Έγκριση των συνοπτικών πρακτικών
Πρόεδρος
Κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, εύχομαι Χρόνια Πολλά και Καλά, Καλά Χριστούγεννα και Καλή Χρονιά σε όλους και στον καθένα σας.
Τα Συνοπτικά Πρακτικά της προηγουμένης συνεδρίασης έχουν διανεμηθεί.
Δεν βλέπω να υπάρχουν παρατηρήσεις.
(Εγκρίνονται τα συνοπτικά πρακτικά)

Posselt
Κύριε Πρόεδρε, ζήτησα εξ αρχής τον λόγο για τα πρακτικά. Ήθελα μόνο να πω ότι στην σελίδα 26 των πρακτικών αναφέρεται ότι χθές, πριν από την ψηφοφορία επί κατεπείγοντος, επέστησα την προσοχή του κ. Cott στο ότι τα κοινά ψηφίσματα υπήρχαν σ' όλες τις γλώσσες, χωρίς όμως τα πρωτότυπα κείμενα. Ο κ. Cott είπε σχετικά ότι αυτό αποτελούσε εξαίρεση και ότι υπήρχαν μεταφραστικές δυσκολίες. Μετά από αυτό, ζήτησα πληροφορίες από την Υπηρεσία Εκδόσεων και μου είπαν ότι στο μέλλον προβλέπεται μια νέα ρύθμιση, σύμφωνα με την οποία τα πρωτότυπα κείμενα των κοινών ψηφισμάτων δεν θα μεταφράζονται και δεν θα εκδίδονται πλέον. Οφείλω να διαμαρτυρηθώ γι' αυτό αν και κατά τα άλλα είμαι απόλυτα σύμφωνος για μέτρα οικονομίας, γιατί ανά πάσα στιγμή είναι δυνατόν να απορριφθούν εδώ κοινά ψηφίσματα, πράγμα που συχνά συνέβη, και ύστερα να υποβληθούν σε ψηφοφορία τα πρωτότυπα κείμενα. Λοιπόν πρέπει να επιμείνουμε ώστε τα πρωτότυπα κείμενα να μεταφράζονται και να εκδίδονται εμπρόθεσμα.

Πρόεδρος
Κύριε Posselt, κρατάω υπό σημείωση την παρατήρησή σας και θα ζητήσω να επανεξετασθεί το θέμα αυτό.

Ψηφοφορίες
Fabra Vallιs
Κύριε Πρόεδρε, χθες το βράδυ είχαμε επισημάνει ότι η έκθεση της κ. Mόller είναι μια πολύ καλή έκθεση, αλλά οφείλω επίσης να υπογραμμίσω πως και η έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου, στην οποία αναφέρεται, αξίζει να δημοσιευθεί στην Επίσημη Εφημερίδα. Επομένως, η τροπολογία μου θα μπορούσε να ενσωματωθεί ως σημείο αριθ. 7 και θα έλεγε τα ακόλουθα -το διαβάζω στα γαλλικά:
"ζητεί από το Ελεγκτικό Συνέδριο να δημοσιεύσει τη γνωμοδότησή του αριθ. 1/8117 στην Επίσημη Εφημερίδα και να παρουσιάσει, το αργότερο δύο χρόνια μετά την έναρξη ισχύος της Συνθήκης του Αμστερνταμ, μία ειδική έκθεση για την εκτέλεση των δαπανών στο πλαίσιο της ΚΕΠΠΑ».
(ES) Θα σας παρακαλούσα, κύριε Πρόεδρε, να ζητήσετε από την πρόεδρο της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού να δώσει την ανάλογη συγκατάθεση, κάτι που θα έκανε η εισηγήτρια της έκθεσης, η κ. Mόller, εάν παρευρισκόταν εδώ.

Theato
Κύριε Πρόεδρε, από την χθεσινή συζήτηση προέκυψε ότι είναι επιθυμητή η δημοσίευση της γνωμοδότησης στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Κοινότητας. Αυτό βέβαια δεν αλλοιώνει σε τίποτα το κείμενο. Υπάρχει μια παρεμβολή στο σημείο 7 που - όπως έμαθα - έγινε σύμφωνα με το πνεύμα της εισηγήτριας. Συζήτησα και με άλλα μέλη της Επιτροπής Ελέγχου του Προϋπολογισμού σχετικά. Αυτό το εμβόλιμο στοιχείο που αναφέρεται σε ένα προφορικό αίτημα του κ. Fabra Vallιs δεν δημιουργεί δυσκολίες, ούτε συναντά αντιδράσεις. Θα συνιστούσα λοιπόν να επιτρέψουμε αυτό το προφορικό αίτημα.

Aelvoet
Η κ. Mόller μου ζήτησε να σας γνωστοποιήσω ότι συμφωνεί απόλυτα με την προφορική τροπολογία.

Πρόεδρος
Υπάρχει καμία αντίρρηση από το Σώμα να θέσω σε ψηφοφορία την προφορική τροπολογία του κ. Fabra Vallιs; Δεν βλέπω καμμία, επομένως μπορώ να την θέσω σε ψηφορία, μαζί με όλη την πρόταση ψηφίσματος, για την οποία δεν έχουμε τροπολογίες.
Έγινε δεκτή.

Fabre-Aubrespy
Κύριε Πρόεδρε, μας προτάθηκε μία προφορική τροπολογία. Ρωτάτε εάν υπάρχουν αντιρρήσεις και διαπιστώνετε ότι δεν υπάρχουν. Πιστεύω, ωστόσο, ότι θα ήταν ορθότερο να ψηφίσουμε πρώτα επί της προφορικής αυτής τροπολογίας πριν ψηφίσουμε επί ολόκληρης της έκθεσης.
Προσωπικά τάσσομαι υπέρ της προφορικής αυτής τροπολογίας, αλλά είμαι κάτι παραπάνω από επιφυλακτικός όσον αφορά το σύνολο της έκθεσης. Κατά συνέπεια, θα σας ζητήσω να προχωρήσετε, εάν έχετε την καλωσύνη, στη διεξαγωγή της ψηφοφορίας επί του συνόλου της έκθεσης, όπως είθισται, όπως και της ψηφοφορίας επί της προφορικής τροπολογίας, ακόμα κι αν βρισκόμαστε στην τελευταία ημέρα συνόδου του έτους!

Πρόεδρος
Κύριε Fabre-Aubrespy, προσπαθώ κάπως να διευκολύνω το έργο του Σώματος και να μην επιμένω σε σχολαστική τήρηση τύπων όταν βλέπω ότι υπάρχει γενική συναίνεση. Αλλά δεν έχω καμμία αντίρρηση, εάν θέλετε, να κάνω και άλλη μία ψηφοφορία για να το επιβεβαιώσουμε. Διότι έγινε η ψηφοφορία, με την προφορική τροπολογία, όπως κάνουμε πολλές φορές. Είδα ολόκληρο το Σώμα ότι ήταν σύμφωνο, δεν υπήρχε αντίρρηση από πουθενά. Παρακαλώ να ψηφίσουμε και επί της τροπολογίας.
(Το Σώμα εγκρίνει την πρόταση ψηφίσματος)

Titley
Υποστηρίζω την ανακοίνωση της Επιτροπής σχετικά με την αξιολόγηση επιδόσεων και την εργασία που επιτέλεσε σχετικά ο συνάδελφος κ. Murphy.
Αν εντοπίσουν και επιλύσουν τα αδύνατα σημεία της εργασίας τους, που αποτελεί βασικό τομέα της εργασίας τους, οι εταιρείες μπορούν να αναλάβουν τον έλεγχο για τη βελτίωση της ανταγωνιστικότητάς τους.
Επομένως, γίνεται δεκτή με ικανοποίηση η πρόταση της Επιτροπής να συγκροτήσει υψηλού επιπέδου ομάδα που να συμβουλεύει σε θέματα σχετικά με την προσέγγιση αυτή, αν και δικαίως πρέπει να ζητηθεί από τις μικρότερες επιχειρήσεις να συμμετάσχουν παράλληλα με τις μεγάλες εταιρείες, τα συνδικάτα και τους καταναλωτές.
Με ικανοποίηση διαπιστώνω ότι ο κ. Murphy επισημαίνει τον τρόπο εφαρμογής της αξιολόγησης επιδόσεων, ώστε να εντοπιστούν τα θετικά σημεία σε ορισμένους τομείς όπου η ΕΕ υπερέχει των αμερικανών και ιαπώνων αντιπάλων της, σε ό, τι αφορά την αξιοποίηση προϊόντων και υπηρεσιών, όπως τα τρόφιμα, τα ποτά και τα έπιπλα.
Σήμερα, πολλές χώρες μπορούν να παράγουν προϊόντα ή να προσφέρουν υπηρεσίες σε χαμηλότερες τιμές απ' ό, τι εμείς στην Ευρώπη. Όμως, εξακολουθούμε να έχουμε τη δυνατότητα να πλουτίζουμε και να δημιουργούμε θέσεις εργασίας, αν αποβλέπουμε στη διαρκή βελτίωση του τρόπου και της ποιότητας της εργασίας μας. Η αξιολόγηση επιδόσεων μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της πρώτης θέσης στον ανταγωνισμό. Ευελπιστώ ότι η Επιτροπή θα βοηθήσει τον τομέα να εστιάσει την προσοχή του στους τρόπους που θα διασφαλίσουν τη μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα μέσω της υψηλού επιπέδου ομάδας της.
επί της έκθεσης Mόller (A4-0339/97)
Fabre-Aubrespy
Κύριε Πρόεδρε, οι συνθήκες υπό τις οποίες μόλις προχωρήσαμε στην ψηφοφορία με οδηγούν να λάβω τον λόγο. Σας ευχαριστώ που δεχθήκατε το αίτημά μου, αλλά θα επιθυμούσα να είχατε προβεί στη διεξαγωγή της ψηφοφορίας υπέρ ή κατά της έκθεσης βάσει των τύπων.
Θα ήθελα να αναφέρω ότι η έκθεση της κυρίας Mόller είναι αφιερωμένη σε μία πολύ σημαντική έκθεση του Ελεγκτικού Συνεδρίου που αφορά τη λειτουργία της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφάλειας. Πρόκειται για έναν τομέα δραστηριότητας της Ευρωπαϊκής Ένωσης στον οποίο οι δαπάνες αποφασίζονται σε διακυβερνητικό επίπεδο. Επαναλαμβάνω ότι οι αποφάσεις για τις δαπάνες, όπως και οι βασικές αποφάσεις, λαμβάνονται σε διακυβερνητικό επίπεδο, ενώ γίνεται συχνά αναφορά στον κοινοτικό προϋπολογισμό.
Στην έκθεση διευκρινίζεται, εξάλλου, ότι οι δαπάνες που καλύπτονται από τον κοινοτικό προϋπολογισμό ανέρχονται σε ποσοστό περίπου 75 %, και, φυσικά, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο συμπεραίνει ότι θα πρέπει να συμμετέχει όχι μόνο στις αποφάσεις αλλά και σε ολόκληρη τη διαδικασία ελέγχου των δαπανών. Προσφάτως εγκρίθηκε στο πλαίσιο της Συνθήκης του Αμστερνταμ διοργανική συμφωνία, υπό επιλήψιμες, άλλωστε, νομικές συνθήκες, η οποία στοχεύει στην τροποποίηση των συνθηκών εφαρμογής της Κοινής Εξωτερικής Πολιτικής και Πολιτικής Ασφαλείας και της οποίας την εφαρμογή επικρίναμε.
Επικρίνουμε επίσης την έκθεση της κυρίας Mόller επειδή τοποθετείται στο πλαίσιο μιας οπτικής πολύ περισσότερο ιδεολογικής παρά δημοσιονομικής. Πράγματι, πολύ συχνά οι εκθέσεις του Ελεγκτικού Συνεδρίου, οι οποίες αποτελούν πηγή πληροφοριών που μας επιτρέπουν να υπολογίζουμε την έκταση στην οποία τα κοινοτικά κονδύλια χρησιμοποιούνται μερικές φορές με όχι και τόσο αυστηρό τρόπο, δεν γίνονται αντικείμενο επικρίσεων σε δημοσιονομικό επίπεδο, ούτε πηγή προτάσεων δημοσιονομικής μεταρρύθμισης - όπως θα έπρεπε - παρά αποτελούν πηγή προτάσεων ιδεολογικού χαρακτήρα, όπως στην περίπτωση της παρούσας έκθεσης. Για τον λόγο αυτόν, κύριε Πρόεδρε, καταψηφίσαμε την έκθεση, μολονότι τούτο δεν κατέστη έκδηλο λόγω των συνθηκών υπό τις οποίες προχωρήσατε στη διεξαγωγή αυτής της ψηφοφορίας.

Lindqvist (ELDR), Sjφstedt (GUE/NGL), Schφrling (V) και Sandbζk (I-EDN)
Στην έκθεση προβάλλεται μία σειρά θεσμικών απόψεων για την κοινή εξωτερική πολιτική ασφαλείας, όπως επίσης απόψεις γενικότερου θεσμικού χαρακτήρα, από τις οποίες θέλουμε να διαχωρίσουμε τη θέση μας. Αναφέρεται, επί παραδείγματι, ότι το σύστημα σύμφωνα με το οποίο η προεδρία του Συμβουλίου αλλάζει κάθε έβδομο μήνα περιπλέκει και δυσχεραίνει τη συνέχεια στην εφαρμογή και επίβλεψη των κοινών δράσεων. Πιστεύουμε ότι σαφέστατα πρέπει να είναι και να παραμείνει δικαίωμα κάθε κράτους μέλους της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προεδρεύει εκ περιτροπής, όπως ισχύει σήμερα. Έχουμε όλοι μας ακούσει προτάσεις για διάρκειας ενός έτους προεδρίες της ΕΕ που θα αποτελούνται από μία μεγάλη, μία μεσαία και μία μικρή χώρα μέλος. Δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι μία τέτοια πρόταση αντιστρατεύεται την αρχή ότι όλες οι χώρες είναι ισάξιες να αναλάβουν την προεδρία. Μόνο και μόνο επειδή μία χώρα είναι μεγάλη δεν σημαίνει ότι είναι ικανότερη να κατέχει τον τίτλο του προέδρου. Ως εκ τούτου, είμαστε επίσης της άποψης ότι η ΚΕΠΠΑ πρέπει να συνεχίσει να έχει χαρακτήρα διακρατικής συνεργασίας.
Επιπλέον, προτείνεται στα κράτη μέλη να συστήσουν μία εφεδρεία προσωπικού ΚΕΠΠΑ για κοινές δράσεις. Καταρχάς, κάτι τέτοιο αγνοεί την εκπεφρασμένη επιθυμία διαφόρων κρατών μελών να παραμείνουν ουδέτερες και, δεύτερον, θα έπρεπε να είναι υπόθεση της κάθε μεμονωμένης χώρας αν επιθυμεί να συμμετέχει σε μία κοινή δράση. Δεν υπάρχει κανένας αυτόματος συνασπισμός.

Willockx
Τέσσερα χρόνια από τότε που τέθηκε σε ισχύ η Συνθήκη του Μάαστριχτ, η ΚΕΠΠΑ, η Κοινή Εξωτερική Πολιτική και Πολιτική Ασφάλειας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν πήρε ακόμη ουσιαστικά σάρκα και οστά.
Συγκεκριμένες εμπειρίες, όπως η διοίκηση της ΕΕ στην πόλη Mostar, η ευρωπαϊκή μονάδα για τις παλαιστινιακές εκλογές και το έργο της ΕΕ στη Βόσνια-Ερζεγοβίνη, μιλούν από μόνες τους. Ως προς το τελευταίο θέμα, στα πλαίσια της δεύτερης ανάγνωσης του προϋπολογισμού για το 1998, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασε τις ανησυχίες του για την υλοποίηση της ευρωπαϊκής χρηματοδότησης προγραμμάτων για την επιστροφή των προσφύγων στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν είναι το μόνο που ανησυχεί για την εφαρμογή της ΚΕΠΠΑ. Στη γνωμοδότησή του και το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν διστάζει να κάνει τον απολογισμό για τρία χρόνια εμπειριών με κοινές δράσεις στα πλαίσια της ΚΕΠΠΑ, και να στιγματίσει τις αδυναμίες και τις ελλείψεις.
Η ουσία του όλου ζητήματος με την ΚΕΠΠΑ είναι η αντίφαση ανάμεσα στην αποκλειστική αρμοδιότητα του Συμβουλίου να εγκρίνει δράσεις ΚΕΠΠΑ, και την αρμοδιότητα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τη διάθεση των απαραιτήτων κονδυλίων.
Ήδη το 1994, ως εισηγητής της έκθεσης "Χρηματοδότηση της ΚΕΠΠΑ» είχα επισημάνει την ύπαρξη "έντασης» ανάμεσα στην ουσιαστική αρμοδιότητα για την ΚΕΠΠΑ, η οποία ανήκει στο Συμβούλιο, και τη δημοσιονομική αρμοδιότητα. Προειδοποησα ότι κανείς δεν ωφελείται από τις συνεχείς προστριβές ανάμεσα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο. Οι πολίτες της ΕΕ δεν ενδιαφέρονται για τις ατέρμονες συζητήσεις ποιός είναι αρμόδιος για ποιό πράγμα, αλλά θέλουν μια αποτελεσματική Ένωση, η οποία να αναλαμβάνει και προς τον έξω κόσμο τις ευθύνες της με μια δυναμική εξωτερική πολιτική.
Αυτό σημαίνει άραγε ότι από το 1994 μέχρι τώρα δεν έγινε και τίποτα απολύτως; Οι δυσκολίες γύρω από τη διακυβέρνηση της ΕΕ στο Mostar, η ευρωπαϊκή μονάδα για τις παλαιστινιακές εκλογές, και τα δημοσιονομικά γύρω από τον ύπατο εκπρόσωπο στη Βοσνία-Ερζεγοβίνη δεν μας δίδαξαν άραγε τίποτα; Οι ατελείωτες συζητήσεις στην Επιτροπή Προϋπολογισμού, όταν της ζητήθηκε να διαθέσει πιστώσεις βάσει ελλιπεστάτων και ουσιαστικά αστήρικτων πληροφοριών, δεν έπιασαν κανέναν τόπο; Κατά τη γνώμη μου, η απάντηση είναι όχι.
Η Διεθνής Συμφωνία του Αμστερνταμ σημαίνει αισθητή πρόοδο για τη χρηματοδότηση της ΚΕΠΠΑ. Με ξεκάθαρους κανόνες οι αντίστοιχες αρμοδιότητες των δύο σκελών της αρμόδιας επί του προϋπολογισμού αρχής, δηλαδή του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου, πρέπει να καθορισθούν με μεγαλύτερη ακρίβεια και να επιτευχθεί μια καλύτερη επαφή ανάμεσα τους. Έτσι θα γίνει εφικτό να διατεθούν πιο γρήγορα και αποτελεσματικά οι πιστώσεις για τις πραγματικές ανάγκες της ΚΕΠΠΑ.
Όμως, αυτό δεν αρκεί. Στην τεκμηριωμένη του αξιολόγηση, το Ελεγκτικό Συνέδριο επισημαίνει με το δίκιο του μια σειρά θεμάτων όπου η ΚΕΠΠΑ δεν ανταποκρίνεται στις υποχρεώσεις της, όπως:
Η έλλειψη διαφάνειας. Για τα έξοδα που καλύπτονται από τον προϋπολογισμό της ΕΕ (περίπου 90, 94 %) υπάρχουν κάποια στοιχεία, αλλά υπάρχουν πάντα προβλήματα ως προς τα διοικητικά έξοδα και τις συνεισφορές των κρατών μελών. Για αυτές τις συνεισφορές δεν υπάρχουν, εκτός από κάποιες ρυθμίσεις, καθόλου ή σχεδόν καθόλου στοιχεία για το τί συνεισφέρουν τα κράτη μέλη ή άλλοι χορηγοί.-Η ανά εξάμηνο αλλαγή προεδρίας του Συμβουλίου δεν συμβιβάζεται με την ανάγκη συνοχής στην κοινή δράση (αυτό ισχύει ιδίως για το Mostar).-Υπάρχουν πάντα ελλείψεις στη διαχείριση της ΚΕΠΠΑ εκ μέρους της Επιτροπής.-Η έλλειψη σαφών κριτηρίων διαχωρισμού, οπότε πολύ συχνά σημειώνεται αλληλεπικάλυψη ανάμεσα στους στόχους της ΚΕΠΠΑ και τα κοινοτικά καθήκοντα στον τομέα της ανάπτυξης και της συνεργασίας. Αυτό καταλήγει σε μια έλλειψη συνοχής στη διαχείριση των πιστώσεων, πράγμα που δεν ωφελεί τη διαφάνεια του προϋπολογισμού.Για να διορθωθούν αυτές οι ελλείψεις, θα χρειασθεί μάλλον να διευκρινισθεί και να συμπληρωθεί η διοργανική συμφωνία. Εδώ υποστηρίζω πλήρως τα συμπεράσματα της έκθεσης Mόller. Θά'θελα μόνο να προσθέσω ότι θα το πετύχουμε μόνο με μια ρεαλιστική προσέγγιση.
Ιδίως για τη δημοσιονομική αρμοδιότητα, αυτό σημαίνει ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν πρέπει να καταχρασθεί την αρμοδιότητά του για τη χρηματοδότηση των εκστρατειών της ΚΕΠΠΑ.
Επιτροπή, Συμβούλιο και Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (τόσο η Επιτροπή Προϋπολογισμού όσο και την Επιτροπή Ελέγχου του Προϋπολογισμού) οφείλουν, σε εντατική και θετική συνεργασία, να δώσουν σάρκα και όστα σε μια δυναμική ΚΕΠΠΑ.

Σήμανση σόγιας και γενετικά τροποποιημένου αραβοσίτου
Πρόεδρος
Η ημερήσια διάταξη προβλέπει την κοινή συζήτηση επί επτά προφορικών ερωτήσεων προς την Επιτροπή, σχετικά με την σήμανση γενετικώς τροποποιημένου είδους διατροφής για τα προϊόντα σόγιας και αραβοσίτου, των βουλευτών:
Breyer και Lannoye (Β4-0908/97 - Ο-0139/97), εξ ονόματος της Ομάδας των Πρασίνων, -Florenz, Schleicher και Oomen-Ruijten (B4-0909/97 - O-0141/97), εξ ονόματος της Ομάδας ΕΛΚ, -Roth-Behrendt (B4-0910/97 - O-0143/97), εξ ονόματος της Ομάδας ΕΣΚ, -Pasty και Azzolini (B4-0912/97 - O-0145/97), εξ ονόματος της Ομάδας ΕΕυρ, -Eisma (B4-0913/97 - O-0154/97), εξ ονόματος της Ομάδας του Ευρωπαϊκού Κόμματος των Φιλελευθέρων Δημοκρατών και Μεταρρυθμιστών, -Παπαγιαννάκη και Gonzαlez Αlvarez (B4-1003/97 - O-0164/97), εξ ονόματος της Συνομοσπονδιακής Ομάδας της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς/Βορειοευρωπαϊκής Πράσινης Αριστεράς, -Souchet και Nicholson (B4-1006/97 - O-0170/97), εξ ονόματος της Ομάδας των Ανεξαρτήτων για την Ευρώπη των Εθνών.
Berthu
Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να υπενθυμίσω τον κανονισμό σχετικά με τη συζήτηση για τη σήμανση των γενετικά τροποποιημένων προϊόντων.
Η υπενθύμισή μου γίνεται βάσει του άρθρου 27 του Κανονισμού μας, που αφορά τις δηλώσεις και τις προφορικές ερωτήσεις και το οποίο προβλέπει ότι μία επιτροπή, μία πολιτική ομάδα ή 29 τουλάχιστον βουλευτές μπορούν να υποβάλουν πρόταση ψηφίσματος.
Οι συνάδελφοί μου, Ιdouard des Places και Dominique Souchet υπέβαλαν την περασμένη εβδομάδα εμπρόθεσμη πρόταση ψηφίσματος, σύμφωνα με τον Κανονισμό, και ξαφνικά η Διάσκεψη των Προέδρων αποφασίζει ότι δεν θα υπάρξει ούτε ψήφισμα ούτε ψηφοφορία.
Θεωρούμε ότι η απόφαση αυτή αντίκειται πλήρως στον Κανονισμό και λυπούμαστε πολύ περισσότερο επειδή είναι η δεύτερη φορά αυτή την εβδομάδα που δημιουργείται κάτι τέτοιο. Πράγματι, μας αρνήθηκαν τη διεξαγωγή ψηφοφορίας επί της δήλωσης της Επιτροπής σχετικά με την ασθένεια των τρελών αγελάδων, δήλωση που είχαμε κρίνει πολύ αρνητική. Πρόκειται για ένα πολύ ανησυχητικό σύμπτωμα.
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν παύει να ζητά περισσότερες εξουσίες, αλλά δεν τολμά να ψηφίσει ψηφίσματα μόλις αντιληφθεί ότι κατ'αυτόν τον τρόπο θα μπορούσε να εναντιωθεί στην Επιτροπή. Όσον αφορά την ομάδα μου, θα επιθυμούσε να έχει τη δυνατότητα να εκφράσει ξεκάθαρα τη διαφωνία της όσον αφορά την αναβολή της απαγόρευσης των επικίνδυνων προϊόντων και την πολιτική αναφορικά με τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς. Κατά συνέπεια, κύριε Πρόεδρε, ζητούμε, σύμφωνα με τον κανονισμό, να διεξαχθεί ψηφοφορία επί του ψηφίσματος που υποβάλαμε κανονικά.
(Χειροκροτήματα)

Πρόεδρος
Κύριε Berthu, νομίζω ότι είχαμε και άλλη συζήτηση πάνω σε αυτό το θέμα. Η Διάσκεψη των Προέδρων των Πολιτικών Ομάδων κατέληξε σε αυτήν την σκέψη, όπως αναφέρατε και ο ίδιος. Η Ομάδα σας εκπροσωπείται στην Διάσκεψη αυτή και βεβαίως θα μπορούσατε, και πέρα και ανεξάρτητα από τη θέση της Διασκέψεως, η οποία νομίζω ότι ήταν θέση ομόφωνη από ό, τι μας πληροφόρησαν, να υποβάλετε πρόταση ψηφίσματος χωρίς να δεσμεύεστε από την Διάσκεψη των Προέδρων των Πολιτικών Ομάδων.

Berthu
Κύριε Πρόεδρε, η απόφαση της Διάσκεψης των Προέδρων δεν ελήφθη ομόφωνα.
Εκπροσωπούσα αυτοπροσώπως την ομάδα μου και εναντιώθηκα πολύ σθεναρά στην απόφαση αυτή. Θεωρώ ότι η Διάσκεψη των Προέδρων δεν είχε το δικαίωμα να λάβει την απόφαση αυτή, επειδή είναι αντίθετη προς τον Κανονισμό.

Πρόεδρος
Κύριε Berthu, όπως αντιλαμβάνεστε, δεν είμαι εδώ για να απαντώ για λογαριασμό της Διασκέψεως των Προέδρων των Πολιτικών Ομάδων. Υπάρχουν πρόεδροι των πολιτικών ομάδων εδώ, οι οποίοι θα μπορούσαν να λάβουν τον λόγο. Αλλά, έχω την εντύπωση ότι η συζήτηση αυτή έγινε.

Breyer
Κύριε Πρόεδε, η ομάδα των Πρασίνων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ανέλαβε αυτή την πρωτοβουλία γιατί από τις 15 Μαϊου που άρχισε να ισχύει ο Κανονισμός για τα "νέα είδη διατροφής» η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μας καθυστερεί με τον ισχυρισμό ότι δεν υπάρχει καμία ρύθμιση για τα γενετικώς τροποποιημένα προϊόντα αραβοσίτου και σόγιας. Αυτό που γίνεται λοιπόν δεν είναι... τίποτα! Πότε θα σταματήσετε, λοιπόν αυτή την αναβλητική τακτική απέναντι στις γυναίκες και άνδρες καταναλωτές και απέναντι στο Κοινοβούλιο. Για πόσο ακόμη θα αφήνετε τους καταναλωτές στο σκοτάδι; Πότε τελικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και η Μόνιμη Επιτροπή Τροφίμων θα αποφασίσουν τελικά μια σαφή σήμανση για τον αραβόσιτο και την σόγια;
Κυρία Cresson, βλέπω πως είστε παρούσα. Αλλιώς θα συνεχίζαμε να τονίζουμε τις πιο πρόσφατες προόδους στον τομέα της γενετικής τεχνολογίας. Γιατί δεν προτείνεται η ανάλυση DNA που είναι πιο επίκαιρη; Γιατί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προτείνει την ανάλυση πρωτεϊνών που είναι απαρχαιωμένη; Ευσταθούν οι φήμες ότι σχεδιάζεται μια συμφωνία με τους βιομήχανους, πάνω σε εθελοντική βάση; Ποιό θα είναι το κόστος για τα βρέφη; Θα υποστηριχθεί η γνωμοδότηση της επιστημονικής επιτροπής τροφίμων ώστε να αποκλεισθούν τα νέα είδη διατροφής για βρέφη, και εκεί όπου πρόκειται για προϊόντα σόγιας και αραβοσίτου; Γιατί η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δεν ενεργεί έτσι, ώστε οι παρασκευαστές τους να υποβάλουν την αναλυτική τους μέθοδο; Γιατί σπαταλώνται εδώ εκατομμύρια από τα χρήματα των φορολογουμένων και οι μεθόδοι ανάλυσης πληρώνονται από το κοινό; Γιατί τελικα δεν προβαίνουν σε μία πρόταση; Πότε θα έρθει η πρόταση για τα πρόσθετα συστατικά, τις αρωματικές ουσίες και τα ένζυμα; Πότε επιτέλους θα τερματιστεί αυτός ο κανονισμός του απορρήτου; Πότε μπορούν όλοι οι καταναλωτές και εμείς επίσης να υπολογίζουμε ότι θα υπάρξει μια συνεκτική πρόταση για την σήμανση των γενετικά τροποποιημένων προϊόντων αραβοσίτου και σόγιας, έτσι όπως όλοι εμείς, καθώς και οι καταναλωτές, επιθυμούμε;

Schleicher
Κύριε Πρόεδρε, αξιότιμοι κύριοι και κυρίες συνάδελφοι, θέσαμε το θέμα αυτό στην ημερήσια διάταξη, επειδή θέλαμε να είμαστε σίγουροι, ότι τα πράγματα προχωρούν. Τώρα στις 3 Σεπτεμβρίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή υπέβαλε μια πρόταση, αφού βέβαια κινήσαμε εμείς το θέμα. Κοίταξα λίγο την αιτιολογική έκθεση του Κανονισμού που θα ψηφιστεί χωρίς το Κοινοβούλιο, επειδή αρμόδια γι' αυτό είναι η κοινή Επιτροπή Τροφίμων. Έμεινα έκπληκτος. Σχεδόν μισό χρόνο είχαμε αντιπαράθεση με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η τελευταία υποστήριζε συνεχώς ότι δεν είναι αναγκαίο να αποφασίσουμε εδώ μια ρύθμιση. Τώρα στην αιτιολογική της έκθεση στα σημεία 8, 9 και 20 προβάλλει τις αιτιολογικές σκέψεις που αναφέραμε πάντα εμείς. Αυτό δεν το κατανοώ ακριβώς. Είμαι ευγνώμων που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή βρήκε τώρα την λύση, όμως η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρέπει να μου εξηγήσει γιατί τόσο καιρό αντιμάχονταν τα επιχειρήματα του Κοινοβουλίου.
Υποστηρίζουμε φυσικά τον προταθέντα από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή προβλεπόμενο έλεγχο του DNA, με την προσθήκη όμως - πράγμα που σημείωσε και η κ. Breyer - ότι γι αυτόν τον έλεγχο πρέπει να καθοριστεί και η κατάλληλη μέθοδος ανάλυσης. Μόνον τότε μπορεί να εφαρμοστεί μια τέτοια πρόταση και να εξασφαλιστεί στην συνέχεια μια εμπεριστατωμένη ενημέρωση.
Εφόσον η Μόνιμη Επιτροπή Τροφίμων της Ευρωπαϊκής Επιτροπής με συμμετοχή και των κρατών μελών, ασχολήθηκε εντατικά με την πρόταση, φαίνεται ότι τελικά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο μπορούν να αποφασίσουν σχετικά, τον Ιανουάριο. Έτσι δημιουργούνται μετά οι προϋποθέσεις ώστε να μπορέσουν τα κράτη μέλη να θέσουν σε εφαρμογή τις διατάξεις του Κανονισμού της 19ης Σεπτεμβρίου 1997, τουλάχιστον για την σήμανση της γενετικά τροποποιημένης σόγιας και αραβοσίτου. Ο κανονισμός αυτός τέθηκε σε ισχύ, ήδη την 1η Νοεμβρίου 1997, η εφαρμογή του όμως χρειάστηκε να αναβληθεί έως την 1η Φεβρουαρίου 1998. Τουλάχιστον σ' αυτήν την προθεσμία πρέπει τα κράτη μέλη να μπορούν να τον εφαρμόσουν. Όλα αυτά τα χαιρετίζουμε, ρωτούμε όμως γιατί αυτά γίνονται μόλις τώρα;
Έχω όμως και μερικές ακόμη ερωτήσεις προς την Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Κατ' αρχήν θα ήμουν ευγνώμων, αν η κυρία επίτροπος μπορούσε να μου ανακοινώσει και διευκρινίσει τα αποτελέσματα της χτεσινής συνεδρίασης της Επιτροπής Τροφίμων.
Εκτός αυτού, μια δεύτερη ερώτηση: η φετεινή σοδειά σόγιας και αραβοσίτου στις ΗΠΑ έχει ήδη ολοκληρωθεί. Μπορεί κανείς να υποθέσει όμως ότι προϊόντα που υπέστησαν γενετικές τροποποιήσεις βρίσκονται καθ' οδόν ή έχουν φτάσει κιόλας στην Ευρώπη. Πώς εκτιμά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον κίνδυνο, ότι γενετικά τροποποιημένος αραβόσιτος και σόγια ιδιαίτερα, μπορούν να εξαχθούν προς την Ευρώπη, αναμειγνυόμενα με παραδοσιακά προϊόντα, χωρίς να υπάρχει η σύμφωνα με το τμήμα Γ της Οδηγίας του 1990, απαραίτητη άδεια για την κυκλοφορία των προϊόντων αυτών στα κράτη της Ευρωπαϊκής Ένωσης;
Αυτή τη στιγμή πόσες αιτήσεις άδειας κυκλοφορίας έχουν υποβληθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση; Τι προτίθεται να πράξει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για να διασφαλίσει ότι θα ληφθούν έγκαιρα οι αποφάσεις για την άδεια κυκλοφορίας σε όλες τις σημερινές εκκρεμείς αιτήσεις; Έχει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μια σφαιρική εικόνα για την έκταση παραγγελιών των προαναφερθέντων τροποποιημένων οργανισμών από τις ΗΠΑ και τον Καναδά προς την Ευρώπη; Πώς εκτιμά η Ευρωπαϊκή Επιτροπή τον κίνδυνο ύπαρξης εμπορικών διαφορών με τους εμπορικούς εταίρους της Β.Αμερικής, όταν απαγορευτεί η κυκλοφορία των προϊόντων αυτών, λόγω της έλλειψης άδειας για την μερίδα των γενετικά τροποποιημένων οργανισμών;
Έχω πλήρη συναίσθηση, κύριε Επίτροπε ότι, προφανώς δεν μπορείτε σήμερα να απαντήσετε λεπτομερώς στις ερωτήσεις μου. Ευχαρίστως θα ήθελα όμως να σας τις διαβιβάσω και θα ήμουν ευγνώμων αν ελάμβανα απάντηση μέχρι τις αρχές Ιανουαρίου.

Graenitz
Κύριε Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, σας θέσαμε σήμερα αυτές τις προφορικές ερωτήσεις επειδή θεωρούμε ότι είναι απαραίτητη μια συνολική και έγκαιρη ενημέρωση του Κοινοβουλίου σχετικά ακριβώς με τα γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα. Και μάλιστα αυτό πρέπει να συμβεί συντομότερα απ· ό, τι συνήθως. Το να μη μπορείτε να θέσετε σε εφαρμογή τον Κανονισμό την 1η Νοεμβρίου επειδή δεν υπάρχουν οι απαιτούμενες διατάξεις εφαρμογής αλλά να το αναβάλλετε για το Φεβρουάριο, αυτό είναι ένα μειονέκτημα και για τους ευρωπαίους καταναλωτές αλλά και για τη βιομηχανία. Ακριβώς για τρόφιμα που πρόκειται να κυκλοφορήσουν στην εσωτερική αγορά, πρέπει να προβλεφθούν ενιαίες διατάξεις και η δυνατότητα για μια συνολική σήμανση και μάλιστα πριν από την παραγωγή αυτών των τροφίμων. Τούτο είναι απαραίτητο για την βιομηχανία και την προστασία των καταναλωτών. Είναι ακατανόητο να διαρκεί τόσο πολύ, ενώ εδώ και ένα χρόνο, έχει εκπονηθεί στα πλαίσια της Επιτροπής Διαμεσολάβησης ο κανονισμός για τα νέα είδη τροφίμων, αν και ισχύει από τον Μάιο και από τότε ήταν απόλυτα σαφές ότι πρέπει να εξευρεθεί μια μεταβατική ρύθμιση για τον αραβόσιτο και την σόγια.
Τίθεται επίσης το ερώτημα, μήπως από τώρα κιόλας πρέπει να ληφθεί υπόψη η δυνατότητα για μια πιο σύντομη και έγκαιρη ενημέρωση του Κοινοβουλίου, σ' αυτούς τους πολύ ευαίσθητούς τομείς, πριν ισχύσει μια νέα συμφωνία μεταξύ των θεσμικών οργάνων, όπως αναμένεται στις αρχές του καλοκαιριού. Έτσι το Κοινοβούλιο δεν θα χρειαστεί να ψάχνει με πλάγιους τρόπους τα σχέδια που θα συζητούνται στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στα πλαίσια της Μόνιμης Επιτροπής Τροφίμων.
Αυτό που ευχαρίστως θα ήθελα να μάθω από σας - ακριβώς επειδή είστε υπεύθυνη για τον τομέα της Επιστήμης και της Κοινής Υπηρεσίας Ερευνών είναι το εξής: πόσο προχώρησαν οι εργασίες για την ανάπτυξη μιας γενικώς εφαρμοστέας στην Ευρωπαϊκή Ένωση ανάλυσης για την απόδειξη της γενετικής τροποποίησης του DNA και κατά πόσο συσχετίζεται μ' αυτό το Κοινό Κέντρο Ερευνών που με πειράματα έχει ήδη αναπτύξει για μια σειρά προϊόντων και στον τομέα των τροφίμων, αναλυτικές μεθόδους ώστε να υπάρχει ομοιογένεια στην Ένωση και να μην ανοίγονται παραθυράκια εδώ και εκεί για τυχαία συμβάντα; Δεν πιστεύω επίσης ότι την απόφαση αυτή πρέπει να την αφήσουμε μόνο στην διακριτική ευχέρεια της βιομηχανίας.
Σχετικά μ·αυτό θα ήθελα να σας υποβάλω, κυρία Επίτροπε, ακόμη μια ερώτηση: δεν θα ήταν πλέον εύλογο, αντί να θεσπίσουμε μια ρύθμιση σύμφωνα με την οποία για ένα προϊόν μπορεί να αναγράφεται "ενδέχεται να περιέχει γενετικά τροποποιημένα μέρη», να καθορίζεται μία τιμή ελαχίστου ορίου, άνω του οποίου θα προβλέπεται μια σήμανση του τύπου "γενετικά τροποποιημένο τρόφιμο» ή "μη γενετικά τροποποιημένο τρόφιμο»; Είχαμε στην Αυστρία μια περίπτωση που δημιουργήθηκε από μόλυνση. Κατά την μεταφορά της σόγιας και του αραβοσίτου σε σιδηροδρομικά βαγόνια, μια μόλυνση μπορεί να συμβεί πολύ εύκολα. Ακόμη και για ποσοστό 1 % είναι καλύτερο να λέγεται ότι υπάρχει μια τιμή ελαχίστου ορίου, από το να δημιουργηθεί ανασφάλεια στους καταναλωτές με το "ενδέχεται να περιέχει».
Νομίζω, κυρία Επίτροπε, ότι είναι απαραίτητο να δοθεί στα ερωτήματα αυτά, πολύ σύντομα μία απάντηση, αν θέλουμε πραγματικά να εγκριθεί η ρύθμιση αυτή από τα κράτη μέλη ώστε να την εφαρμόσει μετά η βιομηχανία. Είναι καιρός πλέον να υποβληθεί το αντίστοιχο σχέδιο που θα περιέχει ό, τι θέλει να μάθει ο καταναλωτής και ό, τι χρειάζεται η βιομηχανία για την παραγωγή και σήμανση των προϊόντων της.

Santini
Κύριε Πρόεδρε, όπως οι συνάδελφοί μου, έτσι και εγώ εκφράζω τη λύπη μου για την καθυστέρηση που παρατηρείται σε ένα τόσο λεπτό θέμα, που αφορά όχι μόνο τον κόσμο της παραγωγής, της επιστήμης και των καταναλωτών, αλλά, θα έλεγα, ακόμη και το ηθικό πρόσωπο της ΕΕ, τουλάχιστον από τότε που το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο απέκτησε το δικαίωμα να ενεργεί ως διαιτητής και δικαστής σε τόσο ευαίσθητα θέματα, που έχουν άμεσες συνέπειες στην υγεία των ευρωπαίων πολιτών.
Οφείλω να ομολογήσω ότι, ακόμη και όταν ο εν λόγω κανονισμός θα έχει εγκριθεί, ειλικρινά δεν πιστεύω ότι θα προκαλέσει κύμα ενθουσιασμού, αν λάβουμε υπόψη τις προειδοποιήσεις που απευθύνονται στους ευρωπαίους πολίτες, σύμφωνα με τις οποίες, μεταξύ άλλων, αν καταστούν αποδεκτοί οι νόμοι σήμανσης που πρότεινε η Επιτροπή, κυρίως για τα τρόφιμα από μεταλλαγμένους σπόρους σόγιας και αραβοσίτου, θα καταλήξουμε ουσιαστικά να ελέγχουμε μόνο το 30-40 % των προϊόντων που προέρχονται από γενετικώς τροποποιημένη σόγια και αραβόσιτο και, επομένως, όλο το υπόλοιπο ποσοστό ούτε θα ελέγχεται ούτε θα σημαίνεται.
Σύμφωνα με το σχέδιο κανονισμού της Επιτροπής, στην ουσία, θα σημαίνονται υποχρεωτικά ως προϊόντα από γενετικώς μεταλλαγμένη σόγια ή αραβόσιτο μόνο τα προϊόντα με πρωτεΐνες που έχουν επαληθευθεί και αναλυθεί με τις σύγχρονες μεθόδους ανάλυσης. Στο σημείο αυτό, πολλοί, ακόμη και από επιστημονικούς κύκλους, εγείρουν αμφιβολίες ως προς την εγκυρότητα αυτών των μεθόδων και την προσαρμογή τους στις νέεες μεθοδολογίες, τις οποίες, αντιθέτως, μπορεί να εισαγάγει η επιστήμη της παραγωγής.
Υπάρχει και άλλη ανησυχία: το σχέδιο κανονισμού αποκλείει όλα τα πρόσθετα τροφίμων, τα αρώματα και τους διαλύτες εκχύλισης, και γνωρίζουμε πολύ καλά ότι οι ουσίες που προέρχονται από σόγια, ακόμη και γενετικώς τροποποιημένη, υπάρχουν στα τρόφιμα, στη σοκολάτα, στη μαργαρίνη, αλλά ας μην ξεχνούμε, παραδείγματος χάριν, ότι ακόμη και στη φαρμοκολογία, η σόγια εμφανίζεται ως χρήσιμο στοιχείο κατά της χοληστερόλης, που αποτελεί πλέον αρρώστια του αιώνα, και συνεπώς μπορείτε να φανταστείτε τις επιβλαβείς επιπτώσεις, αλλά και τις βελτιώσεις, στην υγεία, ενώ η λεκιθίνη σόγιας δεν έχει την απαιτούμενη ποιότητα.
Θα ήθελα να υπενθυμίσω ότι ως προς το ζήτημα αυτό οι ευρωπαίοι πολίτες έχουν μεγάλες προσδοκίες. Το 90 % των καταναλωτών, σε πρόσφατη δημοσκόπηση, εξέφρασε έντονη ανησυχία, αλλά και μεγάλη προσμονή για τις προτάσεις που θα υποβάλει η Επιτροπή.
Για τον λόγο αυτό, θέτω τις δύο ακόλουθες ερωτήσεις που περιλαμβάνονται στο έγγραφο της Ομάδας μου, Ένωση για την Ευρώπη. Μπορεί να απαντήσει η Επιτροπή γιατί δεν έχει ακόμη γνωστοποιήσει τους ενδεικνυόμενους κανόνες; Ποιες είναι, επιτέλους, οι διατάξεις που πρέπει να εφαρμοστούν ώστε να ικανοποιηθεί καλύτερα το δικαίωμα του πολίτη στην ενημέρωση;
Αν προσθέσουμε τα εκκρεμή αυτά ζητήματα σε εκείνα που αφορούν τον χώρο των τροφίμων, αν θέσουμε εκ νέου το πρόβλημα της ΣΕΒ, παράλληλα με τις πρόσφατες ερωτήσεις σχετικά με το παρθένο ελαιόλαδο - που, όταν θα είναι πια παρθένο δεν θα το καταλαβαίνει κανείς! - και, τέλος, αν λάβουμε υπόψη τα πρόσθετα στην οινολογία, κ.ο.κ., θα πρέπει να παραδεχθούμε ειλικρινά ότι και το επόμενο γεύμα των Χριστουγέννων ενδέχεται να μεταβληθεί σε ερέθισμα ανησυχίας παρά χαράς. Χρόνια πολλά!

Eisma
Κύριε Πρόεδρε, μπορείτε να συστήσετε στην κυρία Επίτροπο να δίνει λίγη προσοχή όταν μιλάμε; Η επικοινωνία θά'ταν πιο ευχάριστη. Δεν είναι μόνο στους καταναλωτές και στη βιομηχανία που υπάρχει σύγχυση για τη χρήση των γενετικά τροποποιημένων ουσίων, των ΓΤΟ στα είδη διατροφής. Και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, όλοι εμείς εδώ, αναγκαζόμαστε συχνά να ζητάμε διευκρινίσεις. Για αυτό έγινε και η σημερινή συζήτηση.
Για μένα, γίνεται όλο και πιο σαφές ότι η Επιτροπή δεν ξέρει ακόμη καλά-καλά ποιά στάση να τηρήσει για το θέμα των ΓΤΟ. Εκπονεί κανονισμούς με χρονοδιαγράμματα που όχι μόνο δυσκολεύουν τη βιομηχανία, αλλά που ούτε η ίδια δεν ξέρει κατά βάθος τί να τα κάνει. Η κύρια απορία σήμερα ήταν γιατί η Επιτροπή δεν υπέβαλε νωρίτερα τις εκτελεστικές διατάξεις, για τις οποίες τώρα μόλις λάβαμε μια προσωρινή πρόταση. Έτσι δημιουργήθηκε για τη βιομηχανία μια αρκετά απίθανη κατάσταση με πολλές αβεβαιότητες.Και κυρίως, κατά τις αγορές τους, οι καταναλωτές δεν έχουν πάντοτε τη βεβαιότητα κατά πόσον χρησιμοποιήθηκαν στα προϊόντα γενετικά μεταλλαγμένες ουσίες ή όχι. Για την ομάδα μου δημιουργήθηκε έτσι μια απαράδεκτη κατάσταση. Η σήμανση έχει λοιπόν μεγάλη σημασία. Πιστεύουμε στην ελεύθερη επιλογή του καταναλωτή, εφόσον αυτός ενημερώνεται ικανοποιητικά από τις αναγραφές στο προϊόν. Ο ίδιος ο καταναλωτής πρέπει να μπορεί να αποφασίσει αν θα πάρει ή δεν θα πάρει γενετικά μεταλλαγμένα προϊόντα. Καθήκον της Επιτροπής είναι να φροντίσει για την υποχρεωτική αναγραφή και να μπορεί να διαπιστωθεί με αξιόπιστες μεθόδους, εάν κάποιο προϊόν περιέχει ΓΤΟ. Αλλά ακριβώς για τη μέθοδο αυτή δημιουργήθηκε αρκετή σύγχυση.
Αρχικά, μια πλειοψηφία κρατών μελών και η ίδια η Επιτροπή φαίνονταν ότι τάσσονταν υπέρ της λεγόμενης μεθόδου των λευκωμάτων. Αλλά στην πρόσφατη πρόταση της Επιτροπής, τάχθηκαν ξαφνικά υπέρ της μεθόδου DNA. Αυτό δημιούργησε έκπληξη και στη μόνιμη επιτροπή τροφίμων, όπως άκουσα, η οποία συνεδρίασε πάλι και χθες. Φαίνεται ότι η πρόσφατη πρόταση είναι πάντα πολύ ασαφής για τον επιχειρηματικό κόσμο για να μπορέσουν να προχωρήσουν σε υπεύθυνες αναγραφές. 0πότε θά'θελα να μου εξηγήσει η Επιτροπή γιατί επέλεξε αυτή τη μέθοδο. Και πότε προβλέπει η Επιτροπή ότι θα τεθούν σε ισχύ οι εκτελεστικές διατάξεις; Να το πω με το μαλακό, κύριε Πρόεδρε, είναι καιρός πια. Ζητώ και πάλι από την Επιτροπή: Eπιτέλους, αναλάβετε τις ευθύνες σας. Διότι μέχρι τώρα επιδείξατε σοβαρότατη αμεριμνησία.

Gonzαlez Αlvarez
Κύριε Πρόεδρε, σε αυτή τη στιγμή της συζήτησης, και δεδομένων των παρεμβάσεων των υπολοίπων συναδέλφων οι οποίοι εξέφρασαν τις ανησυχίες τους, που δεν είναι άλλες από τις ανησυχίες των ίδιων των πολιτών, δεν μένουν πολλά να ειπωθούν και δεν θα καταναλώσω όλο το χρόνο που διαθέτω. Και εμείς, από τη μεριά μας, είχαμε απευθύνει μια ερώτηση, που σε γενικές γραμμές έχει παρόμοιο περιεχόμενο με τις ερωτήσεις των άλλων συναδέλφων. Ρωτούσαμε, λοιπόν, γιατί δεν προχωράμε στην έμπρακτη προώθηση αυτών των μέτρων εφαρμογής, γιατί δεν διεξάγονται αναλύσεις εγκεκριμένες σε ευρωπαϊκό επίπεδο, γιατί να μην υπάρχει μια σωστή σήμανση των προϊόντων ώστε να έχουν οι καταναλωτές την ελευθερία της επιλογής;
Οι Ηνωμένες Πολιτείες ισχυρίζονται ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση θέτει εμπόδια στις εισαγωγές γενετικώς τροποποιημένων προϊόντων, και πως η Ευρωπαϊκή Ένωση λαμβάνει περισσότερο υπόψη της τις ανησυχίες της κοινής γνώμης παρά τα βάσιμα επιστημονικά δεδομένα. Εμείς θεωρούμε εύλογες τις ανησυχίες της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης. Έχει ευαισθητοποιηθεί από άλλα προβλήματα που σχετίζονται με την ασφάλεια των τροφίμων. Εκτός αυτού, όμως, λόγω π.χ. της πρόσφατης έγκρισης της δυνατότητας παραγωγής στη Γαλλία ενός διαγονιδιακού αραβοσίτου, ο ισπανικός Τύπος -και νομίζω πως επίσης όλος ο ευρωπαϊκός Τύπος- έγραψε πως σε αυτόν τον αραβόσιτο θα ενσωματωθούν τρία γονίδια: το ένα εμπεριέχει μια τοξική ουσία η οποία απωθεί τα έντομα, ένα άλλο εμπεριέχει ένα προϊόν που προσδίδει αντίσταση κατά των αντιβιοτικών, και ένα άλλο εμπεριέχει ένα προϊόν που προσδίδει αντίσταση κατά των ζιζανιοκτόνων. Λογικό είναι η ευρωπαϊκή κοινή γνώμη -όπως άλλωστε και η κάθε κοινή γνώμη- να ανησυχεί για τις επιπτώσεις επί της υγείας οποιουδήποτε από αυτά τα προϊόντα. Γι' αυτό, είναι αναγκαίο να υπάρχει μια σωστή σήμανση και μια κατάλληλη προώθηση αυτής της διαδικασίας.
Είναι πιθανό, κυρία Επίτροπε, ότι οι αλλαγές που συντελούνται στο πλαίσιο της ΓΔ XXIV, με στόχο την εγγύηση της ασφάλειας των τροφίμων, να κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, από τη στιγμή που προβλέπεται η δημιουργία μιας μονάδας ανάλυσης κινδύνων, βασικός σκοπός της οποίας θα είναι η αξιολόγηση των κινδύνων για την ανθρώπινη υγεία που ενέχει το καθένα απ' αυτά τα προϊόντα. Εν πάση περιπτώσει, όμως, κυρία Επίτροπε, πιστεύω πως όλοι οι συνάδελφοι εκφράζουμε εδώ τις βάσιμες ανησυχίες της ευρωπαϊκής κοινής γνώμης, η οποία δεν θέλει να διατρέχει τον κίνδυνο να καταναλώνει τρόφιμα που δεν είναι ασφαλή για την υγεία.

Souchet
Κύριε Πρόεδρε, όσον αφορά τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, όπως και σχετικά με τις τρελές αγελάδες, δηλαδή όσον αφορά την επισιτιστική ασφάλεια των συμπολιτών μας, η ομάδα μας ζήτησε δύο φορές από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να λάβει ξεκάθαρη θέση μέσω ψηφοφορίας επί ενός ψηφίσματος. Και τις δύο φορές μας το αρνήθηκαν, αντίθετα προς τον κανονισμό. Ο συνάδελφός μου κ. Berthu υπογράμμισε προ ολίγου τη σοβαρότατη αυτή ανωμαλία.
Είναι, συνεπώς, εξαιρετικά παράξενο το γεγονός ότι ο ανταποκριτής της Monde κ. Scotto παραλείπει στην ανάλυσή του της 18ης Δεκεμβρίου τις δύο ακριβώς κοινοβουλευτικές πρωτοβουλίες, τις μόνες, από όσο γνωρίζουμε, καλώντας το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να αναλάβει κατά την παρούσα περίοδο συνόδου τις ευθύνες του σχετικά με τα δύο βασικά αυτά θέματα.
Όσον αφορά τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, δεν μπορούμε να μη διαπιστώσουμε ότι οι αποφάσεις της Επιτροπής συμπίπτουν σε μεγάλο βαθμό με τα οικονομικά συμφέροντα των διεθνών παραγωγών, ούτε να μην παρατηρήσουμε ότι επιτρέψαμε την εμπορία γενετικά τροποποιημένης σόγιας και αραβοσίτου υπό αμερικανική πίεση, χωρίς καν να απαιτήσουμε την ύπαρξη δυνατότητας ανίχνευσης που είναι απαραίτητη για τη σωστή προστασία του καταναλωτή. Σήμερα διατέθηκε στην αγορά των Κάτω Χωρών πούλπα διαγονιδιακών τεύτλων, τη στιγμή μάλιστα που είχε απαγορευθεί η εμπορία της. Διερωτώμαι, κυρία Επίτροπε, ποιος φέρει τη νομική ευθύνη για την κατάσταση αυτή: η εταιρεία Μοnsanto, που υπήρξε ο διατάκτης των δοκιμών, η ολλανδική εταιρεία παραγωγής ζάχαρης CSM ή η Επιτροπή που έδωσε τις άδειες.
Στις 27 Νοεμβρίου του τρέχοντος έτους η γαλλική κυβέρνηση έδωσε το πράσινο φως για την καλλιέργεια διαγονιδιακού αραβοσίτου, ανθεκτικό στην πυραλίδα, ο οποίος διαθέτει ένα βοηθητικό γονίδιο αντοχής στο αντιβιοτικό αμπικιλίνη. Ο κ. Kouchner, ο οποίος, όταν ήταν ακόμα ευρωβουλευτής, συμμετείχε ο ίδιος στη σύνταξη ενός ψηφίσματος ζητώντας την απαγόρευση των ΓΤΟ, συναίνεσε, εντούτοις, σε αυτόν τον τύπο αραβοσίτου με την υποστήριξη της κ. Voynet, Υπουργού Περιβάλλοντος, αντίθετα προς τις σαφείς συστάσεις της γαλλικής επιτροπής πρόληψης και προφύλαξης.
Διερωτώμαι ποιός θα είναι υπεύθυνος, κυρία Επίτροπε, εάν κατά τους προσεχείς μήνες αποδειχθεί ότι το γονίδιο αντοχής στην αμπικιλίνη έχει την ικανότητα να μεταδίδεται σε βακτηρίδια του πεπτικού σωλήνα: η γαλλική κυβέρνηση, η εταιρεία που υπέβαλε την αίτηση άδειας, ή η Επιτροπή που παρέσχε την αρχική άδεια. Εν πάση περιπτώσει, το βέβαιο είναι ότι δεν τηρήσατε την αρχή της πρόληψης.
Φαίνεται, επομένως, απαραίτητη η δημιουργία εντός του Σώματός μας μίας εξεταστικής επιτροπής, προκειμένου να υπάρξει μια πραγματικά δημοκρατική συζήτηση όσον αφορά τους κινδύνους που μπορούν να προκύψουν για το περιβάλλον και την υγεία των ανθρώπων από τη χρήση των ΓΤΟ.
Έχω την εντύπωση ότι παίζουμε τους μαθητεύομενους μάγους και ότι προσπαθούμε ταυτόχρονα να έχουμε ήσυχη τη συνείδησή μας παρουσιάζοντας στους καταναλωτές μία ψευδώς καθησυχαστική σήμανση. Στην πραγματικότητα, κύριε Πρόεδρε, αναρωτιέμαι μήπως το γεγονός ότι δεν θέτουμε ψήφισμα σε ψηφοφορία μετά από τη συζήτηση αυτή αποδεικνύει ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προσπαθεί να αποφύγει τις ευθύνες του ρίχνοντάς τις στους υπαλλήλους.

Cresson
Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι βουλευτές, με μεγάλη μου χαρά βρίσκομαι σήμερα μαζί σας για να έχω την ευκαιρία να αποσαφηνίσω την κατάσταση όσον αφορά τη σήμανση των τροφίμων που παράγονται από γενετικά τροποποιημένη σόγια ή αραβόσιτο.
Πρόκειται βεβαίως για πολύ περίπλοκο θέμα και δεν είμαι σίγουρη εάν μπορώ να ανταποκριθώ σε όλες τις προσδοκίες σας και να απαντήσω σε όλα τα ερωτήματά σας, αλλά, εάν το επιθυμείτε, θα εκμεταλλευθούμε τη σύνοδο αυτή για να προσπαθήσουμε να διευκρινίσουμε τη θέση της Επιτροπής, αφού της θέσατε - και πολύ σωστά - ερώτηση σχετικά με το θέμα αυτό.
Δεν θα επανέλθω στο ιστορικό της υπόθεσης, το οποίο γνωρίζετε τόσο καλά όσο και εγώ, και θα περάσω αμέσως στις απαντήσεις στις ερωτήσεις σας, ορισμένες από τις οποίες αφορούν το ίδιο θέμα.
Κατ'αρχάς, μία πρώτη σειρά ερωτήσεων αφορά τη νομική κατάσταση τη στιγμή που τέθηκε σε ισχύ, δηλαδή την 1η Νοεμβρίου 1997, ο κανονισμός ΕΚ 1813/97 της Επιτροπής, της 19ης Σεπτεμβρίου 1997. Ο κανονισμός 1813/97, που τέθηκε σε ισχύ την 1η Νοεμβρίου, καθορίζει πρόσθετους κανόνες σήμανσης που ισχύουν για τα τρόφιμα και τα συστατικά των τροφίμων που παράγονται από γενετικά τροποποιημένη σόγια και αραβόσιτο. Ο κανονισμός αυτός έχει άμεση εφαρμογή στα κράτη μέλη και δεν μπορεί, κατά συνέπεια, να θεωρηθεί ότι ενδεχομένως να υφίσταται οποιαδήποτε κατάσταση παράλειψης στη συγκεκριμένη περίπτωση. Οι επιχειρήσεις υποχρεούνται από την 1η Νοεμβρίου να θέτουν σήμανση επί των προϊόντων τους που δεν είναι ισοδύναμα, υπό την έννοια του άρθρου 2 του κανονισμού ΕΟΚ 1813/97.
Όσον αφορά τη θέσπιση λεπτομερών κανόνων σήμανσης για τα τρόφιμα αυτά ή τα συστατικά τους, η Επιτροπή, η οποία κατά τη συνεδρίαση της μόνιμης επιτροπής τροφίμων, στις 31 Ιουλίου 1997, είχε δεσμευθεί να παρουσιάσει τους εν λόγω κανόνες το συντομότερο δυνατόν, είχε επίσης επισημάνει τότε ότι θα συμβουλευόταν την επιστημονική επιτροπή ανθρώπινης διατροφής προκειμένου να λάβει τη γνώμη της σχετικά με την έννοια του μη ισοδύναμου που εισάγει ο εν λόγω κανονισμός.
Η διαβούλευση αυτή, καθώς και η θέληση να υπάρξει διαβούλευση με τους ενδιαφερόμενους κύκλους και η αξιολόγηση διαφόρων πιθανών προσεγγίσεων εξηγούν την προθεσμία που κρίθηκε απαραίτητη για την έγκριση του αντίστοιχου σχεδίου κανονισμού. Κατανοώ, επομένως, πολύ καλά την απολύτως εύλογη ανυπομονησία ορισμένων από εσάς, αλλά ο τρόπος με τον οποίο ενεργήσαμε απαίτησε προφανώς κάποιον χρόνο.
Μια άλλη σειρά ερωτήσεων αφορά την ερμηνεία της έννοιας του μη ισοδύναμου, και ειδικότερα τα κριτήρια που επελέγησαν για την έναρξη της σήμανσης των τροφίμων που παράγονται από γενετικά τροποποιημένη σόγια και αραβόσιτο. Το άρθρο 2 του κανονισμού ΕΚ 1813/97, που αποτελεί επανάληψη του άρθρου 8 του κανονισμού ΕΚ 258/97, σχετικά με τα νέα τρόφιμα, προβλέπει την ενημέρωση του τελικού καταναλωτή για όλα τα χαρακτηριστικά ή τις ιδιότητες των τροφίμων, όπως η σύνθεση, η θρεπτική αξία, οι τροφικές επιπτώσεις ή η χρήση για την οποία προορίζονται, που καθιστούν πλέον ορισμένα τρόφιμα ή συστατικά τροφίμων μη ισοδύναμα προς ορισμένα υφιστάμενα τρόφιμα ή συστατικά τροφίμων.
Κατά συνέπεια, τα τρόφιμα ή τα συστατικά τροφίμων που παράγονται από γενετικά τροποποιημένη σόγια ή από γενετικά τροποποιημένο αραβόσιτο και τα οποία δεν είναι ισοδύναμα προς τα συνήθη ομόλογά τους υπόκεινται σε αυτές τις απαιτήσεις σήμανσης. Η βασική έννοια του μη ισοδύναμου ορίσθηκε ως ένδειξη μιας διαφοράς επιστημονικά ευαπόδεικτης η οποία υπερβαίνει τις αποδεκτές φυσικές αποκλίσεις.
Παράλληλα, η Επιτροπή δημοσίευσε στις 23 Ιουλίου 1997 τις γενικές αυτές κατευθύνσεις όσον αφορά τη σήμανση των σύγχρονων βιοτεχνολογιών, όπου αναγνωρίζονται αφενός οι απαιτήσεις σήμανσης όταν η προέλευση κάποιου ΓΤΟ, δηλαδή "γενετικά τροποποιημένου οργανισμού», ενός προϊόντος είναι επιστημονικά επαληθεύσιμη και αφετέρου η ανάγκη καθορισμού σαφών κανόνων σήμανσης προκειμένου ο επίσημος έλεγχος να είναι δυνατόν να πραγματοποιείται επί αξιόπιστων, γόνιμων και υλοποιήσιμων βάσεων.
Λαμβάνοντας υπόψη αφενός την έννοια του μη ισοδύναμου και αφετέρου την προσέγγιση που υποστηρίζεται από αυτές τις κατευθύνσεις της Επιτροπής, έγινε φανερό στο στάδιο αυτό ότι η παρουσία στα τρόφιμα και τα συστατικά τους ενός DNA που προκύπτει από μια γενετική τροποποίηση αποτελεί το κριτήριο που ανταποκρίνεται καλύτερα στις προαναφερθείσες απαιτήσεις.
Συνεπώς, επ'αυτής ακριβώς της βάσης η Επιτροπή ενέκρινε στις 3 Δεκεμβρίου του περασμένου έτους ένα σχέδιο κανονισμού όπου καθορίζονται οι λεπτομερείς κανόνες σήμανσης που ισχύουν για τα τρόφιμα και τα συστατικά των τροφίμων που παρασκευάζονται από γενετικά τροποποιημένη σόγια ή αραβόσιτο. Το σχέδιο αυτό συζητήθηκε στις 18 Δεκεμβρίου στο πλαίσιο της μόνιμης επιτροπής τροφίμων και υπεβλήθη προς ψήφιση στην ίδια επιτροπή στα μέσα Ιανουαρίου. Πρέπει δε να σας αναφέρω ότι στο πλαίσιο της μόνιμης επιτροπής τροφίμων, η οποία συνήλθε στις 18 Δεκεμβρίου για ανταλλαγή απόψεων επί του σχεδίου που προτάθηκε από την Επιτροπή, η πλειοψηφία των κρατών μελών είναι αντίθετη στο σχέδιο αυτό! Προτιμούν το κριτήριο "πρωτεΐνες» και την κατάρτιση ενός καταλόγου προϊόντων προς σήμανση, χωρίς να έχει διευκρινισθεί ακόμα πλήρως η κατάρτιση του καταλόγου αυτού.
Σε αυτό το σχέδιο κανονισμού προβλέπεται ότι τα τρόφιμα και τα συστατικά των τροφίμων που παράγονται από γενετικά τροποποιημένη σόγια ή αραβόσιτο και τα οποία περιέχουν DNA που προκύπτει από γενετική τροποίηση δεν είναι ισοδύναμα, υπό την έννοια του άρθρου 2, σημείο α, του κανονισμού ΕΟΚ 18/13/97, και υπόκεινται, επομένως, σε απαιτήσεις σήμανσης. Αντίθετα, όσα δεν περιέχουν πλέον αυτό το DNA, κυρίως λόγω της καταστροφής του κατά τα διαδοχικά στάδια επεξεργασίας, δεν υπόκεινται στην εν λόγω σήμανση, εφόσον πρέπει να θεωρούνται ισοδύναμα προς τα συνήθη ομολόγά τους.
Ωστόσο, δεδομένου ότι δεν αποκλείεται από επιστημονική άποψη η δυνατότητα των μεθόδων παραγωγής των τροφίμων να αφαιρούν από τα τρόφιμα κάθε ίχνος DNA, επιτρέποντας ταυτόχρονα την παρουσία πρωτεϊνών, η προσέγγιση DNA συμπληρώθηκε ούτως ώστε να καλύπτει την περίπτωση αυτή, η οποία είναι σήμερα θεωρητική.
Στο σχέδιο προβλέπεται εξάλλου τυποποιημένος τρόπος σήμανσης, χωρίς πιθανή εναλλακτική λύση, προκειμένου να διευκολύνεται αφενός η επιλογή και η ενημέρωση του καταναλωτή και να αποφεύγονται αφετέρου στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης οι διαφορές ερμηνείας σχετικά με την πιθανή ισοδυναμία των τρόπων σήμανσης, που ενδεχομένως να δημιουργήσουν νέες δυσκολίες στην εσωτερική αγορά. Η ένδειξη αυτή θα διατυπώνεται ως εξής: "προϊόν γενετικά τροποποιημένης σόγιας» ή "προϊόν γενετικά τροποποιημένου αραβοσίτου», κατά περίπτωση. Θα πρέπει να αναφέρεται στον κατάλογο των συστατικών εντός παρενθέσεων, αμέσως μετά από το όνομα του σχετικού συστατικού. Η ένδειξη αυτή θα μπορεί επίσης να προστίθεται με πολύ ευανάγνωστο τρόπο στο τέλος του καταλόγου των συστατικών, τυπωμένη με χαρακτήρες τουλάχιστον ίδιου μεγέθους με αυτούς που χρησιμοποιούνται για τον κατάλογο των συστατικών αυτών καθαυτών. Στην περίπτωση των προϊόντων για τα οποία δεν υφίσταται κατάλογος συστατικών, οι απαραίτητες πληροφορίες πρέπει να αναγράφονται σαφώς στη σήμανση του προϊόντος.
Ο κανονισμός αυτός εφαρμόζεται με επιφύλαξη του δικαιώματος των επιχειρήσεων να συμπεριλάβουν στη σήμανση των προϊόντων τους προαιρετικούς ισχυρισμούς διαφορετικούς από όσους προβλέπονται στον κανονισμό αυτόν, με την προϋπόθεση ότι οι εν λόγω ισχυρισμοί είναι σύμφωνοι προς τις διατάξεις της οδηγίας 79/112/ΕΟΚ, όπου καθορίζεται σαφώς ότι πρέπει να αποκλείεται η δυνατότητα τέτοιου είδους ενδείξεων να οδηγήσουν σε σφάλμα τον καταναλωτή. Τούτο ισχύει επίσης για τους ισχυρισμούς που αφορούν την απουσία τροφίμων ή συστατικών τροφίμων που παράγονται από γενετικά τροποποιημένη σόγια ή αραβόσιτο, ή για τους ισχυρισμούς που αφορούν την παρουσία τέτοιου είδους τροφίμων ή συστατικών τους, σε περίπτωση που η παρουσία τους δεν είναι επιστημονικά επαληθεύσιμη, αλλά η απόδειξη μπορεί να παρασχεθεί με άλλα μέσα.
Ο κανονισμός δεν απαγορεύει την ανάμειξη προϊόντων που περιλαμβάνουν ΓΤΟ και συμβατικών προϊόντων. Ο κανονισμός ΕΟΚ 258/97 του Συμβουλίου και του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προβλέπει, εξάλλου, τη δυνατότητα αυτή, ιδιαίτερα για τη χύμα παράδοση, και καθορίζει ότι, στην περίπτωση αυτή, η ενημέρωση του καταναλωτή σχετικά με την ενδεχόμενη παρουσία ΓΤΟ στα τρόφιμα θεωρείται ότι ικανοποιεί τις απαιτήσεις σήμανσης του εν λόγω κανονισμού. Σύμφωνα με την ίδια αυτή προσέγγιση, το σχέδιο κανονισμού σχετικά με τη σήμανση των τροφίμων και των συστατικών των τροφίμων που παράγονται από γενετικά τροποποιημένη σόγια ή αραβόσιτο προβλέπει την πιθανότητα να αναγράφεται στην ετικέτα "μπορεί να περιέχει», όσον αφορά τα προϊόντα όπου η παρουσία συστατικού παραγόμενου από γενετικά τροποποιημένη/ο σόγια/αραβόσιτο δεν μπορεί να αποκλεισθεί, αλλά ούτε μπορεί να αποδειχθεί. Επιπλέον, η ένδειξη αυτή είναι σύμφωνη προς τις γενικές κατευθύνσεις της Επιτροπής ως προς τη σήμανση των σύγχρονων βιοτεχνολογιών. Αυτός ο τρόπος σήμανσης θα καταστήσει δυνατόν να αποφευχθεί ο διαχωρισμός των προϊόντων και η υποχρέωση να δοκιμάζεται κάθε φορτίο προϊόντων που θα μπορούσε να περιέχει αναμείξεις σε διαφορετικές αναλογίες, επιτρέποντας παράλληλα στον καταναλωτή να επιλέξει εάν θα αγοράσει ή δεν θα αγοράσει τα προϊόντα αυτά.
Ως προς τη σημαντική ερώτηση που αφορά τις εισαγωγές γενετικά τροποποιημένων προϊόντων από τις Ηνωμένες Πολιτείες ή τον Καναδά, σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 43 της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ, τα κράτη μέλη υποχρεούνται να φροντίζουν για την τήρηση της εν λόγω οδηγίας, είναι δηλαδή υπεύθυνα για τον έλεγχο της συμμόρφωσης των προϊόντων που περιέχουν ΓΤΟ και διατίθενται στην αγορά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, και πρέπει να μεριμνούν ούτως ώστε οι αρμόδιες αρχές να οργανώνουν αρκετές επιθεωρήσεις και να λαμβάνουν, ενδεχομένως, άλλα μέτρα ελέγχου.
Στην εικοστή δεύτερη συνεδρίασή της, που διοργανώθηκε στις 3 Δεκεμβρίου του περασμένου έτους, η αρμόδια επιτροπή για την οδηγία 90/220/ΕΟΚ ζήτησε από την Επιτροπή να θεσπίσει εναρμονισμένα μέτρα ελέγχου και επιθεώρησης. Συστήθηκε μία ad hoc τεχνική ομάδα εργασίας με αντικείμενό της τις επιθεωρήσεις και τα μέτρα ελέγχου όσον αφορά τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς. Στις 16 Δεκεμβρίου του περασμένου έτους αυτή η ομάδα εργασίας εξέτασε τη διαθεσιμότητα και τη δυνατότητα εφαρμογής των συγκεκριμένων τεχνικών μεθόδων, οι οποίες μπορούν να ανιχνεύουν ή να εντοπίζουν τους γενετικά τροποποιημένους οργανισμούς, καθώς και τα παράγωγα προϊόντα τους, που δεν θα λάβουν κατά πάσα πιθανότητα έγκριση σκόπιμης ελευθέρωσης προκειμένου να διατεθούν στην αγορά.
Σήμερα δεκατρία προϊόντα αποτελούν το αντικείμενο μιας κοινοποίησης στο πλαίσιο του μέρους Γ της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ. Στο πλαίσιο της αναθεώρησης της οδηγίας 90/220/ΕΟΚ, η Επιτροπή αποφάσισε ότι όλα τα προϊόντα για τα οποία πρόκειται να εκδοθούν άδειες βάσει της τρέχουσας οδηγίας πρέπει να υπόκεινται σε εξέταση από τις αρμόδιες επιστημονικές επιτροπές πριν εγκριθούν από τα κράτη μέλη, στο πλαίσιο της επιτροπής κανονισμού της εν λόγω οδηγίας. Δεδομένου ότι αφενός οι γνωμοδοτήσεις των επιστημονικών επιτροπών δεν θα είναι διαθέσιμες πριν από το τέλος Ιανουαρίου του επόμενου έτους και ότι αφετέρου θα πρέπει να ακολουθηθεί η διαδικασία της επιτροπής κανονισμού της οδηγίας 90/220, φαίνεται δύσκολο για την Επιτροπή το ενδεχόμενο να εκδώσει αποφάσεις παροχής αδειών για τα προϊόντα αυτά πριν από τα μέσα Μαρτίου 1998.
Μεταξύ του τετάρτου τριμήνου του 1996, ημερομηνία της πρώτης αλλαγής, και έως την 31η Μαΐου 1997, καταδείχθηκε ότι είχαν εισαχθεί στην Ευρώπη 8.300 τόνοι σπόρων σόγιας και 650.000 τόνοι σκόνης σόγιας προερχόμενοι από τις Ηνωμένες Πολιτείες, ποσότητα από την οποία 2 % προερχόταν από ΓΤΟ, δηλαδή 166.000 τόνοι σπόρων σόγιας και 13.000 τόνοι σκόνης σόγιας. Η εισαγωγή αραβοσίτου Novartis πρέπει να ανέρχεται σε ποσοστό 0, 6 % περίπου της συνολικής ποσότητας του αραβοσίτου που εισήχθη από τις Ηνωμένες Πολιτείες, δηλαδή σε 4.422 τόνους.
Η Επιτροπή προσπαθούσε πάντα να εξασφαλίσει τη συμμόρφωση της κοινοτικής νομοθεσίας προς τις διεθνείς υποχρεώσεις, γεγονός που επιτρέπει να αποφευχθούν κατά το δυνατόν οι κίνδυνοι διαφωνιών στον εμπορικό τομέα. Η Επιτροπή δεν είναι αρμόδια να σχολιάσει την ερμηνεία των κανόνων του διεθνούς εμπορίου, που τίθενται από τους εμπορικούς εταίρους μας, ούτε τις απόψεις τους όσον αφορά τη συμμόρφωση της νομοθεσίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης προς τους εν λόγω κανόνες.
Σας παρουσίασα, κυρίες και κύριοι βουλευτές, τις λίγες απαντήσεις που μπορώ να δώσω σε κρίσιμες ερωτήσεις. Η συζήτηση δεν έκλεισε φυσικά και θα συνεχιστεί.
Θα ήθελα, ωστόσο, να σας αναφέρω ότι η Επιτροπή επαγρυπνεί σε μεγάλο βαθμό. Βεβαίως, οι ποικίλες αυτές διαβουλεύσεις απαιτούν χρόνο, αλλά ελπίζω ότι θα συνεχίσουμε μαζί να εργαζόμαστε ως προς αυτό το θέμα - το γεγονός ότι υφίστανται αποκλίσεις μεταξύ των κρατών μελών το διαπιστώσαμε κατά την τελευταία αυτή διαβούλευση - και να καταβάλλουμε κοινές προσπάθειες για την επίτευξη μιας συνολικά ικανοποιητικής λύσης.

Πρόεδρος
Ευχαριστώ την κ. Cresson για τις διευκρινίσεις που μόλις μας έδωσε.

Gebhardt
Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, κυρία Επίτροπε, αν και όλες οι απόψεις δεν καλύπτονται πάντα εντελώς, από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και από τη δική του σκοπιά έχουν ειπωθεί τα πάντα όσον αφορά την αναγκαιότητα σαφούς και εκτενούς σήμανσης των τροφίμων και των προσθέτων τους, σχετικά με τις γενετικές τροποποιήσεις. Απ' αυτή την άποψη, η σημερινή συζήτηση θα ήταν τελικά περιττή και σπατάλη χρόνου, με επαναλήψεις.
Όμως, κατά τη δική μου άποψη και από την πλευρά της ομάδας μου, η συζήτηση αυτή αποτελεί επιτακτική ανάγκη. Δεν μας αρέσει δηλαδή ο τρόπος που η Ευρωπαϊκή Επιτροπή χειρίζεται το ευαίσθητο θέμα της σήμανσης γενετικά τροποποιημένων τροφίμων και πόσο λίγο σοβαρά παίρνει κάποτε, κανονισμούς του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου. Στις χώρες μας δεχόμαστε, σαν βουλευτές του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, τους ψόγους που θα άξιζαν στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει απογοητεύσει τους πολίτες με το "κρυφτούλι» γύρω από τη σήμανση γενετικά τροποποιημένων τροφίμων. Δεν είναι σωστό η δίκαιη απαίτηση της υποχρεωτικής σήμανσης να παγιώνεται πρώτα σε κανονισμούς κι αυτοί ύστερα να μην είναι εκτελεστοί.
Ως καταναλώτρια, θα δεχόμουν ακόμη αυτή την άνοιξη, ότι με τον Κανονισμό για τα νεα είδη διατροφής ξεπεράστηκαν τα σημαντικότερα εμπόδια. Ότι, επιτέλους, θα υπάρξει σαφής και εκτενής σήμανση για νέα και ιδιαίτερα για τεχνητά τροποποιημένα τρόφιμα. Όλα αυτά αποδείχτηκαν σαπουνόφουσκες! Τα γνωστά στην αγορά προϊόντα με γενετικά τροποποιημένο αραβόσιτο και σόγια δεν θεωρούνται πλέον ως νέα είδη διατροφής. Η βελτίωση του Κανονισμού που άρχισε να ισχύει από την 1η Νοεμβρίου, δεν βοήθησε σε τίποτα. Γιατί λείπουν από αυτόν οι κατευθυντήριες γραμμές για χειρισμούς, με στόχο ένα ισοδύναμο επίπεδο προστασίας των καταναλωτών σε όλη την Ευρώπη, και τη νομική ασφάλεια των κατασκευαστών και εμπόρων. Όμως συνέβη μετά και κάτι ακόμη χειρότερο. Ο κανονισμός 81/13 δεν θα τεθεί ακόμη σε εφαρμογή, αλλά πρόκειται να αντικατασταθεί από ένα άλλο τροποποιημένο κείμενο.
Πώς μπορεί κανείς να εξηγήσει και να μεταφέρει κάτι τέτοιο σε ένα μέσο καταναλωτή, άνδρα ή γυναίκα; Κυρία επίτροπε, το είδος της σήμανσης που μας παρουσιάσατε μου φαίνεται σωστό. Όμως δεν απαντήσατε σ' αυτή μου την ερώτηση: γιατί δεν τέθηκε ήδη σε ισχύ από την 1η Νοεμβρίου, την στιγμή που ο κανονισμός των νέων ειδών διατροφής και η συζήτηση για τη σήμανση διήρκεσαν ήδη πάνω από πέντε χρόνια; Ήταν αρκετός χρόνος για τις απαιτούμενες διευκρινίσεις και προκαταρκτικές συνομιλίες, ακόμη κι αν κανείς δεν γνώριζε εκ των προτέρων ακριβώς την τελική έκβαση. Αλλά το ότι θα υπάρχει και πρέπει να υπάρχει σήμανση, αυτό ήταν σαφές εξ αρχής. Λοιπόν γιατί δεν έγινε αυτό; Γιατί θα γίνει μόλις την 1η Φεβρουαρίου ή και τον Μάρτιο ακόμη, αφού θα έχουν ήδη κυκλοφορήσει πολλά νέα προϊόντα εκείνης της εποχής; Αυτό είναι ένα θέμα που δεν διευκρινίστηκε απόλυτα.
Γι' αυτό παρακαλώ να μη παραβλέψετε και το τρίτο σημείο που αφορά την προβληματική των αποδείξεων και τις μεθόδους αναλύσεως. Γιατί υπάρχουν οι κατάλληλες μέθοδοι για να αποδειχθούν επεμβάσεις σε γενετικά τροποποιημένα προϊόντα αραβοσίτου και σόγιας. Όπως επίσης μια διστακτική Ευρωπαϊκή Επιτροπη δεν έχει, ως εκ τούτου, κανένα δικαίωμα να καθυστερεί περισσότερο μια συνολική και ενιαία σήμανση σε όλα τα κράτη μέλη. Από την άποψη των κατανωλωτών δεν υπάρχει κανένα κατά κι αντίθετα είναι όλα υπέρ μιας σήμανσης δίχως κενά, όσον αφορά τη διατροφή μας. Γι' αυτό και η παράταξή μου επιμένει σ' αυτό. Η απόφαση αγοράς πρέπει να παραμένει στην διακριτική ευχέρεια ενημερωμένων καταναλωτών, οι οποίοι δεν γίνονται έρμαια στο έλεος της γραφειοκρατίας.

Keppelhoff-Wiechert
Κύριε Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, αγαπητοί κύριοι και κυρίες συνάδελφοι, εμείς, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αποφασίσαμε, παράλληλα με την ισχύ του Κανονισμού για τα νέα είδη διατροφής, να υπάρξει μια διεξοδική σήμανση των νέων ειδών διατροφής, έτσι ώστε να παρέχεται στους καταναλωτές η δυνατότητα να παίρνουν οι ίδιοι την απόφαση για την αγορά τους. Υπενθυμίζω ότι αποφασίσαμε να ενημερώνουμε τον καταναλωτή για όλα τα χαρακτηριστικά και τις διατροφικές ιδιότητες των προϊόντων, όπως είναι η σύνθεση, θρεπτική αξία και σκοπός χρήσης, με τα οποία ένα γενετικά τροποποιημένο προιόν διακρίνεται από άλλα πατροπαράδοτα προϊόντα. Η σήμανση ιδιαίτερα των γενετικά τροποποιημένων τροφίμων για μένα δεν σημαίνει επ' ουδενί προειδοποιητική ένδειξη. Πρέπει να θεωρηθεί μάλλον σαν μια βασική προϋπόθεση για την αποδοχή και την εμπιστοσύνη του κόσμου απέναντι σε μια νέα τεχνολογία. Όποιος όμως και για οποιουσδήποτε λόγους θα επιθυμούσε να απέχει από γενετικά τροποποιημένα προϊόντα, με τη σήμανση έχει την δυνατότητα να μη χρησιμοποιεί κατά βούληση αυτά τα συγκεκριμένα προϊόντα.
Για μια φορά ακόμη επισημαίνω ότι η μέγιστη για μας επιταγή πρέπει να είναι να μη προκύψουν από τα νέα είδη τροφίμων και των προσθέτων τους, διατροφικές ελλείψεις ή άλλοι τυχόν κίνδυνοι υγείας. Γι' αυτό, τα προϊόντα αυτά, τότε μόνον μπορούν να κυκλοφορήσουν, όταν πληρούν 3 προϋποθέσεις: τα προϊόντα δεν πρέπει κατ' αρχήν να συνιστούν κίνδυνο για τον καταναλωτή, δεύτερον, να είναι παραπλανητικά και τρίτον, να διαφέρουν από τα συνήθη προϊόντα τόσο, ώστε με την συνήθη βρώση τους να προκαλούνται διατροφικές ελλείψεις. Λόγω της ποικιλίας και πολυμορφίας των προϊόντων, στα οποία αναφέρεται ο Κανονισμός για τα νέα είδη διατροφής, κατά κανόνα απαιτείται η εξέτασή τους κατά περίπτωση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, στην πρόταση Κανονισμού της, προσπαθεί να εκθέσει την ρύθμιση όσον αφορά γενετικά τροποποιημένο αραβόσιτο και τη σόγια. Σύμφωνα με την πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής πρέπει γενετικά τροποποιημένα προϊόντα να φέρουν πάντα σήμανση, όταν περιέχουν γενετικά τροποποιημένο DNA. Αυτή η μέθοδος οδηγεί ασφαλώς στο ότι χρειάζεται σήμανση ένας μεγαλύτερος αριθμός τροφίμων από ότι αν εξετάζονταν μόνο οι πρωτεϊνες τους. Τρόφιμα που περιέχουν γενετικά τροποποιημένο DNA ή τροποποιημένες πρωτείνες, πρέπει στην ετικέτα με τα συστατικά τους να φέρουν σε εμφανή θέση την ένδειξη "παραχθέν από γενετικά τροποποιημένο αραβόσιτο/σόγια». Πάντως η μέθοδος αναλύσεων που πρότεινε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, με τον Κανονισμό για τα νέα είδη διατροφής, δεν συμβιβάζεται με την δήλωση στη Σύνοδο Κορυφής του Λουξεμβούργου. Ζητώ λοιπόν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή να τροποποιήσει δεόντως την πρότασή της, ώστε η ρύθμιση για τη σήμανση του κανονισμού για τα νέα είδη διατροφής να τύχει πλήρους και διεξοδικής εφαρμογής. Κατά την άποψη μου δεν τίθεται θέμα περιορισμού της ρύθμισης για την σήμανση που εθέσπισε το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.

Ryynδnen
Αξιότιμε κύριε Πρόεδρε, αξιότιμη κυρία Επίτροπε, όπως έχει αναφερθεί σε βάθος στην παρούσα συζήτηση, οι σημάνσεις των προϊόντων της γενετικά τροποποιημένης σόγιας και του αραβοσίτου έχουν προκαλέσει ενα πραγματικά σοβαρό πρόβλημα, τη δημιουργία του οποίου θα έπρεπε να είχε εμποδίσει η Επιτροπή και με την οποία θα πρέπει τουλάχιστον τώρα να ασχοληθούμε. Έχοντας αυτό υπόψη, η απάντηση της αξιότιμης Επιτρόπου σχετικά με τις τελευταίες ενέργειες και με το χρονοδιάγραμμα ήταν πράγματικά απαραίτητη, παρ'όλο που πρέπει να πώ πώς εξακολουθεί να υπάρχουν πολλά ανοιχτά θέματα και πρέπει να γίνει πολύ δουλειά, πριν γίνει δυνατόν να μιλήσουμε για ασφάλεια σ'αυτό το σοβαρό θέμα.
Το να μην περιμένουμε να ισχύσει η νομοθεσία σχετικά με τα τρόφιμα νέας γενιάς, πριν από την εισαγωγή στην αγορά του γενετικά τροποποιημένου αραβοσίτου και της σόγιας, ήταν φυσικά λάθος. Τώρα λοιπόν επιτρέπεται το εμπόριο αυτών των προϊόντων χωρίς ευκρινείς σημάνσεις, και το αποτέλεσμα είναι να προκληθεί μεγάλη αβεβαιότητα, σύγχυση και αιτιολογημένη ανησυχία, καθώς οι διάφορες χώρες μέλη έχουν δημιουργήσει γι'αυτή την κατάσταση διάφορες δικές τους εθνικές παρεμβάσεις, οι οποίες στην ενιαία αγορά έχουν προκαλέσει ακόμα μεγαλύτερη σύγχυση.
Όπως διαπίστωσε η κυρία Επίτροπος, ο Κανονισμός που τέθηκε σε ισχύ την πρώτη Νοεμβρίου, ήταν βέβαια αναγκαίος και σημαντικός, αλλά αναγκάζομαι να παρατηρήσω πώς η εργασία της Επιτροπής έχει μείνει στην μέση, αφού δεν υπήρχαν εισηγήσεις γιά την εφαρμογή σχετικών διατάξεων. Έλειπαν εντελώς. Έτσι όπως συμβαίνει με πολλούς συναδέλφους, είναι εύλογο να εξακολουθούμε να απορούμε γιατί αυτές οι εισηγήσεις και οδηγίες δεν δόθηκαν, πρίν τεθεί σε ισχύ ο Κανονισμός. Τώρα η κατάσταση είναι ασαφής και δύσκολη και από την άποψη της βιομηχανίας και εκείνης των καταναλωτών. Οι παραγωγοί δεν γνωρίζουν καλά, τι έπρεπε να επισημάνουν και πώς.
Προβληματική είναι και η προσπάθεια να καταλάβουμε τα επιστημονικά κριτήρια, βάσει των οποίων μπορεί να συμπεραίνουμε, για παράδειγμα, έαν ενα προϊόν γενετικά μεταλλαγμένο συγκρίνεται ακριβώς με το αντίστοιχο παραδοσιακό προϊόν. Με άλλα λόγια, οι εν λόγω διατάξεις για τη σήμανση πρέπει να βασίζονται σε επιστημονική αξιολόγηση.
Η αξιότιμη Επίτροπος τόνισε εδώ στην απάντησή της, πώς ο τελικός χρήστης πρέπει να έχει περισσότερη και σαφέστερη πληροφόρηση. Γι'αυτό συμφωνούμε σίγουρα όλοι. Για τον καταναλωτή αποτελεί απαραίτητη προϋπόθεση η εύκολα κατανοητή και σαφής πληροφόρηση για την ποιότητα και το περιεχόμενο του προϊόντος, προκειμένου να κάνει μια συνειδητή και ελεύθερη επιλογή. Από την άποψη της πληροφόρησης των καταναλωτών θεωρείται σημαντικός ό τρόπος σήμανσης να είναι ομοιόμορφος και όσο το δυνατόν απλούστερος. Από την άλλη, η υπερβολική ενημέρωση είναι δυνατόν να καλύψει τις ουσιαστικές για τον καταναλωτή γνώσεις. Παρ'όλα αυτά, ακόμα και η εθελούσια και η συμπληρωματική σήμανση μπορεί να δώσει απαραραίτητες πληροφορίες ειδικά όταν ενδέχεται το είδος διατροφής η τα συστατικά του να περιέχουν γενετικά μεταλλαγμένα προϊόντα, παρ'όλο που αυτό δεν μπορεί να αποδειχτεί με σιγουριά, ούτε μπορεί με σιγουριά να αποκλειστεί. Η πιθανότητα αυτή επιβάλλεται όμως να γνωστοποιείται στην επισήμανση.
Σε γενικές γραμμές, και οι παραγωγοί και οι τελικοί καταναλωτές των τροφίμων έχουν το δικαίωμα να έχουν περισσότερη και πιο συγκεκριμένη επίγνωση, προκειμένου να αυξηθεί η ασφάλεια στον τομέα των τροφίμων. Και οι συνεχείς έρευνες εξακολουθούν να είναι αναγκαίες, ειδικά για τις κοινές επιπτώσεις των γενετικά τροποποιημένων συστατικών και προϊόντων, καθώς και για τις προσθετικές επιπτώσεις σ'όλη την τροφική αλυσίδα.

Lannoye
Kύριε Πρόεδρε, έχει μεσολαβήσει περίπου ένας χρόνος από τότε που το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ενέκρινε τις εργασίες της επιτροπής συνδιαλλαγής όσον αφορά τον κανονισμό novel food . Τότε ήμασταν η μόνη πολιτική ομάδα που εξέφρασε τόσο σοβαρές επιφυλάξεις ώστε να καταψηφίσει αυτόν τον κανονισμό.
Διαπιστώνω ότι ένα χρόνο αργότερα επιβεβαιώθηκαν οι δικοί μας δισταγμοί, που ήταν εξάλλου κάτι περισσότερο από δισταγμοί, που ήταν στην πραγματικότητα αυστηρές επικρίσεις. Η κυρία επίτροπος επιβεβαίωσε αυτά που λέγαμε. Λέγαμε ότι υπήρχε μία έννοια πλήρως ασαφής και ακαθόριστη: το θρεπτικά ισοδύναμο. Ούτε και σήμερα γνωρίζουμε τί είναι ένα τρόφιμο θρεπτικά ισοδύναμο. Κατά συνέπεια, οι φόβοι μας επιβεβαιώθηκαν.
Κατά δεύτερο λόγο, όσον αφορά τη σήμανση, στο άρθρο 8 αυτού του κανονισμού υπήρχαν διάσπαρτα κενά, τα οποία εμφανίζονται σήμερα ακόμα πιο έντονα από ό, τι ένα χρόνο πριν. Δεν θέλω, βεβαίως, να πω ότι είμαστε κατ'ανάγκη ήρωες ως προς το εν λόγω θέμα, αλλά εκφράζω την ικανοποίησή μου που τώρα όλος ο κόσμος υποστηρίζει την άποψή μας.
Όσον αφορά, συνεπώς, τη σημερινή κατάσταση, είναι βέβαιο ότι βρισκόμαστε ενώπιον νομικού κενού, και ως προς το σημείο αυτό δεν μπορώ να συνταχθώ με τη γνώμη της κ. Cresson. Σήμερα υφίσταται νομικό κενό, εφόσον δεν γνωρίζουμε την έννοια του θρεπτικά ισοδύναμου. Αγωνιζόμαστε, επομένως, να τρέξουμε πίσω από μια υπερταχεία, αλλά χωρίς να έχουμε καμία ελπίδα να την προφθάσουμε, εάν δεν υπάρξει ριζική αλλαγή των πραγμάτων.
Θα ήθελα, ως εκ τούτου, να επιστήσω την προσοχή σας στο γεγονός ότι, από την πλευρά των καταναλωτών, κανένας δεν ζητεί γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα. Από όσο γνωρίζω, κανένας καταναλωτής δεν επιθυμεί γενετικά τροποποιημένα τρόφιμα, και κυρίως τροποποιημένα ώστε να είναι ανθεκτικά σε ζιζανιοκτόνα. Τί γίνεται, όμως, με τους επιστήμονες; Ένα χρόνο αργότερα, λοιπόν, πολλοί επιστήμονες θέτουν νέα ερωτήματα και εκφράζουν κι άλλες αμφιβολίες: κυρίως η ανοχή σε ένα ζιζανιοκτόνο σημαίνει ότι αυτά τα ζιζανιοκτόνα συσσωρεύονται στον οργανισμό των φυτών. Το θέμα αυτό δεν θίγεται καθόλου! Δεν γίνεται καμία αναφορά στους κανονισμούς, δεν γνωρίζουμε τις συνέπειες αυτής της κατάστασης για την ανθρώπινη υγεία, ούτε τις συνέπειές της για το περιβάλλον. Δύο κράτη μέλη, το Λουξεμβούργο και η Αυστρία, έλαβαν τολμηρή θέση. Διαπιστώνω ότι κάποια άλλα διατυπώνουν δισταγμούς και επανεξετάζουν την προηγούμενη θεώρησή τους. Ως προς τις ΜΚΟ και τις οργανώσεις που ασχολούνται με την υγεία και το περιβάλλον, πολλαπλασιάζουν τις παρεμβάσεις άρνησής τους.
Τί υποστηρίζει σήμερα η Επιτροπή; Ευχαριστώ από την άποψη αυτή την κ. Cresson, που προέβη σε μία παρουσίαση την οποία θεωρώ απολύτως σωστή, τουλάχιστον όσον αφορά τα στοιχεία, επειδή έχουμε μία επίκαιρη ενημέρωση. Προτείνει, ωστόσο, σήμανση βάσει του εντοπισμού τροποποιημένου DNA ή τροποποιημένων πρωτεϊνών. Θα ήθελα να μάθω για πόσα τρόφιμα προερχόμενα από τη γενετική επέμβαση στη σόγια και τον αραβόσιτο θα υπάρξει σήμανση! Επισημαίνω ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχω στη διάθεσή μου, το ποσοστό της γενετικά τροποποιημένης σόγιας στα φορτία που εισάγονται από το εξωτερικό αυξήθηκε εφέτος από 2 % σε 15 %. Επομένως, τα φορτία σόγιας έχουν ήδη αφιχθεί, όπως τα φορτία της επόμενης εσοδείας, και, κατά συνέπεια, το πρόβλημα μεγεθύνεται.
Εξακολουθεί να μην υπάρχει ρύθμιση για το πρόβλημα των προσθέτων, των αρωμάτων και των διαλυτών εκχύλισης. Τέλος, συμπερασματικά, θεωρώ ότι απατώμαστε υιοθετώντας μία μέθοδο βασισμένη στην ανάλυση των τελικών προϊόντων. Χρειάζεται - και το επαναλαμβάνουμε συνεχώς - ένα σύστημα πιστοποίησης προέλευσης με δυνατότητα ανίχνευσης των προϊόντων, ούτως ώστε να ενημερώνεται πραγματικά ο καταναλωτής για την προέλευση ή τη γενετική επέμβαση στην παραγωγή των προϊόντων που βρίσκονται τελικά στο πιάτο του. Θεωρώ ότι ένα τέτοιο σύστημα είναι απαραίτητο.

Barthet-Mayer
Kύριε Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, αγαπητοί συνάδελφοι, οι γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί έχουν εισέλθει στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και το μόνο που μπορεί να κάνει το Κοινοβούλιο είναι να εκφράσει τη μεγάλη του λύπη για το γεγονός αυτό. Σε αυτό το πλαίσιο, η πρόταση για σήμανση αποτελεί στην πραγματικότητα ελάχιστο μέτρο.
Δύο πτυχές του θέματος απαιτούν εκ μέρους μας αυξημένη επαγρύπνηση: αφενός η σήμανση των ΓΤΟ, η τήρηση και ο έλεγχός της, και αφετέρου η διάδοση των εμβίων ΓΤΟ, η καλλιέργειά τους και οι κίνδυνοι που μπορούν να συνεπάγονται για το περιβάλλον του οποίου αποτελούμε αναπόσπαστο τμήμα.
Όσον αφορά τη σήμανση, γνωρίζουμε ότι, για να ενημερωθεί ο καταναλωτής, πρέπει να υπάρχουν τα μέσα ανίχνευσης ενός ΓΤΟ σε ένα προϊόν και η δυνατότητα προσδιορισμού της αναλογίας του. Ωστόσο, παρά τις εξαιρετικές διευκρινίσεις που μας παρέσχατε, κυρία Επίτροπε, κυρίως όσον αφορά την προσέγγιση DNA, τα πρόσφατα αξιόπιστα επιστημονικά άρθρα αποκαλύπτουν ότι οι μέθοδοι που παρέχουν τη δυνατότητα ελέγχου αυτών των τροφίμων δεν έχουν τελειοποιηθεί, είναι πολύ δαπανηρές και εξαρτώνται από τις πληροφορίες που παρέχουν οι εφευρέτες. Επιπλέον - ας μην τρέφουμε ψευδαισθήσεις - όλες οι έρευνες στα τυφλά θα είναι παρακινδυνευμένες.
Χωρίς να θέλω να γίνω μάντης κακών, πιστεύω ότι αυτός ο κανονισμός, τον οποίο εγκρίνει η ομάδα μου επειδή είναι απαραίτητο, θα είναι δύσκολα υλοποιήσιμος. Κατά βάθος, όσον αφορά τη διάδοση των ΓΤΟ, οι εν λόγω οργανισμοί και η διαγονική μέθοδος δημιουργούν μία κατάσταση πρωτόγνωρη στην ιστορία του ανθρώπου: πρόκειται για την εισαγωγή από τον άνθρωπο τροποποιημένων γονιδίων στα καλλιεργούμενα φυτά και, έμμεσα, στα άγρια φυτά. Μολονότι οι κίνδυνοι διασταύρωσης παραμένουν μικροί στην περίπτωση του αραβοσίτου, που, τουλάχιστον στις περιοχές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δεν συγγενεύει με άγριο είδος, δεν συμβαίνει το ίδιο με την αγριοκράμβη, που συγγενεύει, για παράδειγμα, με την ανθοκράμβη και το σινάπι, ούτε με τη σόγια που ανήκει στην οικογένεια των οσπριοειδών, για τα οποία είναι απολύτως βέβαιο ότι υφίσταται κίνδυνος διασταύρωσης. Επιπλέον, η εισαγωγή γονιδίων ανθεκτικών στα έντομα θα καταστήσει σύντομα τα παράσιτα αυτά όλο και ανθεκτικότερα, έως τη στιγμή που θα βρεθούμε χωρίς βιολογικά όπλα καταπολέμησης. Ας μην αφεθούμε να μας κατακλύσουν υπερβολικά εύκολα αυτές οι τεχνικές, στο όνομα της προόδου και του κέρδους κάποιων πολυεθνικών, χωρίς να έχουμε υπολογίσει πραγματικά τις συνέπειές τους και χωρίς να εφαρμόζουμε την απαραίτητη αρχή προφύλαξης. Αυτό είναι και το αίτημα των Ευρωπαίων καταναλωτών, που είναι εξάλλου απολύτως εύλογο.
Φοβάμαι πολύ μήπως η εν λόγω σήμανση δεν είναι παρά έμπλαστρο σε ξύλινο πόδι. Η δημιουργία χωριστών τομέων παραγωγής ΓΤΟ δεν φαίνεται αρκετά ρεαλιστική για όποιον γνωρίζει έστω και λίγο την παραγωγή, τη μεταφορά, την αποθήκευση και τη μεταποίηση των γεωργικών προϊόντων. Στο όνομα της ιερής και απαραβίαστης παγκοσμιοποίησης των ανταλλαγών, μετά από μία πενταετία οι ΓΤΟ θα βρίσκονται παντού, στα λαχανικά και στα δημητριακά μας. Συνεπώς, προκειμένου οι Ευρωπαίοι καταναλωτές να εξακολουθούν να μπορούν να διεκδικούν το εύλογο δικαίωμά τους να επιλέγουν φυσική διατροφή, προς στιγμή το λιγότερο που μπορεί ακόμα να κάνει η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι να υποστηρίξει με συνέπεια τη βιολογική παραγωγή. Εν αναμονή, ας εφαρμόσουμε τη σήμανση, ακολουθώντας την πολιτική του στρουθοκαμηλισμού.

Nicholson
Κύριε Πρόεδρε, στο σύντομο χρονικό διάστημα που έχω στη διάθεσή μου, θα ήθελα απλώς να πω ότι όλα τα θέματα που στρέφονται γύρω από τη σήμανση γενετικώς τροποποιημένων τροφίμων συνιστούν μία από τις μεγαλύτερες προκλήσεις που αντιμετωπίζουμε σήμερα στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι να έρθουμε αντιμέτωποι με τη μεγαλύτερη πρόκληση από τις εν λόγω χώρες, ιδίως την Αμερική, που έχουν σαφώς κεκτημένο δικαίωμα να αναπτύξουν και να προωθήσουν τον νέο αυτό τομέα.
Προσωπικά, τάσσομαι κατά της έγκρισης αυτής της πολιτικής στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν χρειαζόμαστε τη νέα τεχνολογία να παραγάγει περισσότερα τρόφιμα σε μια αγορά που ήδη υπερτροφοδοτείται. Δεδομένου ότι έχω άμεση εμπειρία της κρίσης ΣΕΒ, όπου αναμείχθηκαν συστατικά με σύνθετες ζωοτροφές που δεν ήταν τόσο υψηλής ποιότητας όσο αναμενόταν, μου είναι δύσκολο να πιστέψω ότι πρόκειται να δημιουργήσουμε νέο τέρας με γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα.
Δεν θεωρώ ότι διατυπώνεται οπουδήποτε στην Ευρωπαϊκή Ένωση το αίτημα εκτεταμένης χρήσης γενετικώς τροποποιημένων τροφίμων. Αισθάνομαι ότι πρέπει να είμαστε εξαιρετικά προσεκτικοί στη λήψη οποιωνδήποτε αποφάσεων σχετικά με τον τομέα αυτό. Πρέπει, επίσης, να διασφαλίσουμε ότι σπόροι ή άλλα υλικά που αναπτύσσονται στον χώρο αυτό, δεν θα εισάγονται στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Gillis
Κύριε Πρόεδρε, είμαι πολύ ικανοποιημένος που η συζήτηση αυτή διεξάγεται σήμερα το πρωί. Είμαι επίσης χαρούμενος που, ενώ το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο είναι ιδιαίτερα προσεκτικό στην προσέγγιση των γενετικώς τροποποιημένων τροφίμων, είναι προετοιμασμένο να εγκαταλείψει ουσιαστικά την εντελώς αρνητική στάση, που τήρησαν οι περισσότεροι βουλευτές πριν από δύο χρόνια.
Έναντι του υπόβαθρου αυτού, που δηλώνει ευρύτερο πνεύμα, θα ήθελα να προβώ σε ορισμένες επισημάνσεις. Πρώτον, από την περιβαλλοντική άποψη, η χρησιμοποίηση ποικιλιών που έγιναν ανθεκτικότερες στις ασθένειες που μεταφέρονται μέσω εδάφους ή αέρα, λόγω της γενετικής μετάλλαξης που υπέστησαν, μείωσε δραστικά την ανάγκη ζιζανιοκτόνων, μηκυτοκτόνων και άλλων χημικών φυτοφαρμάκων, που αφήνουν πολύ βλαβερά κατάλοιπα στο έδαφος. Οι εν λόγω γενετικώς τροποποιημένες ποικιλίες θα συμβάλουν αποφασιστικά στη διατροφή του ταχέως αναπτυσσόμενου παγκόσμιου πληθυσμού.
Δεύτερον, τα γενετικώς τροποποιημένα τρόφιμα συνιστούν πλεόν παράγοντα ζωής, είτε το θέλουμε είτε όχι, στις ΗΠΑ και την Ιαπωνία, και έχουν δοκιμαστεί επί πολλές γενιές, έχει επιβεβαιωθεί η ασφάλεια και η αποτελεσματικότητά τους και, ουσιαστικά, έχουν ήδη εισέλθει στην διατροφική αλυσίδα και τη διεθνή αγορά εμπορίας τροφίμων.
Τρίτον, η γενετική βιομηχανία επιτυγχάνει, σε πολύ σύντομο χρονικό διάστημα, ακόμη καλύτερα αποτελέσματα από εκείνα που θα μπορούσαν να επιτύχουν οι δημιουργοί ποικιλίας μέσω συμβατικών μεθόδων πολλαπλασιασμού και διασταύρωσης έπειτα από χρόνια δοκιμών, αυξάνοντας την αξία των τροφίμων, των πρωτεϊνών, του αμύλου, των ελαιούχων ουσιών και των αποδόσεων και, κυρίως, προσφέροντας την προοπτική καλύτερης πρόσληψης θρεπτικές ύλες για το έδαφος, γεγονός που θα περιορίσει τη χρήση λιπασμάτων.
Ωστόσο, η συζήτηση αυτή αφορά τη σήμανση. Αναγνωρίζω ότι οι αποφάσεις έχουν ήδη ληφθεί, αλλά η σήμανση μπορεί να είναι μόνο βραχυπρόθεσμη ή, τουλάχιστον, μεσοπρόθεσμη λύση για τη χρήση γενετικώς τροποποιημένων προϊόντων. Δεν είμαι σίγουρος για τη μακροχρόνια αξία της. Έχω την εντύπωση ότι παρουσιάζει δύο σημαντικά ελαττώματα. Πρώτον, η σήμανση τροφίμων, όπως είναι τα σπέρματα σόγιας, που χρησιμοποιούνται σε εκατοντάδες σκευάσματα τροφίμων, δεν είναι πρακτική. Ορισμένες φορές χρησιμοποιείται ελάχιστη ποσότητα σόγιας, παραδείγματος χάριν σε σάλτσες και σούπες. Οι μικρές αυτές ποσότητες διαλύονται περαιτέρω ώστε σχεδόν δεν είναι ορατές. Η σήμανση σε αυτο το είδος θα ήταν ανούσια και, εν πάση περιπτώσει, θα ήταν αδύνατο να εντοπιστεί ή να εκτιμηθεί σε οποιαδήποτε δοκιμή. Αν δεν είναι εφικτή η μέτρηση, τότε ο κανόνας της σήμανσης θα περιέλθει σε αχρηστία.
Δεύτερον, εκτιμώ ότι η θέσπιση ειδικών απαιτήσεων σήμανσης για προϊόντα που έχουν ελεγχθεί πλήρως και βρέθηκαν απολύτως ασφαλή, είναι εσφαλμένη και δημιουργεί κακό προηγούμενο. Είτε υπάρχει κάποιο πρόβλημα με τα εν λόγω τρόφιμα, και στην περίπτωση αυτή θα πρέπει να αποσυρθούν, είτε είναι ασφαλή, οπότε δεν απαιτούνται ειδικοί κανόνες.
Η γενετική τροποποίηση αποτελεί τμήμα της παραγωγής τροφίμων από την αρχή της γεωργίας. Οι μονάδες εκτροφής βοοειδών διαφέρουν γιατί η τράπεζα γονιδίων όπου ανήκουν έχει τροποποιηθεί μέσω επιλογής λόγω συγκεκριμένων χαρακτηριστικών. Η γενετική τροποποίηση αυτή καθαυτή δεν είναι επιζήμια και είναι λάθος να συγχέουμε το κοινό ισχυριζόμενοι κάτι τέτοιο.
Τέλος, πιστεύω ότι στη διαρκώς διογκούμενη παγκόσμια αγορά που διέπεται από τους κανόνες του ΠΟΕ, τον οποίο, ειρήσθω εν παρόδω, η ΕΕ υποστηρίζει θερμά, η εν λόγω διαφοροποίηση θα καταστεί άσχετη, αν όχι εντελώς ανούσια.

Olsson
Κύριε Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, η Επίτροπή ισχυρίζεται ότι χρειαζόμαστε περισσότερο χρόνο, αλλά θα ήθελα να πω ότι ο χρόνος έχει ήδη τελειώσει. Η εξέλιξη στη βιομηχανία και την έρευνα έχει στην πραγματικότητα ξεπεράσει εμάς τους πολιτικούς. Οι καταναλωτές έχουν κάθε δικαίωμα να γνωρίζουν τι τρώνε. Η ιστορία τοαποδεικνύει. Πίσω μας, ή εν πάση περιπτώσει σε μεγάλο βαθμό πίσω μας, έχουμε τη κρίση της ΣΕΒ και έχουμε την εμπειρία αυτής της κρίσης. Γι' αυτό είναι φυσικό να υπάρχουν τέτοια αιτήματα από πλευράς καταναλωτών. Ως εκπρόσωποι του λαού πρέπει να φροντίσουμε να έχουν οι καταναλωτές μία λογική ενημέρωση. Το θέμα όμως είναι εάν είναι ακόμη και ρεαλιστικό σήμερα, να κρίνουμε ότι μπορούμε να αποκτήσουμε συστήματα σήμανσης πλήρους κάλυψης.
Θέλω να αναπτύξω το σκεπτικό σ' αυτό που ανέφερε ο κ. Lannoye για την αντιστοιχία. Εξακολουθούμε να μην γνωρίζουμε τι αντιστοιχεί σ' ένα συνηθισμένο είδος τροφίμου. Το πρόβλημα επίσης είναι ότι εντός των συστημάτων έχουμε ήδη τόσους πολλούς γενετικά μεταλαγμένους οργανισμούς, ώστε πολύ σύντομα ίσως αναγκαστούμε να βάλουμε σήμανση γενικά σε όλα τα τρόφιμα, σε κάθε περίπτωση στα σύνθετα τρόφιμα, με τη σκέψη ότι μπορεί να υπάρχουν γενετικά μεταλλαγμένοι οργανισμοί. Αυτό φυσικά δεν είναι ικανοποιητικό, καθώς για αρκετά μεγάλο χρονικό διάστημα οι καταναλωτές λένε ότι θέλουν να γνωρίζουν πότε συμπεριλαμβάνονται γενετικά τροποποιημένοι οργανισμοί, και αν είναι έτσι, πόσο επικίνδυνο είναι σ' αυτή τη περίπτωση. Δεν καταφέραμε να δώσουμε απάντηση σ' αυτές τις ερωτήσεις.
Θέλω επίσης να αναφερθώ στην άλλη πλευρά, λίγο απ' αυτό στο οποίο αναφέρθηκε ο κ. Gillis, δηλαδή, ότι βασικά έχουμε εργαστεί για την τροποποίηση των γονιδίων στα καλλιεργήσιμα φυτά και τα κατοικίδια ζώα, από τότε που αφήσαμε το στάδιο των κυνηγών και συλλεκτών, πριν από 10.000 χρόνια περίπου. Ψάχναμε δηλαδή συνεχώς για περίεργα φυτά που θα ήταν καλύτερα απ' αυτά που ήδη έχουμε. Η ύπαρξη και μόνον του καλαμποκιού είναι βέβαια ένα παράδειγμα επ' αυτού. Ακούσαμε την κ. Barthet - Mayer να λέει ότι δεν υπάρχουν ξαδέλφια του καλαμποκιού. Όχι, αλλά ότι είναι μία παράξενη συγκυρία που είχε ως αποτέλεσμα να καλλιεργούμε καλαμπόκι&#x02D9; δεν έπρεπε στη πραγματικότητα να υπάρχει, αλλά που και που και η φύση ακόμη είναι πολύ παράξενη.
Πιστεύω ότι είναι σημαντικό για την ευρωπαϊκή γεωργία να μπορούμε να χρησιμοποιούμε τα ίδια μέσα παραγωγής, τις ίδιες μεθόδους παραγωγής όπως και οι άλλες χώρες για να μπορούμε να είμαστε μακροπρόθεσμα ανταγωνιστικοί. Αλλά , αν θα χρησιμοποιήσουμε γενετική τροποποίηση στην παραγωγή μας, τότε πρέπει ο καταναλωτής να αισθάνεται ασφαλής, αλλοιώς είναι αδύνατο. Με τη βραδυπορία και την ασάφεια βρίσκονται τόσο οι καταναλωτές, οι παραγωγοί όσο και οι ερευνητές τώρα σε τέλμα, όπου οι καταναλωτές δεν γνωρίζουν τι είναι επικίνδυνο και οι παραγωγοί και οι ερευνητές δεν γνωρίζουν τι θα αναζητήσουν.

Breyer
Κύριε Πρόεδρε, δυστυχώς, δεν μπορώ να παραλείψω την παρατήρηση ότι ήταν η πολιτική μας ομάδα, η ομάδα των Πρασίνων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, που υποστήριξε τον Ιανουάριο ότι δεν εγκρίνουμε αυτόν τον Κανονισμό, γιατί δεν υπάρχουν καθόλου όροι εφαρμογής και γιατί δεν διευκρινίζεται πώς πρόκειται να εφαρμοστεί. Όταν αγοράζει κανείς "γουρούνι στο σακί» όπως έκαναν εδώ οι συνάδελφοι, τότε ας μην εκπλήσσεται για τα επακόλουθα.
Είναι ντροπή, κ. Επίτροπε ο τρόπος με τον οποίο καταπατήθηκαν οι επιθυμίες των καταναλωτών. Νομίζω ότι σήμερα δεν διευκρινίσαμε πότε θα υπάρξει σήμανση. Ξαναφέρατε στη συζήτηση το θέμα της ισοδύναμης αξίας και αυτό με κάνει να φοβάμαι ότι πάλι ανοίγει "ένα παραθυράκι» για την εξαπάτηση των καταναλωτών. Δεν είπατε επίσης πότε θα υπάρξει μια σαφής σήμανση για τις πρόσθετες ουσίες, τις αρωματικές ουσίες και τα ένζυμα. Αυτό σημαίνει ωστόσο, αφού δεν υπάρχει, ότι, πάνω από το 80 % αυτών των τροφίμων, ακόμη κι αν υπάρχει η ανάλυση του DNA, εμπίπτουν όπως πριν, στον κανονισμό του απορρήτου, και αυτό δεν είναι σύμφωνο με το πνεύμα των καταναλωτών, όταν δεν τους προσφέρεται η διαφάνεια και η δυνατότητα για μια ελεύθερη απόφαση υπέρ ή κατά!
Εν συνεχεία, η κ. Schleicher ρώτησε ποιά προϊόντα σύμφωνα με τον κανονισμό για τα νέα είδη τροφίμων δηλώθηκαν και έλαβαν άδεια κυκλοφορίας. Κυρία Επίτροπε, απαντήσατε με την οδηγία της αποδέσμευσης. Δεν ήταν αυτή η ερώτηση. Γι' αυτό σας ερωτώ ακόμη μια φορά ποιά προϊόντα δηλώθηκαν ήδη και ποιά άλλα προϊόντα έχουμε εκτός από τον γενετικά τροποποιημένο αραβόσιτο και τη σόγια. Κατόπιν, δεν θίξατε καθόλου το ερώτημα μας για μια θετική σήμανση. Υπάρχουν πολλές βιομηχανίες και έμποροι που θα ήθελαν να ανταποκριθούν στην επιθυμία των καταναλωτών για μια σαφή σήμανση, και μάλιστα για μια σαφή σήμανση των προϊόντων χωρίς γενετική τροποποίηση. Πότε μπορούμε να υπολογίζουμε ότι θα υπάρξουν τα κριτηρια για τον τρόπο σήμανσης αυτών των προϊόντων;
Τελευταίο σημείο: κυρία Cresson, είπατε δεν έχουμε ρύθμιση, επειδή αντιτάσσονται σ' αυτό τα κράτη μέλη. Πείτε μας λοιπόν, τα πράγματα με το όνομα τους. Και ποιά κράτη μέλη αντιτίθενται, ώστε εμείς ως Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μαζί με όσα κράτη μέλη το επιθυμούν, να πείσουμε για το αντίθετο εκείνους που μπλοκάρουν ακόμη την προστασία των καταναλωτών και καταπατούν επίσης την προστασία της δημόσιας υγείας.

Raschhofer
Κυρία Επίτροπε, κύριε Πρόεδρε, αγαπητοί κύριοι και κυρίες συνάδελφοι! Η τεχνική των γενετικών τροποποιήσεων συναντά στην Αυστρία ένα ευρύτατο μέτωπο άρνησης. Το μέγεθος της διαμαρτυρίας φάνηκε τελευταία με ένα λαϊκό αίτημα ενάντια στην τεχνική των γενετικών τροποποιήσεων, που στηρίχθηκε από 1, 3 εκατομμύρια άτομα. Ο αυστριακός λαός αντέδρασε ως εκ τούτου κατά το παρελθόν με ιδιαίτερη ευαισθησία σχετικά με τις ρυθμίσεις της ΕΕ που διευκόλυναν την χρήση και αποδέσμευση γενετικά τροποποιημένων φυτών. Κι ο λόγος της συχνά δικαιολογημένης δυσπιστίας του είναι απτός, αφού οι γενετικές τροποποιήσεις αφορούν ένα αμέσως εμφανές κομμάτι της ζωής του, την διατροφή. Ο καταναλωτής θέλει να ξέρει τι τρώει αλλιώς θα χάσει την εμπιστοσύνη του στα προϊόντα διατροφής.
Ένα σημαντικό βήμα για να αποφευχθεί αυτό είναι να θεσπιστεί ένα σύστημα για την σήμανση των γενετικά τροποποιημένων προϊόντων, ώστε ο κάθε καταναλωτής να μπορέσει να αναγνωρίζει αμέσως και καθαρά, τί δίνει στα παιδιά του, να φάνε. Πρέπει να αναγράφεται τι περιέχουν τα τρόφιμα. Αυτό μας απασχολεί. Γι' αυτό ρωτώ μήπως ισοδυναμεί με εξαπάτηση των καταναλωτών, το να θεωρείται αναγκαία η σήμανση, μετά από μια αναγνωρίσιμη ποσότητα πρωτεϊνών, δηλαδή από ένα συγκεκριμένο κατώτατο όριο και πέρα. Θα υπάρξει δηλαδή σήμανση, εφόσον υπάρχει μια διαφοροποίηση από τα φυσικά προϊόντα ή μόνον όταν αυτό μπορεί να αποδειχθεί; Επειδή κανονικά τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα πρέπει εν τούτοις να αποτελούν εξαίρεση, ρωτώ εκτός τούτου εάν πρέπει να υπάρξει θετική σήμανση για τα πατροπαράδοτα προϊόντα ή εάν προβλέπεται σε ευρωπαϊκό επίπεδο, μία χωρίς κενά ενιαία σήμανση, μόνο για τα γενετικά τροποποιημένα προϊόντα.

Cresson
Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, άκουσα με μεγάλη προσοχή τις παρατηρήσεις σας όσον αφορά το πολύ σημαντικό αυτό θέμα, και σας ευχαριστώ, εξάλλου, για τη συμμετοχή σας σε αυτή τη συζήτηση.
Σχημάτισα ορισμένες φορές την εντύπωση, ίσως επειδή η συζήτηση ήταν πολύ ζωηρή, γεγονός, άλλωστε, πολύ φυσιολογικό εφόσον αφορά ένα βασικό πρόβλημα, όπως αυτό της δημόσιας υγείας, ότι όσα είπα δεν έγιναν σε όλες τις περιπτώσεις αντιληπτά.
Θα επαναλάβω, συνεπώς, όσα είπα προ ολίγου, ότι δηλαδή οι επιχειρήσεις υποχρεούνται, από την 1η Νοεμβρίου, να θέτουν σήμανση επί των προϊόντων τους που δεν είναι ισοδύναμα υπό την έννοια του άρθρου 2 του Κανονισμού ΕΚ/1813/97. Προφανώς εναπόκειται στα κράτη μέλη να φροντίζουν για τη σήμανση αυτών των προϊόντων.
Για να απαντήσω σε ό, τι μόλις αναφέρθηκε, δεν υπάρχει κατώτατο όριο. Από τη στιγμή που υφίσταται απλά ένα ίχνος, ακόμα κι αν δεν είναι τόσο εμφανές, πρέπει να υπάρχει σήμανση.
Οι ενδείξεις διατυπώνονται με σαφήνεια ως εξής: "προϊόν γενετικά τροποποιημένης σόγιας» ή "προϊόν γενετικά τροποποιημένου αραβοσίτου». Δεν μπορεί να υπάρξει μεγαλύτερη σαφήνεια. Υφίσταται απλά ένα ίχνος και όχι κατώτατο όριο. Επιπλέον, αυτή η διατύπωση που εξηγεί σαφώς και με αρκετά μεγάλους χαρακτήρες ότι το προϊόν έχει παραχθεί από γενετικά τροποποιημένη σόγια ή αραβόσιτο μου φαίνεται αρκετά σαφής.
Ακουσα πριν από λίγο να λέγεται ότι δεν υπήρχαν θετικές ενδείξεις. Υπήρχαν, και το ανέφερα προ ολίγου. Υπάρχουν θετικές ενδείξεις για τους ισχυρισμούς που αφορούν την απουσία τροφίμων ή συστατικών τροφίμων παραχθέντων από γενετικά τροποποιημένη σόγια ή αραβόσιτο, ή για τους ισχυρισμούς που αφορούν την παρουσία ενός τέτοιου είδους τροφίμου ή συστατικού τροφίμου, σε περίπτωση που η εν λόγω παρουσία δεν είναι επιστημονικά επαληθεύσιμη αλλά η απόδειξη παρέχεται με άλλα μέσα. Αναζητείται, επομένως, και η θετική ένδειξη.
Απαντώντας σε άλλες παρατηρήσεις, θα ήθελα να αναφέρω ότι η σήμανση δεν αφορά το τελικό προϊόν, αλλά τα συστατικά. Κατά συνέπεια, κάθε φορά που εισάγεται στη σύνθεση ενός τελικού προϊόντος ένα συστατικό που περιέχει - το επαναλαμβάνω - απλά ένα ίχνος μιας ουσίας που μπορεί να θεωρηθεί γενετικά τροποποιημένη, τούτο θα αναφερθεί στη σήμανση.
Η Επιτροπή επέλεξε το πλέον σίγουρο επιστημονικό κριτήριο, το κριτήριο του DNA, που αποτελεί το πλέον ιδιαίτερο χαρακτηριστικό το προϊόντος. Δυστυχώς, την άποψη αυτή δεν συμμερίζονται τα κράτη μέλη, όπως είχαμε την ευκαιρία να παρατηρήσουμε κατά τη διάρκεια της συνεδρίασης που πραγματοποιήθηκε προ ολίγου. Αληθεύει, συνεπώς, ότι οι συζητήσεις των κρατών μελών κινδυνεύουν να παρατείνουν τη συζήτηση.
Σίγουρα, όπως αναφέραμε πριν από λίγο, η εφαρμογή του κανονισμού θα είναι δύσκολη. Θα είναι δύσκολη επειδή βρισκόμαστε σε έναν δύσκολο τομέα, αλλά πρέπει να προχωρήσουμε με επιστημονικό τρόπο προκειμένου να αναπτύξουμε μεθόδους ανίχνευσης. Ωστόσο, η επιστήμη δεν παύει να προοδεύει και παράλληλα με τις νέες ανακαλύψεις διαπιστώνουμε τις θετικές πλευρές της, αλλά, μοιραία, κάποιες φορές και τις αρνητικές της. Εκεί έγκειται, άλλωστε, το μεγάλο πρόβλημα και είμαι της άποψης ότι τούτο θα αποτελέσει το μεγάλο πρόβλημα και κατά τα προσεχή έτη.
Σήμερα δεν υπάρχει πλέον απόλυτη εμπιστοσύνη στην επιστήμη, όπως συνέβαινε κατά τις τελευταίες δεκαετίες. Η επιστήμη και η πρόοδός της σε διάφορους τομείς, θετική σε μεγάλο βαθμό, όπως το αποδεικνύει καθαρά η παράταση της ανθρώπινης ζωής, μπορεί να συνεπάγεται και απειλές. Οι καταναλωτές πρέπει να είναι ενήμεροι για τις απειλές αυτές και συμμερίζομαι πλήρως την άποψή σας επί του θέματος.
Κατά συνέπεια, πιστεύω ότι η Επιτροπή - η οποία μπορεί να γίνεται πάντα αντικείμενο επικρίσεων, καθώς έχει συνηθίσει να αποτελεί ένα είδος αποδιοπομπαίου τράγου - έπραξε το καθήκον της υποστηρίζοντας με επιμονή ενώπιον των κρατών μελών το κριτήριο του DNA, που είναι το σημαντικότερο, και το γεγονός ότι η σήμανση πρέπει να είναι σαφής, ότι πρέπει να υπάρξει ταχεία δράση, και ότι, ακόμα κι αν το προϊόν υφίσταται μόνο εν είδει ίχνους, θα πρέπει να υπάρχει σήμανση.
Φυσικά, όλα τα παραπάνω απαιτούν χρόνο, επειδή συνεδριάζουν οι διάφορες επιτροπές, επειδή τα κράτη μέλη δεν συγκεντρώνονται από τη μία ημέρα στην άλλη και επειδή δεν συμφωνούν μεταξύ τους. Συνεπώς, η συζήτηση αυτή κάθε άλλο παρά έκλεισε. Να είστε, ωστόσο, βέβαιοι ότι η Επιτροπή, από την πλευρά της, θα επαγρυπνεί στο έπακρο όσον αφορά την αρχή της προφύλαξης στο θέμα της υγείας των καταναλωτών.

Rόbig
Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να ρωτήσω εν συντομία την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, αν επιθυμεί να διαπιστώσει πού υπάρχουν παραβιάσεις αυτών των διατάξεων σήμανσης.

Πρόεδρος
Εφόσον η κ. Cresson επιθυμεί να απαντήσει, έχει τον λόγο.

Cresson
Θα απαντήσω με μεγάλη προθυμία, κύριε Πρόεδρε. Ουσιαστικά, όπως ανέφερα και προ ολίγου, την εφαρμογή του Κανονισμού επωμίζονται τα κράτη μέλη.
Κατά συνέπεια, όσον αφορά τις ενδεχόμενες παραβάσεις, η αντιμετώπισή τους εναπόκειται σε αυτά. Φυσικά, εάν διαπιστωθούν παραλείψεις, η Επιτροπή θα παρέμβει, ως συνήθως.

Πρόεδρος
Η κοινή συζήτηση έληξε.

Ενδιάμεση συμφωνία με το Ουζμπεκιστάν
Πρόεδρος
Η ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση της έκθεσης (A4-0304/97) του κ. Wiersma, εξ ονόματος της Επιτροπής Εξωτερικών Οικονομικών Σχέσεων, σχετικά με την πρόταση απόφασης του Συμβουλίου για τη σύναψη, από την Ευρωπαϊκή Κοινότητα, της ενδιάμεσης συμφωνίας περί εμπορίου και εμπορικών θεμάτων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Κοινότητας, της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ανθρακα και Χάλυβα και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας αφενός, και της Δημοκρατίας του Ουζμπεκιστάν αφετέρου (COM(96)466-10521/96 - C4-0082/97-96/0236(CNS)).
Η κ. Mann, αναπληρώτρια του εισηγητή, έχει τον λόγο.

Mann, Erika
Κύριε Πρόεδρε, χαίρομαι που μπορώ να παρουσιάσω την έκθεση, εκ μέρους του συναδέλφου κ. Wiersma. Δεν μπόρεσε να παρευρεθεί σήμερα. Είχε σημαντικές υποθέσεις να διεκπεραιώσει στις Κάτω Χώρες και παρακαλώ να τον συγχωρήσετε γι·αυτό.
Στις 21 Ιουνίου 1996 υπογράφηκε μια συμφωνία σύνδεσης και συνεργασίας με το Ουζμπεκιστάν, που θα τεθεί όμως σε ισχύ όταν επικυρωθεί από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τα κοινοβούλια όλων των κρατών μελών. Μια ενδιάμεση συμφωνία υπογράφηκε στις 17 Ιουλίου 1996. Το Συμβούλιο στα πλαίσια μιας απλής διαβούλευσης ζήτησε από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο μια γνωμοδότηση για τη συμφωνία αυτή.
Το Ουζμπεκιστάν αποτελεί ένα σημαντικό εταίρο για την Ευρωπαϊκή Ένωση στον χώρο της Κεντρικής Ασίας και είναι από πολιτική άποψη εύλογο να έχουμε μια εμπορική συμφωνία που επιτρέπει μια πλέον αξιόπιστη ανάπτυξη και ένα κάποιο βαθμό ρυθμιζόμενων σχέσεων. Το Ουζμπεκιστάν είναι, μετά το Καζακστάν, η δεύτερη χώρα της Κεντρικής Ασίας με την οποία υπογράφουμε μια ενδιάμεση συμφωνία. Τα σημαντικότερα οικονομικά και εμπορικά αγαθά του Ουζμπεκιστάν είναι το βαμβάκι, ο χρυσός, το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Οι επιχειρήσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης τώρα ακριβώς βρίσκονται σ' ένα σκληρό ανταγωνισμό με εταιρείες των ΗΠΑ, της Κορέας, της Τουρκίας και του Ιράν.
Το εμπόριο με την Ευρωπαϊκή Ένωση αυξήθηκε το 1996 κατά 30 %, αυτό βέβαια σε σχέση με ένα πολύ χαμηλό προηγούμενο εμπορικό επίπεδο. Οι εξαγωγές της Κοινότητας αυξήθηκαν πάνω από 60 %, έτσι ώστε δημιουργήθηκε ένα πλεόνασμα στο εμπορικό ισοζύγιο, της τάξης των 180 εκατ. Εcu. Ιδιαίτερο ενδιαφέρον θα παρουσίαζε για το Ουζμπεκιστάν ένα εξισορροπημένο εμπορικό ισοζύγιο.
Σημαντικά προβλήματα υπάρχουν σχετικά με την μεταρρύθμιση του δημοσιονομικού τομέα. Το ΔΝΤ και η Διεθνής Τράπεζα σταμάτησαν προσωρινά την εξόφληση χορηγηθέντων δανείων. Η Ευρωπαϊκή Ένωση στα πλαίσια του προγράμματος TACIS υποστηρίζει σχέδια που προτίθενται να υποστηρίξουν υποδειγματικά τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις. Εδώ ανήκει επίσης η υποστήριξη μέσω του προγράμματος εκδημοκρατισμού TACIS. Στις 14 Νοεμβρίου 1996, η Ευρωπαϊκή Κοινότητα και η Δημοκρατία του Ουζμπεκιστάν υπέγραψαν μια ενδιάμεση συμφωνία περί εμπορίου και εμπορικών θεμάτων που προτίθεται να εξασφαλίσει μια προοδευτική εφαρμογή των εμπορικών όρων της εταιρικής συμφωνίας και συμφωνίας συνεργασίας που υπογράφηκε, όπως είπαμε, στις 21 Ιουλίου 1996.
Η ενδιάμεση συμφωνία εμπίπτει στην μόνη αρμοδιότητα της Κοινότητας, ενώ η εταιρική και η συμφωνία συνεργασίας πρέπει να πραγματοποιηθεί από τα κράτη μέλη, πράγμα που κατά την εμπειρία μας θα διαρκέσει πολύ. Τώρα βέβαια υπάρχει ένα πρόβλημα, και μάλιστα ως συνήθως το πρόβλημα τοποθετείται στον τομέα της υλοποίησης της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.
Η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων και Ασφαλείας καθώς και η εισηγήτρια κ. Anne Andre Lιonard, συνέστησαν την αναβολή της απόφασης για μια εταιρική συμφωνία και μια συμφωνία συνεργασίας, μέχρι την άνοιξη του 1998, επειδή η κατάσταση της δημοκρατίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο Ουζμπεκιστάν θεωρούνται διόλου ικανοποιητικά. Τόσο η κατάσταση των Μαζικών Μέσων Ενημέρωσης, των μη κυβερνητικών οργανισμών, αλλά επίσης και η ιδιαιτέρως ισλαμική φυσιογνωμία του Obidkhom Nazarov θεωρείται απολύτως μη ικανοποιητική και εξ άλλου αξιολογείται πολύ αρνητικά και στην τελευταία έκθεση της επιτροπής ανθρωπίνων δικαιωμάτων "Human Rights Watch».
Έχουμε λοιπόν να κάνουμε με μια κατάσταση όπου, πάλι εμείς σ' αυτό το Κοινοβούλιο, πρέπει να αποφασίσουμε πώς μπορεί να εξευρεθεί μια ισόρροπη σχέση ανάμεσα στην αναγκαιότητα για προώθηση μιας οικονομικής σταθερότητας σε μια χώρα της Ανατολικής Ευρώπης και στην αναγκαιότητα να υποστηριχθούν δημοκρατικές κινήσεις και δημοκρατική σταθερότητα.
Αυτά τα συζητήσαμε πολλές φορές και έτσι η κατάσταση αυτή δεν είναι για μας καινοφανής. Πάντως η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων και Ασφάλειας θεωρεί απαραίτητη τη θέση σε ισχύ της ενδιάμεσης συμφωνίας, επειδή η γενική βελτίωση και παγίωση των εμπορικών σχέσεων μπορεί να οδηγήσει και σε βελτίωση και παγίωση της δημοκρατίας. Εξ άλλου, η Επιτροπή Προϋπολογισμών συμμερίζεται αυτή την εκτίμηση και μπορείτε να βασιστείτε στο ότι την εκτίμηση αυτή συμμερίζεται και ο εισηγητής, κ. Wiersma, εξ ονόματος της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων.
Η ενδιάμεση συμφωνία περιέχει, εξ άλλου, κατ' ανάλογο τρόπο με την εταιρική και την συμφωνία συνεργασίας, και την λεγόμενη ρήτρα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Αποτελεί μία συμφωνία για εμπορικά θέματα και τυπικά δεν προσφέρει το πλαίσιο για ένα πολιτικό διάλογο για την δημοκρατία και τα ανθρώπινα δικαιώματα, επειδή δεν έχουν μεταφερθεί σχετικές αρμοδιότητες στην Κοινότητα, όπως παρατηρεί ο Επίτροπος van de Broek σε μια επιστολή του προς την Πρόεδρο της Επιτροπής Εξωτερικών Σχέσεων, κ. Castellina. Πάντως η Μικτή Επιτροπή προσφέρει απολύτως τη δυνατότητα για ένα δημοκρατικό διάλογο, απλώς χρειάζεται να εξευρεθεί ακόμη το σωστό πλαίσιο. Εξ άλλου, θα αποτελέσει σημαντικό μέλημα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Συμβουλίου, να διατυπώσουν και να καθορίσουν αυτό το πλαίσιο. Γνωρίζουμε ότι στην περίπτωση του Καζακστάν δεν βρήκαμε επιτυχή λύση. Απευθύνω παράκληση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το Συμβούλιο να συμβάλουν ώστε να υπάρξει εκμετάλλευση των δυνατοτήτων που προσφέρει η Μικτή Επιτροπή. Πάντως και σας παρακαλώ να το προσέξετε αυτό, η ενδιάμεση συμφωνία περιλαμβάνει την λεγόμενη ρήτρα αναστολής της συμφωνίας, μια καινοτομία σε σχέση με την συμφωνία, η οποία συνήφθη το 1989 με την Σοβιετική Ένωση. Αυτή η ρήτρα παρέχει δυνατότητα να υπάρξει διακοπή της συμφωνίας, εάν τυχόν συνέβαινε μια θεμελιώδης επιδείνωση της κατάστασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Θα πρέπει πάντως να απαιτήσουμε την εφαρμογή αυτής της ρήτρας αναστολής μόνον εάν υπάρχει μια θεμελιώδης επιδείνωση. Δεν θα πρέπει να την δούμε σαν μέσον και να την εφαρμόζουμε σε κάθε περίπτωση.
Αυτό το έχω ξαναπεί: ο εισηγητής κ. Wiersma, παρ' όλες τις επιφυλάξεις συστήνει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο να εγκρίνει την σύναψη της συμφωνίας. Η συμφωνία αυτή μας επιτρέπει μια στενή συνεργασία και, πέραν τούτου, μια προσέγγιση των κοινών αξιών μας. Αυτό θα θέλαμε να επιτύχουμε. Σ' αυτό το μέτρο ελπίζω ότι οι αξιότιμοι συνάδελφοι μου θα συμφωνήσουν σ·αυτήν την περίπτωση με τον εισηγητή κ. Wiersma.

Tindemans
Κύριε Πρόεδρε, ο εισηγητής κ. Wiersma και η κ. Mann διατύπωσαν κατά τρόπο πειστικό τις συστάσεις τους να συναφθεί με το Ουζμπεκιστάν μια προσωρινή εμπορική συμφωνία. Μια τέτοια συμφωνία θα συνέβαλε στο να τεθεί σε ισχύ το συντομότερο δυνατόν η συμφωνία που υπεγράφη τον Ιούλιο του 1996 για τις εταιρικές σχέσεις και τη συνεργασία. Η προσωρινή σύμβαση περιλαμβάνει μια αναφορά στο δημοκρατικό κράτος και στα ανθρώπινα δικαιώματα. Αυτό είναι για μας αυτονόητο, αλλά οι ειδήσεις που λαμβάνουμε, δεν είναι θετικές. Νομίζω ότι τα μέλη της επιτροπής μας θέλουν να μας παράσχει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή το συντομότερο δυνατόν περισσότερες πληροφορίες. Η προσωρινή σύμβαση μπορεί να ενισχύσει την ευρωπαϊκή συμβολή στην επίτευξη αυτών των στόχων. Και η εφαρμογή κυρώσεων σε περίπτωση κατάφωρης παραβίασης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων παραμένει πάντα δυνατή.
Θα ήθελα να εμμείνω στο θέμα της οικονομικής ανάκαμψης στο πλαίσιο της προσωρινής συμφωνίας. Ρωτώντας έναν συμπατριώτη για τη γνώμη του, μου τη διατύπωσε, βασιζόμενος στην πείρα, με μία μόνο πρόταση. Είπε: Το εμπόριο με το Ουζμπεκιστάν είναι εύκολο· το εμπόριο μέσα στο Ουζμπεκιστάν είναι πολύ δύσκολο. Το Ουζμπεκιστάν έχει εξειδίκευση στην εξαγωγή πρώτων υλών. Το ξέρουμε όλοι όταν πρόκειται για φυσικό αέριο, για πετρέλαιο, και λοιπά. Ωστόσο, το ισοζύγιο πληρωμών καθορίζεται σε μεγάλο βαθμό από την τιμή του βαμβακιού και του χρυσού στην παγκόσμια αγορά. Πάντως, τα συναλλαγματικά αποθέματα αφήνουν περιθώρια για περαιτέρω μεταρρυθμίσεις στη χώρα. Οι περισσότεροι ευρωπαίοι ασφαλιστές δημοσίων πιστώσεων, δεν καλύπτουν το Ουζμπεκιστάν. Κι όπου το καλύπτουν, το καλύπτουν για λογαριασμό του κράτους. Ο πληθωρισμός παραμένει υψηλός, όπως και τα επιτόκια. Οι συναλλαγές πληρωμών είναι βραδείες· το τραπεζικό σύστημα είναι ελλιπές. Η κεντρική τράπεζα δεν φαίνεται να έχει συνειδητοποιήσει πλήρως τον ρόλο της. Το εμπόριο δεν προχωρεί όπως πρέπει. Η κρατική επιρροή στην οικονομία παραμένει ισχυρή. Η οικονομία της αγοράς δεν αναπτύχθηκε ακόμη. Έχοντας υπόψη όλα αυτά, μπορούμε να συμφωνήσουμε με τον εισηγητή και με την προσωρινή εμπορική συμφωνία. Η έγκριση της συμφωνίας για τις εταιρικές σχέσεις και τη συνεργασία απαιτεί χρόνο. Ίσως και πάρα πολύ χρόνο. Πάντως, η προσωρινή συμφωνία μπορεί να βοηθήσει στις εξελίξεις προς το καλύτερο. Κι αυτό έχει μεγάλη σημασία, καί για το Ουζμπεκιστάν καί για την Ευρώπη.

Van Dam
Κύριε Πρόεδρε, επειδή υπάρχει ορυκτός πλούτος όπως πετρέλαιο και φυσικό αέριο, αλλά ακόμα πιο πολύ εξ αιτίας της παραγωγής βαμβακιού, το Ουζμπεκιστάν αποτελεί ενδιαφέροντα εμπορικό εταίρο. Εξ αιτίας πολιτικών και οικονομικών καταστάσεων, η ίδια η χώρα δεν ωφελήθηκε πολύ από αυτά τα πλεονεκτήματα. Εν τούτοις, υποστηρίζουμε την πρόταση του εισηγητή να ενισχύσουμε τις εμπορικές σχέσεις μας με το Ουζμπεκιστάν.
Υπάρχει όμως ένα μεγάλο εμπόδιο: στη χώρα δεν σέβονται όπως πρέπει τα θεμελιώδη ανθρώπινα δικαιώματα και τη δημοκρατία. Βρισκόμαστε λοιπόν απέναντι σε μια δύσκολη αξιολόγηση. Η προσωρινή συμφωνία δίνει μια λαβή για να τεθούν οι εκεί αρχές ενώπιον των ευθυνών τους. Συγχρόνως, η εμπορική συνεργασία προσφέρει εμπορικά οφέλη στο Ουζμπεκιστάν. Μαζί με τον εισηγητή, τιθέμεθα υπέρ της προσωρινής συμφωνίας και υπέρ της αναστολής της εταιρικής συμφωνίας. Η τελευταία, θα συζητηθεί μόνον εφόσον βελτιωθεί αισθητά η ευνομία στο Ουζμπεκιστάν.
Η υποστήριξη της προσωρινής συμφωνίας γίνεται με την προϋπόθεση ότι τόσο το Συμβούλιο όσο και η Επιτροπή θα πείσουν τις αρχές του Ουζμπεκιστάν ότι το άρθρο 1 είναι ουσιαστικό για τη συμφωνία. Ζητώ την ιδιαίτερη προσοχή του Συμβουλίου και της Επιτροπής για τους περιορισμούς που επιβάλλουν οι αρχές του Ουζμπεκιστάν στους Χριστιανούς. Η νομοθεσία απαγορεύει τη διάδοση του Ευαγγελίου και επιτρέπει εκκλησιαστικές συναρθροίσεις μόνο μετά από επίσημη κοινοποίηση στις αρχές.
Ένα συγκλονιστικό δείγμα ήταν στην αρχή του έτους η κατάσχεση 25.000 Βίβλων από τις τελωνειακές αρχές του Ουζμπεκιστάν, Βίβλοι που είχαν δωρηθεί από ρωσικούς και τουρκικούς συνδέσμους για τη Βίβλο στον ομόλογο σύνδεσμο στο Ουζμπεκιστάν. Μετά από μακροχρόνια μεσολάβηση, μεταξύ άλλων και από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, ευτυχώς οι Βίβλοι επεστράφησαν. Ευχαριστώ τον Επίτροπο κ. Van den Broek και τους συνεργάτες του για τη βοήθειά τους γι' αυτή την επιχείρηση "απελευθέρωσης».
Συνοψίζοντας, είναι σαφές ότι απαιτείται ουσιαστική βελτίωση στον τομέα της θρησκευτικής ελευθερίας και άλλων βασικών δικαιωμάτων στο Ουζμπεκιστάν. Υποστηρίζουμε τη μεταβατική συμφωνία με την ελπίδα ότι θα συμβάλει σε αυτό. Μόνον όταν οι βασικές ελευθερίες και η δημοκρατία θα είναι εγγυημένες, μπορεί να συζητηθεί η σύναψη μιας εταιρικής συμφωνίας.

Posselt
Κύριε Πρόεδρε, η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων αποφάσισε και μάλιστα ομόφωνα να υποστηρίξει την έκθεση του κ. Wiersma και μέσω αυτής και την ενδιάμεση συμφωνία, επειδή είναι της γνώμης ότι θα αποτελούσε το μεγαλύτερο λάθος και πράγμα επικίνδυνο, να απομονωθεί το Ουζμπεκιστάν σ' αυτήν την δύσκολη κρίση. Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε κάθε ευκαιρία για την ανάπτυξη αυτής της χώρας και για εντατικοποίηση των σχέσεων με αυτή την χώρα. Κι αυτό, όχι μόνον για οικονομικούς λόγους, γιατί και αυτοί συνηγορούν απολύτως. Το Ουζμπεκιστάν διαθέτει σημαντικές πρώτες ύλες. Μετά από χρόνια κρίσης, το 1996, σημειώθηκε πάντως μια μέτρια οικονομική ανάπτυξη, της τάξεως του 1 %. Και πέραν των οικονομικών, υπάρχουν και λόγοι που πρέπει να σταθμιστούν από πολιτική άποψη. Εδώ, κατ' επανάλειψη αναφέρθηκε το ζήτημα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Φυσικά πρέπει να πιέσουμε για τη διατήρηση της δημοκρατίας, του κράτους δικαίου και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Κι εδώ δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι αντίθετα προς την Ουκρανία, για την οποία η κ. Mann και εγώ διατηρούμε ανησυχίες στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων, η προς την Λευκορωσία, η οποία δίνει αφορμή για εξαιρετική ανησυχία, που όμως πρόκειται για ευρωπαϊκά κράτη - στην περίπτωση του Ουζμπεκιστάν πρόκειται για μια αποικία της Ρωσίας και κατόπιν της Σοβιετικής Ένωσης στην Κεντρική Ασία, που υπέφερε από τις κλασικές αποικιοκρατικές συνθήκες.
Το Ουζμπεκιστάν παρουσιάζει το κλασικό φαινόμενο μιας άμεσης μεταποικιοκρατικής κατάστασης: μια μονοκαλλιέργεια βαμβακιού, απόλυτη εξάρτηση υπό τις διεθνείς αγορές, απόλυτη έλλειψη μεταποιητικής βιομηχανίας, την ανάγκη για εξαγωγές πρώτων υλών, τις οποίες δεν μπορεί η ίδια να αξιοποιήσει σε μεγάλο βαθμό. Παράλληλα με μία δικατατορία δεκαετιών ενός απολυταρχικού συστήματος, αυτό έχει σαν επακόλουθο η χώρα αυτή να μη μπορεί να μετρηθεί σύμφωνα με τα δικά μας μέτρα. Γι' αυτό νομίζω ότι πρέπει να αφήσουμε την όποια αρνητική στάση και να δηλώσουμε καθαρά ότι πρόκειται για μια χώρα που μπορεί να μετρηθεί με τα ίδια μέτρα και σταθμά που ισχύουν και για τις χώρες ΑΚΕ. Εδώ φαίνεται - αν και οι χώρες αυτές έχουν πίσω τους μια μακρά εξέλιξη και συνεργασία με την Ευρώπη - ότι υπάρχουν ακόμη απόλυτες ελλείψεις, και ότι και εδώ οι Δημοκρατίες αποτελούν μειοψηφία. Γι' αυτό είναι απαραίτητο να συναφθεί αυτή η ενδιάμεση συμφωνία, να αρχίσουμε ένα όσο το δυνατό πιο εντατικό διάλογο και εμπορικές συναλλαγές με το Ουζμπεκιστάν, κι από την άλλη - κι εδώ η ρήτρα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων σε συνδυασμό με την ρήτρα αναστολής, μας παρέχουν αυτή την δυνατότητα - να εκμεταλλευτούμε συστηματικά την επιρροή μας για να υποστηρίξουμε την δημοκρατία, τα ανθρώπινα δικαιώματα, τα δικαιώματα των εθνοτήτων και την θρησκευτική ελευθερία.

von Habsburg
Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα κι εγώ να προσθέσω κάτι στα λόγια του κ. Posselt. Ασφαλώς δεν θα πώ τίποτα εναντίον αυτών των προτάσεων, θα ήθελα εν τούτοις να επιστήσω την προσοχή στο ότι εμείς σ' αυτό το Κοινοβούλιο ίσως δεν κατανοούμε αρκετά πόσο μεγάλη επιρροή μπορούμε να ασκήσουμε και τί σχετικό μπορούμε να κάνουμε. Ιδιαιτέρως θα ήθελα να επισημάνω την περίπτωση του Mikhael Arzinkow. Επειδή ήταν "ισλαμιστής αγωνιστής» του αφαιρέθηκε τότε το διαβατήριο και απογορεύθηκε η έξοδός του από την χώρα, και όταν το ζήτησε πίσω, του απάντησαν ότι δεν μπορεί να το πάρει πίσω, εάν δεν υποβληθεί σε ψυχιατρική εξέταση.
Κύριε Πρόεδρε, αυτά είναι γεγονότα, που περιγράφουν την πολιτική του Προέδρου Islam Karimow. Πρέπει να αναγνωρίσουμε, όπως σωστά ανέφερε ο κ. Posselt, ότι πρόκειται για ένα λαό, αγριεμένο από την πολύχρονη καταπίεση, κι έτσι πρέπει να δείξουμε κατανόηση απέναντι σ' αυτόν τον λαό. Όμως το γεγονός ότι μετά την παρέμβαση της αντιπροσωπείας μας εκεί, του επεστράφη τουλάχιστον το διαβατήριο, αποδεικνύει ότι κάτι μπορούμε να καταφέρουμε! Γι' αυτό θα ήταν εξαιρετικά σπουδαίο, η έγκριση της συμφωνίας που επικροτώ να συσχετιστεί, με την διαπίστωση ότι χρειάζεται να σημειωθούν άπειρες βελτιώσεις, ακόμη στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ειδικότερα επίσης στον τομέα των θρησκευτικών δικαιωμάτων, γιατί και το Ισλάμ επίσης δέχεται οξύτατη καταπίεση. Αν μάλιστα σημειώσουμε ότι απαγορεύτηκαν οι προσευχές του Μουεζίνη, αυτό είναι ένα σημείο ακραίου θρησκευτικού διωγμού. Εκτός του ότι μια σειρά ηγετικών προσωπικοτήτων του Ισλάμ, όπως πχ. ο κ. Nazarov, φυλακίζονται κατ' επανάλειψη, απειλούνται ακόμη και στο σπίτι τους, και η οικογένειά τους δέχεται πιέσεις.
Αυτό όμως ισχύει και για τους χριστιανούς. Γιατί ο εκπρόσωπος των Βαπτιστών, ο κ. Rashid Durebajev δικάστηκε επίσης και ενδέχεται να περάσει 3 χρόνια στη φυλακή. Στις φυλακές αυτές, είναι γνωστό ότι οι συνθήκες είναι τόσο απερίγραπτες, ώστε μέσα σε λίγο σχετικά χρόνο, οι άνθρωποι πεθαίνουν από τις αρρώστειες και τις κακουχίες. Γι' αυτό θα ήθελα πολύ να παρακαλέσω να επικροτήσουμε αυτή την συμφωνία, αλλά και να χρησιμοποιήσουμε την σημαντική επιρροή που μπορούμε να έχουμε. Το παράδειγμα που ανέφερα δείχνει ότι σε θρησκευτικά θέματα, όπως και σε άλλα προβλήματα ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το Ουζμπεκιστάν κρατά μια αξιοπρεπή στάση.

Cresson
Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι βουλευτές, η Επιτροπή ευχαριστεί το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και τον εισηγητή, κ. Wiersma, για την έκθεση αυτή που θα καταστήσει δυνατόν να τεθεί σε ισχύ η ενδιάμεση συμφωνία με το Ουζμπεκιστάν. Η θετική προσέγγιση που προτείνει να υπάρξει πρόοδος, χάρη στην έκθεση αυτή, και παρά την απόφαση να αναβληθεί η λήψη απόφασης όσον αφορά τη συμφωνία εταιρικής σχέσης, είναι αποδεκτή από την Επιτροπή.
Ο στόχος της ενδιάμεσης συμφωνίας με το Ουζμπεκιστάν είναι να καταστήσει δυνατή την έναρξη της εφαρμογής των εμπορικών διατάξεων της συμφωνίας εταιρικής σχέσης, η οποία υπεγράφη στις 21 Ιουνίου 1996 στο περιθώριο του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου της Φλωρεντίας, εν αναμονή της επικύρωσης από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και από όλα τα κοινοβούλια των κρατών μελών της συμφωνίας εταιρικής σχέσης. Η εν λόγω συμφωνία επικυρώθηκε την ίδια αυτή ημέρα από πέντε εθνικά κοινοβούλια: της Ελλάδας, της Ισπανίας, της Αυστρίας, της Φιλανδίας και της Σουηδίας.
Το Ουζμπεκιστάν αποτελεί πόλο σταθερότητας σε μία περιοχή που μπορεί να αποδειχθεί σημαντική σε γεωστρατηγικό επίπεδο και που μπορεί προσεχώς να συμμετάσχει σε μία διευρυμένη Ευρώπη. Απεδείχθη αξιόπιστος και προβλέψιμος εταίρος, γεγονός που εκτιμήθηκε από άλλους εταίρους, όπως οι Ηνωμένες Πολιτείες, η Ιαπωνία και η Κορέα. Προκειμένου να επιβεβαιώσει την ανεξαρτησία του κυρίως έναντι της Ρωσίας, το Ουζμπεκιστάν προσπαθεί σήμερα να ενισχύσει τις σχέσεις του με την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Η θέση σε ισχύ της ενδιάμεσης συμφωνίας θα καταστήσει δυνατή και θα ευνοήσει την ανάπτυξη των εμπορικών σχέσεων μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και του Ουζμπεκιστάν, οι οποίες υπόσχονται ήδη πολλά. Κατά τη διάρκεια του 1996, οι διμερείς ανταλλαγές αυξήθηκαν κατά περίπου 30 % συγκριτικά με το προηγούμενό έτος, και οι κοινοτικές εξαγωγές σημείωσαν αύξηση μεγαλύτερη του 60 %, παγιώνοντας κατ'αυτόν τον τρόπο ένα εμπορικό πλεόνασμα περίπου 180 εκατομμυρίων Ecu. Εξάλλου, το Ουζμπεκιστάν, με τα 22 εκατομμύρια κατοίκους του και τους άφθονους πόρους του σε βαμβάκι, χρυσό και φυσικό αέριο, είναι πολύ πιθανόν να καταστεί σημαντικός εταίρος για την Ευρωπαϊκή Ένωση κατά τα προσεχή έτη. Πολλές από τις επιχειρήσεις μας το έχουν ήδη καταλάβει και έχουν εμπλακεί ήδη σε σκληρό ανταγωνισμό με τις αμερικανικές, ασιατικές, τουρκικές, ιρανικές και άλλες επιχειρήσεις στη χώρα αυτή. Σε αυτό το πλαίσιο, μία ταχεία θέση σε ισχύ της ενδιάμεσης συμφωνίας αποκτά ακόμα μεγαλύτερη σημασία.
Η ενδιάμεση συμφωνία περιλαμβάνει επίσης, στο 1ο άρθρο της, διατάξεις σχετικές με το σεβασμό της δημοκρατίας και των δικαιωμάτων του ανθρώπου. Πολλοί από εσάς επεσήμαναν το σημείο αυτό, με ιδιαίτερη δε ευγλωττία ο κ. von Habsburg, τον οποίο ευχαριστώ για την παρέμβασή του. Χάρη στις διατάξεις αυτές, η ενδιάμεση συμφωνία θα καταστήσει δυνατή τη συζήτηση για τα ανθρώπινα δικαιώματα και, ενδεχομένως, την άσκηση πίεσης στις αρχές του Ουζμπεκιστάν, σε περίπτωση που σημειωθεί ολίσθηση στον τομέα των ανθρωπίνων δικαιωμάτων στην πολύ νέα και εύθραυστη χώρα του σημερινού Ουζμπεκιστάν.
Η ενδιάμεση συμφωνία μπορεί να χρησιμοποιηθεί, σε περίπτωση ανάγκης, σαν μοχλός ώθησης των αρχών του Ουζμπεκιστάν στη σωστή κατεύθυνση. Πράγματι, η ρήτρα διακοπής που περιλαμβάνεται στην ενδιάμεση συμφωνία δίνει στην Κοινότητα τη δυνατότητα να απειλήσει το Ουζμπεκιστάν με διακοπή της συμφωνίας, εάν η θέση των ανθρωπίνων δικαιωμάτων υποβαθμισθεί. Στην περίπτωση αυτή, τα θέματα σχετικά με τα ανθρώπινα δικαιώματα θα μπορούν να εξετασθούν επισήμως στο πλαίσιο των συνεδριάσεων μεικτών επιτροπών που προβλέπονται από την ενδιάμεση συμφωνία. Οι συνεδριάσεις των μεικτών επιτροπών προσφέρουν πράγματι μια ευκαιρία για τη διεξαγωγή, στο περιθώριο, πολιτικού διαλόγου με τον αρμόδιο Επίτροπο κ. Van Den Broek, τις υπηρεσίες της Επιτροπής και τους εκπροσώπους των άλλων θεσμικών οργάνων.

Πρόεδρος
Η συζήτηση έληξε.
Προχωρούμε τώρα στην ψηφοφορία.
(Το Σώμα εγκρίνει το νομοθετικό ψήφισμα)

Πρόεδρος
Η κ. van Bladel ζητά το λόγο επί θέματος διαδικασίας.

Van Bladel
Κύριε Πρόεδρε, σαν αντιπρόεδρος τηςΥποεπιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων, έλαβε τώρα μόλις μια είδηση από μια ανθρωπιστική οργάνωση στην Αγκόλα ότι σε δέκα νομούς της χώρας βασανίστηκαν και σκοτώθηκαν άνθρωποι· η είδηση επιβεβαιώθηκε από τα Ηνωμένα Έθνη. Χθες, προς το τέλος της συζήτησης επί επικαίρων, ο Επίτροπος κ. Brittan δήλωσε ότι τα ανθρώπινα δικαιώματα αποτελούν βασικό μέρος της Σύμβασης Λομέ. Κύριε Πρόεδρε, πλησιάζουμε τα Χριστούγεννα, μια περίοδο όπου σιωπούν η πολιτική και τα μέσα ενημέρωσης. Οπότε οι φυλακισμένοι κινδυνεύουν περισσότερο. Θα μου χαρίζατε πολύ πιο ήρεμα Χριστούγεννα εάν θέλατε εσείς, η Επιτροπή ή το Συμβούλιο να ζητείσετε από όλους τους ενδιαφερόμενους στην Αγκόλα να σέβονται τα ανθρώπινα δικαιώματα και την ειρηνευτική διαδικασία. Σας εύχομαι καλές γιορτές, κύριε Πρόεδρε.

Πρόεδρος
Ευχαριστώ, κυρία van Bladel. Μπορώ να σας διαβεβαιώσω κατηγορηματικά πως το Σώμα στο σύνολό του συμμερίζεται τις ανησυχίες σας, πως όσα είπατε θα συμπεριληφθούν στα συνοπτικά πρακτικά και πως σκοπεύω να μεταφέρω αυτή σας την ανησυχία απευθείας στον Πρόεδρο του Κοινοβουλίου μας.

Απόφαση της UEFA για τους νικητές του Κυπέλλου Coca-Cola
Πρόεδρος
Η ημερήσια διάταξη προβλέπει τη δήλωση της Επιτροπής σχετικά με την απόφαση της UEFA να μην επιτρέψει στους νικητές του κυπέλλου Coca-Cola να συμμετάσχουν στους αγώνες των ευρωπαϊκών κυπέλλων .

Cresson
Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι βουλευτές, η Επιτροπή έχει επίγνωση των προβλημάτων που προκαλεί στους αθλητικούς ομίλους μικρού και μεσαίου μεγέθους που συμμετέχουν στο κύπελλο της UEFA η απόφαση της τελευταίας να μην επιτρέψει πλέον στους νικητές του Κυπέλλου της Coca-Cola να συμμετέχουν στην εθνική αυτή αθλητική συνάντηση.
Η Επιτροπή βεβαιώνει εκ νέου ότι διεξάγει έρευνες ώστε να μπορέσει να θέσει τα γεγονότα στο ορθό οικονομικό τους πλαίσιο. Οι έρευνες αυτές διεξάγονται δεόντως στο πλαίσιο των διαδικασιών που θεσπίζονται από τον κανονισμό αριθ. 17 του Συμβουλίου της 6ης Φεβρουαρίου 1962. Οι διαδικαστικοί αυτοί κανόνες στοχεύουν στο να διασφαλίζουν τα δικαιώματα των μερών να εκφράζουν τις απόψεις τους και στο να παρέχουν στους τρίτους, τα συμφέροντα των οποίων μπορεί να θίγονται από μία απόφαση της Επιτροπής, την ευκαιρία να προβάλλουν τις παρατηρήσεις τους.
Η Επιτροπή έλαβε ήδη τις παρατηρήσεις της UEFA όσον αφορά την καταγγελία, καθώς και την απάντηση σε ορισμένες ερωτήσεις που της έθεσε προκειμένου να διευκρινίσει τους λόγους στους οποίους βασίζεται η έκδοση του επίμαχου κανόνα. Η εκτίμηση της απάντησης της UEFA έφερε στο φως την ανάγκη να ζητηθεί από τον όμιλο Premier Ligue , καθώς και από το Σωματείο Ποδοσφαίρου της Αγγλίας, να παρουσιάσουν τις παρατηρήσεις τους όσον αφορά τόσο την καταγγελία όσο και την απάντηση της UEFA. Τους ζητήθηκε επίσης να εξηγήσουν τους λόγους για τους οποίους η υπόψη διαμάχη δεν μπορεί να επιλυθεί σε εθνικό επίπεδο. Ταυτόχρονα, κλήθηκε ο όμιλος Football Ligue να παρουσιάσει σχόλια για την ίδια αυτή απάντηση της UEFA.
Η Επιτροπή δεν έλαβε ακόμα απάντηση ούτε από τον ενάγοντα ούτε από τις άλλες δύο οργανώσεις. Κατά συνέπεια, δεν μπορεί να ληφθεί θέση ως προς την κατεύθυνση που θα ακολουθηθεί σε αυτή την υπόθεση παρά μόνο ύστερα από εμπεριστατωμένη εκτίμηση των επιχειρημάτων των διαδίκων. Εξαιτίας των διαδικαστικών κανόνων που πρέπει να τηρηθούν και των περιορισμένων πόρων των υπηρεσιών της ΓΔ IV, μία τέτοιου είδους θέση μπορεί ενδεχομένως να ληφθεί μόνο μετά από μερικούς μήνες.
Εν πάση περιπτώσει, η Επιτροπή επιθυμεί να υπενθυμίσει στους αξιότιμους βουλευτές ότι, εφαρμόζοντας τους κανόνες της συνθήκης επί θεμάτων ανταγωνισμού, δεν μπορεί να θέσει ως στόχο της την ανάληψη της διαιτησίας σε ιδιωτικές διαμάχες. Θα φροντίσει κατ'αρχάς να μην παραβιάζεται το δημόσιο συμφέρον, με την αποκατάσταση μίας κατάστασης ουσιαστικά και νομικά σύμφωνης προς τα άρθρα 85 και 86 της συνθήκης. Αυτός ο τρόπος δράσης της Επιτροπής ως διοικητικής αρχής διαφοροποιείται από τα αστικά δικαστήρια, αποστολή των οποίων είναι η προάσπιση των ατομικών δικαιωμάτων των ιδιωτών στις μεταξύ τους σχέσεις.

Cunningham
Κύριε Πρόεδρε, ο κ. Ford, που ανακίνησε το ζήτημα αυτό αρκετές φορές, αναγκάστηκε να μεταβεί στο Λουξεμβούργο για να μιλήσει, επομένως μιλώ εκ μέρους του.
Θα ήθελα να θέσω κατ' αρχάς κάποιο πλαίσιο. Η UEFA απαιτούσε οι ποδοσφαιρικές ομάδες του Πρωταθλήματος στην Αγγλία να μειωθούν από 20 σε 18. Επειδή δεν ήταν προετοιμασμένη να προβεί σε αυτή την ενέργεια, απέσυρε τους νικητές του Κυπέλλου Coca-Cola, του Κυπέλλου Πρωταθλήματος, από τους αγώνες της UEFA. Το Κύπελλο Coca-Cola, ωστόσο, είναι αρμοδιότητα της Football League, και όχι της Premier League. Για τον λόγο αυτό, θεωρώ γελοίο να μην επιτραπεί στους αγώνες αυτούς να εκπροσωπηθούν με ομάδα στο Κύπελλο UEFA, όταν ουσιαστικά η UEFA βρίσκεται σε διένεξη μόνο με την Premier League.
Είναι υπερβολικά άδικο και πιστεύω αντιβαίνει το γράμμα και το πνεύμα του ευρωπαϊκού δικαίου. Αλλά δεν είναι μόνο άδικο, είναι και εξαιρετικά επιζήμιο και θα εξηγήσω τους λόγους. Οι μεγαλύτεροι σύλλογοι στην Αγγλία, και όπως με πληροφόρησε ο κ. Miller, ο συνάδελφος από τη Γλασκώβη, το ίδιο ισχύει στη Σκωτία, στέλνουν αδύναμες ομάδες στο πρωτάθλημα γιατί εν τέλει δεν συμμετέχουν στο Κύπελλο UEFA.
Τούτο έχει ως αποτέλεσμα να προσέρχονται αναπόφευκτα λιγότεροι φίλαθλοι, να μειώνονται τα έσοδα από την τηλεόραση, να περιορίζονται οι χορηγοί, γεγονός που οδηγεί στην αύξηση του δημοσιονομικού βάρους που πλήττει τις μικρότερες ομάδες. Η κ. Cresson δεν είχε δίκιο όταν ισχυρίστηκε ότι είναι οι μικρότερες ομάδες που συμμετέχουν στους εν λόγω αγώνες. Συμμετέχουν, βεβαίως, ομάδες όπως η Manchester United, η Liverpool, η Tottenham, η Leeds κ.ο.κ. Όμως, έτσι όπως εξελίχθηκε η συζήτηση, εφόσον δεν συμμετέχουν, σε τελευταία ανάλυση, στο Κύπελλο UEFA, οι ομάδες αυτές ενδέχεται όχι μόνο να στέλνουν αδύναμες ομάδες, αλλά και να αποσυρθούν εντελώς. Τούτο θα προκαλέσει δυσχέρειες, προβλήματα και χρηματοοικονομική αβεβαιότητα στους μικρότερους συλλόγους. Πρόκειται για συλλόγους κοινοτήτων, ενώ διακυβεύονται επίσης θέσεις εργασίας. Επομένως, μπορεί να φαίνεται σαν ιστορία ποδοσφαίρου, αλλά είναι πολύ σημαντικό ζήτημα.
Θεωρούμε ότι είναι κατάφωρη αδικία, εκτιμούμε ότι είναι παράνομο και μπορεί να διαπιστώσουμε ότι, αν δεν κάνουμε κάτι σύντομα -και ελπίζω ότι θα γίνει κάτι σύντομα- ορισμένες από τις μικρότερες ομάδες, λόγω απώλειας εσόδων, ενδέχεται ουσιαστικά να στριμωχτούν υπερβολικά. Το διαπιστώσαμε με ορισμένες ομάδες στο παρελθόν, και για τον λόγο αυτό παροτρύνω την Επιτροπή να κινηθεί όσο το δυνατό ταχύτερα για να επιλύσει το εν λόγω ζήτημα, ώστε μελλοντικά στην Αγγλία, τη Σκωτία και ίσως σε άλλα μέρη του Ηνωμένου Βασιλείου, να εξασφαλίσουμε θέση για τους νικητές του Κυπέλλου Coca-Cola, ώστε οι αγώνες να θεωρούνται αγώνες κύρους, και να λάβουμε το κατάλληλο είδος τηλεοπτικής χορηγίας και εσόδων από τους αγώνες αυτούς για το καλό όλων των μικρότερων ομάδων.

Perry
Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να ευχαριστήσω την κ. Cresson για τη δήλωσή της. Αλλά θα ήθελα να αναφερθώ, με την ίδια θετική διάθεση, στις παρατηρήσεις του κ. Cunningham.
Αυτή είναι ενδεχομένως η τελευταία συζήτηση της εβδομάδας και ουσιαστικά η τελευταία συζήτηση του έτους στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, αλλά δεν ασχολείται με ασαφή ή ανούσια ζητήματα. Αφορά σε θέματα τεράστιας σημασίας για την Ευρώπη και του Ευρωπαίους: στο ποδόσφαιρο.
Απατώμεθα αν πιστεύουμε ότι οι υποθέσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου αφορούν περισσότερο τα εκατομμύρια πολίτες μας από το ποδόσφαιρο. Στις διακοπές των Χριστουγέννων εκατομμύρια ευρωπαίοι πολίτες θα παρακολουθήσουν ποδόσφαιρο. Είναι ζωτικής σημασίας για εκείνους. Κυρίως στο Ηνωμένο Βασίλειο, θα προσβλέπουν στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και την Επιτροπή να επιλύσει το πρόβλημα αυτό.
Το ποδόσφαιρο αποτελεί τμήμα της Ευρώπης. Η ανάπτυξη των ευρωπαϊκών πρωταθλημάτων ποδοσφαίρου όχι μόνο προάγει το άθλημα που οι πολίτες μας απολαμβάνουν, αλλά καθιστά την Ευρώπη περισσότερο πραγματική στα μάτια πολλών πολιτών μας. Για τον λόγο αυτό, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και -όπως προτείνωη Επιτροπή, έχουμε την υποχρέωση να εξασφαλίσουμε ότι το ποδόσφαιρο θα εξακολουθήσει να λειτουργεί στην Ευρώπη και ότι όλες οι ομάδες θα έχουν τη δυνατότητα να συμμετάσχουν στα ευρωπαϊκά πρωταθλήματα.
Το ποδόσφαιρο είναι μεγάλη επιχείρηση. Δεν μιλούμε απλώς για ανθρώπους που κλωτσούν μια δερμάτινη μπάλλα. Μιλούμε για πολύ σημαντικά χρηματικά ποσά και μεγάλες αποφάσεις που θα επηρεάσουν έντονα τις ομάδες. Πρέπει να καταστήσουμε σαφές ότι δεν μιλούμε απλώς για μικρές τοπικές ποδοσφαιρικές ομάδες. Μιλούμε για πολύ αξιόλογες επιχειρήσεις που υπάρχουν σε διάφορες ποδοσφαιρικές ομάδες στο Ηνωμένο Βασίλειο. Όπου διεξάγονται επαγγελματικά αθλήματα, υπάρχουν πολλά χρήματα. Οι εμπορικοί κανόνες που εφαρμόζονται σε άλλες επιχειρήσεις, πρέπει να προσλάβουν τέτοια μορφή ώστε να εφαρμόζονται απολύτως και στο ποδόσφαιρο.
Αφού μελέτησα το εν λόγω ζήτημα, είναι απολύτως σαφές, κατά την άποψή μου, ότι η UEFA εκμεταλλεύεται αποφασιστικά την κυρίαρχη θέση της. Όταν συνάντησα παράγοντες της UEFA και τους ζήτησα πληροφορίες, το μόνο που ήταν διατεθειμένοι να μου δώσουν ήταν η διεύθυνση του δικηγόρου τους. Αυτό πάντα με εντυπωσιάζει, δεδομένου ότι προέρχεται από οργανισμό που δεν είναι απολύτως σίγουρος για τη θέση ή για τα στοιχεία του.
Στη Βρετανία, τόσο η Ομοσπονδία Ποδοσφαίρου όσο και η League συμβάλλουν στη διατήρηση του κυπελλούχου Coca Cola στο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα. Βεβαίως, το ποδόσφαιρο απαιτεί και χρειάζεται το πρωτάθλημα, αλλά δεν πρέπει να ξεχνούμε ότι οι οπαδοί των ομάδων στις χαμηλότερες κατηγορίες, που θέλουν και οι ίδιοι να συμμετάσχουν στο ευρωπαϊκό πρωτάθλημα, χαίρονται με την ευκαιρία αυτή. Ως Ευρωπαίοι πρέπει να ομολογήσουμε ότι είναι καλό. Αλλά είναι επίσης απαραίτητα τα έσοδα από το Κύπελλο Coca Cola. Υπολογίζεται ότι περίπου το 20 % των εσόδων -σχεδόν 32 εκατομμύρια στερλίνες- προέρχονται από το Κύπελλο Coca Cola. Αν δεν υπάρχει στο τέλος του πρωταθλήματος το έπαθλο του ευρωπαϊκού ποδοσφαίρου, τότε αντιμετωπίζουν τον κίνδυνο να χάσουν χρήματα από την τηλεόραση και να χάσουν τη χορηγία της Coca Cola στους αγώνες αυτούς.
Συνεπώς, είναι σημαντικό ζήτημα για εκείνους. Το πιο αξιοσημείωτο είναι ότι έλαβα σήμερα επιστολή από την ποδοσφαιρική ομάδα του Portsmouth. Ισχυρίζονται ότι: "Στο Portsmouth αισθανόμαστε ότι έπρεπε να υπάρχει άλλο μέρος στην Ευρώπη για τους κυπελλούχους του Κυπέλλου Coca Cola. Οποιαδήποτε κίνηση προμηνύει ότι θα ασκηθεί πίεση στην ΟΥΕΦΑ, θα λάβει την υποστήριξή μας». Οτιδήποτε λαμβάνει την υποστήριξη του Portsmouth Football Club έχει και τη δική μου υποστήριξη.

Titley
Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ότι η Επιτροπή δεν έχει κατανοήσει πλήρως ποιό είναι το ζήτημα στην προκειμένη περίπτωση, και θα ήθελα να το καταστήσω απολύτως σαφές στην κ. Cresson. Μία οργάνωση -η Football League- τιμωρείται για τις ενέργειες άλλης οργάνωσης -της Premier League- επί του οποίου δεν έχει κανένα δικαίωμα ελέγχου. Η διακριτική αυτή μεταχείριση αντίκειται στις αρχές της Συνθήκης της Ρώμης και στις αρχές της ενιαίας αγοράς.
Όπως πολύ σωστά επισήμαναν τόσο ο κ. Cunningham όσο και ο κ. Perry, δεν πρέπει να υποτιμούμε το οικονομικό πλήγμα που θα καταφέρει η εν λόγω απόφαση. Είναι σαφές ότι η συμμετοχή σε αγώνες, οι οποίοι στο τέλος της ημέρας προσφέρουν θέση στην Ευρώπη, συνιστά τεράστιο οικονομικό κίνητρο. Για τους πολύ μεγάλους ποδοσφαιρικούς συλλόγους, όπως είναι η Manchester United στο Ηνωμένο Βασίλειο, ενδεχομένως να μην αποτελεί αξιόλογο κίνητρο. Όμως ομάδες, όπως η Bolton Wanderers, παραδείγματος χάριν, έχουν ανάγκη τα έσοδα που θα προκύψουν από την επιτυχημένη πορεία τους για την κατάκτηση κυπέλλου και τη θέση στην Ευρώπη, που είναι εξαιρετικά επικερδή, γιατί δεν προσφέρουν μόνο συμμετοχή και ανταγωνισμό, αλλά και τηλεοπτικά δικαιώματα.
Ομοίως, ομάδες που έχουν χαμηλή θέση στο πρωτάθλημα ποδοσφαίρου, όπως η Bury Football Club, που ανήκει στην εκλογική περιφέρειά μου, εξαρτώνται από τη διεξαγωγή αγώνων με ομάδες κύρους, καθώς και από την προοπτική να φθάσουν στον τελικό. Αν οι μεγάλες ομάδες δεν συμμετάσχουν, όπως είναι πιθανό, ή στείλουν εσκεμμένα αδύναμες ομάδες, είναι σαφές ότι δεν θα συγκεντρώσουν τα έσοδα από τους εν λόγω αγώνες, στους οποίους στηρίζουν την ίδια τους την ύπαρξη. Υπό το φως του κανονισμού Bosman, τον οποίο υποστηρίζω ανεπιφύλακτα, οι μικρότερες ομάδες στο Ηνωμένο Βασίλειο αγωνίζονται επειδή διακυβεύονται τα τέλη μεταφοράς.
Ευελπιστώ ότι η Επιτροπή θα εξετάσει το θέμα αυτό με τη δέουσα σοβαρότητα, γιατί συνιστά πολύ σημαντικό οικονομικό ζήτημα.

Πρόεδρος
Ευχαριστώ, κύριε Titley. Ως προεδρεύων της συνεδρίασης, όμως, και εκμεταλλευόμενος τον χαρακτήρα της σημερινής ημέρας, θα ήθελα να σας πω ότι λυπούμαι γιατί, με τον ίδιο τρόπο όπως χαρακτηρίσατε ως μεγάλη την ομάδα της Μαδρίτης, ξεχάσατε να αναφερθείτε στην ποδοσφαιρική ομάδα Barcelona. Εν πάση περιπτώσει, όμως, εδώ είμαι για να σας το υπενθυμίσω.
Τον λόγο έχει τώρα για ένα λεπτό ο κ. Wynn.

Wynn
Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα κατ' αρχάς να συγχαρώ την κ. Cresson που συγκράτησε τα γέλια της όταν διάβαζε το κείμενο. Είμαι βέβαιος ότι σε πολλούς φαίνεται πολύ κωμικό, αλλά πρόκειται για εξαιρετικά σοβαρό ζήτημα. Θα ήθελα να επισημάνω, για όσους δεν γνωρίζουν το ζήτημα, ότι δεν συνιστά ευκαιρία για να γίνει δωρεάν διαφήμιση της Coca-Cola στην αίθουσα αυτή.
Η ερώτηση που θα ήθελα να θέσω στην Επίτροπο αφορά τις τελικές παρατηρήσεις που έκανε για την Επιτροπή, ότι δηλαδή δεν είναι ο τελικός διαιτητής στις ιδιωτικές διενέξεις -αυτό σημείωσα από όσα είπε. Τούτο, άραγε, σημαίνει ότι, όταν η Επιτροπή λαμβάνει τις πληροφορίες από τα εμπλεκόμενα μέρη, δεν θα αναλαμβάνει καμία δράση; Αυτό, άραγε, θα πρέπει να μεταφέρω στους οπαδούς της Wigan Athletic;

Cresson
Kύριε Πρόεδρε, δεν έχω να προσθέσω πολλά σε όσα είπα προ ολίγου, παρά μόνον ίσως να τα επαναλάβω και να τα διευκρινίσω.
Ανέφερα ότι θέσαμε ερωτήσεις στους αντιδίκους και ότι η Επιτροπή δεν έλαβε ακόμα απάντηση ούτε από τον ενάγοντα ούτε από τις άλλες δύο οργανώσεις. Πώς, λοιπόν, θέλετε η Επιτροπή να μπορεί να λάβει θέση, τη στιγμή που δεν έλαβε καμία απάντηση έως σήμερα;
Η Επιτροπή υπενθυμίζει ότι βάσει της εφαρμογής των κανόνων ανταγωνισμού - εφόσον πρόκειται για πρόβλημα ανταγωνισμού της συνθήκης - δεν μπορεί να θέσει ως στόχο της την ανάληψη της διαιτησίας σε ιδιωτικές διαμάχες, αλλά πρέπει να μεριμνά ώστε να μην παραβιάζεται το δημόσιο συμφέρον, στοχεύοντας στην αποκατάσταση μίας κατάστασης ουσιαστικά και νομικά σύμφωνης προς τα άρθρα 85 και 86 της συνθήκης.
Ελλείψει στοιχείων δεν μπορούμε να αντιδράσουμε. Όταν θα έχουμε στοιχεία, θα δούμε σε ποιό βαθμό μπορεί ενδεχομένως η Επιτροπή να αντιδράσει σε ό, τι παρουσιάζεται σήμερα ως διαμάχη ιδιωτικών συμφερόντων. Προσθέτω δε ότι λόγω των διαδικαστικών κανόνων που πρέπει να τηρηθούν, καθώς και των περιορισμένων πόρων της ΓΔ 4, η οποία πρέπει να εξετάσει σημαντικό αριθμό υποθέσεων, η θέση αυτή μπορεί ενδεχομένως να ληφθεί μόνο μετά από μερικούς μήνες.
Θα ήθελα να επωφεληθώ από το γεγονός ότι ο πρόεδρος μου έδωσε το λόγο για να ευχηθώ σε όλους και όλες σας Καλά Χριστούγεννα και μια Πολύ Καλή Χρονιά.
(Χειροκροτήματα)

Πρόεδρος
Ευχαριστώ πολύ, κυρία Cresson.
Η συζήτηση έληξε .

Διακοπή της συνόδου
Πρόεδρος
Κυρίες και κύριοι, προτού κηρύξω τη λήξη της συνεδρίασης, ας μου επιτραπεί να επωφεληθώ του προνομίου που έχω ως προεδρεύων της παρούσας συνεδρίασης και να σας υπενθυμίσω ότι σήμερα, ταυτόχρονα με τη λήξη των εργασιών μας για τη χρονιά 1997, λήγει επίσης στο Λουξεμβούργο και το Έτος κατά του Ρατσισμού στην Ευρώπη. Το έργο που επιτελέσαμε χαρακτηρίστηκε αναμφίβολα από πολλές ελλείψεις, αλλά παρουσίασε και θετικές πλευρές. Μεταξύ αυτών ήταν και η συμβολή μας στην καταπολέμηση του ρατσισμού καθ' όλη τη διάρκεια της φετινής χρονιάς.
Αλλά, επίσης, κυρίες και κύριοι, θεωρώ σωστό να υπογραμμίσουμε ότι η κυριότερη συνεισφορά σε αυτή την υπόθεση υπήρξε αυτή των ευρωπαίων πολιτών, αυτή των μη κυβερνητικών οργανώσεων. Όμως, ενώπιον των πυλών του 1998 συνεχίζουν να υπάρχουν εκκρεμότητες. Μία από αυτές είναι η ανάγκη να επιμείνουμε στην πάλη κατά του ρατσισμού. Δεν είμαστε τόσο αφελείς ώστε να πιστεύουμε πως ένα έτος καταπολέμησης είναι σε θέση να θέσει τέρμα σε αυτή τη μάστιγα. Γνωρίζουμε ότι η μάστιγα αυτή έχει πολλές και διάφορες αιτίες, και καθήκον μας είναι να συνεχίσουμε τον αγώνα για την εξάλειψή της. Επίσης την ερχόμενη χρονιά, κυρίες και κύριοι, μεταξύ άλλων, θα πρέπει να συνεχίσουμε να εργαζόμαστε, προετοιμάζοντας το έδαφος γι' αυτούς που έπονται, μεριμνώντας δηλαδή για την ολοκλήρωση της δημοκρατικής μας λειτουργίας. Ακόμη, τις μέρες αυτές οφείλουμε να θυμηθούμε τα εκατομμύρια Ευρωπαίων πολιτών που δεν έχουν δουλειά και να τους εκφράσουμε την ευχή πως οι αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου του Λουξεμβούργου για την απασχόληση δεν θα μείνουν μόνο στα λόγια, αλλά θα σηματοδοτήσουν την αρχή μιας πορείας που θα τους δώσει τη δυνατότητα, του χρόνου, να γιορτάσουν τα Χριστούγεννα και την Πρωτοχρονιά έχοντας μια προοπτική απασχόλησης.
Κυρίες και κύριοι, από τη θέση αυτή έχω ένα ευχάριστο καθήκον: να ευχαριστήσω τους συνεργάτες μας για το έργο που επετέλεσαν στη διάρκεια αυτής της χρονιάς και, ταυτόχρονα, να τους ευχηθώ ό, τι το καλύτερο. Θα ξεκινήσω με τους κοσμήτορες, οι οποίοι εκτελούν εργασίες που φαινομενικά είναι δευτερεύουσας σημασίας, αλλά με ένα μεράκι που αποτελεί καθοριστικό παράγοντα για τη λειτουργία του Κοινοβουλίου μας.
(Χειροκροτήματα) Τις ευχές μου στις υπηρεσίες διερμηνείας...
(Χειροκροτήματα) ... αυτό το διακριτικό φίλτρο που καθιστά εφικτό τον μεταξύ μας διάλογο και, πού και πού, τη συνεννόησή μας, αν και ομιλούμε ένδεκα διαφορετικές γλώσσες. Τις ευχές μου στους συνεργάτες μας εδώ στην προεδρία, στους οποίους άλλωστε κάποιοι από τους αντιπροέδρους -μεταξύ αυτών και ο υποφαινόμενος- θα πρέπει να ζητήσουμε συγγνώμη επειδή αρκετά συχνά, την ώρα που ασκούμε την προεδρία, εμποδίζουμε τη διεξαγωγή του εξαιρετικά λαμπρού τους έργου. Αλλά επίσης, κυρίες και κύριοι, πιστεύω πως οφείλουμε λίγα λόγια ευγνωμοσύνης στους υπαλλήλους εκείνους που δεν βλέπουμε. Και πρώτα απ' όλα, στους υπαλλήλους που απασχολούνται στα Πλήρη Πρακτικά των Συνεδριάσεων, οι οποίοι μας παρέχουν την ευχάριστη έκπληξη, καθώς διαβάζουμε την τοποθέτησή μας, και χωρίς να έχουν πειράξει το παραμικρό, να νομίζουμε ότι είναι καλύτερη απ' αυτήν που εκφωνήσαμε. Αλλά και στους υπαλλήλους της Υπηρεσίας Ενημέρωσης για τις Συνεδριάσεις, που έχουν την ικανότητα και τη σοφία να επιλέγουν ό, τι το καλύτερο και να το παρουσιάζουν στην κοινή γνώμη.
Ας μου επιτραπεί, όμως, σήμερα να υπογραμμίσω ιδιαίτερα το ρόλο των μεταφραστικών υπηρεσιών του Κοινοβουλίου μας. Κυρίες και κύριοι, καθημερινώς μεταφράζονται στο Κοινοβούλιό μας 4.400 σελίδες κειμένου. Ακούσατε καλά: 4.400 σελίδες, που αντιπροσωπεύουν την εργασία 32 γλωσσολόγων και 18 γραμματέων, ανδρών και γυναικών, σε κάθε μεταφραστικό τμήμα. Αυτό αγγίζει τα όρια του θαύματος, που αναγκάζει αρκετά συχνά τους ανθρώπους αυτούς να ξενυχτούν επί του έργου. Φρονώ, κυρίες και κύριοι, πως είναι εύλογο να τους εκφράσουμε τις ευχαριστίες μας και να τους ευχηθούμε καλά Χριστούγεννα και ευτυχισμένο το νέο έτος.
(Χειροκροτήματα) Και τέλος, κυρίες και κύριοι, εύχομαι σε όλους εσάς ό, τι το καλύτερο επιθυμείτε και σας ευχαριστώ, με τη σειρά μου, που μου δίνετε την ευκαιρία να προεδρεύω αυτές τις τόσο γαλήνιες, ευχάριστες και, συγχρόνως, τόσο συναδελφικές συνεδριάσεις της Παρασκευής.
Κυρίες και κύριοι, καλές γιορτές.

Lulling
Kύριε Πρόεδρε, ευχηθήκατε σε όλους και όλες μας καλές γιορτές και καλή χρονιά. Επιτρέψτε μου να σας ευχηθώ κι εγώ με τη σειρά μου ως ταπεινή Λουξεμβούργια - επειδή αναφερθήκατε πολύ στις συνόδους κορυφής του Λουξεμβούργου - και εξ ονόματος όλων των μελών που συμμετείχαν στη συνεδρίαση της Παρασκευής μια πολύ καλή χρονιά και καλές γιορτές.
(Χειροκροτήματα)

Πρόεδρος
Ευχαριστώ πολύ, κυρία Lulling.
Κηρύσσω τη διακοπή της συνόδου του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.
(Η συνεδρίαση λήγει στις 11.41)

