Razem na rzecz zdrowia: Strategiczne podejście dla UE na lata EU 2008-2013 (debata) 
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia jest sprawozdanie przygotowane przez pana posła Alojza Peterlego w imieniu Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności w sprawie białej księgi pt. "Razem na rzecz zdrowia: strategiczne podejście dla UE na lata 2008-2013.
Alojz Peterle
sprawozdawca. - (SL) Przedmiotowe sprawozdanie dotyczy wszystkich - zarówno chorych, jak i zdrowych. Zdrowie jest jedną z kluczowych kwestii społecznych i politycznych, od których zależy przyszłość Unii Europejskiej. Znaczenie zdrowia, jako czynnika ekonomicznego jest wyraźnie określone w strategii lizbońskiej. Zdrowie stanowi jedną z najcenniejszych wartości w ludzkim życiu, która jednak w wyniku występowania niepokojących tendencji zdrowotnych, szczególnie wzrostu liczby zachorowań na raka, choroby układu krążenia, cukrzycy oraz nasilenia się problemu otyłości - pomimo postępów w medycynie - znajduje się w rosnącym niebezpieczeństwie. Ponadto pojawiają się nowe wyzwania, takie jak starzenie się ludności, zmiany klimatyczne, rosnące ceny żywności i globalizacja.
Mówi się o pandemii i terroryzmie biologicznym. Z jednej strony WHO przewiduje w nadchodzących latach epidemię raka, a z drugiej strony z kolei coraz bardziej rośnie zapotrzebowanie na swobodny przepływ pacjentów i pracowników służby zdrowia. Systemy zdrowotne i ich finansowanie znajdują się pod rosnącą presją. W ostatnich latach koszt leków rośnie szybciej niż ogólny koszt opieki zdrowotnej, budząc wśród obywateli zaniepokojenie co do równości dostępu do opieki zdrowotnej oraz trwałości systemów zdrowotnych.
Obywatele martwią się, że nie wszyscy otrzymają wystarczającą opiekę zdrowotną. Obywatele nie są zainteresowani debatami w sprawie kompetencji; są przede wszystkim zainteresowani najlepszymi sposobami na utrzymanie zdrowia. Niepokoi ich także kwestia równości dostępu do opieki zdrowotnej, który znacznie się różni zarówno pomiędzy państwami członkowskimi, jak i w poszczególnych krajach. Co do raka - różnice w poziomie przeżywalności między nowymi a starymi państwami członkowskimi są tak znaczne, że usprawiedliwiają mówienie o "zdrowotnej żelaznej kurtynie”. Dlatego też w ramach europejskiej agendy politycznej należy położyć większy nacisk na kwestię zdrowia. Nie chodzi tu o jeszcze jeden punkt porządku dziennego, lecz o ludzkie życie. W związku z tym musimy przyjąć wspólne podejście strategiczne.
Pod koniec 2007 r. Komisja Europejska przyjęła strategię zdrowotną zatytułowaną "Razem na rzecz zdrowia”, której podstawą jest zobowiązanie państw członkowskich i Unii do pielęgnowania wspólnych wartości i zasad z zakresu polityki zdrowotnej, przy jednoczesnym zapewnieniu obywatelom warunków umożliwiających wykonywanie praw i obowiązków związanych z ich własnym zdrowiem w ciągu całego życia oraz ich aktywny udział w procesach decyzyjnych, a także do dostosowania opieki zdrowotnej do potrzeb pacjentów, do ograniczenia nierówności zdrowotnych między poszczególnymi grupami społecznymi, państwami członkowskimi i regionami, do postrzegania inwestycji zdrowotnych jako warunku rozwoju gospodarczego oraz do konsekwentnego uwzględniania kwestii zdrowia w polityce na wszystkich szczeblach.
Bez wątpienia sektor zdrowia potrzebuje długoterminowego strategicznego i kompleksowego podejścia, które będzie wymagało współpracy wszystkich głównych zainteresowanych w państwach członkowskich i na szczeblu Unii Europejskiej. Jeśli chcemy poprawić współpracę, powinniśmy określić, jakie formy współpracy międzyinstytucjonalnej mogą wzmocnić skuteczność naszych wspólnych wysiłków.
Potrzebujemy zasadniczego strategicznego przełomu w dziedzinie zapobiegania chorobom. Chociaż znaczenie zapobiegania chorobom podkreślane jest od wielu lat, nadal przeznacza się na nie tylko 3% budżetów służby zdrowia w państwach członkowskich. Jednocześnie wiemy, że to właśnie polityka zapobiegawcza pomogłaby w osiągnięciu o wiele lepszych wyników. Około 40% chorób wiąże się z niezdrowym trybem życia. Można zapobiec jednej trzeciej zachorowań na raka. Jednym z głównych przesłań przedmiotowego sprawozdania jest wezwanie Komisji do przygotowania ambitnego planu wdrażania środków zapobiegawczych na cały pięcioletni okres.
Pragnę podziękować kontrsprawozdawcom, Komisji i każdemu, kto przyczynił się do konsensusu dotyczącego niezbędnych działań mających na celu wprowadzenie ulepszeń w zakresie zdrowia.
Charlie McCreevy
komisarz. - Panie przewodniczący! Zabieram głos w tej debacie w imieniu mojego kolegi komisarza Vassiliouego.
Chciałbym podziękować sprawozdawcy, panu Peterlemu, za przygotowane sprawozdanie oraz posłom do PE za ich zainteresowanie białą księgą postulującą przyjęcie unijnej strategii zdrowotnej.
Jestem bardzo zadowolony z poparcia Parlamentu dla przedstawionych w białej księdze celów i zasad dotyczących zdrowia.
Komisja z radością przyjmuje to sprawozdanie i w pełni zgadza się z głównymi kwestiami w nim poruszonymi, w szczególności z potrzebą zajęcia się nierównościami zdrowotnymi, skupienia się na propagowaniu zdrowia poprzez zachęcanie do zdrowego trybu życia i pomocy w zapobieganiu chorobom.
Z radością mogę powiedzieć, że te kwestie znajdują się na pierwszych miejscach w planach prac Komisji w zakresie ochrony zdrowia.
Nierówności zdrowotne występujące między poszczególnymi regionami UE i między poszczególnymi grupami społeczno-gospodarczymi stanowią rosnący problem, w związku z czym Komisja zamierza w przyszłym roku podjąć działania mające pomóc w zmniejszeniu różnic zdrowotnych na terytorium UE.
Komisja w pełni podziela pogląd, że niezbędne jest propagowanie zdrowego trybu życia, w szczególności zdrowego odżywiania. Wszyscy zgadzamy się, że do tego potrzebne są działania skierowane do obywateli w każdym wieku, działania w szkołach i w miejscu pracy, a także w innych środowiskach.
To jest główny element strategii zdrowotnej, w związku z którym w najbliższych latach będą powstawać różne inicjatywy. Tymczasem będziemy aktywnie kontynuować realizację naszych strategii dotyczących odżywiania, nadwagi i otyłości oraz szkód związanych ze spożywaniem alkoholu.
Komisja zgadza się również całkowicie z Parlamentem, co do konieczności wzmożenia wysiłków zmierzających do zapobiegania chorobom.
Oprócz zachęcania do zdrowego trybu życia, podzielamy także pogląd dotyczący konieczności wspierania skutecznych badań przesiewowych w celu wykrywania chorób, zwłaszcza raka, na wczesnym etapie oraz propagowania większej wymiany najlepszych praktyk.
Komisja aktywnie wspiera wdrażanie zalecenia Rady w sprawie badań przesiewowych w kierunku raka i ostatnio zaktualizowała wytyczne UE dotyczące raka piersi i raka szyjki macicy. Musimy jednak zrobić jeszcze więcej, by wspierać walkę z rakiem w ramach systemów zdrowotnych.
Z radością mogę ogłosić, że Komisja zamierza uruchomić w przyszłym roku unijną platformę działań na rzecz walki z rakiem, by pomóc państwom członkowskim w wymianie wiedzy i dobrych praktyk z zakresu zapobiegania chorobom nowotworowym i ich leczenia.
Komisja z zadowoleniem przyjmuje podkreślenie przez Parlament roli, jaką zdrowa siła robocza odgrywa w realizacji agendy lizbońskiej.
Teraz chciałbym odnieść się do kilku innych kwestii poruszonych w sprawozdaniu.
Parlament wzywa do stworzenia europejskich ośrodków referencyjnych. Chodzi o wiodące ośrodki posiadające wiedzę fachową w zakresie określonej problematyki, takiej jak rzadkie choroby wymagające połączenia wiedzy fachowej i zasobów, których nie posiada wiele spośród państw członkowskich.
Komisja wykorzysta zasady uzgodnione przez państwa członkowskie w odniesieniu do tych ośrodków i będzie kontynuowała prace mające na celu ich wspieranie w ramach przyszłej dyrektywy w sprawie praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej.
Parlament podkreśla także zapotrzebowanie na skuteczne środki pozwalające walczyć z rosnącym problemem oporności na antybiotyki. Komisja podziela te obawy i aktywnie wspiera wdrażanie przez państwa członkowskie zaleceń Rady dotyczących oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. W przyszłym roku przedstawimy sprawozdanie w tej sprawie.
I wreszcie Komisja zgadza się z opinią, że polityka zdrowotna i społeczna muszą być prowadzone przy bliższej współpracy. Uwzględnienie problemów zdrowotnych w innych realizowanych dziedzinach polityki jest w rzeczywistości główną zasadą naszej strategii i obecnie sprawdzamy możliwość synergii szerokiego zakresu problemów w ramach tych dwóch dziedzin polityki.
Podsumowując, Komisja i Parlament mają wspólną wizję odnośnie do kluczowych zagadnień zdrowotnych, którymi należy się zająć.
Nadszedł czas, by zintensyfikować prace na rzecz stworzenia strategii i przekuć słowa w czyny.
Komisja będzie blisko współpracowała z Parlamentem, Radą, państwami członkowskimi i społeczeństwem obywatelskim, by przełożyć założenia strategiczne na poprawę zdrowia wszystkich w Unii Europejskiej.
Dziękuję zatem za okazane wsparcie i z niecierpliwością czekam na wysłuchanie państwa opinii.
Milan Cabrnoch
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych. - (CS) Panie przewodniczący, panie i panowie! Zdrowie, zaraz obok wolności, to dla większości z nas sprawa najważniejsza. Zdrowie jest warunkiem koniecznym szczęśliwego życia i pomyślności społeczeństwa. Musimy nieustannie powtarzać i podkreślać, że dbanie o zdrowie nasze i naszych bliskich jest osobistym obowiązkiem każdego z nas. Zdrowie jest wypadkową odziedziczonych przez nas genów, trybu życia i środowiska, w którym żyjemy. Do czynników wpływających na stan naszego zdrowia należą: wychowanie, nabyte przyzwyczajenia, sposób odżywiania, aktywność fizyczna, warunki pracy i mieszkania. Ostatnie miejsce na tej liście zajmuje wpływ opieki zdrowotnej.
Całkiem słusznie Wspólnota jest odpowiedzialna za ochronę zdrowia publicznego. Usługi zdrowotne i sposób ich organizacji, ich jakość i finansowanie należą jednak całkowicie do obowiązków państw członkowskich UE. Naszym wspólnym celem jest zapewnienie wszystkim potrzebującym jakości i bezpieczeństwa opieki zdrowotnej oraz szerokiego do niej dostępu. W tak trudnych warunkach każde państwo poszukuje własnego sposobu zapewnienia swoim obywatelom jak najlepszych usług zdrowotnych. Unia Europejska wniosła w tym zakresie wartość dodaną: różnorodność niezależnych systemów, możliwość współuczestniczenia w sukcesie i uniknięcia błędów popełnionych przez naszych przyjaciół.
Zgodnie z tym, co podkreślali moi przedmówcy opieka zdrowotna to bardzo rozległy problem. Dlatego osobiście żałuję, że w Parlamencie Europejskim nie wiadomo jednoznacznie, kto spośród nas zajmuje się kwestią zdrowia i opieki zdrowotnej. Jednego dnia postrzegamy opiekę zdrowotną jako usługę na rynku wewnętrznym, drugiego zaś dnia jako kwestię bezpieczeństwa społecznego, by przy jeszcze innej okazji uznać ją za kwestię zdrowia publicznego. Chciałbym wezwać pana przewodniczącego i każdego z nas, byśmy teraz, gdy poddajemy pod debatę ten ważny dokument, zastanowili się nad możliwością powołania w następnej kadencji Parlamentu Komisji ds. Zdrowia przy Parlamencie Europejskim.
Siiri Oviir
sprawozdawczyni komisji opiniodawczej Komisji Praw Kobiet i Równouprawnienia. - (ET) Panie przewodniczący, panie komisarzu, koleżanki i koledzy! Zdrowie jest jednym z najważniejszych zasobów każdego człowieka. Strategia zdrowotna Unii Europejskiej na XXI wiek powinna gwarantować wysoki poziom jednolitej ochrony zdrowotnej dostępnej wszystkim mieszkańcom Europy. Niestety obecne systemy zdrowotne państw członkowskich znacznie różnią się między sobą, a na terenie Europy obywatele nie mają zagwarantowanych jednolitych i skutecznych działań w zakresie zdrowia.
Z radością przyjmuję białą księgę Komisji Europejskiej w sprawie strategii dotyczącej opieki zdrowotnej, mimo że, podobnie jak sprawozdawca, uważam że biała księga nie wyznacza konkretnych, wymiernych i wyraźnych celów, których osiągniecie mogłoby i powinno przynieść namacalne korzyści.
Opieka zdrowotna wymaga efektywnego wsparcia politycznego we wszystkich obszarach i na wszystkich szczeblach. Stąd mój apel do Komisji, by w przyszłości uwzględniła kwestie związane ze zdrowiem publicznym we wszystkich obszarach polityki UE i by nie zapominała o włączeniu zagadnień płci do głównego nurtu wzmocnionej polityki zdrowotnej.
Dziękuję sprawozdawcy za wykonaną pracę, a państwu za uwagę.
Françoise Grossetête
w imieniu grupy PPE-DE. - (FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Obecnie prowadzimy dyskusję nad białą księgą w sprawie zdrowia na lata 2008-2013, a zdrowie jest oczywiście podstawowym prawem każdego z nas.
Przed nami stoi wiele wyzwań: nowotwory, choroby układu krążenia, otyłość, cukrzyca i przede wszystkim starzenie się ludności, nie wspominając o nieustającym zagrożeniu pandemiami. Jeśli chodzi o te kwestie zdrowotne nasi współobywatele oczekują od nas wiele: kiedy mówimy o wartości dodanej wniesionej przez Unię Europejską, mówimy o tych obszarach, w których skutki odczuwane przez współobywateli są najcięższe, a ich oczekiwania wobec nas - największe!
Niestety przedmiotowa biała księga jest żałośnie powierzchowna i nie oferuje żadnych konkretnych propozycji. Na szczęście jednak nasz kolega, pan poseł Peterle, znacznie poprawił jej treść. Być może rzeczywiście należałoby powtórzyć raz jeszcze: przy wielu okazjach w tej Izbie rozmawialiśmy już o kwestiach zdrowotnych i wszyscy popieramy ideę zdrowia dla wszystkich i wprowadzenia, poprzez zintegrowane podejście, wysokich standardów w tym zakresie. Ważne jest inwestowanie w działania zapobiegawcze. Chcemy tego, ale nie działamy, ponieważ nieustannie napotykamy na nadmiernie ograniczone budżety, szczególnie w zakresie badań. Jeszcze nie zrozumieliśmy, że zapobieganie kosztuje znacznie mniej, niż leczenie.
Konieczne jest uwzględnienie kwestii starzenia się ludności i skutków, jakie niesie dla społeczeństwa: skutków gospodarczych, społecznych i zdrowotnych. Musimy jednak mniej mówić, a więcej robić: kluczowe jest reagowanie na oczekiwania obywateli. Należy wysyłać bardzo wyraźny przekaz skupiający się na dobrych praktykach: potrzebie aktywności fizycznej, zrównoważonej diety, a przede wszystkim odpowiedzialności, zarówno państw członkowskich UE, jak i każdego obywatela Europy.
Glenis Willmott
w imieniu grupy PSE. - Panie przewodniczący! Moje ugrupowanie polityczne popiera białą księgę Komisji w sprawie strategii zdrowotnej. W szczególności zaś popieramy skupienie uwagi na zapobieganiu, edukowaniu i zachęcaniu do zdrowszego trybu życia. Bardzo ważne jest planowanie ochrony naszych obywateli przed zagrożeniami zdrowotnymi i pandemiami oraz dążenie do zmniejszenia nierówności zdrowotnych na terytorium UE.
Potrzebne nam są nowe wytyczne dotyczące: badań przesiewowych w kierunku chorób nowotworowych, dyrektywy w sprawie dawstwa narządów, ulepszonych mechanizmów nadzoru, pozwalające reagować na zagrożenia zdrowotne i udoskonalonej wymiany najlepszych praktyk. Jednak w odniesieniu do zagadnień e-zdrowia przestrzegam, by zachować ostrożność. W tej dziedzinie musimy stworzyć dokładne zasady określające wyraźne ramy działania. Musimy wyraźnie zaznaczyć, że działania z zakresu e-zdrowia nie powinny wykluczać osób nieznających się na obsłudze Internetu i nie powinny zastępować konsultacji z lekarzem. Mówiąc o tym, potrafię dostrzec wiele pozytywnych stron, ale musimy także mieć świadomość potencjalnych zagrożeń.
Na szczeblu UE istnieje ponadto potrzeba większego ukierunkowania polityki zdrowotnej. Pracując w charakterze kontrsprawozdawcy podczas przygotowania przedmiotowego sprawozdania zauważyłam, że istnieje zbyt wiele grup roboczych i obszarów interwencji, grup ekspertów i grup zadaniowych, spośród których wiele zostało utworzonych jako flagowe projekty poszczególnych prezydencji lub pod wpływem nacisków ze strony posłów tej Izby lub innych grup.
Uważam, że w dziedzinie zdrowia UE może wnieść dużą wartość dodaną, ale należy właściwie skoncentrować dostępne zasoby, a osiągnięte wyniki powinny być warte wydanych pieniędzy.
Nalegam, by koledzy posłowie zagłosowali za moją poprawką 2, w której wzywam Komisję do przeprowadzenia przeglądu bieżących obszarów interwencji. Namawiam także wszystkich posłów do poparcia przygotowanych przeze mnie poprawek dotyczących ochrony zdrowia naszych obywateli przed zagrożeniami w miejscach pracy. Zwracam się z prośbą do Komisji, by odpowiednio zareagowała w szczególności na zaproponowane przeze mnie poprawki 1 i 6 dotyczące narażenia na działanie substancji toksycznych mających wpływ na zdolności reprodukcyjne.
Bardzo duże znaczenie ma uwzględnienie w przyszłych wnioskach dotyczących przeglądu dyrektywy w sprawie substancji rakotwórczych także substancji toksycznych mających wpływ na zdolności reprodukcyjne. Wydaje mi się, że Komisja dokonała w tym zakresie zwrotu o 180 stopni i byłabym wdzięczna, gdyby wyjaśniła swoje stanowisko.
Marios Matsakis
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Wszyscy zgodnie uważają, że zdrowie jest dla naszych obywateli jedną z największych wartości, ale jak wszyscy wiemy na mocy artykułu 152 traktatu z Amsterdamu, zagadnienia związane ze zdrowiem należą wyłącznie do kompetencji państw członkowskich. Ta oczywista antyteza nie jest jedynie dziwną osobliwością unijnego prawa; w praktyce bardzo hamuje nasze wysiłki mające na celu osiągnięcie optymalnych celów zdrowotnych w obrębie UE. I można się zastanawiać, czemu pozwalano, by ta sytuacja trwała bez zmian przez tak długi okres. Powód jest oczywiście finansowy. Opieka zdrowotna jest bardzo kosztowna i jej ulepszenie w stopniu pozwalającym na osiągnięcie pożądanej równości w całej UE oznaczałoby duży wzrost kosztów w niektórych państwach członkowskich.
I wszyscy możemy tu w Parlamencie krytykować występujące między bogatymi i biednymi państwami członkowskimi różnice w oczekiwanej długości życia, śmiertelności noworodków, w poziomie przeżywalności w przypadku zachorowania na raka, ale większość z nas nie potrafi wskazać prawdziwych winnych takiej sytuacji, a mianowicie niezdolności UE do zabezpieczenia pomocy finansowej dla swoich biedniejszych członków, by pomóc im wyrównać poziom opieki zdrowotnej i tym samym powstrzymać ich rządy od sprzeciwiania się możliwości wyłączenia zdrowia z zakresu wyłącznych kompetencji krajowych.
Można stwierdzić, że jest to smutna refleksja nad podstawowymi wartościami wyznawanymi w praktyce w UE, gdzie, jeżeli chodzi o kompetencje, większe znaczenie przywiązujemy do zasad rynku wewnętrznego obowiązujących nasze firmy, niż na przykład do opieki zdrowotnej dla naszych obywateli.
Moim zdaniem nadszedł czas na pilną zmianę postanowień artykułu 152 traktatu z Amsterdamu, a można to osiągnąć jedynie poprzez wspólne wysiłki Rady, Komisji i Parlamentu.
My, parlamentarzyści, powinniśmy zrobić, co w naszej mocy, by doprowadzić do niezbędnych zmian. W związku z tym najważniejszym aspektem strategii zdrowotnej od strony praktycznej jest oczywiście zapobieganie chorobom. Każdy wie, że generalnie największymi wrogami zdrowia są palenie tytoniu, otyłość, alkohol, narkotyki, spożywanie dużej ilości cukru i stresujący, niezdrowy tryb życia. Lecz czy robimy wystarczająco dużo, by uwolnić naszych obywateli od tych przekleństw? Raczej nie.
Weźmy na przykład palenie tytoniu. Jak możemy twierdzić, że robimy wszystko, co w naszej mocy, by zapobiegać paleniu, jeśli w UE wciąż subsydiujemy uprawianie tytoniu, nadal zezwalamy na nieopodatkowaną sprzedaż papierosów na pokładach samolotów i statków podróżujących do i z UE, nadal nakładamy na tytoń relatywnie niski podatek, biorąc pod uwagę ogromne koszty zdrowotne ponoszone przez palaczy, wciąż dopuszczamy do emitowania telewizyjnych reklam promujących w sposób pośredni wyroby tytoniowe i wciąż mamy przepisy prawa dotyczące palenia, które w niewielkim stopniu zostały w UE wdrożone w pełnym zakresie?
Nie mam już czasu, by powiedzieć więcej na temat zapobiegania, ale myślę, że głównym punktem mojej wypowiedzi jest podkreślenie potrzeby wprowadzenia zmian w kompetencjach z zakresu zdrowia.
Mieczysław Edmund Janowski
w imieniu grupy UEN. - Panie Przewodniczący! Dziękuję posłowi sprawozdawcy za wykonaną pracę. Dobrze, iż w ślad za ubiegłorocznym dokumentem strategicznym przygotowanym przez Komisję, możemy dziś podjąć ten ważny temat.
Należy zatem podkreślić znaczenie profilaktyki, właściwego odżywiania się, jakości wody pitnej oraz powietrza, zdrowego trybu życia, wczesnego wykrywania schorzeń i możliwie szybkiego ich leczenia. Dziś możemy zaobserwować wielkie różnice w dostępie do opieki zdrowotnej, jakie występują między poszczególnymi krajami oraz między różnymi grupami społecznymi. Tutaj przejawia się ewidentny brak spójności społecznej. Te nierówności widoczne są także w odniesieniu do wskaźnika przeżywalności w chorobach nowotworowych, chorobach układu krążenia i innych. Z zatroskaniem należy dostrzec wzrost liczby osób cierpiących na choroby psychiczne. Wiele do życzenia pozostawiają także nasze metody leczenia, zwłaszcza nadużywanie antybiotyków i sterydów.
Niepokój budzą również systemy ubezpieczeń zdrowotnych, które często okazują się niewydolne. Mając świadomość tego, jak cenne jest zdrowie i że nasze życie biologiczne jest ograniczone, przypomnę słowa polskiego poety Aleksandra Fredry "szanuj zdrowie należycie, bo jak umrzesz, stracisz życie”.
Adamos Adamou
Panie przewodniczący! Pragnę wyrazić moje podziękowania dla pana Peterlego za jego próbę dodania nowych kierunków polityki i działań do wspólnotowej strategii zdrowotnej. Za cel postawił promowanie równego dostępu do zintegrowanego systemu zdrowotnego jako podstawowego i niezbywalnego prawa każdego obywatela.
Musimy zatem ciężko pracować, by politycznie uświadomić zainteresowanym organizacjom istnienie zasady mówiącej, że o ile chodzi o zdrowie, finansowanie jest równoznaczne z inwestowaniem. W tym miejscu chciałbym dodać, że zgadzam się ze stanowiskiem pana posła Matsakisa. Powinniśmy skoncentrować się na profilaktyce chorób poprzez promowanie zdrowego trybu życia i zapewnienie optymalnego leczenia, a także na inwestowaniu w nowe technologie i badania.
Naszym celem musi być stworzenie polityki ponadsektorowej, skoordynowanej na różnych szczeblach. Taka polityka miałaby na celu sprostanie kluczowym wyzwaniom związanym ze starzeniem się ludności i dużymi nierównościami wpływającymi na systemy zdrowotne państw członkowskich.
Irena Belohorská
(SK) W dyskusji na temat wspólnego podejścia Unii Europejskiej do zdrowia naszym głównym założeniem musi być wzmocnienie norm z zakresu świadczenia usług zdrowotnych. Celem Unii Europejskiej musi być wyeliminowanie wciąż znacznych rozbieżności pomiędzy nowymi a starymi państwami członkowskimi.
Ponieważ państwa członkowskie mają odmienne cele w zakresie polityki zdrowotnej, potrzebna jest długoterminowa i strategiczna współpraca, by możliwe było osiągnięcie porozumienia w sektorze zdrowia na terytorium Unii Europejskiej. Niezbędne jest także inwestowanie w działania profilaktyczne i publiczne programy edukacyjne. Lepsze wyniki można osiągnąć dzięki stosowaniu polityki profilaktycznej, gdyż powszechnie wiadomo, że prawie połowa chorób jest związana z niezdrowym stylem życia.
Zgadzam się z prośbą pana posła Peterlego, by właśnie dlatego Komisja przygotowała długoterminowy plan działań na rzecz profilaktyki. Pomogłoby to w poprawieniu stanu zdrowia ludności Europy. Także prowadzenie badań z zakresu medycyny przyczynia się do zapobiegania chorobom i sprawia, że stają się łatwiejsze do wyleczenia. I tak na przykład Unia Europejska nie inwestuje wystarczających sum w badania nad chorobami nowotworowymi: poziom inwestycji unijnych stanowi mniej niż jedną piątą inwestycji USA. Naprawienie tego mankamentu leży w interesie wszystkich obywateli Europy.
Pod względem zwiększenia świadomości pacjentów przydatnym pomysłem jest stworzenie centrów informacyjnych i doradczych, które pomagałyby pacjentom, pracownikom służby zdrowia i całemu sektorowi zdrowotnemu. Jeśli tylko osiągniemy te cele, Unia Europejska zbliży się do przyjęcia wspólnego podejścia do kwestii zdrowia.
Bogusław Sonik
(PL) Panie Przewodniczący! Z pełną aprobatą przyjąłem przedstawione sprawozdanie kolegi Peterle z Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności "Razem na rzecz zdrowia: Strategiczne podejście dla Unii Europejskiej na lata 2008-2013”. Szczególnie, że jego przedmiot jest jednym z najbardziej palących problemów Unii Europejskiej oraz całego świata. Godnym podkreślenia jest fakt, iż jest to pierwszy strategiczny program kompleksowo prezentujący podejście Unii do polityki zdrowotnej, przedstawiający wyznawane przez Wspólnotę wartości i cele, jakie stawia sobie ona w tym zakresie. Jest to również strategia wyróżniająca Unię na tle innych systemów zdrowotnych i może być dla nich przykładem.
Cieszę się, że docierają informacje o pozytywnym przyjęciu strategii w państwach członkowskich oraz o tym, że niektóre państwa już podjęły działania w celu wypracowania wspólnego stanowiska oraz włączenia strategii do narodowych planów zdrowotnych (przykładem może być Słowenia). Działania takie zostały również podjęte w Polsce.
Uwzględniając fakt, że nie można mówić o strategii zdrowotnej nie biorąc pod uwagę sposobów finansowania służby zdrowia, które napędzają deficyt budżetowy w wielu krajach Unii Europejskiej, uważam, że plan strategiczny powinien być rozpatrywany z uwzględnieniem sposobów finansowania publicznej służby zdrowia w krajach członkowskich.
Chciałbym zwrócić uwagę na kwestię, która była już kiedyś przedmiotem naszej debaty. Mam tutaj na myśli sprawę nowych technologii informacyjnych i ich wpływu na dzieci i młodzież. Sprawa negatywnego oddziaływania niepoddanych kontroli gier komputerowych oraz Internetu, uzależnienia i choroby z tym związane, stają się coraz poważniejszym problemem cywilizacyjnym i społecznym, dotykającym szczególnie dzieci i młodzież. Komisja i Rada Europejska wypracowują aktualnie właściwy mechanizm współpracy w zakresie polityki zdrowotnej i dobrym kierunkiem byłoby nasze zaangażowanie się we wdrażanie tego projektu.
Anne Ferreira
(FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie sprawozdawco, panie i panowie! Po pierwsze chciałabym pogratulować sprawozdawcy wykonanej pracy, która wniosła ulepszenia do początkowej wersji tekstu.
Przedmiotowa biała księga zaproponowana przez Komisję stanowi pierwszy krok na drodze do ustanowienia wyraźnych i korzystnych celów w dziedzinie zdrowia, ale niestety nie stawia czoła wyzwaniom związanym z jakością opieki zdrowotnej i równym dostępem do niej. Omawiane dziś sprawozdanie nie obejmuje na szczęście początkowych propozycji dotyczących samodzielnego leczenia. Moim zdaniem bagatelizowanie kwestii związanych z samodzielnym leczeniem lub nawet zachęcanie do takiego leczenia jest całkowicie niestosowne z punktu widzenia opieki zdrowotnej, do jakiej winniśmy dążyć. Strategia "razem na rzecz zdrowia” nie może stać się strategią "niech każdy sam troszczy się o siebie w chorobie”.
Wprowadzenie koncepcji aktywnego pacjenta jest niepokojące: ponieważ nie dołączono wyraźnej definicji, powstaje duży margines na dowolność interpretacji. Zachęcanie pacjentów do przejęcia odpowiedzialności za opiekę zdrowotną nad sobą i namawianie grup ludności do samodzielnego reagowania na określone potrzeby zdrowotne to kolejne propozycje, do których należy podchodzić ostrożnie. Musimy pamiętać, że zdrowie jest bardzo szczególną dziedziną, wymagającą wysokiego poziomu kompetencji, i że niektóre problemy są często kwestią życia lub śmierci. Propozycje popierające samodzielne leczenie w połączeniu z koncepcją odpowiedzialności indywidualnej zdają się nie odpowiadać na wyzwania zdrowotne, jakimi musimy się zająć i stanowią odejście od zasad solidarności.
Muszę skrytykować jeszcze jeden punkt: ułatwienie mobilności pracowników służby zdrowia. Może to mieć bardzo poważne konsekwencje dla terytorialnego rozmieszczenia personelu i skutkować pogorszeniem się już i tak niebezpiecznej sytuacji w niektórych państwach członkowskich. Zamiast wspierać mobilność pracowników służby zdrowia, lepiej byłoby położyć nacisk na wymianę dobrych praktyk zdrowotnych pomiędzy wszystkimi państwami członkowskimi. Uważam także, że należy popierać tworzenie internetowych zasobów zdrowotnych. Jest to inicjatywa pozytywna i innowacyjna, do której dostęp ma jednak jedynie mniejszość osób.
Oczywiście popieram przedstawione przez moich kolegów poprawki dotyczące zdrowia w miejscu pracy. Jest to zagadnienie bardzo istotne, ponieważ problemy zdrowotne związane z pracą stają się coraz bardziej powszechne.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
(PL) Panie Przewodniczący! W tej debacie chcę zwrócić uwagę na trzy kwestie. Po pierwsze, pomiędzy starymi a nowymi państwami członkowskimi występują poważne nierówności zdrowotne, co w sposób skumulowany wyraża się w bardzo wyraźnej różnicy w oczekiwanej długości życia wynoszącej dziewięć lat w przypadku kobiet i aż trzynaście lat w przypadku mężczyzn. Powinniśmy dążyć do tego, aby te różnice ulegały znaczącemu zmniejszeniu.
Po drugie, konieczne jest wyraźne zwiększenie nakładów na zapobieganie chorobom, ponieważ do tej pory na ten cel przeznaczanych jest zaledwie 3% nakładów. Wiadomo przecież, że aż 40% chorób wiąże się z niezdrowym trybem życia i w dużej mierze można im skutecznie zapobiegać.
Po trzecie wreszcie, ponieważ coraz częściej otyłość jest poważną chorobą cywilizacyjną, konieczne jest propagowanie zdrowego trybu życia a także preferencje dla produkcji zdrowej, ekologicznej żywności produkowanej bez stosowania nawozów sztucznych i środków ochrony roślin. Ponieważ tego rodzaju produkcja jest mało wydajna, potrzebuje zwiększonego wsparcia finansowego w ramach Wspólnej Polityki Rolnej.
Urszula Krupa
(PL) Panie Przewodniczący! W omawianym dokumencie podnoszonych jest bardzo wiele ważnych kwestii dotyczących zdrowia i opieki zdrowotnej. Chociaż w konstytucjach poszczególnych krajów zawarte są gwarancje powszechnego dostępu do opieki zdrowotnej, a respektowanie kompetencji państw członkowskich w dziedzinie ochrony zdrowia wraz ze swobodą wyboru usług zdrowotnych jest pozytywnym aspektem, to jednak chciałabym zwrócić uwagę na niebezpieczeństwo, jakie zagraża moim rodakom z powodu planowanego obecnie w Polsce przez rząd przekształcenia wszystkich zakładów opieki zdrowotnej w spółki prawa handlowego nastawione na zysk.
Proponowane reformy przekraczają granice samodecydowania o systemie opieki zdrowotnej, stanowiąc zagrożenie dla fundamentalnych praw człowieka, jakimi są ochrona zdrowia i życia. Waga zagrożenia powinna skłonić Komisję Europejską do stworzenia wytycznych zapobiegających utracie kontroli władzy publicznej nad szpitalami publicznymi prywatyzowanymi wbrew woli społeczeństwa i Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Avril Doyle
Panie przewodniczący! Chciałabym podziękować sprawozdawcy za świetnie przygotowaną odpowiedź na propozycje Komisji.
Wszyscy mamy świadomość, że to państwa członkowskie ponoszą indywidualną odpowiedzialność za decyzje dotyczące organizowania i świadczenia usług zdrowotnych oraz opieki medycznej. Nie powinno to jednak oznaczać zaniedbywania przez nie poważnej współpracy zdrowotnej na szczeblu UE. Istnieje cały szereg kwestii zdrowotnych, takich jak zapobieganie pandemiom oraz swobodny przepływ pacjentów i pracowników służby zdrowia, w przypadku których państwa członkowskie nie będą skuteczne, działając w odosobnieniu i dlatego niezbędne jest prowadzenie działań na szczeblu UE.
Działania UE mogą przyczynić się do stworzenia paneuropejskich sieci ośrodków wiedzy specjalistycznej, które pozwolą na wymianę najlepszych praktyk w takich dziedzinach jak e-zdrowie, nanotechnologia, leczenie rzadkich chorób lub tworzenie ośrodków doskonałości.
UE, przy współudziale państw członkowskich, uczyniła istotny postęp w zakresie ochrony zdrowia, na przykład w dziedzinie prawodawstwa dotyczącego reklamowania wyrobów tytoniowych, w dziedzinie produktów krwiopochodnych, a także w stworzeniu Europejskiego Centrum ds. Kontroli Chorób.
Musimy wzmocnić działania mające na celu zmniejszenie nierówności zdrowotnych na obszarze 27 państw UE, w szczególności poprzez wymianę najlepszych praktyk i lepsze informowanie opinii publicznej o prawach obywateli dotyczących transgranicznej opieki zdrowotnej. Musimy szybko ustanowić przepisy w tej dziedzinie i nie możemy pozwolić, by wyroki Trybunału Sprawiedliwości WE były dla pacjentów jedynym przewodnikiem po Europie. Naszą odpowiedzią musi być stworzenie właściwego prawodawstwa. Ponadto należy przeprowadzić kompleksowe oceny skutków zdrowotnych i poddać przeglądowi całe prawodawstwo w celu stworzenia platformy wymiany myśli i umożliwienia decydentom dokonywania oceny realnych kosztów podejmowanych inicjatyw politycznych z punktu widzenia ludzkiego zdrowia.
Powinniśmy zastosować takie samo podejście, jak do ocen oddziaływania na środowisko, które są obecnie traktowane jako oczywisty sposób informowania prawodawców o sytuacji i są wymogiem zasadniczym formowania większości kierunków polityki podejmowanych przez UE. Nawet podczas obecnego kryzysu ekonomicznego i finansowego zdrowie jest naszym największym majątkiem.
Åsa Westlund
(SV) Panie przewodniczący! Pragnę omówić dwie kwestie. Po pierwsze chodzi o sposób, w jaki musimy poradzić sobie z nadmiernym przepisywaniem antybiotyków, co zostało bardzo dobrze przedstawione w przedmiotowym sprawozdaniu.
Wystarczy, że przyjrzymy się sobie tu w Parlamencie Europejskim, wystarczy nawet, że ja przyjrzę się sobie. Prawdopodobnie nie stałabym dziś w tym miejscu, gdyby nie dostępność skutecznych antybiotyków. Wiele razy byłam chora i jestem przekonana, że uratowały mnie antybiotyki - podobnie, jak uratowały wielu spośród obecnych w tej Izbie. Niestety szanse naszych dzieci na otrzymanie takiej pomocy w przyszłości są zagrożone, ponieważ pozwalamy lekarzom na przepisywanie antybiotyków, gdy nie są potrzebne, a nawet pozwalamy na sprzedaż antybiotyków bez recepty.
Potrzebujemy środków kontroli i zachęty, które powstrzymają tych spośród lekarzy, którzy przyjmują pacjentów dla pieniędzy, od przepisywania antybiotyków, gdy nie jest to konieczne. Wierzę, że UE ma do odegrania niezwykle ważną rolę w tym zakresie, by szerzyć wiedzę na temat różnych sposobów skutecznego zwalczania nadmiernego przepisywania antybiotyków.
Druga kwestia, którą chciałam omówić dotyczy nierówności zdrowotnych i została już poruszona przez licznych przedmówców. Jest jeszcze inny aspekt nierówności zdrowotnej. Nie chodzi jedynie o nierówności występujące między poszczególnymi krajami. Nierówności występują także w ramach indywidualnych państw. WHO powołała specjalną komisję, która przyjrzała się różnicom klasowym w dziedzinie zdrowia. Komisja dumnie ogłosiła, że "sprawiedliwość społeczna jest kwestią życia i śmierci” i w Unii powinniśmy otwarcie omówić ten temat.
Zupełnie niedopuszczalne są różnice występujące między różnymi krajami. Mamy wiele dobrych przykładów skutecznego niwelowania różnic klasowych w dziedzinie zdrowia, ale niestety mamy też przykłady złe. Ja osobiście jestem bardzo zaniepokojona wydarzeniami w stolicy mojego kraju. Nagle wprowadzono tam system, w wyniku którego lekarze przenoszą się z zacofanych społecznie, biednych obszarów, na których opieka medyczna jest najbardziej potrzebna, do obszarów, na których żyją najzdrowsi i najbogatsi ludzie.
Uważam, że UE powinna zebrać dane statystyczne i informacje, tak by zarówno wyborcy, jak i osoby odpowiedzialne za decyzje w dziedzinie opieki zdrowotnej otrzymywali jasne wytyczne mówiące, które ze stosowanych środków prowadzą do większej sprawiedliwości społecznej w dziedzinie zdrowia, a które nie.
Daciana Octavia Sârbu
(RO) By możliwe było zareagowanie na główne wyzwania stojące przed sektorem zdrowotnym w Unii Europejskiej, musimy przyjąć plany działania, które powinny obejmować propagowanie lepszego stanu zdrowia, edukację publiczną i programy zapobiegania chorobom, szczególnie chorobom związanym z odżywianiem się, otyłością, nadużywaniem alkoholu i zażywaniem narkotyków oraz paleniem.
Wczesne wykrywanie i diagnoza, a także zapewnienie stosownego leczenia chorób przewlekłych, zwłaszcza nowotworów, zapewnią ludziom dotkniętym tymi chorobami lepszą jakość życia. I dlatego wymiana najlepszych praktyk we wszystkich dziedzinach medycznych na obszarze Unii Europejskiej przyczyni się do zwiększenia dobrobytu i poprawienia stanu zdrowia obywateli. Uważam, że propagowanie zdrowego trybu życia w rodzinach, w szkołach i w miejscu pracy jest ważne, jeśli chcemy stworzyć pole dla wprowadzenia modelu zdrowego życia i wspierać zdrowe starzenie się ludności, z korzyścią zarówno dla obecnych, jak i przyszłych pokoleń.
Przede wszystkim musimy zadbać o interesy naszych dzieci, tworząc przepisy dotyczące urlopów rodzicielskich, uwzględniając wpływ, jaki obecność rodziców ma na fizyczny i psychiczny rozwój dziecka. Równie ważne jest ulepszenie systemu opieki medycznej nad kobietami ciężarnymi i informowanie ich o skutkach palenia i spożywania alkoholu.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Chciałbym pochwalić sprawozdawcę i jednocześnie podkreślić, że jedynym sposobem na poradzenie sobie z wyzwaniami XXI wieku jest poprawa zdrowia publicznego. Powiedzenie "żadne lekarstwa na świecie nie mogą zastąpić ćwiczeń, ale ćwiczenia mogą zastąpić wszystkie lekarstwa świata” jest ponadczasowe. Nie powinniśmy jedynie prawić kazań o zdrowym trybie życia i zdrowym odżywianiu. Nadszedł czas, by zachęcić ludzi, którzy w sposób świadomy unikają niszczenia swojego zdrowia, a wręcz wzmacniają je, poprzez wykorzystanie różnych środków, także finansowych. Ogromne znaczenie w tym zakresie miałyby zalecenia Komisji Europejskiej. Dotkliwym problemem odczuwanym przez nowe państwa członkowskie jest brak specjalistów. W niektórych miejscach połowa świeżo wykwalifikowanych lekarzy szuka zatrudnienia w innych krajach UE, gdzie pensje są znacznie wyższe. Tym sposobem nowe państwa członkowskie wspierają i wzmacniają sektory usług zdrowotnych swoich bogatszych sąsiadów. Nie sugeruję wprowadzenia żadnych form ograniczeń swobodnego przepływu obywateli. Niezbędne jest jednak stworzenie funduszu solidarności i funduszu wyrównawczego mających na celu zredukowanie konsekwencji takiej utraty specjalistów.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Panie Przewodniczący! Sprawy zdrowotne należą do kompetencji poszczególnych państw. Nie powinno być to przeszkodą w kwestii podejmowania wspólnych działań na rzecz ochrony zdrowia Europejczyków. Nadrzędne cele sformułowane w białej księdze, takie jak propagowanie zdrowia w starzejącej się Europie, ochrona obywateli przed zagrożeniami dla zdrowia oraz wspieranie dynamicznych systemów zdrowotnych nie mogą być realizowane bez istotnej roli podmiotów lokalnych i regionalnych.
Dlatego powinny być one w pełni włączone w realizację tej strategii. Ważną kwestią poruszoną na łamach białej księgi jest kwestia nierówności zdrowotnych i różnic w stanie zdrowia między poszczególnymi krajami i grupami społeczeństwa. Mamy niski poziom niektórych świadczeń zdrowotnych w większości nowych krajów członkowskich. Ta przepaść powinna zostać usunięta, dlatego należy wzmocnić działania na rzecz eliminowania nierówności i traktować je jako cel pierwszoplanowy.
Kolejnym zadaniem, jakie stawia biała księga, jest potrzeba podkreślenia i zwiększenia wagi programów związanych ze świadomością zdrowotną, w tym związanych z odżywianiem. Odpowiednia dieta i zdrowy tryb życia mogą zapobiec powstawaniu wielu chorób chronicznych. Dlatego tak istotne są programy edukacyjne uczące dbania o dietę i aktywność fizyczną, wpajane już od najmłodszych lat.
Charlie McCreevy
komisarz. - Panie przewodniczący! Dziękuję szanownym posłom za ich wkład w debatę. A teraz omówię niektóre z poruszonych przez nich kwestii.
Zdaniem pań poseł Oviir i Grossetête przedmiotowa biała księga jest zbyt ogólna, ale przecież jej celem jest stworzenie pewnych ogólnych zasad i założeń, które posłużą do pokierowania działaniami zdrowotnymi Wspólnoty w nadchodzących latach. Bardzo ciężko byłoby ustalić kwantyfikowalne cele w odniesieniu do tak szerokiego zakresu ogólnych założeń i kwestii.
Komisja całkowicie zgadza się z opinią, że kwantyfikowalne cele stanowią dobre środki napędzające zmiany i pozwalające osiągnąć rezultaty. Uważamy jednak, że lepsze efekty przyniosłoby uwzględnienie takich celów w każdej indywidualnej inicjatywie politycznej w ramach przyjętej strategii.
Wielu przedmówców, na przykład panowie Janowski, Adamou i Kuźmiuk, panie Belohorská, Doyle i Westlund, nawiązywało do kwestii nierówności zdrowotnych. Dostrzegamy poruszone problemy i zapotrzebowanie na pomoc w zakresie zmniejszania różnic zdrowotnych. W przyszłym roku Komisja przedstawi komunikat, ale tymczasem pomożemy w ukierunkowaniu funduszy strukturalnych na cele zdrowotne.
Pani poseł Willmott zadała kilka pytań. Zauważyła, że w dziedzinie zdrowia występuje zbyt wiele obszarów interwencji. Ale to właśnie dlatego strategia zdrowotna UE przyjęta w 2007 r. ma na celu połączenie, poprzez ujęcie w spójne ramy, wszystkich polityk mających wpływ na zdrowie. Komisja przygląda się różnym strukturom w sektorze zdrowotnym, by osiągnąć synergię pomiędzy nimi i zapewnić skuteczne i efektywne wykonanie prac bez powielania działań.
Pani poseł Willmott pytała także o dyrektywę w sprawie substancji rakotwórczych. Komisja odbyła z partnerami społecznymi konsultacje dotyczące możliwości przeprowadzenia przeglądu dyrektywy z 2004 r. w tej sprawie i obecnie zleciła przeprowadzenie analizy wariantów zmian przedmiotowej dyrektywy, która ma zostać ukończona na początku roku 2010. Wyniki tej analizy pozwolą Komisji na wybranie odpowiedniego kierunku postępowania. Prawodawstwo UE z zakresu zdrowia i higieny pracy, a zwłaszcza dyrektywa z 1998 r. w sprawie wszystkich substancji chemicznych, obejmuje już kwestie ochrony w miejscu pracy przed wszystkimi chemikaliami, w tym mającymi toksyczny wpływ na zdolności reprodukcyjne.
Pani poseł Westlund poruszyła kwestię oporności na antybiotyki. Komisja współpracuje blisko z Europejskim Centrum ds. Zapobiegania i Kontroli Chorób (ECDC). Plan roboczy ECDC na rok 2008 przewiduje wśród działań priorytetowych kwestie związane z opornością na środki przeciwdrobnoustrojowe. Ponadto zakłada zorganizowanie dorocznego europejskiego dnia świadomości z zakresu antybiotyków. To wydarzenie ma na celu zwiększenie zrozumienia i wiedzy z zakresu zagadnień dotyczących oporności na środki przeciwdrobnoustrojowe. Pierwszy dzień świadomości odbędzie się 18 listopada 2008 roku. Współpracujemy również blisko z ECDC przy przygotowaniu drugiego sprawozdania w sprawie wdrażania przez państwa członkowskie zalecenia Rady z 2002 roku.
Na zakończenie chciałbym podziękować sprawozdawcy, panu posłowi Peterlemu i wszystkim posłom za ich wsparcie dla strategii zdrowotnej, którą stworzyliśmy.
Alojz Peterle
sprawozdawca. - (SL) Panie komisarzu, panie i panowie! Chciałbym szczerze podziękować za tę bogatą i kompleksową debatę. Jestem bardzo zadowolony, że prawie we wszystkich przemówieniach pojawiły się trzy słowa kluczowe: po pierwsze "razem”, po drugie "nierówność” i po trzecie "zapobieganie”. Słowo "razem” oznacza współpracę na szczeblu krajowym oraz na szczeblu UE, więcej działań partnerskich, w tym w ramach społeczności regionalnych i lokalnych oraz rozszerzenie zakresu stosowania zasady komplementarności. Zgadzam się z opinią tych, którzy mówili, że kompetencje państw członkowskich nie mogą być usprawiedliwieniem dla zaniechania wspólnego działania w dziedzinach, w których poszczególne kraje nie potrafią sobie poradzić. A ilość takich wyzwań stale rośnie.
Występowanie tak wielu nierówności, o których istnieniu przestrzegaliśmy, oznacza, że brakuje wymiany wiedzy. Jeśli w jednym miejscu szanse na przeżycie choroby nowotworowej są mniejsze o 10% niż w innym, oznacza to, że nie dotarły tam informacje i wiedza dostępne innym, w tym państwom sąsiednim. W tej dziedzinie musimy osiągnąć pewną dynamikę budowaną w oparciu o już posiadaną wiedzę. Głównym przesłaniem i radą powinno być to, że należy wykorzystywać dostępną wiedzę i wymieniać się najlepszą praktyką. Jeśli chodzi o dynamikę, to chciałbym dodać, że choroby rozprzestrzeniają się szybko i dlatego niezbędne są także dynamika i innowacyjność w polityce. Jeśli zaś chodzi o białą księgę, to chciałbym powiedzieć, że stanowi ona bardzo dobre ramy dla przyjętych przez nas celów. Zgodnie z przyjętym założeniem nie porusza ona wszystkich szczegółowych kwestii omawianych w innych dokumentach i rezolucjach. Jej zadaniem jest stworzenie ram działania i, jak ktoś wcześniej powiedział, po raz pierwszy mamy spójne ramy dla wartości, wskaźników, strategii i środków. I na tej podstawie możemy formować przyszłe działania.
Na zakończenie chciałbym dodać, że martwią mnie przede wszystkim poprawki zaproponowane przez Grupę Socjalistyczną. Wszystkie sześć spośród poprawek tej grupy zostało odrzuconych przez ENVI. Trudno mi jest odrzucić argumenty przedstawione przez ENVI na uzasadnienie odmiennego punktu widzenia. Teraz nie mogę poprzeć przedmiotowych poprawek, ponieważ trwa posiedzenie plenarne, a ten temat był objęty innymi rezolucjami. Obraz, który otrzymamy, jeśli te poprawki zostaną przyjęte, będzie niewyważony, ponieważ innym grupom ludności nie poświęcimy takiej uwagi. Nie chodzi jedynie o pracowników, ale także o emerytów i dzieci w wieku szkolnym. Podtrzymuję oczywiście argumenty, które przedstawiłem podczas posiedzenia ENVI.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się dzisiaj o godz. 11.00.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Iles Braghetto  
na piśmie. - (IT) Zdrowie wiąże się z kosztami, ale jednocześnie jest bezcenne. Dla społeczeństwa ukształtowanego stosownie do potrzeb ludności inwestycje w sektorze zdrowia są najbardziej skutecznym i efektywnym sposobem inwestowania. Tego typu inwestycje to wspólny obowiązek zarówno indywidualnych osób, które muszą prowadzić zdrowy tryb życia i zachowywać się rozsądnie, pracowników służby zdrowia, którzy muszą przestrzegać kodeksu etyki zawodowej, jak i władz krajowych i regionalnych, które muszą skupiać szczególną uwagę na zrównoważonym rozwoju systemów zdrowotnych.
Ponadto należy zwrócić uwagę na potrzebę odpowiednio dostosowanej do nowych wymagań zintegrowanej polityki społecznej i zdrowotnej. W przedmiotowym sprawozdaniu pana posła Peterlego, któremu pragnę podziękować za wspaniałą pracę, należycie omówiono wszystkie wymagania, w tym: zwalczenie nierówności, stawienie czoła wymagającym potrzebom zdrowotnym, dotrzymywanie kroku zachodzącym zmianom epidemiologicznym oraz zapewnienie coraz bardziej aktywnej współpracy między państwami członkowskimi i regionami.
Corina Creţu  
na piśmie. - (RO) Przyjęcie przez Parlament Europejski rezolucji w sprawie białej księgi Komisji zatytułowanej "Razem na rzecz zdrowia: strategiczne podejście dla UE na lata 2008-2013” jest zachętą do dalszych działań. Oprócz przepisów dotyczących strategii zdrowotnej, dostrzegłam w przedmiotowym dokumencie słaby punkt: brak kwantyfikowalnych celów mających na celu zapewnienie zwiększonej efektywności.
Chciałabym, jako przedstawicielka kraju, w którym jakość systemu zdrowia jest bardzo niska, co znajduje odzwierciedlenie w niepokojącym stanie zdrowia ludności, podkreślić znaczenie przełożenia słów na czyny oraz potrzebę wykazania większej solidarności na szczeblu Unii Europejskiej, by zapewnić wszystkim obywatelom przyzwoite usługi medyczne.
Jeżeli chodzi o zdrowie, Rumunia może podać wiele smutnych przykładów. Jest to kraj członkowski UE o najwyższej liczbie chorych na gruźlicę, który ponadto znajduje się na przedostatnim miejscu pod względem jakości leczenia cukrzycy, mimo że jesteśmy bardzo podatni na tę chorobę. Co dziesiąty obywatel Rumunii cierpi na zaburzenia funkcjonowania wątroby, a u 25% rumuńskich dzieci występują problemy zdrowotne. W porównaniu z resztą UE niepokojąco wzrosła tu śmiertelność z powodu nowotworów. Wskaźnik śmiertelności w przypadku chorób układu krążenia wynosi w Rumunii 61% całkowitej liczby zgonów, podczas gdy w UE jedynie 37%. Rumunia jest europejskim mistrzem pod względem ilości wypisywanych recept, przyjęć do szpitala i interwencji chirurgicznych, ale jest również krajem o najkrótszej w UE oczekiwanej długości życia.
Gyula Hegyi  
na piśmie. - (HU) Alergia jest powszechną chorobą naszych czasów, która od drugiej wojny światowej stopniowo rozprzestrzenia się w całej Europie. Około jedna trzecia dzieci w Europie choruje na alergie i jeśli nie zaczniemy działać, to wkrótce połowa ludności Europy będzie cierpiała na różnego rodzaju alergie. Przyczynami alergii są przetwarzana chemicznie żywność i zanieczyszczone środowisko. Objawy alergii są wywoływane przez substancje chemiczne, naturalne i sztuczne dodatki do żywności, przyprawy, pyłki i inne naturalne substancje, a także sierść zwierząt. Na Węgrzech szczególny problem stanowią pyłki ambrozji.
Niestety Unia Europejska w chwili obecnej nie ma żadnej strategii walki z alergiami, co potwierdziła Komisja w odpowiedzi na moje pytanie. Stowarzyszenia cierpiących na alergię działające w ramach społeczeństwa obywatelskiego oraz miliony obywateli Europy dotkniętych alergiami liczą na wdrożenie prawodawstwa dotyczącego alergii na szczeblu europejskim. Podejmijmy działania, które przyczynią się do zapobiegania alergiom, rozwiązania problemu głównych przyczyn alergii i ochrony osób cierpiących na alergie. Aktywne zaangażowanie w tym zakresie pozwoli nam także w większym stopniu skupić się na zdrowiu obywateli Unii Europejskiej i ich codziennych problemach.
Tunne Kelam  
na piśmie. - Chciałbym zwrócić uwagę na niepokojącą tendencję występującą w Europie, a mianowicie rosnącą liczbę młodych osób cierpiących na problemy psychiczne. W Europie wielu młodych ludzi żyje w stresie, a wskaźniki pokazujące nadużywanie różnych substancji, zwłaszcza alkoholu i narkotyków, wciąż rosną. Te wszystkie czynniki, czy to występujące osobno, czy w połączeniu ze sobą, mogą prowadzić do poważnych zaburzeń psychicznych.
Tragedie, które rozegrały się ostatnio w Finlandii pokazują, że wprowadzając środki profilaktyki chorób, zwłaszcza chorób zdrowia psychicznego, państwa członkowskie muszą zwracać bardziej niż kiedykolwiek uwagę na młodych ludzi.
Podstawowe znaczenie ma przyjęcie całościowego i proaktywnego podejścia do likwidowania przyczyn problemów i chorób psychicznych. Powinniśmy nadać najwyższy priorytet takim zagadnieniom jak bezpieczne warunki do życia (zapobieganie przemocy domowej i uzależnieniom), zmniejszanie wpływu czynników stresogennych w szkole i w domu, zapobieganie i działania uświadamiające. Żadna szkoła nie potrafi zastąpić troskliwych rodziców, którzy rozumieją swoją odpowiedzialność za przekazywanie dzieciom podstawowych wartości społecznych i etycznych.
Bardzo istotne jest włączenie wszystkich podmiotów społecznych w działania pozwalające osiągnąć założone cele. Głównymi podmiotami zapewniającymi bezpieczne warunki aktywnego spędzania czasu wolnego oraz nieformalnej edukacji/podnoszenia świadomości w zakresie problemów zdrowia psychicznego są przede wszystkim różnego rodzaju organizacje młodzieżowe i oparte na wolontariacie.
Dlatego właśnie wzywam do przyjęcia podejścia całościowego i proaktywnego, w tym zagwarantowanie młodym ludziom lepszego stanu zdrowia psychicznego, a co za tym idzie lepszej przyszłości.
Rareş-Lucian Niculescu  
na piśmie. - (RO) Z radością przyjmuję sprawozdanie przygotowane przez posła Peterlego, w którym uwzględniono i podkreślono pilną potrzebę zastosowania aktywnych środków mających na celu rekrutację i zatrzymywanie pracowników służby zdrowia.
Według Światowej Organizacji Zdrowia migracja lekarzy na poziomie 2% powinna być powodem do niepokoju władz kraju, w którym ma ona miejsce. W Rumunii 4% lekarzy wystąpiło o pozwolenia na wyjazd i pracę zagranicą, taka sama liczba lekarzy została zarejestrowana w roku 2007. Zatem nie tylko przekroczyliśmy poziom uznawany za alarmowy, ale wręcz osiągnęliśmy poziom dwukrotnie wyższy. W okresie od początku roku do 1 września 2008 roku aż 957 osób zwróciło się z prośbą do Rumuńskiego Uniwersytetu Medycznego o wydanie świadectwa uczciwości zawodowej, które uprawnia do pracy zagranicą.
Rzeczą oczywistą jest, że system zdrowotny nie może funkcjonować bez lekarzy. Uważam, że to zjawisko jest niepokojące nie tylko dla Rumunii, ale także dla całej Europy. Uważam także, że państwa członkowskie i Unia muszą bezzwłocznie zająć się kwestią braku wykwalifikowanych pracowników zdolnych do leczenia europejskich pacjentów.
Péter Olajos  
na piśmie. - (HU) Po pierwsze chciałbym powiedzieć jak bardzo cieszy mnie, że ostatnio mamy do czynienia z coraz większą ilością sprawozdań i strategii dotyczących znaczenia zdrowia.
Ja sam, występując jako ekspert ds. budżetu na rok 2009, starałem się być rzecznikiem Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności (ENVI). Zaproponowane przeze mnie inicjatywy spotkały się z przychylnym przyjęciem zarówno ze strony ENVI, jak i Komisji Budżetowej.
Istnieje bliski związek między nowymi zagrożeniami zdrowotnymi, a zmianami klimatycznymi, o czym już wspomniał pan poseł Peterle. Siódmego października Komisja Budżetowa przyjęła zaproponowany przeze mnie projekt badawczy "Kompletne badania w dziedzinie zdrowia, środowiska naturalnego i zmian klimatycznych - Zwiększenie wewnętrznej i zewnętrznej jakości powietrza”. Węgierska centrala Regionalnego Centrum Ekologicznego (REC) na Europę Środkową i Wschodnią będzie zarządzała realizacją tej kosztującej 4 miliony euro inicjatywy, która obejmie dziewięć państw (Austrię, Bośnię i Hercegowinę, Finlandię, Węgry, Włochy, Holandię, Norwegię, Serbię i Słowację). Jednocześnie w ramach projektu sprawdzone zostaną powiązania między zdrowiem, ochroną środowiska, transportem i zmianami klimatycznymi a ich skutkami w szkołach.
Popieram stanowisko sprawozdawcy także, jeśli chodzi o ratyfikowanie ECDC. Zaproponowałem zwolnienie Agencji z marginesu przyjętego przez Komisję, tak by Agencja mogła wypełniać swoje rozszerzone obowiązki. Moja propozycja została jednogłośnie przyjęta w ENVI i mam nadzieję, że podczas posiedzenia plenarnego pod koniec października Parlament także podejmie decyzję w tej sprawie.
Bogusław Rogalski  
na piśmie. - (PL) Zdrowie jest jedną z najcenniejszych wartości w ludzkim życiu. Niestety, niepokojące zjawiska jak wzrost zachorowań na raka, choroby układu krążenia, otyłość, cukrzyca uzmysławiają nam jak bardzo wartość ta jest zagrożona. Zmiany klimatyczne, globalizacja, starzenie się ludności to kolejne stawiane nam wyzwania, podobnie jak zagrożenie pandemią oraz terroryzmem biologicznym.
Niepokojący jest również fakt, iż w przeciągu ostatnich kilku lat wzrósł mocno koszt leków, co czyni je niedostępnymi dla wielu obywatelu UE, natomiast systemy zdrowotne niektórych państw UE wymagają radykalnych reform w celu zniwelowania ogromnych nierówności. Na przykład różnica oczekiwanej długości życia wynosi 9 lat w przypadku kobiet i 13 w przypadku mężczyzn.
Kolejną istotną kwestią powinno stać się inwestowanie w politykę na rzecz ochrony zdrowia we wczesnych etapach życia ludzkiego. Nie można natomiast dopuścić do sytuacji, w której powszechnie akceptowalne jest niedopuszczanie do urodzeń dzieci z chorobami chronicznymi lub niepełnosprawnością, a powinno się promować pomoc rodzicom chorych dzieci.
Pragnę również nadmienić, iż należy respektować kompetencje państw członkowskich w dziedzinie ochrony zdrowia oraz swobody wyboru usług zdrowotnych.
Jak wiadomo zdrowie jest również czynnikiem ekonomicznym, w związku z tym inwestowanie w opiekę zdrowotną powinno być postrzegane nie tylko jako koszt, lecz również jako ważna część inwestycji w jakość kapitału ludzkiego oraz jedna z podstawowych kwestii politycznych i społecznych.
Richard Seeber  
na piśmie. - (DE) By działać w interesie ochrony zdrowia, musimy stawić czoła zidentyfikowanym wyzwaniom. Główne kompetencje w zakresie utrzymania i propagowania norm zdrowotnych należą do państw członkowskich. Pomimo to istnieje wiele obszarów, zwłaszcza dotyczących problemów ponadnarodowych, w których naszym zadaniem jest wspieranie, w miarę naszych możliwości, państw członkowskich, gdy nie mogą podjąć skutecznych działań.
Głównym problemem, na jaki napotykamy, są poważne nierówności występujące z jednej strony pomiędzy państwami członkowskimi, a z drugiej w obrębie państw. Oczekiwana długość życia w "starych” państwach członkowskich jest średnio o 10 lat dłuższa niż w nowych. Naszym zadaniem jest rozpowszechnienie w państwach członkowskich sprawdzonych i przetestowanych procedur o dowiedzionej wartości. Głównym zamiarem jest - poprzez zapewnienie obywatelom stosownych środków podnoszących świadomość - przyjęcie i harmonizacja norm.
Zdrowie jest dla każdego z nas zasadniczą wartością i jednocześnie kluczowym czynnikiem gospodarczym. Musimy zatem uczynić jeszcze więcej, by na przykład powstrzymać dramatyczny wzrost zachorowalności na raka. By to osiągnąć, niezbędne jest bardziej wyraźne włączenie kwestii zdrowia do wszystkich obszarów polityki i wspieranie rozwoju nowych technologii i innowacji.
Kathy Sinnott  
na piśmie. - Chciałabym wykorzystać tę możliwość, by wyrazić szczególne zadowolenie z niektórych postanowień przedstawionej strategii zdrowotnej, a mianowicie uwzględnienia zaburzeń autystycznych, które w coraz większym stopniu dotykają dzieci w całej Europie. I jednocześnie pragnę wspomnieć o wspaniałych badaniach, które są obecnie prowadzone przy wsparciu Komisji.
Pochwalam skierowanie uwagi na choroby rzadkie, chorobę Alzheimera oraz na badania nad chorobami psychicznymi i nad zdrowiem mężczyzn, a także poświęcenie dalszej uwagi znanym problemom, takim jak choroby układu krążenia, cukrzyca i nowotwory.
Jestem zadowolona, że wspomniano tu także o opiekunach, ponieważ należy pamiętać, że warunki w sektorze medycznym wpływają nie tylko na osoby cierpiące, ale także na osoby im bliskie i sprawujące nad nimi opiekę. Mam nadzieję, że ta wzmianka przeistoczy się w praktyczne wsparcie dla osób najciężej pracujących.
Popieram także konstruktywne skoncentrowanie się na działaniach profilaktycznych, szczególnie w zakresie unikania spożywania alkoholu i zażywania narkotyków podczas ciąży.
Marian Zlotea  
na piśmie. - (RO) Zdrowie jest jedną z największych wartości w ludzkim życiu. Niepokojący wzrost liczby osób cierpiących na choroby nowotworowe, choroby układu krążenia, cukrzycę i otyłość, pomimo postępu w zakresie leczenia tych chorób, stanowi istotny problem, z którym musimy sobie poradzić. Problemy związane z otyłością i niedożywieniem, niewłaściwą dietą oraz HIV/AIDS to wyzwania zagrażające zdrowiu Unii Europejskiej.
Różnice pomiędzy nowymi a starymi państwami członkowskimi UE w zakresie poziomu przeżywalności pacjentów chorych na raka są tak duże, że można mówić o "żelaznej kurtynie w sektorze zdrowia”. Unia Europejska musi zintensyfikować działania, by zmniejszyć nierówności pomiędzy państwami członkowskimi, zwłaszcza poprzez wymianę najlepszych praktyk w różnych dziedzinach oraz poprzez wspieranie publicznej edukacji mającej na celu zapewnienie lepszej opieki zdrowotnej, co można osiągnąć dzięki wspieraniu innowacji w systemach zdrowotnych. UE musi także zaproponować wprowadzenie mechanizmów wzmacniających ustrukturyzowaną współpracę między instytucjami unijnymi.
Musimy zdefiniować podstawowe wartości zdrowotne, ustanowić system unijnych wskaźników zdrowotnych i metod zmniejszania nierówności występujących w sektorze zdrowia. Musimy inwestować w zdrowie, wprowadzać metody propagujące zdrowie niezależnie od wieku oraz przyjmować środki związane z tytoniem, żywnością, alkoholem i innymi czynnikami wpływającymi na zdrowie.
(Posiedzenie zostało zawieszone o godz. 10.35 i wznowione o godz. 11.00)
