Bezpieczeństwo energetyczne (Nabucco i Desertec) (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest oświadczenie Komisji na temat bezpieczeństwa energetycznego w związku z projektami Nabucco i Desertec.
Andris Piebalgs
komisarz. - Panie przewodniczący! Przez najbliższe pięć lat Parlament z pewnością będzie wciąż poświęcał wiele uwagi energii. Jednocześnie przez pięć ostatnich lat dokonaliśmy znacznego postępu w zakresie tworzenia europejskiej polityki energetycznej, która ma trzy cele: bezpieczeństwo dostaw, wytwarzanie energii oparte na zrównoważonym rozwoju oraz konkurencyjność.
W osiągnięciu tych celów wymiar zewnętrzny ma kluczowe znaczenie z dwóch powodów. Pierwszym jest uzależnienie UE od importu - obecnie 50% zasobów energetycznych pochodzi spoza Unii Europejskiej i tendencja ta się nasila.
Drugim są kwestie związane ze zrównoważonym rozwojem. Celów dotyczących zmian klimatycznych nie da się nigdzie na świecie osiągnąć, jeżeli energia nie będzie produkowana bardziej ekologicznie i wykorzystywana bardziej efektywnie. W związku z powyższym kluczowe znaczenie ma dialog między krajami produkującymi, przesyłającymi i odbierającymi energię.
Dwa wspomniane na dzisiejszym posiedzeniu plenarnym projekty w zasadzie uzupełniają się, a jednocześnie doskonale wpisują się w strategię ogólną.
Zacznijmy od Nabucco. Wczoraj wróciłem z Baku; bez wątpienia wciąż prowadzimy działania zmierzające do realizacji projektu. W lipcu doszło do ważnego przełomu. Cztery państwa europejskie i Turcja podpisały międzyrządową umowę, która oznacza, że już w przyszłym roku będziemy mogli podjąć ostateczną decyzję inwestycyjną, tak aby gaz zaczął płynąć przed rokiem 2014.
Zidentyfikowaliśmy trzy źródła, które zadeklarowały gotowość do przesyłania gazu. W pierwszym rzędzie Azerbejdżan, gdzie ostateczna decyzja inwestycyjna dotycząca Shah Deniz 2 powinna zapaść już w najbliższej przyszłości, a poza tym dwa inne złoża gazu w Turkmenistanie i Iraku, które na tym etapie są największymi źródłami dostaw.
Gdzie pojawiają się trudności? Istnieje wiele trudności związanych ze sposobem, w jaki działamy w branży energetycznej oraz z organizacją wielu państw producentów. W Unii Europejskiej motorem projektów jest przemysł, co oznacza, że zawsze mamy do czynienia z bardzo precyzyjnym oszacowaniem wszystkich rodzajów ryzyka handlowego. Kraje, w których znajdują się wspomniane wyżej zasoby, oczekiwałyby bardziej dalekosiężnych decyzji. Na przykład UE podejmuje decyzję o budowie gazociągu, buduje go, a następnie my wysyłamy gaz. Te filozofie się różnią. Jednocześnie strony doskonale rozumieją, że spółki z UE są gotowe kupować gaz i właśnie w tym kierunku zmierzamy.
Uważam, że problem tranzytu został w zasadzie rozwiązany. Wciąż oczekujemy na ratyfikację międzyrządowej umowy, ale nie spodziewałbym się zbyt wielu trudności. Ponadto chcąc ułatwić zakup gazu w regionach, w których stosowane są określone sposoby jego sprzedaży, prowadzimy prace nad projektem "Caspian development corporation”, który umożliwiłby ograniczenie ryzyka, na jakie narażone są spółki kupujące gaz, na przykład na granicy z Turkmenistanem, lub inwestujące na obszarach, gdzie występuje znaczne ryzyko polityczne lub gospodarcze.
Nasze działania są bardzo zaawansowane, dlatego uważam, że jest to dobry przykład współpracy, w ramach której projekty inicjowane przez przemysł uzyskują polityczne wsparcie unijnych instytucji.
Poza tym przeznaczyliśmy określone środki na korytarz południowy, a w szczególności na projekt Nabucco. Wystosowaliśmy zaproszenie do składania wniosków. Na tym etapie nie jestem w stanie powiedzieć, czy zakończyło się ono sukcesem i przyniosło oczekiwane rezultaty, ale przynajmniej zaproszenie to zostało wystosowane.
Desertec jest także inicjatywą przemysłu, obecnie będącą na etapie wstępnym. Bardzo interesująco brzmi to, że wykorzystujemy potencjał Afryki w dziedzinie energii słonecznej i przesyłamy ją do Unii Europejskiej, jednak potrzebne są działania wspierające, które umożliwią realizację tego projektu.
Przede wszystkim prowadzone są prace nad rozwiązaniami technologicznymi, które od wielu lat wspieramy. W tymi miesiącu otwarta zostanie w Sewilli duża elektrownia wykorzystująca skoncentrowaną energię słoneczną. Jest to jedna z technologii, które będzie można zastosować w projekcie Desertec i wierzę, że bez wsparcia UE nie dokonalibyśmy tak dużego postępu w dziedzinie tej technologii.
Po drugie, musimy współpracować z naszymi partnerami, ponieważ oczywiste jest, że nie możemy powiedzieć: zabierzemy wasze ziemie, zainstalujemy panele słonecznie i będziemy przesyłać energię elektryczną do Unii Europejskiej. Projekty te, jeżeli w ogóle zostaną zrealizowane, powinny być własnością obu stron. W związku z powyższym w październiku wraz z państwami basenu Morza Śródziemnego i Zatoki Perskiej zorganizujemy konferencję na temat wykorzystania odnawialnych źródeł energii. Jest rzeczą oczywistą, że sukces Desertec uzależniony jest od współwłasności obu projektów, gdyż w innym przypadku nie zakończą się one powodzeniem.
W końcu bardzo ważną kwestią są wzajemne powiązania. Istnieją dwa rodzaje wzajemnych powiązań, które musimy od siebie oddzielić. Pierwsze dotyczą filozofii i rynków. Od pewnego czasu wspieramy integrację rynków w Afryce Północnej. Dokonaliśmy w tym zakresie postępu, jednak musimy zastosować bardziej skuteczne środki. Drugi typ to wzajemne powiązania z Unią Europejską o charakterze fizycznym, za pomocą kabli.
Uważam, że Desertec będzie realizowany stopniowo. Nie będzie to jeden duży projekt, jednak wierzę, że znajdą się w nim elementy, które będą odpowiadać naszym celom, którymi są czysta energia dla państw uczestniczących w projekcie oraz jej eksport do Unii Europejskiej.
Zapewniliśmy także zachęty ekonomiczne. Dzięki dyrektywie w sprawie energii odnawialnej stworzyliśmy państwom UE możliwość inwestowania w krajach trzecich i przesyłania energii elektrycznej do Unii Europejskiej, a cel ten realizowany będzie także dzięki energii produkowanej w kraju trzecim.
W związku z tym na obecnym etapie naprawdę trudno przedstawić jakikolwiek harmonogram realizacji projektu Desertec. Jest to nowa inicjatywa, która znajduje się wciąż w stadium początkowym, dlatego nie możemy powiedzieć, że Desertec jest elementem strategii bezpieczeństwa dostaw. Jest to obiecujący krok w kierunku strategii w zakresie zmian klimatycznych, którą musimy propagować, jednak celem Nabucco jest bezpieczeństwo dostaw, a na tym etapie zbyt wcześnie jest, aby opierać się na projekcie Desertec.
Na koniec chciałbym powiedzieć, że najlepsze działania na rzecz bezpieczeństwa dostaw możemy podjąć w ramach Unii Europejskiej. Izba ta jest wielkim zwolennikiem efektywności energetycznej. Efektywność energetyczna nie ma związku jedynie ze zmianami klimatycznymi. Jest ona naprawdę bardzo ważnym elementem bezpieczeństwa dostaw. Powiedziałbym, że jest ona ważniejsza niż Desertec, Nabucco oraz South Stream i Nord Stream razem wzięte. Naprawdę jest to najbardziej znaczący element. Obecnie z Radą omawiamy trzy instrumenty prawne i chcę podkreślić, że musimy w tej kwestii poszukiwać rozwiązań ambitnych i zakończyć te rozmowy sukcesem.
Jeżeli chodzi o energię odnawialną, jestem bardzo wdzięczny za poparcie, jakie Izba ta udzieliła dla planu naprawczego i dość pozytywnie podchodzę do tego, co usłyszałem na temat zastosowania morskiej energii wiatrowej. Wygląda na to, że wszystkie środki przewidziane na wsparcie morskiej energii wiatrowej zostaną rzeczywiście przekazane. Nie są to tylko środki unijne, gdyż łączna wysokość kwoty wyasygnowanej przez UE wynosiła około 600 milionów euro, podczas gdy łączna wartość projektu to 4 miliardy euro, zatem większość inwestuje przemysł. Uważam, że jest to bardzo dobre połączenie, ponieważ energia odnawialna także zapewnia bezpieczeństwo dostaw.
Na koniec chcę powiedzieć, że zdaję sobie sprawę z tego, iż czasami pojawiają się wątpliwości związane z technologią wychwytywania i magazynowania dwutlenku węgla (CCS). CCS jest zwykle potrzebna z dwóch powodów. Pierwszym jest globalna reakcja na zmiany klimatyczne, jednak z innego punktu widzenia w celu zapewnienia bezpieczeństwa dostaw będziemy wykorzystywać także węgiel kamienny i brunatny. Ponadto dokonano znacznego postępu w zakresie aplikacji o finansowanie przewidziane w planie naprawczym, zatem plan ten moim zdaniem był skuteczny. Po ogłoszeniu wyników my - Komisja, Rada i Parlament - będziemy z pewnością musieli dokonać przeglądu sposobów przekazywania środków unijnych w celu zwiększenia bezpieczeństwa dostaw do Unii Europejskiej. Aby zwiększyć bezpieczeństwo dostaw do Unii Europejskiej, koniecznie będzie także podjęcie wielu dodatkowych kroków.
Ioannis Kasoulides
w imieniu grupy PPE. - Panie przewodniczący! Wszyscy zgadzamy się na to, by mówić jednym głosem i realizować wspólną politykę zagraniczną w zakresie bezpieczeństwa dostaw energii.
Powszechnie wiadomo, że państwa członkowskie mają odmienne opinie na temat koszyka energetycznego oraz dostaw energii, co jest uzależnione od ich położenia geograficznego oraz od innych czynników. Zatem dywersyfikacja obejmuje także dostawy.
Zdywersyfikowana i wzajemnie powiązana sieć może pewnego dnia zapewnić bezpieczeństwo dostaw wszystkim, jeżeli będzie odpowiednio wykorzystywana. Popieramy konieczność stworzenia korytarza południowego, a Nabucco jest wspólnym projektem europejskim.
Jednak wciąż nie znamy odpowiedzi na pytania dotyczące porozumienia zawartego ostatnio między premierem Putinem a Turcją, ilości gazu z Azerbejdżanu w kontekście poczynionych inwestycji, złożonej przez Gazprom oferty zakupu całego gazu eksportowanego przez Azerbejdżan, stabilności dostaw z Iraku oraz rosyjskiej obietnicy pompowania podwójnej ilości gazu przez South Stream.
Dialog energetyczny z Rosją jest koniecznością opartą na pragmatycznej i sprawiedliwej zasadzie bezpieczeństwa dostaw i bezpieczeństwa popytu. Wszelkie inne względy geopolityczne należy odłożyć na bok.
Jeżeli chodzi o solidarność, to potrzebne nam są konkretne plany na wypadek sytuacji kryzysowych, np. dotyczące magazynowania oraz nowych technologii LNG. Na przykład Cypr inwestuje pół miliarda euro w LNG, a ja z przykrością stwierdzam, że Unia dokłada do tego zaledwie 10 milionów euro.
Hannes Swoboda
w imieniu grupy S&D. - (DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Dziękuję za sprawozdanie. Kwestia bezpieczeństwa dostaw dla naszych obywateli staje się coraz ważniejsza. Szczególnie w tym kontekście wasze portfolio będzie odgrywać jeszcze większą rolę w przyszłości - będzie ono także ważne dla europejskiej tożsamości.
Jak pan słusznie powiedział, potrzebna jest także dywersyfikacja. W pełni zgadzam się z panem posłem Kasoulidesem, że współpraca z Rosją będzie zawsze ważna, gdyż jest to ważny partner w dziedzinie dostaw gazu. Jednak nie powinniśmy być nadmiernie uzależnieni od żadnego kraju, niezależnie od tego, jaki to kraj; powinniśmy dywersyfikować dostawy i Nabucco jest dobrym na to sposobem.
Trzecia kwestia, jaką chciałbym poruszyć, dotyczy solidarności, której w UE potrzebujemy. Przedstawił pan szereg propozycji wzmocnienia naszej solidarności oraz roli UE jako mediatora w konfliktach, które nas dotyczą, w szczególności pomiędzy Rosją i Ukrainą. Mówił pan także o projekcie Desertec. Uważam, że oba projekty są ważne, gdyż różnią się one pod względem ram czasowych.
Poza tym musimy zastanowić się - i będzie to zadanie dla pana następcy, niezależnie od tego, czy będzie to pan, czy ktoś inny - nad tym, jak w Europie z jednej strony możemy popierać szereg dużych projektów, takich jak Nabucco i Desertec, a z drugiej strony równocześnie opowiadać się za decentralizacją produkcji prądu i energii.
W chwili obecnej realizowanych jest szereg zainicjowanych przez przemysł projektów, pozwalających konsumentom, a nawet gospodarstwom domowym w większym stopniu zaangażować się w taką produkcję energii, która zapewnia bezpieczeństwo energetyczne. Rozwiązania te obejmują zarówno inteligentne liczniki, jak i faktyczną produkcję energii przez poszczególne gospodarstwa domowe. W tym zakresie podejście Europy powinno być następujące: "tak, oczywiście potrzebni są nam dostawcy zewnętrzni, potrzebne jest bezpieczeństwo dostaw oraz duże i innowacyjne projekty, takie jak Desertec, jednak musimy także dopilnować, aby ludzie, firmy i przedsiębiorstwa oraz poszczególne gospodarstwa domowe miały większą kontrolę nad wydatkami na energię i jej zużyciem z uwagi na cenę, gospodarkę oraz środowisko”.
Johannes Cornelis van Baalen
Panie przewodniczący! Jako nowo wybrany poseł do PE czuję się zaszczycony mogąc po raz pierwszy zabrać głos na tym posiedzeniu plenarnym. Czynię to także jako były poseł do niższej izby holenderskiego parlamentu oraz wiceprzewodniczący Międzynarodówki Liberalnej, gdyż moim celem jest postrzeganie polityki europejskiej, polityki poszczególnych krajów oraz polityki międzynarodowej jako jedno. Szczególnie w dziedzinie energii istnienie, co oczywiste, bezpośrednie powiązanie między tymi rodzajami polityki.
Panie przewodniczący! Jeżeli chodzi o naszą sytuację, o sytuację Europy na świecie, to w chwili obecnej jesteśmy narażeni na szantaż. Jesteśmy uzależnieni od niestabilnych regionów i krajów rządzonych przez niedemokratyczne reżimy. Musimy położyć temu kres. Właśnie dlatego moja grupa, Grupa Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy, popiera Nabucco oraz Desertec, a ja chciałbym zwrócić państwa uwagę na ważną rolę, jaką w tym projekcie odegrał były lider partii narodowej w parlamencie, pan poseł Van Aartsen.
Panie przewodniczący! Chciałbym powiedzieć o dwóch rzeczach. Cieszę się, że Komisja akceptuje fakt, że istotną rolę mają do odegrania przedsiębiorcy. Nie może być tak, że w kwestie energetyczne zaangażowane są tylko władze - rządy poszczególnych krajów, Europa lub instytucje międzynarodowe. Przedsiębiorcy zdecydowanie mają tu swoją rolę do odegrania. Po drugie, panie przewodniczący, w tej Izbie nie powinniśmy przyjmować tabu, takich jak te dotyczące ponownego analizowania energii jądrowej jako części naszego koszyka energetycznego. Dotyczy to także Europy w relacjach międzynarodowych. Energia jądrowa, synteza jądrowa oraz rozszczepienie jądrowe mają kluczowe znaczenie. Istnieją poważne problemy związane z odpadami radioaktywnymi, ale musimy dopilnować, aby prace badawczo-rozwojowe oraz wymiana doświadczeń odgrywały w tym zakresie należną im rolę. Energia jądrowa ma do odegrania ważną rolę, gdyż pozwoli ona walczyć z efektem cieplarnianym. Powtarzam: moja grupa nie ma w tej kwestii ostatecznego zdania. My także musimy jeszcze raz rozpocząć tę dyskusję, ale nie wolno nam uznawać w tej Izbie energii jądrowej za tabu. W związku z tym chciałbym poznać opinię Komisji na ten temat.
Reinhard Bütikofer
Panie przewodniczący, panie i panowie! Gdy mówimy dziś o zewnętrznej polityce bezpieczeństwa energetycznego, oczywiście jest nam znana jedna podstawowa prawda, o której wspomniał już pan komisarz Piebalgs, a mianowicie taka, że najważniejsza linia frontu w walce o niezależność energetyczną przebiega w samej Unii Europejskiej. Mówiąc bardziej precyzyjnie, jeżeli udałoby nam się wprowadzić dla naszych budynków standardy niskiego lub zerowego zużycia energii, zaoszczędzilibyśmy więcej gazu ziemnego, niż można by sprowadzić przez Nabucco, South Stream i Nord Stream razem wzięte. Ważne jest, aby w naszej rezolucji zostało powiedziane, że oszczędne rozwiązania wykorzystujące energię odnawialną, strategia w dziedzinie efektywności energetycznej i w szczególności oszczędzanie energii muszą stanowić podstawowy element tej polityki. Jeżeli tak się stanie, naszym zdaniem nie będzie już wcale potrzebna dodatkowa energia jądrowa.
Po drugie, ważnym komunikatem wypływającym z przedmiotowej rezolucji jest to, że UE potrzebna jest wspólna zewnętrzna polityka bezpieczeństwa energetycznego, która w tym momencie nie istnieje. Polityka ta powinna uwzględniać promowanie efektywności energetycznej oraz energii odnawialnej w ramach polityki sąsiedztwa oraz określać wspólne stanowisko UE w negocjacjach z państwami tranzytowymi. Komisja powinna upewnić się, że ma w tym zakresie wystarczające kompetencje, o co Parlament prosił w swojej rezolucji w tej sprawie dwa lata temu.
Naszym zdaniem Nabucco jest projektem priorytetowym, ponieważ zwiększyłby on naszą niezależność energetyczną, w szczególności od Rosji; ale zgadzam się z panem posłem Kasoulidesem, że wciąż nie znamy odpowiedzi na wiele pytań dotyczących tej kwestii. Jednak szkoda, że niektóre państwa członkowskie, promując projekt South Stream, który w sposób otwarty konkuruje z Nabucco, podważają politykę niezależności energetycznej.
Odnośnie do polityki energetycznej, my w Grupie Zielonych/Wolnym Przymierzu Europejskim także uważamy, że ważne jest, abyśmy w trakcie dyskusji o energii nie zapominali o prawach człowieka i nie zaniedbywali dialogu na temat tych praw. Kiedy rozszerzymy perspektywę i uwzględnimy Desertec, a nawet Arktykę - co ma miejsce w przypadku naszej rezolucji - ważne jest, abyśmy zrobili to w duchu partnerstwa, a nie neokolonializmu.
Geoffrey Van Orden
w imieniu grupy ECR. - Panie przewodniczący! Chciałbym krótko odnieść się do trzech kwestii.
Po pierwsze, samozadowolenie w kwestii polityki energetycznej sprawia, że nasza sytuacja jest coraz mniej bezpieczna, gdyż jesteśmy coraz bardziej uzależnieni od Rosji. Tam, gdzie to możliwe, koordynacja naszych działań oczywiście ma sens, jednak jakakolwiek jednolita polityka UE zostałaby niewątpliwie wypaczona przez te państwa, które już współpracują z Gazpromem oraz przez powiązane interesy. Poza tym nie powinniśmy przekazywać kolejnego obszaru kluczowych interesów krajowych Komisji Europejskiej, która postrzega każdy kryzys jako okazję do rozszerzenia swoich kompetencji. Nie muszę dodawać, że wielu z nas zagłosuje za odrzuceniem wszelkiego poparcia dla traktatu lizbońskiego lub dalszych wysiłków na rzecz kontynuacji integracji politycznej odbywającej się w kontekście licznych obaw związanych z energią, jakie mają nasze kraje.
Po drugie, dywersyfikacja źródeł dostaw wymaga większego zaangażowania w projekt Nabucco. Jeżeli budowa rurociągu ma się zakończyć sukcesem, kluczowa jest współpraca strony tureckiej, jednak rozpoczęcie rozmów na temat energii w ramach negocjacji między UE i Turcją jest wciąż blokowane. Co Rada i Komisja robią, aby wypracować wyjście z tej niekorzystnej sytuacji?
Po trzecie, widzę, że w rezolucji nie pojawia się słowo "jądrowa”. Oczywiste jest, że dostęp do zróżnicowanych źródeł energii opartych na zasadzie zrównoważonego rozwoju wymaga bardziej zdecydowanych działań związanych z energią jądrową i w tej kwestii zgadzam się z naszym kolegą, panem posłem van Baalenem.
Helmut Scholz
w imieniu grupy GUE/NGL. - (DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Dobrze się stało, że bezpieczeństwo energetyczne jest dziś częścią dyskusji na temat polityki zewnętrznej. Jednak tworząc zrównoważoną politykę energetyczną, zamiast zabezpieczać władzę, wpływy i ostatnie złoża paliw kopalnych, zamiast nalegać na to, aby priorytetowo była traktowana zależność, moim zdaniem powinniśmy skupić się na zupełnie innych wyzwaniach.
Po pierwsze, cały świat powinien przestawić się na odnawialne źródła energii, większą efektywność energetyczną oraz powinien zacząć oszczędzać energię. Innymi słowy, nie są nam potrzebne spory na temat zewnętrznej polityki energetycznej - a już na pewno nie, jeśli jest to jedyna rzecz, jaką zamierzamy przedsięwziąć - ale raczej jest nam potrzebna inteligentnie dostarczana i niedroga energia dla wszystkich.
Po drugie, bezpieczeństwo energetyczne musi być elementem odpowiedzialnej polityki na rzecz pokoju i rozwoju dla UE. Dostęp do energii jest kluczowy dla każdej jednostki, dla rozwoju gospodarczego oraz w walce z ubóstwem. W związku z tym projekty takie jak Desertec nie mogą być kolejnym sposobem na wykorzystywanie polityki energetycznej jako środka umożliwiającego dalszą kolonizację. Jakie korzyści będą z niego płynąć dla mieszkańców państw afrykańskich, w których rośnie liczba ludności i potrzeby energetyczne? Dlaczego dotychczas nie zostały one włączone na równej stopie w procesy planowania i podejmowania decyzji?
Globalne bezpieczeństwo dostaw jest także elementem działań zapobiegających sytuacjom kryzysowym oraz polityki na rzecz pokoju. Podejście to nie występuje także w relacjach Unii Europejskiej z państwami Południowego Kaukazu i Azji Centralnej. Jako dostawcy energii - na przykład przez Nabucco - państwa te mają coraz większe znaczenie dla interesów UE, jednak nie dostrzegam w nich działań na rzecz przeciwdziałania konfliktom ani realizacji zasady zrównoważonego rozwoju na szczeblu lokalnym. Nadszedł czas, aby UE zrezygnowała z zewnętrznej polityki energetycznej, która jedynie zwiększa rywalizację o złoża ropy i gazu lub rozszerza zastosowanie technologii jądrowej. Dziś potrzebujemy prawdziwego partnerstwa na rzecz energii odnawialnej i zdecentralizowanych dostaw.
Fiorello Provera
Panie przewodniczący, panie i panowie! Doskonale wiemy, że popyt na energię będzie rósł, a produkcja gazu w Europie systematycznie spada. Sprawą kluczową jest, aby państwa członkowskie, czyli Europa, wdrożyły politykę zapewniającą bezpieczne dostawy wystarczającej ilości tego surowca. Dywersyfikacja źródeł i sieci przesyłowych wymóg ten spełniają.
W związku z tym poszczególne realizowane obecnie projekty, na przykład Nabucco lub South Stream, nie konkurują ze sobą. Dzięki tej polityce dywersyfikacji przez ostatnie kilka lat Europa zmniejszyła swoje uzależnienie od głównych dostawców. Na przykład dostawy rosyjskiego gazu do Europy spadły z 75% w roku 1990 do 45% dziś. Dlatego zarówno projekt Nabucco, jak i projekt South Stream mają sens.
Do momentu, w którym Europa nie opracuje wspólnej i jednolitej polityki energetycznej, Włochy mają nie tylko prawo, ale i obowiązek podejmować wszelkie działania, począwszy od oszczędzania energii a skończywszy na jądrowej...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Zoltán Balczó
(HU) 13 lipca w Ankarze, podpisując umowę w sprawie Nabucco, pan przewodniczący Barroso powiedział, że gazociągi są zbudowane ze stali. Jednak Nabucco "cementuje” relacje pomiędzy krajami uczestniczącymi w tym przedsięwzięciu, tworząc strategiczny związek między Unią Europejską a Turcją. Premier Putin powiedział, że każdy może położyć w ziemi dowolną ilość rdzewiejących rur, ale będzie musiał czymś je wypełnić. To właśnie ta niepewność co do źródeł gazu niepokoi najbardziej w przypadku wspomnianego projektu. Jedynym pewnikiem jest to, że inwestycja o wartości 8 miliardów euro będzie świetnym interesem dla podmiotów w nią zaangażowanych.
W rzeczywistości podobne problemy do tych, z jakimi mieliśmy do czynienia za sprawą Ukrainy, będącej państwem tranzytowym dla dostaw z Rosji, mogą pojawić się za sprawą Turcji. Wielu z nas nie zgadza się na utworzenie silnego związku między Turcją a Unią Europejską. O co chodzi w przypadku projektu Desertec? Afryka Północna, obracające się lustra, panele słoneczne, stały przesył prądu oraz spełnienie 15% wymogów energetycznych. Na dzień dzisiejszy przypomina to raczej miraż niż realistyczny plan. Desertec nie będzie głównym daniem w menu konsumentów z Unii Europejskiej. Bardziej prawdopodobne jest, że będzie bardzo drogim deserem. Właśnie dlatego sugeruję, abyśmy zajęli się badaniami nad zwiększeniem bezpieczeństwa energii jądrowej, ponieważ ten rodzaj energii jest czysty i jednocześnie tani. Jest to poważna sprawa, gdyż bezpieczeństwo energetyczne kończy się na konsumencie, a raczej na rachunku, jaki otrzymuje, i na tym, czy jest go w stanie opłacić.
Elmar Brok
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Energia jest kluczowym dobrem pozwalającym funkcjonować całemu społeczeństwu, jednostkom i gospodarce. W związku z tym ważne dla Europejczyków jest to, abyśmy znaleźli wspólne rozwiązania, choć z pewnością dobrze się dzieje, że za swój koszyk energetyczny wciąż odpowiedzialne są poszczególne kraje. Oznacza to, że w trakcie naszych wspólnych debat nie musimy walczyć o energię jądrową, energię niskoemisyjną czy inne rodzaje energii, kiedy moje opinie różnią się na przykład od opinii pana posła Bütikofera.
Jednak musimy podjąć próbę wypracowania wspólnego stanowiska tam, gdzie mają znaczenie zewnętrzne aspekty bezpieczeństwa energetycznego. Jeżeli chodzi o politykę wewnętrzną, to w pełni zgadzam się z panem komisarzem co do tego, że ważniejsze są kwestie energii odnawialnej i oszczędzania energii, podobnie jak badania nad nowymi możliwościami.
Jednak chcąc zmniejszyć naszą zależność od dostawców zewnętrznych, musimy dokonać dywersyfikacji. Desertec i Nabucco są w tym zakresie ważnymi instrumentami. Poza tym musimy prowadzić negocjacje z Rosją na temat kwestii związanych z umowami o partnerstwie gospodarczym i współpracy oraz z bezpieczeństwem energetycznym, w momencie gdy ta - słusznie lub niesłusznie - wycofała się z karty energetycznej. Jest to także ważne zadanie dla nas. Jednak musimy przyznać, że mamy do czynienia z krajami, na które nie do końca można liczyć, i że niestety nie jesteśmy w stanie podzielić ich na kraje wiarygodne i niewiarygodne.
W związku z powyższym musimy przeciwstawić sile dostawcy siłę europejskiego konsumenta. Połączenia międzysystemowe oraz wspólne magazyny gazu - to ważne kwestie, pozwalające zagwarantować, że żadne z państw nie zostanie odcięte od dostaw. Jeżeli wszyscy będziemy sobie nawzajem pomagać, będziemy tak silni, że nikt nie będzie w stanie nas rozłączyć. Jest to podstawowa kwestia, na którą musimy tutaj zwrócić uwagę.
W tym zakresie musimy także jednoznacznie stwierdzić, że potrzebne są tu inwestycje prywatne, gdyż bez nich działania te byłyby niemożliwe. Dotychczas udało się zrobić bardzo dużo, ale chcąc opracować najlepsze rozwiązania, musimy dostosować nasze wspólne interesy w zakresie bezpieczeństwa do interesów gospodarczych. Nie należy tego postrzegać jako sprzeczności. Uważam, że wtedy naprawdę uda nam się znaleźć odpowiednie rozwiązanie. Oznacza to, że należy tutaj uwzględnić także kwestie związane z przepisami antymonopolowymi, a mam przez to na myśli fakt, że nie może to być siła dużych dostawców, np. Gazpromu, ani nawet innych spółek...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Teresa Riera Madurell
(ES) Panie przewodniczący! Chciałabym zwrócić uwagę na moment, w którym zajmujemy się przedmiotowym projektem rezolucji, a także wyrazić zadowolenie z wysiłków podjętych przez wszystkie grupy na rzecz opracowania wspólnego projektu.
Panie i panowie! Jeśli chcemy zapobiec bezsilności, jakiej doświadczyło wielu naszych obywateli, kiedy Rosja postanowiła odciąć dostawy gazu przez Ukrainę, jest rzeczą oczywistą, że musimy uznać znaczenie, jakie ma zmaksymalizowanie wysiłków na rzecz dywersyfikacji źródeł energii oraz przesyłu gazu. W związku z tym musimy pilnie wybudować nowe gazociągi, które, tak jak Nabucco i inne projekty, pomogą zwiększyć bezpieczeństwo dostaw w Europie Środkowej. Jednak aby zabezpieczyć dostawy do wszystkich państw Unii Europejskiej, oprócz tych wysiłków potrzebne są dostawy z południa kontynentu.
Powiedziawszy to, chciałabym podkreślić, co wcześniej zrobił już pan komisarz, inny wymiar tego problemu. Ostatni kryzys pokazał nam, że w UE nie brakowało zapasów gazu, ale raczej mocy przesyłowych. Właśnie dlatego tak ważne jest, abyśmy skupili nasze wysiłki na poprawie połączeń międzysystemowych w UE. Panie i panowie! Uwierzcie mi, kiedy mówię, że w tej sytuacji można dokonać bardzo wielu zmian na lepsze.
Podam państwu przykład kraju, który reprezentuję. Jak wiecie, Hiszpania mogłaby stać się ważną osią tranzytową dla Europy dzięki połączeniu z Algierią poprzez rurociąg Medgaz, którego budowa jest obecnie na zaawansowanym etapie, oraz sześciu zakładom produkcji skroplonego gazu, których zdolności produkcyjne można by podwoić, gdyby doszło do kolejnej sytuacji kryzysowej. Niestety Hiszpania nie może tego dokonać bez poprawy połączeń międzysystemowych w Pirenejach.
W końcu powinniśmy mieć świadomość tego, że budowa dużej infrastruktury jest zaledwie jednym z elementów, choć ważnym, unijnej polityki bezpieczeństwa dostaw. Ponadto bezpieczeństwo to jest w szczególności uzależnione od oszczędności energii oraz energii ze źródeł odnawialnych. Właśnie w tym kontekście uznajemy za kluczową naszą współprace z państwami Afryki Północnej w dziedzinie rozwoju energii odnawialnej. Jest to powiązane z moim apelem o zwiększenie dostaw z Europy Południowej.
W związku z tym, panie komisarzu, śródziemnomorski plan słoneczny, zainicjowany przez Unię dla Śródziemnomorza, jest interesującym pomysłem, który chcemy w tym Parlamencie popierać.
Graham Watson
Panie przewodniczący! Na tym obszarze mamy do czynienia z trzema głównymi wyzwaniami - bezpieczeństwem dostaw energii, nieefektywnością naszego wewnętrznego rynku energetycznego oraz koniecznością walki ze zmianami klimatycznymi. Desertec i Nabucco mają kluczowe znaczenie, jeżeli chcemy tym wyzwaniom sprostać.
Jeżeli uda nam się rozwinąć produkcję słonecznej energii elektrycznej o wysokim napięciu w Afryce Północnej, będziemy w stanie nadać sens działaniom Unii dla Śródziemnomorza, będziemy w stanie pomagać w dostarczaniu wody państwom położonym na południu basenu Morza Śródziemnego, a także będziemy w stanie rozwijać technologię produkcji energii elektrycznej, na którą jest na świecie ogromny popyt. Jeżeli uda nam się przekonać państwa członkowskie do politycznej potrzeby zapewnienia większej niezależności energetycznej oraz powstrzymać Berlin i Paryż przed torpedowaniem jej na każdym kroku, Nabucco może pomóc nam w dywersyfikacji dostaw ropy i gazu.
W projekcie rezolucji, który mamy dziś przed sobą, nie mówi się wiele o tym, co musimy zrobić tutaj, w Unii Europejskiej. Musimy rozwijać produkcję energii odnawialnej - między innymi energii słonecznej i geotermalnej. Musimy zwiększyć możliwości przesyłu prądu stałego o wysokim napięciu w oparciu o inteligentną sieć - będzie to wymagało zainwestowania około 50 miliardów euro, ale dzięki temu stworzonych zostanie wiele miejsc pracy; będziemy potrzebowali instalacji do magazynowania ropy i gazu, a nawet polityki w dziedzinie magazynowania, która zmniejszy nasze niebezpieczne uzależnienie od Rosji.
Głównymi źródłami energii pozostaną wciąż ropa naftowa i energia jądrowa, jednak przygotowując się do światowego szczytu klimatycznego w Kopenhadze pamiętajmy o jedynej znaczącej propozycji, jaką jest przejście na energię odnawialną. W ciągu kolejnych 20 lat wiatr mógłby w całości zaspokoić rosnący popyt na energię elektryczną w Chinach i zastąpić 23% produkcji opartej na węglu. Ilość energii słonecznej, jaka w ciągu sześciu godzin emitowana jest nad pustyniami, jest większa niż ilość energii zużywana w ciągu roku przez ludzkość. Panie komisarzu! Powiedział pan, że nie jest to element naszej strategii na rzecz bezpieczeństwa dostaw energii. Tak naprawdę powinien i musi nim być.
Franziska Katharina Brantner
Panie przewodniczący! Jak powiedziało wielu przedmówców, bezpieczeństwo energetyczne jest dla nas w dużym stopniu kwestią niezależności energetycznej i jak słusznie powiedział pan komisarz Piebalgs, najbardziej skuteczna strategia opiera się na efektywności, oszczędzaniu energii oraz energii odnawialnej.
Jednak my, jako Zieloni, też jesteśmy realistami i zdajemy sobie sprawę z tego, że w perspektywie średniookresowej będziemy także potrzebować dostaw gazu. W związku z tym opowiadamy się za dywersyfikacją, ale równocześnie uznajemy Nabucco za projekt priorytetowy dla Europy.
Proszę mi jednak pozwolić powiedzieć, dlaczego nie wierzymy, by energia jądrowa była strategią niezależności, a już na pewno nie strategią niezależności energetycznej. W końcu uran jest importowany nie tylko z państw, które lubimy. Poza tym, mówiąc o bezpieczeństwie musimy wspomnieć o konsekwencjach korzystania z energii jądrowej w dziedzinie bezpieczeństwa, mianowicie o rozprzestrzenianiu broni jądrowej, gdyż widzimy problemy, jakie z nią mamy w przypadku innych bardzo ważnych kwestii związanych z bezpieczeństwem. Nie możemy tego zaniedbać i nie możemy mówić, że energia jądrową nie ma żadnego związku z rozprzestrzenianiem broni jądrowej.
Ponadto nasza grupa głęboko wierzy, że wszystkie projekty muszą być realizowane w sposób, który nie będzie źródłem obaw związanych z przejrzystością i korupcją, a ich realizacja nie może być przeszkodą w szczerym i bezpośrednim dialogu na temat praw człowieka z krajami, z którymi współpracujemy, ani w holistycznym i politycznym podejściu do tych krajów.
Konrad Szymański
(PL) Od czasu podpisania porozumień dotyczących budowy Nabucco i South Stream rozpoczął się wielki wyścig. To czas właśnie zdecyduje, czy Nabucco odegra swoją rolę dla polityki bezpieczeństwa Unii Europejskiej. Dlatego ze zdumieniem obserwuję politykę Komisji Europejskiej wobec Rosji w tej sprawie.
Komisja się głęboko myli uznając, że South Stream nie jest projektem konkurencyjnym wobec Nabucco. Komisja myli się, nie reagując na dalszą penetrację europejskiego rynku energetycznego przez Gazprom. Komisja myli się ponadto, udzielając pasywnej zgody na realizację projektów Gazpromu na Morzu Bałtyckim i Morzu Czarnym.
Nabucco powiedzie się tylko wtedy, gdy otrzyma trwałe gwarancje polityczne. Dlatego potrzebujemy aktywnej polityki w Azji Środkowej w regionie Morza Czarnego. Energetyczne powiązanie tych krajów z Europą umocni ich suwerenność, poprawi nasze bezpieczeństwo, a być może otworzy drogę do oczekiwanych przez nas reform.
Jeśli Afganistan jest testem dla NATO, to sprawdzianem kondycji i dojrzałości Unii Europejskiej jest bez wątpienia bezpieczeństwo energetyczne. Powodzenie tych planów zależy tylko i wyłącznie od naszej woli politycznej. Zmiany traktatowe są tutaj tematem zastępczym.
Jacky Hénin
(FR) Panie przewodniczący! Niezależność dostaw energii dla naszego regionu oraz bezpieczeństwo instalacji energetycznych i konsumentów nie powinny iść w parze z lekceważeniem interesów narodów zamieszkujących państwa produkujące gaz oraz państwa tranzytowe. W innym przypadku możemy doprowadzić do konfliktu. Konkurencja między projektami gazociągów jest nie tylko źródłem problemów, ale także czynnikiem wywołującym napięcia w Europie Wschodniej, Azji Centralnej i na Kaukazie. Wykreślenie gazu i innych źródeł energii z listy poważnych problemów wywołanych przez rynki spekulacyjne dzięki umowom taryfowym, które respektują państwa produkujące gaz i państwa tranzytowe i które zapewniają bezpieczeństwo europejskim konsumentom, umożliwiłoby zagwarantowanie ogólnego bezpieczeństwa.
Mogłoby to być zadaniem dla Europejskiej Agencji ds. Energii, nadzorowanej przez Parlament i Radę, której jedynym zadaniem byłoby realizowanie polityki na rzecz współpracy i wspierania interesu publicznego. Dlaczego w takim razie odnosimy w tej sprawie wrażenie, że interesy handlowe biorą górę nad interesami obywateli Europy?
Chciałbym publicznie ostrzec Komisję, aby ta oparła się pokusie wykorzystania projektu Nabucco jako konia trojańskiego, umożliwiającego przymusowe przyjęcie Turcji do UE. Szacunek dla sekularyzmu, dla praw kobiet i praw ludności kurdyjskiej, a także przyznanie się do rzezi Ormian powinny pozostać kryteriami, które będą decydować o potencjale akcesyjnym Turcji.
Niki Tzavela
(EL) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Jest pan znany ze swojego pragmatyzmu i poczucia realizmu, jednak z całym szacunkiem chciałabym powiedzieć, że nie wydaje mi się, aby rurociąg Nabucco został ukończony w opisywanej tutaj formie. Po przeanalizowaniu możliwości przesyłowych tego rurociągu ustaliliśmy, że gdybyśmy chcieli uczynić go opłacalnym i wydajnym, musiałoby nim płynąć 31 miliardów metrów sześciennych gazu rocznie.
Właśnie wrócił pan z Azerbejdżanu i ma pan pewność, że kraj ten jest dostawcą gazu. Azerbejdżan obiecuje gaz każdemu. Gdzie państwo to znajdzie gaz, który popłynie rurociągiem - to pytanie, które nurtuje państwa zaangażowane w projekt Nabucco. Jak na razie Baku mówi: "Damy wam cały gaz”, ale nie jest nawet w stanie zagwarantować jego bezpiecznego przesyłu. Jeżeli chodzi o Iran, o którym pan wspomniał, panie komisarzu, to zanim kraj ten zostanie dostawcą gazu, będzie miał przez długi czas burzliwe, a być może nawet zapalne relacje z Unią Europejską.
Na międzynarodowym rynku energii mówi się, że za Azerami stoi Rosja i kiedyś się z nimi skonfrontujemy. Chciałabym zapytać, czy zanim zaangażujemy się finansowo, będzie pan w stanie zagwarantować bezpieczeństwo dostaw?
Martin Ehrenhauser
(DE) Panie przewodniczący! "Nabucco” była pierwszą operą Giuseppe Verdiego, która odniosła ogromny sukces. Jednak ze względu na włosko-rosyjski remiks, tj. gazociąg South Stream, istnieje niebezpieczeństwo, że zrezygnujemy z projektu energetycznego o tej nazwie. Jeżeli weźmiemy pod uwagę to, że członek Partii Zielonych Joschka Fisher podpisał umowę lobbingową na sześciocyfrową sumę, to cała kompozycja brzmi raczej jak nic nieznacząca piosenka pop przeznaczona dla ograniczonego rynku, a nie symfonia zrównoważonego rozwoju i gospodarki.
W ciągu następnych kilku lat prąd produkowany z energii słonecznej znacznie potanieje. Całą tę inwestycję można by wykorzystać do produkcji łącznie 8 tysięcy megawatów energii wiatrowej. Jeżeli Europa przestanie mieć dostęp także do złóż gazu ziemnego w Iranie i Iraku, to prawdopodobnie czeka nas taki sam los jak Verdiego, który po skomponowaniu Nabucco nie zaznał spokoju przez wiele lat.
Pilar del Castillo Vera
(ES) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Dziękuję za bardzo jasne przedstawienie aktualnej sytuacji w kwestii Nabucco, jego potencjału i rentowności - z tego co pan powiedział wnioskuję, że dotyczy to perspektywy krótkoterminowej - a także za informacje na temat projektu Desertec.
Nie ma wątpliwości, że słońce jest wyjątkowym źródłem energii. Przetwarzanie tej energii w energię, którą mogą wykorzystywać ludzie, jest obszarem, na którym przez ostatnie 20 lat dokonano znacznego postępu. Jednak bez wątpienia wciąż jesteśmy daleko od momentu, w którym technologia umożliwi nam osiągnięcie pełnego potencjału i zapewni opłacalność tego źródła energii, w szczególności w przypadku takich projektów, jak Desertec, o których teraz dyskutujemy. Projekt ten jest bardzo potrzebny, dlatego musimy go wspierać i kontynuować, aby rozwiązać problemy technologiczne.
Jednak chciałabym zwrócić pana uwagę na fakt, że kiedy dyskutujemy o efektywności energetycznej, a w szczególności o bezpieczeństwie dostaw i - co za tym idzie - dywersyfikacji źródeł energii, w pewnym stopniu zapominamy o jednym z ważnych jej źródeł. Oczywiście mówię o energii jądrowej. To źródło energii jest systematycznie dyskryminowane, gdyż nie pasuje do tego, co dzieje się w wielu państwach UE, ani do globalnych trendów, ani do aktualnych potrzeb energetycznych ludzkości.
Sytuację tę należy odwrócić. Musimy zacząć analizować wszystkie możliwe źródła energii pod kątem roli, jaką mogą odgrywać. Tutaj, w tym Parlamencie, nie możemy tak łatwo ignorować tego stanu rzeczy.
Kristian Vigenin
(BG) Panie komisarzu, panie i panowie! Nie jest zbiegiem okoliczności, że kwestia polityki energetycznej i bezpieczeństwa energetycznego bywa często przedmiotem debat w tej Izbie, w szczególności po tym, jak na początku tego roku kilka państw członkowskich Unii Europejskiej zostało praktycznie pozbawionych dostaw gazu. Był to prawdopodobnie punkt krytyczny w relacjach między Komisją Europejską a państwami członkowskimi, jeżeli chodzi o tę kwestię.
Nasza dyskusja poświęcona jest nie tyle zagadnieniom technicznym i szczegółom prac nad polityką energetyczną w Unii Europejskiej, co zewnętrznym aspektom bezpieczeństwa energetycznego oraz rozwojowi Unii Europejskiej w tym zakresie, gdyż tak naprawdę na problem ten należy spojrzeć z dwóch stron. W końcu jest to ważna kwestia, gdyż ostatecznie dotyczy każdego z obywateli.
Musimy mieć tego świadomość, kiedy dyskutujemy o Nabucco, który, podobnie jak Desertec, jest w tym zakresie projektem o najwyższym priorytecie. Ponadto musimy być świadomi faktu, że w Unii Europejskiej są państwa, które są uzależnione nie tylko od jednego dostawcy, ale także od jednego gazociągu.
W związku z tym nie jestem w stanie przyjąć do wiadomości, że Nabucco będzie zagrożeniem dla takich projektów, jak South Stream i do pewnego stopnia Nord Stream, które mają na celu dostarczanie gazu z Rosji bezpośrednio do państw członkowskich Unii Europejskiej, dzięki czemu Unia Europejska nie będzie uzależniona od dostaw przez kraje tranzytowe, niestabilne zarówno pod względem politycznym, jak i gospodarczym.
W tym zakresie Komisja Europejska ma rację, kiedy twierdzi, że nie ma zagrożenia i że musimy podjąć próbę integracji tych wszystkich projektów w ramach wspólnej strategii, w której, podkreślam, Nabucco ma oczywiście znaczenie priorytetowe.
Oczekujemy, że Komisja przedstawi własną propozycję zmierzającą do zwiększenia rezerw gazu w Unii Europejskiej, co ma duże znaczenie, oraz do stworzenia zapewniających większy przesył połączeń międzysystemowych między państwami członkowskimi, co także jest bardzo ważnym elementem z punktu widzenia zapewnienia bezpieczeństwa zarówno obywatelom, jak i przedsiębiorcom w Unii Europejskiej.
Naturalnie nie powinniśmy lekceważyć kwestii efektywności energetycznej, która jest kolejnym ważnym elementem polityki na rzecz zagwarantowania bezpieczeństwa energetycznego Unii Europejskiej.
Fiona Hall
Panie przewodniczący! Chciałabym podziękować panu komisarzowi za przypomnienie Izbie o tym, że na bezpieczeństwo energetyczne składa się także popyt na energię. Dzięki decyzji o wycofaniu z europejskiego rynku lamp żarowych zaoszczędzimy tyle energii, ile Finlandia produkuje w ciągu roku.
Tej jesieni będziemy chcieli dojść do porozumienia z Radą w sprawie pakietu środków na rzecz efektywności energetycznej. Czterdzieści procent zużywanej przez nas energii przypada na budynki, zatem ogromne znaczenie dla bezpieczeństwa energetycznego w przyszłości ma opracowanie wysokich standardów efektywności zarówno dla nowych, jak i istniejących budynków. Mam nadzieję, że państwa członkowskie reprezentowane w Radzie poprą projekty Parlamentu, które mają na celu położenie kresu bezsensownemu marnowaniu energii, która jest obecnie wykorzystywana do ogrzewania, chłodzenia i oświetlania. Jeżeli nie przekonają ich inne argumenty, to ministrowie powinni poprzeć wspomniane projekty przynajmniej we własnym interesie, gdyż w znacznym stopniu ułatwi im to pracę oraz wywiązanie się z obowiązku, jakim jest zapewnienie dostaw elektryczności i gazu.
Indrek Tarand
Panie przewodniczący! Z związku z Nabucco mamy trzy podstawowe obawy. Prace nad projektem postępują zbyt wolno i ze zbyt małym zaangażowaniem, a nam nie podoba się stanowisko Komisji powtórzone w ubiegłym tygodniu przez pana Landaburu, zgodnie z którym Komisja nie faworyzuje ani projektu South Stream, ani Nabucco. Komisja powinna popierać Nabucco.
Po drugie, chcielibyśmy, aby działania Komisji były bardziej aktywne w stosunku do rządów tych państw członkowskich, które konsekwentnie starają się uzyskać przewagę i korzyści kosztem innych państw członkowskich. Nie wymienię dziś nazw tych państw, ale powiem tylko, że stolicą jednego z nich jest Rzym.
Jeżeli nie przyspieszymy prac nad Nabucco, będziemy świadkami nieprzyjemnych wydarzeń, podobnych do tych, do których doszło na Węgrzech, kiedy spółka Surgutneftegas przejęła kluczowy pakiet akcji węgierskiej spółki MOL. Podobna sytuacja ma również miejsce w Baumgarten w Austrii.
Poza tym, panie komisarzu, życzymy panu powodzenia w tworzeniu wspólnej polityki energetycznej, na którą UE wciąż czeka.
Sajjad Karim
Panie przewodniczący! Przyszłość Europy uzależniona jest od bezpiecznych dostaw energii. Jak pokazuje zarówno umowa w sprawie Nabucco, jak i inicjatywa Desertec, Turcja jest kluczowym państwem tranzytowym, w związku z czym chcę powtórzyć to, co powiedział pan poseł Van Orden. W chwili obecnej sprawą kluczową jest budowanie większego zaufania i lepszych relacji z państwami, które będą naszymi partnerami w dziedzinie energii, w tym z krajami Bliskiego Wschodu i Afryki Północnej. Z wieloma z nich powiązana jest kwestia dotycząca rozwoju. Desertec, dzięki któremu będzie można produkować ogromne ilości prądu z energii słonecznej, jest niepowtarzalną okazją na generowanie zysków, która musi przynieść korzyści także ludności zamieszkującej te państwa. Okazji tej nie możemy zaprzepaścić.
Niestety, niektóre państwa członkowskie - w tym to, które reprezentuję - nie wykorzystały ostatnich miesięcy na przygotowanie spójnej strategii energetycznej. Mój okręg wyborczy, North West of England, został uznany za doskonałe miejsce do produkcji energii wiatrowej, jednak przeszkodą są obowiązujące w Wielkiej Brytanii przepisy w dziedzinie planowania. Choć musimy poszukiwać źródeł energii, z których będziemy korzystać w przyszłości, to państwa członkowskie muszą także w jak najlepszy sposób wykorzystywać potencjał i zasoby, jakimi dysponują obecnie.
Marisa Matias
(PT) Panie przewodniczący! Uważnie przysłuchiwałam sie debacie i chciałabym zwrócić uwagę na trzy kwestie. Po pierwsze: o czym właściwie mówimy, kiedy rozmawiamy o bezpieczeństwie energetycznym i energii? Czy mówimy o ludziach - ludziach, którym musimy zagwarantować równy dostęp do energii i bezpieczeństwo, aby nie zostali pozbawieni energii w zimie; czy raczej mówimy o stosunkach między wielkimi potęgami; czy, co gorsza, wykorzystujemy bezpieczeństwo energetyczne i takie projekty, jak Nabucco lub Desertec, jako pretekst do skierowania przesłania do innych części świata lub innych państw? Jeżeli ma to na celu skierowanie przesłania, na podstawie jakich przesłanek moralnych to robimy?
Po drugie, chciałabym powiedzieć, że zawsze kiedy sprzeciwiamy się nieprzejrzystym transakcjom podmiotów zagranicznych na rynku europejskim, zwracamy się z prośbą do Komisji o niezwłoczne podjęcie działań. Chciałabym wiedzieć, jak ta prośba realizowana jest w przypadku nieprzejrzystych transakcji samych Europejczyków na rynku europejskim. Na koniec, panie przewodniczący, pragnę wspomnieć o trzeciej kwestii. Mam po prostu poczucie, że nie wykorzystaliśmy okazji do opracowania średnio- i długofalowej polityki. Wybraliśmy politykę krótkofalową i po raz kolejny działamy na rzecz interesów rynku wewnętrznego i dużych przedsiębiorstw przemysłowych.
Herbert Reul
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Bezpieczeństwo dostaw zostało uznane za kluczowy element polityki energetycznej w odpowiednim czasie. Niestety sprawa nie jest tak prosta, jak mogło by się czasami wydawać na podstawie politycznych debat. Dziś rozmawiamy o dwóch projektach: Nabucco, będącym bardzo konkretnym projektem, nad którym możemy dalej pracować, oraz Desertec, będącym interesującym projektem lub interesującym pomysłem czy też wizją, choć dziś jeszcze nikt nie jest w stanie dokładnie określić, czy, gdzie i jak będzie on realizowany.
Musimy zająć się konkretnymi problemami i nad nimi pracować. Musimy także wspierać projekty wizjonerskie, jednak powinniśmy wystrzegać się myślenia, że istnieje tylko jedno rozwiązanie danego problemu lub tylko jedna strategia pozwalająca rozwiązywać problemy. Dlatego wielu posłów w tej Izbie ma absolutną rację mówiąc: nie ma tylko jednej odpowiedzi, problemy te można rozwiązać na wiele sposobów.
Na przykład nie możemy dopuścić do tego, aby zbyt zaciekła debata na temat problemu CO2 doprowadziła nas do jeszcze większego uzależnienia od gazu, co z kolei doprowadzi do kolejnych problemów, gdyż będziemy potrzebować nowych gazociągów. Musimy powiedzieć "tak” polityce węglowej i właśnie dlatego potrzebujemy nowych technologii dla elektrowni. Musimy powiedzieć "tak” CCS, "tak” energii jądrowej i energii odnawialnej oraz "tak” oszczędzaniu energii. Nie chodzi tu o rezygnację z jednej rzeczy i wybór drugiej, ale o korzystanie z nich wszystkich równocześnie. Moim zdaniem każde inne podejście będzie niemoralne i nieodpowiedzialne i uważam, że nie wyszło by nam to na dobre.
Ma to także związek z kwestią źródeł dostaw i tras przesyłowych. W tym przypadku też nie ma tylko jednej odpowiedzi. Każdy, kto wierzy, że wystarczy ograniczyć się do debaty na temat rurociągów, oczywiście się myli, gdyż chcąc zmniejszyć naszą zależność, musimy być otwarci na wiele opcji, w tym LNG, i musimy zacząć nad nimi pracować. Zatem pytanie o to, w jaki sposób zapewnimy, aby udostępniony został odpowiedni kapitał do realizacji wymaganych projektów pozostaje aktualne - i jest to pytanie bardzo ważne. Co nam po cudownych planach, jeżeli nikt nie jest skłonny w nie inwestować?
W związku z powyższym ważny jest sposób, w jaki realizujemy naszą politykę energetyczną i w jaki traktujemy tych, od których oczekujemy inwestowania w te projekty. Należy zachęcić do działania firmy. Musimy wystrzegać się myślenia, że jesteśmy w stanie na siłę doprowadzić do realizacji naszych założeń i wcześniej określić wszystkie szczegóły. Ubiegłej zimy wiele rozwiązań sprawdziło się bez podejmowania przez polityków żadnych decyzji, ponieważ inteligentni ludzie mądrze ze sobą w wielu miejscach współpracowali, a Komisja była pomocnym mediatorem.
Marita Ulvskog
(SV) Panie przewodniczący! Oczywiście nie do przyjęcia jest sytuacja, w której ludzie w Europie nie mają energii w środku zimy lub są przymusowo zwalniani z pracy ponieważ branże, w których pracują, nie są w stanie płacić wyższych rachunków za energię, na skutek czego muszą dokonywać zwolnień lub nawet zamykać działalność. W związku z powyższym bardzo ważne jest, abyśmy podjęli mądre decyzje mające na celu zabezpieczenie dostaw energii.
Równocześnie wymogi określone dla dużych projektów infrastrukturalnych, których potrzebujemy, muszą być przejrzyste zarówno pod względem ich wpływu na środowisko naturalne, jak i niezależności poszczególnych państw. Nie wolno doprowadzić do sytuacji, w której państwa członkowskie mogą być zdane na łaskę innego państwa. Przed zgodą na realizację dużych projektów wiarygodne i niezależne podmioty muszą przeprowadzić analizy wpływu na środowisko.
Ma to oczywiście zastosowanie do wszystkich dużych projektów, o których wiemy, jednak chciałabym przede wszystkim zwrócić uwagę na Morze Bałtyckie, które jest dużym i podatnym na zmiany morzem śródlądowym. Potrzebne nam są analizy i decyzje, które zagwarantują, że Morze Bałtyckie nie zamieni się w morze martwe na skutek tego, że w Parlamencie Europejskim nie patrzyliśmy na problem w wystarczająco długiej perspektywie i nie byliśmy wystarczająco wymagający, kiedy podejmowaliśmy decyzje. Jesteśmy to winni naszym dzieciom i wnukom.
Adina-Ioana Vălean
Panie przewodniczący! Skoro każdemu zależy na bezpieczeństwie energetycznym, dlaczego go nie mamy? Może dlatego, że istnieje 27 interpretacji tego, co bezpieczeństwo energetyczne oznacza.
Osobiście rozumiem je na przykład jako dywersyfikację źródeł energii oraz zmniejszenie uzależnienia gazowego od Rosji. Dowodów na to nie musimy szukać daleko - choćby niektóre państwa członkowskie, które będąc zbyt daleko od Rosji, aby dochodził do nich gazociąg, nie mają do czynienia z problemami związanymi z tym uzależnieniem.
Uważam, że powinniśmy skupić się na LNG, rozwijać technologie, budować terminale LNG oraz sprowadzać gaz z całego świata. Powinniśmy także zaangażować się w budowę globalnego rynku LNG, podobnego do rynku ropy naftowej i surowców.
Jeżeli chodzi o gazociąg Nabucco, to moim zdaniem projekt ten należy szybko przerobić, tak aby uwzględniał gaz z różnych źródeł oraz umożliwiał poprowadzenie gazociągu krótszą trasą, prowadzącą przez Gruzję, Ukrainę, pod Morzem Czarnym do Rumunii. Wystarczy spojrzeć na mapę.
To że państwa członkowskie różnie interpretują bezpieczeństwo energetyczne i mają w związku z tym różne interesy potwierdza także fakt, że niektóre z państw uczestniczących w projekcie Nabucco wyraziły zainteresowanie uczestnictwem w projekcie South Stream, co zmniejsza wiarygodność Nabucco i szanse na stworzenie wspólnej europejskiej polityki energetycznej. South Stream niewątpliwie oznacza zwiększenie uzależnienia od gazu z Rosji.
Paweł Robert Kowal
(PL) Zastanawiam się, słuchając państwa, czy obywatele państw Unii są skazani tylko na nasze słowa. Mogliśmy to sprawdzić w styczniu tego roku podczas kryzysu energetycznego. My przecież uchwalamy rezolucje, bo czujemy wszyscy, że Unia nie daje sobie rady z odpowiedzią na kwestie bezpieczeństwa energetycznego. I widzimy, panie komisarzu, że spada zainteresowanie Nabucco, ale nie wszystkimi projektami energetycznymi wśród państw Unii. Na północy jest Nordstream i to jest bardzo poważny krok przeciw wspólnej polityce zagranicznej. Na południu Southstream. Tu też państwa Unii chętnie się angażują, a kiedy chodzi o Nabucco słyszmy zaklęcia i ani wystarczających pieniędzy, ani politycznego poparcia.
Dyskutujemy w Strasburgu, a nad Bałtykiem betoniarki pracują na rzecz Nordstream. Chciałbym wiedzieć, czy mogę trzymać entuzjastów traktatu lizbońskiego za słowo, że kiedy zostanie on przyjęty, nie będą więcej popierali ani Nordstream, ani Southstream. Nabucco może być bardzo dobrym krokiem na rzecz bezpieczeństwa energetycznego. Jeśli nadal poprzestaniemy na słowach, to przy kolejnych kryzysach energetycznych będziemy mogli wysłać obywatelom państw Unii broszurki z naszymi rezolucjami, a wtedy oni je spalą.
Gabriele Albertini
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Zgadzam się z komisarzem Piebalgsem. Jego wypowiedź potwierdza dziś, że South Stream nie jest konkurencją dla Nabucco, ale kolejnym krokiem na drodze do dywersyfikacji źródeł dostaw energii do Europy. Bezpieczeństwo energetyczne Europy opiera się na wielu źródłach, trasach przesyłowych oraz państwach dostarczających gaz.
Szacuje się, że przy zerowym poziomie wzrostu zapotrzebowanie na gaz zwiększy się do 2020 roku o dodatkowe 100 do 150 miliardów m3. Opierając się na tych założeniach, musimy koniecznie opracować inne opcje, dlatego w rzeczywistości South Stream nie jest alternatywą dla Nabucco, ale jego uzupełnieniem. Dla komisarza na korytarz południowy składa się szereg projektów, takich jak Nabucco, South Stream oraz połączenie Turcja-Grecja-Włochy (ITG). W związku z powyższym antyrosyjska debata jest sprzeczna z tym, co będzie się dziać przez najbliższe lata.
Parlament Europejski musi apelować o pragmatyzm, a przede wszystkim o konsekwencję w zakresie decyzji, które Unia Europejska już w gruncie rzeczy podjęła: europejskiego planu naprawy gospodarczej, decyzji nr 1364/2006/WE Parlamentu Europejskiego i Rady ustanawiającej wytyczne dla transeuropejskich sieci energetycznych oraz drugiej strategii na rzecz bezpieczeństwa energetycznego.
Dywersyfikacja źródeł, tras przesyłowych oraz dostawców energii jest prawdziwym filarem europejskiej polityki bezpieczeństwa energetycznego, a po odłożeniu na bok politycznych i gospodarczych interesów najbardziej zaangażowanych państw wyzwanie South Stream-Nabucco należy analizować w duchu realizmu; nie poprzez zniekształcający obraz pryzmat ideologii, ale raczej w oparciu o jasną wizję tego, co należy zrobić.
Anni Podimata
(EL) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Jeżeli chcemy zająć się problemem bezpieczeństwa energetycznego w rzetelny i możliwy do realizacji sposób, potrzebujemy globalnej strategii, która będzie odpowiedzią na potrzebę zróżnicowania źródeł energii oraz dostosowania wspólnych przepisów odnoszących się do państw tranzytowych, gdyż nasze uzależnienie od jednego państwa dostarczającego energię jest równie niekorzystne jak nasze uzależnienie od jednego państwa tranzytowego.
W związku z powyższym potrzebna nam jest równowaga, której nie uda się osiągnąć ani przyjmując zimnowojenny ton w stosunku do Rosji, od której i tak jesteśmy bądź będziemy uzależnieni energetycznie, ani wspierając jeden rurociąg alternatywny, tj. Nabucco, w chwili, kiedy wciąż panuje niepewność co do jego możliwości przesyłowych oraz politycznej i gospodarczej sytuacji w państwach basenu Morza Kaspijskiego i na Kaukazie.
Jeżeli chodzi o Desertec, to zgadzam się z wieloma sformułowanymi tu zastrzeżeniami i chciałabym dodać, co następuje: strategicznym celem Unii Europejskiej musi być stopniowe zmniejszanie naszego uzależnienia od importu energii, a nie zastępowanie importowanego gazu ziemnego importowaną energią elektryczną ze źródeł odnawialnych.
Jeżeli naprawdę chcemy być samowystarczalni i niezależni w długofalowej perspektywie, musimy propagować efektywność energetyczną i w jak najlepszy sposób wykorzystywać krajowe odnawialne źródła energii.
Toine Manders
(NL) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Chciałbym państwu pogratulować zintegrowanego podejścia, jakie przedstawia przedmiotowy wniosek. Dywersyfikacja jest bardzo ważna, dlatego chciałbym zgodzić się z tym, co powiedział mój kolega, pan poseł van Baalen, mianowicie, że musimy brać pod uwagę wszystkie formy energii, w tym energię jądrową. Jednak - a dowiedziałem się tego już w szkole podstawowej - głównym źródłem energii jest Słońce, dlatego moim zdaniem w przyszłości musimy skupić się właśnie na nim.
Jeżeli chodzi o dywersyfikację, to musi ona dotyczyć nie tylko rodzajów energii, ale także dostawców. Wielu przedmówców mówiło o Rosji. Dotychczas Rosja zawsze dostarczała nam energii, kiedy ją o to prosiliśmy, ale w przyszłości ważne będzie posiadanie większej liczby dostawców. Kolejna sprawa: jak możemy zagwarantować bezpieczeństwo energetyczne? Możemy je zagwarantować tylko wtedy, gdy uda nam się dostarczać naszą energię przez wspomniane sieci i uważam, że najważniejszym zadaniem dla państwa w najbliższych latach - a pokonali już państwo wiele przeszkód, Nabucco, Desertec - będzie stworzenie zintegrowanej sieci, w ramach której zaangażowane państwa, tj. wszystkie państwa członkowskie UE, będą zmierzały w tym samym kierunku, a poza tym będą skłonne wdrażać politykę energetyczną w zintegrowany sposób. Możecie się zwrócić z prośbą o środki finansowe do podmiotów instytucjonalnych lub inwestorów prywatnych, jednak uważam, że musicie niezwłocznie rozpocząć prace nad zintegrowaną siecią, czymś na kształt supersieci, pętli indukcyjnej dla Europy, która będzie docierać do każdego odbiorcy końcowego.
Jean-Pierre Audy
(FR) Panie przewodniczący! Energia nie jest obszarem, nad którym Unia Europejska sprawuje jurysdykcję. Panie komisarzu Piebalgs! Gratulacje za wszystko, co pan robi.
Energia i dostęp do niej to składowe wojny - wojny o charakterze czasami militarnym, czasami politycznym, a czasami gospodarczym. Jeżeli chodzi o gaz, czeka nas wojna gazowa. Poza tym nie będziemy wiedzieć, czy gaz jest przyczyną tej wojny czy jedną z konsekwencji, jednak niezależnie od tego czeka nas wojna gazowa.
Znamy liczby: w państwach kaukaskich są rezerwy na 200 lat, w Rosji na 100 lat, w jednym z krajów Afryki Północnej na 50 lat, w Bałtyku na 50 lat, a w Europie na około 20 lat. W związku z tym musimy przygotować się na import gazu.
Tak panie komisarzu, Nabucco jest sensownym projektem i musimy go wspierać, jednak musimy wspierać finansowo i politycznie wszystkie źródła dostaw energii z północy i południa, czyli zarówno Nord Stream, jak i South Stream.
Poza tym musimy liczyć na nasze przedsiębiorstwa przemysłowe, które są kompetentne i uczciwe, i które postępują zgodnie z kodeksem etycznym, jednak nie bądźmy naiwni. Panie komisarzu! Namawiam pana do jak najszybszego zapoznania się z wnioskami przedstawionymi przez niektóre państwa członkowskie, które postulują opracowanie europejskiego instrumentu operacyjnego umożliwiającego podjęcie działań na rynku gazu, tj. stworzenie centralnego urzędu zakupu gazu, czegoś na kształt rozwiązania, nad którym pracuje pan na Kaukazie z Caspian Development Corporation.
Jeżeli chodzi o Desertec, chciałbym przekazać moje gratulacje. Znamy liczby: na 1 km2 pustyni przypada energia, która jest odpowiednikiem 1,5 miliona baryłek ropy naftowej. Jest to znakomity projekt dla obszaru euro-śródziemnomorskiego. Wiemy, że 0,3% pustyń na ziemi mogłoby zapewnić energię dla całej planety.
Wiemy, że rozwiążemy nasze problemy energetyczne w etyczny i moralny sposób dzięki ludzkiej pomysłowości i nauce.
Panie komisarzu! Wykonuje pan bardzo ważną pracę, ponieważ dzięki niej mamy do czynienia z Europą, która ma wyniki; Europą, która chroni; Europą, która działa. Brawo! Prosimy kontynuować - będzie pan miał wsparcie Parlamentu Europejskiego.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Gazociąg Nabucco pozwoliłby Europie poczuć, że jest mocna i bezpieczna. Jednak nie wszystkie państwa w regionie Morza Kaspijskiego podążają drogą demokracji i nie wszystkim można ufać. Wiele zależy od stosunków z Turcją. Nawet jeśli na razie nie ma perspektyw na to, aby kraj ten został członkiem UE, nie wolno nam go odpychać i prowokować w nim antyeuropejskich nastrojów. Szczególne znaczenie ma projekt Desertec, ponieważ wybiega on w przyszłość. Dyskutując o bezpieczeństwie energetycznym, poświęcamy zbyt mało uwagi odnawialnym źródłom energii, a w szczególności efektywności energetycznej. Cieszy mnie, że pan komisarz właśnie to dziś podkreślił. Należy opracować na szczeblu UE mechanizmy finansowe i gospodarcze, które zachęcałyby państwa członkowskie oraz poszczególne firmy do oszczędzania energii oraz przestawienia się na najnowsze i najczystsze technologie, co stanowiłoby istotny wkład w bezpieczeństwo energetyczne oraz walkę ze zmianami klimatycznymi.
Arturs Krišjânis Kariňš
(LV) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Jako polityk łotewski doskonale wiem, co znaczy brak niezależności kraju pod względem energetycznym. Choć Łotwa produkuje około jednej trzeciej zużywanej przez siebie energii z własnych źródeł odnawialnych, pozostałe dwie trzecie naszego bilansu energetycznego pochodzą głównie od jednego kraju dostawcy - Rosji. Będąc małym krajem w znacznym stopniu uzależnionym od dostaw energii z zewnątrz, doskonale zdajemy sobie sprawę z tego, jak kosztowne może być takie uzależnienie zarówno dla odbiorcy końcowego - pod względem ceny, jak i całego kraju - pod względem potencjalnej niestabilności politycznej. Bilans energetyczny każdego państwa członkowskiego UE jest inny, jednak wszystkich nas niepokoi ten sam problem - bezpieczeństwo dostaw energii. Bezpieczeństwo to można zapewnić sobie poprzez dywersyfikację źródeł dostaw, gdyż im więcej mamy dostawców, tym mniej jesteśmy zależni od każdego z nich. Pod względem dostaw gazu Rosja jest ważnym partnerem dla Unii Europejskiej. Do Europy importujemy z Rosji w sumie około jednej czwartej zużywanego przez nas gazu. Niektóre państwa, takie jak Łotwa, są w całości uzależnione od dostaw gazu z Rosji, a z roku na rok rośnie też uzależnienie całej Europy od dostaw z tego kraju. Jednym z alternatywnych źródeł dostaw jest projektowany gazociąg Nabucco, który przez Turcję dostarczałby do Europy gaz z państw Azji Centralnej Uważam, że bardzo ważne jest, aby Parlament szczególnie wspierał ten projekt, ponieważ w bezpośredni sposób wzmocni on naszą wspólną politykę w zakresie bezpieczeństwa dostaw gazu. Jednak gazociąg Nabucco jest dopiero pierwszym rozwiązaniem na rzecz wspólnego bezpieczeństwa tym zakresie. Musimy opracować jednolitą europejską politykę energetyczną, która koordynowałaby nasze działania w przypadku wszystkich kwestii energetycznych. Dziękuję państwu za uwagę.
Edit Herczog
(HU) Panie przewodniczący! Na wstępie niech mi będzie wolno wyrazić podziękowanie za to, że mogę w tej Izbie wypowiadać się po węgiersku, co pozwala mi powitać wiceprzewodniczącego w tym języku. Chciałabym rozpocząć od stwierdzenia, że jeżeli spojrzymy na ostatnie pięć lat, zobaczymy, że komisarz Pielbags stał się prawdopodobnie jednym z komisarzy, który odnieśli największy sukces opracowując zrównoważoną, wybiegającą w przyszłość politykę, którą wspólnie w tym Parlamencie zaakceptowaliśmy.
W styczniu, na zorganizowanej w Budapeszcie na Węgrzech konferencji w sprawie Nabucco, komisarz Pielbags po raz pierwszy oświadczył, że Unia Europejska chce zaoferować projektowi Nabucco wsparcie polityczne i finansowe. Na ten rurociąg o długości 3300 km będziemy musieli zgromadzić kwotę w wysokości około 8 miliardów euro. Dwoma najważniejszymi zadaniami, jakie nas czekają, będzie zatem znalezienie w budżecie Unii Europejskiej około 2 miliardów euro oraz stworzenie warunków, dzięki którym łatwiej i prościej będzie można skredytować ten projekt na lepszych warunkach.
Pierwotnie obiecano około 30 milionów euro. Musimy zdać sobie sprawę z tego, że konieczne jest pójście o krok dalej. Jestem przekonana, że za kilka miesięcy pan komisarz zrobi wszystko, co w jego mocy, aby projekt zakończył się sukcesem, albo pozostawi to swojemu następcy. Wszyscy doskonale zdajemy sobie sprawę z tego, że w dobie kryzysu gospodarczego to nie gospodarstwa domowe, ale firmy w największym stopniu odczuwają problemy z dostawami prądu i energii. Rozmawiamy, koleżanki i koledzy, o tych firmach, w których pracują nasi wyborcy i nasi obywatele, a narażając na niebezpieczeństwo politykę energetyczną narażamy na niebezpieczeństwo ich dochody.
Mario Mauro
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Bezpieczeństwo energetyczne jest bez wątpienia podstawowym priorytetem, i należy je zwiększać najpierw poprzez podnoszenie efektywności energetycznej oraz dywersyfikację dostawców, źródeł oraz szlaków tranzytowych, ale przede wszystkim poprzez wspieranie interesów energetycznych Unii w kontaktach z krajami trzecimi.
W marcu Rada Europejska oświadczyła, że chcąc osiągnąć określone przez nią cele w zakresie bezpieczeństwa energetycznego Unia Europejska wspólnie oraz poszczególne państwa członkowskie pojedynczo muszą być przygotowane na powiązanie solidarności z odpowiedzialnością. Moim zdaniem jest to kluczowa sprawa: europejska polityka energetyczna musi być nierozerwalnie powiązana z polityką zagraniczną Unii, ponieważ stwierdzenie, że nasze działania wynikające z polityki zagranicznej są naprawdę skuteczne, kiedy mówimy jednym głosem, jest tak samo prawdziwe w odniesieniu do polityki energetycznej.
Jednak właśnie o to chodzi: do tego czasu - tj. do momentu, w którym zgodzimy się mówić jednym głosem - wysiłków wielu rządów zaangażowanych w skomplikowane projekty, takie jak Nord Stream i South Stream, nie należy postrzegać jako zagrożenie dla wsparcia Nabucco, ale jako element tej samej strategii, w ramach której łączymy pragmatyzm z realizmem w celu priorytetowego traktowania interesów naszych obywateli.
Dlatego mówimy wyraźne "tak” dla Nabucco, jednak równie zdecydowane jest nasze wsparcie dla wysiłków podejmowanych przez nasze rządy na rzecz zagwarantowania tego, by dywersyfikacja dostaw zapewniła dobrobyt obywatelom naszych krajów.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) W 2008 roku Unia Europejska wykazała rekordowy deficyt handlowy w wysokości 242 miliardów euro, głównie z powodu wzrostu cen importowanej energii. Projektowany gazociąg Nabucco, który będzie przebiegać przez Turcję, Bułgarię, Rumunię, Węgry i Austrię, będzie dostarczać do Unii Europejskiej 30 miliardów metrów sześciennych gazu ziemnego z Morza Kaspijskiego rocznie. Kwota 200 milionów euro, która została przeznaczona na europejski plan naprawy gospodarczej, jest niewystarczająca. Wzywamy Unię Europejską do znacznego jej zwiększenia. Projekt Desertec, w ramach którego będzie wykorzystywana energia słoneczna z Afryki Północnej, obejmował będzie także wdrożenie śródziemnomorskiego planu na rzecz magazynowania energii słonecznej oraz budowę sieci przesyłu energii elektrycznej, która połączy Unię Europejską z Bliskim Wschodem i Afryką Północną. UE musi zainwestować więcej w dywersyfikację źródeł dostaw energii. Jako sprawozdawczyni zajmującą się kwestiami dotyczącymi wydajności energetycznej budynków wzywam UE do zapewnienia innowacyjnych instrumentów finansowych mających na celu zwiększenie inwestycji w dziedzinie wykorzystania odnawialnych źródeł energii oraz podniesienie wydajności energetycznej, w szczególności w przypadku budynków i w sektorze transportowym.
Marian-Jean Marinescu
(RO) Nabucco pozwoli zaspokoić dużą część europejskiego popytu na gaz. Jednak w jego przypadku jeszcze większe znaczenie ma aspekt polityczny: dzięki niemu nie będziemy już uzależnieni od jednego źródła. Powtarzające się kryzysy uwidoczniły, że obecna sytuacja, w której Rosja jest jedynym źródłem dostaw, a Ukraina jedynym państwem tranzytowym, nie zapewnia bezpieczeństwa europejskiej gospodarce i obywatelom. Budowa nowych dróg dostaw energii musi być tak samo ważna jak budowa relacji z Rosją. Niestety, opóźnienie w realizacji projektu Nabucco zostało spowodowane partykularnymi interesami niektórych państw członkowskich. Państwa członkowskie muszą zdawać sobie sprawę z tego, że korzyści z tego projektu będą czerpać nie tylko kraje, przez które przebiegać będzie gazociąg, ale wszyscy obywatele Europy, których rządy muszą zapewnić im dobrobyt i bezpieczeństwo.
Błędy, które doprowadziły do opóźnienia tego projektu, nie mogą zostać powtórzone w przypadku zapewnienia dostaw gazu. W tym regionie są kraje, takie jak Azerbejdżan, Turkmenistan, Kazachstan, Irak i Iran, które chcą dostarczać gaz do tego gazociągu. Komisja musi powtórzyć to, co zrobiła dla umowy międzyrządowej, tj. musi wziąć udział w kolejnych negocjacjach i jak najszybciej osiągnąć pozytywny wynik. Jeżeli my się tym nie zajmiemy, zrobią to inni - i jestem przekonany, że nie będzie to w interesie europejskich obywateli.
Francisco José Millán Mon
(ES) Panie przewodniczący! W związku z uzależnieniem Europy od zewnętrznych dostawców energii, zabezpieczenie dostaw jest kwestią, która musi być zawsze elementem polityki zewnętrznej UE. Ponadto według wszelkich przewidywań na przestrzeni kolejnych 25 lat popyt na energię na świecie znacznie wzrośnie.
W Europie musimy ograniczyć nasze znaczne uzależnienie od gazu rosyjskiego, w szczególności w kontekście kryzysów, do jakich doszło w ostatnich latach. Wyraźnie też widać, że Rosja realizuje strategię, której celem jest zapewnienie sobie dominacji w Europie w sektorze gazowym. Właśnie dlatego pracujemy nad takimi projektami, jak Nord Stream, Blue Stream II a także South Stream.
W związku z powyższym musimy dokonać dywersyfikacji dostawców i tras przesyłowych. Właśnie to jest powodem naszego zainteresowania Nabucco, który zapewni dostęp do gazu z Azerbejdżanu i Iraku oraz gazu z Turkmenistanu, co wzmocni nasze relacje energetyczne z Azją Centralną, która staje się coraz ważniejsza w regionie.
Dlatego bardzo cieszy mnie zawarte w lipcu porozumienie, o którym powiedział pan komisarz, a także jednoznaczne wsparcie, jakiego Nabucco udzielił przewodniczący Barroso w politycznych wytycznych, które ostatnio przedstawił.
Wiem, że pojawiły się wątpliwości dotyczące rentowności Nabucco, ale podobne wątpliwości miałem co do rurociągu naftowego Baku-Tbilisi-Ceyhan, który jest teraz rzeczywistością.
Muszę podkreślić, że kraje położone wzdłuż południowego brzegu Morza Śródziemnego także mogą odegrać istotną rolę w dostawach gazu do Europy. Najważniejsza pod tym względem jest Algieria, która jest także ważnym dostawcą gazu do mojego kraju i do Włoch. Musimy dopilnować, aby szybko zostały zakończone prace nad gazociągiem Medgaz. Mówiąc o dostawach gazu, chciałbym także wspomnieć o takich państwach, jak Egipt i Libia.
Reasumując, kwestie energetyczne muszą być priorytetem w relacjach europejsko-śródziemnomorskich z korzyścią dla obu stron.
Panie i panowie! W traktacie lizbońskim powiedziane jest, że kwestie energetyczne stanowią wspólną odpowiedzialność i że jednym z celów polityki energetycznej UE jest zagwarantowanie bezpieczeństwa dostaw energii. Fakt ten naprawdę motywuje nas to dalszych prac nad coraz ważniejszą wspólną polityką zagraniczną w dziedzinie energii, co zostało podkreślone w projekcie rezolucji, który mamy dziś przyjąć.
Na koniec chciałbym powiedzieć, że jest to trudny cel, czego potwierdzeniem jest fakt, że w Europie, w Unii Europejskiej, nie udało nam się stworzyć prawdziwego wewnętrznego rynku energii, gdyż nie dysponujemy wystarczającą ilością połączeń międzysystemowych. Właśnie dlatego tak cieszą mnie komentarze na ten temat zawarte w dokumencie wspomnianym przez przewodniczącego Barroso.
Rachida Dati
(FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Jak przed chwilą powiedziano, ostatni kryzys gazowy między Rosją a Ukrainą pokazuje, że w trybie pilnym należy zwiększyć bezpieczeństwo energetyczne i niezależność Unii Europejskiej.
Unia Europejska jest wciąż w zbyt dużym stopniu uzależniona od innych, w szczególności w przypadku dostaw gazu, jako że w roku 2020 będzie ona prawdopodobnie musiała importować około 80% tego surowca. Sytuacja ta nie może trwać dłużej, bo jeśli tak się stanie, doprowadzi ona do trwałego zmniejszenia bezpieczeństwa energetycznego Unii Europejskiej. Naturalnie projekty infrastrukturalne, o których państwo właśnie wspomnieli, są krokiem w dobrym kierunku.
Od ostatniego kryzysu gazowego między Rosją a Ukrainą minęło już kilka miesięcy. Panie komisarzu! A co z nadchodzącą zimą? Dla osób, które doświadczyły braków gazu i tych, które obawiają się, że może do nich dojść w przyszłości, kluczowe znaczenie ma to, jak Europa ochroni je przed ewentualnymi kolejnymi kryzysami.
Michael Gahler
(DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! W przedmiotowej rezolucji po raz kolejny wyraźnie powiedziano, że konieczne jest opracowanie spójnej europejskiej polityki zagranicznej, obejmującej kwestie związane z bezpieczeństwem dostaw energii.
Wiele powiedziano dziś na temat projektów Nabucco i Desertec. Jeżeli chodzi o dywersyfikację źródeł dostaw, chciałbym zwrócić państwa uwagę na sąsiadujący z nami region, który dotychczas charakteryzował się stabilnością i solidnością dostaw do Europy, a który dysponuje ogromnym potencjałem eksploatacyjnym, który stanie się bardziej dostępny w wyniku zmian klimatycznych. Mówię o regionie Arktyki. W tym przypadku, z jednej strony mamy do czynienia z tradycją pragmatycznej współpracy, w tym na przykład z Rosją, a z drugiej strony UE, w odróżnieniu od Rosji, USA, Kanady, a nawet Chin, nie jest tam dziś obecna.
Jeżeli chcemy zabezpieczyć długofalowe interesy Europy także w tym regionie, moim zdaniem powinniśmy wraz z takimi partnerami, jak Norwegia i Islandia opracować pragmatyczną i długofalową strategię na rzecz współpracy z Rosją, USA, Kanadą w celu zrównoważenia licznych interesów w tym regionie, nie tylko w zakresie wspólnego bezpieczeństwa dostaw, ale także kwestii związanych z ochroną środowiska i dostępem do nowych, wolnych od lodu szlaków transportowych. Pozwoli to także uniknąć potencjalnych konfliktów, do których w innym przypadku mogłyby dojść przy gremialnej próbie zabezpieczenia źródeł energii, które są tam wciąż dostępne.
Bastiaan Belder
(NL) Panie przewodniczący! Istotną rolę w ograniczeniu uzależnienia Europy od Rosji ma do odegrania Turcja. Pytanie jaką cenę Europa jest gotowa zapłacić Turcji. W międzyczasie Turcja gra na dwa fronty i stara się skorzystać zarówno z projektu Nabucco, jak i South Stream. Nie leży to w interesie Europy. Wzywam Radę i Komisję do jednoznacznego opowiedzenia się za projektem Nabucco. Projekt ten bezpośrednio ograniczyłby nasze uzależnienie od Rosji, a w związku z powolnym zmniejszaniem się popytu na gaz w Europie realizacja dwóch południowych tras przesyłowych i tak jest zupełnie niepotrzebna. Turcja musi ujawnić swoje zamiary i w pełni wesprzeć projekt Nabucco. Negocjacje z Turcją w tej sprawie powinny być jednak prowadzone odrębnie od negocjacji w sprawie akcesji. Nie wolno nam dopuścić do tego, aby Turcja otrzymała możliwość przystąpienia do Unii w zamian za okazanie chęci do współpracy.
Lena Barbara Kolarska-Bobińska
(PL) Unia Europejska potrzebuje dostawców, którzy w swoich działaniach biznesowych zachowują pełną przejrzystość i którzy wywiązują się ze zobowiązań. Karta Energetyczna oraz Protokół przejściowy do tej Karty są próbą ustalenia systemu opartego na jasnych zasadach. Niedawne zasygnalizowanie chęci wycofania się Rosji z udziału w traktacie Karty energetycznej powinno być przestrogą. Przestrogą dla firm realizujących inwestycje w Rosji i również przestrogą dla Komisji. Powinno być także zachętą dla Komisji do podjęcia jak najszybszych działań na rzecz europejskiego systemu bezpieczeństwa energetycznego.
Możemy mieć tylko nadzieję, że Rosja będzie respektowała kartę i że nie podejmie ostatecznych działań. Wewnętrzny rynek gazowy Unii Europejskiej musi funkcjonować bez żadnych ograniczeń, pozwalając na działanie ponadgranicznych połączeń i sieci gazowych. Europejscy odbiorcy gazu nie mogą być skazani na łaskę monopolistów.
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Matthias Groote
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Bardzo podobało mi się to, co pan komisarz powiedział dziś o projekcie Desertec. Projekt ten ma ogromy potencjał, a jego atrakcyjność polega głównie na tym, że składa się on z wielu odrębnych, mniejszych projektów. Jego realizacja przyczyni się do powstania miejsc pracy i przygotowania drogi dla przyjaznej dla środowiska polityki przemysłowej, którą chcemy opracować.
Chciałbym zadać Komisji jedno pytanie. Kiedy rozmawiali państwo o projekcie Desertec, odniosłem wrażenie, że w jakimś stopniu w użyciu był hamulec ręczny. Jakie konkretne działania planowane są w zakresie infrastruktury sieciowej, która jest ogromnym problemem w pracach nad energią odnawialną? Oczywiście pomysł polega na przesyłaniu energii elektrycznej z pustyń do Europy bezpośrednio poprzez linie wysokiego napięcia. Jakie działania wspierające Komisja Europejska może w tym zakresie podjąć? Czy w tej sprawie nad czymś trwają już prace? Czego możemy na tym obszarze oczekiwać od kolejnej Komisji?
Charles Tannock
Panie przewodniczący! Grupa ECR popiera konieczność opracowania wspólnej zewnętrznej polityki EU w dziedzinie bezpieczeństwa energetycznego, opartej na solidarności między państwami członkowskimi, jednak koszyk energetyczny musi pozostać jedną z kompetencji poszczególnych państw członkowskich. Oczywiście musimy dokonać dywersyfikacji w celu uniezależnienia się od rosyjskiego gazu i ropy naftowej, których importerem jest teraz nawet Wielka Brytania, będąca tradycyjnie uzależniona od gazu z Morza Północnego i Norwegii.
Musimy rozwijać korytarz południowy, a oprócz projektu Nabucco powinniśmy w priorytetowy sposób traktować projekt White Stream. Poza tym bardzo interesujące perspektywy w przyszłości stwarza dla Unii Europejskiej szlak transkaspijski a nawet transsaharyjski. Potrzebujemy w Europie lepszych instalacji wykorzystywanych do magazynowania gazu oraz lepszej integracji naszych gazociągów z sieciami elektrycznymi. W Wielkiej Brytanii jesteśmy zwolennikami nowych elektrowni jądrowych.
Z zadowoleniem przyjmuję inwestycje w odnawialne źródła energii, w tym w wykorzystujący energię słoneczną projekt Desertec, które mają na celu walkę ze zmianami klimatycznymi oraz wsparcie dywersyfikacji. Potrzebna nam jest także lepsza efektywność energetyczna - jednak wprowadzony ostatnio w UE zakaz produkcji lamp żarowych jest drakoński, ignoruje zagrożenie, jakim jest rtęć dla zdrowia skóry i środowiska naturalnego oraz niepotrzebnie czyni UE niepopularną w moim kraju.
Alejo Vidal-Quadras
(ES) Panie przewodniczący! Według szacunków od dziś do roku 2030 zużycie gazu w Unii Europejskiej wzrośnie o ponad 40%, natomiast nasza produkcja wewnętrzna spadnie. Oznacza to, że popyt nie zostanie zaspokojony, nawet gdybyśmy mieli do dyspozycji wszystkie obecnie omawiane projekty. W rezultacie potrzebne nam są wszystkie możliwe źródła dostaw, a w szczególności musimy skoordynować wszystkie działania państw członkowskich, w celu optymalizacji ich wkładu w nasze wspólne potrzeby.
Z projektami South Stream i Nabucco związane są bardzo ważne aspekty gospodarcze, energetyczne, historyczne i polityczne. Musimy je bardzo uważnie i z wielką inteligencją rozważyć, pamiętając też o obawach i potrzebach wszystkich uczestniczących w nich państw. Wiele z problemów, z którymi się obecnie zmagamy, można by rozwiązać, gdybyśmy wcześniej zdecydowanie skoordynowali działania wszystkich państw członkowskich, gdybyśmy zbudowali więcej terminali skroplonego gazu ziemnego, gdybyśmy usprawnili rynek wewnętrzny i, powtórzmy to jeszcze raz, gdybyśmy mówili jednym głosem.
Derek Vaughan
Panie przewodniczący! Z zadowoleniem przyjmuję stanowiska poszczególnych grup politycznych oraz wcześniejsze oświadczenie pana komisarza, w szczególności uznanie potrzeby dywersyfikacji naszej technologii energetycznej oraz zabezpieczenia źródeł dostaw.
Jednak oczywiste jest, że nie ma jednej odpowiedzi na pytanie, jak zabezpieczyć te dostawy. Należy wziąć pod uwagę wszystkie technologie. Musimy korzystać z wielu technologii, w tym z CCS. Ja, co oczywiste, pochodzę z Walii, gdzie wciąż mamy bogate złoża węgla.
Poza tym należy podnieść efektywność energetyczną. Właśnie dlatego, moim zdaniem. powinniśmy przeznaczać większe kwoty z europejskich funduszy strukturalnych na działania w dziedzinie efektywności energetycznej, mające na celu zarówno oszczędności energii, jak i pobudzenie gospodarki.
Chciałbym jeszcze krótko odnieść się do dwóch kwestii: po pierwsze do projektu Desertec, który moim zdaniem jest projektem fascynującym, ale musimy uznać, że jego realizacja zajmie bardzo dużo czasu. Nie jest to środek doraźny.
Po drugie, magazynowanie gazu jest rzeczą ważną, ale po raz kolejny musimy uznać, że jest to rozwiązanie kosztowne i będzie wymagać finansowania.
Zatem zgadzam się ze wszystkimi przedstawionymi dziś stanowiskami, a w szczególności ze stanowiskiem grupy S&D, jednak z uwagi na to, że zawarte w nich zostały ważne uwagi, z przyjemnością poznałbym opinie pana komisarza na ich temat.
András Gyürk
(HU) Panie i panowie! We wniosku o decyzję wspomniano, że rosyjska spółka Surgutneftgaz, której struktura właścicielska nie jest jasna, niedawno weszła w posiadanie dużego pakietu akcji węgierskiej spółki paliwowej MOL. Chciałbym powiedzieć o tym więcej. Po tej transakcji osobiście przekazałem panu komisarzowi zapytanie pisemne. W swojej odpowiedzi stwierdził on, że uznaje za uzasadnioną naszą prośbę o zapewnienie większego bezpieczeństwa europejskim spółkom energetycznym w przypadku przejęć zewnętrznych, które nie są wystarczająco transparentne. To dobra wiadomość. Musimy także dodać, że obowiązujące przepisy nie pozwalają na realizację tego celu.
Niestety przepisy dotyczące przejrzystości można łatwo obejść. Właśnie dlatego prosimy Komisję Europejską o rezygnację z wygodnego stanowiska bezproduktywnej introspekcji. Powinna ona we współpracy z rządami opracować ramy prawne umożliwiające zapewnienie skutecznej ochrony przed wrogimi przejęciami. Panie przewodniczący! Otwarty rynek jest wspólnym osiągnięciem całej Europy. Nie narażajmy naszych interesów właśnie na tym obszarze.
Ivo Vajgl
(SL) Wygląda na to, że system pytań z sali sprawdza się i cieszy mnie, że tak właśnie jest. Potrzebne nam są bezpieczne i zdywersyfikowane dostawy. Wszyscy się co do tego zgadzamy.
Jednak moim zdaniem zbyt duża część naszej dzisiejszej dyskusji została poświęcona jednej kwestii: ostrzeżeniom o zagrożeniu ze strony Rosji. Wypowiedzi takie nie mogą prowadzić do konstruktywnych rozwiązań dla Europy, dlatego uważam, że lepiej byłoby, gdybyśmy rozwijali z Rosją stosunki partnerskie.
Byłbym wdzięczny, gdyby komisarz Piebalgs poinformował nas o postępach dialogu w sprawie bezpieczeństwa energetycznego, o poprawie naszych stosunków z Rosją oraz o wdrażaniu demokratycznych standardów, którym naszym zdaniem Rosja powinna poświęcać więcej uwagi.
Andrzej Grzyb
(PL) We wrześniu 2007 roku, w oparciu oczywiście o decyzję Parlamentu i Rady z 2006 roku w sprawie m.in. gazociągu Nabucco, został powołany koordynator europejski tego projektu pan Josias Van Aartsen, który w 2009 roku przedstawił swoje ciekawe sprawozdanie, również z ciekawymi, interesującymi wnioskami. Między innymi jeden z tych wniosków dotyczy trudności, jakie napotykamy w realizacji projektu Nabucco. Nawet poziom jego finansowania w chwili obecnej wskazuje, że tak jest.
Chciałbym zapytać, czy nie uważa pan, że niezależnie od pańskiego osobistego zainteresowania powołanie koordynatora dla realizacji projektu Nabucco mogłoby nadać mu sprawniejszą dynamikę realizacji, tak abyśmy mieli pewność, że to, o czym mówimy w dniu dzisiejszym tutaj i czego oczekują również państwa członkowskie, w tym również mój kraj - Polska, miałoby stuprocentową szansę realizacji.
Andris Piebalgs
komisarz. - Panie przewodniczący! Trudno byłoby mi udzielić odpowiedzi na wszystkie zadane pytania, ale chciałbym odnieść się do kilka punktów.
Po pierwsze, celem polityki realizowanej w sektorze energetycznym jest działanie na rzecz dobra naszych obywateli i naszego przemysłu. Jesteśmy zainteresowani znalezieniem bezpiecznych źródeł czystej energii sprzedawanej po rozsądnych cenach. Jest to nasz cel podstawowy.
Po drugie, rozmawiając na temat umów energetycznych nigdy nie dobijamy żadnych interesów na boku. Nie idziemy na żadne kompromisy ani w sprawie rozszerzenia, ani też praw człowieka. W naszych działaniach zakładamy, że niezależność w zakresie dostaw energii jest rzeczą najważniejszą, która przynosi korzyści wszystkim - dostawcom, krajom tranzytowym i konsumentom. Przekonanie naszych partnerów, że jest to jedyny sposób na osiągnięcie stabilności zabiera dużo czasu.
Po trzecie, nawet jeśli czasem wydaje się, że działamy powoli, uważam, iż opieranie się na propozycjach przemysłu i jego wsparciu ma kluczowe znaczenie, ponieważ czyni nas silnymi. Być może nie jesteśmy dzięki temu łodzią wyścigową na energetycznym oceanie, ale służy to stabilności. Kiedy dokonujemy zmiany, mamy do tego dużo większe podstawy, dlatego jesteśmy dużo bardziej bezpieczni. Wszystkie projekty zostały dokładnie sprawdzone pod kątem wydajności i rentowności w przyszłości, dlatego uważam, że należy im się wsparcie.
Kolejnym obszarem, który wymaga wyeliminowania słabych punktów i o którym wciąż dyskutujemy, jest zewnętrzna polityka energetyczna i spójność. Prawdą jest, że sprawa ta wzbudza duże kontrowersje - lub przynajmniej wydaje się, że są to kontrowersje - i jako komisarza bardzo ucieszyłaby mnie bardziej spójna zewnętrzna polityka energetyczna.
Przedmiotowy projekt rezolucji dotyczy właśnie tej kwestii, i choć nie mamy tu do czynienia z immanentnym konfliktem między państwami członkowskimi, wydaje się, że konflikt taki istnieje. Wszystkie działania realizowane przez państwa członkowskie przynoszą także korzyści Unii Europejskiej. W związku z tym powinniśmy je kontynuować i podjąć prawdziwą próbę budowy systemu, w ramach którego będziemy mówić jednym głosem, nie tylko na płaszczyźnie deklaratywnej, ale też w zakresie punktów widzenia, które chcemy podkreślić. Dlatego wciąż bardzo ważny jest drugi strategiczny przegląd sytuacji energetycznej. Wszystkie kwestie, które przedstawiliśmy w drugim przeglądzie sytuacji energetycznej, są wciąż aktualne.
Jednocześnie z perspektywy Komisji wyraźnie widzimy, że nie możemy sobie pozwolić na przejście od współzależności do uzależnienia. Właśnie dlatego szczególnie wspieramy takie projekty dywersyfikacyjne, jak Nabucco lub LNG - nie dlatego, że zmieniają one całkowicie nasze stosunki lub wzajemne zależności z innymi krajami, ale dlatego, że zapewniają nam dodatkowe bezpieczeństwo. Zatem działamy w tym kierunku, jednak równocześnie cały czas śledzimy zmiany w światowej sytuacji energetycznej.
Jeżeli chodzi o energię jądrową, to od opcji tej odeszliśmy. Przyjęliśmy dyrektywę o bezpieczeństwie jądrowym, ale jest to sprawa bardzo delikatnej natury, która zdecydowanie leży w gestii poszczególnych państw. Naprawdę wierzę, że z perspektywy Unii powinniśmy działać w oparciu o współpracę organów nadzoru instalacji jądrowych i próbować budować bezpieczniejszy i bardziej spójny system. Wątpię jednak, aby udało nam się pójść dalej.
W końcu naprawdę wierzę, że omawiane kwestie i nasze debaty bardzo pomagają w kształtowaniu polityki energetycznej, jednak nie ma jednego instrumentu, który pozwoliłby ją stworzyć. Instrumentów takich jest wiele, a do dyskusji tej wrócimy w przyszłości.
Bardzo państwu dziękuję za tę debatę. Z przyjemnością odpowiem także na pytania w komisji ITRE lub w każdej innej komisji, która chciałaby omówić kwestie energetyczne bardziej szczegółowo.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Otrzymałem sześć projektów rezolucji, które zostały złożone zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu.
Głosowanie odbędzie się dziś w południe.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Cristian Silviu Buşoi  
Z zadowoleniem przyjmuję postęp, jakiego dokonano dzięki podpisaniu w Ankarze umowy dotyczącej rozpoczęcia projektu Nabucco oraz protokołu do umowy w sprawie rozpoczęcia projektu Desertec. Projekt Nabucco musi być traktowany priorytetowo, gdyż rozwiązuje on problem dostaw gazu, który w ostatnich latach się nasilił. Wiem, że choć Nabucco jest projektem ważnym w równym stopniu z geopolitycznego punktu widzenia, to jednak uczestniczący w nim partnerzy muszą równocześnie mieć silną motywację komercyjną, aby projekt stał się jak najszybciej rzeczywistością. Kryzys gospodarczy, na skutek którego zmniejszyła się kwota, jaką uczestniczące w projekcie firmy przeznaczyły na inwestycję, oraz liczne niewiadome związane ze źródłami dostaw surowca do gazociągu są przeszkodami, które należy pokonać. Kwota 200 milionów euro, którą przeznaczyliśmy na projekt, cieszy, jednak potrzebna jest także intensyfikacja działań politycznych i dyplomatycznych z Turcją i państwami dostarczającymi gaz z tego regionu. W związku z tym chciałbym wezwać państwa członkowskie do okazania solidarności w celu uniknięcia kryzysów gazowych podobnych do tych, do których doszło w ostatnich latach. Nie możemy czekać na wejście w życie traktatu lizbońskiego ani na ukończenie projektu Nabucco, kiedy Europejczycy narażeni są na ryzyko pozostania w zimie bez gazu na skutek sporów między Rosją i Ukrainą.
Ivailo Kalfin  
na piśmie. - (BG) Niestety UE wciąż nie dysponuje skuteczną polityką na rzecz bezpieczeństwa energetycznego. Na przestrzeni ostatnich lat podjęto w tym kierunku pierwsze kroki, za co chciałbym w szczególności podziękować komisarzowi Piebalgsowi. Także Bułgaria wniosła w to swój wkład. Jednak procesy te przebiegają wciąż zbyt wolno, szczególnie w kontekście bardzo dynamicznych działań podejmowanych przez Rosję i innych konkurentów.
Potrzebujemy zdecydowanie czytelniejszej i aktywniejszej polityki, która powinna uwzględniać niektóre z poniższych elementów:
działania na rzecz ukończenia wszystkich projektów związanych z dostawami gazu do Europy, które w realistyczny sposób mogą zapewnić rynkowe finansowanie, w tym Nord Stream i South Stream;
działania na rzecz budowy nowych instalacji, które przyczynią się do większej niezależności energetycznej oraz ograniczenia emisji CO2, w szczególności elektrowni wykorzystujących energię jądrową i energię ze źródeł odnawialnych;
opracowanie wspólnych zasad regulujących dostawy i przesył gazu;
aktywną politykę wobec państw Azji Centralnej i Kaukazu w celu zabezpieczenia dostaw kaspijskiego gazu dla Europy.
Tunne Kelam
, na piśmie. - Dzisiejsza debata stała się dodatkowym dowodem na to, jak bardzo UE potrzebna jest wspólna polityka energetyczna. Wielu posłów nakłania Komisję i państwa członkowskie do podjęcia konkretnych, skoordynowanych kroków w duchu solidarności i proponuje działania, które byłyby możliwe, gdyby UE już taką polityką dysponowała. Ich wysiłki mają nie tylko wartość polityczną i moralną, ale także wartość praktyczną, gdyż jako przedstawiciele naszych obywateli mogą oni przyspieszyć stworzenie wspólnej polityki energetycznej. Są też posłowie, którzy wykorzystują brak takiej polityki jako wymówkę uzasadniającą zawieranie bilateralnych umów z dostawcami, którzy często ignorują wymogi przejrzystości i uczciwej konkurencji, nie mówiąc już o europejskiej solidarności. Jest to krótkowzroczne i ryzykowne podejście, na skutek którego trafiamy w ręce tych niedemokratycznych dostawców, których polityczna strategia ma na celu podzielenie i osłabienie UE. Komisja powinna udzielić nie tylko politycznego i prawnego, ale także finansowego wsparcia firmom, które podejmują wysiłki na rzecz dywersyfikacji naszych dostaw energii. Chcąc zrobić prawdziwy postęp w dziedzinie solidarności energetycznej, państwa członkowskie powinny zacząć informować Komisję i siebie nawzajem o umowach, jakie zawierają ze stronami trzecimi.
Petru Constantin Luhan  
W związku z tym, że rozpoczynamy nową kadencję, sądzę, że jednym z obszarów, na którym Parlament Europejski musi działać bardziej aktywnie jest zagwarantowanie bezpieczeństwa energetycznego. Pamiętając o tym, chcę podkreślić znaczenie projektu Nabucco, który pomoże zapewnić bezpieczeństwo energetyczne Unii Europejskiej, gdyż zagwarantuje europejskim konsumentom dostęp do alternatywnych źródeł energii poprzez bezpieczną trasę przesyłową. Podpisanie 13 lipca 2009 r. przez Austrię, Bułgarię, Rumunię Turcję i Węgry umowy w sprawie projektu Nabucco, będącej polityczną deklaracją, że państwa uczestniczące w projekcie będą kontynuować wysiłki na rzecz budowy gazociągu, było pozytywnym sygnałem dla inwestorów i państw dostarczających gaz ziemny. Państwa uczestniczące w projekcie muszą wraz z Komisją Europejską skoncentrować swoje wysiłki na przyciągnięciu inwestorów i zapewnieniu wiarygodnych dostawców dla Nabucco.
Rareş-Lucian Niculescu  
na piśmie. - (RO) Oprócz tego, że Rosja chce zająć pierwsze miejsce na liście eksporterów gazu, kraj ten został ostatnio największym eksporterem ropy naftowej na świecie, wyprzedzając Arabię Saudyjską. Sytuacja ta pozwala Moskwie wywierać szczególny wpływ, co wynika z możliwości kontrolowania tych zasobów. Jednak energia jest towarem, który musi podlegać zasadom gospodarki rynkowej. Nie można dopuścić do tego, aby energia była wykorzystywana jako instrument politycznego nacisku. Kryzysy energetyczne, których doświadczyła Europa, uwydatniły znaczenie dywersyfikacji źródeł dostaw. Pokazały one także, jaka w tym przypadku może być wartość dodana Nabucco dla całej Unii Europejskiej. Rumunia popierała i jednoznacznie popiera projekt Nabucco. I rzeczywiście Rumunia podpisała w czerwcu wraz z Turcją, Bułgarią, Węgrami i Austrią międzyrządową umowę w sprawie tego projektu. Uznajemy zawarcie tej umowy za sukces i istotny krok naprzód. Gazociąg o takiej wielkości i ambicjach jak Nabucco, zanim stanie się rzeczywistością, będzie musiał stawić czoła wielu wyzwaniom. Jedynym rozwiązaniem pozwalającym sprostać tym wyzwaniom jest konsekwentne stosowanie odpowiednich środków.
Traian Ungureanu  
na piśmie. - Usilnie staramy się doprowadzić do powstania spójnej polityki energetycznej, tymczasem polityka taka istnieje i jest w pełni wdrażana. Mamy tylko jeden mały problem: nie jest to NASZA polityka. Jest to polityka Rosji. W tej chwili francuska firma EDF przyłącza się do projektu South Stream. Wcześniej Rosjanie przejęli udziały, jakie w Nabucco miała węgierska spółka MOL. A jeszcze wcześniej austriacki gazociąg w Baumgarten został przejęty przez tajemniczą spółkę Centrex. Potrzebujemy czytelnej europejskiej polityki energetycznej; potrzebujemy jej dzisiaj. Prawdopodobnie jest to ostatnia szansa, abyśmy zjednoczyli się wokół Nabucco. W innym przypadku, jeżeli Rada i Komisja wciąż będą zajmować neutralne stanowisko, powinny przygotować się na bardzo mroźne zimy i bardzo gorące działania polityczne.

Mario Mauro
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Chciałbym poprosić państwa o zachowanie w tej Izbie minuty ciszy, gdyż właśnie otrzymaliśmy wiadomość z Kabulu, że doszło tam do bardzo poważnego ataku na międzynarodowe siły pokojowe, a według niepełnych informacji śmierć poniosło w nim sześciu włoskich spadochroniarzy z dywizji Folgore.
Chciałbym zatem prosić państwa o zachowanie w tej Izbie minuty ciszy, aby upamiętnić tych, którzy walczą na całym świecie o takie ideały, jak pokój i wolność.
Przewodniczący
Panie i panowie! Jak właśnie usłyszeliście od pana posła Mauro, w Afganistanie doszło do tragicznego incydentu: życie straciło sześciu żołnierzy sił pokojowych. Uprzejmie proszę państwa o powstanie i zachowanie minuty ciszy jako wyrazu szacunku w związku z tym tragicznym wydarzeniem.
(Członkowie Izby powstali i zachowali minutę ciszy)
