Handel in broeikasgasuitstootrechten
De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0303/2002) van de heer Moreira Da Silva, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een regeling voor de handel in broeikasgasuitstootrechten binnen de Gemeenschap en tot wijziging van Richtlijn 96/61/EG van de Raad (COM(2001) 581 - C5-0578/2001 - 2001/0245(COD)).

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat ik het Europees Parlement kan toespreken over dit voorstel voor de handel in emissierechten. Ik ben trots op dit voorstel, omdat ik het zie als de hoeksteen voor een kostenefficiënte tenuitvoerlegging van het protocol van Kyoto door de Europese Unie.
Ik wil allereerst de rapporteur, de heer Moreira Da Silva, bedanken voor zijn niet aflatende inspanningen om dit voorstel voor een eerste lezing te presenteren. Het is mij bekend dat er in de commissie ongeveer vijfhonderd amendementen te behandelen waren. We hebben er nu nog honderd over - een wat handzamer aantal.

Moreira Da Silva (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, ik wil om te beginnen mijn dank uitspreken voor het feit dat ik op zo'n prettige wijze heb kunnen samenwerken met de rapporteurs voor advies en de schaduwrapporteurs van alle politieke fracties. Dankzij deze samenwerking is het mogelijk gebleken in de Milieucommissie tot een zinvol compromis te komen.
Ik geloof dat we er met deze richtlijn voor kunnen zorgen dat klimaatverandering en het protocol van Kyoto in Europa niet langer een strikt theoretische aangelegenheid vormen, maar ook werkelijk uitdrukking vinden in het economisch en milieubeleid van alle lidstaten. Deze richtlijn legt de basis voor een koolstofeconomie: degenen die bij hetzelfde productieniveau de minste uitstoot veroorzaken zijn de winnaars. Ik wil de Commissie - hier vertegenwoordigd door mevrouw Wallström - daarom gelukwensen met dit voorstel voor een richtlijn, vooral omdat we de kosten voor het naleven van Kyoto in de Europese Unie op deze wijze aanzienlijk terugdringen. Als we erin slagen te bewijzen dat dit systeem werkt en dat het de economische kosten voor naleving van Kyoto werkelijk terugbrengt, dan geloof ik dat we onze Amerikaanse vrienden ertoe zullen kunnen overhalen het protocol van Kyoto te aanvaarden.
Ik vind het voorstel over het geheel dus goed. Er zijn echter wel punten waarop het Parlement verder wil gaan om zo het basisvoorstel te verbeteren, en over die punten is een breed compromis bereikt. Ik verdedig hier dus niet mijn eigen standpunt - ik spreek voor al degenen die dit compromis aanvaard hebben. In de eerste plaats leek het ons van belang dat deze richtlijn kwantitatieve doelstellingen voor naleving zou bevatten. Het is absoluut noodzakelijk dat er een plafond vastgesteld wordt voor de uitstootrechten van de lidstaten, en dat plafond moet in overeenstemming zijn met het protocol van Kyoto.
Verder geloven we dat het van belang is dat we de lidstaten toestaan meer sectoren en activiteiten in dit systeem onder te brengen dan die welke er nu onder vallen. Ik denk dan aan de vrijwillige optie van de lidstaten voor het opnemen van sectoren als vervoer of kleine en middelgrote ondernemingen.
Ten derde is het van groot belang dat het gebruik van kredieten tijdens de eerste toepassingsperiode van de richtlijn voor iedereen verboden is.
In de vierde plaats vinden we het belangrijk dat de richtlijn voor alle broeikasgassen geldt, en niet alleen voor kooldioxide. Het opnemen van die gassen moet dan wel geschieden op basis van transparante criteria - dezelfde als die welke voor kooldioxide gelden.
Vijfde punt: we geloven dat deze richtlijn ook moet gelden voor de chemische industrie en de aluminiumindustrie.
En dan tot slot iets over de punten waarop we wat ambitieuzer zouden moeten zijn dan het Commissievoorstel. Ik heb het dan over het systeem voor de eerste toekenning van uitstootrechten. Ik ben van mening dat een gemengd systeem gebaseerd op gratis toekenning, maar met enige ruimte voor veiling - 5 procent gedurende de eerste, en 15 procent gedurende de tweede periode - beter is dan het systeem zoals dat in het voorstel voor de richtlijn wordt genoemd, met 100 procent gratis toekenning. Een gemengd systeem is beter voor de economie en beter voor het milieu, terwijl de mededinging zo ook minder verstoord zal raken.
Ik heb het onderwerp dat mij het belangrijkst voorkomt tot het einde bewaard: de vraag in welke mate het systeem juridisch bindend is. Volgens mij kan een dergelijk systeem alleen functioneren als het wettelijk bindend - dat wil zeggen: verplicht - is. Ik geloof dat we in de Milieucommissie een goed compromis voor dit probleem hebben gevonden: een rechtens bindend systeem waarbij we tijdens de eerste periode onder bepaalde voorwaarden en voor een beperkte tijdsduur voor een aantal ondernemingen uitzonderingen kunnen maken. De goedkeuring van de amendementen 75 en 81 zou volgens mij tot een uiterst gevaarlijke situatie leiden. Het zou namelijk betekenen dat we in plaats van een bindend systeem een systeem op vrijwillige basis krijgen, en dat zou leiden tot een sterkere verstoring van de mededinging, terwijl de liquiditeit van de markt op die wijze zou afnemen. De prijs voor een ton kooldioxide zou stijgen, en de economische efficiëntie van het systeem zou afnemen.
Blokland (EDD)
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur, de heer Moreira Da Silva, de overige rapporteurs voor advies en de schaduwrapporteurs bedanken voor de plezierige wijze waarop we konden samenwerken om zo te komen tot het voorstel dat nu voor ons ligt. Ik moet daarbij opmerken dat gedurende het proces wel duidelijk is geworden dat het voorstel inzake de emissiehandel omstreden is. Verschil van inzicht tussen voor- en tegenstanders leidde dan ook tot een overweldigende hoeveelheid amendementen.
Als rapporteur voor advies van de Economische en Monetaire Commissie pleit ik voor een éénduidig en duidelijk systeem van emissiehandel, een systeem waarbij voor overheid en bedrijfsleven rechten en plichten helder zijn omschreven. Een systeem dat echter ook recht doet aan de geheel eigen dynamiek van het bedrijfsleven, een dynamiek waarin continuïteit en ruimte voor concurrentie niet onnodig worden belemmerd door nieuwe regels.
Dat in het uiteindelijke verslag dat thans voorligt een aantal amendementen van de Economische Commissie zijn overgenomen om dat te bewerkstelligen, is dan ook verheugend. Ik doel hier met name op het verlengen van de termijn in artikel 11, het aanpassen van de boeteregeling in artikel 16 en de wijze waarop lidstaten het systeem van emissiehandel belasten in artikel 16, lid 4. Het bevorderen van een goede werking van een markt voor emissierechten is gediend met duidelijkheid over marktverstorende elementen. Het valt daarom ook te betreuren dat de Milieucommissie geen overeenstemming heeft weten te bereiken over de wijze van toewijzing van de rechten vanaf 2008.
Het blijft van groot belang dat we alert blijven op maatregelen die lidstaten kunnen nemen om in te grijpen op een markt voor emissiehandel door eigen regelingen en belastingen. De weerstand tegen een systeem van emissiehandel bij verschillende partijen zal blijven bestaan en zal aanzetten tot het omzeilen van de regels. Het mag daarom niet zo zijn dat door onduidelijkheid van de richtlijn emissiehandel gedoemd is te mislukken. Bij emissiehandel geldt dan ook wel heel sterk: 'The proof of the pudding is in the eating?.

Hautala (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek namens de Commissie juridische zaken en interne markt. Collega Blokland zei zojuist: 'The proof of the pudding is in the eating?. Ik zou willen zeggen dat zij die nog niet over emissiehandel hebben nagedacht, eens aan het eten van zeekreeft moeten denken. Stelt u zich voor dat er een grote zeekreeft voor u op een bord ligt. Aanvankelijk krijgt u daarvan vrij makkelijk zeer grote en sappige stukken los, maar als u bij de kleine scharen en gewrichten komt, wordt het eten vrij moeilijk. U laat ze uiteindelijk op het bord liggen, omdat het nauwelijks nog de moeite loont op te eten wat er over is. Wat ik hiermee wil zeggen is natuurlijk dat de emissiehandel ons helpt de sappige doelen voor uitstootvermindering te vinden, de doelen waarbij de vermindering van emissies kosteneffectief en werkelijk lonend is. De moeilijkst te verwezenlijken doelstellingen kunnen wij dan misschien voor het laatst bewaren of op een andere manier zien te bereiken.
Er zijn doeltreffende methoden nodig om de verplichtingen van het protocol van Kyoto na te komen. Het lijkt me verstandig nu te beginnen, omdat de verplichtingen van het protocol van Kyoto naar alle waarschijnlijkheid vanaf 2008 van kracht zullen zijn. Wij weten dat in het zakenleven degenen die vroeg beginnen vaak ook de grootste winsten binnenhalen.
In het verslag van de Milieucommissie wordt een regeling voorgesteld die voldoet aan alle belangrijke eisen die aan een goed emissiehandelssysteem gesteld kunnen worden. Allereerst stemt het Parlement vandaag over het voorstel om de emissiemarkt aanzienlijk uit te breiden door nieuwe sectoren, inclusief nieuwe gassen, erbij te betrekken. Op die manier kunnen wij er zeker van zijn dat er op de markt voldoende kopers en verkopers zijn. Wat de door de lidstaten gewenste flexibiliteit betreft heeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid naar mijn mening de best mogelijke oplossing gevonden door de lidstaten toe te staan onder bepaalde voorwaarden enkele installaties tijdelijk van de emissiehandel uit te sluiten. Dat is naar mijn mening een uitstekende oplossing, en die is ook door de Commissie juridische zaken en interne markt voorgesteld.
Het belangrijkste is dat men zich bij de verdeling van emissierechten aan zodanige criteria houdt dat ondernemingen die al veel doen aan de vermindering van hun uitstoot worden gesteund en beloond. In feite is dat ook een wezenlijk element in de discussie over de veilingen, omdat met een veiling het idee verbonden is dat voorlopers gesteund en beloond worden.
Ik hoop dat het Parlement in ieder geval aanvaardt dat een klein deel van de quota's geveild wordt. Wij hebben in de commissie en het hele Parlement geweldig goed samengewerkt. Daarvoor wil ik vooral de rapporteur en de Commissie hartelijk bedanken.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw Hautala. Misschien kunt u ons nog vertellen waar u zo graag kreeft gaat eten. U heeft dat zo mooi als voorbeeld gebruikt!

Newton Dunn (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het niet over kreeften hebben, maar ik wil wel kwijt dat ik de belangstelling van de vorige twee sprekers deel. Mijnheer de Voorzitter, u bent overal van op de hoogte, dus u weet ook al wat het advies van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie zal zijn. Het is mijn taak dit advies mede te delen, voor het geval er collega's zijn die nog niet weten hoe dat advies luidt.
Binnen de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie waren er veel verschillende meningen, zoals ik aanstonds duidelijk zal maken. Ik zal een korte beschrijving geven van een aantal van de belangrijkste punten, en de discussie zal zich op die punten moeten concentreren. De belangrijkste vraag is waarschijnlijk de volgende: moet dit systeem bindend zijn, of is er ruimte voor opt-outs en derogaties? Een aantal landen was voor derogaties. De overige commissieleden waren van mening dat als we derogaties zouden toestaan iedereen erom zou vragen. We zaten dus met een dilemma.
Bovendien waren sommigen bang dat het feit dat bepaalde lidstaten er reeds in geslaagd waren de uitstoot terug te dringen niet navenant beloond zou worden. We moeten daar inderdaad voor zorgen.
Iedereen was het er wel over eens dat de richtlijn na 2008 bindend zou moeten worden. Wat de toewijzing van emissierechten betreft: de commissie is tegen het veilen van deze rechten. Het lijkt ons niet goed dat de industrie middelen aanwendt voor het verwerven van rechten terwijl die middelen eigenlijk gebruikt zouden moeten worden om de uitstoot terug te dringen. De commissie zou graag andere sectoren in het plan betrekken, waaronder misschien zelfs vervoer en privé-woningen. Dat zal echter niet eenvoudig zijn. We zijn ervoor om de andere vijf broeikasgassen ook onder de richtlijn te laten vallen. Hoe je deze precies meet is een andere uiterst belangrijke kwestie.
Met betrekking tot comitologie en de vraag of de Commissie de bevoegdheid moet krijgen later de details in te vullen kan ik zeggen dat we daar allemaal fel tegen zijn. Wanneer er een voorstel komt voor de volgende richtlijn, moet volgens ons de medebeslissingsprocedure gelden. We willen ook dat andere delen van de wereld de ontwikkelingen bijhouden - wat we nu aan het doen zijn is immers zinloos als de Amerikanen, Russen en Aziaten niet meedoen.
Tot slot een persoonlijk punt. Ik vind dat de burgers quota moeten kunnen verwerven. We willen immers dat de burgers betrokken raken bij Europese activiteiten. Zo kunnen ze meehelpen de wereld te redden.
García-Orcoyen Tormo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het beleid inzake klimaatverandering is een open proces waarin alle lidstaten dezelfde einddoelstellingen nastreven en een reeks instrumenten toepassen teneinde dit proces te verwezenlijken. De handel in uitstootrechten is ongetwijfeld een van deze mechanismen.
De richtlijn voor harmonisatie van de emissiehandel toont duidelijk aan dat dit initiatief veel politieke steun geniet. Bovendien bekrachtigt de Europese Unie hiermee eens te meer haar leiderschap op het gebied van de toepassing van marktinstrumenten. Het lijdt geen twijfel dat de manier van handel drijven in Europa diepgaand gewijzigd zal worden.
Er zijn evenwel ook bepaalde moeilijkheden aan het licht aangekomen. Zo bestaat er nog steeds onduidelijkheid over een reeks fundamentele punten die van wezenlijk belang zijn voor het welslagen van deze onderneming.
Het mechanisme is nieuw. Daarom wordt het door het merendeel van de lidstaten beschouwd als een leerproces - vanuit de gedachte: al doende leert men - en daarom bestaat er ook geen overeenstemming over de meest efficiënte toepassingswijze.
De rapporteur, de heer Moreira Da Silva, werd overspoeld met amendementen. Dit geeft aaan dat het onderhavige instrument enorme belangstelling wekt, maar tegelijkertijd ook ernstige twijfels oproept. De rapporteur heeft zijn uiterste best moeten doen om de sterk uiteenlopende standpunten over essentiële kwesties zoals de toewijzingsmethode en het vrijwillige karakter van het systeem met elkaar te verzoenen.
Ik geloof dat men de aanpak een stuk had kunnen vereenvoudigen door de twee periodes waarin de toepassing van de richtlijn wordt opgesplitst nadrukkelijker te differentiëren.
De eerste periode moet hoofdzakelijk worden beschouwd als een proef- en inloopperiode, bedoeld om de marktaanpassing optimaal te laten verlopen. Daaruit kunnen dan de nodige conclusies worden getrokken voor een ruimere en striktere toepassing van het systeem in de tweede fase. Om te vermijden dat het proces mislukt, moet de lidstaten in de eerste fase voldoende ruimte geboden worden om het hoofd te kunnen bieden aan de transactiekosten zonder dat het concurrentievermogen van de ondernemingen wordt aangetast en zonder dat de interne markt wordt verstoord.
Gelet op deze doelstelling en met het oog op de toekomstige geloofwaardigheid van het systeem acht ik het wenselijk dat de deelname van de ondernemingen tijdens de eerste periode zo veel mogelijk wordt bevorderd en dat de lidstaten waar nodig aanpassingen kunnen maken, aangezien zij, zoals ik al zei, transactiekosten hebben die aanzienlijk verschillen van het ene land tot het andere.
Hier geldt ongetwijfeld het spreekwoord: hardlopers zijn doodlopers. In die zin vind ik het niet raadzaam dat er een vroegtijdige beslissing wordt genomen op basis waarvan een toewijzingsmethode wordt ingevoerd die uiteindelijk tot een veilingsysteem moet leiden, zeker niet als nu reeds wordt bepaald dat tijdens de tweede periode 15 procent van de uitstootrechten moet worden geveild. De voorwaarden voor de tweede fase mogen slechts worden vastgesteld op grond van de ervaringen met en de resultaten van de eerste fase.
Wat de vrijwillige deelname aan het systeem betreft, ben ik van oordeel dat het door de rapporteur bereikte compromis, waarin voor een opt-outprincipe wordt gekozen, het meest geschikt is om bedrijven de nodige faciliteiten te verlenen zonder een efficiënte werking van het systeem in gevaar te brengen.
Ik zeg nogmaals dat deze richtlijn in geen geval als een gesloten proces mag worden beschouwd; het gaat hier om een nieuwe koers die voor verbetering vatbaar is en in de loop van de toepassingsperiode moet worden aangepast aan de specifieke omstandigheden van elk van de lidstaten.

Corbey (PSE).
Voorzitter, collega's, laat ook ik beginnen met een woord van dank uit te spreken. Ten eerste aan de commissaris en haar medewerkers. Zij hebben een goed voorstel gepresenteerd en waren voortdurend bereid dit met de leden van het Parlement te bespreken. Ten tweede aan collega Moreira Da Silva, die met een bewonderenswaardige standvastigheid heeft geprobeerd het voorstel te verbeteren. En ten slotte aan de collega's van mijn eigen fractie die lange discussies over dit onderwerp hebben moeten verduren.
Verhandelbare emissierechten bleek geen gemakkelijk onderwerp te zijn. In alle moeilijke discussies was het af en toe nodig even in herinnering te roepen dat de doelstelling van dit alles Kyoto is. We moeten werk maken van de ambitie om klimaatverandering te bestrijden en dit moeten we doen op een economisch en sociaal verantwoorde manier.
In onze fractie stonden een drietal zaken voorop. Ten eerste wilden we de milieu-integriteit van het voorstel handhaven en waar mogelijk versterken. We steunen daarom het voorstel van Jorge Moreira Da Silva om een cap in te voeren, een absoluut plafond zodat we zeker weten dat de uitstoot inderdaad naar beneden gaat. We zijn in principe voor de samenwerking op dit terrein met Oost-Europese landen en ontwikkelingslanden, maar dan wel op een wijze die het gebruik van sinks en nucleaire energie uitsluit.
Ten tweede wil de PSE-Fractie dat het systeem dat we in het leven roepen eerlijk is en dat het ook als rechtvaardig ervaren wordt. Daarom moet er een geloofwaardig sanctiebeleid zijn, daarom willen we absoluut voorkomen dat vroege innovatoren benadeeld worden en daarom moet ook de toewijzingsmethode zo veel mogelijk hetzelfde zijn. Te grote verschillen tussen lidstaten leiden tot verstoring van de concurrentieverhoudingen. Over de toewijzingsmethode zelf - grandfathering of veiling - bestaan nog enige verschillende voorkeuren, ook binnen onze fractie.
In de derde plaats moet het stelsel effectief zijn. Dat betekent dat de markt zo groot mogelijk moet zijn: hoe meer spelers meedoen, hoe effectiever! Ik moet zeggen dat de discussie hierover af en toe wat vervreemdend was. Ik ben van mening dat het voor bedrijven helemaal niet aantrekkelijk is om van een opt-outmogelijkheid gebruik te maken, want deze bedrijven moeten hun CO2-uitstoot hoe dan ook verminderen.
Wie wel binnen het systeem valt kan - als het niet lukt de uitstoot te verminderen - op de markt uitstootrechten kopen. Wie niet binnen het systeem valt, zal installaties stil moeten leggen of zelfs onderdelen moeten sluiten. In mijn ogen is dit een weinig sociale oplossing. Als socialisten houden wij rekening met werkgelegenheid. Bedrijven en vakbonden hebben daarom niets te winnen bij een opt-out. Misschien is het daarom een goed idee om amendement 81 in te trekken.
Collega's, het is van groot belang dat we in New Delhi vooruitgang in het Europese klimaatbeleid kunnen melden. Vandaag zet het Parlement een belangrijke stap, volgende week is de Raad aan zet. Het is eveneens van groot belang dat we na Johannesburg handen en voeten geven aan het concept van duurzame ontwikkeling.
Met dit bestuit over verhandelbare emissierechten doen we recht aan het milieu, maar ook aan economische en sociale uitgangspunten. Over de details kunnen we nog van mening verschillen, maar dit is de grote lijn die we voor ogen moeten houden. Vandaag hebben we de kans om voor duurzame ontwikkeling te kiezen. Laten we dat dan ook met overtuiging doen.

Davies (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, we zijn een aantal weken geleden teruggekeerd uit Johannesburg. Daar is ons duidelijk te kennen gegeven dat we onze mooie woorden moeten omzetten in daden. Europa's beloften werden in de pers en door de burgers met wantrouwen tegemoet getreden. Als deze critici zich eens zouden verdiepen in dit onderwerp, de klimaatverandering, dan zouden ze inzien dat dit wantrouwen ongegrond is. De EU heeft van begin af aan een leidersrol vervuld. Ze heeft de cynici de wind uit de zeilen genomen door overeenstemming te bereiken over de implementatie van het protocol van Kyoto en de regering van de VS met haar struisvogelpolitiek een plaats langs de zijlijn te geven.
We zien dat woorden nu omgezet worden in daden. We hebben nu een systeem voor de handel in emissierechten waarmee we misschien wel 50 procent van de reductie die we beloofd hebben te bereiken kunnen realiseren.
Een jaar of tien geleden heb ik in uitgaven van actiegroepen voor het eerst gelezen over handel in emissierechten en het benutten van marktmechanismen om de industrie aan te zetten tot het realiseren van milieudoelstellingen. Die ideeën, waarvan velen destijds zeiden dat ze krankzinnig en onpraktisch waren, worden nu op een positieve wijze uitgewerkt.
Ik dank de Commissie voor deze ontwerprichtlijn. Het is in veel opzichten een vrij voorzichtig document. Dankzij de inspanningen van de rapporteur zijn alle fracties het erover eens kunnen worden dat we ambitieuzer moeten zijn. De leden van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij zullen hun steun uitspreken voor een hele reeks maatregelen die het voorstel van de Commissie grotere reikwijdte moeten geven. De bedoeling is dat ook andere industrietakken en andere broeikasgassen dan uitsluitend CO2 onder deze richtlijn komen te vallen. Zelf heb ik absoluut geen moeite met een limiet op de rechten voor de lidstaten, maar ik begrijp wel dat sommige fractiecollega's vinden dat de eisen die in het kader van deze overeenkomst aan hun landen worden gesteld al zwaar genoeg zijn.
We moeten nog veel leren. Daarom ben ik heel blij dat het Parlement vandaag gaat stemmen over een tijdelijke opt-out met betrekking tot de reeds bestaande systemen voor emissiehandel. Ik ben er niet van overtuigd dat het Britse systeem de basis kan vormen voor een ontwikkeling op lange termijn. Het concept en de uitwerking van dit systeem verschillen sterk van het Commissievoorstel. We zouden er op de lange termijn wel van kunnen leren.
Na de succesvolle afsluiting van de Kyoto-conferentie in Bonn heeft de commissaris in de media verklaard dat we onze kleinkinderen nu kunnen vertellen dat we iets hebben ondernomen om de klimaatverandering tegen te gaan. Of we nu commissarissen, ministers of afgevaardigden zijn - we kunnen deze woorden bevestigen. Het zal overigens niet eenvoudig zijn. De lidstaten hebben hun nationale belangen, en dat is begrijpelijk, maar er zijn ook mensen die deze maatregelen op grond van kortzichtige commerciële belangen willen ontkrachten. We moeten ons goed bewust zijn van de enorme omvang van de uitdaging en ons steeds op de lange termijn blijven richten. Als we nu niets ondernemen keren we de toekomst van deze planeet de rug toe.

Sjöstedt (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de rapporteur voor het omvangrijke werk, maar vooral omdat hij erin geslaagd is op constructieve wijze met andere fracties samen te werken en geprobeerd heeft ruime oplossingen te zoeken. Wij waarderen dit ten zeerste.
Ik denk dat het verslag het voorstel van de Commissie op een aantal punten verbetert. Dit is echter een zeer gecompliceerd onderwerp. Wat de handel in emissierechten betreft, moeten maatregelen worden genomen die zo efficiënt mogelijk zijn. Anderzijds bestaat het risico dat deze maatregelen beschouwd worden als alternatief voor de politieke maatregelen om de uitstoot te verminderen en dat mag niet het geval zijn. Soms hecht men te veel belang aan de handel in emissierechten in vergelijking met de maatregelen die op andere gebieden moeten worden genomen.
De handel in emissierechten op wereldniveau in het kader van het protocol van Kyoto is een systeem met vele risico's. Het gevaar bestaat dat een land rechten koopt voor broeikasgassenemissies die in de toekomst niet meer zullen voorkomen. Wij moeten onderzoeken hoe we dit kunnen vermijden.
Wat het voorstel zelf betreft, willen wij dat het systeem bindend is en dat er zo weinig mogelijk uitzonderingen zijn. Wij willen dat het voor zo veel mogelijk sectoren geldt en steunen uiteraard het voorstel om het naar meerdere sectoren uit te breiden. Wij vinden het logisch dat de richtlijn voor de zes broeikasgassen geldt en naar onze mening zou men zo snel mogelijk moeten starten met de veiling van een deel van de quota's. Dit beantwoordt aan het principe dat de vervuiler moet betalen. Wij zijn voorstander van een nationaal plafond voor de handel en van effectieve sanctiemogelijkheden. Wij zullen bijgevolg in die zin voor de onderdelen van het verslag stemmen.

De Roo (Verts/ALE).
Voorzitter, allereerst dank aan collega-rapporteur Moreira Da Silva voor de uiterst vruchtbare samenwerking. We hebben als Europees Parlement Kyoto onderschreven. Slechts vier collega's stemden tegen. Maar Kyoto betekent wel min 8 procent en niet plus 8 procent. Dat zal moeilijk genoeg worden. Zonder Europese maatregelen zal het onze vijftien regeringen afzonderlijk niet lukken. Een stuk of acht landen hebben nationale ecotaksen maar de industriële grootverbruikers vallen buiten die nationale ecotaksen. En precies hier komt het Europese systeem van emissiehandel op zijn plaats. Bijna 50 procent van de Europese CO2-uitstoot zal er onder vallen.
In de Verenigde Staten is veel discussie geweest over CO2-handel, maar geen positieve besluitvorming. Hopelijk gaan wij in Europa de komende maanden het historische besluit nemen om het voortouw te nemen om echt een daadwerkelijk systeem te realiseren. Dat is hard nodig want tien jaar lang hebben we vruchteloos gepraat over de Europese energieheffing. Die is er niet gekomen omdat individuele regeringen, eerst het Verenigd Koninkrijk en nu Spanje, tegenstemden. Die is ook niet gekomen omdat commissaris Bolkestein heeft geweigerd om een kopgroep in te stellen. Deze emissiehandel is eigenlijk de Europese energieheffing in een ander jasje. Maar het is zelfs een beter systeem. Een beter systeem dan de energie-CO2-heffing. Het is beter, zowel uit milieu-oogpunt als uit economisch oogpunt.
Mijn fractie, de groene fractie, heeft twee belangrijke amendementen aangenomen weten te krijgen in de Milieucommissie. Het eerste is de uitgestoken hand naar de Verenigde Staten. In Bonn, juli vorig jaar, hebben we 2 1/2 uur gepraat met het Amerikaans bedrijfsleven. Zij zijn zeer geïntereseerd om mee te gaan doen in een internationaal systeem van CO2-handel. Zij denken dat als Bush er niet meer zit, ook de Verenigde Staten mee zullen gaan doen.
Het tweede punt wat we aangenomen hebben gekregen, is een opdracht aan de Europese Commissie om voorstellen te ontwikkelen om dit systeem uit te breiden naar de huishoudens en het verkeer. Met name die verkeerssector is heel belangrijk want we zien dat onze nationale regeringen er niet in slagen om de CO2-uitstoot van de verkeerssector te reduceren. En dat zal nodig zijn.
Op één punt is nog discussie: de allocatie van de emissierechten. Mijn fractie is voor een veilingsysteem. We hebben een gematigd compromis ingediend, slecht 15 procent veilen en 85 procent gratis. Maar zelfs die 15 procent veilen zullen een positief signaal betekenen naar de industrie, die vroegtijdig is begonnen met CO2-reductie. Als de meerderheid van mijn collega's dit amendement zal steunen, dan is mijn fractie voor honderd procent tevreden.

Hyland (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie kan terecht trots zijn op de inspanningen die ze zich getroost om de in Kyoto aangegane verplichtingen na te komen. Het is jammer dat de Verenigde Staten hun verantwoordelijkheid niet hebben willen aanvaarden. Ik hoop daarom dat de Commissie haar inspanningen op internationaal gebied zal voortzetten om er bij de Verenigde Staten op aan te dringen dat ze hun medewerking verlenen.
Na de ondertekening van het protocol van Kyoto is dit het eerste Commissievoorstel voor wetgeving waarin het terugdringen van vervuiling gekoppeld wordt aan een jaarlijkse besparing van 1,3 miljard euro op de kosten die we op basis van Kyoto zullen moeten maken. Ik wil de Commissie dan ook feliciteren met dit voorstel. Het ritme waarmee deze richtlijn wordt geïntroduceerd is heel aanvaardbaar - het geeft de industrie de nodige tijd zich aan te passen zonder concessies te doen aan onze uiteindelijke verantwoordelijkheden. Ik wil ook de rapporteur gelukwensen met zijn uitstekende verslag - het is wel een heel technisch onderwerp. Ik geloof dat de Milieucommissie er dit keer in geslaagd is het Commissievoorstel overtuigend te verbeteren.
Ik steun die verbeteringen. Het oorspronkelijke voorstel was beperkt tot CO2. Ik ben blij dat het Parlement iets ambitieuzer is en voornemens is alle broeikasgassen onder dit systeem te laten vallen. Daarmee zouden we duidelijk aangeven dat de EU vastbesloten is op dit uiterst belangrijke gebied concrete vorderingen te maken.
Ik ben ook blij met het voorstel om deze richtlijn toe te passen op andere sectoren, zoals de chemisch industrie en de aluminiumindustrie. Ik wil hier echter één specifiek geval noemen - de positie van de kalkindustrie. Kalk en bitterkalk kunnen alleen worden geproduceerd door de CO2 uit kalksteen en dolomiet te verwijderen, en dat betekent dat de CO2-uitstoot in deze industrie nooit kan worden verminderd. Mijn fractie heeft daarom een amendement ingediend waarin voorgesteld wordt de kalk- en bitterkalkproductie niet in dit systeem op te nemen. Het bestaande systeem voor toezicht, rapportage en verificatie zou gewoon blijven bestaan. Ik wil mijn collega's graag verzoeken deze bijzondere omstandigheden in aanmerking te nemen en ons amendement - amendement nummer 89 - te steunen.
De eerste, vrijwillige fase van dit plan is heel belangrijk, en ik hoop dat de lidstaten een actief beleid zullen voeren om zo veel mogelijk sectoren mee te laten werken. Het is ook heel belangrijk dat dit systeem vanaf 2008 verplicht wordt. Zo hebben we een duidelijk doel, en dat zal ons helpen bij onze inspanningen.
Tot slot wil ik graag iets algemeens zeggen over de bijdrage van de EU aan het vergroten van het bewustzijn van de milieuproblematiek. Als Iers lid van dit Parlement ben ik me er maar al te goed van bewust dat de veranderende houding ten opzichte van het milieu en het overgrote deel van de milieuwetgeving het rechtstreekse gevolg zijn van ons lidmaatschap van de Europese Unie. Net als op zo vele andere beleidsterreinen heeft de EU ook hier een positieve bijdrage geleverd aan het leven van onze burgers. Het potentieel van dit systeem moet zo goed mogelijk benut worden - het milieu is immers enorm belangrijk. Het is dus een goede zaak als dit systeem ook voor de Oost- en Midden-Europese landen van toepassing wordt. Om diezelfde reden ben ik heel blij dat het Ierse volk vermoedelijk zijn zegen zal geven aan het Verdrag van Nice.

Blokland (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, de afgelopen maanden konden wij in het Parlement en ook daarbuiten getuige zijn van een verhit debat over het broeikaseffect. Vormen het gebruik van fossiele brandstoffen en de verhoogde concentratie van koolstofdioxide in de atmosfeer een serieus gevaar of is het slechts gebakken lucht? Recent onderzoek toont immers aan dat de rol van de uitstoot van CO2 door de mens beperkt is en dat emissiehandel een beperkte bijdrage kan leveren aan vermindering van de CO2-uitstoot, maar dat het probleem niet daadwerkelijk opgelost wordt.
Is emissiehandel dan het bouwen van een luchtkasteel? Ik meen van niet. De benadering waarin gesteld wordt dat reductie van CO2-uitstoot slechts van beperkte betekenis is voor de vermindering van het broeikaseffect is mijns inziens een verkeerde. Als inderdaad blijkt dat de rol van de mens in het veroorzaken van het broeikaseffect te minimaliseren is, dan heeft de emissiehandel één ding wel bewerkstelligd en dat is dat we bewuster en zuiniger omgaan met onze natuurlijke hulpbronnen. Daarmee is een tweede, wel onaanvechtbare doelstelling bereikt, namelijk dat we, willen we nog lang gebruik kunnen maken van natuurlijke hulpbronnen zoals steenkool, aardolie en aardgas, daar op een verantwoorde manier mee leren omgaan.
Zuiniger omgaan met natuurlijke hulpbronnen betekent er anders mee omgaan dan we nu doen. We moeten dus in vergelijking tot onze huidige manier van verbruik er anders mee handelen. Het is daarom van groot belang dat ook in de wijze van toewijzing van emissierechten te laten blijken. Vandaar dat onze fractie samen met de PPE-DE-Fractie amendementen heeft ingediend om een soort van benchmark in de richtlijn te laten opnemen. Vergelijking van het energieverbruik om de toewijzing van emissierechten te bepalen is een extra stimulans voor bedrijven om maatregelen te nemen om het energieverbruik te verminderen. Zo wordt aan de industrie de mogelijkheid geboden om door onderling en historisch vergelijk op een innovatieve manier te werken aan vermindering van CO2-uitstoot door energieverbruik. Dit is een grotere stimulans dan het invoeren van een energieheffing en het legt ook een stuk maatschappelijke verantwoordelijkheid bij ondernemers en industrie.
Alle voorstellen die de afgelopen periode zijn gedaan om de richtlijn af te zwakken en de reikwijdte te beperken, zijn dan ook geen constructieve bijdrage aan een beter energiebeleid. Integendeel. Uitgaande van de gedachte dat bepaalde landen het Kyoto-protocol niet ratificeren wordt zo getracht de eigen inbreng te beperken om geen economisch nadeel te ondervinden. Dat deze gedachte uitgaat van een verkeerde veronderstelling behoeft geen verder betoog. Immers, vermindering van energieverbruik is ook vanuit economisch perspectief een zinvolle doelstelling.
Er zijn dan ook tot mijn spijt veel amendementen ingediend die, wanneer ze worden aangenomen, de werking van het instrument emissiehandel ernstig zullen belemmeren. In de verschillende commissies is bij stemmingen wel duidelijk geworden dat veel amendementen dan ook niet op voldoende steun kunnen rekenen. Ik doel hiermee op de amendementen die gericht zijn op het verplicht toevoegen van andere sectoren en het toestaan van vele uitzonderingen op de regel. Ook amendement 97 over meeverbranding van afval dient verworpen te worden, omdat daardoor het ongelijke speelveld van afvalverbrandingsinstallaties versus meeverbrandingsinstallaties wordt vergroot. Bij de laatste gaat het in tegenstelling tot de eerste om reële productieprocessen waarvoor geen uitzonderingen mogen gelden. Zo wordt de richtlijn onnodig ingewikkeld. Ik roep u dan ook op om dergelijke voorstellen niet te steunen.
Voorzitter, ik ga afronden. Oplossingen voor een beter leefklimaat en een betere toekomst liggen vaak niet voor de hand, zeker niet in het economisch klimaat van vandaag. Maar niet alleen het economisch klimaat is daarbij doorslaggevend. Onze rol als rentmeesters van Gods schepping stelt ons voor de opdracht de aarde en haar hulpbronnen goed te beheren. Naar mijn stellige overtuiging is dat van doorslaggevende betekenis om ons in te zetten voor een duurzaam gebruik van onze aardse hulpbronnen. Emissiehandel mag daarbij een middel zijn.

Kronberger (NI).
Mijnheer de Voorzitter, er zijn twaalf jaren verstreken sinds in Rio is erkend dat de uitstoot van broeikasgassen wereldwijd omlaag moest. Hieruit blijkt hoe tergend langzaam veranderingen in milieugedrag zich op mondiale schaal voltrekken. In het milieudebat wordt voornamelijk gebakkeleid over de kosten. Wij moeten ons echter realiseren dat de kosten van elke maatregel die vandaag wordt genomen maar een schijntje zijn vergeleken bij de kosten die ontstaan als zich in de toekomst een ramp voordoet. Dat hebben wij dit jaar bij de grootste overstromingsramp ooit in Midden-Europa op dramatische wijze ondervonden. Het water heeft zich teruggetrokken maar de oorzaken zijn gebleven. Die oorzaken moeten wij bestrijden, voornamelijk op lokaal maar ook op internationaal niveau.
Allerwegen wordt erkend dat de belangrijkste maatregel bestaat uit een radicale vermindering van de broeikasgassen. Het verslag van de heer Moreira Da Silva geeft op uitstekende wijze aan welke weg wij moeten bewandelen. Wij hebben behoefte aan een langetermijnperspectief dat uitzicht biedt op daadwerkelijke verbeteringen. De laatste weken hebben wij in ieder geval met voldoening kennis kunnen nemen van het feit dat het verbod op fluorkoolwaterstoffen al na enkele jaren geleid heeft tot een verkleining van het ozongat boven Antarctica. De emissiehandel op zich zorgt echter nog niet voor een vermindering, maar eerder voor een herverdeling bij de uitstoot van broeikasgassen. Een doeltreffende bestrijding begint echter allereerst voor de eigen huisdeur. Wij dienen er met name naar te streven hernieuwbare energiebronnen te bevorderen en de door onszelf gestelde doelen op het vlak van energie-efficiëntie te behalen. Er kan alleen sprake zijn van een langetermijnperspectief bij toepassing van het beginsel dat de vervuiler betaalt en wanneer de hieruit voortvloeiende inkomsten doelgericht worden besteed om de situatie te verbeteren.

Kauppi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, wij stemmen vandaag over de richtlijn betreffende de emissiehandel in Europa. De Europese Unie heeft zich er in de klimaatovereenkomst van Kyoto toe verbonden haar broeikasgassen te verminderen. De Commissie heeft nu gewerkt aan een ontwerpvoorstel voor de wijze waarop de emissiehandel tussen Europese ondernemingen moet worden geregeld. De bedoeling is cap and trade-waarden vast te stellen voor de emissies van onze energieverslindende industrie, waarden die overeenkomstig de doelstellingen van Kyoto jaarlijks zullen worden verlaagd.
Het is vanzelfsprekend dat wij in de Europese Unie onze bijdrage willen leveren aan het verbeteren van het milieu en het verminderen van de wereldwijde uitstoot. Ik steun het concept van wereldwijde emissiehandel als een manier om de uitstoot van broeikasgassen te verminderen. De emissiemarkt zal er, met de natuurlijke doeltreffendheid die de vrije markt eigen is, toe leiden dat de uitstoot daar verminderd wordt waar dat het goedkoopst is. De totale prijs van het klimaatbeleid voor de Europese Unie blijft op die manier ook laag.
Het voorstel van de Commissie bevat echter verscheidene problematische punten die gewijzigd moeten worden. Vanwege de kosten die gemaakt moeten worden om de uitstoot te verminderen zal de concurrentiekracht van de industrie in de EU-landen afnemen in vergelijking met die van de landen die niet gebonden zijn aan het protocol van Kyoto. Er bestaat een groot gevaar dat wij geen emissieverminderingen zullen realiseren, maar te maken zullen krijgen met transfer van emissies op wereldwijde schaal. Europese ondernemingen zullen hun activiteiten immers verplaatsen naar landen die zich niet gecommiteerd hebben aan de lastenverdeling van het protocol van Kyoto.
Hoeveel afzonderlijke ondernemingen uitstootrechten moeten kopen, hangt af van de wijze waarp de eerste toewijzing plaatsvindt. De eerste toewijzing moet beslist gratis zijn. Een toewijzing waarvoor een veiling plaatsvindt en waarvoor dus betaald moet worden zou extra kosten voor de Europese ondernemingen met zich meebrengen, kosten die de op de internationale markt opererende concurrenten van buiten de Europese Unie niet hebben. De eerste toewijzing mag niet nadelig uitpakken voor ondernemingen die hun eigen emissies doeltreffend aanpakken, en er moet rekening worden gehouden met de maatregelen die een onderneming al heeft genomen. In mijn land Finland bijvoorbeeld wordt al meer dan een decennium op vrijwillige basis gewerkt aan het terugdringen van de CO2-emissies. Al 85 procent van de industrie en de krachtcentrales heeft een vrijwillige energiebesparingsovereenkomst met de staat gesloten. Bij de eerste toewijzing moet ook rekening worden gehouden met de werkelijke technische en financiële mogelijkheden die een bedrijf heeft om de emissies te beperken. Het kan bijvoorbeeld niet zo zijn dat de staalindustrie in de streek waar ik vandaan kom in een ongunstige positie terechtkomt enkel en alleen omdat het onmogelijk is staal te maken zonder een bepaalde hoeveelheid CO2-emissies te produceren. In de staalindustrie worden kolen niet gebruikt om energie op te wekken, maar als onderdeel van het productieproces. De uitstoot is doeltreffend verminderd door in moderne technologie te investeren. Ik heb daarom samen met mijn collega's in de fractie een amendement ingediend dat het mogelijk maakt koolstofhoudende producten tot een bepaalde grens van het cap and trade-stelsel uit te sluiten, een grens die met de best beschikbare technologie haalbaar is.
De ontwerprichtlijn van de Commissie is voor Finland problematischer dan voor veel andere landen. De sectoren die onder de richtlijn vallen, zijn in Finland verantwoordelijk voor een groot deel van de uitstoot - een groter deel dan in andere landen. Aan de andere kant zal Finland slechts een klein deel van de emissierechten toegewezen krijgen, omdat de nationale doelen streng zijn. Het totaal aantal emissierechten zal dus klein zijn. Dat is niet het geval in landen die helemaal geen verplichtingen hebben en waar de klimaatdoelen zelfs een toename van emissies toestaan.
Hoewel de emissiehandel in theorie een kosteneffectieve manier is om emissies te reduceren, mag de ontwerprichtlijn niet zodanige beperkingen aan de handel opleggen dat de voordelen ervan niet worden gerealiseerd. In theorie is emissiehandel het voordeligst voor degenen die duurder uit zijn met het nemen van eigen maatregelen om emissies te verminderen dan met het kopen van emissierechten van anderen. In de praktijk hangt het effect echter af van de wijze waarop de emissierechten aan de afzonderlijke installaties worden toegewezen, dat wil zeggen van de vraag hoeveel installaties zullen moeten betalen voor emissierechten en wat de marktprijs van een emissierecht is. Concurrentievervalsing binnen een bepaalde industriële sector, in Europa of wereldwijd, is een gevaar waarmee bij de vervolgbehandeling van het voorstel nadrukkelijk rekening gehouden moet worden.

Lange (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de commissaris begon met te zeggen dat de maatregelen in de Europese Unie ter bescherming van het klimaat tot nu toe ontoereikend zijn geweest. Daarom proberen wij het eens te worden over een aanvullend en nieuw instrument in het emissierecht. Wij stemmen daarmee in, mezelf inbegrepen. Tegelijkertijd zeg ik echter dat wij eens een blik moeten werpen op het totaalbeeld van de emissies in de Europese Unie. Daaruit blijkt dat sommige lidstaten goede resultaten hebben geboekt bij de vermindering van de hoeveelheid broeikasgassen, maar voor andere lidstaten geldt dat bepaald niet. Naar mijn mening mag dit aanvullende en nieuwe instrument er niet toe leiden dat de inspanningen die tot op heden met succes zijn ondernomen, ter discussie worden gesteld. Het is niet de bedoeling dat wij in een keurslijf worden gedwongen dat afbreuk doet aan structuren waarmee de uitstoot van CO2 en andere broeikasgassen succesvol is verminderd. Daarom spelen naar mijn mening twee factoren een belangrijke rol: ten eerste, meer flexibiliteit en ten tweede, faire voorwaarden.
Meer flexibiliteit: ik ken een onderneming in mijn regio die haar uitstoot van broeikasgassen sinds 1990 met 27 procent heeft verminderd. Ik kan op geen enkele manier inzien waarom deze onderneming moet worden opgenomen in het systeem van handel in uitstootrechten als die onderneming dat om bedrijfseconomische redenen niet wil. Aan de andere kant zijn er ondernemingen die wel mee willen doen, maar waarop de richtlijn niet van toepassing is. In die zin ben ik voorstander van de instelling van regelingen voor opt-in/opt-out. Ik ben het volkomen eens met de opt-inmogelijkheid die wordt geboden in het voorstel van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. Dat geldt echter niet voor de opt-outmogelijkheid, omdat er in dit geval geen sprake is van parallelliteit. Zo geldt de opt-outmogelijkheid maar tot 31 december 2007. Ik pleit dan ook voor de instelling van gelijke voorwaarden. Degene die ervoor kiest om eruit te stappen mag niet volledig worden vrijgesteld. Hij dient zich te houden aan dezelfde eisen voor uitstootvermindering als die welke zouden gelden als hij in het systeem was gebleven, maar dan zonder de deadline van 2007. Ik houd dan ook een dringend pleidooi om vóór amendement 81 te stemmen.
De tweede factor is faire voorwaarden. Vanzelfsprekend moeten wij ervoor zorgen dat bij de toekenning van emissierechten aan deelnemende ondernemingen recht wordt gedaan aan inspanningen die zij al sinds 1990 hebben ondernomen. Daarnaast kan het niet zo zijn dat emissierechten worden verworven door stillegging of overplaatsing van installaties en dat die vervolgens tegen lage prijzen worden verkocht, waardoor arbeidsplaatsen in gevaar komen. Deze emissierechten moeten geschrapt worden. Als men beide factoren, flexibiliteit en faire voorwaarden, tezamen neemt kan met een gerust hart 'ja' worden gezegd tegen de bescherming van het klimaat door middel van emissiehandel.
Sterckx (ELDR).
Voorzitter, ik vind het Commissievoorstel een heel goede basis. Iedereen moet meedoen, een eerste toewijzing van de rechten gebeurt gratis. Maar er is één moeilijkheid. De kans bestaat dat er concurrentievervalsing is binnen de Europese Unie, dat er dus te veel verschillen zouden komen, en u heeft er terecht op gewezen, mevrouw de commissaris, dat dat niet mag, tussen nationale systemen van toewijzing. Daarom ben ik ook tegen nationale vrijstelling, dat een land dus een bedrijf of een sector een uitzondering kan geven. Ik vind dat iedereen moet meedoen, eventueel kan je op Europees niveau een uitzondering maken om een of andere duidelijke reden die objectief vast te stellen is.
Ik vind dat bij de toewijzing ook rekening moet worden gehouden met de energie-efficiëntie van de technologie die een bedrijf gebruikt. Een bedrijf dat niet efficiënt werkt, mag niet beloond worden met een eerste hoge gratis toewijzing van rechten. Aangezien je niet kunt verkopen omdat heel wat sectoren in een wereldwijde markt moeten werken en dus benadeeld zouden worden door die verkoop, moet je Europese toewijzingscriteria hebben die objectief, transparant en streng zijn voor iedereen. Dus een benchmark, de best available technology en daarop verplichte criteria baseren, voor iedereen en voor elke lidstaat. Want dit systeem raakt op een of andere manier ook de lastenverdeling tussen de lidstaten.
De kans bestaat dus, en jammer genoeg zijn de lidstaten in moeilijkheden bijna allemaal kleine lidstaten, wat de discussie voor ons zeer moeilijk maakt, dat er concurrentievervalsing is, maar dat wil niet zeggen dat we dit systeem niet moeten hebben, want dit systeem maakt de inspanning ook voor ons die het moeilijk hebben draagbaarder en goedkoper, omdat de prijs van de inspanning naar beneden wordt gehaald.
Daarom hebben we een goedwerkend systeem nodig. We zullen in elk geval onderweg dat systeem moeten aanpassen, we zullen in elk geval nog lang na 2012 bezig zijn met klimaatproblemen, met broeikasgassen, met de maatregelen die we zullen moeten nemen. Maar één ding moeten we goed in ons hoofd houden: op een economisch kerkhof bouw je nooit een ecologisch paradijs.

Seppänen (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, om de klimaatverandering in de wereld tegen te gaan hebben de Verenigde Staten een stelsel van wereldwijde emissiehandel in broeikasgassen voorgesteld, evenals de oprichting van daartoe geëigende markten voor emissierechten. De Verenigde Staten doen zelf echter niet mee aan het systeem dat in 2008 van start gaat. De Commissie heeft voorgesteld in 2005 met het door de Verenigde Staten afgewezen cap and trade-stelsel te beginnen. Er is een verplicht systeem voorgesteld dat voor iedereen zou moeten gelden en waarbij de uitstootreductie op marktmechanismen is gebaseerd. Met dat instrument moet een markt gecreëerd worden. Het feit dat er straks een markt is, betekent nog niet dat de emissies daadwerkelijk worden teruggebracht. De veiling van radiofrequenties op de Europese markt was een waar debacle. Bovendien houdt het voorstel van de Commissie geen marktmechanisme in. Het behelst namelijk een administratieve toewijzing van emissierechten, die zowel tussen landen onderling verdeeld worden als tussen de verschillende ondernemingen in die landen. Cruciaal voor het welslagen van het systeem is de eerste toewijzing, en dat is geen marktmechanisme.
Ondernemingen in landen die voor zichzelf ambitieuze streefdoelen hebben vastgelegd ter vermindering van emissies, komen in een ongunstiger positie terecht dan andere ondernemingen. Ondernemingen die hun emissies hebben verminderd vóór het van kracht worden van de toewijzingen worden bestraft. Voor die ondernemingen is het duurder de uitstootarme productie op te voeren dan voor bedrijven met hoge emissiewaarden. De landen en ondernemingen met veel kernenergie of waterkracht worden begunstigd. De handel in emissierechten in de Europese Unie mag niet vóór 2008 verplicht worden gesteld; laat het tot die tijd een vrijwillig pilotproject voor de lidstaten zijn.

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, volgens het protocol van Kyoto zal de Gemeenschap in 2008 over een systeem voor de handel in emissiegassen moeten beschikken. Het voorstel voor deze richtlijn, waarmee we zo'n systeem beogen te scheppen, loopt dus vooruit op dat definitieve systeem, en dat betekent dat we binnen de Gemeenschap al doende ervaring kunnen opdoen.
Het in Kyoto vastgelegde principe is heel eenvoudig. De producenten van broeikasgassen moeten betalen voor de onzichtbare, in omvang niet goed vast te stellen schade die ze door die uitstoot aan het milieu - en dus aan ons allemaal - toebrengen. Die schade aan een gemeenschappelijk goed wordt niet automatisch in de prijs van producten verrekend, en daarom wordt nu geopperd een markt voor de uitwisseling van emissierechten te creëren. Die emissierechten moeten door de overheid worden gedefinieerd, gekwantificeerd en verkocht. Vervolgens worden deze rechten geleidelijk teruggebracht, en dat leidt dan tot minder vervuiling.
Om te beginnen moet ik zeggen dat het een heel ingenieus systeem is. Op deze wijze worden overheidsoptreden en marktmechanismen op een werkzame wijze met elkaar gecombineerd. We moeten dit systeem succes wensen.
Ten tweede wil ik de Europese Commissie en de commissarissen graag gelukwensen met het idee om in 2005-2007 op vrijwillige basis een experimentele formule in te voeren. Dat zal ons in de gelegenheid stellen het systeem uit te proberen, en zo zullen we beter voorbereid zijn als we in 2008 onze verplichtingen aangaande de uitstoot moeten nakomen. Laat ons hopen dat er voor ons in vergelijking met de andere continenten een pioniersrol is weggelegd.
De leerformule gaat uit van het idee van toewijzing van gratis emissierechten aan vijfduizend grote ondernemingen in 'gevoelige' sectoren. Die rechten zijn uitwisselbaar op Europees niveau. Dat betekent dat ondernemingen die de uitstoot reeds hebben teruggebracht hun overbodige rechten naar eigen goeddunken kunnen doorverkopen aan degenen die ze nog nodig hebben.
Wij kunnen het met al deze maatregelen eens zijn, maar willen er wel op wijzen dat er na 2008 geen gratis rechten meer mogen worden toegewezen. De bedoeling is immers dat ondernemingen na de leerperiode het volle pond gaan betalen voor de verborgen kosten van de uitstoot die uiteindelijk op ons allemaal verhaald worden. Het volstaat dan niet dat ondernemingen uitsluitend marginale kosten betalen voor de transfers.
Wat onze bedenkingen betreft: we willen benadrukken dat het voorgestelde systeem gedurende de eerste periode uitsluitend voor CO2 moet gelden. Het is met het oog op een eerlijke mededinging echter wel raadzaam om nu reeds te gaan nadenken over de wijze waarop dit systeem zo spoedig mogelijk toegepast kan worden op alle broeikasgassen.
De toewijzing van emissierechten zal aanvankelijk worden gebaseerd op de nationale systemen. Vanaf 2008 moet de toewijzing geharmoniseerd worden volgens een comitologische procedure. Het is nog niet bekend hoe die procedure eruitziet en welke criteria er gehanteerd zullen worden. Wij vinden dat veel te vaag, en we willen graag meer gedetailleerde gegevens. In het algemeen vinden we dit echter een goed systeem. We zullen het verslag van de heer Moreira Da Silva dus steunen.

Liese (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, om te beginnen wil ik duidelijk maken dat ik vandaag in het Europees Parlement niet spreek namens de CDU/CSU-fractie. Deze fractie staat namelijk op een ander standpunt dan de Fractie van de Europese Volkspartij namens welke ik vandaag het woord voer. De EVP-fractie ondersteunt het verslag-Moreira Da Silva in zijn kernpunten, overeenkomstig de stemming in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. Ik spreek mijn steun uit voor het verslag en ik bedank de rapporteur voor zijn inzet. De onderhandelingen waren niet altijd even gemakkelijk; de rapporteur heeft moeten instemmen met compromissen die met name in zijn land zeer moeilijk liggen en daarom verdient hij alle lof. De compromissen waren moeilijk te accepteren voor Portugal, maar voor dit vraagstuk zijn zij nuttig en verantwoord geweest.
De bescherming van het klimaat is een van de grootste uitdagingen van de laatste decennia. Wij moeten niet langer spreken over tegengestelde belangen tussen economie en klimaatbescherming. De verschrikkelijke overstromingen in Duitsland en de buurlanden van dat land hebben ons duidelijk gemaakt dat de economische schade enorm kan oplopen als er geen klimaatbeleid wordt gevoerd. Natuurlijk, het is nog niet zeker of de ramp veroorzaakt is door klimaatverandering - dat is nog steeds een twistpunt onder de geleerden - maar waar zij het wel over eens zijn, is dat er maatregelen moeten komen om zulke rampen in de toekomst te vermijden. Daarom is het goed dat de Commissie hier met voorstellen op tafel komt. Wij zijn het er echter in het Parlement over eens dat het onderhavige voorstel van de Commissie ernstige tekortkomingen vertoont. In de commissie is voornamelijk gediscussieerd over de vraag wat we met deze tekortkomingen aan moeten. De ene groep wilde het Commissievoorstel aanvankelijk in zijn geheel verwerpen. Als dat niet zou lukken, was het streven dit voorstel behoorlijk aan kracht te laten inboeten. Een andere groep, waartoe ik mezelf reken, heeft gezegd dat het voorstel juist verbeterd moest worden. Verbeteren 'ja', laten verwateren 'nee'! Dat was het motto waaronder wij hebben gewerkt en ik geloof dat met het verslag van de Milieucommissie echt de zwakste punten uit het Commissievoorstel gehaald zijn.
Het belangrijkste is de aanvaarding van 1990 als referentiejaar en de erkenning van eerdere prestaties van ondernemingen. Het is in Duitsland, Groot-Brittannië, Finland en in andere landen die al de nodige maatregelen hebben getroffen domweg niet te verkopen dat bedrijven die in het verleden al met klimaatbescherming begonnen zijn, worden gestraft. Daarom is het belangrijk dat er wordt ingestemd met het basisjaar en de erkenning van eerdere prestaties, teneinde bedrijven die al het nodige gedaan hebben adequaat te belonen en ze de gelegenheid te bieden van de handel in uitstootrechten profijt te trekken.
Er zijn nog meer verbeteringen - de heer Lange heeft het er al over gehad - inhoudende dat de sluiting van installaties en de vernietiging van arbeidsplaatsen niet als maatregel voor bescherming van het klimaat mogen worden beloond. Daarom hebben wij ingestemd met een amendement dat ertoe strekt dat emissiecertificaten worden ingetrokken als een productielocatie wordt stilgelegd. De Fractie van de Europese Volkspartij heeft nog twaalf andere amendementen ingediend waarover in de fractie unaniem overeenstemming is bereikt om het verslag-Moreira Da Silva nog verder te verbeteren, zonder daarbij de kern van de compromissen te raken. Het belangrijkste amendement daarvan heeft betrekking op de vraag hoe met de cement- en kalkindustrie moet worden omgesprongen. De uitstoot van CO2 is in de kalk- en cementproductie moeilijker te vermijden dan in andere sectoren. Daarmee moet rekening gehouden worden zonder dat daarbij de totaaldoelstelling uit het oog wordt verloren.
De meerderheid van de Fractie van de Europese Volkspartij, waaronder ikzelf, is tegen een opt-out voor landen, met name als die opt-out onvoorwaardelijk wordt verleend. Ook in de aanvangsfase mag er van een opt-out, zo die er al komt, alleen sprake zijn onder heldere voorwaarden, die terstond geverifieerd moeten worden. De emissiehandel is een markteconomisch instrument voor de bescherming van het klimaat en aangezien ik in de markteconomie geloof, stel ik mij op achter het verslag-Moreira Da Silva en verzoek ik de afgevaardigden hetzelfde te doen.
Hulthén (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen sluit ik mij aan bij de fanclub van de heer Moreira Da Silva en dank ik hem voor zijn voortreffelijk werk. Ik dank hem ook voor het uitstekend rondetafelgesprek van gisteravond. Ik vond dat het op een wijze en evenwichtige manier verliep en een belangrijke bijdrage tot het debat heeft geleverd. Voorts dank ik de Commissie voor haar document, dat een zeer goed uitgangspunt vormt. Rekening houdend met de weinige tijd waarover we beschikken, hadden we het voorstel misschien ongewijzigd moeten aannemen. Het Parlement heeft evenwel een aantal amendementen ingediend.
Naar mijn mening zijn er bepaalde aspecten waar we rekening mee moeten houden wanneer wij het over het systeem van de handel in emissierechten hebben. We moeten drie soorten verplichtingen nakomen. Wij moeten ervoor zorgen dat de klimaatverandering afneemt. We moeten ervoor zorgen dat onze industrie, voor wie dit systeem gecreëerd wordt, dezelfde mogelijkheden heeft als haar concurrenten. Daarnaast moeten wij internationale afspraken zoals die van Kyoto naleven en waarmaken. Wij kunnen de spelregels dus niet wijzigen.
De volgende zes voorwaarden moeten vervuld zijn opdat het systeem werkt. De administratie van het systeem moet eenvoudig zijn. Wij mogen geen ingewikkeld systeem creëren dat de deelnemers, vooral de ondernemingen, niet begrijpen. Het systeem moet uiteraard verplicht zijn. We kunnen immers geen schaakspel voorstellen waarbij een deel van de spelers zegt: "Neen, wij willen op dit ogenblik niet meedoen, wij gaan weg en blijven aan de kant staan." Wij moeten weten wie meedoet aan het systeem en uiteraard moet het landen en individuele installaties betreffen.
Ik denk voorts dat het wenselijk zou zijn geweest de emissierechten volgens een veilingmethode te verdelen. De standpunten over de verdeling lopen echter uiteen. Het compromis dat nu voor stemming op tafel ligt, is gebaseerd op 95 procent vrijwilligheid en 5 procent veiling tijdens de eerste periode en dat vind ik een goede oplossing. Op die manier wordt er toch iets geveild, wat beter overeenkomt met het principe dat de vervuiler betaalt.
Uiteraard moet de emissiegrens bindend zijn en gekoppeld worden aan een controlesysteem. Zoals de rapporteur ben ook ik van mening dat meer gassen dan alleen maar kooldioxide onder de richtlijn moeten vallen.
Er is ook gediscussieerd over de vraag of de mogelijkheid moet bestaan dat een land zijn emissierechten in de loop der jaren opspaart. Ik vind dit een goed idee. Ondernemingen die hun emissierechten in een bepaald jaar niet gebruiken moeten ze voor het volgend jaar kunnen opsparen.
Er zijn nog andere aspecten waarop we de nadruk moeten leggen en dit moet overeenkomstig het protocol van Kyoto gebeuren. Wij kunnen niets nieuws verzinnen. Ik wil er bij de Raad op aandringen dat hij op 17 oktober een besluit neemt.

Pohjamo (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, het doel van de Unie om de emissies van broeikasgassen te verminderen is juist, maar de oplossing is - zoals vaak bij besluiten van de Europese Unie - bureaucratisch en kostbaar. De aandacht is meer gericht op de details van het systeem dan op de daadwerkelijke vermindering van emissies. Bovendien worden de verschillende lidstaten onrechtvaardig behandeld, afhankelijk van de structuur van de industrie en de energieproductie en ook van de vraag hoeveel er al aan emissiereductie is gedaan. Over het doel zijn wij het eens: de verplichtingen van Kyoto moeten worden nagekomen.
Er is veel kritiek gekomen op het emissiehandelsysteem. Het is vooral nadelig voor expanderende staalfabrieken, die een hard gevecht moeten leveren op de wereldmarkt en al veel aan emissiereductie hebben gedaan. De Commissie kwam met een slecht voorstel; de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie stelde vervolgens een groot aantal verbeteringen voor, maar daarvan is niet veel overgebleven na de behandeling in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. Ik hoop dat wij bij de stemming het voorstel zullen verbeteren door amendementen aan te nemen die de weg vrijmaken voor een ruimere opt-outpraktijk en die het mogelijk maken kooldioxide afkomstig uit grondstoffen van de berekening van de emissierechten uit te sluiten. Veilingen en een lastingverdeling via per land vastgestelde plafonds zijn naar mijn mening in dit verband niet geschikt. Wij hebben al slechte ervaringen met de veilingen in de telecommunicatiesector.
Problemen in verband met de handel in emissies doen zich voor in veel industriële sectoren, in heel Europa. Het gaat om duizenden arbeidsplaatsen in de industrie. Het gevaar is dat de productie naar elders verdwijnt, waar zij meer vervuiling veroorzaakt.

Caudron (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, als je kijkt naar het huidige niveau van de vervuiling en de wijze waarop die zich zal ontwikkelen, en die vervolgens afzet tegen de doelstellingen van Kyoto en de wijze waarop die bereikt moeten worden, dan moet je tot de conclusie komen dat we de laatkomers enige ruimte moeten laten. Anders zetten we de overheersing van de arme landen door de rijke landen gewoon voort en maken we van de lucht een handelsobject, terwijl de lucht volgens mij iedereen toebehoort. We hebben dus onze bedenkingen bij dit systeem voor handel in emissierechten. Ik zal niet ontkennen dat dit systeem beter is dan de bestaande systemen, maar ik wil wel kwijt dat ik geschokt ben door het feit dat zo weinigen er zich van bewust lijken te zijn dat we allemaal hoe dan ook altijd zullen moeten ademen.
Binnen deze context heeft de rapporteur hier en daar toch erg goed werk afgeleverd. Ik vind het vooral goed dat hij zoveel heeft gedaan om de reikwijdte van dit systeem uit te breiden door het verplicht te maken. Verder stelt hij voor dit systeem aan te vullen met andere beleidsmaatregelen op milieugebied - openbaar vervoer, hernieuwbare energiebronnen, heffingen, onderzoek en efficiënt energiegebruik. We zullen daarom voor deze voorstellen stemmen, maar we zullen onze strijd voor een moediger en minder commercieel beleid op dit gebied voortzetten.

Oomen-Ruijten (PPE-DE).
Voorzitter, mag ik om te beginnen de rapporteur bedanken voor de zorg en de toewijding waarmee hij dit dossier heeft behandeld. Hij had en heeft een open oog en oor voor de problemen die het voorstel met zich meebrengt. Ik wil hem danken en complimenteren voor de enorme deskundigheid, maar zeker ook voor het doorzettingsvermogen waarmee hij het systeem van emissiehandel tot een succes probeert te maken. En ik ben met Peter Liese van mening dat de rapporteur niet gekozen heeft voor de Zuid-Europese inbreng maar dat hij geprobeerd heeft om heel afgewogen noord en zuid met elkaar te verenigen.
Het voorstel is een uitwerking van Kyoto waarbij afgesproken is dat de uitstoot van broeikasgassen verminderd moet worden. Ik kan met gepaste trots zeggen dat het systeem van emissiehandel in mijn lidstaat al goed functioneert. Een goed systeem van emissiehandel moet aan een aantal voorwaarden voldoen: het mag niet discrimineren tussen bedrijven en sectoren en het moet koplopers belonen voor de al genomen maatregelen. Ik kom hier zo dadelijk nog op terug. Het systeem mag de markt niet blokkeren en moet dus ook nieuwkomers op de markt mogelijkheden geven. Verder moet het competitief zijn in Europa en mag het de Europese positie op de wereldmarkt niet nadelig beïnvloeden.
Het voorstel van de Commissie voldoet mijns inziens niet aan deze voorwaarden. Een cap, een trade-systeem kan ingevuld worden door veilen of door grandfathering. Veilen zou een oplossing zijn als de markt goed functioneert maar wanneer dat veilen alleen maar in Europa plaatsvindt, worden de concurrentieverhoudingen met de rest van de wereld verstoord.
Het grootste nadeel van de grandfathering is dat de rechten bij het begin gratis toegewezen worden op grond van de emissies op dat moment. Een dergelijk systeem van grandfathering houdt dus op geen enkele wijze rekening met de reducties van het energiegebruik die op de Nederlandse, maar zeker ook op de Duitse markt en ook in een aantal andere landen, al hebben plaatsgevonden. Daarom zou het mijns inziens het beste zijn om een systeem op te zetten waarbij op basis van performance standard rates rechten worden toebedeeld, rechten dus die eerst verdiend moeten worden door energie-efficiënter te opereren en dan pas geveild worden.
Voorzitter, het aangepast voorstel met een aantal van de amendementen die ik ingediend heb namens de fractie ondersteun ik ten zeerste. En tegen de Duitse collega's zou ik willen zeggen dat ik hun standpunt begrijp.

Bowe (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, zoals zovele anderen hier ben ook ik heel blij met dit verslag en ik wil de rapporteur graag bedanken voor het werk dat hij tot nu toe verricht heeft. Via het compromis dat we in de Milieucommissie hebben bereikt - en bij stemming hebben aanvaard - hebben we een aantal geschilpunten tussen collega's kunnen wegnemen. Zoals bekend hebben we niet overal een oplossing voor gevonden. Net als de meeste mensen hier - en misschien wel iedereen - ben ik een overtuigd voorstander van dit voorstel. We gaan nu in richting van een flexibele maatregel, gebaseerd op marktbeginselen. Deze maatregel zal er beslist toe bijdragen dat de EU de voorgenomen reductie van de CO2-uitstoot realiseert, een en ander tegen aanvaardbare kosten, en dat is ook belangrijk.
Met de bestaande nationale systemen leren we al doende, en dat moeten we blijven doen. We moeten uit de verschillende systemen één logisch systeem smeden en bepaalde industrieën de gelegenheid voor een opt-in of een opt-out geven - zeker tijdens de eerste fasen van het nieuwe systeem.
Ik hoop dat alle zes broeikasgassen onder de richtlijn komen te vallen. Ik hoop ook dat er geen limiet wordt vastgelegd voor de toekenning van rechten. We kunnen beter geen systeem voor benchmarking introduceren dat nog niet beproefd is. Verder hoop ik dat er geen beperkingen zullen worden ingevoerd met betrekking tot internationale handel. In het protocol van Kyoto zelf wordt ook gesproken over dit soort handel. We moeten al deze maatregelen nog eens onder de loep nemen.
Elke reis begint met een eerste stap. We moeten de duur van de reis die we vandaag met deze wetgeving aanvangen niet onderschatten. We moeten er rekening mee houden dat de weg steil, onregelmatig en moeilijk begaanbaar zal blijken te zijn. Ik hoop echter wel - voor onszelf, voor de wereld - dat we deze stap in de juiste richting kunnen gaan nemen.

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, het protocol van Kyoto was voor velen een belangrijke stap in de strijd tegen de klimaatveranderingen die het leven op onze planeet in gevaar brengen. Op aandringen van de Verenigde Staten werd evenwel in het protocol een passage opgenomen waarmee landen en bedrijven zich via een achterdeur aan hun specifieke verplichtingen kunnen onttrekken, en die achterdeur is de handel in broeikasgasuitstootrechten.
Het is onaanvaardbaar dat een markt wordt gecreëerd voor de handel in vervuiling. Het is onaanvaardbaar dat van vervuiling handelswaar wordt gemaakt. Bedrijven zouden hun uitstoot moeten verminderen, maar in plaats daarvan kopen zij de overblijvende emissierechten op van bedrijven die nog niet aan de grens zitten. Het is eveneens onaanvaardbaar dat vervuiling als een recht wordt gepropageerd. Samen met het fameuze beginsel 'de vervuiler betaalt? betekent dit dat degenen die geld hebben het recht hebben om ongestraft te vervuilen.
Wij zijn verbijsterd over het feit dat de Europese Unie haar beleid ter toepassing van het protocol van Kyoto baseert op de handel in vervuiling en het gehele vraagstuk benadert vanuit het marktperspectief. Daaruit blijkt hoe hypocriet haar verklaringen over het milieu en het klimaat zijn. Zij zegt het protocol van Kyoto te ondersteunen, maar in feite ondermijnt zij dit. Vermindering van broeikasgassen en handhaving van de superwinsten van de monopolies zijn niet met elkaar te rijmen. Maar in het kapitalisme is alles te koop, zelfs vervuiling. Mijnheer de Voorzitter en geachte collega's, het klimaat en de toekomst van het leven op onze planeet kunnen echter gekocht noch verkocht worden. De bescherming van de aarde is in handen van de volksbeweging.

Langen (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik collega Moreira Da Silva bedanken, omdat hij zich tot het uiterste heeft moeten inspannen om nog een werkbaar discussiestuk te reconstrueren uit het belabberde Commissievoorstel, dat eigenlijk ronduit naar de prullenbak verwezen had moeten worden. Wij zijn onze collega veel dank verschuldigd, want wat uw dienst heeft geproduceerd, mevrouw de commissaris Wallström, voldoet niet aan de kwaliteitsnorm die nodig is om op Europees niveau de milieubescherming te bevorderen. In achteneenhalf jaar heb ik nog nooit zo'n slecht voorstel gezien dat bij het Parlement is ingediend. U kunt dus dankbaar zijn dat het Parlement uiteindelijk de mogelijkheid had verbeteringen aan te brengen in dit ondeugdelijke voorstel. Dit ter inleiding.
Ten tweede verklaar ik het volledig eens te zijn met het standpunt van collega Lange dat factoren als flexibiliteit en faire voorwaarden opgenomen moeten worden in het voorstel, mocht het ooit uitgevoerd worden. Faire voorwaarden zijn noodzakelijk, niet alleen omdat sommige lidstaten van de Europese Unie verhoudingsgewijs al flink wat voorwerk hebben verricht, maar ook vanwege de relevantie van de emissiehandel op mededingingsgebied. Er zijn nogal wat collega's geweest die uitspraken hebben gedaan over de VS, over die lastige jongens in de USA, waarna er volgens werd opgemerkt dat het toch eigenlijk om een energieheffing gaat. Mevrouw Corbey heeft verklaard dat stroom uit atoomenergie geen voorkeursbehandeling zou mogen krijgen. Maar in feite voldoet het voorstel van de Commissie allerminst aan de eigen voorwaarden. Het is een bureaucratisch gedrocht, milieubeleid dat volstrekt onwerkbaar is en geen rechtvaardiging vindt in het protocol van Kyoto, dat, zoals u weet, mevrouw Wallström, door de lidstaten is ondertekend. In Kyoto zijn de lidstaten een verplichting aangegaan. Het protocol van Kyoto maakt melding van zes broeikasgassen, u vermeldt er slechts één. Het protocol van Kyoto legt de lidstaten verplichtingen op, u wilt het bedrijfsleven verplichtingen opleggen. Het protocol van Kyoto stelt de lidstaten in staat gebruik te maken van het volledige instrumentarium, u wilt de verantwoordelijkheid van de lidstaten via de bureaucratie van de Commissie opheffen. Het protocol van Kyoto geldt van 2008 tot 2012, u begint al in 2005 met een verplichte emissiehandel.
In het protocol van Kyoto worden minstens drie instrumenten vermeld. Van alle drie instrumenten gebruikt u er maar één. Maar wat u vooral doet is dat u het voornaamste beginsel waarover de internationale gemeenschap van volkeren overeenstemming heeft bereikt, namelijk dat er wereldwijd op CO2 bespaard moet worden waar dat het goedkoopst en het snelst kan, met de voeten treedt. Aan de hand van dat ene instrument komt u, dat is volkomen duidelijk, met het voorstel van Europese interne handel, dat geen enkel effect heeft op de buitenwereld en waarvan de kosten per ton CO2-equivalent tussen 20 en 33 euro liggen. U hebt de beide andere instrumenten niet eens in uw richtlijn opgenomen. In het protocol van Kyoto wordt gestreefd naar een mix waarbij wordt uitgegaan van kosten die 6 euro per ton CO2-equivalent belopen. Als het gaat zoals u het heeft voorgesteld, dan zal dat in Europa leiden tot stillegging van bedrijven en overheveling van arbeidsplaatsen. Daar valt wereldwijd geen positief resultaat van te verwachten en daarom zijn wij er niet alleen voor faire voorwaarden in te stellen, maar willen wij ook de instrumenten laten concurreren tot aan het moment van inwerkingtreding van het protocol van Kyoto.
Alle 15 lidstaten van de Europese Unie hebben zich verplicht de uitstoot van broeikasgassen met 8 procent te verminderen. De Europese Unie heeft daarbij besloten zichzelf te verplichten tot een afwijkende regeling in de vorm van burden-sharing. In de desbetreffende overeenkomst zijn de lasten dusdanig verdeeld dat Duitsland een uitstootvermindering van 21 procent moet realiseren, terwijl een land als Portugal, uitgaande van 1990, de uitstoot nog mag laten stijgen met 27 procent. Dat mag dan allemaal billijk en verantwoord zijn, maar het kan niet zo zijn dat twee landen, Duitsland en Groot-Brittannië, die zelfs zonder het bureaucratisch monster voor emissiehandel van de Commissie kunnen bogen op succes, worden bestraft voor maatregelen die zij geheel vrijwillig in een vroeg stadium hebben genomen. Dat valt niet te verdedigen, mevrouw Wallström, tegenover de lidstaten en het bedrijfsleven. Als Duitse afgevaardigde kan ik u zeggen dat er in Duitsland sinds 1990 231 miljoen ton CO2-equivalent is bespaard. Dat is nogal wat. In diezelfde periode heeft Spanje 100 miljoen ton CO2-equivalent meer de lucht in geblazen. Als u nu het Duitse bedrijfsleven wilt bestraffen om wat Spanje heeft nagelaten zijn we op de verkeerde weg. Ik verzoek de collega's dan ook punt 75 te ondersteunen, dat ertoe strekt de verantwoordelijkheid van de lidstaten te vergroten.
Linkohr (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, als ik meer dan twee minuten tijd zou hebben, had ik de argumenten van de heer Langen in alle vriendelijkheid weerlegd. Ik ben namelijk van mening dat de Commissie een uitstekend document heeft ingediend, dat wij aanzienlijk verbeterd hebben. Dat is wat het Parlement altijd doet. Ik wil als volgt stelling nemen. Ten eerste is emissiehandel al een feit. Sinds 1996 is wereldwijd ongeveer 70 miljoen ton CO2 verhandeld. Als we eens uitgaan van een prijs van drie dollar per ton, dan spreken we toch al gauw over een handelsresultaat van 210 miljoen dollar. Bovendien neemt die handel exponentieel toe en het is dan ook zaak een en ander goed te regelen. Deze richtlijn levert hieraan een bijdrage en is daarom zinnig.
Ik ben er uitgesproken voorstander van rekening te houden met de ervaring van lidstaten op dit terrein. Dat betekent dat er behoefte is aan een overgangstijd, waaraan dan overigens wel een grens gesteld moet worden. Ik vind dat die getrokken moet worden op eind 2008. Dan moet in heel Europa een uniforme regeling gelden. Ik wil er overigens op wijzen dat ook op de emissiehandel het Europese mededingingsrecht van toepassing is, en dat de Commissie altijd - ondanks Kyoto - kan ingrijpen in de markt als zij denkt dat er sprake is van een concurrentieverstoring.
Met het koppelen van een prijs aan verbrandingsgassen - in dit geval CO2 - zijn wij een nieuwe fase ingegaan in onze economie. Bij een geschatte prijs van 20 euro per ton - daar gaat de Commissie van uit - is het niet moeilijk een voorstelling te maken van het belang dat de emissiehandel vertegenwoordigt voor de economie, de energiebedrijven en het milieu. Wij stevenen af op een echte paradigmawisseling en ik ben er dan ook zeker van dat over dit onderwerp het laatste woord nog niet gesproken is. Ik hoop echter dat wij op basis van het Parlementsbesluit nader tot elkaar zullen komen en een verantwoorde oplossing weten te bereiken.

Flemming (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Moreira Da Silva hartelijk danken. Met de indiening van dit goede verslag heeft hij zich als rapporteur uitstekend van zijn taken gekweten. "Emission Trading", ET, een vreemd buitenaards wezen afkomstig van een afgelegen ster. Wij weten nog niet of we er nu bang of blij mee moeten zijn. Ik heb in ieder geval getracht dit wezen een wat menselijker aanzien te geven door er een aantal amendementen op aan te brengen. Die zijn door de Milieucommissie deels overgenomen. Amendement 2: als de bevoegde autoriteit dient over te gaan op aanpassingen en verschillende wijzigingen bij de installaties aanbrengt moet dat altijd in overleg met de exploitanten gaan. De Commissie, zo luidt het in het Commissiedocument, zal komen met een geharmoniseerde toewijzingsmethode voor de periode beginnend op 1 januari 2008. Daar valt wel wat op af te dingen. Ik ben namelijk van mening dat het Parlement in het kader van de medebeslissingsprocedure het recht heeft bij deze zaak betrokken te worden.
Met amendement 30 wordt in beginsel beoogd de toewijzing van uitstootrechten aan nieuwe installaties in de gehele Unie te harmoniseren. Mijn amendement 37 acht ik van bijzonder groot belang. Dit amendement behelst dat de lidstaten ervoor moeten zorgen dat exploitanten van installaties binnen de desbetreffende termijnen op de uitstootrechten vooruit kunnen lopen of deze voor een daaropvolgend jaar in reserve kunnen houden. Dat lijkt mij een ontzettend belangrijk punt, waardoor de zaak wat praktischer wordt. Ik denk dat wij niet huiverig hoeven te zijn voor dit document. Wij hebben het per slot van rekening over de periode van 2005 tot eind 2010 en die is door de Commissie al als een soort van proeftermijn aangemerkt. Weest dus niet bevreesd, dappere collega Langen, alles kan altijd nog veranderd worden. Ik ben er zeker van dat na de huidige stemming de discussie pas echt zal losbarsten.

Randzio-Plath (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, wij moeten werk maken van de uitvoering van het protocol van Kyoto, niet alleen als actoren van de economie, maar ook als lidstaten en als Europese Unie. De heer Langen moet wel bedenken dat wij ons bewegen op een interne markt en de manier waarop die markt functioneert is niet gericht op het doven van de lichten in Europa, maar op pogingen een ecologisch verantwoorde en duurzame economische groei te bewerkstelligen die ten goede komt aan zowel de werkgelegenheid als het milieu. Daarom vindt ik het zeer goed dat de Commissie er nota van genomen heeft dat er al lidstaten zijn die handel drijven in emissierechten. En er zijn al lidstaten - het is vandaag al diverse malen gezegd - die al eerder prestaties hebben geleverd op het gebied van de CO2-reductie. Het is in dat verband van groot belang dat 1990 als referentiejaar wordt aangehouden.
Met betrekking tot het economisch beleid wijs ik erop dat het buitengewoon belangrijk is emissiecertificaten gratis af te geven. Gezien de ervaringen uit het verleden denk ik dat veilingen ons niet veel goeds te bieden hebben. De handel in bananenlicenties en het veilen van de UMTS-licenties zijn bittere voorbeelden daarvan. Dit illustreert hoe belangriji het is om de uitstootrechten gratis te verlenen. Uit investeringsoogpunt is dat belangrijk omdat wij het bedrijfsleven niet willen confronteren met een schadelijke ex ante-belasting. Bovendien is het niet de bedoeling dat de emissiehandel in de belastingsfeer wordt getrokken. Zodoende liggen voor ondernemingen de nodige middelen voor onderzoek en ontwikkeling alsmede energiebesparende en uitstootarme procédés binnen bereik. Bovendien staat de gratis verstrekking garant voor een gelijke behandeling van alle deelnemers en een transparante procedure. Dat acht ik van buitengewoon belang. Ook met betrekking tot het economisch beleid verwelkomen wij dit voorstel, omdat het eindelijk eens een bijdrage levert aan de internalisering van externe kosten. Ik zou de Commissie met klem willen verzoeken al het mogelijke te doen om ook een doorbraak te bewerkstelligen bij de kaderrichtlijn voor belastingheffing. Het kan niet anders of dat draagt bij aan een aanvulling van de belasting op bedrijven, hetgeen aldus een bijdrage levert aan Europa's succesvolle verwezenlijking ...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Korhola (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dit is een verslag dat beslist van zeer grote betekenis is. Of het een negatieve of positieve uitwerking zal hebben, zullen wij pas in het dagelijks leven merken. Dan gaat het om echte ondernemingen en arbeidsplaatsen van echte mensen, het levensonderhoud van echte gezinnen en daadwerkelijke klimaatverandering. Het gaat om een experiment waarbij de Europese Unie zich een mislukking niet kan veroorloven.
In principe steun ik de emissiehandel van harte, maar gezegd moet worden dat dit voorstel zorgwekkend incompleet is. Het Commissievoorstel geeft onder andere geen oplossing voor de volgende kwesties. Allereerst de concurrentiekracht van ondernemingen die in een vroeg stadium milieumaatregelen hebben genomen, een probleem dat vooral te maken heeft met de beperkingen voor afzonderlijke landen die het gevolg zijn van de burden sharing. Vervolgens de concurrentieverstorende factoren van die burden sharing ten aanzien van de verschillende lidstaten in het algemeen, de relatie tussen emissiehandel en de fiscale belangen van landen en de relatie tussen emissiehandel en de vrije energiemarkt. En dan zijn er nog kwesties als de grootschalige transfer van inkomsten als gevolg van samenwerking tussen verschillende actoren en landen, de uitbreiding, de Europese Unie die zichzelf beschermt tegen aanvallen van actoren uit derde landen en speculanten van het type-Soros en kwesties met betrekking tot juridische bescherming en toegang tot de rechter. Wat dat laatste punt betreft heeft de commissie gelukkig ingestemd met mijn voorstel om daarvoor mogelijkheden te bieden.
Er blijven dus veel kwesties onduidelijk, maar bovendien lijken in het voorstel verschillende zaken door elkaar gehaald te worden. Zo worden de doelen en de middelen met elkaar verward, evenals het nationaal niveau en dat van het bedrijfsleven, en ook worden marktinstrumenten en de traditionele, op controle gebaseerde administratie door elkaar gebruikt. Doordat deze zaken door elkaar gehaald worden, wordt het doel met dit voorstel slecht gediend en wordt het realiseren van dat doel onnodig bemoeilijkt; het gaat uiteindelijk om emissiereductie, en daarover waren de Europese actoren het tot nu toe allemaal met elkaar eens. Met de invoering van het stelsel van emissiehandel zal een enorme bureaucratie gepaard gaan, en die zal voor extra moeilijkheden zorgen. Helaas is het Parlement niet bereid geweest zijn verantwoordelijkheid te nemen en die bureaucratie in te dammen.
Ik ben vooral bezorgd over mogelijke problemen bij het gebruik van kolen. Wordt mijn amendement niet aangenomen, dan maakt de richtlijn geen onderscheid tussen CO2-emissies als gevolg van het gebruik van kolen voor energie en emissies die het gevolg zijn van het gebruik van kolen als onderdeel van een industrieel proces. Daardoor komt de positie van de Europese staalindustrie, die voldoet aan strenge internationale milieunormen, op de wereldmarkt in gevaar, waardoor naast economische ook enorme ecologische schade ontstaat.

Doyle (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, deze richtlijn is het bewijs dat we het serieus menen met onze pogingen iets te doen aan de uitstoot van broeikasgassen. Ik wil de rapporteur graag gelukwensen met het uitstekende werk dat hij heeft verricht - het gaat hier om een uiterst ingewikkelde materie.
Er is in de lidstaten - en dus ook in Ierland - veel gesproken over de vraag of de deelname aan het in deze richtlijn beoogde systeem voor emissiehandel gedurende de proeffase verplicht gesteld moet worden. Het is één van de belangrijkste kwesties die in deze ontwerprichtlijn aan de orde worden gesteld. De industrie heeft een heel andere kijk op de zaken dan degenen die dit onderwerp vanuit het standpunt van milieubescherming bezien. Het gaat erom het juiste evenwicht te vinden - we regeren immers op basis van instemming.
Als je met het oog op milieubescherming kiest voor een verplicht regime, dan moet je systeem wel industrievriendelijk zijn en goed passen binnen een marktomgeving. Het moet een marktgericht en flexibel systeem zijn. De keuze voor een systeem dat op het niveau van de lidstaten bindend is komt mij logisch voor - alle lidstaten moeten immers meewerken aan het terugbrengen van de uitstoot. Het systeem kan alleen werken als er op de markt kopers te vinden zijn. We moeten enige flexibiliteit betrachten en bepaalde fabrieken de keuze geven voor een opt-out, maar dan alleen voor de proefperiode. Fabrieken die van deze opt-out gebruik maken moeten natuurlijk ook proberen de uitstoot te verminderen. Deze mogelijkheid voor een tijdelijke opt-out mag alleen voor de proefperiode gelden. Vanaf 2008 moeten we immers de rechtens bindende doelstellingen van het Kyoto-protocol zien te behalen.
Ik roep iedereen op amendement 50 te steunen. Dat geldt ook voor amendement 99 aangaande de CO2 die vrijkomt bij de ontkoling van kalksteen voor de productie van kalk. We leveren daarmee een belangrijke en milieuvriendelijke bijdrage aan de markt. Ik hoop dat de Commissie beide amendementen aanvaardt.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, geachte leden, om te beginnen dank ik u voor uw waardevolle en constructieve bijdrage aan dit zeer interessante debat. Dit is niet de eerste keer, en, gelooft u mij, zeker ook niet de laatste keer dat wij het zullen hebben over maatregelen tegen de klimaatverandering.
Eerst en vooral wil ik dit debat in een ruimere context plaatsen en de vraag stellen wat wij precies over de klimaatveranderingen weten. Dat het klimaat verandert, staat wel vast. De temperatuurstijging die wij in de voorbije eeuw hebben vastgesteld, is de grootste die er in duizend jaar is geweest. Wij weten dat de sneeuwlaag op het noordelijk halfrond sinds het eind van de jaren zestig met 10 procent gekrompen is. Wij weten dat de dikte van het poolijs in slechts een decennium 40 procent verminderd is. De meest vooraanstaande wetenschappers van de wereld op het gebied van klimatologie zeggen dat wij veel, veel verder moeten gaan dan het protocol van Kyoto om de klimaatverandering tegen te gaan. Wij zullen dus maatregelen moeten nemen die veel verder gaan dan de maatregelen waarover we tot nog hebben gediscussieerd.
Wij hebben het protocol van Kyoto geratificeerd en de EU werkt nu op drie verschillende niveaus. Wij handelen op internationaal niveau door de landen die nog niet meedoen, zoals de VS, ertoe aan te zetten het protocol te ratificeren. We proberen adequate voorwaarden te scheppen om de doelstellingen van het protocol van Kyoto te kunnen verwezenlijken. Wij moeten op het thuisfront echter ook geloofwaardig blijven en daarom hebben wij het Europees Programma inzake klimaatverandering opgezet. Samen met alle betrokken groepen hebben wij vastgesteld welke maatregelen wij moeten nemen om onze verplichtingen te kunnen nakomen en de klimaatverandering op een kosteneffectieve manier te kunnen bestrijden. De handel in emissierechten is zo'n instrument.
Wij moeten allemaal beseffen dat het geld zal kosten om de doelstellingen van Kyoto te verwezenlijken, maar niets doen kost ook geld. Aan de kant gaan staan of helemaal niets doen, waarvoor sommige landen kiezen, levert geen bijdrage aan het creëren van de juiste condities. Het is belangrijk dit voor ogen te houden. De handel in emissierechten is dus een onontbeerlijk instrument voor de toekomst.
Wij hebben de grote uitstootsystemen al genoemd, maar wij moeten ook nagaan welke efficiënte stappen we in de toekomst kunnen zetten ten aanzien van de verkeerssystemen.

De Voorzitter.
Ik wil u hartelijk bedanken, mevrouw de commissaris, niet alleen voor uw deelname aan het debat, maar ook voor de betrokkenheid die u ten aanzien van dit onderwerp toont.
Het debat is gesloten.

De Voorzitter.
Het doet mij buitengewoon veel genoegen een delegatie van de Ikh Hural, het parlement van de Mongoolse Volksrepubliek, onder leiding van Zijne Excellentie de heer Sanjbegziyn Tumur-Ochir, de voorzitter van het parlement, hartelijk welkom te kunnen heten. De delegatieleden hebben plaatsgenomen op de officiële tribune.
Dit bezoek aan Brussel van de voorzitter van het Mongoolse parlement is een grote eer en een bewijs van de verdere intensivering van de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Mongoolse Volksrepubliek.
Ik ben ervan overtuigd dat de besprekingen van gisteren en vandaag tussen de leden van de Mongoolse delegatie en de diverse afgevaardigden van dit Parlement zinvol zijn geweest en dat zij zullen bijdragen aan de versterking van de bilaterale verhoudingen tussen onze twee instellingen.
U bent van harte welkom.
De Voorzitter.
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0285/2002) van de heer Nisticò, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot drieëntwintigste wijziging van Richtlijn 76/769/EEG van de Raad inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen en preparaten (stoffen die als kankerverwekkend, mutageen of vergiftig voor de voortplanting zijn ingedeeld) (8328/1/2002 - C5-0267/2002 - 2001/0110(COD)).

Nisticò (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het heel kort houden want wij hebben reeds lang en breed gediscussieerd over dit verslag. Ik wil enkel wijzen op enkele nieuwe elementen die naar voren zijn gekomen tijdens de levendige discussie in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. Dit is de drieëntwintigste wijziging van richtlijn 76/769 van de Raad betreffende het verbod voor het op de markt brengen van bepaalde gevaarlijke stoffen die als kankerverwekkend, mutageen of vergiftig voor de voortplanting zijn ingedeeld. Dit is dus een richtlijn tot bescherming van de gezondheid van de consument en tot harmonisatie van de markt met het oog op het vrij verkeer van producten met dezelfde eigenschappen.
Zoals in bijlage I staat, gaat het voorstel over 25 nieuwe stoffen van categorie 2. Veertien daarvan zijn ingedeeld als kankerverwekkend. Eindelijk vallen daaronder ook de kobaltzouten, bepaalde cadmiumzouten, benzopyreen en enkele azokleurstoffen, die in de vakliteratuur al jaren bekend staan als kankerverwekkend. Verder komen in deze lijst drie stoffen voor die mutageen zijn en acht stoffen die vergiftig zijn voor de voortplanting.
Het verbod geldt echter niet alleen voor de stoffen als dusdanig, maar ook voor preparaten, dat wil zeggen voor mengsels en oplossingen van die stoffen. De Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, en met name mevrouw Schörling en enkele andere collega's, zouden het verbod willen uitbreiden tot het op de markt brengen van producten en goederen waarin dergelijke stoffen voorkomen, zoals speelgoed, textiel, vloerbedekking, enzovoort.
Ik moet herhalen dat ik tegen uitbreiding van het verbod tot die producten ben. Dat zou niet alleen in economisch, commercieel en industrieel opzicht maar ook in psychologisch opzicht enorme schade kunnen veroorzaken, als bijvoorbeeld iemand hoort dat in zijn elegante stropdas een van deze stoffen, een azokleurstof of wat dan ook, is gebruikt. In werkelijkheid zullen deze kankerverwekkende stoffen namelijk nooit vrijkomen en ze zullen dus ook nooit iemands leven in gevaar kunnen brengen.
Derhalve herhaal ik ons standpunt: wij zijn tegen amendement 1 van mevrouw Schörling, dat in de Milieucommissie met een zeer kleine meerderheid is goedgekeurd en waarin staat dat 'de Commissie het verbod zou moeten uitbreiden tot producten waarin mutagene en kankerverwekkende stoffen voorkomen?. Wij zijn eveneens tegen het eerste onderdeel van amendement 2 - de eerste zeven regels - waarin wordt herhaald dat 'het verbod zou moeten worden uitgebreid tot producten?. Wij zijn evenwel voor het tweede onderdeel van amendement 2 waarin wordt gevraagd druk uit te oefenen op de Commissie en haar aan te bevelen een voorstel te doen voor een verbod op het gebruik van producten waarin mutagene en kankerverwekkende stoffen voorkomen indien wetenschappelijk is aangetoond dat deze gevaarlijke stoffen inderdaad vrijkomen uit de producten en dat ze door het menselijk organisme worden geabsorbeerd in concentraties die mutageen, kankerverwekkend of vergiftig zijn.
Mijns inziens is dit een zeer nuttige aanbeveling voor de gezondheid van de consumenten en het milieu en ik hoop dan ook, mijnheer de Voorzitter, dat de Commissie en de Raad deze tekst zullen aanvaarden.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur graag bedanken voor zijn constructieve inzet. Dit is een belangrijke richtlijn, aangezien we hiermee een verbod zouden introduceren op de zogenaamde CMR-substanties: kankerverwekkende en mutagene substanties alsmede al die stoffen die risico's opleveren bij de voortplanting. Het is een ambitieus voorstel: het gaat hier immers op een verbod op de verkoop van al deze - al dan niet met andere stoffen vermengde - substanties aan de burgers. Deze richtlijn is bedoeld als aanmoediging om veiliger alternatieven te gebruiken en op de markt te brengen. De ontwerprichtlijn heeft niet alleen de bescherming van de gezondheid van de consumenten op het oog - het gaat er ook om de interne markt gezond te houden. We kunnen op deze wijze geharmoniseerde regels invoeren voor de gehele Gemeenschap.
De redenen waarom we gekozen hebben voor een uitbreiding van het verbod tot producten die aan consumenten verkocht worden, zijn heel logisch. Het is echter wel noodzakelijk dat onderzocht wordt of er gevaar bestaat dat een bepaalde stof uit een product kan vrijkomen en of de vrijgekomen doses voldoende hoog zijn om een bedreiging te vormen voor het milieu of de volksgezondheid. Dat laatste aspect, de vaststelling of er een risico bestaat, ontbreekt in de voorgestelde amendementen. De Commissie verwerpt ze dus vooralsnog.
We moeten meer te weten komen aangaande de risico's die aan bepaalde producten verbonden zijn. Ik kan u verzekeren dat de Commissie rekening zal houden met de verlangens van dit Parlement - we zullen dit probleem nader bestuderen. De Commissie heeft al vrij vaak geprobeerd de risico's te beperken. Op dit moment geldt er reeds een verbod voor ongeveer duizend CMR-substanties en enkele duizenden preparaten waarin CMR's verwerkt zijn. Ik noem de azokleurstoffen als voorbeeld. Het is bekend dat deze kankerverwekkend zijn. Het gebruik van deze kleurstoffen is verboden in een hele reeks producten. Het Europees Parlement heeft er echter op aangedrongen dat oosterse tapijten uitgesloten zouden worden, aangezien de hoeveelheid vrijkomende azokleurstoffen onder de aanvaardbare limiet blijft. De Commissie kan het daarmee eens zijn - ook wij zijn tot de slotsom geraakt dat er geen belangrijk gevaar voor de volksgezondheid bestond.
De Commissie kan de amendementen 1 en 2 dus niet aanvaarden. We zullen ons spoedig buigen over de problematiek rond de in producten verwerkte CMR's.

Schörling (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, deze tweede lezing is ongelooflijk belangrijk, omdat het hier gaat over de drieëntwintigste wijziging van de richtlijn inzake de beperking van het op de markt brengen en van het gebruik van bepaalde stoffen die als kankerverwekkend, mutageen of giftig voor de voortplanting worden beschouwd, de zogenaamde CMR-stoffen.
De Raad noch de Commissie was bereid om in te gaan op het verzoek van het Parlement om de richtlijn ook voor producten te laten gelden. Producten zijn nochtans de belangrijkste bron van blootstelling voor de consument, bijvoorbeeld in speelgoed, textiel en vloerbedekking. In de risicobeoordeling die overeenkomstig het voorstel van de Commissie is uitgevoerd en die op het voorzorgsbeginsel is gebaseerd, wordt nadrukkelijk gesteld dat de veiligheid voor het publiek gegarandeerd moet zijn. Dit kan alleen als men het gebruik van CMR-stoffen ook in consumptiegoederen verbiedt. Om een onbekende reden willen de Commissie en de Raad van een dergelijk verbod niet weten, hoewel er wetenschappelijke argumenten zijn.
De Raad heeft zelfs gezegd dat het om te veel producten gaat en dat dit een van de redenen is waarom hij niets doet. Het zou juist omgekeerd moeten zijn. Als een groot aantal producten CRM-stoffen bevat, zouden wij uiteraard nog sneller moeten reageren. Ik had het liefst gezien dat er reeds dit jaar een verbod zou komen, maar dat hebben wij niet kunnen bereiken.
Het is altijd een waar genoegen te kunnen samenwerken met een gentleman als dokter Nisticò. Wij hebben een constructief amendement ingediend, een compromis tussen dokter Nisticò, onze collega's van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten en de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie. Ik doe een beroep op alle leden om voor amendement 2 te stemmen. Wij kunnen nu niet langer wachten. Dat is niet verantwoord en strijdig met het voorzorgsbeginsel. Ik roep alle collega's op om voor amendement 2 te stemmen.

Bowe (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, namens de socialisten verwelkom ik dit verslag. Het zal leiden tot vergaande en geheel gerechtvaardigde restricties op het gebruik van een aantal uiterst gevaarlijke stoffen, waarvan we nu weten dat ze giftig, kankerverwekkend of mutageen zijn. We moeten ervoor zorgen dat dit verslag goedgekeurd wordt.
Het knelpunt is de vraag of het verbod ook moet gelden voor producten. Volgens amendement 2 zou dat zo moeten zijn, en daarom steunt de socialistische fractie dit amendement van ganser harte. We begrijpen natuurlijk heel goed dat er meer werk moet worden verricht op dit gebied. We moeten deze producten onderzoeken, vaststellen wat de risico's zijn, bekijken of de substanties met mensen in contact komen en nagaan waar ze precies gebruikt worden. Maar we vinden dat dit in een later stadium van de wetgevende procedure kan geschieden. Dit amendement moet dus onze steun krijgen - dan kan die discussie op gang komen.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt hierna plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is de stemming.

Cohn-Bendit (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, volgens de stemvolgorde gaan we eerst stemmen over de associatieovereenkomst met Algerije en daarna pas over de resolutie. In de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid hebben we het precies andersom gedaan: we hebben eerst over de resolutie gestemd, en toen pas over de associatieovereenkomst. Of mijn fractie voor of tegen de associatieovereenkomst zal stemmen hangt af van de inhoud van de resolutie. We vragen daarom of we eerst over de resolutie kunnen stemmen, en daarna over de associatieovereenkomst.

Morillon (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben bereid amendement 10 in te trekken, maar alleen als het Parlement het volgende mondelinge amendement aanvaardt. We behouden paragraaf 5 in zijn geheel, maar veranderen alleen het laatste deel van de zin. Ik stel voor dat de zinsnede 'internationale NGO's die vrije toegang wensen te krijgen tot het Algerijnse grondgebied? wordt vervangen door: 'internationale NGO's die toegang wensen te krijgen tot het Algerijnse grondgebied?.

De Voorzitter.
Ik heb vernomen dat u de woorden 'en adequate huisvesting? wilt schrappen. Klopt dat?

Morillon (PPE-DE).
Inderdaad, maar tijdens de discussie van gisteravond heb ik begrepen wat er precies mee bedoeld werd, en ik aanvaard de term. Het gaat dus om paragraaf 5, maar dan met de wijziging die ik zojuist heb gesuggereerd.

Napoletano (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het mondeling amendement vervangt volgens mij amendement 12 van de Fractie van de Europese Volkspartij, dat dus ingetrokken kan worden. Daarom moeten wij, Voorzitter, in drie onderdelen over deze paragraaf stemmen. We zouden voor het eerste onderdeel kunnen stemmen: 'legt nogmaals de nadruk op de noodzaak om het leger terug te trekken uit de politieke besluitvorming?; vervolgens zouden we tegen het tweede onderdeel kunnen stemmen: 'en de samenleving te demilitariseren?; en ten slotte zouden we weer voor het derde onderdeel kunnen stemmen: 'en versterking van de politieke instellingen?. Ik denk dat de fracties het hiermee eens kunnen zijn. De paragraaf wordt dus opgesplitst in drie onderdelen. Bij het eerste en derde onderdeel zouden wij voor kunnen stemmen en bij het tweede onderdeel tegen. Dan is de zinsnede 'en de samenleving te demilitariseren?eruit.

Morillon (PPE-DE).
Akkoord, maar ik wil wel duidelijk maken dat de Fractie van de Europese Volkspartij in dat geval tegen deze drie onderdelen zal stemmen.

Morillon (PPE-DE).
Ik zal mijn amendement op paragraaf 13 intrekken als het Parlement de tweede helft aanvaardt, waarin staat dat het recht op asiel verenigbaar moet zijn met enerzijds de bepalingen van de nieuwe overeenkomst aangaande het vrije verkeer van personen en anderzijds de verworven rechten van legale immigranten van Algerijnse afkomst.

Boudjenah (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag aangeven dat mijn fractie het eerste deel van het amendement intrekt. Wat nog blijft staan is dit: 'verzoekt de Commissie regelmatig een beoordeling uit te voeren van de economische, sociale en milieugevolgen van de tenuitvoerlegging van de associatieovereenkomst?.

Manders (ELDR).
Voorzitter, de liberalen hebben een amendement nr. 2 ingediend, maar ik heb met mevrouw Bastos overleg gepleegd en zij heeft mij verzekerd dat de tekst die wij wilden toevoegen over de betrokkenheid van de lokale en regionale overheden bij het overleg in de grensstreken al impliciet in haar tekst vervat is. Dus om die reden wil ik het graag terugtrekken.

Meijer (GUE/NGL)
Financiële steun voor alle landen in het oosten van Europa, waar de economie de laatste tien jaar is ingestort en voorlopig geen grote verbeteringen zijn te verwachten, is hard nodig. Bosnië-Herzegovina is een bijzonder geval. Nadat in 1992 de afscheuring van deze vroegere Turkse provincie uit Joegoslavië internationaal is goedgekeurd, is van buitenaf voortdurend geprobeerd om één staat te creëren en daarvoor bij de inwoners steun te verwerven. Maar eigenlijk is het een staat van niemand. Het is een land waarbinnen alleen etnische minderheden bestaan. Alleen de grootste minderheid heeft dit land gewild en ziet dit als het eigen land van de tijdens de Turkse overheersing geïslamiseerde bevolking. De twee andere groepen, die zich in de Turkse tijd achtergesteld voelden, voelen zich nu meer verbonden met de buurstaten Servië of Kroatië. Zij ervaren de staatsgrenzen die hen tegenwoordig daarvan scheiden als hinderlijk en willen die grenzen zo snel mogelijk laten verdwijnen. De jongste verkiezingsuitslag wordt nog geteld, maar de verwachting is dat de kiezers opnieuw hebben gekozen voor de verschillende op elkaar botsende nationalismen, en dat de drie groepen dus elk kiezen voor een gescheiden toekomst. Hoe lang willen we dit land nog kunstmatig bijeenhouden met militaire macht, van buitenaf benoemde bestuurders en geldstromen ? Dat zal na de huidige lijdensweg uiteindelijk mislukken.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb voor dit verslag gestemd, omdat het volgens mij een uiterst waardevolle bijdrage levert aan de verbetering van de beoordelingsprocedures aan de hand waarvan we moeten vaststellen of de doelstellingen van de EU worden behaald. Ik deel het standpunt dat een systematische beoordeling een heel belangrijk instrument is om ervoor te zorgen dat de in het kader van de communautaire begroting gedane uitgaven vruchten afwerpen. Net als de rapporteur ben ik de Commissie erkentelijk voor haar pogingen om binnen die instelling een cultuur te scheppen waarin beoordeling een belangrijke rol speelt. Tot slot sta ik achter de suggestie dat de Commissie zich zou moeten baseren op strenge kosten-batencriteria wanneer ze beoordelingsverslagen laat opstellen. Ik begrijp echter wel dat de moeilijkste opdracht erin bestaat de conclusies van zulke beoordelingen te verwerken in het nog te definiëren beleid, het vaststellen van de richtsnoeren voor de begroting en de toewijzing van middelen.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
De titel van dit verslag, 'Groei- en werkgelegenheidsinitiatief - maatregelen voor financiële bijstand aan innoverende en werkgelegenheid scheppende kleine en middelgrote ondernemingen?, is voor ons op zich al voldoende reden om tegen dit verslag te stemmen.
Net als ieder ander weet de rapporteur heel goed dat 'financiële bijstand? voor al dan niet innovatieve ondernemingen niet bijdraagt tot het scheppen van banen. Hij weet ook dat deze zogenaamde kleine bedrijven meestal dochters zijn van grote financiële concerns. Dan weet hij ook dat deze concerns de bijstand opstrijken om hun winst te vergroten. Zodra de bijstand wordt stopgezet sluiten ze het bedrijf zonder zich zelfs maar verplicht te voelen de ontvangen steun terug te betalen. In Frankrijk is dat gebeurd met Daewoo en Mitsubishi. Deze ondernemingen hebben hun fabrieken in de Lorraine respectievelijk Bretagne gesloten en zo honderden arbeiders werkloos gemaakt.
Men blijft er echter met een verwijzing naar de beginselen van de representatieve democratie op aandringen dat het Europees Parlement deze praktijk goedkeurt, terwijl het uitsluitend de financiële en industriële concerns zijn die ervan profiteren, en niet de werkzoekenden.
Wij weigeren mee te werken aan dit soort bedrog. Als de Europese instellingen middelen over hebben, laten ze die dan besteden aan openbare diensten. Overal in Europa is er immers een tekort aan gezondheidswerkers, onderwijzend personeel en openbare dienstverleners.

De Sarnez (PPE-DE)
Toegang tot onderwijs, levenslang leren en alle andere maatregelen ter bevordering van de mobiliteit van werknemers en jonge mensen zullen een uiterst belangrijke bijdrage leveren aan de groei van de werkgelegenheid in Europa.
Een strategie ter bevordering van de werkgelegenheid moet vóór alles gericht zijn op het voortdurend (bij)scholen van werknemers en meer mobiliteit onder studenten. We moeten er bovendien voor zorgen dat het eenvoudiger wordt buiten de nationale grenzen een onderneming op te zetten.
Het onderwijs zou zich moeten concentreren op nieuwe technologieën en het aanleren van een tweede gemeenschapstaal. Ervaring en kwalificaties zouden overal in Europa op gelijke wijze erkend moeten worden, en ook sociale verzekeringsrechten en pensioenen zouden van één land naar het andere moeten kunnen worden overgedragen zonder dat de mobiele studenten of werknemers daar schade van ondervinden.
Tot slot moet de Commissie de maatregelen voor financiële steun aan KMO's herzien. Ze moet met nieuwe voorstellen komen, en deze moeten flexibeler en efficiënter zijn dan de bestaande maatregelen. Op die wijze worden de KMO's gestimuleerd hun activiteiten tot buiten de landsgrenzen uit te breiden. Dat zou kunnen bijdragen tot het opzetten van samenwerkingsverbanden en het bevorderen van de ondernemingsgeest binnen de nieuwe lidstaten.

Montfort (NI)
Ik heb voor het verslag-Bushill-Matthews gestemd, omdat daarin gepleit wordt voor meer investeringen en meer financiële steun voor ondernemingen, geheel in overeenstemming met de ideeën van het Europees Handvest voor kleine ondernemingen.
KMO's spelen in belangrijke rol in de economie en de ruimtelijke ordening van onze maatschappijen, en dat betekent dat ze in sociale en humanitaire zin van grote waarde zijn.
Deze ondernemingen scheppen banen, maar ontvangen daarvoor vaak onvoldoende financiële steun. Ik hoop dat dit verslag zal bijdragen tot meer steun voor KMO's.
We moeten KMO's in de sector hoogwaardige technologie uiteraard steunen, maar dat betekent niet de dat we de KMO's die traditionele KMO-activiteiten ontplooien mogen vergeten. Ik denk daarbij ook aan heel kleinschalige ondernemingen.
Tot slot wil ik erop wijzen dat de Commissie kennelijk alleen denkt aan steun voor het scheppen van banen. Er moet echter ook steun worden gegeven voor de follow-up.

Ribeiro e Castro (UEN)
We kunnen niet vaak genoeg wijzen op de doorslaggevende betekenis van instrumenten voor steun aan de kleine en middelgrote bedrijven. Deze bedrijven spelen een uiterst belangrijke rol bij het scheppen van werkgelegenheid, het aantrekken van investeringen en de economische groei van de lidstaten en de Europese Unie. Ik ben het geheel eens met de rapporteur als deze stelt dat de algemene resultaten in 2001 heel goed zijn als we kijken naar het ontwikkelen van het particuliere initiatief en naar de effecten daarvan op de werkgelegenheid. Het verslag van de Commissie is vrij compleet en de Commissie heeft gehoor gegeven aan de oproep van het Parlement om spoedig een verslag voor te leggen. Jammer is wel dat met een aantal specifieke opmerkingen van het Parlement in het verslag van vorig jaar nog geen rekening is gehouden, inzonderheid de opmerkingen over de controles. Ik steun ook het verzoek aan de Commissie om oplossingen te vinden ter vervanging van het Europees Samenwerkingsverband (JEV). Dit programma heeft weinig opgeleverd en is in z'n huidige vorm ongeschikt. Tot slot betuig ik mijn instemming met de verwijzing naar 'het belang van het sttimuleren van investeringen en ondernemerschap in de kandidaat-lidstaten?. Dat lijkt me zeker nu, aan de vooravond van de uitbreiding, van cruciaal belang.

Kauppi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag uitdrukking geven aan mijn bedenkingen over de wijze waarop over het verslag van de heer Moreira Da Silva gestemd is. Het Parlement heeft bij het stemmen over de amendementen 98 en 102 over veilingen iets heel gevaarlijks gedaan. De Finse leden van de Fractie van de Europese Volkspartij zijn sterk gekant tegen wat voor soort veilingen dan ook. Deze amendementen zijn nu met een zeer kleine marge aangenomen - een meerderheid van slechts drie stemmen vóór veilingen. De amendementen 75, 81 en 86, waarin gepleit werd voor meer mogelijkheden voor opt-outs, zijn door het Parlement verworpen. Ik steun die amendementen nu juist. De Finse delegatie wil dat de lidstaten meer vrijheid krijgen voor opt-outs met betrekking tot dit systeem voor handel in emissierechten. Ik vind het werkelijk jammer dat het Parlement zo gestemd heeft. Amendement 99 gaat over de uitstoot van gassen bij het gebruik van kolen in bepaalde productieprocessen - bijvoorbeeld in de staalindustrie. Ik vind het jammer dat dit amendement het niet gehaald heeft. Ik hoop dat de Commissie bij het indienen van amendementen voor de tweede lezing een heroverweging zal maken en rekening zal houden met het feit dat over deze zaken maar met een zeer kleine meerderheid is beslist.

Figueiredo (GUE/NGL)
Dit verslag bevat een aantal contradicties en verder enige negatieve aspecten. Het betekent echter wel een verbetering vergeleken bij het Commissievoorstel voor de richtlijn. Een aantal door onze fractie ingediende amendementen is aanvaard. Daarnaast zijn ook andere wijzigingen doorgevoerd - daarmee wordt de tekst verbeterd, en daarom steunen we ze.
Het is een goede zaak dat er maatregelen worden genomen om het protocol van Kyoto na te komen, ondanks het onaanvaardbare gedrag van de Verenigde Staten, die weigeren dit protocol te ratificeren. Het voorstel van de Commissie voor de handel in broeikasgassen is echter niet in voldoende mate gewijzigd, en daarom hebben ons van stemming onthouden. Wij weigeren dit principe - handel - te aanvaarden en hebben bovendien onze bedenkingen bij een aantal andere wijzigingsvoorstellen.

Krivine en Vachetta (GUE/NGL)
We hadden voor deze resolutie over Algerije kunnen stemmen, aangezien er een aantal minimumeisen met betrekking tot de democratie in is opgenomen. De tekst veroordeelt de doodstraf, de beperkingen op de persvrijheid, de onderdrukking van de Kabylia-beweging en het uiterst reactionaire karakter van de familietraditie, zeker waar het vrouwen betreft. De resolutie bevat verder een - overigens vrij tamme - veroordeling van de religieuze fundamentalisten, de regering en het leger. Helaas hebben de amendementen de tekst geheel ontkracht, reden waarom we ons uiteindelijk van stemming hebben onthouden.
De crisis die Algerije nu al jaren teistert is het gevolg van het economisch beleid dat sinds de jaren zeventig onder toezicht van het IMF wordt gevoerd.
Dat beleid heeft geleid tot privatiseringen, terwijl de afbetaling van de schuld een zware druk legt op de nationale begroting, met alle negatieve gevolgen van dien voor de openbare diensten. De olie-industrie wordt door multinationals beheerst en de liberalisering van de Algerijnse economie heeft geleid tot wijd verbreide corruptie in de hoogste kringen. Niets van dat al wordt in de resolutie genoemd. En dat terwijl Europa, inzonderheid Frankrijk, in belangrijke mate verantwoordelijk is voor deze toestand. We veroordelen de steun die Frankrijk aan het Algerijnse regime geeft dan ook in de scherpst denkbare termen.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Van den Bos en Van der Laan (ELDR)
Bob van den Bos en Lousewies van der Laan (D66-fractie) hebben tegen de wetgevingsresolutie van Obiols i Germà voor de sluiting van een associatieverdrag met Algerije gestemd. Zij hebben wel voor de resolutie van Brok gestemd.
Algerije maakt op dit moment een zeer onstabiele periode door waarin allerlei vormen van geweld optreden en van democratie weinig sprake is. De mensenrechten worden nog altijd op grote schaal geschonden. Het is een verkeerd signaal om het land juist nu te belonen met een overeenkomst.
De D66-fractie acht een associatieverdrag met Algerije in deze vorm niet acceptabel, omdat de middelen om de mensenrechtenclausule af te dwingen ontbreken. Zoals ook in de Brok-resolutie wordt onderstreept zijn de evaluatie-instrumenten voor de toepassing van de mensenrechtenclausule in de associatieverdragen ontoereikend. De D66-fractie is van mening dat eerst gezocht moet worden naar adequate middelen om de mensenrechtenclausule af te dwingen. Pas dan kan de overeenkomst een gewenst effect hebben op de verbetering van de mensenrechten in Algerije.

Esclopé (EDD)
De aankondiging dat er een fonds zal worden opgezet voor steun aan de slachtoffers van rampen is goed nieuws voor de honderdduizenden slachtoffers van het noodweer in Europa. Wij staan achter het idee dat de Europese Unie snel flexibele aanvullende hulp moet kunnen verlenen als zich ergens in de lidstaten een ramp van grote omvang voordoet. De leden van de CPNT-delegatie in de Fractie voor een Europa van Democratie en Diversiteit hebben er al geruime tijd - vooral bij het noodweer in Frankrijk (de storm van december 1999 en de overstromingen van de Somme in 2001) - op aangedrongen dat Europese solidariteit concreet tot uitdrukking wordt gebracht.
Wij hebben destijds gepleit voor de wederinvoering van de oude begrotingslijn 'natuurrampen?, ditmaal met voldoende middelen. We vonden het namelijk logisch dat voor dit doel middelen uit de algemene EU-begroting werden gebruikt. De Commissie heeft toen echter gekozen voor een enorme public relations-campagne.
We betreuren het dat Europa pas heeft willen optreden na een uitzonderlijk moeilijke zomer, waarin velen zwaar hebben geleden. Hoe dit fonds in de praktijk zal functioneren is overigens nog erg vaag. Vooral over de vraag waar de middelen vandaan moeten komen heerst nog veel onduidelijkheid. We hopen desalniettemin dat de Europese instellingen snel en efficiënt zullen optreden en dat er bij de schadevergoeding aan de slachtoffers de nodige transparantie zal worden betracht.

Ribeiro e Castro (UEN)
Uiteraard heb ik de instelling van dit Fonds gesteund. Het is een uitdrukking van solidariteit van de gehele Europese Unie met al die lidstaten die door grote natuurrampen getroffen zijn. Ik sta ook achter de meeste standpunten van de rapporteur. In deze korte stemverklaring wil ik echter graag de aandacht vestigen op het feit dat onze collega Franz Turchi van de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten twee jaar geleden al een voorstel in deze richting heeft gedaan. Dat voorstel heeft toen geen gunstig onthaal gevonden. Twee jaar lang hebben we niets gedaan - pas na de overstromingen van augustus in Duitsland, Oostenrijk en een aantal kandidaat-landen heeft de Europese Unie iets ondernomen om deze leemte in de wetgeving op te vullen. Als gevolg van die leemte konden de communautaire instellingen namelijk niet optreden om de Europese burgers die het slachtoffers van grote natuurrampen waren geworden financieel bij te staan. En die rampen lijken steeds frequenter te geschieden. Ik zou zeggen: beter laat dan ooit.

Butel (EDD)
In het verslag-Holmes wordt terecht gewezen op het feit dat er nauwelijks werkelijk wetenschappelijke gegevens beschikbaar zijn over diepzeevispopulaties. We weten wel dat bepaalde soorten, zoals - bijvoorbeeld - de orange roughy (in het Engels gewoonlijk 'emperor' genoemd), lang leven en pas na geruime tijd volwassen worden. Dat betekent dat de populaties maar heel langzaam worden aangevuld.
We zien dat de vangsten bij de diepzeevisserij teruglopen. Industriële reders hebben daarom besloten deze activiteiten te staken - ze brachten niet voldoende meer op.
Beschermende maatregelen voor de diepzeevispopulaties zijn dus gerechtvaardigd. We moeten echter wel bereid zijn die beperkingen opnieuw te bekijken, zodra we over nieuwe en objectieve wetenschappelijke gegevens beschikken.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
In het verslag wordt erkend dat 'het ontbreken van banen een probleem is voor meer dan 18 miljoen mensen in de EU, en niet onvoldoende beroepsmobiliteit?. Toch wordt als oplossing uitsluitend voorgesteld 'de wereld van het werk en de onderwijssystemen nader tot elkaar te brengen? - een volstrekt betekenisloze suggestie. Wanneer er wat zinvoller suggesties worden gedaan, zoals 'de totstandkoming van innoverende bedrijven bevorderen?, dan wordt er gesproken over steun voor degenen die verantwoordelijk zijn voor de werkloosheid en niet over steun voor de slachtoffers.
Wat heeft mobiliteit voor zin, als het er alleen op neerkomt dat je de overblijvende werklozen mobieler maakt? Elk land in Europa heeft te kampen met werkloosheid en het heen en weer schuiven van werklozen zal niet één enkele baan opleveren - uitsluitend meer concurrentie tussen werkzoekenden. Wanneer de rapporteur een beleid bespreekt dat erop gericht is 'werknemers en werkzoekenden in de gelegenheid te stellen goede kwalificaties te verwerven?, dan is dat niets meer dan een cynische verwoording van het verlangen van de bazen in de Europese Unie om over de best gekwalificeerde werklozen ter wereld te kunnen beschikken.
Om te voorkomen dat de werkloosheid toeneemt, moeten we bindende maatregelen uitvaardigen die massaontslagen onmogelijk maken. Om banen te scheppen moeten openbare diensten die voor de gehele maatschappij van nut zijn nieuw personeel aannemen in plaats van mensen ontslaan.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Figueiredo (GUE/NGL)
Dit verslag over het Commissievoorstel bevat een aantal contradicties en enige negatieve aspecten, vooral wanneer er een pleidooi wordt gevoerd voor tijdelijk werk als oplossing voor het werkloosheidsprobleem. We hadden een aantal voorstellen gedaan ter verbetering van dit voorstel, maar die zijn helaas niet allemaal aanvaard. Het is wel een goede zaak dat het voorstel dat ik zelf heb ingediend, en dat gericht is op kwalitatief goede banen en de bescherming van de rechten van werknemers, uiteindelijk in het verslag is opgenomen. Positief is ook dat er aangedrongen wordt op de wederzijdse erkenning van diploma's, dat er meer aandacht wordt geschonken aan voortijdige schoolverlating, dat er gesproken wordt over levenslang leren en dat het leren van vreemde talen gestimuleerd wordt - om maar een paar voorbeelden te noemen.
We hebben ons al met al toch van stemming onthouden.

Meijer (GUE/NGL)
Dit niet-wetgevende verslag staat vol mooie dingen en vanzelfsprekendheden. Natuurlijk moeten er meer vrouwen aan het werk kunnen in kennisintensieve sectoren, zoals de informatie- en communicatietechnologie. En het klinkt goed dat er een 'Statuut voor Europese werknemers' moet komen, een Europees systeem van arbeidswetgeving en sociale zekerheid voor mobiele werknemers. Dat past bij de vragen die ik de Commissie vandaag stel over Poolse bouwvakkers zonder collectieve arbeidsovereenkomst. Maar de kern van het voorstel is dat het gaat om het aanpassen van de mensen aan het werk, in plaats van het aanpassen van het werk aan de mensen. Het geeft recepten hoe een arbeidsmarkt beter kan functioneren door het onderwijs nog meer op het werk te richten. Het is bedoeld om het gemakkelijker te maken om mensen duizenden kilometers te laten verhuizen naar een gebied met een andere taal en een andere cultuur waar toevallig meer werkgelegenheid beschikbaar is. Als mensen echt willen verhuizen is het vanzelfspreken goed dat hun dipoloma's ook ver weg van huis geldig zijn en dat ze hun pensioenrechten kunnen meenemen. Maar de meeste mensen willen dat helemaal niet, en terecht. Europa is geen Amerika, waar mensen uit financiële nood worden gedwongen tot zulke verhuizingen die ze van familie en vrienden afsnijden. Dat moet zo blijven.

Ribeiro e Castro (UEN)
Zoals ik ongeveer een jaar geleden in mijn eigen verslag over de resultaten van het EURES-programma in 1998 en 1999 al aangeven heb, is het heel belangrijk dat we de professionele mobiliteit binnen het grondgebied van de Europese Unie vergroten. Alle stappen die in die richting ondernomen worden zijn zinvol. We moeten het de burgers gemakkelijker maken mobiel te worden. Ik steun dan ook al die maatregelen die gericht zijn op een betere samenwerking op het gebied van onderwijs en opleidingen. We moeten samen met de sociale partners en de (beroeps)onderwijsinstellingen een communautair kader scheppen voor de erkenning van beroepskwalificaties. Ik wijs opnieuw op het belang van een informatiecampagne over de mogelijkheden die zijn ontstaan door de interne markt, de Europese arbeidsmarkt en de modernisering van het EURES-systeem (alle daarin opgenomen informatie bereikt nu zowel de werkgevers als de werkzoekenden). Bovendien moet er een permanent mechanisme worden opgezet om vast te stellen wat de geografische mobiliteit in de weg staat. De aanvankelijke tekst van mevrouw Bastos was heel realistisch en evenwichtig, en ik betreur het dan ook dat die tekst wijzigingen heeft moeten ondergaan die hem een negatief, interventionistisch karakter hebben verleend, alsook een politieke en ideologische visie die op dit gebied - vaardigheden en mobiliteit - volstrekt niet op haar plaats is.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
Wij hebben tegen deze gezamenlijke resolutie gestemd, omdat ze blijk geeft van een hypocriete en paternalistische houding ten aanzien van Ivoorkust. De armoede en de huidige toestand van dit land zijn uiteindelijk het gevolg van tientallen jaren uitbuiting en plunderingen. Het land werd aanvankelijk als kolonie overheerst, maar de overheersing waarmee het nu te maken heeft is nog precies even imperialistisch.
We hebben geen enkele sympathie voor de muitende troepen. We moeten wel bedenken dat het leger van Ivoorkust tot op bepaalde hoogte is opgeleid door Franse soldaten, en dat dit leger van begin af aan maar één doel voor ogen heeft gehad - de onderdrukking en uitbuiting van het volk van Ivoorkust. De troepen die de regering trouw zijn gebleven zijn geen haar beter, overigens. Als je Laurent Gbagbo voorstelt als democratisch gekozen president maak je je schuldig aan boerenbedrog. Het is immers algemeen bekend dat de verkiezingen doorgestoken kaart waren, en dat één van de kandidaten er niet aan heeft kunnen deelnemen op grond van zijn etnische afkomst. Deze regering schept net als vorige regeringen een klimaat van xenofobie en etnische vooroordelen. Dat heeft tot gevolg dat het leven voor alle burgers uit het noorden van en land en miljoenen migrant-werknemers en -boeren ondraaglijk is geworden.
Als je deze regering en het leger vraagt 'de veiligheid van de burgerbevolking te garanderen?, dan is dat alsof je de wolf vraagt over de schapen te waken.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Krivine en Vachetta (GUE/NGL)
In een land waarin alle regeringen, van Konan Bédié tot Robert Gueï en Laurent Gbagbo, zich bedienen van etnische vooroordelen, zou een burgeroorlog tot een ware ramp leiden. Noch de muitende soldaten noch de regering-Gbagbo hebben het recht om de vele verschillende volkeren van Ivoorkust te vertegenwoordigen. De regering van Ivoorkunst heeft zichzelf onaanvaardbaar gemaakt door twee jaar lang een xenofobische hetze te voeren tegen de gemeenschappen uit het noorden van het land. Het steunen van één van de twee partijen in dit conflict zal niet bijdragen tot het oplossen ervan.
We hebben onze twijfels bij de motieven van Europa en Frankrijk. Dat land heeft Ivoorkust sinds de onafhankelijkheid immers als een soort privé-domein beheerd. We moeten de geweldspiraal van oorlog en bloedvergieten veroordelen, maar het is nog veel belangrijker de burgers van Ivoorkust weer de gelegenheid te geven de koers van hun eigen land te bepalen. We moeten de privatiseringen staken en niet langer toestaan dat multinationals als Bouygues, Bolloré of Franse staatsbedrijven de rijkdommen van het land plunderen. Als we de volkeren van Ivoorkust de kans willen geven een democratische oplossing te vinden, dan moet eerst de grondwet die de helft van de bevolking van politieke participatie uitsluit buiten werking worden gesteld. En dan zullen er nieuwe verkiezingen moeten worden gehouden, waarbij niet wordt gediscrimineerd.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1, van het Reglement)

Souchet (NI)
In West-Afrika kunnen wapens, huurlingen en kapitaal vrij circuleren, terwijl allerhande soorten smokkel er ongehinderd kunnen worden bedreven. Er zijn dus talloze destabiliserende factoren en iedereen kan die naar eigen goeddunken manipuleren. De enige verantwoorde optie die voor ons openstaat is de wettelijke autoriteiten en het staatsapparaat steunen. Alleen zij kunnen bescherming bieden tegen anarchie en wanorde.
We moeten het wettelijk gezag in Ivoorkust niet ondermijnen. Wat ook de gebreken van de regering mogen zijn, ze staat symbool voor de nationale soevereiniteit en de territoriale integriteit.
Ivoorkust is een land van groot economisch en symbolisch belang voor West-Afrika. De destabilisering van dit land zou in de regio een vernietigend domino-effect teweeg kunnen brengen. Het is daarom enorm belangrijk dat de internationale krachten die in dit land een rol spelen de talloze daarvoor in aanmerking komende factoren niet gebruiken om verdeeldheid te zaaien. In Congo hebben ze van die gelegenheid maar al te gretig gebruik gemaakt. Ze moeten zich juist uiterst verantwoordelijk opstellen en zich onthouden van alle acties die direct of indirect zouden kunnen leiden tot een de facto balkanisering van Ivoorkust en het land zouden meevoeren in de richting waarin Congo is afgegleden.

Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Hulthén, Karlsson en Theorin (PSE)
Wij willen benadrukken dat wij Eurojust op dit ogenblik de beste formule vinden voor de samenwerking op het gebied van gerechtelijke vervolging binnen de EU. De jurisdictie voor een eventueel gemeenschappelijk Europees openbaar ministerie voor financiële misdrijven moet beperkt worden tot fraudegevallen die de Europese instellingen schaden.

Blak (GUE)/NGL)
De Commissie heeft nogmaals een mededeling gepresenteerd over de bestrijding van fraude. Met deze mededeling wil de Commissie het mogelijk maken om bedrijven die fraude gepleegd hebben, uit te sluiten van contracten met de Commissie. Maar zoals bekend bestaat die mogelijkheid al. Het is niet nodig om nog meer mededelingen op te stellen. De Commissie kan eenvoudigweg gebruik maken van de aanbestedingsrichtlijn van 1992. Hierin staat zwart op wit dat bedrijven die verkeerde informatie hebben gegeven of belastingfraude hebben gepleegd, van deelname aan aanbestedingen kunnen worden uitgesloten.
Waarom maken we geen gebruik van deze richtlijn? Waarom gebruiken we de bestaande wetgeving niet?
Ik heb voor het verslag-Bösch gestemd, omdat het de aandacht vestigt op een goed voorbeeld van deze zo schandelijke praktijk. Eurostat heeft jarenlang contracten gesloten met een bedrijf dat foutieve inlichtingen heeft verschaft, zoals blijkt uit een vluchtige vergelijking van de cijfers.
De Commissie zegt dat ze deze zaak al in 1999 in handen van OLAF heeft gegeven. Maar waarom is er dan niets gebeurd? Het bedrijf staat nu op de toptienlijst van de meest gebruikte contractanten van de Commissie. Een bedrijf dat jaar na jaar verkeerde getallen opgeeft. Hoe is dat mogelijk?
De Commissie is ons een zeer goede verklaring schuldig. Een bedrijf dat duidelijk frauduleus is verdient bakken geld aan contracten met de Commissie. Het bedrijf is gevestigd in Luxemburg en lacht ons uit, terwijl de Commissie de zoveelste dwaze mededeling presenteert. Wat voor signaal geeft dat af aan de Europese burgers?

Meijer (GUE/NGL)
. Tot de vele nadelen die schaalvergroting heeft behoort de groeiende ruimte voor profiteurs die vaak lange tijd ongehinderd hun gang kunnen gaan. In onoverzichtelijke grote organisaties ontstaat veel ruimte voor mensen die achter een barricade van bureaucratie hun zakken willen vullen. De Europese Unie is zo'n onoverzichtelijke grootschalige organisatie, die onverwachte mogelijkheden biedt voor ambtenaren, politici en bedrijven die leven van Europese opdrachten. In 1998 en 1999 heeft de toenmalige Commissie-ambtenaar Paul van Buitenen laten zien wat daarvan het gevolg kan zijn, en het heeft toen geleid tot het aftreden van de gehele Europese Commissie. Op dit moment is Marta Andreasen de nieuwe klokkenluider, die laat zien dat de financiële administratie ontoereikend is om eventuele fraude te kunnen voorkomen. Helaas worden haar pogingen om tot verbetering te komen niet door iedereen gewaardeerd en is ze uit haar functie gestoten. Kennelijk zijn er mensen die geen belang hebben bij verbetering. De Commissie begrotingscontrole constateert een fraude van 1,25 miljard euro over het jaar 2001. Terecht wijst de rapporteur op de al tien jaar bestaande mogelijkheid om frauderende bedrijven van opdrachten uit te sluiten, op de fraudegevoeligheid van fondsen en op de wenselijkheid van een Europese openbare aanklager. Toch hebben alle voorgestelde maatregelen samen waarschijnlijk minder resultaat dan decentralisatie en schaalverkleining.

De Voorzitter.
Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.

De Voorzitter.
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.

