Gelijkheid van vrouwen en mannen in de Europese Unie ongeacht ras of etnische afstamming (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Kathalijne Maria Buitenweg, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over de toepassing van Richtlijn 2000/43/EG van 29 juni 2000 houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming.
Kathalijne Maria Buitenweg  
rapporteur. - (NL) Voorzitter, ik wil graag beginnen met het bedanken van de vele collega's die aan dit document hebben bijgedragen. Zeven jaar geleden was ik co-rapporteur voor de richtlijn waarvan we nu de evaluatie bespreken. Al die tijd hebben we Parlements-breed opgetrokken, wel op een paar andersdenkenden na die, zoals u straks zult zien, amendementen hebben ingediend. We hebben veel en soms ook heftig gediscussieerd, bijvoorbeeld over het delen van de bewijslast, maar het gezamenlijke doel hebben we gelukkig nooit uit het oog verloren en ik hoop dan ook dat u dit verslag zult zien als een gezamenlijk project.
In 2000 stemden wij in ruime meerderheid voor de richtlijn die met recht revolutionair genoemd kan worden. Europa-breed werd discriminatie verboden zowel op de arbeidsmarkt, als bij sociale zekerheid, en het huren van huizen en werd gelijke behandeling verplicht. Ik was en ik ben er buitengewoon trots op. Het was goed werk van de Commissie, van de Raad en van het Europees Parlement. Maar dat wil natuurlijk niet zeggen dat de werkelijkheid ook radicaal veranderd is. Er vindt nog steeds veel discriminatie plaats.
De laatste jaren zijn de uitingen van discriminatie en racisme zelfs toegenomen, zowel in aantal als in ernst. De werkloosheid onder migranten is in de meeste landen beduidend hoger dan onder de rest van de beroepsbevolking. Er is meer racistisch geweld. Wetgeving is heel belangrijk bij het tegengaan van discriminatie, want het werkt ook normerend. Het geeft aan waar de Europese Unie voor staat en hoe we met elkaar om willen gaan en wat niet getolereerd kan worden. Wetgeving geeft mensen ook instrumenten om verhaal te halen tegen discriminatie.
De Europese Commissie is nu heel druk bezig om te kijken of de lidstaten de Europese afspraken goed in nationale wetgeving hebben omgezet. Ik heb daar deze week ook met commissaris Špidla over gesproken en ik zie dat de Commissie van goede wil is en in goed overleg met de lidstaten de wetgeving geïmplementeerd wil krijgen. Daar wil ik de Commissie echt mee complimenteren.
Maar ik kan me niet helemaal aan de indruk onttrekken dat er wel wat peper bij mag, wel wat daadkracht. Deze wetten hadden in 2004 geïmplementeerd moeten zijn. Er wordt geschermd met gevoeligheden en moeilijke details, maar deze Commissie heeft bij haar aantreden gezegd dat antidiscriminatiebeleid de kern van haar beleid zou zijn en u bent al over de helft van uw mandaat. Ik respecteer absoluut wat u tot nu toe heeft gedaan, maar ik hoop dat u de lidstaten iets meer op de huid gaat zitten. Dat is broodnodig.
Minder dan de helft van de landen heeft de richtlijn volledig geïmplementeerd. Zo is in veel landen de definitie van directe en indirecte discriminatie, van intimidatie en van bewijslast, niet goed omgezet. Er zijn ook een aantal lidstaten waar discriminatie op de arbeidsmarkt weliswaar is verboden, maar die het net een stapje te ver vonden gaan om ook discriminatie te verbieden bij het aanbieden van goederen en diensten. Toch zijn juist daar veel problemen.
Neem bijvoorbeeld het onderwijs. Volgens het nieuwe EU-Agentschap voor de grondrechten komt het voor dat kinderen uit Roma-gezinnen ten onrechte op scholen voor geestelijk gehandicapte kinderen worden geplaatst. Of kijk naar huisvesting; er worden regelmatig appartementen aangeprezen met de opmerking dat het appartementengebouw vreemdelingenvrij is. Dat kan niet geaccepteerd worden.
Het verbod op discriminatie, ook buiten de arbeidsmarkt, moet onmiddellijk van kracht worden. Voorzitter, een wet is alleen doeltreffend, als de burgers hun rechten kennen, maar volgens Eurobarometer denkt slechts 35 procent van de ondervraagden dat er in hun land antidiscriminatiewetgeving bestaat. Zelfs een lager percentage dan dat zegt te weten wat het moet doen als het slachtoffer is geworden van discriminatie. Hoe gaat de Commissie garanderen dat de wet een realiteit wordt in de levens van mensen? Het informeren van mensen staat als verplichting in de richtlijn opgenomen, maar hoe gaat de Commissie daar handen en voeten aan geven?
Voorzitter, ook als mensen wél weten dat er een wet is, kan het pad nog vol kuilen blijken, want soms worden problematische eisen gesteld. Zo is in sommige landen de periode voor het indienen van een klacht wel heel erg kort, bijvoorbeeld slechts dertig dagen. De rest van de procedure kan daarentegen soms weer absurd lang duren en buitengewoon ingewikkeld zijn. Inbreuk op antidiscriminatiebeleid moet worden aangepakt via doeltreffende, evenredige en ontmoedigende strafmaatregelen. Dat staat allemaal braaf in die richtlijn; daar waren we het over eens. Maar toch beschikken maar heel weinig landen over adequate strafmaatregelen.
Misschien tijd voor een positieve noot. Het goede is dat in vrijwel alle landen inmiddels instanties voor gelijke behandeling zijn. Dat is een belangrijk iets en in veel landen gaat het niet alleen over raciale discriminatie, maar gaat het ook over bredere gronden. Ik juich dat toe. Maar helaas beschikken niet alle instanties dan ook weer over de financiën om hun taken uit te voeren en ik verzoek de Commissie dan ook om dit punt mee te wegen bij de evaluatie van de uitvoering van de antidiscriminatiewetgeving; kan de Commissie daarop reageren?
Voorzitter, om af te ronden: ik ben trots op de wetgeving. Er is vooruitgang met het implementeren in de nationale wetten, maar het is nog niet voldoende. Veel landen hebben het nog niet volledig gedaan. Maar zelfs als ze dat wel helemaal qua letter hebben gedaan, dan nog moeten we zorgen dat mensen ook geïnformeerd zijn over hun rechten, want als mensen niet weten welke rechten ze hebben, zullen ze uiteindelijk ook nooit verhaal kunnen halen en juist dat is buitengewoon belangrijk bij het bestrijden van discriminatie.
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de rapporteur, geachte afgevaardigden, het verslag over de toepassing van Richtlijn 2000/43/EG van 29 juni 2000 houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming wordt door de Commissie toegejuicht.
De Commissie neemt nota van de door het Parlement geuite bezorgdheid over verscheidene aspecten en vraagt uw aandacht voor de volgende punten. Wat betreft het toezicht op de tenuitvoerlegging van de richtlijn door de lidstaten, heeft de Commissie eind juni 2007 inbreukprocedures in gang gezet jegens veertien lidstaten die de richtlijn niet op de juiste wijze in nationale wetgeving hadden omgezet. Ik moet er wel bij aantekenen dat een aantal lidstaten zijn wetgeving reeds heeft aangepast om aan de bezorgdheid van de Commissie tegemoet te komen, of hebben aangegeven hiertoe bereid te zijn.
Elk jaar wordt het volledige verslag van de groep juridische deskundigen gepubliceerd met gedetailleerde informatie over de omzetting in de lidstaten, zoals wij hebben vermeld in onze mededeling van 2005 over een kaderstrategie voor non-discriminatie en gelijke kansen voor iedereen. En er zijn diverse nationale rapporten on-line beschikbaar.
Mevrouw Buitenweg vermeldt terecht dat de instanties voor gelijke behandeling een cruciale rol spelen in de strijd tegen discriminatie. Om die reden financieren wij het EQUINET-netwerk, dat de gelijkheidsorganen van de lidstaten aan elkaar koppelt met het oog op uitwisseling van ervaringen en goede werkwijzen.
Zoals in het verslag wordt vermeld, is het verzamelen van gegevens een gevoelig onderwerp. Het is echter absoluut noodzakelijk om de reikwijdte van discriminatie te evalueren en te weten of de genomen maatregelen effectief zijn. Aangezien een grote hoeveelheid gegevens persoonlijk kan zijn, bijvoorbeeld informatie met betrekking tot ras of etnische afstamming, geloofsovertuiging of seksuele geaardheid, dienen deze gegevens verwerkt te worden overeenkomstig de van toepassing zijnde bepalingen van Richtlijn 95/46/EG betreffende de bescherming van persoonsgegevens.
In deze richtlijn wordt over het algemeen de verwerking van gevoelige persoonlijke gegevens verboden. Er wordt evenwel voorzien in bepaalde afwijkingen van deze regel, met name in het geval dat de betrokken persoon zijn expliciete toestemming heeft gegeven of als - ik citeer - de verwerking noodzakelijk is met het oog op de uitvoering van de verplichtingen en de rechten [...] inzake arbeidsrecht.
Bovendien kunnen de lidstaten voorzien in afwijkingen, als het een belangrijk algemeen belang dient, zij het onder bepaalde voorwaarden. Het is derhalve aan de lidstaten om te beslissen of het gepast is of niet om gegevens betreffende etnische afstamming te verzamelen voor de statistieken ter bestrijding van discriminatie, mits aan de door de richtlijn betreffende gegevensbescherming vereiste voorwaarden is voldaan.
De Eurobarometer-enquête inzake discriminatie in de Europese Unie heeft aangetoond dat, over het geheel genomen, grote aantallen Europese burgers bereid waren om anoniem persoonlijke gegevens te verstrekken in het kader van een volkstelling. Drie op de vier burgers van de Europese Unie waren bereid persoonlijke informatie over hun etnische afkomst en hun religie of overtuigingen te geven.
Dergelijke informatie kan met name een belangrijke positieve bijdrage leveren aan het oplossen van het probleem van discriminatie en diepgewortelde vormen van benadeling. In februari 2007 heeft de Europese Commissie een Europese handleiding uitgebracht betreffende gegevens op het gebied van gelijkheid, met de bedoeling om de lidstaten te helpen bij de verbetering van het verzamelen van de gegevens.
Dezelfde Eurobarometer-enquête van januari 2007 heeft aangetoond dat de burgers niet het gevoel hadden hun rechten als slachtoffers van discriminatie voldoende te kennen. Ofschoon er behoorlijke onderlinge verschillen zijn tussen bijvoorbeeld Finland, waar 65 procent van de ondervraagde personen beweert zijn rechten te kennen en Oostenrijk, waar slechts 17 procent van de respondenten die mening is toegedaan, toont het gemiddelde percentage van slechts 32 procent duidelijk aan - zoals u overigens heel goed hebt benadrukt - dat de activiteiten voor bewustmaking meer dan ooit noodzakelijk blijven.
Ik ben ervan overtuigd dat onze huidige activiteiten, die een steuntje in de rug gekregen hebben met het Europese Jaar voor gelijke kansen voor iedereen in 2007, met zo'n 430 acties op het niveau van de lidstaten, en de campagne genaamd "Verschil moet er zijn. Discriminatie niet” ertoe zullen bijdragen dat dit gebrek aan kennis verdwijnt.
Ik wil hier met nadruk vermelden dat wij opleidingsprogramma's financieren voor NLO's, vakbonden, advocaten en ondernemingen.
De Commissie is vastbesloten alle beschikbare middelen te gebruiken om de situatie van de Roma in de Europese Unie te verbeteren. Dit houdt specifiek in dat er zal worden toegezien op de toepassing van Richtlijn 2000/43/EG, dat de communautaire structuurfondsen, in het bijzonder het Europees Sociaal Fonds, zullen worden aangewend en dat zowel de Roma zelf als de Europese burgers zullen worden gewezen op hun rechten en plichten.
Een adviesgroep op hoog niveau inzake de sociale en beroepsmatige integratie van etnische minderheden, waaronder de Roma, presenteert begin december zijn rapport en een reeks aanbevelingen. Deze adviesgroep beoogt de belemmeringen voor integratie vast te stellen en de door de overheidsinstanties en het bedrijfsleven toegepaste juiste handelwijzen naar voren te brengen.
In dit licht verheugen wij ons over de belangstelling van het Europees Parlement voor de kwestie van velerlei vormen van discriminatie en ik ben uiteraard heel benieuwd wat aan het eind van het jaar 2007 de uitkomst van het door de Commissie uitgevoerde onderzoek zal zijn. Het moge duidelijk zijn dat non-discriminatie op zich niet voldoende is om bepaalde groepen die op sociaal vlak meer benadeeld zijn dan anderen gelijke kansen te bieden: de Commissie heeft bijgevolg opdracht gegeven tot een diepgaande analyse van de in de lidstaten gehanteerde juiste handelwijzen, vooral qua werkgelegenheidsbeleid.
De Commissie is eveneens van mening dat het heel belangrijk is dat de lidstaten hun eigen wetgeving goed toepassen, maar het is zonneklaar dat wetgeving op zich niet afdoende is. Wij wensen dit aan te vullen met onderzoek, bewustmaking, opleiding en de uitwisseling van correcte handelwijzen, teneinde discriminatie te voorkomen en, als dit niet mogelijk is, de slachtoffers een passende genoegdoening te bieden.
Patrick Gaubert
namens de PPE-DE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wil mevrouw Buitenweg bedanken voor het kwaliteitswerk dat zij heeft verricht. In het verslag zijn op juiste en evenwichtige wijze bepaalde zaken vastgesteld. De belangrijkste problemen betreffende de toepassing van de richtlijn worden uitgebreid vermeld.
Het is waar dat heel weinig van onze medeburgers precies weten wat hun rechten zijn ingeval zij slachtoffer van discriminatie zouden worden. Om die reden lijkt het helemaal noodzakelijk om voor een betere informatieverspreiding bij onze medeburgers zorg te dragen, met name in 2007, het Europees Jaar van gelijke kansen. Ik ondersteun vooral het idee om voldoende middelen toe te kennen aan organen die zijn belast met de promotie van gelijke kansen. Zij spelen een beslissende rol op dit gebied en zij moeten absoluut onafhankelijk blijven, zoals terecht in het verslag staat vermeld.
Maar de meest verontrustende bevinding is ongetwijfeld de niet-omzetting, of de onvolledige omzetting, van de richtlijn in bepaalde lidstaten. Wij moeten absoluut stappen ondernemen om ervoor te zorgen dat alle lidstaten over de benodigde wetsbepalingen beschikken om elk individu, ongeacht het land waar hij woont, een essentieel niveau van bescherming te bieden.
Wat de meest gevoelige kwestie betreft, te weten het verzamelen van gegevens, wordt in het verslag verduidelijkt dat dit met respect voor de privacy moet gebeuren en alleen om discriminatie op te sporen waarvan minderheden slachtoffer kunnen worden. Het is geenszins de bedoeling om gevaarlijk af te glijden tot etnische profilering, maar wel om gegevens te krijgen waarmee de omvang van dit verschijnsel bepaald kan worden en passende oplossingen aangedragen kunnen worden.
Als het gaat om zo'n grondbeginsel als dat van gelijke behandeling, kan Europa zich niet tevreden stellen met woorden, kan Europa zich niet tevreden stellen met een wetgeving die tot het minimum beperkt blijft, of met louter waarnemen. Wij moeten opmerkzaam zijn. Maar wij moeten ook in actie komen, vooruitgaan, ervoor zorgen dat Europa als voorbeeld dient op dit gebied: hoe meer dit gebeurt, des te minder Europa te verwijten valt.
Martine Roure
namens de PSE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, ik wil mevrouw Buitenweg bedanken voor haar uitstekende werk. Wij ondersteunen haar verslag volledig. De recente gegevens tonen daadwerkelijk aan dat discriminatie helaas een belangrijk actueel probleem blijft in een groot aantal lidstaten.
In het eerste verslag van het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten van augustus 2007, wordt eveneens aangetoond dat racistische misdrijven in ten minste acht landen van de Europese Unie toenemen. Dit is des te verontrustender omdat de Europese Unie over een zeer vooruitstrevende wetgeving ten aanzien van discriminatie beschikt. Deze wetgeving is echter slecht omgezet en onvolledig ten uitvoer gelegd door de lidstaten - daar ben ik het wel mee eens. De Europese burgers zijn slecht geïnformeerd en weten niet dat zij de mogelijkheid hebben om een beroep op deze wetgeving te doen om hun rechten te doen gelden als zij slachtoffer van discriminatie zijn.
In mijn hoedanigheid van rapporteur inzake het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen en inzake het kaderbesluit betreffende de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat, ben ik van mening dat de lidstaten zich meer moeten inspannen om ervoor te zorgen dat de Europese wetgeving op juiste wijze wordt toegepast. Het is tevens noodzakelijk de geproduceerde wetteksten op grotere schaal te publiceren, opdat de Europese burgers zich deze eigen kunnen maken.
De belangrijkste vooruitgang die voortvloeit uit deze richtlijn betreffende gelijke behandeling is de omkering van de bewijslast. Wij moeten er derhalve op aandringen dat er concrete maatregelen worden genomen om deze vooruitgang in alle lidstaten te garanderen.
Tot slot denk ik dat het noodzakelijk is om het Europese juridische kader voor de bestrijding van discriminatie te versterken door een horizontale richtlijn aan te nemen die het hele scala van vormen van discriminatie, zoals vermeld in artikel 13 van het EG-Verdrag, omvat, en ik wil de Commissie vragen hoe het staat met het haalbaarheidsonderzoek ten aanzien van een dergelijke richtlijn.
Sophia in 't Veld
namens de ALDE-Fractie. - (NL) Voorzitter, wij hier in het Europees Parlement maken wetten, maar met wetten alleen kunnen we racisme en xenofobie niet uitbannen. Uitspraken van politici en andere opinion leaders dragen bij tot een klimaat van haat en onverdraagzaamheid, waarbinnen discriminatie gewoon wordt gevonden en zo blijft de wet een dode letter.
Ik zou eigenlijk willen dat de Europese Commissie de discriminatie in Europa net zo voortvarend aan de kaak stelt als inbreuken op bijvoorbeeld marktregels. We moeten menselijk kapitaal in Europa net zo goed beschermen als geldelijk kapitaal. Als we Bill Gates kunnen aanpakken, kunnen we zeker bedrijven en overheden aanpakken die discrimineren. We weten dat 14 regeringen op punten nog steeds niet voldoen aan de richtlijn gelijke behandeling, maar de Commissie lijkt weinig haast te maken met het handhaven van de regels en geeft de landen veel te veel tijd om aan de regels te voldoen. Die wet had al jaren geleden geïmplementeerd moeten zijn; daar zou Bill Gates niet mee weg komen.
In de strijd tegen terrorisme en misdaad mogen we onze grenzen ook niet verleggen. Sommige maatregelen treffen exclusief bepaalde groeperingen en lijken discriminatie te legitimeren. Denk bijvoorbeeld aan stop and search praktijken, profiling methods enz., enz. Ook maatregelen voor integratie zijn soms discriminerend en ik constateer met tevredenheid dat bijvoorbeeld de vorige regering in mijn land maatregelen wilde invoeren voor integratie die vervolgens door de rechter zijn verboden, omdat ze inderdaad discriminerend waren.
Tussen de amendementen viel mij één amendement op, namelijk amendement 4, waarin staat dat bescherming van minderheden en het naleven van antidiscriminatiewetgeving een nationale kwestie is. Als er één ding nu niet nationaal is, dan is het wel onze gemeenschappelijke Europese waarden en het is dus bij uitstek de bevoegdheid van Europa om toe te zien op gelijke behandeling van élke burger van Europa, want dat is het doel van de Europese integratie en de markt is daarbij overigens alleen maar een middel.
Ten slotte, vrijheid van religie is ook een groot goed én fundamenteel recht, maar mag niet worden misbruikt om discriminatie op basis van etniciteit goed te praten. Zo mag bijvoorbeeld een katholieke school niet onder het mom van godsdienstvrijheid kindertjes van een bepaalde etniciteit weigeren, omdat ze eigenlijk liever een witte school houden. Andersom is ook kritiek op de islam niet automatisch racisme.
Ten slotte, Voorzitter, de wetten zijn belangrijk en het is ontzettend goed dat we deze wet hebben, maar we zijn er met zijn allen bij om ervoor te zorgen dat het klimaat zodanig blijft dat discriminatie niet meer voorkomt.
Roberta Angelilli
namens de UEN-Fractie. - (IT) Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik onze collega bedanken voor haar werk. Als rapporteur van het Europees Parlement inzake de rechten van minderjarigen wil ik het hebben over een belangrijk onderdeel van dit verslag, namelijk het gedeelte over Romakinderen. Ik wil iedereen die hier vandaag aanwezig is eraan herinneren dat het de kinderen zijn die de ernstigste problemen ondervinden van discriminatie en sociale uitsluiting.
In Europa leven veel - te veel - straatkinderen, vaak Romakinderen, die geen toekomst hebben omdat ze geen goede scholing hebben gehad en in veel gevallen zelfs volledig analfabeet zijn. Deze kinderen hebben geen toegang tot goede medische zorg en krijgen niet de noodzakelijke vaccinaties. Het zijn, kortom, kinderen zonder toekomst omdat ze nooit kind hebben kunnen zijn, omdat ze vaak worden gedwongen uit bedelen te gaan of gratis verstrekte goederen te verzamelen, bijna altijd onder schooltijd, of terechtkomen in de illegale arbeid.
Zoals ook in het verslag staat vermeld, moeten de lidstaten positieve beleidsmaatregelen tegen discriminatie introduceren. In dit specifieke geval zouden dat maatregelen moeten zijn om het recht van kinderen op onderwijs te waarborgen en om Romagezinnen te dwingen hun kinderen onderwijs te laten volgen zolang zij leerplichtig zijn. Verder moeten er passende campagnes komen om burgers aan te moedigen om samen met scholen te werken aan de preventie van discriminatie, uitbuiting en sociale uitsluiting onder kinderen.
Afsluitend wil ik zeggen dat het onacceptabel is dat zo veel lidstaten, waaronder helaas ook mijn eigen land Italië, de bepalingen van de richtlijn nog steeds niet hebben omgezet in nationaal recht.
Tatjana Ždanoka
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Buitenweg bedanken voor dit verslag, waarin de aandacht gevestigd wordt op een van de ernstiger kwesties aangaande het probleem van discriminatie op grond van ras of etnische afstamming in Europa.
Commissaris, volgens mij moet de Commissie actiever worden en de omzetting van de antidiscriminatierichtlijn bevorderen. Elke dag opnieuw duiken er gevallen op waarbij een juiste omzetting noodzakelijk is om de slachtoffers te kunnen beschermen. Ik wil tevens vermelden dat bepaalde gevallen die met linguïstisch beleid te maken hebben, onder de richtlijn als indirecte discriminatie beschouwd kunnen worden. Zo bestaan er in mijn land, Letland, evenals in het naburige Estland - landen die een groot percentage etnische minderheden hebben - onevenredige taleneisen voor tewerkstelling, alsmede vereisten om slechts één taal te bezigen in de communicatie met de autoriteiten. Ik ben van mening dat als dergelijke praktijken leiden tot ondervertegenwoordiging van raciale en etnische minderheden op verschillende terreinen van het sociale leven, de lidstaten de plicht hebben beleid uit te stippelen om gelijke toegang te verzekeren en discriminatie te voorkomen.
Er is nog iets waarover ik mij zorgen maak. Verschillende behandeling op grond van nationaliteit kan soms als indirecte etnische discriminatie worden beschouwd. Het is aan de orde als het beleid betreffende het staatsburgerschap wordt aangewend om minderheden - Roma of Russen bijvoorbeeld - te weren.
Ik hoop dat de Europese gerechtshoven, alsmede het Inter-Amerikaanse Hof voor de rechten van de mens, dat heeft verklaard dat er bij de toekenning van de nationaliteit niet mag worden gediscrimineerd op grond van ras of etnische afstamming, niet minder vooruitstrevend zullen zijn en nauwgezet zullen beoordelen welk effect het beleid inzake de nationaliteit heeft op personen die tot verschillende etnische groepen behoren.
Vittorio Agnoletto
namens de GUE/NGL-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de antidiscriminatierichtlijn is een uitstekende richtlijn, die een aanzienlijke ethische waarde vertegenwoordigt. Een aantal Europese landen onderneemt echter weinig tot niets om deze richtlijn en de inhoud ervan om te zetten in het eigen nationaal recht, en in de praktijk is raciaal en etnisch geweld nog steeds aan de orde van de dag. Tegen Italië heeft de Europese Unie bijvoorbeeld al een inbreukprocedure ingeleid omdat het land heeft verzuimd de richtlijn om te zetten.
De Europese Unie stelt in het bijzonder dat Italië heeft nagelaten het begrip intimidatie om te zetten in nationaal recht, geen wet heeft inzake het omkeren van de bewijslast en geen specifieke bepalingen kent om mensen te beschermen tegen raciaal en etnisch geweld. In de gemeente Opera, vlak bij Milaan, heeft een groep burgers, aangevoerd door de leiders van de nationale Lega di Alleanza, afgelopen december een groep van ongeveer dertig Romakinderen letterlijk opgejaagd en de tenten waarin zij verbleven in brand gestoken. In Pavia werden tientallen Roma verjaagd met dreigementen over "gaskamers”. Aan de rand van Rome viel slechts enkele dagen geleden een groep van veertig gemaskerde aanvallers gewapend met stokken, messen en molotovcocktails 's nachts een Romakamp in Ponte Mammolo aan.
In Italië worden bijna dagelijks nomadenkampen ontruimd door de lokale autoriteiten, waarbij de Roma op geen enkel recht aanspraak kunnen maken. Is dit nu die bijzondere bescherming voor de Roma waar in het verslag toe wordt opgeroepen, in het bijzonder nu de EU is uitgebreid? Ik wil ook benadrukken dat opgelegde sancties voor het niet naleven van nationale bepalingen die in overeenstemming met de richtlijn zijn aangenomen effectief, proportioneel en ontradend moeten zijn. Verder wil ik erop wijzen dat we op 25 april...
(De spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Frank Vanhecke
namens de ITS-Fractie. - (NL) Voorzitter, ik vrees dat mijn mening over dit verslag wel een beetje afwijkt van al hetgeen ik reeds in deze zaal heb gehoord, want ik beschouw dit verslag als een merkwaardig verslag, in elk geval merkwaardig voor een instelling die zichzelf democratisch noemt, omdat hier op basis van een hoogst betwistbare richtlijn aanbevelingen worden gedaan die in mijn ogen indruisen tegen fundamentele rechten en vrijheden en die op een aantal punten botsen met fundamentele beginselen van de rechtsstaat.
De waarheid is dat échte discriminatie van minderheidsgroepen in Europa of écht racisme - en gelukkig maar - zeer marginale fenomenen zijn die reeds adequaat en terecht worden bestreden. Waar we in dit verslag mee te maken hebben, is echter iets heel anders. Het gaat hier in werkelijkheid over de zoveelste poging om muilkorfreglementen in te voeren om de vrije meningsuiting nog verder op de helling te zetten, om een klimaat van echte progressieve meningsterreur te scheppen, waarbij uiteindelijk autochtone mensen eigenlijk verplicht worden om voorrang te verlenen aan allochtonen. Dit is het zóveelste verslag dat autochtonen discrimineert.
Zo beschouw ik in het bijzonder de omkering van de bewijslast voor discriminatie en rechtszaken, vooral op het gebied van tewerkstelling, als absoluut verwerpelijk in een democratische rechtsstaat waar eenieder wordt geacht onschuldig te zijn tot het tegendeel bewezen wordt.
Kortom, het gaat in dit verslag niet over discriminatie, het gaat over een soort juridisering van de politieke correctheid.
Anna Záborská
(SK) Laat ik beginnen met een woord van dank aan mevrouw Buitenweg voor het werk dat zij heeft verzet, en sta mij toe deze kwestie vanuit een andere hoek te belichten.
Door de toenemende mobiliteit worden wij gedwongen ons opener op te stellen ten opzichte van degenen die naar ons land komen. Die openheid begint echter al met de opvoeding binnen het gezin. Dat is zeer waarschijnlijk de omgeving waar kinderen anderen leren respecteren. Het gezin is de eerste gemeenschap waarbinnen kinderen moeten leren open, respectvol en solidair te zijn. Het bijbrengen van raciale en etnische tolerantie moet een zichtbare pijler worden van alle aspecten van de opvoeding en het onderwijs, zowel op school als in de maatschappij als geheel. De opvoeding en het onderwijs moeten gericht zijn op de ethische grondslagen die de eenheid binnen het gezin versterken.
Dat is de reden dat interactie tussen culturen, net als vrede en respect voor diversiteit, nu politieke en veiligheidskwesties van groot belang zijn geworden. De strijd tegen rassendiscriminatie is voornamelijk gericht op de wijze waarop wij, aan het begin van de nieuwe eeuw en het nieuwe millennium, het vreedzaam samenleven van mensen en naties willen waarborgen. Enige wetgeving is natuurlijk noodzakelijk, maar onze maatschappij moet raciale en etnische discriminatie aanpakken door het verleden objectief te beoordelen en samen te zoeken naar een gezamenlijke toekomst waarin de waardigheid en intrinsieke rechten van eenieder worden gerespecteerd.
Magda Kósáné Kovács
(HU) Dank u, mijnheer de Voorzitter. Als zestig procent van de geënquêteerden aangeeft bloot te staan aan een of andere vorm van oneerlijke discriminatie, dan is dit een waarschuwing voor de lidstaten en een waarschuwing voor Europa.
Er wordt nog steeds gediscrimineerd op grond van etnische of raciale afstamming, en we moeten vrezen dat dit ook nog lang het geval zal zijn, aangezien Europa steeds meer diversiteit kent en etnische verschillen zichtbaarder worden, en zelfs landen die zichzelf als mono-etnisch beschouwen steeds meer verschillende culturen herbergen.
Het voortreffelijke verslag van mevrouw Buitenweg biedt ons gelegenheid voor evaluatie en reflectie. Ondertussen heeft de Commissie ons vandaag vooruitgang op dit gebied beloofd aangezien meerdere landen hebben verzuimd de richtlijn op deugdelijke wijze om te zetten in nationaal recht, wat inhoudt dat de waarschuwing gerechtvaardigd is en er dus dringend behoefte is aan ondersteuning. Bijna al mijn collega's hebben gezegd dat als burgers niet weten dat ze recht hebben op bescherming tegen discriminatie, ze ook geen gebruik zullen kunnen maken van dit recht.
Discriminatie op grond van ras of etniciteit zorgt ook in een bredere context voor problemen, aangezien het al dan niet behoren tot een etnische minderheid voornamelijk een kwestie van identiteit is. Wij in Oost- en Centraal-Europa hebben geen heel positieve ervaringen ten aanzien van de bereidheid tot het overleggen van gegevens. De problemen op dit gebied zijn dusdanig dat iemand al een "zigeuner” kan zijn als zijn omgeving hem als een zigeuner beschouwt, en dit is vaak een kwestie van de levenswijze en niet zozeer een van de feitelijke raciale identiteit. Het Bureau van de Europese Unie voor de grondrechten kan een hoop doen om verbetering te brengen in deze situatie.
Ik heb nog twee andere opmerkingen. Ten eerste kan de tenuitvoerlegging van de richtlijn er in belangrijke mate toe bijdragen dat de Romagemeenschap niet al zwervend buiten Europa terechtkomt. Ten tweede zijn met de toetreding van de nieuwe lidstaten nieuwe etnische blokken verschenen op de kaart van de Europese geschiedenis. Het is een trieste erfenis van de twintigste eeuw en de twee wereldoorlogen dat er nog steeds tegenstellingen bestaan, en de wonden zijn nog steeds niet geheeld. Daar dragen we allemaal verantwoordelijkheid voor. Dank u, mijnheer de Voorzitter.
Sarah Ludford
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik juich het ten zeerste toe dat de Commissie tegen veertien lidstaten een inbreukprocedure inleidt wegens hun verzuim de richtlijn op juiste wijze ten uitvoer te leggen.
Gelaten constateer ik dat mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk, op de lijst staat. Een van de kwesties in het geval van mijn land is dat de definitie van indirecte discriminatie niet voldoet. Zelfgenoegzaamheid is hier duidelijk niet op zijn plaats, zelfs in een land waar al meer dan veertig jaar wetgeving tegen rassendiscriminatie bestaat.
Een sterke politieke wil is hier geboden, en daarom is het des te teleurstellender dat de Raad dit debat niet belangrijk genoeg vond om erbij vertegenwoordigd te zijn.
Met veel belangstelling heb ik van commissaris Michel vernomen dat drie op de vier Europeanen er geen bezwaar tegen hebben dat er op anonieme basis gegevens over de etnische afkomst worden verzameld, en ik juich het toe dat de Commissie de afgelopen jaren veel heeft ondernomen op dit gebied en een handleiding voor de beste handelwijze heeft voortgebracht. Wij zijn stukken verder dan in 1999, toen ik de euvele moed had de woorden "etnische monitoring” te bezigen in mijn ontwerpverslag over het Europees Jaar tegen racisme en vervolgens werd bedolven onder de bezwaren.
Ik ben het uiteraard met de heer Gaubert eens dat wij er zorgvuldig voor moeten waken dat gegevens met betrekking tot etniciteit en ras die zijn verzameld om discriminatie onder de aandacht te brengen en te bestrijden, niet zelf een hulpmiddel voor discriminatie worden doordat ze worden aangewend voor raciale of etnische profilering.
Ik wil de commissaris vragen in hoeverre - afgezien van de waarborgen op het gebied van gegevensbescherming - politieacties, die natuurlijk een vorm van dienstverlening zijn, binnen het toepassingsbereik van het discriminatieverbod vallen; neem bijvoorbeeld de praktijk van het preventief fouilleren. De richtlijn geldt uiteraard voor de politie als werkgever, maar het is mij nooit helemaal duidelijk geworden in hoeverre de richtlijn van toepassing is op politieacties.
(De spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Marek Aleksander Czarnecki
(PL) Mijnheer de Voorzitter, bij nadere beschouwing van de situatie ten aanzien van de tenuitvoerlegging van EU-richtlijnen, waaronder de Richtlijn houdende toepassing van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming, constateer ik, net als de rapporteur, dat veel lidstaten deze richtlijn grotendeels hebben omgezet in nationaal recht en zelfs hebben gekozen voor een breder toepassingsbereik dan noodzakelijk. Op enkele insignificante uitzonderingen na hebben de lidstaten uitgebreid aandacht besteed aan alle vormen van gelijke behandeling van personen, al zijn er nog wel hiaten en foutieve interpretaties waaraan moet worden gewerkt. Soms zijn de betreffende regels vervat in verschillende wetten, maar dit zou geen obstakel moeten vormen voor een correcte tenuitvoerlegging van de EU-wetgeving op nationaal niveau.
Al met al ben ik van mening dat het wetgevend kader in de Europese Unie van een goed niveau is, en zie eerder een probleem in het bewustzijn van mensen die het zichzelf veroorloven derden te discrimineren. Op dit moment moeten we dan ook een antwoord zien te vinden op de volgende vraag: hoe kunnen we, in deze geglobaliseerde wereld, het bewustzijn en de gevoeligheid van mensen ontwikkelen? In een wereld waar mensen, om uiteenlopende redenen, voortdurend van verblijfplaats wisselen...
(De spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Philip Claeys
(NL) Mijnheer de Voorzitter, het probleem met een verslag, zoals dat van mevrouw Buitenweg, is dat men uitgaat van vrome principes en goede bedoelingen, maar dat er jammer genoeg een diepe kloof gaapt met de concrete realiteit. Natuurlijk is het zo dat discriminatie op basis van ras of afkomst verwerpelijk is. De vraag is alleen of deze discriminatie zo wijdverbreid is als men altijd wil doen geloven. Het jongste jaarverslag van het EUMC (Europees Waarnemingscentrum voor Racisme en Vreemdelingenhaat) spreekt van een toename van het fenomeen, terwijl het EUMC niet in staat is die stelling te staven met concreet cijfermateriaal. Het EUMC is zelfs niet eens in staat om een algemeen aanvaarde definitie te geven van wat discriminatie is.
Al te vaak gaat men ervan uit dat zowat alle problemen met allochtonen hun oorzaak vinden in de zogenaamde discriminatie, waarvan ze geacht worden het slachtoffer te zijn. Dit discours heeft rampzalige gevolgen, omdat het hele bevolkingsgroepen onttrekt aan het concept persoonlijke verantwoordelijkheid. Het knuffelbeleid en de slachtoffercultuur hebben de problemen alleen maar erger gemaakt en ik sluit me dan ook graag aan bij het minderheidsstandpunt dat door Koenraad Dillen werd geformuleerd.
Roberta Alma Anastase
(RO) Voorzitter, dames en heren, laat mij allereerst mijn waardering uitspreken voor dit consistente en goede verslag, en benadrukken dat dit onderwerp essentieel is voor de kwaliteit van leven en de ontwikkeling van gemeenschappen. Ik wil het graag hebben over het belang van onderwijs voor de implementatie van de Europese principes en bepalingen op het gebied van gelijke behandeling van personen.
In het verslag wordt terecht benadrukt dat wetten alleen effect hebben als burgers zich bewust zijn van hun eigen rechten. We moeten burgers daarom niet alleen blijven voorlichten, maar hen ook leren om te reageren, om voor zichzelf op te komen. Alleen als mensen de moed hebben zich uit te spreken, in de pen te klimmen en aanspraak te maken op hun rechten kan discriminatie worden ingeperkt.
Tegelijkertijd is het bijbrengen van tolerantie van het grootste belang voor het voortbestaan van elke gemeenschap. Leren samenleven met andere mensen, om verschillen te accepteren, niet als een onontkoombaarheid maar als een kans om samen iets op te bouwen; dat is de juiste weg naar een wereld zonder dit soort misstanden.
Genowefa Grabowska
(PL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn collega complimenteren met het verslag dat zij vandaag heeft gepresenteerd. De Europese Unie heeft deugdelijke wetten en normen tegen discriminatie vastgesteld, en er worden momenteel richtlijnen ontwikkeld. Lidstaten implementeren op hun beurt de zaken die hier worden besloten. Landen hebben grondwetten met antidiscriminatieclausules en complete wetten die hun burgers moeten beschermen tegen discriminatie. Waarom, vraag ik u, is de huidige situatie dan toch zo zorgwekkend? Waarom komt discriminatie nog steeds zo veel voor en waarom lukt het ons niet daar iets aan te doen?
In mijn optiek is het probleem tweeledig en moet de oplossing ten eerste worden gezocht in voorlichting en ten tweede in het opleggen van verplichtingen. Ik wil het hier hebben over voorlichting. Voorlichting is niet alleen de verantwoordelijkheid van overheden. Gebleken is dat overheden de gewone burger maar beperkt voorlichten over de aard van discriminatie. Ik ben van mening dat de voorlichting voornamelijk een taak moet worden van non-gouvernementele organisaties, die in een goede positie verkeren om contact te leggen met bepaalde delen van de maatschappij, specifieke groepen burgers, en hen voor te lichten over de betekenis van immigratie. Vraag maar eens aan immigranten, oudere vrouwen of alleenstaande moeders, of ze zich gediscrimineerd voelen. Zij zullen dan zeggen: "Nee, dat is gewoon ons lot. We hebben gewoon pech”. Zij hebben hulp nodig om zichzelf te vinden; we moeten hen helpen procedures in gang te zetten en de juiste autoriteiten aan te spreken.
Ik zou graag zien dat het Europees Parlement zich gaat bezighouden met de ontwikkeling van een gedragscode die aan verschillende organisaties zou moeten worden gegeven. Tot slot zou ik nog één ding willen zeggen: ik hoop van harte dat we in de strijd tegen discriminatie tot meer in staat zijn dan alleen het project van de Europese Commissie, die een gele vrachtwagen door Europa laat rijden met aan boord een tentoonstelling tegen discriminatie, en het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen. Laten we meer doen om slachtoffers van discriminatie te helpen!
Wiesław Stefan Kuc
(PL) Voorzitter, om een principe te implementeren als gelijke behandeling van personen, ongeacht hun ras of etnische afstamming, huidskleur, denkbeelden of religie, is in de regel voortdurende en niet-aflatende inzet nodig. Elke stap die ons dichter bij het uiteindelijke doel brengt moet worden gevierd als een groot succes. We mogen niet verwachten dat mensen van de ene op de andere dag van inzicht veranderen en dat iedereen zijn natuurlijke houding loslaat, die erin bestaat zijn levensomstandigheden te willen verbeteren en in het geweer te komen tegen alle mogelijke bedreigingen van deze verbetering. We moeten echter alles in het werk stellen om juridische, sociologische en economische obstakels weg te nemen, onderwijs te bieden, omstandigheden te creëren waarin mensen in vrede kunnen samenleven en onze negatieve houding ten opzichte van andere mensen te veranderen, ongeacht de onderlinge verschillen. Tot slot wil ik zeggen dat ik het absoluut niet eens ben met de verklaring van de heer Vanhecke over houdingen.
Neena Gill
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik juich de mededeling van de Commissie toe, maar betreur het ten zeerste dat discriminatie, ondanks deze en andere wetgeving, niet is afgenomen maar schrikbarend gestegen is.
Ik zou graag het woord willen richten tot degenen van extreem rechts die dit bestrijden, omdat ik, alleen al dit jaar, zo'n 500 mensen van de Sikh-gemeenschap heb ontmoet - uit Frankrijk, uit België, uit Italië, uit Duitsland - die allen schokkende gevallen beschrijven van onaanvaardbare discriminatie op grond hun uiterlijk: omdat zij een tulband dragen.
In Frankrijk zijn sinds 2004 meerdere Sikh-jongens van school gestuurd omdat zij hun tulband niet wilden afdoen. In België en Duitsland zijn soortgelijke gevallen bekend.
Terwijl het Franse Hooggerechtshof bepaalde dat Sikh-mannen met tulband op de foto van hun rijbewijs mochten, heeft het Franse ministerie dit, binnen 24 uur na deze uitspraak, uitdrukkelijk verboden.
Op de luchthaven van Brussel worden Sikh-mannen regelmatig verzocht hun tulbanden af te doen, wat als een grove belediging wordt beschouwd.
Verder krijg ik wekelijks telefoontjes uit Italië over mensen die hun dagelijkse bezigheden niet kunnen uitvoeren omdat zij Sikh zijn. Deze gevallen zijn derhalve duidelijk een schending van alles waarom in dit verslag wordt verzocht en wat de Commissie voorstaat.
Bijgevolg wil ik de Commissaris vragen wat hij en de Commissie eraan doen om deze gevallen van discriminatie te bestrijden. Wij kunnen niet enerzijds over eenheid en diversiteit praten en anderzijds de
praktijken van regeringen van vele lidstaten negeren.
Ik wil mevrouw Buitenweg, de rapporteur van dit verslag, feliciteren met het poneren van maatregelen die naar ik hoop enige genoegdoening zullen bieden aan degenen die worden gemarginaliseerd als gevolg van onwetendheid en een tekort aan kennis van en respect voor andere culturen.
Tot slot hoop ik dat wij, in dit Jaar van gelijke kansen, en in 2008, het Jaar van de interculturele dialoog, de wilskracht hebben om ervoor te zorgen dat onze woorden in daden worden omgezet.
Jan Tadeusz Masiel
(PL) Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk dat, in deze 21e eeuw, niemand anders kan dan de strijd tegen discriminatie steunen. Ook ik ben een voorstander van dit verslag, hoewel ik van mening ben dat vooroordelen zijn gebaseerd op cultuur, beschaving en religie, en niet op ras of etniciteit. Ik wil hier overigens aan toevoegen dat het voor ons in Europa makkelijker zal zijn ons te houden aan principes van non-discriminatie als we een gecontroleerd immigratiebeleid introduceren voor mensen die we in onze landen willen hebben, aangezien niemand zich in principe agressief en onvriendelijk gedraagt tegen een partner die men zelf heeft gekozen.
Dit verslag draait in principe om de rechten van immigranten. Laten we echter ook hun verantwoordelijkheden niet vergeten. Het zou makkelijker zijn buitenlanders niet te discrimineren als zij de cultuur en tradities van het land waar ze naartoe zijn gekomen zouden respecteren en zouden laten zien dat ze willen integreren, en niet een staat in een staat zouden creëren in ons Europa dat, laten we eerlijk zijn, christelijke wortels heeft.
Emine Bozkurt
(NL) Voorzitter, ik dank mevrouw Buitenweg voor het uitstekende werk dat zij heeft geleverd met dit verslag. Of het nu gaat over discriminatie en racisme op de arbeidsmarkt, op sportclubs of op school, op alle fronten is het een inbreuk op de waarden waar we in Europa voor staan. Wat we nodig hebben, is een integrale aanpak op alle niveaus, Europees, nationaal en lokaal. Wetgevers, politici en slachtoffers van discriminatie zelf hebben hier een belangrijke rol in te spelen. We moeten Europese burgers bewust maken van hun rechten en van de middelen die ze hebben om die rechten op te eisen.
Ik wil de Commissie met klem verzoeken haar verantwoordelijkheid te nemen en toe te zien op een snelle en adequate implementatie van de richtlijn gelijke behandeling. De richtlijn is een stap in de goede richting, maar de effectiviteit valt en staat bij de implementatie door de lidstaten. Ik vraag dan ook aan de Commissie om het eerder in 2004 door Barrosso zélf aangekondigde morele leiderschap te tonen, dat hard nodig is. Ook anno 2007, nota bene in het jaar van Equal opportunities for all, is discriminatie in Europa nog aan de orde van de dag. Juist nu, in een tijd waar bepaalde groepen, ik denk dan in het bijzonder aan de positie van moslims in Europa, de wind zeker niet mee hebben, hebben we op alle terreinen mensen nodig die zich sterk maken tegen discriminatie.
Ik wil mij dan ook aansluiten bij de oproep aan de Commissie om de maatregelen te verbreden tot alle mogelijke vormen van discriminatie.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Voorzitter, ik wil de rapporteur graag complimenteren met dit verslag, dat mensen hopelijk zal helpen beschermen tegen discriminatie op grond van ras of etniciteit en tevens zal zorgen voor betere verhaalmogelijkheden.
We hebben nog veel werk te verzetten als het gaat om een effectieve tenuitvoerlegging van de richtlijnen inzake etnische gelijkheid en gelijke kansen op de arbeidsmarkt. De burgers van de EU-lidstaten (vooral de nieuwe lidstaten) zijn nog altijd niet goed op de hoogte van hun rechten; ze hebben niet genoeg tijd of ze ontberen de financiële mogelijkheden om op te komen voor hun rechten. In de meeste landen slagen de slachtoffers van discriminatie er niet in de handen ineen te slaan en slagvaardiger organisaties in de arm te nemen om hun gezamenlijke rechten te verdedigen. Het is moeilijk om gegevens te verzamelen over deze netelige kwesties, om indirecte discriminatie vast te stellen en om de aanwezigheid van discriminatie in de maatschappij te beoordelen. Hierdoor heeft de Europese Commissie moeite de tenuitvoerlegging van richtlijnen te controleren en te bepalen wat de oorzaken zijn van die trieste situaties waarin discriminatie plaatsvindt.
Ik steun de aanbevelingen van mijn collega's om meer middelen toe te wijzen aan nongouvernementele organisaties die burgers voorlichten en juridische hulp bieden aan slachtoffers van discriminatie. Daarnaast is de rol van de media ook heel belangrijk.
Daarom wil ik hierbij mijn collega's aanspreken. We hebben allemaal een kantoor in het land waar we zijn gekozen. Van daaruit kunnen we juridische consulten organiseren en financieren om mensen te informeren over de wetten tegen discriminatie en de beschikbare verhaalmogelijkheden. Met andere woorden: we kunnen mensen direct helpen.
We kunnen ons actiever inzetten voor de mobilisering van de politieke wil om de strijd tegen discriminatie op grond van ras en ongelijkheid op de arbeidsmarkt op te voeren.
Louis Michel
lid van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik u verzekeren dat ik uiteraard mijn collega Špidla de overwegend positieve opmerkingen over zijn inspanningen zal overbrengen. Ik geloof dat hij het verdient dit te horen. Ik zal hem ook de dringende vragen en aanmerkingen doorgeven, alsmede de verwachtingen van het Europees Parlement betreffende het werk dat nog gedaan moet worden.
Allereerst zou ik iets heel duidelijk willen maken. Ik ben het absoluut niet eens - en dat geldt ook voor de Commissie - met bepaalde, naar uitsluiting neigende zienswijzen die hier vandaag zijn geuit; gelukkig zijn deze marginaal. Evenmin kan ik mij vinden in de stelling dat er een risico bestaat dat er een staat wordt gecreëerd binnen de christelijke staat, of binnen het christelijke Europa. Uiteraard heb ik het grootste respect voor de individuele burgers die deze gedachte aanhangen, maar ik voel toch de noodzaak - en de plicht - u er op te wijzen dat Europa qua religie, filosofie en politiek eenvoudigweg niet eenvormig is. Ik denk dat het de moeite waard is om deze overduidelijke waarheid zo nu en dan weer eens uit te spreken.
(NL) Mevrouw Buitenweg en mevrouw In 't Veld hebben terecht de nadruk gelegd op een grondig probleem, namelijk de omzetting van de richtlijnen in de nationale wetgevingen. De Commissie is zich er ten volle van bewust dat druk moet blijven worden uitgeoefend op de lidstaten die de Europese wetgeving niet naleven. De Commissie deelt die bezorgdheid met de instellingen die zich met die belangrijke zaken in de lidstaten bezighouden; u weet dat wij die instellingen en organisaties natuurlijk op een zeer goede en warme manier steunen.
(FR) Wat het nieuwe initiatief betreft, op dit moment wordt er een effectbeoordeling uitgevoerd: het onderzoek naar het effect ervan op discriminatie is reeds gestart. We moeten uiteraard weten hoe groot het probleem precies is. Momenteel worden er raadplegingen gehouden met het grote publiek, met NGO's en de sociale partners, met bedrijven en met het Europees Parlement. Als alles goed gaat zal er in januari 2008 een verslag over de effectbeoordeling beschikbaar zijn. Vervolgens zal de raadpleging tussen de instellingen plaatsvinden in maart en april 2008. Dit initiatief zal ook worden vermeld in het werkprogramma van de Commissie voor 2008, waarover momenteel nog wordt beraadslaagd en dat eind oktober, begin november zal worden gepubliceerd. Vervolgens, als het is goedgekeurd zoals wij het hebben voorgesteld zal in juni 2008 een voorstel voorgelegd worden aan de Commissie en zal de procedure zijn beloop hebben.
U begrijpt dus dat onze gedachtegang en analyse ten aanzien van deze kwestie zeer nauw verwant zijn met die van de meeste afgevaardigden die in het debat het woord hebben gevoerd. Namens de Commissie feliciteer ik mevrouw Buitenweg met haar uitzonderlijke prestatie. Vandaag blijkt maar weer eens welk een cruciale rol het Parlement kan spelen bij de bevordering van een Europese rechtsstaat die zijn minderheden en al zijn burgers respecteert.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag, 27 september 2007 plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Lívia Járóka  
schriftelijk. - (HU) Ik wil mijn collega, mevrouw Kathalijne Buitenweg, feliciteren met haar verslag, en tegelijkertijd van deze gelegenheid gebruikmaken om een aantal belangrijke problemen onder de aandacht te brengen.
De Europese burger heeft een redelijk beperkte kennis van de wet, en juist de mensen die het slachtoffer worden van oneerlijke discriminatie - met andere woorden, etnische minderheden, en in het bijzonder de Roma - verkeren in bijna complete onwetendheid ten aanzien van de relevante juridische bepalingen of de structuren die hen juridische bescherming bieden. Dat is de reden waarom maar zo weinig discriminatiezaken in de Europese Unie voor de rechter komen. Bovendien zijn de financiële sancties die in dergelijke zaken worden opgelegd belachelijk laag, helemaal in vergelijking met vergelijkbare rechtszaken in de Verenigde Staten. Lidstaten moeten de verantwoordelijkheid krijgen om het publiek te informeren en voor te lichten, zodat zo veel mogelijk burgers, in alle gelederen van de maatschappij, op de hoogte zijn van hun rechten en mogelijkheden.
Instanties voor de bevordering van gelijke behandeling staan ver van de burger af; ik overdrijf niet als ik zeg dat ze alleen op papier actief zijn, en zich niet echt bezighouden met de getroffenen. Een ander probleem ligt in het feit dat deze instanties voor hun financiering, infrastructuur, personeel en beleid in sterke mate afhankelijk zijn van de lidstaten.
We moeten een efficiënt monitorings- en verantwoordingssysteem op Europees niveau in het leven roepen en zorg dragen voor systematischer jaarverslagen, zodat we kunnen vaststellen of instanties voor de bevordering van gelijke behandeling onafhankelijk functioneren.
Véronique Mathieu  
schriftelijk. - (FR) Het verslag over de gelijkheid van vrouwen en mannen in de Europese Unie 2007 vormt allereerst een aanleiding om de - sinds 1957 bestaande - verbondenheid van de Europese Unie aan vrouwenrechten eer te bewijzen. Niettemin mogen wij niet tevreden zijn met de huidige situatie zoals die naar voren komt in de recente statistieken naar aanleiding van de toetreding van Roemenië en Bulgarije.
In de eerste plaats blijft het waar het de toegang tot en de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt betreft nog te vaak bij idealen. Tweeëndertig jaar na de vaststelling van richtlijn van de Raad waarin wordt bepaald dat vrouwen en mannen hetzelfde loon moeten ontvangen voor hetzelfde werk, is het verschil met gemiddeld vijftien procent nog altijd te groot.
Ten tweede vereist de realisatie van gendergelijkheid grotere inspanningen tegen uitsluiting en ongelijke behandeling, met name op het platteland, waar vrouwen die aan de zijde van de boeren werken als meewerkende echtgenotes grove onrechtvaardigheden kunnen ondervinden in geval van scheiding, bij erfopvolging of met betrekking tot het eigendomsrecht. Bovendien zijn deze vrouwen niet altijd in de statistieken vertegenwoordigd.
Aan verscheidene stukken wetgeving moet dringend een concreet gevolg worden gegeven. Als onderdeel van haar taken in deze zo cruciale strijd moet de Europese Unie er tevens op toezien dat nationale culturen veranderen en samenkomen door middel van bewustmakingscampagnes en effectievere preventie.
