i2010: Digitale bibliotheken (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Marie-Hélène Descamps namens de Commissie cultuur en onderwijs over i2010: Naar een Europese digitale bibliotheek.
Eens te meer is meer dan vijftig procent van de sprekers in dit debat van het vrouwelijke geslacht. Het woord is eerst aan mevrouw Marie-Hélène Descamps, de rapporteur.
Marie-Hélène Descamps
rapporteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, dames en heren, de idee van een Europese digitale bibliotheek is ontstaan uit de wens van zes staats- en regeringsleiders van de Unie iedereen toegang te geven tot het Europese cultuurbezit en het behoud daarvan voor de volgende generaties te garanderen. Dit samenbundelend project voor Europa zal de uitdrukking van een echte Europese identiteit versterken en de verspreiding van onze culturele en taalkundige diversiteit in de hele wereld bevorderen. Dit project zonder voorgaande voor Europa verbindt verleden en heden, culturele en digitale dimensie. Het beantwoordt volmaakt aan de uitdagingen die de nieuwe informatie- en communicatietechnologieën vandaag voor onze burgers zijn. Het internet, het derde meest geliefde medium voor jonge Europeanen, is één van de belangrijkste toegangswegen tot kennis en wetenschap.
Hoewel reële inspanningen werden vastgesteld, blijft de digitalisering en het online plaatsen van cultuurbronnen zeer fragmentarisch en afhankelijk van door de lidstaten ingestelde mechanismen. Om doeltreffend te zijn en zoveel mogelijk mensen te bereiken, dienen initiatieven te worden gecoördineerd die de verspreiding en bevordering van ons cultuurbezit mogelijk maken. Dat is de doelstelling van de Europese digitale bibliotheek, waarop de Commissie gunstig heeft geantwoord via haar baanbrekend initiatief "i2010: digitale bibliotheken”.
Eerste deel van dit initiatief is de mededeling van 30 september 2005, gegroepeerd rond drie grote assen: digitalisering, online-toegankelijkheid en digitale bewaring. De Commissie analyseerde in dit verband de belangrijkste technische, juridische, organisatorische en financiële uitdagingen van een project van die omvang. Daarnaast werd een online openbare raadpleging georganiseerd en werd een deskundigengroep op hoog niveau gevormd. Op basis van deze verschillende elementen heeft de Commissie op 24 augustus 2006 een aanbeveling goedgekeurd over digitalisering, online-toegankelijkheid en digitale bewaring waarin ze de lidstaten oproept het tempo van de digitalisering op te voeren en hun inspanningen te coördineren om tot een echte synergie te komen. Op 13 november 2006 heeft de Raad deze aanbevelingen met eenparigheid goedgekeurd. Het is nu dus aan het Europees Parlement een krachtig signaal te geven ten gunste van de verwezenlijking van dit uitzonderlijke project.
De onderneming is van dien aard dat wij stap voor stap te werk moeten gaan. Terwijl wij van in het begin werken aan de conceptuele en technische organisatie van alle categorieën van cultuurmaterialen, in het begin via één enkel punt van toegang, rechtstreeks en meertalig, moeten wij voorrang geven aan het tekstuele patrimonium, vrij van rechten, het in de bibliotheken bewaarde potentieel. Deze laatste hebben het voordeel dat ze nu al gecoördineerd zijn op Europees niveau via TEL, de Europese bibliotheek, die in 2005 door de nationale bibliotheken werd gecreëerd en die een groot aantal gedigitaliseerde werken bevat die tot het publieke domein behoren en dus onmiddellijk bruikbaar zijn.
Om het succes van dit instrument te bevorderen moet de bibliotheek het in een tweede fase mogelijk maken naast documenten die behoren tot het publieke domein, ook meer eigentijdse werken te raadplegen. Elk besluit in die zin dient noodzakelijkerwijze te worden genomen in samenspraak met alle betrokkenen. De bescherming van de rechten van auteurs en makers is een noodzakelijke voorwaarde voor het behoud en de bescherming van de creativiteit in Europa. Dit project zal het verwachte succes alleen hebben als het op een samenhangend economisch model berust. Zo stelt het verslag in overeenstemming met de houders van de rechten voor dat vanaf de Europese digitale bibliotheek de internaut gedigitaliseerde documenten kan opzoeken en lokaliseren, ongeacht hun status, en vervolgens de werken die tot het publiek domein behoren vrijelijk kan raadplegen, maar van de werken waarop rechten rusten slechts korte uittreksels kan zien. Daarna zal de gebruiker die het werk virtueel wil doorbladeren of toegang wil tot de beschermde documenten in hun geheel, naar particuliere operatoren worden gestuurd die gespecialiseerd zijn in beveiligde digitale verdeling, waar hun verschillende mogelijkheden zal worden geboden in ruil voor een rechtvaardige vergoeding van de rechthebbenden.
Om de bibliotheek in staat te stellen toegang te bieden tot betrouwbare en voor iedereen geschikte kwaliteitsinhoud, dient die inhoud te worden georganiseerd. Daarom roept dit verslag op tot de instelling van een directiecomité, waarin de culturele instellingen een grote rol zullen spelen. Dit comité zal de prioriteiten en de koers van de Europese digitale bibliotheek bepalen en de coördinatie, het beheer en de opvolging van haar activiteiten verzekeren.
Om toegang te geven tot alle culturen van Europa moeten de andere culturele instellingen en sectoren, zoals archieven, musea, cinema, de audiovisuele sector en de universiteiten bij elke fase van de verwezenlijking van het project worden betrokken. Zo zal het in zijn diversiteit verenigde Europa zich aftekenen.
Ten slotte dank ik al mijn collega's in de commissie cultuur en in het bijzonder de heren Weber en Graça Moura voor hun steun en medewerking aan dit verslag. Ik dank ook de Commissie voor haar uitstekende medewerking bij de gehele uitwerking van dit dossier.
Viviane Reding
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, dit is een uitstekend verslag. Mevrouw Descamps en haar collega's in de commissie hebben uitstekend werk geleverd.
Het initiatief met betrekking tot een digitale bibliotheek is een voorbeeld van hoe Europa via concrete projecten aan economische groei en levenskwaliteit kan bijdragen. Door het Europese culturele en wetenschappelijke erfgoed online te plaatsen, kunnen wij het over verschillende culturen verspreiden. Door moderne technologieën te gebruiken kunnen wij de muren slopen die vandaag bestaan.
Ik ben zeer verheugd dat dit initiatief van de nationale biliotheken van onze lidstaten, dat door de Europese Commissie gedurende zovele jaren werd ontwikkeld, door politieke krachten op het hoogste niveau van de EU wordt beklemtoond en ondersteund. Onze staatshoofden en regeringsleiders steunen terecht dit initiatief, omdat er ware rijkdom is in onze bibliotheken, onze archieven en onze musea. Het gaat niet alleen om boeken, maar ook om kranten, archiefstukken en films. Deze rijkdom is meertalig en multicultureel. Minder dan 1 procent ervan is gedigitaliseerd. We weten dus wat ons wacht en wat wij moeten doen.
Dat werk is noodzakelijk om twee redenen. De eerste reden is om hinderpalen te overwinnen en mensen in staat te stellen deze werken uit hun eigen cultuur en onze gemeenschappelijke Europese geschiedenis te bestuderen, ermee te werken en ervan te genieten, en om deze elementen van onze culturele instellingen te laten hergebruiken voor diensten en producten met toegevoegde waarde. Daar heeft de industrie haar nut. Daarom is de doelstelling van het initiatief van de Commissie een gemeenschappelijk, meertalig toegangspunt tot Europa's gedigitaliseerde cultureel erfgoed.
Wij kunnen dit niet alleen. Het vereist samenwerking met verschillende types culturele instellingen uit alle Europese landen. Ik ben zeer verheugd dat dit vorm krijgt en wordt geformaliseerd via de instelling van een legal body dat de capaciteit van de Europese digitale bibliotheek om te handelen zal vergroten. Dit gemeenschappelijk toegangspunt zal in 2008 van start gaan. In de jaren daarna zal de inhoud stapsgewijs worden uitgebreid als meer bibliotheken, archieven en audiovisuele archieven en musea hun gedigitaliseerde collecties toevoegen.
Ik ben zeer verheugd dat het verslag van het Parlement niet alleen het resultaat betreft, maar ook de voorwaarden om dat resultaat te bereiken. Dat houdt in dat wij de algemene voorwaarden moeten verbeteren om ons cultureel erfgoed online te brengen als een integrerend onderdeel van de initiatieven met betrekking tot een digitale bibliotheek, en dat de lidstaten meer inspanningen op het gebied van digitalisering moeten doen. Ik zeg heel duidelijk dat het niet genoeg is een groot cultureel evenement te organiseren waar alle regeringsleiders mooie toespraken houden en dan naar hun land teruggaan en in begrotingen snoeien. Dat mag niet! Op woorden moeten daden volgen. Ik wil dat het Parlement vooruitgang maakt en ons helpt dit prachtige project te verwezenlijken.
Ik ben voorzitter van de groep op hoog niveau voor digitale bibliotheken, die op dit gebied gestaag vorderingen maakt. Wij zijn ons zeer bewust dat de bewaring van digitaal materiaal één van de wezenlijke vragen van de toekomst zal zijn. Daarom ben ik blij dat de Raad de benadering van de Commissie van de Europese digitale bibliotheek heeft ondersteund en dat het Parlement ons nu in dezelfde richting helpt en zijn politieke gewicht achter deze doelstelling plaatst.
Vasco Graça Moura
namens de PPE-DE-Fractie. - (PT) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ik wil mevrouw Descamps van harte feliciteren met haar briljante verslag. Het is een document dat een zeer belangrijke bijdrage zal leveren aan de relatie tussen digitale technologie en cultureel erfgoed. Het roept op tot coördinatie van de inspanningen tussen nationale instellingen, in het bijzonder bibliotheken en in de toekomst ook andere culturele instellingen. Het begint op praktische wijze met werken die al deel uitmaken van het publieke domein. Het stelt voor effectief gebruik te maken van de synergie en goede praktijken uit te wisselen tussen degenen die op alle niveaus bij het proces betrokken zijn. Het roep de lidstaten op het project te bevorderen en manieren te vinden om dubbel werk bij het digitaliseren van eigendommen te voorkomen. Het roept op tot coördinatie van al deze inspanningen. Het verslag Descamps zal een hoogtepunt van deze wetgevende macht zijn als het gaat om de relatie tussen de nieuwste technologie en de Europese cultuur door de eeuwen heen.
Als we het hebben over Europese cultuur, hebben we het ook over universele cultuur. Dat is niet alleen zo omdat het Europese culturele erfgoed deze kwalificatie verdient, maar ook omdat de intrinsieke culturele diversiteit van Europa een volledig open systeem vormt, wat natuurlijk positieve gevolgen zal hebben naarmate het project vordert. Het is ook een project dat geëvolueerd is. Het begon als een "chauvinistische” misvatting om te concurreren met Google, maar is opnieuw geformuleerd en heeft diverse wijzigingen ondergaan om het zinniger, realistischer en productiever te maken. Het is niet langer wat de Financial Times eerder "een schaamteloos geval van misplaatst en onnodig nationalisme” noemde.
De Europese digitale bibliotheek is anders dan andere oplossingen doordat het een project van de Europese Unie is, doordat het zich richt op alle bibliotheken, doordat het bedoeld is om te worden gebaseerd op bestaande initiatieven en doordat het alle categorieën van het Europees cultureel erfgoed wil omvatten en zich niet wil beperken tot gedrukt materiaal. Er zijn zeker een aantal problemen: het vinden van financieringspartners in de particuliere sector; het zo veel mogelijk voorkomen van verschillende maten van digitalisering tussen de lidstaten; het oplossen van bepaalde technische aspecten met betrekking tot de coördinatie van toegang tot gedigitaliseerde werken; het behouden van gedigitaliseerde inhoud; het oplossen van de kwestie van de ingebouwde zoekmachine voor meta-informatie in afbeeldingsbestanden en voor rechtstreeks zoeken van tekstdocumenten; het vinden van oplossingen voor interoperabiliteit van de inhoud en het mogelijk maken van meertalig zoeken op onderwerp of trefwoord naast de huidige situatie waarin wordt gezocht op auteur of titel. We mogen ook niet vergeten dat de uitwisseling van ervaringen tussen instellingen essentieel is, vooral met Amerikaanse instellingen, en dat ook een sterke onderzoeks- en ontwikkelingscomponent cruciaal is voor goede resultaten van het project.
In deze context zal dit Huis door vóór het verslag Descamps te stemmen een positieve stap naar de toekomst zetten, of de meerderheid nu uit vrouwen bestaat of uit een percentage mannen en een percentage vrouwen, mijnheer de Voorzitter.
De Voorzitter
De vrouwen zijn echter heel blij dat u een man bent!
Christa Prets
namens de PSE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commisaris, 2010 is eigenlijk morgen al. De titel van dit verslag is "i2010: op weg naar een Europese ditigale bibliotheek”. Dat betekent dat wij nog veel te doen hebben, omat wij het te lang hebben uitgesteld. Ik ben verheugd dat mevrouw Descamps een zeer goed verslag heeft voorgelegd, dat laat zien wat mogelijk is. Wij moeten ons echter inspannen om dat ook te verwezenlijken. Het verslag is een uitdaging en een antwoord op de nieuwe technologieën, de nieuwe omgang met kennis en informatie en vooral ook op de toegang van jongeren tot leren, informatie en het opzoeken van kennis. Wij moeten daar zo spoedig mogelijk voor zorgen.
Wij hebben niet alleen behoefte aan de bewaring en beveiliging van het culturele erfgoed. Dagelijks zijn er nieuwe dingen die wij mee moeten opnemen. Wat gisteren is bedacht en opgeschreven, is morgen reeds cultureel erfgoed. Wij moeten dus veel inhalen. We moeten echter ook steeds vooruitzien om het tempo te kunnen volgen.
Van zeer groot belang zal zijn dat wij de coördinatie vormgeven en de landen mobiliseren, dat wij nationale gevoelens - zoals reeds vermeld - achter ons laten en dat wij ons gezamenlijk op een Europese weg naar beveiliging van de culturele verscheidenheid begeven. Moeilijkheden moeten worden overwonnen. In de eerste plaats is er het gebrek aan financiële middelen. Mevrouw de commissaris heeft dat juist opgemerkt. Alle ministers en presidenten zijn zeer sterk in zondagse redevoeringen, en trots op de culturele verscheidenheid. Als het echter om de financiering en verwezenlijking gaat, trekken zij zich echter gauw terug en vergeten veel van die fierheid.
Ik vind het ook zeer belangrijk dat wij de auteursrechten beschermen. Er moet een debat komen met auteurs, uitgevers en alle betrokkenen. Tegen een passende vergoeding moet de informatie op het net komen en daar opvraagbaar zijn. Wij moeten enkele dingen in aanmerking nemen. Het zal zeker niet gemakkelijk zijn, maar de voorstellen liggen voor, en de landen kunnen hier zeer veel afkondigen. Ik ben ervan overtuigd dat wij morgen voor dit verslag stemmen.
Wij moeten de nieuwe technologieën gebruiken en dit project ondersteunen om vrije toegang mogelijk te maken voor Europeanen, maar ook om onze cultuur in de gehele wereld te kunnen uitdragen.
Jolanta Dičkutė
namens de ALDE-Fractie. - (LT) Dames en heren, zoals al is gesteld in het initiële document van de Commissie, zou een Europese digitale bibliotheek gebaseerd zijn op het rijke erfgoed van Europa en multiculturele en veeltalige omgevingen combineren met technologische vooruitgang en nieuwe bedrijfsmodellen. In de context van integratie is dit een goed en wenselijk streven, een ambitieus doel. Maar naast deze idealistische doelstellingen moeten we realistische blijven en goed op blijven letten en voorbereid zijn op de moeilijkheden die onvermijdelijk zijn tijdens dit proces.
De voornaamste problemen met betrekking tot het maken van digitale bibliotheken zijn universeel, hoewel ze op verschillende manieren worden beschreven. Technische infrastructuur, het aanmaken van gedigitaliseerde bronnen, digitalisering, het bepalen van het auteursrecht, behoud van de inhoud en behoud van documenten zijn kwesties die technische en essentiële beslissingen vereisen.
De mogelijkheid om virtuele diensten en projecten voor de uitvoering daarvan te leveren is relevant voor alle typen bibliotheken. Het is echter duidelijk dat digitale materialen, zoals tekst-, beeld- en geluidsinformatie, de traditionele functies van bibliotheken hebben uitgebreid door andere inhoud toe te voegen. Zo wordt de toegang tot informatie in een traditionele bibliotheek bijvoorbeeld bepaald door de openingstijden, die meestal ruimer zijn dan die van andere openbare instellingen. Als een bibliotheek virtueel is, is de toegang universeel, want er is geen fysieke deur die de informatie van de gebruikers scheidt. De toegang tot de informatie wordt bepaald door de werktijd van de server.
Bibliothecarissen kunnen traditionele vaardigheden en kennis gebruiken om virtuele diensten te ontwerpen, maar deze zijn niet voldoende. Digitale bibliotheken zijn een verschijnsel van het derde millennium en het is daarom noodzakelijk om niet alleen de specifieke kennis die vandaag nodig is te evalueren, maar ook de kennis die in de toekomst nodig zal zijn, aangezien technologieën veranderen. Het is niet zo belangrijk om een perfecte kennis van bepaalde technologieën te hebben, want elke flexibele en volwassen werknemer kan de vaardigheden en ervaring verwerven die nodig zijn voor zijn of haar baan.
In mijn land, Litouwen, is het langdurig behoud van het Litouwse erfgoed door middel van informatietechnologie bepaald door de aanneming van wetten. Dit probleem wordt echter niet opgelost door de activiteiten van de "herinneringsinstellingen” (bibliotheken, musea, archieven) te coördineren. Noch de burgers van Litouwen noch die van andere landen kunnen op dit moment gebruik maken van alle diensten die worden aangeboden door digitale bibliotheken. Ik hoop dat het besluit van vandaag deze processen zal versnellen.
Mieczysław Edmund Janowski
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, Umberto Eco heeft gezegd dat wie boeken leest, twee maal leeft. Het verslag van mevrouw Descamps geeft een goed overzicht van de moderne benadering van onderwerpen op het gebied van cultuur en onderwijs. Ik heb ook naar dit onderwerp verwezen in mijn verslag over de bijdrage van het toekomstig regionaal beleid aan het innovatievermogen van de Europese Unie.
Zoals de uitvinding van Gutenberg destijds een keerpunt vormde in de menselijke ontwikkeling, zo kunnen we vandaag de dag spreken van een culturele revolutie die wordt gevoed door het Internet. We hebben het hier over wijdverbreide toegang tot den Europese, ja zelfs wereldwijde, schatkist van het spirituele en materiele erfgoed van de mensheid. Tot die laatste categorie behoren hedendaagse creaties en werken die in de loop van eeuwen in verschillende culturen en talen zijn gemaakt. Auteursrecht en naburige rechten zijn in deze context zeker een punt.
Ik erken dat er op dit gebied in veel lidstaten al een heleboel is bereikt, zoals het werk van de Nationale Bibliotheek van Polen. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om het belang te onderstrepen van uitbreiding van de breedbandtoegang. Ik ben van mening dat we een manier moeten vinden om digitalisering mede te financieren vanuit de middelen van de Unie. Tot slot wil ik Goethe nog aanhalen, die zei dat hij na het lezen van een goed boek het gevoel had dat hij een nieuwe vriend had gemaakt. Bedenk toch eens hoe veel goede vrienden we zouden kunnen maken door middel van de Europese digitale bibliotheek!
Mikel Irujo Amezaga
namens de Verts/ALE-Fractie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft drie essentiële assen aangewezen om gebruik te maken van de mogelijkheden van digitale technologie: online toegankelijkheid, digitalisering van analoge collecties en behoud en opslag van digitale inhoud, en daar zijn we ons terdege van bewust.
Als het gaat om digitalisering, is het algemeen bekend dat de Commissie de lidstaten in augustus vorig jaar door middel van een aanbeveling heeft gevraagd hun inspanningen te coördineren om synergie op een Europese schaal te bewerkstelligen. De Raad steunde deze aanbeveling unaniem, maar ik wil van deze gelegenheid gebruik maken - hoewel de Raad helaas niet aanwezig is - om als eerste aan de Commissie te vragen of de lidstaten op dit gebied werkelijk vooruitgang hebben geboekt, en ten tweede om na te gaan of er voldoende rekening is gehouden met niet-staatsinstellingen, die, zoals we weten, in de meeste gedecentraliseerde landen verantwoordelijk zijn voor cultuurzaken.
Met betrekking tot een ander aspect, online toegankelijkheid, zijn we het er, zoals ik al zei, allemaal over eens dat er een meertalige interface moet komen en dat de inhoud moet worden gegarandeerd. Het doet mij veel plezier om bij het openen van de webpagina van de digitale bibliotheek te zien dat de inhoud niet alleen in de 23 officiële talen van de Gemeenschap is weergegeven, maar ook in het IJslands en Servisch.
We vieren vandaag de Europese dag van de talen en u, mevrouw Reding, hebt een belangrijke bijdrage geleverd aan de instelling daarvan. U hebt ook talloze malen gezegd, commissaris, en terecht, dat grote en kleine talen niet bestaan, dat ze allemaal deel uitmaken van de culturele rijkdom van Europa, en daarom zou ik graag een verwijzing willen zien in de digitale bibliotheek, of liever inhoud dan een verwijzing, met betrekking tot talen zoals de mijne, die niet officieel zijn in de Europese Unie.
Věra Flasarová
namens de GUE/NGL-Fractie. - (CS) Dames en heren, toen de bibliotheek van Alexandrië afbrandde tijdens Caesars invasie van Egypte, ging een belangrijk deel van alle literatuur die de mensheid tot dan toe had geschreven voorgoed verloren. Ik denk niet dat zoiets ooit nog zal gebeuren, dankzij het bestaan van digitale bibliotheken.
Ik verwelkom de complexe benadering van het onderwerp door de rapporteur. Ik kom uit Tsjechië, waar al enige tijd met succes wordt gewerkt aan de digitalisering van de Nationale Bibliotheek in Praag. Aangezien de staten hun eigen nationale bibliotheken hebben, is het niet meer dan logisch dat de Europese Unie een soortgelijke instelling moet hebben, een die gebruik maakt van de nieuwste technologieën. Dit is niet gewoon een stapje in het proces van Europese integratie; dit is een praktische kwestie. Er worden tegenwoordig steeds meer boeken uitgegeven. Deze enorme hoeveelheid literatuur kan niet op één plek worden samengebracht zonder de hulp van computertechnologie. Dit is een reusachtige taak. Het plan is dat de Europese digitale bibliotheek alle digitale bronnen die al bestaan in zich op zal nemen en alle literaire werken zal bevatten waarop geen auteursrecht rust. Naast de literaire werken worden ook technische, juridische, journalistieke en ook audiovisuele werken opgenomen.
Het opzetten van een systeem dat zo universeel is en toch relatief eenvoudig zal een boeiende taak zijn voor de experts in digitale technologie. Ik weet zeker dat de Europese digitale bibliotheek een einde zal maken aan de eindeloze kruisverwijzingen en ingewikkelde zoekopdrachten in cyberspace en een enorme bibliotheek zal worden die we, metaforisch gesproken, in huis zullen hebben.
Natuurlijk zijn er ook risico's. Maken digitale bibliotheken ons nog afhankelijker van computers en bedreigen ze het bestaan van gedrukte boeken? Dat zou kunnen, maar ik acht het niet waarschijnlijk. Een traditioneel boek is een integraal deel van onze cultuur, net als theater en kunst. Het biedt iets wat digitale bibliotheken nooit zullen kunnen bieden: rechtstreeks contact met de lezer.
Thomas Wise
namens de IND/DEM-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de British Library heeft een geschiedenis die teruggaat tot 1753. Haar oudste documenten stammen uit 300 voor Christus. Beroemdheden als Karl Marx, Oscar Wilde, Mahatma Gandhi, Rudyard Kipling, George Orwell, George Bernard Shaw en zelfs Vladimir Lenin hebben in de leeszalen van het British Museum en in Britse bibliotheken gestudeerd. Ik vraag mij af of zij zoveel inspiratie zouden hebben gevonden op het internet. Ik vermoed dat onze schitterende voorziening met haar ongekende collectie publicaties uit elke hoek van de wereld en het British Empire evenzeer zal worden gekoesterd lang nadat de EU de weg is gegaan van andere eurofederalistische projecten, van Karel de Grote tot de vreselijke politieke nachtmerrries van de voorbije twee eeuwen. Veel geluk, mevrouw Descamps, met uw digitale bibliotheek. Op dit gebied zoals op vele andere zou ik mij echter toeleggen op de bewaring en ontwikkeling van een erfgoed waar ik trots op ben in plaats van de attributen van een nieuwe staat te creëren uit de overblijfselen van eerdere mislukkingen.
Piia-Noora Kauppi
(EN) Mijnheer de voorzitter, dames en heren, ik wil eerst benadrukken dat ik verheugd ben over het verslag van de commissie en mevrouw Descamps over digitale bibliotheken als een tijdige en belangrijke bijdrage om te garanderen dat digitale informatie voor de toekomstige generaties wordt bewaard.
Het is juist dat het internet één van de belangrijkste middelen is geworden om toegang te krijgen tot kennis en leren. Digitale bibliotheken zouden ongetwijfeld veel onderzoekers, studenten, leraren en specifiek ook mensen met een lichamelijke beperking ten goede komen. Dit is dus een perfect initiatief in het Jaar van gelijke kansen voor iedereen.
Ik wil alleen uw aandacht vestigen op één aspect dat grondig moet worden ingeschat alvorens beslissingen te nemen.
Samenwerking tussen de openbare en de particuliere sector en particuliere steun voor de digitalisering van Europa's cultureel erfgoed is een belangrijk element van het systeem zoals het er nu uitziet. Wij moeten garanderen dat nieuwe regels op dit gebied de voordelen van het huidige systeem niet in gevaar brengen, in het bijzonder met betrekking tot wetenschappelijke informatie. Wij moeten bijvoorbeeld garanderen dat het mechanisme van peer review wordt beschermd. Peer review is het proces waarin onafhankelijke deskundigen in een wetenschappelijke discipline - de "peers” - een wetenschappelijk paper met betrekking tot onderzoek kritisch beoordelen.
Het systeem van peer review is van wezenlijk belang voor de wetenschappelijke gemeenschap. Het is een belangrijk kwaliteitscontrolemechanisme en kan wetenschappelijke carrières beïnvloeden. Wij moeten ook een scenario vermijden waar open toegang de bestaande verspreiding van wetenschappelijk onderzoek via vaktijdschriften in gevaar brengt. Wij moeten ook de schade aan de winstgevenheid van tijdschriften van kleine uitgeverijen beoordelen.
Kort gezegd vinden veel belanghebbenden het huidige systeem gemakkelijk toegangkelijk, doeltreffend, rendabel en van hoge kwaliteit. Wij moeten er zeker van zijn dat de voordelen, in het bijzonder voor onderzoekers, in de meerderheid zullen zijn en onbedoelde negatieve gevolgen vermijden voor de mensen die wij willen helpen.
Zdzisław Zbigniew Podkański
(PL) Mijnheer de Voorzitter, het idee om een Europese digitale bibliotheek te maken door een internetsite te bouwen waar bronnen worden opgeslagen die dan door elke gebruiker gratis te raadplegen zijn, is zeker ambitieus. De bibliotheek moet een meertalige interface hebben die rechtstreekse toegang tot het gewenste materiaal mogelijk maakt. Elke burger zou toegang hebben tot zelfs de onbekendste werken van de wereldcultuur in zijn of haar eigen taal.
Het moet ook opgemerkt worden dat dit initiatief een belangrijke kwestie oproept, namelijk internettoegang en de gelegenheid om verbinding te maken met het culturele erfgoed van de wereld dat beschikbaar wordt gesteld aan bewoners van plattelandsgebieden en eilanden en aan mensen met mobiliteitsproblemen.
Toegang tot categorieën van cultureel materiaal, ook dat wat is beschermd door auteursrecht en naburige rechten, vormt een ander groot probleem. Ik vertrouw erop dat we dit te zijner tijd kunnen oplossen door te investeren in technologie.
Mevrouw Descamps heeft een zeer evenwichtig verslag opgesteld. Ik ben van mening dat het onze steun verdient.
Zdzisław Kazimierz Chmielewski
(PL) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ik wil de vorige sprekers napraten die de rapporteur hebben gefeliciteerd met haar goed opgestelde verslag. Het zendt een heldere boodschap uit vanuit het Europees Parlement om het idee van de instelling van een Europese digitale bibliotheek te steunen. Het doet mij plezier het Huis eraan te kunnen herinneren dat Polen betrokken is geweest bij het bevorderen van dit idee. Mijn land was vertegenwoordigd bij de zes staatshoofden en regeringsleiders die het hebben gelanceerd.
Het verslag presenteert overtuigende argumenten voor de stapsgewijze tenuitvoerlegging van dit project. Het stelt progressieve opname van verschillende categorieën van cultureel erfgoed voor, samen met documenten waarop auteursrecht en naburige rechten rusten, altijd in overeenstemming met de wettelijke beperkingen op het gebied van intellectueel eigendom. Het in het voorstel opgenomen idee om andere instellingen dan bibliotheken die betrokken zijn bij de verspreiding van cultuur mee te nemen in het project is het overwegen waard. Het is niet meer dan redelijk als musea en archieven ook een belangrijke rol in dit systeem spelen, aangezien ze al eeuwenlang sterke banden hebben met bibliotheken.
Ik verwacht er veel van, vooral gezien het plan om in het coördinatiesysteem voor de Europese digitale bibliotheek niet alleen wetenschappelijk onderzoek over digitalisering op te nemen, maar ook de zeer belangrijke kwestie van de bescherming van digitale bronnen. Ik ben ervan overtuigd dat het op deze manier mogelijk zal blijken gemeenschappelijke, uniforme vereisten te ontwikkelingen met betrekking tot de juiste opslag van digitale materialen die zijn verzameld in bibliotheken en archieven, alsmede digitale materialen - gearchiveerd, moet ik benadrukken - verzameld op andere plaatsen dan in archieven, met andere woorden in musea en bibliotheken. Het is bekend dat deze instellingen al eeuwen problemen ondervinden met het voldoende beschermen van archiefmateriaal uit verschillende bronnen. Eindelijk kunnen we deze situatie oplossen.
Viviane Reding
lid van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Descamps en de andere leden van de commissie cultuur en onderwijs hartelijk danken voor dit verslag, dat zeer belangrijk is.
De echte rijkdom van Europa is immers niet de euro, niet onze economische vooruitgang, maar dat patrimonium dat in de loop van eeuwen is ontstaan en gegroeid en dat de echte grote rijkdom van Europa vormt.
In zekere zin is het ergerlijk dat dit patrimonium verdwijnt in archieven en kelders, plaatsen waar het publiek niet kan komen. Zo kunnen zij het niet aanraken, niet begrijpen, er niet van genieten. De digitale bibliotheek wil precies die hinderpaal uit de weg ruimen.
Dat is volgens mij één van de grote stappen vooruit van Europa. Ik wil hulde brengen aan onze nationale bibliotheken, die aan dit voor de Europese culturen zo belangrijke initiatief ten grondslag liggen. De directeurs van deze bibliotheken hebben pionierswerk verricht. Ze hebben begrepen dat er behoefte was aan een symbiose tussen cultuur, de rijkdom van het corpus, en technologie, een instrument voor toegang tot die cultuur. Hun pionierswerk heeft het mogelijk gemaakt dat wij in 2008 een enig toegangspunt met meertalige toegang zullen hebben.
Aan diegenen die het daarover hadden, zeg ik dat wij inderdaad toegang tot de Luxemburgse literatuur zullen hebben. Ik ben daar trots om, omdat het Luxemburgs mijn moedertaal en voor mij dus de belangrijkste taal ter wereld is, zoals elke moedertaal. Daarom moeten wij toegang hebben tot kunst en literatuur die in die talen en met die uitdrukkingswijzen is gecreëerd.
Tot de Luxemburgse cultuur bijvoorbeeld hebben weliswaar de Luxemburgers toegang, maar wist u dat er een Luxemburgse cultuur bestaat? Het antwoord is nee. Eens de digitale bibliotheek bestaat, zal het enige toegangspunt u in staat stellen u van het tegendeel te overtuigen.
Het is buitengewoon toegang te hebben tot deze culturen en die rijkdom overal te kunnen delen, ook - en ik benadruk dat - buiten Europa, omdat cultuur aan onze grenzen niet ophoudt te bestaan. Cultuur betekent delen. Het is dus in openheid dat wij deze bibliotheek willen oprichten. Interoperabiliteit zal zeer belangrijk zijn. Het zal niet alleen gaan om boeken, maar ook om andere cultuurvormen zoals films, muziek en de inhoud van musea. Het gaat hier dus om een buitengewone culturele openheid, die meertalig en multicultureel zal zijn en het wezen zelf van Europa zal tonen, dat in verenigde diversiteit bestaat.
Uiteraard dienen problemen te worden opgelost. De leden hebben dat duidelijk gezegd. Er is het probleem van de financiering. Ik roep de lidstaten op hun discours met concrete acties kracht bij te zetten. Enkele doen dat, waarvoor ik hen dank.
Wij zullen in 2008 een analyse voorleggen van wie dat wel en wie dat niet doet. Ik denk dat dit heel belangrijk is om het dossier door te drukken. Wij zullen natuurlijk ook de lof zingen van het partnerschap tussen particuliere en openbare sector omdat dit van wezenlijk belang is voor de vooruitgang van de digitalisering, die zeer veel geld kost, en ik denk ook aan de bewaring van kwetsbare inhoud, die verloren gaat als niemand er iets aan doet. Hoeveel filmspoelen vergaan niet tot stof? Om dat gemeenschappelijk cultuurbezit te bewaren, dienen wij het te digitaliseren vóór het te laat is.
Ik denk natuurlijk ook aan de problemen die wij moeten oplossen, zoals die van de ateursrechten - een hoofdbreker - en die van de wetenschappelijke informatie. De groep op hoog niveau houdt zich daarmee bezig en stelt oplossingen voor.
Mijnheer de Voorzitter, dit is een buitengewoon project dat uiting geeft aan de Europese meerwaarde. Het mooiste is dat wij de Europeanen verenigen rond hun culturen en hun geschiedenissen, vol schoonheid en creativiteit. Het is het mooiste dat wij hebben. Laten wij het bewaren. Laten wij samenwerken om het te delen.
De Voorzitter
Ik dank alle sprekers en in het bijzonder commissaris Reding voor haar charme en intelligentie. Aangezien het vandaag de dag van de minder bekende talen is, wil ik haar bedanken in haar eigen taal, het Luxemburgs. Merci!
(Gelach)
