Voorbereiding van de Top Europese Unie/Latijns-Amerika (Madrid, 17 en 18 mei 2002)
De Voorzitter.
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de voorbereiding van de Top Europese Unie/Latijns-Amerika (Madrid, 17 en 18 mei 2002).

de Miguel
In juni 1999 werd in Rio de Janeiro op initiatief van Frankrijk en Spanje de eerste topontmoeting van staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie en Latijns-Amerika en het Caribische gebied gehouden. Spanje heeft destijds aangeboden de aldaar overeengekomen volgende top te organiseren, die bovendien zou samenvallen met het Spaanse voorzitterschap van de Europese Unie.
Zoals voorzien zal deze top plaatsvinden in Madrid op 17 en 18 mei, dat wil zeggen vrijdag en zaterdag aanstaande.
De belangrijkste aanleiding voor de Top van Rio waren de ingrijpende veranderingen in Europa en Latijns-Amerika van de jaren negentig, alsmede de wederzijdse wens om een algemeen kader te scheppen voor onze biregionale betrekkingen. Aan het einde van de Top hebben de staatshoofden en regeringsleiders twee belangrijke documenten aangenomen: de verklaring van Rio over de algemene beginselen van de betrekkingen tussen Europa en Latijns-Amerika en het Caribische gebied en daarnaast een actieplan met 55 prioriteiten op onder meer politiek, cultureel, sociaal en onderwijsgebied. Deze documenten moesten de basis vormen van een biregionale strategische associatie tussen de beide zijden van de Atlantische Oceaan.
Met de Top van Madrid willen de Europese Unie en Latijns-Amerika en het Caribische gebied deze associatie verdiepen, opdat de beide regio's samen het hoofd kunnen bieden aan de uitdagingen en beter de kansen kunnen benutten van de jonge eenentwintigste eeuw.
De regeringsleiders en staatshoofden willen in Madrid drie documenten aannemen: een evaluatieverslag over de geboekte vooruitgang sinds de Top van Rio, een document met onze steeds talrijkere, gemeenschappelijke standpunten en waarden en tot slot een politieke verklaring van de hoogste gezagsdragers uit beide regio's, die naast de versterking van onze biregionale strategische associatie een aantal afspraken op politiek, economisch en ontwikkelingsgebied zal omvatten. Deze afspraken zullen verder gaan dan die van de eerste Top in Rio.
Tot 1999 waren de betrekkingen tussen de Europese Unie en Latijns-Amerika en het Caribische gebied vrijwel volledig gebaseerd op een subregionale aanpak. De politieke dialoog en de samenwerking werden aangepast aan de verschillende situaties in de respectieve subregio's. Dat wil zeggen dat de dialoog werd opgesplitst. Zo was er de dialoog van San José voor Midden-Amerika, de dialoog met de Andesgemeenschap, met Mercosur en Icaricom. Op een enkele uitzondering na, zoals het geval van Mexico en Chili waarin specifieke betrekkingen onderhielden, werd de dialoog gevoerd met de verschillende subregio's.
De Top van Rio komt de verdienste toe de nieuwe biregionale aanpak te hebben ingevoerd die de betrekkingen tussen de Europese Unie en de subregio's en de afzonderlijke landen zonder enige twijfel meer gewicht hebben gegeven.
Met het oog op deze tweede top heeft het Spaanse voorzitterschap intensief gewerkt om vooruitgang te kunnen boeken op het vlak van de drie dimensies die ik zojuist heb vermeld. Voorts wil ik benadrukken dat wij ons ervoor inzetten dat de strategische betrekkingen van de Europese Unie met Latijns-Amerika en het Caribische gebied vanaf nu het minimumreferentiekader vormen waarop de betrekkingen van de Europese Unie met de afzonderlijke subregio's en landen van Latijns-Amerika en het Caribische gebied moeten worden opgebouwd.
Tijdens het korte tijdsbestek van de Top van Rio tot de dag van vandaag lag de nadruk van de politieke dialoog tussen de Europese Unie en Latijns-Amerika en het Caribische gebied op de versterking van de democratie en de rechtsstaat, de verdediging van de rechten van de mens, de strijd tegen de handel in verdovende middelen, de bevordering van de regionale integratie en de coördinatie van de standpunten van de beide regio's inzake de internationale agenda van de internationale organisaties en conferenties.
Op de Top van Madrid willen de beide regio's een zowel kwalitatieve als kwantitatieve stap vooruit zetten door de politieke dialoog beter te structureren en een brede waaier van thema's aansnijden die verder gaan dan het kader van de regionale problematiek. Wij hopen dat deze stap leidt tot de ontwikkeling van een gezamenlijke visie op mondiale vraagstukken.
Op economisch vlak wil ik benadrukken dat de Europese Unie en Latijns-Amerika en het Caribische gebied regio's zijn met sterk verschillende economische en maatschappelijke kenmerken.
De bevolking van Latijns-Amerika en het Caribische gebied is zeer jong en groter dan die van het Europa van de Vijftien - ik heb het niet over het uitgebreide Europa, want dan zullen wij uiteraard een grotere bevolkingsomvang hebben.
Het jaarlijks inkomen per hoofd bedraagt in Latijns-Amerika en het Caribische gebied iets meer dan 3000 euro, terwijl het gemiddelde in de Europese Unie het zevenvoudige bedraagt.
De biregionale markt biedt nog altijd ruime kansen voor de handel. Tussen 1990 en 2000 is de Europese uitvoer gestegen van ongeveer 17 miljard tot 54 miljard euro, dat wil zeggen dat de uitvoer verdrievoudigd is.
In dezelfde periode is de Europese invoer uit de landen van Latijns-Amerika en het Caribische gebied gestegen van ongeveer 27 miljard tot 58 miljard euro, dat wil zeggen dat de invoer is verdubbeld. Ondanks de spectaculaire groei van het handelsvolume is het aandeel van Latijns-Amerika en het Caribische gebied in de Europese invoer gedaald van 24% van het totaal in 1990 tot slechts 12% in het jaar 2000. Relatief gesproken loopt de handel tussen de beide oevers van de Atlantische Oceaan derhalve terug, terwijl er binnen het Amerikaanse continent sprake is van een groei.
Ook de directe investeringen vanuit Europa in Latijns-Amerika en het Caribische gebied zijn aanzienlijk toegenomen. De Europese Unie is thans de grootste investeerder in de regio. De investeringen zijn gestegen van 66 miljard euro in 1997 tot 122 miljard in 1999, wat neerkomt op ongeveer 11% van de totale Europese investeringen in het buitenland en bijna tweederde van de Europese investeringen in landen die geen deel uitmaken van de OESO. Deze investeringen, mijnheer de Voorzitter, tonen het vertrouwen van de Europese Unie in en de betrokkenheid bij Latijns-Amerika en het Caribische gebied als geheel. Het lijdt geen twijfel dat deze investeringen een belangrijke bijdrage leveren tot de groei van de economische activiteit en de werkgelegenheid in de regio.
Voorts deelt het Europa van de Vijftien belangrijke historische, politieke en culturele wortels met Latijns-Amerika en het Caribische gebied, die de ontwikkeling van een gezamenlijke identiteit en een echte strategische associatie vergemakkelijken.
De gemeenschappelijke opvattingen en waarden vormen de basis van onze belangrijke band, onze gezamenlijke identiteit en solidariteit en moeten de beide regio's aansporen om in toenemende mate ervaringen uit te wisselen en krachten te bundelen om oplossingen te vinden voor onze gemeenschappelijke problemen.
Een belangrijke uitdaging voor de Europese Unie en de landen van Latijns-Amerika en het Caribische gebied is de modernisering van het onderwijs, het scheppen van een gunstig economisch en sociaal klimaat, alsmede duurzame ontwikkeling en mechanismen van behoorlijk bestuur.
Een strategische associatie kan evenwel niet uitsluitend zijn gebaseerd op een gemeenschappelijke identiteit, of die nu van historische, culturele of politieke aard is, maar moet het resultaat zijn van een gezamenlijke wil om beginselen, waarden en doelstellingen om te zetten in praktische mechanismen voor de dialoog en de samenwerking, opdat beide regio's gezamenlijk de uitdagingen van dit nieuwe millennium het hoofd kunnen bieden.
Op 17 en 18 mei zullen 48 regeringsleiders en staatshoofden van de Latijns-Amerikaanse en Caribische landen en van de Europese Unie aan de Top deelnemen. Daarmee is dit de grootste top van regeringsleiders en staatshoofden die in de Europese Unie wordt gehouden, want het gaat om 48 regeringsleiders en staatshoofden. Zij zullen proberen de biregionale strategische associatie een belangrijke impuls te geven, waarmee, zoals gezegd, in 1999 in Rio de Janeiro een begin werd gemaakt.
In alle strategische pijlers van onze associatie, dat wil zeggen op het gebied van de politiek, de economie en de samenwerking op sociaal, onderwijs- en cultureel vlak, willen de beide regio's een belangrijke stap vooruit zetten. De gezamenlijke strijd tegen het terrorisme middels de toetreding tot alle internationale verdragen ter zake alsmede alle resoluties van de Verenigde Naties verdient een speciale vermelding.
Voorts zetten wij onze inspanningen voort voor de versterking van de democratische instellingen en de rechtsstaat, met speciale aandacht voor de rechten van de mens en de versterking van de rechterlijke macht om gelijkheid voor de wet te bewerkstelligen. Verder nemen wij nota van de inwerkingtreding van het Statuut van Rome betreffende het Internationaal Strafhof, dat zoals u weet door een groot aantal Latijns-Amerikaanse en Caribische landen is geratificeerd.
Wij willen de politieke dialoog en het overleg in het kader van de Verenigde Naties over de belangrijkste thema's op de internationale agenda versterken.
Op economisch vlak wil ik wijzen op de succesvolle afronding op 25 april van de Associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Chili. Het betreft hier een vrijhandelsakkoord. Dit is een echte primeur op economische vlak en zonder enige twijfel de meest vergaande overeenkomst die de Europese Unie met een derde land heeft gesloten. Het wordt wel een overeenkomst van de vierde generatie genoemd. Dit vrijhandelsakkoord omvat een ongekend aantal onderwerpen en zal ongetwijfeld de deur openzetten voor andere akkoorden, zowel in de regio als in andere delen van de wereld. Overigens werken wij in deze regio aan een vrijhandelsakkoord tussen twee economisch geïntegreerde regio's, namelijk de Europese Unie en Mercosur. De overeenkomst met Chili zal een historisch precedent zijn voor een vrijhandelsakkoord tussen twee gemeenschappelijke markten of economisch geïntegreerde regio's.
Voorts wil ik wijzen op de belangrijke recente aanneming door de Raad Algemene Zaken van een voorstel voor de toekomstige betrekkingen van de Europese Unie met de Andesgemeenschap en met Midden-Amerika. Dit zet de deur op een kier voor de oprichting van vrijhandelszones tussen de Europese Unie en de beide regio's, opdat niet alleen de samenwerking, maar ook de politieke dialoog wordt versterkt. Deze dialoog zou voor deze landen een nieuw element met een grote toegevoegde waarde betekenen.
Zoals u weet bemoeilijkt de problematische situatie in bepaalde Zuid-Amerikaanse landen de ingewikkelde onderhandelingen over de associatieovereenkomst tussen de Europese Unie en Mercosur. De Top wil de onderhandelingsresultaten op politiek, institutioneel en samenwerkingsgebied, alsmede de kleine vooruitgang op het vlak van de handel en de handelsbevorderende maatregelen bekrachtigen, want wij mogen het belangrijke project van een toekomstig vrijhandelsakkoord tussen Mercosur en de Europese Unie niet laten doodbloeden.
De beide regio's - ik heb het over de Europese Unie en Latijns-Amerika en het Caribische gebied - hebben afgesproken om zich samen in te zetten voor het succes van de Wereldtop over duurzame ontwikkeling, die in augustus dit jaar zal plaatsvinden in Johannesburg. Verder hebben wij afgesproken om ons in te zetten voor de uiterst belangrijke Millenium Round, de handelsbesprekingen die onlangs in Doha zijn geopend en waarin de Latijns-Amerikaanse landen een grote rol spelen.
Onderwijs, cultuur en de toegang tot kennis zijn zonder enige twijfel belangrijke factoren voor succes in de eenentwintigste eeuw. In dit verband wil ik wijzen op het @lis-programma voor de samenwerking met Latijns-Amerika op het gebied van de informatiemaatschappij. Dit programma is onlangs goedgekeurd door de Raad van ministers van wetenschap en technologie tijdens hun vergadering in Sevilla. Voorts wil ik wijzen op het ALCUE-programma over wetenschappelijke en technologische samenwerking en op een nieuw programma voor postdoctorale studiebeurzen, waarmee wij 4000 studenten van de overkant van de Atlantische Oceaan de kans willen bieden om aan universiteiten in Europa te studeren.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik nogmaals herhalen dat op de Top van Madrid, waaraan zoals gezegd 48 regeringsleiders en staatshoofden zullen deelnemen, het biregionale proces zal worden versterkt door middel van een strategische associatie. Ik ben ervan overtuigd dat wij onszelf aan het einde van de Top mogen feliciteren met de geboekte vooruitgang in een proces dat nog maar drie jaar geleden is begonnen.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, zoals het voorzitterschap zojuist aangaf, vindt overmorgen de tweede Top tussen de Europese Unie, Latijns-Amerika en het Caribisch gebied plaats. De basisdoelstellingen van deze Top zijn: het versterken van het biregionale strategisch partnerschap dat bijna drie jaar geleden tijdens de eerst Top in Rio de Janeiro is gelanceerd en het formuleren van nieuwe doelstellingen voor de komende twee jaar.
Ik ga niet alle economische, politieke en culturele redenen herhalen waarom dit partnerschap zo belangrijk is, zoals het voorzitterschap op zo overtuigende wijze uiteen heeft gezet: wij weten allemaal hoe belangrijk het is. In plaats van te herhalen wat al zo mooi is gezegd, wil ik twee belangrijke kwesties met betrekking tot de Top naar voren brengen. Ten eerste, wat heeft de Commissie gedaan om het succes van Madrid veilig te stellen? En ten tweede, wat verwachten we van de Top?
Het spreekt voor zich dat de Commissie veel waarde hecht aan het welslagen van de bijeenkomst in Madrid, en wij hechten er evenveel waarde aan dat het biregionale proces dat in Rio in gang is bezet, slaagt. De fundamentele geloofwaardigheid van dit hele proces staat in Madrid op het spel.
Zoals het Parlement weet, is de publieke opinie steeds kritischer geworden ten aanzien van topconferenties. We denken hierbij terug aan de controverse rond de vergaderingen van de G8 vorig jaar. Deze topconferenties worden veelvuldig afgespiegeld als gezwets op hoog niveau waar maar al te vaak niets uit voortkomt. De hoogdravende slotverklaringen van deze topontmoetingen staan vaak - en misschien wel op het pijnlijke af - in schril contrast met de magere resultaten die werkelijk zijn bereikt.
Zoals de Commissie herhaaldelijk heeft benadrukt, zijn we vastberaden te voorkomen dat het in Madrid ook zo zal gaan. Het moet een geloofwaardige top worden en om dat te bewerkstelligen moeten we duidelijk aantonen dat de ambitieuze doelstellingen die in Rio zijn geformuleerd, zijn gehaald.
Ik wil geen langdradig overzicht geven van alles wat uit Rio is voortgekomen. Ik ben ook niet de juiste persoon om op een rijtje te zetten wat anderen sindsdien hebben bereikt. Ik beperk me liever tot wat de Commissie voor elkaar heeft gekregen ten aanzien van de prioriteiten op het gebied van de samenwerking waarvoor zij zich heeft ingezet.
Ik weet zeker dat wij ons hebben gehouden aan ons aandeel van de afspraak en dat we met geheven hoofd naar Madrid kunnen.
Ten eerste heeft de Commissie diverse programma's gelanceerd om de instellingen te steunen en te versterken die expliciet de mensenrechten beschermen. Daartoe behoort een regionaal programma ter ondersteuning van ombudsmannen in Latijns-Amerika en twee meerjarenprogramma's op het gebied van democratie en mensenrechten. Daarnaast heeft de Commissie een biregionale conferentie over het werk van en de samenwerking tussen ombudsmannen en nationale mensenrechtenorganisaties en een intercontinentale conferentie over mensenrechtenbescherming medegefinancierd.
Wat betreft de informatiemaatschappij waarover het voorzitterschap sprak: onze meest opvallende prestatie was de goedkeuring van het @LIS-programma. Het programma is gericht op het versterken van de samenwerking tussen de Europese Unie en Latijns-Amerika en is officieel gelanceerd tijdens de ministersvergadering EU/Latijns-Amerika en het Caribisch gebied enkele weken geleden in Sevilla.
Ook op sociaal gebied gaat de Commissie met een positieve balans naar Madrid. We hebben de deelname van het maatschappelijk middenveld gestimuleerd en hebben een reeks bijeenkomsten gefinancierd waarvan de conclusies tijdens de Top zullen worden gepresenteerd. We hebben een academisch seminar over sociale rechtvaardigheid, een forum van NGO's en een bijeenkomst van organisaties van het maatschappelijk middenveld medegefinancierd. Dan was er nog het onlangs in Mexico gehouden handelsforum. Als bewijs van onze voortdurende betrokkenheid op dit gebied is het vermeldenswaardig dat de Commissie bij het programmeren van samenwerkingsprojecten voor de periode 2000-2006 een aanzienlijk deel van haar bestaande financiële middelen voor sociale kwesties heeft gereserveerd.
Daarnaast werkt de Commissie momenteel aan alle initiatieven die erop gericht zijn de capaciteit van het openbaar bestuur met betrekking tot sociaal beleid te vergroten door middel van uitwisseling van ervaring, beste praktijken en kennis.
Tot slot heeft de Commissie op het gebied van onderwijs een ambitieus studiebeursprogramma onder de naam ALBAN goedgekeurd. Gedurende een periode van negen jaar zullen er 4000 studiebeurzen worden toegekend aan Latijns-Amerikaanse studenten die hun studie aan een Europese universiteit willen afronden.
Ik wijs het Parlement er met klem op hoe veel belang ik persoonlijk aan dit programma hecht. Zoals we allen weten, hebben Latijns-Amerikaanse studenten maar al te vaak het gevoel dat er niets anders opzit dan naar het noorden te gaan om hun studie voort te zetten. We moeten hun een andere mogelijkheid bieden, de mogelijkheid om aan een Europese universiteit te studeren. Dat is goed voor ons en ik hoop dat het ook goed zal zijn voor de volgende generatie Latijns-Amerikaanse leiders. Het zijn royale studiebeurzen, zo'n 19.000 euro per jaar. Naar ik hoop zullen ze worden beheerd door een netwerk van instellingen voor hoger onderwijs. Als dit programma een succes wordt, kunnen we kijken of dergelijke programma's ook voor andere gebieden kunnen worden ontwikkeld. Ik ben er namelijk heilig van overtuigd dat het openstellen van onze eigen universiteiten voor zoveel mogelijk mensen een van de belangrijkste manieren is om onze partners overal ter wereld te helpen, zoals ook de heer Iglesias herhaaldelijk naar voren heeft gebracht.
Dan ga ik nu over naar mijn tweede hoofdvraag: wat verwacht de Commissie van de Top?
Ten eerste zou Madrid ons de gelegenheid moeten bieden de politieke dimensie van ons biregionaal strategisch partnerschap te versterken. Dit partnerschap behelst meer dan alleen het ontwikkelen van samenwerkingsprojecten: 48 staatshoofden en regeringsleiders komen niet bij elkaar om alleen maar een nieuwe lijst met projecten goed te keuren. Ik ben stellig van mening dat het vooral van belang is dat Madrid ons de gelegenheid biedt politiek gewicht te geven aan frisse en krachtige initiatieven. We moeten met name onze politieke dialoog scherper in beeld brengen. Zodoende kunnen wij dichter bij elkaar komen als het om kwesties van gemeenschappelijk belang gaat, zoals klimaatverandering, de ontwikkelingsagenda die in Doha is overeengekomen, het Internationaal Strafhof en de mensenrechten. We moeten ons ook in toenemende mate inzetten om deze gemeenschappelijke standpunten tijdens internationale forums te verdedigen. Dit zal tot een versterking van het multilaterale stelsel leiden.
Wij hebben als Europa de specifieke verantwoordelijkheid om via onze acties en samenwerking met anderen duidelijk te maken dat naar onze mening internationale problemen alleen kunnen worden aangepakt door middel van internationale samenwerking. We moeten met name op zoek naar partners die een bijdrage tot het multilateralisme kunnen leveren in Latijns-Amerika en het Caribische gebied.
Ten tweede vindt de Commissie dat tijdens de Top aandacht moet worden geschonken aan een van de belangrijkste kwesties voor de bevolking van Latijns-Amerika en het Caribisch gebied: de strijd tegen sociale onrechtvaardigheid en de zoektocht naar maatschappelijke samenhang. We weten dat in Latijns-Amerika politieke instabiliteit dreigt als gevolg van sociale onrechtvaardigheid. Het voorzitterschap heeft ons hierover enkele cijfers verschaft. We moeten ons over deze kwestie buigen en we zouden ons tijdens de Top moeten concentreren op het vinden oplossingen voor dit probleem.
Tot slot vinden we dat Madrid een mijlpaal moet worden ten aanzien van een aantal subregionale onderhandelingsprocessen, zoals het voorzitterschap reeds aangaf. Het voornaamste is misschien wel dat tijdens de Top onze onderhandelingen met Chili worden afgerond. Dat is zeerzeker een mijlpaal. Het betekent een aanzienlijke versterking van onze bilaterale betrekkingen en ik onderschrijf alles wat het voorzitterschap heeft gezegd over de uitzonderlijke diepgang en breedte van de overeenkomst die we met Chili hebben gesloten. Het is een van de belangrijkste overeenkomsten die we ooit met een land hebben gesloten. Daarnaast dient tijdens de Top waardering te worden uitgesproken voor het feit dat de onderhandelingen over de politieke en institutionele hoofdstukken en het hoofdstuk over samenwerking met Mercosur nagenoeg zijn afgerond. Ik hoop dat het ook een impuls is voor de inspanningen die momenteel worden gedaan om de lopende onderhandelingen te zijner tijd te kunnen afronden.
Wat betreft Midden-Amerika en de Andesgemeenschap: de Europese Unie is buitengewoon ontvankelijk geweest voor de verzoeken van deze twee regio's om hun betrekkingen met ons aanmerkelijk te verstevigen. De conclusies van de Raad Algemene Zaken van 15 april hebben de weg geopend voor onderhandelingen over een politieke dialoog en een samenwerkingsovereenkomst met beide regio's. Deze overeenkomsten zijn bedoeld om onze handels- en investeringsbetrekkingen te versterken en de fundering te leggen voor nog nauwere samenwerking in de toekomst. Door dit te doen heeft de Europese Unie op bevredigende wijze ingespeeld op de gegronde aspiraties van deze landen en ik hoop dat deze houding tijdens de Top van Madrid van ganser harte zal worden gesteund.
Voordat ik afrond wil ik graag het Spaans voorzitterschap feliciteren met het voortreffelijke werk dat ze hebben verricht ter voorbereiding van de Top. Ik wil ook graag mijn waardering uitspreken voor de uitstekende wijze waarop het Europees Parlement zich heeft ingezet voor de toekomst van onze betrekkingen met Latijns-Amerika en voor enkele individuele leden die een bijzonder constructieve rol hebben gespeeld. Een ervan zal zo meteen het woord van mij overnemen. Ik wil het Parlement in het bijzonder feliciteren met de ambitieuze en verstrekkende initiatieven vervat in de resolutie van 15 november 2001.
De Commissie heeft er samen met het Spaans voorzitterschap hard aan gewerkt deze Top te doen slagen. We hebben ons bijna 18 maanden lang op dat doel gericht. We zijn er, niet zonder moeite, in geslaagd programma's zoals het studiebeursprogramma en het programma over de informatiemaatschappij te realiseren. We hebben, zoals gezegd, de onderhandelingen afgerond met Chili over een veelomvattende overeenkomst, wat veel angsthazen niet voor mogelijk hadden gehouden. We hebben meer voortgang geboekt met Mercosur dan de meesten hadden voorspeld. Nu willen we onze betrekkingen met de overige subregionale groeperingen ook op een hoger plan brengen. Dit vormt de basis voor een geslaagde top, voor een top die tot verdere versterking van onze biregionale betrekkingen leidt en ervoor zorgt dat we bij de volgende bijeenkomst - waarschijnlijk over twee jaar en zo goed als zeker met een grotere Europese Unie - nog een paar stappen in de goede richting kunnen zetten.
Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben dit debat - dat bovendien samenvalt met het bezoek van president Fox en een belangrijke delegatie Mexicaanse parlementsleden - op de agenda geplaatst op een moment van moeilijke internationale omstandigheden. Daarmee willen wij kort voor de Top het belang onderstrepen dat het Europees Parlement hecht aan de betrekkingen met de landen van Latijns-Amerika.
Ik deel de opvatting van de heer Patten dat dit soort bijeenkomsten vaak aan kritiek blootstaat omdat de verklaringen die er worden geformuleerd niet worden omgezet in concrete doelstellingen. Mijns inziens zijn deze topontmoetingen evenwel een rituele enscenering van een onderliggende politieke wil: het is de bedoeling de nodige politieke dynamiek te genereren opdat de mechanismen kunnen draaien.
Nu moeten wij inhoud geven aan de ambitieuze doelstelling van de door de regeringsleiders en staatshoofden in Rio de Janeiro ontworpen regionale strategische associatie. Verder ben ik het met de heer Patten eens dat de Europese Unie met een reeks positieve elementen naar de Top toegaat.
In de eerste plaats - en dit is mijns inziens de verdienste van alle politieke fracties van dit Parlement - nemen wij een duidelijke en ambitieuze resolutie mee waarin wordt gepleit voor de opbouw van een biregionale associatie die leidt tot een gemeenschappelijke strategie voor de Europese Unie jegens Latijns-Amerika.
In de tweede plaats komt onze inzet tot uiting in de begroting, waardoor de Europese Unie in Madrid voor de dag kan komen met aanzienlijke middelen op de begroting voor het jaar 2002.
In de derde plaats is er de ambitieuze associatieovereenkomst met Chili. Ik wil de Europese Commissie gelukwensen met haar inzet voor de onderhandelingen en het fungerend voorzitterschap met de ondersteuning van het proces. Daarnaast moeten de onderhandelingen met Mercosur een nieuwe impuls krijgen, want in tijden van crisis kan aan overeenkomsten een nog groter belang toekomen. Voorts heeft de Commissie onderhandelingsrichtsnoeren voorgelegd voor nieuwe overeenkomsten met de Andesgemeenschap en de Midden-Amerikaanse gemeenschap, die naar de mening van dit Parlement uitzicht moeten geven op - ik zeg niet dat dit onmiddellijk zal gebeuren - een associatie. De Voorzitter van het Europees Parlement heeft dit onlangs nog in een brief aan de voorzitter van de Commissie duidelijk gemaakt. Tot slot is er een ambitieus programma van de Commissie met een reeks initiatieven die, hoewel er geen enkele bijkomende euro mee gemoeid is, van groot belang zijn voor de opbouw van onze biregionale associatie.
Mijnheer de commissaris, staat u mij toe dat ik na zoveel woorden van lof ook enige kritiek uit: u zult de opvatting van het Parlement begrijpen dat de door de Commissie in het voorontwerp van begroting voor het jaar 2003 voorgestelde verlaging van 30 miljoen euro op dit ogenblik, aan de vooravond van de Top, geen passend visitekaartje is.
Het is mijns inziens van belang dat de Top zich rekenschap geeft van het feit dat de ernstige ongelijkheid in de Latijns-Amerikaanse samenleving een groot gevaar betekent voor de zo moeizaam bereikte maatschappelijke en democratische vooruitgang. Daarom moeten wij duidelijk onze steun betuigen aan de normalisering en de versterking van de democratie in landen als Venezuela en Argentinië. Wij moeten de FARC en de LN opnemen op de lijst van terroristische organisaties en de betrekkingen met Cuba normaliseren op basis van de bepalingen van de democratieclausule. Wij moeten Cuba stapsgewijs opnemen in de Overeenkomst van Cotonou. Voorts ben ik van mening dat de Europese Unie, zonder complexen, ambitieuze, allesomvattende betrekkingen met Latijns-Amerika moet nastreven en het initiatief niet mag overlaten aan de Verenigde Staten, want daar maakt men zich niet erg druk om de regionale integratie in Latijns-Amerika.
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat de Top van Madrid een duidelijke boodschap zal uitzenden ten gunste van een gemeenschappelijke ruimte die kan uitmonden in een grote transatlantische as als basis van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Latijns-Amerika van het komende millennium.
Linkohr (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, in Madrid komen de staatshoofden en regeringsleiders bijeen. Ik wil er hier echter in alle bescheidenheid op wijzen dat het Europees Parlement al vele jaren zeer nauwe contacten onderhoudt met de parlementariërs van Latijns-Amerika. Het oudste contact van het Europees Parlement met andere parlementen is overigens met de parlementen in Latijns-Amerika en gaat terug tot begin jaren zeventig.
Hoe Latijns-Amerika zich de komende jaren en decennia zal ontwikkelen, zal in hoge mate ook afhangen van de betrekkingen met Europa. Ik denk dat wij onze mogelijkheden onderschatten. Ik wil er hier met name op wijzen dat de betrekkingen met Latijns-Amerika vooral ook een technisch-wetenschappelijk, een industrieel element moeten bevatten, net zoals we dat met de Verenigde Staten hebben. Waarom dan ook niet met Latijns-Amerika?
Mag ik erop wijzen dat twee grote wetenschappelijke Europese instituten zich in Latijns-Amerika bevinden. Ten eerste de ESO, het European Southern Observatory in Chili, dat er overigens toe heeft bijgedragen dat de astrofysica in Chili een enorme impuls heeft gekregen. Ten tweede ons ruimtecentrum in Kourou - Frans-Guyana bevindt zich immers in Latijns-Amerika. Ik pleit tevens voor een intensieve industriële dialoog die rekening houdt met de industrieën van Europa en Latijns-Amerika. Wij zijn iets dergelijks begonnen met Mercosur, maar dit kan uitgebreid worden naar heel Latijns-Amerika.
Mijnheer Patten heeft terecht Kyoto genoemd, oftewel het klimaatbeleid. Wanneer ik tijd had, zou ik u kunnen voorrekenen wat de handel in emissies in de toekomst voor Latijns-Amerika zou kunnen betekenen. De Voorzitter geeft mij te kennen dat ik deze tijd niet heb. Anders zou ik het u voorrekenen en u zou verbaasd staan over hoeveel mogelijkheden dit biedt. Er zijn kortom veel mogelijkheden om betrekkingen met Latijns-Amerika aan te gaan. Wij moeten daar gebruik van maken en er niet alleen maar over praten!
Sánchez García (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, het valt niet te ontkennen dat de wereld ontwricht en ontregeld is, niet alleen door de globalisering of door de nieuwe wereldorde van na 11 september, maar evenzeer door uitsluiting, privileges, corruptie en vriendjespolitiek.
Europa, noch Latijns-Amerika, noch het Caribische gebied kunnen zich hieraan onttrekken. Daarom moeten wij de Top van Madrid aangrijpen om oprecht na te denken en pragmatische conclusies te trekken. Wij moeten onszelf overtuigen van de noodzaak om samen te werken aan goed functionerende samenlevingen, aan de verhoging van de levenskwaliteit en de vrede en stabiliteit in de wereld, met name in de Europese Unie en Latijns-Amerika en het Caribische gebied, twee geografische regio's met een sterke historische band. Prioritaire aspecten van ons gezamenlijk optreden in de toekomst moeten, met inachtneming van de soevereiniteit en de onafhankelijkheid van de volkeren, de eerbiediging van de rechten van de mens, de afwijzing van politieke straffeloosheid en intolerantie, de verdieping van de democratie en de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld bij de politieke besluitvorming zijn. 
Kortom, wij moeten in Madrid de institutionele politieke dialoog versterken om een klimaat van vertrouwen te scheppen en nauwe betrekkingen op te bouwen.

Frassoni (Verts/ALE).
 Mijnheer de Voorzitter, de eerste Top in Rio de Janeiro van juni 1999 werd afgesloten met het besluit een biregionale strategische associatie in het leven te roepen. Van de 54 prioriteiten van het actieplan dat aan het einde van Top werd goedgekeurd is intussen echter bar weinig terechtgekomen.
De uitdaging aan het adres van de Top van Madrid en de globale strategische associatie is volgens ons dat wij een radicaal andere optie moeten aanbieden dan de Verenigde Staten. Als wij maar blijven hameren op onze prioriteit van vrijhandelszones met landen als Mexico en Chili schieten wij tekort. Hetzelfde geldt wanneer wij beweren dat het beleid van het Internationaal Monetair Fonds in Argentinië adequaat is, en voor het gemak even vergeten dat nog altijd 41% van de bevolking in Latijns-Amerika onder de armoedegrens leeft, 56% van de exportinkomsten wordt gebruikt voor de afbetaling van schulden en dat in landen waarmee Europa zogenaamde modelovereenkomsten heeft gesloten - zoals Mexico - nog altijd ernstige schendingen van de mensenrechten plaatsvinden. Wij schieten eveneens tekort wanneer wij toestaan dat onze grensoverschrijdende ondernemingen hun werknemers op in Europa onaanvaardbaar geachte wijze behandelen, zoals het geval is bij het Duitse Continental Tires in Mexico, of als onze bijdrage aan de oplossing van het conflict in Colombia beperkt blijft tot het opstellen van lijsten om te bepalen wie terrorist is en wie niet.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, mogen wij niet vergeten dat het Spaanse voorzitterschap de poging tot een staatsgreep in Venezuela wel erg bereidwillig aanvaarde - anders kan ik het niet omschrijven - en dat dit een zeer slecht aankwam in de landen van Latijns-Amerika, waar de regeringen de democratische legitimatie van de regering van Chávez erkenden.
Om af te ronden, mijnheer de Voorzitter, verzoeken wij iedereen zich te houden aan de afspraak tussen de fracties en tegen het amendement in de resolutie te stemmen dat de gijzelaars in Colombia ernstig in gevaar zou kunnen brengen. Daarin staat namelijk dat de deur voor de dialoog hermetisch op slot moet. Wij hopen oprecht dat het Parlement tegen dit amendement van de EVP-Fractie zal stemmen.

Marset Campos (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer de Miguel en commissaris Patten bedanken voor hun verhelderende interventies. Ik ben evenwel van mening dat zij een kans laten schieten als zij geen analyse geven van wat er daadwerkelijk aan de hand is in Latijns-Amerika en van de rol die Europa hier kan spelen.
Als wij niet willen inzien dat het ALCA-project een tegenaanval is van de Verenigde Staten om de Europese - in principe twijfelachtige, doch gunstige - invloed in Latijns-Amerika af te wenden, dan hebben wij er niets van begrepen. Dit is mijns inziens de belangrijkste kwestie die de staatshoofden op de Top Latijns-Amerika/Europa zouden moeten bespreken. Het is onze plicht de gevolgen te analyseren van zowel het ALCA-project als de gebeurtenissen van 11 september en de veranderingen in heel Latijns-Amerika. Wij mogen niet de ogen sluiten voor de schendingen van de rechten van de mens en de straffeloosheid in Guatemala. De onderhandelingen in Colombia zijn afgeketst. Wij, die dialoog en onderhandelingen voorstaan, moeten ons inzetten voor een politiek van de dialoog en de onderhandelingen, opdat het gezond verstand zegeviert.
Verder mogen wij geen verlengstuk worden van het militaristische beleid van de Verenigde Staten. Daarmee zouden wij al onze geloofwaardigheid verliezen, in Latijns-Amerika en in de rest van de wereld.
Hetzelfde geldt met betrekking tot Venezuela, Argentinië en Brazilië. Het is een grof schandaal dat hier, straffeloos als altijd, democratische kandidaten van de arbeiderspartij en vakbondsmensen voor de verkiezingen worden geëlimineerd.
Onze invloed in Latijns-Amerika zou van doorslaggevende betekenis moeten zijn om, zoals de heer de Miguel en commissaris Patten terecht zeiden, de rechten van de mens, de vreedzame samenleving en de democratie te versterken. Dit moet de invloed van de Europese Unie zijn, want van de Verenigde Staten zal het niet komen. Wij moeten derhalve deze gelegenheid met beide handen aangrijpen en niet de andere kant uit kijken.

Queiró (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, aan het einde van deze week zal in Madrid de tweede Top Europese Unie/Latijns-Amerika en de Caraïben worden gehouden, en daarom is het van groot belang dat het Europees Parlement zijn standpunt met betrekking tot de verhoudingen tussen deze twee regio's actualiseert. Latijns-Amerika heeft nog steeds met grote politieke, economische en sociale problemen te kampen, en dat betekent dat de Europeanen en de Zuid-Amerikanen in een sfeer van overleg en wederzijds respect met elkaar zullen moeten samenwerken om een oplossing voor die problemen te vinden. Een topontmoeting als de onderhavige vertegenwoordigt een uitstekende gelegenheid om een strategisch kader te definiëren dat de Europese Unie in de gelegenheid stelt om op het vlak van samenwerking en associatie beter uitgewogen betrekkingen aan te gaan met de landen uit die regio. Het is dus van strategisch belang dat de Europese Unie een gemeenschappelijk standpunt aangaande Latijns-Amerika ontwikkelt, en de politiek moet daartoe aanzetten.
Deze strategie moet net als het gemeenschappelijk beleid van de Europese Unie ten aanzien van Latijns-Amerika gebaseerd zijn op het associatiebeginsel. Dat betekent dat beide partijen het ermee eens moeten zijn. Voor de tenuitvoerlegging van dit beleid en de definitie van de betrekkingen tussen de verschillende partners moeten we kiezen voor een voor de gehele regio geldende benadering. Dat betekent overigens niet dat de Europese Unie geen nauwere samenwerking kan aangaan met een aantal individuele landen uit dit deel van het Amerikaanse continent. Zeker niet als je bedenkt dat een aantal van deze landen - zoals Argentinië en Venezuela - op dit moment een ernstige crisis doormaken. We zien bilaterale partnerschapsovereenkomsten tussen de Europese Unie - of de lidstaten - en de afzonderlijke Latijns-Amerikaanse landen dan ook als iets heel positiefs.
Deze bilaterale samenwerkingsverbanden kunnen gezien worden als een voorbereiding op de toepassing van een gemeenschappelijke Europese strategie. Het idee onze welvaart te delen door nog vóór 2010 een vrijhandelszone op te zetten is heel belangrijk. Daarbij moet wel rekening gehouden worden met het feit dat de verschillende partners een heel uiteenlopend gewicht vertegenwoordigen. Binnen het kader van deze politieke, biregionale dialoog moeten zowel de Europese Unie als de Latijns-Amerikaanse landen hun inspanningen richten op het definiëren van concrete initiatieven en acties. Op die wijze kunnen we de betrekkingen inpassen in een strategisch kader met een reële en structurele inhoud. We moeten - om een voorbeeld te nomen - een algemeen plan opstellen voor de bestrijding van de drugshandel en bovendien verdergaande overeenkomsten sluiten op het gebied van de veiligheid. Dat is na de terroristische aanslagen van 11 september een absolute noodzaak. Het is eveneens absoluut noodzakelijk dat de handelsuitwisselingen toenemen en dat de investeringen in beide regio's gestimuleerd worden. Voor dat doel moeten we kunnen rekenen op de particuliere sector in de Latijns-Amerikaanse landen; dat is een fundamenteel element in deze strategie voor wederzijdse ontwikkeling.
We mogen de bescherming van de mensenrechten echter niet vergeten en moeten blijven werken aan democratie en het respect voor de mensenrechten in alle landen van deze regio. Ik steun daarom de ingediende gezamenlijke resolutie, al moet ik wel zeggen dat compromisteksten van het soort dat we nu bespreken bij het zoeken naar Parlementaire steun vaak aan helderheid inboeten.

Tannock (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, één van mijn voorouders was kapitein op een schip dat voer tussen Schotland en Valparaiso in Chili. Helaas is hij tijdens een van deze gevaarlijke reizen verdronken. Er is dus reeds lang sprake van handel tussen Latijns-Amerika en mijn eigen land.
Het was mij dan ook een groot genoegen om afgelopen april in diezelfde stad de interparlementaire conferentie EU/Latijns-Amerika bij te mogen wonen. Ik heb goede hoop dat Chili binnenkort een veelomvattend samenwerkingsakkoord met de EU ondertekent, zoals Mexico - wiens president Fox vandaag een bezoek brengt aan ons Parlement - na de eerste top in 1999 in Rio deed.
Latijns-Amerika is de laatste tijd veel in het nieuws geweest: deze week bracht oud-president Carter een verzoeningsbezoek aan Cuba, de enig overgebleven communistische dictatuur; de zinloze en kortstondige staatsgreep in Venezuela tegen de onafhankelijke president Chaves; het droevige instorten van de economie van het eens zo welvarende Argentinië, en ook het voortdurende drama in Colombia dat geteisterd wordt door een guerrillaoorlog, politieke moorden en illegale drugshandel.
Ondanks al deze problemen blijf ik optimistisch dat de Latijns-Amerikaanse landen uiteindelijk zullen inzien dat ze hun onbeduidende geschillen - die niets voorstellen vergeleken met de taal- en cultuurverschillen waarmee we in de EU te maken hebben - terzijde zullen moeten schuiven en samen sterke, stabiele markteconomieën zullen moeten ontwikkelen op basis van een rechtsstaat, goed openbaar bestuur, democratie en mensenrechten, als ze welvaart en veiligheid volgens een westers model nastreven.
Aanvankelijk zal de EU bilaterale overeenkomsten moeten sluiten, maar voor de langere termijn ben ik ervan overtuigd dat uitgaande van de ervaringen van de Mercosur-landen en de landen van het Andespact het komende decennium een Latijns-Amerikaans vrijhandelsgebied zal ontstaan. Uiteindelijk zal dit gebied weer opgaan in het vrijhandelsgebied van het gehele Amerikaanse continent, zoals dit vorig jaar in Québec door de Amerikaanse en Latijns-Amerikaanse staatshoofden en regeringsleiders is overeengekomen. Daar zijn ook voor het eerst rudimentaire clausules inzake mensenrechten en democratie opgesteld die zijn ondertekend door alle landen behalve - wat een schande - Venezuela.
Daarom verwelkom ik de tweede top van staatshoofden en regeringsleiders van Latijns-Amerika, het Caribisch gebied en de EU op 17 mei in Madrid. Ik wens de deelnemers veel succes bij hun moeilijke taak om tot veel nauwere samenwerking tussen deze twee grote regio's in de wereld te komen.

Obiols i Germà (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het niet hebben over het goede nieuws met betrekking tot de Top van Madrid. Ik ben het eens met wat mijn collega's hebben gezegd, maar ik denk dat het onze plicht is om zo vroeg mogelijk te wijzen op eventuele problemen. Het goede nieuws heet Mexico - vandaag hebben wij de eer President Fox hier te ontvangen -, Chili en zo zijn er nog een paar. Ik wil echter de aandacht van de Raad en de Commissie vragen voor de armste regio van het Amerikaanse continent, dat wil zeggen Midden-Amerika.
Sinds 1984 speelt de Europese Unie een zeer positieve rol bij de vredesprocessen in de regio. Er zijn politieke veranderingen doorgevoerd, er is vrede gekomen, er zijn democratische regeringen geïnstalleerd, maar daarnaast zijn er de gevolgen van de economische en sociale transformatie en van de natuurrampen en heerst er een rampzalige ongelijkheid en armoede.
Het bereiken van een vredesakkoord moet mijns inziens worden beschouwd als een beginpunt, niet als eindpunt. Wij zouden een grove fout begaan wanneer wij tevreden achteroverleunen na wat wij in het verleden hebben gepresteerd. Wij mogen niet de ogen sluiten voor het feit dat in de regio, zoals overigens in heel Latijns-Amerika, het gevaar van een gebrek aan perspectief op de loer ligt, dat rampzalige politieke en maatschappelijke gevolgen kan hebben in de vorm van wetteloosheid, niet eens zozeer conflicten, maar een volslagen uitzichtloosheid en wetteloosheid..
Dit risico bestaat met name in Midden-Amerika. Er is voor de Europese Unie een uiterst belangrijke rol weggelegd om de regionale ontwikkeling van het gebied op middellange en lange termijn te ondersteunen.
Om de dingen bij de naam te noemen: ik vrees dat er op de Top van Madrid een Midden-Amerikaanse frustratie tot uiting zal komen. Ik wil de Raad en de Commissie verzoeken alles in het werk te stellen om dit te vermijden, of tenminste de problemen te verzachten door perspectieven te bieden voor de onmiddellijke toekomst.

Medina Ortega (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Patten sloeg de spijker op de kop toen hij wees op het gevaar dat het bij dit soort topontmoetingen blijft bij holle verklaringen. Wij hopen dat de Top concrete resultaten zal opleveren. Verder ben ik het eens met de heer Salafranca dat het moment om een kredietvermindering van 30 miljoen euro op de begroting voor de regio aan te kondigen door de Commissie erg ongelukkig is gekozen.
Ik wil het evenwel over iets anders hebben. Mevrouw Frassoni heeft ons namens haar fractie gevraagd tegen het amendement te stemmen waarin terrorisme wordt veroordeeld. Welnu, dit zou mijns inziens een grove methodologische fout zijn, omdat wij daarmee de gijzelaars van de terroristen juist in gevaar zouden brengen. Wij mogen niet de gijzelaars van de terroristen worden. Als wij nu inbinden, moedigen wij de terroristen alleen maar aan om onze landgenoten en onze vertegenwoordigers te ontvoeren.
De Spaanse politie heeft zojuist een terroristische actie weten te voorkomen die, naar het zich laat aanzien, een schaduw over de Top van Madrid moest werpen. Dit toont mijns inziens aan dat wij in de strijd tegen het terrorisme moeten volharden, zowel aan deze zijde van de Atlantische Oceaan als aan de overzijde. Wij moeten samenwerken met de democratische regeringen in Latijns-Amerika om de democratie aldaar te versterken.

de Miguel
Mijnheer de Voorzitter, ik heb aandachtig geluisterd naar de interventie van de Commissie, waar ik volledig mee instem. Overigens wil ik hier duidelijk stellen dat de inhoudelijke ondersteuning van de Commissie bij de voorbereiding van de Top van Madrid voor het voorzitterschap van de Raad van onschatbare waarde is geweest. Het is niet aan mij om een oordeel uit te spreken over begrotingsaangelegenheden, waarvan ik overigens ook niet op de hoogte was, maar ik ben ervan overtuigd dat de Commissie rekening zal houden met de opmerkingen van de Parlementsleden, al ressorteert de begroting natuurlijk niet onder de bevoegdheden van de commissaris voor externe betrekkingen. Maar deze commissaris en die voor handel, de heer Lamy hebben een buitengewone inhoudelijke inspanning geleverd voor deze Top, die - daar zijn wij het allemaal over eens - geen holle verklaringen mag produceren. De Commissie en de lidstaten hebben hier in belangrijke mate toe bijgedragen.
De toestand in Latijns-Amerika was de afgelopen jaren problematisch. Na het zogenaamde 'verloren decennium? wees alles erop dat Latijns-Amerika in de jaren '90 wakker zou worden. De democratie vond ingang en er was sprake van aanzienlijke sociale vooruitgang. Dit is van het grootste belang, want de enorme klassenverschillen vormen het grote probleem van Latijns-Amerika: een groot deel van de bevolking is straatarm en leeft in een uitzichtloze situatie. Wij dachten dat wij in de dialoogfora - op subregionaal of op welk niveau dan ook -, zoals de groep van Rio, de dialoog van San José, de Andesdialoog, de dialoog met Mercosur, enzovoort een weg hadden gevonden om de toestand te verbeteren, maar inmiddels is de situatie weer zeer ernstig.
U heeft gewezen op de toestand in Argentinië, die werkelijk dramatisch is. U heeft eveneens gewezen op de toestand in Venezuela en in Midden-Amerika? het betreft niet slechts een land, maar een reeks landen waar de voorwaarden voor vooruitgang ontbreken of die, zoals de heer Obiols zei, vrijwel in vergetelheid zijn geraakt. Midden-Amerika lijkt aan de aandacht van de internationale gemeenschap te ontsnappen. Vanuit het bewustzijn van onze historische verplichtingen tegenover de andere oever van de Atlantische Oceaan moeten wij deze werkelijkheid onder ogen zien. De transatlantische dimensie van onze betrekkingen vormt een onmisbaar onderdeel van het extern beleid van de Europese Unie.
De Europese cultuur, geschiedenis en levensstijl zijn van grote invloed geweest op het Amerikaanse continent als geheel, van Canada tot de Straat van Magallanes. Deze verwevenheid heeft geleid tot hybride samenlevingen die niet Europees zijn, maar de erfenis van onze eeuwenlange aanwezigheid vormt de basis van de waarden in dit enorme continent. De Europese Unie wil al deze landen in hun eigenheid en onafhankelijkheid benaderen, maar tegelijkertijd is het onze plicht met ons beleid de Europese waarden in deze samenlevingen te bevorderen. Maar daar mag het niet bij blijven. Vandaar onze betrokkenheid bij de economische ontwikkeling.
Wij zijn ons ervan bewust dat oplossingen alleen op de lange termijn denkbaar zijn. In bepaalde gebieden, zoals Midden-Amerika, de Andeslanden en zelfs in de meest ontwikkelde landen in bijvoorbeeld zuidelijk Zuid-Amerika, legt de huidige toestand een zware hypotheek op de komende jaren. Dit kan rampzalige sociale gevolgen hebben voor de toekomst van deze landen. Ik ben van mening dat het vrijhandelsakkoord met Mexico en het akkoord dat wij nu met Chili kunnen sluiten, leiden tot een eerlijkere en intensievere uitwisseling op het hoogste niveau. Vooralsnog heeft de Europese Unie met nog slechts één Latijns-Amerikaans land een vrijhandelsakkoord gesloten en nu komt Chili daarbij. Met de rest van de wereld hebben wij evenwel geen vrijhandelsakkoorden.
Dit geeft aan dat er voor ons een taak is weggelegd en dat wij moeten ijveren voor een rechtvaardiger gemeenschappelijk handelsstelsel, maar wij mogen niet vergeten dat de twee landen die ik zojuist heb genoemd uitzonderingen zijn. Daarnaast zijn er tal van landen met zeer ernstige problemen die niet uitsluitend met vrijhandelsakkoorden kunnen worden opgelost: handel is niet alles, zoals mevrouw Frassoni zojuist zei. Wij moeten ook op andere gebieden actief zijn. Wij hebben de kans om tegenover het beleid van de Verenigde Staten het voortouw te nemen, want dat blijft beperkt tot een omvangrijk vrijhandelsakkoord, het ALCA-akkoord, maar verder niets. Onze Europese cultuur en onze historische banden met het continent moeten de toegevoegde waarde zijn van ons beleid, in de eerste plaats door de verschillen tussen arm en rijk te verkleinen, door te werken aan een evenwichtigere en rechtvaardigere samenleving en, met name, door de bevordering van behoorlijk bestuur, de eerbiediging van de rechtsstaat en de rechten van de mens. Dit moet onze boodschap zijn. Ik geloof dat deze boodschap in de landen van Latijns-Amerika aankomt. De heer Fox, die hier vandaag bij ons is, zal deze boodschap vandaag vernemen. Ik denk dat alle regeringsleiders en staatshoofden deze boodschap zullen vernemen in het kader van de dialoog met Europa.
Het voorzitterschap geeft zich terdege rekenschap van de opvattingen van het Europees Parlement: ja tegen handel, maar het mag niet blijven bij handel alleen. De dialoog met de landen van Latijns-Amerika moet een dialoog tussen broeders worden, want wij delen cultuur, taal, geschiedenis en, met name, onze waarden. Deze waarden hebben de Europese samenleving gemaakt tot wat zij is. Zij moeten nu ook de Latijns-Amerikaanse samenleving welvarender en rechtvaardiger maken, met een grotere gelijkheid en respect voor de rechten van de mens.
Met deze instelling gaat het voorzitterschap naar de Top van Madrid. Inmiddels weten wij ons gesteund door het Europees Parlement om voort te gaan op de weg die volgens ons de juiste is.

De Voorzitter.
Dank u wel, mijnheer de voorzitter.
Overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement heb ik de zes ontwerpresoluties ontvangen.

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van
het verslag (A5-0148/2002) van de heer Elles, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de mededeling van de Commissie aan de Raad: Een intensivering van de transatlantische betrekkingen met het accent op strategie en resultaat (COM(2001) 154 - C5-0339/2001 - 2001/2139(COS))
en
de verklaringen van de Raad en de Commissie over de uitkomst van de Top EU/Verenigde Staten van Amerika op 2 mei 2002 en de stand van de transatlantische betrekkingen.

Elles (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag mijn verslag over de transatlantische betrekkingen inleiden. Gezien de momenteel snel veranderende transatlantische betrekkingen komt dit debat op het juiste moment.
Zoals velen weten, ben ik altijd een sterk voorstander geweest van nauwere transatlantische betrekkingen. Het is logisch dat Europa en Amerika bij de mondialisering denken aan een hechter transatlantisch partnerschap op basis van gemeenschappelijke waarden en belangen. Maar met logica alleen komen we er wellicht niet. Er zijn gegronde redenen tot ongerustheid. De traditionele transatlantische banden verslappen zonder dat er nieuwe bruggen worden geslagen. Steeds meer mensen krijgen het idee dat de NAVO er over vijf jaar niet meer is, en door de Raad NAVO-Rusland, zoals wij vandaag in de kranten lezen, veranderen al onze betrekkingen op het gebied van de veiligheid fundamenteel van aard.
Ik zou graag willen onderzoeken hoe dit komt, waaruit de ongerustheid bestaat en wat we eraan moeten doen. Het is onvermijdelijk dat de NAVO verandert en niet langer een defensieve organisatie is, gericht tegen een land dat niet meer bestaat. De NAVO wordt meer politiek en internationaal van aard. Sinds 11 september heeft één partner, Amerika, duidelijk het gevoel dat hij wordt bedreigd. In Europa hebben wij dat gevoel niet. Daardoor hebben wij een veel helderder kijk op wat er op militair vlak dient te gebeuren. Tenslotte is Amerika misschien niet gewend en bereid soevereiniteit en multinationale instellingen te delen, zoals wij in Europa wel gewend zijn geraakt te doen. Daarom ziet Amerika de zaken heel anders wanneer het aan internationale instellingen deelneemt, ook al weet het dat voor markttoegang algemene bestuursregels nodig zijn.
Waaruit bestaat de ongerustheid? Ik ben hierover zeer duidelijk in mijn verslag. Er zijn verschillende redenen tot politieke ongerustheid door collega's naar voren gebracht: het niet deelnemen van de VS aan het Kyoto-protocol, het Verdrag inzake biodiversiteit, het Verdrag van Ottawa over landmijnen en recentelijk het niet ondertekenen van het Verdrag tot oprichting van een Internationaal Strafhof.
Ten tweede is er economische ongerustheid. We hebben twee recente voorbeelden gezien: de Amerikaanse staalmaatregelen en nu de Amerikaanse maatregelen tot verhoging van de landbouwsubsidies. Dit geeft in velerlei opzichten aan dat de Amerikanen in hun eigen wereld leven en geen oog hebben voor de werkelijkheid daarbuiten. Tot slot het buitenlands beleid. Terwijl de VS hun ideeën over acties tegen Irak wensen door te zetten, zijn velen van mening dat dit misschien niet de beste manier is om met het probleem om te gaan.
Wat moeten we doen? In het verslag dat ik samen met mijn collega, mevrouw Mann, aan het Parlement voorleg, wordt duidelijk dat we veel goede ideeën hebben maar onszelf misschien niet grondig genoeg hebben afgevraagd wat we moeten doen. De kern van het verslag is dat we de NAVO en de Nieuwe Transatlantische Agenda moeten aanpassen met het oog op de ontwikkeling van een duurzaam en versterkt transatlantisch partnerschap op basis van een nieuw vertrouwenspact en van het concept van wederzijdse erkenning waarin een duidelijke definitie van onze respectieve taken mogelijk is. Er zijn veel voorbeelden te geven, maar ik zal me hier tot enkele voorbeelden beperken.
De NAVO blijft niet alleen een fundamentele garantie bieden voor de Euro-Atlantische stabiliteit en veiligheid, maar vormt ook het essentiële kader voor optreden in coalitieverband. De NAVO dient op nieuwe uitdagingen waar ook ter wereld in te spelen en te beseffen dat de vorm van politieke en militaire structuren aan het verschuiven is van collectieve defensie naar collectieve veiligheid.
Het is van essentieel belang dat adequate defensiebegrotingen samengaan met moedige stappen in de richting van coördinatie en grotere rationalisering van defensieaankopen. Als we tot modernisering van het partnerschap willen komen, in plaats van marginalisatie, zullen de VS hun defensiemarkten moeten openstellen en zullen wij in Europa waar mogelijk coördinerende taken moeten vervullen. We dienen een gemeenschappelijke en alomvattende definitie te ontwikkelen en te komen tot een gemeenschappelijk en alomvattend concept met betrekking tot veiligheid en veiligheidsrisico's. We dienen ook te begrijpen dat de NAVO en de EU nauwer zullen moeten samenwerken door het niet-militaire instrumentarium van de EU te doen samengaan met de doorslaggevende militaire capaciteiten van de NAVO. Er moet een hernieuwde politieke dialoog komen.
Mijn collega, mevrouw Mann, zal zich buigen over de economische aspecten, waarvoor verschillende uitstekende voorstellen bestaan. We moeten de VS betrekken in een constructieve multilaterale dialoog en de parlementaire betrokkenheid bij deze hele dialoog versterken.
Wat betekent dit? Wat deze positieve agenda betreft hebben we een paar kleine stapjes in de goede richting gedaan tijdens de EU/VS-top, maar één belangrijk element ontbreekt en dat is een strategische visie over de bestemming van dit transatlantische partnerschap op de lange termijn. Wij hebben in dit Parlement altijd een nauwer transatlantisch partnerschap voor de langere termijn voorgestaan. Daarom vragen we de Commissie met een verslag te komen. Haar eigen mededeling ontbeert een strategische visie en er moet op dat gebied nog veel werk worden verricht.

Mann, Erika (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, het slotwoord van mijn collega is denk ik een uitstekende inleiding van mijn toespraak. Wij hebben inderdaad meer strategische overwegingen en visies nodig. Wij hebben te maken met een hele moeilijke situatie. Alleen wanneer wij proberen de transatlantische betrekkingen een nieuw fundament te geven en in strategische overwegingen om te zetten, zal het contact op lange termijn ook weer hecht worden.
Ik heb voor de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie de economische effecten onderzocht en ik ben tot de volgende conclusie gekomen. Mijn collega's zijn het overigens met mij eens, en ik wil ook mijn collega, de heer Elles, bedanken voor het feit dat hij mijn conclusie in zijn verslag heeft overgenomen. In principe zijn wij ervan uitgegaan dat de transatlantische markt al bestaat. Dit kan voor veel sectoren worden vastgesteld. Dit heeft echter consequenties, omdat de politiek en het publiek hiervan nauwelijks op de hoogte zijn.
Wij gaan er in principe vanuit dat wij concurrenten zijn. Wij zijn ons er echter terdege van bewust dat wij dicht bij elkaar staan en partners zijn. Dit komt echter zelden tot uitdrukking in politiek handelen. Er moet daarom meer rekening worden gehouden met de economische realiteit die vervolgens moet worden omgezet in politiek denken. Dit zou ook een overweging voor strategische planningen moeten zijn.
De gevolgen zijn groot. Er is sprake van toenemende frustratie aan beide zijden. De vervreemding neemt toe. Wij nemen afsluiting en herbezinning op nationaal beleid waar. Dit laatste zien we voornamelijk bij de Amerikanen, maar eerlijk gezegd maken ook wij er ons schuldig aan. Wij constateren een toename van zogenaamde Amerikaanse en Europese waarden. Dit leidt ook tot steeds meer handelsconflicten die van deze problemen getuigen.
De vraag is: wat kunnen we doen? Mijn collega James Elles heeft met recht gezegd dat wij een update van de new transatlantic agenda en van het transatlantisch economisch partnerschap nodig hebben. Hoe doen we dat? Ik ben van mening dat wij een radicale paradigmawisseling nodig hebben. Wij moeten elkaar niet meer zo in de gaten houden. Deze paradigmawisseling kunnen we bereiken door middel van drie methoden: ten eerste een analyse van de economische betrekkingen per sector, ten tweede een versterking van de aan de WTO-procedure ten grondslag liggende bilaterale methoden op het gebied van conflictoplossing en het early warning system, en ten derde een verdere toenadering. Dit heeft de Commissie reeds op de topontmoeting in de vorm van een zogenaamde positieve agenda vastgelegd, en de Raad heeft dat bevestigd. Het Parlement zal hiermee instemmen.
Ik ga nu niet meer in op de details. Die vindt u wel in het verslag. Ik hoop dat de Commissie en de Raad met het verslag instemmen.

de Miguel
Mijnheer de Voorzitter, ik heb aandachtig geluisterd naar de inleiding van de heer Elles en de interventie van mevrouw Mann. Ik ben van mening dat hun opmerkingen over de huidige toestand van onze betrekkingen met de Verenigde Staten en, met name, over de Transatlantische Agenda en de toekomst van onze betrekkingen aandachtige bestudering door de Commissie en de Raad verdienen.
Het is duidelijk dat onze betrekkingen met de Verenigde Staten de afgelopen jaren door de omstandigheden zijn veranderd, zoals de heer Elles zei. Er is in de Verenigde Staten een zekere houding ontstaan die afwijkt van de gemeenschappelijke beginselen die wij als verworvenheden van de Transatlantische Agenda beschouwden.
Dit zijn mijns inziens echter niet meer dan interpretaties van de intensiteit van deze, voor ons zo belangrijke, betrekkingen. Vandaag de dag zijn onze betrekkingen met de Verenigde Staten van het grootste belang, maar dat neemt uiteraard niet weg dat wij moeten nadenken over de verdieping ervan. De transatlantische betrekkingen vormen ongetwijfeld de meest solide pijler van de externe betrekkingen van de Europese Unie met een derde land.
Nauwelijks twee weken geleden vond in Washington de Top Europese Unie/Verenigde Staten plaats. Deze Top heeft zeer positieve resultaten opgeleverd. Beide partijen vertoonden een zeer opbouwende houding bij de bespreking van een brede waaier van onderwerpen. Dit staaft wat ik zojuist zei, namelijk dat er weliswaar enige frustratie bij ons is ontstaan omdat wij steeds hechtere banden met de Verenigde Staten willen onderhouden, maar dat de intensiteit en de diepgang van de transatlantische betrekkingen de Verenigde Staten op dit moment tot een bevoorrechte bondgenoot van de Europese Unie maken.
Ik hoef maar te wijzen op de strijd tegen het terrorisme, onze gezamenlijke inspanningen voor de oplossing van regionale conflicten, met name in het Midden-Oosten - illustratief is dat er onmiddellijk na de Top een bijeenkomst werd gehouden van het zogenaamde Kwartet voor de oplossing van de problemen in het Midden-Oosten -, of de uitwerking en bespreking van een positieve agenda voor handelsvraagstukken om het belang van eensgezindheid te benadrukken en niet te blijven hameren op de paar kleine meningsverschillen die op het vlak van de handel zijn gerezen. Deze betreffen namelijk nog geen 5% van het handelsvolume tussen de Verenigde Staten en Europa. Dit zijn stuk voor stuk voorbeelden van onze transatlantische band, die is gebaseerd op gemeenschappelijke waarden en hechte samenwerking, die President Bush in eigen persoon als uniek en belangrijk bestempelde.
Ik wil de belangrijkste conclusies van de bijeenkomst, die overigens op de persconferentie na de Top aan bod zijn gekomen, hier in grote lijnen toelichten, want deze geven de huidige toestand van onze betrekkingen mijns inziens uitstekend weer. Op de eerste plaats komen zonder enige twijfel de uiterst belangrijke en intensieve economische betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten. Samen zijn wij goed voor bijna de helft van de wereldeconomie, namelijk 40%, waarvan slechts 5% voorwerp is van geschillen. Dit is op het vlak van handel en investeringen de belangrijkste billaterale betrekking in de wereld van vandaag. Daarnaast zijn er onze belangrijke politieke betrekkingen die nieuw élan hebben gekregen door de gezamenlijke strijd tegen het terrorisme.
Ten tweede hebben wij vastgesteld dat er gemeenschappelijke uitdagingen en strategieën zijn die de Europese Unie en de Verenigde Staten tot strategische bondgenoten maken. Hier valt in de eerste plaats te denken aan de strijd tegen het terrorisme, waar ik zojuist reeds op wees. In dit kader hebben wij besprekingen aangeknoopt om te komen tot overeenkomsten over wederzijdse strafrechtelijke bijstand en uitlevering. Het mandaat voor deze besprekingen werd op 25 april aangenomen door de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken. Voorts hebben wij gesproken over de versterking van de samenwerking op het gebied van de bevriezing van tegoeden van terroristische organisaties in het kader van de non-proliferatie. Ten teken van onze inzet voor de strijd tegen terroristische organisaties hebben wij onmiddellijk voor de Top een nieuwe lijst van dergelijke organisaties opgesteld.
Ten derde werd op het terrein van het buitenlands beleid de nauwe samenwerking en het overleg over regionale conflicten en wederopbouwprocessen benadrukt. Het akkoord over de veiligheid in het Midden-Oosten, de beginselen van stopzetting van geweld, de erkenning van staten, de erkenning van de Palestijnse Autoriteit als legitieme gesprekspartner en de steun voor het Mitchell-plan en het Tenet-plan zijn duidelijke voorbeelden van dit overleg. Verder hebben wij een verbetering van de toestand op de Balkan vastgesteld als gevolg van de samenwerking tussen de Verenigde Staten en Europa in gebieden als Macedonië, Bosnië-Herzegovina, Servië en Montenegro. Voorts werd de doelmatigheid geprezen van de nauwe samenwerking bij de wederopbouw van Afghanistan en het bereiken van een politieke oplossing in het kader van de Conferentie van Bonn.
Ten vierde hebben beide partijen hun steun betuigd voor de regels van de Wereldhandelsorganisatie in alle handelsdossiers en voor het beginsel van de positieve agenda als inspiratiebron, alsmede de kwalitatieve stap vooruit in de vorm van de definitie van toekomstige acties in het kader van onze samenwerking.
Ten vijfde en in het verlengde hiervan hebben beide partijen de wil te kennen gegeven om samen te werken in het kader van andere internationale fora en processen, met name met betrekking tot de Agenda van Doha en in de aanloop tot de Wereldtop over duurzame ontwikkeling in Johannesburg.
Tot slot hebben wij vastgesteld dat al deze vormen van samenwerking de invloed ondervinden van de interne veranderingen in de Europese Unie, zoals het uitbreidingsproces en de opbouw van het gemeenschappelijk buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid, hetgeen bijdraagt tot een merkbare intensivering van de betrekkingen met de Verenigde Staten.
Mijnheer de Voorzitter, dit zijn de belangrijkste conclusies van de bijeenkomst. Zoals gebruikelijk bij dergelijke bijeenkomsten hebben wij een besloten vergadering gehouden vóór de plenaire vergadering, die aan meer politieke onderwerpen was gewijd, gevolgd door een lunch waarbij de handelsaangelegenheden aan bod kwamen.
Dames en heren, naast de ideeën die ik zojuist heb uiteengezet, wil ik graag gedetailleerd ingaan op wat er concreet onder de verschillende punten op de agenda is besproken.
Ten eerste de strijd tegen het terrorisme. Zoals reeds bij eerdere gelegenheden is gezegd is dit voor beide partijen een centraal thema dat de hoogste prioriteit geniet, vooral na de gebeurtenissen van 11 september. Onder dit hoofdstuk werden de ontwerpovereenkomsten over uitlevering en wederzijdse strafrechtelijke bijstand besproken, waarvoor het mandaat - zoals ik zojuist heb gezegd - was aangenomen door de JBZ-Raad van 25 april en dat door de Amerikanen zeer gunstig werd ontvangen.
Ten tweede de strijd tegen de financiering van het terrorisme. Hierbij werd verwezen naar het punt betreffende de uitbreiding van de lijsten met terroristische organisaties en de onderlinge afstemming ervan tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten, evenals naar de actualisering van de maatregelen van de Europese Unie met betrekking tot de toepassing van resolutie 1373 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Het Parlement is ongetwijfeld op de hoogte van de aanzienlijke inspanningen van het voorzitterschap op dit vlak. Er zijn verscheidene vergaderingen gehouden van de Clearing House en er is een buitengewone Coreper-vergadering aan gewijd waardoor wij uiteindelijk op de dag zelf van de Top erin zijn geslaagd de uitgebreide lijst van de Europese Unie aan te nemen. Het lag in de lijn der verwachting dat de Verenigde Staten deze inspanning toejuichten, al gaven zij blijk van een zekere teleurstelling over het ontbreken van Hamas en Hezbollah op de lijst. Beide partijen hebben toegezegd de inspanningen te zullen verhogen om een grotere coherentie te bereiken met betrekking tot toekomstige aanpassingen van deze lijsten.
Tenslotte is er de kwestie van de non-proliferatie. De belangstelling van de Verenigde Staten gaat op dit vlak hoofdzakelijk uit naar het zogenaamde 10+10, of "ten plus ten over ten?-programma, dat een looptijd heeft van tien jaar en waarvan de kosten worden geraamd op 10 miljard dollar. Doelstelling van het programma is de vermindering van de hoeveelheid radioactief materiaal en chemicaliën in Rusland. De Verenigde Staten hamerden op de belangrijke rol die de Europese Unie in dit verband kan spelen vanwege haar betrekkingen met derde landen als Iran. In het kader van het onderhandelingsmandaat voor het handels- en samenwerkingsakkoord dat de Europese Unie met dit land wil afsluiten, heeft de Unie toegezegd de non-proliferatie op te nemen als onderdeel van de politieke dialoog. Voorts heeft de Europese Unie van de gelegenheid gebruik gemaakt om te pleiten voor multilaterale instrumenten.
In de tweede plaats is een reeks aangelegenheden van wederzijds belang op het gebied van de regionale samenwerking aan de orde gekomen, namelijk het Midden-Oosten, de Balkan, Rusland en Afghanistan.
Met betrekking tot Midden-Oosten heeft premier Aznar benadrukt dat er met de grootste voortvarendheid werk moet worden gemaakt van een staakt-het-vuren en van met name een politieke oplossing. President Bush en minister van Buitenlandse Zaken Powell verklaarden namens de Verenigde Staten dat de inhoud van de presidentiële toespraak van 4 april geldig blijft, maar dat de constructieve benadering van de Saoedi's, van de Jordaniërs en van andere gematigde arabieren erkenning verdient. De Hoge Vertegenwoordiger, de heer Solana, en commissaris Patten wezen op de noodzakelijke wederopbouw van de Palestijnse infrastructuur en herinnerden aan de conclusies van de vorige ad hoc contactgroep in Oslo betreffende de noodzaak een veiligheidsvacuüm in de Palestijnse gebieden te vermijden.
Een speciale vermelding verdient het feit dat de Hoge Vertegenwoordiger wees op de onrechtvaardigheid van de beschuldigingen van antisemitisme aan het adres van de Europeanen door de Amerikaanse publieke opinie. President Bush was het ermee eens dat deze aantijgingen ongegrond waren.
Zoals ik reeds heb gezegd heeft het Kwartet in de marge van de Top een vergadering gehouden die door de Verenigde Staten een mijlpaal werd genoemd. Hiermee erkenden zij het belang van internationaal overleg om het conflict door onderhandelingen te beëindigen. Op inhoudelijk vlak was er overeenstemming over het belang van parallelle acties op politiek en economisch gebied en op het terrein van de veiligheid. Beide zijden gaven blijk van hun vastbeslotenheid om de druk op de betrokken partijen te handhaven. De Verenigde Staten toonden zich erkentelijk voor de inspanningen van de Europese Unie en verklaarden steeds vanuit het voorzorgsbeginsel te zullen handelen om de geloofwaardigheid van de Verenigde Staten in de regio niet op het spel te zetten. Verder bekrachtigt en versterkt de verklaring van Washington de verklaring van Madrid van 10 april.
Wat de Balkan betreft benadrukte de Europese Unie vooral het belang van de associatie- en stabilisatiestrategie, evenals het gedeelde belang van de inzet van de APTF-politiemacht in Bosnië-Herzegovina vanaf januari 2003. Verder bekrachtigde de Europese Unie haar bereidheid tot de voortzetting van operatie Amber Fox in de Republiek Macedonië. De Verenigde Staten prezen de gemeenschappelijke initiatieven in de regio en verklaarden druk te zullen uitoefenen op Servië, opdat het land samenwerkt met het tribunaal in Den Haag.
De gedachtewisseling over Rusland vond plaats tegen de achtergrond van de komende topontmoetingen Verenigde Staten/Rusland van 24 tot 26 mei, NAVO/Rusland op 28 mei en Europese Unie/Rusland op 29 mei. De Europese Unie wees op de positieve aspecten van de politieke dialoog met Rusland, zonder politiek gevoelige punten, zoals Wit-Rusland en Moldavië uit de weg te gaan. Verder gaf de Unie lucht aan haar bezorgdheid over de toestand van de rechten van de mens in Tsjetsjenië. De Verenigde Staten toonden zich tevreden over de ontwikkeling van het overleg in de regio, omdat dit de westerse oriëntatie van president Poetin versterkt. Verder verklaarden zij dat zij zich vóór de komende top zullen inzetten voor een akkoord met Rusland inzake de vermindering van de kernwapenarsenalen. Wij hebben gisteren in de nieuwsberichten kunnen zien dat dit akkoord er is gekomen. De Europese Unie wees op de economische dimensie en op de stappen die Rusland onderneemt om een echte markteconomie te creëren. Dit is een vereiste voor toetreding tot de wereldhandelsorganisatie, die overigens niet wordt verwacht vóór het jaar 2004.
Met betrekking tot Afghanistan is opnieuw de bereidheid van beide partijen naar voren gekomen om hun standpunten onderling af te stemmen en werd het belang benadrukt van de bilaterale samenwerking bij de wederopbouw van het land. De Verenigde Staten waren vol lof over de aanzienlijke economische bijdrage van de Europese Unie.
Wat de economie en de handel betreft werd het beginsel bekrachtigd om niet te blijven hameren op de lopende geschillen, want dat werpt enkel een schaduw op de hechte economische band tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten. Aan de orde zijn gekomen de agenda van Doha, de Top van Monterrey en de top die zal plaatsvinden in Johannesburg. Op voorstel van het voorzitterschap is kort gesproken over de wederzijdse wil om onze standpunten in het multilaterale kader van het Monetair Fonds te coördineren. Verder is er verwezen naar het Nepad-initiatief als thema voor de komende top van de G8 in Kananaskis en naar de mogelijkheid om in het kader van Johannesburg gezamenlijke ontwikkelingssamenwerkingsprojecten op touw te zetten op gebieden als landbouw en drinkwater.
Ten aanzien van de concrete handelsgeschillen gaven de Verenigde Staten duidelijk de wens tot onderhandelingen te kennen, die ertoe kunnen leiden dat zij zich zullen conformeren aan de regels van de Wereldhandelsorganisatie, met name wat betreft de geschillen over de Foreign Sales Corporation en de invoerbeperkingen voor clementines.
Van het geschil over staal is bekend dat hier op middellange termijn de mogelijkheid van een oplossing aan de onderhandelingstafel bestaat in de vorm van compensaties, hetgeen niet wegneemt dat de Europese Unie een klacht zal neerleggen bij de Wereldhandelsorganisatie. De Europese Unie heeft duidelijk aangegeven dat zij vastberaden is verder te gaan op de weg van de compensaties om haar belangen te verdedigen.
Het punt van de Foreign Sales Corporation kon, na het uitstel van de uitspraak van het panel tot juni, in een ontspannen sfeer worden behandeld. President Bush heeft toegezegd dat hij de interne fiscale wetgeving zal wijzigen om deze in lijn te brengen met de regels van de Wereldhandelsorganisatie.
Met betrekking tot clementines hebben de Verenigde Staten toegezegd dat zij de procedures zullen versnellen om nadelige gevolgen voor het komende seizoen in de mate van het mogelijke te vermijden. Uiteraard was er tijdens de top nog geen sprake van de recentelijk aangenomen wet inzake verhoging van de steun voor de Amerikaanse landbouw. Dit is een ander punt dat tot een geschil kan leiden tussen de Verenigde Staten en Europa. Juist nu er in verband met de onderhandelingen van Doha een gemeenschappelijke wil bestaat om de landbouwsubsidies te verlagen is dit geen positief signaal van de Verenigde Staten. Ik ben evenwel van mening dat wij met het oog op de onderhandelingsronde van Doha onze eigen conclusies moeten trekken.
Onder het kopje van de positieve agenda hebben wij alle onderwerpen gegroepeerd waarover wij het op middellange termijn eens kunnen worden en waar beide partijen het in beginsel over eens zijn. De volgende punten werden opgenomen: wederzijdse openstelling van de betrekkingen bij de aandelenbeurzen, onderlinge aanpassing van de regels en controles voor de biologische landbouw en een gemeenschappelijk prototype voor de elektronische douane.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil tot slot nogmaals benadrukken dat het voorzitterschap de resultaten van de Top van Washington tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten van 2 mei zeer gunstig beoordeelt. De transatlantische betrekkingen zijn uiterst belangrijk en zullen onze inzet blijven genieten. Deze betrekkingen komt een zeer prominente plaats toe in de externe betrekkingen van de Europese Unie en ik ben ervan overtuigd dat dit in de toekomst eveneens het geval zal zijn.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, het is precies een jaar geleden dat ik het Parlement een mededeling heb gedaan over de versterking van de transatlantische betrekkingen.
Weinigen konden bevroeden welke afschuwelijke terreuraanslagen er toen in het verschiet lagen. Vanaf 11 september hebben de aanslagen op de Verenigde Staten de internationale agenda gedomineerd en hebben zij verstrekkende gevolgen gehad voor de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie. De aanslagen hebben niet alleen de kwetsbaarheid van de open en democratische samenlevingen aan het licht gebracht, maar ook de duurzame kracht ervan. Ook hebben de aanvallen laten zien hoezeer Europa en Amerika met elkaar verbonden zijn door de waarden die zij delen. Dit is onmiskenbaar gebleken uit het verdriet en de sympathie die de Europese landen hebben getoond in de weken na 11 september.
Europa heeft praktische steun geboden en emotionele solidariteit getoond. Wij hebben met de VS samengewerkt in de maanden na 11 september in het kader van de campagne tegen het terrorisme. Wij hebben aanzienlijke vooruitgang geboekt op het gebied van de politiële en juridische samenwerking. Voorbeelden daarvan zijn het akkoord tussen Europol en de Verenigde Staten van vorig jaar september, het mandaat voor een akkoord tussen de VS en Europol over gegevensbescherming en het besluit tot invoering van een Europees arrestatiebevel. Wij hebben de handen ineengeslagen om de grenscontroles te verbeteren en er zijn vorderingen gemaakt binnen de Internationale Organisatie voor Burgerluchtvaart en de Internationale Maritieme Organisatie voor een verbetering van de veiligheid in de lucht en op zee. Wij hebben samengewerkt bij de bevriezing van bankrekeningen van terroristen. De Europese Unie heeft een belangrijke rol gespeeld in de vorming van de internationale anti-terrorismecoalitie. Er wordt een zwaar beroep gedaan op de Europese troepen in Afghanistan, niet alleen voor de handhaving van de veiligheid, maar ook voor het uitvoeren van gevechtsoperaties. Daarnaast levert de Europese Unie een enorme bijdrage aan de wederopbouw van Afghanistan. Volgende week leg ik een bezoek af aan dat land en ik zie ernaar uit persoonlijk kennis te nemen van alle inspanningen die er verricht worden.
In al deze zaken werken wij nauw samen met de Verenigde Staten, en met goed gevolg. Wij laten zien hoeveel wij kunnen bereiken door gezamenlijk en in partnerschap met andere landen op te treden.
Op de Balkan gaan wij op dezelfde manier te werk en, meer recenter, ook in het Midden-Oosten, waar wij werken aan een vreedzame oplossing binnen het zogenoemde 'Kwartet?.
Dit alles toont aan dat de wereld veiliger en beter wordt als de Europese Unie en de machtigste staat van de wereld in harmonie samenwerken.
Zoals u allen zeer goed weet, vraagt men zich in Washington al geruime tijd af of de VS - als enig overgebleven supermacht - zich niet meer moeten laten leiden door wat nauwer gedefinieerde belangen, door de zogenaamde unilaterale benadering, of dat de VS leiding moet blijven geven aan de multilaterale inspanningen voor het oplossen van problemen. Dit debat is niet nieuw, maar het wordt mogelijk wel intensiever gevoerd. Ik heb slechts het volgende te zeggen over dit debat, dat geen product is van onze Europese verbeelding. Europa zal zich noodzakelijkerwijs aan de multilaterale zijde van dit debat opstellen. Die positie komt voort uit de wijze waarop wij de wereld beschouwen en uit onze ervaringen. Niemand hoeft zich daarvoor te verontschuldigen. Wat moet Europa echter doen als wij het niet eens zijn met beleid waarin wij unilaterale trekjes menen te bespeuren?
Niet onze mond houden, lijkt mij. Maar wij moeten ook niet mopperend aan de zijlijn blijven staan. Op punten waarin wij het niet met de VS eens zijn - bijvoorbeeld hun besluit het Protocol van Kyoto niet te ratificeren - dienen wij het initiatief te nemen en onverbiddelijk door te gaan met het ratificatieproces. Wij moeten andere landen aansporen ons voorbeeld te volgen. Ook zijn wij gekant tegen het recente besluit van de VS tegen het Internationaal Strafhof. Maar alleen weerwerk bieden is niet genoeg; we zullen stevige initiatieven moeten nemen om van het Hof een succes te maken.
Ik hoop dat wij de tegenstellingen wel in het juiste perspectief blijven zien en dat wij betrekkingen kunnen onderhouden waarin de eendrachtige samenwerking tussen de EU en de VS, waarvan op vele gebieden sprake is, op haar juiste waarde wordt geschat. Er moet een situatie worden geschapen waarin soepeler met meningsverschillen wordt omgegaan, waarin beide partijen erkennen dat meningsverschillen mogelijk moeten zijn en dat die zo verstandig en redelijk mogelijk moeten worden opgelost.
Het scheelt al iets als men de gebeurtenissen van de laatste tijd eens wat genuanceerder zou bekijken. Zo lijken de handelsgeschillen soms een schaduw te werpen over onze betrekkingen. Europa en de VS zijn de grootste handelspartners. Afgezet tegen ons totale handelsvolume vallen de handelsconflicten volkomen in het niet. Niet het aantal conflicten maar juist de handelsstroom neemt toe.
Er is te weinig oog voor de nauwe samenwerking bij de bescherming en ontwikkeling van het internationaal handelsstelsel. De samenwerking tussen de VS en de EU heeft een cruciale rol gespeeld in het succes van Doha, evenals in de afkondiging van een nieuwe WTO-ronde, gericht op groei in de ontwikkelingslanden. Onze samenwerking bij de hulpverlening aan ontwikkelingslanden heeft meer om het lijf dan alleen de handel: samen hebben wij onze ontwikkelingshulp aanzienlijk verhoogd; wij zijn het eens geworden over de financiering van een ontwikkelingsstrategie in de zogeheten "Consensus van Monterrey", en momenteel werken wij nauw samen in de voorbereiding van de Top van Johannesburg over duurzame ontwikkeling. Ik hoop dat wij die samenwerking tijdens deze top voort kunnen zetten.
Ik zal niet de woorden van Pascal Lamy herhalen die hij onlangs in het Parlement op handelsgebied heeft gespuid, maar ik zou het Parlement wel eraan willen herinneren dat de structuur van het Transatlantisch Economisch Partnerschap (TEP) nog steeds functioneert en beantwoordt aan het doel waarvoor het is opgezet. Het partnerschap is erop gericht de escalatie van conflicten te voorkomen en activiteiten van wederzijds belang te bevorderen. Op dit vlak liggen nu juist de resultaten van onze recente samenwerking. Zo valt met name te noemen: 1) de afkondiging van een Positieve Economische Agenda, 2) redelijk bestuur en vermijding van conflicten in het kader van het vroegtijdig waarschuwingsmechanisme (dit in verband met de recente gevallen met Spaanse mandarijnen en geluiddempers), 3) het vaste voornemen waartoe op het hoogste niveau in de VS is besloten om zich te houden aan de uitspraak van de WTO over de Foreign Sales Corporations (FSC's).
Het is geen overbodige luxe dit soort zaken in het achterhoofd te houden, al mogen wij niet voorbijgaan aan de diepgaande meningsverschillen op staalgebied en onze recente bezorgdheid over de invloed van de New Farm Bill. Ik kan het Parlement verzekeren dat wij ons blijven inzetten in het staalconflict en in andere conflicten over de regels en procedures van de WTO. U kunt erop rekenen dat wij onze rug recht zullen houden.
Tegen deze achtergrond denk ik niet dat er in verband met de verschrikkelijke gebeurtenissen van vorig jaar herfst een totaal nieuw kader voor een transatlantische dialoog en samenwerking moet worden geschapen. De Nieuwe Transatlantische Agenda van 1995 (NTA) is niet van de baan. Het biedt ons een strategie voor het verder uitbouwen van onze betrekkingen, die toch over het algemeen bijzonder succesvol zijn geweest.
Wij moeten zoveel mogelijk aansturen op een resultaatgerichte strategie, want daar heeft het steeds aan ontbroken. De mededeling van vorig jaar was bedoeld om zo'n strategie van de grond te krijgen, alsmede om het logge bureaucratische proces te stroomlijnen. De benadering die wij voor ogen hadden, was gericht op een meer stringente bepaling van prioriteiten. Deze benadering werd niet alleen onderschreven door de lidstaten maar ook door onze Amerikaanse partners. Ik zou hieraan niet zonder enige ironie kunnen toevoegen dat contra-terrorisme een van de prioriteiten was op de top van vorig jaar. Het gaat niet om een in steen uitgebeitelde constructie; de prioriteiten dienen periodiek getoetst te worden en aan de dialoog wordt daarbij alle ruimte gelaten. De Positieve Economische Agenda, die vorige maand op de Top van Washington is overeengekomen, is een ander goed voorbeeld van deze benadering.
Het onderhavige verslag breekt een lans voor een intensivering van de transatlantische betrekkingen en voor een grotere rol van het Europees Parlement en het Amerikaans Congres in het NTA-proces. Ik geloof sterk in de rol van het Parlement en het maatschappelijk middenveld. De Commissie steunt de transatlantische dialoog en luistert naar de aanbevelingen die in dat kader worden gedaan. Wij overleggen met onze Amerikaanse partners hoe wij nieuw leven kunnen inblazen in de transatlantische milieudialoog en hoe wij meer vaart kunnen zetten achter de consumenten- en zakendialogen.
Wij hebben in het verleden nauw samengewerkt met het Europees Parlement en dat zullen wij blijven doen. De transatlantische wetgeversdialoog en de interparlementaire bijeenkomsten zijn belangrijke instrumenten en ik beveel iedereen aan daar meer gebruik van te maken.
Ik heb verder niets toe te voegen aan het lijvige verslag over de recente Top EU/Verenigde Staten van het voorzitterschap. Ik zou alleen willen opmerken dat president Bush heeft toegezegd te streven naar de nodige wijzigingen in de Amerikaanse wetgeving om te voldoen aan de WTO-regels voor Foreign Sales Corporations. Voorts wil ik nogmaals benadrukken dat wij gericht overleg hebben kunnen voeren over gebieden als de Balkan, het Midden-Oosten en Afghanistan. Hier staan wij schouder aan schouder in onze pogingen de wereld veiliger te maken.
Staat u mij toe een laatste punt aan te snijden. Van tijd tot tijd doemen er problemen op die de betrekkingen op internationaal vlak onder druk zetten. De gewoonlijke reactie van critici is dan dat er behoefte is aan een nieuwe visie of strategie. Ik denk niet dat de huidige problemen in de betrekkingen tussen de Europeanen en de Amerikanen zijn terug te voeren op een gebrek aan visie. Wij laten ons leiden door de tamelijk heldere visie dat de wereld beter af is als wij samenwerken en duidelijk leiding geven aan de internationale gemeenschap om de wereld veiliger en welvarender te maken en om de uitdagingen van de nieuwe eeuw aan te gaan. Problemen zullen zich altijd voordoen, zelfs binnen een belangrijk partnerschap, als nationale belangen met elkaar botsen. Het nationaal belang laat zich niet zomaar uitvlakken in deze wereld. Dergelijke problemen zullen echter alleen maar in omvang toenemen als wij de discussie over hoe "nationaal" het nationaal belang nu echt is, op de spits drijven. Het is Europa's diepe overtuiging, die wortelt in onze geschiedenis en ervaringen en niet in een of ander vooroordeel, dat het nationaal belang het best gediend is met samenwerking. Wij mogen niet schromen dat standpunt luid en duidelijk te verkondigen.
Nog een laatste punt: de heer Elles heeft zich bijzonder ingespannen om de transatlantische dialogen en betrekkingen te bevorderen en te verdiepen. Ik heb echter een amendement gezien van zijn hand dat, hoewel ik zeker geen lichtgeraakte zeurkous ben, een lichte huivering teweegbrengt bij de commissaris voor externe betrekkingen. De afgevaardigde betreurt het gebrek aan strategisch vernuft binnen de Commissie.
Het kan zijn dat het strategisch talent van de afgevaardigde verheven is boven dat van mij of zelfs van dr. Kissinger,

maar ik wil hem één ding verzekeren: het staalconflict met de Verenigde Staten is niet te wijten aan een gebrek aan strategisch vernuft binnen de Europese Commissie. Het gebrek aan overeenstemming over het Protocol van Kyoto is niet te wijten aan een gebrek aan strategisch vernuft binnen de Europese Commissie. De Farm Bill, en ik verwijs de afgevaardigde naar de laatste editie van de Economist, is geen resultaat van een gebrek aan strategisch vernuft binnen de Commissie. Het meningsverschil over biologische wapens, het meningsverschil over kleine wapens en de onenigheid over het Internationaal Strafhof zijn niet te wijten aan een gebrek aan strategisch vernuft binnen de Europese Commissie.
Laat mij hier nog iets aan toevoegen. Veel Amerikanen zijn de mening toegedaan dat Europa te weinig werk maakt van zijn eigen verdediging en niet genoeg investeert in zijn eigen veiligheid: dat komt niet voort uit een gebrek aan strategisch vernuft binnen de Commissie. Enkele weken geleden heb ik hier in het Parlement gevraagd of er iemand was die het zou aandurven tijdens verkiezingen te schermen met een verhoging van de defensie-uitgaven, zoals president Bush die onlangs heeft aangekondigd. Zelfs de partij waar de heer Elles en ik aan verbonden zijn zou geen steun geven aan een dergelijke verhoging. Het probleem is niet gemaakt door de Europese Commissie.
Ik ben het wel hartgrondig met de afgevaardigde eens als hij zegt dat de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten van cruciaal belang zijn. Net als hij betreur ik de anti-Amerikaanse sentimenten. Net als hij betreur ik de houding van degenen die hun Europese identiteit afmeten aan de mate van vijandigheid tegenover de Verenigde Staten. Als de heer Elles kennis wil nemen van een dergelijke ontwikkeling, kan ik hem verwijzen naar de komende zaterdageditie van de Guardian en de recensie van de commissaris voor externe betrekkingen over een pas gepubliceerd boek van Will Hutton. Evenzeer betreur ik het spiegelbeeld van de Europese houding: de diepgewortelde minachting die soms spreekt uit publicaties of uitspraken in de Verenigde Staten over Europa.
De betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten zijn van enorm belang voor de toekomst van de wereld. Er wordt gesteld dat de betrekkingen tussen China, dat meer dan eenvijfde van de wereldbevolking herbergt, en de Verenigde staten, als toonaangevende macht in de wereld, deze eeuw in geostrategisch opzicht de boventoon zullen voeren. Niettemin zal ook de relatie tussen de EU en de VS belangrijk blijven. Wat deze zo problematisch maakt is dat wij niet eens zozeer te maken hebben met een supermacht, maar met wat onlangs door een Amerikaanse afgezant in Londen, Ray Seitz, is aangeduid als een "hypermacht". Een "hypermacht" die tussen 1995 en 2000 gezorgd heeft voor 40% van de wereldwijde groei.
Het in goede banen leiden van de betrekkingen met de grootste wereldmacht zal voor ons allen van cruciaal belang zijn. Ik denk niet dat het in de Commissie schort aan strategisch vernuft wanneer wij ons over het belang van deze betrekkingen buigen. Het huidige probleem is echter dat er eigenlijk teveel punten zijn waarop wij van mening verschillen. Wij zijn ertoe bereid het aantal geschilpunten terug te brengen en ondanks alle onenigheid kunnen wij verzekeren dat de Europese Unie de verantwoordelijkheden die het internationaal leiderschap met zich meebrengt kan dragen, zonder dat dit ten koste gaat van de betrekkingen met onze vrienden in de Verenigde Staten.
(Applaus)

Brok (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, collega's, ik wil graag de twee vorige sprekers en de twee rapporteurs hartelijk danken voor hun werk. Ik wil hen bedanken omdat de transatlantische betrekkingen zich in een moeilijke periode bevinden. Laten wij ons realiseren dat deze waardengemeenschap de meest succesvolle alliantie in de geschiedenis van de mensheid was. Ze heeft welvaart, democratie en mensenrechten gebracht en gegarandeerd, niet alleen in Europa en Noord-Amerika, maar ook in veel andere delen van de wereld. Deze gemeenschap heeft aan veel positieve dingen in deze wereld bijgedragen.
Wij moeten echter vaststellen dat een aantal zaken nu niet meer zo goed loopt. Enerzijds hebben wij te maken met overmoedig unilateralisme dat problemen veroorzaakt, anderzijds is er sprake van zwakte aan onze kant, met name ons onvermogen om op militair gebied een bijdrage te leveren. Dit veroorzaakt problemen waarmee we dagelijks worden geconfronteerd en die hier voor een deel ook zijn genoemd, zoals het Internationaal Strafhof, Kyoto, handelskwesties of het feit dat de NAVO geen rol van betekenis speelt in de strijd tegen de gevolgen van 11 september. Dit alles is reden tot grote bezorgdheid. Wij moeten ons realiseren dat het goed is dat vooruitgang wordt geboekt in het Midden-Oostenconflict, maar gezamenlijk zijn we in Jeruzalem en Ramallah nog niet opgetreden. Ik geloof dat hier het uitgangspunt ligt.
Ik denk dat we niet moeten proberen afzonderlijke kwesties op te lossen, zoals de hushkits of de bananen, omdat dit een wedloop is die men nooit kan winnen. Wanneer er namelijk een probleem is opgelost, komen er twee nieuwe bij. Dit betekent dat dit uitgangspunt alleen ons niet verder zal brengen. Daarom ben ik de rapporteur dankbaar dat hij in zijn voorstellen met name structurele verbeteringen voorstelt, dat wij de discussie opengooien in een nieuwe richting, dat wij naast de NAVO structurele betrekkingen met de Verenigde Staten ontwikkelen zoals dit begin en midden jaren negentig in het kader van de transatlantische agenda voor een deel ook bedoeld was.
De vraag is of wij oplossingen kunnen vinden die verbonden zijn met bilaterale mechanismen voor conflictoplossing op handelsgebied, zonder dat daarbij het multilateralisme in het geding komt. Zijn wij in staat over de kwesties in verband met de transatlantic market place te discussiëren? Kunnen wij een verdrag sluiten tussen de Verenigde Staten en Europa, een raamwerk voor de verbetering van onze betrekkingen? Een dergelijk verdrag heeft het onschatbare voordeel dat het Amerikaanse congres erbij wordt betrokken. De Europese Unie heeft met bijna ieder land ter wereld een verdrag, maar met onze grootste bondgenoot, de Verenigde Staten, hebben wij er geen. Wij gaan steeds naar een regering, wetende dat het Amerikaanse congres een grote rol speelt. Wij moeten daarom een kader vinden hoe de Amerikaanse politiek erbij kan worden betrokken, een structureel referentiekader. Ik hoop dat de Raad en de Commissie hier grotere initiatieven nemen dan wellicht de laatste tijd het geval was.
Obiols i Germà (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, na de verschrikkelijke gebeurtenissen van 11 september dachten wij dat de algemene houding van Europa zou worden gekenmerkt door de wens om de problematische aspecten van de Transatlantische Agenda stilletjes onder het tapijt te moffelen. Ik - en velen met mij - heb het met deze voorspelling bij het verkeerde eind gehad. Het lijkt erop dat de wetten van de natuurkunde - wellicht met uitzondering van de wet van Archimedes - niet op de politiek van toepassing zijn. Zonder te willen dramatiseren moeten wij vaststellen dat het aantal geschillen en de toon die wordt aangeslagen tussen de Verenigde Staten - of eigenlijk, de huidige Amerikaanse regering - en de Europese Unie geheel nieuwe en zorgwekkende vormen aanneemt.
Wij betreuren vrijwel zonder uitzondering het Amerikaanse unilateralisme, maar wij geven ons geen rekenschap van de oorzaak ervan, namelijk dat Europa tekortschiet als het erom gaat globale verantwoordelijkheden op zich te nemen.
Commissaris Patten, ik ben het met u eens dat wij geen nieuwe ideeën nodig hebben, maar dat wij oude ideeën moeten laten varen, onder andere het idee dat de lidstaten - sommige lidstaten - van de Europese Unie machtspolitiek kunnen bedrijven op het wereldtoneel.
De beste manier om ertoe bij te dragen dat de Verenigde Staten terugkeren tot het oude multilateralisme van de jaren '40 en '50, hetgeen even wenselijk als noodzakelijk is, is de eenmaking van het Europees buitenlands beleid. Zo kunnen wij het politieke evenwicht van de Transatlantische Agenda herstellen, want dat kan niet alleen gebaseerd zijn op militaire macht, al ligt er ook op dat terrein voor ons een uitdaging. Als Europa echt wil, kan het niet alleen een enorm potentieel aan "soft power" in stelling brengen, maar bovendien een daadwerkelijk gemeenschappelijk defensiebeleid ontwikkelen. Dit vereist niet in de eerste plaats een verhoging van de defensiebegrotingen, maar een politieke synergie, want daar schort het aan.

Watson (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, sinds 11 september vinden wij allen dat Europa en de Verenigde Staten schouder aan schouder moeten staan gezien de waarden die zij delen. Wij moeten de VS steunen nu zij zulke moeilijke tijden doormaken, net zoals zij ons tweemaal te hulp geschoten zijn in de donkerste episoden van de vorige eeuw. De steun hoeft echter niet kritiekloos verleend te worden. Echte vrienden moeten open met elkaar kunnen praten en, belangrijker nog, naar elkaar kunnen luisteren. Helaas zijn er, zoals de commissaris al heeft aangegeven, binnen de transatlantische betrekkingen te veel voorbeelden geweest van gebrekkige communicatie en van momenten waarin men zich doof heeft getoond voor de argumenten van de ander.
Zoals de commissaris op voortreffelijke wijze aan de heer Elles heeft uitgelegd, is openhartigheid bij vriendschap soms een verplichting. Europa moet er eerlijk voor uitkomen dat de VS in een aantal kwesties geen gelijk heeft. Beweringen die de ronde doen als zou het Internationaal Strafhof onbeperkte volmachten hebben om Amerikaanse militairen te vervolgen, zijn domweg niet waar. Dat de Amerikanen er tegen gekant zijn, betekent niet de doodssteek voor het Strafhof. Integendeel, het betekent dat de VS geen enkele invloed meer kunnen uitoefenen op de ontwikkeling van het Hof.
Het Amerikaanse verzet op de VN-top voor kinderen, tegen bepaalde beschermingsmaatregelen voor kinderen - omdat die obstakels zouden opwerpen tegen de toepassing van de doodstraf voor minderjarigen in Texas - is een belediging van het Europees justitieel systeem. Ook de behandeling van de gevangen Talibanstrijders in het kamp Shibarghan in Noord-Afghanistan lijkt ons een schending van het Verdrag van Genève.
Met de weigering om het Protocol van Kyoto over klimaatverandering te ratificeren frustreren de VS de inspanningen van anderen om het broeikaseffect aan te pakken. Hoe kunnen wij de ontwikkelingslanden aan het verstand brengen dat zij moeten overstappen op ecologisch duurzame industrieën als de machtigste economie van de wereld haar verantwoordelijkheden zo schaamteloos verzaakt?
De staaltarieven schieten hun doel voorbij. Hiermee wordt de herstructurering van de Amerikaanse staalindustrie beoogd, maar de VS zetten er vooral hun geloofwaardigheid mee op het spel in de wereldwijde campagne voor vrije handel.
De ruis in de transatlantische communicatie wordt echter niet alleen veroorzaakt door de Amerikanen. Dat in de Europese Unie de neuzen niet dezelfde richting op wijzen helpt ook niet echt. Onlangs op de Top leek niet bepaald alles pais en vree tussen de heren Prodi en Aznar. Toen de lidstaten niet bereid bleken achter de Commissie te staan in haar reactie op het geschil over de staaltarieven, ondermijnde dat de geloofwaardigheid van de Unie en beperkte dat onze onderhandelingsruimte.
Doordat de Unie niet in staat blijkt over allerlei kwesties, van Irak tot India, met één stem te spreken, is het voor de VS buitengewoon lastig te bepalen waar wij nu eigenlijk staan. Voor een geloofwaardig buitenlands beleid hebben wij een gemeenschappelijk veiligheidsbeleid nodig. Het heeft geen zin om te besluiten een 60.000 man sterke snellereactiemacht op te bouwen als wij die in de praktijk niet kunnen waarmaken, of als wij geen overeenstemming kunnen bereiken over een gemeenschappelijk beleid voor de aanschaf van wapens. Ook op andere gebieden, van politiële handhaving op de grond tot het gemeenschappelijk Europees luchtruim, zullen wij pas door de Amerikanen serieus worden genomen als wij zelf orde op zaken hebben gesteld.
Ten slotte kunnen wij nog een voorbeeld nemen aan het beleid van de VS tegenover China inzake Taiwan. Het is een schande dat Taiwan, sinds 1987 een volwassen democratie, als paria wordt behandeld door EU-regeringen die zich erop beroepen democratische waarden te vertegenwoordigen. Het wordt hoog tijd dat de lidstaten onder de vlag van de EU normale betrekkingen met Taiwan aanknopen en zich in de mensenrechtencommissie van de VN uitspreken tegen de schendingen van de mensenrechten in China.
Ter afsluiting, de Europese Unie zou beter in staat zijn op voet van gelijkwaardigheid in dialoog te treden met de VS als zij meer als eenheid zou optreden en ruggengraat zou tonen. De Europese Liberale en Democratische Partij hoopt dat de Conventie voor de toekomst van Europa zal concluderen dat er een federale Europese Unie moet komen met een echt gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, zodat Europa via actieve diplomatie kan streven naar een nieuwe benadering voor de ontwikkeling van de globalisering. Wij hopen onze Amerikaanse vrienden ervan te overtuigen ons hierin te volgen.

Lagendijk (Verts/ALE).
Voorzitter, de relatie tussen de Verenigde Staten en de EU is niet een relatie van gelijken. Dan heb ik het niet over de politieke, de economische of de militaire kracht, maar bedoel ik dat de EU en de Verenigde Staten niet gelijk zijn. Ze hebben niet hetzelfde besef, ze hebben niet dezelfde definitie van veiligheid en van hun rol in de wereld. En, laat ik duidelijk zijn, dat verschil is goed. De wereld heeft geen behoefte aan twee Verenigde Staten, het origineel en een kopie. De Europese Unie verschilt, wijkt af en moet dat ook blijven doen. Natuurlijk, er zijn gemeenschappelijke waarden en gemeenschappelijke wortels en er zijn gemeenschappelijke doelen, maar er is ook een verschil van inzicht over hoe die doelen het best bereikt kunnen worden. En op dat terrein ontwikkelt zich wel degelijk zoiets als een Europees model. Daarin past, laat ik daar ook duidelijk over zijn, geen besef van morele superioriteit. De EU heeft het niet altijd bij het rechte eind en de Verenigde Staten komen niet altijd met het slechtste antwoord. Toch doet de EU er goed aan om dat antwoord, dat verschil met zelfvertrouwen en met kracht naar voren te brengen in een discussie met de Verenigde Staten. Ook omdat de Verenigde Staten geen monolitisch blok zijn. Er is wel degelijk discussie in de Verenigde Staten en Europa kan die discussie beïnvloeden.
Wat betekent dat concreet? Dat betekent concreet wat mij betreft drie punten. Eén: de EU moet consequent vasthouden aan multilaterale afspraken op het gebied van veiligheid, op het gebied van milieu, op het gebied van internationaal strafrecht. Dat is iets anders dan multilateralisme à la carte zoals de Verenigde Staten soms tentoonspreiden, bijvoorbeeld als het gaat om hun optreden en hun houding in de NAVO. Twee: de EU doet er goed aan zijn punten waar het goed in is, waar zij in het verleden succes mee heeft geboekt verder te ontwikkelen. Dat is, ik heb het al vaker gezegd, praten, diplomatie, bemiddelen, conflicten voorkomen en als er conflicten geweest zijn de opbouw ter hand nemen. Dat is geen slap aftreksel, dat is in toenemende mate the real thing in de internationale verhoudingen. Derde punt: de EU moet beter dan in het verleden in staat zijn de problemen in haar eigen regio op te lossen, desnoods met militaire middelen. Maar dat betekent niet, en dat zeg ik met name tegen de rapporteur, dat de EU meer moet besteden aan defensie, maar dat zij efficiënter moet besteden. Mijn vingers jeuken vaak als ik zie welke stomme fouten de Verenigde Staten maken, bijvoorbeeld in Irak, bijvoorbeeld in Iran. Maar mijn vingers jeuken ook als ik zie dat de EU niet in staat is om met alternatieven te komen. Soms lukt dat wel, bijvoorbeeld op de Balkan. Laten we op dat pad doorgaan, met groeiend zelfvertrouwen, met kritiek als het nodig is op de Verenigde Staten. En, Voorzitter, dan wordt het nog wel wat met de wereld.

Frahm (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij concentreren op de verhouding tussen de EU en de VS, die de heer Patten de supermacht noemt. Het lijdt voor mij geen twijfel dat de VS een totale, wereldwijde, militaire heerschappij nastreeft en deze misschien al verworven heeft. De vraag is dan welke rol de EU ten opzichte van de VS moet spelen. Moeten wij een jaknikkend aanhangsel zijn? Moeten wij een groep gehuurde toejuichers zijn die de VS steunen telkens wanneer deze zulks wensen? Een alternatief is dat wij een concurrerende nummer twee zijn, en dat zullen wij zijn als we meedoen aan de bewapeningswedloop om de militaire macht van de VS te proberen evenaren. Een derde mogelijkheid is dat de EU een heel andere rol kiest, namelijk die van een civiele wereldmacht, en optreedt vóór crises ontstaan en vóór het gebruik van wapens noodzakelijk is. De VS wil en kan conflicten in eerste instantie alleen met militaire acties oplossen. Dat is zo, omdat de VS naar mijn mening totaal niet in staat is een behoorlijk buitenlands beleid te voeren, namelijk een duurzaam buitenlands beleid waarmee crises en oorlogen vermeden kunnen worden. De EU heeft daarentegen bewezen dat ze in staat is veelzijdige contacten te onderhouden en zodoende de basis te leggen voor een duurzamer buitenlands beleid. Dit is de beste voorwaarde voor een civiel veiligheidsbeleid en daarom beschikken wij over de beste troeven om dé civiele factor in de wereld te worden. Het verslag-Elles slaat geen optimistische noot aan en ik begrijp dat de Commissie het met gemengde gevoelens heeft onthaald. Ik begrijp niet dat men alle mogelijkheden waarover de EU beschikt wil schrappen ten voordele van de eerste mogelijkheid, namelijk om van de EU een aanhangsel van de VS te maken.

Belder (EDD).
De banden tussen Europa en Amerika zijn oud en diep, vergelijkbaar met een jarenlange vriendschap tussen schoolvrienden. Toch lijken de schoolvrienden wat uit elkaar te groeien. De laatste jaren is er sprake van een groeiende irritatie. De conflicten tussen de VS en de EU-lidstaten nemen toe.
Het Europees Parlement speelt in de transatlantische relatie een bescheiden rol, maar dat weerhoudt dit huis niet van uitgesproken opvattingen. Het verwijt aan de Verenigde Staten zich unilateralistisch, hegemonistisch op te stellen, is veel gehoord en komt ook op scherpe wijze terug in de resolutie van collega Elles. Op onderdelen geeft het optreden van onze partners aan de andere zijde van de Oceaan inderdaad reden tot zorg. Met name op handelsgebied geven de VS aanleiding tot het verwijt dat zij zich niet veel gelegen laten liggen aan internationale afspraken. Ook hoop ik dat de Verenigde Staten terugkomen op hun uitspraken over het Kyoto Protocol. De resolutie kan ik op die onderdelen steunen.
De verwijten van dit Parlement richting de ´States´ gaan echter verder. Op allerlei gebied leest het EP de Verenigde Staten de les, waarbij met name het vermeende unilateralisme van de VS als boosdoener wordt aangewezen.
Het past de EU echter niet voor zedenmeester te spelen, wanneer zijzelf niet in staat blijkt tot een effectief en coherent buitenlands beleid. De EU heeft wel torenhoge aspiraties, maar brengt daar in de praktijk nog steeds nauwelijks iets van terecht. Pleidooien voor meer integratie hebben nog nooit geholpen, de belangen van lidstaten lopen simpelweg te ver uiteen. In dat licht krijgt de kritiek in de resolutie een wat goedkoop karakter. Immers: wat voor reëel alternatief biedt de Europese Unie? En waarom zou dat alternatief aantrekkelijk moeten zijn voor de Verenigde Staten? Op die vragen komt geen antwoord.
Daarnaast is het de vraag of de Europese lidstaten altijd de juiste koers varen. Altijd maar willen overleggen, de werkelijke aard van de conflicten uit de weg gaan, zie bijvoorbeeld de achtergronden van die moorddadige acties van 11 september vorig jaar. Een uitstel totdat iedereen zich in een slap compromis kan vinden; is dat onder alle omstandigheden beter dan optreden? Het verwijt van unilateralisme miskent dat de Verenigde Staten in veel gevallen slechts de keuze hebben tussen alléén of géén optreden. En dat terwijl de huidige bedreigingen krachtig optreden noodzakelijk kunnen maken. Ik verwijs graag naar het aanhoudende gevaar dat het regime van Saddam Hoessein in Irak voor ons betekent.
Ook in een jarenlange vriendschap kan diepe verwijdering ontstaan. In het geval van de transatlantische betrekkingen zou dat zeer nadelig zijn. Daarom betreur ik ten slotte dat de resolutie voor de diverse vormen van transatlantische dialoog geen goed woord over heeft. Juist als je van mening verschilt, kunnen deze dialogen helpen om wederzijds begrip te kweken en te werken aan oplossingen. De amendementen die deze kritiek afzwakken, zal ik dan ook steunen, want vriendschap moet je onderhouden. Vriendschap is namelijk nooit en niet vanzelfsprekend.

Bonino (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het roerend eens met de uiteenzettingen, de analyse en de verklaringen van de Raad en de Commissie met betrekking tot het verslag over de transatlantische dialoog. Mijns inziens worden in Europa inderdaad pogingen ondernomen om een Europese identiteit op te bouwen gebaseerd op een inhoudsloos, enkel verbaal en dus eigenlijk onverantwoord antiamerikanisme.
De enige manier om tot meer evenwicht in de situatie te komen is dat wij als Europeanen beslissen meer verantwoordelijkheden op ons te nemen, bijvoorbeeld op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Dat vermijden wij echter angstvallig. Daarom is al mijn hoop gevestigd op de Conventie en het nieuwe verdrag. Mijns inziens moeten wij daar keihard aan werken. Het is maar al te gemakkelijk telkens weer een zondebok aan te wijzen en onze eigen meningsverschillen daarachter te verstoppen, meningsverschillen die echter in het oog springen als men de wereld rondreist.
Daarom wil ik slechts twee opmerkingen maken. Ten eerste geloof ik dat het standpunt van de Raad en de Commissie ten aanzien van bijvoorbeeld het Internationaal Strafhof niet alleen steun verdient maar zelfs een voorbeeld is van meningsverschillen die door wederzijds respect worden gekenmerkt en ons niet beletten te ijveren voor een algemeen aanvaardbaar standpunt. Daarom hoop ik, mijnheer de rapporteur, dat u het door de socialisten ingediend amendement op paragaaf 14 in verband met het Internationaal Strafhof wilt overnemen. Ons inziens is dat een volledig en goed amendement.
Ten tweede Afghanistan. Ik ben van mening, mijnheer de commissaris, mijnheer de vertegenwoordiger van de Raad, dat zowel Europa als Amerika een verkeerde analyse maken van de situatie. Na de oorlog te hebben gewonnen lopen wij het risico de vrede te verliezen. Als wij de strijdmachten van de Verenigde Naties voor de veiligheid van het land niet verhogen en als wij alleen Kaboel veilig maken, zaaien wij het zaad voor een nieuwe oorlog en voor nieuwe instabiliteit in Afghanistan.
Ik hoop dat Europa in zijn dialoog met de Amerikaanse vrienden dit standpunt naar voren kan brengen en uiteindelijk ter plekke een veel coherentere situatie tot stand kan worden gebracht.

Oostlander (PPE-DE).
Terecht merkt de rapporteur op dat de transatlantische betrekkingen in feite de hoeksteen van onze veiligheid zijn geweest zolang die bedreigd werd door de Oost-West-tegenstelling. Nu de relatie met de Russische Federatie zo veranderd is, bestaat de noodzaak tot een herbezinning op onze relatie met de VS. Al heel lang wordt gesproken over de Europese zuil naast de Amerikaanse. Helaas, van een zuil kun je in Europa eigenlijk niet spreken. Het is op sommige gebieden veeleer een hoopje losse stenen. Een overschatting van de betekenis van de nationale soevereiniteiten en een verkeerd gebruik van dat begrip leiden ertoe dat de lidstaten een soort satellieten blijven. Toch gaan onze aspiraties verder. In het verslag wordt het Amerikaanse unilateralisme betreurd. Dat kan echter nauwelijks anders doorbroken worden dan door een versterking van de andere poot van de NAVO en van de Europees-atlantische betrekkingen, namelijk de EU-structuren. Als we die niet versterken, blijven wij dus een loshangend gezelschap. Zullen wij nooit een vuist kunnen maken, maar alleen maar kunnen bestaan uit een bosje gekromde vingers.
Het gebrek aan communautaire benadering speelt in diverse sectoren een rol. Waar die communautaire benadering niet ontbreekt, zoals op economisch gebied, kan, zoals de Raadsvoorzitter straks ook met voorbeelden toelichtte, de Europese Unie wel degelijk een stevige partner zijn die zelf ook eisen stelt en initiatieven neemt. Dat komt vanwege de kracht van de communautaire benadering. Bij het Europese veiligheids- en defensiebeleid is dat nog zeer onvoldoende het geval. Daarom wordt in het verslag gepleit voor moedige stappen op weg naar integratie. Dat vind ik een belangrijke stellingname in het verslag. Die stappen zijn veel belangrijker, het is daarstraks al gezegd, dan de verhoging van het defensiebudget van de lidstaten. Immers, zolang het rendement van onze defensie-uitgaven maar 15% is van dat van de Amerikanen, kun je door een voluit communautaire politiek veel meer vooruitgang bereiken. Tevens wil ik een compliment geven voor de tegenaanval van de heer Patten.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Désir (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, de Transatlantische betrekkingen bevinden zich in moeilijk vaarwater. Er is hier in zekere zin sprake van een tegenstrijdige situatie. Zoals de heer Patten terecht heeft aangegeven, heeft Europa zich na 11 september geheel solidair getoond, gold deze solidariteit als voorbeeldig en heeft Europa de ter beschikking staande middelen aangewend. Natuurlijk kan Europa worden verweten dat zijn militaire middelen niet geheel aansluiten bij zijn internationale ambities, of dat zijn gemeenschappelijk buitenlands beleid niet altijd even coherent is. Het is evenwel een feit dat Europa zich solidair heeft opgesteld.
Gezien onze beperkte middelen zullen we een andere toon moeten aanslaan. Wat dit punt betreft sluit ik mij aan bij de woorden van de heer Obiols. Wij moeten erkennen dat de Commissie en de Raad bij de uitvoering van hun taak botsen op de houding van de Amerikaanse regering. Zo eisen de Amerikanen een grote mate van solidariteit van de Europeanen, maar sluiten hun ogen voor de gevolgen van hun eigen beleid voor hun partners. Deze gevolgen treffen overigens ook de ontwikkelingslanden. Ik doel hier op de consequenties van de beslissingen die de Amerikaanse regering heeft genomen op het gebied van de landbouw en de metaalindustrie.
Wij willen allen nauwere banden met de Verenigde Staten, maar niet als de Amerikanen zich niets aantrekken van de Europese standpunten. Ik geloof niet dat wij de Commissie een gebrek aan visie kunnen verwijten. De Commissie verdedigt juist in het kader van de Transatlantische betrekkingen de Europese standpunten. Hoe moeten wij op deze blokkade van de Amerikaanse regering reageren? Ik denk dat wij in ieder geval onszelf moeten blijven. Misschien moeten wij meer algemeen op internationaal niveau aangeven wat de Europese strategische visie is op de grote vraagstukken van de collectieve veiligheid, de ontwikkelingssamenwerking en de toekomstige problemen waaraan onze planeet en ons milieu het hoofd moeten bieden. Dat betekent dat wij ons niet moeten beperken tot een dialoog met de Verenigde Staten.
Het probleem van dit moment hangt samen met het feit dat de Verenigde Staten maar moeilijk kunnen accepteren dat de Europese Unie een partner wil zijn die op voet van gelijkheid wordt behandeld. Natuurlijk is de vriendschappelijke band ons dierbaar, maar het gaat ook om gelijkheid en wederkerigheid. Wij moeten onze Europese identiteit, waarnaar mevrouw Bonino verwees, duidelijk uitdrukken. Dit zal in belangrijke mate bijdragen aan een nieuw evenwicht in onze betrekkingen met onze Amerikaanse partner.

Kronberger (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ik juich de verdieping van de transatlantische betrekkingen toe. Er zijn echter verschillende punten die voor Europa onmisbaar zijn, omdat ze ons eigen levensgebied direct betreffen. Dit zijn - zonder volledig te willen zijn - de ondertekening van het Protocol van Kyoto, het Verdrag inzake Biodiversiteit, de deelname aan het Internationaal Strafhof en het volledige verbod op kernproeven. Zelfs de vreselijke misdaden van 11 september mogen geen excuus zijn voor een agressieve atomaire bewapening van de Verenigde Staten, die zelfs het plan hebben opgevat om met zogenaamde mini-atoomwapens eerste klappen uit te voeren.
Het is buitengewoon zorgwekkend dat de in 1988 stopgezette productie van tritium voor de fabricage van waterstofbommen weer hervat zou worden en dat een nieuwe fabriek voor de fabricage van plutoniumdeeltjes voor atoombommen weer zou worden gebouwd. Met grote bezorgdheid moeten wij er ook op wijzen dat de Verenigde Staten weliswaar een omvangrijk verbod op kernproeven hebben ondertekend, maar zij nooit...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Nicholson (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik deze gelegenheid aangrijpen om de rapporteur te bedanken voor zijn verslag. Dit debat heeft weer eens de aandacht gevestigd op wat de commissaris omschreef als een van de belangrijkste relaties ter wereld: de relatie tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten.
De rapporteur had gelijk door te zeggen dat het ontbreekt aan een langetermijnvisie. Door de gebeurtenissen van 11 september moeten wij echter beseffen hoe moeilijk het momenteel voor de Amerikanen is een langetermijnvisie te ontwikkelen. 11 september noopte hen de aandacht te verleggen naar andere vraagstukken, de binnenlandse veiligheid bijvoorbeeld. Soms beseffen de Europeanen onvoldoende wat de schok van 11 september bij de Amerikanen heeft teweeggebracht. Dat betekent niet dat de samenwerking tot stilstand komt. Integendeel, de samenwerking moet doorgaan en de dialoog moet worden voortgezet.
Er zullen altijd onderwerpen zijn waarover wij van mening verschillen. Om die op te lossen moeten wij in gesprek blijven. Er zullen ongetwijfeld steeds weer nieuwe knelpunten opdoemen, zoals de New Farm Bill, een kwestie die de Europese Unie op lange termijn met enorme problemen zal opzadelen. Maar ook de staalkwestie zal uiteindelijk worden opgelost.
Daarom dienen wij de dialoog voort te zetten en de moeilijkheden het hoofd te bieden. De twistpunten mogen ons niet het zicht ontnemen op de cruciale betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten. Dit stelt ons voor een uitdaging. Het Parlement past daarbij een bescheiden rol. Ik ben blij dat de commissaris dat beseft. Wij moeten de uitdaging aangaan en samenwerken met de Commissie en de Raad om te werken aan de totstandkoming van een langetermijnvisie.

Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, beste collega's, ook ik wil de rapporteurs feliciteren met hun verslag. Zij gaan er terecht vanuit dat wij een echt partnerschap tussen Europa en de Verenigde Staten nodig hebben. Partnerschap betekent dat beide partijen gelijkwaardig moeten zijn. Zij hoeven niet, en moeten wellicht ook helemaal niet gelijk zijn. Inzake veiligheid en veiligheidsrisico's hebben wij bijvoorbeeld verschillende opvattingen. Wij benadrukken eerder de economische, sociale en ecologische kwesties van de veiligheid en het veiligheidsrisico. Wij moeten dit in het debat inbrengen.
Ook wij Europeanen zouden moeten toegeven dat je veiligheid niet voor niets krijgt, dat wij misschien meer moeten besteden om veiligheid te bereiken. Het zou echter nalatig zijn te denken dat wij dezelfde uitgavenniveaus voor defensie moeten hebben als de Verenigde Staten. Wat wij nodig hebben is een grotere efficiëntie van onze uitgaven. Dit geldt ook voor onze civiele uitgaven, die immers een groter en waarschijnlijk ook belangrijker, ook inhoudelijk belangrijker deel uitmaken. Dit lukt alleen als wij streven naar gemeenschappelijke Europese verdedigingsstructuren.
Ik hoop dat rapporteur Elles hierin met ons meegaat, namelijk het stap voor stap realiseren van gemeenschappelijke Europese verdedigingsstructuren!

Souchet (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de dialoog tussen de Europese Unie en Verenigde Staten kan alleen daadwerkelijke inhoud krijgen als deze wordt geconcentreerd op de terreinen waarop sprake is van vergelijkbare verantwoordelijkheden. Het gaat hier immers om twee partners met zeer verschillende capaciteiten. Deze gedachte stond klaarblijkelijk centraal in het concrete economische programma dat op 3 mei tijdens de Top van Washington werd aangenomen.
In het kader van de multilaterale onderhandelingen zijn vele polemieken gevoerd over de landbouw. Er zouden diepgaandere debatten over dit thema gevoerd moeten worden, die verder reiken dan het vraagstuk van de wederzijdse erkenning van de normen voor de biologische landbouw. Naar verwachting zal het debat namelijk hierover gaan. De Europeanen moeten de nieuwe farm bill niet zozeer beschouwen als een verstorend instrument op handelsgebied. Kijkend naar de doelstellingen, omvang en duur van deze farm bill kan immers beter gesproken worden over een document waarin het recht van ieder land wordt erkend om zijn eigen landbouw te steunen als er bijzondere belangen op het spel staan. Het gaat hierbij om belangen op sociaal, territoriaal en milieugebied. Het evenwicht dat op deze gebieden bestaat mag niet volledig worden blootgesteld aan de gevaren van de vrijhandel.
Hierover dient men het aan beide zijden van de Atlantische Oceaan eens te worden. Op deze manier kan de dialoog namelijk worden versterkt, mijnheer de Voorzitter. Ik doel hier met name op de dialoog die in het kader van de WTO wordt gevoerd.

de Miguel
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het kort houden, want de tijd schrijdt voort en bovendien heeft het debat aangetoond dat wij het in grote lijnen met elkaar eens zijn.
Wij hebben mijns inziens een breed gewetensonderzoek ondernomen met betrekking tot de transatlantische betrekkingen. Deze betrekkingen zijn juist vanwege de intensiteit ervan - wij kunnen haast van familierelaties spreken - zo ingewikkeld, want wij stellen hoge eisen aan onszelf en aan onze bondgenoten. Ons uitgangspunt is dat Verenigde Staten ten aanzien van onze betrekkingen net zo veeleisend moeten zijn als wijzelf.
Dit is een onontwarbare kluwen, want wij vertonen verscheidene tekortkomingen. Wij hebben het over de Amerikaanse neiging tot unilateralisme en tot het naast zich neerleggen van internationale afspraken. Anderzijds zijn wij ons bewust van onze eigen tekortkomingen. Wij zijn ons bewust van ons gebrek aan slagkracht en vaak kunnen wij het zelfs niet eens worden over de uitvoering van bepaalde beleidsvormen waardoor deze niet van de grond komen.
Er werd gezegd dat de heren Prodi en Aznar het tijdens de besprekingen met de heer Bush zichtbaar oneens waren. Deze visie lijkt mij overdreven, want er is steeds een hechte samenwerking geweest tussen de Commissie en het voorzitterschap, het huidige voorzitterschap en ongetwijfeld ook de komende voorzitterschappen. Ik kan u zeggen dat ik de houding van de Europese Unie inzake de betrekking met de Verenigde Staten niet beter kan verwoorden dan commissaris Patten hier in het Parlement heeft gedaan.
Het is duidelijk wat onze zwakte is. Vaak ontbreekt het ons aan een gemeenschappelijk beleid. Op het gebied van het buitenlands beleid zijn de meningen sterk verdeeld omdat de soevereine staten van de Europese Unie hun opties open houden. Daarom is er geen feilloze onderlinge afstemming van de standpunten over de grote internationale thema's.
Maar er is weldegelijk een grote mate van overeenstemming tussen de Raad en de Commissie over de strategische visie - want die is er - met betrekking tot de toekomst van onze betrekkingen met de Verenigde Staten. Verder hebben wij de wil om deze betrekkingen een bevoorrechte plaats te gunnen. Op basis van deze wil moeten wij in het dagelijks leven sommige frustraties in goede banen leiden, maar dat neemt niet weg dat de transatlantische band toch bovenal uitermate vitaal, vruchtbaar en hartelijk is.

Elles (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Raad hartelijk danken voor de gedetailleerde conclusies van de top die ons zijn medegedeeld en voor de erkenning dat de transatlantische betrekkingen echt gebaat zijn bij een strategische langetermijnvisie, waarin rekening wordt gehouden met verschillende politieke en economische aspecten. Een en ander vormde de kern van het verslag dat door de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid met 40 stemmen tegen 5 is goedgekeurd.
Ik zou de commissaris willen verzoeken het debat niet te zeer in het persoonlijke te trekken, al deed hij dat met enige humor. Ik vertegenwoordig namelijk de standpunten van de commissie, en het amendement waar hij op doelde is unaniem door mijn fractie goedgekeurd. Wij hopen dat de Commissie zich spoedig zal opstellen achter het standpunt van de meerderheid van dit Parlement dat er behoefte is aan een beoordeling op langere termijn. Dat is waar wij om gevraagd hebben en wij gaan ervan uit dat er op 30 september 2003 een strategisch verslag zal worden ingediend. Ik hoop dat de commissaris ons dit verslag kan leveren.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 11.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 11.29 uur onderbroken en om 11.30 uur hervat)

De Voorzitter.
Wij gaan nu over tot de stemming.
Aanbeveling voor de tweede lezing, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, in briefvorm, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van verordening (EEG) nr. 95/93 van de Raad van 18 januari 1993 betreffende gemeenschappelijke regels voor de toewijzing van "slots" op communautaire luchthavens (6661/1/2002 - C5-0149/2002 - 2002/0013(COD)) 
Over amendement 1
Sterckx (ELDR).
Voorzitter, mijn fractie trekt het amendement in. We hadden dat amendement ingediend omdat we vinden dat het systeem waarmee slots nu worden toegekend een zware hypotheek legt op de concurrentie in de luchtvaart. We aanvaarden met tegenzin het argument van de Commissie dat de noodgreep nu nodig is in het belang van de Europese luchtvaartmaatschappijen, maar we blijven bij onze stelling en zullen naar aanleiding van het verslag van mijnheer Stockmann ten gronde ook die stelling in elk geval met heel veel vuur verdedigen.

Busquin
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik heb hier gisteren reeds tijdens het debat in de plenaire vergadering aangegeven dat de Commissie ingenomen is met het akkoord dat is bereikt over het verslag-Caudron betreffende het zesde kaderprogramma op het gebied van het onderzoek. Ik wil hier nogmaals benadrukken dat een zeer goede interinstitutionele samenwerking ten grondslag heeft gelegen aan de wetgevingsprocedure en de weg heeft vrijgemaakt voor een belangrijk akkoord. Ik kan bevestigen dat de Commissie de 34 compromisamendementen kan accepteren die op 13 mei door de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en wetenschap zijn goedgekeurd en vandaag aan de plenaire vergadering zijn voorgelegd. Ik wil nogmaals de volgende mensen hartelijk bedanken: de rapporteur, de heer Caudron, de beide schaduwrapporteurs, de heer van Velzen en mevrouw Plooij-van Gorsel, de heer Piétrasanta, de heer Alyssandrakis en de voorzitter van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en wetenschap, de heer Westendorp.

Marimón Suñol
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, voor het eerst bestaat de mogelijkheid dat een kaderprogramma voor onderzoek wordt aangenomen zonder een langdurige en ingewikkelde bemiddelingsprocedure. Deze mogelijkheid bestaat dankzij het werk van de Raad, de rapporteurs van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie en de Commissie. Wij hebben een akkoord bereikt omdat de bekommernissen van het Parlement en de Raad overeenstemmen.
Het is mijns inziens van belang dat wij aan de gehele wetenschappelijke en technologische gemeenschap in Europa duidelijk maken dat het Europees Parlement het zesde kaderprogramma voor de ontwikkeling van de Europese onderzoeksruimte steunt.
Tot slot wil ik de commissievoorzitter en de rapporteurs bedanken voor hun intensieve samenwerking met de Raad.

Caudron (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik wil op mijn beurt alle collega's bedanken die mij de afgelopen anderhalf jaar geholpen hebben met de werkzaamheden die ik in de context van het kaderprogramma op het gebied van het onderzoek heb verricht. Ik wil erop wijzen dat het hier om de derde beleidsvorm van de Unie gaat, met een begroting van 17,5 miljard euro. Ik wil commissaris Busquin en de voorzitter van de Raad hartelijk bedanken. Zij hebben hier zojuist in herinnering gebracht dat wij een akkoord hebben kunnen bereiken dankzij de 34 compromisamendementen die maandagavond door de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie zijn goedgekeurd. In mijn hoedanigheid als rapporteur wil ik mijn collega's natuurlijk verzoeken alleen deze amendementen aan te nemen, zodat wij vanmiddag ons zesde kaderprogramma min of meer kunnen afronden en dit programma onder de best denkbare omstandigheden vanaf 1 januari 2003 ten uitvoer kunnen brengen. Ik wil iedereen alvast heel hartelijk danken.

De Voorzitter.
 Ik heb het genoegen een delegatie van 20 parlementsleden en senatoren uit Mexico, die op de officiële tribune heeft plaatsgenomen, welkom te heten. Zij wordt geleid door mevrouw Paredes Rangel, voorzitter van de Kamer van afgevaardigden en van het Latijns-Amerikaans parlement.
(Levendig applaus)
Zoals zij gehoord hebben, kunnen zij rekenen op een warm welkom van het Parlement. Wij hopen dat hun bijeenkomsten in het kader van de betrekkingen tussen de EU en Latijns-Amerika vruchtbare resultaten zullen opleveren.

De Voorzitter.
Wij gaan nu verder met de stemming.
Verslag (A5-0131/2002) van de heer Schnellhardt, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad houdende vaststelling van specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen van dierlijke oorsprong (COM(2000) 438 - C5-0377/2000 - 2000/0179(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Verslag (A5-0119/2002) van mevrouw Paulsen, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de bewaking van zoönoses en zoönoseverwekkers en houdende wijziging van beschikking 90/424/EEG van de Raad en intrekking van richtlijn 92/117/EEG van de Raad (COM(2001) 452 - C5-0372/2001 - 2001/0176(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0120/2002) van mevrouw Paulsen, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad inzake bestrijding van salmonella en andere door voedsel overgedragen zoönoseverwekkers en houdende wijziging van de richtlijnen 64/432/EEG, 72/462/EEG en 90/539/EEG van de Raad (COM(2001) 452 - C5-0373/2001 - 2001/0177(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
(De vergadering wordt om 11.58 uur onderbroken voor de plechtige vergadering en om 12. 34 uur hervat)

De Voorzitter.
Mijnheer de president, het is ons een eer en genoegen u vandaag welkom te mogen heten in het Europees Parlement.
Het is voor het eerst dat de president van de Verenigde Mexicaanse Staten een rede zal houden voor het Europees Parlement. Uw aanwezigheid hier vandaag onderstreept de groeiende kwaliteit van de betrekkingen tussen Mexico en de Europese Unie.
Voor mij persoonlijk heeft uw aanwezigheid een bijzondere betekenis: u bent namelijk het eerste staatshoofd dat tijdens mijn voorzitterschap een rede houdt in het Parlement.
Tevens wil ik de delegatie van het Mexicaans congres, die zitting heeft genomen op de officiële tribune, welkom heten. Zij zijn gekomen om deel te nemen aan de vierde interparlementaire bijeenkomst tussen het Europees Parlement en het Mexicaans congres.
Mijnheer de president, uw verkiezing op 2 juli 2000 is een nieuwe mijlpaal in de Mexicaanse politiek en de democratische consolidering van uw land. De prioriteiten die u voor uw regering hebt gesteld - versterking van het recht, hervorming van het juridisch stelsel, bevorderen van economische groei en mogelijkheden, ontwikkeling van menselijke hulpbronnen en de dialoog met de Zapatistas - kunnen rekenen op krachtige ondersteuning van de Europese Unie en dat zal in de toekomst ook zo blijven.

Mexico laat zien hoe een land met een eeuwenoude cultuur zijn sterke historische banden met Europa kan combineren met een nieuwe strategische rol en partnerschap in de politiek van Midden-Amerika.
De banden tussen Mexico en de Europese Unie zijn sterk. Uw land was het eerste land van Amerika dat een associatie- en vrijhandelsovereenkomst met de Europese Unie ondertekende. Deze overeenkomst is een historisch moment in onze betrekkingen. Het is belangrijk hier in het Parlement erop te wijzen dat het meer behelst dan louter markt- en handelscontacten. Het gaat om een politieke verbintenis van diepgaande betekenis, waarin de economie, de politieke dialoog met een parlementaire dimensie alsmede gedeelde kernwaarden een rol spelen. Er zijn doelen in gesteld, waaronder de bevordering van democratische beginselen en de eerbiediging van de mensenrechten, voor dit Parlement een onontbeerlijk thema in onze associatieovereenkomsten en de associatieraden met andere landen. Zoals u weet is het Europees Parlement van meet af aan een groot voorstander geweest van deze overeenkomst.
Over enkele dagen zult u aanwezig zijn in Madrid op de tweede topconferentie van de staatshoofden van de Europese Unie en Latijns-Amerika/Caribisch gebied, die gericht is op het vernieuwen en bevorderen van de betrekkingen tussen deze regio's. Het Europees Parlement zal eveneens van de partij zijn. Eerder vandaag hebben wij al uitgebreid overleg gevoerd over deze topconferentie.
Mijnheer de president, hartelijk dank voor uw aanwezigheid vandaag. Wij danken u voor uw bezoek. In mijn hoedanigheid van Voorzitter van het Europees Parlement wil ik u bedanken voor uw komst naar Europa en uw bereidheid om hier en op de topconferentie van gedachten te wisselen met Europese politici teneinde bekend te raken met de handel en wandel in onze parlementaire democratie. Dat beschouwen wij als een politieke daad van formaat en niet als een loos gebaar. Daarom doet het mij uitzonderlijk genoegen, mijnheer de president u uit te nodigen een rede te houden in ons Parlement, dat het grootste op supranationale basis gekozen parlement ter wereld is.
Mijnheer de president, het woord is aan u.
(Levendig applaus)

Fox
Mijnheer Cox, Voorzitter van het Europees Parlement, geachte leden van het Europees Parlement, dames en heren:
Ik wil u hartelijk danken voor de uitnodiging om een bezoek te brengen aan deze waardige plek. Het is voor mij een eer om tot het Europees Parlement te mogen spreken, omdat het de democratische wil van miljoenen Europese burgers vertegenwoordigt.
De gevarieerde samenstelling van het Parlement is het bewijs van de culturele en politieke diversiteit van de Europese Unie. Het is eveneens een historisch voorbeeld van de hoge mate waarin onze samenleving geciviliseerd is. De democratische instellingen zijn ontstaan dankzij de strijd van de burgers, dankzij hun voortdurende inzet voor en toewijding aan de opbouw van de toekomst. Zij zorgen voor eenheid in verscheidenheid en, wat het belangrijkste is, zij bevorderen een ware gemeenschapszin en een stabiele ontwikkeling voor iedereen.
Dat blijkt ook uit het feit dat in deze mooie Europese stad en in deze instelling verschillende wegen samenkomen. De convergentie van de standpunten die hier worden vertegenwoordigd, vormt de basis voor het succes van deze enorme inspanning om Europa één te maken.
Het belang van het Parlement strekt zich uit tot buiten de Europese grenzen. Het heeft door zijn optreden en voorbeeld de verdediging van de democratische beginselen en de mensenrechten vastberaden bevorderd in de gehele wereld.
Voor Mexico heeft het Parlement een sleutelrol gespeeld bij de ontwikkeling en de intensivering van de betrekkingen tussen mijn land en de Europese Unie. Daarom wil ik van de gelegenheid gebruikmaken en u danken voor de steun die u ons steeds heeft gegeven tijdens dit proces waarin miljoenen Mexicanen een democratische verandering in ons land tot stand konden brengen.
Dankzij de vastberadenheid van de Mexicaanse bevolking kent Mexico nu een ongekende vrijheid en is het een stabiele en krachtige democratie. Net als in Europa brengt de democratie in Mexico met zich mee dat verschillende krachten samenkomen: het gezamenlijk streven van verscheidene politieke krachten, mensen en non-gouvernementele organisaties, ondernemers en openbare instellingen naar één gemeenschappelijk doel: een duurzame en stabiele ontwikkeling van ons land binnen het kader van de onvoorwaardelijke eerbiediging van het recht.
Vandaag de dag is Mexico met zijn democratie een grote en krachtige boom die ons allemaal met zijn schaduw beschermt, met name degenen die traditioneel gezien het meest te lijden hadden van onderdrukking en uitsluiting: kinderen, vrouwen en de indianen.
Op 2 juli 2000 heb ik de taak op mij genomen om Mexico te leiden op deze nieuwe door het Mexicaanse volk gekozen weg. Deze weg is gebaseerd op de democratie en de rechtsstaat en zal ons leiden naar een toekomst waarin iedereen in welvaart kan leven en waarin recht en gelijkheid heersen.
Een van mijn prioriteiten als president is derhalve dat alle functionarissen van mijn regering in volledige eerlijkheid en transparantie handelen. Op dit moment worden alle mogelijke gevallen van corruptie langs legale wegen onderzocht en bestraft. Wij hebben de controle-instanties voor de overheidsuitgaven versterkt en wij zijn vastbesloten de corruptie met wortel en tak uit te roeien. Deze hindert de ontwikkeling en is een bedreiging voor de betrouwbaarheid van de democratische instellingen.
Uiteraard zijn eerlijkheid en financiële verantwoording alleen niet voldoende. Van de openbare instellingen heb ik ook geëist dat ze op efficiënte wijze voldoen aan de economische en sociale behoeften van de Mexicaanse samenleving.
De eerste resultaten zijn nu zichtbaar. Mexico heeft een stabiele economie met een steeds afnemende inflatie die in 2001 4,4 procent bedroeg, en met een rente van 6 procent, het laagste percentage ooit. Deze factoren leveren een bijdrage aan de groei van de werkgelegenheid. Het werkloosheidspercentage bedroeg het afgelopen jaar - een moeilijk jaar - 2,5 procent en het juridisch kader geeft voldoende garanties voor investeringen. Bovendien besteden wij nu aanzienlijke hoeveelheden geld aan de modernisering van de infrastructuur en de opwekking van energie.
Op sociaal gebied heeft mijn regering omvangrijke programma's ontwikkeld ter verbetering van de gezondheid en het onderwijs van grote delen van de bevolking, met name in de armste gebieden van het land. Bij ons is het openbaar onderwijs gratis, maar onafhankelijk daarvan hebben bijvoorbeeld meer dan 4 miljoen kinderen en jongeren in het hele land een studiebeurs gekregen. Dit jaar komen daar nog eens 1 miljoen studiebeurzen bij, wat betekent dat er in totaal 5 miljoen studiebeurzen worden verleend. Daarvan zijn er 300.000 direct bestemd voor indiaanse jongeren en jongeren uit zeer arme gezinnen, om hen de kans te geven te gaan studeren. Dit jaar zullen ook 500.000 nieuwe woningen gebouwd worden, wat 50 procent meer is dan vorig jaar.
Vandaag de dag is er ook een waar evenwicht tussen de machten. De wetgevende en de rechterlijke macht zijn nu daadwerkelijk autonoom en niet alleen in formele zin, zoals in het verleden het geval was. Dat blijkt uit de volledige onafhankelijkheid die het congres heeft getoond bij de behandeling van de initiatieven van de regering. Ook de rechterlijke macht heeft zich volledig onafhankelijke getoond door constitutionele tegenstrijdigheden tussen de wetgevende en de uitvoerende macht op te lossen waaraan in het verleden nooit aandacht is besteed.
Een andere belangrijke doelstelling is de stimulering van de wetenschappelijke en technologische ontwikkeling ter bevordering van de economische en sociale groei. Samen met vertegenwoordigers van de wetenschappelijke sector en het particulier initiatief hebben wij de noodzakelijke veranderingen op gang gebracht. Daartoe behoren onder andere decentralisatie, grotere investeringen - die in de toekomst 1 procent van het bruto binnenlands product moeten bedragen - en bovenal de noodzakelijke steun voor bedrijven en investeerders die in deze strategie willen investeren.
Voor de indianen is eveneens een belangrijke doel vastgesteld. In Mexico wonen 10 miljoen indianen en speciaal voor hen is de wet inzake de rechten en de cultuur van de indiaanse bevolking opgesteld. Dit is nu de meest progressieve wet op dit gebied.
Sinds de uitbarsting van het conflict in Chiapas heeft het Parlement bij verschillende gelegenheden zeer duidelijk aangegeven dat het zich zorgen maakt over de situatie in Mexico. Daarmee heeft het Parlement te kennen gegeven dat het de eerbiediging van de rechten van de indianen en met name de mensenrechten ondersteunt.
Mijn regering heeft meermaals duidelijk aangegeven de dialoog met de Zapatistas voort te willen zetten. Dat is onder andere gebleken uit de bescherming die ze kregen toen ze naar Mexico Stad gingen. Tijdens mijn bewind hebben wij geprobeerd de situatie te verbeteren, hebben wij investerings- en ontwikkelingsprogramma's opgestart en zijn wij programma's begonnen die zijn gericht op de behoeften van de indiaanse bevolkingsgroepen in het gehele land. Ik dank de Europese Unie voor de steun die zij ons gedurende dit proces verleend heeft en ik wil haar met name danken voor haar erkenning vorig jaar van de inspanningen van de Mexicaanse regering.
Teneinde de eerbiediging van de rechten van de indiaanse bevolkingsgroepen te stimuleren heb ik een constitutionele hervorming met betrekking tot de rechten en de cultuur van de indianen op gang gebracht. Dat is een duidelijk bewijs van onze vastberadenheid een onvoorwaardelijke eerbiediging van de mensenrechten van alle Mexicanen te bereiken. Daaraan hebben wij toegevoegd dat wij deze fundamentele rechten overal ter wereld willen steunen.
Ik wil u erop wijzen dat wij ons met betrekking tot deze kwestie van het begin af aan hebben geprofileerd als een regering die zich in beginsel laat leiden door humane overwegingen en dat wij een duidelijk en krachtig beleid ter bevordering van de mensenrechten hebben gevoerd. Dit beleid bestaat uit twee sporen. Ten eerste wordt de steun aan en de samenwerking met de internationale organisaties en de internationale gemeenschap bevorderd ten behoeve van maatregelen waarmee eventuele achterstanden op dit gebied weggewerkt kunnen worden.
Ten tweede worden op internationaal gebied de mensenrechten erkend en bevorderd als fundamentele waarden met een universeel karakter. Daarom heeft Mexico besloten actief deel te nemen aan verschillende internationale forums, met name multilaterale overlegorganen zoals de VN-Commissie voor de rechten van de mens. Daarin levert de stem van Mexico een bijdrage aan de versteviging van de internationale stem wat betreft deze kwestie waardoor de eerbiediging van de fundamentele rechten overal ter wereld gestimuleerd wordt.
Wij willen dat de mensenrechten zowel binnen als buiten ons land worden gerespecteerd en daarom zijn wij een ononderbroken strijd begonnen ter verdediging van de Mexicanen die in de Verenigde Staten werken, onafhankelijk van hun status van migrant. Wij zetten ons eveneens in voor de bescherming van de Mexicanen die daar ter dood veroordeeld zijn.
Wij sluiten ons aan bij het prijzenswaardige werk van het Europees Parlement ter afschaffing van de doodstraf,

en wij willen u uit de grond van ons hart danken voor de steun die wij van u mochten ontvangen in het geval van Gerardo Valdés die in Oklahoma ter dood veroordeeld was maar uiteindelijk door uw en onze steun gered kon worden. De Mexicanen zijn net als de Europeanen van mening dat het een van de meest fundamentele schendingen van de mensenrechten is om iemand het leven te benemen, ongeacht de misdaad die hij begaan heeft. Daarmee wordt de menselijke waardigheid geschonden en begaat de overheid in feite ook gewelddadigheden net als de criminelen.
(Applaus)
De bevordering van de democratie als de beste regeringsvorm, de eerbiediging van de mensenrechten en de stimulering van een duurzame ontwikkeling van de bevolkingsgroepen vormen een essentieel onderdeel van het buitenlands beleid van Mexico, zoals mijn regering dat voert. Ons buitenlands beleid is gericht op onze deelname aan de opbouw van een internationale structuur die voldoet aan de behoeften van onze samenlevingen in het nieuwe millennium.
In september vorig jaar heeft Mexico zich door middel van de ondertekening van het Inter-Amerikaans Democratisch Handvest aangesloten bij de landen in onze regio die vastbesloten zijn de democratie aldaar te verdedigen.
Als niet-permanent lid van de VN-Veiligheidsraad kunnen wij een bijdrage leveren aan de opbouw van een nieuwe structuur waarin de internationale vrede en veiligheid beschermd worden.
De conferentie van de Verenigde Naties over de financiering van ontwikkeling, die onlangs in Monterrey in Mexico is gehouden, is een nieuw bewijs van onze vastbeslotenheid een toonaangevende rol te spelen bij het opzetten van een internationaal systeem dat rechtvaardiger is en nieuwe kansen biedt aan de minder ontwikkelde landen.
Onze wereld wordt gekenmerkt door de wederzijdse afhankelijkheid tussen de landen. Daarom kunnen wij alleen door onze krachten te bundelen goed resultaten bereiken op dit en andere gebieden, zoals milieubescherming, de strijd tegen de drugshandel of de illegale handel in wapens, de bescherming van cultuurgoederen of mensen, de strijd tegen extreme armoede en de volledige toepassing van het internationaal recht.
Wij moeten één front vormen met de andere landen en de parlementaire groepen, met non-gouvernementele organisaties, onderzoeksinstellingen, gezinnen en personen.
Wij zijn allemaal verantwoordelijk voor de toekomst, die wij samen moeten delen. Daarom ben ik ervan overtuigd dat wij ons nu volledig op de 'diplomatie van de volken? moeten richten, zoals José Martí zei, zodat uiteindelijk iedere burger openstaat voor zijn medeburgers en zich voor hen interesseert.
Geachte afgevaardigden,
Mexico heeft een nieuw plan voorgesteld voor regionale ontwikkeling, het zogenaamde Plan Puebla-Panama, waaraan zeven Midden-Amerikaanse landen en acht staten in het zuidoosten van Mexico deelnemen. Dit is een gebied dat zeer laag ontwikkeld is, grote armoede kent en dat nu eindelijk ontwikkeld moet worden. Uit dit plan blijkt dat mijn regering zich ervan bewust is dat een modernisering van het ontwikkelingsbeleid alleen niet voldoende is voor het creëren van nieuwe economische en politieke omstandigheden in de eenentwintigste eeuw, als daarbij de nationale grenzen niet overschreden worden.
Ik wil het Europees Parlement vanaf deze plaats verzoeken deze poging tot regionale integratie te ondersteunen. Met dit plan kunnen de landen in Midden-Amerika tussen Puebla en Panama, een strategisch gebied van het Amerikaanse continent, een begin maken met duurzame ontwikkeling, armoede bestrijden en onderwijs en kennis bevorderen.
Ik ben ervan overtuigd dat de Top Europese Unie/Latijns-Amerika en Caraïben, die spoedig in Madrid gehouden zal worden, een uitstekende mogelijkheid zal zijn om vanuit biregionaal oogpunt de verschillende problemen te bekijken waarmee onze regio's te kampen hebben en gezamenlijk tot de beste oplossing daarvoor te komen.
Ik dank het Europees Parlement voor het feit dat het een voorstel heeft goedgekeurd inzake de oprichting van een allesomvattende associatie en een gemeenschappelijke strategie tussen de Europese Unie, Latijns-Amerika en de Caraïben. De regeringsleiders zullen de inhoud van dit voorstel met de grootste interesse bekijken in Madrid.
Ik wil nogmaals benadrukken dat mijn land vastbesloten is de uitwisselingen met Europa te stimuleren, zowel met de instellingen als met ieder land, iedere regio en gemeenschap apart.
Ik heb het genoegen u mede te delen dat het eerste en het tweede jaar van de vrijhandelsovereenkomst tussen Mexico en de Europese Unie succesvol zijn geweest: de handelsbalans is met 18 procent of meer verbeterd, terwijl andere regio's het afgelopen jaar hun export niet zagen toenemen door de wereldwijde recessie. Dat stemt ons weer hoopvol en optimistisch en wij verwachten dan ook veel van deze betrekkingen.
Mexico is een land dat is verrijkt door de verschillende beschavingen die er zijn ontstaan of die daar zijn samengekomen. Mexico was en blijft, net als Europa, een smeltkroes van verschillende culturen en net als Europa verloochent het zijn identiteit niet als een door verscheidenheid gekenmerkte, multiculturele samenleving. Daarin ligt immers zijn kracht en rijkdom.
Ik wil u verzoeken onze uitwisselingen te intensiveren en onze betrekkingen nieuwe impulsen te geven, zodat Mexico zich aan deze tijd kan aanpassen en Europa het voortouw neemt in deze wereld.
Laten wij van onze huidige democratie de basis maken voor een welvarende toekomst voor ons allen. Laten wij moedig, krachtig, in de overtuiging dat het welzijn van onze naaste, ons welzijn is, samen de wereld scheppen die wij verdienen.
Hartelijk dank voor uw aandacht.
(Levendig applaus)
(Staand applaus)

De Voorzitter.
Collega's, voordat ik deze formele zitting beëindig, wil ik de aandacht van de president vestigen op de aanwezigheid van mijn collega en voorganger, mevrouw Fontaine, die in april 2001 namens het Parlement een officieel bezoek aan Mexico heeft gebracht. Ik dank haar voor het initiatief dat zij destijds heeft genomen om de president hier uit te nodigen.
Frassoni (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, namens mijn fractie wil ik de PPE-ED-Fractie vragen amendement 1 met betrekking tot deze resolutie in te trekken. Het doel hiervan is de lijst van terroristische organisaties uit te breiden met een hele reeks organisaties. De Europese Unie is momenteel verwikkeld in onderhandelingen met vooral Colombia over mensen - waaronder ook een kandidaat van onze politieke familie - die in handen van de terroristen zijn. Daarom is het volgens ons niet raadzaam die lijsten uit te breiden. Dat zal geen enkel effect hebben. Integendeel, dat zal alleen een averechtse uitwerking hebben op de onderhandelingen. Daarom vragen wij de twee fracties van de meerderheid dit amendement in te trekken.

Sakellariou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, op de stemlijst staat bij amendement 40 dat, wanneer het wordt aangenomen, de amendementen 1 en 2 en de paragrafen 16 en 17 komen te vervallen. Wij zijn het hier niet mee eens. Wij vinden dat het tweede deel van amendement 1 volledig verenigbaar is met amendement 40. Het is belangrijk dat wij over het tweede deel stemmen, omdat er staat:

De Voorzitter.
Het tweede deel van amendement 1 werd als onverenigbaar met amendement 40 beschouwd. Het zou namelijk niet in de geest van amendement 40 zijn, mocht die voldoende steun krijgen, als er vervolgens gestemd zou worden over de amendementen 1 en 2 van de punten 16 en 17. Maar ik ben gaarne bereid mij op dit punt te laten adviseren door de rapporteur.

Elles (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk dat het standpunt van de socialisten in de loop van het debat een stuk is opgeschoven. Volgens de oorspronkelijke tekst van punt 16 wordt het onvermijdelijk geacht dat "de defensie-uitgaven sterk moeten worden verhoogd om het bestaande capaciteitstekort weg te werken". Na overleg met de socialistische fractie heb ik ermee ingestemd de tekst te wijzigen in "een verhoging" in de veronderstelling dat ons amendement 40 de basis zou vormen van ons compromis. Vervolgens hebben wij nog een stap verder gedaan en ben ik overeengekomen een mondeling amendement in te dienen waarin sprake zou zijn van "adequate defensie-uitgaven". Aangezien de socialistische fractie besloten heeft amendement 40 niet langer te steunen, stel ik voor terug te vallen op de oorspronkelijke bewoordingen van punt 16 - "sterke verhoging" - en eerst over die tekst te stemmen.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
. (FR) De Raad en de rapporteur spreken over "macrofinanciële bijstand aan Oekraïne", maar volgens ons gaat het hier eerder om schaamteloze financiële chantagepraktijken.
De zeer strenge voorwaarden die de Raad aan deze zogenaamde nieuwe bijstand stelt - privatisering van grote ondernemingen, ontmanteling van de publieke sector ten behoeve van het kleinbedrijf, liberalisering van de prijzen en sectorale hervormingen - komen precies overeen met het zogenaamde aanpassingsprogramma dat het IMF voorstaat. Er is reeds een begin gemaakt met de tenuitvoerlegging van dit programma, met als gevolg dat de situatie in Oekraïne in 2000 is verslechterd.
Terwijl de rapporteur constateert dat het BBP al jaren onophoudelijk daalt en tegelijkertijd de consumentenprijzen stijgen, zullen deze nieuwe hervormingen Oekraïne in een nog diepere crisis storten en zal de meerderheid van de bevolking steeds meer nood lijden. De rapporteur zegt niets over het lot van deze bevolking en de enorme toename van haar armoede sinds de verdwijning van de Sovjetunie. Hij beschouwt dat niet als zijn probleem. Het enige waar hij belang aan hecht is de "overgang naar de markteconomie" waarmee weliswaar nog maar net een begin is gemaakt, maar die op humanitair, economisch en sociaal gebied al voor de bekende puinhopen heeft gezorgd. In zijn verslag spreekt hij cynisch over een winst- en verliesrekening?
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Figueiredo (GUE/NGL)
De amendementen die ik in de landbouwcommissie op dit verslag over aardappelzetmeel heb ingediend zijn helaas niet aangenomen. Mijn voorstellen behelsden het opzetten van een gemeenschappelijke marktorganisatie voor consumptieaardappelen. Vooral voor Portugal is dit heel belangrijk. Het verslag zoals het er nu uit ziet houdt alleen rekening met het Commissievoorstel voor aardappelzetmeel, terwijl ons standpunt in het geheel geen aandacht krijgt. De waarheid is dat de steunmechanismen voor de productie van aardappelzetmeel een zware wissel trekken op de gemeenschapsbegroting, terwijl slechts een klein aantal landen van die steun profiteert. Het is dus van groot belang dat we deze regeling herzien om de steun voor de aardappelproductie rechtvaardiger te verdelen, zodat alle producenten ervan kunnen profiteren, en zeker de kleine landbouwers en de familiebedrijven. Om de hier geschetste redenen hebben we niet voor dit verslag kunnen stemmen.

Alavanos (GUE/NGL)
De GUE/NGL-Fractie heeft haar handtekening gezet onder de gezamenlijke ontwerpresolutie over de euromediterrane betrekkingen. Wij geven daar steun aan. Bij deze gelegenheid wil ik echter wijzen op het belang van de eindverklaring van de Contactgroep van de voorzitters van de euromediterrane parlementen, en met name op paragraaf 2 waarin sprake is van de toepassing van de resoluties 242 en 338 van de Veiligheidsraad, de formule 'voor de vrede?, het legitiem recht van de Palestijnen op zelfbeschikking en een eigen onafhankelijke staat, op paragraaf 6 waarin de militaire bezettingsactiviteiten van Israël worden veroordeeld en paragraaf 7 waarin alle vormen van geweld en terreur tegen onschuldige Israëliërs worden veroordeeld.

Figueiredo (GUE/NGL)
Wij hebben niet voor deze resolutie gestemd, om aan te geven dat wij ons verzetten tegen het feit dat de door de PPE en PSE voorgestelde wijzigingen in deze resolutie zijn verwerkt. Die behelzen een verzoek aan de Raad om de lijst met terroristische organisaties te vervolledigen. Daarmee worden al die groepen en organisaties bedoeld die zich schuldig maken aan moord, kidnapping, chantage, afpersing en andere terroristische acties. Onduidelijk is dus wat er precies met dat laatste - terroristische acties - wordt bedoeld. Er wordt namelijk geen onderscheid gemaakt tussen acties van organisaties die in hun landen strijd voeren voor democratie en terroristische acties. Dat is onaanvaardbaar.
De resolutie heeft toch wel enige goede kanten, zeker als het gaat om het intensifiëren van de solidariteitsbetrekkingen met Latijns-Amerikaanse landen. Door die samenwerking hopen we bij te dragen aan hun economische ontwikkeling, zodat de armoede in deze landen bestreden kan worden en de inwoners kunnen rekenen op sociale dienstverlening. De resolutie herinnert de Europese Unie eraan dat er voor de tenuitvoerlegging van dat beleid voldoende middelen dienen te worden vrijgemaakt. Uiteraard zijn wij van mening dat er een echt ontwikkelingsbeleid moet worden opgezet, en we hopen dat het niet blijft bij handelsakkoorden die - zoals we wel vaker hebben gezien - uitsluitend de multinationals ten goede komen.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dit is een richtlijn tegen lawaai. Ik heb met genoegen voor gestemd want ik ben tegen lawaai. Maar dan wel tegen alle soorten lawaai, mijnheer de Voorzitter, dus ook tegen de geruchten waarvan ouderen en gepensioneerden het slachtoffer zijn. Zo is mij vandaag een zeer ernstige aangelegenheid in Milaan ter ore gekomen. Een journaliste van het televisienetwerk Telelombardia was onderweg naar het bejaardentehuis Pio Albergo Trivulzio in Milaan voor een reportage over de leefomstandigheden van ouderen in bejaardentehuizen, in dit geval dus in een bejaardentehuis in Milaan. Zij werd mishandeld. Men heeft haar belet televisieopnamen te maken, en wel zo luidruchtig dat het mij ter ore kwam. Ik wil dit feit bij deze gelegenheid hier in het Parlement aan de kaak stellen. Mijns inziens hebben de gepensioneerden en de ouderen het recht anderen kenbaar te maken hoe zij leven. Zij moeten rustig en sereen kunnen leven en niet onder omstandigheden die het daglicht niet verdragen, zoals kennelijk in het bejaardentehuis in Milaan het geval is.

De Voorzitter.
Dat was zoals altijd weer een inventieve bijdrage, in die zin dat het onderwerp aansloot op het agendapunt.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijn fantasie heeft in mijn poging uit te leggen waarom ik voor onderzoek heb gestemd, een ongekende hoogte bereikt, mijnheer de Voorzitter. Ik ben voor, vierkant voor onderzoek, maar wat voor onderzoek? Wij moeten volgens mij hetzelfde doen als Orlando in L'Orlando furioso van Ludovico Ariosto. Orlando gaat naar de maan om zijn verloren verstand terug te vinden. Ook wij moeten het verstand, dat wil zeggen het brein, de wijsheid zoeken die de mensheid heeft verloren. Ook dat is onderzoek, moeilijk onderzoek maar onderzoek van de bovenste plank. Teveel mensen en vooral regeringsmensen hebben hun verstand verloren. Wat momenteel in Palestina en Israël - en niet alleen daar - gebeurt bewijst dat wij eerst en vooral het verloren verstand moet zien terug te vinden: dat is het belangrijkste onderzoek.

Scallon (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de financiering van onderzoek naar overtollige embryo's bestemd voor vernietiging is onverenigbaar met het constitutioneel standpunt van Ierland, net zoals dergelijk onderzoek indruist tegen het constitutioneel, juridisch of politiek standpunt van vier andere lidstaten.
De Europese Unie beschikt over bevoegdheden op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling: titel XVII van het EG-Verdrag. Deze bevoegdheden mogen worden uitgevoerd in aanvulling op de activiteiten in de lidstaten - artikel 164 van het EG-Verdrag - en altijd in overeenstemming met het subsidiariteitsbeginsel - artikel 5 van het EG-Verdrag - alsmede met inachtneming van de nationale identiteit van de lidstaten - artikel 6 van het EG-Verdrag. Daarom heeft de EU, in tegenstelling tot wat de commissaris voor onderzoek meent, niet het recht voorbij te gaan aan de nationale wetgeving, aan nationale bepalingen en ethische normen, en vast te stellen dat de lidstaten verplicht zijn regels op te stellen op het gebied van embryo-onderzoek.
Ik betreur het dat de Ierse regering zich in stilzwijgen hult over de onaanvaardbare situatie waarin Ierse belastingbetalers, in het kader van de EU-financiering, moeten meebetalen aan onderzoek naar overtollige embryo's bestemd voor vernietiging. Ik ben tegen de financiering van de EU voor onderzoek naar overtollige embryo's bestemd voor vernietiging zoals omschreven in het verslag-Caudron, conform het standpunt van de Fractie van de Europese Volkspartij.

Belder (EDD)
De ethische aspecten van het kaderprogramma herbergen mijn voornaamste punt van zorg, met name het onderzoek op 'overtollige' embryo's. De bescherming van dit door God gegeven leven is niet opgeefbaar. Het eindresultaat houdt onvoldoende rekening met het omstreden karakter van dit onderzoek. Vanuit ethische invalshoek een drietal kanttekeningen.
Allereerst, de Raad heeft de toegezegde meer gedetailleerde richtsnoeren niet concreet ingevuld. Het is derhalve voor het Europees Parlement onmogelijk daarop te reageren in tweede lezing. Dat is niet billijk voor wetgeving die tot stand komt via de medebeslissingsprocedure.
Ten tweede mag het Europees Parlement principieel zijn standpuntbepaling niet laten beheersen door verdeeldheid in de Raad. Een mogelijke conciliatie zou niet zijn oorzaak vinden in het optreden van het Europees Parlement, maar in de weigerachtige houding van de Raad ten aanzien van ethiek.
Ten derde, het probleem blijft bestaan dat burgers gaan meebetalen aan onderzoek dat in verscheidene lidstaten strafbaar is. Actieve steun aan dit omstreden onderzoek strijdt met de uitspraak van de commissaris dat beslissingen inzake het toestaan van dergelijk onderzoek moet worden overgelaten aan de lidstaten. Mijn vraag hoe de Europese Commissie wil tegengaan dat ethiek gebruikt wordt als concurrentiefactor, blijft onbeantwoord.

Fitzsimons (UEN)
. (EN) Ik verwelkom het beleid van concentratie op een select aantal prioriteitsgebieden in het kader van het aangekondigde programma. Ik geloof dat Europa hiermee een wezenlijke bijdrage kan leveren en zich verder kan richten op zijn doelstellingen van het proces van Lissabon.
De versteviging van de banden tussen Europa en nationale en regionale initiatieven kan rekenen op mijn onverdeelde steun. Gedecentraliseerd bestuur is hoogst welkom, want iedereen is voorstander van afslanking van de logge bureaucratie, die zorgt voor een stroperige uitvoering van Europese programma's en die bovendien veel geld opslokt.
Continuïteit op onderzoeksgebied is noodzakelijk, daar ben ik mij zeer wel van bewust. Dat geldt voor zowel de integriteit van de werkzaamheden als de betrokkenheid van het personeel bij de projecten. Wij moeten onze verantwoordelijkheid nemen in de activiteiten die moeten leiden tot een soepele overgang op het zesde programma.
Tot slot wil ik kort iets zeggen over de ethische aspecten van onderzoek. Hoewel het subsidiariteitsbeginsel voorschrijft dat elke lidstaat zelf kan beslissen wat voor onderzoek er binnen zijn landsgrenzen wordt verricht, mogen wij niet vergeten dat we het hier hebben over geld van de Europese belastingbetaler. In mijn land, Ierland, bestaat een duidelijk verbod op enige vorm van experimenten met menselijke embryo's of klonen.

Grossetête (PPE-DE)
Ik steun al lange tijd de onderzoeksinspanningen die op Europees niveau worden verricht. De discussie over het onderzoek naar stamcellen en overtollige embryo's moet geen emotioneel en beperkend karakter krijgen. Gezien de belangrijke basisbeginselen en universele waarden die wij nastreven, is het onze plicht om eugenetische risico's, zoals het klonen voor reproductieve doeleinden, volledig uit te sluiten.
Wij mogen onze ogen niet sluiten voor het feit dat veel zieken in afwachting zijn van nieuwe therapieën die voor velen een kans op genezing bieden. Het is de taak van de wetgever om aan te geven tot hoever het onderzoek kan gaan, maar het risico moet worden vermeden dat het onderzoek aan teveel beperkende voorwaarden wordt onderworpen. Wij dienen dan ook het Europa van de ontdekking een extra impuls te geven.
Het onderzoek heeft eveneens betrekking op het dagelijks leven van alle Europeanen op zeer belangrijke gebieden, zoals de voedselveiligheid, het tegengaan van grote rampen en de verbetering van de volksgezondheid. Onderzoek is dus onlosmakelijk verbonden met welzijn.
Ik ben dan ook ingenomen met de voorgestelde steun voor het onderzoek naar zeldzame ziekten.

Montfort (NI)
Het bedrijfsleven in de Unie heeft veel baat bij een Europees onderzoeksbeleid. Misschien meer nog dan op andere terreinen moeten wij ons op dit gebied daarom hard maken voor de totstandkoming van een versterkte samenwerking tussen de lidstaten. De economische groei van morgen zal immers met name afhangen van het welslagen van deze Europese ruimte van onderzoek.
Wij moeten evenwel constateren dat de definitie en reikwijdte van de belangrijkste ethische beginselen onvoldoende zijn verduidelijkt, terwijl in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad staat dat het onderzoek juist op deze beginselen gestoeld moet zijn.
Niet alle lidstaten volgen dezelfde benadering wat betreft het onderzoek naar menselijke embryo's. Dankzij recente wetenschappelijke ontdekkingen beschikken wij nu over een alternatief voor het gebruik van stamcellen van embryo's, namelijk dat van stamcellen van volwassenen. Wetenschappelijk onderzoek en ethische principes hoeven elkaar nu dus niet meer in de weg te staan.
Ik betreur het dan ook dat een meerderheid dit zeer belangrijke debat over de toekomst van het onderzoek niet opnieuw heeft willen openen. Feitelijk wordt hiermee de weg geopend voor de financiering door alle lidstaten van onderzoek dat sommigen op hun eigen grondgebied afkeuren. Dit vormt niet alleen een schending van de nationale soevereiniteit, maar ook van de morele soevereiniteit van de lidstaten en hun burgers.

Moreira da Silva (PPE-DE)
Therapeutisch klonen opent nieuwe mogelijkheden voor de behandeling van bepaalde ziekten, maar voor dat doel moeten wel embryo's vernietigd worden. Dit is de meest gebruikte, en daarom meest toegankelijke techniek, maar daarom nog niet de enige of de ideale. Juridisch gezien pleit ik voor een Europees verbod op het creëren van embryo's door klonen (of dat nu voor therapeutische of reproductieve doeleinden is). Op dit verbod moeten twee uitzonderingen worden gemaakt: meervoudige embryo's en de 64 beschikbare cellijnen.
Met betrekking tot de financiering van dit onderzoek (in het bijzonder het onderzoek zoals bedoeld in het zesde kaderprogramma, ofwel het in het verslag-Caudron genoemde onderzoek) stel ik voor dat prioriteit gegeven wordt aan onderzoeksprojecten voor therapeutische doeleinden waarbij gebruik wordt gemaakt van volwassen stamcellen.

Mussa (UEN)
De Europese ruimte van onderzoek wordt geleidelijk aan een feit. Dit is een ambitieus doel van de Europese Unie. Met het zesde kaderprogramma wil de Unie de onderzoeksactiviteiten dusdanig coördineren dat Europa in staat wordt gesteld het hoofd te bieden aan de mededinging van andere grote wereldmachten op wetenschappelijk en technologisch gebied.
De tenuitvoerlegging van de in het zesde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling 2002-2006 opgenomen projecten zullen voor het eerst afgestemd zijn op de algemene doelstellingen van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, te weten:
de versterking van de wetenschappelijke en technologische grondslag van de industrie en de gemeenschap;
de bevordering van het mededingingsvermogen van de industrie en de gemeenschap;
de bevordering van de onderzoeksactiviteiten overeenkomstig de in het Verdrag betreffende de Europese Unie neergelegde beginselen.
De prioritaire onderzoeksthema's die in het zesde kaderprogramma worden voorgesteld, zijn uitgewerkt aan de hand van 'maatstaven voor Europese meerwaarde?, hetgeen betekent dat
men vastbesloten is een kritische massa van financiële en menselijke hulpbronnen bijeen te brengen en verspilling zoveel mogelijk te voorkomen;
de in de verschillende landen van de Unie voorhanden deskundigheid moet worden gebundeld en vergelijkende studies moeten worden gemaakt op Europese schaal;
verbindingen tot stand moeten worden gebracht met de prioriteiten en belangen van de Unie;
transnationaal onderzoek moet worden verricht.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)
Ribeiro e Castro (UEN)
Na maanden onafgebroken arbeid en vele interinstitutionele debatten - hetzij openbaar, hetzij intern - moeten we nu helaas vaststellen dat de meerderheid van dit Parlement alle amendementen die op ethische en humanistische overwegingen waren gebaseerd, verworpen heeft. Deze meerderheid heeft zo laten zien voltrekt ongevoelig te zijn voor fundamentele menselijke waarden en is verder kennelijk behept met een kwalijke mentaliteit, volgens welke technologische vooruitgang altijd voorrang behoort te krijgen. Ik doel hier op de verwerping van de amendementen 89, 91, 92 en 95. Die verwerping werpt een smet op de Europese wetenschappelijke gemeenschap en het onderzoeksbeleid van de Europese Unie. Ik betreur bovenal de verwerping van amendement 89, dat ik zelf had voorgesteld. Ik pleitte daarin voor het principe van 'unanimiteit binnen de wetgeving?, omdat ik geloof dat dit beginsel juridisch gezien de enige werkelijk veilige oplossing biedt, met het volste respect voor de democratisch tot stand gekomen wetgeving van alle lidstaten. De arrogantie en blindheid van de meerderheid kan er nu toe leiden dat geld van belastingbetalers uit één lidstaat, waar een bepaald onderwerp, of een bepaalde techniek of methode verboden is, in een ander land gebruikt gaat worden voor de financiering van diezelfde onderwerpen, technieken of methodes. Dat is niet alleen een klap in het gezicht van de democratie en de nationale rechtssystemen, het is juridisch gezien volslagen absurd en een inbreuk op de normale hiërarchie van rechtsnormen.

Sacrédeus (PPE-DE)
Ik heb tegen het verslag gestemd. Vier lidstaten van de Europese Unie hebben de onschendbaarheid van het leven in hun grondwet opgenomen en dientengevolge een verbod op onderzoek naar stamcellen van embryo's, dat wil zeggen van ongeboren kinderen. In het kader van de gemeenschappelijke onderzoeksprogramma's van de Europese Unie zijn het Europees Parlement, de Commissie noch de Raad bereid rekening te houden met deze grondwettelijke bescherming. Dat betreur ik zeer.
Ook ik heb amendement 92 ondertekend, waarvan alle vier onderdelen zijn verworpen (193-284 met 22 onthoudingen, 183-293 met 21 onthoudingen, 182-303 met 21 onthoudingen alsmede 184-312 met 18 onthoudingen). Als gevolg hiervan kan het belastinggeld gebruikt worden voor een onwettige activiteit die in strijd is met de grondwet van vier lidstaten, waaronder Duitsland.
De ethische normen van het zesde kaderprogramma schieten derhalve ernstig tekort, met name wat betreft het onderzoek naar menselijke embryo's. De houding van de lidstaten ten opzichte van dergelijk onderzoek varieert sterk en dient gerespecteerd te worden. Hierdoor zou het vanzelfsprekend moeten zijn dat embryo's die bevrucht zijn in een reageerbuis en niet gebruikt worden, alsmede onderzoek waarbij embryonale stamcellen worden gebruikt, niet gefinancierd worden door de Europese Unie. De communautaire middelen moeten ten goede komen aan alle landen van de Unie. Lidstaten mogen niet, zoals nu, gedwongen worden om onderzoek te financieren dat in strijd is met de wet en met hun eigen grondwet.

Titley (PSE)
. (EN) Ik verwelkom dit verslag omdat het een grote stap voorwaarts betekent in de verwezenlijking van de doelstelling volgens welke de Europese Unie in 2010 de meest dynamische en concurrerende economie van de wereld moet zijn. Als dit programma niet wordt goedgekeurd kan Europa de hoop opgeven om op het wereldtoneel ooit nog een toonaangevende rol te spelen in onderzoek en technologie, een domein waarin wij ver achterop lopen bij de VS.
Het zesde kaderprogramma zal ook recht doen aan ethische beginselen, waaraan overal in Europa waarde wordt gehecht. In dat verband zullen met name de onderzoeksactiviteiten op het gebied van menselijk klonen voor reproductieve doeleinden verboden worden. Ik heb het gevoel dat de Europese instellingen tevreden kunnen zijn over de verantwoorde en effectieve overeenkomst op dit vlak. De wereldwijde voordelen van het zesde kaderprogramma moeten zo duidelijk mogelijk naar de burgers vertaald worden. De inhoud zal ten goede komen aan alle lagen van de samenleving, van jonge wetenschappers tot bejaarden. Het onderzoeksprogramma is overigens een programma dat zich bij uitstek leent voor Europese samenwerking. Ik ben er uitermate verheugd over dat de intelligentie van onze Europese wetenschappers in de Europese regio's financieel wordt beloond. Al met al zal het onze concurrentiepositie verstevigen en zal het een bijdrage leveren aan de bestrijding van ernstige ziekten en milieuproblemen.

Ebner (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier in het bijzonder ingaan op twee amendementen in het verslag-Schnellhardt en bevestigen dat ik voor heb gestemd, te weten voor de amendementen 129 en 82. Ik vind het verslag in zijn geheel zeer evenwichtig en ik feliciteer collega Schnellhardt met zijn werk. Ik denk dat de aanneming van de beide amendementen door de plenaire vergadering heeft laten zien dat er een zinvol compromis kan worden gevonden tussen de aanspraak op Europese regelingen en het gebruik van het gezond verstand bij kleine hoeveelheden. Bovendien kan het thema subsidiariteit ook bij hygiënevoorschriften op het gebied van de jacht zinvol worden toegepast. Ik hoop dat de betreffende bepalingen in de nationale regelingen worden opgenomen.

Fatuzzo (PPE-DE).
Het eerste verslag-Schnellhardt gaat over de verordening over de gezondheid van levensmiddelen in Europa. U ziet, mijnheer de Voorzitter dat zoals altijd de meeste leden van het Europees Parlement afwezig zijn. Weet u waarom? Wel, ze zijn gaan eten. Ik weet zeker dat velen onder hen traditionele, lokale en regionale specialiteiten aan het genieten zijn. Zo hebben de Italianen bijvoorbeeld hun gorgonzola, hun spek van Colonnata, hun parmezaanse kaas, hun spaghetti al pesto, hun fettuccine al tartufo, hun pollo alla diavolo, enzovoort. Dat zijn regionale specialiteiten - en ik weet wel dat zoveel heerlijks u doet watertanden, maar nog even geduld - die gelukkig worden beschermd met het verslag-Schnellhardt. Ik zou echter graag willen dat zij nog beter werden beschermd en dat alle Europeanen luid en onomwonden werd verzekerd dat hun regionale specialiteiten nooit van de Europese tafel zullen verdwijnen. Dat is pas een Europa dat dicht bij de burgers staat, mijnheer de Voorzitter!

De Voorzitter.
Het was niet eens zozeer ikzelf die zat te watertanden. Het secretariaat begon al uit te kijken naar de lunch.

Hyland (UEN)
Als afgevaardigde van Ierland, het 'voedseleiland', ben ik mij uitermate bewust van de noodzaak de Europese consumenten ervan te overtuigen dat Europese levensmiddelen aan de top staan als het gaat om hygiëne en kwaliteit.
Na een aantal schrikwekkende gebeurtenissen in de afgelopen jaren zijn er krachtige maatregelen getroffen om het totale productieproces voor levensmiddelen nauwkeurig te stroomlijnen. Niets kan aan het toeval worden overgelaten zodat de consumenten zich geen zorgen hoeven te maken.
Ik ben bijzonder ingenomen met de invoering van regels die bepalen dat van buiten de EU ingevoerde levensmiddelen moeten voldoen aan dezelfde strenge voorschriften als binnen de Europese Unie vervaardigde producten. Naarmate de uitbreiding naderbij komt moet dit thema hoog op de agenda blijven om ervoor te zorgen dat de normen waaraan de Europese consumenten gewend zijn geraakt, gehandhaafd kunnen blijven.
De hoeksteen van het voedselveiligheidsbeleid is de oprichting van de Europese Voedselautoriteit. Daarom is het uiterst zorgwekkend dat nu bijna een half jaar na de oprichting daarvan nog steeds niet bekend is waar deze autoriteit permanent zal worden gevestigd. Hiervan gaat een uiterst dubieus signaal uit richting de consumenten ten aanzien van de urgentie waarmee de Europese autoriteiten het vraagstuk van de voedselveiligheid aanpakken.

Fatuzzo (PPE-DE).
Ik heb weliswaar voor dit document over de gezondheid van voedingsmiddelen van dierlijke oorsprong gestemd, mijnheer de Voorzitter, maar met tegenzin. Mijns inziens doet het er niet toe waarom wij voor of tegen iets stemmen, als onze beweegredenen maar serieus en menselijk zijn. Daarom moeten wij voorstellen - en dat doe ik bij deze - de dieren menselijker te behandelen, of het nu gaat om vissen, koeien, schapen of varkens. Waarom moeten wij die alsmaar opeten? Waarom fokken wij deze dieren? Alleen maar om ze te slachten en op onze tafel te brengen? Ik ben geen vegetariër, mijnheer de Voorzitter, maar dat ontneemt mij niet het recht om op te komen voor de dieren! Ik ben er eigenlijk niet zo zeker van dat de goede God de dieren alleen maar voor onze tafel heeft geschapen. Wie weet zullen wij op een goede dag besluiten geen dierenvlees meer te eten. Dat wil ik bij deze dan ook voorstellen, mijnheer de Voorzitter.

Keppelhoff-Wiechert (PPE-DE)
. (DE) Ik juich de gedifferentieerde aanpak van de Commissie toe om door middel van specifieke hygiënevoorschriften voor levensmiddelen een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid te garanderen.
Het is alleen maar consequent dat deze voorschriften eveneens gelden voor wild, dat de consument in de handel in grote hoeveelheden wordt aangeboden. Desondanks moet absoluut een onderscheid worden gemaakt tussen handel en privé-verbruik van geschoten wild in kleine hoeveelheden. De jager die kleine aantallen wild na de jacht weggeeft of aan lokale winkels verkoopt, kan en hoeft niet aan dezelfde voorwaarden te voldoen als een vleesverwerkende groothandel. Voor de bijzondere situatie van de jagers moeten praktijkgerichte oplossingen worden gevonden. Hoe juist en verheugend deze nieuwe voorschriften ook zijn, de privé-jagers moeten van deze regeling worden uitgesloten!
Onze jagers hebben nu al een omvangrijke kennis op het gebied van wildhygiëne en wildpathologie. De geschoolde jager stelt zich bij afgifte van het door hem geschoten wild altijd al volledig verantwoordelijk voor de goede gezondheid van het dier en zal dit in de toekomst blijven doen.
De Milieucommissie van het Europees Parlement heeft verschillende amendementen goedgekeurd die in flexibiliteit voor de commercialisering van wild en vlees van wild voorzien, zonder de voedselveiligheid in gevaar te brengen. Ik verzoek met klem deze amendementen ook in de plenaire vergadering te steunen!

Nobilia (UEN)
In haar verslag - waar ik voor heb gestemd - zegt de rapporteur terecht dat de onderhavig ontwerpverordening en de daaropvolgende voorstellen innovatief zijn.
Dit voorstel is innovatief omdat de bestaande reglementering wordt gestroomlijnd en vereenvoudigd. De rapporteur vraagt zich evenwel ook af of de communautaire wetgeving - die ons systeem van voedselveiligheid tot een van de meest geavanceerde ter wereld maakt - misschien niet teveel hiaten bevat of, omgekeerd, misschien niet te zeer in detail gaat.
De werkelijkheid is dat er behoefte is aan een communautaire wetgeving met meer concepten en minder voorschriften. Een teveel aan voorschriften in een wetgeving betekent namelijk dat deze op den duur, op middellange en lange termijn, hiaten gaat vertonen en soms zelfs tegenstrijdig wordt al naar gelang de wetenschappelijke en technische vooruitgang en de veranderde valentie van de communautaire regels en/of invalshoeken en benaderingswijzen.
Hierbij zij gewezen op twee aspecten met betrekking tot zowel de huidige situatie als de toekomstige, door nieuwe concepten gekenmerkte situatie. Het eerste aspect betreft de toekomstige vaststelling van de taken, bevoegdheden en verantwoordelijkheden van ondernemers, lidstaten en Commissie. Het tweede aspect betreft de versterking van de rol van Europa - of, zo u wilt, van de Commissie - in de internationale instanties, en eerst en vooral de WTO. Inderdaad is voor dit laatste aspect echter ook behoefte aan een nieuw institutioneel Europa.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Ribeiro e Castro (UEN)
Het eerste van de twee verslagen van de heer Schnellhardt heeft betrekking op een voorstel voor een verordening inzake levensmiddelenhygiëne. Het doet ons deugd vast te stellen dat de bevoegde commissie een amendement heeft goedgekeurd dat de lidstaten vrijlaat om specifieke maatregelen uit te vaardigen voor lokale markten en de bedrijven die deze markten bevoorraden. Het staat de lidstaten bovendien vrij om traditionele ingrediënten en bereidingswijzen toe te staan, mits deze geen risico voor de hygiëne inhouden. Dat laatste aspect mag niet vergeten worden en onze inspanning moet er nu op gericht zijn voornoemde specialiteiten nauw te omschrijven, aangezien bepaalde begrippen nog niet voldoende duidelijk gedefinieerd zijn. Het behoeft geen betoog dat levensmiddelenhygiëne van fundamenteel belang is, maar we moeten ons teweer stellen tegen de overdreven ideeën van fundamentalisten. Die leiden tot een overdaad aan bureaucratie voor de lokale markten, terwijl een aantal lokale producten eenvoudigweg zou verdwijnen. Daarmee bewijzen we alleen de industrielobby's een dienst en schaden de diversiteit op het gebied van voeding. Dat zou een nieuwe slag zijn voor de Europese landbouw en onze nationale en regionale culturen.

Titley (PSE)
Ik verwelkom dit verslag dat oproept tot consolidatie van de bestaande Europese gezondheidsinspecties voor de levensmiddelenhygiëne en diergezondheid. Levensmiddelenhygiëne is iets dat het dagelijkse leven van de Europese burgers beïnvloedt, en is een onderwerp waarin veel mensen zeer zijn geïnteresseerd. Het is daarom belangrijk dat alle wetgeving die betrekking heeft op dit vraagstuk, zo duidelijk en toegankelijk mogelijk is.
Ook de oproep om alle levensmiddelenbedrijven te registreren is passend. Op dit moment bestaat zo'n stelsel nog niet en het is tijd dat levensmiddelenproducenten de enige verantwoordelijke worden voor de voedselveiligheid. Als dit gebeurt, zullen consumenten met minder bureaucratie te maken krijgen en een beter idee hebben van wie de schuldige is, wanneer er zich problemen met de veiligheid van voedsel voordoen.
Tot slot is ook de oproep welkom om onder de nieuwe regels alle vlees hetzelfde te behandelen. Er is geen dwingende reden om wild anders te behandelen dan andere soorten vlees, zoals nu het geval is. Als een Europese burger problemen met de veiligheid van voedsel heeft om tot de ontdekking te komen dat er een vrijstelling is voor het vlees in kwestie, kan dat dit hele pakket maatregelen zelfs betekenisloos maken.

Kindermann (PSE)
. (DE) Wegens een verzuim konden enkele verzoeken om aparte stemmingen resp. stemmingen in onderdelen, die in naam van mijn fractie moesten worden gesteld, niet op tijd worden ingediend. Het mondelinge verzoek om stemming in onderdelen over drie door onze coördinator ingediende amendementen, werd niet ingewilligd. In mijn hoedanigheid van rapporteur wil ik derhalve verklaren dat ik niet akkoord ga met de amendementen 4, 5 en 17 en bij amendement 11 alleen het slot steun, te weten de woorden ' De Commissie stelt de bevoegde autoriteiten, de lidstaten en het Europees Parlement op de hoogte van het resultaat van de controles', als aanvulling op de oorspronkelijke tekst van de Commissie. Amendement 16 steun ik zonder de woorden 'via het snellewaarschuwingssysteem'.
Aangezien in het verslag echter nog andere, veel belangrijkere amendementen staan, heb ik natuurlijk voor de en bloc in stemming gebracht amendementen en voor de wetgevingsresolutie gestemd, ook al ben ik het inhoudelijk niet met alle amendementen eens.

Patakis (GUE/NGL)
Kennelijk waren harde feiten - ernstige, nooit eerder voorgekomen ziekten en sterfgevallen - nodig om ons met de neus op de cruciale vragen te drukken in verband met de gezondheid van de veestapel, de kwaliteit van onze voedingsmiddelen en de enorme gevaren voor de veiligheid van de consument.
Natuurlijk is er behoefte aan duidelijke voorschriften voor de vaststelling van kwaliteitsnormen en voor de controle op de voedingsmiddelen, maar nog belangrijker is dat gekeken wordt naar de oorzaken van de aantasting en de kwaliteitsverslechtering van de voedingsketen. De meedogenloze wetten van de kapitalistische markt hebben van plantenetende dieren vleeseters gemaakt. Deze wetten moeten wij voor alles aan de kaak stellen en uitschakelen. Anders zullen wij ons beperken tot technische aspecten die de consument alleen maar misleiden en de volksgezondheid schaden.
De verantwoordelijkheid moet gezocht worden in de productie-intensivering, in de door handelaren en verwerkers op de producenten uitgeoefende druk, in de grote multinationale voedsel- en voedingsindustrieën, in de beperking van de productiekosten en de verhoging van het productievolume ter maximalisering van de woekerwinsten.
Tot slot worden geleidelijk aan steeds meer bevoegdheden van de veterinaire diensten van de lidstaten overgeheveld naar een superdienst van de Commissie, waardoor de nationale diensten worden veranderd in afdelingen van de Commissie. Wij zijn daar vierkant tegen. Daarmee worden namelijk heel andere, verdachte politieke doelstellingen gediend en niet de doelstellingen van efficiëntere controle en bescherming van de consumenten.

Ribeiro e Castro (UEN)
Dit is een uiterst belangrijk initiatief dat de verschillende richtlijnen die op dit gebied gelden in één tekst beoogt onder te brengen. Er bestaan op dit moment namelijk zeven richtlijnen met betrekking tot de hygiëne die in acht dient te worden genomen bij het in de handel brengen van producten van dierlijke oorsprong en de invoer van zulke producten uit derde landen. De bedoeling is om zo te verhinderen dat epidemieën zich via de handel in deze producten verspreiden. De bestaande Europese regeling is weinig transparant en heeft aanleiding gegeven tot discriminatie bij de behandeling van ziektegevallen. De Commissie heeft een nieuw model ontworpen om een uniforme regeling te verkrijgen, die tevens een vereenvoudiging van de Europese normen inhoudt. Een verordening is natuurlijk rechtsreeks toepasbaar, en dat betekent dat een andere tekortkoming van het huidige systeem - de grote verschillen tussen de in de lidstaten opgelegde sancties - nu eenvoudig kan worden gecorrigeerd. Ik sta achter dit idee, maar wil wel dat er voorzichtigheid wordt betracht. We zijn het in grote lijnen met deze aanpak eens, en hebben dienovereenkomstig gestemd. We zullen ons in de toekomst bij wetgeving over ditzelfde onderwerp door deze ideeën laten leiden.

Alavanos (GUE/NGL)
Mijn fractie, de GUE/NGL-Fractie, heeft haar handtekening gezet onder de gezamenlijke ontwerpresolutie over de betrekkingen tussen de EU en Rusland. Ik wilde bij deze wijzen op:
ten eerste het belang van de totstandbrenging van een dergelijk pan-Europees veiligheidssysteem en een dergelijke politieke dialoog, via met name de OVSE, die tegemoet kan worden gekomen aan de - te verwachte - zorgen van Rusland na de toetreding van de Baltische landen en Polen tot de Europese Unie. De uitbreiding van de NAVO naar het oosten zou echter een grote fout zijn daar Rusland iets dergelijks als een poging tot omcirkeling zou beschouwen;
ten tweede de noodzaak dat de Europese Unie de import van Russische producten in de kandidaat-landen na hun toetreding op positieve wijze bejegent en rekening houdt met de nog steeds voortdurende, grote mededingingsproblemen van de Russische industrie;
ten derde meer algemeen de noodzaak dat de Europese Unie het idee, de institutionele vormgeving en de economische mechanismen van een gemeenschappelijke Europese ruimte met Rusland en de Oekraïne bevordert. Als men de politieke en economische scheuren van de koude oorlog ook in deze tijd na de koude oorlog in stand houdt, voert men niet alleen een uitzichtloos maar zelfs zeer gevaarlijk beleid.

Bethell (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb de resolutie over Kaliningrad van mevrouw Hoff gesteund. We moeten het voorbeeld volgen dat de heer Patten gisteren in zijn opmerkingen heeft gegeven, en een duidelijke resolutie maken vóór samenwerking met Rusland en, wat betreft de kwestie van Kaliningrad, ons aanpassen aan de wensen van de mensen van dat kleine grondgebied.
De heer Poetin is een vriend van ons en we moeten hem aanmoedigen. Hij heeft Rusland economische groei gebracht op een moment dat het economische systeem van dat land in zeer groot gevaar verkeerde. Hij heeft het belastingstelsel op orde gebracht, wat laat zien dat een verlaging van de belastingtarieven heel vaak tot een toename van de belastinginkomsten leidt.
Tsjetsjenië is de smet op zijn blazoen - we moeten hierin kritisch staan tegenover de Russische regering.
De heer Poetin is gevoelig voor kritiek, en dit Europees Parlement zou een waarschuwend woord moeten laten horen waarvan door collega's zorgvuldig nota moet worden genomen, ook als ze op dit moment niet aanwezig zijn in deze Vergadering.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik kon natuurlijk onmogelijk tegen dit verslag van het Europees Parlement stemmen, want hierin wordt aangedrongen op meer aandacht voor de enclave van Kaliningrad die binnenkort geheel omringd zal zijn door grondgebied van de Europese Unie. Als je over Kaliningrad spreekt, spreek je over de Russische Federatie en geef je je mening over de betrekkingen tussen de Russische Federatie en de Europese Unie. In Italië heeft de heer Berlusconi duidelijk verklaard dat hij Rusland zo spoedig mogelijk wil laten toetreden tot de Europese Unie. Ik geloof daarentegen - en ik wil dit hier publiekelijk kenbaar maken - dat wij moeten wachten tot resultaten zijn geboekt met een associatieovereenkomst en een samenwerkingsovereenkomst, en tot van de Europese Unie de Europeanen deel uitmaken die daar veel te lang van verwijderd zijn gebleven, namelijk de Midden- en Oost-Europese landen. Veel en veel later kan dan eventueel worden gesproken over toetreding van Rusland tot de Europese Unie. Dat is nu absoluut nog voorbarig.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
Gewoonlijk maken de Europese leiders zich nauwelijks druk over de verslechterde situatie in Rusland na het einde van de Sovjetunie. Het maakt ze kennelijk niet uit dat het bankroet van de Russische economie te wijten is aan de plunderingen van de nieuwe rijken en de corrupte autoriteiten, en dat de Russische bevolking in armoede moet leven. Met de uitbreiding van de Europese Unie naar het oosten raakt nu echter een klein stukje van het in verval geraakte Rusland, de regio Kaliningrad, tussen twee lidstaten ingeklemd. Dit zal de nodige gevolgen hebben in termen van vervuiling en handel in drugs, wapens en mensen. Opeens zien we dat de EU zich 'in haar welbegrepen eigenbelang? ter zake inspanningen getroost.
Waaruit bestaan deze inspanningen? In feite heeft de Europese Unie geen enkele oplossing voorhanden, hetgeen in het verslag wordt erkend. Om die reden worden er allerlei vrome wensen in het verslag geuit. Zo wordt voorgesteld om aan beide zijden van de grens Europees-Russische grenspatrouilles te organiseren, zodat het voor de bewoners van de regio nog moeilijker wordt de grens te passeren. De Unie heeft zich bereid verklaard Kaliningrad subsidies te verlenen. Op deze manier wil de Unie van deze regio een 'proeftuin? maken die als brug moet fungeren tussen de EU en de rest van Rusland. Iedereen weet echter dat de subsidies alleen zullen dienen ter verrijking van de plaatselijke maffia die de macht in handen heeft.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Meijer (GUE/NGL)
. Ooit was Oost-Pruisen een bedreigende Duitse enclave temidden van Slavisch en Baltisch gebied. Straks wordt de oblast Kaliningrad, de noordelijke helft van voormalig Oost-Pruisen, een Russische enclave omringd door EU-lidstaten. Het is een gebied met een veel lager welvaartsniveau, met een grote milieuvervuiling en met een behoefte aan vrije doortocht door het Pools-Litouwse grensgebied naar Belarus en Rusland. Door de invoering van een visumplicht voor de huidige en toekomstige lidstaten van de EU dreigt dit gebied te worden afgesneden van de staat waartoe het behoort. De afgelopen tien jaar is vanuit het westen van Europa wel eens het idee ontwikkeld om het gebied Kaliningrad te bestemmen voor Wolga-Duitsers, die tijdens de Tweede Wereldoorlog hun eigen Sovjetrepubliek verloren, of voor andere bevolkingsgroepen zoals de Russische minderheden in de Baltische staten, zonder rekening te houden met de huidige tussen 1945 en 1991 uit alle delen van de voormalige Sovjetunie toegestroomde bevolking. Gelukkig wordt door de rapporteur nadrukkelijk niet geprobeerd om Kaliningrad terug te veroveren voor Duitsland door het af te scheiden van Rusland en de huidige bevolking te vervangen door een andere. De uitgezette koers om de oblast Kaliningrad te behandelen als een experimenterend deel van Rusland dat met instemming van Rusland sterk wordt betrokken bij zijn EU-omgeving en daartoe financiële steun krijgt, heeft mijn steun.

Fatuzzo (PPE-DE).
De stabiliteits- en convergentieprogramma's bieden, mijnheer de Voorzitter, de regeringen de gelegenheid de zwakken en de armen - waaronder ook de bejaarden en de gepensioneerden - te verpletteren door hen te zeggen dat zij geen geld hebben voor bijstand en voor de uitbetaling van pensioenen omdat zij het pact voor de stabiliteit en de groei moeten respecteren. Wij weten allen dat dat gewoon niet waar is. Het pact voor de stabiliteit en de groei kan ook worden gerespecteerd als men de pensioenen wel uitbetaald en zelfs verhoogd. Men kan zelfs geld geven aan de totaal berooide mensen als men de minder nuttige overheidsuitgaven maar vermindert. Daarom vraag ik alle bejaarde Europese burgers hun stem niet te verspillen door op de linkse en rechtse partijen van hun land te stemmen - waardoor het aantal stemmen op deze partijen met 33% zou verminderen aangezien 33 % van de kiezers bejaarden zijn - maar een partij van de gepensioneerden op te richten. Die partij zou dan 33% van de stemmen kunnen krijgen en 208 afgevaardigden naar het Parlement kunnen sturen. Die zouden natuurlijk veel beter werk kunnen doen dan een enkele ziel.

Berthu (NI)
Zojuist heeft het Europees Parlement het verslag-Marinos aangenomen. In dit verslag worden de praktische resultaten van de stabiliteits- en convergentieprogramma's in het kader van de EMU zeer geflatteerd weergegeven. Wij delen deze visie niet. Zeker, het stabiliteitspact is een logisch gevolg van de onderlinge afhankelijkheidsrelaties tussen de lidstaten die door de euro zijn ontstaan, in voor- en tegenspoed. Het vormt de uiting van de zoektocht naar een begrotingsmethode die in beginsel verstandig is.
Helaas moeten wij ook constateren dat er zich veel incidenten hebben voorgedaan in de eerste zes maanden nadat het pact van kracht werd. Deze incidenten nemen steeds ernstigere vormen aan. Denk maar aan Ierland, Italië, Duitsland en Portugal. Momenteel zit Frankrijk op het strafbankje. De onderlinge verschillen maken steeds duidelijker dat de nationale economieën en samenlevingen zich in hun eigen tempo moeten ontwikkelen, volgens hun eigen aard. Ze moeten niet in een strak, eenvormig keurslijf worden gedwongen.
De dynamiek van de euro begint die van de naties dus in de weg te staan. Straks komt het mogelijk tot een frontale botsing. De vraag is welke dynamiek het belangrijkst is voor de democratie. Uiteraard is dat die van de naties. Welke dynamiek heeft echter de meeste kracht? Deze vraag is moeilijker te beantwoorden en daarom hebben wij ons altijd zorgen gemaakt over het avontuur dat wij met de euro zijn aangegaan.

Figueiredo (GUE/NGL)
Wij hebben tegen het verslag-Marinos gestemd omdat dit verslag er welbeschouwd voor pleit dat we alles op alles moeten zetten om de bepalingen van het stabiliteitspact na te komen. De Commissie heeft zojuist, bij monde van de commissaris Solbes, hetzelfde gedaan. Deze drong erop aan dat er zo spoedig mogelijk - uiterlijk in 2004 - een begrotingsevenwicht (of zelfs een overschot) wordt bereikt.
Dit verslag steunt voor het grootste deel op de bekende neoliberale ideeën, wat betekent dat de economische en begrotingsproblemen steeds weer op de arbeiders afgewenteld worden. Er wordt dus opgeroepen tot loonmatiging, terwijl het begrotingstekort onder de 3% moet blijven. Verder moeten er 'structurele hervormingen worden uitgevoerd in een aantal sectoren van de economie, met name de goederen- en kapitaalmarkt - waaronder inbegrepen de pensioensector -, maar ook vervoer, energie en communicatie, en de arbeidsmarkten?. Een koekje van hetzelfde deeg dus.
Er wordt zelfs kritiek geleverd op Duitsland en Portugal, in de zin dat deze landen het stabiliteitspact niet precies zouden zijn nagekomen. Dat is onaanvaardbaar en volstrekt onrechtvaardig. Het gaat niet aan om volledig ongelijkwaardige situaties met elkaar te vergelijken, en geen rekening te houden met de socio-economische werkelijkheid van Portugal dat binnen de Europese Unie nog steeds het armste land is. Wij hebben altijd verdedigd dat we de maatregelen die de Portugese regering via een aanvullende begroting heeft genomen ongemoeid moeten laten, en juist het stabiliteitspact buiten werking moeten stellen.

Markov (GUE/NGL)
. (DE) De totale economische groei in de EU is in 2001 gedaald tot 1,6 procent (in 2000 bedroeg de groei nog 3,3 procent), het werkloosheidscijfer is vrijwel constant gebleven (7,7 procent in december 2001 en 7,9 procent in december 2000), het inflatiepercentage is met de invoering van de euro gestegen van 2,1 procent in december 2001 naar 2,5 procent in januari 2002, het aandeel van de investeringen ten opzichte van het Europees bruto binnenlands product ligt ver onder de waarde die nodig is voor aanhoudende groei.
In plaats van overheidsinvesteringen, een voortvarend programma voor het werkgelegenheidsbeleid en solide concepten voor het veiligstellen van de gezondheidszorg en pensioensystemen roept de rapporteur op tot strikte naleving van stabiliteits- en convergentieprogramma's als waarde op zich. Zijn voorstellen ter waarborging van deze programma's zijn net zo oud als verkeerd. Hij wil namelijk een duidelijke beperking van de uitgaven (uiteraard moet met name op de sociale uitkeringen worden bezuinigd) in plaats van een verbetering van de creditzijde. Hij wil gematigde looneisen, terwijl het algemene reële loon sowieso al afneemt en transnationale concerns tegelijkertijd enorme winsten boeken waarbij ze in veel gevallen niet eens belasting hoeven te betalen. Hoe moet met zo'n strategie de vraag worden gestimuleerd?
Een dergelijk verslag kan ik niet steunen.

Patakis (GUE/NGL)
Met het verslag wordt aangedrongen op een onverbiddelijke toepassing van het stabiliteitspact. Dat zal echter leiden tot een verslechtering van de levensomstandigheden van de grote volksmassa. In weerwil van alle verkondigingen heeft dit pact niet kunnen leiden tot een versterkte economische groei. Veeleer is daardoor het volksvijandige winstbejag versterkt via allerlei alibivoorstellen, zoals de voorstellen voor een ongebreideld neoliberaal, economisch en sociaal beleid van de EU, met alle tragische gevolgen van dien.
Ofschoon de sociale en economische situatie steeds slechter wordt en de ongelijkheden toenemen, wordt met alle kracht een beleid van structurele hervormingen doorgevoerd, een beleid waarmee de werkloosheid wordt verdeeld, soepele arbeidsvormen algemene ingang vinden en de onzekerheid van de werknemers toeneemt. Ten gevolge daarvan zullen miljoenen burgers veroordeeld worden tot armoede, ellende en marginalisatie, de loonkosten worden verminderd en een gestage winststijging van het kapitaal worden gegarandeerd.
De god van het begrotingsevenwicht eist offers: een versnelde hervorming van de pensioenstelsels en een volledige liberalisatie van de markt, opdat de monopolies hun activiteiten ongeremd kunnen voortzetten. De oproep tot begrotingsdiscipline is een poging om de uitgaven voor sociale bescherming, onderwijs, gezondheidszorg en diensten van algemeen belang steeds sterker te verminderen. Aan de uitgaven voor de versterking van het grootkapitaal wordt echter niet geraakt en de belastingschroef wordt steeds sterker aangehaald ten nadele van de werknemers.
Wij hebben tegen de resolutie gestemd omdat de beleidsvormen van de EU en de lidstaten tegen de behoeften van de werknemers en de boeren, tegen de behoeften van jan en alleman indruisen. Zij sluiten perfect aan bij de keuzes van het grootkapitaal: diens belangen worden behartigd. Wij staan het volk ter zijde dat zich hiertegen verzet en strijdt voor een ander beleid dan dit door het stabiliteitspact opgelegd, meedogenloos economisch en sociaal beleid.

Ribeiro e Castro (UEN)
De Portugese CDS/Partido Popular heeft zich de afgelopen jaren in de oppositie onderscheiden en felle kritiek geleverd op de ondeugdelijke wijze waarop de bij de verkiezingen van 17 maart verslagen socialistische regering de Portugese economie en openbare financiën van dat land de afgelopen jaren - en dat is dus de periode waarover we het hier hebben - heeft beheerd. Ik heb het als lid van deze CDS/Partido Popular niet gemakkelijk gevonden een standpunt te formuleren aangaande het verslag van de heer Marinos. We zijn het voor een goed deel eens met zijn kritiek en de wijze waarop hij de aandacht vestigt op de zorgwekkende situatie in een aantal landen. Ik ben het echter niet met hem eens als hij zegt dat de Raad strenger had moeten optreden. Het is al met al betreurenswaardig dat het zover heeft moeten komen. Met betrekking tot Portugal lijkt het me beter om het geweeklaag te staken en de aandacht te richten op al degenen die zich met deze kwesties bezighouden, en de nieuwe Portugese regering, die zich in een uitermate moeilijke situatie bevindt, te steunen bij haar pogingen om weer op het rechte spoor te geraken. De heer Solbes heeft gisteren, toen ik hem hierover ondervroeg, duidelijk aangegeven dat de Portugese regering de juiste kant opgaat. Ik geloof dat er alom begrip bestaat voor de inspanningen van de Portugese regering, en dat deze kan rekenen op de politieke steun van alle Europese instellingen. Ik ben er verder van overtuigd dat de Portugese regering de solidariteit van de meeste collega's in dit Parlement verdient.

Titley (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, wanneer we naar de betrekkingen met de Verenigde Staten kijken, moeten we onszelf afvragen of de Verenigde Staten bereid zijn om zich aan multilaterale overeenkomsten te houden. We hebben gezien wat er is gebeurd met betrekking tot Kyoto. We hebben de poging tot sabotage van de VN-Conferentie over de verspreiding van kleine wapens gezien en nu hebben we de Farm Bill die op het punt van subsidies voor boeren de in de WTO vastgestelde grenzen dreigt te overschrijden.
Zorgwekkend hier is dat zowel de EU als de Verenigde Staten in de Overeenkomst van Doha aan de kleinere landen hebben beloofd dat ze toegang zouden hebben tot onze textiel- en landbouwmarkten. Nu lijken de Verenigde Staten daar op terug te komen, net zoals ze dat hebben gedaan voor textiel met betrekking tot de Caribische landen.
Het echte gevaar is niet alleen de boodschap die de Farm Bill de armere landen zendt, maar dat de Farm Bill ook die leden van de EU zal aanmoedigen die tegen onze eigen landbouwhervormingen zijn. We hebben enorme vooruitgang geboekt met de hervorming van het GLB, maar er moet nog veel meer gebeuren. Ik hoop dat de acties van de Verenigde Staten die zijn bedoeld om stemmen te lokken voor de verkiezingen in november, niet de leden van de EU zullen aanmoedigen die tegen verdere hervormingen zijn.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in het vorige verslag sprake wij over de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Russische Federatie. In het verslag van de heer Elles is daarentegen sprake van de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika. Ik heb hiervoor gestemd omdat deze betrekkingen mijns inziens moeten worden verstevigd. Ik zou zelfs verder willen gaan en een voorstel willen doen voor de instelling van een interparlementair comité bestaande uit leden van het Congres van de VS en leden van het Europees Parlement dat meerdere malen per jaar bijeenkomt. Ik wil echter eerst en vooral dat de Verenigde Staten de doodstraf afschaffen en de willekeurige verkoop van wapens aan alle grote warenhuizen in het land verminderen. Dat zou de verbetering van de reeds uitstekende betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika zeer zeker ten goede komen.

Figueiredo (GUE/NGL).
Wij keuren de vandaag door dit Parlement aangenomen resolutie op een groot aantal punten ten sterkste af. Onze kritiek richt zich allereerst tegen het feit dat de NATO wordt gezien als het kader waarbinnen de verhouding tussen de Verenigde Staten en de landen van de Europese Unie moet worden gedefinieerd. De NATO stelt zich tot doel een partnerschap voor wereldoverheersing te worden, en daarom worden het opzetten van een 'Europees leger? en de ontwikkeling van de militaire industrie als eerste prioriteiten genoemd.
Er wordt heel voorzichtig melding gemaakt van het feit dat de Verenigde Staten een aantal fundamentele protocollen, overeenkomsten en verdragen niet is nagekomen, maar de resolutie levert geen kritiek en veroordeelt de Verenigde Staten niet als verantwoordelijke voor de verslechtering van de huidige situatie, als gevolg van de oorlog, de steeds ingrijpender militaire interventie, de bewapeningswedloop en de steun voor het criminele beleid van de Israëlische regering tegen het Palestijnse volk.
Verder zij gewezen op de voorzichtige reactie van de EU op het feit dat de VS de handelsregels niet nakomen, vooral als het gaat om de steun voor landbouwexporten. Ook het tegen Cuba gerichte embargo van de VS en het 'Colombia-plan? worden niet veroordeeld, en dat zijn maar twee voorbeelden uit een lange reeks.

Korakas (GUE/NGL)
De grondgedachte van het verslag is dat de EU niet voor de VS onder mag doen als het gaat om het plannen en uitvoeren van agressieve oorlogen, het herverdelen van de markten en het onderwerpen van de volksbewegingen die zich verzetten tegen de 'nieuw orde?.
Voor de EU is de NAVO 'de fundamentele garant voor de euro-atlantische stabiliteit en veiligheid, het voornaamste kader voor de operaties van het bondgenootschap?. De Unie eist de rol voor zich op van 'consequente en gelijkwaardige partner van de VS? in het kader van de NAVO. Daarom wordt in het verslag voorgesteld de militaire uitgaven van de lidstaten te verhogen.
Vraagstukken zoals de imperialistische interventie in Afghanistan, de dreigende oorlogsuitbreiding, het vertrek van de VS uit het ABM-Verdrag, de voorbereidingen voor de starwars, het verschrikkelijk perspectief van een kernoorlog en de afschaffing van de democratische grondrechten worden niet door de rapporteur genoemd. Er wordt slechts 'betreuren? tot uiting gebracht over het feit dat de VS op eigen houtje hebben gehandeld, zonder de EU, de NAVO en de VN.
Wat het intern antagonisme in het imperialistische kamp betreft, wordt in het verslag de VS gevraagd zijn verplichtingen jegens de WTO, de IMF en de Wereldbank na te komen.
De aanneming van het verslag door de plenaire vergadering toont aan dat het Europees Parlement een EU ambieert die nog autoritairder, nog militaristischer en agressiever is. Voor de communisten komt dit niet als een verrassing. Hoopgevend is evenwel het feit dat de volkeren in de EU en heel de wereld zich hier nu rekenschap van geven en zich daartegen verzetten.
Daarom hebben de Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland tegen dit verslag gestemd.

Queiró (UEN)
Het verslag-Elles is over het algemeen goed doorwrocht. Dit verslag is vooral bedoeld als een bijdrage aan het debat over de versterking van de betrekkingen binnen de nieuwe globale context. Daarnaast wordt aangegeven dat het Parlement spoedig een officieel standpunt over deze materie zal formuleren.
De strategie die voor het opstellen van dit verslag is gevolgd, is volgens ons vrij efficiënt. De rapporteur herhaalt met een zekere regelmaat de uitdrukkingen 'nieuwe uitdagingen? en 'in het belang van de wereld als geheel?, en hij heeft het dan zowel over economie als over veiligheid. Op die wijze maakt hij duidelijk hoe belangrijk het is dat we de transatlantische banden aanhalen.
Het verslag en de eruit voortvloeiende resolutie bevatten echter wel een ondubbelzinnige oproep tot de communautarisering van het Europees veiligheids- en defensiebeleid, en daar ben ik het niet mee eens. Ik kan mij al evenmin vinden in de al te sterke kritiek op het buitenlandse beleid van de Verenigde Staten. Dat draagt niet bij tot het wederzijds vertrouwen dat we nodig hebben om een oplossing te vinden voor de problemen. De Verenigde Staten en de Unie hebben beslist veel gemeen, en dat gemeenschappelijk gedachtegoed moet versterkt worden, zodat het ook in de toekomst onze werelddelen kan blijven verbinden. Vandaar onze stemonthouding.

De Voorzitter.
Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.
(De vergadering wordt om 13.19 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Voorzitter.
Voordat we verdergaan met onze agenda, wil ik de aanwezige leden van het Parlement erop wijzen dat ik de afgelopen week een kort werkbezoek aan Cyprus heb gebracht. Zoals u weet, is dit een cruciaal en doorslaggevend tijdstip voor het hele uitbreidingproces en vooral voor Cyprus. Er doet zich nu een unieke gelegenheid voor aan te dringen op een allesomvattende regeling. Daarin kan de naderende toetreding tot de Europese Unie een rol spelen. Deze toetreding vormt zeker een dwingende deadline.
Ik meld dit omdat de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan, vandaag in Cyprus is. Ik wil namens het Parlement de hoop uitspreken dat zijn bezoek een nieuwe impuls zal geven aan de onderhandelingen onder vier ogen die in Cyprus plaatsvinden en waarvoor hij zijn goede diensten aanbiedt. Ik wil dit Parlement vragen om samen met mij beide partijen een boodschap van steun te sturen en hen aan te moedigen deze kans te grijpen.
De Voorzitter.
Aan de orde zijn de verklaringen van de heer Solana, Hoge Vertegenwoordiger voor het GBVB, en van de Commissie over de situatie in het Midden-Oosten.

Solana
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mijn verontschuldigingen aanbieden voor het feit dat ik 24 april afwezig was toen ik verondersteld werd te komen en deel te nemen aan het debat met commissaris Patten. Ik bevond me die dag echter op een heel andere plaats, namelijk in een vergadering met president Arafat, die zich nog steeds zonder bewegingsvrijheid in de Mukata bevond. Ik ben er zeker van dat u er begrip voor hebt dat ik niet bij u kon zijn.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, ik wil direct inhaken op hetgeen de Hoge Vertegenwoordiger zojuist heeft gezegd, maar eerst opmerken dat we in het Midden-Oosten opnieuw worden geconfronteerd met terreur als vergelding. Opnieuw zijn de afgelopen week Israëlische burgers op brute wijze vermoord toen iemand zich in Rishon-Le-Zion bij een zelfmoordaanslag opblies. Ik weet dat we dit allemaal uit de grond van ons hart veroordelen. Voor zulke daden bestaat geen enkele rechtvaardiging. Ik ben blij dat de Arabische leiders deze verschrikkelijke zelfmoordaanslagen nu openlijk veroordelen. Er moet een einde aan komen en de Palestijnse leiders moeten, zoals we meermaals hebben gezegd, alles doen wat in hun macht ligt om het terrorisme te beheersen en te voorkomen.
Geweld tegen burgers is nooit te rechtvaardigen als uiting van politieke aspiraties of frustraties. We blijven eisen dat de Palestijnen terroristische netwerken ontmantelen en een einde maken aan de gewapende intifada.
Er zal in het Midden-Oosten geen akkoord komen als er geen levensvatbare Palestijnse staat wordt gecreëerd en als er geen Israël is dat veilig, binnen erkende grenzen kan leven en de verzekering heeft dat het niet door terugkerende vluchtelingen wordt overspoeld. We mogen ook geen enkele twijfel erover laten bestaan dat voor een Palestijnse staat terugkeer naar de grenzen van 1967 noodzakelijk is, of iets dat daar heel dicht bij in de buurt komt, en dat deze staat niet kan worden opgesplitst in stukjes land die van elkaar worden gescheiden door nederzettingen. Zonder de stichting van zo'n levensvatbare Palestijnse staat en een staat Israël die door de hele internationale gemeenschap wordt erkend, zal de waanzin doorgaan, zullen kinderen worden vermoord en zal er bloed vloeien. Het besluit dat de Likud de afgelopen zondag heeft genomen om zich te kanten tegen het hele idee van een Palestijnse staat - waar de Hoge Vertegenwoordiger naar verwees en dat ook is veroordeeld door de heer Peres en anderen - zou ons, indien het zou worden gehandhaafd tegen de wens van de hele internationale gemeenschap in, met inbegrip van de regering van de Verenigde Staten, volgens de woorden van voorzitter Benjamin Ben-Eliezer van de Israëlische Arbeidspartij leiden "naar een tijdperk van aanhoudende confrontatie en bloedige gevechten".
Laat ik me even concentreren op de Palestijnse Autoriteit, zoals de Hoge Vertegenwoordiger heeft gedaan. Het Palestijnse bestuur dat uit de as van het oude voortkomt, moet opener, democratischer en transparanter zijn. We zeggen dit al lange tijd en we hebben er samen met een groot aantal Palestijnen en de internationale gemeenschap actief aan gewerkt. Ik kan het Parlement een artikel aanbevelen in de International Herald Tribune van vandaag, waarin een Palestijnse academicus, die nu aan de Universiteit van Cambridge werkt, de argumenten voor hervorming van de Palestijnse Autoriteit heel duidelijk uiteenzet. We weten dat hervorming moeilijk is. Kijkt u maar naar de moedige besluiten en periodes van ontberingen die de kandidaat-landen en onze buren op de Balkan hebben doorgemaakt. Hervorming moet er echter komen. Ik twijfel er niet aan dat dit haalbaar is, als de Palestijnen maar het vertrouwen kunnen hebben dat hun inspanningen voor de opbouw van instellingen zullen worden beloond met een staat en niet met verwoesting.
De Commissie financiert, zoals het Parlement weet, met betrekking tot deze hervormingsvraagstukken een project onder voorzitterschap van Michel Rocard - een bekend lid van dit Parlement - en met Henry Siegman als projectleider. Dat werk heeft de Commissie er al toe aangezet strikte voorwaarden te stellen voor de steun met de begroting van de Europese Unie. We zijn een van de weinige donors die duidelijke, concrete en tastbare voorwaarden aan zijn steun heeft verbonden. Daarmee dwingen we de Palestijnse Autoriteit om concrete hervormingsmaatregelen uit te voeren. Zo hebben we op de eerste plaats de transparantie in de openbare financiën van de Palestijnse Autoriteit vergroot. Op de tweede plaats hebben we geholpen bij de consolidatie van alle bronnen van belastinginkomsten van de Palestijnse Autoriteit in één liquiditeitenrekening, die nauw in de gaten wordt gehouden door het Internationaal Monetair Fonds. Op de derde plaats hebben we erop gestaan dat het Ministerie van Financiën de volle verantwoordelijkheid op zich nam voor het beheer van de loonlijst van de Palestijnse Autoriteit. We hebben ook een personeelsstop voor de publieke sector en een strikt uitgavenplafond binnen een sober begrotingsbeleid geëist.
Met andere woorden, we doen al heel veel. We moeten deze inspanningen echter verdubbelen om het fundamentele hervormingsproces voort te drijven. Ik herhaal dat niemand zich meer heeft ingespannen dan wij om in de Palestijnse gebieden hervormde, levensvatbare en transparante instellingen tot stand te brengen.
We willen snel een orgaan ingesteld zien dat verantwoordelijk is voor het hervormingsproces. We willen het financiële controlemechanisme versterkt zien. We willen zien dat accountants van de Palestijnse Autoriteit verantwoording afleggen aan de wetgevende macht. We willen gedetailleerde verslaglegging over de uitvoering van de begrotingen en de overheidsschulden van de Palestijnse Autoriteit. We willen de ontwikkeling van een gelijkgeschakeld pensioenstelsel waar heel het overheidspersoneel onder valt, en we willen dat de door donors gefinancierde investeringsbegroting van de Palestijnse Autoriteit wordt opgenomen in de algemene begroting voor 2003, zodat de investeringsbegroting onder de directe controle van het Ministerie van Financiën komt te vallen. Wat de Hoge Vertegenwoordiger heeft gezegd, is absoluut juist: de Palestijnse Autoriteit moet meer gaan lijken op en zich meer gaan gedragen als een regering, en dat geldt niet alleen voor de gewone regeringsactiviteiten maar ook - en in het bijzonder - voor de veiligheidsdiensten.
We willen ook een hervorming zien van het Palestijnse gerechtelijk apparaat. De langverwachte afkondiging van de wet inzake de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht is een voorwaarde voor verdere begrotingssteun van de Europese Unie. Als deze wet wordt afgekondigd, zullen we een bijdrage leveren in de vorm van technisch advies en steun voor een gerechtelijk hervormingsprogramma dat goed bestuur en respect voor de rechtsorde helpt bijbrengen.
Volgens de Wereldbank bedraagt de materiële schade die door de Israëlische militaire operaties aan de Palestijnse infrastructuur en instellingen is toegebracht, ruwweg 300 miljoen Amerikaanse dollar, waardoor de zeer dringende behoeften dit jaar stijgen tot een totaal van 2 miljard Amerikaanse dollar. De kloof tussen de steun die al is toegezegd, en de geschatte behoefte is nu ongeveer 800 miljoen Amerikaanse dollar.
Met de rest van de internationale donorgemeenschap, met inbegrip van de Verenigde Staten, zijn wij van plan om de Palestijnse Autoriteit te steunen bij haar hervormings- en wederopbouwinspanningen.
Een team van de Commissie stelt momenteel de schade aan de infrastructuur vast en beoordeelt de institutionele capaciteit van de Palestijnse autoriteiten en van de gemeentebesturen. Dit verslag zal voor ons als leidraad dienen bij onze herstel- en wederopbouwinspanningen. Op de korte termijn moeten we werken aan een "quick-start package" om de administratieve diensten weer draaiende te krijgen. Daar is een heel eenvoudige reden voor: met de vernieling van computers, documenten, loonlijsten en eenvoudige boekhoudkundige informatie, kan ik niet voor dit Parlement verschijnen en zeggen dat het geld dat we in de toekomst van het Palestijnse volk investeren, goed wordt besteed, tenzij we iets heel snel functionerend kunnen krijgen. We hebben dus iets nodig, en snel ook, om de essentie van fatsoenlijk bestuur in Palestina tot stand te kunnen brengen.
Bij dit werk hebben we te maken met een ernstig dilemma. Niet alleen de Palestijnen maar ook de Israëli's willen dat we de infrastructuur en instellingen weer opbouwen die eerder door de internationale gemeenschap zijn betaald en door het Israëlische leger zijn verwoest. Hoe kunnen we er zeker van zijn dat dit niet opnieuw gebeurt? Het antwoord is dat we die garantie niet kunnen geven. Ik vind echter dat we evenmin onze verantwoordelijkheden mogen ontlopen.
Ondertussen wordt een zeer zwaar beroep gedaan op onze middelen. We verstrekken dit jaar via de Palestijnse Autoriteit, via de Organisatie van de Verenigde Naties voor hulpverlening aan Palestijnse vluchtelingen (UNRWA) en in de vorm van humanitaire hulp al 230 miljoen euro aan de Palestijnen. Zodra de behoeften zijn vastgesteld, komen we terug om het Parlement en de Raad te informeren over de volledige financiële gevolgen en om uw hulp te vragen bij het bieden van een passend antwoord van de Europese Unie. Ik wil het volgende opmerken: de wederopbouw zal niet goedkoop zijn en het zal voor ons niet goedkoop zijn om de retoriek waar te maken die we met verve, welbespraaktheid en - daar ben ik zeker van - goede bedoelingen hebben gebruikt. Als we willen waarmaken wat we hebben beloofd, gaat dat geld kosten.
De afgelopen paar weken is de Palestijnse Autoriteit beticht van misbruik van Europees geld. De Israëlische regering heeft een dossier samengesteld waaruit zou blijken dat Yasser Arafat en de Palestijnse Autoriteit begrotingssteun die door de Arabische staten, Noorwegen en de Europese Unie is gegeven, stiekem hebben gebruikt om aanhangers van terrorisme te financieren of zelfs om terroristische daden rechtstreeks te financieren. Vergelijkbare aantijgingen zijn geuit in verband met de CIA; we bevinden ons dus in interessant gezelschap. Dit zijn uiterst ernstige zaken en wij onderzoeken ze natuurlijk zeer grondig. Tot dusver hebben we geen nieuw bewijs gevonden dat geld van de Europese Unie zou worden gebruikt voor andere doelen dan de doelen die tussen de Europese Unie en de Palestijnse Autoriteit zijn overeengekomen. In dit stadium lijken de aantijgingen ongegrond, en doen ons denken aan hetgeen kortgeleden over tekstboeken werden gezegd.
Dit is ook terug te vinden in de toon van de verslaggeving in de media. De eerste koppen in de Europese en Israëlische pers waren: "EU financiert terreur". Nu zeggen de nieuwsberichten alleen dat "EU-middelen mogelijk onbedoeld verkeerd zijn gebruikt". Deze aantijgingen moeten worden gezien in de context van de pogingen om president Arafat en de Palestijnse Autoriteit van hun legitimiteit te beroven en om de steun van donors zwakker te maken op een moment dat de internationale gemeenschap druk op Israël uitoefent om serieuze onderhandelingen aan te gaan.
We nemen de Israëlische aantijgingen desondanks bijzonder serieus en we zullen, zoals ik heb gezegd, alle aanwijzingen van misbruik van middelen van de Europese Unie grondig blijven onderzoeken. Zulk misbruik zou niet kunnen worden getolereerd, net zo min als we de vernieling door Israël van 20 miljoen euro aan door de EU gefinancierde projecten kunnen tolereren.
We zullen de Palestijnse Autoriteit vragen om volledig mee te werken aan het ophelderen van alle aantijgingen met betrekking tot het gebruik van middelen van de Europese Unie. We moeten erop kunnen vertrouwen dat het geld goed wordt gebruikt. Dat is mijn verantwoordelijkheid tegenover dit Parlement, en het is zowel mijn verantwoordelijkheid als onze verantwoordelijkheid tegenover alle belastingbetalers in de Europese Unie.
Nu hebben wij behoefte aan een sterke en gezamenlijke inspanning van de internationale gemeenschap om de Palestijnse Autoriteit te hervormen en weer op te bouwen als het legitieme bestuurlijke orgaan in de Palestijnse gebieden en als de enige geldige gesprekspartner in de aanstaande vredesbesprekingen, waarover de Hoge Vertegenwoordiger heeft gesproken.
Er zijn zo veel debatten over het Midden-Oosten geweest waarin we allemaal onze afschuw over de afdaling in de afgrond hebben geuit en onze gemeenschappelijke aanpak van het politieke herstel en het opbouwen aan een duurzame vrede uiteen hebben gezet.
Vandaag was het mijns inziens goed niet zozeer te herhalen wat al zo vaak is gezegd en wat in de media op grote schaal wordt gemeld, maar om me te concentreren op de praktische rol die de Europese Unie even effectief, of zelfs nog effectiever dan alle anderen, kan en moet spelen in het bouwen aan een betere toekomst.
Ik hoop alleen dat we de kans krijgen om deze uitdaging aan te gaan.
Tot slot zou ik me van harte willen aansluiten bij de opmerkingen die de Hoge Vertegenwoordiger aan het einde van zijn verklaring heeft gemaakt. Elke daad van antisemitisme is onaanvaardbaar; elke daad van antisemitisme hoort in democratische, pluralistische maatschappijen onomwonden te worden veroordeeld, net als elke daad van racisme waar dan ook moet worden veroordeeld. Maar het is niet antisemitisch om het oneens te zijn met de heer Ariel Sharon of met besluiten van de Likudpartij, of met bepaalde dingen die door een bestaande regering worden gedaan. Ik ben er zeker van dat we allemaal, net als andere leden van dit Parlement, een levensvatbare, veilige Israëlische staat willen die in vrede met zijn buren leeft. Ik vind het pervers om te suggereren dat het antisemitisch is om dat te bepleiten.
Galeote Quecedo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de situatie in het Midden-Oosten staat helaas nog altijd op scherp. De grootscheepse restricties waaronder de Palestijnse bevolking te lijden heeft zijn nog steeds niet opgeheven en ook de militaire druk duurt voort. Er vinden nog steeds terroristische aanslagen plaats en, zoals vandaag reeds is gezegd, hebben afgelopen week nog eens 15 burgers de dood gevonden en zijn meer dan vijftig mensen gewond geraakt.
Wij moeten terdege beseffen dat de regering van geen enkele democratische samenleving haar handen in de schoot kan leggen wanneer haar land iedere week het slachtoffer wordt van een terroristische aanval. De Likud heeft helaas een betreurenswaardige resolutie aangenomen, maar aangezien deze partij binnen de Knesset én binnen de Israëlische samenleving in de minderheid is - zoals ook blijkt uit het onderzoek waarnaar de heer Solana heeft verwezen - mag het belang hiervan niet te hoog worden aangeslagen. En natuurlijk vertolkt ook de leider van de radicale islamitische organisatie Hamás niet de mening van de Palestijnse Autoriteit.
Gelukkig zijn er ook enkele hoopgevende tekenen: de enorme demonstratie in Israël voor een beëindiging van de bezetting van de Palestijnse gebieden of de verklaringen van president Arafat waarin hij de terroristische aanslagen veroordeelt, de politie tot actie aanzet en signaleert dat hij bereid is een joodse Israëlische staat te accepteren, een verklaring die overeenkomt met die van Egypte, Saoedi-Arabië en Libië in Sharm-el-Sheikh. Positief is natuurlijk ook dat er een einde is gekomen aan het beleg van het hoofdkwartier van Arafat en van de Geboortekerk in Bethlehem.
Sommige van deze hoopgevende tekenen dragen duidelijk het stempel van de Europese Unie - en dit moeten wij goed beseffen, aangezien wij er vaak toe neigen onze eigen capaciteiten te onderschatten. De bemiddeling door de Europese Unie is van cruciaal belang en daarom moeten de onterechte en ongegronde aantijgingen omtrent misbruik van de communautaire steun ook met klem van de hand worden gewezen. Ik ben verheugd over de vlotte en overtuigende uiteenzetting van commissaris Patten, maar zou, zoals hij ook zelf heeft gezegd, nogmaals willen benadrukken dat wij uiterst omzichtig te werk moeten gaan. Mijn fractie heeft al eerder vraagstekens geplaatst bij de besteding van een gedeelte van de steun voor onderwijs.
De bij het conflict betrokken partijen erkennen dat de inbreng van de internationale gemeenschap onmisbaar is. Wij moeten ons steentje bijdragen tot de consolidering van het Kwartet, zodat dit een internationale conferentie kan organiseren waarbij vanzelfsprekend de Arabische landen moeten worden betrokken. Bovendien moet ook volstrekt duidelijk zijn dat voor de Europese Unie bij deze conferentie een belangrijke rol is weggelegd.

Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, mijnheer de commissaris, dames en heren, het nieuws dat de Hoge Vertegenwoordiger ons vandaag heeft meegedeeld, stemt ondanks de ernst van de situatie tot hoop. Het is een feit dat er nog steeds aanslagen en standrechtelijke executies plaatsvinden, maar sinds vorige maand is er toch verandering in de situatie gekomen. In verband met de stopzetting van het beleg van Arafats hoofdkwartier is er een overeenkomst gesloten en de belegering van de Geboortekerk is beëindigd. Maar dit is niet het enige wat er is gebeurd. Onder andere heeft het congres van de Likud een resolutie aangenomen waarnaar de Hoge Vertegenwoordiger reeds heeft verwezen. Netanyahu doet zelfs Sharon er gematigd uitzien, maar wij mogen niet vergeten dat deze twee persoonlijkheden namens de staat Israël de akkoorden van Wye Plantation hebben ondertekend, en dit schept toch verplichtingen. Van groot belang was ook de vredesdemonstratie in Tel Aviv waaraan meer dan honderdduizend mensen hebben deelgenomen, en tot besluit een feit dat meestal niet wordt vermeld, namelijk dat de Israëlische regering de reservisten die zij had opgeroepen om de Gazastrook af te straffen heeft gedemobiliseerd. Dit lijkt mij een belangrijk keerpunt te zijn.
Wij zijn ons ervan bewust dat de stappen die de Hoge Vertegenwoordiger en onze vertegenwoordigers ter plekke ondernemen zoden aan de dijk zetten, maar dat we ze slecht verkopen. Op dat punt doen de Verenigde Staten het beter. Wij moeten onze vertegenwoordigers er dan ook toe aanzetten om verder te gaan op deze weg, ook al betekent dit dat zij niet naar het Parlement kunnen komen. Ik ben van mening dat de afwezigheid van de heer Solana op 24 april jongstleden volkomen gerechtvaardigd was en wij hebben hierover dan ook niets gezegd.
Ten tweede zijn wij het er geloof ik over eens dat vaart moet worden gezet achter de oprichting van een Palestijnse staat. In dit verband zou ik willen verwijzen naar de VN-resoluties waarvan de eerste al in 1948, naar aanleiding van de oprichting van de staat Israël, zijn aangenomen. De Hoge Vertegenwoordiger heeft toen hij de vorige keer in het Parlement was gezegd dat het noodzakelijk is met spoed een Palestijnse staat in het leven te roepen op grond van het Mitchell- en Tenetplan. Om te waarborgen dat de Palestijnse staat - of althans de Palestijnse Autoriteit - steeds meer op een staat gaat lijken, geloof ik dat dit proces moet worden versneld. Eén van de gevolgen van de huidige gebeurtenissen is namelijk dat de identiteit van het Palestijnse volk, evenals zijn gevoel van verantwoordelijkheid, veel sterker zijn geworden.
Mijnheer de Voorzitter, zonder op de zaken vooruit te willen lopen moet ik benadrukken dat een eventuele vredesconferentie onder het beschermheerschap van de VN zou moeten plaatsvinden. We mogen immers nooit vergeten dat Israël door een besluit van de VN in het leven is geroepen. Ik betreur namens mijn fractie dat de internationale commissie van de Verenigde Naties die onderzoek diende te doen naar de gebeurtenissen in Jenin, niet is aanvaard en doorgegaan. Indien er werkelijk geen sprake was van genocide, zou een dergelijk onderzoek de acties van Israël hebben kunnen toelichten en rechtvaardigen.
In ieder geval dient verder te worden samengewerkt met het Kwartet en de Arabische Liga teneinde de conferentie met alle betrokken partijen te kunnen houden. Het standpunt van de Israëlische minister-president is dat hij wil bepalen met wie hij onderhandelt, maar dat is volstrekt onaanvaardbaar: iedereen dient zichzelf te kunnen vertegenwoordigen.
Mijnheer de Voorzitter, tot besluit zou ik nog willen ingaan op de in sommige Amerikaanse media en zelfs in het Amerikaanse Congres - en we hebben nota bene zojuist een resolutie over de transatlantische betrekkingen goedgekeurd - aan ons adres geuite beschuldigingen van antisemitisme. Ik wil in dit verband verwijzen naar de resolutie die we vorige maand hebben aangenomen en waarin de anti-joodse aanslagen in Europa worden veroordeeld. Maar misschien moet deze journalisten en congresleden ook eens worden aangeraden de Bijbel nog een keer goed te lezen, aangezien beide volkeren, Arabieren en Israëliërs, Semitisch zijn. Zij stammen immers af van Sem, zoon van Noach, en hun gezamenlijke voorvader Abraham. Ik zeg dit niet zomaar, aangezien ook ikzelf me meer Semitisch voel dan iets anders. Wij Spanjaarden zeggen immers - en hierop heb ik ook in de Knesset gewezen - dat er in onze aderen ook een paar druppels Moors en joods bloed vloeien. Antisemieten zijn dus eigenlijk degenen die dit vraagstuk willen monopoliseren. Volgens ons moeten we ervoor zorgen dat deze vijfduizend jaar oude broedervolkeren een oplossing vinden om naast en met elkaar te kunnen leven. Daarom geloof ik dat dergelijke aantijgingen niet alleen ongerechtvaardigd zijn, maar ook op generlei wijze bijdragen tot het noodzakelijke vredesproces in het Midden-Oosten.

Malmström (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Solana, ik benijd uw reisschema niet. Laat mij u gelukwensen met de vooruitgang die in Reykjavik is geboekt. Als Zweed betreur ik het dat Rusland nu meer invloed op de NAVO heeft dan Zweden, maar dat is nu niet aan de orde.
Mijn Israëlische en Palestijnse vrienden en de mensen die vrede willen, vragen zich af waarom wij in Europa alleen maar praten en niets doen. Het is duidelijk dat wij machteloos staan tegenover het geweld en het bloedbad. Daarnaast is de aantijging zeer onterecht. Ik ben ervan overtuigd dat de betrokkenheid, de reizen, het geld en de middelen van de heren Solana en Patten en van de Europese instellingen op de lange termijn effect zullen hebben, zowel wat betreft een oplossing voor de kwestie van de Geboortekerk als voor de opbouw van de Palestijnse Autoriteit op de lange termijn.
Met praten maak je natuurlijk geen einde aan het geweld, maar wij hebben weinig andere middelen tot onze beschikking. Onderhandelingen, gesprekken, dialogen en compromissen zijn de instrumenten waarmee wij ook de Europese samenwerking hebben opgebouwd. Ik wil heel graag geloven dat deze instrumenten in het Midden-Oosten ook werken. Geweld is geen oplossing. De gruwelijke zelfmoordaanslagen moeten ophouden. Het ombrengen van onschuldige mensen valt nooit te verdedigen. Zolang deze aanslagen plaatsvinden, kan er geen vrede komen.
Ook de Israëlische aanvallen kunnen niet gerechtvaardigd worden. Zij hebben geen einde kunnen maken aan de zelfmoordaanslagen. Het huidige interne debat in de Likudpartij, waar momenteel een machtsstrijd plaatsvindt, mag niet als reden worden aangevoerd om nog meer onschuldige Palestijnen te doden.
Het is tevens zeer betreurenswaardig dat er geen onafhankelijk VN-onderzoek naar de gebeurtenissen in Jenin komt. Als Israël niets te verbergen heeft, is dit de gelegenheid om de wereld te laten zien dat zij geen massamoord heeft gepleegd. Geen enkele serieuze waarnemer heeft beweerd dat er een bloedbad heeft plaatsgevonden. Maar als er wel gewelddaden zijn gepleegd, moet daar onderzoek naar worden gedaan.
Ik ben het eens met commissaris Patten dat de ernstige aantijgingen van Israël aan het adres van de Europese Unie dat zij het terrorisme financieel gesteund zou hebben, gestaafd moet kunnen worden. Het staat vast dat er binnen de Palestijnse Autoriteit sprake is geweest van omvangrijke corruptie, iets wat meermaals aan de orde is gekomen. Ongetwijfeld is er heel wat geld bij de verkeerde mensen terechtgekomen, maar beweren dat wij het terrorisme financieel steunen, is een buitengewoon grove beschuldiging. Ik wil commissaris Patten bedanken voor het feit dat hij deze kwestie serieus neemt en voor ons de echte feiten tracht te achterhalen.
Ik wil nog enkele woorden wijden aan de conferentie. Ik ben blij met deze conferentie. Het is een goede zaak dat de internationale gemeenschap erbij betrokken wordt en dat de Arabische Liga deelneemt. Het is niet de eerste conferentie die gehouden wordt en er heerst een zekere conferentiemoeheid, maar wellicht kunnen er een paar knelpunten worden opgelost. Natuurlijk moeten er Palestijnse afgevaardigden bij aanwezig zijn. Premier Sharon kan natuurlijk geen veto uitspreken tegen Arafat, want hij vertegenwoordigt de Palestijnen.
Wat moet er eigenlijk op de agenda komen? Moet men alle problemen trachten op te lossen of is het beter om slechts een paar stappen te zetten? Wat moet men als uitgangspunt nemen? Mensen van Israëlische en Palestijnse zijde geven verschillende antwoorden: het Verdrag van Oslo, Camp David, het Mitchellrapport, de akkoorden van Taba, het voorstel van Saudie-Arabië of de resoluties van de Verenigde Naties. Hier bestaat geen eensgezindheid over. Toch is het belangrijk om te trachten een gemeenschappelijke basisagenda op te stellen. Het zou heel fijn zijn als de heer Solana dieper in zou kunnen gaan op mogelijke realistische agendapunten.

Cohn-Bendit (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, vanochtend hebben wij ons gebogen over de transatlantische betrekkingen. Wij hebben echter de volgende constatering over het hoofd gezien: de wapens van het Israëlische leger, die door de Amerikaanse belastingplichtigen zijn betaald, hebben de gebouwen en instellingen in de Palestijnse autonome gebieden vernietigd die door de Europese belastingplichtigen zijn gefinancierd. Dit is een feit dat in het kader van de transatlantische betrekkingen niet over het hoofd mag worden gezien.
We moeten echter niet vervallen in een klaagzang en ook ik vind dat we moeten proberen vast te stellen hoe we het beste vooruit kunnen komen. Tijdens de internationale conferentie moet de weg worden vrijgemaakt voor een plechtige verklaring, voor het einde van het jaar, van de Algemene Vergadering van de VN over de oprichting van een Palestijnse staat volgens het model waarop de staat Israël is gestoeld. De VN moet de verantwoordelijkheid hiervoor op zich nemen, zoals ze indertijd heeft gedaan voor de oprichting van de staat Israël. Sommigen waren van mening dat de keuze die de VN indertijd in dit opzicht heeft gemaakt juist was, anderen vonden van niet. Alle pleidooien over de noodzaak om een bijdrage te leveren aan de oprichting van een Palestijnse regering zijn dus legitiem. Een staat moet nu eenmaal over een regering beschikken.
In deze context juich ik de verklaring van Likud dan ook toe. Dankzij deze verklaring immers worden de Israëlische samenleving en de Israëlische vertegenwoordigers nu eindelijk gedwongen hun verantwoordelijkheid op zich te nemen. Al jaren verkondigen de Israëlische politieke leiders dat ze voorstander van een Palestijnse staat zijn, terwijl ze de oprichting ervan juist op alle manieren tegenwerken. Ik denk dan ook dat de verklaring van Likud een stimulans zal vormen voor het debat. De Israëlische samenleving heeft immers een van de sleutels voor vrede in handen: 70% van de Israëliërs die voor de oprichting zijn van een Palestijnse staat, is bereid om tot politieke actie over te gaan. Deze mobilisatie is noodzakelijk. Ze moet de Palestijnen die voorstander zijn van de erkenning van de staat Israël ertoe aanzetten de moordaanslagen op Israëlische burgers een halt toe te roepen. Als we hierin slagen, wordt de VN-verklaring weer actueel omdat ze voorziet in een politiek kader dat iedereen verplicht een besluit te nemen.
Ik wil daarom dat de politieke vertegenwoordigers van de Europese Unie, die door de Europese belastingplichtigen worden betaald, de Amerikaanse en Russische vertegenwoordigers krachtig laten weten dat de VN de oplossing voor het probleem in handen heeft, en wel in de vorm van een plechtige verklaring over de oprichting van een Palestijnse staat.

Wurtz (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, mijnheer de commissaris, een aantal EP-leden hier is onlangs naar Israël en de Palestijnse gebieden afgereisd. Voor sommigen hier was het hun eerste reis naar deze regio.
Ter plekke hebben wij geluisterd naar getuigenverklaringen van burgers die zwaar op de proef zijn gesteld. Wij hebben de omvang van de vernielingen kunnen aanschouwen en hebben slechts kunnen raden hoezeer de mensen psychisch geraakt zijn. Wij zijn ons dus goed bewust van de betekenis van de berichten die ons de laatste dagen uit de regio bereiken. Neem bijvoorbeeld de enorme demonstratie in Tel-Aviv eind vorige week. Opnieuw zijn tienduizenden personen de straat op gegaan. Gezien de totale omvang van de Israëlische bevolking gaat het hier om een indrukwekkende mobilisatie. Tijdens deze demonstratie zijn zeer harde eisen gesteld die de kern van deze kwestie raken, zoals het einde van de militaire bezetting, van het nederzettingenbeleid en van de onwaardige misdaden door het leger van een land dat zich een echte democratie wil noemen.
Eind april hebben wij in Tel-Aviv de vertegenwoordigers van bijna al deze bewegingen ontmoet. Israël mag mijns inziens trots op ze zijn. Ze belichamen de hoop op toekomstige veranderingen in Israël, net als de Israëlische politieke leiders die deelnemen aan de coalitie voor vrede, die door de voormalige minister van de Arbeiderspartij Beilin en de Palestijnse minister Rabbo in het leven is geroepen.
De opleving van deze stroming maakt duidelijk welke ingrijpende veranderingen een deel van de Israëlische samenleving wenst. Het lijkt of er twijfel ontstaat over de machtspolitiek als middel om de veiligheid van Israël te waarborgen. Dat is een goede zaak. Steeds vaker rijst er twijfel over de gevolgen van het militaire offensief tegen de Palestijnse steden en kampen, met name nadat bekend is geworden wat er in Jenin is gebeurd. Men vreest voor het imago van Israël in de wereld en met name voor een eventuele gerechtelijke vervolging van zijn leiders door de internationale gemeenschap.
Tot slot bestaat er veel interesse voor het historische voorstel van de Arabische buurlanden om de betrekkingen met Israël te normaliseren in ruil voor terugtrekking uit de bezette gebieden. Daarom zijn de ultrarechtse Israëlische groeperingen zich ongetwijfeld nog agressiever gaan opstellen en hebben ze, om bewust te provoceren, nogmaals aangegeven dat ze tegen de komst van een Palestijnse staat zijn. In haar resoluties formuleert Likud dit buitengewoon gevaarlijke beleid, terwijl Sharon het in praktijk brengt. Er bestaat geen enkele twijfel over de strategie die hier wordt gevolgd. Kijk maar naar het verbeten verzet van Sharon tegen de Palestijnse Autoriteit en diens voorzitter, naar zijn besluit om stelselmatig de infrastructuur en bezittingen te vernietigen van de staat in wording die in Oslo op de agenda is gezet, naar de 35 nieuwe nederzettingen die volgens Peace Now zijn gebouwd, en naar de georganiseerde verbrokkeling van de Palestijnse gebieden. Helaas kan Sharon zijn strategie ongestraft voortzetten. In deze context moet de Europese Unie blijk geven van haar geloofwaardigheid.
Ik wil de vijftien lidstaten verzoeken eens stil te staan bij de oproep die een jong meisje in het kamp van Jenin heeft gedaan aan een bezoeker die blijk wilde geven van zijn solidariteit. 'Ik wil geen hulp?, zei ze, en vroeg vervolgens "maar kunt u zorgen voor rechtvaardigheid?" Met rechtvaardigheid doelde ze natuurlijk op een reconstructie van de feiten. Ze doelde echter ook op de beëindiging van de situatie waarin de bezetter straffeloos kan opereren, de beëindiging van de bezetting, de naleving van het internationale recht, de erkenning van beide staten en de garantie dat beide volkeren veilig kunnen leven. Deze duidelijke boodschap zou een officiële delegatie van ons Parlement op het allerhoogste niveau nu moeten overbrengen aan Israël en Palestina, namens onze volkeren en namens de meerderheid van dit Parlement.

Sandbæk (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, het besluit dat de Likudpartij heeft genomen, is in feite een publieke bekendmaking van het beleid dat Sharon al de hele tijd voert, namelijk een beleid dat elk sprankeltje hoop op een eigen Palestijnse staat systematisch de grond inboort. Daarom wordt de EU er nu van beschuldigd dat ze de terreur mee financiert. Dat is ook de reden waarom steden op het platteland en alle Palestijnse structuren worden vernield. Wij moeten ons ervoor hoeden niet dezelfde fout te maken door te zeggen dat de veiligheid gecontroleerd moet worden door degene die de staat bestuurt, want Arafat zal uiteraard wel alles doen om de terreur tegen te gaan, maar het is lang niet zeker dat hij de terreur onder controle krijgt. We moeten dus opletten dat we hem geen verwijten sturen als de terreuraanvallen blijven duren.
Wij zijn voorstander van de oprichting van een Palestijnse staat die zo democratisch mogelijk is. Ik wil derhalve graag horen wat de EU denkt te doen om de betrokken leiders voor een gesprek bijeen te brengen. Het laatste halfjaar was het voor de Palestijnse Autoriteit fysisch onmogelijk om bijeen te komen. Op welke manier denkt men Sharon onder druk te zetten om dit mogelijk te maken? Een regering die niet kan vergaderen, kan ook niet echt functioneren.
Het is belangrijk dat wij op de internationale conferentie zo dicht mogelijk bij het Arabische vredesvoorstel aanleunen. Dan kan Israël zeker zijn van vrede en erkenning. Daar streeft Israël al jaren naar. Ik denk dat het van het allergrootste belang is dat wij dit initiatief steunen.

Della Vedova (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ik moet allereerst het feit aan de kaak stellen dat de delegatie van het Europees Parlement voor de betrekkingen met Israël, die in maart werd ingesteld, pas voor 12 juni aanstaande een eerste officiële vergadering heeft belegd.
Wij hebben het grootste begrip voor de persoonlijke problemen van de voorzitter, maar het zou in deze zo moeilijke en delicate maanden voor Israël en het Midden-Oosten beter zijn geweest indien de delegatie bijeen was gekomen en een debat had gehouden.
Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, wij hebben in deze zaal altijd de eenzijdige visie van de meeste Europese politieke krachten aan de kaak gesteld, die kennelijk niet in staat zijn een onderscheid te maken tussen democratische landen, landen die zich ondanks alles inzetten voor de mensenrechten en de burgerrechten, en despotische en corrupte regimes. Europa heeft tot nu toe de Israëlische acties ter onderdrukking en uitroeiing van het terrorisme op ongenuanceerde en haast unilaterale wijze veroordeeld, terwijl het de zelfmoordacties tegen Israël - waarachter hetzelfde lucide en cynische brein schuil gaat als achter de kamikaze-aanvallen op de Verenigde Staten - op heel milde en haast rituele wijze heeft veroordeeld.
Zelfs in het geval van Jenin, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, mijnheer de commissaris, is vanuit Europa een lynchpartij tegen Israël op touw gezet. Israël werd al beschuldigd van massamoord voordat er überhaupt objectieve bewijzen waren.
Nu begint zich geleidelijk aan een waarheid op te dringen: er is geen vrede zonder vrijheid en zonder democratie. Mijnheer Solana, u hebt beloofd dat Europa zich zal inzetten voor een Palestijnse Autoriteit die democratischer is en de rechten van de Palestijnen sterker eerbiedigt, ofschoon wij de vergelijkende trap ook weg zouden kunnen laten. Dat brengt evenwel erkenning met zich mee van het feit dat de tragedie van de afgelopen maanden en jaren in eerste instantie het gevolg was van een gebrek aan vrijheid en democratie voor het Palestijnse volk en voor alle volkeren die in dat gebied onder het juk van een tirannie, een satrapie en een dictatuur leven.
Wij mogen niet racistisch zijn. Wij moeten weliswaar voorzichtig zijn, maar wij mogen niet denken dat de Libanezen, de Syriërs, de Iraki's en de Palestijnen geen recht hebben op vrijheid en democratie. Wij moeten het feit aan de kaak stellen dat landen die het terrorisme voeden vaak ook landen zijn die van vrijheid en democratie binnen hun grenzen niets willen horen.
Mijnheer de commissaris, wanneer Netanyahu zich afvraagt wat onze mening is over de motie van de Likud, wanneer hij zich afvraagt hoe de Palestijnse staat eruit moet zien - een vrije en democratische staat of een staat die leeft in illegaliteit en terreur en dus terreur produceert - stelt hij een ook voor ons en u nuttige vraag.
Wij zijn blij met de opening van een verkiezingsproces in Palestina, alhoewel wij er aan moeten herinneren dat Arafat al in 1999 had moeten worden herverkozen, maar van verkiezingen toen geen sprake is geweest, ofschoon de intifada toen nog niet begonnen was.

Morillon (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik neem het woord in dit debat om u op de hoogte te stellen van de oproep die de deelnemers aan de bijeenkomst "bevordering van de vrede" van onze Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid eergisteravond hebben gedaan.
Mevrouw Leila Shahid, vertegenwoordiger van de Palestijnen, en de leden van de Knesset, mevrouw Dayan en de heer Vilan, zijn hier samen gekomen om te benadrukken - voor zover dat nodig was - dat de Europese Unie enerzijds alle vormen van terrorisme door wie dan ook moet blijven veroordelen en anderzijds de zoektocht naar een oplossing moet blijven stimuleren. Ze zijn van mening dat de oplossing gezocht moet worden in de tenuitvoerlegging van het Mitchell-plan, dat in mijn ogen nog altijd actueel is, en van het Saoedische plan dat in Sharm el Sheikh opnieuw aan de orde is gesteld.
Binnen Likud is men er uiteraard op tegen dat deze plannen worden uitgevoerd. Ik heb hier voor mij de korte conclusies die eergisteren in de Raad Algemene Zaken van de Europese Unie zijn aangenomen. Ik betreur het dat de lidstaten er nog altijd niet in zijn geslaagd om zich uit te spreken over een internationale conferentie waarvan de Hoge Vertegenwoordiger zojuist de noodzaak en het belang heeft benadrukt. Nu Likud zijn standpunt heeft ingenomen, betreur ik het in ieder geval dat de Raad niet heeft gewezen op de resoluties die door de Verenigde Naties zijn aangenomen en de tenuitvoerlegging van deze resoluties niet heeft geëist. Tot slot ben ik bang dat Likud zich zelfs tegen de wil van Ariel Sharon zal storten in een vlucht naar voren. Gezien uw kennis op dit gebied, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, zou ik graag van u willen weten hoe u denkt dat de situatie in Israël zich zal ontwikkelen wanneer de huidige coalitie uit elkaar valt.

Napoletano (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik ben van mening dat het goed is in dit debat het oog gericht te houden op de nieuwe ontwikkelingen in de huidige dramatische situatie.
Een positieve ontwikkeling is bijvoorbeeld het feit dat een uitweg is gevonden uit de crisis rond de Geboortekerk, ofschoon mijns inziens de status en het juridisch kader van de opvang van de dertien Palestijnen door Europa nog moeten worden verduidelijkt. Positieve ontwikkelingen zijn ook de verklaringen die Arafat vandaag heeft afgelegd voor de Palestijnse Wetgevende Raad, de toezegging van hervormingen en de hernieuwing van de legitimatie van de Palestijnse Autoriteit, evenals de opening van het verkiezingsproces, de veroordeling van de aanslagen tegen de burgerbevolking en de bestrijding van het terrorisme. Natuurlijk moeten wij goed in de gaten houden of deze wil tot hervormingen ook wordt hard gemaakt, en wat dat betreft zijn wij het eens met hetgeen commissaris Patten zei.
Een slechte ontwikkeling is het ernstige besluit van de Likud. Laten wij, mijnheer Galeote, niet vergeten dat de Likud de partij is van de huidige premier van Israël. Dat is geen niemendalletje. Het lijdt namelijk geen enkele twijfel dat met dat besluit olie op het vuur van het terrorisme wordt gegooid. Het terrorisme is niet voorbij want de Hamas zegt de aanslagen te zullen voortzetten. Wij hebben trouwens in de afgelopen maanden een sinistere relatie gezien tussen Israëlisch rechts en terrorisme, die elkaar wederzijds voeden.
Evenals generaal Morillon wil ook ik terugkomen op uw oordeel over de Israëlische regering van dit moment. De door u, mijnheer Solana, genoemde verklaringen van Shimon Peres zijn belangrijk, maar Shimon Peres moet ons ook zeggen wat het standpunt is van de regering waar hij momenteel deel van uitmaakt.
Tot slot wil ik nog zeggen dat de oplossing van het drama rond de Geboortekerk een hart onder de riem is voor de Europese rol. In dit geval heeft Europa een belangrijke onderhandelingsrol vervuld en aangetoond dat het onder bepaalde omstandigheden wel degelijk een rol heeft. Daarom vragen wij de Raad blijk te geven van meer moed en consequentie. Europa kan een rol op zich nemen en met succes voltooien.
Boumediene-Thiery (Verts/ALE).
Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, samen met andere EP-leden hebben wij in Jeruzalem de Dag van Europa gevierd en er een dag van de vrede van gemaakt. Wij hebben Israëlische en Palestijnse politici en vertegenwoordigers van NGO's ontmoet. Uiteraard schieten woorden tekort om de verschrikkingen te beschrijven van de moordpartijen die zich hebben afgespeeld. Ik wil deze gelegenheid echter liever te baat nemen om u de boodschap over te brengen die ze ons gegeven hebben.
Als de Europese Unie haar geloofwaardigheid wat betreft de door haar verdedigde waarden wil behouden, dient ze onverwijld de terugtrekking uit de bezette gebieden te eisen en de Palestijnse staat te erkennen op grond van de grenzen van 1967. Dit betekent dat de Unie de ontmanteling van de nederzettingen moet eisen en een boycot moet instellen op producten uit deze nederzettingen. Voorts moet ze zich hard maken voor de zending van een internationale troepenmacht die de veiligheid van het volk dient te waarborgen.
Op zaterdag 11 mei hebben meer dan 70 duizend Israëlische burgers in Tel-Aviv gedemonstreerd voor vrede. Wij kunnen hieruit afleiden dat redevoeringen over het lot van de burgers niet langer volstaan en dat we tot actie moeten overgaan.
Ons Parlement heeft zich verantwoordelijk getoond met de resoluties die het heeft aangenomen. Deze resoluties hebben wij niet alleen aangenomen om ons geweten te sussen en daarom mogen ze niet onder in de la belanden. De Raad is de enige instelling die onze resolutie kracht kan bijzetten door haar te accepteren en ten uitvoer te leggen.
Zoals u weet zijn er actieve Europese burgers die een doelmatige vredesmacht vormen. Deze Europeanen zijn voortdurend ter plekke om vrijwillig als menselijk schild te fungeren. Ik wil u ernstig verzoeken waardig met deze burgers om te springen. Is deze internationale conferentie geen mooie gelegenheid om het bestaan van een Palestijnse staat naast de staat Israël te erkennen? Een dergelijke erkenning zou het vertrouwen van de Palestijnen ten goede komen, en zou daarnaast kunnen leiden tot een legitieme hervorming van de instellingen van de Palestijnse Autoriteit.

Souchet (NI).
Uiteraard zijn wij ingenomen met de beëindiging van de bezetting en belegering van de Geboortekerk in Bethlehem. Deze doorbraak biedt een sprankje hoop in deze nog altijd buitengewoon sombere tijden. Er zal geen vrede komen in het Midden-Oosten als enerzijds de legitimiteit en veiligheid van de staat Israël in het geding zijn en anderzijds het Palestijnse volk niet de beschikking heeft over een eigen staat. Een politieke regeling kan alleen op deze twee beginselen zijn gestoeld.
Beide beginselen zijn al ernstig onder vuur genomen. Met de tweede Intifada hebben de Palestijnen gekozen voor een strategie van terreur waarin zelfmoordenaars verschrikkelijke slachtingen onder burgers aanrichten. De Palestijnen hebben met deze strategie het geweld tegen de Israëliërs flink opgeschroefd, met als gevolg dat een Palestijnse staat meer dan ooit buiten bereik is geraakt. De meerderheid van de meerderheidspartij in Israël heeft zich zojuist tegen een Palestijnse staat uitgelaten en daarmee de basis voor een politieke oplossing van het conflict weggenomen. We moeten zorgen dat we uit deze dubbele impasse geraken.
Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, u sprak zojuist over de benodigde hervorming van de Palestijnse Autoriteit. Deze hervorming is nodig om het vredesproces weer op gang te brengen. Voorwaarde is wel dat men zich verantwoordelijk toont en het terrorisme afzweert. Alleen de Palestijnen kunnen voor deze ommezwaai zorgen, maar wij kunnen wel een - noodzakelijke - bijdrage leveren. Mijnheer de Voorzitter, de Europese belastingbetalers accepteren niet langer een dubbelzinnige steun aan een dubbelzinnige autoriteit. Ze willen alleen steun geven aan een autoriteit die zich als een staat in wording gedraagt.

Poos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de Raad toont ten aanzien van het Midden-Oosten geen enkele wilskracht, hetgeen ongetwijfeld te wijten is aan de noodzaak van unanimiteit.
Al wekenlang, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, krijgen wij dagelijks signalen van het Internationale Rode Kruis, Amnesty International, Artsen zonder Grenzen, agentschappen van de VN en Israëlische en Europese NGO's ter plaatse dat de mensenrechten in het bezette Palestina ernstig worden geschonden en dat de gedragingen van het Israëlische leger ontoelaatbaar zijn. Het walgelijke bewijs van hun vandalistisch gedrag vormen de menselijke uitwerpselen en urine op de verscheurde dossiers en de opengereten kantoren van het Palestijnse Ministerie van Cultuur in Ramallah.
Ondanks deze golf van geweld heeft de Raad onze resolutie van 10 april, waarin wij verzocht hebben om de opschorting van de associatieovereenkomst met Israël, niet in overweging genomen. Tot op heden heeft de Raad geen embargo verordend op de export van wapens naar Israël. De Raad schendt hiermee op flagrante wijze de gedragscode van 1998, waarin de lidstaten toezeggen geen wapens te zullen exporteren naar crisisregio's.
Erger nog, in tegenstelling tot de voorzitter van de Commissie die zich duidelijk over dit onderwerp heeft uitgesproken, heeft de Raad nagelaten om in de meest formele zin protest te uiten tegen het besluit van de secretaris-generaal van de VN om de commissie die het bloedbad in Jenin moet gaan onderzoeken geen mandaat te geven. Dit is een zwarte bladzijde in de geschiedenis van de VN. Wat hier gebeurt is rechtshalve en feitelijk ontoelaatbaar. De EP-leden hadden liever gezien dat hun ministers vooraan stonden om de heer Sharon te dwingen het internationale recht te respecteren.
Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, u kunt de Associatieovereenkomst als wapen gebruiken om uw stem te laten horen. Als u met de armen over elkaar blijft toekijken, moet u zich niet verbazen dat het geweld het straks wint van de rechtsregels in zowel het Midden-Oosten als de rest van de wereld.

Menéndez del Valle (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, momenteel zijn de Israëlische staat en samenleving het toneel van uiteenlopende en tegenstrijdige gebeurtenissen. De honderdduizend burgers die op 11 mei gedemonstreerd hebben voor de vrede, laten hopen dat de samenleving reageert op de barbaarsheid van Sharon. De leus van de demonstratie sprak voor zich: 'laten we ons terugtrekken uit de bezette gebieden om Israël te redden?.
Maar tegelijkertijd zetten andere kringen alles in het werk om niet alleen het proces, maar ook de geest van Oslo om zeep te helpen. Het is een feit dat Netanyahu voordat hij de macht in 1999 verloor ervoor heeft gezorgd dat er een centraal comité van de Likud in het leven werd geroepen dat in zijn straatje ligt. Wellicht wordt hierdoor de resolutie van dit orgaan tegen de oprichting van een Palestijnse staat ietwat gerelativeerd, maar de resolutie is een feit.
Alsof dat niet genoeg was, heeft Netanyahu hieraan toegevoegd dat er geen - Palestijnse, wel te verstaan - staat met alle rechten van een staat kan komen: niet met Arafat en niet met een andere leider, niet vandaag en ook niet morgen. De Likud heeft zijn resolutie aangenomen luttele uren nadat de staatshoofden van Egypte, Jordanië en Syrië - let wel: Syrië - letterlijk hadden gezegd af te willen zien van iedere vorm van geweld en te willen streven naar echte vrede met Israël.
Gisteren heeft zoals u weet het Israëlische parlement besloten dat Israël pas weer politieke onderhandelingen met de Palestijnen zal voeren wanneer aan de volgende voorwaarden is voldaan: ten eerste moet het geweld volledig, en ik benadruk 'volledig?, worden beëindigd, ten tweede moet de Palestijnse administratie grondig worden hervormd. Sharon gooit de knuppel in het hoenderhok: geen vrede met een dictatoriaal, corrupt en tiranniek regime. Hij wil dus een andere Palestijnse Autoriteit.
Een aantal uren geleden heeft president Arafat blijk gegeven van uitstekende reflexen en als reactie op de inmenging van buiten af ten overstaan van zijn parlement gezegd dat het tijd is voor veranderingen, hervormingen en verkiezingen en heeft de zelfmoordaanslagen veroordeeld. Sharon heeft - hoe kan het ook anders - verklaard dat Arafat niets nieuws heeft gezegd. Het zal niet lang duren of hij komt met een nieuwe smoes om de oprichting van de Palestijnse staat en de totstandbrenging van de vrede te verhinderen. Ik ben daarom van mening dat het beroemde Kwartet nu al stappen in de tegenovergestelde richting moet zetten.

Solana
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag willen reageren op degenen die vragen hebben gesteld en nog in de zaal aanwezig zijn en op degenen die vragen hebben gesteld maar belangrijkere dingen hadden te doen en de zaal hebben verlaten.
Ik ben het geheel eens met hetgeen mijnheer Galeote heeft gezegd en vind net als hij dat de kans die ons nu geboden wordt, ook al is hij nog zo klein, met beide handen moet worden aangegrepen. Alle sprekers hebben zich vandaag min of meer in deze zin uitgesproken.
Er zijn wat lichtpuntjes, maar ook veel redenen voor frustratie en wanhoop. Het is zaak gebruik te maken van momenten zoals nu, van elke nog zo kleine kans, om vooruitgang te boeken, en dat is wat de internationale gemeenschap ook tracht te doen. De huidige situatie, waarover de mijnheer Patten, ikzelf en vele anderen het hebben gehad, zal zich niet zo snel weer voordoen. Daarom moeten wij nu spijkers met koppen slaan.
We moeten alles in het werk stellen om te voorkomen dat het vredesproces ontspoort. Wij hebben ons tengevolge van een ernstige politieke fout te lang laten leiden door de fameuze zeven dagen van totale vrede. Het lijdt geen twijfel dat deze beslissing tot gevolg had dat het proces is vertraagd en de besluitvorming tot staan is gekomen. Ik geloof dat wij nu alles moeten doen wat in onze macht ligt om te voorkomen dat er iets gebeurt dat ons zou beletten ons onverwijld en parallel op drie doelstellingen te richten: veiligheid, een nieuwe samenstelling van de Palestijnse Autoriteit en de vernieuwing van de legitimatie van de Palestijnse Autoriteit, en het politieke proces. Deze drie aspecten dienen in mijn ogen parallel te worden aangepakt en geen hiervan mag zwaarder wegen dan een ander.
Het derde vraagstuk waarop ik wil ingaan - en dit heb ik al vaker gezegd omdat ik ervan overtuigd ben, alhoewel ik me kan vergissen, ook in het Parlement zijn er immers mensen die zich vergissen - is dat wij rijkelijk ervaring hebben opgedaan met vredesprocessen, van de Conferentie van Madrid en de Conferentie van Oslo tot op heden. Wat wij helaas echter nog niet hebben bereikt, is de vrede zelf.
Ik geloof dat de tijd rijp is voor een kort proces en langdurige vrede. Lange vredesprocessen zonder vrede kennen we nu wel. De tijd is gekomen voor een kort maar snel proces dat ons zo snel mogelijk naar de vrede leidt en van daaruit naar de opbouw van het Midden-Oosten. Tijdens dit proces zal dan blijken wat het aanbod van de landen in de regio in reële termen waard is. Ons aanbod bestaat momenteel in een uitgestrekte hand en een aantal toezeggingen, die voor het eerst in de vorm van een overeenkomst zijn gegoten.
Ik zou op iets willen wijzen dat nog niet ter sprake is gekomen. President Arafat heeft gisteren op de televisie iets gezegd dat hij nog nooit zo heeft gezegd, of dat ik althans nog nooit zo heb gehoord: hij had het over de staat Israël als een joodse staat. Ik geloof dat dit echt voor het eerst was. Deze korte zin draagt in een paar woorden in wezenlijke mate bij tot de oplossing van een van de grootste problemen: het vluchtelingenvraagstuk
Hieruit blijkt weer eens dat wij terdege aandacht moeten besteden aan de uitlatingen van iedereen en niet alleen van één bepaalde persoon, omdat wij soms in zinnen die wij niet grondig genoeg analyseren gedachten kunnen vinden die in wezenlijke mate kunnen bijdragen tot de oplossing van het probleem, en het vluchtelingenvraagstuk blijft in dit verband van fundamenteel belang.
Als u mij vraagt wat er op de agenda van de conferentie zou moeten staan, moet ik heel eerlijk antwoorden dat ik dat op dit moment nog niet weet. Ik geloof dat de agenda op de wezenlijke beginselen moet stoelen, te weten het beginsel land voor vrede en de resoluties van de Veiligheidsraad, en dat hierop een nieuw, wezenlijk element moet worden opgenomen: het initiatief van Beiroet. Dit biedt, zoals ik al zei, niet alleen een kader voor de klassieke onderhandelingen van Madrid, maar introduceert ook een regionale dimensie die essentieel zou kunnen zijn voor het bereiken van een oplossing.
Er is gezegd dat de Palestijnse staat zo snel mogelijk moet worden erkend. Akkoord, maar de Palestijnen moeten dit wel eerst zelf willen. Als wij vandaag aan Arafat zouden vragen of hij zou willen dat de Palestijnse staat nog deze middag werd uitgeroepen, zou hij ons waarschijnlijk zeggen: 'loop alstublieft niet zo hard van stapel en heb nog een beetje geduld?. Het juiste tijdstip is nog niet gekomen en daarom moeten wij ons aanpassen aan het ritme van de Palestijnen zelf.
De Palestijnen weten dat hun momenteel de middelen ontbreken om die Palestijnse staat te creëren die hun en ons voor ogen staat. Zij moeten zich adequaat voor kunnen bereiden en er zelf van overtuigd zijn dat hun staat kan functioneren, dat hij levensvatbaar is en dat hij de waarden die wij en vooral de Palestijnen zelf, of althans de meerderheid van de Palestijnen, van belang achten, kan verdedigen.
Wat het terrorisme betreft, moeten wij erop blijven hameren dat er geen vrede kan komen zolang er zelfmoordaanslagen plaatsvinden. Dit moet hier in het Parlement en elders worden gezegd en erkend.
Onlangs heb ik tegen president Arafat gezegd dat hij 'de besten? van zijn jongeren nodig heeft om de toekomst op te bouwen en dat deze toekomst er niet zal komen indien 'de besten? zichzelf en anderen vermoorden. Het beste wat hij kan doen is deze jongeren ervan te overtuigen dat zij hun bijdrage kunnen en moeten leveren tot de opbouw van de Palestijnse staat. Iedereen dient zijn steentje bij te dragen. Die wiskundeleraar en die docente literatuur, die zichzelf en anderen hebben gedood, hadden mee kunnen helpen, de één had een goede mathematicus kunnen zijn en de andere jongere had les kunnen geven aan een universiteit in een functionerende Palestijnse staat. Dit moeten de Palestijnse leiders hun burgers duidelijk maken: we hebben jullie allemaal nodig! We hebben jullie nodig om ons land groot te maken!
Mijnheer Cohn-Bendit heeft voorgesteld de Palestijnse staat binnen een jaar op te richten en door de Verenigde Naties te laten erkennen. Ik wil het niet over die termijn hebben, ik weet niet of een jaar beter is dan negen maanden of tweeëntwintig maanden. Het is niet aan ons, maar aan de Palestijnen om dit besluit te nemen. Het is echter een feit dat hoe eerder het genomen wordt en hoe eerder zij hiertoe bereid zijn, hoe beter. Inderdaad zou een resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties de meest logische en passende wijze zijn om het bestaan van een staat te erkennen.
Mijnheer Poos heeft een aantal zeer verstandige dingen gezegd. Met veel hiervan ben ik het geheel eens, andere aspecten zie ik iets genuanceerder, maar over het algemeen liggen wij geloof ik op één golflengte voor wat betreft de oplossingen die ons voor ogen staan.
Ik wil echter wel ingaan op de opmerking van mijn goede vriend Jacques Poos dat wij werkloos zouden hebben toegezien. U weet heel goed dat ik nooit de handen in de schoot heb gelegd, ook niet toen ik minister van mijn land was en als uw collega veel contact met u heb gehad. Ik vind dan ook dat wij onze woorden met respect moeten kiezen. Wanneer u vindt dat ik in dit conflict werkloos heb toegezien, dan heeft u het volgens mij bij het verkeerde eind. Ik geloof evenwel dat dit van de Europese Raad in het verleden niet altijd gezegd kon worden.
De heer Menéndez del Valle zou ik nogmaals willen zeggen dat ik respect en waardering heb voor zijn standpunt en de passie waarmee hij zich al lange tijd inzet voor het vredesproces. Maar ik geloof dat het - en dit geldt voor hem en vele anderen - naïef is te denken dat de Likud van mening zal veranderen. We kunnen niet verwachten dat de Likud de onmiddellijke oprichting van een Palestijnse staat zal toejuichen. Dit zal niet gebeuren, maar wat wel zou kunnen gebeuren is dat er verandering komt in het standpunt dat de raad van deze partij onlangs heeft ingenomen. Dit is de afgelopen jaren immers al vaker het geval geweest.
Emilio Menéndez del Valle is een uitstekende kenner van de situatie. Hij weet dan ook precies welk stempel Benjamin Netanyahu tijdens zijn premierschap op de politiek heeft gedrukt, iets waar de voorafgaande premier die afkomstig was uit een andere partij niet in was geslaagd. Wat ik daarmee wil zeggen is dat we al heel wat veranderingen van houding in het Midden-Oosten hebben gezien - ik wil het niet over opportunisme hebben - en dat ons nog heel wat te wachten staan. Het belangrijkste is echter dat dit alles uiteindelijk leidt tot vrede en rechtvaardigheid.
Ik ben ervan overtuigd dat de Europese Unie aan haar verplichtingen voldoet. Wij kunnen het probleem niet alleen oplossen, maar het is ook een feit dat niemand dit zonder ons kan. Hierin schuilt onze kracht en dit is de weg die wij moeten inslaan.
De Voorzitter.
Het debat is gesloten.

De Voorzitter.
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de hervorming van de Raad.

Solana
Mijnheer de Voorzitter, dit is een geheel ander onderwerp en we moeten in onze hoofden even een knopje omdraaien. Ik zou het graag heel in het kort met u over twee vraagstukken willen hebben.
Het eerste betreft een door mij namens de Raad opgesteld verslag. Doel van dit verslag was na te gaan of de slagvaardigheid van de Raad kan worden vergroot voordat het gehele hervormingsproces van de Europese Unie - en met name het institutioneel hervormingsproces - is afgerond. Dit moet uiteraard geschieden binnen de bestaande juridische en wettelijke mogelijkheden en mag niet vooruitlopen op de besluiten van de Conventie en vervolgens de Intergouvernementele Conferentie.
De voorstellen die op tafel liggen, en die thans onder de loep worden genomen opdat enkele daarvan tijdens de Europese Top van Sevilla kunnen worden aangenomen, zijn heel eenvoudig. Het eerste heeft betrekking op een wijziging van de werkwijze van de Europese Raad, die althans in mijn ogen verre van bevredigend is. De Europese Raad is in het leven geroepen om de brede politieke strategieën van de Europese Unie uit te stippelen en zou daarom over een handiger, soepeler en doelgerichter beheersmechanisme moeten beschikken.
De agenda's van de Europese Raad zijn zo overvol dat de regeringsleiders geen tijd hebben om zich hierop adequaat voor te bereiden. Tijdens de bijeenkomsten besteden zij vervolgens veel tijd aan de goedkeuring van conclusies die enorm veel bladzijden in beslag nemen, soms wel meer dan 60. Het opstellen hiervan is geen sinecure en staat ook beslist in geen verhouding tot het aantal personen dat ze leest. Wij moeten er dus voor zorgen dat de Europese Raad slagvaardiger en rationeler wordt - net als de kabinetten die in de meeste of alle lidstaten van de Europese Unie bestaan - met goed voorbereide agenda's die zijn afgestemd op de eventueel door de Raden te nemen besluiten. Hiervoor zijn geen ingrijpende institutionele wijzigingen vereist, alleen de nodige politieke wil.
Ik zou ook willen voorstellen om voortaan ten minste drie verschillende soorten Europese Raden te houden. Eén Europese Raad die goed voorbereide besluiten neemt op basis van een duidelijk omlijnde agenda. Deze besluiten zouden in de toekomst in mijn ogen zelfs met gekwalificeerde meerderheid kunnen worden genomen. Ten tweede een Europese Raad met een welomschreven doel, dat wil zeggen dat de regeringsleiders zich concentreren op één aspect van het grote politieke project Europa. Bij deze gelegenheid zouden zij niet alleen richtsnoeren moeten opstellen, maar ook, zo mogelijk, praktische oplossingen moeten aandragen om de vooruitgang van de Europese Unie te bevorderen. Ten derde zouden af en toe Europese Raden moeten worden gehouden met een meer informeel karakter, waarbij de leiders van de Europese Unie rond de open haard gaan zitten - al zal het dan eerder een enorme tafel zijn - om zich bezig te houden met onderwerpen die onmiddellijk, op de middellange of op de lange termijn van belang zijn voor de Europese Unie. Er moet meer worden nagedacht over de grote onderwerpen die wellicht meer met de toekomst dan met de actualiteit te maken hebben.
Tot zover de Europese Raden zelf. Thans zou ik willen ingaan op de voorbereiding hiervan. Het gaat hier om de vraag welke Raad moet worden voorbereid en welke onderwerpen op de agenda moeten staan. Tot dusver was het gebruikelijk dat dit besluit werd genomen door de Raad Algemene Zaken, die bestaat uit de ministers van Buitenlandse Zaken van de landen die deel uitmaken van de Europese Unie. De agenda's van deze ministers staan echter steeds voller met onderwerpen die rechtstreeks verband houden met het buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie. Wanneer u deze agenda's ziet, zult u mij gelijk geven. De vraag is nu of de Raad Algemene Zaken in zijn huidige structuur en samenstelling nog wel voldoende tijd kan uittrekken voor vraagstukken met een horizontaal karakter, die de onderwerpen van de Europese Raad nu eenmaal zijn.
Er zijn veel oplossingen denkbaar en ik wil er hier geen in het bijzonder noemen. Ik heb er drie of vier voorgesteld die momenteel worden besproken. Ik ben er echter van overtuigd dat de Raden moeten worden gescheiden of althans dat de vergaderingen worden gescheiden - wat niet betekent dan één en dezelfde Raad verschillende vergaderingen houdt - naar onderwerpen die rechtstreeks verband houden met het buitenlands en veiligheidsbeleid, en dat zijn er veel, en onderwerpen die verband houden met de voorbereiding van de agenda van de Europese Raad. Het is namelijk een feit dat deze onderwerpen niet kunnen worden voorbereid met de intensiteit die nodig zou zijn om de Europese Raad zo doelmatig te maken als wij dit allen zouden wensen.
Er zouden dus twee of drie modellen voor de Raden kunnen zijn. Een mogelijke oplossing bestaat in een scheiding, in die zin dat er een Raad Algemene Zaken plaatsvindt wiens wezenlijke taak bestaat in de voorbereiding van de Europese Raad, waar steeds meer tijd in zal gaan zitten. Het is ook denkbaar dat iedere Raad Algemene Zaken een afdeling algemene zaken in de eigenlijke zin krijgt, waarin iedere regering die persoon zou kunnen afvaardigen die, afhankelijk van de onderwerpen, het best kan bijdragen tot de voorbereiding van de Europese Raad en daarnaast een afdeling die zich uitsluitend bezighoudt met het buitenlands en veiligheidsbeleid.
Mijnheer de Voorzitter, de oplossing voor het derde onderwerp dat in het verslag wordt aangekaart, moet worden bereikt door de Conventie en tenslotte door de Intergouvernementele Conferentie. Ik ben echter van mening dat we nu al moeten beginnen hierover na te denken. Het is een vraagstuk dat uiterst gevoelig ligt en dat verband houdt met een wezenlijk element van de Europese tradities, namelijk de roulatie van het voorzitterschap om de zes maanden. Tijdens mijn lange - zo langzamerhand te lange - politieke leven binnen de Europese Unie, heb ik al bij twee gelegenheden in mijn hoedanigheid van minister het voorzitterschap van de Unie vervuld en thans kan ik het voorzitterschap vanuit een ander perspectief observeren.
Ik ben er eerlijk gezegd van overtuigd dat naarmate het aantal lidstaten stijgt en het internationale leven ingewikkelder wordt, het moeilijker zal worden een alle zes maanden roulerend voorzitterschap te handhaven. In de begindagen van de Europese Unie, toen wij ons vooral bezighielden met interne problemen die alleen de landen van de Europese Unie aangingen, was dit mogelijk, maar nu de Unie steeds meer verantwoordelijkheid draagt, niet alleen ten opzichte van onszelf, van onze landen, maar ook ten opzichte van derde landen, wordt dit moeilijker. Mocht het systeem van het roulerende voorzitterschap niet worden gewijzigd, dan geloof ik dat onze slagvaardigheid hieronder zal lijden, dat het moeilijker zal worden om bepaalde gemeenschappelijke standpunten te handhaven en elementen van ons eigen beleid te verdedigen teneinde al die resultaten te bereiken die, zoals u hier in het Parlement altijd weer zegt, zouden kunnen worden bereikt.
Ik weet dat deze kwestie gevoelig ligt en dat er landen zijn wier gevoel tot de Unie te behoren in wezenlijke mate of zelfs geheel verband houdt met het feit dat zij eens in de zoveel tijd het voorzitterschap gedurende zes maanden waarnemen. Daar kan ik inkomen, maar deze landen moeten ook beseffen dat wanneer de Unie 26 lidstaten zal tellen, het heel lang zal duren tot zij het voorzitterschap weer krijgen. Misschien neemt de betekenis van het feit dat men af en toe het voorzitterschap waarneemt ook wel af wanneer hiertussen telkens enkele jaren liggen.
Ik heb dit onderwerp hier echter alleen als een soort persoonlijke overweging aan de orde gesteld, aangezien het geen twijfel lijdt dat de Conventie zich over deze en over alle andere kwesties zal moeten buigen en dat de Intergouvernementele Conferentie uiteindelijk een besluit terzake zal moeten nemen.
Het vierde vraagstuk waarover ik het met u wil hebben, en waaraan wij in mijn ogen terdege aandacht moeten besteden - ik heb dit ook schriftelijk voorgelegd zodat wij hierover van gedachten kunnen wisselen - is de transparantie in de Raad in het algemeen, maar vooral ook in zijn wetgevend optreden. Ik ben van mening dat wij erover moeten nadenken hoe wij de publieke opinie nauwer bij dit proces kunnen betrekken. Ook dit is een vraagstuk dat alleen onder de bevoegdheid van de Conventie en daarna de Intergouvernementele Conferentie valt, maar het lijkt mij belangrijk dat wij alvast een bepaalde sfeer en cultuur creëren om ervoor te zorgen dat deze benadering op de korte of lange termijn zijn stempel drukt op het collectieve leven van de Europese Unie.
Ik wil nu echter weer terugkomen op de twee wezenlijke onderwerpen, waarvoor noch een Conventie, noch een Intergouvernementele Conferentie, maar alleen politieke wil, de bereidheid om iets te doen vereist zijn. Wij moeten streven naar een doelmatigere voorbereiding en organisatie van de Europese Raad. Wij moeten ervoor zorgen dat hij zich sterker concentreert op de essentiële vraagstukken en dat hij scherpere analyses uitvoert op basis van een grondiger, serieuzer en doelmatiger voorbereiding, en daarvoor hoeven we niet tot morgen te wachten. Wanneer de politieke wil aanwezig is kunnen we hiermee vandaag al beginnen. De Verdragen staan dit niet in de weg en de wezenlijke werking van de Europese Unie zou hierdoor in geen enkel opzicht worden gewijzigd.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dit zijn de vraagstukken waarmee wij ons momenteel bezighouden. In Barcelona heb ik, zoals ik reeds zei, een eerste kort verslag gepresenteerd waarin dit soort onderwerpen in grote lijnen wordt toegelicht. Het voorzitterschap neemt thans - samen met de equipe van het secretariaat - contact op met de verschillende hoofdsteden om na te gaan of er tot eind juni, wanneer de Europese Top van Sevilla zal plaatsvinden, een consensus kan worden bereikt over sommige van deze onderwerpen. Hiervoor is de politieke wil van de vijftien regeringsleiders en die van de Commissie vereist, die samen om de tafel moeten gaan zitten.
Geachte afgevaardigden, dit is heel in het kort dat waar wij momenteel aan werken. In verband met de hervorming van de Raad moet er natuurlijk nog veel meer gebeuren, en deze vraagstukken zullen ongetwijfeld op de agenda van de Conventie en de Intergouvernementele Conferentie staan. We zullen nog ruimschoots gelegenheid hebben om hierover van gedachten te wisselen en, indien mogelijk, afspraken te maken om de Raad te veranderen in een soepeler instelling die een rationeler en doelmatiger beleid kan voeren in een Europa dat gelukkig jong is omdat de wereld jong is, in een Europa dat beter is omdat de wereld beter is.

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de secretaris-generaal van de Raad, geachte afgevaardigden, uit alle door ons geanalyseerde opiniepeilingen over Europa blijkt dat de burgers onze instellingen te complex, te ondoorzichtig en te afstandelijk vinden. Ik vind dat elk van de instellingen haar complexe karakter moet accepteren en verklaren, want deze complexiteit is de prijs die wij moeten betalen voor een Europa dat weliswaar verenigd maar niet uniform is.
Dat wil niet zeggen dat er verder geen vorderingen kunnen worden geboekt en wijzigingen kunnen worden doorgevoerd. Integendeel! Deze vorderingen en wijzigingen zijn juist op dit moment van belang nu het functioneren van de Unie in vele opzichten gevaar loopt. Straks zullen er immers dertig landen rondom de tafel zitten. Aanvankelijk zullen dat er vijfentwintig zijn in plaats van de huidige vijftien. Zoals de heer Solana heeft aangegeven zullen de Verdragen gewijzigd moeten worden om de belangrijkste hervormingen te kunnen doorvoeren. Dat is geen nieuw gegeven. Er hebben al wijzigingen plaatsgevonden maar die zijn geenszins toereikend, en dan druk mij nog voorzichtig uit. Alvorens de benodigde hervormingen door te voeren zullen we eerst moeten debatteren over de taken van de Unie. De Conventie houdt zich hiermee bezig en buigt zich dus over de toekomst van de Unie.
In het huidig juridisch kader kunnen evenwel al bepaalde hervormingen worden doorgevoerd. We kunnen om te beginnen onze gewoonten veranderen. Dat heeft echter alleen kans van slagen als de benodigde wil aanwezig is. Ik spreek hier tot u namens de Europese Commissie. Wij hebben onder de bezielende leiding van de heer Prodi een aantal interne hervormingen doorgevoerd. Er is een redelijk breed programma van start gegaan van bestuurlijke hervormingen betreffende de werkmethoden van al onze diensten. Ook de Raad houdt de eigen organisatie kritisch tegen het licht. Zo zijn er in een verslag van 1999 aanbevelingen geformuleerd. Helaas is er tot op heden niets met deze aanbevelingen gedaan. De grote verdienste van het verslag van de heer Solana is dat het debat heel concreet opnieuw wordt aangezwengeld, ja zelfs op een pedagogische manier. Zoals de heer Solana zelf heeft aangegeven moet dit verslag ertoe leiden dat de staatshoofden en regeringsleiders straks in Sevilla - net als in Barcelona - blijk kunnen geven van de politieke wil om deze hervormingen door te voeren.
In deze basisdocumenten wordt aangegeven dat het voorzitterschap moet zorgen voor een beter gestructureerde programmering van de initiatieven. Er wordt geconstateerd dat er behoefte bestaat aan een betere horizontale coördinatie tussen de verschillende vakraden. In de documenten staat dat de Europese Raad als voornaamste taak heeft politieke impulsen te geven. Tot slot wordt in de documenten erkend dat de wetgevende werkzaamheden transparanter moeten verlopen.
Dit is een bijzonder belangrijk debat voor de Commissie. Geachte afgevaardigden, uw Parlement levert dankzij de werkzaamheden van uw rapporteurs, mevrouw Maij-Weggen en minister Jacques Poos, een bijzonder constructieve en substantiële bijdrage aan dit debat. Namens de Commissie wil ik hier aangeven dat wij ons kunnen vinden in vier aspecten van het debat dat over de hervorming van de Raad is aangegaan.
Allereerst kunnen wij ons geheel vinden in het voorstel om zo snel mogelijk verbeteringen aan te brengen in het functioneren van de Raad, en wel op alle mogelijke terreinen. De Commissie steunt het voornemen van de Raad om op korte termijn alle denkbare initiatieven te realiseren die geen wijziging van de Verdragen vereisen. Het is hierbij van belang dat de Conventie de kans krijgt meer globale en definitieve voorstellen te doen over het toekomstige institutionele bestel van de Europese Unie.
In de tweede plaats wil ik aangeven dat wij de beginselen van samenhang, doelmatigheid en transparantie onderschrijven waarop de heer Solana in zijn verslag de hervorming van de Raad wil baseren. Zoals de Commissie reeds heeft kunnen beklemtonen in het Witboek over de governance, dient ieder van onze instellingen zich uiteraard te concentreren op zijn eigen belangrijke taken. De hervorming van de Raad is evenwel niet alleen noodzakelijk voor de Raad, maar ook voor de andere instellingen en voor de Unie als geheel. Er is zojuist aangegeven dat de Raad zich op zijn belangrijkste functies moet concentreren. Ik wil in dit opzicht opmerken dat de conclusies van de Europese Raad van Barcelona overeenkomen met de voorstellen van de Commissie en de voorstellen die het Parlement in al zijn resoluties heeft gedaan, met inbegrip van de resolutie die u aan het eind van dit debat zal aannemen. De Raad moet bijvoorbeeld zijn wetgevende taken anders gaan organiseren. Ik denk hierbij aan open debatten en openbare stemmingen. Wat betreft het punt van een eventuele wetgevende Raad heb ik niets toe te voegen aan mijn betoog dat ik in dit Parlement heb gehouden tijdens de behandeling van het verslag-Poos in oktober jongstleden.
In de derde plaats wil ik namens de Commissie aangeven dat wij voorstander zijn van wat ik noem de herontdekking van de communautaire methode. Alleen met behulp van deze methode kunnen wij namelijk nu al bepaalde moeilijkheden oplossen. Het roulerend voorzitterschap is een van de ontegenzeggelijk belangrijke en netelige kwesties betreffende het functioneren van de Raad. De heer Solana heeft dit punt zojuist al ter tafel gebracht. Er zijn twee mogelijkheden om meer stabiliteit aan te brengen in het functioneren van het voorzitterschap. Voor de eerste optie is een wijziging in de Verdragen nodig, voor de tweede niet. Volgens deze laatste optie kan de continuïteit in het werk van de Raad en de samenhang in de programmering van de opeenvolgende voorzitterschappen worden gewaarborgd met de klassieke opvatting volgens welke de Commissie voorstellen dient te doen en het Europees Parlement en de Raad daarover dienen te beraadslagen. Op grond van de politieke strategie die de Commissie voor dit jaar heeft gepresenteerd kunnen de Raad en het Europees Parlement voor de eerste keer een daadwerkelijk inhoudelijke dialoog voeren over de politieke prioriteiten en het werkprogramma voor het komende jaar.
Verder steunen wij het plan om zonder wijziging van de Verdragen een raad te creëren die zich zal bezighouden met horizontale vraagstukken. Deze raad dient de oorspronkelijke taak van de Raad Algemene Zaken op zich te nemen en te zorgen voor de coördinatie van de vakraden en met name ook de voorbereiding van de Europese Raad. Geachte afgevaardigden, het Comité van Permanente Vertegenwoordigers, COREPER, dient opnieuw de taak op zich te nemen de bijeenkomsten van de Raad voor te bereiden.
Net als de heer Solana wil ik mijn betoog met het volgende punt afsluiten. Wij zeggen 'ja? tegen meer transparantie. Er bestaat zelfs al een plicht tot transparantie, en wel dankzij verordening 1049/2001 en de maatregelen die het Parlement, de Raad en de Commissie reeds hebben genomen en binnenkort zullen nemen met betrekking tot de toegang tot voorbereidende teksten. Het communautair wetgevingsproces zal er leesbaarder door worden. Veel documenten zijn reeds toegankelijk. Het gaat er met name om dat de burgers eenvoudiger de informatie kunnen vinden die ze zoeken. Binnenkort zullen onze drie instellingen gezamenlijk een brochure uitgeven om de burger hierbij te helpen. De transparantie kan met name worden vergroot door de beraadslagingen van de Raad zoveel mogelijk in de publiciteit te brengen, met name wanneer de Raad zijn wetgevende bevoegdheden uitoefent.
Dit zijn onze opmerkingen over het verslag van de heer Solana, dat vernieuwende en pragmatische voorstellen bevat. Zoals de heer Solana reeds meerdere malen heeft aangegeven, kunnen de meeste hervormingen en verbeteringen alleen worden doorgevoerd als binnen de Europese Raad de onmiddellijke politieke wil daartoe bestaat. Straks zal de Conventie blijk moeten geven van deze politieke wil. Tot slot zal in een later stadium deze politieke wil aanwezig moeten zijn tijdens de IGC, wanneer er gesproken zal worden over meer fundamentele en substantiële hervormingen.

Poettering (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de secretaris-generaal, mijnheer de commissaris, waarde collega's, om te beginnen wil ik een woord van dank richten tot secretaris-generaal Solana, en natuurlijk ook tot de commissaris, maar in het bijzonder tot de secretaris-generaal, aangezien wij met de commissaris meestal toch verregaand overeenstemmen. Mijn woord van dank geldt het feit dat hij nu heel duidelijk bij de Raad een hervormingsproces in gang heeft gezet.
Mijnheer de secretaris-generaal, ik wil ook mijn welgemeende waardering voor u uitspreken, want u levert een bijna onmenselijke prestatie op wereldniveau, in uw functie van Hoge Vertegenwoordiger - met name geëngageerd in het Midden-Oosten - en als secretaris-generaal. Dit kunt u enkel vanwege uw bijzondere persoonlijkheid. Ik wil hier nu geen institutioneel debat beginnen over uw functie, maar ik kan me absoluut niet voorstellen dat iemand anders dan u in staat zou zijn deze dubbele belasting uit te houden en deze ook zo meesterlijk onder de knie te krijgen.

Ik wil u hartelijk danken voor uw voorstellen. Zoals commissaris Banier al zei is het onze gemeenschappelijke taak onze instellingen te hervormen, in dit geval de Raad. Het is van groot belang dat wij een onderscheid maken tussen de Algemene Raad, de Raad als wetgever - dat is eigenlijk het belangrijkste -, dan wellicht de Raad die de vergaderingen van de Europese Raad voorbereidt, en tot slot natuurlijk de ministers van Buitenlandse Zaken die verantwoordelijk zijn voor het buitenlands beleid.
Wij weten toch - en we kennen ze bij naam - wie er in de Raad Buitenlandse Zaken te laat komt, vervolgens ook weer te vroeg vertrekt en er intussen, als het gaat om de wetgeving, met een niet al te geïnteresseerd gezicht bij zit. Wij zijn daarom van mening dat wij een Raad Europese Zaken nodig hebben, die verantwoordelijk is voor de Europese wetgeving, en daarnaast een Raad die het algemeen buitenlands beleid opstelt. Deze Raad Europese Zaken zou er altijd moeten zijn als het gaat om wetgeving en zou ook de vergaderingen van de Europese Raad kunnen voorbereiden, waarbij het belangrijkste natuurlijk de wetgeving is.
Deze Raad Europese Zaken zou natuurlijk ook een vertegenwoordiger moeten benoemen die in het bemiddelingscomité met het Parlement in actie komt wanneer wij het over wetgeving hebben. Wij weten allemaal dat de Raad zich vaak laat vertegenwoordigen door ambtenaren die deze kwesties met het Europees Parlement bespreken. Ik heb niets tegen ambtenaren, maar het zijn geen politici. Het zouden juist politici moeten zijn die de moed hebben samen met het Parlement spijkers met koppen te slaan. Een fundamentele hervorming in deze richting steunen wij nadrukkelijk.
Het zou voor de wetgeving ook van belang zijn dat de Raad, of laten wij zeggen de betreffende minister van Europese Zaken die het voorzitterschap vertegenwoordigt, hier in het Parlement aanwezig is, wanneer het om wetgeving gaat. Belangrijk in dit verband is ook dat een of meerdere vertegenwoordigers van het Europees Parlement, oftewel Europese afgevaardigden, in de Raad Europese Zaken aanwezig zijn wanneer er over wetgeving wordt vergaderd. Op deze manier kan de Raad het Europees Parlement direct vragen: "Hoe ziet u dat, hoe ziet het Europees Parlement dat?"
Het laatste woord hierover is nog niet gezegd. Ik zou u, mijnheer de secretaris-generaal, dan ook vriendelijk willen vragen om bij de voorbereiding van uw werk ook nog een keer te overleggen met de verantwoordelijke commissie - de voorzitter zit hier - voordat u uw definitieve verslag naar Sevilla stuurt. Wanneer u het om begrijpelijke redenen niet persoonlijk kunt doen, kunt u het overlaten aan uw vertegenwoordiger die het dan in de betreffende commissie kan bespreken.
U hebt met recht gesproken over transparantie. Dit is ook een grote wens van mevrouw Maij-Weggen die immers met collega Poos de resolutie heeft opgesteld waarop wij als fractie nog verschillende amendementen gaan indienen. Mevrouw Maij-Weggen kan nu niet aanwezig zijn, omdat zij vanmiddag na de stemming naar Nederland is vertrokken om daar haar stem uit te brengen. Wij wachten allemaal met spanning op de uitslag van de verkiezingen. Wij willen een zo groot mogelijke mate van transparantie. Daarom ook moet de Raad, wanneer hij als wetgever vergadert, aan het einde van dit proces een openbare vergadering houden. De media, ook de televisie, moeten er verslag over uitbrengen, zodat wij de afzonderlijke standpunten van de regeringen bij de eindstemmingen kennen. Ik wil u, mijnheer de secretaris-generaal, vriendelijk verzoeken na de verordening over de transparantie ook de interinstitutionele werkgroep opdracht te geven spoedig met richtsnoeren voor meer transparantie te komen, opdat wij de burger beter kunnen bereiken. Uw voorstellen, de uitspraken van de Commissie en onze bijdragen gaan in principe in de goede richting. Wanneer wij geëngageerd verder werken, zullen wij ook gezamenlijk goede resultaten voor onze instellingen behalen, en niet alleen voor de instellingen, maar voor de Europese Unie in haar geheel, voor de burgers van Europa. Ik wens u en ons daarbij wens veel succes!
(Applaus)

Poos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de secretaris-generaal, in zijn resolutie van 22 oktober 2001 over de hervorming van de Raad schrijft het Europees Parlement dat het goede functioneren van de Raad noodzakelijk is om de democratie, de doelmatigheid en de samenhang in de besluitvorming van de Unie na de uitbreiding te kunnen waarborgen. In deze resolutie werd verder de huidige institutionele chaos aan de kaak gesteld, die een belemmering vormt voor de communautaire methode en verantwoordelijk is voor de vele tekortkomingen in de werkmethodes en het functioneren van de Raad.
Op de Europese Raad van Barcelona van maart jongstleden is dit terugkerende probleem eindelijk besproken. Helaas is er besloten om dit probleem nogmaals vooruit te schuiven, ditmaal naar de Europese Raad van Sevilla die in juni 2002 staat gepland.
Het is desalniettemin een goede zaak dat in de brief van de heren Blair en Schröder en in het verslag van de secretaris-generaal Solana getiteld "De Raad voorbereiden op de uitbreiding" een goede beschrijving is gegeven van de vraagstukken die voorafgaande aan de volgende hervorming van het Verdrag moeten zijn opgelost.
Een eerste stap in de goede richting vormt de suggestie van een kortere agenda en een Europese Raad die zich weer concentreert op zijn oriënterende en initiërende taken, zoals in het Verdrag staat bepaald. Het strekt de secretaris-generaal tot eer dat hij dit belangrijke punt in zijn presentatie heeft benadrukt. De Raad Algemene Zaken moet worden geherwaardeerd en de wijze waarop deze instelling functioneert moet ingrijpend worden hervormd. Alleen zo kunnen wij een daadwerkelijke hervorming van de Europese Raad bewerkstelligen. De ministers van Buitenlandse Zaken en/of ministers van Europese Zaken die in deze Raad zetelen moeten meer en beter werk leveren, in die zin dat ze vaker bijeen moeten komen en een grotere discipline moeten betrachten. Ze moeten zich niet alleen bezighouden met het GBVB, maar ook voldoende tijd besteden aan horizontale vraagstukken. Ze moeten weer het belangrijkste besluitvormende en voorbereidende orgaan van de Europese Raad worden.
Het doet mij genoegen dat de voorzitter van de Raad aanwezig is, zodat hij de volgende boodschap aan zijn collega's kan overbrengen. Als de Raad Algemene Zaken intern geen orde op zaken stelt, zal deze instelling niet overleven. In dat geval zullen namelijk de staatshoofden en regeringsleiders zich overal mee gaan bemoeien. Ze zullen via hun ministers van Buitenlandse Zaken of andere ministers overal hun stempel op drukken en zullen het communautaire voorbereidingsproces omzeilen, en dus ook het Comité van Permanente Vertegenwoordigers.
Ik wil benadrukken dat in dit geval de intergouvernementele methode zal zegevieren en het communautaire mechanisme ten grave kan worden gedragen. Dit mechanisme vereist immers dat de Commissie voorstellen doet, het Europees Parlement en de Raad beslissen, en het proces zo transparant mogelijk verloopt. In de aan u voorgelegde ontwerpresolutie wijzen de beide rapporteurs op de beginselen die in de ogen van het Europees Parlement ten grondslag moeten liggen aan de hervorming van de Raad. Ze benadrukken verder dat de tijd nu rijp is om knopen door te hakken.

Duff (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik bedank de heer Solana voor zijn uiterst interessante verklaring. Wanneer ik echter tussen de regels door lees, zoals dat hoort, wordt het mij tamelijk duidelijk dat er niet veel vooruitgang is geboekt met de hervorming van de Raad. Misschien is het heel onrealistisch om te denken dat er sprake van vooruitgang kan zijn voordat de problemen door de aanwezigheid van zo'n 25 ministers aan de tafel dramatisch worden. Eerlijk gezegd vind ik het vreemd dat de heer Solana en de heer Blair, en verscheidene anderen, met het idee naar voren kunnen komen om een bestuurscollege te creëren dat wordt gevormd door het voorzitterschap van de Raad, zonder te verwijzen naar de rol van de Europese Commissie.
Men kan er maar het beste geen doekjes om winden. Het opleggen van een bestuurscollege van de Raad zou het recht op initiatief van de Commissie wegnemen en zou haar cruciale rol bij het vaststellen van en uiting geven aan de gemeenschappelijke belangen van alle lidstaten, tenietdoen. Alleen de Commissie kan de gelijkheid van alle staten verzekeren.
Wat betreft de kwestie van het voorzitterschap, kan geen enkel debat compleet zijn zonder een beschouwing of het uiteindelijk juist zou zijn om enerzijds de Commissie de gewone vergaderingen van de Raad te laten voorzitten en de heer Solana de Raad Buitenlandse Zaken, en anderzijds het vaste zesmaandelijkse circus voor de Europese Raad zelf in stand te houden. Dat zou wel eens de meest geschikte aanpak kunnen zijn om strakke coördinatie en continuïteit binnen de Raad te verzekeren.
Tot slot moeten we het ook hebben over de Byzantijnse kwestie van de comitologie. De efficiëntie van de Unie zal sterk verbeteren zodra de Commissie voldoende uitvoerende bevoegdheden tot optreden krijgt zonder dat de Raad zich daar voortdurend in mengt. De hervorming heeft dus nog een heel lange weg te gaan voordat de Conventie tevreden zal zijn en wij alle belangrijke vraagstukken op bevredigende wijze zullen hebben aangepakt.

Frassoni (Verts/ALE).
Mijnheer Solana, een van de meest rare dingen in de Europese Unie is dat u zojuist met ons een debat hebt gevoerd over de crisis in het Midden-Oosten en nu, onmiddellijk daarna, een heel andere zaak met ons bespreekt, een zaak die in feite niets heeft uit te staan met uw taak als Hoge Vertegenwoordiger voor buitenlandse zaken, te weten de hervorming van de Raad.
Bij wijze van inleiding op mijn korte spreekbeurt moet ik u trouwens zeggen dat u volgens mij en volgens mijn fractie eigenlijk aan de andere kant van de zaal zou moeten zitten en niet hier. Juist daarom ben ik van mening dat uw voorstellen een groot gebrek vertonen. U bent namelijk van mening, of kennelijk bent u van mening, dat de Raad - de Europese of de gewone Raad - de rol heeft van een regering. Volgens ons is dat niet zo. De Raad is medewetgever, zeer zeker als ons standpunt efficiëntie en democratie is. Daarom zijn wij allesbehalve gerust over de discussies die gaande zijn over met name twee kwesties. De eerste kwestie betreft het voorzitterschap per toerbeurt. U zegt dat een dergelijk systeem niet deugt en inefficiënt is, dat het voorzitterschap van langere duur moet zijn. Maar dan moet u mij eens uitleggen welke betrekkingen zullen bestaan tussen dit toekomstig voorzitterschap, dat twee of tweeëneenhalf jaar zal duren, en de voorzitter van de Commissie? Ik weet zeker dat er contradicties en misschien zelfs conflicten zullen rijzen. Laten wij het voorzitterschap dus maar met rust en in plaats daarvan proberen de wetgevende rol van de Raad te verbeteren: dat moet de kern van de hervormingen zijn.
Bovendien zal deze hervorming van de Raad nooit doorgang kunnen vinden als er geen nieuw evenwicht tot stand wordt gebracht tussen de instellingen van de Europese Unie en de bevoegdheden van het Europees Parlement als medewetgever worden versterkt.
Dan heb ik nog een korte opmerking. U sprak namelijk over een cultuur van transparantie. Het zou ons een groot genoegen zijn indien de Raad een signaal gaf en niet inging op het advies van zijn eigen juridische dienst. Die heeft namelijk gezegd dat het Europees Parlement geen toegang mag hebben tot de gemeenschappelijke standpunten met betrekking tot de buitenlandse betrekkingen en de toetredingsonderhandelingen. Dat staat volgens mij volledig haaks op hetgeen u zei over de noodzaak van transparantie. Wij zouden derhalve graag weten of er hoop is op onafhankelijkheid van uw kant en van de kant van de Raad ten opzichte van uw zeer gewaardeerde juridische dienst.

Kaufmann (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de secretaris-generaal van de Raad, de Raad is zonder twijfel de instelling waar het meest behoefte is aan hervormingen. Veel dingen kunnen wij niet langer aanvaarden, of het nu gaat om de uitgedijde, ondoorzichtige structuren en substructuren of de gebrekkige coördinatie van de werkzaamheden door de Algemene Raad. Onoverzichtelijke structuren, te ingewikkelde besluitvormingsprocessen maar met name een gebrek aan transparantie en openheid: dit alles is er de oorzaak van dat voor de burgers tot op heden veel dingen onbegrijpelijk, zelfs helemaal niet bekend zijn. Vraag gewoon eens een willekeurige persoon naar begrippen als de Europese Raad en de Raad van Europa.
Feit is weliswaar dat Europese regelingen zonder toestemming van de regeringen in de Raad niet mogelijk zijn. Het blijft echter een geliefd spelletje om voor het publiek een denkbeeldig Brussel de schuld te geven of de Commissie aan te vallen, alleen omdat dat om redenen van binnenlands beleid goed uit komt. Helaas heeft ook mijn regering zich hieraan de afgelopen tijd schuldig gemaakt. Daarom zijn er werkelijk diepgaande hervormingen nodig. Hervormingen waarbij het geen enkele minister meer is toegestaan de eigen verantwoordelijkheid voor Europese besluiten achter dit zogenaamde Brussel te verschuilen.
Waarheen moet zich dit ontwikkelen? Wij hebben duidelijke regelingen nodig voor democratische beïnvloeding. Tevens moet het Europees optreden van de regeringen door de nationale parlementen worden gecontroleerd. Daarnaast hebben wij openbare vergaderingen nodig wanneer de Raad bijeenkomt in zijn hoedanigheid van wetgever. Natuurlijk moeten hierbij televisiecamera's aanwezig zijn die de debatten en stemmingen uitzenden en besluiten voor het publiek begrijpelijk maken. Tot slot - en hierin ben ik het eens met mijnheer Poettering - moeten wij een Raad Europese Zaken oprichten. Op die manier zou rekening kunnen worden gehouden met de vergevorderde dynamiek van de Europese integratie, want Europese politiek is allang geen klassieke buitenlandse politiek meer, maar in feite Europese binnenlandse politiek.
Ribeiro e Castro (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de secretaris-generaal van de Raad bedanken voor zijn aanwezigheid hier. Daarnaast wil ik hem gelukwensen met het document dat hij in maart heeft opgesteld en dat in Barcelona tijdens een voorbereidend debat reeds is besproken. Ik begrijp niet goed waarom sommige collega's in dit document aanleiding tot kritiek hebben gezien. De daarin verwoorde standpunten stemmen immers goeddeels overeen met die van het Parlement. Nu moet ik eerlijk zeggen dat het mij niet al te zeer stoort als in diplomatieke kringen opgemerkt wordt dat het document van de secretaris-generaal geen nieuwe ideeën bevat, maar veeleer een opsomming is van ideeën die al veel eerder in de Raad besproken zijn. Dat is volgens mij juist een verdienste. We zullen in Sevilla pas werkelijk beslissingen nemen en daarbij een richting kiezen waar we al geruime tijd naar op zoek waren maar die de staatshoofden en regeringsleiders tot nu toe niet hebben durven inslaan.
In de politiek bestaan er onderwerpen waarover we het geheel eens zijn, en onderwerpen waarover we het compleet oneens zijn. De constructie van Europa en de interinstitutionele hervorming behoren niet tot die categorieën. We zijn het niet over alles eens, maar het is ook niet zo dat onze denkbeelden op alle punten uiteenlopen. Ik zou dat zelfs iets preciezer willen stellen: soms zijn we het eens over de doelstellingen, maar niet over de methode om die doelstellingen te verwezenlijken. Het komt ook voor dat we het wel eens zijn over de werkwijze, maar niet over hetgeen we daarmee willen bereiken. In het onderhavige geval zijn we het eens over de werkwijze, maar niet over de doelstellingen. We nemen duidelijk afstand van de resolutie van de Commissie constitutionele zaken aangezien hierin wordt gesuggereerd dat we voor hervorming ofwel de communautaire methode ofwel de intergouvernementele moeten volgen.
Wij vinden dat we ook een andere koers kunnen volgen. We zijn het echter wel eens met de concrete voorstellen die gedaan zijn, zeker wanneer daarin gezegd wordt wat we op korte termijn moeten zien te bereiken: transparantie wanneer de Raad als wetgever optreedt. Ik geloof overigens dat we hier beter een ander woord dan transparantie kunnen gebruiken, aangezien we hier geen transparantie bedoelen in de zin van inzage in de documenten. Als de Raad als wetgever optreedt, zou dat met open deuren moeten geschieden. Het functioneren van de Raad moet doorzichtiger: beraadslaging met open deuren zou in die context een doorslaggevende hervorming zijn en op een fundamentele wijze bijdragen tot de vermindering van het democratisch tekort binnen de Europese Unie.
Ik behoor tot de groep mensen die vinden dat de nationale parlementen een grotere rol moeten spelen bij de constructie van Europa, en ik geloof dat dit pas mogelijk zal zijn als de Raad de wetgevingsdebatten met open deuren voert. Onze collega's die in de nationale parlementen zitting hebben zullen op een andere wijze reageren op het wetgevende werk van de Unie zoals dat binnen de Raad wordt verricht, indien ze rechtstreeks kunnen volgen wat onze regeringen, de regeringen van de lidstaten, bespreken en welke standpunten deze regeringen binnen de Raad verdedigen.
Tot nu toe zijn de beraadslagingen geheim, en dat betekent dat er een schrijnende contradictie bestaat tussen de democratische beginselen waarop het functioneren van de Raad is gebaseerd en de ondemocratische wijze waarop de Raad feitelijk werkt. Wij vinden dat die situatie moet worden rechtgezet, maar niet omdat we de intergouvernementele spil van de Europese Unie willen verzwakken. Integendeel, we willen die intergouvernementele spil beschermen en behouden, en juist daarom moet de Raad extra zichtbaar zijn, omwille van de democratische participatie.
Ik hoop dus dat de hervorming die kant opgaat en dat we met de aanpak van andere kwesties nog even wachten, vooral als het gaat om een eventueel voorzitterschap van de Europese Unie. Dat is immers een uiterst gevoelig onderwerp, en het idee om het voorzitterschap per toerbeurt op te geven? Wel, daar zijn we gewoon nog niet aan toe.

Bonde (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, de voorstellen waaraan de heer Solana vandaag zijn naam geeft, zijn waarschijnlijk niet allemaal door hemzelf uitgewerkt. De opstand tegen de beurtrol doet denken aan de wens van meer dan één Franse president om aan het hoofd van de EU te komen via een zogenaamd directoraat. Is het Pierre de Boissieu, de vice-secretaris-generaal van de Raad, die hierachter zit? De beurtrol van het voorzitterschap is het meest democratische element in de EU. Iedereen is gelijk. Luxemburg kan de vergaderingen op dezelfde manier leiden als Frankrijk. Het voorzitterschap van het kleine landje Luxemburg was overigens een van de beste dat we gekend hebben. Het Verdrag van Nice dat onder president Chirac tot stand is gekomen, doet Frankrijk geen eer aan en zou het in een referendum bij de Franse kiezers nauwelijks halen. De meerderheid van de Fransen is meestal slimmer dan Frankrijk zelf.
De Spaanse voorzitter van de Raad, de heer Aznar, heeft zijn voorzitterschap van de Europese Raad gebruikt om de voorzitter van de Commissie te bevelen de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid uit te stellen en de directeur-generaal voor visserij te ontslaan. Op vrijdag is Steffen Smidt directeur-generaal en staat hij niet op de lijst van beurtrollen. Op zondag wordt hij er telefonisch met een lokmiddel ingeluisd. Op maandag wordt hij ontslagen en liegt de Commissie ons wat voor over de reden. Dit is het grootste schandaal dat ik in de voorbije 23 jaar als lid van dit Parlement heb meegemaakt. Zoiets vereist een onafhankelijk onderzoek en de voorzitter van de Visserijcommissie heeft daar terecht op aangedrongen. De conclusie hiervan is dat een groot land geen enkele garantie biedt voor een goed voorzitterschap.
Laat ons de gelijkheid tussen de lidstaten behouden en de taken verdelen. Wij willen geen groepsvoorzitterschappen rond de grote lidstaten, waarbij de kleinere lidstaten dan de minst interessante taken krijgen. Het is verstandiger te snoeien in het aantal ministerraden en werkgroepen en zich te concentreren op de grensoverschrijdende problemen die wij in onze eigen lidstaten niet zo goed kunnen oplossen. Het is wijzer de EU-wetgeving te beperken en te versterken, opdat ze gemakkelijker te hanteren wordt. Het is beter een totale openheid in de Raad te creëren wanneer deze zijn wetgevende functie uitoefent, zodat wij duidelijk kunnen zien wanneer ambtenaren wetten aannemen in plaats van de verkozen parlementsleden, die volgens de grondwetten van de 15 EU-lidstaten de wetgevende macht hebben. Op die manier kunnen openheid, subsidiariteit en democratie tot stand komen in plaats van geslotenheid, vervreemding en lobbycratie.

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de Europese federalisten zijn niet erg ingenomen met het verslag over het functioneren van de Raad dat door diens secretaris-generaal, de heer Solana, is voorbereid. Er staat namelijk dat de Europese Raad het hoogste politieke gezag van de Unie is, beschikt over een legitieme besluitvormende bevoegdheid, en garant staat voor de grootst mogelijke eenheid tussen enerzijds de Unie en anderzijds haar lidstaten.
Dit is een geheel juiste constatering, die ook van toepassing zou kunnen zijn op de verschillende vakraden. Ik doel hier met name op de zeer belangrijke, ja zelfs vitale band die de Raad met de lidstaten aanknoopt. Ik wil zelfs nog een stap verder gaan. In het Europa na de uitbreiding, dat noodzakelijkerwijze een flexibel karakter zal hebben, zal de Raad uiteraard als spil fungeren aangezien deze instelling zich eenvoudig kan aanpassen aan een Europa van meerdere snelheden. De Commissie is daarentegen - net als het Europees Parlement - een minder flexibele instelling, althans in haar huidige vorm.
Bij de komende hervormingen ter verbetering van de doelmatigheid, de zichtbaarheid en de transparantie van de Raad moet daarom rekening worden gehouden met de centrale plaats die deze instelling inneemt. We kunnen ons in belangrijke mate vinden in de hervormingen die de heer Solana ons voorstelt. Op een aantal punten zijn wij evenwel terughoudend, maar die zal ik in mijn stemverklaring uiteenzetten.

Fiori (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ongeacht de uitkomst van de komende Intergouvernementele Conferentie, zal de instandhouding van de besluitvaardigheid van de Unie, de regeerbaarheid en de coherentie van de beleidsvormen een van de hoofdproblemen zijn.
In de toekomstige institutionele architectuur zal de Raad zeer zeker een terrein betreden waarop hij enerzijds medewetgever is en anderzijds garant moet zijn voor niet alleen de regeerbaarheid van heel de Unie maar ook de coherentie van alle beleidsvormen van de Unie, ongeacht het niveau.
Wij zijn een fervent voorstander van een efficiënte en transparante Raad, van een Raad die al de hem met de Verdragen toegekende bevoegdheden daadwerkelijk uitoefent. Wij kunnen echter niet ontkennen dat het model dat in de afgelopen jaren onze inspiratiebron was en waarin de Raad een beleidsoriënterende rol had - een rol die ongetwijfeld hoognodig is voor de vooruitgang van de Unie - de laatst tijd mank gaat en waarschijnlijk aan herziening toe is na het groeiproces en de veranderingen die zich in onze instellingen hebben voltrokken.
Daar hebben wij talloze voorbeelden van. Zojuist sprak een collega over de ellenlange agenda's, maar ik wil niet ingaan op specifieke gevallen. Een ding is voor ons namelijk tastbaar: de ontstane situatie leidt tot een gebrekkige werking van de communautaire methode. Daarom hebben wij uiteindelijk ook besloten aan te dringen op urgente hervormingen van de Raad, juist omdat wij de Unie in staat willen stellen optimaal te werken. Die hervormingen zijn in het belang van zowel de burgers als alle andere instellingen en vergen ook niet veel tijd. Waarschijnlijk is niet eens een Verdragswijziging nodig.
Wij moeten wel beseffen dat tot nu toe het grootste slachtoffer van de slechte gang van zaken de communautaire methode is geweest. Zowel de Commissie als het Europees Parlement werden daardoor beroofd van een deel van hun taken overeenkomstig de Verdragen. De reconstructie van de mechanismen moet volledig transparant zijn en voor de komende uitbreiding van de Europese Unie in kannen en kruiken zijn.
Ik dank de collega's voor hun bijdragen aan deze resolutie. Ik hoop dat hierin de juiste weg wordt aangegeven, de weg naar een sterker Europa, naar een Europa dat dichter bij en opener voor de burgers staat.

Corbett (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, alle instellingen staan voor een enorme uitdaging nu ze door de uitbreiding allemaal meer leden krijgen, maar geen instelling meer dan de Raad. De Commissie en het Parlement bevinden zich in een betere positie om met deze problemen om te gaan, maar vergaderingen van ministers die eventjes naar Brussel vliegen terwijl alleen al een tour de table een halve ochtend kost, stellen de Raad echt voor een uitdaging.
Voor veel van deze zaken zullen wijzigingen van de Verdragen nodig zijn. Dat is een zaak voor de Conventie. In de onmiddellijke toekomst zal de Raad in Sevilla voor veranderingen komen te staan die binnen het kader van de bestaande Verdragen kunnen worden doorgevoerd. Ook ik verwelkom dat in het verslag van de heer Solana en elders de veranderingen zijn aangegeven die kunnen worden aangebracht.
Inderdaad moeten wij ervoor zorgen dat de Europese Raad zich kan concentreren op de strategie, op de belangrijkste strategische vraagstukken en niet langer een instantie van beroep hoeft te zijn voor situaties waarin de gewone Raad in een impasse verkeert. Dat is van fundamenteel belang. Als daarnaast onderwerpen die in de gewone Raad via een gekwalificeerde meerderheid zouden worden behandeld, naar de Europese Raad gaan, moeten zij ook in de Europese Raad op dezelfde manier via een gekwalificeerde meerderheid moeten worden behandeld. Ook dat is goed.
Het zou ook een goed idee zijn om de Raad Algemene Zaken en de Raad Buitenlandse Zaken te scheiden. Sommige lidstaten zullen om uiteenlopende interne redenen naar beide dezelfde minister willen sturen, andere zullen dat niet willen. Dat is aan elke lidstaat afzonderlijk, maar de functies zouden moeten worden gescheiden, zodat ze allebei goed in plaats van slecht worden vervuld.
Andere veranderingen kunnen worden doorgevoerd zonder de Verdragen te wijzigen. Een daarvan is het in het openbaar bijeenkomen wanneer de Raad zijn wetgevende bevoegdheid uitoefent. Ja, we hebben vooruitgang geboekt op het punt van de toegang tot documenten en de publicatie van de resultaten van stemmingen in de Raad. Dat was een belangrijke stap voorwaarts, maar we moeten nog een stap verder gaan en ook echt in het openbaar bijeenkomen.
De leden van de Raad zouden, tot slot, betere betrekkingen tot stand moeten brengen met de leden van hun nationale parlementen. Het protocol bepaalt dat zij daar voor elk stuk wetgeving een periode van zes weken voor hebben. Ze zouden dit ook echt goed moeten doen. Dat is de manier om de nationale parlementen bij de zaak te betrekken, niet door een of andere nieuwe instelling te creëren die een kopie zou zijn van de Raad, een soort derde kamer. Laat de ministers hun werk goed doen; dan gebeurt het goed zonder dat er nieuwe structuren nodig zijn.

Brok (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de secretaris-generaal, mijnheer de commissaris, ik vind het goed dat de Raad nadenkt over zijn eigen hervorming. Inderdaad is veel ook zonder Verdragswijziging mogelijk. Het is zonder meer van belang dat wij daarbij denken aan efficiëntie en transparantie. Ik denk dat een aparte Raad Buitenlandse Zaken en een aparte Raad Algemene Zaken - zoals collega Corbett juist al zei - zeker qua bestuur een goed uitgangspunt is.
Als het om wetgeving gaat moet inderdaad in het openbaar worden vergaderd, openbaar in die zin dat de Raad als geheel publiekelijk verantwoordelijk is, zodat de burger weet wie waarvoor verantwoordelijk is en de interactie tussen de wetgevers, tussen Parlement en Raad, voor iedereen toegankelijk is. De verantwoordelijkheden in Europa zijn dan duidelijk voor de burger. Ik denk dat dit ook als positief neveneffect zou hebben dat de afzonderlijke ministeries dan commissies van de wetgevende Raad zouden worden en geen zelfstandige wetgevende organen, met alle negatieve onevenwichtige gevolgen van dien.
Ik denk echter ook dat het van groot belang is dat wij er in de discussies tot Sevilla op letten dat deze principieel goede uitgangspunten er niet toe leiden dat men de Conventie bij voorbaat al gedeeltelijk van zijn taken ontheft. Wij moeten er ook op letten dat de controlefuncties kloppen en de medebeslissingsfunctie van het Parlement niet wordt ondermijnd. De Europese Raad mag in het geheel van de besluitvormingsprocessen geen opperwetgever van de Europese Unie worden, terwijl het Europees Parlement geen medebeslissing meer heeft. Alleen de Raad kan wetgever zijn. Ik wil er uitdrukkelijk voor waarschuwen dat - als men daartoe al de euvele moed zou hebben - geen besluiten mogen worden genomen voordat de Conventie resultaten heeft bereikt. Er mogen geen zaken worden beklonken die zouden kunnen leiden tot een afzwakking van het Parlement en de Commissie en die tegelijkertijd de controlemogelijkheden zouden aantasten. Dit zou het goede imago van Sevilla aanzienlijk kunnen schaden. Ik waarschuw voor dergelijke ideeën die ik soms uit Berlijn en Londen hoor!
Cederschiöld (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, transparantie zal een van de belangrijkste criteria zijn voor de burgers bij het beoordelen van het resultaat van de werkzaamheden in verband met de toekomstige hervormingen van de Europese Unie. De instellingen van de Unie moeten de burgers laten zien dat zij aan hun verwachtingen kunnen voldoen. De verordening van het Europees Parlement en de verordening van de Raad (EG) nr. 1049/2001 van 30 mei 2001 over de toegang van het publiek tot de documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie bevat een speciale bepaling in artikel 4 waarmee rekening wordt gehouden met de behoefte aan vertrouwelijkheid. Dit mag niet ongedaan gemaakt worden door de interne regels en classificaties van de instellingen.
Het interinstitutioneel comité heeft een belangrijke taak. Het moet nieuwe stappen zetten en de huidige wetgeving op een transparantere manier toepassen. Hopelijk slaagt het Spaanse voorzitterschap erin om in Sevilla voorstellen in te dienen die aan de verwachtingen voldoen. Spanje heeft een zeer grote verantwoordelijkheid aangaande transparantie. Spanje zou in hoge mate kunnen bijdragen aan een positievere houding van degenen die nog steeds aarzelend tegenover transparantie staan. Met name met het oog op de aanvankelijk terughoudende opstelling van Spanje is het belangrijk om nu een positievere kijk op transparantie te geven.
Het is een stap in de goede richting dat de wetgevingsbesluiten van de Raad in het openbaar genomen gaan worden. Hieraan zou ik een verlanglijstje voor Sevilla willen toevoegen. Uit hetgeen u eerder heeft gezegd zou logischerwijs moeten voortvloeien dat alle documenten in verband met de medebeslissingsprocedure en de eerste pijler - ook die van de werkgroepen van de Raad - toegankelijk moeten zijn. Ook moeten wij geleidelijk aan informatie krijgen over nationale standpunten. Daarnaast hebben wij een redelijke democratische controle nodig op documenten met betrekking tot de tweede en de derde pijler. Tot slot wil ik zeggen dat ik de pijlerstructuur een buitengewoon ongeschikte constructie vindt voor het tot stand brengen van transparantie.

Almeida Garrett (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de secretaris-generaal, mijnheer de commissaris, het komt voor dat een gebaar op zich reeds applaus verdient. Dat is het geval met het plan om de Raad te hervormen. De secretaris-generaal heeft een aantal kwesties aangestipt, die politiek gezien uiterst gecompliceerd zijn en waarvoor de Verdragen zullen moeten worden gewijzigd. Het zou dus heel nuttig zijn als de Raad deze voorstellen zou voorleggen aan de Conventie over de toekomst van Europa. Dat moet wel tijdig geschieden, zodat er over deze voorstellen gediscussieerd kan worden en de suggesties eventueel verwerkt kunnen worden in de conclusies van de Conventie. Die conclusies moeten volgend jaar aan de Intergouvernementele Conferentie worden gepresenteerd.
Ik geloof dat we het er echter wel over eens zijn dat vele - en misschien wel de meeste - hervormingen die we voor het soepel functioneren van de Raad zullen moeten doorvoeren niet tot deze categorie behoren. Bijna iedereen is het erover eens dat de wijze waarop één van de belangrijkste organen van de Europese Unie functioneert, niet meer overeenstemt met het in de Verdragen vastgelegde model. Wat wij nu de 'intergouvernementele tendens? noemen heeft er toe geleid dat niet alleen de Commissie en het Parlement bevoegdheden hebben moeten inleveren die ze volgens de Verdragen rechtens toekomen, maar ook de nationale parlementen hebben moeten vaststellen dat de mogelijkheden om toezicht uit te oefenen op de eigen regeringen beknot zijn.
Ik ben het daarom eens met de heer Poos, co-rapporteur van het door het Europees Parlement gepresenteerde verslag over de hervorming van de Raad, wanneer hij zegt dat men van de Europese Raad een politieke visie verwacht, en dat het de taak is van de Raad om met het oog op de toekomst voor de meest uiteenlopende onderwerpen strategische opties en richtsnoeren te ontwikkelen. Zo'n Raad is dus niet zozeer bestemd voor het nemen en het coördineren van beslissingen, want daar kan de Raad Algemene Zaken eigenlijk voor zorgen.
De Raad speelt een belangrijke rol in het wetgevingsproces, en daarom is het van fundamenteel belang dat de besprekingen van de Raad met open deuren plaatsvinden. De Raad moet eenvoudigweg zijn politieke verantwoordelijkheden aanvaarden. Het is van belang dat iedereen weet wie op Europees niveau beslissingsbevoegdheid heeft en wie niet. Brussel is voor veel van onze burgers te ver weg: Brussel moet dus herkenbare gezichten krijgen. De Raad is voor een belangrijk deel verantwoordelijk voor de afstand die er tussen de burgers en de communautaire instellingen is ontstaan. Deze missie is dus uiterst belangrijk. We wensen u succes!

Solana
Ik zou heel in het kort willen zeggen dat de 16 sprekers die ik heb geteld geheel uiteenlopende vraagstukken aan de orde hebben gesteld. Ik besef dat de Conventie een flinke klus te klaren heeft, wil zij hieraan tegemoet komen.
Wat mijzelf betreft, ik wilde het met u over een veel bescheidener idee hebben, een idee dat meteen zou kunnen worden verwezenlijkt en positieve gevolgen zou hebben voor de goede werking van de Europese Unie, en waarvoor alleen de nodige politieke wil vereist is.
De meeste suggesties die ik heb gehoord gaan veel verder dan hetgeen ik met u wilde bespreken en vallen ook niet onder mijn bevoegdheid, maar onder die van de Conventie en later de Intergouvernementele Conferentie. Ik heb vandaag echter veel geleerd en zou, als alle 620 leden aanwezig waren geweest, nog veel meer hebben geleerd.

De Voorzitter.
Ik denk, en hoop, dat dat voor ons allen zou gelden.
Het debat is gesloten.

De Voorzitter.
Aan de orde is het vragenuur (B5-0017/2002).
Wij behandelen de vragen aan de Raad.

De Voorzitter.
Vraag nr. 1 van Bart Staes (H-0265/02):

Betreft: Nuttiger gebruik niet-bestede begrotingsmiddelen
Het Jaarverslag van de Europese Rekenkamer over het begrotingsjaar 2000 maakte duidelijk dat er een onderbesteding was van Europese middelen ten bedrage van meer dan 11 miljard euro. Commissaris Schreyer bevestigde tijdens een recente vergadering van de Commissie begrotingscontrole van het Europees Parlement dat het begrotingsoverschot van het jaar 2001 ongeveer 10 miljard euro bedraagt. Overeenkomstig de huidige financiële regels worden deze niet-bestede middelen teruggesluisd naar de lidstaten. Nochtans kent de Europese Unie grote financiële behoeften om onder meer de uitbreiding te begeleiden. Raad en Parlement vormen samen de begrotingsautoriteit.
Hoe oordeelt de Raad over de idee om de financiële regels dusdanig te wijzigen dat niet-bestede middelen voortaan niet meer worden teruggesluisd naar de lidstaten, maar gestort worden in een fonds dat gebruikt kan worden om maatregelen te financieren bijv. in het kader van de uitbreiding of de armoedebestrijding?

de Miguel
Mijnheer de Voorzitter, aangezien ik de vorige keer door mevrouw Izquierdo Rojo ben beschuldigd van vrijbuiterij omdat zij vond dat ik teveel tijd verspilde met mijn reacties, zal ik nu uiterst snel antwoorden. Ik wil er echter wel op wijzen dat ik met exact zeven minuten vertraging begin, omdat ik zo'n beschuldiging niet nog eens wil horen.
Ten aanzien van de vraag van de heer Staes, zou ik willen zeggen dat de Raad zich ervan bewust is dat de onderbesteding van de begroting de afgelopen jaren zeer hoog ligt. U zult zich wellicht herinneren dat de Raad de Commissie in zijn aanbeveling betreffende de begroting 2000 heeft verzocht in samenwerking met de lidstaten nauwkeuriger budgettaire ramingen uit te werken, zowel ten aanzien van de ontvangsten als van de uitgaven, teneinde in de toekomst buitensporige overschotten te voorkomen. Thans blijkt, zoals de Rekenkamer in zijn jaarverslag stelt, dat de Commissie aanpassingen moet uitvoeren om rekening te houden met de verschillende ontwikkelingen in de toepassing van de bestaande budgettaire instrumenten.
De Raad is van mening dat tegen de achtergrond van de vigerende wetgeving de budgettaire ramingen moeten worden verbeterd zodat een onderbesteding van een dergelijke omvang zich niet nog eens voordoet. Wat uw voorstellen betreft, zou ik er echter op willen wijzen dat een dergelijke herziening alleen op basis van een voorstel van de Commissie mogelijk is. Met uw laatste voorstel voor de hervorming van het Financieel Reglement, waarover overigens momenteel in de Raad wordt beraadslaagd, benadrukt u in wezen het beginsel dat het saldo van ieder begrotingsjaar, of het nu om een overschot of een tekort gaat, opgenomen moet worden onder de ontvangsten, respectievelijke de uitgaven op de begroting van het volgende begrotingsjaar (dit is bepaald in artikel 32, lid 7 van het Financieel Reglement van 21 december 1977, dat momenteel wordt herzien). Dit moet geschieden op basis van een gewijzigde begroting.
De Raad zoekt derhalve net als bij eerdere gelegenheden naar mogelijkheden om de betalingskredieten die in de begroting zijn opgenomen te handhaven.

Staes (Verts/ALE).
Ik ben heel tevreden over het antwoord dat u mij geeft. Wij hebben gisteren een kleine aanvaring gehad over Tsjetsjenië maar nu ben ik tevreden. Zo ziet u dat het tij kan keren.
Mijnheer de Miguel, ik ben het helemaal met u eens als u zegt dat er een betere omschrijving moet komen en dat de begroting beter gepland moet worden. Dat moet allemaal gebeuren. Maar àls er dan een begrotingsoverschot is, àls er een onderbesteding is, is het dan geen fijn idee om - als je bedenkt dat dit vorig jaar tien miljard was, het jaar daarvoor elf miljard, dit jaar misschien weer een aantal miljarden - dit geld dan in een soort fonds te steken? Een fonds dat we dan ook gebruiken, echt gebruiken, voor noden waarvan we weten dat ze op ons afkomen. De uitbreiding zal veel meer geld kosten dan nu al voorzien. Laten we het geld in een fonds steken zodat het niet terug naar de lidstaten vloeit, want uiteindelijk hebben we in het ping-pong-spel tussen Raad en Parlement, de twee begrotingsautoriteiten, toch afgesproken dat er in een bepaald jaar een bepaalde som wordt besteed en dat we dat geld dan ook daadwerkelijk voor Europa gebruiken en niet naar de lidstaten laten terugvloeien.

de Miguel.
Ik ben het helemaal met u eens. Het is uiterst betreurenswaardig dat de begroting niet volledig wordt besteed en dat het geld aan het einde van het jaar moet worden terugbetaald. Maar het is natuurlijk niet aan mij hierin verandering te brengen. Hiervoor is een bepaling in het Financieel Reglement vereist dat, zoals u weet, met algemene stemmen door de lidstaten wordt vastgesteld. Het zou dan ook echt wenselijk zijn dat in het nieuw Financieel Reglement, dat op het punt staat te worden aangenomen, een dergelijke bepaling werd opgenomen.
Wat Tsjetsjenië betreft, betreur ik dat er blijkbaar sprake was van een misverstand. Ik heb zo gereageerd omdat ik geloof dat wij ons met hart en ziel hebben ingezet voor het vraagstuk Tsjetsjenië in de lijn van de aanbevelingen van het Europees Parlement. Ik heb hierop niet in mijn interventie gewezen, niet omdat ik het had vergeten, maar juist omdat wij ons daarvan altijd terdege bewust zijn.

De Voorzitter.
Vraag nr. 2 van Glyn Ford, vervangen door Andrew Nicholas Duff (H-0267/02):

Betreft: Noordoost-Aziatische ontwikkelingsbank
Steunt de Raad de oprichting van een dergelijke bank om voor dringend noodzakelijke investeringen in de infrastructuur van het gebied te kunnen zorgen?

de Miguel
De Raad heeft geen verzoek ontvangen om de oprichting van een Noordoost-Aziatische Ontwikkelingsbank te steunen en is ook niet op de hoogte van een dergelijk voornemen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 3 van Josu Ortuondo Larrea (H-0268/02):

Betreft: Oproep van het Baskische parlement aan de Raad om een actie ter bevordering van de dialoog in Baskenland
Op 1 maart ll. heeft het Baskische parlement een "niet-wetsvoorstel" goedgekeurd waarin het de diverse standpunten in herinnering heeft gebracht die de Europese instellingen ten aanzien van de interne politieke conflicten in de EU hebben ingenomen, zoals het verslag-Reding van november 1996 of het verslag-Watson van november 2001, beide van het Europees Parlement. Tot besluit werden in het voorstel alle politieke krachten ertoe opgeroepen om, zonder afbreuk te doen aan de noodzakelijke vervolging van alle soorten misdrijven begaan door degenen die geweld gebruiken om een politiek doel te bereiken, de volgende resolutie te onderschrijven:
"Het Baskische parlement acht een politieke dialoog onontbeerlijk om de conflicten op te lossen.
Het roept de Raad, de Commissie en het voorzitterschap van het Europees Parlement ertoe op om, conform de door de EU-instellingen en diverse vooraanstaande politici ingenomen standpunten, de politieke middelen van de EU aan te wenden voor een actie ter bevordering van de dialoog en de ontspanning in Baskenland".
Welke acties kan de Raad ondernemen om de dialoog in Baskenland te bevorderen, zodat het historische conflict in deze regio kan worden opgelost, rekening houdend met het feit dat Baskenland zich uitstrekt over Spanje en Frankrijk, en dat het hier dus om een interne Europese kwestie gaat?

de Miguel
Mijnheer de Voorzitter, de Raad heeft nooit over de door de heer Ortuondo aangekaarte kwestie gesproken, aangezien deze niet onder de bevoegdheden valt die door het Verdrag aan de Raad worden toegekend.
Ik zou de heer Ortuondo eraan willen herinneren dat de Europese Unie gebaseerd is op een Verdrag en dat de Raad alleen die bevoegdheden heeft die hem uit hoofde van dit Verdrag zijn toegekend. De problematiek waarop uw vraag betrekking heeft wordt niet in het Verdrag geregeld.

Ortuondo Larrea (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de fungerend voorzitter van de Raad willen wijzen op een uitspraak van de grote, uit Navarro afkomstige denker Arturo Campión. Hij heeft ooit gezegd 'er zijn Franse Basken die geen Spanjaarden zijn, maar wel Basken, er zijn Spaanse Basken die geen Fransen zijn, maar wel Basken: zij zijn allen Basken en Europeanen?. Hoe kunt u dan zeggen dat een Baskisch probleem geen Europees probleem is?

Díez González (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, gezien de vraag van de heer Ortuondo en hetgeen hij zoëven heeft gezegd, zou ik willen beginnen met een basislesje aardrijkskunde. Het Baskenland ligt niet tussen Frankrijk en Spanje, het is Andorra niet. De autonome gemeenschap Baskenland ligt op Spaans grondgebied en het Frans Baskenland ligt, zoals al blijkt uit de naam, op Frans grondgebied en maakt deel uit van de Franse staat. Maar nu iets anders. Mijnheer de voorzitter, gelooft u ook niet dat wanneer de Baskische president, de Lendakari Ibarretxe, die overeenkomstig de wet inzake het statuut van autonomie immers de hoogste vertegenwoordiger van de Spaanse staat in de autonome gemeenschap Baskenland is, alles zou doen wat in zijn vermogen en in die van zijn regering ligt om de terroristen te vervolgen en vast te nemen en hun handlangers te isoleren en wanneer hij het Parlement en de andere instellingen om hulp zou vragen bij de bestrijding van de ETA, deze ETA de hoop al lang zou hebben opgegeven?
Is het voorzitterschap niet ook van mening dat het probleem van de Baskische politiek gevormd wordt door niet alleen een gebrek aan vrijheid vanwege het terrorisme - al is dit natuurlijk het grootste probleem - maar ook door het bestaan van een democratische regering die de legitimiteit van de democratische instellingen waarvan zij de vertegenwoordiging langs democratische weg heeft verkregen, aantast en conflicten verzint - ik herhaal: verzint - tussen het koninkrijk Spanje en de Franse Republiek?
de Miguel.
Mijnheer de Voorzitter, ik antwoord thans niet als fungerend voorzitter van de Raad, maar als vertegenwoordiger van de Spaanse regering: ik ben het geheel en al eens met mevrouw Díez González.

Ortuondo Larrea (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag mij af of ik geen antwoord krijg op de vraag die ik aan de fungerend voorzitter van de Raad heb gesteld, gehoord heb ik er namelijk geen. Mevrouw Rosa Díez heeft geantwoord, die hier blijkbaar de Spaanse regering vertegenwoordigt. Ik zou haar het een en ander kunnen zeggen, maar de vragen worden niet aan haar gesteld, maar aan de fungerend voorzitter van de Raad.

De Voorzitter.
 Mevrouw Díez heeft nog een motie van orde. Ik verzoek u dit onderwerp af te sluiten aangezien er een tweede aanvullende vraag is ingediend.

Díez González (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat ik mij geheel aan het Reglement heb gehouden. Ik heb de fungerend voorzitter van de Raad een aanvullende vraag gesteld. Zoals de heer Ortuondo weet, vertegenwoordig ik hier de Fractie van de Europese Sociaal-democraten en ik heb nogmaals de voorzitter een aanvullende vraag gesteld overeenkomstig de bepalingen van het Reglement.
Mijnheer Ortuondo, als iedereen het Reglement zo nauwgezet in acht zou nemen als ik, zouden wij hier waarschijnlijk niet eens over uw vraag spreken, omdat deze gebaseerd is op bedrog. U heeft het over een staat, over een Baskenland dat alleen nog maar in de mythologie of in uw hoofd bestaat, en ik vind het vrij ver gaan om de Raad een vraag te stellen over iets dat niet bestaat. Dat is misschien leuk voor een gesprek aan een kampvuur, maar ...

Evans, Robert (PSE).
Ik moet eerst zeggen dat ik voor niemand onderdoe in mijn veroordeling van terrorisme en terroristische daden, en deze zaak beïnvloedt niet alleen Spanje, maar alle landen in de Europese Unie. De heer Aznar heeft onlangs gesproken over de noodzaak van een dialoog tussen de Palestijnen en de Israëlische regering in het vredesproces in het Midden-Oosten.
Zou de fungerend voorzitter - ofwel in zijn hoedanigheid van vertegenwoordiger van het voorzitterschap ofwel in zijn hoedanigheid van vertegenwoordiger van de Spaanse regering - een voorbeeld kunnen geven van een eerdere situatie in de wereldgeschiedenis waarin een beleid van geen dialoog met mensen die terroristische aanvallen uitvoeren in een land zoals Spanje, de situatie heeft opgelost? Er zijn in dit Parlement en in Europa veel mensen die van mening zijn dat het voor Spanje op een gegeven moment noodzakelijk zal zijn om een dialoog aan te gaan, hoe spijtig ook, hoezeer Spanje het idee ook verafschuwt. Als dat niet het geval is, kan hij me dan een voorbeeld geven van een situatie waar het niet voeren van een dialoog heeft gewerkt?

de Miguel.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb al eerder gezegd dat ik hier spreek als fungerend voorzitter van de Raad van de Unie, en ik herhaal dat deze Raad nooit heeft gesproken over de kwestie die nu door heer Ortuondo en de laatste spreker aan de orde wordt gesteld. Die kwestie valt namelijk niet onder de bevoegdheden die het Verdrag aan de Raad toekent. Ik kan u daarom als fungerend voorzitter van die Raad niets vertellen. Als vertegenwoordiger van de Spaanse regering ben ik verantwoording verschuldigd jegens mijn eigen parlement, en niet tegenover het Europees Parlement.

De Voorzitter.
Als Voorzitter van deze vergadering kan ik uiteraard niet aan het debat deelnemen, maar ik kan de afgevaardigden wel ter verduidelijking wijzen op bijlage 2. Die geeft extra informatie over de wijze waarop de tijdens dit vragenuur gestelde vragen volgens artikel 43 moeten worden afgewerkt. In bijlage 2 staat heel duidelijk dat vragen alleen ontvankelijk kunnen worden verklaard als ze geen beginselverklaringen of waardeoordelen bevatten. Er zijn nu eenmaal vragen die verreikende waardeoordelen of beginselverklaringen bevatten, en soms zijn zulke vragen onverenigbaar met de grondwet van de lidstaten.
Ik kan u vertellen dat deze vraag ontvankelijk is verklaard, maar dat we ons daarmee wel in de uiterste marges van de vrijheid van meningsuiting begeven. Die ontvankelijkheidsverklaring had overigens betrekking op de Franse vertaling van de vraag, en niet op de Spaanse versie. Een vergelijkbare vraag zal in de toekomst niet ontvankelijk worden verklaard. Ik herhaal: als Voorzitter van deze vergadering wijs ik u heel gewoon op het Reglement. Het Reglement heeft over dit soort kwesties immers het laatste woord.

Staes (Verts/ALE).
Voorzitter, nu vind ik toch wel dat u het Reglement wat eenzijdig interpreteert. Ik ben nog niet zo lang Parlementslid hier, maar ik loop al wel lang genoeg in dit huis mee om te weten dat we over vroegere problemen binnen lidstaten hier wel degelijk gedebatteerd hebben. Ik denk aan de Noord-Ierse kwestie. We hebben daar heel veel verslagen over gehad en het is dus niet onbekend in dit huis om over de interne problemen van lidstaten te praten wanneer het gaat om de bestrijding van terrorisme. Ik onderschrijf de vraag van de Engelstalige collega van de socialistische fractie volledig. Alleen een dialoog, ook met eventuele terroristen, kan zorgen voor een duurzame vrede.

De Voorzitter.
Mijnheer de afgevaardigde, ik wil hier geen debat over beginnen. Ik heb het Reglement geraadpleegd en ik heb gezien dat deze vraag beginselverklaringen bevatte. Het is niet toegestaan beginselverklaringen van deze diepgang te doen, zeker niet als die geen weergave van de huidige Europese consensus zijn. Ik heb me dus op geen enkele wijze in deze discussie gemengd, en ik deel uw interpretatie dan ook niet: dit debat is wel degelijk met het grootst mogelijke respect voor de vrijheid van meningsuiting gevoerd. Ik heb u alleen het Reglement uitgelegd.

De Voorzitter.
Vraag nr. 4 van Mihail Papayannakis (H-0272/02):

Betreft: Toestroom van immigranten uit de derde wereld
Men heeft vastgesteld dat telkens wanneer immigranten op massale wijze de grenzen oversteken het openbaar debat over de noodzaak van een gemeenschappelijk optreden van de Vijftien oplaait. Ofschoon algemeen wordt ingestemd met de noodzaak van een gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid, wordt het vraagstuk op gefragmenteerde wijze aangepakt en ontstaat enorme vertraging.
Rekening houdend met het feit dat men weliswaar beschikt over enkele - ontoereikende - instrumenten om het probleem het hoofd te bieden (Vluchtelingenfonds met een minimale begroting voor de periode 2001-2004, een ontwerprichtlijn van de Raad betreffende minimumvereisten voor de opvang van asielzoekers in de lidstaten (COM(2001)0181 def.

de Miguel
Mijnheer de Voorzitter, de conclusies van de Raad van Tampere van 15 en 16 oktober 1999 waren bedoeld om de toepassing van de bepalingen uit Titel IV van het Verdrag mogelijk te maken. We proberen dus geleidelijk te komen tot een Europese ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, en voor dat doel zullen we een gemeenschappelijk immigratie- en asielbeleid moeten ontwikkelen.
De conclusies van Tampere geven ook aan op welke vier fundamenten dat beleid gebaseerd moet zijn: de medewerking van de landen van herkomst, een Europees asielsysteem, het beheer van de migratiestromen en een billijke behandeling van de ingezetenen van derde landen.
De Commissie heeft daarom in november 2000 twee mededelingen opgesteld, één over het gemeenschappelijk immigratiebeleid en één over het asielbeleid. Die mededelingen bevatten richtsnoeren voor het definiëren van een gemeenschappelijke langetermijnstrategie en het opzetten van een voor alle lidstaten geldend kader.
In de conclusies van de Europese Raad van Laken van 14 en 15 december 2001 is erop gewezen dat er voor het opzetten en toepassen van het in de conclusies van Tampere genoemde immigratie- en asielbeleid meer voorstellen moesten worden gedaan, die vervolgens in de Raad besproken zouden moeten worden. In Laken is ook gezegd dat er snel overeenstemming moest worden bereikt over maatregelen en acties.
De werkgroepen van de Raad zijn op dit moment bezig met de beoordeling van een hele reeks wetgevingsvoorstellen.
Binnen het kader van de legale immigratie wordt gesproken over een aantal gecompliceerde en gevoelige onderwerpen, zoals gezinshereniging met ingezetenen uit derde landen, de positie van ingezeten uit derde landen die al jaren in een lidstaat van de Unie verblijven, en de voorwaarden waaraan ingezeten uit zulke derde landen moeten voldoen om in lidstaten te worden toegelaten en daar economische activiteiten te ontwikkelen.
De discussies over asiel hebben betrekking op een voorstel voor een richtlijn en gaan nog steeds door. De Raad wacht nog op een advies van het Parlement maar is er tijdens de besprekingen van 25 en 26 april al wel in geslaagd een algemeen richtsnoer af te spreken voor een uiterst belangrijke richtlijn, de richtlijn betreffende minimumnormen voor de opvang van asielzoekers in de lidstaten.
Met betrekking tot de versterking van de grenscontroles en de bestrijding van clandestiene immigratie en mensenhandel heeft de Raad op 27 en 28 februari 2002 een actieplan aangenomen. Daarin is vastgelegd welke maatregelen en acties de Unie moet ontwikkelen en welke termijnen daarvoor zullen gelden.
Ik moet ook melding maken van het werk dat verricht is door de Groep op hoog niveau Asiel en Migratie. De Raad heeft deze Groep op 25 en 26 januari opgedragen actieplannen op te zetten voor de landen van herkomst van asielzoekers en migranten. Die plannen moesten een geïntegreerde benadering volgen en ook van toepassing zijn op de doorgangslanden. De Groep heeft nu een aantal acties voorgesteld voor de ontwikkeling van de landen van herkomst. Daarnaast heeft ze concrete maatregelen uitgewerkt voor het reduceren van de clandestiene migrantenstroom. De Raad heeft vervolgens actieplannen aangenomen voor Afghanistan, het grensgebied van Albanië, Marokko, Somalië, Sri Lanka en Irak. Verder wijs ik u erop dat er een begrotingslijn is gecreëerd, B7-667, voor het financieren van met migratie verband houdende samenwerkingprojecten met derde landen. De moeilijkheden waarmee we bij migratie en asiel te maken hebben gekregen zijn voor een belangrijk deel het gevolg van vrij aanzienlijke verschillen tussen de nationale wetgevingen. Daar komt bij dat de lidstaten deze wetgeving de laatste jaren ingrijpend hebben gewijzigd. De bestrijding van illegale immigratie heeft hier en daar geleid tot een verscherping van de nationale bepalingen.
We voeren dus een debat over voorstellen en instrumenten voor de toepassing van de Verdragsbepalingen, en die instrumenten moeten gebaseerd zijn op de in de conclusies van de Europese Raad van Tampere voorkomende oriëntaties. Ondanks alle moeilijkheden en problemen kunnen we doorgaans toch een compromis vinden. De Raad werkt er dus hard aan om deze instrumenten zo snel mogelijk te bespreken en eventueel goed te keuren. Zo hopen we voor deze materie een corpus wettelijke maatregelen te creëren die voor de gehele Gemeenschap bindend zijn.

Papayannakis (GUE/NGL).
Ik dank de fungerend voorzitter voor zijn verslag over de intenties van de lidstaten, maar het is een intentieverslag. Ik vroeg naar de planning en de termijnen. Wanneer zullen wij een dergelijk beleid hebben? Mijn vraag ging echter ook over dingen die de Raad kennelijk niet bezighouden, zoals de hulpverlening aan vluchtelingen en hun integratie. Hoe dan ook, mijn vraag luidt als volgt:
Mijnheer de fungerend voorzitter, op 15 april heeft de Raad bepaalde maatregelen getroffen voor de landen die niet met de Europese Unie samenwerken en in werkelijkheid golven van vluchtelingen helpen of zelfs rechtstreeks naar lidstaten doorsturen. De Raad heeft besloten de lijst van deze landen niet openbaar te maken en heeft tegelijkertijd verklaard maatregelen te zullen treffen jegens de landen die hun werk kennelijk niet doen en niet met de Europese Unie samenwerken. Is dat niet tegenstrijdig, mijnheer de fungerend voorzitter? Om welke landen gaat het? Waarom noemt u ze niet? Welke maatregelen bent u van plan te treffen opdat zij met de Europese Unie samenwerken?

de Miguel.
Ik wil de heer Papayannakis er graag aan herinneren dat de vice-premier en minister van Binnenlandse Zaken van de Spaanse regering speciaal naar het Parlement is gekomen om over dit onderwerp een debat te voeren. Er is gedurende enige uren over deze kwestie gesproken. Het lijkt me onzinnig om al hetgeen de heer Rajoy gisteren tijdens dat debat heeft gezegd te herhalen. Ik geloof dat ik uitgebreid en afdoende antwoord heb gegeven op uw opmerking, mijnheer Papayannakis. Om nu opnieuw over deze zaken te gaan discussiëren, terwijl er gisteren al een heel debat aan is gewijd, lijkt me overbodig.

Frahm (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, ik denk dat iedereen het erover eens is dat de taken ongelooflijk ongelijk verdeeld zijn tussen de lidstaten. Wij weten dat Griekenland een zware last zal moeten dragen en hetzelfde geldt voor Spanje en Italië, wat totaal niet in verhouding staat met het gemiddelde inkomen in deze landen, vooral wanneer men een vergelijking maakt met Denemarken, waar de vluchtelingenstromen ver onder dit niveau liggen. Nu stellen we echter vast dat landen die niet met grote vluchtelingenstromen te maken hebben, hun vluchtelingen- en asielbeleid juist nog gaan verscherpen. Dat is het geval in Groot-Brittannië en in Denemarken. Mijnheer de voorzitter van de Raad, er moet dringend een gemeenschappelijk besluit worden genomen. Er zijn dringend gemeenschappelijke maatregelen nodig. Er moet dringend werk worden gemaakt van een lastenverdeling om te vermijden dat het eindigt met een ruzie over dit probleem.

de Miguel.
Het is inderdaad zo dat de landen in het zuiden van de Unie een sterke migratiedruk ondergaan. Ik kan u echter verzekeren dat mijn eigen land, Spanje - en dat is natuurlijk het land waar ik het meest van weet - heel goed in staat is de controle aan de zuidgrens naar behoren uit te voeren. Dat is dus niet het probleem. Het probleem is dat de Unie met de meeste Afrikaanse landen ten zuiden van de Sahara geen repatriëringsovereenkomsten heeft. Niettegenstaande hetgeen de vice-premier van de Spaanse regering hier gisteren heeft gezegd, is de beheersing van de immigratie niet zozeer het probleem. Het gaat er veeleer om het leven te redden van de immigranten die in volstrekt onzeewaardige bootjes komen. Deze mensen aanhouden is eenvoudig genoeg. Hun leven redden is al heel wat moeilijker. En als we daarin geslaagd zijn, zien we dat we ze niet naar hun land van herkomst kunnen terugbrengen, aangezien we met die landen geen repatriëringsovereenkomsten hebben en de betrokken landen ze niet terug willen. De Unie kan echter wel grote druk uitoefenen op de landen die de Overeenkomst van Cotonou hebben ondertekend. Het is dus van belang dat we deze landen dwingen hun verplichtingen na te komen.
Ik wil daar ter informatie graag aan toevoegen, mevrouw, dat in Spanje de grootste stroom illegale migranten niet uit het zuiden komt. Het grootste deel van de illegale migranten is uit het oosten afkomstig en komt heel eenvoudig via de grens met Frankrijk ons land binnen. Deze immigranten steken illegaal de Duitse, Oostenrijkse of Italiaanse grens over en kunnen vervolgens zonder problemen door Europa reizen. Als ze zich in Spanje willen vestigen kunnen ze dat doen. Wij kunnen dat niet controleren of in de hand houden. Dat is iets waar wij ons zorgen over maken. Spanje heeft net als Italië grenzen met de rest van de Unie, en via deze grenzen met andere lidstaten komen er meer illegale immigranten onze landen binnen dan over zee, via het zuiden.

De Voorzitter.
Vraag nr. 5 van Camilo Nogueira Román (H-0275/02):

Betreft: Discriminatie van Marokkaanse werknemers die door werknemers uit Oost-Europa worden vervangen
5000 Werknemers van Marokkaanse oorsprong die reeds enige jaren deelnamen aan de aardbeienpluk in Huelva, werden dit jaar afgedankt en vervangen door werknemers uit de Oost-Europese landen, als gevolg van een positieve beslissing van, c.q. het gedogen door, de autoriteiten van de Spaanse staat, aangezien die werknemers aankwamen met een in hun land van oorsprong getekende arbeidsovereenkomst. Welke maatregelen denkt de Raad te nemen ten aanzien van deze ernstig discriminerende gedraging die strijdig is met de beginselen van de EU?

de Miguel
Ik wil dat u goed begrijpt dat er geen bepalingen, geen communautaire wetgeving en geen overeenkomsten tussen de Europese Unie en derde landen bestaan - met inbegrip van Marokko, de kandidaat-landen of andere Oost-Europese landen -, op grond waarvan werknemers uit een bepaald derde land een prioritaire behandeling zouden krijgen bij de toegang tot de arbeidsmarkt in een bepaalde lidstaat van de Unie. De vervanging van werknemers uit één bepaald derde land door werknemers uit een ander derde land kan dus niet als een discriminatoire maatregel worden gebrandmerkt.
Veel overeenkomsten tussen de Unie en kandidaat-landen bevatten bijlagen over het verkeer van werknemers en het verrichten van diensten, en in die bijlagen wordt vaak vermeld welke voorwaarden en modaliteiten er in de verschillende lidstaten van toepassing zijn.
De situatie die u schetst mag betreurenswaardig zijn, maar ik moet u erop wijzen dat u die kwestie moet zien binnen de context van de betrekkingen tussen Spanje en Marokko, of Spanje en de Oost-Europese landen. Hoe die betrekkingen precies zijn is de Raad niet bekend, en ik geloof ook niet dat de Raad daarvan op de hoogte hoeft te zijn.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de voorzitter van de Raad, we hebben hier te maken met een humanitair probleem, en uw antwoord is niet meer dan een verzameling gemeenplaatsen. Ik neem aan dat u weet dat de Spaanse kranten niet al te lang geleden geschreven hebben over een aardbeien producerend landbouwbedrijf, waar immigranten - ik citeer de tekst letterlijk - 'als beesten moesten leven?, terwijl het landbouwbedrijf hun nog drie maanden achterstallig loon schuldig was. Als deze immigranten met dit soort 'werk? al in zulke miserabele omstandigheden moeten leven, dan kunt u zich de ellende voorstellen van de vijfduizend Marokkanen die, zoals ik in mijn vraag heb aangegeven, zonder werk door het land zwerven. Deze mensen hebben de voorgaande jaren meegeholpen met de aardbeienoogst, maar dit jaar is hun plaats ingenomen door tijdelijke werkers uit Oost-Europa, die vreemd genoeg wel over door de Spaanse staat erkende arbeidscontracten beschikken, terwijl voornoemde Marokkaanse werknemers het zonder zulke contracten moesten stellen. Dat is onrechtvaardig en inhumaan, en staat het goede contact met Marokkaanse immigranten in de weg. De toestand in de betrokken gemeenschappen verslechtert en leidt tot gebrek aan respect en wederzijds racisme, wat dan weer leidt tot politiek extremisme, en dat wijzen wij af. Wat denkt u te doen om aan dit soort toestanden een einde te maken?

de Miguel.
Ik wijs u er nogmaals op dat we het hier hebben over een wereld die geregeld wordt door een Verdrag dat bevoegdheden toekent. Voor zover mij bekend valt de regulering van de arbeidsmarkt niet onder de door het Verdrag toegekende bevoegdheden. De Raad heeft dus niets op te merken met betrekking tot de vraag van de heer Nogueira.

De Voorzitter.
Ik geef u het woord voor een motie van orde, geachte afgevaardigde, maar ik moet u er wel op wijzen dat de Raad kan antwoorden zoals het hem goeddunkt. Verder wil ik alle aanwezigen er graag op wijzen dat we nu met het vragenuur bezig zijn, en niet met beginselverklaringen of een algemeen debat. U bent hier nu om vragen te stellen.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het antwoord van de voorzitter van de raad uiterst teleurstellend. Ik heb hem een vraag gesteld en daarbij gewezen op het feit dat vijfduizend mensen op dit moment in de meest uitzichtloze misère leven.

De Voorzitter.
Vraag nr. 6 van Alexandros Alavanos (H-0276/02):

Betreft: Demarches van het Spaanse voorzitterschap in Caïro ten behoeve van Kostas Kastanias
In zijn antwoord op mijn mondelinge vraag H-0950/01

de Miguel
Zoals afgesproken tijdens het in dit Parlement gevoerde debat heeft de Spaanse ambassade in Cairo afgelopen maart overeenkomstig de tijdens voornoemd debat bereikte compromisformule contact opgenomen met de Egyptische autoriteiten om te spreken over het geval van Kostas Kastanias en anderen die zich in een vergelijkbare positie bevinden.
De ambassade heeft de Egyptische autoriteiten gevraagd om toe te staan dat deze mensen naar hun land van herkomst worden overgebracht om daar hun straf uit te zitten.
Zoals de voorzitter de heer Alavanos in februari heeft verzekerd, zien we de bescherming van gedetineerden als een essentieel onderdeel van ons mensenrechtenbeleid. De ambassade van Spanje - het land dat nu het voorzitterschap van de Unie waarneemt - is daar op blijven aandringen, onder meer bij het ondertekenen van de associatieovereenkomst in juni 2001. Ik moet er overigens wel op wijzen dat die overeenkomst nog niet in werking is getreden, aangezien de parlementen van de lidstaten haar nog niet hebben geratificeerd.
Het antwoord van de Egyptische autoriteiten is ondanks alles negatief geweest: Egypte blijft erbij dat dit onderwerp onder de nationale bevoegdheden valt, aangezien de door deze personen begane delicten verband hielden met de staatsveiligheid. De nu geldende overeenkomsten laten het overbrengen van deze mensen naar hun land van herkomst niet toe.
De Raad is zich bewust van de ernst van deze gevallen, en we zullen er, zoals in het verleden ook steeds is gebeurd, bij onze bilaterale contacten telkens weer op terugkomen, daarbij gebruik makend van de ons ter beschikking staande middelen. We zullen dus alle nodige politieke druk op de vertegenwoordigers van de Egyptische regering uitoefenen.

Alavanos (GUE/NGL).
Ik dank de fungerend voorzitter voor de gevoeligheid waar hij zowel bij de eerdere bespreking van dit vraagstuk als ook vandaag weer blijk heeft gegeven. Hij heeft zojuist uitgelegd welke stappen de Spaanse ambassade bij de Egyptische autoriteiten heeft ondernomen. Ik wilde alleen nog maar zeggen dat twee van de drie gevangenen zijn overleden, en de enige overlevende alle mogelijk ziektes heeft. Hij is een lopend handboek pathologie. Kortgeleden heeft hij zijn linkeroog verloren. Nogmaals: dit is een geval van een van tevoren aangekondigde dood en ik zou de fungerend voorzitter van de Raad willen vragen zijn pogingen niet op te geven. In onze politieke carrières zijn het niet de mooie woorden die de doorslag geven, want die gebruiken wij allemaal, maar de reële mogelijkheden om mensenlevens te redden of te verbeteren.

de Miguel.
Ik verzeker u dat ik als vertegenwoordiger van de Raad buitengewoon ontvankelijk ben voor het verzoek van de heer Alavanos. Het gaat hier uiteindelijk om een humanitaire aangelegenheid: een burger van de Europese Unie wordt onterecht vastgehouden in een gevangenis waar een buitengewoon wreed regime heerst.
Ik herhaal dus tegenover dit Parlement dat de Spaanse regering, die nu het voorzitterschap van de Unie waarneemt, doortastend zal optreden - niet éénmaal, maar zolang als nodig, zolang onze verantwoordelijkheid ons daartoe verplicht en zelfs daarna - om te bewerkstelligen dat deze gevangene, wiens gezondheid zoals u zegt vrijwel onherstelbaar is beschadigd is, in vrijheid wordt gesteld.

De Voorzitter.
Vraag nr. 7 van Andrew Nicholas Duff (H-0278/02):

Betreft: Aanwervingsbureau van de EU
De ontwerpbeschikking betreffende de oprichting, structuur en werkwijze van het Europese aanwervingsbureau lijkt een inbreuk te vormen op het Handvest van de grondrechten.
In artikel 21 van het Handvest wordt discriminatie op grond van leeftijd expliciet verboden. In artikel 51 is vastgelegd dat de bepalingen van het Handvest tot de instellingen zijn gericht.
Desondanks is het de EU-instellingen in de ontwerpbeschikking toegestaan bij de werving op leeftijdsgronden te discrimineren. De Raad, de Commissie en het Parlement hebben het Handvest van de grondrechten plechtig ondertekend.
Hoe is de afkondiging van het Handvest door de Raad te verenigen met zijn aanwervingsbeleid?

de Miguel
Ik wil de heer Duff er graag op wijzen dat de Raad reeds uitgebreid antwoord heeft gegeven op precies dezelfde vraag, en wel tijdens het vragenuur van de maand november 2001. Het ging toen om vraag 0795/01, van mevrouw Catherine Stihler.
Ik kan u verder vertellen dat het standpunt van de Raad sindsdien niet is veranderd, aangezien de rechtstaat nog steeds dezelfde rechtstaat is. Ik verzoek u dus om het antwoord van de Raad bij voornoemde gelegenheid te raadplegen.

Duff (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik worstel nog steeds met drie concrete vragen met betrekking tot deze lastige kwestie van het aanwervingsbureau van de EU.
Ten eerste: wat was het nut van de plechtige ondertekening van het Handvest van de grondrechten als de Raad niet bereid is om het te implementeren?
Ten tweede: wat voor boodschap denkt hij dat dit de burgers van de huidige Unie en ook van de kandidaat-landen zendt?
Ten derde: wanneer verwacht hij dat de zaak definitief en bevredigend wordt opgelost?

de Miguel.
Ik neem nota van uw opmerkingen en zal deze gegevens doorspelen aan de bevoegde rekruteringsautoriteiten, maar ik heb verder niets toe te voegen aan hetgeen ik reeds gezegd heb.

Rübig (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de selectie van personeel is belangrijk, omdat het ook gaat om objectief oordelen. We hebben per slot van rekening criteria nodig voor de selectie van personeel. Wij weten allemaal dat leeftijd, het percentage vrouwen en de verdeling over de landen zeker een criterium zijn. Aangezien de vereisten op een gegeven ogenblik moeten worden geformuleerd, wil ik vragen of men in de toekomst van plan is wetenschappelijk advies in te winnen en deze kwestie eventueel ook voor te leggen aan adviseurs op het gebied van het personeelsbeleid, zodat in de toekomst een optimale selectie van personeel kan plaatsvinden.

De Voorzitter.
Het is welbeschouwd geen vraag. Het is een weergave van het standpunt van de vragensteller.

Rübig (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, misschien is het in de vertaling niet helemaal juist bij u aangekomen, maar mijn vraag luidt: is men van plan gebruik te maken van externe wetenschappelijke begeleiding of personeelsadviseurs om een selectie van personeel te kunnen garanderen?

de Miguel.
Ik geloof dat de Europese instellingen, zowel het Parlement als de Commissie en de Raad, voldoende ervaring hebben bij het rekruteren van personeel. Deze instellingen hebben bij het aannemen van personeel altijd een beleid gevoerd dat ze in staat stelt te beoordelen aan welke voorwaarden kandidaten moeten voldoen. Ze hebben daarvoor geen hulp van buiten nodig. Dat is nooit nodig geweest, en ik geloof niet dat dit in de toekomst wel het geval zal zijn.

De Voorzitter.
Ik ben zo vrij u mee te delen dat de Voorzitter van het Parlement op dit moment bekijkt hoe dit aanwervingsbureau - of liever gezegd interinstitutioneel bureau voor personeelsselectie - functioneert. We hopen dat het, in de woorden van de heer de Miguel, goed zal functioneren en alle drie de instellingen gelijkelijk ondersteuning zal bieden. We zullen hierover te gelegener tijd een debat kunnen voeren.

De Voorzitter.
Aangezien de vragen nrs. 8 en 9 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden zij tezamen behandeld. Vraag nr. 8 van Jonas Sjöstedt (H-0281/02):

Betreft: Voorstellen voor nieuwe Deense immigratiewetten
De Deense regering heeft verscheidene voorstellen ingediend voor de verscherping van de immigratiewetgeving.
In één van de punten van dat programma wordt voorgesteld de leeftijdsgrens bij gezinshereniging in verband met huwelijk op te trekken tot 24 jaar. Dit houdt in dat het voor Denen jonger dan 24 jaar die kiezen voor een man/vrouw uit een ander land verboden zal zijn om zich samen in Denemarken te vestigen. Ook voor burgers ouder dan 24 jaar zullen beperkingen doorgevoerd worden indien ze trouwen met een niet-Scandinavisch burger.
Is de Raad van mening dat het Deense wetsvoorstel het vrije verkeer van burgers van de Europese Unie beknot en derhalve in strijd is met de EU-wetgeving?  Vraag nr. 9 van Pernille Frahm (H-0285/02):

Betreft: Gezinshereniging en EU-burgerschap
Wat is de mening van de Raad over de discriminatie in het voorstel van de Deense regering over het recht op gezinshereniging voor gemengde Deens-buitenlandse paren in Denemarken? Uit het voorstel blijkt dat uitsluitend burgers van de Noordse landen het recht hebben om zich onmiddellijk in Denemarken te vestigen op grond van hun huwelijk met iemand met de Deense nationaliteit.
Is het in overeenstemming met het EU-burgerschap om op deze manier te discrimineren tussen EU-burgers?

de Miguel
De Deense regering heeft een aantal voorstellen gedaan voor het aanscherpen van de Deense immigratiewetgeving. Eén van de punten van dat programma behelst een voorstel om de maximumleeftijd voor gezinshereniging voor doeleinden van een huwelijk op 24 jaar te stellen.
Dan nu de twee vragen. Ik zal ze allebei beantwoorden. Ik wijs u er daarbij op dat het niet aan de Raad is om te beoordelen of een wetgeving van de lidstaten verenigbaar is met de communautaire wetgeving. Dat valt onder de bevoegdheden van de Commissie. Zij is, zoals bekend, de hoedster van de Verdragen.

Sjöstedt (GUE/NGL).
Ik wil het voorzitterschap bedanken voor het ietwat summiere antwoord. Mijns inziens moet de Spaanse regering toch een standpunt innemen over de manier waarop men de mogelijkheid van de Spaanse burgers beperkt om in een ander EU-land te wonen. Of heeft de Spaanse regering hier geen mening over?

de Miguel.
De Europese politieke architectuur is gebaseerd op de eerbiediging van andermans interne rechtsorde. Er bestaat echter ook een zogenaamd communautair acquis, en dat moeten we allemaal respecteren. De Commissie beslist of een bepaalde wet van een lidstaat wel of niet verenigbaar is met dit communautair acquis.
Als elk land of elk voorzitterschap over de andere lidstaten zou moeten oordelen, zou dat volgens mij alleen maar leiden tot steeds scherper wordende wederzijdse beschuldigingen, en dat zou de interne verhoudingen geen goed doen. Daarom stellen wij vertrouwen in de Commissie, een instelling die we met supranationale bevoegdheden hebben uitgerust. De Commissie is de hoedster van de Verdragen, en in die hoedanigheid bevoegd om landen op te dragen het communautair acquis te respecteren. Dat betekent dat de Europese Unie een beschuldigende vinger kan opheffen en erop toezien dat alle lidstaten hun interne wetgeving afstemmen op het communautair acquis.
Ik hoop derhalve dat de Commissie zich van haar taak zal kwijten en het Spaanse voorzitterschap - net als de nu volgende voorzittersschappen - uitermate voorzichtig zal blijven ten aanzien van de overige lidstaten van de Unie en daarbij het grootste respect zal tonen.

Frahm (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, ik wil u een vraag stellen in uw hoedanigheid van wetgever. Het is immers de Raad die de regels voor deze samenwerking vaststelt. Indien blijkt dat een lidstaat deze soort wetgeving gebruikt om het vrije verkeer van werknemers en burgers te hinderen en het burgerschap van de Unie in gevaar te brengen, zult u dan bereid zijn andere gemeenschappelijke regels vast te stellen, die de invoering van dit type beperkingen door de lidstaten onmogelijk maken?

de Miguel.
Zoals u weet - ik neem tenminste aan dat u dit als lid van het Europees Parlement bekend zal zijn - komt de Raad alleen op initiatief van de Commissie in actie. De Commissie stelt maatregelen voor, de Raad keurt ze goed. De Commissie moet dus voorstellen doen, en wij moeten die goedkeuren.
Als later blijkt dat de wetgeving van om het even welke lidstaat indruist tegen hetgeen wij hebben aangenomen, dan kan de Commissie een procedure starten en het desbetreffende land desnoods voor het Hof dagen. Uiteindelijk beslist het Hof. Het is dus niet aan de Raad geschillen tussen lidstaten op te lossen. Dat zal u toch bekend moeten zijn.
We hebben het hier over een uiterst gevoelig interinstitutioneel evenwicht. De kern wordt gevormd door een aantal in de Verdragen opgenomen regels die al sinds 1956 onze verhoudingen bepalen. Ik kan u daarom verzekeren dat deze voorzitter er alles aan zal doen om ervoor te zorgen dat dit interinstitutioneel evenwicht bewaard blijft en dat de prerogatieven van de verschillende instellingen gerespecteerd worden. Als de interne wetgeving van een land niet verenigbaar is met de communautaire verworvenheden of de in het Verdrag vastgelegde normen, moet de Commissie tegen dit land een inbreukprocedure openen. Het Hof zal dat land vervolgens moeten veroordelen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 10 van Rosa M. Díez González (H-0286/02):

Betreft: Oprichting Euromediterrane ontwikkelingsbank
Op de Europese Top van Laken in december 2001 werd de Raad en de Commissie verzocht zich te buigen over de mogelijkheid een Euromediterrane ontwikkelingsbank op te richten om iets te doen aan de slechte economische prestaties van de zuidelijke Middellandse-Zeelanden en de sociale en politieke gevolgen hiervan op te vangen. Het Spaanse voorzitterschap heeft de oprichting van een Euromediterrane ontwikkelingsbank tot prioriteit verklaard. In de conclusies van de Raad van Barcelona worden de besprekingen hierover echter met een jaar uitgesteld.
Op welke gronden is het voorstel van het Spaanse voorzitterschap tot oprichting van een onafhankelijke Euromediterrane ontwikkelingsbank unaniem verworpen? Welke strategie denkt het voorzitterschap nu te gaan volgen om dit doel te bereiken?

de Miguel
Het Spaans voorzitterschap heeft veel succes gehad met het idee om een Euromediterrane ontwikkelingsbank te creëren. Daarmee geven we aan hoe belangrijk het is dat er in deze regio geïnvesteerd wordt. Vandaar ook dat de Europese Raad van Barcelona besloten heeft dat er binnen de EIB een versterkt Euromediterraan investeringsfonds moet worden opgezet, en dat dit fonds zo snel mogelijk moet beginnen te functioneren. De bedoeling is om een soort complement op de Euromediterrane Associatieovereenkomst te creëren, met een vertegenwoordiging van de EIB in de regio.
We zullen vervolgens moeten beoordelen hoe dit fonds functioneert en overleg moeten plegen met onze partners in het proces van Barcelona, om daarna, één jaar na het in werking treden van het fonds, een besluit te nemen over de oprichting van een filiaal voor de geassocieerde mediterrane landen. De EIB zal in dat filiaal een meerderheidsdeelname hebben.
De op 22 en 23 april in Valencia gehouden Conferentie van ministers van Buitenlandse Zaken over de mediterrane dialoog was heel tevreden met de conclusies van de Ecofin en de Europese Top van Barcelona met betrekking tot dit onderwerp. De ministers waren enthousiast over het opzetten van een nieuwe structuur binnen de EIB en vonden het een goede zaak dat men na een jaar wikken en wegen nu eindelijk serieus begint te denken aan het opzetten van een onafhankelijk filiaal van de Europese Investeringsbank voor het financieren van projecten in de Euromediterrane regio's.

Díez González (PSE).
Ik hoef u er niet op te wijzen dat er tijdens de Europese Raad van Laken opnieuw een aanbeveling is gedaan om een Euromediterrane ontwikkelingsbank op te zetten, om op die manier iets te doen aan de ontoereikende economische resultaten van de landen ten zuiden van de Middellandse zee. De economische teruggang in die landen heeft immers allerhande ongewenste politieke en sociale gevolgen.
Zoals u weet, mijnheer de fungerend voorzitter, is de groei in deze landen onvoldoende om een duurzame ontwikkeling te onderhouden, de armoede terug te dringen en de emigratiestroom te stuiten. Honderdduizenden burgers ontvluchten hun vaderland in een wanhopige poging ergens anders een bestaan te vinden, zodat ze niet in eigen land hoeven te creperen.
De voorzitter sluit zich nu aan bij het standpunt van de Ecofin-Raad, en dat was niet het standpunt van de Spaanse regering of de meerderheid van de leden van de Raad. Het instrument waar nu voor is gekozen, is volgens ons een weinig ambitieuze oplossing, die niet volstaat. Misschien is het zelfs wel een stap terug. Heeft dat te maken met gebrek aan ambitie, of is dit het gevolg van het ontbreken van een vastomlijnde ontwikkelingsstrategie voor de landen ten zuiden van de Middellandse zee?

de Miguel.
Ik ben het met mevrouw Díez eens als zij zegt dat de werkelijkheid achterloopt bij onze ambities.
Het idee om een Euromediterrane bank op te richten is niet pas tijdens het Spaanse Voorzitterschap ontstaan. Mevrouw Díez weet ongetwijfeld dat Spanje reeds voor het aanvaarden van het voorzitterschap plannen had om zo'n bank op te richten, en daarom heeft dit idee tijdens de Raad van Laken reeds uitdrukking gekregen. Dat was dus geen toeval. We probeerden op die manier de weg te bereiden voor de volgende Raad onder Spaans voorzitterschap. Het idee voor de oprichting van een ontwikkelingsbank is in Barcelona opnieuw aan de orde gekomen, maar dan in afgezwakte vorm. Dat is echter niet het gevolg van een minder ambitieuze instelling. Onze ambitie blijft dezelfde. Het komt er gewoon op neer dat de verwezenlijking van ons idee moeilijker blijkt te zijn dan gedacht, en het zal zeer zeker meer tijd in beslag nemen.
Het is uiteindelijk zo dat dit soort plannen door de daartoe bevoegde Raad moeten worden goedgekeurd, en dat is in dit geval de Ecofin-Raad. Een aantal landen gelooft dat we teveel risico lopen als we nu een Euromediterrane bank openen, en dat recht hebben ze. Daarom hebben we besloten eerst een faciliteit op te zetten en daarna een filiaal. Vervolgens kunnen we zien of we een bank kunnen oprichten. Die bank zal niet alleen bijdragen uit Europa ontvangen maar ook uit de mediterrane partnerlanden, aangezien deze landen graag blijken te willen deelnemen.
Ik deel echter uw teleurstelling. Ik hoop dat we onze ambitie op hetzelfde peil houden en de verwezenlijking van deze doelstelling zullen blijven nastreven. De weg erheen zal moeilijker zijn, en vermoedelijk langer en minder recht, maar het onderliggende idee blijft hetzelfde. We willen voor de landen rond de Middellandse Zee een mediterrane ontwikkelingsbank opzetten om de ontwikkeling in die landen te financieren. Het is maar al te duidelijk dat daar een grote behoefte aan bestaat. We zien nu dat de burgers uit die landen naar Europa trekken, en ze krijgen daar, zoals bekend, met alle mogelijke problemen te maken.
Ik geloof dat deze bank een instrument is dat tot de ontwikkeling van deze landen kan bijdragen. Daarom hoop ik dat we langs de nu gekozen weg uiteindelijk zullen uitkomen bij onze doelstelling om zo'n bank op te richten.

Gahler (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, mijn mening is eigenlijk dat het probleem niet zozeer ligt aan het feit dat wij te weinig geld ter beschikking stellen of dat wij geen mogelijkheden zouden hebben om van onze kant daar iets aan te doen. Het heeft veeleer te maken met het absorptievermogen van deze landen aan de zuidzijde van de Middellandse Zee. Bovendien kan tot dusverre niet worden vastgesteld of daar wel projecten aanwezig zijn en of het geld wordt aangewend voor zijn bestemming. Denkt u niet ook dat als wij een dergelijke Euromediterrane ontwikkelingsbank oprichten het geld daar op deze ontwikkelingsbank zal blijven staan en dus net zo weinig in de regio terechtkomt als tot dusverre het geval is geweest? Ik zie eigenlijk niet dat een dergelijke Euromediterrane ontwikkelingsbank ertoe zal leiden dat het geld daar dan beter aankomt.

de Miguel.
Uw mening is goed onderbouwd en stemt overeen met dat van de Duitse bondsregering. Duitsland is inderdaad één van die landen geweest die zich het sterkst hebben verzet tegen het oprichten van deze bank. Ik moet eerlijk toegeven dat uw argumenten steek houden. We weten immers allemaal dat de beschikbaar gestelde middelen - zelfs giften, zoals bij het MEDA-programma - vaak niet gebruikt konden worden omdat er niet voldoende projecten voorgesteld worden.
Het is echter ook zo dat een bank een instrument is om deze landen te leren hoe financiële middelen beter gebruikt kunnen worden. Daar komt bij dat een bank leningen verschaft, en leningen kosten geld. Als iemand voor een dienst betaalt, dan zal zo iemand verlangen dat die dienst goed functioneert. En dat is nu juist het interessante van een ontwikkelingsbank: het is behalve een bank ook een ondersteunende instelling. Ze berekenen een prijs voor het geld dat ze uitlenen, en dat leidt ertoe dat de ontvangers van die leningen meer doen om de investeringen te laten werken.
De argumenten die u aanvoert zijn dezelfde als die welke uw land en nog een ander land in de Ecofin-Raad hebben gebruikt. Daarom hebben we deze bank ook niet rechtstreeks opgericht. We hebben gekozen voor een stapsgewijze benadering, en we hopen nu dat de omstandigheden geleidelijk verbeteren, en dat de mediterrane landen een andere mentaliteit ontwikkelen, zodat ze het geld dat we tot hun beschikking stellen beter zullen gebruiken, of het nu gaat om giften of om leningen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 11 van Esko Olavi Seppänen (H-0289/02):

Betreft: Aard en financiering van Galileo
Er is besloten het Galileo-project doorgang te laten vinden. Wat is in de Raad overeengekomen over het gebruik van het systeem voor militaire doeleinden en hoe denkt het voorzitterschap over de naar voren gebrachte wensen om Galileo voor militaire doeleinden te gebruiken?

de Miguel
Ik wil u met mijn antwoord eraan herinneren dat de Raad herhaaldelijk heeft bevestigd dat Galileo een civiel programma is en onder civiel toezicht staat. Dat komt vooral duidelijk naar voren uit de resolutie van de Raad van 5 april 2001 die op 30 mei 2001 in Publicatieblad nummer 157/1 van de Europese Gemeenschappen is gepubliceerd. Het civiel karakter van Galileo blijkt ook uit de op 26 maart 2002 door de Raad aanvaarde conclusies, zoals die gepubliceerd zijn in perscommuniqué nummer 7282/02. Uit al de genoemde documenten blijkt dat de Raad Galileo als een civiel programma ziet, onder civiel toezicht, en dat de Raad dit ook zo wil houden.

Seppänen (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, onder andere het Europees Parlement heeft in haar resoluties geëist dat het Galileo-programma ook voor militaire doeleinden gebruikt moet worden. Dat is in strijd met wat ik wil, maar het is de wil van het Europees Parlement. Aangezien het Galileo-project met financiële problemen te kampen heeft en het ernaar uitziet dat er onvoldoende communautaire middelen zijn om het hele project te kunnen realiseren, vraag ik of het mogelijk is dat er geld van afzonderlijke lidstaten komt, zodat het satellietsysteem ook voor militaire inlichtingen gebruikt kan worden. De Europese Unie ontwikkelt immers een defensie- en veiligheidsdimensie waar het opzetten van inlichtingensystemen een onderdeel van zal zijn.

de Miguel.
Neen, beslist niet.
We hebben duidelijk aangegeven dat het hier om een civiel programma gaat, dat onder civiel toezicht staat. Dat is niet een beslissing die je zomaar neemt. Zo'n beslissing neem je pas als je goed hebt nagedacht over de gevolgen van die beslissing. Bovendien moet je die beslissing zien binnen de ruimere context van de Europese Unie, en het feit dat het merendeel van de lidstaten van de Europese Unie ook tot de NAVO behoort.
We willen nu geen debat beginnen over de concurrentie tussen de verschillende satellietsystemen. De Europese Unie is trouwens niet bevoegd op het gebied van inlichtingen. Volgens het door ons genomen besluit zal er geld worden gereserveerd voor het Galileo-project, en dat project zal onder civiel toezicht komen en voor civiele doeleinden gebruikt worden. Er zal dus niet om extra financiering worden gevraagd om ervoor te zorgen dat Galileo ook voor militaire doeleinden gebruikt kan worden.

De Voorzitter.
Vraag nr. 12 van Lennart Sacrédeus (H-0291/02):

Betreft: Slavenarbeid door kinderen op cacaoplantages in West-Afrika
Het VN-kinderfonds UNICEF heeft alarm geslagen omdat 200.000 kinderen in West-Afrika het slachtoffer van kinderhandel zijn, waarvoor grotendeels de cacao-industrie verantwoordelijk is. De ontwikkeling gaat in de richting van een toeneming van de kinderarbeid en mensenhandel. Op de cacaoplantages werken meestal jongens die vaak het zware werk van het oogsten van de cacaobonen moeten doen. Deze jongens maken vaak werkdagen van wel 15 uur. Het gaat hier ook niet alleen om kinderarbeid, maar deze kinderen worden zelfs als slaven onder de verschillende cacaoproducenten verhandeld.
Op welke wijze heeft de Raad kennis genomen van deze informatie en welke stappen denkt hij, mocht hij reeds op de hoogte zijn, te nemen? Hoe denkt de Raad tegen de betrokken landen in West-Afrika en de cacao-industrie op te treden?

de Miguel
De Europese Unie heeft herhaaldelijk aangegeven uiterst bezorgd te zijn over dwangarbeid en kinderarbeid, over kinderhandel en kinderslavernij, vooral in Centraal en West-Afrika.
Het afgelopen jaar heeft de Europese Unie in een aantal landen in die regio proberen iets te ondernemen. Ze heeft er bij de regeringen van die landen op aangedrongen dat ze hun verplichtingen uit hoofde van verdragen en overeenkomsten met de Verenigde Naties nakomen, en dat ze op grond van die verdragen en overeenkomsten maatregelen moeten nemen. De samenwerking tussen de regeringen uit de regio moet sterker worden, en dat geldt ook voor de samenwerking tussen deze regeringen en internationale organisaties, met name UNICEF en de IAO.
Een aantal West-Afrikaanse landen heeft de Europese Unie medegedeeld dat ze het Verdrag over het verbod op de ernstigste vormen van kinderarbeid en de onmiddellijke uitbanning van dit soort arbeid heeft geratificeerd, dan wel voornemens is zulks te doen. Deze regeringen zeggen verder dat ze kinderhandel serieus bestrijden. De landen die dit Verdrag nog niet hebben geratificeerd worden opgeroepen dit zonder verwijl te doen.
De Europese Unie zal er in de bilaterale contacten en internationale fora op blijven wijzen dat de acties tegen kinderarbeid en kinderhandel moeten worden voortgezet.

Sacrédeus (PPE-DE).
Ik wil de heer de Miguel bedanken voor zijn antwoord. Omdat het om 200.000 kinderen gaat, voornamelijk jongens, kan men spreken van een omvangrijk probleem in West-Afrika. In het antwoord dat ik heb gekregen, wordt veel gezegd over verdragen. Kunnen wij meer doen dan eisen dat de huidige verdragen worden uitgevoerd? Kunnen wij het onderwijs verbeteren en de kijk op mensen en kinderen in die landen zodanig veranderen dat duidelijk wordt dat kinderen geen handelswaar zijn, onschendbaar zijn en als volwaardige mensen behandeld moeten worden? Kunnen wij wellicht in samenwerking met de Verenigde Staten en Japan de kinderen in West-Afrika helpen?

de Miguel.
Het lijkt mij evident dat alle West-Afrikaanse landen krachtens het ACS-Verdrag partners van de Europese Unie zijn. Bovendien hebben ze de Overeenkomst van Cotonou ondertekend. Ze hebben niet alleen een bijzondere verhouding met de Europese Unie, ze ontvangen ook financiële hulp voor samenwerkingsprojecten. We hebben het hier over maar liefst 1,3 miljard euro.
Met het oog op hun economische en sociale ontwikkeling hebben al deze landen een 'nationaal indicatief programma? opgesteld, waarin ze, in overleg met de Europese Commissie, vastgelegd hebben welke sectoren de meeste hulp behoeven, en dat zijn dan de sectoren die de meeste ontwikkelingshulp zullen ontvangen. Het is van belang dat de zwakste groep van de maatschappij, kinderen, niet gemarginaliseerd wordt. Onderwijs, integratie van kinderen in de maatschappij en de versterking van de familiebanden vormen dus de belangrijkste richtsnoeren in de indicatieve programma's die met deze landen worden opgesteld.
De Commissie is zich maar al te goed bewust van dit probleem, dat zich wellicht niet in alle, maar toch zeker in een aantal West-Afrikaanse landen voordoet. Ze probeert nu met alle haar ten dienst staande middelen, met financiële middelen van het Europees Ontwikkelingsfonds, programma's op te zetten van het soort dat u zelf voorstelt.
Ik zal u opmerking hoe dan ook doorgeven aan de bevoegde commissaris, de heer Nielsen, om hem eraan te herinneren dat ook het Parlement zich ernstig zorgen maakt over het lot van deze kinderen. We moeten in onze ontwikkelingsprogramma's extra aandacht aan hen besteden.

De Voorzitter.
Vraag nr. 13 van Alejandro Cercas (H-0296/02):

Betreft: De strategie van Lissabon en volledige werkgelegenheid
In de conclusies van de recente top van Barcelona stelt de Europese Raad dat volledige werkgelegenheid in de Europese Unie de kern van de strategie van Lissabon vormt en de essentiële doelstelling van het economisch en sociaal beleid, hetgeen het creëren van meer en betere banen vereist. Derhalve is het, nog steeds volgens de Raad, noodzakelijk bijzondere aandacht te blijven schenken aan de hervormingen van het werkgelegenheids- en arbeidsmarktbeleid. Het voorzitterschap van de Raad verklaart in zijn programma dat het creëren en verbeteren van de werkgelegenheid een verplichte prioriteit is voor elk voorzitterschap. Volgens officiële ramingen bedraagt de werkloosheid in de EU echter 7,8%. Ondanks een fase van economische groei is Spanje de lidstaat met het hoogste werkloosheidscijfer (12,9% volgens in februari 2002 gepubliceerde gegevens van EUROSTAT) en de grootste onzekerheid op de arbeidsmarkt.
Welke initiatieven wil het voorzitterschap in het licht van deze cijfers nemen om ervoor te zorgen dat de nationale werkgelegenheidsplannnen daadwerkelijk leiden tot een daling van de werkloosheid en tot de bevordering van volwaardige arbeidsplaatsen in alle lidstaten?

de Miguel
Volledige werkgelegenheid in de Europese Unie is een doelstelling die tijdens de Raad van Lissabon als zodanig is vastgelegd, en deze doelstelling is in de lente van dit jaar in Barcelona bevestigd. Om haar te behalen zullen we speciale aandacht moeten besteden aan de hervorming van de arbeidsmarkt en ons werkgelegenheidsbeleid.
Voor dit doel zullen we de obstakels op de arbeidsmarkt moeten wegnemen en een actief werkgelegenheidsbeleid moeten voeren. Daarbij moeten we een preventieve aanpak volgen, met speciaal op werklozen gerichte programma's. We moeten ervoor zorgen dat ze hun vaardigheden ontwikkelen, om zo hun kansen op werk te vergroten. We moeten vermijden dat mensen langdurig werkloos blijven.
De Raad wijst er intussen wel op dat de Europese werkgelegenheidsstrategie, met het oog op de in Lissabon vastgelegde doelstellingen, vooral aandacht moet hebben voor de uitdagingen op de lange termijn, en dan doel ik in het bijzonder op de met de vergrijzing van de bevolking samenhangende problematiek.
De Europese werkgelegenheidsstrategie moet bijdragen tot het scheppen van een dynamische en efficiënte arbeidsmarkt, met goed opgeleide en gemotiveerde werknemers die in staat zijn kwaliteit te leveren bij een hoog productieniveau. Onze strategie moet dus zowel de vraag als het aanbod verbeteren.
Met het oog op de uitvoering van deze werkgelegenheidsstrategie heeft de Raad aan het begin van dit jaar richtsnoeren vastgesteld voor het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten voor 2002. Deze richtlijnen weerspiegelen voor een belangrijk deel de nieuwe politieke boodschap die is uitgegaan van de opeenvolgende Europese Raden die zich over de kwestie van de volledige werkgelegenheid hebben gebogen. Nu is het aan de lidstaten om het werkgelegenheidsbeleid in praktijk te brengen, overeenkomstig de daarvoor geldende richtsnoeren. Die richtsnoeren zijn opgezet volgens het subsidiariteitsbeginsel en respecteren de bevoegdheden van de lidstaten op werkgelegenheidsgebied.

Cercas (PSE).
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, u heeft gelijk als u zegt dat het nu aan de lidstaten is om de werkgelegenheidsstrategie in te vullen. Dat is sinds Luxemburg al het geval. De lidstaten moeten concrete initiatieven ontwikkelen, en niet alleen maar doelstellingen formuleren en beginselverklaringen afleggen. Dan blijft de werkgelegenheidsstrategie bij woorden, raakt ze verstrikt in de administratieve molen of leidt ze alleen maar tot een bureaucratische opstapeling van projecten, zonder dat er nieuwe manieren worden gevonden om de gehele natie tot actie aan te zetten, de sociale partners, de overheden, het parlement, enzovoort.
Inderdaad, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, het zijn de lidstaten die nu de verantwoordelijkheid dragen. Het Parlement heeft in november gezegd - en het herhaalde daarmee wat het de afgelopen vijf jaar steeds weer heeft gezegd - dat de nationale werkgelegenheidsplannen ernstig tekortschieten als het gaat om programmering, evaluatie en follow-up. Er zijn geen concrete doelstellingen, er zijn geen indicatoren, en het is onbekend welke financiële middelen er beschikbaar zijn. U zegt terecht dat de programma's op de doelgroepen afgestemd moeten zijn. Ik zeg dit allemaal, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, om u ertoe aan te zetten om binnen de 45 dagen die dit Spaanse voorzitterschap nog resten, een sterk initiatief te presenteren. Ons probleem is dat het aantal werklozen blijft stijgen en dat de banen die we in Lissabon beloofden te creëren er niet gekomen zijn. We kunnen niet steeds dezelfde belofte herhalen en een uitsluitend administratief antwoord formuleren op een probleem van deze omvang.

de Miguel.
Ik ben het met u eens als u zegt dat de nationale werkgelegenheidsplannen maar al te vaak weinig concreet zijn, zonder meetbare doelstellingen, en zonder duidelijke ideeën over de wijze waarop banen kunnen worden gecreëerd voor de economisch zwakkere sectoren. Onduidelijk is ook hoe er nieuwe mogelijkheden kunnen worden geschapen en welke middelen daarvoor moeten worden ingezet. U weet echter dat er maar één manier is om de lidstaten te dwingen werkelijk zinvolle plannen op te stellen, en dat is door steeds weer terug te komen op dit beleid. Het debat dat we nu voeren is een onderdeel van die strategie. De lidstaten moeten ervan doordrongen raken dat de beslissingen van de Raad bindend zijn, en dat werkgelegenheid de belangrijkste doelstelling van de strategie van Lissabon is. De strategie van Lissabon kan namelijk pas werken als we eerst werkgelegenheid scheppen.
Ik zal uw opmerkingen doorgeven aan de Spaanse minister voor werkgelegenheid en sociale zaken en zien of we deze kwestie tijdens een volgende Raad sociale zaken - en dat zal nog voor het einde van dit voorzitterschap zijn - opnieuw aan de orde kunnen stellen. De nationale werkgelegenheidsplannen worden echter aan het begin van elk jaar gepresenteerd. We hebben aan het begin van dit jaar dan ook al het mogelijke geprobeerd. We hebben deze kwestie in Barcelona aangeroerd en daar nieuwe richtsnoeren ontwikkeld, maar ik geloof toch dat we niet vaak genoeg op dit probleem kunnen wijzen. Nu is niet het moment gekomen om plannen in te dienen, maar het wordt wel tijd om daar nu mee te beginnen. Zoals gezegd heeft de Europese Raad duidelijke richtsnoeren gegeven voor de nationale werkgelegenheidsplannen, en het zou een goede zaak zijn als de lidstaten wat concreter en preciezer zouden zijn bij het opstellen van de werkgelegenheidplannen voor begin volgend jaar.

De Voorzitter.
Vraag nr. 14 van Bernd Posselt (H-0297/02):

Betreft: EU-politieacademie en -grensbewaking
Wat is de huidige stand van zaken bij de uitvoering van twee belangrijke eisen die het Europees Parlement reeds in 1998 naar voren heeft gebracht, namelijk de Europese politieacademie en de Europese grensbewaking, respectievelijk grenspolitie?

de Miguel
U zult zich herinneren, mijnheer Posselt, dat er volgend op het besluit van de Raad van 22 december 2000 tot oprichting van een Europese Politieschool een netwerk voor Europese politiescholen opgericht is, waaraan alle lidstaten deelnemen.
De fasen die deze Politieschool, CEPOL genaamd, zal doorlopen, zijn in chronologische volgorde de volgende:
De basis voor het netwerk is in 2001 gelegd. De leden van de school hebben zich toen ertoe verbonden om tien opleidingsacties te organiseren met betrekking tot de in het Raadsbesluit vastgelegde prioriteiten.
In 2002 nam Denemarken, bij gebrek aan een definitief besluit over de zetel van het Agentschap, tijdelijk het secretariaat van de CEPOL waar. Voor het jaar 2002 is een budget van 2,2 miljoen euro beschikbaar en dat bedrag zal gebruikt moeten worden voor 17 opleidingsacties. In de loop van 2002 zullen de activiteiten van CEPOL toenemen. Er is sprake van 21 opleidingsacties die alle betrekking hebben op de door de Raad vastgelegde prioriteiten.
Met betrekking tot de samenwerking tussen de grenscontrolediensten van de lidstaten verwijst de Raad naar de punten 24 en 25 van de conclusies van de Europese Raad van Tampere. Daarin wordt verzocht om versterking van de samenwerking en wederzijdse steun tussen de grenscontrolediensten van de lidstaten, bijvoorbeeld via uitwisselingsprogramma's en de overdracht van technologie, in het bijzonder waar het de zeegrenzen betreft. Bij de lidstaten wordt erop aangedrongen dat ze haast maken met het organiseren van deze samenwerking.
Op 6 en 7 december 2001 keurde de Raad een document goed met de titel 'Europees beheersconcept voor de grenscontrole?. Volgens dit document moeten de verantwoordelijken voor de grenscontrolediensten elkaar tenminste eenmaal per semester ontmoeten binnen het kader van het Strategisch Comité voor immigratie, grenzen en asiel. Ook de kandidaat-landen kunnen tenminste eenmaal per jaar aan deze besprekingen deelnemen.
Op 11 april 2002 werd in Brussel de eerste bijeenkomst gehouden van dit Comité waarin de verantwoordelijken voor grenscontrolediensten zitting hebben. Deze samenwerking vormt de eerste stap in de uitvoering van andere samenwerkingsvormen waarover nu door de Commissie gesproken wordt. De Commissie zal vervolgens een mededeling opstellen over het grensbeheer. In die mededeling zullen ook de resultaten van een door de Italiaanse autoriteiten uitgevoerd haalbaarheidsonderzoek aangaande een Europese grenspolitiemacht opgenomen worden. Het gaat hier om onderzoek in het kader van het Odysseus-programma. Dat is in oktober 2001 van start gegaan en in vier etappes opgezet. De resultaten zullen op 30 mei, ter gelegenheid van de ministeriële conferentie in Rome, bekendgemaakt worden.
Ik wil de heer Posselt ook graag wijzen op de inhoud van het algemene plan ter bestrijding van clandestiene immigratie en mensenhandel binnen de Europese Unie. Dit plan is op 28 februari 2002 door de Raad aangenomen. Het is de bedoeling om te komen tot een geïntegreerde aanpak van alle problemen op het gebied clandestiene immigratie en mensenhandel. Er zijn zeven actieterreinen gedefinieerd, en één daarvan heeft betrekking op maatregelen voor grensbeheer.

Posselt (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ik had de eer om de aanzet te geven tot zowel de politieacademie als de grensbewaking. Dit Parlement heeft al in 1998 vrijwel unaniem mijn verslag hierover aangenomen. Ik ben dan ook blij dat de zaken na vier jaar beginnen te lopen. Ik heb echter twee concrete vragen. Ten eerste wat betreft de zetel van de politieacademie: wanneer denkt u dat de zetel definitief zal worden bepaald en welke lidstaten hebben zich kandidaat gesteld? De tweede vraag heeft betrekking op de grensbewaking. Wordt de haalbaarheidsstudie al in juni aan het Europees Parlement voorgelegd zodat wij hierover dan ook besprekingen kunnen voeren?

de Miguel.
Ik zou u, mijnheer Posselt, met het grootste genoegen willen zeggen wanneer er een beslissing wordt genomen over de zetel van de Europese Politieacademie, maar ik vrees dat het niet zo eenvoudig ligt. De zetel van deze academie maakt deel uit van een heel pakket Europese agentschappen waarover grote onenigheid bestaat binnen de Unie.
U herinnert zich vast dat Zweden al in Göteburg heeft geprobeerd een akkoord te bereiken over de zetels. Het Belgisch voorzitterschap heeft in Laken een nieuwe poging ondernomen, waarbij bleek dat niet slechts één maar meerdere landen dwarslagen.
Binnen de beslotenheid van dit halfrond - en zeker vandaag is het een onderonsje - kan ik u zeggen dat het Spaanse voorzitterschap zijn uiterste best doet om een akkoord in de wacht te slepen waar iedereen mee kan instemmen. Want het lijkt erop dat voor die landen die een agentschap willen binnenhalen, dit een zaak op leven en dood is.
Wij voeren momenteel bilateraal overleg en de voorzitter van de Raad, de heer Aznar, zal tijdens zijn tocht langs de hoofdsteden, in aanloop op de Europese Raad, proberen een pakket uit te werken waarover de Raad zich kan uitspreken.
Mocht dit pakket echter niet stevig genoeg zijn, dan zullen wij het niet zover laten komen dat de Raad het toneel wordt van gesjacher met als enige inzet het verkrijgen van een eigen agentschap.
Wat de Politieacademie betreft beschikken wij op dit moment over een tijdelijke zetel. U weet dat het in de Unie bijna een ongeschreven wet is dat tijdelijke zetels permanent worden. Hiermee zeg ik niet dat de Politieacademie tot het einde der dagen in Denemarken zal blijven. Wel is het een feit dat sommige tijdelijke zetels al 40 jaar tijdelijk zijn. Bovendien is er al geld uitgetrokken voor opleiding waarmee, naar wij hopen, spoedig een begin zal worden gemaakt.
Ik ga hier niet uitweiden over de landen die een gooi doen naar deze academie. Het zijn er meerdere en binnen dit hele complexe spel blijft het onduidelijk of deze landen inderdaad serieus zijn of wellicht de Politieacademie als wisselgeld willen gebruiken om iets anders binnen te halen.
Ik denk dus dat wij hierover het best zo min mogelijk woorden vuil maken.
Wat uw tweede onderwerp betreft denk ik dat u bij de Commissie moet zijn. In de loop van juni zal de Commissie voor het Parlement verschijnen. Ik hoop dat commissaris Vitorino, die bevoegd is voor dit onderwerp, zich dan hierover zal uitspreken.

Sacrédeus (PPE-DE).
Ik ben zelf afkomstig uit het Europese grensgebied Dalarna in het Midden-Westen van Zweden bij de grens met Noorwegen. Is het te vroeg om al een standpunt in te nemen of mag ik de Raad reeds vragen of u zich voor kunt stellen dat buitenlandse soldaten een deel van de grensbewaking op zich nemen? Kunt u zich voorstellen dat Britse soldaten Spanje helpen met de grensbewaking of dat Franse soldaten Zweden helpen met het bewaken van de grens met Noorwegen of de zeegrens met Rusland? Kunt u zich voorstellen dat Duitse soldaten Finland helpen bij het bewaken van de grens met Rusland? Heeft men dit in gedachten? In welke taal zou er dan gecommuniceerd moeten worden? Moet er een internationale taal gebruikt worden of de taal van het betreffende land?

de Miguel.
Mijnheer Sacrédeus, ik begrijp heel best dat deze buitengrens van de Unie, die voor u zeer nabij is, u zorgen baart, maar gelooft u mij als ik zeg dat de buitengrens met Noorwegen de minste van onze problemen is. Wij hebben met Noorwegen binnen het kader van het Schengen-akkoord een overeenkomst gesloten en het land maakt in praktisch alle opzichten deel uit van de Europese familie. Dat Noorwegen geen lid is van de Unie is een keus van het Noorse volk, en niet van ons. Er is dus geen enkel probleem en voor zover ik weet, heeft zich nog nooit enig incident voorgedaan aan de buitengrens met Noorwegen.
Als u zegt dat soldaten van uiteenlopende nationaliteit de grenzen bewaken, zelfs de politiek gevoelige Fins-Russische grens, dan moet ik die bewering toch naar het rijk der fabelen verwijzen.
Ten eerste worden de grenzen niet door soldaten bewaakt: in de Europese Unie doet de grenspolitie dat. Ten tweede is het ondenkbaar dat soldaten met verschillende nationaliteiten grenzen zouden bewaken die niet de hunne zijn. De mogelijkheid bestaat om een gemeenschappelijk grenspolitiecorps op te richten - dat is zo gesteld door de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken - maar daarvoor zouden dan op dezelfde manier mensen worden geworven als nu bijvoorbeeld gebeurd bij de tolkendienst of de ambtenaren. Met andere woorden dat zou een gemeenschappelijk corps zijn met eigen regels, met zeker een eigen uniform en een eigen taalregime, want daar lijkt u mee te worstelen. In ieder geval zou zo'n dienst herkenbaar zijn en een eigen, voor eenieder geldende gedragscode hebben.
Momenteel echter is dit nog niet meer dan een plan dat rondwaart in de hoofden van de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken. Het staat nog niet echt op papier en ik denk dan ook dat de oprichting van zo'n corps nog wel even op zich zal laten wachten.

De Voorzitter.
Vraag nr. 15 van Anne E.M. Van Lancker (H-0304/02):

Betreft: Beschikbaarheid van documenten van de Raadsvergaderingen en de Comités
Sedert het opstarten van de Lissabon-procedure is de Raad, samen met de Commissie, de draaischijf geworden in een aantal coördinatieprocedures. In het Comité voor het economisch beleid, het Comité voor de werkgelegenheid en de arbeidsmarkt en het Comité voor de sociale bescherming wordt belangrijk werk verricht, dat door de Raad, zonder enige inbreng van het Parlement, wordt besproken en goedgekeurd: de opstelling van gemeenschappelijke verslagen van Raad en Commissie over de werkgelegenheid, de uitsluiting, de pensioenen; over doelstellingen en indicatoren voor de strijd tegen armoede, maar ook m.b.t. de pensioenen. Ook de Europese Raad maakt soms melding van deze documenten, zonder dat deze openbaar beschikbaar zijn. Is de Raad bereid om deze documenten van de Commissie en van deze comités ook aan het Parlement door te zenden? Is het mogelijk om de door de Raad goedgekeurde documenten publiek te maken via het Publicatieblad en de website? Is de Raad bereid om mee te zoeken naar een procedure om het Parlement beter te betrekken bij de besluitvorming in deze procedures?

de Miguel
Naast de huidige bepalingen inzake de toegang van het publiek tot de documenten van de drie instellingen - Raad, Parlement en Commissie -, bestaat er momenteel geen specifieke procedure voor de officiële overdracht aan het Parlement van documenten over de doelstellingen van Lissabon.
Dat neemt niet weg dat met het oog op transparantie en vooral ook het afstemmen van het economisch beleid, alle door de Raad over dit onderwerp aangenomen verslagen en andere goedgekeurde documenten in principe worden gepubliceerd op de internetsite van de Raad en zo dus voor eenieder toegankelijk zijn.

Van Lancker (PSE).
Dank u voorzitter, ik dank ook de Raadsvoorzitter voor zijn antwoord, maar u zult begrijpen, meneer de Raadsvoorzitter, dat dit ons, Parlementsleden, natuurlijk geen genoegdoening kan geven. Wij vinden de werkgelegenheidsstrategie heel belangrijk. De open methode van coördinatie kan heel efficiënt zijn mits democratisch en transparant. Nu, ze is niet democratisch, want de nationale parlementen en het Europees Parlement zijn er te weinig bij betrokken. Ze is ook niet transparant omdat zelfs de evaluaties die gemaakt worden van de nationale actieplannen, die betaald worden met Europees geld, de studies die worden uitgevoerd door het Comité voor het Sociaal Beleid en het Werkgelegenheidsbeleid niet toegankelijk zijn voor de actoren, die in feite de democratische legitimiteit van deze werkgelegenheidsstrategie moeten verzekeren. Wat denkt het Raadsvoorzitterschap daaraan te doen? Vindt u niet dat de democratie en de transparantie van die werkgelegenheidsstrategie en de open methode van coördinatie moeten worden vergroot? En dan nog met Europees geld betaald!

de Miguel.
Mevrouw van Lancker, ik heb het grootste respect voor alles wat u zegt. Inderdaad is de openheid en de toegang tot de documenten van de Raad altijd voor verbetering vatbaar. Dit geldt natuurlijk, en in de eerste plaats, voor de relatie met het Parlement dat, zoals u zegt, de volkeren van Europa vertegenwoordigt.
Anderzijds is het ook waar dat wij functioneren binnen een wetgevend systeem dat de Raad verplicht de documenten toe te sturen aan het Parlement wanneer dit in het kader van het wetgevend besluitvormingsproces wordt vereist. Er zijn documenten die buiten dit wetgevend besluitvormingsproces vallen, documenten die zaak zijn van de lidstaten en niet verplicht aan het Parlement hoeven te worden voorgelegd.
De Unie is vandaag de dag een wereld met een glazen dak want praktisch alle documenten van de lidstaten worden op Internet gepubliceerd en ik kan me echt niet herinneren dat er ook maar één Raad is geweest waarbij de documenten vertrouwelijk en geheim zijn gebleven, zelfs niet bij de toch gevoelige bijeenkomsten van de Raad Buitenlandse Zaken.
Er zijn, meen ik, documenten die per definitie naar het Parlement gaan en daarnaast zijn er documenten waarbij dat niet het geval is, maar dan hoeven geïnteresseerde Parlementsleden er slechts om te vragen: Normaal gesproken zijn die documenten niet geheim en vrijelijk beschikbaar in de lidstaten.
Ik zei al dat de zaken er met Internet bepaald gemakkelijker op zijn geworden.
In ieder geval neem ik nota van de wens om nauwer betrokken te worden bij alles wat de strategie van Lissabon betreft. Het is niet de eerste keer dat het Parlement dit te kennen geeft. Voor grotere betrokkenheid is meer informatie nodig. Ik zal dan ook doorgeven dat op dit gebied de communicatie met het Parlement voor verbetering vatbaar is.

De Voorzitter.
Vraag nr. 16 van Richard Howitt (H-0306/02):

Betreft: Ontkoppeling door de lidstaten van ontwikkelingssamenwerking en handelsbelangen
Kan de fungerend voorzitter bevestigen dat de lidstaten tijdens de conferentie van Barcelona het Commissievoorstel om ontwikkelingssamenwerking los te koppelen van handelsbelangen, hebben verworpen en kan hij aangeven welke bezwaren tegen dit voorstel werden ingebracht? Welke verdere stappen zal het voorzitterschap in dit verband nemen, gezien de toezegging op de conferentie van Monterrey om verder over deze kwestie te discussiëren?

de Miguel
Ik zou mijnheer Howitt willen wijzen op de desbetreffende paragraaf in de conclusies van de Europese Raad van Barcelona - punt 13 - waarin het schrappen van de voorwaarden voor ontwikkelingssteun niet expliciet wordt vermeld. De Europese Raad heeft desalniettemin met voldoening gereageerd op het door de ministers van Buitenlandse Zaken met het oog op de conferentie van Monterrey gesloten akkoord inzake officiële ontwikkelingssteun (ODA), een akkoord dat ook de Raad heeft onderschreven.
In dit akkoord verklaart de Europese Unie zich onder meer bereid om de aanbeveling tot het schrappen van steunvoorwaarden over te nemen voor de minst ontwikkelde landen en zegt zij te blijven streven naar afschaffing van de voorwaarden voor de bilaterale steun.
De Europese Unie bereidt ook maatregelen voor om de voorwaarden voor communautaire steun te kunnen schrappen. Tegelijkertijd moet het bestaande systeem van preferentiële prijzen, zoals vastgelegd in de overeenkomst tussen de Europese Unie en de ACS, gehandhaafd blijven.

Howitt (PSE).
Ik denk dat de fungerend voorzitter mijn vraag netjes heeft ontweken. Punt 13 legt natuurlijk vast wat is overeengekomen, maar niet wat niet is overeengekomen. Ik herhaal dus mijn vraag aan hem: wat is er besproken? Wat waren de argumenten? Hoe waren de standpunten bij die gelegenheid verdeeld? Dat kan hij ons vanavond toch wel vertellen.
Neemt hij verder de voordelen van het ontkoppelen van hulp mee terug naar de discussies in de Raad? Volgens de Wereldbank vergroot dit de effectiviteit van hulp met 12 tot 20 procent. Hij is het er toch zeker mee eens dat in de ontwikkelingshulp alles erom draait hoe de ontwikkelingslanden kunnen worden geholpen tot zelfhulp. Als we ons verlaten op Europese consultants, Europese bedrijven en Europese technische bijstand, versterken we dan niet alleen maar de afhankelijkheid die de ontwikkelingshulp juist tracht op te heffen?
Is hij het er tot slot mee eens dat het ontkoppelen van hulp de rol van de particuliere sector in de ontwikkelingslanden zal vergroten? Daarmee zullen de plaatselijke vaardigheden en kennis worden verbeterd en projecten voor de ontwikkeling van de plaatselijke betrokkenheid tot stand worden gebracht. Als hij het hiermee eens is, is hij dan van plan er iets aan te doen?

de Miguel.
U zal begrijpen dat ik mij, uit hoofde van mijn functie als fungerend voorzitter van de Raad, discreet moet opstellen. Ik ga hier dan ook niet publiekelijk uit de doeken doen wat de verschillende standpunten waren en welke landen niet instemden met een ontkoppeling van ontwikkelingshulp en commerciële belangen. U weet dat het gebruikelijk is dat er bij steunverlening speciale kredieten beschikbaar worden gesteld voor de financiering van ontwikkelingsprojecten waarmee de marktmogelijkheden van de betrokken bedrijven uit de donorlanden kunnen worden vergroot.
Ik zal hier geen moreel oordeel over vellen maar stel wel vast dat dit een buitengewoon machtig instrument is gebleken. Door dit mechanisme konden bepaalde landen grote bedragen uittrekken voor ontwikkelingshulp en veel bedrijven met deze speciale kredieten projecten realiseren waarvoor zonder dit geld nauwelijks alternatieven zouden zijn gevonden.
Natuurlijk is het mijn ideaal dit soort koppelingen los te laten en een aantal landen, inclusief de Commissie trouwens, deelt die mening maar het betreft hier wel een jarenlange, ingesleten gewoonte die je niet zomaar afschudt. Het bleek onmogelijk een akkoord te bereiken over de scheiding tussen ontwikkelingshulp en commerciële belangen. Meer kan ik er niet over zeggen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 17 van María Rodríguez Ramos (H-0311/02):

Betreft: Sluiting door United Biscuits van de koekjesfabriek Fontaneda
De multinational United Biscuits, eigenaar van de koekjesfabriek "Fábrica de Galletas Fontaneda" in Aguilar de Campoo, heeft op 4 april ll. zijn beslissing bekendgemaakt dit bedrijf te sluiten. De werknemers werden niet vooraf op de hoogte gebracht van deze beslissing, waarvan zij via de pers kennis hebben genomen. Het bedrijf in kwestie brengt al meer dan een eeuw een merk van koekjes op de markt dat in Spanje een embleem is geworden. Zonder de koekjesfabriek hebben de betrokken gemeente en haar 8.000 inwoners geen reële ontwikkelingsmogelijkheden meer. De huidige voorzitter van de Raad, de heer Aznar, heeft verklaard dat daar niets aan te doen is, en dat de multinationals veel hebben gedaan voor de werkgelegenheid en het onderzoek, hoewel ze soms ook voor problemen zorgen.
Is de Raad van oordeel dat wanneer multinationals beslissingen nemen waarbij de sociale rechten van de werknemers volledig worden genegeerd, de EU werkelijk niets kan doen, en acht hij de verklaringen van zijn voorzitter in overeenstemming met het EU-beleid van totstandbrenging van een sociaal Europa?

de Miguel
Zoals mevrouw Rodríguez Ramos weet, heeft de Raad in 1994 een richtlijn aangenomen betreffende de instelling van een Europese ondernemingsraad. Doel was de positie van werknemers van Europese multinationals te consolideren met behulp van eigen mechanismen op het vlak van de besluitvoering. U vroeg naar het opvangen van de negatieve gevolgen in geval van massaontslagen en wat dat betreft verwijs ik naar de in 1975 door de Raad aangenomen richtlijn inzake collectief ontslag die in 1992 werd gewijzigd en in 1998 geconsolideerd. Ook in deze tekst wordt een aantal voorlichtings- en consultatie-eisen gesteld aan de werkgever.
In ieder geval is het niet de taak van de Raad, als wetgevende instantie, om te beoordelen of de multinational United Biscuits en de koekjesfabriek Fontaneda genoemde richtlijnen en de bijbehorende nationale wetgeving dienen toe te passen en of zij de sociale rechten van de werknemers wel of niet met voeten hebben getreden. Deze kwesties moeten door de nationale gerechtelijke instanties worden onderzocht. Ik wil er overigens op wijzen dat dit onderzoek momenteel ook gaande is.
Natuurlijk is de Raad de mening toegedaan dat de door hem aangenomen juridische instrumenten naar letter en geest moeten worden nageleefd. Mochten er aantoonbare hiaten zijn waardoor de rechten van de werknemer niet afdoend worden beschermd, dan is de Raad bereid om elk Commissievoorstel ter verbetering van deze instrumenten in overweging te nemen.
U verwees in uw vraag ook naar de verklaringen van de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Aznar. De Raad is niet de aangewezen instantie om zich hierover te uiten maar ik kan u wel zeggen dat juist de regering die mijnheer Aznar voorzit, zich actief inzet om een dialoog met andere, niet alleen Spaanse maar ook buitenlandse investeerders tot stand te brengen om zodoende deze koekjesfabriek in Aguilar de Campoo te redden. Gelet op de resultaten van de laatste gespreksronde lijkt het voortbestaan van de fabriek binnen handbereik. Zoals u weet betreft de laatste hindernis die moet worden genomen om het bedrijf weer op de rails te zetten, de merknaam. UnitedBiscuits heeft deze merknaam gekocht en is nog niet bereid deze af te staan aan de investeerders die het bedrijf zouden kunnen overnemen.
In ieder geval zijn er diverse investeerdersgroepen die grote belangstelling tonen, met of zonder merknaam. Wij zullen ze alle faciliteiten bieden om te voorkomen dat de fabriek gesloten wordt. In een klein dorp als Aguilar de Campoo zou sluiting namelijk nefaste gevolgen hebben voor de lokale bevolking.

Rodríguez Ramos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, zoals u weet zijn de fabriek en het merk Fontaneda in Spanje een symbool, een symbool dat historisch en geografisch verbonden is met het grondgebied van Aguilar de Campoo. Fontaneda is de motor van de sociale en economische ontwikkeling van deze landstreek, een doelstelling 1 regio die gekenmerkt wordt door een enorme leegloop en waar in 2001 al 1500 arbeidsplaatsen verloren zijn gegaan.
Het bericht van de sluiting - die naar het schijnt vandaag is herroepen door het bedrijf - vloeit louter en alleen voort uit commerciële belangen en is een regelrechte aantasting van de rechten van de werknemers. Vele banen komen op de tocht te staan en tegelijkertijd vindt er een fictieve verplaatsing van de merknaam plaats naar een oord dat geen enkele historische binding heeft met het bedrijf.
Deze situatie is zo ernstig dat de fungerend voorzitter van de Raad niet kan volstaan met de opmerking dat er niets aan te doen is. Het zou toch niet meer dan normaal zijn geweest indien het voorzitterschap zich had gebogen over de sociale gevolgen van deze bedrijfsbesluiten. De Europese Unie had de communautaire grondslagen moeten vastleggen voor de sociale rechten van de werknemer en een afdoend antwoord moeten geven op de sociale, economische en territoriale gevolgen van dit soort besluiten.
Denkt u niet dat een verklaring van het voorzitterschap van die strekking veel waardiger zou zijn geweest en meer in lijn met het sociale Europa dat wij willen bouwen?

de Miguel.
Ik heb altijd verklaard dat ik ervan uitga dat een Europees Parlementslid het institutionele kader kent waarbinnen wij werken. Het is noch de taak van de Raad noch die van het voorzitterschap van de Raad om een oordeel te vellen over reeds uitgevaardigde regels. Het initiatiefrecht ligt bij de Commissie en de door de Raad aangenomen voorschriften moeten door de rechters worden toegepast.
Aangezien u hamert op een uitspraak van de fungerend voorzitter van de Raad zou ik u willen vragen deze uitspraak niet uit zijn context te halen. Het is één ding te zeggen dat elke regering de bedrijfsbesluiten van multinationals moet respecteren en iets anders te beweren dat multinationals zich niet zouden hoeven te conformeren aan de geldende wetten. Dat laatste is ook niet het geval: de bestaande wetgeving moet door United Biscuits, en om het even welk ander bedrijf, worden nageleefd. Daarop moet worden toegezien. Als de wetgeving manco's vertoont, moet de Commissie met een nieuw voorstel komen en dat zullen wij dan van harte ondersteunen. Ik denk dat de aanpak van de Spaanse regering - die onmiddellijk, en nu reeds met succes, op zoek is gegaan naar investeerders om het probleem op te lossen - wel aangeeft dat zij veel belang hecht aan het sociale aspect en wil dat de sluiting van deze fabriek in Aguilar de Campoo wordt voorkomen.
Ik garandeer u, mevrouw, dat deze fabriek niet wordt gesloten. Deze fabriek wordt niet gesloten, niet alleen omdat de werknemers en de inwoners zich daartegen verzetten maar ook omdat de regering hetzelfde doet, in het volle besef dat sluiting een groot sociaal onrecht zou betekenen.

Gahler (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, is het mogelijk dat deze vraag niet nu schriftelijk, maar de volgende keer mondeling wordt beantwoord? Dan kunnen wij namelijk aanvullende vragen stellen en daaraan geef ik eigenlijk de voorkeur.

De Voorzitter.
De vragen die tijdens het vragenuur niet behandeld worden, worden schriftelijk beantwoord, mijnheer Gahler. Slechts na verloop van tijd kan een vraag herhaald worden, maar ik geloof dat dat pas mogelijk is na het verstrijken van drie maanden. Ik zal het Reglement nog eens raadplegen, maar ik kan niet zeggen dat de vraag de volgende keer als mondelinge vraag gesteld mag worden. Volgens het Reglement is dat niet mogelijk.
Aangezien de voor het vragenuur aan de Raad gereserveerde tijd verstreken is, zullen de vragen nrs. 18 t/m 26 schriftelijk worden beantwoord.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0133/2002) van de heer Lamassoure, over de afbakening van de bevoegdheden tussen de Europese Unie en de lidstaten (2001/2024(INI)).

Lamassoure (PPE-DE)
. (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, dit debat is een primeur. Sinds het Verdrag van Rome hebben de regeringen en de Europese instellingen het nog niet eerder noodzakelijk geacht om de balans op te maken van de rolverdeling binnen de Unie. Het onderhavige verslag is het product van een echt collectief arbeidsproces waarvan de rapporteur als persoon en het standpunt van zijn fractie slechts onderdelen waren. Dit verslag is het resultaat van vijftien maanden werk. Bij dit werk heeft de Commissie constitutionele zaken rekening gehouden met de belangrijkste aanbevelingen van het Comité van de regio's en van de vier medeadviserende commissies, evenals met de honderdzeventig amendementen die door zo'n dertig, uit alle fracties afkomstige afgevaardigden zijn opgesteld.
Wij hebben er niet naar gestreefd om de Verdragen te herschrijven maar om oriëntaties vast te stellen voor de herziening, hetgeen noodzakelijk was. Een aantal duidelijke politieke keuzes heeft hierbij als uitgangspunt gediend.
Met betrekking tot de eerste oriëntatie constateren wij dat de teksten van de Verdragen indertijd door diplomaten voor eigen gebruik zijn opgesteld. Dit is enigszins vergelijkbaar met een auto die door, en uitsluitend voor automonteurs zou worden gemaakt. Onze eerste doelstelling is dus ervoor te zorgen dat de tekst binnen het bereik van alle burgers komt. Dit betekent dat de Verdragen moeten worden herschreven in de geest van een grondwet die duidelijker en beknopter is en meer samenhang vertoont. Bepaalde gedeelten van de Verdragen die niet in de toekomstige grondwet worden overgenomen, zullen wel van toepassing blijven maar niet langer onder het primair recht vallen.
De tweede oriëntatie betreft het opstellen van een algemeen kader voor de verdeling van de bevoegdheden in drie categorieën. De eerste categorie betreft de principiële, aan de lidstaten voorbehouden bevoegdheid. Wij hebben geen lijst met exclusieve bevoegdheden van de lidstaten voorgesteld. Het leek ons beter te spreken over een principiële bevoegdheid voor de gevallen waarover de grondwet zwijgt. De tweede categorie betreft de eigen bevoegdheden van de Unie. Op de haar toegekende beleidsterreinen mag de Unie zelfstandig optreden. Dit geldt bijvoorbeeld voor het douanebeleid en het monetair beleid. Op bepaalde gebieden kan de Unie de hoofdverantwoordelijke zijn, zoals op het gebied van de interne markt, het mededingingsbeleid of het cohesiebeleid. De derde categorie tot slot betreft de gedeelde bevoegdheden. Deze lijst zal veruit het langst zijn. In de grondwet dient per geval te worden vastgesteld wat, met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel, de doelstellingen en de draagwijdte van het optreden van de Unie moeten zijn. 
In eerste instantie stellen wij voor de huidige verdeling tussen deze categorieën te handhaven, waarbij wij echter twee belangrijke politieke veranderingen willen doorvoeren. Ten eerste moet er onderscheid worden gemaakt tussen politieke en technische bevoegdheden. Dit noemen we de normenhiërarchie. Ten tweede - en dat is heel belangrijk - moet de Unie de hoofdverantwoordelijkheid krijgen voor enerzijds het buitenlands en defensiebeleid en anderzijds de ruimte van vrijheid en veiligheid. Gedurende de tien jaar dat het Verdrag van Maastricht van kracht is, is gebleken dat het wat deze essentiële beleidsterreinen betreft beslist noodzakelijk is gezamenlijk op te treden maar dat de intergouvernementele procedures helaas inefficiënt zijn.
Wat de derde oriëntatie betreft lijkt het belangrijk de mogelijkheid te waarborgen dat dit kader wordt aangepast zonder een beroep te moeten doen op de uitzonderlijke en veel te zware procedure van een constitutionele herziening. Hier wordt voorgesteld een mechanisme toe te passen naar het model van het huidige artikel 308 van het EG-Verdrag dat echter in beide richtingen dient te functioneren: zowel overdracht van bevoegdheden aan de Unie, als teruggave van bevoegdheden aan de lidstaten voor kwesties waarbij de nationale dimensie opnieuw zou prevaleren.
De vierde oriëntatie betreft de oplossing van competentieconflicten. Wij geven de voorkeur aan een gerechtelijke instantie boven een politieke instantie. Hiertoe dient het Hof van Justitie in een echt constitutioneel hof te worden omgezet. Er zou een spoedprocedure moeten worden ingesteld op grond waarvan een gekwalificeerde minderheid in de Raad, het Europees Parlement of de Commissie een beroep zou kunnen doen op het Hof in de tijd tussen de definitieve aanneming van een Europese wet en de inwerkintreding daarvan.
Wat de vijfde oriëntatie betreft heeft de Commissie constitutionele zaken uitvoerig gediscussieerd over de kwestie van de regio's en de lagere overheden van de lidstaten. In de compromistekst die uiteindelijk is goedgekeurd wordt de lidstaten aangeraden voorstellen bij de Unie in te dienen, opdat hun lokale en regionale instanties beter bij de activiteiten van de Unie worden betrokken.
Mijnheer de Voorzitter, het vergaderrooster van het Parlement is bijzonder goed gekozen, aangezien de Europese Conventie dit onderwerp volgende week in behandeling zal nemen. Onze resolutie zal dus het eerste werkdocument van de Conventie over dit uiterst belangrijke onderwerp zijn, en eerlijk gezegd zelfs het enige. Indien de ontwerpresolutie een brede meerderheid krijgt binnen de voornaamste fracties en onder de landen, zal hieraan een aanzienlijk politiek gewicht worden gegeven. Ik dank u daarvoor.
Randzio-Plath (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, het onderhavige verslag levert een bijdrage aan de herziening van de Verdragen en aan een Europese grondwet. Grondwetsontwerpen ontstaan altijd in politiek verband en omvatten strategische en tactische doelstellingen, en overwegingen en kwesties op het gebied van de politieke macht. In het ontwerp-Spinelli uit 1984 werd reeds gesproken over de afbakening van de bevoegdheden tussen de Europese Unie en de lidstaten, en dat gebeurt eveneens vandaag, terecht, in het verslag-Lamassoure.
Als wij willen dat het Europees economisch beleid en het Europese sociale model blijven behouden, moet de Unie haar bevoegdheden handhaven voor een aantal belangrijke onderdelen van de interne markt in de brede zin van het woord. Het gaat hierbij om de vier vrijheden, namelijk het beleid voor de financiële diensten, het mededingingsbeleid, het douanebeleid en het economisch beleid. Dat wordt in het verslag terecht benadrukt.
Volgens de Economische en Monetaire Commissie is de afbakening van de bevoegdheden in het verslag niet voldoende op democratische en juridische regels gebaseerd. Dat geldt met name voor het coördineren van de beleidsterreinen. Onze ervaring op het gebied van de coördinatie van de economische beleidsterreinen leert ons hoe belangrijk het is dat de Unie haar eigen bevoegdheden behoudt bij het coördineren, om de gebreken die er tot dusver waren te kunnen ondervangen. Het gaat niet alleen om de democratische controle door het Europees Parlement. Het doel is veeleer om bij de coördinatie van de beleidsterreinen - met name op het gebied van de economie - een negatieve coördinatie te veranderen in een positieve coördinatie.
Een positieve coördinatie van de beleidsterreinen vereist zowel een duidelijke democratische legitimiteit als een eenzijdige uitvoering. De globale richtsnoeren van het economisch beleid moeten bijvoorbeeld door de Raad en het Europees Parlement samen worden vastgesteld en gebaseerd zijn op een formeel voorstel van de Commissie. Dat zou als voorbeeld kunnen dienen voor andere beleidsterreinen die eveneens gecoördineerd moeten worden. Dit is een recht, of zelfs morele plicht die aan het begin van het Verdrag tot oprichting van de Europese Unie is vastgelegd en betekent dat een zo breed mogelijk kader in het belang van de economische welvaart moet worden verwezenlijkt, als de Unie tenminste een economisch beleid wil hebben dat is gebaseerd op gemeenschappelijke doelstellingen en met name een harmonieuze, evenwichtige en duurzame ontwikkeling van de economie, een hoge bezettingsgraad, een duurzame groei zonder inflatie en sociale zekerheid. Met het oog op het proces van Lissabon pleit ik er zeer sterk voor dat het Europees Parlement zich voor een coördinatie van de beleidsterreinen uitspreekt en dat er daadwerkelijk sprake is van coördinatie. Dat zou immers aangeven dat de beleidsterreinen die het gemeenschappelijk belang dienen slechts succesvol kunnen zijn, als de gemeenschapszin duidelijk aanwezig is.
Schroedter (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek nu namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme die zich al in een vroeg stadium met de kwestie van de verdeling van de bevoegdheden beziggehouden heeft. Helaas werd mijn commissie niet voldoende bij de laatste fase betrokken. Ik heb geconstateerd dat in het verslag wordt voorgesteld een speciaal verslag over deze kwesties op te stellen. Dat is een goed plan want in het verslag wordt hieraan niet voldoende aandacht besteed.
Ik wil nogmaals het standpunt van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme duidelijk maken, zodat dit misschien al in de voorbereiding op het speciale verslag kan worden overgenomen. Het is mijns inziens zeer belangrijk dat dit speciaal verslag niet al te lang meer op zich laat wachten. Als deze kwesties niet voor de totstandkoming van de nieuwe grondwet zijn opgelost, zullen vele burgers die zich met de regio's of de lokale autoriteiten identificeren, er bijzonder veel moeite mee hebben dit grondwetsontwerp als hun eigen ontwerp te accepteren.
Ik wil u erop wijzen dat de meeste Europese wetten niet alleen van invloed zijn op de nationale bevoegdheden en de nationale wetgevingen, maar ook rechtstreeks op de lokale wetgevingen. Dat merken wij op het gebied van de sociale zekerheid, op het gebied van de economie in haar geheel, bij aanbestedingskwesties enzovoort. Het is daarom noodzakelijk een early warning system op te zetten. Wij hebben daartoe twee basisvoorstellen gedaan. In het eerste voorstel staat dat er algemeen geldende beginselen moeten worden vastgesteld op basis waarvan alle wetten worden ontwikkeld. Dat omvat alles, van het subsidiariteitsbeginsel tot het partnerschapsbeginsel. Ons ander voorstel is de lokale autoriteiten reeds bij de voorbereiding van de wetgevingsprocessen te betrekken. Dat is voor hen de enige garantie dat er met hun standpunten rekening gehouden wordt, want zelfs de nationale vertegenwoordigers doen dat aan het einde van de wetgevingsprocedures vaak niet. Ik wil de rapporteur verzoeken dit vraagstuk in de toekomst nog verder uit te werken met de Commissie constitutionele zaken.

Méndez de Vigo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dit is niet het meest geschikte moment om het verslag-Lamassoure te bespreken. Het is om te beginnen al vrij laat en bovendien wordt op dit moment de finale van de Europacup gespeeld, en - hoezeer het me ook spijt, mevrouw Randzio-Plath, mevrouw Schroedter - Real Madrid zal die wedstrijd van Bayer Leverkusen winnen. Ach nee, ze hebben gelijk gespeeld. Nu ja, niemand is perfect. Ik was zo tevreden, en nu blijkt het 1-1 geworden te zijn.
Het is dus toch een goed moment om dit verslag te bespreken. Het is een heel belangrijk verslag, en ik wil om te beginnen de heer Lamassoure bedanken. Hij heeft bewezen niet alleen een intelligent rapporteur te zijn, maar zelfs een intelligent rapporteur van de Commissie constitutionele zaken. Zelf heeft hij het niet met zoveel woorden gezegd, maar ik zal zo vrij zijn het wel te doen: geen enkel artikel van zijn oorspronkelijke voorstel is ons voorgelegd in de vorm waarin hij ze heeft opgesteld. Dat bewijst dat de rapporteur flexibel is en een goed gevoel voor politiek heeft. Hij had zich geïrriteerd kunnen tonen, en kunnen zeggen: 'Ze hebben alles veranderd?. Maar nee, hij is tevreden, en wel omdat zijn verslag uiteindelijk op een heel gedegen wijze het standpunt van het Parlement vertegenwoordigt ten aanzien van een uiterst lastig en enorm gecompliceerd en polemisch onderwerp.
De heer Lamassoure heeft dus een gedegen werkstuk afgeleverd. Veel belangrijker is echter dat het Parlement met dit verslag nu een duidelijk standpunt over dit onderwerp heeft. Daar komt bij dat dit standpunt al hetgeen dit Parlement de afgelopen vijftig jaar heeft verdedigd in zich verenigt, en dat is volgens mij, mijnheer de Voorzitter, uiterst belangrijk. In dit verslag-Lamassoure verdedigen we namelijk het idee van toewijzing van bevoegdheden. De rapporteur zegt het heel duidelijk: we hebben besloten dat de Unie alleen die bevoegdheden heeft die haar door de Verdragen zijn toegewezen, en verder niet. Dat betekent dat we ons verzetten tegen een lijst met bevoegdheden. Dat zou er immers alleen maar toe leiden dat de bevoegdheden van de Unie minder flexibel geïnterpreteerd kunnen worden. Wij zijn juist voor een flexibelere interpretatie, en daarom dus ook voor de mechanismen die hij behouden wenst te zien. We hebben het dan over de mechanismen die in artikel 308 en andere artikelen van het Verdrag genoemd worden, met name de in artikel 99 opgenomen procedure. Daarmee kunnen we aan alle behoeften van de Unie en de burgers tegemoet komen.
Verder geloof ik dat het verslag-Lamassoure een heel solide standpunt behelst over één van de belangrijkste onderwerpen die in het kader van de Conventie behandeld zullen worden. Ik loop nu een beetje vooruit op dat debat, maar ik ben ervan overtuigd dat het subsidiariteitsbeginsel de kern van het debat zal vormen. De meeste bevoegdheden zijn immers bevoegdheden die door de Unie en de lidstaten gedeeld worden. Het verslag is daar heel duidelijk in. Waar het dan om gaat is uit te vinden wanneer we de ene, en wanneer we de andere bevoegdheid moeten gebruiken. Zo kunnen we Europa vormgeven volgens het tempo dat daarvoor het meest geschikt is, en op de wijze die de burgers aangeven.
We hebben hier dus te maken met een heel solide standpunt. Ik weet dat een aantal collega's nog twijfels heeft, en daarom wil ik een pleidooi voor de positie van de heer Lamassoure houden. Ik geloof namelijk dat het toezicht op het subsidiariteitsbeginsel uitgeoefend moet worden door de instelling die bevoegd is om voorstellen te doen, en dat is de Europese Commissie. De Europese Commissie heeft het recht van initiatief en moet daarom dus ook het toezicht op het naleven van het subsidiariteitsbeginsel uitoefenen. Als er toch conflicten ontstaan, dan zullen we die moeten oplossen. We kunnen daarvoor beter geen speciaal orgaan - een soort subsidiariteitshof - in het leven roepen. We moeten eerder denken in de richting van het mechanisme dat de Franse Grondwet vastlegt voor de Franse Constitutionele Raad, waarin een maand de tijd wordt gegeven om tot een beslissing te geraken. Volgens mij is dit een ijzersterke uitgangspositie: toezicht door de Commissie volgens het mechanisme van de Constitutionele Raad. Ik geloof dat we dit standpunt moeten verdedigen.
Tot slot wil ik nog zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat het voorstel van de heer Lamassoure in mijn ogen een ambitieus voorstel is. In de boeken van William Faulkner komt een personage voor dat ik heel interessant vind, en die zegt dat we onze dromen hoog in de wolken moeten situeren: zo weten we bij najagen van die dromen steeds waar ze zijn. Ik geloof dat het verslag-Lamassoure dit mogelijk maakt en ik geloof dus ook dat we het recht hebben om wat voor hoop dan ook te koesteren.
Corbett (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de heer Lamassoure met zijn werkzaamheden van de afgelopen maanden en met het buitengewone resultaat dat hij heeft bereikt.
Hierdoor kan het Europees Parlement gewapend met een aantal voorstellen aan de Conventie deelnemen. Wij hebben met onze ideeën en voorstellen een bijdrage geleverd aan de Conventie en dat is op zichzelf al erg belangrijk. Dat is met name belangrijk als we het klimaat in ogenschouw nemen waarin een aantal discussies en debatten wordt gevoerd.
Sommige mensen beweren dat de Europese Unie een overgecentraliseerd gedrocht is geworden, dat we bevoegdheden terug zouden moeten geven aan de lidstaten, dat we een lijst van bevoegdheden moeten definiëren waarin gedetailleerd staat wat de EU wel en niet mag doen.
Dit verslag weerlegt dergelijke argumenten. Het toont duidelijk en goed gemotiveerd aan dat de bevoegdheden van de Europese Unie niet overdreven zijn. Ze zijn in feite nauwkeurig afgestemd op de verschillende onderwerpen. Op een aantal gebieden heeft de Unie een, zeg maar, exclusieve bevoegdheid, hoewel die term in de ontwerpresolutie vermeden is. Het gaat daarbij om een zeer beperkt aantal, maar wel belangrijke bevoegdheden. Het grootste deel van de verantwoordelijkheden van de Unie betreft de zogenaamde gedeelde bevoegdheden, waarbij de aard van het optreden van de Unie, afhankelijk van het betreffende onderwerp, grote variatie vertoont. Op sommige gebieden stellen we gedetailleerde wetgeving vast waar de lidstaten zich aan dienen te houden. Op andere gebieden speelt de Unie een coördinerende rol en op weer andere gebieden levert zij een bijdrage via aanvullende maatregelen. Dit is een flexibele verdeling die is aangepast aan de behoeften op de diverse beleidsterreinen, en dat dient ook zo te blijven.
De ware garantie tegen overcentralisatie is - zoals het hoort - een politieke garantie. Die garantie is inherent aan onze behandeling van voorstellen via de normale procedures van de instellingen: via de voorstellen die de Commissie, zoals de heer Méndez de Vigo zojuist heeft opgemerkt, aan het Parlement voorlegt, en ook via de voorstellen van de Raad. Laten we even in herinnering roepen wie er zitting heeft in de Raad: de nationale ministers en de leden van de nationale regeringen die verantwoording aan de nationale parlementen verschuldigd zijn. Dus geen mensen die geneigd zijn om alles in de Europese Unie maar te centraliseren. Integendeel, het overgrote deel van de Raad moet juist overtuigd worden om op dit gebied tot een gekwalificeerde meerderheid te komen. Dat zijn de politieke garanties, de procedurele garanties tegen overcentralisatie en de ministers in de Raad kunnen en moeten hun nationale parlementen daarbij betrekken. In het Verdrag van Amsterdam is een protocol opgenomen waardoor ministers zes weken de tijd hebben om voorstellen met hun nationale parlementen te bespreken. Dat is de manier waarop nationale parlementen bij de besluitvorming betrokken moeten worden, niet door een of andere nieuwe subsidiariteitskamer of een ander soort nieuwe instelling.
Dit wordt in het verslag allemaal goed beargumenteerd. De socialistische fractie maakt echter wel een voorbehoud met betrekking tot de rechterlijke controle, omdat die controle namelijk al bestaat. Het Hof van Justitie is in veel opzichten al een constitutionele rechtbank. Wij zijn van mening dat een nieuwe, extra procedure - een spoedprocedure - overbodig is en de formulering moet dan ook strakker worden om duidelijk te maken dat gedetailleerde wetgeving over gedeelde bevoegdheden soms ook vastgesteld kan worden ?
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Duff (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, de liberale fractie is erg blij met dit verslag omdat hierin niet simpelweg alleen de bestaande bevoegdheden worden herzien en verduidelijkt, maar op stoutmoedige wijze de bevoegdheden worden aangepast die verband houden met de voorbereiding op de uitdagingen van de Unie op met name het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid.
Dit verslag is de eerste bijdrage aan de Conventie met betrekking tot de kwestie van de bevoegdheden. Ik vertrouw erop dat de Conventie een verstandige aanpak zal volgen door het rigide en misleidende concept van de exclusieve bevoegdheden te verwerpen en zich te concentreren op het ontwikkelen van een subtieler systeem van gedeelde bevoegdheden.
Mijn fractie steunt het idee om een nieuwe justitiële procedure te creëren voor constitutionele klachten bij inbreuken op bevoegdheden. Dat impliceert echter wel een snelle evolutie van het Europees Hof. Die procedure zal niet vaak gebruikt worden maar vormt wel een substantiële waarborg tegen misbruik van de uitgebreidere bevoegdheden door de autoriteiten van de Unie.
Een ander onderwerp dat meer aandacht verdient, betreft de regio's die als nuttige tussenschakel kunnen en moeten fungeren tussen de burgers aan de ene kant en de supranationale autoriteiten aan de andere kant. Wij zullen dan ook amendementen indienen om het verslag op dat punt te verbeteren.

MacCormick (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, net als anderen beschouw ik het als een groot voorrecht om ondanks het late tijdstip aan dit debat deel te mogen nemen.
Mijn eigen fractie verzoekt onze collega's om twee specifieke punten in het verslag te integreren voordat het definitief het licht ziet. Het eerste punt betreft een zinspeling op de betekenis van het democratisch tekort en de noodzaak om de instellingen van de Unie eindelijk volledig te democratiseren. Zolang we het geen 'permanent? democratisch tekort noemen, zal de Fractie van de Europese Volkspartij het ongetwijfeld met ons eens zijn, en daarom hoop ik dat dit voorstel in het verslag wordt opgenomen.
Daarnaast stellen wij voor - en de collega's ter linkerzijde zullen hier volledig mee in kunnen stemmen - dat er naast de economische en politieke elementen wat meer nadruk wordt gelegd op de sociale aspecten. Die dienen ook toegevoegd te worden. Voor de rest zijn we erg blij met de manier waarop deze kwestie zich ontwikkelt en zien wij uit naar de stemming van morgen.
Het centrale punt dat de heer Lamassoure naar voren brengt - en waar hij eigenlijk voortdurend op heeft gewezen - is dat het niet zozeer gaat om de opstelling van een nieuwe lijst van bevoegdheden voor de instellingen, maar dat het noodzakelijk is de aandacht van de burgers te vestigen op het feit dat er al een zeer adequate omschrijving van de verschillende soorten bevoegdheden bestaat, zowel van de eigen bevoegdheden van de Unie als van de gedeelde bevoegdheden, en dat de overige zaken geregeld worden door het restbeginsel. In principe is dat allemaal heel helder, maar het zou in de praktijk wel wat duidelijker uitgelegd kunnen worden zodat de burgers zich er beter van bewust zijn. Dat is een erg belangrijk punt.
In dat kader stellen we de kwestie van de subsidiariteit aan de orde. Bij gedeelde bevoegdheden is het inderdaad van belang dat de lokale kennis op alle gebieden waar deze de bepalende factor zou moeten vormen, in de praktijk ook daadwerkelijk wordt benut. Dat wil zeggen dat besluiten op het meest adequate niveau genomen moeten worden vanuit het oogpunt van de lokale betrokkenen. Overweging G levert een zeer belangrijke bijdrage aan het uitbreiden en inhoudelijk versterken van het subsidiariteitsbeginsel en dat is ook zeer verheugend.
In onze fractie hechten wij veel waarde aan een uitgebreide subsidiariteit. Subsidiariteit houdt niet op bij de voordeur van een lidstaat. Het beginsel strekt zich uit tot de territoriale instanties en de lokale autoriteiten binnen de lidstaten. Dat is voor ons allen van cruciaal belang. Onze fractie zou samen met de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme en samen met de liberalen graag willen dat op dit punt iets meer nadruk werd gelegd, hoewel we tegen de huidige versie ook geen bezwaren hebben. Het onderhavige verslag betekent een geweldige vooruitgang in de denkwijze van de Europeanen en van dit Parlement.
Ik zeg nogmaals dat het voor mij een groot voorrecht is om aan dit debat deel te mogen nemen. Het is met name een voorrecht - en ik zeg dat in zijn aanwezigheid - om deel te mogen nemen aan een debat onder leiding van de heer Lamassoure. Hij heeft geweldig werk verricht bij het opzetten van de architectuur, waarbij hij voortdurend bereid is geweest om het beeldhouwwerk aan te passen, om een van zijn eigen beeldspraken van vanochtend te gebruiken. Hij heeft fantastisch werk verricht en wij zijn hem allemaal grote dank verschuldigd. Ik hoop dat mijn fractie hem morgen bij de stemming unaniem zal steunen.
Kaufmann (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag-Lamassoure wordt een werkelijk lastig vraagstuk behandeld. Dat is wel gebleken in de Commissie constitutionele zaken en tijdens de eerste debatten van de Conventie. Het verslag zal met zekerheid een bijdrage leveren aan het verdere werk van de Conventie. Daarvoor moeten wij de rapporteur danken.
Ik heb mij in de commissie van stemming onthouden en ik wil een aantal voorbeelden geven van punten waaraan mijns inziens niet voldoende aandacht is besteed in het verslag. Een definitie van de drie soorten bevoegdheden is misschien van groot nut maar de uitspraak dat op de eerste plaats het democratieprobleem in Europa opgelost moet worden, gaat echter te kort door de bocht.
Met betrekking tot het subsidiariteits- en het evenredigheidsbeginsel worden de zaken naar mijn mening omgekeerd. In het verslag wordt immers de indruk gewekt dat de naleving van beide beginselen gerechtelijke beslissingen vereist. Nergens in de tekst komt echter naar voren dat het werkelijke probleem op een geheel ander vlak ligt, namelijk bij de concrete handelingen van de partijen binnen de Europese politiek. De Verdragen bevatten duidelijke bepalingen, waaraan alle instellingen zich moeten houden, zoals het subsidiariteitsprotocol in het Verdrag van Amsterdam. Het gaat dan ook veel meer om de vraag hoe de instellingen aan de daaruit voor hen voortvloeiende verplichtingen voldoen en of zij van tevoren serieus nagaan of deze verplichtingen de beginselen schenden. Alle instellingen moeten nu eindelijk eens deze controle vooraf uitvoeren. Dan hoeft ook niemand meer voor de inwerkingtreding van een rechtsvoorschrift, die meestal na jarenlange discussies en procedures tot stand komen, naar het Europees Hof van Justitie te stappen.
In punt 33 wordt voorgesteld het systeem van de bevoegdheidsverdeling tien jaar na de invoering ervan opnieuw te bekijken. Mij ontgaat het nut van dit voorstel volledig. Betekent dat dat ons iedere tien jaar een Verdragswijziging te wachten staat? Is het werkelijk de bedoeling dat er een regeling komt waarin star wordt vastgehouden aan een tienjarencyclus en waarin geen rekening wordt gehouden met eventuele politieke kadervoorwaarden en eisen?
In het verslag wordt met name niet duidelijk gemaakt dat wij een sociaal Europa moeten creëren en dat dat in het licht van de Economische en Monetaire Unie tot de verplichte taken van de Unie behoort. Wij willen economische en sociale vooruitgang boeken en een hoog werkgelegenheidsniveau creëren. Nu moeten wij deze mooie woorden echter omzetten in daden. Werkgelegenheid en sociale zekerheid vormen geen variabelen binnen de concurrentie, maar zijn individuele fundamentele rechten van iedere burger. Daarop moet de Europese Unie zich richten in haar ontwikkeling.

Méndez de Vigo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb onjuiste informatie doorgegeven. Dat zal ik nu rechtzetten: Real Madrid-Bayern Leverkusen 2-1!

De Voorzitter.
Ik ben er zeker van dat iedereen die onpartijdig is, erg blij zal zijn met dit nieuws.

Ribeiro e Castro (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, we zullen het verslag-Lamassoure bij de uiteindelijke stemming niet steunen, maar dat neemt niet weg dat ik de rapporteur graag wil gelukwensen met de uitzonderlijke kwaliteit van zijn werk. Van alle documenten die door dit Parlement besproken zijn is dit één van de belangrijkste. Het belang hiervan blijkt uit de timing, dat wil zeggen uit het moment waarop dit verslag wordt gepresenteerd, en volgt ook uit het onderwerp. We hebben het hier immers over een uiterst omstreden en gevoelig onderwerp dat voor de toekomst van de Unie van doorslaggevend belang zal zijn. Dat belang blijkt verder uit de uiteindelijke kwaliteit van dit verslag en de verslagen en debatten die eraan zijn voorafgegaan. Het feit dat er zoveel amendementen zijn ingediend - die het overigens niet allemaal gehaald hebben - geeft aan hoe rijk dit verslag is als het gaat om ideeën. Dit soort verslagen helpt bovendien om de werking van de Europese Unie te begrijpen en op orde te brengen, en dat is van enorm belang aangezien er in het kader van de Conventie vergelijkbare debatten worden gevoerd.
We kunnen uiteindelijk helaas niet voor stemmen. We zijn het eens met de eerste twee punten, en we volgen de tekst tot het punt waar het up-to-date brengen van de verdeling van de bevoegdheden tussen de Unie en de lidstaten aan de orde komt. Dat is gebaseerd op historische ervaringen, rekening houdend met het subsidiariteits- en het proportionaliteitsbeginsel. Daarbij wordt echter gekeken naar een ervaring die helaas vooral gekenmerkt wordt door uit het subsidiariteitsbeginsel voortvloeiende conflicten en onduidelijkheden. We zijn het er ook nog mee eens dat de bevoegdheden beter verdeeld moeten worden, en dat dit de democratie in Europa ten goede zal komen. Voor ons betekent dit een herwaardering van de nationale democratieën en de rol die de nationale parlementen via een nog te creëren interparlementair kanaal bij de constructie van Europa behoren te spelen.
Bij punt drie scheiden zich echter onze wegen. Ik geloof dat het verslag zich laat meeslepen door de beweging voor een Europese grondwet - een grondwet voor de Unie dus - en zo te ver afdwaalt van de aanvankelijke doelstelling. Dat kunnen we niet goedkeuren. We hebben het hier over bevoegdheden, en ik geloof niet dat de Europese instellingen de bevoegdheid hebben om een Europese grondwet op te stellen. Staten zijn bevoegd verdragen op te stellen en te herzien. Het gaat dan eigenlijk om verdragen en dat is heel wat anders dan een grondwet. Een grondwet moet steunen op een soeverein volk, een volk dat een soevereine entiteit beheert en bestuurt, maar onze missie in het kader van de Unie is een heel andere. We zijn het hier dus oneens over een principekwestie, en dat is uiterst belangrijk.
Verder moet ik kwijt dat mijn collega Méndez de Vigo, die zojuist over de toewijzing van bevoegdheden gesproken heeft, bijna de kern van de zaak geraakt heeft. Als we erkennen dat het hier om de toekenning van bevoegdheden gaat, dan is niet alleen hetgeen de heer Méndez Vigo zegt waar maar dan is ook waar dat Staten rechtens een aantal eigen bevoegdheden hebben die niemand ze eerst hoeft toe te kennen. De Europese Unie heeft slechts bevoegdheden in de mate waarin de lidstaten zich bereid verklaren deze toe te kennen. Bovendien kunnen de lidstaten besluiten eenmaal toegekende bevoegdheden weer in te trekken. Het verslag stelt voor dat doel een geheel nieuw mechanisme voor dat het huidige artikel 308 zou moeten vervangen. Dat is een heel belangrijk punt, dat verstrekkende gevolgen zal hebben voor de institutionele structuur en de wijze waarop we de bevoegdheden van de Europese Unie interpreteren.
Ik wil graag nog een paar opmerkingen maken. In overweging g) worden bijvoorbeeld criteria genoemd, waaronder ook het synergiecriterium, maar dat criterium kan maar in een heel beperkt kader gelding hebben. Synergie- en efficiëntiecriteria zijn op zich gevaarlijk, aangezien ze aanvallen op het subsidiariteitsbeginsel een basis verschaffen. Je kunt voor geïsoleerde gevallen namelijk vrijwel altijd gemakkelijk aantonen dat een bepaalde actie efficiënter is binnen een schaaleconomie, en zo leg je de basis voor volgende uithollingen van het subsidiariteitsbeginsel. Efficiëntie is hoe dan ook een beladen term: je kunt er zo ongeveer elk betoog mee schragen.
Hoe dan ook, we vinden dit een goed verslag en we zouden er graag voor stemmen. Wat ons daarvan weerhoudt, is het idee van een grondwet en de opvatting dat de Europese Unie steeds meer op een staat moet gaan lijken. Wij vinden dat een aanslag op de ware aard van Europa en de opvattingen die wij huldigen over de Europese Unie van de toekomst. Die Unie houdt de natiestaat in ere.

Mathieu (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, waar de burger behoefte aan heeft en wat het subsidiariteitsbeginsel voorschrijft, is niet zozeer een afbakening van de bevoegdheden tussen de Europese Unie en de lidstaten, als wel een inperking van de bevoegdheden van deze Unie. In de loop der jaren heeft de Europese integratie tot een doolhof van teksten en procedures geleid waarin zelfs de meest oordeelkundigen verdwalen.
Mijn fractie heeft verschillende amendementen ingediend die wellicht een oplossing kunnen bieden voor deze overvloed aan teksten en procedures. In amendement 34 wordt bijvoorbeeld voorgesteld dat een tekst op verzoek van een of meerdere lidstaten - en dus van hun respectieve nationale parlementen - moet kunnen worden ingetrokken, indien er geen enkele meerderheid kan worden gevonden die de tekst steunt.
Mijn fractie constateert met grote bezorgdheid dat telkens wanneer men zich inspant om duidelijkheid te scheppen het tegengestelde resultaat wordt bereikt. Iedereen is het erover eens dat het hoog tijd is om gehoor te geven aan de wrevel en desinteresse van de burgers jegens Europa, jegens een Europa dat zich met veel te veel zaken bezighoudt en zich daarbij te zeer in details verliest.
Met het voorstel om de Europese Unie uit te rusten met de laatste, nog ontbrekende bevoegdheden maakt het verslag het er alleen maar erger op. In het verslag wordt bijvoorbeeld een lijst van beleidsterreinen vermeld die onder de eigen bevoegdheden van de Unie dienen te ressorteren, alsmede een lijst van gedeelde bevoegdheden, onder nauwlettend toezicht van de Commissie, als hoedster van de Verdragen, en het Hof van Justitie. Hierbij komen dan nog de bevoegdheden in het kader van de uitvoering van het buitenlands beleid. Als ultieme voorzorg moet een evolutieve clausule, naar het model van artikel 308 van het EG-Verdrag, het mogelijk maken nog meer bevoegdheden toe te voegen indien dat noodzakelijk mocht zijn. Nu duidelijk is geworden dat er niet veel overblijft begrijpen wij de omzichtigheid die uit overweging 17 spreekt. Hierin wordt het helaas niet nodig geacht een lijst van bevoegdheden op te stellen die exclusief aan de staten toebehoren.
Ik ben van mening dat dit verslag uiteindelijk eens te meer een compilatie is van de eisen die het Europees Parlement in Nice niet heeft weten te bewerkstelligen. Europa wordt een staat boven de staten die zijn eigen prioriteiten kan vaststellen, terwijl er nu al een overdaad aan vergezochte, pietluttige regels is die een belasting vormen voor het dagelijkse leven van de burgers. Deze regels beletten tevens dat het bestuur van de lagere overheden overeenkomstig de lokale en nationale wensen wordt uitgeoefend. Wij zullen de boodschap 'voor meer diversiteit, nabijheid en transparantie? blijven propageren, ook al lijkt het moeilijker dit te verenigen met het motto 'meer Europa? van het huidige Spaanse voorzitterschap.

de Gaulle (NI).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Lamassoure doet mij denken aan de film van de televisiezender Arte over de 'Europese zeepbel? en 'drugsverslaafden in Europa?. Alle ingrediënten zijn aanwezig, aangezien met dit verslag beoogd wordt een centralistische Europese superstaat te creëren die uitgerust wordt met alle regale bevoegdheden, terwijl de lidstaten, onder het mom van het subsidiariteitsbeginsel, slechts enkele, zogenaamd federale bevoegdheden behouden. Vanwege allerlei uitzonderingen kunnen deze bevoegdheden in de praktijk echter niet worden uitgeoefend. Zo zien wij dus dat het subsidiariteitsbeginsel subsidiair is geworden, aangezien het de toepassing van artikel 308 niet kan verhinderen en evenmin een beletsel vormt voor het acquis communautaire en het zelf uitgeroepen beginsel van de Europese Unie. Ik had verwacht dat de leden van de Commissie constitutionele zaken dit slimmer of omzichtiger zouden aanpakken, want welk lot de Top van Laken ook beschoren is, de Europese integratie lijkt uiteindelijk steeds hachelijker en kunstmatiger te worden en lijkt ertoe voorbestemd te zijn in een vrijhandelszone uit te monden.
We zouden juist een tegengestelde aanpak moeten hanteren door te onderzoeken wat elke bevoegdheid van Europa onze landen afzonderlijk concreet oplevert. De rechtgeaarde Fransen onder ons zouden dan wel moeten constateren dat de gevolgen van dit Europa voor Frankrijk steeds negatiever worden. Als wij verstandig zijn en kijken naar de onverbiddelijke feiten, zouden wij moeten terugkeren naar de geest van het Verdrag van Rome, en zouden wij dus enkele, economische bevoegdheden gemeenschappelijk moeten uitoefenen op een associatieve, en niet op een supranationale wijze. Vanuit een systematisch denken, en zelfs uit ideologie, blijft u echter achter hersenschimmen aanjagen. U heeft namelijk al een eerste historische fout begaan door in geografisch opzicht geen grenzen aan de Europese Unie te stellen toen u in beginsel instemde met de toetreding van Turkije. Nu bent u bezig een tweede en - zoals de Spanjaarden zeggen - fatale historische fout te begaan door geen paal en perk te stellen aan de bevoegdheden van deze Unie.

Brok (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, terwijl mevrouw Kaufmann aan het woord was, is het Duitse elftal op achterstand gekomen.

Ik wil hiermee evenwel niet insinueren dat daartussen een verband bestaat. Ik ben veel meer geschokt door het betoog van de heer De Gaulle. Hij wil de Europese Unie weer terugbrengen naar de tijd vóór de interne markt, maar daaruit blijkt wel dat hij niet aan de economische belangen van Frankrijk heeft gedacht. Ik ben daarom zeer blij met het verslag van de heer Lamassoure waarin mijns inziens een evenwichtig model gepresenteerd wordt. Daarin wordt het noodzakelijke evenwicht gecreëerd tussen duidelijke regels omtrent de bevoegdheden enerzijds en de noodzaak om van Europa een creatio continua te maken anderzijds, wat volgens Walter Hallstein noodzakelijk was. Dat betekent dat de Europese Unie in staat is zich steeds opnieuw aan te passen aan de situatie. Het spreekt natuurlijk voor zich dat wij bij de toepassing van het subsidiariteitsbeginsel steeds op het daarvoor meest geschikte niveau de beslissing nemen. Wij moeten echter duidelijk aangeven dat wij slechts door middel van een duidelijke afbakening in het onderhandelingsproces van de Conventie en de daarop volgende Intergouvernementele Conferentie toestemming zullen krijgen om besluitvorming bij meerderheid op de overige gebieden door te zetten.
Er is een nauw verband tussen een duidelijke afbakening van de bevoegdheden en de uitbreiding van de meerderheidsbeslissing, want alleen daarmee zullen de politici in de nationale hoofdsteden en de bevolking ons accepteren. Zij willen immers duidelijkheid op dit gebied. Bij conflicten kunnen wij echter niet via de politiek duidelijkheid verschaffen. Als er een subsidiariteitscomité bestaande uit nationale en Europese parlementariërs zou worden ingezet dat uit minstens 100 leden zou moeten bestaan, dan zouden de beslissingen om precies dezelfde opportunistische redenen worden genomen als in de Ministerraad en het Europees Parlement. Als echter het regionaliteitsbeginsel zou worden toegepast, zou ook een minderheid de kans krijgen haar standpunt er door te drukken als ze van mening is dat een bevoegdheid is overschreden. Daarom is het voorstel van de heer Lamassoure om naar het Europese Hof van Justitie te gaan precies goed. Daardoor krijgen allerlei groepen en instellingen die het recht hebben om een aanklacht in te dienen de mogelijkheid om via een normale of een spoedprocedure de bevoegdheden te verdedigen als ze menen dat die door de wetgever worden overtreden.
Ik stel voor de nationale parlementen eveneens aan de lijst toe te voegen van degenen die het recht hebben om een klacht in te dienen. Dat is mijns inziens uiterst belangrijk, zeer tactisch met het oog op het standpunt en de belangen van het Europees Parlement, en het is ook noodzakelijk om deze mogelijkheid te creëren. In de meeste landen met regio's die wetgevingsbevoegdheden hebben, hebben deze regio's door middel van een nationale kamer het recht een klacht in te dienen. Dit kan daarmee eveneens grotendeels ondervangen worden. Dit is volgens mij de beslissende aanzet tot werkelijke beslissingsbekwaamheid en een duidelijke verdeling, waardoor er een draagvlak ontstaat en tegelijkertijd rechtszekerheid gewaarborgd wordt. Daarom wil ik de heer Lamassoure feliciteren met zijn verslag.
(Applaus)

Napolitano (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ik moet ten eerste uiting geven aan mijn verbazing en ongenoegen. Neemt u mij niet kwalijk maar ik moet formeel protest aantekenen tegen het feit dat een dermate belangrijk onderwerp en een dermate veeleisend verslag tijdens een nachtvergadering wordt behandeld. Wij zien namelijk onder welke betreurenswaardige omstandigheden dit debat moet plaatsvinden.
Herhaaldelijk wordt gezegd dat de plenaire vergadering van het Parlement moet worden opgewaardeerd en een instantie van eminente politieke debatten moet worden, maar deze gang van zaken beantwoordt daar allesbehalve aan.

De onderhavige resolutie is onderdeel van het verslag van de heer Lamassoure en gebaseerd op de in de toelichting opgenomen analysepunten. In de resolutie wordt de weg aangegeven die volgens ons ook de Conventie moet volgen. Deze weg wordt gekenmerkt door evenwicht en rigoureusheid en houdt het midden tussen enerzijds de roep om een grotere rol voor de Unie - zie ook de leus 'meer Europa? van het Spaans voorzitterschap - en anderzijds de roep om meer duidelijkheid, vereenvoudiging en decentralisatie van de taken van de Unie. Mijns inziens is grote vastberadenheid nodig om de huidige bevoegdheden van de Unie te verdedigen en zelfs uit te breiden tot met name het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, zoals zo moedig in paragraaf 20 wordt voorgesteld. Dit komt ook tegemoet aan een wijd verspreid verlangen onder de burgers. De burgers willen meer eenheid in Europa en een krachtiger optreden van Europa in kritieke situaties, als de vrede en de rechtvaardigheid in de wereld in het geding zijn.
Tevens is echter het moment gekomen om orde te scheppen in het institutioneel kader en in de taak- en besluitomschrijving van de Unie, die in de loop van de afgelopen decennia met de opeenvolgende verdragen onder verschillende lagen zijn bedolven. Wij moeten erkennen dat er zorgen zijn ten aanzien van de eerbiediging van het subsidiariteitsbeginsel en het niet altijd even duidelijk onderscheid tussen enerzijds de legislatieve en anderzijds de uitvoerende taken en bevoegdheden, oftewel ten aanzien van de ontbrekende hiërarchie van voorschriften.
Met de in het verslag-Lamassoure aangedragen oplossingen kan een sterkere mate van consensus tussen de lidstaten worden gegarandeerd met betrekking tot de verdere opbouw en ontwikkeling van de Europese Unie. Ik noem bijvoorbeeld de herformulering van de criteria waaraan het optreden en de besluitvorming op het niveau van de Unie moeten beantwoorden. Dat zijn de drie criteria ruimte, synergie en solidariteit. Ik noem bijvoorbeeld ook de inspanningen die in het kader van de eerbiediging van de subsidiariteit zijn ondernomen om niet alleen de politieke verantwoordelijkheid van de Commissie - paragraaf 28 - te versterken maar eveneens een extra mogelijkheid van beroep op het vlak van de jurisdictie te bieden.
Mijnheer de Voorzitter, na al de complimenten aan het adres van de heer Lamassoure hoop ik dat het Parlement morgen zal weigeren amendementen aan te nemen die het evenwicht en het innovatieve karakter van het verslag op de helling zouden zetten.

De Voorzitter.
Mijnheer Napolitano, ik kan u verzekeren dat uw inleidende opmerkingen overgebracht zullen worden aan de Conferentie van commissievoorzitters, aan de Conferentie van fractievoorzitters en aan de diensten.
Voor mij als Voorzitter is het echter veel interessanter om naar een goed debat als dit te luisteren dan naar vele andere debatten in dit Parlement.

Malmström (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, helderheid, duidelijkheid en begrijpelijkheid: deze kreten gelden vanzelfsprekend voor heel het acquis. Zij gelden voor gezelschapsspelen, sport, grondwetten en de hele samenleving. Vreemd genoeg worden de werkzaamheden in verband met de Europese Verdragen en de wetteksten die door de jaren heen zijn geconsolideerd, niet bepaald gekenmerkt door deze woorden. Het acquis van de Europese Unie is geen spelletje Yahtzee, maar geldt voor 370 miljoen mensen.
Het gevolg van de moeizame onderhandelingen over de kleinste details is dat je het Verdrag van Amsterdam, en het Verdrag van Nice al helemaal niet, niet 's avonds in bed gaat lezen als je wilt weten hoe de Unie functioneert. Als het zo moeilijk is om de besluiten en de verdeling van de taken te begrijpen, is het is niet zo verwonderlijk dat de mensen geen vertrouwen in de Europese Unie hebben. Ook wij, die hier dagelijks mee werken, raken soms het spoor bijster.
Het verslag-Lamassoure levert daarom een zeer belangrijke bijdrage aan de Conventie en de discussie in de verschillende lidstaten. In het verslag wordt op een pedagogische en duidelijke manier gesystematiseerd wat de Europese Unie doet en zou moeten doen. Dit zal zeer bruikbaar zijn in de discussie over een hopelijk spoedige grondwet. Er is een duidelijkere verdeling van de bevoegdheden nodig. Wellicht geen lijst van bevoegdheden, maar een scherpere afbakening van de taken van de Europese Unie.
De Europese Unie moet op bepaalde gebieden sterker worden, maar voorkomen moet worden dat de Unie nieuwe taken naar zich toetrekt die beter door de burgers zelf op lokaal of regionaal niveau of door de nationale parlementen opgelost kunnen worden. Het subsidiariteitsbeginsel moet daarom versterkt worden. Het lokale en regionale niveau is buitengewoon belangrijk, en ik steun de amendementen waarin wordt voorgesteld het regionaal partnerschap opnieuw in te voeren. Ik hoop dat er een speciaal verslag komt over dit onderwerp.
Als wij willen dat de Europese Unie met dertig lidstaten goed functioneert, moet de Unie zich meer richten op en haar energie steken in de echt grensoverschrijdende kwesties. Er is vanavond veel vooruitgang geboekt met het op orde brengen van de taken van de Europese Unie. Laat mij de heer Lamassoure bedanken voor zijn uitstekende werk.

Herzog (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Lamassoure is bijzonder interessant. Ik deel zijn ambitie: wij moeten de Europese Unie meer bevoegdheden geven opdat zij aan haar plichten en aan de verwachtingen kan voldoen. Ik waardeer in het bijzonder zijn inspanningen op het gebied van het buitenlands, defensie- en veiligheidsbeleid.
Toch heb ik een aantal bezwaren. Wij moeten de doelstellingen die de basis van de grondwet van de Unie vormen, opnieuw definiëren. Pas dan zullen de burgers de veranderingen ten aanzien van de bevoegdheden volledig kunnen accepteren. Welke doelstellingen? Alleen de interne markt, het monetair beleid en het vrije verkeer volstaan niet. Wij moeten verder gaan. De Europese Unie zet zich in de wereld in voor een daadwerkelijk multilateralisme. Zij baseert haar veiligheid op dialoog, uitroeiing van de armoede en ontwikkelingsbanden. Zij kiest voor volledige werkgelegenheid en ontwikkeling van de menselijke capaciteiten. Zij bestrijdt uitsluiting en grondvest haar cohesie op de verdeling van het gemeenschappelijk bezit, en creëert tot slot een publieke ruimte waarbinnen burgerschap en een pluri- en transnationale democratie kunnen gedijen. Dit zijn identiteitskeuzes die, eenmaal vastgelegd in een grondwet, op een jaarlijkse of meerjarige politieke agenda dienen te staan. Door het opstellen van evenwichtige regels en het definiëren van de bevoegdheden wordt beoogd deze doelstellingen te verwezenlijken.
In dit opzicht wordt er in het verslag te weinig gestreefd naar de noodzakelijke vernieuwing van het sociaal model en het groeimodel. Dit is een onderwerp dat voor de burgers van essentieel belang is en waarover onze meningen verdeeld zijn. Als tegenwicht voor de mededingingsregels dienen gemeenschappelijke regels en taken op het gebied van de veiligheid, de openbare dienstverlening en het industrieel beleid te worden opgesteld. De Unie dient te worden uitgerust met een eigen bevoegdheid op het gebied van het economisch beleid, met een hernieuwd kader voor de coördinatie van de nationale beleidsterreinen en met de mogelijkheid van harmonisatie van de begrotings- en belastingsinstrumenten.
Wat betreft de uitoefening van deze bevoegdheden, de democratische uitdaging en de efficiëntievoorwaarde vind ik het verslag te beknopt. Verschillende amendementen brengen hierin verbetering. Wat de aard van het optreden van de Unie betreft, ben ik het niet eens met de hypothese van de rapporteur dat de Unie slechts bij wijze van uitzondering beleidstaken kan vervullen. Een politieke Unie die geen enkel beleid zou uitvoeren, zou in feite erg onverantwoordelijk zijn. Het onderscheid tussen en de verdeling van de bevoegdheden zou niet uitsluitend moeten berusten op het subsidiariteitsbeginsel. Dit beginsel, in combinatie met het rijk der mededinging, kan een gemeenschap geen legitimatie bieden. Het dient te worden gekoppeld aan een tweede beginsel, namelijk het solidariteitsbeginsel. Laten wij trachten dit om te buigen. De actoren van het maatschappelijk middenveld dienen rechtstreeks te worden geraadpleegd en moeten de middelen om projecten van communautair belang uit te voeren, gezamenlijk kunnen beheren. Laten wij dus de moed hebben één samenleving te vormen in Europa.

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, aangezien ik slechts een minuut spreektijd heb, zal ik direct ter zake komen. Er zijn twee belangrijke redenen waarom wij niet met het verslag-Lamassoure zullen instemmen. Ten eerste wordt de voor ons uiterst belangrijke kwestie van de democratische controle van de bevoegdheden nauwelijks in het verslag behandeld. Niets over de controle van de subsidiariteit door de nationale democratieën, niets of vrijwel niets over de uitoefening van de Europese bevoegdheden door de nationale parlementen, met name door het instellen van een interparlementaire pijler. Ten tweede wordt de verdeling van de bevoegdheden in dit verslag vanuit een abstracte, technische gezichtshoek behandeld zonder dat ergens sprake is van de soevereiniteit van de nationale democratieën. De keuze voor deze vage, technische benadering leidt tot federalistische, verkeerde oplossingen die negatief zijn voor de democratie.
Om deze redenen hebben de afgevaardigden van SOS Democratie een minderheidsstandpunt ingediend dat bij het verslag is gevoegd. Om dezelfde redenen hebben de Franse afgevaardigden van Mouvement Pour la France een tegenverslag opgesteld in de vorm van antwoorden op de vragenlijst van de Conventie over de taken van de Unie 'Wat verwacht u van Europa??. Dit tegenverslag zal per e-mail worden verzonden aan alle Parlementsleden, de leden van de Conventie en een ieder die hier om verzoekt.

Fiori (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik schaar mij achter niet alleen de mening van talrijke collega's maar ook de complimenten die zij hebben geuit aan het adres van de heer Lamassoure. Mijns inziens is zijn verslag een uiterst belangrijk politiek document dat een baken zal zijn voor de werkzaamheden van de Conventie.
Ik wil mijn opmerkingen derhalve toespitsen op een wens, die ik graag naar voren wil brengen. Mijns inziens had dit een goede gelegenheid kunnen zijn om het vraagstuk van de regio's op te nemen in de toekomstige Europese architectuur, en wel op een meer substantiële wijze dan in de onderhavige tekst het geval is waarover wij morgen zullen stemmen. Ook in de Commissie constitutionele zaken is een lange gedachtewisseling en debat gehouden over de rol van de regio's. Naarmate de werkzaamheden van de Conventie vorderen en naarmate haar werkzaamheden ook steeds meer in de publiciteit komen, zal ook de rol van de regio's ten opzichte van Europa toenemen.
Een proces in de tegenovergestelde richting zal leiden tot rechtsomkeer en disintegratie. Als wij nu iets moeten vrezen dat is het wel een dynamiek die de politieke zichtbaarheid van de Unie en de betrekkingen van de Unie met haar burgers in gevaar kan brengen. Als de burgers namelijk aan de Unie als dusdanig denken, identificeren zij zeer zeker de regionale dimensie met de dimensie waarin zij hun situaties kunnen besturen en hun wensen tot uiting kunnen brengen. Wij willen een voor de burgers op maat gesneden Unie opbouwen en als wij daarbij nadenken over met name de rol van de regionale overheden en over een institutionele architectuur waarin alle wetgevende taken zijn vervat in de toekomst van de Unie, bewijzen wij niet alleen onszelf maar ook de toekomst van Europa ongetwijfeld een grote dienst.

Thorning-Schmidt (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, vele burgers zijn bang dat de Unie een soort glijbaan is, waarop men, net als kinderen die ze gebruiken, niet meer kan stoppen eens men vertrokken is. De burgers zijn bang dat degenen die daar beneden zitten - daarmee bedoelen ze Brussel - zullen proberen meer bevoegdheden en macht naar zich toe te trekken, zonder vooraf hun mening te vragen. Deze mythen worden dagelijks gevoed door de georganiseerde tegenstanders, waarvan we er hier in het Parlement ook enkele hebben. Ik ben daarom zeer blij dat dit verslag helpt om vele van deze mythen te ontkrachten. In het verslag wordt voor eens en altijd duidelijk gezegd dat de bevoegdheden bij de lidstaten liggen, tenzij zij deze aan de EU hebben afgestaan. Voorts wordt gezegd dat de EU een dynamische gemeenschap is die soms gedeelde bevoegdheden heeft wanneer dit de meest efficiënte manier van werken is. Het verslag verwijst het idee van een lijst van bevoegdheden naar de prullenmand, omdat zoiets de samenwerking veel te stram maakt.
Het verslag geeft in feite een zeer realistische visie en het verwijt dat het Parlement uit extreme fantasten bestaat, kan vanaf nu niet meer gebruikt worden. Ik hoop dat de georganiseerde tegenstanders in mijn land dit ook zullen inzien. Ik denk vooral aan de heer Bonde, ook al is hij hier vanavond niet.
Ik heb nog wat commentaar op de afzonderlijke delen. Het verheugt mij dat het verslag vaststelt dat het subsidiariteitsprincipe niet alleen een juridisch principe, maar ook een politiek principe is. Wij moeten ons immers meer toespitsen op subsidiariteit als politiek principe om de Commissie te dwingen meer uitleg aan de burgers te verschaffen. Ik heb zelf voorgesteld een voor de subsidiariteit verantwoordelijke commissaris aan te wijzen, omdat wij als parlementsleden dan de mogelijkheid krijgen de Commissie ter verantwoording te roepen wanneer het subsidiariteitsprincipe geschonden wordt. Dan kunnen wij haar dwingen de burgers een verklaring te geven en haar handelingen ten opzichte van de burgers te rechtvaardigen.

Costa, Paolo (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, een van de fundamentele en verdienstelijke punten van het verslag-Lamassoure is de gedachte dat de bevoegdheden van de Unie in aantal beperkt moeten worden: de Unie moet veel minder maar veel belangrijkere bevoegdheden krijgen dan zij nu heeft. Deze gedachte verdient instemming.
De uitbreiding van de bevoegdheden op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en defensiebeleid is nu rijp voor besluit. Alleen met dergelijke uitgebreide bevoegdheden kan Europa zijn stem laten horen in zaken zoals de handhaving van de orde en de vrede, de stabiliteit en de ontwikkeling in de wereld. Alleen op die manier kan Europa de gemeenschappelijke ruimte van vrijheid en veiligheid beheren omdat dan de georganiseerde misdaad en de drugshandel op efficiënte wijze kunnen worden bestreden en het probleem van de immigratie uit derde landen op fatsoenlijke manier kan worden aangepakt.
Als wij een blik werpen op de Eurobarometer stellen wij vast dat ook het vraagstuk van de strijd tegen de armoede en de uitsluiting tot de harde kern van de bevoegdheden van de Unie moet gaan behoren. Ofschoon ik achter het subsidiariteitsbeginsel sta, volgens hetwelk alle andere bevoegdheden overgedragen moeten worden aan soevereine federale instanties, moet men, als men realistisch is, erkennen dat wij in de huidige fase van de Europese geschiedenis, waar de uitbreiding ontegenzeggelijk een stempel op drukt, een Unie van staten aan het opbouwen zijn. Dat doet echter niets af aan het feit dat de vorming van nationale staten slechts het antwoord van het verleden was op de noodzaak van integratie. Die fase is nu voorbij. Wij bevinden ons nu in het tijdperk van de mondialisering. Het is een feit dat de landen in de afgelopen decennia soevereiniteit hebben moeten afstaan naar boven toe, zoals met de Unie het geval is, en naar beneden toe, aan regionale en lokale overheden, waarmee de burgers in vele gebieden van Europa zich echt kunnen identificeren en waar een daadwerkelijke democratische controle wordt uitgeoefend.
Daarom schaar ik mij achter de talrijke reeds gemaakte opmerkingen. Volgens mij moet erkend worden dat het subsidiariteitsbeginsel niet alleen van toepassing is op de relatie Unie/lidstaten maar uitgebreid moet worden tot de relaties die wij willen opbouwen door middel van onze bijdrage aan de werkzaamheden van de Conventie.

Alavanos (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben geen lid van de Commissie constitutionele zaken en ik heb deze debatten ook niet gevolgd, maar hetgeen ik tot nu toe heb gehoord doet mij denken aan iets dat ik zojuist op de televisie heb gezien. In de Verenigde Staten is men erin geslaagd twee Siamese tweelingen van elkaar te scheiden en beide kinderen te laten leven.
Ik wil daarmee zeggen dat als wij de bevoegdheden en de taken in de Europese Unie bekijken, wij vaststellen dat deze qua verdeling een monsterachtig uiterlijk hebben. Er is geen sprake van harmonieuze geografische schema's. Laten wij hopen dat wij deze tweeling kunnen scheiden, zij het dan via decennialange herzieningen, en dat beide zullen overleven zonder dat de ingreep van Amerikaanse doctoren nodig is.
Ik heb twee korte opmerkingen. Ten eerste moet de verdeling van de bevoegdheden tussen de lidstaten en de Unie niet alleen in het teken staan van efficiëntie maar ook democratie. Zolang er een democratisch deficit is, hebben de burgers elk recht om bezwaar aan te tekenen tegen de overdracht van bevoegdheden aan de Europese Unie, ook indien de Unie deze technisch gezien beter zou kunnen uitoefenen. Mijn tweede opmerking gaat over de drie niveaus: Unie, lidstaten en regio's. Hierbij moeten wij denken aan hetgeen psychologen zeggen van gezinnen met drie kinderen: het middelste kind is het kind dat voortdurend identiteitsproblemen heeft en tot op hoge leeftijd zich afvraagt????..
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Dell'Alba (NI).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, allereerst wil ik de rapporteur gelukwensen, niet alleen vanwege het feit dat hij erin geslaagd is deze zaal - ondanks onze omstandigheden en vergeleken met de gebruikelijke avondvergaderingen - toch nog enigszins gevuld te krijgen, maar vooral vanwege zijn voortreffelijke verslag. De heer Lamassoure is erin geslaagd deze bijzonder lastige opdracht tot een goed einde te brengen en een stemming te bewerkstelligen die het Parlement mijns inziens morgen tot eer zal strekken, gezien de kwalitatieve steun waarop dit verslag zal kunnen rekenen.
Ik denk dat wij ons in een constituerende fase bevinden, tenminste, dat hoop ik. Ik vind dat vooral de Commissie, maar ook de Conventie, terdege rekening dienen te houden met de bijdrage van het verslag-Lamassoure. De Italiaanse radicalen steunen dit verslag grotendeels. Zij beschouwen het als een belangrijke drijfveer om vooruitgang in deze discussie te boeken en om de Unie eindelijk uit te rusten met de instellingen en een constitutioneel plan die het mogelijk maken de uitbreiding op een goede manier te verwezenlijken. Indien deze structuur niet aanwezig is, zou deze uitbreiding er wel eens toe kunnen leiden dat wij een echte vrijhandelszonde worden die elke ziel ontbeert en niet uitnodigt om eraan deel te nemen. Ik vind dus dat wij hiermee de goede richting inslaan. Samen met de overige verslagen en standpunten die het Parlement heeft ingenomen, stelt dit verslag de parlementaire delegatie in staat haar stem te laten horen. In ieder geval hoop ik dat dit gebeurt. Wij hadden nog meer kunnen doen. Ik denk dat wij in de geest van het verslag-Lamassoure ook op andere terreinen vooruitgang kunnen boeken door nog concretere voorstellen te doen, voorstellen die nog meer in de lijn van een Europa op federalistische grondslag liggen.

Inglewood (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe om te beginnen met het Parlement uit te leggen waarom de delegatie van de Britse conservatieven zich van stemming zal onthouden over het verslag van de heer Lamassoure. Dat verslag is op bepaalde punten uitstekend maar het bevat ook onderdelen die voor ons onaanvaardbaar zijn. Ik wil daarbij benadrukken dat ik dit niet zeg om de kwaliteit van het werk van de rapporteur te betwisten en het is ook geen onderschatting van de inspanningen die hij heeft geleverd.
De Britten beschikken niet over een formeel vastgelegde grondwet en wij leefden tot voor kort nog in een gecentraliseerd land. Wij zijn dus zeker niet vertrouwd met de systematische analyse zoals die hier vanavond aan de orde is. Dat gezegd hebbende, is het echter noodzakelijk dat dit werk vanavond gedaan wordt, en grondig gedaan wordt, omdat het een onderdeel vormt van het essentiële proces om de politieke activiteiten van Europa duidelijker, begrijpelijker en democratischer te maken, zodat daar beter verantwoording over afgelegd kan worden. Het is ook een noodzakelijk proces om Europa voor te bereiden op een uitgebreidere Unie. Het feit dat voor ons een aantal conclusies niet aanvaardbaar is, doet naar mijn idee niet automatisch afbreuk aan de onderliggende inspanningen.
De constitutionele regelingen van Europa moeten beter, duidelijker en gemoderniseerd worden. Dat proces mag echter niet als excuus gebruikt worden om ongemerkt meer Eurocentralisatie binnen te halen. Het moet daarentegen juist gebruikt worden om een Europa te ontwikkelen dat gebaseerd is op zijn nationale staten en waar gezamenlijk besluiten worden genomen op basis van evoluerende besluitvormingssystemen die berekend zijn op en geschikt zijn voor de wereld van de 21e eeuw.

Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, misschien beschouwt de heer Lamassoure - als hij luistert - het wel als een bijzondere eer als ik hem vertel dat mijn fractie zelden zo heftig en langdurig over een verslag heeft gediscussieerd als nu. Dit tot groot leedwezen van onze coördinator, de heer Corbett, die wij vele opdrachten gegeven hebben. Ik wil echter slechts twee opmerkingen over het verslag maken.
Mijn eerste punt betreft de subsidiariteit en de verhouding met de regio's. Ik heb in Oostenrijk in een deelstaatregering gezeten en ik weet derhalve wat de vele voordelen maar ook de problemen op dat gebied zijn. Bij alles wat wij ondernemen om een betere verhouding met de regio's creëren mogen wij de politieke cohesie niet uit het oog verliezen die voor de Unie noodzakelijk is. Wij moeten dus met inzicht handelen. Dat is mijns inziens uitermate belangrijk.
Mijn tweede punt betreft het feit dat dit debat vandaag niet op zichzelf staat. De politieke gebeurtenissen en met name de verkiezingen - ook de verkiezingen die vandaag in Nederland plaatsvinden maar waarover wij nog niet alle informatie hebben - laten zien dat er onder bepaalde bevolkingsgroepen de groeiende tendens bestaat Europees georiënteerd te stemmen en te handelen. Als het Parlement morgen bij de stemming echter besluit dat de buitenlandse en binnenlandse veiligheid met name tot de eigen bevoegdheden van de Unie behoort, dan is dat mijns inziens terecht. De rapporteur onderschrijft dit ook, zoals met name uit paragraaf 20 blijkt. Er zijn collega's aan het woord geweest die gebruikmaken van de kritiek en de angsten van de burgers die ook in deze verkiezingen sterk naar voren komen, maar daarmee dienen ze het belang van de burgers niet. De burgers hebben juist belang bij meer buitenlandse en binnenlandse veiligheid. Als wij dat duidelijk kunnen maken, krijgen wij juist voor deze bevoegdheden van de Europese Unie meer steun en een bredere toestemming. Derhalve wil ik onderstrepen dat wij deze eigen bevoegdheden die de heer Lamassoure in zijn verslag voorstelt ondersteunen, omdat de activiteiten van de Europese Unie beter onderbouwd moeten zijn zowel in het belang van de veiligheid van onze burgers als het buitenlands beleid en van de ruimte van veiligheid en veiligheid.

Gorostiaga Atxalandabaso (NI).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Lamassoure is inderdaad een erg belangrijke bijdrage aan de hoognodige verheldering van ons Europese rechtskader. Ik kan slechts herhalen wat de rapporteur heeft gezegd over de plaats van de nieuwe acteurs op het Europese toneel, de kandidaat-landen, en over wat hij de 'regio's met wetgevende bevoegdheden? noemt.
In het verslag wordt besloten om de ontwikkeling van de voornaamste richtsnoeren aan de Conventie over te laten. Zo lang elke lidstaat echter vast blijft houden aan het eigenbelang zullen statenloze naties, zoals het Baskenland, op basis van de gevestigde orde nooit kunnen deelnemen aan de opbouw van democratische structuren. We weten dat er door het nieuwe decentralisatieproces in de Franse Republiek veel dingen zullen veranderen, zelfs in de Baskische regio, maar nog veel meer dingen zullen hetzelfde blijven.
De meest gepaste actie op dit moment zou zijn om aandacht te geven aan hetgeen de statenloze naties vragen, en dat is het recht op een politieke koppeling met Europa waar alle volkeren als zodanig vertegenwoordigd zullen zijn.
De Conventie zou hier aandacht aan moeten besteden zodat dit onderwerp in het definitieve ontwerp voor 2003 geïntegreerd kan worden.

von Wogau (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil mij aansluiten bij degenen die de heer Lamassoure gefeliciteerd hebben met zijn verslag. Ik wil drie punten behandelen, als ik daarvoor genoeg tijd heb.
Ten eerste het subsidiariteitsbeginsel en de controle op de naleving ervan. Aan de bevoegdheden van de regio's met wetgevingsbevoegdheid moet mijns inziens eveneens het recht op het aantekenen van beroep worden toegevoegd. Ik weet niet, of we hiervoor een meerderheid kunnen krijgen. Ik zou het in ieder geval als een stap in de goede richting beschouwen als in ieder geval de nationale parlementen recht krijgen op het aantekenen van beroep.
Ten tweede de evolutieve clausule. Het is buitengewoon belangrijk dat de heer Lamassoure aangeeft dat veranderingen in beide richtingen mogelijk zijn. Volgens mij is dat een zeer belangrijk gegeven voor verdere onderhandelingen.
Ten derde de verbetering van de wetgevingsprocedures waarover in het verslag gesproken wordt. Daartoe moet in de eerste plaats een duidelijker afbakening plaatsvinden tussen de taken van de wetgever en de taken van de uitvoerende macht, ook in terminologisch opzicht, zoals de heer Lamassoure voorstelt. Ook moet de wetgeving van de Unie worden ontdaan van technische details. Daar wil ik aan toevoegen dat de afspraken die de drie instellingen op basis van de voorstellen voor de financiële diensten hebben gemaakt, nog niet voldoende zijn voor een goede democratisch controle. Ze zijn echter in ieder geval wel een stap in de juiste richting kunnen zijn.

Carnero González (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat het beste antwoord op extreem rechts en de populistische retoriek die op dit moment in de Europese Unie zoveel opgang maakt, besloten ligt in het creëren van een betere Europese Unie. Het verslag-Lamassoure komt zo gezien dus precies op het juiste moment. Om de problemen van de burgers op te lossen hebben we volgens mij nu juist een Europa nodig dat behalve over de nodige bevoegdheden ook over de institutionele instrumenten en middelen beschikt om met die bevoegdheden iets te doen.
Dat is wat er aan de hand is: de burgers vragen immers om meer Europa. Ik behoor tot de groep mensen die denken dat het niet waar is dat de burgers de bevoegdheden weer willen laten terugvloeien naar de lidstaten en dat de Europese Unie gezien wordt als een buiten alle proporties gegroeid monster dat alles naar zich toetrekt. Juist daarom geloof ik dat het verslag van de heer Lamassoure op het juiste moment komt en vooral dat dit verslag in het algemeen de juiste analyse geeft. We moeten de bevoegdheden van de Europese Unie herzien en juist meer bevoegdheden creëren. Dat betekent dat we ons moeten verzetten tegen de huidige trend van renationalisering, van afzwakking en uitholling van de bevoegdheden.
Het is daarbij van het allergrootste belang dat we bij de verdere ontwikkeling van het communautaire acquis de nodige flexibiliteit betrachten. Daarom ben ik het ermee eens om geen lijst in de enge zin des woords op te stellen. Ik geloof verder dat als er drie terreinen zijn waarop de bevoegdheden van de Europese Unie moeten worden uitgebreid, dit de volgende terreinen zijn: het economisch beheer en sociaal Europa, het buitenlands beleid en, tot slot, justitie en binnenlandse zaken.
Het zou daarom een goed idee zijn een evolutieve clausule te formuleren volgens de opzet van artikel 308. Er moet dan ook een duidelijke hiërarchie van normen worden vastgelegd, opdat al hetgeen dat nu als primair recht wordt beschouwd ook werkelijk als zodanig gelding krijgt.
Ik vind tot slot dat ook de regio's, inzonderheid die welke over wetgevende bevoegdheden beschikken, een belangrijkere rol moeten spelen bij het bepalen van de toekomst van de Europese Unie, juist om de communautaire bevoegdheden toepassing te doen vinden.

Kauppi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, tijdens het integratieproces van de afgelopen halve eeuw hebben wij kunnen leren dat de op de communautaire methode gebaseerde Europese samenwerking doeltreffender is dan zuiver intergouvernementele werkzaamheden op basis van losse ad hoc overeenkomsten. Slechts van de werkelijkheid vervreemde extremistische bewegingen geloven nog in het vermogen van afzonderlijke lidstaten om de problemen van de moderne samenleving alleen op te kunnen lossen. Het tijdperk van de diplomatie van mooie woorden is helemaal voorbij.
De Gemeenschap, wiens oprichters politieke doelen voor ogen hadden, ging met economische middelen van start. De laatste jaren hebben wij echter kunnen constateren dat wij de economische integratie niet van de politieke integratie kunnen scheiden. Het is bijvoorbeeld niet mogelijk een volledig functionerende interne markt te creëren zonder de politieke unie te versterken.
Voor het ontwikkelen van een systeem van bevoegdheden is een zogeheten lijst van bevoegdheden voorgesteld. Ik ben net als veel collega's bang dat een dergelijke bevoegdhedencatalogus veel te star is in een wereld waarin verandering de enige constante factor is. De communautaire besluitvorming moet haar natuurlijke flexibiliteit bewaren.
In veel gevallen is de bevoegdheid nog steeds tussen de Unie en de lidstaten verdeeld. Het is dus duidelijk dat wij ook te maken zullen krijgen met bevoegdheidsconflicten. Wij moeten ons daarom concentreren op mechanismen waarmee dergelijke conflicten kunnen worden opgelost. Wij moeten een methode creëren die voldoende flexibiliteit mogelijk maakt en tegelijkertijd de democratisch gekozen vertegenwoordigers een politieke weg biedt om uit de patstelling te geraken. De politieke controle die plaatsvindt om een concentratie van de macht te voorkomen, mag echter niet worden verward met de juridische controle van het Europees Hof van Justitie, want uiteindelijk wordt de rechtsgrondslag die gebaseerd is op de Europese Verdragen nog steeds door het Hof van Justitie bepaald.
Sommige instanties zien in het bevoegdhedendebat een manier om bevoegdheden weer aan de lidstaten over te dragen, een stap terug dus in het integratieproces. In deze val, die vaak in de geest van het subsidiariteitsbeginsel wordt voorgesteld, moeten wij niet trappen. In het bevoegdhedendebat moet men zich concentreren op de kennis bij de burgers over wie er besluiten neemt, waar dat gebeurt en vooral waarom er wordt gehandeld zoals wordt gehandeld.

Marinho (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Lamassoure is uiterst verdienstelijk, inhoudelijk maar ook vanwege de gebruikte methode. Met betrekking tot de methode noem ik drie punten. Allereerst geeft de heer Lamassoure aan de hand van op intellectuele eerlijkheid gebaseerde criteria een interpretatie van de contradicties en zwakheden van het huidige systeem, en hij verwijst daarbij naar de historische ontwikkeling van de instellingen. Verder definieert hij een heel overzichtelijk model voor de verdeling van de bevoegdheden. De Europese burger kan dat model herkennen. Op deze wijze maakt hij een einde aan de onjuiste opvattingen over usurpatie van bevoegdheden door de Europese instellingen, en dat is heel verhelderend voor de nu gevoerde polemiek, waarin demagogie en gebrek aan eerlijkheid met betrekking tot de ontwikkeling van Europa de boventoon voeren. Tot slot doet hij een aantal voorstellen, waar men het wel of niet mee eens kan zijn. Die voorstellen blijven in de buurt van een werkzaam model van de Unie, zonder te overdrijven in de richting van het federalisme of, omgekeerd, het revisionisme dat nu zoveel opgang maakt.
De harde kern van dit verslag wordt echter gevormd door de problematiek rond de specifieke bevoegdheden. Aan het originele model wordt niets afgedaan. Het kan indien gewenst altijd worden aangepast aan de nieuwe tijdsomstandigheden, of wanneer we de moed kunnen opbrengen om nieuwe verantwoordelijkheden te aanvaarden bij de definitie van het buitenlands en veiligheidsbeleid, bij het opzetten van een ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid of de wijze waarop de begroting wordt gefinancierd. Dit verslag maakt dus duidelijk dat de Unie zelf haar verantwoordelijkheden moet definiëren als het gaat om de solidariteit tussen de staten en de in die staten wonende burgers, en dat is natuurlijk een verwijzing naar het cohesie- en structuurbeleid.
Vandaar deze loftuitingen, mijnheer Lamassoure, en de verzekering dat wij voor dit verslag zullen stemmen. Ik hoop dat de Conventie er rekening mee wil houden. Dan zullen we een modern verdrag kunnen opstellen, met een Unie die alle burgers, regio's en staten iets extra's geeft.

Karas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik wil de heer Lamassoure hartelijk danken! In mijn land hebben de meeste mensen een zeer goede intuïtie, want 53 procent is van mening dat de Europese Unie de komende jaren belangrijker zal worden. Tegelijkertijd zijn 7 van de 10 burgers echter van mening dat er te weinig rekening gehouden wordt met de belangen van de individuele burgers. Volgens mij heeft dit verschil te maken met het feit dat de besluitvormings- en opninievormingsprocessen niet duidelijk en transparant genoeg zijn.
In het verslag-Lamassoure komt zeer duidelijk naar voren dat de burgers, de gemeenschappen, de regio's, de landen en Europa zeer nauw met elkaar verbonden zijn. De EU zit niet zomaar ergens: wij allemaal samen vormen Europa. Er kunnen geen beslissingen genomen worden zonder de toestemming van de lidstaten en dus ook niet zonder de nationale parlementen. Zij oefenen immers de parlementaire controle uit op de activiteiten van de vertegenwoordigers van de nationale regeringen in de Raad. Duidelijk afgebakende bevoegdheden leiden tot duidelijke verantwoordelijkheden van de parlementen en dientengevolge ook tot meer transparantie in de besluitvormingsprocedure.
Ik ben echter ook van mening dat de verschillende bevoegdheden geen belemmering mogen vormen van de gemeenschappelijke doelstellingen zoals de vier vrijheden, het actieplan voor de financiële diensten of de interne markt. Deze bevoegdheden mogen de taak van de Commissie als hoedster van de verdragen - bijvoorbeeld het stabiliteits- en groeipact - niet uithollen. Wij kunnen de problemen binnen de regio's in de EU-lidstaten niet op Europees niveau oplossen. Het medebeslissingsrecht van het Europees Parlement leidt tot meer transparantie, meer democratie, meer controle waardoor Europa dichter bij de burger komt.

Medina Ortega (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, een aantal collega's heeft zich erover beklaagd dat dit debat 's avonds laat plaatsvindt. Mijnheer Lamassoure is goed bekend met de geschiedenis van zijn land, en hij weet dus heel goed dat veel belangrijke zaken in de nachtelijke uren hun beslag hebben gekregen. Ik hoef hem alleen maar te wijzen op de nacht van de 4de augustus 1789, toen de Franse revolutionaire assemblee alle middeleeuwse en feodale privileges afschafte.
Ik geloof dat we hier ook met een revolutionair proces te maken hebben, aangezien de heer Lamassoure, wellicht zonder het zelf te weten, daartoe de aanzet heeft gegeven. We zijn gewend geraakt aan een Europa dat heel gestaag, op een natuurlijke wijze evolueert, en wie weet is de heer Inglewood het juist daarom niet eens met deze ontwikkeling. De heer Lamassoure stelt ons namelijk een reëel alternatief voor, en dat alternatief wijst in de richting van een federaal Europa.
Een aantal sprekers voor mij, waaronder de heer Karas, heeft er al op gewezen dat een federaal Europa het voordeel heeft dat de burgers zo'n Europa beter kunnen begrijpen. Nu raken ze verdwaald in de communautaire hiërarchie. Om een voorbeeld te noemen: als we duidelijk vastleggen welke bevoegdheden de Europese instellingen hebben, en welke bevoegdheden aan de lidstaten voorbehouden blijven, dan hoeven we het woord subsidiariteit - een woord dat toch niemand begrijpt - nooit meer te gebruiken. Het volstaat dan te zeggen dat de Europese Unie niet bevoegd is om een bepaald onderwerp te regelen, aangezien die bevoegdheid bij de lidstaten berust.
Ik geloof dus net als de andere leden van de socialistische fractie dat we het voorstel van de heer Lamassoure moeten steunen. Hij verwijst naar de leus van het voorzitterschap van de Raad van dit jaar: méér Europa. Die leus is de reden waarom ik als socialistische afgevaardigde ben gekozen, aangezien wij geloven dat er meer Europa moet komen, en dat we dat kunnen bereiken via de federale procedure die de heer Lamassoure voorstelt.
Ik weet wel dat er enkele problemen zijn. Ik heb wat moeite met de speciale beroepsprocedure in verband met de constitutionaliteit. Het Hof van Justitie functioneert reeds als een soort constitutioneel hof, en daarnaast ben ik bang dat een dergelijk beroep een obstakel gaat vormen. In Spanje hadden we ook zo'n constitutioneel hof, en we hebben het uiteindelijk moeten afschaffen, aangezien dit hof elke communautaire ontwikkeling blokkeerde.
Ik vertrouw erop dat dit Parlement morgen met een grote meerderheid voor de voorstellen van de heer Lamassoure zal stemmen, en ik hoop dat zijn verslag vervolgens als basis zal dienen voor het werk van de Conventie en de Intergouvernementele Conferentie.

Hannan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb soms het gevoel dat dit Parlement zo gebiologeerd is door zijn eigen debatten dat het uit het oog verloren heeft wat er zich buiten de muren van dit gebouw afspeelt. In heel Europa voelen kiezers zich genegeerd door hun politici. Ze hebben het idee dat het nauwelijks verschil maakt op wie ze stemmen en dat ze geen enkele invloed op hun eigen toekomst hebben. Als reactie daarop bieden wij ze steeds meer van hetzelfde. Dit verslag bevestigt en verankert de steeds verdergaande overdracht van bevoegdheden van de nationale parlementen aan de instellingen van de Europese Unie. In het verslag worden de gebieden afgebakend waarop de Unie volledige of gedeelde bevoegdheden zou moeten krijgen, maar er zit geen adequaat overzicht bij van de kwesties die aan de lidstaten voorbehouden blijven. Het verslag biedt een mechanisme voor de uitbreiding van de EU-jurisdictie naar nieuwe gebieden, maar geen overeenkomstig mechanisme voor de repatriëring van bevoegdheden.
Ik heb alle respect voor de oprechtheid van degenen die het verslag steunen, maar het lijkt mij dat hun zaak op twee twijfelachtige veronderstellingen is gebaseerd. Ten eerste is er de impliciete veronderstelling dat als een beleidsterrein een bepaalde internationale dimensie heeft, dat feit op zich al een voldoende rechtvaardiging vormt voor een gezamenlijke Europese aanpak. Deze redenering mag op het eerste oog plausibel lijken, maar ik vind haar misleidend. De afwezigheid van een supranationaal beleid wil toch niet zeggen dat lidstaten niet in staat zouden zijn om met elkaar samen te werken. Het zou best kunnen dat een multilaterale samenwerking tot betere resultaten leidt dan een opgelegde uniformiteit.
Ten tweede bestaat er grote terughoudendheid om kwesties tot 'exclusieve nationale bevoegdheid' te bestempelen. Ook hier geldt weer dat door de volledige jurisdictie van een land op een bepaald gebied de samenwerking met buurlanden niet uitgesloten hoeft te zijn.
De nationale staten moeten de mogelijkheid krijgen om bepaalde beleidsterreinen in essentie het predikaat 'binnenlands' te geven als deze geen directe invloed op de binnenlandse aangelegenheden van andere lidstaten hebben. Daarnaast zouden ze het recht moeten hebben om deze judiciële suprematie in hun grondwetten te garanderen. Net zoals in de Europese Verdragen de bevoegdheden van de Europese Unie zijn vastgelegd, zou het in nationale grondwetten mogelijk moeten zijn om bepaalde kwesties met een volledig nationaal karakter af te bakenen. Ik heb te weinig tijd om nader in te gaan op een volledig overzicht van de betreffende gebieden, maar dat heb ik wel gedaan in een document dat gepubliceerd is door de interfractiewerkgroep SOS Democratie.
De overdracht van bevoegdheden moet zich naar beide kanten kunnen ontwikkelen. Het is dogmatisch en verkeerd om te veronderstellen dat maatregelen op het niveau van Brussel per definitie de voorkeur verdienen boven nationale maatregelen. Door een dergelijke houding wordt de kloof tussen de afgevaardigden in dit Parlement en de mensen daarbuiten steeds breder.

Rack (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, de onderhavige afbakening van de bevoegdheden tussen de Unie en de lidstaten is koren op de molen van de populisten, ongeacht hun politieke kleur. Als iemand in de lidstaten geen verantwoording wil afleggen over een belangrijke en noodzakelijke kwestie, die evenwel niet populair is, kan hij de verantwoordelijkheid vol overtuiging op de Unie afschuiven.
'Beste medeburgers, ik zou het zo graag anders willen doen, maar het mag niet van Brussel!? De burgers weten namelijk niet hoe de bevoegdheden verdeeld zijn, en hun kan dan ook van alles wijsgemaakt worden. In ieder geval is de verdeling van de bevoegdheden ondoorzichtig. Ze was de afgelopen vijftig jaar al niet makkelijk te begrijpen, maar nu is ze helemaal onbegrijpelijk geworden.
Het systeem van de beperkte exclusieve bevoegdheden is een onbeperkte zelfbedieningswinkel voor de Europese politiek geworden. Met het verslag-Lamassoure willen wij deze onhoudbare situatie radicaal veranderen: ordenen, systematiseren en verduidelijken luidt het devies. Volgens mij is dat op de meeste punten ook wel gelukt. Er is een kwestie waaraan ik bijzonder veel waarde hecht en ik ben blij dat de rapporteur een voorstel van mij heeft overgenomen. Het gaat erom dat in de toekomst misbruik van de rechtsvormen verboden wordt. Als er nu voor een bepaalde kwestie geen verordening of richtlijn bestaat, halen de Europese instellingen maar al te vaak een trucje uit en stellen ze een actieprogramma of een proefproject op, of nemen ze een maatregel om dit probleem te kunnen omzeilen, zodat ze toch bevoegdheden hebben.
Als wij deze inbreuk op de nationale bevoegdheden vanaf nu verbieden, wordt de doos van Pandora gesloten. Daardoor wordt Europa hopelijk een stuk doorzichtiger en controleerbaarder en kunnen de burgers Europa ook makkelijker accepteren.
Wuermeling (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, geachte afgevaardigden, ook ik ben van mening dat het verslag daadwerkelijk een stap voorwaarts betekent in het debat over de Europese bevoegdheden, niet alleen in intellectueel maar ook in politiek opzicht. Ik wil de heer Lamassoure niet alleen van harte danken voor het feit dat hij zich grondig in deze kwestie verdiept heeft, maar ook voor het intensief luisteren tijdens onze debatten. Dit verslag bevat mijns inziens twee belangrijke boodschappen. Het Europees Parlement wil duidelijke verantwoordelijkheden toebedeeld krijgen. Wij willen onszelf namelijk beschermen tegen het verwijt dat wij ons door middel van centralisering overal mee bemoeien door duidelijk vast te leggen waarvoor wij al dan niet verantwoordelijk zijn.
Voorts bevat het verslag de boodschap dat wij meer Europa in de buitenlandse betrekkingen willen zien en bij de vertegenwoordiging van de Europese belangen in de wereld. Wij zijn echter ook bereid om intern van een aantal zaken afstand te doen en gedetailleerde regelingen aan de lidstaten over te laten. Het is interessant om te zien dat er de afgelopen jaren in de EU-lidstaten en de kandidaat-lidstaten succesvolle decentraliseringen zijn doorgevoerd. Ook de ondernemingen die overal ter wereld actief zijn, werken volgens het principe 'kleine eenheden, grote netwerken?. Daarom moeten wij ons als afgevaardigden, ook in het belang van onszelf, op onze belangrijkste bevoegdheden richten. Dat moeten wij ook duidelijk laten zien.
De Commissie is in deze kwestie buitengewoon moedig geweest en dat heeft u, mijnheer de voorzitter van de Commissie, en u, mijnheer Barnier, evenals de heer Vitorino ook laten blijken. Dit verslag biedt de burgers, ook degenen die sceptisch tegenover Europa staan, een modern, slagvaardig en transparant Europa.

Tajani (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens is het verslag van de heer Lamassoure een uitmuntende bijdrage aan het debat over de toekomst van de Unie, een mijlsteen die het Parlement in staat stelt een hoofdrol te vervullen in de opstelling van de toekomstige grondwet. Dit is ongetwijfeld een stap vooruit waarmee meer duidelijkheid kan worden gebracht in de delicate kwestie van de bevoegdheden, een onderwerp dat juist nu in het middelpunt van de debatten in de Conventie staat.
Het toekomstig grondwettelijk verdrag - dat naar onze stellige overtuiging de Grundnorm van het nieuwe Europa zal zijn - zal moeten uitmonden in een Unie die eindelijk beschikt over een gemeenschappelijk buitenlands en defensiebeleid, een Unie die eindelijk in staat is vredesacties te ontplooien in onder andere het Middellandse-Zeegebied, een Unie die eindelijk sterke bevoegdheden heeft voor de veiligheid en de controle op immigratie, voor de interne markt en het monetair beleid.
Ik heb niet de indruk dat met het verslag-Lamassoure een Europese superstaat wordt getekend, een staat die gevangen zit in een opdringerige bureaucratie. Er is geen sprake van centralisme maar van een op de beginselen van solidariteit en subsidiariteit gegrondveste federatie van nationale landen waarin de bevoegdheden zijn verdeeld over de verschillende institutionele niveaus: Europa, nationale landen, regio's. Wat de regio's betreft, mijnheer Lamassoure, is waarschijnlijk behoefte aan meer duidelijkheid. Het zou bovendien wenselijk zijn de bevoegdheden van de andere lokale instellingen nader uit te diepen, en hierbij denk ik met name aan de grote steden. Ons doel is het Europa van de toekomst op te bouwen; wij willen een Europa dat steeds dichter bij de burgers staat.
Hoe kunnen wij echter, mijnheer de Voorzitter - en hier sluit ik mij aan bij het protest van de heer Napolitano - de Europeanen vragen deel te nemen aan de opbouw van het nieuwe Europa en daarin een rol te vervullen als wij er genoegen mee nemen een dermate belangrijk thema als het onderhavige bijna stiekem te bespreken?

Schleicher (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de culturele diversiteit in Europa komt ook tot uitdrukking in de verschillende staatsvormen van de lidstaten. Het nemen van verantwoordelijkheid betekent in Europa derhalve de wederzijdse erkenning van de diverse constitutionele staatsvormen van de lidstaten.
Ik kom uit een federale lidstaat en dat beschouw ik als een groot voordeel, met name wat betreft het dichter bij de burger brengen van de politiek. Ik ben de heer Lamassoure dan ook bijzonder dankbaar dat hij de kwestie van de regio's, en van met name de regio's met wetgevingsbevoegdheden, heeft behandeld. Een aantal van deze regio's is wat betreft oppervlakte en inwonertal groter dan de kleine lidstaten. Deze discrepantie tussen de politieke mogelijkheden zal door de toetreding van nieuwe lidstaten nog groter worden. Paragraaf 34 en de compromisformulering in paragraaf 39 zijn dan ook zeer belangrijk, omdat daarmee een nieuwe gerechtelijke weg wordt ingeslagen met betrekking tot de subsidiariteit en het evenredigheidsbeginsel.
Ik wil u erop wijzen dat het Gerecht van eerste aanleg zich met zijn uitspraak op 3 maart 2002 in de zaak-Jégo Quéré tot Hoge Raad verheven heeft. Een duidelijke afbakening van de bevoegdheden is van het grootste belang voor de instemming van de burgers met verdere interne integratie en de uitbreiding.
De Conventie moet zich bij de uitwerking van een voorstel voor een Europees constitutioneel verdrag richten op een transparante verdeling van de bevoegdheden tussen Unie en lidstaten. Dat is wat de Europese burgers willen. Volgens de meest recente enquête over de Europese Unie is 60 procent van de burgers er trots op Europeaan te zijn en is tweederde van de bevolking - in Italië zelfs 80 procent - voorstander van een Europese grondwet. Het uitstekende verslag van de heer Lamassoure is een belangrijke bijdrage van het Europees Parlement op de lastige weg daar naartoe. Ik dank u derhalve allemaal en hoop dat de Conventie een succes wordt.

Schwaiger (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, uit dit debat is zeer duidelijk gebleken dat wij een zeer positieve houding aannemen ten opzichte van de rol van de regio's in de Europese Unie, die in het verslag-Lamassoure uiteraard al geëerbiedigd wordt. Het is ook de bedoeling dat er een speciaal verslag over de rol van de regio's wordt opgesteld. Het resultaat van dit debat zou echter ook kunnen zijn dat wij besluiten morgenvroeg nog eens goed na te denken over de mogelijkheid om de zaken die wij nu samen hebben vastgesteld in een wat eenduidigere vorm in het verslag te gieten. Verscheidene fracties hebben daarover immers reeds amendementen ingediend.
Verder wil ik iets zeggen over de eigen bevoegdheden. De heer Lamassoure heeft er terecht op gewezen dat de externe economische betrekkingen - die zeer belangrijk zijn - daar zeker bij horen. De Commissie kan wat dit betreft haar gang gaan en de Raad draagt bij aan de oriëntering maar het Europees Parlement heeft, in tegenstelling tot het Amerikaanse congres, vrijwel geen enkele mogelijkheid om invloed uit te oefenen. Onze samenwerking met de Commissie verloopt prima, maar op een aantal punten moeten toch wel veranderingen worden doorgevoerd. Wij moeten ons eigenlijk sterker inzetten voor het vraagstuk van de toewijzing van bevoegdheden, een kwestie die met name van belang is voor onze instellingen. Misschien kan de Conventie zich ook meer met dit vraagstuk bezighouden. Ik ben in ieder geval van mening dat de regio's zeer belangrijk zijn. Ik wil de heer Lamassoure zeer hartelijk danken voor dit uitstekende verslag. Mijns inziens zijn wij met betrekking tot de regio's wat te voorzichtig en mogen wij ons best wat krachtiger opstellen.

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil graag gebruik maken van de uitlooptijd van dit late debat, die overigens zoals ik al tegen de heer Méndez de Vigo zei samenvalt met de extra speeltijd in de door hem genoemde Europacupfinale. Volgens mijn informatie staat Real Madrid nog altijd met 2-1 voor, en het tweede doelpunt is overigens door Zidane gemaakt. Ondanks het feit dat ik u deze informatie kan geven, heb ik dit gehele, kwalitatief hoogstaande debat over de kwestie van de bevoegdheden, die centraal staat in de verklaringen van Nice en Laken, zeer aandachtig gevolgd.
De ontwerpresolutie die u gaat aannemen, zal namelijk centraal staan in de op gang gebrachte discussie over de toekomst van de Unie. Het is een centraal thema omdat hiermee een aantal fundamentele politieke kwesties aan de orde wordt gesteld. Tegelijkertijd - en de rapporteur is zich daarvan bewust - levert het echter ook omvangrijke technische problemen op. De discussies tijdens de laatste vergadering van de Conventie, de reeds ingediende bijdragen voor de volgende vergadering, alsmede de uiteenlopende standpunten van deskundigen, geven aan hoe complex dit onderwerp is.
Aan het begin van mijn betoog, geachte afgevaardigden, wil ik allereerst mijn dank betuigen aan dit Parlement. Reeds begin 2001 heeft u de aanzet gegeven tot een discussie over deze ingewikkelde kwestie en daarmee blijk gegeven van een vooruitziende blik. Vervolgens wil ik de verschillende parlementaire commissies, en met name de Commissie constitutionele zaken, danken voor de kwaliteit van hun werkzaamheden. De ontwerpresolutie die hieruit resulteert, is ondanks de complexiteit van het onderwerp en het bondige karakter bijzonder helder. Staat u mij toe dat ik in het bijzonder de heer Lamassoure bedank. Hij heeft niet geaarzeld voor de definitieve versie van zijn verslag op grote schaal adviezen in te winnen, ofschoon hij gebonden was aan een bijzonder strak tijdschema. Zoals gewoonlijk heeft hij zich hierbij open opgesteld en laten zien dat hij over grote kennis van zaken beschikt. Net als hij verwacht ik dat deze tekst als norm zal gaan gelden.
Deze gezamenlijke aanpak heeft ontegenzeglijk tot constructieve resultaten geleid. Er kwamen namelijk drie belangrijke ideeën uit voort, die wij - ik zeg dit uit naam van de Commissie - op hun merites zullen beoordelen en waarop ik in het kort commentaar wil leveren.
Het eerste idee houdt in dat het juridische kader van de Europese Unie in zijn geheel verduidelijkt moet worden. Deze verduidelijking is niet los te zien van een ambitieuze institutionele hervorming. Er wordt bijvoorbeeld voorgesteld een echte grondwet van de Unie aan te nemen, de tweede en derde pijler te communautariseren, een duidelijker onderscheid te maken tussen wetgevende en uitvoerende taken, een normenhiërarchie op te stellen en de relevante instrumenten beter te definiëren.
Wat voor mij bij deze omvangrijke operatie van de totstandbrenging van een nieuw evenwicht op juridisch gebied uiteraard van belang is, is de hoeksteen daarvan, namelijk de constitutionalisering van de Unie. Het is de wens van de Commissie dat de Europese Unie, met de opneming in het Verdrag van het Handvest van de grondrechten, over een constitutionele tekst zal kunnen beschikken.
Het tweede belangrijke idee uit dit verslag betreft de indeling van de bevoegdheden in drie categorieën, namelijk de principiële bevoegdheden van de lidstaten, de eigen bevoegdheden van de Unie en de gedeelde bevoegdheden. Ik heb uiteraard begrip voor deze interessante en nuttige poging om de huidige organisatie van de bevoegdheden in kaart te brengen. Geachte afgevaardigden, mijnheer de rapporteur, er zijn mijns inziens drie risico's die wij onder ogen moeten zien. Het eerste risico is dat een strikte indeling, waarbij de werkterreinen hermetisch van elkaar worden afgescheiden, wel eens tot een al te starre verdeling van bevoegdheden zou kunnen leiden, een verdeling die verdergaat dan voor de gewenste duidelijkheid noodzakelijk is. Verschillende afgevaardigden hebben overigens op dit gevaar gewezen. In de toekomst dient de Unie over de middelen te beschikken om nieuwe uitdagingen het hoofd te bieden, indien dit noodzakelijk blijkt. Ik wil in dit verband nog even wijzen op de aandacht die in de ontwerpresolutie wordt besteed aan de noodzaak de flexibiliteit van het systeem te handhaven. Hierin wordt namelijk voorgesteld een evolutieve clausule op te nemen in het Verdrag.
Het tweede risico is mijns inziens dat bepaalde, zogenaamde functionele rechtsgrondslagen worden geschrapt indien wij de bevoegdheden verplicht koppelen aan de werkterreinen. Willen wij bijvoorbeeld werkelijk artikel 13 van het Verdrag afschaffen, dat het mogelijk maakt allerlei vormen van discriminatie op grond van geslacht, ras, godsdienst, leeftijd, enzovoort te bestrijden? Ik meen van niet en dat zal ongetwijfeld ook niet de achterliggende bedoeling van dit verslag zijn. Het derde mogelijke risico bestaat eruit dat voorbijgegaan wordt aan de negatieve bevoegdheden, aan de regels die een directe beperking opleggen aan de uitoefening van de bevoegdheden door de lidstaten, zoals het verbod op beperkende maatregelen inzake de fundamentele vrijheid van verkeer. Dit is geen detailkwestie; het is juist op dit gebied dat de burgers een aantal van hun fundamentele rechten in de Europese Unie verwerven.
Over het geheel genomen, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dient er een evenwicht tot stand te worden gebracht tussen enerzijds de noodzakelijke optimalisering van de bevoegdheden en anderzijds het karakter sui generis van het systeem van de Unie waaraan wij geen afbraak willen doen.
Tot slot bevat dit verslag een derde belangrijk idee. Wij moeten nieuwe manieren bedenken om ervoor te zorgen dat de eisen inzake subsidiariteit en proportionaliteit in acht worden genomen. De kwestie van een scherpere controle op de naleving van de verdeling van de bevoegdheden is een van de meest gecompliceerde problemen die wij zullen moeten oplossen. De geanimeerde discussies die u - naar men mij heeft verteld - hierover reeds binnen uw commissie heeft gevoerd, tonen aan dat er in dit opzicht momenteel geen enkele ideale, politieke of rechterlijke oplossing voorhanden is waarover de meningen niet verdeeld zijn.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, na dit commentaar dat ik u schuldig was, prijs ik mij zoals gewoonlijk eens te meer gelukkig met de kwaliteit van de samenwerking tussen onze beide instellingen en met de inbreng van uw Parlement. Over een week zal de Commissie zelf een uitgebreide bijdrage over het Europese project presenteren, waarin u, mijnheer Lamassoure, dames en heren, een aantal van uw ideeën zult terugvinden. Zoals u al eerder opmerkte, komt uw bijdrage aan de vooravond van een vergadering van de Conventie, op een moment dat wij een groot aantal nuttige discussies hebben gevoerd tijdens algemene debatten over de taken van de Unie, en nog voordat wij tot de kern van de zaak komen. Wellicht is het uur van de waarheid nu nabij.
Daarom beschouw ik deze bijdrage van het Parlement op dit moment, een week voor de volgende vergadering van de Conventie, als uiterst belangrijk. Ik denk dat zij een aantal essentiële suggesties zal opleveren met betrekking tot deze kwestie van de bevoegdheden van de Europese Unie. Nogmaals, het is van doorslaggevend en zelfs vitaal belang dat het Parlement en de Commissie gezamenlijk, in hun beider belang, de grote lijnen uitzetten van een gemeenschappelijke visie voor het vernieuwde communautaire model waaraan beide instellingen werken, of beter gezegd: samenwerken.
De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0157/2002) van mevrouw Nicholson of Winterbourne, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de situatie in Irak elf jaar na de Golfoorlog (2000/2329(INI)).

Nicholson of Winterbourne (ELDR)
 - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het is een eer om vanavond dit verslag over Irak te mogen presenteren. Ik kan het van harte aanbevelen voor de stemming van morgen. Ik hoop, en verwacht, dat zo veel mogelijk collega's dit verslag zullen ondersteunen.
Irak is een land dat verscheurd is door tragedies. Het is beladen met trauma's en het leed van de mensen strekt zich uit over de hele wereld. Het land wordt geregeerd door een tiran, een roofdier. Door zijn honger naar territoriumuitbreiding is zijn leger de islamitische Republiek Iran binnengetrokken, en is hij de oorlog tussen Iran en Irak begonnen waarbij een miljoen mensen om het leven zijn gekomen. Daarna is hij Koeweit binnengevallen, met de ons bekende gevolgen, en het noorden van Irak waar hij de Noord-Irakezen met chemische wapens heeft gebombardeerd. In het zuiden van Irak heeft hij op grote schaal het Zuid-Iraakse moerasland gedraineerd. De acties van één man en zijn regime hebben vijfduizend jaar menselijke beschaving verwoest. Dit heeft volgens de speciale VN-rapporteur voor de mensenrechten in Irak geleid tot de grootste humanitaire tragedie sinds de tweede wereldoorlog. De regeringsleider van Irak is een bijzonder wrede man die een schrikbewind voert en die, zoals een recente vluchteling uit dat land zei, van Irak een concentratiekamp heeft gemaakt.
Wat kan het Europees Parlement in een dergelijke situatie doen? Wij moeten ons afvragen wat er in Irak kan veranderen. Dankzij de olie en andere hulpbronnen heeft Irak de mogelijkheden om, per hoofd van de bevolking, de meest welvarende natie ter wereld te worden. De drie bestuursgebieden in het noorden van Irak vormen een voorbeeld van democratie en rechtsstaat. De Irakezen zijn bijzonder getalenteerd, zeer bekwaam en kenden, totdat Saddam Hussein de macht overnam, een hoog niveau van onderwijs en gezondheidszorg en ook een bepaalde mate van democratie.
In welk opzicht worden in het verslag voorstellen gedaan die anders zijn, die waarde toevoegen aan het zich al zo lang voortslepende debat? Wij doen een aantal voorstellen die ik dit Parlement kan aanbevelen. Ten eerste stellen wij voor om een ad hoc tribunaal voor Irak in te stellen. Daar is al eerder om verzocht, onder andere door ondergetekende in 1988. Wat is het verschil? Wij stellen voor een tribunaal in te stellen voor de berechting van niet alleen Sadam Hussein, maar ook alle medestanders die verantwoordelijk zijn geweest voor grove schendingen van de mensenrechten, zowel binnen als buiten het grondgebied van Irak. Omdat het opzetten van een dergelijk tribunaal met veel problemen gepaard gaat, stellen wij nadrukkelijk voor dat de Europese Unie het initiatief neemt tot de oprichting van een instantie die onderzoek kan doen naar de enorme schendingen van de mensenrechten. Wij zouden in staat moeten zijn om het noodzakelijke bewijsmateriaal te verzamelen en een officieel register voor te bereiden van de ontelbare schendingen door het Irakees regime. Wij stellen voor dat dit onverwijld gebeurt. Wij roepen de Commissie en de Raad op om dit te bevorderen en mogelijk te maken. Dit zou voor de toekomst van de Iraakse bevolking heel belangrijk zijn.
Ten tweede stellen wij voor om de Iraakse moerasgebieden - inmiddels tot op de laatste 10% gedraineerd - als potentieel onderdeel van het mondiaal erfgoed aan te wijzen. Wij zijn ervan overtuigd dat dit mogelijk is; de moerasgebieden kunnen hersteld worden. Wij roepen de islamitische Republiek Iran op om de verantwoording te nemen voor de kleine strook, niet gedraineerd moerasgebied waar het land nog over beschikt.
Wij vragen de internationale gemeenschap nogmaals om speciale aandacht te besteden aan de 3,5 miljoen vluchtelingen die de afgelopen elf jaar uit Irak zijn gevlucht. Deze vluchtelingen krijgen onvoldoende hulp. Er wordt geen enkel 'olie-voor-voedsel?-programma voor dat doel gebruikt en ze krijgen dus vrijwel geen steun. Wij roepen de Europese Unie, en met name de Commissie, op om hun programma te evalueren en te herzien en deze vluchtelingen op adequate wijze hulp te bieden zodat ze herschoold kunnen worden en de democratie kunnen herstellen in het toekomstige Irak.
Wat we dus eigenlijk voorstellen, is een blauwdruk voor de wederopbouw van Irak. Ik heb de opmerkingen en de amendementen over de oorlog genegeerd. Dit Parlement heeft geen bevoegdheid over oorlogen en troepen, dus stellen wij voor om voor opleidingen en steun aan de burgerbevolking te zorgen. Wij zouden op iedereen een beroep willen doen om alle mogelijke druk op het Iraakse regime uit te oefenen, opdat het de wapeninspecteurs weer toelaat en ze in het hele land onbeperkt toegang verleent. Wij hebben een beeld van de toekomst van Irak en ik roep het Parlement dan ook op dit verslag te steunen.

Gomolka (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, het standpunt van de Europese Unie ten opzichte van de Iraakse regering wordt helaas bepaald door de chanterende houding van de machthebbers daar. Saddam Hoessein en zijn handlangers houden grote delen van hun eigen volk gegijzeld in hun agressieve beleid. Het doortrapte karakter van deze situatie wordt bepaald door het feit dat de zeer reële menselijke en economische nood, die meestal kunstmatig versterkt wordt, als politiek instrument gebruikt worden. Daardoor worden de zwaksten in de samenleving meestal het zwaarst getroffen. Dat mag er evenwel niet toe leiden dat oorzaak en gevolg door elkaar gehaald worden.
De oorzaak voor het lijden van een grote meerderheid van het Iraakse volk ligt niet in de sancties, maar in het agressieve gedrag, de geraffineerdheid en de onbekwaamheid van een totalitair regime dat deze sancties zelf veroorzaakt heeft. Iedere andere opvatting, of beter misvatting, moet van de hand gewezen worden. Iedere uitspraak die zich beperkt tot het directe verband tussen de gevolgen van het embargo en de gevolgen voor de bevolking is uiterst kortzichtig en zeker als ze goed bedoeld is. Daarmee wordt immers de duidelijke politieke verantwoordelijkheid van de Iraakse machthebbers verschoven en vervaagd. Wie verwijst naar de verwoesting van de sociale en technische structuur, het gebrek aan voedsel en medicijnen, maar daarbij de verantwoordelijkheid van het regime buiten beschouwing laat, over het hoofd ziet of verzwijgt, is op zijn minst naïef of onoplettend.
De VN-Veiligheidsraad heeft gisteren tijdens zijn bijeenkomst de juiste weg gewezen. Hij heeft unaniem besloten het wapenembargo te verstevigen, maar tegelijkertijd de invoer van civiele goederen in Irak te vergemakkelijken. Daaruit blijkt opnieuw dat er inhoudelijk een zeer grote overeenkomst bestaat tussen het onderhavige verslag en de overige besluiten van het Europees Parlement enerzijds en de resoluties van de VN-Veiligheidsraad en de VN-Mensenrechtencommissie anderzijds. Wij moeten deze overeenkomst benadrukken en nader uitwerken en niet door opmerkingen over een ogenschijnlijk falen van het embargo afzwakken.
In het verslag van barones Nicholson of Winterbourne wordt ook een reeds in november 2000 gedaan voorstel genoemd en nader uitgewerkt. Het gaat om een voorstel tot oprichting van een tribunaal dat de schendingen van de mensenrechten door het Iraakse regime moet veroordelen. Ik ben ervan overtuigd dat dergelijke processen - zo niet voor iedere dictator, dan wel voor vele van hun handlangers - een afschrikwekkend effect hebben en tot een afbrokkeling van de regimes kunnen leiden. Derhalve ondersteun ik vol overtuiging de eis van een enquêtecommissie die getuigenverklaringen en documenten verzamelt en beoordeelt, en die overtuigende bewijzen documenteert.
De Keyser (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, wij zijn van mening dat het verslag-Nicholson noch goed, noch slecht is. Een dergelijk scherp onderscheid tussen goed en slecht - dat ook in het begrip 'as van het kwaad? besloten ligt - willen wij hier liever niet maken. Het is echter wel een gewaagd verslag, omdat het niet los kan worden gezien van de achtergronden. De Verenigde Staten zijn openlijk bezig met de voorbereiding van een militaire interventie in Irak en met het zoeken naar opvolgers voor Saddam Hussein onder de leden van de oppositie in ballingschap. Het past niet binnen de traditie en het behoort niet tot de taken van Europa om regimes omver te werpen. Wij zullen dan ook alleen voor het verslag-Nicholson stemmen, als er over dit punt geen onduidelijkheden blijven bestaan. Uiteraard veroordeelt mijn fractie zonder voorbehoud de in het verslag genoemde mensenrechtenschendingen. Het verbaast ons echter dat mevrouw Nicholson zo weinig aandacht heeft besteed aan het door het embargo veroorzaakte humanitaire drama waarbij anderhalf miljoen mensen zijn omgekomen. Daarnaast is mijn fractie van mening dat de nadruk die in het verslag op de Iraakse gemeenschap in ballingschap wordt gelegd er niet toe mag leiden dat wij voorbijgaan aan de burgersamenleving in Irak zelf, die zich op waardige wijze weet te handhaven. Ik ben in Irak geweest en ik kan erover meepraten. Gelukkig kunnen deze onevenwichtigheden in het verslag met behulp van de ingediende amendementen worden gecorrigeerd. Voor mij ontbreekt echter het belangrijkste aspect, namelijk de vraag welke rol Europa in deze kwestie wil spelen. Wil het de rol van vredestichter op zich nemen, waardoor een dialoog met Irak op gang kan komen, of wil het de lont in het kruitvat steken? Dit zal morgen met de uitslag van de stemming duidelijk worden. Wij, als socialisten, willen dus dat de VN een belangrijke rol spelen bij het zoeken naar een vreedzame oplossing voor de regio en dat het economische embargo zo snel mogelijk wordt opgeheven. De gisteren aangenomen resolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties nr. 1409 behoudt een restrictief karakter ondanks een versoepeling van de sancties. Wij willen dat Irak onbelemmerde toegang verleent aan inspectiemissies van de Verenigde Naties, maar dat ook Israël hier dan een voorbeeld aan neemt. Wij willen dat Europa actief deelneemt aan de wederopbouw van het land, op voorwaarde dat de Iraakse regering uitvoering geeft aan democratische hervormingen. Laten wij de Iraakse samenleving alsjeblieft niet isoleren. Zowel voor de bevolking als voor de regio zouden de gevolgen van een gewapend conflict niet te overzien zijn. Persoonlijk ben ik geschokt door de opmerkingen die een Britse diplomaat van de VN gisteren maakte en die in de vandaag verschenen, op morgen gedateerde Le Monde staan, namelijk: 'Irak dient te beseffen dat wanneer er een eind komt aan de onderhandelingen met de VN, het land door raketten zal worden getroffen, of Bagdad nu wel of niet instemt met het hervatten van de inspecties??
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Maes (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, het regime van Saddam Hoessein is een afschuwelijke dictatuur. Hij heeft zijn volk jarenlang in oorlogen meegesleurd en de welvaart en de vooruitgang op sociaal en economisch gebied daaraan opgeofferd. Laten we dit niet vergeten. De invasie in Koeweit en de daaropvolgende golfoorlog vormden een dieptepunt. Het Iraakse regime heeft dit alles overleefd ondanks het lijden van zijn volk, dat behalve een onmenselijk regime ook nog de gevolgen van de internationale sancties moest ondergaan. Maar de sancties werden door Saddam Hoessein handig gebruikt om zijn populariteit op te vijzelen. In de ogen van vele gewone Arabieren werd hij een symbool van het Arabisch verzet tegen de Amerikaanse suprematie. Wij mogen dit alles niet vergeten. En bij de beoordeling van het verslag-Nicholson wensen wij dat 4 assen behouden blijven.
De aanklacht tegen de blijvende schendingen van de democratie en de mensenrechten door het Iraakse regime.
Ten tweede, kritiek op de sancties die niet het regime maar het Iraakse volk treffen.
Ten derde, garanties voor de culturele minderheden vanwege de internationale gemeenschap.
En ten vierde, het oplossen van het conflict tussen Irak en de internationale gemeenschap met niet-militaire middelen, overeenkomstig de resoluties van de Verenigde Naties en de Veiligheidsraad.
Oorlog is hier geen oplossing. Oorlog betekent niet alleen dat er nieuwe slachtoffers onder de burgerbevolking dreigen te vallen maar ook de Koerden wijzen oorlog af. De Arabische landen vrezen een volksopstand van hun massa's. Europa moet hier tegenover een eigen houding aannemen, en niet klakkeloos de Amerikaanse politiek volgen die grote risico's voor de stabiliteit in de wereld inhoudt en slechts haat en frustratie oplevert.

Brie (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik interpreteer dit verlag positiever dan mevrouw De Keyser. Mijnheer Gomolka, allereerst wil ik het volgende tegen u zeggen: om een goed beeld te krijgen van oorzaak en gevolg moeten wij misschien toch iets dieper op de zaak ingaan. Ik heb als deskundig adviseur op de ontwapeningsconferentie in Genève meegemaakt dat de VS, de West-Europese grootmachten en de Sovjet-Unie in 1985 de inzet van C-wapens door het Iraakse leger tegen Iran verzwegen hebben. Een dergelijk beleid werkt dictaturen en hun toegang tot massavernietigingswapens in de hand.
Uiteraard is het verslag niet consequent en bevat het allerlei tegenstrijdigheden. Ik wil evenwel drie specifieke punten noemen. Ten eerste wordt op niet mis te verstane wijze het onverantwoorde beleid van Saddam Hoessein tegenover zijn eigen volk en de internationale gemeenschap bekritiseerd en worden de noodzakelijke eisen geformuleerd. Ten tweede - en dat heb ik anders geïnterpreteerd - wordt mijns inziens gesproken over een doorslaggevende oplossing van het conflict. Er wordt gesproken van, en ik citeer: 'het belang van een politieke multilaterale oplossing in de regio, onder auspiciën van de VN, als enige garantie voor stabiliteit en vrede in het gebied.? Er mag dus geen oorlog komen, want dat zou desastreuze gevolgen hebben voor de regio en voor onze betrekkingen met de islamitische en Arabische wereld.
Ten derde wordt in dit verslag voorgesteld de economische en handelssancties op te heffen, voor zover ze geen militair karakter hebben. Ze zijn contraproductief en hebben voor de Iraakse burgers, met name de kinderen, rampzalige gevolgen. Mevrouw de rapporteur, daarom wil ik u danken voor dit verslag. Het klinkt het Parlement misschien raar in de oren, maar ik heb dit verslag geïnterpreteerd als een verslag dat volgens de liberale traditie is opgesteld.

Belder (EDD).
Voorzitter, Irak bezit de potentie rijk en welvarend te zijn. In haar solide verslag stipt barones Nicholson dat dan ook meteen aan. Zij wijst daarbij in eerste instantie op de burgers van het land, en daarmee bevindt zij zich in het goede gezelschap van de vermaarde kenner van de Arabische wereld, professor Bernard Lewis. Uit eigen ervaring geeft Lewis hoog op van het niveau van Iraakse studenten.
Het volstrekt inhumane regime van Saddam Hoessein heeft Iraks nationale ontwikkelingsvermogen evenwel verschrikkelijke schade berokkend. Tegelijk blijft de onblusbare machts- en wraakzucht van de Iraakse alleenheerser een ernstige bedreiging vormen. En dat zowel voor de regio als voor de gehele internationale orde. Hoe zijn diens heimelijke programma´s voor massavernietigingswapens anderszins te duiden? Hetzelfde geldt voor Saddams openlijke sponsoring van Palestijnse zelfmoordaanslagen op Israëlische burgers. Het verslag-Nicholson spreekt heldere taal over deze destabiliseringsstrategie.
Met kracht, mijnheer de Voorzitter, wens ik derhalve amendement 6 van de heer Sakellariou te weerspreken. Het is ten eerste oncollegiaal om het verslag-Nicholson te kleineren als "slechts de persoonlijke opinie van de rapporteur". Bovendien is het feitelijk ook volkomen onjuist. Het betreft hier immers een verslag dat door de Commissie buitenlandse zaken van dit parlement met grote meerderheid, en zonder tegenstemmen, is aangenomen.
Ten slotte kan ik mij geheel vinden in het voorstel om aan Europese zijde voorbereidingen te treffen voor een ad hoc internationaal tribunaal voor Irak. De effectiviteit van zo´n tribunaal veronderstelt wel de val van het schrikbewind van Saddam Hoessein... En wensen Raad en Commissie mét de regering-Bush ook deze wenselijkheid werkelijk onder ogen te zien? Aan redelijke, nationaal representatieve alternatieven voor Saddams entourage ontbreekt het zeker niet.
In dat geval zouden de sancties met onmiddellijke ingang geheel opgeheven kunnen worden. Zo zouden de rijke mogelijkheden van het land weer tot volle ontplooiing kunnen komen, ten dienste van de Iraakse burgers, en ten dienste van de regionale en mondiale stabiliteit.

Kronberger (NI).
Mijnheer de Voorzitter, over de voorgeschiedenis en het verloop van de Golfoorlog is inmiddels betrouwbare informatie vastgelegd waaruit blijkt dat voor en tijdens de oorlog een grootscheepse misleidende informatiecampagne werd gevoerd. We mogen niet uitsluiten dat er ook nu nog uit strategisch oogpunt allerlei informatie over Irak verspreid wordt. Daarvan wil ik de rapporteur evenwel niet betichten en ik wil evenmin Saddam Hoessein rechtvaardigen. We mogen echter niet vergeten dat Saddam Hoessein tot aan de inval in Koeweit een zeer goede vriend van het Westen was. De Iraakse bevolking heeft nu behoefte aan vrede, want de sancties leiden in Irak volgens een hoge VN-vertegenwoordiger tot een vorm van genocide. Of het verslag in deze vorm een bijdrage levert aan het verzachten van het leed van de Iraakse bevolking waag ik te betwijfelen. Daarom moeten de amendementen van de heren Wurtz en Sakellariou nadrukkelijk ondersteund worden.

Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, in het Parlement ontstaan af en toe unieke coalities, maar dat geldt niet alleen voor het Parlement. Natuurlijk is het lastig een goede oordeel te vormen over de situatie in Irak en wel om twee redenen: ten eerste is iedere dictatuur lastig te beoordelen vanwege de interne structuur, en ten tweede speelt de houding van de VS een zeer belangrijke rol, dat lijdt geen twijfel. De VS hebben dezelfde Saddam Hoessein die zij nu uit alle macht aan de kant proberen te zetten, ook zeer veel ondersteund. Dat neemt echter niet weg dat er een regime aan de macht is dat wij ten diepste moeten veroordelen, alleen al omdat het alle lagen van de bevolking onderdrukt. Ik denk met name aan de Koerden. Ik ben net terug van een delegatiereis naar het Koerdische deel van Turkije om de belangen van de Koerdische bevolking aldaar te behartigen. Het is echter nog belangrijker dat wij ervoor zorgen dat de Koerden in Irak niet worden uitgeroeid. Dat is het verschil met Turkije: daar wordt misschien niet voldoende met de Koerden rekening gehouden, bijvoorbeeld wanneer het gaat om hun taal, maar in Irak worden ze uitgeroeid. Dat geldt ook voor de sjiieten en andere bevolkingsgroepen. Daar komt natuurlijk nog bij dat de buurlanden worden bedreigd, niet alleen Israël, maar ook bijvoorbeeld Koeweit en Syrië. Dat zijn feiten die als een paal boven water staan en die wij niet mogen vergeten.
Er zijn toch enkele zaken die veranderd moeten worden. Mijnheer Gomolka, wat betreft de sancties bevatten beide standpunten wel een kern van waarheid. De sancties zijn ongenuanceerd en Saddam Hoessein maakt daarvan misbruik door zeer doelbewust een deel van de middelen die hij krijgt voor zichzelf en zijn medestanders te houden en niet aan de burgers te geven, die daardoor nog meer honger moeten lijden. Desalniettemin moeten de sancties waarmee wij het regime op de knieën kunnen dwingen van kracht blijven en moeten wij de sancties die met name het volk schaden opheffen.
Verder moeten wij alle groeperingen binnen en buiten Irak ondersteunen die het regime willen veranderen, zodat de situatie verbeterd wordt. Ik maak soms de vergelijking met Joegoslavië, ook al zijn de situaties natuurlijk niet helemaal vergelijkbaar. Daar hebben wij er alles aan gedaan om Milosevic aan de kant te zetten en hebben wij de organisaties in het land zelf maar ook daarbuiten ondersteund die het regime wilden veranderen.
Ten slotte zijn wij als sociaal-democraten tegen eenzijdige militaire acties die niet op basis van een VN-besluit worden uitgevoerd. Wij willen geen oorlog, maar wij willen dat de VN zich niet alleen met sancties maar ook met alle andere activiteiten bezighouden. Daarover maken wij ons de meeste zorgen. Wij willen de Verenigde Naties weer in hun recht herstellen en wij willen dat ze zich inzetten voor een verandering van het regime.
Ik wil de rapporteur danken voor haar pogingen om ons de afgelopen dagen nader tot elkaar te brengen. Ik neem aan, en ben er zelfs rotsvast van overtuigd, dat wij haar verslag met een aantal amendementen kunnen aannemen.

Gahrton (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben te vaak in Irak geweest om nog illusies te hebben. In Bagdad heerst een dictatoriaal terreurregime, daar is geen twijfel over mogelijk. Tegelijkertijd is het echter zonneklaar dat de reacties en sancties van de westerse landen hun doel volledig voorbij zijn geschoten en de burgerbevolking hebben getroffen in plaats van het dictatoriale regime.
Er is echter een lichtpuntje: de autonome Koerdische gebieden in het noorden. De Koerden sympathiseren niet met Saddam Hoessein en zouden graag een ander bewind zien. Zij raden een militaire interventie echter af omdat zij weten dat Saddam Hoessein zich op hen zal wreken. Omdat wij dit ter harte moeten nemen, zijn wij van de groene fractie absoluut tegen een massale Amerikaanse aanval.
Naar mijn mening wordt het verslag-Nicholson of Winterbourne te veel gekenmerkt door deze verkeerde reactie op de dictatuur van Saddam Hoessein, die ertoe heeft bijgedragen dat hij binnenkort zijn 35-jarig jubileum als alleenheerser van Irak kan vieren. Wij nemen nu geen standpunt in over de uiteenzetting van mevrouw Nicholson of haar toelichting, maar over de resolutie zelf. Als de amendementen van de groene fractie worden aangenomen, kunnen wij ook voor het verslag stemmen, onder voorwaarde natuurlijk dat artikel 7 van het verslag in zijn huidige vorm gehandhaafd blijft, en niet wordt geschrapt zoals in sommige amendementen wordt voorgesteld.

Souladakis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, wij komen allen tot dezelfde vaststellingen wat het regime van Saddam Hoessein betreft, maar als het om het te volgen beleid gaat, ontstaan lange discussies. De Europese Unie gaat niet akkoord met het beleid van de 'as van het kwaad?, en evenmin met een beleid van beheerste gewapende conflicten, die als puntje bij paaltje komt ook niet in haar belang zijn.
Laten wij echter eens kijken naar de resultaten van het beleid dat nu al 11 jaar lang wordt toegepast. Saddam Hoessein en zijn regime zitten stevig in het zadel en het Iraaks volk, de Iraakse burgers hebben te lijden onder grote problemen, problemen waarvan zojuist een welsprekend beeld is gegeven. Anderzijds doen zich allerlei bijverschijnselen voor die hier niet worden besproken. Nooit is gesproken over al degenen die met smokkelhandel munt slaan uit het embargo. Nooit is gesproken over de bedrijven uit - let wel - onze eigen landen die met het regime collaboreren en allerlei projecten in Irak verwezenlijken tegen heel gunstige voorwaarden. Er worden verschillende comité's voorgesteld, maar het zou goed zijn ook een comité op te richten dat een 'who is who?-onderzoek instelt naar degenen die economische en commerciële betrekkingen onderhouden met Irak, opdat wij ook kunnen besluiten of aan deze kant al dan niet sancties moeten worden opgelegd, en aan welke gebieden.
Afgezien daarvan wil ik erop wijzen dat het niet juist is alle misstanden toe te schrijven aan Saddam Hoessein. Wij mogen een bepaald regime niet alles in de schoenen schuiven. Ik wilde met name opmerken dat de problemen omtrent de delta van de Eufraat en de Tigris en de moerassen, geen gevolg zijn van het beleid van Saddam Hoessein, maar van de stuwdammen van Ataturk. 17 dammen zijn reeds in bedrijf genomen aan de bron van de Eufraat en de Tigris en houden verband met de militaire controle op de waterbronnen in het gebied. Dit vraagstuk bespreken wij niet, alhoewel dit over 2, 3 of 5 jaar de voornaamste bron van politieke spanning en oorlogsconflicten zal zijn. Daar wringt de schoen. Het gaat niet om het treffen van bepaalde regelingen voor de delta van de twee rivieren.
Patten
Staat u mij toe om allereerst baroness Nicholson te feliciteren met haar uitstekende overzicht van de situatie in Irak elf jaar na de Golfoorlog en van het effect van de internationale maatregelen in het afgelopen decennium. Dit is een goed moment voor een inventarisatie van de omstandigheden waarin de Iraakse bevolking moet leven, van de manier waarop de dictatuur van Saddam Hoessein functioneert en van de voortdurende bedreiging die hij voor zijn eigen mensen, de regio en de wereld als geheel vormt.
Ik ben het heel erg eens met de teneur van het verslag. Onze doelstelling moet het kanaliseren van internationale maatregelen zijn, met inbegrip van sancties, om het effect op Saddam Hoessein en zijn handlangers te maximaliseren en de negatieve gevolgen voor de bevolking van Irak te minimaliseren. Het verslag legt de nadruk op veel ernstige problemen in Irak, zoals de represailles tegen politieke tegenstanders van het regime, de humanitaire crisis, de systematische weigering van Saddam Hoessein om te voldoen aan de VN-verplichtingen op het gebied van de massavernietigingswapens, en de destabiliserende invloed van Irak in de regio.
Terecht wordt er speciale aandacht besteed aan de mensenrechten in Irak. Het verslag geeft een opsomming van een onvoorstelbaar aantal schendingen van de mensenrechten. Er is sprake van grootschalige vervolging van niet alleen elke denkbare politieke oppositie tegen het regime, maar ook van bepaalde bevolkingsgroepen zoals de sjiitische bewoners van de zuid-mesopotamische moeraslanden, de Koerden en andere minderheden in de noordelijke regio's.
Saddam Hoessein heeft een dubbel machtssysteem opgebouwd. Naast het gewone leger en de regering is er nog een soort 'schaduwstaat' die, gesteund door familie en militaire troepen die onder zijn directe controle staan, via machtsmisbruik mensen onder druk zet. Zo wordt een situatie van permanent geweld en ongestrafte illegaliteit gecreëerd.
We moeten constateren dat de VN-sancties de afgelopen elf jaar weinig resultaat hebben gehad. Saddam Hoessein zit nog steeds stevig in het zadel. Hij pakt de bevolking van Irak zelfs met straffere hand aan dan ooit tevoren. Irak heeft de VN-inspecties unilateraal opgeschort en er is genoeg aanleiding om te vermoeden dat het regime opnieuw begonnen is met zijn chemische en biologische wapenprogramma's. De economische situatie is verslechterd, niet zo zeer als gevolg van het internationale embargo, maar meer door het gebrek aan samenwerking van de Iraakse autoriteiten bij het 'olie-voor-voedsel?-programma.
Het is duidelijk wie de schuldige is. Saddam Hoessein heeft een mateloze minachting getoond voor zowel zijn internationale verplichtingen als zijn eigen volk. Het lijden van de mensen in Irak zou morgen voorbij kunnen zijn als Bagdad op een geloofwaardige en constructieve manier zou samenwerken met de internationale gemeenschap door de inspecteurs die verantwoordelijk zijn voor het controleren van de tenuitvoerlegging van de VN-resoluties onbeperkt toegang te verlenen.
Irak dient ook zijn internationale verplichtingen ten aanzien van de bescherming van de mensenrechten te respecteren. In het verslag-Nicholson wordt een internationaal ad hoc tribunaal voor Irak voorgesteld. Dit idee moet zorgvuldig onderzocht worden, ook in verband met de activiteiten die door andere relevante internationale fora worden ondernomen.
Ik hoop dat dit initiatief van het Europees Parlement een bijdrage zal leveren aan het vaststellen van gemeenschappelijke elementen voor een beleid dat de Europese Unie in staat moet stellen om een actievere rol in deze kwestie te spelen.
Wat de specifieke aanbevelingen betreft, is de geachte afgevaardigde ongetwijfeld bekend met de beperkingen van onze rol en de bevoegdheden van de Commissie. Ik onderken echter het belang van een effectieve bevriezing van financiële tegoeden zodat het Iraakse leiderschap daar geen toegang meer toe heeft. Er is ook veel te zeggen voor een beter toezicht op de mensenrechten, waarbij meer informatie openbaar moet worden gemaakt. Daarnaast dient ook meer druk op het Iraakse regime uitgeoefend te worden om binnen het kader van de VN de bevolking en de minderheden in het land te beschermen.
Wat de verbetering van democratische maatregelen in samenwerking met de Iraakse gemeenschap in ballingschap betreft, moet ik zeggen dat het in de huidige situatie onduidelijk is wat de omvang en het effect van dergelijke maatregelen zou kunnen zijn.
De benarde positie van de Iraakse bevolking heeft de problemen onderstreept die veroorzaakt worden door een regime dat zowel meedogenloos als roekeloos is. Ik ben verheugd over de oproep in het verslag om alle mogelijke initiatieven te onderzoeken die de Iraakse bevolking en de vluchtelingen ten goede kunnen komen en om de huidige activiteiten op het gebied van de humanitaire hulp te intensiveren.We zijn bereid om ook andere maatregelen te bestuderen om het lijden van de Iraakse bevolking te verlichten. Een dergelijk actie zou ook een ondersteuning kunnen zijn voor het opzetten van een samenwerking tussen de oppositiepartijen.
Sinds de Golfoorlog in 1991 is de Europese Commissie met een bedrag van meer dan 270 miljoen euro uitgegroeid tot de grootste donor van humanitaire hulp aan Irak. In de afgelopen drie jaar hebben we voor een bedrag van ongeveer tien miljoen euro ondersteuning verleend. In dit jaar zal de omvang van de hulp ongeveer dertien miljoen euro bedragen.
Het effect van onze hulp wordt echter begrensd door de beperkingen die het regime van Saddam Hoessein oplegt. Wij moeten nog harder nadenken over hoe we de bevolking kunnen helpen door de beperkingen op de handel in niet-militaire goederen en in producten voor tweeërlei gebruik op te heffen, waarbij we er wel voor moeten zorgen dat het regime de mogelijkheden ontzegd wordt voor wapenproductie of verrijking. Daarom zijn we erg verheugd over het akkoord dat gisteren in de Veiligheidsraad van de VN is bereikt over een resolutie voor een 'programma van slimme sancties?, op basis waarvan de huidige inspanningen van de internationale gemeenschap opnieuw gekanaliseerd worden.
Ik constateer dat er onder het huidige regime geen mogelijkheden voor serieuze verbeteringen zijn. Een ander regime - vrijwel elk ander regime - zou beter zijn voor het Iraakse volk. We mogen echter onze eigen fundamentele waarden en beginselen niet uit het oog verliezen bij ons streven om het Iraakse volk te helpen en de regio te stabiliseren. Daarom ben ik er absoluut van overtuigd dat we binnen het kader van de Verenigde Naties moeten blijven opereren.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0118/2002) van mevrouw Pack, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het verslag van de Commissie aan de Raad over het werk van de stuurgroep op hoog niveau uit de EU en Albanië ter voorbereiding van de onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst met Albanië (COM(2001)300 - C5-0654/2001 - 2001/2277(COS)).

Pack (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, wij behandelen vandaag een verslag dat unaniem is goedgekeurd door de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid. Daaruit blijkt dat de collega's in deze commissie van mening waren dat de lijn die ik daarin heb voorgesteld de juiste was. Zij hadden in januari echter de gelegenheid om in de commissie een aantal collega's van het Albanese parlement te luisteren. Ze konden zich daardoor een beeld vormen van de volwassenheid van het land en zijn politici. Ik wil niet herhalen wat mijn collega's toen tijdens het debat hebben gezegd, maar ik had niet de indruk dat alle politici in dat gebied door mijn uitspraken en die van mijn collega's tijdens het debat tot het inzicht zijn gekomen dat zowel de oppositie als de regering echte politiek zouden moeten bedrijven voor het Albanese volk!
Daarom ben ik van mening dat dit een verslag is dat verhoudingsgewijs tamelijk streng is, niet omdat wij niet van het Albanese volk houden maar omdat wij er misschien een beetje meer van houden dan sommige politici die er alleen maar op uit zijn hun eigen zakken te vullen en hun eigen positie te verstevigen. Ik zeg dit, omdat ik de mensen daar en ook de politici ken. Daarom vind ik dat wij ons standpunt niet onder stoelen of banken mogen steken, maar duidelijk moeten zijn: de verkiezingen die vorig jaar zijn gehouden, waren vervalst en wij hebben toegelaten dat er geen nieuwe verkiezingen werden gehouden. Vervolgens hebben wij gebeden dat de uitslag van de verkiezingen niet zou worden omgezet. Deze verkiezingen waren immers vervalst om in het parlement een riante meerderheid te krijgen en aldus nu in juni een president te kunnen kiezen. In plaats daarvan moeten de politici het met elkaar eens worden en op zoek gaan naar iemand die een president voor alle Albanezen kan zijn en niet op basis van een gestolen meerderheid in het parlement. Daarom ben ik blij dat mijn collega's de paragrafen 4 en 5 ondersteunen, waarin wij verzoeken voor de onderhandelingen tussen de Commissie en de Albanezen op zijn minst de bepalingen van de waarnemingscommissie voor de verkiezingen van de OVSE/BDIMR uit te voeren. Deze commissie moet in het parlement haar taak uitvoeren en nagaan of er een nieuwe verkiezingswet komt en of de dames en heren er eens goed over nadenken wie als president in staat is de Albanezen nader tot elkaar te brengen.
Er zijn veel mensen van mening dat de opening van onderhandelingen betekent dat alles veel beter gecontroleerd kan worden. Dat denk ik niet! Wij zijn daar meer aanwezig dan waar ook. Albanië is het enige land ter wereld waarvoor een vriendenkring bestaat waarin landen en organisaties vertegenwoordigd zijn die meerdere malen per jaar samenkomen om dit land te helpen. En wat heeft dat nu opgeleverd? Ik weet dat Albanië het ergste lot heeft in Europa. Dat weten wij allemaal. Hodscha was geen Tito en ook geen Honecker. Hodscha was Hodscha en hij was verschrikkelijk! Albanië heeft nu al een tijd geen Hodscha meer en daarom zouden we eigenlijk mogen verwachten dat het wat beter gaat. Maar er is nog zoveel te doen. Albanië doet niet wat het doen moet om dichter bij Europa te komen. Het moet nu echter wel wat ondernemen omdat het een fatsoenlijke democratie wil worden en voor zijn burgers het beste wil. Het heeft daarom een goede jurisprudentie en een behoorlijk bestuur nodig en de mensen moeten hun bezittingen terugkrijgen die hen zijn ontnomen. Daar heeft het een goede infrastructuur voor nodig. Deze factoren zijn ook van belang om investeerders aan te trekken. Albanië heeft het vertrouwen van buitenlandse investeerders nodig en daarvoor heeft het een goed beleid nodig!
Mijns inziens zou de Raad er goed aan doen ons te raadplegen, omdat wij uiteindelijk het verdrag moeten goedkeuren. Ik denk dat de Commissie in wezen hetzelfde denkt als wij - wij moeten niet wachten tot de Albanese politici aangeven dat ze een stap vooruit willen doen. Wij zijn onmiddellijk bereid onderhandelingen met hen te beginnen als daarin besproken gaat worden waaraan ze moeten werken. Ik wil u eraan herinneren dat wij daar meerdere malen per jaar naartoe gaan en er alles aan doen dit land te helpen. Alles wat wij vandaag zeggen, is bedoeld als hulp voor het Albanese volk en niet als tegenwerking. Daarom ben ik zeer dankbaar dat de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid unaniem voor het verslag heeft gestemd. Ik hoop dat dat morgen ook gebeurt!

Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw Pack, geachte afgevaardigden, ik kan niet anders dan mevrouw Pack weer met haar verslag feliciteren en zeggen dat het door mijn fractie wordt ondersteund. Zij heeft zoals gewoonlijk de zaken duidelijk en scherp naar voren gebracht. Ik ken Albanië al vele jaren. Ik ben er voor het eerst naar toe gegaan tijdens de omwenteling. Ik hou van dit land en ik waardeer vele bewoners en politici, net als iedereen die zich met dit land bezighoudt. Ik kan en wil echter niet accepteren dat de politieke krachten die op dit moment aan het roer staan - ik doel hierbij met name op twee personen, maar ook los daarvan - niet in staat zijn hun ruzies, vijandigheden en hun machtsspelletjes aan de kant te zetten en de belangen van hun land voorop te stellen.
Ik ben het daarom volledig met mevrouw Pack eens als zij in haar verslag stelt dat allereerst de bereidwilligheid van fundamenteel belang is. Het gaat mij nu niet om de details van de hervormingen die met zekerheid noodzakelijk zijn op het gebied van justitie, mediabeleid, veiligheidsbeleid en de bestrijding van corruptie. Er moet nog van alles gedaan worden, maar dat gebeurt niet als de politieke krachten geen minimale consensus bereiken. Dat is lastig, dat is waar, maar wij komen allemaal uit landen die erin geslaagd zijn met name na crisissituaties - ik denk bijvoorbeeld aan de tijd na de Tweede Wereldoorlog - ondanks of vanwege een burgeroorlog, een brug naar elkaar te slaan en nader tot elkaar te komen.
Ik was rapporteur voor de overeenkomst met Macedonië. Daarop is veel kritiek geleverd en men heeft gezegd dat wij te vroeg ja gezegd hebben. Ik weet het niet. Misschien was het niet goed dat wij zo voor deze overeenkomst gestreden hebben, misschien ook wel. In Macedonië speelde echter een zeer specifieke kwestie, namelijk de verhouding tussen de etnische groeperingen. Men was zelfs bereid veranderingen door te voeren. In dit geval is het echter niet de enige kwestie, maar is het de kwestie waar alles om draait. Daarom deel ik deze mening. Zolang de belangrijkste politieke krachten zich niet bereid tonen het lot van dit land op de eerste plaats te zetten, ben ik ertegen onderhandelingen over een overeenkomst te beginnen.
Volcic (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Pack, geachte collega's, ons oordeel over Albanië moet nuchter zijn. Na een soms meedogenloze strijd tussen de partijen, de regio's en de clans, schijnt Albanië er nu van doordrongen te geraken dat het niet kan standhouden buiten de Europese context en dat, als het tot Europa wil toetreden, het de principes van Europa moet eerbiedigen.
De verkiezingen van een jaar geleden stonden nog in het teken van de verwerpelijke, traditionele methoden van het Balkanisch verleden. Over enkele weken zullen er nieuwe verkiezingen zijn, presidentsverkiezingen, en uit de gesprekken die wij hier in het Europees Parlement hebben gevoerd hebben wij de indruk gekregen dat de Albanezen nu misschien beseffen dat zij een prestigieuze presidentskandidaat nodig hebben, iemand die op de brede steun van de burgers kan rekenen. Onder de talrijke problemen die hij moet aanpakken bevinden zich ook - en dat is geen toeval - de algemene corruptie, het zeer gebrekkig overheidsbestuur en de georganiseerde criminaliteit. De gerechtelijke macht moet opnieuw worden opgebouwd en er moet kaderpersoneel worden gevonden voor het nieuwe overheidsbestuur, maar er is totaal geen geld. Europa kan Albanië helpen door - eventueel dit jaar nog - onderhandelingen op gang te brengen over de sluiting van een associatie- en stabilisatieovereenkomst.
Wij mogen er echter geen geheim van maken dat de Albanezen in eerste instantie zichzelf moeten helpen en dat zonder de eerbiediging van de rechtsstaat geen enkele onderhandeling een lang leven kan zijn beschoren. De eerste proef die zij moeten doorstaan zijn dus deze presidentsverkiezingen. Het pas opgerichte tweepartijencomité zal heel snel aan de slag moeten gaan en ook de onregelmatigheden van de parlementsverkiezingen van de zomer 2001 moeten onderzoeken. Het lijdt geen twijfel dat dit comité zijn uiterste best moet doen om de geweldplegingen te vermijden die niet alleen de Albanezen maar ook de buitenlandse waarnemers versteld hebben doen staan.

Patten
Staat u mij toe om allereerst de geachte afgevaardigde te bedanken voor haar uitstekende verslag over Albanië. De standpunten die hierin naar voren worden gebracht stemmen in hoge mate overeen met die van de Commissie.
De ernstige financiële crisis in 1997 heeft Albanië als natie op de rand van de afgrond gebracht. Door de noodzaak om deze crisis te overwinnen, is Albanië echter in een periode van relatieve stabiliteit terechtgekomen. Daardoor is het land in de gelegenheid geweest om hervormingen uit te voeren en een aantal ernstige problemen aan te pakken. Sinds 1998 heeft dat geleid tot de uitvaardiging van een relatief moderne grondwet en een wetgevend kader, een algemene verbetering in de macro-economische stabiliteit en fiscale duurzaamheid, de effectieve tenuitvoerlegging van het privatiseringsproces, een aanzienlijke verbetering van het douane- en belastingbeleid, en praktische verbeteringen op het gebied van de veiligheid en openbare orde. Albanië heeft ook een positieve bijdrage geleverd aan de fragiele stabiliteit in de regio. De opstelling van het land in het recente conflict in de voormalige Joegoslavische Republiek van Macedonië is bijvoorbeeld zeer nuttig geweest.
Door deze vooruitgang kon de Commissie, alles overwegende, de aanbeveling doen om een begin te maken met de onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst met Albanië, op voorwaarde dat het land zich zou blijven inspannen om hervormingen door te voeren, met inbegrip van democratische normen en bestuurlijke bekwaamheden.
Helaas zijn de ontwikkelingen sinds juni vorig jaar bij lange na niet zo positief geweest als we verwacht hadden. Hoewel de parlementsverkiezingen van 2001 een duidelijke vooruitgang waren in vergelijking met voorgaande verkiezingen, hebben internationale waarnemers toch een aantal geïsoleerde, maar ernstige onregelmatigheden geconstateerd. Als gevolg van deze onregelmatigheden heeft de oppositie besloten om de verkiezingen te boycotten. Dit besluit heeft het adequaat functioneren van de democratische instellingen in Albanië maandenlang belemmerd. De interne conflicten binnen de regerende socialistische partij - die sinds vorige herfst erg aanwezig is in de politieke arena van Albanië - heeft uiteindelijk in februari tot de val van de regering-Meta geleid. Deze ontwikkelingen hebben de kansen van Albanië op een snel onderhandelingsresultaat uiteraard niet bevorderd.
De aandacht van de Albanese politici is al een aantal maanden lang niet meer gericht op de essentiële taak voor de toekomst, namelijk het snel en efficiënt aanpakken van de vele tekortkomingen die in het verslag van de Commissie van juni 2001 zijn vastgesteld. Het tempo van het hervormingsproces neemt af en de vaart is eruit, terwijl Albanië niet in de positie verkeert om zich dat te kunnen veroorloven.
De regering-Majko dient zich weer heel snel te concentreren op de benodigde hervormingen en de tenuitvoerlegging ervan te versnellen. De hervorming dient een nieuwe impuls te krijgen waarbij de regering zich tot een inspanning voor de lange termijn dient te verplichten. Dat is de enige manier waarop Albanië kan garanderen een toekomstige stabilisatie- en associatieovereenkomst volledig ten uitvoer te kunnen leggen.
Het verslag dat nu in het Parlement voorligt, is nuttig omdat het de punten onderstreept die de Commissie ook tegenover de Albanezen heeft benadrukt. Als gevolg van onze gezamenlijke boodschap, hebben de Albanese autoriteiten enkele pogingen ondernomen om het hervormingsproces nieuw leven in te blazen en worden er nu belangrijke wetten en verordeningen aangenomen. De eerste stappen op weg naar de tenuitvoerlegging van de aanbevelingen van het bureau voor democratische instellingen en mensenrechten van de OVSE zijn gezet en de politieke situatie komt kennelijk geleidelijk aan op minder scherp te staan. Deze stappen dienen echter wel geconsolideerd te worden. Albanië moet ondubbelzinnig kiezen voor een hervormingskoers. Dit zal voor de lidstaten een cruciale factor zijn in een besluit over het wanneer en het tempo van de onderhandelingen over een stabiliteits- en associatieovereenkomst.
Albanië dient, als conditio sine qua non, voor politieke stabiliteit op lange termijn te zorgen om de moeilijke uitdagingen in de toekomst het hoofd te kunnen bieden. In dit kader vormen de komende presidentsverkiezingen een cruciale test. De Commissie steunt de aanbeveling in het verslag dat een nieuwe, in een klimaat van consensus gekozen president verreweg de beste manier is om de stabiliteit te behouden en zelfs te verstevigen. Zoals ik eerder heb opgemerkt, beschouwt de Commissie die politieke stabiliteit als een belangrijke voorwaarde voor een zinvolle hervorming. Daarom zijn wij van mening dat het verloop van deze verkiezingen en het potentiële effect van de uitkomst daarvan op de politieke stabiliteit van Albanië factoren zijn waarmee rekening gehouden dient te worden bij het besluit over het openen van onderhandelingen.
Wat de kwesties betreft die van belang zijn voor de tenuitvoerlegging van een stabilisatie- en associatieovereenkomst lopen de meningen van de Commissie en het verslag-Pack parallel. Deze kwesties omvatten onder andere een versterking van de implementatiecapaciteit van de Albanese overheid, een substantiële verbetering van de rechterlijke organisatie - waarbij corruptie en politieke bemoeienissen uitgesloten moeten worden - een krachtige bestrijding van de georganiseerde misdaad en van alle vormen van wapen-, drugs- en mensenhandel, en een rigoureuze tenuitvoerlegging van de hervorming binnen de energiesector om ernstigere gevolgen voor de Albanese economie te voorkomen. Ik ben er zeker van dat het Parlement gemerkt heeft dat in het recente verslag van de Commissie over het stabilisatie- en associatieproces soortgelijke punten aan de orde worden gesteld.
Tot slot wil ik nog een laatste opmerking maken over het voorstel voor de onderhandelingsrichtsnoeren waaraan de Raad, zoals bekend, nu de laatste hand legt. Ten eerste deel ik het standpunt in het verslag dat de onderhandelingsrichtsnoeren die de Commissie ontvangt, zodanig moeten zijn dat Albanië de kans krijgt om alle verplichtingen die het land tijdens de onderhandelingen aangaat ook daadwerkelijk ten uitvoer te leggen. Ik kan het Parlement verzekeren dat de Commissie serieuze onderhandelingen wil voeren en niet van plan is om de overeenkomst te bekrachtigen totdat zij ervan overtuigd is dat Albanië de verplichtingen uit hoofde van een stabiliteits- en associatieovereenkomst effectief ten uitvoer kan leggen. Bovendien kan ik bevestigen dat in het voorstel voor de onderhandelingsrichtsnoeren ook rekening wordt gehouden met de verschillende onderwerpen die in punt 10 van de resolutie in het verslag worden aangegeven, zoals de eerbiediging van de mensenrechten en minderheden en van de rechtsstaat - en dat aan deze kwesties tijdens de onderhandeling afdoende aandacht zal worden besteed.
Een laatste punt tot slot. Deze onderhandelingen, deze overeenkomsten zijn geen politiek spel, ze zijn geen politiek gebaar. Het gaat om contractuele overeenkomsten, met een aanzienlijk belang en we kunnen niet toestaan dat deze door politiek gelobby worden bepaald. Zij moeten gesloten worden op basis van praktische maatregelen, praktische hervormingen en oprechte geëngageerdheid in Albanië zelf.
De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0039/2002) van de heer Rothley, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, met aanbevelingen aan de Commissie over de vaststelling van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de vaste boekenprijs (2001/2061(INI)).

Rothley (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie juridische zaken en interne markt - en na de instemming van het Parlement, heel het Parlement - legt de Commissie een complete ontwerprichtlijn voor met een wetgevingsinitiatief voor een vaste boekenprijs in de Europese Unie. Dit initiatief is noodzakelijk omdat de Commissie in het voorjaar van 2000 besloten heeft dat de grensoverschrijdende vaste boekenprijs tussen Duitsland en Oostenrijk niet met het gemeenschapsrecht verenigbaar is. Wij hebben dit besluit aanvaard, Oostenrijk heeft daarop gereageerd en een nieuwe wet daaromtrent aangenomen, en Duitsland heeft bepaalde afspraken gemaakt en in de vorm van een overeenkomst gegoten. Ook daar zal echter nog voor de zomer een wet inzake een vaste boekenprijs worden aangenomen.
Waar streven wij naar? Wij willen de lidstaten geen vaste boekenprijs opleggen als ze dat niet willen. Iedere lidstaat moet zelf kunnen beslissen of hij deze regeling accepteert of niet. Dat is zeer belangrijk! De door de Commissie geaccepteerde nationale regelingen voor een vaste boekenprijs worden de facto geschaad door invoer, wederinvoer en uitvoer van boeken en door de handel via internet. Er zijn langs deze wegen allerlei mogelijkheden de regels te ontduiken. Daarom zijn er in het gemeenschapsrecht concurrentieregels nodig die garanderen dat de toegestane nationale regelingen voor een vaste boekenprijs niet worden ondermijnd.
De nationale regelingen worden ook geschaad door ondernemingen die eveneens in boeken handelen en die deze regelingen voortdurend door nationale en Europese rechtbanken onder vuur laten nemen, in de hoop dat ze ooit daadwerkelijk worden afgeschaft. Daarom moet er een richtlijn komen voor een stabiel economisch en juridisch kader, voor de bestaande en toekomstige nationale regelingen voor een vaste boekenprijs, zonder dat lidstaten die deze regelingen niet willen daartoe verplicht worden. Overigens heeft commissaris Monti in de discussies die ik toen met hem had, precies dit voorstel gedaan. Hij was er toentertijd verantwoordelijk voor en verklaarde: 'Als wij, de Commissie, een besluit hebben genomen, moeten wij gaan nadenken over een richtlijn die dit besluit in de toekomst ondersteunt.?
Het gaat om het respect voor de lidstaten die dit systeem gekozen hebben. Dat hebben zij gedaan in het belang van de culturele diversiteit. Ik wil slechts een voorbeeld noemen: per jaar verschijnen in Duitsland meer titels dan in de Verenigde Staten. Niemand kan ons wijsmaken dat deze culturele diversiteit behouden blijft als de vaste boekenprijs wordt afgeschaft. Daarom moet de Commissie er eigenlijk voor zorgen dat wij dit juridische en economische kader creëren, zodat de lidstaten die deze regeling hebben, deze regeling ook kunnen behouden. Daar draait het om in dit voorstel voor een richtlijn. Wij zijn er niet op uit de vaste boekenprijs voor de gehele Unie te verplichten. Integendeel, wij willen alleen niet dat de bestaande richtlijnen worden geschaad.
Overigens heb ik tot in detail uitgelegd waarom deze naast elkaar bestaande regelingen tot concurrentievervalsing kunnen leiden. Daarom moet er een rechtsgrondslag komen die de Europese Unie in staat stelt maatregelen te nemen.
Inglewood (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, sommige leden van de Fractie van de Europese Volkspartij steunen het verslag van de heer Rothley wel en andere niet. Ik behoor tot de laatste categorie en ik wil graag uitleggen waarom.
Het principe achter het voorstel dat de regeringen van de lidstaten uitgevers mogen toestaan de prijzen van 'literatuur', in vergelijking met die van - zogenaamde - vakantielectuur, kunstmatig hoog te houden, komt op mij dom en verkeerd over. Het afschaffen van de vaste boekenprijs voor de detailhandel in mijn eigen land is gepaard gegaan met een groter aantal verkochte en gepubliceerde boeken. Dat is zonder twijfel deels een gevolg van de technologische ontwikkelingen, maar de bewering dat het min of meer in het openbaar belang zou zijn de productie van literatuur duurder te houden dan echt noodzakelijk, gaat eerlijk gezegd mijn voorstellingsvermogen ver te boven. Ik zal een voorbeeld geven.
Zoals wellicht bekend is in het Parlement heeft de commissaris een aantal boeken geschreven. Mijn aandacht werd getrokken door een boek dat ik wel wilde aanschaffen. De prijs op de omslag was niet extravagant, maar naar mijn idee toch wat aan de hoge kant, dus heb ik me ingehouden en het boek niet gekocht. Toen zag ik in een boekenwinkel een afgeprijsd exemplaar. In een handomdraai pakte ik mijn portemonnee, legde het geld op de toonbank en het boek was van mij. Ik kon nu profiteren van de wijsheid van de commissaris en hij werd er financieel een beetje beter van, wat in de eerste situatie niet het geval geweest zou zijn.
Ik moet er wel bij zeggen dat ik een aanhanger ben van het subsidiariteitsbeginsel. Als een lidstaat een bepaalde boekenprijsregeling in het eigen land wil invoeren, mag ik ze daar niet van weerhouden, dunkt mij. Ik zeg dat echter op één bepaalde en belangrijke voorwaarde: de regels van de interne markt dienen in dat verband wel onverkort toegepast te worden. Boeken die elders in de Gemeenschap worden gepubliceerd, in welke taal dan ook, dienen ingevoerd en verkocht te kunnen worden op basis van de geldende regels en rekening houdend met de plaats van publicatie. Dat zijn precies dezelfde beginselen die voor satellietuitzendingen gelden, die in wezen een soortgelijk product zijn.

Echerer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik beschouw dit debat van vanavond niet alleen bijna, maar zelfs helemaal als een soort verjaardagscadeau. Toen wij in 1999 de discussie hierover zijn begonnen - de kwestie Duitsland/Oostenrijk is genoegzaam bekend - was ik nieuw in het Parlement. Nu, drie uur voor mijn verjaardag, zetten wij een stap vooruit. Daarom hartelijk dank dat dit debat uitgerekend vandaag plaatsvindt! Ik dank ook de heer Inglewood die ons met één zin allemaal gelijk heeft gegeven. Hij heeft gezegd dat hij het besluit van de overige lidstaten respecteert en ik dank hem voor dit respect.
Engeland en het continent zijn in zeer veel zaken verschillend van elkaar en juist deze verschillen zijn zo belangrijk in dit verenigd Europa! Het respect dat wij voor elkaar hebben, wordt ook in dit debat opnieuw tentoongespreid. Daarvoor wil ik de heer Inglewood zeer hartelijk danken.
Mijn dank gaat natuurlijk ook uit naar de heer Rothley en iedereen die heeft meegewerkt. De Commissie heeft er steeds op gehamerd dat de Unie vooral een Economische en Monetaire Unie is, maar zij heeft haar standpunt de afgelopen twintig jaar sterk herzien. Er wordt nu in de afzonderlijke debatten veel gevoeligheid aan de dag gelegd voor culturele aspecten. Ofschoon deze aandacht naar mijn mening nog steeds onvoldoende is, is er toch veel veranderd. De Commissie heeft samen met het Europees Parlement in het voorjaar van 2000 een wijs besluit genomen. Als de Commissie met dit besluit A zegt, moet ze nu ook de volgende stap zetten en B zeggen. De wereld is sterk gedigitaliseerd en dat betekent dat wij nu andere eisen stellen dan twintig jaar geleden.
Namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport en namens mijn fractie kan ik u zeggen dat wij allemaal het verslag-Rothley onderschrijven. De huidige oplossingen die wij voor nationale vaste boekenprijzen hebben, vormen geen harmonisering voor de Europese Unie, maar zijn het bewijs van ons respect voor elkaar. Wij moeten ons gaan bezighouden met de eisen van onze nieuwe gedigitaliseerde wereld. Hartelijk dank voor uw aandacht!
Patten
 - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de geachte afgevaardigde nu alvast feliciteren met haar verjaardag morgen. Mijn eigen verjaardag is net achter de rug. Ik begon vanochtend om negen uur met mijn eerste betoog, net na mijn verjaardag, en het doet mij genoegen dat ik nu - zes debatten later - bijna de verjaardag van de geachte afgevaardigde mag verwelkomen. In ieder geval heb ik vanochtend met alle plezier de spits afgebeten en zet ik met evenveel plezier een punt achter dit levendige debat. Dit debat heeft voor mij nog een extra dimensie gekregen door de ontdekking dat de geachte afgevaardigde een ramsjexemplaar van mijn boek heeft gevonden. Ik hoop dat het behalve een ramsjexemplaar niet ook een gesigneerd exemplaar was! Ik kan hem namelijk de verzekering geven dat hij nog veel meer goedkope exemplaren had kunnen aantreffen tussen de illegale kopieën die de afgelopen drie á vier jaar in Azië zijn geproduceerd.
Dan ga ik nu over naar het erg serieuze onderwerp dat de afgelopen jaren veel emoties heeft losgemaakt en ook veel intellectuele energie heeft gekost: de systemen van vaste boekenprijzen in de lidstaten, een kwestie die, zoals een aantal afgevaardigden heeft opgemerkt, al een behoorlijke tijd speelt.
De Commissie deelt de mening van het Hof van Justitie dat echte nationale, vaste boekenprijzen niet aanvechtbaar zijn zo lang ze de beginselen in acht nemen die door het Hof gedefinieerd zijn en ze geen belemmeringen opleveren voor de handel tussen lidstaten.
Op basis van de jurisprudentie van het Hof handhaaft de Commissie haar standpunt dat het niet noodzakelijk is om deze systemen te harmoniseren. Dit is in overeenstemming met de beginselen van de interne markt en de doelstellingen van het cultuurbeleid.
Zoals het Parlement waarschijnlijk bekend is, heeft de Commissie onlangs een voorstel ingediend voor de regulering van verkooppromotie. Op basis van dat voorstel zijn nationale vaste boekenprijzen expliciet toegestaan. Tegelijkertijd wordt in het voorstel ook bepaald dat lidstaten geen beperking aan de waarde van de verkooppromotie mogen opleggen, tenzij het boeken met korting betreft. Dit neemt wellicht een aantal twijfels weg bij geachte afgevaardigde met betrekking tot zaken die verband houden met cultuur.
Het is mij opgevallen dat de geachte afgevaardigde met de ontwerpresolutie streeft naar een communautaire definitie van 'omzeiling? van de nationale vasteboekenprijssystemen, waarbij deze definitie ook zou moeten gelden voor boekenhandelaren in andere lidstaten.
In deze definitie wordt het begrip 'omzeiling? te breed opgevat. Dit zou de vrije intracommunautaire handel van boeken kunnen ondermijnen, met name via internet. Ik heb ook geconstateerd dat in het voorstel van de geachte afgevaardigde geen garantie wordt gegeven tegen de negatieve gevolgen ervan voor de handel tussen lidstaten.
Dan zou ook nog de kwestie van de rechtsgrondslag een rol kunnen spelen. Krachtens de culturele bepalingen van artikel 151 van het Verdrag kan de Gemeenschap samenwerking op dit gebied wel bevorderen maar niet wettelijk regelen. De subsidiariteitsaspecten van een dergelijk voorstel zouden dan ook bijzonder zorgvuldig bestudeerd moeten worden.
Een andere overweging is het vaste streven van de Commissie naar een betere regulering. In elk voorstel tot verandering van een wettelijke situatie waar het Hof een uitspraak over heeft gedaan, moeten de voordelen daarvan duidelijk worden aangetoond. Op dit moment zijn er geen aanwijzingen dat de jurisprudentie van het Hof verder gepreciseerd moet worden.
De Commissie zal de voorgestelde richtlijn van het Parlement tegen de achtergrond van de jurisprudentie van het Hof onderzoeken en zal in overleg met de lidstaten beoordelen of een initiatief noodzakelijk is, en in welke vorm. In dit stadium is er echter weinig of geen overtuigend bewijs dat een wetgevende actie noodzakelijk, of überhaupt zelfs zinvol is.
De Commissie zal de markten blijven volgen en de effecten ervan onderzoeken op een potentiële omzeiling van de nationale vasteboekenprijssystemen. Hierbij zal rekening worden gehouden met zowel de culturele diversiteit van de boekenmarkt als met de bestaande, eenduidige jurisprudentie van het Hof van Justitie!
Het is nog dertig seconden te vroeg, maar toch alvast 'hartelijk gefeliciteerd'!

De Voorzitter.
Ook namens ons allemaal.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 00.00 uur gesloten)

Zrihen (PSE)
Afgezien van filosofische overwegingen wordt met het zesde kaderprogramma voor onderzoek een duidelijk signaal aan de wetenschappelijke wereld afgegeven over de verantwoordelijkheden die het Europees Parlement in staat is te nemen.
De wetenschap hoort in de samenleving de plaats in te nemen die haar toekomt. Een land heeft alleen toekomst als kennis en wetenschap zich kunnen ontwikkelen. Door blijk te geven van onze wil om op Europees niveau een ruimte van onderzoek en innovatie te creëren, maken wij duidelijk dat we met onze tijd mee willen gaan.
Met het zesde kaderprogramma maakt Europa duidelijk dat het technologisch vooruitstrevend, innoverend, concurrerend en dynamisch wil zijn en dat het aan zijn toekomst wil bouwen. Kijk maar naar het belang dat in het programma wordt gehecht aan het onderzoek op menselijk en maatschappelijk gebied, op dat van het milieu, de duurzame ontwikkeling, de nieuwe mobiliteit, de gelijke kansen, de universiteiten, het hoger onderwijs en de openstelling naar de rest van de wereld.
Om die reden hoop ik dat er dagelijks en daadwerkelijk vorderingen zullen worden geboekt met de Europese eenwording.

Bonde, Krarup, Okking en Sandbæk (EDD)
Wij stemmen voor het verslag omdat wij een oplossing willen voor het probleem van de burgers van Kaliningrad. Het lijkt echter alsof men waterpokken behandelt door de huid af te schrapen in plaats van ermee naar de dokter te gaan. Het werkelijke probleem is de sluiting van de buitengrenzen in de Schengen-samenwerking. Kaliningrad is slechts één concreet voorbeeld van de gevolgen die Fort Europa voor de arme mensen buiten de EU zal hebben. Met de oprichting van Fort Europa creëren wij een nieuw ijzeren gordijn door Europa heen. De sluiting van de grenzen tussen Rusland en Polen en Litouwen is even onnatuurlijk voor de burgers van deze landen als de Berlijnse muur was voor de inwoners van Berlijn.

