Opening van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting 1999-2000 van het Europees Parlement te zijn geopend.

Urgentverklaring
von Wogau
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben de besprekingen in de Commissie nog niet afgesloten en daarom kunnen wij niet instemmen met een urgentieprocedure voor deze vergaderperiode. Ik stel voor dat wij deze zaak behandelen tijdens de tweede vergaderperiode van maart. Dan zullen wij onze beraadslagingen hebben afgerond.

De Voorzitter
Mijnheer von Wogau, er bestaat nog een andere oplossing. Als u en het Parlement het ermee eens zijn, kunnen wij nu het verzoek tot urgentverklaring inwilligen en dit vraagstuk op de agenda zetten van 22 maart. Kunt u zich daarin vinden?
Het Parlement willigt het verzoek om urgentverklaring in voor de vergadering van 22 maart

Wijziging van het Reglement van het EuropeesParlement
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0070/99) van de leden Corbett, Gutiérrez Díaz en Palacio Vallelersundi, namens de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten over de wijziging van het Reglement van het Europees Parlement.
De heer Crowley heeft zich aangesloten bij het in de toelichting opgenomen minderheidsstandpunt.
Het woord is aan de heer Fabre-Aubrespy voor een motie van orde.

Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, ik wil overeenkomstig artikel128 van het Reglement een prealabele kwestie aan de orde stellen in verband met de zojuist door u aangekondigde tekst. Ik kan dit nu meteen toelichten of ook wachten tot u het debat over deze tekst formeel hebt geopend. De keuze is aan u.

De Voorzitter
Het debat is geopend, dus u heeft het woord, mijnheer Fabre-Aubrespy.

Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, met mijn voorstel op grond van niet-ontvankelijkheid wil ik een aantal procedurele kwesties aan de orde stellen die zijn gerezen tijdens de uitwerking van deze voorstellen tot wijziging van het Reglement. Ik verzet mij tegen de beraadslaging hierover om twee essentiële redenen. Ten eerste wordt hiermee het Verdrag van Amsterdam reeds toegepast. Nu zult u zeggen dat het Verdrag van Amsterdam zo goed als geratificeerd is. Toch is er nog altijd één land, Frankrijk, dat het niet heeft geratificeerd en het zou niet hoffelijk zijn tegenover het parlement van mijn land om ons Reglement te wijzigen, terwijl het Verdrag nog niet formeel van kracht is.
Maar waar het mij vooral om gaat - en dit gaat alle lidstaten van de Europese Gemeenschap aan - is dat een verdrag een essentieel onderdeel is van het communautair recht en derhalve niet kan worden toegepast zolang niet alle lidstaten, bij monde van hun staatshoofden en regeringsleiders, dit formeel hebben geratificeerd. Geen enkele lidstaat heeft trouwens de ratificatieoorkonden gedeponeerd, zoals dat in diplomatieke taal heet.
Ten tweede had de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten tot taak het Verdrag van Amsterdam toe te passen, of beter gezegd, het ontwerpverdrag, dat normaal gesproken binnenkort wordt geratificeerd. Maar de commissie Reglement is veel verder gegaan. Het Reglement van het Europees Parlement is onze basistekst. Die moet stroken met de grondwetten en met name het Verdrag. In mijn minderheidsstandpunt heb ik aangegeven op welke punten volgens mij het verslag te ver gaat. Ik zal het hierbij laten. Ik vraag het Parlement te stemmen over deze prealabele kwestie.

Fayot
Mevrouw de Voorzitter, ik wil kort reageren op de twee door de heer Fabre-Aubrespy aan de orde gestelde kwesties.
De eerste kwestie betreft de toepassing van het Verdrag van Amsterdam. Het spreekt voor zich dat de wijzigingen van het Reglement pas van kracht worden, zodra het Verdrag van Amsterdam zelf van kracht wordt. Wat wij hier doen, is het Parlement op die inwerkingtreding voorbereiden. Vanzelfsprekend zijn de op het Verdrag van Amsterdam gebaseerde bepalingen uit het Reglement pas rechtsgeldig als het Verdrag van Amsterdam zelf rechtsgeldig is. Voorts lijkt het me nogal evident dat ons Parlement voorbereid moet zijn, gezien de complexiteit van de materie. Wij kunnen niet wachten tot het Verdrag van Amsterdam van kracht wordt en pas dan aan het Reglement gaan werken. Daarom is dit bezwaar van de heer Fabre-Aubrespy volgens mij niet ontvankelijk.
Ten tweede wordt gezegd dat wij te ver zijn gegaan met onze Reglementswijzigingen. Wij hebben inderdaad van de gelegenheid gebruik gemaakt om een aantal bepalingen uit ons Reglement aan de veranderde omstandigheden aan te passen. In mijn ogen heeft het Parlement daar het volste recht toe. Het parlementaire leven staat immers niet stil. Daarom ben ik het ook niet eens met de tweede opmerking van de heer Fabre-Aubrespy. Als voorzitter van de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten stel ik het Parlement dan ook voor de bezwaren van de heer Fabre-Aubrespy te verwerpen.

De Voorzitter
Geachte collega's, wij hebben de toelichting van de heer Fabre-Aubrespy en de reactie van de voorzitter van de commissie Reglement, de heer Fayot, gehoord.
Wenst iemand tegen het verzoek van de heer Fabre-Aubrespy te spreken?

Palacio Vallelersundi
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het niet met het standpunt van de heer Fabre-Aubrespy eens. De heer Fabre-Aubrespy weet heel goed hoe de vork in de steel zit. Zijn eerste bezwaar heeft betrekking op het Verdrag en lijkt in deze parlementaire procedure, formeel gezien, aanvaardbaar. Zijn tweede bezwaar gaat echter over de inhoud van de zaak. Daarom kan de heer Fabre-Aubrespy maar één ding doen en dat is tegen de amendementen stemmen die volgens hem in het kader van de onderhavige Reglementswijziging niet aanvaardbaar zijn.
Ik wil nog even terugkomen op de eerste kwestie. De heer Fabre-Aubrespy weet heel goed wat statutair recht is. Het statutaire recht regelt de interne werking van een instelling en is daar als het ware zowel heer en meester over, als ook de dienaar van. Daarom mag die instelling zich niet alleen voorzichtig voorbereiden op de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam, maar moet het dit zelfs doen. Op het moment van inwerkingtreding zijn er dan met het Verdrag strokende, interne regels voorhanden. Het Verdrag is de leidraad voor die interne statutaire ontwikkeling. Daarom is mijns inziens ook het eerste bezwaar niet aanvaardbaar.

De Voorzitter
Wenst iemand voor het verzoek van de heer Fabre-Aubrespy te spreken?
Niemand.
Het Parlement verwerpt het verzoek

Corbett
Mevrouw de Voorzitter, dit verslag behelst de meest omvangrijke herziening van ons Reglement sinds de inwerkingtreding van het Verdrag van Maastricht begin jaren "90. Het gaat hier niet louter om de omzetting in het Reglement van het Parlement van hetgeen in het Verdrag van Amsterdam staat. Wij hebben deze gelegenheid aangegrepen om nog eens alle werkmethodes en procedures van het Parlement onder de loep te nemen. Kortom, wij zijn bezig het Parlement klaar te maken voor een nieuw tijdperk.
Traditiegetrouw hebben wij in dit Parlement de verdragen altijd, als een elastiekje, zover mogelijk uitgerekt. Wij kunnen natuurlijk niet in strijd met de verdragen handelen. Wij kunnen geen dingen doen die in de verdragen verboden zijn, maar wij moeten wel enige armslag hebben en ruimte voor interpretatie. Er zijn leemtes en hiaten die opgevuld kunnen worden. Het Parlement heeft altijd gepoogd daar gebruik van te maken om de Unie doelmatiger, opener, transparanter en democratischer te maken. En dat is ook de filosofie die ten grondslag ligt aan deze herziening van het Reglement.
Natuurlijk kan een elastiekje knappen, als je het te ver uitrekt en dan kun je je vingers wel eens bezeren. Maar ik ben er van overtuigd dat wij met het onderhavige pakket het elastiekje precies in de juiste mate hebben uitgerekt en het verkregen resultaat kunnen aanbevelen aan het Parlement.
Na Amsterdam zal het Parlement, naast de Raad, een gelijkwaardige tak zijn van een uit twee kamers bestaande wetgevende autoriteit, ten minste voor de gebieden die vallen onder de medebeslissingsprocedure, en die zal het merendeel van de niet-landbouw regelgeving omvatten. Daarom hebben wij in dit verslag zeer veel werk besteed aan het verbeteren en het opnieuw definiëren van onze wetgevingsprocedures. Dit verslag omvat echter ook technische verbeteringen voor de vereenvoudiging van de stemprocedure in de plenaire vergadering.
De medebeslissingsprocedure werd herschreven in ons Reglement, deels om rekening te houden met wat er in Amsterdam is afgesproken. Zo krijgen wij de mogelijkheid om al na de eerste lezing te komen tot overeenstemming tussen de instellingen en wordt verder het recht van de Raad geschrapt om een tekst in derde lezing eenzijdig goed te keuren, indien het Parlement er niet in slaagt die te verwerpen. Wij hebben deze wijzigingen in ons Reglement zo geformuleerd dat tijdig een dialoog tussen Raad en Parlement kan ontstaan en dus, waar mogelijk, reeds in een vroeg stadium van de procedure overeenstemming kan worden bereikt. Ook hebben wij duidelijk de gevallen vermeld waarin het Parlement voortaan middels een stemming het laatste woord zal hebben over de inwerkingtreding van Europese wetgeving.
Voorts hebben wij ons gebogen over de nieuwe bepalingen die het Parlement het recht geven tot stemming over de Commissievoorzitter. Dit nieuwe, juridisch bindende stemrecht wordt in de herziening van het Reglement beschreven als verkiezing van de Commissie en wordt aldus extra beklemtoond. Wij wilden onderstrepen dat de Commissie, de Commissievoorzitter en, later, de Commissie in haar geheel, politieke verantwoording schuldig is aan het Parlement. De Commissie is geen bureaucratische instantie die aan niemand verantwoording hoeft af te leggen, zoals sommige eurosceptici ons willen doen geloven. De Commissie is een uitvoerend politiek orgaan dat verantwoording verschuldigd is aan het rechtstreeks gekozen Parlement. Dit hebben wij eveneens geprobeerd te benadrukken in de herziening van het Reglement.
Ook moet het Parlement aandacht schenken aan het zich ontwikkelende, gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en de procedures aanscherpen voor het kritisch onderzoek van en de controle en het toezicht op dat beleid. Ook daar is voor gezorgd in de Reglementswijzigingen. Wij hebben dienaangaande een aantal suggesties overgenomen van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid. Deze omvatten bepalingen voor het regelen van onze betrekkingen met de nieuwe hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Wij voorzien in de mogelijkheid voor de hoge vertegenwoordiger om in gesprek te treden met het Parlement, om voor het Parlement zijn of haar verklaringen toe te lichten, of om voor de relevante parlementaire commissie te verschijnen. Voor het Parlement voorzien we in de mogelijkheid om toezicht te houden op de benoemingsprocedure voor de hoge vertegenwoordiger.
We hebben nieuwe bepalingen opgenomen voor de behandeling van wat we "atypische wetgevende procedures' zouden kunnen noemen. Dat zijn derde pijler-procedures, Schengen-procedures, wetgeving uitgevaardigd op verzoek van sociale partners in het kader van het Sociaal Akkoord, wetgeving voorgesteld op initiatief van een lidstaat op basis van artikel 67, lid 1, van het Verdrag, schorsing van een lidstaat en wetgeving uitgevaardigd op grond van versterkte samenwerking. Voor al deze gevallen hebben wij een nauwkeurige procedure uitgewerkt om het Parlement in staat te stellen betrokken te worden bij zaken waarvoor anders op grond van de Verdragen geen betrokkenheid van het Parlement vereist zou zijn.
We hebben geprobeerd de interne stemprocedures van het Parlement te hervormen zodat minder tijd nodig zal zijn voor stemming in de plenaire vergadering. Vaak zijn we daar uren mee bezig. We hebben een aantal technische wijzigingen aangebracht waarmee enerzijds de stemming in de plenaire vergadering wordt vereenvoudigd, maar anderzijds geen afbreuk wordt gedaan aan het recht van leden of van groepen van leden om amendementen in te dienen. Wij zijn er hopelijk in geslaagd daarvoor een evenwichtig pakket samen te stellen.
Wij hebben onze procedures ook op andere manieren proberen te rationaliseren. Zo zullen er bijvoorbeeld geen toelichtingen meer zijn bij wetgevingsverslagen. In plaats daarvan zal elk amendement op een Commissievoorstel kort worden gemotiveerd, precies zoals nu al gebeurt in de begrotingsprocedure. Verder zullen adviezen van andere commissies beperkt blijven tot het indienen van specifieke amendementen. Dat betekent dat wij ons in ons werk kunnen toespitsen op de wetgevende teksten en op de noodzakelijke wijzigingen, zonder breedvoerige uiteenzettingen te moeten geven van de standpunten van het Parlement die zo wie zo niet altijd even duidelijk zijn.
Ook willen we de actualiteiten- en spoeddebatten rationaliseren door al op maandag, bij regeling van de werkzaamheden, de onderwerpen af te spreken. Dat doen wij dus niet meer via een ad hoc procedure de dag daarop. Zo zal er meer tijd zijn om de debatten behoorlijk voor te bereiden en ook dat zal een kleine, maar niet onbelangrijke stap in de goede richting zijn.
De nieuwe regels zullen zorgen voor transparante parlementaire procedures op alle niveaus en zullen een ieder het recht op toegang tot EP-documenten garanderen. Op deze wijze haken wij in op het recente verslag over openheid en transparantie van mijn collega, mevrouw Lööw.
Verder vervalt de mogelijkheid om in een laat stadium nog de rechtsgrondslag van een voorstel te betwisten. Men had wel eens de neiging om alsnog op de valreep, tijdens de behandeling in de plenaire vergadering, de rechtsgrondslag te betwisten om op die manier het verslag terug te doen verwijzen naar de betrokken commissie en naar de Commissie juridische zaken en rechten van de burger. Daarvoor is nu een efficiëntere procedure voorzien, volgens welke enerzijds de rechten van de juridische commissie en van de bevoegde parlementaire commissie worden gehandhaafd en de uiteindelijke beslissing in handen blijft van de voltallige vergadering, maar anderzijds een stokje wordt gestoken voor de mogelijkheid van obstructie.
Wij moeten onze controle op de Commissie versterken. Daarom hebben wij in ons nieuwe Reglement voorzien in de mogelijkheid om de voorzitter of een lid van de Commissie, onmiddellijk na een Commissievergadering, op ons verzoek, in het Parlement een verklaring te laten afleggen. Daarna krijgt het Parlement dan tijdens een half uur de gelegenheid om vragen te stellen over de tijdens die vergadering genomen beslissingen. Daarmee geven wij nogmaals duidelijk aan dat de Commissie verantwoording moet afleggen aan het Parlement, maar bieden wij tegelijkertijd de Commissie de gelegenheid om het Parlement rechtstreeks, en niet via de pers, op de hoogte te brengen van de door haar als uitvoerende macht genomen beslissingen. Genomen besluiten worden aldus voor het eerst hier aangekondigd en de eerste reactie daarop komt dan van rechtstreeks gekozen leden die vragen kunnen stellen aan de Commissie.
Ook willen wij graag een poging doen om de parlementaire debatten wat levendiger te maken. Zoals u weet, organiseren wij onze debatten nu met ellenlange sprekerslijsten. We hebben al eens geëxperimenteerd met wat wij destijds de Delors-procedure hebben genoemd, waarbij de Voorzitter simpelweg het woord gaf aan individuele leden die zijn aandacht wisten te trekken. Wij hebben beide systemen in het Reglement opgenomen - op dit moment wordt geen van beide expliciet vermeld - maar wij laten de mogelijkheid open voor een eventuele combinatie daarvan. Men kan bijvoorbeeld het debat beginnen met de gebruikelijke ronde van sprekers namens de fracties. Maar tijdens het laatste uur, of halve uur, of zelfs maar de laatste tien minuten, kunnen nog andere sprekers het woord krijgen, als ze de aandacht van de Voorzitter weten te trekken. Leden die het hele debat hebben uitgezeten en geduldig hebben geluisterd naar alle argumenten, krijgen dan aan het einde de kans om te reageren en hun duit in het zakje te doen. Ook iemand die reeds eerder heeft gesproken, wil misschien aan het einde nog op iets terugkomen. Zo kunnen wij enerzijds onze debatten verlevendigen en aantrekkelijker maken voor de buitenwacht, maar doen wij anderzijds geen afbreuk aan de rechtmatige spreektijd van de fracties.
Verder voorzien wij in de mogelijkheid om, waar nodig, het Reglement geslachtsneutraal te formuleren. Gisteren was het de Internationale Dag van de Vrouw en ik weet dat vele van onze vrouwelijke collega's het beledigend vinden dat in bepaalde talen in de artikelen uitsluitend sprake is van leden in de mannelijke vorm, als hij, en niet als hij of zij. Wij willen met onze wijzigingen ook dat specifieke probleem ondervangen.
Wij hebben ook nog een aantal minder belangrijke zaken meegenomen in onze wijzigingen. Ik zal ze niet stuk voor stuk gaan behandelen. Er zijn een heleboel detailpuntjes geregeld en we hebben geprobeerd de procedures waar mogelijk te stroomlijnen. Op zich zijn veel van deze wijzigingen onbelangrijk, maar tezamen zullen zij zorgen betere werkmethodes en procedures voor het Parlement. Ook zullen zij leiden tot een opener en transparanter Parlement.
De samenstelling van dit pakket heeft bijna een jaar gekost, een jaar waarin de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten hard heeft gewerkt. Ik moet hulde brengen aan mijn mede rapporteurs en de heer Fayot, de voorzitter van onze commissie. Hij heeft het niet gemakkelijk gehad, maar verdient werkelijk een pluim. Verder wil ik de leden van de commissie bedanken, evenals de andere commissies voor hun adviezen en voorstellen. Tenslotte moet ik nog hulde betuigen aan het commissiesecretariaat dat enorm veel werk heeft gestoken in dit verslag.
Ik denk dat wij na een jaar hard werken een eerlijk en evenwichtig pakket hebben samengesteld waar de meeste fracties in dit Parlement achter kunnen staan. Ik beveel u dit dan ook zonder meer en van harte aan.

Gutiérrez Díaz
Mevrouw de Voorzitter, strikt genomen zou ik van mijn spreekbeurt kunnen afzien. Ik ben het namelijk volkomen eens met de uitvoerige inleiding van de heer Corbett. Ik ben zelf echter niet strikt genoeg om de verleiding van een spreekbeurt te kunnen weerstaan, ook al zal ik her en der misschien in herhaling vervallen.
Zoals in de toelichting staat, hebben wij te maken met een wijzigingsvoorstel van ons Reglement dat verband houdt met de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam. Daardoor zal zich een aantal veranderingen voordoen die aanpassing van onze werkmethodes vereisen. Wij gaan namelijk een nieuwe fase tegemoet, met nieuwe vereisten, nieuwe verantwoordelijkheden en nieuwe uitdagingen voor het Europees Parlement. Met ons wijzigingsvoorstel willen wij tevens de bevoegdheden van het Parlement zo sterk mogelijk maken, zonder natuurlijk de in het Verdrag vastgestelde perken te buiten te gaan. Dit was een lang proces - zoals gebruikelijk is bij voorstellen met een dergelijke omvang - en heeft geresulteerd in het wijzigingsvoorstel dat wij nu, kort voor de ratificatie van het Verdrag, aan de plenaire vergadering voorleggen. Weliswaar heeft het voorbereidende werk niet tot eenparigheid geleid, maar wel tot een brede consensus over de meeste amendementen.
Het zou niet eerlijk zijn indien wij aan het eind van dit lange en vruchtbare proces niet onze erkentelijkheid zouden uitspreken aan het adres van al degenen die hieraan hebben bijgedragen. In de eerste plaats bedank ik de medewerkers van het secretariaat van de commissie Reglement voor hun bijzonder knappe prestatie. Mijn dank gaat ook uit naar de leden van de commissie Reglement. Er was, zoals ook uit de uitkomst blijkt, een uitstekende samenwerking. Ook de fractievertegenwoordigers hebben aan de consensus bijgedragen. Ik noem met name de voorzitter van de commissie Reglement, de heer Fayot, en mijn twee mederapporteurs, de zeer deskundige mevrouw Palacio Vallelersundi en de onvermoeibare mijnheer Corbett.
In mijn bescheiden bijdrage wil ik een paar aspecten eruit lichten die voor mij van buitengewone betekenis zijn. Allereerst noem ik amendement 16 op artikel 32 en amendement 17 op artikel 33, betreffende de verkiezing bij hoofdelijke stemming van de voorzitter van de Europese Commissie en de Commissie zelf. Deze reglementaire interpretatie van het Verdrag heeft - zoals de heer Corbett al heeft onderstreept - een politieke betekenis die u zeker niet zal ontgaan. Hierin wordt duidelijk gemaakt wat de rol van het Parlement is bij de samenstelling van de toekomstige Europese Commissie. In amendement 23 op artikel 39 - waarin amendement 152 van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid in licht gewijzigde vorm is verwerkt, waardoor het flexibeler is geworden- wordt alle mogelijke informatie van de kant van de Europese Centrale Bank gegarandeerd en wordt de procedure voor de verklaringen van deze instelling geregeld.
In ons Reglement wordt met de amendementen 30 en 31 voorzien in raadpleging van zowel het Economisch en Sociaal Comité als het Comité van de regio's. Door beide instellingen gescheiden te behandelen, bevestigen wij hun eigen identiteit. Over deze amendementen hebben wij de leidinggevende instanties van deze comité's geraadpleegd. Zij hebben zich voor deze amendementen uitgesproken, maar tegelijkertijd onze aandacht erop gevestigd, dat misschien bij een latere bewerking van het Reglement een gedragscode moet worden opgesteld voor de betrekkingen tussen het Europees Parlement, het Comité van de regio's en het Economisch en Sociaal Comité.
Tenslotte wil ik iets opmerken over het voornemen om in een nieuw hoofdstuk VI bis een artikel op te nemen, waarmee regelmatige informatie van de parlementen van de lidstaten wordt gegarandeerd. Zoals ik aan het begin al zei, beoogt het onderhavige voorstel een grondige wijziging van ons Reglement, een aanpassing aan de behoeften van een nieuwe fase, waarin het Europees Parlement grotere wetgevende bevoegdheden en soms ook, zoals bij de verkiezing van de Commissievoorzitter, belangrijke politieke verantwoordelijkheden krijgt. Ik hoop dat met de stemming van morgen wij onze werkzaamheden op goede wijze kunnen afronden.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Gutiérrez Díaz. Hierover zal niet morgen worden gestemd, maar donderdag. Ik zal dat straks nog eens herhalen.

Palacio Vallelersundi
Mevrouw de Voorzitter, zoals de twee andere rapporteurs reeds hebben opgemerkt, is deze wijziging van het Reglement en meer in het algemeen het Reglement zelf, in eerste instantie een formule voor een soort samenleving. Daarin moet immers rekening worden gehouden met niet alleen alle belangen van het Parlement, maar ook de zorgen van de leden van dit Parlement en van al degenen die achter de schermen hun belangrijke werk doen. Terecht worden zij daarvoor bedankt. Ik sluit mij ook aan bij de lof aan de twee andere rapporteurs. Teamwerk kan juist door de haast onvermijdelijke meningsverschillen heel stimulerend zijn. Ik wil echter ook mijn dank uitspreken aan de diensten van het Parlement, aan niet alleen het secretariaat van de commissie Reglement, maar algemeen aan alle diensten van het Parlement en met name ook aan de ambtenaren van de Fractie van de Europese Volkspartij voor hun steun.
Mevrouw de Voorzitter, ik heb gezegd dat ons Reglement een formule is voor een soort samenleving en de koers aangeeft van de parlementaire werkzaamheden. Het Reglement is echter ook meer dan dat. Het is een symbool, een soort vaandel, een programma. Het is een weerspiegeling van de interne structuur van een instelling. Het laat zien welke plaats het Parlement voor zichzelf opeist in het interinstitutioneel evenwicht. Het geeft een beeld van wat het Parlement in zijn korte geschiedenis tot stand heeft gebracht, alsook van de rol die het Parlement in het proces van Europese eenwording voor zichzelf ziet weggelegd. Voor iedere wijziging van het Reglement moet het Verdrag natuurlijk in acht genomen worden. Daarbij moet echter bedacht worden dat het Verdrag, net als iedere ander juridisch bestel, voor de toepassing in de praktijk ruimte laat voor interpretatie. Het Reglement dient praktisch en realistisch te zijn, zonder dat de symbolische waarde daarvan uit het oog wordt verloren. Het moet rekening houden met iedereen: met de grote en de kleine fracties, maar ook met de individuele leden. Het moet, kortom, een duidelijk evenwicht tot stand brengen tussen enerzijds de inertie, als gevolg van het feit dat wij altijd een parlementaire vergadering zonder bevoegdheden zijn geweest, en anderzijds de voor het Parlement nieuwe situatie waarin wij vrijwel op voet van gelijkheid met de Raad medewetgever zijn.
Alle amendementen zijn belangrijk. In een parlementair reglement kan het minste of geringste immers politieke gevolgen van onmetelijke omvang hebben. Dat hebben wij kort geleden nog ondervonden. Toch kunnen de amendementen in drie groepen worden onderverdeeld.
De eerste groep wordt gevormd door de amendementen die rechtstreekse politieke gevolgen hebben. In dit verband noem ik met name amendement 15 over de samenstelling van de fracties. Hier zal vast en zeker kritiek op komen, maar het gaat in de richting van wat Europese integratie daadwerkelijk is. Als wij in Europa werkelijk meer integratie willen, mogen wij niet accepteren dat er in het Parlement, dat de Europese volkeren vertegenwoordigt, een fractie wordt gevormd met enkel leden afkomstig uit één lidstaat.
Ook amendement 16 over de verkiezing van de voorzitter van de Europese Commissie is reeds ruimschoots van commentaar voorzien. Ik ben van oordeel dat hier de Verdragen correct zijn geïnterpreteerd, hetgeen natuurlijk ook de bedoeling is. Ook wordt serieus rekening gehouden met het feit dat met het Verdrag van Amsterdam de bekrachtiging van de benoeming van de Commissievoorzitter door het Parlement bestanddeel is geworden van de voor de verkiezing van de Commissievoorzitter te volgen procedure. Ook dat heeft zijn beslag gevonden in ons Reglement.
Verder zijn er uitspraken gedaan over de grote lijnen van het economisch beleid krachtens artikel 99 van het Verdrag van Amsterdam, evenals over artikel 24 waarmee de ons met het Verdrag geboden mogelijkheden optimaal worden gebruikt.
Ik zal niet verder ingaan op de hoge vertegenwoordiger, want over diens functie is al het een en ander gezegd. Wel verdedig ik het amendement van mijn fractie dat het enigszins vrijwillige karakter van het huidige amendement 129 nuanceert en mijns inziens zelfs ongedaan maakt. Wat de betrekkingen met de andere instellingen betreft, noem ik de versteviging van de betrekkingen met de nationale parlementen, met het Comité van de regio's en het Economisch en Sociaal Comité. Ook noem ik amendement 28 over de interinstitutionele akkoorden. Daarin wordt bestaansrecht toegekend aan al die instrumenten die voor ons onderling functioneren zo belangrijk zijn. Met name worden hiermee echter transparantie, juridische zekerheid en rechtstreekse toegang bevorderd.
Ik liet nu het woord transparantie vallen. Men heeft reeds in dit verband gewezen op het nieuwe hoofdstuk 17 A. Dit hoofdstuk is een zuivere weerspiegeling van de nieuwe richtsnoeren uit het Verdrag van Amsterdam. Ik zou nog lang kunnen doorgaan met commentaar op de verschillende aspecten van de derde pijler, de mensenrechten, alsook het eerbiedigen van de beginselen van het Verdrag, maar daar zie ik van af.
Ik wil nu nog kort ingaan op de tweede groep van amendementen. Dat zijn de amendementen die rechtstreeks verband houden met de nieuwe wetgevende bevoegdheden.
Al deze amendementen hebben twee doelstellingen: enerzijds wil men hiermee de interinstitutionele dialoog bevorderen, dat wil zeggen de informele, interinstitutionele betrekkingen tussen Commissie, Raad en Parlement en anderzijds wil men hiermee de reeds bestaande procedures stroomlijnen en actualiseren.
Ik wil ook nog een korte opmerking maken over de rechtsgrondslag. Mijn fractie heeft hierover samen met de liberale fractie een amendement ingediend. Mijns inziens hebben de werkzaamheden van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger tot nu toe veel vruchten afgeworpen en dit moet zo blijven. Wij moeten niet vergeten dat een conflict met betrekking tot de rechtsgrondslag uiteindelijk uitmondt in een beroep op het Hof van Justitie. Daarom moeten wij vasthouden aan de specifieke zienswijze van de juridische commissie en haar specifieke bevoegdheden terzake vrijwaren.
Mevrouw de Voorzitter, ik sprak zojuist over de historische inertie van het Parlement. Dat brengt mij bij de derde groep amendementen. De heer Fabre-Aubrespy heeft deze al genoemd. Het Parlement was vroeger een parlementaire vergadering zonder bevoegdheden. Sommige procedures zijn reeds aan de huidige situatie aangepast, maar andere niet. De wil tot aanpassing van ook deze procedures is echter aanwezig. Er wordt momenteel nagedacht over de wijzigingen die het onvermijdelijke gevolg zullen zijn van het Verdrag van Amsterdam, maar natuurlijk niet daarboven uit mogen gaan. Er moet immers een evenwicht worden gevonden tussen de vroegere, historische taken en de huidige, wetgevende taken van het Parlement. Zo hebben wij getracht zaken zoals spreektijd en procedures te stroomlijnen en rekening te houden met het gebruik van bijvoorbeeld nieuwe technologie.
Nu ik het over nieuwe technologie en spreektijd heb, moet ik vaststellen dat aan mijn eigen spreektijd een eind is gekomen. Mevrouw de Voorzitter, dit is geen perfect verslag, ik kan niet voor honderd procent instemmen met alle amendementen, maar ik geloof wel dat dit verslag een duidelijk beeld geeft van wat onze instelling is: een sterke instelling, een instelling in beweging, een instelling die zich in het hart van het Europese bouwwerk bevindt.

De Voorzitter
We hebben aan dit debat de verslagen toegevoegd van de leden Ford, Fabre-Aubrespy, Vecchi, Nordmann, Voggenhuber, Fayot, Wijsenbeek en Spiers.

Ford
Mevrouw de Voorzitter, allereerst zou ik de drie rapporteurs graag willen feliciteren met hun gemeenschappelijke verslag over de Reglementswijziging vanuit het perspectief van het Verdrag van Amsterdam. Het vele werk dat daarvoor is verricht, zal het vermogen van het Parlement om volledig gebruik te maken van zijn bevoegdheden - en om die, zoals de heer Corbett het uitdrukt, tot het uiterste uit te rekken- zeker schragen.
Sommige mensen in dit Parlement vergelijken het werk van de commissie Reglement met het kijken naar het opdrogen van inkt in elf talen. Dat veel mensen dat geloven werd weer eens aangetoond door de snelheid waarmee de zaal leegliep toen u zei dat wij over het Reglement zouden spreken. Toch denk ik vaak dat de leden van de commissie Reglement de toneelknechten van dit Parlement zijn, de onbezongen helden zonder wie de politieke sterren van deze instelling hun glans zouden verliezen.
De heer Corbett en zijn collega's hebben een zeer adequate samenvatting gegeven van de strekking van hun verslag. Ik wil mij graag concentreren op bepaalde aspecten van de negen andere verslagen van de commissie Reglement die tegelijkertijd worden behandeld en met name op de amendementen in verband met de belangenopgaven van de leden.
Toen het Parlement in 1996 het verslag-Nordmann en mijn verslag over toezicht op en registratie van lobbyisten goedkeurde, was dat een reuzenstap voorwaarts in de richting van transparantie en openheid. Nu weten we dat elk lid vijf schaduwen achter zich heeft staan. Er zijn 3000 lobbyisten die de mening van 600 parlementsleden proberen te vormen. Een dialoog met vertegenwoordigers van werknemers en werkgevers, met belangengroepen van consumenten en producenten, met vertegenwoordigers van buitenlandse overheden en met milieu- en mensenrechtenorganisaties is nodig en wenselijk. Maar een dergelijke dialoog mag niet uitmonden in toe-eigening. Parlementsleden kunnen niet worden beschouwd als producten in de schappen van een soort politieke supermarkt, te koop voor wie geld heeft. In deze verslagen wordt een aantal gaten in het systeem gedicht.
Ten eerste handelt amendement 10 in mijn eigen verslag over het vervelende parket waarin oud-leden zich soms bevinden. Op dit moment bestaat er een dubbelzinnige situatie. Een aantal oud-leden heeft een erelidmaatschap gekregen. Dat heeft in het verleden wel eens tot verwarring geleid, omdat men dacht met een vooraanstaand lid van deze instelling te maken te hebben, terwijl het in feite ging om een oud-lid. Mijn amendement geeft het Bureau de taak om, zonder onderscheid, de rechten en privileges van oud-leden vast te leggen.
Ten tweede beschikken we over amendement 110 in het verslag-Wijsenbeek dat de regels inzake opgave van belangen wijzigt. Indien parlementsleden een rechtstreeks financieel belang hebben, moeten zij, voor zij het woord voeren in een commissie of de voltallige vergadering, dit mondeling mededelen.
Ten derde moeten voorzitters van interfractiewerkgroepen op grond van amendement 112 in het verslag-Spiers jaarlijks een verklaring afleggen over alle door die groepen ontvangen steun - in geld of natura - en die verklaring wordt dan vervolgens openbaar gemaakt.
Ten vierde worden in amendement 111 twee problemen aangepakt. Het eerste probleem betreft een klein aantal leden - 9 in 1996 en 21 in 1997 - dat heeft nagelaten hun belangen mede te delen. Men wil dit nu zo regelen dat na een laatste waarschuwing van de Voorzitter, de namen van de betrokken leden worden opgenomen in de notulen van de vergadering. Als ze dan nog steeds niet aan hun verplichtingen voldoen, zullen ze worden geschorst als lid van het Parlement.
In het tweede deel van amendement 111 wordt duidelijk gesteld dat opgave dient te geschieden van emolumenten met een waarde van meer dan 100 ECU. Op dit moment bestaat er kennelijk nogal wat onduidelijkheid over het bedrag vanaf welke opgave moet worden gedaan.
Tenslotte maakt amendement 2 van de heer Vecchi duidelijk dat na verkiezingen of bij de benoeming van nieuwe leden, geloofsbrieven niet kunnen worden onderzocht, zolang geen volledige opgave is gedaan van de belangen. Ook staat hierin dat nieuwe leden hun zetel in het Parlement niet mogen innemen en zij zich niet mogen laten vertegenwoordigen door welke delegatie dan ook, zolang zij geen volledige verklaring hebben afgelegd van hun belangen.
In het huidige klimaat van de publieke opinie zijn we jegens onze kiezers en jegens onszelf verplicht om niet alleen eerlijk en behoorlijk te handelen, maar ook de mensen in Europa te laten zien dat wij eerlijk en behoorlijk handelen.

Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, de opdracht die mij is toevertrouwd, betreft een heel specifiek en niet zo belangrijk onderdeel van het onderhavige wijzigingsvoorstel. Het gaat hierbij om het huidige artikel 8 van ons Reglement en wel om de leden 3 en 5 van dit artikel. Daarin wordt de ontslagneming van een parlementslid geregeld. Deze bepalingen kunnen in sommige gevallen voor problemen zorgen.
Er bestaat namelijk onzekerheid over de datum waarop een ontslag van kracht wordt. Dat komt doordat er een onderscheid gemaakt wordt tussen enerzijds de formele vereisten voor een ontslag - een brief en vervolgens een proces-verbaal - en anderzijds het moment waarop dat ontslag, volgens het huidige lid 5 van artikel 8, van kracht wordt. Dit onderscheid is vanuit juridisch standpunt bezien nogal ongelukkig. Overigens is het proces-verbaal over de ontslagneming ingevoerd als waarborg voor het parlementslid en aan die waarborg hebben we niet willen raken.
Wij hebben ons daarentegen wel afgevraagd of de ontslagbrief en de vermelding ervan in het proces-verbaal noodzakelijk waren. We zijn tot de slotsom gekomen dat het Reglement op dit punt vereenvoudigd kon worden en wel als volgt. Het ontslag kan worden ingediend door middel van een proces-verbaal dat wordt opgesteld volgens de bepalingen van het huidige lid 3. Een ontslagbrief is daarbij niet meer nodig. Anderzijds wordt geconstateerd dat de zetel vacant is met ingang van de datum die het demissionaire lid aangeeft in het proces-verbaal. Als het Parlement de amendementen 6, 7 en 9 aanneemt, bestaat er dus geen onduidelijkheid meer op dit punt. Deze amendementen kunnen trouwens volgens mij al rekenen op ruime steun in de Commissie reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten.
Dan wil ik nu graag spreken over het verslag in zijn geheel en toelichten waarom ik mij daartegen namens mijn fractie verzet. Dit verslag geeft een slecht antwoord op de hem gestelde vraag en werpt zelf vragen op die hem niet waren gesteld, hetgeen niet erg voorzichtig is.
Ik blijf volhouden dat het voorbarig is om het Verdrag van Amsterdam nu al toe te passen. Enerzijds wordt er op dit moment in het Franse parlement nog beraadslaagd over de ratificatie. Ik wil dan ook professor Duhamel eraan herinneren dat ons nationale parlement uit twee kamers bestaat. Anderzijds staat de datum van inwerkingtreding nog helemaal niet vast. De voorgestelde wijzigingen op het Reglement worden echter van kracht tijdens de volgende vergaderperiode, dat wil zeggen nog voor ratificatie van het Verdrag van Amsterdam. Hierbij denk ik met name aan amendement 28, waarin de juridisch twijfelachtige praktijk van de interinstitutionele akkoorden bekrachtigd wordt, alsook aan de amendementen 67 en 68 met betrekking tot het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.
Het verslag werpt, op onvoorzichtige wijze, vragen op die niet tot de door de Conferentie van voorzitters gegeven opdracht behoren. Dat geldt voor amendement 90, waarin staat dat tegenstrijdige amendementen niet ontvankelijk zijn. Dat is een nogal onduidelijke bepaling. Hetzelfde kan gezegd worden van amendement 96, waarin staat dat de samenstelling van de commissies, in de mate van het mogelijke, de samenstelling van het voltallige Parlement moet weerspiegelen; van amendement 14, betreffende de beëindiging van het mandaat van een zich niet naar behoren gedragend en met een bepaalde functie in dit Parlement belast lid en van amendement 78. Ik heb mijn voorbehoud geformuleerd in een minderheidsstandpunt dat de collega's die hierin geïnteresseerd zijn, kunnen raadplegen.

Vecchi
Mevrouw de Voorzitter, in de afgelopen jaren zijn in de praktijk van het onderzoek van de geloofsbrieven geleidelijk aan procedures en precedenten ontstaan waarmee een ruime interpretatie wordt gegeven aan hetgeen in de Akte van 20 september 1976 alsmede in de artikelen 7 en 8 van het Reglement van het Europees Parlement is voorgeschreven.
Aldus heeft men een in elk opzicht betere vorm kunnen geven aan het onderzoek naar de geldigheid van het mandaat van de in het Europees Parlement gekozen leden en aan de voorwaarden voor beëindiging van het mandaat en de status van afgevaardigde.
Dit is uiteraard een ingewikkelde materie waarin talrijke communautaire voorschriften - zoals vastgelegd in de Verdragen en het parlementaire Reglement - en nationale bepalingen met elkaar verstrengeld zijn. Bovendien zijn er talrijke gebieden - de zogenaamde "grijze zones" - waar de grenzen tussen nationale en gemeenschapsbevoegdheden niet altijd even duidelijk afgebakend zijn.
Zodra het uniforme kiesstelsel en het gemeenschappelijk Statuut van de leden in werking treden, zal er ook meer duidelijkheid komen in de vraagstukken betreffende de geloofsbrieven en de bevoegdheden.
De Commissie Reglement heeft mij opgedragen een verslag uit te werken - dat u terugvindt in het onderhavige, gemeenschappelijke verslag en wel in de amendementen 2, 3, 4, 5 en 8 - over de manier waarop wij de in de Verdragen besloten liggende mogelijkheden het beste te baat kunnen nemen om de bevoegdheden van het Europees Parlement te optimaliseren. Wij moeten er immers voor zorgen dat de samenstelling van het Parlement is en blijft zoals de kiezers die wensen en dat misbruik bij de volledige uitoefening van het parlementaire mandaat wordt tegengegaan.
Ten eerste wordt in een aantal amendementen voorgesteld praktijken in het Reglement op te nemen die reeds in deze zittingsperiode van toepassing waren. Zo zijn de leden verplicht een verklaring te ondertekenen waaruit blijkt dat van onverenigbaarheid geen sprake is. Ook moeten zij opgave doen van hun financiële belangen.
Ten tweede willen wij de bevoegdheid van het Parlement bevestigen voor het uitoefenen van toezicht op het opgeven van nationale taken.
Tenslotte worden het Parlement de instrumenten ter beschikking gesteld die nodig zijn om de autoriteiten van de lidstaten aan te zetten tot een eerlijke samenwerking bij het doorgeven van voor het uitoefenen van het mandaat relevante informatie, zoals bijvoorbeeld informatie over de nationale kieswetten of opdracht van nationale taken aan leden van het Europees Parlement.
Amendement 4 is uiterst belangrijk. Met dit amendement krijgt het Parlement de mogelijkheid in contact te treden met de nationale autoriteiten en op de hoogte te worden gehouden van eventuele nationale procedures voor het vervallen verklaren van een mandaat als lid van het EP.
Met de aanneming van genoemde amendementen is er een nieuwe stap gezet in de richting van daadwerkelijke communautarisering van de status van lid van het Europees Parlement. Dit is een fundamentele voorwaarde voor een correcte werking van onze instellingen en de versterking van de rol van het Europees Parlement.

Nordmann
Mevrouw de Voorzitter, allereerst moet ik mijn aandeel in het hoofdverslag presenteren, hoe bescheiden dit qua omvang ook moge zijn. Ik had tot taak verbeteringen aan te brengen in de bepalingen van ons Reglement betreffende minderheidsstandpunten. Het doet mij genoegen dat uitgerekend u, mevrouw, deze vergadering voorzit. U hebt immers, in een vorige zittingsperiode, samen met mij een minderheidsstandpunt geredigeerd. Toen werden wij geconfronteerd met enorme problemen bij de toepassing van het Reglement, zoals het toen was en nu in grote lijnen altijd nog is.
Wij moesten nu de voorwaarden vaststellen waaronder een minderheidsstandpunt in de toelichting op een verslag kan worden opgenomen. Daarbij wilden wij ons als algemene richtsnoer houden aan de techniek en het model van de schriftelijke stemverklaring uit het huidige Reglement, met dus een begrenzing van het aantal woorden.
Ook moesten wij vaststellen waar een minderheidsstandpunt in een verslag thuis hoort. Een minderheidsstandpunt moet geformuleerd worden tijdens de stemming in de commissie over heel de tekst. Dat is namelijk het ogenblik waarop een dagdroom, een gedachte, een eventualiteit zijn beslag kan vinden in een definitief en controleerbaar standpunt. Er kunnen zich natuurlijk gevallen voordoen waarmee wij in ons werk geen rekening hebben gehouden en daarvoor is dan een scheidsrechterlijke instantie nodig. Het leek ons dat de voorzitter van de parlementaire commissie die rol zou kunnen vervullen en eventuele conflicten zou kunnen beslechten, die ondanks deze verbetering mogelijk zijn. Dit was in het kort de inhoud van amendement 99, waarmee artikel 146, lid 3 nader wordt gepreciseerd.

Voggenhuber
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, natuurlijk is de vaststelling, of het verwijt, juist dat dit verslag veel verder reikt dan een aanpassing aan het Verdrag van Amsterdam noodzakelijk maakt en dus zijn boekje te buiten gaat. Maar dat is niet zozeer voor mij het probleem. Mijn kritiek is veelmeer gericht op de geest die uit deze wijzigingen spreekt. Bij zo'n omvangrijke wijziging van de procedure dienen wij ons af te vragen of zulks werkelijk tot meer democratie in het Parlement leidt.
De toetssteen voor het democratische gehalte van een parlement zijn de minderheidsrechten. Worden die nu versterkt of afgezwakt? Het is niet moeilijk om vast te stellen dat met talrijke wijzigingen paal en perk wordt gesteld aan de rechten van de kleine fracties, van de minderheden dus; dat niet de rechten van de individuele leden, maar de rechten van de meerderheid en de bureaucratie van het Parlement worden versterkt. Het valt te betreuren dat de meerderheid van dit Parlement deze gelegenheid niet te baat heeft genomen om daadwerkelijk stappen te ondernemen in de richting van meer democratie in het Parlement. Veeleer worden hier stappen gezet in de richting van minder democratie.
De heer Corbett legt de nadruk op de positie die de Commissie in de toekomstige integratie zal innemen. De Commissie zal uiteindelijk moeten uitgroeien tot een Europese regering. Maar dan moet de heer Corbett wel beseffen dat zulk een regeringspositie gevolgen heeft voor het Parlement: het Parlement moet dan worden opgesplitst in oppositie en regeringspartijen. Daarom is het zo'n hachelijke zaak dat de minderheidsrechten nu niet worden uitgebreid, maar ingeperkt.
Van de talrijke voorbeelden hiervan wil ik er drie noemen. Ten eerste wordt zelfs een fractie het recht genomen om een motie van wantrouwen in te dienen tegen topambtenaren van dit Parlement. Ten tweede wordt het aantal handtekeningen dat nodig is voor initiatieven, verhoogd van 29 naar 32 en ten derde wordt de indiening van ontwerpresoluties bemoeilijkt. Dit is bepaald geen democratisering van het Parlement. Integendeel, dit is een poging van de meerderheid om meer voordelen in de wacht te slepen. Ik betreur deze ontwikkeling ten zeerste, want zij doet het Europees Parlement, of tenminste zijn democratisch gehalte, geen goed.

Fayot
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het woord voeren over het nieuwe artikel 168 en het desbetreffende amendement 109, dat voortvloeit uit een initiatiefverslag. Dit is het laatste artikel van ons Reglement en gaat over de bijlagen. De bijlagen zijn geen Reglement, maar maken wel deel uit van het Reglement. Wij hebben met dit nieuwe artikel 168 duidelijkheid willen brengen in de structuur van de bijlagen door ze in categorieën op te splitsen:
de eerste categorie bevat de toepassingsbepalingen van de met de meerderheid van het aantal uitgebrachte stemmen aangenomen reglementaire procedures en voorschriften; -de tweede categorie omvat uitvoeringsbepalingen van specifieke, in het Reglement zelf opgenomen voorschriften. Ik noem als voorbeeld artikel 9, dat gaat over de gedragsregels. De toepassingsbepalingen van de gedragsregels worden met de meerderheid van de leden van het Parlement aangenomen. Ook zijn in het Reglement bepalingen opgenomen over de instelling van vaste en tijdelijke commissies op initiatief van de Conferentie van voorzitters en op grond van artikel 135; -de derde categorie omvat interinstitutionele akkoorden en een hele reeks procedures voor de organisatie van de werkzaamheden van het Parlement.Ik geloof dat de bijlagen met deze onderverdeling overzichtelijker en leesbaarder zijn geworden.
Mevrouw de Voorzitter, oh...neemt u mij niet kwalijk, mevrouw de Voorzitster, ik heb nog een laatste opmerking. We behandelen hier in één debat niet minder dan acht verslagen van de commissie Reglement die allen betrekking hebben op het verslag-Corbett-Palacio-Gutiérrez. Dit is natuurlijk een goede manier om de bureaus van de commissie Reglement eens goed op te ruimen, maar persoonlijk heb ik mijn twijfels over het nut van deze gang van zaken. Maar goed, beter een half ei dan een lege dop.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Fayot. Aan uw correctie: "mevrouw de Voorzitster" merk ik dat u de voorstellen van de heer Corbett al in praktijk brengt.

Wijsenbeek
Mevrouw de Voorzitter, ik zeg wel degelijk Voorzitter, omdat uw titel overeenkomt met een functie. Wij dienen u dus niet te beschouwen als persoon, maar als bekleedster van een functie.
Dit gezegd zijnde, mevrouw de Voorzitter, keer ik terug naar mijn moedertaal, het Nederlands, omdat het Reglement in elk van onze talen is gesteld en ik vind dat we daarnaar moeten handelen.
Laat ik om te beginnen zeggen dat ik het niet over mijn eigen verslag zal hebben. Dat heeft de heer Ford al uitstekend voor mij gedaan. Voor mij spreekt het vanzelf dat wanneer men het woord voert over een onderwerp waar men bij betrokken is men dat dan ook aan de collegae duidelijk maakt.
Laat ik daarom maar wel beginnen met de heer Corbett mijn complimenten te maken voor het vele en zeer gecompliceerde werk dat hij gedaan heeft. Dat geldt ook, maar in andere mate voor beide co-rapporteurs, mevrouw Palacio en de heer Gutiérrez Díaz, waarbij de laatste geacht werd de kleinere fracties te vertegenwoordigen. Ik heb daar eerlijk gezegd niet zo erg veel van gemerkt.
Laten wij vaststellen dat met deze herziening het Parlement inderdaad een stap vooruit gezet heeft bij het worden van een echt Parlement maar dat het de volwassenheid nog niet bereikt heeft en dat daarom deze algemene herziening eigenlijk wat te kort schiet. Waarom zeg ik dat? Omdat we nog steeds onze debatten opknippen in kleine stukjes, waarin alle nationaliteiten en alle partijen en alle schakeringen apart het woord krijgen en niet één vertegenwoordiger namens de fracties die een echte fundamentele bijdrage aan het debat kan leveren en waar tevens geen echte dialoog met Raad en Commissie plaatsvindt waarbij het Parlement iets zegt, de Raad of de Commissie daarop reageert en vervolgens er nog een tweede ronde voor ons mogelijk is.
Laatste opmerking aan het adres van de heer Voggenhuber. Hij overdrijft, het is geen reglement voor de grote fracties. Het bevestigt alleen de huidige situatie. Neemt u mij mijn overschrijding niet kwalijk. Dat kwam door de onoplettendheid van de Raad.

Spiers
Mevrouw de Voorzitter, ik ga het hebben over wat mijn poging was om de onsterfelijkheid in te gaan: het verslag-Spiers dat nu echter slechts nog amendement 112 heet en is opgenomen in dit veel uitgebreider verslag.
Een aantal jaren geleden werd aan de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten gevraagd om de regels op grond waarvan individuele leden verplicht zijn tot het aanmelden van elke steun van buitenaf, uit te breiden tot interfractiewerkgroepen. Dit bleek een verbazingwekkend lastige opdracht te zijn, deels omdat we het niet eens konden worden over de definitie van interfractiewerkgroep en deels omdat sommige groepen die zich hebben laten registreren als interfractiewerkgroep bij de fractievoorzitters, geen steun van buitenaf ontvangen, terwijl sommige andere groeperingen van parlementsleden, die niet worden beschouwd als interfractiewerkgroepen, wel dergelijke steun ontvangen. Daarom wordt in het amendement gesproken over groeperingen van parlementsleden, waarmee zowel interfractiewerkgroepen als andere niet-officiële groeperingen worden bedoeld. Voortaan zullen ze elke vorm van steun die ze ontvangen, of het nu om contanten gaat of om steun in natura, moeten aanmelden. Dit omvat ook steun aan secretariaatswerkzaamheden, onderzoek, en dergelijke.
Dergelijke groeperingen spelen vaak een waardevolle rol in het Europees Parlement. Er zijn geen grote problemen met interfractiewerkgroepen in het Europees Parlement en de steun die via zo'n interfractiewerkgroep wordt ontvangen, valt ook nu al onder de bestaande regels betreffende opgave van elke ontvangen, significante steun. Maar er bestaat enige bezorgdheid over interfractiegroepen en er is duidelijk een gebrek aan transparantie. Met de voorgestelde Reglementswijziging zal het allemaal een stuk opener worden.
Tenslotte worden de quaestoren belast met het formuleren van gedetailleerde regels. Daarin zou een bepaling moeten voorkomen op grond waarvan groeperingen die steun van buitenaf krijgen, hun notulen en presentielijsten bij het Europees Parlement moeten deponeren en toegankelijk moeten maken voor het publiek. Op die manier kan iedereen nagaan wie wie beïnvloedt.

Spencer
Mevrouw de Voorzitter, mijn taak namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid is eenvoudig. Onze suggesties zijn door de rapporteurs overgenomen en nu ook door hen toegelicht. Ons inziens is het een legitiem voorrecht van dit Parlement om de activiteiten die door de uitvoerende instantie op het gebied van buitenlandse zaken worden ontplooid - of dat nu de Commissie is of de Raad - te bespreken, daar vragen over te stellen en met voorstellen te komen.
De hoge vertegenwoordiger is de sleutelkwestie en daarom is het mijns inziens absoluut noodzakelijk dat, zodra de hoge vertegenwoordiger is benoemd - wie hij of zij ook moge zijn - zo spoedig mogelijk, ter bekrachtiging van deze benoeming, een hoorzitting wordt belegd met de voorzitters van de commissies buitenlandse zaken van de parlementen van de lidstaten, tijdens welke het mandaat en de taken van de succesvolle kandidaat kunnen worden besproken.
Wij menen tevens - en dit komt ook aan bod in ons ontwerpadvies - dat een soortgelijke procedure moet worden gevolgd bij de benoeming van speciale vertegenwoordigers, afgezanten en EU-ambassadeurs. Dus ik kan deze Reglementswijzigingen van harte ondersteunen.
Ik zou graag een persoonlijke suggestie willen doen aan de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten, die zij wellicht in het volgende Parlement in overweging kunnen nemen. Ik kom er steeds meer achter dat de invloed van de Conferentie van voorzitters op de interne organisatie van dit Parlement heimelijk toeneemt. Deze groeiende invloed gaat echter ten koste van het Bureau, de Conferentie van commissievoorzitters, de quaestoren en, wat het belangrijkste is, ten koste van de plenaire vergadering.
Ik heb de Conferentie van voorzitters in actie kunnen zien. Zij zijn constant bedolven onder het werk en vaak slecht geïnformeerd. Als men van de Conferentie van voorzitters de scheidsrechter maakt van elke beslissing van dit Parlement, maakt men misbruik van deze conferentie en begaat men een grove vergissing. Ik heb heel veel bewondering voor de leiders van de twee grote fracties maar dit zijn de twee grote olifanten van het Parlement, om de terminologie van de Wereldhandelsorganisatie te gebruiken. Ze kunnen niet overal deskundig in zijn. Zij staan beiden aan het hoofd van ingewikkelde coalities. Als zij hun stemmen in de Conferentie van voorzitters bundelen, delen zij, een "condominium der verwarden" , de lakens uit in dit Parlement.
Als wij onze leiders recht in de ogen kunnen zien en ons Reglement kunnen wijzigen uitgaande van de vereisten van het volgende mandaat, zullen wij als Parlement de proef van democratische vitaliteit succesvol hebben doorstaan.

Theato
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik mijn waardering en dank uitspreken aan de rapporteurs voor hun vele werk! De herziening van het Reglement gaat voornamelijk over de innovaties die het Verdrag van Amsterdam met zich meebrengt. De Commissie begrotingscontrole heeft maar weinig wijzigingen voorgesteld, want met het Verdrag van Amsterdam wordt geen ingrijpende verandering aangebracht in de afwikkeling of het karakter van de kwijtingsprocedure. Er zijn maar twee wijzigingsvoorstellen ingediend. De eerste heeft betrekking op de institutionele verantwoordelijkheid, als wordt voorbijgegaan aan de weigering van de financiële controleur om voor gezien te tekenen. Deze verantwoordelijkheid willen wij teruggeven aan de voorzitter van de betrokken instelling. Ten tweede wordt verduidelijkt dat er geen wisselwerking bestaat tussen de gevolgen van de kwijting en de procedure in het kader van artikel 138 B van het EG-Verdrag, op grond waarvan de Commissie kan worden uitgenodigd via een initiatiefverslag passende wetgevingsvoorstellen te doen. Helaas werden beide wijzigingsvoorstellen tot nu toe niet goedgekeurd.
Intussen hebben zich echter nieuwe ontwikkelingen voorgedaan. Toen verleden december geen kwijting werd verleend, kwam een hele reeks tegenstrijdigheden aan het licht tussen de bepalingen van het Verdrag en Bijlage V van het Reglement. Deze tegenstrijdigheden moeten terstond uit de weg worden geruimd om de afwikkeling van de kwijtingsprocedure op onbetwistbare wijze te kunnen doen verlopen. Wij feliciteren de commissie Reglement die besloten heeft dit probleem op degelijke en energieke wijze bij de horens te vatten en wij wachten dan ook vol vertrouwen op het verslag van de heer Fayot waarin dit moeilijke probleem uiteen zal worden gezet.

Heinisch
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, de Commissie verzoekschriften vraagt de commissie Reglement dringend om bij de aanpassing van het Reglement van het Europees Parlement aan de bepalingen van het Verdrag van Amsterdam rekening te houden met een aantal specifieke punten. Onder verwijzing naar artikel 157, lid 1, alinea 2 van het Reglement van het Europees Parlement, begroet de Commissie verzoekschriften de door de Conferentie van commissievoorzitters uitgewerkte richtsnoeren voor de behandeling van verzoekschriften door de parlementaire commissies.
Toch moet men de met succes van start gegane samenwerking tussen het Europees Parlement en de Europese ombudsman verder uitbouwen en deze ook met de noodzakelijke nauwkeurigheid verankeren in het Reglement. Daarom stellen wij voor om Bijlage VI (bevoegdheden van de parlementaire commissies) nader te preciseren en de bevoegdheden van de Commissie verzoekschriften duidelijk af te bakenen ten opzichte van die van de ombudsman. Bovendien zijn wij van mening dat in hoofdstuk XX, artikel 161 (activiteiten van de ombudsman) de regels voor het indienen van jaarverslagen en speciale verslagen over de werkzaamheden van de ombudsman nader moeten worden gepreciseerd.
Ook moeten nauwkeurigere regels worden uitgewerkt voor de behandeling door het Parlement van deze jaarverslagen en speciale verslagen van de ombudsman. Mocht de ombudsman in de toekomst een groter aantal tussentijdse en speciale verslagen over heel specifieke onderwerpen indienen, is het ons inziens niet per se noodzakelijk deze allemaal in de plenaire vergadering te behandelen. Sommige verslagen kunnen doeltreffender worden aangepakt met een vereenvoudigde en snelle procedure en daar zal dus nog aan moeten worden gewerkt. Bij de opstelling daarvan kan men de leidraad volgen van artikel 44 of artikel 52 van het Reglement.
Tenslotte zou het goed zijn in het Reglement te voorzien in urgente behandeling van de verslagen van de Europese ombudsman, vooral wanneer het gaat om het plaatsen op de agenda van de voltallige vergadering. Ik dank de rapporteurs en hoop dat met onze voorstellen rekening zal worden gehouden.

Rothley
Mevrouw de Voorzitter, mijn dank aan de rapporteurs gaat gepaard met kritiek op één punt: de commissie Reglement stelt voor over de bekrachtiging van de Commissievoorzitter en van de Commissie in haar geheel hoofdelijk te stemmen. Dat is een grote fout! Achter regels gaan gedachten, ideeën, opvattingen, doelstellingen, strategieën schuil. Wat hadden de staatshoofden en regeringsleiders in hun hoofd toen zij destijds in de Verdragen schreven dat over een motie van afkeuring hoofdelijk moest worden gestemd? De gedachte die daar achter steekt, ligt voor de hand. Bij hoofdelijke stemming valt het Parlement uiteen in nationale delegaties en politieke groeperingen. Het Parlement komt aldus onder druk te staan en kan op die manier gemakkelijk worden gecontroleerd. Dat is de bedoeling van de hoofdelijke stemming.
Dat willen wij nu ook gaan doen voor de bekrachtiging van de Commissievoorzitter en de Commissie in haar geheel! Het resultaat daarvan is dat wij onszelf blootstellen aan deze druk en controle! Als Parlement staan wij veel sterker met een geheime stemming. De Commissie zou overigens ook sterker staan indien over haar met geheime stemming werd beslist. Aan de stemming zou dan niet het luchtje kleven van iets dat opgelegd is. Daarom vind ik dit een grove fout. Ik kan mij niet voorstellen dat de collega's dit werkelijk willen.
Ik doe daarom een beroep op u de amendementen te steunen waarin geheime stemming wordt gevraagd.

Palacio Vallelersundi
Mevrouw de Voorzitter, de Fractie van de Europese Volkspartij is voor de amendementen van de commissie Reglement. Desalniettemin hebben wij een paar technische amendementen ingediend - de amendementen 125 en volgende - waarmee, naar wij hopen, de meerderheid van dit Parlement kan instemmen.
Ik wil graag ingaan op de interessante opmerkingen - zijn opmerkingen zijn altijd interessant - van de heer Rothley namens de socialistische fractie. Het is waar wat hij zegt. Je zou echter ook omgekeerd kunnen redeneren dat een zo belangrijke stemming als die over de bekrachtiging van de Commissievoorzitter, ook een symbolische waarde moet hebben. De hoofdelijke stemming heeft die betekenis van oudsher altijd gehad. Desondanks zullen wij de suggesties van de socialistische fractie bestuderen.
Namens de Fractie van de Europese Volkspartij wil ik enkele punten noemen ten aanzien waarvan wij niet akkoord konden gaan met de commissie Reglement en waarop wij amendementen - geen technische, maar politieke amendementen - hebben ingediend. Ik heb straks al gesproken over de drie groepen amendementen. Wat de politieke amendementen betreft, heeft de fractie besloten tegen de "interne motie van wantrouwen" als voorgesteld in amendement 14 te stemmen. Wij zijn van mening dat een dergelijke motie geen vooruitgang betekent en slechts verwarring zaait.
Aan amendement 124 van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten, betreffende de parlementaire delegaties, zitten veel juridische haken en ogen. Een delegatie is een door de voltallige vergadering gedelegeerd orgaan en kan dus niet uit twee categorieën leden bestaan, uit leden van de eerste categorie, gekozen door de plenaire vergadering en leden van de tweede categorie, gekozen door de Conferentie van voorzitters. De Fractie van de Europese Volkspartij begrijpt het idee dat aan dit amendement ten grondslag ligt, maar is van mening dat ook de oprichting van parlementaire delegaties op democratisch wijze moet geschieden.
Voor de benoeming van de hoge vertegenwoordiger hebben wij amendement 129 ingediend. Dit amendement eerbiedigt ons inziens het Verdrag meer dan het amendement van de commissie Reglement.
Bij de wetgevende amendementen is de Fractie van de Europese Volkspartij absoluut tegen het amendement op artikel 53 betreffende de rechtsgrondslag. Zij is derhalve ook tegen amendement 38.
Wat de derde groep van amendementen betreft, waarin de indirecte gevolgen van onze nieuwe positie als medewetgever aan de orde komen, heeft de Fractie van de Europese Volkspartij amendement 144 ingediend. Daarin doen wij voorstellen voor de spreektijd, het middelenbeheer, de vertalingen, enzovoort, alsook voor de aanpassing aan de nieuwe technologie. Dit amendement brengt meer soepelheid in de situatie van de toelichtingen. Er is een sterke meerderheid tegen amendement 90, waarin sprake is van elkander uitsluitende amendementen, en tegen amendement 78 betreffende opmerkingen van één minuut.
Dan wil ik tot slot nog een opmerking maken over de inwerkingtreding van deze wijziging. Zoals de heer Fabre-Aubrespy terecht opmerkte, moeten wij wel beseffen dat de inwerkingtreding van deze wijzigingen moet wachten op de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam. Daarom moet er voor aanstaande donderdag een afspraak worden gemaakt over een mondeling of een technisch amendement. Namens de Fractie van de Europese Volkspartij stel ik voor dat alle amendementen in de eerste vergaderperiode na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam van kracht worden.

De Clercq
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, mijn tussenkomst, ik heb maar één minuut, zal zich beperken tot één punt in verband met de bevoegdheden van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, te weten het bepalen van de rechtsgrondslag. U weet dat tot op vandaag bij onzekerheid over de rechtsgrondslag elke parlementaire commissie het advies moet inwinnen van de juridische commissie. Thans ligt via amendement 38 het voorstel ter tafel om bij betwisting dit verplicht advies te laten vervangen door hierover de Commissie juridische zaken en rechten van de burger slechts te informeren. Dit is een zeer gevaarlijke negatieve evolutie. Als elke commissie afzonderlijk de rechtsgrondslag kan gaan bepalen, zal dit tussen de commissies onderling tot nog meer bevoegdheidsconflicten leiden en zal vaak de consequente lijn van het Europees Parlement op welke basis of op welk Verdragsartikel het zijn beslissing steunt, ver te zoeken zijn. Mijn fractie heeft daarom het amendement 138 opnieuw ingediend waarbij in geval van betwisting over de rechtsgrondslag de juridische commissie moet worden geconsulteerd, niet geïnformeerd. Argumenten hiertegen omtrent zogezegd de nutteloze vertraging worden opgevangen door een urgentieprocedure die aan het amendement is toegevoegd. Ik hoop dan ook dat dit amendement zal goedgekeurd worden.

Sjöstedt
Mevrouw de Voorzitter, de meeste voorstellen in dit omvangrijke werk zijn verbeteringen of aanpassingen aan de nieuwe situatie die ontstaat met het Verdrag van Amsterdam. Er zijn echter ook voorstellen van politieke aard waarmee men veel verder probeert te gaan en het Europees Parlement meer macht wil geven dan het Verdrag van Amsterdam toestaat. Dit is bijvoorbeeld het geval met amendement 60 betreffende overeenkomsten tussen sociale partners, amendement 69 over de hoge vertegenwoordiger van de Raad en amendement 16 over de voorzitter van de Commissie. Het is onaanvaardbaar dat men het boekje van het Verdrag te buiten wil gaan.
Het verslag bevat nog andere voorstellen die onaanvaardbaar zijn. Dit geldt vooral voor amendement 90 waarmee men wil verbieden dat een fractie amendementen indient waarin een ander politiek standpunt wordt gehuldigd. Ik denk dat de meeste leden inzien dat dit soort censuur ongewenst is. Wij weten allemaal dat de meningen binnen onze fracties uiteen kunnen lopen. Ik hoop dan ook dat dit amendement op de een of andere manier verworpen wordt.
Mijns inziens had men van de gelegenheid gebruik moeten maken om te besluiten dat de voorzitter van het Parlement voor vijf jaar wordt benoemd. Dan kan een einde worden gemaakt aan de vreemde gewoonte van de grote fracties om deze periode in twee te splitsen.

Crowley
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de rapporteurs graag bedanken voor het immense werk dat zij op dit gebied hebben gedaan. Hoewel ik het met veel zaken en met name met hun eindconclusies oneens ben, waardeer ik wel degelijk hun ijver en de inspanningen die zij zich getroost hebben om daar waar mogelijk compromissen te vinden.
Zoals ook andere sprekers in dit Parlement reeds hebben onderstreept, is dit gemeenschappelijke verslag behept met een aantal contradicties. Hierin staan dingen die ons in de toekomst problemen zullen bezorgen. Ik wil met name de aandacht van de leden vestigen op het vraagstuk van de Commissievoorzitter. Moeten wij deze persoon kiezen of moeten wij zijn of haar benoeming bekrachtigen? Verder hebben wij ook nog het voorstel op grond waarvan de Conferentie van voorzitters met drie-vijfde meerderheid, die minstens drie fracties omvat, kan besluiten de plenaire vergadering een voorstel te doen tot het beëindigen van het mandaat van een door het Parlement gekozen ambtsdrager, waarover de voltallige vergadering met meerderheid van haar leden moet besluiten. Ik vind het belachelijk dat een door de individuele leden van dit Parlement gekozen ambtsdrager met een besluit van de Conferentie van voorzitters uit zijn functie kan worden gezet. Ik zou er geen probleem mee hebben als een drie-vijfde, of drie-zesde of drie-zevende meerderheid van het Parlement zou besluiten iemands mandaat te beëindigen, maar dat daarover de Conferentie van voorzitters kan besluiten, slaat absoluut nergens op. Ook moet ik de rol noemen van de hoge vertegenwoordiger van de EU voor buitenlands beleid en van de speciale ambtenaren die ook hier in het Parlement in een hoorzitting moeten verschijnen. Wij leggen hiermee nieuwe beperkingen op waarvoor het Verdrag ons geen enkele bevoegdheid geeft.
Ik ben verheugd over het feit dat het amendement van mijn fractie over het voor de oprichting van een fractie noodzakelijke aantal leden werd goedgekeurd. Ook zullen de leden hoop ik stemmen voor de opmerkingen van één minuut aan het begin van de eerste vergadering van elke vergaderperiode. Daardoor krijgen wij de mogelijkheid om belangrijke onderwerpen in onze eigen lidstaten aan te kaarten.
Wij moeten ervoor zorgen dat ons nieuwe Reglement duidelijk en direct is. Het moet ons in staat stellen de echte bevoegdheden waar wij over beschikken goed te regelen en mag geen poging doen daaraan nieuwe toe te voegen. Wij mogen niet vergeten dat bij het opstellen van onze regels de waardigheid van de leden van dit Parlement en hun rechten als verkozen vertegenwoordigers van de burgers van Europa op de eerste plaats komen. Dat is het allerbelangrijkste.

Hager
Mevrouw de Voorzitter, de rapporteurs hebben gedegen gewerkt en zich van een omvangrijke en mijns inziens te omvangrijke taak gekweten. De voorgestelde wijzigingen gaan immers veel verder dan hetgeen noodzakelijk zou zijn op grond van het Verdrag van Amsterdam en dus verder dan hetgeen aan de rapporteurs werd opgedragen. Veel voorstellen werden al in de commissie van tafel geveegd, maar enkele blijven mij zorgen baren.
Vooral een punt ligt mij na aan het hart. Het Europees Parlement werpt zich terecht op als de beschermer van de minderheden en daarom mag juist het Europees Parlement dit doel niet uit het oog verliezen als het met eigen minderheden is geconfronteerd. De voor de oprichting van fracties voorgestelde wijzigingen en de horizontale verhoging van het vereiste aantal handtekeningen van 29 tot 32, tasten op ongerechtvaardigde wijze de positie van de kleine groepen aan. De betekenis van juist deze kleine groepen is echter de laatste tijd overduidelijk toegenomen en daarbij denk ik met name aan de pluraliteit bij de meningsvorming in een democratie.

Bonde
Mevrouw de Voorzitter, nu is het zo dat elke lidstaat een commissaris aanduidt. Ritt Bjerregaard is door Denemarken afgevaardigd en een nieuwe meerderheid in het Deens parlement kan volgende keer een andere commissaris sturen. Uiteindelijk zijn het dus de kiezers die aan de touwtjes trekken en indirect het Deense lid van de Commissie aanduiden. Het Verdrag van Amsterdam geeft het Parlement de bevoegdheid om de aanbevelingen van de lidstaten goed te keuren en het is deze bevoegdheid die in het Reglement moet worden opgenomen. Het Parlement zegt nu echter dat het de Commissie wil kunnen kiezen of afzetten. De samenstelling van de Commissie mag volgens het Parlement niet langer door de lidstaten beslist worden. De Commissie moet een ware gemeenschappelijke regering van de EU worden. De Commissie zou op dezelfde manier door het Parlement verkozen moeten worden als een regering door een nationaal parlement. De EU zou dus een federale staat moeten worden met een gemeenschappelijk parlement en een gemeenschappelijke regering. Het Parlement rekent erop dat kandidaten uit de lidstaten afgewezen kunnen worden, wanneer een meerderheid dit wenst. Het Parlement wil als supranationale instelling de bevoegdheid voor de benoeming van de Commissie naar zich toe trekken, ten nadele van de nationale parlementen en regeringen. Dit is in strijd met het Verdrag van Amsterdam en bijgevolg onwettig. Het Parlement kan de macht niet zomaar bij de lidstaten weghalen en in eigen handen leggen. De Junibeweging stemt daarom tegen het nieuwe Reglement en wij doen een oproep tot alle lidstaten om te protesteren tegen deze poging van het Parlement om de nationale parlementen te degraderen tot een soort onbeduidende provincieraden.

Wibe
Mevrouw de Voorzitter, evenals vele anderen wil ook ik om te beginnen mijn lof uitspreken voor het uitstekend werk dat de drie rapporteurs geleverd hebben. Ik ben het voor 99 procent eens met het resultaat daarvan. Over twee punten ben ik echter een andere mening toegedaan.
Het eerste punt gaat over het amendement waarmee men wil verhinderen dat leden uit een en dezelfde lidstaat een aparte politieke fractie gaan vormen. Ik zie geen enkele reden voor deze wijziging. Men zegt dat grote landen niet mogen worden bevoordeeld, maar dat is niet logisch. Grote landen hebben immers altijd een streepje voor, bijvoorbeeld wanneer 29 handtekeningen nodig zijn voor het indienen van een voorstel. De enige rationele verklaring die ik voor deze wijziging kan vinden is van politieke aard. De rapporteurs willen blijkbaar voorkomen dat nationale fracties worden gevormd. Zij willen de nationale politieke verschillen in dit Parlement afzwakken en het Europese karakter versterken. Dit is misschien een eerbare bedoeling, maar het is verkeerd daarvoor het Reglement te gebruiken. Een reglement moet politiek neutraal zijn. Daarom zal ik tegen dit amendement stemmen.
Het andere amendement dat ik eveneens overbodig vind, zegt dat een politieke fractie geen amendementen mag indienen die inhoudelijk tegenstrijdig zijn. Ik vind het al moeilijk genoeg om in dit Parlement amendementen in te dienen. Deze wijziging zal het nog moeilijker maken. Ik vind niet dat we de democratie in dit Parlement op deze wijze op de helling mogen zetten. Bovendien zullen wij met dit amendement nauwelijks aan efficiëntie winnen. Tegenstrijdige amendementen zijn immers slechts een heel gering deel van alle stemmingen die wij hier houden. Ik zal bijgevolg tegen deze beide amendementen stemmen.

Manzella
(IT ) Mevrouw de Voorzitter, het verdienstelijke werk van onze drie rapporteurs bevestigt voor de zoveelste keer dat parlementen bij het uitvoeren van grondwettelijke voorschriften over de nodige reglementaire autonomie moeten kunnen beschikken. Met de voorgestelde Reglementswijzigingen krijgt het Verdrag van Amsterdam, als het van kracht wordt, een eerste, door dit Parlement bekrachtigde interpretatie, voordat de rechters of instanties buiten het Parlement daartoe de kans krijgen.
In dit kader moet speciale aandacht worden besteed aan de reglementaire vormgeving van de nieuwe wetgevingsprocedures. Het Parlement zal immers in de komende zittingsperiode wetgever worden op voet van gelijkheid met de Raad, in een paritair tweekamerstelsel. Met name blijkt dat de nieuwe medebeslissingsprocedure in al zijn mogelijkheden volledig overeenstemt met de door het Parlement uitgevaardigde resolutie. Ook strookt deze procedure met de gemeenschappelijke interinstitutionele verklaring waarvan de uitwerking reeds ver gevorderd is. Ik ben het echter eens met de aanvulling op artikel 66 waarmee de rol van de Commissie in de zogenaamde informele bemiddeling wordt erkend.
In het communautaire bestel is het monopolie van de Commissie voor het nemen van wetgevende initiatieven zeer zeker een anomalie, een gelukkige anomalie echter, als we bedenken dat in tal van nationale parlementen de productie van wetsteksten veel te wensen overlaat. De Commissie is een buitenstaander ten opzichte van de twee takken van de wetgevende autoriteit en is alleen daarom al een belangrijke garantie voor een samenhangende en homogene wetgeving. De Commissie wijst immers de twee partijen voortdurend op de rationele grondslag van het wetgevingsvoorstel. Een dergelijke rol mag dan ook in geen enkele fase van de wetgevingsprocedure ontbreken.

Fayot
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement is nog jong. Dat is het grote verschil met de nationale parlementen, die kunnen bogen op een soms eeuwenoude geschiedenis.
Twintig jaar is nog niet echt een jubileum en het zijn ook nog niet de jaren van verstand. Daarom is ons Reglement als handvest van onze instelling ook zo belangrijk. Als wij willen dat de democratie ondanks al onze tegenstellingen blijft werken, moeten we zorgen voor eerbiediging van het Reglement naar letter en geest. We mogen het Reglement geen speelbal laten worden van de politieke conjunctuur. De betrouwbaarheid van ons Reglement hangt af van de manier waarop het in de dagelijkse praktijk wordt geïnterpreteerd en toegepast. Daarom moet het mee kunnen groeien met de tijd. Aanpassing betekent vooral vereenvoudiging en verlichting. Aanpassing betekent snellere en efficiëntere procedures. Het Reglement mag niet worden gebruikt om het Parlement politiek te blokkeren, want onze instelling is er om wetgevende beslissingen te nemen.
Neemt u nu eens een parlement dat vijf jaar zonder een regeringsmeerderheid moet werken. Daarin ontstaan, al naar gelang het onderwerp, ad hoc meerderheden. In zo'n geval zijn eenvoudige en heldere procedures van het allergrootste belang, als wij willen dat de publieke opinie begrijpt waar wij mee bezig zijn. Ik ben het dus niet eens met het verwijt van de heer Voggenhuber dat deze aanpassing van het Reglement minder democratie tot gevolg heeft. Naar mijn mening hebben we een goed evenwicht gevonden tussen enerzijds democratie en anderzijds doeltreffendheid.
Ik wil verder nog, mijnheer de Voorzitter, reageren op hetgeen de heer Spencer zojuist heeft gezegd. In de herstructurering van de parlementaire commissies voor de volgende zittingsperiode is sprake van samensmelting van de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten met een andere commissie. Ik betreur dat. Naar mijn mening zouden we er beter aan doen een volwaardige constitutionele commissie op te richten die bevoegd is voor heel de werking van het Parlement. Zo houden we ons raderwerk gesmeerd, en dat lijkt me nuttig.
Als voorzitter van de commissie Reglement wil ik graag nog een laatste opmerking maken over de omstreden kwestie van het tijdstip van inwerkingtreding van de aanpassingen. De drie andere rapporteurs zijn het met mij eens dat dit pakket amendementen op het Reglement gelijktijdig met het Verdrag van Amsterdam in werking moet treden. Het gaat hier om twee reeksen bepalingen: de ene reeks past het Reglement aan de nieuwe grondslagen van het Verdrag van Amsterdam aan en de andere reeks staat daar los van. Het eenvoudigst lijkt mij alle bepalingen tegelijkertijd met het Verdrag van Amsterdam in werking te laten treden.

Oreja
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is zich ervan bewust dat het Reglement in de eerste plaats een zaak van het Parlement zelf is en het Parlement dus autonoom is wat zijn organisatie betreft. Op grond van haar rol in de wetgevingsprocedure heeft de Commissie echter wel degelijk belang bij dit Reglement. Ook de Commissie ondervindt immers op de een of andere manier de gevolgen van een wijziging van het Reglement.
Allereerst wil ik de drie rapporteurs van harte gelukwensen met hun verslag. Dankzij hun inspanningen beschikt het Parlement straks over een nieuw Reglement, een Reglement dat is aangepast aan de belangrijke wijzigingen van het Verdrag van Amsterdam op met name wetgevend gebied. Dit Reglement kan worden toegepast zodra het Verdrag in werking treedt. Ook dank ik de commissie Reglement voor haar inspanningen ter verduidelijking van de regels en ter vereenvoudiging van de procedures, waarbij het bereiken van overeenstemming tussen de fracties zeer belangrijk was. Ik begrijp de legitieme wens van het Parlement - die ook reeds bij eerdere gelegenheden tot uiting kwam, bij de Europese Akte en het Verdrag betreffende de Europese Unie - om zoveel mogelijk profijt te trekken van de nieuwe mogelijkheden in het Verdrag van Amsterdam en hieraan in het nieuwe Reglement vorm te geven. Heel treffend vond ik het beeld dat de heer Corbett hiervan schilderde. Hij sprak over een elastiekje dat uitgerekt en weer losgelaten wordt. Het moet echter niet zo ver worden uitgerekt dat het knapt.
Ik wil een paar aspecten van het nieuwe Reglement nader toelichten. Ten eerste maken wij ons enigszins zorgen over de nieuwe regels voor de behandeling van Commissievoorstellen en denken daarbij met name aan de grondrechten en het subsidiariteits- en evenredigheidsbeginsel. De voorgestelde regels zijn naar onze mening enigszins vaag. Deze beperken zich namelijk tot een situatie waarin volgens het Parlement een Commissievoorstel een van deze beginselen niet eerbiedigt en dus de Commissie moet worden uitgenodigd te zorgen voor de noodzakelijke amendering. Betekent dit dan dat daar een speciale lezing voor moet komen of dat deze kwesties tijdens de eerste lezing gewoon wat meer aandacht moeten krijgen? Indien de eerste interpretatie van toepassing is, kan iets dergelijks heel de wetgevingsprocedure ophouden. Het kan zelfs indruisen tegen het interinstitutioneel akkoord betreffende de subsidiariteit. Ook mogen wij niet vergeten dat het initiatiefrecht van de Commissie gevrijwaard dient te worden. Ik ben er overigens van overtuigd dat de heer Corbett en de andere rapporteurs dit niet vergeten, want zij beseffen heel goed dat dit een hoeksteen is van heel het institutionele bestel. Hetzelfde kan gezegd worden van de voorstellen met betrekking tot het onderzoek van de rechtsgrondslag.
Het nieuwe artikel 66, lid 5, waarin sprake is van een informele bemiddelingsprocedure in tweede lezing door de bevoegde parlementaire commissie, kan volgens ons heel nuttig zijn. Wij zijn ervan overtuigd dat een betere dialoog tussen het Parlement en de Raad wenselijk en nuttig is. De Commissie is echter van mening dat - overeenkomstig de geest van de nieuwe gemeenschappelijke verklaring over medebeslissing die binnenkort wordt aangenomen - deze dialoog er in de praktijk in alle fasen moet zijn, ongeacht de regel die in laatste instantie daarvoor wordt aangenomen. Wij zijn dan ook blij met het amendement van mevrouw Palacio Vallelersundi dat voorziet in de aanwezigheid van de Commissie.
Wat betreft de comitologie weet u dat wij reeds veel interinstitutionele contacten onderhouden om tot een oplossing te komen. Het lijkt ons dan ook voorbarig om in het Reglement reeds regels voor de comitologie op te nemen.
In het nieuwe artikel 90 quinquies van het Reglement wordt een procedure voorgesteld die vergelijkbaar is met de zogenaamde advice and consent- procedure die in de Amerikaanse Senaat van toepassing is. In ons geval gaat het om de benoeming van de delegatieleiders van de Commissie in derde landen. Ik denk dat wij hier een onderscheid moeten maken tussen enerzijds de hoorzittingen die dit Parlement houdt voor benoemingen van personen overeenkomstig de Verdragen, voor de zogenoemde politieke benoemingen - ik bedoel hiermee de commissarissen, de leden van de Rekenkamer, het bestuur van de Europese Centrale Bank, de hoge vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid - en anderzijds de benoemingen van ambtenaren. Wij vinden het niet opportuun een hoorzitting te houden voor de benoeming van een ambtenaar. Dat is immers uiteindelijk een bevoegdheid en een verantwoordelijkheid van de Commissie.
Ook ik wil de rapporteurs zeggen dat wij meer vrede hebben met de eindversie van artikel 107, lid 9 over de spreektijd. Daarin wordt bepaald dat er met de Commissie afspraken gemaakt moeten worden over de haar toekomende spreektijd. Dit zal in ieder geval moeten geschieden onverminderd het in artikel 197 van het Verdrag bepaalde. Dit artikel geeft de Commissie het recht om op ieder moment gehoord te worden. Wij zijn bereid onze medewerking te verlenen aan het plannen en stroomlijnen van de debatten, maar daarbij mag niet worden vergeten dat de Commissie krachtens het Verdrag het recht heeft te allen tijde te worden gehoord.
Inhakend op de opmerkingen van de heer Corbett over de Commissie wil ik hem en het Parlement duidelijk maken dat de Commissie volledig bereid is haar politieke relatie met het Europees Parlement te verstevigen. De nauwe band tussen de twee instellingen, waarbij duidelijkheid bestaat over de specifieke rol van elk van beide instellingen - de Commissie heeft recht op initiatief en uitvoerende taken en het Parlement oefent controle uit - moet een essentieel onderdeel zijn van de institutionele structuur van de Unie. Dit dient in het bijzonder te gelden voor transparantie en wetgeving.
Tenslotte feliciteer ik de leden met hun besluit om nog voor de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam het initiatief te nemen tot wijziging van hun Reglement. Ik ben ervan overtuigd dat wij een doelmatig instrument tot onze beschikking zullen hebben voor de versterking van onze interinstitutionele samenwerking.

De Voorzitter
Ik dank u mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 11.00 uur plaats.

Weesgeneesmiddelen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0078/99) van de heer Cabrol, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming over het voorstel voor een verordening (EG) van het Europees Parlement en de Raad inzake weesgeneesmiddelen (COM(98)0450 - C4-0470/98-98/0240(COD)).

Cabrol
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte collega's, het onderhavig voorstel voor een verordening betreft weesgeneesmiddelen. Wij willen de farmaceutische industrie ertoe aanzetten geneesmiddelen te ontwikkelen en op de markt te brengen, waar ze zich anders niet aan zou wagen, omdat ze niet rendabel genoeg zijn. Het gaat met name om medicijnen tegen zeldzame ziektes, medicijnen dus waarvoor te weinig patiënten zijn. Daaraan zou ik nog tropische ziektes willen toevoegen, die weliswaar veel slachtoffers maken, maar dan wel slachtoffers zonder geld voor medicijnen. Tropische ziektes staan vermeld in amendement 2, dat ik steun.
Deze verordening stelt twee principiële en een aantal bijkomende kwesties aan de orde. De eerste kwestie is hoe we zulke ziektes definiëren. Onze definitie gaat in de eerste plaats uit van een epidemiologisch criterium: een ziekte die minder dan 5 mensen per 10.000 treft, ernstig en chronisch is en een handicap veroorzaakt. Dit staat te lezen in amendementen 3 en 7. Een tweede uitgangspunt is medisch van aard: er bestaat geen bevredigende diagnose, preventie of behandeling. Dit lijkt mij een uitstekend criterium, en daarom verwerp ik de amendementen 33, 34, 35, 41, 42 en 43 die het onderzoek naar een diagnose willen beperken tot geneesbare ziektes, alsof het niet kunnen onderkennen van een ziekte op zich geen probleem zou zijn. In de oren van een arts klinkt zoiets belachelijk.
Een tweede kwestie zijn de stimuleringsmaatregelen. Die lijken me doeltreffend. Het gaat hier om hulp bij het opstellen van een onderzoeksprotocol, vrijstelling van registratiekosten - zie hiervoor de amendementen 11, 14 en 21 - nationale stimuleringsmaatregelen van bijvoorbeeld fiscale aard en vooral exclusiviteit bij verkoop voor een periode van tien jaar. Die exclusiviteit kan in bepaalde gevallen tot zes jaar worden teruggebracht, als er bijvoorbeeld een beter medicijn wordt ontdekt. Ik sta niet achter de amendementen 25, 28 en 31, die dit criterium willen schrappen. Het lijkt me in de praktijk namelijk niet moeilijk te constateren of aan dit criterium al dan niet voldaan wordt. Het maken van buitensporige winst lijkt me een terecht criterium. Ik ben dus tegen de amendementen 17, 32, 36, 37 en 39 die dit willen schrappen en de buitensporige winst, als daar tenminste sprake van is, willen storten in een onderzoeksfonds voor nieuwe weesgeneesmiddelen. Wel sta ik achter amendement 38, dat verbiedt een handelsvergunning voor een soortgelijk geneesmiddel, dat echter geen weesgeneesmiddel is, uit te breiden tot dezelfde therapeutische indicatie.
Ik ben ook voorstander van amendement 40, waarin wordt voorgesteld reeds bestaande weesgeneesmiddelen met terugwerkende kracht onder deze verordening te laten vallen, zodat de betrokken patiënten er zo snel mogelijk van kunnen profiteren. Deze weesgeneesmiddelen zullen volgens de voorgestelde verordening bepaald worden door een speciaal comité binnen het Europees Bureau voor de Geneesmiddelenbeoordeling.
Tot slot pleit ik met amendement 15 voor een speciale bijdrage aan het Bureau voor de Geneesmiddelenbeoordeling om de inkomstenderving te compenseren als gevolg van de vrijstellingen van registratiekosten. Die vrijstellingen zijn bedoeld om het onderzoek naar weesgeneesmiddelen zoveel mogelijk te stimuleren en farmaceutische bedrijven ertoe aan te zetten zoveel mogelijk aanvragen in te dienen voor een handelsvergunning.
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, dit is een buitengewoon belangrijke en nuttige verordening, niet alleen omdat er nu een behandeling komt voor ziektes waarvoor tot nu toe geen diagnose of therapie bestond (vaccins vallen uiteraard ook onder deze verordening), maar ook omdat het onderzoek naar nieuwe medicijnen nieuwe banen schept in de farmaceutische industrie, en met name het midden- en kleinbedrijf.
Ik verzoek u dus, collega's, om deze verordening aan te nemen en uiteraard ook voor de amendementen te stemmen waar ik zojuist voor heb gepleit.

Heinisch
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, met dit voorstel voor een verordening wordt na een lange periode van voorbereidend werk een stap in de goede richting gezet. Hiermee wil men voorzien in behoeftes van miljoenen patiënten en op communautair niveau gunstige voorwaarden scheppen voor onderzoek, ontwikkeling en het in omloop brengen van geneesmiddelen voor zeldzame ziektes.
Om de behandelingsmogelijkheden voor patiënten te bevorderen, moet in eerste instantie het toepassingsgebied van de verordening zo ruim mogelijk worden gemaakt. Het is vooral noodzakelijk dat ook bij bekende geneesmiddelen en behandelingsmethodes nieuwe indicaties worden betrokken. Aangezien, althans in de Verenigde Staten, het grootste aantal aanvragen afkomstig is van kleine en middelgrote bedrijven, zou het goed zijn indien de Commissie voorzag in bijzondere voorschriften voor de KMO ter bevordering van de deelneming aan het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en het communautaire actieprogramma voor zeldzame ziektes.
Wij steunen onvoorwaardelijk onbeperkte en geheel vrijblijvende toegang tot de gecentraliseerde procedure en gehele of gedeeltelijke vrijstelling van de aan het Bureau verschuldigde vergoeding, mits het Bureau passende middelen worden gegarandeerd. Verder is het wenselijk dat deze financiële verlichting ook door de lidstaten wordt overgenomen bij toepassing van de procedure voor wederzijdse erkenning. In de verordening moet dit uitdrukkelijk als dringende oproep aan de lidstaten worden vastgelegd. Exclusiviteit op de markt is een van de belangrijkste drijfveren voor ongeacht welk motivatiesysteem. Daarom moet dit worden uitgebreid tot iedere toepassing en met name tot nieuwe indicaties van bekende geneesmiddelen, zodat het onderzoek wordt gestimuleerd op gebieden die anders niet worden ontsloten vanwege het ontbreken van een passende patiëntenbescherming. Voorwaarde daarvoor is weliswaar dat de in artikel 3, lid 1 en 2 genoemde criteria in acht worden genomen, vooral in het geval van bekende geneesmiddelen.
De definitie van het begrip "vergelijkbaar geneesmiddel" moet op wetenschappelijk niveau worden onderbouwd, om rekening te houden met de voortdurende wetenschappelijke ontwikkelingen en de specifieke eigenschappen van de producten. Alleen met samenwerking van de particuliere en de openbare sector en met het scheppen van gunstige voorwaarden voor onderzoek naar nieuwe geneesmiddelen, met behulp van therapie en diagnose kunnen wij tegemoet komen aan de behoeften van zieke mensen.

Marinucci
(IT ) Mijnheer de Voorzitter, eindelijk treedt Europa in de voetsporen van de Verenigde Staten die reeds geruime tijd het onderzoek, de ontwikkeling en het in de handel brengen bevorderen van geneesmiddelen voor diagnose en behandeling van zeldzame ziekten, waaraan een beperkt aantal personen lijdt en die ernstig, slopend en vaak zelfs dodelijk zijn.
De Commissie - wij moeten dit terecht erkennen en waarderen - heeft haar woord gehouden. Zij had een verplichting op zich genomen jegens het Parlement. Na de goedkeuring van de regelgeving inzake zeldzame ziekten, heeft zij nu aan Parlement en Raad een voorstel gedaan voor een verordening waarmee zij de industrie wil aanzetten tot het investeren in onderzoek en ontwikkeling van geneesmiddelen die, gezien hun geringe afzetmarkt, niet winstgevend zouden zijn.
Aldus is de Commissie geheel in lijn met de in het Verdrag van Maastricht neergelegde en in het Verdrag van Amsterdam versterkte verplichting volgens welke zij moet bijdragen aan een zo hoog mogelijke graad van gezondheidsbescherming van alle burgers van de Europese Unie. Dat is haar institutionele taak. Zij neemt hiermee tevens haar deel van de verantwoordelijkheid op zich dat zij op grond van haar economische en culturele macht heeft ten aanzien van heel de mensheid. De biomedische wetenschap heeft geweldige vooruitgang geboekt, maar bevindt zich helaas, waar het bepaalde genetische ziekten en zeer zeldzame aandoeningen betreft, nog in een situatie van onmacht. Dat is vaak onaanvaardbaar voor de familieleden van de patiënten die zich verraden voelen en aan hun lot overgelaten. Zij hebben zich in verenigingen georganiseerd en reeds veel bereikt. Bovendien hebben zij steun gekregen van vooraanstaande politici en kunstenaars bij het vergaren van onderzoekmiddelen. We hoeven maar te denken aan het jaarlijks steeds groter wordend aantal initiatieven, zoals Teleton.
De Europese Unie mag zich weliswaar niet onttrekken aan haar taak, maar het is evenmin de bedoeling dat zij in de plaats treedt van het particuliere initiatief, van de producenten van de afzonderlijke lidstaten. Zij moet veeleer zorgen voor de nodige synergie. Daarom moet men aan de reeds in de onderhavige verordening vastgestelde maatregelen, de communautaire financieringen in het kader van het vijfde kaderprogramma toevoegen. Goede stimulansen zijn ongetwijfeld: de toekenning aan de fabrikant, onder bepaalde voorwaarden, van een exclusief distributierecht voor een periode van tien jaar; de steun die het Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling kan verlenen via gehele of gedeeltelijke vrijstelling van registratiekosten, alsmede fiscale stimulansen, die uiteraard onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen.
De socialistische fractie, waarvan ik de eer heb deel uit te maken, heeft de Commissie meerdere malen met klem verzocht om een voorstel en steunt derhalve met volle overtuiging het onderhavige voorstel. Wel willen wij nogmaals benadrukken dat bij de uitwerking van de definitieve verordening prioriteit moet worden verleend aan wetenschappelijke en humanitaire vraagstukken en niet aan economische kwesties. Ik bedoel hiermee te zeggen dat de nodige voorzichtigheid in deze materie niet mag leiden tot moeilijkheden bij het toekennen van faciliteiten of het toepassen van de regelgeving. Integendeel, de regelgeving moet zodanig opgesteld en geïnterpreteerd worden dat zij maximale ruimte biedt voor onderzoek, ontwikkeling en het in de handel brengen van geneesmiddelen bestemd voor zeldzame ziekten.

Valverde López
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Europese Volkspartij wil ik onze volledige steun betuigen aan de ontwerpverordening van de Europese Commissie. Deze voorziet in een duidelijk gevoelde maatschappelijke behoefte en voldoet aan een verzoek dat al geruime tijd geleden door de patiëntenverenigingen is ingediend. Ik vind dat wij deze verenigingen hier in het Parlement van harte lof toe moeten zwaaien voor het voortreffelijke werk dat zij hebben verricht ter ondersteuning van onze eigen parlementaire werkzaamheden.
Ook rapporteur Cabrol heeft een uitmuntend verslag gemaakt. Wij hebben er geen enkele moeite mee dit verslag in zijn algemeenheid te steunen. Ook kunnen wij instemmen met de belangrijkste conclusies van het verslag. Niettemin hebben wij enkele amendementen ingediend waarmee de verordening misschien aan doelmatigheid wint. Ik wil hier ook graag vermelden dat ik bijzonder ingenomen ben met de manier waarop wij in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming over de fractiegrenzen heen hebben samengewerkt.
Mijns inziens moet het amendement worden aangenomen waarin wordt voorgesteld het door de Commissie voorgestelde comité voor weesgeneesmiddelen te laten beheren door het Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling. Dit draagt bij tot meer doeltreffendheid en tegelijkertijd blijven alle bevoegdheden van de Commissie onaangetast.
Tevens moet worden gezorgd voor een toereikende, geregelde financiering via de begroting van de Europese Unie. Mijnheer Bangemann, met mijn amendement 18 pleit ik voor het instellen van een fonds voor bevordering van innovatie op het gebied van weesgeneesmiddelen. Hiermee kunnen we zorgen voor meer efficiëntie. Moreel gesproken is het niet meer dan logisch dat na afloop van de bijzondere beschermingstermijn voor deze weesgeneesmiddelen een deel van de winst wordt gestort in een fonds voor de verdere financiering van deze verordening en nieuwe weesgeneesmiddelen. Al met al leidt dit tot betere behandelingen en wordt ook in moreel opzicht in een bestaande maatschappelijke behoefte voorzien.
Ik nodig de Commissie uit eens een kijkje te gaan nemen in de Verenigde Staten en Japan. Wel moeten wij natuurlijk een voorstel indienen dat in overeenstemming is met onze eigen Europese identiteit en met de vereisten van onze communautaire wetgeving en instellingen. Ik denk dat dit haalbaar is, ook al kan het misschien wat gecompliceerd zijn. Ik hoop dat de Commissie dit idee met de haar kenmerkende efficiëntie overneemt. Ik dank haar daar bij voorbaat voor.

Kestelijn-Sierens
Voorzitter, collega's, het zoeken naar een behandeling en het ontwikkelen van een geneesmiddel dat enkele mensenlevens redt, is even moeilijk en kost even veel als het op de markt brengen van een geneesmiddel dat miljoenen mensen kan genezen. Indien wij ons niet willen beperken tot het bestrijden van veel voorkomende kwalen maar ook de mensen willen helpen die lijden aan een van de 5.000 geïdentificeerde zeldzame ziekten dan moeten wij de industrie de nodige stimulansen geven. Wij mogen overigens niet vergeten dat een zeldzame ziekte vandaag, morgen tot een veel voorkomende aandoening kan uitgroeien. Vandaar dat wij het onderzoek naar die zeldzame ziekten moeten stimuleren door de investeerder een zekere exclusiviteit te verzekeren en door een fiscaal voordelig regime.
De verordening is zeker een stap in de goede richting, alleen denk ik dat de Commissie toch eens moet nadenken over de definitie van weesgeneesmiddelen. Zowel ikzelf als een aantal andere collega's dienen hierop amendementen in. Misschien kan een compromis tussen de verschillende voorstellen een betere definitie worden.
Samen met mijn collega Lone Dybkjær diende ik verder ook een amendement in dat erop gericht is de industrie een extra duwtje in de rug te geven daar waar het om een ziekte gaat waaraan in Europa ongeveer drie duizend mensen lijden. Wij stellen voor dat de farmaceutische industrie zes maanden extra octrooibescherming zou krijgen op een ander geneesmiddel dat zij op de markt brengt ingeval zij een remedie ter behandeling van een uiterst zeldzame ziekte ontwikkelt. Ik hoop dat een meerderheid van het Parlement zich achter dit amendement kan scharen en ik had graag ook de opinie gekend van commissaris Bangemann.

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik rapporteur Cabrol gelukwensen met zijn uitstekende werk. Verder juich ik het toe dat er een comité komt voor weesgeneesmiddelen. Niettemin moeten wij ons afvragen of de samenstelling en de werking van dit comité wel voldoende gewicht in de schaal kunnen leggen om een echt wapen te worden in handen van het Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling.
Toch is er één punt dat mijn aandacht verdient. Men heeft geprobeerd het begrip "buitensporige winst" te schrappen. Ik ben geen fanatiek verdediger van de winsten van farmaceutische multinationals, maar toch lijkt mij dit een volkomen willekeurig criterium. Als de tienjarige exclusiviteit na vijf jaar kan worden herzien - vijf jaar lijkt me een uitstekende termijn - moet men niet kijken of er te veel winst is gemaakt, maar of de therapeutische indicaties misschien zijn uitgebreid en de prevalentie van de ziekte is veranderd. Als die twee punten in acht worden genomen, zal mijn fractie voor deze resolutie stemmen.

Amadeo
(IT ) Mijnheer de Voorzitter, de farmaceutisch industrie toont weinig bereidwilligheid tot het investeren van grote bedragen in onderzoek naar ongeveer 500 ziekten met een gering aantal patiënten. Evenmin lijkt zij van plan te zijn zich te houden aan de vastgestelde procedures, omdat zij maar al te goed weet dat het product, dat aan verschillende onderzoeken en tests moet worden onderworpen en hoge kosten voor de productie met zich meebrengt, uitsluitend van belang is voor een uiterst beperkte groep personen, namelijk voor patiënten met zeldzame ziekten.
In de Verenigde Staten, die koplopers zijn op het gebied van klinisch en farmacologisch onderzoek en derhalve model staan voor een goed georganiseerde moderne maatschappij, bestaat reeds sinds 1983 een zeer succesvolle wet op de weesgeneesmiddelen. De Unie wil zich, op basis van het verslag van professor Cabrol, kennelijk dezelfde richting uitgaan.
In de afgelopen tien jaar is in de Verenigde Staten aan maar liefst 837 geneesmiddelen de status "weesgeneesmiddel" toegekend. Deze producten hebben dientengevolge kunnen profiteren van een aantal faciliteiten op het gebied van onderzoek en experimenteren, hetgeen heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van geneesmiddelen, aan de kennis omtrent het ontstaan van zeldzame ziekten en de uitwerking van tot nu toe onbekende therapieën.
Het ligt voor de hand dat de industrie via allerlei maatregelen voor deze problematiek gewonnen moet worden, zoals ook in de Verenigde Staten is gebeurd. Volgens mij is belastingkrediet de belangrijkste maatregel. Bijna 50 % van het klinische onderzoek komt daarvoor in aanmerking.
Helaas zijn zeldzame ziekten eigenlijk heel bekende ziekten, ook al zijn ze door het geringe percentage zieken op de totale bevolking, in het verdomhoekje van de onopgeloste problemen beland. Met het verslag van professor Cabrol, die wij volledig steunen, willen wij een einde maken aan het getreuzel en de onzekerheden.
Het is trouwens zeer triest dat wij op de drempel van het derde millennium moeten constateren dat bepaalde patiënten om economische redenen niet over adequate therapieën kunnen beschikken. Als deze maatschappij in een dergelijke situatie niet solidair weet te zijn, dan kunnen we Europa wel vergeten!

Needle
Mijnheer de Voorzitter, allereerst - en dat is ook het allerbelangrijkste - wil ik graag mijn krachtige steun betuigen aan zowel het voorstel van de Commissie als met name het uitmuntende verslag van de heer Cabrol dat, zoals al zijn verslagen, goed geformuleerd en relevant is. Zoals mijn collega, mevrouw Marinucci, al zei zullen wij ons houden aan de benadering in de commissie. Het geven van goede stimulansen voor de ontwikkeling van producten ter behandeling van een aantal van de meest slopende en ernstige situaties in de wereld, is duidelijk een taak voor een innovatief partnerschap tussen overheid en privé-sector. Om succesvol te kunnen zijn moet vooruitgang worden gebaseerd op de epidemiologische en economische criteria die werden uitgewerkt in het nogal moeizame proces dat deze voorstellen tot nog toe hebben doorlopen.
De Commissie heeft terecht bepalingen ingebouwd ter voorkoming van onredelijke winstmarges. Hoewel sommigen in de farmaceutische industrie daartegen protesteren en zeggen dat dit risico absoluut niet reëel is, lijkt het mij en vele anderen logisch dat absolute transparantie wordt gegarandeerd bij het toekennen van overheidsgelden en het verlenen van juridische steun. Daarom hoop ik dat het Parlement en de Raad voor handhaving van dit concept zullen stemmen. Dit is een belangrijk onderdeel van het partnerschap met de onderzoeks- en ontwikkelingssectoren. Ook hoop ik dat degenen die de besluiten moeten nemen, de praktische middelen krijgen om eerlijke, rechtvaardige en accurate conclusies te kunnen trekken. Daarbij moeten zij rekening natuurlijk wel houden met de industrie die zich bezighoudt met de ontwikkeling van receptvrije medicamenten.
Dit is een belangrijke ontwikkeling in het kader van de geweldige vooruitgang op het gebied van genetische identificatie, behandeling en - het allerbeste nieuws - preventie van ziekten. Ik heb vorige week in mijn eigen regio nog persoonlijk een onderdeel van dit werk mogen bijwonen. Samen met het op handen zijnde programma voor zeldzame ziekten plus het, hopelijk doeltreffende, nieuwe kader voor volksgezondheidbeleid voor de komende vijf jaar, biedt dit initiatief realistische nieuwe hoop voor hen die pijn lijden.
Mijn complimenten dus aan allen die zo hard hebben gewerkt om dit voorstel vandaag aan ons voor te kunnen leggen. Nu moeten wij er met ons allen voor zorgen dat dit programma een succes wordt, uit naam van alle pijnlijdende patiënten.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, dit voorstel voor een verordening moet in ieder geval worden toegejuicht. De hoop van vele patiënten die aan zeldzame ziektes lijden, is dat wij ook in Europa zo snel mogelijk een regeling voor weesgeneesmiddelen krijgen. Wij moeten ons hierbij laten leiden door de ervaringen in de VS en Japan. En uit die ervaringen moeten wij lering trekken. In het verslag van de heer Cabrol staat een reeks verbeteringen voor het voorstel van de Commissie, maar ik heb wel problemen met een paar amendementen.
Ik vind het heel belangrijk dat in de amendementen 1 en 2 ook tropische ziektes worden opgenomen. Europa moet over zijn eigen muurtje heen kijken en ook de mensen in de gaten houden die aan tropische ziektes lijden. Dat kan misschien niet met deze verordening, maar wij moeten wel heel snel een daarvoor geschikt instrument scheppen.
Ik heb problemen met de amendementen die bijkomende hindernissen opwerpen voor de industrie in haar inspanningen om voor een bepaald geneesmiddel de status "weesgeneesmiddel" te verkrijgen. Een voorbeeld hiervan is amendement 18. Ik wil graag de mening van de Commissie hierover vernemen. Ik vrees dat als wij na het tiende jaar de winsten van de industrie weer afromen, de motivatie om te investeren zal gaan afnemen. Ik zou graag willen vernemen of dat in de VS werkelijk zo functioneert als in amendement 18 wordt voorgesteld. Ik heb daar zo mijn twijfels over.
Tenslotte zou ik in willen gaan op het vraagstuk van de diagnose, waar wij ons al in de commissie mee bezig hebben gehouden. Uit eigen ervaring geloof ik te mogen zeggen dat juist bij genetisch bepaalde ziektes - en dat zijn wel de meeste zeldzame ziektes - de patiënten preventie en therapie verwachten, terwijl wij, indien wij alleen diagnose maar geen dienovereenkomstige preventie en therapie hebben, vaak zelf de problemen oproepen. Daarom ben ik er persoonlijk voor om therapie op de voorgrond te plaatsen en diagnose alleen dan te bevorderen wanneer ook therapie en preventie voorhanden zijn. Overigens steunen wij het verslag van de heer Cabrol en willen het voorstel voor een verordening niet omwille van een paar details op de helling zetten.

Tannert
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, op de situatie in de EU ten aanzien van de weesgeneesmiddelen is een Duits spreekwoord van toepassing: ?Was lange währt, wird endlich gut" , met andere woorden: voor iets goeds heb je tijd nodig. En de Commissie heeft veel tijd nodig gehad om met een voorstel voor een Europese orphan drug act te komen. Ik verwacht echter dat van deze verordening een sterke impuls zal uitgaan voor de ontwikkeling van geneesmiddelen en dus voor moleculair-biologisch onderzoek. Helaas was de Commissie niet in staat ook de extra belastingverlichting uit het Amerikaanse model over te nemen of althans de lidstaten een nadrukkelijke aanbeveling terzake te doen. Toch zou ik graag willen weten of de Commissie hiertoe op enigerlei wijze kans ziet.
De ervaringen in de USA tonen aan dat belastingvoordelen de meest effectieve stimulans zijn voor investeringen in de ontwikkeling van weesgeneesmiddelen. Over het algemeen worden de redenen voor belastingharmonisatie op EU-niveau steeds talrijker. De verordening inzake weesgeneesmiddelen is een van die redenen. Bovendien is het wenselijk in een speciaal fonds te voorzien ter bevordering van de ontwikkeling van zulke geneesmiddelen. Hier moet men de verbeeldingskracht vrije loop laten, ook al zou een zekere vorm van overheidsdirigisme ons nader tot ons doel kunnen brengen.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt ons dat ons voorstel zo goed is ontvangen. De rapporteur heeft met zijn zeer zorgvuldige werk hier veel aan bijgedragen. Aangezien wij ons nog in de eerste lezing bevinden, wil ik thans niet ingaan op alle amendementen. Ik zal alleen de belangrijkste noemen die ook tijdens het debat ter sprake zijn gekomen en nader verklaren waarom de Commissie in bepaalde gevallen een amendement niet erg nuttig vindt.
Ten eerste is het iedereen duidelijk - en dat is in het debat ook gebleken - dat wij dit voorstel nodig hebben. De werking van de vrije markt alleen is niet voldoende om in de gevallen die wij hier behandelen, de zogenaamde weesgeneesmiddelen, tot een redelijk resultaat te komen. En dat is natuurlijk begrijpelijk. Het is nu eenmaal zo dat vooral onderzoek steeds duurder wordt en wanneer de kosten per definitie niet terugverdiend kunnen worden, kan men natuurlijk van geen sterveling in het particuliere bedrijfsleven verwachten dat hij of zij deze kosten draagt.
Wij hebben trouwens al jarenlang geprobeerd dit verschijnsel onder controle te krijgen en tegen te gaan. Het is niet zo dat in de achter ons liggende jaren helemaal niets gebeurd is. In het derde en vierde kaderprogramma voor onderzoek hadden wij al aanzienlijke middelen uitgetrokken voor onderzoek op deze gebieden. Het feit dat wij nu pas een dergelijke verordening voorleggen - ik geloof dat in Amerika deze wet sinds 1983 bestaat - wil niet zeggen dat wij tot nu toe niets hebben gedaan. Maar het is duidelijk dat wij nu aan de hand van de ervaringen in Amerika wellicht betere voorstellen hebben.
Het probleem is eenvoudig genoeg te beschrijven, maar omdat daarvoor economische mogelijkheden niet voorhanden zijn, moeten wij zien hoe wij dit op een andere manier kunnen aanpakken. Natuurlijk kan men - en wij zullen dat in de toekomst ook blijven doen - onderzoek rechtstreeks steunen. In het vijfde kaderprogramma wordt dit soort onderzoek zelfs nog sterker benadrukt. In zoverre verandert de situatie daar niet of alleen ten goede.
Toch willen wij een reeks extra stimulansen bieden, bijvoorbeeld met tien jaar exclusiviteit op de markt. Die exclusiviteit betekent stellig een bijkomende mogelijkheid om winst te maken, maar aangezien de markt per definitie zo klein is, kan eigenlijk niemand een flinke buit verwachten. Het gaat dus om betrekkelijk kleine kansen. Desondanks draait ons hele systeem ter stimulering van onderzoek en ontwikkeling van weesgeneesmiddelen om deze periode van tien jaar, waarbij zij opgemerkt dat dergelijke stimulansen ook voorkomen in andere wetgevingen.
Wij kunnen geen belastingverlichting voorstellen, althans niet in deze fase, want dat kunnen wij niet zelf bepalen. Dat moet door de lidstaten worden besloten. Wij willen voorlopig even afwachten welke ervaringen worden opgedaan. Belastingverlichtingen zijn altijd een gemakkelijke manier om iets aan te moedigen. Maar wij hebben een hele reeks andere mogelijkheden die minstens net zo doeltreffend zijn. Ik noem bijvoorbeeld de toegang tot de gecentraliseerde procedure en vooral de vrijstelling van betaling van vergoeding. Ik ben het wat dat betreft met u eens, mevrouw Heinisch. Dergelijke maatregelen zijn van doorslaggevend belang, vooral voor kleine en middelgrote ondernemingen die vaak over deze vergoeding klagen. Men kan gehele of gedeeltelijke vrijstelling van betaling verlenen. Ook bij de opstelling van het protocol kan het bureau in Londen behulpzaam zijn. Wij geloven dan ook dat aldus een redelijke mate van bevordering kan worden bereikt.
Het verheugt mij zeer dat tijdens het debat enige collega's zich hebben uitgesproken voor een speciaal comité. Ons inziens gaat het hier om een dermate specialistisch probleem dat zulk een comité inderdaad nodig is en men niet de bestaande normale commissies kan of mag gebruiken.
Wij hebben twee soorten criteria voorgesteld. Natuurlijk kan altijd worden geprobeerd nog andere criteria uit te werken. Alleen moeten wij dan wel het doel van ons voorstel in het oog houden. Wij willen onderzoek bevorderen. Onderzoek moet aantrekkelijker worden gemaakt en daarom vinden wij dat epidemiologische criteria juist zijn, want die zijn objectief en vooral al in een beginstadium van de productontwikkeling toepasbaar.
Wat de economische criteria betreft, rijzen er problemen. Men kan eigenlijk niet voor het verstrijken van die tien jaar ramingen en prognoses opstellen. Natuurlijk zou men voor het opstellen van ramingen en prognoses een zeer grote mate van doorzichtigheid van de bedrijven moeten verlangen, waartoe zij niet altijd bereid zijn.
Zoals gezegd, bevinden wij ons nog in de eerste lezing. Laat ik beginnen met de amendementen op te sommen die wij kunnen overnemen. Dat is een hele reeks: de amendementen 4, 5, 8, 10, 11, 12, 13, 14, 16, 17, 19, 20, 21, 29, 32, 38 en 9 gedeeltelijk. Ik wil het een en ander zeggen over de amendementen die wij niet kunnen overnemen. Het gaat hierbij met name om amendement 6. Daarin is sprake van een extra economische criterium. Ik heb al gezegd dat dit niet erg aantrekkelijk is en heel de beoordeling daardoor wordt bemoeilijkt. Wij hebben wat dat betreft ook uit de ervaringen van de USA lering kunnen trekken. Daar heeft een vergelijkbaar criterium niet tot succes geleid. Het werkte niet. Wij willen het onderzoek bevorderen en niet bemoeilijken. Daarom willen wij dit amendement liever niet overnemen.
Nu kom ik bij de tweede groep amendementen betreffende de diagnose. Het gaat hier om de amendementen 33, 34, 35, 41 en 42. Daarmee wil men geneesmiddelen voor diagnose-doeleinden uitsluiten, aangezien er toch geen methode bestaat voor behandeling of preventie van de te diagnosticeren ziekten. Dat zou kunnen betekenen dat wij de toegang tot de diagnose versperren, met het gevolg dat geen passende behandelingsmethoden ontwikkeld kunnen worden. Wij geloven dat men een dergelijk risico eigenlijk niet mag aangaan.
Bij het fonds, waarover ook in het debat werd gesproken, gaat het om amendement 18. Het idee om een speciaal fonds te vormen uit met verkoop van weesgeneesmiddelen verkregen bijdragen, na beëindiging van de termijn van tien jaar van exclusiviteit op de markt, zal naar onze mening vooral de mogelijke belangstelling van ondernemingen ondermijnen. Het fonds zou dan zo wie zo niet genoeg middelen hebben, omdat de winsten niet daverend zullen zijn. De definitie van een weesgeneesmiddel maakt juist de mogelijkheid op winst zeer beperkt.
Ook is gesproken over maatregelen voor tropische ziektes. Wij zijn het er natuurlijk mee eens dat speciale maatregelen ter ondersteuning van het onderzoek in de ontwikkelingslanden zinvol zijn. Wij zijn echter niet van mening dat het opnemen van een dienovereenkomstige overweging tot dit resultaat zal leiden. Wij zien helaas dikwijls dat wanneer wij een gedetailleerd voorstel presenteren, dit naar alle kanten wordt uitgebreid, omdat men de gelegenheid te baat wil nemen om ook andere problemen op te lossen. Maar dat is geen logische manier van wetgeving. Daarom hopen wij later nog op het vraagstuk van de tropische ziektes terug te komen.
Overigens mag worden gezegd dat het onderzoek naar en de aanpak van tropische ziektes traditioneel in de Europese Unie in de beste handen is. Het is niet zo dat wij hier een verplichting hebben waaraan wij tot nu toe niet hebben voldaan. Maar indien het Parlement zulks verlangt, kunnen wij vanzelfsprekend ons opnieuw over deze zaak buigen en nagaan hoe men dit speciale terrein van onderzoek van geneesmiddelen nog verder kan verbeteren.

Kestelijn-Sierens
Voorzitter, ik zou van commissaris Bangemann een antwoord willen hebben op de vraag die ik gesteld heb over zijn standpunt omtrent amendement 30, dat ik heb ingediend samen met mijn collega Dybkjær. Het gaat over het feit dat een farmaceutisch bedrijf een extra beschermingsperiode of verlenging van de octrooibescherming gedurende zes maanden zou kunnen krijgen als het een weesgeneesmiddel ontwikkelt. Dus een octrooibescherming die bijkomend gegeven zou worden gedurende zes maanden op een ander geneesmiddel dat reeds ingevoerd werd of op de markt gebracht werd.

Bangemann
Ik ben daar niet direct op ingegaan, want zoals ik al zei, bevinden wij ons in de eerste lezing. Daarom wilde ik niet op alle amendementen ingaan. Ongeveer hetzelfde argument heb ik bij de belastingverlichting en als pleidooi tegen het fonds genoemd. Ik heb al gezegd dat ik tegen het fonds ben. Wanneer wij moeten voorzien in een extra patiëntenbescherming - hetzij voor de ontwikkeling van behandelingsmethodes, hetzij voor het terug doen vloeien van de winsten naar een speciaal fonds - sluiten wij de concurrentie van generieke geneesmiddelen praktisch uit.
Dat is altijd zo. Wanneer een geneesmiddel wordt ontwikkeld, getest en toegelaten, geldt in ieder geval de exclusiviteit op de markt gedurende tien jaar - hetgeen als neveneffect ook een extra patiëntenbescherming kan veroorzaken - en dan betekent bescherming tijdens deze periode dat geen generieke geneesmiddelen op de markt komen. Als dat verder wordt doorgevoerd, krijgt men uiteindelijk een slecht resultaat. Want generieke geneesmiddelen zijn na verstrijken van een octrooi- of andere bescherming wel degelijk zinvol. Zij kunnen extra effect hebben en zijn in ieder geval over het algemeen wat goedkoper.
Daarom vind ik dit amendement niet zinvol, want hiermee wil men ook na het verstrijken van de beschermingsperiode een aanbod van generieke geneesmiddelen uitsluiten. Dat kan naar onze mening niet de bedoeling van dit voorstel zijn.

De Voorzitter
Ik dank u, commissaris Bangemann.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 11.30 uur plaats.

Elektromagnetische velden
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0101/99) van de heer Tamino, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming over het voorstel voor een aanbeveling van de Raad betreffende de beperking van blootstelling van de bevolking aan elektromagnetische velden 0 Hz-300 GHz (COM(98)0268 - C4-0427/98-98/0166(CNS)).

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, het zal niemand ontgaan dat er de laatste jaren in kranten en tijdschriften veel geschreven wordt over elektromagnetische vervuiling. Het onderwerp geniet dan ook grote belangstelling onder de mensen. Deze aandacht voor elektromagnetische vervuiling vindt zijn oorzaak in het feit dat deze vorm van vervuiling, in tegenstelling tot andere soorten van vervuiling, onzichtbaar en reukloos is. Men merkt deze vervuiling niet. De mensen zien slechts installaties die wellicht de ervan oorzaak zijn. Dankzij het werk van Nancy Wertheimer in Colorado weet men nu al twintig jaar lang dat deze elektromagnetische velden niet alleen rechtstreekse gevolgen kunnen hebben en schade kunnen veroorzaken als gevolg van verwarming - acute thermische effecten, zoals dat heet - maar mogelijk ook op lange termijn schade kunnen aanrichten, zoals leukemie en kanker.
Deze zorgen waren voor de leden Vernier, Santos en Pimenta in de vorige zittingsperiode aanleiding tot het indienen van een resolutie die tenslotte resulteerde in het op 5 mei 1994 aangenomen verslag van de heer Lannoye. In dit verslag noemde het Europees Parlement enkele voorwaarden. Ik noem hier alleen de noodzaak van toepassing van het voorzorgsbeginsel met betrekking tot de gevolgen van elektromagnetische velden voor de bevolking. Naar aanleiding van dit verslag van het Europees Parlement, heeft de Commissie gemeend de onderhavige aanbeveling te moeten uitvaardigen betreffende het gehele stralingsspectrum van 0 Hz tot 300 GHz. Zoals in de commissie milieubeheer van het Europees Parlement is onderstreept, geeft genoemde aanbeveling slechts beperkingen aan met betrekking tot de acute thermische effecten. Wat daarentegen de niet-thermische effecten op lange termijn aangaat, wordt verwezen naar een aantal overwegingen van de zijde van internationale organisaties, op grond waarvan wordt gesteld dat de documentatie niet voldoende is. Daarom worden voor blootstelling aan deze gevolgen geen beperkingen aangegeven.
Formeel gezien kunnen wij zeggen dat in het grootste gedeelte van de documentatie het thermische effect van elektromagnetische velden op onweerlegbare wijze wordt aangetoond. Iedereen weet immers dat magnetrons juist worden gebruikt om spijzen te verwarmen. Wat echter het lange-termijneffect betreft, is er een uitgebreide discussie gaande. Uit tal van wetenschappelijke onderzoeken, zowel epidemiologisch onderzoek als ook specifiek onderzoek met cellen, weefsels, in vitro - en in vivo -systemen, blijkt immers dat elektromagnetische velden mogelijkerwijs inwerken op de celcommunicatie. Dit zou de oorzaak kunnen zijn van de vastgestelde epidemiologische effecten, zoals leukemie en kanker, naast andere langetermijnschade, zoals schade aan het centraal zenuwstelsel, afwijkingen, amnesie enzovoort.
De mensen zijn bezorgd niet alleen omdat er zoveel vaste installaties zijn, zoals stroomlijnen, zend- en relaiszendmasten voor radio en televisie en relaiszenders voor mobiele telefonie, maar ook omdat zij voortdurend gebruik maken van elektrische huishoudapparatuur en andere apparatuur die elektromagnetische velden produceren. De belangrijkste hiervan is ongetwijfeld de zogenoemde mobiele telefoon waarover momenteel een uitgebreide discussie gaande is.
Teneinde ook rekening te houden met de langetermijnrisico's, heeft de commissie milieubeheer van het Europees Parlement het nuttig geacht enkele wijzigingen op te nemen in de tekst van de aanbeveling van de Commissie. De commissie heeft allereerst voorgesteld de nodige aandacht te besteden aan de gezondheid van de werknemers en de bescherming van de consumenten en te zorgen voor toepassing van het voorzorgsbeginsel en het beginsel volgens hetwelk de beste technieken gebruikt moeten worden om de blootstelling zo kort mogelijk te houden. De commissie milieubeheer heeft bovendien gewezen op het bestaan van uitgebreide wetenschappelijke documentatie over deze toepassing van het voorzorgsbeginsel en op de daaruit voortvloeiende noodzaak de gegevens op stelselmatige wijze te herzien en verslag daarover uit te brengen aan het Europees Parlement. Daarnaast heeft de commissie duidelijk gemaakt dat op de plaatsen waar de mensen het grootste gedeelte van hun tijd doorbrengen het beschermingsniveau moet worden opgetrokken en tevens moet worden aangegeven wat de minimale veilige afstanden zijn bij elektrische apparaten en vaste installaties. Het is echter ook waar dat de commissie milieubeheer geen duidelijk gegevens en nauwkeurige waarden heeft vastgesteld voor de wijze waarop de bescherming van de burgers tegen blootstelling op lange termijn gewaarborgd kan worden.
Dan sluit ik mijn inleiding, mijnheer de Voorzitter, af met een opmerking over enkele amendementen die ik ook namens mijn fractie heb ingediend. Deze gaan uit van het voorzorgsbeginsel en de reeds in andere landen, zoals Italië en Zweden, toegepaste beschermingsniveaus. Wij willen daarmee bewerkstelligen dat ook rekening wordt gehouden met de gevolgen op lange termijn. Dit zijn de amendementen 16, 17, 18, 19, 21 en 22.

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, het gaat hier om een aanbeveling, niet om een richtlijn. Als zodanig kunnen er wel enige jaren overheen gaan voordat het wordt omgezet in een serieus stuk wetgeving. De heer Tamino heeft in zijn verslag, dat de volledige steun geniet van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, heel terecht de grootste nadruk gelegd op de toepassing van het voorzorgsbeginsel. En in dit geval komt dat principe onvermijdelijk neer op kritisch onderzoek, kritisch toezicht, kritische controle.
Deze industrie mag dan nog in de kinderschoenen staan, ze is wel zeer machtig. Denkt u maar eens aan met name de vele bedenkingen bij mobiele telefoons. Wij begrijpen maar al te goed dat hier grote economisch belangen op het spel staan. Ik moet wel zeggen - niet alleen namens mijn eigen fractie maar ook namens de meerderheid van de milieucommissie - dat volgens ons de door de heer Tamino vermelde niveaus in dit stadium praktisch gesproken niet haalbaar zijn. Zijn voorstel zou in feite erop neerkomen dat men heel wat elektrische apparaten die men thuis heeft, de deur uit moet zetten. Ook komt hierin een nogal hard standpunt tot uiting tegen hoogspanningsmasten en de industrie in haar geheel.
Volgens ons is het echter wel absoluut noodzakelijk om toezicht te houden op deze apparatuur. In de amendementen van de milieucommissie hebben wij dan ook gepoogd nauwkeurig aan te geven waarom dit toezicht noodzakelijk is en hoe het moet geschieden. Ik zal amendement 9 voorlezen. Als er namelijk iets is waaruit duidelijk de geest blijkt van hetgeen de heer Tamino probeert te bereiken - en wij delen wat dat betreft zijn streven - is het wel het door de milieucommissie goedgekeurde amendement 9.
Daar staat in dat de lidstaten "minimale veilige afstanden van elektrische apparaten" vast moeten stellen, alsmede "minimale afstanden van openbare gebouwen, woningen en werkplaatsen die in acht moeten worden genomen bij de aanleg van hoogspanningskabels, radarinstallaties en zend- en relaiszendmasten voor radio en televisie, inclusief relaiszenders voor mobiele telefonie; zij (de lidstaten) stellen ook de aanbevolen veilige afstanden voor gebruik vast" . Dergelijke aanbevelingen zouden "op het betrokken product moeten worden aangebracht, waarbij vanwege de nabijheid en de langdurigheid van de blootstelling bijzondere aandacht dient te worden besteed aan mobiele telefoons" .
Deze maatregelen moeten onmiddellijk genomen worden en vanaf dat moment moet ook continu toezicht worden uitgeoefend. Wij willen allemaal graag in 2001 - dus niet over vier of vijf of tien jaar, maar binnen 18 maanden - een nieuwe evaluatie zien van de toegepaste veiligheidsmaatregelen en de apparaten zelf. De ongerustheid onder de bevolking is wijdverspreid. We beschikken nu ook over een aantal studies die aanleiding geven tot nog meer ongerustheid. Toen we deze kwestie voorlegden aan dr Michael Repacholi, die in Australië een van de eerste onderzoeken heeft verricht naar de mogelijke oorzaken van kanker in ratten, zei hij dat volgens hem de normen in de WHO-richtsnoeren voldoende waren.
Ik meen echter dat wij het belang van de bevolking, de consument en de openbare veiligheid in het algemeen moeten dienen en daarom de situatie goed in de gaten moeten houden.

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, het onderhavig voorstel tot beperking van blootstelling van de bevolking aan elektromagnetische velden gaat alle burgers van de Europese Unie rechtstreeks aan. Elektromagnetische straling is immers niet meer weg te denken in ons dagelijks leven.
De grootste zorgen houden verband met de enorme toename van niet-ioniserende, elektromagnetische straling. Dit geldt voor verschillende frequentiegebieden, waar stralingsbronnen zich als het ware ophopen: spoorwegen, trams, stroomlijnen, elektrische apparatuur, zend- en relaiszendmasten, relaiszenders voor mobiele telefonie, radarinstallaties, enzovoort. Daarom moeten wij een antwoord geven op de vraag in hoeverre deze toegenomen blootstelling aan elektromagnetische straling schadelijk is voor de volksgezondheid. Wij beschikken niet over wetenschappelijk gefundeerde gegevens om te kunnen spreken van schadelijke gevolgen op lange termijn voor de gezondheid. Daarom onderzoekt de internationale wetenschappelijke gemeenschap terecht deze vraagstukken en bestudeert zij de gevolgen daarvan.
Het Europees Parlement stelt preventie voorop. Daarom hebben wij reeds 1994 de Europese Commissie verzocht om uitwerking van voorschriften en normen voor de beperking van de bloostelling aan niet-ioniserende straling. Ook hebben wij toen gevraagd om maatregelen en onderzoek naar de manier waarop elektromagnetische velden inwerken op levende organismen en met name op mensen.
Met het voorstel van de Commissie probeert men de leemtes in de wetgeving van de Europese Unie op te vullen. Aangezien echter bepaalde lidstaten reeds regelgevingen op dit gebied hebben uitgevaardigd, wil men met het onderhavig voorstel eveneens voorzien in de vaststelling van gemeenschappelijke beginselen op communautair vlak, opdat uiteenlopende nationale wetgevingen kunnen worden voorkomen.
In de milieucommissie hebben wij de tekst van de aanbeveling nog verder verbeterd. In amendement 2 vragen wij om opneming van het beginsel inzake preventie en voorzorgsmaatregelen. Ook eisen wij hierin dat de blootstelling aan deze stralingen zo gering mogelijk wordt gehouden, overeenkomstig de door de Wereldgezondheidsorganisatie vastgestelde grenswaarden. Het communautaire regelgevingskader voor de bescherming van de bevolking moet homogeen en bindend zijn. Daarom zou het goed geweest zijn, indien men hiervoor een sterker juridisch instrument had gekozen. Een aanbeveling is immers niet bindend en het Parlement had trouwens gevraagd om een verordening, richtlijn of beschikking.
Ons inziens moet de onderhavige aanbeveling aan de hand van de opgedane ervaring op gezette tijden worden herzien en worden aangepast aan de nieuwe stand van de wetenschap. Ook willen wij toezicht op elektromagnetische straling veroorzakende apparatuur. Uiterlijk op 1 januari 2001 moet daarvoor een stelsel in het leven zijn geroepen.
Tot slot vragen wij niet alleen om verspreiding van informatie en voorlichting van de burgers, maar ook om bevordering van onderzoek en met name volledige bestudering van de gevolgen voor de gezondheid op middellange termijn van elektromagnetische straling.
De onderhavige aanbeveling is een stap in de goede richting voor de bescherming van de Europese burgers en ons inziens zal de toepassing daarvan gefundeerde gegevens opleveren aan de hand waarvan de voorschriften inzake bescherming tegen blootstelling aan elektromagnetische velden eventueel kunnen worden verbeterd.

De Voorzitter
Aangezien het tijdstip voor de stemmingen is aangebroken wordt het debat thans onderbroken. Het zal om 15.00 uur worden voortgezet.

Stemming
Guinebertière
mevrouw de Voorzitter, ik wil graag een mondeling amendement aanbrengen op amendement 1 van de Fractie van Onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten. Dat luidt: "benadrukken dat het gezin bij jongeren het belangrijkste referentiekader blijft" . Ik zou daar graag van maken: "benadrukken dat het gezin bij jongeren een van de belangrijkste referentiekaders blijft"

Buffetaut
mevrouw de Voorzitter, wij hebben geen bezwaar tegen dit mondelinge amendement. Ik wilde alleen maar zeggen dat wij de formulering van mevrouw Hermange hebben overgenomen.
Het Parlement neemt de resolutie aan

Lulling
mevrouw de Voorzitter, in het debat van gisteren, aan het einde van mijn inleiding en voor de stemming over het wetgevingsvoorstel, heb ik de Commissie gevraagd duidelijk te maken of zij de twee paragrafen van onze ontwerpresolutie accepteert.
In de eerste plaats ging het over de paragraaf waarin de Commissie wordt gevraagd haar voorstel in te trekken. Mevrouw Gradin heeft ons uitgelegd dat de heer Flynn niet aanwezig kon zijn, wat wij betreuren, maar dat hij van plan was terugtrekking van het voorstel tot wijziging van de richtlijn uit 1976 voor te stellen. Ik weet niet of deze formulering iets te maken heeft met de interne organisatie van de Commissie. Moet de heer Flynn de Commissie, een college, voorstellen een voorstel in te trekken, na al de debatten die we over dit onderwerp hebben gevoerd? En als hij dat voorstel doet, kunnen wij er dan op rekenen dat het college het overneemt? Het is erg belangrijk om dat te weten. Het was mooi geweest als de Commissie ons had gezegd: wij trekken ons voorstel in. Maar als zij ons zegt: wij stellen voor - ik vraag me af aan wie, aan zichzelf, veronderstel ik - het voorstel tot wijziging van de richtlijn uit 1976 in te trekken, omdat het volgens ons de positieve acties ondermijnt, wil ik graag weten of de Commissie dat voorstel ook echt gaat intrekken, of zij met andere woorden de heer Flynn gaat volgen.
Punt twee...
Tekenen van onrust
Het spijt me, dit is erg belangrijk. Zelfs als u gelijkheid van kansen voor mannen en vrouwen geen belangrijk onderwerp vindt, wil ik de meerderheid van mijn hier aanwezige mannelijk collega's wijzen op het feit dat ook zij binnenkort behoefte zullen hebben aan positieve acties, omdat steeds meer beroepen vervrouwelijken. Dat is bijvoorbeeld zo in mijn land, waar bijna geen mannelijke magistraten meer zijn, en op lagere scholen, waar bijna geen mannelijke onderwijzers meer zijn. Positieve acties zijn er dus niet alleen voor vrouwen. Positieve acties zijn er voor het ondervertegenwoordigde geslacht, en u zult binnenkort zelf het ondervertegenwoordigde geslacht zijn. U moet dus inzien dat positieve acties ook voor u bedoeld zijn.
Applaus

De Voorzitter
Mevrouw Lulling, commissaris Pinheiro heeft u, neem ik aan, heel goed begrepen. Hij zal u waarschijnlijk niet zeggen wat er in commissaris Flynn omgaat, maar of de Commissie haar voorstel voor deze richtlijn, overeenkomstig artikel 59 van ons Reglement, gaat intrekken. Ik zou dus graag willen dat commissaris Pinheiro ons op dat punt duidelijkheid gaf, als hij dat kan.

Pinheiro
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik kan u meedelen dat de Commissie haar voorstel voor een richtlijn zal intrekken, zoals door de Commissie rechten van de vrouw gevraagd wordt. Ik kan tevens bevestigen dat mijn collega, de heer Flynn, voornemens is de nodige wetgeving op te stellen op grond van artikel 141. Hij zal dit uiteraard in een geest van maximale samenwerking met het Parlement doen.

Lulling
Mevrouw de Voorzitter, in dat geval vertrouwen wij erop dat de Commissie haar voorstel intrekt en dat zij ons een voorstel voor een richtlijn voorlegt op basis van artikel 141. Mevrouw Gradin had hier nog wat problemen mee, maar wij geloven nu dat dit voorstel voor een richtlijn ons op basis van artikel 141 zal bereiken. In dat geval wil ik het Parlement voorstellen niet over de drie artikelen te stemmen, maar over het ontwerpwetgevingsresolutie in haar geheel.
Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan

Eriksson
Mevrouw de Voorzitter, in de Zweedse vertaling van amendement 4 is een fatale fout geslopen. Er staat ?verzoekt de lidstaten (3 woorden schrappen) om in bepaalde gevallen..." . Het was onze bedoeling deze drie woorden, in bepaalde gevallen, te schrappen. Het is dan ook zeer merkwaardig dat de oorspronkelijke tekst nog steeds in het amendement staat. Ik wijs alle Zweden op deze fout.

De Voorzitter
We zullen het bekijken. Als het amendement wordt aangenomen, corrigeren we dat natuurlijk. We houden het in het oog.

Lulling
Mevrouw de Voorzitter, dit is erg belangrijk. In de Franse tekst staat: "invite les États membres à légaliser sous certaines conditions " (" verzoekt de lidstaten [...] onder bepaalde voorwaarden " ), en over dat deel van de zin, "sous certaines conditions" (" onder bepaalde voorwaarden" ), willen wij een aparte stemming. In de Engelse tekst staat: "in certain circumstances" (" onder bepaalde omstandigheden" ), en dat is iets heel anders. Er bestaat een verschil tussen "onder bepaalde omstandigheden" en "onder bepaalde voorwaarden" . De geldige tekst is "onder bepaalde voorwaarden" . Laten we daar heel duidelijk over zijn. Ik kan u verzekeren dat wij, of althans mijn fractie, niet wil dat abortus zonder enig onderscheid, zonder enige voorwaarde wordt gelegaliseerd. Het moet dus "onder bepaalde voorwaarden" zijn.

De Voorzitter
Normaal gesproken geldt de tekst in de taal van de rapporteur, van mevrouw Hautala, behalve als zijzelf de basistekst in een andere taal dan het Fins heeft geschreven. Uiteraard gaan we dit na de stemming controleren, zodat alles klopt met de oorspronkelijke tekst.
Het Parlement neemt de resolutie aan

Souchet
De stabiliteit van onze Europese maatschappijen berust voor een groot deel op het behoud en de ontwikkeling van onze culturele diversiteit, op de overlevingskracht en de rijkdom van onze talen, en bijgevolg op de weigering onze culturen te uniformiseren. De audiovisuele sector speelt daarbij een sleutelrol.
Dit ontwerp voor een beschikking heeft zijn nut. Het beoogt een duidelijker beeld te scheppen van de audiovisuele industrie, haar markten en aanverwante sectoren, de onderdelen waaruit zij bestaat en de manier waarop die onderdelen zich ontwikkelen. De bedoeling is hiervoor een gepaste statistische infrastructuur in het leven te roepen.
De leden van de Fractie van Onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten staan dus achter deze beschikking, op voorwaarde dat er bepaalde amendementen worden aangenomen. Er moet gewaakt worden over de relevantie van deze statistieken, ze moeten tegemoet komen aan de informatiebehoefte van de sector en moeten een beter beleid mogelijk maken. Eurostat moet dus op zijn minst nagaan hoe groot de werkgelegenheid in de audiovisuele sector is en hoe die zich ontwikkelt, aan welke kwalificaties er behoefte is en hoe de leeftijdspiramide eruit ziet. Met de resultaten kan het beleid worden bijgesteld, zowel op Europees als op nationaal niveau.
In deze sector moeten we vooral het belang van het midden- en kleinbedrijf niet uit het oog verliezen. Er wordt maar al te vaak gesproken over de noodzaak tot concentratie. Maar de economische activiteit in de audiovisuele sector is voornamelijk het werk van het midden- en kleinbedrijf.
Bijgevolg moet het beleid kleine en middelgrote bedrijven ondersteunen. Die hebben bovendien het voordeel dat zij over alle lidstaten van de Europese Unie verspreid zijn.
Tot slot wil ik erop wijzen dat het midden- en kleinbedrijf zich alleen kan ontwikkelen in het kader van een Europese samenwerking en een reële subsidiariteit. De lidstaten moeten hun beleid autonoom kunnen blijven bepalen. Er moet recht worden gedaan aan de invloed en uitstraling van hun nationale talen en aan hun culturele diversiteit en eigenheid. Alleen zo voorkomen we een ander soort uniformisering, die evenmin recht zou doen aan de eigenheid en de diversiteit van onze Europese cultuur.
Verslag-Anttila (A4-0073/99)
Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Wij hebben om de volgende redenen tegen het verslag gestemd:
1.De onderhandelingen tussen de regeringen over een hervorming van het landbouwbeleid zijn aan de gang en worden vandaag weer opgenomen. Het Parlement heeft geen reden om zich over de afzonderlijke hoofdstukken in het landbouwbeleid uit te spreken.2.Uitzonderingen die bepaalde lidstaten bevoordelen, bedreigen de algemene hervorming.3.Het Parlement dient geen standpunt in te nemen over meer steun aan bepaalde landen, aangezien het de bedoeling is de enorme uitgaven van het gemeenschappelijk landbouwbeleid te verminderen.
des Places
De Fractie van Onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten houdt uiteraard rekening met de eigenheid van de landbouw in arctische gebieden. Wij brengen in herinnering dat er meer dan 30 verschillende ecosystemen geïnventariseerd zijn in de lidstaten van de Europese Unie.
Het gemeenschappelijk landbouwbeleid is, zoals de naam al zegt, gemeenschappelijk. Daarom is de Fractie van Onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten gekant tegen de artikel 3 en 7 van de resolutie die de rapporteur ons heeft voorgelegd. Wat wordt voorgesteld, is een specifiek regionaal landbouwbeleid voor de poolstreken.
Er valt allicht nog na te denken over de mogelijkheid om een aantal specifieke producten, zoals rendiervlees, op te nemen in een bestaande gemeenschappelijke marktordening, naar het voorbeeld van de gemeenschappelijke marktordening voor rundvlees. Maar we kunnen het gemeenschappelijk landbouwbeleid niet gaan vervangen door een afzonderlijk beleid voor elk van de 30 ecosystemen.
De regionale aspecten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid moeten ofwel worden meegenomen in het beleid voor de plattelandsontwikkeling, ofwel in het regionaal beleid. De subarctische gebieden maken op dit moment deel uit van doelstelling 6 en vallen volgens Agenda 2000 onder de nieuwe doelstelling 1.
Deze regio's ontvangen dus een aanzienlijke steun die specifiek op hen gericht is en waarmee de extra kosten die inherent zijn aan het ecosysteem, worden gecompenseerd. Dit zal in de toekomst zo blijven. Graag roep ik in herinnering dat de communautaire subsidie in het kader van het regionaal beleid voor dit gebied 75 % uitmaakt van de totale structuurinvesteringen.
Aangezien de artikel 3 en 7 zijn aangenomen, heeft onze fractie in de slotstemming tegen de resolutie gestemd.
Eerst probeerden sommigen het gemeenschappelijk landbouwbeleid kapot te maken door het cofinancieringsprincipe in het leven te roepen, dat tegen het Verdrag en tegen het specifieke statuut van de verplichte uitgaven indruiste. Nu willen anderen het gemeenschappelijk landbouwbeleid om zeep helpen door het te regionaliseren op basis van de verschillende ecosystemen.
Onze fractie is aan het gemeenschappelijk landbouwbeleid gehecht. Het is een van de grondslagen van de Europese opbouw zoals vervat in het Verdrag van Rome. Het verbaast ons dat de voorstanders van een geïntegreerd en federaal Europa uitgerekend het enige beleid dat we naast het visserijbeleid gemeenschappelijk kunnen noemen, ten gronde willen richten.
Verslag-Katiforis (A4-0090/99)
Palm en Theorin
Het verslag schetst een toekomst met geharmoniseerde belastingen en belastingsystemen. Met deze stemverklaring wensen wij duidelijk te maken dat belastingen een nationale aangelegenheid zijn en dat de EU op dit gebied geen bevoegdheid heeft.

Wibe
Ik ben het met de meeste dingen in het verslag eens, maar niet met de bewering dat het tekort aan risicokapitaal te wijten is aan ?de fragmentatie van de kapitaalmarkten in Europa" . De fragmentatie heeft geen enkele invloed op de beschikbaarheid van kapitaal.
Mijn belangrijkste bezwaren zijn echter van andere aard. Ik vind dat de grootste belemmering voor kleine ondernemingen in de EU niet worden gevormd door het kapitaal, maar door een te geringe vraag. Indien de vraag toeneemt, komt het risicokapitaal automatisch, ongeacht of het gefragmenteerd is of niet.
Mijn tweede bezwaar betreft de vele verwijzingen naar fiscale harmonisatie. Deze harmonisatie heeft niets te maken met de inhoud van de zaak, maar is een louter politieke ambitie voor de opbouw van een federaal Europa. Het verslag was beter geweest zonder deze intellectuele ballast.
Verslag-Newman (A4-0093/99)
Hager
De vrijzinnigen begroeten in principe alle maatregelen en stappen, zowel op EU-niveau als in de lidstaten, ter bestrijding van het witwassen van geld. Wij hebben dan ook voor de meeste punten gestemd. Het verslag in zijn geheel hebben wij echter verworpen, want wij zijn van mening dat de tegen Oostenrijk getroffen maatregelen in verband met de Oostenrijkse spaarbankboekjes overdreven zijn en veel verder gaan dan hetgeen het eigenlijke doel is van het witwassen van geld.
Verslag-Vaz da Silva (A4-0103/99)
Vaz da Silva
Dit is het einde van een lang proces van contacten en overleg met de artistieke kringen in de verschillende landen van Europa (dat natuurlijk niet beperkt blijft tot de vijftien lidstaten van de Unie).
Het terrein lag zo goed als braak. De lidstaten schijnen zich niet bewust te zijn van de bijdrage die kunstenaars aan de levenskwaliteit kunnen leveren en de kunstenaars zelf lijken niet gemotiveerd om het eigen milieu te verlaten en andere gewoonten en landen te leren kennen. Bovendien zijn de nationale wetgevingen betreffende het statuut van kunstenaars verschillend en onvolledig en hebben de lidstaten niet de minste inspanning geleverd om samen te werken en aldus het verkeer van kunstenaars en de uitwisseling van werken en producties te vergemakkelijken. Wij hebben hier nu de problemen vastgesteld en een aantal krachtlijnen aangegeven voor toekomstige politieke acties.
De cultuurcommissie wilde met dit initiatiefverslag de Europese instellingen - op het levensbelangrijke moment van uitbreiding en vaststelling van een nieuw politiek-financieel kader - een politiek instrument bieden dat, bij goed gebruik, uiterst nuttig zal blijken te zijn.
Een goed gecoördineerd en continu beleid ter bevordering van kunst en kunstonderwijs kan het element zijn dat de Europese samenleving tot nu toe miste om de sprong naar de 21ste eeuw te kunnen maken. Dit beleid kan tevens een bijdrage leveren aan de strijd tegen geweld en uitsluiting.

Wibe
Het verslag bevat veel goede vaststellingen. De vele paragrafen die beogen dat ?de sociale en fiscale wetgevingen op elkaar afgestemd worden" (omwille van de kunstenaars), bijvoorbeeld paragraaf 16, kan ik echter niet steunen. Ik ben ook niet zo ingenomen met het voorstel in paragraaf 11 betreffende een ?Europese kaart" voor kunstenaars, die hen speciale privileges zou geven, noch met het voorstel inzake nieuwe instrumenten om kunst ?op Europees niveau" te financieren (paragraaf 8). Ik ben er ook niet van overtuigd dat het zinvol is ?om sponsors meer fiscale voordelen te bieden" , zoals in paragraaf 17 wordt voorgesteld.
Het verslag koestert teveel federale ambities en gelooft te sterk in het gunstig effect van belastingkortingen om mij te kunnen behagen.
Verslag-Guinebertière (A4-0100/99)
Darras
Het verslag van mevrouw Guinebertière, zoals dat vandaag voor ons ligt, dat wil zeggen met de amendementen van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media van het Europees Parlement, legt de grondslag voor een daadwerkelijk geïntegreerd en globaal jeugdbeleid. Het communautaire jeugdbeleid heeft onmiskenbaar zijn vruchten afgeworpen, dat zien we in het onderwijs en de beroepsopleidingen. Ook zijn er de uitwisselingsprogramma's SOCRATES, LEONARDO en Jeugd voor Europa, alsmede de Europese burgerdienst. Toch komt dit alles nog onvoldoende tegemoet aan de specifieke behoeften van onze jongeren. Als we naar een echt jeugdbeleid toe willen, volstaat het niet om aandacht te besteden aan onderwijs en beroepsopleidingen voor iedereen, hoe essentieel dat op zich ook moge zijn. Het is even belangrijk om een aantal aanvullende aspecten te belichten, met name creativiteit, kennis van de maatschappij, tolerantie en respect voor de democratie, gezondheidszorg en huisvesting.
Onze rapporteur heeft deze doelstellingen duidelijk op een rijtje gezet. Daarbij onderkent ze dat de Europese benadering een noodzakelijke en waardevolle aanvulling vormt op hetgeen de lidstaten doen. In dat verband doet ze een oproep aan de lidstaten om zogenaamde nationale jeugdplannen op te stellen, naar voorbeeld van de bestaande nationale werkgelegenheidsplannen. Dan is het vervolgens de taak van de Commissie om, na een evaluatie van het nationale jeugdbeleid, de opgedane ervaringen en de meest efficiënte initiatieven aan de buitenwereld bekend te maken. Zo kunnen er nieuwe, innovatieve projecten van en voor jongeren ontstaan en wordt hun ondernemingszin gestimuleerd.
Het Europees jongerenbeleid moet een geheel vormen dat ons in staat stelt beter naar de jongeren te luisteren en hen via hun verenigingen nauwer bij de besluitvorming te betrekken. Daarom stem ik voor dit verslag. Het biedt een globale kijk op wat het jongerenbeleid aan de vooravond van de eenentwintigste eeuw zou kunnen worden.

Wibe
De bedoeling van het verslag is goed. Het verslag staat echter volledig in het teken van federalisme. Het beoogt ?een algemeen Europees jongerenbeleid" , ?de integratie van de jongeren in de Unie" , ?een actief gebruik van het Unielidmaatschap" , ?een coördinatie van het jongerenbeleid op Europees niveau" , de oprichting van ?speciale informatiepunten" voor jongeren en een website voor de jongeren die de Commissie ?van Europa" moet opzetten.
Ik persoonlijk ben ervan overtuigd dat we een veel beter jongerenbeleid hadden kunnen uitstippelen zonder het eeuwige streven naar een federaal Europa.
Verslag-Corrie (A4-0065/99)
Souchet
De Fractie van Onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten heeft voor het verslag van de heer Corrie gestemd. Dit document weerspiegelt grotendeels de prioriteiten van onze fractie ten aanzien van de toekomstige betrekkingen tussen de ACS-landen en de Europese Unie.
Het verdrag tussen de ACS-landen en de Europese Unie heeft zijn doeltreffendheid bewezen. Het vormt een onmisbare basis voor de multilaterale samenwerking van de landen van Afrika, de Caraïbische Zee en de Stille Oceaan. Maar zij ligt zodanig onder vuur, dat we mogen vrezen voor haar voortbestaan.
Voorspelbaarheid en vertrouwen vormen de spil, maar helaas dreigt hier een einde aan te komen. De samenwerking wordt namelijk onophoudelijk onder vuur genomen door hen die vinden dat in de nieuwe wereldorde geen plaats is voor andere regels dan die van de vrije markt en de vrije concurrentie.
In die omstandigheden vormt de paritaire vergadering ACS-EU meer dan ooit een onmisbaar forum waarin de betrokken volkeren en hun verkozen vertegenwoordigers hun stem kunnen laten horen en hun reële behoeften kenbaar kunnen maken. Het is eveneens een gelegenheid om samen na te denken over hoe de Noord-Zuidverhoudingen er op lange termijn uit moeten zien.
De paritaire vergadering speelt ook een centrale rol in de onderhandelingen over de nieuwe overeenkomst van Lomé. Zij heeft er meermaals voor gepleit de rechtmatige belangen van de ontwikkelingslanden binnen de economische wereldorde beter in acht te nemen. Al in 1995 heeft zij haar ongerustheid geuit over het gevaar dat de overeenkomst van Marrakesh vormt voor het voortbestaan van de tariefpreferenties.
De Overeenkomst van Lomé is een uitstekend instrument om de samenwerking tussen Noord en Zuid gestalte te geven, al moet zij zeker worden aangepast aan de groeiende diversificatie tussen de ACS-landen en met name aan de behoeften van de groeiende particuliere sector in Afrika. De voorzitter van de Organisatie van Afrikaanse Eenheid, de heer Blaise Compaore, heeft daar vanochtend in zijn toespraak tot ons Parlement terecht op gewezen. Toch blijft zij een nuttig instrument in deze tijden van mondialisering. De Overeenkomst van Lomé moet worden vernieuwd en versterkt, niet verzwakt in naam van een vrijhandelsideologie die landen met een kwetsbare samenleving en een ontluikende economie roekeloos wil blootstellen aan een buitensporige, destabiliserende en uiteindelijk vernietigende concurrentiedruk.
Verslag-Lüttge (A4-0057/99)
Souchet
Op de conferentie van Helsinki, die plaatsvond van 23 tot en met 25 juni 1997, kwamen vertegenwoordigers bijeen van Europese regeringen en parlementen, instellingen van de Europese Unie, intergouvernementele organisaties, vakbonden, werkgeversorganisaties en financiële instellingen. Samen vertegenwoordigden zij 51 verschillende landen.
De Fractie van Onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten juicht het toe dat er steeds meer wordt samengewerkt in het kader van een pan-Europees vervoersbeleid. Dat moet gebaseerd worden op een partnerschap tussen de belangrijkste betrokken partijen en in de eerste plaats tussen de nationale staten.
De eerste conferentie vond plaats in Praag in 1991. Daar zijn de eerste hoofdlijnen geschetst van een gemeenschappelijk vervoersbeleid van de aan de Unie grenzende landen en de lidstaten.
Tijdens de conferentie van Kreta in 1994 zijn er drie werkgroepen in het leven geroepen: "vervoer en economie" , "vervoersinfrastructuur en financiering" en "horizon 2000" (intermodaal vervoer, nieuwe technologie, veiligheid en milieubescherming). Voor het eerst werd er speciale aandacht besteed aan de landen van Midden- en Oost-Europa.
De derde conferentie tenslotte vond plaats in Helsinki. Daar werden de voorwaarden geschapen om op de lange termijn efficiënte en milieuvriendelijke transportsystemen te ontwikkelen die beantwoorden aan de behoeften van de burgers en de bedrijven op economisch en sociaal vlak alsmede op het gebied van milieu en veiligheid. De verschillen tussen de diverse regio's moesten bovendien worden verkleind en de Europese economie moest de middelen krijgen om de internationale concurrentie het hoofd te bieden. Daarom werden interoperabiliteit, subsidiariteit, doorzichtige besluitvorming en niet-discriminerende samenwerking op alle niveaus en tussen alle in de vervoerssector werkzame partijen en groeperingen als beginselen vastgelegd.
De beslissingen die in Helsinki werden genomen hadden de volgende maatregelen tot doel:
harmonisatie van de juridische voorschriften op het gebied van veiligheid en milieu; -stapsgewijze liberalisatie van de vervoersmarkten; -ontwikkeling van de intermodaliteit; -verbetering van de infrastructuur op pan-Europees niveau; -totstandbrenging van een pan-Europees netwerk van partnerschappen; -bevordering van het openbaar personenvervoer; -gebruik van intelligente vervoerssystemen; -uitbreiding van onderzoek en ontwikkeling in de vervoerssector; -doorberekening van externe kosten; -verlichting van het transitovervoer; -samenwerking bij het verzamelen van gegevens.Het succes van de conferentie van Helsinki laat zien hoe doeltreffend de samenwerking is. De lidstaten van de Europese Unie en de aangrenzende landen hebben een reeks maatregelen goedgekeurd die de ontwikkeling van pan-Europese netwerken zullen bevorderen. Hiermee leveren zij een nuttige en concrete bijdrage tot het ideaal van een groot en herenigd Europa, dat van cruciaal belang is voor de toekomst van ons continent.
Verslag-Cabrol (A4-0078/99)
Souchet
De farmaceutische industrie heeft in de laatste decennia enorme vooruitgang geboekt. Dankzij haar is de gemiddelde levensduur verlengd en is een aantal ziektes uitgeroeid.
Naast de zeer veel voorkomende en bekende ziektes is er ook een groot aantal ziektes dat slechts een beperkte groep mensen treft. Op dit moment zijn er 5000 van die ziektes bekend. Nu is onderzoek en ontwikkeling van geneesmiddelen zo'n kostbare aangelegenheid, dat de farmaceutische branche er weinig voor voelt. Door de uiterst beperkte afzetmogelijkheden kunnen de ontwikkelingskosten niet worden terugverdiend, vandaar de term "weesgeneesmiddelen" . Er moeten dus stimuleringsmaatregelen komen om de farmaceutische industrie alsnog aan te zetten tot ontwikkeling daarvan. Ze kunnen dan niet alleen ten goede komen aan patiënten binnen de Europese Unie, maar ook aan mensen in de rest van de wereld, inclusief natuurlijk de ontwikkelingslanden.
Met het voorstel van de Commissie wil men een procedure in het leven roepen voor de toekenning van het statuut "weesgeneesmiddel" en maatregelen uitvaardigen ter bevordering van onderzoek, ontwikkeling en het op de markt brengen van weesgeneesmiddelen. Een van die maatregelen is het exclusieve verkooprecht voor een periode van 10 jaar.
De Fractie van Onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten juicht dit initiatief van de Commissie volmondig toe. We hebben hier te maken met een vorm van daadwerkelijke samenwerking tussen de lidstaten die leidt tot een grotere markt, waardoor de zware kosten van onderzoek en ontwikkeling draaglijker worden gemaakt. Niettemin betreuren en veroordelen wij het feit dat deze hele procedure zo traag verloopt. Dit voorstel voor een verordening stond al in 1997 op het programma van de Commissie. Afgezien van het feit dat het bijna twee jaar heeft geduurd voordat het op tafel lag, bestaan er in de Verenigde Staten al sinds 1983 maatregelen om de ontwikkeling van weesgeneesmiddelen te bevorderen. Een soortgelijke regeling is sinds 1995 van kracht in Japan, sinds 1997 in Singapore en sinds 1998 in Australië.
Als er één domein is waarin de Europese Unie haar inspanningen moet vergroten en het voortouw moet nemen, dan is het wel hier, gezien het belang van dit vraagstuk voor de gezondheid van onze burgers.
Bij de stemming heeft de Fractie van Onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten zich achter de amendementen geschaard die de steun hadden van de rapporteur, professor Cabrol. In het belang van de volksgezondheid hopen onze leden dat de procedure nu snel wordt afgerond. De Europese geneesmiddelenindustrie kan haar voordeel doen met deze maatregelen, omdat zij op deze manier gemakkelijker nieuwe medicijnen kan ontwikkelen, het niveau van haar onderzoek kan verhogen en zo haar reputatie kan vergroten.
Verslag-Lulling (A4-0038/99)
Deprez
"Gelijk loon voor gelijke arbeid" , luidt het adagium. In de praktijk blijken we echter nog ver af te staan van gelijke behandeling, zoals blijkt uit het feit dat vrouwen geen gelijke toegang hebben tot werk en beroepsopleidingen. Dit heeft een groot aantal oorzaken, maar vaak komt het door de hardnekkige vooroordelen die de maatschappij nog altijd koestert jegens werkende vrouwen.
Gelijke behandeling is een zwaarwegend thema. Meer dan eens heeft ons Parlement laten zien dat het er groot belang hecht. Toch lijkt het debat dat we hier vandaag voeren grotendeels achterhaald, en wel om twee redenen. Ten eerste heeft het arrest van het Hof van Justitie in de zaak Marschall meer duidelijkheid gebracht in de manier waarop het arrest-Kalanke moest worden geïnterpreteerd. Ten tweede maakt het Verdrag van Amsterdam het gelijkekansenbeleid tot een communautaire materie en verheft het politieke en feitelijke gelijkheid tot een collectief recht. Bovendien verschaft het een hechtere juridische basis voor toekomstige positieve acties.
Het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn 76/207/EEG dat de Commissie ons voorlegt na het arrest-Kalanke, heeft geen enkele zin meer. Ik ben het dus eens met onze rapporteur. We moeten het voorstel van de Commissie verwerpen en haar vragen een nieuw voorstel voor een richtlijn in te dienen, waarin rekening wordt gehouden met de nieuwe elementen die naar voren zijn gekomen.
Tweede verslag-Hautala (A4-0029/99)
von Habsburg
Mevrouw de Voorzitter, ik heb uit overtuiging tegen het verslag-Hautala gestemd en tegen alle amendementen - behalve de amendementen die de Fractie van Onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten heeft ingediend. Als christenen kunnen wij geen uitspraak doen tegen het leven, en een nog ongeboren kind is precies zo levend als een geboren kind. Dit is voor ons gewoon een onverteerbare zaak en daarom heb ik uit innerlijke overtuiging tegen gestemd. Vandaag zijn wij in de minderheid. Wellicht zullen wij eens de meerderheid vormen, want op den duur is dit voor onze bevolking een rampzalige weg. Ik wil hieraan toevoegen dat ik niets tegen vrouwen heb, die ik grenzeloos respecteer. Ik heb 7 kinderen en 18 kleinkinderen. U kunt zich wel voorstellen hoezeer ik mijn vrouw respecteer en ik kan alleen maar zeggen dat ik juist daarom tegen het verslag-Hautala heb gestemd.

Cushnahan
Mevrouw de Voorzitter, in dit verslag worden veel aspecten behandeld die ik ondersteun, omdat het gaat over ernstige problemen in verband met de gezondheid van vrouwen. De verwijzing naar abortus kan ik echter niet ondersteunen. De Europese Unie heeft absoluut geen enkele bevoegdheid op dit gebied. Zij kan niet ingrijpen in het beleid van de lidstaten op dit gevoelige terrein en zou dat, denk ik, ook helemaal niet willen. Dat wordt ook formeel verklaard in de Verdragen, waar wordt verwezen naar het openbaar beleid, dat exclusief is voorbehouden aan de lidstaten. De lidstaten hebben een absoluut recht om wetgeving te creëren als het gaat om openbaar beleid.
Wat mijn persoonlijke standpunt betreft, heb ik tegen gestemd, in overeenstemming met mijn eigen geweten, en dat houdt in dat ik tegen abortus ben. Maar alhoewel ik mij enerzijds laat leiden door mijn geweten, matig ik mij anderzijds geen enkel oordeel aan over de handelwijze van andere mensen die zich eveneens laten leiden door hun geweten en die een beslissing moeten nemen onder bijzonder moeilijke omstandigheden.
Ik heb ook mijn steun gegeven aan paragraaf 10, om de eenvoudige reden dat, als je het aantal abortussen wilt verminderen, je het recht van mensen moet erkennen om advies in te winnen op seksueel gebied. Dat omvat ook advies over de verantwoordelijkheden binnen een relatie en informatie over contraceptie. Ik heb mij bij stemming over dit belangrijke verslag laten leiden door deze specifieke principes.

Habsburg-Lothringen
Mevrouw de Voorzitter, ik betreur het ten zeerste dat het verslag-Hautala gisteren werd besproken op de Internationale Dag van de Vrouw, want ik geloof niet dat dit verslag werkelijk bijdraagt aan de waardigheid en de eer van de vrouw. Het is eerder een schande.
Het is toch wel eigenaardig, dat in een verslag over de gezondheid van de vrouw het vermeende recht op abortus wordt opgeëist. Gezondheidsbeleid betekent voor mij het redden van levens en niet de vernietiging ervan. Wanneer in een verslag over de gezondheid van de vrouw, abortus dan toch wordt vermeld, dan zou naar mijn mening eindelijk ook eens moeten worden gesproken over de gevolgen van het post abortion syndrome . Deze negatieve psychologische gevolgen voor vrouwen die een abortus hebben ondergaan, worden echter welbewust steeds weer verzwegen.
Zwangerschap is geen ziekte! Het is absurd dat hier een zogenaamd vrouwenrecht wordt uitgespeeld tegen het recht op leven dat voor alle mensen geldt. Met zulke eisen wordt de waarde van de vrouw misbruikt voor een cultuur van de dood, die zich uiteindelijk tegen de vrouw zelf keert. Om deze redenen heb ik tegen het verslag-Hautala moeten stemmen.

Andersson, Hulthén, Lööw, Palm, Sandberg-Fries, Theorin en Wibe
Dit is een zeer goed verslag, dat een duidelijk beeld schetst van de gezondheidsproblemen die met het geslacht samenhangen. Bovendien bevat het verslag een aantal concrete ideeën om de genderproblematiek in het gezondheidsbeleid te integreren.
Er is echter één punt dat de ambities van het verslag duidelijk naar beneden haalt en dat is paragraaf 11. Het recht op abortus geeft de vrouw het recht over haar eigen leven te beslissen en baas in eigen buik te zijn. Het afbreken van een zwangerschap moet altijd de keuze van de vrouw zijn. Dagelijks sterven 500 vrouwen aan de gevolgen van illegale en onveilige abortussen. De enige manier om dit te vermijden is het aanbieden van gratis voorbehoedmiddelen en van veilige en legale abortussen. Het recht op vrije abortus is voor ons een conditio sine qua non.

Bonde, Lis Jensen, Krarup en Sandbæk
Wij vinden het verslag-Hautala over de gezondheidstoestand van vrouwen in het algemeen een goed verslag. Het vestigt de aandacht op enkele ziekten, waar vrouwen mee te maken krijgen en het doet tevens voorstellen voor de wijze waarop we in de verschillende beleidsvormen rekening kunnen houden met de specifieke situatie van vrouwen. Wij hebben het echter moeilijk met bepaalde delen van het verslag, onder andere waar de Commissie verzocht wordt ervoor te zorgen dat onderzoeken naar borst- en baarmoederkanker gratis en periodiek herhaald worden, waar de voor- en nadelen van hormoonbehandelingen in de menopauze belicht worden en waar geëist wordt dat de seksuele rechten van de vrouw gewaarborgd worden. Wij kunnen deze initiatieven beslist steunen, maar dan wel op nationaal vlak.
Toch stemmen wij niet tegen het verslag.

Buffetaut
Het Europees Parlement heeft zojuist middels het verslag-Hautala zijn belangstelling getoond voor de gezondheidstoestand van de vrouw in de Gemeenschap. Dit is terecht, zoals blijkt uit de problemen die onze hedendaagse samenlevingen met zich meebrengen en de groeiende verantwoordelijkheden die vrouwen daarin op zich moeten nemen. Vrouwen staan daardoor bloot aan een reeks specifieke gezondheidsproblemen.
Helaas hebben de Commissie rechten van de vrouw en de plenaire vergadering van het Parlement het nodig gevonden abortus in dat lijstje op te nemen.
Mevrouw Fontaine heeft, terwijl zij de vergadering voorzat, zelf toegegeven dat het om een "gevoelig" onderwerp ging. Is het dan wel gepast om het leven van een kind in de schoot van zijn moeder stilletjes tussen een paar andere artikelen in te schuiven en te behandelen tussen een verzoek tot opheffing van immuniteit en een mededeling van de Commissie? Abortus is een pijnlijke kwestie, en er bestaat geen pasklaar antwoord op. Uit respect voor alle leven zouden we verantwoordelijk om moeten gaan met de ontreddering van sommige moeders, maar ook met de geboorte van een nieuw leven dat alleen een vrouw het geluk heeft te kunnen schenken. Dat kunnen ze weliswaar niet zonder de tussenkomst van een man, een waarheid als een koe die we helaas in herinnering moeten brengen, omdat de beweging voor de rechten van de vrouw wel eens uit het oog doet verliezen dat de vader ook rechten en plichten heeft. In ieder geval verdient dit vraagstuk een meer doordachte en diepgaande behandeling dan nu het geval is.
Ik betreur het tenslotte dat een deel van links verheugd is over deze tekst, net zoals zij destijds verheugd waren over de liberalisering van de "drugsmarkt" en de erkenning van euthanasie. Zij beschouwen dit als een vooruitgang voor de samenleving, terwijl er eigenlijk een angstaanjagende cultuur van de dood om zich heen grijpt. Ik ben al evenzeer teleurgesteld in een deel van rechts dat voor de zoveelste keer de overtuigingen aan zijn laars lapt die het zo vaak heeft beleden... in de wandelgangen.

Caudron
Uit het verslag van mevrouw Hautala blijkt dat mannen en vrouwen niet gelijk zijn als het om ziekte gaat. Elk van beide geslachten moet dus absoluut zijn eigen gezondheidsbeleid krijgen.
Uit het verslag blijkt dat de Commissie hier voor het eerst rekening mee houdt en dat kunnen we alleen maar toejuichen. Nu moet zij op de ingeslagen weg voortgaan en in haar nieuwe actieprogramma speciale aandacht besteden aan de gezondheidsproblemen van vrouwen.
Er zijn inderdaad bepaalde gezondheidsproblemen waar alleen of hoofdzakelijk vrouwen mee te maken krijgen. Dat vraagt om specifieke maatregelen. Ook wil ik aandacht vragen voor de nieuwe spijsverteringsziektes die vooral bij adolescenten in opmars zijn. Het is jammer dat het verslag van de Europese Commissie hier zo weinig belang aan hecht.
Vrouwen leven gemiddeld vijf jaar langer dan mannen en krijgen daardoor ook meer te maken met lichamelijke en psychische ouderdomsproblemen. Als lid van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie wil ik erop wijzen dat er binnen het vijfde kaderprogramma middelen zijn vrijgemaakt voor onderzoek ter bestrijding van de problemen rond de vergrijzing van de bevolking.
Tot slot moeten we rekening houden met het feit dat werkloosheid meer voorkomt bij vrouwen, en dat zij weinig werkzekerheid of sociale zekerheid genieten. Dit alles ondermijnt hun gezondheid. Het is bovendien algemeen bekend dat mensen met lage inkomens gezondheidszorg als een luxe beschouwen. Zoiets is gewoon onduldbaar.
Er is dus een globale aanpak nodig, die moet bestaan uit een specifiek volksgezondheidsbeleid voor vrouwen en een werkgelegenheids- en sociaal beleid dat voorzien is van een component volksgezondheid.
Tot besluit steun ik de rapporteur volledig in haar pleidooi geweld tegen vrouwen in de huiselijke sfeer strafbaar te stellen.

Deprez
Vanzelfsprekend moeten we toejuichen dat de Commissie de gezondheid van vrouwen tot onderwerp heeft gekozen van haar eerste specifieke verslag. Maar al te vaak wordt volksgezondheid als een geheel benaderd en wordt geen rekening gehouden met de specifieke problemen van elk van beide geslachten. Ik sta dus volledig achter het dringend verzoek van de rapporteur om op gezette tijden voor alle begrotingen, programma's en projecten op het gebied van de volksgezondheid de geslachtsspecifieke effecten te evalueren.
De gezondheidstoestand van vrouwen heeft niets te maken met hun specifieke lichamelijke kenmerken, maar alles met een aantal sociaal-economische ongelijkheden die objectief meetbaar en controleerbaar zijn. Dit is een zeer belangrijk punt. De lidstaten zouden dit moeten onderkennen en maatregelen moeten nemen om deze ongelijkheden aan te pakken.
Dan is er het geweld tegen vrouwen in de huiselijke kring. Het gaat hier onder meer om verkrachting binnen het huwelijk en seksuele verminking. Dit heeft buitengewoon alarmerende gevolgen voor de getroffen vrouwen en de oorzaken moeten dus dringend en krachtig worden aangepakt. Het is van het grootste belang dat dit aspect wordt opgenomen in de campagnes ter bestrijding van geweld tegen vrouwen die de Commissie financiert.
In dezelfde geest ben ik het met onze rapporteur eens dat de lidstaten dit kwaad moeten uitroeien en de getroffen vrouwen moeten bijstaan. Daarvoor zijn gepaste maatregelen nodig op nationaal niveau, inclusief strafrechtelijke maatregelen.
Tot besluit wil ik meer in het algemeen nog eens benadrukken dat preventie een belangrijk wapen is tegen het vroegtijdig optreden van gezondheidsproblemen. Daarmee hangt de belangrijke vraag samen welk soort samenleving wij willen voor onszelf en onze kinderen.

Kristoffersen
Als Deens conservatief parlementslid heb ik mij van stemming over dit verslag onthouden, omdat ik principieel van mening ben dat dit onderwerp dingen betreft waarover de lidstaten elk voor zich moeten beslissen. Het subsidiariteitsbeginsel is juist voor dergelijke zaken in het leven geroepen. Ik denk meer in het bijzonder aan de wettelijke regeling voor abortus.

Lindqvist
Elke vrouw moet het recht hebben over abortus te beslissen volgens de nationale wetgeving. Het is de vrouw zelf die moet beslissen of ze al dan niet een abortus wil laten uitvoeren.

Vaz da Silva
Elk jaar worden op 8 maart pleidooien gehouden en verklaringen afgelegd over de gelijkheid van mannen en vrouwen. Wij kunnen echter niet genoeg herhalen dat, als de samenleving niet bij dit proces van gelijkheid betrokken wordt, de wetgeving weinig kan doen om ervoor te zorgen dat de vertegenwoordiging van de vrouw in het openbare leven overeenstemt met de omvang van de vrouwelijke bevolking. Welke voorwaarden moeten vervuld worden om de - bestaande en goede - wetten vruchten te doen afwerpen?
Om te beginnen is een sociale organisatie nodig die vrouwen de mogelijkheid biedt vrije keuzes te maken in hun leven. Er moet dus gezorgd worden voor crèches, opvang op school, hulp thuis, medische hulp, ruime openingsuren, soepele arbeidsregelingen, thuiswerk, enzovoort.
Bovendien moeten wij kinderen al vroeg de ideeën van gelijkheid en vrede bijbrengen. Wij moeten met andere woorden de leerkrachten opleiden en de leerplannen vanaf de kleuterschool hervormen, zodat de mannen en vrouwen van morgen zich van jongs af aan op een andere manier tegenover elkaar en de omringende wereld gedragen en geweld in het dagelijkse leven afwijzen.
Een gezonde democratie vereist dat vrouwen betrokken worden bij de openbare verantwoordelijkheden. Dit kan evenwel niet tegen en ondanks de mannen, maar moet altijd tezamen met hen gebeuren. Quota zijn een gelegenheidsmaatregel die vooral ten tijde van verkiezingen opduikt. Zij zijn een oplossing die ik nooit zal steunen. Vrouwen zijn geen minderheid die bescherming nodig heeft. Ik steun echter wel positieve discriminatie op het werk - tot vrouwen een aandeel van 52 % behalen, waar zij overeenkomstig hun aandeel in de bevolking recht op hebben.
Ik vertrouw erop dat het DAPHNE-programma voor een gecoördineerd beleid tussen de lidstaten zal zorgen voor publieke erkenning van de rol van de vrouw. Ik hoop tevens dat mijn land eindelijk de noodzakelijke fundamentele maatregelen treft ter verbetering van de nog zo geringe aanwezigheid van vrouwen in de besluitvormingscentra en zich niet blijft verschuilen achter quota en wetten. Deze worden immers toch niet nageleefd, zolang de gelijkheidsgedachte, waar alles op gebaseerd moet zijn, geen algemene ingang vindt.
Verslag-Eriksson (A4-0072/99)
Darras
De rapporteur gaat uit van de vaststelling dat "de Conferentie van Peking, het Verdrag van Amsterdam, de mededeling van de Commissie van februari 1996, de Europese Raad in Luxemburg van 1997 en de Top van Cardiff van juni 1998 allen de noodzaak van gelijkheid van kansen voor mannen en vrouwen benadrukken" .
Er moeten fundamentele veranderingen tot stand worden gebracht in de externe en interne structuren van de instellingen. Het gaat hier heel eenvoudig om een machtsstrijd, waarbij de gevestigde orde een deel van haar macht moet afstaan. Dit is een even moeizame strijd als de herverdeling van economische hulpbronnen over bezitters en niet-bezitters.
Dit vergt een globale benadering van de kant van de politiek en een mobilisatie van alle betrokkenen. Er is een systematische aanpak nodig, geen ad hoc behandeling van individuele gevallen. Vandaar dat de rapporteur wil dat de Commissie het effect gaat meten van alle communautaire beleidsmaatregelen op de gelijkheid van mannen en vrouwen. De lidstaten wordt gevraagd hetzelfde te doen.
De rapporteur dringt er eveneens bij de Commissie op aan na te gaan in welke gevallen vrouwen voor dezelfde taken minder betaald krijgen dan mannen en waarom dit zo is. Verder geeft ze een aantal voorbeelden van hoe de gelijkheid van mannen en vrouwen in diverse sectoren bevorderd kan worden. Zo kan een zeker percentage van de structuurfondsen uitgetrokken worden voor specifiek voor vrouwen bestemde maatregelen, of kunnen vormen van maatschappelijke dienstverlening, zoals kinderopvang en ouderenzorg, gezien worden als een infrastructurele noodzaak. Ook zouden kandidaten bij openbare aanbestedingen aan kunnen geven hoeveel werkgelegenheid hun project per jaar gaat creëren en hoe de beschikbare banen verdeeld zullen worden over mannen en vrouwen...
Tot slot dringt de rapporteur aan op een gezamenlijke werkgroep van het Europees Parlement en de Commissie om de gelijkheid van mannen en vrouwen in alle geledingen van onze instellingen te bevorderen. Dat is voor mij reden genoeg om voor dit verslag te stemmen.

Delcroix
Het verslag van mevrouw Eriksson behandelt de follow-up van de mededeling "Integratie van de gelijke kansen voor vrouwen en mannen in alle communautaire beleidsvormen en acties" . Zoals te verwachten was, wordt er op de bestaande lacunes gewezen en worden maatregelen gevraagd. De rapporteur dringt onder meer aan op een methode om de genomen maatregelen te evalueren. Zij verlangt dat de lidstaten de aanbeveling betreffende de evenwichtige deelneming van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces in de praktijk brengen. Ze vraagt de Commissie waarom vrouwen ondanks gelijke kwalificaties minder betaald krijgen dan mannen. Ze vraagt om een gezamenlijke werkgroep van het Europees Parlement en de Commissie om de gelijkheid tussen mannen en vrouwen te bevorderen in alle geledingen van onze instellingen.
Het verslag van mevrouw Lulling is gewijd aan het "voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van Richtlijn 76/207/EEG betreffende de tenuitvoerlegging van het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen ten aanzien van de toegang tot het arbeidsproces, de beroepsopleiding en de promotiekansen" . Het is een radicaal verslag, en terecht, dat hoeft geen betoog. De rapporteur verwerpt het voorstel van de Commissie, dat is gebaseerd op het arrest-Kalanke van het Europees Hof van Justitie en vraagt om een nieuw voorstel in overeenstemming met het Verdrag van Amsterdam. Daarin moet rekening worden gehouden met het collectieve karakter van positieve acties ter bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen.
Uit het arrest-Kalanke en het arrest-Marschall leidt de rapporteur terecht af dat "alleen een volstrekt rigide en automatisch positieve discriminatie, die een absoluut en onvoorwaardelijk recht geeft op benoeming of promotie van ondervertegenwoordigde vrouwen, in strijd is met het EG-recht" .
Zij verlangt bijgevolg van de Commissie dat zij wacht tot het Verdrag van Amsterdam geratificeerd is. Het Verdrag verbindt de Gemeenschap ertoe alle vormen van ongelijkheid weg te werken en gelijkheid van mannen en vrouwen te bevorderen. Het verleent de lidstaten het recht maatregelen te handhaven of in te voeren om het ondervertegenwoordigde geslacht specifiek te bevoordelen. Het oude voorstel is achterhaald en de Commissie zal het moeten intrekken. Het spreekt voor zich dat zij een nieuwe richtlijn zal moeten indienen op basis van het Verdrag van Amsterdam. Alleen door constant waakzaam te blijven zullen we bereiken dat onze roep om gelijkheid wordt beantwoord en het nog altijd alom tegenwoordige conservatisme wordt bestreden.

Deprez
Het vraagstuk van de gelijke rechten van man en vrouw vertoont in sommige opzichten parallellen met de Arlésienne van Bizet. Iedereen droomt ervan, maar niemand heeft ze ooit in werkelijkheid ervaren.
Gelijke rechten van man en vrouw mag echter niet alleen maar een ideaal zijn, maar moet ook een concrete doelstelling zijn. Daarom doet het ons genoegen dat deze doelstelling is opgenomen in de Europese werkgelegenheidsstrategie zoals die in Luxemburg in november 1997 is geformuleerd. Het doet ons deugd dat de Europese Raad van Wenen de lidstaten heeft verzocht tastbare vorderingen op dit gebied te boeken.
We hebben nog een lange weg te gaan alvorens er daadwerkelijk sprake zal zijn van gelijke rechten. Er bestaan nog veel seksistische vooroordelen en deze komen in ons handelen tot uiting. We zijn ons er zelfs niet van bewust wat voor enorm discriminatoir gedrag we in dit opzicht vertonen.
We mogen niet onderschatten hoezeer de diversiteit van onze culturen en tradities de evaluatie van dit vraagstuk bemoeilijkt. Toch deel ik de mening van onze rapporteur dat de Commissie duidelijke indicatoren en gemeenschappelijke criteria moet formuleren aan de hand waarvan we de vorderingen op het gebied van gelijke rechten van man en vrouw kunnen beoordelen. Deze vorderingen moeten getoetst worden aan vooraf opgestelde, duidelijke doelstellingen en mechanismen die het verantwoordelijkheidsgevoel moeten vergroten.
Het veranderen van de maatschappij is een ambitieuze doelstelling. We moeten echter eerst zelf schoon schip maken. Daarom ben ik het geheel eens met het voorstel van onze rapporteur om het Europees Parlement en de fracties te verzoeken enkele initiatieven te nemen die, ieder binnen de eigen organisatie, de gelijke rechten van man en vrouw bevorderen.

Martinez
Gisteren was het Internationale Vrouwendag en we weten dat deze dag belangrijk is voor de toekomst van de mens. Iedereen is voorstander van gelijkheid en rechtvaardigheid.
De situatie in India is echt weerzinwekkend: 50 miljoen vrouwelijke embryo's zijn geaborteerd.
Bij de verdediging van de waardigheid en vrijheden van de vrouw en bij de strijd voor gelijkheid van man en vrouw - een overigens geheel legitieme strijd - komt heel wat hypocrisie om de hoek kijken!
Hoe kunnen we immers Europa openstellen voor clitoridectomie, tsjadors, minderheidsstatuten en landen, religies en ?beschavingen" die vrouwen als slaven beschouwen steunen, terwijl we ons tegelijkertijd willen opwerpen als beschermers van de rechten van de vrouw?
In Belgrado dreigen we een volk met bombardementen, een volk nota bene dat zijn eigen Kosovo wil beschermen tegen een beschaving waarin vrouwen sluiers moeten dragen en worden opgesloten. In Bagdad bombarderen we een volk waarvan de vrouwen onderwijzen en werken, maar we steunen de belangen van landen waarin vrouwen gesluierd rondlopen, opgesloten worden en als minderheid behandeld worden.
We mogen niet vergeten dat de bescherming van de rechten van de vrouw een wassen neus is zolang die bescherming niet door de feiten wordt gestaafd.
Maar het kan nog erger: is het echt zo dat de oorzaak van de schreeuwende onrechtvaardigheid ligt in de vermeende ongelijke rechten van man en vrouw, of liggen hier andere, sociale redenen aan ten grondslag? Wordt de vrouw gemarginaliseerd omdat ze een vrouw is, of omdat ze deel uitmaakt van een achtergestelde sociale klasse? Toen Indira Gandhi premier van India was, was iedereen er zich terdege van bewust dat bij de Brahmanen de vrouw niet gesard mocht worden. Dat was voorbehouden aan de armen, de paria's en de proleten.
De feministische linkse stroming is in dat opzicht niet juist bezig. Ze beroept zich op ongelijke rechten tussen man en vrouw terwijl het hier in feite om sociale ongelijkheid gaat. Het lot van de arbeidsters in de textielindustrie is niet zozeer betreurenswaardig omdat die arbeidsters vrouwen zijn. Nee, ze hebben het slecht omdat ze tot de sociale klasse der arbeiders behoren.
Niet zozeer het lage percentage vrouwen in parlementen stuit me tegen de borst, als wel het hoge percentage achtergestelde vrouwen met lage functies, die uit een laag milieu afkomstig zijn en weinig verdienen. Als we onder gelijkheid moeten verstaan dat een mannelijke afgevaardigde moet worden vervangen door zijn vrouw, zus of dochter - die ook uit een bevoorrecht sociaal milieu komen - welke vorderingen boeken we dan op dit gebied? Bovendien worden in een groot aantal gevallen door de politieke staf mannelijke afgevaardigden die een middelmatige opleiding hebben genoten, vervangen door vrouwelijke afgevaardigden uit betere milieus.
Wat stelt links zich dus weer huichelachtig op! Deze stroming vergeet haar eigen proletariaat. Ze vergeet haar armen en gemarginaliseerden en zet zich in voor de sociale klasse die alles al heeft, zelfs een goed geweten.
We hebben al een debat over racisme moeten aanhoren, waarin werd gesteld dat huidskleur de belangrijkste reden voor discriminatie vormt. Ik blijf er echter bij dat racisme met name voortkomt uit sociale ongelijkheid. De hogescholen en invloedrijke wereldjes, kortom de magische machtscentra, zijn niet zozeer ontoegankelijk voor zwarten en vrouwen ontoegankelijk, maar voor armen.
Voortaan moeten we ook nog de tegen de man gerichte betogen aanhoren van sprekers uit de noordelijke landen, en met name uit Zweden, met mevrouw Eriksson voorop. In Zweden zijn 60.000 vrouwen van eenvoudige komaf gesteriliseerd onder een socialistische regering. De aanhangers van deze regering doen nu hier, in het Europees Parlement, alsof ze de verdedigers zijn van de vrijheden en de waardigheid van de burger.
De revolutie die zich in onze maatschappijen moet voltrekken, heeft niets uit te staan met de ongelijkheid van man en vrouw. Andere, ernstigere vormen van ongelijkheid liggen immers aan deze ongelijkheid ten grondslag. De revolutie zou eerder gestalte moeten krijgen in de opheffing van sociale ongelijkheid. Deze leidt ertoe dat mensen worden gekwetst en vernederd. Europa vergroot deze ongelijkheid alleen maar. Het lot van de laagste sociale klassen, die het minst verdienen en bezitten, hangt dus altijd af van de goede wil van de geprivilegieerde sociale klassen.
Juist deze situatie is weerzinwekkend. Door het feministisch en anti-racistisch geblaat laten we ons nogal eens om de tuin leiden, maar dat is geen wonder. Feministen en anti-racisten die van hun strijd hun beroep hebben gemaakt zijn immers zelf uit deze geprivilegieerde sociale klasse afkomstig.

De Voorzitter
De stemming is beëindigd.

Agenda
De Voorzitter
Geachte collega's, vindt u het goed dat wij de verklaring over de bananen vanmiddag vóór het verslag-Haug behandelen? Dan zouden we kunnen profiteren van de aanwezigheid van Sir Leon Brittan.
Het Parlement stemt met dit voorstel in

Giansily
Mevrouw de Voorzitter, u heeft op een moment van algemene chaos voorgesteld het verslag, waarvoor wij de aanwezigheid van Sir Leon Brittan verwachtten, naar voren te halen en dit voorstel werd geaccepteerd. Het gevolg hiervan is echter dat het verslag van mevrouw Haug, waarvoor de heer Fabre-Aubrespy en ikzelf op de sprekerslijst staan, wordt verplaatst naar de avondvergadering van 21.00 uur.
Welnu, samen met de heer Fabre-Aubrespy heb ik echter voor vanavond een afspraak gemaakt voor een debat met studenten van de Faculteit politieke wetenschappen te Straatsburg. Ik vind het een kwalijke zaak dat men op een dergelijke achteloze manier omgaat met de agenda van onze vergadering. Deze wijziging is goedgekeurd terwijl complete chaos heerste en ik denk dat de studenten van de betrokken faculteit net zoveel respect verdienen als Sir Leon Brittan. Dat zou ik in de notulen willen laten opnemen.

De Voorzitter
Mijnheer Giansily, ik kan u zonder meer zeggen dat ik dezelfde bedenkingen had toen ik, zoals u zelf heeft kunnen zien, op het allerlaatste moment deze informatie ontving. In tegenstelling tot u ben ik echter van mening dat een meerderheid van de collega's - en dat weet u heel goed - wel degelijk voor mijn voorstel was en dat van chaos tijdens de stemming absoluut geen sprake was. De collega's wisten heel goed waarom het ging en mijnheer Giansily, als deze wijzing in stemming zou zijn gebracht, zou zij met eenparigheid van stemmen zijn aangenomen. Ook dat weet u heel goed.
Ik betreur echter wel ten zeerste dat een aantal collega's hierdoor wellicht niet is staat zal zijn over het verslag-Haug te spreken. Nogmaals, ik deel uw gevoelens hieromtrent, maar ik ben het niet met u eens dat deze beslissing in chaotische omstandigheden is genomen en de collega's niet hebben begrepen waar het om ging. Zij hebben wel degelijk begrepen waarom het ging en dat weet u net zo goed als ik.
De vergadering wordt om 12.55 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat

Elektromagnetische velden (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag (A4-0101/99) van de heer Tamino, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een aanbeveling van de Raad betreffende de beperking van blootstelling van de bevolking aan elektromagnetische velden 0 Hz-300 GHz (COM(98)0268 - C4-0427/98-98/0166(CNS)).

Riis-Jørgensen
Mijnheer de Voorzitter, dit is een zeer belangrijk en interessant verslag. Wanneer we het over wetgeving op Europees niveau hebben, is het naar mijn mening zeer belangrijk te weten op welke rapporten en wetenschappelijke bewijzen wij ons daarbij baseren. De kwaliteit van de wetgeving moet immers gewaarborgd zijn. In de lidstaten is dit een belangrijk punt en dat moet het ook op Europees vlak zijn. Namens de liberale fractie moet ik echter zeggen dat vele van de door de Groenen ingediende amendementen het voorstel van de Commissie veel sterker afzwakken dan nodig is. Ik zou graag willen weten op welke wetenschappelijke bewijzen de Groenen zich baseren voor hun amendementen. Ik ben zo vrij te verwijzen naar mijn eigen land, Denemarken, waar de vereniging voor kankerbestrijding risico-analyses op dit gebied gemaakt heeft. Daaruit is gebleken dat er geen verband is tussen elektromagnetische velden en kanker. Het onderzoek is zowel onder kinderen als onder werknemers van elektriciteitsfabrieken verricht. Bij de kinderen was er een miniem risico aanwezig, bij de werknemers geen enkel risico. Dat is het Deense onderzoek.
Ik geloof niet dat men met buitenlandse onderzoeken de eisen van de heer Tamino hard kan maken. Daarom wil ik de rapporteur en vooral de Commissie vragen van welk wetenschappelijk bewijs zij zijn uitgegaan bij deze zeer restrictieve eisen van de Groenen. Indien de amendementen van de Groenen aangenomen worden, zullen de economische gevolgen voor de elektriciteitscentrales en vooral voor de consumenten immers niet te overzien zijn. De liberale fractie wijst de amendementen van de Groenen van de hand en namens mijn fractie vraag ik de Commissie wat haar commentaar is op de door de heer Tamino vermelde wetenschappelijke onderzoeken. Noch nationale, noch internationale wetenschappelijke onderzoeken kunnen mij overtuigen van de juistheid van de aangevoerde argumentatie.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, ik vind daarentegen dat dit verslag van de heer Tamino wel degelijk uiterst belangrijk is. Hierin maakt de rapporteur gewag van concrete wetenschappelijke studies uit Zweden en andere landen. Hij noemt namen en geeft een uitgebreide bibliografie.
Het probleem van de elektromagnetische velden mag niet worden onderschat. In Griekenland stikken wij letterlijk in de televisieantennes. Momenteel worden in Pevki, een buitenwijk van Athene, honderden antennes voor mobiele telefoon neergezet. Ook hebben wij problemen met hoogspanningslijnen.
Natuurlijk hebben wij slechts indicaties en geen onomstotelijke bewijzen. In drie lidstaten bestaat echter reeds een wetgeving die veel strenger is dan hetgeen wij hier bespreken. Bovendien zijn wij gedwongen preventie te beoefenen. Preventie is een principe. Daarom geloof ik dat wij, zoals ook de heer Whitehead reeds zei, in afwachting van nieuwe studies en waarnemingsresultaten gevolg moeten geven aan de voorstellen van de heer Tamino. Hier staat inderdaad op heel lange termijn de gezondheid van de mensen op het spel.

Collins, Gerard
Mijnheer de Voorzitter, de ontwerpaanbeveling van de Commissie voor het beperken van blootstelling van de bevolking aan elektromagnetische velden werd opgesteld tegen de achtergrond van een groeiende bezorgdheid onder de bevolking over een mogelijk verband tussen elektromagnetische velden en gezondheidsproblemen. Het gaat hier om een onderwerp dat allerlei aspecten van ons dagelijks leven beïnvloedt. Elektromagnetische velden worden niet alleen veroorzaakt door hoogspanningskabels en zendmasten, maar ook door doodgewone huishoudelijke apparatuur waar we dagelijks mee in aanraking komen, zoals mobiele telefoons en televisieschermen. Uiteraard is het noodzakelijk de klant adequaat te beschermen tegen reële en bewezen risico's en die klant voortdurend te informeren. Onverantwoordelijke informatie, misleiding en bangmakerij kunnen wij hier missen als kiespijn.
De Commissie heeft bij de voorbereiding van de voorgestelde aanbeveling getracht rekening te houden met elk goed gefundeerd, wetenschappelijk en experimenteel bewijs. De door de commissaris voorgestelde richtsnoeren en blootstellingslimieten zijn gebaseerd op de onlangs gepubliceerde gegevens van de International Commission on Non-Ionizing Radiation Protection. Dit is een formeel erkend orgaan van de Wereldgezondheidsorganisatie. Er bestaat dus een solide wetenschappelijke basis voor de voorgestelde grenswaarden. Bovendien heeft dit WGO-orgaan de extra voorzorg genomen om een ruime veiligheidsmarge te verwerken in de grenswaarden voor blootstelling van de bevolking. We hebben het hier zelfs over een veiligheidsmarge die minstens 50 keer lager ligt dan de niveaus waarop mogelijke effecten voor de gezondheid werden vastgesteld.
De overheden van de meeste lidstaten hebben reeds de gezondheidsgrondslag voor de richtsnoeren van het WGO-orgaan geaccepteerd. In die lidstaten wordt toegezien op naleving van de richtsnoeren door de industrie en op bescherming van de gezondheid van de burgers.
De voorstellen van de heer Tamino zijn dan ook buiten alle proporties. Hij wil blootstellingslimieten opleggen die veel verder gaan dan hetgeen de Commissie voorstelt en wetenschappelijk als noodzakelijk werd aangetoond. Indien dergelijke overdreven voorstellen worden goedgekeurd, ontstaat er een ernstig sociaal-economische effect zonder winst op gezondheidsgebied.
Bovendien gaat het verslag helemaal niet in op het basisprobleem: het gebrek aan een gemeenschappelijke Europese meetmethode. Dat houdt in dat er verschillende nationale grenswaarden kunnen zijn die handelsbelemmeringen kunnen veroorzaken en de interne markt kunnen verstoren. Ook die onderling verschillende normen hebben bijgedragen tot de bezorgdheid onder de bevolking. De consumenten vragen zich af waarom in hun land een andere grenswaarde wordt gehanteerd dan in een ander land. Mijn fractie en ik willen dat er een Europees onderzoeksproject komt ter harmonisatie van de berekeningsmethodes.

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, ik vind dat er grote verwarring bestaat in dit debat over het verslag van de heer Tamino, vooral wanneer ik bedenk dat zowel de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming als een aantal collega's voorstellen grenswaarden vast te stellen voor de afstand tussen bepaalde, elektromagnetische velden veroorzakende installaties en de mensen die in de buurt daarvan wonen en tegelijkertijd de voorstellen van de Commissie als aanvaardbaar beschouwen.
Ik wijs u erop dat de voorstellen van de Commissie, strikt genomen, niets aan de huidige gang van zaken veranderen en in werkelijkheid de activiteiten van industriële concerns ondersteunen - of het nu gaat om transport, stroomdistributie of telecommunicatie - waardoor de bevolking aan grote elektromagnetische velden wordt blootgesteld. Een hoogspanningslijn van 380.000 volt veroorzaakt bijvoorbeeld in verticale richting een elektromagnetisch veld van enkele microtesla. Welnu, in het voorstel van de Commissie is een grenswaarde van 100 microtesla vastgesteld. Dat houdt dus in dat zij de huidige gang van zaken goedkeurt.
Dit is onaanvaardbaar wanneer we bedenken dat uit een groot aantal epidemiologische studies en veel laboratoriumonderzoeken duidelijk blijkt dat zelfs duizend keer lager liggende waarden al gevolgen hebben voor de gezondheid, of het nu gaat om het zenuwstelsel, het endocrien systeem of het immuunsysteem. Als we het probleem alleen terugbrengen tot het al dan niet optreden van kanker, is dat een minimalistische benadering die onvermijdelijk zal leiden tot ernstige fouten bij de bescherming van de volksgezondheid. Wij zijn dus van mening dat men op basis van hetgeen in één lidstaat, te weten Italië, reeds gedaan wordt, heel goed lagere grenswaarden kan voorstellen, evenals de heer Tamino heeft gedaan. Deze lagere grenswaarden staan volstrekt niet haaks op de huidige economische activiteiten, maar voorkomen wel dat de bevolking wordt blootgesteld aan elektromagnetische velden die schadelijk zijn voor hun gezondheid.
Ik stel alle collega's dan ook voor dit dossier nog eens goed te bekijken en niet in de val te lopen van de beweringen dat de voorstellen van de heer Tamino enorme economische schade zouden veroorzaken. Dit is al drie of vier keer beweerd zonder dat hiervoor enig argument kon worden aangevoerd.

Escolá Hernando
Mijnheer de Voorzitter, elektromagnetische velden kunnen een risicofactor zijn voor de volksgezondheid. Volgens verschillende wetenschappelijke onderzoeken kunnen zij namelijk kankerverwekkend zijn.
Hoewel de conclusies van deze onderzoeken niet helemaal sluitend zijn, kan het geen kwaad indien de Commissie de twee basisbeginselen met betrekking tot risicopreventie in acht neemt, te weten het voorzorgsbeginsel, dat inhoudt dat in geval van twijfel het risico vermeden moet worden, alsmede het ALARA-beginsel, dat inhoudt dat de blootstelling aan straling zo gering moet zijn als redelijkerwijs mogelijk is.
Ik wil in dit verband de aandacht vestigen op een project dat thans wordt onderzocht: de verbinding tussen de elektriciteitsnetten van Frankrijk en Spanje door de Pyreneeën met een hoogspanningsleiding van 400.000 volt. Dit is een van de Essen-projecten. De rechtstreeks betrokkenen voeren al ruim 15 jaar actie tegen dit project, omdat hoogspanningsleidingen elektromagnetische velden opwekken en schadelijk voor het milieu zijn. Dit is een goede gelegenheid voor de Commissie om haar gezond verstand te laten werken en naar alternatieven te zoeken, zodat wij in de toekomst geen spijt hoeven te hebben.
Het is noodzakelijk dat de Commissie een uniform communautair kader creëert voor de bescherming van de volksgezondheid. Daarbij moet ook gedacht worden aan minimale veiligheidsafstanden en milieu-effectrapportage als absolute vereisten voor de bouw van elektriciteitsnetten. Zo kunnen wij door hoogspanningsleidingen opgewekte elektromagnetische velden voorkomen.

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, er mag geen twijfel over bestaan dat de Junibeweging in het algemeen voorstander is van het voorzichtigheidsprincipe. Indien er twijfel bestaat over een mogelijk risico bij gebruik van moderne techniek, moet de twijfel de consument altijd ten goede moet komen. Dat er twijfel kan bestaan, is niet zo denkbeeldig. Als voorbeeld kan ik de genetisch gemodificeerde levensmiddelen noemen. Vandaag hebben we het echter over de gevolgen die blootstelling aan straling van elektromagnetische velden op korte termijn kan hebben. De amendementen van de Groenen hebben daarentegen betrekking op de gevolgen op lange termijn, maar deze zijn nog niet voldoende gekend. Daarom zijn wij van oordeel dat de aanbeveling met deze amendementen veel te restrictief is. Dit is onhoudbaar. Elektriciteit is nu eenmaal een van de fundamentele pijlers van onze moderne samenleving. Daar kunnen wij niet omheen. Bovendien zijn alle wetenschappers het erover eens dat de gevolgen van blootstelling aan elektromagnetische velden op korte termijn verwaarloosbaar zijn. De elektriciteitsvoorziening en het elektriciteitsverbruik bemoeilijken of zelfs stilleggen, is met een kanon schieten op een mug, zoals wij in Denemarken zeggen.
In dit verband wil ik ook opmerken dat de Deense vereniging voor kankerbestrijding na een grondig onderzoek tot de conclusie is gekomen dat het onverantwoord zou zijn om de bevolking bang te maken voor het gebruik van elektrische toestellen die in elk huishouden te vinden zijn, zoals keukengerei en scheerapparaten. Uiteraard is het niet uitgesloten dat de gevolgen op lange termijn wel belangrijk zijn. Dit wordt momenteel door de Wereldhandelsorganisatie onderzocht en indien het resultaat zou stroken met de amendementen van de heer Tamino, zal de Junibeweging deze uiteraard steunen. Nu verwerpen wij deze amendementen echter nog.

Pinel
Mijnheer de Voorzitter, elektromagnetische velden zijn in steeds grotere getale aanwezig in ons milieu. Elektrische hoogspanningslijnen, relaiszenders voor mobiele telefonie, alsmede een groot aantal huishoudelijke apparaten verstoren het natuurlijk evenwicht.
In het verslag-Lannoye uit 1994 werd reeds aangetoond dat deze elektromagnetische velden schadelijke gevolgen hebben voor de gezondheid, waarbij met name het risico toeneemt op kanker, leukemie en zenuw- en hersenziekten. Het feit dat de wetenschappers de werking van deze aantastingen van het organisme nog niet begrijpen, mag geen voorwendsel zijn om de kop in het zand te steken. Het voorzorgprincipe moet juist worden gehanteerd, dat wil zeggen dat ieder apparaat, ja zelfs elke technologie waardoor de gezondheid van personen wordt bedreigd, moet worden verboden of tenminste zo weinig mogelijk worden gebruikt.
De situatie is momenteel zo dat de consument het gevaar van een apparaat moet aantonen. De bewijslast moet echter worden omgekeerd. Men moet van de fabrikanten eisen dat zij aantonen dat hun producten onschadelijk zijn. Een zekere commissaris zei dat de beste manier om een product te valideren het op de markt brengen is. Welnu, in het onderhavige geval bestaan er ernstige vermoedens omtrent de schadelijkheid van deze velden voor het organisme. Er moet dus dringend actie worden ondernomen waarbij de invoering van grenswaarden voor welke effecten dan ook - niet alleen de thermische - niet op de lange baan mag worden geschoven.
De reden waarom er in vijf jaar tijd - dat wil zeggen sinds het verslag-Lannoye - blijkbaar te weinig overtuigend wetenschappelijk onderzoek heeft plaatsgevonden, moet waarschijnlijk gezocht worden in hetgeen voor bepaalde personen hierbij op het spel staat. Er is blijkbaar veel te verliezen. Ter afsluiting wil ik er nog op wijzen dat het in ieder geval schandalig zou zijn, als men de opmerking volgens welke dit verslag de industriële ontwikkeling zou schaden, door de vingers zou zien. Niet alleen is dit niet waar, maar de volksgezondheid moet hoe dan ook voorrang hebben boven elk economisch motief.

Scapagnini
(IT ) Mijnheer de Voorzitter, door de opkomst van moderne communicatiesystemen en de enorme toename van elektrische en elektronische apparatuur en hoogspanningsleidingen is de belangstelling voor en de verontrusting over de effecten van elektromagnetische velden in de afgelopen jaren aanzienlijk toegenomen. Voortdurend wordt aangedrongen op maatregelen en richtlijnen op dit gebied. Toch zijn de gevolgen van de blootstelling voor het organisme niet nauwkeurig bekend. Er worden allerlei verontrustende hypotheses opgesteld over de mogelijke schadelijke effecten op de gezondheid als gevolg van blootstelling aan artificieel geproduceerde velden en er is een uitgebreide discussie gaande over het bestaan van mogelijke gevolgen op lange termijn, zoals kanker en met name bloedkanker of leukemie.
Tot op heden beschikken we echter niet over wetenschappelijke bewijzen waaruit blijkt dat elektromagnetische velden rechtstreeks kanker veroorzaken. In de meeste lidstaten worden de autoriteiten bedolven onder vragen naar eventuele effecten en daaruit blijkt maar al te duidelijk dat de mensen zeer bezorgd zijn. Experimenten hebben slechts bewezen dat een langdurige blootstelling aan hoge frequenties tot ziekteverschijnselen kan leiden. Als rapporteur voor de aanbeveling van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie - waar ik voorzitter van ben - inzake beperking van blootstelling aan elektromagnetische velden, ben ik van mening dat men in Europa moet komen tot een coherente en uniforme wetgeving. Dit is van fundamenteel belang, opdat alle lidstaten hun burgers kunnen beschermen tegen mogelijke negatieve gevolgen. De genoemde limieten moeten echter redelijk blijven. Wij mogen daarbij niet verder gaan dan de nu beschikbare kennis. Alleen dan kunnen wij voorkomen dat dergelijke limieten nodeloos ernstige economische schade berokkenen, niet zozeer aan de industrie als wel aan de werkgelegenheid.
Met de aanbeveling wordt in heel Europa een adequaat beschermingsniveau vastgesteld tegen schadelijke effecten op de gezondheid als gevolg van elektromagnetische velden. Deze aanbeveling is terecht gebaseerd op de duidelijk vastgestelde effecten, dat wil zeggen de acute effecten, terwijl wat lange-termijneffecten betreft, hierin duidelijk staat dat er geen overtuigende bewijzen bestaan voor kankerverwekkende effecten. De beschikbare gegevens kunnen geen grondslag zijn voor de vaststelling van richtlijnen op het gebied van de blootstelling.
Mijnheer de Voorzitter, ter afsluiting wil ik nog opmerken dat wij mijns inziens de mogelijkheid tot onderzoek op hoog niveau ten aanzien van de blootstelling op lange termijn moeten bevorderen. Wij moeten enerzijds onze burgers beschermen en anderzijds paniek en werkloosheid zien te voorkomen.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft met dit verslag zeer goed werk verricht. Ik twijfel in het geheel niet aan de goed bedoelde voorstellen van de rapporteur over grenswaarden. Deze voorstellen kon men in de milieucommissie echter op grond van de ook hier al genoemde omstandigheden niet aannemen. Dit betekent in geen geval dat preventie niet voor iedereen een zeer belangrijke zaak is, vooral wanneer het gaat om het elimineren van de negatieve effecten van niet-ioniserende straling.
De grondslag hiervoor moet echter gevormd worden door onderzoeksresultaten en de aanbevelingen van de WGO. In principe moet men ervoor zorgen dat de blootstelling aan elektromagnetische straling zo klein als maar redelijkerwijze mogelijk is wordt gehouden. De lidstaten moeten ook minimale veilige afstanden voor elektrische apparaten en minimumafstanden in nabijheid van woningen en arbeidsplaatsen vaststellen. Er is sprake van een geheel nieuw terrein en het onderzoek naar mogelijk schadelijke effecten en de voorkoming ervan moet worden voortgezet. Dit wordt een deelgebied van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling. De verantwoordelijkheid voor het onderzoek ligt wat de productieontwikkeling betreft bij de producenten van apparaten, maar om onafhankelijke informatie te garanderen moet het bronnenmateriaal zo uitgebreid mogelijk en de onderzoekers onpartijdig zijn.
Als men echter meer onderzoek wil naar de mogelijke problemen van niet-ioniserende straling, moet men ook zorgen voor een doeltreffend gebruik van de financiële middelen en rekening houden met de hele gezondheidssector. Voor volksgezondheid zijn slechts beperkte middelen beschikbaar en daarom moeten deze zo doeltreffend mogelijk gebruiken. Er moet gesproken worden over maatschappelijke kosten en over waar men moet investeren. Onderzoekers en wetenschappers moeten informatie verstrekken over mogelijke risico's, maar de politici moeten de maatschappelijke kosten berekenen. Zij moeten wat dit betreft de verantwoordelijkheid dragen.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, de gevolgen voor de gezondheid van elektromagnetische velden afkomstig van elektriciteitsnetwerken en elektrische apparaten worden al zo'n 20 jaar onderzocht. De beoordeling van de Commissie van voor de gezondheid schadelijke waarden komt overeen met die van bestaande onderzoeken. Enkele parlementsleden hebben echter aanzienlijk strengere waarden voorgesteld dan die in de aanbevelingen van de Commissie. Ze verwijzen hierbij naar de mogelijk gevolgen voor de gezondheid. Een dergelijke wijze van benaderen, waarbij conclusies worden gebaseerd op enkele vage evaluaties en op onderzoek dat afwijkt van andere onderzoeken, is niet verstandig. Bovendien moet men ook rekening houden met de verhouding tussen de gewenste aanbevelingen en de aangetoonde effecten op de gezondheid en de door de noodzakelijke maatregelen veroorzaakte kosten.
De laatste jaren is er sprake van mogelijke schadelijke gevolgen voor de volksgezondheid van het snel toenemend gebruik van mobiele telefoons. Hopelijk beseffen wij allemaal dat het noodzakelijk is de risico's van deze apparaten op de gebruikers steeds nauwkeuriger te onderzoeken en de noodzakelijke maatregelen te treffen, zodra werkelijke feiten bekend zijn. Ik geloof niet dat iemand de elektriciteitsnetwerken in de bebouwde kom opnieuw wil aanleggen, het gebruik van mobiele telefoons in steden wil verbieden of huishoudelijke apparaten wil vervangen als de beperkingen mogelijkerwijs ongefundeerd zijn. Voorzichtigheid is geboden, maar extreme voorzichtigheid moet gebaseerd zijn op onderzoeksresultaten.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, de meeste mensen die hier het woord hebben gevoerd, zeiden dat "het voorzorgsbeginsel gerespecteerd moet worden, maar ...'. Dit is totaal met elkaar in tegenspraak. Als dat voorzorgsbeginsel gerespecteerd behoort te worden, houdt dat in dat er onomstotelijke bewijzen moeten komen voor de onschadelijkheid van deze vorm van straling. We beschikken echter niet over dergelijke bewijzen. Een van de grootste gebreken van het Commissievoorstel is dat het niet uitgaat van de voorzorgsbenadering. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft compleet gefaald op dit gebied. Zij heeft het voorstel van de rapporteur volledig verwaterd. Zij heeft gefaald in de bescherming van de volksgezondheid en het milieu. Dit onderwerp is met de regelmaat van de klok ter tafel gekomen en de Commissie heeft er niets mee gedaan. Zelfs de overheden van de lidstaten hebben het laten afweten. In mijn eigen land worden vlakbij woningen en pal naast scholen zendmasten voor mobiele telefonie geïnstalleerd. De bio-effecten op het centraal zenuwstelsel - waar de Commissie niet naar verwijst - lijken zich daar voor te doen waar zendmasten voor mobiele telefonie in de buurt van woningen staan. Er wordt melding gemaakt van hoofdpijn, slaapstoornissen en een aantal andere effecten waar de Commissie niet naar verwijst.
Zoals de rapporteur al opmerkte, zijn er aanwijzingen dat blootstelling aan elektromagnetische velden zou kunnen leiden tot een toename van kankergevallen en andere ernstige bedreigingen voor de menselijke gezondheid. We moeten er voor zorgen dat de voorzorgsbenadering wordt gekozen. De Commissie lijkt haar bevindingen te baseren op bepaalde onderzoeken, maar negeert andere onderzoeksresultaten die eveneens beschikbaar zijn. We moeten goede onderzoekscentra in het leven roepen waar de reële effecten van dit soort niet-ioniserende straling op een correcte manier door onafhankelijke deskundigen kunnen worden bestudeerd.

Hulthén
Mijnheer de Voorzitter, we behandelen hier een belangrijk onderwerp! Natuurlijk moeten er voorschriften zijn voor de hoeveelheid straling waaraan mensen blootgesteld mogen worden. Deze voorschriften moeten echter op een realistische grondslag gebaseerd zijn. Het kan natuurlijk niet dat één politieke fractie het monopolie over de wetenschap heeft. Wij mogen toch veronderstellen dat zowel de milieucommissie als de plenaire vergadering hun best doen om een zo verstandig mogelijke beslissing te nemen.
Elektromagnetische velden en hun invloed op de mens is de laatste jaren steeds vaker een discussiepunt geworden. Er zijn geen precieze antwoorden op alle vragen. Wij weten niet welke invloed gewone elektrische stroom en magneetvelden op ons hebben. Wij weten echter wel dat steeds meer mensen overgevoelig worden voor elektriciteit.
Indien we grenswaarden opstellen voor heel de Unie, moeten dat aanvaardbare grenswaarden zijn. Zweden is in de discussie ter sprake gekomen, omdat het een van de landen is met goede grenswaarden. In dit verband kan ik u meedelen dat de grenswaarden ver boven het niveau liggen van wat de heer Tamino voorstelt, met name 100ìT in het dagelijks leven en 500 ìT in de industrie of op de werkplek. Dat verschilt aanzienlijk van de voorstellen van de heer Tamino.

Rovsing
Mijnheer de Voorzitter, wanneer men over schade door straling spreekt, moet men een onderscheid maken. Ten eerste zijn er stralen van hoogspanningsmasten met lage frequentie en afgeleide frequenties. Uit alle recente onderzoeken die onze regeringen laten uitvoeren, blijkt dat men niets kan bewijzen. In Denemarken bestaat een kankerregister, waarin alle kankergevallen geregistreerd worden. In het centraal personenregister is de woonplaats van elke burger opgenomen. De 30.000 personen die in de elektriciteitssector werken, zijn in 1998 in een omvangrijke studie onderzocht, waarbij geen verband werd gevonden tussen hun werk in de elektriciteitssector en kanker. De bewering dat geen grondige onderzoeken zouden zijn uitgevoerd, is fout.
Dan zijn er de mobiele telefoons. Ongeveer iedereen in dit Parlement gebruikt een gsm, soms zelfs heel vaak, hoewel sommigen van oordeel zijn dat het gevaarlijk is. Ik vind ook dat het probleem nog niet grondig genoeg onderzocht is en zolang men niet weet in hoeverre de straling van mobiele telefoons de vitale celkernen of de fundamentele bouwstenen van de mens aantasten, moet men, rekening houdend met het groot aantal tieners en zelfs kinderen die mobiele telefoons gebruiken, onderzoek blijven verrichten, zodat wij uiteindelijke concrete resultaten krijgen. Dat de basisstations of DECT-stations in supermarkten een gevaar vormen, is mij onbekend. Er is natuurlijk niemand die in een radarstraal of in magnetronstralen gaat staan. Dit zijn geconcentreerde stralingen, maar ze dringen normaal gesproken niet tot ons door. Vele van de amendementen en met name de amendementen 14 tot en met 24, wekken alleen onrust op en berusten niet op wetenschappelijk onderzoek.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, het is echt belangrijk dat wij met een aanbeveling komen voor de minimumafstand tussen woonhuizen en zendmasten voor mobiele telefonie, die in mijn eigen land snel in aantal toenemen. Als het klopt wat de bedrijven die ze produceren zeggen en er inderdaad geen gevaar voor de gezondheid bestaat, waarom zouden we dan geen verplichte gezondheidswaarborg instellen? De belangengroepen die deze masten produceren zouden wettelijk aansprakelijk moeten zijn voor het verzekeren van de gezondheid van de mensen, mocht er iets fout gaan. Dat zouden we op Europees niveau serieus in overweging moeten nemen. Als deze zendmasten niet gevaarlijk zijn, dan is er ook geen risico. Dus waarom zouden we de mensen dan niet verzekeren tegen dit probleem?
Tijdens een onlangs in Wenen gehouden conferentie kwam men tot de conclusie dat de biologische effecten van blootstelling aan een lage intensiteit wetenschappelijk vastgesteld zijn. Dus is het niet langer aanvaardbaar dat de overheden van lidstaten of de Commissie zeggen dat er meer onderzoek nodig is, voordat we normen kunnen opstellen. Mensen verdienen het dat hun gezondheid wordt beschermd. De bal mag niet buitenspel worden getrapt voor een wetenschappelijk onderzoek dat nog jaren in beslag kan nemen. Dan zullen we in dezelfde situatie terecht komen als waar we nu in zitten met de tabaksindustrie, waar wellicht miljoenen uitbetaald moeten worden aan mensen wier gezondheid in gevaar werd gebracht.
Ik ben bijzonder geschokt dat mijn eigen overheid een aantal pogingen heeft gedaan om de EU-voorstellen voor regulering van emissies van elektromagnetische straling van zendmasten voor mobiele telefonie af te zwakken. Het is schandalig dat de pogingen van de Ierse delegatie om bepaalde clausules te laten schrappen worden gezien als zijnde in overeenstemming met het voorzorgsbeginsel. Er bestaat voldoende bewijs om een complete heroverweging van de implicaties die deze masten op de gezondheid hebben, te rechtvaardigen.

McAvan
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij veel genoegen te mogen spreken over een onderwerp dat - en ik denk dat iedereen het daar wel over eens is - de gemoederen nogal bezighoudt. In mijn eigen land verschenen in de afgelopen drie dagen artikelen als voorpaginanieuws over de gezondheidseffecten van mobiele telefoons. De lokale pers publiceerde verhalen over hoogspanningskabels en het effect daarvan op mensen. Sommige van die verslagen zijn alarmerend, sommige zorgwekkend. Het zal dan ook niemand verbazen dat de mensen in verwarring zijn en niet precies weten waar zij aan toe zijn. De voorstellen van de Commissie komen dus op een goed moment. We hebben de een of andere vorm van Europese actie op dit gebied nodig en daarvoor geeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming is bijzonder evenwichtige benadering.
Ik wil graag de aandacht vestigen op twee belangrijke vraagstukken. Het eerste vraagstuk betreft het amendement waarin wordt gevraagd om toepassing van het voorzorgsprincipe uitgaande van de ALARA-voorstellen van de Wereldgezondheidsorganisatie. Ten tweede moeten we de situatie constant in de gaten blijven houden. Het is niet voldoende om nu normen op te stellen en er vervolgens nooit meer op terug te komen. Mensen maken hoe langer hoe vaker gebruik van mobiele telefoons. Ouders kopen een mobiele telefoon voor hun kinderen. Mensen stappen over op mobiele telefoons. Ik hoop dan ook dat de Commissie rekening zal houden met een aantal van deze amendementen.

Schnellhardt
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dit verslag gaat over de beperking van de blootstelling van de bevolking aan elektromagnetische velden van 0 Hz tot 300 GHz, dus het gehele palet van mogelijke effecten. De bedoeling is stellig goed, maar een gedetailleerde regeling op Europees niveau is nu eenmaal niet mogelijk. Daarom moet naar mijn mening voor een aantal vraagstukken het subsidiariteitsbeginsel worden toegepast.
Alles bij elkaar valt het toe te juichen dat, met het oog op bovengenoemde overweging, de goed gemeende voorstellen van de rapporteur niet werden aangenomen in de milieucommissie. Goed bedoeld is nu eenmaal niet altijd identiek aan goed. Bovendien konden de voorstellen van de rapporteur niet wetenschappelijk worden onderbouwd, hetgeen ook vandaag weer door velen werd opgemerkt. Deze voorstellen zouden in de praktijk hebben geleid tot niet haalbaar lage grenswaarden. Of moeten wij misschien zo ver gaan dat wij mobiele telefoons en praatpalen afschaffen? Dat kan toch niet onze bedoeling zijn.
Ik wil nog ingaan op een ander punt. Tijdens de inhoudelijke discussie is gebleken dat het algemeen vaststellen van veiligheidsafstanden van vaste installaties, zoals hoogspanningskabels, vanuit het standpunt van de stralingsbescherming bekeken, hoogst twijfelachtig is. Behalve de afstand als zodanig kunnen ook talrijke andere, specifieke eigenschappen van de installaties een grote invloed uitoefenen op de blootstelling aan straling. Voor elektrische apparaten is het vaststellen van minimale veilige afstanden nog problematischer. In de regel bepalen de mensen zelf de afstand van deze apparaten, uitgaande van het gebruik dat zij daarvan maken. De vermelding van veilige afstanden wekt in dit geval naar mijn mening alleen maar verwarring. Daar heeft men niets aan. Bovendien draagt een dergelijke vermelding niet bij aan de verwezenlijking van de doelstellingen voor een passende stralingsbescherming.
De zaak ligt anders voor installaties die juist elektromagnetische velden moeten opwekken, zoals zendmasten en dergelijke. Hier kunnen veiligheidsafstanden de zaak stellig vergemakkelijken. Ik verzoek u bij de stemming hiermee rekening te houden. Ik heb daarvoor een amendement ingediend.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil de Commissie de rapporteur en de commissie hartelijk bedanken. Natuurlijk is dit een zaak waarover de meningen, zoals ook uit dit debat is gebleken, uiteen kunnen lopen. Er is nu eenmaal nog niet voldoende wetenschappelijk onderzoek naar alle hiermee verband houdende vraagstukken verricht en daarom zijn er geen onbetwistbare gegevens beschikbaar.
Toch willen wij met ons voorstel een eerste stap doen. Ten eerste groeien ook bij de deskundigen de bezwaren, en terecht dacht ik. De publieke opinie discussieert hierover, maar niet altijd even zakelijk en dat zaait natuurlijk ook twijfels onder de bevolking. Daarom lijkt het ons juist dat wij proberen een hoog niveau van gezondheidsbescherming te bewerkstelligen, waartoe wij overigens op grond van het Verdrag van Maastricht verplicht zijn. Met deze aanbeveling willen wij dan ook een gemeenschappelijk kader geven voor fundamentele grens- en referentiewaarden.
Ik wil, ingaand op de vraag van mevrouw Riis-Jørgensen aan de Commissie - alhoewel zij er zelf niet meer is, maar zij is noch de eerste, noch de laatste, want het gebeurt steeds vaker dat afgevaardigden vragen stellen en dan verdwijnen - duidelijk stellen dat wat de wetenschappelijke feiten betreft, ons voorstel berust op de aanbevelingen van de International Commission on Non-Ionising Radiation Protection (ICNIRP) en op de standpunten van het wetenschappelijk comité van de Commissie. Het is dus niet zo dat wij geen rekening hebben gehouden met de wetenschappelijke standpunten.
Ik kan nu natuurlijk op alle amendementen ingaan, maar dat zou ons wat te ver voeren. Dit is immers een aanbeveling. Ik kan wel zeggen dat wij de amendementen 1, 3, 4, 5, 7, 8, 10 en 13 geheel of gedeeltelijk kunnen overnemen. Andere amendementen gaan echter veel verder dan een aanbeveling. Enkele gaan er bijvoorbeeld vanuit dat een dergelijke aanbeveling ook een juridisch effect heeft, hetgeen niet het geval is. Zoals de naam al zegt, wordt de lidstaten een aanbeveling gedaan die zij kunnen, maar niet moeten volgen. Met een aanbeveling kan men geen wettelijke bepalingen opleggen.
Ik zeg dit met name voor het vraagstuk van de minimale veilige afstanden. De heer Schnellhardt heeft hierover al enige behartigenswaardige opmerkingen gemaakt. Ook indien alles wat hij zei, klopt - en in principe twijfel ik daar niet aan - kunnen wij toch in een aanbeveling geen bindende minimale veilige afstanden bepalen.
Wat amendement 12 betreft, hebben wij zelf al in een controlemechanisme voorzien. Wij zullen namelijk aan de hand van de verslagen van de lidstaten zelf een verslag opstellen voor de Unie in haar geheel en daarbij vanzelfsprekend rekening houden met de meest recente wetenschappelijke gegevens. Indien nodig, zal de Commissie dan onmiddellijk handelen. Maar het staat ook vast dat wij bij ons handelen niet kunnen uitgaan van het beginsel volgens welke alle activiteiten moeten worden stopgezet, enkel en alleen omdat het hier om de gezondheid gaat, zelfs wanneer iets dergelijks wetenschappelijk niet gerechtvaardigd is. Met een dergelijk uitgangspunt valt niet te werken. Ik zeg dat vooral met het oog op bepaalde opmerkingen van de groene fractie. Als men bijvoorbeeld het hele elektriciteitsnet zou uitschakelen, zou ik wel eens willen weten wat de bevolking daarvan zegt.
Interruptie
Ik zeg: als . Als wij dus de zaak verstandig willen aanpakken, moeten wij handelen uitgaande van wetenschappelijke feiten. Al het andere is willekeur en ongeoorloofd. In een rechtsstaat valt zoiets niet te rechtvaardigen! Het zogenaamde voorzorgsbeginsel is een aan paal en perk gebonden uitzondering die ons in bepaalde, specifieke gevallen in staat stelt iets te doen zonder over wetenschappelijke gegevens te beschikken. De Commissie past dat dan ook toe. Wij hebben bijvoorbeeld voor babyvoeding, ondanks de afwezigheid van wetenschappelijke gegevens, zeer strenge grenswaarden bepaald. In dat geval is dat te rechtvaardigen. In dat geval is het de moeite waard iets te doen, ook indien men nog niet weet of het nodig is. Maar zoiets kan men natuurlijk niet veralgemenen. Wanneer wij dat beginsel zouden toepasen, zou dat werkelijk onzinnige resultaten opleveren. Dat mag u van de Commissie niet verwachten.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Beleid op volksgezondheidsgebied
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0082/99) van de heer Needle, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's betreffende de ontwikkeling van een beleid op volksgezondheidsgebied in de Europese Gemeenschap (COM(98)0230 - C4-0393/98).

Needle
Mijnheer de Voorzitter, de ontwikkeling van het Europese volksgezondheidsbeleid is nu in een heel belangrijk stadium gekomen. Deze mededeling van de Commissie is dan ook bijzonder welkom. Hierin worden de sterke en zwakke punten geïdentificeerd van de eerste kaderperiode die nu ten einde loopt. De mededeling noemt zowel de uitdagingen als de toekomstige mogelijkheden, hetgeen een positief en duidelijk nieuw kader schept. Dit Parlement heeft een al goede reputatie als het gaat om de bescherming en de verbetering van de volksgezondheid, maar - en ik zal daar straks nog op terugkomen - ook wij zijn voor verbetering vatbaar.
Vele eminente leden van dit Parlement hebben zich ingezet voor een rol van de Europese Unie op het gebied van het volksgezondheidsbeleid en dan zwijg ik nog over hun bijdrage aan de gevestigde en zelfs steeds groeiende activiteiten van de Unie ten behoeve van bijvoorbeeld onderzoek, voedselveiligheid en milieubeleid.
Ten eerste wil ik opmerken dat het Verdrag van Amsterdam die rol nadrukkelijk onderstreept in het nieuwe artikel 152, waarin staat bij opstelling en uitvoering van elk communautair beleid en alle communautaire activiteiten een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid verzekerd moet worden. De rest van dat artikel is weliswaar verre van volmaakt, maar kan een grondslag zijn voor een serieuze aanpak in de komende vijf jaar.
Hoe moet die aanpak worden georganiseerd? Het doet mij bijzonder veel genoegen dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming een ruime consensus heeft weten te bereiken over het feit dat wij, om vooruitgang te kunnen boeken, ons moeten concentreren op een aantal duidelijk prioriteiten. Deze moeten een aanvulling zijn op het werk van onze partners in de lidstaten, van agentschappen zoals de Wereldgezondheidsorganisatie en van niet-gouvernementele organisaties. Dat betekent dat de Raad, de Commissie en het Parlement in de volgende cruciale fase twee zaken moeten regelen, zodra de drie recentelijk vastgestelde informatiegebieden: snelle reactie, promotie en preventie, in nieuwe horizontale actieprogramma's zijn verwerkt.
Ten eerste is het moment aangebroken voor een stoutmoedige aanpak. De interpretatie die aan het ontwerpverdrag zal worden gegeven, zal van doorslaggevend belang zijn, als wij als Europese burgers tenminste de vruchten willen plukken van nieuwe technologieën, vaardigheden, kennis en vrijheid. Ook zal er de politieke en administratieve bereidheid moeten zijn om vooruitgang te boeken. In dat verband verwijs ik met name naar de noodzaak om informatie over de beste praktijken met elkaar te delen. Wij moeten bereid zijn om gemeenschappelijke en specifieke problemen op transparante en eerlijke wijze aan te pakken. Ook moet ik hier de recente arresten van het Europese Hof van Justitie inzake grensoverschrijdende toegang tot medische producten noemen.
Verder moet men het hoofd bieden aan bepaalde gezondheidsproblemen die verergerd worden door EU-beslissingen. Vele van onze burgers vinden het onzinnig dat wij enerzijds kankerbestrijdingsprogramma's of programma's ter voorkoming van hart- en vaatziekten uitvoeren en anderzijds steun geven aan tabaksproducenten. Ik vrees dat we die fout nog een keer zullen maken met een ander verslag dat later deze week aan de orde komt.
We moeten proberen daar op een zinnige manier een punt achter te zetten. Ik verzoek de Commissie ons vandaag iets naders te vertellen over de krachtige steun die zij van plan is te geven aan de op handen zijnde voorstellen voor bestrijding van tabaksgebruik. Ook moeten we proberen door de bomen het bos te zien wanneer het om de vaak tegenstrijdige informatie over voedsel en voeding gaat - hetgeen, denk ik, met name interessant is voor de commissaris en mijzelf - en proberen een consistent, nieuw beleid voor voeding te ontwikkelen.
Dat brengt mij dan bij de tweede vereiste: verantwoordelijkheid. Juist nu wij hier proberen verder te komen, worden de niet-gouvernementele organisaties, die een voortrekkersrol vervullen bij het steunen en vormen van het publieke, professionele en politieke bewustzijn inzake gezondheidskwesties, geconfronteerd met kortingen op hun begroting die mogelijk zeer nadelig kunnen zijn. Het is onaanvaardbaar dat de begrotingsautoriteiten afwijken van eerder gedane toezeggingen, maar het toont ook aan dat wij met z'n allen een paar moeilijke beslissingen moeten nemen. Daarom is het van essentieel belang dat wij voor de komende programma's heel duidelijke en vastberaden prioriteiten vaststellen en kunnen beschikken over een heldere en solide, vereenvoudigde begrotingsprocedure die daarmee gelijke tred houdt. Daarom steunen wij niet alleen de accentverlegging van kleine, verticale programma's naar horizontale maatregelen, maar streven wij ook naar een sterker geïntegreerde aanpak. Daarvoor moet een duidelijk identificeerbaar directoraat bevoegd zijn, dat zich uitsluitend met gezondheidskwesties bezighoudt, zodat gezondheid daadwerkelijk een integraal en centraal onderdeel wordt van het EU-proces.
Dat houdt in dat er goede evaluaties moeten komen van de invloed die externe factoren uitoefenen op de gezondheid. Het begin moet worden gemaakt met de eigen programma's van de Commissie. Ook moeten er verhoudingsgewijs meer ambtenaren met specifieke deskundigheid worden ingezet. De Parlementsdiensten hebben daar een uitstekend onderzoek naar verricht ter onderbouwing van onze succesvolle openbare hoorzitting in oktober vorig jaar. Dat houdt tevens in dat er partnerschappen moeten komen op alle niveaus om op de meest efficiënte wijze tegemoet te kunnen komen aan de belangrijkste behoeften van de bevolking en aan de ongelijke situaties op volksgezondheidsgebied. Dit is belangrijk met name met het oog op het huidige uitbreidingsproces van de Unie, waarover binnenkort een broodnodige, aanvullende Commissietekst komt.
Het Parlement heeft met zijn grondige verslag blijk gegeven van verantwoordelijkheid en toekomstvisie. Wij hebben daarmee een bijdrage geleverd aan een gezond, op vooruitgang gericht kader. Met 13 korte maar krachtige aanbevelingen hebben we een samenhangend pleidooi willen voeren voor een nieuwe prioriteit op gezondheidsgebied. Dit moet een onderdeel zijn van een Europees decennium voor de gezondheid waarin wij voor het eerst tegemoet willen komen aan de werkelijke behoeften van onze burgers. Het nieuwe Parlement zal echter de volgende stap moeten zetten en beslissen of wij de moed en de vastberadenheid hebben onze doel te bereiken en dat is voorkomen dat de grote chronische ziekten van deze eeuw ook hun spookachtige schaduw kunnen werpen op de volgende.
Ik wil graag eindigen met een dankwoord aan het adres van al degenen die hebben bijgedragen aan de mededeling en de publicatie van dit verslag en zich met al hun krachten ervoor hebben ingezet dat het gezondheidsbeleid in de EU werd opgetild naar het niveau waarop we met vertrouwen de weg tegemoet kunnen zien die nog voor ons ligt.

Marinucci
(IT ) Mijnheer de Voorzitter, wanneer wij, privé of bij gelegenheid van openbare debatten, Europese burgers ontmoeten, is het altijd bijzonder moeilijk uit te leggen waarom wij geen echte communautaire bevoegdheid hebben voor gezondheid. De mensen vragen zich af hoe het mogelijk is dat een supranationale organisatie die een eenheidsmunt heeft weten te verwezenlijken en op het gebied van vrede, vooruitgang en welvaart grote resultaten heeft geboekt, zich niet bezighoudt met de gezondheid. Zij begrijpen niet waarom men zich uitsluitend beperkt tot die paar minieme mogelijkheden van het Verdrag van Maastricht die met het Verdrag van Amsterdam enigszins werden versterkt. Zoals bekend, zwijgt het Verdrag van Rome hierover in alle talen. Het is moeilijk zoiets uit te leggen. Anderzijds kan men ook niet zo maar eisen dat de nationale regeringen afzien van hun eigen gezondheidsstelsels. Wat kunnen wij dan doen? We kunnen ervoor zorgen dat we met de beperkte mogelijkheden een optimaal resultaat behalen op het gebied van samenwerking, informatie-uitwisseling, vaststelling van beste praktijken en gezondheidsvoorlichting. Dat is reeds gebeurd met verschillende specifieke programma's en met het kaderprogramma van 1993. De Commissie heeft gelukkig de gelegenheid te baat genomen en deze mededeling uitgevaardigd. Deze is als het ware een brug tussen de laatste fase van dat programma en de goedkeuring van het Verdrag van Amsterdam. Daarna kan men overgaan naar een nieuw kaderprogramma.
Gelukkig stelt het uitstekende verslag van de heer Needle een aantal zaken voor die realiseerbaar zijn. Er zullen nog zeker andere voorstellen volgen en mijns inziens moet de discussie buiten deze vergadering worden voorgezet. Wetenschappers en gezondheidswerkers dienen de Commissie informatie en voorstellen te verstrekken die het mogelijk maken met de schaarse bevoegdheden en middelen een optimaal resultaat te bereiken. Ik denk bijvoorbeeld aan de noodzaak snel te reageren op niet voorziene rampen, zoals de BSE, of het hoofd te bieden aan bepaalde onvermijdelijke verschijnselen, zoals de vergrijzing van de bevolking, de inkrimping van de overheidsmiddelen en de almaar stijgende kosten van de gezondheidszorg. Gisteren hebben wij in dit Parlement gediscussieerd over een document betreffende de gezondheid van de vrouwen. Zowel in dat document als in het onderhavige vragen wij om gescheiden statistische gegevens en specifieke programma's voor de vrouwen. Tenslotte willen wij voor de vrouwen èn mannen van ons Europa een echte communautaire inbreng in het gezondheidsbeleid. Pas dan kan sprake zijn van een daadwerkelijke bescherming van de burgers.

Poggiolini
(IT ) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de mededeling over de gezondheidszorg in de Europese Gemeenschap zal naar alle waarschijnlijkheid het laatste belangrijke thema zijn van het beleid op volksgezondheidsgebied vóór het aflopen van deze zittingsperiode, waarover het Europees Parlement zijn advies kan uitbrengen. Wij kunnen niet anders dan verheugd zijn over de resolutie van de heer Needle die een uitstekend verslag heeft gemaakt en met grote inzet een aantal amendementen heeft voorgesteld ter verbetering van de tekst van de Commissie, een tekst die hoe dan ook onze bijval verdient.
In de mededeling wordt een balans opgemaakt van het werk dat in de afgelopen vijf jaar is verzet. Ook wordt hierin de algemene strategie uitgestippeld voor de volksgezondheid in het Europa van de XXI eeuw. Daarop zullen nieuwe concrete maatregelen moeten volgen, zodra het Verdrag van Amsterdam in werking is getreden, hetgeen niet lang meer op zich zal laten wachten. Wij wijzen erop dat de acht gezondheidsprogramma's die momenteel lopen, zoals "Europa tegen kanker" , AIDS, drugsverslaving, gezondheidsmonitoring, epidemiologisch controlenetwerk voor besmettelijke ziekten, en andere, in of rond het jaar 2000 aflopen. De burgers van de Unie die profijt hebben van de interne markt en binnenkort een gemeenschappelijke munt hebben, hebben ook recht op een hoog beschermingsniveau van hun gezondheid. Dat staat in het nieuwe artikel 152 van het Verdrag van Amsterdam. Om dit doel concreet te kunnen bereiken, mag de volksgezondheid niet meer de assepoester zijn van het communautaire beleid. Er dient gezorgd te worden voor een juiste financiering van dit beleid, hetgeen tot nu toe niet het geval was.
De Unie kan, uiteraard met volledige eerbiediging van het subsidiariteitsbeginsel, een efficiënte actie voeren ter verbetering van de voorlichting op dit gebied. Ook kan zij snel reageren op bedreigingen voor de gezondheid en, met name via preventie, het hoofd bieden aan de voornaamste oorzaken van ziekten. Daarom zijn wij voorstanders van één strategisch kader en de uitbreiding van de administratieve structuren van de Commissie, zoals de rapporteur voorstelt. De bevoegde directoraat generaal moet over voldoende mankracht en middelen kunnen beschikken om alle aspecten van het beleid op het gebied van de volksgezondheid op een efficiënte manier ten uitvoer te kunnen leggen. Het is van fundamenteel belang dat de Commissie zo spoedig mogelijk gedetailleerde voorstellen voor de komende vijf jaar doet en daarbij rekening houdt met de wensen van het Europees Parlement. Het spijt ons bijzonder dat niet alle aanbevelingen van de resolutie van 1993 over het volksgezondheidsbeleid na Maastricht zijn verwezenlijkt, en evenmin een adequaat gevolg is gegeven aan drie belangrijke resoluties van 1996 die praktisch met algemene stemmen in dit Parlement waren aangenomen. Daarin was sprake van het Europees gezondheidsboekje, zelfbevoorrading met bloed binnen de Gemeenschap en met name de ziekte van Alzheimer.
Geachte collega's, het komende decennium 2000-2010 is tot Europees decennium van de gezondheid uitgeroepen. Wij hebben de plicht te voldoen aan de verwachtingen van maar liefst 375 miljoen burgers die in vrede en welvaart, maar vooral in goede gezondheid, wensen te leven.

Eisma
Voorzitter, ik complimenteer mijn collega Needle met dit goede verslag waarin hij terecht zegt dat het Verdrag van Amsterdam nieuwe mogelijkheden biedt om in de Europese Unie het volksgezondheidsbeleid meer gewicht te geven. Het huidige beleid is aan herziening toe en de financiële middelen zijn helaas heel beperkt. Daar moet de Commissie, en ik kijk de heer Bangemann aan, wat aan doen. Ik ben benieuwd welke initiatieven de Commissie gaat ondernemen om aan die groeiende behoefte voor het volksgezondheidsbeleid in het begin van de nieuwe eeuw gevolg te geven.
Ik heb als rapporteur van de begroting 1999, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, gepleit voor een verhoging van het volksgezondheidsbeleid tot 50 miljoen euro. Ter vergelijking: het is slechts 5 % van het totale budget dat wordt besteed aan de premies voor tabak.
Het lijkt mij duidelijk: een effectief volksgezondheidsbeleid bij ons is niet alleen een kwestie van meer geld, maar waar het vooral om gaat is dat de volksgezondheidsaspecten beter worden geïntegreerd in de andere beleidsterreinen. Ik denk aan landbouw en de transportsector. Juist daar valt veel winst te halen. Ik hoef het niet uit te leggen: de BSE, de vele verkeersdoden en ook de vervuiling van de transportsector hebben alles te maken met het volksgezondheidsbeleid.
Nog een laatste punt over de uitbreiding naar Midden- en Oost-Europa. Daar zijn de volksgezondheidsproblemen zeer groot. Wij moeten er veel aan doen om hun volksgezondheid op ons niveau te krijgen. Dat heeft alles met onze eigen volksgezondheid te maken. Daarom hoop ik dat de Commissie ook veel energie zal steken in het oplossen van de problemen van de volksgezondheid in Oost-Europa.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn het eens met het verslag van de heer Needle. De rapporteur baseert zich op het Verdrag van Amsterdam, waarin een hoog niveau van bescherming van de menselijke gezondheid wordt gevraagd en geeft precies de punten aan die voor zulk een bescherming nodig zijn.
Het eerste punt betreft de middelen. Op dit moment is de bespreking van Agenda 2000 in volle gang. Wat gaat er van 2000 tot 2006 met de middelen in de Europese Unie gebeuren? Wat zal er na dat debat voor gezondheid overschieten?
Ten tweede moeten wij ons inzetten voor samenwerking met de lidstaten en met de internationale gezondheidsorganisaties.
Ten derde dient het gezondheidsbeleid in de overige Europese beleidsvormen te worden geïntegreerd. Alle aanwezigen zullen zich herinneren wat de gevolgen waren van een verkeerd landbouwbeleid. Ik denk bijvoorbeeld aan het BSE-probleem.
Ten vierde moeten wij blijven aandringen op preventie. Hoewel de gezondheidszorg in de eerste plaats een taak van de lidstaten is, moeten wij goed voor ogen houden dat de Europese Unie en de lidstaten kunnen samenwerken op het gebied van preventie van ziekten.
De Europese Unie is in staat de netwerken voor samenwerking en voorlichting op alle niveaus te bevorderen. Wij zijn van oordeel dat de problemen die zich bij eerdere gezondheidsprogramma's hebben voorgedaan een gevolg waren van een gebrek aan transparantie, evaluatie en middelen. De heer Needle stelt voor deze tekortkomingen van eerdere gezondheidsprogramma's goed te maken met programma's voor de jaren 2000 tot 2010, die het Europees decennium voor de gezondheid moeten worden.

Cabrol
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, waarde collega's, deze mededeling van de Commissie over de ontwikkeling van een beleid op volksgezondheidsgebied in de Europese Gemeenschap is een uitvloeisel van het streven van de Unie om de haar met de ratificatie van het Verdrag van Maastricht verleende en bij het Verdrag van Amsterdam bevestigde bevoegdheid op dit gebied te vergroten.
Bij dit beleid op volksgezondheidsgebied zijn wij echter geconfronteerd met een aantal beginselen waarvan de aanvaarding door alle lidstaten van de Unie op moeilijkheden stuit. Ik noem bijvoorbeeld het o zo noodzakelijk Europees epidemiologisch waarnemingscentrum voor de gezondheid waarop ik al vier jaar lang in mijn verschillende verslagen over de gezondheid aandring, maar waartegen zowel de Commissie als de Raad zich lijken te verzetten. Zoals de Commissie aangeeft, zou zo'n waarnemingscentrum het echter mogelijk maken snel te reageren op bedreigingen voor de gezondheid.
De twee andere grote lijnen die de Commissie voorstelt voor een toekomstig beleid op volksgezondheidsgebied betreffen enerzijds het verbeteren van de voorlichting over volksgezondheid en anderzijds het opzetten van doeltreffende acties ter bevordering van de gezondheid en ter voorkoming van ziekten. Deze grote lijnen en de vragen die zij oproepen brengen inderdaad problemen met zich mee die de Unie in de toekomst zal moeten oplossen. De prioriteiten hierbij zijn voeding, overgewicht, hart- en vaatziekten, de ziekte van Alzheimer, en andere.
In dit opzicht waarschuw ik tegen eventuele nieuwe angsten die het gevolg zouden kunnen zijn van de vooruitgang met het volksgezondheidsbeleid. Deze angsten zouden, via een slecht gebruik van het heilige voorzorgprincipe, een hinderpaal kunnen zijn voor vooruitgang. Iedere vooruitgang houdt inderdaad een risico in. Hier moet het kosten-batenbeginsel gelden, waarbij de voor- en nadelen tegen elkaar worden afgewogen. Het voorzorgsbeginsel mag alleen worden toegepast als de voor- en nadelen tegen elkaar opwegen. De aan het publiek verstrekte informatie moet op dit punt transparant zijn en in alle objectiviteit en zonder vertekeningen worden overgedragen.
Ik complimenteer derhalve de rapporteur en ben dan ook van mening dat de mededeling van de Commissie een uitstekend initiatief is dat aansluit bij de door de Europese Unie gevolgde lijn. Wij zullen daarom voor deze mededeling stemmen.

Tamino
(IT ) Mijnheer de Voorzitter, ik moet zeggen dat het Europees Parlement met dit verslag de zoveelste gelegenheid heeft gekregen om het belang van het beleid op het gebied van de volksgezondheid te benadrukken. Dankzij het Verdrag van Maastricht en vervolgens dat van Amsterdam is dit beleid bovendien niet meer ondergeschikt aan het economische beleid, maar heeft het zich een eigen waardigheid en autonomie weten te veroveren. Wij kunnen niet alleen projecten en onderzoekprogramma's opzetten, maar ook richtsnoeren aangeven. Dankzij de opneming in het Verdrag van Maastricht van het voorzorgsbeginsel, konden wij een aantal voorstellen doen en van preventie een centraal punt van het Europees beleid op het gebied van de volksgezondheid maken.
Dit betekent echter niet dat de beginselverklaringen geen enkele belemmering meer ondervinden in het gevolgde beleid. Het geval van het niet-invoeren van het Europees gezondheidsboekje is reeds genoemd, evenals het feit dat de financiële middelen voor de gezondheidszorg nog absoluut ontoereikend zijn en na de BSE-kwestie de relatie tussen gezondheid en voeding nog steeds geen adequaat beslag heeft gevonden. We kunnen zeggen dat de correcte voorlichting van de burgers over gezondheid nog niet de verdiende aandacht heeft gekregen, als we tenminste van mening zijn dat de gezondheid niet ondergeschikt mag worden gemaakt aan de belangen van de economische lobby. Helaas heeft ook het voorafgaande debat over de elektromagnetische velden het tegendeel bewezen.

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, uit hetgeen we zojuist hebben gehoord over het beleid op volksgezondheidsgebied in Europa komen twee elementen naar voren. In de eerste plaats blijkt hieruit hoe noodzakelijk het is rekening te houden met alle inwoners van dit continent, dat wil zeggen met zowel de zieke als de gezonde mensen. Elke zieke moet individueel een beroep kunnen doen op de geneeskunde. Dat is juist de status van de geneeskunde en de geneeskunde handelt daar ook naar. Als collectief moeten de zieken gehoor vinden bij de politiek, met name via patiëntenverenigingen. Aids heeft ons in een paar jaar tijd van dit alles doordrongen.
In de tweede plaats moet deze samenkomst ons ertoe aanzetten een dialoog op gang te brengen tussen overheid - als verantwoordelijke autoriteit - deskundigen en in de eerste plaats natuurlijk de Wereldgezondheidsorganisatie, de medische sector natuurlijk, niet-gouvernementele organisaties, industrie en vakbonden. Zij moeten allemaal twee doelstellingen voor ogen hebben: ten eerste het stellen van prioriteiten en het bundelen van de middelen ter bestrijding van de nog nauwkeurig in kaart te brengen problemen en ten tweede het bestrijden van de ongelijkheden tussen de burgers van dit continent bij de bescherming van hun gezondheid.

Blokland
Voorzitter, de burgers van de Europese Unie behoren tot de meest gezondste en langstlevende mensen ter wereld. Het verslag-Needle over het nieuwe volksgezondheidsbeleid van de Europese Unie lijkt hieraan geheel voorbij te gaan. De Commissie heeft wel aandacht voor dit gegeven, maar spreekt over een groot aantal "premature sterfgevallen" in Europa. Ik vraag me dan af: wat is prematuur? In het Commissievoorstel is 68 jaar de kritische grens. We verliezen dan wel uit het oog dat elders ter wereld de levensverwachting veel lager ligt. Bovendien zullen we moeten aanvaarden dat we sterfelijk zijn en de Europese burgers, met of zonder Europees volksgezondheidsbeleid, niet kunnen garanderen dat zij in ieder geval op hun 68ste nog in leven zijn.
Daarnaast wil ik erop wijzen dat artikel 152 van het Verdrag van Amsterdam duidelijk beoogt slechts een aanvulling te zijn op het volksgezondheidsbeleid van de lidstaten. Alleen als er een duidelijke meerwaarde is op Europees niveau, kunnen we budget beschikbaar stellen, bijvoorbeeld voor het uitwisselen van kennis over nieuwe medicijnen en therapieën en de ontwikkeling van weesgeneesmiddelen. Daarom pleit ik voor een beperkt budget en acht ik een apart Directoraat-generaal voor Volksgezondheid overbodig.Gaan we toch meer geld uitgeven aan volksgezondheidsbeleid, laten we dan solidair zijn en het volksgezondheidsbeleid van de Midden- en Oost-Europese landen ondersteunen. In plaats van "meer prioriteit te verlenen aan met de gezondheid samenhangende verplichtingen" , zoals de rapporteur wenst.

Paisley
Mijnheer de Voorzitter, een van de grootste bedreigingen voor onze gezondheid is luchtvervuiling. Emissies in de atmosfeer zijn rampzalig voor de gezondheid. In mijn land sterven jaarlijks zo'n 24.000 mensen vroegtijdig aan dit grote gevaar. Op dit moment wordt er in Noord-Ierland al een product gebruikt, Soltron, dat onmiddellijk resultaten oplevert bij de bestrijding van uitgestoten gifstoffen. Als we snelle vooruitgang willen boeken met onze inspanningen ter verbetering van de gezondheidssituatie in de Gemeenschap, moeten wij stimulerende maatregelen nemen voor het gebruik van dit product, zodat er op gezondheidsgebied een belangrijke stap voorwaarts kan worden gezet.
We moeten de wetenschap gebruiken om snelle en betaalbare oplossingen voor het heden te verkrijgen. Het grootste transportbedrijf in Noord-Ierland, Translink, heeft ontdekt dat 60 % van de zwarte rookuitstoot en 40 % van de koolmonoxide-emissies teniet werden gedaan door gebruik van dit product. Deze technologie is nu reeds beschikbaar. Het is onze plicht om, in ons streven naar een verbeterde volksgezondheid, daar gebruik van te maken
Ik betreur het dat mijn beide collega's en ik, na ons gesprek van een aantal maanden geleden met ambtenaren van de Commissie, niets meer van hen gehoord hebben, en ook niet hebben gemerkt dat er enige actie is ondernomen.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, zoals gezegd stelt artikel 152 van het Verdrag van Amsterdam tot doel de hoogwaardige bescherming van de volksgezondheid in alle Europese beleidsvormen op te nemen. Het Verdrag legt sterker dan voorheen een band tussen volksgezondheid en beleidsdoelstellingen, zowel op communautair als op nationaal niveau. Daarom moeten wij nagaan hoe we de meerwaarde die de Gemeenschap biedt, kunnen benutten en zichtbaar kunnen maken op zowel communautair als nationaal niveau.
Ik ga niet de goede zaken herhalen die in het uitstekende verslag van collega Needle al zijn genoemd. Ik wil iets verder gaan en mijn mening geven over de noodzaak het beleid op volksgezondheidsgebied ruim op te vatten. Het is op dit moment weliswaar al uitvoerig besproken, maar ook ik wil erop wijzen dat werkgelegenheid een belangrijke basis is voor de volksgezondheid. Uit verschillende statistieken is gebleken dat werkloosheid een oorzaak is van een verslechterde gezondheid, vooral uitsluiting die bijvoorbeeld door langdurige werkloosheid wordt veroorzaakt, is een duidelijk risico voor de gezondheid. Dan ontstaat een duidelijk risico voor de gezondheid. Hiertegen moet men natuurlijk ook met het Verdrag van Amsterdam optreden. Daarin werd werkgelegenheid immers tot het kernpunt van het communautair beleid verheven. Overheidsdiensten, voor iedereen toegankelijke gezondheidszorg en sociale netwerken zijn belangrijke factoren waarmee we een optimale volksgezondheid kunnen garanderen. Ook consumenten- en milieubeleid zijn zeer belangrijk, net als een betere integratie van de volksgezondheid in de uitbreidingsstrategie.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de heer Needle heeft zich veel moeite getroost met de hoorzitting in de commissie. Natuurlijk werden veel wensen en ook veel verlangens naar voren gebracht voor hetgeen Europa zou kunnen doen. Vanzelfsprekend deel ik, mijnheer Needle, uw mening dat grote aandacht moet worden geschonken aan de gezondheid, maar in tegenstelling tot vele voorgaande sprekers, vind ik niet dat dat allemaal op Europees niveau kan gebeuren.
Ik ben van oordeel dat hier de lidstaten een grote verantwoordelijkheid dragen. Er staat ergens in een zinnetje dat men bij een toekomstige verdragsherziening, Europa meer verantwoordelijkheden moet toekennen voor de bescherming van de gezondheid. Ik vind dat alleen de lidstaten deze verantwoordelijkheid kunnen dragen. Als wij de Gemeenschap steeds meer verantwoordelijkheden toekennen, geloof ik niet dat de Gemeenschap met het naar verhouding kleine apparaat van de Commissie in staat zou zijn alles te doen, wat tot nu toe in de lidstaten met veel omvangrijker administratieve middelen mogelijk was. Daarom wil ik op enige punten wijzen die mij niet bevallen.
Ik wil dat nu in de EU dat wordt omgezet wat de Verdragen van Maastricht en Amsterdam voorschrijven. Verder wil ik niet gaan. Ik wil daartoe ook geen oproep doen aan de Commissie. Bovendien geloof ik niet dat wij in staat zijn gelijkheid te bereiken op gezondheidsgebied. Er bestaan zeer uiteenlopende voorstellingen en opvattingen over hoe men bijvoorbeeld kan genezen of therapeutisch kan behandelen. Ik ben blij dat wij die grote verschillen hebben en ook die vrijheid. Volgens het arrest van het Hof van Justitie kan men zich ook in andere landen aan een andere behandeling onderwerpen. Ik wil dit zo houden. Ik wil niet dat alles in Europa wordt gelijkgeschakeld. Ik wil de verantwoordelijkheid veeleer bij de lidstaten laten. Ook vind ik dat niet alle regionale organisaties in staat zijn met de Commissie contact op te nemen. Ik wil hier graag proefprojecten. Men kan weliswaar informatie verschaffen, maar voorlichtingscampagnes liggen al weer wat moeilijker. Wij kunnen geen voorlichtingscampagne opzetten die voor alle lidstaten gelijk is, want gezondheidsbeleid dient ook psychologisch gezien op zeer verschillende wijze uitgevoerd te worden. Daarom ben ik op deze punten een andere mening toegedaan en het zou mij een genoegen doen indien al deze punten die mij niet passen bij de stemming zouden wegvallen. Want dan pas zou ik met het verslag kunnen instemmen.
Applaus

Pailler
Mijnheer de Voorzitter, ik kan mij vinden in het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, daar het daadwerkelijk het belang van de volksgezondheid in Europa onderstreept, alsmede de noodzaak om op alle niveaus over meer middelen te beschikken.
Nu wij over gezondheid spreken, moet ik even terugkomen op de stemming rond het middaguur over het verslag-Hautala betreffende de gezondheidstoestand van vrouwen. Tot mijn verbazing heeft niemand naar deze stemming verwezen. De stemming over punt 11, waarin de legalisering van abortus wordt beperkt, is een echte achteruitgang vergeleken bij een groot aantal nationale wetgevingen. Ik had nooit gedacht een dergelijke achteruitgang voor de vrouw mee te zullen maken en dan nog wel op de dag na 8 maart. Het feit dat dit recht op vrijwillige zwangerschapsonderbreking opnieuw ter discussie wordt gesteld, is het gevolg van die belabberde compromissen waartoe de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten en de Fractie van de Europese Volkspartij zo vaak hun toevlucht nemen. Zij zijn een uiting van politieke lafheid, capitulatie, veronachtzaming van alle gevechten waarmee de vrouw haar recht om over haar eigen lichaam te beschikken, kon versterken. Ook tonen zij aan dat men onverschilligheid staat tegenover de gevechten die indertijd tot allianties hebben geleid die een ereplaats hadden in de politieke strijd van een aantal vrouwen. Ik denk hierbij met name aan Simone Veil ondanks de beledigingen die haar door haar eigen kamp naar het hoofd werden geslingerd.
Wat een onverantwoordelijkheid, wat een politieke armoede! U kunt erop rekenen dat zowel ik als de 54 afgevaardigden die ons amendement hebben gesteund de strijd zullen voortzetten in een nog grotere solidariteit met de vrouwen in onze op dit stuk meest conservatieve landen.

Amadeo
(IT ) Mijnheer de Voorzitter, het Verdrag van Maastricht en vervolgens het Verdrag van Amsterdam hebben de bevoegdheden van het Europees Parlement en de Commissie op het terrein van de volksgezondheid aanzienlijk uitgebreid. Dientengevolge is ook onze verantwoordelijkheid toegenomen, daar wij, als gevolg van de verkregen autonomie, richtlijnen moeten uitvaardigen. We moeten deze rol, die tot voor kort alleen nog maar op ons wensenlijstje stond, met groot verantwoordelijkheidsgevoel vervullen. Op de eerste plaats dienen wij onze houding te veranderen en te trachten oplossingen te vinden voor de problemen van de Europese gezondheidszorg. Aangezien in het verslag van de heer Needle ten minste een poging wordt gedaan aan deze eisen te voldoen, zijn wij verheugd het te kunnen aannemen.
Een van de belangrijkste doelstellingen is de erkenning van de rol van het Europees Parlement bij het vaststellen van richtsnoeren voor en de controle op de begroting in deze sector. Dit is een fundamenteel punt. Dat is het kernpunt van onze poging om te komen tot concrete, uniforme oplossingen voor de Europese burger inzake gezondheid. Voorts is er het probleem van de verbetering van de voorlichting, alsmede de kwestie van het adequaat reageren in geval van bedreiging van de gezondheid. Mijns inziens kunnen wij ons niet beperken tot een paar initiatieven, zoals wij in het verleden hebben gedaan. We dienen noodzakelijkerwijze ook initiatieven te ontplooien op het gebied van voeding, zwaarlijvigheid, hart- en vaatziekten - en niet alleen kanker, AIDS, enzovoorts - en deze te harmoniseren, alsmede tot oplossingen te komen die voor alle landen van de Gemeenschap gelden.
Daarom is het door de heer Cabrol gelanceerde voorstel voor de instelling van een waarnemingscentrum voor de gezondheid in Europa zeer interessant. Dat is ook in het verslag van de heer Needle in goede aarde gevallen. Met name wordt gesproken over de aanstelling van een verantwoordelijke voor het gezondheidswezen met standplaats Brussel. Ook dat zou een stap zijn in de goede richting en ongetwijfeld leiden tot een nieuwe kijk op dit probleem.
Er zijn echter nog meer problemen. Een daarvan hangt nauw samen met de openstelling voor de landen van Oost-Europa, waar de ontwikkeling van de wetenschap en de mogelijkheid te voldoen aan de gezondheidseisen, ongetwijfeld in een veel minder ver gevorderd stadium verkeren dan in de landen van West-Europa. Dit probleem moet absoluut worden aangepakt. Het lijdt immers geen twijfel dat wij nooit tot een fundamentele harmonisatie zullen komen, zolang wij situaties van ongelijkheid creëren.
Ter afsluiting wil ik slechts opmerken dat, aangezien wij op weg zijn naar het Europees decennium voor de gezondheid, van 2000 tot 2010, het onderhavige verslag-Needle, waar wij onze steun aan geven, hopelijk zal uitmonden in een hernieuwde, concrete en sterke belangstelling voor de volksgezondheid.

Virgin
Mijnheer de Voorzitter, het staat buiten kijf dat het volksgezondheidsbeleid voor het grootste deel een nationale aangelegenheid is. Dit blijkt trouwens ook uit het uitstekende verslag-Needle. Toch zijn er natuurlijk gebieden waar samenwerking binnen de EU voordelen biedt. Het is bijvoorbeeld zinvol de risicoanalyses betreffende de invloed van chemische stoffen op de gezondheid tussen de lidstaten te verdelen om dubbel werk te vermijden. Ook de verspreiding van waardevolle informatie is het meest efficiënt als het gemeenschappelijk gebeurt.
In het verslag worden de beste werkwijze en standaardmethoden in de gezondheidszorg beschreven. Dit is volgens mij een belangrijke taak voor de Commissie. In het bedrijfsleven is de beste werkwijze de zogenaamde benchmarking , een belangrijk element om een onderneming beter te doen functioneren. Het zou ook waardevol kunnen zijn om binnen de EU ervaringen uit te wisselen over bijvoorbeeld het verschil tussen een politiek geleid systeem en een systeem dat door de patiënten geleid wordt, over de concurrentiepositie van privé-ziekenzorg ten opzichte van openbare ziekenzorg en over de invloed die de concurrentie tussen verschillende systemen op de ziekenzorg heeft. Ik ben ervan overtuigd dat hierover reeds gegevens verzameld zijn, maar ze zijn nog niet verwerkt en zijn nog niet beschikbaar voor de lidstaten. Wanneer deze informatie op de juiste manier aangewend wordt, kan ze de gezondheidszorg verbeteren en goedkoper maken. Vooral in Zweden zou een dergelijke inspanning ongelooflijk waardevol zijn.
In het verslag is ook sprake van het landbouwbeleid en de BSE-crisis. Ik vind dat de steun aan de tabaksector een ernstig probleem is. Tabak maakt immers jaarlijks honderden slachtoffers. Het is dan ook niet logisch dat de tabakproductie 1 miljard ecu per jaar aan steun krijgt. We moeten deze steun afschaffen en de middelen van het landbouwbeleid naar het regionaal beleid overhevelen. Op die manier zal het gemakkelijker zijn om steun toe te kennen aan alternatieve teelten.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, als vertegenwoordiger van mijn collega, die eigenlijk bevoegd is maar dit debat tot zijn betreuren niet kan bijwonen, betuig ik mijn dank voor het goede verslag van de heer Needle.
Tijdens het debat is ook duidelijk geworden, waarmee wij ons werk moeten beginnen. Wanneer zelfs in dit Parlement nog onduidelijkheid bestaat over het zwaartepunt van de Europese activiteiten op gezondheidsgebied, moeten wij natuurlijk ook eerst nog eens goed nagaan wat wij precies kunnen doen om bestaande zwakke punten in de Unie op gezondheidsgebied te bestrijden. Ik geloof dat wij hier heel veel kunnen doen.
Natuurlijk gaat het er niet om een nieuwe administratie in te voeren en dus, naast de diverse organisaties die wij op nationaal of regionaal niveau al hebben, nog een nieuw Europese organisatie op gezondheidsgebied op te zetten. Hier kan ik mevrouw Schleicher geruststellen. Dat is niet onze bedoeling. Toch moet ook worden gezegd dat het standpunt van enige afgevaardigden, volgens welke het volstaat de kredieten te verhogen en de middelen dienovereenkomstig te gebruiken om greep te krijgen op het probleem, naar mijn mening evenmin de juiste methode is.
Op gezondheidsgebied kan men niet van het simpelweg uittrekken van meer middelen meer effect verwachten. Wij moeten inzien dat het systeem niet meer zo functioneert als het eigenlijk zou moeten functioneren. Het is niet doeltreffend genoeg. Daarom hecht de Commissie er grote waarde aan dat wij eerst eens beginnen met het verzamelen van informatie en aldus, zoals de heer Virgin zojuist heeft gezegd, een soort benchmarking tussen de diverse stelsels maken en daarna nagaan wie de beste oplossingen heeft, die dan wellicht aan anderen kunnen worden aanbevolen.
Alleen al het vergaren van informatie over bijvoorbeeld het gebruik van medicijnen zou een aanzienlijke bijdrage kunnen zijn tot kostenvermindering en efficiëntere behandelingen. De ervaringen die de afzonderlijke klinieken of behandelende artsen opdoen, worden vandaag de dag niet op Europees niveau bijeengebracht en ter beschikking gesteld. Dat is op zichzelf al een nadeel voor het onderzoek, maar het betekent een nog groter nadeel voor de praktijk, want patiënten kunnen beduidend beter worden behandeld, indien men over algemene kennis beschikt die dan aan de afzonderlijke patiënt kan worden aangepast. Hier valt dus heel veel te doen. De lidstaten kunnen dat natuurlijk ook op hun eigen niveau doen, maar een algemene samenvatting verschaft ons inderdaad een Europese meerwaarde. Overigens hoeven wij hierover nauwelijks te discussiëren. Het Verdrag van Amsterdam heeft nu eenmaal de Europese Unie deze taak opgelegd, en mevrouw Schleicher geeft ook toe dat concurrentie tussen de gezondheidsstelsels, dus de vrijheid om medische diensten aan te bieden op de interne markt, zeer behulpzaam kan zijn. Ik vind daarom de arresten van het Europese Hof van Justitie op dit gebied zeer nuttig.
Wij mogen evenmin een ander punt over het hoofd zien. Ook daar beschikken wij over ervaringen van met name de VS, waar men veel meer let op de betrokkenheid van de patiënt of mogelijke patiënt bij de opzet van de gezondheidszorg. Waar dat gebeurt, bijvoorbeeld op het gebied van vrij verkrijgbare medicijnen, de zogenaamde OTC (over de toonbank) producten, vinden wij een duidelijk gestegen gezondheidsbesef van de particulier. Kortom, hoe meer men de mensen betrekt bij de beslissingen en hoe meer men van henzelf beslissingen verlangt, des te zekerder kan men zijn van de groei van het gezondheidsbesef. Want dat is stellig een van de problemen. U hebt waarschijnlijk evenals ik de arresten gevolgd in Amerika tegen de sigarettenindustrie. Het is niet aan ons hierover een juridisch oordeel te vellen, maar als iemand beweert - en daarop zijn klacht fundeert - dat hij niet voldoende werd geïnformeerd over de gevolgen van het roken, moet men zich toch op zijn minst gaan afvragen of die persoon eigenlijk wel in onze maatschappij heeft geleefd. Waarschuwingen bestaan nu al twintig jaar, niet alleen op verpakkingen maar overal. Hier moet men niet iets gaan doen wat erg gevaarlijk zou zijn, namelijk de particulier vrijspreken van de verantwoordelijkheid voor zijn eigen hoogst persoonlijke gezondheid. Je kunt hem niet van de wieg tot het graf verzorgen, begeleiden, behandelen en hem precies vertellen wat hij moet doen. Dat zou stellig de levensduur verkorten en niet verlengen.
Wij willen daarom een actieve betrokkenheid van de burger, vooral van de zieke burger, van de patiënt. Daarom ben ik het helemaal eens met de heer Pradier dat wij meer dan ooit moeten samenwerken met patiëntenverenigingen, of het nu om verenigingen voor een bepaalde ziekte gaat, of om verenigingen die bepaalde belangen van patiënten behartigen. Dat is eigenlijk het uitgangspunt waarvoor wij hier hebben gekozen en ik ben verheugd dat dat juist is begrepen. Natuurlijk zal ik mijn collega die hier bevoegd is, verslag uitbrengen en ook doorgeven wat u over de vorming van een nieuw directoraat-generaal hebt gezegd. Wanneer het Parlement in zijn wijsheid dit ook volgt en ons de dienovereenkomstige posten toekent, kunnen wij alles doen. Wij zijn het trouwens ook eens met de uitspraak van de heer Virgin dat het volkomen onzinnig is aan de ene kant geld uit te geven voor preventiemaatregelen voor de gezondheid, vooral voor de voorlichting over het risico van roken, en aan de andere kant de tabaksteelt te subsidiëren. Wij zijn het met uw oordeel geheel eens. Helaas heeft tijdens de laatste stemming de meerderheid van dit Parlement deze subsidies goedgekeurd. Aangezien wij gelukkig in een democratie leven, moet u dus de hand in eigen boezem steken.

Needle
Commissaris, voor u verdwijnt, wil ik nog zeggen dat ik blij ben met een groot deel van uw antwoorden. Ik heb echter een specifieke vraag gesteld.
Ik heb met opzet in het verslag niet teveel aandacht besteed aan de maatregelen tegen tabaksgebruik die we zeer binnenkort van de Commissie verwachten, omdat we dachten dat die tegelijk zouden komen. Ik vraag me af of u ons iets kunt vertellen over de vooruitgang bij dat vraagstuk in de Commissie. Dan kunnen wij misschien de praktische maatregelen nemen waar u het over had.

Bangemann
Mijn excuses voor het niet beantwoorden van uw vraag. Ik haastte mij naar de uitgang, niet om uw vraag niet te hoeven beantwoorden, maar omdat het volgende punt op de agenda over bananen gaat, en ik niets meer over het onderwerp bananen wil horen.
Ik heb zojuist vernomen dat over het ontwerp momenteel overleg wordt gepleegd tussen de diensten. Dat betekent dat er binnen een paar weken een beslissing zal worden genomen door de Commissie en het voorstel vervolgens naar u zal gaan.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Bananen
De Voorzitter
Aan de orde is de mededeling van de Commissie over het handelsconflict tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika over bananen.

Brittan, Sir Leon
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, sinds de laatste keer dat ik over dit onderwerp heb gesproken, op 10 februari van dit jaar, hebben zich een aantal nieuwe ontwikkelingen voorgedaan. Op 15 februari besprak de Algemene Raad van de Wereldhandelsorganisatie het verzoek van de EG om de uitvaardiging van een dwingende interpretatie, op grond waarvan een lid bij ontstentenis van een WHO-uitspraak over de conformiteit van de maatregelen waarover een kracht werd ingediend, geen vergunning kan krijgen voor opschorting van concessies. De meeste WHO-leden die het woord namen, waren het eens met ons standpunt terzake en verwierpen eenzijdige maatregelen. Maar omdat de andere leden weinig voelde voor stemming hierover, kozen wij voor een conclusie van de voorzitter waarin de overheersende gevoelens in de Algemene Raad werden vastgelegd.
Op 2 maart lukte het ons een panel ingesteld te krijgen dat zich zal buigen over afdeling 301 van de wetgeving van de Verenigde Staten. Zoals u weet vormt deze wetgeving de interne rechtsgrondslag voor de eenzijdige dreigementen en acties van de Verenigde Staten in de bananenzaak. Het panel zal binnenkort beginnen met zijn werkzaamheden. Ook hebben de arbiters die benoemd werden om te onderzoeken of het door de VS aangegeven concessieniveau van 520 miljoen dollar equivalent is aan neutralisering dan wel benadeling, op 2 maart een eerste beslissing voorgelegd. In deze beslissing wordt heel duidelijk gesteld wat wij al de hele tijd hebben gezegd, namelijk dat de arbiters niet in staat zijn om welk concessieniveau dan ook in te stellen, zonder dat onderzoek werd verricht naar de conformiteit van het herziene bananenstelsel met de WHO-regels. Dit principieel punt is uiterst belangrijk.
De arbiters bepaalden ook dat de termijn van 60 dagen vanaf het einde van de redelijke periode voor amendering van het stelsel, waarvan de VS hadden gezegd dat dit het doorslaggevende element was, in feite helemaal geen beslissende factor is. Daarmee hebben de Verenigde Staten geen excuus meer om zich te beroepen op hun recht om sancties in te stellen na afloop van die termijn van 60 dagen. Tenslotte hebben de arbiters ook nog heel duidelijk aangegeven dat de Amerikaanse inschatting van de schade verminderd zal moeten worden met tenminste het bedrag aan indirecte schade dat zij ten onrechte hebben geclaimd, hetgeen hoe dan ook de totale schade al met de helft zou moeten terugbrengen. De arbiters hebben verzocht om meer informatie van de Europese Unie en de Verenigde Staten vóór 15 maart en de definitieve uitspraak wordt kort daarna verwacht.
Ondanks deze eerste uitspraak besloten de VS op 3 maart om vanaf die dag sancties in te stellen ten bedrage van meer dan 500 miljoen dollar aan Europese invoer. Deze sancties hebben de vorm gekregen van inhouding van liquidatie en onderwerping van invoer aan een bijkomende verplichting met terugwerkende kracht voor de betaling van 100 % douanerechten. Het gaat hier niet slechts om een tijdelijke maatregel om de belangen van de Verenigde Staten te beschermen. Het eigenlijke doel en effect is om alle invoer van de betrokken producten onmiddellijk stil te leggen. De Verenigde Staten hebben dat ook toegegeven. Uit informatie van de Europese industrie blijkt dat het inderdaad zo lijkt te zijn gegaan. Deze maatregel druist lijnrecht in tegen de WHO-regels die expliciet de opschorting van concessies verbieden als de arbitrageprocedure nog loopt.
De Commissie heeft onmiddellijk gereageerd door nog diezelfde dag de Verenigde Staten te verzoeken om overleg over een urgente geschillenregeling. Dat geeft ons de mogelijkheid om te vragen om instelling van een tweede panel over deze kwestie na 20 dagen. De Commissie verzocht eveneens om een speciale bijeenkomst van de Algemene Raad. Die vond plaats op 8 maart. De houding van de Verenigde Staten werd krachtig bekritiseerd door de meeste WHO-leden. We hebben met de lidstaten afgesproken dat onze reactie conform de WHO-regels moet zijn en dat het standpunt van de Europese Unie moet zijn. Het ligt niet in onze bedoeling om in navolging van de Amerikaanse houding zelf ook eenzijdige en illegale maatregelen te nemen. De WHO-procedures zullen onvermijdelijk uitmonden in een veroordeling van het huidige gedrag van de Verenigde Staten.
Ondertussen zullen de op verzoek van Ecuador en de EG ingestelde panels, inzake de WHO-conformiteit van het herziene bananenstelsel, op 12 april met een uitspraak komen. Parallel daaraan zijn wij nog steeds bereid onze gesprekken met de Verenigde Staten voort te zetten over de inhoudelijke kant van het bananenstelsel. Met het oog op het verkrijgen van inzicht in het Amerikaanse standpunt en de mogelijkheid het probleem op te lossen heeft de Commissie, op verzoek van de lidstaten, informele gesprekken met Washington aangeknoopt. We hebben echter de Verenigde Staten zonder meer duidelijk gemaakt dat elk voorstel voor het oplossen van het geschil rekening moet houden met de rechten en het economisch welzijn van de ACS-landen. We hebben niet onderhandeld, maar we bestuderen de Amerikaanse positie.
Afrondend kan ik u zeggen dat onze aanpak uit twee delen bestaat. Ten eerste zullen wij ons krachtig verzetten tegen eenzijdige maatregelen van Amerikaanse kant en alle stappen ondernemen die ons ter beschikking staan binnen het WHO-stelsel om ervoor te zorgen dat een dergelijke handelwijze wordt veroordeeld, en dat de acties die voortvloeien uit die veroordeling ook daadwerkelijk, indien nodig, zullen worden uitgevoerd. Ten tweede is het belangrijk te benadrukken dat we er binnenkort via het WHO-geschillenregelingssysteem achter zullen komen of ons huidige gewijzigde bananenstelsel al dan niet voldoet aan de WHO-regels. Mocht dat niet het geval zijn, dan zullen wij eerst thuis weer orde op zaken moeten stellen. Dit geschil mag niet blijven aanslepen en we zullen er tot het uiterste naar blijven streven om het op te lossen. Maar Europa zal niet met de armen over elkaar blijven toezien hoe de wereldwijd geldende handelsregels met voeten worden getreden.

Mann, Erika
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, commissaris Brittan, dit is al de tweede keer dit jaar dat het Europees Parlement zich bezighoudt met het vraagstuk van de bananen in het kader van de lopende transatlantische handelsbesprekingen. Commissaris Brittan, u hebt de geschiedenis helder uit de doeken gedaan. De besprekingen krijgen een steeds scherpere toon en beginnen op een handelsoorlog te lijken. De twist wordt hoe langer hoe belachelijker en zet de geloofwaardigheid op het spel van de WHO en al haar procedures.
Per 1 januari 1999 heeft de Europese Unie een nieuwe marktordening voor bananen in werking laten treden. Dat gebeurde nadat de WHO de oude verordening als niet conform met de WHO had gekenmerkt. De VS betwisten echter ook de conformiteit van de nieuwe, gecorrigeerde verordening. Dat is hun goed recht. Maar het is niet hun goed recht om unilaterale handelssancties in de vorm van strafheffingen op te leggen aan de bedrijven van hun transatlantische partners. Dat is in ieder opzicht strijdig met de geest van de Wereldhandelsorganisatie en dus een inbreuk op de regels van de WHO, met name op de artikelen 1, 2 en 22. De Verenigde Staten plaatsen zich daarmede buiten de multilaterale rechtsorde. Vóór de afronding van de arbitrageprocedure mogen geen sancties worden opgelegd.
Mijn fractie steunt het onderhandelingsstandpunt van de Commissie. Wij steunen de verklaring van de Commissie dat wij niet van onze kant tot eenzijdige maatregelen zullen overgaan en in overeenstemming willen blijven met de WHO-procedures. Toch is het ons inziens zinvol al onze opties open te houden.
Ik wil vanuit deze plaats een beroep doen op onze collega's in het Amerikaanse congres en de senaat. Het transatlantisch partnerschap en in bijzonder het economisch partnerschap waarmee wij allen hebben ingestemd, moet vooral tijdens een crisis standhouden en zich waarmaken.
Wij hebben alle begrip voor de nationale belangen. Wij hebben ook alle begrip voor de Amerikaanse pogingen om hun handelstekort goed te maken, maar daarvoor mogen de toch al kwetsbare regels van de WHO niet op het spel worden gezet. Goed beschouwd is het je reinste ironie dat deze week de parlementaire delegatie van de Europese Unie en die van de Verenigde Staten hun eerste videovergadering willen houden om over een sterkere politieke coördinatie en de organisatie van de transatlantische dialoog te praten.
Ik geloof dat wij samen moeten nagaan hoe wij een gemeenschappelijke wereldorganisatie kunnen versterken en kunnen voorkomen dat deze door nationale belangen eenzijdig op het spel wordt gezet.
Applaus

Kittelmann
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik ben het eens met hetgeen mevrouw Mann namens de socialistische fractie heeft verklaard. Ook de Europese Volkspartij stelt vast dat de VS de regels van de WHO hebben geschonden. Daarmee is nog niet gezegd dat wij weten hoe het nu verder moet. De spelregels van de Amerikaanse politiek zijn ons bekend. De regering van de VS voelt zich onder druk gezet door het congres en, zoals ook in het geval van de Helms-Burton wet, heeft zij geen oog meer voor rechtmatigheid en internationaal recht. Zij zoekt enkel naar interne verlichting en zo moet de afkondiging van eenzijdige sancties ook worden gezien.
Wij doen er goed aan niet te vergeten - ook wanneer wij in het tweede deel gelijk zouden krijgen - dat het panel en de WHO ons wat het belangrijkste vraagstuk betreft, waarschijnlijk slechts gedeeltelijk gelijk zal geven. Zo ligt het nu eenmaal in het internationaal volkenrecht en daarom wil ik namens de Europese Volkspartij de Commissie de raad geven alles te doen om - zoals Sir Leon officieel heeft gezegd - in gesprekken met regeringskringen van de VS alles in het werk te stellen om het conflict bij te leggen en het niet op een WHO-uitspraak aan te laten komen. Wij zullen namelijk in de komende jaren nog ongelooflijk veel twistpunten met de VS hebben.
Als wij hier aan het langste eind willen trekken, zullen wij elders, waar misschien compromissen mogelijk zijn, juist aan het kortste eind trekken. Wij wilden de WHO en hebben die gezamenlijk bevorderd. Daarom mogen wij deze niet als speelbal gebruiken in een belangenconflict met de VS.

Moorhouse
Mijnheer de Voorzitter, de ruzie tussen de VS en de EU gaat bijzonder diep. Het gaat niet meer uitsluitend om bananen, maar om een mogelijke aantasting van de handel tussen de VS en de EU op veel grotere schaal. Het zou zelfs de toekomst van de WHO kunnen bedreigen en de weegschaal kunnen doen doorslaan naar protectionisme, ten nadele van vrijhandel.
Zoals ik al schreef in mijn brief naar de Financial Times vandaag, is het een bijzonder ongelukkige zaak dat de politieke leiders van de Europese Unie, de Britse premier Blair incluis, helaas niet hebben willen luisteren naar de vele alarmsignalen en niet reeds in een veel eerder stadium deze kwestie met Amerika doortastend hebben aangepakt. Daarom en om talrijke andere redenen steunen wij de ontwerpresolutie.

Novo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, dit Parlement riep de Verenigde Staten in februari op de geldende internationale regels te respecteren en niet eenzijdig en op onwettige wijze douanerechten te heffen die de toegang van Europese producten tot de Amerikaanse markt onmogelijk zouden maken.
Het Europees Parlement wees er toen ook op dat de Europese Unie zich diende voor te bereiden op een reactie tegen dit besluit. Ondanks deze oproepen voeren de Amerikanen nu toch hun dreigementen uit. De Commissie mag deze situatie niet aanvaarden en moet reageren tegen deze regelrechte provocatie, die ik als ?imperialistisch" zou willen omschrijven. De Commissie moet alle onderhandelingen voor een transatlantisch economisch partnerschap stopzetten. Ze moet opnieuw een klacht indienen tegen de Helms-Burton- en D'Amato-wetgeving, zoals dit Parlement overigens bepleit heeft en ze moet tevens de toegang van Amerikaanse producten tot de Europese markten verhinderen.
Mijnheer de commissaris, het is duidelijk dat de Amerikanen een oplossing via onderhandelingen afwijzen. Wij moeten dan ook handelen in plaats van verder te gaan in een richting die klaarblijkelijk niet geëerbiedigd wordt. De Commissie dient tevens te bevestigen dat zij het Gemeenschapsrecht vastberaden zal verdedigen en haar verplichtingen tegenover de ACS-landen en de communautaire bananenproducenten zal nakomen. De Commissie moet de Verenigde Staten er ook op wijzen dat zij geen aantasting van het sociaal beleid, het werkgelegenheidsbeleid, de volksgezondheid en het milieu van de Europese Unie duldt.
Tenslotte moeten de Commissie en alle lidstaten, zonder enige uitzondering, de Verenigde Staten erop wijzen dat de tactiek van ?verdeel en heers" weliswaar eeuwenoud, maar de Europeanen niet onbekend is en bijgevolg in de Europese Unie geen zoden aan de dijk zal zetten.

Van Bladel
Mijnheer de Voorzitter, de banaan is het symbool geworden van een dreigend, verder escalerend handelsconflict dat in feite al zes jaar op een laag niveau voortsuddert. Toegenomen concurrentie op wereldschaal dwingt de deelnemers een heldere en duidelijke positie in te nemen. De Verenigde Staten gaan echter met een handelsboycot over de grens van die duidelijke positie en over de grens van de transatlantische relatie. De boycot is juridisch onjuist zolang het WHO-panel zich nog niet heeft uitgesproken en politiek onacceptabel juist na het afsluiten van het economisch partnerschap. Deze compromisloze houding ondergraaft de autoriteit en de regels van de WHO, legt een zware hypotheek op de nieuwe ronde, de zogeheten millenniumronde die in december in Seattle begint, en zal niet in het minst - als alles doorgaat - vooral Britse exporteurs benadelen. Nogmaals, Voorzitter, geen van de partijen, allerminst de bananenproducenten in het Caribisch gebied, hebben iets te winnen bij een handelsoorlog.
Commissaris Brittan heeft een uiterst belangrijke rol gespeeld bij het debat over de vrije wereldhandel. De Financial Times schrijft vandaag dat wellicht uw zwanenzang - want die komt op een dag bij uw aftreden - wel eens over de banaan zou kunnen gaan. Dat gun ik u niet, want u hebt zich de afgelopen jaren breed ingezet voor alle handelszaken. Daarom, commissaris, aan u de vraag: hoe nu verder? Blijven we wachten op de uitslag van het WHO-panel? Gaan Washington en Brussel aan tafel of gaat de EU met gelijke munt betalen? En zo ja, met welke munt?

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, uitgerekend voor bananen leven de VS zich nu uit in een massieve afbraak van de WHO. Enkel en alleen omdat Bill Clinton najaar 1998 het US-Congres heeft beloofd dat vanaf 3 maart strafheffingen worden opgelegd, worden de statuten van de WHO met voeten getreden. Na het bananenconflict zal het echter gewoon doorgaan: in mei begint men dan met het verbod op hormonenvlees en vervolgens is het de beurt van genetisch gemanipuleerde levensmiddelen.
De VS hebben deze veldtocht voor vrijhandel reeds lang geleden aangekondigd en massief op touw gezet. Daarbij lappen zij de gezondheid van mens en milieu aan hun laars. Een beroep op het gezonde verstand van de tegenstanders, is waarschijnlijk onvoldoende. Het gaat erom duidelijk te maken dat de VS geldende rechtsregels met voeten treden. Met zo'n tegenpartij mag men niet meer voorzichtig onderhandelen, want juist daardoor zult u, Sir Leon Brittan, de geloofwaardigheid van de WHO nog verder ondermijnen. De strijd moet in de WHO worden beslecht en tot dat moment moeten alle andere besprekingen met de VS blijven rusten. Ik denk hierbij vooral aan het TEP en de voorbereidingen voor de millennium round .
Ik ben waarachtig geen protectionist, maar verzoek u na te denken over beslissende stappen waarmee wij de bedrijven van de Europese Unie kunnen beschermen, want zo kan het natuurlijk niet verder. Als men er niet in slaagt dit conflict bij te leggen, zal de WHO naar ik vrees over een bananenschil uitglijden.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, hoe is het nu toch mogelijk dat het machtigste land ter wereld zo diep heeft kunnen zinken, tot een dergelijke immorele houding. Maar we hebben nu uit de pers vernomen dat - als het klopt wat daar staat - beide politieke partijen in Amerika belangrijke donaties ontvangen van de drie grote bananenondernemingen. Dat maakt de situatie nog erger.
Wij vragen ons waarachtig af waarom ze zo inhalig zijn, aangezien ze kennelijk 40 % van de EU-bananenmarkt in handen hebben, tegenover 9 % van het Caribisch gebied. Ze lijken de derde wereld te willen afschrijven. Ik ben blij dat commissaris Brittan de ACS-landen noemde. Waarvoor hebben we al die jaren in Lomé gezeten? Wij hebben al sinds jaar en dag die afspraak over toegang tot onze markten. Vanwaar dit plotselinge protest? Het is een bijzonder raadselachtige kwestie.
Ik vertegenwoordig Moray, waar zich een grote kasjmierfabriek bevindt. Samen met andere fabrieken in het grensgebied, een kwetsbare zone, verliezen zij momenteel orders voor een bedrag van 1 miljoen pond. Commissaris Brittan zou daarvan op de hoogte moeten zijn. Het is mij vrijdag ter ore gekomen. Zelfs al voordat iets besloten is, worden er al orders geannuleerd en verliezen mensen hun baan. En dan zit ik ook nog met theebeschuit. Ik denk dan ook dat in elk geval in het noorden van Schotland elke aanspraak op speciale betrekkingen met enig hoongelach zal worden ontvangen.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Commissie verzoeken om bij deze bananenstrijd niet de belangen uit het oog te verliezen van de Europese burgers, en wel van de burgers uit alle gebieden van de Gemeenschap. De marktordening bananen heeft voor de mensen en dus voor de consumenten in bijvoorbeeld Oostenrijk mogelijkerwijs tweeërlei negatieve gevolgen. Om te beginnen zijn na de toetreding tot de Europese Unie de prijzen voor bananen drastisch gestegen. In een land met een landklimaat treft dat vooral de zogenaamde ?kleine man" die in de winter voor zijn vers fruit sterk afhankelijk is van bananen.
Ik begrijp best dat dat vandaag niet het punt is. Maar indien door eventuele douanerechten op Europese producten de uitvoer naar de VS, onze belangrijkste overzeese markt, terug zou lopen, kan dat tot faillissementen en massieve ontslagen leiden. Met het oog op de dramatische situatie op de Europese arbeidsmarkt moet de Commissie dus op dit punt, nu het niet gaat om hormonenvlees en gezondheidsoverwegingen, eerder een pragmatisch standpunt innemen, om een escalatie van de strijd te voorkomen.

Vecchi
(IT ) Mijnheer de Voorzitter, wat de Europese Unie in deze fase van de "bananenoorlog" te doen staat, is uiterst gecompliceerd. Zij moet namelijk de gerechtvaardigde belangen van de Unie en die van haar ACS-partners verdedigen en tegelijkertijd een handelsoorlog vermijden, waarin over en weer represaillemaatregelen worden getroffen met alle negatieve gevolgen van dien voor de politieke, economische en commerciële belangen van de Europese landen.
De juiste plaats om dit geschil te beslechten, is uiteraard de Wereldhandelsorganisatie. Van de WHO is immers de veroordeling uitgegaan van de voorgaande voorschriften voor bananenimport en -handel in de Unie. Op grond van de besluiten van het bananenpanel van de WHO heeft de Unie haar spelregels gewijzigd. Thans moet er van de WHO, die door de Verenigde Staten opnieuw is aangesproken op grond van de nieuwe Europese voorschriften, een krachtdadige en duidelijke veroordeling komen van de illegale en unilaterale besluiten van de Amerikaanse regering.
De Verenigde Staten zijn in feite bezig een ware handelsoorlog te ontketenen die grote schade dreigt aan te richten aan niet alleen de vitale sectoren van de communautaire export, en met name de Italiaanse export, maar ook de transatlantische betrekkingen in het algemeen.
Ofschoon de commerciële belangen van de Verenigde Staten en van de Europese Unie inderdaad uiteenlopen en de tegenstellingen in de toekomst waarschijnlijk steeds scherper zullen worden, blijft het absoluut onacceptabel dat de Unie toegeeft en de besluiten van de WHO respecteert, ook wanneer die duidelijk naar partijdigheid rieken, zoals in het geval van de bananen, terwijl de Verenigde Staten ze overtreden zodra dat ook maar enigszins in hun kraam te pas komt.
Deze situatie bevestigt onze overtuiging dat in de nieuwe wereld van de mondialisering de belangen van de Europese en die van talloze ontwikkelingslanden, met name ACS-landen, vaak in dezelfde richting gaan.
De Unie moet dan ook op zowel bilateraal als multilateraal niveau en in de internationale organisaties actie ondernemen om te komen tot een gezamenlijke aanpak met de minder bedeelde landen, om te beginnen met de ACS-landen. Dan kunnen wij de uitdagingen waarvoor wij ons geplaatst zien, krachtiger tegemoet kunnen treden.

Elles
Mijnheer de Voorzitter, het is verbazingwekkend dat we hier worden geconfronteerd met een geschil over een product waarvan noch de EU, noch de VS een belangrijke producent is. De snijdende opmerkingen zijn aan de orde van de dag. Je krijgt het cynische gevoel dat in de Verenigde Staten de mate van intensiteit van hun commentaar wellicht afhangt van de mate waarin er wordt gelobbyd door, zoals een spreker opmerkte, de drie ondernemingen die meer dan 80 % van de wereldbananenmarkt in handen hebben.
Ik ben blij met de stappen die de commissaris tot nog toe namens ons heeft gezet, voor met name de behartiging van onze Europese belangen in het kader van de WHO en met zijn inspanningen voor een eerlijke oplossing ook voor de ACS-producenten.
Er stond vandaag een commentaar in The Times dat de situatie volgens mij goed samenvat: "Rechtvaardigheid, eerlijkheid, een wederzijds gevoel van verantwoordelijkheid voor de wereld zouden zwaarder moeten wegen dan logge regelgeving. Chiquita en consorten hebben dat laatste gaatje in de Europese markt helemaal niet wanhopig hard nodig. De Caribische producenten wel. Misschien dat de grote producenten "s nachts tevreden kunnen gaan slapen, nadat ze overdag hun verachtelijke zaak hebben bevochten, maar datzelfde zou niet mogen gelden voor verantwoordelijke wereldleiders" .
Om die reden zou er nu dan ook, rekening houdend met het feit dat de EU en de VS de leiders zijn van de wereldeconomie, een initiatief moeten worden ontplooid op het niveau van het Voorzitterschap: overleg tussen het hoofd van het Europees voorzitterschap en president Clinton om er voor te zorgen dat de correcte WHO-procedures worden gevolgd en om de hoog oplopende politieke ruzie enigszins te sussen, omdat de consequenties daarvan wel eens heel gevaarlijk zou kunnen worden.
Tenslotte denk ik dat we uit dit alles een les kunnen leren voor ons transatlantisch partnerschap op langere termijn. We kunnen elke dialoog die we willen organiseren. We kunnen allerlei economische partnerschappen afspreken, maar als wij de politieke gemeenschappen niet achter een ruime partnerschapsovereenkomst tussen de EU en de VS krijgen - zodat wij politici niet meer via videoconferenties met elkaar hoeven te praten maar een echte diepgaande dialoog kunnen aangaan tussen beide zijden van de Atlantische Oceaan - zal er geen verbetering komen in de situatie. Daarom wil ik graag een dringend beroep doen op het Duits Voorzitterschap om het noodzakelijke initiatief te nemen tijdens de topbijeenkomst in Bonn in juni tussen de EU en de VS.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, dit banale dossier is in feite een western: ?Once upon a time in Western Europe" . De Verenigde Staten - met een ?colt" 301 aan de heup - en de heer Brittan lopen naar elkaar toe, terwijl de laatste zijn handen achter zijn rug houdt en over het recht babbelt. In dat opzicht is het bananendossier kenmerkend voor de verborgen waarheid van Europa.
Europa: eenheid maakt macht, ook al geven we al drie jaar lang toe. Europa betekent samenwerking met Afrika: we laten Kameroen en Ivoorkust in de steek. ?Europa" staat voor ultraperifere regio's: we laten Kreta, Madeira, de Canarische Eilanden, Guadeloupe en Martinique aan hun lot over. Europa is de sociale unie: we laten de arbeiders van de bananenplantages - die 10 euro per uur krijgen - vallen voor de slaven van de multinationals, die 2 euro per uur ontvangen. Europa is de markt, de vrijhandel en de heer Brittan een symbool hiervan: we accepteren het in sectie 301 vastgestelde Amerikaanse protectionisme, de douanerechten van 100 %. ?Europa" staat voor recht, de superioriteit van het Europese recht: we schikken ons naar het recht van Genève.
Slechts twee multinationals, twee ondernemingen - Chiquita en Dole - brengen de Europese Commissie, de Raad van Ministers, de Europese Unie op hun knieën. Daarom moet er een ander Europa komen. Ook wij moeten een sectie 301 aannemen. De unanimiteit moet in ere worden hersteld en onze handelsbelangen moeten niet worden behartigd door de Europese Commissie, want alleen daar waar sprake is van soevereiniteit is er tevens sprake van vrijheid en superioriteit.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik een kleine correctie aanbrengen op hetgeen mijn goede vriend Elles heeft gezegd. Ik ben het in grote lijnen met hem eens. Hij zegt echter dat noch de Verenigde Staten noch de Europese Unie grote bananenproducenten zijn (major producers of banana ). Ook in een Amerikaanse reclamecampagne op CNN wordt dit zo gezegd.
Ik weet niet of dit wat betreft de Verenigde Staten juist is. Europa is echter wel een belangrijke bananenproducent. Binnen de Europese Unie, te weten in de streek van Spanje waar ik vandaan kom, op Madeira, in Griekenland, op Martinique en Guadeloupe wordt ongeveer een miljoen ton geproduceerd. Dat is a major producer of banana . Voor het overige ben ik het met de heer Elles eens. Ook kan ik volledig instemmen met hetgeen mevrouw Mann heeft gezegd.
Op het ogenblik zijn wij in een juridisch gevecht gewikkeld. Als er sprake is van een juridisch conflict, als een land als de Verenigde Staten onrechtmatig handelt, rest de Gemeenschap uitsluitend de mogelijkheid haar standpunt in rechte te verdedigen.
Gevaarlijk vind ik het standpunt dat door de Europese Volkspartij via haar woordvoerder Kittelmann wordt verdedigd en dat inhoudt dat wij met de Verenigde Staten om de tafel moeten gaan zitten. Dat is hetzelfde als wanneer iemand mijn portefeuille afpakt en ik later met die persoon om de tafel ga zitten. Als iemand mijn portefeuille pikt, ga ik naar de politie en ga ik niet met de dief om de tafel zitten.
Het is duidelijk dat de Verenigde Staten de regels van de Wereldhandelsorganisatie hebben geschonden. Het enige wat ons te doen staat, is wat de Commissie op dit moment ook al doet, namelijk de juridische weg bewandelen. Ik attendeer de commissaris op een aantal verklaringen uit de Financial Times . Het is mogelijk dat deze niet juist zijn, maar de heer Abbott, ambassadeur van de Europese Unie voor de Wereldhandelsorganisatie, zou gezegd hebben dat "they will find probably something out of line " en daaraan toevoegt dat "I don't expect the answer to be zero because this is a political process as well " . Wij zijn nu niet in een politiek, maar in een juridisch proces gewikkeld. Als de Wereldhandelsorganisatie tot een bepaalde oplossing heeft besloten, dan kunnen wij om de tafel gaan zitten. Ik heb de Commissie gevraagd haar vertegenwoordiger te adviseren heel voorzichtig te zijn met wat hij doet want elke verklaring kan later tegen ons worden gebruikt.

Burenstam Linder
Mijnheer de Voorzitter, crises ontwikkelen hun eigen dynamiek en hun eigen nefast nationalisme, ook in het geval van een handelsoorlog. De ervaring heeft ons geleerd dat een dergelijke situatie gemakkelijk escaleert en beide partners schaadt.
Het is belangrijk de verplichtingen binnen de WHO te respecteren. Rule of law , zelfs internationaal, komt iedereen ten goede. Het is belangrijk dat wij ons tijdens onderhandelingen en bij het nemen van maatregelen aan de WHO-verplichtingen houden. Het sterkt de positie van de EU en ik stel tevreden vast dat dit ook het standpunt van de Commissie is.
In het huidig stadium verdient de VS kritiek, maar ook de EU moet haar eigen standpunten met een kritisch oog bekijken om tot een constructief vergelijk te kunnen komen. Het WHO-panel zal de maatregelen van de EU na de vorige uitspraak waarschijnlijk ontoereikend achten. Om die reden moeten wij ons wat terughoudender opstellen.
De steun aan ex-kolonies via bijzondere handelsregimes is een vorm van protectionisme en leidt tot discriminatie. Het Amerikaans standpunt op dit gebied is begrijpelijk. Bovendien denken bepaalde EU-lidstaten er net zo over. Handel is beter dan bijstand , luidt het. Ja, maar alleen vrije handel is beter dan bijstand. We moeten andere manieren vinden om de ACS-landen te steunen dan protectionisme. Bijstand is beter dan handelsbelemmering - en beter dan handelsoorlog.
Enkele ondernemingen worden nu door de Amerikaanse represaillemaatregelen getroffen. Dit is zeer jammer en moeilijk te begrijpen, vooral wanneer het ondernemingen betreft in landen zoals Zweden die niet verantwoordelijk zijn voor deze bananenoorlog.
Ik hoop dat er binnen de WHO snel een oplossing wordt gevonden. Ik wil nog eens onderstrepen dat het zeer belangrijk is dat de EU haar standpunten kracht bijzet door zich aan de WHO-verplichtingen te houden in afwachting van de uitspraak van het panel.

Smith
Mijnheer de Voorzitter, vanwege dit geschil en de invloed daarvan op de kasjmierindustrie, lopen de gemoederen in Schotland hoog op. Mensen voelen zich gekwetst en zijn verbijsterd over het feit dat zij worden betrokken bij een geschil waar ze zelf geen schuld aan hebben, maar dat belangrijke delen van hun economie dreigt te ruïneren. De gemoederen zijn dermate verhit dat een belangrijke Schotse krant, The Sunday Mail , een campagne heeft georganiseerd voor het boycotten van Chiquitabananen, en daar is een enorme reactie op gekomen. En dat valt ook te begrijpen.
Ook in dit Parlement zijn we kwaad en verbijsterd over de kleinzielige wraakgierigheid van de Verenigde Staten. Dus weg met die fluwelen handschoenen. Weg met onze o zo omzichtige aanpak van Helms-Burton. Laten we hier een WHO-panel voor instellen. U krijgt volledige steun van dit Parlement voor uw aanval op de extraterritorialiteit van sectie 301, een herbevestiging van onze solidariteit met de traditionele ACS-leveranciers van de EU, een ondubbelzinnige waarschuwing aan het adres van de Verenigde Staten over wat er hier precies op het spel staat: óf we bouwen voort aan een geordend stelsel voor de wereldhandel, óf we verzinken in chaos.
Wie kan nog vertrouwen hebben in de WHO en haar geschillenregelingsprocedure, met name in de ontwikkelingslanden? Zij zien dat hun essentiële belangen worden geofferd op het altaar van de vrijhandel en de vrijhandel niets anders is dan een platform voor de imperialistische ambities van de bedrijfskartels in de Verenigde Staten.
Applaus

Mendonça
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik vertegenwoordig hier een land met ultraperifere gebieden die bananen produceren en mijns inziens kan en moet ik hier dan ook uiting geven aan de afkeer die onder een groot deel van de bevolking in deze gebieden leeft over de regelmatige, lange bananenconflicten.
Het gaat meestal niet om de omvang van de bananenteelt in deze gebieden of landen, maar om het belang van deze teelt voor de economie, het sociale bestel en het milieu van deze regio's of landen. Wij mogen dan ook niet alleen kijken naar de omvang van de teelt en de geproduceerde hoeveelheden, maar moeten ook oog hebben voor onze bevolking, voor de bevolking van onze Europese Unie en onze ultraperifere gebieden, voor wat gebeurt met de kleine of grote hoeveelheden bananen die daar geproduceerd worden.
De Europese Unie heeft de ACS-landen een belofte gedaan en moet deze verbintenis nakomen. Er zijn al vele concessies aan de Wereldhandelsorganisatie gedaan. Wat is de bedoeling? Men wil de Europese Unie overspoelen met bananen die geproduceerd worden in landen met lage lonen, zodat bijna - het mag gezegd worden - oneerlijke concurrentie ontstaat. Waarde collega's, de Commissie moet op haar standpunt blijven en moet zich vastberaden blijven opstellen tegen de houding van de Verenigde Staten die hier het gevolg van is, tegen deze onbillijke houding. De Commissie moet de belangen van de kleine en arme regio's, die onze Europese Unie nog altijd telt, blijven verdedigen.

Kinnock, Glenys
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, aangezien de WHO de oproep van de VS voor sancties heeft doorverwezen naar de arbitrageprocedure en een panel is ingesteld om te bepalen of het voorgestelde nieuwe EU-stelsel in feite illegaal is, zou ik, evenals mijn collega's, u willen vragen of u het Europees Parlement kunt verzekeren dat de Commissie niet zal buigen voor illegale druk van de Verenigde Staten. Dit is in feite chantage en manipulatie van de geschillenregelingsprocedure van de Wereldhandelsorganisatie.
Met deze chantage wil men de Europese Unie dwingen haar verplichtingen ten aanzien van onze traditionele leveranciers te herroepen, ten voordele van de belangen van een onderneming met zeer goede connecties, namelijk Chiquita. Bent u bereid om, ondanks die druk voet bij stuk te houden en, evenals ik, toe te geven dat in het verleden ondernemingen zoals de United Fruits Company Costa Rica en Honduras gekocht hebben? Wij kunnen wel degelijk stellen dat de bananenbaronnen in de Verenigde Staten gewoon bezig zijn de Verenigde Staten op te kopen en gunsten kopen van de mensen in Capitol Hill in Washington.

Brittan, Sir Leon
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag eerst zeggen hoezeer ik de ruime steun waardeer die het Parlement heeft gegeven aan het standpunt van de Europese Unie en van met name de Commissie. Die steun waarderen wij en daarmee steekt u ons een hart onder de riem. Afgezien van uw steun hebben wij ook de steun gekregen van de internationale gemeenschap die wordt vertegenwoordigd door de leden van de WHO bij het overleg in Genève. Ik kan alle betrokkenen verzekeren dat ik hun gevoel van verontwaardiging deel, zoals die bijvoorbeeld werd verwoord door de heer Smith en mevrouw Kinnock. Ook ik ben verontwaardigd over het feit dat onschuldige mensen, zowel in Europa als in de bananen producerende landen van de ACS, worden gegijzeld in een strijd waar ze geen enkele verantwoordelijkheid voor dragen.
Ik kan u verzekeren dat wij, de Europese Unie, actie zullen ondernemen tegen de Verenigde Staten en reeds actie hebben ondernomen tegen de Verenigde Staten. Wij doen dat echter in overeenstemming met de regels van de WHO. In het overleg over deze kwestie met de Verenigde Staten zullen wij - zoals ik niet nagelaten heb op te merken in mijn openingstoespraak - boven alles de klemtoon leggen op onze verplichtingen jegens de ACS-landen, maar ook jegens de bananenproducenten van de Europese Unie. Het klopt inderdaad dat de betrokken ondernemingen nu al zo'n 70 % of meer van de markt in handen hebben. Er is dus geen sprake van uitsluiting van de Europese markt, in welk opzicht dan ook.
Het klopt eveneens, zoals de heer Medina Ortega terecht opmerkte, dat we op dit moment verwikkeld zijn in een juridisch en niet uitsluitend politiek proces. Wij zullen ons aan de wet houden, zodra er een besluit is genomen en we zullen degenen veroordelen die, zoals de Verenigde Staten, de wet breken nog voordat er een besluit is genomen. Wij zullen hen echter niet alleen veroordelen. We zullen ze aanklagen bij de WHO -zoals wij trouwens al gedaan hebben - en de consequenties van die actie dragen.
Tenslotte wil ik nog het volgende opmerken. Er is gesproken over een handelsoorlog. Wij zijn niet met een handelsoorlog begonnen en we willen ook geen handelsoorlog, maar we zullen wel alles doen wat we mogen doen op basis van de WHO-regels. Er is vandaag ook veel gezegd over de invloed van deze kwestie op onze transatlantische betrekkingen in het algemeen. Ik zou daarop inhakend zowel tegen dit Parlement als tegen onze Amerikaanse vrienden willen zeggen dat er één vlieger is die niet opgaat: dat de Verenigde Staten actie ondernemen in flagrante schending van de regels van de WHO en dan ook nog menen dat iets dergelijks geen invloed zou hebben op onze betrekkingen in het algemeen, hoe belangrijk die ook mogen zijn. Ik meen te mogen zeggen dat ikzelf keihard heb gewerkt aan niet alleen het onderhoud, maar ook de ontwikkeling van die betrekkingen. Goede betrekkingen zijn in het belang van Europa, in het belang van de Verenigde Staten en in het belang van heel de wereld. Maar om goede betrekkingen te verkrijgen, op een manier die ook effectief is en om te voorkomen dat het werk van allen die hebben gestreefd naar verbetering van die relaties, teniet wordt gedaan, moeten de Verenigde Staten hun aandeel leveren. Zij moeten afzien van unilaterale acties en zich voegen naar de regels van de Wereldhandelsorganisatie. Dat is het beroep dat ik op hen heb gedaan en dat was niet zomaar een loos beroep. We hebben dat gedaan met de steun van dit Parlement en met de vastberaden wil van de Europese Unie om haar legitieme belangen te verdedigen.
Een van de sprekers verwees naar een artikel in de pers waarin wordt geopperd dat bananen wellicht mijn nemesis zijn. Iedereen zal op een bepaald moment zijn of haar nemesis ontmoeten. Het grijpt mensen aan en het overvalt hen op de meest onverwachte momenten en bij de meest onverwachte onderwerpen. Ik ben niet bang voor een bananennemesis, omdat ik weet dat het beleid dat wij met uw steun volgen, volstrekt strookt met de wereldhandelsprincipes en is afgestemd op het vastberaden opbouwen van onze betrekkingen met de Verenigde Staten, maar daarvoor moet dan wel een solide basis bestaan, een basis van wederzijds respect en gelijkheid van beide zijden van de Atlantische Oceaan. Op die basis kunnen we onze nemesis omzeilen. Laten we echter ook beseffen dat als wij onze nemesis op die manier kunnen omzeilen, wijze raad voor ons paraat ligt. Het is dan onze taak er voor te zorgen dat die wijze raad ook de overhand krijgt.

De Voorzitter
Dank u, commissaris, wij staan achter u.
Ik heb acht ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 11.00 uur plaats.

Eigen middelen van de EU
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0105/99) van mevrouw Haug, namens de Begrotingscommissie over de noodzaak tot wijziging en herziening van het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie.
Eerst volgt een opmerking van de heer Fabre-Aubrespy voor een motie van orde.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, bij de opening van het debat over het verslag-Haug wil ik een prealabele kwestie aan de orde stellen en verzoeken dit verslag als niet-ontvankelijk te verklaren. De redenen hiervoor hebben zowel betrekking op de inhoud van het verslag als op de procedure volgens welke het in de Begrotingscommissie is uitgewerkt.
Wat de inhoud betreft, bevat dit verslag allereerst een bepaling die gemakshalve cofinanciering van de landbouwuitgaven wordt genoemd, terwijl de landbouwuitgaven uit hoofde van het Verdrag verplichte uitgaven zijn en er dus geen sprake kan zijn van een over de begroting van de Europese Unie en die van de lidstaten gespreide financiering. Dit punt wordt uiteengezet in een minderheidsstandpunt van een van mijn collega's, van de heer Bourlanges.
Het verslag in kwestie is overigens niet voor advies aan de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling voorgelegd, hoewel deze commissie natuurlijk bevoegd is om zich over een dergelijke kwestie uit te spreken.
Vervolgens is er een ander procedureel probleem. Artikel 150 van het Reglement is niet nageleefd, aangezien men hier met compromisamendementen heeft gewerkt. Daar werkt men vaak mee in de Begrotingscommissie, maar dan had de rapporteur een nieuw ontwerp moeten voorleggen, waarvoor dan een nieuwe termijn voor indiening van amendementen zou moeten zijn vastgesteld.
Dat zijn de twee redenen waarom ik uit hoofde van artikel 128 een prealabele kwestie aan de orde stel en u vriendelijk verzoek dit voorstel in stemming te brengen.

De Voorzitter
Mijnheer Fabre-Aubrespy, u wilt dat over voorstel wordt gestemd. Dan geef ik het woord aan een spreker voor en een spreker tegen.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, ik wil nog iets toevoegen aan de argumenten van de heer Fabre-Aubrespy. Het verslag-Haug is niet in het Frans beschikbaar. Gaat u maar naar de documentendistributie! U zult er geen Franse versie vinden. Via de computer kan men een niet-officiële versie krijgen, maar het verslag is niet beschikbaar in het Frans.

Müller
Mijnheer de Voorzitter, ik wil tegen het voorstel spreken. De heer Fabre-Aubrespy voerde als argument aan dat cofinanciering is uitgesloten, omdat het daarbij gaat om verplichte uitgaven. Dat argument wordt naar mijn mening echter niet gedekt door het EG-Verdrag. Het vraagstuk van de verplichte uitgaven heeft daar niets te maken en daarom is dit wel degelijk een legitiem besluit. Ik verzoek ik dan ook dit voorstel te verwerpen en het verslag-Haug nu te behandelen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens is het heel normaal en zelfs noodzakelijk dat in het Europees Parlement wordt gesproken over de toekomst. Wij moeten gewoon de bakens uitzetten en aangeven waar wij in de toekomst naar toe willen. Daartoe dient dit debat.

De Voorzitter
Ik breng het voorstel van de heer Fabre-Aubrespy in stemming.
Het voorstel wordt verworpen

Haug
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, deze week gaan wij de bakens uitzetten voor de Europese Unie. Dat is zo klaar als een klontje, ook al heeft de heer Fabre-Aubrespy met een paar collega's zojuist geprobeerd daar een stokje voor te steken. Behalve de structuurfondsen en het gemeenschappelijk landbouwbeleid moet ook de financiering van de Gemeenschap aan een grondige herziening worden onderworpen. Terecht heeft voorzitter Santer erop gewezen dat de financiële hervorming een van de hoofdpijlers van Agenda 2000 is.
Als Parlement hebben wij, wat het onder het interinstitutioneel akkoord vallend gebied betreft, met de vaststelling van onze beginselen al enkele belangrijke prioriteiten aangegeven. De financiële hervorming zal echter nooit volstaan als niet tegelijkertijd wordt gesleuteld aan de ontvangsten. Interinstitutioneel akkoord en herziening van eigen middelen zijn twee zijden van dezelfde medaille. Met de bestaande financieringsstructuur kan niet meer in de groeiende behoeften worden voorzien. Wij hebben meer flexibiliteit, meer transparantie en meer onafhankelijkheid nodig in de Europese financiën.
Het huidige stelsel is te sterk afhankelijk van uiterst ingewikkeld berekende financieringsbronnen, die bovendien in feite nog altijd het karakter hebben van bijdragen van de lidstaten. De tekortkomingen en het duidelijk gebrek aan evenwicht in de lastenverdeling over de meest welvarende lidstaten moeten in deze hervorming worden opgeheven. De Begrotingscommissie stelt daarom een trapsgewijze hervorming van de eigen middelen voor.
Gisteravond hebben wij hierover gestemd en zijn in hoofdzaak tot de volgende resultaten gekomen. Ten eerste moet de ontvangstengrondslag van de Europese begroting worden vereenvoudigd en verduidelijkt en onderworpen worden aan een sterkere democratische controle. Wij willen de eigen middelen op grond van de BTW en het BNP vervangen door een uniform, nieuw en eenvoudiger BNP-stelsel. Iets dergelijks zou tevens bijdragen tot het opheffen van de onevenwichtigheden tussen de lidstaten bij de financiering van de begroting.
Ten tweede moet de financiering van de Europese begroting in beginsel voor alle lidstaten volgens dezelfde regels geschieden. Dat houdt in dat bestaande correctiemechanismen moeten aflopen en geen nieuwe correctiemechanismen of zelfs kortingen mogen worden toegestaan. In de praktijk betekent dit dat de Britse rebate geleidelijk moet worden afgebouwd en uiterlijk bij toetreding van de nieuwe lidstaten afgeschaft moet zijn. Deze korting werd destijds toegestaan als compensatie voor een te gering aandeel in het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Maar destijds was het aandeel van de landbouw aan de begroting meer dan 70 %, dus belangrijk hoger dan nu. Ook bij de financiering van de structuurfondsen of de kosten van de uitbreiding zijn kortingen in strijd met het systeem en vallen op geen enkele wijze te rechtvaardigen.
Ten derde wil ik benadrukken dat opheffing van de economische verschillen en bevordering van de solidariteit tussen de lidstaten twee belangrijke pijlers zijn van het Verdrag en de Europese integratie. Deze belangrijke doelstellingen kunnen echter niet worden verwezenlijkt met de uitgavenkant van de begroting. Zolang wij met de uitgaven werken, krijgen wij steeds weer regelingen die de begroting alleen maar ingewikkeld en ondoorzichtig maken. Voor de solidariteit tussen de lidstaten beschikken wij over beleidsvormen die uitdrukkelijk voor dit doel in het leven zijn geroepen, zoals bijvoorbeeld het structuurbeleid. Bij de vormgeving van de begroting moet men ons inziens uitgaan van het beginsel van horizontale rechtvaardigheid en verticale solidariteit.
Ten vierde is in de financiering van de begroting in de loop van de tijd het evenwicht steeds verder zoek geraakt. Dit gebrek aan evenwicht is inmiddels een aanzienlijke rem geworden voor de ontwikkeling van de Europese Unie. Een blik op de discussies destijds in de Raad maakt dit volkomen duidelijk. Er zullen altijd nettobetalers en netto-ontvangers blijven, dat zal niemand ontkennen. Een al te groot gebrek aan evenwicht en een onrechtvaardige lastenverdeling moeten echter worden voorkomen, want anders zetten wij in de ogen van de burgers de legitimatie van de Unie op het spel.
Het ligt voor de hand dat het opheffen van een dergelijk gebrek aan evenwicht alleen mogelijk is indien de met bijna 50 % grootste uitgavenpost op de begroting - de landbouw - niet buiten schot blijft. Een regeling die ook de landbouw omvat is des te belangrijker, daar het gebrek aan evenwicht zich juist op dit gebied het sterkste voordoet. Daarom is, zoals de Begrotingscommissie gisterenavond heeft geconcludeerd, toekomstige cofinanciering van het landbouwbeleid een zinvolle en verstandige oplossing.
In dit verband wil ik nogmaals benadrukken dat cofinanciering geen renationalisatie is, integendeel. Cofinanciering betekent veeleer dat de lidstaten sterker en ook beter bij de vorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid worden betrokken, hetgeen dus leidt tot meer integratie. Het komt per slot van rekening in niemand op om het communautaire karakter van ons structuurbeleid te ontkennen. Een dergelijke maatregel mag echter voor niemand een te zware belasting betekenen. Ik zou mij dan ook kunnen voorstellen dat bij omschakeling naar cofinanciering voor economisch zwakkere lidstaten wellicht kan worden voorzien in een gedifferentieerd, lees kleiner cofinancieringspercentage.
Ik wil nog opmerken dat de aanzienlijke meningsverschillen in de Raad natuurlijk ook een weerslag hebben gehad op de besprekingen van ons verslag en op het Parlement in zijn geheel. Omdat cofinanciering een zo omstreden vraagstuk was, heb ik in de Begrotingscommissie een compromisvoorstel ingediend. Volgens dit compromis moeten de landbouwuitgaven ieder jaar met een bepaald percentage worden verlaagd en moet een deel van de aldus verkregen middelen worden besteed aan structuurmaatregelen ten behoeve van het platteland. Dit compromis heeft echter geen meerderheid kunnen krijgen, hetgeen mede te wijten was aan degenen die cofinanciering absoluut van de hand wijzen. Aangezien echter een oplossing zonder landbouw zin- en uitzichtloos is, is de oorspronkelijke eis van cofinanciering opnieuw op tafel gelegd en dienovereenkomstig goedgekeurd, nadat natuurlijk eerst het compromisvoorstel was verworpen.
Met het opheffen van een ongelijke lastenverdeling doen wij niets anders dan de voorwaarden creëren voor een toekomstig levensvatbare begroting. Als wij echter de financiële onafhankelijkheid van de Europese Unie willen waarborgen, moeten wij haar financiering op lange termijn grondvesten op nieuwe eigen middelen, die geen bijdragen van de lidstaten zijn. Dergelijke ontvangsten kunnen in de eerste plaats uit belastingen worden verkregen. Als eerste stap in deze richting dienen de lidstaten af te spreken dat zij bepaalde belastingheffingen gedeeltelijk overdragen aan de begroting van de Unie. Wel moeten wij hier benadrukken dat dergelijke nieuwe eigen middelen geen aanvulsel zijn op de bestaande middelen, maar een vervanging daarvan en geen extra belastingdruk voor de Europese belastingbetalers betekenen.
Volgens mij moet de financiering van de Unie worden aangepast aan de eisen van de nieuwe communautaire taken. Dat is het doel. Na de voltooiing van de Economische en Monetaire Unie hebben wij een kwalitatief hoger niveau bereikt in de communautarisering. De staatshuishoudingen van de lidstaten zijn op een bijzondere wijze met elkaar verstrengeld. Daarom kunnen de begrotingen van de lidstaten en de Europese begroting niet meer los van elkaar worden gezien. De stabiliteit van onze gemeenschappelijke munt en de ontwikkelingsmogelijkheden van onze onderling verbonden staatshuishoudingen zijn op lange termijn afhankelijk van een in economisch opzicht, capabele Europese begroting.
Met de stemming over dit verslag beslissen wij tegelijk over onze eigen handelingsbekwaamheid. Wachten wij eerst op de besluiten van de Raad of zijn wij in staat een eigen politieke zienswijze te ontwikkelen? Wanneer wij op donderdag dit verslag aannemen en onze eisen dan tijdens de onderhandelingen over het nieuwe interinstitutionele akkoord aan de Raad kunnen voorleggen, hebben wij een belangrijke bijdrage geleverd aan de hervorming van de Europese Unie. Steunt u ons op deze weg. Laten wij gezamenlijk hiermee van start gaan.
Applaus

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, ik houd best van revoluties, maar hetgeen ons wordt voorgesteld is echt volstrekt het tegenovergestelde daarvan. Ik spreek namens de Commissie institutionele zaken.
De Commissie institutionele zaken streefde in deze kwestie twee dingen na. In de eerste plaats wilden wij een antwoord op de vraag of de eigen middelen in de toekomst nationale bijdragen moeten zijn, ofwel middelen die door de deelnemers aan het economisch verkeer worden opgebracht, dat wil dus zeggen belastingen. De antwoorden uit het verslag van mevrouw Haug - die overigens bijzonder belangrijk werk heeft verricht waarmee ik haar complimenteer, ook al deel ik haar conclusies niet - zijn erg tegenstrijdig. In eerste instantie wordt ons namelijk verteld dat het de bedoeling is de nationale bijdragen af te schaffen en in tweede instantie wordt ons voorgesteld de nationale bijdrage uit het BNP te verhogen en hiervan het belangrijkste middel van de begroting van de Unie te maken. Wie dat begrijpt, mag het zeggen.
In de tweede plaats streefde de Commissie institutionele zaken ernaar het statuut van de cofinanciering te verduidelijken. Gaat het hier om door de lidstaten op vrijwillige wijze en naar eigen goeddunken verleende steun ter bekostiging van een aantal communautaire uitgaven? Als dit het geval is, krijgen we te maken met een systeem waarbij de eenheid van de gemeenschappelijke landbouwmarkt opnieuw ter discussie wordt gesteld. We gaan in dat geval over op een systeem van renationalisering en concurrentieverstoring. Iedere lidstaat zou zijn landbouw dan naar believen kunnen steunen. Als het hier echter gaat om een aan de lidstaten opgelegde, verplichte cofinanciering, hebben we te maken met een nieuwe bron van eigen middelen - hetgeen overigens de rechtvaardiging is voor de opneming van dit plan in het verslag van mevrouw Haug - en overschrijden we derhalve het in artikel 201 vastgesteld wettelijk kader van het Verdrag.
Ofwel werken wij met het eigen-middelensysteem, hetgeen betekent dat het kader daarvoor met eenparigheid van stemmen moet worden aangenomen en door de nationale parlementen moet worden geratificeerd, ofwel ruilen we dit kader in voor dat van artikel 43, hetgeen echter zou betekenen dat wij de wet overschrijden. Mevrouw, het belangrijkste voorstel in uw verslag is in strijd met het Verdrag!
Applaus

Valdivielso de Cué
Mijnheer de Voorzitter, ondanks het toenemende belang van het "bruto nationaal product" , wil ik een analyse maken van de bijdragen aan de begroting van de Europese Unie vanuit de optiek van het Europa van de burgers. Uitgaande van de inspanning per inwoner van iedere lidstaat uitgedrukt in het percentage van zijn inkomen, dragen de inwoners van enkele landen met een lagere levensstandaard een percentage van hun inkomsten aan de begroting van de Unie bij dat hoger is dan het communautair gemiddelde. Op dezelfde manier berekend ligt de bijdrage aan de communautaire begroting van bijvoorbeeld een Italiaanse of Engelse burger daarentegen duidelijk onder dat gemiddelde.
In de mededeling van de Europese Commissie worden drie actielijnen aangegeven om het probleem van de onevenwichtigheden in de begrotingsbijdragen op te lossen. Wij moeten echter niet vergeten dat die instelling beschuldigd is van partijdigheid bij het formuleren van deze voorstellen, omdat zij slechts de belangen van enkele nettobetalers lijkt te verdedigen.
In ieder geval is duidelijk dat de mededeling van de Commissie ruimte voor andere oplossingen laat. Vanuit het oogpunt van rechtvaardigheid bekeken is een van de meest vindingrijke oplossingen de verlening van compensatie aan landen wier saldo afwijkt van hetgeen zij op grond van hun bruto nationaal product en hun relatieve rijkdom per inwoner zouden moeten betalen. Het negatieve saldo wordt dan door de overige landen gezamenlijk gefinancierd, met uitzondering van de cohesielanden.
Als wij hiervoor kiezen, kan de cohesie binnen de Unie behouden blijven en kunnen wij komen tot een rechtvaardiger onderlinge verdeling van de financiële inspanning die nodig is om dat cohesieniveau te behouden.
In tegenstelling tot de rapporteur van dit verslag - die ik feliciteer met het werk dat zij hierin heeft gestoken - ben ik van mening dat wij moeten kiezen voor rechtvaardigheid, het equitas -principe, dat nog uit de begintijd van het Romeinse recht stamt.

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste zou ik mevrouw Haug willen feliciteren met haar verslag, niet alleen omdat ze van onze fractie is, maar omdat ze zich heeft gewaagd aan de mission impossible om te proberen de instemming van het Europees Parlement te krijgen met de toekomstige financiering van de Europese Unie. Ik weet zeker dat, als we gaan stemmen, u zult zien wat voor onmogelijke positie dat was. En toch heeft zij er met al haar werk voor gezorgd dat we nu iets dichter bij een standpunt zijn dat alle fracties kunnen ondersteunen.
Haar oorspronkelijke ontwerptekst leidde tot 241 amendementen. Dat laat zien hoe groot de betrokkenheid was. Het feit dat er 241 amendementen waren ingediend, gaf wel aanleiding tot enige bezorgdheid in de Begrotingscommissie. Het laatste wat we wilden, was het Parlement over zo veel amendementen laten stemmen. Daarom hebben we de rapporteur gevraagd om naar zo veel mogelijk compromis-amendementen te streven. En dat is precies wat ze heeft gedaan. Daarna heeft ze een herziene ontwerptekst samengesteld, waarmee de socialistische fractie een akkoord heeft proberen te bewerkstelligen. Met de manier waarop ze de meeste belangen in aanmerking heeft genomen, heeft ze zo ongeveer alle nationaliteiten tevreden gesteld, op één na - mijn eigen. Dat is een hele prestatie.
Ik zou echter niet de waarheid spreken, als ik zou zeggen dat we unaniem waren in onze steun voor het definitieve verslag waarover we gisteravond in de commissie hebben gestemd. Als ik een Griek of een Ier was en het BBP van mijn land zou worden getroffen door amendement 141 over de cofinanciering van de landbouw, dan zou ik niet voor dat amendement willen stemmen. Anderen vinden dat amendement 141 juist van ganser harte ondersteund moet worden, omdat het de nettobijdrage van hun lidstaat zou verlagen. Als ik een Duitser of een Nederlander was, zou ik de nieuwe paragraaf 13 van harte ondersteunen.
Veertien van de vijftien delegaties binnen de socialistische fractie willen af van de Britse korting en zullen instemmen met de paragrafen die daarover gaan. Als ik voor de Britten zou spreken, zou ik steekhoudende argumenten aanvoeren waarom de Britse korting redelijk en terecht is, maar ik spreek niet namens de Britten en daarom kan ik zoiets niet zeggen.
Waar mijn fractie het in ieder geval wel mee eens kan zijn, is dat er verandering moet komen in de status quo. Die heeft zich noch op systematische wijze, noch volgens een Europese strategie, noch volgens een concrete toekomstplanning ontwikkeld. Eerder is hij tot stand gekomen als reactie op gebeurtenissen in bepaalde perioden. Ik zal u een paar voorbeelden geven. De oorspronkelijke, traditionele eigen middelen waren de enige echte Europese eigen middelen. Tegelijkertijd nemen die enige echte eigen middelen van Europa snel in belang af. Toch zijn die goede oude traditionele eigen middelen de oorzaak van grote controleproblemen en angst voor fraude.
En hoe zit het met de BTW en de eigen middelen op basis van het BNP? Ik ben u bijna tien jaar lid van de Begrotingscommissie en ik zou ik alle collega's - behalve de heer Samland en de heer Colom i Naval - willen uitdagen om uit te leggen hoe de formule voor de BTW en de BNP-middelen werkt, dat wil zeggen hoe de bijdragen van de lidstaten worden berekend. Probeer het maar eens aan het publiek uit te leggen. Maar ook indien men erin zou slagen dit uit te leggen, vraag ik mij nog af of zoiets begrijpelijk is? Zo is de situatie nu. We hebben een systeem van eigen middelen dat extreem complex en ondoorzichtig is. Wat dit Parlement wil, is gewoon een duidelijk en begrijpelijk systeem. Dankzij het verslag van mevrouw Haug ligt overeenstemming daarover nu binnen handbereik. Ik hoop dat we aan het einde van de stemming een duidelijk en kernachtig standpunt hebben en het grootste deel van mijn fractie zal dat ondersteunen.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde.
Aan het eind van de ochtend heeft de Voorzitter zonder formele stemming de vergadering gevraagd om instemming met een wijziging van de agenda voor vanmiddag, om de heer Leon Brittan in staat te stellen bij het debat aanwezig te zijn. Het is nu tijd voor het vragenuur. Deze wijziging verstoort echter op een volstrekt onaanvaardbare wijze het evenwicht tussen de politieke fracties bij dit debat. We hebben namelijk zojuist acht minuten geluisterd naar de rapporteur, mevrouw Haug, een socialiste, en vervolgens vijf minuten naar de heer Terry Wynn, eveneens een socialist. Dit betekent dat het debat over een dermate belangrijk verslag voor de Europese financiën wordt uitgesteld tot de nachtvergadering en de andere politieke fracties niet voor 21.00 uur het woord kunnen voeren. Daarom verzoek ik u dringend ervoor te zorgen dat ten minste een spreker van elke fractie het woord kan voeren en de tijd voor het vragenuur wordt aangepast. Anders zullen de in de perszaal aanwezige journalisten leden van een enkele fractie 13 minuten hebben horen spreken - vijf, in feite, maar de rapporteur is lid van dezelfde politieke partij - en niemand van de andere fracties.
Gelet op de grote betekenis van dit verslag en op de stemming van donderdag die met drie minderheidsstandpunten en met hoofdelijke stemmingen over met name de landbouwkwesties, veel belangstelling zal krijgen, zou ik het ten zeerste betreuren als deze Vergadering met het vragenuur begint zonder dat ten een spreker per fractie het woord heeft kunnen voeren.
Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u de collega's te raadplegen, want het lijkt mij dat de fracties de gelegenheid moeten krijgen zich in het onderhavige geval uit te spreken, net zoals u zojuist heeft laten stemmen over de prealabele kwestie en de mogelijke terugverwijzing van het verslag.

De Voorzitter
Mijnheer Giansily, u heeft gelijk wanneer u zegt dat een wijziging van de agenda altijd voor enorme problemen zorgt. Dat is vaak heel moeilijk voor de leden, de commissarissen en de pers. Ik hoop dat u begrijpt dat, wanneer het vragenuur om 17.30 uur aanvangt, het voor mij als voorzitter moeilijk is daar iets aan te veranderen. Indien u aandringt op een stemming hierover, dan kan dit natuurlijk. Ik zou echter liever een stemming willen vermijden en nu met het vragenuur beginnen. Ik vind het anderzijds wel belangrijk dat het publiek en de pers op de hoogte zijn van de scheefgetrokken situatie die is ontstaan doordat alleen leden van een bepaalde fractie het woord hebben gevoerd. Ik vind dat u op dat punt gelijk heeft. Toch wil ik erop dat ook de heer Bourlanges het woord gevoerd heeft, evenals de heer Valdivielso. Mijnheer Giansily, staat u erop dat we hierover stemmen?

Giansily
Ja, mijnheer de Voorzitter, ik wil dat hierover wordt gestemd.

Müller
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde alleen maar een compromis voorstellen. Ik geloof dat er nog zeven fracties ontbreken, met enkele minuten spreektijd. Misschien kan een compromis worden gevonden. We hoeven toch niet de hele lijst van sprekers af te werken.

De Voorzitter
Voor zover ik mijnheer Giansily begrepen heb, wil hij dat de vertegenwoordigers van die zeven fracties nog vóór het vragenuur aan het woord komen.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, een spreker per fractie, alstublieft.

Colom i Naval
Mijnheer de Voorzitter, ik heb nog een aanvullende opmerking. Toen er naar de mening van de Vergadering werd gevraagd over het tijdstip waarop de verklaring van de Commissie met betrekking tot de bananen moest plaatsvinden, werd niet gezegd dat het debat over de eigen middelen hierdoor zou worden onderbroken. Ik ben een van de gedupeerden, want nu kan ik vanavond pas het woord voeren. Ik vind het politiek onaanvaardbaar dat niet alle fracties tenminste één keer het woord kunnen voeren voordat het debat wordt onderbroken.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen voorstellen dat wij het debat in de plenaire vergadering onmiddellijk na het vragenuur voortzetten.

De Voorzitter
Ik breng het verzoek van de heer Giansily om de woordvoerders van de fracties vóór het vragenuur het woord te geven in stemming.
Het verzoek wordt ingewilligd

Bardong
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de Commissie begrotingscontrole heeft zich aan de hand van diverse uitspraken van het Hof van Justitie herhaaldelijk over het stelsel van eigen middelen gebogen. Mevrouw Haug heeft nu voor de Begrotingscommissie een buitengewone hoeveelheid werk verzet, maar de vloed van amendementen die in de commissie op tafel kwam, heeft, helaas zou ik zeggen, de zaak niet duidelijker of overtuigender gemaakt.
Ik wil principieel vaststellen dat zolang men zich alleen maar bekommert om een billijke verdeling van de eigen middelen over de lidstaten, men steeds weer op tegenstrijdige economische en budgettaire belangen zal stuiten, men steeds weer te klagen zal hebben over een gebrek aan doorzichtigheid in en berekenbaarheid van de ontvangsten en de uitgaven. Pas wanneer overal in Europa de burger als belastingbetaler en zijn bijdrage serieus worden genomen en naar waarde worden geschat, kan men aan deze strijd een eind maken. Daarom betreur ik het ten zeerste dat niet is ingegaan op de wens van onze Commissie begrotingscontrole en de Commissie werd gevraagd om haar standpunt over de mogelijke verpersoonlijking van de bijdragen die het stelsel van eigen middelen voeden.
Wij moeten het beginsel van eigen middelen handhaven, ook wanneer alleen de traditionele eigen middelen - douanerechten en landbouwheffingen - echte eigen middelen zijn. Deze vertonen bovendien al enige jaren een dalende tendens. Zelfs deze eigen middelen worden door de lidstaten als hun bijdrage in rekening gebracht, waarbij zij ook nog eens 10 % terug verlangen voor hun eigen douaneadministratie. Men zou op zijn minst moeten nagaan of op deze 10 % voor douaneadministratie eigenlijk wel aanspraak gemaakt kan worden. Op dit gebied stuiten wij trouwens op allerlei kortingen en ontduikingen van de zijde van de lidstaten.
De eigen middelen uit de BTW krijgen meer en meer het karakter van nationale bijdragen aan de EU-begroting. Hun aandeel wordt scheef getrokken omdat in veel landen het grijze circuit groot is.
De eigen middelen uit het BNP komen nog het meest overeen met bijdragen. Het spijt mij echter dat het vraagstuk van de nettobetaler absoluut niet wordt opgelost. Ik ben voorstander van cofinanciering. Ik ben voorstander van het geleidelijk afschaffen van de Britse korting en ik ben ook voorstander van de speurtocht naar nieuwe eigen middelen.

Brinkhorst
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou mevrouw Haug willen gelukwensen met haar verslag. Het was bijna een mission impossible , maar we moeten een onderscheid maken tussen een aantal zeer controversiële punten en de algemene richting die het Parlement kan aangeven. Het is essentieel dat het Parlement vóór de top van Berlijn duidelijk maakt dat het het concept van juste retour afkeurt, dat het verdere uitzonderingen van de hand wijst, dat het de Britse korting wil herzien en het niet de kant van een algemeen correctiemechanisme op wil. Dat zijn zeer elementaire punten voor de toekomst. Het is ook van belang voor de toekomst dat we naar de mogelijkheid van echte eigen middelen kijken, hoewel dat nog enige tijd kan duren. In dat opzicht is dit een verslag van fundamenteel belang, waar we blij mee moeten zijn.
Uiteraard zijn er bepaalde punten die voor problemen zorgen. Met de kwestie van de cofinanciering zal beslist een grote meerderheid van mijn fractie het eens zijn. Ik zou het willen opnemen tegen de heer Bourlanges, die zegt dat het onwettig is. Dat heeft hij met zoveel worden gezegd. Het is niet onwettig. Het is de herziening van een beleid dat communautair moet blijven. Dat staat vast. De vraag is of we in 1999 nog steeds hetzelfde financieringsbedrag op de communautaire begroting moeten hebben voor een landbouwbeleid dat aan herziening toe is. In die zin heeft het niets met wettigheid te maken. Het gaat om juistheid en herziening.
In het verslag wordt verder duidelijk gesteld dat correcties in de toekomst aan de uitgavenkant moeten plaatsvinden. Ook dat is belangrijk. We weten bijvoorbeeld dat de Spaanse regering in het kader van de herziening suggesties heeft gedaan voor asiel en immigratie. Het kan zijn dat de specifieke formulering correctie behoeft, maar het is juist dat soort correctie dat uiteindelijk, zoals mevrouw Haug zegt, zal zorgen voor een Gemeenschap van solidariteit en rechtvaardigheid.
Tegen die algemene achtergrond is de liberale fractie wel degelijk te spreken over de algemene benadering van de rapporteur, alhoewel wij het niet met alle afzonderlijke punten eens kunnen zijn. Ook is duidelijk dat niet iedereen erop gebrand is de Britse korting stapsgewijze af te schaffen. Dat weten we inmiddels. Maar nogmaals, belangrijk is te beseffen dat een grote meerderheid in Europa geen uitzonderingsposities wil voor welke groep landen of afzonderlijke landen dan ook. Sterker nog, zoals mevrouw Haug terecht opmerkt, moet het ook duidelijk zijn dat tegen de tijd dat de eerste nieuwe groep landen erbij komt, dergelijke speciale regelingen moeten zijn opgeheven. Dat is een zeer positief punt. Het zou nogal onlogisch zijn als één lidstaat niet zou hoeven mee te betalen aan de uitbreiding van de Europese Unie. Dat heeft ook niets te maken met het feit dat er in 1984 een speciale situatie bestond met betrekking tot de landbouw.
Daarom zegt mevrouw Haug terecht dat er in de toekomst meer democratie en meer zeggenschap voor het Parlement moet komen. Collega Colom i Naval zal aanzienlijke steun krijgen voor zijn oproep voor meer flexibiliteit en doorzichtigheid.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor het in stemming brengen van onze voorstellen. U heeft gezien dat ze effect hebben gesorteerd en dat komt omdat het verslag van mevrouw Haug van groot belang is voor de toekomst van onze Vergadering en van de Unie.
In het verslag van mevrouw Haug worden enkele vragen gesteld. Zijn de eigen middelen waarmee het communautair beleid wordt gefinancierd nog passend? Staan ze borg voor financiële autonomie van de Europese Unie? Zullen ze tot slot toereikend zijn voor de financiering van de op til zijnde uitbreiding en de Gemeenschap in staat stellen haar verplichtingen in het kader van de gemeenschappelijke beleidslijnen na te komen?
Dat is dus de problematiek. De rapporteur heeft de juiste vragen gesteld, maar de Begrotingscommissie heeft met haar stemming van gisteren daar de verkeerde antwoorden op gegeven. Ten eerste heeft mevrouw Haug een echte heksenjacht op touw gezet tegen het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Alleen de vaststelling van het aandeel van de landbouwuitgaven aan de communautaire begroting is voor haar al voldoende om te beweren dat dit een van de hoofdoorzaken is van het gebrek aan evenwichtigheid in de begroting.
Zo'n onjuist postulaat mag geenszins worden gesteund. Ook al is het aandeel van de landbouwuitgaven aan de begroting, uitgedrukt in BBP, al 20 jaar constant, toch neemt dit - omdat er steeds meer wordt uitgegeven voor andere beleidslijnen en de financiële kaders zeer streng zijn - van jaar tot jaar af en beloopt momenteel geen 45 % meer van alle uitgaven van de Unie. In 1979, toen deze Vergadering voor het eerst werd gekozen, bedroeg dit aandeel echter nog meer dan 90 %.
Daar zij het aandeel van het GLB in de begroting erg hinderlijk vindt, gaat mevrouw Haug ten tweede zelfs zo ver dat zij een cofinanciering van de landbouwuitgaven via de nationale begrotingen voorstelt, hetgeen zoals de heer Bourlanges zojuist heeft uitgelegd, volstrekt onaanvaardbaar is. In de eerste plaats hebben de landbouwuitgaven een speciaal statuut. Door hun economisch karakter en hun markt ondersteunende functie mogen zij niet worden gelijkgesteld met de niet-verplichte uitgaven en niet worden onderworpen aan de vrije wil van ons Parlement. Zelfs een gedeeltelijke cofinanciering van het GLB via de nationale begrotingen zou onvermijdelijk een vorm van renationalisering van de landbouwuitgaven zijn en de Europese Unie geleidelijk doen afstappen van het integratieconcept van de gemeenschappelijke beleidslijnen. Lopen we in dat geval niet het risico ons te begeven op het gladde ijs van desintegratie van de gemeenschappelijke beleidslijnen, wanneer wij uit financiële gemakzucht of politieke opportuniteit afzien van de volledige financiering van deze beleidslijnen?
Elke hervorming van de Europese financiën moet een bevestiging zijn van de communautaire solidariteit. Met name op het gebied van de structuurfondsen geven de door bepaalde delegaties gedane suggesties aanleiding tot grote ongerustheid. Zoals na de Europese Raad van Brussel in 1988 en van Edinburgh in 1992 en de ondertekening van het Verdrag van Maastricht in herinnering is gebracht, moet men er mijns inziens vooral voor zorgen dat de beloften aan de lidstaten die deze structuurfondsen het hardst nodig hebben - te weten Griekenland, Ierland en Portugal - gestand worden gedaan, waarbij ik de gevoelens van mijn collega Nikitas Kaklamanis vertolk.
Mijnheer de Voorzitter, hoe zouden wij - en dat is mijn laatste opmerking - kunnen accepteren dat de in een recent verleden aangegane verplichtingen, toen het erom ging deze landen in de Europese Unie te integreren en hun volledige solidariteit te verkrijgen, nu niet worden gerespecteerd? Mijnheer de Voorzitter, de stemming van donderdag zal uitwijzen dat tussen afgevaardigden, tussen Europese partners solidariteit een absolute noodzaak is.

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, de eerste vraag die men zich bij de eigen middelen moet stellen is of deze middelen volstaan om het beoogde beleid te financieren. Welke middelen zijn nodig en hoeveel? We moeten - om een vertrouwde uitdrukking te gebruiken - de middelen vinden om onze doelstellingen te verwezenlijken. Dat moet ons uitgangspunt zijn en we moeten daarbij voor ogen houden dat een nieuwe en grote uitbreiding op stapel staat, waarbij tal van landen zullen toetreden waarvan het ontwikkelingspeil veel lager ligt dan het huidige communautaire gemiddelde.
Deze vragen kunnen niet ontweken worden. Ons inziens moet dan ook een duidelijk antwoord worden gegeven op de volgende vragen: willen wij het huidige communautaire beleid - en dit is niet het moment om de aard van deze verschillende beleidslijnen te bespreken - voortzetten en willen wij het terrein effenen voor uitbreiding van dit beleid in de toekomst tot de kandidaat-lidstaten? Wij moeten tevens onderzoeken of er geen andere gebieden zijn waar een communautair optreden wenselijk is en waarvoor de nodige middelen moeten worden uitgetrokken.
Ik denk bijvoorbeeld aan de strijd tegen de werkloosheid. Hetgeen ik zopas gezegd heb, druist natuurlijk tegen de richting in die men met dit debat wil inslaan. Men verwart immers vaak het niveau waarop de activiteiten bij de ontvangsten plaatsvinden met het niveau waarop de activiteiten bij de uitgaven plaatsvinden. Dit vraagstuk is echter ook belangrijk omdat één zorg schijnt te overheersen: men beschouwt het huidige peil van de eigen middelen als voldoende en wil dat als uitgangspunt nemen. Men wil zich, in het licht van de nieuwe situatie en van met name de voorbereiding op de uitbreiding, beperken tot een nieuwe verdeling en toewijzing van de eigen middelen.
Daar zijn wij het natuurlijk niet mee eens. Deze opvatting wijkt overigens af van al wat dit Parlement terzake jarenlang verkondigd heeft. Wij zijn de eersten om een grondige hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid te eisen, maar dat betekent niet dat een correct hervormd GLB minder financiële middelen vergt. Wij moeten echter wel verzekeren dat de beschikbare middelen anders verdeeld worden over de teelten, producenten en regio's.
Wij verwerpen dan ook zonder meer het voorstel om de middelen voor het GLB te renationaliseren. Ook zijn wij tegen degressiviteit. Wij zijn veeleer van oordeel dat solidariteit en samenhang het belangrijkste streven van de Europese Unie moet zijn en dat het deel van de huidige 1, 27 % van het BNP dat voor deze doelstellingen uitgetrokken wordt, onvoldoende zal blijken te zijn om in de toekomst daadwerkelijk een herverdelend beleid te voeren. Wij moeten vooral nogmaals duidelijk stellen dat met de huidige eigen middelen een uitbreiding onmogelijk is.
Bovendien wordt ons een aantal dringende projecten voorgesteld ter bevordering van de werkgelegenheid. Ook daarvoor zullen middelen nodig zijn. Mijns inziens is de cruciale vraag hoe wij de Europese Unie op correcte wijze kunnen financieren. Wij willen geen overdreven eisen stellen, maar zijn van oordeel dat dit probleem enkel opgelost kan worden door het huidige systeem van eigen middelen te verbeteren en door met name het belang van het BNP bij de berekening van deze bijdragen te verhogen. Ons inziens is dit de enige zekere weg.

Müller
Mijnheer de Voorzitter, het hoogtepunt voor het verslag-Haug komt nog op donderdag, maar toch betuig ik nu reeds mijn dank voor het intensieve werk.
Ik wil duidelijk stellen dat de cofinanciering van het landbouwbeleid niets te maken heeft met een goedkope versie van de nettobetaler discussie, zoals wij die dagelijks te horen krijgen, maar noodzakelijk is om dat waar te maken wat wij altijd hebben verlangd: een structurele hervorming met als doel meer democratie in het uitgavenbeleid. Wij willen een hervorming die ons vooral klaarmaakt voor de uitbreiding, want anders komen wij nooit uit het probleem van de financiering van de uitbreiding naar het Oosten.
De uitdrukking "één gemeenschappelijk beleid" is naar mijn mening slechts een cliché, dat moet verhullen dat er geen democratische controle bestaat op een gebied, dat bijna de helft van de begroting uitmaakt. Wanneer de landbouwministers in een onderonsje beslissen over 45 miljard euro, heeft noch het Europese Parlement, noch een regionaal of nationaal Parlement daarover iets in de melk te brokken. Dat is de fundamentele misvatting over het zogenaamd gemeenschappelijk gemaakte beleid op landbouwgebied. Als wij een milieubeleid op het platteland willen bevorderen als onderdeel van het structuurbeleid, zeg ik ja, maar als wij een enkele sector willen bevorderen, de landbouw, doet men naar mijn mening achterhaalde dingen. Dit wekt grote twijfels over de geloofwaardigheid van het Europees beleid en dit moet dan ook bij de onderhandelingen over een nieuw financieel kader aan de orde worden gesteld. Hier ben ik de Begrotingscommissie werkelijk dankbaar dat zij haar mening duidelijk te kennen heeft gegeven!

Dell'Alba
(IT ) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het is jammer dat dit zo belangrijke debat, waarvoor wij collega Haug moeten danken, zo weinig aandacht krijgt. Wij zitten nu in het hart van een vete, van een probleem, van een veel belangrijker debat dat ons op een bepaald niet briljante wijze, of liever gezegd, zelfs onacceptabele wijze door de Begrotingscommissie werd voorgeschoteld. Wij zijn blij dat bijvoorbeeld de kwestie van de "juste retour" is geschrapt. Deze kwestie vormt, samen met de eisen voor andere zaken - die alles bij elkaar een totaalbedrag van 10 of 12 duizend miljard Italiaanse lire vertegenwoordigen, dat wil zeggen een fractie van de totale begroting van een lidstaat - de kern van een zeer belangrijk debat dat knaagt aan de wortels van de Europese integratie.
Ik ben het ermee eens en het verheugt mij ten zeerste dat dit beginsel geschrapt is. Ik ben daarentegen niet tevreden over bepaalde wendingen die het verslag heeft genomen. Ik heb het dan met name over het opnieuw op tafel brengen van iets dat al van de agenda was geschrapt van onze regeringen en de Raad van de ministers. Wij hebben enkele dagen geleden vernomen dat de Duitse regering - die meer dan welke andere regering ook heeft aangedrongen op een andere wijze van cofinancieren van het Europees landbouwbeleid - haar voorstel heeft teruggetrokken. Nu komen wij, Europees Parlement, ondanks onze tot advies beperkte bevoegdheid, weer terug op deze zaken. Onze commissie heeft mijns inziens gisteren een fout begaan. Wij stemmen dan ook voor het verslag, mits het op de een of andere manier wordt gezuiverd van de overwegingen waarin geen rekening wordt gehouden met dit element en waarmee men de zaak op de spits wil drijven. Het probleem van de Europese integratie is geen kwestie van een handvol miljarden. Het is een kwestie van echte politieke eenheid onder de Europeanen. Die moet worden verwezenlijkt.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, het kenmerk van onze vier eigen middelen is dat ze niet schoon zijn. Om te beginnen wordt er met hun berekeningsgrondslag geknoeid. Dat geldt zowel voor de BTW als het BNP. Verder zijn deze niet duidelijk, niet transparant. Niemand van de aanwezigen hier is in staat de Britse korting te berekenen. Tot slot behoren zij - goddank - niet Europa toe, maar zijn het verhulde bijdragen van de lidstaten.
De druk van de openstelling naar het oosten en de Duitse druk hebben tot gevolg dat dit systeem nu op de helling moet. De Europese Commissie heeft een aantal voorstellen ingediend. De eigen middelen zijn in werkelijkheid een gebied van de waarheid. De Europese Unie zal haar plafond van 1, 27 % van het BNP niet kunnen handhaven, hetgeen op termijn aanvullende Europese belastingen tot gevolg zal hebben. De onverbiddelijke werking van het federalisme zal zich doen gevoelen. Evenals in de Verenigde Staten, Brazilië, India en Australië zullen we de inkomstenbelasting en de vennootschapsbelasting moeten verdelen tussen de natiestaten en Europa. Slechts één ding behoedt ons voor deze misstand: de unanimiteitsregel.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Martinez. Het debat wordt thans onderbroken en vanavond om 21.00 uur voortgezet.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Commissie (B4-0144/99).
Dames en heren, wij beginnen dit vragenuur voor vragen aan de Commissie 26 minuten later dan in de maandag aangenomen agenda staat aangekondigd. Ik verzoek de commissarissen mij voor deze vertraging te verontschuldigen. Wij hadden hen immers gevraagd om 17.30 uur aanwezig te zijn. Ook de vraagstellers bied ik mijn verontschuldigingen aan.

De Voorzitter

Vraag nr. 41 van José Valverde López (H-0139/99):
Betreft: Afdeling voor levensmiddelenanalyse bij het Milieuagentschap te Ispra Het Europees Milieuagentschap te Ispra heeft een afdeling voor levensmiddelenanalyse die de kwaliteit van algemeen bij de bereiding van levensmiddelen gebruikte ingrediënten, additieven en chemische stoffen controleert.
Kan de Commissie mededelen:
welke betrekkingen deze afdeling onderhoudt met de verschillende voor de levensmiddelenveiligheid bevoegde Commissiediensten, of zij overweegt de onderhavige afdeling op te nemen in het toekomstige Europees Agentschap voor de levensmiddelenveiligheid?
Ik heet mevrouw Cresson welkom en nodig haar uit de vraag van de heer Valverde López te beantwoorden.

Cresson
Mijnheer de Voorzitter, het doet mij plezier antwoord te mogen geven op deze vraag met betrekking tot een belangrijk onderwerp, namelijk het Milieuagentschap en het probleem van de levensmiddelenveiligheid. Sinds 1 oktober 1998 maakt de afdeling ?levensmiddelen" deel uit van het nieuwe agentschap voor de volksgezondheid en consumentenbescherming van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek. Deze afdeling verricht onafhankelijke wetenschappelijke expertises die noodzakelijk zijn voor de uitwerking en tenuitvoerlegging van verschillende beleidslijnen van de Unie.
Bij de tenuitvoerlegging van het Vijfde kaderprogramma voor onderzoek zal deze afdeling verschillende directoraten-generaal van de Commissie op wetenschappelijk en technisch vlak blijven ondersteunen, bijvoorbeeld het directoraat-generaal interne markt en industrie (DG III), het directoraat-generaal landbouw (DG VI), het directoraat-generaal milieuzaken en nucleaire veiligheid (DG XI), het directoraat-generaal douane-unie en indirecte belastingen (DG XXI) en het directoraat-generaal consumentenbescherming (DG XXIV).
De belangrijkste thema's die door de afdeling in het kader van het Vijfde kaderprogramma voor onderzoek moeten worden onderzocht zijn ten eerste de controle van de veiligheid en kwaliteit van voedingsstoffen en levensmiddelen en ten tweede de opsporing van genetisch gemodificeerde organismen in levensmiddelen en in het milieu.
De werkzaamheden van de genoemde afdeling zullen hoofdzakelijk betrekking hebben op de ontwikkeling, validatie en harmonisatie van de analysemethoden. Het is als het ware de bedoeling onze analysemethoden ingang te doen vinden in heel Europa, zodat wij overal dezelfde methoden hebben en hen als referentie kunnen beschouwen. De werkzaamheden van de afdeling zullen bovendien bestaan uit de ontwikkeling van databanken en de verspreiding van onderzoeksresultaten. De activiteiten van deze afdeling hebben onder andere betrekking op de voedingssector en op diervoeding, op cosmeticaproducten, levensmiddelenverpakkingen en kinderverzorgingsartikelen en speelgoed.
Ik wil enkele, meer concrete voorbeelden noemen van de toekomstige werkzaamheden van dit agentschap. Ten eerste noem ik de validatie van een screeningsmethode en van een specifieke methode om genetisch gemodificeerde organismen in voedingsstoffen, bijvoorbeeld in soja- of maïsmeel, te ontdekken. Deze studie zal worden uitgebreid tot verwerkte producten. Ik noem tevens de ontwikkeling van methoden om vast te stellen of een chocoladeproduct andere plantaardige vetten dan cacaoboter bevat. Deze studie zal de wetenschappelijke basis vormen van de in voorbereiding zijnde ?chocoladerichtlijn" . Het agentschap zal tevens deelnemen aan de studies over migratie van ftalaten in speelgoed. Deze werkzaamheden behelzen de ontwikkeling en de coördinatie van de validatie van een mechanische simulatiemethode voor het zuigen op speelgoed en kinderverzorgingsartikelen. Zoals u weet, is er onlangs een brede discussie gevoerd over dit onderwerp, aangezien ftalaten ernstige ziekten kunnen veroorzaken bij kinderen die aan hun speelgoed zuigen of erop kauwen.
Een ander voorbeeld is dat van de validatie van de methoden in het kader van bovine spongiforme encefalopathie en de veiligheid van diervoeding, waarbij enerzijds wordt nagegaan of vleesmeel de bij de wetgeving vastgestelde thermische behandeling heeft ondergaan en waardoor het anderzijds mogelijk wordt de aanwezigheid van vleesmeel in veevoeding aan het licht te brengen. Tot slot noem ik het voorbeeld van een databank waarin meer dan 10.000 wijnen zijn opgenomen en de strijd tegen fraude op het gebied van de wijnen, alcoholen en sterke dranken. Ziehier enkele concrete voorbeelden van de werkzaamheden van het agentschap in kwestie.
Wat nu de verwijzing naar het Europees Agentschap voor de levensmiddelenveiligheid betreft, herinnert de Commissie eraan dat zij in dit stadium nog geen enkel voorstel op dit gebied heeft ingediend. De discussie over een eventuele deelname van het gemeenschappelijke centra voor onderzoek lijkt op dit moment dan ook voorbarig, maar dit onderwerp kan natuurlijk in een later stadium worden bestudeerd.

Valverde López
In de eerste plaats ben ik mevrouw de commissaris zeer erkentelijk voor haar uitgebreide beantwoording van mijn vraag en voor het feit dat de publieke opinie uitvoerig wordt geïnformeerd over de belangrijke herstructurering die in Ispra heeft plaatsgevonden, alsook over de nieuwe taken van het Instituut voor de Gezondheid.
Mevrouw de commissaris, ik wil u met klem verzoeken dat de Commissie zich blijft inzetten voor het project dat de oprichting van het nieuwe agentschap voor de levensmiddelenveiligheid beoogt. Dat agentschap kan dan een en ander coördineren en efficiënt laten verlopen. Met mijn vraag heb ik eigenlijk vooral deze wens weer naar voren willen brengen. Ik hoop dat de Commissie, die de herstructurering van Ispra zo doelmatig heeft laten verlopen, haar werk kan bekronen met de oprichting van dit agentschap.

Cresson
Geachte afgevaardigde, ik wil slechts benadrukken dat dit probleem van de levensmiddelenveiligheid hoog op mijn agenda staat. In het kader van de herstructurering van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek heb ik er daadwerkelijk op aangedrongen extra aandacht te besteden aan dit onderwerp.
Ik deel u mee dat de afgevaardigden een bepaald document ter beschikking zal worden gesteld. Het betreft hier het werkprogramma voor het jaar 1999 met daarin alle details over hetgeen reeds is gedaan, almede de lijst van publicaties die zijn verschenen naar aanleiding van de in het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek verrichte werkzaamheden, zaken waarop ik hier lang niet zo diep kan ingaan.

De Voorzitter
Mevrouw Cresson, hartelijk dank voor het beantwoorden van de vraag van de heer Valverde López. Ik bied u nogmaals mijn verontschuldigingen aan voor de late aanvang van het vragenuur en dank u voor uw geduld.

De Voorzitter

Vraag nr. 42 van Christine Margaret Oddy (H-0211/99):
Betreft: Problemen met de financiële controle in Nicaragua Ik heb van 17 t/m 21 februari een bezoek gebracht aan Nicaragua. Ik ben geschrokken toen ik bij een bezoek aan het kantoor van de Commissie in Waspam Rio merkte dat er blijkbaar niet gewerkt werd: de mensen op kantoor zaten t.v. te kijken; een opzichter heeft ons rondgeleid en vertelde dat de projectmanager in december naar Managua was gegaan en nog niet terug was; het personeel had al maanden geen salaris ontvangen; er waren geen dossiers beschikbaar; de Landrover voor de deur was z'n reserveband kwijt en zat niet goed op slot; een andere auto van de Commissie troffen we elders in het dorp als wrak aan; ik vraag me af of zo'n luxueus opgezet kantoor van de Commissie in zo'n afgelegen dorpje wel zin heeft. Kan de Commissie op korte termijn een onderzoek instellen?
Ik heet commissaris Marín van harte welkom. Ik ben al heel lang met de heer Marín bevriend. Ook hebben wij in een moeilijke periode nog gezamenlijk voor de vrijheden in Spanje gestreden. U zult dan ook begrijpen dat ik altijd speciale gevoelens heb, als ik de heer Marín het woord geef. Mijnheer Marín, u heeft het woord om de vraag van mevrouw Oddy te beantwoorden.

Marín
Commissie. (ES) Mijnheer de Voorzitter, dank u wel voor uw vriendelijke woorden.
Mevrouw Oddy stelt mij een vraag over de situatie rond een vermeend kantoor van de Europese Commissie in het gebied van Río Coco in Nicaragua. Ik wijs u erop dat de Europese Commissie slechts één delegatie in Nicaragua heeft met als standplaats Managua.
Het kantoor dat u heeft bezocht, is niet van de Europese Commissie. Het personeel waar u mee heeft gesproken, is niet in dienst van de Europese Commissie. Het project werd daar in 1997 beëindigd. Van de personen die u daar heeft getroffen, heeft er niet één een arbeidsrelatie met de Europese Commissie.
Met betrekking tot het kantoormateriaal en de twee Landrovers, waarvan u heeft geconstateerd dat daar in 1997 geen goed gebruik van werd gemaakt, kan ik u het volgende zeggen. Bij het beëindigen van een project is het de gewoonte dat de nog aanwezige kantoormaterialen en de voertuigen die reeds voldoende zijn afgeschreven ter beschikking van de lokale autoriteit worden gesteld. In dit geval werden die auto's en kantoormaterialen aan de Nicaraguaanse gouverneur van de provincie Río Coco overgedragen. Er moet dan ook een misverstand in het spel zijn.
Desalniettemin heb ik de gedelegeerde van de Commissie in Managua opdracht gegeven naar Waspam te gaan en ter plekke uit te zoeken waarom de autoriteit van die regio misschien geen goed gebruik heeft gemaakt van de twee Landrovers en de kantoormaterialen die wij hun hebben geschonken.

Oddy
Dank u voor uw antwoord. Ik weet dat het project is beëindigd, maar toch fungeert het gebouw feitelijk als een gebouw van de Commissie. Het heeft aan de buitenkant een bord waar dat op staat en de twee genoemde voertuigen dragen het logo van de Commissie. Voor de buitenwereld lijkt het een kantoor van de Commissie en de mensen in het dorp noemen het ook zo. Ik vind dit antwoord onaanvaardbaar. De mensen met wie ik heb gesproken, dachten dat ze nog steeds in dienst van de Commissie waren.
Ik kan slechts herhalen wat ik in de oorspronkelijke vraag heb gevraagd. Er moet dringend een onderzoek worden ingesteld naar deze situatie. Als er een misverstand in het spel is, dan moet dat worden rechtgezet met de mensen die denken dat ze salaris tegoed hebben.

Marín
Commissie. (ES) Mevrouw Oddy, wij hebben reeds het nodige onderzoek gedaan en ik kan u verzekeren dat dit gebouw geen eigendom van de Commissie is. Ik weet niet waar uw uitspraken op gebaseerd zijn, maar ik heb wel een vermoeden. De gedelegeerde heeft ons medegedeeld dat het logo van de Europese Unie nog op de muur van het gebouw staat. Ook op de twee Landrovers is het logo van de Europese Unie te zien.
Ik heb u uitgelegd dat afgeschreven auto's bij het beëindigen van een project aan de lokale autoriteit worden gegeven, in dit geval aan de gouverneur van het gebied. Wij hebben vastgesteld dat het gebouw in kwestie niet van de Europese Commissie is. Ik zal de gedelegeerde opdracht geven de logo's van de Landrovers te laten verwijderen. Ik wijs u er nogmaals op dat het gebouw niet van de Europese Commissie is. Voorheen was dat wel zo, maar sinds twee jaar wordt het niet meer gebruikt. Er is een misverstand in het spel.
Een ander punt is dat de Commissie als gevolg van de door de orkaan Mitch veroorzaakte problemen besloten heeft - dat is u vast en zeker bekend - dezelfde procedure te volgen. Uiteraard zal dit nu niet via de lokale gouverneur van de provincie Río Coco geschieden. Er is een aanbesteding gehouden die door een Italiaanse NGO is gewonnen. Waarom hebben wij gemeend dit zo te moeten doen? Omdat dit kleine voorbeeld weer eens duidelijk aantoont hoe moeilijk duurzame ontwikkeling in de praktijk is.
De Europese Unie heeft dit project voor de misquito-indianen vijf jaar lang gefinancierd. Duurzame ontwikkeling wil zeggen dat wij onze verantwoordelijkheid na verloop van tijd aan de lokale autoriteiten moeten overdragen. Twee jaar geleden, in 1997, hebben wij de verantwoordelijkheid voor dit project inderdaad aan de lokale autoriteiten overgedragen. U heeft zelf kunnen constateren dat voor duurzame ontwikkeling dikwijls een langere aanwezigheid van de Europese partner noodzakelijk is, want als deze zich terugtrekt, gebeuren soms de dingen die u hebt gezien.
Gelooft u mij, wij hebben de gedelegeerde opdracht gegeven de gouverneur van Río Coco om opheldering te vragen. Ook zal ik alle logo's van het kantoor en van de Landrovers laten verwijderen om misverstanden bij de publieke opinie ter plaatse te vermijden.

Kellett-Bowman
Ik ben niet in Nicaragua geweest maar Christine Oddy wel en zij heeft nauwkeurig verslag gedaan van wat ze daar heeft gezien.
Ik heb de indruk dat de situatie bij de vertegenwoordiger verkeerd is. Wat u nu aan het regelen bent, had hij immers twee jaar geleden al moeten doen. Dat kantoor had al lang een inspectiebezoek moeten krijgen vanuit uw departement, misschien ook van de financieel controleur of ook van de Rekenkamer.
Toen deze vraag een paar maanden geleden werd gesteld, was de betrokken instantie zo dom om aan Managua te schrijven dat het niet in de bedoeling lag om dit jaar op bezoek te komen. Als je bang bent dat dingen niet goed lopen, is het toch jammer dat je gaat aankondigen dat er geen controle zal plaatsvinden.

Marín
Commissie. (ES) Mijnheer Kellett-Bowman, ik begrijp niet wat u bedoelt. Kunt u uw interventie misschien enigszins toelichten?

Kellett-Bowman
Ik dacht dat ik duidelijk genoeg was. Wat ik over de vertegenwoordiger in Nicaragua heb gehoord, geeft aan dat het project niet naar behoren was beëindigd.
Een bezoek aan Managua is noodzakelijk. Ik verzoek u te beloven dat er een inspectiebezoek zal plaatsvinden, zo mogelijk door uw departement, door de financieel controleur en door de Rekenkamer.

Marín
Commissie. (ES) Mijnheer Kellett-Bowman, nu begrijp ik wat u bedoelt. De gedelegeerde heeft opdracht naar het gebied te gaan om uit te zoeken wat de plaatselijke autoriteiten van Río Coco precies hebben gedaan in verband met de overdracht van ons project aan de Nicaraguaanse autoriteiten. Ik zeg er echter nogmaals bij dat hier een misverstand in het spel is. U stelt mij de vraag waarom een gebouw van de Commissie in zulk een erbarmelijke staat verkeert, waarop ik u antwoord dat het gebouw niet van de Commissie is.
Verder zijn de mensen op kantoor - waar de situatie volgens zeggen van mevrouw Oddy veel te wensen overliet - geen ambtenaren van de Commissie. Ik wil dat dit voor iedereen duidelijk is. Het gaat dus niet om een gebouw, noch om ambtenaren van de Commissie. Hoe wilt u dat ik een financiële controle ga uitvoeren met betrekking tot een situatie die op een misverstand berust, waarbij ambtenaren zijn betrokken die geen ambtenaren van de Commissie zijn?

Kellett-Bowman
Ik zei Managua, ik had het niet over de plaats van het project.

Marín
Commissie. (ES) Mijnheer Kellett-Bowman, als de Commissie dingen zegt die toch duidelijk genoeg zijn, komt daarop soms een reactie die ik niet begrijp. Ik heb het over het project in Río Coco. Uiteraard is het zo dat de vertegenwoordiging in Managua...
De commissaris wordt door de Voorzitter onderbroken

De Voorzitter
Mijnheer Marín, ik verzoek u uw antwoord te geven zonder in dialoog te treden. Daarin voorziet het Reglement niet. Ik ben bijzonder mild ten aanzien van de heer Kellett-Bowman geweest, want hij en ik zitten hier altijd de vrijdag, maar ik kan ook niet al te royaal zijn. Beantwoordt u de vraag zoals het u goeddunkt, waarna wij op een andere vraag kunnen overgaan.

Marín
Commissie. (ES) Het is absoluut geen probleem dat de vertegenwoordiging in Managua, onze officiële vertegenwoordiging, wordt gecontroleerd, want dat moet ook in het kader van SEM 2000. Wat betreft het kantoor waar het in de vraag van mevrouw Oddy om gaat, het kantoor dat zij bezocht heeft, moet ik u zeggen dat dit geen kantoor is van de Europese Commissie. De mensen die mevrouw Oddy op kantoor heeft getroffen zijn ook geen ambtenaren van de Europese Commissie. Zo simpel is dat. Het spijt mij, maar zo is het.

De Voorzitter

Vraag nr. 43 van Hans Lindqvist (H-0203/99):
Betreft: Veiligheid van het vliegverkeer Het is van belang dat het vliegverkeer uiterst veilig verloopt. Om de veiligheid te verbeteren bestaan er plannen voor de oprichting van een Europese Autoriteit voor de Veiligheid van het Vliegverkeer (EASA). In opdracht van de Raad houdt de Commissie zich hiermee bezig. In eerste instantie werd voor begin van afgelopen jaar een voorstel in het vooruitzicht gesteld. Vervolgens is het tijdstip van indiening voortdurend uitgesteld. Momenteel gaat men ervan uit dat eind februari een ontwerp voor een overeenkomst op tafel ligt.
Is dit ontwerp voor een overeenkomst klaar? Wanneer kan de overeenkomst in werking treden?
Ik heet de heer Kinnock welkom. Ik ben ervan overtuigd dat hij vandaag rekening houdt met de tolkdiensten en met het voorzitterschap. Ik nodig hem uit de vraag van de heer Lindqvist te beantwoorden. Mijnheer Kinnock, het woord is aan u.

Kinnock, Neil
Ik dank de geachte afgevaardigde voor zijn vraag. Ik zou willen beginnen met te zeggen dat, op grond van het besluit van de Raad van 16 juli 1998, de Commissie in onderhandeling mocht treden met die staten waarvan de burgerluchtvaartautoriteiten volwaardig lid zijn van de gemeenschappelijke luchtvaartautoriteiten, maar geen lid van de Europese Gemeenschap. De bedoeling was om het eens te worden over de oprichting van een Europese autoriteit voor de veiligheid van de burgerluchtvaart, die de rechtsvorm van een internationale organisatie zou hebben.
De onderhandelingen zullen worden gevoerd volgens de onderhandelingsrichtsnoeren en volgens de ad hoc procedures die de Raad heeft opgesteld om nauwe samenwerking tussen de Gemeenschap en haar lidstaten te garanderen. Het mandaat tot opening van de onderhandelingen hield ook in dat er een speciaal comité moest worden opgericht waaraan de Commissie een ontwerptekst voor het oprichtingsverdrag moest voorleggen, alvorens met de onderhandelingen zelf te beginnen. De Commissie heeft een eerste ontwerptekst opgesteld die onlangs aan de leden van dat speciale comité is voorgelegd.
Als er een definitieve tekst is, zal die als basis dienen voor de onderhandelingen met de Europese landen van buiten de Gemeenschap. Het is de bedoeling dat die onderhandelingen in de loop van dit jaar kunnen worden afgerond. Het Europees Parlement zal van dit proces natuurlijk volledig op de hoogte worden gehouden. Vervolgens zal het verdrag door de verdragsluitende partijen en ondertekenaars moeten worden geratificeerd overeenkomstig hun grondwettelijke bepalingen.
Voor de Gemeenschap zal dit worden gedaan in overeenstemming met artikel 228 van het Verdrag, dat wil zeggen na raadpleging van het Parlement door de Raad. Om vertraging in de uitvoering te voorkomen, is het de bedoeling dat de eventuele verdragsluitende partijen ermee instemmen dat het verdrag zo snel mogelijk op voorlopige basis ten uitvoer wordt gelegd.

Lindqvist
Dank u voor het antwoord. Ik heb deze vraag gesteld, omdat Zweedse kiezers op een antwoord zitten te wachten. Ik ben zelf niet zo goed op de hoogte van deze zaak, maar van commissaris Kinnock heb ik begrepen dat "alles op rolletjes loopt" , dat de onderhandelingen aan de gang zijn en het verdrag in de maak is. De commissaris kan uiteraard niet zeggen wanneer dit in werking zal treden, omdat de lidstaten het verdrag ook moeten ratificeren.
Ik wil echter toch vragen hoe lang het kan duren vooraleer het verdrag in werking kan treden en toegepast kan worden. Dit is immers een vraag die alle lidstaten en ook ons zelf aangaat.

Kinnock, Neil
Ik raak heel langzaam aan de procedures hier gewend. Ik deel het verlangen van de geachte afgevaardigde om te zorgen dat de veiligheidsautoriteit snel tot stand kan komen en spoedig operationeel kan worden. Ik geloof zelfs zonder meer te kunnen zeggen dat er niets dan welwillendheid bestaat voor deze ontwikkeling. Daarom hebben we ook, bij wijze van uitzondering, een bepaling uit hoofde waarvan het verdrag zo spoedig mogelijk op voorlopige basis in werking kan treden. Iedereen werkt in een goede sfeer samen en ik hoop dat de oprichting en het operationeel worden van deze belangrijke veiligheidsinstantie nu niet meer lang op zich laten wachten. Ik betwijfel echter of het nog binnen de termijn van deze Commissie zal zijn. Ik hoop alleen dat ik voor de openingsplechtigheid word uitgenodigd, want we hebben keihard gewerkt om dit voor elkaar te krijgen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Kinnock. Wij hopen dat u bij deze plechtigheid aanwezig kunt zijn en dat er nog veel andere zullen volgen.

De Voorzitter

Vraag nr. 44 van Bernie Malone (H-0209/99):
Betreft: Dumping van ingeblikt fruit op de Zuid-Afrikaanse markt Is het de Commissie bekend dat bepaalde aspecten van het huidige gemeenschappelijk landbouwbeleid ernstige nadelige gevolgen heeft voor veel boeren in de derde wereld? Ik doel hierbij speciaal op subsidies aan fruitproducenten in de EU en op het dumpen van Europees fruit op de Zuid-Afrikaanse markt.
Is de Commissie het ermee eens dat deze situatie veel goed werk van het communautaire ontwikkelingsbeleid teniet doet, en wat wil de Commissie hieraan doen?
Ik heet de heer Pinheiro welkom en nodig hem uit de vraag van mevrouw Malone te beantwoorden.

Pinheiro
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de vraag die mij door mevrouw Bernie Malone gesteld werd, gaat misschien op voor het verleden en is misschien gerechtvaardigd voor andere producten, met name voor rundvlees, waarvoor de Zuid-Afrikaanse markt ooit enige tijd verstoord was. De Europese Unie voerde in die periode heel wat rundvlees naar Zuid-Afrika uit, maar dat is inmiddels veranderd.
Wat groenten en fruit in blik op de Zuid-Afrikaanse markt betreft, kan ik zeggen dat de Europese uitvoer uiterst beperkt is. Tomaten in blik zijn het enige product van betekenis en ook die vertegenwoordigen nog altijd niet meer dan 7 % van de Zuid-Afrikaanse markt. Ze zullen dan ook niet tot een heel zorgwekkende of rampzalige situatie leiden. Op de Zuid-Afrikaanse markt voor groenten en fruit waren enkele ernstige problemen ontstaan als gevolg van de WHO-akkoorden, vooral omdat Zuid-Afrika heel irrationele douanetarieven toepaste, waarbij kwantitatieve beperkingen vaak door douanerechten vervangen werden. In een aantal gevallen was de vermindering van de douanerechten overdreven. De situatie was van dien aard dat wij, toen wij onderhandelingen over een handels- en samenwerkingsovereenkomst met Zuid-Afrika begonnen, dienden te aanvaarden - en inderdaad ook aanvaardden - dat er in het geval van Zuid-Afrika tal van uitzonderingen op de principes van stand still en roll back - die gewoonlijk heilig zijn in onderhandelingen en in een vrijhandelsakkoord - nodig waren, precies om rekening te houden met deze abnormale vermindering van de Zuid-Afrikaanse douanerechten op een aantal producten en met name op producten zoals groenten en fruit in blik.
Ik kan zeggen dat wij er in geslaagd zijn met de onderhandelingen, tijdens welke een grondig onderzoek heeft plaatsgevonden van de handel tussen beide partijen in niet alleen groenten en fruit maar ook andere producten, een bevredigende oplossing te vinden. De Zuid-Afrikaanse export wordt met andere woorden voortgezet binnen de grenzen van ons absorptievermogen, hun uitvoercapaciteit en het eigen communautair aanbod. Dit waren uiterst moeilijke onderhandelingen, maar ik kan zeggen dat het eindresultaat evenwichtig is, ook al zijn een aantal mediterrane landen van oordeel dat wij al te gul waren voor de Zuid-Afrikanen. Ik ben evenwel van mening dat de onderhandelingen evenwichtig verlopen zijn en kansen bieden voor een duurzame markt.

Malone
Ik dank u voor uw antwoord, commissaris. Dit is een Europees beleidsterrein waar veel burgers zich grote zorgen over maken. U kent de campagne die gaande is met betrekking tot met name tomaten in blik. Het gaat niet om een paar actievoerders, maar om een massale campagne.
In Dublin ontvang ik bijvoorbeeld veel brieven van leden van religieuze orden. Zij hebben groot ontzag voor de Europese Unie, maar zijn het fundamenteel oneens met de uitwerking die het gemeenschappelijk landbouwbeleid in genoemde gebieden heeft op het voedsel en de visserij.
U weet zelf dat de overeenkomst met Zuid-Afrika mede werd opgehouden door de visserijkwestie. Er zijn Europeanen die daarheen gaan en alles wegvissen wat ze maar te pakken kunnen krijgen. Dat is schadelijk voor de inheemse visindustrie.
U moet meer rekening houden met de noodzaak van eerlijke handel. Het is niet alleen een kwestie van hulpverlening. Ik zou graag willen weten wat ik de mensen die mij hebben geschreven moet antwoorden.

Pinheiro
. (EN) Onze export van tomaten in blik vormden maximaal zo'n 7 % van de Zuid-Afrikaanse markt. Wat andere Afrikaanse landen betreft bedraagt onze export ongeveer 90.000 ton voor heel het ACS-gebied. Dus ik denk echt niet dat die de binnenlandse markt in Zuid-Afrika verstoren.
Ten aanzien van de visserij kan ik zeggen dat Europese vissersboten tegenwoordig geen toegang meer hebben tot de Zuid-Afrikaanse wateren. Wij hebben Zuid-Afrika gevraagd ons op voet van gelijkheid te plaatsen met andere landen die wel toegang hebben tot de Zuid-Afrikaanse wateren. Het is toch niet te veel gevraagd om op gelijke voet behandeld te worden, zeker als we bereid zijn onze markten open te stellen voor Zuid-Afrikaanse visproducten op een manier die Zuid-Afrika goed uitkomt.
Het is nogal gemakkelijk om het grote Europa de schuld te geven van sommige problemen die zich van tijd tot tijd in Zuid-Afrika voordoen. Maar ik kan u geruststellen, in de Raad Ontwikkelingssamenwerking, en ook in de Commissie, hebben wij zeer zorgvuldig alle mogelijke wrijvingen tussen het GLB-beleid en het ontwikkelingsbeleid onderzocht. Het rundvleesprobleem dateert van een aantal jaar geleden en ik heb er alle vertrouwen in dat dit de wereld uit is en zich nu niet meer stelt. Maar mocht zich een probleem voordoen, dan zijn we altijd bereid het bij de horens te vatten. Ons beleid is gericht op samenhang tussen het landbouw- en het ontwikkelingsbeleid. Dus we zijn altijd genegen om naar klachten te luisteren en die te bestuderen, onder welke omstandigheden dan ook.

Spiers
Ik wil de commissaris complimenteren met de heldhaftigheid waarmee hij dit vuile werk voor DG VI heeft opgeknapt, maar de informatie die ik heb gekregen is dat de dumping van goedkope, gesubsidieerde tomaten in Zuid-Afrika zeer ernstige gevolgen heeft gehad voor de producenten daar. Het gaat misschien maar om 7 % over een heel jaar, maar uit de informatie die ik heb gekregen - en die ik u zal geven - blijkt dat met name vorig jaar er een toevloed is geweest van goedkope tomaten die wel degelijk een rol hebben gespeeld in het verlies van zo'n 10.000 banen in de conservenindustrie in gebieden met een uitzonderlijk hoge werkloosheid in Zuid-Afrika. De vakbonden en anderen hebben daar de Europese Unie de schuld van gegeven. Ik vind dan ook dat die kwestie opnieuw moet worden bekeken.
Dan wil ik nog een daarmee samenhangend punt aanstippen. Toen de handelsovereenkomst met Zuid-Afrika door de Raad Algemene Zaken werd verworpen, noemde Frankrijk, zoals u weet, de restituties bij uitvoer als een van de redenen voor verwerping van het akkoord. Verwacht u dat de handelsovereenkomst op de bijeenkomst van 22 maart zal worden goedgekeurd?

Pinheiro
. (EN) Producenten van tomaten in blik krijgen soms subsidies, omdat de prijs waartegen ze de tomaten moeten inkopen, hoger is dan de gemiddelde wereldprijs. Deze subsidies zijn dus een compensatie voor de hogere tomatenprijzen overeenkomstig het GLB en hebben de bedoeling het terrein voor iedereen te effenen. Wij worden soms vanwege die subsidies aan producenten van tomaten in blik van dumping beschuldigd. Ik denk niet dat het op zijn plaats is om dat woord te gebruiken.
Het ging in totaal om 6.500 ton tomaten in blik. Dat is de omvang van onze uitvoer naar Zuid-Afrika en dat is 7 % van hun consumptie. Na deze twee interventies zullen we hier, samen met DG VI, beslist nog eens naar kijken.
Wat de handelsovereenkomst en de restituties betreft, is inderdaad op een gegeven moment in de onderhandelingen gezegd dat als Zuid-Afrika bepaalde rechten zou verlagen, wij onze exportrestituties zouden afbouwen.
Binnen de Europese Unie ligt het probleem voor Frankrijk niet zozeer in het specifieke product. Veeleer kunnen deze rechten stijgen of de deur op een kier zetten voor een algehele afschaffing van exportsubsidies, waartoe Frankrijk op dit moment niet bereid is.
Wat betreft het compromis van lagere rechten en afschaffing van exportsubsidies, kan ik zeggen dat het uiteindelijk de Zuid-Afrikaanse consument is die betaalt. Voor Zuid-Afrika was het dus niet zo'n geweldige deal. Daarom heb ik ook, toen Frankrijk met een aantal problemen kwam, onmiddellijk gezegd dat ik dit zonder meer uit de overeenkomst kon halen. Uiteindelijk is het Zuid-Afrika dat voor dit soort afspraken moet betalen. Daarom heb ik gezegd dat ik het er onmiddellijk uit zou halen en dat Zuid-Afrika daar geen enkel bezwaar tegen zou hebben.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, het antwoord van de commissaris zet mij ertoe aan een algemene vraag aan de Commissie te stellen. Is het werkelijk in het belang van de EU handelspartners in moeilijkheden te brengen? Is het werkelijk in ons belang marktverstoringen te veroorzaken? Is het niet veel belangrijker dat wij met sterke partners een eerlijke concurrentie aangaan?

Pinheiro
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het volkomen eens met mevrouw Schierhuber. Het probleem is evenwel dat wij tijdens handelsbesprekingen rekening moeten houden met de belangen van onze lidstaten. Dat is onze eerste plicht. Ten tweede moeten wij ervoor ijveren dat de overeenkomsten zo fair mogelijk zijn en rekening houden met de specifieke kenmerken van de tegenpartij. Tijdens dergelijke onderhandelingen duiken soms moeilijke kwesties op, voor elk van beide partijen en daarom is het soms zo moeilijk om een overeenkomst te sluiten.
Ik moet echter zeggen dat de Europese Unie zich mijns inziens voorbeeldig gedragen heeft en wel degelijk is ingegaan op een aantal terechte Zuid-Afrikaanse zorgen. Wij hebben vooral rekening gehouden met de zware erfenis van de versnippering van douanerechten en met de aan de gang zijnde herstructurering in de automobiel- en textielsector. Dit zijn slechts twee voorbeelden. Zelf konden wij ook op enig begrip van Zuid-Afrikaanse zijde rekenen voor een aantal problemen waarmee wij in de Europese te Unie kampen hebben, zoals overigens blijkt uit een aantal specifieke bepalingen van de overeenkomst.
Ik blijf erbij dat dit een goed akkoord is. Ik koester goede hoop dat onze lidstaten het eindresultaat als positief voor de Europese Unie en aanvaardbaar voor elk van onze lidstaten zullen beschouwen en het op 22 maart met minieme aanpassingen zullen goedkeuren. Wat het principe betreft, ben ik het evenwel volledig met de geachte afgevaardigde eens.

De Voorzitter

Vraag nr. 45 van Fernando Pérez Royo (H-0121/99):
Betreft: Visserij bij Gibraltar Heeft de Commissie zich verdiept in de situatie die in Gibraltar is ontstaan door het opbrengen vorige week van het Spaanse vissersschip "Piraña" door de autoriteiten van Gibraltar en is zij van plan maatregelen te nemen die moeten garanderen dat de communautaire wetten worden nageleefd?
Ik heet mevrouw Bonino welkom en nodig haar uit de vraag van de heer Pérez Royo te beantwoorden.

Bonino
Commissie. (ES) De Commissie kan alleen maar zeggen dat de oorsprong van het conflict tussen de Spaanse vissers en de inspectie van Gibraltar niets te maken heeft met een overtreding van de communautaire visserijwetten. De oorzaak van het conflict is gelegen in de afbakening van de territoriale wateren, hetgeen geen communautaire bevoegdheid is.
Zoals de Commissie al vaker heeft gezegd en ook onlangs heeft herhaald, heeft zij geen bevoegdheden om rechtstreeks in deze situatie in te grijpen. Wel onderhoudt zij betrekkingen met de betrokken regeringen, in de hoop beide partijen tot een oplossing van dit probleem te kunnen aansporen. Wat de rechtsgrondslag betreft, betreuren wij het dat deze kwestie niet onder de communautaire bevoegdheden valt.

Pérez Royo
Het is waar dat de omstandigheden die de aanleiding voor mijn vraag waren - het door de politie van Gibraltar opbrengen van de bemanning van een Spaanse boot in Spaanse wateren - zaken van internationaal recht zijn die de Commissie niet rechtstreeks aangaan.
Hier gaat het echter om een gebeurtenis die heeft plaatsgevonden op een grondgebied waar het communautaire recht wel van toepassing is. Het is een grondgebied dat deel uitmaakt van het toepassingsgebied van het Verdrag. Er bestaan ernstige twijfels over de juiste toepassing van een reeks communautaire richtlijnen in dat gebied. Daarbij gaat het niet om richtlijnen inzake visserij, maar om richtlijnen op het gebied van belastingen, financiën, het witwassen van geld, enzovoort.
Ik wil een laatste opmerking van politieke aard maken. Ik ben het eens met uw opmerkingen over een correcte manier van optreden en de noodzaak om een zodanig klimaat te scheppen dat dit soort geschillen op een redelijke manier kan worden beslecht. Dit zou onnodige spanningen in het gebied kunnen voorkomen. Spanningen die met name de Spaanse bevolking en de bevolking van Gibraltar treffen, maar ik denk nu vooral aan de Spaanse bevolking. Het is niet de bedoeling dat deze bevolking - die tenslotte in het gebied woont - in moeilijkheden komt. Het gaat erom een zodanig klimaat te scheppen dat dit conflict in redelijkheid kan worden opgelost.
Voor de oplossing van dit en enig ander toekomstig conflict zijn nu maatregelen nodig. De spanning in het gebied moet zodanig worden verminderd dat een redelijke oplossing voor dit probleem in het verschiet ligt.

Bonino
Commissie. (ES) De Commissie is het denk ik er mee eens dat de spanning moet worden verminderd en moet worden bekeken hoe dat kan geschieden. Ik wil u echter ook een nota voorlezen over de toepassing van het communautaire recht op de door u genoemde sectoren. Deze nota luidt als volgt:
De Commissie streeft naar een correcte uitvoering van de communautaire richtlijnen in Gibraltar, evenals overal elders in de Gemeenschap, waarbij rekening wordt gehouden met de speciale regeling voor Gibraltar, zoals die met name is gepreciseerd in de Akte van Toetreding van het Verenigd Koninkrijk. In het onderhavige geval heeft de Commissie een inbreukprocedure tegen het Verenigd Koninkrijk geopend, omdat het VK de van toepassing zijnde richtlijnen niet ten uitvoer legt. Op het gebied van het vennootschapsrecht bijvoorbeeld heeft de Commissie vier met redenen omklede adviezen aan het Verenigd Koninkrijk gestuurd, omdat het de richtlijnen betreffende vennootschap niet toepast op het grondgebied van Gibraltar, enzovoort.
Ik wil u alleen maar zeggen dat wij, hoewel deze kwestie geen rechtstreekse bevoegdheid van de Commissie is, proberen het acquis communautaire op iedereen van toepassing te laten zijn.

Teverson
Ik wil de commissaris succes wensen bij haar presidentscampagne in Italië. Ik zal uw campagne steunen.
Dat is een heel belangrijk punt dat door de heer Pérez Royo naar voren is gebracht. Wij vragen de Commissie met name of zij van plan is maatregelen te nemen om de toepassing van de communautaire wetgeving te garanderen. Als het erom gaat de spanning in dat gebied daadwerkelijk te verminderen, moet allereerst worden begonnen met het verwezenlijken van vrij verkeer tussen Gibraltar en Spanje. Als we daar eens mee zouden beginnen en het probleem lokaal zouden aanpakken, net zoals het visserijconflict tussen beide partijen heel aardig op lokaal niveau is opgelost, zouden de spanningen heel snel verdwijnen. Heeft de commissaris suggesties voor wat de heer Pérez Royo zou kunnen doen om dat vrije verkeer, dat in de Verdragen is bepaald, te bevorderen en die spanningen te verminderen?

Bonino
Ik geloof niet dat dit echt een punt van discussie is. Het is hoofdzakelijk een dispuut tussen twee lidstaten. De Commissie zet zich werkelijk in voor vermindering van de spanning en probeert u te helpen om dit conflict samen op te lossen.
Ik zou van deze gelegenheid gebruik willen maken om de heer Teverson te zeggen dat ik voor geen enkel presidentschap campagne aan het voeren ben. In mijn land is dat procedureel onmogelijk. Daarover bestaat geen twijfel. Ik ben fulltime commissaris en ik zal me fulltime aan mijn plicht als commissaris wijden.

Morán López
Ik wil alleen iets opmerken over de begrenzing van de territoriale wateren. In het Verdrag van Utrecht - op grond waarvan Groot-Brittannië bepaalde taken heeft in Gibraltar - staat niet dat Gibraltar ook territoriale wateren heeft. Zoals mevrouw de commissaris weet, wordt de stad en de vesting van Gibraltar overgedragen, met uitsluiting van het gebied dat door de Britten werd bezet en dat geen territoriale wateren heeft. Er is geen sprake van begrenzing van territoriale wateren tussen Spanje en Groot-Brittannië, want Spanje betwist de Britse aanspraken in dat opzicht en terecht, volgens het Verdrag van Utrecht.
De toetreding van Spanje tot de Gemeenschap brengt op geen enkele wijze verandering in de Spaanse aanspraken. Op 12 juni 1985 werd het toetredingsverdrag door zowel Spanje als Groot-Brittannië ondertekend. Op 15 juni vond een briefwisseling plaats met de Britse minister van Buitenlandse Zaken, waarbij werd bepaald dat de toetreding van Spanje tot de Gemeenschap geen verandering zou brengen in de Spaanse aanspraken ten aanzien van Gibraltar.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Morán. Mevrouw Bonino, ik nodig u uit in te gaan op de opmerkingen van de heer Morán. Mevrouw Bonino zegt dat dit niet nodig is. Mevrouw Bonino, dank u wel voor uw aanwezigheid, uw antwoorden en uw vriendelijkheid.

De Voorzitter

Vraag nr. 46 van Robin Teverson (H-0132/99):
Betreft: Fraude Wie is in geval van fraude verantwoordelijk voor de financiën van een directoraat-generaal - de commissaris onder wiens leiding het directoraat-generaal ressorteert, de directeur-generaal in kwestie of de hele Commissie?
Ik heet mevrouw Gradin welkom en nodig haar uit de vraag van de heer Teverson te beantwoorden.

Gradin
De Commissie draagt de algemene politieke verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de begroting en voor de bestrijding van fraude. Zij kan het beheer van afzonderlijke begrotingslijnen aan een lid van de Commissie of aan een directeur-generaal delegeren. In een specifiek geval van fraude is de pleger van het delict degene die juridisch als verantwoordelijk zal worden beschouwd. De Commissie of commissaris of de betrokken directeur-generaal blijft echter verantwoordelijk voor behoorlijk toezicht en beheersmaatregelen.

Teverson
Ik dank de commissaris voor haar antwoord. Daarin spreekt zij over "verantwoordelijkheid" en "individuele verantwoordelijkheid voor bepaalde terreinen" . Mijn aanvullende vraag is zeer expliciet. Als in het deskundigenverslag heel specifieke problemen binnen de Commissie worden geconstateerd, betekent dat dan dat individuele commissarissen op dat moment de verantwoordelijkheid op zich zullen nemen voor de terreinen die onder hun bevoegdheden vallen en, als dat politiek gezien aan de orde is, individueel zullen aftreden? Ik hoef maar een kort antwoord, één woord in een van de officiële talen is al genoeg.

Gradin
Ik heb al antwoord gegeven en ik laat mij niet uit over wat zal gebeuren als het verslag van het Comité van wijzen op tafel ligt.

Posselt
Mevrouw de commissaris, mevrouw Cresson heeft onlangs in de Commissie begrotingscontrole ontkend dat zij van bepaalde schandalen op de hoogte was. Wij weten inmiddels dat zij door haar diensten was ingelicht en nu willen wij graag weten wie hier moet aftreden? De ambtenaar die haar heeft ingelicht of de commissaris die in de commissie valselijk heeft verklaard dat zij van de zaak niets afwist?

Bonde
Ik wil mevrouw Gradin graag vragen of zij Paul van Buitenen opnieuw in dienst wil nemen. Hij werd geschorst, omdat hij de moeite nam een lid van het Parlement een document te overhandigen dat hij nuttig achtte voor het fraudeonderzoek in de Commissie.

Gradin
Mijnheer de Voorzitter, ik vind dat dit niets meer te maken heeft met de vraag die mij gesteld werd. Ik heb de vraag beantwoord. Dit moet voor vandaag volstaan.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Gradin.

Vraag nr. 47 van Jan Andersson, vervangen door mevrouw Hulthén (H-0136/99):
Betreft: Werkprogramma van de Commissie op het gebied van drugs Het huidige werkprogramma van de EU inzake drugsbeleid loopt ten einde. Naar verluidt wordt er momenteel een nieuw werkprogramma door de Commissie uitgewerkt.
Kan de Commissie mededelen hoe het tijdschema van de werkzaamheden inzake haar werkprogramma inzake drugsbeleid luidt?
Mevrouw Gradin, ik nodig u uit de vraag van de heer Andersson te beantwoorden, die nu de vraag van mevrouw Hulthén is.

Gradin
Het huidige actieplan van de Commissie voor drugsbestrijding loopt zoals u weet dit jaar ten einde. De Europese Raad heeft de Raad van ministers, het Europees Parlement en de Commissie daarom gevraagd een nieuw plan voor de periode 2000-2004 uit te werken. De Commissie is met de werkzaamheden al een heel eind gevorderd. Verschillende diensten worden erbij betrokken en zijn nu volop aan het werk om hun bijdrage te leveren. Ik en mijn ambtenaren zijn verantwoordelijk voor de interne coördinatie van het werk en voor de hoofdstukken die te maken hebben met binnenlandse zaken en justitie.
Het heeft decennia geduurd vooraleer het drugsbeleid in Europa is zoals het nu is. Daarom is mijn uitgangspunt dat de acties van de EU gebaseerd moeten zijn op stevige dossierkennis en een behoorlijke evaluatie van de ervaring. Een langetermijnstrategie, continuïteit en gevolgen worden dan ook de centrale thema's in ons volgend voorstel. Wij zullen dus voortborduren het vorige plan. Voorts zal het nieuwe plan ook een evaluatie bevatten van de tijdens de vorige vijfjarige periode bereikte resultaten. Last but not least, beschrijven wij nieuwe trends en tendensen die specifieke maatregelen vereisen.
Ons doel is het nieuwe plan op het eind van de lente, in mei, te kunnen voorstellen. Daarna gaat ons voorstel onmiddellijk naar het Europees Parlement en de Raad voor verdere behandeling.

Hulthén
Ik dank mevrouw Gradin voor haar antwoord. Ik wil alleen maar vaststellen dat het een ander Parlement zal zijn en vermoedelijk ook een andere Commissie, die dit nieuwe actieplan zullen beoordelen. Nu we het er toch over hebben en mevrouw Gradin enkele krachtlijnen van het nieuwe plan genoemd heeft, zou het ook interessant zijn om te horen op welke gebieden men zich zal concentreren. Kan de Commissie nu reeds meedelen hoe wij de buitengrenzen van de Unie moeten beschermen om te voorkomen dat er nog meer drugs de Unie binnenkomen dan nu reeds het geval is, met andere woorden hoe het preventief beleid inzake nieuwe drugs eruit zal zien? Het zou goed zijn indien we op deze vraag een antwoord kregen.

Gradin
Verschillende kabinetten en diensten zijn er mee bezig. Zowel repressief optreden als sociaal engagement zal een rol spelen. Wij zullen uiteraard proberen om een repressief beleid te combineren met een sociaal verantwoordelijkheidsbesef. Wij zullen het hebben over nieuwe trends en ontwikkelingen op het gebied van consumptie en handel. Wij zullen overleggen hoe we op internationaal vlak moeten optreden, hoe we de nieuwe uitdagingen moeten beoordelen en aangaan. Wij zullen nagaan hoe we de landen in Oost- en Centraal-Europa bij deze problematiek kunnen betrekken nu ze aan onze deur kloppen om lid te worden van de Unie.
Het wordt dus een discussie over vraag en aanbod en natuurlijk over de nieuwe trends, bijvoorbeeld de synthetische drugs. Wat dit laatste betreft, moet Europa voor haar eigen deur vegen om in een internationale context een geloofwaardige gesprekspartner te zijn.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik was onlangs weer eens in Amerika. Een ding was mij volkomen duidelijk: men hoeft drugs niet per se aan de grens te bestrijden door controle op transporten van productielanden naar consumptielanden. Het is veel doeltreffender indien men in de consumptielanden het rechtsstelsel aanpast en daarmee moeilijkheden opwerpt voor de drugshandel, zoals dat bijvoorbeeld in de Verenigde Staten het geval is. Wat denkt de Commissie te doen om bij ons de drugs te bestrijden?

Gradin
Zoals de VS werkt ook de Commissie internationaal. Er is samenwerking met Latijns Amerika en met de gouden driehoek, teneinde alternatieve teelten te bevorderen en het aanbod van drugs te beperken. Anderzijds concentreren wij ons ook op de consumptie in onze lidstaten. Op dit vlak willen wij het liefst vrijwilligersverenigingen, scholen en ouders engageren, omdat wij van oordeel zijn dat drugsverslaafden niet alleen naar politici luisteren. Het is ook belangrijk dat er preventieve acties zijn en dat collega's of schoolvrienden een rol kunnen spelen. Wij proberen dit ernstig probleem tegenwoordig op alle fronten aan te pakken.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Gradin.

Vraag nr. 48 van María Izquierdo Rojo (H-0149/99):
Betreft: Balans en ramingen clandestiene emigratie naar de EU vanuit Noord-Marokko Welke balans en ramingen hanteert de Commissie voor de toestand in het gebied van de Straat van Gibraltar en Noord-Marokko waar het gaat om clandestiene emigratie? Kan zij vooruitgang en verbetering hard maken?
Welke maatregelen zullen worden genomen om te voorkomen dat er komende zomer weer doden zullen vallen door het oversteken met lekke bootjes?
Mevrouw Gradin, ik nodig u uit de vraag van mevrouw Izquierdo Rojo te beantwoorden.

Gradin
Illegale emigratie naar de Europese Unie vanuit Noord-Marokko is vaak pure mensensmokkel. Dit is een probleem dat niet alleen de lidstaten in het Middellandse-Zeegebied, maar ook de Unie als geheel aanbelangt. De personen die zich door mensensmokkelaars laten verleiden, zijn meestal zeer arme en uiterst kwetsbare migranten. Sommigen zoeken wanhopig naar betere levensomstandigheden en zijn bereid grote risico's te nemen om hun doel te bereiken. Anderen worden het slachtoffer van de moderne slavenhandel met vrouwen die in heel Europa voorkomt. Elk jaar wordt een toenemend aantal jonge vrouwen met valse beloftes over een goed betaalde job naar de prostitutie of andere vormen van seksuele uitbuiting gelokt. Een groot aantal mensenlevens gaat elk jaar verloren door het ongeremd gewelddadig optreden van mensensmokkelaars. Wij weten met zekerheid dat de mensen die van de Marokkaanse kust over zee Europa proberen te bereiken, vaak een afschuwelijk lot te wachten staat. De strijd tegen de mensenhandel moet daarom een prioriteit zijn voor de Unie. De laatste jaren is ook veel gedaan om de samenwerking op dit gebied binnen de Unie te bevorderen.
In 1996 werd het mandaat van de Europese Drugseenheid uitgebreid tot mensensmokkel. Zodra Europol effectief zal fungeren, zal de Unie op dit gebied nog meer mogelijkheden hebben. In november 1996 besloot de Raad een speciaal programma te starten met de naam Stop. De bedoeling van dit programma was de lidstaten meer mogelijkheden te geven om de mensenhandel te bestrijden. Via dit programma kunnen wij de uitwisseling van ervaringen steunen en aanmoedigen en de bevoegdheid om overal in Europa activiteiten op te starten uitbreiden.
Samen met de Amerikaanse regering hebben wij in bepaalde landen ook preventieve acties tegen vrouwenhandel ondernomen. Onder andere proberen wij met gerichte campagnes jonge vrouwen bewust te maken van de risico's die een vlucht naar de Europese Unie via mensensmokkelaars inhoudt.
Deze maatregelen zijn een eerste stap in de goede richting. Uiteraard moet nog veel meer worden gedaan om de illegale immigratie daadwerkelijk te kunnen stoppen. Er staan grote economische belangen op het spel en fundamentele waarden worden in twijfel getrokken. De Commissie zal ook in de toekomst alle beschikbare middelen benutten om de mensenhandel te stoppen. Het verheugt ons dat het nieuwe voorzitterschap ons nieuwe mogelijkheden biedt om een betere greep te krijgen op deze problematiek.

Izquierdo Rojo
Mevrouw de commissaris, dank u wel voor uw ongetwijfeld goedbedoelde antwoord. U stelt een harde diagnose, maar schiet beslist tekort wat betreft de bevoegdheden van de Commissie. U zegt niet welke maatregelen er genomen gaan worden. Met uw antwoord schieten wij helemaal niets op.
Zoals u zelf heeft opgemerkt, gaat het hier om een bijzonder ernstig probleem. Mevrouw de commissaris, er zijn maatregelen binnen handbereik. Wat betreft het probleem van het oversteken met lekke bootjes kunnen er bijvoorbeeld in ieder geval "s zomers veiligheidsmaatregelen getroffen worden. Wij treffen die maatregelen voor de visserij en de vissen, maar zijn kennelijk niet in staat dat ook te doen voor mensen. Ook kunnen we denken aan voorlichtingscampagnes via televisie-uitzendingen die in het noorden van Marokko kunnen worden ontvangen.
Mevrouw de commissaris, ik ben oprecht van mening dat de Commissie niets doet aan de ernstige problemen aan de zuidgrens van de Europese Unie. Het mag toch niet gebeuren dat u op een vraag als deze simpelweg antwoordt dat al het mogelijke gedaan wordt. Dat is een nietszeggend antwoord.

Gradin
De Unie doet ongetwijfeld veel, wat ook in mijn antwoord aan de geachte afgevaardigde tot uiting kwam. Europol heeft mogelijkheden, maar het is ook zo dat de concrete maatregelen die de afgevaardigde wenst, zoals toezicht, slechts in samenwerking met de lidstaten gerealiseerd kunnen worden. Wij weten immers dat er boten varen tussen Marokko, Gibraltar en Spanje en dat de verschillende autoriteiten intensief met elkaar samenwerken. Ik ben zelf ter plaatse geweest en heb gezien hoe het er aan toe gaat. Er wordt controle uitgeoefend op de mensenhandel en de aanwezigheid van drugs aan boord.
Er worden zeker concrete maatregelen genomen, ook met de steun van Europol. Bovendien is door de Raad onlangs een studiegroep op hoog niveau opgericht die de landen met grote emigratieproblemen onder de loep moet nemen. Een van de landen die men in dit verband bestudeert, is juist Marokko.

Hernandez Mollar
Mevrouw de commissaris, ik vrees dat ik u moet gaan tegenspreken. Ik heb namelijk van de directeur van Europol begrepen dat er op geen enkele wijze wordt opgetreden tegen de georganiseerde maffiabenden die aan de zuidwestgrens van Europa actief zijn, dat wil zeggen in het gebied van noordelijk Afrika waar de migratiedruk uit de Maghreb-landen zich rechtstreeks doet gevoelen.
Ik wil graag weten wat de Commissie van deze achteloosheid denkt, die ook door de directeur van Europol wordt erkend. Het gaat hier om een gebied waar de migratiestroom richting Europa bijzonder groot is. Wat denkt de Commissie te gaan doen om te bewerkstelligen dat Europol aandacht gaat besteden aan de verschrikkelijke activiteiten van de georganiseerde criminaliteit die zoveel doden tot gevolg heeft in het gebied van de Straat van Gibraltar?

Gradin
Wat Europol betreft, zou ik het Parlement zeer dankbaar zijn als het zou willen helpen bij het operationeel maken van Europol. Het verdrag is in feite geratificeerd, maar er zijn nog een aantal protocollen die wachten op ratificatie van de lidstaten. Pas dan kan Europol al zijn bevoegdheden gebruiken. Als het Parlement ons hiermee wil helpen, zou ik dankbaar zijn, omdat het onze mogelijkheden op dit gebied zal uitbreiden.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, hoe is voor dit probleem eigenlijk de verdeling van de lasten binnen Europa gepland? Wat zijn hier de streefcijfers?

Gradin
Zoals de geachte afgevaardigde weet, heb ik in de vier jaar dat ik commissaris ben, gestreefd naar een correcte lastenverdeling. Het eerste voorstel werd verworpen. Nu ligt het tweede voorstel bij de Raad van ministers.
Helaas laat het engagement van bepaalde lidstaten te wensen over als het erop aankomt de lasten te verdelen. Zoals u weet is voor besluiten die onder de derde pijler vallen, unanimiteit vereist. Ik had gehoopt dat we meer hadden kunnen bereiken, maar wij hopen dat het Duits voorzitterschap erin zal slagen zijn collega's te overtuigen van de noodzaak om hier krachtig op te treden.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Gradin.
Dames en heren, met deze vraag is het vragenuur voor vragen aan commissaris Gradin gesloten. Vraag nr. 49 zal schriftelijk worden beantwoord.

De Voorzitter

Vraag nr. 50 van Concepció Ferrer (H-0111/99):
Betreft: Follow-up van de klacht over oneerlijke handelspraktijken bij de WHO Naar aanleiding van de beperking van de uitvoer van in India geproduceerd leder heeft de Commissie eind 1997 in het kader van de WHO een procedure voor de beslechting van geschillen ingesteld met het oog op de bescherming van de belangen van de Europese ledersector, die sinds lang onder deze oneerlijke handelspraktijken te lijden heeft.
De eerste gesprekken die begin 1998 plaatsvonden in Genève hebben duidelijk aangetoond dat het verzoek van de Commissie gegrond was. Na deze eerste ontmoeting in het kader van de geschillenbeslechtingsprocedure van de WHO zijn de gesprekken echter opgeschort.
Kan de Commissie meedelen waarom nog steeds geen datum is vastgesteld om de geschillenbeslechtingsprocedure voort te zetten?
Ik heet de heer Brittan welkom en nodig hem uit de vraag van mevrouw Ferrer te beantwoorden.

Brittan, Sir Leon
Het de facto Indiase uitvoerverbod op huiden heeft de Gemeenschap begin 1998 ertoe aangezet formeel WHO-overleg te voeren.
Sindsdien heeft de Commissie herhaaldelijk haar bezorgdheid uitgesproken over het feit dat het Indiase systeem in strijd is met de GATT. Uiteindelijk beloofden de Indiase autoriteiten in oktober 1998 om serieus na te denken over de suggestie om het huidige stelsel van uitvoervergunningen te vervangen door tariefmaatregelen, die de vorm zouden kunnen krijgen van uitvoerheffingen.
Momenteel wordt een dergelijk voorstel door de Indiase autoriteiten overwogen bij de opstelling van de nieuwe begroting. Wij houden de zaak nauwlettend in de gaten en binnen enkele weken zouden we moeten weten of de regeling is gewijzigd.
Ik blijf optimistisch dat het zal lukken om deze gevoelige kwestie op te lossen. Als dat tegen de tijd van mijn voorgenomen bezoek aan India, begin april, niet het geval is, ben ik voornemens deze zaak op ministerieel niveau aan te kaarten.

Ferrer
Mijnheer de commissaris, dank u wel voor uw antwoord en voor het feit dat er serieus is gekeken naar de kwestie van niet-naleving door de Indiase regering van de regels met betrekking tot het openstellen van markten voor lederproducten. Ik verzoek u echter met klem alles in het werk te stellen om de regels inzake de internationale handel daadwerkelijk gerespecteerd te krijgen.
Ik vraag u dit niet om louter principiële redenen. Dit is het enige instrument dat de bedrijven hebben. Zij hebben zich grote inspanningen getroost om concurrerend te werken, te moderniseren en hebben de export nodig om te kunnen overleven.
Ik hoop dan ook dat u de zaak in de gaten zult houden, want als u tot april wacht, hebben veel bedrijven hun deuren misschien al moeten sluiten door het wegvallen van de export.

Brittan, Sir Leon
Ik weet hoe belangrijk de invoer van grondstoffen is voor de Europese leerindustrie en ik kan u verzekeren dat ik deze kwestie zeer serieus neem. Ik kan geen resultaten beloven voor april. We oefenen grote druk uit en we zullen druk blijven uitoefenen. Wij doen wat we kunnen.

De Voorzitter

Vraag nr. 51 van Paul Rübig (H-0113/99):
Betreft: Uiteenlopende strafheffingen; stemgedrag in de Raad Er zitten vele facetten aan transatlantische discussies over de bananeninvoer in de EU. Een principiële kwestie is het selectief opleggen van Amerikaanse strafheffingen op de invoer uit dertien lidstaten. Het equivalent van het aangekondigde bedrag komt overeen met een geraamd eenzijdig verlies van circa 508 miljoen euro.
De marktordening voor bananen geldt voor alle vijftien lidstaten in gelijke mate. Ook in het kader van de WHO spreekt de EU met één stem. Strafheffingen die de EU-landen echter verschillend treffen, beïnvloeden de comparatieve kosten- en concurrentiepositie op de interne markt.
Hoe denkt de Commissie ervoor te zorgen dat door derde landen opgelegde sancties niet bepaalde lidstaten opzettelijk bevoordelen, zodat dit soort "tactische manoeuvres" geen invloed hebben op het toekomstig stemgedrag in de Raad en gemeenschappelijke belangen op de achtergrond raken?
Mijnheer Brittan, ik nodig u uit de vraag van de heer Rübig te beantwoorden.

Brittan, Sir Leon
Ik erken dat het hier om een ernstige kwestie gaat. Er zijn twee redenen waarom sommige lidstaten door derde landen worden uitgesloten van sancties tegen de Gemeenschap.
Ten eerste zijn de lidstaten nog steeds, los van de Gemeenschap, elk afzonderlijk lid van de WHO. Ten tweede gaan de oorsprongsregels voor export vanuit de Gemeenschap naar derde landen nog steeds uit van afzonderlijke lidstaten. Hoewel de communautaire wetgeving voorziet in het begrip "communautaire oorsprong" , dat in bepaalde situaties verplicht is, blijven de VS en andere derde landen in dit opzicht onderscheid maken tussen de lidstaten.
We mogen niet vergeten dat sancties alleen rechtsgeldig kunnen worden toegepast als de WHO toestemming heeft verleend. In het geval van het bananenconflict hebben de Verenigde Staten een dergelijke volmacht niet gekregen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mijn aanvullende vraag gaat over de door de Verenigde Staten eenzijdig opgelegde strafheffingen zelf. Naar onze juridische mening vormen deze maatregelen een regelrechte handelsbeperking, die nu al in dit stadium zware schade toebrengt aan onze eigen bedrijven. Hoe wilt u schadevergoeding vorderen ingeval het WHO-panel deze maatregelen principieel, of wat de hoogte betreft, ontoelaatbaar verklaart?

Brittan, Sir Leon
Als we de zaak tegen de Verenigde Staten winnen omdat de getroffen maatregelen onwettig zijn, dan zullen ofwel de Verenigde Staten die maatregelen moeten intrekken en ons schadeloos moeten stellen, ofwel zullen wij legaal vergeldingsmaatregelen mogen nemen.

De Voorzitter

Vraag nr. 52 van Arthur Stanley Newens (H-0127/99):
Betreft: Handel met Cuba Kan de Commissie haar standpunt kenbaar maken inzake de handelsovereenkomst die in mei 1998 met de Verenigde Staten werd gesloten en mededelen of deze overeenkomst nog in werking zal treden? Kan zij voorts een overzicht geven van de huidige handelsstromen tussen de EU en haar lidstaten enerzijds en Cuba anderzijds en kan zij mededelen wat de gevolgen van de Helms-Burton-wet zijn voor deze betrekkingen?
Mijnheer Brittan, ik nodig u uit de vraag van de heer Newens te beantwoorden.

Brittan, Sir Leon
De overeenstemming die in mei vorig jaar met de Verenigde Staten werd bereikt over de Helms-Burton- en de ILSA-wetgeving betekent een belangrijke stap in de goede richting. De Commissie blijft ernaar streven dat deze afspraken volledig worden nagekomen. Die taak ligt bij de Verenigde Staten, maar wij van onze kant zijn bereid de overeenkomst uit te voeren zodra de Verenigde Staten overeenkomstig Titel IV van de Helms-Burton-wet ontheffing verlenen, zoals in de overeenkomst van Londen is bepaald.
Van meet af aan hebben wij ons vastberaden tegen beide wetten verzet. Bij de verdediging van het standpunt van de Europese Unie ten aanzien van de extraterritoriale effecten van deze wetten, is de Raad in november 1996 akkoord gegaan met blokkerende maatregelen. Doel daarvan is om de extraterritoriale gevolgen van een wetgeving voor een derde land, zoals die van de Helms-Burton-wet en ILSA voor het grondgebied van de Gemeenschap, tegen te gaan. Gedetailleerde statistische gegevens over de handel tussen de EU en Cuba zijn niet voorhanden. Wij hebben consequent het standpunt ingenomen dat die handel legitiem is. De Helms-Burton-wet heeft in het verleden een ontmoedigend effect gehad en kan de handelsstromen via bepaalde kanalen hebben verstoord. Daarom was de overeenkomst van mei 1998 een belangrijke stap vooruit.

Newens
Ik dank de commissaris voor zijn antwoord, maar ik geloof niet dat het waar is dat, zolang het Amerikaanse Congres weigert in te stemmen met ontheffing van Titels III en IV, er eigenlijk geen vooruitgang kan worden geboekt met de uitvoering van de grondslagen van de overeenkomst. Tegelijkertijd zijn er personen, handelaren en bedrijven die anders handel zouden drijven met Cuba maar nu op zeker spelen en wegblijven. Hoe lang kunnen we dan deze stand van zaken, waarbij alle betrokkenen in onzekerheid verkeren, laten voortduren? Voorziet hij enige verandering in de nabije toekomst?

Brittan, Sir Leon
Het is waar dat de overeenkomst niet volledig wordt uitgevoerd en ook niet kan worden uitgevoerd, zolang het Congres de noodzakelijke wetgeving niet heeft uitgevaardigd. Het is echter niet waar dat de overeenkomst geen effect heeft.
Ik zou de aandacht van de door u genoemde partijen willen vestigen op het feit dat er, sinds de overeenkomst werd gesloten, geen dwingende maatregelen zijn getroffen tegen Europese bedrijven of individuen op grond van een van beide wetten. Dat is iets waarvan de zakenwereld zich bewust zou moeten zijn. Er vindt heel wat handel plaats.
Wat de verdere voortgang betreft kan ik u zeggen dat wij druk uitoefenen op het Amerikaanse Congres en duidelijk maken dat wij ons deel van de rest van de overeenkomst pas zullen uitvoeren als zij hun deel uitvoeren.

De Voorzitter

Vraag nr. 53 van Hugh R. McMahon (H-0174/99):
Betreft: Afbraakprijzen en dumping van zalm op Europese markten door Noorse producenten Kan de Commissie mededelen welke maatregelen zij de afgelopen tijd heeft genomen tegen Noorse bedrijven die overeenkomsten met de EU aan hun laars lappen door op de markt voor zalm afbraakprijzen toe te passen, en kan zij mededelen welke Noorse bedrijven zich met dergelijke praktijken inlaten?
Mijnheer Brittan, ik nodig u uit de vraag van de heer McMahon te beantwoorden.

Brittan, Sir Leon
In juni 1997 is met Noorwegen een overeenkomst gesloten in het kader van de definitieve antidumping- en compensatiemaatregelen. Deze bestaan hoofdzakelijk uit individuele prijsafspraken van 190 Noorse exporteurs. De Commissie besteedt vrij veel geld aan de controle op die afspraken. Aan 84 exporteurs is inmiddels een heffing opgelegd, omdat ze hun afspraken niet waren nagekomen of zich eraan hadden onttrokken. Daarnaast is er voortdurend toezicht op de markt en is de termijn voor verslagen over prijsafspraken verkort. Toen de controle uitwees dat de minimumprijs voor zalmfilet te laag was, is deze verhoogd met een bedrag overeenkomstig de verwerkingskosten. Nadat was gebleken dat sommige partijen met prijsafspraken geen exporteurs waren, werden die partijen gedwongen hun afspraken in te trekken, en toen duidelijk werd dat de opbrengsten van de Noorse uitvoerheffing, die deel uitmaakt van de compenserende maatregelen, niet volgens de afspraken werden gebruikt, is er in oktober 1998 een nieuwe overeenkomst gesloten tussen de Europese Unie en de Noorse bedrijven om daar iets aan te doen.
Meer recentelijk hebben de Commissie en de Noorse autoriteiten overeenstemming bereikt over verdere gezamenlijke actie, met name om ontduiking onmogelijk te maken. Noorwegen heeft in december 1998 een regeling ingevoerd die verbiedt om zalm naar de Gemeenschap te exporteren via tussenpersonen die niet aan de prijsafspraken zijn gebonden. De Commissie heeft deze beperkingsmaatregel omgedraaid. De tekst van de afspraken omvat dan ook een strengere minimumprijsbepaling voor het geval dat importeurs die betrekkingen hebben met exporteurs in Noorwegen, zalm van andere tussen-importeurs in de Gemeenschap betrekken.

McMahon
Ik dank de commissaris voor zijn zeer volledige antwoord. Zou hij mij ook een standpunt over de huidige situatie kunnen geven? Ik heb namelijk uit de Schotse industrie berichten gekregen dat er op dit moment een groot bedrijf in Noorwegen betrokken is bij deze zaak. Zou hij het Parlement de naam van dat grote bedrijf willen geven?

Brittan, Sir Leon
Het is niet geheel duidelijk wat dat grote bedrijf gedaan zou hebben of over welk bedrijf de geachte afgevaardigde het heeft. Zoals ik heb gezegd, zijn bij 84 exporteurs de prijsafspraken vervangen door heffingen. Ik weet niet welke daarvan de geachte afgevaardigde bedoelt. Als hij mij de bijzonderheden schriftelijk zou willen doorgeven, dan zal ik kijken of er nadere informatie is die ik kan verstrekken.

De Voorzitter

Vraag nr. 54 van Richard Stuart Howitt (H-0217/99):
Betreft: Burma Selective Purchase Law In 1996 keurde de Amerikaanse staat Massachusetts de "Burma Selective Purchase Law" goed, die overheidsaankopen bij ondernemingen die handel drijven met Myanmar verbiedt. De Commissie tekende bij de Amerikaanse regering hiertegen verzet aan en diende een klacht in bij de Wereldhandelsorganisatie. Deze klacht werd tijdelijk opgeschort, in afwachting van de resultaten van een juridisch onderzoek naar de wettigheid van het besluit. Het feit echter dat de Commissie bij de WHO een klacht heeft ingediend staat niet alleen volkomen haaks op haar eigen sanctiebeleid ten aanzien van Myanmar en haar bezorgdheid over de schendingen van de mensenrechten, het kan ook gezien worden als een cynische manier om te vermijden dat een precedent wordt geschapen om het wereldhandelsbeleid te doen sporen met de internationale normen op het gebied van de mensenrechten. Waarom voert de Commissie een dergelijk tegenstrijdig beleid, dat getuigt van minachting voor de situatie van de mensenrechten in Myanmar? Onder welke voorwaarden kan de Commissie haar klacht bij de WHO alsnog intrekken?
Mijnheer Brittan, ik nodig u uit de vraag van de heer Howitt te beantwoorden.

Brittan, Sir Leon
Ons standpunt ten aanzien van Birma is duidelijk. Wij betreuren de situatie waarin de mensen daar zich bevinden en steunen de lidstaten in hun voornemen om druk te blijven uitoefenen op de gezagvoerders. Dat heeft geleid tot de vaststelling van een gemeenschappelijk standpunt over Birma en tot de intrekking van de SAP-voordelen.
In oktober heeft de Raad het gemeenschappelijk standpunt uitgebreid en versterkt door een verruiming van het visumverbod en de opschorting van bezoeken van hoge regeringsfunctionarissen aan Birma. Ook hebben wij geprobeerd om het beleid ten aanzien van Birma internationaal te coördineren om zo de acties van alle betrokkenen doeltreffender te maken.
Hoewel onze doelstellingen wat Birma betreft vergelijkbaar zijn met die van de Verenigde Staten, betekent dat niet dat we de flagrante schending van internationale verplichtingen, waar de wet van Massachusetts verantwoordelijk voor is, door de vingers kunnen zien. Nadat het twee jaar lang niet was gelukt om de kwestie op een andere manier op te lossen, hebben wij in juli 1998 besloten om aan het panel de vraag voor te leggen of de wet verenigbaar is met de relevante regels van de WHO, met name de multilaterale overeenkomst inzake overheidsopdrachten.
Ook de National Foreign Trade Council van de Verenigde Staten zette vraagtekens bij de wet van Massachusetts. In november vorig jaar verklaarde de Amerikaanse rechtbank dat de wet in strijd was met de grondwet en buiten werking moest worden gesteld. Toen hebben wij onze klacht bij de WHO uiteraard opgeschort, maar vervolgens is tegen de uitspraak van de Amerikaanse rechtbank beroep aangetekend.
Onze beslissing om een klacht in te dienen bij de WHO is geen goedkeuring van het regime. Het gaat om de voorspelbaarheid in de internationale handelswereld en om de naleving van internationaal bindende handelsregels. Er is geen tegenstrijdigheid tussen de stappen die we tegen het Birmese regime hebben ondernomen en onze verwachting dat de Verenigde Staten zich aan hun internationale afspraken houden.

Howitt
Dank u, mijnheer de commissaris, u begrijpt waarschijnlijk wel dat ik het grondig oneens ben met uw antwoord, hoewel het voor het Parlement goed was dat u het zo onomwonden uit de doeken deed. De tegenstrijdigheid lag in uw woorden besloten. Mensenrechtenschendingen in Birma betreuren, pleiten voor internationaal gecoördineerde acties om te zorgen dat het Birmese regime zijn beleid wijzigt, en vervolgens de kans laten schieten om die acties via handelsmogelijkheden van de WHO te coördineren, is tegenstrijdig.
Ik begrijp dat er regels zijn in het kader van de Wereldhandelsorganisatie, maar het standpunt van dit Parlement is herhaaldelijk naar voren gebracht, zowel in september vorig jaar toen de maatregelen van de Commissie werden veroordeeld, als in mijn eigen verslag over gedragscodes van multinationale ondernemingen. Dat standpunt luidt dat wij gebruik moeten maken van de handelsbetrekkingen via de WHO om handel te stimuleren die ethisch verantwoord is en rekening houdt met het milieu en de mensenrechten. Kunt u antwoord geven op het laatste deel van mijn vraag en mij zeggen onder welke omstandigheden de Commissie, mocht het beroep in de Verenigde Staten anders uitpakken, haar klacht kan intrekken en kan voorkomen dat het panel nieuw leven wordt ingeblazen.

Brittan, Sir Leon
De WHO-procedure is momenteel opgeschort vanwege de beslissing van de Amerikaanse rechtbank. Dat is reeds een feit. Maar ik moet zeggen dat het twee heel verschillende vragen zijn of we al dan niet handelssancties moeten uitroepen - bijvoorbeeld in het kader van de WHO en voorzover toegestaan door de WHO - of gewoon moeten aanvaarden dat een afzonderlijke staat in de Verenigde Staten, zonder overleg en buiten het kader van een internationale overeenkomst, maatregelen neemt om als het ware zijn eigen buitenlands beleid te voeren.
Ook al kunnen we misschien nog zoveel sympathie opbrengen voor de motieven achter de wetgeving in Massachusetts, een wereldhandelssysteem waarin door een bepaalde staat in een bepaald land specifieke druk wordt uitgeoefend, met verstrekkende gevolgen voor de rest van de handelswereld, kan gewoon niet.
Het is schadelijk voor het front tegen Birma dat er een dergelijke splinteractie wordt ondernomen. Die brengt de Europese Unie in diskrediet maakt geen deel uit van een geconsolideerd, internationaal overeengekomen pakket maatregelen tegen een specifiek land waarmee we diepgaande meningsverschillen hebben.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Brittan.
Dames en heren, met de vraag van de heer Howitt is het vragenuur voor vragen aan commissaris Brittan gesloten. Wij danken hem voor zijn aanwezigheid.

De Voorzitter

Vraag nr. 55 van Mihail Papayannakis (H-0107/99):
Betreft: Doorzichtigheid in de financiële betrekkingen tussen de lidstaten en openbare bedrijven In antwoord op mijn mondelinge vraag H-0761/98 heeft de Commissie mij gezegd dat de Griekse overheid haar op 2 juli 1998 de maatregelen heeft medegedeeld die zij heeft genomen voor de omzetting van richtlijn 80/723/EEG en de wijziging daarop. Maar wegens de meningsverschillen over de verplichtingen die uit deze richtlijn voortvloeien, heeft de Commissie besloten te wachten op de aanvullende informatie die zij van de Griekse overheid heeft gevraagd vooraleer zij zich uitspreekt over een mogelijke stopzetting van de inbreukprocedure.
Kan de Commissie zeggen wat precies het meningsverschil is over de verplichtingen die voortvloeien uit richtlijn 80/723/EEG, zoals gewijzigd bij richtlijn 93/84/EEG , en of de bijkomende informatie die de Griekse overheid heeft verstrekt al dan niet aanleiding geeft tot een stopzetting van de inbreukprocedure die de Commissie in 1996 heeft ingezet wegens het feit dat uit de verstrekte informatie bleek dat Griekenland zich niet had gevoegd naar de bepalingen van hoger genoemde richtlijn?
Ik heet de heer Van Miert welkom en nodig hem uit de vraag van de heer Papayannakis te beantwoorden.

Van Miert
De Commissie deelt de geachte afgevaardigde mee dat het meningsverschil in kwestie betrekking heeft op de reikwijdte van de verplichting om de Commissie uit hoofde van artikel 5 van Richtlijn 93/84/EEG te informeren. Krachtens deze bepalingen moeten de lidstaten de Commissie namelijk uiterlijk op 31 maart van ieder jaar met name een lijst doen toekomen van hun staatsbedrijven in de industriesector. De niet-nakoming van deze informatieverplichting vormt een inbreuk waarop de Commissie met een passende procedure moet reageren.
Op 3 maart, een paar dagen geleden dus, heeft Griekenland eindelijk de gewenste informatie verstrekt. Deze informatie lijkt bevredigend voor wat betreft de betrokken bedrijven. Dit betekent dat Griekenland zijn afwijkende uitleg van zijn verplichtingen uit hoofde van de betrokken richtlijn heeft laten varen. Als gevolg hiervan zal de Commissie naar alle waarschijnlijkheid de inbreukprocedure stopzetten, waarbij de verschafte informatie wel eerst in detail zal worden geanalyseerd. Ik heb dus goed nieuws voor u. Ik denk dat Griekenland daadwerkelijk stappen onderneemt om zich te conformeren met het communautair recht.

Papayannakis
Mijnheer de commissaris, als ik het wel heb, gaat het hier met name om de al of niet ingediende lijst van bedrijven. Ik wilde echter met name weten of de richtlijn werd gerespecteerd, vooral wat de transparantie en het daadwerkelijke gebruik van overheidsmiddelen betreft. Kunt u mij daar uw mening over geven?
Persoonlijk ben ik ervoor dat de middelen naar staatsbedrijven gaan, mits de daarmee beoogde doelstellingen duidelijk omschreven worden, de manier waarop het geld wordt overgemaakt transparant is en het geld inderdaad daar terechtkomt waar het terecht moet komen, opdat die bedrijven daar mee aan de slag kunnen.
Beschikt de Commissie over inlichtingen terzake? Hebt u een mening hierover of was het geschil met Griekenland alleen van procedurele aard?

Van Miert
Er moet een onderscheid worden gemaakt tussen de verplichting uit hoofde van de richtlijn - die Griekenland tot nu toe niet was nagekomen, maar hetgeen zoals ik u zojuist heb meegedeeld nu wel het geval lijkt te zijn - en de bestudering door de Commissie van het betrokken verslag over de daadwerkelijk op de lijst voorkomende bedrijven.
Het gaat hier dus om een andere kwestie, waarover ik op dit moment nog niets kan zeggen, aangezien we nog maar enkele dagen geleden een - ik moet zeggen tamelijk compleet - verslag op dit gebied hebben ontvangen.
Dit doet me deugd en ik ben de Griekse autoriteiten dankbaar voor het feit dat ze er uiteindelijk in hebben toegestemd hun communautaire plicht te vervullen.

De Voorzitter

Vraag nr. 56 van John Iversen (H-0144/99):
Betreft: Fusie De Commissie behandelt momenteel een melding van een voorgenomen fusie tussen Danish Crown en Vestjyske Slagterier.
Hoe is de Commissie van plan ervoor te zorgen dat een fusie niet tot gevolg zal hebben dat het gefuseerde bedrijf Danish Crown/Vestjyske Slagterier invloed krijgt op en inzicht krijgt in de bedrijfsvoering van een kleiner concurrerend bedrijf als Defco Food, een bedrijf waarin Danish Crown op dit moment een minderheidsbelang heeft?
Defco is een naamloze vennootschap die als directe concurrent van de bedrijven Danish Crown en Vestjyske Slagterier vlees verwerkt en verkoopt aan klanten zoals FDB en Dansk Supermarked. Het is voor een bedrijf als Defco vanzelfsprekend van het grootste belang dat de fusie niet tot gevolg heeft dat het gefuseerde bedrijf Danish Crown/Vestjyske Slagterier invloed op en inzicht in de bedrijfsvoering van Defco Food krijgt.
Mijnheer de commissaris, ik nodig u uit de vraag van de heer Iversen te beantwoorden.

Van Miert
Om te beginnen zou ik het Parlement, en de geachte afgevaardigde in het bijzonder, willen meedelen dat de Commissie vandaag toestemming heeft gegeven voor de fusie, zij het onder een aantal voorwaarden die tijdens de zogeheten tweede fase van de fusieprocedure in overleg met de partijen waren vastgesteld.
De vraag heeft specifiek betrekking op Defco Food, een Deens vleesverwerkend bedrijf, en op de relatie met Danish Crown, het grootste coöperatieve slachthuis van Denemarken, dat een minderheidsbelang heeft in het eerstgenoemde bedrijf.
Zoals ik zei, heeft de Commissie vandaag besloten om de operatie toe te staan. Maar wat deze specifieke vraag betreft, zagen we niet echt een probleem. We hebben het hier over de markt voor verwerkte vleesproducten. Vleesverwerkende bedrijven, waaronder Defco Food, kopen het varkens- en rundvlees dat ze voor hun productie nodig hebben in de hele EG en niet alleen in eigen land. Het effect van de fusie in deze markt moet dus in een breder perspectief worden gezien dan de situatie in Denemarken, terwijl de andere problemen voornamelijk te maken hadden met de situatie binnen Denemarken. Hoewel we diverse problemen hebben vastgesteld, zagen we hier dus geen probleem, zodat we volgens de regels niet konden aandringen op specifieke maatregelen met betrekking tot de kwestie die u noemt.

Iversen
Ik dank u voor uw antwoord. Ik heb deze vraag niet gesteld als kritiek op de fusie. Voor de fusie heb ik alle begrip. Ik vind het zelfs een verstandige beslissing. Wat ik jammer vind, is dat de Commissie niet meer aandacht heeft besteed aan het probleem van de afhankelijkheid ten opzichte van Danish Crown. De Defco Food company kan haar werknemers bijvoorbeeld geen extra aandelen toekennen, omdat de nieuwe, grote gefusioneerde onderneming voorrang zal hebben op de werknemers bij het verwerven van aandelen. Ik begrijp dat het voor de Commissie geen gemakkelijk probleem is en ik dank u nogmaals voor uw antwoord.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Iversen. De heer Van Miert geeft mij te kennen dat hij geen behoefte voelt om op de opmerking van de heer Iversen te reageren.
Omdat de vragen 57 en 58 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld:

Vraag nr. 57 van Juan de Dios Izquierdo Collado, vervangen door mevrouw Frutos Gama (H-0161/99):
Betreft: Transparantie en controle van de overheidssteun in het kader van het mededingingsbeleid In het kader van het mededingingsbeleid is bepaald dat de overheidssteun in de Europese steenkoolsector (Beschikking 3632/93/EGKS) omwille van de controle transparant moet zijn. Lidstaten werden verplicht steun die tot dan doorberekend werd in de elektriciteitstarieven op te nemen in de overheidsbegroting. Is de Commissie niet van mening dat dezelfde rechtsregel gevolgd zou moeten worden voor de overgangskosten in de elektriciteitssector? Om welke redenen zou vanuit het oogpunt van mededingingswetgeving een onderscheid gemaakt kunnen worden tussen deze twee vormen van steun? Hoe kan de consument bijvoorbeeld begrijpen dat de kosten van Europese steenkool niet meer in zijn elektriciteitsrekening worden doorberekend en dat er wel kosten in rekening worden gebracht voor overgang naar de vrije markt die voortvloeien uit niet rendabele investeringen wegens de verplichting om universele diensten aan te bieden?

Vraag nr. 58 van Ludivina García Arias (H-0162/99):
Betreft: Consumentenbescherming in het kader van het mededingingsbeleidDe Commissie heeft verklaard dat de kosten voor de overgang naar de vrije markt in de geliberaliseerde sectoren waarvoor toestemming gegeven zou kunnen worden, betrekking zouden moeten hebben op werkelijk gedane investeringen wegens eerdere verplichtingen om universele diensten aan te bieden. Is de Commissie niet van mening dat het, vanuit het oogpunt van mededingingsbeleid, oneerlijk zou zijn en in strijd met de beginselen van de Verdragen als juist de consumenten en de MKB's in het concrete geval van resp. de elektriciteits- en de telecommunicatiesector, deze kosten zouden betalen via de tarieven en dat deze overheidssteun derhalve opgenomen moet worden in de begrotingen van de lidstaten omwille van de transparantie en de controle?
Mijnheer Van Miert, ik nodig u uit de vragen van deze twee europarlementariërs tezamen te beantwoorden.

Van Miert
Deze kwestie baart de afgevaardigden duidelijk zorgen, aangezien het niet de eerste keer is dat ik het genoegen heb vragen hierover te beantwoorden. Zoals u weet, hebben we er bij de Spaanse regering sterk op aangedrongen deze kwestie bekend te maken, omdat het hier een geval van "stranded costs" betreft, zoals men pleegt te zeggen.
U weet overigens ook dat dit probleem zich niet alleen in Spanje voordoet, maar ook in een aantal andere lidstaten als gevolg van de elektriciteitsrichtlijn. We hebben benadrukt dat wanneer er een stelsel met dergelijke kosten is voorzien, het in beginsel om overheidssteun kan gaan en de Commissie als gevolg hiervan op zijn minst moet kunnen nagaan of deze steun in overeenstemming is met deze kosten. Aangezien het probleem zich in meerdere lidstaten op verschillende manieren voordoet, proberen we momenteel een samenhangende methode uit te werken.
Het Spaanse geval wordt momenteel door ons onderzocht - aangezien we de kennisgeving hebben ontvangen - en er zal in de komende weken waarschijnlijk contact worden gezocht met de Spaanse autoriteiten teneinde met hun van gedachten te wisselen over dit onderzoek van de Commissie. Wat de consumenten betreft, wil ik nog opmerken dat, aangezien er hier sprake is van een geval van overheidssteun, wij bij onze uitspraak de regels moeten hanteren en dus moeten nagaan of de geplande "steun" daadwerkelijk een compensatie is van de "stranded costs" . Consumentenvraagstukken spelen dus een betrekkelijk geringe rol in de dossiers betreffende "staatssteun" . Zo zijn de regels.
Ik kunt er echter van op aan dat we deze kwestie niet uit het oog verliezen. Wel moet ik u eraan herinneren dat normaal gesproken de Commissie bij een dergelijke steunregeling controleert of de voorziene steun verdedigbaar is. Ik ga ervan uit dat deze werkwijze mogelijkerwijs ook de consument ten goede komt.

Frutos Gama
Hartelijk dank voor uw antwoord, mijnheer de commissaris. Dit is inderdaad een onderwerp dat de parlementsleden veel zorgen baart. Het is echter vooral verontrustend voor de consumenten en het midden- en kleinbedrijf, die waarschijnlijk de kosten voor de overgang naar de vrije markt zullen moeten betalen.
Mijnheer de commissaris, ik had daarom niet zozeer behoefte aan een technisch als wel een praktisch antwoord. De Spaanse regering en haar minister van Industrie voeren niet bepaald een doorzichtig beleid. Ik denk dan ook dat u de consumenten en het midden- en kleinbedrijf in de meest achtergebleven gebieden van de Unie - ik kom zelf ook uit een van die streken - moet vertellen dat dit zo niet kan. Het is nu zo dat de Spaanse minister van Industrie de vermindering van de schadeloosstelling aan de sector - als de Europese Commissie hier uiteindelijk toe besluit - " verkoopt" als een gunst aan de consumenten, die volgens hem het meest van de bijbehorende tariefverlaging zouden profiteren.
Mijnheer de commissaris, wilt u de Spaanse consument dus alstublieft in eenvoudige en klare taal uitleggen waar de kosten voor de overgang naar de vrije markt uit gefinancierd worden: uit de elektriciteitsrekening of de algemene staatsbegroting?

Van Miert
Als wij ten eerste de overheidssteun - in welk specifiek geval dan ook - tot het absolute minimum proberen te beperken, dan is dat, als puntje bij paaltje komt, in het voordeel van de consumenten, omdat zij gewoonlijk ook belastingbetalers zijn. Verder zullen we deze kwestie niet laten rusten. Zoals ik reeds eerder heb uitgelegd, moet deze zaak volgens ons worden doorgegeven en de Commissie in staat worden gesteld haar werk te doen.
Los daarvan zou ik graag uw aandacht willen vestigen op het feit dat het doel van het beleid, namelijk de liberalisering van de elektriciteitssector, door de Commissie volledig wordt onderschreven. Volgens ons houdt meer flexibiliteit, meer daadwerkelijke concurrentie in dat erop wordt toegezien dat bedrijven in de energiesector de markt niet al te veel beheersen, dat er echt concurrentie is, niet alleen voor de bedrijven, maar ook voor de individuele consument. Zoals u weet is dat nog niet het geval met de richtlijn. De richtlijn is bescheidener. Maar wij delen zeker de mening die de Spaanse regering er kennelijk op nahoudt, dat er best meer geliberaliseerd mag worden dan in de richtlijn is vastgelegd. Dat wordt op positieve wijze door de Commissie gestimuleerd en erkend. Maar dat mag ons niet afleiden van onze andere taak, namelijk om nauwkeurig te onderzoeken of de kosten strikt in verhouding staan tot de middelen die ermee gemoeid zijn.

García Arias
Mijnheer de commissaris, u weet ook dat de consumenten en het midden- en kleinbedrijf vooralsnog voor die kosten zullen moeten opdraaien. Zij krijgen geen tariefverlaging, een verlaging die ook zonder liberalisering van de sector opportuun zou zijn.
Ik wil u echter een wat technischer vraag stellen. In artikel 3 van de verordening van de Raad over steun staat dat deze steun slechts dan daadwerkelijk verstrekt kan worden als de Commissie een besluit heeft genomen ter goedkeuring van die steun. ik weet niet of de Commissie ervan op de hoogte is dat die 4, 5 % al op de tarieven in mindering wordt gebracht (dat men die steun dus al krijgt). Is de commissaris van plan voet bij stuk te houden en morgen van de Spaanse minister van Industrie te verlangen een onmiddellijk einde te maken aan het innen van deze bedragen van de consumenten en dat hij de reeds, ten onrechte betaalde bedragen aan hen terugbetaalt, totdat deze steun door de Commissie wordt goedgekeurd?

Van Miert
Er zijn waarschijnlijk enkele misverstanden in het spel geweest, omdat het uit hoofde van de richtlijn noodzakelijk was kennis te geven van de intenties van de autoriteiten, zoals de meeste regeringen ook hebben gedaan. Hetgeen echter niet goed is begrepen, is het feit dat dit soort steunmaatregelen ook moest worden meegedeeld uit hoofde van de artikelen 92 en 93 en hierop hebben we enige tijd moeten aandringen, voordat een aantal regeringen ermee instemde.
Dat is nu gebeurd. Er zijn dus, zo u wilt, twee onderzoeken: het onderzoek uit hoofde van de richtlijn, waarmee mijn collega Papoutsis zich bezighoudt, en het onderzoek op grond van een vraagstuk of geval van staatssteun. In het onderhavige geval hebben we de steunmaatregel geregistreerd als niet-genotificeerde steun, omdat deze maatregel namelijk al van kracht was. Aangezien de situatie enigszins ingewikkeld en onduidelijk was en er misschien zelfs geen sprake was van kwade opzet - een aantal regeringen heeft wellicht gedacht dat het volstond om een geval uit hoofde van de richtlijn mee te delen - bevonden wij ons in een lastig parket. Wij moesten een bepaalde regering die, mijns inziens oprecht, van mening was dat zij haar plicht had gedaan, eraan herinneren dat zij nog aanvullende werkzaamheden moest verrichten.
Zo zit de situatie in mekaar. Voor het overige zult u zich herinneren dat ik vanaf deze plek de betrokken autoriteiten heb gewaarschuwd dat het misschien geen goed idee is om de desbetreffende steunmaatregel te handhaven aangezien de kwestie onderzocht wordt en normaal gesproken men het resultaat van het onderzoek van de Commissie moet afwachten.

Pérez Royo
Bij een eerdere gelegenheid heeft u inderdaad tot voorzichtigheid gemaand. Daarbij raadde u aan het mechanisme dat in de Spaanse wet is voorzien, niet onmiddellijk toe te passen en de uitspraak van de Commissie af te wachten.
De Spaanse regering en de elektriciteitsbedrijven zijn dat advies echter niet opgevolgd en hebben de regel al ingevoerd. Dit heeft tot gevolg dat, als de belaste bedragen te hoog blijken te zijn, het te veel betaalde moet worden gerestitueerd.
Hoe moet die restitutie in zijn werk gaan, nu miljoenen consumenten die kosten al via hun elektriciteitsrekening hebben betaald? Vindt u niet dat het met het oog op het toezicht op de overheidssteun - daar gaat het hier tenslotte om - doorzichtiger, makkelijker te controleren en makkelijker af te wikkelen zou zijn als de betalingen in fasen van telkens een jaar zouden plaatsvinden via de overheidsbegrotingen, zoals dit ook met de steunregeling voor de steenkool gebeurt? Vindt u niet dat dit een praktischer regeling zou zijn dan het systeem waarbij 4, 5 % via de elektriciteitsrekening wordt doorberekend? Tevens zou dan kunnen worden begonnen met notering van deze steun op de effectenbeurzen.

Van Miert
Ten eerste hebben we de autoriteiten gewaarschuwd dat als zij de emissie van waardepapieren zouden doorzetten, zij dit op eigen risico zouden doen, omdat er, nogmaals, een onzekere factor blijft bestaan zolang de Commissie haar werkzaamheden niet heeft voltooid, dat wil zeggen zolang zij geen conclusies heeft getrokken uit het onderzoek. Die onzekere factor komt dan voor rekening van de autoriteiten.
Ten tweede kan niemand voorlopig ook maar iets zeggen over de kwestie van de bedragen. Ik herhaal dat wij pas na de waarheidsgetrouwheid van de opgegeven "stranded costs" te hebben onderzocht, kunnen concluderen welk bedrag een juiste, verdedigbare weergave zou zijn van deze kosten. Pas dan kan worden gezegd: ?dit bedrag ter compensatie van deze "stranded costs" is aanvaardbaar en alle bedragen daarboven zijn dit niet" , maar ik zal u hieromtrent pas uitsluitsel kunnen geven als ons onderzoek is afgerond.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Vraag nr. 59 wordt niet beantwoord, omdat deze reeds in de agenda van deze vergaderperiode is opgenomen.
Dames en heren, met de gezamenlijke beantwoording van de vragen 57 en 58 is het vragenuur voor vragen aan de Commissie gesloten. De vragen 60 t/m 111 zullen schriftelijk worden beantwoord.
Dames en heren, om redenen die buiten de wil van dit voorzitterschap liggen, beëindigen wij het vragenuur voor vragen aan de Commissie 42 minuten later dan gepland. Dit heeft een extra grote inspanning van de vergaderdiensten gevraagd. Ik bied deze diensten dan ook mijn verontschuldigingen aan en bedank hen tegelijkertijd voor hun medewerking.
Het vragenuur voor vragen aan de Commissie is gesloten.
De vergadering wordt om 19.45 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat

Eigen middelen van de EU (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag (A4-0105/99) van mevrouw Haug, namens de Begrotingscommissie, over de noodzaak tot wijziging en herziening van het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie.

Colom i Naval
Mijnheer de Voorzitter, ik moet zeggen dat ik destijds mijn twijfels had over het onderhavige verslag, onder meer omdat dit niet leek te stroken met het verslag over Agenda 2000 dat ik heb mogen opstellen.
Nu de Begrotingscommissie het onderhavige ontwerpverslag heeft goedgekeurd moet ik bekennen dat het me niet alleen overbodig maar zelfs contraproductief lijkt. Uiteraard heb ik oog voor de inspanningen van de rapporteur, mevrouw Haug, die bovendien een uitstekende hoorzitting georganiseerd heeft waarin wij allen veel over de eigen middelen hebben geleerd. Naar mijn idee heeft de Begrotingscommissie echter de verkeerde conclusies getrokken.
Eerlijk gezegd vind ik het trouwens zorgwekkend dat de Begrotingscommissie de plenaire vergadering een tekst doet toekomen die niet overeenstemt met de compromisvoorstellen welke de rapporteur gisteren op de vergadering bepleit heeft. De tekst van de ontwerpresolutie reikt niet verder dan een kip hoog vliegt, en dan nog wel een kip zonder kop. Want waar hebben we het eigenlijk over? Theoretisch gesproken: over de eigen middelen, maar in de praktijk: over de nationale bijdragen. Met uw permissie moet gezegd dat dit een kunstmatig probleem is dat bepaalde politici van de lidstaten vanuit een anti-Europese visie hebben gecreëerd, maar waarvoor een objectieve grondslag ontbreekt. Juridisch gezien bestaat er zelfs geen enkele aanleiding toe.
Het Verdrag bepaalt al sinds jaren dat de Europese begroting volledig uit de eigen middelen moet worden gefinancierd zonder dat dit ten koste gaat van eventuele andere inkomsten, en in 1992 is in het Verdrag betreffende de Europese Unie - dat de Raad in 1992 in Maastricht heeft gesloten en dat bekrachtigd is door alle nationale parlementen, waaronder die van de landen welke nadien zijn toegetreden - artikel 200 ingetrokken, waarin de nationale bijdragen en hun twee verdeelsleutels waren geregeld. Om electorale en demagogische redenen is dit onderwerp nu weer uit de kast gehaald. De beledigende vergelijkingen tussen landen onderling, de commentaren op de budgettaire resultaten, de cheques, de verklaringen: ?I want my money back" , het enige wat dit alles oplevert, is dat het project van de Europese politieke opbouw ondermijnd wordt.
Er wordt gezegd dat Europa sterker moet worden maar intussen wil men Europa juist inperken, en deze hele discussie leidt enkel tot renationaliseren van de begroting - ik denk hierbij niet aan de cofinanciering maar aan de algemene benadering die spreekt uit het verslag van de Begrotingscommissie.
Naar mijn mening slaat dit voorstel de plank volledig mis. Het is niet in staat zich los te maken van de ontaarde gedachte van de nationale bijdragen en de discussie op te trekken tot een hoger niveau. Mijns inziens wordt hiermee niet de taak vervuld de Raad te laten zien wat de doelstelling zou moeten zijn op middellange termijn.
Geachte collega's, moeten we er echt nog eens op wijzen dat het de burgers zijn die belasting betalen, en niet de landen? Het eerste probleem wat betreft een rechtvaardige verdeling gaat niet over de vraag of Duitsland of het Verenigd Koninkrijk in de juiste verhouding een bijdrage leveren, maar of twee burgers met eenzelfde inkomstenniveau al dan niet op totaal andere wijze bijdragen al naar gelang het land waarin zij wonen. Daarom is het niet onmogelijk dat de werklozen van Brandenburg het grootgrondbezit in Andalusië financieren.
De rechtvaardigheid gebiedt ons dus ervoor te zorgen dat elke ingezetene van de Europese Unie zijn steentje bijdraagt, en wel op grond van zijn inkomen, tot de begroting, die armzalige begroting die rond de 1, 1 % van het BBP ligt. Dat is de eerste misstand die moet worden gecorrigeerd. Doel zou dus moeten zijn een eenvoudige en evenredige Europese inkomstenbelasting in te voeren. Maar wat gebeurt er in dit voorstel? Hierin staan de nationale budgettaire resultaten centraal die aanzetten tot rivaliteit in plaats van tot solidariteit; en als klap op de vuurpijl wordt dan nog de cofinanciering van het GLB voorgesteld, een voorstel dat deze Vergadering in november jongstleden nog heeft verworpen, en dat de regering die het aan de Raad had voorgesteld inmiddels ook al heeft laten varen.
Mijn voorstel, mijnheer de Voorzitter, moge wellicht utopisch zijn, zoals dat van Spinelli, maar het voorstel in het verslag is achterhaald. Het loopt 25 jaar achter.

Christodoulou
Mijnheer de Voorzitter, het stelsel van eigen middelen was en is een van de moeilijkste vraagstukken waarmee wij te maken hebben. Zoals u weet is eenparigheid van stemmen vereist voor de hervorming van dit stelsel. Dit stelsel is echter ook behept met imperfecties en als wij deze willen wegwerken moeten wij het besluit inzake eigen middelen wijzigen. Een dergelijke wijziging zou echter nieuwe imperfecties en hoogst waarschijnlijk ook nieuwe reacties tot gevolg hebben.
De Europese Commissie geeft toe dat de huidige onvolkomenheden van het stelsel ons niet persé dwingen tot een onmiddellijke wijziging van het huidig besluit inzake eigen middelen. Zij beperkt zich dan ook tot alternatieve voorstellen voor het opheffen van de onevenwichtigheden in de begroting. Bepaalde lidstaten dringen daar immers op aan. Het onderhavige verslag van mevrouw Haug wijkt niet van deze opzet af. De voor de korte termijn voorgestelde maatregelen dienen uitsluitend het zojuist genoemde doel, te weten beperking van de verschillen tussen de financieringsbijdragen, terwijl de voorstellen voor de middellange- en lange termijn uiterst vaag zijn gehouden. Mevrouw Haug heeft geprobeerd de verschillende meningen onder een noemer te brengen, maar helaas blijven deze sterk uiteenlopen. Wij hebben bovendien al onze aandacht toegespitst op het vraagstuk van de cofinanciering in de landbouw. Daardoor hadden wij niet veel aandacht meer over voor andere problemen. Deze zijn dan ook helaas op het tweede plan geraakt, alhoewel wij die wel degelijk hadden kunnen behandelen.
In het verslag wordt nu, in tegenstelling tot hetgeen wordt beweerd, voorgesteld een gedeelte van het gemeenschappelijk landbouwbeleid te cofinancieren. Dit leidt in feite tot een gedeeltelijke renationalisatie van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Daarmee wordt dus getornd aan een zeer belangrijk en bij uitstek gemeenschappelijk beleid, waarbij ik dan nog zwijg over al de wijzigingen die dit beleid zal moeten ondergaan in het kader van Agenda 2000, ten gevolge van de op til zijnde uitbreiding van de Unie met de Midden- en Oost-Europese landen en ten gevolge van de verplichtingen van de Unie in het kader van de GATT. Vooral deze laatsten schijnen wij soms te vergeten.
Deze regeling druist trouwens inhoudelijk in tegen de filosofie die ons inziens de grondslag moet zijn voor de Unie. Wij hadden mogen verwachten dat van de verwezenlijking van de Economische en Monetaire Unie van nature een nog sterkere stimulans tot eenmaking zou uitgaan. Het is dan ook in zulk verband gewoon niet logisch te denken aan correcties van de onevenwichtigheden in de begroting die het gevolg zijn van de EMU en de reeds jarenlang toegepaste beleidsvormen. Het concept van netto-begrotingssaldi is dan ook achterhaald en moet door het Europees Parlement van de hand worden gewezen. Ook moet het Parlement zich verzetten tegen elke poging tot directe of indirecte cofinanciering van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Als een lidstaat meer terug wil krijgen mag dat niet ten koste gaan van de inkomsten van andere lidstaten. Met andere woorden, correcties zijn uit den boze. Als een lidstaat meer wil ontvangen moet hij dit op een creatieve manier zien te verkrijgen, dat wil zeggen via een sterkere deelname aan de bestaande of de nieuwe beleidsvormen.
Het zou, mijnheer de Voorzitter, betreurenswaardig zijn indien hier een boekhoudersmentaliteit de overhand zou krijgen, zeer zeker nu de Europese burgers hun aandacht gericht houden op de komende verkiezingen voor het Europees Parlement. Wij mogen niet de indruk wekken dat wij al jarenlang bestaande beleidsvormen en verworvenheden op de helling zetten. Wij zijn hier geconfronteerd met zeer belangrijke vraagstukken, met een stuk geschiedenis en daar mogen wij niet met boekhoudmethodes een streep door halen.

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van mevrouw Haug over het stelsel van eigen middelen van de Europese Unie is zeer actueel en noodzakelijk. Het slaat de spijker op de kop, want de onderhandelingen in het kader van Agenda 2000 bevinden zich in een beslissende fase. Ik wil daarom mijn hartelijke dank uitspreken voor het goede verslag van mevrouw Haug.
Het belangrijkste voorstel van het verslag heeft geen betrekking op de inkomsten maar op de uitgaven van de Europese Unie. Er wordt voorgesteld dat de lidstaten de helft van de uitgaven van het gemeenschappelijk landbouwbeleid betalen. Het is een radicaal voorstel en het zal van grote invloed zijn op de Europese begroting. Die zou zo'n 18 miljard euro kleiner worden en dit bedrag komt overeen met de kosten van de uitbreiding naar het oosten. Het voorstel zou dus het financieringsprobleem oplossen dat door de uitbreiding dreigt te ontstaan. De gemeenschappelijke financiering van de landbouw zal van grote invloed zijn op de nettobijdragen. Grof geschat zou de nettobijdrage van Duitsland zo'n 1300 miljoen euro per jaar en die van Nederland zo'n 450 miljoen euro dalen, terwijl de bijdragen van Spanje, Griekenland en Frankrijk met 1 miljard euro zullen groeien.
Het voorstel heeft ook grote principiële gevolgen. Als het uitgangspunt is dat de consumenten profiteren van de Europese landbouwsteun in de vorm van lagere prijzen voor levensmiddelen, is het dan rechtvaardig dat een deel van de producerende landen meer zou moeten betalen? Zou het niet rechtvaardiger zijn als iedereen die profiteert meebetaalt? Voor de boer is het ook belangrijk of het nieuwe stelsel net zo veel garanties biedt als het huidige. De belangrijkste vraag is of het gemeenschappelijk landbouwbeleid gehandhaafd blijft als de Europese Unie meer bevoegdheden krijgt. Het subsidieniveau moet in ieder geval stabiel blijven en de nationale subsidies mogen de concurrentie op de interne markt niet vervalsen.
Het verslag-Haug voegt iets belangrijks toe aan het debat over Agenda 2000 en de voorbereiding van de volgende programmaperiode.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ik heb in verband met dit debat opgemerkt dat de landen die netto-ontvangers zijn het niet willen hebben over nettobetalers en netto-ontvangers, terwijl de landen die nettobetalers zijn dat juist wel willen. Het gaat om de financiering van de uitbreiding van de Europese Unie. Nu strijden we erover wie deze zal betalen. Op grond hiervan breng ik enkele opvattingen naar voren die naar mijn mening belangrijk zijn.
Het plafond van de Europese begroting mag niet tot 1, 27 % worden verhoogd. De Europese Unie mag niet de mogelijkheid krijgen burgers in de lidstaten te belasten. Dat is het voorrecht van de lidstaten, zij moeten het geld innen. De beste maatstaf voor de hoogte van de bijdrage is het bruto binnenlands product. Ik hou het niet voor onmogelijk dat de lidstaten een deel van de financiering van het landbouwbeleid voor hun rekening gaan nemen. Dat zou slechts de inkomsten en uitgaven van de Europese Unie op een andere manier verdelen, maar in deze kwestie mag geen sprake zijn van principieel verzet.

Blot
Mijnheer de Voorzitter, dankzij dit verslag kan een aantal belangrijke vraagstukken ter tafel worden gebracht inzake de financiering van de Europese Unie. Wij zijn van mening dat het zogenaamde stelsel van fiscale middelen van de Europese Unie, zoals het nu functioneert, ongunstig is voor de belastingbetaler. De ontwikkeling van de begrotingsontvangsten van de afgelopen jaren toont dit overigens ook aan.
Uit de studies over de economische rationaliteit van parlementen, waaronder met name die van de Nobelprijswinnaar professor Buchanan, blijkt dat deze parlementen altijd belang hebben bij belastingverhoging, waarvoor de belastingbetalers gezamenlijk moeten opdraaien. De uitgaven daarentegen komen ten goede van individuen, terwijl een bepaalde politieke kliek daarvan profiteert. Volgens deze redenering wordt iedere Europese afgevaardigde gelauwerd voor de uitgaven die hij in zijn kiesdistrict kan doen, terwijl hij niet aansprakelijk wordt gesteld voor de toenemende belastingdruk. Deze belastingen worden overigens door de nationale regeringen geïnd.
Het bureaucratisch apparaat zelf, dat grotendeels onder de Commissie valt, heeft overduidelijk belang bij belastingverhoging. Uit vele studies is gebleken dat wanneer de burgers door middel van een referendum hun stem kunnen uitbrengen over belastingzaken, zoals bijvoorbeeld in Zwitserland en in sommige staten van de VS, hun stemgedrag heel anders uitvalt dan de bureaucraten zouden wensen. Dat is een echte openbaring. We moeten evenwel beseffen dat dergelijke referenda alleen op nationaal of lokaal niveau gehouden kunnen worden. Een referendum over fiscale zaken op het niveau van de Europese Unie is moeilijk denkbaar.
Als we een wildgroei bij de belastingen willen verhinderen verdient het daarom de voorkeur dat de Unie gefinancierd wordt uit afdrachten van de lidstaten die met eenparigheid van stemmen worden vastgesteld en waarbij het beginsel van evenredige compensatie wordt toegepast, zodat de zaak niet uit de hand loopt. Als we de belangen van de belastingbetaler willen verdedigen, dienen we het verslag-Haug dus te verwerpen. Tenslotte wil ik in herinnering brengen dat we de vrijheid van de lidstaten het best kunnen waarborgen door de belangen van de belastingbetaler te verdedigen.

Tomlinson
Mijnheer de Voorzitter, ik beschouw het verslag van mevrouw Haug als een indrukwekkende poging de vele meningen omtrent dit vraagstuk te verenigen. Daar verdient zij dan ook onze gelukwensen voor. Desalniettemin zit ik nu met een ernstig fysiologisch dilemma, want hoewel mijn ene hand wil applaudisseren blijft de andere vermanende gebaren maken. Een groot deel van haar verslag verdient onze lof, maar mevrouw Haug heeft zich nogal opgewonden over de beslissingen die destijds in Fontainebleau zijn genomen en die zijn opgenomen in het besluit omtrent de eigen middelen, een besluit dat slechts met eenparigheid van stemmen kan worden gewijzigd. Ik spreek me over dit belangrijke geschilpunt uit namens de Britse leden van de socialistische fractie.
Het Verenigd Koninkrijk werd een korting gegund vanwege de onevenwichtige verhouding tussen onze nettobijdrage en onze netto-inkomsten uit de communautaire begroting. Die verhouding is nog altijd scheef en is ook door de afspraken van Fontainebleau bepaald niet verbeterd. De scheefgroei is eerder toegenomen. Ik vind niet dat we die teruggave aan het Verenigd Koninkrijk ter discussie kunnen stellen, maar onze inspanningen juist moeten richten op het wegnemen van de noodzaak daarvan. Dit vereist een aanpak waar vier elementen in zijn verenigd: hervorming van en vergaande bezuinigingen op de landbouwuitgaven; cofinanciering in aanvulling op die hervorming; hernieuwde beoordeling van de landen die steun ontvangen uit het cohesiefonds en in aanmerking komen voor deelname aan de Europese eenheidsmunt, met andere woorden een analyse van hun positie als kandidaat, en, tenslotte, het vaststellen van een begrotingslimiet en handhaving van een strikte begrotingsdiscipline.
Hoewel ik dus met het grootste deel van het verslag-Haug kan instemmen, blijven de Britse leden van onze fractie de inspanningen steunen van opeenvolgende Britse premiers, en nu ook Tony Blair, voor een billijke verdeling van de lasten.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, ik denk echt dat we ons zorgen maken om nagenoeg niets. We zijn al drie of vier jaar aan het praten over het terugdringen van de uitgaven op Europees niveau, bevriezing van de begroting en handhaving van het huidige uitgavenniveau. Onze uitgaven bedragen momenteel 1, 11 % van het communautaire BBP en we hebben een heel boekwerk geschreven over de manier waarop dit geld geïnd moet worden. Persoonlijk denk ik dat we het niveau van de eigen middelen gewoon zelf kunnen bepalen. Het niveau van eigen middelen is het niveau dat door de Europese wet wordt vastgesteld. Zelfs als we regionale of nationale overheden vragen dat geld te innen en aan ons over te dragen, blijven het gewoon eigen middelen. Ik denk dus dat we daar nodeloos een probleem van maken.
Een ander punt is het vraagstuk van de rechtvaardige terugbetaling. Misschien heb ik het wel helemaal bij het verkeerde eind, maar ik zeg altijd dat bij de oprichting van de Europese Unie het gemeenschappelijk landbouwbeleid niet werd ingevoerd omdat het zo logisch was dat die sector gemeenschappelijk zou worden, maar omdat men wel door had dat de interne markt met name grote voordelen zou bieden aan geïndustrialiseerde landen zoals Duitsland, met hun hoog opgeleide beroepsbevolking. De Fransen wilden ook profiteren en eisten een gemeenschappelijk landbouwbeleid. Er bestond dus het besef dat de interne markt van de Europese Unie meer voordelen zou bieden dan alleen het bedrag dat men uit de begroting zou ontvangen.
Dat is in de realiteit ook gebleken. Als we ons een beeld willen vormen van de voordelen die de Europese Unie haar leden biedt, moeten we namelijk verder kijken dan louter de cijfers en de betalingen vanuit de Europese begroting. Zo heeft Duitsland momenteel een gigantisch handelsoverschot tegenover de rest van de Unie, in de orde van grootte van 25 miljard. Daar is niets mis mee. Ik gun dat de Duitsers van harte, want het zijn efficiënte en harde werkers die veel voordeel hebben weten te trekken uit de interne markt. Het overschot van Nederland is nog groter en ligt ergens rond de 35 miljard. Een deel daarvan kan wellicht worden toegeschreven aan het effect van de haven van Rotterdam, maar zelfs als we dat verdisconteren blijft er sprake van een groot overschot dat nooit zou zijn ontstaan en nooit in de Nederlandse economie terecht zou zijn gekomen als de interne markt er niet was geweest. De interne markt levert dus zowel Duitsland als Nederland heel wat op. Ook Ierland verdient aan de interne markt, omdat het een handelsoverschot heeft met de rest van de gemeenschap behalve Groot-Brittannië. Wij zijn echter ook netto-ontvangers en hebben dus dubbel profijt. De situatie mag dus wat mij betreft nog wel even zo blijven! In alle ernst denk ik dat we veel te ver gaan. Ik vind het pleidooi voor nationale bijdragen aan het gemeenschappelijk landbouwbeleid dan ook onredelijk. Dat zou gewoon een vorm van renationalisatie zijn.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, in deze spreektijd van één minuut wil ik graag drie vraagstukken aan de orde stellen.
Ten eerste is het de vraag of de ontvangsten van de begroting wel voldoende zijn om tegemoet te komen aan de behoeften van de Unie. Mijns inziens is het antwoord: nee. In het verslag wordt daarover echter met geen woord gerept.
Ten tweede verdraait men hier de werkelijkheid. In het verslag zou weliswaar sprake moeten zijn van het stelsel van eigen middelen, de ontvangsten van de begroting en de manier waarop deze worden verkregen, maar in feite spreekt men alleen maar over het andere gedeelte van de begroting: de uitgaven. Er wordt een voorstel gedaan tot vermindering van de landbouwuitgaven. In feite wordt van de Begrotingscommissie een landbouwcommissie gemaakt, want men zegt bijvoorbeeld dat het landbouwbeleid moet worden hervormd en de lidstaten moeten bijdragen aan de financiering ervan. Het aandeel van het gemeenschappelijk landbouwbeleid aan de begroting is gezakt van 70 % tot 45 %. Tot hoever moet dit nog zakken? Hoever wilt u dit nog naar beneden halen? Zijn wij dan vergeten dat er zonder een gemeenschappelijk landbouwbeleid nooit een Europese Unie zou zijn geweest?
Ten derde houdt het nettobetalersconcept toch ergens op. Vroeg of laat moeten wij afspreken dat het vraagstuk van de bijdragen niet louter een kwestie is van begroting, maar van de interne markt in zijn geheel.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag is een bewonderenswaardig en zeer goed geformuleerde poging om verschillende tegenovergestelde megabelangen toch met elkaar te verzoenen. Maar de juiste koers ontbreekt. Daarvoor zou het verslag eigenlijk terugverwezen moeten worden naar de commissie. In dit debat wordt terecht de wens naar economische en sociale samenhang en solidariteit steeds weer benadrukt. Solidariteit betekent echter ook dat alle staten zich voor honderd procent inzetten voor de bestrijding van verspilling, corruptie en wanbeheer. Juist bij de inning van de inkomsten komt het namelijk in de lidstaten tot grote verliezen door onregelmatigheden en fraude. De toekomstige ontwikkeling van het stelsel van eigen middelen mag niet alleen tot doel hebben het stelsel van inkomsten transparanter, eenvoudiger en rationeler te maken, maar ook de totale druk op de Europese belastingbetaler te verlichten.
In dit verband zouden bijvoorbeeld de eventuele winsten van het Europees stelsel van centrale banken niet, zoals voorgesteld, in de begroting van de Gemeenschap moeten vloeien, maar in die van de lidstaten.

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur hartelijk danken voor hetgeen zij in opdracht van de Begrotingscommissie en het Parlement geschreven heeft. Collega's, vandaag zou de indruk kunnen ontstaan dat mevrouw Haug dit verslag voor haar eigen plezier heeft geschreven. We weten echter allemaal dat ze hier een Sisyfusarbeid op zich heeft genomen, en ik vind dat ze dit op een bewonderenswaardige en geweldige manier gedaan heeft. We komen allemaal uit een lidstaat en vandaag hebben we echt gemerkt dat ieder hier naar toe komt vanuit een lidstaat met eigen belangen. In het debat is dat uitgebreid naar voren gekomen.
Mevrouw Haug heeft geprobeerd, zo lees ik dit verslag, om voorstellen op korte en middellange termijn te doen. Daar hoort de discussie over de Britse korting bij en natuurlijk ook de discussie over de cofinanciering in de landbouw; iedere collega die beweert dat het om de renationalisatie van de landbouw gaat - dat wordt soms tegen beter weten in beweerd en daar is uitvoerig over gedebatteerd - zou ik willen zeggen dat zulke zaken hier natuurlijk ter sprake moeten worden gebracht.
Maar mevrouw Haug heeft ook laten zien wat wij uiteindelijk aan de inkomstenkant nodig hebben, namelijk Europese inkomsten in de vorm van Europese belastingen. Pas dan komt er een einde aan de eindeloze discussie: wie zijn de grote nettobetalers, wie de grote netto-ontvangers, want daar draait nu blijkbaar alles om. Omdat dit verslag logisch en goed is opgezet en het door ons beoogde doel zo ongeveer bereikt is, namelijk het formuleren en onderbouwen van een standpunt van het Parlement voordat er besluiten op het niveau van de Europese Raad worden genomen, wil ik een ieder dan ook vragen voor dit verslag te stemmen.
Het zal niet het laatste verslag van de Begrotingscommissie zijn dat ons voor problemen stelt. Bij de Financiële Vooruitzichten liggen de belangen weer wat anders dan vandaag, maar we moeten erop toezien dat wij als Europees Parlement op het terrein van de begroting handelingsbekwaam blijven. Met dit verslag zijn we dat in ieder geval en daarom moeten wij donderdag ook vóór het verslag stemmen.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, met het verslag-Haug onderstreept het Europees Parlement nogmaals zijn grote politieke betrokkenheid bij het vraagstuk van de eigen middelen van de Gemeenschap. Hoewel het aantal leden dat vandaag aanwezig is ons misschien enigszins teleurstelt, ben ik ervan overtuigd dat dit vraagstuk in alle lidstaten nog altijd van zeer grote politieke betekenis is, zeker in de aanloop naar de top van Berlijn.
In het verslag-Haug wordt, net als in zijn voorgangers, en dan vooral het befaamde verslag-Langes uit 1994, realisme op de korte termijn gekoppeld aan een visie voor de lange termijn. Het is me opgevallen dat de problemen waar we bij het opstellen van ons verslag in de Commissie op zijn gestuit, ook door het Europees Parlement blijken te zijn ondervonden. Ik zou mevrouw Haug willen feliciteren met het evenwicht tussen realisme op de korte termijn en visie op de lange termijn waar haar verslag van getuigt.
Het verslag-Haug en het verslag over de eigen middelen dat de Commissie afgelopen oktober heeft gepubliceerd zitten wat veel vraagstukken betreft op dezelfde golflengte. Zo zijn beide verslagen het erover eens dat het huidige stelsel weliswaar voldoende middelen biedt om de communautaire uitgaven te kunnen financieren, maar niet voldoende transparant, begrijpelijk en financieel autonoom is. In beide verslagen wordt erkend dat de huidige verhouding tussen de EU en haar lidstaten geen recht doet aan het uitgangspunt van de rechtvaardige terugbetaling, dat in bepaalde opzichten misleidend is. In beide verslagen wordt gewezen op de problematiek rond de complexiteit en het gebrek aan transparantie van de BTW-middelen, en de mogelijke vervanging van die middelen door BBP-middelen. Dit is een van de zwaartepunten in de huidige discussie met de lidstaten. In beide verslagen wordt bovendien onderkend dat de betekenis van de traditionele eigen middelen afneemt, en dat het noodzakelijk is rekening te houden met de kosten-batenanalyse van het innen van die middelen.
Tenslotte, als de BBP-middelen inderdaad een grotere rol gaan spelen - iets wat de komende weken mogelijk het geval zal blijken - wordt het des te noodzakelijker de meest recente en betrouwbare BBP-schattingen te hanteren, waar alle onderliggende economische aspecten in zijn verdisconteerd.
De standpunten inzake de mogelijke nieuwe eigen middelen lopen nog ver uiteen. Dat is ook binnen het Europees Parlement duidelijk geworden. Gezien de zware besluitvormingsprocedure in de lidstaten is het van belang de opvattingen eerst wat meer op één lijn te brengen om een initiatief op dit gebied enige kans van slagen te kunnen bieden. Het is in theorie een heel interessant idee, maar het is politiek gezien vooralsnog waarschijnlijk niet haalbaar.
De timing is heel belangrijk. Als we een en ander te nauw in verband brengen met het vraagstuk van de potentiële communautaire eigen middelen, lopen we het risico dat we afbreuk doen aan de succesvolle invoering van de euro en bovendien de toch al moeizame onderhandelingen over de harmonisatie van bepaalde belastingen verder bemoeilijken. Ik ben het er geheel mee eens dat het vraagstuk van de financiering van de Unie beschouwd moet worden als onderdeel van het integratieproces van de Unie en daar ook gelijke tred mee moet houden. Ik zou de rapporteur nogmaals willen gelukwensen met haar uitstekende verslag.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 11.00 uur plaats.

Vervoerbare drukapparatuur
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0094/99), namens de Commissie vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van de Raad betreffende vervoerbare drukapparatuur (COM(96)0679 - C4-0068/97-97/0011(SYN)) (Rapporteur: de heer Camisón Asensio).

Camisón Asensio
Mijnheer de Voorzitter, zoals bij vorige gelegenheden is opgemerkt toen we over deze - ongetwijfeld technische - kwestie hebben gedebatteerd, gaat het om een ontwerprichtlijn die als voornaamste doel heeft de twee belangrijkste leemtes te ondervangen die zich voordoen in de regelgeving betreffende vervaardiging, vervoer, verkoop, gebruik en onderhoud van alle lege vervoerbare drukapparatuur. Deze leemtes die de normale gang van zaken verstoren houden verband met het gebrek aan veiligheid bij het vervoer, en met problemen bij het vrije verkeer van deze apparatuur op de communautaire markt. Het ging er dus om deze twee fundamentele doelstellingen te verwezenlijken, en naar mijn oprechte mening zijn we al een heel eind in de goede richting gekomen. In elk geval - en dat geeft hoop voor de toekomst - staat de ontwerprichtlijn nog open voor wijzigingen daar de aanpassingsprocedure voor eventuele uitbreidingen in de toekomst hierin is opgenomen, een kwestie die eveneens kan worden aangepakt met mogelijke wijzigingen in de ADR-en RID-overeenkomsten.
Overeenkomstig dit gemeenschappelijk standpunt dat werd goedgekeurd door de Raad, is het principe gewaarborgd van wederzijdse erkenning van de keuringen aan de hand van normen die rekening houden met de op dit gebied opgedane ervaring. We mogen ook uitgaan van een zekere onafhankelijkheid van de instanties die met deze taak belast zijn en die in staat moeten zijn in de praktijk betrouwbaar te functioneren. Dit Parlement had een reeks amendementen ingediend waarmee de Commissie grotendeels heeft ingestemd en die door de Raad in het gemeenschappelijk standpunt in essentie zijn overgenomen. In een amendement dat ook door het Economisch en Sociaal Comité werd gesteund wordt voorgesteld de woorden ?bij te vullen" uit de oorspronkelijke tekst te schrappen. In een ander amendement behandelen we de beperking van de keuringsinstanties tot de twee meest onafhankelijke categorieën. In een versie van de richtlijn wordt alleen gesproken van de ?aangemelde instanties" - van het type A - en van de ?erkende instanties" , type B genoemd. Categorie C, die onvoldoende onafhankelijk was, is in de eerste lezing op verzoek van dit Parlement, op grond van ons verslag terzake dat werd goedgekeurd in de Commissie vervoer en toerisme, uit de tekst geschrapt. Het resultaat is dat vervoerbare drukapparatuur die alleen wordt gebruikt voor goederenvervoer tussen communautair grondgebied en derde landen expliciet van het toepassingsgebied van deze richtlijn wordt uitgesloten. Het is wenselijk dat dit wordt goedgekeurd omdat het in overeenstemming is met de bestaande internationale overeenkomsten, ofschoon we weten dat het objectief gezien moeilijk is met zekerheid te bepalen welke apparatuur voor dit vervoer gebruikt wordt. Naar ons oordeel moeten we tevens de mogelijkheid voorzien dat de lidstaten toestaan dat de toestemming voor het vervaardigen in serie door een erkende instantie verleend wordt - die dus in zekere zin met het bedrijf in contact staat - zonder dat het in de richtlijn voorgeschreven communautaire merk hoeft worden toegepast. Het zou echter een goede zaak zijn als het recht op keuring werd toegekend aan aangemelde keuringsinstanties, conform onze amendementen.
Verder wordt geopperd een overgangsperiode toe te staan. Ook dat voorstel vinden wij aanvaardbaar zolang die periode maar niet verlengd wordt.
Anderzijds zijn er minder beduidende wijzigingen. Een aantal daarvan hebben zelfs uitsluitend betrekking op aspecten van formele en taalkundige aard.
Wij staan dus in grote lijnen positief ten opzichte van dit gemeenschappelijk standpunt en ook enkele wijzigingen die hierop zijn aangebracht zijn ons inziens constructief. Niettemin is het volgens mij van groot belang te benadrukken dat andere aspecten moeten worden verbeterd, gezien het feit dat de doelmatigheid en kwaliteit van de wetgeving op dit gevoelige terrein duidelijk omschreven regelingen vereisen met het oog op de transparantie en veiligheid conform de wet in de hele Europese Unie, en dat is de strekking van onze amendementen.
In elk geval kan ik samenvattend zeggen dat de kern van het probleem betreffende het onderhavige ontwerp schuilt in het grote dilemma rond de ervaring en de onafhankelijkheid van de keuringsinstanties - dat is het ware onderwerp van de discussie. De beste oplossing voor dit probleem is gelegen in een redelijk evenwicht tussen beide standpunten, alsook in versterking van de officiële bewijzen met betrekking tot de verschillende keuringen. Wij zijn oprecht de mening toegedaan dat we met het gemeenschappelijk standpunt en met onze amendementen dit redelijk evenwicht bereikt hebben, en daarom verzoeken wij u het groene licht te geven aan dit gemeenschappelijk standpunt dat met eenparigheid van stemmen werd goedgekeurd in de vervoerscommissie.

Aparicio Sánchez
Mijnheer de Voorzitter, een jaar geleden heeft de heer Camisón een uitstekend verslag opgesteld, en dat was ook het expliciete oordeel van dit Parlement bij de eerste lezing van deze ontwerprichtlijn, die op het goede moment komt. In deze tweede lezing houdt hij vast aan zijn visie dat de veiligheid kan worden vergroot terwijl de omstandigheden voor het vrije verkeer op het gebied van de vervaardiging, gebruik en vervoer van drukapparatuur in Europa kunnen worden verbeterd. De socialistische fractie ondersteunt de standpunten van de Commissie vervoer en toerisme, dat wil zeggen de oorspronkelijke standpunten van de rapporteur, en zij zal de kleine maar belangrijke amendementen die dit verslag bevat en die door de rapporteur zijn samengevat dan ook ondersteunen.
De instelling van een Europese economische ruimte op basis van een gemeenschappelijke markt is als doelstelling van het Verdrag nog steeds actueel en voor verbetering vatbaar. Het Parlement en de Commissie hebben derhalve de niet-aflatende plicht om een oplossing te vinden voor de technische problemen die zich in deze ruimte voordoen bij het handelsverkeer van industrieproducten, zolang die oplossing echter de hoge veiligheidsniveaus niet in gevaar brengt. Met dit verslag wordt aan beide eisen gehoor gegeven. Ik begrijp dan ook niet waarom de Raad ertegen gekant is de regelingen in de lidstaten gelijk te trekken en de beperkingen voor rijtijden tijdens het weekend voor het vrachtverkeer over de Europese snelwegen transparant te maken. Het Duitse voorzitterschap duurt gelukkig nog maar drie maanden, en daarna kunnen we die gelijktrekking waarschijnlijk alsnog verwachten.
Onze gelukwensen aan de heer Camisón met het werk dat hij tijdens deze twee lezingen verzet heeft, en onze gelukwensen aan de Commissie met dit uitstekende initiatief en met de positieve wijze waarop zij op de amendementen van dit Parlement gereageerd heeft.

Kinnock, Neil
Allereerst zou ik de Commissie vervoer en toerisme, en met name de heer Camisón Asensio, willen bedanken voor de tijd en energie die ze op zo constructieve wijze in dit vraagstuk hebben geïnvesteerd - niet alleen recentelijk maar gedurende de afgelopen anderhalf jaar waarin dit voorstel in behandeling is geweest. Het voorstel van de Commissie is dankzij het werk van de heer Camisón Asensio onmiskenbaar verbeterd. Dit blijkt in eerste instantie natuurlijk uit het feit dat we veel van de amendementen die hij in eerste lezing had ingediend, hebben overgenomen. Ik raak altijd een beetje in de war van de aanblik van de heer Jarzembowski. Zoveel schoonheid en nog wel op dit late uur!
Met haar standpunt, ofwel het gemeenschappelijk standpunt, waarin alle amendementen die de Commissie heeft goedgekeurd zijn opgenomen, poogt de Commissie de veiligheid van vervoerbare drukapparatuur, zoals gascylinders of tanks, te verbeteren en het vrije vervoer en het vrije gebruik van die apparatuur te bevorderen. Teneinde deze doelstellingen te verwezenlijken heeft de Commissie bepalingen opgesteld met betrekking tot, onder andere, de overeenstemmingseisen terzake van nieuwe apparatuur, een hernieuwde beoordeling van bestaande apparatuur, periodieke tests en het aanbrengen van communautaire markering.
Ik zou graag wat willen zeggen over de amendementen op het gemeenschappelijk standpunt die zijn opgenomen in het verslag dat we hier vanavond behandelen. De Commissie stemt om te beginnen in met amendement 2, omdat zij het ermee eens is dat de Commissie in geval van onrechtmatige markering op de hoogte gesteld dient te worden.
We kunnen amendement 1 echter niet accepteren. De hernieuwde beoordeling van een bestaande recipiënt door een aangemelde instantie is namelijk alleen mogelijk onder de voorwaarden van het voorstel. Het ligt voor de hand dat de lidstaten die van deze bepaling gebruik zullen maken juist die lidstaten zijn die al veel ervaring met aangemelde instanties hebben. Die lidstaten zullen de hernieuwde beoordeling dus alleen door specifieke aangemelde instanties laten uitvoeren. Onder die omstandigheden en gezien het feit dat de hernieuwde typeovereenstemmingsbeoordeling al bij een eerdere gelegenheid door een aangemelde instantie zal zijn uitgevoerd, zijn de onaangekondigde bezoeken door een aangemelde instantie niet nodig.
Ik zou overigens de tolken willen feliciteren met hun vertaling van de passage die ik zojuist heb voorgelezen.
Aangezien amendement 4 logisch voortvloeit uit amendement 1 kunnen we ook nummer 4 niet overnemen. De Commissie kan amendement 3 evenmin goedkeuren, om de even simpele als formele reden dat het verslag inzake de technische vooruitgang dat de Commissie uitbrengt aan de Raad en het Europees Parlement is voorzien in de richtlijnen van de Commissie die in het Publicatieblad bekend worden gemaakt.
Ik hoop dat de geachte leden begrijpen dat we deze drie amendementen enkel en alleen om praktische en procedurele overwegingen moeten afwijzen, en niet omdat we principiële bezwaren zouden hebben.
Ik wil de rapporteur en zijn collega's nogmaals bedanken voor hun bijzonder constructieve benadering en hoop dat het dit zinvolle stuk wetgeving verder goed zal vergaan.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Havens en intermodale terminals
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0074/99) van de heer Piecyk, namens de Commissie vervoer en toerisme, over het voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van beschikking nr. 1692/96/EG ten aanzien van zeehavens, binnenhavens en intermodale terminals alsmede ten aanzien van project nr. 8 in bijlage III (COM(97)0681 - C4-0151/98-97/0358(COD)).

Piecyk
Mijnheer de Voorzitter, misschien heb ik mijn zeven minuten spreektijd niet nodig. Het kan immers ook korter. Wij vervoerspolitici proberen altijd nauwkeurig te zijn zonder dat te overdrijven.
Toen wij in 1994 met het werk aan de TEN begonnen, was het immers van het begin af duidelijk dat de TEN's niet een eenmalige opwelling zouden zijn of een besluit waarmee de zaak dan afgedaan was. We wisten dat het een proces van jaren zou zijn dat steeds weer opnieuw overdacht moest worden. Daarom luidt de titel van het besluit van Raad en Parlement van 1996 ook terecht: ?Richtsnoeren voor de ontwikkeling van een trans-Europees vervoersnet" . In de bemiddelingsprocedure konden Parlement en Raad het niet eens worden over de - zoals wij dat toentertijd als Parlement gezegd hebben - noodzakelijke opneming van havens in de TEN's. Ik denk dat het ook voor simpele zielen duidelijk is dat een vervoersnet zonder verbindingspunten uiteindelijk alleen een torso is; maar niemand heeft dan ook beweerd dat er in de Raad alleen simpele zielen zitten. Dat zou ik hier helemaal niet durven beweren.
In de bemiddelingsprocedure verklaarde de Commissie - u, meneer de commissaris - toen, dat er spoedig een voorstel voor de zeehavens ingediend zou worden. Dat spoedig duurde wel wat langer dan gebruikelijk. Maar het heeft tot het volgens mij zeer zinvolle voorstel geleid om zeehavens, binnenhavens en intermodale terminals in één voorstel samen te voegen. Zinvol, omdat alle drie immers verbindingspunten voor het vervoer zijn en als zodanig nu eenmaal onontbeerlijk om de verschillende soorten vervoer te koppelen. Daarbij komt nog dat zeehavens en verbindingspunten in het binnenland elkaar beïnvloeden en voor de ontwikkeling van het intermodaal vervoer belangrijk zijn.
Beslissend voor de ontwikkeling van de zeehavens is de markt. Dat wordt ook door ons niet betwist en dat zou daarom bij Europese criteria voor zeehavens ook niet tot concurrentievervalsing moeten leiden, als wij de criteria daartoe vaststellen. Alleen lijkt mij als criterium voor het verkeersvolume een goederenoverslag van 1, 5 miljoen ton per jaar voor een Europees net toch beter op zijn plaats dan slechts een miljoen, zoals de Commissie voorstelt. Maar wij kunnen de Commissie helemaal niet meer volgen bij de zeehavenspecificaties. Lange tijd wordt terecht over haveninfrastructuur gesproken, maar tenslotte wordt in het voorstel van de Commissie gezegd dat infrastructurele plannen niet voor steun in aanmerking kunnen komen. Voor mij, voor ons is dat volstrekt onjuist. Wij blijven bij ons oude standpunt. Wij willen dat haveninfrastructuur principieel voor steun in aanmerking komt, maar de suprastructuur juist niet, want dat is heel iets anders.
Om duidelijk te maken wat met infrastructuur wordt bedoeld stel ik in mijn verslag een basisdefinitie van infrastructuur voor. Tenslotte hebben wij allemaal een of andere fantasie over steunverlening in ons hoofd, over wat allemaal steun zou kunnen krijgen. Om die fantasieën echter binnen de perken te houden moet er ook een basisdefinitie van infrastructuur in de toekomstige netten opgenomen worden.
Bij de binnenhavens ligt de situatie wat anders. Natuurlijk moeten binnenhavens, zoals de Commissie voorstelt, overslagapparatuur voor intermodaal vervoer hebben; dat zou een criterium kunnen zijn. Maar binnenhavens die alleen bulkgoederen overslaan moeten kunnen aantonen dat ze tenminste 500 000 ton vracht verwerken. Dit aanvullende criterium nemen wij als vervoerscommissie in het verslag op.
Ik zou nog twee punten ter sprake willen brengen. De Commissie wil immers ook de freeways van de spoorwegen in de TEN's opnemen. Nu heeft het Parlement steeds de Commissie en ook u persoonlijk, mijnheer de commissaris, ten aanzien van de freeways gesteund. Wij vinden dat noodzakelijk, zodat meer vracht van de weg naar het spoor wordt overgeheveld. Die steun blijft bestaan. Freeways zijn evenwel gezien hun aard een vorm van dienstverlening en geen infrastructuur. De commissie en ik zelf zijn daarom van mening dat ze vanuit het oogpunt van systematiek - niet van de zaak zelf, daar zijn we het helemaal met elkaar eens - niet bij de TEN's behoren, omdat ze nu eenmaal niet bij de infrastructuur horen.
Dan hebben we ook nog het beroemde project nr. 8 op de lijst van de veertien belangrijke projecten van de Raad van Essen. Deze projecten zijn vast wel duizendmaal onderzocht en op hun bouwrijpheid gecontroleerd. De groep-Christophersen heeft er veel energie in gestoken en nu moet het toch weer anders! Voor de Raad is dat bepaald niet iets om trots op te zijn. Maar ik denk dat wij dat als Parlement samen met de Commissie met de mantel der liefde moeten bedekken en ermee moeten instemmen, maar met een precisering, want strikt genomen bestaat project nr. 8 uit verscheidene aparte projecten. In die zin zouden we morgen moeten beslissen.
Rest mij nog een woord van dank uit te spreken aan de collega's in de commissie voor hun samenwerking, evenals aan de diensten van de Commissie waarmee wij ook samengewerkt hebben. Tenslotte wil ik de Raad verzoeken voor het einde van de zittingsperiode eindelijk eens met een gemeenschappelijk standpunt te komen, zodat wij in de herfst verder kunnen gaan.
Het allerlaatste punt: de Commissie overweegt bij de herziening van de netten eventueel een Witboek daarover te publiceren. Wij zijn het daar niet mee eens. Volgens artikel 21 van de richtsnoeren moet de herziening bestaan uit wijzigingsvoorstellen van de Commissie, en er moet niet een fundamenteel nieuw denkproces in de vorm van een Witboek in gang worden gezet. Daarom verwachten wij dat de herziening, als ze komt, goede, nieuwe en omgewerkte voorstellen bevat, maar niet dat alles bij wijze van spreken weer vanaf de grond wordt opgebouwd. Daarvoor hebben we toch te lang aan de netten gewerkt. Daarom is het goed dat nu het volledige voorstel ter tafel ligt. Ik kan de commissaris alleen maar succes wensen bij de uitwerking en de hoop uitspreken dat wij in deze zittingsperiode nog tot een gemeenschappelijk standpunt komen.

Sindal
Mijnheer de Voorzitter, ik dank collega Piecyk voor zijn goed verslag en voor de beschikking die een erfenis is van onze beschikking over trans-Europese netwerken. Wij vonden toen geen overeenstemming over de wijze waarop havens in deze netwerken moeten worden opgenomen. Sindsdien hebben wij aangetoond dat een gebrek aan efficiëntie en de toenemende kosten, zowel voor binnenhavens als voor zeehavens, verantwoordelijk zijn voor de achteruitgang van de zeevaart. Dit bleek uit het rapport shortsea shipping. Wij hebben het groenboek over havens behandeld en de discussie is eigenlijk reeds ver gevorderd.
Overal in Europa is ontwikkeling nodig. Nu duiden wij samen enkele prioriteiten en enkele havens aan. Het is belangrijk dat wij ons niet beperken tot het functionele aspect, maar dat we een uniforme procedure scheppen. Daar wil ik het vandaag vooral over hebben. Het is bijzonder vervelend voor schepen dat elke haven ze bij aankomst anders behandelt en dat elke haven op een andere manier functioneert. Ik doe een oproep tot alle havens in de lidstaten, die nu via de trans-Europese netwerken moeten bijdragen tot een duurzamer vervoer - als ik het zo mag zeggen. Ik vraag ze hun verplichtingen, die voortvloeien uit de ontwikkeling van trans-Europese netwerken, na te leven. Een ander punt is dat bij de specificatie ook strategische en niet alleen regionale of lokale overwegingen een rol dienen te spelen. Een haven kan misschien lokaal heel belangrijk zijn, maar dat wil nog niet zeggen dat hij daarom in aanmerking komt voor het trans-Europees netwerk. Met het oog op de ontwikkeling van trans-Europese netwerken moeten we de lokale expansiedrang in toom houden.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de dinsdagavond is de tijd voor de Commissie vervoer en toerisme, dus laten we weer aan de slag gaan.
Ik wil de rapporteur, de heer Piecyk, van harte danken voor zijn verslag. Waar wij in het debat over het Groenboek zeehavens al om gevraagd hebben, heeft hij op een voortreffelijke wijze verwerkt. Hij heeft de denkbeelden van het Parlement in zijn verslag overgenomen en het Witboek en de uitbreiding van de TEN op elkaar afgestemd. Dat is een uiterst belangrijke taak, want zo wordt voorkomen dat er twee afzonderlijke besluiten genomen worden en we daardoor verschillende wegen gaan. Ik denk dat dit ook bewijst dat het juist was dat we in 1990 voet bij stuk hebben gehouden en toentertijd geen beslissing over de zeehavens hebben genomen, want het verslag-Piecyk omschrijft veel nauwkeuriger het probleem van het al dan niet steun verlenen aan de zee- en binnenhavens. Dat geef ik toe, mijnheer de commissaris, en ik dank ook de Commissie voor de verbeteringen in de oorspronkelijke tekst van het voorstel. In zoverre zijn wij nader tot elkaar gekomen.
Ik denk ook dat het belangrijk is dat we een goede kaart van de Europese zeehavens krijgen, want de burger begrijpt niet dat er een kaart met luchthavens, spoorlijnen en wegen is, maar dat er helemaal geen havens op staan. Ik deel de opvatting van de heer Piecyk dat het opnemen van zeehavens op de kaarten nog niet betekent dat een andere haven geen mogelijkheid krijgt om van Europese belang te worden, maar daar moet die dan wel zelf voor zorgen. Daar gaat het om.
Ik vind het vooral goed dat in het verslag-Piecyk een duidelijk onderscheid tussen infrastructuur en suprastructuur van de havens wordt gemaakt. Een van onze belangrijkste taken is en blijft concurrentievervalsing tussen de zeehavens door nationale steunverlening of steun uit het Cohesiefonds of het Structuurfonds te voorkomen. Daarvoor hebben we een duidelijk basisconcept nodig: wat behoort tot de infrastructuur van een haven en wat tot de suprastructuur?
Ik hoop, mijnheer Kinnock, dat de Commissie ons ook volgt in de nadere omschrijving van project nr. 8. De Raad heeft het steeds over de projecten van Essen en Dublin, maar wij hebben dat altijd zo opgevat dat het om een medebeslissingsprocedure gaat en niet om een beslissing van de Raad alleen. Het gaat immers om een lijst van prioritaire plannen, om projecten, en niet om een lijst van prioritaire algemene verplichtingen. Helaas was project nr. 8 een algemene verplichting. Wij hebben die op basis van de zakelijke voorstellen van de Commissie nader omschreven en wij zijn bereid als volgende stap samen te proberen tot een duidelijkere en betere formulering te komen. Belangrijk is echter dat ons duidelijk voor ogen staat wat prioritair is en dat we ons niet beperken tot niet-verplichte algemene projecten.
Ik ben het ook met de rapporteur eens dat er geen Witboek TEN moet komen; dat betekent weer twee jaar discussie en alle aanwezigen en alle leden van de Raad weten wat dat inhoudt. We hebben een kort overzichtsverslag en een duidelijke herziening nodig. Dat is onze taak en dat plezier zou u ons nog moeten doen, mijnheer de commissaris.

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, na collega Jarzembowski die hier over de dinsdagavond transportavond sprak, kan ik toch wel zeggen dat het opvallend is hoezeer we als transportmensen ons allemaal op de backbenches bevinden. Misschien, commissaris Kinnock, als u deze portefeuille behoudt en we naar het medebeslissingsrecht overgaan, kunnen we met zijn allen wat meer naar het centrum van de politiek opschuiven en allemaal een wat belangrijker positie verwerven.
Dit gezegd zijnde moet ik toch beginnen ook aan collega Piecyk mijn complimenten te maken en te zeggen hoe opvallend het is hoe goed we hier samengewerkt hebben en als zijn voorganger Günther Topmann gezien zou hebben hoe we in goede harmonie dit verslag tot stand gebracht hebben, zou die denk ik een hartvergroting gekregen hebben.
Voorzitter, na datgene wat er gezegd is en waar ik mij bij aansluit, wou ik nog één aspect nader belichten. Havens zijn natuurlijk de belangrijkste knooppunten die we in de trans-Europese netwerken hebben. Want van daaruit gaat immers onze import en export naar de Unie in zijn totaliteit. Het belang van de havens wordt niet alleen door de historie maar evenzeer aangegeven door de bereikbaarheid van het achterland van de havens. Waarom is bijvoorbeeld de haven van Porto iets minder druk dan de haven van Rotterdam? Omdat, ondanks het feit dat het twee of drie dagen minder ver varen van de oceaan is, het vervoer vandaar naar het achterland moeizamer is omdat de infrastructuur vanuit die haven nog niet sterk genoeg is. Dat is één van de redenen waarom we die TENS met elkaar gemaakt hebben en waarom het van het grootste belang is dat er multimodaal vanuit de havens naar het achterland vervoerd kan worden.
Daarom ook mijn complimenten aan de rapporteur voor het nog eens noemen van waterwegen die minstens even belangrijk zijn, het Elbe-Lübeckkanaal en het bij amendement in commissie toegevoegde Twente-Mittellandkanaal. We zouden het zeer op prijs stellen als de Commissie het belang van die waterwegen ook mede zou benadrukken.

Torres Marques
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik collega Piecyk feliciteren met het uitstekende en belangrijke verslag dat hij gepresenteerd heeft. U zult begrijpen dat ik het in de korte tijd waarover ik beschik enkel over het prioritaire project nr. 8 zal hebben, dat betrekking heeft op de verbindingen tussen Portugal en Europa via Spanje.
Het project dat nu wordt voorgesteld kan worden beschouwd als een echte revolutie in de vervoerswereld in Portugal. Het neemt volledig de nieuwe filosofie over die wij hier in de Europese Unie en in het bijzonder in het Europees Parlement altijd al verdedigd hebben. Het feit dat de huidige minister van Openbare Werken vroeger EP-lid was is misschien niet vreemd aan de grondige herziening die de Portugese voorstellen voor communautaire projecten ondergaan hebben.
Het eerder geplande project voorzag in een autoweg tussen Lissabon en Valladolid. Die weg is ook in het nieuwe project opgenomen, maar mijns inziens is vooral de filosofie veranderd. Nu wordt aandacht geschonken aan havens en intermodaal vervoer, met spoor- en wegverbindingen die een vlotte toegang van de goederen tot de havens en een goede toegang van de havens tot het Europese binnenland mogelijk maken. Zoals de heer Wijsenbeek ook al zei bestaat er op het gebied van infrastructuur een groot verschil tussen de haven van Porto en die van Rotterdam.
Dankzij de voorstellen die wij in dit project doen - en die mijns inziens een echte revolutie op het gebied van vervoer in mijn land betekenen en waarvoor ik de instemming van dit Parlement en de Commissie vraag - kan Portugal zijn vervoerssysteem volledig moderniseren en een logisch en complementair netwerk bouwen door de verschillende vervoerswijzen te verbinden en de verschillende toegangsvormen tot de Portugese havens te moderniseren. Dit betekent dat wij zodoende voor nieuwe ontwikkeling kunnen zorgen. Wij zijn dan ook van oordeel dat dit project moet worden goedgekeurd, aangezien het van doorslaggevend belang is voor Europa en Portugal.

Sisó Cruellas
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats mijn gelukwensen aan de heer Piecyk, de rapporteur, want zoals we al van hem gewend zijn heeft hij wederom uitstekend werk geleverd.
We kunnen met het voorstel van de Commissie instemmen omdat het de hoogste tijd is dat de bemiddelingsprocedure tussen het Europees Parlement en de Raad van 1996, waarbij geen akkoord kon worden bereikt over de wijze waarop de havens in de TEN's moesten worden geïntegreerd, wordt afgerond. Zoals reeds is aangegeven door de rapporteur heeft het voorstel van de Commissie echter vertraging opgelopen en zal de procedure voor het huidige voorstel deels samenvallen met de voorbereiding van het verslag van de Commissie over de fundamentele herziening van de richtsnoeren. In de toelichting van de Commissie vervat in haar wijzigingsvoorstel wordt voortdurend verwezen naar de volgende herziening, die zal plaatsvinden overeenkomstig beschikking 16/92, artikel 21.
Voor het overige ben ik van mening dat een witboek niet het meest geschikte middel is voor het voorstel voor herziening en permanente actualisering van de richtsnoeren. En wat amendement 13 betreft, dat gaat over het project nr. 8, te weten de verbindingen uit het voorstel van de Commissie ?Multimodale verbindingsweg Portugal/Spanje met de rest van Europa" . Hierin vinden we Galicië (La Coruña), Portugal (Lissabon), de zuid-westverbinding (Lissabon/Sevilla) en een derde verbinding Irún/Portugal (Lissabon), die wat het Spaanse grondgebied betreft nog niet nader bepaald is. Ik denk dat hier sprake is van een schrijffout, want er moet eigenlijk staan ?Irún-Valladolid/Portugal (Lissabon)" . Mijn vraag is dus of dit kan worden gecorrigeerd om misverstanden te vermijden, en ik zou de rapporteur willen verzoeken dit punt toe te lichten bij de stemming.

Baldarelli
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik moet zeggen dat met dit voorstel van de Commissie een belangrijk stuk programmering met betrekking tot de trans-Europese netwerken naar de eindstreep wordt getrokken, alhoewel een en ander niet wil zeggen dat met de thans aangereikte oplossing de kous ook echt af is.
Anders dan bepaalde collega's ben ik ervan overtuigd dat er een brede discussie op gang moet worden gebracht over het nieuwe project van de trans-Europese netwerken, een discussie die moet voortborduren op de oorspronkelijke strekking van het Witboek van Jacques Delors en ingrijpende vernieuwingen moet aandragen, vooral door het schema van de netwerken te koppelen aan de ontwikkeling van stads- en industriegebieden. Ik sta dus positief tegenover een mededeling van de Commissie die een uiterst breed debat met het Parlement en de Europese samenleving weet aan te zwengelen, een mededeling dus die niet louter een opsomming is van projecten die zijn uitgestippeld met behulp van de nationale regeringen.
Ik kan mij in grote lijnen in het onderhavige voorstel vinden en denk dat op één bepaald punt een compromis gevonden kan worden. De indeling van havens op grond van het volume van goederen mag naar mijn gevoel niet uitsluitend betrekking hebben op een jaarlijks volume van anderhalf miljoen ton, maar moet over een ruimer tijdsbestek, minstens drie jaar, bekeken worden.
Wat voorts de mededinging aangaat geloof ik dat het probleem van concurrentievervalsing heel scherp in de gaten gehouden moet worden, maar ik denk ook dat de interventies van de structuurfondsen en van het Cohesiefonds in dit opzicht zoden aan de dijk kunnen zetten, zowel de structurele als de suprastructurele interventies. Naar mijn gevoel is het onderzoek dat de Commissie momenteel inzake de havens verricht uiterst nuttig, gezien het feit dat er heel wat niet-mediterrane havens zijn waar toch ook, zij het op indirecte wijze, overheidshulp komt. Er is dus gewoon behoefte aan een nauwkeurige en heldere analyse van de situatie zowel voor de havens van de Middellandse Zee als daarbuiten.
Vanuit deze optiek bezien ben ik van mening dat voorrang moet worden verleend aan het idee van een handelsknooppunt, het idee van intermodaliteit, technische innovatie, intelligente ontwikkeling van onderling verbonden netwerken. Het is in dit opzicht eveneens belangrijk, dunkt me, dat we gaan kijken naar verbindingen met belangrijke spoorwegknooppunten. Intermodaliteit is een sleutelbegrip.

Mendes Bota
Mijnheer de Voorzitter, momenteel wordt de laatste hand gelegd aan drie van de veertien door de Europese Raad van Essen in december 1994 vastgestelde prioritaire projecten voor trans-Europese vervoersnetwerken. Zes projecten zullen tegen 2005 afgewerkt zijn, maar er bestaat onduidelijkheid over de vijf overige projecten, hetzij over het tijdschema, hetzij over de respectieve kostprijs en de financiering. Dat is het geval voor de multimodale verbinding tussen Portugal/Spanje en de rest van Europa.
Toen in 1996 de nieuwe socialistische regering aan de macht kwam in Portugal werden de richtsnoeren gewijzigd. Madrid sloot zich hierbij aan en Europa hechtte op de Europese Raad van Dublin zijn goedkeuring aan de nieuwe multimodale filosofie, waarmee wij het overigens eens zijn.
Tweeëneenhalf jaar later weten we echter nog altijd niet welke concrete projecten voor multimodale verbindingen in Portugal en Spanje al in Brussel werden ingediend. Welke economische en milieueffectrapporten zijn al opgesteld, hoeveel zullen deze projecten kosten en hoe zullen ze gefinancierd worden? Het is eigenaardig dat wij hier de benaming van project nr. 8 wijzigen en er sprake is van drie Iberische multimodale corridors, terwijl de Portugese regering het in haar nationaal plan voor economische en sociale ontwikkeling 2000-2006 heeft over vier Iberische hoofdcorridors in het kader van het huidige geheel van projecten voor trans-Europese netwerken: de corridor Galicië-Portugal tussen Vigo en Lissabon, de corridor Irun-Portugal, de corridor van Lissabon naar Madrid door Extremadura en de mediterrane corridor Lissabon-Faro-Huelva-Sevilla.
Hoe zit het nu eigenlijk? Gaat het om drie of vier corridors? Welke tekst vertolkt de huidige politieke wil van de regering in Lissabon? Welke zal in de toekomst gevolgd worden? Wij moeten een sfeer van onduidelijkheid vermijden, we willen niet dat nu eens een stap vooruit, dan weer een stap achteruit gezet wordt, want hierdoor kan de onontbeerlijke communautaire financiering op de lange baan geschoven worden. In het bijzonder regio's als de Algarve en Andalusië mogen niet tevreden zijn omdat ze op de kaart voorkomen, aangezien ze in de praktijk nog lang buiten de verbindingscorridors met Europa zullen vallen. De spoorweg in het zuiden van Portugal is de slechtste van heel Europa, er is geen verbinding met Sevilla en geen aansluiting met de luchthaven van Faro. De autoweg van Lissabon naar de Algarve, de tweede fase van de Infante-weg en de verbinding Ayamonte-Sevilla moeten er zeker komen, zodat wij op korte termijn een wegennet naar Europees model kunnen vervolledigen. Er is lang genoeg niets gedaan en getreuzeld.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, ik moet ten eerste tot mijn spijt aankondigen dat ik niet zo kort en bondig kan zijn als de heer Piecyk, deels vanwege de complexiteit van de materie. Ik wil zo openhartig en uitvoerig mogelijk reageren op de opmerkingen die hier zijn gemaakt, want het gaat over belangrijke vraagstukken. Ik hoop daarom dat dit Huis het me niet kwalijk neemt als ik mijn spreektijd van vijf minuten wat overschrijd. Ik denk overigens dat de heer Wijsenbeek weer een uiterst zinvol idee heeft geopperd, zoals we van hem gewend zijn. We zouden tijdens deze vergaderingen zo laat op de avond inderdaad wat dichter bij elkaar moeten gaan zitten, zodat we elektriciteit kunnen besparen omdat onze stemmen niet helemaal achterin gehoord hoeven te worden. Misschien kunnen we dan aan het eind van de avond nog gezellig samen wat zingen, dat lijkt me wel wat.
Af en toe besluipt me een gevoel van eenzaamheid, hoewel het nu behoorlijk vol zit, zoals de heer Wijsenbeek al zei, vergeleken met de opkomst waar we soms aan gewend zijn. Daaruit blijkt al hoezeer men zich betrokken voelt bij het belangrijke vraagstuk dat vanavond ter tafel ligt.
Het doet me deugd dat het Parlement ons voorstel heeft aangenomen en dat we op de brede steun van dit Huis kunnen rekenen voor de doelstelling die we ermee willen verwezenlijken: de voltooiing van de richtsnoeren inzake de trans-Europese transportnetwerken, met inbegrip van zeehavens, binnenhavens en intermodale terminals.
De presentatie van dit verslag moet de heer Piecyk grote voldoening schenken, want sinds onze gezamenlijke ervaringen in 1995 en 1996 heb ik hem altijd beschouwd als de parlementaire vroedvrouw die de TEN-richtsnoeren voor vervoer het licht heeft doen zien.
Het zal de geachte leden van dit Huis duidelijk zijn dat de ontwikkeling van een multimodaal trans-Europees vervoersnetwerk nooit optimaal kan zijn als de voornaamste aansluitingen tussen verbindingen er niet in worden ondergebracht. Zoals verschillende leden van dit Huis weten was dat ook de reden waarom de Commissie, gehoor gevend aan het verzoek van dit Huis, tijdens de bemiddelingsprocedure over de richtsnoeren heeft verklaard dat we in 1997 een voorstel zouden indienen inzake projecten voor zeehavens. Dit is geheel in overeenstemming met de koers die we in ons TEN-beleid hebben gezet. Teneinde daadwerkelijk functionerende netwerken te ontwikkelen dienen we dat beleid in toenemende mate te concentreren op de verbindingen tussen aansluitingen en op de toegang tot de voornaamste verkeersaders, en niet zozeer op de delen van de infrastructuur waar we ons van oudsher op hebben gericht.
Ik ben blij dat de vervoerscommissie de voornaamste uitgangspunten en doelstellingen van de Commissie onderschrijft. We kunnen een aantal van de amendementen die de commissie heeft aangenomen geheel of in ieder geval in principe overnemen.
Voordat ik verder ga met de betreffende amendementen zou ik wat willen zeggen over amendement 1, waarin een vraagstuk wordt behandeld dat in de loop van dit debat al herhaaldelijk te berde is gebracht. Amendement 1 voert een overweging in volgens welke het Europees Parlement terzake van de herziening van de richtsnoeren een wetgevingsvoorstel verwacht in plaats van het door de Commissie aangekondigde Witboek. Ik kan dat heel goed begrijpen. Desalniettemin moet ik erop wijzen dat de Commissie krachtens artikel 21 van het besluit inzake richtsnoeren een verslag dient te presenteren en geen voorstel voor een wetswijziging. Aan die eis willen we ook voldoen. Ik hoop dat ik dit Huis ervan kan overtuigen dat het heel zinvol is een verslag op te stellen in de vorm van een Witboek. Dit biedt het Parlement en andere betrokkenen namelijk een echte kans een brede discussie te ontvouwen over het beleid inzake de trans-Europese netwerken voordat er een definitieve beslissing wordt genomen over het voorstel. Deze benadering levert voor het Parlement en de samenleving in het algemeen geen enkel nadeel op en biedt uitsluitend voordelen, met name in de zin van daadwerkelijke participatie in de beleidsontwikkeling terzake van een voor de Europese Unie cruciale strategie.
Het feit dat we niet direct met een wetgevingsvoorstel voor de dag komen betekent dus niet dat we op een of andere manier onze verantwoordelijkheden uit de weg gaan. Integendeel, we proberen juist de transparantie en het bereik van onze benadering van de TEN-richtsnoeren te vergroten. Dit gebeurt op basis van een evaluatie na vier jaar ervaring met het beleid, vier jaar waarin talloze ontwikkelingen hebben plaatsgevonden.
Ik zal de andere amendementen in drie hoofdcategorieën indelen: de amendementen inzake de Trans-Europese Goederen-Snelspoortrajecten, de amendementen inzake de criteria voor de selectie van de havens, en de amendementen inzake de voor investeringssteun in aanmerking komende typen infrastructuur, suprastructuur en rijdend materieel.
Amendementen 2 en 7 hebben betrekking op de trans-Europese goederen-snelspoortrajecten die, zoals de heer Piecyk al zei, dit Parlement heeft gesteund teneinde het vrachtvervoer per spoor in de gehele Unie op korte termijn weer te doen opleven. Dankzij de herziening van de richtsnoeren kunnen we de ontwikkeling van goederen-snelspoortrajecten verder bevorderen door duidelijk te maken dat investeringen in de infrastructuur ten behoeve van snelspoortrajecten prioriteit zullen krijgen. Dat is ook logisch, want de rentabiliteit van investeringen in infrastructurele projecten is natuurlijk afhankelijk van de winst die met de betreffende dienstverlening kan worden gegenereerd, en voor winstgevende dienstverlening is hoogwaardige infrastructuur onmisbaar. Investeringen in de infrastructuur zullen dus zeker bijdragen aan verbetering van de dienstverlening. Dat is natuurlijk ook juist de bedoeling van die investeringen.
Een en ander is ook in overeenstemming met de amendementen die het Parlement zelf heeft ingediend inzake projectmaatregelen voor gecombineerde vervoersprogramma's, en die we ook hebben goedgekeurd. Ik kan dus niet instemmen met amendementen 2 en 7, die tot gevolg hebben dat iedere verwijzing naar de trans-Europese goederen-snelspoortrajecten wordt geschrapt. Ik zou er echter geen enkel bezwaar tegen hebben de bepaling zodanig te herformuleren dat ze niet rechtstreeks naar de goederen-snelspoortrajecten verwijst, maar naar grensoverschrijdende trans-Europese spoorwegcorridors voor goederenvervoer die voor alle concurrenten op de markt openstaan. Ik hoop dat alle fracties van dit Huis kunnen instemmen met die vorm van verwijzing als de tekst op deze manier wordt aangepast.
Wat betreft de criteria voor de selectie van de havens is de Commissie het eens met de uitzonderingspositie die de havens in perifere gebieden onder amendement 4 zouden krijgen. Maar door de voorgestelde verhoging van het minimumvolume van 1 naar 1, 5 miljoen ton vracht zouden 27 havens buitengesloten worden, waarvan de meeste juist in afgelegen delen van de Unie liggen. We kunnen dit punt dan ook niet in overeenstemming brengen met de belangen die we onder onze hoede hebben en evenmin met de vereisten van het Verdrag inzake de strategie voor trans-Europese netwerken, die juist voorschrijven dat de perifere gebieden van de Unie meer bij het centrum moeten worden betrokken. Het amendement bevat ook een bepaling die voorschrijft dat havens aansluiting moeten hebben op de TEN-routes. Als gevolg daarvan zouden verschillende havens die momenteel geen verbinding hebben met het trans-Europese netwerk worden gediskwalificeerd. Ook zou het invoeren van een minimumdrempel voor massagoederenvervoer in binnenhavens, waar amendement 3 in voorziet, een wijziging betekenen van de huidige benadering, die in eerste instantie uitgaat van intermodaal vrachtvervoer. We kunnen die amendementen dus niet integraal overnemen. Ik hoop dat het Huis er zich van bewust is dat de Commissie haar houding baseert op praktische overwegingen en op de wens het toepassingsbereik van de strategie voor trans-Europese netwerken te vergroten naarmate ze verder wordt uitgewerkt.
Met amendement 6 worden ingrijpende wijzigingen aangebracht op de kaarten voor de richtsnoeren door het toevoegen van nieuwe verbindingen en het creëren van nieuwe categorieën havens. Ik ben ervan overtuigd dat het Huis inziet dat deze vraagstukken tijdens het komende algemene herzieningsproces behandeld moeten worden. Dat is dan ook de reden waarom ik dit amendement niet kan overnemen.
In amendement 5 worden alleen de definities wat aangescherpt, en mijn dank daarvoor aan de heer Piecyk. Dit amendement kan in zijn huidige vorm worden overgenomen.
Dan nu het probleem van de in aanmerking komende investeringen. Ik kan zonder enig voorbehoud het argument onderschrijven dat alle projecten, ook havenprojecten, waar gemeenschappelijke belangen mee zijn gemoeid in principe in aanmerking moeten komen voor TEN-middelen. Dat betekent dat we een beperkende passage inzake het ontbreken van middelen voor infrastructuur in havengebieden uit ons voorstel moeten schrappen. Zoals de heer Jarzembowski al heeft aangegeven mag de financiering van die infrastructuur de concurrentieverhoudingen natuurlijk niet verstoren. De echte problemen zouden echter pas ontstaan met de invoering van het nieuwe begrip suprastructuren in havens, aangezien het onderscheid tussen suprastructuur en infrastructuur geheel niet duidelijk is. Op die manier zouden we veel onzekerheid veroorzaken inzake de beschikbaarheid van middelen, met name op het gebied van het gecombineerd vervoer. Als de Unie in haar wijsheid de heer Jarzembowski zou benoemen tot inspecteur van TEN-suprastructuren in alle havens van de Europese Unie zou hij op zeer zinvolle wijze tewerkgesteld worden, geheel in dienst van de Gemeenschap. Zijn langdurige afwezigheid in dit Huis zou me echter verdriet doen. Zolang de heer Jarzembowski die bevoegdheid echter niet wordt toebedeeld vraag ik me af of ik ooit zou kunnen instemmen met een definitie waarin suprastructuur en infrastructuur strikt van elkaar worden gescheiden. Ik zal mijn argument wat verder uitwerken.
De Commissie heeft de gedetailleerde definitie van hetgeen onder de haveninfrastructuur moet worden verstaan, zoals uiteengezet in amendementen 8 en 9, zeer zorgvuldig bestudeerd. Hoewel ik de goede bedoelingen die hieraan ten grondslag liggen waardeer, zijn we tot de conclusie gekomen dat we door te voorzien in een zo gedetailleerde definitie zonder twijfel het risico zouden lopen andere relevante kenmerken over het hoofd te zien. Zo wordt er in dit specifieke amendement, ondanks de uiterst zorgvuldige formulering, in de voorgestelde definitie niets gezegd over los- en laadplaatsen, walkanten en sluizen, die nochtans van zeer grote betekenis zijn voor zowel zee- als binnenhavens.
Alles bij elkaar genomen en ook onze praktische bezwaren indachtig, geef ik er de voorkeur aan zo'n zeer precieze en schijnbaar uitputtende definitie van de term ?haveninfrastructuur" in de wetstekst achterwege te laten. Ik wil met klem benadrukken dat ik me hierbij opnieuw uitsluitend baseer op argumenten van praktische aard, die direct te herleiden zijn tot de wens van de Commissie de ontwikkeling van de havens op voortvarende wijze aan te pakken.
De Commissie kan tenslotte amendement 13 in principe onderschrijven. In dit amendement wordt voorgesteld project nr. 8 uit Bijlage III gedetailleerder te omschrijven. Er is in de loop van dit debat verschillende malen verwezen naar dit specifieke project. De details van dit amendement zullen echter nog in overleg met de twee betreffende lidstaten moeten worden gecontroleerd.
Samenvattend moet de Commissie amendementen 1, 2 en 3 dus geheel afwijzen, 4, 6 en 7 gedeeltelijk en ook het grootste gedeelte van 8, 9 en 11. We kunnen amendementen 5, 10 en 12 echter overnemen, evenals het eerste gedeelte van de amendementen 8 en 9. Ook onderschrijven we de uitgangspunten in amendement 13 en een deel van nummer 4.
Ik wil de leden van dit Huis hartelijk danken voor hun bijdrage aan dit voorstel. Ook wil ik de Commissie vervoer en toerisme danken en in het bijzonder haar rapporteur, de heer Piecyk, voor het uitmuntende werk dat hij en zijn collega's wederom hebben verricht.

Jarzembowski
Mijnheer de commissaris, ik wil u er alleen aan herinneren dat u, toen u vijf jaar geleden vervoerscommissaris werd, beloofd hebt naar het Parlement te luisteren. Wat u ons net hebt laten zien, namelijk alle voorstellen die wij hebben ingediend, af te wijzen, is ongehoord! Maar misschien zien we elkaar volgend jaar weer!

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een soortgelijke en even korte vraag. De commissaris heeft de amendementen inzake de specifieke verbindingen tussen binnenwateren en havens niet overgenomen. Havens vormen belangrijke knooppunten in onze trans-Europese netwerken. Kan de commissaris dit Huis er op zijn minst van verzekeren dat hij de verbindingen tussen de binnenwateren en havens in ieder geval wel serieus neemt?

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het zo kort mogelijk houden want ik ben me ervan bewust dat mijn eerste bijdrage aan dit debat nogal lang was.
Ten eerste kan ik zeggen dat ik de zorg van de heer Wijsenbeek deel. Wat hier ter tafel ligt is echter nog niet het voorstel. Dit is geen algemene herziening van de strategie voor de trans-Europese netwerken. Ik kan de heer Wijsenbeek garanderen dat het vraagstuk waar hij naar verwijst absoluut onderdeel zal uitmaken van het voorstel dat we in het kader van de algemene herziening zullen doen. Hij hoeft zich daar dus geen zorgen om te maken.
Ten tweede zou ik de heer Jarzembowski, die net als ik parlementariër is, plechtig willen beloven dat ik naar dit Parlement zal luisteren. Ik zal die belofte ieder moment dat ik werk gestand doen. Hij zal als democraat echter begrijpen dat zo'n belofte niet betekent dat ik alles wat het Parlement me opdraagt, kritiekloos zal overnemen. Het betekent wel dat ik het Parlement een eerlijk oordeel verschuldigd ben. Dat zal hij dan ook altijd krijgen, of hij het leuk vindt of niet. Gelukkig vindt hij het meestal wel leuk.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Spoorwegen
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0058/99 van de heer Sarlis, namens de Commissie vervoer en toerisme, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van richtlijn 91/440/EEG van de Raad betreffende de ontwikkeling van de spoorwegen in de Gemeenschap (COM(98)0480 - C4-0561/98-98/0265(SYN)); -A4-0059/99 van de heer Swoboda, namens de Commissie vervoer en toerisme, overI.het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van richtlijn 95/18/EG van de Raad betreffende de verlening van vergunningen aan spoorwegondernemingen (COM(98)0480 - C4-0562/98-98/0266(SYN)); II.het voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake de toewijzing van spoorweginfrastructuurcapaciteit en de heffing van rechten voor het gebruik van spoorweginfrastructuur alsmede inzake veiligheidscertificering (COM(98)0480 - C4-0563/98-98/0267(SYN)).
Sarlis
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in zijn resolutie van 13 januari 1998 over het Witboek getiteld ?Een strategie om de spoorwegen in de Gemeenschap weer vitaal te maken" - een persoonlijk werk van commissaris Kinnock - gaf het Europees Parlement zijn volledige steun aan de strategie van de Commissie. Wij waren het met bijna alle onderdelen van deze strategie eens. In die resolutie hadden wij echter ook enkele opmerkingen gemaakt. Zo hadden wij bijvoorbeeld de Commissie uitgenodigd voorstellen te doen voor het toekennen aan spoorwegmaatschappijen van het recht op vrije toegang tot de spoorweginfrastructuur. Daarvoor hadden wij een amendement 10 ingediend op richtlijn 91/440 betreffende het internationale goederenvervoer per spoor. Ook hadden wij toen de Commissie verzocht om voorstellen voor begeleidende maatregelen.
Het nieuwe Commissievoorstel, of liever gezegd het uit drie voorstellen bestaande pakket, dat ook een wijziging van richtlijn 91/440 behelst, gaat mijns inziens weliswaar de goede kant uit, maar lang niet ver genoeg. Zo heeft de Commissie met name nagelaten voorstellen te doen voor de geleidelijke uitbreiding van de liberalisatie van het spoorwegvervoer. Het Parlement had echter in zijn resolutie van 13 januari 1998 daarom gevraagd. Deze nalatigheid is des te ernstiger daar in de Raad de bespreking van dit vraagstuk is vastgelopen. Bovendien bevat het derde voorstel van het Commissiepakket in feite begeleidende maatregelen voor een gedeeltelijk liberalisatiebeleid. Daarvan was ook in het Witboek sprake en in de zojuist door mij genoemde resolutie was ook met nadruk daarom gevraagd.
Uw rapporteur was dan ook van mening dat, gezien de bijna met eenparigheid van stemmen aangenomen resolutie van januari 1998, de Commissie vervoer en toerisme zich opnieuw moest buigen over amendement 10. Daarin wordt, met het oog op het internationaal goederenvervoer, de spoorwegmaatschappijen van de Gemeenschap het recht gegeven op toegang tot en doorvoer via het spoorwegennet van alle lidstaten.
Dit recht bestaat tot nu toe alleen voor de internationale samenwerkingsverbanden van spoorwegmaatschappijen. Afzonderlijke spoorwegmaatschappijen hebben dit recht niet. In 1969 werd door de Europese Gemeenschap een richtlijn uitgevaardigd waarin uitdrukkelijk sprake was van een stapsgewijze liberalisatie van het spoorwegvervoer in de toenmalige Europese Gemeenschap. Deze richtlijn is dode letter gebleven. Daarom willen wij met dit amendement, dat met grote meerderheid in de Commissie vervoer en toerisme is goedgekeurd, de geleidelijke liberalisatie van het spoorwegvervoer, en wel in eerste instantie van het goederenvervoer, opnieuw op de rails zetten.
Verder wordt in amendement 6 een nieuwe bepaling voorgesteld, uit hoofde waarvan de lidstaten binnen een periode van twee jaar na inwerkingtreding van de richtlijn moeten hebben voorzien in een juridisch onderscheid tussen spoorwegondernemingen enerzijds en eenheden voor het beheer van de nationale spoorweginfrastructuur anderzijds.
De overige door mij ingediende en door de Commissie vervoer en toerisme goedgekeurde amendementen behelzen verbeteringen van de Commissievoorstellen. Ik noem bijvoorbeeld amendement 5 waarin, in tegenstelling tot hetgeen de Commissie voorstelt, duidelijk wordt gemaakt dat de verantwoordelijkheid voor het beheer van en de controle op de veiligheidssystemen bij de infrastructuurbeheerder blijft.
Tot slot wil ik nog drie punten onderstrepen. Ten eerste sluiten de twee verslagen die vanavond in een gecombineerd debat worden behandeld volledig op elkander aan. Ten tweede heeft het Duits voorzitterschap een verklaring afgelegd waarin het zegt in maart een initiatief te zullen nemen voor de behandeling van de met de spoorwegen verband houdende vraagstukken. Ten derde is dit debat een belangrijk stadium in de liberalisatie van dit grote Europese vervoermiddel. Ik hoop dat morgen tijdens de stemming in de plenaire vergadering van het Parlement dezelfde eensgezindheid zal heersen als in de vervoerscommissie bij goedkeuring van dit verslag.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik wil allereerst mijn hartelijke dank uitspreken aan de collega's van de commissie, waar een constructieve sfeer heeft geheerst, en vooral aan collega Sarlis, met wie ik zo goed heb samengewerkt. Ik wil ook de medewerkers van de Commissie bedanken; van hen hebben we ook veel informatie en begrip gekregen, hoewel - en dat betreur ik en met mij de hele commissie - een andere medewerker van de Commissie uiteindelijk van mening was dat al deze amendementen niet kunnen worden aanvaard. Mijnheer de commissaris, als democraat moet ik natuurlijk accepteren wat u gaat zeggen, al weet ik nog niet wat dat is. Het zou mij echter spijten indien hier zo maar over alle amendementen heengestapt zou worden.
Mijnheer de commissaris, ik deel helemaal uw mening, die u steeds weer naar voren hebt gebracht, dat de Europese spoorwegen gereorganiseerd moeten worden. Ik kan het niet eens zijn met degenen - ook al zijn zij via de vakbeweging of anderszins politiek nauw met mij verwant - die denken dat we de dingen het beste kunnen laten zoals ze zijn of dat de problemen bij de spoorwegen door de voorstellen van de Commissie zijn ontstaan. Nee, de moeilijke situatie voor de spoorwegen is onder andere ontstaan doordat vele spoorwegondernemingen dachten dat ze niet hoefden te reorganiseren, dat er geen veranderingen nodig waren en dat ze zich op het nationale niveau verder konden ontwikkelen. Dat is onjuist, en ik ben het dus principieel eens met de ideeën die de commissaris en de Commissie op dit gebied ontwikkeld hebben.
Het is zeker waar dat de moeilijke concurrentiepositie tussen het spoor en de weg volgens mij het spoor achterstelt en dat dit rechtgezet moet worden. Ik heb daarom ook met de ideeën van de vakbonden en de spoorwegondernemingen rekening gehouden. Ik heb best begrip voor hun prioriteiten.
Er wordt veel gesproken over privatisering en liberalisering. Van privatisering is in dit verband helemaal geen sprake, dat komt in de voorstellen niet voor. Van liberalisering kan tot op zekere hoogte wel gesproken worden. Ik zou iets anders willen zeggen over onze voorstellen: het gaat hier om een de Europese dimensie van de spoorwegen. De luchtvaart kent al een Europese dimensie en bij alle ondernemingen wordt dat al belangrijker, omdat er een interne markt is. Toch denken sommige spoorwegondernemingen dat ze hun programma op nationaal niveau kunnen ontwikkelen en zijn dan verbaasd als bijvoorbeeld het goederenvervoer afneemt en de werkgelegenheid daalt. Zo kan dat niet verder gaan.
Daarom ben ik net als collega Sarlis van mening, en mijn amendementen gaan ook in deze richting, dat wij vooral daar waar een Europese markt bestaat en waar ook de concurrentie tussen spoor en weg heel groot is, namelijk bij het grensoverschrijdend goederenvervoer, de volgende stap naar de liberalisering en de Europese dimensie moeten zetten; dat wil ik daarom voorstellen.
Ik ben het daarom helemaal eens met de grondgedachte en de voorstellen van de Commissie om de markt te openen. Of de spoorwegondernemingen dat meer in de vorm van samenwerking of van mededinging doen, moeten zij zelf maar beslissen. Natuurlijk moeten er geen nieuwe monopolies ontstaan. Het gaat om de transparantie van de beslissingen en van de gunningen. Het gaat zeker ook, zonder dat dit hier geregeld wordt, om algemene voorwaarden op technisch gebied, dus moet er ook hier harmonisatie komen. En het gaat om gelijke concurrentievoorwaarden en eerlijkheid, niet alleen bij de spoorlijnen en wegen, maar ook bij deze afzonderlijke beslissingen ten aanzien van de spoorwegen zelf.
Nu kom ik tot een belangrijk punt, waar ik van mening verschil met de Commissie. Dit gaat met name over de vraag of er centrale of decentrale regelingen moeten komen. Ik vind dat de Commissie veelal zeer goed werk heeft geleverd. Waarschijnlijk zijn haar voorstellen, ook wat de details betreft, verstandig. Maar ik denk niet dat het altijd verstandig is dat de Commissie dit wil voorstellen en uitvoeren zonder in de nationale regelingen de nodige flexibiliteit toe te laten. Daarom heb ik, en dat moet werkelijk niet als een geringschatting van het werk van de Commissie worden beschouwd, relatief veel geschrapt, niet omdat het slecht was maar omdat ik vind dat het niet de taak van de Commissie is dat zo gedetailleerd te regelen, temeer omdat ik ervan overtuigd ben dat niemand centraal controle kan uitoefenen. Ik ben nu eenmaal de mening toegedaan dat we alleen regelingen moeten aannemen die ook te controleren zijn, en we niet een stroom van regelingen moeten hebben waar we geen toezicht op kunnen houden
Met de uitgangspunten van de Commissie voor de vergoedingen ben ik het ook eens: principieel moeten marginale kosten worden berekend. Maar ik ben wel van mening dat de externe kosten pas dan aan de spoorwegen in rekening mogen worden gebracht als ze in ongeveer gelijke mate ook voor het wegvervoer kunnen gelden. Een winst die in redelijke verhouding tot de kosten staat kan volgens mij zeker aanvaard en berekend worden, voor bepaalde speciale investeringen kan ook meer worden gevraagd. Ik heb echter de precieze regelingen daarover in het verslag geschrapt.
Nu het hoofdpunt: wie mag een aanvraag indienen? Persoonlijk heb ik niets tegen de opvatting van de Commissie hieromtrent. Ik heb evenwel een mijns inziens belangrijk voorbehoud gemaakt om het acceptabel te maken en om ons ook werkelijk te kunnen concentreren op het noodzakelijke. Ieder land moet dat voor zichzelf kunnen blijven regelen zoals het wil. Maar alle lidstaten van Europa moeten beseffen en aanvaarden dat alle Europese spoorwegondernemingen bij het grensoverschrijdend goederenvervoer aanvragen kunnen indienen en dus de mogelijkheid hebben hier een recht op capaciteit te verwerven. Daar gaat het volgens mij om. Als we dit morgen in het Parlement aannemen, dan is dat volgens mij een beslissende mijlpaal in de ontwikkeling naar een Europees spoorwegstelsel. Dan hebben we deze concurrentie bij de Europese spoorwegen; daar is het belangrijk, daar moeten de spoorwegen zich inspanningen getroosten. Want bij alles wat de Commissie aan goeds voorstelt hoop ik dat we hier ook een besluit nemen, bijvoorbeeld over het eurovignet, ook in verband met het pakket maatregelen rond Zwitserland, en over een eerlijke lastenverdeling tussen spoor- en wegvervoer. Het is absoluut nodig dat ook de spoorwegen laten zien dat ze bereid zijn te reorganiseren en dit ook in praktijk brengen. Daarom hoop ik, mijnheer de commissaris, dat u enkele van deze amendementen kunt aanvaarden en dat dit pakket ertoe bijdraagt dat we eindelijk ook een Europees spoorwegstelsel krijgen.

Wibe
Mijnheer de Voorzitter, onze commissie heeft haar goedkeuring gehecht aan een aantal amendementen die allemaal de afschaffing van enkele overbodige detailregelingen beogen. We moeten voorzichtig zijn met te gedetailleerde regelingen, in dit geval betreffende belastingen, termijnen en dergelijke. Hetgeen men wint aan efficiëntie verliest men gemakkelijk aan bureaucratie.
Persoonlijk vond ik dat we nog verder hadden moeten gaan en nog meer regelingen hadden moeten afschaffen. Naar mijn mening kunnen zeer gedetailleerde richtlijnen uit Brussel niet voor meer efficiëntie zorgen. Ik vind het bijvoorbeeld totaal overbodig om via een richtlijn een precieze datum vast te stellen waarop alle spoorwegmaatschappijen in de Unie hun dienstregelingen moeten veranderen. Het is eveneens overbodig van alle maatschappijen een apart economisch verslag voor goederen- en personenverkeer te eisen. Deze beide voorstellen kunnen kleine ondernemingen die op de markt willen komen voor grote problemen stellen, terwijl ze voor de grote ondernemingen die vroeger het monopolie hadden geen enkel probleem opleveren. De voorstellen kunnen dus, in tegenstelling met hun oorspronkelijke bedoeling, de vrije concurrentie tegenwerken.
Persoonlijk geloof ik dat we beter hadden gewacht tot we de gevolgen van de essentiële spoorwegrichtlijnen, die de Raad in 1991 en 1995 heeft aangenomen, op lange termijn konden beoordelen in plaats van zo'n groot aantal zeer gedetailleerde regelingen op te stellen. Deze richtlijnen beogen ook meer vrije concurrentie in de spoorwegsector.

Sindal
Mijnheer de Voorzitter, de wijzigingen van de bestaande richtlijnen en de goedkeuring van een nieuwe richtlijn voor de toewijzing van infrastructuurcapaciteit en betaling maken definitief een einde aan de nationale monopolies en banen de weg voor concurrentie. En is dit nu werkelijk het geval? Zoals collega Wibe daarnet zei, zijn er problemen. De weg tussen besluit en werkelijkheid is lang. Het belang van de openbare dienstverlening en de sociale verplichtingen schrikt velen af. Vele landen en regio's zijn bezorgd en misschien terecht. Wij moeten dit in het oog houden. De mogelijkheden voor een heropleving van het spoorwegvervoer zijn echter voorhanden en wij moeten ze benutten. Dat moet onze doelstelling zijn. De spoorwegen moeten een behoorlijk deel van de taken in de vervoersector voor hun rekening nemen. Zoals de havens maken de spoorwegen ook deel uit van de vervoersnetwerken en zijn ze daardoor verplicht mee te werken aan de ontwikkeling van duurzaam vervoer.
We moeten de problemen in dit verband samen met de burgers oplossen. Deze namiddag hebben wij met commissaris Van Miert in een werkgroep de openbare dienstverlening, de concurrentie en de overheidssteun behandeld, waarbij het zeer interessant was om te zien hoe de dingen zich in Europa ontwikkelen. We mogen naar mijn mening niet vergeten dat deze regulering of deze marktontwikkeling niet zomaar vanzelf tot stand komt. Wij moeten deze op de een of andere manier stimuleren. Of het te gedetailleerd is, zoals de heer Wibe beweert, kan ik op dit ogenblik niet zeggen, maar als we het beste voor hebben met de spoorwegen, dan moeten we er serieus werk van maken. Het Parlement moet de Raad en de lidstaten ook duidelijk maken dat we niets kunnen bereiken als we de daad niet bij het woord voegen. De laatste tien jaar is er veel gepraat over de spoorwegen, maar het heeft weinig zoden aan de dijk gezet. Er moeten beslissingen genomen worden. De markt alleen kan deze situatie niet regelen.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, ik ben benieuwd wat de collega's en de commissaris vandaag over de voorstellen van de collega's Sarlis en Swoboda zullen zeggen. Hun wensen gaan mij eigenlijk nog niet ver genoeg. Een jaar geleden hebben wij gevraagd om een geleidelijke liberalisering, die aan sociale randvoorwaarden moest voldoen, maar wel duidelijk moest zijn. Toch stem ik in met beide verslagen. Ze zijn evenwichtig, in overeenstemming met de verschillende meningen in dit Huis en ik hoop, mijnheer de commissaris, dat u deze keer zo royaal kunt zijn om de amendementen te aanvaarden.
Sta mij toe op enkele punten in te gaan. We kunnen toch niet toezien hoe de spoorwegen ten onder gaan door hun bewuste keuze om het Europese recht niet toe te passen. De richtlijn 91/440 - scheiding van infrastructuur en vervoersdiensten - moet sinds 1986 door alle lidstaten worden toegepast. Enkele weigeren dit gewoon. Als nu in deze verslagen van de beide collega's gevraagd wordt om in de komende twee jaar verder naar deze doelstelling toe te werken hoop ik dat u, mijnheer de commissaris, het daarmee eens bent. Desnoods moeten we dan maar eens juridische stappen ondernemen. Want alleen als infrastructuur en vervoersdiensten gescheiden worden kan het daadwerkelijk gebruik van de infrastructuur door andere spoorwegondernemingen echt worden bereikt. En wij willen dat het spoorwegnet effectief gebruikt wordt, wij willen niet dat sommige landen dwarsliggen en niemand doorlaten. Daarom hebben we behoefte aan een duidelijke scheiding van infrastructuur en vervoersdiensten, aan duidelijke toegangsrechten, zoals beide collega's gevraagd hebben, aan ruimere en minder strenge toegangsrechten, die tot duidelijke verbeteringen leiden, en ten derde hebben we uniforme regelingen voor de heffing van gebruiksrechten nodig.
Collega Swoboda, ik in uw plaats zou het begrip sociale marginale kosten niet hebben ingevoerd. Na de hoorzitting in de commissie zouden we daar niet aan moeten beginnen. Ik deel overigens uw mening, dat als we eerst naar de infrastructuurkosten - aanleg- en onderhoudskosten - kijken, de externe kosten alleen dan mogen worden verhoogd als dat ook voor de andere vervoermiddelen geldt. Want ook ik wil dat door redelijke, niet te hoge infrastructuurheffingen de spoorwegen een extra kans krijgen in de concurrentie met de andere vervoermiddelen.
Ik vind echter ook dat we dan moeten zeggen: hoe hoog of laag de infrastructuurheffingen ook vastgesteld worden, ze moeten in alle lidstaten geïnd worden. Het kan niet zo zijn dat enkele lidstaten zeggen dat ze in de komende twee jaren deze heffingen in het algemeen of op bepaalde trajecten tijdelijk niet toepassen. Dan heeft de Commissie de plicht voor rechtsgelijkheid te zorgen. In deze moeilijke strijd tussen Raad, Parlement en Commissie over het openbreken van de spoorwegen om ze klantgericht en efficiënt te maken, staan wij aan uw zijde en ik hoop dat u aan onze zijde staat.

Wijsenbeek
Voorzitter, ook hier mijn complimenten aan beide rapporteurs. Inderdaad, zoals de heer Jarzembowski terecht zegt: er is hier grote overeenstemming tussen de diverse fracties en wat dat betreft zijn de tijden ook wel eens anders geweest, dat we hier zeker over de spoorwegen de degens toch behoorlijk kruisten. Maar laten we toch een aantal dingen met elkaar constateren. We zijn nog op geen stukken na daar waar we met de spoorwegen zouden moeten zijn. Het aandeel van het goederenvervoer via het spoor loopt nog voortdurend terug. Dat is dus het tegendeel van wat we eigenlijk zouden willen.
De heer Wibe heeft inmiddels de zaal verlaten maar als rapporteur van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heeft hij erop gewezen dat het eigenlijk niet nodig was om de scheiding tussen exploitatie van infrastructuur en operaties van werkelijk vervoer te scheiden. Ik ben dat volstrekt met hem oneens. Hoe kunnen we nu aparte ondernemers op het spoor toelaten als we juist die scheiding niet aanbrengen? Ik denk dat de Commissie daar ook zeer op zal moeten aandringen en dat vast zal moeten houden.
Het is ook uit dien hoofde en niet eens zozeer omdat het nou zo erg veel uitmaakt, maar veel meer als een signaal dat onze fractie een amendement heeft willen handhaven waarin gezegd wordt dat wij de scheiding tussen infrastructuurexploitatie en exploitatie van materieel binnen het jaar willen zien en niet pas over twee jaar. Waarom zeggen we dat? Omdat de spoorwegen al sinds de richtlijn 44/91 de tijd hadden. Dat is acht jaar geleden, mijnheer de Voorzitter. Zij hebben nog steeds niet allemaal gedaan wat de Commissie van de spoorwegen wil. Wij zouden dus ook graag van de commissaris horen hoe ver het daar nu mee staat en welke maatschappijen het nog niet gedaan hebben en wat de redenen daarvoor zijn? En dan ook een echte scheiding en niet zoals tussen SNCF en VFF, in naam en niet in de praktijk.

Hyland
Ik ben blij met dit verslag over de noodzaak de spoorwegstelsels binnen de Europese Unie aan te passen aan de huidige eisen en de infrastructuur zodanig te gebruiken dat aan de behoeften van de consument kan worden voldaan. Vanuit Iers oogpunt komt dit verslag op een gelegen moment. De Ierse regering heeft afgelopen week nog een nieuwe strategie aangekondigd teneinde de veiligheid van het spoor te verbeteren en het aantal treindiensten voor forensen in Ierland uit te breiden. Met deze strategie is een bedrag van 430 miljoen Ierse pond gemoeid. Op basis van deze investering, die ik van harte steun, wordt de capaciteit van het spoorwegnetwerk in stedelijke gebieden met meer dan 60 % verhoogd. Als lid van het Europees Parlement voor het district Leinster beschouw ik dat als goed nieuws, omdat steden zoals Naas, Newbridge, Kilcullen, Wicklow, Athy, Arklow, Kildare en Monasterevin in de nabije toekomst allemaal geld nodig hebben om hun spoorwegstelsels te verbeteren.
De verbetering van de infrastructuur voor het spoorwegvervoer heeft dus hoge prioriteit, maar dat geldt uiteraard ook voor de kwaliteit van de dienstverlening. Het Ierse spoorwegbedrijf Iarnród Éireann kan volgens mij deze uitdaging wel aan. Zo vragen de inwoners van Monasterevin geheel terecht of hun spoorwegstation niet opnieuw in gebruik genomen kan worden. Ook de inwoners van Portlaoise staan geheel in hun recht als ze eisen dat hun gemeente betere aansluitingen krijgt. Het probleem van de drukte in treinen in stedelijke gebieden zal worden verholpen door meer treinstellen per trein in te zetten. Ook zullen de perrons worden verlengd.

Moreau
Mijnheer de Voorzitter, het standpunt van het Europees Parlement over het verslag-Sarlis en het verslag-Swoboda zal grote gevolgen hebben voor de toekomst van het spoorwegvervoer. De richtlijnen van de Commissie - met in het verlengde daarvan de beide verslagen - openen de weg voor liberalisering van deze sector door het internationaal goederenvervoer aan concurrentie bloot te stellen.
Het verslag van de heer Sarlis gaat zelfs verder dan de richtlijnen van de Commissie, waarin niet zozeer liberalisering wordt aanbevolen als wel wijziging van artikel 10 van richtlijn 91/440. In het spoorwegvervoer kan liberalisering immers niet worden beschouwd als het enige middel dat in deze sector groei kan bewerkstelligen. Het treurige resultaat van de liberalisering van de Britse spoorwegen lijkt het tegendeel te bewijzen. Het succes van de hoge-snelheidstrein, dat heeft geleid tot een flinke ontwikkeling van het spoorwegvervoer, zou in een geliberaliseerd systeem niet mogelijk zijn geweest. Dit geldt ook voor de eerste corridors voor het vrachtvervoer, die door samenwerking tussen de overheden tot stand konden komen.
Ik zou op twee punten willen terugkomen. Het eerste punt betreft de verandering van de term ?gemachtigde aanvrager" , waardoor ieder fysiek persoon of rechtspersoon spoorwegcapaciteit kan reserveren. Dit zou wel eens kunnen leiden tot een chaotische vorm van liberalisatie, waarbij een hele reeks bedrijven de markt zullen betreden. De spoorwegmaatschappijen zouden zo uitsluitend de rol vervullen van dienstverleners die zich bezighouden met de tractie van de treinen. Dit systeem zou kunnen leiden tot een afroming van de meest rendabele sectoren, terwijl de spoorwegmaatschappijen opgezadeld worden met het personeel, met het onderhoud van het materiaal en met de minst rendabele sectoren. Het gaat hier dus om één vorm van vrijheid, namelijk de vrijheid voor bedrijven die niets met het spoorwegvervoer te maken hebben om er met het leeuwendeel van de winst vandoor te gaan zonder dat ze hoeven bij te dragen aan de ontwikkeling van deze sector. De nuance die de vervoerscommissie heeft aangebracht om lidstaten de mogelijkheid te bieden aanvragers machtigingen te verlenen is een wassen neus, aangezien een niet-gemachtigde aanvrager in een bepaald land in feite zijn wil aan anderen oplegt.
Mijn tweede punt betreft de concurrentie. Het spoorwegvervoer ondervindt de concurrentie van het wegvervoer dat bevoordeeld is doordat het slechte een klein deel van de kosten van de infrastructuur draagt en doordat de sociale voorzieningen slecht zijn. Er is niets gedaan om een halt toe te roepen aan deze vorm van concurrentievervalsing, die zoveel milieukosten, sociale kosten en veiligheidskosten veroorzaakt. De heer Sarlis en de heer Swoboda bevelen in hun verslagen concurrentiebevorderende maatregelen aan binnen het spoorwegvervoer. Deze vorm van concurrentie bestaat echter in geen enkel land en zou de vorderingen die inmiddels zijn geboekt wel eens teniet kunnen doen, met name wat betreft de bijzondere eigenschappen van de infrastructuur van de spoorwegen in vergelijking met die van het weg- of luchtvervoer.
Het spoorwegpersoneel, de spoorwegvakbonden en het comité voor de uitwisseling van goederenwagons hebben hun verzet tegen de liberalisering van de spoorwegen geuit tijdens een Europese stakingsdag. Binnen de Raad zijn de regeringen van de betrokken lidstaten verdeeld. Een aantal regeringen, waaronder die van Frankrijk, verzetten zich tegen deze liberalisering. Andere regeringen vinden dat de liberalisering niet mag worden opgelegd aan lidstaten die hier op tegen zijn. Ik wil daarom dat beide verslagen naar de betrokken commissie worden terugverwezen, zodat het Parlement niet overhaast een besluit over zo'n belangrijk vraagstuk hoeft te nemen.
Het Parlement moet de voorstellen voor liberalisering afwijzen en overwegen maatregelen te treffen die de ontwikkeling en modernisering van de spoorwegsector stimuleren, een sector die een publieke dienstverlening garandeert. Verder moeten de samenwerking en sociale harmonisatie worden versterkt.

Lagendijk
Voorzitter, over het voorstel van de Commissie, hoewel veel en veel te gedetailleerd en over de voorstellen van de heren collega's Sarlis en Swoboda kan ik kort zijn. Daar kunnen wij ons in vinden. In de discussies, met name buiten het Parlement, wordt vaak verondersteld dat de Groenen waarschijnlijk wel tegen zullen zijn evenals onze linkse kameraden. Dat is een groot misverstand. De Groenen zijn voor een groei van het goederenvervoer over het spoor en de Groenen zijn voor eerlijke concurrentie en tegen monopolies, of dat nou privé- of staatsmonopolies zijn. Daarom zijn wij ook voor het openbreken van nationale monopolies op het beheer van infrastructuur. Daarom zijn wij voor doorzichtige administratieve en financiële structuren om de infrastructuur te beheren en om diensten te verlenen. Daarom zijn wij er voor dat allerlei serieuze bedrijven toegang krijgen en dat er door een onafhankelijk orgaan op wordt toegezien. Ik zeg het nog maar even tegen mevrouw Moreau: dat is iets anders dan een soort wild-west liberalisering of privatisering. Dat is in onze ogen een stapsgewijze, voorzichtige, maar wel zeer vastbesloten poging om het goederenvervoer over het spoor eindelijk een toekomst te geven. We weten allemaal dat het aandeel van het spoor terug is gelopen de afgelopen jaren. Die trend moet gekeerd worden en daarvoor zijn deze voorstellen -denk ik - een goede aanzet.

Escolá Hernando
Mijnheer de Voorzitter, de Europese spoorwegen hebben ingrijpende hervormingen nodig die gericht zijn op liberalisering, maar hun dienstverlenend karakter mag daardoor niet in gevaar komen.
Het voorstel om monopolies te doorbreken en het beheer van de infrastructuur te scheiden van de exploitatie van de spoorwegen is op zich interessant, maar het doet wel de vraag rijzen hoe dan het onderhoud van economisch minder rendabele maar in sociaal opzicht noodzakelijke lijnen moet worden veiliggesteld. We mogen namelijk niet vergeten dat de spoorwegen voor de ontwikkeling van vele gebieden een onontbeerlijk strategisch element zijn, en ik zal u hiervan een voorbeeld geven: het treinverkeer langs de enige internationale doorgang door het centrale deel van de Pyreneeën, langs Canfranc, is onmogelijk geworden omdat aan Franse zijde een brug is ingestort die niet gerepareerd is. Dat is nu al 30 jaar zo. De verklaring is eenvoudig: de lijn was niet langer rendabel voor het overheidsbedrijf dat haar exploiteerde, en als gevolg daarvan is deze lijn tot op heden nog steeds niet hersteld, terwijl het uitgesloten is dat een ander, efficiënter bedrijf haar in gebruik neemt. Dat wil zeggen dat de achteruitgang van de infrastructuur de liberalisering in de weg staat.
Dat betekent, geachte collega's, dat we, onafhankelijk van het huidige gebruik en de huidige rentabiliteit van de spoorwegen, formules moeten vinden om hun onderhoud te waarborgen, want anders zal de liberalisering enkel leiden tot een afnemend aantal diensten, in het bijzonder in de minst ontwikkelde regio's van Europa.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de spoorwegen in de Europese Unie maken moeilijke tijden door. De gevolgen van hun verleden als overheidsbedrijf en de zich wijzigende marktomstandigheden zijn twee aspecten die elkaar nog absoluut niet verdragen. De bedrijfsresultaten zowel in prestaties als financieel zijn onder de maat. Zowel in het belang van de gebruikers als van ons leefmilieu is het hoognodig dat hierin verandering komt. De voordelen van het spoor als redelijk schone modaliteit met een grote capaciteit moeten we uitbuiten. De praktijk bewijst dat de spoorwegen hiertoe zelf niet in staat zijn. Daarom is beleidsmatige stimulering van marktgericht denken nodig. Liberalisering van de sector kan een nieuwe wind door de stoffige kantoren laten waaien.
Echter, met name de financiële toestand van de huidige aanbieders laat op dit moment volledig vrije toegang tot de spoormarkt nog niet toe. Het voorstel om vooralsnog, stapsgewijs en begeleid, alleen het internationale goederenvervoer hierin te betrekken, is daarom terecht. Voor een goed maatschappelijk resultaat moeten ambtelijke diensten van de lidstaten de uitvoering van de plannen aansturen. Zij moeten ook toezien op een afdoende organisatorische scheiding van diensten binnen de spoorwegmaatschappijen.
Tot slot de heffing voor de infrastructuur. Ook in het spoorwegvervoer moeten alle gemaakte kosten worden toegerekend. We moeten streven naar gelijke concurrentievoorwaarden. Gezien de voordelen van deze vervoerswijze mag haar concurrentiepositie niet uit het oog worden verloren.
Mijnheer de Voorzitter, een stevige prikkel is onontbeerlijk voor de spoorwegen. Deze verslagen bieden daarvoor een goede stimulans.

Simpson
Mijnheer de Voorzitter, ik zal ten eerste proberen de verleiding te weerstaan om alle stations op de West Coast-hoofdlijn in mijn kiesdistrict en op de trans-Penninelijn op te sommen. Ik wil er wel op wijzen dat de heer Hyland inmiddels vertrokken is.
Ik zou namens mijn fractie Pavlos Sarlis en Hannes Swoboda willen danken voor het werk dat ze op dit belangrijke terrein hebben verricht. Mijn fractie spant zich al lang in voor een nieuwe impuls voor de spoorwegen binnen de Europese Unie. We zijn inmiddels ook tot de conclusie gekomen dat de spoorwegsector alleen kan overleven als we radicale, vernieuwende en moedige maatregelen durven te nemen.
De omvang van de problemen waar de spoorwegsector voor staat kan nauwelijks worden overschat. Hoewel de vervoerssector zich als geheel uitbreidt is het aandeel van de spoorwegen gedaald tot slechts 6 % van het passagiersvervoer en 16 % van het totale vrachtvervoer. De spoorwegsector staat er in alle lidstaten van de EU momenteel zo beroerd voor dat we ons moeten afvragen of er over een jaar of vijftien überhaupt nog wel passagiers of goederen per spoor worden vervoerd. Als ik me van een medische metafoor mag bedienen zou ik zeggen dat we te maken hebben met een ernstig zieke patiënt die dringend behoefte heeft aan een radicale ingreep. Ik denk dat onze twee rapporteurs samen met de Commissie het medicijn hebben gevonden dat de spoorwegen tot ver in de volgende eeuw van een goede conditie kan verzekeren.
Het huidige spoorwegstelsel is gebaseerd op een verouderde praktijk en functioneert alleen binnen de nationale netwerken die de planners uit de jaren dertig voor ogen stonden. Er zijn echter krachten in de spoorwegsector en ook hier in dit Parlement die beweren dat we gewoon op de oude voet door kunnen gaan.
Volgens mijn fractie is handhaving van de status quo echter geen optie, en dragen de mensen die dat willen alleen maar bij aan het verval van de spoorwegen. Als we de spoorwegen een toekomst willen geven die zich niet enkel beperkt tot het vervoeren van forensen, maar ze met name ook in het vrachtvervoer een rol willen laten spelen, dan moeten we de maatregelen die de rapporteurs hebben voorgesteld absoluut uitvoeren. De spoorwegen kunnen in het vrachtvervoer niet concurreren met het wegvervoer als ze voor een afstand van 850 kilometer 67 uur nodig hebben, vergeleken met 13 uur per vrachtwagen.
Mijn fractie onderkent echter de zorg die er onder het spoorwegpersoneel bestaat. Per slot van rekening is de voorgestelde verschuiving van de prioriteiten behoorlijk radicaal. Daarom zijn we voorstander van een wat omzichtiger aanpak omtrent de invoering van het vrijemarktprincipe buiten het vrachtvervoer en willen we die aanpak combineren met beschermingsmaatregelen, ook omdat de trein als openbaar vervoermiddel voor ons hoge prioriteit heeft.
We hebben nu de kans een stevige basis te leggen voor een nieuw tijdperk voor de spoorwegen in het volgende millennium. Mijn fractie wil die gelegenheid niet voorbij laten gaan en steunt daarom de Commissie en de rapporteurs in hun pogingen de Europese spoorwegen van een toekomst te verzekeren.

McIntosh
Mijnheer de Voorzitter, het doet me bijzonder veel deugd de voorstellen van de Commissie te kunnen steunen die hier vanavond aan ons worden voorgelegd over de liberalisering van de Europese spoorwegen en het openen van de markten voor meer concurrentie. Ik wil ook graag van deze gelegenheid gebruik maken om beide rapporteurs te danken voor de enorme inspanningen die ze hebben geleverd om deze verslagen tot stand te brengen.
Het is me in het bijzonder een genoegen hier vanavond, in de aanwezigheid van de Britse commissaris, getuige te zijn van het historische moment waarop de Commissie eindelijk in het voetspoor van Groot-Brittannië treedt. Wij waren het eerste land dat overging tot liberalisering van zijn spoorwegnetwerk. Dat was destijds een moedige stap, de voorbode van deze voorstellen van de Commissie, die naar mijn oordeel zeer positieve gevolgen heeft gehad. Er reizen nu meer mensen per trein, er wordt meer vracht per trein vervoerd en dus minder over de weg, en het spoorwegvervoer voldoet aan hoge veiligheidseisen.
We kunnen de belangrijkste punten in de voorstellen van de Commissie en de verslagen van de heer Sarlis en de heer Swoboda geheel onderschrijven. Ten eerste: meer transparantie door scheiding tussen exploitatie van de infrastructuur en exploitatie. Ten tweede: de vorming van afzonderlijke business units met een afzonderlijke boekhouding voor infrastructuur, passagiers- en vrachtvervoer. Ten derde: de uitbreiding van het huidige E-regime voor vergunningen voor internationale exploitanten tot alle sectoren van het spoorwegvervoer, zowel binnenlands als internationaal, binnen de hele Europese Unie. Ten vierde: het invoeren van voorwaarden voor de berekening van de kosten van het gebruik van de spoorlijn en voor de trajecttoewijzing.
Ik ben blij met deze voorstellen en met de koers die we nu zetten in de richting van liberalisering van de spoorwegsector. Het is echter allemaal nogal bescheiden. In onze opvatting zouden we nu juist op volle kracht vooruit moeten gaan en de Europese markt voor alle vormen van internationaal vrachtvervoer open moeten stellen. We staan immers voor de uitdaging ervoor te zorgen dat dit een echte interne markt wordt voor de Europese spoorwegen. Er zijn dus aanvullende maatregelen nodig, met name omtrent het vergunningenstelsel, op basis waarvan de exploitanten zouden moeten deelnemen in bepaalde gemeenschappelijke regelingen voor het aanleggen van netwerken. Bovendien moet het probleem van de marginale kostprijsbepaling worden opgelost.

Sainjon
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft ons een pakket richtlijnen voorgelegd voor de modernisering van de spoorwegsector. Ze gaat hierbij echter uit van een verkeerde veronderstelling, namelijk dat de intermodale concurrentie de enige manier is om de communautaire spoorwegen te ontwikkelen. De Franse leden van de Fractie Europese Radicale Alliantie verzetten zich tegen dit standpunt, dat in hun ogen de huidige moeilijkheden niet kan oplossen. Waarom niet?
Als we het spoorwegvervoer aan meer concurrentie blootstellen zouden we de huidige problemen van deze sector alleen maar erger maken. De burgers waren ontevreden over de privatisering die de Britse spoorwegen begin jaren "90 ondergingen. Deze privatisering had immers een slechtere dienstverlening tot gevolg. Volgens de Sunday Times zijn de Britse spoorwegen nu minder betrouwbaar en punctueel dan die in Pakistan, India en China. Het is dan ook begrijpelijk dat het spoorwegpersoneel afgelopen jaar gedemonstreerd heeft tegen de uitwassen van het liberalisme.
Wij verzetten ons niet tegen nauwere samenwerking tussen de spoorwegmaatschappijen. Er zijn mooie voorbeelden van samenwerking in het personenvervoer, zoals in het geval van de Thalys en de Eurostar. Wat betreft het vrachtvervoer wordt er al sinds 1997 gewerkt aan het aanleggen van corridors tussen Frankrijk en zijn buurlanden. Dit gebeurt op initiatief van de Commissie. Deze corridors zorgen voor de extra capaciteit die voor het vrachtvervoer over lange afstanden nodig is. Waarom moeten we dit standpunt wijzigen zolang we deze benadering nog niet hebben kunnen realiseren? De Gemeenschap zou er beter aan doen bij te dragen aan de verwezenlijking van de infrastructuur, de ontwikkeling van trans-Europese netwerken en het vereenvoudigen van de technische en sociale harmonisatie van het spoorwegvervoer.
We willen dus een zo groot mogelijke coördinatie tussen de Europese spoorwegmaatschappijen bewerkstelligen. Wie is er beter in staat dan de overheid om een dergelijke uitdaging het hoofd te bieden? Ze kan dit doen door omvangrijke netwerken op te zetten van spoorwegcorridors die de Unie doorkruisen. Ook al verzetten we ons niet tegen alle aspecten van de ontwerprichtlijnen, toch kunnen we ons niet scharen achter de maatregelen die zijn voorgesteld met het oog op de openstelling van de markt. Dit geldt met name voor de definitie van het begrip ?gemachtigde aanvrager" in de ontwerprichtlijn 95/19 en amendement 10 van de heer Sarlis, dat een ruimere toepassing van richtlijn 91/440 beoogt.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik wil allereerst de beide rapporteurs, de heren Sarlis en Swoboda, hartelijk danken voor de goede samenwerking in de commissie.
Ongetwijfeld gaat het hier om twee heel belangrijke verslagen. Het hele pakket maatregelen is van grote betekenis voor de verdere ontwikkeling van het Europees beleid ten aanzien van het vervoer per spoor. Het is de allerhoogste tijd dat Parlement en Raad zich eindelijk met dit onderwerp bezighouden, want anders hoeft het niet meer. Ik verwelkom daarom de aanzet tot een stapsgewijze liberalisering en concurrentievergroting.
Een goede aanzet is ook de scheiding binnen spoorwegondernemingen, dus de scheiding tussen tracégebruik, de infrastructuur en het tracéonderhoud. Zo'n scheiding is beslist nodig om concurrentievervalsing en bevoordeling te voorkomen.
Ik wil vanaf deze plaats ook niet nalaten te wijzen op de betekenis van het spoor voor het gecombineerd vervoer. Het spoor als milieuvriendelijk en veilig vervoermiddel met vele uitbreidingsmogelijkheden moet ook in de toekomst verder worden gesteund. De capaciteit van het spoor is, zoals we allen weten, nog lang niet ten volle benut, bij het goederenvervoer noch bij het passagiersvervoer.
Het spoor moet beslist een concurrerend en een serieus alternatief voor de weg worden. Tekortkomingen moeten door de EU en de lidstaten verholpen worden om echt tot een geloofwaardig beleid tot bevordering van een milieuvriendelijk vervoermiddel te komen. Daar is geld voor nodig. Een verschuiving van het vervoer van de weg naar het spoor draagt bij tot milieubehoud in heel Europa.
Dat dit echt doorgezet wordt is ook belangrijk met het oog op de nieuwe lidstaten die we zeker eenmaal in ons midden zullen begroeten.

Stenmarck
Mijnheer de Voorzitter, wij beseffen allemaal dat de spoorwegen ontwikkeld moeten worden om te kunnen overleven. Door de verouderde structuren zijn de Europese spoorwegen sinds de jaren "60 sterk achteruit gegaan. Het witboek van de Commissie over een heropleving van de spoorwegen in de Unie en het voorstel betreffende de toewijzing van corridors in Europa waren een eerste stap in de goede richting. Het is positief dat hiervan werk wordt gemaakt.
De beide verslagen die we vandaag behandelen zijn noodzakelijk om op deze weg verder te gaan. Uit het debat van vandaag blijkt duidelijk dat een liberalisering als noodzakelijk antwoord op de sterke achteruitgang steeds meer aanhang krijgt.
Er zal nog heel wat water naar de zee moeten vloeien voor we echt iets kunnen veranderen. In alle lidstaten moet bijvoorbeeld een onderscheid worden gemaakt tussen de instanties die verantwoordelijk zijn voor de spoorwegen en de ondernemingen die het spoor gebruiken.
Het ligt eigenlijk voor de hand dat de lidstaten ook in de toekomst het grootste gedeelte van de infrastructuur zullen bezitten, bouwen en onderhouden. Het is echter even vanzelfsprekend dat de spoorwegsector opengesteld wordt voor vrije concurrentie. Alles moet grotendeels gefinancierd worden uit de belastingen van de gebruikers. In deze toekomstvisie zullen de nationale spoorwegmaatschappijen als grote operatoren beslist overleven, maar volgens dezelfde concurrentievoorwaarden als alle anderen. Dit is vandaag de trend, zo loopt de ontwikkeling. De vervoerscommissie steunt met haar verslag een dergelijke ontwikkeling, die nieuwe spoorwegmaatschappijen de mogelijkheid biedt aan deze concurrentie deel te nemen.
Dankzij de twee verslagen die vandaag ter tafel zijn gebracht, kan er flinke vooruitgang worden geboekt. Als we deze verslagen aannemen, bieden we de Europese spoorwegen een nieuwe kans. Er zij echter op gewezen dat de genomen maatregelen niet meer dan een stap in de goede richting zijn. We moeten daarom onze werkzaamheden in die richting voortzetten en in het kader daarvan gebruik maken van de nieuwe initiatieven van de Commissie. Alleen op die manier kunnen wij de spoorwegen een toekomst bieden voor de 21ste eeuw.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, ik ben ingenomen met de bijzonder constructieve verslagen van de heer Sarlis en de heer Swoboda over de voorstellen van de Commissie inzake het spoorwegvervoer. Deze verslagen hebben ons enorm vooruit geholpen in ons debat over de toekomst van de spoorwegen, en dat is van essentieel belang als we de potentiële rol van de spoorwegen in het moderne Europa willen verwezenlijken.
Zo ongeveer iedere spreker heeft dat thema in de loop van dit debat hier vanavond bezongen. De spoorwegen moeten concurreren met het wegvervoer, zoals mevrouw Moreau al zei, en het probleem daarbij is dat de spoorwegen de afgelopen dertig jaar steeds slechter zijn gaan presteren. De les die we daar in ieder geval uit kunnen leren is dat het geen zin heeft op de huidige voet door te gaan. Als we het spoor willen promoten als een levensvatbaar alternatief zal de sector moeten veranderen. Dat is precies wat we proberen te bewerkstelligen met de voorstellen die nu ter tafel liggen en met andere voorstellen die we hebben gedaan. Dat brengt natuurlijk allerlei gevolgen en voordelen met zich mee voor de economie, het vervoer, het milieu en de werkgelegenheid.
Ik zal beginnen met het verslag van de heer Sarlis over het voorstel van de Commissie tot wijziging van richtlijn 91/440 van de Raad betreffende de ontwikkeling van de spoorwegen in de Gemeenschap. Ik ben uiteraard verguld met de steun die in deze verslagen aan onze voorstellen wordt gegeven, en dank de heer Sarlis voor het vele werk dat hij al die tijd in dit vraagstuk heeft geïnvesteerd. Ik ben ingenomen met zijn verslag en zal zijn constatering dat de voorgestelde amendementen wellicht niet toereikend zullen zijn dan ook terdege in overweging nemen.
Het doet me deugd dat we de meeste amendementen die door de commissie zijn ingediend kunnen overnemen. Daar wil ik aan toevoegen dat we de andere niet verwerpen omdat we ons principieel niet zouden kunnen verenigen met hun inhoud, maar omdat ze het nog moeilijker zouden maken in de Raad overeenstemming te bereiken over dit pakket maatregelen. Het komt er dus op neer dat we veel van de opvattingen van de heer Sarlis delen, maar tegelijkertijd vrezen dat we door het aannemen van bepaalde amendementen weliswaar het beste zouden nastreven, maar in de praktijk uiteindelijk niets over zouden houden. Ik hoop dan ook dat hij begrijpt dat onze weigering bepaalde amendementen over te nemen voortkomt uit noodzakelijk pragmatisme en niet uit principieel verzet.
Op twee belangrijke punten streeft de commissie vervoer en toerisme een benadering na die radicaler is dan het voorstel van de Commissie. Over die twee punten wil ik het even hebben.
Ten eerste wil ik benadrukken hoe blij ik ben met de overtuigende steun voor permanente liberalisering van de spoorwegen door middel van de zorgvuldige openstelling van de markt voor andere exploitanten. Ik deel de overtuiging dat we nu met rasse schreden vooruit moeten gaan. We hebben de laatste tijd overigens al aardig wat vooruitgang geboekt. Ik hoop dat dit Parlement erin slaagt ook een draagvlak voor deze opvatting te creëren in de lidstaten die nu nog terughoudend staan tegenover onze koers.
Dat gezegd hebbende wil ik echter benadrukken dat we met de voorstellen die hier ter tafel liggen er niet expliciet op uit zijn de liberalisering te bevorderen. We hebben er altijd met klem op gewezen dat dit pakket maatregelen omtrent de scheiding van het beheer, het verlenen van vergunningen, de toewijzing van capaciteit en andere relevante vraagstukken, waaronder prijsstelling, ook noodzakelijk zou zijn als de spoorwegsector niet verder zou worden opengesteld. Deze maatregelen zijn nodig, simpelweg om ervoor te zorgen dat de juridische voorstellen waaronder de spoorwegsector in de Europese Unie in theorie functioneert ook daadwerkelijk het in 1991 beoogde effect sorteren.
Ik wil erop wijzen dat ons voorstel voor uitbreiding van artikel 10 van richtlijn 91/440 uiteraard nog in behandeling is bij de Raad, op een wijze die we ook in ons huidige voorstel aanbevelen.
Op basis van deze twee factoren denk ik dat het, ondanks onze volledige steun voor het standpunt dat in het verslag van de heer Sarlis staat verwoord, niet zinvol zou zijn de door hem voorgestelde tekst in ons ontwerp op te nemen. We hebben daarom geen keus dan amendement 10 te verwerpen.
Volgens het verslag is de Commissie in haar eis voor scheiding tussen spoorwegmaatschappijen en infrastructuurexploitanten niet ver genoeg gegaan. Ik kan die opvatting wel onderschrijven, maar we mogen niet de juridische vereisten uit het oog verliezen en de lidstaten die geen heil zien in de complete scheiding niet de mogelijkheid bieden een enkele algemene spoorwegmaatschappij te handhaven. We eisen daarom de scheiding van die functies welke bepalend zijn voor de toegang tot de infrastructuur. We hebben echter geen principieel bezwaar tegen verdergaande maatregelen zolang die in overeenstemming zijn te brengen met de praktische doelstellingen. Het doet me dan ook deugd amendement 6 in ons voorstel te kunnen overnemen.
Om soortgelijke redenen kan ik ook amendement 11 overnemen, waarin eenzelfde soort scheiding wordt aanbevolen maar dan in een korter tijdsbestek.
Zelfs als we de spoorwegmaatschappijen volledig van de infrastructuurexploitanten zouden scheiden, zouden we ervoor moeten zorgen dat cruciale regulerende functies, bijvoorbeeld omtrent het verlenen van vergunningen, niet door de huidige spoorwegmaatschappijen zouden worden uitgevoerd. Deze situatie heeft vandaag de dag bijna absurde vormen aangenomen en is fnuikend voor de verwezenlijking van de potentiële concurrentie op deze markt.
Ik weet zeker dat veel leden van dit Huis die opvatting onderschrijven. Veel sprekers hebben zich vanavond ook in die zin uitgelaten. We moeten amendement 4 dan ook afwijzen omdat op basis daarvan deze specifieke eis in de praktijk zou komen te vervallen.
Er zijn nog twee andere amendementen die we niet kunnen steunen. Ten eerste amendement 3, waarmee de veiligheidsvoorschriften in overweging 4 van het voorstel zouden vervallen. Ik vind deze functie van even groot belang als het toezicht op en de handhaving van de veiligheidsregels, en acht het daarom noodzakelijk dat ze in de tekst wordt opgenomen. Ik hoop dat de geachte afgevaardigden dit argument zullen accepteren en amendement 3 dus zullen laten vallen.
We hebben ook problemen met amendement 12, waarin de verwijzing naar de verplichting van spoorwegmaatschappijen om openbaar-vervoersdiensten te verschaffen, is geschrapt. Dit is ons inziens een onnodige wijziging die bovendien leidt tot een minder heldere definitie. Samengevat kan de Commissie amendementen 1, 5, 6, 7, 8, 9 en 11 dus overnemen, terwijl ze amendementen 2, 3, 4, 10 en 12 moet verwerpen.
Dan ga ik nu verder met het verslag van de heer Swoboda over de andere twee voorstellen in dit pakket maatregelen. Wat betreft het voorstel tot wijziging van richtlijn 95/18 betreffende de verlening van vergunningen aan spoorwegondernemingen kunnen we tot ons genoegen het eerste amendement overnemen, maar moeten we het tweede verwerpen omdat het niet op relevante criteria gebaseerd lijkt te zijn.
Het tweede deel van het verslag betreft het voorstel voor een richtlijn betreffende de toewijzing van spoorweginfrastructuurcapaciteit en de heffing van rechten voor het gebruik daarvan. Opnieuw is het me een genoegen te kunnen aankondigen dat we bijna de helft van de amendementen in ons herziene voorstel kunnen overnemen. Daaronder bevinden zich de meeste van de nieuwe overwegingen, de wijzigingen in de definities en de vorming van een heffingsregeling.
Ik ben het er geheel mee eens dat communautaire wetgeving niet onnodig veel voorschriften mag bevatten. De heer Swoboda levert met een aantal van zijn amendementen een bijdrage aan de vereenvoudiging van ons voorstel. Enkele van die vereenvoudigingen zijn welkom, zoals ik al zei, maar andere kunnen we niet overnemen omdat die de inhoud van ons voorstel aantasten - onbedoeld, dat weet ik zeker.
Veel van die problematische amendementen hebben betrekking op de voorgestelde regels voor de toewijzing van capaciteit. Het is naar ons oordeel van belang precieze procedures op te stellen die rechtstreeks van invloed zijn op het vermogen spoorwegdiensten aan te bieden. We moeten ze naar behoren coördineren om er zeker van te kunnen zijn dat ze alle ondernemingen gelijke kansen bieden.
We zullen daarom weliswaar enkele vereenvoudigingen aanbrengen in de geest van de aanbevelingen van de heer Swoboda, maar wellicht niet in de mate die hij voor ogen heeft.
Voordat ik afsluit wil ik nog een aantal cruciale aandachtspunten voor het voetlicht brengen. Ten eerste de regelgeving inzake de heffingsrechten. In onze opvatting is het voorstel in amendement 12 om in artikel 8, lid 3 een rendementspercentage op te nemen, overbodig. Het voorstel bevat immers al een dergelijke bepaling met betrekking tot investeringen en passagiersdiensten. Het schrappen van de tekst over de externe kosten in artikel 8, lid 5, zoals voorgesteld in amendement 13, is voor ons onaanvaardbaar. Met die teksten willen we juist duidelijke voorwaarden definiëren voor de ontwikkeling van dit soort heffingen voor het spoorwegvervoer en de sector tegelijkertijd behoeden voor al te onbesuisde experimenten. De vereenvoudigde tekst is naar mijn mening niet precies genoeg, en ik kan hem dan ook niet accepteren.
De wijzigingen in de kortingsbepalingen volgens artikel 10, zoals voorgesteld in amendement 15, geven de uitgangspunten weer die ons inziens op deze sector van toepassing dienen te zijn, zoals verwoord in het arrest betreffende de luchthavenheffingen op Zaventem. Het is voor alle belanghebbenden belangrijk dat die uitgangspunten zeer helder geformuleerd zijn. Het voornaamste voorstel voor wijziging van de heffingen staat in amendement 14 inzake artikel 9 van het voorstel. Ook op dit punt bestaat er een grote behoefte aan vereenvoudiging van de regelgeving. Het moet mogelijk zijn het vrachtvervoer ook aan de hogere heffingen te onderwerpen. Hoewel we die uitgangspunten onderschrijven hebben we hier en daar moeite met de bewoordingen en zal een en ander opnieuw moeten worden bekeken.
Ten tweede wil ik ingaan op het vraagstuk van de gemachtigde aanvragers in artikel 19. De Commissie is vast van oordeel dat het idee van gemachtigde aanvragers aantrekkelijkere voorwaarden kan scheppen voor grote afnemers van spoorwegdiensten, ongeacht of de markt verder wordt opengesteld. Het zal die afnemers aanmoedigen zich meer op deze vorm van transport te gaan richten. Hun banden met het spoorwegvervoer zullen dus worden versterkt. Het ligt in de lijn der verwachting dat alle spoorwegmaatschappijen en het voltallige personeel in deze sector een dergelijk instrument, waarmee potentiële gebruikers van het spoorwegvervoer worden aangemoedigd op grote schaal gebruik te maken van de voorziening van gemachtigde aanvragers, zullen omarmen. Ze zouden op die manier hun huidige betrokkenheid bij de spoorwegen consolideren of zelfs uitbreiden. Ik weet dat zowel het Parlement als de Commissie die betrokkenheid graag ziet groeien. De gemachtigde aanvrager is naar mijn mening een uitstekend middel om die doelstelling te verwezenlijken.
In het licht daarvan kunnen we er dus niet mee instemmen dat dit concept wordt gedegradeerd tot een zaak voor nationale wetgeving, zoals voorgesteld in amendementen 19 en 5. Het idee van de gemachtigde aanvrager kan grote diensten bewijzen op internationaal niveau, aangezien er momenteel nog geen grensoverschrijdende spoorwegmaatschappijen bestaan. Ik zou hierbij een bijzonder zinvolle term van de heer Swoboda willen overnemen en zeggen dat we dit graag willen opnemen in de communautaire wetgeving teneinde de perspectieven voor dit middel, waarmee we het spoorwegvervoer voor grote gebruikers aantrekkelijker kunnen maken door er een Europese dimensie aan te geven.
Het derde aandachtspunt betreft amendementen 19 tot en met 27 waarin, zoals ik al kort heb aangegeven, wordt gestreefd naar vereenvoudiging van de artikelen omtrent de toewijzing van de capaciteit. Het probleem is dat met deze amendementen verschillende belangrijke elementen, waarschijnlijk onbedoeld, zouden komen te vervallen. Een daarvan is de eis dat alle diensten gelijk moeten worden behandeld en dat er overleg moet plaatsvinden in de plannings- en coördinatiefase en bij het opstellen van verbeteringsplannen. Ik ben zelf echter ook voorstander van vereenvoudiging, en zal daarom mijn best doen de tekst op dat punt te herzien. Ik wil er echter voor waken dat door het aannemen van de zojuist genoemde amendementen deze elementen uit de tekst zouden worden verwijderd.
Ik zou het graag in het bijzonder willen hebben over amendementen 17 en 18 en de gevolgen van de re-introductie van de prioriteitsregels uit richtlijn 95/19. Ik weet zeker dat het voorstel van de Commissie het vervoer van goederen en passagiers per spoor commercieel aantrekkelijker te maken, door de rapporteur en anderen wordt gesteund, niet in de laatste plaats omdat dit bijdraagt tot een effectiever gebruik van de infrastructuur en dientengevolge tot kostenbesparingen voor alle diensten. Als er een duidelijk tekort aan capaciteit bestaat moeten er natuurlijk keuzes worden gemaakt. Volgens ons voorstel zou de voorkeurspositie van een specifiek verkeerstype onder die omstandigheden niet worden beëindigd. Het zou mijns inziens dan ook een vergissing zijn om tijdens de reguliere toewijzingsprocedure een bepaald verkeerstype te bevoordelen ten opzichte van een ander. Daar komt nog eens bij dat artikel 27 van het huidige voorstel al nadrukkelijk voorziet in de mogelijkheid tot het bieden van speciale rechten ter bevordering van bijvoorbeeld nieuwe of specifieke infrastructuur.
Ik kan de nieuwe amendementen die op het verslag-Swoboda zijn ingediend niet overnemen. Op basis van de amendementen 29 en 31 zou de definitie van een spoorwegmaatschappij worden veranderd. Dit zou ten koste gaan van de helderheid. Ik hoop dat het Huis het met me eens is dat deze amendementen overbodig zijn.
De verandering van de gemachtigde aanvrager in amendement 30 zou het toepassingsbereik van deze term beperken tot vergunninghoudende spoorwegmaatschappijen, hetgeen tot het tegendeel leidt van de doelstelling en zelfs van het hele effect van het voorstel. We kunnen dit amendement dus evenmin overnemen.
Samenvattend stemt de Commissie in met amendementen 1, 3, 4, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 16 en 28 en met de uitgangspunten die in amendement 14 staan verwoord.
Ik hoop dat de geachte afgevaardigden mijn mening delen dat we vergelijkbare, om niet te zeggen vrijwel identieke basisdoelstellingen nastreven. Zelfs al kunnen we niet alle voorgestelde amendementen overnemen, we zullen ons toch inspannen om de doelstellingen van veel van die amendementen in ons herziene voorstel op te nemen. Ik heb er het volste vertrouwen in dat met name het verslag van de heer Swoboda een zeer waardevolle bijdrage zal leveren aan de komende besprekingen binnen de Raad. Dat geldt overigens ook voor het verslag van de heer Sarlis.
Ik hoef u er niet op te wijzen dat het einde van dit proces nog lang niet in zicht is. Ik hoop dat dit Parlement het verdere verloop met evenveel interesse zal volgen en de vooruitgang van het proces blijft bespoedigen. Ik zou willen afsluiten met een woord van dank aan de twee rapporteurs - de heer Swoboda en de heer Sarlis - en de Commissie vervoer en toerisme, voor hun bijdrage aan de kernpunten van dit vraagstuk. Ik hoop dat hun constructieve aanpak van alle leden van dit Huis de waardering krijgt die hij verdient.

De Voorzitter
Het spijt me, mijnheer Sarlis. We zijn aan het einde van het debat gekomen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Veilige exploitatie van geregelde diensten metro-ro-veerboten
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0061/99), namens de Commissie vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van de Raad betreffende een stelsel van verplichte onderzoeken voor de veilige exploitatie van geregelde diensten met ro-ro-veerboten en hogesnelheidspassagiersvaartuigen in de Gemeenschap (12893/98 - C4-0004/99-98/0064(SYN)) (Rapporteur: de heer Watts).

Watts
Mijnheer de Voorzitter, de geschiedenis van de veiligheid van veerboten kan niet anders worden omschreven dan als een schandaal. Ondanks de tragische gebeurtenissen in de jaren 50, 60, 70 en 80 werden er nauwelijks enige maatregelen genomen. Ondanks de herhaalde waarschuwingen door vakbonden, consumentenorganisaties en dit Parlement heeft het duizenden levens gekost voordat er daadwerkelijk iets werd gedaan aan de fundamentele en in sommige gevallen ongehoorde gebreken in het ontwerp en de exploitatie van veerboten. Pas nadat de Herald of Free Enterprise, de Scandinavian Star en, het meest tragische van allemaal, de Estonia waren gezonken begonnen de rederijen en regeringen zich bewust te worden van de gevolgen van hun nalatigheid. Sinds 1994 heeft de Commissie eindelijk de daad bij het woord gevoegd - daden die dit Parlement met instemming heeft begroet en, naar mijn overtuiging als rapporteur, ook voortdurend heeft proberen te steunen.
Met haar meest recente maatregel verplicht de Commissie de exploitanten van reguliere ro-ro-veerdiensten en hogesnelheidspassagiersdiensten hun schepen een inspectie te laten ondergaan in het land van ontvangst voordat ze diensten gaan onderhouden en ze ook daarna regelmatig te laten inspecteren. Het unieke aan deze maatregel is dat ze van toepassing is ongeacht de vlaggenstaat. Zo kunnen we dus de mazen in de wet dichten die het de lidstaten momenteel nog onmogelijk maken een onderzoek in te stellen naar ongevallen waar hun eigen burgers bij zijn betrokken. Ten behoeve van zo'n onderzoek is de aanwezigheid van een reisgegevensrecorder nu ook verplicht gesteld - een soort zwarte doos.
Bij de eerste lezing echter wees het Parlement op de zwakke bewoordingen van het voorstel, die er naar mijn oordeel en dat van het Parlement toe zouden kunnen leiden dat bepaalde reders met dit vereiste de hand zouden lichten. We hebben daarom terecht geëist dat alle veerboten binnen vijf jaar van een VDR worden voorzien die aan de laatste normen voldoet. Onze eis werd helaas door zowel de Raad als de Commissie verworpen. In haar mededeling aan dit Parlement verdedigde de Commissie haar standpunt terzake door te zeggen dat die maatregel de exploitatie van dit soort veerboten ?economisch niet levensvatbaar" zou maken.
Men heeft mij als uw rapporteur echter laten weten dat tijdens een renovatie het aanbrengen van een zwarte doos op een bestaande veerboot heel wat minder kost dan bijvoorbeeld nieuwe stoffering. Ik nodig de Commissie hierbij dan ook uit om net als ik voorrang te geven aan de veiligheid en ons amendement te steunen.
Bij de eerste lezing waren we ook blij met de wens van de Commissie dat de gegevens inzake de overeenstemming aan diezelfde Commissie ter beschikking gesteld zouden moeten worden. Op deze manier zou een nieuw en transparant systeem kunnen worden geschapen dat voor alle betrokken partijen toegankelijk is. Onze eis van openbaarheid van de gegevens werd echter verworpen. In haar mededeling gaf de Commissie te kennen dat noch zijzelf noch de Raad kon instemmen met de eis van het Europees Parlement dat de gegevens over veerboten en hogesnelheidspassagiersdiensten toegankelijk zouden worden gemaakt voor het publiek. We willen er bij dezen op wijzen dat de Commissie met een dergelijke houding afbreuk doet aan haar eigen initiatief ter verbetering van de kwaliteit van de scheepvaart, waarin ze stelt dat "de ontmaskering van de zwakke broeders centraal staat in de doelstelling van het initiatief ter verbetering van de scheepvaart" .
Sterker nog, de Commissie is zelf al begonnen met de oprichting van een Europees informatiesysteem voor kwaliteitsscheepvaart dat openstaat voor het publiek. Is er een betere manier denkbaar waarop dit initiatief en deze campagne kunnen ontstijgen aan het niveau van louter goede bedoelingen en in echte maatregelen kunnen worden omgezet? Als het goed is heeft de sector per slot van rekening niets te verbergen. Komen van alle belanghebbenden de reizigers niet het eerst in aanmerking voor toegang tot informatie over de veiligheid van het schip waar ze hun levens en die van hun gezinnen aan toevertrouwen?
Het is hoog tijd dat de zwarte doos verplicht wordt gesteld op alle veerboten en hogesnelheidspassagiersdiensten, dat verhoogt de veiligheid en het vertrouwen van de consument. Het is ook hoog tijd dat de reisgegevens van veerboten toegankelijk worden gemaakt voor het publiek, zodat we de slechte schepen en exploitanten aan de kaak kunnen stellen. Het is hoog tijd, kortom, dat de veiligheid bovenaan komt te staan.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, ik zou ten eerste de Commissie vervoer en toerisme, en in het bijzonder de heer Watts, willen danken voor hun snelle en doortastende behandeling van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad over dit belangrijke voorstel. Zoals aangegeven in het verslag zijn de meeste amendementen die bij eerste lezing werden aangenomen overgenomen in het gewijzigde voorstel van de Commissie en het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Dat is een duidelijke illustratie van de constructieve consensus die we hebben bereikt ten aanzien van de hoofdkenmerken van deze wetgeving.
Om redenen die ik heel goed begrijp en die hij zojuist opnieuw heel helder heeft toegelicht heeft de heer Watts twee amendementen die de Commissie bij eerste lezing niet kon overnemen opnieuw ingediend. Ik zou hier vanavond graag een gedetailleerde reactie op die amendementen geven.
Het eerste amendement betreft het verlenen van een vrijstelling van de technische specificaties voor reisgegevensrecorders die op bestaande veerboten en hogesnelheidsvaartuigen geplaatst dienen te worden. Toen de Commissie dit voorstel indiende was zij zich terdege bewust van de technische moeilijkheden die de installatie van deze instrumenten op bestaande schepen met zich mee zou kunnen brengen. We hebben er daarom voor gezorgd dat de commissie vervoer en toerisme kon instemmen met vrijstellingen voor bepaalde technische vereisten waar de VDR's aan moeten voldoen.
Ik begrijp dat de heer Watts het in beginsel met deze benaderingswijze eens is, maar die vrijstelling wel aan een tijdsbeperking wil onderwerpen zodat na de voorgestelde periode van vijf jaar alle bestaande veerboten en hogesnelheidsvaartuigen zouden worden uitgerust met VDR's die aan alle voor nieuwe schepen geldende technische vereisten voldoen.
Ik begrijp dit uitgangspunt, maar wil daar wel aan toevoegen dat een dergelijke voorziening het nodig zou maken de reisgegevensrecorder te vervangen, evenals, in vrijwel alle gevallen, de navigatie- en motorbedieningsapparatuur om de informatiestroom naar de VDR via de juiste communicatieprotocollen te laten verlopen. In veel gevallen is dat alleen mogelijk als de verbindingen tussen de VDR en de apparatuur waar die zijn informatie vandaan haalt opnieuw worden aangelegd. Het ligt voor de hand dat de kosten die met deze installatiewerkzaamheden gemoeid zijn de aanschaffingskosten van de VDR ruimschoots overschrijden. In mijn opvatting zijn daarmee de verhoudingen zoek, als we bedenken dat het voorstel bedoeld is om het verzamelen van gegevens mogelijk te maken die van dienst kunnen zijn bij het onderzoek naar de toedracht van een ongeval.
Bovendien vind ik niet dat we rederijen die vrijwillig al VDR's op hun veerboten hebben laten installeren moeten straffen door ze te dwingen die apparatuur weer te vervangen, met alle nieuwe problemen die de inbouw met zich meebrengt. Om al deze redenen - die praktisch en niet principieel van aard zijn - kan ik niet instemmen met de in amendement 1 voorgestelde maximumtermijn van vijf jaar.
In amendement 2 wordt het verzoek herhaald dat al bij de eerste lezing werd gedaan ten aanzien van gegevens over ro-ro-veerboten en hogesnelheidsvaartuigen die toestemming hebben geregelde diensten te onderhouden. Daaronder vallen ook gegevens over eventuele operationele restricties. In dit amendement wordt ervoor gepleit dat de Commissie die gegevens toegankelijk maakt voor het publiek. Als reactie daarop zou ik het Huis in herinnering willen brengen dat ik bij de eerste lezing al heb gewezen op de risico's die aan publicatie van alle gegevens over geïnspecteerde veerboten en andere vaartuigen zijn verbonden, vooral met het oog op de betrouwbaarheid, de veiligheid en het mogelijke commerciële misbruik van die gegevens. Teneinde die risico's te vermijden heeft de Commissie destijds voorgesteld dat de voorwaarden voor toegang tot die gegevens door de met het oog op deze richtlijn aan te stellen commissie moeten worden vastgesteld. Er is dus geen sprake van dat we gegevens zouden willen verbergen; we willen de publicatie gewoon om praktische redenen aan die commissie overlaten. Ik hoop dan ook dat de geachte afgevaardigden onze argumenten voor die benadering kunnen onderschrijven.
De databank met inspectiegegevens over veerboten die in deze richtlijn wordt voorgesteld moet als een gespecialiseerd instrument worden beschouwd, dat in eerste instantie is ontworpen om de lidstaten en de Commissie van dienst te zijn bij het toezicht op en het handhaven van de tenuitvoerlegging van de richtlijn door het verschaffen van gedetailleerde informatie over de toepassing van het inspectieregime.
Dat gezegd hebbende ben ik het echter geheel eens met de heer Watts dat alle relevante gegevens ten aanzien van de veiligheid van de passagiers in duidelijke vorm en op zo groot mogelijke schaal onder het publiek verspreid moeten worden. Dat uitgangspunt indachtig heeft de Commissie, zoals de heer Watts in zijn verslag benadrukt, het initiatief genomen tot het opzetten van een databank, genaamd Equasis, inzake de kwaliteit van de scheepvaart. Deze databank is onderdeel van onze campagne ter bevordering van de kwaliteit van de scheepvaart en zal de transparantie van de gegevens over veiligheid in de scheepvaart in het algemeen aanzienlijk vergroten. We zullen ons ook aan die toezegging houden. De gegevens in Equasis zullen op grote schaal toegankelijk zijn voor zowel de scheepvaartsector als het publiek. Ik ben van mening dat dit de beste manier is om alle relevante gegevens over de veiligheid van veerboten onder het publiek te verspreiden, een vraagstuk dat zo sterk de geheel legitieme interesse en zendingsdrang van de heer Watts heeft gewekt.
Zodra de voorwaarden voor toegang tot de databank met inspectiegegevens van veerboten in de commissie worden uitgewerkt, zullen mijn diensten zich inspannen om zoveel mogelijk gegevens uit die databank in te voeren in Equasis. Ik ben ervan overtuigd dat we met deze benadering het niveau van transparantie zullen bereiken waar de heer Watts en zijn collega's in dit Huis geheel terecht om vragen, zonder dat we de tekst van het gemeenschappelijk standpunt hoeven te wijzigen.
Tenslotte kan ik de leden van dit Huis verzekeren dat ik de doelstellingen in amendement 3 onderschrijf. Dit amendement geeft een precieze definitie van het toepassingsbereik en de omvang van de inspecties van reddingsvoorzieningen en andere apparatuur die wordt voorgeschreven door de Conventie voor de beveiliging van mensenlevens op zee.
Ik zou willen afsluiten met opnieuw een woord van dank aan de heer Watts en zijn collega's voor hun bijdrage aan de aanneming van deze richtlijn. In combinatie met andere maatregelen die in de afgelopen jaren al zijn genomen zal deze richtlijn een rechtstreekse en positieve invloed hebben op de veiligheid van passagiers op conventionele veerboten en hogesnelheidspassagiersvaartuigen in de wateren van de Europese Unie. De heer Watts heeft ons terecht de verschillende veerbootrampen van de afgelopen jaren in herinnering gebracht. Laten we hopen dat we met dit pakket maatregelen de kans dat een dergelijke tragedie zich opnieuw voordoet kunnen beperken tot het absolute minimum dat bij het reizen over zee haalbaar is. Zodra we daarin slagen zal ik de eerste zijn om te beamen dat de zinvolle inspanningen en de toewijding van de leden van dit Huis wezenlijk hebben bijgedragen tot de vestiging van die gewenste norm.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Cultuurstad van Europa"  (2005-2019)
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0106/99), namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, betreffende het gemeenschappelijk standpunt door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair initiatief ten behoeve van het evenement "Cultuurstad van Europa" voor het tijdvak van 2005 tot 2019 (9268/1/98 - C4-0493/98-97/0290(COD)) (Rapporteur: de heer Monfils).

Monfils
Mijnheer de Voorzitter, het vraagstuk van de culturele hoofdstad van Europa, dat al vanaf oktober 1997 ter tafel ligt, wordt hopenlijk morgen afgesloten. Het debat heeft bijna anderhalf jaar geduurd omdat de standpunten van de Commissie en het Europees Parlement enerzijds, en van de Raad van Ministers anderzijds, zeer wezenlijk van elkaar verschilden.
Het Europees Parlement wilde dat de keuze van de steden gebaseerd zou worden op de kwaliteit van de projecten, zonder inmenging van de lidstaten en zonder dat de keuze zich volgens de communautaire methode - dat wil zeggen de medebeslissingsprocedure - zou voltrekken. De Raad van ministers daarentegen wilde dat de lidstaten volgens een van te voren vastgestelde volgorde om beurten ieder jaar één van hun steden zouden aanwijzen als Europese culturele hoofdstad. In tweede lezing heeft het Europees Parlement de intentieverklaring aangenomen tot verwerping van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad.
Wij zagen ons vervolgens voor de volgende keuze gesteld. De ene optie was dat we maandenlang op basis van artikel 189 volslagen langs elkaar heen zouden blijven praten. Ik geloof overigens dat deze procedure geen winnaars of verliezers zou opleveren, maar oneindig zou kunnen voortduren. De andere optie was te bezien of er geen compromis gesloten kon worden. Wij hebben voor de tweede optie gekozen en de Raad van ministers compromisamendementen voorgelegd die zowel rekening hielden met het standpunt van de Raad als dat van het Europees Parlement.
Deze enigszins ongebruikelijke procedure op basis van informele contacten is door de Raad geaccepteerd. De nota die wij hadden voorgelegd is als basis voor het debat genomen en de onderhandelingen hebben tot een akkoord geleid. Gezien het verschil van mening tussen de Raad en het Parlement denk ik dat het een goed voorstel is. Zeker, de wens van de Raad om lidstaten om beurten in aanmerking te laten komen bij de selectie van de culturele hoofdstad van Europa is overeind gebleven, maar zijn voorstel om slechts één stad per lidstaat voor te dragen is van tafel verdwenen. Meerdere steden van hetzelfde land kunnen zich kandidaat stellen.
Bovendien krijgt de jury weer een rol toebedeeld. In het gemeenschappelijk standpunt van de Raad werd deze jury niet genoemd. De jury bestaat uit 7 onafhankelijke deskundigen uit de culturele sector en moet verslag uitbrengen over de kandidaten. Iedere kandidaatstad moet tenslotte een zeer gedetailleerd dossier opstellen waarin zijn culturele plannen uitvoerig worden toegelicht. Deze procedure was de wens van het Parlement maar stond evenmin in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad vermeld. We hebben de medebeslissingsprocedure inzake de keuze van de stad er niet door gekregen, maar het Europees Parlement kan vooraf wel een advies uitbrengen over de voorgedragen steden. Vervolgens zal de Commissie de Raad haar aanbevelingen overbrengen, die zijn gebaseerd op zowel het verslag van de jury als het advies van het Parlement.
Dit advies, waarin het standpunt van het Europees Parlement grotendeels is overgenomen, is mogelijk geworden door de openheid die het Duits voorzitterschap heeft willen garanderen. Ik waardeer dat. Het komt niet vaak voor, mijnheer de Voorzitter en waarde collega's, dat de Raad de mening van het Parlement ter harte neemt en ik beschouw deze onderhandeling dan ook als een positief voorbeeld van het functioneren van onze instellingen. Maar dit compromis zou ook niet mogelijk zijn geweest zonder de permanente steun van de collega's van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, en van haar voorzitter, die de standpunten van de rapporteur altijd heeft gesteund. Ze hebben met hun amendementen een wezenlijke bijdrage geleverd aan de verbetering van de tekst en me daarnaast ook terzijde gestaan in de onderhandelingen.
Ik hoop tenslotte dat het Parlement deze amendementen morgen aanneemt. Ze zijn uiteraard al door de Raad geaccepteerd. Ik ben ervan overtuigd dat de verantwoordelijke commissaris en haar medewerkers bij de concrete follow-up van dit besluit bijzonder veel aandacht zullen schenken aan de culturele waarde van de voorgestelde projecten.

Vaz da Silva
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, het programma ?Culturele hoofdstad van Europa" is een succesverhaal. Het werd het beste visitekaartje voor de lidstaten en het valt dan ook te begrijpen dat het plan om hun de bevoegdheid over de aanwijzing en het beheer ervan te ontnemen gevoelig lag.
Precies om dezelfde reden waarom de regeringen de controle op de culturele hoofdsteden niet uit handen willen geven, zijn de Commissie en het Parlement evenwel van oordeel dat een programma met zo'n grote publieke impact niet langer in de intergouvernementele sfeer kan blijven. De Commissie diende daarom in november 1997 een voorstel tot communautarisering van het programma in en het Parlement versterkte dit voorstel nog in mei 1998 toen het medebeslissing eiste inzake de keuze en de rechtstreekse kandidaatstelling van steden op grond van duidelijke, culturele criteria.
Het Europees Parlement achtte het van essentieel belang dat zoveel mogelijk culturele kringen bij de evenementen betrokken werden, dat vormen van duurzame samenwerking aangemoedigd werden, dat het scheppen van kunst en de uitwisseling van kunstwerken bevorderd werden, dat zowel het historisch erfgoed als stedelijke design aandacht kregen, dat de initiatieven openstonden voor een ruim publiek en dat eurocentrisme vermeden werd door hier zoveel mogelijk niet-Europese culturen bij te betrekken. Het Parlement wilde kortom waarborgen dat het programma voor echte veranderingen in de levenskwaliteit in de steden en van hun burgers zorgde, ook na de feestperiode.
De standpunten van de Raad en het Parlement lagen in het begin zover uit elkaar dat verzoening onmogelijk leek. Die is er toch gekomen. Dit is een belangrijke overwinning van de democratie. De vastberadenheid van het Parlement en de intelligente wijze waarop rapporteur Philippe Monfils de onderhandelingen gevoerd heeft, zorgden voor een mirakel en dwongen de Raad af te stappen van zijn aanvankelijk arrogante en weinig democratische houding en te onderhandelen. Het resultaat is een eerbaar compromis waarbij geen van beide partijen gezichtsverlies lijdt: de regeringen slaagden erin de vaststelling van de toerbeurt tussen de lidstaten die steden mogen voordragen te behouden, het Europees Parlement bereikte dat het beginsel van rechtstreekse kandidaatstelling van steden in dit systeem gehuldigd werd. De regeringen stemden in met het principe om de keuze te maken op grond van culturele criteria en van de adviezen van een paritaire jury en het Parlement, zoals het Parlement wenste.
Het initiatief ?Europese culturele hoofdstad" zal aldus vanaf 2005 over betere voorwaarden beschikken om zich als de gelegenheid bij uitstek voor intercultureel samenleven te profileren. Hopelijk zijn de regeringen bereid om ruime middelen voor dit grote collectieve feest uit te trekken, zoals het Parlement al onmiddellijk voorstelde. Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik nog zeggen dat het programma dat wij hier vandaag zullen goedkeuren en waarvoor ik namens mijn fractie uw steun vraag, een uitstekend voorbeeld is van wat ?aan politiek doen" genoemd wordt. Alleen al hierom en ook omdat het interinstitutionele overleg een almaar belangrijker plaats in het communautaire besluitvormingsproces inneemt, is de Fractie van de Europese Volkspartij van oordeel dat wij dit zonder aarzelen en onvoorwaardelijk moeten aannemen.

Sichrovsky
Mijnheer de Voorzitter, wij steunen dit compromis om de keuze van de cultuurstad van Europa zo goed mogelijk te laten verlopen. Misschien is het echter helemaal niet zo belangrijk welke stad uiteindelijk gekozen wordt. Misschien is het juist heel belangrijk om de verantwoordelijkheid die deze stad daardoor krijgt nauwkeurig te omschrijven. In dit verband zijn de inhoudelijke aspecten van belang, zoals die bijvoorbeeld in artikel 2 bis opgesomd worden, waaronder de wens dat de dialoog tussen de culturen van Europa en die van andere delen van de wereld aandacht krijgt.
Eén ding mogen we niet vergeten: de cultuurstad van Europa in een toekomstig verenigd Europa presenteert niet alleen zichzelf, maar is gedurende die periode ook de culturele ambassadeur van Europa.

Baldi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik zal van wal steken door een woord van dank te richten tot de rapporteur, die niet alleen uitstekend werk heeft afgeleverd maar ook tijdens een delicaat moment van de raadpleging blijk heeft gegeven van veel geduld.
Het Verdrag van Maastricht wijst in artikel 128 heel duidelijk op het belang om de samenwerking tussen de lidstaten aan te moedigen, in het bijzonder waar het gaat om instandhouding en bescherming van het cultureel erfgoed van Europees belang. Wij zijn ons in Europa sterk bewust van onze culturele verscheidenheid: Europa is en was in de loop van haar hele geschiedenis een trekpleister van culturele ontwikkeling, een bontgeschakeerd terrein dat uiterst vruchtbaar is voor de opkomst en verbreiding van Europese culturen. Wat hier vooral gesteld moet worden is dat de bereidheid tot culturele integratie op Europees niveau ook inhoudt dat er inzicht in en begrip voor de Europese culturele ruimte moet komen. Iedere stad die in aanmerking wordt genomen als mogelijke culturele hoofdstad van Europa heeft haar eigen kenmerken die met de volgende vier sleutelwoorden kunnen worden samengevat: kennis, traditie, mobiliteit en communicatie. Deze begrippen duiden op een coëxistentie van verschillende processen zoals moderniseringsdrang, innovatie en bescherming van het historisch en artistiek erfgoed: een mengeling van verleden, heden en toekomst waarin men niet het spoor bijster mag raken van de factoren die in de loop van de geschiedenis hebben geleid tot die kruising van verschillende culturen, kennis en communicatie. Daarbij betekent communicatie voor mij onder meer een netwerk van mobiliteit en uitwisseling van verschillende realiteiten.
Zoals de rapporteur duidelijk heeft aangegeven, pleit het Europees Parlement met betrekking tot het ontwerpbesluit over de Europese culturele hoofdstad 2005-2019 voor een communautarisering van het initiatief via invoering van correcties op het stelsel van automatische benoeming dat indertijd door de Raad in het leven was geroepen.
Vergeleken met wat in het gemeenschappelijk standpunt staat, wordt in het huidige overleg onder meer gedacht aan de mogelijkheid om voor één jaar meer steden kandidaat te stellen en om een jury van onafhankelijke deskundigen te vormen die door de communautaire instellingen benoemd moet worden en de taak krijgt advies uit te brengen over de kandidaatsteden. De meeste leden van de delegaties van de Raad zijn ertoe geneigd de verzoeken van het Europees Parlement in te willigen en het Duitse voorzitterschap heeft dus al een mandaat meegekregen om snel een akkoord op tafel te deponeren.
Het is belangrijk dat men op korte termijn tezamen met het Europees Parlement tot een definitie van de kwestie komt, opdat iedere Europese stad die zich kandidaat stelt een aantal eisen voldoet. Ten eerste: kunnen zorgen voor promotie van die culturele stromingen die gemeenschappelijk zijn voor de Europese burgers en door deze stad geïnspireerd zijn of waartoe deze stad althans een belangrijke bijdrage heeft geleverd. Ten tweede: manifestaties kunnen bevorderen die op cultureel vlak een magneetfunctie kunnen vervullen met betrekking tot andere steden van de lidstaten van de Unie, om langs die weg duurzame vormen van culturele samenwerking in het leven te roepen. Ten derde: de circulatie daarvan in de Europese Unie in de hand kunnen werken en ten vierde: een dialoog kunnen bevorderen tussen de culturen van Europa en de rest van de wereld. Daarbij moet vooral het historisch en artistiek erfgoed opgevijzeld worden door de leefkwaliteit van de stad te verbeteren. Het Europees architectonisch erfgoed vormt de weerslag van onze verschillende identiteit maar is tegelijkertijd een uiting van onze gemeenschappelijke herkomst, waar bouwstoffen, elementen, vormen en ruimten zich vermengen en weer van elkaar scheiden in een voortdurend zoeken naar evenwicht tussen wat nieuw en wat traditioneel is. Kennis van het architectonisch erfgoed is dus ook een fundamenteel element om de eigen culturele identiteit af te bakenen. Daarmee wordt tegelijk getuigenis afgelegd van onze afkomst en onze geschiedenis.

Oreja
Mijnheer de Voorzitter, ik moet u bekennen dat het een grote opluchting voor me was toen ik het bereikte akkoord zag en de formule die hiervoor gevonden is. Op een gegeven moment begon ik me namelijk ernstig zorgen te maken omdat ik niet wist of een akkoord wel haalbaar was. Het uitblijven van overeenstemming zou buitengewoon zorgwekkend zijn geweest omdat dit het verlies zou hebben betekend van een van de meest tastbare resultaten van het communautaire initiatief, namelijk het evenement Cultuurstad van Europa. Daarom wil ik met name de afgevaardigde de heer Monfils gelukwensen met het feit dat hij voet bij stuk heeft gehouden en tegelijkertijd de vereiste flexibiliteit heeft getoond die deze overeenkomsten mogelijk heeft gemaakt. Voorts wil ik de voorzitter van de Commissie bedanken voor zijn animo en zijn inzicht waaraan dit resultaat te danken is.
Zoals u zult zich wel herinneren, heeft de Commissie op 30 oktober 1997 een communautair initiatief voorgelegd over de Cultuurstad van Europa, en in dat voorstel van de Commissie stonden een drietal elementen centraal. De lidstaten zouden bij de Commissie de kandidatuur moeten indienen van de stad of de steden die in aanmerking willen komen voor de organisatie van het evenement. De Commissie zou een jury moeten instellen, bestaande uit onafhankelijke personen, die de Commissie van advies zou dienen met betrekking tot de ingediende kandidaturen. Tenslotte zou de Raad, op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Europees Parlement, met gekwalificeerde meerderheid bepalen welke stad de Cultuurstad van Europa zou worden.
Het ging er dus uiteindelijk om dat de intergouvernementele procedure die tot dat moment had bestaan, en die overigens tot een steeds tijdrovender communautaire procedure was uitgegroeid waarbij zowel het Parlement, de Raad als de Commissie betrokken waren, zou worden vervangen. In zijn gemeenschappelijk standpunt van juli 1998 is de Raad vervolgens tot een weinig bevredigende oplossing gekomen die gebaseerd was op het rouleren aan de hand van het voorzitterschap. De procedure voor het bepalen van de Cultuurstad van Europa week behoorlijk af van het voorstel van de Commissie, terwijl het Parlement vrijwel niets had in te brengen in de procedure.
De vasthoudendheid van deze Vergadering en haar aankondiging van 13 januari jongstleden dat zij van plan was het gemeenschappelijk standpunt te verwerpen, leidde tot het openen van de zogenaamde ?minibemiddeling" , en op dit moment plukken wij de vruchten van de onderhandelingen tussen de twee wetgevende instanties, waaraan ook de Commissie haar steentje heeft bijgedragen.
Door de acht voor ons liggende amendementen - die de Commissie aanvaardbaar vindt - wordt het besluitvormend orgaan opnieuw uitgerust met een jury bestaande uit hooggeplaatste, onafhankelijke personen. Tevens worden hiermee normen ingevoerd die de kwaliteit van de cultuur en de Europese dimensie van het programma van de stad moeten waarborgen.
Tenslotte - en dat is van belang - zal de Raad zijn besluit bij wijze van uitzondering nemen op grond van een aanbeveling van de Commissie en niet naar aanleiding van een voorstel, een aanbeveling die is gedaan op basis van het advies van het Europees Parlement en van het rapport van de jury. Hiermee wordt een communautaire dimensie ingevoerd die verder gaat dan enkel het rouleren van het voorzitterschap. Wij zijn dan ook ingenomen met het resultaat van de onderhandelingen en we hopen dat beide wetgevende instanties met dit akkoord kunnen instemmen dat vandaag aan ons is voorgelegd. Ik zou de cultuurcommissie en haar rapporteur, de heer Monfils, nogmaals willen bedanken voor hun actieve medewerking in deze procedure.

De Voorzitter
Dank u, commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 11.00 uur plaats.
De vergadering wordt om 24.00 uur gesloten

