Naar een verdrag inzake de wapenhandel (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie: Naar een verdrag inzake de wapenhandel.
Günter Gloser
fungerend voorzitter van de Raad. (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris Ferrero-Waldner, dames en heren, de illegale handel in wapens en het onverantwoorde beleid van exportcontroles van sommige landen wakkeren wereldwijd conflicten aan, leiden tot mensenrechtenschendingen en bevorderen criminaliteit en terrorisme. Ze staan bovendien een duurzame economische ontwikkeling van hele regio's in de weg.
In dit licht is een aantal jaren geleden het idee ontstaan om globale principes voor de wapenhandel bindend vast te leggen in een verdrag. Het idee voor het wapenhandelsverdrag ATT was geboren. De lidstaten van de Europese Unie hebben zich van meet af aan sterk gemaakt voor een dergelijk verdrag, en ook het huidige voorzitterschap van de Raad hecht veel belang aan dit proces. Tijdens een vergadering op 18 juni heeft de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen opnieuw benadrukt hoe belangrijk een wapenhandelsverdrag is.
Het doet me deugd dat de rapporteur voor de gedragscode van de EU betreffende wapenuitvoer van het EP, de heer Romeva i Rueda, de uitnodiging van het voorzitterschap voor het informele seminar voor leden van de werkgroep van de Raad COARM begin januari in Berlijn heeft aangenomen. Hij heeft daar uitvoerig verslag gedaan van de zienswijze van het Europees Parlement met betrekking tot een mondiaal wapenhandelsverdrag. Het voorzitterschap deelt de mening van de heer Romeva dat zo'n verdrag van buitengewoon groot belang is om bindende en verantwoorde regels op te leggen aan de mondiale wapenhandel.
Een belangrijke stap was de aanneming van resolutie 61/89 door de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties op 6 december 2006. De secretaris-generaal wordt hierin opgeroepen de standpunten van de leden van de Verenigde Naties te achterhalen en uiterlijk in 2008 een groep deskundigen op te zetten. Deze groep moet de haalbaarheid, reikwijdte en onderdelen van zo'n verdrag bepalen. Veel EU-lidstaten zijn voorafgaand aan de Algemene Vergadering betrokken geweest bij het opstellen van de resolutie en hebben geprobeerd andere landen voor aanneming van de resolutie te winnen.
Tot nu toe hebben ongeveer 80 landen gehoor gegeven aan de oproep van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, waaronder alle EU-lidstaten. Het voorzitterschap van de Raad heeft in een eigen EU-advies aan de secretaris-generaal de gedragscode van de EU als positief voorbeeld voor internationale samenwerking op het gebied van de controle op wapenexporten genoemd en voor een wapenhandelsverdrag gepleit. Samen met andere lidstaten van de EU dringt het voorzitterschap nog steeds aan op het indienen van nationale papieren. Een groot aantal positieve adviezen is van uitgesproken belang om de brede steun die het project wereldwijd geniet, aan te tonen.
Bepalend voor het succes van een dergelijk verdrag is de deelname van alle grote exporteurs van militair materieel, maar ook van de importeurs van deze goederen. De Verenigde Naties zijn daarom het juiste platform voor deze onderhandelingen.
Als voorbeeld wil ik twee onderwerpen noemen, waar de groep van deskundigen speciale aandacht aan moet schenken opdat dit verdrag zijn doel bereikt: ten eerste moet het toepassingsgebied van het verdrag gedetailleerd worden omschreven aan de hand van een eigen controlelijst. Deze dient verder te gaan dan de categorieën van het wapenregister van de Verenigde Naties, en moet bijvoorbeeld ook handvuurwapens en lichte wapens, munitie en MANPADS omvatten. Ook moet op passende wijze aandacht worden besteed aan productieapparatuur en technologie.
Ten tweede moet het verdrag ook uitvoerige criteria bevatten die moeten worden toegepast bij exportbeslissingen, waaronder de inachtneming van wapenembargo's, respect voor de mensenrechten in het land van bestemming, handhaven van regionale stabiliteit, voorkomen van interne of regionale conflicten, stimuleren van een duurzame ontwikkeling en voorkomen dat goederen onverhoopt worden doorgesluisd naar een ander gebied.
Wereldwijd hebben zich al talrijke regionale organisaties met deze vraagstukken beziggehouden. De gedragscode van de Europese Unie betreffende wapenuitvoer is het verst ontwikkelde internationale instrument voor controle op wapenexporten. De Europese Unie kan daarom met name voor deze vraagstukken refereren aan haar ervaringen met de gedragscode. De Unie moet echter voorkomen dat de indruk ontstaat dat zij de EU-gedragscode aan andere leden van de Verenigde Naties wil opdringen. Per slot van rekening bestaat er momenteel wereldwijd opmerkelijk grote steun voor dit project. De Europese Unie, waartoe een aantal belangrijke exportlanden behoren, heeft echter een bijzondere verantwoordelijkheid in dit proces.
Ik wil ook wijzen op de belangrijke rol die het maatschappelijk middenveld speelt: non-gouvernementele organisaties, wetenschappers en media dragen er in belangrijke mate toe bij regeringen die twijfelen aan de noodzaak van een wapenhandelsverdrag over de streep te trekken. Zij hebben van begin af aan nuttige suggesties en bijdragen geleverd, en ik wil de non-gouvernementele organisaties dan ook oproepen actief bij dit proces betrokken te blijven.
Het voorzitterschap is verheugd over het feit dat het Europees Parlement zich meermaals voor het sluiten van een mondiaal wapenhandelsverdrag heeft uitgesproken en zijn interparlementaire contacten voor dit doel benut. Ik heb de laatste ontwerpresolutie met grote belangstelling gelezen en sta volledig achter de relevante voorstellen. Ik hoop ten zeerste dat we de intensieve dialoog met het Europees Parlement ook in deze belangrijke kwestie kunnen voortzetten en intensiveren.
(Applaus)
Benita Ferrero-Waldner
lid van de Commissie. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik heb nog een aantal opmerkingen naar aanleiding van het betoog van de fungerend voorzitter van de Raad.
De afgelopen jaren stond de strijd tegen de illegale verspreiding van wapens in het middelpunt van de belangstelling bij politici en burgers, en het blijft een belangrijke aangelegenheid voor ieder van ons. Mijn lof aan de geachte afgevaardigden voor het getoonde leiderschap wat betreft het juridisch bindende wapenhandelsverdrag waarmee de internationale handel in conventionele wapens wordt geregeld. Dit ambitieuze verdrag voorziet in algemene internationale normen. Ik heb begrepen dat uw motie voor een resolutie al is ingediend. De Commissie is ook verheugd over de conclusies van de Raad van twee dagen geleden; ik kom daar niet verder op terug, omdat ze al eerder ter sprake zijn gebracht.
We zijn ons allemaal bewust van de negatieve gevolgen van onverantwoordelijke exporten van militair materieel voor de regionale veiligheid, de economische ontwikkeling en de veiligheid van mensen in een aantal van de meest kwetsbare delen van de wereld. Een wapenhandelsverdrag zou van groot belang zijn, bijvoorbeeld bij het terugdringen van de illegale verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens. Deze wapens veroorzaken groot menselijk leed en maken de wereld minder veilig, waardoor ze ook onze eigen veiligheid en welvaart aantasten.
De illegale handel in conventionele wapens heeft ook mondiale gevolgen; daarom moeten we het veiligheidsbeleid en de ontwikkelingshulp van de EU beter op elkaar afstemmen. Ontwikkeling en veiligheid zijn meer dan ooit met elkaar verweven, en de dreiging die van deze illegale wapens uitgaat, overtreft het directe geweld dat ze veroorzaken. In onze geglobaliseerde wereld vormen de vermindering van bbp en buitenlandse investeringen bijvoorbeeld gemiste kansen die weinig landen zich kunnen veroorloven.
Zelfs met een wapenhandelsverdrag blijven in de hele wereld ontelbare illegale wapens in omloop. De Unie zet zich daarom niet alleen op politiek vlak actief in, maar geeft ook praktische steun bij het opbouwen van de juridische en administratieve infrastructuur. Hiermee speelt de EU een belangrijke rol in de strijd tegen de illegale verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens.
We zijn nu druk bezig met de implementatie van de EU-strategie van 2005 tegen de illegale verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens. Zoals u weet, is dit onderwerp niet nieuw voor ons. De Commissie is hier al jaren actief bij betrokken en heeft inmiddels de nodige ervaring opgebouwd bij het samenwerken met internationale organisaties, de academische wereld, Ngo's en het maatschappelijke middenveld aan de gevolgen van ongewenste of illegale wapenhandel. Er ligt nog heel wat werk in het verschiet, zowel binnen als buiten het verdrag.
(Applaus)
Ana Maria Gomes
Pleitbezorgers voor toezicht op bewapening en ontwapening op basis van multilaterale juridische instrumenten hebben de afgelopen jaren weinig reden tot vreugde gehad. Het besluit van de Algemene Vergadering van de VN van afgelopen december om te beginnen met het opstellen van een internationaal wapenhandelsverdrag biedt daarom een zeldzame gelegenheid iets te vieren.
Het verbaast ons niet, maar we vinden het wel treurig dat de Verenigde Staten zich als enige hebben verzet tegen de resolutie die dit proces in gang heeft gezet. Bij dit verdrag gaat het er namelijk niet alleen om een juridische grootste gemene deler te vinden voor de invoer, uitvoer en overdracht van wapens, een antwoord te formuleren op een volledig gemondialiseerde handel en uniforme criteria vast te leggen die de wapenhandel ondergeschikt maken aan de eisen die met het oog op de mensenrechten, de stabiliteit en duurzame ontwikkeling gesteld kunnen worden.
Het is ook van belang dat de openbare opinie in de ontwikkelde landen gemobiliseerd wordt tegen de ondoorzichtigheid van de - legale - miljoenencontracten voor de verkoop van wapens aan geallieerde landen. Het schandalige besluit van de regering van het Verenigd Koninkrijk om een einde te maken aan het recentelijk ingezette onderzoek naar de verkoop van wapens aan Saoedi-Arabië en de daarmee gepaard gaande corruptie op het allerhoogste niveau, is typerend voor de ware aard van deze handel.
Alleen als het om wapens gaat durft een Europese regering een onderzoek dat uit hoofde van het nationaal belang is ingesteld, te blokkeren. De wapenhandel heeft van de zijde van regeringen overal ter wereld altijd een bijzondere behandeling ontvangen en daarom is er een speciaal verdrag nodig om toezicht op deze handel uit te oefenen. De Europese Unie kan en moet daarbij een leidersrol vervullen. We moeten al het nodige ondernemen om ervoor te zorgen dat de lessen die we hebben geleerd bij de interpretatie en toepassing van onze eigen gedragscode - inzonderheid die met betrekking tot de criteria voor duurzame ontwikkeling en de mensenrechten - in dit nieuwe verdrag worden geïntegreerd, aangezien deze twee aspecten nauw met elkander verweven zijn. Mevrouw Ferrero-Waldner heeft daar reeds op gewezen.
De conclusies van de laatste Raad Algemene Zaken zijn in dit verband hoogst welkom. Daarin wordt erop gewezen hoe belangrijk het is dat we met andere staten en organisaties samenwerken bij het uitwerken van dit verdrag. Waar het nu om gaat is dat de Europese Unie deze goede bedoelingen omzet in een diplomatieke strategie voor het ATT, en die dient stevig verankerd te zijn in een gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Zolang het Witte Huis het zonder gezond verstand en scrupules moet stellen, is Europees leiderschap op dit gebied dringend gewenst.
Marios Matsakis
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het is toch een schande dat we nog steeds geen juridisch bindend VN-verdrag betreffende de internationale wapenhandel hebben, ondanks het gevaar waaraan de mensheid wordt blootgesteld door de talloze onverantwoorde overdrachten van wapens die al jaren plaatsvinden. Maar zelfs al hadden we zo'n verdrag gehad, dan heb ik zo mijn twijfels of we de middelen hadden gehad, of de verantwoordelijken de wil hadden gehad, om toe te zien op naleving daarvan. Als het VN-verdrag er eenmaal is, moeten we ervoor zorgen dat het op de juiste wijze wordt geïmplementeerd.
De meest gewetenloze en moordzuchtige mensen over de hele wereld kunnen vandaag de dag over wapens beschikken. Met voldoende geld op zak en de juiste connecties is alles te koop, van een pistool tot een straaljager. Het is waarschijnlijk slechts een kwestie van tijd voordat zelfs kernwapens op de vrije markt verkrijgbaar zullen zijn.
U vraagt zich misschien af waarom zo'n afkeurenswaardige situatie in onze 21e-eeuwse maatschappij kan bestaan? Het antwoord is simpel: er zullen altijd gestoorde figuren rondlopen die met hun ziekelijk criminele plannen anderen iets willen aandoen, net zoals er altijd verdorven handelaren zullen zijn die aan iedereen die maar wil de middelen voor dood en verderf verkopen zolang ze maar winst maken. Hierbij wil ik ook opmerken dat de uiterst lucratieve ondernemingen van de wapenindustrie in een steeds hoger tempo steeds meer geavanceerde moordmachines produceren.
Ik ben me ervan bewust dat we de wereld niet van de ene op de andere dag kunnen veranderen, en kwade krachten zullen altijd voor een deel het lot van onze medemens bepalen. Maar we moeten op zijn minst proberen hier iets aan te veranderen. Daarom sta ik achter deze motie voor een resolutie die pleit voor de invoering van algemene internationale standaarden voor de import, export en overdracht van conventionele wapens. Het is immers beter dan niets, en we kunnen alleen maar hopen dat de mens op een dag genoeg gezond verstand bezit om zich te realiseren dat wapens eigenlijk nergens goed voor zijn.
Tot slot wil ik uw aandacht vestigen op het feit dat meer dan de helft van de 17 grootste wapenexporterende landen EU-lidstaten zijn. Hier moeten we met zijn allen eens bij stilstaan.
Raül Romeva i Rueda
Mijnheer de Voorzitter, we hebben ons in dit Huis al vele malen uitgesproken voor een internationaal verdrag inzake wapenhandel.
Maar wat dit debat en de resolutie die we hebben ingediend speciaal maakt, is dat de Verenigde Naties al aan het werk zij gegaan. Een resolutie die in december 2006 is aangenomen met de steun van 153 landen is het uitgangspunt van ons debat van vandaag. En het is goed dat we ons herinneren dat maar liefst 153 landen die resolutie hebben ondertekend, want daardoor heeft dit proces een grote legitimiteit gekregen.
In deze context moeten enkele punten uit de resolutie die we vandaag indienen worden onderstreept.
In de eerste plaats vragen we aan de 153 landen om zo snel mogelijk rapporten aan de secretaris-generaal van de Verenigde Naties te voor te leggen met hun opvatting over wat zij denken dat de inhoud van zo'n verdrag zou moeten zijn, met inbegrip van het toepassingsgebied en vooral hun mening over de levensvatbaarheid van zo'n verdrag.
In de tweede plaats vragen we dat in die rapporten het huidige internationale recht als uitgangspunt wordt genomen, en in het bijzonder het internationale humanitaire recht en de mensenrechten in het algemeen. Er bestaan al belangrijke verdragen waarmee rekening moet worden gehouden.
In de derde plaats moeten de regeringen van de staten de mate waarin de huidige regelgeving, de internationale embargo's, en in het geval van Europa, de strikte toepassing van de gedragscode op het gebied van de uitvoer van wapens, nauwgezet onderzoeken. Speciale vermelding verdient daarbij onder andere het geval van de uitvoer van wapens naar Soedan, een onderwerp waarover we in de vergaderperiode van komende juli speciaal zullen komen te spreken.
Tot slot moeten we ons ervan bewust zijn dat het proces van het sluiten van een internationaal verdrag inzake wapenhandel, hoewel het inmiddels in gang is gezet, langzaam zal verlopen, en ondertussen blijft de mondiale wapenhandel groeien. Volgens het SIPRI bedroeg de omzet in 2005 290 miljard dollar, waarvan de Europese Unie ongeveer een derde deel voor haar rekening nam. In de tussentijd moeten we daarom extra streng en veeleisend zijn met betrekking tot de bestaande controlemechanismen en moeten we speciale aandacht schenken aan het controleren van de tussenhandel, het naleven van de embargo's en het verbeteren van de transparantie en de parlementaire controle op die exporten.
Tobias Pflüger
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik juich van harte toe dat deze gezamenlijke ontwerpresolutie over een internationaal verdrag inzake wapenhandel tot stand is gekomen, want de tijd dringt: overal ter wereld is er sprake van een explosieve stijging van de uitgaven voor bewapening en wapenexporten. Volgens de studie van het Internationaal Instituut voor Vredesonderzoek van Stockholm (SIPRI) is vorig jaar omgerekend 900 miljard euro uitgegeven voor militaire doeleinden. Dat is 137 euro per hoofd van de wereldbevolking.
Dat was 3,5 procent meer dan in 2005. In de afgelopen tien jaar zijn de uitgaven voor bewapening met 37 procent gestegen. In zijn jongste jaarboek constateert SIPRI een toename van de internationale wapenhandel met 50 procent sinds 2002. De twee veruit grootste exporteurs waren opnieuw de Verenigde Staten en Rusland. Duitsland schoof op naar de derde plaats, vóór Frankrijk, met wapenexporten ten bedrage van 9,2 miljard dollar ofwel 6,9 miljard euro tussen 2002 en 2006.
De EU-lidstaten behoren tot de grootste wapenexporteurs ter wereld. Alleen al vorig jaar werd er vanuit Duitsland voor 3,9 miljard dollar aan militaire goederen uitgevoerd, ruim dubbel zoveel dan de 1,5 miljard dollar van 2005. Frankrijk heeft Soedan bewapend, België levert wapens aan de autocraat Kabila in de Democratische Republiek Congo, waarmee deze onder andere de oppositie kan uitmoorden. Nadat olie op het vuur is gegooid bij dit conflict, komt de EU nu ook met militaire missies in Afrika - Congo, Soedan, enzovoorts. De brandbestrijders blussen de brand met benzine. Het is de hoogste tijd dat de EU en de lidstaten ophouden met deze praktijken. Wapenexporten leiden overal ter wereld tot schendingen van de mensenrechten en tot het vermoorden van mensen. Laten we eindelijk een eind maken aan deze handel met de dood.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie, die zich altijd uitspreekt voor conflictoplossing door middel van onderhandelingen in plaats van met geweld, wil paal en perk stellen aan de ongelimiteerde groei van de handel in instrumenten van de dood. Vorig jaar is, zoals al is gezegd, 900 miljard euro uitgegeven voor militaire doeleinden. Dat is 137 euro per hoofd van de wereldbevolking. Afgaand op de hoogte van de militaire uitgaven zijn we terug in de Koude Oorlog. Bijna de helft van dit enorme bedrag wordt gevormd door militaire uitgaven van de Verenigde Staten.
De wapenuitgaven zijn tot gevaarlijke hoogten gestegen en bedroegen vorig jaar bijna 40 miljard euro. De grootste exporteurs zijn in de afgelopen jaren de Verenigde Staten en Rusland geweest, die beide 30 procent van de wereldwijde wapenhandel voor hun rekening nemen, met de EU daar niet ver achter met 20 procent. Het meest zorgwekkend is de stroom van ultramoderne wapens naar door conflicten verscheurde gebieden in onvoorspelbare landen.
Vorig jaar hebben 153 landen hun steun gegeven aan de VN-resolutie over een proces dat moet leiden tot een verdrag inzake wapenhandel. We zij nog niet zover dat alle landen het eens zijn over een wettelijk bindend document waarin de in- en uitvoer van wapens internationaal wordt gereguleerd; maar stappen in de Verenigde Naties die in die richting gaan zijn essentieel. Tegelijkertijd moet worden benadrukt dat individuele landen het voortouw moeten nemen in de strijd tegen onverantwoordelijke wapenhandel en de schade die die handel aanricht aan de vrede, de veiligheid, de ontwikkeling en de mensenrechten. De internationale gemeenschap, en ook het publiek in ieder land dat de handel in wapens gebruikt om financieel en politiek gewin te behalen uit gevaarlijke en corrupte praktijken, heeft een plicht om de nodige druk uit te oefenen op die regeringen en parlementen.
Margrietus van den Berg
Voorzitter, ongeveer een miljoen mensen wordt jaarlijks verwond door pistool, mitrailleur of granaatwerper. De omvang van het wereldwijde vuurwapengeweld is enorm, evenals het menselijk lijden. In recente gewapende conflicten zijn kleine lichte vuurwapens vaak de enige wapens die worden gebruikt. In Zuidelijk Afrika alleen al circuleren zo'n 30 miljoen lichte vuurwapens. In het Midden-Oosten lopen de schattingen uiteen van 60 tot 110 miljoen. De meerderheid van die wapens wordt legaal gemaakt en legaal verkocht. Sinds vele tientallen jaren bestaan er internationale verdragen om biologische, chemische en nucleaire wapens te controleren evenals de verspreiding ervan, maar ondanks het enorme aantal dodelijke slachtoffers is dat nog niet gelukt bij de verkoop en handel van conventionele wapens; met als gevolg mensenrechtenschendingen, langdurige oorlogen en landen die alsmaar armer worden als gevolg. De overgrote meerderheid van deze wapens wordt geproduceerd door vijf rijke landen. In 2005 waren dat Rusland, de VS, Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië; tezamen dragen zij de verantwoordelijkheid voor 81 procent van de wereldwijde wapenhandel.
Meer dan twee derde van de handel in deze wapens gaat richting Afrika, Azië, het Midden-Oosten en Latijns-Amerika. Niet alleen mensenlevens worden verwoest, ook economieën, infrastructuur, gezondheidszorg en onderwijs; in Noord-Oeganda alleen al gingen in de laatste twintig jaar van wapengeweld, 2 500 kinderen niet naar school.
Voorzitter, de VN-resolutie van 6 december 2006 maakt een begin met een verdrag tegen die vrije circulatie en het beheersen van het geheel. Een en ander is natuurlijk van het grootste belang om conventionele wapens aan banden te leggen. Ik roep de Raad dan ook op - en ik begrijp ook van fungerend voorzitter Gloser dat er iets gebeurt - om een massale, snelle en positieve reactie van Europese kant te krijgen en om van onze kant de grove tekortkomingen bij de toepassing van de Europese gedragscode uit 1998 aan te pakken. EU-wapens vinden nog steeds gladjes hun weg naar landen als Soedan, China en Sierra-Leone. Het wordt tijd om deze code nu eindelijk eens wettelijk bindend te maken. Dat zou een geweldige opstap zijn voor het VN-proces.
Richard Howitt
(EN) Mijnheer de Voorzitter, vorig jaar was ik namens het Parlement twee weken in de Democratische Republiek Congo. Tijdens de burgeroorlog zijn daar vier miljoen mensen omgekomen; het internationale wapenembargo heeft niet kunnen voorkomen dat wapens vanuit de hele wereld - inclusief Duitsland en Frankrijk, waarvoor het bewijs is geleverd - het land binnenkwamen en een rol speelden in de strijd die daar plaatsvond. Dit voorbeeld maakt toch wel meer dan duidelijk waarom de internationale gemeenschap meer moet doen om haar wil en waarden op dit gebied op te leggen.
Zoals we in onze resolutie naar voren brengen, streven we naar een uitgebreid, strikt en volledig geïmplementeerd wapenhandelsverdrag. De Europese Unie kan binnen de internationale gemeenschap een sleutelrol vervullen bij het realiseren van deze doelstelling. Ik ben zeer verheugd over het feit dat de tekst van het Europees Parlement naar de wapenhandel verwijst als bron voor "onaanvaardbaar menselijk lijden en het verergeren van conflicten, instabiliteit en terrorisme”. Mijn dank aan de heer Gloser, het Duitse voorzitterschap en de Raad voor een vergelijkbaar harde lijn in hun resolutie en wanneer zij spreken van "een onwenselijke en ontverantwoorde verspreiding van conventionele wapens”. Laten we ons aan deze woorden houden zodat we in de Verenigde Naties onze stem kunnen laten gelden.
In onze volgende stap moeten we met het maatschappelijk middenveld om de tafel. We hebben onze huidige positie mijns inziens te danken aan de ngo-campagnes uit het midden van de jaren negentig; onze samenwerking met de Ngo's resulteerde toen uiteindelijk in de EU-gedragscode. Ik ben er heel trots op dat deskundigen van het Lauterpacht Centre aan de universiteit van Cambridge in mijn eigen kiesdistrict het ontwerpverdrag hebben opgesteld dat aan de internationale gemeenschap is gepresenteerd. Ik roep de Parlementsleden op om de steunverklaring aan het verdrag op de website controlarms.org te ondertekenen. Het is van cruciaal belang dat wij samen met het maatschappelijk middenveld mensen wereldwijd motiveren om zich in te zetten voor een sterk verdrag.
Tot slot ben ik er zeer trots op dat mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk, samen met Finland bij de Verenigde Naties een voorstel hiertoe heeft gedaan en dat elke EU-lidstaat zijn steun aan de VN heeft uitgesproken. We moeten ook trots zijn op Europa.
Günter Gloser
fungerend voorzitter van de Raad. (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, geachte dames en heren, namens het voorzitterschap van de Raad wil ik u hartelijk danken voor uw bijdragen en suggesties, maar ook voor de initiatieven die u hebt genomen met betrekking tot dit uiterst belangrijke onderwerp, alsmede voor de waarschuwingen die sommigen in hun bijdrage naar voren hebben gebracht.
Graag wil ik nog op twee punten ingaan. Ten eerste: in de ontvangende landen dienen in elk geval de mensenrechten en het internationaal humanitair recht te worden geëerbiedigd voordat toestemming kan worden verleend voor wapenexporten. Ik heb onderstreept dat wij ons overal ter wereld op verschillende niveaus inzetten voor de eerbiediging van de mensenrechten. Dat punt heeft ook in dit Parlement vaak op de agenda gestaan. Het recht op leven, het verbod op slavernij, inspraak op politiek en maatschappelijk terrein, gelijkheid voor de wet, vrijheid van meningsuiting en vergadering en het verbod op discriminatie worden in veel landen in deze wereld nog steeds met voeten getreden. Daarom is het onze taak om ervoor te zorgen dat deze schendingen van fundamentele waarden niet worden bevorderd door de levering van militaire goederen.
Ten tweede is er de kwestie van de embargo's. De Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, de OESO en de Europese Unie hebben een embargo ingesteld tegen een aantal landen, en in deze ontwerpresolutie van het Europees Parlement wordt met name de naleving van het embargo tegen Soedan geëist. In een wapenhandelsverdrag dient zonder meer ook de naleving van embargo's te worden verheven tot een centraal criterium. Dit criterium staat niet voor niets helemaal boven aan de lijst van criteria in de EU-gedragscode.
Ik kan u verzekeren dat wij ons als voorzitterschap zullen blijven inzetten voor een doeltreffend verdrag inzake de wapenhandel. De centrale rol die het Europees Parlement in deze discussie speelt, is daarbij een grote steun geweest. Ik hoop dat wij in staat zijn om deze coöperatieve benadering tijdens de komende voorzitterschappen te blijven voortzetten.
Benita Ferrero-Waldner
lid van de Commissie. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik dank het Parlement voor zijn steun, zijn initiatief en voor zijn motie voor een resolutie. Zoals eerder al is gezegd, is de Commissie binnen het kader van uitgebreide inspanningen van de EU een groot voorstander van het openen van onderhandelingen over een juridisch bindend wapenhandelsverdrag in VN-verband - op dit laatste zij gewezen.
We hebben duidelijk behoefte aan een internationaal instrument dat een hoge mate van verantwoordelijkheid stimuleert. Als we deze onderneming tot een succes willen maken, moeten we een zo breed mogelijke consensus bewerkstelligen en alle lidstaten aansporen dit initiatief te ondersteunen. Wij hopen dat het een juridisch bindend en onafhankelijk initiatief wordt dat alle overdrachten van conventionele wapens beslaat, beschrijft welke overdrachten als illegaal kunnen worden bestempeld, voorziet in monitoring en een brede basis heeft. We beseffen dat het niet gemakkelijk zal zijn alle leveranciers wereldwijd over te halen; daarom is het zeer belangrijk voor alle belangrijke wapenproducenten dat we geen herhaling zien van de situatie rond het ICC of het Verdrag van Ottawa. We streven daarom naar een zo breed mogelijke consensus.
De Voorzitter
Tot besluit van het debat is er één ontwerpresolutie ingediend, overeenkomstig artikel 103, lid 2, van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag 21 juni 2007 plaats.
