Opening van de jaarlijkse zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de jaarlijkse zitting 1998-1999 van het Europees Parlement te zijn geopend.

Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Habsburg-Lothringen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil terugkomen op punt 2 van de notulen van gisteren en de veiligheid in Brussel nog eens ter sprake brengen. In de notulen staat dat de Voorzitter heeft gezegd dat dit punt eigenlijk niet op de agenda thuishoort, ofschoon het wel op de agenda stond van vrijdag van de vorige vergaderperiode. De Voorzitter heeft eveneens gezegd dat hij de beide ondertekenaars van de dringende resolutie schriftelijk zou informeren. Ik verzoek u in het Bureau te bespreken of dit niet in de plenaire vergadering kan gebeuren. Wij hebben vastgesteld dat meer dan een derde van de afgevaardigden te maken heeft met criminaliteit in Brussel. Dit onderwerp gaat echt iedereen aan en niet alleen maar een of twee personen in deze plenaire vergadering. Ik ben van mening dat het echt de hoogste tijd is dat wij ons in de plenaire vergadering hiermee bezighouden.

De Voorzitter
Geachte afgevaardigde, zoals u bekend zal zijn, is dit onderwerp niet aan de orde. Ik heb hoe dan ook niets toe te voegen aan hetgeen de heer Gil-Robles u gisteren medegedeeld heeft. De Voorzitter maakt zich ernstige zorgen over dit probleem en heeft bij de Belgische autoriteiten alle nodige stappen ondernomen. Zodra de Voorzitter iets concreets kan mededelen, zal hij dat meteen doen, daar kunt u op rekenen.
Ik vraag de aanwezigen nu of zij nog andere opmerkingen hebben.

McMahon
Mijnheer de Voorzitter, mijn opmerking heeft betrekking op pagina 15 van de notulen. Op die pagina staat een lijst vragen voor het vragenuur aan de Commissie. Mijn vraag gaat over de structuurfondsen en over het in aanmerking komen voor steun uit de structuurfondsen en staat op de lijst onder "Overige vragen" , terwijl mevrouw WulfMathies, commissaris voor regionale zaken, vroeger in de middag vragen zal beantwoorden. Ik zou uw diensten willen verzoeken dit te bekijken om te zien of de vraag over de structuurfondsen verplaatst kan worden, zodat de bevoegde commissaris hierop antwoord kan geven. Ik dank u.

De Voorzitter
Mijnheer McMahon, we zullen zien of we de door u verlangde rectificatie kunnen uitvoeren, maar u weet dat de bevoegdheid in dezen aan de Commissie toekomt.
(De notulen worden goedgekeurd)

Andrews
Mijnheer de Voorzitter, een punt van orde. Ik wil uw aandacht vestigen op het feit dat de campagne voor de vrijlating van Roisín McAliskey beëindigd is dankzij de inzet van het Britse voorzitterschap. Ik wil het Britse voorzitterschap en, met name, Jack Straw danken voor hun medeleven en de kiese wijze waarop zij een einde hebben gemaakt aan dit langdurige onrecht dat Roisín McAliskey is aangedaan en het Britse voorzitterschap complimenteren met zijn edelmoedigheid.

Euro en overheidsinstanties - Euro en toerisme -
Convergentie van de wetgeving (verslag van het EMI)
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0061/98 van de heer Arroni, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de mededeling van de Commissie over de praktische aspecten van de invoering van de euro (COM(97)0491 - C4-0524/97) en over het werkdocument van de Commissie over de voorbereiding van de overheidsinstanties op de overschakeling naar de euro (SEC(97)2384 - C4-0025/98); -A4-0078/98 van mevrouw Torres Marques, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het toerisme en de euro; -A4-0070/98 van de heer Wolf, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het verslag van het Europees Monetair Instituut inzake de convergentie van de wetgeving in de lidstaten van de Europese Unie (stand van augustus 1997)(C4-0560/97).
Arroni
Mijnheer de Voorzitter, elf lidstaten hebben al een plan voor de overgang ingediend. Het wordt elke dag duidelijker dat de euro er komt, maar dat betekent niet dat wij aan de invoering van de euro geen bijzondere aandacht meer hoeven te besteden. Wij moeten vooral aandacht hebben voor de consumenten, de kleine handelaars en het kleinbedrijf. Dat hebben wij in dit verslag en in de amendementen gedaan. Voorts hebben wij ook aandacht voor anderen die bij deze belangrijke overgang betrokken zijn: de grote financiële instellingen en grote ondernemingen, die miljoenen Europese burgers werk verschaffen en die de economische weerslag van de invoering van de euro gemakkelijker zullen kunnen opvangen. De euro gaat iedereen aan. De overheid zal het voorbeeld geven: met de dubbele prijsaanduiding zal de overheid een voorbeeld geven dat een sneeuwbaleffect heeft en onmiddellijk door de privé-sector zal worden gevolgd. Samen zullen zij aan de bezorgdheid van onze burgers tegemoetkomen. Die zullen de kosten van de omzetting niet moeten dragen.
Ik feliciteer de Commissie die zich tot doel heeft gesteld dat de definitieve besluiten over de praktische aspecten van de euro op 2 mei worden genomen. Op dat ogenblik zal alles duidelijk zijn, niet alleen voor de grote actoren, maar ook voor de kleine handelaars. De besturen, vakbonden en representatieve organisaties zullen aan die besluiten in de lidstaten bekendheid moeten geven, doen inzien dat de gemaakte keuzen de overgang naar de euro in optimale omstandigheden doen verlopen en erop toezien dat de banken hun beloften nakomen en dat handelaars de dubbele prijsaanduiding toepassen. Dat laatste is uiterst belangrijk om de overgang voor de burgers begrijpelijk te maken. Zeer belangrijk is dat bij die besluiten uitleg wordt gegeven opdat de burgers ze begrijpen en aanvaarden. Daartoe moeten het Parlement en de Commissie samen nadenken over de vraag hoe de euro het best populair kan worden gemaakt. Met het oog daarop heb ik een ronde tafel met alle grote professionele informatieverspreiders in Europa voorgesteld. Die zouden moeten helpen om alle vernieuwingen bekend te maken, niet alleen aan de grote ondernemingen en grote banken, maar vooral aan ons, consumenten, aan onze kleine handelaars en aan de winkelier om de hoek, die wij absoluut moeten beschermen.
De Commissie heeft op 26 februari eveneens een ronde tafel georganiseerd. Die is goed verlopen en is reeds grotendeels tegemoetgekomen aan de bekommeringen die ik in mijn verslag vermeld. Toch wil ik sommige daarvan nogmaals kort in herinnering brengen. Bijzondere aandacht moet gaan naar de kwetsbare groepen in de samenleving, zoals de ouderen, de mensen met een laag inkomen en de gehandicapten. Wij moeten voorkomen dat het midden- en kleinbedrijf minder concurrerend wordt dan de grotere ondernemingen, die over de middelen beschikken om zich beter te informeren. De dubbele prijsaanduiding moet facultatief zijn om de markten een grotere flexibiliteit te geven. De periode waarin bankbiljetten en muntstukken in nationale munt en euro naast elkaar circuleren, moet zo kort mogelijk zijn om complicaties voor de consument te vermijden en de extra kosten voor het bedrijfsleven te beperken. De banken en de financiële sector moeten met betrekking tot de omwisselingskosten een gedragscode aannemen en daarbij het beginsel in acht nemen dat de verplichte omwisseling tussen nationale munt en euro kosteloos dient te zijn.
De informatica zal bij de verspreiding van de euro een uiterst belangrijke rol spelen. De overgang naar de euro is het grootste project dat Europa deze eeuw op touw heeft gezet. Het welzijn van ons, Europeanen, in de eerste eeuw van het volgende millennium hangt van de correcte uitvoering van dat project af.

Torres Marques
Mijnheer de Voorzitter, ik ben ervan overtuigd dat de samenleving als geheel nog nooit zo nauw betrokken is geweest bij een verslag als bij dit verslag over de euro en het toerisme. Er is een hoorzitting georganiseerd door de Subcommissie monetaire zaken, en ik heb persoonlijk honderden brieven en e-mails verstuurd naar instellingen die zich waar dan ook ter wereld met toerisme bezighouden. De medewerking en de getoonde interesse waren zeer bemoedigend.
Ik wil mijn collega's in het Europees Parlement bedanken voor hun hulp, en daarnaast een bijzonder woord van dank laten uitgaan naar de belangrijkste verenigingen in de sector toerisme - in Europa, maar ook in de rest van de wereld - voor hun bijdragen. Tenslotte dank ik de Commissie en al die instellingen in Portugal die met het toerisme te maken hebben voor hun medewerking.
Mijn bedoeling was een zo concreet mogelijk verslag te maken waaruit duidelijk zou blijken wat de gevolgen van de invoering van de euro kunnen zijn voor toeristen en ondernemingen in de sector toerisme. Niet alleen de voordelen dienden genoemd te worden, maar ook de problemen waarmee we te kampen zullen krijgen. Het verslag moest zo realistisch mogelijk zijn, opgezet vanuit het gezichtspunt van iemand die elke dag oplossingen moet vinden voor nieuwe situaties die het gevolg zijn van de invoering van de euro.
Dit verslag is niet compleet en al evenmin definitief. Maar er worden nu overal conferenties georganiseerd over de euro en het toerisme. Dit initiatief van de Subcommissie monetaire zaken van het Europees Parlement heeft dus in ieder geval de verdienste gehad dat het verantwoordelijken op alle mogelijke niveaus duidelijk heeft gemaakt dat de sector toerisme als eerste de gevolgen van het gebruik van de euro zal ondervinden, en dat toeristen de stoottroepen zullen zijn in deze operatie, aangezien ze vanaf 1 januari 1999 - als zij dat willen - de nieuwe munt kunnen gebruiken bij hun verplaatsingen door het nieuwe Europa zonder grenzen, paspoorten of visa. Iedereen dient daarop voorbereid te zijn.
Dit verslag is een initiatief van de Subcommissie monetaire zaken en houdt zich daarom meer met de euro dan met het toerisme bezig. Ik heb bijna alle door de diverse fracties voorgestelde wijzigingen met instemming aanvaard. Het zijn bijdragen die de definitieve tekst veel beter maken.
Ik heb al deze wijzigingen opgenomen, behalve die welke niet direct of slechts indirect met de euro verband hielden - hoewel ik het met de inhoud van die wijzigingen binnen een andere context wel eens kan zijn. Al is het toerisme in Europa nog steeds de meest concurrerende economische activiteit, met een aandeel van 60 % van de wereldmarkt, de sector heeft de afgelopen tien jaar wel degelijk terrein moeten inleveren. De euro kan een belangrijk instrument zijn bij het keren van deze trend. Van de meer dan dertig voorstellen voor actie die er in dit verband gedaan zijn, wil ik hier die voorstellen uitlichten die voor de Commissie, de nationale regeringen, alsook voor lokale en regionale verantwoordelijken en verenigingen in de sector nuttig kunnen zijn, en met name aanbevelen dat:
in de informatie- en voorlichtingscampagnes voor de burgers duidelijk wordt gemaakt wat voor toeristen de voordelen zijn van de euro, waarbij niet vergeten mag worden dat het succes van dit project voor een belangrijk deel afhangt van de aanvaarding van deze ene munt door de burgers; -er bijzondere aandacht besteed wordt aan de opleiding van personeel: alleen wanneer het personeel voldoende voorbereid is, kunnen cliënten een exact antwoord krijgen op vragen betreffende de euro; -daarom spoedig programma's worden opgezet ten behoeve van steun voor de opleiding van personeel, met cursussen die de in de sector werkzame personen helpen de overschakeling te maken; -er maatregelen worden getroffen om kleine en middelgrote bedrijven speciale financieringsprogramma's aan te bieden om de overgang naar de euro te kunnen maken en investeringen in de toekomst te doen. 95 % van de bedrijven in de sector vallen in de categorie klein tot middelgroot, en de meeste ervan hebben geen toegang tot de kapitaalmarkt, en dat terwijl de concurrentie tussen de verschillende ondernemingen in de sector toerisme zal toenemen als gevolg van de extra transparantie die voortvloeit uit het feit dat prijzen nu in euro's kunnen worden aangegeven; -toeristische ondernemingen aangeraden wordt elektronisch geld te gebruiken, aangezien de kosten daarvan door het steeds groeiende gebruik en de voortdurend toenemende concurrentie erg laag zullen uitvallen; -gelet op de bescheiden omvang van de in deze sector opererende ondernemingen, de periode waarin twee munteenheden, de nationale munt en de euro, naast elkaar circuleren zo kort mogelijk wordt gehouden; -de autoriteiten op nationaal, regionaal en lokaal niveau tijdens de overgang naar de euro rekening houden met de noden van de sector, vooral op fiscaal gebied; -er maatregelen worden genomen voor de harmonisatie van de belastingheffing binnen deze sector, vooral wat de BTW betreft, opdat verschillen in de fiscale behandeling niet leiden tot verstoring van de mededinging. Het prijsmechanisme moet zo doorzichtig mogelijk worden; -het zakenleven en de sector congressen gebruikt worden om toeristen en investeerders naar de eurozone te halen; -grote evenementen op Europees niveau - zoals de Wereldtentoonstelling van Lissabon in 1998, en die van 2000 in Hannover, het Wereldkampioenschap Voetbal in Frankrijk, het Jubeljaar in Rome en het Millennium in Londen - gebruikt worden als gelegenheden om de euro aanvaarding te doen vinden.Zowel de Commissie als de lidstaten moeten, tot slot, hun vertegenwoordigingen in het buitenland inzetten om de euro te promoten: zij moeten toeristen, en touroperators die toeristen uit Japan, Noord-Amerika, Zuidwest-Azië en Australië naar de Europese Unie halen, duidelijk maken welke voordelen er te behalen zijn. Het doen aanvaarden van de ene munt, de euro, is één van de belangrijkste uitdagingen voor de Europese Unie aan het einde van deze eeuw. Het toerisme kan een sleutelrol spelen in die aanvaarding en bijgevolg in het succes van de onderneming.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, bij de convergentie van de wetgeving over de nationale centrale banken gaat het niet om een technisch detail. Het gaat om een institutionele voorwaarde voor de invoering van de euro. Het is nu niet het juiste moment om de problematiek van de opbouw van Europa meer in het algemeen te bespreken. Wij zullen daartoe nog de gelegenheid krijgen bij de discussie over het verslag van mevrouw Randzio-Plath en bij het debat over de besluiten van Cardiff. En het zal opnieuw om de mogelijkheid gaan om tegelijkertijd met de invoering van de Europese gemeenschappelijke munt ook een doeltreffend en gecoördineerd Europees werkgelegenheidsbeleid tot stand te brengen.
En nu het concrete probleem. Als linksen hebben wij in een moeizaam proces moeten leren dat instellingen geen stabiele bouwdozen zijn die men willekeurig opbouwen, verbouwen, bijbouwen en demonteren kan, maar dat zij hun eigen geschiedenis hebben en dat zij verankerd moeten zijn in het vertrouwen van de mensen die hun bestaansreden vormen.
Ik zeg dit omdat er in het verslag van het Europees Monetair Instituut, dat terecht de beide hoofdpunten, namelijk onafhankelijkheid van de centrale bank, respectievelijk van het Europees Stelsel van Centrale Banken, en het efficiënt functioneren van dit stelsel als uniform stelsel behandelt, de tendens bestaat om het doel van de verenigbaarheid op de achtergrond te stellen en toch een soort van uniformisering na te streven bij al de verschillende vormen van communicatieve inbedding die de nationale centrale banken hebben, bijvoorbeeld in Oostenrijk door deelneming aan de colleges van bestuur, in Duitsland door inspraak- en raadplegingsrecht, en in Frankrijk door een nauw contact met de regering wat raadpleging en doelstellingen betreft. Er bestaan de meest uiteenlopende vormen en ik ben van mening dat wij deze kwestie zeer zorgvuldig moeten behandelen. Wat is nu werkelijk onverenigbaar, onverenigbaar met het formuleren van een uniform Europees monetair beleid door het ESCB en onverenigbaar met het functioneren van het Europees Stelsel van Centrale Banken als een uniform totaalsysteem?
Het gaat om overleg met regering en parlementen, het gaat erom belangrijke personen uit de burgermaatschappij en de sociale dialoog erbij te betrekken. Het gaat er ook om dat er rekening wordt gehouden met het nationale economische beleid. Op al deze gebieden moet er een minimale strategie worden gevolgd, moet het doel zijn onverenigbaarheid uit de weg te ruimen en de doelstellingen van het uniforme Europese monetair beleid duidelijk te verankeren.
Dat geldt ook voor de verhouding tussen het Europees Stelsel van Centrale Banken en de andere functies die de nationale centrale banken nog moeten vervullen, zoals het toezicht op het bankwezen in enkele gevallen en in ieder geval de zakelijke onderpanden. Verenigbaarheid moet hier natuurlijk worden gewaarborgd, maar uniformisering of harmonisering is niet aan de orde.
Dit proces vormt een grote uitdaging en wordt gekenmerkt door veel onzekerheden. Wij mogen dan ook niet lichtvaardig handelen en wij moeten gebruik maken van de verschillende bestaande vormen van inbedding om een capillaire inbedding van de nationale banken te bewerkstelligen, zodat het Europees Stelsel van Centrale Banken op het niveau van de afzonderlijke lidstaten als het ware een vaste grip krijgt, ongeveer net zoals in het verleden gebeurd is bij de Bank deutscher Länder.
Het monetaire beleid is gewoonweg te belangrijk om het aan een kleine groep van banken in het democratische nirwana over te laten. Dat zou betekenen dat het monetaire beleid aan het dictaat van de financiële markten overgeleverd zou worden en buiten het bereik van iedere vorm van politieke invloed gesteld zou worden. Onze nationale banken zijn geleidelijk aan op diverse manieren in onze maatschappij ingebed en juist deze invloeden kunnen ertoe bijdragen een dergelijke verkeerde ontwikkeling te voorkomen. Indien mogelijk moeten wij deze situatie laten voortduren en wij moeten niet vragen: wat kunnen wij allemaal combineren, wat kunnen wij uniform maken?
Als wij de kwestie op deze manier benaderen, dan is dat positief voor het euro-project. Als wij het tegenovergestelde doen, dan bewijzen wij het project een slechte dienst.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het verslag-Wolf, het verslag-Torres Marques en het verslag-Arroni tonen evenals het verslag-Peres Rojo aan, dat wij geen theoretische debatten meer over de Monetaire Unie voeren, maar dat wij nu praktische problemen moeten oplossen. De wettelijke convergentie is inderdaad zo ver gevorderd dat de onafhankelijkheid van de nationale centrale banken een steeds sterkere realiteit in de Europese Unie wordt, en uit onze discussies met de presidenten van de centrale banken blijkt, dat zij ook steeds vaker de monetaire dialoog met de nationale parlementen aangaan. Deze vooruitgang in het kader van de Monetaire Unie kunnen wij alleen maar toejuichen.
De onafhankelijkheid van de centrale banken is het belangrijkste punt op het vlak van de wettelijke convergentie. Ook zijn alle kwesties van belang die met de praktische invoering van de euro te maken hebben. Mevrouw Torres Marques heeft er terecht op gewezen dat de burgers die als eersten zullen merken dat er iets verandert, dat zij als het ware in euroland leven, de toeristen zijn. Daarom is het zo belangrijk - en dit kwam ook naar voren op de hoorzitting van de Subcommissie monetaire zaken over toerisme - dat wij duidelijk maken dat er kosten bespaard worden als de euro wordt ingevoerd en dat er voor de reizigers in de Europese Unie dan ook prijsvoordelen ontstaan. Wij weten van de internationale beurs voor toerisme dat de Europeanen graag reizen. Deze sector is dan ook niet alleen maar een groeisector, maar ook een sector waar zeer veel mensen heel snel kennis zullen maken met de euro en de Monetaire Unie.
Ook alle andere zaken die met de praktische invoering van de euro te maken hebben, zijn belangrijk en als Europees Parlement moeten wij helaas vaststellen dat de burgers, het midden- en kleinbedrijf niet voldoende zijn voorbereid, niet voldoende zijn voorgelicht. Het Europees Parlement moet een oproep doen dat niet alleen de Europese instellingen de mensen en het midden- en kleinbedrijf voorbereiden, maar dat ook de nationale regeringen, de nationale overheden hun steentje moeten bijdragen. Dit is een belangrijke eis, want zonder informatie kan men zich niet voorbereiden. Bovendien moeten wij bij de voorbereiding van de Monetaire Unie meer rekening houden met de consumentenbescherming en ik wil nog eens uitdrukkelijk onderstrepen dat wij in een fase met dubbele prijsaanduiding moeten voorzien, er mogen geen omrekeningskosten worden berekend en de omschakelingsfase moet zo kort mogelijk worden gehouden, zodat noch de mensen, noch de bedrijven er te veel last van hebben.
Als het midden- en kleinbedrijf met de invoering van de euro pas ten volle gebruik kan maken van de interne markt, is het bijzonder belangrijk dat juist deze kleine en middelgrote ondernemingen hulp krijgen. Het is dan ook echt noodzakelijk dat de overheid een constructievere en positievere rol speelt en ook doet wat dit Europees Parlement heeft besloten, namelijk bij de invoering van de euro een voortrekkersrol spelen, ook al zijn de ministers van Financiën het erover eens geworden dat het overheidsapparaat pas op 1 januari 2002 zal omschakelen. Wij hebben ook partners nodig in het overheidsapparaat op gemeentelijk, regionaal en nationaal niveau en het is vooral noodzakelijk dat de belastingadministratie op de euro omschakelt!

Thyssen
Voorzitter, over exact 297 dagen wordt de euro ingevoerd in die landen die deelnemen aan de muntunie. Voor kinderen duurt het misschien nog net iets te lang om in termen van nog zoveel keren slapen duidelijk te maken dat de omschakeling nabij is. Maar voor volwassen bestuurders is het wel de hoogste tijd om te beslissen over praktische aspecten van de euro. Dit is in elk geval wat de man en de vrouw in de straat van hun overheid verwachten. Zij willen heldere antwoorden op hun vragen, ook de vragen naar het kleinste detail van het hoe en zij willen een werkbare aanpak zonder vermijdbare lasten en zonder kosten.
Het verslag-Arroni is er dus niets te vroeg en het is dit verslag waarover ik het namens mijn fractie verder zal hebben. De rapporteur heeft zijn werk uitstekend gedaan waarvoor wij hem graag feliciteren. Het verslag staat niet alleen stil bij de voor de hand liggende aspecten als informatie en kosten, het vraagt terecht ook aandacht voor de zwakkere bevolkingsgroepen. Het is onze stelling dat de invoering van de euro maar een succes zal zijn als ook de gehandicapten, ook de hoogbejaarden, ook de arme mensen probleemloos op de euro kunnen omschakelen. Te allen prijze dient vermeden te worden dat de invoering van de euro de dualisering van onze samenleving versterkt.
Wat de dubbele prijsaanduiding betreft, Voorzitter, ben ik blij vast te stellen dat het verslag op de golflengte zit van de Commissie. De Europese Commissie heeft twee weken geleden op de rondetafelconferentie, waar ook de rapporteur naar verwees, duidelijk gezegd niet bij voorbaat voorstander te zijn van wettelijke regelingen die de dubbele prijsaanduiding opleggen. Onze fractie sluit zich daar volledig bij aan. Dubbele prijsaanduiding kan een nuttig instrument zijn van informatie, maar het is slechts een van vele alternatieven. Volgens ons moet vermeden worden dat de consument verdrinkt in een overaanbod aan informatie en moet men ook vermijden de detailhandel en de dienstverlener aan de consument te dwingen tot eenmalige investeringen die slechts gedurende een beperkte tijd enig nut kunnen opbrengen. Veel beter is het om de, per definitie, tijdelijke oplossingen voor prijsaanduiding over te laten aan de markt en aan de creativiteit van de betrokkenen zelf. Als de detailhandel zijn klanten onvoldoende duidelijk informeert, dan zal hij de gevolgen daarvan zelf als eerste voelen. Als woordvoerder voor de EVP in dit dossier meen ik dan ook dat we zeker in een eerste fase voldoende vertrouwen moeten hebben in de markt en de wetten van de concurrentie en dat wettelijke regelingen alleen zinvol zijn daar waar en op voorwaarde dat wordt vastgesteld dat facultatieve dubbele prijsaanduiding niet tot het verhoopte resultaat leidt. De amendementen om de dubbele prijsaanduiding in een verordening op te leggen, kunnen dan ook onze steun niet genieten.
Een ander praktisch aspect van de invoering van de euro is de effectieve omschakeling van nationale munten en biljetten in euro. Op dit punt bestaat er nog heel wat verdeeldheid en wordt een debat gevoerd, opnieuw tussen voorstanders van wettelijke regelingen en voorstanders van gedragscodes en vrijwillige regelingen. Ook hier heeft de Europese Commissie kleur bekend en zich voorstander getoond van gedragscodes. Op voorwaarde dat de gouden leidraad in die codes luidt dat er geen aanrekening van kosten is voor verplichte omschakeling, is mijn fractie het hiermee eens.
Voorzitter, toch zou ik nog de bijzondere aandacht willen vragen voor één aspect. De banken overwegen het aanrekenen van kosten aan kleine winkeliers als deze grote hoeveelheden munten willen omwisselen. Dit is onaanvaardbaar. De kleine winkelier zal gevraagd worden een belangrijke rol te spelen in het omschakelingsproces. Het is al genoeg dat men dit van hem verwacht. Dat de banken hem zouden doen betalen om het vervangend werk te doen van wat ze zelf voor een particuliere klant gratis doen, dat is voor ons al te kras.
Tot slot misschien toch nog dit: korte overgangsperiode en verrekening van kostendaling door het wegvallen van wisselkoersen bij omschakeling van nationale munten onderling in de overgangsperiode. Die paragrafen dragen uiteraard ook de goedkeuring van mijn fractie weg.

Garosci
Mijnheer de Voorzitter, zoals wij uit de woorden van de rapporteurs hebben begrepen, is de euro aan het einde van deze eeuw een kleine, vreedzame omwenteling, die het leven van de bedrijven en van de burgers en consumenten in de praktijk evenwel drastisch zal veranderen. Elke omwenteling vertoont echter vooral ook psychologische aspecten.
Het grote probleem waarmee wij in de komende jaren en vooral in de zes maanden waarin de nationale en de Europese munt naast elkaar zullen bestaan, zullen worden geconfronteerd, is dat wij de ondernemingen en de burgers zullen moeten doen inzien dat de euro een strikt economisch instrument is om Europa te integreren. Wij willen een zowel sociaal als economisch Europa, maar op dit ogenblik is de euro het middel bij uitstek om de mensen te doen inzien dat Europa tot stand kan komen met behulp van iets wat zij kunnen zien en voelen, iets wat zij op zak hebben. Zoals de rapporteurs terecht hebben opgemerkt, zullen de banken op financieel gebied hun medewerking moeten verlenen. De banken hebben echter brede schouders en hebben ervoor gezorgd dat wij al op 1 januari van volgend jaar rekeningafschriften in nationale munt en euro zullen krijgen. De banken hebben daarvoor gebruik gemaakt van het computersysteem dat ze al lang gebruiken. Het echte probleem is dat wij ook de burgers als consument met de euro vertrouwd moeten maken.
De zwaarste taak wacht dus de handel. Als consument zal de burger in een café, winkel, supermarkt, restaurant of reisbureau in nationale munt betalen maar zijn wisselgeld in euro terugkrijgen. Daar zal hij materieel met de enige munt worden geconfronteerd. Daar zal hij tegenover zich een kleine ondernemer, een caissière of medewerker moeten aantreffen die het systeem van de enige munt kent, want anders zal die confrontatie verschrikkelijke psychologische gevolgen hebben. Als de consument of de kleine ondernemer op het ogenblik van de aankoop niet met het systeem vertrouwd is, zal de klant zijn aankoop uitstellen en zal de consumptie dus om psychologische redenen stokken. Dat is juist wat wij moeten voorkomen. De consumptie stokt in Europa op dit ogenblik al om materiële redenen. Als de consumptie ook om psychologische redenen, namelijk wegens de onzekerheid over de aankoop, begint te haperen, zal dat moeilijk op te lossen problemen opleveren.
Wij moeten dus informeren en opleiden. De informatie moet uiteraard gericht zijn op de burgers, de opleiding op de betrokken beroepsgroepen, vooral in de handel. Daarmee bedoel ik de handel, het toerisme en de diensten, met andere woorden de gehele tertiaire sector, waar de consument materieel met de komst van de enige munt zal worden geconfronteerd.
De Fransen weten dat de ouderen in hun land na dertig jaar nog altijd over oude en nieuwe franken spreken. Dertig jaar geleden werden gewoon twee nullen geschrapt, maar toch spreekt men nog altijd over oude franken. Wat wordt het dan als men in elk van de vijftien lidstaten bij de invoering van de euro met een ander cijfer zal moeten vermenigvuldigen wanneer de euro op 1 januari 2002 de enige munt wordt? Op die datum zal het belangrijk zijn dat wij samen die inspanning van informatie en opleiding hebben geleverd en dat wij de drie componenten van de markt, namelijk de industrie, de distributiesector en vooral de top van de piramide, de consumenten, hebben doen samenwerken.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het bijzondere belang van dit debat is gelegen in het feit dat het ons verschillende concrete aanknopingspunten biedt ten aanzien van de invoering van de euro. We hebben het al niet meer over de mogelijkheid of de wenselijkheid van de euro - want naar het zich laat aanzien zal de Monetaire Unie in de maand mei op een breed en solide draagvlak van lidstaten kunnen rekenen - maar over concrete kwesties, en in de drie verslagen - die van de heer Arroni, mevrouw Torres Marques en de heer Wolf - worden verschillende specifieke aspecten van de invoering van de euro behandeld.
Naar mijn idee is het zaak te beklemtonen dat er belangrijke inspanningen moeten worden geleverd om de burgers, het midden- en kleinbedrijf en consumentenorganisaties voor te lichten en om de voorbereiding op de twee gebieden die hier genoemd zijn en die een sleutelrol spelen, namelijk op financieel en op handelsgebied, zo goed mogelijk te structureren, zonder te vergeten dat de lijn ter bevordering van het midden- en kleinbedrijf die al sinds jaar en dag wordt ondersteund door de Europese Commissie, met de komst van de Economische en Monetaire Unie voor extra steun in aanmerking zal moeten komen.
Misschien is het juist op het vlak van het toerisme dat de Monetaire Unie het snelst zichtbaar zal worden, dat haar mogelijkheden om een sector te stimuleren het snelst aan het licht treden, omdat er binnen de Europese Unie niet langer verschillende koersen en munten zullen bestaan. Dan is er nog een technische kwestie die van niet minder belang is - de heer Wolf heeft haar aan de orde gesteld - namelijk de accountability zoals de Engelsen zeggen, dat wil zeggen de feitelijke transparantie waarmee dit hele proces dient te verlopen, zowel op het niveau van de centrale banken van de lidstaten als op het niveau van het Europees Stelsel van Centrale Banken en van de Europese Centrale Bank.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, ontvang mijn hartelijke groet. Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, deze verslagen bereiden de weg voor het euro-tijdperk. Deze zaken zijn dermate belangrijk en de spreektijd waarover ik beschik is zo kort dat ik buitengewoon beknopt en ter zake zal moeten zijn. Het toerisme is in de economie van een aantal lidstaten een sector van groot gewicht. Het is een sector met een ingewikkelde structuur die vertakkingen heeft in alle richtingen. En daar komt nog eens bij dat de situatie per lidstaat verschilt. Dit gegeven, deze ingewikkelde gecompliceerdheid, om het zo maar eens te zeggen, komt uit het verslag van mevrouw Torres Marques nauwelijks naar voren. Het is een te optimistisch verslag en ook, als ik dat mag zeggen, te monotoon rooskleurig, een verslag, kortom, waarin de rapporteur blijk geeft van een onwrikbaar geloof in de Europese constructie in de vorm waarin deze thans verwezenlijking vindt.
Het toerisme en een aantal toeristen zullen ongetwijfeld - een op zich twijfelachtig - voordeel genieten bij de invoering van de euro. Maar even zeker is dat er niet uitsluitend voordelen en begunstigden zullen zijn. Een aantal toeristen, maar vooral een aantal soorten toerisme, zullen extra moeilijkheden ondervinden bij de introductie van een munt waarvan iedereen wil dat het een sterke munt wordt. Daardoor zullen deze toeristen en "toerismen" niet langer gebruik kunnen maken van een aantal instrumenten en mechanismen waarmee ze zich tot nu toe hebben kunnen behelpen. Niet altijd op een even verstandige wijze, toegegeven, maar als we mensen in het verleden altijd die instrumenten waarvan ze onverstandig gebruik hebben gemaakt ontnomen zouden hebben, zouden we nu niets meer hebben... geen geld, geen banken, en geen monetair beleid.
In die virtuele werkelijkheid van de ene, sterke munt - precies dezelfde munt in landen met uiteenlopende soorten toerisme die met elkaar wedijveren en elkaar aanvullen - in die werkelijkheid mogen we de ogen niet sluiten voor dit gegeven: dat de toeristenstroom steeds meer afgebogen wordt naar bestemmingen buiten Europa, waar het aanbod goedkoper is. En daarbij wordt het wisselkoersenbeleid als middel ingezet.
Wij van onze kant willen mevrouw Torres Marques met haar verslag gelukwensen, maar we willen wel onze kanttekeningen plaatsen bij haar optimisme, haar idee van "toerisme ten dienste van de euro" , en haar oproep tot een Europees beleid voor het toerisme - of liever: voor de verschillende soorten toerisme die in de Europese ruimte naast elkaar bestaan.
Ik kan niet besluiten zonder eerst iets over het verslag van de heer Wolf gezegd te hebben, al was het alleen maar om te zeggen hoezeer ik genoten heb van zijn toelichting. In die toelichting worden reële problemen naar voren gebracht, en dat op een evenwichtige wijze die sterk contrasteert met het bestaande klimaat van onverdraagzaam denken en alleenzaligmakende oplossingen. Ik kan aan dat verslag nu niet de beschouwing wijden die het verdient, en zal daarom een aantal opmerkingen reserveren voor de stemverklaring.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, dit voorjaar gaat het Europees Parlement in zeer belangrijke mate deelnemen aan het debat over het democratisch toezicht op de toekomstige Europese Centrale Bank. Het zal zeker een belangrijke gebeurtenis zijn als we binnenkort het verslag van mevrouw Randzio-Plath behandelen dat door de Fractie De Groenen in het Europees Parlement sterk wordt gesteund.
Vandaag bespreken we op welke manier de nationale centrale banken en de nationale politieke instellingen betrokken kunnen zijn bij het democratisch toezicht op de ECB en het ESCB. Het debat hierover is tot nu toe veel te beperkt geweest, maar nu heeft de heer Wolf een zeer interessant verslag over dit onderwerp opgesteld. Hij constateert immers dat vooral in een situatie waar de Unie helaas geen gemeenschappelijk economisch beleid kent, het belang van de ECB toeneemt, omdat zij in zekere zin dan ook een soort wijsheid op het gebied van het economisch beleid aan de dag moet leggen bij het nemen van monetaire besluiten.
Het Europees Monetair Instituut heeft een verslag opgesteld over de aanpassing van de nationale monetaire wetgeving aan het Verdrag van Maastricht. Naar onze mening en ook naar de mening van de rapporteur gaat het EMI veel te ver door ook de onafhankelijkheid van de nationale centrale banken van de nationale politieke instellingen te benadrukken. Naar onze mening is het zeer belangrijk dat ook de nationale parlementen en regeringen contact onderhouden met een stelsel waarvan de doelstelling het creëren van valuta- en prijsstabiliteit in Europa is. Maar precies zoals de rapporteur opmerkt, is prijsstabiliteit geen neutraal begrip. Nergens is bepaald welk inflatiepercentage schadelijk is voor de economie. In dit verband kan het EMI dit debat in geen geval alleen voeren.
Het is niet verstandig noch goed dat het EMI bepaalde nationale wetten niet in overeenstemming met het ESCB acht. Ik geef hiervan een voorbeeld dat de rapporteur ook naar voren heeft gebracht. Het EMI heeft de wet van de Finse Centrale Bank veroordeeld waarin wordt bepaald dat de president van het land de bankpresident of andere directieleden kan ontslaan als deze ongeschikt blijken te zijn. Naar onze mening moet dit mogelijk blijven. De Europese Unie is immers geen homogeen economisch gebied, er zijn zeer veel verschillen en daarom moeten ook in het ESCB de nationale geluiden te horen zijn.

Castagnède
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik wil allereerst zeggen dat onze fractie instemt met de verslagen van mevrouw Torres Marques en de heer Arroni en dat wij het zonder voorbehoud met de grote lijnen van deze verslagen eens zijn.
Wij willen echter wel enkele opmerkingen over het verslag van de heer Wolf maken. De rapporteur levert in zijn verslag inderdaad op een aantal punten kritiek op het verslag van het Europees Monetair Instituut. Wij willen om te beginnen zeggen dat het EMI zijn rol ons inziens perfect speelt wanneer het de bepalingen in de nationale wetgevingen tracht aan te duiden die onverenigbaar lijken met de voorschriften van het Verdrag betreffende de Europese Unie, en dat, tenzij we dit Verdrag evenals alle andere voorgaande Verdragen opnieuw ter discussie stellen, er geen sprake van kan zijn dat wij de interpretatie en de vaststelling van de bepalingen en de doelstellingen van het Verdrag aan de politieke instanties van de Europese Unie zouden overlaten.
Eigenlijk dringt de heer Wolf voor de werking van het ESCB aan op transparantie en informatie en dit lijkt ons inderdaad noodzakelijk opdat de burgers van de Unie vertrouwen zouden hebben in de wijze waarop hun geld beheerd wordt. Wij delen het streven van de heer Wolf ervoor te zorgen dat het ESCB geen ivoren toren is die volledig losstaat van zijn institutionele omgeving of de publieke opinie. De centrale banken moeten met name contacten onderhouden met vertegenwoordigers van regeringen of nationale parlementen om goed op de hoogte te blijven. De ECB moet tevens in staat zijn de beslissingen die zij bij de uitoefening van haar taak neemt, voor te leggen en uit te leggen aan de democratische instellingen van de Unie en meer in het algemeen ook aan de burgers. Ons inziens mag deze eis van transparantie en informatie de onafhankelijkheid van het ESCB evenwel op geen enkele manier in het gedrang brengen, noch de onafhankelijkheid van zijn leden of het onafhankelijke karakter van zijn beslissingen.
Wij pleiten niet uit een antikeynesiaanse maar uit Europese overtuiging voor deze onontbeerlijke onafhankelijkheid. Wij zijn in het licht van deze overtuiging van oordeel dat elke hervatting van het debat over de rol die het monetaire instrument eventueel in de tenuitvoerlegging van het nationale economisch beleid kan spelen, gevaarlijk is. De lidstaten hebben in het Unieverdrag afstand gedaan van het gebruik van zo'n instrument; sommige landen hebben hiervan afgezien om economische redenen, maar alle landen hebben dit veeleer om politieke redenen gedaan. Welke ook de economische voorkeuren van de verschillende partijen zijn, het is klaar en duidelijk dat de keuze voor een eenheidsmunt voor Europa impliceert dat deze munt aan alle nationale druk of politieke manipulatie, hetzij rechtstreeks hetzij onrechtstreeks, dient te ontsnappen want dit zou voor spanningen tussen de lidstaten kunnen zorgen en fataal kunnen zijn voor de Europese Unie. Een eenheidsmunt kan alleen maar onafhankelijk zijn. Dat is de echte consensus ten gronde, die de heer Wolf overigens ook wenst. Wij kunnen het dan ook niet met hem eens zijn wanneer hij het EMI bijvoorbeeld verwijt dat het de wetgevende bepaling die zegt dat een centrale bank bij de tenuitvoerlegging van haar monetair beleid rekening moet houden met het economisch beleid van de regering, als onverenigbaar met het Verdrag beschouwt.
Uiteraard mag onafhankelijkheid van het ESCB niet gelijkstaan met economische onmacht van de democratische instellingen van Europa. Ons inziens moeten naast de eenheidsmunt dan ook dringend een aantal andere gemeenschappelijke economische actiemiddelen vastgesteld worden die wel in handen van de democratische instellingen van de Unie zijn, zoals de Europese begroting, Europese belastingen, het Europese structuurbeleid.

de Rose
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, zowel in de mededeling van de Commissie als in het verslag van de heer Arroni wordt de economische actoren gevraagd op geen inspanning te kijken. Wordt echter ook met hen rekening gehouden en wordt hun niet alleen gevraagd de euro te aanvaarden en de munt zo goed mogelijk te ontvangen?
Wij stellen bij het lezen van deze verslagen vast dat de rapporteur en de Commissie voortdurend schipperen tussen onzekerheden en tegenstrijdigheden. Om te beginnen worden de fysieke personen geviseerd en in de eerste plaats de bijzonder kwetsbare groepen, voor wie de invoering van de euro voortaan zal leiden tot nieuwe problemen bovenop de aanzienlijke moeilijkheden die zij nu al kennen. In het verslag wordt gezegd dat bijzondere aandacht naar deze groepen moet gaan, maar welke concrete oplossingen zullen worden voorgesteld voor hun praktische problemen? De uitgaven om de euro in de media te propageren nemen almaar toe sinds 1996 en ze worden heel zwaar. Hoeveel zal deze promotiecampagne Europa, de lidstaten en dus uiteindelijk alle burgers kosten?
Hoewel hiervoor heel wat middelen uitgetrokken worden, dreigt de burger als consument het slachtoffer te worden van voortdurende verwarring. De heer Arroni pleit voor een zo kort mogelijke overgangsperiode, in tegenstelling tot de consumentenorganisaties, die vrezen dat een korte overgangsperiode tot algehele verwarring bij de meest kwetsbare klanten zal leiden. Welke keuze moet bijgevolg gemaakt worden tussen enerzijds een korte overgangsperiode die minder kost, maar tot fouten en verwarring leidt, en anderzijds een lange overgangsperiode - er zij aan herinnerd dat ze tot zes maanden kan gaan - zodat een geleidelijke aanpassing en een beter begrip mogelijk is, maar waarvan de hoge kostprijs verrekend zal worden in de consumptieprijzen?
Wat betreft de tweede groep economische actoren, de ondernemingen en de handelaars, als twee portefeuilles al moeilijk te beheren zijn voor een huisvrouw, wat dan te zeggen van de twee boekhoudingen en de twee kassa's die onder andere de handelaars zullen moeten hanteren, alsof het beheer nog niet zwaar genoeg is? De heer Arroni wil steunmaatregelen voor het midden- en kleinbedrijf nemen, maar hij wil tegelijkertijd de dubbele prijsaanduiding verplicht stellen, onder het voorwendsel dat dit de handelaars een concurrentievoordeel oplevert. Men zegt ook dat men de ondernemingen wil helpen, maar nu al blijkt dat hun de meest voor de hand liggende steun, met name fiscale steun in de vorm van aftrekbare BTW op de uitgaven als gevolg van de overgang naar de euro, geweigerd wordt.
Mijns inziens ziet het er dus naar uit dat de Commissie, hierin gesteund door het verslag-Arroni, momenteel zo maar wat aanrommelt.

Antony
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het verslag-Arroni bevat geen originele ideeën, maar vergt toch enkele opmerkingen.
Hoe kan er sprake zijn van vertrouwen wanneer het volledige Europese monetaire bouwwerk op een leugen gebouwd is of alvast zaken verzwegen worden? De naam zelf van de munt is gewijzigd en dat is een inbreuk op de Verdragen, die de munt ondubbelzinnig "ecu" noemen. Onze collega, de heer Berthu, heeft terecht beroep aangetekend bij het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen tegen deze ongepaste naamswijziging.
Niemand - noch de Raad, noch de Commissie en zeker het Europees Parlement niet - heeft het gewaagd de praktische kosten van de overgang naar de euro te berekenen en de macro-economische gevolgen hiervan te becijferen. Men kan natuurlijk niet verbergen dat deze overgang kosten zal meebrengen. Dit punt wordt in het verslag slechts eenmaal terloops vermeld en er wordt gezegd dat de kosten zo laag mogelijk moeten zijn. Uiteindelijk zullen de burgers de honderden miljoenen franken, marken of lires betalen die de dubbele boekhouding, de dubbele prijsaanduiding en de voortdurende omwisseling tussen de euro en de verschillende nationale munten, die drie jaar lang zullen duren, kosten. Zij zullen hiervoor betalen via hogere kleinhandelsprijzen en banktarieven.
Men hoedt er zich eveneens voor ook maar iets te zeggen over de gevolgen voor het volkssparen, met name in Frankrijk. Het beheerde sparen, de spaarboekjes, de PEL zijn allemaal tot verdwijnen gedoemd. Men beperkt zich tot het onophoudelijk herhalen van de foute axioma's van het Europese bouwwerk: " zonder de eenheidsmunt werkt de interne markt niet; zonder interne markt zullen we crises en oorlogen kennen" en men leidt daar het eerste axioma uit af: " zonder een Europese eenheidsstaat, zonder volledige eenmaking van de nationale wetgevingen zal de eenheidsmunt niet functioneren" . De eenheidsmunt is geen economische noodzaak maar een politieke wens. Iedereen weet dat, maar velen doen alsof ze dit niet zien.
Onze technocraten schatten de psychologische gevolgen van de monetaire omwenteling die zij voorstellen, onvoldoende in. Men kan de burger zoveel voorlichten als men wil, een munt leidt tot waardeschalen die men moeilijk kan vergeten. Zo hebben Franse televisiejournalisten het veertig jaar na de overgang naar nieuwe franken nog altijd liever over miljarden centiemen in plaats van over honderden miljoenen franken om de duizelingwekkende hoogte van zo'n bedrag te beklemtonen. Bejaarden maar ook jonge mensen blijven alle bedragen omzetten in oude franken omdat ze met die munt het beste de relatieve waarde begrijpen.

Harrison
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat de euro een schok zal betekenen voor Europa en deze drie verslagen tonen aan waarom. Inzake het verslag-Wolf over de convergentie van de wetgeving van de nationale centrale banken en hun betrekkingen met de Europese Centrale Bank draait het om de openheid en de democratische transparantie van de ECB en haar betrekkingen met de nationale banken. Een dergelijke democratische controle staat de functionele onafhankelijkheid van de ECB niet in de weg; beide begrippen vullen elkaar aan. In dit opzicht dient gewezen te worden op de opmerking van de heer Wolf over de Britse Bank of England, waar onder de nieuwe Labourregering zowel de onafhankelijkheid als de openbare informatieplicht van de bank zijn toegenomen.
Betreffende het verslag-Arroni over de praktische aspecten van de euro is men het over de meeste punten eens, ook over de noodzaak dat de lidstaten aangemoedigd moeten worden hun omschakelingsplannen bekend te maken, en, wat nog spannender is, om hun ontwerp voor de nationale zijde van de euromunt bekend te maken. Waar ik met de rapporteur van mening verschil is dat ik ervan overtuigd ben dat er op Europees niveau actie moet worden genomen om ervoor te zorgen dat de banken de omrekeningskosten in de derde fase van de Economische en Monetaire Unie niet op de klanten afwentelen. En een gedragscode alleen is daarvoor wellicht niet genoeg.
Tot slot, wat betreft het toerisme, wil ik graag alle rapporteurs gelukwensen en ik feliciteer met name mevrouw Torres Marques met haar verslag. Het toerisme is de grootste industrie in Europa en in de hele wereld. Maar sinds 1960 is ons marktaandeel hier in Europa met 10 procentpunten afgenomen. Het toerisme is vanouds een industrie van de interne markt. De komst van de euro zal voor die markt een enorme stimulans betekenen en vooral voor het toerisme.
Ik denk dat er drie soorten winnaars uit de bus zullen komen naar aanleiding van de invoering van de euro. Ten eerste al diegenen die in de branche zelf werken. Niet alleen zal de euro meer banen genereren, ook de lonen en salarissen zullen doorzichtiger worden en erop vooruit gaan.
Ten tweede, de toerist, de consument. In plaats van zijn zuur verdiende geld weg te geven aan de wisselkantoren op luchthavens en havens, zal de toerist meer vakantiegeld overhouden dat hij kan uitgeven nadat hij etalages heeft gekeken, wat makkelijker is geworden door de doorzichtigheid van de prijzen. Hierdoor wordt het eenvoudiger goederen in de winkels met elkaar te vergelijken en dus zal de concurrentie stijgen.
Tot slot zullen de ondernemers in het toerisme en in de reiswereld Europa's belangrijkste industrie concurrerender maken, omdat de doorzichtigheid van de euro de prijzen zal doen dalen. Bovendien zullen ze in de industrie investeren en deze uitbreiden omdat een lage inflatie zal leiden tot lagere rente. We mogen niet vergeten dat de Europese Vereniging van touroperators verwacht dat 3 % meer Amerikanen Europa zal kiezen als vakantiebestemming omwille van de euro.
Het toerisme en de toeristen zullen de stoottroepen van de euro worden. Zij zullen de voordelen van de euro onmiddellijk onder de aandacht brengen van alle burgers in Europa.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, een van de voorgaande sprekers heeft over de kosten gesproken die door de omschakeling op de euro ontstaan. Wij moeten echter ook duidelijk wijzen op de kosten die wij momenteel hebben, nu de euro er nog niet is. Als ik bijvoorbeeld met mijn gezin naar Spanje op vakantie ga, dan rijd ik via Duitsland, Italië en Frankrijk en moet ik vijf verschillende valuta hebben om de kosten voor eten, drinken, hotel en benzine te kunnen betalen. Dat betekent dat ik in mijn eigen land naar de bank moet gaan om vijf verschillende muntsoorten te halen. Vaak is het niet eens mogelijk om deze meteen te krijgen en moeten ze eerst worden besteld. Dat betekent veel werk voor de bank, veel medewerkers van de bank moeten zich daarmee bezighouden en de valuta's moeten dan ter plaatse bewaard en beschikbaar gesteld worden.
Toeristen worden dan ook geconfronteerd met een lawine van kosten. Voor wisselkosten en provisies betalen zij gemiddeld 3 à 4 % en dit geld zou toch beter gebruikt kunnen worden om bijvoorbeeld wat langer op vakantie te gaan. Het percentage van 3 à 4 % is echter maar een gemiddelde. Er zijn natuurlijk ook extreme kostensituaties. Vorig jaar bijvoorbeeld heeft mijn dochter in Jesolo 100 Oostenrijkse schilling in een geldwisselautomaat gestopt en er 9.600 lire voor teruggekregen. Toen wij weer in Oostenrijk waren heb ik haar 10.000 lire teruggegeven, ik heb het bedrag zelfs naar boven afgerond, en zij heeft er in Oostenrijk weer 50 schilling voor gekregen. Dat betekent dus dat zij bij het heen en weer wisselen 50 % van de waarde heeft verloren! Dit is natuurlijk een extreem voorbeeld, maar als men bedenkt dat het bij een dergelijke wisseltransactie al om zulke percentages kan gaan, dan is te begrijpen dat als miljoenen toeristen geld wisselen, er grote bedragen mee gemoeid zijn.
Daarbij komt dan nog dat toeristen ook een wisselkoersrisico hebben. Tijdens de vakantie kunnen de wisselkoersen veranderen en dit gevaar is nog groter als men al lang van tevoren heeft geboekt. Wij weten dat de toeristenstromen door de verschillende koersen worden beïnvloed, dat het toerisme in Italië snel toeneemt, in Oostenrijk afneemt en in Frankrijk eveneens afneemt. Zo ontstaat er ook onzekerheid in de toeristische sector. Dat zijn moeilijkheden waarmee wij dagelijks geconfronteerd worden en die natuurlijk ook overeenkomstige problemen met zich meebrengen.
Ook internationaal gezien is het noodzakelijk om het valutaprobleem voor toeristen op te lossen. Voor toeristen die naar ons land komen, moet duidelijk zijn hoe de prijzen worden vergeleken. Men moet weten hoe er omgerekend is. Veel toeristen hebben natuurlijk ook enorme problemen met het omrekenen. Bij het omrekenen weet je vaak zelf niet meteen welke waarde een bepaald goed heeft.
Ook de BTW-regelingen moeten uniform worden gemaakt. Het is soms moeilijk na te gaan of je nu BTW terugkrijgt, hoeveel BTW je betaalt en hoe het systeem precies in elkaar zit. Ook de duty-free sector zal met deze regelingen te maken hebben. Toeristen begrijpen duidelijke regelingen, zij willen gewoon zonder veel problemen reizen.
Wij weten - en dat is heel belangrijk voor Europa - dat wij niet alleen het toerisme binnen Europa hebben, maar ook dat van buiten Europa. Wij hebben ongeveer 60 % van het wereldmarktaandeel in toerisme in handen, wij hebben een sterke concurrentiepositie in deze sector en dit is voor ons een reusachtige kans.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, wij staan voor een gebeuren dat beschreven is als de grootste uitdaging, de grootste economische gebeurtenis. en hier sta ik dan, een aarzelend afgevaardigde van een lidstaat die het Verenigd Koninkrijk heet en niet in staat er anders tegenaan te kijken dan als toeschouwer in plaats van deelnemer. Ik voel me net het kind in het verhaal van de rattenvanger van Hamelen dat zo langzaam vooruitkwam, de andere kinderen niet kon bijhouden en het beloofde land niet binnenging.
Ik wou dat we vandaag een ander verslag voor ons hadden liggen om ons uit te leggen wat de praktische relatie zal zijn tussen degenen die wel en degenen die niet meedoen. Ik kan er met mijn verstand niet bij. Het is toch wel ironisch dat het Verenigd Koninkrijk het voorzitterschap bekleedt wanneer het besluit valt over wie wel en wie niet mee zal doen, terwijl het Verenigd Koninkrijk er zelf niet bij is. Ik zeg de Britse regering dat het beter is direct mee op de trein te stappen dan om er later nog op te klauteren. Deze laatste optie zou wel eens heel moeilijk kunnen zijn.
Ik ben teleurgesteld dat de Raad hier voor dit belangrijke debat vandaag niet is vertegenwoordigd. Misschien is het schaamtegevoel te groot. De houding van de minister van Financiën, Gordon Brown, ten overstaan van deze kwestie wordt vergeleken met die van iemand die een huwelijksaanzoek doet, maar daaraan toevoegt dat hij nog vijf jaar wil wachten en dat er voorwaarden aan verbonden zullen zijn zonder dat hij zegt welke. Dat is een bespottelijke situatie. De andere grote Britse partij is geen haar beter. De leider van die partij heeft de deur dichtgedaan, ondanks het feit dat velen van de conservatieve leden hier nogal pro-Europa zijn.
Globaal genomen zijn mijn partij en mijn land pro-Europa. Een euroscepticus boven de Schotse grens is een nogal vreemde vogel. Als ik op stap ga om over de euro te spreken - jammer genoeg als toeschouwer - vind ik enorme bijval van het zakenleven, exporteurs, industrie en potentiële toeristen. Ik ben blij met al hetgeen er is gezegd over de kwetsbaarheid van kleine ondernemingen en ik vraag me af of het Verenigd Koninkrijk überhaupt maatregelen zal invoeren om hun situatie te verbeteren.
De toeristische industrie is nog steeds de slapende reus in Europa. Het toerisme tussen de landen van de Europese Unie wacht nog steeds een enorm potentieel. Onlangs heb ik gesproken op een conferentie van de leiders van jeugdherbergverenigingen voor heel Europa, zowel in als buiten de Unie. Zij zijn allemaal voor de euro en verwachten dat het een enorme verbetering zal betekenen voor het grootste deel van hun doelgroep, die bestaat uit een betrekkelijk arm soort toeristen. De toeristen zullen deze geweldige ervaring als eersten opdoen, een ervaring die naar mijn mening banden zal smeden - tenminste bij degenen die het geluk hebben te mogen meedoen - en ons tot echte Europeanen maken, als het geld in onze zak hetzelfde is als we de grens oversteken. Ik juich de prestaties van Ierland als tijgereconomie toe, alsook de vastberadenheid van het land om tot de monetaire unie toe te treden. Dit is een prachtig stukje Europese geschiedenis. Ik vind het verschrikkelijk jammer tot een land te behoren dat mij erbuiten houdt.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, een deel van de mededeling van de Commissie over de praktische aspecten van de invoering van de euro is gewijd aan de voorbereiding van de muntstukken, maar er wordt niets gezegd over de biljetten. Ik wil dan ook terugkomen op deze kwestie die de instellingen verzwijgen, want ik heb nog altijd geen antwoord gekregen op de talrijke vragen die ik hierover gesteld heb.
De Commissie heeft inderdaad beslist dat de toekomstige muntstukken een nationale en een Europese zijde zullen hebben, maar dat geldt niet voor de biljetten. In een duister besluit van het Europees Monetair Instituut, dat ten onrechte overeenkomstig artikel 109 F genomen werd, is vastgesteld dat op de biljetten geen enkel karakteristiek nationaal symbool zal voorkomen. Hoewel dit zeker geen technische kwestie is en het hier om belangrijke principes gaat, wilde de Raad zich blijkbaar van het probleem afmaken en het aan de ambtenaren van het Europees Monetair Instituut overlaten.
Geachte collega's, onze Vergadering maakt zich de laatste tijd grote zorgen over het gebrek aan democratische controle in de muntunie. Wij zullen het hierover trouwens ook hebben tijdens de komende vergaderperiode. Welnu, dit is een heel goed voorbeeld van dit gebrek aan democratie. Wij moeten nu reageren, want later zal ons protest niet ernstig lijken. De vraag of de eurobiljetten een nationale zijde moeten hebben, stelt een aantal principekwesties aan de orde. De vraag is of wij een ongedifferentieerde muntunie willen, of een muntunie die de verschillende nationale identiteiten erkent. Wij moeten ook weten of men later bij een ernstige crisis zal aanvaarden dat een land in stilte uit de muntunie stapt, dan wel of men een land zelfs tegen zijn wil in de monetaire eenmaking wil opsluiten, ook al zou zo'n vergrendeling onvermijdelijk tot conflicten leiden. Ook in dit verband moeten we ons voorbereiden op een ernstig democratieprobleem.
De Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten is dan ook van mening dat de Raad zijn verantwoordelijkheid op zich moet nemen, gebruik moet maken van de bevoegdheden waarover hij overeenkomstig artikel L 4 beschikt en moet beslissen dat ook de eurobiljetten een nationale zijde zullen hebben.

Trizza
Mijnheer de Voorzitter, namens de Alleanza nazionale feliciteer ik de drie rapporteurs met hun voortreffelijke werk. De totstandbrenging van de monetaire unie en de invoering van de euro als enige munt is een van de grootste stappen op de weg naar een eengemaakt Europa. Het toerisme is ongetwijfeld een van de sectoren waarvoor de nakende verandering zeer belangrijk is.
Met toeristen bedoel ik alle personen die zich om onverschillig welke reden in Europa verplaatsen. Zij zullen geen geld meer hoeven te wisselen en zullen dan ook geen wisselkosten meer hoeven te betalen. De nieuwe munt zal zeker stabieler zijn en de prijzen van goederen en diensten in het buitenland zullen ook transparanter zijn.
Naast die persoonlijke voordelen voor de klant zijn er ook voordelen voor de mensen die in het toerisme bedrijvig zijn, de reisbureaus en de gehele toeristische sector. Hun werk zal door de vereenvoudiging van hun financieel beheer beslist gemakkelijker worden. Wat ik hier vandaag wil beklemtonen is dat wij, om die vruchten te kunnen plukken, tijdig een strategie moeten uitstippelen om de omschakeling voor te bereiden, opdat de euro meteen de verhoopte resultaten kan opleveren. Ik ben het dus eens met mevrouw Torres Marques, die in haar verslag opmerkt dat de nationale regeringen een actie op touw moeten zetten om de euro in de lidstaten te bevorderen en te verspreiden. Er zijn in Europa al bewustmakingscampagnes gevoerd, maar er moeten er nog meer komen. Men moet over het gebruik van de enige munt simulaties uitvoeren, zowel voor de consumenten als voor de bedrijven in de sector toerisme. Daarbij moet men voor een goede voorlichting zorgen, moet het personeel worden bijgeschoold en moeten de computerprogramma's tijdig aan het nieuwe financiële beheer worden aangepast. Dat is vooral belangrijk in de Europese regio's met een ontwikkelingsachterstand, waar de sector toerisme vaak een belangrijke economische hefboom is en waar het uitblijven van een doeltreffende voorbereiding op de invoering van de euro het concurrentievermogen op de Europese markten kan aantasten, wat voor de plaatselijke economie ongetwijfeld zware gevolgen zou hebben.
Ik denk bij dit alles niet zozeer aan de grote toeristische bestemmingen, die beslist over de nodige infrastructuur beschikken om de omschakeling tot een goed einde te brengen, maar aan de kleine Europese landen met hun rijke cultuur en traditie, die op de modale toerist een steeds grotere aantrekkingskracht uitoefenen. Die landen moeten daarom voldoende steun en aandacht krijgen en moeten over passende structuren kunnen beschikken om de omschakeling op te vangen en de kosten te doen dalen.
Wij moeten goed beseffen dat wij op dit ogenblik in gespreide orde handelen. Wij hebben geen uniforme strategie. Als wij in gespreide orde blijven, zullen de kosten stijgen, met het gevaar dat ze op de consumenten worden afgewenteld. Wie, zoals ik, goed weet hoe openbare besturen functioneren, weet ook zeer goed dat wij tijdig een strategie voor de overgang naar de euro nodig hebben. De nieuwe munt moet vooral de plaatselijke besturen, maar ook de gehele samenleving groei- en ontwikkelingsmogelijkheden bieden. In dat verband zou men een aantal Europese openbare besturen kunnen doorlichten. Daarbij mag men echter niet uitsluitend naar de middelgrote gemeenten kijken, maar moet men ook aandacht hebben voor de kleine gemeenten, die andere maar niet minder belangrijke eisen stellen.
De uitvoering van een proefproject tussen verschillende Europese gemeenten kan uitmonden in de oprichting van een echt samenwerkingsnetwerk. Daardoor zou men de resultaten van de analyses tot andere, niet specifiek onderzochte gemeenten kunnen uitbreiden.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, het gecombineerde debat van vandaag over de euro op basis van de verslagen van mevrouw Torres Marques, de heer Arroni en de heer Wolf is bijzonder belangrijk, enkele weken voor het bewuste weekend van 1 mei.
Ik ben het uiteraard volledig eens met het verslag en de conclusies van mevrouw Torres Marques. Ik ben net als zij van oordeel dat de euro positieve gevolgen voor de Europese Unie zal hebben, niet alleen voor de komst van buitenlandse toeristen naar Europa, maar ook voor het intracommunautaire toerisme. Ik meen net als zij dat dringend programma's gecreëerd moeten worden die ervoor zorgen dat de informatie over de euro bij de ondernemingen en het personeel van de toeristische sector terechtkomt. Hoe sneller zij klaar zijn, hoe sneller zij van het effect van de euro zullen profiteren.
In verband met het verslag-Arroni wil ik erop wijzen dat wij tijdens ons vruchtbare debat in januari tezamen een aantal maatregelen hebben goedgekeurd die tot doel hebben de overgang van de nationale munten naar de euro te vergemakkelijken. De heer Arroni legt ons vandaag een voorstel voor inzake het facultatieve karakter van de dubbele prijsaanduiding, maar dit dreigt mijns inziens problemen voor de meest kwetsbare groepen mee te brengen. Ik kan ook enkel vaststellen dat vergeleken bij de tekst van collega Pérez Royo een stap achteruit gezet is inzake de kosten in verband met de overgang. Als rapporteur voor het concurrentievermogen van de industrie begrijp ik natuurlijk dat onze collega bekommerd is om de kleine en middelgrote ondernemingen. Er dienen inderdaad specifieke maatregelen genomen te worden om de kosten van de overgang naar de euro zo laag mogelijk te houden, maar er kan geen sprake van zijn de consument daarvoor te laten opdraaien.
Wat tenslotte het verslag van de heer Wolf over convergentie betreft, kan ik het eens zijn met zijn standpunt dat de verwezenlijking van de euro niet alleen economische convergentie, maar ook verenigbaarheid van de nationale wetgevingen, de centrale banken en de Europese Centrale Bank impliceert, maar ik wil mij andermaal verzetten tegen bepaalde opvattingen die naar ongebreideld liberalisme rieken.
De rol van de Europese Centrale Bank en van de centrale banken kan niet absoluut zijn, net zo min als hun bevoegdheden. De totstandbrenging van een dialoog tussen deze economische instanties en de politieke krachten is het minste wat we kunnen doen voor we heel snel het politieke Europa bouwen, de enige waarborg voor democratie en vrije meningsuiting van de burgers.
Tenslotte wil ik nogmaals herhalen dat ik de euro heel hoopgevend vind voor de economie en de werkgelegenheid en dat hij vooral een schitterende motor voor het Europees burgerschap kan zijn. Dan moet echter wel aan drie voorwaarden voldaan worden: de euro mag niet nog een motor voor ongebreideld liberalisme zijn, de burgers moeten beter en sneller op de hoogte gebracht worden en de euro moet in de eerste plaats de consumenten ten goede komen.

Peijs
Voorzitter, het verslag van de heer Wolf over de wettelijke convergentie heeft een grote verandering ondergaan door de stemmingen in de economische commissie. Het originele verslag was voor de EVP-Fractie onaanvaardbaar omdat het de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank in twijfel trok. Op een enkele paragraaf na kan mijn fractie nu leven met het verslag. Het doet nu de juiste oproep aan de lidstaten om hun bankwetten in overeenstemming te brengen met de regels van het systeem van centrale banken dat vanaf juli zal functioneren. Ook zegt het terecht dat de nationale centrale bankpresidenten ervoor kunnen kiezen om het monetaire beleid uit te leggen in de nationale parlementen. De Nederlandse centrale bank heeft daar al voor gekozen. De rapporteur heeft voor de plenaire vergadering nog één amendement ingediend en daarmee kan de EVP-Fractie leven.
Het Arroni-verslag geeft op zeer evenwichtige wijze weer hoe wij tegenover dubbele prijzen moeten staan. Mevrouw Thyssen heeft het al gezegd. Laat het midden- en kleinbedrijf eigen creativiteit aanwenden. Zij zullen hun klanten niet in onzekerheid willen laten. Dat kost hunzelf omzet. Het midden- en kleinbedrijf en de banen die zij creëren houdt dit Parlement voortdurend bezig, wel op een behoorlijk schizofrene manier, moet ik zeggen. Enerzijds knuffelen wij de kleine bedrijven in woorden dood. Ook deze morgen weer. Iedereen spreekt erover hoe belangrijk het is om op het midden- en kleinbedrijf te letten. Vervolgens, een stemming later deze week over consumentengoederen, zullen wij het midden- en kleinbedrijf proberen dood te drukken door wetgeving in het Parlement te brengen die zo eenzijdig aan de kant van de consumenten staat dat het heel moeilijk zal zijn voor het midden- en kleinbedrijf om daar nog brood van te bakken. Het zou dus goed zijn wanneer wij in dit Parlement ook eens zouden proberen wat evenwicht te brengen in wat wij zeggen en wat wij doen. De commissaris heeft in antwoord op schriftelijke vragen van mijn kant, waarin ik hem vroeg of het nu echt de bedoeling was dat je een kop koffie op een terras zou kunnen afrekenen in guldens en euro's, geantwoord dat het een zaak was van de nationale overheden om in dat soort zaken uitsluitsel te geven.
Het is toch niet zo moeilijk om aanbevelingen te doen aan de lidstaten hoe wij wat creatiever en wat gemakkelijker om zouden kunnen gaan met die periode dat de euro ingevoerd moet worden en het midden- en kleinbedrijf gigantische problemen zullen ondervinden van iets waar zij zelf niet om gevraagd hebben. Het is toch niet zo moeilijk om in winkelcentra omwisselpunten te maken zodat de winkelier niet met omwisselsituaties geconfronteerd zou worden, zodat de consument op een aantal punten in winkelcentra zijn guldens, peseta's, noem het maar op, kwijt kan en dan alleen nog met euro's de winkel in kan gaan. Dat soort zaken is toch niet zo moeilijk. Als wij echt iets zouden willen doen voor het midden- en kleinbedrijf zouden wij er toch bij de lidstaten op moeten aandringen om - inderdaad, daar ben ik het helemaal eens met mevrouw de Rose - aan te dringen op fiscale maatregelen om de bedrijven die niet zelf exporteren tegemoet te komen in hun kosten.
Eén woord over het toerisme. Laten wij elkaar wat het toerisme betreft geen gouden bergen beloven. Mevrouw Torres Marques heeft een goed verslag geschreven, maar de lofzangen over wat de euro zou brengen voor het toerisme doen mij denken aan het paradijs op aarde dat ons werd beloofd toen wij de interne markt gingen invoeren. Daar zijn wij ontnuchterd. Laten wij de euro niet belasten met overspannen verwachtingen op toeristisch gebied.

Kaklamanis
Mijnheer de Voorzitter, mijn opmerkingen betreffen enkel het verslag van mevrouw Torres Marques over de weerslag van de euro op het toerisme. Ik zal niet ingaan op de gunstige ontwikkelingen die de rapporteur van de euro verwacht, maar slechts op twee aspecten die weliswaar in het verslag als negatief worden betiteld, maar mijns inziens niet voldoende zijn onderzocht en waar - en dat is het belangrijkste - geen antwoorden op zijn gegeven.
Ten eerste wordt gezegd dat programma's moeten worden uitgewerkt voor de voorlichting van de werknemers in de toeristische sector en voor de aanpassing van het midden- en kleinbedrijf. Mijn vraag, mijnheer de commissaris, waarde collega's, luidt: waar halen wij het geld vandaan? Niet zo lang geleden hebben wij in dit Parlement een begroting goedgekeurd. Daarop zijn de uitgaven voor het toerisme, ondanks de inspanningen van een aantal collega's in de Begrotingscommissie, drastisch verminderd.
Mijn tweede opmerking betreft de kleine en middelgrote bedrijven in de aan de eurozone grenzende gebieden. Ik had, uitgaande van krantenberichten, een vraag gesteld aan de Commissie en daarin gewag gemaakt van een bedrag van 100.000 ecu dat elk klein of middelgroot bedrijf nodig zal hebben om zich aan te passen aan de euro. Ik wil graag weten of men met het INTERREG-programma deze onkosten kan opvangen. Want als er geen geld beschikbaar is, weet ik niet of wij optimistisch mogen zijn over de gevolgen van de euro voor de toeristische sector, die voor 90 % uit kleine en middelgrote ondernemingen bestaat.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, collega's, namens mijn fractie zal ik vooral spreken over het verslag van de heer Wolf en het staat voor onze fractie onontkoombaar vast dat de centrale bank zo onafhankelijk mogelijk moet zijn en dat betekent totale onafhankelijkheid, zowel voor de bank als voor haar president. Dat wil overigens niet zeggen dat wij geen grote voorstander zijn van transparante processen in de besluitvorming en wij gaan er ook niet van uit dat de bank zich in een soort van laboratoriumsituatie bevindt en als een soort van clean mechanisme haar beleid vaststelt. Wij gaan ervan uit dat zij dit doet in dialoog met het totale maatschappelijk kader wat mede verantwoordelijk is in dit soort processen.
Voorzitter, een aantal leden in dit Parlement willen steeds kwesties van sociale achterstand koppelen aan de euro. Naar de opvatting van onze fractie zijn dat zaken die je los van elkaar moet behandelen. Dat neemt overigens niet weg dat er zowel binnen de lidstaten als op Europees niveau een verantwoordelijkheid ligt om te praten over het domein van de beleidsconcurrentie na de euro. Wat onze opvatting betreft betekent dit dat wij zowel op het terrein van de fiscaliteit als op de terreinen van werkgelegenheid en sociale zekerheid een zekere convergentie zullen moeten nastreven en zullen moeten vaststellen waar we zaken subsidiair laten en waar wij met elkaar tot een eenduidige aanpak komen. Dit is van buitengewoon groot belang voor het welslagen van de euro op langere termijn en voor het op de kaart zetten van Europa op het mondiale toneel.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, de komst van de gemeenschappelijke munt zal ongetwijfeld grote veranderingen met zich mee brengen, en soms niet altijd even positief. Ik vind nog steeds dat we het onbekende tegemoet treden in een te hoog tempo en zonder duidelijk te beseffen wat het effect op lange termijn zal zijn.
Ik luister bezorgd naar diegenen die in hun eigen lidstaat gestaag verder gaan richting gemeenschappelijke munt, zonder rekening te houden met wat hun kiezers ervan vinden. Sommige landen die bij de eerste ploeg willen zijn kunnen zich voorbereiden op een flinke schok. Ik zou dankbaar zijn als iemand me antwoord zou kunnen geven op één vraagje: als de landen die aan de criteria van Maastricht voldoen, deel zullen uitmaken van de eerste ploeg die de euro gaat gebruiken, zullen sommige van deze landen dan de status van doelstelling I aanvragen? Deze twee situaties zijn toch zeker totaal onverenigbaar met elkaar.
Ik wil refereren aan een probleem dat ik aan de horizon ontwaar en dat zal ontstaan tussen lidstaten die bij de eerste ploeg horen en diegenen die buiten de monetaire unie blijven. Mijn eigen deel van de Europese Unie, Noord-Ierland, is het enige deel van het Verenigd Koninkrijk dat een grens over land heeft met een andere lidstaat, en de schommelingen tussen de Britse en de Ierse munt hebben vaak en lange tijd enorme problemen veroorzaakt aan beide kanten van de grens - soms in de ene en soms in de andere richting. Ik zou toch graag willen dan men dit niet laat gebeuren, omdat het rampspoed betekent voor het zakenleven en voor de landbouw in beide jurisdicties.
Momenteel kunnen we niets doen om de situatie te verbeteren. Maar mogen we ervan uitgaan dat men oneerlijke handelsvoordelen zal voorkomen en dat gelijkheid binnen de Europese Unie gegarandeerd is?

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, wij discussiëren vandaag over de praktische aspecten van de invoering van de euro en dat houdt in dat wij ook over de belangenbehartiging van de consument moeten spreken. In de overgangsperiode is de dubbele prijsaanduiding een absolute must en dit mag niet, zoals in het verslag wordt voorgesteld, facultatief zijn. Het belang van de ondernemer voor een zo grote mogelijke speelruimte bij de prijsaanduiding mag er niet toe leiden dat de belangen van de consument achteruitgezet worden. De dubbele prijsaanduiding is namelijk juist het instrument waardoor de in twijfel gebrachte consument weer vertrouwen kan krijgen, vertrouwen door transparantie.
De dubbele prijsaanduiding kan voor de ondernemers ook een concurrentievoordeel vormen, namelijk als de ondernemer erin slaagt hierdoor het vertrouwen van de consument te krijgen. Ook al hebben de Federatie van het Bankwezen van de Europese Unie en de Vereniging van Spaarkassen onlangs verklaard dat ze de eigenlijke omrekeningskosten niet zouden verhalen op hun klanten, zal er toch nauwkeurig op toegezien moeten worden dat zij zich ook aan deze belofte houden. Tussen de regels door valt namelijk te lezen dat de vertegenwoordigers van de banken alleen maar verklaren dat de omschakeling soepel en gunstig voor de consument dient te verlopen. Er is geen sprake van een reclameboodschap dat de omschakeling gratis zou zijn voor de consument.
Ik ben derhalve voorstander van een gedragscode voor de bank- en financiële sector. Het is opvallend dat de rapporteur heeft vastgesteld dat de speciale fiscale behandeling voor investeringen in verband met de invoering van de euro tot eventuele concurrentievervalsing kan leiden binnen de desbetreffende sector of ten opzichte van andere sectoren. Enkele dagen geleden heb ik in een Oostenrijkse krant juist iets gelezen over een dergelijke eis van een Oostenrijkse bank. Ik vind het dan ook belangrijk, als ik het zo familiair mag zeggen, dat er voor iedereen gelijke rechten gelden. Het waarborgen van gelijke rechten zal echter ook de taak van de wetgevende lichamen van de lidstaten zijn.

Hendrick
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteurs Arroni, Torres Marques en Wolf gelukwensen met drie uitstekende verslagen waarin de euro tot in detail behandeld wordt.
Tot dusverre hebben we ons vooral beziggehouden met technische vraagstukken zoals begrotingen en convergentie. Het is evenwel ook belangrijk dat we ons eens over de praktische aspecten buigen. Met name de voorbereiding voor burgers en bedrijven is van essentieel belang. Als ze in de interne markt hun zaken willen voortzetten, dan moeten de kleine en middelgrote ondernemingen de overstap zeer snel maken zodat hun software met de euro overweg kan. Dat geldt zelfs voor de landen die niet te kennen hebben gegeven de derde fase van de Economische en Monetaire Unie te willen ingaan.
In het Verenigd Koninkrijk heeft de voorbije conservatieve regering heel wat twijfel gezaaid of de euro nu wel of niet te gebeuren stond. Vele sceptici hebben gezegd dat als de euro er zou komen, het dan waarschijnlijk droevig zou aflopen. Dat heeft ertoe geleid dat tal van kleine en middelgrote ondernemingen zich niet hebben voorbereid. Veel van die ondernemingen doen handel met het buitenland en voor hen zal de euro dus een vreemde munt zijn.
Ik ben het tot op zekere hoogte eens met een gedragscode voor de omrekeningskosten. Ik vind niet dat de omrekeningskosten, zeker niet voor wat de banken betreft, rechtstreeks op de consument afgewenteld moeten worden, omdat de euro vanaf 1 januari 1999 feitelijk alleen maar zal bestaan in elektronische vorm. Eigenlijk betekent dit dat er geen fysieke kosten zullen zijn omdat er geen bankbiljetten, munten en dergelijke gewisseld hoeven te worden in een andere valuta. Alles wat er moet veranderen, is wat toch al gebeurt bij bankinstellingen: er moet een extra munt worden toegevoegd aan de lijst met munten waarmee de bank werkt. Tegelijkertijd verdwijnen elf andere munten van de lijst, dus volgens mij worden de zaken er alleen maar eenvoudiger op.
Vandaar mijn vraag: " welke kosten" ? De kosten zullen pas echt een rol gaan spelen nadat de bankbiljetten en de munten er zijn, eerder niet. Voor het midden- en kleinbedrijf zal het kosten met zich meebrengen, maar dat is zo in de gehele Europese Unie. Daarom zie ik niet in dat er een concurrentienadeel zou zijn voor bepaalde bedrijven, omdat alle bedrijven dezelfde veranderingen zullen moeten doorvoeren.
Voor het toerisme is de invoering van de euro van het allergrootste belang. Ik kom zelf uit een kiesdistrict dat in grote mate van het toerisme afhankelijk is. Mijn kiesdistrict strekt zich uit van de kust van Blackpool via de Ribble Valley tot de Pendle Hills. Nu het toerisme, direct dan wel zijdelings, goed is voor zo'n 20 % van de economische bedrijvigheid in de gehele Europese Unie, is het belangrijk dat de euro wordt ingevoerd en dat die gebieden waar het toerisme een belangrijke welvaartsfactor is, er voordeel uit kunnen halen.

von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, in de meeste lidstaten schijnen de voorwaarden voor de invoering van de gemeenschappelijke munt op 1 januari 1999 grotendeels te zijn vervuld. Dit geldt vooral voor het inflatiecijfer, dat in de EU ondertussen gemiddeld een historisch dieptepunt heeft bereikt.
Er zijn echter nog twee aspecten die problemen opleveren. Ten eerste, de hoogte van de schulden, maar alle tekenen wijzen toch op een geleidelijke verbetering van de situatie, en ten tweede, en dit kwam mijns inziens in het openbare debat nauwelijks ter sprake, het waarborgen van de onafhankelijkheid van de centrale banken in de lidstaten. Dit aspect is van doorslaggevend belang. De onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank is alleen maar gewaarborgd, als de nationale centrale banken als integraal bestanddeel van het Europees Stelsel van Centrale Banken onafhankelijk zijn van instructies van overheidswege. De Raad van Bestuur van de Europese Centrale Bank legt het monetaire beleid van de Gemeenschap vast. Deze raad is samengesteld uit de leden van de directie van de Europese Centrale Bank en de presidenten van de nationale centrale banken. Om die reden is het van doorslaggevend belang dat de lidstaten ervoor zorgen dat de nationale centrale banken ook echt onafhankelijk zijn. Ik betreur het dat het verslag van de heer Wolf in zijn huidige vorm daar niet voldoende op ingaat. Op dat vlak zijn er toch nog een aantal bezwaren.
En nu wil ik eerst het goede nieuws verkondigen. Wij kunnen vaststellen dat alle in aanmerking komende nationale centrale banken ondertussen onafhankelijk zijn wat de vastlegging van de rentetarieven betreft. Dat is de eerste en belangrijkste stap. Maar er zijn nog bepaalde problemen met de persoonlijke onafhankelijkheid van de presidenten van de centrale banken. Er werd ons bijvoorbeeld meegedeeld dat de president van Finland nog altijd de mogelijkheid heeft de president van de centrale bank te ontslaan. Dat is echter niet verenigbaar met het Verdrag van Maastricht. En dan de onafhankelijkheid van instructies. In een lidstaat die ik goed ken, bestond bijvoorbeeld de mogelijkheid om besluiten van de centrale bank twee weken uit te stellen. Ook dat is niet verenigbaar met het Verdrag van Maastricht. Dergelijke regelingen bestaan nog steeds en moeten worden gewijzigd. En vervolgens is de onafhankelijkheid bij het bestuur ook een wezenlijk element van de onafhankelijkheid van de centrale banken. Ook op dat punt zou ik her en der nog wel een aantal vraagtekens willen plaatsen.
Ik wil heel duidelijk zeggen dat het Europees Monetair Instituut zijn verslag op 25 maart zal voorleggen en daarbij ook zeker uitvoerig zal ingaan op de onafhankelijkheid van de centrale banken. Dat betekent dus dat de Europese Commissie op 24 maart haar evaluatie zal afgeven en op 25 maart zal de heer Duisenberg in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid zijn verslag voorleggen. In beide verslagen, mijnheer de commissaris, zullen wij aan het aspect onafhankelijkheid van de centrale banken bijzondere aandacht schenken.

Van Bladel
Voorzitter, nu de invoering van de euro dichterbij komt, nemen de positieve en de negatieve opvattingen erover toe, niet alleen in de Unie maar ook in de Verenigde Staten, getuige het openingsartikel van de Herald Tribune. Ik citeer: wat goed is voor Europa is ook goed voor Amerika. En dan is er de opvatting dat de euro een potentiële onruststoker is. Er wordt in dit Amerikaanse milieu zelfs gesproken over de kans op toenemende conflicten, frictie en minder stabiliteit, aldus de Amerikaanse economen. Ik laat die Amerikaanse opvatting nu even als een momentopname voor wat zij is. Het is belangrijker om te kijken naar wat de Europese burger ervan vindt.
Ook met alle praktische aspecten van de invoering, die het verslag-Arroni en de Commissie op een heel concrete wijze bepleiten, is de burger bepaald nog niet overtuigd van het nut van de euro. De voorlichting hierover begint veel te laat, helaas veelal ingegeven door politieke verkiezingsmotieven, ook in mijn land; antidemocratisch is dat eigenlijk. Geen enkele partij, geen enkel politiek programma in mijn land laat echt ruimte om tegen de euro te zijn. Dat is toch wel heel vreemd in een Europa dat zegt transparant te willen zijn. Het begint een beetje op monetaire dictatuur te lijken.
Vooral ouderen, een aanzienlijk deel van de Europese bevolking, vragen zich af of de waarde en de hoogte van het pensioen nog wel in stand te houden zijn onder de druk van de euro. Met die vragen moeten wij serieus omgaan. Als wij dat niet doen dan wordt de euro een debacle en er zal voor iedere daaropvolgende stap binnen de Unie - en ik denk daarbij aan de uitbreiding en aan de aanpassing van de landbouwpolitiek en de structuurfondsen - geen steun meer zijn. Dan bereiken wij precies het tegenovergestelde van wat wij met die euro bedoeld hebben.
Het Commissievoorstel en het verslag-Arroni gaan over de praktische aspecten van invoering, die zijn prima, maar onvoldoende om de politieke steun van de burger te verwerven.

Teverson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met Winnie Ewing te feliciteren met haar betoog; ik kan mij daar volledig in vinden.
Het toerisme is in Europa een zeer belangrijke sector en de euro zal absoluut voor een grote mate van bijkomende doorzichtigheid zorgen. Maar ook zal de euro de verschillen aan het licht brengen in indirecte belastingen, met name de belasting op de toegevoegde waarde. Daarom heb ik een amendement ingediend op het verslag over de euro en het toerisme om de Commissie en de Raad hier duidelijk op te wijzen. Als wij bijvoorbeeld kijken naar hotelaccomodatie in Luxemburg, Frankrijk en Portugal, dan is de BTW maar 3 tot 5, 5 %, terwijl net in de landen die de euro niet gaan gebruiken - het Verenigd Koninkrijk en Denemarken - de tarieven 17, 5 en 25 % zijn. Dit schept een dubbele barrière voor die landen en voor het toerisme in die lidstaten: ten eerste missen ze het gemak een eurozone te zijn en ten tweede prijzen ze zich binnen de interne markt uit de markt.
Ik was gisteren zeer verheugd te vernemen dat de ministers van Financiën voornemens zijn een commissie op te zetten die zich zal buigen over de harmonisatie van de indirecte belastingen. Zij moeten de toerismebranche prioriteit geven. Als zij dat niet doen zal dit resulteren in een verlies aan banen in deze kostbare industrie.

Féret
Mijnheer de Voorzitter, in verklaring nr. 6 bij het Verdrag betreffende de Europese Unie verbindt de Gemeenschap zich ertoe heronderhandelingen over de bestaande monetaire regelingen tussen lidstaten van de Europese Unie en derde landen met een beperkte bevolking die de munt van een buurland als nationale munt overnemen, te vergemakkelijken.
Via een truc die in het grootste geheim uitgehaald wordt, is de Commissie van oordeel dat de republiek San Marino, Vaticaanstad en Monaco dankzij deze bepaling de euro automatisch als officiële munt kunnen gebruiken. De toekenning van de euro aan San Marino en Vaticaanstad stelt geen bijzondere morele problemen, maar dat geldt niet voor het prinsdom Monaco. Dit land wordt geleid door een absoluut vorst, die geen oog heeft voor de mensenrechten en heerst over een minuscuul gebied waar een enorme belastingontduiking georganiseerd wordt waarvan alle lidstaten van de Europese Unie behalve Frankrijk schade ondervinden.
Ik roep ons Parlement dan ook op zijn stem te verheffen en zich te verzetten tegen een beslissing van de Commissie ten gunste van Monaco, want dit zou heel onrechtvaardig en immoreel zijn.

Fayot
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil het in het bijzonder over een aantal praktische aspecten in verband met de euro hebben, want die aspecten worden almaar belangrijker naarmate de politieke problemen opgelost worden en de burgers belangstelling voor de euro tonen.
Een eerste kwestie die mij bezighoudt, is de volgende: aangezien de productie van de muntstukken met hun nationale zijden ten laatste op 1 of 3 mei van start moet gaan, al naargelang de beslissing die genomen wordt, zou het interessant zijn te weten of de waarschijnlijke deelnemers aan de eurozone al de nationale symbolen gekozen hebben die op de muntstukken moeten voorkomen. Ik heb veel waardering voor het initiatief van Italië, dat getracht heeft de keuze van dit nationale symbool te benutten om de euro te propageren en de burgers bij de euro te betrekken. Mijns inziens zouden alle landen dit moeten doen en mag dit geen technocratische keuze zijn die door een minister van Financiën en een aantal ambtenaren gemaakt wordt. De burgers, de parlementen en de Gemeenschap moeten bij deze keuze betrokken worden.
Er is nog een tweede kwestie die mij erg interesseert. Iedereen lijkt het er vandaag over eens dat we de periode van het naast elkaar bestaan van de nationale munten en biljetten en de euro zo kort mogelijk moeten houden. Zoals beslist werd, moet deze periode ingaan op 1 januari 2002. Kan de commissaris mij zeggen of sommige landen al te kennen gegeven hebben dat zij deze periode willen beperken tot minder dan de geplande zes maanden?
Ikzelf ben van mening dat het mogelijk moet zijn de periode waarin de nationale munten en de euro naast elkaar bestaan, bijvoorbeeld in de handel, zo kort mogelijk te houden - twee, drie of vier weken - maar wel op voorwaarde dat de omwisseling van de nationale munten in euro's in de banken enige tijd mogelijk is, bijvoorbeeld tot 30 juni 2002. Een aantal handelaars zou aldus veel geld kunnen besparen. Ik zou willen weten of zoiets mogelijk is.
Tenslotte wil ik u nog een laatste vraag stellen, mijnheer de commissaris. In de periode 1999-2002 zullen de beroepsorganisaties, bijvoorbeeld in de handel, veel geld nodig hebben voor hun communicatie- en vormingsprogramma's. Er zijn videocassettes nodig om het commerciële personeel op te leiden, er is gedrukt en elektronisch communicatiemateriaal nodig, men moet meer contact hebben met de basis van de handel en de consumenten. Zullen de talrijke geplande programma's weldra op gang worden gebracht door de partners in de lidstaten?

Herman
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het is de gewoonte in dit Parlement dat wij om te beginnen de rapporteur feliciteren. Met alle respect voor een achtenswaardige collega wil ik toch zeggen dat het verslag van de heer Wolf een slecht verslag is. Dit is een slecht verslag omdat het het gestelde doel niet verwezenlijkt. Wanneer men de kans heeft een initiatiefverslag op te stellen - en God weet dat ons Bureau hiervoor slechts mondjesmaat toestemming verleent - moet men van de gelegenheid gebruik maken om punten te halen bij de publieke opinie, de Raad of de Commissie.
Ik vrees evenwel dat niemand aandacht aan dit verslag zal besteden. Het verslag beperkt zich in de toelichting inderdaad tot het voortdurend herhalen van nostalgische theorieën over de verloren macht van de nationale banken, hoewel wij eigenlijk verwachtten te vernemen welke inspanningen de verschillende landen geleverd hebben om zich naar het Verdrag te voegen. Die vraag komt echter helemaal niet aan bod in dit verslag, of hoogstens terloops om de landen te verdedigen die niet aan de normen voldoen; zo verdedigt de heer Wolf de Zweden en de Finnen die niet in orde zijn en hij geeft hun gelijk dat zij hiervoor redenen in verband met democratische controle inroepen. Ik vind dit stom. De strijd die de heer Wolf op dit vlak levert, is een achterhoedegevecht. Het verslag houdt dan ook geen steek. Overigens werden de meeste in het oog springende punten van het verslag er in de commissie al uitgehaald.
Ik zal mij hier dan ook tot de essentie beperken. De heer von Wogau vraagt zich terecht af hoe gereageerd moet worden wanneer er de eerste dag van de inwerkingtreding van het stelsel van centrale banken nog landen zijn die geen orde op zaken gesteld hebben in hun nationale wetgeving. Zal de Commissie pas dan als voorwaarde stellen dat zij orde op zaken moeten stellen? Zou het niet beter zijn dit nu al te verduidelijken zodat de betrokken landen over de zes of acht maanden beschikken die nodig zijn om zich in regel te stellen in plaats van hun op een bepaald ogenblik te zeggen dat zij niet tot de muntunie kunnen toetreden omdat zij niet in orde zijn? Dit zou pas een maatregel zijn die, zeker in de huidige omstandigheden, als een politieke bom zou inslaan. Als men op 1 of 2 mei zou zeggen dat een bepaald land mag deelnemen, maar dat het hiertoe niet in staat is omdat het zijn interne situatie nog niet heeft aangepast, zou dit vast en zeker belangrijk zijn en zou dit land er ongetwijfeld toe verplicht worden dit alsnog te doen. Het lijkt me moeilijk lidstaten onder opschortende voorwaarden toe te laten en de beslissingen moeten klaar en duidelijk zijn. Ik hoop dat deze zaak geregeld zal zijn. Ik betreur dat al deze problemen niet behandeld worden in het verslag.

Kestelijn-Sierens
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, wij stellen tevreden vast dat er in Europa een consensus groeit over hoe de EMU-overgangsperiode vorm krijgt. Europa heeft het rechtskader voor de invoering van de euro vastgelegd en daarmee heeft het zich op voortreffelijke wijze gekweten van zijn belangrijkste taken. Nochtans heeft het tijdens het parcours veel hindernissen moeten nemen. Aanvankelijk werd de startdatum in vraag gesteld, later kwam het scenario van Madrid ter discussie, en ondertussen laaide de discussie over de drie-procentnorm hoog op. Europa heeft in de woeligste zeeën gezwommen maar de kust is nabij. Nu is het de beurt aan de lidstaten om de omschakeling tot een goed einde te brengen. Daar zijn wij blij om want de grondwetten, de rechtsstelsels en de institutionele tradities van de lidstaten verschillen zodanig van elkaar dat een verregaande harmonisatie van overgangsmaatregelen uit den boze is.
Een tweede goede zaak is dat dubbele prijsaanduiding niet verplicht zal worden opgelegd en dat gekozen wordt voor een flexibele oplossing. De Commissie dringt met name aan op gedragscodes en vrijwillige afspraken. Geef de betrokken handelszaakjes, benzinestations en reisagentschappen voldoende ruimte voor vrijheid.
Het derde punt betreft de aanrekening van kosten bij omrekeningen. Het principe is dat de mensen geen kosten mogen aangerekend worden voor de verplichte uitwisseling in euro, dat wil zeggen voor omrekening van nationale munten naar euro en vice versa. Hierover bestaat er nog geen duidelijkheid. Wij gaan akkoord met de rapporteur dat dit principe eventueel moet afgedwongen worden. Mag ik dienaangaande de commissaris vragen of ook hij dit standpunt deelt?

Pérez Royo
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de drie rapporteurs gelukwensen - en vooral Helena Torres Marques, wier stelling ik volledig onderschrijf - met hun verslagen waarover wij vanochtend debatteren, een paar weken voordat het besluit valt welke landen als eerste aan de euro zullen deelnemen, en minder dan 300 dagen voor het begin van de Monetaire Unie. In dit verband zou ik een aantal gedachten van vorige sprekers willen onderstrepen.
Ten eerste is het inderdaad een feit dat met de Economische en Monetaire Unie een enorme stap vooruit wordt gezet. Zonder enige twijfel gaat het om de belangrijkste vooruitgang die Europa sinds de oprichting van de Gemeenschap zo'n veertig jaar geleden gekend heeft.
Ten tweede is gesteld dat deze fundamentele verandering zich reeds vanaf 1 januari 1999 in ons dagelijks leven zal doen gevoelen, ook al doen de euromunten en -biljetten pas drie jaar later hun intrede. Met ingang van 1 januari 1999 zullen alle landen die aan de euro meedoen, van Lapland in het uiterste noordoosten tot Lepe of Kaap San Vicente in het uiterste zuidwesten van het continent, hetzelfde monetaire beleid voeren.
Ten derde moet een punt worden benadrukt dat mijns inzien van cruciaal belang is: de feitelijke hoofdrolspeler in het avontuur van de euro is de burger, als economisch agent in de productie, als consument, en tenslotte als gebruiker van de nieuwe munt.
Het succes van de euro zal niet alleen afhankelijk zijn van zijn gebruik op de financiële markten totdat het bekende punt van de kritische massa bereikt is, maar ook - en ik zou zeggen, vooral - van de mate waarin de euro door de burgers van het begin af aan als betaalmiddel erkend wordt.
En wat dat laatste betreft zou ik de aandacht willen vestigen op een kwestie die me van belang lijkt - en die al eerder genoemd is, bijvoorbeeld door onze collega Hendrick - namelijk de kwestie met betrekking tot de transactiekosten van de omwisseling in euro's of de omwisseling tussen de deelnemende munten gedurende deze lange overgangsperiode van drie jaar.
De burger, die regelmatig te horen heeft gekregen dat de mark, de franc, de lire, de peseta, enzovoorts vanaf 1 januari 1999 op de euro gebaseerd zijn en niet-decimale breuken van de euro worden, zal niet kunnen begrijpen dat hem kosten in rekening worden gebracht om een van deze breuken - zeg de mark - in een andere om te zetten - bijvoorbeeld de escudo - of dat hij voor het omzetten van zijn rekening in marken in een rekening in euro's de kosten of provisie moet betalen.
De burger die deze behandeling ten deel valt, zal tot de slotsom komen dat hij voor het lapje werd gehouden toen hem verteld werd dat er met ingang van 1 januari 1999 maar een enkele munt zou bestaan; in zijn ogen zal de euro niet de enige munt zijn, maar een extra munt die naast de nationale munten bestaat.
Daarom is ons inziens een daadkrachtiger aanpak geboden dan die welke de Commissie een paar dagen geleden heeft aangekondigd toen ze zei dat alles wat verplicht wordt, gratis zal zijn, terwijl de kosten van alles wat op een vrije keus berust, door de markt zullen worden bepaald. Ik acht een daadkrachtiger aanpak noodzakelijk en tot slot zou ik u in dit verband willen wijzen op de stemming in deze Vergadering over het verslag over de euro en de consument, dat ik de eer had een paar weken geleden aan dit Parlement voor te leggen; hierin werd dit probleem concreet aan de orde gesteld en er werd voorgesteld dit soort praktijken te verbieden.

Porto
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Helena Torres Marques hartelijk gelukwensen met haar verslag over de euro en het toerisme. Dit verslag komt precies op het juiste moment - het benadrukt het belang van deze sector en geeft bovendien aan welk belang deze sector zal hebben bij de invoering van de euro.
Over de gehele wereld is het toerisme de op twee na belangrijkste tak van industrie, na de olie- en automobielindustrie. Het gaat ook om een sector waarin Europa een vooraanstaande plaats inneemt, met een marktaandeel van 60 %. Relatief gezien heeft de sector met de opkomst van vakantiebestemmingen in andere continenten aan belang ingeboet, maar het toerisme in Europa zal in absolute cijfers groeien: volgens de vooruitzichten zal deze sector tot 2007 één miljoen achthonderdvijfenvijftig duizend nieuwe banen scheppen. Bovendien gaat het om een sector die geografisch gezien vrij evenwichtig verdeeld is. Veel regio's zonder andere ontwikkelingsmogelijkheden, waaronder een groot aantal plattelandsregio's, kunnen als toeristische bestemmingen heel aantrekkelijk zijn.
Met de euro zullen transactiekosten, onzekerheid en voortdurend gereken tot het verleden behoren, en dat zijn zaken die nu nog steeds een belangrijk obstakel vormen, zoals door een aantal collega's reeds is uiteengezet. We kunnen daarom een groei van het aantal verplaatsingen van Europese burgers verwachten. Het gaat hier bovendien om een voordeel dat niet alleen tot de Europese burgers beperkt zal blijven. Ook de vraag van de zijde van burgers uit andere continenten zal toenemen, aangezien deze toeristen zich nu gemakkelijk door een ruimte kunnen begeven waar ze overal in dezelfde munt kunnen betalen. De touroperators hebben dus geen enkele reden om voor de euro bevreesd te zijn. Integendeel, zij zullen bij de euro alleen maar baat vinden. Ze worden echter wel verzocht - en dat wordt in het verslag ook aangegeven - de introductie van de euro niet te gebruiken om de prijzen van de producten en diensten die zij verstrekken naar boven af te ronden.

Pomés Ruiz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de drie onderhavige verslagen hebben een fundamenteel punt gemeen waarvan het succes van de euro in belangrijke mate zal afhangen. In deze drie verslagen worden vraagstukken behandeld die bepalend zijn voor de erkenning van de euro door de burgers. De Europese burgers nemen een centrale plaats in deze op handen zijnde verandering in; zij zijn het die deze overgang, die uniek is in de wereldgeschiedenis, op de rails moeten zetten. Het toerisme, dat in de tweede helft van de twintigste eeuw een massaal verschijnsel is geworden, dient een stimulerende rol te spelen bij de invoering van de euro, de munt van de twintigste eeuw. Tegelijkertijd moet de euro het toerisme in en naar Europa een nieuwe impuls geven.
Ik zou mevrouw Torres Marques willen danken voor haar uitstekende verslag. De groeiverwachtingen van de toeristenbranche zijn ongetwijfeld hoopgevend voor de werkgelegenheidsproblemen. De voordelen van de eenheidsmunt liggen voor deze sector voor de hand. De euro zal door de burgers aanvaard worden mits hij bijdraagt aan het oplossen van de problemen die hun ter harte gaan, en de werkloosheid is hun eerste zorg; het toerisme zal een oplossing hiervan dichterbij brengen, terwijl de euro het toerisme zal bevorderen. Als we willen dat de euro een succes wordt, moeten we erin zien te slagen deze boodschap aan de burgers over te brengen.
Wat het verslag-Arroni betreft wil ik de rapporteur oprecht gelukwensen met zijn uitmuntende werk. Het is zaak dat we de overlast die de invoering van de euro met zich meebrengt, tot een minimum beperken, dat we de kosten terugdringen en dat we onze inspanningen concentreren op de sectoren die het meeste problemen zullen ondervinden: het kleinbedrijf, gepensioneerden, de burger, arbeidsongeschikten. Er mag niet worden beknibbeld op de voorlichting aan en de scholing van burgers.
Tot slot, met betrekking tot het verslag van de heer Wolf, dat gaat over de onafhankelijke positie van de Centrale Europese Bank en het Europees Stelsel van Centrale Banken, zou ik een zekere nuance willen aanbrengen, een bepaalde overweging naar voren willen brengen. De onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank en zijn ondergeschikte rechtspositie met het oog op de prijsstabiliteit vormen een garantie voor de burger. De geschiedenis van de economie heeft tal van momenten gekend waarin de monetaire autoriteiten de inflatie aanwakkerden met als doel het gewicht van de overheidsschuld te verminderen. Dat zal niet langer mogelijk zijn. Voor deze verkapte vorm van belasting die we inflatie noemen zal in Europa niet langer plaats zijn. De minst begunstigde burgers zijn degenen die het meest onder dit soort beleid te lijden hebben gehad. Met het toekomstig Europees Stelsel van Centrale Banken zal dat uitgesloten zijn. Wanneer een regering of een regionale of gemeentelijke autoriteit schulden heeft terug te betalen, zal zij dat voortaan voor het oog van haar burgers moeten doen. Dat lijkt mij een uitstekende zaak, en ik ben er zeker van dat de burgers dezelfde mening zijn toegedaan. Het is evenwel noodzakelijk dat de centrale banken aan de vooravond van de invoering van de euro hun wetgevingen zo snel mogelijk aanpassen; we kunnen niet toelaten dat de toekomstige Centrale Bank en het Europees Stelsel van Centrale Banken niet alle kans tot slagen krijgen die zij uiteraard wel hebben als zovele centrale banken samengaan zonder dat er zulke verschillen in de regelgeving bestaan. Zoals onze collega Herman al zei, is het derhalve zaak dat de termijnen worden verkort en dat duidelijk wordt gemaakt welke normen met spoed moeten worden gewijzigd.

Hoppenstedt
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, in de loop van de ochtend is alles gezegd, helaas niet door iedereen en evenmin door mij. Ik wil dan ook nog enkele essentiële punten onderstrepen. In het verslagArroni wordt de kwestie behandeld hoe de omschakeling optimaler kan gebeuren en er worden essentiële punten aangeroerd. Enerzijds wordt gesproken over de optimalisering van de informatiestrategieën en ik ben van mening dat juist op het gebied van de elektronische media, bijvoorbeeld in nieuwsuitzendingen, de vragen van de burgers veel exacter beantwoord kunnen en moeten worden. Dit zou ook zeer nuttig zijn voor de komende maanden, en zelfs voor de komende jaren.
Ten tweede zou het mijns inziens nuttig zijn - en dit is een speciale opmerking van mij - bij grote evenementen, zoals bijvoorbeeld de wereldtentoonstelling 2000 in Hannover, waar 60 miljoen bezoekers worden verwacht, de euro als elektronisch betaalmiddel te gebruiken. Ik ben van mening dat dat een uitstekend proefproject zou zijn. Ten derde wil ik nogmaals benadrukken dat de overheid een bijzonder grote verantwoordelijkheid heeft bij de omschakeling op de euro; het gaat om de dubbele prijsaanduiding. Ik ben van mening, en dit is hier reeds enkele malen besproken, dat zowel de gemeentelijke, stedelijke en regionale overheden alsook de nationale overheden in de komende drie jaar de dubbele prijsaanduiding moeten toepassen bij heffingen, aanslagen, maar ook bij de uitbetaling van salarissen en dergelijke. Op die manier wordt de burger tot 2002 al met de omschakeling geconfronteerd, went hij eraan de euro te vergelijken met de nationale munt en vindt hij het vanzelfsprekend deze om te rekenen. Dit leidt er dan ook toe dat het - niet altijd goed voorbereide - midden- en kleinbedrijf aan dit proces went en zich intensiever kan voorbereiden op de omschakelingsdatum in 2002. Ook de beroepsverenigingen zullen ertoe aangezet worden intensief mee te werken op dit vlak, hetgeen zij voor een deel ook al doen, respectievelijk proberen.
Mijns inziens is het belangrijk dat de overheidsinstellingen juist op het vlak van de financiële administratie al vroeg de mogelijkheid krijgen om bij belastingaanslagen en dergelijke met de euro te werken. Negen of tien lidstaten die dan waarschijnlijk aan de Monetaire Unie zullen deelnemen, doen dit al. Ik hoop dat met name ook de Bondsrepubliek Duitsland dit systeem zal toepassen. Dat zou zeer nuttig zijn voor de toekomst. De staat zou op dit vlak een voortrekkersrol moeten spelen en niet de laatste moeten zijn die zich met dit onderwerp bezighoudt.

Secchi
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in dit debat zal ik het in het bijzonder over het verslag van de heer Arroni en dat van mevrouw Torres Marques over de euro en het toerisme hebben. Ik weet dat veel hier al is gezegd en dat daar dus nog weinig aan kan worden toegevoegd. Toch meen ik dat ik hier een aantal punten moet herhalen.
In de eerste plaats moeten wij ervan uitgaan dat de situatie van het toerisme een goede reden is om ons grondig over de modaliteiten van de invoering van de euro te bezinnen. Het toerisme is immers een economische activiteit die in de Unie de eenmaking bevordert, de mensen elkaar beter leert kennen en het bewustzijn van het gemeenschappelijke burgerschap aanscherpt. Het toerisme is niet alleen een van de belangrijkste bronnen van welvaart en werkgelegenheid, maar zal, zoals hier al is gezegd, samen met de distributie en de handel, ook een van de sectoren zijn die de invoering van de euro tot een succes zullen maken of problemen zullen veroorzaken. In die sectoren zullen de burgers en de consumenten immers rechtstreeks met de euro in contact komen.
Bovendien zal de euro op het toerisme een grote weerslag hebben doordat de wisselkosten zullen dalen en de prijzen transparanter zullen worden. Dat zal de concurrentie vergroten, waardoor de concurrentiepositie van de sector ook ten aanzien van de markten buiten de Europese Unie zal verbeteren. Het toerisme is dus niet alleen uiterst belangrijk voor het succes van de euro, maar bovendien hebben wij hier een enige gelegenheid om die belangrijke sector krachtig te stimuleren. Zoals hier al is gezegd, is in de begroting jammer genoeg zwaar in de kredieten voor de desbetreffende programma's gesnoeid.
De praktische aspecten van de invoering van de euro zijn dus ongetwijfeld uiterst belangrijk. In de eerste plaats moeten wij de burgers zo goed mogelijk met de nieuwe munt vertrouwd maken en de aan de overgang verbonden kosten zoveel mogelijk beperken. In dat verband ben ik het eens met wat andere afgevaardigden, in de eerste plaats mevrouw Thyssen, hier hebben gezegd: de betrokkenen moeten afspraken maken om informatie te verstrekken en de kosten van de overgang zoveel mogelijk te beperken of tot nul te herleiden. Dat zal onder meer zorgen voor een vruchtbare wisselwerking op de markt tussen aanbod en vraag, zodat voor de consument optimale voorwaarden worden gecreëerd. Alleen als ze dat niet doen, moeten er bindende voorschriften komen. Die moeten evenwel worden beperkt tot bijzondere gevallen om de overgang niet met al te ingewikkelde maatregelen en regels te bemoeilijken.

Cornelissen
Voorzitter, er is goed nieuws en slecht nieuws met betrekking tot toerisme. Het goede nieuws is dat het einde van de ellende van het voortdurend geld moeten wisselen voor de toerist in zicht is. Ellende die bovendien veel geld kost. Met het weekend ben ik langs een grenswisselkantoor aan de Belgisch-Nederlandse grens gereden en stelde vast dat het verschil tussen aan- en verkoopkoers van Portugese escudo's vijftien procent bedroeg. Dat is een forse kostenpost. Door de invoering van de euro krijgt de vakantieganger op elke veertien dagen vakantie een dag cadeau van Europa. Dat is winst die goed van pas komt, want het aandeel van Europa in het wereldtoerisme neemt gestaag af en dat is slecht nieuws voor de werkgelegenheid. Mag ik daarom de commissaris vragen hoe het staat met de plannen om de lidstaten experimenten toe te staan om arbeidsintensieve sectoren zoals toerisme in het lage BTW-tarief te plaatsen?

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, terwijl ik naar u luisterde, heb ik een eerste bedenking gemaakt: wat een verschil met het debat van achttien maand of twee jaar geleden, wat een eensgezindheid, welk een consensus bestaat er nu over de overgang naar de euro en de eenheidsmunt en hoe positief is het dat we ons nu eindelijk kunnen bezighouden met de concrete en praktische problemen waarmee wij tijdens dit proces geconfronteerd worden!
Uit de gecombineerde behandeling van deze drie verslagen vandaag blijkt hoever we staan met de nodige voorbereidingen voor de invoering van de euro en dat deze voorbereidingen onontbeerlijk zijn opdat de publieke opinie zich kan aanpassen en de Europese munt aanvaardt. Om dit te bevestigen zou ik het, in het licht van de resultaten van de jongste ronde tafel die de Commissie op 26 februari gehouden heeft, om te beginnen willen hebben over de praktische aspecten van de invoering van de euro, die de heer Arroni in zijn verslag behandelt. Ik zal het vervolgens hebben over de concrete toepassing van deze modaliteiten in een bepaalde sector, het toerisme, zoals mevrouw Torres Marques ons vraagt, en tenslotte zal ik in het kader van het verslag van de heer Wolf de vorderingen bespreken die gemaakt zijn op het vlak van wat de convergentie van de wetgeving genoemd wordt.
Ik begin dus met de praktische aspecten van de invoering van de euro. Uit de mededeling van de Commissie van 11 februari jongstleden en de ronde tafel van 26 februari blijkt dat aanzienlijke vooruitgang geboekt is sinds mei 1997. Of het nu om de voorbereiding van de overheidsadministraties of andere praktische aspecten gaat, wij hadden tijdens de met de steun van het Europees Parlement georganiseerde ronde tafel heel wat redenen tot tevredenheid en deze vorderingen lijken mij een antwoord op een groot deel van de vragen die u zojuist gesteld heeft.
Wat in de eerste plaats de voorbereidingen van de overheidssector betreft, tot nu toe hebben elf lidstaten een plan voor de overgang naar de euro ingediend. Zij hebben met andere woorden de mogelijke relaties in euro tussen particulieren, ondernemingen en de administratie gepland en wel vanaf 1999. Alle lidstaten bieden de ondernemingen overigens een heel ruime zogenaamde "optie euro 99" en vele lidstaten bieden ook particulieren deze mogelijkheid. Bovendien vorderen de wetgevende werkzaamheden op nationaal vlak met het oog op de omzetting van deze besluiten in de praktijk goed.
Zoals uw rapporteur vraagt, volgt en bevordert de Commissie deze aanpassingen en met name de aanpassingen van de nationale wetgevingen. Zij zal in de lente een stand van de voorbereidingen van de overheidsadministraties geven. De heer Fayot heeft mij gevraagd hoeveel landen al beslist hebben hoe hun nationale zijde van de euromuntstukken er zal uitzien. Ik heb zojuist een rekensommetje gemaakt en zeven landen van de Europese Unie hebben al een nationale zijde aangenomen: België, Duitsland, Oostenrijk, Frankrijk, Italië, Portugal en Ierland.
Wat de overige praktische aspecten betreft, worden alle knelpunten sinds mei grondig onderzocht door teams van deskundigen, waarin naast vertegenwoordigers van de betrokken beroepskringen en van de overheidsinstanties ook vertegenwoordigers van de consumenten zitten. Dankzij deze werkzaamheden, waarvan de kwaliteit unaniem geprezen werd, konden wij tijdens de rondetafel vaststellen dat tastbare resultaten geboekt waren inzake vier specifieke punten die een antwoord zijn op uw vragen.
In de eerste plaats is een consensus bereikt over de dubbele prijsaanduiding. De dubbele prijsaanduiding is een essentieel instrument, mevrouw Raschhofer, maar het is niet wenselijk een verplichting op te leggen op communautair niveau. U heeft gelijk, mevrouw Thyssen, we moeten niet beginnen met verplichtingen op te leggen. Wij kunnen ons er beter van vergewissen of een aantal spelregels nageleefd worden, zoals uw rapporteur terecht voorstelt.
Ten tweede is ook een consensus bereikt over de bankkosten voor de omzetting in euro's. Tijdens de rondetafelgesprekken zijn twee principes vastgelegd: om te beginnen mag geen discriminatie bestaan tussen de prijzen voor diensten in euro en in nationale munten en ten tweede is vastgelegd dat alle verplichte operaties gratis moeten zijn. Dat is klaar en duidelijk en het is een antwoord op de vragen van de heer Hendrick en de heer Amadeo. De Commissie wijst er overigens met tevredenheid op dat het bankwezen zich nu al schriftelijk tot deze twee beginselen verbonden heeft.
Overigens zijn ook bemoedigende vorderingen gemaakt op drie andere gebieden. In de eerste plaats is er de specifieke situatie van de kleine en middelgrote ondernemingen, waarnaar vanmorgen al vaak verwezen werd. Er is met name vooruitgang geboekt inzake hun relaties met de grote ondernemingen, die verder staan in de voorbereidingen met het oog op de overgang naar de euro. Ik denk dat dit een antwoord kan zijn op de vragen van mevrouw Peijs of de heer Gallagher - de toekomst zal het uitwijzen. De heer Fayot kan ik zeggen dat communautaire communicatiecampagnes voor het midden- en kleinbedrijf gevoerd worden en mevrouw Kestelijn-Sierens kan ik antwoorden dat in de informatiecampagnes voor 1998 prioriteit aan de kleine en middelgrote ondernemingen toegekend wordt.
U heeft gelijk, mijnheer Garosci, dat er op het vlak van onderwijs een gebrek aan voorlichting en opleiding is. Ik zeg regelmatig dat men zijn personeel moet opleiden om het te motiveren en zijn klanten moet voorlichten om ze te binden. Onderwijs is in dit verband van cruciaal belang en ik kan u meedelen dat binnenkort een specifiek netwerk zal worden opgericht dat afgeleid is van het net van bestaande overheidsadministraties in de verschillende lidstaten.
Hoewel niemand het volgende punt vermeld heeft - hetgeen mij overigens verbaast - wil ik het toch vermelden: er zijn ook bemoedigende vorderingen gemaakt inzake de oprichting van lokale waarnemingscentra voor de euro die misbruiken moeten voorkomen, zoals uw Vergadering en de heer Hoppenstedt dat wensen, als ik goed begrepen heb wat hij zojuist gezegd heeft.
Het vierde specifieke punt van de ronde tafel, de duur van de periode van het naast elkaar bestaan van nationale muntstukken en biljetten en de euro, waarnaar vanmorgen overigens al herhaaldelijk verwezen werd, is eveneens behandeld. In het voorstel voor een verordening betreffende het juridisch statuut van de euro is bepaald dat elke lidstaat deze periode van ten hoogste zes maanden, die op 1 januari 2002 ingaat, kan verminderen. Dit is een zaak van subsidiariteit en deze kwestie valt onder de nationale bevoegdheid. Wij konden tijdens de ronde tafel toch een ruime consensus bereiken over het feit dat een periode van zes maanden te lang is en dat ze beter verminderd kan worden, alsook over het feit dat de periode van het naast elkaar bestaan van de munten geharmoniseerd moet worden in alle eurolanden.
Aangezien de lidstaten dit momenteel bestuderen - dit stelt immers een aantal praktische en technische problemen - is overeengekomen dat we informeel van gedachten zullen wisselen met de lidstaten, en de Commissie is voornemens dit te doen. U heeft gelijk, mijnheer Fayot, wij moeten ter zake verder gaan. Op dit ogenblik moeten wij echter wachten op de resultaten van de nationale onderzoeken en de contacten die wij zullen hebben en onderhouden. Het is hoe dan ook belangrijk dat de lidstaten hun bedoelingen ter zake duidelijk kenbaar maken voor eind 1999. Voor al deze zojuist genoemde punten kon ik gisteren nog op veel bijval rekenen in de Raad van ministers van Financiën, die in Brussel bijeen waren.
Nu gaat voor de Commissie een nieuwe fase van start, maar altijd in dezelfde geest van dialoog en transparantie, en die zal over enkele weken tot de aanneming van gedetailleerde aanbevelingen leiden. Mevrouw Peijs, ik hoop dat deze een antwoord op uw vragen zullen bieden. Deze aanbevelingen zullen niet alleen aan u worden voorgelegd, maar ook aan de Raad en de beroepsorganisaties want het is onze bedoeling dat u deze op een concrete en precieze manier kan bespreken. Ten tweede hoop ik dat de Europese Raad ook deze richtsnoeren aanneemt wanneer hij op 2 mei de lijst vastlegt van de landen die aan de euro deelnemen.
Deze richtsnoeren worden ook aan de betrokken beroepsmiddens voorgelegd en wij hopen dan ook dat zij die zullen omvormen tot een gedragscode, tot een voorbeeld. Dat is het doel van deze aanbevelingen, want wij willen zoveel mogelijk vermijden dat we tot een meer regelgevende en dus dwingender fase dienen over te gaan. Ik voeg eraan toe dat bijzondere aandacht besteed moet worden aan kwetsbare en zwakke groepen en, mevrouw Thyssen, u had het in dit verband terecht over bejaarden en gehandicapten. Tot zover de praktische aspecten.
Dan wil ik het nu over het verslag inzake het toerisme hebben. Mevrouw Torres Marques, u heeft terecht onze aandacht op de toeristische sector gevestigd. Deze sector is heel verscheiden, maar hij schept banen en zal in aanzienlijke mate gebaat zijn bij de komst van de euro, zoals de heer Harrison en de heer Rübig, dacht ik, ook al onderstreept hebben.
De toeristische sector bekleedt een belangrijke plaats in de Europese economie: hij staat in voor 5, 5 % van het BBP, 9 miljoen directe banen en 6 % van de totale werkgelegenheid. De sector bestaat voor 85 % uit kleine en middelgrote ondernemingen en levert een derde van de uitvoer van diensten in de Unie. De ontwikkeling van deze sector heeft tevens belangrijke afgeleide effecten op alle lokale en regionale economieën. De invoering van de euro moet dus positieve gevolgen hebben voor alle activiteiten van deze sector en wij moeten hierover waken. Mijnheer Ribeiro, er kan geen sprake van zijn deze voordelen te beperken tot enkele ondernemingen, tot de grootste ondernemingen van deze sector. En de invoering van de euro moet zo snel mogelijk resultaten opleveren, met name van bij het begin van de overgangsperiode.
Welke weerslag zal de invoering van de euro hebben? Zoals uw rapporteur beklemtoont, meen ook ik dat het toerisme een van de economische sectoren, een van de gebieden is die het snelst van de positieve gevolgen van de invoering van de euro zal profiteren. Waarom? Omdat het verdwijnen van wisselkoersrisico's het intracommunautaire toerisme zal bevorderen. Het voorbeeld dat de heer Rübig over zijn dochter gegeven heeft, is heel interessant in dit verband. Maar de euro zal ook het toerisme uit derde landen bevorderen.
Ik verwijs naar een studie inzake de vakantie van de Europeanen die de Commissie, ik dacht gisteren, 9 maart, bekendgemaakt heeft. Mijn collega, de heer Papoutsis, heeft dit belangrijke onderzoek voorgesteld tijdens het internationale congres over toerisme in Berlijn. Uit dit onderzoek blijkt dat een op twee onderdanen van de Europese Unie in 1997 met vakantie gegaan is. Wij hebben vastgesteld dat 91 % van de Luxemburgers, 74 % van de Belgen en 73 % van de Duitsers vakantie nemen in een ander land. Dit bewijst hoe belangrijk de euro voor hen zal zijn, want een op vier Europeanen gaat op reis binnen de Europese Unie. We kunnen dit als weinig beschouwen, maar het is mijns inziens toch een vrij aanzienlijk aantal. Het gaat hier om een markt van 75 miljard euro. Als gevolg van de invoering van de euro zullen toeristen en reizigers geen commissielonen meer hoeven te betalen voor het wisselen van geld en zullen zij ook minder betalen voor verplaatsingen, onderdak en voeding. Bovendien kan de euro dankzij de creatie van één stabiele munt gebruikt worden als facturatiemunt in internationale contracten in de toeristische sector. De euro zal een bron van besparingen zijn en zal bijgevolg het concurrentievermogen van de Europese reisondernemingen verhogen.
Dit gezegd zijnde dienen een aantal aspecten grondiger bestudeerd te worden, en ik kom hier bij een aantal kwesties die aan de orde gesteld zijn. Zo zal de Commissie dit jaar met alle betrokkenen, en u zal hier uiteraard ook bij betrokken worden, een seminar over de modaliteiten van de overgang naar de euro houden. Ik beklemtoon dat de door uw rapporteur vermelde fiscale aspecten hier natuurlijk zorgvuldig bestudeerd zullen worden. Ik wil niet in detail treden, maar wil toch zeggen dat deze aspecten niet los gezien kunnen worden van de alomvattende aanpak die de Commissie inzake belastingen aanbeveelt. Ik wil de heer Kaklamanis verwijzen naar het volgende debat dat u hierover waarschijnlijk met mijn collega, de heer Papoutsis, zult hebben, want deze kwesties gaan veel verder dan het kader van de euro en hebben overigens betrekking op het toerisme als sector die op het midden- en kleinbedrijf steunt.
Tenslotte wil ik het kort over het verslag van het Europees Monetair Instituut over de convergentie van de wetgeving hebben. Ik zeg wel "kort" omdat het niet aan mij is, als vertegenwoordiger van de Commissie, commentaar te leveren op de werkzaamheden van het EMI, maar ik wil er toch op wijzen dat de convergentie van de wetgeving sinds de publicatie van dit verslag aanzienlijk en in de goede richting geëvolueerd is in Europa. Mijnheer Wolf, u heeft gelijk wanneer u zegt dat dit geen detail is. De heer Castagnède heeft eveneens gelijk wanneer hij zegt dat meer transparantie en informatie nodig zijn. En de heer von Wogau heeft natuurlijk ook gelijk wanneer hij zegt dat dit inderdaad correct is, maar dat hierbij de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank gerespecteerd moet worden. Mijnheer Caudron, u heeft gezegd dat onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank niet gelijkstaat met isolement en dat bijgevolg bruggen en instrumenten voor procedures, overleg en discussie nodig zijn. Dat is wat de Commissie vorige week voorgesteld heeft in haar voorstel inzake de samenstelling van het economisch en financieel comité dat de werkzaamheden van de Raad van ministers van Financiën en Economische Zaken zal voorbereiden.
De lidstaten hebben sinds de bekendmaking van het verslag van het Europees Monetair Instituut tal van hervormingen van de nationale wetgevingen en de statuten van de centrale banken uitgevoerd of zijn hiermee begonnen, opdat deze verenigbaar zouden zijn met de bepalingen van het Verdrag. Ik kan de heer Herman en de heer von Wogau zeggen dat zij een antwoord op hun vragen zullen krijgen in het verslag over de convergentie dat de Commissie op 25 maart eerstkomend zal voorleggen. Ik werk hier veertien uur per dag aan en ik weet dan ook waarover ik spreek wanneer ik zeg dat u een antwoord op deze vragen zult krijgen. Wij moeten immers als Commissie zelf ook de verenigbaarheid van de nationale wetgevingen met het Verdrag en het statuut van het ESCB evalueren. Mijnheer de voorzitter van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, ik maak een afspraak met u op 25 maart.
Ik verontschuldig mij omdat ik de mij toebedeelde spreektijd met twee minuten overschreden heb, maar ik wil tenslotte nog eenvoudigweg beklemtonen dat u net als ik vaststelt dat de voorbereidende werkzaamheden voor de invoering van de euro bijna ten einde zijn en dat wij er nu vooral moeten voor zorgen dat onze medeburgers vertrouwd raken met de euro en de munt beter aanvaarden. Het werk om de burgers te mobiliseren en te overtuigen dat ons wordt opgedragen, zal een prestatie zonder weerga zijn. Mijnheer Arroni, de Commissie neemt in dit verband met belangstelling kennis van uw suggestie om tezamen, als het Parlement dat wenst, een ronde tafel te houden met mensen uit de communicatiesector om na te denken over de psychologische aspecten van de komst van de euro.
Geachte afgevaardigden, wij hebben niets onverlet gelaten om de invoering van de euro binnen het voorziene tijdschema en volgens de modaliteiten van het Verdrag te verwezenlijken. Laten we nu niet opgeven, nu we de Europese burger moeten overtuigen van de voordelen van de invoering van de euro en de vrees die misschien nog bij sommigen leeft, moeten wegwerken.

De Voorzitter
Mijnheer de Silguy, ik dank u, de drie rapporteurs en allen die in dit debat het woord hebben gevoerd.

Cornelissen
Voorzitter, ik had slechts één vraag gesteld. Zou de commissaris die nu of later willen beantwoorden? Hoe staat het met toestemming aan de lidstaten om proefprojecten uit te voeren voor lagere BTW voor arbeidsintensieve sectoren zoals toerisme?

Sisó Cruellas
Mijnheer de Voorzitter, de commissaris heeft de landen genoemd die reeds hun ontwerp voor de nationale zijde van de euromunt bekend hebben gemaakt. Ik zou hier willen zeggen dat ook Spanje al een ontwerp voor de nationale zijde gekozen heeft, en wel vorige week.

de Silguy
Ik heb zeker kennis genomen van uw vraag. Ik zal u persoonlijk antwoorden. Ik beschik vandaag echter niet over alle elementen om u een gedetailleerd antwoord te geven en ik vertel liever geen stommiteiten. Ik dank u voor de informatie over Spanje. Mijn verontschuldigingen, ik dacht dat ik bij was, maar de euro evolueert zo snel dat men nooit helemaal bij is.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.

Verkeersveiligheid in de Europese Unie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0065/98) van de heer Cornelissen, namens de Commissie vervoer en toerisme, over de mededeling van de Commissie over een grotere verkeersveiligheid in de Europese Unie - Programma voor de periode 1997-2001 (COM(97)0131 - C4-0180/97).

Cornelissen
Voorzitter, vrijdagavond was ik met mijn vrouw uitgenodigd voor een gezellig etentje. Tijdens de maaltijd werd de gastheer aan de telefoon geroepen en gevraagd zo vlug mogelijk naar het ziekenhuis te komen in verband met een verkeersongeval van zijn oudste zoon. Zaterdagmorgen hebben wij de gastheer en zijn vrouw opnieuw bezocht. Hun zoon was overleden. Zij leken tien jaar ouder. Hun leven zal nooit meer hetzelfde zijn.
Dit is een van de 45.000 verkeersdoden die elk jaar opnieuw in de Europese Unie zijn te betreuren. 45.000 per jaar, dat wil zeggen 900 per week. Met andere woorden, iedere week een verkeersramp met de omvang van het vergaan van de veerboot Estonia. Meer dan 2 miljoen Europeanen raken jaarlijks gewond bij een verkeersongeval, van wie velen blijvend gehandicapt zijn. Het verdriet en menselijk leed achter deze cijfers zijn onmetelijk. Daarnaast berokkent de verkeersonveiligheid ook grote economische en sociale schade. Deskundigen ramen deze op meer dan 150 miljard ecu per jaar. Dit leed en deze verspilling van mensenlevens en financiële middelen zijn in een beschaafde samenleving met welhaast onbeperkte technische mogelijkheden niet aanvaardbaar.
Uit onderzoeken en studies durf ik de conclusie te trekken dat ondanks de te verwachten groei van het verkeer het aantal verkeersslachtoffers de komende vijftien jaar kan worden gehalveerd. Dat betekent een terugdringen van het aantal verkeersdoden tot beneden 25.000 in het jaar 2010. Het vorig jaar door de Europese Commissie gepresenteerde verkeersveiligheidsprogramma is daarvoor een belangrijke aanzet. Ik herken daarin de grote zorg van commissaris Kinnock over de verkeersonveiligheid en zijn vastbeslotenheid te doen wat in zijn vermogen ligt, gelet op de bevoegdheden van de Commissie.
Wij willen enkele punten evenwel aanscherpen. Een concrete beleidsdoelstelling om het aantal verkeersslachtoffers de komende vijftien jaar ten minste te halveren, achten wij nodig en haalbaar. Het is duidelijk dat in het licht van de subsidiariteit het realiseren van deze doelstelling niet alleen de verantwoordelijkheid van de Unie is. Ik wijs er echter op, dat de landen in de Unie die hun doelstelling in concrete cijfers hebben uitgedrukt, goede resultaten hebben bereikt. Ik noem het Verenigd Koninkrijk, de Scandinavische landen en Nederland. Een concreet doel zal ook een signaalfunctie hebben naar de burgers en alle betrokkenen een doel geven waarop zij zich kunnen richten.
Voor het waarmaken van de doelstelling zullen er prioriteiten gesteld moeten worden in de 65 maatregelen in het programma van de Commissie. Mag ik er een paar noemen? Allereerst wetgeving voor veiliger motorvoertuigen. Veiliger voor de inzittenden, maar ook betere bescherming aan de voor- en achterzijde om de verwondingen van fietsers en voetgangers bij botsing te beperken. Ook de weg moet en kan veiliger. Wij willen een verkeersveiligheidseffectrapportage voor wegen die met Europese steun worden aangelegd. Invoering van 30 km/u-zones in woonwijken en rondom scholen spaart vele kinderen. Onverantwoorde snelheden zijn dodelijk voor de verkeersveiligheid. Rijden onder invloed is niet alleen asociaal maar ook crimineel. Is de commissaris bereid het al jaren op de tafel van de Raad liggende voorstel voor een Europese wettelijke bloedalcohollimiet van maximaal een half promille opnieuw aan de orde te stellen? Recente studies maken duidelijk, dat ook het gebruik van drugs in het verkeer verantwoordelijk is voor duizenden verkeersdoden. Ook vele geneesmiddelen hebben een negatief effect op de rijvaardigheid. Wil de commissaris in overleg met betrokken organisaties nagaan hoe deze problemen het best kunnen worden aangepakt?
Mag ik ook bijzondere aandacht vragen voor de mogelijkheden van nieuwe technologische ontwikkelingen, zoals bijvoorbeeld systemen die het starten van de auto verhinderen, als de bestuurder te veel gedronken heeft. Rijden met licht overdag en het meer dragen van de veiligheidsgordel leiden tot beduidend minder ongevallen. Verbetering van de eerste hulp bij ongevallen is belangrijk.
Tenslotte, veilig verkeersgedrag - meer dan 90 procent van de ongevallen wordt veroorzaakt door menselijke fouten. Goede rij-opleiding, verkeersonderwijs op school, voorlichtingscampagnes, controle op naleving van de verkeersregels zoals rij- en rusttijden, met een flinke pakkans bij overtreding, zijn daarvoor onmisbaar. Invoering van een strafpuntensysteem achten wij gewenst. Mag ik de commissaris vragen: hoe nu verder? Komt hij na dit debat met een nadere uitwerking van zijn plannen en wil hij toezeggen dat er in 1998 en de komende jaren voldoende middelen op de begroting zullen zijn, of komen?
Mijnheer de Voorzitter, verkeersveiligheid is een gezamenlijke verantwoordelijkheid van de Unie, de lidstaten, automobielproducenten, opvoeders, verkeersveiligheidsorganisaties, uiteraard de verkeersdeelnemers en vele anderen. Voor succes is een gezamenlijke aanpak nodig met voldoende maatschappelijk draagvlak.
Het subsidiariteitsbeginsel moet worden gerespecteerd. De Unie moet zich concentreren op de maatregelen waarvan de aanpak op EU-niveau tot meerwaarde leidt. Verkeersonveiligheid is geen natuurverschijnsel waartegenover we machteloos zouden staan. Integendeel, wijzelf maken het verkeer en wijzelf kunnen het zo veilig maken als we zelf willen. Commissaris, u kunt in die strijd op ons rekenen, maar wij rekenen ook op u.

Watts
Mijnheer de Voorzitter, ik dank rapporteur Cornelissen van harte voor zijn betoog en voor zijn verslag. De inzet van de heer Cornelissen voor de verkeersveiligheid komt zowel uit zijn hoofd als uit zijn hart. Mijn complimenten voor de kundige manier waarop hij dit verslag door het Parlement heeft geloodst, waarbij hij met zoveel mogelijk standpunten rekening heeft gehouden en tot een conclusie is gekomen die morgen met een overweldigende meerderheid in het Parlement zal worden goedgekeurd.
Ook commissaris Kinnock verdient onze erkentelijkheid. Terecht heeft hij deze kwestie een plaatsje bovenaan de agenda van het werkprogramma van de Commissie gegeven. Waarom hij dat gedaan heeft? Omdat hij heel goed beseft dat er in het verkeer 45.000 mensen per jaar verongelukken - zoals de heer Cornelissen al opmerkte - en meer dan een miljoen mensen gewond raakt. De kosten voor de samenleving bedragen op zijn minst 100 miljard ecu. In zijn mededeling heeft hij de afschrikwekkende cijfers uiteengezet: een op tachtig van ons zal sterven naar aanleiding van een verkeersongeval; een op drie van ons zal ten gevolge van een verkeersongeval in een ziekenhuis terechtkomen, de belangrijkste doodsoorzaak onder jongeren zijn verkeersongevallen. Ik breng hem dus hulde voor de treffende manier waarop hij zijn pleidooi om op dit vlak actie te ondernemen kracht heeft bijgezet.
Maar we mogen de taak die voor ons ligt niet onderschatten. En dat gebeurt eigenlijk heel gemakkelijk omdat deze ongelukken vaak zeer individueel zijn. Samen echter vertegenwoordigen ze het equivalent van twee of drie jumbojets vol passagiers die in Europa elke week opnieuw neerstorten. Als er iedere week werkelijk een, twee of drie jumbojets zouden neerstorten, dan zou dat specifieke vliegtuig gewoon de lucht niet meer ingaan. We zouden het doodeenvoudig niet toestaan. Maar om de een of andere reden laat de samenleving wel toe dat het verkeer een gelijkaardige tol aan mensenlevens eist en een nog veel groter aantal gewonden. Daarom hebben we de collectieve verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat deze kwesties de aandacht krijgen van het Parlement, de Commissie, de Raad en de samenleving als geheel.
Wij geven onze steun aan het ambitieuze maar realistische streefcijfer van de heer Cornelissen, namelijk een verlaging van 40 % tegen het jaar 2010. De voorstellen van de heer Kinnock geven ons de instrumenten om dat cijfer te verwezenlijken. De mensen zeggen dan misschien wel dat het niet realistisch is, maar we mogen geen situatie tolereren waar duizenden medeburgers op de weg op een zinloze manier het leven laten. Er moet iets gebeuren en het moet grootschalig zijn. Daarom zijn de socialisten er trots op meegewerkt te hebben aan het verslag van de heer Cornelissen en de mededeling van de heer Kinnock.
Op zes vlakken dienen dringend maatregelen te worden genomen. Veel van deze prioriteiten geven de standpunten van de rapporteur en de commissaris weer, maar ze geven zeer duidelijk aan op welke gebieden actie ondernomen kan en ook moet worden.
Ten eerste moeten we strijd leveren tegen rijden als men gedronken heeft. Elk jaar komen op onze wegen zo'n 9.000 mensen om naar aanleiding van een ongeval waarbij alcohol in het spel is. Wij kunnen dat probleem aanpakken door steun te geven aan het voorstel van commissaris Kinnock om een limiet in te stellen van 50 milligram, wat naar ik heb begrepen een voorstel is dat nu al 10 jaar op tafel ligt. Laat ons nu eens wat ondernemen. Pogingen van de commissaris om hiervoor in de Raad zo spoedig mogelijk steun te krijgen, zouden wij toejuichen.
Ten tweede willen wij dat de daarmee verband houdende kwestie van drugs ook wordt onderzocht en wel aan de hand van een EU-onderzoeksprogramma. We willen beletten dat mensen drugs nemen en dan achter het stuur kunnen kruipen om vervolgens ongelukken te veroorzaken, wat op dit moment wel gebeurt en in steeds hogere mate.
Ten derde willen we onze steun verlenen aan het standpunt van de rapporteur om een nieuwe richtlijn op te stellen voor het ontwerp van voertuigen om ervoor te zorgen dat auto's zo veilig mogelijk zijn voor voetgangers en fietsers. De technologie bestaat al. Wat ontbreekt is politieke wil.
Ten vierde willen we de snelheid beperken en meer 30 km/uur-zones instellen. Ten vijfde willen we de wederzijdse erkenning van het rijverbod en tenslotte meer onderzoek naar het rijgedrag.
Al deze maatregelen zullen bijdragen tot ons gemeenschappelijke doel om dit onaanvaardbare, afschuwelijke, schandelijke cijfer van 45.000 doden per jaar te doen dalen.

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de commissaris, ik zie dat u goed aangekomen bent en dat verheugt ons. Evenals de voorgaande spreker wil ik rapporteur Cornelissen hartelijk danken voor zijn zeer goede verslag. Hij heeft er onnoemelijk veel werk van gemaakt. Al decennialang ijvert hij voor een grotere verkeersveiligheid en wij waarderen zijn inzet. In zoverre was het geen wonder dat hij tot rapporteur werd benoemd en een uitstekend verslag heeft opgesteld.
Allereerst wil ik - om toch ook even een ander geluid te laten horen - op het volgende wijzen: de mededeling van de Commissie over de maatregelen ter verbetering van de verkeersveiligheid 1997-2001 bevat 65 voorstellen en veel van deze voorstellen dienen vóór 1998-1999 te worden voorgelegd. Ik heb dan ook een verzoek aan u, mijnheer de commissaris, om vaart te zetten achter al de afzonderlijke voorstellen. U weet net zo goed als ik dat er vanaf volgend voorjaar niets meer gebeurt. Dan begint de verkiezingscampagne, de Commissie gaat met pensioen of bereidt zich voor de herverkiezing voor. Dat betekent dus dat alle dringende zaken uiterlijk deze herfst in eerste lezing in dit Parlement behandeld moeten worden. Anders blijven deze voorstellen in feite twee jaar liggen voordat het Parlement en de Commissie weer in staat zijn aan het werk te gaan. Om die reden vraag ik u dan ook, mijnheer de commissaris, uw medewerkers ertoe aan te zetten de afzonderlijke voorstellen spoedig aan het Parlement en de Raad voor te leggen.
Ten tweede wil ik graag weten of u instemt met de prioriteitenlijst van de rapporteur en waarschijnlijk ook van dit Parlement, als wij er morgen over stemmen. De heer Cornelissen heeft terecht gezegd, dat het geen nut heeft 65 voorstellen voor te leggen als dit druppelsgewijs gebeurt. De prioritaire plannen voor een grotere verkeersveiligheid moeten massaal worden gesteund. Derhalve zijn wij zeer benieuwd om te horen of u het ook echt eens bent met de door de heer Cornelissen voorgestelde prioriteiten die wij morgen willen goedkeuren en of u bereid bent uw steun te geven.
Ik wil nog enkele punten belichten die mijn fractie dringend noodzakelijk acht en eveneens twee, drie punten van het verslag die wij zullen verwerpen. Wij vinden het ook belangrijk - zoals mijn collega Watts terecht heeft uiteengezet - de auto als verkeersmiddel veiliger te maken, want de auto is de oorzaak van vele doden en gewonden. Ten tweede, de meerderheid van mijn fractie is uitdrukkelijk voor een Europese wetgeving die de promillegrens verlaagt tot 0, 5. Wij moeten deze stap nu eindelijk eens zetten. In november 1993 hebben wij in het Verdrag van Maastricht besloten dat het Parlement en de Raad bevoegd zijn om maatregelen vast te stellen. Ik ben van mening dat maatregelen tegen dronken rijden heel belangrijk zijn en dat wij deze gezamenlijk moeten goedkeuren.
Het derde punt: ik vind het belangrijk een uniform Europees strafpuntensysteem in te voeren, wij moeten het hierover eens worden en dit besluit nemen. In sommige landen is het nog zo, dat dronken rijden aan de borreltafel bijna bejubeld wordt als een onbelangrijk delict. Wij moeten niet alleen de promillegrens vastleggen, maar er ook voor zorgen dat het bewustzijn en het gedrag van de mensen verandert door middel van een Europees strafpuntensysteem en effectieve straffen.
Ik wil nog twee punten noemen waar wij het niet mee eens kunnen zijn. Het voorschrift dat ook auto's, niet alleen motoren, overdag met licht moeten rijden, is volgens ons niet noodzakelijk voor de hele Gemeenschap. In Scandinavië is een dergelijke regel waarschijnlijk wel nuttig omdat de omstandigheden wat licht betreft daar anders zijn, maar wat voor nut heeft het nu om in de zomer met licht op te rijden in Spanje? Wij moeten het subsidiariteitsbeginsel en de klimaatverschillen binnen de Gemeenschap in aanmerking nemen, voordat wij dergelijke regelingen treffen.
Het laatste punt is nogal merkwaardig. Het zou onverstandig zijn om de verkoop van alcohol in alle wegrestaurants te verbieden. Ik ben van mening dat men zich moet richten op de bestuurders, want als men de buspassagiers die in een wegrestaurant een pilsje willen drinken ook wil straffen door alcohol te verbieden, wil men overdreven veel regelen en dat willen wij niet!

Santini
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij moeten in alle openheid over deze problemen spreken, maar toch hebben wij al kunnen vaststellen dat woorden alleen niet volstaan om het aantal slachtoffers te doen dalen. Wij hebben dit probleem bijvoorbeeld uitvoerig besproken op de pan-Europese conferentie van Helsinki van vorig jaar. Ikzelf heb een verslag over de veiligheid en het gebruik van telematica opgesteld. Jammer genoeg hebben wij de statistieken echter niet kunnen beïnvloeden. Ik ben het ermee eens dat statistieken uiterst belangrijk zijn om de problemen te kunnen beoordelen. Elk jaar 45.000 doden is beslist een indrukwekkend cijfer. Indrukwekkend is ook het cijfer van 45 miljard kosten voor de gemeenschap. Statistieken blijven echter een wiskundige oefening als ze niet dienen om ideeën te formuleren en conclusies te trekken. Welnu, belangrijker dan de voorstellen om de ongelukken te catalogiseren en hun gevolgen te beoordelen teneinde de slachtoffers beter te kunnen helpen, is volgens mij dat wij nagaan hoe wij ongelukken kunnen voorkomen. Wij hebben al kunnen vaststellen dat de eenvoudige hulpmiddelen die in al onze auto's zijn gemonteerd niet langer volstaan: veiligheidsgordels, airbags, helmen en intelligente snelheidsbegrenzers zijn slechts een aanvulling op iets wat wij nog moeten uitvinden.
Een goed idee in het voortreffelijke verslag van de heer Cornelissen is volgens mij dat wij de automobielconstructeurs er trachten toe te brengen de voorzijde van de auto's veiliger voor voetgangers en fietsers en beter bestand tegen botsingen te maken. Die maatregel alleen al zou het aantal doden elk jaar met 20.000 kunnen doen afnemen en loont dus de moeite. Voorts geloof ik ook in het nut van een betere hulpverlening en middelen om het rijgedrag te veranderen - bijvoorbeeld het gebruik van telematica voor controles, maar ook voor bijstandsverlening - en vooral van het verkeersonderricht op school. Het heeft geen zin instrumenten te creëren als die achteraf verkeerd worden gebruikt. Wij moeten dus bij het begin beginnen en de jongeren op school leren hoe zij zich op de weg moeten gedragen. Dat is een kwestie van beschaving.

Wijsenbeek
Voorzitter, de veiligheid van het verkeer gaat ons allen aan en dat blijkt vanmorgen maar eens weer, niet alleen bij de commissaris, maar ook uit de introductie van de rapporteur die wij in alle opzichten in dit geval en in deze wijze van presenteren steunen, maar wij voelen ook met hem mee. Dat kunnen wij eigenlijk allemaal omdat wij allemaal voortdurend met dit soort verschrikkelijke gevolgen van de onveiligheid in het verkeer te maken krijgen. Ik wijs erop dat in mijn familie waar een ongeval plaatsvond tussen een Nederlandse en een Franse automobilist in België, nu meer dan tweeëneenhalf jaar na het ongeval, nog steeds de gevolgen niet finaal voorbij zijn.
Als blijkt dat veel aan menselijke fouten ligt, zijn er toch betere maatregelen te treffen dan alleen maar te zeggen: de mensen moeten beter opletten en meer leren. Als wij zien dat nu ongeveer in dezelfde omstandigheden en op hetzelfde tijdstip, op de A 17 bij Kortrijk een ongeval plaatsvindt zoals een jaar eerder in precies dezelfde omstandigheden met minstens evenveel doden, dan zeg je: wanneer gaan wij nu eens echt leren en wanneer kunnen wij daar wat aan doen?
Ik heb een amendement ingediend namens mijn fractie dat erop wijst dat wij bij de opleiding van onze jonge automobilisten er ook rekening mee moeten houden dat zij iets moeten weten van wat zij moeten doen in een geval als er gewonden gevallen zijn en zeker wat zij ook niet moeten doen. Er is een amendement dat door het Rode Kruis wordt voorgesteld en ik beveel dat aan de vergadering aan.

Van Dijk
Voorzitter, namens mijn fractie kan ook ik zeggen dat wij voor het overgrote deel zeer tevreden zijn met het verslag van de heer Cornelissen. Het legt de vinger op de zere plek en het spreekt voor de zoveelste keer uit dat 45.000 doden per jaar en een veelvoud aan gewonden daarvan onacceptabel is en dat er dus maatregelen moeten worden genomen.
Er zijn twee belangrijke zaken aan te wijzen voor het enorme aantal slachtoffers, namelijk snelheid en alcoholgebruik. Juist op die punten wil ik graag toch een kleine aanscherping van het verslag. Wat betreft de 30km/uur-zones in de steden daar hebben wij echt geen behoefte meer aan onderzoek. De bestaande 30km/uur-zones hebben meer dan voldoende hun effectiviteit bewezen en laten wij daarom maar overgaan tot daden.
Wat betreft het gebruik van alcohol: een half promille lijkt een aardig compromis, maar ik kan u vertellen dat grote, dikke, zware mensen altijd nog denken dat zij meer mogen drinken dan anderen. Het is dus duidelijker om het gebruik van alcohol gewoon te verbieden. Dan hoeven zij niet meer na te denken over hoeveel ze nog mogen drinken, hoeveel zij al hebben gedronken en hoeveel zij kunnen drinken. Wat is er toch aan hand dat automobilisten per se willen drinken voordat zij achter het stuur kruipen? 0, 2 lijkt mij meer dan voldoende.

Van Dam
Voorzitter, regelmatig betuigen wij medeleven met de slachtoffers van rampen. Op het asfalt in de Europese Unie vallen jaarlijks 45.000 doden en meer dan anderhalf miljoen gewonden. Het is al vele malen genoemd. Toch is dit niet de onvermijdelijke prijs van de vooruitgang, maar het resultaat van onze keuze voor onveilige vervoerswijzen. Het siert de Europese Commissie dat zij de verkeersonveiligheid bovenaan de agenda heeft gezet. Het actieprogramma kan ik van harte steunen, waarbij mijns inziens de nadruk moet liggen op het beschermen van kwetsbare groepen zoals fietsers en voetgangers.
De Commissie vindt dat gezien de kosten van één verkeersdode een maatregel die één miljoen ecu kost en één mensenleven spaart alleen al om economische redenen genomen moet worden! Zulk economisch voordeel toont eens te meer hoe nonchalant in het verkeer met mensenlevens omgesprongen wordt. Maar ik verzet mij er principieel tegen de waarde van een mensenleven te stellen op één miljoen ecu. Als kroon op Gods schepping is elk mens uniek en van onschatbare waarde.
De test kan er zelfs toe leiden te kiezen voor bescherming van bijvoorbeeld werkende jonge mensen boven bejaarden! Rapporteur Cornelissen wijst er terecht op dat het cijfer één miljoen ecu kan leiden tot misbruik door te kiezen voor de goedkoopste maatregelen. Helaas richt de Commissie zich alleen op het veiliger maken van het verkeer.
Ik acht het nodig ook na te denken over de afremming van de mobiliteit. Verminderde mobiliteit spaart direct mensenlevens. Ook mis ik stimulansen om te kiezen voor veiliger verkeersmiddelen zoals de trein en de fiets. Dit alles neemt niet weg dat ik veel waardering heb voor het actieprogramma. Graag dank ik collega Cornelissen voor zijn goede verslag.

Baldarelli
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de feiten zijn alarmerend: 1 persoon op 80 wordt slachtoffer van een verkeersongeluk en de daaruit voortvloeiende kosten bedragen 1 % van het BBP van de Europese Unie. Men zegt ook dat die kosten onderschat zijn en in werkelijkheid het dubbele bedragen. Ik geloof niet dat verkeersonderricht, hoe belangrijk ook, kan volstaan. Ik meen ook niet dat wij alleen maar het probleem van het alcoholgehalte in het bloed moeten aanpakken. Wij moeten meer aandacht hebben voor de ontwikkeling van het openbaar vervoer en de burgers de mogelijkheid bieden daarvan gebruik te maken, vooral op bijzondere tijdstippen zoals in de vakantie of het weekend. Daarnaast moeten wij ook zeer gericht de controle verscherpen.
Wij zouden kunnen voorstellen de uren van verkoop van alcoholische dranken te harmoniseren. Op dit ogenblik zijn die in Europa volstrekt niet geharmoniseerd. Men heeft ook al gesproken over de mogelijkheid om innoverende technologie toe te passen. De telematica heeft voor het vervoer positieve gevolgen, zoals de satellietnavigatie in bijzondere weersomstandigheden. Wij moeten ook het verzet van de automobielconstructeurs breken, vooral met betrekking tot de veiligheidsvoorschriften. Wij moeten daarom werk maken van de proefprojecten die DG XIII samen met DG VII op touw heeft gezet om de veiligheid van de persoonlijke en openbare vervoermiddelen te verbeteren.
In deze context meen ik dat de telematica een belangrijke rol kan spelen op het gebied van de visuele en mondelinge communicatie. Op dat terrein moeten wij proefprojecten uitvoeren waarbij de steden worden betrokken. Als wij met alle burgers rekening willen houden, meen ik echter dat wij maatregelen voor de veiligheid vooral als maatregelen ter verbetering van de levenskwaliteit moeten beschouwen. Bij de beoordeling van de levenskwaliteit moet men van een harmonische visie op mensen en dingen uitgaan. Daarom meen ik dat wij een echt Europese en van meer verantwoordelijkheidszin getuigende visie op de burgers moeten ontwikkelen. Dat is vooral belangrijk als wij voor de anderen een voorbeeld en referentiepunt willen zijn.

McIntosh
Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer blij dat het Verdrag van Maastricht bepaalt dat de lidstaten en de Europese Unie samen bevoegd zijn op het gebied van veiligheid. Ook juich ik de mededeling van de Commissie en het uitstekende verslag van de heer Cornelissen van harte toe. De echte weg vooruit naar een grotere verkeersveiligheid bestaat evenwel in een goed toezicht op de naleving van de bestaande regelgeving. Momenteel is het zo dat bepaalde landen nalaten om de geldende regels toe te passen, terwijl andere landen zoals het mijne, de regels met aanvullende voorwaarden vergulden.
Het voorstel bijvoorbeeld om het maximaal toegestane alcoholpromillage terug te brengen tot 0, 5 mg/ml is alleen maar gepruts in de marges van de verkeersveiligheid. We moeten juist harder optreden tegen dronken chauffeurs die steeds opnieuw achter het stuur gaan zitten met een alcoholgehalte in het bloed dat drie of vier keer boven de bestaande limiet ligt en dan verkeersongelukken veroorzaken waarbij doden en gewonden vallen. Ik hoop dat de Commissie dat eens zal vergelijken met het voornemen op te treden tegen aan diabetes lijdende chauffeurs die insuline moeten nemen. Dat staat namelijk buiten alle proporties vergeleken met het mogelijke gevaar dat zij op de weg betekenen. Deze chauffeurs zullen in het Verenigd Koninkrijk niet meer mogen rijden en verliezen hun recht om vrachtwagens tot zeven en een halve ton te besturen. Ze zullen echter nog wel het recht hebben dergelijke wagens buiten het Verenigd Koninkrijk te besturen. Ik wil de commissaris vandaag vragen of dit verenigbaar is met de verkeersveiligheid in een interne Europese markt. Ik dring er bij de commissaris en deze Vergadering op aan dringend actie te ondernemen.

Fitzsimons
Mijnheer de Voorzitter, dit debat over de toekomst van de Europese verkeersveiligheid vindt plaats op een ogenblik waarop het gebruik van mobiele telefoons in Ierland en in heel Europa snel toeneemt. Voor het gebruik van mobiele telefoons in auto's moet op Europees niveau wetgeving komen omdat dit voor een grotere verkeersveiligheid noodzakelijk is. De Europese Unie moet ervoor zorgen dat autofabrikanten alle auto's die bestemd zijn voor de Europese markt uitrusten met volledige autotelefoonkits. In het belang van de toekomstige verkeersveiligheid op middellange en lange termijn voor autogebruikers en hun passagiers, moeten alle nieuw geproduceerde auto's worden uitgerust met een autotelefoon waarbij de kosten voor rekening komen van de Europese autofabrikanten. In Ierland riskeren chauffeurs die een mobiele telefoon gebruiken vervolging wegens overtreding van de Wet op de verkeersveiligheid van 1961. De Europese Unie moet de Ierse wetgeving ter zake aanvullen, vooral omdat in Ierland tegen eind 1998 een miljoen mobiele telefoons in omloop zullen zijn.
Momenteel heeft 15 % van de Ierse bevolking telefoon. Volgens de verwachtingen zal dit aantal tegen einde 1998 verdubbeld zijn. Als in Ierland en in Europa zoveel mobiele telefoons gebruikt worden, dan zullen volledige telefoonkits in auto's niet beschouwd worden als een luxe maar gewoon als een noodzaak, omdat het in het belang is van een veiliger rijgedrag en van een grotere verkeersveiligheid. De Europese Unie moet op dit vlak dan ook onmiddellijk in actie komen. Mijn complimenten aan het adres van de rapporteur voor zijn uitstekende verslag.

De Voorzitter
Het debat wordt om 15.00 uur hervat.
Wij gaan nu over tot de stemming.

Rübig
Mevrouw de Voorzitter, overeenkomstig het Reglement wil ik meedelen, dat er momenteel twee procedures tegen criminaliteit lopen. Ten eerste, de urgentieprocedure voor de behandeling van dit onderwerp in het Parlement en, ten tweede, de aanhangigmaking bij de Raad; het desbetreffende verzoek kan men hier in het Palais, kamer 1155, naast de distributiedienst voor documenten ondertekenen.
Ten derde wil ik vragen of de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten zich al bezig heeft gehouden met de weigering om het verzoek om urgentverklaring in de vorige vergaderperiode.

De Voorzitter
Mijnheer Rübig, ik kan u zeggen dat hiertoe het nodige gedaan is, dat de Voorzitter van het Europees Parlement binnenkort contact zal opnemen met de Belgische autoriteiten over dit belangrijke probleem en dat het College van quaestoren, dat morgenmiddag bijeenkomt, dit punt op de agenda geplaatst heeft. Dit om te zeggen dat wij uw verzoek met de nodige ernst behandelen.

Stemming
Falconer
Mevrouw de Voorzitter, gelieve nota te nemen van het feit dat mijn collega, de heer Smith, vandaag ziek is. Anders zou hij aanwezig zijn geweest in de vergadering. Gelieve mijn aanwezigheid in de Vergadering te registreren, conform de instructies van het Bureau.

De Voorzitter
Ik noteer dat u wel degelijk aanwezig bent, mijnheer Falconer.
Vóór de hoofdelijke stemming over amendement 63
Falconer
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag dat mijn aanwezigheid in de vergadering wordt geregistreerd. Ik zal niet aan deze stemming deelnemen. Die leden in deze vergadering die hun rechten willen beschermen, zou ik willen adviseren om bij deze stemmingen net zo te handelen als ik. De overgrote meerderheid is tegen het amendement van de groenen en de politiek zal niet onder ons protest te lijden hebben.
Na de hoofdelijke stemming over amendement 67
Falconer
Mevrouw de Voorzitter, het spijt me dat ik het woord moet vragen. Normaliter ben ik u gunstig gezind, maar nu moet ik toch echt protest aantekenen. De instructies van het Bureau waren volkomen duidelijk. Als iemand vóór een hoofdelijke stemming het woord vraagt, dan moet die persoon aangeven of hij of zij aan die stemming zal deelnemen en niet u. Ik verzoek u om u in dit soort aangelegenheden aan de instructies van het Bureau te houden. Tijdens de laatste zitting zei u dat u een weg volgde die niet als precedent gebruikt mocht worden. Ik hoop en vertrouw er dan ook op dat u de pietluttige instructies van het Bureau zult opvolgen.

De Voorzitter
Geachte collega, ik neem nauwgezet de instructies van het Bureau in acht. Toen ik zojuist zei dat u aanwezig was, bedoelde ik hiermee dat u volledig vrij was om al dan niet te stemmen en dat ik uw aanwezigheid genoteerd had. Ik denk dat dit allemaal heel correct is en overeenstemt met hetgeen wij beslist hebben.
- Na de hoofdelijke stemming over amendement 58
Falconer
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde te kennen geven dat ik aan die stemming ging deelnemen. Wilt u zich alstublieft aan de instructies houden!

De Voorzitter
Mijnheer Falconer, ik eerbiedig volkomen uw vrijheid. Zoals ik zojuist ook al zei, staat het u vrij al dan niet te stemmen. Het belangrijkste is dat wij genoteerd hebben dat u aanwezig bent.

Corbett
Mevrouw de Voorzitter, in dit Parlement stemmen wij om teksten of amendementen aan te nemen of om ze niet aan te nemen. Als je een tekst of een amendement wil aannemen dan stem je voor; als je een tekst of een amendement wil verwerpen, stem je tegen. Als je geen van beide wil doen maar wel wil laten zien dat je aanwezig bent, dan kun je altijd de derde knop indrukken, namelijk de knop om je van stemming te onthouden.
(Tekenen van onrust) Ik weet dat sommige mensen beweren dat er een onderscheid is tussen zich onthouden van stemming en aanwezig zijn in de vergadering en niet-deelneming aan een stemming. Persoonlijk vind ik niet dat er een onderscheid is.

De Voorzitter
Waarde collega's, u kunt wel denken dat wij hierover geen debat gaan houden. Persoonlijk ben ik van mening dat er wel degelijk een belangrijke nuance bestaat tussen zich onthouden en niet deelnemen aan een stemming. Dat is duidelijk.
Ik denk dat de heer Falconer het met mij eens zal zijn.

Falconer
Mevrouw de Voorzitter, ik had werkelijk gehoopt dat de heer Corbett, met zijn jarenlange ervaring als lid van de Commissie institutionele zaken, dat onderscheid ook zou maken.
Vóór de hoofdelijke stemming over amendement 59
Argyros
Mevrouw de Voorzitter, de gedwongen stemming is een zeer serieuze aangelegenheid en deze mogen wij niet laten verkommeren tot een folkloristisch geschil tussen het Bureau en de heer Falconer.
Daarom verklaar ook ik dat ik aanwezig ben, maar niet deelneem aan de stemming.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Antony
Mevrouw de Voorzitter, ik zal niet aan de stemming over dit verslag deelnemen.

De Voorzitter
Wij nemen hier zeker akte van.
(Het Parlement neemt bij opeenvolgende stemmingen de negen wetgevingsresoluties aan) Verslag (A4-0009/98) van mevrouw Graenitz, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het Groenboek van de Commissie "De algemene beginselen van het levensmiddelenrecht in de Europese Unie" (COM(97)0176 - C4-0213/97)
Graenitz
Mevrouw de Voorzitter, voordat wij tot de stemming overgaan, wil ik er de aandacht op vestigen dat in de stemmingslijst twee amendementen het verkeerde nummer hebben en dat amendement 19 van de Fractie van de Europese Volkspartij niet op paragraaf 18 maar op paragraaf 19 betrekking heeft. In dit geval ben ik ertegen omdat dit amendement paragraaf 19 zou vervangen. Over amendement 28 van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij moet niet bij paragraaf 36 worden gestemd, maar dit amendement moet als toevoeging aan paragraaf 45 worden beschouwd, omdat de kwestie daar wordt behandeld en daar goed bij past. Ik vraag dan ook hierop te letten bij de stemming.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Torres Marques
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de stemming niet uitstellen, maar ik wil u wel vragen of u ervoor kunt zorgen dat er een aantal correcties in de tekst worden aangebracht. Het origineel is in het Portugees gesteld, en ik zie in de versies in de talen die ik beheers een aantal fouten die niet door de beugel kunnen. Ik heb van vele zijden verzoeken ontvangen dit verslag op te sturen, en het zal dus ook verstuurd worden in een aantal talen die ik niet beheers. Ik zou graag het woord willen voeren met betrekking tot de amendementen 11 en 5.
Betreffende amendement 11
Torres Marques
Mevrouw de Voorzitter, het gaat niet om een taalkundig probleem. Ik bedoel dat deze tekst exact de tekst is die onze collega van de Fractie van de Europese Volkspartij, Paul Rübig, heeft voorgesteld. Deze tekst heeft het in de commissie niet gehaald, maar ik heb hem weer opgepakt, omdat ik van mening ben dat hij het duidelijkst weergeeft wat wij willen zeggen. Dit is dus de tekst zoals die door de heer Paul Rübig is voorgelegd.
Betreffende amendement 5
Torres Marques
Mevrouw de Voorzitter, ik wil alleen maar zeggen dat ik deze wijziging niet kan accepteren, aangezien zij niets met de euro te maken heeft.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Chichester
Mevrouw de Voorzitter, ik probeerde uw aandacht te trekken vóór deze laatste hoofdelijke stemming. Ik wil graag dat mijn aanwezigheid in de vergadering wordt geregistreerd. Ik heb niet gestemd.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Corbett
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de procedure niet vertragen maar uw antwoord aan mij was dat een onthouding van stemming niet hetzelfde is als niet aan een stemming deelnemen. Ik zou graag willen dat deze kwestie wordt voorgelegd aan de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten. Een dergelijke regeling leidt ontegenzeggelijk tot twee vormen van onthouding. Er zullen leden zijn die niet voor en niet tegen een tekst willen stemmen, maar die hun aanwezigheid in de vergadering willen aangeven door de knop voor onthouding in te drukken. En er zullen leden zijn die niet voor en niet tegen een tekst willen stemmen en dus geen van beide knoppen indrukken, en die u dat mondeling te kennen geven, wat, zoals we vandaag hebben kunnen vaststellen, een aantal problemen veroorzaakt.
Ik wil graag dat dit wordt voorgelegd aan de Reglementscommissie.

De Voorzitter
Mijnheer Corbett, nu wij toch in besloten kring zijn, zal ik u zeggen hoe ik hierover denk.
Ik heb mij zelf ook vaak onthouden bij stemmingen omdat ik geen standpunt voor of tegen een voorstel wilde innemen, maar het er wel mee eens was dat hierover gestemd werd. Ik heb echter ook al - zij het minder vaak - niet deelgenomen aan een stemming om duidelijk mijn bedoeling uit te spreken, die sterk verschilde van die van een onthouding bij de stemming.
Wij gaan hier nu geen debat over houden, maar deze kwestie is constitutioneel en institutioneel gezien heel interessant. Wij kunnen ze aan de commissie Reglement voorleggen en hier een heel interessant debat over houden.

Falconer
Mevrouw de Voorzitter, zowel tijdens de vorige als tijdens deze vergaderperiode is over deze specifieke kwestie in de vergadering langdurig en heftig gediscussieerd. Ook binnen de socialistische fractie is erover gesproken. Voor de fractie zelf is de te volgen lijn volkomen duidelijk. Als de heer Corbett daarin verandering wil brengen, moet hij ermee terug naar de socialistische fractie. Het is duidelijk dat als leden niet wensen te stemmen, zij daar dan niet toe verplicht zijn. Ze hoeven geen enkele knop in te drukken, noch om zich te onthouden noch voor iets anders. Ze geven alleen te kennen dat zij niet willen stemmen.
Dit heeft te maken met een besluit van het Bureau. Het is in deze Vergadering nooit aan de orde gesteld. Als de heer Corbett er iets door wil drukken, dan kan hij misschien mijn tot de leden van dit Parlement gerichte oproep steunen - die ik al eerder heb geformuleerd - om erover te stemmen en deze kwestie eens en voor altijd op te lossen. Ik zal met alle plezier aan die stemming deelnemen. Als de abnormale situatie die het Bureau gecreëerd heeft eenmaal de wereld uit is, kunnen we ons weer gaan bezighouden met het reilen en zeilen van dit Parlement. Zolang dat niet het geval is, lijkt het me veel verstandiger dat de heer Corbett zijn institutionele pet even terzijde laat liggen en zijn politieke hoed opzet. Dan kunnen we ook nog wat aan politiek doen hier.

De Voorzitter
Geachte collega's, wij zijn hier nu wel en petit comité en hebben nog een beetje tijd over, maar wij moeten ook rekening houden met de tijd van de tolken en de mondelinge stemverklaringen die nog volgen. Wij zouden dit debat kunnen voortzetten, maar dat is onmogelijk omdat deze kwestie niet op de agenda staat. Mijnheer Falconer, verontschuldigt u mij, maar er zijn collega's die wachten, die honger hebben, die afspraken hebben en ik moet dan ook overgaan tot de stemverklaringen.
Mijnheer Falconer, ik denk dat ik uw recht om al dan niet te stemmen ten zeerste geëerbiedigd heb. Dit is allemaal zorgvuldig genoteerd. Ik kan echt niet meer doen.
(Verscheidene leden vragen het woord voor een beroep op het Reglement) Aangezien u aandringt, zullen wij om te beginnen rekening houden met onze collega's en naar de stemverklaringen luisteren. Wij kunnen het daarna verder over deze heel interessante kwestie hebben.

Watson
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het niet hebben over de door de socialistische fractie aan de orde gestelde kwesties. Ik wil laten notuleren dat ik aan een aantal stemmingen niet heb kunnen deelnemen wegens problemen in het luchtverkeer. Ik betreur dit zeer, vooral omdat ik een advies heb opgesteld over het verslag van mevrouw Kuhn. Problemen in het luchtverkeer hebben mij belet op tijd hier in Straatsburg aanwezig te zijn.

Lis Jensen, Sandbæk en Bonde
Ondanks enkele bezwaren stemmen wij voor de aanbevelingMendiluce over de Westelijke Sahara. Wij kunnen de inhoud van de aanbeveling zonder voorbehoud steunen, vooral omdat het vredesplan waarvan sprake is, opgesteld en goedgekeurd is door de VN-Veiligheidsraad. Wij zijn ook voorstander van een eerlijk referendum over zelfbestuur. De manier waarop de aanbeveling ten uitvoer wordt gelegd kunnen wij daarentegen niet steunen, omdat dit gebeurt in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB), waar wij principieel tegen zijn. Het GBVB is slechts een van de middelen die de EU gebruikt om een nieuwe staat op te bouwen.
Verslag-Kuhn (A4-0029/98)
Bébéar
De consument de garantie bieden dat een gekocht product aan zijn verwachtingen beantwoordt, is een grondrecht.
Het voorliggende voorstel voor een richtlijn blijkt noodzakelijk te zijn, des te meer daar het economische kader almaar complexer wordt: de interne markt wordt voltooid, wij gaan naar een Europese dimensie en wij harmoniseren onze wetgevingen.
Ik ben het bijgevolg eens met de benadering van mevrouw Kuhn, die gepoogd heeft een evenwicht te vinden tussen de belangen van de consument en de mogelijkheden van de industriëlen en handelaars. Deze benadering heeft een realistische ontwerprichtlijn opgeleverd, die ook en vooral economisch haalbaar is en uitvoerbaar voor de ondernemingen.
Ik betreur evenwel dat de twee amendementen die ik heb ingediend in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, waarvan ik lid ben, niet zijn aangenomen. Met die amendementen hadden we de aansprakelijkheid van de fabrikant en de duur van de garantieperiode op een andere manier kunnen benaderen.
Het is jammer dat de fabrikant en de importeur niet aansprakelijk gesteld worden voor gebreken want die vallen onder hun aansprakelijkheid. Als de verkoper bewijst dat hij niet verantwoordelijk is, heeft de consument geen enkele verhaalmogelijkheid meer.
In artikel 3 wordt de garantieperiode vastgesteld op twee jaar na de levering van de goederen en niet na het ontdekken van het gebrek. Deze periode is vrij kort voor duurzame goederen. Het is tevens een stap achteruit vergeleken bij de nationale wetgeving in Frankrijk, want die bepaalt dat deze garantietermijn ingaat vanaf de vaststelling van het gebrek.
Ik ben het hoe dan ook eens met de principes van het verslag van mevrouw Kuhn. Wij mogen de procedures inderdaad niet moeilijker maken, want dat zou de consument alleen maar benadelen en hem geen hoog niveau van bescherming bieden.

Buffetaut
Het hoofddoel van alle wetgeving moet zijn rechtvaardige, duidelijke en gemakkelijk uit te voeren teksten op te stellen die de burger een grote juridische zekerheid bieden. Welnu, noch de oorspronkelijke tekst van de Commissie over de verkoop van en de waarborgen voor consumptiegoederen, noch de door het verslag-Kuhn voorgestelde amendementen voldoen aan deze voorwaarden. Niet alleen zijn ze onevenwichtig en leggen ze een te zware last bij de verkoper en eventueel de producent, ze leiden ook tot juridische onzekerheid die gunstig is voor geschilprocedures waar de consument niet bij gebaat is, maar die vast en zeker advocaten en juristen ten goede zullen komen.
Het onevenwichtige karakter van de voorgestelde teksten blijkt duidelijk uit drie voorbeelden. In de eerste plaats schommelt de garantieperiode tussen twee (in de oorspronkelijke tekst) en vijf jaar (in het amendement van de groenen) hoewel een wettelijke termijn van een jaar voldoende lijkt, te meer daar de waarborg voor een heel uitgebreide waaier goederen geldt, van haardrogers tot auto's. Er zij aan herinnerd dat het hier om een wettelijk minimum gaat en dat de contractuele garanties, die een concurrentie- en reclamemiddel zijn, uiteraard verder kunnen gaan. Ten tweede worden ook tweedehandsgoederen in het kader van deze richtlijn opgenomen hoewel een aantal bepalingen niet geschikt is voor deze goederen. Het begrip "gebrek" kan hier immers moeilijk gedefinieerd worden, aangezien het om goederen gaat die al gebruikt zijn. Ten derde wordt de bewijslast omgekeerd en bij de verkoper gelegd, hoewel een algemeen rechtsbeginsel zegt dat degene die een feit aanvoert, hiervoor de bewijzen dient te leveren. Juristen in het oude Rome noemden dit soort omgekeerde bewijslast al "het bewijs van de duivel" , zo moeilijk kan dit geleverd worden.
De juridische onzekerheid, een bron van eindeloze juridische geschillen, is het resultaat van de onnauwkeurigheid van te talrijke, zij het essentiële definities.
De plenaire vergadering heeft immers een aantal amendementen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming aangenomen als aanvulling van het begrip verwachting van de consument en de keuzemogelijkheid van de koper, zodat de tekst uiterst vaag wordt en het ontstaan van geschillen bevordert.
Om deze redenen ten gronde en de concrete juridische gevolgen kunnen de Franse afgevaardigden van de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten onmogelijk voor deze tekst stemmen. Bovendien gaat het hier om grondbeginselen van het burgerlijk recht, dat niet tot de gebieden behoort die onder de communautaire bevoegdheid vallen.

Ferrer
Alle politieke acties of wetgevende initiatieven die tot doel hebben de consument te beschermen, zijn prijzenswaardig en moeten als zodanig worden verwelkomd. Maar dat betekent niet dat die bescherming als doel op zich moet worden beschouwd, los van de algemene context waarin ze geboden wordt.
Het is bekend dat een recht reikt tot waar de vrijheden en rechten van anderen beginnen. Welnu, wegens de aard van sommige amendementen in het verslag-Kuhn over het voorstel voor een richtlijn betreffende de verkoop van en de waarborgen voor consumptiegoederen, botst de in dit verslag beoogde consumentenbescherming vaak nodeloos met de rechten van de overige partijen die bij dit voorstel betrokken zijn; hierdoor kunnen verkopers en producenten in een situatie van rechteloosheid geraken terwijl ook middenstanders en kleine bedrijven het als gevolg van deze voorstellen zwaar te verduren kunnen krijgen, en dat op een moment waarop alle zeilen moeten worden bijgezet om ervoor te zorgen dat het midden- en kleinbedrijf concurrerend wordt en dat dit concurrentievermogen nieuwe arbeidsplaatsen oplevert.
Daarom heb ik tegen het verslag-Kuhn gestemd, in de hoop dat er met het oog op de tweede lezing een evenwicht zal kunnen worden bereikt - dat thans ontbreekt - zodat de consumentenbescherming te verenigen valt met de - net zo goed te rechtvaardigen - bescherming van de belangen van de producent.

Jackson
Het idee dat klanten een heldere voorstelling zouden moeten hebben van hun rechten met betrekking tot garanties wanneer zij goederen kopen in een ander land, is zeer belangrijk. Indien de gemeenschappelijke markt echt iets moet voorstellen, dan is een van de voordelen het feit dat mensen alle vertrouwen moeten hebben in zaken als garanties wanneer zij in andere Europese landen goederen kopen.
De vraag is in hoeverre de Europese Unie niet alleen voor de zekerheid moet ijveren dat consumenten een duidelijk beeld van hun rechten hebben, maar tevens de wet moet harmoniseren om ervoor te zorgen dat overal dezelfde rechten gelden.
Naar mijn idee is een aanpak waarmee dit soort harmonisatie gemoeid is niet de juiste. Hij gaat voorbij aan het subsidiariteitsbeginsel. Hij grijpt op onaanvaardbare wijze in de nationale wetgeving met betrekking tot de verkoop van goederen in. Dit zijn wetten die, voor wat betreft mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk, zijn opgesteld en gestoeld op jurisprudentie over een lange periode. De voorgestelde richtlijn is wel een zeer bot middel om te proberen de gedetailleerde bepalingen van de wet op de verkoop van goederen van 1979 op te nemen.
De richtlijn zelf heeft heel wat paniek gezaaid bij de mensen die de gevolgen ervan het sterkst zullen ondervinden. Dit komt omdat de tekst van de Commissie de consument in staat zou stellen de verkoper te vragen de goederen gratis te repareren, de goederen te vervangen of om een prijsverlaging of herroeping van het contract te vragen. Het recht op reparatie zou tot twee jaar na de datum van aankoop geldig zijn; het recht op vervanging tot een jaar na de aankoopdatum. Geen wonder dat verkopers van goederen op wie deze richtlijn van toepassing is, zich zorgen maken. De amendementen van mevrouw Kuhn maken deze situatie nog gecompliceerder. Zij dragen zeker niet bij tot een oplossing.
Bij het opstellen van de richtlijn heeft de Commissie de dobbelstenen verzwaard in het voordeel van de consument. Is het niet zeer onwaarschijnlijk dat een consument die klaagt over wat beschreven wordt als een "gebrek aan gelijkvormigheid" dat van toepassing is op de goederen die hij heeft aangeschaft, reparatie zal aanvaarden als hem vervanging wordt aangeboden? Zoals een van mijn kiezers uit Swindon vroeg: " De ruimte voor gekissebis over wat een "miniem gebrek aan gelijkvormigheid" voorstelt, is grenzeloos en consumenten zonder scrupules worden er wellicht toe aangemoedigd om de onzekerheid uit te buiten die door deze voorstellen wordt gecreëerd, wat ertoe zal leiden dat de rechtbanken een overvloed aan zaken te verwerken zullen krijgen. Wie zal opdraaien voor deze gerechtskosten?" .
Het antwoord op die vraag luidt - uiteindelijk - andere consumenten. Dat is de dwaasheid van dit voorstel, een stommiteit die we telkens weer herhaald zien in de halfbakken voorstellen die door het Directoraat consumentenaangelegenheden in de Commissie worden gemaakt. De consument zal op twee manieren betalen: ten eerste omdat de prijs van de goederen zal stijgen door de verrekening van die extra kosten. Ten tweede omdat dit soort wetten ontmoedigend werkt op kleine detailhandelaars om nog een voorraad aan te leggen van producten die aanleiding kunnen geven tot dure wetgeving - of de druppel vormen die de emmer doet overlopen en die ervoor zorgt dat het bedrijf voor eens en voor altijd de das wordt omgedaan.
Dus wat voor wetgeving zou in deze situatie van pas komen? Naar mijn mening is dat ongetwijfeld het type wetgeving waarmee de Europese Commissie naar alle waarschijnlijkheid niet op de proppen zal komen. De Commissie gelooft in forse wetgeving - omvangrijke richtlijnen en regelgeving die in de hele commerciële gemeenschap grote veranderingen teweegbrengen. Wat wij hier nodig hebben, is een "softer' type wetgeving. Wat wij nodig hebben, is een regeling die ervoor instaat dat wanneer een consument uit de ene lidstaat goederen koopt in een andere lidstaat, hij of zij op dat moment op de hoogte wordt gesteld van de consumentenrechten onder garantie die eigen zijn aan het land waarin de aankoop wordt gedaan. Het is wellicht ook wenselijk de consument in te lichten over de vertegenwoordiging - mocht dat van toepassing zijn - van het bedrijf dat de goederen produceert in het land waar de consument woonachtig is, zodat er een informatiekanaal bestaat over de rechten onder garantie van de consument in het land van aankoop.
Dat is wel heel wat anders dan deze poging om op communautair niveau volledig nieuwe wetten inzake consumentengaranties op te stellen en deze op te leggen aan de zeer uiteenlopende rechtsstructuren van de lidstaten. Het zou een echte steun betekenen voor de consumenten en het zou een wetgeving zijn die laat zien dat de Commissie met beide voeten op de grond staat. Het zwakke antwoord van de commissaris op het debat van het Parlement op maandagavond toont aan dat dit eigenlijk absoluut niet het geval is. Samen met de Britse conservatieven verzet ik mij tegen deze richtlijn en het verslag-Kuhn.

Lienemann
Ik juich het toe dat een Europese richtlijn de bescherming van de consument in Europa bij de verkoop van en de waarborgen voor consumptiegoederen wil verbeteren.
De door het Europees Parlement gewijzigde ontwerprichtlijn streeft naar een zo goed mogelijk evenwicht tussen het belang van de consument en de verantwoordelijkheid van de verkoper en de producent, maar stuurt niet aan op de verspilling waartoe de stelselmatige vervanging zou kunnen leiden van alle goederen die ook maar het minste gebrek vertonen en die in ieder geval hersteld kunnen worden met behoud van de kwaliteit van het product.
De koper moet inderdaad meer waarborgen en transparantie krijgen voor tweedehandsgoederen, maar we moeten ons de vraag stellen of het verstandig is regels die voor nieuwe goederen gelden, op tweedehandsgoederen toe te passen. Het valt te vrezen dat deze gelijkschakeling in feite moeilijk te verwezenlijken is. Ik zou dan ook liever zien dat een specifieke richtlijn voor tweedehandsgoederen wordt opgesteld die rekening houdt met de complexe aard van deze markt en de consument daadwerkelijk beschermt.

Rübig
Ik heb mij onthouden van stemming over amendement 24. De Oostenrijkse wetgeving voorziet in een garantietermijn van zes maanden en op grond hiervan sta ik negatief tegenover een verviervoudiging van deze termijn tot 2 jaar.
Een dergelijke uitbreiding heeft niet alleen gevolgen voor de handel, maar vooral en in eerste instantie ook voor de consumenten zelf. Deze worden van nu af aan met prijsstijgingen geconfronteerd als gevolg van het hogere risico dat de ondernemer moet incalculeren. Bovendien worden juridische processen moeizamer en duurder als de aankoop van een product langer geleden is gebeurd.
Tenslotte druist het volledig tegen het principe van de goede trouw in, als de verkoper moet instaan voor zaken die strijdig zijn met het contract, hoewel de koper het gebrek abstract en concreet heeft erkend.

Souchet
Wij kunnen het alleen maar eens zijn met het doel dat door de ontwerprichtlijn inzake de verkoop van en de waarborgen voor consumptiegoederen wordt nagestreefd: de consument beter beschermen en de kwaliteit van de producten verbeteren.
Jammer genoeg beantwoorden de meeste in de voorliggende tekst voorgestelde middelen helemaal niet op passende wijze aan deze gestelde doelen en lijken ze daarentegen overdreven, onaangepast en gevaarlijk.
Wanneer men de consument op een hele reeks gebieden aanspoort riskante procedures te beginnen, zal men juristen misschien helpen verrijken, maar zal men de consument niet beter beschermen en zal men ook en vooral nog zwaardere verplichtingen opleggen aan de kleine ambachtelijke productie- en distributiebedrijven, waarvoor nu al heel strenge exploitatievoorwaarden gelden. Men zal de juridische onzekerheid van de fabrikanten en de handelaars verhogen en bijgevolg zullen de goede oorspronkelijke bedoelingen in de praktijk een negatieve weerslag op de economie en de werkgelegenheid hebben.
Wij zullen dan ook tegen een hele reeks gevaarlijke bepalingen stemmen die de weg dreigen vrij te maken voor eindeloze geschillen en aldus een algemeen klimaat van rechtsonzekerheid zullen creëren dat negatief is voor iedereen.
Wij zijn gekant tegen de opneming van tweedehandsgoederen in het kader van de richtlijn. Het begrip "wettelijke garantie" lijkt ons niet toepasbaar op tweedehandsgoederen, zoals bijvoorbeeld auto's, aangezien de kenmerken verschillen naargelang het gebruik dat ervan gemaakt werd, de ouderdom, het onderhoud... Hoe kan in deze omstandigheden in de vervanging van een tweedehandsgoed door een vergelijkbaar product voorzien worden? Dit is gewoonweg zinloos.
Wij zijn ook gekant tegen de uitbreiding tot twee jaar van de garantietermijn. Die termijn is al te lang, met name gezien de hoge graad van bescherming die de richtlijn de consument wil bieden. Een periode van een jaar lijkt redelijk en evenwichtig en lijkt zeker voldoende.
De omkering van de bewijslast, die nu bij de producent en de verkoper gelegd wordt bij gebrek aan overeenstemming, lijkt ons eveneens onaanvaardbaar en strijdig met de algemene rechtsbeginselen. In artikel 3, lid 3, wordt bepaald dat de gebreken aan overeenstemming die binnen een termijn van zes maanden gerekend vanaf het tijdstip van de feitelijke aflevering blijken, geacht worden op dat tijdstip te hebben bestaan. Wij zullen tegen deze bepaling stemmen, want ze lijkt ons heel overdreven en gevaarlijk.
Het begrip "gebrek aan overeenstemming" zelf wordt in de ontwerprichtlijn op een heel subjectieve manier gedefinieerd. Het amendement van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming maakt de zaken alleen maar erger wanneer het het begrip "verwachting van de consument" invoert, dat nog vager is en dus tot nog meer geschillen dreigt te leiden.
De mogelijkheid tot vervanging die de koper altijd geboden wordt bij gebrek aan overeenstemming maakt de weg vrij voor misbruiken, in het bijzonder in heel technische sectoren zoals bijvoorbeeld auto's of pleziervaartuigen. Wij van onzentwege zijn van oordeel dat het aan de verkoper is herstelling of vervanging aan te bieden en dat de koper anders een prijsvermindering of de ontbinding van het contract kan vragen.
Ook het voorstel van de milieucommissie waardoor de consument zich rechtstreeks tegen de fabrikant zou kunnen richten, hoewel deze geen partij bij het verkoopcontract is, kan tot gevaarlijke uitwassen leiden. Wij zullen dit voorstel klaar en duidelijk verwerpen.
De oprichting in alle Europese landen van een netwerk voor dienstverlening aan klanten bij directe aankoop van een product in een andere lidstaat stelt eveneens problemen en dient opnieuw onderzocht te worden.
Men wil de consument terecht behoorlijk beschermen, maar dit mag niet ten koste van de ambachtelijke ondernemingen gaan en men mag hun geen ondraaglijke verplichtingen opleggen die hun altijd broze evenwicht in het gedrang dreigen te brengen. Deze 800.000 kleine en middelgrote ondernemingen scheppen op dit ogenblik de meeste werkgelegenheid in Frankrijk. Zij hebben in de gehele Unie 1.750.000 banen gecreëerd in de periode 1988-1995. Wij moeten ons er dan ook voor hoeden dat wij hun evenwicht niet in het gedrang brengen door hun onredelijke verplichtingen op te leggen: dat moet een prioriteit zijn voor ons.

Valverde López
Het voorstel voor een richtlijn betreffende de verkoop van en de waarborgen voor consumptiegoederen heeft ons voor een aantal inhoudelijke problemen gesteld die voortkomen uit een onvolledig beeld van het recht dat in de lidstaten van toepassing is.
Meer dan eens heb ik de Europese Commissie verzocht haar voorstellen vergezeld te doen gaan van een studie vergelijkend recht van de betreffende situatie in de verschillende lidstaten. Verder zou de Commissie het Parlement de belangrijkste documenten moeten doen toekomen waarop zij haar voorstel gebaseerd heeft. Natuurlijk zou die ondersteunende documentatie alleen maar in een bibliotheek hoeven te worden gelegd of zodanig te worden verwerkt dat zij gemakkelijk kon worden gereproduceerd.
Het tweede probleem is ontstaan door de zeer uiteenlopende wijzen waarop de inhoud van het voorstel geïnterpreteerd is. In het voorstel wordt geen onderscheid gemaakt tussen twee actoren die van fundamenteel belang zijn, namelijk de verkoper en de producent, wat helaas aanleiding heeft gegeven tot een grote verwarring. Evenmin wordt er onderscheid gemaakt tussen vervangbare en onvervangbare zaken, hetgeen als het om garanties gaat een essentieel verschil is. En evenmin wordt duidelijk gemaakt wanneer de fabrikant en wanneer de verkoper aansprakelijk is. Die laatste kan alleen aansprakelijk worden gesteld voor het nakomen van de vereisten uit het contract welke niet die van de fabrikant zijn.
Anderzijds heeft het feit dat in het voorstel niet is aangegeven volgens welke basisbeginselen deze materie in de nationale wetgevingen geregeld is, geleid tot een overvloed van amendementen.
Van de voorgestelde tekst en de ingediende amendementen kunnen moeilijk duidelijke resultaten worden verwacht die de consument tot voordeel strekken en die de handelsbetrekkingen niet bemoeilijken.

Wibe
Ik stem voor dit verslag, ervan uitgaand dat hetgeen in de toelichting staat, juist is. In deze toelichting wordt duidelijk gesteld dat het gaat om een minimumharmonisatie van de nationale wetgeving van de lidstaten. Dat de in te voeren minimumharmonisatie moet worden voorgelegd aan de respectieve nationale parlementen spreekt vanzelf, dat wil zeggen dat het aan elk nationaal parlement is, te bepalen op welk niveau men zich wil vastleggen. De minimumharmonisatie is dus een aanbeveling.
Een voorwaarde is dan ook dat de Zweedse consumentenbescherming op generlei wijze wordt aangetast door deze harmonisatie.
Richtlijn betreffende het in de handel brengen van teeltmateriaal van siergewassen (C4-0044/98)
Ahlqvist, Theorin en Wibe
Deze kwestie ligt uiterst gevoelig; domweg zonder debat voor een richtlijn van de Raad stemmen is onjuist, omdat de parlementsleden maar zo weinig mogelijkheden hebben om zich te verdiepen in de inhoud van de richtlijn.
Zaadtelers die niet door de EU geregistreerde soorten groente verkopen, worden bedreigd met vervolging als ze niet stoppen met de verkoop. Alleen gewassen die opgenomen zijn op de gemeenschappelijke soortenlijst van de EU mogen worden verkocht; voor opname van een soort op deze lijst is vereist dat ze een eigenaar heeft. Het eigenaarschap kost 20.000 Zweedse kroon per soort.
Op grond van het bovenstaande, speciaal de geringe mogelijkheden zich in deze richtlijn te verdiepen, kiezen wij ervoor ons van stemming te onthouden.
Verslag-Kellett-Bowman (A4-0035/98)
Bourlanges
Mevrouw de Voorzitter, ik wil u allereerst danken omdat u mij de kans gegeven heeft twee van de grote passies van de parlementariër die ik ben te combineren: lekker eten, waardoor hij zich naar het restaurant wil haasten, en luiheid, die hem tegenhoudt om zijn stemverklaring op papier te zetten.
Ik wil het over het verslag-Kellett-Bowman hebben. Ik heb niet voor het verslag van de heer Kellett-Bowman gestemd en wel om een eenvoudige reden: dit verslag regelt op intelligente wijze de kwijting en de voorwaarden waaronder kwijting verleend wordt aan een aantal gespecialiseerde organen. Wanneer het gaat om organen die niet over financiële autonomie beschikken, is het systeem waarin het voorstel voorziet bevredigend. Wanneer het evenwel gaat om organen die over eigen inkomsten beschikken, is het door de heer Kellett-Bowman voorgestelde systeem, dat unaniem door alle leden van de Begrotingscommissie, op één na, is goedgekeurd en dat ruime steun van dit Parlement genoot, verre van bevredigend. Het komt er immers op neer dat kwijtingsbevoegdheid verleend wordt aan de raad van bestuur van de betrokken organen, hetgeen nog gerechtvaardigd kan worden, maar bovendien krijgt dit Parlement slechts een louter adviserende bevoegdheid.
Ik vind het erg dat wij ons op deze weg begeven en van dit Parlement een soort raadgevend orgaan maken dat ondergeschikt is aan het hogere oordeel van een technische instantie die opgericht is overeenkomstig wetten en verordeningen die wij hier in deze vergadering aannemen. Men had ofwel volledig moeten afzien van elke deelneming van het Parlement, ofwel de zaken moeten omkeren en dit Parlement het laatste woord geven. Dat wilde ik toch even zeggen.
Verslag-Graenitz (A4-0009/98)
Blak en Sindal
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement stemmen voor het verslag over de algemene principes voor de levensmiddelenwetgeving in de Europese Unie. Het is zeer positief dat de Commissie in haar Groenboek erkent dat een uitbreiding van de richtlijn inzake productgarantie met de primaire landbouwproducten de algemene bescherming van de consumenten kan verbeteren. De Deense sociaal-democraten zijn van mening dat de bestaande wetgevende teksten aan herziening toe zijn en voortaan gebaseerd moeten zijn op het voorzichtigheidsbeginsel en op het belang van de gezondheid en veiligheid van de consument. De levensmiddelenwetgeving in Europa moet als uitgangspunt de bescherming van het milieu hebben en als doelstelling een duurzame levensmiddelenproductie. Deze voorstellen maken deel uit van het verslag dat wij steunen.
In het kader van het nieuwe Verdrag van Amsterdam moet de EU minimumnormen voor het consumentenbeleid vaststellen. Ze moet bij de opstelling van de levensmiddelenwetgeving voldoende rekening houden met de gezondheid en veiligheid van de consumenten. Dit mag evenwel niet verhinderen dat de lidstaten hun eigen regels kunnen behouden of invoeren als deze een betere bescherming bieden dan de gemeenschappelijke regels. De Deense sociaal-democraten beschouwen het verslag van het Europees Parlement inzake de levensmiddelenwetgeving als een stap in de goede richting.

Díez de Rivera Icaza
Gezien de crisis rond veilig voedsel en consumentenbescherming naar aanleiding van het BSE-schandaal komt het onderhavige Groenboek over de huidige situatie van het levensmiddelenrecht ongetwijfeld op een geschikt moment.
De artikelen 129 en 129 A van het Verdrag van Amsterdam vormen een uitbreiding van de betreffende rechtsgrondslag met het oog op doeltreffender bescherming en preventie in het kader van het consumentenbeleid. Om die reden moeten het levensmiddelenrecht van de Gemeenschap, de toepassing ervan en de controle erop doorzichtiger worden en beter worden gestroomlijnd.
Laten we niet vergeten dat een groot aantal chronische ziekten ontstaan door verkeerde voeding en dat levensmiddelen geen handelswaar zijn zoals overige producten. Zoals mevrouw Graenitz zeer terecht bepleit, moet het punt van de verantwoordelijkheid dan ook met volledige transparantie worden vastgelegd om het wankele vertrouwen van de consument te herstellen.
Gezien het belang van etiketteren voor de consument omdat het etiket zijn voornaamste en vrijwel enige informatiebron is, is het tenslotte een absolute vereiste dat het etiket volledige informatie geeft, duidelijk en waarheidsgetrouw. Naar mijn mening zou er na de problemen met BSE al naargelang de aard van het product tevens informatie moeten worden gegeven over de pesticiden of het veevoer die bij de productie en bewerking gebruikt zijn.

Ephremidis
Een goede voeding is uiterst belangrijk voor de gezondheid, de veiligheid en de levenskwaliteit van de burgers. Dit is echter geen eenvoudig vraagstuk. Voor een goede voeding is coördinatie van verschillende beleidsvormen en activiteiten vereist.
Door de BSE-ziekte is het vraagstuk van de veiligheid van voedingsmiddelen en de bescherming van de gezondheid van de consumenten weer zeer actueel geworden. Eens te meer is gebleken dat de wetgeving ontoereikend is en dat door de bevoegde instanties onvoldoende controle op de toepassing ervan wordt verricht. Natuurlijk staan hier grote belangen op het spel en blijkbaar wegen deze zwaarder dan de plicht te zorgen voor een goede gezondheid van de burgers. De onverschilligheid jegens de burgers is crimineel. Het is een feit dat zich ernstige, nooit eerder voorgekomen ziektes voordoen die niet zelden een dodelijke afloop hebben. Daarom moeten wij absoluut nadenken over de kwaliteit van onze voedingsmiddelen en over de gevaren voor de veiligheid van de consumenten. Deze vraagstukken zijn van cruciaal belang.
Natuurlijk moet men voorzien in een duidelijke wetgeving waarmee kwaliteitsnormen worden vastgesteld en de controle op levensmiddelen wordt geregeld. Voordat men echter begint met de uitwerking van wetgeving, moet men eerst de vinger op de zere plek leggen en onderzoeken welke omstandigheden de schuld zijn voor de aantasting van de kwaliteit van onze levensmiddelen en van zelfs heel de voedselketen.
De betreurenswaardige situatie op het gebied van de levensmiddelen is niet alleen toe te schrijven aan het gebrek aan moderne richtlijnen. De reeds bestaande richtlijnen worden immers zelfs op allerlei manieren overtreden.
Als het levensmiddel uitsluitend wordt gezien als een commercieel goed, als de handel in levensmiddelen slechts tot doel heeft een zo groot mogelijke winst te behalen en als de kwaliteit van de levensmiddelen wordt bepaald door de markt en door de kosten-batenverhouding, kan er nooit enige garantie worden geboden voor de gezondheid van de burgers.
Men moet wel heel goedgelovig zijn als men denkt dat de verantwoordelijkheid voor de verstoring van de voedselketen uitsluitend bij de boeren of de veehouders ligt. Als men zich door dergelijke opvattingen laat leiden, zal men nooit in staat zijn het probleem doeltreffend bij de horens te vatten.
De belangrijkste verantwoordelijkheid moet gezocht worden in de intensieve landbouw, in de druk die de handelaars en de verwerkende industrie op de boeren uitoefenen, in de activiteiten van de grote multinationals in de voedingssector. Zij dwingen de boeren de productiekosten te verminderen en de productiehoeveelheid te vergroten. Dat betekent dat de boeren grote hoeveelheden kunstmest, fytosanitaire producten en veevoeders moeten gebruiken, waarvan zij vaak niet eens de samenstelling en de gebruiksgevolgen kennen of waarover zij gewoon misleidende informatie krijgen.
Een grote verantwoordelijkheid komt met name de industrie toe die de primaire producten verwerkt en verpakt. Deze gebruikt stoffen die niet alleen de kwaliteit van de levensmiddelen aantasten, maar zelfs gevaarlijk kunnen zijn voor de gezondheid van de consumenten. De consumenten zijn soms gewoon proefdieren.
Het levensmiddelenbeleid, het garanderen van kwalitatief goede levensmiddelen en de bescherming van de gezondheid van de consumenten dwingen ons ertoe het beleid voor de primaire sector, dat wil zeggen voor de landbouw, de veeteelt en de visserij, een nieuwe richting te geven. Er zal doeltreffende controle moeten worden verricht op de verwerking van de productie en het gebruik van chemische en andere stoffen, op de conservering en de verpakking van de levensmiddelen. Ook zal men de resultaten van het onderzoek op het gebied van deze stoffen nauwgezet moeten toetsen en moeten zorgen voor maatregelen en voorschriften, met name in het kader van de WHO en de Codex alimentarius, waarmee paal en perk kan worden gesteld aan de ongebreidelde activiteiten van de multinationale ondernemingen in de voedingssector.

Holm
Het is goed dat de rapporteur een consumentvriendelijk standpunt heeft ingenomen. Ik wil hier alleen nog even wijzen op drie belangrijke punten die de rapporteur onvoldoende heeft benadrukt.
Ten eerste is er de kwestie van de antibiotica. Het is belangrijk dat wij het gebruik van antibiotica in dierenvoer verminderen, vooral omdat de uitzonderingspositie van Zweden ten opzichte van de slechtere EU-wetgeving vrijwel zeker zal verdwijnen. De EU moet het gevaar van het gebruik van antibiotica inzien. Ik steun derhalve amendement 28.
Ten tweede moeten de regels rond de etikettering van levensmiddelen aanzienlijk worden verbeterd, zodat de consumenten te weten krijgen wat zij eten. De EU-regels hebben in Zweden tot grote problemen geleid voor onder andere allergiepatiënten, omdat die vandaag de dag geen informatie kunnen krijgen over de inhoud van de producten. De regels die Zweden had, waren beter en duidelijker dan de huidige EU-regels.
Ten derde heb ik ook bezwaren tegen het voorgestelde juridische kader. Ik zou willen dat de EU minimumregels vaststelde in plaats van de voorliggende harmonisatieregels. Minimumregels zijn beter, omdat men daarmee de afzonderlijke lidstaten de mogelijkheid geeft strengere regels in te voeren dan die de EU voorstelt. Met de harmonisatieregels van de EU legt men de niveaus vast en daarmee stopt men de ontwikkeling van betere en strengere regels. Dat is op zijn zachtst gezegd een slechte zaak en het remt de ontwikkeling van milieuvriendelijke regelgeving.

Lindqvist
De toekomstige levensmiddelenwetgeving moet gebaseerd zijn op productaansprakelijkheid, veredelaars- en leveranciersaansprakelijkheid. Het hoofddoel moet de bescherming van de gezondheid en veiligheid van de consument zijn. Productetikettering moet verplicht zijn en voor alle ingrediënten van een product gelden.
Ieder land moet het recht hebben meer belang te hechten aan het milieu, de gezondheid en de veiligheid dan aan het vrij verkeer van goederen. De EU-regels inzake levensmiddelenbescherming en overige consumentenbescherming moeten minimumregels zijn, dat wil zeggen een lidstaat moet het recht hebben eigen, strengere bepalingen toe te passen. Lidstaten moeten het recht hebben zonder beperkingen in internationale organen levensmiddelen- en consumenteneisen naar voren te brengen die verder gaan dan die van de EU.

Rovsing
De Commissie heeft met haar Groenboek een belangrijke stap gezet in de richting van de vereiste rationalisering van de communautaire levensmiddelenwetgeving. Deze houdt een herziening en vereenvoudiging van de bestaande EU-wetgeving in. Ik sta hier volledig achter. Het spreekt uiteraard voor zich dat ook de toekomstige levensmiddelenwetgeving de bescherming van de consument moet garanderen zonder een belemmering te vormen voor de goede werking van de interne markt. De commissie heeft deze belangrijke doelstellingen in haar verslag aangevuld met eisen inzake de verantwoordelijkheid van producent en overheid voor veilige en gezonde levensmiddelen alsook inzake een grondige consumentenvoorlichting. Dit is naar mijn mening gegrond. Het verslag krijgt dan ook mijn absolute steun en ik kijk uit naar de concrete initiatieven die de Commissie naar aanleiding van het Groenboek zal nemen.

Souchet
Onze fractie heeft zes amendementen ingediend die drie grote doelstellingen hebben.
Het eerste amendement stelt dat de etikettering van levensmiddelen in bulk duidelijk en begrijpelijk moet zijn, zodat de consument over transparante informatie betreffende benaming, prijs en eventueel oorsprong beschikt. In de tekst van de rapporteur wordt inderdaad een al te groot onderscheid gemaakt tussen producten die afzonderlijk verpakt verkocht worden en producten die in bulk verkocht worden. Hoe de levensmiddelen ook verpakt zijn, de consument moet over duidelijke informatie beschikken.
De tweede reeks amendementen verduidelijkt de rol van de communautaire wetenschappelijke comités. Wij beschikken over deze comités en ze moeten dan ook als wetenschappelijk referentiekader dienen voor het opstellen van verordeningen, richtlijnen en aanbevelingen.
Ten derde verwerpt onze fractie het principe dat landbouwers en veeboeren uiteindelijk verantwoordelijk zijn voor het "wetenschappelijk" bewijs van de gezondheidskwaliteit van hun producten. Alle actoren in de keten van de levensmiddelenindustrie en de leveranciers daarvan moeten inderdaad dit wetenschappelijk bewijs leveren. We mogen niet vergeten dat de hygiënische kwaliteit van landbouwproducten wezenlijke veranderingen kan ondergaan tijdens het voor de verwerking gebruikte technische proces, met name als gevolg van het gebruik van biotechnologie. Bovendien kunnen landbouwers niet grondig op de hoogte zijn van de sanitaire kwaliteit van alle producten die zij gebruiken. Ik denk hierbij met name aan het veevoeder dat zij gebruiken en aan de gezondheids- en milieukwaliteit van het slib van zuiveringsinstallaties dat zij waarschijnlijk op hun velden storten.
Onze fractie vraagt dat het principe van een specifieke verticale regelgeving inzake etikettering in acht genomen wordt. Een aantal landbouwproducten ondergaat inderdaad specifieke verwerkingsprocessen - ik denk met name aan de wijnbouw - of wordt rechtstreeks aan de consument verkocht (groenten en fruit). Voor deze levensmiddelen moet dan ook een strengere verticale regelgeving gelden dan de horizontale richtlijnen die van toepassing zijn op de etikettering van alle levensmiddelen.
Met betrekking tot genetische gemodificeerde organismen wijst onze fractie erop dat de consument duidelijk op de hoogte moet worden gebracht van het eventuele gebruik van GGO's in de samenstelling van levensmiddelen. De Commissie heeft de uitvoeringsmodaliteiten inzake deze specifieke etikettering nog altijd niet bekend gemaakt en de consument verbruikt vandaag zonder het te weten levensmiddelen op basis van GGO's. Dat is onaanvaardbaar.
De consument heeft de les van de gekkekoeienziekte duidelijk onthouden. Uit een recente opiniepeiling van Sofres in Frankrijk blijkt dat 69 % van de Fransen tegen transgene teelten gekant zijn. Wij moeten er dan ook voor zorgen dat de Europese consument op een duidelijke en eenvoudige wijze en tegen dezelfde prijs een vrije keuze kan maken tussen producten met en producten zonder GGO's. "Duidelijk" betekent in dit geval dat gewaarborgd wordt dat de GGO's traceerbaar zijn van het veld tot op tafel.
Het principe van de etikettering is in aanmerking genomen. Het moet gelden voor alle ingrediënten waarvan het DNA gemanipuleerd is, en niet voor enkele, of het nu gaat om ingevoerde of communautaire producten. Ik wijs er nogmaals op hoeveel ingevoerd wordt: voor de Franse levensmiddelenindustrie alleen al gaat het om 5.000 ton soja en 8.000 ton lecithine per jaar, die hoofdzakelijk uit de Verenigde Staten komen. Bij de oogst, de opslag en het vervoer worden deze producten gemengd, zodat we vandaag niet kunnen nagaan of deze ingevoerde producten al dan niet GGO's bevatten. Dit fundamentele probleem moeten we dan ook aanpakken, want het kan niet dat de Europese consument die geen GGO's in zijn voeding wil, meer moet betalen voor deze vrije keuze, omdat specifieke netwerken met levensmiddelen zonder GGO's gecreëerd worden voor moeilijk te vinden en te identificeren producten, die dus duurder zouden zijn. Deze meerkosten moeten ten laste vallen van degenen die de spelregels wijzigen en een nieuwe consumptiewijze willen opleggen. Wij moeten ervoor zorgen dat zij dit wel kunnen voorstellen maar niet opleggen. De idee dat de eindverbruiker meer zou moeten betalen om geen genetisch gemanipuleerde levensmiddelen te moeten gebruiken, is totaal onaanvaardbaar. Dat is ons inziens het belangrijkste probleem op het vlak van de voedselveiligheid dat de communautaire wetgever moet aanpakken als hij nuttig werk wil leveren.
Wat het MKB en de landbouwers betreft, de Commissie moet nagaan of zij in staat zijn alle communautaire voorschriften na te leven. We moeten bedenken dat een regelgeving slechts afdoende is als alle betrokkenen ze ook kunnen toepassen.
Tenslotte verzet onze fractie zich tegen de opeenstapeling van structuren en bijgevolg tegen de oprichting van een Europees Waarnemingscentrum voor de voedselveiligheid, want dit centrum zou dubbel werk leveren met de communautaire wetenschappelijke comités en de controle-instanties in de lidstaten, die een cruciale rol spelen. Sommigen zouden graag zien dat de Commissie als zodanig aanwezig zou zijn in de Codex alimentarius het wetenschappelijk orgaan dat door de Wereldhandelsorganisatie erkend wordt. Onze fractie vindt dit een slecht idee want de vijftien stemmen van de vijftien lidstaten zullen altijd zwaarder doorwegen dan de ene stem van de Europese Gemeenschap. Zoals we ook al konden vaststellen tijdens de internationale visserijconferentie, versterkt de Commissie immers niet de standpunten van de lidstaten wanneer zij hun plaats inneemt, maar zwakt zij deze af.

Wibe
De veiligheid van levensmiddelen is ongelooflijk belangrijk. Een paar punten ontbreken mijns inziens in dit overigens uitstekende verslag. Het is onaanvaardbaar dat het vandaag de dag voorkomt dat in Zweden ingevoerde partijen vlees met een versheidscertificaat besmet blijken te zijn met salmonella. Ook dienen krachtige maatregelen te worden genomen teneinde ervoor te zorgen dat er een einde komt aan de routinematige toevoeging van antiobiotica aan dierenvoer.
In paragraaf 36 van het ontwerpresolutie wordt de Commissie verzocht de Raad voor de rechter te dagen, omdat deze zich niet heeft gehouden aan de vastgestelde termijn van 1 januari 1995 voor besluiten inzake vereiste maatregelen ter bestrijding van salmonella bij legkippen. Het is uiteraard een ernstige zaak dat de Raad zich hier niet aan heeft gehouden, maar hier een gerechtelijke procedure van te maken is geen geschikte aanpak.
Verslag-Arroni (A4-0061/98)
Ahlqvist, Theorin en Wibe
Aangezien Zweden niet zal deelnemen aan de invoering van de euro in de periode 1999-2002, hebben wij ervoor gekozen ons van stemming inzake dit verslag te onthouden. Dit is een aangelegenheid van de lidstaten die deel zullen uitmaken van de eurozone.
Wel dient te worden opgemerkt dat het verslag op generlei wijze ingaat op de hoge kosten van alle wijzigingen die de invoering van een nieuwe munt met zich meebrengt, zoals het aanpassen van muntautomaten, computersystemen enzovoort. Het spreekt vanzelf dat de consumenten - de burgers - degenen zijn die dit alles moeten betalen in de vorm van hogere prijzen en heffingen.

Fourçans
Over het geheel genomen voldoet het verslag van de heer Arroni over de praktische aspecten van de invoering van de euro. Het beklemtoont terecht dat wij de consument moeten voorlichten en voorbereiden op de komst van de eenheidsmunt. Het laat ook niet na de moeilijkheden te onderstrepen die deze monetaire revolutie voor zwakke groepen zoals bejaarden of gehandicapten dreigt mee te brengen.
De noodzaak van informatie over de euro wordt nu inderdaad alom erkend, maar deze informatie moet nu ook snel en daadwerkelijk verstrekt worden, zoals onze rapporteur heel terecht onderstreept.
Er dient ook bijzondere aandacht besteed te worden aan de kleine en middelgrote ondernemingen want die vormen een belangrijke bron van werkgelegenheid. Ik ben het eens met de idee van de heer Arroni om de lidstaten te vragen dat zij bijzondere aandacht besteden aan de gevolgen die de invoering van de eenheidsmunt voor deze ondernemingen zal hebben, zodat zij van alle voordelen profiteren en het effect op de werkgelegenheid bijgevolg zo groot mogelijk is.
Ik wil toch twee opmerkingen maken. Mijn eerste opmerking betreft de dubbele prijsaanduiding. Die is nodig, in het bijzonder in de periode dat de euro en de nationale munten naast elkaar bestaan, maar het lijkt mij niet verstandig deze verplicht te stellen, zoals onze rapporteur voorstelt. De dubbele prijsaanduiding opleggen zou kosten en rigiditeit meebrengen, die ongetwijfeld schadelijk voor de werking van de interne markt zouden zijn. De invoering van een gedragscode, alvast voor de detailhandel, zou daarentegen wel positief zijn.
Mijn tweede opmerking gaat over de verantwoordelijkheid voor de kosten van de omwisseling van de nationale munten in euro's. Zoals de rapporteur vraagt, is het ook hier wenselijk er bij het bankwezen en de financiële sector op aan te dringen dat zij een gedragscode invoeren die het principe eerbiedigt dat de omwisseling gratis moet zijn als ze verplicht is. In dit verband lijken de voorstellen van de socialisten en de groenen om dit beginsel van de gratis omwisseling verplicht op te leggen via een verordening, mij niet verstandig. Een gezonde en eerlijke concurrentie tussen alle operatoren die wellicht wisseloperaties zullen uitvoeren, lijkt mij voldoende om dit regelen.
Mijn stem over het verslag zal afhangen van het lot dat deze voorstellen beschoren wordt.

Lindqvist (ELDR), Eriksson, Seppänen en Sjöstedt (GUE/NGL), Gahrton, Holm en Schörling (V), Bonde, Lis Jensen en Sandbæk (I-EDN)
De EMU is een centralistisch en zeer riskant project dat weinig steun onder de bevolking geniet. De EMU kent prioriteit toe aan prijsstabiliteit en een lage inflatie. Het risico is groot dat de reeds hoge werkloosheid nog verder stijgt. De regionale verschillen tussen regio's met groei en gebieden die kampen met ontvolking kunnen nog groter worden. De EMU leidt tot een sterke centralisatie van het interne en externe monetaire beleid, dat op termijn ook het fiscale en financiële beleid kan gaan omvatten. De EMU is een politiek project dat de federale inslag in de EU versterkt en ons een stap dichter bij de vorming van een gemeenschappelijke staat brengt.
In een poging meer steun van de bevolking voor het EMU-project te krijgen stelt de Commissie nu gerichte voorlichtingscampagnes voor het grote publiek en voor bedrijven voor. Onder andere moet een verzonnen stripfiguur, Captain Euro , de mensen ertoe krijgen hun standpunt inzake de EMU en de euro te wijzigen. Dat is een onaanvaardbare en provocerende manier om het geld van de belastingbetalers te gebruiken. Het dreigt de afstand tussen de EU en het grote publiek alleen maar te vergroten. Wij hebben op grond van het bovenstaande tegen het verslag gestemd.

Rovsing
De Commissie beschrijft in haar mededeling de grondslag van een reeks initiatieven ter bevordering van de voorbereidingen voor de invoering van de euro in zowel de privésector als de overheidssector. Over tien maanden is de euro een economische realiteit en over nauwelijks drie jaar zal de grootste geldwisseling in de wereldgeschiedenis plaatsvinden. Maar de landen in Europa hebben waarschijnlijk geen volledig zicht op de enorme betekenis die de invoering van de euro zal hebben voor alle economische activiteiten - ook in de landen die niet vanaf het begin meedoen met de gemeenschappelijke munt.
Daarom is het verheugend dat de parlementaire commissie het blijkens haar verslag van belang acht dat ook de gebruikers van de nieuwe munt natuurlijk goed voorbereid en goed geïnformeerd zijn. Een gedragscode tussen de banken teneinde een probleemloze invoering van de euro te garanderen is daarnaast een van de zeer noodzakelijke initiatieven die worden benadrukt in het verslag van de parlementaire commissie, dat mijn volle steun krijgt.

Theonas
Het lijdt geen twijfel dat de invoering van de euro een groot aantal zeer serieuze vraagstukken opwerpt. Slechts enkele vraagstukken krijgen echter de aandacht van de Commissie. Zo denkt de Commissie niet na over de vraag wie uiteindelijk het gelag zal betalen voor de aanpassing aan de euro, wie direct of indirect de grootste last moet dragen. Dit is de kern van het probleem. Maar daarmee wordt geen rekening gehouden in de voorbereidingen in de Europese Unie en de lidstaten. Wij weten echter maar al te goed dat op een vrije markt waar deregulering het motto is, de consumenten, de werknemers het gelag betalen. Zij zullen uiteindelijk moeten opdraaien voor de kosten van de aanpassing.
Het is geen toeval dat, zoals de Commissie zelf in haar mededeling toegeeft, de organisaties van het kapitaal juist dit argument gebruiken om nieuwe belastingfaciliteiten en -vrijstellingen te verkrijgen. Zij willen nieuwe voorrechten om aan de verplichte dubbele prijsaanduiding te ontkomen, ofschoon de dubbele prijsaanduiding aanvankelijk juist werd gezien als zeer belangrijk onderdeel van de aanpassing aan de nieuwe munt tijdens de overgangsperiode.
Voor ons is de verplichte dubbele prijsaanduiding een minimumvereiste, tenminste in de distributie en de detailhandel. Dit is een maatregel van fundamenteel belang om speculatie tegen te gaan. Speculatie treedt immers bij elke overgang van de ene munt naar de andere op. De rapporteur spreekt over de noodzaak van soepelheid op de markten en over een facultatieve toepassing van de dubbele prijsaanduiding. Wij moeten echter in herinnering brengen dat de markten nooit op eigen houtje hebben geleid tot "goede oplossingen" en er geen enkele garantie bestaat voor het voorkomen van inflatoire tendensen.
Ook moet men woekerwinst strenger aanpakken en voorzien in onmiddellijke administratieve en strafrechtelijke maatregelen. Tevens moet men consumentenorganisaties het recht geven een beroep te doen op de rechtbank, indien collectieve belangen worden geschaad.
Wij zijn ten zeerste bezorgd over de problemen waarmee de kleine en middelgrote ondernemingen te maken krijgen. Deze zullen door de concurrentie van de grote multinationale ondernemingen en door het feit dat zij vaak met onderaanbestedingscontracten werken, reeds aan het begin van de overgangsperiode gedwongen worden te zorgen voor de noodzakelijke technische aanpassingen in bijvoorbeeld boekhouding en infrastructuur. Dit zal voor veel van deze bedrijven fataal zijn.
Wij zouden akkoord kunnen gaan met bepaalde maatregelen tot positieve discriminatie van de kleine en middelgrote bedrijven en van met name de heel kleine bedrijven waar minder dan 10 mensen werken, opdat zij het hoofd kunnen bieden aan de hoge kosten voor de aanpassing aan de euro. Wij noemen hier boekhoudkundige maatregelen, zoals een versnelde afschrijving van investeringen, speciale financiële programma's ofwel kredietfaciliteiten.
Men zou in de verleiding kunnen komen om de technische voorbereiding op de invoering van de euro als voorwendsel te gebruiken om belastingaftrek te vragen van de kosten voor investeringen en herstructurering. Daar zijn wij vierkant tegen. Dat zou enkel meer winst betekenen voor het grote kapitaal. Door het wegvallen van de wisselkoersrisico's ontstaat reeds winst. Desalniettemin is deze oplossing momenteel onderwerp van studie.
Bij deze gelegenheid willen wij nogmaals ons verzoek aan de Commissie herhalen. Wij willen dat de Commissie haar verslag over de gevolgen van de euro voor de niet-deelnemende landen publiceert. Ook moet zij een einde maken aan de onzekerheid inzake de betrekkingen tussen de deelnemende en niet-deelnemende landen en meer in het algemeen inzake de sociale kosten van de euro. De Commissie geeft immers officieel toe dat er sociale kosten zullen zijn, maar evenals de andere voorststanders van de EMU vermijdt zij angstvallig deze sociale kosten nader te noemen.
Wij willen wijzen op de tegenspraak die bestaat tussen enerzijds het strenge bezuinigingsbeleid en de boetes bij overschrijding van de limieten en anderzijds de verspilling van middelen voor "informatiecampagnes" . Daarmee wil men enkel de werknemers naar zijn hand zetten en hen zover krijgen dat zij een beleid accepteren dat, zoals uit hun nu reeds tragische situatie en hun vooruitzichten blijkt, niets goeds voor hen in petto heeft.
Verslag-Torres Marques (A4-0078/98)
Berthu
Wij kunnen zeggen dat de voorstanders van de euro in het verslag-Torres Marques over de euro en het toerisme nog eens op de bodem van hun laden gezocht hebben. Ik weet niet welke betekenis we hier precies moeten aan hechten, maar ik ben er wel zeker van dat ze er beter aan gedaan hadden deze tekst te laten waar hij lag.
Deze tekst berust inderdaad op een totaal verkeerd uitgangspunt. Volgens de rapporteur zullen de toeristen heel tevreden zijn omdat hun het leven vergemakkelijkt wordt door de Europese monetaire eenmaking en zij op wisselkosten kunnen besparen. In het verslag wordt, terloops gezegd, evenmin geaarzeld om de meest buitensporige zaken te beweren. Zo wordt in het verslag bijvoorbeeld gezegd dat de euro de toeristen - ik citeer - enorme voordelen zou bieden als we bedenken dat nu tot twee derden van de waarde van de munt verloren gaat in wisselkoerstransacties, nog voor zij geld uitgegeven hebben. Men vindt hier sporen van slecht verteerde, van heel slecht verteerde lezingen.
Hoe dan ook is het wisselen van de nationale munt in de munt van het land dat bezocht wordt, waarschijnlijk een van de charmes van het reizen en de andere gewoonten en wordt dit niet als iets negatiefs beschouwd. In uitvoering van hetzelfde eenmakingsprincipe roept de rapporteur ook op tot de volledige afschaffing van de grenscontroles, ongetwijfeld opdat de toeristen niet langer merken dat ze de grens tussen twee landen oversteken. Zal men ons morgen vragen Esperanto te leren om het leven van de toerist nog te vergemakkelijken? Dat is niet veraf meer. Heeft men al niet het virtuele Europese instrument gecreëerd dat geen enkel bijzonder nationaal kenmerk vertoont, om de toekomstige eurobiljetten te versieren? Over het geheel genomen zit het verslag-Torres Marques volledig naast de kwestie. Toeristen bezoeken een land om de eigenheid te proeven en als men die eigenheid doodt om het leven van de toerist te vergemakkelijken, komt men eigenlijk van de regen in de drup. Ik wil overigens van de gelegenheid gebruik maken om, nu de heer Corbett nog aanwezig is, onze Britse vrienden te danken omdat zij weigeren deel te nemen aan de euro, want als toerist zou ik het echt heel jammer vinden dat de beeltenis van de koningin niet langer op uw bankbiljetten zou voorkomen.

Ahlqvist, Theorin en Wibe
Aangezien Zweden niet zal deelnemen aan de invoering van de euro in de periode 1999-2002, hebben wij ervoor gekozen ons te onthouden van stemming inzake dit verslag. Dit is een aangelegenheid van de lidstaten die deel zullen uitmaken van de eurozone.
Het verslag bevat echter misschien wel erg positieve berekeningen van de groei van het toerisme dankzij een gemeenschappelijk monetair gebied. Wij moeten in dit verband bedenken dat de grote toeristenindustrie in Europa haar bestaan dankt aan een hoge algemene welvaart, en zeer weinig te maken heeft met een gemeenschappelijk monetair gebied. De wisselkosten zijn in dit verband per saldo marginaal. Er is een grote kans dat deze welvaart op het spel wordt gezet door de invoering van een gemeenschappelijke munt in een gebied waar de omstandigheden niet optimaal zijn.

Holm
Het toerisme is een belangrijke sector, die in hoge mate zal worden beïnvloed door de invoering van de euro. Toch sta ik sceptisch tegenover de formuleringen in dit verslag. Dat geldt vooral voor de formuleringen in paragraaf 17 en 20, waar men zich wil bemoeien met kwesties van nationale betekenis, met betrekking waartoe de EU geen recht tot handelen heeft. Dat betreft nationale belastingen en, zoals in paragraaf 20 staat, het nemen van maatregelen voor het harmoniseren van belastingen, speciaal de BTW. Hieruit blijkt dat de invoering van de EMU de eerste stap is op weg naar een federale EU, waarin ook belastingregels zullen worden geharmoniseerd en worden vastgesteld door de EU in plaats van door de nationale parlementen. Hier wil ik niet aan meewerken en ik zal dan ook tegen het verslag stemmen.
Ik vind verder dat de Commissie geen voorlichtingscampagnes voor de invoering van de euro moet voeren. Maar als dat toch gebeurt, wat misschien op zijn plaats is voor bepaalde groepen in de samenleving, dan vind ik dat de nationale consumentenorganisaties hiervoor verantwoordelijk moeten zijn. Dan is er een aanzienlijk grotere kans dat het voorlichtingscampagnes zijn in plaats van propagandacampagnes.

Sindal en Blak
De Deense sociaal-democraten stemmen tegen het verslag-Torres Marques over de euro en het toerisme. De rapporteur stelt in zijn verslag een aantal mogelijkheden voor die de overschakeling naar de nieuwe munteenheid voor de toeristische industrie kunnen vergemakkelijken. Hij vraagt dat er stappen zouden worden gezet voor de harmonisatie van belastingen en heffingen die van belang zijn voor de toeristische industrie, waaronder de BTW. Hij spitst zijn aandacht toe op de afschaffing en harmonisatie van nationale heffingen. Het is niet duidelijk in hoeverre hij harmonisatie binnen de eurozone dan wel in heel de Unie bedoelt. De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement zijn principieel tegen de harmonisatie van heffingen en belastingen, omdat dit de financieringsbasis van de Deense welvaartsstaat zal ondermijnen. Daarom heeft onze delegatie besloten tegen het verslag te stemmen.

Theonas
Wij zijn het met de rapporteur eens dat het toerisme een strategisch zeer belangrijke sector is. In het toerisme kunnen duizenden arbeidsplaatsen worden gecreëerd en kleine en middelgrote bedrijven tot ontwikkeling komen. Het toerisme bevordert de economische groei en de communicatie tussen de volkeren. Wij zijn echter verontrust over het aandeel van de Europese toeristische sector aan de wereldmarkt. Dit aandeel slinkt de laatste jaren steeds meer. Ook zijn wij bezorgd over de situatie op de arbeidsmarkt en over de ontwikkelingen in de arbeidsrelaties. Duizenden mensen worden ontslagen. Deeltijdwerk, zwart werk en contracten van beperkte duur worden schering en inslag. Ook doet zich sociale dumping voor. De rapporteur geeft weliswaar een enthousiaste beschrijving van de situatie in het toerisme, maar wij zien dat overal soepele vormen van werk worden toegepast en soepele arbeidsrelaties de facto worden bevorderd. De honderdduizenden kleine bedrijven, en met name de gezinsbedrijven, kunnen ternauwernood het hoofd boven water houden in de steeds sterker wordende concurrentie van grote ondernemingen.
Over dergelijke vraagstukken wordt eigenlijk niet nagedacht. In de toelichting bij het verslag staat alleen dat een gemeenschappelijk beleid voor het toerisme moet worden uitgewerkt en dat daarvoor een apart hoofdstuk in het Verdrag van de Europese Unie moet worden opgenomen. Naar het schijnt laten de voorstanders van dit voorstel zich inspireren door andere sectoren die reeds onder communautaire bevoegdheid vallen. Wat hebben deze communautaire beleidsvormen echter voor goeds opgeleverd? In de landbouw zijn honderdduizenden gezinnen kapot gemaakt. In het luchtvervoer en de telecommunicatie worden duizenden mensen ontslagen. Alles wordt gedereguleerd en elke nationale maatregel terstond aangevochten.
De invoering van de euro zal leiden tot een ingrijpende herstructurering van het toerisme. In andere sectoren zal de toepassing van de euro in een eerste fase slechts een kleine groep mensen betreffen en enkel van invloed zijn op de grensoverschrijdende handel, op de relaties tussen handelaren. Voor het toerisme rijst er daarentegen een enorm probleem. Toerisme is immers een bij uitstek internationale sector waar een groot aantal personen bij betrokken is. De Commissie geeft over deze sector echter niet de geringste informatie. Wij weten absoluut niet hoe de situatie zich in de landen die buiten de euro blijven, zal ontwikkelen en met welke problemen deze landen zullen worden geconfronteerd.
Inderdaad zou het bestaan van een gemeenschappelijke munt kunnen bijdragen aan de vereenvoudiging van bepaalde procedures. Inderdaad kan men geld sparen, als men geen munten meer hoeft te wisselen, maar wij mogen absoluut geen illusies koesteren over de uiteindelijke resultaten. Noch de versterking van de concurrentie, noch de vermindering van de indirecte kosten leidt tot echte prijsdalingen. Dit is maar al te duidelijk gebleken uit de ervaringen met de liberalisering en de toekenning van bijvoorbeeld belastingfaciliteiten. Bovendien leidt een versterkte concurrentie tot kapitaalconcentratie, inkrimping van de werkgelegenheid en sluiting van kleine ondernemingen.
Het lijdt geen twijfel dat veel kleine bedrijven de volledige toepassing van de gemeenschappelijke munt niet meer zullen meemaken. Zij zullen niet opgewassen zijn tegen de concurrentie en de hoge aanpassingkosten niet kunnen dragen. Bovendien hebben zij nauwelijks toegang tot de informatie en de kapitaalmarkt en zal reeds vanaf 1 januari 1999 het beginsel "Niets moet, alles mag" op de elektronische euro van toepassing zijn.
Daarom zijn wij van mening dat extra steun moet worden gegeven aan het midden- en kleinbedrijf. Men moet ofwel hun toegang tot het kredietstelsel en hun participatie aan de financiële programma's vergemakkelijken, ofwel voorzien in belastingfaciliteiten.
Ons inziens zullen de financiële situatie en de levensstandaard van de werknemers van doorslaggevend belang zijn voor de ontwikkeling van het toerisme. De uitgaven voor toerisme vallen onder de elastische uitgaven en gaan derhalve als eerste voor de bijl als het op bezuinigingen aankomt. Geleidelijke verkorting van de arbeidstijd en geleidelijke verlenging van de vrije tijd, met vermindering van het toch al karige loon, zal maar één gevolg hebben: men zal gaan zoeken naar een extra baan. Als wij kijken naar het beleid dat overeenkomstig het Verdrag van Maastricht en de EMU gevoerd moet worden en naar de gevolgen van de invoering van de euro, zien wij dat hetgeen de rapporteur zegt over "de verwachte verbetering van de levensstandaard van de consumenten" hoogstwaarschijnlijk niet zal worden bewaarheid. Als de EU inderdaad het toerisme wil bevorderen, moet zij in haar beleid uitgaan van de belangen van de werknemers en zorgen voor verbetering van hun levensstandaard. Daarom moet zij afstappen van haar onwrikbare monetaristische standpunten. Deze veroorzaken, zoals is gebleken, slechts impasses.
Verslag-Wolf (A4-0070/08)
Berthu
Mevrouw de Voorzitter, mijn fractie maakt zich ernstig zorgen over de weerslag van de invoering van de euro op de kleine en middelgrote ondernemingen. Deze cruciale kwestie is tot op heden inderdaad heel lichtvaardig behandeld, alsof het om een louter administratieve kwestie zou gaan. Welnu, dat is niet zo. Het evenwicht van de KMO's kan ernstig verstoord worden door de invoering van de euro en dat is natuurlijk heel zorgwekkend, want deze ondernemingen zorgen voor ongeveer twee derden van de banen in onze landen.
De kosten en de baten van de monetaire eenmaking, als deze uiteindelijk wordt uitgevoerd, zullen inderdaad heel ongelijk verdeeld zijn over de ondernemingen. De baten zullen vooral naar de grootste ondernemingen of de grotere KMO's gaan die op Europees niveau actief zijn. De kosten zullen evenwel op alle ondernemingen drukken en ze zullen des te zwaarder om dragen zijn voor bedrijven die niet over goede informaticadiensten en bekwame boekhouders beschikken, die niet goed georganiseerd zijn, die niet over reserves beschikken om de kosten van de overgang te financieren: allemaal kenmerken die eigen zijn aan kleine en middelgrote ondernemingen.
De kleine en middelgrote ondernemingen dreigen in die omstandigheden ernstig concurrentieverlies te lijden ten aanzien van de grote ondernemingen. Die weerslag zal nog erger zijn als de euro niet alle verhoopte voordelen oplevert. Als, zoals mijn fractie denkt, de stimulerende gevolgen van het verdwijnen van wisselkosten en onzekere wisselkoersen teniet gedaan worden door het recessie-effect van de nieuwe monetaire strengheid en de overgangskosten, zal de vertraging van de groei vooral de kwetsbaarste ondernemingen treffen, en dat zijn andermaal de KMO's.
Over het geheel genomen zal de eurozone positief zijn voor de grote ondernemingen maar zwaar voor de kleine bedrijven. Hoe kunnen we de lat opnieuw gelijk leggen? De verantwoordelijken voor de overgang komen op dit ogenblik niet verder dan voorstellen om de publieke opinie te sensibiliseren en betere informatie te verstrekken. Dat is zeker onvoldoende, maar hoe kunnen we beter doen? De lidstaten kunnen uiteraard niet aan iedereen steun verlenen, dat zou rampzalig zijn.
Eigenlijk gaat het hier om een praktisch nadeel dat het gevolg is van de opvatting van het systeem, met name de algemene en verplichte overgang naar de euro. Als we voor een geleidelijke en facultatieve ontwikkeling van een gemeenschappelijke munt gekozen hadden, zouden we al deze problemen niet kennen.

Ahlqvist, Theorin en Wibe
Aangezien Zweden niet zal deelnemen aan de invoering van de euro in de periode 1999-2002, hebben wij ervoor gekozen ons te onthouden van stemming inzake dit verslag. Dit is een aangelegenheid van de lidstaten die deel zullen uitmaken van de eurozone.
Wat Zweden betreft, willen wij alleen opmerken dat het verkeerd is dat de Zweedse nationale bank nu onafhankelijk is van politieke invloed. Wij vinden dat dat niet zo zou moeten zijn.

Lienemann
Het verslag van de heer Wolf over de convergentie van de wetgeving van de lidstaten met het oog op de euro gaat indirect over de rol en de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank.
Ik betreur dat in het verslag onvoldoende benadrukt wordt dat een Europese economische regering gevormd moet worden die een tegengewicht voor de ECB dient te vormen, zodat we kunnen vermijden dat louter monetaire criteria gehanteerd worden bij een aantal beslissingen, aangezien de steun voor groei en werkgelegenheid gewaarborgd moet worden.
De oprichting van de Raad voor de euro maakt het inderdaad mogelijk van gedachten te wisselen over het economisch en monetair beleid en een positieve poging tot coördinatie te doen, maar deze Raad beschikt over geen enkele bevoegdheid.
Ik had liever gezien dat het verslag voorstellen bevatte om de rol van de Raad voor de euro te versterken.
In het verslag is inderdaad sprake van de democratische plicht van de ECB om verslag uit te brengen op communautair niveau, maar men had ook de rol en de bevoegdheid van het Europees Parlement in de dialoog met de ECB moeten verduidelijken en versterken.

Ribeiro
Als er een stemming gehouden werd over de toelichting - en toelichtingen vormen tenslotte de basis van elke ontwerpresolutie - zouden we van ganser harte stemmen voor de tekst die deel B van dit verslag vormt.
In de toelichting wordt gewag gemaakt van drie niveaus waarop de rechtssystemen van de lidstaten met elkaar moeten convergeren. Het eerste niveau vertegenwoordigt de nog steeds bestaande confrontatie tussen de lidstaten en hun respectieve wetgevingen; het tweede niveau betreft de materie die in de tussen staten gesloten Verdragen is vastgelegd, de Verdragen dus die de "Europese constructie" begeleiden en versneld tot stand moeten brengen. Het derde niveau tenslotte heeft te maken met de standpunten van het Europees Monetair Instituut. Dit verslag, met zijn toelichting en zijn ontwerpresolutie van het Europees Parlement, is daar een voorbeeld van.
En daaruit blijkt overduidelijk dat de uiterst ingewikkelde afstemming tussen nationale en supranationale niveaus volgens het EMI een heel eenvoudige zaak is. Dit instituut gaat bij het opleggen van zijn denkbeelden buiten de bevoegdheden die het binnen een democratische context toegewezen heeft gekregen. Het EMI heeft het er zelfs over dat het toestaat dat een aantal specifieke nationale bijzonderheden blijven bestaan ... zolang deze maar niet verhinderen dat - aldus het Verdrag - " iedere lidstaat er zorg voor draagt dat zijn nationale wetgeving, met inbegrip van de statuten van zijn nationale centrale bank, uiterlijk op de datum van oprichting van het ESCB verenigbaar is met dit Verdrag en met de statuten van het ESCB" . Portugal heeft dat overigens al gedaan, door middel van een herziening van de constitutie waarmee bij de definitie van de bevoegdheden van Portugals centrale bank een terugverwijzing wordt gemaakt naar in internationale organisaties overeengekomen akkoorden.
De heer Wolf heeft deze moeilijkheden in zijn verslag, en dan vooral in de toelichting daarop, heel duidelijk weergegeven en hij verwijt het EMI dat dit instituut die moeilijkheden op een al te doortastende wijze heeft willen oplossen. En daarbij roept de heer Wolf een aantal vragen op die voor een democratische gang van zaken essentieel zijn. We zouden een groot aantal van zijn overwegingen kunnen aanhalen, maar we kiezen hier voor de volgende vraag: " hoe moeten we in dit licht de eis van onafhankelijkheid van de centrale banken opvatten?" . Op deze vraag geeft de heer Wolf het volgende antwoord: " De verklaringen van het EMI in het onderhavige verslag en vooral ook in het verslag van 1996 (...) zijn te zeer geconcentreerd op "onafhankelijkheid" ten koste van "openheid en democratische transparantie" .
De ontwerpresolutie is natuurlijk niet even recht door zee. Alleen op die wijze is ze kunnen ontsnappen aan de stoomwals die geen twijfels, vragen of alternatieven toelaat. Ondanks de minder heldere formulering, heeft de ontwerpresolutie een groot aantal stemmen tegen gekregen, al is zij uiteindelijk wel door de commissie aanvaard. En zij kan in de vergadering ook op onze stem rekenen, maar die stem moet vooral als steunbetuiging aan de toelichting begrepen worden.
Verslagen-Arroni, -Torres Marques en -Wolf
Blokland
Bovengenoemde drie verslagen betreffende verschillende aspecten over de op til zijnde Monetaire Unie hebben niet mijn instemming verkregen.
De resolutie over de praktische aspecten van de invoering van de euro roept bij mij nog de minste bezwaren op. Het is echter uiterst ongewenst om overheidsvoorlichting over de euro te laten ontaarden in reclame vóór de euro, zoals de paragrafen 10 en 17 suggereren. Ook kan ik mij niet vinden in het standpunt om detaillisten te verplichten tot een dubbele prijsaanduiding tijdens de overgang op de euro.
Het verslag van collega Torres Marques heeft veel weg van een opgeblazen ballon. Met veel verve wordt gewezen op de enorme voordelen van de euro voor toeristen. Maar die gelden vooral voor toeristen die een rondreis maken door verschillende landen van de Europese Unie, niet zozeer voor vakantiegangers die naar één land gaan. En wie gebruik maakt van elektronische betaalmiddelen, merkt weinig van de euro. Daarnaast zullen diverse kosten die samenhangen met de omschakeling een kostprijsverhogend effect hebben. Voor een groot deel zal het "enorme" voordeel dus teniet worden gedaan. Het nut van dit verslag vermag ik derhalve niet in te zien, temeer omdat het beleid voor de toeristische sector een nationale aangelegenheid is.
Uit het verslag van collega Wolf - dat zou moeten gaan over de convergentie van wetgeving in de lidstaten - blijkt dat het EP geen juist zicht heeft op monetair beleid. De doelstelling van prijsstabiliteit wordt in dit verslag en op andere plaatsen als eenzijdig beoordeeld. Daarentegen blijkt het EP zo gepreoccupeerd door welvaartsgroei en werkgelegenheid, dat men denkt dat dit met monetair beleid allemaal te realiseren is. Mijn eerste punt van bezwaar is dat het loslaten van prijsstabiliteit als enige doelstelling een negatieve invloed zal hebben op de economische ontwikkeling. Mijn tweede bezwaar betreft de kortzichtigheid: de nagestreefde economische ontwikkeling zal in ecologische zin duurzaam moeten zijn, wil ze ook ten nutte komen van toekomstige generaties. Wanneer met deze bezwaren geen rekening wordt gehouden, schiet de Europese bevolking weinig op met een democratische verantwoording door de ECB aan het EP.

Corbett
Mevrouw de Voorzitter, de heer Falconer heeft absoluut gelijk dat er voor leden geen verplichting bestaat om deel te nemen aan een stemming. Er bestaat geen verplichting om voor of tegen een specifieke tekst te stemmen, zelfs niet om een mening over een tekst kenbaar te maken. Niettemin, wanneer leden willen laten weten dat zij aanwezig zijn in de zaal ondanks het feit dat zij geen standpunt wensen in te nemen, dan hebben zij de mogelijkheid - en zijn zij er niet toe verplicht - om op de onthoudingsknop te drukken, wat aangeeft dat zij aanwezig waren, ook al wensten zij geen standpunt in te nemen over die specifieke tekst of het amendement in kwestie.
U zegt dat er verschillende soorten onthoudingen zijn. Misschien heeft de term onthouding verschillende betekenissen. Dat is juist het doel van de stemverklaringen die we net achter de rug hebben. Wanneer iemand aan wil geven dat hij voor of tegen heeft gestemd, of zich onthouden heeft omwille van een specifieke reden, krijgt hij de kans om die nuance te verklaren uit hoofde van het Reglement. Maar waar wij geen behoefte aan hebben, is twee afzonderlijke en verschillende manieren om een standpunt voor of tegen een specifieke tekst niet te uiten.
Ik zou aan u en via u, aan de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten, willen voorleggen dat er slechts één manier nodig is. Dat zou onze stemmingen in hoge mate vereenvoudigen. Natuurlijk zullen er nog wel andere manieren zijn om ze te vereenvoudigen wanneer wij geen elektronische of hoofdelijke stemming hebben. De Voorzitter kan volstaan met de mededeling wie voor en wie tegen is. In die omstandigheden hoeven wij niet te weten wie zich onthoudt wanneer een eenvoudige meerderheid van stemmen vereist is. Maar dat is een andere kwestie.
Ik zou willen besluiten met terug te komen op een opmerking van de heer Falconer, die liet doorschemeren dat dit een institutionele kwestie en geen politieke kwestie was, of iets van die strekking. Ik vraag mij af of diegenen die herhaaldelijk opmerkingen hebben gemaakt over deze kwestie tijdens opeenvolgende stemmingen gedurende opeenvolgende plenaire vergaderingen, dat misschien doen om een politieke beweegreden.

De Voorzitter
Mijnheer Corbett en mijnheer Falconer, u heeft het woord gevraagd. Ik wil u erop wijzen dat het al 13.29 uur is. We mogen geen misbruik maken van de tijd van de tolken.
Ik verleen u het woord voor één minuut. U kunt dit gesprek daarna bij een glas cognac of een glas water, als u dat verkiest, voortzetten.

Falconer
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het met u eens. Ik wil geen beslag leggen op de tijd van de tolken. De tolken hadden al geruime tijd geleden weg moeten gaan. Het is de heer Corbett die de tijd van de tolken in beslag neemt. Aangezien hij iets aanvecht dat ik heb gedaan, heb ik het recht om te antwoorden. Ik behoud mij dat recht voor en bescherm dat recht. Ieder lid dat in dit Parlement zetelt en het voorzitterschap vertegenwoordigt, zou dat recht om te antwoorden eveneens moeten beschermen.
De heer Corbett zegt dat men de keuze heeft om zich te onthouden, wat een vorm van deelname is. Waar het om gaat als je niet aan een stemming deelneemt, is dat je niet wenst deel te nemen aan de stemming, dus is er geen sprake van een keuze.
Dit Parlement heeft lang geleden besloten om stemverklaringen in behandeling te nemen. Daar zou deze kwestie op dit moment het meeste mee gediend zijn. Ik zou graag willen dat deze weer net zo behandeld werden als vroeger, maar we hebben die kwestie lang geleden al afgehandeld en dit Parlement heeft erover gestemd.
Tot slot wil ik de heer Corbett zeggen: ja, ik heb een politiek belang in deze kwestie. Ik weiger als een kind te worden behandeld. Ik weiger op dezelfde manier te worden behandeld als mensen die hier op de maandag en vrijdag schitteren door afwezigheid. Ik ben hier normaliter van maandag tot en met vrijdag en ik ben een ijverig mens, zoals 99 % van de leden van dit Parlement. Ik weiger als een kind te worden behandeld in het belang van de minderheid. Vandaar dat hoe sneller het Bureau deze regels herziet, hoe beter - en naar ik heb begrepen zijn ze daarmee bezig. Ik verzoek u dringend niet in te gaan op het verzoek van de heer Corbett om deze kwestie voor te leggen aan de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten. Het Bureau heeft deze kwestie reeds behandeld. Dat dient zo te blijven totdat het Bureau de dwaasheden, die ons in de huidige situatie hebben doen belanden, herziet.

De Voorzitter
Uw verklaringen zullen zorgvuldig geacteerd worden in de notulen.
Ik dank de tolken voor hun geduld.
(De vergadering wordt om 13.00 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Verkeersveiligheid in de Europese Unie (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag (A4-0065/98) van de heer Cornelissen, namens de Commissie vervoer en toerisme, over de mededeling van de Commissie over een grotere verkeersveiligheid in de Europese Unie - Programma voor de periode 1997-2001 (COM(97)0131 - C4-0180/97).

Piecyk
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, als wij het hebben over veiligheid op de Europese wegen, moeten wij allereerst spreken over onkunde, over verdringen, over een publiek gevaar opleverende onachtzaamheid en over onverantwoord nietsdoen. En dit geldt zowel voor de verkeersdeelnemers als voor de politiek. De kernpunten van iedere discussie voor grotere veiligheid moeten de cijfers zijn die vandaag al een paar keer zijn genoemd: 45.000 doden en 1, 6 miljoen gewonden per jaar, dat betekent 123 doden per dag op Europa's wegen. Als je het aantal doden vertaalt in inwonertal, betekent dat, dat er ieder jaar een middelgrote stad in Europa wordt weggevaagd. Derhalve is het goed dat de commissaris en de Commissie een programma voor verkeersveiligheid hebben voorgelegd. Collega Pam Cornelissen komt grote lof toe voor zijn zeer omvangrijke verslag dat ingaat op de oorzaken van ongevallen.
Grotere verkeersveiligheid betekent een hele reeks maatregelen, verkeerspedagogiek voor jong en oud, allerhande technische maatregelen zowel op de wegen als voor de veiligheid van voertuigen - airbag, veiligheidsgordels en verlichting zijn slechts trefwoorden - en bijzondere bescherming voor de meest kwetsbare verkeersdeelnemers, zoals kinderen, oudere mensen, voetgangers en fietsers. Ik ben echter van mening dat er twee punten centraal moeten staan, twee punten waarbij er meer inzicht van de burger, maar ook meer moed van de politiek wordt gevraagd, namelijk alcohol en snelheid. Hier geldt de volgende vuistregel: hoe meer er gedronken en hoe sneller er gereden wordt, des te hoger het aantal doden en gewonden. Dit geldt natuurlijk ook omgekeerd. Om die reden hebben wij behoefte aan een radicale verlaging van het alcoholpromillage en aan overal in Europa geldende snelheidsbeperkingen.
De Commissie eist tevens een snelheidsbeperking, maar deze eis blijft mijns inziens te vaag en kan op verschillende manieren worden geïnterpreteerd. Het Parlement heeft in 1990 daar al een duidelijk besluit over genomen: in de EU-lidstaten waarin er totnogtoe geen regeling is getroffen, moet de maximumsnelheid voor personenauto's beperkt worden tot 120 km/h op snelwegen, 100 km/uur op secundaire wegen, 50 km/uur in de bebouwde kom en tot 30 km/uur in woonwijken. Als Parlement moeten wij dit in 1990 genomen besluit verder steunen en daarvoor strijden. Als de afzonderlijke lidstaten nog lagere maximumsnelheden vastleggen, is dat alleen maar lofwaardig en dat zou men ook moeten ondersteunen. Degene die beweert dat dit niet algemeen kan worden ingevoerd, moet maar eens kijken naar de snelheidsbeperking voor vrachtwagens. Dat is Europa toch ook gelukt; voor het vrachtverkeer geldt er een snelheidsbeperking en laat dit alstublieft ook het geval zijn voor de personenwagens. Wij moeten alles op alles zetten om ons gemeenschappelijke doel te bereiken, namelijk het cijfer voor 2010 omlaag te brengen naar 25.000. Ieder verkeersslachtoffer is er een te veel en om die reden verzoek ik u mijn voorstel te steunen.

Sisó Cruellas
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de rapporteur, de heer Cornelissen, gelukwensen met de fantastische prestatie die hij in de vorm van het onderhavige verslag heeft geleverd. Naar ik hoop en wens zal zijn werk bijdragen tot de bewustwording van alle betrokkenen - instellingen, ontwerpers en bouwers van voertuigen, gebruikers, veiligheidsdeskundigen, opleidingscentra voor chauffeurs, enzovoorts - die hieruit objectieve conclusies moeten trekken met betrekking tot de werkelijke oorzaak van de ongelukken die zich voordoen op onze snelwegen, secundaire wegen en in de bebouwde kom; op grond van hun conclusies kunnen er dan maatregelen worden genomen om het aantal ongelukken en slachtoffers tot een minimum te beperken.
Over het algemeen zijn we niet ongevoelig voor allerlei soorten rampen - en terecht - maar onbegrijpelijk genoeg aanvaarden we met irritant gemak en berusting de grote ramp die zich elke week weer op de wegen van de Europese Unie voltrekt en waarvan de balans per jaar zo'n 50.000 doden en meer dan 1.650.000 gewonden bedraagt, waardoor volgens het verslag een half miljoen mensen in het ziekenhuis beland, van wie 25 % blijvend invalide wordt.
Het is derhalve zaak, mijnheer de Voorzitter, dat er op dit vlak meer inspanningen worden geleverd, zowel door de Gemeenschap als door elk der lidstaten, die verplicht zijn de technologische ontwikkeling op veiligheidsgebied te stimuleren en met meer fantasie te werk te gaan bij het plannen van de verkeersveiligheid. We mogen het traditionele argument van het gebrek aan middelen niet langer aanvaarden, want behalve de prijs op humaan gebied, die niet te becijferen valt, zijn ook de economische en de sociale kosten van deze ongelukken heel hoog, waarschijnlijk nog hoger dan wat het kosten zou de ongelukken te voorkomen indien de politieke bereidheid daartoe bestond. Daarom, mijnheer de Voorzitter, verwelkom ik de mededeling van de Commissie evenals het uitstekende verslag van de heer Cornelissen.

Paasio
Mijnheer de Voorzitter, als er bij verkeersongelukken in de Europese Unie per jaar 45.000 mensen omkomen, kunnen we het verkeer in dit opzicht als een reusachtige ramp omschrijven. Dit doen we echter niet, ten eerste omdat moderne samenlevingen niet zonder verkeer kunnen bestaan en ten tweede omdat ongelukken niet tegelijkertijd op dezelfde plek plaatsvinden.
Verkeersveiligheid lijkt in zekere zin op milieubescherming. Iedereen zegt dit belangrijk te vinden, maar slechts weinigen zijn bereid praktische maatregelen te nemen ter verbetering ervan.
Omdat het onbetwist is dat een zeer belangrijk deel van de ongelukken wordt veroorzaakt door te snel rijden, zou er naast het aanscherpen en preciseren van de regels ook aandacht besteed moeten worden aan de redenen voor het te snel rijden. Een van de factoren is zeker dat er reclame voor auto's en motorrijwielen wordt gemaakt door onder andere te verwijzen naar topsnelheden of naar eigenschappen die nergens gebruikt kunnen worden. Heel vaak wordt een bepaald automerk gebruikt bij wedstrijden, zowel bij rally's als bij baanraces, om succes te bereiken bij de reclame voor auto's die voor normaal gebruik bedoeld zijn. Dit is zeker een van de belangrijkste redenen dat autofabrikanten zeer veel geld in wedstrijden investeren. Zo ontstaat echter de verleiding tot een rijcultuur die alleen geschikt is voor racebanen en zelfs niet eens altijd daarvoor.
Het is noodzakelijk om geharmoniseerde snelheidsbeperkingen in de hele EU te bevorderen. Zo zal de onwetendheid over verkeersregels niet meer in dezelfde mate een oorzaak zijn van gevaarlijk rijgedrag en nog minder een motivering hiervoor.
Ook vandaag de dag nog is er verzet tegen snelheidsbeperkingen waarbij naar de burgerlijke vrijheden wordt verwezen. Het gaat om het recht van de burgers om op een zo veilig mogelijke manier gebruik te maken van verkeersnetwerken. Het recht om de veiligheid in gevaar te brengen kan geen burgerlijke vrijheid zijn. Op dezelfde gronden zou er Europese wetgeving moeten komen over het voeren van rijlichten ook als het buiten licht is. Het gaat erom dat zowel het tegemoetkomende verkeer als het verkeer in dezelfde richting op tijd wordt waargenomen.

Koch
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de commissaris, verkeersveiligheid is een complexe, interdisciplinaire aangelegenheid waarbij de meest uiteenlopende, vooral echter menselijke factoren een rol spelen. Het uitstekende verslag-Cornelissen stemt mij overwegend tot grote vreugde, maar eveneens tot bezorgdheid. Ik ben verheugd over de vele belangrijke en fundamentele adviezen alsmede praktische voorstellen ter verbetering van de verkeersveiligheid. Een dergelijke verbetering vind ik persoonlijk niet alleen dringend noodzakelijk vanwege de jaarlijks economisch aantoonbare kosten ten gevolge van verkeersongevallen, die meer dan 100 miljard ecu bedragen, en vanwege het niet-kwantificeerbare, maar onmetelijke menselijke lijden, maar ook omdat ik mij, net als iedere andere burger, veilig wil voelen op de wegen van de omringende landen.
Dat geldt overigens ook voor het geval van een noodzakelijke redding of hulpverlening na een ongeval. In een land, dat tegenwoordig gelukkig niet meer bestaat, heb ik goede ervaringen opgedaan met rijlessen waarin ook een EHBO-cursus was opgenomen. Ik ben echter bezorgd over pogingen om wetgevingsbevoegdheden die niet door het EG-Verdrag zijn gedekt, op te trekken naar Europees niveau. Met vrijwillige overeenkomsten zou de zaak vast en zeker net zo goed zijn gediend en zou er paal en perk gesteld worden aan bureaucratie en aan een overmaat van regelingen.
Ik kan dit verslag alleen maar steunen als er morgen bij de stemming zes van de zeven amendementen worden verworpen en als ik er zeker van ben dat de punten (b) en (e) van paragraaf 7 - met als trefwoorden "technische richtsnoeren inzake snelheidsbeperking" en "invoering van een Europees strafpuntensysteem" - niet goedgekeurd worden.

Morris
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mijn voldoening uitspreken over dit verslag en stel met genoegen vast dat de Commissie niet alleen bezorgd is, maar ook wil dat er op dit gebied actie wordt ondernomen.
Ik heb niet veel toe te voegen aan hetgeen reeds is gezegd, maar mag misschien wel even nader ingaan op twee zorgwekkende zaken. Ten eerste is er het verband tussen alcohol en ongelukken. Minder dan 5 % van de automobilisten zit achter het stuur met een alcoholgehalte dat boven de wettelijk toegestane limiet ligt, maar die groep automobilisten veroorzaakt 20 % van de ongelukken met een fatale afloop. Ik ben het volledig eens met het voorstel om het maximaal toegestane alcoholpromillage op 0, 5 mg/ml te stellen, de verkoop van alcohol in benzinestations te verbieden en de ademtesttoestellen te standaardiseren.
Het andere punt waarop ik de aandacht wil vestigen is dat het nu tijd is om ons te buigen over een uniform systeem van straffen en van de toepassing ervan in de gehele Unie, zodat als chauffeurs in bijvoorbeeld Wales, Engeland of Frankrijk een boete oplopen, ze dan niet gewoon verder kunnen rijden in België of Duitsland. Ik hoop dat de Commissie daarover met wetgevingsvoorstellen komt. Voorts wens ik de Commissie alle succes toe bij het tot stand brengen van veiligere wegen in de Europese Unie.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, ik juich het initiatief van de Commissie toe om een actieprogramma voor de verkeersveiligheid in de Europese Unie te starten. Het aantal verkeersdoden op de Europese wegen is schrikbarend hoog. Daar moet beslist iets aan worden gedaan! Het verminderen van het aantal ongevallen moet ons allen na aan het hart liggen. Dronken rijden is een van de meest voorkomende oorzaken van verkeersongevallen. De 0, 5 promillegrens voor het alcoholgehalte in het bloed van chauffeurs mag dan ook niet worden overschreden. Oostenrijk heeft deze grens al ingevoerd. Maar niet alleen alcohol kan de rijvaardigheid beïnvloeden, ook medicijnen en drugs kunnen een negatieve uitwerking hebben. In wettelijke voorschriften moet er met dit feit rekening worden gehouden en men zou maatregelen moeten kunnen nemen, waarmee het mogelijk is om daartegen op te treden. Een strenge en consequente controle van weggebruikers is onontbeerlijk. En als sleutelwoord wil ik hierbij ook wijzen op de controle van de snelheidsbeperkingen.
In verband met het intrekken van rijbewijzen en de wederzijdse erkenning hiervan door de lidstaten moet men bedenken dat de Europese rechtsstelsels niet geharmoniseerd zijn, hetgeen toch een noodzakelijke voorwaarde hiervoor is. Als er geen Europese administratiefrechtelijke en strafrechtelijke voorschriften zijn, kan er geen wederzijdse erkenning van het intrekken van rijbewijzen plaatsvinden omdat de voorwaarden voor een dergelijke intrekking van lidstaat tot lidstaat verschillend zijn.

Sindal
Mijnheer de Voorzitter, het is zonder twijfel een goede zaak dat wij dit thema op Europees niveau behandelen. Ik dank de heer Cornelissen, de commissaris en iedereen die dit thema een Europees karakter heeft gegeven. Het is vandaag verschillende keren herhaald hoeveel mensen op de weg om het leven komen. Elk ongeluk met een ferry laat telkens weer een diepe indruk na, maar ik wil erop wijzen dat er elk jaar 45.000 mensen bij verkeersongelukken op de weg om het leven komen, wat overeenkomt met 45 keer een Estonia-ongeluk. De gemeenschap moet zich bezighouden met de constructie van auto's, het grensoverschrijdend verkeer en het toenemend verkeer op de weg. Dat is al genoeg om te beginnen. Ik ben het met mijn collega's eens, maar ik vestig er toch de aandacht op dat elk land een andere verkeerscultuur heeft en dat we onszelf een dienst bewijzen door bij de opstelling van gemeenschappelijke regels onderaan te beginnen in plaats van bovenaan. Mijn aanbevelingen zijn dezelfde als die van de collega's. Naast alcohol en geneesmiddelen, mogen we echter ook het element vermoeidheid, met andere woorden de rij- en rusttijden, niet vergeten.
Ik steun dit initiatief van de Commissie en het Parlement, maar om iets te kunnen bereiken moet het actieprogramma niet alleen van de Commissie, maar ook van de lidstaten komen. Verkeersveiligheid is iets dat ons allemaal aanbelangt. Neem nu zoiets als snelheid. Het is belangrijk dat wij een kader bepalen voor snelheidsbeperkingen in plaats van verschillende beperkingen te hanteren. Alleen al het rijden van een land met hoge snelheidsbeperking naar een land met lage snelheidsbeperking veroorzaakt ongelukken.
Dan wil ik nog iets zeggen waarvoor onder andere het Rode Kruis heeft gepleit. Op onze verkeerswegen is na een ongeluk niet alleen professionele hulp nodig. Wij moeten er ook voor zorgen dat er op de plaats van het ongeluk eerste hulp geboden kan worden. Ik weet niet of we dit als onderdeel van ons rijbewijs kunnen invoeren, maar het is in elk geval de moeite waard om erover na te denken. Tenslotte wil ik onderstrepen hoe belangrijk het is een goed kader te hebben voor communicatie, de veiligheid van de burgers enzovoort. Tegenwoordig lopen we allemaal rond met de vrees dat we zouden kunnen sterven van een Engelse biefstuk. Indien we evenveel aandacht zouden hebben voor het verkeer, zouden we veel meer bereiken in dit Europa waar de toekomst gebaseerd is op samenhorigheid en mobiliteit.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de Vergadering, en met name de heer Cornelissen, mijn excuses aanbieden voor het feit dat ik hier wat te laat ben aangekomen. Zoals de heer Cornelissen vast wel weet, ben ik opgehouden door een enorm ongeluk op de Franse snelwegen. Dit toont op dramatische en treffende wijze eens te meer het grote belang aan van het onderwerp dat wij vandaag behandelen, te weten het verslag van de heer Cornelissen over de mededeling van de Commissie over een grotere verkeersveiligheid in de EU de komende jaren.
Ik feliciteer de heer Cornelissen met het grondige verslag dat hij en zijn collega's in de Commissie vervoer en toerisme hebben opgesteld. Ik ben blij dat er zoveel overeenstemming is tussen het Parlement en de Commissie over de dingen die wij behandelen en die overeenstemming verrast mij eigenlijk helemaal niet. Niet alleen moeten de normen voor de veiligheid op de weg worden verbeterd, maar er moet ook een algemene strategie in de gehele Unie worden gevolgd aan de hand waarvan we die verbetering moeten verwezenlijken.
Ik stel met genoegen vast dat er overeenstemming is over een aantal nieuwe elementen die wij in de jongste mededeling hebben opgenomen, zoals de ontwikkeling van een geïntegreerd Europees informatiesysteem over de verkeersveiligheid dat specifieke problemen zal helpen opsporen en dat ter beschikking moet staan van de lidstaten om ze verder aan te moedigen strategieën voor de verkeersveiligheid te ontwikkelen.
Voorts is men het erover eens dat, welke andere veranderingen we ook doorvoeren, de wetgeving op de verkeersveiligheid moet worden aangescherpt en dat blijvend moet worden toegezien op de algemene toepassing ervan. In het verslag en gedurende dit debat is gesproken over de behoefte aan een betere verkeersopvoeding. Wij staan daar geheel achter. Een beter en algemeen gebruik van de veiligheidsgordels, niet alleen voorin, maar ook achterin, omdat daar nog steeds verschrikkelijke ongelukken door gebeuren, zelfs in de landen waar de wetgeving in verband met de veiligheidsgordels goed wordt nageleefd. De noodzaak om de snelheid te beperken is ook iets wat in dit debat door menigeen is benadrukt. Het lijdt geen enkele twijfel dat een hoge snelheid in alle verkeers- en weersomstandigheden slachtoffers maakt en dat mag gerust nog eens benadrukt worden. De noodzaak om het rijden onder invloed te bestrijden spreekt voor zich en ik ben blij met de steun van het Parlement voor het nu negen jaar oude Commissievoorstel, te weten de algemene invoering van een lager alcoholgehalte in het bloed. Men realiseert zich steeds meer dat er betere technische en juridische middelen moeten worden ontworpen om het rijden onder invloed van drugs te bestrijden.
Wat de harmonisatie betreft van straffen zou ik mij als individu zeker aansluiten bij die leden die voor de harmonisatie en universele toepassing zijn van straffen in de gehele Unie. Maar zoals het Parlement ongetwijfeld weet, is dit een voornamelijk intergouvernementele kwestie die onder de zogenaamde derde pijler valt. Jammer genoeg kan de Commissie terzake nog geen initiatief nemen. Ik ben ervan overtuigd dat zuiver uit praktische overwegingen en gemeenschappelijk belang de dag zal komen dat daarin verandering komt.
Ook is men het in ruime mate eens over de inspanningen die worden geleverd om een puntenstelsel voor de veiligheid te ontwerpen, teneinde de consument accurate informatie te kunnen verstrekken over de veiligheidsnormen van zijn wagen in elke specifieke autocategorie en is er grote overeenstemming over de noodzaak ten volle rekening te houden met de uitermate hoge economische en financiële kosten van verkeersongelukken en om bij de maatregelen ten behoeve van de verkeersveiligheid een kosten-batenbenadering te hanteren. In de zeer nabije toekomst zal de Commissie hierover met een specifieke mededeling komen.
Dat de benadering in zo'n grondig en uitgebreid verslag zoals dit van de heer Cornelissen op bepaalde punten afwijkt van die van de Commissie is onvermijdelijk. Ik wil graag kort ingaan op een aantal van die punten waarin de standpunten vaak slechts een weinig verschillen.
Ten eerste, de kwestie of het zinvol is op Europees niveau doelstellingen met cijfers vast te leggen teneinde dat verschrikkelijk aantal van 45.000 doden per jaar terug te brengen tot 25.000 in 2010. Er zijn drie redenen waarom ik het met zo'n doelstelling niet eens ben. Ten eerste is de situatie in de diverse lidstaten zeer verschillend. Er zijn landen die met zulke doelstellingen werken en andere helemaal niet. Sommige landen hebben al doelstellingen geformuleerd en zouden die niet graag wijzigen. Weer andere landen zien helemaal geen heil in streefcijfers. Het zou voor de Commissie of het Parlement dan ook niet echt geloofwaardig zijn doelstellingen vast te leggen als we niet over de juridische middelen beschikken om ze af te dwingen. We zouden natuurlijk indicatieve doelstellingen kunnen formuleren met de allerbeste bedoelingen deze ook te verwezenlijken. Maar stel dat de omstandigheden waarop wij geen invloed uit kunnen oefenen plotseling veranderen en we de doelstellingen daardoor niet kunnen halen, dan herinnert iedereen zich opeens alleen nog maar ons te grote optimisme. Nu zou ik me over dat soort kritiek niet echt grote zorgen maken, maar wel als daardoor de aandacht zou worden afgeleid van de serieuze pogingen om het aantal doden en gewonden omlaag te brengen. Gezien de neiging van de pers in sommige delen van Europa en ook in Groot-Brittannië om zelfs het aantal doden en zwaargewonden te bagatelliseren, zou ik er de voorkeur aan geven de problemen naar aanleiding van het formuleren van streefcijfers te voorkomen en me liever concentreren op de hoofdzaken.
Gezien al deze overwegingen lijkt het me niet realistisch om op Europees niveau een precies cijfer vast te stellen. Ik herinner de Vergadering er evenwel aan dat de Commissie ervan overtuigd is dat als de maatregelen in onze mededeling consequent worden toegepast, dit dan een vermindering van het aantal doden teweeg zou brengen: zo'n 7000 doden minder tegen 2000 en 27.000 doden minder tegen 2010. Ik hoop dat deze cijfers en de redenering erachter de lidstaten en de chauffeurs ertoe zullen aansporen verandering te brengen in de maatregelen en het rijgedrag en dat zijn veranderingen die vele levens kunnen redden. Deze benadering veroorzaakt niet de problemen die streefcijfers wel met zich mee kunnen brengen.
Een tweede punt waarop wij met de heer Cornelissen van mening verschillen heeft betrekking op de begroting die dit Parlement heeft toegewezen aan de verkeersveiligheid. Net als de heer Cornelissen betreur ik de halvering van begrotingslijn B-2702 en ben ik het ermee eens dat men goed dient na te denken over het gebruik van geld van begrotingslijn B-2704 in 1998. Lijn 2704 dekt andere belangrijke prioriteiten van ons vervoerbeleid, waarmee dit Parlement het eens is en als we zouden ingaan op het voorstel in het verslag, dan zou dat betekenen dat we het ene gat met het andere vullen. En dat kan vast niet de bedoeling van deze Vergadering of van de Commissie vervoer en toerisme zijn.
De begrotingsbeperking zal ongetwijfeld tot vertraging leiden van een aantal van de maatregelen die we gehoopt hadden dit jaar te steunen. Dat is heel erg jammer maar wel realistisch, aangezien onze toekomstige acties gebaseerd zullen moeten zijn op het geld dat we hebben. Ik hoop dat diegenen die verantwoordelijk zijn voor het berekenen en vaststellen van de begroting er in de toekomst aan zullen denken dat weinig zaken zo belangrijk zijn voor de burgers in de Europese Unie dan het streven naar een grotere verkeersveiligheid. Uit de begroting dient die prioriteit naar voren te komen.
Ten derde en ten laatste, ik ben het eens met het standpunt van de heer Cornelissen dat er een duidelijke prioriteitenlijst moet komen en dat de maatregelen moeten worden gerangschikt naar de mate waarin zij het aantal slachtoffers kunnen terugbrengen. Maar behalve dat criterium dient rekening te worden gehouden met andere belangrijke factoren, zoals de kosten-batenratio van de maatregelen, de toegevoegde waarde naar aanleiding van de Europese dimensie of de vooruitgang die op het niveau van de Gemeenschap of de lidstaten al is gemaakt.
Wat betreft het overige gedeelte van het verslag kan ik bevestigen dat wij volledig achter de naar voren gebrachte standpunten staan. Wij zullen er zo hard mogelijk aan blijven werken om die verschrikkelijke cijfers van 45.000 doden en 1, 6 miljoen gewonden per jaar omlaag te brengen en om iets te doen aan de menselijke ellende en economische kosten die deze cijfers veroorzaken. Wij worden in deze inspanningen zeker gesterkt door de actieve steun en belangstelling van deze Vergadering en van leden, zoals de heer Cornelissen en zijn collega's, die een consequente toewijding aan de dag leggen voor het verbeteren van de verkeersveiligheid, en dit al vele jaren.

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, aangezien dit een eigen initiatiefverslag is, wil ik de commissaris vragen commentaar te geven op mijn voorstel - in verband met de richtlijn over het Europese rijbewijs - om in de rijlessen enig onderricht voor EHBO op te nemen, teneinde in een moeilijke situatie, zoals de situatie waarin de commissaris vanochtend verkeerde, eerste hulp te kunnen verlenen.

Kinnock, Neil
Ik vind dat een dergelijk systeem zeker voordelen heeft, maar ik wil de heer Wijsenbeek toch ook wel even waarschuwen. Er zijn mensen die zeer kundig zijn in het verlenen van eerste hulp en die misschien levens kunnen helpen redden, pijn helpen verlichten en verder letsel kunnen helpen voorkomen. Dat is evenwel niet altijd het geval. Wij moeten daar voorzichtig mee zijn. En in verband met het opnemen van EHBO-les bij het behalen van het rijbewijs, wil ik opmerken dat je daarmee mensen zou kunnen aanmoedigen om - met de allerbeste bedoelingen - te proberen eerste hulp te verlenen zonder dat ze daarvoor de nodige ervaring hebben. Goede wil volstaat niet, je moet ook een expert zijn om EHBO aan te bieden, anders kun je erge verwondingen veroorzaken. Dat is dus iets wat grondig onderzocht dient te worden.

Cornelissen
Mijnheer de Voorzitter, wij verschillen van mening over het stellen van een politieke concrete doelstelling. Wij zullen dat verder uit moeten praten. Ik wijs erop dat de landen die de moed hebben opgebracht een concreet doel te stellen beter scoren dan anderen en dat vind ik een uitermate belangrijk argument.
Tweede punt, Voorzitter, begroting. De commissaris weet dat het niet ongebruikelijk is dat de Commissie in de loop van het jaar met een aanvullende begroting komt en mijn concrete vraag namens onze commissie is, om als dat gebeurt dit jaar, of de commissaris dan, als dat nodig is - en wij hebben aanwijzingen dat het nodig is - die gelegenheid zal gebruiken om ook voldoende geld ter beschikking te krijgen voor het noodzakelijke onderzoek.
Voorzitter, het is niet genoeg om alleen te zeggen hoe belangrijk verkeersveiligheid is. We zullen ook in de begroting consequent moeten zijn. Noblesse oblige .
Derde punt, Voorzitter, heb ik goed begrepen dat de commissaris met een nadere uitwerking van zijn pakket maatregelen komt? Daar hechten wij aan, zodat we de vinger aan de pols kunnen houden, om te weten wanneer welke maatregel door de Commissie zal worden voorgesteld. Graag nu of op een later moment concreet antwoord van de commissaris op die drie punten.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, onze mededeling bevat een checklist en we krijgen graag vragen, opmerkingen en allerhande contacten teneinde bij wijze van spreken wekelijks verslag uit te kunnen brengen over de vooruitgang die gemaakt is bij de tenuitvoerlegging van de circa 65 verschillende maatregelen die op de achterzijde van de mededeling staan. Niet alleen zullen wij onmiddellijk op die vragen reageren, maar we zijn er ook echt blij mee omdat het voor ons gewoon een manier is om de druk op de ketel te houden en om de aandacht van publiek en politici te vestigen op het feit dat er op dat stuk vorderingen gemaakt moeten worden.
Voor wat de begroting betreft is het niet zozeer een kwestie van "noblesse oblige" , dan wel van "vitesse oblige" . Op elk willekeurig moment zijn we in staat om goed en op een zeer productieve manier en zonder een cent te verspillen gebruik te maken van aanvullende begrotingsmiddelen. Diegenen die al voor aanvullende begrotingsmiddelen ten behoeve van de begrotingslijn verkeersveiligheid pleiten, zou ik dringend willen verzoeken daaraan te blijven werken. Ik weet dat als de Commissie de beschikking krijgt over extra geld, en de Commissie heeft zeer weinig invloed en macht in dit soort zaken, dan alles wat naar ons veiligheidsprogramma gaat, efficiënt besteed zal worden.
Het eerste deel van de vraag had betrekking op concrete doelstellingen. Ik ben ingenomen met elke lidstaat die gebruik maakt van streefcijfers. Het verschil tussen hen en de Commissie, die dus op Gemeenschapsniveau werkt, is natuurlijk dat de lidstaten soevereiniteit hebben en kunnen toezien op de naleving van de regels. Zij beschikken over een heel assortiment andere middelen om ervoor trachten te zorgen dat hun doelstellingen inderdaad gehaald worden. Die middelen hebben wij niet om een aantal welbekende redenen en daarom is het iets anders om te trachten een streefcijfer vast te stellen op communautair niveau, waar het om zo'n 350 miljoen mensen en 45.000 dodelijke verkeersslachtoffers gaat, dan om concrete doelen te formuleren op nationaal of zelfs plaatselijk niveau, waar de kans om ze te verwezenlijken veel groter is, gewoon omdat men kan waken over de naleving van de regels. Het verschil in dimensie impliceert het verschil in strategie en ik hoop dat de geachte afgevaardigden voor die realiteit begrip hebben.

McIntosh
Mijnheer de Voorzitter, wat ontzettend jammer dat de commissaris mijn toch zo eenvoudige vraag gewoon genegeerd heeft. Is de commissaris het niet met mij eens dat het toch wel erg is dat mensen die ongelukken veroorzaken waarbij doden en gewonden vallen omdat zij met een alcoholgehalte in het bloed dat twee of drie keer zo hoog is als de wettelijk toegestane limiet toch steeds weer achter het stuur gaan zitten, mogen blijven rijden nadat ze een korte gevangenisstraf hebben uitgezeten, terwijl onschuldige chauffeurs die aan diabetes lijden en dus insuline moeten nemen, dat in het VK nu niet meer mogen? Zou het niet beter zijn dat de Commissie zich concentreert op het doen naleven van de bestaande regelgeving alvorens nieuwe regels op te leggen?

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, ik heb slechts een paar punten. Ten eerste heb ik de opmerking van mevrouw McIntosh niet genegeerd. Als de normale regels in verband met de orde gelden, dan heeft mevrouw McIntosh, door dit aspect ter sprake te brengen in een debat over de verkeersveiligheid, zich daar bepaald niet aan gehouden. Ten tweede heb ik haar niet genegeerd, maar was ik al meer dan tien minuten aan het woord, ofschoon ik eigenlijk maar vijf minuten spreektijd had en was er geen tijd om op elke vraag antwoord te geven. Ten derde heb ik haar niet genegeerd, omdat ik weet dat ik haar een zeer uitvoerige brief heb geschreven waarin ik haar precies de betekenis en de letter van de wet heb uitgelegd en wat dit in het Verenigd Koninkrijk impliceert. Ten vierde heeft zij de Vergadering vanochtend in haar oorspronkelijke betoog onopzettelijk misleid, omdat het niet waar is dat de regels voor chauffeurs die aan diabetes lijden en die insuline moeten nemen alleen in het Verenigd Koninkrijk worden toegepast. Ze worden ook elders strikt toegepast.
Ieder van ons heeft recht op een eigen mening over het belang, de relevantie, de efficiëntie en het al dan niet in proportie zijn van deze specifieke wet. Zoals ik heb geschreven in mijn brief aan haar en aan vele andere geachte afgevaardigden die met mij hebben contact hebben gehad over het onderwerp van chauffeurs die aan diabetes lijden, ligt de fundamentele bevoegdheid om de wet te interpreteren en toe te passen bij de lidstaat en niet bij de Commissie. De lidstaten handelen op basis van het advies van de meest gezaghebbende medische deskundigen. Hun oordeel is dat de wet toegepast dient te worden op de manier zoals deze wordt toegepast. Het is niet aan de Commissie om te interpreteren. Wij hebben niet de bevoegdheid om toe te zien op de naleving van deze wet. Het zou mij genoegen doen als de leden, voordat zij me beschuldigen van het feit dat ik hun vragen negeer, rekening houden met de informatie die ik ze reeds heb verstrekt en met de tijd die ik tot mijn beschikking heb om vragen te beantwoorden.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris Kinnock.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Registratie van de opvarenden van passagiersschepen
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0068/98), namens de Commissie vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van de Raad inzake de registratie van opvarenden van passagiersschepen die vanuit of naar havens in de lidstaten van de Gemeenschap varen (C4-0620/97-96/0281(SYN)) (Rapporteur: de heer Watts).

Watts
Mijnheer de Voorzitter, alvorens we de voor ons liggende gedetailleerde voorstellen onderzoeken, moeten we misschien eerst nog eens kort samenvatten waarom we de registratie van opvarenden van passagiersschepen bespreken en uiteenzetten wat de belangrijkste doelstellingen van het voorstel zijn.
De leden hoeven vast niet herinnerd te worden aan de verschrikkelijke ramp met de Estonia in 1994 en weten ongetwijfeld dat de Raad van december een aantal zeer belangrijke maatregelen heeft getroffen voor de verbetering van de veiligheid van de zeevaart en met name van passagiersschepen en veerboten, waaronder een unaniem besluit om de Commissie te vragen een voorstel te formuleren voor de registratie van opvarenden van passagiersschepen. Ik zelf - en ik denk velen in deze vergadering met mij - ben bijzonder verheugd dat commissaris Kinnock zo snel en efficiënt een dergelijk voorstel heeft geformuleerd. Wij hebben dan ook prompt gehoor gegeven aan de Raad, die volkomen terecht reageert op de verschrikkingen van de ramp met de Estonia.
Wat wij, de Raad en de Commissie trachten te doen, is ervoor zorgen dat iedere reiziger die vertrekt vanuit een in een lidstaat gelegen haven voor een reis van meer dan 20 mijl, de bevoegde instanties de volgende gegevens verstrekt: achternaam, voornamen of initialen, geslacht, leeftijdscategorie, eventuele handicap. Er is in de gehele Unie overweldigende steun voor een dergelijke maatregel en in sommige lidstaten worden deze bepalingen al uitgevoerd.
Ook is het belangrijk eraan te herinneren waarom deze informatie zo noodzakelijk is. Ten eerste om ervoor te zorgen dat schepen niet te zwaar geladen worden - en jammer genoeg is dat in sommige lidstaten wel het geval. Ten tweede om ervoor te zorgen dat als er een ongeluk gebeurt, de reddingsdiensten over zoveel mogelijk informatie beschikken en die dan ook efficiënt kunnen gebruiken. Je hoeft alleen maar een praatje te maken met de reddingsdiensten zelf; ze zullen onmiddellijk bevestigen dat dit veel zou helpen. Zo kan ik bijvoorbeeld de Britse kustwacht citeren, die steun verleent aan deze maatregel.
Ter derde is het na een ongeval natuurlijk niet meer dan vanzelfsprekend dat we de naaste familie van de laatste ontwikkelingen op de hoogte kunnen stellen. Daar is meer dan genoeg reden voor. We zullen dit in tweede lezing met net zoveel enthousiasme steunen als het geval was in de eerste lezing.
Er zijn evenwel enkele belangrijke punten waar wij afwijken van de logica in het gemeenschappelijk standpunt. Ten eerste hebben we enige vooruitgang gemaakt in ons streven om de gegevens maximaal 30 minuten na het vertrek van het schip te verzamelen en om het aantal passagiers voor het vertrek te tellen. Wij vinden dat een stap in de goede richting. Wel vinden wij artikel 8 nog steeds dubbelzinnig voor wat betreft de volledige informatie die aan wal moet worden doorgegeven voordat het schip vertrekt. Daarom bevelen wij de commissaris ons amendement 6 aan, dat ervoor zorgt dat het schip niet kan vertrekken voordat de gegevens zijn doorgegeven aan de bevoegde instantie.
Ook maken wij ons zorgen over de concurrentie en de veiligheid van de verschillende vormen van vervoer. Hoewel deze maatregel overal in de Europese Unie bevredigend wordt geacht, is de essentie die ik onder de aandacht van de commissaris wil brengen - en waarvan hij ongetwijfeld op de hoogte is - de concurrentie op het Kanaal. Dit voorstel is gebaseerd op een SOLAS-verordening voor 30 mijl. Die afstand is opzettelijk tot 20 mijl teruggebracht, zodat het Kanaal er ook onder valt. Ik ben het daarmee eens. Maar we moeten wel rekening houden met de directe gevolgen daarvan, namelijk dat de veermaatschappijen zelf echt in een concurrentienadeel terechtkomen tegenover de Kanaaltunnel. En dat is iets wat het Parlement aangaat, omdat het te maken heeft met een goed functioneren van de interne markt.
Voorts vestigen wij de aandacht van de commissaris op het feit dat er ons inziens meer dan genoeg bewijzen voor zijn dat toepassing van deze maatregel in de Kanaaltunnel uit hoofde van de veiligheid te billijken is. Ik wil met name wijzen op het verslag van de Brandweerbond over de brand in de Kanaaltunnel op 18 november 1996, waarin deze zegt dat de levens van hun reddingspersoneel in gevaar werden gebracht, omdat ze steeds weer de tunnel in moesten om er zeker van te zijn dat alle passagiers en bemanning gered waren. Om veiligheidsredenen en om redenen op het gebied van de concurrentie verdienen de amendementen 4, 5 en 7 de steun van niet alleen deze Vergadering maar, naar ik hoop, ook van de commissaris.
Tot slot herhalen wij nog eens onze niet-aflatende bezorgdheid over de veiligheid van veerboten. Het is absoluut niet mijn bedoeling afbreuk te doen aan het werk van de commissaris; wij zijn juist trots op hem en hij heeft voor de veiligheid van veerboten waarschijnlijk meer gedaan dan wie ook in Europa. Maar wij kunnen het ons niet permitteren zelfgenoegzaam te zijn. Vandaar onze amendementen 1, 2 en 3, omdat we de vooruitgang die we hebben gemaakt moeten handhaven.
Ik wil met name de aandacht van de commissaris vestigen op het verontrustende verslag onlangs in het blad "Which" (voorjaar 1998), dat een hele reeks tekortkomingen opsomt op het gebied van de veiligheid van veerboten in de gehele Unie, maar met name in het Middellandse-Zeegebied. Ik weet zeker dat we hierop terug zullen komen.
Ik wil de Vergadering het voorstel en de amendementen aanbevelen. Ik kijk uit naar een vruchtbare dialoog met de commissaris over het uitbreiden van het toepassingsgebied van de richtlijn, teneinde ook de Kanaaltunnel en de Shuttle in de richtlijn op te nemen.

Klironomos
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn collega van harte gelukwensen met zijn werk. Hij heeft werkelijk zijn uiterste best gedaan om de noodzakelijke overeenstemming te bewerkstelligen tussen Raad en Parlement. Met de onderhavige richtlijn wordt een goedbedoelde poging gedaan om de veiligheid van zeereizen met passagiersschepen te verbeteren.
Ik wilde bij deze gelegenheid echter mijn persoonlijke mening geven over de wijze waarop de Raad de voorwaarden voor veilige zeereizen denkt te kunnen aanscherpen. Na de tragische ongevallen die zich de laatste jaren op zee hebben voorgedaan en met name na de schipbreuk van de Estonia, zijn de Raad en in zekere zin ook de Commissie in paniekstemming geraakt. Met allerlei voorstellen, richtlijnen en aanbevelingen proberen zij de publieke opinie, die zich terecht ongerust maakt over de veiligheid van zeereizen, opnieuw een gevoel van veiligheid te geven. Als men zich echter onder druk laat zetten door zaken als ongevallen, zal men maatregelen treffen die gedoemd zijn te mislukken. Dan zullen die maatregelen lapmiddelen zijn en als los zand aan elkaar hangen. Ik ga ervan uit dat noch de Raad, noch de Commissie en zeker niet het Parlement maatregelen wil treffen die enkel tot doel hebben de publieke opinie te sussen, die enkel voor het oog zijn bestemd en totaal geen zoden aan de dijk zetten wat de veiligheid van zeereizen betreft.
De onderhavige richtlijn voor registratie van de opvarenden van passagiersschepen zal hoogstwaarschijnlijk een dode letter blijven en ik zal u zeggen waarom. Het totaal aantal opvarenden is gemakkelijk vast te stellen en kan voor afvaart worden medegedeeld. De gedetailleerde registratie echter van persoonsgegevens van opvarenden is een enorm administratief karwei. Een paar maanden na de toepassing zal men deze taak ofwel minder serieus nemen en uiteindelijk vergeten, ofwel omzeilen en slechts pro forma handhaven. Degenen die deze registratie moeten verrichten, zullen bij aan- en afvaart namelijk zo sterk onder druk staan dat geen enkele garantie voor juiste gegevens kan worden gegeven. Natuurlijk moet men maatregelen treffen, maar deze moeten in alle rust en koelbloedigheid worden overwogen en rekening houden met het probleem in zijn geheel. Men zal bijvoorbeeld moeten voorzien in strengere controle door de surveyors van de klassebureaus en de havenautoriteiten en op die manier de toepassing garanderen van de reeds bestaande veiligheidsvoorschriften en -richtlijnen. God zij dank zijn er genoeg veiligheidsbepalingen, alleen worden zij in meer dan 60 % van de gevallen op stelselmatige wijze overtreden.

Stenmarck
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik een woord van dank richten tot de rapporteur, de heer Watts, voor het ambitieuze werk dat hij heeft geleverd gedurende de hele behandeling van dit verslag, zodat er nu lijsten komen van opvarenden van passagiersschepen in de hele EU. Ik vind het ook op zijn plaats een dankwoord te richten tot commissaris Kinnock voor zijn voortdurende betrokkenheid bij voorstellen voor veiligheidsverhogende maatregelen.
Op verschillende plaatsen in Europa zijn er de laatste decennia zeer ernstige ongelukken met passagiersschepen gebeurd. Na deze ongelukken is er de wil ontstaan alles te doen wat in onze macht ligt om te voorkomen dat er ooit nog zo'n ongeluk plaatsheeft. Het Parlement heeft verregaande maatregelen geëist, en de Commissie heeft in verschillende verbanden voorstellen ingediend ter verhoging van de veiligheid. Eensgezind spant de EU zich steeds duidelijker in voor de veiligheidsverhogende activiteiten van het zeevaartorgaan van de Verenigde Naties, de IMO.
Het vandaag te nemen besluit betekent weer een stap verder in deze richting. Zoals dat altijd al vanzelfsprekend was in de luchtvaart, wordt het nu ook vanzelfsprekend in het verkeer met passagiersschepen. Iedereen die met het reguliere vliegverkeer reist, krijgt ongeacht de lengte van de vlucht een boarding pass en wordt opgenomen op een lijst van passagiers die in hetzelfde vliegtuig zitten. De internationale regels hiervoor bestaan al heel lang, en elke andere regeling zou vermoedelijk volstrekt onaanvaardbaar zijn.
Nu krijgen we dezelfde bepalingen voor het verkeer met passagiersschepen. Er moet een lijst zijn waarop heel duidelijk staat aangegeven wie er aan boord is en hoeveel passagiers er zijn. Er is een discussie gevoerd tussen het Parlement, de Raad en de Commissie over het precieze tijdstip dat deze lijsten moeten worden afgegeven. In het gemeenschappelijk standpunt van de Raad wordt gesteld dat de gegevens moeten zijn verzameld voor vertrek, maar dat ze niet noodzakelijk eerder aan de registrerende instantie hoeven te worden meegedeeld dan 30 minuten na vertrek van het vaartuig. De Commissie vervoer en toerisme zegt dat deze gegevens moeten worden overhandigd voordat het passagiersschip de kade verlaat. Dat laatste vind ik een noodzaak. Het zou niet zo'n groot probleem moeten zijn om hiervoor te zorgen. Met behulp van computertechnologie kan de registratie direct naar de verantwoordelijke instantie gaan. Dat wil volgens mij overigens niet zeggen dat deze aanvulling niet noodzakelijk is. Ik zou de Commissaris dankbaar zijn voor zijn commentaar in dezen.
Het nu ingediende voorstel kent eigenlijk maar één drempel, namelijk de lengte van de reis: 20 zeemijlen tussen twee havens. Bij kortere reizen worden passagierslijsten niet als noodzakelijk beschouwd. Ook in dit opzicht komt de Commissie vervoer en toerisme met een kleine aanvulling. Ik wil erop wijzen dat ook al gaat het om een kleine verandering, deze toch noodzakelijk is.
Het is positief dat er nu een samenhangend kader ontstaat voor het EU-beleid op het gebied van veiligheid op zee. Het Europees Parlement heeft hier lange tijd op aangedrongen. Het zou fijn zijn als wij verder kunnen gaan met deze inspanningen om te komen tot een voor passagiers aanvaardbare veiligheid.

Berès
Mevrouw de Voorzitter, de richtlijn betreffende de registratie van de opvarenden van passagiersschepen zal aanzienlijke verplichtingen opleggen aan de scheepvaartverbinding tussen Calais en Dover, maar zal niet gelden voor het spoorwegverkeer via de Kanaaltunnel.
Deze verschillende behandeling van beide vervoerswijzen is onrechtvaardig op het vlak van veiligheid, gelijke concurrentievoorwaarden, economische en sociale samenhang en regionaal evenwicht.
Ik steun dan ook de door onze Commissie vervoer en toerisme en onze Britse collega, de heer Watts, voorgestelde amendementen, waarin de rapporteur voorstelt de lat opnieuw gelijk te leggen voor de veerdiensten en de trein, ook al heeft de Commissie dit aanvankelijk geweigerd.
De Commissie is van oordeel dat voor de verbetering van de veiligheid nieuwe procedures voor de inscheping van passagiers nodig zijn. Zij is van oordeel dat de verbinding per schip over het Kanaal gevaarlijker is dan de reis via de tunnel onder het Kanaal. Dit argument wordt nochtans weerlegd door twee elementen. Uit het verslag van het optreden van de brandweerploegen tijdens de brand in de Kanaaltunnel van 18 november 1996 blijkt dat de reddingswerken gehinderd werden door het gebrek aan precieze informatie over het aantal passagiers dat zich aan boord van de trein bevond. Ook de Kanaaltunnel houdt dus gevaren in.
Daarnaast leveren de door de Franse en Britse meteorologische instituten verrichte studies over de gemiddelde hoogte van de golven in het Kanaal een resultaat op dat volgens de criteria van de Commissie zelf geen bijzondere aanpak vergt. De veronderstelling dat het Kanaal een moeilijke zee zou zijn, kan dan ook niet ingeroepen worden om een strengere controle te rechtvaardigen.
Om de veiligheid van beide vervoerswijzen te waarborgen en opnieuw voor evenwichtige concurrentievoorwaarden te zorgen in gebieden waar de opening van de tunnel de veerdiensten aanzienlijk verzwakt heeft, kunnen drie oplossingen worden voorgesteld. De eerste oplossing is dat de Commissie en de Raad de amendementen aanvaarden die het Parlement, naar ik hoop, zal aannemen en die beide vervoerswijzen dezelfde verplichtingen opleggen.
Een tweede oplossing is dat de Commissie een nieuwe richtlijn voorstelt die met name aan risicovol spoorwegverkeer gewijd is als dit juridisch gezien vereist is. In afwachting van deze nieuwe tekst moet de toepassing van de voorliggende tekst wat betreft de Kanaalverbinding over zee uitgesteld worden tot de aanneming van deze nieuwe richtlijn.
De derde pragmatische oplossing bestaat erin de scheepvaartverbinding over het Kanaal vrij te stellen van het bepaalde in deze tekst.
Wanneer we weten dat 57 % van de passagiers die de veerboot tussen Calais en Dover nemen, dezelfde dag heen- en terugreizen, kunnen we gemakkelijk begrijpen dat de invoering van nieuwe voorschriften zoals die op dit moment gepland worden, deze vervoerswijze de strop om de hals zou doen en zodoende ook het evenwicht van hele gebieden in gevaar zou brengen.

McIntosh
Mijnheer de Voorzitter, de achtergrond van dit verslag is natuurlijk eerst de ramp met de Herald of Free Enterprise en daarna die met de Estonia en voorts de internationale verplichtingen waartoe de lidstaten zich hebben verbonden in de SOLAS-verordening waartoe in 1995 besloten werd. In het Verenigd Koninkrijk wordt het aantal passagiers al geregistreerd door de veermaatschappijen. Het grootste probleem met het voorstel zoals het er nu uitziet is dat het voor de exploitatie van veerdiensten, en met name in het Kanaal, praktische problemen oplevert de namen, de adressen en eventuele behoefte aan speciale zorg bij ongevallen te moeten registreren op een markt die op zich al een zeer concurrerend is.
De Commissie heeft er grote nadruk op gelegd dat de bedoeling achter dit voorstel een grotere veiligheid is. De heer Watts heeft de aandacht gevestigd op het feit dat als dit de veiligheid moet vergroten, deze maatregel ook moet worden uitgebreid tot passagiers die door de Eurotunnel reizen. Als er brand uitbreekt, is het net zo belangrijk dat de gegevens worden geregistreerd van passagiers die door de tunnel reizen, zodat ze in geval van brand op een veilige manier geëvacueerd kunnen worden. Ik herinner de Vergadering eraan dat er al een ernstige brand is geweest, die zelfs tot een nog grotere ramp had kunnen leiden.
Nog noodzakelijker is de registratie van namen, adressen en passagiersgegevens in geval van een ongeluk met dodelijke slachtoffers, zodat de familie in kennis gesteld kan worden, mocht er zich in de Eurotunnel een ramp voordoen.
Mijn boodschap aan de Commissie is heel eenvoudig: er moet op zijn minst eerlijk geconcurreerd kunnen worden, zodat men kan zorgen voor een maximale veiligheid voor de passagiers, ongeacht of ze de veerboot of de tunnel nemen. Een situatie waarin reizigers die door de tunnel reizen in een nadelige positie komen, is totaal onaanvaardbaar.

Provan
Mijnheer de Voorzitter, er is altijd wel iemand die tegen is en vandaag vrees ik dat ik het ben.
Zelf heb ik het er altijd moeilijk mee als het gaat om het indammen van de rechten van individuen. De maatregel die vandaag wordt voorgesteld: het registreren van naam, geslacht, leeftijd, kinderen, enzovoort, is in feite een steek in de rug voor het vrije verkeer van personen in de Europese Gemeenschap.
Ik erken dat het met de veiligheid beter moet. Dat is natuurlijk een belangrijke vereiste. Iedereen wil veiligheid. Maar ik vind wel dat alle wetgeving die wordt voorgesteld ten behoeve van een grotere veiligheid eenvoudig, praktisch en gemakkelijk uitvoerbaar moet zijn. Voor wat betreft het Verenigd Koninkrijk betekent deze maatregel een kostenplaatje van 2, 5 miljoen pond per jaar. Voor het inchecken bij zowel de Kanaaltunnel als bij een veerboot betekent het toch in elk geval een uur extra reistijd en het maakt deze manieren van reizen minder concurrerend tegenover het luchtvervoer. Dus wat proberen we nu eigenlijk met onze voorstellen te bereiken?
Ik maak me zorgen over absolute bureaucratie. Ik stel met bezorgdheid vast dat wij, omdat de veiligheid op zee verbeterd moet worden, ook andere vormen van vervoer opnemen. Dat is geen goede wetgeving. Ik vind het zelfs slechte wetgeving.
De Britse vereniging voor het wegvervoer heeft in een verklaring gezegd dat de registratie van passagiers op veerboten en vooral op de route Calais-Dover voor flink wat ongemak zal zorgen. Het zou onze handel kunnen schaden als mensen deadlines proberen te halen. Samen met het verlies van de belastingvrije verkoop, zal dit voor de veerboten het einde betekenen en een zeer schadelijk effect hebben op het vrachtvervoer van en naar Groot-Brittannië.
Dit is niet nodig. Alleen het totale aantal passagiers is nodig, zodat men weet hoeveel mensen aan boord van de veerboot zitten en niet wie er aan boord zit.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik opmerken dat ik de heer Watts zeer dankbaar ben voor het - voor hem typische - grondige werk en voor zijn aanbeveling het gemeenschappelijk standpunt over deze maatregel goed te keuren. Ik ben natuurlijk ook blij dat de Vergadering steun blijft verlenen aan de harmonisatie van de registratie van passagiers in de gehele Gemeenschap, zowel omdat dit de veiligheid ten goede komt als om de hulpdiensten efficiënt te kunnen laten werken ingeval van een ongeluk.
Ook wil ik opmerken dat, hoewel ik het volledig met de heer Klironomos eens ben inzake zijn standpunt dat een goede naleving van alle regelgeving van essentieel belang is, ik het totaal met hem oneens ben over zijn versie van de manier waarop deze kwestie is aangepakt. De Raad en de Commissie werden door hem beschuldigd van "paniek" . De ramp met de Herald of Free Enterprise bij Zeebrugge ligt 10 jaar achter ons en de ramp met de Estonia, waarbij 950 mensen verdronken, 3, 5 jaar. Van geen enkele maatregel die we hebben getroffen, kan worden beweerd dat deze door paniek zou zijn ingegeven. Wat wij hier hebben, is een uitgebreid pakket regels dat ervoor moet zorgen dat de veiligheid van passagiers en van de bemanning op veerboten zo hoog mogelijk is, rekening gehouden met alle mogelijke omstandigheden op zee, en daaraan houden wij ons.
Aangezien de meeste van de naar voren gebrachte amendementen de voorstellen bevatten die in het debat bij de eerste lezing zijn geformuleerd, voel ik mij verplicht de redenen toe te lichten voor de steun die de Commissie aan het gemeenschappelijk standpunt van de Raad geeft, alsook de Vergadering de verzekering te geven dat met de specifieke bekommeringen die in het oorspronkelijke verslag aan de orde zijn geweest, terdege rekening is gehouden.
De amendementen 1 en 3 in het verslag van de heer Watts refereren aan de beperkte vooruitgang die er is gemaakt in het bevorderen van de veiligheid van het maritieme vervoer. Ik heb alle begrip voor de gevoelens die aan dat standpunt ten grondslag liggen: het zijn de gevoelens van een geëngageerd lid van het Europees Parlement en we willen allemaal dat er dringend verdere vooruitgang wordt geboekt. Maar het zou niet eerlijk zijn als we voorbij zouden gaan aan de verwezenlijkingen op het niveau van de IMO en van de Gemeenschap, die zich nu in de tenuitvoerleggingsfase bevinden en die, naar ik hoop en eigenlijk zeker weet, een vooruitgang zullen betekenen.
Intussen ben ik het ermee eens dat het van essentieel belang is dat de op internationaal niveau overeengekomen beginselen van toepassing zijn op alle roll-on-roll-offveerboten die op Europese havens varen. Ik ben het ermee eens dat deze ook de nodige regels in verband met stabilisatie moeten omvatten en dat dit alles naar behoren gecontroleerd dient te worden.
Om dit te verwezenlijken en om het publiek de verzekering te geven dat de roll-on-roll-offveerdiensten in Europa de hoogst mogelijke veiligheidsnormen hanteren, alsmede om het vertrouwen van het publiek in de veerdiensten te handhaven, ben ik blij te kunnen berichten dat de Commissie vorige maand een nieuw voorstel heeft goedgekeurd betreffende de exploitatie van lijndiensten voor roll-on-roll-offveerboten en hogesnelheidsvaartuigen in de Gemeenschap. Ik hoop van harte dat dit voorstel de Vergadering moed zal geven en, wat belangrijker is, de veiligheid op zee zal verhogen.
Tegen de heer Provan wil ik zeggen dat ik alle begrip heb voor zijn weerstand tegen onnodige bureaucratie of onrealistische beperkingen van het vrije verkeer. In dit geval zullen die problemen zich niet voordoen en als het systeem in werking is, zal zijn bezorgdheid geheel ongegrond blijken te zijn. Natuurlijk zullen we rekening blijven houden met de verontrusting waaraan de heer Provan uiting heeft gegeven en die ook door andere afgevaardigden naar voren is gebracht.
De artikelen 8 en 9 van het gemeenschappelijk standpunt zullen ervoor zorgen dat de passagiersgegevens altijd beschikbaar zijn, terwijl de afhandeling voor reizen van minder dan twee uur vlot kan verlopen en tegelijkertijd de nodige flexibiliteit aanwezig is voor diegenen die registratiesystemen op moeten zetten. Daarom kan ik de amendementen 6 en 8 niet steunen.
De amendementen 4, 5 en 7 gaan over de Shuttle en de veiligheid in de Kanaaltunnel. Zoals ik vorig jaar in mei beloofd heb, heb ik mijn diensten gevraagd de voordelen te onderzoeken van een communautaire maatregel om de beginselen van de passagiersregistratie toe te passen op voertuigen die gebruik maken van onderzeese spoorwegtunnels. Onze conclusies zijn als volgt. Ten eerste, het invoeren van voorschriften die momenteel de exploitatie van spoorwegdiensten regelen, in de voorgestelde wetgeving voor veerboten zou de tenuitvoerlegging van die wetgeving kunnen vertragen, omdat het zou betekenen dat je twee verschillende reeksen bepalingen probeert te mengen.
Ten tweede zijn er geen overtuigende argumenten voor het introduceren van regels voor spoorwegtunnels die verschillen naargelang ze onder zee of onder land lopen. Ten derde zijn er ernstige twijfels over of een passagiersregistratiestelsel van het type dat men heeft voorgesteld voor veerdiensten, een voldoende toegevoegde waarde zou betekenen voor het veiligheidsstelsel dat de Franse en Britse overheden specifiek voor de Kanaaltunnel ontwikkeld hebben en dat momenteel werkt. Daarom kan ik de voorgestelde amendementen voor de Kanaaltunnel niet overnemen. De heer Watts en mevrouw Berès zou ik willen zeggen dat de veiligheid in de Kanaaltunnel een voor die locatie specifiek iets is en uiteindelijk door Frankrijk en Groot-Brittannië bekeken moet worden. Ik denk werkelijk dat de kwestie het best behandeld wordt door de regeringen van de twee lidstaten, die hierbij rechtstreeks en alleen betrokken zijn en dat communautaire actie hier niet op haar plaats is.
Sommige leden, waaronder mevrouw McIntosh, hebben het gehad over scheeftrekking van de concurrentie tussen de diverse vervoersmodi naar aanleiding van de tenuitvoerlegging van deze richtlijn. Uiteraard streeft de Commissie op verschillende manieren naar gelijke concurrentievoorwaarden tussen de diverse manieren van vervoer, maar uit praktische overwegingen kan dat niet betekenen dat je voor de ene sector wetgeving moet maken, alleen omdat een andere vervoersmodus onderhevig is geworden aan een wet die nieuwe verplichtingen oplegt.
Zoals de Vergadering zich vast herinnert, komt de noodzaak voor de registratie van passagiers op schepen voort uit de tragische ervaringen met de gezonken Estonia en Herald of Free Enterprise, alsmede uit de verplichtingen uit hoofde van het IMO-Verdrag over de veiligheid op zee. Noch deze ervaringen, noch deze internationale regels zijn van toepassing op de Kanaaltunnel.
Een laatste element dat ik nog wil vermelden, heeft betrekking op het vermogen van veerdiensten om deze wetgeving na te leven. De Europese gegevensverwerkende industrie beschikt over de technische middelen om deze voorschriften ten uitvoer te leggen en bij de datum die men voor de tenuitvoerlegging heeft voorgesteld, heeft men rekening gehouden met een voldoende lange periode. De Commissie is er dan ook van overtuigd dat die Kanaaldiensten die een hoog niveau van veiligheid en dienstverlening willen garanderen, in staat zullen zijn op deze technologieën gebaseerde haalbare oplossingen te vinden, en dat zij er tegelijkertijd voor kunnen zorgen hun concurrentiepositie te behouden.
Hoewel de Commissie de in de aanbevelingen van de heer Watts voorgestelde amendementen niet kan overnemen, weet ik dat hij en de Commissie vervoer en toerisme hun volledige steun zullen blijven geven aan de specifieke maatregel met betrekking tot passagierslijsten voor veerboten. Natuurlijk ben ik daar blij mee. Ik vertrouw er ook op dat de daadwerkelijke inzet van de heer Watts en van andere geachte afgevaardigden om vorderingen te maken met de veiligheidswetgeving, ervoor zal zorgen dat die steun er ook zal zijn als wij het nieuwe voorstel bespreken over de vergunningen voor veerboten en hogesnelheidsvaartuigen waarover ik eerder al iets gezegd heb.

Watts
Mijnheer de Voorzitter, ik dank commissaris Kinnock voor zijn verklaring. De verschillen tussen ons zouden geen belemmering mogen zijn voor de algemene overeenstemming waarvan sprake is, namelijk dat het beginsel van deze maatregel van toepassing dient te zijn in alle wateren van de Europese Unie. Ik wil dat benadrukken. Ik ben blij met zijn maatregel inzake vergunningen, die we allemaal vast graag verder zullen bespreken. Maar jammer genoeg moet ik hem er ook voor waarschuwen dat we zullen terugkomen op de Shuttle. Ik vrees dat we het erover eens zijn dat we over zijn analyse van dat probleem van mening verschillen. Ik weet zeker dat hij daar begrip voor heeft en dat we over deze en ook andere zaken nog meer van elkaar zullen horen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Multilaterale overeenkomst inzake investeringen (MOI)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0073/98) van de heer Kreissl-Dörfler, namens de Commissie externe economische betrekkingen, met de aanbevelingen van het Europees Parlement aan de Commissie inzake de onderhandelingen in het kader van de OESO over een multilaterale overeenkomst inzake investeringen (MOI).

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het is voor mij een bijzondere eer om hier vandaag het standpunt van de Commissie externe economische betrekkingen over de onderhandelingen over een multilaterale overeenkomst inzake investeringen - MOI genoemd - te mogen uiteenzetten, vooral omdat het de eerste keer is dat een parlement zich uitgebreid en officieel bezighoudt met de ongetwijfeld belangrijkste multilaterale overeenkomst na de afronding van de GATT-ronde.
Onze bedoeling is de Europese Commissie, als een van de belangrijkste partijen, een richtsnoer te geven voor de nog komende ronden in Parijs die voorafgaan aan de eind april geplande afsluiting. De MOI heeft een belangwekkende voorgeschiedenis. In maart 1995 legde het Europese verbond van ondernemers, UNICE, een document voor waarin het een MOI voorstelde en in grote lijnen de inhoud ervan schetste. De bestaande bilaterale investeringsovereenkomsten dienen door een multilaterale regeling te worden vervangen, die overeenkomstig de beginselen van de meestbegunstiging en de nationale behandeling wereldwijd obstakels bij investeringen uit de weg moet ruimen, en investeringen in hoge mate dient te liberaliseren en te beschermen.
Alle fundamentele, door UNICE geëiste maatregelen zijn overgenomen in het vandaag voor ons liggende ontwerp van de OESO. In mei 1995 gaf de ministersbijeenkomst van de OESO groen licht voor onderhandelingen over de MOI. Sinds die tijd vinden de onderhandelingen achter gesloten deuren plaats in Parijs, niet toegankelijk voor het publiek, noch voor de parlementen, maar met deelname van de bedrijfschappen.
Beoogd wordt een zogenaamd free standing agreement , dat ook openstaat voor niet-OESO-lidstaten, echter zonder dat zij inspraak hebben inzake de tekst van het verdrag. Juist om die reden is het initiatiefverslag van de Commissie externe economische betrekkingen buitengewoon belangrijk. Wij maken daarin gebruik van ons recht van inspraak in een lopende procedure. Bovendien gaan wij er uitdrukkelijk vanuit, dat de MOI na sluiting van de overeenkomst voor advies wordt voorgelegd aan het Europese Hof van Justitie en dat wij door de Commissie en de Raad geraadpleegd worden overeenkomstig de instemmingsprocedure. Het zou mij ten zeerste verheugen, mijnheer de commissaris, als u dat vandaag ook duidelijk in uw antwoord kunt bevestigen.
Wij willen niet dat de MOI een taak van de grootindustrie blijft, want wij mogen onze verantwoordelijkheid voor de politieke regulering van het economische beleid niet aan de topmensen in het bedrijfsleven overdragen. Integendeel, als wij dan al een MOI nodig hebben, dan tenminste eentje die een einde maakt aan de huidige race to the bottom in de wedloop om de laagste sociale en milieunormen.
Over de overeenkomst zelf: de eerste vereiste bij de beoogde overeenkomst is een uitgebreid discriminatieverbod ten opzichte van buitenlandse investeerders. Bij het opheffen van de belemmeringen voor investeringen mogen wij echter niet het kind met het badwater weggooien! Er mag geen sprake van zijn dat multilaterale milieuovereenkomsten, zoals bijvoorbeeld het Kyoto-protocol, teniet worden gedaan. Zelfs in een werkdocument van de OESO wordt deze vrees tot uitdrukking gebracht. Alleen maar lippendienst bewijzen voor de handhaving van de milieu- en sociale normen in de preambule is niet voldoende. De OESO-beginselen voor multinationale ondernemingen moeten in de overeenkomst worden opgenomen, ze moeten bindend zijn en er moeten sancties mogelijk zijn.
Ernstige bezwaren heeft de commissie ook in verband met de onderwerpen "onteigening" en "schadeloosstelling" . Een investeerder mag toch geen gederfde winst opeisen, alleen maar omdat er een strengere sociale en milieuwetgeving van kracht werd of omdat er een sociaal-ecologische belastinghervorming werd ingevoerd. Een regio moet op democratische wijze kunnen besluiten of ze grote projecten wil aantrekken, dan of ze liever de vestiging van kleine en middelgrote ondernemingen, die de lokale consumptie doen stijgen, wil stimuleren. Op het OESO-secretariaat zijn ondertussen lange lijsten ingediend met uitzonderingswensen en deze trekken niet alleen de rechtmatigheid van het hoofdprincipe van de gelijke behandeling in twijfel. De standstill - en roll-back -verplichtingen kunnen wij evenmin in hun huidige vorm aanvaarden.
Verder is de commissie tegen de voorgestelde geschillenprocedure, waarbij de investeerders juridisch gezien op hetzelfde niveau terechtkomen als de staten zelf. Wij zijn van mening dat de reeds bestaande nationale en internationale regelingen voldoende zijn. Derhalve moeten wij de tijd nemen om doelstellingen en gevolgen van de MOI nauwkeurig te controleren, want sociale samenhang, een evenwichtige ontwikkeling van het milieu en democratische besluitvorming dienen in een MOI niet aan belangrijke beperkingen te worden onderworpen, maar dienen daarentegen de belangrijkste beginselen ervan te zijn.
Ik wil hierbij ook de overige medeadviserende commissies en het secretariaat van de commissie bedanken voor hun inzet en medewerking en ik vraag u, geachte collega's, dit verslag goed te keuren. Onze belangrijkste taak is de speelruimte af te bakenen waarin het economisch beleid zich kan ontwikkelen.

García-Margallo y Marfil
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de Commissie externe economische betrekkingen gelukwensen met haar initiatief om dit verslag op te stellen alsmede met haar keuze van de rapporteur, wiens uiteenzetting ik volledig onderschrijf. Verder, mijnheer de Voorzitter, zou ik willen ingaan op een van de punten die de rapporteur onderstreept heeft, namelijk de stilte waarin de onderhandelingen over deze overeenkomst gevoerd worden. Ik wil hier niet de uitspraken van de betrokken nationale parlementariërs aanhalen. De Commissie dient enkel te weten dat dit Parlement niet tevreden is over de informatie over en de inspraak in de onderhandelingen betreffende een overeenkomst die wel de economische grondwet van de wereld genoemd wordt, en die ten grondslag ligt aan het belangrijkste document waarover we de komende tijd zullen debatteren. De Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heeft een verslag houdende advies opgesteld en een aantal opmerkingen geformuleerd, waarvan sommige uit mijn koker komen, andere uit die van de commissie, en die laatste zal ik met net zoveel gloed verdedigen als de eerste.
In de eerste plaats leggen wij de nadruk op het feit dat deze bindende overeenkomst tevens dient te gelden voor lagere overheden, voor overheden die bevoegd zijn op het gebied van investeringen, voor lokale overheden, waarbij ik hoofdzakelijk denk aan de Verenigde Staten en Canada.
In de tweede plaats wordt de noodzaak onderstreept landen die geen lid zijn van de OESO en die zich in de toekomst bij deze overeenkomst willen aansluiten, op de hoogte te stellen van het verloop van de onderhandelingen, en van het feit dat hun recht op het maken van een voorbehoud zal worden gerespecteerd.
In de derde plaats, en zoals te verwachten was, pleiten wij voor een coherente benadering in die zin dat er in de multilaterale overeenkomst inzake investeringen rekening wordt gehouden met het Verdrag betreffende de Europese Unie en met de beslissingen van de Uruguay-Ronde alsook met overige internationale verdragen.
In de vierde plaats - en dat is vermoedelijk de belangrijkste clausule - stelt dit Parlement voor de clausule van de zogenoemde "economische organisaties voor regionale integratie' op te nemen, die bepaalt dat de landen die deel uitmaken van deze organisaties - en ik denk hierbij in het bijzonder aan de landen van de Unie - niet de verplichting hebben de voorkeursbehandeling welke is voorbehouden aan de landen van die organisatie, uit te breiden tot landen die niet tot die organisatie behoren. Als een dergelijke clausule uitblijft, zou het hele proces van integratie van de handel dat wij als Europeanen hebben opgezet, op losse schroeven komen te staan.
In de vijfde plaats stellen wij voor in de multilaterale overeenkomst een clausule op te nemen waarin het alle contracterende partijen verboden wordt, maatregelen te nemen waarvan het effect verder reikt dan de nationale grenzen; ik zal er geen geheim van maken dat ik hierbij met name denk aan de wet-Helms-Burton.
Tenslotte, en hiermee sluit ik af, eisen wij dat in geen enkel geval wordt toegelaten dat in het kader van deze overeenkomst de normen inzake arbeid en milieu worden afgezwakt.

Ahern
, rapporteur voor advies van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ook ik feliciteer de Commissie externe betrekkingen en de rapporteur met het feit dat zij dit onder de aandacht van het Europees Parlement hebben gebracht. De investering onder de voorwaarden van de multilaterale overeenkomst inzake investeringen (MOI) is uiterst veelomvattend en verstrekkend, zelfs zo verstrekkend dat de Commissie juridische zaken en rechten van de burger het zou kunnen beschouwen als een afbraak van het acquis communautaire. Daar moeten wij goed voor op onze hoede zijn. Het zou lidstaten ertoe kunnen dwingen om buitenlandse investeerders net zo'n gunstige behandeling te geven als ondernemingen uit de EU, en dit zou kunnen inhouden dat milieubescherming, werkgelegenheidsbescherming en andere communautaire wetten als illegaal beschouwd en derhalve aangetast zouden kunnen worden.
De rol die het Europees Parlement hierin speelt, is van cruciaal belang. Het heeft de plicht om invloed uit te oefenen op de inhoud van zo'n belangrijke overeenkomst als de MOI, die het risico loopt te worden afgesloten zonder enige democratische inspraak. Ten tweede dient het Parlement zijn eigen bevoegdheden en die van de Unie in het algemeen te vrijwaren, die gekortwiekt zouden kunnen worden door een dergelijke internationale conventie.
In haar conclusies doet de Commissie juridische zaken en rechten van de burger een beroep op het Europees Parlement om te verklaren dat het geen enkel verdrag kan onderschrijven dat tot gevolg zou hebben dat de EU-wetgeving wordt teruggeschroefd. Daarom dringt de commissie aan op het gebruik van uitzonderingsclausules en op het opnemen van een clausule betreffende de economische integratieregio's. Het Parlement kan geen enkel verdrag onderschrijven dat tot gevolg zou hebben dat verdere harmonisatie van de EU-wetgeving wordt verijdeld, en daarom staat het op het opnemen van een afzonderlijke clausule inzake de organisatie van regionale economische integratie die nieuwe geharmoniseerde maatregelen mogelijk maakt, bijvoorbeeld milieuwetgeving, aangenomen in het kader van een dergelijke organisatie ter vervanging van maatregelen die vroeger door deze landen werden toegepast.
Het wenst dat de voorstellen verenigbaar zijn met de reeds door de EU geratificeerde internationale verdragen, en vestigt de aandacht op de ernstige problemen in verband met coherentie en rechtszekerheid waarop kan worden gestuit wanneer intellectuele eigendom wordt opgenomen in het bestek van de multilaterale overeenkomst inzake investeringen, gezien de complexiteit van dit onderwerp, dat onder de bevoegdheid van de WIPO, de Wereldorganisatie voor de intellectuele eigendom, en sinds kort de WHO valt.
Tot slot zou het een beroep willen doen op de Commissie, de Raad en de lidstaten om, conform de procedure in artikel 228, het definitieve ontwerp van de MOI grondig te laten bestuderen door het Hof van Justitie, voordat het wordt geratificeerd.

Elchlepp
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Kreissl-Dörfler bedanken voor zijn uitstekende verslag over deze uiterst complexe materie. Het gaat hier niet alleen om de werkgelegenheid en het milieu, maar ook om de Europese identiteit. Als er terecht nog bezwaren tegen dit ontwerp van de overeenkomst bestaan en er derhalve geen instemming kan worden bereikt, dan wordt daardoor erkend dat er op alle vlakken meer transparantie en rechtszekerheid voor internationale investeringen noodzakelijk is. Ettelijke vragen blijven evenwel onbeantwoord en het gaat hierbij om sociale, ecologische en ook culturele beleidsvragen van vitaal belang.
Als lid van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media wil ik erop wijzen dat de overeenkomst een mogelijke bedreiging voor de cultuur en het mediabeleid van de EU vormt. De overeenkomst moet absoluut een uitzonderingsregeling bevatten voor de audiovisuele industrie, alsmede voor de bescherming van de intellectuele eigendom. Culturele werken zijn geen puur economische investering. Als het beginsel van de nationale behandeling van de overeenkomst bijvoorbeeld wordt toegepast op cultuurgebied, dan zouden ook Amerikaanse mediaconcerns steun van de EU kunnen ontvangen, middelen die bedoeld zijn voor de ondersteuning van de Europese cultuurindustrie. De richtlijn Televisie zonder Grenzen of het programma-MEDIA II zouden dan als oud papier worden beschouwd. Als de EU het Europese cultuurbeleid niet door middel van uitzonderingsregelingen in de investeringsovereenkomst beschermt, dwarsboomt zij daarmee haar eigen beleid ter handhaving van de kwaliteit en van de verscheidenheid van de Europese audiovisuele productie en daarmee ook het behoud van een Europese identiteit. Derhalve roep ik de plenaire vergadering op de Commissie externe economische betrekkingen en de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media bij de stemming te volgen en het audiovisuele beleid en de intellectuele eigendom uit deze overeenkomst te halen.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, een van de meest alarmerende aspecten van de MOI is het gebrek aan maatschappelijke discussies en dit druist in tegen de beginselen van democratie, transparantie en medezeggenschap van de burgers. De MOI zou zeer diepgaande gevolgen voor de visserijsector kunnen hebben, zowel vanuit sociaal als vanuit milieuoogpunt. Hoewel het gemeenschappelijk visserijbeleid niet erg succesvol is geweest, heeft het tenminste het voordeel dat de EU verantwoordelijk is voor de beleidslijnen en de huidige puinhoop. De Commissie visserij maakte zich bezorgd om het feit dat de MOI de EU kon dwingen haar aanpak met betrekking tot het visserijbeheer te wijzigen om in te spelen op de wensen van bepaalde andere landen of zelfs bedrijven.
Als de Gemeenschap bij wijze van beschermende maatregel bijvoorbeeld zou besluiten de visserij te beperken om het herstel van de visbestanden mogelijk te maken, zouden andere landen of zelfs grote ondernemingen dan kunnen claimen dat dit oneerlijk is en zo de Gemeenschap overstemmen? Zou de Europese Unie de controle over haar eigen hulpbronnen verliezen? De visserijcommissie hield onvermurwbaar vast aan haar standpunt dat de EU haar bevoegdheid voor het opstellen en ten uitvoer leggen van beleidslijnen voor het behoud van de visbestanden en het beheer van de communautaire visserij moet handhaven. De Commissie verzekerde de visserijcommissie dat zij zich onnodig zorgen maakte, dat het gepaste voorbehoud zou worden aangetekend om ervoor te zorgen dat de EU haar onafhankelijkheid zou handhaven. Maar in hoeverre is dit voorbehoud tegen dwaasheden bestand? De wereld verandert snel; men vraagt zich af of het mogelijk is alle implicaties van de MOI in te schatten en voorbehoud aan te tekenen dat ervoor zal zorgen dat het visserijbeheer in de EU een Europese aangelegenheid blijft.
Laat ons niet vergeten dat de gevolgen van deze overeenkomst minstens twintig jaar zullen nazinderen en dat er ongetwijfeld veel druk zal worden uitgeoefend om het voorbehoud geleidelijk aan te laten verdwijnen.
Hoewel het standpunt van de Commissie visserij alleen de visserij behelst, is het zeer denkbaar dat de situatie evenzeer van toepassing zou zijn op andere hulpbronnen, bijvoorbeeld in de delfstoffensector, bosbouw, landbouw, mijnbouw, enzovoort. Overigens zijn de zorgen die men zich in de EU maakt waarschijnlijk vergelijkbaar met de ongerustheid die over de hele wereld heerst. Tot slot, het advies van de Commissie visserij werd unaniem aangenomen, het is zeer complex en het is van belang dat de conclusies van dit advies in hun geheel worden overgenomen en niet simpelweg worden samengevat in een kort, welhaast nietszeggend amendement.

Mann, Erika
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur, namens mijn fractie, uitdrukkelijk bedanken.. Hij heeft een uitstekend verslag voorgelegd, maar ook het initiatief ertoe genomen; anders zou dit verslag waarschijnlijk, als wij - ook van de kant van de commissie - niet vlot gehandeld hadden, niet alleen aan het Europees Parlement zijn voorbijgegaan, maar zou het evenmin de signaalwerking hebben gehad die het nu heeft op de nationale parlementen.
Mijn fractie heeft een amendement ingediend en ik hoop dat alle fracties hiervan kennis hebben genomen. Ons verzoek is een oproep aan de nationale regeringen en ook aan de parlementen om in mei niet in te stemmen met de beëindiging van de onderhandelingen en de sluiting van deze overeenkomst. Sir Leon Brittan is aanwezig en ik hoop dat hij dit ook als een signaal aan de Europese Commissie zal opvatten.
Wij zijn van mening dat het noodzakelijk is nu een signaal te geven dat de regeringen, de publieke opinie en ook de nationale parlementen voorbereidt en hun duidelijk maakt waar het in deze overeenkomst eigenlijk om gaat, en dat het dringend noodzakelijk is verder te onderhandelen teneinde tot een bevredigend onderhandelingspakket te komen. Het is ons volkomen duidelijk dat het dan mogelijkerwijs geen zin meer heeft deze onderhandelingen in het kader van de OESO voort te zetten, maar dat het dan misschien raadzaam is de onderhandelingen meteen op het niveau van de WHO te brengen.
Ik weet, Sir Leon Brittan, dat u er wellicht niet erg gelukkig mee bent, omdat u ervan uitgaat dat het nuttig is een pakket te hebben dat de OESO-landen, en vooral de investeerders, investeringszekerheid biedt. Wij betwisten dit ook niet, maar wij vragen ons wel af, of het niet raadzamer is dit al in het kader van de WHO te doen. Er bestaat bij ons een gezonde mate van twijfel over bepaalde punten, die overigens ook door de meeste onderhandelingslanden wordt gedeeld.
Het eerste punt, als ik hier kort op mag ingaan, betreft de ruime definitie van investeringen. Directe investeringen en portefeuillebeleggingen worden beschermd, evenals alles wat te maken heeft met - en ik verontschuldig mij dat ik het Engelse woord gebruik - intangible investeringen, en daaronder valt ook de intellectuele eigendom. Deze laatste investeringen gaan veel verder dan hetgeen in het kader van de WHO is overeengekomen en derhalve zetten wij daar een kritisch vraagteken bij.
Het tweede punt is dat de liberalisering steeds verder gaat en dat wij dan een geschillenregeling invoeren, die de investeerders de mogelijkheid biedt een aanklacht in te dienen tegen de landen, maar omgekeerd hebben de landen, als de situatie kritiek wordt, niet het recht tegen investeerders een procedure aan te spannen. Wij staan kritisch tegenover dit punt.
Ik heb hier nog een hele reeks van punten waar wij kritiek op hebben, maar ik heb helaas geen tijd meer om hierover uit te weiden. Ik zou het fijn vinden - en ik weet dat de Commissie ervan op de hoogte is -, als deze punten in de onderhandelingen in aanmerking worden genomen en ik wil nogmaals het verzoek tot uitdrukking brengen om de onderhandelingen nu niet in mei te beëindigen.

Valdivielso de Cué
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn betoog beginnen met het uitspreken van mijn gelukwensen aan rapporteur Kreissl-Dörfler in verband met het uitstekende verslag dat hij heeft opgesteld.
De sluiting en ondertekening van de multilaterale overeenkomst inzake investeringen zal de verdragsluitende partijen ongetwijfeld het eerste kader van multilaterale aard verschaffen waarin de voorwaarden voor en de benadering van internationale investeringen op brede schaal worden geregeld, met regelingen voor directe investeringen, leningen, intellectuele eigendom, vergunningen, machtigingen en voor het hele gebied van rechten en plichten die we, binnen het bedrijfsleven, in aanmerking nemen.
Gezien het belang van de buitenlandse investeringen in de huidige economie en gezien de toenemende globalisering kunnen we gerust stellen dat de kaderovereenkomst inzake investeringen voor investeringen net zoveel betekenis heeft als de GATT destijds voor de handel had, in die zin dat deze overeenkomst een globaal en stabiel referentiekader vormt dat de meer dan 1.800 bilaterale overeenkomsten die op het ogenblik bestaan, zal vervangen.
We kunnen dus een nieuwe uitdrukking in gebruik nemen, en die luidt: de MOI zal de wereld veranderen. De MOI zal een van de belangrijkste verdiensten van de OESO worden en, naderhand, van de WHO.
Deze overeenkomst geeft garanties aan het bedrijfsleven en aan de landen, en de verwachting is dat haar normen op wereldschaal zullen worden nagevolgd. Vergeet u niet dat er de afgelopen jaren in de wereld voor meer dan 10 biljoen dollar geïnvesteerd is - allemaal directe investeringen op internationaal niveau, met een toename van zo'n 500.000 à 600.000 miljoen dollar per jaar - een toename die overigens zeer ongelijk verdeeld is, want in het zogenoemde "zwarte deel van Afrika' wordt nauwelijks geïnvesteerd. Ik zou erop aan willen dringen dat er niet alleen daar geïnvesteerd moet worden waar investeringen waarschijnlijk ogenblikkelijk resultaat opleveren, maar dat er ook rekening moet worden gehouden met het aspect van de solidariteit bij het investeren op wereldschaal.
Na de opstelling van het onderhavige verslag met spanning te hebben gevolgd, gezien de vele amendementen die er zijn ingediend - in de Commissie externe economische betrekkingen meer dan tachtig - en ondanks het feit dat het verslag absoluut niet het standpunt van de Fractie van de Europese Volkspartij weergeeft, pleiten wij voor ondersteuning van dit verslag, omdat we van oordeel zijn dat het een onvermijdelijk compromis is. En we hopen dat dit verslag, juist omdat het door het Parlement zal worden aangenomen, door de Europese Commissie in aanmerking zal worden genomen met het oog op de komende onderhandelingen en de ondertekening van de overeenkomst in april, en zoals de rapporteur al zei, zullen we dan kunnen zien of er rekening wordt gehouden met het Parlement.
Wij - ik zou zeggen het Parlement in het algemeen, en in dit geval de Commissie externe economische betrekkingen in het bijzonder - hebben vaak de indruk - en naar mijn idee is dat de algemene indruk - dat wij ons inspannen om overeenkomsten en verslagen op te stellen waar de Commissie zich uiteindelijk niet veel van aantrekt. Ik ben blij dat Sir Leon Brittan hier aanwezig is zodat ik hem vragen kan werkelijk naar ons te luisteren en rekening te houden met onze standpunten.

Baldi
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, wij zijn voorstander van een liberalisering van de investeringen die de mededinging stimuleert en de Europese economie bevordert. Uiteraard zal een akkoord daarover de beginselen en fundamenten moeten respecteren waarop Europa berust. Het grote publiek en vooral de nationale parlementen, die bij de toepassing van internationale akkoorden een beslissende rol spelen, moeten over de onderhandelingen goed worden voorgelicht. De multilaterale overeenkomst inzake investeringen moet dus rekening houden met de wetgeving van de Europese Unie, mag de toekomstige harmonisatie daarvan niet verhinderen en mag de huidige akkoorden en beleidsvormen inzake ontwikkeling niet doorkruisen. Het Europees Parlement moet over de sluiting van de MOI namens de Europese Unie volgens de instemmingsprocedure worden geraadpleegd overeenkomstig artikel 228, lid 3, tweede alinea, van het Verdrag.
Uiterst belangrijk vind ik dat de nationale regeringen en parlementen op het ogenblik van de voorstelling van het project uiterst waakzaam zijn. Die waakzaamheid is vooral geboden met betrekking tot de culturele sector. Het cultuurbeleid heeft een bijzondere behandeling nodig: cultuur mag niet tot loutere koopwaar worden herleid. Althans in de huidige stand van de onderhandelingen zal de multilaterale overeenkomst inzake investeringen die bijzondere behandeling moeilijk kunnen garanderen. Het is dus raadzaam de culturele sector van de MOI uit te sluiten. Men mag dat echter niet als protectionisme beschouwen. Wij mogen niet langer bang zijn voor de Verenigde Staten. Wij kunnen de Europese cultuur niet redden door ze op te sluiten. Wij moeten integendeel steun verlenen aan alle initiatieven die de concurrentiepositie en de creativiteit van Europa kunnen stimuleren en versterken. Dat kunnen wij ook door middel van een zekere liberalisering. Die moet echter op maat worden gesneden, zodat wij de diversiteit en specificiteit kunnen ondersteunen die de rijkdom en identiteit van de Europese cultuur uitmaken en versterken.
Mijn fractie zal het verslag dus goedkeuren.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, collega's, commissaris, de liberale fractie hecht veel waarde aan de totstandkoming van de MOI. Internationale investeringen vertegenwoordigen bedragen van duizenden miljarden dollars per jaar. Groeit de wereldhandel met 7 à 8 % per jaar, investeringen groeien twee keer zo snel. Internationale investeringen zijn belangrijker aan het worden dan internationale handel.
Handel wordt in diverse WHO-verdragen gereguleerd. Echter, voor directe investeringen bestaan geen nette, uniforme regels. Op dit moment bestaan er meer dan 1.800 bilaterale verdragen. De MOI is een geslaagd initiatief om tot multilaterale afspraken te komen over investeringen, in eerste instantie tussen de OESO-landen, maar het verdrag staat open voor uitbreiding met andere landen.
Ofschoon in de loop van het onderhandelingsproces veel zware politieke dossiers binnen het kader van de MOI werden gebracht, is op de meeste punten nu overeenstemming bereikt. Echter, nu trappen de Verenigde Staten op de rem. Zij claimen meer tijd nodig te hebben. Is deze vrijhandelsnatie pur sang van haar geloof gevallen?
Mijn laatste punt, collega's, betreft de bevoegdheden van de Europese Unie bij het sluiten van internationale verdragen. Artikel 113 biedt de Commissie geen expliciete bevoegdheden om de MOI namens de lidstaten te ondertekenen. De Europese Gemeenschappen nemen echter wel als partner namens de lidstaten aan de onderhandelingen deel. Om nu concurrentievervalsing binnen de Unie en ongelijke behandeling inzake investeringen uit te sluiten, verzoek ik mijn collega's amendement 11 van de liberale fractie te steunen. Dit amendement beoogt volwaardig lidmaatschap van de EG van de MOI. Wij vragen dan ook de lidstaten de eindtekst niet goed te keuren zolang de Europese Gemeenschappen het lidmaatschap van de MOI niet is gegarandeerd. Ik vraag Sir Leon: heeft hij dit binnen de Raad met de lidstaten afgestemd? Wat is eigenlijk de exact te voeren procedure? Graag de reactie van Sir Leon hier op.

Castellina
Mevrouw de Voorzitter, de ontwerpresolutie in het voortreffelijke verslag van de heer KreisslDörfler is zowel wegens de toegepaste methode als inhoudelijk van het grootste belang. Wij spreken ons daarin immers uit over onderhandelingen met verregaande gevolgen, die sedert bijna drie jaar min of meer stiekem worden gevoerd. De overeenkomst was immers bijna gesloten zonder dat de publieke opinie of de parlementen zich een beeld van haar gevolgen hadden kunnen vormen. Eenmaal gesloten zou de overeenkomst weliswaar aan de parlementen zijn voorgelegd, maar dat zou pas op het ogenblik van de ratificatie, en dus te laat, zijn gebeurd. De parlementen hadden nog alleen ja of neen kunnen zeggen en de strekking van de overeenkomst niet meer kunnen beïnvloeden.
Ons Parlement heeft de grote verdienste dat het tijdig het belang van de onderhandelingen in het kader van de OESO heeft ingezien en dat het, tot nu toe als enige parlement, het initiatief heeft genomen om op basis van artikel 90, lid 5, van het Reglement een ontwerpresolutie aan te nemen waarmee het de onderhandelingen kan beïnvloeden terwijl die nog aan de gang zijn en, als democratisch gekozen instelling, daartoe ook een bijdrage kan leveren. Dat dit tijdig gebeurt, is uiterst belangrijk omdat de multilaterale overeenkomst inzake investeringen, zoals ik al heb gezegd, verstrekkende gevolgen heeft. Wij moeten ons niet uitspreken over de vraag of buitenlandse investeringen goed of slecht zijn, maar over de vraag of de lidstaten het recht en de bevoegdheid hebben rechtstreekse investeringen vanuit het buitenland te regelen en ze dus op hun eigen prioriteiten af te stemmen, ze aan bepaalde regels te onderwerpen, de mobiliteit ervan te regelen en te bepalen hoe de opbrengst ervan moet worden besteed.
De MOI zou de soevereiniteit van de landen sterk kunnen uithollen door ze gedeeltelijk aan de ondernemingen over te dragen. Die zouden elke keuze van het land waarin ze investeren kunnen aanvechten en aan de kaak kunnen stellen als discriminatie, als een soort a priori inbeslagneming van een eventuele toekomstige winst. Als discriminerend zou elk voorschrift kunnen worden beschouwd om de gezondheid van de burgers, het milieu of de door wetten en collectieve arbeidsovereenkomsten aan de werknemers gegarandeerde sociale normen te beschermen of om - ook dat is een belangrijk aspect van het probleem - de eigen identiteit en cultuur veilig te stellen. Ik spreek dan nog niet van een ander dramatisch gevolg: de ondernemingen zouden elke stimulans kunnen verbieden om de verschillen tussen de regio's te verkleinen of om daarvoor middelen in te zetten. Dat is vooral een ernstig probleem voor de ontwikkelingslanden, die het gevaar lopen dat hun financiële markten nog onstabieler worden en dat ze elke greep op hun betalingsbalans verliezen.
Wij werken al sedert tientallen jaren aan de Europese integratie en de harmonisering van de normen in de Europese Unie en hebben grote inspanningen gedaan om de kandidaat-lidstaten in Oost-Europa het communautaire acquis te doen overnemen. Het is dan ook paradoxaal dat men dat alles nu op de helling zet en aldus de betekenis zelf van de regionale organisaties voor economische integratie ter discussie stelt, waarmee in het kader van de WHO op basis van de desbetreffende bepaling wel rekening wordt gehouden, maar die in de MOI alle doeltreffendheid zouden verliezen.
Een andere prangende vraag is waarom men die onderhandelingen voert in het kader van de OESO, die een heel andere opdracht heeft, en niet in dat van de WHO, dat daarvoor veel beter geschikt is. Het vermoeden dat men voor de OESO heeft gekozen omdat daarin alleen de 29 rijkste landen zitten, is zo sterk en wijdverspreid dat het de geloofwaardigheid in gevaar brengt van de instellingen zelf die zeggen dat ze de bevoegdheid hebben om de globalisering te regelen, in de eerste plaats de WHO zelf.
De "ontdekking" van de MOI heeft in de Europese civiele maatschappij, vooral in culturele kringen, en ook in de Verenigde Staten, waar de NGO's een echte campagne hebben gelanceerd, veel protest uitgelokt, zodat de sluiting van de overeenkomst is uitgesteld.
De unanieme stemming, bij een enkele onthouding, in de Commissie externe economische betrekkingen en de medeadviserende commissies, waarvan de amendementen integraal zijn goedgekeurd, zal de Europese onderhandelaars er hopelijk toe aanzetten de overeenkomst zelf af te wijzen - wat niet alleen de wens van onze fractie, maar ook van vele andere leden van dit Parlement is - of tenminste de tekst van de overeenkomst opnieuw grondig te bekijken.

Lannoye
Mevrouw de Voorzitter, de toename van buitenlandse investeringen overal ter wereld rechtvaardigt vast en zeker de instelling van een wereldwijd regelgevend kader, dat niet tot doel heeft het liberalisme nog te versterken, maar de initiatieven van de transnationale ondernemingen in de richting van een sociaal en ecologisch duurzame ontwikkeling te sturen.
Het huidige voorstel voldoet zeker niet, en wel op drie vlakken. Het ontwerp dat momenteel op tafel ligt en waaraan de Commissie actief meewerkt, heeft het doel investeerders een maximum aan zekerheid te bieden en de belangen van de betrokken bevolking komen slechts op de tweede plaats. Ten tweede worden aan de politieke instellingen, ingevolge het geheel van grondbeginselen en voorgestelde modaliteiten, de prerogatieven ontnomen waarover zij normaal gezien in een democratisch bestel beschikken. Democratische instellingen en regeringen worden onderworpen aan de strategieën en belangen van transnationale ondernemingen via de oprichting van geschilleninstanties waar deze multinationals nationale staten kunnen laten veroordelen. Zoals onze collega, mevrouw Castellina, zojuist ook al zei, vinden de besprekingen in het kader van de OESO plaats in de club der rijken en worden de meest kwetsbare landen, de ontwikkelingslanden, uitgesloten, hoewel zij het meeste overgeleverd zijn aan de willekeur en de strategieën van de multinationals. Dit voorstel kan niet oppervlakkig aangepast worden of er kunnen niet snel enkele uitzonderingen toegestaan worden; de principes zelf moeten grondig herzien worden.
Ik wil hetgeen ik hier gezegd heb, illustreren met drie concrete voorbeelden. In de eerste plaats druist een van de fundamentele bepalingen, het verbod om een verplichting tot resultaten op te leggen, the performance requirements , volledig in tegen een doelgericht en specifiek beleid ter bestrijding van de al te hoge werkloosheid in de regio's die door deze plaag zijn getroffen. De vergunning die aan een investeerder wordt verleend, kan inderdaad niet gekoppeld worden aan de verplichting om regionale arbeidskrachten aan te werven, preferentiële contracten met regionale ondernemingen te sluiten of welke andere soortgelijke maatregel ook. Uiteindelijk zou hierdoor zelfs het Europese structuurbeleid ter discussie gesteld worden.
Een tweede voorbeeld: onteigening en de daaruit voortvloeiende schadeloosstelling. Nieuwe belasting-, milieu- of sociale wetgeving zou kunnen worden beschouwd als een maatregel die een gelijkaardig effect heeft als onteigening, hetgeen UNICE sluipende onteigening noemt, omdat ze de voorwaarden waaronder het besluit om te investeren genomen werd, geleidelijk zou uithollen en automatisch een recht op financiële schadevergoeding zou meebrengen.
Mijn derde voorbeeld: het principe van niet-discriminatie of van nationale behandeling. Wat zou er in de voormalige Oostbloklanden of in een land als Brazilië gebeuren, waar bij de verdeling van de gronden, hetzij door de privatisering van de kolchozen, hetzij om tegemoet te komen aan de vraag van inheemse volkeren of landloze boeren, de multinationals en de betrokken bevolking op voet van gelijkheid zouden worden geplaatst?
Het antwoord spreekt voor zich: wij kunnen dit niet aanvaarden. De heer Kreissl-Dörfler heeft een uitstekend verslag opgesteld dat de vinger op de wonde legt en ik ben van oordeel dat het Parlement zijn blazoen zou oppoetsen door dit verslag met een overgrote meerderheid aan te nemen.

Leperre-Verrier
Mevrouw de Voorzitter, de vertegenwoordigers van de OESO hebben ongetwijfeld duizenden goede redenen om deze multilaterale overeenkomst in het grootste geheim uit te broeden, maar er zijn ook enkele redenen, en niet van de minste, waarom wij deze nieuwe economische orde die men ons wil opleggen, moeten verwerpen. Wij begrijpen natuurlijk wel dat zo'n overeenkomst de multinationals heel wat voordelen zou opleveren aangezien dit voorstel, dat kan worden samengevat als "alle verplichtingen voor de landen, alle baten voor de investeerders" , hun stevige waarborgen biedt.
Het is ongetwijfeld positief dat de belemmeringen voor investeringen weggewerkt worden, maar het principe van nietdiscriminatie of deze heel ruime interpretatie van het begrip investeringen mag geen schadelijke gevolgen hebben voor het geheel van onze landen. Deze overeenkomst vormt immers een reële bedreiging voor de nationale soevereiniteit en dreigt op termijn de rechten van de volkeren en hun eisen op sociaal en milieuvlak ter discussie te stellen. Ze legt de ontwikkelingslanden, die uitgesloten zijn van de onderhandelingen, toch een aantal clausules op die vaak strijdig zijn met hun belangen. Wij weten allemaal dat de democratie in het gedrang komt wanneer de economische boven de politieke aspecten primeren. Als bewijs wil ik eenvoudigweg verwijzen naar de manier waarop over deze overeenkomst onderhandeld werd.
Het is dan ook van cruciaal belang dat wij als EP-leden protesteren tegen deze overeenkomst, die ernstige schade aan de Europese constructie zou toebrengen, net nu de uitbreiding aan de orde is.
Wat zou er van ons gemeenschappelijk landbouwbeleid, ons Europees sociaal model, onze culturele eigenheid worden als morgen de MOI van toepassing zou zijn? Wij moeten dan ook het initiatief van de Commissie externe economische betrekkingen toejuichen en de heer Kreissl-Dörfler danken voor zijn uitstekende werk. Mijn fractie zal overigens voor zijn verslag stemmen, maar het zou positief zijn als ook de Raad een standpunt inneemt. Mijnheer de commissaris, wij verwachten dat ook de Commissie, die aan de onderhandelingen deelneemt, haar inspanningen voortzet, maar altijd naar rede en wijsheid luistert. Het gaat hier immers om onze Europese Gemeenschap en wij moeten in dit verband onze uitzondering voor cultuur verdedigen.
Wij hebben deze uitzondering bekomen dankzij de inzet van de mensen uit de culturele sector, die de publieke opinie onlangs nogmaals op de risico's van de MOI gewezen hebben. Deze uitzondering voor cultuur, die wij met veel moeite uit de brand gesleept hebben tijdens de GATT-onderhandelingen, moet worden uitgebreid tot de MOI. Ook de verdragen die de intellectuele-eigendomsrechten regelen, moeten worden behouden want, waarde collega's, men moet eindelijk begrijpen dat de wereld geen groot monopolyspel is en dat niet met dobbelstenen over het lot van onze cultuur beslist kan worden.

Souchet
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil het initiatief van onze Commissie externe economische betrekkingen toejuichen. Zij was van mening dat wij onze publieke opinies in het licht van de geheimhouding die rond deze al vergevorderde onderhandelingen hangt, openlijk moesten wijzen op het belang en de inzet van de opstelling onder ingewijden van een multilaterale overeenkomst inzake investeringen. Drie jaar na het begin van de onderhandelingen houden wij hier vandaag in het Europees Parlement dan ook het eerste openbaar debat dat ooit in een parlement aan de MOI gewijd is.
Ik wil ook de rapporteur feliciteren, die erin geslaagd is een vrij samenhangende tekst op te stellen ondanks de aanvallen van de grote fracties, voor wie het streven naar een compromis tot elke prijs en het afzwakken van elk voorstel een tweede natuur geworden is.
De heer Kreissl-Dörfler toont uitstekend aan dat het in de MOI niet alleen om de verdediging van een sector gaat, hoe belangrijk de culturele sector ook is, maar ook en vooral om een methode, een manier van denken, de hiërarchische indeling van de partijen op internationaal vlak. De bescherming van investeerders valt hoofdzakelijk onder de nationale bevoegdheid en dat moet zo blijven, ook al kunnen wij dankzij een nauwe coördinatie tussen de vijftien lidstaten een aantal gemeenschappelijke doelstellingen nastreven. Ik heb het met name over de veroordeling van wetgeving met een extraterritoriale reikwijdte, het verbod op elke vorm van concurrentie die tot doel heeft investeringen aan te trekken via een verlaging van de sociale regelgeving of de milieuvoorschriften, het feit dat een geschilleninstantie op het vlak van investeringen de regels van een gemeenschappelijk beleid zoals het GLB of het visserijbeleid niet mag ontmantelen, de uitzondering voor cultuur niet mag aantasten of de uitspraken met kracht van wet van de nationale of communautaire rechtspraak niet ter discussie mag stellen.
Het is van cruciaal belang dat het legitieme recht van de investeerder op bescherming van zijn investeringen niet verwordt tot een absoluut recht om zonder beperkingen te investeren ten koste van de bevoegdheden van de landen op het vlak van weten regelgeving.
In de huidige redenering van de MOI zouden de landen er alleen maar voor moeten zorgen dat de investeerders ten volle van hun investeringen kunnen genieten en de nationale en communautaire wetgeving die tot doel heeft het milieu en de sociale voorwaarden te beschermen, zou a priori als een mogelijke belemmering voor investeringen beschouwd worden. Dat is dus de idee waarop momenteel de onderhandelingen over en het kader van de MOI, dat de ontwikkelingslanden uitsluit, steunen. Ons inziens moeten wij deze overeenkomst opnieuw ter discussie stellen in plaats van een tactiek van uitzonderingen eisen en voorbehoud maken te volgen, want zodoende zullen wij enkel de plaatsen kunnen aanduiden waar in de toekomst onderhandeld wordt. Het GATT- en het WHO-proces moeten een les zijn voor ons. Dit verslag luidt terecht de alarmbel en wij zullen het dan ook steunen.

Sichrovsky
Mevrouw de Voorzitter, ook wij zijn blij met het debat over dit verslag. Op enkele uitzonderingen na vinden wij het verslag ook zeer interessant, een zeer intelligent werkstuk. Natuurlijk zou het mooi zijn dat de in Europa en in de westerse wereld bestaande sociale, structuur- en milieunormen wereldwijd overgenomen werden en de investeerders in de hele wereld zich hieraan zouden moeten houden. Het is helaas nogal aanmatigend als het Westen zich zo zelfgenoegzaam en gemakzuchtig opstelt, zich niets aantrekt van de armoede en de levensomstandigheden in de derde wereld en belemmeringen voor investeringen uitdenkt of eist die er uiteindelijk toe leiden dat de economische basis in andere delen van de wereld niet sterker kan worden.
Het is een realiteit dat de globale modernisering van de infrastructuur en de communicatiesystemen in de hele wereld een bikkelharde concurrentiesituatie voor investeringsplaatsen heeft geschapen. Investeerders zullen in opdracht van hun kapitaalverschaffers steeds die plaatsen kiezen waar zij de grootste winst kunnen maken. Daartegen protesteren of dit proces met allerlei wetten blokkeren, kan men vergelijken met het vernietigen van machines tijdens de industriële revolutie.
Het verslag laat de vraag open hoe Europa in de toekomst door middel van investeringen medeverantwoordelijk kan zijn voor een economische opleving in de derde wereld, zonder deze landen op schoolmeesterachtige wijze voor te schrijven hoe deze opleving kan worden bereikt.
De geëiste beperkingen op cultureel vlak vormen een probleem. Ik kan hier alleen maar op het verslag van de Nederlandse regering wijzen, waarin staat dat er geen harnas moet worden aangedaan, maar dat de ruggengraat moet worden versterkt.
De in het verslag gevraagde maatregelen ter regulering van de investeringen van buitenlandse ondernemingen mogen er niet toe leiden dat in iedere culturele sector een open concurrentiestrijd mogelijk is. Als er eerder al kritiek werd geuit op het feit dat Amerikaanse ondernemingen steun van de EU zouden krijgen, zullen diezelfde personen er zeker niets op tegen hebben dat Amerikaanse ondernemingen met hun kapitaal een aandeel hebben in Europese films.
Wij juichen het toe dat in het verslag de problemen in verband met de bescherming van het auteursrecht aan bod komen. Op dit vlak is er een grote achterstand en daar moet zeker over worden gesproken.

Falconer
Mevrouw de Voorzitter, het is me een waar genoegen voor dit Parlement te spreken zonder te melden dat ik er ben.
Mijn fractie en ik steunen het verslag van de heer Kreissl-Dörfler. Wij staan met name achter de paragrafen 5, 14, 23 en paragraaf 15 inzake de OESO-beleidslijnen. Ik zou op dit punt willen opmerken dat, los van waar de toekomstige besprekingen in verband met investeringsprocedures zullen plaatsvinden, of dat nu in de OESO, de WHO of de UNCTAD zal zijn, wij het op prijs zouden stellen als degenen die verantwoordelijk zijn voor de kwesties die ons aangaan wat meer doorzichtigheid zouden willen betrachten bij de behandeling ervan. Wij parlementariërs zouden koplopers moeten zijn in de discussies in plaats van staartlopers. Het Parlement verdient onze gelukwensen voor het afleveren van dit verslag.
De vrijwillige code oogst de meeste bijval. Die bijval komt van de OESO-landen. Wij kunnen het er klaarblijkelijk niet over eens worden om de vrijwillige code van richtsnoeren te veranderen in een verplichte code. In een verklaring van de heer Charles Bridge van het Ministerie van Economische Zaken over de vrijwillige status van de OESO-beleidslijnen, wordt gesteld dat zich momenteel een meerderheid aan het vormen is die de mening is toegedaan dat de vrijwillige status behouden dient te worden. Maar vervolgens zegt hij dat de OESO-landen sinds 1991 verplicht zijn nationale contactpunten op te zetten voor het ondernemen van promotionele activiteiten, het behandelen van onderzoeken en het bespreken met de betrokken partijen van alle zaken die verband houden met de beleidslijnen. Misschien moeten wij eens goed bekijken wat deze nationale contactpunten nu precies hebben opgeleverd.
Volgens het adviescomité van de vakverenigingen van de OESO, wijzen de resultaten van zijn onderzoeken uit dat, op een paar opmerkelijke uitzonderingen na, de contactpunten veeleer reactief dan proactief zijn en weinig ondernemen om zich van hun taak te kwijten. Enkele nationale vakbondscentra die niet reageerden op het onderzoek verklaarden dat er weinig te rapporteren viel vanwege het feit dat de nationale contactpunten in hun land waren opgeschort.
Tevens werd gemeld dat aanvragen voor informatie aangaande de beleidslijnen vaak werden genegeerd en dit heeft bij vele vakbondsafdelingen tot een enorme apathie geleid ten aanzien van de nationale contactpunten.
Het verslag gaat verder met de vraag: " Heeft het nationale contactpunt in uw land de vakbonden geraadpleegd over hun taken?" Het Zweedse nationale contactpunt is het enige dat proactief advies heeft ingewonnen bij de vakbonden. Het Belgische nationale contactpunt doet dat reactief en alle andere afdelingen hebben negatief gereageerd. Dus wellicht zou de Commissie ons kunnen zeggen welke stappen zij kan ondernemen om, indien zij de vrijwillige code wenst te handhaven, de nationale contactpunten daadwerkelijk te versterken en te garanderen dat zij inhoud krijgen voor die mensen voor wie de multilaterale overeenkomst inzake investeringen eigenlijk bedoeld is.
Mag ik de Commissie eveneens verzoeken om zich te buigen over de kwestie van de portefeuille-investering, omdat terwijl wij het over rechtstreekse buitenlandse investeringen hebben veel van deze bedrijven hun resultaten behalen uit de portefeuille-investeringen van aandeelhouders?
Kan de Commissie ons uitsluitsel geven of zij tijdens deze onderhandelingen garanties zal overwegen, en de lidstaten ertoe zal aanmoedigen om deze op te nemen, opdat de beheerders van vele van de pensioen- en beroepsfondsen en verzekeringsfondsen daadwerkelijk worden geraadpleegd voordat er wordt geïnvesteerd in welk bedrijf dan ook dat opereert onder de multilaterale overeenkomst inzake investeringen in veel van de landen die momenteel niet veel baat hebben bij de vrijwillige richtsnoeren. Dit zou een stap in de richting van de democratie zijn die de Commissie zou moeten toejuichen.

Porto
Mevrouw de Voorzitter, de groei van de rechtstreekse buitenlandse investeringen - 11 % per jaar - is indrukwekkend en stijgt uit boven die van de andere economische basisvariabelen. Over de afgelopen tien jaar bedroeg de groei van genoemde investeringen het dubbele van die van de handel en het viervoudige van de groei van de productie. Het zou daarom vreemd aandoen als er voor deze materie geen multilaterale gedragscode bestond.
Het vrije verkeer van kapitaal vertegenwoordigt de belangrijkste factor bij de maximale benutting van hulpbronnen, maar heeft als gevolg van het vrije verkeer van goederen en diensten geen negatieve invloed gehad - en dat zou ook onwenselijk zijn - op de groei van de handel. Het leidt tot investeringen in de minst ontwikkelde gebieden en is zo, ruimtelijk gezien, een evenwichtscheppende factor geweest, waardoor werknemers die anders gedwongen zouden zijn te emigreren in die gebieden zijn kunnen blijven. De sociale ontwrichting die zulke emigratiestromen veroorzaken is uitgebleven. In dat licht wordt ook de strategie van multinationale ondernemingen duidelijk, waarbij eenheden in verschillende landen en regio's binnen een systeem van onderaanneming worden ondergebracht.
Nu duidelijk is geworden wat de mogelijkheden zijn, dienen er strikte gedragsregels te worden vastgelegd, omdat anders rechtstreekse buitenlandse investeringen kunnen ontaarden in een onaanvaardbare vorm van uitbuiting, waarbij ook de mededingingsregels in gevaar komen. Vooral op sociaal gebied en op het gebied van het milieu moeten er strengere eisen worden gesteld, zoals de rapporteur, collega Kreissl-Dörfler, die ik bij deze hartelijk dank, geheel terecht aangeeft. Als dat niet gebeurt hebben onze werknemers en werkgevers het recht te klagen, aangezien verplaatsing van de investeringen niet geaccepteerd kan worden. En zoals we al een aantal keer hebben aangegeven, het gaat hier om eisen waarmee we zowel de werknemers als de burgers in de minder ontwikkelde landen een dienst bewijzen, door te verhinderen dat ze uitgebuit worden en dat hun levensomstandigheden verslechteren.
Tenslotte vinden ook wij het een slechte zaak dat een aantal stappen voorwaarts op het gebied van het toezicht op subsidies niet vergezeld gaan van een vergelijkbare vooruitgang op fiscaal gebied. Er is momenteel namelijk sprake van een concurrentieslag waarbij de belasting op kapitaal steeds verder verlaagd wordt, zodat de reeds bestaande onevenwichtigheid alleen maar verergerd wordt. En dat leidt dan weer tot een te zware belasting van de arbeid.
Slechts één noot van terughoudendheid met betrekking tot hetgeen de rapporteur en een aantal sprekers naar voren hebben gebracht: wij zijn bang dat de uitzonderingen die voorgesteld worden op cultureel gebied ons in de richting van protectionisme zullen voeren. De Europese cultuur moet zich op eigen kracht kunnen doen gelden en niet door middel van protectionisme. Dat zal uiteindelijk alleen leiden tot verwelking van die cultuur. In dit opzicht ben ik het eens met de Nederlandse zienswijze.

Daskalaki
Mevrouw de Voorzitter, ook ik deel de ongerustheid van mijn collega's over de multilaterale overeenkomst inzake investeringen. Terecht komen zij in het geweer. Ongerustheid bestaat echter niet alleen in de parlementaire commissies, maar eveneens onder kunstenaars en academici. Terecht wordt ook in de pers de alarmklok geluid en gewaarschuwd voor het gevaar van overhaaste ondertekening van deze overeenkomst. In de Commissie jeugd, cultuur, onderwijs en media, waar ik lid van ben, is men hard van leer getrokken tegen de aanvallen op de Europese culturele industrie en onze multiculturele identiteit, die waarschijnlijk met deze overeenkomst in het nauw zullen worden gebracht. Tijdens de onderhandelingen in het kader van de GATT kwam het Europese cultuurbeleid reeds in een moeilijk parket te verkeren. Uiteindelijk zijn wij er toen in geslaagd een uitzondering voor cultuur te verkrijgen. Deze uitzondering moet mijns inziens niet alleen worden gehandhaafd, maar zelfs worden versterkt. Ook andere nationale delegaties vragen immers om uitzonderingen voor zaken die hen nauw aan het hart liggen. Zo vragen bijvoorbeeld de Amerikanen in het kader van de OESO om uitzonderingen voor sectoren waar zij gunstige regelingen hebben.
Wij moeten nagaan hoe wij een stokje kunnen steken voor de pogingen om korte metten te maken met de Europese beleidsvormen en met meer in het algemeen de Europese integratie op het gebied van cultuurgoederen en -diensten. Hiermee bedoel ik ook de nieuwe technologieën, de intellectuele eigendom en andere rechten van onze kunstenaars. Natuurlijk mogen wij niet vergeten dat soortgelijke problemen ook rijzen in andere sectoren, zoals het vervoer, de visserij en de landbouw.
De Europese solidariteit moet, ondanks de verpletterende druk en ondanks de aanvallen, tot het bittere einde intact blijven. Helaas zijn er delegaties van lidstaten die het hoofd in het zand steken voor de mogelijke problemen en enkel de ondertekening van deze overeenkomst willen versnellen. Ook wij vinden dat de onderhandelingen tot een goed einde moeten worden gebracht en een goed einde betekent dat een tevredenstellende oplossing moet worden gevonden voor de vraagstukken die voor Europa van vitaal belang zijn.

Teverson
Mijnheer de Voorzitter, ik juich deze overeenkomst ten zeerste toe daar ze streeft naar nietdiscriminatie op het gebied van investeringen en naar de toepassing van de wet door de ondertekenende lidstaten. De overeenkomst is er om internationale investeringen te bevorderen en daarmee tevens de internationale handel. Dat zijn allemaal prima ontwikkelingen die ik toejuich.
Wat mij echter verontrust, is dat wanneer je de overeenkomst begint door te nemen - en ik heb verschillende keren geprobeerd dat te doen, hoewel deze momenteel nog verre van definitief is - zij een groot aantal vragen opwerpt. Omdat internationale investeringen ongetwijfeld een uiterst concurrerend domein vertegenwoordigen, zal een van de gevolgen in elk geval zijn dat, ook al is het een OESO-overeenkomst, andere landen die op zoek zijn naar internationale investeringen zwaar onder druk zullen worden gezet om eveneens ondertekenaar te worden. Maar ook hier geldt weer dat ik dit in principe toejuich. Ik maak mij zorgen over de mate van betrokkenheid van de ontwikkelingslanden, met name in het besluitvormingsproces, ook al is het momenteel voornamelijk een OESO-document.
Evenals de heer Falconer zou ook ik willen wijzen op de OESO-beleidslijnen voor multinationale ondernemingen. Hoewel de OESO zelf het leeuwendeel van haar eigen publiciteitsmateriaal verzorgt, had ik dat graag wat prominenter aanwezig gezien in het kader van deze overeenkomst. Nogmaals, wanneer je deze overeenkomst doorneemt, tref je eigenlijk meer vragen dan antwoorden aan op de vraag in hoeverre in de definitieve versie gedegen zal worden omgesprongen met de milieunormen.
Een andere kritische kanttekening mijnerzijds, die mij wat wrang stemt, is de vraag of de discriminatie ten aanzien van binnenlandse bedrijven zal blijven voortbestaan. Sommige landen, die de neiging vertonen te discrimineren ten gunste van buitenlandse investeringen, geven daartoe immers investeringsstimuli.
Tot slot wil ik vragen wanneer de overeenkomst nu zal worden ondertekend - dit zou in mei gebeuren, maar er is blijkbaar vertraging - en of deze aan het Europees Parlement voor instemming wordt voorgelegd.

Moreau
Mevrouw de Voorzitter, de MOI is een echte oorlogsmachine tegen de volkeren, de landen, de nationale staten. De belangen van buitenlandse investeerders worden buitensporig bevoordeeld en hun rechten worden tot alle gebieden uitgebreid, nu zij regeringen rechtstreeks gerechtelijk kunnen vervolgen om schadeloosstelling en interesten te krijgen ter compensatie voor elke maatregel waarvan zij menen dat hij tot een daling van hun winsten zou leiden.
Sociale rechten, de bescherming van het milieu, ruimtelijke ordening, de bescherming van natuurlijke hulpbronnen, aandacht voor het algemeen belang, vakbondsvrijheden alsook de communautaire preferentie zouden allemaal sancties kunnen rechtvaardigen.
In het huidige mondialiseringsproces worden de belangen van de volkeren met voeten getreden; in de MOI worden nu ook de regeringen vernederd, want zij zouden alleen nog verplichtingen jegens de multinationals hebben. Een dergelijke manier van denken is totaal onaanvaardbaar en ze wordt overigens in ruime mate verworpen. Sinds 1995 worden in het grootste geheim onderhandelingen gevoerd, maar nu is de ware inhoud van de MOI aan het licht gekomen en dit heeft tot een massale protestbeweging in de Verenigde Staten, Canada, India en Europa geleid. Ook in Frankrijk zijn artiesten en kunstenaars fel in het geweer gekomen, want zij beseffen dat de cultuur alles te verliezen heeft bij zo'n louter commerciële denkwijze.
De Franse regering heeft bij monde van haar premier gezegd dat een soortgelijk akkoord in geen geval de vrijheid van de regeringen om keuzes te maken en uit te voeren in het gedrang mag brengen. Zij heeft gezegd dat Frankrijk bindende regels eist die concurrentie tussen landen verbieden om investeringen aan te trekken door een verlaging van de sociale regelgeving en de milieuvoorschriften.
In het verslag van de heer Kreissl-Dörfler worden heel wat terechte opmerkingen gemaakt en worden terecht een openbaar debat en transparantie inzake de OESO-onderhandelingen geëist. Het verslag gaat evenwel niet helemaal tot het einde, want het houdt het uiteindelijk eenvoudigweg bij de aanbeveling om - ik citeer - de MOI niet te ondertekenen voordat ze grondig onderzocht is. Het Europees Parlement, het eerste gekozen orgaan dat de MOI bespreekt, met name dankzij zijn Commissie externe economische betrekkingen, moet mijns inziens van de regeringen van de lidstaten eisen dat zij de MOI niet ondertekenen, de onderhandelingen opschorten en voorafgaandelijk een heel uitgebreid openbaar debat houden, waarbij de nationale parlementen betrokken worden.
We moeten ook dezelfde eis formuleren in verband met het voorstel voor een transatlantische interne markt, ook gekend als het "voorstel-Brittan" , dat op dezelfde ultraliberale principes als de MOI steunt. Wij wensen als Franse afgevaardigden bij te dragen aan de maatschappelijke beweging om deze plannen, die banen en vrijheden vernietigen, een halt toe te roepen en de ideeën van samenwerking en duurzame ontwikkeling te doen zegevieren, want die vormen de echte uitdaging voor het derde millennium.

Schörling
Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag een hartelijk dankwoord willen richten tot mijn collega KreisslDörfler, omdat hij ons werkelijk aan het denken heeft gezet, en niet alleen ons, maar ook de nationale parlementen, zodat we echt onze ogen voor deze kwestie hebben geopend.
Er wordt gezegd dat dit de grondslag voor de wereldeconomie zal vormen. Dat wil ook zeggen dat hier niet alleen economische belangen op het spel staan, maar ook milieubelangen, sociale belangen, het nationale zelfbestemmingsrecht enzovoort.
Ik zou de Commissie willen vragen: waarom zijn wij in het Europees Parlement niet ingelicht dat er een discussie heeft plaatsgevonden? Waar is de dialoog met de burgers en democratisch gekozen parlementen? Ik ben zeer teleurgesteld in de Zweedse minister van handel, die sinds 1995 aan de onderhandelingen hierover heeft deelgenomen zonder ook maar enig blijk te geven dat deze plaatsvonden. Hij is ook sociaal-democraat, en de sociaal-democraten zeiden bij de vorige verkiezingen dat ze "de krachten van de markt" zouden "beteugelen" . Nu zien we wat er gebeurt met dat soort beloften. Dus: op naar meer democratie! En zoals de vorige spreker al zei: " Stop deze overeenkomst totdat we een fatsoenlijke dialoog hebben gevoerd!"

Sainjon
Mevrouw de Voorzitter, mijns inziens is het ogenblik aangebroken om als politieke verantwoordelijken, die onze legitimiteit aan het algemeen stemrecht te danken hebben, een einde maken aan de technocratische uitwassen van een aantal internationale instellingen.
Een vraag dringt zich op en ik zal ze klaar en duidelijk stellen: wiens belangen dient de OESO? Wil de OESO bijdragen aan de economische, sociale en culturele ontwikkeling van de landen en hun volkeren of staat zij ten dienste van machtige multinationals? De MOI geeft het antwoord op deze vraag. Hoe kunnen wij dulden dat enkele rijke landen in het geheim in de wandelgangen van het kasteel van la Muette, de zetel van de OESO in Parijs, onderhandelen over akkoorden die vervolgens ook voor minder rijke landen zullen gelden? Deze overeenkomsten worden zonder enige democratische controle voorbereid door hoge ambtenaren die slechts één doel hebben: alle bescherming op cultureel vlak alsook op sociaal en milieuvlak wegnemen.
De MOI is een duidelijke les. Het gaat hier niet om een ongelukje maar om een alomvattende ultraliberale visie die bevestigd wordt en die tot doel heeft alle sociale en democratische vooruitgang die vaak na een lange strijd geboekt is, teniet te doen. Wanneer wij de MOI verwerpen, verwerpen wij eigenlijk de huidige uitgangspunten van de OESO, maar misschien moeten wij ons ook wel afvragen of een dergelijke instelling al dan niet behouden moet worden en of haar taak alvast niet opnieuw gedefinieerd moet worden. Zou het niet veel verstandiger en doeltreffender zijn de rol van de Wereldhandelsorganisatie te versterken, zodat zij de kwesties die nu in het kader van de OESO besproken worden, kan behandelen? Het blijft hoe dan ook een feit dat wij meer dan ooit voor democratische controle op de internationale instellingen moeten zorgen als wij een aantal nefaste uitwassen voor de volkeren willen vermijden.

Van Dam
Mevrouw de Voorzitter, op dit moment bestaan er ongeveer 1.800 bilaterale overeenkomsten over buitenlandse directe investeringen. Dit leidt tot ondoorzichtigheid en tegenstrijdigheden tussen overeenkomsten. Een multilaterale overeenkomst voor investeringen in OESO-verband is dan ook logisch. De OESO-landen zijn goed voor de meerderheid van de buitenlandse directe investeringen en in OESO-verband is veel sneller en efficiënter een overeenkomst te bereiken dan in WTO-verband.
Met collega Kreissl-Dörfler zet ik enkele vraagtekens. Dreigt zo'n overkoepelende internationale overeenkomst het belang van de multinationale ondernemingen en bedrijven niet te stellen boven het algemene belang? Hebben ontwikkelingslanden nog onderhandelingsruimte bij toetreding tot de overeenkomst of worden ze voor voldongen feiten geplaatst?
Terecht besteedt de rapporteur in zijn waardevolle verslag hier veel aandacht aan. Deze overeenkomst beperkt soevereine bevoegdheden aanzienlijk, een ontwikkeling die mij zorgen baart. Op belangrijke beleidsterreinen als milieu en ook op sociaal en cultureel terrein zou dit negatieve gevolgen kunnen hebben. Bij de GATT-onderhandelingen hebben wij ons al vaker aan deze steen gestoten.
We moeten doorzeilen tussen de klippen Scylla - een te liberale overeenkomst - en Charibdis - overregulering en protectionisme. In Nederland blijken gedragscodes, opgesteld door bedrijven zelf op het gebied van milieu, mensenrechten en sociale voorzieningen beter te werken dan overheidsregels.
Het verslag legt de nadruk wat te veel op "overbescherming" , zoals bij cultuur. De Commissie heeft hier heel veel voorgesteld maar alles hoefde toch niet in dit verslag? Waar is dan het kopje milieu? Overdaad schaadt. In mijn stemgedrag zal dit standpunt terug te vinden zijn.
Ondanks wat schoonheidsfoutjes wil ik mijn steun uit volle overtuiging geven aan dit verslag, waarmee ik de rapporteur van harte feliciteer.

Lienemann
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, deze overeenkomst is van enorm belang voor de toekomst van de Europese Unie en de toekomst van onze volkeren.
In het verslag van de heer Kreissl-Dörfler wordt klaar en duidelijk gewezen op alle risico's en alle voorwaarden die vervuld moeten zijn opdat een organisatie inzake investeringen niet alleen transparanter en eenvoudiger is, maar ook ten dienste van de volkeren staat. Dat neemt niet weg dat onze fractie een amendement heeft ingediend opdat de boodschap van dit Parlement gewoon nog duidelijker zou zijn. Wij willen niet dat onze regeringen deze overeenkomst zoals ze nu op tafel ligt en de onderliggende denkwijze ratificeren en het Europees Parlement moet dat klaar en duidelijk stellen. Deze overeenkomst zou onze landen en ook de Europese Unie zelf, met andere woorden de communautaire instanties, immers elke mogelijkheid ontnemen om doeltreffend op te treden en sociale regels en milieuvoorschriften op te stellen of een beleid te voeren dat gunstig is voor de lokale ontwikkeling en de werkgelegenheid.
Ik zal enkele voorbeelden geven om dit te illustreren. Het schandaligste punt is ongetwijfeld de conclusie die bepaalt dat landen veroordeeld kunnen worden als ze maatregelen nemen die de winsten van een multinational misschien kunnen verminderen of belasten. Dit komt er eigenlijk op neer dat de winsten van multinationals belangrijker zijn dan de belangen van de volkeren. Waarom is het Amerikaanse Congres dan voor een deel terughoudend? Omdat deze clausule ook al bestaat in de NAFTA en ertoe geleid heeft dat Ethyl, een in Canada gevestigde Amerikaanse onderneming, schadevergoeding van de Canadese regering geëist heeft omdat deze een product verboden had dat een onontbeerlijk organisme in de strijd tegen de vervuiling aantastte. Canada zou dus veroordeeld worden omdat het de milieuverontreiniging bestrijdt en een onderneming winst onthoudt. De Amerikanen zien duidelijk het gevaar in, of althans een deel van het Amerikaanse Congres is zich van het gevaar bewust. Laten wij niet blind blijven. Dit houdt grote gevaren in, niet alleen op milieuvlak maar ook op sociaal vlak.
Tenslotte wil ik nog zeggen dat natuurlijk een transparanter en rationeler wereldorganisatie inzake investeringen moet worden ingesteld, maar hiervoor moeten tal van voorwaarden vervuld zijn. Om te beginnen mogen niet alleen rijke landen in het kader van deze organisatie vertegenwoordigd zijn en moeten ook de Wereldhandelsorganisatie en zelfs de Verenigde Naties vertegenwoordigd zijn; ten tweede moeten sociale en milieuclausules mogelijk zijn en moeten deze zelfs op internationaal niveau uitgevaardigd worden; ten derde moeten de landen en ook de Europese Unie zelf hun soevereiniteit en de mogelijkheid tot handelen behouden, want investeerders moeten misschien zekerheid krijgen, maar de zekerheid van de volkeren is nog veel belangrijker.

Habsburg-Lothringen
Mevrouw de Voorzitter, in eerste instantie moet de economie toch de mensen dienen. Derhalve is het mijns inziens ook zo belangrijk dat wij ons vandaag met de multilaterale overeenkomst inzake investeringen bezighouden. Het verslag-Kreissl-Dörfler bevat nochtans enkele verklaringen die in de sinds enige tijd gevoerde campagne van bepaalde groeperingen passen, die de MOI gebruiken om vage angsten voor de zogenaamde globalisering aan te wakkeren. Ik moet deze kritiek zo onomwonden uiten, mijnheer Kreissl-Dörfler, want u weet dat ik uw werk zeer waardeer en ook verder eerlijk met u wil zijn.
Natuurlijk kunnen wij als Parlement er niet in berusten dat de onderhandelingen met uitsluiting van de openbaarheid en de parlementen worden gevoerd, zoals in het verslag wordt vastgesteld. Deze kritiek is echter niet van toepassing op de OESO, maar op de Raad. In Brussel vergadert vandaag namelijk de werkgroep van de Raad over dit thema. U vraagt in uw verslag bijvoorbeeld een sociaal en ecologisch evenwichtig economisch beleid, en de andere zijde van dit Parlement - mevrouw Castellina is er namelijk ook - veronderstelt dan dat de MOI de geldende milieu- en sociale wetgeving wil omzeilen.
In een standpunt van het Oostenrijkse Ministerie van Economische Zaken luidt het: de MOI laat het recht van een land op eigen milieu- en arbeidswetgeving onaangeroerd, zolang er voor buitenlandse investeerders geen strengere bepalingen gelden dan voor de binnenlandse. Het is de bedoeling een bepaling op te nemen tegen sociale en milieudumping, dat wil zeggen een verbod om milieu- en sociale normen te verlagen teneinde buitenlandse investeringen aan te trekken.
De MOI leidt evenmin tot een beperking van het EU-recht. Een voorbehoud is ingebouwd. Het probleem van de intellectuele eigendom is zo geregeld, dat de MOI geen invloed kan hebben op TRIP's. Bovendien is de OESO-overeenkomst onderworpen aan een democratische ratificatieprocedure. Als wij daadwerkelijk willen dat de economie van nut is voor de mensen, dan mogen wij een investeringsovereenkomst niet volproppen met bepalingen die alleen nog maar door hele scharen van advocaten worden begrepen. Tenslotte gaat het ook om het midden- en kleinbedrijf en deze bedrijven hebben geen reusachtige apparaten tot hun beschikking.
Vanzelfsprekend roepen wij de Raad op om het Parlement steeds onmiddellijk informatie te verschaffen over de beraadslagingen.

Monfils
Mevrouw de Voorzitter, uit het uitstekende werk en het verslag van de heer Kreissl-Dörfler blijkt dat, ook al is de liberalisering van investeringen inderdaad een cruciaal doel, de tekst in zijn huidige vorm gevaarlijk en op een aantal punten onaanvaardbaar is. Hij is gevaarlijk omdat hij onevenwichtig is: alle rechten zijn voor de investeerders, alle plichten voor de landen. Landen zouden zich zelfs voor een internationale pseudo-jurisdictie moeten verantwoorden voor de beweegredenen die hen ertoe gebracht hebben een bepaalde maatregel te nemen, bijvoorbeeld op sociaal of milieuvlak.
De tekst is eveneens onaanvaardbaar in verband met intellectuele eigendom en de culturele sector, inzonderheid de audiovisuele sector. Wij hebben hier zelf ook heel wat inspanningen geleverd om een sterke en dynamische culturele sector te helpen creëren, met name met behulp van de richtlijn "televisie zonder grenzen" . Welnu, de tekst van de overeenkomst dreigt al deze inspanningen teniet te doen.
Ik wil tevens op een nieuw probleem wijzen, mevrouw de Voorzitter. Ik heb vandaag vernomen dat de Commissie onderhandelingen gaat voeren met de Verenigde Staten in het kader van een transatlantische interne markt, de New Transatlantic Market Place, waarvan wij nooit op de hoogte gebracht werden en die ook gevolgen voor de intellectuele en artistieke eigendom zal hebben. Dit wordt stilaan te veel. Deze onderhandelingen worden in de grootste onduidelijkheid gevoerd. De Commissie moet ons zowel in het kader van de MOI als de NTM meedelen dat zij opnieuw over heel wat punten van de MOI onderhandelt en dat zij de volledige audiovisuele sector en de auteursrechten van het kader van haar internationale verdragen uitsluit. Ook ons Parlement dient net als de nationale parlementen zijn verantwoordelijkheid op zich te nemen met betrekking tot deze teksten.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, het is hier gebruikelijk de rapporteur te loven, maar wegens tijdgebrek zal ik dit deze keer achterwege laten, hoewel er wel reden toe is. De rapporteur beschouwt het als een goede zaak dat bij de MOI de Commissie gesprekspartner was en niet de lidstaten. Dat betekent een machtsverschuiving naar de federalistische centrale macht. Dat geeft de Commissie een macht over de sociale zekerheid, het milieu, de veiligheid op de werkplek, het gezondheidsbeleid en de intellectuele eigendom in mijn land, die we volgens dit verslag niet bereid zijn aan supranationale ondernemingen te geven. Vanuit het oogpunt van een klein land kan ook de Commissie als een supranationale onderneming fungeren.
Bij de MOI is er sprake van dat het kapitalisme van alle grenzen aan de uitbuiting wordt bevrijd, ook op nieuwe gebieden en met name op het gebied van geestelijke activiteiten, ook in de landen die niet gevraagd noch betrokken zijn bij de onderhandelingen tussen OESO-landen. De MOI legt globale normen op voor het functioneren van staten, maar niet voor de activiteiten van ondernemingen. De MOI is daarom onevenwichtig.
De heer Kreissl-Dörfler heeft een goed verslag opgesteld, hoewel hij te veel in de macht en goedheid van de EU gelooft. De EU is de gedaante van het kapitalisme in Europa. De MOI wordt op zijn beurt de nieuwe gedaante van het kapitalisme in de wereld.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, ik moet collega Seppänen zeggen dat zijn en mijn regering toch echt een volledig onafhankelijke partij bij de onderhandelingen over dit akkoord is geweest.
Maar ter zake, we zijn een soort schandaal aan het bewijzen. De Commissie heeft onderhandeld over een akkoord dat een zeer groot deel van de krachten en ideeën die van de Europese Unie een eenheid maken, tenietdoet. Allerlei subsidievormen worden in twijfel getrokken, omdat hierbij de voorkeur zou worden gegeven aan het eigene op kosten van anderen. Men moet ook niet denken dat de uitzonderingen langdurig zullen zijn. Ik ben er zeker van dat langzamerhand alles in dezelfde vorm wordt gegoten en daarom moet men er geen onnodige hoop op vestigen dat de zaken met uitzonderingen opgelost kunnen worden. Die worden hooguit tijdelijk van aard. Er zijn beslist bindende clausules nodig voor het in acht nemen van de arbeidswetgeving en voor milieubescherming.
Mijnheer de commissaris, ik aarzel niet te zeggen dat als het Europees Parlement de mogelijkheid zou hebben afzonderlijke commissarissen te ontslaan, dit waarschijnlijk een situatie zou zijn waarin uw aanblijven aan een zijden draadje zou hangen.

Vecchi
Mevrouw de Voorzitter, het is uiterst belangrijk dat wij streven naar multilaterale internationale overeenkomsten ter bevordering van de investeringen. Wij moeten voor de investeerders een kader creëren dat hun zekerheid biedt. Alleen op die voorwaarde zullen de investeerders immers meer belangstelling tonen voor niet-traditionele landen, met andere woorden voor landen die de internationale investeerders zelf minder betrouwbaar vinden dan andere.
Die overeenkomsten moeten uiteraard tot stand komen op een wijze die voor alle betrokken landen aanvaardbaar is en die een evenwichtige en voor de betrokken landen en volkeren duurzame ontwikkeling in de hand werkt.
Vandaar onze kritiek, niet alleen op de wijze waarop de overeenkomst, waarover nu al meer dan twee jaar bij de OESO wordt onderhandeld, tot stand komt, maar ook op de inhoud ervan. De heer Kreissl-Dörfler zet die in zijn verslag op overtuigende wijze uiteen. Daarom zullen wij zijn verslag goedkeuren.
Wij willen op drie problemen wijzen. In de eerste plaats rijst het probleem van de democratie en de transparantie. De onderhandelingen vinden nog steeds in het grootste geheim plaats. Geen enkel parlement ter wereld krijgt daarover ook maar enige informatie en bovendien zijn ook de meeste regeringen zich amper van de draagwijdte van de overeenkomst bewust. Dat is onaanvaardbaar. Een dergelijke overeenkomst zal in alle landen ter wereld immers verregaande en blijvende gevolgen hebben.
In de tweede plaats menen wij niet dat de OESO het geschikte kader is om onderhandelingen te voeren over een overeenkomst die voor vrijwel alle landen ter wereld moet gelden. Zo zou men met de behoeften en problemen van de ontwikkelingslanden eens te meer volstrekt geen rekening houden, hoewel de overeenkomst juist voor de armste landen de zwaarste gevolgen zou hebben.
Tenslotte is de overeenkomst volgens ons ook inhoudelijk volkomen onaanvaardbaar. In feite ontneemt ze de afzonderlijke landen en de regionale verbanden, zoals de Europese Unie, elke mogelijkheid om soeverein een kwaliteitsbeleid te ontwikkelen op sociaal gebied, op het gebied van het milieu, de openbare dienst of de bescherming en versterking van de culturele diversiteit. Dat zou elke programmering van de ontwikkeling ernstig in gevaar brengen.
Om die reden vragen wij dat de MOI niet wordt ondertekend, zeker niet voor de inhoud en de kenmerken ervan grondig zijn gewijzigd.

Thors
Mevrouw de Voorzitter, ik constateer met vreugde dat organisaties er beter dan de onderhandelaars in geslaagd zijn een debat over deze overeenkomst op gang te krijgen, iets wat de onderhandelaars ook hebben geprobeerd. Maar wat er gezegd is over de gevolgen van de overeenkomst is op veel punten wel enorm overdreven.
Ik vind dat wij allereerst moeten vaststellen dat er regelgeving nodig is wanneer de globalisering feitelijk plaatsvindt en dat de EU en het Parlement hierin een belangrijke rol hebben. Ik hoop ook dat de Commissie de lidstaten steunt die nadrukkelijk hebben geëist dat de overeenkomst verbiedt dat het milieu en sociale normen ondergeschikt worden gemaakt aan het lokken van investeerders. Hoe staat het hiermee, mijnheer de commissaris? De facto kan de MOI dus leiden tot verhoging van normen en niet, zoals wordt beweerd, tot verlaging. Ik hoop ook dat er een einde komt aan het shoppen met subsidies, zoals we dat op heel veel plaatsen tegenkomen. Dat zou er ook toe kunnen leiden dat kleinere bedrijven het aandurven in het buitenland te investeren.
Het is nog onduidelijk hoe de arbitrageprocedures verlopen. Zijn die open of gesloten? Wat zijn de bewijsregels? Ik geloof dat we hier de aandacht op moeten vestigen. Op dit punt is de overeenkomst nog niet klaar om ondertekend te worden. Verder moeten we nadenken over de positie van de OESO-vergadering. Ik vind wel dat deze overeenkomst er uiteindelijk moet komen, zodat de ontwikkelingslanden vrijwillig kunnen meedoen als ze voldoen aan de gestelde normen.

Pailler
Mevrouw de Voorzitter, ik ben tevreden dat Sir Leon Brittan dit debat bijwoont, want er zijn heel wat opmerkingen over de MOI gemaakt. Ik wil alleen maar zeggen dat we waakzaam moeten blijven en op de problemen op het vlak van cultuur moeten wijzen. Het gaat hier natuurlijk om het risico op een ernstige aantasting van het auteursrecht maar dit kan, zoals wij al lang zeggen, ook een weerslag op de landbouw, het milieu en de sociale regelgeving hebben. Wat houdt het begrip cultuur hoe dan ook in voor ons? Wij weten heel goed, zowel in deze Vergadering als in de Commissie, dat cultuur almaar meer beperkt wordt tot enkel nog de minst strategische sectoren overblijven en dat de audiovisuele sector, de uitgeverswereld of alles wat de informatiesnelweg betreft buiten beschouwing gelaten worden.
Als ik tevreden ben dat ik mij vandaag tot u kan richten, Sir Leon Brittan, is dat omdat u een voorstel heeft ineengeknutseld dat morgen moet worden aangenomen. Mijns inziens zal u naar aanleiding van de MOI kunnen vaststellen dat niet alleen de volkeren, maar ook de parlementsleden en heel wat fracties in dit Parlement genoeg hebben van geheime onderhandelingen en genoeg hebben van deze golf aanvallen van neoliberalisme, vaak op instigatie van de Verenigde Staten, in onze instellingen en in Europa. Het NTM-project moet mijns inziens herzien worden in het licht van de wijze waarop wij vandaag de MOI ontvangen. Maar er is meer. Ook commissaris Bangemann zou hier vandaag aanwezig moeten zijn, want het Groenboek over de convergentie stelt soortgelijke problemen.
Ik wil tenslotte alleen nog zeggen dat deze overeenkomst geen overeenkomst maar een ideologische tekst, een echt neoliberaal manifest is en dat mijn fractie een amendement zal indienen dat om uitstel vraagt, zodat een echt openbaar debat kan worden gehouden waarin rekening gehouden wordt met de publieke opinie, die een almaar grotere invloed op het internationale beleid uitoefent.

Blak
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik erop wijzen dat de onderhandelingen over deze overeenkomst niet alleen binnen de OESO hadden moeten plaatsvinden. Daarvoor is ze veel te belangrijk. Ik wil even stilstaan bij het feit dat de rechten van de werknemers in de preambule van de MOI staan. Het is verontrustend dat er in de ontwerpovereenkomst van de OESO voor multilaterale investeringen een grote onevenwichtigheid bestaat tussen de rechten en plichten van de investeerders. Het is nochtans belangrijk de investeerders bepaalde verplichtingen op te leggen in de landen waar ze actief zijn. Ik onderstreep dat er redenen zijn tot ongerustheid omdat de rechten van de werknemers en de milieubelangen slechts in de inleiding van de overeenkomst staan. Dit betekent dat de aanbevelingen terzake juridisch niet bindend zijn en meer het karakter hebben van een intentieverklaring.
Redelijkerwijs zou in de tekst de eis toegevoegd moeten worden dat de landen de zeven IAO-conventies inzake de fundamentele rechten van werknemers bekrachtigd moeten hebben. De lidstaten moeten de regels van de IAO inzake arbeidsomstandigheden en bescherming van het verenigingsrecht, verbod op kinderarbeid enzovoort eerbiedigen, zodat dergelijke zaken niet als concurrentieparameters door de lidstaten kunnen worden gebruikt om investeerders aan te trekken. Het is belangrijk dat noch de overheid noch de investeerders tot speculaties in sociale dumping verleid worden. We moeten er steeds voor waken dat de liberalisering van de bepalingen inzake buitenlandse directe investeringen niet in het voordeel spelen van de investeerders en het land van oorsprong. Ook in het land van vestiging moet een duurzame economische ontwikkeling gegarandeerd zijn. Voor zover ik weet, is dit Parlement het enige parlement waar de MOI op de agenda staat. Het is belangrijk dat ook in de lidstaten en in de nationale parlementen een debat over deze overeenkomst op gang komt.

Nordmann
Mevrouw de Voorzitter, deze kwestie van de MOI is heel slecht begonnen en dat is misschien jammer. Dit is jammer omdat de instelling en invoering van een internationaal investeringsrecht dat de investeerders vertrouwen schenkt en iedereen een gevoel van zekerheid biedt, nuttig zou zijn en dat is precies het doel van de MOI. Als de MOI tot een toename van het aantal geschillen leidt, zal ze uiteraard het tegenovergestelde effect hebben. Als de belemmeringen door geschillen vervangen worden, winnen we hier mijns inziens niets bij.
De manier waarop de onderhandelingen gevoerd worden, lijdt overigens duidelijk aan een gebrek aan transparantie; er moet tevens meer samenhang komen tussen het voorstel en de al bestaande regels en de principes van democratie en het primaat van politiek boven economie. Zo niet zullen wij met een stortvloed van complottheorieën te maken krijgen en dreigt de MOI te mislukken en op het kerkhof van doodgeboren voorstellen te belanden.

Sjöstedt
Mevrouw de Voorzitter, de directeur-generaal van de Wereldhandelsorganisatie, de WHO, Ruggiero, heeft deze overeenkomst "een grondwet voor één wereldeconomie" genoemd. Dat geeft een idee van de ongelooflijke consequenties die de MOI kan hebben.
Wie zijn dan wel degenen die het recht hebben om wereldomvattende grondwetten te schrijven? Nu, dat zijn duidelijk de 29 rijkste industriële landen van de wereld. De andere landen zijn in de praktijk uitgesloten, en dat is ook de bedoeling, want toen vergelijkbare overeenkomsten in de WHO werden besproken, heeft men al te veel weerstand ondervonden van andere landen in de wereld. Het enige redelijke zou natuurlijk zijn dat deze overeenkomst werd besproken in de VN, of mogelijk in de WHO, in plaats van in de OESO.
In de OESO-landen hebben de onderhandelingen in stilte en met de kleinst mogelijke parlementaire controle plaatsgehad. Maar de overeenkomst is niet alleen onaanvaardbaar vanwege de manier waarop ze tot stand gekomen is, doch ook vanwege de inhoud. In deze overeenkomst worden aan de multinationale ondernemingen rechten gegeven ten koste van de staten. Het is volkomen absurd dat ondernemingen de mogelijkheid krijgen om via de rechter democratisch genomen besluiten op te heffen op belangrijke gebieden als milieu, beheer van natuurlijke hulpbronnen en sociale zekerheid.
Ik ben niet gelukkig met alles in dit verslag, bijvoorbeeld niet met paragraaf 7 en 8. Maar het verslag bevat ook zeer belangrijke kritiek, vooral in de paragrafen 5, 14 en 23, en dat is voldoende om mij te doen voorstemmen.

Karamanou
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de heer Kreissl-Dörfler verdient ongetwijfeld onze lof voor zijn verslag.
Uit de heftige discussies en de enorme meningsverschillen die door de lopende onderhandelingen worden ontketend, blijkt maar al te duidelijk dat het onderhavige thema te belangrijk is om het een twee drie af te handelen. Het gaat hierbij om de economie in heel de wereld en daarom moet dit thema grondig worden onderzocht. De besprekingen daarover moeten volledig doorzichtig zijn en onder continu parlementair toezicht staan.
Als de directeur-generaal van de Wereldhandelsorganisatie de multilaterale overeenkomst inzake investeringen betitelt als de grondwet voor de wereldeconomie, is het wel begrijpelijk dat men ongerust gaat worden. Dan gaat men zich terecht afvragen in welke mate de rechten van de landen om hun eigen beleid te volgen op met name industrieel, sociaal, ecologisch en cultureel gebied en op dat van de intellectuele eigendom zullen worden beknot.
Het lijdt geen twijfel dat niemand zich mag verzetten tegen regels voor investeringsfaciliteiten en voor de zekerheid van buitenlandse investeringen, als met dergelijke regels verstoring van de internationale concurrentie kan worden vermeden.
Als wij echter zien welke haast men heeft bij het afsluiten van dit vraagstuk, bekruipen ons toch wel enkele twijfels. Door de mondialisering van de economie rijzen ook andere ernstige vraagstukken, maar daar wordt niet zoveel spoed bij betracht. Ik denk bijvoorbeeld aan de werknemersrechten, de kinderarbeid, het belasten van multinationale ondernemingen, de milieubescherming, de bevordering van een duurzame en in regionaal opzicht evenwichtige ontwikkeling en het behoud van het pluralisme op cultureel gebied. De multinationale bedrijven en de internationale groepen van bedrijven zijn reeds machtig genoeg en zij mogen geen voorrang krijgen boven de nationale bedrijven, wanneer het bijvoorbeeld gaat om het automatisch recht op internationale arbitrage.
Tot slot ben ik van mening dat het Europees Parlement de rechten en de bevoegdheden van zowel het Europees Parlement als de Europese Unie moet verdedigen en moet vrijwaren tegen elke aanval via de overeenkomst inzake investeringen.

Theonas
Mevrouw de Voorzitter, de zaak ligt heel eenvoudig. Het Europees Parlement moet eisen dat de multilaterale overeenkomst inzake investeringen zonder meer van de hand wordt gewezen. Deze overeenkomst is stiekem uitgewerkt door de grote economische belangen, achter de rug van het Europees Parlement, de nationale parlementen en zelfs de regeringen. Deze overeenkomst is een veelzijdige ideologische aanval van het grote multinationale kapitaal en een eerste stap in de richting van een "wereldregering van multinationals" , zoals dat werd genoemd. De toepassing van deze overeenkomst zal tragische gevolgen hebben voor de volkeren en voor de economie in de minder ontwikkelde landen.
Dit nieuwe manifest van het wereldkapitalisme zal korte metten maken met de sociale vrijheden en de arbeidsrechten van de werknemers. Samen met de EMU zal deze overeenkomst leiden tot een volledige deregulering van de markt. De mogelijkheden van de landen om een eigen beleid te voeren en hun soevereiniteit te handhaven zullen aanzienlijk worden aangetast. De vruchten daarvan zullen de multinationale ondernemingen, de internationale banken en de internationale kapitalistische organisaties zoals het Internationaal Monetair Fonds, de Wereldbank en de OESO plukken.
Daarom kan, ik herhaal, het Europees Parlement maar één ding doen: eisen dat deze overeenkomst wordt verworpen. Derhalve moeten de ingediende amendementen door het Parlement worden aangenomen.

Pollack
Mijnheer de Voorzitter, de verenigbaarheid van de MOI met milieubescherming is tot nu toe nog niet voldoende aan de orde gesteld door de onderhandelende partijen. Dat is van cruciaal belang. Nu wij steeds meer met multilaterale milieuovereenkomsten werken, ontstaat er naar mijn gevoel een verhoogde kans dat wij in moeilijkheden raken op het moment dat de MOI, zoals het momenteel geformuleerd wordt, ontstaat. In een document van het OESO-secretariaat over de juridische aspecten staat: " De afwezigheid van een duidelijke juridische onverenigbaarheid neemt niet noodzakelijkerwijs alle zorgen weg omtrent het potentiële onderlinge verband tussen de MOI en multilaterale milieuovereenkomsten" .
Er is met name nogal wat bezorgdheid gerezen over de mogelijkheid dat de overdracht van schonetechnologieovereenkomsten, die opgenomen zijn in het Protocol van Kyoto ter bestrijding van de klimaatverandering, op het spel komt te staan. Het schone-ontwikkelingsmechanisme is van essentieel belang voor het welslagen van dat protocol en de mogelijkheid bestaat dat het rechtstreeks indruist tegen de MOI. Er zou een bindende milieuclausule moeten worden opgenomen die tenminste gelijkaardige garanties biedt als artikel 20 van de GATT en die geen gebrekkige vrijwillige clausule zal blijken te zijn, zoals artikel 114 in de NAFTA-overeenkomst.
Bovendien dient er een bepaling te komen voor milieubesprekingen waaraan alle buitenlandse investeerders deelnemen. Zonder deze veiligheidsmaatregelen voor een duurzame ontwikkeling, hebben wij er in dit stadium alle reden toe om ons grote zorgen te maken over de overeenkomst.

Caudron
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de multilaterale ontwerpovereenkomst inzake investeringen is inderdaad totaal onaanvaardbaar in haar huidige vorm, want er is in het grootste geheim over deze overeenkomst onderhandeld, ze is een erkend symbool van de absolute triomf van het ongebreidelde liberalisme, ze wil de overheersing van de landen door de multinationals verzekeren en de suprematie van de rijke industrielanden over de ontwikkelingslanden versterken.
Bijgevolg ben ik het, zonder te willen vooruitlopen op mijn eindoordeel ten gronde, volledig eens met de vraag van de rapporteur, de heer Kreissl-Dörfler, en ik wil hem feliciteren met zijn werk. Geachte collega's, ik steun inderdaad het verzoek van de rapporteur aan de landen van de Europese Unie om de MOI niet te ondertekenen voordat een uitgebreid politiek debat heeft plaatsgevonden, want alleen dan kunnen we de volledige en absoluut noodzakelijke transparantie inzake deze kwestie waarborgen.
Ik wil niet in detail treden, maar ik ben het grotendeels eens met de vragen en de opmerkingen van de rapporteur, waaruit blijkt dat een grondig onderzoek en volledige transparantie nodig zijn.
Als de MOI helaas toch in deze vorm ondertekend wordt, rest ons maar één mogelijkheid om een mondialisering in haar meest negatieve vorm een halt toe te roepen, namelijk het recht van de sterkste. Ik denk en hoop dat al onze regeringen van de landen van de Europese Unie zich hiervan bewust zijn.
Tenslotte wil ik het nog even over de Europese cultuur en de audiovisuele sector hebben. Ik ben het ermee eens dat de rapporteur opnieuw een uitzondering eist, maar ik benadruk dat dit niet alleen in het kader van de MOI maar ook in het kader van de GATT moet gebeuren. Deze kwestie is te belangrijk om op een of andere manier de indruk te geven dat wij een stap achteruit, hoe klein ook, doen.
Tenslotte wil ik nog zeggen dat ons Europees Parlement terzake andermaal zijn voortrekkersrol moet spelen. Ik denk dat wij dit vanavond doen.

Kinnock, Glenys
Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag uiting geven aan mijn bezorgdheid over de ontwikkelingslanden en de MOI, met name over het feit dat deze landen, zoals andere sprekers reeds hebben opgemerkt, uitgesloten zijn van de onderhandelingen, hoewel ze van grote invloed op hen zijn. Tevens dient de kwestie aangesneden van het effect van de liberalisering op het vermogen van de ontwikkelingslanden om de op armoede gerichte programma's goed te keuren die van cruciaal belang zijn voor hun ontwikkeling. Het is eveneens zo, zoals anderen hebben aangehaald, dat werkgelegenheid, milieu en arbeidsrechten integrerend deel dienen uit te maken van het proces en niet haastig achteraf ingelast mogen worden. Voorts maak ik mij zorgen over de grotere bevoegdheden die de MOI multinationals zal gaan verlenen in ontwikkelingslanden, waar zij haast de status van nationale staat binnen de ontwikkelingslanden zullen krijgen. Het accent wordt veel te veel op hun rechten geplaatst in plaats van op hun plichten en verantwoordelijkheden. De MOI houdt geen bindende, afdwingbare verplichtingen in voor het gedrag van bedrijven en het vereiste liberaliseringspeil is ongeschikt voor ontwikkelingslanden.
De regels inzake investeringen zouden meer moeten behelzen dan economische liberalisering en een heel duidelijke verplichting moeten inhouden tot duurzame ontwikkeling en kwaliteitsinvesteringen op lange termijn. Ik zou graag willen dat de huidige voorstellen ingrijpend worden herzien en dat er uitstel wordt gegeven in afwachting van een veel vollediger aanpak. Ik zou graag een echt internationaal forum zien waarbij ontwikkelingslanden kunnen worden betrokken en waar plaats is voor internationale instellingen zoals de UNCTAD. Alleen dan zullen wij de voldoening hebben dat er een eerlijke aanpak van multilaterale investeringen plaatsvindt.

Brittan, Sir Leon
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, mag ik allereerst de Commissie externe economische betrekkingen en haar rapporteur, de heer Kreissl-Dörfler, danken voor een uitstekend verslag inzake de onderhandelingen over de MOI? Tevens zou ik mijn dank willen uitspreken aan het adres van de andere commissies en hun rapporteurs voor de inspanningen die zij hebben gedaan bij de opstelling van het onderhavige verslag.
Dit debat komt zeer gelegen. De onderhandelingen zijn nog niet afgerond. De beslissing van het Europees Parlement om dit debat te houden heeft inderdaad het belang dat mevrouw Castellina eraan toeschreef. Ik deel haar mening en ik kan mevrouw Schörling er ook van verzekeren dat wij een echt debat hebben gevoerd en dat dit een actieve rol zal spelen in het verloop van de onderhandelingen. De Europese Gemeenschap is de grootste buitenlandse investeerder ter wereld, waarbij de helft van onze investeringen naar OESO- en de andere helft naar niet-OESO-landen gaat. Tegelijkertijd staan wij het meeste open voor interne investeerders ter wereld. De Gemeenschap heeft daarom groot belang bij het instellen van een transparante, nietdiscriminerende en afdwingbare regelgeving voor rechtstreekse buitenlandse investeringen op zowel plurilateraal als multilateraal niveau. Daarom ben ik het volledig eens met de heer Valdivielso de Cué, de dames Baldi en Plooij-van Gorsel en de heer Teverson, die allen het belang en de potentiële voordelen van deze onderhandelingen hebben benadrukt.
Er dient een evenwicht te bestaan tussen de geboden mogelijkheden tot investeringen en tevens moeten er nationale mogelijkheden zijn om bepaalde zaken te regelen en te controleren. Daar ging het om bij de onderhandelingen en dit debat heeft bijgedragen tot dat evenwicht. Ik kan mevrouw Plooij-van Gorsel verzekeren dat de EG uiteindelijk deelnemer aan deze onderhandelingen zal zijn. In de mededeling van de Commissie inzake gelijke voorwaarden voor wereldwijde rechtstreekse investeringen, maakten wij ons sterk voor het beginnen van onderhandelingen in de OESO en het op gang brengen van discussies in de WHO. Mag ik u eraan herinneren dat de Raad en het Europees Parlement in zijn resolutie van december 1995 deze aanpak gesteund hebben? Ik ben nog steeds van mening dat de geslaagde afronding van de MOI-onderhandelingen het best mogelijke uitgangspunt vormt voor multilaterale regelgeving in het kader van de WHO waardoor op wereldniveau gelijke voorwaarden voor directe buitenlandse investeringen tot stand kunnen worden gebracht.
Laat ons niet uit het oog verliezen dat de overgrote meerderheid van de ontwikkelingslanden het in hun belang vinden dat directe buitenlandse investeringen aangemoedigd en niet ontmoedigd worden. Vandaar dat zij net zozeer gebaat zijn bij een goede overeenkomst als de investerende landen. Het verband tussen wat wij in de MOI-onderhandelingen aan het doen zijn en wat we in de WHO willen doen is waar het op aankomt, zoals mevrouw Mann heel juist heeft opgemerkt. Dat verband speelde een grote rol in de opmerkingen van de heer Lannoye en van de dames Leperre-Verrier en Kinnock.
Wij zijn ons ten zeerste bewust geweest van het belang van dat nauwe verband. De MOI-onderhandelingen spelen zich tussen hoofdzakelijk ontwikkelde landen af. Het zijn onderhandelingen waaraan niemand hoeft deel te nemen en waaraan niemand hoeft mee te doen en waarvan degenen die er niet bij betrokken zijn de resultaten niet hoeven te aanvaarden, al mogen ze dat wel. Daarom en ook wegens mijn standpunt, waarvoor ik mij zeer sterk maak, dat een overeenkomst moet worden gesloten waarin zowel de belangen van de ontwikkelingslanden als van de ontwikkelde landen voldoende aan bod komen, moeten besprekingen in de WHO op gang worden gebracht die leiden tot onderhandelingen in de WHO waarbij wel rekening wordt gehouden met de MOI-onderhandelingen, maar die daarom niet hetzelfde hoeven te zijn.
Dat is de beste manier om ervoor te zorgen dat de MOI geen onredelijke druk uitoefent op ontwikkelingslanden om erin mee te gaan. Niettemin zitten we met een aantal obstakels. Tot dusverre hebben wij alleen nog maar overeenstemming bereikt over een debat in de WHO en het obstakel om een stap verder te gaan naar onderhandelingen in de WHO is dat bepaalde ontwikkelingslanden zich daartegen hebben verzet. Vandaar dat ik ten zeerste hoop dat diegenen - en er zijn er heel wat in dit Huis - die invloed hebben op de ontwikkelingslanden, hen zullen aanmoedigen om een positief standpunt in te nemen over onderhandelingen in de WHO en over onderhandelingen in de OESO, juist om te bewerkstelligen dat de overeenkomst die uiteindelijk van kracht zal worden en waaraan zij kunnen deelnemen, er een zal zijn die hun belangen volledig weerspiegelt, zodat ze niet simpelweg geconfronteerd worden met het alternatief de MOI-onderhandeling te ondertekenen of zelfs helemaal niets te ondertekenen.
Zoals het nu gaat geloof ik niet dat de MOI-onderhandelingen een afloop hoeven te hebben die nadelig is voor de belangen van de ontwikkelingslanden. Niettemin kan ik begrijpen dat deze het gevoel hebben geen deel te hebben gehad aan die onderhandelingen. Het beste wat zij kunnen doen, is ervoor zorgen dat de onderhandelingen in de OESO zo snel mogelijk worden aangevuld met onderhandelingen in de WHO. Het mislukken van de OESO-onderhandelingen zal hen niet baten, want dat zal als reden worden aangevoerd om de start van de onderhandelingen in de WHO te dwarsbomen, met name door mensen die zullen zeggen: " Als de ontwikkelde landen hierover niet eens overeenstemming kunnen bereiken, hoe kunnen we dan een wereldwijd akkoord verwachten?" . Als hierover geen wereldwijd akkoord wordt bereikt, dan zal het evenwicht dat investeringen aantrekt naar de ontwikkelingslanden, die deze onder de juiste voorwaarden hard nodig hebben, er niet komen en zullen degenen die hun belangen proberen te verdedigen door de OESO-onderhandelingen tegen te werken daarmee een averechts effect sorteren.
Welnu, met deze overwegingen in het achterhoofd gingen de onderhandelingen in het kader van de OESO in mei 1995 van start, en tijdens de ministersbijeenkomst in Singapore in december 1996 zijn wij erin geslaagd een werkgroep investeringen van de WHO in het leven te roepen. De deadline voor het afsluiten van de OESO-onderhandelingen is vastgesteld op eind april 1998. Eenieder die ooit heeft deelgenomen aan dit soort onderhandelingen weet dat anderhalve maand voor het einde van de onderhandelingen een zeer belangrijke en cruciale periode is, waarin veel kan worden verwezenlijkt.
Ik kan u niet zeggen of wij ze zullen afronden. Als dat wel het geval is, zal dat voor een groot deel geïnspireerd zijn door wat vandaag is besproken. Maar wat ik u wel kan zeggen, is dat wij alleen tot een conclusie zullen komen als wij in staat zijn om de legitieme belangen van de Europese Unie een plaats te geven. Ik ga akkoord met de meeste, zo niet alle, aanbevelingen in de ontwerpresolutie, ons gespreksthema van vandaag. Wij zijn het erover eens dat in de MOI het recht van de verdragsluitende partijen om het milieu te beschermen dient te worden gevrijwaard, niet alleen nu maar ook in de toekomst. Daarom heb ik absoluut geen moeite met hetgeen mevrouw Pollack heeft gezegd. Op sociaal vlak vinden wij het van groot belang dat de eerbiediging van de sociale normen in deze onderhandelingen wordt beschermd. Dus ben ik het daarover eens met de heer Kreissl-Dörfler en natuurlijk met de heer Habsburg-Lothringen. Tevens staan wij op een bepaling over de huidige en toekomstige beleidslijnen in verband met de Europese integratie. Dat is de reden dat ik de opmerkingen toejuich van de leden García-Margallo y Marfil, Ahern en Castellina over het belang van een clausule voor regionale economische integratie die zowel verdere harmonisatie tussen de huidige leden van de Europese Unie mogelijk maakt, alsook het geleidelijk aan op één lijn brengen van de wetgeving en praktijken van onze Europese verdragspartners met het EU-beleid.
Ik zou de heer Falconer willen zeggen dat deze overeenkomst - als zij doorgang vindt - de status van de nationale contactpunten zal versterken, en dat de richtsnoeren waarnaar hij verwees als zijnde ongeschikt, binnenkort zullen worden herzien.
De ontwerpresolutie gaat ook uitgebreid in op de aspecten cultuur en intellectuele eigendomsrechten en de MOI, en terecht. Ik wil daar iets over zeggen. De doelstelling om de Europese culturele identiteit te bewaren via specifieke beleidsmaatregelen en -acties, met name in de audiovisuele sector, wordt volledig gedeeld door de Commissie. Ik deel de verontrusting die door velen wordt geuit, met name door de heer Elchlepp en mevrouw Daskalaki. Onder de onderhandelaars bestaat er nu een consensus dat de MOI het GATT-acquis niet mag ondermijnen, met andere woorden de uitzondering van de audiovisuele diensten of het resultaat van de Uruguay-Ronde. Het is slechts een kwestie van hoe dat precies moet worden aangepakt. Wij zijn de mening toegedaan dat een algemene uitzondering, wat oppervlakkig gezien aantrekkelijk lijkt, niet de beste oplossing is. Een gedetailleerd voorbehoud specifiek voor Europa kan voor de huidige en toekomstige beleidsmaatregelen eigenlijk meer rechtszekerheid bieden dan een algemeen stukje van één zin.
Er is één ding waarvan ik dit Parlement absoluut wil verzekeren: mij viel het voorrecht ten deel de onderhandelingen van de Uruguay-Ronde te voeren van de kant van de Europese Unie. Op de laatste dag van deze onderhandelingen, de ogen van de hele wereld op ons waren gericht en iedereen wilde dat deze onderhandelingen werden afgesloten, werden wij door de Verenigde Staten enorm onder druk gezet om goedkeuring te hechten aan bepalingen in verband met audiovisuele en culturele kwesties die ons eigen audiovisuele en culturele beleid verzwakt en in gevaar gebracht zouden hebben. Ik heb absoluut niet geaarzeld om weerstand te bieden aan die druk en gezegd dat wij de hele overeenkomst van de Uruguay-Ronde zouden verwerpen, als wij gedwongen werden om te zwichten voor een dergelijke druk om die overeenkomst te bereiken. En dat is gelukt. Het waren de Verenigde Staten die met de ogen knipperden. Ik kan de Vergadering verzekeren dat als de Europese Unie via haar onderhandelaar, de Commissie, bereid is geweest om weerstand te bieden aan die druk, u niet moet denken dat wij zo naïef zullen zijn om in de MOI-onderhandelingen af te zien van datgene waartegen we ons in de onderhandelingen over de Uruguay-Ronde met zoveel succes hebben verzet. Er is absoluut geen sprake van dat er zoiets zal gebeuren en als er al meningsverschillen zijn, dan kunnen die alleen gaan over de manier waarop we het best beschermd zijn.
Over de intellectuele eigendomsrechten kan ik zeggen dat wij nog steeds op zoek zijn naar een oplossing die de desbetreffende Europese en WIPO-regelgeving naleeft, terwijl we anderzijds willen zorgen voor een toegevoegde waarde op het vlak van het beslechten van geschillen. Ik kan mevrouw McKenna ervan verzekeren dat het voorbehoud inzake visserij afdoende zal zijn, maar over al deze kwesties wordt nog onderhandeld. Met wat politieke wil en rekening houdend met de punten die in dit Huis terecht werden aangesneden, kunnen wij een conclusie bereiken die in het belang is van de Europese Unie als grote investeerder buiten de Europese Unie, die in het belang is van de ontwikkelingslanden en in het belang van alle beleidsmaatregelen die ons na aan het hart liggen. Wij zullen alleen dan een overeenkomst ondertekenenen als we dat ook bereiken.
Ik zelf vind niet dat het noodzakelijk of waardevol is het advies te vragen van het Europese Hof van Justitie. Wij onderhandelen normaliter over uiterst belangrijke zaken, wij beschikken over juridische adviseurs, en als we bij iedere onderhandeling naar het Europese Hof van Justitie zouden moeten rennen, dan zou dat het evenwicht binnen de instellingen verstoren.
Het verheugt mij natuurlijk te kunnen bevestigen, zoals de heer Kreissl-Dörfler mij vroeg, dat de Commissie de Raad zal aanbevelen dat wanneer er een overeenkomst is die de lidstaten en de Commissie steunen, wij deze vóór de bekrachtiging ter goedkeuring aan het Europees Parlement zullen voorleggen.
De heer García-Margallo y Marfil kan ik verzekeren dat de Commissie, alvorens de MOI aan de Raad voor te leggen, zich zal buigen over de vraag of deze overeenkomst te verenigen is met de belangrijke internationale overeenkomsten waarbij wij partij zijn, met inbegrip van multilaterale milieu- en sociale overeenkomsten, en met onze eigen wetgeving en beleidsmaatregelen op het vlak van visserij, vervoer en ontwikkeling, alsook met het Verdrag betreffende de Europese Unie zelf. Maar in dit stadium zie ik geen zaken die niet te verenigen zijn en in de loop van de onderhandelingen zullen wij ervoor instaan dat dit zo blijft.
Momenteel bevinden de onderhandelingen zich in een moeilijk stadium. Onze Amerikaanse partners hebben aangegeven dat zij, gezien de noodzaak de onderhandelingen over een aantal cruciale kwesties voort te zetten, denken de deadline van april niet te kunnen halen. Zij melden ons dat zij geen alternatieve datum voor kunnen stellen om de MOI af te sluiten. Dat geeft een slecht signaal in verband met onze vastberadenheid de OESO-landen vast te laten houden aan het huidige economisch beleid, ondanks de recente crisissituaties in vooral Azië, en de uitdagingen van de globalisering aan te nemen door het huidige open stelsel voor handel en investeringen te versterken. Wij kunnen de mededeling van de Amerikanen niet als een voldongen feit aanvaarden.
In de komende periode kan er aanzienlijke vooruitgang worden geboekt als daar de politieke wil toe bestaat. Dan zal het aan de ministers zijn om te beslissen over het lot van de MOI, rekening houdend met de wensen van democratisch gekozen regeringen. Nu is het aan ons om de komende weken te testen of de politieke wil er is. Wij zijn vast van plan om alles op alles te zetten om de onderhandelingen op geslaagde wijze af te sluiten, maar wij zijn niet uit op een overeenkomst tot elke prijs.
Het is ook van belang te benadrukken hoe noodzakelijk het is een geschikte regeling te vinden met de Verenigde Staten binnen en buiten de MOI, om het probleem van de extraterritoriale wetgeving - ik denk met name aan de wet-Helms-Burton en ILSA - aan te pakken waarnaar de heer Souchet in het algemeen heeft verwezen.
De OESO-ministersbijeenkomst die eind april zal plaatsvinden dient de koers te bepalen. Wij zullen proberen tot die datum flink wat vooruitgang te boeken. Intussen zijn de Gemeenschap en de lidstaten duidelijk gebaat bij een MOI die onze belangen behartigt, die de belangen van de ontwikkelingslanden beschermt en die ervoor zorgt dat wij de beleidsmaatregelen waaraan wij veel waarde hechten, kunnen blijven voeren. Wij zullen proberen om dat te bereiken en niet buigen voor degenen die onze belangen pogen uit te schakelen.
Als wij moedig te werk gaan en daarbij het hoofd koel houden; als wij bereid zijn onze belangen te verdedigen en tevens erkennen dat de Europese Unie gebaat is bij de juiste soort MOI onder de juiste voorwaarden, dan zijn we bezig met iets waaruit de wil van de volkeren van Europa blijkt.

Plooij-van Gorsel
Ik heb een zeer specifieke vraag gesteld. Ik heb Sir Leon Brittan gevraagd wat meer duidelijkheid te scheppen omtrent de procedure, omdat de Europese Gemeenschap en de lidstaten die tot de overeenkomst wensen toe te treden wel eens tegengestelde belangen zouden kunnen hebben. Ik zou wat meer uitleg willen over de besluitvormingsprocedure. Zal er hierover voor de ondertekening eenstemmigheid in de Raad moeten zijn, of is het ook mogelijk dat...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Brittan, Sir Leon
Ik dacht dat ik op die vraag had geantwoord. Er is eenstemmige steun van de lidstaten nodig en het Parlement moet instemming verlenen, zoals ik in mijn uiteenzetting heb gezegd.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Geachte collega's, met 35 minuten achterstand op het rooster dat we in onze agenda voor vandaag hadden vastgesteld, beginnen we nu met het vragenuur voor vragen aan de Commissie. Ik bied u mijn verontschuldigingen aan voor deze achterstand waarvoor ik echter niet verantwoordelijk ben en waarover ik met de Voorzitter gesproken heb; hopelijk zijn we in de toekomst in staat de vereiste maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat we ons aan het rooster kunnen houden, zoals dat is vastgelegd in onze agenda.
De heer McMahon vraagt het woord voor een motie van orde.

McMahon
Ik heb vanochtend een opmerking gemaakt betreffende de vraag die ik heb ingediend over de NUTS-nomenclatuur en het in aanmerking komen voor steun uit de structuurfondsen.
Zoals u goed weet, neem ik het vragenuur bijzonder ernstig. Ik heb vastgesteld dat commissaris Wulf-Mathies deze week vragen heeft beantwoord over het regionaal fonds en de structuurfondsen, dus heb ik besloten deze vraag in te dienen. Jammer genoeg blijkt mijn vraag ingeschreven te zijn onder "Overige vragen" . Ik wil graag dat de vraag zijn rechtmatige plaats krijgt. Vanochtend beloofde de Voorzitter uit te zoeken wat er was gebeurd. Kunt u mij alstublieft antwoord geven?

De Voorzitter
Mijnheer McMahon, ikzelf was die ochtend aanwezig toen u uw vraag stelde, en in overleg met de zittingsdiensten hebben wij contact opgenomen met de Commissie. De Commissie heeft ons uitgelegd - ik moet u er trouwens op wijzen dat het de Commissie is die de bevoegdheid heeft om te beslissen welke commissaris deze of gene vraag beantwoordt - dat wat uw vraag nummer 102 betreft het aan de heer de Silguy is die te beantwoorden, omdat de vraag betrekking heeft op de cijfers van Eurostat. De vraag ligt dus niet op het gebied van mevrouw Wulf-Mathies.
Aan de orde is dus het vragenuur voor vragen aan de Commissie (B4-0260/98).

Flynn
De hervorming van de structuurfondsen van 1993 omvat als beleidsdoelstelling ook het gelijkekansenbeleid voor mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt en in het Sociaal Fonds worden in artikel 1, lid 1, sub d) de gelijke kansen een specifieke prioriteit genoemd. De lidstaten leggen deze prioriteit van het Europees Sociaal Fonds op twee manieren ten uitvoer. De meeste landen hebben specifieke gelijkekansenprogramma's goedgekeurd, terwijl de Scandinavische landen en Groot-Brittannië een mainstreaming-benadering hanteren. Hoewel de benadering dus anders is, lopen de genomen maatregelen in grote mate parallel: het bevorderen van een grotere deelname van vrouwen op gebieden waar zij ondervertegenwoordigd zijn, beroepsopleiding van werkloze vrouwen en vrouwen die weer aan het werk gaan en het bevorderen van het ondernemerschap door vrouwen en andere daarmee verband houdende maatregelen.
Bij de voorbereiding van de nieuwe algemene ontwerpverordeningen voor de structuurfondsen bestaat een van de doelstellingen in het verminderen van de bestaande ongelijkheden en het bevorderen van een gelijke deelname van mannen en vrouwen aan de economische en sociale activiteiten via mainstreaming. De bedoeling is de mainstreaming-strategie het hele tenuitvoerleggingsproces, vanaf de programmeringsfase tot en met de rapportering, te laten doordringen. In alle stadia en op alle niveaus van de besluitvorming bestaat het doel in: a) een evenwichtige deelname van mannen en vrouwen en b) een partnerschap van vertegenwoordigers van overheden en instanties die bevoegdheden hebben op het gebied van gelijke kansen voor mannen en vrouwen. Men verwacht dat de activiteiten van het Europees Sociaal Fonds gebaseerd zullen zijn op vijf beleidsterreinen: actief arbeidsmarktbeleid, bevordering van maatschappelijke integratie, permanente educatie, het anticiperen op en bevorderen van economische en sociale veranderingen en gelijke kansen voor mannen en vrouwen. Naast de specifieke prioriteit van de gelijke kansen in de regelgeving van het Sociaal Fonds, is het de bedoeling de mainstreamingaanpak op alle beleidsterreinen ten uitvoer te leggen en voort te bouwen op de feitelijke ervaring in de context van de regionale en lokale ontwikkeling, waaronder plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven en werkgelegenheidspacten. Ik hoop dat in de nieuwe verordening een duidelijke boodschap ten gunste van positieve actie te lezen zal zijn.
Tot slot wil ik de geachte afgevaardigde eraan herinneren dat de werkgelegenheidsrichtsnoeren die vorig jaar november zijn goedgekeurd op de speciale Werkgelegenheidstop in Luxemburg, zijn opgebouwd rond vier pijlers. Een van die pijlers is het intensiveren van de beleidsmaatregelen voor gelijke kansen. In dit verband worden de lidstaten verzocht maatregelen te nemen die de genderkloof in de werkloosheid en in de professionele segregatie zullen verlagen, om te zorgen voor betere opvangmogelijkheden omdat het ontbreken daarvan vaak een belangrijke hinderpaal is voor vrouwen die weer aan het werk willen gaan, en om het wederopnemingsproces te vergemakkelijken. De Commissie verwacht dat aan deze richtsnoeren specifieke aandacht zal worden besteed in de actieplannen die door de lidstaten op dit moment worden opgesteld en die in juni gepresenteerd zullen worden op de Europese Raad in Cardiff.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de commissaris, deze vraag verwoordt mijn wens dat de vrouw een centrale en prioritaire plaats krijgt in het nieuwe werkgelegenheidsbeleid. Ik ben u dan ook dankbaar voor uw fantastische antwoord, zo uitvoerig en hoopgevend, en ik zou u enkel nog willen vragen of u werkelijk denkt dat alle vrouwen van Europa, dus ook die van Granada, iets van deze voordelen zullen merken, en wat de financiële kant betreft zou ik graag weten om welk bedrag het gaat.
Verder zou ik willen weten of deze ondersteuning terecht zal komen op de plaatsen waar vrouwen die het meest nodig hebben. En tenslotte is mijn vraag of erop zal worden toegezien dat er meer programma's komen en dat deze beter gefinancierd worden daar waar meer sprake is van machismo.

De Voorzitter
Dank u voor uw vraag, mevrouw Izquierdo Rojo, en voor het feit dat u zich aan de tijd houdt.
Het woord is aan de heer Flynn om deze aanvullende vraag te beantwoorden die - dat zult u hebben begrepen - ook betrekking heeft op de vrouwen van Granada. Ik weet niet of u Granada kent, mijnheer Flynn, maar mocht dat niet zo zijn dan raad ik u aan deze schitterende stad te leren kennen.

Flynn
Ik neem uw uitnodiging graag aan, mijnheer de Voorzitter en verheug me bijzonder op een bezoek. Ik ben enkele malen privé in Granada geweest, maar misschien kan ik er ook officieel op bezoek gaan en ik dank u voor uw belangstelling.
Ik wil de geachte afgevaardigde graag zeggen dat ik niet alleen zeer hoopvol ben, maar dat ik ook grote verwachtingen koester. U begrijpt natuurlijk wel dat al deze veranderingen afhangen van de programma's die de lidstaten indienen om bijstand te krijgen voor de bevordering van maatregelen voor gelijke kansen. U mag een ding niet vergeten: het is een verplichting krachtens het Verdrag en sinds de Werkgelegenheidstop hebben alle premiers en alle presidenten van de vijftien lidstaten een persoonlijke verbintenis ondertekend om de gelijke kansen te bevorderen en om daarvoor specifieke activiteiten in het leven te roepen. Ik heb vooral veel belangstelling voor wat het Sociaal Fonds doet, omdat ik daar een kader in gedachten heb dat steun verstrekt ten behoeve van de werkgelegenheid en steun voor zelfstandigen. Er zal nieuwe werkgelegenheid worden ontwikkeld en het Fonds zal steun geven bij het verstrekken van diensten aan de begunstigden. Ik heb het hier over de opvangmogelijkheden, die - daarover zult u het vast wel met mij eens zijn - vaak van fundamenteel belang zijn voor vrouwen die weer aan het werk gaan. Ik zie de toekomst naar aanleiding van de verbintenissen van de Werkgelegenheidstop vol verwachting tegemoet.

Sornosa Martínez
Mijnheer de commissaris, het gemeentegebied van Valencia valt onder de doelstelling-1-regio's maar of dat zo blijft is nog niet duidelijk, omdat Valencia een paar tiende procent boven of onder die 75 % van het communautair inkomen zit.
De werkloosheid ligt natuurlijk wel boven het gemiddelde, niet alleen boven het gemiddelde werkloosheidscijfer in de Unie maar ook boven het gemiddelde van Spanje. En dat laatste gemiddelde ligt al twee keer hoger dan het Europese gemiddelde, wat vrouwen betreft zelfs drie maal hoger.
Is de Commissie niet van mening dat het gemeentegebied van Valencia onder de doelstelling-1-regio's moet blijven vallen, aangezien alle Europese regio's de werkgelegenheid tot prioritaire doelstelling hebben en omdat zowel scholing als nieuwe arbeidsplaatsen absoluut noodzakelijk zijn, vooral voor vrouwen, die 30 % van de werklozen van het gemeentegebied van Valencia uitmaken?

Flynn
Ik zal het heel kort houden en de geachte afgevaardigde alleen zeggen dat Valencia bepaalde specifieke problemen heeft. Er is nog geen besluit genomen over de specifieke gebieden die in aanmerking komen voor doelstelling 1 onder de nieuwe tranche voor de periode 2000-2006. Over al deze zaken zal worden onderhandeld tussen nu en ergens begin volgend jaar. Ik wijs erop dat de verordeningen die van toepassing zullen zijn op de structuurfondsen, op 18 maart aan de Commissie ter goedkeuring zullen worden voorgelegd en daarna zullen we zien hoe de zaken vorderen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Flynn, voor uw aanwezigheid, voor uw antwoorden en omdat u heeft ingestemd met het voorstel tot een bezoek aan twee prachtige steden in Spanje, Granada en Valencia, zij het om verschillende redenen, maar beide steden zijn alleszins de moeite waard.

De Voorzitter
Vraag nr. 42 van John McCartin (H-0176/98):
Betreft: Rundvleesmarkt
De vijf belangrijkste supermarktketens in Groot-Brittannië hebben haast het monopolie op de verkoop van vlees; zij beheersen ruim 80 % van de totale vleesmarkt.
Kan de Commissie voorkomen dat deze detailhandelaren hun marktoverheersende positie op een concurrentiebeperkende wijze gebruiken door geen Iers rundvlees in hun winkels te verkopen?

Brittan, Sir Leon
De detailhandel voor vlees in Groot-Brittannië omvat een aantal supermarkten die een belangrijk marktaandeel hebben, maar de Commissie beschikt niet over informatie die erop wijst dat zij gezamenlijk of individueel in een positie zijn om de markt te overheersen. Momenteel beschikken wij niet over voldoende concrete gegevens om te beoordelen hoe de situatie op de markt is. Berichten dat er in de supermarkten geen Iers rundvlees zou worden verkocht, worden op dit moment nagetrokken door de diensten van de Commissie, die erachter proberen te komen of dit inderdaad waar is en of zulks dan te wijten is aan restrictieve praktijken dan wel aan andere redenen. Als de geachte afgevaardigde of iemand anders over relevante informatie beschikt, zou de Commissie die informatie graag ontvangen.

McCartin
Ik heb begrepen dat er informatie genoeg is over het feit dat bepaalde supermarktketens in het Verenigd Koninkrijk openlijk te kennen hebben gegeven dat zij momenteel alle Iers rundvlees uit de vakken van hun winkels hebben gehaald. Aangezien dit een markt is met een traditioneel aanbod van Iers rundvlees, lijkt dit mij een opzettelijk discriminerende maatregel te zijn, die de betrokkenen openlijk hebben toegegeven. Ik ga ervan uit dat de commissaris dat kan natrekken en ik wil hem dan ook vragen of hij de bevoegdheid heeft de betrokkenen te vervolgen voor deze openlijke discriminatie.

Brittan, Sir Leon
We zullen de feiten moeten bekijken. Veel afhangen van de vraag of het rundvlees uit de winkels is gehaald in het kader van restrictieve praktijken of van unilaterale uitsluiting. Pas nadat we meer informatie hebben en die geanalyseerd hebben, kan ik u zeggen of er iets aan gedaan kan en ook dient te worden.

De Voorzitter
Vraag nr. 43 van Simon Murphy (H-0192/98):
Betreft: Sponsoring van sportevenementen door producenten van alcoholhoudende dranken
Kan de Commissie naar aanleiding van de recente speculaties in de Britse pers mededelen of het Groenboek inzake reclameboodschappen in de interne markt binnenkort zal uitmonden in een besluit over sponsoring van sportevenementen door producenten van alcoholhoudende dranken in de EU?
Welke actie denkt de Commissie te ondernemen met betrekking tot de reclame voor alcoholhoudende dranken in de EU, met name gezien de Franse wet-Evin tot beperking van de sponsoring door producenten van alcoholhoudende dranken, waardoor in Frankrijk het uitzenden van sportevenementen die zijn opgenomen in andere landen feitelijk is verboden als reclame wordt gemaakt voor alcoholhoudende dranken of als producenten van alcoholhoudende dranken als sponsor optreden?

Brittan, Sir Leon
De geachte afgevaardigde refereert aan recente speculaties in de pers dat het Groenboek inzake reclameboodschappen in de interne markt binnenkort zal uitmonden in een besluit over sponsoring van sportevenementen door producenten van alcoholhoudende dranken in de EU. Dat is niet zo. Het Groenboek, waarvan de voorstellen op 4 maart werden goedgekeurd, geeft een methodiek om te beoordelen of de gevolgen van de beperkingen op grensoverschrijdende reclameboodschappen in verhouding staan tot de doelstellingen van het openbaar belang die dergelijke maatregelen moeten verwezenlijken.
In de mededeling is ook bepaald dat een groep deskundigen ter vertegenwoordiging van de lidstaten de verschillen in de nationale regelgeving zal bestuderen om te zien in hoeverre er ruimte is voor overeenstemming inzake wederzijdse erkenning op dit gebied. Om eventuele problemen in verband met de interne markt te kunnen oplossen, stelt de mededeling een kader vast waarin de door de geachte afgevaardigde aan de orde gestelde kwestie openlijk kan worden besproken.
De pers verwart dit overleg met een geval van overtreding, waaraan de geachte afgevaardigde refereerde, van een bepaling van de Franse wet-Evin. Deze bepaling verbiedt dat Franse omroepen bepaalde sportevenementen uitzenden die zijn opgenomen in andere landen maar voornamelijk van belang zijn voor het Franse publiek, als producenten van alcoholhoudende dranken als sponsor optreden. Deze restrictie op heruitzendingen heeft ertoe geleid dat sportinstanties in andere lidstaten hun sponsorcontracten met producenten van alcoholhoudende dranken hebben verbroken, omdat ze bang zijn dat hun evenementen in Frankrijk niet worden uitgezonden en zij daardoor hun tv-rechten verliezen. De Commissie heeft in 1996 een met redenen omkleed advies uitgebracht, waarin zij zegt twijfels te hebben of deze restrictie wel in verhouding is, en zij bespreekt deze kwestie momenteel met de Franse autoriteiten. Ik wil benadrukken dat de Commissie in dit geval niet de wet-Evin als zodanig betwist, maar de gevolgen van de toepassing van de wet op buiten Frankrijk opgenomen sportevenementen. De Commissie tracht een zo hoog mogelijke bescherming van de volksgezondheid te garanderen en beoordeelt dus zo zorgvuldig mogelijk of deze restrictie in verhouding is.
Wat betreft de vraag of wij bereid zijn op dit vlak harmoniserende maatregelen te treffen, dat zal afhangen van het resultaat van de onderzoeken. Wij kunnen dergelijke maatregelen inderdaad voorstellen maar zijn dat vooralsnog niet van plan.

Murphy
Ik heb geen verdere vragen en wil de commissaris alleen even danken voor dit zeer duidelijke en eerlijke antwoord. We kijken uit naar de toekomstige ontwikkelingen.

von Habsburg
Bent u het niet met me eens dat waar wij het hier over hebben in verband met de Franse wet Evin in Europa, nu juist is waartegen we in de wetten op de handelsblokkade tegen Cuba protesteren? Dit is met andere woorden een internationale interventie waarvoor geen enkele rechtvaardiging bestaat, en het zou ten koste gaan van onze positie als we dit hier in Europa daadwerkelijk ten uitvoer zouden leggen. We zouden niet langer ten strijde kunnen trekken tegen de Amerikaanse wetgeving inzake internationale handel.

Brittan, Sir Leon
Ik ben het er volledig mee eens dat we op moeten passen met wat we zeggen over wat andere mensen buiten de Europese Unie doen. We moeten immers consequent zijn: als we geen protest aantekenen tegen iets wat buiten de Europese Unie gebeurt, dan moeten we dat ook niet doen als er iets gelijkaardigs binnen de Europese Unie gebeurt. Ik heb al gezegd dat de Commissie in 1996 een met redenen omkleed advies heeft uitgebracht, waarin zij haar twijfels onderstreept over de vraag of de beperking in de wet-Evin wel in verhouding is. Misschien zou ik inderdaad wel verder willen gaan, maar lijkt me dat gewoon niet verstandig.

Larive
Als rapporteur, Sir Leon Brittan, over de commerciële communicatie ben ik blij met de vorige week uitgekomen mededeling, hoewel er natuurlijk veel kritiek op is. Mijn vraag is, gezien de afgelopen periode vele klachten, met name over de loi Evin , eigenlijk niet serieus zijn behandeld, of het kabinet van president Santer of de president zelf het nodig vond om te wachten tot de mededeling uit was gekomen en zullen dus op zeer korte termijn in het in te stellen comité van nationale experten, de klachten grondig worden bestudeerd? Kunt u mij en het Parlement iets meer vertellen over de diverse standpunten binnen de Commissie over de behandeling van de voorliggende klachten?

Brittan, Sir Leon
Het is niet gebruikelijk de details bekend te maken van iedere bespreking binnen de Commissie, nog los van het feit dat ik ze zelf niet allemaal ken. De normale situatie is als volgt: je geeft een met redenen omkleed advies waarin je te kennen geeft twijfels te hebben omtrent de rechtsgeldigheid van wat er is gedaan. Vervolgens begin je besprekingen met de Franse overheden, als ze daartoe bereid zijn. Dat is het geval en dat is de fase waarin wij ons momenteel bevinden. Verder kan ik niet gaan.

De Voorzitter
Vraag nr. 44 van Graham Watson (H-0257/98):
Betreft: Toewijzing van kaartjes voor het Wereldkampioenschap voetbal 1998
Kan de Commissie, naar aanleiding van haar verzoek aan de Franse organisatoren van het Wereldkampioenschap voetbal de toewijzing van kaartjes anders in te richten, mededelen welke maatregelen het CFO heeft genomen?
Is zij van mening dat deze maatregelen het systeem voor de toewijzing van kaartjes in overeenstemming brengen met de Europese concurrentiewetgeving?

Brittan, Sir Leon
Op 20 februari heeft de Commissie het CFO een brief geschreven, waarin zij haar bezwaren uiteenzet tegen de huidige manier waarop de kaartjes worden toegewezen en waarin zij het comité vraagt om binnen twee weken na ontvangst van de brief de Commissie mede te delen welke maatregelen het in gedachten had om ervoor te zorgen dat het systeem voor de toewijzing van de kaartjes geen discriminatie behelsde van buiten Frankrijk woonachtige voetbalsupporters. Dit verzoek kwam na een eerste evaluatie van de huidige organisatie van de kaartjesverkoop, die de Commissie deed vermoeden dat het organiserend comité wellicht misbruik maakte van een dominerende positie op de markt voor de verkoop van kaartjes voor het wereldkampioenschap, hetgeen in strijd is met artikel 86 van het Verdrag betreffende de Europese Unie.
De Commissie is met het organiserend comité op donderdag 5 maart samengekomen om uiting te geven aan haar verontrusting over de huidige praktijken in verband met de kaartjes en om met name te spreken over de regel van het CFO volgens welke al diegenen die rechtstreeks bij het CFO een kaartje willen kopen, een adres in Frankrijk moeten opgeven waar deze kaartjes naartoe gezonden kunnen worden.

Watson
Betekent dit dat de Commissie geen stappen zal ondernemen om de afgifte van reeds verkochte kaartjes te verbieden, ook al is een groot deel van deze kaartjes nog niet afgegeven, maar alleen maar aangevraagd? Kan de commissaris garanderen dat als inbreuk is gepleegd op de Verdragen, er dan gerechtelijke stappen ondernomen zullen worden? Of zoekt de Commissie alleen maar naar een zoethoudertje voor de voetbalfans omdat in de kleedkamers een knusse overeenkomst werd afgesloten?

Brittan, Sir Leon
Er is totaal geen sprake van een knus iets, tenminste niet zoals de geachte afgevaardigde het beschrijft. Als de wet is overtreden, dan zal er actie worden ondernomen, tenzij die overtreding op een zeer specifieke manier wordt rechtgezet. Dat is het standpunt van de Commissie. Zoals ik al zei, hebben er afgelopen donderdag nog besprekingen plaatsgevonden. Ik kan geen specifiek antwoord geven op het punt van de geachte afgevaardigde omdat het resultaat van die besprekingen nog nader wordt bekeken en mijn collega in een debat op donderdag een verklaring zal afleggen, waarin hij ongetwijfeld bekend zal maken wat het resultaat is van de bijeenkomst, welke conclusies de Commissie heeft getrokken en welke actie is ondernomen.

Evans
In een situatie zoals de commissaris deze heeft beschreven en gezien de restricties voor de toewijzing van kaartjes, zullen er ongetwijfeld mensen zijn die naar een andere manier zullen zoeken. Heeft de Commissie met de Franse overheden gesproken over de potentiële problemen die kunnen ontstaan als kaartjes worden doorverkocht? Er zullen altijd officiële reisbureaus zijn die op de een of andere manier aan kaartjes komen en dan alternatieve pakketten gaan aanbieden, maar er zullen natuurlijk ook sjacheraars zijn die kaartjes bemachtigen om ze tegen abnormaal hoge prijzen van de hand doen. Dit zou aanleiding kunnen geven tot heel grote problemen in verband met ordehandhaving, evenwicht en mogelijke massavorming. Het hele programma zou in duigen kunnen vallen. Het zou een zeer vrije markt kunnen creëren en dat zal de commissaris wel toejuichen, maar het zou wel eens tot problemen kunnen leiden. Is hierover met de Franse overheden contact geweest?

Brittan, Sir Leon
Het spijt me dat ik geen sluitend antwoord kan geven over wat er precies aan de hand is. Ik kan de geachte afgevaardigde garanderen dat naar aanleiding van de besprekingen van afgelopen donderdag, de gehele kwestie wordt bekeken. De Commissie zal zeker niet akkoord gaan met oplossingen waar ruimte is voor duidelijk misbruik of die gemakkelijk omzeild kunnen worden. Diegenen die zich met deze kwestie bezighouden weten maar al te goed waartoe mensen in staat zijn en zullen geen genoegen nemen met oplossingen die duidelijke leemtes vertonen.

De Voorzitter
Vraag nr. 45 van Gay Titley (H-0229/98):
Betreft: Antidumpingrechten
Denkt de Commissie, gezien de herhaalde klachten van EUROCOTON wegens dumping, haar procedures niet te herzien zodat klachten aan de lopende band niet meer mogelijk zijn?

Brittan, Sir Leon
De huidige klacht van EUROCOTON volgde op de verwerping door de Raad van het Commissievoorstel voor definitieve antidumpingrechten op ongebleekte katoenen weefsels in mei 1997.
Deze klacht had ook betrekking op ongebleekte katoenen weefsels maar, in tegenstelling tot het vorige proces, was deze klacht gebaseerd op bewijzen van dumping en schade in een andere periode. Na ontvangst van de nieuwe klacht heeft de Commissie onderzocht of deze was ingediend door een voldoende representatief aantal communautaire producenten en of deze prima facia bewijs bevatte van dumping en daaruit resulterende schade.
Aangezien aan deze vereisten was voldaan, heeft de Commissie besloten op 11 juli 1997 een nieuw onderzoek te starten, zoals zij verplicht is krachtens de EU-antidumpingwetgeving die conform de regels van de WHO is. Opeenvolgende klachten wegens dumping zijn bijzonder zeldzaam. Grijze katoenen weefsels vormen het enige geval in de geschiedenis van de EUantidumpingwetgeving waar een tweede klacht is ingediend nadat de Raad een Commissievoorstel verworpen had. In deze omstandigheden heeft de Commissie er zich nog geen standpunt over gevormd of een mogelijke wijziging in de wetgeving om opeenvolgende klachten te voorkomen, gewettigd is.

Titley
Om klachten over dumping te onderzoeken moet de Commissie eerst bepalen of het belang van de Europese Unie geschaad is. Is het niet zo dat opeenvolgende klachten op zichzelf al nadelig zijn voor het communautair belang, gezien de kosten die deze onderzoeken met zich meebrengen en gezien de onzekerheid waar bedrijven dan mee worden geconfronteerd, omdat het zeer moeilijk wordt aan een soort van toekomstplanning te werken? Is de Commissie het ermee eens dat opeenvolgende klachten op zichzelf al schadelijk zijn voor de Gemeenschap?
Heeft de commissaris er een mening over of opeenvolgende klachten de verbintenissen van de Europese Unie ten overstaan van de Wereldhandelsorganisatie op een fundamentele manier ondermijnen, gezien het feit dat ze kunnen worden gezien als een handelsbelemmering voor importerende landen?

Brittan, Sir Leon
Ik ben het er zeker mee eens dat elke klacht die wordt ingediend een belasting is voor de betrokken partijen, maar ik vind niet dat de ontvangst van een tweede of derde klacht in strijd is met de regels van de WHO. Ik zelf heb er moeite mee om het indienen van een klacht te beschouwen als iets wat tegen het licht van het communautair belang gehouden moet worden. Maar ik verzeker de geachte afgevaardigde dat inzake deze klacht de hele kwestie van het communautair belang en het afwegen van het communautair belang - en in tegengestelde zin vergeleken met de schade die is toegebracht aan de producenten die de klacht geformuleerd hebben - iets is dat bekeken zal worden en zeer grondig bekeken is.

McCarthy
Ik heb hierover een vraag ingediend die niet aan de beurt is gekomen in de vergadering van vandaag.
Ik wil graag voortborduren op de vraag van de heer Titley. Vindt u, in het licht van het debat van morgen over het concurrentievermogen van de EU-industrieën in het algemeen en van het actieplan van commissaris Bangemann voor het concurrentievermogen van de Europese textielindustrie, niet dat de klacht van EUROCOTON tot het verleden behoort voor onze industrieën? Vindt de commissaris niet dat het communautair belang en het concurrentievermogen van de Europese textielindustrie er niet mee zijn gediend als dergelijke rechten worden opgelegd? We hebben al bewijzen dat dit tot banenverlies leidt en niet alleen in de afwerkingssector, maar uiteindelijk ook door de toegenomen import van eindproducten.
Daarom wil ik u vragen, mijnheer de commissaris, welke voorstellen u zult voorleggen aan de Raad en de deskundigengroep om het communautair belang op dit gebied zwaarder te laten doorwegen? Zult u een krachtig pleidooi houden in het belang van de Gemeenschap? Bent u bereid in de toekomst voorstellen ter zake in te dienen? Voor wat betreft de vertegenwoordiging zijn 30 ondernemingen die katoen fabriceren niet representatief voor de hele textielindustrie van de Europese Unie.

Brittan, Sir Leon
Er is niets mysterieus aan deze kwestie. We hebben bekeken of er sprake is geweest van dumping of van schade - en we weten allemaal van wie wordt beweerd dat ze schade hebben geleden. Daartegenover hebben we alle punten afgewogen die een andere sector van de Europese industrie naar voren heeft gebracht, die beweert dat schade zou worden geleden als er antidumpingmaatregelen worden genomen. Deze sector heeft gezegd dat het netto effect van de maatregelen voordelig voor de Europese economie in haar geheel zou zijn. Dat is een geldig argument. Er is een procedure voor om dit te overwegen. Het is belangrijk dat de kwestie van het communautair belang grondig wordt bekeken. Dat hebben wij in dit geval gedaan. Ik ben niet in een positie om al een eindresultaat aan te kondigen, maar ik kan de geachte afgevaardigde verzekeren dat met alle punten die zij aan de orde heeft gesteld, zeer zorgvuldig rekening is gehouden.

Hardstaff
Ik heb klachten gekregen over de antidumpingmaatregelen. Ze waren afkomstig van kleine bedrijven die vinden dat ze erg benadeeld worden als ze de katoen niet meer kunnen invoeren. Ik zou het volgende willen vragen: is het niet zo dat zowel de ontwikkelingslanden als een aantal kleine bedrijven die afhankelijk zijn van katoenimport ernstig benadeeld worden? Als je naar het belangenevenwicht kijkt dan moet je ook met deze zaken rekening houden. In de antwoorden die u al gegeven hebt, heeft u dat al aangehaald.

Brittan, Sir Leon
Ik ben zeer dankbaar om wat de geachte afgevaardigde heeft gezegd over mijn oorspronkelijke antwoord. Het is zeer moeilijk. Er is totaal geen twijfel dat er mensen zijn in de Europese Unie die klagen dat zij te lijden hebben van dumping en er zijn anderen die klagen dat zij nog meer nadeel zouden ondervinden van antidumpingmaatregelen. Dus als we iedereen buiten de Europese Unie even buiten beschouwing laten, dan moeten we die belangen tegen elkaar afwegen. Daarom is dit een van de moeilijkste en meest controversiële dingen gebleken die we hebben moeten behandelen. Het spijt me dat ik u op dit moment niet kan zeggen hoe het allemaal zal aflopen, maar ik kan wel zeggen dat ik er zelf voor heb gezorgd dat de argumenten die iedereen naar voren heeft gebracht grondig werden onderzocht - zowel die van de producenten buiten de Europese Unie als de argumenten van diegenen die de geachte afgevaardigde vertegenwoordigt. Je kunt onmogelijk iedereen tevreden stemmen. Daarom kunnen we alleen maar proberen fair te zijn en dat zullen we dan ook doen.

De Voorzitter
Vraag nr. 46 van Inger Schörling (H-0007/98):
Betreft: Salmonella
Met salmonella besmette goederen kunnen worden teruggestuurd naar het land van herkomst, maar eerst moet de bevoegde autoriteiten aldaar om toestemming worden gevraagd. Het is merkwaardig dat de bevoegde autoriteiten van het land van herkomst toestemming moeten verlenen voor het terugzenden van besmet vlees. Het zou meer voor de hand liggen dat de leverancier verplicht was deze goederen terug te nemen terwijl tegelijkertijd de bevoegde autoriteiten op de hoogte werden gesteld.
Ik stel deze vraag omdat uit controles blijkt dat naar Zweden ingevoerd vlees maar al te vaak met salmonella besmet is. Dit ondanks het feit dat alle certificaten uit het land van herkomst in orde waren.
Dit veroorzaakt complicaties niet alleen voor degenen die het besmette vlees eten, maar eveneens voor importeurs en verkopers, die niet alleen de economische gevolgen voelen, maar bovendien de bureaucratische rompslomp moeten afwikkelen.
In dit verband doet zich voorts de vraag voor wie het vlees als eerste behandelt, de importeur, de distributeur of iemand anders?
Kunnen de bevoegde autoriteiten van het land van herkomst weigeren toestemming te verlenen voor het terugzenden van besmet vlees?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, de kwesties die door de afgevaardigde ter sprake zijn gebracht, houden verband met artikel 7 van richtlijn 89/662 van de Raad van 11 december 1989 inzake veterinaire controles in het intracommunautaire handelsverkeer in het vooruitzicht van de totstandbrenging van de interne markt en in het bijzonder met de op de plaats van bestemming uit te voeren controles. In dit verband zijn er twee verschillende hypothesen: in ernstige gevallen moet de desbetreffende geleverde partij worden vernietigd of voor andere, bij de communautaire wetgeving voorgeschreven doeleinden worden gebruikt zodat deze goederen geen gevaar meer kunnen opleveren. In andere gevallen - dus in minder ernstige gevallen - kunnen de bevoegde autoriteiten van het bestemmingsland aan de verzender of diens gemachtigde de keuze laten, indien zulks op grond van de hygiënische en veterinairrechtelijke voorschriften mogelijk is, tussen de vernietiging van de goederen, of het gebruik van de goederen voor andere doeleinden, met inbegrip van terugzending, met toestemming van de bevoegde autoriteit van het land waarin zich de onderneming van oorsprong bevindt.
Deze toestemming van de autoriteiten van het land van verzending werd als noodzakelijk beschouwd opdat de autoriteiten weten waar de aangetaste partij zich bevindt en kunnen voorkomen dat deze goederen in de handel worden gebracht. Als de controle in een later stadium van de verkoopketen wordt verricht en een negatief resultaat heeft, gelden de desbetreffende bepalingen van de afzonderlijke staten. Voor producten uit een andere lidstaat gelden dezelfde voorschriften als voor producten die uit de desbetreffende lidstaat zelf afkomstig zijn.

Schörling
Toen Zweden lid werd van de EU, stond men ons een unieke uitzonderingspositie toe, omdat wij in Zweden geen salmonella hebben. Het kwam erop neer dat alle vleesimport uit andere EU-landen vergezeld moest gaan van een certificaat dat de partij vlees vrij was van salmonella. Nu is gebleken dat dit veel ingewikkelder is dan onze autoriteiten ooit hadden gedacht, onder andere doordat veel certificaten vals of incorrect blijken te zijn.
Niet minder dan 25 procent van alle partijen rundvlees, varkensvlees en pluimvee gaat vergezeld van onvolledige certificaten, en 20 procent van de partijen vlees met correcte certificaten blijken met salmonella besmet te zijn. Niet minder dan 85 procent van de proeven op pluimveevlees uit Frankrijk heeft uitgewezen dat het vlees besmet was. Het valt dan ook te begrijpen dat het hier niet om kleine partijen gaat.
Een extra probleem is dat men niet weet of kan uitmaken wie verantwoordelijk is. Volgens mij is de Commissie er verantwoordelijk voor dat deze uitzonderingspositie voor Zweden ook werkelijk functioneert . Ik ben weliswaar dankbaar voor het antwoord dat commissaris Fischler heeft gegeven, maar ik vind het niet echt verhelderend. Ik zou daarom graag iets meer willen horen over de manier waarop een en ander volgens de commissaris kan functioneren.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, allereerst dient te worden vastgesteld dat er in het kader van de toetreding van Zweden tot de Europese Gemeenschap inderdaad uitzonderingsbepalingen zijn vastgelegd voor dit land. Op grond van deze bepalingen kan Zweden - en dit geldt overigens ook voor Finland - bijzondere garanties laten gelden voor verschillende producten - en het gaat hierbij om vers vlees, eieren en gevogelte -, aangezien de Commissie de door Zweden voorgelegde operationele programma's ter bestrijding van salmonella heeft goedgekeurd. De Commissie heeft deze programma's in haar besluit van 1995 goedgekeurd. Wat de controles betreft zullen wij in het kader van de volgende vraag nogmaals op deze kwestie terugkomen, maar in feite kan worden opgemerkt dat de regeling ook inhoudt dat de verzendingslanden verantwoording dragen, want de Commissie kan natuurlijk niet iedere afzonderlijke partij die afkomstig is uit een of andere lidstaat altijd ter plaatse controleren. De Commissie kan er alleen voor zorgen dat er relevante regels bestaan. Vanzelfsprekend dient de desbetreffende lidstaat er dan ook op toe te zien dat deze regels worden nageleefd.

Redondo Jiménez
Commissaris, de Commissie krijgt vandaag vragen voorgelegd over besmetting, over de hygiënische omstandigheden van de vleesproductie, over BSE, bruinrot, enzovoorts.
Ik zou de commissaris willen wijzen op het verzoek van de FAO aan de Europese Unie om meer en betere systemen in te voeren voor controle op de verwerking en ter voorkoming van de overdracht van ziekten in de landbouwproductie. Bovendien zijn we in afwachting van de toetreding van elf Midden- en Oost-Europese landen waarvan de veiligheidsgaranties op dit gebied op zijn minst twijfelachtig zijn.
Ten einde het welzijn van de consument en van onze landbouwproducenten onder deze verontrustende omstandigheden te waarborgen, zou ik de commissaris willen vragen welke maatregelen de Commissie neemt om ervoor te zorgen dat de lidstaten de betreffende wetgeving daadwerkelijk naleven - want aan wetgeving ontbreekt het niet -, zowel ten aanzien van de veterinaire zorg als op fytosanitair gebied, en verder zou ik willen weten of van derde landen en van de overige landen eveneens zal worden geëist dat ze deze maatregelen invoeren.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, ik wil deze vraag graag beantwoorden omdat hiermee eigenlijk de kwestie aan de orde komt welk algemeen beleid de Commissie op dat gebied voert. Zoals u waarschijnlijk wel weet, zijn wij momenteel bezig met de herziening van de gehele wetgeving inzake vleeshygiëne en hierbij streven wij het volgende na: enerzijds willen wij duidelijke communautaire regels opstellen, die de noodzakelijke controles behelzen, en wel vanaf het begin van de productieketen van het voedingsmiddel tot aan het stadium dat het product op tafel ligt bij de consument. Anderzijds willen wij ook nieuwe wegen inslaan met het zogenaamde HACCP-systeem. Dat is een systeem waarbij ook particuliere verwerkingsbedrijven controles moeten uitvoeren. Zij worden op hun beurt dan weer gecontroleerd door een orgaan dat erop toeziet dat de controles goed worden uitgevoerd.
Ook de FAO is het met deze aanpak eens. De Wereldgezondheidsorganisatie ondersteunt deze aanpak eveneens en ik ben van mening dat wij op de goede weg zijn. Natuurlijk is het noodzakelijk om aan derde landen dezelfde eisen te stellen als aan onze eigen bedrijven, dat wil zeggen dat bij import dezelfde criteria worden gehanteerd. Om een voorbeeld te noemen: bij het bilaterale akkoord met de Verenigde Staten waarover momenteel onderhandeld wordt, wordt in de toekomst juist dit systeem voor de invoer geëist.

Lindqvist
Ik zou commissaris Fischler willen vragen hoe zijn advies luidt aan een lidstaat, als de certificaten ook in de toekomst vals blijken, en als er ook in de toekomst met salmonella besmet vlees wordt geïmporteerd, in dit geval in Zweden. Is het niet zo dat elk land het vanzelfsprekende recht moet hebben om zich te beschermen tegen producten die gevaarlijk zijn voor de gezondheid? Wat voor advies heeft de Commissaris dus voor ons land als deze foutieve certificaten en deze besmette producten het land blijven binnenkomen?

Fischler
Om zich te beschermen tegen de verzending van vlees dat niet aan de speciaal voor Zweden en Finland geldende normen voldoet, is zoals reeds gezegd een eigen regeling van kracht. In de praktijk gaat het erom dat als er onregelmatigheden optreden, dus als er bij controles vastgesteld wordt dat de geleverde partijen niet aan de eisen van de richtlijnen voldoen, het land van bestemming de vrije keuze heeft, de geleverde partij te vernietigen indien het om een ernstig geval gaat of maatregelen te treffen voor de vernietiging of eventuele terugzending, na contact opgenomen te hebben met het land van verzending.
In verband met de opgetreden onregelmatigheden bij leveringen van gevogelte uit een bepaalde lidstaat is er momenteel een raadplegingsprocedure tussen de lidstaat en de Zweedse regering gaande en in het kader van deze raadpleging dient gezamenlijk te worden bepaald, hoe dergelijke onregelmatigheden in de toekomst kunnen worden vermeden. Naar het zich laat aanzien zal deze kwestie tussen de betrokkenen binnenkort definitief zijn opgelost.

De Voorzitter
Vraag nr. 47 van Sören Wibe (H-0210/98):
Betreft: Controle op salmonella
In Zweden is sinds de toetreding tot de EU herhaaldelijk vastgesteld dat vlees afkomstig uit andere lidstaten van de EU besmet was met salmonella, ook al had het uitvoerende land verklaard dat de betreffende partij vrij van salmonella was.
Op mijn schriftelijke vraag P-3933/97 antwoordde de Commissie (19/1/98) dat dit onder andere te wijten kan zijn aan "manipulatie of een gebrekkige coördinatie tussen de verschillende controlemethodes" . Bedoelt de Commissie hiermee dat de controle in Zweden gebrekkig is of vertrouwt de Commissie erop dat de Zweedse controles correct zijn? Heeft de Commissie deze kwestie (betreffende salmonella in geïmporteerd vlees in Zweden) onderzocht en wat was daarvan het resultaat?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de vraagsteller wenst dat ik in mijn antwoord dieper inga op enkele aspecten van schriftelijke vraag nr. 3933. De vragen die aan de orde zijn, hebben evenals de door mevrouw Schörling gestelde vraag te maken met de toepassing van de regeling van de bijkomende garanties die in het kader van de toetreding van Zweden en Finland werd goedgekeurd in verband met salmonella in vlees.
Ik wil hier eerst een korte uitleg geven over de controleregeling die de Zweedse autoriteiten toepassen op ingevoerd vlees. Volgens de beschikbare informatie wordt vlees dat uit een andere lidstaat naar Zweden wordt geïmporteerd, gecontroleerd door de onderneming van bestemming. Onregelmatigheden in verband met de certificaten worden gemeld bij de bevoegde instantie. De desbetreffende leveringen worden dan officieel onderzocht door een in salmonellaonderzoek gespecialiseerd laboratorium. Deze onderzoeken staan los van de routineonderzoeken die de bedrijven en de bevoegde plaatselijke overheden uitvoeren. Bij al deze onderzoeken worden de EU-voorschriften toegepast wat het nemen van monsters betreft. De Zweedse autoriteiten gebruiken voor de analyse een eigen methode, die de noordse methode wordt genoemd. Daarentegen gebruiken de andere lidstaten bij de controles in het land van oorsprong de zogenaamde ISO-methode, zoals ook in de EU-voorschriften is voorgeschreven.
Bovendien hebben de Zweedse autoriteiten van 1 maart tot 1 september 1997 bij wijze van proef een bijzondere controle ingevoerd om na te gaan of de regeling inzake de bijkomende garanties juist werd toegepast. In totaal werden 569 partijen gecontroleerd en in twaalf ervan werd salmonella geconstateerd. Volgens de informatie waar wij over beschikken traden er hoofdzakelijk bij gevogelte problemen op, dat wil zeggen werd salmonella aangetroffen, en dan nog voornamelijk bij gevogelte afkomstig uit een bepaalde lidstaat.
In deze gevallen is artikel 8 van de richtlijn uit 1989 van toepassing, waarin wordt bepaald, zoals ik dat voordien reeds heb beschreven, dat er eerst bilaterale gesprekken tussen de betrokken lidstaten moeten worden gevoerd en deze zijn momenteel aan de gang. Overeenkomstig de richtlijn wacht de Commissie eerst het resultaat van deze gesprekken af voordat er verdere stappen worden ondernomen. Wat de kwestie van de analysemethoden betreft, wordt er momenteel in de bevoegde instanties van de Raad nagegaan of de zogenaamde noordse methode, naast de ISO-methode, ook als referentiemethode kan worden erkend. Dat wil zeggen dat beoogd wordt de noordse methode als tweede routinemethode in de Europese Unie toe te laten.

Wibe
Hier is eigenlijk ook al over gediscussieerd naar aanleiding van de vorige vraag, dus er is misschien niet zoveel commentaar nodig.
Het spreekt immers vanzelf, mijnheer de commissaris, dat er op dit gebied twee verschillende methoden bestaan. In dezelfde partij treft men met de Zweedse methode salmonellabacteriën aan, terwijl men met de andere methode geen salmonellabacteriën aantreft. Nu weten we dat er honderd verschillende manieren zijn om zich te vergissen, dat wil zeggen om geen bacteriën te vinden waar die wel aanwezig zijn, maar er is geen manier om bacteriën te vinden die er niet zijn. In dit geval moeten deze resultaten duidelijk leiden tot de conclusie dat van deze twee methoden de noordse methode superieur is, omdat men bij toepassing ervan duidelijk bacteriën aantreft, terwijl dat niet lukt met de andere methode.
Ik leg het eind van uw antwoord zo uit dat u de noordse methode ook als routinemaatregel zult toepassen, en dat deze ten minste zal worden gelijkgesteld met de huidige methode die wordt toegepast krachtens geldende EU-richtlijnen. Is dit een correcte uitleg van uw antwoord?

Fischler
Ik wil nogmaals verduidelijken wat onze voornemens zijn en wat er momenteel in het bevoegde college van de Raad speelt. Ten eerste, overeenkomstig de bestaande regeling is de zogenaamde ISO-methode de referentiemethode voor de Europese Unie. Ten tweede wordt in Zweden totnogtoe de noordse methode gebruikt en Zweden wenst dat deze methode eveneens als referentiemethode wordt erkend. Tussen deze beide methoden zijn er ongetwijfeld verschillen en er wordt beoogd om daar rekening mee te houden, zodat de noordse methode in de toekomst ook als referentiemethode geldt. Dat is het doel dat moet worden bereikt.
Aangezien dit een deel van de eis aan de Raad is, respectievelijk in de aan deze voorgestelde regeling is opgenomen, moet de Raad erover beslissen of hij dit aanvaardt. Zolang het niet aanvaard is, is de huidige richtlijn van kracht en dat betekent dat bij een juridisch geschil de ISO-methode als enige referentiemethode wordt erkend.

De Voorzitter
Vraag nr. 48 van Mark Watts (H-0032/98):
Betreft: Hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en welzijn van de dieren op de boerderij
Kan de Commissie meedelen of zij er vóór is dat bij de belangrijkste doelstellingen van het hervormde gemeenschappelijk landbouwbeleid ook hoge normen worden opgenomen voor het welzijn van de dieren op de boerderij? Staat zij ook positief tegenover hervormingen om het gemengde boerenbedrijf te stimuleren, waardoor meer dieren in de buitenlucht kunnen worden gehouden, of, omdat er stro beschikbaar is van de gewassen, in goed van stro voorziene onderkomens, hervormingen in de vlees- en zuivelstelsels ter ontmoediging van de overproductie van vee, zodat de Europese Unie kan afzien van haar projecten om zich te ontdoen van het overschot aan dieren, zoals het steunplan voor de verwerking van kalveren en de restituties bij de export van levend vee naar derde landen, dure projecten die wijdverbreid dierenleed veroorzaken, en hervormingen van het zuivelstelsel waardoor het streven naar een nog hogere productie per koe, met ernstige problemen voor het welzijn van de dieren, wordt belemmerd?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, allereerst wil ik benadrukken dat de Commissie het protocol over de dierenbescherming en het welzijn van dieren als aanhangsel bij het Verdrag van Amsterdam echt serieus wil nemen. Overeenkomstig dit protocol, en ik citeer, " houden de Gemeenschap en de lidstaten bij het formuleren en uitvoeren van het beleid van de Gemeenschap op het gebied van landbouw, vervoer, interne markt en onderzoek, ten volle rekening met hetgeen vereist is voor het welzijn van dieren" .
Dit protocol heeft natuurlijk ook gevolgen voor de toekomstige ontwikkeling van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. De belangrijkste doelstellingen van het landbouwbeleid zijn: ten eerste, het bereiken van een situatie waarin landbouwproducten overeenkomstig de wensen en eisen van de consument worden geproduceerd en ten tweede, het garanderen dat Europese producenten ook op de internationale markt een sterkere concurrentiepositie hebben.
In Agenda 2000 van juli 1997 heeft de Commissie haar aanpak uiteengezet en zij is voornemens de concurrentiepositie van de Europese landbouw te versterken op de interne en de internationale markt en het ontstaan van nieuwe overschotten - boter-, graan- of andere bergen, zoals in het verleden - te voorkomen. Met haar voorstel de prijzen minder te subsidiëren en rechtstreekse inkomenssteun te verlenen, verwacht de Commissie dat de productie zich in de toekomst, wat hoeveelheid en kwaliteit betreft, meer zal aanpassen aan de behoefte van de verbruikers.
Op deze manier worden nieuwe overschotten voorkomen en zal het niet meer noodzakelijk zijn overschotten van rundvlees uit te voeren. Marktgerichtheid is echter niet alleen een kwestie van de prijs. Voor de verbruiker is de veiligheid van het voedingsmiddel, de kwaliteit en de gegarandeerde oorsprong net zo belangrijk. Onder deze aspecten vallen natuurlijk ook kwesties inzake de gezondheid en het welzijn van dieren.
In Agenda 2000 hebben wij derhalve in het kader van een nieuw beleid voor het platteland, als tweede zuil van het landbouwbeleid, voorgesteld om meer middelen voor landbouwmilieumaatregelen en ook meer middelen voor het welzijn van dieren beschikbaar te stellen. Dit beleid zal hopelijk een gunstige uitwerking hebben in de gewenste richting. U moet echter wel bedenken dat de Gemeenschap al talrijke regels inzake dierenbescherming en het welzijn van gebruiksdieren heeft opgesteld en op internationaal vlak gezien scoort de Europese Unie heel goed op dit punt.
Deze voorschriften worden voortdurend herzien en indien nodig ook verder ontwikkeld. Met betrekking tot het vervoer van dieren gaat het bij deze maatregelen vooral om een verbetering van de transportvoorwaarden en minder om een volledig verbod van transporten, want bepaalde transporten zullen toch altijd noodzakelijk zijn.
Voor betere voorwaarden inzake dierenbescherming bij de uitvoer van runderen heeft de Raad onlangs een voorstel goedgekeurd waarbij de betaling van uitvoerrestituties afhankelijk is van de naleving van de door de EU opgestelde voorschriften inzake dierenbescherming en dierenvervoer. Het Comité van beheer voor handelsmechanismen heeft onlangs het overeenkomstige toepassingsverordening goedgekeurd, zodat wij die nu ook kunnen vaststellen.

Watts
Allereerst wil ik opmerken dat ik blij ben met de belofte van de commissaris dat hij het protocol ernstig zal opnemen. Ik dank hem daarvoor van harte.
Ten tweede, en bij wijze van voorbeeld, zou de commissaris kunnen zeggen of hij bereid is plannen te overwegen om intensieve varkens- of pluimveehouderijen in de toekomst te helpen omschakelen van de huidige intensieve methodes op extensieve methodes? Zou hij in het kader van zijn hervormingsvoorstellen voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid een dergelijk plan willen overwegen?
Tot slot wil ik opmerken dat, hoewel ik begrijp wat hij zegt over het feit dat er reeds EU-wetgeving bestaat over de hoge normen voor het welzijn van dieren, deze niet altijd worden afgedwongen en de commissaris weet dat. Ik geef u een voorbeeld. Wij vrezen dat de Franse overheden op 7 april aanstaande tijdens de viering van "Eid-el-Kabir" in Frankrijk niet zullen toezien op de naleving van de verordeningen inzake het welzijn van dieren. Het is allemaal goed en wel dat we die verordeningen hebben, maar er moet wel op worden toegezien dat ze ook inderdaad worden nageleefd.

Fischler
Mijns inziens heeft de vraag van de heer Watts betrekking op twee aspecten, zoals hij zelf ook heeft benadrukt. Ten eerste zal het nieuwe beleid inzake plattelandsontwikkeling er ook op gericht zijn dat de investeringssteun voor landbouwbedrijven afhankelijk zal zijn van bepaalde voorwaarden. Bij de twee door u gegeven voorbeelden zal het in ieder geval noodzakelijk zijn dat bij nieuwbouw of verbouw van kippen- of varkenshokken aan de noodzakelijke minimumvoorwaarden voor het welzijn van dieren wordt voldaan. Ten tweede, als landbouwers ertoe bereid zijn bij de verbouw of nieuwbouw van hun stallen extra rekening te houden met het aspect van de dierenbescherming, wordt er voor dergelijke investeringen meer steun verleend dan voor andere.
Wat de kwestie van de kippenfokkerij betreft, zal morgen een voorstel aan de Commissie worden voorgelegd, waarin wij onze ervaringen met het houden van kippen in een legbatterij uiteenzetten en waarin een hele reeks maatregelen wordt voorgesteld ter verbetering van de kippenfokkerij. Vanzelfsprekend dienen deze maatregelen dan ook van toepassing te zijn op derde landen, omdat wij niet kunnen accepteren dat wij ons weliswaar braaf aan goede voorschriften houden en goede omstandigheden creëren, maar dan met een situatie geconfronteerd worden waarin onze producenten concurreren met importeurs, die in volledig andere, wezenlijk slechtere omstandigheden produceren.

Ferrer
Commissaris, in verband met uw antwoord met betrekking tot het welzijn van het dier, waarvan u zelf vindt dat die nauw verbonden is met de gezondheid van het dier, zou ik u willen vragen of de Commissie het niet wenselijk en noodzakelijk acht dat de maatregelen ter bescherming van het welzijn van dieren en derhalve voor de bescherming van hun gezondheid worden uitgebreid met maatregelen voor de hygiënische omstandigheden waaronder de dieren het abattoir bereiken. Want dat zou in belangrijke mate bijdragen tot een verbetering van de gezondheid van het dier en tegelijkertijd tot een hogere kwaliteit van de huiden en derhalve van de eerste schakel van de keten die u in uw antwoord aan mevrouw Redondo genoemd heeft. De huid is het begin van de keten, en het is een feit dat voor leerlooiers de kwaliteit van de huid van essentieel belang is.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Ferrer. Staat u mij toe mevrouw Ferrer geluk te wensen met het vernuft waarmee zij de door haar te stellen vraag heeft weten te plaatsen?
Het woord is aan u, mijnheer Fischler, om deze geraffineerde aanvullende vraag van mevrouw Ferrer te beantwoorden.

Fischler
Geachte afgevaardigde, deze vraag omvat natuurlijk de eigenlijke vraag die u gesteld heeft, maar gaat in feite nog veel verder. Allereerst wil ik u zeggen dat wij op grond van onze hervormingsvoorstellen vrijgepleit worden van het verwijt dat wij steeds weer te horen krijgen, namelijk dat wij de export van levend vee naar buitenlandse slachterijen zouden subsidiëren. Het is nu al zo dat het vervoer niet gesubsidieerd wordt. Het is nu al zo, dat er per dier minder steun wordt verleend voor levend vee dan voor de export van vlees en dat heeft ertoe geleid dat er in totaal maar ongeveer 10 % van de export uit levend vee bestaat.
Dit geldt des te meer voor de toekomst en vooral het terugschroeven van de prijsgaranties zal ertoe leiden dat wij in verregaande mate kunnen afzien van exportsubsidies voor levend vee. Over de kwestie van de toestand van de dieren als ze in het slachthuis aankomen, kan ik u een ding zeggen: het is niet juist dat alle dieren de slachthuizen in slechte toestand bereiken. Het is in het belang van de handelaar zelf dat dieren goed worden behandeld, want u heeft volledig gelijk met uw bewering dat de kwaliteit eronder lijdt als de dieren in slechte toestand aankomen. De handelaar is er echt niet in geïnteresseerd, een hogere prijs voor een slechtere kwaliteit te betalen als de dieren in het slachthuis aankomen.
Anderzijds klopt het echter ook dat er onlangs enkele gevallen van besmetting zijn gemeld en deze houden vermoedelijk verband met ontoereikende hygiënische omstandigheden. Om deze problemen te regelen heeft de Commissie, nadat zij de bevoegde wetenschappelijke comités had gehoord, besloten dat richtlijn 433 gewijzigd dient te worden, teneinde besmetting van dieren bij aankomst in de slachthuizen te voorkomen. Momenteel behandelt de Commissie juist een voorstel waarin hiermee rekening wordt gehouden.

De Voorzitter
Daar de tijd voor vragen aan de heer Fischler verstreken is, zullen de vragen nrs. 49 tot en met 61 schriftelijk worden beantwoord.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, in Agenda 2000 heeft de Commissie voorgesteld het aantal doelstellingen voor de communautaire initiatieven te verminderen en de maatregelen ervan op transnationale gebieden van communautair belang te concentreren, waarbij het innovatieve karakter, de gemeenschappelijke meerwaarde en de omvang van de partnerschappen gehandhaafd, respectievelijk versterkt moeten worden. Er werden drie thema's gekozen, de grensoverschrijdende, transnationale en interregionale samenwerking, de ontwikkeling van het platteland en de menselijke hulpbronnen in het kader van gelijke kansen.
Het feit dat de Commissie geen nieuw initiatief heeft voorgesteld ten gunste van de gebieden die in moeilijkheden komen door de afnemende activiteit van de defensie-industrie en van militaire bases, betekent niet, dat deze gebieden niet meer gesteund kunnen worden. Deze mogelijkheid bestaat nog steeds in het kader van doelstelling 1, doelstelling 2 en doelstelling 3, alsmede in het kader van de genoemde nieuwe voorstellen voor communautaire initiatieven.
Buiten de doelgebieden komen in het kader van de nieuwe doelstelling 3 ook maatregelen in aanmerking voor steun die gericht zijn op aanpassing en modernisering van de scholings-, opleidings- en werkgelegenheidssystemen teneinde de concurrentiepositie te versterken en de sociaal-economische veranderingen op te vangen.

McIntosh
Ik dank de commissaris voor zijn antwoord, maar moet toch opmerken dat ik diep teleurgesteld ben. In gebieden zoals Essex, Suffolk, Yorkshire en Cumbria zijn door het vredesdividend flink wat banen verloren gegaan in de met defensie verband houdende industrieën. Vooral in twee steden - Witham en Chelmsford - waar de bedrijven Marconi en EEV gevestigd zijn, is de grote personeelsdaling zorgwekkend. Welke garantie kan de commissaris mij vanavond geven dat dit soort gebieden, die veel baat hebben gevonden bij een programma dat op maat gemaakt was voor het banenverlies in de defensie-industrie en voor opleidingsprogramma's ten behoeve van die mensen die door het vredesdividend hun baan hebben verloren, in dezelfde mate steun kunnen blijven krijgen als tot dusverre het geval geweest is? Dat is de vraag. Ze zullen een deel moeten zien te bemachtigen van een kleiner bedrag dat onder drie brede doelstellingen valt zonder dat er is voorzien in rechtstreekse fondsen voor de defensiebesnoeiingen.

Wulf-Mathies
Ik ben niet in staat om een antwoord te geven op een vraag inzake een concrete regio en de toekomstige steunverlening, omdat wij in de Commissie nog geen besluit hebben genomen over de voorstellen voor de nieuwe structuurfondsverordeningen. Ik kan in ieder geval zeggen dat onze bijstandsverlening veel meer op partnerschap gebaseerd zal zijn, dat wil zeggen zowel Europese als nationale criteria zal omvatten. Ik ben niet in staat om u nu reeds te zeggen welke concrete voorstellen de Britse regering zal doen. Het spijt mij dan ook dat ik u op dit punt moet teleurstellen.

Elliott
Mijn kiesdistrict heeft flink geprofiteerd van het KONVER-programma. De Londense gemeenten Hounslow, Ealing en Richmond hebben op een gegeven moment allemaal steun gekregen en ik ben daar erg blij om. Maar er is een probleem ontstaan en ik vraag me af of de commissaris daarmee rekening kan houden bij eventuele veranderingen die in de toekomst wellicht worden aangebracht. Het gaat om het volgende: in gebieden zoals mijn kiesdistrict, waar de bevolking zeer mobiel is, is het onder de regels van KONVER erg moeilijk geweest om de steun precies te focussen op de mensen die hun baan verloren hebben, omdat velen van hen naar andere delen van het land of zelfs naar het buitenland zijn getrokken om een baan te vinden. De plaatselijke overheden hebben getracht met voorstellen te komen om het gebied dat gebruik maakt van KONVER-fondsen nieuw leven in te blazen teneinde meer werkgelegenheid te creëren, maar zij zijn op problemen gestuit in verband met de bestaande programmaregels. Ik vraag me af of wij in de toekomst, en ongeacht welke veranderingen er komen, met dit probleem rekening kunnen houden.

Wulf-Mathies
Ja, misschien is hetgeen de Commissie wil voorstellen geschikt voor de door u geschetste problemen. Onze ervaring is inderdaad dat afzonderlijke programma's in het structuurbeleid veel minder succesvol waren dan de programma's met betrekking tot regio's in een groter verband. Voor de regio's die onder doelstelling 2 vallen, willen wij de programma's in de toekomst dan ook laten gelden voor grotere regio's, zodat wij er zeker van kunnen zijn dat er voor degenen die werkloos worden, ter plaatse een oplossing op maat wordt gevonden en dat infrastructuur en investeringen enerzijds en opleidingsprogramma's voor werklozen anderzijds op elkaar zijn afgestemd. Ik zal in ieder geval rekening houden met uw opmerking.

Howitt
Ik zie de commissaris glimlachen, maar het is niet voor het eerst dat wij over deze zaken spreken en ik zal haar geen vragen stellen over een specifieke regio. Wel wil ik in verband met de toekomst van het KONVERprogramma de volgende vraag stellen: als het antwoord van de Commissie is dat de gebieden in aanmerking zullen komen onder de nieuwe doelstelling 2, dan moeten we nog wel weten volgens welk mechanisme ze in aanmerking kunnen komen. Het schijnt dat de Commissie geen speciale regeling op het oog heeft, zoals dat wel het geval is in verband met doelstelling 6. Als ik me vergis, zegt u mij dat dan. Als dat niet de bedoeling is, begrijp ik nog steeds niet waarom er voor de KONVERgebieden en andere onder communautaire initiatieven vallende gebieden geen overgangsregelingen komen, zoals voor de gebieden van doelstelling 2 die uit de boot vallen. Als het voor de gebieden van doelstelling 2 op basis van werkloosheid en lage groei even noodzakelijk blijft structurele veranderingen door te voeren, waarom dan niet voor de KONVER-gebieden?
Een laatste opmerking. 50 % van de KONVER-gebieden in heel Europa komt momenteel niet in aanmerking voor doelstelling 2 of een ander regionaal fonds. Is de commissaris het er niet mee eens dat dit aspect afzonderlijk bestudeerd moet worden?

Wulf-Mathies
Ik weet dat de Europese Unie niet alle problemen in de Gemeenschap kan oplossen met de middelen van de structuurfondsen. Ik ben mij er terdege van bewust, dat een verandering in de regio's ook problemen zal opleveren. Anderzijds vraag ik echter om begrip, want als wij voor de regio's die onder doelstelling 1, 2 en 5b vallen, breed opgezette overgangsregelingen invoeren voor de gebieden die in de toekomst geen steun meer zullen ontvangen, dan houden wij toch ook echt rekening met hetgeen noodzakelijk is om de bestaande successen te consolideren.
Ik wil er nogmaals uitdrukkelijk op wijzen dat er in de toekomst natuurlijk ook de mogelijkheid bestaat dat KONVER-regio's en alle andere initiatieven in aanmerking komen voor steun op grond van doelstelling 3, dat wil zeggen voor scholing van werklozen en van personen die hun baan dreigen te verliezen. Mijns inziens kan deze hulp in de toekomst heel doeltreffend zijn.
Tenslotte wil ik nog zeggen dat de communautaire initiatieven niet - en dat kunt u aan het absorptiepercentage zien - het verwachte succes hebben opgeleverd en dat wij ons dan ook moeten concentreren op integratie van dergelijke maatregelen. Natuurlijk is de defensie-industrie ook een industrie. Als de overeenkomstige criteria van toepassing zijn, kan ook steun van doelstelling 2 in aanmerking komen. Als deze criteria niet van toepassing zijn, dan blijft het bij de horizontale mogelijkheden van doelstelling 3.

De Voorzitter
Vraag nr. 63 van Ian White (H-0172/98):
Betreft: URBAN II
Welke regels hanteert de Commissie voor het instellen van toezichtcomités voor programma's en waar worden dergelijke regels gepubliceerd?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, artikel 25 van de gewijzigde verordening van de Raad nr. 4253/88 bevat algemene bepalingen over de toezichtcomités in het kader van de bijstandsverlening uit de structuurfondsen. De uitvoeringsbepalingen inzake deze comités voor het toezicht op de in het kader van het communautaire initiatief URBAN uitgevoerde programma's worden door de Commissie en de betrokken lidstaten gezamenlijk vastgelegd. Deze bepalingen zijn opgenomen in de besluiten van de Commissie ter goedkeuring van de afzonderlijke URBAN-programma's.

White
Ik had beter naar het antwoord zelf geluisterd in plaats van naar de vertaling, maar ik heb niet begrepen waar de documentatie voor de regels voor het URBAN-programma te vinden zijn. Ik zal u zeggen waarom ik mij daar zorgen over maak. Uit berichten die ik van belanghebbende organisaties heb ontvangen, heb ik de indruk dat er een zekere mate van anarchie is onder diegenen die een aanvraag doen voor URBAN-fondsen. Natuurlijk ging ik ervan uit dat daar regels voor zijn. Wat de commissaris mij zojuist gezegd heeft, geeft me blijkbaar geen bron waarop ik kan vertrouwen. Ik zou graag een brochure of de verordening zelf raadplegen, zodat ik zelf kan beslissen of de betrokken lidstaat en de Commissie en het Verenigd Koninkrijk op dezelfde manier te werk gaan op basis van een overeengekomen regeling dat ik zelf kan controleren. Bestaat een dergelijke regeling? Is er een dergelijke verordening, los van artikel 25, lid 2, waaraan u al gerefereerd heeft?

Wulf-Mathies
In het besluit van de Commissie ter goedkeuring van de afzonderlijke URBAN-programma's vindt u ook de regelingen voor de diverse programma's. Ik wil ze kort opnoemen omdat ik van mening ben dat wij beter over concrete zaken kunnen praten, dan over nummers van verordeningen. Voor URBAN zijn er toezichtcomités in doelstelling 1 en doelstelling 2, en dit zijn de algemene toezichtcomités voor doelstelling 1 en doelstelling 2. Buiten de steungebieden, en als ik het goed begrijp is dat het geval voor Bristol, is er een autonoom toezichtcomité. Ik kan u helaas niet tegenspreken dat de situatie nogal gecompliceerd is. Dit toezichtcomité wordt namelijk weer geadviseerd door een comité van beheer, het URBAN management committee , dat weer een subcomité is voor het toezicht op het beheer in de regio's die niet onder een doelstelling vallen, en dan is er nog een URBAN partnership-group , waarin de lokale partners en de NGO's samenwerken.

Spiers
Ik stel vast dat de commissaris daarnet zei dat de communautaire initiatieven niet het verhoopte succes hebben gehad. Ik hoop wel dat ze erkent dat URBAN een ideale gelegenheid heeft geschapen om het soort communautaire initiatieven uit de basis te ontwikkelen dat de Commissie heeft bevorderd met haar plannen voor economische ontwikkeling en het is een zeer goed middel geweest om de Gemeenschap bij de burgers te promoten door het feit dat URBAN zo plaatselijk was en zo buurtgericht. Ik hoop dat dit lokale element in URBAN II niet verloren zal gaan en dat het erkend zal worden in de comités van toezicht, hoe deze ook worden samengesteld. Ik hoop dat de commissaris ons op dat punt gerust kan stellen.

Wulf-Mathies
Ik kan het alleen maar met u eens zijn. Ondanks de soms lage absorptiepercentages hoort URBAN bij de communautaire initiatieven die - vooral voor de mensen ter plaatse - bijzonder succesvol zijn geweest, en die ook een positieve mobilisering mogelijk hebben gemaakt doordat diverse groepen burgers er ter plaatse rechtstreeks bij werden betrokken. Ten opzichte van URBAN I zijn er geen wijzigingen in verband met het beheer, maar over het algemeen kan men ervan uitgaan dat de ervaringen van URBAN I op positieve wijze zijn verwerkt in URBAN II. Omdat URBAN zoveel succes had, willen wij de steunverlening voor de probleembuurten in stedelijke gebieden, de zogenaamde "most deprived areas" , toekomstig ook in de mainstream-programma's, dat wil zeggen in doelstelling 2 opnemen. Hieruit blijkt dat dit inderdaad een voorbereiding was om stedelijke probleemgebieden ook in een ruimer kader in aanmerking te laten komen voor communautaire steunverlening.

De Voorzitter
Vraag nr. 64 van José Apolinário (H-0173/98):
Betreft: Uitvoering INTERREG II C
Kan de Commissie mededelen welke steun via de communautaire fondsen is verleend om de gevolgen van het noodweer van eind 1997 voor de Azoren, Algarve en de Alentejo op te vangen? Kan de Commissie tevens nadere uitleg verstrekken over het voorstel om bepaalde lidstaten via INTERREG II C kredieten te verlenen, maar dat in het geval van Portugal te weigeren?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, de Commissie is ontsteld over de schade die de storm in Portugal heeft aangericht, vooral op de Azoren, in de Algarve en in Alentejo. Meteen na de rampzalige gebeurtenissen heeft zij zich bereid verklaard hiervoor middelen vrij te maken. Bij de in februari afgesloten tussentijdse evaluatie van het communautaire bestek voor Portugal zijn aan de getroffen regio's verdere middelen toegekend waarvoor nog geen betalingsverplichtingen waren aangegaan, alsmede middelen uit de jaarlijkse indexatie. Deze middelen zijn bestemd voor prioritaire maatregelen ter verbetering van het milieu. De Commissie heeft zich daarvoor ingezet en ook bereikt dat de middelen ter versterking van de programma's voor de drie door u genoemde regio's, hoger uitvallen dan oorspronkelijk werd voorgesteld door de Portugese overheden, dat wil zeggen dat de regio's 73 miljoen ecu extra ontvangen in plaats van de door Portugal voorgestelde 44 miljoen.
Wat het communautaire initiatief INTERREG II C betreft, wijst de Commissie erop dat dit onder meer maatregelen voor de ruimtelijke ordening behelst ter voorkoming van overstromingen en ter bestrijding van droogte. In de periode 1997-98 is er voor Portugal geen communautaire financiering ter voorkoming van overstromingen voorzien, omdat de Portugese regering geen overeenkomstig verzoek heeft ingediend. Daarentegen heeft de Commissie op 29 september 1997 een programma goedgekeurd ter bestrijding van de droogte in Portugal. Onrechtstreeks draagt dit programma ook structureel bij tot het voorkomen van overstromingen, doordat het zich richt op verbetering van de waterhuishouding en van hydrologisch onderzoek, het opsporen van waterbronnen en de verbetering van het ecologisch evenwicht. De Commissie zou ertoe bereid zijn een aanvraag van de Portugese overheden voor een programma INTERREG II C Overstromingen in het kader van de algemene richtsnoeren en met inachtneming van de reeds voor Portugal vastgelegde begrotingsmiddelen te onderzoeken.

Apolinário
Mijnheer de Voorzitter, allereerst hartelijk dank voor het antwoord van mevrouw de commissaris. Ik ben het met haar eens als het gaat om het vasthouden aan de prioriteit voor het milieu en ruimtelijke ordening. Ik wil er echter op wijzen dat de commissaris in het deel van haar antwoord dat op de Portugese regering betrekking had de waarheid geweld aandoet. De regeling voor de verdeling van de kredieten uit hoofde van INTERREG II C stelt duidelijk dat de aanvragen uit Portugal, Spanje, Griekenland en Italië uitsluitend met de droogte te maken mogen hebben, terwijl die uit België, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk, Italië en Nederland op overstromingen betrekkingen dienen te hebben. En dat begrijp niet. Ik geloof daarom dat de diensten waarvoor de commissaris verantwoordelijk is hier een al te technische uitleg aan de zaak geven.
Maar ik wil het daar verder niet over hebben. Ik wil een andere vraag stellen met betrekking tot de ultraperifere regio's, en dan vooral de Azoren. Als er in de toekomst geen REGIS is, hoe denkt de commissaris dan te kunnen ingrijpen in situaties die zich nu ongelukkigerwijs al een aantal keren hebben voorgedaan? Terwijl de Commissie zich met allerlei technische verwijzingen probeert vrij te pleiten, heeft het Amerikaanse leger aangeboden mee te werken aan het technisch herstel van de omgeving van Ribeira Quente. Een klein verschil in aanpak.

Wulf-Mathies
Ten eerste zullen de Azoren als ultraperifere regio ook in de toekomst tot de groep van regio's horen die de meeste steun ontvangen. Ten tweede ga ik ervan uit dat ook de andere door u genoemde gebieden steun blijven ontvangen van de Europese Unie. Het probleem van de structuurfondsen is dat zij geen rampenhulpinstrument zijn en dat het Europees Parlement de rampenhulp binnen Europa heeft afgeschaft. Derhalve hebben wij geen mogelijkheid om specifieke rampenhulp te verlenen.
Wat wij echter wel kunnen doen, is, zodra er rampen gebeuren - en dit hebben wij ook in Portugal gedaan - ons ervoor inzetten dat de middelen die in het kader van de communautaire bestekken ter beschikking staan, een andere bestemming krijgen en dat zij gebruikt worden voor de economische opleving en voor het herstel van de schade die door dergelijke rampen aan het milieu wordt toegebracht. Dat hebben wij in dit geval gedaan. Er moet natuurlijk over gesproken worden in hoeverre het instrument INTERREG II C in de toekomst bijvoorbeeld vaker ingezet wordt voor de bestrijding van overstromingen. Ik wil u er echter wel op wijzen dat wij hier heel lang gesproken hebben over hoe wij de droogte doeltreffend bestrijden, en dat noch de Commissie, noch de Portugese regering preventieve maatregelen in hun plannen voor INTERREG II C en voor Portugal hebben opgenomen. Ik hoop echter dat dit in de toekomst niet nodig wordt en wij moeten flexibel genoeg zijn om zulke programma's desgewenst te herzien.
De middelen die wij ter beschikking stellen vormen mijns inziens voor de regio's een bijkomende steun waarmee zij de gevolgen van de rampen nu beter te boven kunnen komen.

Pimenta
Mevrouw de commissaris heeft terecht gezegd dat in Spanje en Portugal het probleem van de droogte en dat van de overstromingen met elkaar te maken hebben. Zoals bekend, ontspringen alle grote Portugese rivieren in Spanje en de helft van het water in Portugal komt uit Spanje. Het is de commissaris ook bekend dat alle waterbouwkundige werken in Spanje en Portugal uitgevoerd worden met bijdragen van de Gemeenschap. De commissaris weet dus ook dat er tussen Portugal en Spanje een conflict is ontstaan met betrekking tot het Spaanse "Plano Hidrológico" . Ik denk dat dit conflict met gezond verstand opgelost kan worden. De interventie van Brussel en van de Commissie is daarbij van fundamenteel belang, aangezien de financiering van de waterbouwkundige projecten in Spanje en Portugal voor een deel uit Brussel afkomstig is. Nu de onderhandelingen over dit onderwerp weer begonnen zijn, welke rol denken de commissaris en de Commissie in deze zaak te spelen?

Wulf-Mathies
Bij bilaterale onderhandelingen heeft de Commissie normaal gesproken geen recht van inspraak en niet alleen vanwege de subsidiariteit, maar ook vanwege de soevereiniteit stellen de lidstaten er normaal gesproken belang in dat de Commissie haar neus niet in zaken steekt, die de lidstaten beter zelf kunnen regelen.
Wij hebben echter wel iets meer gedaan dan alleen maar toegekeken. Wij hebben namelijk bijvoorbeeld een gezamenlijke studie van Spanje en Portugal gefinancierd om duidelijkheid te verkrijgen over de gemeenschappelijke watervoorraden. Wij horen ook bij degenen die bijvoorbeeld in het kader van de goedkeuringsprocedure voor de stuwdam ervoor gezorgd hebben, dat in de plannen die moeten garanderen dat het water ook in voldoende hoeveelheid en kwaliteit in de stuwdam terechtkomt, een gemeenschappelijk waterbeheer wordt aangemoedigd. De goedkeuring en de getroffen voorzorgsmaatregelen zijn mijns inziens in dit opzicht van groot nut.

De Voorzitter
Daar de tijd voor het Vragenuur voor vragen aan de Commissie verstreken is, zullen de vragen nrs. 65 tot en met 109 schriftelijk worden beantwoord.
(De vergadering wordt om 19.45 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Schepen die gevaarlijke goederen vervoeren
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0069/98) van de heer Novo Belenguer, namens de Commissie vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een richtlijn van de Raad houdende wijziging van richtlijn 93/75/EEG betreffende de minimumeisen voor schepen die gevaarlijke of verontreinigende goederen vervoeren en die naar of uit de zeehavens van de Gemeenschap varen (C4-0621/97-96/0231(SYN)).

Novo Belenguer
Mevrouw de Voorzitter, het verslag dat we hier bespreken is de tweede lezing van de samenwerkingsprocedure inzake het voorstel tot wijziging van de richtlijn betreffende de minimumeisen voor schepen die naar of uit de zeehavens van de Gemeenschap varen en die gevaarlijke of verontreinigende goederen vervoeren.
Als we een korte terugblik werpen op het in het verslag gevolgde proces, moeten we allereerst vermelden dat ons Parlement in april 1997 in eerste lezing elf amendementen aannam die we in drie grote groepen kunnen indelen. De eerste groep heeft betrekking op een versterking van de eisen inzake voorlichting die de exploitanten van schepen die radioactieve stoffen vervoeren, in acht moeten nemen. Een tweede groep gaat over maatregelen om de thans in richtlijn 93/75/EEG opgenomen voorschriften uit te breiden met schepen die op doorvoer zijn door communautaire wateren. En tot slot een derde groep voor een aantal toevoegingen in de bijlagen van deze richtlijn.
De Commissie en de Raad hebben de amendementen overgenomen die betrekking hadden op de mogelijkheid om in de richtlijn toekomstige wijzigingen van de INF-code mee te nemen, alsook deze die betrekking hebben op de verplichting met het oog op mogelijke incidenten vóóraf een lijst met bemanningsleden te verstrekken aan de havenstaatautoriteiten.
Het verslag dat we nu bespreken en waarover we morgen zullen stemmen, bevat een drievoudig voorstel: enerzijds richtlijn 93/75/EEG bijwerken door toevoeging van bepaalde veiligheidsvoorschriften voor maritiem vervoer, in het bijzonder voor bestraalde splijtstoffen, plutonium en hoogradioactieve afvalstoffen; ten tweede de informatieverstrekking uitbreiden bij transport van dergelijke producten; en tot slot een systeem invoeren om in de toekomst de bijlagen van de richtlijn via het raadgevend comité te wijzigen, teneinde de nationale normen aan te passen aan de internationale normen voor maritieme veiligheid.
Met het oog hierop stellen we in dit verslag vier amendementen voor die in de Commissie vervoer en toerisme nagenoeg met algemene stemmen werden goedgekeurd.
In het eerste amendement, dat betrekking heeft op de vijfde overweging van de richtlijn, stellen we voor de formulering van de tekst van de Commissie zo te wijzigen dat de nieuwe tekst breder en algemener is - zo zien wij het in elk geval - maar niettemin onze terughoudendheid weergeeft ten aanzien van de mogelijkheid voor het raadgevend comité om belangrijke of omvangrijke wijzigingen in de richtlijn door te voeren.
Amendement 4, dat betrekking heeft op artikel 1, lid 2, houdt rechtstreeks verband met het voorgaande en moet voorkomen dat latere wijzigingen in deze richtlijn de bestaande bepalingen inzake veiligheid en bescherming van het mariene milieu afzwakken. We stellen derhalve een minimum in om te voorkomen dat de in de richtlijn erkende garanties op de ene of andere manier worden afgezwakt.
Ons tweede amendement heeft betrekking op punt 1, waarin wij voorstellen dat de invoeging van de INF-code zoals gesteld in de richtlijn inderdaad op 1 januari geschiedt, maar wel in het jaar 1998. Wij doen dit voorstel niet alleen omdat het hier een recentere datum betreft, maar ook omdat de Internationale Maritieme Organisatie vorig jaar november enkele amendementen heeft goedgekeurd die de code versterken. Als we deze amendementen niet op deze datum invoegen, zouden we het raadgevend comité een reden verschaffen om de richtlijn te wijzigen.
Wat het derde amendement betreft, hierin herhalen wij het voorstel dat we reeds in eerste lezing van het verslag hadden gedaan. Concreet gezien eisen wij dat de exploitanten van schepen met de in het verslag genoemde kenmerken verplicht worden de gegevens van bijlage 1 mee te delen aan de havenautoriteiten van de op hun vaarroute gelegen lidstaten.
Anderzijds, mevrouw de Voorzitter, ben ik ten aanzien van de inhoud van het verslag van mening dat dit een redelijk voorstel is, ofschoon wij wel hopen dat de bepalingen ook worden toegepast op de doorvoerschepen. Inderdaad viel dit systeem al onder het EUROREP-voorstel uit 1993, maar dit voorstel is sindsdien nauwelijks verder gekomen. Daarom stellen we, ofschoon we inzien welke moeilijkheden een verandering van aanpak in deze richtlijn meebrengt, de Commissie toch voor haar oorspronkelijke voorstel van EUROREP in te trekken en een nieuw voorstel te doen waarin de door de IMO uitgevoerde en goedgekeurde wetswijzigingen zijn opgenomen.
Mevrouw de Voorzitter, tot slot hoop ik nog dat de leden van het Parlement de genoemde wijzigingen in aanmerking zullen nemen wanneer zij morgen hun stem uitbrengen over mijn verslag, waarin wij verzoeken een aantal communautaire normen toe te passen teneinde onder andere de maritieme veiligheid te verbeteren en het milieu te beschermen voor toekomstige generaties.

Ferber
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, waarde collega's, in tweede lezing houden wij ons vandaag bezig met de minimumvoorschriften voor schepen die naar of uit zeehavens van de Gemeenschap varen en die gevaarlijke of verontreinigende goederen vervoeren. Ik denk dat we hier met een uiterst belangrijk onderwerp te maken hebben, waarmee de burgers pas worden geconfronteerd wanneer er iets is gebeurd. Onze wetgeving is erop gericht rampzalige ongevallen te voorkomen, of als zo'n ongeval zich toch voordoet, de schade zoveel mogelijk te beperken, opdat de burgers hierdoor niet worden geraakt. Ik denk dat er zelden zo'n goede reden voor Europese wetgeving was.
Ik zou de rapporteur uitdrukkelijk willen bedanken dat hij dit onderwerp zo serieus heeft opgevat, zowel in eerste als nu in tweede lezing. De EVP-fractie deelt de opvatting van de rapporteur. Wij ondersteunen alle amendementen, in het bijzonder ook het amendement dat ertoe strekt schepen die gevaarlijke goederen vervoeren en geen communautaire zeehaven aandoen, maar wel door de territoriale wateren van de Europese Unie varen, dezelfde informatie ter beschikking te laten stellen. Het gaat niet alleen om ongevallen in verband met het in- en uitvaren maar om een zo breed mogelijke risicobestrijding, ook wanneer het slechts om de territoriale wateren gaat. De ervaringen van de laatste jaren tonen immers aan dat er zich ook problemen op Europese bodem kunnen voordoen als er geen Europese haven is aangedaan.
Daarom zou ik er uitdrukkelijk bij de Commissie op willen aandringen dat zij ook dit amendement overneemt. Helaas gaat het hier slechts om een samenwerkingsprocedure. Het Verdrag van Amsterdam is nog niet van kracht, anders zouden we meer bij de wetgevende procedures worden betrokken. Daarom verzoek ik u dit verzoek ter harte te nemen, zodat wij tot een goede oplossing kunnen komen voor alle burgers van Europa.

Kaklamanis
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de rapporteur gelukwensen met zijn verslag over dit gevoelige, maar ook moeilijke vraagstuk.
Met name verdient hij onze gelukwensen omdat hij ondanks de druk van de Raad en de Commissie voet bij stuk heeft gehouden. Mijnheer de rapporteur, de Raad en de Commissie hebben weliswaar een aantal amendementen overgenomen, maar dit zijn toevallig wel de meest onschuldige amendementen. De amendementen die werkelijk de kern van de zaak betreffen en die wij in eerste lezing hebben aangenomen, zijn niet aanvaard.
Ik ben dan ook blij dat u deze opnieuw indient. Wij zullen ook dit keer hier steun aan verlenen. De Raad en de Commissie vergeten, of willen vergeten, dat wij bij kernafval niet alleen met milieubescherming zijn geconfronteerd, maar ook met witwassen van geld. Onder bepaalde omstandigheden kan een bepaald soort kernafval zelfs via verrijking met plutonium voor andere doeleinden worden gebruikt en ik denk daarbij, mijnheer de commissaris, aan met name oorlogsdoeleinden. Daarom hadden de Raad en de Commissie niet alleen gevolg moeten geven aan de aanvankelijke amendementen van de rapporteur, waarin sprake was van strenge controle en veiligheidsvoorwaarden, maar had de Commissie zelfs nog strengere voorwaarden moeten voorstellen. Iedereen weet wat er gaande is in de handel met kernafval en ik heb het dan met name over het kernafval van oorlogsmateriaal uit de landen van de voormalige Sovjet-Unie. Dat kernafval gaat naar bepaalde landen en dan ontdekken wij plotseling dat deze landen een gevaar vormen voor hun buurlanden en besluiten wij daar iets tegen te ondernemen in welke vorm dan ook, bijvoorbeeld via de NAVO. Dan zijn wij blijkbaar vergeten dat wij wel degelijk op de hoogte waren van het feit dat deze landen werden uitgerust met kernmateriaal. Wij hebben immers in alle talen gezwegen over controle- en veiligheidsvoorwaarden.

Tamino
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik benadrukken dat de fractie van de groenen positief oordeelt over de indiening van deze richtlijn, waarmee de voorgaande richtlijn nr. 75 van 1993 wordt gewijzigd, teneinde met name ook de voorwaarden voor het transport over zee van splijtstoffen, plutonium, hoogradioactieve afvalstoffen in het toepassingsgebied van de oude richtlijn op te nemen. Dit is zeer zeker positief, zoals ook de rest van de richtlijn naar onze mening positief is. Het Parlement heeft goede en geloofwaardige voorstellen gedaan en wij zijn het dan ook niet eens met de wijzigingen van de Raad waarin de voorstellen van het Parlement niet zijn overgenomen. Om deze redenen menen wij alle door de rapporteur ingediende amendementen met grote beslistheid te moeten steunen, en wel speciaal amendement nr. 3, omdat het volgens ons van wezenlijk belang is dat schepen die onze zeeën bevaren, ook al doen zij geen havens van de Gemeenschap aan, verplicht zijn de aanwezigheid van giftige of radioactieve stoffen aan boord te melden.
Dat is van fundamenteel belang voor de toekomst van onze zeeën, de bescherming van het milieu en de gezondheid van onze bevolking.

Camisón Asensio
Geachte commissaris, bij de aanbeveling waarover wij hier debatteren, en die de minimumvoorschriften tracht vast te stellen voor schepen die gevaarlijke of verontreinigende goederen vervoeren en die naar of uit de zeehavens van de Gemeenschap varen, zien we iets dat helaas maar al te vaak gebeurt: enerzijds spant de Commissie zich in om de communautaire wetgeving - in dit geval de maritieme veiligheid en de bescherming van het mariene milieu - te doen naleven en anderzijds zijn er lidstaten die maar doen waar ze zin in hebben. Zo hebben we ook hier weer vier lidstaten die zelfs de oorspronkelijke richtlijn nog niet in nationale wetgeving hebben omgezet.
In een dergelijke situatie, geachte commissaris, steunen wij de Commissie. Zoals gezegd bevinden we ons voor een uiterst belangrijke kwestie. Zoals het verbod om het vervoer van passagiers te combineren met het vervoer van gevaarlijke goederen, of de verplichting om een veiligheidscertificaat van de passagiers te presenteren. Laten we niet vergeten, geachte afgevaardigden, dat we hier te maken hebben met bijzonder gevaarlijke stoffen, zoals bestraalde splijtstoffen, plutonium of hoogradioactieve afvalstoffen, die in veel gevallen - en ik overdrijf niet - wel meer dan 30.000 jaar meegaan, en dat wil toch wel wat zeggen.
We hebben derhalve een ongelooflijk grote verantwoordelijkheid jegens de toekomstige generaties. En als we bij het wegvervoer - of ander vervoer over land - wel de nodige aandacht hebben voor het risico dat deze stoffen inhouden, dan moeten we dat ook doen bij maritiem transport.
Om al deze redenen feliciteren wij de rapporteur, de heer Novo Belenguer, met zijn amendementen en zullen wij ze zeker steunen.

Sarlis
Mevrouw de Voorzitter, ook ik stem in met de amendementen van de rapporteur. Ik wilde echter een ander aspect van het vraagstuk noemen. De Raad vaardigt richtlijnen en verordeningen uit die daarna echter niet door de lidstaten worden toegepast. Een klassiek voorbeeld hiervan is de onderhavige richtlijn.
Richtlijn 93/75, die de Commissie met het onderhavige voorstel wil wijzigen, is in vier lidstaten nog niet omgezet in de nationale wetgeving. Een van deze landen is het Verenigd Koninkrijk, dat het voorzitterschap van de Europese Unie in handen heeft.
Ik zwijg dan nog over hetgeen in de wereld gebeurd. De besluiten van de IMO hebben in de meeste lidstaten nog steeds geen beslag gevonden in de nationale wetgeving. Deze situatie is onaanvaardbaar en wij moeten hiertegen protesteren, tenminste wat de Europese Unie betreft. Met ons debat en met de stemming morgen over de amendementen van de rapporteur moeten wij ons ongenoegen tot uiting brengen over het gedrag van de Raad en de lidstaten. Zij keuren immers wel allerlei richtlijnen goed, maar nemen deze uiteindelijk niet over in de nationale wetgeving.
Dit is een zeer ernstige aangelegenheid die op zich niets heeft uit te staan met de veiligheid van de scheepvaart. Dit is een kwestie van veiligheid voor alle mensen op onze wereldbol en daarom mogen wij onze gevoeligheid daarvoor nooit onder stoelen of banken steken.

Flynn
Mevrouw de Voorzitter, het gaat hier om belangrijke wetgeving inzake het vervoer over zee van gevaarlijke stoffen. Ik ben uiteraard zeer verheugd dat de Raad, in zijn gemeenschappelijk standpunt, de amendementen van het Parlement die door de Commissie bij de eerste lezing zijn aanvaard, heeft overgenomen.
De Commissie deelt de bezorgdheid die schuil gaat achter de amendementen in tweede lezing die door de Commissie vervoer en toerisme zijn goedgekeurd. In amendement 2 wordt bijvoorbeeld voorgesteld om te verwijzen naar de versie van de INFcode die sinds 1 januari 1998 van kracht is in plaats van naar die van 1 januari 1996. Dit nuttige voorstel, dat de door de vergadering van de IMO in november 1997 overgenomen amendementen op de code bevat, wordt door de Commissie toegejuicht.
De Commissie aanvaardt tevens amendement 4, waarin wordt vermeld dat wijzigingen van de bijlagen die volgens de procedure van het comité zijn goedgekeurd de veiligheidsvoorschriften voor zeevervoer niet mogen afzwakken. Ik kan de leden verzekeren dat de Commissie, die volgens de procedure van het comité het recht van initiatief heeft, geen voorstel zou overleggen dat haar eigen wetgeving afzwakt.
De Commissie begrijpt de bezorgdheid die schuil gaat achter amendement 1, dat ten doel heeft de reikwijdte van de procedure van het comité te verduidelijken, met name in het licht van amendement 4. Zij kan dit amendement echter niet aanvaarden, en wel om twee redenen. Ten eerste verwerpt het de expliciete bepaling dat doorvoerschepen niet onder de onderhavige richtlijn vallen. De tekst werd door de Raad aan zijn gemeenschappelijk standpunt toegevoegd en in het licht van het voorliggende EUROREP-voorstel door de Commissie overgenomen. Ten tweede is dit amendement in ieder geval overbodig, omdat in de tekst van het bestaande gemeenschappelijk standpunt reeds wordt vermeld dat de vereisten van de richtlijn niet gewijzigd mogen worden door de volgens de procedure van het comité goedgekeurde amendementen. Dit geldt eveneens voor een eventuele afzwakking of verruiming van de werkingssfeer van de richtlijn.
Tot slot kan de Commissie amendement 3, waarin verplichte aanmelding van het vervoer van gevaarlijke goederen voor doorvoerschepen voor de kust van de lidstaten wordt geïntroduceerd, niet aanvaarden.
Zoals ik bij de eerste lezing stelde, maken de bepalingen van de voorgestelde EUROREP-richtlijn het amendement overbodig, en om redenen van consistentie en coherentie blijft de Commissie derhalve bij haar standpunt.
Ik weet dat de rapporteur het volste begrip heeft voor dit standpunt, omdat hij dit in het verslag heeft uiteengezet. Ik zou hem daarom willen vragen te overwegen zijn steun voor het amendement in te trekken, omdat ik hem kan verzekeren dat de Commissie zijn mening deelt. Wij zijn dus de opties aan het bestuderen, opdat de besprekingen in de Raad hervat worden, eventueel op basis van een gewijzigde versie van het EUROREP-voorstel. Deze mening wordt zowel door de heer Ferber als de heer Kaklamanis gedeeld. Wij sluiten ons bij hen aan wat dit punt betreft.
Kortom, de Commissie kan de amendementen 2 en 4 aanvaarden, maar niet de amendementen 1 en 3. Ik wil het Huis bedanken, met name de heer Novo Belenguer en de Commissie vervoer en toerisme, voor hun niet aflatende steun voor het voorstel. Ik zou aan het adres van de heren Camisón Asensio en Sarlis willen opmerken dat er een aantal aanzienlijke vertragingen bij de omzetting van deze specifieke oorspronkelijke richtlijn zijn opgetreden, maar dat de inbreukprocedure in gang is gezet: er zijn thans vier procedures aangespannen met betrekking tot het gebrek aan overeenstemming van nationale maatregelen, en wij hopen op een spoedige - juridische - oplossing, teneinde deze kwesties te kunnen afhandelen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Statistische registratie van het goederenvervoer over de weg
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0072/98) van de heer Bazin, namens de Commissie vervoer en toerisme, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de statistische registratie van het goederenvervoer over de weg (COM(97)0443 - C4-0514/97-97/0233(CNS)).

Wijsenbeek
Mevrouw de Voorzitter, ik hoop dat u de heer Bazin, die voor de regionale verkiezingen bij u in Frankrijk is, voor zijn afwezigheid wilt verontschuldigen en dat u begrijpt dat we aan de heer Bazin de toestemming hebben gegeven die we aan de heer de Silguy hebben onthouden, namelijk om zich kandidaat te stellen voor het mooie Bretagne. Wij wensen hem veel succes toe!
Statistieken zijn belangrijk voor de vervoersector. Wij moeten evenwel niet alleen statistische gegevens verzamelen maar er ook op een consistente wijze in de Gemeenschap mee omgaan. Om precies te zijn, de Commissie heeft een voorstel gedaan waarbij de in de afzonderlijke lidstaten opgemaakte statistieken van het wegvervoer meer op één lijn worden gebracht. De Commissie vervoer en toerisme heeft twee amendementen ingediend, of beter gezegd, de heer Bazin heeft dit gedaan met onze volledige steun. Daarom is het geen probleem voor mij om hem vanavond te vervangen. Het verslag-Bazin is niet louter technisch. Aangezien wij in de Europese Unie de kant opgaan van duurzame mobiliteit, moeten wij precies weten wat onze vervoerders doen en wat hun trajecten zijn. Gelet op de vrije interne markt, zal dit geen eenvoudige opgave zijn, temeer daar dit jaar de cabotage wordt geliberaliseerd. Als wij de statistieken van het wegvervoer bezien, zal het lastiger worden om vast te stellen of vrachtauto's met buitenlandse kentekenplaten - uit andere landen dan het land waarnaar de goederen worden vervoerd - tot het lokale vervoer of het internationale vervoer moeten worden gerekend.
Het korteafstandsvervoer zal onvermijdelijk grotendeels over de weg plaatsvinden. Tegenwoordig komt meer dan driekwart van het vervoer in de Gemeenschap voor rekening van het wegvervoer. Het vervoer breidt zich jaarlijks met circa 7 à 10 % uit. Dit betekent dat als wij wensen dat meer gebruik wordt gemaakt van de andere vervoerswijzen - wat de wens is van alle fracties - zoals per spoor, over binnenwateren of over zee, wij er rekening mee moeten houden dat korteafstandsvervoer toch nog over de weg plaatsvindt. Als wij derhalve van de ene vervoerwijze op de andere willen overstappen, moeten wij precies weten welk vervoer gecombineerd vervoer is en welk uitsluitend wegvervoer. Wij moeten een en ander preciezer in kaart brengen.
Commissaris, aangezien u zich ook met de sociale aspecten van vervoer bezighoudt, weet u beter dan wie dan ook dat de verslagen over de rij- en rusttijden die wij van de Commissie hebben ontvangen beneden de verwachtingen blijven. Wij hebben onlangs de verslagen 1993-94 ontvangen, waaruit blijkt dat in verschillende lidstaten dergelijke statistieken niet eens voorhanden zijn. Dat is een grove tekortkoming. Een van de lidstaten die geen statistieken heeft verstrekt, behoort tot de oprichters van de Europese Gemeenschap. Vijftig jaar zou toch moeten volstaan om de landen op één lijn te brengen. Wij rekenen erop dat de Commissie haar uiterste best doet om dit in orde te brengen. Ondertussen hebben wij namens de Begrotingscommissie een amendement ingediend om de hiervoor ter beschikking gestelde middelen enigszins te beperken, omdat het meeste werk toch door de nationale bureaus voor de statistiek wordt verricht.

Stenmarck
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Bazin, die overigens afwezig is, bedanken voor het werk dat hij in dit verslag heeft gestoken. Het doel van het voorstel is de jaarlijkse geharmoniseerde statistische informatie voor het goederenvervoer over de weg aan te vullen, zodat er informatie beschikbaar is voor controle en evaluatie van het gemeenschappelijk beleid. Het gebied van oorsprong en van bestemming moeten op dezelfde wijze worden geregistreerd voor vervoer tussen de lidstaten als voor vervoer binnen de lidstaten. De wettekst omvat ook cabotage, die nu binnen de Unie mogelijk wordt. Hiervoor moet een codering komen van de regio van oorsprong en van bestemming en van de afgelegde route.
Enige mate van statistiek is natuurlijk altijd nodig. Toch is er iedere keer dat dit type voorstellen en dit soort agendapunten aan de orde komen, voor mij reden om mij af te vragen of ze werkelijk nodig zijn, omdat ze nieuwe taken met zich meebrengen die moeten worden uitgevoerd en dus tot nog meer bureaucratie leiden. Het zijn altijd ondernemingen, vaak kleine ondernemingen, die deze taken moeten uitvoeren. Te veel van dit soort taken betekenen op dit moment al een onnodige belasting van ondernemingen in de hele Unie, een belasting die op haar beurt heeft geleid tot de moeilijke positie waarin het bedrijfsleven zich vandaag de dag bevindt.
Daarentegen zijn twee punten positief in dit verband. Het ene is dat er geen apart Europees bureau voor de statistiek komt voor deze activiteit; de verantwoordelijkheid voor deze extra taak komt te liggen bij de nationale bureaus voor de statistiek. Het tweede punt is dat de verordening uitdrukkelijk een uitzondering maakt voor kleine voertuigen. Dat betekent dat voertuigen met een lading van ten hoogste 3, 5 ton of een totaalgewicht van maximaal 6 ton worden uitgezonderd. De reden hiervoor is dat vervoer met dergelijke voertuigen vaak plaatselijk vervoer voor eigen rekening betreft.
Deze twee uitzonderingen zijn positief. Toch is er reden om ons af te vragen wat er eigenlijk zou zijn gebeurd als er geen verordening zoals deze was gekomen. Er is permanente kritiek op de EU, die steeds krachtiger wordt: kritiek op het punt van bureaucratie, kritiek op het te grote aantal taken voor de ondernemingen. Ik geloof dat we iedere keer dat er een nieuw voorstel zoals het onderhavige wordt ingediend, goed voor ogen moeten houden dat hoe loffelijk het streven ook is, het leidt tot een nog grotere bureaucratie en papierwinkel in een Europa waarin de ondernemingen vandaag de dag daar al veel te veel van hebben.

Flynn
Mevrouw de Voorzitter, zoals het Huis weet, hebben de relevante richtlijnen van 1978 en 1989 de Gemeenschap in staat gesteld een reeks basisstatistieken van het vervoer van goederen over de weg op te maken, en deze zijn zeer bruikbaar gebleken bij de planning en de ontwikkeling van het gemeenschappelijk vervoerbeleid.
Er hebben zich echter verschillende wijzigingen in het communautaire beleid voorgedaan die nopen tot een aanpassing van ons statistisch systeem betreffende het wegvervoer. Dit geldt met name voor de liberalisering van cabotage per 1 juli 1998, de ontwikkeling van de transeuropese netwerken en de vorderingen op het gebied van het milieubeleid.
In dit licht zal de voorliggende nieuwe verordening voorzien in een actueler statistisch systeem dat gebaseerd is op variabelen die zijn aangepast aan de bestaande informatiebehoeften, met name wat betreft het regionaal beleid en het milieubeleid, alsmede op de verzameling van gegevens over voertuigen en trajecten en de overdracht ervan aan Eurostat.
Hierdoor zal een meer gedetailleerde analyse mogelijk zijn en zal zowel het vereiste toezicht op als de afstemming van en het inzicht in verhoudingen tussen diverse beleidsresultaten vergemakkelijkt worden. De nieuwe verordening zou extra statistische meldingsverplichtingen kunnen voorschrijven ten aanzien van bepaalde vervoerszaken. Ik wil benadrukken dat Eurostat alles in het werk heeft gesteld om eventuele extra lasten tot een minimum te beperken, door dusdanige voorzieningen te treffen dat de statistieken kunnen worden opgemaakt op basis van steekproefsgewijze inspecties van een klein gedeelte van het wegvervoer en dat moderne computertechnieken voor de gegevensoverdracht kunnen worden gebruikt, telkens als dat de administratieve taak kan verlichten.
De heer Bazin, de Commissie vervoer en toerisme en de Commissie hebben dezelfde aanpak gevolgd, zodat ik gelukkig beide amendementen zonder aarzeling kan aanvaarden. Ik wil de heer Bazin en zijn collega's bedanken voor hun steun en hulp bij de veranderingen die bijdragen tot een grotere doorzichtigheid en efficiëntere werking van het statistisch systeem. Ik kan mij gemakkelijk vinden in het standpunt van de heer Wijsenbeek dat statistieken noodzakelijk zijn voor de vervoersector en consistent moeten zijn.

Wijsenbeek
Mevrouw de Voorzitter, helaas heeft de commissaris, die niet verantwoordelijk is voor het vervoer als zodanig maar voor de sociale aspecten van vervoer, niet gereageerd op mijn verzoek om ervoor te zorgen dat de lidstaten die geen statistische gegevens over rij- en rusttijden hebben verstrekt - die mijns inziens een aanvulling of een wezenlijk onderdeel zijn van de statistische gegevens over het wegvervoer - dit voortaan wel zullen doen.

Flynn
Mevrouw de Voorzitter, om heel kort in te gaan op hetgeen het geachte lid naar voren heeft gebracht: dit specifieke punt is niet van belang voor Eurostat; het is een zaak die DG VII aangaat. Wellicht kan het probleem daar worden aangekaart, en hopelijk volgt er dan een passend antwoord.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Voorkoming van letsel - Zeldzame ziekten - Met milieuverontreiniging samenhangende ziekten - Bescherming van de gezondheid - Ziekte van Alzheimer
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen en mondelinge vragen:
A4-0067/98 van de heer Trakatellis, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad houdende vaststelling van een programma voor optreden van de Gemeenschap van 1999 tot 2003 inzake de voorkoming van letsel binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid (COM(97)0178 - C4-0229/77-97/0132(COD)); -A4-0074/98 van de heer Viceconte, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma 1999-2003 inzake zeldzame ziekten binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid (COM(97)0225 - C4-0236/97-97/0146(COD)); -A4-0075/98 van de heer Cabrol, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma 1999-2003 inzake met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid (COM(97)0266 - C4-0276/97-97/0153(COD)); -A4-0022/98 van mevrouw Flemming, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het tweede verslag van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's over de integratie van de eisen voor de bescherming van de gezondheid in de communautaire beleidsmaatregelen (COM(96)0407 - C4-0663/96); -B4-0170/98 - O-0018/97 van de heer Poggiolini, namens de PPE-Fractie, aan de Commissie over de communautaire programma's voor de bestrijding van de ziekte van Alzheimer en aanverwante aandoeningen; -B4-0171/98 - O-0027/97 van de heer Gutiérrez Díaz en anderen, namens de GUE/NGL-Fractie, aan de Commissie over de communautaire programma's voor onderzoek, preventie en behandeling van de ziekte van Alzheimer; -B4-0172/98 - O-0040/97 van de leden Kouchner en Lalumière, namens de ARE-Fractie, aan de Commissie over de bestrijding van de ziekte van Alzheimer; -B4-0173/98 - O-0050/97 van de heer Cabrol, namens de UPE-Fractie, aan de Commissie over de ziekte van Alzheimer; -B4-0266/98 - O-0066/98 van de heer McKenna en anderen, namens de V-Fractie, aan het Europees Parlement en de Commissie over de bestrijding van de ziekte van Alzheimer.
Trakatellis
Mevrouw de Voorzitter, wij zijn tijdens onze dagelijkse bezigheden of in onze vrije tijd allemaal wel eens gewond of bijna gewond geraakt. Wij hebben dus allemaal wel enige ervaring met het onderhavige thema.
Letsel komt helaas vaak voor. Samen met zelfmoord en zelfverwonding vormt lichamelijk letsel jaarlijks een van de belangrijkste verliesposten voor onze samenleving. Dit voorstel voor een programma tot voorkoming en vermindering van letsel is weliswaar aan de late kant, maar komt toch als geroepen en moet worden goedgekeurd.
In de Europese Unie is lichamelijk letsel een van de belangrijkste oorzaken van overlijden, gezondheidsproblemen en invaliditeit. De meeste verwondingen doen zich voor bij ongevallen thuis of in de vrije tijd. Het meest kwetsbaar zijn de leeftijdsgroepen van 1 tot 34 jaar en boven de 75 jaar. Toen de Gemeenschap enige tijd geleden besloot dit probleem bij de horens te vatten, riep zij als eerste stap een gemeenschappelijk informatiestelsel, het EHLASS-stelsel, in het leven. Uit recente gegevens van dit stelsel blijkt dat jaarlijks 22 miljoen mensen lichamelijk letsel oplopen en 83.000 mensen aan hun verwondingen overlijden. Van de 22 miljoen gewonden hebben 20 miljoen medische hulp nodig en moeten 2 miljoen mensen in een ziekenhuis worden opgenomen.
Daar komt nog bij dat jaarlijks 300.000 mensen blijvend letsel overhouden aan hun verwondingen of gedurende een bepaalde tijd te kampen hebben met gezondheidsproblemen.
De tweede categorie van verwondingen wordt gevormd door zelfmoord. Wij mogen deze categorie niet onderschatten. Door zelfmoordpogingen overlijden jaarlijks niet minder dan 43.000 mensen en lopen 700.000 mensen verwondingen op. De ziekenhuiskosten ten gevolge lichamelijk letsel bedragen 7, 7 miljard ecu, terwijl de totale kosten op 23 miljard worden geschat. Daarin zijn de kosten door verlies van mensenlevens niet inbegrepen. Niemand kan dan ook enige twijfel hebben over de noodzaak van een programma voor preventie van letsel en voor epidemiologisch toezicht op letsel in de Europese Unie. Onze enige taak is dan ook te onderzoeken of het voorgestelde programma doeltreffend is.
De Commissie heeft zich met dit programma bepaalde sectoren tot takengebied gesteld. Ik noem het letsel van kinderen ten gevolge van ongevallen op school, zelfmoord en zelfverwonding. Er is echter geen enkele reden om bepaalde leeftijdsgroepen uit te sluiten. Ik denk bijvoorbeeld aan volwassenen die thuis of tijdens hun vrijetijdsbesteding letsel oplopen. Ook zou het goed zijn in het programma bewust door derden toegebracht letsel en zelfverwonding op te nemen. Daarom stel ik voor een onderscheid te maken tussen enerzijds vrijwillig en onvrijwillig letsel, waarbij bijzondere aandacht dient te worden besteed aan de risicogroepen en anderzijds zelfmoord en zelfverwonding. Onder de risicogroepen moeten ook vrouwen worden opgenomen, die evenals kinderen vaak het slachtoffer zijn van geweld.
Tevens zal men maatregelen moeten treffen voor mensen die het slachtoffer zijn van geweld bij sportmanifestaties. Men zou verder een epidemiologische studie kunnen maken van letsel en zelfmoord. In eerste instantie moet men zorgen voor registratie van letsel en zelfmoord en daarna de gegevens statistisch ontleden naar plaats, tijd, leeftijd en categorie. Dan zullen met name de oorzaken aan het licht treden en kan men de maatregelen dus afstemmen op de uitkomst van de analyses.
Het kernpunt van het programma is aldus het verzamelen en het ontleden van gegevens. Ik heb wat dat betreft reeds het EHLASS-stelsel genoemd. Dit heeft goed werk verricht. Met behulp daarvan is men producten op het spoor gekomen die veelvuldig tot ongelukken leiden en heeft men voorlichtingscampagnes op touw kunnen zetten. Helaas heeft de Commissie dit stelsel niet in haar voorstel opgenomen, alhoewel juist dit stelsel zeer nuttig zou kunnen zijn bij de verwezenlijking van de met het programma nagestreefde doeleinden. Daarom is het mijns inziens noodzakelijk dit stelsel alsnog op te nemen en tot grondslag te maken voor actie op het gebied van vrijwillig en onvrijwillig letsel. Dit stelsel moet zelfs worden uitgebreid en aansluiting krijgen op eventuele nieuwe netwerken.
Voor zelfmoord en zelfverwonding is een ander stelsel voor het verzamelen en het ontleden van gegevens nodig. Op dit gebied moet men de maatregelen anders benaderen. De oorzaken van zelfmoord zijn immers totaal anders dan die van toevallig letsel en daarom moet ook de preventie er anders uitzien. De enige gemeenschappelijke trek tussen deze twee categorieën wordt gevormd door de gevolgen: letsel, overlijden, ziekenhuisopname en economische kosten.
Het onderhavige programma moet in staat zijn het probleem daadwerkelijk bij de horens te vatten. De Commissie wil echter voor het jaar 1999 slechts 1, 3 miljoen ecu uittrekken. Mijns inziens is deze begroting totaal ontoereikend. Daarmee kunnen de beoogde doelstellingen nooit worden bereikt en zal het programma nooit een eigen dynamiek kunnen ontwikkelen. Daarom stellen wij voor de financiële middelen voor de periode 1999-2003 vast te stellen op 14 miljoen ecu.
Tot slot kan ons inziens met dit programma en onze amendementen een bijdrage worden geleverd aan niet alleen de daadwerkelijke bescherming van de gezondheid van de Europese burger, maar ook aan de vermindering van de humane en economische kosten van letsel.

Viceconte
. (IT) Mevrouw de Voorzitter, collega's, het onderhavige actieprogramma inzake zeldzame ziekten maakt deel uit van het communautaire actiekader op het gebied van de volksgezondheid, een sector waarin de Europese Unie de plicht heeft maatregelen te nemen ter preventie en bescherming van al haar burgers, niet alleen wanneer het gaat om het bestrijden van grote plagen, maar ook wanneer het aantal personen dat lijdt aan ongewone of zelfs zeldzame aandoeningen, relatief gering is. Juist in gevallen als die van zeldzame ziekten is een communautaire actie van het hoogste belang.
In het grootste deel van de lidstaten zijn de gevallen van zeldzame ziekten over het algemeen te gering om vanuit gezondheidsoogpunt de prioriteit te krijgen en dientengevolge worden zij vaak verwaarloosd. Het begrip "zeldzame ziekten" omvat meer dan 5.000 verschillende aandoeningen en andere verschijnselen met geen gemeenschappelijke definitie. Problemen bij de indeling geven moeilijkheden bij de herkenning, opsporing, behandeling en preventie van dergelijke ziekten.
Het vijfjarenprogramma voor 1999-2003 omvat een aantal acties op drie uiterst belangrijke gebieden: het verstrekken van informatie betreffende zeldzame ziekten en het stimuleren van de instelling van een Europese databasis; het bevorderen en versterken van patiëntenverenigingen en het oprichten van interventieteams die snel kunnen reageren op clusters van zeldzame ziekten. Het door de Commissie voorgestelde budget bedraagt 1, 3 miljoen ecu voor 1999, terwijl de kredieten voor de daaropvolgende vier jaar bepaald zullen worden op basis van de financiële vooruitzichten. Met name voor dit punt wil ik de aandacht van de collega's vragen alvorens verder te gaan met de presentatie van dit programma. Ik vraag me namelijk af of de Commissie wel echt van plan is een werkelijk doeltreffend actieprogramma op te zetten. Hoe kun je denken acties op te zetten en projecten te verwezenlijken indien niet eerst de minimale financiële middelen daartoe beschikbaar zijn? In dat geval is het immers beter zich aan andere initiatieven te wijden en de beschikbare middelen zo goed mogelijk te gebruiken. Als er daarentegen de wil bestaat iets concreets te ondernemen om een deel van de bevolking van de Unie te helpen, dat lijdt en waarvan het leven gevaar loopt - het gaat om patiënten en hun familieleden - dan moet men uit kunnen gaan van serieuze vooronderstellingen. Nogmaals, het voorgestelde budget is volkomen zinloos.
Ik wil er u op wijzen dat de Verenigde Staten voor het functioneren van de databasis van zeldzame ziekten in de afgelopen drie jaar maar liefst 3, 2 miljoen dollar hebben uitgetrokken en dat Frankrijk alleen al tijdens het eerste jaar waarin de databasis van weesgeneesmiddelen functioneerde, 3 miljoen FRF heeft uitgegeven. Opdat het programma betreffende de zeldzame ziekten niet blijft steken in een symbolisch gebaar, heeft de commissie volksgezondheid voor het verwezenlijken ervan een budget voorgesteld van 14 miljoen ecu, te verdelen over vijf jaar.
Bij het verder evalueren van het onderhavige actieprogramma moeten we met een element van prioritair belang rekening houden, namelijk de internationale samenwerking: de coördinatie van de communautaire activiteiten en die van de bevoegde nationale en internationale organisaties maakt het mogelijk het werk te rationaliseren, overlapping te voorkomen en de tijd die nodig is voor het bereiken van de gestelde doelen, te verkorten.
Een ander belangrijk punt van het programma heeft betrekking op de informatie. Het is van fundamenteel belang dat er een databasis op communautaire niveau wordt opgezet waarin ziekten, symptomen, oorzaken en beschikbare behandelingen zijn opgenomen.
Verder wil ik nog een ander aspect onder uw aandacht brengen, dat van de definitie van clustering of clusters, zoals de Commissie in haar voorstel aangeeft. De definitie is bepaald niet eenduidig en ik zou hier dan ook willen preciseren dat iedere abnormale stijging van het aantal gevallen van zeldzame ziekten als cluster beschouwd kan worden en als zodanig een snelle controleactie vereist. Met het oog hierop is het wenselijk een monitoring- en controlesysteem voor zeldzame ziekten op te zetten, waardoor het mogelijk is snel en doeltreffend te reageren en de identificatie, vaststelling en behandeling van zeldzame ziekten te verzekeren.
Ik wil hierbij nog enkele woorden wijden aan de comitologie. Gezien het speciale karakter van deze problematiek kan het raadgevend comité beschikken over twee vertegenwoordigers per lidstaat, op voorwaarde dat één daarvan een patiëntenvereniging vertegenwoordigt.
Collega's, sta mij tot slot nog een laatste opmerking toe over de noodzaak de onderwerpen op communautair niveau te coördineren en rationaliseren. De Commissie moet zich absoluut inzetten voor de coördinatie van al het werk betreffende de zeldzame ziekten dat momenteel wordt gedaan door maar liefst drie directoraten-generaal: DG V, DG III en DG XII. Het actieprogramma voor zeldzame ziekten, de regeling inzake de weesgeneesmiddelen, en het onderzoeksprogramma voor zeldzame ziekten zijn onderling nauw verbonden en vereisen een globale en coherente aanpak.
De aanneming van dit programma betekent een pas vooruit naar een betere kennis en meer begrip van zeldzame ziekten en geeft de personen die eraan lijden de mogelijkheid uit hun isolement te komen en therapeutische, morele en psychologische hulp te krijgen. Bovendien kan de inzet op het gebied van onderzoek over zeldzame ziekten ook leiden tot ontdekkingen die doorslaggevend zijn voor de behandeling van meer gewone ziekteverschijnselen die brede lagen van de bevolking treffen en die vandaag de dag nog niet zijn uitgebannen. Dat de gehele samenleving daarvan profijt kan trekken, lijkt mij overduidelijk.

Cabrol
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, deze mededeling van de Commissie is een belangrijk document. Ze zit goed in elkaar, is ernstig, duidelijk en nauwkeurig en benadrukt prioriteiten die ook wij in onze amendementen 1 en 2 onderlijnen.
Maar de mededeling is jammer genoeg te beknopt. Ze snijdt alleen het probleem aan van ademhalingsmoeilijkheden door luchtverontreiniging. Natuurlijk heeft de Commissie om voor de hand liggende redenen ziekten gekozen die ontegenzeggelijk in verband staan met duidelijk geïdentificeerde verontreinigende stoffen met zeer schadelijke gevolgen die het meest vatbaar zijn voor een preventiebeleid en met de milieuverontreiniging ter bestrijding waarvan communautaire acties het ontoereikende beleid van de lidstaten kunnen aanvullen.
Deze mededeling roept evenwel drie belangrijke bedenkingen op. Allereerst lijkt het ons belangrijk de reikwijdte van deze mededeling uit te breiden. Daar hebben we het over in onze amendementen 4, 11 en 12. Wat de luchtverontreiniging betreft, zonder de rol van de verontreinigende stoffen van het wegverkeer te willen minimaliseren, moeten wij toch hameren op de zeer schadelijke gevolgen van het roken zowel voor de roker zelf als voor zijn omgeving - het passief roken - wat niet op een juiste manier wordt ingeschat door een zeer groot deel van de bevolking.
Bij deze luchtverontreiniging moeten we nog de geluidshinder voegen die ontstaat door lawaaierige bedrijven, slechte geluidsisolatie in woningen en ook te luide muziek in discotheken of van walkmans die veel te luid worden ingesteld door jongeren; de waterverontreiniging die medeverantwoordelijk is voor de overdracht van infecties en vergiftigingen; de voedselverontreiniging die infecties of vergiftiging veroorzaakt, zoals we opmerken in ons amendement 16; de binnenhuisverontreiniging door asbest of verf, in het bijzonder loodhoudende verf kan zeer schadelijk blijken evenals de reuk van bepaalde verven of lijmen. Tot slot vermelden we nog in het kort de verontreiniging van de hoge luchtlagen, die de beschermende ozonlaag afbreekt en een aanzienlijke verhoging van het aantal gevallen huidkanker met zich mee kan brengen, zoals met name bij Australiërs van Noord-Europese afkomst is vastgesteld.
De tweede opmerking betreft de acties die de Commissie in petto heeft om het aantal ziekten ingevolge verontreiniging te verminderen. Natuurlijk is het niet de bedoeling van de Commissie de emissie van deze verontreinigende stoffen direct te bestrijden, aangezien dit fenomeen al aan bod komt in andere richtlijnen over lucht-, water- en grondverontreiniging enzovoort. In het onderhavige geval wil de Commissie op een heel andere manier te werk gaan, en wel volgens vier hoofdlijnen: de lidstaten ervan overtuigen zich over de aard van de verontreinigende stoffen te informeren, en wij wijzen op onze amendementen 7, 8 en 13 die in deze richting gaan; de verontreinigende stoffen inventariseren, identificeren en de soms zware gevolgen ervan voor de gezondheid (ziekten, allergieën) beoordelen door compatibele en vergelijkbare gegevens te verzamelen ter voorkoming van de verwarring die kan ontstaan als de lidstaten niet dezelfde terminologie voor dezelfde producten of ziekten gebruiken. Dit staat in ons derde amendement.
Tenslotte wenst de Commissie dat elke lidstaat zijn burgers informeert over de gevaren van deze verontreiniging, zodat de bevolking een klare kijk op de situatie krijgt. Daarover gaan onze amendementen 9 en 10. De bevolking moet immers kunnen zien dat niets risicoloos is, dat de gevaren niet altijd die zijn die de media maar wat graag tonen, terwijl bepaalde persoonlijke gewoontes - en ik hamer op tabak - veel gevaarlijker kunnen zijn.
Tenslotte overweegt de Commissie een evaluatie van en een controle op de acties die ze aanbeveelt. Wij gaan volledig akkoord met dit voorstel en wij vestigen hier ook de aandacht op amendement 6.
Onze derde en laatste opmerking slaat op de begrotingsaanpak. Deze mededeling voorziet slechts in een budget van 1.300.000 ecu voor 1999, zonder zich uit te spreken over de toekomst. De Commissie heeft weliswaar mondeling beloofd de eerste vijf jaar van het programma telkens 1 miljoen 300.000 ecu toe te kennen, wat het totaal op 6 miljoen 500.000 ecu brengt.
Wij zijn dus tegen de amendementen die deze periode inkorten, want het valt niet te verwachten dat de Commissie ons voor drie jaar hetzelfde bedrag zal toekennen als voor vijf jaar. Alleszins lijkt dit bedrag ons onvoldoende en daarom leggen wij de nadruk op het amendement waarin voor de toewijzing van een hoger budget wordt opgekomen. Het is zonneklaar dat een omvangrijker budget nodig zal zijn indien we met succes de met milieuverontreiniging samenhangende ziekten willen bestrijden, zelfs op basis van de acties die de Commissie in deze mededeling voorstelt.
Wij vragen dus, mevrouw de Voorzitter, aan elke afgevaardigde van het Europees Parlement deze amendementen, die goedgekeurd zijn door onze Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, aan te nemen.

Flemming
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, waarde collega's, we hebben in dit Parlement al een verslag gehad over de integratie van de eisen voor de bescherming van de gezondheid, ten aanzien waarvan het Parlement een uitstekend standpunt innam. Ook het onderhavige tweede verslag van de Commissie ziet er zeer goed uit, zodat ik alleen daarom al de mij gestelde taak als bijzonder moeilijk heb ervaren. Daarbij komt nog dat juist op het gebied van de gezondheid het verwijt van schending van het subsidiariteitsbeginsel ons voortdurend boven het hoofd hangt.
Staat u mij desondanks toe enkele punten van kritiek te uiten op het onderhavige verslag van de Commissie. Dat de landbouw een beslissende bijdrage aan de volksgezondheid levert, staat buiten kijf. Desalniettemin blijven de uitspraken van de Commissie hier toch vrij algemeen en, naar mijn mening, onvolledig.
Hierbij gaat het natuurlijk ook om de voeding. De verklaringen van de Commissie hieromtrent komen geheel niet overeen met de betekenis van dit terrein voor de volksgezondheid. Ik zou de Commissie dringend willen verzoeken in haar volgende verslag, dat waarschijnlijk al zeer binnenkort zal verschijnen, meer aandacht aan dit terrein te besteden. Ook verwacht ik van de Commissie een mededeling over de situatie met betrekking tot vitamine- en mineraalproducten in de EU, voordat er wettelijke maatregelen worden voorgesteld.
Zolang men zich op het gebied van de gezondheid maar algemeen uitlaat, heeft men natuurlijk ieders instemming. Wanneer men echter concreet wordt, verdwijnt die harmonie al snel. Laat u mij dit aan de hand van paragraaf 10 van mijn verslag, over het thema "tabak" , uitleggen. We weten allemaal dat tabak schadelijk is voor onze gezondheid: longkanker, hart- en vaatziekten, strottenhoofdkanker, tongkanker, maag- of darmkanker zijn vaak de wetenschappelijk bewezen gevolgen.
We weten allemaal dat nicotine verslavend werkt, en we willen allemaal de jeugd beschermen tegen de kennismaking met een drug als tabak. Ieder van ons heeft zo zijn eigen voorstelling over hoe men dit het best kan bereiken. Maar over de weg naar dit gemeenschappelijke doel zijn we het allerminst eens. Velen geloven dat het probleem alleen met een verbod op tabaksreclame kan worden opgelost. Welnu, ik ben het eerder eens met diegenen die menen dat wanneer een product zo gevaarlijk is dat men er geen reclame voor mag maken, we het dan maar beter ook helemaal niet zouden produceren, kopen en verkopen. In geen geval echter zou men dit product ook nog eens, zoals bij de tabaksteelt gebeurt, jaar na jaar financieel mogen ondersteunen en subsidiëren.
Ik acht het dan ook nuttig - en de landbouwministers hebben hiermee ook reeds een begin gemaakt - eerst een concept voor te leggen voor een hervorming van het bestaande subsidiesysteem. Volgens mij moet worden onderzocht of een omschakeling naar andere landbouwproducten mogelijk is, en hoe en of het bestaan van veel boeren en vele duizenden families desondanks kan worden veiliggesteld.
Ik geloof dat we het kwaad bij de wortel moeten aanpakken, en ik bedoel dit in ons geval letterlijk.
Er zijn natuurlijk nog heel wat andere punten die volgens mij zeer belangrijk zijn, zoals bijvoorbeeld paragrafen 22, 24 en 25. Ik acht het van essentieel belang dat de Commissie zich met kracht blijft inzetten voor een verbod op groeibevorderende hormonen in de veemesterij. Ik zou de Commissie eveneens zeer erkentelijk zijn als zij aan alle ingevoerde levensmiddelen dezelfde gezondheidseisen zou stellen als aan in de Gemeenschap geproduceerde levensmiddelen. En ik geloof ook dat de Commissie zich met het oog op de bescherming van de volksgezondheid in zou moeten zetten voor een strenge wetgeving inzake aansprakelijkheid op nucleair gebied.
Als we de inachtneming van de verdragen ernstig opnemen, dan moeten we ervoor zorgen dat in al het Gemeenschapsbeleid, zoals het zo mooi heet, een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid gegarandeerd wordt. Een grote, zeer moeilijke opdracht, die we evenwel als een uitdaging zouden moeten zien!

Poggiolini
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, weinige, zelfs zeer weinige aanwezige, maar uiterst waardevolle collega's, het is inmiddels twee jaar geleden dat deze Vergadering met algemene stemmen de resolutie over de ziekte van Alzheimer en aanverwante aandoeningen heeft aangenomen, waarbij de Commissie met kracht werd verzocht ten spoedigste een specifiek actieprogramma te presenteren om deze vreselijke ziekte te bestrijden. Helaas is elke reactie op die oproep uitgebleven. Het is overbodig hier nogmaals gedetailleerd in te gaan op dat wat een ware plaag van deze eeuw genoemd mag worden, een ziekte die, daar ze met name ouderen treft, toeneemt met het toenemen van de zeer hoge levensverwachting, een gelukkig kenmerk van onze huidige maatschappij, zoals duidelijk is aangetoond in het demografisch verslag 1997 van de Commissie.
Indien de huidige tendensen zich voortzetten, zal de samenstelling van de Europese bevolking in de komende dertig jaar een wezenlijke verandering ondergaan; het aantal personen boven de zestig jaar zal namelijk met 50 procent toenemen. Als we bedenken dat de ziekte van Alzheimer, die een onherroepelijke en ongeneeslijke degeneratie van de hersenen inhoudt, vooral na de 65 toeslaat en tot een progressieve psychische aftakeling leidt, waarbij men uiteindelijk volledig van anderen afhankelijk wordt en tenslotte sterft, dan moeten wij ons wel grote zorgen maken over wat voor alle lidstaten, zonder uitzondering, een enorm humanitair, sociaal en economisch probleem is geworden.
De cijfers zijn dramatisch en schokkend; momenteel lijden maar liefst 5 miljoen mensen aan deze vreselijke ziekte. Als men daarbij bedenkt dat de zieken in 80 procent van de gevallen bij familieleden wonen en dat in het merendeel van de gevallen het gewicht op de schouders van de familie, en dus van de vrouwen, drukt, wordt een enorm aantal burgers vandaag de dag dagelijks gekweld door vreselijk lijden, zowel van affectieve, psychologische als van financiële aard. Trouw aan de verplichting die wij op ons hebben genomen tegenover hen die zich in de vuurlinie bevinden, roep ik, namens de Europese Volkspartij, de Commissie voor de zoveelste keer met klem op om onverwijld een specifiek programma inzake de ziekte van Alzheimer voor de Gemeenschap uit te werken.
Wij verzoeken de instelling die het recht van initiatief heeft, een specifiek actieprogramma tegen Alzheimer op te zetten, een programma dat losstaat van dat van de volksgezondheid in het algemeen en de desbetreffende begroting, en waarin objectieve, nauwkeurig omschreven en specifieke doelen worden nagestreefd: een instrument dat continuïteit kan geven aan de talrijke projecten die jaarlijks worden ingediend door niet-gouvernementele organisaties die de Alzheimer-patiënten en hun familieleden vertegenwoordigen in het kader van de door de Commissie ontwikkelde acties.
Met de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam heeft de Unie - met de nieuwe formulering van artikel 129 - beslist een veel groter belang aan de volksgezondheid toegekend. In het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling 1998-2002 wordt onder de thematische prioriteit "de kwaliteit van het leven en het beheer van levende hulpbronnen" in de kernactiviteit betreffende de vergrijzing van de bevolking, die tot doel heeft de gezondheid en de onafhankelijkheid van ouderen te bevorderen, expliciet naar de ziekte van Alzheimer verwezen.
Om een dergelijke uitdaging aan te gaan, is het noodzakelijk dat wij trachten de kwestie zo breed mogelijk aan te pakken. In deze zin is onderzoek dan ook uiterst welkom! Het is van fundamenteel belang daarmee door te gaan, maar zonder het sociale aspect van het probleem uit het oog te verliezen, een heel reëel probleem waaraan duizenden gezinnen elke dag het hoofd moeten bieden. Wij hebben de plicht, zowel tegenover hen die op dit moment lijden als tegenover hen die helaas in de toekomst zullen lijden, de handen ineen te slaan. Ik ben ervan overtuigd dat velen onder u gezinnen kennen die getroffen zijn door deze verschrikkelijke ziekte.
Ik wil nog graag enkele opmerkingen maken over het verslag-Viceconte. In mijn hoedanigheid van rapporteur van de Europese Volkspartij betuig ik mijn volledige steun aan het verslag van de heer Viceconte over het communautaire actieprogramma 1999-2003 inzake de zeldzame ziekten. Men kan niet anders dan de noodzaak onderschrijven dat de Gemeenschap onverwijld voorziet in een dergelijk instrument, teneinde te trachten deze vreselijke ziekten het hoofd te bieden die hoe dan ook, juist omdat ze niet zo vaak voorkomen en dus beperkte gevolgen voor de maatschappij in haar geheel hebben en verhoudingsgewijs een laag aantal zieken en doden veroorzaken, van groot belang zijn vanuit economisch en vooral menselijk oogpunt. Het is absoluut noodzakelijk over doeltreffende middelen te kunnen beschikken voor diagnose en assistentie. Er bestaat echter maar heel weinig belangstelling voor deze sector bijvoorbeeld van de zijde van de farmaceutische industrie, daar hij als weinig winstgevend wordt beschouwd. Commercieel gezien heeft de farmaceutische industrie er totaal geen belang bij te investeren in kosten voor onderzoek, gezien het geringe aantal burgers dat door deze zeldzame ziekten wordt getroffen. Zij is van mening dat er geen markt bestaat voor de geneesmiddelen van zeldzame ziekten en beperkt dus het onderzoek in deze sector. Daarom is het zo broodnodig dat de Gemeenschap terzake ingrijpt met acties van hoge morele, sociale en humanitaire waarde.

González Álvarez
Mevrouw de Voorzitter, ik geloof dat we blij moeten zijn dat we hier vandaag in de plenaire vergadering zo'n belangrijk pakket over de volksgezondheid bespreken; misschien is het wel wat jammer dat het in de avondzitting gebeurt, want dan zijn er minder afgevaardigden en andere mogelijke toehoorders aanwezig, maar het is toch van groot belang. Aanvangend waar de heer Poggiolini eindigde, wil ik de heer Viceconte met zijn verslag feliciteren en hem bedanken dat hij de meeste amendementen van de overige fracties heeft overgenomen. Mijn collega Pedro Marset zal zo dadelijk in zijn spreektijd enkele van de voorstellen behandelen die wij in de amendementen deden en die de rapporteur gelukkig heeft overgenomen.
In elk geval heb ik in zo'n korte tijd niet veel meer over de ziekte van Alzheimer te zeggen dan de heer Poggiolini al heeft gedaan. Wie ooit een dergelijke ziekte van dichtbij heeft meegemaakt, weet wat een ramp het is, ten eerste voor de zieke, die zich er gelukkig wat minder van bewust is, maar vooral voor de familie en voor al diegenen die hem helpen of verzorgen. Daarom zijn wij er, in overeenstemming met wat hier reeds is gezegd, van overtuigd dat er een actieprogramma moet komen, zoals wij er ook al op andere gebieden zoals kanker hebben. Bovendien wordt in het verslag-Viceconte gesproken over zeldzame ziekten, maar helaas zullen we in het jaar 2000 al 8 miljoen Alzheimerpatiënten tellen, zodat het allerminst een zeldzame ziekte genoemd kan worden.
De uitwisseling van ervaringen tussen de verschillende lidstaten van de Europese Unie is hierbij essentieel; het is van het grootste belang dat er gespecialiseerd personeel wordt opgeleid en dat de oorzaken van de ziekte worden onderzocht, dat de risicofactoren worden bestudeerd en dat de nadruk wordt gelegd op preventie.
Als er iets goeds is aan het werk van de Europese Unie rond de volksgezondheid, dan is het wel dat nagenoeg alle actieprogramma's gericht zijn op preventie, dat we proberen te voorkomen dat de ziekte zich ontwikkelt. Hierop willen wij dan ook speciale nadruk leggen, evenals op de hulp aan niet-gouvernementele organisaties en familieleden die van dichtbij met dergelijke zieken werken.

Cabrol
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, de ziekte van Alzheimer vormt een ernstige bedreiging voor de bevolking van de Europese Unie: het aantal zwaar getroffen bejaarden stijgt voortdurend. Uit de statistische gegevens blijkt dat in het jaar 2000 in de Europese Unie 8 miljoen mensen aan de ziekte van Alzheimer zullen lijden, wat overeenkomt met ongeveer 2 % van de bevolking ouder dan 65 jaar.
Maar we moeten verder kijker dan deze statistieken om de ernst van deze ziekte in te schatten, want ze brengt veel leed en heeft ingrijpende gevolgen voor de families die voor permanente bijstand voor de getroffen personen moeten zorgen. De ziekte is zorgwekkend omdat er zo weinig medische kennis over oorzaken en behandeling bestaat. Om deze reden was een eerste stap van het Parlement de vaststelling van een begrotingslijn voor de specifieke financiering van de strijd tegen de ziekte van Alzheimer.
Maar we moeten verder gaan en de Commissie moet van onze resolutie gebruik maken om in de volgende mededeling over de volksgezondheid voorstellen te doen inzake een specifiek bestrijdingsprogramma voor de ziekte van Alzheimer en steun voor verenigingen die zich hier daadwerkelijk voor inzetten. Deze initiatieven moeten samengevoegd worden met die van de Wereldgezondheidsorganisatie en met de initiatieven van alle organisaties die op dit domein actief zijn. De strijd tegen deze ziekte gebeurt ook via gegevensuitwisseling binnen de Europese Unie en coördinatie op communautaire schaal.
Nu zou de kans moeten gegrepen worden om eindelijk het noodzakelijke Europees epidemiologisch centrum op te richten waar wij bij elk verslag over de volksgezondheid om vragen en dat telkens opnieuw afgewimpeld wordt door de Raad en de Europese Commissie.
Ik zie dat mijnheer Flynn glimlacht, maar het is de waarheid!
Ik hoop dat het Parlement dit verzoek steunt omdat het belangrijk is met de communautaire acties inzake volksgezondheid die langverwachte resultaten te boeken.

McKenna
Ik geloof niet dat de EU de ziekte van Alzheimer serieus neemt. In 1997 is er minder dan 2 miljoen ecu voor onderzoek toegewezen. 8 miljoen mensen in de EU zijn door deze ziekte getroffen, dus de EU heeft in feite minder dan 13 Belgische frank per patiënt besteed. Er is een goed gefinancierd EU-actieprogramma, zoals "Europa tegen kanker" en "Europa tegen aids" , voor nodig om de bekendheid met deze ziekte te vergroten en actiemaatregelen ertegen te coördineren.
Bovendien moeten nationale overheden naar oplossingen zoeken om hun diensten te verbeteren, en er moet aandacht besteed worden aan een tijdige diagnose, zodat de betrokkenen vroegtijdig weten dat zij de ziekte hebben en nog zelf kunnen beslissen of zij thuis verpleegd willen worden of in een verpleegtehuis opgenomen willen worden alvorens de acute dementie intreedt. Overheden moeten tevens inzien dat thuisverzorgers meer hulp nodig hebben, en er moet meer personeel worden aangenomen door gezondheidsraden om de zorgtaak van de thuisverzorgers zo nu en dan en overdag te verlichten. Met meer van dergelijke hulp zouden mensen hun geliefden daadwerkelijk langer thuis kunnen houden, als zij dat wensen.
Het Parlement moet een aantal zaken eisen: erkenning van de ziekte van Alzheimer als een ernstige bedreiging van de gezondheid in de zin van artikel 129 van het Verdrag; totstandbrenging van een actieprogramma ter bestrijding van de ziekte van Alzheimer en aanverwante aandoeningen als prioriteit van het nieuwe communautaire volksgezondheidsprogramma; erkenning van de belangrijke rol die door thuisverzorgers, de Europese Vereniging van Alzheimerpatiënten en de nationale zusterorganisaties wordt vervuld; en tot slot de verwezenlijking van een Europees netwerk en steun voor de bestaande netwerken die Alzheimerpatiënten bijstaan.

Flynn
Mevrouw de Voorzitter, het is bemoedigend zoveel gezondheidskwesties op de agenda van vanavond te zien. Het schenkt mij voldoening dat mijn belofte aan het Parlement om acht voorstellen voor gezondheidsprogramma's voor te leggen nu is nagekomen, en het Parlement heeft mij hierbij heel goed terzijde gestaan.
De drie voorliggende voorstellen voor acties vervolledigen het kaderprogramma 1993 voor acties op het gebied van de volksgezondheid. Alle acht gezondheidsprogramma's voor acties op het gebied van de volksgezondheid hebben van het Parlement steun gekregen als prioriteiten waarmee rekening moet worden gehouden als wordt bezien welk volksgezondheidsbeleid de Gemeenschap overeenkomstig het Verdrag van Maastricht zou kunnen uitstippelen. Ik hoop dat zij uw steun zullen krijgen. Dankzij de flinke inspanningen van de rapporteurs en de bevoegde commissie, moet de Raad Volksgezondheid tijdens de bijeenkomst van 30 april 1998 in staat zijn de gemeenschappelijke standpunten goed te keuren.
Ik zal nu het antwoord van de Commissie geven, te beginnen met het programma tot voorkoming van letsel. Uitstekend werk van de heer Trakatellis en de commissie, wat tot uitdrukking komt in de hoge kwaliteit en de scherpzinnigheid van de voorgestelde amendementen, die in hoge mate zullen bijdragen tot het welslagen van het programma. In totaal zijn er 23 amendementen volledig of gedeeltelijk aanvaardbaar voor de Commissie.
De vijf amendementen die niet aanvaardbaar zijn voor de Commissie hebben betrekking op: comitologie - amendement 21, dat niet in overeenstemming is met de formulering van het besluit inzake comitologie; de consistentie en complementariteit van de communautaire acties - de amendementen 10, 14 en 20, die niet in overeenstemming zijn met de formulering van eerdere besluiten inzake andere volksgezondheidsprogramma's; en een buiten de werkingssfeer van artikel 129 vallende actie - amendement 27.
Ik wil het nu hebben over het voorstel inzake zeldzame ziekten. Ik ben zeer verheugd dat er vorderingen zijn geboekt ten aanzien van een enigszins verwaarloosde en vergeten kant van menselijk lijden. Het programma krijgt dan ook steeds meer steun. Uit het verslag-Viceconte blijkt dat veel leden van het Parlement overtuigd zijn van de noodzaak en het nut van dit programma. Zeldzame ziekten worden in het kader van het programma gedefinieerd als levensbedreigende of chronische slopende ziekten die zo weinig voorkomen dat er speciale maatregelen vereist zijn. Dit is een braakliggend terrein voor de Gemeenschap. Om de zaken beheersbaar te maken, moeten afzonderlijke ziekten tot een grotere groep met dezelfde ziektesymptomen worden samengevoegd. Dit biedt de gelegenheid om grootschaliger te bemiddelen en gecoördineerde acties te ondernemen voor patiënten die anders geïsoleerd zouden raken.
De Commissie kan 16 van de 29 voorgestelde amendementen aanvaarden, hetzij volledig - de amendementen 3, 5 en 22 - hetzij gedeeltelijk - de amendementen 1, 2, 7, 8 en 9, 12, 16, 17, 23, 25, 26, 27 en 28.
De redenen voor het verwerpen van de resterende 13 amendementen luiden als volgt: vier amendementen zijn niet aanvaardbaar om juridische redenen, namelijk de amendementen 6, 10, 20 en 21. Drie amendementen zijn onaanvaardbaar beperkend: 4, 15 en 24. Drie amendementen komen elders aan bod: 11, 13 en 29. Amendement 18 valt buiten het kader van het programma. Twee amendementen zijn onaanvaardbaar wegens budgettaire beperkingen: 14 en 19.
Ik moet nog het een en ander opmerken over de begrotingskwestie, welke het Parlement zeer ter harte gaat en waarover nagenoeg ieder van de hier vanavond aanwezige leden wel het woord heeft gevoerd. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft gestemd voor een bedrag van 14 miljoen ecu voor de periode 1999-2003. Op grond van de huidige financiële vooruitzichten kan een dergelijk bedrag echter niet worden toegestaan. Ofschoon nog niet duidelijk is wat de precieze stand van zaken is - en ik hoop dat de begrotingsautoriteit hierover uitsluitsel zal geven - blijkt er geen ruimte te zijn voor een financieel kader dat een bedrag van 1, 3 miljoen ecu per jaar overschrijdt. Ik ben niet bepaald gelukkig met de onzekerheid omtrent de toekomstige financiële vooruitzichten en met de gevolgen die dit heeft voor het programma. Ik kan alleen maar hopen dat de situatie duidelijker wordt voordat er een eindbeslissing over het programma genomen moet worden.
Wat het programma voor met milieuverontreiniging samenhangende ziekten betreft, heeft de heer Cabrol, de zoals altijd even onvermoeibare rapporteur, een waardevol verslag over dit onderwerp vervaardigd, waarin de hoofdlijnen van de bevoegdheid van de commissie worden samengevat. Milieu en volksgezondheid zijn uiteraard onlosmakelijk met elkaar verbonden, aldus de rapporteur, en er had allang actie op dit terrein ondernomen moeten worden door de Gemeenschap.
Wat de 16 amendementen betreft, wil ik vermelden dat de Commissie vijf ervan kan aanvaarden. Wij kunnen amendement 7 volledig en de amendementen 3, 8, 9 en 10 gedeeltelijk aanvaarden. De volgende amendementen zijn onaanvaardbaar voor de Commissie: amendement 5, dat op de begroting betrekking heeft, om dezelfde reden als ik zojuist met betrekking tot het programma heb vermeld, aangezien dit ook van invloed is op zeldzame ziekten; de amendementen 4, 11, 12 en 13, omdat deze de reikwijdte van de voorgestelde actie tot een onaanvaardbaar niveau uitbreiden. De amendementen 1 en 2 kunnen niet worden overgenomen omdat zij betrekking hebben op het Verdrag van Amsterdam, dat nog niet geratificeerd is, terwijl amendement 6 niet in overeenstemming is met de formulering van eerdere besluiten inzake volksgezondheidsprogramma's.
Tot slot moeten de amendementen 14, 15 en 16 verworpen worden omdat zij de reikwijdte van het programma tot alleen voorbereidend werk beperken, wat onaanvaardbaar is. Zij zouden de duur van het programma tot drie jaar reduceren, waardoor het programma niet goed kan worden uitgevoerd en de voorgestelde acties niet goed kunnen worden geëvalueerd. Het Huis kan er niettemin op rekenen dat acties die volgens een vijfjarig programma zijn gestart, verlengd worden tot er een nieuw kaderprogramma voor volksgezondheid is en dan op de juiste wijze hervat worden. Dit werd duidelijk door de heer Cabrol vermeld.
Ik moet toelichten waarom wij meer aandacht besteden aan ziekten van de luchtwegen en allergieën. Ten eerste komen deze ziekten de laatste paar jaar steeds meer voor. In een aantal lidstaten is veel ervaring verworven wat preventieve acties op deze gebieden betreft. Wij stellen voor deze ervaring wijd en zijd bekend te maken. Wij stellen tevens voor de meest effectieve acties in de afzonderlijke lidstaten, met name de zelfhulpgroepen en hulpinstanties voor astma- en allergiepatiënten, aan elkaar te koppelen. Dat wil niet zeggen dat andere met milieuverontreiniging samenhangende ziekten niet aan bod komen. In deel I en II van het onderhavige actieprogramma worden alle met milieuverontreiniging samenhangende ziekten, zonder uitzondering, behandeld. Speciale acties met betrekking tot kanker, hart- en vaatziekten en besmettelijke ziekten die in verband worden gebracht met milieufactoren vallen evenwel al onder andere programma's. Het zou dubbelop zijn om ze nu nog eens in het kader van de specifieke actieprogramma's te bespreken.
Ik wil het nu hebben over het verslag-Flemming over de integratie van de eisen voor de bescherming van de gezondheid in de communautaire beleidsmaatregelen. Ik wil mevrouw Flemming bedanken voor haar uitstekende en zeer uitgebreide verslag, alsmede voor haar zeer aanmoedigende opmerkingen.
Krachtens het Verdrag van Maastricht is de Gemeenschap verplicht er zorg voor te dragen dat de eisen voor de bescherming van de gezondheid een wezenlijk deel uitmaken van de communautaire beleidsmaatregelen. De Commissie heeft een reeks procedures in werking gesteld om deze vereisten toe te passen. In het jaarlijks verslag over gezondheidseisen wordt de brede reeks beleidsmaatregelen die van belang zijn voor de volksgezondheid uiteengezet, en het verslag-Flemming is gericht op het tweede jaarlijks verslag, dat 1995 betreft. Het derde verslag, betreffende 1996, is net gepubliceerd.
Het is niet altijd duidelijk hoe de gezondheidsbescherming zo goed mogelijk in de communautair beleidsmaatregelen geïntegreerd kan worden of hoe de invloed van een bepaalde beleidslijn of actie van de lidstaten op de gezondheid van de burgers van de Gemeenschap geëvalueerd kan worden. In het verslag van het Parlement wordt gewezen op een aantal wegen die wij in de toekomst kunnen inslaan - u hebt ze in uw uiteenzetting aangegeven - en wordt een aantal suggesties en voorstellen gedaan welke de Commissie zal overnemen. Ik doe nu de toezegging ze volledig over te nemen en ze voor ons volgende verslag in overweging te nemen.
Aangezien het Verdrag van Amsterdam de reikwijdte van de bepalingen inzake beleidsmaatregelen voor de volksgezondheid aanzienlijk zal verruimen, zou ik de dialoog met het Parlement willen voortzetten over de optimale integratie van gezondheidsoverwegingen in alle onderdelen van het communautair beleid. Dit punt zal zeker centraal staan tijdens onze besprekingen over het toekomstige gezondheidsbeleid. Het is bemoedigend te zien dat het Parlement achter mijn voornemen staat om een debat over het toekomstige gezondheidsbeleid van de Gemeenschap op gang te brengen. Ik hoop in de nabije toekomst met een mededeling van de Commissie dienaangaande te komen. Ik vertrouw erop dat daarmee een basis wordt gelegd voor een goede gedachtewisseling met de instellingen en met alle betrokken partijen in de gezondheidssector.
Ik wil het een en ander opmerken over de ziekte van Alzheimer, omdat zeer veel leden hierover het woord hebben gevoerd. Veel beleidsmakers begrijpen nog steeds niet hoe ernstig deze verschrikkelijke ziekte is en welke grote bedreiging van de gezondheid zij vormt. Het Parlement vormt hierop evenwel een uitzondering. Het heeft de afgelopen jaren, door acties met betrekking tot de ziekte van Alzheimer te bevorderen, aangetoond dat het begaan is met de bezorgdheid van de Europese burgers op dit gebied.
De ene na de andere studie heeft aangetoond dat wij ons moeten voorbereiden op een aanzienlijke toename van het aantal Alzheimer-patiënten. Dat is ons vandaag heel duidelijk gemaakt door de heer Poggiolini. Wij moeten in actie komen om nu al op de gevolgen voor ons gezondheidsstelsel te anticiperen. Dankzij het geld dat door het Parlement voor actiemaatregelen met betrekking tot de ziekte van Alzheimer is verstrekt, kan de Commissie de lidstaten enige doelgerichte hulp bieden en helpen met de coördinatie van hun activiteiten op dit gebied. Dit werd ter sprake gebracht door mevrouw McKenna, die op de noodzaak van betere coördinatie op dit gebied heeft gewezen.
Wat uw eisen ten aanzien van intensivering van het onderzoek op dit gebied betreft, is tijdens de op 12 februari 1998 gehouden bijeenkomst van de Raad voor het Wetenschappelijk Onderzoek politieke overeenstemming bereikt over het gemeenschappelijk standpunt betreffende het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, dat voorziet in precieze, duidelijk omschreven doelstellingen en het eerste thematische programma getiteld "Verbetering van de levenskwaliteit en beheer van de levende hulpbronnen" bevat een kernactiviteit op het gebied van de vergrijzing van de bevolking, alsmede op het gebied van patiënten met chronische neurologische aandoeningen. Het is begrijpelijk dat de reikwijdte van de actie nogal beperkt is, daar de ziekte van Alzheimer niet voorkomen kan worden, en op communautair niveau bestaat er geen goede rechtsgrondslag in het Verdrag om verder dan preventie en onderzoek te gaan. Hierdoor ontstaan er veel problemen bij de planning van een aanvaardbaar actieprogramma.
Vanaf 1995 worden evenwel 58 verschillende projecten door de Commissie gefinancierd of medegefinancierd. Dankzij deze projecten is de basiskennis, de informatie-uitwisseling en de levenskwaliteit van Alzheimerpatiënten verbeterd en hebben hun thuisverzorgers een steuntje in de rug gekregen. Ik hecht bijzondere waarde aan hetgeen wij kunnen doen door betere hulp en opleiding te bieden aan de thuisverzorgers van degenen die ongelukkigerwijze door deze ziekte getroffen zijn.
Uit deze projecten zijn modellen van goede werkwijzen afgeleid. Ik heb heel sterk de indruk gekregen dat de gezamenlijke toepassing van deze goede werkwijzen - ook de rapporteur heeft dit benadrukt - een wezenlijk onderdeel van al onze acties moet zijn. Dit staat ons dan ook voor ogen.
Tot slot, wat een specifiek actieprogramma voor de ziekte van Alzheimer betreft, waar door verschillende leden - met name door mevrouw McKenna - op gewezen is, zal de volgende mededeling van de Commissie over de ontwikkeling van het volksgezondheidsbeleid in de Europese Gemeenschap een uitstekende gelegenheid bieden om te debatteren over de prioriteit die een dergelijk actieprogramma moet krijgen. Deze mededeling zal niet lang op zich laten wachten, zodat wij spoedig in de gelegenheid zijn - en wij moeten deze gelegenheid mijns inziens optimaal benutten - hierop door te gaan, wat klaarblijkelijk de uitdrukkelijke wens is van veel van de hier vanavond aanwezige leden.

De Voorzitter
Ik heb tot besluit van het debat zeven ontwerpresoluties ontvangen.
De stemming vindt woensdag om 11.30 uur plaats.

Needle
Dank u, mevrouw de Voorzitter, commissaris en collega's. Wij hebben net naar een zeer nuttige bijdrage van de Commissie geluisterd, die wij allemaal ongetwijfeld toejuichen en waarop wij kunnen voortborduren. Eigenlijk ben ik geneigd om voor te stellen onderzoek te doen naar het effect op de gezondheid van het altijd maar in de duisternis moeten werken. Gelet op de eerdere opmerkingen van de heer Poggiolini, kunnen wij de diensten van het Parlement wellicht verzoeken om ook eens overdag over gezondheidskwesties te kunnen debatteren in plaats van altijd maar &#x02BC;s avonds laat. Niettemin moeten wij er blij mee zijn dat er een gecombineerde behandeling plaatsvindt, en deze behandeling - samen met de voor de volgende twee plenaire vergaderingen op de agenda staande debatten over de veiligheid van bloed en over tabaksreclame - zal ertoe bijdragen dat de profilering van de Europese Unie er op het gebied van de gezondheidsbescherming aanzienlijk op vooruitgaat. Ik weet dat er deze week veel belangstelling van de media voor deze specifieke programma's is geweest. Zo heeft Professor Trakatellis op wereldtelevisiezenders de pers te woord gestaan, want het is heel belangrijk voor de burgers om te weten wat er gaande is, niettegenstaande het feit dat de vergaderzaal vanavond een lege indruk maakt.
Het komt ook van pas dat er een dergelijke gemeenschappelijke behandeling plaatsvindt, om redenen die de commissaris reeds heeft genoemd, en waar ik nog op door wil gaan. De Commissie staat op het punt met een mededeling te komen over een toekomstig kaderprogramma dat voorziet in actie, zodat wij zodra het Verdrag van Amsterdam geratificeerd is, spijkers met koppen kunnen slaan. Het Parlement levert ook zijn bijdrage - in oktober zal er tijdens de behandeling in de bevoegde commissie getracht worden het programma tussentijds te evalueren en daarna zal het Parlement zijn rol spelen in de constructieve interpretatie van het toekomstige nieuwe artikel 152 waarnaar wordt uitgekeken.
Ironisch genoeg, kan het Parlement nog zo snel te werk gaan, maar er kan niet eerder aangevangen worden met de uitvoering van de programma's voor besmettelijke ziekten en met milieuverontreiniging samenhangende ziekten en voorkoming van letsel en ongelukken dan wanneer de evaluatie heeft plaatsgehad, hetgeen verklaart waarom de ontwikkeling van de programma's sinds het Verdrag van Maastricht zo traag verloopt. Veel pressiegroepen in de gezondheidssector zullen aanvoeren dat hun prioriteiten nog niet aan bod zijn gekomen, laat staan geëvalueerd zijn. Dit is de gelegenheid bij uitstek om te onderstrepen dat de volksgezondheid een veel grotere prioriteit in de EU verdient, zowel bij de Commissie en het Parlement als bij de lidstaten. Ik weet dat de commissaris en zijn team welwillend zijn, maar wij moeten hem helpen zijn minder begripvolle collega's van de noodzaak hiervan te overtuigen, en zeker op het tijdstip dat er over de begroting wordt besloten.
Ik weet dat Luxemburg een prachtig land is, maar als de meeste met de volksgezondheid belaste ambtenaren op zo'n afstand van Brussel werken, vormt dat een concreet probleem. Ik hoop dat de Commissie weer eens iets aan haar interne organisatie gaat doen. Het besluit betreffende spreiding werd natuurlijk door de autoriteiten van de lidstaten genomen; het is dan ook alleen maar mijn bedoeling om aan te geven welke gevolgen dergelijke maatregelen hebben. De nationale overheden zijn geneigd een minimalistische houding aan te nemen ten opzichte van de Europese rol op het gebied van de volksgezondheid, en zij zijn over het algemeen veel te negatief en kortzichtig in hun oordeel geweest. De meeste - zo niet alle - hier vanavond aanwezige leden zijn ervan overtuigd dat het noodzakelijk is deze rol verder uit te werken, en ik wil mijn respect betonen aan een reeks rapporteurs - van wie sommigen hier vanavond aanwezig zijn - die getracht hebben een progressieve bijdrage aan het debat te leveren.
Dit is geen ideologische kwestie. Het is een veelgehoorde wens van deskundigen en niet-gouvernementele organisaties in de gezondheidssector, die schreeuwen om verstandige oplossingen voor gemeenschappelijke problemen in heel Europa. Veel leden worden, evenals ikzelf, uitgenodigd voor conferenties, waarvan sommige door fungerende voorzitters worden georganiseerd, en waaraan veel ervaren, verstandige deskundigen deelnemen die vragen om een Europese bijdrage aan internationale problemen die niet naar behoren op lokaal of nationaal niveau kunnen worden opgelost. Volgens de lidstaten is de Wereldgezondheidsorganisatie veelal de aangewezen instantie hiervoor; en zij vervult natuurlijk ook een zeer belangrijke rol, zij het dat meer samenwerking met de Commissie moet worden aangemoedigd, zoals door de leden hier regelmatig wordt gedaan. Maar daarmee worden de toenemende economische en sociale mogelijkheden van de Europese Unie veronachtzaamd, alsmede de unieke kans die de EU biedt om relevante acties met betrekking tot gezondheidsbescherming en -bevordering voor de burgers in juiste banen te leiden. De EU behelst niet alleen een markt, zij vormt tevens een gemeenschap, met burgers die rechten en plichten hebben. Afgezien van de morele, sociale, juridische en economische argumenten, getuigt het ook van gezond verstand dat de EU een goed gezondheidsbeleid ter harte neemt.
Ik geloof dat de Commissie dit weet te waarderen, want zij komt binnenkort met ambitieuze en praktische voorstellen voor het nieuwe kaderprogramma. De voorstellen zullen horizontaler in benadering zijn en een grotere toegevoegde waarde hebben, en zij zullen de EU en de lidstaten de gelegenheid bieden om, binnen de voorwaarden van de Verdrag, veel effectiever samen te werken bij gezondheidskwesties in ruimere zin.
Wat de voorstellen van vanavond betreft, heeft allereerst de heer Viceconte een welkome bijdrage geleverd aan het goed op gang komende debat over de noden van mensen die aan zeldzame ziekten lijden. Dit probleem kan niet los worden gezien van de voorstellen die de Commissie in voorbereiding heeft over "weesgeneesmiddelen" en van het uitwerken van onderzoeksprincipes en -prioriteiten. Mijn collega mevrouw Marinucci zal dieper ingaan op de specifieke haken en ogen van het verslag. Maar wat dat betreft moet de inhoud van elk van de drie actieprogramma's eigenlijk - ter staving - goed en op verantwoorde wijze nagelopen worden.
Volgens de commissaris moeten wij realistisch zijn, want het geld moet ergens vandaan komen; het moet een nuttige toegevoegde waarde voor nationale projecten opleveren en verantwoordelijk worden besteed. Anderzijds, als wij een te kleinschalig Europees programma zouden opzetten, brengt het doen van voorstellen of het opzetten van netwerken verhoudingsgewijs te veel administratieve rompslomp met zich mee, waardoor de mensen die wij juist trachten te helpen afgeschrikt zouden worden, omdat veel vrijwilligersorganisaties gewoon de tijd en de middelen niet hebben om deze voorstellen te doen en er derhalve van zouden afzien.
Het programma voor besmettelijke ziekten is per definitie gericht op kleinere groepen, zelfs op gezinsniveau - die vaak tevergeefs overal voor hulp hebben aangeklopt - voor wie de kosten niet meer dan een de prijs van een degelijke maaltijd hoeven te bedragen. Daarom is het de moeite waard dat het Parlement meer tracht te bereiken. Bovendien zouden de commissies die de programma's uitstippelen de ervaringen van patiënten moeten meenemen.
De amendementen hebben tevens betrekking op de uitstekende verslagen van respectievelijk professor Cabrol en professor Trakatellis, en ik ben niet van plan de opmerkingen over de begroting te herhalen. In het verslag-Cabrol wordt vastgesteld dat eigenlijk ook andere ziekten dan die van de luchtwegen onder het programma ter bestrijding van met milieuverontreiniging samenhangende ziekten moeten vallen. Naast de andere acties op het gebied van milieuverontreiniging waar dit Huis zich sterk voor maakt, geeft dit verslag letterlijk een frisse kijk op de zaak, en het verdient dan ook onze volledige steun.
Ik wil het nu hebben over de voorstellen betreffende ongelukken en letsel, die mijns inziens de grootste impact op het leven van de gewone burger zouden kunnen hebben. Of het nu tijdens sport of gewone vrijetijdsbesteding gebeurt, het aantal Europese burgers dat door een ongeluk gewond of gehandicapt raakt of zelfs wordt gedood, is onthutsend hoog - het precieze aantal wordt in het verslag vermeld. In dit licht is het Commissievoorstel volkomen gerechtvaardigd, en de door de heer Trakatellis voorgestelde verbeteringen vormen een welkome bijdrage en verdienen onze volledige steun. Met name het onderzoek- en informatiesysteem EHLASS moet worden uitgebreid, om welke reden de interne organisatie van de Commissie coherenter moet worden, waar ik al eerder een toespeling op heb gemaakt. Vorig jaar heb ik aan den lijve ondervonden hoe het systeem werkt, omdat ik mijn pols had gebroken in Brussel. Misschien had ik op mijn leeftijd beter geen cricket kunnen spelen en het risico kunnen vermijden. Ik zal wel een vreemde statistische uitschieter zijn geweest toen mijn gegevens in het ziekenhuis voor het onderzoek werden genoteerd, maar ik werd later door nogal wat dokters benaderd die mij vertelden dat zij de informatie van dit onderzoek uiterst nuttig vonden. En volgens de informatie die ik over de resultaten van de publicatie van het Commissievoorstel heb ontvangen, zou het onderhavige programma vele onverwachte voordelen voor industriële toepassingen kunnen hebben. De reikwijdte en de potentiële dagelijkse impact van het programma en het verslag spreken mij aan, en ik kan ze dan ook van ganser harte aanbevelen, met het gebruikelijke budgettaire voorbehoud.
Aangezien de gezondheidszorg en de behandeling met betrekking tot de ziekte van Alzheimer in de lidstaten vaak nogal grillig verloopt, het aantal ouderen in Europa toeneemt en de bevolking vergrijst, en het bewezen is dat een langere levensduur niet altijd met een hogere levenskwaliteit gepaard gaat, is het volkomen begrijpelijk dat wij met spoed in actie moeten komen en spoedmaatregelen moeten eisen. Tevens moet ernaar gestreefd worden dat aan deze activiteiten een prioriteit wordt gegeven die weerklank vindt in vakkringen en wetenschappelijke en maatschappelijke kringen. Wij krijgen allen vurige bepleiters van diverse prioriteiten aan onze deur die om hulp vragen. Het Parlement en de Commissie moeten een duurzame opzet van prioriteiten in het gezondheidsbeleid, gevat in een zeer helder actiekader, kunnen rechtvaardigen om beschuldigingen van emotionele betrokkenheid en gevestigde belangen te voorkomen. Dat deze rechtvaardiging in het geval van de ziekte van Alzheimer aanwezig is, spreekt vanzelf, en nu de acht oorspronkelijke actieprogramma's in de steigers staan, zij het verre van gereed zijn, kunnen wij ons op de toekomst richten.
Er staan ons grote uitdagingen te wachten. Zo waren er deze week op een grote conferentie in de Verenigde Staten bezorgde geluiden te horen over het onvermogen van ontwikkelde en ontwikkelingslanden om het opnieuw de kop opsteken van schijnbaar uitgeroeide ziekten te kunnen bestrijden en voorkomen. De bezorgdheid over de veiligheid van bloed en voedsel is aan de orde van de dag. De invloed van factoren als voedsel, levensstijl, milieu en medische wetenschap op de gezondheid noopt tot Europese acties, waardoor er duidelijke en consequente vorderingen moeten worden gemaakt en de evaluatie van bepaalde verslagen, zoals dat van mevrouw Flemming, over de integratie in de communautaire beleidsmaatregelen, zo belangrijk en onthullend is. De nadruk op coherente opzet en integratie is van wezenlijk belang, wat tot uitdrukking komt in mijn slotpleidooi voor steun. De aanbevelingen betreffende het langetermijnperspectief van de hervorming van het landbouwbeleid, die bijna de helft van de begroting opslokt, en in het bijzonder het voorstel om de subsidies voor de tabaksproductie de komende tien jaar stop te zetten, zouden nadrukkelijk gesteund moeten worden door het Huis.
Dit is niet het juiste tijdstip om de schadelijke effecten van het roken nog eens te noemen. Die gelegenheid komt nog. Tevens staan ons nog belangrijke debatten over de hervorming van het landbouwbeleid te wachten. Dit wordt wijd en zijd vereist, en onze burgers verwachten van ons dat wij onze rol als hun beschermers serieus nemen door consequent op te treden tegen bedreigingen van en risico's voor de gezondheid. Door morgen alle vier door de bevoegde commissie goedgekeurde amendementen op het verslag-Flemming te verwerpen, kan dit Huis een kleine stap vooruit maken en vooruitlopen op de veel grotere stappen die de komende maanden en jaren nog gedaan moeten worden.

Liese
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het gezondheidsbeleid krijgt in Europa een steeds belangrijker rol. Dat is in het Verdrag van Amsterdam vastgelegd, en terecht, want al te lang heeft de Europese Gemeenschap zich enkel en alleen om het vrije verkeer van goederen in de interne markt bekommerd en te weinig om andere aspecten, die er echter wel mee samenhangen.
Men beroept zich maar al te vaak op het subsidiariteitsbeginsel, in het bijzonder wanneer de Europese Unie zelf actief wil worden en niet slechts op andere terreinen met het gezondheidsbeleid rekening wil moeten houden. Ik geloof dat bij de drie programma's die vandaag worden besproken, de subsidiariteitskwestie minstens bij twee van hen totaal niet speelt, want bij zeldzame ziekten is het duidelijk dat wanneer er in één lidstaat maar drie gevallen zijn, men daar geen nuttige actie kan ondernemen. Als er in de hele EU echter meer dan 100 gevallen zijn, dan loont het wel degelijk de moeite iets te ondernemen, en ik geloof dat hier duidelijk sprake is van een Europese meerwaarde.
Ik wil me hier vooral concentreren op de met het milieu samenhangende ziekten. We weten allemaal dat dit een zeer ernstig probleem is en dat veel ziekten inderdaad verband houden met een te hoge uitstoot van schadelijke stoffen. Ik heb enkele kritische kanttekeningen bij de vraag of het onderhavige programma dit probleem wel voldoende recht doet. Ik vind, en daarom hebben wij van de EVP-fractie ook amendementen voorgesteld, dat we de met milieuverontreiniging samenhangende ziekten tot zwaartepunt van een nieuw gezondheidsbeleid van de Europese Unie moeten maken en dat wij haar niet in zo'n klein programma moeten afhandelen. Daarom vinden wij dat we nu voorbereidend werk moeten verrichten voor een werkelijk omvangrijk programma. Dan kunnen we een sterke zaak maken, waarbij alle milieugebonden ziekten worden samengevoegd. Dan kan er geen onderscheid meer worden gemaakt tussen bijvoorbeeld enerzijds met de ademhalingswegen samenhangende milieuziekten en anderzijds milieugebonden kankeraandoeningen. Dat moet allemaal worden samengevoegd. Daarom vraag ik u uw goedkeuring te geven aan de overeenkomstige amendementen van de Europese Volkspartij.
Belangrijk is echter dat we niet slechts onderzoek verrichten en gegevens verzamelen, maar er ook de consequenties uit trekken. We hebben dat als Parlement bijvoorbeeld bij het auto-olieprogramma gedaan, en we verzoeken de Commissie onze desbetreffende amendementen over te nemen. Ook roken, vooral passief roken, is een milieuprobleem en daarom steun ik het verslag van mevrouw Flemming. Dat moet u pijn doen, commissaris Flynn: mevrouw Flemming doet in paragraaf 10 zo'n mooi voorstel, namelijk dat we eindelijk ophouden tabak te subsidiëren, dat we hier dringend een hervorming nodig hebben, en u kunt niets zeggen want uw collega's staan u dit niet toe! Zet u alstublieft uw strijd voor de afbouw van de tabakssubsidies voort; onze steun heeft u!

Parodi
Mevrouw de Voorzitter, ik wil enkele punten van institutionele aard over de toekomst ter overweging geven. In 1984, toen ik voor het eerst deze Vergaderzaal betrad, verzocht ik een subcommissie in te stellen voor de bescherming van de gezondheid. Ik meen dat wij hier vandaag de dag niet meer buiten kunnen. Anderzijds zou ik met een vleugje humor willen opmerken dat bij gebrek aan gezondheid het niet eens mogelijk is zulke grote en luxueuze parlementsgebouwen te bouwen: het is dus nuttig dat we een ogenblik aan onszelf denken.
Ik ben het met mevrouw Flemming eens als ze zegt dat de richtlijn inzake het vrije verkeer van artsen, de wederzijdse erkenning dus, waarvan ook ik voorstander was, een mislukking is. Deze richtlijn moet herzien worden. Oude artsen verplaatsen zich nauwelijks en we moeten dan ook overwegen om, zoals de rapporteur aangeeft, te investeren in artsen in opleiding, proberen hen in verschillende landen een kijkje te laten nemen. Bovendien lijkt het mij belangrijk het aantal artsen goed in de gaten te houden: momenteel is er in de Europese Unie een overvloed van artsen, een enorme stroom, vaak meer ten behoeve van universitaire leerstoelen dan omdat patiënten ze nodig hebben. Daarom acht ik het wenselijk dat er een studie wordt gemaakt van deze problematiek, want we hebben niet zozeer afgestudeerden in de medicijnen nodig als wel bekwame artsen. Naar mijn mening kan de kennis van de vijftien landen bijdragen tot het bereiken van een zeer hoog, concurrerend niveau.
Tot slot wil ik de behandeling van het Groenboek over de gezondheid aanbevelen. We moeten ons realiseren dat het probleem van de ouderen, via een studie over de toenemende vergrijzing en het afnemende geboortecijfer, absoluut onder de aandacht van het Parlement gebracht moet worden. Over tien jaar wordt dit het belangrijkste probleem van het Parlement. Het is dus beter daar nu al aan te denken!

Eisma
Voorzitter, mijn collega's Cars en Lindqvist zullen iets opmerken over het Alzheimervraagstuk en ik zal enkele opmerkingen maken over het verslag-Cabrol.
Ik ben het met de rapporteur Cabrol eens dat het actieprogramma over de met milieuverontreiniging samenhangende ziekten te veel beperkingen heeft. Wij vinden ook dat er meer aandacht moet worden besteed aan ziekten als gevolg van lawaaioverlast, verontreinigd voedsel, tabak en vervuild water. Wij volgen mevrouw Flemming helemaal in haar tekst wanneer zij het over de tabaksproductie heeft.
Wij hopen dat die 1, 3 miljoen ecu voor dit programma voor het eerste jaar in de periode 1999-2003 door de commissaris verhoogd kan worden tot 14 miljoen ecu. Ik heb enige bereidheid bij de commissaris kunnen bespeuren en wij wachten af.
Tenslotte, wij hebben een amendement ingediend en het gaat over een meldpunt voor de registratie van gezondheidsklachten veroorzaakt door het milieu. Zo'n meldpunt bestaat reeds in Nederland en ook in België. Het voordeel van zo'n meldpunt is dat daardoor de gezondheidsproblemen eerder kunnen worden gesignaleerd. Wij beogen niet de oprichting van een nieuwe instelling maar wel willen wij een netwerk van registratie op nationaal niveau aanmoedigen. Dat kost ook geen geld en daarom begrijpen wij niet waarom de commissaris tegen amendement 13 van de liberale fractie is. Wij hopen dat mijn collegae morgen voor dat amendement 13 zullen stemmen, want het is een goede aanvulling op het actieprogramma.

Marset Campos
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, geachte afgevaardigden, ik zou allereerst willen wijzen op de uitstekende kwaliteit van de verslagen van de heren Trakatellis, Viceconte, Cabrol en mevrouw Flemming, die onze GUE/NGL-Fractie dan ook zeker zal steunen.
Mijn collega Laura González zei al dat wij zeer tevreden zijn met de overneming van onze amendementen in deze verslagen. Ik zou graag eerst enkele voorbeelden willen noemen alvorens meer algemene conclusies te trekken. We hebben gezien dat het zeer belangrijk is de nadruk te leggen op een infrastructuur voor wetenschappelijke voorlichting, een databank, een systeem voor het opsporen en beheersen van zeldzame ziekten, een netwerk voor de verspreiding van informatie (overwegende dat dit noodzakelijk is om deze zeldzame ziekten te kunnen bestrijden), de betrokkenheid van de familie en de niet-gouvernementele organisaties en instanties die deze zieken bijstaan, teneinde te komen tot een betere samenwerking in de samenleving. Eveneens van belang is de belofte van onderzoek, onderwijs en vorming ten aanzien van deze kwesties. De communautaire begroting moet dan ook worden verhoogd om aan deze behoeften te kunnen voldoen.
Dat is ons uitgangspunt: het is onmogelijk deze zaken aan te pakken met armetierige begrotingen zoals we momenteel hebben, en dit stelt meteen ook het economisch model ter discussie dat we in Europa ontwikkelen; we hebben een ander, meer solidair model nodig; het heeft geen nut om op twee paarden te wedden; ons huidige model moet beslist worden aangepast.
Ten tweede hebben we gemeenschappelijke instrumenten nodig: het is ondenkbaar dat wij het zonder netwerk voor het opsporen en beheersen van zeldzame ziekten, een solide epidemiologisch systeem en gemeenschappelijke instrumenten voor doeltreffende actie zouden moeten stellen.
En tot slot wil ik ook nog even wijzen op de noodzaak van gezondheidsvoorzieningen met een gemeenschappelijk karakter.

Tamino
Mevrouw de Voorzitter, ik meen dat het belang van dit debat niemand ontgaat, ondanks het geringe aantal aanwezige afgevaardigden en het late uur, evenals het feit dat het gezondheidsbeleid een steeds belangrijkere plaats inneemt ook op het beleidsniveau van de Europese Unie, zij het dan nog op onvoldoende wijze in verhouding tot de hier vandaag aangedragen problematiek. Wat de bevoegdheden betreft moet de Europese Unie zeer zeker trachten het beleid in zijn geheel te coördineren en te bevorderen, door namelijk initiatieven, systemen ter waarborging van met name preventie, te ontwikkelen. Ook de bijdragen van vandaag gaan in deze richting.
Dat er een verband bestaat tussen de verschillende volksgezondheidsproblemen, blijkt uit het feit dat wij ons in het huidige debat, in de optiek van de bescherming van de gezondheid in het algemeen, zowel met een programma betreffende met milieuverontreiniging samenhangende ziekten als met zeldzame ziekten bezighouden. Vooropstellende dat wij ons als groenen in het geheel van de ingediende voorstellen kunnen vinden, wil ik met name iets zeggen over laatstgenoemde ziekten en daarbij de noodzaak onderstrepen zowel van een hoog beschermingsniveau met betrekking tot de zeldzame ziekten als van een grondige kennis daarvan, aangezien de definitie van een zeldzame ziekte helaas nogal variabel is, zoals blijkt uit het verslag van de Commissie.
Neem bijvoorbeeld de ziekte van Alzheimer, die tot voor kort als zeldzaam werd beschouwd, en vandaag de dag, ook als gevolg van de verhoging van de gemiddelde leeftijd, een gewone ziekte aan het worden is. Momenteel kunnen we de ziekte van Creutzfeldt-Jakob, verwant aan de gekkekoeienziekte BSE, nog tot de zeldzame ziekten rekenen, maar zij zou helaas in de toekomst een gewone ziekte kunnen worden, als gevolg van verkeerde keuzen op het gebied van de preventie.
Daarom zijn een preventiebeleid voor zeldzame ziekten en gemeenschappelijk en collectief onderzoek zo belangrijk. Kleine lidstaten zouden immers wel eens niet over adequate kennis van deze ziekten kunnen beschikken. Bovendien is het noodzakelijk dat de overheid terzake van zich doet horen, in de vorm van onderzoek van staatswege, ook in de sector geneesmiddelen die nodig zijn voor het oplossen van aanverwante problemen.

Martinez
Mevrouw de Voorzitter, de volkswijsheid zegt beter laat dan nooit . De Europese Commissie, die van 1986 tot 1996 besmette runderen en besmet meel heeft laten circuleren zonder controle, is nu plots bezorgd over de gezondheid van de Europeanen. Zo zien we dat de wonderen de wereld niet uit zijn!
Er zijn ons vandaag verslagen voorgelegd over ziekten die met milieuverontreiniging samenhangen, over letsels, de ziekte van Alzheimer en zeldzame ziekten. Aan deze lijst had men nog de ziekten kunnen toevoegen die door het vrije verkeer van personen opduiken of weer de kop opsteken. Ik denk aan tuberculose, malaria of andere virale ziekten zoals Ebola.
De Commissie houdt zich hiermee bezig omdat zij krachtens artikel 129 van de Europese Verdragen de taak heeft de gezondheid afdoende te beschermen. Het lijdt geen twijfel dat de dertig personen, die getroffen zijn door de nieuwe variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob, dit artikel 129 lichtelijk ironisch zullen vinden.
Wat de ziekte van Creutzfeldt-Jakob betreft - mijn collega heeft er het net over gehad - deze ziekte komt vandaag niet veel voor maar dat kan veranderen. We kunnen hier nog vele andere ziekten aan toevoegen. Melaatsheid, bijvoorbeeld, is zeldzaam hier maar het vrije verkeer van personen kan het aantal gevallen misschien doen stijgen. En dan is er ook nog de toename van de levensverwachting die een verhoging van het aantal mensen met bijvoorbeeld de ziekte van Alzheimer met zich kan meebrengen.
Men heeft ons gezegd dat een verhoging van de financiële steun onmogelijk is. Onze commissie stelt voor om de financiële steun op 14 miljoen te brengen, rekening houdend met het strenge begrotingsbeleid. Op die manier zou iedereen akkoord zijn, zelfs de rapporteur voor advies van de Begrotingscommissie, die tweemaal hetzelfde verslag over twee verschillende onderwerpen heeft opgesteld. Kunnen we hieruit afleiden dat er een zekere verwarring heerst bij de redactie?
Iets meer over de ziekten die samenhangen met de milieuverontreiniging. De heer Cabrol merkt terecht op dat men zich hier beperkt heeft tot de luchtvervuiling. Het is een echte groene neurose deze fixatie op stikstof, zwaveldioxide en broeikaseffect. Haroun Tazieff is niet meer. Hij heeft er een deel van zijn loopbaan aan besteed om aan te tonen dat dit alles, wetenschappelijk gezien, meer van heksenzienerij wegheeft.
Veel ernstiger wordt het als we de door voedingsmiddelen veroorzaakte allergieën bekijken. Op dit gebied wordt er niet gesproken van het recht op informatie waar de heer Trakatellis het over had, want men weet niet of de soja in onze yoghurt natuurlijk of genetisch gemanipuleerd is. En dit kan niet nagetrokken worden of slechts tegen een zeer hoge prijs en ook hier draagt de Europese Commissie een deel van de verantwoordelijkheid. Hetzelfde geldt voor de waterverontreiniging en de BSE-besmetting. De heer Trakatellis sprak zojuist over zelfmoord, maar wie is verantwoordelijk voor het aantal zelfmoorden bij de landbouwers, de steenkool-, staal- en textielarbeiders, mijnheer Flynn? Preventie zou hier misschien kunnen bestaan in bescherming tegen het overdreven liberalisme.
En wanneer het farmaceutisch onderzoek geen vorderingen maakt op het gebied van nieuwe ziekten, ligt dat misschien aan het beperkte budget en aan een stommiteit, generisch geneesmiddel genaamd, waardoor de winstmarges van de laboratoria sterk dalen. Welnu, omdat de laboratoria vandaag geen geld hebben om moleculen te ontdekken en omdat het tien jaar duurt voordat een ontdekte molecule in de rekken van de apotheken terechtkomt, zullen er in het jaar 2010 wellicht niet de geschikte medicamenten op de markt zijn om de zeldzame ziekten die zich ondertussen verspreid zullen hebben, te bestrijden.
Mevrouw de Voorzitter, hiermee wil ik afsluiten. Misschien dat de 40 miljoen armen in Europa, die niet over de middelen beschikken om zich te verzorgen, een duidelijk klinisch symptoom zijn van een zeer ernstige ziekte die ik eurofederalisme noem.

Marinucci
Mevrouw de Voorzitter, de aandacht en de inzet van de Europese Unie voor de gezondheid van haar burgers neemt steeds meer toe, zoals ook in het tijdsbestek tussen Maastricht en Amsterdam haar bevoegdheden op het gebied van de gezondheid zijn toegenomen, ook al weigeren veel lidstaten nog, en dat zal voorlopig ook wel zo blijven, de bevoegdheden op het gebied van de gezondheidszorg aan de Europese Unie over te dragen.
Voorlopig blijven we dus over preventie spreken, maar dat is ook belangrijk. Indien we lijden en kosten willen sparen, niet alleen in mensenlevens, moeten we immers streven naar het behoud van lichamelijk en psychisch welzijn; het valt niet te ontkennen dat preventieve acties die in vijftien lidstaten worden ondernomen, een toegevoegde waarde aan deze programma's verlenen. Is dit in het algemeen al zo, het geldt nog des te meer wanneer we onderwerpen aanpakken als die van de huidige zitting, dat wil zeggen wanneer we over zeldzame ziekten spreken - die, indien de activiteiten van toezicht, controle, kennis en onderzoek op grotere schaal dan die van de afzonderlijke lidstaten worden uitgevoerd, per definitie een beter te analyseren hoeveelheid bereiken - of over de met de milieuverontreiniging samenhangende ziekten, een fenomeen dat geen grenzen kent en dat wij alleen met gezamenlijke maatregelen op supranationaal niveau kunnen bestrijden.
Het is triest, maar helaas nodig, dat wij nogmaals herhalen dat Europa inzake het probleem van de zeldzame ziekten tot nu toe een grote achterstand heeft opgelopen. Sommigen vinden dat we niet steeds weer vergelijkingen moeten trekken met de Verenigde Staten, die echter, juist omdat ze "verenigd' zijn, bestuurd worden met federale regelgeving, met een federaal institutioneel bestel, met een eenheidsmunt enzovoort. Het is en blijft een feit dat de grootste economische macht van de wereld tot op heden de actie van de lidstaten op een gebied waar het ondenkbaar is dat privé-initiatieven de overheidsinitiatieven zouden vervangen, noch gesteund noch aangemoedigd heeft, ondanks het feit dat het steeds duidelijker is geworden dat het juist door de zeldzaamheid van deze ziekten - die zeldzaam maar ernstig invaliderend en vaak dodelijk zijn - onmogelijk is te beschikken over voldoende kennis, informatie en wetenschappelijke middelen om er adequaat op te kunnen reageren.
Wanneer men spreekt over zeldzame ziekten, heeft men het over de meer dan 5.000 aandoeningen met een prevalentie van 10 op 5.000 van de communautaire bevolking. Gezien de zeldzaamheid wordt de diagnose dikwijls pas heel laat gesteld, vaak pas na 1 tot 5 en soms zelfs 6 jaar. Denk eens aan de zieken, de zieke kinderen en hun familieleden, die deze leegte hebben weten op te vullen en de achterstand van de officiële instellingen in zekere zin hebben weten te compenseren door, op initiatief van ouders en familieleden van de slachtoffers van deze ziekten, een fantastisch netwerk van zelfhulpgroepen op te richten, die vaak een schat aan kennis hebben weten te vergaren, gebaseerd op ervaringen en het onderling uitwisselen van informatie.
Daarom moeten wij het door de Commissie ingediende voorstel voor een besluit inzake de aanneming van een communautair actieprogramma 1999-2003 met kracht ondersteunen en ik hoop dat op dit programma logischerwijze een verordening inzake de weesgeneesmiddelen volgt. Ik verwacht hier van de commissaris een bevestiging in deze zin te horen.
Opdat dit programma niet blijft steken in goede bedoelingen, moet er een adequate financiering komen waarom de heer Viceconte, die ik oprecht complimenteer met zijn uitstekend werk, heeft verzocht. Bezuinigen op de gezondheid is altijd een ernstige zaak, maar in dit geval - nu de Europese Unie met haar initiatief de taak van de lidstaten gaat stimuleren, coördineren en steunen - zou het beschikbaar stellen van een symbolisch - en dus belachelijk - bedrag, naar voor-de-gek-houderij rieken.
De commissaris heeft ons reeds zijn spijt betuigd en de objectief bestaande moeilijkheden uiteengezet, maar ik mag toch hopen dat hij de steun van het Parlement wil aanvaarden, het Parlement, dat gezien zijn begrotingsbevoegdheid het recht en de plicht heeft al het mogelijke te doen opdat de programma's die wij op het punt staan aan te nemen, de resultaten zullen afwerpen waarvoor zij zijn opgezet.
Mevrouw de Voorzitter, sta mij toe nog enkele woorden te wijden aan het verslag-Flemming. Ik voel een zeker onbehagen over het reeds meerdere malen aangehaalde artikel 10. Ik ben het volledig eens met de noodzaak het gebruik van tabak terug te dringen, of beter nog de schade van het roken te elimineren, maar ik meen dat in een verslag over de gezondheid geen verordening kan worden opgenomen die in andere programma's, inzake de landbouw, thuishoort.
Ik ben van mening, en heb dat ook al bij andere gelegenheden gezegd, dat er een onderzoek moet worden ingesteld naar de zeer ernstige schade als gevolg van het overmatige gebruik van bier, een gewoonte die in enkele landen van de Europese Unie zeer ernstige schade aan de gezondheid aanricht en grote risico's met zich meebrengt ook voor de burgers die niet drinken en die wellicht worden aangevallen of anderszins de gevolgen van het alcoholisme wegens overmatig biergebruik ondervinden. Maar ik vind het desondanks absoluut uit den boze in een verordening over de gezondheid een voorstel tot vermindering van steun aan de hop op te nemen.

Lindqvist
Mevrouw de voorzitter, het zijn vier belangrijke verslagen die wij hier bespreken. Drie ervan gaan over programma's ter voorkoming van letsel, zeldzame ziekten en met milieuverontreiniging samenhangende ziekten, en het vierde over gezondheidsaspecten van het EU-beleid. De twee laatstgenoemde verslagen vind ik de belangrijkste. Alle met milieuverontreiniging samenhangende ziekten moeten daaronder worden gevangen, zodat men de oorzaak en het verband duidelijk voor zich heeft. Het aantal gevallen van astma en allergie neemt toe, speciaal onder jongeren. Het bestrijden en voorkomen van ziekten is heel belangrijk.
Ik heb twee vragen. De eerste is of men kwesties als 'early warning systems' werkelijk op EU-niveau moet behandelen. De andere vraag is of er werkelijk gegevensbanken op Europees niveau moeten worden opgericht. Volgens mij is dat niet nodig; ik geloof dat het beter is dat op nationaal niveau te doen.
Het belangrijkste is dat de gezondheidseffecten van de eigen programma's en maatregelen van de EU worden beschreven en dat men de lidstaten die dat willen, toestaat hun milieu-eisen te handhaven als die hoger zijn dan die van de EU. Ik geloof dat dat goed is voor de pluriformiteit van de verschillende stelsels.

Lannoye
Mevrouw de Voorzitter, omdat ik over weinig spreektijd beschik wil ik het in het bijzonder over het verslag van de heer Cabrol hebben.
Uit talrijke recente wetenschappelijke publicaties weten wij inderdaad dat de ziekten die met verontreiniging samenhangen alsmaar toenemen. De conclusie van een verslag dat nog geen twee jaar geleden gepubliceerd is door het Europees Milieuagentschap en de Wereldgezondheidsorganisatie-Europa luidde dat een hele reeks ziekten, en niet uitsluitend aandoeningen van de luchtwegen, weer de kop opsteken. Ik denk dan in het bijzonder aan ziekten die samenhangen met voedselverontreiniging zoals ziekten van het type zoönose, salmonella-infecties en dunnedarmontstekingen. Al deze ziekten komen steeds meer voor, wat erg verontrustend is.
Ik vind het dan ook, net als de commissie milieubeheer, betreurenswaardig dat het programma van de Commissie zich beperkt tot allergieën en aandoeningen van de luchtwegen omdat vele andere ziekten die samenhangen met het milieu zeker evenveel aandacht verdienen. Zelfs wanneer het oorzakelijk verband minder duidelijk lijkt, meen ik dat we de ogen niet kunnen sluiten voor problemen als de duidelijke toename van de steriliteit in bepaalde landen, waaronder het mijne. Onderzoeken bevestigen dat de steriliteit bij jongeren stijgt en dit weegt zwaar door op de gezondheidskosten, omdat daardoor onvermijdelijk meer beroep wordt gedaan op in vitro-bevruchtingen. Deze technologische vlucht naar voren moet ten alle prijze vermeden worden. Onze voorkeur gaat natuurlijk naar preventief handelen. En ik denk dat de grote Europese Unie beter toegerust is om deze taak tot een goed einde te brengen dan haar lidstaten met hun veelal beperkte middelen.

Aparicio Sánchez
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, staat u mij toe te beginnen met een algemene overweging. Als we willen dat onze Unie een politieke unie wordt, en ik ben ervan overtuigd dat dat de wens is van alle Europeanen, dan moeten we ons binnenlands beleid versterken. Om de gewenste Europese Unie te bereiken, moeten we de huidige kwetsbaarheid van al het gemeenschappelijke beleid, behalve de EMU en het GLB, overwinnen. Haar overwinnen, geachte commissaris, dankzij onze begrotingen, dankzij de politieke wil van de Raad, dankzij debatten zoals die van vanavond en dankzij de steun van de Commissie, en voor dit laatste doe ik dan ook een vriendelijk maar dringend beroep op u.
Geen beter voorbeeld van de kwetsbaarheid van het binnenlands beleid dan het gezondheidsbeleid. Daarom en omdat volksgezondheid sinds het Verdrag betreffende de Europese Unie tot de officiële bevoegdheden van de Europese Unie behoort - met inachtneming van het subsidiariteitsbeginsel - zijn we zeer verheugd met de initiatieven van de Commissie ter aanvulling van de acht actieterreinen die zij zelf in 1983 heeft gedefinieerd, evenals met de uitstekende verslagen die hier vanavond zijn besproken en waarvan de amendementen naar onze mening deze initiatieven van de Commissie nog verbeteren. Bij sommige is dat vanwege het veelvoorkomende karakter van de gezondheidsproblemen, zoals letsel, met milieuverontreiniging samenhangende ziekten of de ziekte van Alzheimer; bij andere daarentegen door hun grote zeldzaamheid, die maakt dat ze niet rendabel genoeg zijn om onderzoek naar te verrichten, statistisch te analyseren, enzovoort.
Dit zijn voorbeelden waarop de Commissie en het Parlement in het streven naar een einddoel zouden kunnen samenwerken. Er zijn ernstige verschillen. Enerzijds het chronologische verschil. Wij vinden dat bij dergelijke, relatief bescheiden programma's de financiering over vijf jaar zou moeten lopen, nooit slechts over één jaar. Zouden de financiële perspectieven misschien van nul af beginnen? Zouden ze zo niet reeds met een last van start gaan? Laten we vooral kiezen voor programma's met een looptijd van vijf jaar. Anderzijds zijn er kwantitatieve verschillen tussen de begrotingen. Ik denk dat de Commissie de algemene begrotingen met meer dan de helft vermindert als ze begrotingen van een jaar vaststelt en de doelstellingen beperkt. Ik kan u wel zeggen dat elke gemeenteraad van een grote stad uitgebreidere begrotingen toewijst dan de Commissie voor programma's zoals dit doet.
Ik vind derhalve dat we, als we begrotingen zouden aanvaarden en verdedigen die dergelijke waardige en passende programma's verdienen, we het gezondheidsbeleid en dientengevolge ook het binnenlands beleid zouden versterken. Dan zouden we die historische missie vervullen die men van de Commissie en het Parlement verlangt: bouwen aan de politieke unie, de Europese Unie.

Filippi
Mevrouw de Voorzitter, sprekend over de gezondheid van de burgers, wil ik, onder speciale verwijzing naar de kwaliteit van voedingsmiddelen of van de landbouw in het algemeen, op een probleem terugkomen dat reeds is aangestipt, namelijk de noodzaak een zekere onsamenhangendheid te overwinnen die men soms binnen de communautaire instellingen aantreft tussen de acties van de economische commissies enerzijds en die van de commissie landbouw en de commissie milieubeheer anderzijds, daar een hechtere samenwerking en een betere coördinatie van de acties op de verschillende niveaus tot een betere bescherming van niet alleen de productie maar ook van de gezondheid van de burgers kan leiden.
Volgens mij wordt in het verslag-Flemming naar een dergelijk evenwicht gezocht. Bij andere sprekers heb ik dat niet mogen bemerken. Ik refereer met name aan de officiële rapporteur van de socialistische fractie, die een maand geleden namens zijn fractie de liberalisering van de softdrugs voorstelde en vanavond het idee lanceerde alle steun aan de tabaksproducenten op te heffen. Dit lijkt mij een klassiek voorbeeld van het zojuist genoemde gebrek aan samenhang.
Door het amendement bij artikel 10, dat ik met andere collega's van de PPE-fractie heb ingediend, aan te nemen, kunnen we naar mijn mening dit evenwicht nog beter bereiken en ik ben ervan overtuigd dat de rapporteur dit amendement zal accepteren als een positieve bijdrage aan een aanpak die al in haar verslag is terug te vinden. Persoonlijk zou ik er de voorkeur aan geven dat ook artikel 12 werd teruggenomen, daar dit duidelijk in tegenspraak is met wat door de Commissie landbouw is goedgekeurd. Binnenkort zullen we de gelegenheid hebben op dit onderwerp terug te komen. Ik zou bijvoorbeeld liever gezien hebben dat de reclame verboden werd, waarbij dan wel aan de lidstaten de mogelijkheid moet worden gelaten de sponsoring van grote sportevenementen te reglementeren.
Tot besluit meen ik te moeten zeggen dat we een betere manier van werken dienen te vinden, in het belang van de producenten en van de bescherming van de gezondheid van de burgers.

Hyland
Mevrouw de Voorzitter, wat de ziekte van Alzheimer betreft, ben ik zeer tevreden dat het Parlement in staat is gebleken een - bescheiden - rol te vervullen met betrekking tot deze grote plaag. Door een nieuwe begrotingslijn aan te nemen, zijn er middelen vrijgekomen om deze ziekte te bestrijden. Dit kan echter slechts als een eerste stap in de richting van de bestrijding van deze ziekte worden gezien.
De in het Verdrag van Amsterdam aangegane verplichting om kwalen en ziekten te voorkomen gaat zelfs verder dan die van het huidige Verdrag en moet derhalve worden toegejuicht. De wijze waarop de Gemeenschap op acties voor de bestrijding van de ziekte van Alzheimer reageert, zal een proef op de som zijn van deze nieuwe verplichting. Ik doe een dringend beroep op de Raad en de Commissie om ons niet in de kou te laten staan.
Ik zou de Commissie met name willen vragen welke eventuele actie volgens het vijfde kaderprogramma voor onderzoek overwogen wordt ter bestrijding van de ziekte van Alzheimer.
Tot slot nog twee opmerkingen. Ten eerste vraagt de Fractie van de Unie voor Europa om een specifiek vijfjarig EUactieprogramma, met de nodige middelen, ter bestrijding van deze ziekte. Ten tweede moet de Commissie toekomstige en eerdere onderzoeksresultaten met betrekking tot de ziekte coördineren en bereid zijn actief samen te werken op dit vlak met patiëntenverenigingen en -organisaties van de Wereldgezondheidsorganisatie, alsmede met de families en de thuisverzorgers van Alzheimer-patiënten.

Cars
Mevrouw de Voorzitter, wat het parlement wil bereiken met zijn resolutie over dementie, is de Europese Unie meer te betrekken, ook in financieel opzicht, bij de strijd tegen de ziekte van Alzheimer en andere dementieziekten. Zoals het Parlement benadrukt, is het van belang dat de inspanningen van de EU alle vormen van dementie betreffen, bijvoorbeeld ook vasculaire dementie en voorhoofdskwabdementie.
Het vinden van een remedie tegen dementieziekten is de hoofdopgave van de wetenschap, maar daarnaast moet de wetenschap ook proberen methoden te ontwikkelen waarmee dementiepatiënten zo lang mogelijk zoveel mogelijk van hun normale functies kunnen bewaren. Tot die opgave hoort ook het ontwikkelen van methoden voor verwanten en verzorgers om zo met de demente persoon om te gaan dat het bestaan voor alle betrokkenen inhoud en zin krijgt.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, staat u mij toe in de mij beschikbare minuut vier opmerkingen te maken. Ten eerste, aan bijvoorbeeld BSE kan men zien hoe snel een zeldzame ziekte kan uitgroeien tot een ramp. Tweede opmerking: men kan aan de arrogantie van de autoriteiten zien hoe snel een dergelijke ontwikkeling nog door de autoriteiten bevorderd kan worden, want wij hebben gehoord dat het onderzoek naar BSE is stopgezet totdat er een programma voor zeldzame ziekten tot stand is gekomen. Derde opmerking: wanneer het om zeldzame ziekten gaat, dan is de industrie niet geïnteresseerd, omdat één op een miljoen niet de moeite loont om een geneesmiddel voor te ontwikkelen. Vierde opmerking, en deze vloeit voort uit de vorige: we hebben op Europees niveau dringend een programma nodig dat deze zeldzame ziekten kan onderzoeken en in de greep krijgen en dat de mogelijke gevolgen - een epidemie - vervolgens kan beperken.

Myller
Mevrouw de Voorzitter, ik zal me in de eerste plaats concentreren op het verslag van mevrouw Flemming over de integratie van de eisen van de bescherming van de gezondheid in het communautair beleid. In het verslag wordt zeer terecht geëist dat het gezondheidsbeleid beter wordt gecoördineerd en in het overige communautair beleid wordt geïntegreerd.
Het Verdrag van Amsterdam hecht, zoals hier is gezegd, meer belang aan het volksgezondheidsvraagstuk. Dit punt van het Verdrag moet dan ook zodanig gebruikt worden dat men in staat is concreet invloed uit te oefenen op het bevorderen van de volksgezondheid in heel Europa. Zo zou men ook moeten komen tot een principiëlere en volledigere strategie, waarvan de kenmerken uitvoerigheid en volledigheid moeten zijn. In het gehele communautaire beleid moeten de gezondheidsvraagstukken een belangrijke rol spelen.
Er bestaat een duidelijk verband tussen gelijkheid en gezondheid. We weten dat mensen die uitgesloten worden of in een zwakkere economische positie verkeren eerder ziek worden dan mensen in betere posities en beter geschoolden. Dit is natuurlijk ten dele een kwestie van voorlichting, dieet en leefgewoonten, maar steeds meer ook een economische kwestie.
Europa vergrijst. Welke invloeden dit heeft op de verschillende beleidsterreinen en op welke manier de financiële middelen in de gezondheidszorg verdeeld gaan worden, is een zeer belangrijk vraagstuk voor de toekomst, niet zozeer op Europees niveau, maar vooral op het niveau van de lidstaten.
Op Europees niveau zou men daarentegen de voorkeur moeten geven aan zaken die specifiek Europees zijn. Hoe wordt op de beste manier meerwaarde gegeven aan nationale inspanningen? Dit moet Europees beleid zijn. Men moet inzien welke zaken in dit verband belangrijk en welke minder belangrijk zijn.
En hoewel ik dus wel de betekenis van zulke actieprogramma's inzake bijzondere ziekten begrijp, wil ik onderstrepen dat als de Commissie het Europees volksgezondheidsprogramma gaat opstellen het uitgangspunt het bevorderen van de gezondheid met behulp van structureel gezondheidsbeleid moet zijn. Er moet met andere woorden invloed worden uitgeoefend op kwesties die het maatschappijbeleid raken, zoals de efficiëntie en het gebruik van verschillende pesticiden in de landbouw, of er moeten ecologisch verantwoorde maatregelen worden genomen. En hoe worden vervoersbeleid, werkgelegenheidsvraagstukken, discriminatie en dergelijke zaken geregeld? Dit zijn naar mijn mening belangrijke structurele kwesties wanneer het over gezondheidsbeleid gaat.

Whitehead
Mevrouw de Voorzitter, ik wil een paar opmerkingen maken en een paar vragen aan de commissaris stellen met betrekking tot het verslag-Trakatellis. Mijn geweten over het feit dat ik niet aanwezig was bij het betoog van de heer Trakatellis, wordt enigszins gesust door zijn afwezigheid bij mijn betoog. Ik zal direct tot de kern van mijn vragen overgaan.
Ik heb begrepen dat er een voorstel is waarmee het EHLASS-project zowel gered als verlengd kan worden, door het in het actieprogramma voor de voorkoming van letsel op te nemen. Hierdoor zou tevens een einde komen aan de door de twee betrokken directoraten gemaakte dubbele aanspraak op middelen en zouden de lidstaten 50 % in plaats van 20 % van de kosten van het project voor hun rekening moeten nemen. Ik zou de commissaris willen vragen - en ik weet dat hij zoals gebruikelijk een vriendelijk antwoord klaar zal hebben - hoe deze gezamenlijke financiering geregeld zal worden. Ik juich het voorstel van harte toe, omdat een verlenging van het EHLASS-project met nog eens vijf jaar - de duur van het programma voor voorkoming van letsel - heel mooi zou zijn. Ik heb de indruk dat wij dan kunnen beschikkenen over een database, die ook onontbeerlijk is voor de registratie van ongelukken thuis en bij vrije-tijdsbesteding.
Het punt is dat eigenlijk niet wordt aangegeven waar het bedrag van 7 miljoen ecu dat ermee gemoeid is, vandaan moet komen. Van de twee directoraten misschien? Of eerder van een van beiden? Is er gevraagd of de lidstaten bereid zijn voor 50 % in de kosten bij te dragen? Het zou fijn zijn om een antwoord op deze vragen te krijgen, aangezien de huidige grondslag voor EHLASS reeds beëindigd is en het ernaar uitziet dat noch het programma voor de voorkoming van letsel, noch het juridische kader voor het consumentenbeleid, dat een goede grondslag hiervoor zou vormen, vóór 1999 van de grond komt. Ik vraag mij af hoe wij onder deze omstandigheden in 1998 met dit geïntegreerde systeem van start kunnen gaan.
Bepaalde lidstaten, met name Duitsland en - in mindere mate - Frankrijk, hadden aanvankelijk enige bezwaren tegen de invoering van het EHLASS-project. Twee jaar geleden moest ik voor de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming controleren hoe dit project functioneerde, en mijn bevinding was dat het een waardevol project is dat voortzetting verdient. Eerst moet echter, wat de financiering betreft, een kostenplaatje worden gemaakt en duidelijk worden aangegeven waar de verantwoordelijkheden liggen. Dat is commissaris Flynn wel toevertrouwd, maar ik hoop nog antwoord op mijn vragen te krijgen.

Malone
Mevrouw de Voorzitter, ik zou mij willen beperken tot de ziekte van Alzheimer. Zoals bekend, en zoals vanavond vermeld, zijn er vele duizenden burgers in de Europese Unie die deze ziekte en aanverwante aandoeningen hebben. Het is zaak dat de Commissie met een Europees actieprogramma voor de ziekte van Alzheimer komt. Op basis van de bestaande bevoegdheden op het gebied van de volksgezondheid heeft de Commissie al dringend noodzakelijke initiatiefvoorstellen gedaan voor kankerbestrijding, met milieuverontreiniging samenhangende ziekten, zeldzame ziekten, aids en anti-rookcampagnes.
Voor de ziekte van Alzheimer is niet meer gedaan dan de financiering van onderzoek, en dat is bij lange na niet voldoende. Onderzoek is zeker belangrijk, maar er is meer werk aan de winkel, commissaris. Er zou een Europees actieprogramma voor de ziekte van Alzheimer moeten komen. Dit programma zou strategieën moeten omvatten voor: diepgaand onderzoek naar de oorzaak van de ziekte, de vaststelling van risicofactoren, preventie en behandeling en een speciale opleiding voor personeel voor gezondheids- en ouderenzorg. Er zou tevens iets gedaan moeten worden aan het heersende negatieve beeld van de ziekte. U moet ervoor zorgen dat de middelen die elk jaar in het kader van het bestaande programma gereserveerd worden, volledig worden besteed.
Een actieprogramma voor de ziekte van Alzheimer zou van enorme betekenis zijn voor de vele duizenden Europeanen die met deze ziekte behept zijn. Er wordt niet alleen onvoldoende aandacht besteed aan de belangen van de patiënten, maar ook de thuisverzorgers van deze patiënten worden in veel gevallen aan hun lot overgelaten. Ik heb zelf in Ierland ondervonden dat de wezenlijke noden van de vele duizenden mensen, grotendeels vrouwen, die de zorg voor de 25.000 Alzheimer-patiënten op zich hebben genomen, veronachtzaamd worden. Zo is het schandalig dat de financiële positie van thuisverzorgers wordt doorgelicht alvorens zij voor een vergoeding in aanmerking komen. Ik zou de teugels graag onmiddellijk zien vieren, en ik heb hierover protest aangetekend bij de bevoegde minister.
Tot slot wil ik opmerken dat ook bescheiden programma's en bescheiden initiatieven heel nuttig kunnen zijn. Ik heb niet zo lang geleden gezien hoe in een ziekenhuis in Dublin, Blanchardstown, honden worden gebruikt om contact te krijgen met Alzheimer-patiënten, wat een fantastisch therapeutisch effect blijkt te hebben. Wij moeten dergelijke therapeutische acties in heel Europa stimuleren.

Flynn
Dank u, mevrouw de Voorzitter. Ik wil beginnen met een korte opsomming, omdat veel punten tijdens mijn eerste betoog al uitvoeriger aan de orde zijn gesteld. Ik weet dat ik u heb laten wachten, maar het lag in mijn bedoeling een algemeen overzicht te geven van de conclusies ten aanzien van zowel de drie programma's als het verslagFlemming en de ziekte van Alzheimer.
Ik moet zeggen dat de kwaliteit van het debat van vanavond over het zeer belangrijke onderwerp van de volksgezondheid zeer bemoedigend is. Al hebben velen gewezen op het late tijdstip en de geringe opkomst, het is zeker niet ten koste gegaan van de kwaliteit van de betogen en de oprechtheid waarmee het woord is gevoerd. Er is zonder twijfel sprake van een grote betrokkenheid van de aanwezigen bij de behandelde onderwerpen.
Ik heb inhoudelijk weinig aan de diverse verslagen en de mondelinge vragen toe te voegen, maar ik heb nota genomen van de uiteenlopende kwesties en de onderliggende boodschappen die tijdens de betogen naar voren zijn gekomen. In vele opzichten komen zij overeen, wat niet wegneemt dat er aandacht aan geschonken moet worden, omdat ze van belang zijn voor de volgende fase, als wij moeten nadenken over het volgende kaderprogramma voor de volksgezondheid.
Veel sprekers namen de bepalingen van het Verdrag van Maastricht en het Verdrag van Amsterdam inzake de volksgezondheid heel serieus en gaven er een heel hoge prioriteit aan, en ik hoop dat de interpretatie van het Verdrag van Amsterdam bij de uitstippeling van het volgende kaderprogramma misschien iets algemener van aard kan zijn. Ik heb met name nota genomen van hetgeen de heer Needle te berde bracht, namelijk dat een kaderprogramma absoluut noodzakelijk is, maar dat het geld gaat kosten.
Het budget voor de acht programma's is schoon op. De eerste drie à vier programma's hebben al het geld opgeslokt, waardoor er nagenoeg niets overbleef voor de drie enorm belangrijke programma's waarover wij het nu hebben. Maar ik laat mij daardoor niet uit het veld slaan, want zelfs al is het beschikbare geldbedrag gering, en zelfs al is het slechts voor een jaar en op jaarbasis, wij moeten toch een begin maken, zodat wij - zodra de financiële vooruitzichten weer aan de orde zijn - kunnen tonen dat wij de juiste instelling hadden, dat de programma's degelijk waren en dat wij de beloofde acties louter bij gebrek aan geld hebben uitgesteld. Straks meer hierover.
Dat de Europese Gemeenschap en de instellingen een wezenlijke bijdrage kunnen leveren aan hetgeen in de lidstaten wordt gedaan, werd door verschillende sprekers onderschreven, en dat is waar het eigenlijk om gaat. Wij weten dat de lidstaten de hoofdverantwoordelijkheid hebben wat de gezondheidsvoorziening en -zorg betreft, maar wij kunnen ons concentreren op kwesties die de burgers in de hele Gemeenschap aangaan, zodat wij kunnen helpen bij de coördinatie van de beste acties en inspanningen in de lidstaten. Dat zou de toegevoegde waarde kunnen zijn die wij uit deze programma's kunnen halen, zelfs al is er nu nog maar een bescheiden som mee gemoeid. Misschien dat goede bedoelingen en een goede gang van zaken nog voor veranderingen in de plannen met betrekking tot het kaderprogramma kunnen zorgen.
Het Huis heeft zeer oprecht een bemoedigende steun betoond voor de acht actie programma's op het gebied van de volksgezondheid, die tot stand zijn gekomen krachtens artikel 128 van het Verdrag van Maastricht. Al de leden die het woord hebben gevoerd - evenals ikzelf - delen de opvatting dat de huidige begrotingsbeperkingen de Gemeenschap verhinderen al hetgeen te doen wat zij zou kunnen en moeten doen. Laten wij dat vooropstellen. Er moet meer gedaan worden. Die mening wordt gedeeld door de Commissie. Er zijn veel zaken waarvoor wij ons kunnen en moeten inzetten. Misschien moeten wij de mogelijke acties in het volgende kaderprogramma uiteenzetten, deze vervolgens aan de lidstaten voorleggen - uiteenzetten van welke acties het Parlement en de Commissie vinden dat zij in het belang van de burgers gefinancierd moeten worden, waarna de begrotingsautoriteit om geld kan worden verzocht. Laten wij hopen dat het begrotingsperspectief voor na 2000 ons niet in de steek laat, omdat uw visie heel duidelijk zal worden overgebracht in de mededeling over het volgende kaderprogramma die ik het Huis heb beloofd. Ik zal uiteenzetten welke acties er mijns inziens, met uw medewerking, op de terreinen waarop u vanavond de nadruk hebt gelegd, genomen moeten worden. Dan moeten wij verder afwachten.
Veel van de leden hebben gewezen op het belang van het volgende kaderprogramma voor de volksgezondheid; de opzet hiervan zou ambitieuzer moeten zijn dan die van de huidige actieprogramma's. Ik zou graag - met uw steun - die weg in willen slaan.
Het is duidelijk dat er hoge verwachtingen aan de Commissie worden gesteld. Ik zal daar rekening mee houden. Als wij later debatteren over de punten die wij willen opnemen en de hiervoor benodigde geldbedragen, dan zal er hier zeker een draagvlak voor zijn. Er wordt veel geld besteed aan talrijke projecten in de Unie. Als het gaat om de marketing van een bepaald nieuw product, kan er zomaar ineens voor promotieactiviteiten voor een product meer geld te voorschijn komen dan er voor alle programma's tezamen voor vijf jaar verstrekt kan worden. Dat slaat nergens op.
Ik kan heel gemakkelijk meevoelen met mevrouw Flemming als zij duidelijk maakt - niet alleen hier maar ook in haar verslag - dat zij er moeite mee heeft dat gevaarlijke producten worden gesteund door er subsidies voor te verstrekken. Zij doelt op de tabaksproductie in de Unie. Ik heb altijd gevonden dat er wat dat betreft sprake is van een tegenstrijdigheid en ik heb dit meer dan eens naar voren gebracht. De Unie kan bijna 800 miljoen ecu per jaar ophoesten voor een product dat marketingtechnisch nagenoeg geen waarde heeft en tegelijkertijd enorme schade aan de gezondheid toebrengt. Alles wat wij nodig hebben, is een bescheiden som geld voor de bevordering van projecten en programma's die mensen in grote mate kunnen helpen bij de verbetering van hun gezondheid. Ik ben van mening dat voorzorgsmaatregelen ook tot het terrein van de volksgezondheid behoren en dat wij het over die boeg moeten gooien.
Het is mij opgevallen dat er veel gesproken is over de ziekte van Alzheimer. Iedereen zei hoe belangrijk dit was. Ik moet zeggen dat de commissaris en de Commissie hierachter staan. De langere levensverwachting zal een enorme toename van het aantal patiënten teweegbrengen, want dit is een ziekte die nog niet te genezen is. Als ik in Amerika ben, hoor ik wel eens geluiden over de mogelijke ontwikkeling van een of ander geneesmiddel in de toekomst. Maar vooralsnog is er niets. Volgens het Verdrag zijn wij gehouden ons tot preventie te beperken. Ik heb er evenwel goede kennis van genomen dat u graag wilt dat het actieplan, dat een paar jaar geleden aan de orde was, verwezenlijkt wordt. Misschien kunnen wij constructiever praten over de opleiding van thuisverzorgers, en over, zoals mevrouw Malone zo wijs opmerkte, het teweegbrengen van een ommekeer in de negatieve houding die men in veel van de lidstaten ten opzichte van deze ziekte heeft.
Ik heb vermeld dat ik deze punten in de mededeling van de Commissie - in de context van het nieuwe kaderprogramma - naar voren zal brengen. Ik begrijp dat het Huis bereid is hiervoor geld ter beschikking te stellen. Dit werd heel overtuigend duidelijk gemaakt door de heer Poggiolini, die stelde dat de demografische ontwikkelingen een feit zijn: door de hogere levensverwachting worden, zoals wij weten, mensen geconfronteerd met de bedreiging, de toenemende bedreiging dat steeds meer mensen de ziekte van Alzheimer kunnen krijgen. Wij moeten aandacht aan deze ziekte blijven schenken en de mensen op weg helpen tot er een geneesmiddel gevonden is. Wij kunnen de beste ervaringen uitwisselen en de thuisverzorgers en de patiëntenorganisaties bijspringen. Ik zal dit punt duidelijk maken, en verder moeten de twee instellingen het eens worden over welke acties tot het nieuwe programma moeten behoren.
De heer Whitehead heeft een aantal aspecten van EHLASS aangeroerd, en zijn opmerkingen waren, zoals we van hem gewend zijn, zeer relevant. Zo vroeg hij zich met name af hoe de financiering geregeld wordt en of er afspraken over zijn gemaakt. DG V, mijn directoraat, zal 7, 5 miljoen ecu overnemen van DG XXIV ter dekking van de kosten die met de opneming van EHLASS in de volksgezondheidsprogramma's zijn gemoeid. Dus daar komt het geld vandaan, en zo wordt het geregeld. Over het geld hoeven wij ons geen zorgen te maken.
Wat de bijdrage van de lidstaten betreft, sprak mijn collega mevrouw Bonino tijdens een bijeenkomst van de Raad Consumentenaangelegenheden van een verlaging van de communautaire bijdrage tot 65 % dit jaar en tot 50 % daarna, teneinde de voordelen van het project zoveel mogelijk te spreiden. Ik wil tevens stellen dat de grote meerderheid van de lidstaten bij gelegenheid duidelijk heeft aangegeven het systeem in een geavanceerdere vorm te willen voortzetten en zich daarbij bereid toonde een groter deel van de kosten voor zijn rekening te nemen. Die toezegging werd door een aantal lidstaten gedaan toen zij daarom werden gevraagd. Er lijkt dus geen bezwaar te bestaan tegen een dergelijke oplossing. Ik ben wat dat betreft optimistisch. Ik denk dat zowel de heer Whitehead als ik het graag op die manier zien gebeuren.
Er zijn veel goede opmerkingen gemaakt. Zo ben ik ben het eens met mevrouw Myller, die een meer holistische benadering van de hele volksgezondheidsproblematiek propageerde. Dat is waar wij in het nieuwe kaderprogramma naar streven, en wij hopen hierover met u van gedachten te kunnen wisselen.
De heer Hyland was benieuwd naar het vijfde kaderprogramma. Ja, er wordt vaag gezinspeeld op het vijfde kaderprogramma voor onderzoek. Ik zou nog op veel meer punten kunnen ingaan. Maar ik zou het kunnen samenvatten door te stellen dat de volksgezondheid, zoals vervat in het Verdrag, en verruimd in het ontwerp van toepassing van het Verdrag van Maastricht, een zaak is die het Huis zeer ter harte gaat. Dit geldt ook voor de Commissie en voor mij. Wij zullen nu trachten onze acht programma's voort te zetten, ongeacht het bescheiden geldbedrag dat voor de aanvangsfase beschikbaar is, waarbij wij ons richten op die doelstellingen die wij graag vervuld zouden zien als wij veel geld hadden en waarbij de financiering geregeld wordt zodra de nieuwe financiële vooruitzichten aan de orde zijn. Wij moeten vorderingen maken en een positieve bijdrage leveren aan de volksgezondheid in de Unie.

De Voorzitter
Ik denk dat we hier een zeer interessant debat gevoerd hebben. Indien u geen bezwaren heeft komt er nu een laatste spreker aan het woord.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, één vraag voor commissaris Flynn: wanneer hij de consequenties, die hij nu in zijn toespraak heeft laten doorschemeren en die vooral in zijn laatste zin duidelijk worden, had getrokken bij de behandeling van BSE en datgene wat onder zijn verantwoordelijkheid viel, hadden we ons dan niet veel van de schandalen die BSE heeft voortgebracht, kunnen besparen?

Flynn
Mevrouw de Voorzitter, als reactie op die diepzinnige opmerking zou ik willen aanvoeren dat de kwestie al bij voorbaat in een van de Commissievoorstellen was aangekaart, nog voordat BSE opdook. Als wij destijds de beschikking hadden gehad over het voorgestelde communautair netwerk voor toezicht en controle - waarover het laatste woord nog niet gezegd is - dan hadden wij beter met het probleem uit de voeten gekund. Ik hoop nog steeds dat wordt overeengekomen dat het communautair netwerk voor toezicht en controle een goed instrument is om kwesties als BSE af te handelen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.28 uur gesloten)

