Ogólny system preferencji taryfowych na okres od dnia 1 stycznia 2009 r. do dnia 31 grudnia 2011 r. (debata)
Przewodniczący
Następnym punktem obrad jest sprawozdanie pana posła Helmutha Markova, w imieniu Komisji Handlu Zagranicznego, w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady w sprawie planu ogólnych preferencji taryfowych na okres od 1 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2011 roku oraz zmieniającego rozporządzenie (WE) nr 552/97, nr 1933/2006, a także rozporządzenia Komisji (WE) nr 964/2007 i nr 1100/2006 - C6-0051/2008 -.
Neelie Kroes
komisarz. -Panie przewodniczący! Chciałabym przeprosić w imieniu pana komisarza Petera Mandelsona, który nie mógł się tutaj stawić, aby dyskutować wraz z Izbą nad rozporządzeniem w sprawie ogólnego systemu preferencji taryfowych (GSP). Prosił, abym przemówiła w jego imieniu.
Dziękuję wszystkim za pracę i cenne komentarze dotyczące projektu rozporządzenia w sprawie GSP na lata 2009-2011. Komisja uznała za ważne, aby Parlament wyraził swoje zdanie na ten temat. Naprawdę doceniamy starania z państwa strony, których celem było przeanalizowanie wniosków i wydanie opinii, zważając na dość napięty terminarz. Z zadowoleniem przyjmujemy przedstawioną opinię oraz okazję do wspólnej debaty i wyjaśnienia stanowiska Komisji.
System GSP jest istotnym instrumentem prorozwojowym polityki handlowej UE. Z tego powodu Komisja wyraża wdzięczność za uznanie w tej opinii faktu, że system GSP opracowany przez UE jest najważniejszym systemem tego rodzaju wśród krajów rozwiniętych i że będzie on nadal stanowił ważny środek służący promowaniu rozwoju i walki z biedą w państwach rozwijających się.
Cel określony przez Parlament, aby system ten nadal funkcjonował w sposób stabilny, przejrzysty i przewidywalnym, jest również naszym celem. Względy te są ważne również dla państw będących beneficjentami GSP, ponieważ zapewniają im oraz ich podmiotom gospodarczym wewnątrz UE mocniejsze podstawy do przeprowadzania procesu decyzyjnego w zakresie handlu i możliwości inwestycyjnych.
Komisja sądzi, że wszystkie trzy elementy systemu - standardowy system GSP dla każdego państwa będącego beneficjentem, system "GSP Plus” dla krajów, które podejmują określone zobowiązania wobec spełniania norm międzynarodowych w zakresie dobrego zarządzania i zrównoważonego rozwoju oraz inicjatywa "wszystko oprócz broni” dla krajów najmniej rozwiniętych - funkcjonują poprawnie i w zgodzie z ogólnymi wytycznymi strategii ustanowionymi na okres 2006-2015. To dlatego podstawowa strategia leżąca u podstaw projektu rozporządzenia na okres 2009-2011 jest stała w swojej istocie, a podlega tylko niewielkim technicznym aktualizacjom.
Współpracujemy z dużym zaangażowaniem z państwami członkowskimi na forum Rady w celu uzyskania porozumienia co do ostatecznej postaci rozporządzenia. Prezydencja uznała, że cel ten musi zostać osiągnięty przed końcem czerwca. Popiera to również Komisja, ponieważ wczesna decyzja jest konieczna do zapewnienia, że kraje będące beneficjentami oraz wszystkie zainteresowane strony, włączając podmioty gospodarcze, posiądą stosowną wiedzę na temat zmian, które dokonają się następnego stycznia.
Innym równie ważnym powodem wydania wcześniejszej decyzji jest fakt, że kraje, które chcą ubiegać się o współpracę w ramach systemu "GSP Plus”, będą musiały zgłosić to do końca października oraz będą potrzebowały potwierdzenia, w możliwie najkrótszym terminie, dotyczącego odnośnych kryteriów, jak również wymaganej w następnej kolejności procedury.
Chciałabym zauważyć, że niektóre z komentarzy i sugestii ze strony Parlamentu odnoszą się do spraw, które wykraczają poza zakres tego rozporządzenia, nawet jeśli stanowią kwestie dużej wagi z punktu widzenia rozwoju.
Reforma preferencyjnych reguł pochodzenia WE, łącznie z tymi na użytek systemu GSP, jest przygotowywana w ramach odrębnego badania, nadzorowanego przez komisarza Kovács'a.
Niektóre komentarze dotyczą również potrzeby zapewnienia tego, aby kraje rozwijające były w stanie uzyskać dostęp do wysokiej jakości i wystarczającej pomocy handlowej, dzięki której mogłyby budować swój potencjał handlowy i wykorzystać w pełni możliwości handlu, tak aby przyspieszyć swój wzrost gospodarczy i zrównoważony rozwój. W tej kwestii Unia Europejska także wykazała się dużym poświęceniem, ponieważ - w ramach strategii pomocy na rzecz handlu z października 2007 r. - ustanowiła mocne podstawy do realizowania kolejnych usprawnień.
Na zakończenie chciałabym powtórzyć, że jesteśmy bardzo wdzięczni Parlamentowi za jego zaangażowanie w te wnioski.
Helmuth Markov
sprawozdawca. - (DE) Panie przewodniczący, pani komisarz! Współpraca w ramach rozwoju oraz handel są zwykle najważniejszymi czynnikami, które mogą wpłynąć na rozwój państwa. Jednostronne preferencje taryfowe dla krajów rozwijających się są istotnym i uznawanym na całym świecie instrumentem, który Unia Europejska wykorzystywała przez wiele lat.
Obowiązują obecnie trzy rodzaje koncesji. Po pierwsze, postanowienie ogólne, które odnosi się do wszystkich państw będących beneficjentami.
Po drugie, inicjatywa GSP Plus, która zapewnia dodatkowe wsparcie dla krajów wdrażających niektóre normy międzynarodowe w zakresie praw człowieka, praw pracowniczych, ochrony środowiska, walki z handlem narkotykami oraz dobrego zarządzania.
Po trzecie, specjalne postanowienie dla krajów najsłabiej rozwiniętych, które teoretycznie zapewnia im bezcłowy i bezkwotowy dostęp do wewnętrznego rynku UE w ramach inicjatywy "wszystko oprócz broni”. Osobiście jestem zdania, że to bardzo źle, że nie istnieje żaden obowiązujący przepis, zakazujący wywozu broni z Unii Europejskiej do tych krajów.
Wszystkie preferencje handlowe świata nie będą miały żadnego znaczenia, jeśli konflikty zbrojne zniszczą podstawy funkcjonowania gospodarki krajowej.
Niniejsze sprawozdanie zawiera zmiany do projektu Komisji dotyczącego systemu GSP na okres od stycznia 2009 r. do grudnia 2011 w odniesieniu do następujących zagadnień:
Po pierwsze, zmiany co do stosowania i efektywności systemu. To również obejmuje skrócenie terminów wprowadzania poprawek i testowania z okresów trzyletnich na jednoroczne.
Po drugie, opracowanie zasad dla procesu reform, w których kraje będące beneficjentami są odpowiednio określone.
Po trzecie, spójność systemu z wielostronnym programem działań WTO, a dzięki temu, oczywiście, z celami Rundy Rozwoju z Doha. Pośród nich, obok koniecznej oceny wpływu zdolności wspierania rozwoju przez instrumenty polityki handlowej UE, jest najważniejszy fakt, że reforma reguł pochodzenia opracowana przez UE ma miejsce w tym czasie, gdy nowy system GSP zostaje wprowadzony w życie, a co więcej, zasady określające wymogi dla państw będących beneficjentami są również udoskonalane. Zastanawiam się dlatego m.in. nad możliwością kumulacji wewnątrzregionalnej i międzyregionalnej. Oznaczałoby to, że produkt wytworzony w ramach regionalnego, ale również transgranicznego procesu produkcyjnego nie zostanie pominięty przez system GSP na podstawie bezsensownych reguł pochodzenia.
Po czwarte, zabezpieczenie demokratycznej i parlamentarnej kontroli nad wdrażaniem i adaptacją rozporządzenia obecnie obowiązującego, jeśli będzie taka konieczność. Chciałbym powiedzieć, że cieszy mnie fakt przyjęcia przez Komisję Parlamentu do procesu konsultacyjnego w tym właśnie czasie, ale ten Parlament będzie musiał regularnie podejmować wspólne decyzje w tych kwestiach w przyszłości. Na podstawie tego zakładam, że Komisja potraktuje tym razem nasze poprawki poważnie, zamiast je w dużej mierze lekceważyć, jak było w przypadku sprawozdania dotyczącego reform opracowanego z własnej inicjatywy przed dwoma laty.
Komentarz na temat inicjatywy GSP Plus: uważam to za niezwykle istotne, aby - podczas wydawania oceny odnośnie do sytuacji dotyczącej praw człowieka i dobrego zarządzania - różne kraje nie były mierzone według różnych standardów. Jest tym samym zupełnie jasne, że nagłe porzucenie preferencji handlowych może jednak mieć tragiczne konsekwencje dla ludności kraju rozwijającego się, a nawet dla sytuacji dotyczącej praw człowieka w tym kraju.
Decyzja o tym, na ile dobrze lub źle wdrażane są umowy międzynarodowe określone w załączniku do obecnego rozporządzenia oraz czy preferencje należałoby porzucić w razie konieczności, powinna być zatem przeanalizowana bardzo starannie.
Chciałbym wyrazić swoje poparcie dla przedstawionej tu poprawki nr 37, która przypomina nam, że każdą możliwość należy sprawdzić, tak aby państwa nienależące do najmniej rozwiniętych i które nie podpisały żadnej umowy o partnerstwie gospodarczym mogły korzystać z nowego programu ramowego dla handlu, który zapewnia takie preferencje handlowe, które odpowiadają co najmniej tym wyznaczonym przez umowę z Kotonu.
W związku z tym chciałbym podziękować każdemu sprawozdawcy pomocniczemu oraz Komisji Rozwoju - i jeszcze panu posłowi Kaczmarkowi, który tam siedzi - za ich współpracę i gotowość do zawarcia kompromisu. Komisji Handlu Zagranicznego udało się przyjąć to sprawozdanie, łącznie z treścią opinii Komisji Rozwoju, w sposób jednogłośny.
Porozumienie pomiędzy Radą i Komisją osiągnięto na wielu płaszczyznach - o czym też często dyskutowaliśmy - i dlatego mam nadzieję, że rozporządzenie może wejść w życie zgodnie z planem, w dobrym terminie oraz że nie będzie rozbieżności pomiędzy obecnym i nowym okresem preferencyjnym.
Filip Kaczmarek
autor projektu opinii Komisji Rozwoju. - Panie Przewodniczący! Wspólnota międzynarodowa uznaje handel za zasadniczy czynnik rozwoju. Silniejsze włączenie krajów rozwijających się w stosunki wielostronne, stanowi bardzo istotny etap na drodze ku eliminacji ubóstwa na świecie. System ogólny preferencji taryfowych nie służy zatem rozwojowi handlu Unii Europejskiej. Służy on przede wszystkim wspieraniu krajów rozwijających się, w tym krajów najsłabiej rozwiniętych. Zatem głównymi celami systemu powinny być: redukcja ubóstwa, sprzyjanie trwałemu rozwojowi i dobrym rządom w krajach rozwijających się oraz realizacja milenijnych celów rozwojowych.
Jako opiniodawca Komisji Rozwoju chciałbym podkreślić, że sprawozdanie pana posła Markova jest sprawozdaniem bardzo dobrym i chcę podziękować zarówno sprawozdawcy, jak i Komisji Handlu Zagranicznego za przyjęcie opinii Komisji Rozwoju. Nie zawsze te dwie komisje tak harmonijnie współpracują jak w tym przypadku - serdecznie dziękuję.
Do kwestii, które zgodnie uznaliśmy za najważniejsze należą: wzmocnienie roli Parlamentu Europejskiego w procesie decyzyjnym systemu - dla zwiększenia przejrzystości, pewności prawa oraz kontroli demokratycznej, ułatwienie ustalenia zasad kraju pochodzenia - po to, żeby zoptymalizować stosowanie preferencji np. poprzez kumulację regionalną, która jednocześnie będzie promowała współpracę regionalną w krajach biedniejszych, równe traktowanie wszystkich krajów jako kandydatów do GSP Plus, niezależnie od tego, w której chwili spełnią kryteria systemu i wreszcie równie ważna jest możliwie wnikliwa, kompletna i szczegółowa analiza działania systemu przed jego kolejnym przeglądem na lata 2013-2014.
Parlament chciałby znać efekty funkcjonowania systemu. Kluczowa jest wiedza o tym, na ile system preferencji taryfowych przyczynia się do ograniczania ubóstwa.
Godelieve Quisthoudt-Rowohl
w imieniu grupy PPE-DE. - (DE) Panie przewodniczący! Omawiany tu system ma służyć walce z biedą i zacofaniem. Trzy zagadnienia wydają mi się tutaj ważne. Po pierwsze, ponieważ to jest już kontynuacja: zarówno przy rozpoczęciu działań w systemie, jak i przy ich zakończeniu powinna być zapewniona elastyczność, o ile parametry miałyby się zmienić w jednym państwie. Innymi słowy: czy państwo, które zostało już objęte systemem, musi na zawsze pozostać beneficjentem? Nie wydaje mi się, że tak to działa. Nie powinniśmy zapominać, że UE również ma obowiązek względem swoich obywateli, pracowników i konsumentów. Korzyści muszą być wzajemne; nigdy nie powinny być tylko jednostronne.
Po drugie, cieszy nas wiadomość, że Parlament Europejski będzie informowany w tej sprawie podczas kolejnej kadencji. Chcielibyśmy jednak otrzymywać również wyniki z działania tego systemu. Te wyniki powinny umożliwić porównanie z innymi środkami preferencyjnymi, na przykład takimi jak EPA. Patrząc na to realistycznie, można stwierdzić, że statystycznie powiększa się przestrzeń pomiędzy bogatymi i biednymi pomimo zróżnicowanych środków UE oraz działań ze strony państw członkowskich. Czy nasze życzliwe starania nadal prowadzą do pożądanych rezultatów? Powinniśmy zadawać sobie to pytanie z całą stanowczością.
Po trzecie, środki preferencyjne takie, jak na przykład system GSP, o którym jest tutaj mowa, powinny być powiązane z następującymi kryteriami. Potrzebny jest tutaj pewien poziom surowości. Po pierwsze, promowanie demokracji i państwa prawa. Po drugie, stworzenie podstawowego programu ramowego dla standardów społecznych i środowiskowych w państwach będących beneficjentami. Również chcemy pomagać w tym zakresie, co zostało już jasno powiedziane w sprawozdaniu. Nie powinniśmy się jednak wycofywać ze względu na własną wiarygodność.
Kieruję swoje podziękowania do sprawozdawcy za jego efektywną współpracę.
Kader Arif
w imieniu grupy PSE. - (FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Kiedy Parlament wydawał swoją opinię na temat stosowania systemu GSP przez okres 2005-2008 Komisja nie uznała za stosowne, aby uwzględnić jego wniosek. Dzisiaj opowiadamy się za tymi priorytetami, w szczególności za faktem, że Parlament musi być w większym stopniu zaangażowany w przydzielanie oraz monitorowanie różnych systemów GSP.
Rola przedstawicieli ludności cywilnej, a partnerów społecznych w szczególności, także musi zostać wzmocniona. Stanowią oni cenne źródło informacji podczas sprawdzania, czy główne konwencje kierujące alokacją środków z GSP Plus zostały wdrożone. W odniesieniu do tego jestem zadowolony, że nowe rozporządzenie będzie bardziej wymagające pod względem postanowień dotyczących dobrego zarządzania w zakresie praw pracowników, praw człowieka oraz środowiska. Unia musi pokładać wiarę w swoje wartości i zachęcać swoich partnerów handlowych nie tylko do ratyfikowania swoich konwencji, ale także do wdrażania ich w sposób konkretny.
To dlatego właśnie prosimy Komisję o uwzględnienie jego z naszych wniosków, co jest istotne do tego, aby system GSP Plus nadal funkcjonował jako inicjatywa. Państwo, które teraz nie spełnia warunków objęcia systemem GSP Plus od roku 2009, będzie musiało poczekać z ponownym wnioskiem w tej sprawie do wprowadzenia nowego rozporządzenia w 2012 r. Chcielibyśmy, aby możliwe było przedkładanie nowych wniosków każdego roku, tak aby państwa rozwijające się miały właściwą motywację do wdrożenia tych konwencji tak szybko jak to możliwe, w celu skorzystania z systemu GSP Plus.
Wreszcie chciałbym przypomnieć każdemu o potrzebie zreformowania reguł pochodzenia, tak aby powstał globalny, uproszczony i zharmonizowany system, oparty na tym, co jest jego nadrzędnym celem, czyli na umacnianiu integracji regionalnej. Obliczenia z krajowej wartości dodanej muszą zatem uwzględniać szczególną sytuację krajów biednych, które nie są w stanie odnieść korzyści, jeśli reguły pochodzenia będą zbyt surowe. Dzięki systemowi GSP Unia posiada środki wspierające nie tylko integrację krajów rozwijających się w zakresie handlu światowego, ale również promujące dobre zarządzanie.
Wniosek Parlamentu pozwoliłyby na postęp w obydwu tych aspektach. Mamy nadzieję, że zostaną one uwzględnione przez Komisję.
Seán Ó Neachtain
w imieniu grupy UEN. - (GA) Panie przewodniczący! UE dostarcza najwięcej pomocy finansowej krajom trzeciego świata. Jednak kraje te potrzebują czegoś więcej niż pomoc finansowa. Jest bardzo ważne, aby gospodarki tych krajów zostały rozwinięte i umocnione. Zdecydowanie popieram handel pomiędzy Europą a państwami AKP.
Nie mogę pogodzić się ze światowymi rokowaniami handlowymi prowadzonymi w Genewie. Oferowany układ w żaden sposób nie wesprze europejskiego rolnictwa; nie pomoże też zabezpieczyć żywności w Europie - ani tym bardziej w Irlandii. Nie tylko my jednak jesteśmy niezadowoleni. Ameryka także jest niezadowolona. A spośród 152 krajów zaangażowanych w handel światowy tylko dwa wydają się zadowolone.
Chciałbym skorzystać z tego okazji i powiedzieć, że z zadowoleniem przyjmuję decyzję wydaną przez Stowarzyszenie Rolników w Irlandii o przyjęciu i poparciu traktatu lizbońskiego. Mniej więcej za tydzień odbędzie się referendum w Irlandii dotyczące Traktatu. Chciałbym również powiedzieć, że chcielibyśmy, aby Traktat został autoryzowany i przyjęty, tak abyśmy stali się silniejsi i bardziej zjednoczeni w procesie obejmującym światowe debaty w przyszłości.
Derek Roland Clark
w imieniu grupy IND/DEM. - Panie przewodniczący! Na pierwszy rzut oka powinienem poprzeć to sprawozdanie, ponieważ ma ono na celu wsparcie krajów słabo rozwiniętych. W końcu system preferencyjny Wspólnoty Brytyjskiej przynosił wielkie korzyści mniej zamożnych członkom tej Wspólnoty, ale nie spodziewam się, że chcą państwo słuchać o tym, w jaki właściwie sposób zepsute byłe imperium pomogło swoim biedniejszym sąsiadom.
Problem polega na tym, że efekty programów UE zawsze okazują się przeciwne do tych zamierzonych. Polityka CFP, której zadaniem było zachowanie zasobów rybnych, to rozwiązanie katastrofalne, w wyniku którego UE, za głosowaniem tej Izby, udzieliła pozwolenia flotom rybackim UE na łupienie kolejnych wód należących do państw trzeciego świata, powodując w nich biedę i głód, chociaż wcześniej ich mieszkańcy mogli zapewnić sobie podstawowe środki do życia. Nadwyżki cukru są przerzucane do krajów trzeciego świata, na co odpowiedzią powinna być oczywiście redukcja produkcji cukru, a nie wykorzystywanie go w innym celu. Niskiej jakości tytoń z UE uprawiany co roku za 18 milionów euro naszych podatników był przenoszony tam, gdzie stanowiło to największą szkodę. Teraz mówi się nam, że te pieniądze nie będą przeznaczone na pomoc dla trzeciego świata, ale na rzecz ruchu antynikotynowego.
Programy pomocy UE są klasycznym przykładem sytuacji dawania z jednej strony i odbierania z drugiej. Polityka CAP ogranicza przywóz towarów, szkodząc krajom rozwijającym się, powodując przy tym nadwyżki własnych towarów w krajach trzeciego świata. Biedny miejscowi rolnicy są w ten sposób pozbawiani zarobków, co sprawia również, że fundament, który umożliwiłby dostarczenie im pomocy w ramach GSP, jest niszczony. Ceny żywności rosną do tak wielkich wartości, że dawny przywódca Związku Radzieckiego, Michaił Gorbaczow, ostrzega przez rewolucją żywnościową. W tym samym czasie UE promuje cele z wykorzystaniem biopaliw, co będzie miało wpływ szczególnie na produkcję żywności w krajach trzeciego świata.
A więc możemy tu, w tej Izbie, mówić pięknie o tym, jak unijny system GSP pomoże słabiej rozwiniętych krajom, ale prawda jest taka, że strategie UE będą gwarancją tego, że biedni pozostaną biednymi, głodni - głodnymi, a słabo rozwinięte kraje - również takimi pozostaną.
Daniel Varela Suanzes-Carpegna
(ES) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Chciałbym powtórzyć, jak duże jest znaczenie ogólnego systemu preferencji taryfowych (GSP) dla rozwoju gospodarczego i handlowego krajów będących beneficjentami.
Poprawki wprowadzone przez Parlament w dużej mierze podniosły jakość projektu rozporządzenia na lata 2009-2011. Szczególnie zostały w nich uwzględnione czynniki, które mogą poprawić warunki funkcjonowania systemu w krajach będących beneficjentami, takie jak przepisy odnośnie do wsparcia technicznego ze strony Unii Europejskiej, które stanowią istotny element umożliwiający lepsze wykorzystanie środków handlowych w ramach GSP.
Warto również podkreślić to, że niektóre kraje mają możliwość ubiegania się - i to każdego roku - o objęcie specjalnym systemem na rzecz zrównoważonego rozwoju GSP Plus, który ma swoje dodatkowe zalety. Myślę jednak, że niektóre z przyjętych przez Komisję Handlu Zagranicznego poprawek sięgają zbyt daleko.
Poprawka nr 8, dotycząca możliwości korzystania przez państwa niebędące ostatecznymi odbiorcami towarów eksportowanych z bardziej korzystnych koncesji systemu GSP Plus oraz "wszystko oprócz broni”, może być szkodliwa dla niektórych krajów, które naprawdę zasługują na to, aby zostać objętym tymi ustaleniami. Ogólnie mogłoby to spowodować więcej zamieszania we wdrażaniu GSP oraz reguł pochodzenia. Jest to problem, który powinien zostać omówiony w kolejnym przeglądzie reguł pochodzenia.
Myślę, że istnieje również potrzeba podkreślenia, co już kilku moich kolegów uczyniło, jak ważne jest przedstawienie przez Komisję Europejską wyników badań oceniających wpływ systemu GSP na kraje będące jego beneficjentami. Myślę jednak, że badanie to powinno skoncentrować się czynnikach czysto handlowych i nie obejmować innych obszarów, które nie podlegają temu rozporządzeniu.
Wreszcie, chciałbym zaznaczyć, powtarzając za przewodniczącym komisji, panem posłem Markovem, że nasze poprawki wzmacniają rolę Parlamentu Europejskiego przy wdrażaniu rozporządzenia. Zagadnienie omówione w rozporządzeniu to przyszła rola Parlamentu Europejskiego w kształtowaniu polityki handlowej od czasu przyjęcia traktatu lizbońskiego co, jak mam nadzieję, nastąpi.
Erika Mann
Panie przewodniczący! Chciałabym skierować jedną bardzo krótką uwagę do pana komisarza. Jako przewodniczący Komisji Handlu Zagranicznego, pan komisarz słusznie zauważył, że system GSP Plus dotyczy zrównoważonego rozwoju i jest związany z celami milenijnymi. Jest to bardzo ważne, ponieważ pamiętam bardzo dobrze, jak omawialiśmy program tego typu za pierwszym razem, stwierdzając, że konieczna jest ocena oraz ponowna ocena tego, jak bardzo korzystny on jest dla tych krajów i dla nas samych.
Jest jedna sprawa, na którą bardzo chciałabym zwrócić państwa uwagę. Ta sprawa, która w przyszłości może się skomplikować i stanowić duże utrudnienie, dotyczy tych krajów, które system obejmuje, ale które nie mają korzystnych warunków na jego wdrożenie. Na przykład Sri Lanka, która z chęcią wypełniłaby swoje zadanie, ale z uwagi na liczne przeszkody - a nie chciałbym wnikać w szczegóły - może nie być do tego zdolna.
Nie mówię o tym, że powinniśmy zmienić nasz system. Prosiłabym zatem Komisję - tak jak to zrobił mój kolega, pan poseł Kader Arif - aby ostrożnie oceniała każdy z przypadków. Prosiłabym Komisję również o ponowne przyłączenie się do naszej komisji oraz do Komisji Spraw Zagranicznych, gdy już zostanie przeprowadzona ocena, a następnie o powrót do tej Izby i dokonanie oceny przy wspólnej dyskusji na wcześniej wspomniany temat.
Christofer Fjellner
(SV) Może zacznę od tego, że moim zdaniem ogólnym system preferencji taryfowych jest bardzo dobrym instrumentem rozwoju, ponieważ łączy ze sobą handel i rozwój w bardzo przejrzysty sposób, jak również przyznaje koncesje taryfowe, a co za tym idzie, dostęp do rynków europejskich dla krajów, które o to się starają. Ważne jest również, że korzystamy z niego jako instrumentu rozwoju.
Mamy do czynienia z przeglądem technicznym, a więc ważne jest, aby nie komplikować spraw tym, którzy najbardziej potrzebują pomocy w rozwoju, lecz poszerzyć wymiar rozwojowy. Myślę, że przegląd ten z różnych względów czyni to w sposób doskonały i usprawnia instrument rozwoju we właściwym sposób, ale nie jest to wszystko, co można w tej kwestii zrobić.
Myślę tu na przykład o Wietnamie. Wietnam w dużej mierze zależny jest od jednostkowej grupy produktów, którą są buty. Jak państwu wiadomo, system GSP posiada wartość progową, zgodnie z którą dany kraj musi osiągnąć ponad 50% dochodu z własnego eksportu, aby móc uzyskać status GSP. W tej chwili wartość ta dla Wietnamu wynosi mniej niż 50%. Dzieje się tak ze względu na Europę - musimy mieć tego świadomość - a także dlatego, że nałożyliśmy w szczególności na eksportowane z Wietnamu buty niekorzystne cło. Bez względu na to, państwo to nadal jest w dużym stopniu zależne od eksportu butów, co się tyczy także najbiedniejszych jego mieszkanek.
Dlatego zastanawia mnie, dlaczego nie mogą zachować swoich preferencji? W końcu to tylko 3,5%. Nie chodzi o to, że tracą na tym albo że otrzymują bezcłowy dostęp do rynku; otrzymują tylko trochę niższe cła. Poza tym w przyszłości mamy zawrzeć z Wietnamem umowę o wolnym handlu. Zastanawiam się więc, po co mielibyśmy wyrzucać ich teraz, skoro niedługo ich przyjmiemy z powrotem i przejmiemy odnośny eksport dzięki umowie o wolnym handlu?
Mam dlatego nadzieję, że przyjrzą się państwo temu podczas kolejnego okresu składania wniosków, tak aby żaden kraj nie spotkał się z taką sytuacją, nie wpadł w taką próżnię, jaką oferuje Wietnamowi nasz system GSP.
Francisco Assis
(PT) Ogólny system preferencji taryfowych stał się kluczowym instrumentem polityki handlowej, służącym promowaniu rozwoju i walki z biedą w krajach i regionach najsłabiej rozwiniętych, umożliwiając im stopniową integrację z systemem handlu międzynarodowego.
Jak już zostało powiedziane, Unia Europejska posiada trzy rodzaje koncesji ukierunkowanych na taki rozwój. Stosowane mechanizmy w dużym stopniu funkcjonują prawidłowo, ale oczywiście mogłyby być usprawniane, dlatego Parlament Europejski musi aktywnie dbać o to, aby to usprawnianie się rzeczywiście dokonywało. Zasadniczo sprawozdanie to ma taki cel.
Sugestie, jakie zawiera, dotyczą ważnych spraw, bo reformy i jaśniejszego określenia reguł pochodzenia, co wydaje się właściwe z punktu widzenia upowszechniania zasady agregacji regionalnej, oceniania wpływu prowadzonych w Doha negocjacji oraz potrzeby większego wsparcia technicznego dla krajów najsłabiej rozwiniętych, dzięki czemu będą one mogły w pełni skorzystać z tej pomocy.
Wszystkie te problemy wskazują jeden kierunek: sprawienie, aby instrumenty te były bardziej przydatne krajom najbiedniejszym, co znacząco wpłynie na osiągnięcie ich ostatecznego celu, jakim jest zapobieganie uwstecznianiu się, biedzie i całkowitej niesprawiedliwości, które nadal mają miejsce w słabo rozwiniętych regionach świata.
Syed Kamall
Panie przewodniczący! Podobnie jak wielu moich kolegów w tej Izbie, z zadowoleniem przyjmuję tę poprawki, które mają udoskonalić wniosek Komisji w zgodzie z wnioskiem przedstawionymi przez sprawozdawcę. Nieczęsto można to powiedzieć o Komisji Handlu Zagranicznego, ani o podobnym konsensusie wśród partii politycznych. Wniosek sprawozdawcy ma przyczynić się do powstania efektywniejszego systemu, który w większym stopniu odpowiada interesom państw będących jego beneficjentami, a także do opracowania reguł dla sprawniejszej realizacji reform, do zapewnienia o tym, że rozporządzenie jest w zgodzie z zasadami demokratycznej kontroli oraz nadzoru parlamentarnego, do dostosowania systemu GSP do polityki WTO oraz Rundy z Doha oraz do większej przejrzystości GSP.
Mając to na uwadze, chciałbym zachęcić moich kolegów do wspierania międzypartyjnej, globalnej kampanii wzywającej do prawdziwego handlu, której współprzewodniczę wraz z panem Abdim Abdirahmanem, rzecznikiem Wschodnioafrykańskiego Zgromadzenia Ustawodawczego. Wzywamy do pięciu rzeczy: zniesienia dotacji na rolnictwo, zniesienia cła na produkty rolne, liberalizacji reguł pochodzenia, zaniechania wsparcia dla skorumpowanych rządów za sprawą bezpośredniego wsparcia budżetowego oraz przyłożenia większej wagi do pomocy na rzecz handlu, dzięki której będzie możliwe inwestowanie w infrastrukturę. Zmotywujmy również państwa o niskich dochodach do zniesienia barier, które je dzielą.
Jednak powinniśmy też wezwać rządy biedniejszych krajów do rozważenia podobnych działań w stosunku do podstawowych rzeczy. To, że biedniejsi ludzie płacą więcej za pożywienie i lekarstwa z powodu cła importowego w danym kraju, jest moralnie niewłaściwe. Tak, UE powinna otworzyć swoje rynki, ale dobre starania w tym kierunku są często osłabiane, gdy inne rządy ograniczają dostęp i utrzymują wysokie ceny wyłącznie ze względów ideologicznych.
Dlatego więc powinniśmy współpracować w celu zniesienia cła, które szkodzi najbiedniejszym. Powinniśmy znieść dotacje dla rządów, rodzące tyranię, jak również starać się o dobre stosunki z tymi, którzy chcą wydostać się z biedy, ponieważ z naszą pomocą uda im się skończyć z głodem na świecie.
Zuzana Roithová
(CS) Panie przewodniczący! Dzisiaj dyskutujemy nad zmianą preferencyjnych stawek celnych dla krajów rozwijających się na kolejne trzy lata. W pełni popieram wezwanie w sprawozdaniu pana posła Helmutha Markova do większej elastyczności. Poprawki pani poseł Quisthoudt-Rowohl są istotne. Komisja Europejska musi dokonać dalece bardziej szczegółowej analizy wpływu ogólnego systemu preferencji taryfowych na gospodarki krajów rozwijających się oraz zbadać jego znaczenie dla gospodarki europejskiej oraz ochrony konsumentów. Nie tylko system GSP, ale również środki bezcłowe, pomoc humanitarna - czy też przeciwnie - sankcje dotyczące przypadków poważnego naruszania praw człowieka lub umów międzynarodowych mają wpływ na rozwój najbiedniejszych krajów. Z tego względu musimy nalegać na przeprowadzenie poważnej i dogłębnej analizy wpływu wszystkich tych czynników dotyczących państw rozwijających się. I tylko wtedy, gdy będziemy posiadać wyniki takiej analizy, będziemy mogli modyfikować cła, i to jeszcze sprawniej niż obecnie. Nie powinno to stanowić wyizolowanego procesu. Modyfikacje tego typu powinny współgrać z innymi środkami. Powinniśmy również usprawnić proces koordynowania naszej polityki rozwoju z USA i innymi krajami.
Ewa Tomaszewska
Panie Przewodniczący! Jeżeli celem naszych działań jest redukcja ubóstwa w krajach trzecich i integracja ekonomiczna to rzeczywiście program preferencji taryfowych Unii Europejskiej jest kierunkiem właściwym. Jednocześnie musimy sobie zdawać sprawę, że konieczne jest dążenie do maksymalnej przejrzystości systemu celnego.
Dlatego uważam, że konieczne jest monitorowanie tego procesu i po kolejnych etapach warto byłoby w tej Izbie, w kolejnych debatach, przyjrzeć się rezultatom poczynionych obecnie rozwiązań.
Neelie Kroes
komisarz. -Panie przewodniczący! Jestem pod wrażeniem intrygujących pytań szanownych posłów do PE, a najbardziej tego, że prawie każdy kieruje się konstruktywną krytyką. Każdy jest zaangażowany w całą procedurę i daje z siebie wszystko, aby opracować dobry projekt.
Mogę zapewnić państwa o tym, że pan komisarz Peter Mandelson weźmie pod uwagę państwa komentarze - nie ma co do tego wątpliwości - oraz że potraktuje z całą powagą poprawki, nie lekceważąc żadnej. Znam pana komisarza trochę lepiej. Nie jest on typem osoby, która zlekceważyłaby takie sugestie i takie pomysły, ale na pewno chciałby przyjrzeć się im z obydwu stron - pomaganie krajom rozwijającym się (szczególnie tym najmniej rozwiniętym, jak zauważył pan poseł Kaczmarek) jest jego celem. Cel ten jednak musi być zarówno obiektywny, jak i przewidywalny.
Odnośnie do zaproszenia pani poseł Mann do powrotu (jestem pewna, że prosi pana komisarza Mendelsona o powrót, chociaż ja sama chciałabym wrócić) jestem przekonana, że przyjmie on zaproszenie.
Pan poseł Ó Neachtain przedstawił to w szerszej perspektywie. Jestem zadowolona z rozmów WTO w Genewie. Pan komisarz Peter Mandelson nie będzie zaskoczony przekonaniami szanownego pana posła. Pan poseł Kamall nalegał, abyśmy dali z siebie wszystko i byli w dobrych stosunkach z tymi, którzy chcą pracować. Dziękuję państwu raz jeszcze za wszystkie wnioski.
Projekt jest w Radzie; tam też państwa członkowskie odniosą się do poprawek Parlamentu, dbając o to, aby wytyczne stabilizacyjne dla systemu GSP na okres 2005-2015 zostały ustalone.
Jaki jest powód tego, że Komisja nie wprowadza istotnych zmian? Po roku działań jest zbyt wcześnie, aby wyciągać ostateczne wnioski, ale na pewno jeszcze do tego wrócimy.
W odniesieniu do pytań zadanych przez pana posła Kaczmarka i pana posła Audy'ego: ostatecznymi celami systemu GSP jest rzeczywiście edukacja i zażegnanie biedy. UE zapewnia tym samym plan dla zrównoważonego rozwoju, dobrego zarządzania oraz umocnienia praw człowieka, jak również standardów pracy, a szczególnie w odniesieniu do zatrudniania nieletnich.
Jeśli chodzi o pomoc: system preferencji GSP zapewnia dostęp do rynku krajów rozwiniętych. Programy pomocowe kierowane są przez wspólną strategię UE dotyczącą pomocy na rzecz wymiany handlowej, której celem m.in. jest umożliwienie państwom rozwijającym się skorzystania z GSP.
Pani poseł Mann oraz pan poseł Fjellner wspomnieli o Sri Lance. Sri Lanka korzysta w tej chwili z systemu GSP Plus. Nic nie wskazuje na to, że przestanie korzystać z koncesji GSP w przyszłości. Sytuacja każdego państwa jest analizowana dokładnie, w sposób przejrzysty, z zastosowaniem postanowień prawnych. Jedno pytanie dotyczyło tego, czy proces wdrażania systemu GSP Plus będzie przeprowadzany częściej niż raz na trzy lata - już o tym mówiłam - a więc zgoda, że powinien być elastyczny, ale nie powinniśmy trzymać się okresu jednorocznego.
Pani poseł Mann zapytała, w jaki sposób zostanie oceniony proces wdrażania systemu GSP Plus. Monitorowanie oraz ocena zgodności z wymogami kwalifikowalności systemu GSP Plus opiera się na wynikach mechanizmów monitorowania, ustanowionych pod patronatem odpowiednich organizacji międzynarodowych, takich jak ONZ, ILO czy inne agencje, jak również na mechanizmie finansowym uwzględnionym ze szczególnym naciskiem w samych konwencjach oraz opublikowanym przez te agencje. To pozwala na przeprowadzenie jednoznacznych i bezstronnych procesów przeglądowych.
Chciałabym odpowiedzieć na pytanie pana posła Arifa w związku z sytuacją Komisji z punktu widzenia państw będących beneficjentami systemu GSP Plus oraz wdrażania konwencji w sprawie praw człowieka i współzależnych norm. Mogę państwa zapewnić, że Komisja śledzi uważnie rozwój państw będących obecnie beneficjentami GSP Plus pod względem ich zgodności z odpowiednimi konwencjami międzynarodowymi uwzględnionymi w tym systemie.
Podam tylko jeden przykład, państwo Salwador (które korzysta z systemu GSP Plus, jak państwu wiadomo), w związku z którym Komisja w porozumieniu państwami członkowskimi UE rozpoczęła niedawno badanie mające na celu ustalenie zgodności tego państwa z wymogami GSP Plus. Mogę państwa zapewnić, że prawidłowe wdrożenie koncesji handlowych UE jest jednym z priorytetów Komisji. Zwracamy szczególną uwagę na zgodność państw będącym beneficjentami z wymogami GSP Plus. Sprawy te są często poruszane w naszych kontaktach z tymi państwami.
Co się tyczy nowych reguł pochodzenia GSP i tego, w jaki sposób pomogą one osiągnąć cele GSP: są one teraz omawiane w kontekście ogólnej reformy reguł pochodzenia. Dyrekcja Generalna ds. Podatków i Unii Celnej Komisji Europejskiej stanowi chef de file, a więc zagadnienie to dotyczy mojego kolegi, pana komisarza Kovács'a. Celem jest lepsze przystosowanie reguł pochodzenia do rozwoju oraz zapewnienie, że proces wdrażania jest przeprowadzany w porozumieniu z krajami rozwijającymi się.
Ostatnia kwestia dotyczy butów z Wietnamu, który był jednym z przykładów takich krajów. Wyłączenie - lub klasyfikacja, ponieważ jest to właściwie określenie dla wietnamskich produktów określonych w ustępie 12 (mówię teraz o obuwiu w łączonym nazewnictwie, dotyczącym ustaleń proponowanego na okres 2009-2011 rozporządzenia GSP) - jest analizowane przez odpowiednie służby Komisji. Komisja porozumiewała się również z Wietnamem w tej sprawie, aby zapewnić potrzebną pomoc i wiedzę naukową.
Jeśli mowa o klasyfikacji Wietnamu w związku z ustępem 12, wynika to z technicznego i obiektywnego zastosowania ustaleń GSP oraz odzwierciedla fakt, że eksportowane przez Wietnam produktu tego rodzaju są bardziej konkurencyjne na rynku Wspólnoty. Co więcej, Wietnam z powodzeniem zróżnicował swoją bazę eksportową. Jest to dobra wiadomość; oznacza to również, że obuwie nie stanowi teraz głównego towaru. Jest to kolejny znaczący dowód na jego wzrastającą konkurencyjność. Tak więc wniosek COM w sprawie klasyfikacji Wietnamu jest oparty na rozległych i szczegółowych analizach stosowanych w taki sam sposób względem wszystkich państw będących beneficjentami GSP Plus.
Helmuth Markov
sprawozdawca. - (DE) Panie przewodniczący! Można powiedzieć, że osiągnięto znaczące porozumienie w tej Izbie co do pozytywnej oceny systemu GSP Plus. Z przyjemnością, oczywiście, zapytałbym pana komisarza lub pana komisarza Mandelsona, który nie jest tu obecny, w jaki sposób nakłaniał kraje andyjskie, na przykład dwa kraje, które bardzo chcą pozostać w systemie GSP, do zawarcia bezcłowych umów jako części umów o partnerstwie i współpracy. Ekwador i Boliwia chcą pozostać beneficjentami GSP Plus. Powinniśmy więc mieć możliwość zaangażowania się w tę kwestię. Do czegoś je to na pewno doprowadzi.
Drugie pytanie dotyczy tego, czy powinniśmy brać pod uwagę rozwijanie systemu GSP Plus w system GSP Plus Plus. Wyzwania, które przed nami stoją, są całkiem nowe. Mamy do czynienia ze zmianami klimatycznymi oraz rosnącymi cenami żywności. Być może moglibyśmy zastanawiać się nad wprowadzeniem nowych zapisów prawnych i nowych norm oceny. Jestem bardzo zadowolony, panie komisarzu, że udzielił pan kilku bardzo jasnych wypowiedzi odnośnie do Sri Lanki, ponieważ również moja komisja jest tym zainteresowana, a pani poseł Mann dokonała tego z pełnym zdecydowaniem po raz kolejny.
Wreszcie, przesyłam podziękowania wszystkim tym, którzy ze mną współpracowali. To była dobra współpraca. Myślę, że jesteśmy jeden mały krok do przodu i że system GSP Plus jest bardzo cenny oraz potrzebny jako element umowy Unii Europejskiej o wymianie handlowej. Myślę również, że nie zawsze musimy koncentrować się wyłącznie na umowach bezcłowych.
Przewodniczący
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się jutro.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Rovana Plumb  
Od czasu jego ustanowienia program SGP był jednym z głównych narzędzi unijnej polityki handlu i rozwoju. Głównym celem UE i polityki rozwoju SGP jest walka z ubóstwem, promowanie zrównoważonego rozwoju oraz dobre zarządzanie, a więc zasady, które są uwzględnione przez międzynarodowe konwencje i instrumenty, takie jak Deklaracja Milenijna, Deklaracja z Rio z 1992 r. czy Deklaracja Międzynarodowej Organizacji ds. Migracji z roku 1998.
Z wprowadzeniem w życie polityki SGP w roku 1971 UE usprawniło handel międzynarodowy z krajami rozwijającymi się i krajami słabiej rozwiniętymi, zapewniając im niezbędne wsparcie techniczne potrzebne do stosowania się do międzynarodowych konwencji oraz budowania potrzebnego im programu instytucjonalnego oraz regulacyjnego, tak aby mogły skorzystać z handlu międzynarodowego i SGP. Po wydaniu sprawdzonego zgłoszenia oraz zgłoszenia PE, CE może stosować sankcję tymczasowego wycofania preferencji dla tych krajów będących beneficjentami, które nie spełniają kryteriów włączenia.
Sprawozdanie podkreśla znaczenie publicznych konsultacji, zaangażowanie docelowych krajów zainteresowanych oraz konsolidacji kontroli demokratycznej UE.
Ponieważ zarówno SGP, jak i lista państw będących beneficjentami są poddawane przeglądowi co trzy lata, uprasza się Radę o niezwlekanie z przyjęciem państw, tak aby mogły zostać zatwierdzone przez Parlament Europejski, co pozwoli uniknąć luk w handlu międzynarodowym.
Gratuluję pani sprawozdawczyni.
