
Rübig
 Mevrouw de Voorzitter, ik heb deze week gezien dat enkele boten bij het Parlement aanlegden en ik heb de veiligheidsdienst daarvan op de hoogte gesteld. Er waren wat problemen op taalgebied, maar bovendien was de telefoonverbinding dermate slecht dat het bijna onmogelijk was om elkaar te verstaan. Ik zou willen verzoeken om ervoor te zorgen dat het nummer waarop de veiligheidsdienst te bereiken is, ook in de vergaderzaal duidelijk wordt doorgegeven, zodat een incident snel en efficiënt kan worden gemeld.

De Voorzitter
Mijnheer Rübig, we zullen dat nummer met alle plezier doorgeven. Nu u dit onderwerp aansnijdt, zou ik willen zeggen dat zich gisteren zeer ernstige incidenten hebben voorgedaan. Een aantal demonstranten - van bezoekers kan men eigenlijk niet spreken - heeft voor veel problemen gezorgd. Ik zou hier willen opmerken dat onze veiligheidsdienst werkelijk zeer snel en doeltreffend gehandeld heeft, en dankzij dat doeltreffend optreden is de situatie niet uit de hand gelopen. Dat wilde ik graag zeggen ten overstaan van deze Vergadering.

Zorba
Mevrouw de Voorzitter, ik heb gehoord dat deze dagen in het Bureau gesproken wordt over de kwestie van de talen en de vertolking na de toetreding van nieuwe landen. U weet dat wij allen zeer gevoelig zijn voor dit vraagstuk en dat dit een bij uitstek politiek vraagstuk is dat niet met enkel administratieve maatregelen kan worden geregeld. Daarom zou ik u willen vragen of u ons kunt vertellen wat de ideeën hieromtrent zijn en hoe wij allen kunnen deelnemen aan dit noodzakelijke debat.

De Voorzitter
Mevrouw Zorba, de hoofdlijnen waarnaar u verwijst zullen door het Bureau in de maand september aangenomen worden. Tot dat moment hebben de fracties ruim de tijd erover te discussiëren, en mijns inziens is het van groot belang dat ze daartoe inderdaad de gelegenheid krijgen.

Wuermeling
 Mevrouw de Voorzitter, staat u mij toe een opmerking te maken, omdat de kwestie van het gebruik van de talen nu al twee keer aan de orde is gesteld. Ik zou er graag op willen wijzen dat deze kwestie in het Reglement is geregeld. Daarin is vastgelegd dat het Parlement zelf het definitieve besluit neemt over de talen die gebruikt worden. Dat betekent dat elke ongerustheid daaromtrent - ook met het oog op een behandeling van deze kwestie door de Conferentie van voorzitters - volledig ongegrond is.

G8-Top van staatshoofden en regeringsleiders
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de G8-Top van staatshoofden en regeringsleiders.
Ik geef direct het woord aan commissaris Patten.

Patten
Mevrouw de Voorzitter, ik ben blij dat ik de gelegenheid krijg om te spreken over de G8-Top. Op voorstel van het Italiaanse voorzitterschap van de G8 zal de aanstaande Topontmoeting in Genua zich enerzijds concentreren op wereldwijde ontwikkelingsvraagstukken en anderzijds op een aantal daarmee samenhangende belangrijke onderwerpen als het milieu en de voedselveiligheid. De Commissie stemt hier van harte mee in. Het is de bedoeling van de G8-leiders dat Genua een sterk signaal afgeeft dat de G8-landen de zorgen van hun burgers buitengewoon serieus nemen, evenals die van de ontwikkelingslanden.
In vervolg op de Top van Okinawa van vorig jaar zal de G8 ontwikkelingsvraagstukken aanzienlijk serieuzer bekijken. De Commissie is van mening dat de Top de volgende essentiële zaken op dat gebied moet behandelen. Ten eerste, de strijd tegen overdraagbare ziekten. De Europese Unie heeft hierin duidelijk het voortouw genomen. Het actieprogramma ter bestrijding van overdraagbare ziekten is eerder dit jaar door de Raad aangenomen. G8-leden zullen waarschijnlijk hun politieke en financiële steun geven aan het door Kofi Annan voorgestelde wereldgezondheidsfonds. De oprichting daarvan is overigens vorige week tot mijn genoegen goedgekeurd door de Algemene Vergadering van de VN. De aanwezigheid van de heer Annan in Genua bij een zogenaamde outreach-bijeenkomst van leiders van de G8 en andere landen zal de aandacht voor het wereldgezondheidsfonds nog vergroten.
Er blijven nog veel discussiepunten over en we moeten zorgen dat de focus en het beheer van het fonds overeenstemmen met de doelstellingen van het EU-actieprogramma. Het spreekt echter vanzelf - en dat zal men ook verwachten in Genua - dat we duidelijk zullen laten zien dat Europa op dit gebied steun zal bieden.
Ten tweede is er het probleem van de schuldenlast van de Derde Wereld. De G8 heeft met het HIPC-initiatief al vroeg het voortouw genomen wat betreft de schuldenlast van de armste landen en we moeten nu proberen verder te gaan. De heer Prodi en premier Verhofstadt zullen verwijzen naar het Raadsbesluit van mei dit jaar, waarin wordt opgeroepen tot de totale opheffing van alle resterende, speciale leningen die zijn verstrekt aan de minstontwikkelde landen onder de eerste, tweede en derde Lomé-overeenkomst.
Ten derde is er het punt van markttoegang voor de minstontwikkelde landen. Wij stemmen nadrukkelijk in met de inspanningen van het Italiaanse G8-voorzitterschap om het debat over armoedebestrijding niet te beperken tot schuldverlichting. Met name de verbanden tussen armoedebestrijding en handel dienen onder de aandacht te worden gebracht. In dit kader zal natuurlijk ook het "Alles behalve wapens" -initiatief genoemd worden, en de Commissie zal erop aandringen dat andere G8-leden zich hierbij aansluiten door alle producten uit de minstontwikkelde landen belastingvrij en quotavrij toe te laten.
Dan kom ik nu op het milieu. Een van de onderwerpen waarover de G8-leiders zullen spreken, is klimaatverandering. Dit wordt de eerste G8-Top voor president Bush en de Commissie zal erop gespitst zijn, en dat geldt ongetwijfeld ook voor de andere Europese deelnemers, uiting te geven aan onze bezorgdheid over de huidige opstelling van de VS ten aanzien van de klimaatverandering en de ratificatie van het Protocol van Kyoto. We zullen ons best doen om ervoor te zorgen dat het communiqué duidelijk verwijst naar het wetenschappelijk bewijs waaruit blijkt dat internationale maatregelen om de klimaatverandering te beperken dringend noodzakelijk zijn.
Wij op onze beurt zullen wederom laten zien dat we vastbesloten zijn om onverwijld door te gaan met de ratificatie van het Protocol van Kyoto en dat we hopen dat de opnieuw bijeengeroepen zesde Conferentie van Partijen bij het Raamverdrag inzake klimaatverandering, die voor Bonn op het programma staat, een manier kan vinden waardoor de VS kunnen blijven deelnemen aan het proces.
Wat de voedselveiligheid betreft is de Commissie erop gebrand dat de conclusies van de G8 een verwijzing naar het voorzorgsprincipe zullen bevatten. We blijven ons inzetten om systemen af te stemmen op het groeiende bewustzijn van de burger wat betreft voedselveiligheid, de mogelijke risico' s die verbonden zijn aan voedsel en de toenemende snelheid waarmee de biotechnologie zich ontwikkelt. Dit zijn niet de enige agendapunten voor de driedaagse bijeenkomst. Naast de hoofdthema' s ontwikkeling, milieu en voedselveiligheid zal gesproken worden over regionale kwesties, waarbij de nadruk ligt op het Midden-Oosten, de Balkan en conflictsituaties in Afrika. Die onderwerpen zullen aan de orde komen in de vergadering van de ministers van Buitenlandse Zaken. Ik zal daarbij aanwezig zijn, voordat de bijeenkomst van de belangrijkste leiders begint.
Zoals gewoonlijk zal de G8-Top voorafgegaan worden door een bijeenkomst van de G7, dat wil zeggen, zonder Rusland. De wereldeconomie, inclusief de olieprijzen en de financiële architectuur, zullen daar de belangrijkste gespreksonderwerpen zijn. Premier Koisumi van Japan zal in de aanloop naar de verkiezingen in zijn land zijn structurele hervormingsplan aankondigen. Er zal ook gesproken worden over de handel, met het doel een ondubbelzinnig signaal af te geven met het oog op het begin van een nieuwe onderhandelingsronde bij de vierde ministeriële WTO-bijeenkomst die in november in Dohar gehouden wordt.
De G7 zullen ook nucleaire veiligheid behandelen, waarbij de situatie in Rusland aan de orde zal komen. Ook zal gesproken worden over het verstrekken van leningen die Oekraïne zijn toegezegd na de sluiting van de Tsjernobyl-centrale, met het oog op de constructie van de K2R4-reactoren ter plaatse.
Het is een gewoonte geworden van de G8 om een outreach-bijeenkomst te organiseren met staatshoofden en regeringsleiders uit ontwikkelingslanden. In deze geest hebben de Italiaanse gastheren leiders uit Zuid-Afrika, Nigeria, Mali, Algerije, Bangladesh en El Salvador uitgenodigd om een werkzitting en een diner bij te wonen. De nadruk zou bij deze ontmoetingen vooral moeten liggen op de armoedebestrijdingstrategie en het wereldgezondheidsfonds. Zoals ik eerder al zei, zal dit gedeelte van de Top ook worden bijgewoond door de secretaris-generaal van de VN, evenals door de president van de Wereldbank en de leiders van de Wereldhandelsorganisatie, de Wereldgezondheidsorganisatie en de Voedsel- en Landbouworganisatie.
De G8 is geen organisatie of instelling. Zij is niet gebaseerd op een verdrag en heeft geen secretariaat. De Groep van 8 is een jaarlijkse samenkomst van democratisch verkozen leiders van de voornaamste landen ter wereld. De Europese Commissie is uitgenodigd om deel te nemen, niet in de laatste plaats met het oog op haar verantwoordelijkheden namens de gehele Unie op het gebied van onder meer de handel. Evenals in het verleden is de heer Prodi van plan deze gelegenheid ten volle te benutten om de visies en standpunten van de Europese Unie over te brengen. Maar het is niet voldoende dat wereldleiders samenkomen en deze zaken onderling bespreken. Ze moeten luisteren naar de zorgen van derde landen en burgers en vervolgens met hen in gesprek treden. Daarom organiseert de G8 naast de Top steeds meer nevenbijeenkomsten met derde landen en burgers.
Ik heb de outreach-bijeenkomsten met andere leiders al genoemd. Japan heeft vorig jaar een NGO-centrum opgezet in Okinawa. Italië gaat dit jaar door met een aantal bijeenkomsten, waarvan sommige al hebben plaatsgevonden en andere aan de vooravond van de Top moeten gaan plaatsvinden. De Commissie heeft uitgebreide ervaring in haar eigen relaties en gedachtewisselingen met de burgermaatschappij. We willen onze kennis altijd graag delen met G8-leden en we hopen dat dit soort gesprekken nog stimulerender zullen worden dan ze al zijn.
Ik wil nog een laatste opmerking maken. Hoezeer men het ten aanzien van vraagstukken als globalisering ook eens of oneens is met bepaalde vertegenwoordigers van de burgermaatschappij, het lijkt me buitengewoon belangrijk om een open dialoog te hebben die niet bedorven wordt door straatgeweld. Sommige voorvallen die we gezien hebben rond recente Topconferenties en vergaderingen hebben het, denk ik, helaas moeilijker gemaakt voor rechtmatige vertegenwoordigers van de burgermaatschappij om hun opvattingen duidelijk te maken aan de aanwezige leiders. Ik vind dat zeer te betreuren. De argumenten van die erkende NGO' s worden er ten onrechte door ontkracht. Ik hoop van harte dat zij hun bedoelingen toch zullen kunnen overbrengen en dat degenen die zich in het verleden schuldig hebben gemaakt aan geweld tot inzicht komen.

Brunetta
Mevrouw de Voorzitter, ofschoon ik commissaris Patten hartelijk dank voor zijn verklaringen, betreur ik het dat het Parlement geen uitgebreid debat heeft gevoerd en geen gezamenlijke resolutie heeft aangenomen over dit belangrijke vraagstuk. Onze samenleving, onze publieke opinie volgen dit onderwerp namelijk met grote aandacht. Het is op zijn minst paradoxaal dat een topbijeenkomst tijdens welke vraagstukken aan de orde komen die van doorslaggevend belang zijn voor het wereldbestuur, het mikpunt is van zulke genadeloze en ongefundeerde kritiek. Kennelijk was en is er een probleem, een probleem in verband met niet alleen de communicatie, maar ook de democratische participatie, en dan bedoel ik niet de door de gewelddadige antiglobalisten gewenste participatie, maar de participatie door de nationale parlementen.
In Genua zal men dus niet alleen spreken over de markt. Integendeel, het hoofdthema op de agenda is de armoedebestrijding in de wereld. Armoedebestrijding betekent in eerste instantie banen en een billijke herverdeling van de door de mondialisering gecreëerde rijkdom. Ik ben econoom en zou de antiglobalisten in herinnering willen brengen dat men rijkdom eerst moet produceren alvorens deze te verdelen. Als men wil voorkomen dat het Europese doel van volledige werkgelegenheid wordt gezien als een egoïstische visie van een rijke samenleving, moet men hieraan wereldomspannende doelstellingen koppelen. Dan moet men het proces van handelsliberalisatie vergezeld doen gaan van actieve beleidsvormen voor werkgelegenheid, beleidsvormen waarmee een actieve samenleving, oftewel sociale inclusie kan worden gecreëerd. Daarin moeten maatregelen voorkomen voor de overbrugging van de zogenaamde digital divide, de vorming van menselijk kapitaal en de ondersteuning van zelfstandig werk. Werk moet de prioriteit zijn en ervoor zorgen dat minimale beschermingsniveaus voor iedereen overal ingang kunnen vinden. Armoedebestrijding betekent verbetering van de samenwerking tussen de Wereldbank, het Internationaal Monetair Fonds, de ILO en de WTO en de totstandbrenging van een geïntegreerd geheel van beleidsvormen voor macro-economische stabiliteit en voor ontwikkeling van sociale beleidslijnen.
Zoals u ziet, heeft zich sedert midden jaren 70 een grote verandering voltrokken. Zoals commissaris Patten al heeft gezegd, zullen tijdens de eerste dag van de Top van Genua de staatshoofden en regeringsleiders - die de gast zullen zijn van de Italiaanse president - ontmoetingen hebben met de secretaris-generaal van de VN, de heer Kofi Annan, met de voorzitter van de Europese Commissie, de heer Prodi, met de fungerend voorzitter van de Unie, de heer Verhofstadt, met de directeurs van de FAO, de WTO, de WGO en de Wereldbank, en verder met de presidenten van Nigeria, Zuid-Afrika en Algerije, die het hulp- en ontwikkelingsplan voor Afrika op stapel hebben gezet.
De bijeenkomst van de G8 zal zeker een oefening zijn in wereldbestuur. Het wereldbestuur is ongetwijfeld nog voor verbetering vatbaar, maar heeft nu wel een veel bredere grondslag dan in de jaren 70 en 80.

Napoletano
Mevrouw de Voorzitter, op 20 juli aanstaande zullen de ogen van de gehele wereld gericht zijn op de acht grote leiders van de wereld die in Genua bijeenkomen voor de bespreking van een moeilijke agenda: armoede, milieu, aids. Ik hoop dat de voor de organisatie van deze G8 aangewende middelen en mankracht evenredig zullen zijn aan de resultaten en aan het vermogen tot het vinden van goede oplossingen voor de drama' s van deze tijd. Italië heeft zijn best gedaan om dit dossier zo goed mogelijk voor te bereiden en de nieuwe regering schijnt in het voetspoor te treden van de vorige. Wij spreken hier over 20% van de wereldbevolking die 83% van de hulpbronnen van de planeet verbruikt, over 1,3 miljard mensen die van een dollar per dag rond moeten komen, en over de klimaatomstandigheden op onze planeet.
De legitimiteit van deze Top wordt niet in twijfel getrokken. Ofschoon deze instelling geen enkele reële macht heeft, is het feit dat men zich op dergelijke instellingen beroept een bewijs van het enorme representatietekort, en als ik representatietekort zeg, denk ik niet alleen aan de vertegenwoordiging van de arme landen, die een daadwerkelijk probleem is, maar bijvoorbeeld ook aan de manier waarop de Europese Unie is vertegenwoordigd. Anders gezegd, men moet alles in het werk stellen om organisaties zoals de Verenigde Naties en haar Economisch en Sociaal Comité, de Wereldhandelsorganisatie en natuurlijk ook het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank geloofwaardiger, efficiënter en democratischer te maken. Er moeten instellingen komen die in staat zijn de band tussen politiek en economie, tussen bestuur en markt te herstellen, als tegenhanger voor hetgeen tot nu toe op wereldniveau op de voorgrond stond: liberalisatie van het kapitaalverkeer en speculatieve opbrengsten ten koste van rechtstreekse investeringen.
Wat de agendapunten betreft wil ik opmerken dat men zich niet mag beperken tot maatregelen voor de buitenlandse schuld van de armste landen. Ik denk hier met name aan het "Alles behalve wapens" -initiatief. Ook moet men de strategie van de Internationale Arbeidsorganisatie ondersteunen en streven naar waardig werk, opdat de armste landen niet gedwongen worden met sociale dumping de markten te veroveren. Verder moet het Protocol van Kyoto worden geratificeerd, de strategie van de Afrikaanse landen worden ondersteund en Zuid-Afrika worden geholpen bij de bestrijding van aids via het door de heer Patten genoemde fonds.
Zullen in Genua deze beslissingen worden genomen? Wij hopen van wel en we geloven dat deze grote en heterogene beweging druk kan uitoefenen in de goede richting. Ook ik ben echter van mening dat het gebruik van geweld, door wie dan ook, niet alleen onaanvaardbaar is als middel om politieke standpunten naar voren te brengen, maar uiteindelijk ook slechts tot doel heeft een rookgordijn op te trekken voor de daadwerkelijke resultaten - wat dat betreft ben ik het dan ook met commissaris Patten eens - en de weerklank in de media te gebruiken voor subversieve doeleinden die met een oplossing voor deze problemen niets hebben uit te staan.

Dybkjær
Mevrouw de Voorzitter, afgelopen week heb ik deelgenomen aan een conferentie in Stockholm. In de plenaire zitting waaraan ik een bijdrage heb geleverd, leidde de rapporteur van Afrika, op verzoek van zijn Afrikaanse vrienden, de vergadering in met de woorden: 'I was asked to bring back to Africa the cure for AIDS, the cure for poverty, the cure for political conflict and the cure for non-availability of information technology - the four diseases that are increasing the already wide gap between North and South' . En uiteraard zei hij dat niet zonder reden. In 1960 bezat de rijkste 20% ter wereld een inkomen dat dertig keer hoger lag dan het inkomen van de armste 20%. In 1990 lag het zestig keer hoger, in 1997 74 keer, en het lijdt geen twijfel dat dit getal na 1997 nog verder toegenomen is. Volgens 'The Economist' van 16 juni telt de wereld meer rijken dan ooit tevoren.
De trieste conclusie die de genoemde spreker na afloop van de vergadering trok, luidde: 'So it seems that I have to return to Africa without the cure for our four ongoing major crises' . We hebben een probleem, een probleem dat zich bij veel van onze vergaderingen voordoet. In hoeverre kunnen en willen we eigenlijk herverdelen? We moeten maar hopen dat de G8-Top, waarop de afzonderlijke EU-landen, de Commissie en het voorzitterschap vertegenwoordigd zijn, ook tot een zekere herverdeling bereid is. Als het niet lukt om tijdens deze vergaderingen wat meer aansprekende resultaten te boeken, moeten we vrezen dat de angst voor globalisering alleen maar groter wordt en dat we nog grotere demonstraties krijgen. Want dat is een deel van het probleem: mensen vinden de globalisering over het algemeen een slechte zaak, terwijl wij politici van mening zijn dat het een goede zaak zou moeten zijn, omdat we weten dat globalisering goed kan uitpakken. Maar het ontbreekt ons aan resultaten, en we krijgen met steeds grotere verschillen te maken.
Ik hoop dan ook dat we een paar wezenlijke problemen kunnen aanpakken. Daarom wil ik de Commissie dringend verzoeken - en dus niet de heer Patten, maar de heer Prodi - om de aandacht daadwerkelijk te richten op de wanhoop van de ontwikkelingslanden, want dat is het grootste probleem vandaag de dag. Als we het hebben over de oprichting van een fonds voor schuldsanering en dergelijke, moeten we het ook over 'additional money' hebben, extra geld dus, zodat we de situatie doorbreken waarin geld in het systeem blijft circuleren en nooit wordt uitbetaald.

Lucas
Mevrouw de Voorzitter, ik ben zeer verheugd over de verzekering van commissaris Patten dat armoedebestrijding een hoofdthema zal zijn op de agenda van de G8. In theorie zet de G8 zich in om de ontwikkelingsdoelen van de VN, inclusief wereldwijd basisonderwijs, tegen 2015 te bereiken. Meer dan een jaar geleden, tijdens het Wereldforum over onderwijs in Dakar, beloofden diezelfde regeringen dat geen enkel land dat serieus zijn best deed om onderwijs voor iedereen te bewerkstelligen, zou falen door gebrek aan geldmiddelen. Dat zijn mooie woorden, maar waar blijven de geldmiddelen en waar blijft de schuldverlichting?
De G8 moet landen die zich inzetten om die ontwikkelingsdoelen voor 2015 te bereiken nu alle schulden kwijtschelden die uitstaan bij het IMF en de Wereldbank. Diezelfde doelstellingen worden gedeeld door honderden burgergroeperingen overal in de Europese Unie. Vele duizenden mensen vinden deze zaken zo belangrijk dat ze naar Genua zullen komen om deel te nemen aan vreedzame demonstraties teneinde de wereld erop te wijzen dat er snel iets moet gebeuren.
Ik wil tot slot graag de hoop uitspreken dat de wereldmedia naar hen luisteren en verslag doen van hun zorgen en veel minder aandacht schenken aan die paar mensen die misschien bij geweld betrokken zullen zijn, maar die maar al te vaak de legitieme bezorgdheid van de vele duizenden vreedzame, maar gedreven demonstranten overschreeuwen.

Bertinotti
Mevrouw de Voorzitter, onzes inziens zal het nieuws in Genua niet van de bijeenkomst van de G8 komen, maar van de protestbeweging. Vele sociale en politieke krachten - en daartoe behoren ook wij - zijn van mening dat de G8 geen enkele legitimiteit bezit en een uiting is van de tendens om belangrijke beslissingen aan de nationale soevereiniteit te onttrekken. Wij staan niet alleen in deze mening: het gehele episcopaat van de katholieke kerk van het gebied waar de vergadering plaatsvindt heeft zich in min of meer dezelfde bewoordingen uitgelaten. Na de tragedie van Göteborg had men er goed aan gedaan de bijeenkomst van de G8 op te schorten. Soms is afzien van machtsvertoon een teken van wijsheid. Europa loopt het risico een val van enkele eeuwen terug te maken, naar de tijden waarin de arbeiders de straat op gingen en door de politie uiteen werden geschoten. Deze bijeenkomst van de G8 is nutteloos machtsvertoon, een lofzang op de eigen macht. Velen geloven echter niet meer in die macht. Men gelooft er niet meer in omdat de mondialisering de schade die zij aan de wereld toebrengt, niet meer kan verhullen: crises, een groeiende onrechtvaardigheid tussen Noord en Zuid, onopgeloste problemen als armoede en ziekte en een zich alom verspreidend gevoel van diepe ongerustheid over de toekomst van de mensheid en het lot van de natuur. Daarom verheffen nu de tegenstanders van de mondialisering, de bewegingen van de burgermaatschappij, hun stem. Het zijn de jongeren van de rijke landen die tot de wereld spreken, die de behoeften van de arme landen en hun bevolkingen vertolken en hun nooit vervulde vraag naar democratie en participatie kracht bijzetten. Zij bundelen hun krachten met de bewegingen voor mensenrechten, milieubescherming en sociale rechtvaardigheid.
Het parool van de manifestanten is: een andere wereld is mogelijk! Dat parool verenigt hen met de arbeiders die zich inzetten voor hun banen en hun lonen, met de boeren die een andere landbouw en een oplossing voor de honger in de wereld willen. Waar staat Europa? Europa zwijgt. Mijns inziens is het een uiterst leerzame les voor ons dat een grote religieuze macht als de katholieke kerk kennelijk beter dan wie ook in staat is de behoeften van de burgermaatschappij van dit grote continent te vertolken en kritiek te uiten op de legitimiteit van deze Top, op het onvermogen om de grote moderniseringsprocessen in de wereld te sturen.

Segni
Mevrouw de Voorzitter, in Italië zijn in deze weken opiniepeilingen gehouden en tot mijn grote verbazing is daarbij gebleken dat de meerderheid van de Italianen de zorgen van de tegenstanders van de G8 deelt. Dat betekent absoluut niet dat de meerderheid van de Italianen instemt met het geweld dat bij eerdere gelegenheden werd gebruikt en dat zich, naar wij vrezen, ook dit keer zal voordoen. Ik ben echt niet voor geweld, evenmin trouwens als de meerderheid van de Italianen, maar uit de opiniepeiling blijkt wel overduidelijk dat in Italië - en ik neem aan ook in veel andere landen van de wereld - grote ongerustheid bestaat over de manier waarop de mondialisering plaatsvindt. Die manier beantwoordt niet aan de verwachtingen van een groot deel van de bevolking. Men mag niet denken dat dit een probleem is van rechts of links. Dat zou een grote fout zijn. Dit probleem houdt namelijk verband met enkele fundamentele vraagstukken van de mensheid en ik zou zelfs durven zeggen met, voor een deel, de liberale cultuur, waartoe ook ik behoor. Men vreest namelijk dat de mondialisering van de economie zich aan elke regel zal onttrekken en daardoor zeer ernstige gevolgen zal hebben. Dat is een van de grootste zorgen.
Dit alles bergt een grote kans, maar ook een grote verantwoordelijkheid voor Europa in zich. Europa heeft een grote kans omdat zich hier tendensen voordoen en hier ideeën ontstaan die ten minste gedeeltelijk een antwoord zouden kunnen geven op de problemen van de mondialisering. Mensenrechten, milieubescherming, eerbiediging van de minderheden en de burgerrechten, diversiteit en aanvaarding van diversiteit: daar is Europa het voor een groot deel spontaan mee eens. Dat blijkt ook uit de bijna eensgezinde strijd voor het Protocol van Kyoto, uit de strijd voor afschaffing van de doodstraf en eerbiediging van de mensenrechten, uit ons misschien ontoereikende, maar niettemin belangrijke cohesiebeleid. Tegelijkertijd ontstaat echter een grote verantwoordelijkheid voor Europa. Deze resultaten komen namelijk niet voort uit de politiek. Er is geen Europa dat deze ideeën in de wereld uitdraagt. Alleen landen doen dat. De Top van Genua zal dan ook een beeld geven van een afwezig Europa, een beeld dat gedomineerd wordt door de enige echte supermacht. Let wel, dat is niet de schuld van die supermacht; dat komt doordat Europa niet als continent aanwezig is, ofschoon het enkel als continent een andere lijn tot uitdrukking zou kunnen brengen en tegemoet zou kunnen komen aan de zorgen van een groot deel van de mensheid.
Wij moeten nu twee dingen doen. Ten eerste moeten wij deze vraagstukken van nabij bestuderen. Wij kunnen mijns inziens zelf al enkele belangrijke maatregelen nemen. Zo zouden wij ervoor kunnen zorgen dat wij tijdens de komende Topconferentie over het milieu met één stem spreken, met een Europese stem. Wij zouden ook meer aandacht kunnen schenken aan de interne samenhang. Dit betekent natuurlijk ook een toename van de middelen. Als Europa een groter gedeelte van zijn middelen zou besteden aan het deels reeds succesvolle beleid ten behoeve van de benadeelde gebieden, zou het een belangrijke bijdrage leveren. Dit moet echter wel vergezeld gaan van andere, veelomvattende beleidsmaatregelen. Als dit de stemmen zullen blijven van afzonderlijke landen, zoals tot nu toe het geval is geweest, zullen zij ternauwernood gehoord worden in bijeenkomsten op wereldschaal. Als wij echter vorderingen op de weg van de Europese integratie kunnen maken en ervoor kunnen zorgen dat in enkele belangrijke bijeenkomsten op wereldschaal niet een aantal afzonderlijke Europese landen is vertegenwoordigd maar één Europa met één stem, zullen wij niet alleen een bijdrage leveren aan de oplossing van de problemen in Europa, maar aan die van de gehele wereld.
De Italiaanse regering pakt de zaak goed aan en streeft naar een dialoog met alle sociale krachten. Ik moet daar iets aan toevoegen: wij moeten de andere landen helpen met de stuwkracht van een sterke Europese integratie, en er aldus voor zorgen dat de legitieme ideeën en verwachtingen tot uitdrukking worden gebracht door een enkele instantie, door een instantie die daartoe de macht bezit. Dat kan geen enkel land op eigen houtje doen, dat moet Europa in zijn geheel doen.

Cappato
Mijnheer de commissaris, de mondialisering moet zoveel mogelijk een mondialisering zijn van rechten en vrijheden. Het voorstel voor "Alles behalve wapens" is dus zeer welkom, evenals het initiatief van de Commissie voor unilaterale vermindering van de douanerechten voor de armste landen. Dit is een besluit van economische vrijheid dat consequent tot het einde moet worden toegepast. Op die manier kan men ook degenen die de mondialisering verantwoordelijk houden voor de misère en de uitbuiting van hele volkeren en bevolkingsgroepen op onze planeet het best van repliek dienen. Die volkeren worden namelijk uitgebuit door hun tirannen, door economieën die meestal hermetisch afgesloten en autarkisch zijn. Het is niet waar dat de economische vrijheid, de openstelling van de markten de volkeren ruïneert. Daarom is het initiatief tot unilaterale afbraak van de douanebarrières politiek gezien van fundamenteel belang.
Van fundamenteel belang is echter ook de mondialisering van de rechten. Eigenlijk zou iemand niet alleen de deelnemende landen, maar de gehele wereld moeten herinneren aan een aantal belangrijke vraagstukken: de afschaffing van de doodstraf en de instelling van een wereldwijd moratorium op de uitvoering van de doodstraf, 60 ratificaties voor het Internationaal Strafhof en de strijd tegen de verminking van vrouwelijke geslachtsdelen. Dat is het soort mondialisering waar de burgers vierkant achter zouden staan.
Daar wringt dus de schoen. Het gaat er niet om of de G8 al dan niet gelegitimeerd is; hier gaat het om het feit dat er geen regels, geen procedures zijn. Participatie betekent niet alleen de betrokkenheid van niet-gouvernementele organisaties, van de zogenaamde vertegenwoordigers van de burgermaatschappij, maar ook de betrokkenheid van alle burgers. Waarom zou men de bijeenkomst van de G8 niet on line kunnen uitzenden, opdat iedereen weet wat de agenda is, wat daar wordt besproken en besloten, en door wie? Deze mogelijkheid moet worden geboden. De G8 is weliswaar geen instelling, maar is wel gehouden tot openbaarheid en transparantie in werkzaamheden en besluiten.

Van den Berg
Geachte Voorzitter, commissaris Patten, over ruim twee weken komen onze wereldleiders bijeen in Genua. Onderwerp van gesprek is de globalisering en meer in het bijzonder armoedebestrijding, milieu en conflictpreventie.
De straten van Genua zullen weer vol lopen met actievoeders. Helaas zullen de beelden van de relschoppende en stenengooiende minderheid weer veel tv- en media-aandacht krijgen. Ik veroordeel deze minderheid, want een steen is niet rechts en niet links, een steen is gewoon destructief. Maar het protest van de meerderheid van vreedzame actievoerders, die ageren tegen een wereldhandelssysteem dat leidt tot een ongelijke verdeling van rijkdom, steun ik. De wereldhandel heeft nooit meer gefloreerd dan nu. Het blijft daarom schokkend dat de 20 rijkste landen gemiddeld 37 maal meer verdienen dan de 20 armste landen. Een gat dat 40 jaar geleden slechts half zo groot was.
Arme landen, en meer in het bijzonder de arme bevolking in deze landen, profiteren niet van de wereldwijde voorspoed. Bijna de helft van de wereldbevolking moet rondkomen van een bedrag van minder dan 2 dollar per dag en een vijfde deel van de wereldbevolking leeft onder de internationaal gehanteerde absolute armoedegrens van 1 dollar per dag. In dat licht is en blijft het absoluut onaanvaardbaar dat de ontwikkelingslanden worden gedwongen hun markten te openen voor onze producten, terwijl allerlei handelsbarrières in het westen een onneembare horde voor de ontwikkelingslanden blijken te zijn.
De Europese Unie heeft een eerste opening gemaakt met een prijzenswaardig initiatief: alles behalve wapens. Europa moet verder gaan. Ik roep vooral alle andere Westerse industriële grootmachten die het nu op schandelijke wijze laten afweten, zoals de Verenigde Staten, op dit initiatief van Europa te volgen.
Ook is een nieuwe WTO-ronde alleen geloofwaardig als het daadwerkelijk een ontwikkelingsronde wordt. Wereldhandel ten behoeve van armoedebestrijding. Dat zou pas echt een krachtige stimulans zijn op weg naar een rechtvaardige verdeling van de rijkdom. Maar veel meer is nodig. Door een gebrek aan politiek commitment zullen de internationale afspraken, zoals universele toegang tot basisonderwijs en basisgezondheidszorg in 2015, niet worden gehaald. Ook in 2001 gaan 130 miljoen kinderen nooit naar school en nog eens 150 miljoen kinderen beginnen aan de basisschool, maar stoppen vóór zij kunnen lezen en schrijven.
De AIDS-epidemie veroorzaakt een ongehoorde sociale ontwrichting in de ontwikkelingslanden. Financiële toezeggingen in Genua voor een internationaal fonds voor armoedegerelateerde ziektes zijn natuurlijk lovenswaardig en vooral nieuwswaardig, maar het blijven de spreekwoordelijke druppels op de plaat als diezelfde donoren niet eens de internationale afspraken nakomen: 0,7% van het bruto nationaal product voor ontwikkelingshulp. Dat geldt ook voor lidstaten als Engeland en Duitsland, maar vooral voor de Verenigde Staten met 0,1%.
Ook zal in Genua worden gesproken over de instabiliteit op de financiële wereldmarkten. Het lijkt mij een goede zaak als de verzamelde wereldleiders zich scharen achter het voornemen van het Belgisch voorzitterschap om de mogelijkheden voor een Tobin-tax op internationaal flitskapitaal te bestuderen. Deze door onder meer de Verenigde Staten verguisde vorm van belastingheffing kan juist financiële crises voorkomen en de opbrengsten zouden vervolgens kunnen worden gebruikt voor ontwikkelingsprojecten.
Ik zal de bijeenkomst van de G8 beoordelen op basis van daadwerkelijk politiek commitment om de strijd met de armoede aan te gaan. Dat vergt daadkrachtige maatregelen, het nakomen van reeds bestaande internationale afspraken en de wil om de wereldwijde belangen boven de soms wel zeer eng geformuleerde nationale economische of industriële belangen te zetten.

Modrow
 Mevrouw de Voorzitter, op een gegeven moment had het er alle schijn van dat de G8-Topontmoetingen een routineaangelegenheid begonnen te worden. Dat is nu veranderd. Meer en meer mensen krijgen in de gaten dat deze Topontmoetingen zich minder bezighouden met economische en financiële kwesties, maar dat er eerder getracht wordt om de rol van een soort wereldregering op zich te nemen. Dat wekt wantrouwen en leidt tot protesten. Er mag dan weliswaar geklaagd worden over de zwakte van de VN, maar deze instantie heeft wel een legitiem mandaat van de volkerengemeenschap. Dat geldt ook voor de UNCTAD, hoewel deze instelling inmiddels tot een doornroosje-slaap is veroordeeld.
Daarentegen hebben de G7- respectievelijk G8-landen zich zélf een mandaat toegekend om het lot van de wereld te bepalen; een mandaat dat uitsluitend gebaseerd is op hun economische kracht en hun algemene machtspositie. De neoliberalistische politiek die vanuit dat oogpunt wordt bedreven, heeft geen remmende werking op de kloof tussen Noord en Zuid, maar vergroot deze juist en versnelt daarnaast het proces van een steeds toenemende armoede en schuldenlast in de ontwikkelingslanden. Iemand die, zoals ook gebeurd is, acties van tegenstanders van de mondialisering - waarbij ik het gebruik van geweld ook volledig afkeur - over één kam scheert en als crimineel betitelt, verdoezelt en verwisselt oorzaak en gevolg. Wij hebben alternatieven voor een neoliberalistische politiek nodig, geen optreden van de oproerpolitie, laat staan het buiten werking stellen van overeenkomsten inzake het reizigersverkeer. Wat wij nodig hebben, is respect voor de belangen van de burgers en daar moet de Europese Unie zich ook voor inzetten. De belangen van de burgers dienen de hoogste prioriteit te hebben en wij mogen dergelijke gebeurtenissen die zich op dit moment voordoen absoluut niet toestaan.

Sacconi
Mevrouw de Voorzitter, in een vandaag gepubliceerd krantenartikel spreekt de heer Prodi over de conclusies van de Top van Göteborg met betrekking tot duurzame ontwikkeling. Hij noemt dit als een voorbeeld voor de manier waarop men de mondialisering kan sturen in de richting van herverdeling van de wereldrijkdom en milieubescherming.
Ik zal mijn aandacht toespitsen op dit laatste aspect. Inderdaad is in Göteborg besloten de milieuproblematiek te integreren in de economische en sociale beleidsvormen. Milieubescherming is nu niet enkel een moreel vraagstuk meer; zij is een kans geworden voor een nieuwe innovatiegolf, voor groei en werkgelegenheid. De politieke waarde hiervan is onbetwistbaar: er is geen weg terug meer in de relatie met niet alleen de lidstaten, maar ook de kandidaat-landen en de derde landen. Onmiddellijk nadat de Amerikanen hadden aangekondigd het Protocol van Kyoto op de helling te zullen zetten, werden intentieverklaringen afgelegd met het oog op de aanstaande belangrijke internationale bijeenkomsten: Genua, maar ook meer specifiek Bonn en daarna, in 2002, Johannesburg. Daar gaat het ook precies om. In weerwil van de soms inderdaad zeer belangrijke resultaten die geboekt worden tijdens de internationale topbijeenkomsten, krijgt men geen contact met de "Seattlebewegingen" ; men is niet bij machte in te spelen op de dringende, alom verspreide en vaak stilzwijgende behoefte aan zekerheid van de burgers. De heterogene protestbeweging is slechts het topje van de ijsberg; de burgers zijn het gedeelte onder water.
Waarom is deze dialoog zo moeilijk, en zelfs onmogelijk? Natuurlijk worden topbijeenkomsten door de media uitgebuit. Die maken er een ware happening van, en dat is onaanvaardbaar. Ik geloof echter ook dat het vertrouwen in het vermogen van de politiek om zulke belangrijke problemen het hoofd te bieden verdwenen is. De redenen daarvoor zijn legio en gaan ook ons aan. Toen in Göteborg namelijk spijkers met koppen moesten worden geslagen, werd de voorkeur gegeven aan uitstel. Wij hebben dus geen Raad "duurzaamheid" , geen tijdschema en geen concrete verwijzing naar de toepassing van milieuvriendelijkere regels. Hoe lang is het nog wachten geblazen?

Cossutta
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben behoefte aan een ander bestuur van onze economie, een bestuur dat anders is dan het huidige, dat niet in handen is van een klein groep, maar onderworpen is aan democratische controle. Zoals alle economische processen is ook de mondialisering geen natuurlijke gang van zaken. Dit is een wereldproces dat men het hoofd moet bieden, rekening houdend met de machtsverhoudingen op elk niveau. Daarom moet men invloed uitoefenen op de eigen regering en ijveren voor een democratisch perspectief, opdat de controle- en beheerstaken worden teruggegeven aan de volkeren en de regeringen. Daarom zullen wij aanwezig zijn in Genua, bij de vreedzame manifestaties tegen de G8. Niemand kan ons het recht ontnemen om vreedzaam te demonstreren. Wij weten heel goed dat ernstige gevaren dreigen. Er zijn georganiseerde krachten die openlijk verklaren te zullen aansturen op rellen en geweld, en daarom vragen wij al degenen die willen gaan demonstreren, zich openlijk en op niet mis te verstane wijze te distantiëren van eventuele acties door onverantwoorde groepen en provocateurs van meet af aan te isoleren en vleugellam te maken.

Randzio-Plath
 Mevrouw de Voorzitter, G8-Topontmoetingen zijn inderdaad een poging om wereldwijde politieke antwoorden te geven op de mondialisering van de markten. Die mondialisering is een feit, dus hebben we die politieke antwoorden ook inderdaad nodig. Ik zou echter erg blij zijn als we eens een keer conclusies over die G8-Topontmoeringen zouden kunnen trekken, zodat we kunnen constateren of de daar gesloten overeenkomsten ook tot resultaten hebben geleid. Staat u mij toe een speciaal probleem in herinnering te roepen: de kinderen in gewapende conflicten en hun bescherming. Op dat gebied zijn we helaas niet veel opgeschoten, hoewel hierover ook ooit een overeenkomst op een G8-Top is gesloten.
Behalve de belangrijke kwestie betreffende de vraag hoe we de armste ontwikkelingslanden kunnen helpen, staat ook de kwestie inzake een beter wereldhandelssysteem als middel om de situatie in de ontwikkelingslanden te verbeteren op de agenda - en terecht. In dit verband zou ik graag zien dat ook de G8-Top de wens uitspreekt om in het kader van dat wereldhandelssysteem een internationaal mededingingssysteem te creëren dat niet beperkt blijft tot bepaalde delen van de wereld. Dit is des te belangrijker in een tijd waarin een kwestie die tot nu toe nog niet op de agenda van de G8-Top heeft gestaan ditmaal zonder twijfel wel een gespreks- en discussiethema zal zijn. Ik doel hiermee op achteruitgang van de wereldeconomie. Ik hoop van harte dat het optimisme van de aanwezige regeringsleiders ook een bijdrage zal leveren aan het weer aanzwengelen van de conjuncturele groei. Een duurzame groei in zowel de Verenigde Staken als andere delen van de wereld is absoluut noodzakelijk De ontwikkelingen in andere delen van de wereld zijn uiteraard ook van invloed op Europa.
In dit verband zou ik er nogmaals voor willen pleiten dat de staatshoofden en regeringsleiders zich het lot van een nieuwe financiële architectuur ook persoonlijk aantrekken. Wij hebben financiële stabiliteit op de markten nodig. Als die ontbreekt, heeft dat een negatief effect op de wereldeconomie, op onze eigen economieën. Daarom moeten ook de staatshoofden en regeringsleiders verlangen en eisen dat de particuliere sector een bijdrage levert aan het oplossen van crises op de financiële markten. Ik zou nogmaals willen benadrukken dat de stabiliteit van de financiële markt een publiek belang dient, zeker ook met het oog op het algemeen welzijn van álle mensen!

Patten
Ik zou graag twee korte reacties geven op dit debat. Het gaat om twee punten die ieder van ons duidelijk zouden moeten zijn - wij zijn immers democraten die ons inzetten voor wereldwijde sociale gelijkheid - maar die desalniettemin genoemd moeten worden.
In de eerste plaats hebben de meeste sprekers, met helaas één uitzondering, in dit korte, maar boeiende debat duidelijk onderscheid gemaakt tussen geweld en het openlijk bespreken van de belangrijke discussiepunten die in Genua op de agenda zullen staan. Er schuilt een wezenlijk gevaar in het bij gelegenheid impliceren dat mensen die met een bivakmuts in hun broekzak naar deze bijeenkomsten gaan en die bereid zijn geweld te gebruiken tegen de politie en tegen bezit dat hun niet aanstaat, moreel gelijkwaardig zijn aan de democratisch gekozen regeringsleiders die vergaderen in de stad waar de demonstraties plaatsvinden. Zodra men dat onderscheid vertroebelt, begeeft men zich volgens mij op een zeer hellend vlak.
Ik geloof dat in Göteborg geen regering meer had kunnen doen om de burgermaatschappij te betrekken bij de discussie over wat er gaande was. Toch zagen we die gewelddadige tonelen in de straten van die anders zo vredige stad. Ik ben daarom van mening dat het uitermate belangrijk is dat een democratisch gekozen Vergadering als deze heel duidelijk de boodschap uitdraagt dat er geen morele gelijkwaardigheid bestaat tussen gewelddadige demonstranten en gekozen vertegenwoordigers.
In de tweede plaats wil ik, zonder het Parlement lastig te vallen met een gedetailleerde uiteenzetting van mijn ideeën over globalisering, een voor de hand liggende opmerking maken. Het is waar dat de meeste mensen deze keer beter zijn geworden van globalisering, dankzij de opening van de markten en de technologie. Daar staat echter tegenover dat te veel armen in rijke landen en te veel arme landen in de steek zijn gelaten. Te veel armen hebben niet te maken met de kansen die globalisering biedt, maar staan voor de zware opgaven die zij stelt en die de keerzijde ervan vormen: de overdraagbare ziekten, de drugshandel, de illegale mensenhandel, de grensoverschrijdende misdaad, de achteruitgang van het milieu en de puur schrijnende armoede. De enige weg waarlangs men problemen kan aanpakken, zoals de teruglopende hulpstromen in de jaren negentig, is de weg van multilaterale inspanningen. Maar hoe men multilaterale inspanningen kan verrichten zonder dat wereldleiders bij elkaar komen zoals in Genua, later deze maand, ontgaat mij ten enenmale!
Het is dus nodig dat de democratische leiders van de wereld samenkomen om zich over deze problemen te buigen en om vervolgens te proberen een aanzet tot een oplossing ervan te geven. Het probleem is niet dat we deze Topbijeenkomsten hebben, hoewel ik zou willen dat de media zich wat meer zouden concentreren op wat er feitelijk tijdens een Top besproken wordt dan op randverschijnselen. Het probleem is niet dat we deze Topbijeenkomsten houden. Het punt is dat we moeten zorgen dat de instellingen die proberen een vervolg te geven aan de Topbijeenkomsten zo legitiem en geloofwaardig mogelijk zijn voor de burgers van de wereld. Dat zullen ze alleen zijn als we er beter in slagen multilaterale oplossingen daadwerkelijk in praktijk te brengen. Het is daarom zeer belangrijk dat wij in Genua het Protocol van Kyoto kunnen bespreken op een wijze die leidt tot actie op het gebied van klimaatverandering en niet tot het mislukken van een onderneming die beschouwd dient te worden als een buitengewoon belangrijke poging van de internationale gemeenschap om iets te doen aan een ernstige verandering van het klimaat.
Ik begrijp de mensen niet die zeggen dat we geen G8-bijeenkomsten zouden moeten hebben. Ik zou ook gereageerd hebben op wat de heer Bertonotti te zeggen had over de rol van de kerken. Als lid van de kerk waarnaar hij verwees heb ik enkele ideeën over de wijze waarop zij veel meer zou kunnen bijdragen aan het debat over universele mensenrechten, evenals aan het debat over maatschappelijke gelijkheid. Aangezien de heer Bertonotti helaas niet kon blijven tot het einde van dit debat, laat ik het hier echter bij.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.

Pleziervaartuigen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0218/2001) van de heer Callanan, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 94/25/EG inzake de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten met betrekking tot pleziervaartuigen (COM(2000) 639 - C5-0529/2000 - 2000/0262(COD)).

Callanan
Het is interessant hoe we in dit Parlement naadloos overgaan van mondiale economische politiek en wereldconferenties naar de technische regelgeving inzake de uitlaat- en geluidsemissies van pleziervoertuigen in Europa: over zo' n breed terrein strekken de hier behandelde politieke onderwerpen zich uit. Ik ben er vast van overtuigd dat we in Europa altijd bijzonder alert moeten zijn op het ontstaan van overregulering. We moeten niet met een kanon op een mug schieten en onnodige, omslachtige en bureaucratische regelingen invoeren. Om deze richtlijn in perspectief te plaatsen: pleziervaartuigen zijn in de Europese Unie verantwoordelijk voor minder dan 1% van alle uitlaatemissies in de Unie. Als deze regeling grote gevolgen blijkt te hebben voor eigenaars van kleine boten en zij daardoor onnodig van het water worden gejaagd, dan zal dit helaas alleen maar tot gevolg hebben dat veel van onze burgers nog meer teleurgesteld raken in Europa.
In mijn eigen land hebben we een zeer bloeiende pleziervaartuigindustrie, waarnaar commissaris Patten zojuist al verwees. Als voormalig parlementslid in het zuidwesten van Engeland zal hij die industrie zeer goed kennen. Zij bestaat uit veel kleine ondernemingen en telt vele liefhebbers. Er zijn veel historische vaartuigen onderdeel van deze industrie en de mogelijkheden voor toerisme zijn buitengewoon groot. We moeten er dus voor zorgen dat zij niet aan alle regels ten onder gaat. Dit voorstel is bedoeld om de interne markt te voltooien en de gezondheid van gebruikers en derden in Europa te beschermen. Dat zijn zonder meer lofwaardige doelen.
Zoals ik echter al liet doorschemeren, maak ik me enigszins zorgen over de wijze waarop deze regelgeving is geformuleerd. Allereerst wil ik het hebben over wetten met terugwerkende kracht. Naar mijn mening zijn dat vaak uitermate slechte wetten - ze zijn uitgesproken oneerlijk voor bestaande gebruikers en industrieën die ontstaan zijn binnen een al bestaand wettelijk kader. Ten tweede werken ze vaak als een averechtse stimulans. Op grond van de bepalingen zoals ze zijn geformuleerd in deze richtlijn is het bijvoorbeeld volkomen legaal een oude boot te bezitten met een oude, vervuilende motor, op voorwaarde dat die niet vervangen wordt door een iets nieuwere, mogelijk zelfs iets schonere motor met een groter vermogen. Als men dat doet - en daarmee duidelijk het milieu verbetert - moet men de verordeningen inzake de uitstoot van uitlaatgassen en lawaai volledig naleven en staat men mogelijk voor extreem hoge kosten om de boot aan de regels te laten voldoen. Ik zie niet in dat ook maar iemand profijt heeft van aldus geformuleerde regelingen. Bovendien is het natuurlijk buitengewoon moeilijk voor te stellen hoe in de praktijk toezicht kan worden gehouden op naleving van de regels. Daarvoor zouden immers in elke scheepswerf, elke jachthaven, elke zeehaven, bij elke rivier en elk kanaal in Europa inspecteurs moeten rondlopen en dat zijn we duidelijk niet van plan.
Ik wil ook graag een paar opmerkingen maken over enkele voorgestelde amendementen. Ik zal ze niet allemaal noemen (tot opluchting van het Parlement, vermoed ik). De socialisten hebben een voorstel van de heer Lange ingediend dat is goedgekeurd door de Milieucommissie (amendement 30). Dit amendement is erop gericht een tweede tabel in te voeren met strengere limieten voor boten die op drinkwatermeren varen. Ik begrijp de gedachte achter dat voorstel, maar ik ben van mening dat het in de praktijk buitengewoon problematisch zou blijken. Het zou heel moeilijk in te voeren zijn, een belemmering voor de handel vormen en volkomen in tegenspraak zijn met het doel van de Commissie om de interne markt te harmoniseren. Deze zou immers alleen maar verder versplinterd raken. Ik hoop dat het Parlement heel goed na zal denken voordat het dit amendement overneemt. De voorgestelde limieten in de amendementen van de heer Lange zijn buitengewoon streng, met name voor tweetakt- en viertaktmotoren. Technisch zijn ze erg moeilijk uit te voeren en de verwachte voordelen die ze opleveren zijn niet erg groot. De problemen die zich voordoen in een of twee meren in Duitsland en Oostenrijk zouden ongetwijfeld kunnen worden opgelost, maar niet door deze limieten af te dwingen in heel Europa, waar ze vaak onnodig zijn. Het resultaat zal zijn dat fabrikanten motoren slechts voor hun eigen, lokale markten in hun eigen land zullen produceren, en ik dring er bij het Parlement dan ook op aan dat het die amendementen verwerpt.
Ik zou ook nog iets willen zeggen over het eveneens door de heer Lange voorgestelde amendement 48 over geluidsmetingen. Zonder in te gaan op de technische details van de nieuwe methode die hij voorstelt, wil ik erop wijzen dat zij veel problemen zou veroorzaken. Dit zou met name het geval zijn bij plotselinge problemen, zoals een golfklap, waarna een eenmalige geluidsmeting nodig is. Het zou heel lastig zijn deze dag na dag te herhalen, en in de praktijk is de methode daarom erg moeilijk toe te passen.
Dit voorstel zou bescheiden milieuvoordelen kunnen opleveren. We moeten er echter voor waken dat die bescheiden milieuvoordelen bereikt worden ten koste van honderden banen in kleine ondernemingen in heel Europa en dat het voor veel Europese burgers te duur wordt om te varen op waterwegen waarvan ze al eeuwenlang lang met veel plezier gebruikmaken.

Schnellhardt
 Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, pleziervaartuigen worden in de gehele Europese Unie voornamelijk voor vrijetijdsbesteding gebruikt, en dat zal naar mijn idee de komende jaren ook niet veranderen. Deze recreatiesport is in de afgelopen jaren sterk gegroeid. Het aantal motorboten in de Europese Unie bedraagt bijvoorbeeld meer dan 3,5 miljoen en groeit nog steeds. Als daar ook nog eens de zeil- en roeiboten bij opgeteld worden, resulteert dat in één boot per zeventig burgers.
In tegenstelling tot de rapporteur vind ik dat het gebruik van pleziervaartuigen niet helemaal probleemloos verloopt. Het klopt dat de hoeveelheid uitlaatgassen gering is in verhouding tot de totale hoeveelheid uitlaatgassen van andere motoren in de Europese Unie. Wij hebben wat de personenauto' s en vrachtwagens betreft de afgelopen jaren veel vooruitgang geboekt en wij zouden ook op het gebied van de pleziervaartuigen naar wezenlijke verbeteringen moeten streven.
Met name mensen die aan drukbezochte binnenwateren wonen, hebben de indruk - ook tijdens hun rust- en slaaptijden - dat ze voortdurend gestoord worden door het lawaai van motorboten. Naar mijn idee is het essentieel dat wij proberen de geluidsoverlast als gevolg van die motorboten te verminderen. Met name de aanwonenden en degenen die rust en ontspanning zoeken ondervinden hier ten dele erg veel last van, juist door het toenemende aantal motorboten.
Het lawaai als gevolg van de verplaatsing van water door snelle boten die voorbij varen moet ook niet onderschat worden. Door de tenuitvoerlegging van de richtlijn zullen de waarden voor de emissies van geluid en uitlaatgassen wel dalen. Ik ben ook van mening dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid goede uitzonderingen heeft voorgesteld. Met name de uitzonderingen voor historische vaartuigen en voor boten die volgens het 'doe-het-zelf' -principe zijn gebouwd, vind ik terecht. Heel vaak heeft het erg veel tijd gekost om dergelijke boten te bouwen en bovendien zijn ze bedoeld voor de eigen vrijetijdsbesteding. Dat moeten we in stand houden.
Ik heb reeds gezegd dat pleziervaartuigen in gebieden gebruikt worden waar veel mensen ter ontspanning verblijven. Daarom is het belangrijk om met name de geluidsoverlast blijvend te verminderen. Ik vind het verkeerd als met betrekking tot het geluidsaspect te grote uitzonderingen toegestaan worden. Ik vind het echter een goede zaak dat de lidstaten, ondanks alle noodzaak tot harmonisatie, de mogelijkheid blijven houden om strengere voorschriften uit te vaardigen voor binnenwateren die voor de drinkwatervoorziening worden gebruikt. Dat heeft niets met afbakening te maken, maar dat is een stap op weg naar kostenvermindering.

Lange
 Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, volgens mij heeft de heer Schnellhardt de kern van de zaak geraakt. De machines waar het hier om draait, pleziervaartuigen en met name ook waterscooters, zijn uitsluitend voor de vrijetijdsbesteding bestemd. Het gaat dus niet om zaken die onze maatschappij absoluut nodig heeft, maar om de vrijetijdsbesteding van burgers. Indien het milieu belast wordt vanwege puur vrijetijdsplezier en niet vanwege een maatschappelijke noodzaak, moeten de betreffende machines ook zo schoon en stil mogelijk zijn. Daarom is het goed en noodzakelijk dat wij op een paar punten nog wat verbeteringen in deze richtlijn aanbrengen.
Mijnheer de rapporteur, het gaat niet om traditionele kanaalschepen in Groot-Brittannië en ook niet om zelfgebouwde vaartuigen die niet voor de handel bestemd zijn. Daar zit het grootste probleem niet en daar hebben we ook uitzonderingsregelingen voor gecreëerd. Het grote probleem wordt gevormd door de pleziervaartuigen en - ik zeg het nog maar eens - met name de waterscooters, die in grote aantallen worden geproduceerd en die in kwetsbare binnenwateren gebruikt worden, binnenwateren die soms ook voor recreatie in de buurt van het eigen woongebied en voor de drinkwatervoorziening bestemd zijn.
Wat dat betreft hebben we voor deze gebieden zeer strenge voorschriften nodig die ervoor zorgen dat de techniek die we al ontwikkeld en toegepast hebben met betrekking tot voor de weg bestemde mobiele machines - de personenauto' s en vrachtwagens - nu ook voor motoren van pleziervaartuigen gaat gelden. Dat kan echter niet van vandaag op morgen gebeuren; dat spreekt vanzelf. Daar is een bepaalde overgangsperiode voor nodig, en omdat wij allemaal realistisch zijn, staan we de fabrikanten zo' n periode toe. Wij hebben die technologische tenuitvoerlegging echter absoluut nodig om te bewerkstelligen dat bij de vrijetijdsbesteding zo min mogelijk uitlaatgassen en zo min mogelijk lawaai worden geproduceerd.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissarissen, onder andere de Finse pleziervaartuigenindustrie heeft op deze richtlijn aangedrongen, omdat zij uniforme regels belangrijk vindt. Het is belangrijk aandacht te schenken aan de technologische ontwikkelingen, zoals met viertaktmotors, en dat gebeurt ook in het Commissievoorstel. Ik denk dat door het Commissievoorstel en de verbeteringen die wij hier doorvoeren de uitstoot aanzienlijk zal afnemen. Men zegt dat de uitlaatgassen tot de helft worden gereduceerd. Op die manier kunnen wij bijdragen tot een verbetering van de kwetsbare watermilieus.
Als Fin, niet noodzakelijkerwijs als vertegenwoordiger van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, moet mij echter van het hart dat ik mij zorgen maak over het tweeledige systeem dat de rapporteur voorstelt. Verder vind ik zijn voorstel op veel punten realistisch. Het corrigeert bepaalde fouten in het Commissievoorstel en schenkt aandacht aan de kosten en de historische vaartuigen. Zelf heb ik een meer dan dertig jaar oude boot in mijn boothuis liggen die niet aan deze normen zou kunnen voldoen; naar mijn mening is het een historisch vaartuig. Wat dit aangaat is het een goed voorstel, maar een tweedeling die tot verschillende regels leidt voor binnenwateren en zeeën is verkeerd. In mijn land, dat de verantwoordelijke commissaris en ik zeer goed kennen, kan men op één dag met hetzelfde vaartuig zowel in binnenwateren als op zee varen. Bij de vervaardiging van een vaartuig weet men nog niet waarvoor het precies gebruikt zal worden. Daarom denk ik dat het niet mogelijk is amendement 15 uit te voeren en evenmin datgene waarnaar de rapporteur zelf verwijst.
Er moet nog veel werk verricht worden om de pleziervaartuigensector aan te kunnen pakken. Ik had ook graag gewild dat wij in deze context de eis voor de septic tank hadden behandeld. Ik denk namelijk dat het, althans in de Oostzee, een van de meest problematische milieukwesties is in verband met de vaartuigenindustrie. Ik wil de rapporteur bedanken voor het goede voorstel. Wij hebben met belangstelling vastgesteld dat de Commissie haar voorstel heeft ingediend. Het is belangrijk voor een verbetering van het watermilieu. De kwesties inzake het grondwater die de heer Lange heeft aangekaart moeten mijns inziens echter op de betreffende plaatsen worden opgelost. Daar hebben wij andere juridische instrumenten voor.

De Roo
Voorzitter, plezierboten maken heel wat lawaai en zij vervuilen enorm. In mijn stad Amsterdam stinken de tientallen bootjes heel wat meer dan de tienduizenden auto's.
Het is daarom positief dat de Europese Commissie op aandrang van de Scandinavische en de Duitse botenindustrie daarin verbetering wil brengen. De bescheiden voorstellen van de Europese Commissie zijn echter door een meerderheid van de christen-democraten en de liberalen in de Milieucommissie afgezwakt. De Groene Fractie heeft één correctie-amendement ingediend. Wij rekenen erop dat de christen-democraten en de liberalen die het milieu een goed hart toedragen, wakker zullen worden en niet langer achter de conservatieve rapporteur, de heer Callanan, aan zullen lopen. Doen zij dat wel, dan is dat een smet op het groene blazoen van het Europees Parlement. Nog erger is dat wij in Amsterdam en elders in Europa op en rond het water met lawaai en stank van de plezierbootjes opgescheept zullen blijven.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Callanan en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid bedanken voor dit uitvoerige verslag. Het komt op een zeer goed moment voor de Europese burger, die zich nu op zijn vakantie voorbereidt en het probleem misschien wel dagelijks ondervindt.
Geluidshinder van motoren, luchtvervuiling en watervervuiling vormen steeds vaker een storende factor in recreatieve activiteiten. Onlangs las ik in de pers dat in het verleden geen aandacht is besteed aan onderzoek en technologie inzake geluidsvervuiling. Dit is er de oorzaak van dat de ontwikkeling achterloopt.
Hoewel uitlaatemissies van pleziervaartuigen relatief gering zijn in vergelijking met de totale milieuvervuiling, wordt het effect van vervuiling versterkt door de wijze waarop pleziervaartuigen worden gebruikt. We hebben ons op geluidsoverlast gericht, omdat motorboten vaak gebruikt worden in gebieden die mensen bezoeken om te ontspannen. Recreatiegebieden zonder geluidshinder zijn een belangrijk maar schaars nationaal goed dat beschermt dient te worden. Dit heeft ertoe geleid dat in de verschillende lidstaten verschillende eisen voor emissies worden gesteld. De voorgestelde wetgeving is er daarom op gericht versplintering van de interne markt te vermijden en tegelijkertijd te garanderen dat de consument op het gebied van gezondheid, veiligheid en milieu optimaal beschermd wordt.
Het Commissievoorstel is een goed voorbeeld van synergie tussen milieubeleid en industriebeleid, die bijdraagt aan duurzame ontwikkeling. In de Verenigde Staten bestaat vergelijkbare wetgeving inzake uitlaatemissies van buitenboordmotoren van pleziervaartuigen. Het Milieubureau bereidt op dit moment een wet voor die voorziet in binnenboord- en hekmotoren. Deze zaken worden besproken in het kader van de transatlantische dialoog met het bedrijfsleven, waaraan ik ook deelneem. De heer Callanan en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid verdienen een compliment voor de amendementen die bedoeld zijn om de procedures voor geluidstesten te vereenvoudigen, de kosten van de overeenstemmingsbeoordeling voor het MKB te regelen en de eisen die gelden bij vervanging van motoren te verhelderen.
De Commissie onderschrijft de amendementen die erop gericht zijn de bewoordingen van de oorspronkelijke tekst te verduidelijken en te verbeteren waar het gaat om gedeeltelijk afgebouwde vaartuigen en weersomstandigheden, evenals de amendementen die de vereenvoudiging van de procedures voor geluidsmeting betreffen. De amendementen die betrekking hebben op het onderscheiden van hekmotoren, de formules voor geluidsmetingen en het vervangen van motoren zijn in beginsel acceptabel. We hebben geen bezwaar tegen de strekking van de voorstellen, maar we moeten de voorgestelde waarden en definities verder onderzoeken.
Wat de institutionele aspecten betreft wordt in het document een regelgevend comité voorgesteld dat, in overeenstemming met de voor comitologie geldende regels, een aantal standaardkwesties zou moeten behandelen. Het gaat hierbij om zaken die verband houden met het aanpassen van technische voorzieningen aan de technische vooruitgang, inclusief maatregelen voor het ontwikkelen van limieten voor uitlaat- en geluidsemissies. Een regelgevend comité is dus van essentieel belang voor het efficiënt invoeren van de voorgestelde richtlijn en het regelmatig actualiseren van een specifieke reeks technische elementen ervan. Het zou in tegenspraak zijn met de vereenvoudiging die het comitologiebesluit ten doel had, wanneer een formele wijzigingsprocedure in gang zou worden gezet voor niet-essentiële bepalingen die regelmatig herzien moeten worden. De amendementen die erop gericht zijn deze bepaling betreffende comitologie in te trekken, kan de Commissie dan ook niet overnemen, aangezien zij in tegenspraak zijn met haar uitvoeringsbevoegdheden op grond van artikel 202 van het Verdrag.
Het is niettemin misschien mogelijk om in het licht van verdere onderhandelingen tot een aanvaardbare formule te komen voor verdere stappen met betrekking tot emissiegrenswaarden. Aldus zouden wij tegemoet kunnen komen aan de bezorgdheid die sommige afgevaardigden, zoals de heer Lange, in dit verband hebben geuit. De Commissie zal bekijken hoe zo goed mogelijk rekening kan worden gehouden met de ontwikkeling van limieten voor uitlaat- en geluidsemissie. Eventuele verdere verlagingen van de emissiegrenswaarden zouden bijvoorbeeld behandeld kunnen worden in het verslag dat aan het Europees Parlement en aan de Raad zal worden uitgebracht op grond van artikel 2 van het Commissievoorstel.
Ik ben ervan overtuigd dat nauwe samenwerking tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie zal leiden tot een uitgebalanceerde oplossing die het milieu en de interne markt duidelijk ten goede komt en zo weinig mogelijk extra lasten oplevert voor het MKB.
Samengevat kan de Commissie de amendementen 1, 6, 14, 18, 19, 22, 27 tot en met 29, 37, 39, 41 en 44 aanvaarden. Verder steunt de Commissie de volgende amendementen in principe: 3, 5, 7, 8, 12, 13, 21, 23, 35 en 36. Daarnaast onderschrijft zij gedeeltelijk de amendementen 10, 43 en 45. De Commissie vindt daarentegen de amendementen 2, 4, 9, 11, 15, 16, 17, 20, 24 tot en met 26, 30 tot en met 34, 38, 40, 42 en 46 tot en met 50 niet acceptabel.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Hulp aan ontwortelde bevolkingsgroepen in de ontwikkelingslanden in Latijns-Amerika en in Azië
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0228/2001) van mevrouw Carrilho, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende acties op het gebied van de hulp aan ontwortelde bevolkingsgroepen in de ontwikkelingslanden in Latijns-Amerika en in Azië (COM(2000) 831 - C5-0758/2000 - 2000/0338(COD)).

Carrilho
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, dit onderwerp behoort tot de meest schrijnende waarmee de mensheid aan het begin van deze eeuw te maken heeft. We hebben het hier over mensen die als gevolg van gewelddadige conflicten ontheemd zijn geraakt. In de tekst van mijn verslag kunt u een aantal gegevens vinden die op zich reeds indrukwekkend zijn. En dan wijzen de laatste schattingen er ook nog eens op dat de situatie verergert. Gedurende de afgelopen twee jaar zijn meer dan vijf miljoen personen gedwongen geweest hun huizen achter te laten. Geschat wordt dat er op dit moment tenminste dertig miljoen ontheemden zijn. Soms gaat het om vluchtelingen die in een ander land hun heil hebben gezocht, soms om mensen die gevlucht zijn naar minder onveilige gebieden binnen het eigen land. Het ergst getroffen continent is Afrika, maar de situatie in Azië is ook verslechterd. Kijkt u maar eens naar Afghanistan en de vluchtelingenkampen in Pakistan. Ook in Timor - om een ander voorbeeld te geven - blijven er problemen bestaan, ook al worden er in Oost-Timor stappen ondernomen in de richting van onafhankelijkheid en democratie. In Zuid-Amerika is de toestand in Colombia eigenlijk onhoudbaar geworden. Ik zou hier nog wel meer tragische gevallen kunnen opnoemen, maar het idee is wel duidelijk.
Wat hebben wij gedaan met deze gegevens? Het Europees Parlement heeft zich er vanaf 1984 voor ingespannen dat een aparte begrotingslijn zou worden opgezet voor de vluchtelingen in Azië en Zuid-Amerika. Pas in 1997 is daarvoor een rechtsgrond gedefinieerd. Wat is dan de motivering voor die hulp? We weten allemaal dat er begrotingslijnen bestaan voor noodhulp, zoals bijvoorbeeld het ECHO-programma en andere programma' s voor de - laten we zeggen - horizontale hulp. Die programma' s voorzien alleen in hulp voor de eerste zes maanden. Ze zijn bedoeld om de "overlevingsfase" te garanderen.
De hulplijn waarover dit verslag gaat is bedoeld om de hiaat tussen de noodhulp en ontwikkelingshulp op te vullen. In veel gevallen is het zo dat de bevolking na het doorstaan van de eerste overlevingsfase nog niet in voldoende mate georganiseerd is om ontwikkelingssteun te kunnen ontvangen, soms ook omdat daarvoor de politieke structuur op staatsniveau ontbreekt. Er bestaat in dit Parlement een brede consensus aangaande het belang van dit soort hulp. De goedkeuring van het verslag-Howitt in 1996 is daar het bewijs van. De verordening van 1997 is echter in 1999 komen te vervallen. En wat is er een jaar later bij dit Parlement ingediend? Een ontwerpverordening die vergelijkbaar is met de vorige verordening. Maar wel met een lagere begroting vergeleken bij de vervallen verordening. Men zij ook gewezen op het feit dat de werktermijn voor het Parlement uiterst beperkt is - het gevolg van een gebrek aan planning bij de Commissie. Als we vandaag kunnen afronden, is dat dankzij de medewerking van NGO' s en de mensen die het proces namens de Commissie en de Raad hebben gevolgd.
Het Parlement heeft zich ingezet voor meer flexibiliteit bij de evaluatie van de steuntoekenning, maar dringt er tegelijkertijd op aan dat die evaluatie beter gecoördineerd en strenger wordt uitgevoerd. Bovendien wil het Parlement dat deze verordening beter aansluit op het samenwerkings- en ontwikkelingsbeleid, daarbij rekening houdend met de politieke verplichtingen die de Europese Unie is aangegaan. Met het oog daarop is het van belang dat de er een hoger bedrag beschikbaar wordt gesteld: in plaats van de 36 miljoen euro die voor 2001 beschikbaar zijn gesteld, zullen we de eerstvolgende drie jaar over jaarlijks 55 miljoen euro moeten kunnen beschikken. Niet dat wij geloven dat dit genoeg is. Belangrijk is echter dat er op internationaal niveau een duidelijk en positief politiek signaal wordt afgegeven. Dat zal de NGO' s en het Hoge Commissariaat van de Verenigde Naties voor vluchtelingen extra inspiratie geven.
Tot slot wil ik graag uw aandacht vestigen op het feit dat we het vluchtelingenprobleem in de Europese Unie op een geïntegreerde wijze moeten benaderen. Onze strategische doelstellingen moeten erop gericht zijn een herhaling van dit fenomeen te vermijden. We moeten aandringen op het voorkomen van conflicten. We moeten dus zodanige levensvoorwaarden scheppen dat de plaatselijke bevolking zich niet genoodzaakt ziet en masse elders heen te trekken. Voor dat doel dienen we het samenwerkings- en ontwikkelingsbeleid in te zetten, en wel binnen het kader van het buitenlands beleid van de Europese Unie. Dat kan een belangrijke legitimatie vormen voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Het Belgische voorzitterschap heeft Afrika als een prioriteit aangemerkt, en gaat zo dus de goede kant op. We zijn blij met die ontwikkeling. We hopen dus te kunnen rekenen op de steun van de Commissie en de Raad. Dit soort optreden geeft het gemeenschappelijk Europees project meer zin.

Gill
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag allereerst de rapporteur gelukwensen. Zoals zij al zei, is dit verslag belangrijk, omdat het erop gericht is ontwortelde bevolkingsgroepen te helpen, met andere woorden vluchtelingen, ontheemden en gerepatrieerden in Azië en Latijns-Amerika.
Namens de Begrotingscommissie wil ik benadrukken dat dit programma onmiddellijk goedgekeurd dient te worden, zodat we de kredieten voor dit jaar niet verliezen. Het Parlement is altijd voorstander geweest van aparte acties voor ontwortelde bevolkingsgroepen op grond van de unieke omstandigheden waarmee zij geconfronteerd worden, zoals de rapporteur al aangaf.
Ik heb echter enige bedenkingen bij de rol van het comité van beheer. Mijn advies bevat een amendement waarin wordt voorgesteld het comité van beheer te vervangen door een raadgevend comité om zo de Commissie in staat te stellen haar verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de begroting adequater uit te oefenen. Een van de zaken die mij het meest verontrusten is dat de rechtsgrondslag voor deze acties eind december 2000 is komen te vervallen. Ik weet niet waarom de Commissie zo lang heeft gewacht met dit nieuwe voorstel, vooral omdat de verordening in 1999 met een jaar is verlengd. Ik moet daar nog een bevredigend antwoord op krijgen.
Als we het gebruik van dit krediet willen verbeteren, is het niet aanvaardbaar dat de Commissie elk project aan een comité voorlegt. Het is van belang dat het comité zijn aandacht meer concentreert op de jaarlijkse werkprogramma' s en op evaluatie achteraf.
Ten slotte, de Commissie heeft in deze tekst geen bedrag genoemd in de wetgeving. Dit is geheel terecht, want gezien de aard van het programma zal iedere poging om toekomstige behoeften te voorzien zinloos blijken.
Ik beveel dit verslag bij u aan.

Blak
Mijnheer de Voorzitter, ik ben groot voorstander van een programma dat de vele vluchtelingen in Azië en Latijns-Amerika kan helpen. In grote lijnen lijkt het programma succesvol. Mijn complimenten aan de rapporteur, omdat ze de belangrijkste problemen heeft behandeld. Ik wil haar bedanken voor het feit dat ze al mijn amendementen heeft overgenomen. Een van de grootste menselijke rampen van onze tijd vindt plaats in Afghanistan. Ik ben daarom verheugd dat de meeste middelen bestemd zijn voor de ontheemde Afghanen. Meer dan 50% van de steun gaat momenteel naar vluchtelingen uit Afghanistan. Een half tot één miljoen Afghanen zijn ontheemd, en bijna 2,6 miljoen Afghanen leven in de buurlanden Iran en Pakistan. Deze mensen behoren tot de wereldburgers die het slechtst af zijn, en dat geldt vooral voor vrouwen. We kennen allemaal de verontrustende beelden van spookachtige, gesluierde vrouwen, die bij de minste aanzet tot oproer neergeschoten worden.
Dergelijke programma' s hebben echter wel versterkte controle nodig. Ik heb toegevoegd dat OLAF de mogelijkheid moet hebben om ter plaatse controles uit te voeren. Daarnaast heb ik de Commissie verzocht antwoord te geven op de vraag of de steunmiddelen van de Europese Unie aan onder meer Afghanistan via een illegaal geldnetwerk onder de naam Havela zijn doorgesluisd. Havela is een gesloten, wereldomvattend geheim netwerk, dat binnen een etmaal grote sommen geld kan overboeken naar alle plaatsen ter wereld. De overboekingen worden niet gedocumenteerd en zijn daarom nooit meer te achterhalen. Het netwerk wordt beschouwd als een dominante factor in het mondiale witwassen van geld. Tot op zekere hoogte heiligt het doel de middelen, zoals bij een dermate ernstige en rampzalige situatie als in Afghanistan, maar de methoden moeten op tafel komen, en daarom heb ik de Commissie gevraagd of ze er zomaar mee akkoord gaat dat de bijstandsmiddelen van de Europese Unie gebruikt worden om witwaspraktijken en opbrengsten uit drugs en mensensmokkel te verduisteren.

Deva
Mijnheer de Voorzitter, als schaduwrapporteur beveel ik dit verslag met veel genoegen aan bij het Parlement. Mijn complimenten aan mevrouw Carrilho voor dit uitstekende verslag. Vorig jaar was ik rapporteur voor dit verslag, toen wij de begrotingslijn met een paar maanden verlengden.
Ik ben ook blij dat de commissaris hier vanmorgen is om te reageren op het debat. Ik wil het namelijk met hem hebben over een goed idee. Bevinden we ons niet in een tamelijk eigenaardige positie? Enerzijds komen er asielzoekers naar Europa om hulp, onderdak en steun te vinden en anderzijds leven er ontheemden in kampen in landen als Afghanistan en overal ter wereld. Dat zijn dezelfde mensen en we moeten dat verband ook leggen: de mensen die hier komen zijn in feite dezelfde soort mensen als degenen die in kampen leven. Als we hen kunnen helpen bij hun hervestiging, helpen we eigenlijk niet alleen hen, maar helpen we ook een groeiend probleem in Europa te verlichten.
Maar mijn goede idee heeft daar niets mee te maken. Het betreft de Conventie van Montevideo. Ik zou de commissaris willen vragen of hij zich een nieuwe aanpak zou kunnen voorstellen. Sinds de bijeenkomsten in Helsinki en Harare geven we hulp aan landen op basis van mensenrechten, behoorlijk bestuur, enzovoort. Er zijn echter 59 burgerconflicten in de hele wereld, waardoor veel bevolkingsgroepen ontworteld raken. Veel van deze conflicten hebben te maken met het plunderen van natuurlijke hulpbronnen, hebzucht en dictators die de zaken op hun eigen wijze willen regelen.
Dit neemt niet weg dat wij allen elk land als een gelijkwaardige, soevereine natie erkennen. Ik vind het zeer merkwaardig dat we enerzijds, wanneer we hulp bieden, mensen met een zekere mate van omzichtigheid behandelen, maar anderzijds, wanneer het om de soevereiniteit van een land gaat, de Conventie van Montevideo toepassen en zeggen dat ze allemaal soeverein zijn. Toen de Britten heersten over het Britse Rijk, dat wil zeggen tijdens de raj, hadden ze de gewoonte saluutschoten te lossen voor verschillende maharadja' s en radja' s, afhankelijk van de wijze waarop deze zich gedroegen. Het wordt tijd dat we eens kijken naar de wijze waarop wij nationale soevereiniteit erkennen en zogenaamd onafhankelijke staten behandelen. We moeten onderscheid maken tussen enerzijds landen, presidenten en regeringen die democratisch zijn en zich beschaafd gedragen en anderzijds landen die dictatoriaal of onmenselijk zijn. Dan kunnen we verschillende soorten "saluutschoten" lossen voor de laatstgenoemde landen, zodat we niet iedereen gelijk behandelen.

Howitt
Mijn hartelijke dank aan mevrouw Carrilho, die zowel mijn vriendin als mijn collega is. Ik was tijdens de vorige zitting verantwoordelijk voor dit verslag. Zij heeft echter het werk waarbij de heer Deva en ik in het verleden betrokken waren, op meer dan bekwame wijze op zich genomen en verder ontwikkeld. Nogmaals mijn dank; ik complimenteer haar met haar werk.
Ik wil graag drie punten naar voren brengen. Ten eerste is het belangrijk tegen de Commissie te zeggen dat wij als Parlement, met het vaststellen van deze begrotingslijn, een aantal belangrijke beginselen hebben aangenomen. We willen deze terugzien in de wijze waarop de begrotingslijn ten uitvoer wordt gebracht en daarmee bekrachtigen dat wij ons houden aan het beginsel van non-refoulement. In het verleden zijn er gevallen geweest waarbij we beschuldigd hadden kunnen worden van medeplichtigheid aan gedwongen terugkeer. Dit is absoluut verboden in het internationaal recht en de Commissie moet daar alert op zijn. We willen ervoor zorgen dat deze begrotingslijn creatief gebruikt wordt, niet alleen voor zichtbare steun aan kampen, schoon water, enzovoort, maar ook voor de minder zichtbare hulp die zo cruciaal is in vluchtelingensituaties. Daarbij valt te denken aan psychosociale steun en hulpverlening, ondersteuning bij gezondheidszaken op het gebied van de voortplanting en niet te vergeten hulp aan vluchtelingen met een handicap. Ik wil me graag aansluiten bij wat mevrouw Gill naar voren heeft gebracht, namelijk dat comitologie bijzonder nadelig kan zijn voor de tenuitvoerlegging van deze begrotingslijn. Ik veronderstel dat commissaris Patten het hiermee eens zal zijn.
Ten tweede zou ik tegenover commissaris Patten willen herhalen dat het vreemd is dat de Commissie geen geld voor Latijns-Amerika heeft uitgetrokken in haar voorlopige begroting, vooral gezien het feit dat er 2,1 miljoen ontheemden in Colombia leven. De heer Patten doet daar veel goed werk op het gebied van noodhulp, maar het is van cruciaal belang dat de binnenlandse ontheemden in dat land veilig en beschermd naar hun huizen kunnen terugkeren. Het is vreemd dat de Commissie dat niet in haar plannen heeft opgenomen.
Tot slot: toen commissaris Patten de verlenging van 12 maanden voorstelde, heeft hij zelf tegen het Parlement gezegd dat het Commissievoorstel niet nog eens te laat zou zijn. Hij heeft naar onze mening geluisterd en toch is die situatie opnieuw ontstaan. Het is belangrijk dat men ziet dat we de hervorming van de grond krijgen en dat houdt in dat deze kwesties veel langer van tevoren worden aangepakt dan nu opnieuw het geval is. Ik vermoed dat de commissaris het enigszins gênant vindt dat hij hier vandaag wederom in een zo laat stadium moet komen.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, van de G8 naar pleziervaartuigen, van pleziervaartuigen naar ontheemden. Dat kan men met recht een zekere spreiding van onderwerpen noemen. Daar zijn vast goede redenen voor, hoewel ik niet nader zal verklaren wat ik daarmee bedoel. Tot ik het commentaar van commissaris Liikanen op het verslag over pleziervaartuigen hoorde, was ik ervan overtuigd dat dit onderwerp het belangrijkste item in de pers zou zijn. Maar nu ik naar de bijdrage van de heer Liikanen heb geluisterd, ben ik daar niet meer zo zeker van. Het is hem goed gelukt het onderwerp af te zwakken.
Tijdens het debat van zojuist over de G8-Top hebben we het gehad over het nut van topbijeenkomsten op wereldniveau. Zoals commissaris Patten zo sterk benadrukte, zijn ze belangrijk, maar het is minstens even belangrijk dat deze vergaderingen een follow-up krijgen. Men zou kunnen zeggen dat dit een voorbeeld is van een dergelijke follow-up. Het is ook een voorbeeld van wat ik haast zou noemen het vervelend abstracte karakter van democratische arbeid en de daaruitvoortvloeiende zwakke positie van het democratish debat ten opzichte van de meer gewelddadige, spectaculaire acties tegen de mondialisering. Desalniettemin is dit werk pure noodzaak.
Maar in het voorstel wordt toch ook heel duidelijk benadrukt dat doeltreffende preventie het enige middel is dat in dit verband echt werkt. Ik had dat graag nog wat meer benadrukt gezien. Wat ik goed vind, is dat het voorstel bovendien laat zien hoezeer het noodzakelijk is de niet-gouvernementele organisaties bij het werk te betrekken. Zonder hen lukt het ons niet. Rest me nog te zeggen dat ik, evenals de heer Blak, die we zojuist gehoord hebben, er radeloos van word als ik zie wat er in Afghanistan gaande is. Ik weet nog goed dat ik hiervan voor het eerst op de radio hoorde. Men wordt steeds wanhopiger wanneer men die ontwikkeling ziet, en men wordt ook wanhopig omdat de internationale samenleving zo weinig mogelijkheden heeft om tijdig in te grijpen.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie wil de rapporteur vanzelfsprekend gelukwensen. Ik kan haar zeggen dat wij ons volledig scharen achter haar ideeën en voorstellen in het verslag. Ik ben geenszins van plan om in detail te treden, ik wil alleen zeggen dat wij allemaal wachten op het algemene Commissievoorstel voor Azië en Latijns-Amerika, dat spoedig zal worden ingediend - na de zomer als ik het goed begrepen heb.
Meer in het algemeen zou ik de kritische opmerking willen maken dat de Commissie en de Raad er blijk van hebben gegeven het wetgevingsproces zeer slecht te hebben voorbereid, hetgeen ertoe heeft geleid dat bij het verstrekken van de beperkte middelen die er zijn voor ontwikkelingshulp enorme vertraging is opgetreden. Nu wachten veel hulporganisaties en niet-gouvernementele organisaties wanhopig op geld. Dit is onaanvaardbaar!
Ik wil de Commissie er ook op wijzen dat men tijdens de Top van Göteborg de taak op zich heeft genomen bij te dragen aan een mondiale duurzame ontwikkeling, onder meer door erop toe te zien dat het doel van de Verenigde Naties voor ontwikkelingshulp, 0,7% van het BNP, wordt bereikt. Ik wil de Commissie vragen of er plannen zijn voor de concrete uitvoering hiervan, gezien het feit dat Duitsland nu op 0,25 % van het BNP zit en dat alleen Zweden, Denemarken en Luxemburg het doel hebben bereikt of hebben overstegen. Welke plannen zijn er dus om dit doel daadwerkelijk te bereiken? Ik vind het eigenlijk schandalig dat Duitsland inmiddels naar het hetzelfde niveau is gezakt als de Verenigde Staten.

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, het nu besproken onderwerp - de ontheemden in zich ontwikkelende landen in Azië en Latijns-Amerika - is van groot belang en het werd hoog tijd dat wij er aandacht aan zouden besteden. Ik deel de bezorgdheid van de rapporteur. Er moet in ieder geval een compromis met de Raad bereikt worden. Alleen zo kunnen concrete hulpmaatregelen ook werkelijk uitgevoerd worden.
Ik moet hier wel vermelden dat ik buitengewoon teleurgesteld bent over het feit dat de Raad aandringt op een beperkte geldigheidsduur van deze verordening. De problematiek van vluchtelingen en ontheemden is van structurele aard en van zulk een omvang dat we niet kunnen volstaan met specifieke maatregelen gedurende een beperkt tijdsbestek. De Raad is in dezen onbuigzaam en verhindert zo dat er een strategisch perspectief ontwikkeld wordt. Die visie kwam wel naar voren in het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. We moeten de houding van de Raad dan ook ten strengste afwijzen.

Maij-Weggen
Voorzitter, allereerst ook mijn waardering voor het verslag van mevrouw Carrilho en natuurlijk ook voor de inbreng van onze eerste woordvoerder, collega Deva. Ik ben het eigenlijk helemaal eens met de lijn die hij heeft geschetst.
De reden dat ik het woord voer hier is om aandacht te vragen voor een specifieke situatie, namelijk die in Indonesië en dan met name die op de Molukken. Ik doe dat ook omdat uit de rapportage blijkt dat het meeste geld van de Unie voor vluchtelingen en ontheemden voor Indonesië naar Timor is gegaan. Ik heb daar natuurlijk alle begrip voor gezien de drama's die daar hebben plaatsgevonden en het vele werk dat nog moet gebeuren. Maar op de Molukken is de situatie intussen veel ernstiger. Daar gaat het om meer dan 300.000 mensen die van het ene eiland naar het andere zijn gevlucht vanwege agressie, vooral door extremistische moslims van de Laskar Jihad en deloyale delen van het Indonesische leger en de politie. Op 20 mei zijn nog negen mensen gedood en zeventien gewond in Belakang Soya en Karan Pajang en ook daarna is het geweld gewoon doorgegaan.
Mensen uit de christelijke gemeenschappen vluchten ook omdat ze gedwongen worden over te stappen naar de Islam. Er hebben zelfs gedwongen besnijdenissen plaats gevonden. In Irian Jaya vinden vergelijkbare gewelddadigheden plaats.
Van de Commissie vraag ik dus om haar middelen voor Indonesië niet alleen voor Timor te gebruiken, maar ook de voor ontheemden en vluchtelingen op de Molukken en in Irian Jaya.
Ik zou graag een reactie van de Commissie willen op dit verzoek. En dan wil ik nog benadrukken hoe belangrijk het is dat door de Europese Unie wordt samengewerkt met de UNHCR en ook met de NGO's. Daar heeft mevrouw Dybkjær groot gelijk in, want die moeten toch praktische werk doen. In dit verband zou ik nog graag willen weten van de Commissie of de problemen met de UNHCR nu al zijn opgelost, dat wil zeggen of de UNHCR al meer middelen krijgt van de Commissie. Want terwijl het aantal vluchtelingen en ontheemden toeneemt, neemt het budget van de UNHCR af. Dat is toch eigenlijk niet te verdedigen.

Belder
Voorzitter, graag val ik collega Maij-Weggen bij in haar interventie over de Molukken. Dan nu het verslag van mevrouw Carrilho. In het verslag van mevrouw Carrilho wordt een aantal essentiële kanttekeningen geplaatst bij het voorstel van de Commissie. Met de kritiek op het gebrek aan coherentie in het Europees beleid nog vers in het geheugen, vind ik met name de amendementen 3 en 4 erg belangrijk. Spoedhulp is ook onderdeel van dat ontwikkelingsbeleid en moet passen binnen de algemene doelstellingen van het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie.
Organisaties die zich bezig houden met ontwikkelingsactiviteiten in het grijze gebied tussen noodhulp en ontwikkelingshulp dreigen soms tussen de wal en het schip te raken. Recentelijk werd ik daarmee bij een Nederlandse organisatie voor ontwikkelingshulp geconfronteerd. Bovendien is er vaak sprake van schrijnende situaties onder de doelgroepen van deze hulp. Juist daarom zou ik me bij de rapporteur willen aansluiten in haar pleidooi voor instandhouding van deze budgetlijn.

Martínez Martínez
Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u het verslag te steunen van mijn collega, mevrouw María Carrilho, die een verordening wil verbeteren die wij belangrijk vinden. Europa moet er alles aan doen om ontwortelde bevolkingsgroepen te helpen, in dit geval in Zuid-Amerika en Azië. Wij moeten degenen helpen die hun woonplaatsen moeten ontvluchten vanwege zeer grote armoede, oorlog, allerlei vormen van onderdrukking en geweld, interne conflicten ten gevolge van het uiteenvallen van de burgerstaat of vanwege het wegvallen van de democratie als norm voor de samenleving.
De Europese Unie moet zich er politiek sterk voor maken dat de Verdragen van Genève flexibel geïnterpreteerd worden door de staten en ook nieuwe instrumenten voor internationaal recht in het leven roepen waarmee we de binnenlandse vluchtelingen kunnen helpen. De lidstaten van de Europese Unie en de Europese Unie zelf moeten in hun hoedanigheid van donoren zonder enige terughoudendheid alle middelen gebruiken om ervoor te zorgen dat de landen waarmee we samenwerken de veiligheid van hun burgers garanderen en de mensenrechten eerbiedigen.
Natuurlijk moet de Unie bij het nemen van haar verantwoordelijkheden op het gebied waar we ons nu mee bezighouden zich ook inspannen op het punt van de begroting, wat eigenlijk al weerspiegeld zou moeten worden in de begroting van 2002. We mogen niet vergeten dat we niet alleen onmiddellijk in politiek en financieel opzicht actie moeten ondernemen voor de ontwortelde bevolkingsgroepen, maar het probleem ook bij de wortel moeten aanpakken.
Onze inzet moet er op de middellange en lange termijn op gericht zijn de armoede uit te roeien en de rechtsstaat en de democratie waar dan ook te verstevigen, zodat de ontwikkeling en de sociale gerechtigheid bevorderd worden. Dat wil zeggen welvaart en stabiliteit, zodat iedereen waardig in zijn eigen land kan leven.

Patten
Dit was een interessant, zij het kort debat. Ik zou graag willen ingaan op een paar punten die aan de orde zijn gesteld, hoewel ik ervan overtuigd ben dat we bij andere gelegenheden nader kunnen ingaan op de redevoering van de heer Deva over soevereiniteit. Mevrouw Schörling heeft gevraagd wat we doen om de lidstaten te verplichten de doelstelling van de VN voor ontwikkelingshulp te halen. Als mevrouw Schörling aanwezig had kunnen zijn bij het debat over de G8 dat we eerder vandaag hebben gevoerd, zou ze gehoord hebben hoezeer ik hetzelfde nastreef als zij. Het gaat hier echter om een discussie die met de regeringen van de lidstaten gevoerd moet worden en met hun parlementen, die over deze overheidsuitgaven stemmen. Ik begrijp haar standpunt, vooral tegen de achtergrond van de afnemende hulpstromen in de jaren ' 90.
Mevrouw Maij-Weggen weet dat ik haar bezorgdheid over de situatie in Indonesië deel, zeker de situatie in de Molukken en sommige andere eilanden en provincies. Ik verzeker mevrouw Maij-Weggen dat we volgend jaar en in de komende jaren 3 miljoen euro aan de Molukken zullen toewijzen, als dat nodig is.
Maar ik zou het wezenlijke deel van mijn betoog willen beginnen met een compliment aan mevrouw Carrilho voor de kwaliteit van dit verslag. Ik ben mij zeer bewust van de moeilijke werkomstandigheden en de tijdsdruk. De analyse, de conclusies en de amendementen in haar verslag zijn naar het oordeel van de Commissie van zeer hoge kwaliteit en dragen bij tot een aanzienlijke verbetering van het oorspronkelijke Commissievoorstel. Ik zeg dat zonder enig voorbehoud. We delen alle zorgen en staan achter alle aanbevelingen in het verslag van de geachte afgevaardigde. Ik wil ook graag de Begrotingscommissie en de Commissie begrotingscontrole bedanken voor hun bijdragen aan dit debat.
Op 21 juni vierde de internationale gemeenschap de vijftigste verjaardag van het Verdrag van Genève betreffende de status van vluchtelingen. Helaas viel er niet veel te vieren. Op dit moment zijn er meer dan 22 miljoen vluchtelingen, ontheemden en gerepatrieerden in de wereld en dat aantal stijgt nog steeds. Elke dag raken duizenden gezinnen ontheemd door oorlog, hongersnood en armoede, van Afghanistan - en ik zal de punten die de heer Blak aan de orde stelde zeker onderzoeken - tot Colombia, van de Balkan tot het gebied van de Grote Meren. We weten dat de internationale gemeenschap last heeft van donormoeheid. Het Hoge Commissariaat van de Verenigde Naties voor Vluchtelingen (UNHCR) heeft grote moeite om de middelen bijeen te krijgen om deze menselijke tragedies het hoofd te bieden en heeft onlangs zijn werkzaamheden ingekrompen. In antwoord op de geachte afgevaardigde wil ik nogmaals zeggen dat we niet alleen met het UNHCR in gesprek zijn, maar ook met andere VN-organisaties, om te proberen onze financiële relatie met hen op een praktischer niveau te brengen.
Het is een goed moment om duidelijk te verklaren dat de Europese Gemeenschap financiële en menselijke middelen zal blijven reserveren om ontwortelde bevolkingsgroepen te helpen terugkeren naar hun huizen, een nieuw leven te beginnen en in vrede en veiligheid te leven. Het Parlement heeft besloten in dit opzicht een politiek signaal af te geven door een verhoging van de beschikbare middelen voor te stellen en wij steunen dat voorstel. Sinds 1997 is meer dan 200 miljoen euro besteed aan het financieren van projecten in heel Azië en Latijns-Amerika ten behoeve van ontwortelde bevolkingsgroepen. Er is geld gebruikt om vluchtelingen te helpen een redelijk leven te leiden in kampen, terug te keren naar hun thuisland of zich te hervestigen in een derde land en onafhankelijk te worden. Via de begrotingslijn zijn projecten gefinancierd om ontwortelde bevolkingsgroepen te beschermen in de gastlanden waarin zij onderweg naar huis verbleven en op hun uiteindelijke bestemming. Zij heeft gastgemeenschappen geholpen ontwortelde families toe te laten en op te nemen. Maar vooral heeft zij gezorgd voor de aanwezigheid van de internationale gemeenschap bij de delicate overgang van humanitaire hulp naar langetermijnontwikkeling - iets dat de heer Deva al ter sprake bracht - door huizen en scholen te herbouwen, te zorgen voor toegang tot drinkwater en irrigatie, gezondheids- en onderwijsdiensten te verbeteren, kredietstelsels op te zetten en de economische activiteit te herstellen.
De evaluatie die in 2000 is uitgevoerd wees weliswaar op een aantal zwakke plekken in het beheer - die de Commissie heeft aangepakt door middel van haar hervorming van de buitenlandse hulp - maar zij bevestigde dat de begrotingslijn zeer relevant is en voortgezet dient te worden. Ik kom nu op de specifieke amendementen die het Parlement heeft voorgesteld. De Commissie stemt in met alle voorgestelde wijzigingen. Ten eerste stellen we op prijs dat de mensenrechten in de verordening versterkt worden. Ten tweede juichen we toe dat de rol van de verordening in het continuüm van verlichting, herstel en ontwikkeling verduidelijkt wordt. Ten derde stemmen we in met het verbeteren van de controle, het toezicht en de verslaglegging en ten vierde steunen wij de versterking van die aspecten van de verordening die gericht zijn op bevordering van vrede en conflictbeheersing in overeenstemming met de onlangs aangenomen mededeling van de Commissie over conflictpreventie.
Wat betreft de duur van de verordening stelde de Commissie oorspronkelijk voor dat de verordening voor onbepaalde tijd zou gelden. Dit deed zij met de bedoeling de regelmatig terugkerende discussie te vermijden over een probleem dat waarschijnlijk, helaas, niet zal verdwijnen of aanmerkelijk zal veranderen. Wij menen echter dat december 2004 een zeer redelijk compromis is, vooral in het licht van ons voornemen om de verordening inzake Azië en Latijns-Amerika te herzien. Wij zullen dan ook de mogelijkheid bestuderen het probleem van ontwortelde bevolkingsgroepen in één geografisch instrument te vervatten.
Tot besluit wil ik nog zeggen dat wij nota nemen van de wens van het Parlement om voor de onder deze verordening te financieren werkzaamheden meer financiële middelen te reserveren dan het bedrag dat al op het programma staat. Ik wil de rapporteur nogmaals bedanken voor het uitstekende werk dat zij verricht heeft. Ik hoop dat haar werk tot gevolg zal hebben dat onze programma' s in deze zeer belangrijke sector zowel genereus als beter afgestemd en beheerd zullen zijn.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 11.50 uur onderbroken en om 12.00 uur hervat)

Mayer, Hans-Peter
 Mijnheer de Voorzitter, ik stel hierbij voor om alle afgevaardigden in de gelegenheid te stellen hun bezoekersgroepen wanneer dan ook met de vervoersdienst te bezoeken, en wel binnen een straal van 25 kilometer rond het Europees Parlement. Tot nu toe is het slechts toegestaan om twintig kilometer gebruik te maken van de vervoersdienst, wat overeenkomt met een straal van vijftien kilometer. Gezien de vele bezoekersgroepen die honderden kilometers onderweg zijn, is dat te weinig. Ik verzoek u dan ook om de geëigende stappen te ondernemen.

De Voorzitter
Geachte collega, daar hebben wij gisteren al over gesproken. Misschien kunt u dit nog eens op schrift stellen voor de quaestoren.

Knolle
 Mijnheer de Voorzitter, gistermiddag heeft voor het Parlementsgebouw een demonstratie plaatsgevonden. De demonstranten gebruikten daarbij een gigantische geluidsinstallatie. Door het onverdraaglijk harde geluid zijn niet alleen ikzelf, maar ook andere collega' s, gehinderd in het uitoefenen van ons mandaat. Ik verzoek u ervoor te zorgen dat, ten eerste, demonstranten geen toegang meer krijgen tot het Parlementsterrein zoals gisteren het geval was en, ten tweede, dat er voor de wijde omtrek van het Parlement een verbod komt op het gebruik van geluidsinstallaties door demonstranten.
Voor alle duidelijkheid: ik ben een voorstander van de demonstratievrijheid. Ik wil ook benadrukken dat ik de muzikale bezoekersgroepen van afgevaardigden met hun opvoeringen in het Parlement en op de binnenplaats van het Parlement een verrijking vind!

De Voorzitter
Daar nemen wij nota van, geachte collega.

Dell' Alba
Mijnheer de Voorzitter, wij krijgen zo dadelijk een hele reeks zeer belangrijke hoofdelijke stemmingen. Kunt u ons verzekeren dat collega Brienza vandaag op de presentielijst staat?

De Voorzitter
De bevoegde diensten bevestigen mij dat dit inderdaad het geval is, mijnheer Dell' Alba.

STEMMING
- over het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 3/2001 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2001

Afdeling III - Commissie
Afdeling VI - Economisch en Sociaal Comité
Afdeling VII - Comité van de regio's
over het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting nr. 4/2001 van de Europese Unie voor het begrotingsjaar 2001 (9803/2001 - C5-0272/2001 - 2001/2049(BUD))
Afdeling III - Commissie
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0238/2001) van mevrouw Haug, namens de Begrotingscommissie, over de situatie inzake de eigen middelen van de Europese Unie in 2001 (2001/2019(INI))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0241/2001) van de heer Costa Neves, namens de Begrotingscommissie, over de begroting 2002 met het oog op de overlegprocedure voor de eerste lezing door de Raad (2001/2063(BUD))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0216/2001) van de heer Bourlanges, namens de Commissie begrotingscontrole, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van het statuut van de uitvoerende agentschappen waaraan bepaalde taken in het kader van het beheer van de communautaire programma's worden gedelegeerd (COM(2000) 788 - C5-0036/2001 - 2000/0337(CNS))
Bourlanges (PPE-DE), rapporteur. (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik dacht dat de Europese Commissie, na de enigszins verhitte discussie die gisteren in deze vergaderzaal is gevoerd met de commissaris, mevrouw Schreyer, een verklaring zou afleggen voordat we zouden overgaan tot de stemming. Ik dacht dat u daarvan op de hoogte was en ik zou derhalve graag willen dat mijnheer de commissaris een verklaring aflegt, als hij dat tenminste van plan is.

Fischler
De rapporteur heeft de Commissie gevraagd een standpunt in te nemen met betrekking tot amendement 25 op artikel 18, lid 2 van het voorstel. Dit gedeelte gaat over ambtenaren van de Gemeenschappen die als tijdelijke functionarissen van het agentschap worden aangesteld en andere ambtenaren die in dienst worden genomen door het uitvoerend agentschap. Tijdens het debat van gisteren heeft mevrouw Schreyer aangegeven dat de Commissie niet in een minimumpercentage kan vastleggen hoeveel functionarissen namens de Commissie worden gedetacheerd bij het agentschap en dat de Commissie daarom de door de rapporteur voorgestelde 25% niet kon overnemen.
Er zullen voldoende functionarissen worden gedetacheerd bij het agentschap om te voorzien in de behoefte aan personeel. Maar mevrouw Schreyer kan bevestigen dat andere ambtenaren in dienst zullen worden genomen op basis van contracten voor bepaalde tijd.
Het laatste deel van dat amendement, over de aard van de contracten, de verplichtingen en kwalificatie-eisen, kunnen wij eveneens steunen. Ik hoop dat de heer Bourlanges na deze verklaring aanneming van zijn verslag kan steunen, zodat het voorstel zijn rondgang door de Raad zo spoedig mogelijk kan voltooien. Ik dank hem voor zijn uitstekende werk.

Bourlanges
Ik zou mijnheer de commissaris willen bedanken voor zijn verklaring, waarmee een uiterst belangrijk punt geregeld wordt, namelijk dat het personeel van de agentschappen niet in een onzekere en kwalitatief onbevredigende positie terechtkomt. Dat is mijns inziens een zeer belangrijk punt.
Ik maak van de gelegenheid gebruik om eraan toe te voegen dat we in een zeer laat stadium nog een discussie gehad hebben met de vertegenwoordiger van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten, de heer van Hulten. Resultaat van dat gesprek is dat de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten - ik spreek nu namens de heer van Hulten -, in tegenstelling tot haar standpunt tot op heden, bereid is steun te verlenen aan ten eerste amendement 13, dat was goedgekeurd door de Begrotingscommissie, en ten tweede de zojuist door mijnheer de commissaris ter sprake gebrachte delen 3 en 4 van amendement 25.
Dit betekent - ik zeg het om misverstanden te voorkomen, en mocht ik het standpunt van de heer van Hulten niet goed weergeven, dan moet hij me maar corrigeren -, dit betekent dat we in deze Vergadering op deze punten over een aanzienlijk bredere stem beschikken.

Van Hulten
Voorzitter, vlak voordat deze stemming begon, zei de heer Bourlanges dat hij niet zo goed is in cijfers en dat heeft hij net bevestigd, want het amendement waar ik hem nu kan volgen is amendement 8 en niet amendement 13. Maar ik denk dat wij over hetzelfde onderwerp praten. Naar aanleiding van de mededeling van de commissaris kan ik ook melden dat wij nu kunnen instemmen met een aantal delen van amendement 25, namelijk het eerste, het derde en het vierde deel. Dus in tegenstelling tot wat in onze stemlijst staat, zijn wij voor amendement 8 en voor drie delen van amendement 25.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0232/2001) van mevrouw Niebler, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad inzake een regelgevingskader voor het radiospectrumbeleid in de Europese Gemeenschap (COM(2000) 407 - C5-0449/2000 - 2000/0187(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0219/2001) van mevrouw McKenna, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een aanbeveling van het Europees Parlement en de Raad betreffende de uitvoering van een geïntegreerd beheer van kustgebieden in Europa (COM(2000) 545 - C5­0474/2000 - 2000/0227(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0218/2001) van de heer Callanan, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 94/25/EG inzake de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten met betrekking tot pleziervaartuigen (COM(2000) 639 - C5-0529/2000 - 2000/0262(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0228/2001) van mevrouw Carrilho, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende acties op het gebied van de hulp aan ontwortelde bevolkingsgroepen in de ontwikkelingslanden in Latijns-Amerika en in Azië (COM(2000) 831 - C5-0758/2000 - 2000/0338(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Verslag (A5-0244/2001) van de heer Brok, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over het voorstel voor een besluit van de Raad tot toekenning van macro-financiële bijstand aan de Federale Republiek Joegoslavië (COM(2001) 277 - C5-0231/2001 - 2001/0112(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Ontwerpresolutie (B5-0480/2001) over de gemeenschappelijke ordening der markten in de groenten- en fruitsector
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0193/2001) van de heer Wuori, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de mensenrechten in de wereld in 2000 en het mensenrechtenbeleid van de Europese Unie (11317/2000 - C5-0536/2000 en C5-0628/2000 - 2000/2105(INI))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0223/2001) van de heer Cornillet, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over de toestand van de grondrechten in de Europese Unie (2000) (2000/2231(INI))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
STEMVERKLARINGEN
Verslag-Haug/Ferber (A5-0239/2001)

Dell' Alba
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde het woord voeren omdat het Europees Parlement in de algemene verwarring tijdens de stemming - die ook te wijten was aan het feit dat er enkele belangrijke stemmingen waren - ermee heeft ingestemd dat 12 miljard euro, of om precies te zijn 11,6 miljard euro, werd geschonken, of liever gezegd, werd teruggegeven aan de lidstaten omdat dit bedrag niet was besteed met de begroting 2000. Ik vind dat gewoon belachelijk. Wij hebben deze praktijk al jarenlang. Wij controleren niet alleen de ontvangsten, maar geven bovendien de lidstaten de mogelijkheid al dit geld terug te ontvangen of af te trekken van de bijdrage van het volgende begrotingsjaar. De uitbreiding staat voor de deur. Wij zitten in een penibele begrotingssituatie en moeten nieuwe middelen zien te vinden. Dit is dan ook een onmogelijk systeem. De lidstaten voelen er niet alleen niets voor om het uitgavenplafond te garanderen dat in Edinburg werd afgesproken en bevestigd in de financiële vooruitzichten, maar willen zelfs nog geld terug, ofschoon dat geld heel goed anders zou kunnen worden gebruikt, zoals in elke nationale begroting gebeurt. Onze burgers krijgen namelijk hun geld niet terug als er van een overschot sprake is. Dat geld wordt voor iets anders gebruikt. Met dit protest wilde ik duidelijk maken dat wij tegen dit verslag hebben gestemd.

Caullery
Het OGAB nr. 3 dat ons wordt voorgelegd in het verslag van mevrouw Haug is voornamelijk gericht op wijziging van de middelen voor OLAF en de Europese Commissie. Ten aanzien van het Europees Bureau voor fraudebestrijding behelst het amendement dat door de Begrotingscommissie in overleg met de Commissie begrotingscontrole is voorgesteld een alleszins verdedigbare wijziging van de verdeling tussen permanente posten en tijdelijke posten. Deze GAB behoeft in haar geheel geen nader commentaar.
Het OGAB nr. 4 heeft met name betrekking op het saldo van het begrotingsjaar 2000. In dit ontwerp wordt tevens voorgesteld de extra betalingskredieten voor de westelijke Balkanlanden op basis van het overschot uit de begroting 2000 te verhogen van 350 miljoen euro tot 450 miljoen euro, te weten 70 miljoen euro extra voor de Balkanlanden en 30 miljoen euro extra voor additionele financiële hulp aan de Federale Republiek Joegoslavië. De rapporteur stemt in met het deel dat betrekking heeft op de "ontvangstenzijde" van deze GAB, dat wil zeggen de terugbetaling aan de lidstaten van 7,5 miljard euro, afkomstig uit het overschot van 2000. Daarin kunnen ook wij ons vinden. De Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten kan zich echter niet scharen achter het standpunt van de rapporteur dat het een slechte zaak is dat het Europees Parlement geen stem in het kapittel heeft wanneer het gaat om het deel betreffende de "ontvangstenzijde" van de begroting.
In dezelfde mate doet het andere verslag van mevrouw Haug, over de situatie inzake de eigen middelen in 2001, het debat herleven over de verhoging van de ontvangsten, aangezien het standpunt wordt verkondigd dat de Europese Unie geleidelijk minder afhankelijk dient te worden van de overdrachten van de lidstaten en dat het stelsel van eigen middelen zodanig gewijzigd dient te worden dat uiteindelijk financiële autonomie bereikt wordt. In de ontwerpresolutie wordt er tevens op gewezen dat het doel van de hervorming moet zijn Europa te voorzien van een "eigen bron van inkomsten" . Verder wordt het idee van invoering van een directe Europese belasting onderschreven, en tegelijkertijd wordt verzocht om volledige betrokkenheid van het Europees Parlement bij de begrotingsprocedure, met name ten aanzien van de ontvangstenkant.
De Franse delegatie in de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten wijst al deze hoogst ongelukkige voorstellen van de hand, voorstellen die overigens ook strijdig zijn met het Verdrag.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137 van het Reglement)

Gallagher
Met betrekking tot de gewijzigde en aanvullende begroting nr. 3 van dit jaar wil ik graag verwijzen naar een amendement dat ik namens mijn fractie, de Unie voor een Europa van Nationale Staten, heb ingediend bij de Begrotingscommissie. Het amendement is echter helaas niet overgenomen. Het had betrekking op begrotingslijn A-3015, die gebruikt wordt om het Europees Bureau voor de minderheidstalen te financieren.
Ik ben blij dat ik de gelegenheid heb om mijn amendement toe te lichten. Veel collega' s zullen zich bewust zijn van het uitstekende werk dat het Bureau verricht om minderheidstalen en minder gebruikte talen te beschermen. Dit wordt des te belangrijker in de context van de uitbreiding, gezien de culturele en taalkundige diversiteit in veel van de kandidaat-lidstaten.
Zoals veel collega' s zullen weten, probeert de Commissie voorwaarden aan het Bureau op te leggen als gevolg waarvan het kantoor in Dublin zou moeten sluiten. Het Bureau is een aantal jaren geleden opgericht op initiatief van de Ierse regering en wordt nog steeds door haar medegefinancierd. Het secretariaat zat oorspronkelijk geheel in Dublin, maar enkele jaren geleden is een steunpunt geopend in Brussel dat de relaties met de EU-instellingen moet onderhouden. Ik heb contact gehad met de Ierse minister die verantwoordelijk is voor taalkwesties en ik denk dat het zeer moeilijk zou zijn om in Ierse regeringskringen de huidige belangstelling voor het Bureau levend te houden als dit gedwongen wordt zijn kantoor in Dublin te sluiten.
Ook in Noord-Ierse kringen is uiting gegeven aan bezorgdheid hierover. Het Bureau houdt zich immers bezig met de taalaspecten van het Goede Vrijdag-akkoord.
Ik ben van mening dat de Commissie de wens van het Parlement tracht te ondermijnen door dergelijke voorwaarden aan de subsidie te verbinden. Ik heb dan ook voorgesteld een directe verwijzing naar de secretariaten in Dublin en Brussel op te nemen in een voetnoot. Zodra in september aanstaande de nieuwe begrotingsprocedure begint, zal ik opnieuw steun zoeken voor een dergelijke maatregel. Nu wil ik slechts de aandacht van mijn collega' s vestigen op de intriges van de Commissie, die naar mijn mening schadelijke gevolgen kunnen hebben.
Verslag-Haug (A5-0238/2001)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, zowel namens de Partij van de Gepensioneerden die ik hier vertegenwoordig, als namens de Franse, Nederlandse, Spaanse, Zweedse, Sloveense, Bulgaarse en Letse partijen van de gepensioneerden - die mij hebben gemachtigd namens hen te spreken - wil ik wat het gebruik van de eigen middelen van de Europese Unie betreft duidelijk maken dat wij volledig achter het voorstel voor een eigen belasting van de Europese Unie staan. Die belasting mag echter geen verhoging betekenen van de normale belasting. Integendeel, de belasting die de burgers in eigen land betalen moet daarmee worden verminderd. Pas dan zullen zij Europa als iets positiefs zien.

Blak en Lund
 - (DA) We hebben vandaag gestemd tegen alle oproepen om een directe Europese belasting in te voeren. We vinden een feitelijke Europese belasting geen goed idee. Het is nog maar zeer de vraag of de bevolking door een dergelijke belasting meer betrokken raakt bij en meer belangstelling krijgt voor de samenwerking in het kader van de Europese Unie. Een eventuele Europese belasting zou een uitermate complexe interactie met de nationale belastingen betekenen, en waarschijnlijk zou het voor de nationale regeringen helaas zeer moeilijk worden de totale belastingdruk in de hand te houden. Daardoor is het niet mogelijk te garanderen dat de invoering van een Europese belasting geen verdere fiscale lasten voor de belastingbetaler met zich meebrengt. De invoering van een Europese belasting lijkt ook een stap in de ontwikkeling van een meer federale Europese Unie, en daar zijn wij geen voorstander van. Dat geldt ook voor een meerderheid van de Europese bevolkingen.

Markov
 - (DE) Mijn fractie is, evenals veel andere collega' s en deskundigen, van mening dat de voorziene middelen in de financiële vooruitzichten 2000-2006 niet toereikend zullen zijn, met name in het licht van de uitbreiding van de EU, de stabilisering van de situatie op de Balkan, de oplossing van problemen op het gebied van de werkgelegenheid en de stabilisering van de sociale systemen. En dat zijn slechts een paar van de kwesties die er spelen. Daarom is het ook legitiem om het probleem van aanvullende inkomstenbronnen van de Europese Unie op de agenda te zetten.
In haar verslag stelt mevrouw Haug voor om het systeem dat tot nu toe gebruikt wordt met betrekking tot de overdrachten van de lidstaten af te schaffen en het systeem van eigen middelen zodanig te wijzigen dat er een financiële autonomie van de Europese Unie ontstaat. Zij stelt voor om een Europese belasting in te voeren als een directe inkomstenbron.
Dit voorstel kan mijn fractie niet aannemen.
Het huidige systeem van de procentuele betalingen van een deel van het BNP is gebaseerd op een essentieel beginsel voor de economische en sociale samenhang van de Unie: het solidariteitsbeginsel. Indien dit beginsel verlaten wordt, wordt de Europese Unie van haar fundament beroofd. Dat is voor ons niet aanvaardbaar.
Wij staan constructief tegenover het idee van alternatieve inkomstenbronnen in de vorm van Europese belastingen als aanvulling op het huidige financieringssysteem van de EU. Dergelijke belastingen mogen echter geen belastingverlagend effect in de lidstaten van de Europese Unie hebben. Wij denken bijvoorbeeld aan een Tobin-taks om de winsten bij financiële transacties af te romen en aan de invoering van een CO2-belasting voor bedrijven in heel Europa. Die laatste maatregel zou ook een positief effect kunnen hebben op de verwezenlijking van een toekomstgericht milieubeleid. Daardoor zou niet alleen de druk om milieuvriendelijkere energieopwekkingsprocedures te gebruiken verhoogd worden, maar ook het veiligstellen van het Kyoto-protocol ondersteund worden.
Bovendien zijn wij van mening dat het huidige financiële systeem zodanig veranderd moet worden dat door de lidstaten niet opgevraagde middelen niet aan hen geretourneerd worden, maar deel blijven uitmaken van de Europese begroting. Tegelijkertijd dient een strengere financiële discipline gehanteerd te worden door bijvoorbeeld vastleggingskredieten die nog niet uitbetaald zijn omdat de ontvangende partij deze middelen niet heeft opgevraagd, uiterlijk na drie jaar te laten vervallen. Dat betekent dat ook de toewijzingsbeschikking veranderd zou moeten worden.
Om deze redenen wordt dit verslag door mijn fractie verworpen.

Martinez
Meer vrijhandelszones, meer vrijstelling van douanerechten in een stelsel van algemeen toegepaste unilaterale preferenties, cadeaus inzake douanerechten voor de 49 minst ontwikkelde landen onder het mom van "alles behalve wapens" en, vooral, vergaande onderwerping aan de eisen van de heersers van de wereld, van de GATT tot de WTO - de Europese Commissie heeft de financiële tak doorgezaagd waarop de Europese begroting rustte, namelijk de douanerechten, die in de jaren zestig meer dan 55% uitmaakten van de communautaire middelen, tegen een schamele 14% vandaag de dag.
Bovendien heeft de afschaffing van de communautaire preferentie op landbouwterrein ertoe geleid dat de gemeenschappelijke heffingen op landbouwproducten afkomstig uit de Commonwealth, Midden-Amerika of andere gebieden - heffingen die dienden ter bescherming van die preferentie - vrijwel verdwenen zijn. Ze dragen nog slechts voor ongeveer 2% bij aan de communautaire middelen.
Een en ander betekent dat nog slechts 17% van de middelen van de Europese begroting afkomstig is van de douanerechten en de genoemde landbouwheffingen. Maar die twee traditionele, langst bestaande bronnen zijn de enige bronnen die werkelijk eigen zijn aan de Gemeenschap en haar financieel onafhankelijk maken van de lidstaten. De afname van het aandeel van deze middelenbronnen leidt er dan ook toe dat de Gemeenschapsbegroting afhankelijk wordt van de overdrachten van de nationale staten.
Dat wordt geïllustreerd door het toenemend belang van de op het BNP gebaseerde overdrachten, historisch gezien de vierde bron van begrotingsmiddelen, die pas in 1988 is ingevoerd. Deze overdracht neemt een steeds belangrijkere plaats in en maakt thans reeds 45% uit van de communautaire middelen. Maar het gaat hier in feite om een klassieke bijdrage van staten aan de financiering van een internationale organisatie.
En zo zijn we in de bizarre situatie van dit moment beland, een situatie waarin het wereldwijde douanebeleid dat is gevoerd door de Europese Commissie, vurig voorvechtster van federale integratie, tot gevolg heeft gehad dat de Unie gedwongen is zichzelf te financieren zoals de eerste de beste intergouvernementele organisatie die is gebaseerd op het meest uitgesproken interstatelijk internationaal recht.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137 van het Reglement)

Sacrédeus
Ik heb tegen het verslag gestemd. De Zweedse christen-democraten staan niet achter paragraaf 5 en 11, waarin wordt voorgesteld om een eigen belastingrecht voor de Europese Unie in te voeren.
Wij willen het aantal belastingniveaus voor de burgers niet uitbreiden. De Zweedse belastingbetalers betalen belasting aan de gemeente, de provincie en de nationale overheid. Nog een belastinginstantie - een Europese - in het leven roepen, betekent op de lange duur zonder meer een hogere belastingdruk. Deze ontwikkeling willen wij niet steunen.
Als de EU "financiële autonomie" krijgt, zoals het in het verslag wordt genoemd, betekent dat ook politieke autonomie voor de lidstaten en hun regeringen, met alle gevaren en gebrek aan controle van dien. Een dergelijke ontwikkeling willen wij niet steunen.
Verslag-Costa Neves (A5-0241/2001)

Miranda
Het voorontwerp van begroting dat de Commissie ons nu voorlegt gaat tot 1,06% van het communautair BBP en vertegenwoordigt dus een historisch dieptepunt. Het is dan ook onaanvaardbaar. Er wordt gekort op de uitgaven, vooral waar het de samenwerking met derde, minder ontwikkelde landen betreft. Zelfs Oost-Timor ontkomt niet aan de bezuinigingen.
De verzoenende toon van het verslag doet daarom vreemd aan. Bovendien wordt nergens gewag gemaakt van een strategie of prioriteiten, wat in het licht van de al zo vaak aangekondigde uitbreiding des te eigenaardiger is. En dan hebben we het nog niet eens over sociale kwesties - daarover zwijgt het verslag in alle talen. Het Europees Parlement zou wat meer durf moeten tonen en weigeren zich te schikken, zoals nu voor de zoveelste keer gebeurt. Dit is de vierde (!) gewijzigde begroting binnen één jaar en dat toont toch wel aan dat de begroting van de Gemeenschap een rommeltje is. Het is dus terecht dat we vorig jaar een voorstel hebben ingediend voor het verwerpen van de begroting.
Intussen wordt in het verslag-Haug gesuggereerd dat alles opgelost kan worden via een communautaire belasting! Wij vinden dat onzinnig. Dat voorstel roept om te beginnen een aantal principiële vragen op. En dan kan het geen kwaad erop te wijzen dat de verlaging van de communautaire begroting uiteindelijk voortvloeit uit restricties die door het stabiliteitspact opgelegd zijn. Daar moeten we de oplossing zoeken. Het is van groot belang dat de bijdrage van de lidstaten gebaseerd is op de welstand van de onderscheidene lidstaten, dat wil zeggen op het BNP. Bovendien moet de bijdrage van de burgers op rechtvaardige wijze worden berekend. Solidariteit is een basisvereiste, en die solidariteit moet ook tot uitdrukking komen in de wijze waarop de begrotingsmiddelen worden uitgegeven.
Verslag-Niebler (A5-0232/2001)

Fatuzzo
Het is nu 2005, mijnheer de Voorzitter, en de ene gepensioneerde vraagt de andere: "Waar kijk jij naar op de televisie? Ik kijk naar balletvoorstellingen en naar shows met mooie meisjes" . "Och kom" , zegt de ander "dat is toch niets meer voor ons. Ik kijk elke avond naar de Fatuzzo' s European Show. De heer Fatuzzo weet van wanten als het om pensioenen gaat en legt de gepensioneerden uit hoe zij hun pensioen kunnen verhogen. Ik raad je aan ook naar de Fatuzzo' s European Show te kijken" . Iets dergelijks is denkbaar geworden dankzij het verslag van mevrouw Niebler, waarin sprake is van de toekenning van radiofrequenties. Ik hoop dat daarmee ook informatie aan alle burgers en vooral aan alle gepensioneerden mogelijk wordt.
Verslag-McKenna (A5-0219/2001)

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, we hebben zojuist het verslag van mijn collega Patricia McKenna aangenomen en ik moet erkennen dat het een goed verslag is geworden. Het behandelt zeer gedetailleerd de omstandigheden en problemen die onze kustgebieden beïnvloeden, zowel wat betreft de geografische dimensie, het klimaat, het milieu en de biodiversiteit als wat betreft de economische, sociale en culturele aspecten en de recreatie. Ik mis alleen een duidelijkere en gedetailleerdere behandeling van de toeristische gebieden en met name van de talloze illegale gebouwen die in veel Spaanse kustgebieden - en ook in andere landen - gebouwd zijn uit speculatief oogpunt. Deze gebouwen vormen een duidelijk gevaar voor de steden en het biologisch evenwicht. Ik vind dat de desbetreffende regeringen streng moeten optreden en de gevolgen moeten aanpakken van de gebrekkige controle die zij uitoefenen op deze illegale gebouwen.
Tot slot wil ik mijn ongenoegen uiten over het feit dat mijn voorstel niet is aangenomen om het verslag, dat we zojuist hebben aangenomen als een eenvoudige aanbeveling, aan te merken als een communautaire richtlijn, die de lidstaten verplicht hun eigen nationale wetten na te komen en in te zetten.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, als vertegenwoordiger van de Partij van de Gepensioneerden stem ik met genoegen in met dit voorstel van het Europees Parlement. Ik spreek nu echter niet alleen als vertegenwoordiger van mijn partij maar ook als iemand die in Genua is geboren en getogen. Het gebeurt regelmatig dat als de regen enkele dagen aanhoudt, in Genua langs de Ligurische kust, alle huizen, alle woningen, alle winkels en ruimten op de begane grond onderstromen. Ik hoop dan ook dat hiermee een echt nuttig, Europees beleid voor de kustgebieden kan worden ingevoerd en dat hier alle Europeanen die aan de kust wonen baat bij zullen hebben.

Figueiredo
In het verslag wordt op kritische wijze het voorstel geanalyseerd voor een aanbeveling betreffende de uitvoering van een geïntegreerd beheer van de kustgebieden in Europa, en daarbij wordt een aantal amendementen voorgesteld die voor het merendeel op onze steun kunnen rekenen, of het nu gaat om de erkenning van het belang van de kustzones of over de oorzaken van de vernietiging die nu in een aantal gebieden plaatsvindt. Bovendien worden de kustzones bedreigd door klimaatverandering en opwarming. Dat is mogelijk zelfs de ernstigste bedreiging voor de Europese kustzones. Het is echter ook belangrijk te wijzen op de crisis binnen de visserij en de werkgelegenheid die in deze sector verloren gaat. De visserij is voor veel kustgebieden een uiterst belang element in de sociaal-economische samenhang. De crisis binnen de visserij maakt deze gebieden dus nog kwetsbaarder.
Zoals de rapporteur zelf al aangeeft, is deze aanbeveling een eerste belangrijke stap in de richting van de bescherming van de Europese kustgebieden. Het is echter ook van belang dat de lidstaten zich inspannen voor het navolgen van deze aanbeveling. De verschillende instrumenten die daarvoor gebruikt kunnen worden moeten gecoördineerd ingezet worden. We willen toch nog een aantal kanttekeningen plaatsen bij de door de rapporteur voorgestelde maatregelen. Ik doel dan in de eerste plaats op de opmerking dat de gemeenschappelijke strategie bindend moet zijn. Het is niet echt duidelijk wat de rol van de lidstaten in dit proces is en op welke wijze ze kunnen interveniëren.

Meijer
. Tussen de ondiepe delen van de zee langs de kusten, het zogenaamde continentale plat, en de laaggelegen kustgebieden bestaat maar weinig hoogteverschil. Veel van die gebieden zijn in de loop van de tijd veranderd van land in zee of van zee in land, met of zonder doelgericht menselijk ingrijpen. Dankzij de Amerikaanse president Bush en de grote oliemaatschappijen dreigen zulke gebieden opnieuw van land in zee te veranderen, want zolang de kunstmatige opwarming van de aarde voortduurt zullen de ijskappen verder afsmelten en zal de zeespiegel verder stijgen. Juist in die laaggelegen kustgebieden is een groot deel van de wereldbevolking geconcentreerd en liggen de belangrijke economische centra. Niet alleen acht miljoen Nederlanders en twee miljoen Vlamingen zullen hun woongebied verliezen, maar ook de inwoners van de Po-vlakte in Italië, Les Landes in Zuidwest Frankrijk, delen van Steden als Helsinki, Kopenhagen, Londen, Hamburg, Barcelona, Lissabon en Thessaloniki. Naast bevolkingsconcentraties liggen er ook bijzondere natuurgebieden in de kustzones, zoals de étangs aan de Franse kust en de Waddenzee van Nederland, Duitsland en Denemarken, die voortdurend worden bedreigd door de uitbreiding van haven- en industriegebieden. Ik ben het met mevrouw McKenna volledig eens dat er een veel sterkere bescherming van de kustzones nodig is dan de Europese Commissie voorstelt.

Sudre
Het sociale netwerk van tal van kustgebieden is de laatste jaren gewijzigd onder invloed van de herstructurering van de visserijsector en van de traditionele landbouw. Ofschoon in sommige regio' s sprake is geweest van een uittocht van de oorspronkelijke bevolking, kenmerken de meeste kustgebieden zich door een toename van de algemene demografische druk, evenals door grote seizoensverschillen met betrekking tot de bezettingsgraad, die voornamelijk verband houden met het toerisme.
De omvangrijke werkzaamheden die noodzakelijk zijn met het oog op de urbanisatie en de ontwikkeling van deze gebieden kunnen een bedreiging vormen voor het milieu indien ze uitgevoerd worden zonder dat voldoende kennis aanwezig is over de specifieke kustdynamiek, met als gevolg versnelde erosie van de kust. Daarnaast worden de bodem- en drinkwatervoorraden in toenemende mate aangetast door vervuiling vanaf de zee of via het vasteland.
In de kustgebieden komen tegenstellingen en conflicten veelvuldig voor. Doordat een geïntegreerd beheer van de hulpbronnen van de zee en van het land ontbreekt, ontstaan gemakkelijk spanningen tussen de verschillende sectoren als de visserij, de landbouw en de dienstverlening. Gevolg is dat de duurzame ontwikkeling van de kustgebieden in het gedrang komt.
De door de Commissie voorgestelde strategie vormt een interessante benadering. Ze is erop gericht een oplossing te bieden voor de kernproblemen van de kustgebieden, meer in het bijzonder het gebrek aan informatie, de gebrekkige deelname van de bevolking aan de projecten, het gebrek aan coördinatie tussen de verschillende instanties die verantwoordelijk zijn voor de ruimtelijke ordening en het ontbreken van een echt partnerschap waarin de betrokken economische sectoren, de regionale en lokale autoriteiten alsmede de interregionale organisaties daadwerkelijk bij de besluitvorming betrokken worden.
Toch dient de strategie voor de kustgebieden absoluut een van de eerste voorbeelden te zijn van de tenuitvoerlegging van de richtsnoeren die zijn ontwikkeld in het "Europees ruimtelijke ordeningsperspectief (EROP)" ; immers, de daarin vastgelegde uitgangspunten gelden uiteraard ook voor de kustzones van de Unie. Het zou zelfs een uitgelezen mogelijkheid kunnen zijn om een nieuwe impuls te geven aan een bijzonder krachteloos EROP met een vooralsnog uiterst beperkte impact.
Ten slotte zou ik me willen aansluiten bij degenen die betreuren dat in het Commissievoorstel geen rekening gehouden wordt met de klimaatveranderingen, terwijl die toch onder meer een stijging van de zeespiegel en een toenemende frequentie van stormen tot gevolg hebben en dus medebepalend zijn voor het ontstaan van risico' s van overstromingen, kusterosie en het afkalven van kusten.
Weliswaar beginnen we ons nu pas bewust te worden van de nieuwe problemen waarmee de kustregio' s de komende decennia te maken zullen krijgen, maar dat wil niet zeggen dat we die in de strategie voor het geïntegreerd beheer van de kustgebieden zomaar terzijde kunnen schuiven.
Verslag-Callanan (A5-0218/2001)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik was enkele dagen geleden op vakantie aan zee en lag op een jacht te zonnebaden. Ik was niet alleen; ik was in gezelschap van een mooi, hazelnootbruin meisje dat op het dek aan het zonnebaden was. Zij was heel sympathiek en fascinerend. Marilyn was haar naam en op een gegeven ogenblik zei ze: "Zeg, ben jij geen Europarlementariër? Kun jij mij dan eens uitleggen waarom op jachten en op pleziervaartuigen naast de nationale vlag geen Europese vlag wappert?" Ik heb haar onmiddellijk kunnen geruststellen en verzekeren dat ik voor dit verslag zou stemmen en zou aanbevelen op alle pleziervaartuigen de Europese vlag te hijsen.
Verslag-Brok (A5-0244/2001)

Alavanos
Ik wil de gelegenheid van de stemming over de macro-economische hulp aan Joegoslavië te baat nemen om mijn steun te betuigen aan de hulpmaatregelen. Deze hulpmaatregelen zijn echter wel minimaal, gezien de omvang van de door de NAVO-bombardementen aangerichte verwoestingen. Tegelijkertijd wil ik echter duidelijk maken dat ik de manier waarop de steun van de donoren is gebruikt uitdrukkelijk veroordeel. Daarmee heeft men de procedures die in de grondwet van Joegoslavië zijn vastgesteld en die in acht moeten worden genomen om Milosevic voor de rechtbank van Den Haag te kunnen dagen, omzeild en met voeten getreden. Daarmee heeft men economische chantage bedreven en elk concept van internationaal recht geschonden.
Milosevic heeft ongetwijfeld een enorme verantwoordelijkheid voor de in het voormalig Joegoslavië begane misdaden en daarvoor moet hij terechtstaan. Door de economische hulp te koppelen aan ongrondwettelijke handelingen - waarvan in dit geval de democratisch gekozen president, de heer Kostunica, niet eens op de hoogte was - in het hulpontvangende land, ondermijnt en verdraait men echter het karakter van de hulpprogramma' s van de Europese Unie.

Krivine en Vachetta
Uiteraard zijn wij voorstander van steun aan de wederopbouw en de ontwikkeling van de Federale Joegoslavische Republiek. Maar in dit verslag wordt met geen woord gerept over de vernielingen die zijn aangericht door de bombardementen van de NAVO in de Federale Republiek Joegoslavië. Sterker nog, via een verbazingwekkende en uiterst cynische omkering van perspectief wordt in de toelichting van het verslag de verslechterde situatie in het land toegeschreven aan het "conflict met de NAVO in 1999" .
Wij kunnen niet instemmen met een beleid waarin de financiële steun gebruikt wordt als middel om de Federale Republiek Joegoslavië te dwingen zich te gedragen als een bananenrepubliek op politiek en economisch terrein, terwijl niets ondernomen wordt om de Serviërs bewust te maken van de misdaden die in naam van het Servische volk zijn begaan, met name door Milosevic, noch om de totstandkoming te bewerkstelligen van een rechtsstaat, zoals ook niets gedaan wordt om de geloofwaardigheid te vergroten van het Internationaal Oorlogstribunaal voor het voormalig Joegoslavië als autonome rechtsprekende instantie, onafhankelijk van de politieke macht, en zoals, ten slotte, evenmin getracht wordt de wederopbouw van het land te bevorderen via de totstandkoming van een minimumniveau van sociale cohesie en vredelievende betrekkingen met de naburige volkeren. Om al deze redenen hebben wij ons van stemming onthouden.

Meijer
. Mijn instemming met het beschikbaar stellen van geld voor Joegoslavië betekent allerminst instemming met voorspelbare pogingen om dat land in te lijven bij de NAVO, de economie te onderwerpen aan buitenlandse belangen of de rechten van Montenegrijnen en Kosovaren ondergeschikt te maken aan de betrekkingen met de regering van het onverwacht coöperatief gebleken Servië. Het verpauperde en kapotgebombardeerde Joegoslavië heeft veel geld nodig en de vroegere president verdient het om gestraft te worden voor onderdrukking, oorlog en ondemocratisch bestuur. Na een binnenlandse berechting lag daarom óók een internationale berechting voor de hand. Wat nu gebeurt heeft weinig te maken met recht, en meer op het verhandelen van een politieke rivaal door de premier van een deelstaat, in strijd met de federale regering en het hooggerechtshof. Pas nadat afgelopen donderdag Milosevic naar Den Haag is overgebracht kwam op vrijdag een geweldig bedrag aan geld beschikbaar. Je moet kennelijk eerst de oorlog en de regeermacht verliezen, en je economie bankroet maken, om als oorlogsmisdadiger veroordeeld te kunnen worden. Het zijn nooit de winnaars die worden veroordeeld, maar alleen de verliezers. Het beschikbaar stellen van geld is hard nodig als schadevergoeding voor de oorlog in 1999, maar nu lijkt het vooral een middel om welgevallige bestuurders te belonen en daarmee anderen af te straffen. Ik vrees dat het onbegrip en nationalisme van vele betrokkenen daardoor alleen maar zal groeien.
Ontwerpresolutie (B5-0480/2001) over de gemeenschappelijke ordening der markten in de groenten- en fruitsector

Patakis
Ofschoon de resolutie vol algemeenheden staat, zijn wij het er in principe mee eens. Wij hebben voor gestemd omdat in deze resolutie steun wordt betuigd aan de teelt van Sint-Jansbrood en andere, onder groenten en fruit vallende dopvruchten.
Wij moeten hierbij echter wel aantekenen dat onze onenigheid met het verslag daar begint waar dit concreet begint te worden.
Ons eerste meningsverschil houdt verband met de producentenorganisaties (PO' s). Wij zijn tegen PO' s, omdat deze de coöperaties ondermijnen. Soms veranderen coöperaties zich in producentenorganisaties, maar zelfs in dat geval doen zich talrijke problemen voor. In mijn land houden de coöperaties - evenals de landbouwers overigens - zich bezig met verschillende activiteiten, terwijl de PO' s betrekking hebben op een specifiek product. Dit heeft tot gevolg dat in een en dezelfde coöperatie verschillende PO' s actief zijn, hetgeen onder normale omstandigheden, als alles volgens de regels verloopt, betekent dat het aantal activiteiten van de coöperatie overeenkomt met het aantal PO' s. Met andere woorden, dan is er versplintering. Het probleem zou opgelost kunnen worden als aan de lidstaten de mogelijkheid zou worden geboden zelf de landbouwersorganisaties te erkennen en als coöperaties en producentenorganisaties in de verordeningen op voet van gelijkheid zouden worden geplaatst. Dat is echter niet het geval. Overeenkomstig het ondemocratisch wetgevingskader van de Europese Unie kunnen slechts PO' s als verenigingen van landbouwers worden erkend.
Het tweede meningsverschil heeft betrekking op de betekenis die in de resolutie wordt gehecht aan de bedrijfsplannen van de PO' s. Wij zijn het niet met dergelijke plannen oneens, maar voor ons komen die pas op de tweede of zelfs derde plaats. Als wij aandringen op efficiëntere steun bedoelen wij veeleer hogere interventieprijzen, meer premies en bescherming tegen massale import. Het is goed met bedrijfsplannen het milieu aan te pakken, maar met die plannen alleen kan men het inkomen van de landbouwer niet verbeteren.
Verslag-Wuori (A5-0193/2001)

Korhola
Mijnheer de Voorzitter, ik ben niet van plan mij aan te sluiten bij de vaste groep afgevaardigden die een stemverklaring afleggen, maar gisteren werden de tijdschema's overschreden en was ik helaas te laat voor de behandeling van het verslag-Wuori. De betekenis van dat verslag neemt alleen maar toe nu het mensenrechtenbeleid van de Europese Unie zich duidelijk in een ontwikkelingsfase bevindt. De basis ervan is het onvervreemdbare begrip menswaardigheid, want zonder menswaardigheid zijn er ook geen mensenrechten.
Het is van belang dat over de problemen in de Europese Unie minstens even doeltreffend en open wordt gerapporteerd als over de problemen in derde landen. Anderhalf jaar geleden bracht ik het geweld dat de politie gebruikt naar voren als een probleem inzake de mensenrechten in de Europese Unie en nu aarzel ik niet dat probleem naast de vrijheid van meningsuiting te plaatsen, die de commissie als een zwaartepunt beschouwt. De verslaggeving over de gewelddadigheden tijdens de Top in Göteborg moet even serieus worden geanalyseerd als de gebeurtenissen zelf. Ik betreur de gewonden die zijn gevallen, maar ik betreur niet minder de bijna kritiekloze houding van de verslaggevers waarmee ze de gebeurtenissen in het nieuws hebben gebracht. De vrijheid van meningsuiting van de burgers en ook van de pers is moeilijk op geloofwaardige wijze te verdedigen als die vrijheid in toenemende mate op onverantwoorde wijze wordt gebruikt. De Europese Unie is wereldwijd een belangrijk pleitbezorgster voor de mensenrechten, maar ook de burgers van de Europese Unie zijn voor de regeringen van andere landen belangrijke voorbeelden van wat het realiseren van vrijheden in de praktijk kan betekenen.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik ben natuurlijk voor dit verslag van de heer Wuori over de rechten van de mens in de Europese Unie. Ik ben er echter van overtuigd dat de Europese Unie veel meer moet doen. In deze vergaderzaal in Straatsburg wordt regelmatig gesproken over de mensenrechten in de gehele wereld, maar als Europese Unie blijven wij economische hulp en geld geven aan landen die de mensenrechten niet eerbiedigen. Ik verzoek derhalve dit Parlement en onze instellingen geen euro meer te geven aan de landen in de wereld die de mensenrechten niet eerbiedigen.

Caudron
Er kan niet vaak genoeg op gewezen worden dat de Europese Unie actief moet bijdragen aan de bevordering van de mensenrechten en de democratie in alle activiteiten die ze ontplooit, waar ook ter wereld. Eerbiediging van de mensenrechten moet een prioriteit zijn bij alle activiteiten van de Europese Unie, inclusief haar inspanningen inzake conflictpreventie. Het is namelijk van belang dat de Unie zich inzet om gemeenschappelijke waarden te "exporteren" , zoals men vaak zegt, waarden als vrijheid, democratie, eerbiediging van de mensenrechten en van de fundamentele vrijheden alsmede het primaat van het recht, beginselen die alle ten grondslag liggen aan de Unie. Toch wil ik erop wijzen dat de Unie tevens de nationale soevereiniteit dient te eerbiedigen en niet de fout mag begaan zich te mengen in nationale aangelegenheden.
De Europese instellingen dienen overleg te plegen om te komen tot doeltreffender middelen. De rapporteur stelt voor dat de Raad en de Commissie meer gerichte gemeenschappelijke strategieën opstellen op het terrein van de mensenrechten.
Het voorzitterschap van de Europese Unie wordt verzocht erop toe te zien dat zijn werkprogramma' s systematisch afdelingen bevatten met duidelijk omschreven beleidslijnen en werkzaamheden die gericht zijn op bevordering van de mensenrechten en de democratie. Er zouden jaarlijks specifieke prioriteiten vastgesteld moeten worden, aangevuld met toepassingsmodaliteiten. Deze strategieën dienen jaarlijks herzien te worden en borg te staan voor de samenhang tussen de verschillende betrokken communautaire beleidsterreinen.
Wat het Europees Parlement betreft lijkt het me belangrijk de interne structuren te verbeteren die belast zijn met de dossiers inzake de mensenrechten. Ik neem met instemming kennis van de suggestie een speciale "vertegenwoordiger" te benoemen, bijvoorbeeld een vice-voorzitter van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid. Die zou zich moeten bezighouden met alle problemen die betrekking hebben op de mensenrechten en zich tevens moeten belasten met de follow-up van de individuele gevallen waarin sprake is van schending van die rechten.
(Verklaring ingekort overeenkomstig artikel 137 van het Reglement)

Krivine en Vachetta
De Europese Unie is bepaald niet in de positie om wie dan ook de les te lezen ten aanzien van de mensenrechten. Ze beroept zich onder meer op de Universele Verklaring van de rechten van de mens van 1948 en het Internationaal Verdrag inzake economische, sociale en culturele rechten... maar eerbiedigt die niet. Wat heeft de Unie gedaan om een einde te maken aan het schandalige verlies aan mensenlevens in de landen in het Zuiden dat het gevolg is van de verplichte terugbetaling van de schulden? De lidstaten dragen niet voldoende af aan de WHO om aids of tbc te bestrijden, omdat de overheidsschuld teruggedrongen moet worden: zo wil het Verdrag van Maastricht het nu eenmaal. Met het oog op het voorkomen van conflicten dient een "consistenter beleid van crisispreventie" gevoerd te worden, waarmee men denkt de grote oliemaatschappijen onschadelijk te maken, bedrijven als Total Fina Elf dat, zo blijkt steeds duidelijker, een rol als oorlogsaanstichter in het zuiden van Sudan of in Congo heeft gespeeld.
Verder is het dringend noodzakelijk dat de Europese Unie het recht op asiel alsmede het Vluchtelingenverdrag van 1951 eerbiedigt door de "wachtzones" en "opvangcentra" af te schaffen, in plaats van "strengere visumbepalingen" in te voeren, zoals in het verslag wordt aanbevolen. En het is niet voldoende te "betreuren" dat de Roma slachtoffer zijn van ernstige discriminatie. Hun dient asiel verleend te worden, zoals ook collectieve uitzettingen, die met name door België zijn toegepast, veroordeeld moeten worden. Alleen via de vrijheid van verkeer en een beleid gericht op legalisatie van alle illegalen is het mogelijk het recht op asiel te eerbiedigen en met succes te strijden tegen mensensmokkel.
Ten aanzien van de persvrijheid en de strijd tegen de "buitensporige bundeling van media" laat een populistisch raider, politiek leider van Italië, weinig misverstand bestaan over de dubbele tong waarmee het liberale Europa spreekt.

Uca
 Ik heb een stem uitgebracht voor het verslag-Wuori over het beleid van de Europese Unie inzake de mensenrechten. Ik ben blij dat er op het gebied van de mensenrechten aangedrongen wordt op een betere EU-strategie ten opzichte van zowel derde landen als kandidaatlanden. Bij de onderhandelingen met kandidaatlanden staan de economische kwesties nog steeds voorop en worden de mensenrechten te veel naar de achtergrond gedrongen.
Ik heb tegen amendement 10 van de rapporteur gestemd, omdat daarin de passage is geschrapt waarin de Turkse regering wordt opgeroepen een garantie te geven voor de terugkeer van meer dan drie miljoen vluchtelingen. Ik heb een paar vluchtelingenkampen in het zuidoosten van Turkije bezocht en de ellende van de mensen met eigen ogen kunnen aanschouwen. Ook in een verslag over mensenrechten moeten de vluchtelingen niet genegeerd worden.
Ik wil in het kader van het verslag-Wuori nog opmerken dat er, zoals in artikel 90 is aangegeven, niet alleen christelijke minderheden in Turkije wonen, maar dat er ook nog de Yeziden zijn, een niet-erkende geloofsgemeenschap. In officiële stukken, zoals geboorteakten, wordt in plaats van Yezidisch een kruisje geplaatst of wordt er helemaal niets ingevuld, waarmee de niet-erkenning tot uiting wordt gebracht. Iedereen heeft recht op vrije uitoefening van zijn of haar geloofsovertuiging, en ik eis bij dezen dan ook de erkenning van alle geloofsgemeenschappen in Turkije.

Van Orden
De Britse Conservatieven zijn ijverige voorvechters van echte mensenrechten en hebben dan ook unaniem voor de resolutie-Wuori gestemd. De resolutie bevat echter enige elementen waar velen van ons het niet mee eens zijn. Voorbeelden daarvan zijn: de herdefinitie van mensenrechten (paragraaf 50, 51 en 72), de onevenwichtige veroordeling van Turkije (paragraaf 88 en 89), het verkeerd begrijpen van de aard en de status van kasten in India (paragraaf 106 enzovoort) en de oproep tot bindende criteria voor de wapenexport (paragraaf 113).
Verslag-Cornillet (A5-0223/2001)

Kratsa-Tsagaropoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de - afwezige - heer Cornillet van harte gelukwensen met zijn verslag. Hij heeft niet alleen een grote hoeveelheid informatiemateriaal gegeven over de toestand van de mensenrechten in de Europese Unie, maar ook een duidelijke boodschap gericht tot de Europese regeringen en volkeren. Daaruit blijkt dat de Europese Unie absoluut een ruimte van vrijheid, rechtvaardigheid, sociale samenhang en eerbiediging van de grondrechten wil zijn.
De leden van de Griekse delegatie in de Fractie van de Europese Volkspartij, en ook ik persoonlijk, hebben echter enkele bezwaren tegen de tekst zoals deze er nu uitziet. Daarom hebben wij deels tegen gestemd, deels ons van stemming onthouden. Ikzelf heb mij van stemming onthouden. Onze bezwaren houden verband met de toekenning van politieke rechten en stemrecht aan immigranten, met het feit dat nu, volgens ons, in eerste instantie behoefte is aan politieke wil, aan de opstelling, uitvaardiging en toepassing van een gemeenschappelijk immigratiebeleid door de Europese instellingen, en met de noodzaak dat de lidstaten inspanningen leveren om geschikte voorwaarden in het leven te roepen voor de sociale integratie van de immigranten, waar zij ook vandaan mogen komen. Politieke rechten en stemrecht kunnen een uitvloeisel, een natuurlijke ontwikkeling hiervan zijn, maar daaraan moet eerst overleg voorafgaan met de burgers. Er moet een dialoog worden gevoerd over een geloofwaardige oplossing.
Verder hebben wij ook bezwaar tegen de officiële erkenning van huwelijken tussen homoseksuelen. Dit houdt onzes inziens niet alleen verband met het vraagstuk van seksuele vrijheid maar ook met dat van het gezin als instelling. Dat vraagstuk ligt zeer gevoelig bij de Europese burgers en heeft ook zijn beslag gevonden in het Handvest van de grondrechten.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb tegen dit verslag van de heer Cornillet gestemd over de rechten van de burgers in de Europese Unie. Weet u waarom? Omdat volgens mij in Europa, of in ieder geval in talrijke landen van de Europese Unie, de rechten van de ouderen niet worden geëerbiedigd. Mijns inziens is er geen sprake van eerbiediging van onze rechten als ouderen wanneer wij ziek worden en niet meer in staat zijn voor onszelf te zorgen. Als wij geluk hebben, gaat een van onze gezinsleden thuis voor ons zorgen. Anders worden wij opgenomen in een verzorgingstehuis waar natuurlijk iedereen zijn uiterste best doet, maar waar wij wel met ons eigen geld - als wij dat hebben - moeten betalen voor de verzorging, ondanks het feit dat wij een leven lang gewerkt hebben en belastingen en bijdragen hebben betaald. Wij moeten ons in Europa ook concreet gaan bezighouden met de rechten van hulpbehoevende ouderen.

Borghezio
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd om mijn voldoening tot uiting te brengen over het historische besluit van het Europees Parlement van vandaag. Daarmee zijn twee zeer belangrijke amendementen aangenomen waarin een vrijheidsbeginsel tot uiting komt. Men dringt namelijk bij het Italiaans parlement en de Italiaanse regering aan op schrapping van de dertiende bepaling van de Italiaanse grondwet inzake de ballingschap van de mannelijk nazaten van het koningshuis van Savoye. Ik ben daar persoonlijk en ook als inwoner van Piemonte zeer mee ingenomen. Dit is een belangrijk en goed gemotiveerd besluit. Het gaat hier immers om leden van een koningshuis die zich, ondanks het feit dat deze bepaling meer dan vijftig jaar geleden in de grondwet werd opgenomen, nog steeds in ballingschap bevinden en wier geschiedenis, van Emanuele Filiberto tot Mafalda di Savoia, onverbrekelijk verbonden is met die van Europa. Men vraagt om de afschaffing van een bepaling die indruist tegen de fundamentele vrijheidsrechten, waar alle landen van de Europese Unie achter staan, en die Europese burgers treft waarvan de jongste telg zelfs nog niet geboren was op het moment dat deze bepaling werd uitgevaardigd.

Gollnisch
Aangezien we spreken over de mensenrechten, zou ik opnieuw de aandacht willen vestigen op de schendingen van de rechten van de intellectuelen in alle mogelijke disciplines die de moed hebben onafhankelijke meningen te verkondigen op geschiedkundig terrein en bijvoorbeeld bepaalde aspecten van de Tweede Wereldoorlog en het drama van de concentratiekampen ter discussie stellen. Een drama dat vandaag de dag helaas op banale en odieuze wijze misbruikt wordt ten behoeve van politieke of financiële belangen die weinig te maken hebben met de herinnering aan de slachtoffers.
Er zijn op dit moment namelijk duizenden historici, sociologen, onderzoekers, universitaire medewerkers of gewone burgers die vervolgd worden, enkel en alleen omdat ze de 'misdaad' begaan hebben de - overigens voortdurend wisselende - dogma' s die ons door de officiële schrijvers opgelegd worden aan een onafhankelijk onderzoek te onderwerpen.
Ik zal, zoals eerder met betrekking tot het jaar 1999, één voorbeeld geven, uit de regio Rhône-Alpes, waaruit ook onze rapporteur, de heer Cornillet, afkomstig is. Een jonge, mij voorheen onbekende historicus zonder middelen van bestaan, de heer Plantin, is veroordeeld, louter op grond van het feit dat hij in een literatuuropgave in een door hem uitgegeven wetenschappelijk tijdschrift werken genoemd heeft waarin historische vergissingen rechtgezet worden die door geen enkele serieus te nemen historicus nog als correct beschouwd worden. De heer Plantin is aangehouden, zijn computer is in beslag genomen en alle organisaties die zoals gebruikelijk zijn ingehuurd om een aanklacht in te dienen is ruime schadevergoeding toegekend, te betalen door de heer Plantin zelf en zijn drukker, een ambachtsman op het platteland.
De rechters van het Gerechtshof in Lyon, de heren Dominique Fournier en Jean-Luc Gouverneur alsmede mevrouw Marie-Odile Théolleyre, hebben hem bovendien een publicatieverbod opgelegd dat in stalinistisch Rusland niet zou hebben misstaan. De raadsheren bij het Hof van Cassatie, de heren Bruno Cotte en Guy Joly alsmede mevrouw Christine Chanet, hebben hun plicht verzaakt door in dit geval geen gevolgen te verbinden aan het overduidelijk oneigenlijk gebruik van een wet die betrekking heeft op publicaties bestemd voor de jeugd.
Nog erger is dat de heren professoren Régis Ladous en Claude Prudhomme onder grote druk en volstrekt onwettig de belachelijke en uiterst laakbare stap hebben gezet elf jaar na dato de doctoraalscriptie van de heer Plantin ongeldig te verklaren, een werkstuk waaraan ze destijds, in het volle besef van wat ze deden, de beoordeling "zeer goed" hadden gegeven.
En dit alles speelt zich af in de 21e eeuw, in Frankrijk, en in andere Europese landen! Deze vervolging versterkt uiteraard alleen maar het wantrouwen jegens de officiële dogma' s. Dit zijn onwaardige en ontoelaatbare praktijken, waaraan zo snel mogelijk een einde dient te worden gemaakt.

Kauppi
Ik ben zeer tevreden over het feit dat het overigens uitstekende verslag-Cornillet is aangevuld met amendementen die betrekking hebben op de erkenning van het partnerschap tussen personen van hetzelfde geslacht. Wat bepaalde kwesties betreft had ik in het verslag echter standpunten willen zien die nog verder gaan. Ik verwijs bijvoorbeeld naar het adoptierecht van homo- en lesboparen. Mensenrechtenschendingen met betrekking tot seksuele minderheden zijn nu nog betreurenswaardig vaak aan de orde van de dag in de EU-lidstaten. Belangrijk vind ik vooral dat verwezen wordt naar de wetgeving van de kandidaat-landen en dat de gelijkwaardige behandeling van burgers ook wat betreft de verschillende partnerschaps- en gezinsvormen bij de uitbreidingsonderhandelingen wordt betrokken.

Krivine en Vachetta
Een aantal aanbevelingen in het verslag-Cornillet is zonder meer positief. De uitbreiding van het stemrecht tot burgers van derde landen, schrapping van het Aznar-protocol - een volstrekte ontkenning van het asielrecht -, niet-restrictieve erkenning van de vluchtelingenstatus, bijvoorbeeld uit te breiden tot alle Algerijnse vervolgden, maatregelen tegen de verschillende vormen van discriminatie waarvan de Roma het slachtoffer zijn of de erkenning van de rechten van homoseksuelen - het zijn allemaal maatregelen die wij steunen.
Maar helaas blijft het soms bij goede bedoelingen alleen: de opvangcentra en de wachtzones zijn in feite gevangenissen, al heten ze niet zo, en de vluchtelingen worden er vastgehouden in mensonwaardige omstandigheden. De "beperking" van gevangenhouding of de "vaststelling van een maximumduur van detentie" zijn aanbevelingen die niet volstaan om een einde te maken aan de criminalisering van asielzoekers en illegalen.
Minderjarigen mogen niet onderworpen worden aan de mensonwaardige detentie in gevangenissen waarin, zoals punt 32 bepaalt, voor hen "menselijker omstandigheden" gecreëerd zouden moeten worden.
Teneinde de slachtoffers van mensenhandel en van huishoudelijke slavenarbeid in staat te stellen in het geweer te komen tegen degenen die hen mishandelen, dient een algemene regularisatie van deze mensen afgekondigd te worden in Europa. Een verblijfsvergunning voor langere duur zou een beter wapen zijn tegen de uitbuiters dan de "tijdelijke verblijfsvergunning (...) voor de duur van het onderzoek en de gerechtelijke procedure" . Indien de overwegingen en amendementen die betrekking hebben op het stemrecht en op de rechten van homoseksuelen behouden blijven, zullen wij voor dit verslag stemmen. In alle andere gevallen zullen wij ons van stemming onthouden.

Lulling
Ik heb mij onthouden van stemming over het verslag over de toestand van de grondrechten in de Europese Unie. Bepaalde krachten in dit Parlement hebben dit verslag namelijk opnieuw ten onrechte aangegrepen om aanhangers te vinden voor hun standpunt dat sommige lidstaten van de Europese Unie de grondrechten niet naleven zolang ze weigeren hun regelgeving aan te passen om huwelijken tussen homoseksuelen mogelijk te maken en homoseksuele stellen dezelfde rechten te geven als getrouwde heteroseksuele stellen. Dat gaat mij te ver.
Er moet een oplossing komen voor sommige problemen die homoseksuele stellen en niet-getrouwde heteroseksuele stellen ondervinden en die verband houden met de situatie waarin zij verkeren. Zo moeten deze stellen bijvoorbeeld de mogelijkheid krijgen om een samenlevingscontract te sluiten.
Er kan echter geen sprake van zijn dat deze stellen op sociaal en fiscaal gebied dezelfde rechten krijgen als getrouwde stellen, met of zonder kinderen. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan de rechten van de nabestaanden en aan het adoptierecht.
Voor niet-getrouwde stellen is het veel eenvoudiger en goedkoper om uit elkaar te gaan. Echtscheidingsprocedures zijn immers nog altijd ingewikkeld, duur en vervelend. De regelgeving die in het verslag wordt voorgesteld is discriminerend voor getrouwde heteroseksuele stellen. Daarvan mag geen sprake zijn.
Voorts lezen we in het hoofdstuk over het Europese burgerschap dat een lidstaat de grondrechten schendt als hij geen stemrecht toekent aan burgers die geen onderdaan zijn van een lidstaat van de Unie, maar die gedurende tenminste drie jaar hun wettige verblijfplaats in die lidstaat hebben. Ook zouden de grondrechten worden geschonden als deze burgers zich niet verkiesbaar zouden kunnen stellen voor het Europees Parlement.
Burgers kunnen het stemrecht verkrijgen als ze onderdaan zijn van een van de lidstaten van de Unie maar in een andere lidstaat hun verblijfplaats hebben. Portugezen kunnen bijvoorbeeld stemmen en gekozen worden in Luxemburg. Ik zou bijvoorbeeld in Portugal kunnen stemmen en gekozen worden als ik in dat land zou wonen. Het systeem is gebaseerd op wederkerigheid. Ik vraag mij dan ook af waarom bijvoorbeeld een Algerijn stemrecht zou moeten krijgen in een van de lidstaten, terwijl de onderdanen van onze eigen lidstaten nooit in Algerije zullen mogen stemmen.
Ik kan mij niet vinden in deze eisen met betrekking tot de civiele en politieke rechten die verband houden met de nationale soevereiniteit. Iedere lidstaat is vrij om dergelijke rechten aan onderdanen van derde landen toe te kennen en zijn inwoners dergelijke oplossingen te bieden. Het mag echter niet zo zijn dat dit Parlement de lidstaten veroordeelt die besluiten om hierin niet mee te gaan.

Sacrédeus
Als Zweeds christen-democraat heb ik tegen de paragrafen (78 en 82-84) gestemd die de wetgeving van de lidstaten reguleren op het gebied van familieaangelegenheden. Dit is een nationale kwestie, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel, die niet past in een verslag over mensenrechten in Europa.
Ik heb ook tegen paragraaf 119 en 120 gestemd over het toekennen van stemrecht voor het Europees Parlement aan mensen die geen onderdaan zijn van een EU-lidstaat. Verantwoordelijkheid en verplichtingen moeten gekoppeld worden aan rechten en verkiesbaarheid. Dit zou een vanzelfsprekend beginsel en een vanzelfsprekende levensregel moeten zijn.
Verslagen-Wuori (A5-0193/2001) en -Cornillet (A5-0223/2001)

Korakas
Vandaag zijn twee verslagen in de plenaire vergadering van het Europees Parlement behandeld: het verslag-Wuori over de mensenrechten in de wereld en het verslag-Cornillet over de grondrechten in de EU. Dat zijn twee provocerende teksten, niet alleen vanwege datgene wat erin staat (vooral het verslag-Wuori), maar ook vanwege datgene wat men vermijdt te zeggen (vooral het verslag-Cornillet).
Om geen illusies te wekken, wordt in het verslag-Wuori van meet af aan steun betuigd aan de imperialistische aard van de Europese Unie. In dit verslag staat namelijk dat het "beginsel van nationale soevereiniteit de Europese Unie niet het recht ontneemt tot ingrijpen om een einde te maken aan flagrante schendingen van de mensenrechten" . De volkeren van de Balkan - en van andere gebieden in de wereld - is deze "godgevallige" taak van de Europese Unie echter duur komen te staan: duizenden doden, een nog groter aantal mensen besmet door bommen met verarmd uranium, de FYROM gegijzeld door de "onoverwinnelijke" Albanese extremisten en landen-protectoraten waar de Europese monopolies en hun politieke stromannen de lakens uitdelen. De schandalige ontvoering van voormalig president van Joegoslavië Milosevic - die een regelrechte schending was van de grondwet van het land en een uiting van minachting aan het adres van de Joegoslavische president - en de uitlevering van Milosevic aan het opportunistische Internationaal Oorlogstribunaal in Den Haag zijn welsprekende voorbeelden van de wijze waarop de Europese Unie de bescherming van de mensenrechten ziet. Het verslag doet hier echter nog een schepje bovenop en dringt aan op de oprichting van nog meer internationale oorlogstribunalen, voor bijvoorbeeld Tsjetsjenië, Oost-Timor en Irak.
De "snellereactiefaciliteit ter voorkoming van conflicten" , oftewel het Europees leger, wordt beschouwd als een fundamenteel instrument in het kader van de strategie van de Europese Unie. Ook wordt instemming betuigd met de instelling van "slimme" sancties in plaats van "blinde" sancties. Nergens wordt echter verwezen naar de criminele gevolgen die het embargo tegen Irak, waaraan de Europese Unie een beslissende bijdrage heeft geleverd, heeft gehad voor de bevolking. Er wordt zelfs voorgesteld ook tegen andere landen een embargo af te kondigen, omdat daar zogenaamd de menselijke waardigheid wordt aangetast.
Ondanks het feit dat in het verslag van alles en nog wat aan bod komt, maakt men geen geheim van zijn voorkeur en selectieve houding. Zo wordt enerzijds kritiek uitgeoefend op de socialistische regering van Cuba omdat zij de "vrije" journalistiek onderdrukt, maar is men anderzijds poeslief en zeer voorzichtig ten aanzien van Turkije en Oekraïne, hoewel iedereen weet dat in Turkije tientallen journalisten in de gevangenis zitten en in Oekraïne tijdens de laatste verkiezingen een journalist is vermoord.
Tot slot wordt in de uitgebreide passage van het verslag over Turkije met geen woord gerept over de nog steeds voortdurende hongerstaking in de Turkse gevangenissen noch over de slachtoffers van de Turkse onverzettelijkheid.
Daarom hebben de Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland tegen het verslag gestemd.

De Voorzitter
Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt om 14.05 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Actualiteitendebat
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

Doodstraf in de wereld
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0486/2001 van de heer Méndez de Vigo e.a., namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0497/2001 van de heer Van den Berg e.a., namens de PSE-Fractie;
B5-0504/2001 van de leden Malmström en Rutelli, namens de ELDR-Fractie;
B5-0484/2001 van mevrouw Frassoni e.a., namens de Verts/ALE-Fractie;
B5-0512/2001 van de heer Manisco e.a., namens de GUE/NGL-Fractie;
B5-0527/2001 van de heer Dupuis e.a., namens de TDI-Fractie;
over de doodstraf in de wereld en de invoering van een Europese dag tegen de doodstraf.

Frassoni
Mijnheer de Voorzitter, er zijn maar weinig vraagstukken waar de Europese Unie als één man achter staat; de afschaffing van de doodstraf is er een van. Wij moeten derhalve ingenomen zijn met en trots zijn op het initiatief dat dit Parlement samen met de Raad van Europa heeft genomen tot de bijeenroeping van de conferentie van 22 juni over de doodstraf. Ten tweede moeten wij duidelijk maken dat het tijd is over te gaan naar het volgende hoofdstuk, en dat is de voorbereiding van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties en de mogelijke aanneming van een resolutie over een moratorium op de voltrekking van doodstraffen. Dat is mijns inziens onze taak voor de komende maanden, en ik hoop dat het Belgisch voorzitterschap - zoals het gisteren trouwens al heeft beloofd - zich aan onze zijde zal scharen.

Méndez de Vigo
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Frassoni heeft gelijk als ze zegt dat we vandaag allen dezelfde mening zijn toegedaan op dat punt, maar twintig jaar geleden was dat nog niet het geval. We hebben dus vooruitgang geboekt. Nu is de Europese Unie unaniem tegen de doodstraf en dat komt ook naar voren in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, en wel in artikel 2, dat over het recht op leven gaat. Ik herinner me dat vele deelnemers aan de Conventie tijdens een debat over dit Handvest ons zeiden dat het onlogisch was te zeggen dat dit Handvest gericht is op de instellingen van de Europese Unie - u zult zich dat ongetwijfeld herinneren, mijnheer de Voorzitter - en tegelijkertijd de afschaffing van de doodstraf te vragen, terwijl de Europese Unie niemand ter dood kan veroordelen.
Het is waar dat dat onlogisch was. Maar we namen dat voor lief, omdat we vonden dat het Handvest de waarden en beginselen moest bevatten die het Europese stelsel ondersteunen. Ik moet u zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat ik onlangs, toen ik in een vliegtuig zat, het bericht las dat de Turkse minister van Buitenlandse Zaken vond dat de grondwet van Turkije veranderd moest worden. Om toe te kunnen treden tot de Europese Unie moet Turkije namelijk de doodstraf afschaffen, zo staat in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Toen moest ik denken aan de film "La vita è bella" , die een Oscar heeft gewonnen, en ik besefte dat ons werk af en toe vruchten afwerpt.
En dus, mijnheer de Voorzitter, moeten wij Europeanen naar mijn mening niet alleen duidelijk maken dat wij wensen dat de doodstraf afgeschaft wordt, maar hebben we ook het recht en de plicht om ons te bemoeien met de aangelegenheden van andere landen, zodat zij hetzelfde doen. Daarom hebben we, in aansluiting op een resolutie van een conferentie twee weken geleden in Straatsburg, in deze ontwerpresolutie - die volgens mij zeker door dit Parlement wordt aangenomen - gevraagd om de invoering van een dag tegen de doodstraf: een Europese dag die, hoop ik, binnenkort een werelddag wordt, omdat ik vind dat er plaats is voor hoop. Mijn goede vriendin, mevrouw Ana Palcio, die alles leest wat er gepubliceerd wordt, heeft me vandaag de editie van de Herald Tribune gegeven. Daarin zegt een rechter van het Hooggerechtshof, mevrouw O' Connor, die altijd voor de doodstraf is geweest, dat ze nu tegen de doodstraf is.
Mijnheer de Voorzitter, als intelligente mensen van mening veranderen, kunnen we mijns inziens deze strijd in de gehele wereld winnen.

Van den Berg
Voorzitter, de doodstraf is onethisch omdat mensen andere mensen niet van het leven mogen beroven. Te vaak ook worden onschuldige mensen veroordeeld tot de dood en de straf is onherroepelijk en een later appel, ook als er nieuw bewijs is, is niet meer mogelijk. De doodstraf is downgrading en is in strijd met het universele principe van rechtvaardigheid.
Recent is Joaquín José Martínez vrijgelaten in de Verenigde Staten en wij hebben hem ook hier in het Parlement gezien nadat hij verschillende jaren vast had gezeten. Het is duidelijk geworden dat in die zaak alles wat je maar kon indenken, was misgelopen. Volgens Amnesty International zijn in het jaar 2000 minstens 1.475 gevangenen geëxecuteerd en meer dan 3000 doodstraffen uitgesproken. China, Iran, Saoedi-Arabië en de Verenigde Staten nemen hiervan ongeveer 88% voor hun rekening. Het eerste wereldcongres tegen de doodstraf vond van 21 tot 23 juni dit jaar hier in Straatsburg plaats: 87 landen in de wereld kennen de doodstraf, waarvan vaak minderjarigen en ook mentaal gehandicapten het slachtoffer zijn.
Wij betreuren het bijzonder dat landen die vaak een hele hoge standaard hebben op mensenrechtengebied toch gekozen hebben om dit middel, de doodstraf, te handhaven en onschuldige mensen, zoals vaak later blijkt, te executeren, terwijl dan ook nog vaak blijkt uit de statistieken vooral in de VS is dat erg duidelijk dat sociale en raciale aspecten een grote rol spelen.
Wij zijn ook bijzonder bezorgd over het feit dat daarna organen van de betrokkenen voor verkoop worden aangeboden. Ik ben het eens met collega Méndez de Vigo dat een Europese dag tegen de doodstraf bijzonder goed zou zijn.
Mag ik wijzen op punt 4 van de resolutie waar staat dat wij het Belgische voorzitterschap oproepen om nu te proberen opnieuw een stemming te bewerkstelligen in de zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in september over een resolutie voor de afschaffing van de doodstraf. Wij hopen dat het voorzitterschap namens alle EU-landen in staat is om daar voldoende steun te bereiken, zodat de resolutie ook kan worden aangenomen dit keer.

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het is bekend dat het Parlement een fel tegenstander is van de doodstraf, waar deze ook wordt uitgevoerd. Het Europees Parlement voert een lange en niet aflatende strijd tegen deze barbaarse straf, en wij weten dat wij in commissaris Patten een goede bondgenoot hebben. Mijnheer de commissaris, wij stellen uw inspanningen op dit gebied werkelijk op prijs. Onze gezamenlijke strijd heeft ertoe geleid dat de doodstraf langzamerhand in alle kandidaat-landen is afgeschaft. Aan deze eis valt niet te tornen als men wil toetreden tot de Europese Gemeenschap. Het wordt hoog tijd dat ook Turkije de doodstraf onmiddellijk afschaft.
Zoals de zaken er nu voorstaan in de wereld lijkt de strijd tegen de doodstraf soms een gevecht tegen de bierkaai. Mijn collega heeft zojuist de cijfers genoemd over de huidige stand van zaken in de wereld. Belangrijk om op te merken is dat 90 % van alle executies in slechts vier landen plaatsvindt. China staat bovenaan met meer dan 1000 executies alleen al dit jaar.
Het is ook zeer betreurenswaardig dat wij de Verenigde Staten op dezelfde lijst moeten zetten als de dictaturen. Keer op keer hebben wij het Amerikaanse regime dringend verzocht een moratorium af te kondigen op de voltrekking van de doodstraf en tieners en verstandelijk gehandicapten de doodstraf niet meer op te leggen. Alleen al het vermoeden dat één enkel persoon onschuldig is geëxecuteerd - wat zoals bekend is gebeurd in de Verenigde Staten - zou genoeg reden moeten zijn om de doodstraf af te schaffen.
Er gloort echter licht aan het einde van de tunnel. Het is verheugend om te constateren dat er in de Verenigde Staten een zekere, zij het trage, verschuiving van de publieke opinie plaatsvindt. In de jaren '90 hebben nog eens 30 landen de doodstraf afgeschaft. Hier in Straatsburg is twee weken geleden een geslaagde conferentie gehouden. Zowel de Europese Unie als de Raad van Europa strijden onvermoeibaar verder.
Voor het opvoeren van de strijd tegen de doodstraf en om ervoor te zorgen dat deze kwestie permanent op de agenda blijft staan, heeft mijn collega Rutelli een jaar geleden in het Parlement een gemeenschappelijke Europese dag tegen de doodstraf voorgesteld. Deze dag zouden wij ieder jaar kunnen houden tot de doodstraf overal is afgeschaft. Ik ben blij dat het Parlement deze opvatting deelt en ik hoop dat de Raad en de Commissie in samenwerking met het Europees Parlement een dergelijke dag kunnen realiseren.

Manisco
Mijnheer de Voorzitter, ik zal heel kort iets zeggen. De afgelopen vijf jaar had ik telkens wanneer we deze dramatische kwestie, deze routinematige gruwel die de doodstraf is, op de agenda zetten, de indruk dat het Parlement een soort debatingclub was. Iedereen maakt duidelijk de doodstraf te veroordelen en geeft uitdrukking aan zijn gerechtvaardigde verontwaardiging. Als het er echter op aankomt te besluiten wat er gedaan moet worden aan de onverschilligheid, de apathie en de vastbeslotenheid waarmee sommige landen volharden in deze barbaarse gebruiken, verandert de sfeer, want kennelijk maakt geld dat stom is, recht wat krom is. Handelsrelaties zijn belangrijk voor iedereen en hoewel het goed is om de zonde aan de kaak te stellen, moeten we niet nalaten ook de zondaars aan te wijzen.
Daarom zou ik in deze resolutie die we gaan aannemen heel graag de namen van de zondaars opnemen. In de allereerste plaats is dat de Volksrepubliek China. We hebben gisteren en vandaag kunnen lezen over de zogenaamde "zelfmoord" van 15 vrouwen in een werkkamp.
Twee jaar geleden hebben we resoluties aangenomen in dit Parlement over de handel in organen van geëxecuteerde mensen. Nu moeten we gaan nadenken over de vraag of we bijvoorbeeld wel enthousiast moeten stemmen voor toewijzing, zonder voorbehoud, van de Olympische Spelen aan de Volksrepubliek China. Hetzelfde geldt voor de Verenigde Staten. Daarom heb ik twee amendementen ingediend op onze resolutie.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, laat ik beginnen met een eerste opmerking. In onze resolutie wordt gesproken over 87 landen waarin de doodstraf nog wordt toegepast. Dit aantal landen is gebaseerd op de cijfers van Amnesty International. Ik denk echter dat dit aantal niet correct is. Het gaat in feite om 71 landen waarin de doodstraf nog altijd wordt toegepast. Dit verschil is van groot belang. De internationale gemeenschap telt 180 landen, hetgeen wil zeggen dat een overgrote meerderheid van de landen de doodstraf heeft afgestraft. Veel meer landen dus dan Amnesty International suggereert.
Ik ben overigens van mening dat het woord van Amnesty International voor veel kwesties niet als een soort Heilige Schrift beschouwd moet worden. Ook kan deze organisatie zeer zeker niet als een vertegenwoordiger van de burgermaatschappij worden gezien. Het is een club die een bepaald soort werk verricht dat mijns inziens van tijd tot tijd, of zelfs regelmatig, aan een kritische blik moet worden onderworpen.
Zoals mevrouw Monica Frassoni, de heer Van den Berg en de heer Manisco reeds hebben laten weten, dienen we bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties een resolutie in te dienen over het moratorium. Het gaat er mij niet om dat de dood wordt uitgebannen, hoewel hier soms wel pogingen toe worden ondernomen. Wat mij interesseert is dat de doodstraf wordt uitgebannen, aangezien ik denk dat er ook sprake kan zijn van rechtvaardigheid zonder dat er naar dit middel wordt gegrepen. Het gaat dus om het niet-kerkelijk initiatief om een moratorium in te stellen en de andere landen te overtuigen van de argumenten die tegen de doodstraf pleiten. Wij moeten in wijsheid en vanuit een neutrale invalshoek besluiten dat deze straf niet langer moet worden toegepast. Onze werkzaamheden van de komende weken zijn in dit opzicht van belang. We willen immers samen met het Belgische voorzitterschap in New York een resolutie presenteren over het moratorium.

Sauquillo Pérez del Arco
Mijnheer de Voorzitter, in de Europese Unie moeten we iedere actie voor de afschaffing van de doodstraf ondersteunen. Alle voorstanders van de afschaffing van de doodstraf die bij elkaar zijn gekomen tijdens de eerste Wereldconferentie tegen de doodstraf kunnen rekenen op onze actieve steun - en ze weten dat ook.
Een Europese dag tegen de doodstraf - de heer Méndez de Vigo heeft het reeds gezegd, en ik ben het met hem eens - is goed, maar het is niet voldoende. We moeten er ook voor zorgen dat de communautaire instellingen en de lidstaten van de Europese Unie in al hun handelingen de overtuiging uitdragen, die zonder enige twijfel in al onze wetten weergegeven wordt, dat de doodstraf tegen het recht indruist en gelijk staat aan andere historische gruwelen, zoals slavernij. De Europese Unie zou daarom, zoals we ook in de resolutie gevraagd hebben, de afschaffing van de doodstraf moeten overwegen als een essentiële factor in haar betrekkingen met derde landen. Dit zou ook consequent tot uiting moeten komen in de internationale overeenkomsten, in de hulpprogramma' s, de uitwisselingsprogramma' s en de handelsbetrekkingen.
Ik wil het niet hebben over misstanden, zoals de terechtstelling van minderjarigen of lichamelijk gehandicapten - dat heeft de heer Van den Berg al gedaan - en ik wil het ook niet hebben over onschuldig veroordeelden. Ik ga het evenmin hebben over de cijfers - want het is waar wat de heer Dupuis zojuist gezegd heeft - die volgens mij irrelevant zijn; één enkel geval is al een gruweldaad. De afschaffing van de doodstraf is een elementair beginsel in de geciviliseerde staat die wij vandaag de dag hebben en niemand mag door een rechterlijk vonnis uitgesloten worden van het recht op leven. Daarom steun ik zowel deze resolutie als de Europese dag tegen de doodstraf, maar we moeten naar mijn mening wat meer vooruitgang boeken met ons werk om te bereiken dat de doodstraf afgeschaft wordt.

Sylla
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ook ik wil de initiatiefnemers van de eerste Wereldconferentie tegen de doodstraf van harte begroeten. Deze conferentie vormt de kroon op het werk van de voorstanders van de afschaffing van de doodstraf in de gehele wereld. Tijdens de drie dagen die de conferentie duurde is zeer belangrijk werk verricht. Ik wil in dit opzicht ook de persoonlijke inzet van onze Voorzitter noemen. Samen met de voorzitter van de Raad van Europa heeft ze de landen opgeroepen zich uit te spreken voor een wereldwijd moratorium op executies. Veertig landen die hier in deze vergaderzaal vertegenwoordigd zijn, hebben dit moratorium ondertekend.
Zoals reeds aangegeven kan het pleidooi voor de afschaffing van de doodstraf gezien worden als een strijd voor de verbetering van de waardigheid van de mens en een versterking van de mensenrechten. De Europese Unie spant zich hiervoor in en mag haar strijd niet opgeven. Het lijkt mij echter ook van belang dat een gezelschap als de Verenigde Naties de hand eens in eigen boezem steekt. Landen als Turkije, Rusland en Armenië, die lid zijn van de Raad van Europa en tot de Unie willen toetreden, dienen de doodstaf uit hun wetboek van strafrecht te schrappen. Deze voorwaarde dient onlosmakelijk aan hun toetreding te worden gekoppeld. Alleen zo kunnen we ons ervan verzekeren dat dit fundamentele beginsel van de mensenrechten binnen de de grenzen van de Europese Unie wordt nageleefd.
Zoals Robert Badinter benadrukt heeft, is er tijdens het debat enorme vooruitgang geboekt: reeds 100 landen hebben de doodstraf afgeschaft. Als we kijken naar een land als de Verenigde Staten, kunnen we constateren dat nog slechts 66% van de bevolking tegen de doodstraf is tegen bijna 80% vijf of zes jaar geleden. Dit toont aan dat we vorderen met onze strijd en dat is een goede zaak.
De zaak van Moumia Abou Jamal symboliseert nog altijd de strijd tegen de doodstraf. Van de 3700 personen die zich nu nog in de dodencellen in de Verenigde Staten bevinden, is Moumia Abou Jamal een symbool omdat hij zich in de dodencel bevindt vanwege zijn zwarte huidskleur. Hij doet mij in dit opzicht enigszins denken aan de strijd die Nelson Mandela voerde. Hij bevindt zich ook in de gevangenis omdat hij een intellectueel schrijver is, hetgeen bij mij de vergelijking oproept met Solzenitsjin omdat hij zijn woorden op papier durfde te zetten in een tijd waarin nog niemand over de malversaties van de politie in Philadelphia schreef. En ten slotte is hij een militant of beter gezegd, zoals de Engelsen dat noemen: een activist.
Om deze drie redenen bevindt hij zich momenteel in de dodencel. Het zou een geweldig teken zijn als een land als de Verenigde Staten, dat zich presenteert als grootste democratie ter wereld, de doodstraf zou afschaffen en Moumia Abou Jamal in vrijheid zou stellen. Denkt u zich eens in welke druk dat zou leggen op China en andere landen die dergelijke barbaarse praktijken klaarblijkelijk voortzetten.
Ik reken geheel op het Belgische voorzitterschap om vooruitgang te boeken in deze kwestie die ons allen aan het hart gaat.

Uca
 Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, alle lidstaten hebben zich achter de Universele Verklaring van de rechten van de mens geschaard en zich daarmee uitgesproken tegen de doodstraf. De doodstraf is een schending van het recht op leven en bovendien vernederend. In 2000 zijn er volgens Amnesty International 1457 mensen geëxecuteerd, waarvan 85 in de Verenigde Staten, 1000 in China, 75 in Iran en 123 in Saudi-Arabië. In Iran is afgelopen week nog een vrouw wegens overspel veroordeeld tot steniging. Dat doet mij toch wel heel erg denken aan de Middeleeuwen. Ik ben zeer verontwaardigd en ontzet over een dergelijke wreedheid. In Turkije wordt de doodstraf sinds 1984 weliswaar niet meer uitgevoerd, maar wel worden nog steeds mensen tot de doodstraf veroordeeld. Juist van een land dat lid wil worden van de Europese Unie kan dit niet worden geaccepteerd. Turkije moet de doodstraf afschaffen om opgenomen te kunnen worden in de Europese Unie. Iedere executie kan de dood van een onschuldige betekenen. Daarvan zijn al een aantal gevallen bekend.
Ik ben bijzonder bezorgd over het feit dat er in Rusland op dit moment gediscussieerd wordt over een hernieuwde invoering van de doodstraf. Vijf jaar na de laatste executie gaan er steeds meer stemmen op om de doodstraf opnieuw in te voeren voor terroristen en drugshandelaren. Ik zou Rusland er graag aan willen herinneren dat het zich vijf jaar geleden bij de toetreding tot de Raad van Europa verplicht heeft tot afschaffing van de doodstraf over te gaan. Ook Armenië en Turkije dienen zich als lid van de Raad van Europa aan deze verplichting te houden. In juni is in Straatsburg de eerste Wereldconferentie tegen de doodstraf gehouden. Ik ben blij met dergelijke bijeenkomsten, waar gezocht wordt naar mogelijkheden om de doodstraf af te schaffen. Ik beschouw de doodstraf als een barbaarse maatregel. Zij is wreed en onmenselijk. Ik veroordeel alle 87 landen waarin de doodstraf nog bestaat, en ik roep de verantwoordelijken op de doodstraf af te schaffen!

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, ook mevrouw Fontaine moet volgens mij bedankt worden. In de Spaanse pers stond een artikel dat naar mijn mening zeer goed het standpunt van dit Parlement ten aanzien van de doodstraf weergaf. Ik weet niet of dit artikel ook in andere landen gepubliceerd is.
Op de tweede plaats, mijnheer de Voorzitter, wil ik u herinneren aan de vorige twee keren dat ik tegen de doodstraf pleitte. Toen had ik het over een Spanjaard die in de Verenigde Staten in de dodencel zat, Joaquín José Martínez. Vorige week hadden we de mogelijkheid om met hem en zijn ouders te praten. Ze hebben ons allerlei huiveringwekkende zaken verteld, onder andere dat ze voor 100 miljoen peseta hun zoon konden vrijkopen. Dit is in de kleine deelstaten van de Verenigde Staten mogelijk.
Ik moet bekennen dat ik nooit gedacht heb dat hij vrij kon komen en ik ben blij dat ik hem hier in levenden lijve heb gezien. De doodstraf vind ik een teken van onbeschaafdheid, mijnheer de Voorzitter. Ik wijs erop dat 88% van de terechtstellingen wordt uitgevoerd in vier landen, landen waarmee Europa moet gaan praten, zodat er op legale wijze geen moorden meer worden gepleegd. We moeten ook gebruikmaken van onze aanwezigheid in de Verenigde Naties, zoals we altijd al gedaan hebben, en ons tegen de doodstraf inzetten.

Patten
Ik ben zeer blij met het feit dat alle instellingen van de Europese Unie eendrachtig werken aan de afschaffing van de doodstraf en het doet mij deugd dat het Europees Parlement hierbij opnieuw vooraan staat.
Zoals het Parlement weet, is de afschaffing een prioriteit van zowel de Raad als de Commissie. De Raad streeft naar invoering van de EU-richtsnoeren in gebieden waar de doodstraf nog bestaat. De Europese Unie roept op tot geleidelijke beperking van de toepassing ervan en dringt erop aan dat zij in overeenstemming met minimumnormen wordt uitgevoerd.
Waar dit relevant is, dringt de Europese Unie er eveneens op aan dat moratoria worden ingevoerd. Misschien is het nuttig als ik de richtsnoeren van ons beleid ten aanzien van derde landen inzake de doodstraf nader uiteenzet. Die richtsnoeren bepalen dat het onderwerp, indien van toepassing, genoemd moet worden in de politieke dialoog met die landen. Het is bijvoorbeeld ter sprake gebracht in onze recente bijeenkomsten met de Verenigde Staten.
De richtsnoeren stipuleren dat diplomatieke stappen moeten worden ondernomen wanneer de doodstraf weer ingevoerd dreigt te worden of wanneer een officieel of de facto moratorium dreigt af te lopen. De richtsnoeren maken duidelijk dat een ondersteunende demarche of een publieke verklaring gedaan dient te worden wanneer een land stappen onderneemt om de doodstraf af te schaffen. We geven in de richtsnoeren aan dat individuele demarches gedaan moeten worden wanneer het erop lijkt dat de minimumnormen op dit terrein worden geschonden. Ik denk bijvoorbeeld aan gevallen waarin juridische waarborgen ontbreken of waarin de doodstraf is opgelegd aan mensen die minderjarig waren toen de misdaad werd begaan, aan zwangere vrouwen, aan de moeder van een jong kind of aan geesteszieken. Een ander voorbeeld is het opleggen van de doodstraf voor het geweldloos tot uiting brengen van gedachten en levensovertuiging en voor geweldloze financiële misdrijven.
In de onlangs aangenomen mededeling inzake mensenrechten en democratisering noemde de Commissie de campagne voor afschaffing van de doodstraf als een van de vier prioriteiten waarmee we ons de komende jaren in het kader van het Europese initiatief voor democratie en mensenrechten zouden bezighouden. We hebben al een aantal projecten op dit gebied gefinancierd en wereldwijd de publieke opinie gemobiliseerd tegen de doodstraf. We hopen dat de doodstraf in de geschiedenisboeken terechtkomt als een vorm van straf die niet thuishoort in de moderne wereld. Ik vind het bijvoorbeeld bijna niet te geloven - en ik sluit mij aan bij wat een afgevaardigde een paar minuten geleden zei - dat ik in 2001 in de krant lees dat in Iran opnieuw vrouwen tot de dood door steniging worden veroordeeld.
Ik ben het met de geachte afgevaardigden eens dat de eerste Wereldconferentie tegen de doodstraf op 21 en 22 juni in Straatsburg een zeer belangrijke bijeenkomst was. Ik kon zelf weliswaar de conferentie niet bijwonen, maar de Commissiediensten waren namens mij aanwezig en hebben een toespraak gehouden. Ik heb begrepen dat de aanwezigheid van diegenen die tijdens de conferentie vertelden over de jaren die ze in afwachting van hun executie hadden doorgebracht voordat ze onschuldig werden verklaard bijzonder aangrijpend en bijzonder waardevol was. Ook ben ik van mening dat de conferentie zinvol is gebleken doordat zij enerzijds de lastige problemen in verband met de afschaffing van de doodstraf naar voren heeft gehaald en anderzijds suggesties, met name van de Amerikaanse deelnemers, voor een aantal vernieuwende beleidsstrategieën heeft opgeleverd. Het was interessant om te horen wat de geachte afgevaardigde te zeggen had over nieuwe bekeerlingen wat dit onderwerp betreft.
Ik neem ook de gelegenheid te baat om de Voorzitter te bedanken voor haar initiatief om een aantal parlementsvoorzitters en de deelnemers aan de conferentie uit te nodigen om de plechtige oproep bij te wonen die op 22 juni jongstleden plaatsvond in het Europees Parlement in Straatsburg. Dit was een belangrijk onderdeel van de conferentie, waarin benadrukt werd hoe belangrijk de rol van parlementen is bij het uitbannen van de doodstraf. De verklaring van Straatsburg die bij deze gelegenheid werd aangenomen, zal dienen als belangrijk referentiedocument voor onze verdere inspanningen om de doodstraf af te schaffen. Ik ben ervan overtuigd dat, zolang het nodig is, dit Parlement, samen met de andere Europese instellingen, dit belangrijke onderwerp de prioriteit zal geven die het verdient.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris Patten.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.30 uur plaats.

Kandidatuur van Beijing voor de Olympische Spelen van 2008
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B5-0487/2001 van de leden Thomas Mann en Maij-Weggen, namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0498/2001 van de heer Van den Berg, namens de PSE-Fractie;
B5-0505/2001 van mevrouw Malmström e.a., namens de ELDR-Fractie;
B5-0524/2001 van de leden Frassoni en Wuori, namens de Verts/ALE-Fractie;
B5-0525/2001 van de heer Dupuis e.a., namens de TDI-Fractie;
over de kandidatuur van Beijing voor de organisatie van de Olympische Spelen van 2008.

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, mijnheer Patten, u bent zeer goed met dit gebied bekend. Volgende week wordt door het IOC beslist welk land de Olympische Spelen van 2008 mag organiseren. De Volksrepubliek China, die op dit moment op alle politieke fronten actief is om erkenning te krijgen, heeft zich daarvoor aangemeld als kandidaat. Wie de mening is toegedaan dat Beijing na de mislukte kandidatuur voor 2000 en 2004 niet weer voor het hoofd mag worden gestoten heeft het mis.
China' s politiek heeft in het geheel niets gemeen met de geest van de Olympische Spelen. Mensenrechten worden er met voeten getreden. De vrijheid van meningsuiting en het recht om te demonstreren worden op agressieve wijze aangepakt. Al meer dan vijftig jaar wordt Tibet bezet. De rechten van minderheden als de Oegoeren en Mongolen worden ingeperkt, waardoor zij hun culturele identiteit verliezen. Er worden geen eerlijke processen gehouden. De doodstraf, die zojuist nog aan de orde is geweest, wordt opgelegd en ter afschrikking vaak in het openbaar uitgevoerd.
Politiek en sport kunnen nu eenmaal niet worden gescheiden. Berlijn 1936 is een goed voorbeeld van de manier waarop voor propagandadoeleinden misbruik werd gemaakt van het mondiale evenement voor jonge atleten, waarbij meer dan 100.000 toeschouwers aanwezig waren en nog eens miljoenen aan de radio of televisie gekluisterd zaten. Het plezier van de mensen was echt, de organisatie was perfect, maar dit positieve beeld werd door de nazi' s als instrument gebruikt om erkenning te krijgen voor hun dictatuur. De boycot van de Olympische Spelen in Moskou in 1980 naar aanleiding van de invasie van het Rode Leger in Afghanistan werd zeer verschillend beoordeeld - en terecht. Maar over één ding was iedereen het eens. Als het volkenrecht wordt geschonden, kan men niet gewoon tot de orde van de dag overgaan.
Wat China betreft willen wij als Fractie van de Europese Volkspartij ook ageren tegen de vernietiging van de bossen, de vervuiling van rivieren en de ongecontroleerde uitstoot van emissies, die al decennia doorgaan en die ertoe hebben geleid dat het hele ecosysteem aan het wankelen is. Dierenbeschermers zijn terecht verontwaardigd over een wreedheid die nauwelijks nog bekendheid heeft. Er worden in China 7000 beren in veel te kleine kooien opgesloten, waarna er tijdens hun gevangenschap continu galsap wordt afgetapt ten behoeve van de medische en cosmetica-industrie. Daarvoor is geen excuus te bedenken!
Er zijn dus veel argumenten die tegen organisatie van de Olympische Spelen door China spreken. Is er daadwerkelijk iemand in deze zaal die denkt dat het lukt om de situatie binnen zeven jaar te veranderen? De Volksrepubliek China kan zich later met alle plezier opnieuw kandidaat stellen en zich een waardig gastland van de Olympische Spelen tonen, mits zij zelf voor andere omstandigheden zorgt door een einde te maken aan de schendingen van de mensenrechten en de weg in te slaan naar de democratie en de rechtsstaat. Pas als China een onderdeel van onze internationale gemeenschap van normen en waarden is geworden, kan het IOC volgende week of later in de toekomst met een goed geweten 'JA' tegen de kandidatuur zeggen.

Van den Berg
Voorzitter, het is nu zo'n twaalf jaar geleden dat op het Tienanmen Plein op bloedige wijze het protest van de studenten en de roep om democratie werd neergeslagen. In die periode was commissaris Patten in een andere rol zeer actief in HongKong en zeer bekend om zijn inzet voor mensenrechten. Je zou kunnen zeggen dat eigenlijk vanaf die tijd in China de conservatieve tendens overheerst heeft ten opzichte van de reformisten, dat China eigenlijk nog steeds bezig is een uitweg te zoeken uit de impasse waarin men toen definitief geraakt is. Historisch gezien, zou men nog kunnen zeggen dat er natuurlijk nog steeds die twee tendensen zijn, maar dat men in de afgelopen jaren toch besloten heeft het politieke centrum zeer krachtig te bezetten via de centrale rol van de communistische partij, eigenlijk een zeer klassieke, ouderwetse rol, en tegelijk enorm te openen naar de economie toe. Daar zit natuurlijk een enorme spanning tussen die twee, hetgeen ook enorme ongelijkheden binnen het land tot gevolg heeft. Het is duidelijk dat China op deze weg uiteindelijk zo niet verder kan.
Ik vind, en dat vindt ook mijn fractie, dat wij eigenlijk een dubbele strategie nodig hebben: een van engagement, coöperatie, gesprekken, politiek bedrijven, want uiteindelijk zullen zij op dat Congres in 2002, dat voor hen een stap is naar een nieuwe generatie, nieuwe stappen moeten zetten. Ook zij zullen uiteindelijk in zo'n groot wereldrijk dat de pretentie heeft op het wereldtoneel van de toekomst te gaan staan en daar ook een rol te spelen, een andere positie moeten innemen. Maar in de geest van de Olympische Spelen en tegen de achtergrond van onze positie en waarden in Europa ten opzichte van mensenrechten, kunnen wij vandaag onmogelijk een kandidatuur van China steunen. Daarom hebben wij als fractie ook kritiek op China en steunen wij de kritiek op China. Ik geloof dat engagement juist ook inhoudt dat men duidelijk is en openlijk spreekt. Daarom steunt onze fractie deze resolutie. China is niet het rijk der duisternis, maar voor de mensenrechten moet er echt veel veranderen voordat het land in aanmerking kan komen voor de kandidatuur voor de Olympische Spelen.

De Voorzitter
Aangezien de heer Patten voortdurend als Chinees is bestempeld, is het misschien nu het moment om er even op te wijzen dat hij in het verleden Gouverneur van Hongkong is geweest. Wellicht is dat niet bij iedereen bekend, met name niet bij onze gasten. Ik wijs iedereen derhalve op dit feit, zodat u ook het verband kunt begrijpen.

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, volgende week vrijdag wordt er gestemd over wie de Olympische Spelen van 2008 mag organiseren. De Olympische Spelen is een evenement waarbij mannen en vrouwen uit de gehele wereld samenkomen om onder dezelfde omstandigheden te strijden om de eerste plaats, met vrede en samenwerking tussen de landen als uitgangspunt. Zo heet het officieel, maar veel deelnemende landen zijn wrede dictaturen die geen respect hebben voor de democratie en de mensenrechten. Het Olympisch Comité heeft de verantwoordelijkheid om de gedachte achter de Olympische Spelen te verspreiden. Wij van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij hebben geëist dat het IOC richtsnoeren opstelt voor landen die de Olympische Spelen organiseren, richtsnoeren die respect voor de mensenrechten en democratische beginselen bevatten.
Een van de grootste kanshebbers voor de organisatie van de Olympische Spelen is Beijing. Beijing is de hoofdstad van een van 's werelds wreedste dictaturen. Onderdrukking van andersdenkenden, foltering, censuur van de media en internet en meer executies dan in alle andere landen tezamen zijn slechts enkele voorbeelden van de methodes met behulp waarvan het Chinese regime zijn bevolking in toom tracht te houden. China bezet Tibet en onderdrukt de bevolking daar. Religieuze minderheden mogen hun godsdienst niet belijden. Sinds twee jaar worden aanhangers van de Falun Gong systematisch vervolgd; tienduizenden aanhangers worden opgepakt en gefolterd, in sommige gevallen tot de dood erop volgt. Over de 15 vrouwen die onlangs in een Chinees werkkamp zijn doodgemarteld, zegt de overheid dat het zelfmoord is.
Men moet sport en politiek van elkaar scheiden, zeggen degenen die willen dat Beijing de Olympische Spelen organiseert. Dat is echter wat het Chinese regime nu juist niet doet. Als Beijing de Olympische Spelen toegewezen krijgt, betekent dat een enorme propaganda voor het Chinese regime, wat de druk op het land om zijn politiek te wijzigen vermindert.
In een verklaring over de kandidatuur van Beijing voor de Olympische Spelen schrijft het Internationaal Olympisch Comité het volgende: "De aanwezigheid van een strenge overheidscontrole in Beijing is gezond en draagt bij aan een efficiënte organisatie van de Olympische Spelen". Onderdrukking "gezond" noemen is weerzinwekkend!
Verschillende mensenrechtenactivisten zijn het erover eens dat China de Olympische Spelen niet mag organiseren. Een eventueel besluit om de Olympische Spelen in China te houden doet de hele gedachte achter de Olympische Spelen teniet. De liberale fractie verzoekt daarom alle leden van het Internationaal Olympisch Comité dringend om vrijdag tegen Beijing te stemmen.

Frassoni
Mijnheer de Voorzitter, de Olympische Spelen maken de mensheid mooi. Zij herinneren ons aan het nobele in de ziel van de mens. Als men ingaat op het verzoek van China om de Olympische Spelen te mogen organiseren, bedekt men met de mooie kleuren van de Olympische ringen en met alle vlaggen de terechtstellingen, de vervolging van alle tegenstanders, de milieuvernietiging en de deportaties in China. Deze zullen zeer zeker niet afnemen door de onverschilligheid van de internationale gemeenschap. Deze zullen mijns inziens daardoor zelfs toenemen. Dat betekent dat wij zeker niet voldaan zijn over de situatie. Wij hopen dat vroeg of laat de dag aanbreekt waarop wij reden tot voldoening zullen hebben, en zelfs tot enthousiasme, over de organisatie van de Olympische Spelen door China. Die dag ligt echter nog ver in het verschiet, en wij moeten consequent zijn. Na hetgeen de collega' s hebben gezegd, kan ik het hierbij laten. Dit is namelijk een ander vraagstuk waarover in het Parlement unanimiteit bestaat. Ik hoop dat naar ons wordt geluisterd.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, in onze resolutie wordt allereerst een tekst uit het Olympisch Handvest geciteerd: "het doel van de olympische beweging is de sport overal in dienst te stellen van de harmonieuze ontwikkeling van de mens teneinde de vestiging van een vreedzame samenleving te bevorderen". De heer Lucio Manisco heeft ons zojuist herinnerd aan de kwestie omtrent de orgaanhandel en ik herinner mij dat wij ons in dit Parlement flink hebben moeten inzetten om een resolutie van de grond te krijgen. Wij werden letterlijk voor gek versleten, alsof we het verhaal uit onze duim zogen. Nu kunnen we in onze kranten de getuigenverklaringen lezen van artsen die aan deze operatie hebben deelgenomen. Na deze bewijsvoering kan niemand deze gebeurtenissen nog ontkennen.
Evenmin kan iemand nog ontkennen dat er in China executies plaatsvinden. Alleen in semantische zin hebben er in dit opzicht veranderingen plaatsgevonden. China gebruikt het werkwoord "ombrengen" nu alleen nog maar als transitief werkwoord. Vijftien meisjes zijn de afgelopen dagen in China omgebracht. De afgelopen weken en maanden waren al honderden militanten van de Falun Gong-beweging omgebracht. In Tibet blijft de situatie ongewijzigd en iedereen die denkt dat er in 2002 een nieuw leiderschap aan de macht komt, zal bedrogen uitkomen. De nieuwe leider is immers niemand minder dan de voormalige Chinese gouverneur in Tibet, die berucht is vanwege het beleid van vernietiging en stelselmatige gevangenneming dat hij er voerde.
Ik ben ingenomen met de redevoeringen van de heren Van den Berg en Mann en ik denk dat er genoeg indicaties zijn waaruit blijkt dat het niet opportuun is om de Olympische Spelen in Beijing te organiseren. Uiteraard hopen wij allen dat deze situatie snel verandert en dat het straks zelfs prettig is om Beijing de Olympische Spelen toe te kennen. Momenteel is daar echter nog lang geen sprake van. Ik denk, commissaris Patten, dat dit beleid van de kritische dialoog hieraan heeft bijgedragen, omdat er in het kader van dit beleid steeds vaker gemene zaak wordt gemaakt met het huidige bewind in Beijing.

Van den Bos
Voorzitter, als ergens het grote sportfeest van de Olympische Spelen gevierd wordt, moet er iets te vieren zijn. Dat is in China niet het geval. De mensenrechtensituatie is sinds het starten van de politieke dialoog met de Europese Unie niet verbeterd. Integendeel, de repressie van politieke tegenstanders van het regime gaat onverminderd door. Dissidenten verdwijnen vaak voor een belachelijk lange periode achter slot en grendel. Op grote schaal krijgen delinquenten na een zeer kort proces de doodstraf.
De Chinese machthebbers zijn buitengewoon bang voor de geweldloze en vreedzame religieuze beweging Falun Gong. Aanhangers van deze beweging worden willekeurig gearresteerd, gemarteld, in psychiatrische inrichtingen weggestopt of geëxecuteerd. Onlangs zijn er weer 15 vrouwen doodgemarteld in een werkkamp. Tibet is systematisch beroofd van zijn eigen karakter.
De milieu- en dierenwelzijnssituatie is gruwelijk. Het is bijzonder naïef om te veronderstellen dat grote internationale sportmanifestaties en politiek gescheiden kunnen blijven. De geschiedenis van de moderne Olympische Spelen laat overduidelijk zien hoe het sportfeest misbruikt kan worden ter meerdere glorie van een politiek regime. De mondiale media-aandacht heeft deze mogelijkheden alleen maar doen toenemen. Vooral staten die een stevige opknapbeurt van hun internationale reputatie wel kunnen gebruiken, zullen de gelegenheid aangrijpen om een nieuw Olympisch record te vestigen in het politiek exploiteren van dit evenement.
De Chinese bevolking zal er weinig plezier aan beleven. De spelen kosten zo'n 20 miljard dollar en een deel van Beijing wordt vernietigd en de inwoners worden de stad uitgejaagd.
Economische vervlechting van China met de wereld maakt dat ook liberale waarden en normen het land binnen kunnen komen. Daarom is er hoop. Meer welvaart zal uiteindelijk leiden tot meer politieke vrijheid. Chinezen zijn geduldige mensen. Om de spelen te organiseren moeten zij geduld betrachten en ervoor zorgen dat er in China iets te vieren valt.

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, ik ben het oneens met de meerderheid van dit Parlement. Ik kan de meeste opmerkingen die de heer Mann en anderen hebben gemaakt wel onderschrijven. Ik heb deelgenomen aan alle stemmingen over resoluties aangaande mensenrechten, religieuze vervolgingen en de toestand in Tibet en de verhouding van dat land tot China. Ik zal dat blijven doen. Maar ik geloof wel dat deze resolutie de verkeerde kant opgaat. Ik ben er namelijk van overtuigd dat als de Olympische Spelen in China worden gehouden, dit de hervormers juist in de kaart zal spelen. Het organiseren van de Olympische Spelen kan zo dus een belangrijke bijdrage tot verandering leveren. Dat is mijn overtuiging. Ik geloof niet dat ik me daarom medeplichtig hoef te voelen. Ik zal de mensenrechten in dit Parlement blijven verdedigen, en ik ben zeker geen agent die hier propaganda maakt voor de Chinese regering. Ik geloof eenvoudigweg dat we China niet moeten isoleren. We moeten kritiek blijven leveren, hier, in dit Parlement, en bij de daartoe aangewezen internationale instanties. We kunnen een staat met 1,3 miljard inwoners niet zomaar isoleren. Ik was al een tegenstander van het Chinese isolationisme toen dat een aantal decennia geleden door de Chinese autoriteiten zelf werd nagestreefd. Ik blijf een tegenstander van isolationisme, ook nu het streven naar isolatie van onze kant komt. We zien in Cuba overigens een goed voorbeeld: de Verenigde Staten hebben tegen dat land jaren geleden een embargo ingesteld en dat houden ze nog steeds vol. Ze hebben er echter niets mee bereikt. Integendeel: het Noord-Amerikaanse embargo is de belangrijkste politieke factor bij de bestendiging van de dictatuur van Fidel Castro in Cuba. Dat is wat ik met mijn stem hoop aan te geven, en dat is tevens de reden waarom mijn fractie zich niet zal aansluiten bij deze resolutie. Wij geloven dat deze resolutie niet juist is en geen recht doet aan al diegenen die ijveren voor hervormingen in China.

Patten
De beslissing welk land de Olympische Spelen van 2008 zal organiseren, wordt genomen door het Internationaal Olympisch Comité tijdens zijn vergadering in Moskou op 13 juli. Ik weet enigszins hoe het IOC zijn werk doet. In 1990 heb ik ten overstaan van het IOC het indrukwekkende bod van Manchester voor de organisatie van de Spelen verdedigd. Het was een van de windmolengevechten die ik in mijn leven heb gevoerd, maar ik weet wel enigszins hoe het IOC werkt. De Europese Unie als geheel en de Commissie nemen geen standpunt in wat betreft de vraag of de Spelen in China of elders gehouden moeten worden. De beslissing is aan het IOC, maar ik begrijp waarom de geachte afgevaardigden zulke uitgesproken opvattingen hebben over het onderwerp.
Ik hoef het Parlement niet uit te leggen dat ik de naar voren gebrachte zorgen over de mensenrechtensituatie in China deel - en ik kom daar zo dadelijk nog op terug. Maar zoals ik altijd al mijn bedenkingen heb gehad bij het vermengen van handelsdoelen en mensenrechtendoelen, zo heb ik nu mijn twijfels over het vermengen van sport en mensenrechten. Mijn zorg is in beide gevallen dat men heel vaak het doel niet bereikt, maar slechts de doelen vertroebelt. Toen ik Gouverneur van Hong Kong was, was ik zeer betrokken bij het debat en de onenigheid over mensenrechten en democratisering. Toch ging ik ieder jaar naar Washington om ervoor te pleiten dat China de status van meest begunstigde natie zou krijgen en leverde ik zeker geen kritiek op het eerdere bod van China om gastland te zijn voor de Olympische Spelen.
Ik geef toe dat het in de marges af en toe nuttig kan zijn om maatregelen te nemen in verband met sport. Men kan bijvoorbeeld niet beweren dat het niet nuttig was om die maatregelen te treffen met betrekking tot Zuid-Afrika ten tijde van de apartheid. Dat had grotendeels te maken met het belang dat de blanke gemeenschap in Zuid-Afrika aan sportverbanden hecht.
Er zijn uiteraard enkele afschuwelijke voorbeelden van misbruik van de Olympische gedachte - een spreker noemde de Olympische Spelen van 1936, waaraan wijlen mijn schoonvader nog heeft meegedaan - maar als men over de Olympische Spelen spreekt, moet men ook de Spelen in Seoul in aanmerking nemen. Er zullen niet veel democraten in Seoul te vinden zijn die beweren dat het houden van de Olympische Spelen daar een nadelige invloed heeft gehad op de democratie en de mensenrechten. Het tegendeel is eerder waar, dus de discussie is misschien iets ingewikkelder dan sommige afgevaardigden suggereerden. Dit zijn tamelijk subjectieve zaken, maar wanneer ik dit argument aanvoer, doe ik dat niet omdat ik, om maar eens een uitdrukking van een geachte afgevaardigde te gebruiken, gemene zaak wil maken met Beijing. Ik vind dat ik dit argument naar voren moet brengen, maar ik doe dat niet uit volle overtuiging.
Als Beijing wordt gekozen om de Spelen te organiseren, zullen de Chinese autoriteiten beslist welkome en noodzakelijke stappen moeten ondernemen om ook maar enige kans te maken de uitmuntende prestatie te evenaren die Sydney vorig jaar als gastheer leverde. Het zou bijvoorbeeld onvoorstelbaar zijn dat een gastland van de Olympische Spelen zowel zijn burgers als zijn bezoekers de toegang tot het nieuws over de Spelen zelf op internet zou willen of kunnen beletten. Toen ik een paar weken geleden een bezoek bracht aan China, een buitengewoon interessant bezoek, waren de websites van zowel de BBC als CNN merkwaardig genoeg onbereikbaar. Ik denk niet dat dit mogelijk zou zijn tijdens Olympische Spelen.
Ik heb het in dit Parlement vaak gehad over de mensenrechtendialoog tussen de Europese Unie en China. Ik ben het met de geachte afgevaardigde eens dat we heel goed moeten opletten dat de dialoog ook werkelijk enige vooruitgang oplevert en dat hij niet verwordt tot een daad van medeplichtigheid aan de schending van mensenrechten, zoals hij zei. Onze mensenrechtendialoog met China is zonder twijfel de meest complexe en veelzijdige van alle dialogen die we met welk land dan ook voeren en zo hoort het ook als het gaat om besprekingen met een land waarin zoveel schendingen helaas nog steeds voorkomen.
De Europese Unie probeert voortdurend met China samen te werken om de dialoog effectiever te maken en de mensenrechtensituatie ter plekke concreter te beïnvloeden. We stimuleren en helpen China om de VN-conventies op korte termijn te ratificeren en ten uitvoer te leggen. Ook blijven we aandringen op samenwerking met de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de Mensenrechten. We zijn blij met het memorandum van overeenstemming dat China heeft getekend met Mary Robinson, maar we hopen dat China het nu in praktijk gaat brengen.
Binnen deze dialoog zullen we blijven aandringen op actie op de gebieden waarover we het meest bezorgd zijn, zoals de onderdrukking van politieke dissidenten, de ontstellende en excessieve toepassing van de doodstraf in het kader van de campagne 'Sla Hard Toe' , de behandeling van etnische minderheden, inclusief die in Tibet, en de willekeurige gronden voor detentie. Tijdens mijn laatste bezoek aan China heb ik ook de berichten over het martelen en de slechte behandeling van aanhangers van de Falun Gong-beweging ter sprake gebracht, en er zijn nog andere problemen die we moeten aanpakken. We maken ons steeds meer bezorgd over het misbruiken van de psychiatrie bij het optreden tegen dissidenten en leden van godsdienstige groeperingen in China.
Ik wil een artikel onder de aandacht van het Parlement brengen dat onlangs is geschreven in de Asian Wall Street Journal, waarin het academisch onderzoek van Robin Monroe, een zeer gerenommeerde China-kenner, wordt samengevat. Hij is de schrijver van misschien wel het beste boek over Tiananmen, Black Hands of Beijing, dat ik bij het Parlement aanbeveel.
Ik deel de zorgen van het Parlement over het milieu in Beijing en in China in het algemeen en over de mogelijke gevolgen van de voorbereidingen voor de Spelen voor de stad. Tijdens mijn bezoek in mei heb ik enkele van de weinige echte Chinese non-gouvernementele organisaties ontmoet, die zich met milieukwesties bezighouden. Ik kreeg sterk de indruk dat China onmogelijk de milieudoelen die het zichzelf gesteld heeft zal kunnen bereiken zonder de hulp van een burgermaatschappij die zich vrijwillig heeft gemobiliseerd. Het is van wezenlijk belang dat de regels voor het oprichten en functioneren van echte, uit gewone mensen bestaande NGO' s versoepeld worden. Op die manier kunnen de energie en de inzet van een bevolking van meer dan een miljard mensen worden aangewend. Hetzelfde geldt voor ieder land of iedere stad waarin de Olympische Spelen worden gehouden.
Het succes van Sydney was te danken aan het feit dat zijn inwoners zich voor de volle honderd procent ingezet hebben om de Spelen te organiseren en er voor het oog van de wereld een succes van te maken. Elk land dat de Olympische Spelen organiseert heeft een probleem als het niet de steun van zijn burgers weet te mobiliseren. Ik geloof niet dat ik naïef ben. Ik weet welke verschrikkelijke problemen er zijn. Toch lijkt het me op zijn minst voorstelbaar dat ieder land als China - alhoewel geen enkel land echt als China is -, of in ieder geval ieder land met het soort autoritaire, repressieve regering dat China heeft, zou merken dat het onmogelijk is om de Spelen te organiseren zonder dat dit een aanzienlijke invloed heeft op de ontwikkeling van de burgermaatschappij in dat land.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.30 uur plaats.

Mensenrechten
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
Speciale zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over de rechten van het kind
B5-0483/2001 van de heer Wuori e.a., namens de Verts/ALE-Fractie;
B5-0490/2001 van de heer Van Hecke e.a., namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0495/2001 van de heer Collins e.a., namens de UEN-Fractie;
B5-0496/2001 van de heer Van den Berg, namens de PSE-Fractie;
B5-0506/2001 van mevrouw Thors e.a., namens de ELDR-Fractie;
B5-0513/2001 van mevrouw Boudjenah e.a., namens de GUE/NGL-Fractie.
Godsdienstvrijheid in Vietnam
B5-0482/2001 van de heer Belder, namens de EDD-Fractie;
B5-0488/2001 van de heer Nassauer e.a., namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0499/2001 van de heer Van den Berg, namens de PSE-Fractie;
B5-0507/2001 van de heer Maaten, namens de ELDR-Fractie;
B5-0521/2001 van de leden McKenna en Wuori, namens de Verts/ALE-Fractie;
B5-0514/2001 van de heer Sjöstedt e.a., namens de GUE/NGL-Fractie;
B5-0526/2001 van de heer Dupuis e.a., namens de TDI-Fractie.
Zuid-Afrika - B5-0489/2001 van de leden Marques en Smet, namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0500/2001 van de heer Van den Berg, namens de PSE-Fractie;
B5-0509/2001 van de leden Andreasen en Van den Bos, namens de ELDR-Fractie;
B5-0522/2001 van de heer Rod e.a., namens de Verts/ALE-Fractie;
B5-0515/2001 van de heer Miranda e.a., namens de GUE/NGL-Fractie;
B5-0511/2001 van de leden Queiró en Ribeiro e Castro, namens de UEN-Fractie.
Wit-Rusland
B5-0481/2001 van de heer Belder, namens de EDD-Fractie;
B5-0491/2001 van de leden Sacrédeus en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie;
B5-0501/2001 van de heer Wiersma, namens de PSE-Fractie;
B5-0508/2001 van de leden Ludford en Väyrynen, namens de ELDR-Fractie;
B5-0523/2001 van mevrouw Schroedter, namens de Verts/ALE-Fractie;
B5-0516/2001 van de heer Seppänen, namens de GUE/NGL-Fractie.
Situatie van Burundese vluchtelingen in Tanzania
B5-0494/2001 van de heer Ferrer, namens de PPE-DE-Fractie.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, met groot genoegen beveel ik deze gehele resolutie aan bij het Parlement. Het erkennen van de rechten van kinderen is van essentieel belang en ik kan u vertellen dat ik 25 jaar geleden een artikel heb gepubliceerd dat tot mijn voldoening heeft bijgedragen aan deze erkenning, in elk geval vanuit een bepaald gezichtspunt. Ik wil het vandaag echter niet over de gehele ontwerpresolutie hebben. Ik wil het hebben over één bepaald probleem dat behandeld wordt in het amendement van mijn fractie.
Ik ben oud genoeg om kinderen te hebben die ouder zijn dan 25 jaar. Ik zie bezoekers van ongeveer 25 jaar in onze galerij. Zoals zoveel mensen kan ik me alleen maar voorstellen hoe het moet zijn als je 20 dagen oude kind uit je handen gerukt wordt en je het nooit meer terugziet, als je zelf vijf jaar lang in de gevangenis martelingen en wreedheid moet ondergaan en je vervolgens de rest van je leven buiten de gevangenis probeert je verdwenen kind terug te vinden.
Sara Méndez uit Uruguay was gisteren in dit Parlement om haar zaak dringend onder onze aandacht te brengen. Zij probeert haar zoon Símon terug te vinden of informatie over hem te krijgen. Toen hij 20 dagen oud was, werd hij uit haar armen gerukt, nadat zij in 1976 wederrechtelijk gevangen was genomen in Buenos Aires. Dat is een vreselijke ervaring en we moeten aan deze bewonderenswaardige ontwerpresolutie dan ook een clausule toevoegen waarin de machthebbers in Uruguay worden opgeroepen het kwaad van verdwijningen te erkennen, hun heilige plicht te erkennen om kinderen terug te brengen naar hun ouders en een einde te maken aan deze schande. Ik hoop dat we de ontwerpresolutie erdoor krijgen en dat duidelijk maken.

Hermange
Mijnheer de Voorzitter, tien jaar na de eerste Wereldtop over het kind heeft de VN dus eindelijk besloten om de balans op te maken. In september 2001 zag mijn fractie zich vlak voor de Top genoodzaakt om een resolutie in te dienen waarin ze zoals altijd blijk gaf van haar betrokkenheid.
Ik kan mij de tijd herinneren dat binnen dit Parlement niet over kinderen gesproken kon worden. Sinds de Dutroux-affaire zijn er nu eindelijk begrotingslijnen opgesteld en enkele resoluties aangenomen ten behoeve van onze kinderen. Wij hebben dus een aantal successen behaald. Het laatste succes was de verwijzing in het Handvest van de grondrechten naar de bescherming van kinderen. Samen met een aantal leden van het Parlement en onder leiding van Mary Banotti hebben we een aantal overwinningen geboekt.
Met het oog op deze Top wilden we dus blijk geven van onze betrokkenheid en vastberadenheid en wijzen op de noodzaak om ons sterk te blijven maken voor het kind, niet alleen in Europa maar ook in de rest van de wereld. Het behoeft immers geen betoog dat momenteel 600 miljoen kinderen op deze wereld in een gezin leven dat van minder dan een dollar per dag moet rondkomen, en dat het gebrek aan opleiding en gezondheidszorg enerzijds en slechte kindervoeding anderzijds kwalijke zaken zijn waartegen wij moeten optreden.
In onze resolutie stellen wij dan ook voor een institutioneel kader te creëren dat in dienst staat van het kind. Zo dienen wij in de verschillende besluiten die we nemen rekening te houden met het kind en het gezin. In de tweede plaats dient er binnen de Commissie een eenheid te worden opgericht die in dienst staat van het kind. In de derde plaats dient een speciale afgevaardigde het beleid inzake het kind te coördineren.
Mijnheer de Voorzitter, wij hechten belang aan de instelling van een Europees solidariteitsfonds ten behoeve van de kinderen in de wereld.

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, onze fractie is buitengewoon ingenomen met dit initiatief. We zijn blij dat het mogelijk is geweest zo' n ruime consensus te vinden voor deze compromisresolutie. In dit compromis is het belangrijkste probleem opgenomen - het probleem dat we in ons eigen ontwerp aan de orde stelden. Ik heb het natuurlijk over de verschrikkelijke toestanden die we zien als tijdens gewapende conflicten kinderen worden ingezet. Soms zelfs zeer jonge kinderen. Dat wij dit ten sterkste afwijzen komt nu duidelijk over.
Ik wil echter wel een aantal amendementen voorstellen, en ik vraag dit Parlement die amendementen te steunen. Ik geloof namelijk dat er in de resolutie iets ontbreekt: er wordt niets over gezinnen gezegd. Als men echter over kinderen spreekt, moet men ook naar de gezinnen kijken. In dit soort resoluties gaat het vaak over verschrikkelijke zaken als ziekte, verlating, of, zoals ik zojuist heb gezegd, over kinderen die bij gewapende conflicten als soldaten worden ingezet, enzovoort. In het algemeen leven kinderen in een gezinssituatie. Een op kinderen gericht beleid moet dus uit de aard der zaak ook op gezinnen gericht zijn. Ik zou het graag zo willen stellen: a world fit for children moet ook een world fit for families zijn. Ik moet bekennen dat ik ontroerd werd door de interventie van onze collega MacCormick - we zullen zijn amendement steunen. Gisteren ontstond er tijdens de compromisbesprekingen twijfel of we nu wel of niet een specifiek geval moesten noemen. Het betoog van de heer MacCormick heeft mij overtuigd. Ook in Portugal hebben we te maken met verdwijningen van kinderen en het leed bij de families is enorm. Sommige gevallen in Portugal duren nu al jaren. Het is een onderwerp dat ons ernstige zorgen baart, aangezien de lidstaten en de politie machteloos blijken te zijn. Het leed is hier vaak zo schrijnend dat we het hier in dit Parlement zeker moeten noemen.

Van den Berg
Voorzitter, Sara Mendez was deze week - collega's hebben dat ook vermeld - hier in het Parlement. Soms is het goed in een brede resolutie en in een brede opzet toch even in te zoomen op iets wat heel concreet is.
Iemand die meer dan 24 jaar na de gebeurtenissen nog steeds op zoek is naar haar zoon Simon. Militairen in haar land hebben haar het leven in absolute vrijheid ontnomen, maar genieten zelf vandaag nog steeds wel die vrijheid. Ik denk dat het terecht is - en ik waardeer dat onze Voorzitter Fontaine dat ook ondersteund heeft - dat wij haar steunen, omdat het iets duidelijk maakt over wie deze mensen zijn. Want als wij in het internationale pandemonium van de rechtsorde uiteindelijk zullen zien dat die internationale rechtsorde sterk is geworden, dan komt dat door zulke moedige individuele mensen die zo lang hebben volgehouden. Daarom hoop ik dat wij, boven de partijen uit en los van discussies met elkaar, de amendementen die op dat punt gemaakt zijn straks zullen steunen.
Een tweede punt over het optioneel protocol. Ik zou daarover ook iets aan de commissaris willen vragen. Nu hebben 29 landen dat ondertekend. Daar zitten ook alle vijftien lidstaten van Europa bij. Het protocol houdt in dat kinderen in gewapende conflicten als het ware uit de sfeer van kinderexploitatie en kindsoldaat worden gehouden. Er zijn maar vier landen die het geratificeerd hebben. Er zijn er minstens tien nodig om het ook van kracht te laten worden. Dus er is een enorme behoefte aan onze kant om te zeggen: oefen ook pressie uit in de Raad, op de verschillende organisaties in Europa en op de landen opdat zij ondertekenen, zodat wij hier een succes kunnen boeken.
Tot slot zou ik willen zeggen dat ik op één punt van mening verschil met onze collega's van de volkspartij. Niet over de inhoud van hun amendementen over het gezin. Die waardeer ik zeer. Daarover verschillen wij niet van mening. Maar in het kader van de rechten van het kind hadden wij het gevoel dat de behandeling van het thema gezin aparte aandacht verdient en niet als zodanig hierin hoort. Wij zullen niet tegen stemmen. Wij zullen ons onthouden, omdat wij inhoudelijk geen bezwaren hebben tegen de teksten die u hebt ingediend.

Beysen
Voorzitter, commissaris, collega's, de verwachtingen van het Belgisch voorzitterschap staan terecht hooggespannen. Zeker inzake het doen respecteren van de mensenrechten kan het Belgische voorzitterschap een opmerkelijke rol spelen, evenals bij het bepalen van een gemeenschappelijk EU-standpunt ter gelegenheid van de bijzondere zitting over de kinderrechten in de Verenigde Naties.
Het zou algemeen gewaardeerd worden als het Belgisch voorzitterschap erin zou slagen de Europese Unie uit één mond te doen spreken. Het kan voortbouwen op de inspanningen die daartoe reeds geleverd zijn door het Zweedse voorzitterschap om tot een gemeenschappelijke strategie te besluiten.
Inhoudelijk dient vooral te worden beklemtoond dat over de vrije toegang tot onderwijs voor alle kinderen en over de waarborg tot het verstrekken van gezondheidszorg bindende afspraken dienen te worden gemaakt.
Het Europees Parlement dient extra aandacht te besteden aan de situatie van kinderen in de kandidaat-lidstaten, inzonderheid in Bulgarije en in Roemenië. Overigens zou het bepalend kunnen zijn indien het Europees Parlement het initiatief neemt de dimensie van de rechten van het kind in te lassen in de rechten van de mens in het algemeen. Overigens zou ik ook erop willen aandringen dat ter gelegenheid van bilaterale uitwisselingen tussen Europese lidstaten en derde landen systematisch de aandacht wordt gevestigd op de situatie van kinderen in de derde landen. Ongetwijfeld zal deze aanpak bij consequente toepassing vruchten afwerpen.

Sylla
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, of we het nu willen of niet, volgens het Internationaal Arbeidsbureau zijn we indirect verantwoordelijk voor het lot van 250 miljoen kinderen tussen de 5 en 14 jaar. Deze kinderen maken tapijten in Nepal of luxe schoenen in Thailand. Ze werken op koffie- en cacaoplantages in Afrika. Dat doen ze allemaal in het belang van de export, dat wil zeggen: van de goederen die wij hier importeren.
In Europa vinden dergelijke praktijken vrijwel onopgemerkt plaats. Tijdens de stageperioden worden de voorschriften inzake de werktijden met voeten getreden. Kinderen worden gebruikt als mannequin. Jonge sportmensen worden onafgebroken nagejaagd om ons te plezieren op televisie. Dan zijn er nog de praktijken die voor ons allen ontoelaatbaar zijn: kinderen zijn voor eeuwig getekend door praktijken als seksuele mishandeling, pornografie en prostitutie. Wij dienen hier derhalve een onverbiddelijk hard standpunt in te nemen. Als kinderen worden verplicht te werken, wordt hiermee hun intellectuele, fysieke en mentale ontwikkeling geweld aangedaan. Het mag niet zo zijn dat landen verdragen kunnen tekenen en zelf labels kunnen afgeven met het gemak waarmee hun burgers een paar schoenen kunnen kopen.
We moeten ons op de conferentie van september in ieder geval hard maken voor het recht van ieder kind op onderwijs en vrije tijd. Ook dienen we ervoor te zorgen dat alle kinderen weten wat hun rechten zijn. Dat is wel het minste wat we kunnen doen. Slagen we hier niet in, dan gebeurt er met de rechten van het kind hetzelfde als met sokken: zijn ze vies en versleten, dan gooien we ze gewoon in de vuilnisbak.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, allereerst zou ik willen zeggen hoe opgetogen ik was toen ik hoorde dat het Belgisch voorzitterschap de kinderrechtenkwestie tot onderdeel van zijn voorzittersprogramma heeft gemaakt. Ik feliciteer het voorzitterschap van harte. We verwachten veel van dit voorzitterschap en we zullen de ontwikkelingen en de vorderingen goed blijven volgen.
Ik ben het ook eens met mevrouw Hermange die er terecht op wees dat kinderen tot voor kort niet eens genoemd konden worden in dit Parlement. We kregen voortdurend te horen dat dat onderwerp niet onder de in de Verdragen vastgelegde bevoegdheden viel en dat onze zorgen om het welzijn van kinderen buiten de macht van dit Parlement vielen. Gelukkig kunnen we het nu over wel kinderen hebben. Al zo lang als ik afgevaardigde ben, hebben we de afschuwelijke gevaren gezien waaraan veel kinderen in deze wereld blootstaan: een litanie van ellende die vandaag in deze resolutie wordt opgesomd. Niet zo ver hiervandaan worden kinderen bijvoorbeeld nog altijd beschouwd als wegwerpartikelen die voor internationale adoptie kunnen worden gebruikt. We zouden ons diep moeten schamen dat we in de Europese Unie meer wetgeving hebben aangaande het welzijn van dieren dan aangaande het welzijn van kinderen. Voordat iemand mij daarover wil aanvallen: ik steun ook wetgeving inzake dierenwelzijn. Maar het is een beschamende situatie.
Er is in politiek opzicht veel ten goede veranderd. In deze resolutie zult u bijvoorbeeld zien dat we vragen om een speciale eenheid in de Commissie die zich over kinderrechten buigt, evenals over wetgeving, zodat we kunnen beoordelen wat het effect daarvan is op kinderen en op het leven van hun families. Ik beveel deze resolutie van harte aan bij het Parlement. Ik ben blij dat ik een van de sponsors ben van Sara Méndez en haar verdwenen kind. Door mijn werk in het Parlement heb ook ik ervaren hoeveel kinderen het gezelschap en de liefde van allebei hun ouders wordt onthouden, heel vaak als gevolg van egoïsme en gebrek aan inzicht in de bijzondere behoeften van kinderen.

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, tot nu toe hebben 191 landen het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind ondertekend. Tijdens de buitengewone vergadering van de VN die in september in New York wordt gehouden, moet ervoor worden gezorgd dat dit Verdrag door alle landen wordt geratificeerd en daarna ook daadwerkelijk ten uitvoer wordt gelegd. Een wezenlijk onderdeel daarvan is de strijd tegen kinderarbeid. Veel te vaak worden kinderen door hun familieleden gezien als een investering die nodig is om te kunnen overleven. Ouders die net als hun kinderen nooit enige opleiding hebben gehad, komen bijna automatisch in de vicieuze cirkel van armoede en schulden terecht.
Kinderen die van jongs af aan zware lichamelijke arbeid moeten verrichten, verliezen niet alleen hun zorgeloosheid en identiteit, maar vaak hun hele jeugd. Ik heb zelf meegemaakt dat kinderen niet ouder kunnen worden dan 14 jaar. Uit een schatting van UNICEF blijkt dat ieder jaar 200.000 kinderen in West- en Midden-Afrika worden verkocht om op de plantages te werken. Wereldwijd gezien zijn er 2 miljoen kinderen tussen de 5 en 15 jaar - vooral meisjes - die door sekshandelaren worden uitgebuit. Er is echter een sprankje hoop. Ik heb in India en Nepal persoonlijk een aantal positieve voorbeelden meegemaakt. De Rugmark Foundation bijvoorbeeld geeft kinderen met ouders die in de tapijtfabrieken werken een goede opleiding. Deze NGO is een gemeenschappelijk initiatief van Duitse ontwikkelingshulporganisaties en tapijtfabrikanten.
De betreffende tapijten krijgen terecht het kwaliteitskeurmerk "niet door kinderen gemaakt" . Inmiddels heeft 10% van de Indiase exporteurs al met succes een Rugmark-licentie aangevraagd. Dit is een eerste stap in de goede richting. Van een blijvend succes kan echter pas worden gesproken als de consumenten hun houding veranderen en juist speciaal naar deze producten gaan vragen.
Een ander voorbeeld dat hoop geeft, komt uit Brazilië, waar voor 11 miljoen kinderen uit de armste gezinnen een scholierenloon is ingevoerd. Dit speciale project zal 10 jaar lopen en met een financiering van 850 miljoen euro per jaar kunnen kinderen eindelijk betaald onderwijs genieten. Er zijn slechts weinig van deze voorbeelden aan te wijzen, maar zij zouden wel omwille van de kinderen wereldwijd bekendheid moeten krijgen!

Godsdienstvrijheid in Vietnam

Belder
Mijnheer de Voorzitter, er is géén godsdienstvrijheid in Vietnam. De voorliggende resolutie onderstreept deze ernstige misstand. Zij komt immers op voor de vrijheid van godsdienst van niet door de Vietnamese overheid erkende religieuze genootschappen van boeddhisten.
(De spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter
Neemt u mij niet kwalijk, mijnheer Belder, maar ik geloof dat de commissaris iets wil zeggen over de vorige agenda.
Mijnheer de commissaris, eigenlijk staat uw betoog aan het einde van het debat ingeschreven. Wilt u werkelijk nu al het woord voeren?

Patten
Ik wil graag even zeggen dat het een genoegen is om te luisteren naar het debat en eraan deel te nemen, niet in de laatste plaats omdat mijn vriend de heer MacCormick het zo bekwaam op gang heeft gebracht.
Als onderdeel van de voorbereidingen op de speciale zitting van de Verenigde Naties over de rechten van het kind is het een belangrijk debat. In samenwerking met de lidstaten steunt de Commissie van harte een op rechten gebaseerde benadering op grond van het Internationaal Verdrag inzake de rechten van het kind. Sinds 1992, al bijna tien jaar dus, bevatten alle samenwerkingsovereenkomsten tussen de Europese Unie en derde landen een clausule waarin de mensenrechten als wezenlijk element van de overeenkomst worden gedefinieerd. Hierin zijn de rechten van het kind begrepen, evenals de inachtneming van de belangrijkste arbeidsnormen die beschreven worden in de acht basisconventies van de Internationale Arbeidsorganisatie (IAO). De Commissie steunt met nadruk de inspanningen van de internationale gemeenschap om kinderarbeid overal ter wereld uit te bannen. Wat dit betreft staat de Commissie met name achter het werk van de IAO, die in 1999 een conventie heeft aangenomen tot uitbanning van de ergste vormen van kinderarbeid, waarvan sommige tijdens het debat zijn genoemd.
Op 15 september 2000 heeft de Commissie haar steun aan de inspanningen van de IAO tegen kinderarbeid onderstreept door een aanbeveling aan te nemen waarin de lidstaten werden opgeroepen deze nieuwe conventie te ratificeren. Hoewel de Gemeenschap geen specifieke bevoegdheden heeft in zaken die kinderen betreffen, beschouwt de Europese Commissie kinderen als een bijzonder kwetsbare groep binnen het overkoepelende beleid op het gebied van armoede en kwetsbaarheid. Kinderen, mensenrechten en genderproblematiek maken integraal onderdeel uit van ons ontwikkelingsbeleid, dat erop gericht is armoede uit te roeien, vooral binnen maatschappelijke sectoren als onderwijs en gezondheid.
Hoewel er in ontwikkelingssamenwerking geen uitdrukkelijke aandacht is voor kinderen, heeft het Bureau voor humanitaire hulp (ECHO) kinderen dit jaar tot een prioriteit van onze humanitaire hulp gemaakt. In het kader van het Europese initiatief voor democratie en mensenrechten heeft het beschikbaar stellen van fondsen ter bevordering van de rechten van het kind eveneens hoge prioriteit gekregen.
In aanvulling op de bijdrage van de Europese Unie aan internationale fora als de VN biedt de Commissie materiële steun aan projecten die ten doel hebben iets te doen aan de benarde positie van door oorlog getroffen kinderen. Er is al verscheidene malen naar dit probleem verwezen. Sinds begin 2000 is meer dan 40 miljoen euro uitgegeven aan projecten die hulp en bescherming bieden aan door gewapende conflicten getroffen kinderen. De Commissie ondersteunt de rechten van het kind derhalve metterdaad, zowel op het politieke vlak als door middel van praktische initiatieven. Ik dank u voor uw geduld, mijnheer de Voorzitter, maar dit onderwerp leek mij belangrijk genoeg om deze opmerkingen te maken.

De Voorzitter
U hebt daar zeker goed aan gedaan, mijnheer de commissaris.
Wij keren nu terug naar het punt "Godsdienstvrijheid in Vietnam". De Voorzitter van deze vergadering wil zich oprecht verontschuldigen voor het feit dat hij de heer Belder het woord heeft ontnomen. Wij gaan nu extra aandachtig luisteren naar de indiener van de resolutie. Mijnheer Belder, u hebt twee en een halve minuut spreektijd.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, het was de moeite waard om even te wachten op de interventie van de geachte commissaris Patten.
Er is géén godsdienstvrijheid in Vietnam. De voorliggende resolutie onderstreept deze ernstige misstand. Zij komt immers op voor de vrijheid van niet door de Vietnamese overheid erkende religieuze genootschappen van boeddhisten, rooms-katholieken en protestanten. De wel door de staat erkende genootschappen van deze drie denominaties herinneren aan het aloude communistische patroon: zij worden door de Vietnamese autoriteiten gecontroleerd. Een tweede bewijs dat de Vietnamese burgers geen vrijheid van godsdienst kennen.
Deze ongrondwettelijke situatie vloeit rechtstreeks voort uit de aard van 's lands politieke constellatie. Blijkbaar zijn de communistische gezagsdragers in Vietnam onverminderd panisch voor elke vrije groeps- en meningsvorming. Dat geldt des te sterker wanneer dit gebeurt op uitgesproken religieuze grondslag. Tot op vandaag indoctrineert de Vietnamese overheid haar burgers met puur antireligieuze denkbeelden.
Binnen deze algemene, onvrije maatschappelijke context nemen de protestanten van de Centrale Hooglanden in het zuiden van Vietnam een bijzondere positie in. Zij staan bloot aan een dubbele sociale discriminatie of, erger nog, vervolging. Als leden van diverse etnische minderheden zijn zij letterlijk de voetveeg van de zich superieur wanende "kinh", de zogenoemde echte Vietnamezen.
Daarbij komt dat een massale, door de Vietnamese overheid gestimuleerde migratie van "kinh" naar de vruchtbare gronden van de Centrale Hooglanden gedurende de afgelopen 15 jaar voor de inheemse etnische minderheden eenvoudigweg neerkwam en neerkomt op ordinaire landroof. Die ontrechting hebben zij als inferieur geachte "niet-kinh" én "achterlijke" christenen maar te accepteren!
Vietnam wenst op internationaal vlak graag mee te draaien. Zie zijn deelname aan het ASEM-proces. Het ligt daarom in de rede dat Raad en Commissie Hanoi ernstig aanspreken op het schrijnende gebrek aan godsdienstvrijheid in eigen land. Ik roep hen daartoe dan ook met klem op. Het gaat niet aan vrijheid van godsdienst constitutioneel te verankeren en het tegendeel te praktiseren. De tijd van Stalin en gelijkgezinden moet toch eens voorbij zijn!

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, voor veel mensen lijkt Vietnam erg ver weg. Neem nu echter eens mijn geachte collega Mayer, afgevaardigde voor Neder-Beieren, een van de grootse groeigebieden in Midden-Europa. Men zou heel goed kunnen zeggen dat Neder-Beieren aan Vietnam grenst, want als je van Neder-Beieren via de Tsjechische grens naar Bohemen reist, zie je de grote Vietnamese markten in dit grensgebied met alle gevolgen van dien voor deze regio. Alleen hieruit blijkt al hoeveel stromen vluchtelingen er de afgelopen dertig jaar vanuit Vietnam naar Midden-Europa en Europa zijn gekomen, hoe klein onze wereld is geworden en hoe alles met elkaar samenhangt.
Tijdens de laatste plenaire vergadering hield de heer Modrow van de PDS een betoog over de grote misdaden die in de twintigste eeuw in Azië zijn begaan. Hij noemde daarbij Duitsland, de Verenigde Staten en Japan. Maar hij lijkt volledig vergeten te zijn dat de grootste misdaden van de twintigste eeuw in Azië door de communisten zijn gepleegd, namelijk door de Rode Khmer, door Stalin en Lenin in het oostelijk deel van de Sovjet-Unie, in China en niet in de laatste plaats in Vietnam, waar ook na de vreselijke Vietnam-oorlog nog decennia lang mensen zijn vervolgd en zelfs nu nog worden vervolgd. Vietnam is een communistisch land waarin de vrijheid van godsdienst nog steeds met voeten wordt getreden!
Wij zijn een voorstander van contacten met Vietnam en van economische banden met Zuidoost-Azië. Maar wij zijn ook van mening dat economische samenwerking slechts zin heeft als daar een democratie en rechtsstaat aan ten grondslag ligt. Vietnam is noch een rechtsstaat noch een democratie. Wij moeten de hervorming die daar pas onlangs in gang is gezet krachtig steunen door heel duidelijk te zeggen dat de vrijheid van godsdienst en levensovertuiging, de vrijheid van de boeddhisten, katholieken, protestanten - die daar meedogenloos worden vervolgd en gevangengezet - voor ons de graadmeter vormt voor eventuele samenwerking. Alleen als de godsdienstvrijheid gegarandeerd wordt, en alleen als aan deze normen wordt voldaan, kan Vietnam onze partner worden.

McKenna
Voordat ik van wal steek eerst even het volgende: wat ik nu ga zeggen is geen anticommunisme. Naast het communisme zou er ruimte moeten zijn voor religieuze overtuigingen en ook de inwoners van een communistisch land dienen hun recht op godsdienstvrijheid te kunnen uitoefenen.
In Vietnam is dat duidelijk niet het geval. In de ontwerpresolutie wordt gesproken over twee stokoude boeddhistische monniken die 20 jaar huisarrest kregen omdat ze de mensenrechten, de democratie en de religieuze vrijheid op vreedzame wijze hadden gesteund. Zoiets is volstrekt verwerpelijk. Het probleem met Vietnam is ook dat toezicht op de binnenlandse mensenrechtensituatie niet is toegestaan en dat onafhankelijke mensenrechtenwaarnemers de toegang tot het land nog steeds wordt ontzegd. We moeten dan ook druk uitoefenen op Vietnam, zodat alle gevangenen worden vrijgelaten die vanwege het op vreedzame wijze uitdragen van hun religieuze of politieke overtuiging zijn gevangengezet of in hechtenis genomen.
Ook moeten we Vietnam verzoeken om gevangenen niet langer lastig te vallen en gevangenen die in feite zijn vrijgelaten niet langer te controleren. De Vietnamezen moeten bovendien nagaan wat hun wetboek van strafrecht zegt over misdaden tegen de nationale veiligheid, zodat de betreffende wetten niet kunnen worden gebruikt tegen personen die alleen maar hun recht op vrijheid van meningsuiting uitoefenen. Daarnaast is het nodig dat zij er de richtlijn inzake administratief arrest nog eens op naslaan, waarin staat dat personen maximaal twee jaar mogen worden vastgehouden. Wat in Vietnam gebeurt is volstrekt onaanvaardbaar.
Een van de dingen die ik nogal teleurstellend vind, is dat er niet wordt gesproken over het recente besluit van de Vietnamese nationale vergadering om in te stemmen met de bouw van een dam in de noordelijke provincie. De constructie van deze dam zou wel eens het grootste waterkrachtproject van Zuidoost-Azië kunnen worden, waarbij mogelijk meer dan 100.000 mensen moeten worden geëvacueerd.
Wat ik zou willen is dat men rekening houdt met de internationale aspecten van dit project, die verband houden met de enorme problemen die zullen ontstaan op sociaal en milieuterrein.

Dupuis
Patricia McKenna, ik denk dat onze vriend Bernd Posselt niet de communisten zelf, maar de communistische regimes aan de kaak wil stellen. En dat zijn toch twee verschillende zaken.
Zoals sommigen van u wellicht weten, heb ik onlangs een kort bezoek aan Vietnam afgelegd. Tijdens deze reis heb ik de tweede man van de verenigde boeddhistische kerk, de eerbiedwaardige Quang Do, vergezeld naar de binnenlanden van Vietnam om van daaruit de patriarch naar Saigon te begeleiden, alwaar hij eindelijk de benodigde medische zorg kon ontvangen die hij gezien zijn gezondheidstoestand dient te krijgen.
De patriarch heeft twintig jaar in gevangenschap doorgebracht. In 1997 is hij in vrijheid gesteld, maar hij bevindt zich desondanks nog altijd in "administratief" arrest, wat betekent dat hij niet vrij mag rondreizen en niet vrij zijn religie mag belijden. Wij zagen ons genoodzaakt ons optreden te beëindigen aangezien er zich momenteel in de kerken, of beter gezegd de Vietnamese pagodes, meer politieagenten dan monniken bevinden. Tijdens de dag die ik in de pagode heb doorgebracht, heb ik twee monniken en ten minste tien politieagenten gezien. Later heb ik nog andere politieagenten in de straten gezien, die allen uiteraard in burger rondliepen.
Ik vertel u dit om u op de hoogte te stellen van de situatie in Vietnam. Deze situatie is overigens niet alleen kenmerkend voor Saigon. Monniken uit tientallen andere pagodes in het land, die op weg waren om de eerbiedwaardige Quang Do te vergezellen, zijn in veel gevallen door straatjongens tegengehouden en geslagen. In andere gevallen zijn de monniken met geweld door de politie naar hun pagodes teruggebracht.
Dit is momenteel de realiteit in Vietnam. Het bewind bestempelt zichzelf als hervormingsgezind, maar hervormingen blijven uit. Onze resolutie is mijns inziens van belang, omdat onze delegatie voor de betrekkingen met de lidstaten van de ASEAN, Zuidoost-Azië en de Republiek Korea erin wordt verzocht de situatie omtrent de vrijheid van godsdienst ter plekke nauwgezet te evalueren.
Ik wil alle collega's hier verzoeken om er bij de voorzitter van de delegatie, de heer Nassauer, op aan te dringen deze reis binnen een aantal weken of dagen, maar zeker niet een aantal maanden, te laten plaatsvinden. Het gaat hier om een urgent vraagstuk: het leven van deze mensen en hun vrijheid, of in ieder geval het beetje vrijheid dat ze nog hebben, zijn hier immers in het geding.
Voorts wil ik de Commissie en de Raad verzoeken om de Vietnamese autoriteiten eraan te herinneren dat de communistische klassen in voormalige communistische landen als Polen en Hongarije wel de noodzaak hebben ingezien hun beleid te wijzigen. Deze communistische klassen spelen nog altijd een rol in de politiek. In andere landen, waarin de communistische klassen deze noodzaak niet hebben ingezien, zijn ze van het politieke toneel verdwenen. Dit is mijns inziens een veelzeggende boodschap, die zeer snel aan de Vietnamese autoriteiten moet worden overgebracht.
Zuid-Afrika

Marques
Mijnheer de Voorzitter, binnen het zo geplaagde Afrikaanse continent, en dan vooral binnen zuidelijk Afrika, vertegenwoordigt de Republiek Zuid-Afrika een cruciale factor voor de stabiliteit en de ontwikkeling van de regio. Dat gegeven krijgt nu een extra dimensie, gezien de ernstige crisis die zich op dit moment in het buurland Zimbabwe afspeelt. De Republiek Zuid-Afrika toont aan dat er een oplossing voor Afrika bestaat, dat er een alternatief bestaat voor ellende, onderontwikkeling, oorlog, despotisme, corruptie en slecht bestuur. We weten dat de Republiek Zuid-Afrika met ernstige problemen te kampen heeft: het grote aantal aids-gevallen, de hoge werkloosheid, de armoede en schrijnende sociale ongelijkheid, de economische stagnatie en een werkelijk angstwekkende gewelddadige criminaliteit. Ik wil het nu hebben over de tragische gevolgen van de gewelddadige criminaliteit die het Zuid-Afrikaanse volk teistert. Vrouwen zijn daar als eerste het slachtoffer van, maar ook de gemeenschappen van Europese immigranten worden niet gespaard.
De Republiek Zuid-Afrika kan deze enorme problemen niet oplossen zonder de hulp en solidariteit van de internationale gemeenschap. Ik ben daarom blij dat de Europese Unie heeft ingezien dat we hier een belangrijke rol moeten spelen. Van de internationale steun voor Zuid-Afrika is 70% afkomstig uit de Europese Unie en haar lidstaten. Voor de samenwerking tussen de Europese Unie en de Republiek Zuid-Afrika is voor de periode tot 2006 ongeveer 180.000.000 escudos beschikbaar, ofwel 9020 miljoen euro. In daar komt nog eens eenzelfde bedrag van de EIB bij. Dat geld is bestemd voor de bestrijding van de armoede, het stimuleren van de economische en sociale ontwikkeling, het scheppen van werk, het ontwikkelen van de privé-sector en de consolidatie van de democratie en de rechtsstaat. Het is intussen wel van belang dat er binnen het kader van de samenwerking nieuwe acties worden ontwikkeld en dat de reeds bestaande maatregelen die directe gevolgen voor de misdaadbestrijding hebben aangescherpt worden. Ik noem hier de maatregelen voor de organisatie van en de institutionele bijstand aan de politiediensten en de hulp bij de modernisering en versteviging van het justitiële systeem. Wij hopen dat dit ambitieuze samenwerkingsprogramma - dat alle middelen moet gebruiken, tot de laatste euro - de Republiek Zuid-Afrika de doorslaggevende hulp kan geven bij het oplossen van de problemen waarmee dit land te kampen heeft.

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, aan het begin van de jaren tachtig hebben wij bijna allemaal - of misschien zelfs wel letterlijk allemaal - de overgang van Zuid-Afrika hartstochtelijk gevolgd. De voorbeeldige wijze waarop president Nelson Mandela deze overgang heeft geregisseerd staat in ons aller geheugen gegrift - en terecht. De overgang van Zuid-Afrika is beloond met de Nobelprijs voor twee presidenten: de laatste president van het apartheidsregime en president Nelson Mandela, deze reus van het Afrikaanse continent. De laatste tijd is de toestand echter verslechterd, en die verslechtering blijft doorzetten, en dat geldt vooral voor de misdaad. Het is een belangrijk onderwerp dat veel daar wonende Portugezen ernstige zorgen baart. Gedurende de afgelopen vier jaar zijn er 400 Portugezen vermoord. Dit jaar alleen al waren het er 14. Het gaat hier om Europese burgers. Deze moorden veroorzaken een enorme schok, niet alleen in de Portugese gemeenschap in Zuid-Afrika, maar ook in Portugal zelf. De emoties die door deze gebeurtenissen losgemaakt worden laten vaak niet toe dat er een zinvolle discussie ontstaat. Daarom kan de interventie van de Europese Unie heel nuttig zijn. We moeten Zuid-Afrika helpen dit probleem aan te pakken. De sociale en economische crisis die aan deze criminaliteit ten grondslag ligt en de wijze waarop diezelfde criminaliteit zich ontwikkelt zijn voor de consolidering van dit Zuid-Afrika, dat zo' n grote indruk op ons maakt, van doorslaggevend belang. Anders loopt dit experiment, waarvan wij allen hopen dat het slagen zal, op een mislukking uit.

Sylla
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, vaak wordt gezegd dat de wereld met horten en stoten vooruit gaat en dat geldt naar mijn mening zeker voor Zuid-Afrika. Wij weten hier allen in welke situatie dit land heeft verkeerd. Er is sprake geweest van een jarenlange segregatie en de apartheid heeft onuitwisbare sporen achtergelaten. De grote criminaliteit en vele andere problemen die het land momenteel kent, zijn met name een gevolg van deze jaren van sociale ellende en segregatie.
Het land maakt zich nu evenwel op om de Wereldconferentie tegen racisme te organiseren. Nelson Mandela is de strijd aangegaan met het anti-blanke racisme. Ondanks alles heeft Zuid-Afrika zojuist een doorslaggevende overwinning behaald op de farmaceutische industrie, die zelfs indien de Zuid-Afrikaanse bevolking geen toegang zou kunnen krijgen tot AZT of de tritherapie, ofwel de medicijnen waarmee Zuid-Afrika zijn burgers kan redden, niet bereid zou zijn haar producten ter beschikking te stellen.
Ik wil dan ook nogmaals benadrukken wat ik u al herhaaldelijk heb laten weten: we moeten de derdewereldlanden hun schulden kwijtschelden, hun bevolking in staat stellen eindelijk een fatsoenlijk leven te leiden en geld vrijmaken voor onderwijs en gezondheidszorg, zodat het land uit het slop kan worden getrokken. We moeten niet langer om de hete brij heen draaien, maar onder ogen zien wat de belangrijkste kwesties zijn na de vele jaren van apartheid. De sociale segregatie moet worden bestreden en dat is alleen mogelijk als we derdewereldlanden als Zuid-Afrika hun schulden kwijtschelden.

Schroedter
 Mijnheer de Voorzitter, zoals mijn collega' s al gezegd hebben, wordt onze hoop steeds kleiner dat Zuid-Afrika een stabiele factor in Afrika gaat vormen. De enorme verarming van grote delen van de bevolking gecombineerd met een gigantische verspreiding van aids en ook van drugs en de zwarte handel moet voor ons een bron van grote zorg zijn. Zijn wij ons er dan niet van bewust dat armoede en een nijpende bestaansonzekerheid juist in Afrika de oorzaken van een crisis kunnen zijn? Wat Zuid-Afrika nodig heeft, is de crisispreventie waarover wij de afgelopen weken zo vaak gesproken hebben. Dat betekent ontwikkelingsprogramma' s voor zelfhulp voor de zwarte bevolking, maatregelen ter bescherming van de gezondheid, ondersteuning van de preventie in de gezondheidszorg en met name op onderwijsgebied. Dat moet gebeuren voordat het te laat is. Wij hebben inmiddels lang genoeg gepraat.
Wij hebben ook nog over iets anders gepraat, namelijk geen wapenuitvoer naar landen waar armoede de vrede in de samenleving kan verstoren! Helaas heeft de Raad zich niet gehouden aan deze belofte aan het Europees Parlement. Samen met Duitsland, Groot-Brittannië en Italië levert Zweden voor 43 miljard rand aan wapens aan Zuid-Afrika. De Zweedse regering is blijkbaar alle voornemens vergeten die hier gemaakt zijn op het gebied van conflictpreventieprogramma' s zonder wapenuitvoer.
En dat is niet alles! In dit hele gebeuren was er ook nog sprake van een omkoopschandaal binnen de Zuid-Afrikaanse regering. Dat toont aan dat onze Gedragscode voor wapenuitvoer nog mazen kent en dat we die Code dus nog steeds niet als instrument voor daadwerkelijke conflictpreventie kunnen gebruiken. Daar moet aan gewerkt worden! Er moeten duidelijke criteria en transparante mechanismen ontwikkeld worden om te voorkomen dat zoiets nog een keer gebeurt!

Martínez Martínez
Mijnheer de Voorzitter, de tekst die we nu gaan goedkeuren bevat volgens mij elementen die tegenstrijdig zouden kunnen lijken. We hebben onze steun aan de regering van Zuid-Afrika opgezegd, maar we hebben haar wel gevraagd om zich op een aantal punten meer in te zetten, zoals op het punt van de verbetering van de levensstandaard van de zwarte bevolking, de vermindering van de ongelijkheden, het creëren van werkgelegenheid, de strijd tegen de criminaliteit en de bestrijding en behandeling van aids.
Door de Zuid-Afrikaanse autoriteiten op deze manier onder druk te zetten, verhullen we aan de ene kant de verantwoordelijkheden die veel van onze landen en ook de zogenaamde 'westerse wereld' hebben ten aanzien van het grote onrecht dat ze in Zuid-Afrika ongedaan moesten maken om van het land een democratische samenleving te maken.
Aan de andere kant lijkt het alsof we van mening zijn dat degenen die daar in de regering zitten er niet alles aan doen om de problemen op te lossen die wij vastgesteld hebben. En dit oordeel zou weer onrechtvaardig van ons zijn.
Dat zijn de prioriteiten van de regering in Pretoria, en omdat ze de genoemde problemen wil oplossen, is Zuid-Afrika een goed voorbeeld voor het gehele zuidelijke deel van het Afrikaanse continent. Het belangrijkste is naar mijn mening dat we laten zien dat we begrijpen dat de Zuid-Afrikaanse regering haar uiterste best doet en vaak ook goede en vernieuwende resultaten boekt. Denkt u bijvoorbeeld maar eens aan de belangrijke overwinningen in de strijd tegen aids, zoals de overwinning op de grote farmaceutische ondernemingen.
Ik wil u er echter ook aan herinneren dat ik vorig jaar rapporteur was tijdens het debat over de handels-, ontwikkelings- en samenwerkingsovereenkomst met Zuid-Afrika. Ik kan me van dat debat niet herinneren dat de Europese Unie zeer enthousiast was over de steun die wij de Zuid-Afrikaanse regering wilden bieden om al die grote problemen op te lossen. Nu eisen wij zelf een grotere efficiëntie. Daarom moeten wij ook bewakers blijven, maar we mogen niet vergeten dat Zuid-Afrika met grote moeilijkheden te kampen heeft en we moeten met name onze zorgen vertalen in een solidaire samenwerking, zodat Zuid-Afrika meer kans heeft zijn doelstellingen te verwezenlijken, doelstellingen die bovendien met onze eisen overeenstemmen.

Lage
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer de commissaris, het afro-pessimisme is vandaag de dag erg in de mode. Dat pessimisme is soms gebaseerd op wat al te haastige generalisaties. In die door en door instabiele regio, met eindeloze oorlogen en conflicten, zoals in het verscheurde Angola, lijkt één land in staat te zijn een zeker minimum aan orde en vrede te garanderen: Zuid-Afrika. In dit land heeft zich een heus politiek wonder voltrokken dat nog steeds in onze geheugens gegrift staat. Dit land heeft de overgang van apartheid naar democratie gemaakt. Zuid-Afrika heeft op vreedzame wijze voor de democratie gekozen, en heeft daarmee een punt gezet achter vele tientallen jaren racistische onderdrukking. Toch heeft Zuid-Afrika nu met een aantal zeer ernstige problemen te kampen. Die problemen zijn hier al genoemd, van de gewelddadige criminaliteit, die een bedreiging vormt waaraan het land ten onder zou kunnen gaan, tot aids, die vreselijke ziekte. De veranderingen in Zuid-Afrika hebben grote verwachtingen gewekt. De wijsheid en het prestige van Mandela hebben Zuid-Afrika overal ter wereld een onvergelijkbare autoriteit verschaft. De politieke erfgenamen van Mandela hebben een enorme verantwoordelijkheid jegens de Geschiedenis en het erfgoed aan waarden dat hij op hen heeft overgedragen. Zuid-Afrika kan alleen dan positieve invloed uitoefenen op de wijze waarop de eigen regio en de rest van de wereld zich ontwikkelt als het niet afglijdt naar raciale of etnische conflicten.
De immigrantengemeenschappen leven in angst. De Portugese gemeenschap is een van de grootste en veelvuldigst door het geweld getroffen immigrantengemeenschappen. Ze heeft de moed gehad de straat op te gaan en te eisen dat er maatregelen voor haar bescherming worden getroffen. We moeten Zuid-Afrika helpen, mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden. Zonder paternalistisch op te treden moeten we dit land helpen iets te doen aan de onveiligheid, de conflicten, het dodelijk geweld en de moorden. Als Zuid-Afrika in een geweldspiraal geraakt zou dat niet alleen voor Zuid-Afrika een ramp zijn, maar ook voor Europa en de rest van de wereld. Van de vele resoluties die in dit Parlement zijn goedgekeurd, is dit een van de belangrijkste en meest dringende. De Portugezen en andere Europeanen die in Zuid-Afrika wonen zullen er op die wijze van doordrongen geraken dat Europa ze niet aan hun lot zal overlaten. Zo kunnen ze de hoop levend houden. De rest moeten we overlaten aan de diplomatie van de Commissie en de lidstaten. Ik denk hier aan een uitspraak van de grote Franse filosoof Montaigne, die zei: "iedereen draagt alle aspecten van het mens-zijn in zich" . En die staan in dit grote land op het spel.
Wit-Rusland

Belder
Mijnheer de Voorzitter, het zijn spannende tijden voor president Loekasjenko. Over ruim twee maanden hebben er in zijn land, Wit-Rusland, presidentsverkiezingen plaats. En niet zonder reden maakt het machtsbeluste Wit-Russische staatshoofd zich enige zorgen over de afloop. Slaagt de oppositie er bijvoorbeeld in zich op één kandidaat te verenigen? Weet zij bovendien een samenwerkingsstrategie te ontwikkelen voor het groeiend aantal critici in het Loekasjenko-kamp?
Voorts moet de neutrale houding van zijn Russische ambtgenoot Poetin Loekasjenko evenmin lekker zitten. Daarnaast ogen de recente opiniepeilingen evenmin geruststellend voor hem. Ten slotte plaatsen de scherpe beschuldigingen van twee hooggeplaatste magistraten van het Wit-Russische Openbaar Ministerie de president zelf, alsmede de huidige procureur-generaal van het land, wel in een heel kwaad daglicht: op hun bevel zouden speciaal opgerichte moordcommando's niet minder dan 30 burgers hebben geliquideerd in de periode 1998-2000. Onder hen zulke prominente vermiste personen als de voormalige Wit-Russische minister van Binnenlandse Zaken Zacharenko, de oppositiepoliticus Gontsjar en de Wit-Russsische televisiereporter Sawadski.
Om zijn herverkiezing vóór alles veilig te stellen schuwt de autocraat in Minsk geen middel om zijn politieke concurrenten - in de staatsmedia "afgeschilderd" als vijanden van het volk en misdadigers - bij voorbaat te neutraliseren. Geen wonder dat meer dan de helft van de bevolking in opiniepeilingen aangeeft op 9 september geen faire, vrije presidentsverkiezingen te verwachten.
Nogmaals, een begrijpelijke houding. Want alle inspanningen in die richting - in concreto een netwerk van inheemse, officieel geregistreerde waarnemers, actief ondersteund door de OVSE-missie in Minsk - poogt president Loekasjenko te verijdelen. Zie dit verband in het bijzonder het presidentiële decreet van 12 maart dat 7 juni door het parlement is goedgekeurd.
Gegeven de invloed die Moskou op de ontwikkelingen in Minsk kan uitoefenen, zou deelname van Russische monitoren aan een OVSE-missie ter waarneming van de presidentsverkiezingen van 9 september aanbevelenswaardig zijn. Graag verneem ik of commissaris Patten initiatieven in deze richting kan en wil ondernemen.

Sacrédeus
Ik wil mij richten tot commissaris Patten en hem en alle anderen vragen om naar paragraaf 7 te kijken in de resolutie over Wit-Rusland. Hierin verzoekt het Europees Parlement "de Russische regering en president Poetin om in het kader van de politieke unie tussen Rusland en Wit-Rusland een democratisch meerpartijenstelsel te steunen alsmede een pluralistische ontwikkeling in Wit-Rusland".
Er bestaat een manier om Wit-Rusland en Rusland te beïnvloeden. De Europese Unie moet op alle mogelijke manieren gebruik maken van de politieke unie tussen deze twee landen. Wij hebben veel vertrouwen in commissaris Patten en wij willen dat hij dit in alle gevallen in zijn achterhoofd houdt.
Ter afsluiting wil ik zeggen dat bij de parlementsverkiezingen in Wit-Rusland in oktober 2000 een kwart van de kandidaten een zetel werd geweigerd. Dit toont wel aan wat voor soort regime het is.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik opmerken dat de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid me twee jaar geleden heeft belast met het opstellen van een verslag over de relatie van de Europese Unie met Wit-Rusland, en ik moet bekennen dat ik dit verslag zo snel mogelijk tot een goed einde wil brengen.
Ik heb Wit-Rusland een aantal keren bezocht en ik heb er een zeer negatief beeld van gekregen zonder ook maar enige hoop te kunnen koesteren. Het regime is zeer autoritair en partijdig en de oppositie heeft geen enkele mogelijkheid om invloed uit te oefenen. In de oppositie zitten zowel democratische communisten als christen-democraten en sociaal-democraten, maar ze hebben geen enkele vrijheid, zoals ik al vaker aangegeven heb.
Ook de voortdurende schending van de mensenrechten is zeer zorgwekkend. Daarom vind ik dat de Europese Commissie, de Europese Unie, de Raad en het Parlement een duidelijk signaal moeten afgeven, samen met de OVSE en de Raad van Europa, zodat de regering van Wit-Rusland de democratische regels aanneemt en er voor de bevolking weer hoop ontstaat.

Schroedter
 Mijnheer de Voorzitter, ik kan mij wederom bij de voorgaande sprekers aansluiten en zeggen dat ons toekomstig buurland, Wit-Rusland, onveranderd verder van een democratie verwijderd raakt. En die democratie vormt nu eenmaal het fundament van de gemeenschappelijke samenleving in Europa. Wij moeten bezorgd concluderen dat zelfs de vier basisvoorwaarden die wij voor de voorbereiding van de presidentsverkiezingen hadden gesteld niet vervuld zijn. Nog steeds wordt de oppositie vervolgd en gecriminaliseerd. Nog steeds heeft zij geen vrije en eerlijke toegang tot de media, met name tot de staatstelevisie. Nog steeds blijven de verdwijningen van mensen onopgehelderd. Er is met name niets bekend over het lot van de heer Gontsjar en van de Russische cameraman Zawadsky, voor wie de journalisten nu een herdenkingsweek houden.
Ik zou vandaag speciaal aandacht willen vragen voor het geval van professor Bandazhevsky, die jarenlang bezig is geweest met het voorlichten van de bevolking in de gebieden die door Tsjernobyl besmet zijn. Hij vertelde namelijk de waarheid en omdat hij zich verzette tegen een hernieuwde bewoning van deze gebieden, is hij in de cel beland en tot acht jaar gevangenisstraf veroordeeld! Dat moet u zich eens proberen voor te stellen! Dat mogen we niet accepteren!
Wit-Rusland is elke keer weer een uitdaging voor de Europese diplomatie. Wij moeten daar kritisch zijn waar het nodig is, maar wij moeten ook steun geven waar het kan. Wit-Rusland is van strategisch belang voor de Europese Unie en daarom moeten wij alles in het werk stellen om de democratie in dat land te herstellen.

Posselt
 Mijnheer de Voorzitter, hoe belangrijk Wit-Rusland ook is, wij mogen niet uit het oog verliezen dat in dat land meer factoren een rol spelen dan alleen maar de lokale situatie. Het gaat om de ontwikkeling van het gehele oosten van Europa. De paus was onlang in Oekraïne en daarover heeft zich toen een heftige strijd tussen voor- en tegenstanders afgespeeld, maar niet tussen de verschillende godsdiensten, zoals steeds beweerd werd. De pro-Europese elementen uit alle godsdiensten waren blij met zijn bezoek; de anti-Europese waren ertegen. De Russische patriarch Aleksej is ook naar Wit-Rusland gegaan, niet om daar de onderdrukking van de mensenrechten en van de godsdienstvrijheid te bekritiseren, maar om - gesteund door de staat - te pleiten voor een hereniging van Rusland, Oekraïne en Wit-Rusland. Uit dit voorbeeld blijkt dat Wit-Rusland een belangrijke rol vervult als politieke wisselwachter. Daarom is het belangrijk dat het Wit-Russische volk in zijn streven naar vrijheid wordt gesteund en dat gezorgd wordt voor de totstandbrenging van de democratie en de rechtsstaat in dit land. Na de val van Milosevic is het Wit-Russische regime de laatste echte communistische dictatuur in Europa. Het is van het allergrootste belang dat wij ervoor zorgen - en op dat punt wil ik met name mijn collega, mevrouw Schroedter, steunen die zich met veel energie voor deze kwestie inspant - dat de gewetensgevangenen en politieke gevangenen vrij worden gelaten, dat de oppositie eindelijk eerlijke kansen krijgt en dat in Wit-Rusland ook eindelijk echte vrije verkiezingen worden gehouden, zodat ook dit land terug kan keren naar de plaats waar het sinds het begin van zijn geschiedenis hoort, namelijk in de gemeenschap van de Europeanen!

Situatie van Burundese vluchtelingen in Tanzania

Khanbhai
Mijnheer de Voorzitter, met een bevolkingsgrootte van 6 miljoen vormen de Hutu' s van Bantu-afkomst de grootste stam in Burundi. De kleinste stam wordt gevormd door de Tutsi' s van Nilotische afkomst, maar deze heeft in de regering en het leger wel de grootste macht. Een dergelijke polarisatie tussen stammen, iets waarvan in Afrika vaak sprake is, is in het interne conflict altijd een belangrijke factor geweest. Dat geldt niet alleen voor Burundi, maar ook voor de naburige landen.
In 1993 werd de Hutu-president van Burundi vermoord en binnen een maand werden meer dan 100.000 burgers gedood. Sindsdien zijn nog eens 150.000 burgers vermoord. Vandaag de dag verblijven meer dan een half miljoen burgers in vluchtelingenkampen in Tanzania. In de Democratische Republiek Congo heeft zich een vergelijkbaar conflict afgespeeld. Daar zijn 2 miljoen mensen ofwel gedood of in de afgelopen twee, drie jaar vermist geraakt. In Kaap Hoorn, Oost- en Midden-Afrika, in totaal 12 verschillende landen, leven 20 miljoen ontheemden, allen uit hun huizen en dorpen verdreven.
Deze mensen waren al arm. Vandaag de dag zijn ze echter nog armer. Ze hebben geen onderwijs, geen toegang tot medische voorzieningen, geen werk en geen dak boven hun hoofd. Zij zijn voor hun voedsel volledig afhankelijk van het Wereldvoedselprogramma en zijn bang voor de beheerders van de vluchtelingenkampen waarin zij leven. Het zal dan ook niemand verbazen dat deze kampen broedplekken zijn van ziekte, ontevredenheid en chaos. Jonge mannen en vrouwen worden door strijders overgehaald om zich bij hun ongeregelde bendes te voegen. Het gaat hierbij om onschuldige, wanhopige mensen - voorheen gewone burgers, waarschijnlijk boeren - die zich makkelijk laten overhalen om te worden opgeleid en bewapend ter ondersteuning van de hebzucht en de machtsstrijd van de strijders. Het is niet gelukt met de vredesakkoorden van Lusaka en Arusha het geweld en het interne conflict te beëindigen. Ook verloopt de repatriëring van vluchtelingen slecht, aangezien de burgers gewoon bang zijn om terug te keren naar de door terroristen en strijders verwoeste, geplunderde en geterroriseerde dorpen.
We kunnen toch niet toelaten dat deze miljoenen ontheemden, deze wanhopige vluchtelingen voor de rest van hun leven in kampen het bestaan van een bedelaar leiden. Maar hoe doven we in deze landen het vuur van conflict en burgeroorlog? Containers met medicijnen, tenten, voedsel, dekens en meer van dat soort zaken zijn een tijdelijke uitkomst, maar dat is niet voldoende.
We moeten actiever worden en opnieuw kijken naar onze strategie. Ten eerste moeten we ervoor zorgen dat de armen deel kunnen nemen aan de rurale economie, zodat ze hun eigen grond kunnen bezitten en de kans krijgen om een leven op te bouwen. Ten tweede moeten we hen de benodigde technologie verschaffen - derdewereldtechnologie - met behulp waarvan zij vervolgens plaatselijke ondernemingen kunnen starten, zodat de cirkel van afhankelijkheid wordt doorbroken die hen aan ons bindt. We moeten onze strategie herzien en de kwaliteit en de ervaring van de mensen die ons ter plekke vertegenwoordigen opnieuw beoordelen. Ook dienen we te bekijken of we plaatselijke experts met een internationale reputatie en kwalificatie kunnen inzetten om ons te adviseren of namens ons op te treden. Tevens moeten we nagaan hoe we optimaal gebruik kunnen maken van de beperkte middelen die ons ter beschikking staan.
We moeten hier met de grootst mogelijke spoed aan beginnen. Ik ben ervan overtuigd dat commissaris Patten, en ook commissaris Nielson, over de kwaliteiten beschikken om dit proces in goede banen te leiden. Ik hoop dat zij zullen samenwerken en ervoor zullen zorgen dat de komende tien jaar van de Europese Unie aanzienlijk beter zullen zijn dan de afgelopen veertig jaar, een periode waarin mijns inziens veel tijd en geld zijn verspild.

Patten
Allereerst wat betreft Vietnam: ik deel de bezorgdheid van veel afgevaardigden over de mensenrechtensituatie in dat land, met name over de recente ontwikkelingen op dat terrein. Die lijken er immers op te wijzen dat er van de vooruitgang die door de Vietnamese overheid op zowel politiek als economisch terrein is gerealiseerd sinds het aannemen van de grondwet in 1992 nauwelijks meer sprake is. Sterker nog, vooral waar het de politieke vrijheden betreft, lijkt er een achteruitgang te bespeuren.
Net zoals bij alle landen het geval is, hanteert de Europese Unie ten aanzien van Vietnam een beleid dat erop gericht is de voortdurende vooruitgang op het gebied van de mensenrechten en de democratisering aan te moedigen en te ondersteunen en daar waar misbruik of een verslechtering van de situatie wordt waargenomen haar ongerustheid zowel in het openbaar als intern tot uitdrukking te brengen. De Europese Unie acht in het geval van Vietnam de vrijheid van mening en de vrijheid van godsdienst van het allergrootste belang. De Vietnamese grondwet waarborgt de vrijheid van godsdienst en geweten. Ook is de overheid in de afgelopen jaren meer samenwerkingsverbanden aangegaan met de katholieke kerk. In de grondwet staat echter ook dat het verboden is te handelen in strijd met de vrijheid van godsdienst en geweten of hiervan misbruik te maken teneinde te handelen in strijd met de wetten of het beleid van de staat. Uit deze bepaling blijkt duidelijk dat de Vietnamese autoriteiten proberen het tempo van de veranderingen onder controle te houden en trachten tijdens het veranderingsproces grip te houden op de samenleving. Het gaat hier echter ook zonder meer om een beperking van de vrijheid van mening, en ook voor de perswet gelden gelijksoortige beperkingen. De gevallen die in het debat van vandaag zijn besproken lijken me eerder te maken te hebben met de vrijheid van mening dan met de vrijheid van godsdienst, een vrijheid die door de Europese Unie natuurlijk even belangrijk wordt gevonden. De eerbiedwaardige Ly heeft in het openbaar een oproep gedaan aan het adres van de VS om zijn bilaterale handelsovereenkomst met Vietnam niet te ratificeren. Hiermee legt hij een verband met de mensenrechten.
Naar verluidt hebben leden van de Unified Buddhist Church of Vietnam vergelijkbare oproepen gedaan. Deze druisen duidelijk in tegen het regeringsbeleid en worden in een samenleving die niet gewend is aan protest van de bevolking maar moeilijk geaccepteerd. Het hervormingsprogramma van Vietnam moet zich blijven ontwikkelen, zodat de regering leert om te gaan met een breder scala van opvattingen en inziet dat het waardevol is om andere denkwijzen een plaats te geven in het regeringssysteem. We blijven die ontwikkeling steunen en maken gebruik van iedere gelegenheid om aandacht te vragen voor het fundamenteel belang van de vrijheid van mening.
In het eerste artikel van de samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en Vietnam die in 1995 door beide partijen is ondertekend staat dat het eerbiedigen van de mensenrechten en de beginselen van de democratie de basis voor onze samenwerking vormen. Binnenkort wordt in Hanoi een bijeenkomst gehouden van het Gemengd Comité EG-Vietnam, waarbij alle aspecten van onze betrekkingen kritisch zullen worden bekeken, waaronder ook onze gezamenlijke inspanningen voor de eerbiediging van de mensenrechten.
In de tussentijd neemt de delegatie van de Commissie met de vertegenwoordigers van de lidstaten in Hanoi deel aan alle EU-demarches bij de Vietnamese regering inzake mensenrechtenkwesties, alsmede aan de regelmatige discussies over de mensenrechten tussen de EU-missies en de Vietnamese autoriteiten. Ik kan het Parlement ervan verzekeren dat we tijdens dit proces zorgelijke kwesties en afzonderlijke gevallen zullen blijven aankaarten en onze gesprekspartners zullen blijven aansporen tot het nemen van maatregelen waarmee de schendingen van de mensenrechten in Vietnam worden aangepakt. Later deze maand breng ik zelf een bezoek aan Vietnam en dan zal ik deze kwesties aankaarten. Naar aanleiding hiervan had ik willen ingaan op een opmerking van de heer Dupuis, maar aangezien hij nu niet aanwezig is, ga ik verder.
Het tweede onderwerp waar ik het over wil hebben is Zuid-Afrika. De Commissie deelt de opvatting van het Europees Parlement dat de samenwerking tussen Zuid-Afrika en de Europese Unie gericht moet zijn op het rechtzetten van de bestaande ongelijkheden die zijn overgebleven uit het tijdperk van de apartheid en het bevorderen van de leefomstandigheden van de bevolking middels programma' s op het gebied van werkgelegenheid, volksgezondheid, onderwijs en huisvesting. Dat is de kern van het Europees programma voor wederopbouw en ontwikkeling.
Het Europees Parlement heeft aangegeven dat de HIV/aids-problematiek in Zuid-Afrika dringend moet worden bestreden. De Commissie kan die opvatting geheel onderschrijven. Zoals ik vanmorgen al heb gezegd tijdens het debat over de aanstaande G8-Top, ben ik ervan overtuigd dat dit een van de onderwerpen is die in Genua aan bod zullen komen.
De Commissie stemt tevens in met de opvatting dat in Zuid-Afrika een beter veiligheidsklimaat dient te worden gerealiseerd als voorwaarde voor een vreedzame samenleving en economische ontwikkeling. De huidige situatie met betrekking tot de misdaad zou niet alleen een bedreiging voor de inwoners van het land en de sociale structuur kunnen vormen, maar zou tevens de reputatie van Zuid-Afrika in het buitenland kunnen beschadigen. Daarnaast kan de onveilige situatie buitenlandse investeringen ontmoedigen en de economie als geheel negatief beïnvloeden.
Zoals het Parlement weet zijn de prioriteitsgebieden van ons huidige meerjarig indicatief programma voor de periode 2000-2002: armoedebestrijding door het voorzien in sociale basisbehoeften, steun aan de particuliere sector, consolidering van de rechtsstaat en bevordering van de mensenrechten. De Commissie heeft twee programma' s gefinancierd ter ondersteuning van het Zuid-Afrikaans politiekorps. Het meest recente programma wordt momenteel geïmplementeerd.
In het afgelopen jaar zijn geen nieuwe projecten of programma' s op het terrein van de gezondheidszorg geïntroduceerd, maar wel is het actieprogramma voor de volksgezondheid 2000, dat in 1999 werd overeengekomen, in de loop van vorig jaar in werking gesteld. Tot de programma' s die in 2001 mogelijk voor financiering in aanmerking komen behoort een omvangrijk programma op het gebied van de elementaire gezondheidszorg. Dat programma omvat tevens de bestrijding van HIV/aids in een aantal geselecteerde regio' s.
De voorbereidingen voor de programmering van het volgende meerjarig indicatief programma zijn aanstaande en zullen in de loop van volgend jaar plaatsvinden. De Commissie zal tijdens deze programmeringsfase ruimschoots aandacht schenken aan de zorgen en belangen waarvan het Europees Parlement blijk heeft gegeven.
Ik kom nu op het onderwerp Wit-Rusland. Het is werkelijk zeer belangrijk dat dit onderwerp in het Parlement ter sprake komt. Een aantal afgevaardigden heeft aangegeven dat het belangrijk is dat wij onze zorgen ten aanzien van Wit-Rusland bij de Russische Federatie kenbaar maken, en van dat belang ben ik volledig doordrongen. We hebben dat ook gedaan, we doen dat momenteel en we zullen dat blijven doen. Ik ben blij dat we dit debat nu voeren en niet later. Dat de geachte afgevaardigden de aandacht vragen voor de uiterst zorgwekkende situatie in Wit-Rusland is een felicitatie waard. De Commissie deelt de grote bezorgdheid die tot uitdrukking komt in de ontwerpresoluties die we vandaag behandelen. Samen met dit Parlement roep ik president Loekasjenko op de huidige verontrustende trend van toenemend autoritarisme te doorbreken door middel van een krachtig optreden ter bevordering van de mensenrechten, de vrijheid van de pers en de democratie.
Op de korte termijn houdt dit met name in dat vrije en eerlijke verkiezingen moeten worden gewaarborgd en dat kwesties als de vermissing van leden van de oppositie en de situatie van politieke gevangenen aan de kaak moeten worden gesteld. De verbeterde samenwerking met de OVSE vormt hierbij een essentieel onderdeel.
Bij de presidentsverkiezingen op 9 september zal het land opnieuw op zijn democratisch gehalte worden getoetst. We zijn nauw betrokken bij de besprekingen van de OVSE-ODIHR over de wenselijkheid van een internationale missie ter waarneming van de verkiezingen. Er kan een aantal - ik leg de nadruk op "aantal" - bemoedigende signalen van grotere eenheid tussen de oppositiepartijen worden bespeurd. Alles wijst er echter op dat de autoriteiten wederom niet voldoen aan de democratische beginselen, hetgeen ook gold voor de parlementsverkiezingen van oktober vorig jaar, die helaas bepaald niet voldeden aan de door de OVSE vastgestelde voorwaarden.
De Europese Unie neemt een duidelijk standpunt in: zolang er sprake blijft van de huidige onaanvaardbare situatie, kunnen we niet overwegen onze economische of politieke banden met Wit-Rusland te versterken. Tenzij en totdat er sprake is van een duidelijke verbetering blijft onze financiële steun beperkt tot het verlenen van rechtstreekse hulp aan personen die betrokken zijn bij de bevordering van de burgermaatschappij en de democratie en tot het verlenen van rechtstreekse humanitaire hulp daar waar die nodig is.
De Europese Unie heeft het recente overheidsbesluit inzake de externe financiering van niet-gouvernementele organisaties veroordeeld en momenteel proberen we dringend helderheid te verkrijgen over de eventuele gevolgen van dat besluit voor onze hulpprogramma' s. Wat mij betreft zou ik liever willen dat onze huidige beperkte hulp wordt opgeschort dan dat deze vooraf door de autoriteiten moet worden goedgekeurd.
Ons restrictieve beleid ten aanzien van de politieke dialoog heeft de Europese Unie er niet van weerhouden regelmatig blijk te geven van haar grote bezorgdheid ten aanzien van de verdwijning of gevangenneming van belangrijke publieke figuren vanwege hun politieke overtuiging. Onlangs heeft de Europese Unie de zaken Yury Zacharenko, de voormalig minister van Binnenlandse Zaken, Viktor Gontsjar, het voormalig hoofd van de verkiezingscommissie, de zakenman Anatoly Krasovsky en Dmitry Zawadsky, de cameraman waarnaar in het debat werd verwezen, ter sprake gebracht.
Het is verontrustend dat ondanks die druk in deze zaken nog geen vooruitgang is geboekt. Het debat van vandaag heeft nog een andere zaak naar voren gebracht: de zaak van professor Bandazhevsky, die gevangengenomen is naar aanleiding van zijn werk op het gebied van de alarmerende gevolgen van de Tsjernobylramp voor de maatschappij en het milieu. De EU-missiehoofden in Wit-Rusland hebben onlangs een onderzoek uitgevoerd naar de gevolgen van Tsjernobyl voor de volksgezondheid. De Commissie is voornemens met de lidstaten te bespreken hoe de Europese Unie dient te reageren op die verontrustende resultaten en hoe we dienen te reageren op de gevangenschap van professor Bandazhevsky, mede gezien de uitgesproken opvattingen op dit punt van een aantal afgevaardigden.
Ik vind het niet moeilijk om ten aanzien van Wit-Rusland een eerlijke maar krachtige beleidslijn te verdedigen, maar het is wel spijtig dat dat nodig is. Wit-Rusland is een land in het hart van Europa dat wel eens een belangrijke politieke en economische partner van de Europese Unie zou kunnen worden, vooral na de uitbreiding. We moeten deze positieve boodschap aan de burgers van Wit-Rusland blijven doorgeven. Op die manier kunnen we de maatschappelijke groeperingen die strijden voor hervormingen steunen. Die hervormingen zijn niet alleen broodnodig, maar zullen op een dag werkelijkheid worden.
Ten slotte wil ik het hebben over de belangrijke woorden van de heer Khanbhai, die naar aanleiding van de situatie van Burundese vluchtelingen in Tanzania een aantal zeer belangrijke kwesties ter sprake heeft gebracht. De Commissie maakt zich zorgen over het vredesproces in Burundi, waarmee men nog geen stap verder gekomen is. Hoe kan het ook anders dan dat we daarover bezorgd zijn? We zijn verontrust over het voortduren van het geweld tegen de burgerbevolking als gevolg van de steeds terugkerende gevechten tussen het Burundese leger en de rebellen. Als ik eerlijk ben, moet ik zeggen dat het in de huidige omstandigheden niet waarschijnlijk is dat de Burundese vluchtelingen vrijwillig naar de kampen in Tanzania zullen terugkeren, en gedwongen repatriëring is geen goed alternatief.
Door de voortdurende en toenemende aanwezigheid van de Burundese vluchtelingenpopulatie in Tanzania staan de twee regeringen op gespannen voet met elkaar. Eind mei waren er in de kampen in West-Tanzania ongeveer 523.000 vluchtelingen, waaronder meer dan 383.000 uit Burundi.
De regering van Tanzania is er met name van beschuldigd dat zij niets onderneemt om te voorkomen dat Burundese rebellen de vluchtelingenkampen als basis voor hun aanvallen gebruiken. In antwoord op die recente aantijgingen van de regering van Burundi heeft president Mkapa van Tanzania voorgesteld onmiddellijk een gedwongen repatriëring van alle vluchtelingen uit te voeren, zonder daarbij rekening te houden met de algemene veiligheidssituatie in Burundi.
Sindsdien heeft de regering van Tanzania de UNHCR ervan verzekerd dat zij haar beleid ten aanzien van de Burundese vluchtelingen zal handhaven. Vervolgens heeft ze haar toezeggingen uit het verleden waargemaakt door een geleidelijke en vrijwillige repatriëring mogelijk te maken zodra de veiligheidssituatie in Burundi dat toelaat.
Wat betreft de rol van de Europese Commissie: zij zal 25 miljoen euro bijdragen voor de implementatie van het plan van de UNHCR voor vrijwillige repatriëring van Burundese vluchtelingen. De tenuitvoerlegging daarvan dient plaats te vinden zodra de situatie gunstig is. Voorlopig beperkt de Commissie zich tot het nemen van de nodige maatregelen om de regering van Tanzania te ondersteunen bij het verwerken van de vluchtelingenstroom. Via ECHO, het Europees Bureau voor humanitaire hulp, financiert de Commissie meer dan een derde van de totale humanitaire hulp die beschikbaar is voor de vluchtelingen in Tanzania. Vorig jaar was het ECHO-budget voor hulp aan vluchtelingen in Tanzania bijna 27 miljoen euro. Dit jaar is dat bedrag verhoogd tot 32 miljoen euro.
De heer Khanbhai heeft ook een aantal belangrijke zaken aangekaart met betrekking tot het beheer van onze hulp- en ontwikkelingsprogramma' s en onze vertegenwoordiging in Afrika en andere delen van de wereld. Ik zie ernaar uit om deze onderwerpen in de toekomst met hem en het Parlement te bespreken, niet het minst in het licht van de mededeling over onze externe diensten die we onlangs hebben gepubliceerd.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.30 uur plaats.

Illegale exploitatie van natuurlijke hulpbronnen in de Democratische Republiek Congo
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende vijf ontwerpresoluties:
B5-0485/2001 van mevrouw Maes e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de illegale exploitatie van natuurlijke hulpbronnen in de Democratische Republiek Congo;
B5-0492/2001van de heer Van Hecke, namens de PPE-DE-Fractie, over de plundering van de natuurlijke hulpbronnen in de Democratische Republiek Congo;
B5-0502/2001, van de heer Van den Berg e.a., namens de PSE-Fractie, over de illegale exploitatie van de natuurlijke hulpbronnen in de Democratische Republiek Congo;
B5-0510/2001 van de leden Van den Bos en Dybkjær, namens de ELDR-Fractie, over de illegale exploitatie van de natuurlijke hulpbronnen in de Democratische Republiek Congo;
B5-0517/2001 van de heer Miranda e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over de illegale exploitatie van de natuurlijke hulpbronnen in de Democratische Republiek Congo.

Sörensen
Voorzitter, collega's, ik wil hier bijzondere aandacht vragen voor een problematiek die deel uitmaakt van een vloed van rampspoed die een ganse regio, één miljoen mensen overspoelt. De Democratische Republiek Congo wordt momenteel verteerd door oorlog. En die oorlog draait in de eerste plaats om de aanzienlijke natuurlijke rijkdommen die het land heeft. Sinds jaar en dag wordt van het land gebruik en misbruik gemaakt, wordt een bevolking buiten spel gezet omwille van de lucratieve ontginning van wat de natuur daar te bieden heeft.
Oorlog is een uitgelezen situatie voor zeer lucratieve zaken omdat van enige controle en verantwoording zelden sprake is. Het vandaag waarschijnlijk meest tot de verbeelding sprekende voorbeeld is de ontginning van en de handel in coltan, een materiaal zonder welk niemand van ons zo mobiel en als vanzelfsprekend zou kunnen communiceren. Wij betalen belachelijk weinig voor dit materiaal, terwijl de bevolking van de regio vandaag voor het eerst in de geschiedenis te kampen heeft met serieuze hongersnood.
De oorlog die nu heerst laat niet enkel zogenaamd "legale" uitbuiting van dit type toe, maar ook veel minder omfloerste plunderingen. Het is bovendien duidelijk dat de lucratieve handel in uranium en nucleair afval vrijwel uitsluitend ten goede komt aan westerse belangen. Wij kunnen ons ook vragen stellen over de rol van de westerse ambassades en hun omgeving.
In het bijzonder wil ik ook aandacht vragen voor één aspect van deze langdurende wantoestand. Sinds jaar en dag wordt door de Europese landen en de Verenigde Staten uranium gewonnen die onder meer heeft gediend voor de verschrikkingen in Hiroshima en Nagasaki. En op de koop toe wordt westers nucleair afval gedumpt in dezelfde regio. Het radioactief afval uit de jaren zestig en zeventig vormt nog steeds een niet te miskennen rechtstreekse bedreiging voor de bevolking. Het is dan ook bemoedigend dat premier Verhofstadt gisteren ambitieuze woorden sprak over een aanpak van de situatie in de regio. Het mogen echter geen loze woorden blijven.
Het einde van de koude oorlog en de bewapeningswedloop betekenen dat de eis tot stopzetting van de handel in uranium en nucleair afval geen overdreven maar een uiterst redelijke eis is, een eis die als het ware vanzelfsprekend voortvloeit uit de waarden die Europa zichzelf voorhoudt.

Deva
Mijnheer de Voorzitter, het conflict in de Democratische Republiek Congo draait om de toegang tot, de controle over en de handel in de belangrijkste natuurlijke hulpbronnen, mineralen. De rijkdom van Congo oefent een grote aantrekkingskracht uit op de hebzuchtige buurlanden. De zes landen die bij het conflict betrokken zijn, zijn alle verantwoordelijk voor de illegale praktijken en dat geldt tevens voor belanghebbenden in andere landen die aan deze exploitatie hebben meegewerkt. Wat ik me afvraag is het volgende: weegt langdurige regionale instabiliteit werkelijk op tegen kortstondige diefstal? De Democratische Republiek Congo is niet alleen het toneel geworden van plundering, roof en afpersing door buitenlandse legers, maar inmiddels hebben criminele kartels ontdekt dat het land een zwakke schakel vormt. Het deskundigenpanel van de VN heeft in dit verband de volgende waarschuwing gegeven: "Deze criminele kartels hebben wereldwijd vertakkingen en connecties en vormen het eerstvolgende ernstige veiligheidsprobleem waarmee het gebied te kampen zal hebben" .
Ik wil de commissaris graag het volgende vragen: wat is het verschil tussen een Milosevic die zijn buurlanden etnisch zuivert en een groep Afrikaanse leiders die 2,5 miljoen inwoners van hun buurland Congo beroven en vermoorden? Wanneer kunnen we de berechting van díe leiders in Den Haag tegemoet zien? Het is mij niet duidelijk waarin de ene moordpartij van de andere verschilt, behalve dan dat het bij de ene om blanken gaat en bij de andere om zwarten. Wanneer de uiteindelijke bevindingen van de VN zijn gepubliceerd, dienen de Europese Unie en de VN daarop te reageren door te overwegen de financiële activa te bevriezen van rebellenlegers en van de leiders van criminele kartels en buitenlandse mogendheden die weigeren zich terug te trekken.
Wij, de centrumrechtse vleugel van dit Parlement, willen dat krachtig wordt opgetreden teneinde de verwoesting van de Democratische Republiek Congo te voorkomen. Het is ironisch dat de van de Congolese bevolking gestolen rijkdom de basis zou kunnen vormen voor daadwerkelijke groei en stabiliteit in de regio op de lange termijn. Maar dan moeten de Afrikaanse leiders wel eerst hun wapens neerleggen.
Gezien onze historische banden met Afrika ligt hier - vooral tijdens het Belgisch voorzitterschap - werkelijk een kans om op zeer korte termijn actie te ondernemen.

Van den Berg
Voorzitter, het rapport van het panel van deskundigen over de illegale exploitatie van natuurlijke hulpbronnen is bijzonder moedig. Normaal zijn die rapporten niet zo duidelijk over naam en toenaam, maar hierin worden namen genoemd van de verschillende verantwoordelijken. Wat dat betreft is het ook een buitengewoon bruikbaar rapport. Het maakt ook duidelijk dat zowel regeringsleiders in de regio als natuurlijk een aantal van de war lords binnen de betrokken landen alsook een aantal industrieën in Europa met export- en importacties die illegaal zijn, althans het materiaal dat gebruikt wordt, met elkaar een grote verantwoordelijkheid dragen. Het rapport is helder en duidelijk in zijn aanbevelingen. Het is eigenlijk het tweede na het diamantenrapport van Fowler. Het schept voor ons de mogelijkheid als internationale gemeenschap om ook tamelijk effectief te opereren.
Nu heeft de heer Verhofstadt van de week hier gezegd dat als wij dit in Europa zouden hebben, het een wereldoorlog zou zijn genoemd. Het aantal mensen dat getroffen wordt door deze ramp is bijzonder groot. Ik geloof dat het terecht is - in termen van gelijkwaardig handelen en juiste criteria toepassen - om ook nu in de Congo dan ook de criteria toe te passen die wij elders toepassen. Wij zijn ertoe in staat, want wij kennen een aantal van de bedrijven. Die kunnen wij rond de tafel brengen. Wij kennen een aantal van de regeringen waarmee wij banden hebben. Wij mogen op dit punt ook harde druk uitoefenen. Het is een ingewikkeld spel. Dat is duidelijk. Oeganda, Rwanda, Congo, het nieuwe debat, de Loesaka-akkoorden, het faciliteren van een dialoog. Maar als wij de bron, de financiering van de wapenhandel en de wapenstrijd, niet wegnemen, dan zal het daar doorgaan. Wij kunnen de boel daar droogleggen. Ik zou het van enorme betekenis vinden als de Europese Commissie, en eigenlijk de heer Patten samen met zijn collega Solana, nadenkt over een manier waarop wij in het kader van de VN-Veiligheidsraad bepaalde specifieke acties kunnen ondernemen om effectieve druk uit te oefenen om dat ook stil te leggen.
Op dat punt nog één opmerking voor het Belgisch voorzitterschap. Verhofstadt heeft toen hij dit weekend ter plekke was heel snel, samen met minister Reynders en anderen, kredieten vrijgegeven die geblokkeerd waren. Nu snap ik wel dat er behoefte bestaat om de partijen rond de tafel en in beweging te krijgen. Tegelijkertijd moet je natuurlijk wel voorzichtig zijn. Kredieten beschikbaar stellen en tegelijkertijd geen harde eisen stellen en ondertussen de illegale exploitatie van natuurlijke hulpbronnen laten doorgaan, is niet de meest geloofwaardige manier. Ik ben er voor - en dat is ook een les uit het verleden en op dat punt hoeven wij niet onder te doen voor de Amerikanen - om hard en duidelijk te zijn. Eigenlijk net wat wij in eerdere debatten hebben gezegd: een diep engagement maar ook hard en duidelijk zijn en onze eisen stellen, aan onze eigen industrie, onze eigen lidstaten en de zes betrokken landen. Ik hoop en verwacht dat u het Belgisch voorzitterschap zo zult steunen dat het ook tot enige effectiviteit zal leiden op dit punt.

Van den Bos
Voorzitter, het is treurig dat Europa pas echte politieke prioriteit lijkt te geven aan Congo nu België voorzitter is. De Balkan en het Midden-Oosten eisen alle aandacht op. Geeft dit niet in wezen aan dat voor Europa strategische en geografische overwegingen uiteindelijk belangrijker zijn dan louter humanitaire? Uit het oogpunt van menselijke ellende is er immers alle reden voor de Unie om zich zeer intensief met Congo te bemoeien. Er zijn in dit land al meer dan anderhalf miljoen doden te betreuren. Honderdduizenden zijn op de vlucht geslagen en zo'n 28 miljoen mensen zijn verdrukt, geplunderd en verkracht onder de militaire bezetting.
Een zwak centraal gezag is niet in staat het immense land met zijn vele natuurlijke rijkdommen te besturen. Congo is uiterst kwetsbaar voor meedogenloze buurlanden die met militair geweld het land systematisch beroven van zijn belangrijkste inkomstenbronnen. Van de opbrengsten ziet de bevolking niks terug.
Het is moeilijk te verklaren dat de Europese Unie Rwanda, Oeganda en Burundi hun brutale gang heeft laten gaan en via ontwikkelingshulp in staat stelt hun bezetting voort te zetten. Ook Angola, Zimbabwe en Zambia nemen zonder enige gêne deel aan de gewelddadigheden in dit land. Het wordt de hoogste tijd dat aan deze buitenlandse profiteurs duidelijke voorwaarden worden gesteld. Voortzetting van ontwikkelingshulp kan alleen als alle buitenlandse troepen het land verlaten. Ook westerse bedrijven die betrokken zijn bij de illegale exploitatie van de Congolese rijkdommen dienen aan de kaak gesteld te worden. Ook zij dragen bij aan de voortzetting van de oorlog.
Van Kabila mag worden verwacht dat hij eindelijk een inter-Congolese dialoog op gang brengt en het proces van democratisering doorvoert. Het is de taak van het Belgische voorzitterschap én de Commissie om de Europese Unie definitief te winnen voor het betreurenswaardige lot van de bevolking van Congo.

Patten
De Commissie is goed op de hoogte van de informatie waarnaar wordt verwezen in de aan het Parlement voorgelegde ontwerpresolutie en in de schriftelijke media. Die informatie betreffende de illegale exploitatie van natuurlijke hulpbronnen in de Democratische Republiek Congo is door de gesprekspartners van de Commissie ter plekke, waaronder niet-gouvernementele organisaties, in brede zin bevestigd en kwam tevens naar voren in een voortgangsrapportage van de VN, waarnaar door een aantal afgevaardigden is verwezen. Een van de geachte afgevaardigden refereerde aan dat rapport tijdens een betoog waarin hij een krachtig pleidooi hield voor een internationaal strafhof dat zijn bevoegdheid tot over de gehele wereld zou kunnen uitbreiden, min of meer zoals het tribunaal in Den Haag, dat op de Balkan is gericht.
Onderwerp van dat rapport was onder andere de illegale exploitatie van de natuurlijke hulpbronnen en andere rijkdommen van de Democratische Republiek Congo. Het rapport is op 14 april 2001 door VN-secretaris-generaal Kofi Annan aan de Veiligheidsraad overhandigd en onderwerp geworden van een verhit debat. De secretaris-generaal heeft besloten het mandaat van de deskundigen die het rapport hebben opgesteld met drie maanden te verlengen, zodat zij meer gegevens kunnen toevoegen aan het onderzoek en aan de informatie die al voorhanden is. Het rapport zal voor de internationale gemeenschap een belangrijk uitgangspunt zijn wanneer ze ten aanzien van deze problematiek een standpunt zal moeten bepalen.
De opbrengsten die verkregen worden via de winning van coltan en andere mijnbouwactiviteiten van de strijdende partijen in Congo zullen zeker grote gevolgen hebben voor de verwoesting in Kivu. De teruggang van de regio is begonnen onder president Mobutu en heeft een aantal oorzaken, waarvan het ontstaan van etnische spanningen een van de belangrijkste is. De situatie is drastisch verergerd door de genocide in Rwanda en de Rwandese tussenkomst in de oorlogen in beide landen, die oorspronkelijk werden uitgevochten om de externe grenzen veilig te stellen. De internationale gemeenschap beseft dat er een verband bestaat tussen de economische belangen en het voortduren van de oorlog in Kivu. Desalniettemin is de enige duurzame oplossing het vredesproces te bevorderen en legitieme instellingen tot stand te brengen die de exploitatie van hulpbronnen in goede banen kunnen leiden. Dát is de doelstelling die de Commissie via haar optreden in de Democratische Republiek Congo wil ondersteunen. Dát is de context waarbinnen we een geleidelijke hervatting van hulpacties hebben voorzien, in combinatie met de implementatie van de Lusaka-overeenkomst en de voortgang van de dialoog met Congo.
Enkele afgevaardigden, en met name de heer Van den Berg, hebben zich in hun argumentatie gericht op het verband tussen de illegale handel in bepaalde goederen en het conflict. We zijn op de hoogte van de problemen die elders zijn ontstaan in verband met diamanten en we kennen het probleem van de wapenhandel. Het is uiterst belangrijk dat we ten aanzien van beide problemen daar waar we dat kunnen initiatieven nemen en daar ook een vervolg aan geven. Daarom hebben we met de VN ook zo actief samengewerkt op het terrein van handvuurwapens. Voor zover mogelijk moeten we gebruik maken van de bevoegdheden van de Gemeenschap en tezamen met de lidstaten de illegale handel in diamanten en andere goederen aanpakken. Deze hebben immers met name in Afrika, maar ook in andere landen, enorm veel lijden en armoede teweeggebracht.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.30 uur plaats.

Aardbeving in Peru
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende vijf ontwerpresoluties:
B5-0493/2001 van mevrouw Salafranca Sánchez-Neyra, namens de PPE-DE-Fractie, over de aardbeving waardoor Peru, Chili en Bolivia op 23 juni 2001 zijn getroffen;
B5-0503/2001 van de leden Medina Ortega en Linkhor, namens de PSE-Fractie, over de aardbeving van 23 juni 2001 in Peru;
B5-0518/2001 van de heer Puerta e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over de aardbeving in Peru;
B5-0519/2001 van mevrouw Muscardini, namens de UEN-Fractie, over de aardbeving in Peru;
B5-0520/2001 van de leden Lipietz e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de aardbeving in Peru.

Ojeda Sanz
Mijnheer de Voorzitter, Ariquipa zal nooit meer hetzelfde zijn. We zijn allemaal verrast door het grote aantal doden, de economische schade en ook de onherstelbare schade aan het historische en monumentale erfgoed van deze stad.
Het zuiden van Peru zit nu in een dramatische situatie door de aardbeving van 23 juni jongstleden, een aardbeving met vernietigende gevolgen: meer dan honderd dodelijke slachtoffers en meer dan duizend gewonden. Ook zijn meer dan tienduizend woningen verwoest, zodat nu meer dan 40.000 mensen dakloos zijn in de provincies Arequipa, Moquegua en Tacna.
De aardbeving heeft ook grote schade veroorzaakt in het noorden van Chili en in Bolivia. Door de economische schade zijn deze gebieden er twintig jaar op achteruit gegaan, want deze ramp treft zowel de infrastructuur als de economische ontwikkeling. Hele dorpen, wijken en straten zijn verwoest door de aardbeving.
Na deze grote ramp lieten de internationale hulp en met name de Europese hulp niet lang op zich wachten. Het Bureau voor humanitaire hulp van de Europese Unie is in recordtijd tot actie overgegaan en ik wil graag de verantwoordelijken van de Europese Commissie bedanken voor hun snelle tussenkomst met een pakket maatregelen dat vanaf het begin allerlei acties omvatte voor voedselhulp, noodwoningen, distributie van waterzuiveringsproducten en verstrekking van medicijnen. Wat dat betreft moet ik ook zeer trots zijn op de Spaanse regering en de Spaanse bevolking, omdat zij zeer gul gedoneerd hebben.
We moeten nu naar de toekomst kijken en de plannen voor wederopbouw en renovatie zo snel en efficiënt mogelijk in gang zetten. Om dat te bereiken moeten we een strategische mededeling opstellen waarin alle aspecten worden behandeld die te maken hebben met de coördinatie van de hulpacties en met de genoemde plannen voor wederopbouw en renovatie voor de getroffen gebieden.
Deze menselijke tragedie kan een mogelijkheid zijn voor de Zuid-Amerikanen om gezamenlijk daadkrachtig hun vele problemen aan te pakken en misschien met meer solidariteit hun banden te verstevigen en hun regionale integratieproces te versterken.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, zowel commissaris Patten als de afgevaardigden zijn goed op de hoogte van de situatie in Peru. Mijn voorganger, de heer Ojeda Sanz, heeft de situatie goed weergegeven.
De resolutie van het Parlement is in feite het gevolg van het snelle handelen van de Commissie en daarom wil ik ook de Commissie en in het bijzonder commissaris Patten hiermee feliciteren.
Met deze resolutie willen we er desalniettemin op wijzen dat de eerste hulpacties niet voldoende zijn, gelet op de omvang van de ramp. We hebben de afgelopen dagen de nieuwe president van Peru, de heer Alejandro Toledo, hier op bezoek gehad; hij heeft gesproken met afgevaardigden en ook met de Commissie en hij heeft aangegeven wat hij nodig heeft.
Wij vinden dit niet het moment om een resolutie aan te nemen over het economisch beleid van Peru en in het licht daarvan vinden we het ook niet verstandig om het amendement van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie te steunen, hoewel we van mening zijn dat dit een onderwerp is dat iets meer aandacht verdient. Het is naar onze mening vooral niet het moment om tegen de Peruaanse regering te zeggen hoe ze haar begroting voor 2002 moet opstellen. We verwachten echter wel, onafhankelijk van de totale inhoud van de resolutie, dat de Commissie in de komende weken en maanden de speciale situatie in Peru gaat bekijken. Dat land heeft een tamelijk roerige periode achter de rug wat betreft de regering en de economie en het lijkt nu, na vlekkeloos verlopen verkiezingen, op weg te zijn naar democratie, waarbij het kan rekenen op het vertrouwen van de gehele bevolking. We hopen dat de Commissie op basis van die perspectieven - en ik herhaal, geheel onafhankelijk van wat er hier gebeurt - verder gaat.
Er is een onderwerp waar commissaris Patten tamelijk gevoelig voor is, namelijk de doeltreffendheid van de communautaire hulp. Het blijkt dat in het verleden de economische middelen die bedoeld waren voor Zuid-Amerika niet helemaal doelmatig gebruikt zijn. Commissaris Patten heeft zich vanaf het begin van zijn benoeming gericht op een doelmatig beheer en wij zouden graag willen weten of de hulp van de Commissie op dit moment - ook al is dat vroegtijdig - resultaat heeft, zoals we ook graag zouden willen horen welke maatregelen daarin voorzien zijn voor latere hulp. Het is belangrijk dat we hulp verlenen, maar ook dat we de hulpverlening begeleiden en dat de Commissie ons erover informeert of onze hulp, die betaald wordt met geld van de belastingbetalers, daadwerkelijk goede resultaten oplevert.
Overigens wil ik nogmaals de Commissie en commissaris Patten bedanken. Ik hoop dat Peru in deze nieuwe fase in de Commissie en de Europese Unie een belangrijke bondgenoot vindt en dat de Commissie ons spoedig voorstellen zal kunnen presenteren inzake de hulp voor de wederopbouw van Peru en de hulp voor de samenwerking met het Andesgebied. We weten allemaal dat dat gebied nu met problemen te kampen heeft, niet alleen in Peru maar ook in andere landen.

Mayol i Raynal
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een aantal aanvullende opmerkingen maken over de humanitaire resolutie die wij ondertekend hebben.
Het is van belang dat wij snel hulp bieden aan de slachtoffers van de aardbeving van 23 juni jongstleden. De gevolgen van deze aardbeving zijn zojuist door de vorige sprekers besproken. Ik zal er dus niet op terugkomen. We kennen ze immers al. Ik wil alleen kort aangeven dat de aardbeving een kracht van 8.3 op de schaal van Richter had. Dat zegt mijns inziens genoeg.
Helaas bestaat er geen schaal van Richter die de omvang van de institutionele, economische, sociale en culturele verwoesting aangeeft als gevolg van het dictatoriale regime van Alberto Fujimori en diens rechterhand Vladimiro Montesinos. Dit regime had bijna tien jaar lang de touwtjes in handen. In een van de nabijgelegen gebouwen van dit Parlement heeft de toekomstige president van Peru, Alfredo Toledo, ons gisteravond zonder enige terughoudendheid een beeld geschetst van de situatie in zijn land. Hij heeft ons laten weten hoezeer de instellingen in verval zijn geraakt en hoe slecht de economische situatie in zijn land is. Direct na zijn benoeming op de nationale feestdag van Peru, 28 juli aanstaande, wil hij zich gaan bezighouden met de wederopbouw van het land. Hij heeft ons met name laten weten dat hij degenen die verantwoordelijk zijn voor de deplorabele situatie van zijn land, niet ongestraft wil laten.
Wij zijn dan ook van mening dat Japan verzocht moet worden om uitlevering van de voormalige dictator Alberto Fujimori. Hij en zijn handlanger Montesinos moeten in Peru zelf worden berecht. Wij willen dat de door de kandidaten toegezegde "waarheidscommissie" er daadwerkelijk komt. Deze commissie dient te bepalen welke gewapende strijdkrachten verantwoordelijk moeten worden gehouden voor de dictatuur en in hoeverre de kwalijke elementen uit het leger verwijderd moeten worden. Verder dient het geld dat de dictatuur het Peruaanse volk heeft ontnomen te worden terugbetaald. Het gaat hier om 43 miljard dollar, die waarschijnlijk ergens op een Europese bankrekening zijn overgemaakt. Tot slot zouden onze instellingen moeten onderzoeken of het geld dat van het Peruaanse volk gestolen is daadwerkelijk bij onze banken ondergebracht is.

Patten
Zoals u ongetwijfeld weet, is het zuiden van Peru op 23 juni 2001 door een aardbeving getroffen. Uit de bijgewerkte cijfers van het VN-Bureau voor de coördinatie van humanitaire aangelegenheden kan worden opgemaakt dat hierbij bijna 190.000 slachtoffers zijn gevallen en ongeveer 35.000 woningen zijn beschadigd of verwoest. De Commissie heeft op deze gebeurtenis gereageerd via ECHO, haar bureau voor humanitaire hulp, en ik ben de geachte afgevaardigde Medina erkentelijk voor zijn hartelijke woorden in dit verband.
De Commissie heeft zeer snel gereageerd. Twee dagen na de ramp werd het besluit genomen om een bedrag van 1,15 miljoen euro aan humanitaire hulp aan het gebied toe te wijzen, zodat in de dringendste behoeften van de slachtoffers kon worden voorzien. Dit is in feite de eerste keer dat de Commissie gebruik heeft gemaakt van een nieuw systeem, dat nog maar twee weken geleden in werking is getreden. Wanneer zich plotseling een humanitaire crisis aandient, kan de Commissie middels dit systeem onmiddellijk reageren.
Bovendien is men momenteel al gestart met de uitvoering van vijf humanitaire noodoperaties. Het Spaanse Rode Kruis heeft voor een bedrag van 250.000 euro voedselhulp en hulpgoederen aan 1000 gezinnen verstrekt. Oxfam heeft 200.000 euro besteed aan de noodopslag van water en het verschaffen van faciliteiten en sanitaire voorzieningen. De organisatie Save the Children heeft een bedrag van 300.000 euro besteed aan dekens en tenten. Medicos Del Mundo heeft 100.000 euro besteed aan dekens, medicijnen, watertanks en plastic folie voor onderdak. De Internationale Federatie van het Rode Kruis heeft een bedrag van 300.000 euro geschonken voor onderdak, voedsel en ondersteuning van hulpacties op het terrein van de gezondheidszorg, de watervoorziening, de sanitaire voorzieningen en andere noodvoorzieningen. Daaraan worden onze noodfondsen dus besteed en mijns inziens zijn dat uiterst zinnige uitgaven.
Volgens de informatie die we uit het gebied hebben ontvangen heeft de internationale gemeenschap zich vrijgevig getoond; op dit moment lijkt men in alle basisbehoeften te hebben voorzien. Desalniettemin blijven de Commissiediensten de ontwikkelingen aandachtig volgen, zodat kan worden gereageerd indien verdere hulp is vereist.
Een debat over een resolutie inzake de aardbeving in Peru is misschien niet het meest geschikte kader voor een behandeling van de politieke situatie in Peru. Toch wil ik graag benadrukken dat we uiterst tevreden zijn over de wijze waarop Peru en zijn overgangsregering erin zijn geslaagd transparante en eerlijke verkiezingen uit te schrijven nadat zich de politieke rampen hadden voltrokken die zo duidelijk omschreven zijn door een van de geachte afgevaardigden. Het was zijn debuut als spreker in dit Parlement. We hopen in de toekomst nog veel van hem te zullen horen. Voor een eerste keer was dit een vrij pittig pleidooi!
De missie van de Europese Unie ter waarneming van de verkiezingen was uiterst positief. Zoals de geachte afgevaardigden heb ik dinsdag, tijdens het bezoek van president Toledo aan het Parlement, met hem gesproken over de ramp en de Europese reactie daarop. We willen de overgangsregering en de bevolking van Peru feliciteren met de evenwichtige wijze waarop zij op deze situatie gereageerd hebben alsmede voor hun steun aan en samenwerking met onze mensen ter plekke.
Het bezoek van president Toledo bood me de gelegenheid hem te berichten dat de blokkering van de programma' s voor armoedebestrijding ter waarde van ongeveer 60 miljoen euro, die waren opgeschort vanwege het oneerlijke verloop van de verkiezingen in 2000, nu zal worden opgeheven. We willen zo snel mogelijk met die projecten beginnen. Ik kan de gedachtegang van de heer Medina heel goed volgen: u wilt zo snel mogelijk beginnen met de tenuitvoerlegging van deze projecten, en ik weet dat armoedebestrijding ook een van de prioriteiten is van de nieuwe president.
We willen tevens met de nieuwe regering rond de tafel gaan zitten om de programmering van onze toekomstige hulpacties te bespreken. De president zelf heeft onderstreept dat hij vastberaden is de rechterlijke macht te hervormen en te zorgen voor de totstandkoming van een rechtsstaat met de instellingen die nodig zijn om het functioneren van die rechtsstaat te garanderen. Mijns inziens is dat een zeer belangrijke stimulans voor meer private investeringen in Peru en leidt het tot meer vertrouwen bij de internationale gemeenschap.
We betuigen allen onze oprechte deelneming aan de getroffenen van deze vreselijke aardbeving, maar hoe vreselijk ook, deze gebeurtenis heeft ons in ieder geval wel de kans gegeven om in dit Parlement duidelijk te maken dat we solidair zijn met de democratie in Peru en de nieuwe regering aldaar toejuichen.

De Voorzitter
Ik dank u bijzonder hartelijk, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten
De stemming vindt om 18.30 uur plaats.

Resultaten van de meerjarige oriëntatieprogramma's voor de vissersvloten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0188/2001) van de heer Busk, namens de Commissie visserij, over het jaarlijks verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de resultaten van de meerjarige oriëntatieprogramma's voor de vissersvloten aan het einde van 1999 (COM(2000) 738 - C5-0107/2001 - 2001/2056(COS)).

Busk
Mijnheer de Voorzitter, geachte vertegenwoordiger van de Commissie, ik wil mijn collega' s van de Commissie visserij graag bedanken voor hun grote interesse in en steun voor mijn verslag over de meerjarige oriëntatieprogramma' s voor de vissersvloten. Daaruit blijkt dat het een uitermate belangrijk verslag is. Er is goed nagedacht over de meerjarige oriëntatieprogramma' s die de Commissie heeft voorgesteld. Het allesoverheersende probleem is dat oriëntatieprogramma' s niet in de lidstaten worden geïmplementeerd. Daardoor komen we ook nooit te weten of de oriëntatieprogramma' s een succes zijn. Het is gewoonweg onaanvaardbaar dat ze niet in hun geheel in de praktijk ten uitvoer worden gelegd. Volgens de Commissie zijn er zeven of acht lidstaten die zich niet aan de oriëntatieprogramma' s houden. Als men daar de landen bij optelt die geen vissersvloot hebben, blijven er niet veel landen over die handelen in overeenstemming met de gemeenschappelijke doelstellingen.
Er is, kort en goed, een te grote vissersvloot in de Europese Unie, en er is te weinig vis. Er is zojuist een vangstverbod voor kabeljauw in de Noordzee ingesteld, en daaruit blijkt dat er enkele zeer zwakke schakels in de keten zitten als het gaat om het vermogen van het gemeenschappelijk visserijbeleid om een duurzame visserij te garanderen. De Europese vissers eisen een stabieler visserij- en quotabeleid, zodat ze hun activiteiten daarop kunnen afstemmen. Een van de belangrijkste instrumenten om een duurzame visserij te garanderen is juist ervoor te zorgen dat de omvang van de vissersvloot afgestemd is op de toegestane vangsthoeveelheden. Door de technologische vooruitgang is het nog dringender om de vissersvloten in te krimpen. Nu zitten we in de vervelende en betreurenswaardige situatie dat het niet gelukt is om het met Marokko eens te worden over een nieuwe visserijovereenkomst. De overcapaciteit van de vissersvloot van de Europese Unie is daardoor een uiterst ernstig probleem.
Het verheugt me dat de Commissie nieuwe instrumenten inzet in de vorm van artikel 6 en artikel 10 van de verordening van de Raad, die de Commissie immers de mogelijkheid geven om de steun voor vernieuwing en modernisering van de vissersvloten in te houden. Het is natuurlijk triest dat de lidstaten geen sterkere stimulans hebben om de besluiten te implementeren die ze zelf gezamenlijk hebben genomen, en dat sommige landen vinden dat ze boven de eis staan om de oriëntatieprogramma' s te implementeren omdat ze de quota' s niet zouden overschrijden. Dat vind ik zeer treurig. Men zou bijna pleiten voor een beloningssysteem voor de landen die de gemeenschappelijke afspraken wel nakomen en hun vissersvloot beperken.
Ik zie me genoodzaakt kritiek te leveren op de uitwerking van het jaarverslag van de Commissie, dat onleesbaar is - tenzij men specialist is op dit gebied. De verschillende gegevens zijn opgevoerd zonder enige aanduiding over de betrouwbaarheid ervan. Ze zijn dusdanig in het verslag opgenomen dat het grotendeels aan de lezer zelf wordt overgelaten om de cijfers te interpreteren, zodat eenieder ze naar eigen inzicht kan gebruiken. Het jaarverslag is met andere woorden niet bepaald leesbaar en maakt de situatie er geenszins helderder op. Er ontbreekt bijvoorbeeld een tabel met een overzichtelijke vergelijking van de status van de afzonderlijke lidstaten. Dat is helaas nogal een slecht uitgangspunt voor de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid in het jaar 2002. Daarom heeft de Commissie veel werk te verzetten, mijnheer de commissaris, als er een nieuw en beter oriëntatieprogramma voor inkrimping van de vissersvloten uitgevoerd moet worden en in alle lidstaten moet worden geïmplementeerd.

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Busk feliciteren, want hij heeft geweldig werk geleverd. Onze fractie zal dit verslag dan ook van de eerste tot de laatste letter steunen. Bovendien wil ik de heer Busk bedanken voor zijn coöperatieve instelling tijdens al het werk dat is gedaan.
In het verslag komt nogmaals de wens van het Parlement naar voren dat de Europese Commissie, om een voorbeeld te stellen en bij wijze van ontmoediging, die lidstaten sancties oplegt die vaak niet voldoen aan de hun opgelegde verplichtingen inzake de vissersvloot. Zo kan voor eens en voor altijd worden voorkomen dat de algemene doelstellingen voor een communautaire vloot steeds weer in twijfel worden getrokken, ondanks het feit dat er grote offers gevraagd worden in sociaal en economisch opzicht in een aantal gebieden van lidstaten die normaal gesproken zeer betrouwbaar zijn. Omdat er niet wordt voldaan aan de MOP' s, heeft de Europese Commissie dit voorstel moeten doen om MOP IV te verlengen tot eind 2002, waardoor er helaas een aantal absoluut onaanvaardbare situaties is ontstaan.
De Commissie doet nu opnieuw een poging om de vloot aan te passen aan de visrijkdommen, maar ze vergeet daarbij wel dat er landen zijn die ruimschoots de doelstellingen hebben gehaald. Ze presenteert een algemeen voorstel dat alle lidstaten straft door te dreigen met opnieuw slopen en door aan te geven dat ze geen steun meer verleent bij de modernisering van de vloot.
Zoals ik al zo vaak gezegd heb (de laatste keer hier, tijdens de vorige plenaire vergadering), is de structurele steun bij de modernisering van de vloot de enige garantie voor het behoud van een concurrerende vloot en voor betere kwaliteitsvoorwaarden voor communautaire visproducten en voor de levenskwaliteit en veiligheid van onze bemanningen. De Europese Commissie ziet dit absoluut niet in en blijft, volslagen blind voor de realiteit, volharden in het afschaffen van de steun. In dit nieuwe voorstel voor het MOP staat letterlijk dat het artikel geschrapt zal worden dat toestemming geeft om steun te verlenen bij de modernisering uit veiligheidsoverwegingen.
Met betrekking tot de wijziging van het gemeenschappelijk visserijbeleid zegt de Commissie vaak dat er geluisterd moet worden naar de betrokkenen en dat er gesproken moet worden met de sector en de overheden. Die hebben steeds opnieuw niet voldoende duidelijk kunnen maken, en daarover is iedereen het eens, dat ze de subsidies voor modernisering onmisbaar vinden. Daarom vraag ik de commissaris wat de reden van dit voorstel is.

Lage
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, mijnheer de commissaris, de opdracht van het gemeenschappelijk visserijbeleid is uiterst lastig en het is niet zelden een ondankbare taak. We moeten de belangen van een activiteit die al zo oud is als de mensheid zien te verenigen met de noodzaak de visstand en de maritieme ecosystemen te beschermen. De voortdurende afname van de visstand is een bedreiging voor de vissers. De visserij bedreigt het overleven van de verschillende vissoorten. En zonder vis, zegt La Palice, kan er geen visserij zijn. We moeten dus, zoals commissaris Fischler al aangaf, op korte termijn verliezen aanvaarden om zo op de lange termijn te winnen - in economische zin, maar ook wat het milieu betreft. De overcapaciteit van de communautaire vissersvloot wordt door maritieme specialisten geschat op 40%, en dat getal wordt overgenomen in het Groenboek van maart 2001 over de toekomst van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Het is vooral die overcapaciteit die ervoor zorgt dat de visvangst zulk een zware druk op de visstand uitoefent. We moeten daarbij bedenken dat het zeemilieu ook op andere wijzen bedreigd wordt. Toerisme en verschillende soorten vervuiling zijn hier de grootste boosdoeners.
De meerjarige oriëntatieprogramma' s voor het inkrimpen van de vloten vormen dus een belangrijk onderdeel van de maatregelen ter bescherming van die vissoorten die het slachtoffer zijn van overbevissing. Dit zijn gecompliceerde programma' s, die niet gemakkelijk toe te passen zijn. Ze zijn er in principe op gericht de vangst op de visstand af te stemmen. Het zijn dus geen repressieve maatregelen. De gestage inkrimping van de vloten wordt door de vissers en de industrie uiteraard met enige vrees bekeken. Daarom is het zo belangrijk dat deze programma' s rigoureus worden uitgevoerd en dat daarbij transparantie betracht wordt. Alle betrokkenen dienen zich loyaal op te stellen. De resultaten voor 1999 zijn beslist middelmatig en dus teleurstellend. Daarom wijs ik op de aanbevelingen in het verslag van de heer Busk, waarin verlangd wordt dat de Commissie en de lidstaten duidelijke en exacte criteria aanleggen voor het vaststellen van de capaciteit van de schepen en de verschillende categorieën vloten. Alleen zo kunnen we controle uitoefenen op de ontwikkeling van de omvang van de vloot en de doelstellingen van de meerjarenplannen. De lidstaten moeten de moed opbrengen om de vastgelegde plafonds te respecteren. De visserij moet af van de roofvangst. Het vissen moet een activiteit worden die respect toont voor de zee en het leven in de zee.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, het is telkens weer hetzelfde liedje. Verschillende lidstaten zijn hun verplichtingen om hun vloten te beperken nog niet voldoende nagekomen en opnieuw wordt niets ondernomen om daarin verbetering aan te brengen. Het volgende verslag, dat van de heer Nicholson over kabeljauw in de Ierse Zee, laat heel duidelijk zien dat de huidige benadering inzake het beheer van de vissersvloten niet deugt.
De Commissie heeft voorgesteld de meerjarige oriëntatieprogramma' s met nog eens één jaar te verlengen, zodat het vlootbeleid in de context van het Groenboek kan worden besproken. We stemmen in met dat voorstel, want we vinden het een goed idee. Het is echter tevens noodzakelijk dat er een geheel ander vlootbeleid komt. We zijn het eens met de Commissie dat de vloten te groot zijn en moeten worden verkleind. Ook vinden we dat de Raad zijn ogen moet openen voor de realiteit, want hij is blijkbaar van mening dat beperking van het aantal vissersschepen een overbodige maatregel is.
De groenen onderschrijven het idee om sancties op te leggen aan die landen die niet voldoen aan de juridisch bindende afspraken inzake de beperking van hun vloten. Zij beschouwen een dergelijke maatregel als een stap in de goede richting. We moeten dit probleem serieus aanpakken en er ook op toezien dat de landen die beweren te hebben voldaan aan de uit de meerjarige oriëntatieprogramma' s voortvloeiende verplichtingen hun vaartuigen niet onder andere vlaggen laten varen. We moeten ervoor zorgen dat zij uiteindelijk datgene doen wat zij volgens de meerjarige oriëntatieprogramma' s behoren te doen.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, de structuur van de vissersvloot wordt bepaald door de sociaal-economische omstandigheden van een regio, door de Total Allowed Catch (TAC) en de quota in combinatie met technische maatregelen. Het meerjarig oriëntatieprogramma (MOP) heeft in dit geheel teveel als doel en te weinig als middel gewerkt. Het doel is het in stand houden van de visbestanden op een duurzame manier. Als de vloot van een lidstaat zich aan zijn quota houdt, heeft hij daarmee voldaan aan het voornaamste doel. Het dreigen met korting op de quota als de doelstellingen van het MOP niet worden gehaald, gaat aan dat doel voorbij. Je krijgt dan de rare situatie dat vloten die de MOP-doelstelling wel halen maar structureel overbevissen niet gestraft worden, terwijl vissersvloten die niet overbevissen gestraft worden alleen omdat hun motorvermogen te groot is. Het is wat dat laatste betreft al een hele vooruitgang dat er in 1999 voor het eerst rekening is gehouden met landen die hun vlootcapaciteit reguleren door middel van een zeedagenregeling. met andere woorden capaciteit die gelimiteerd wordt door de activiteit. Helaas is er nog geen einde gekomen aan de verwarrende hoeveelheid eenheden die de vlootcapaciteit weergeven zoals brutoregisterton, brutoton en kilowatt voortstuwingsvermogen. Het is een illustratie van het gebrek aan visie op de vlootstructuur en van de inflexibiliteit van het visserijbeleid van de Commissie dat er tot op heden nog geen goede eenheid voor de vlootactiviteit is gevonden. Met de voortgaande vangstefficiëntie is de behoefte aan een onbetwistbare indicator van vangst per inspanningseenheid groot. Een groter motorvermogen hoeft aan de andere kant niet te duiden op een grotere visserij-inspanning als we bedenken dat ook de vriescapaciteit op sommige schepen extra motorvermogen vereist.
Een duurzame visserij kan alleen worden bereikt als er binnen de toegestane vangsthoeveelheden ruimte is voor een efficiënte vloot. Subsidies voor nieuwbouw verstoren daarbij de marktwerking en moedigen een uitbreiding van de capaciteit aan. Ik roep de Commissie daarom ook op deze subsidies te beëindigen en ik weet me daarin gesteund door de Nederlandse vissers.
Het visserijbeleid van de Commissie heeft draagvlak onder de vissers nodig, wil het kans van slagen hebben. Het MOP moet niet gezien worden als een losstaand instrument met onafhankelijke doelstellingen van de andere beleidsmaatregelen zoals de TAC' s en de quota. Door de vissers in hun producentenorganisaties ruimte te bieden om binnen één kader van Europese regelgeving zelf het beleid vorm te geven, kan een draagvlak ontstaan. Deze producentenorganisaties kunnen vervolgens worden aangesproken op de verdeling van de quota, de transparantie van de aanlandingen en de registratie van de schepen.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik voer hier namens mijn collega Dominique Souchet het woord en zet hier het standpunt uiteen dat hij binnen de Commissie visserij heeft verdedigd. Dit is overigens ook mijn standpunt.
Hoewel de rapporteur een bekwaam persoon is en zich zeer heeft ingespannen, valt hij met betrekking tot dit jaarverslag regelmatig in herhaling en is de tekst gekunsteld en behoorlijk vaag. De ledigheid van dit verslag is symbolisch voor de ledigheid van de MOP's, dat wil zeggen de meerjarige oriëntatieprogramma's. Frauduleuze handelingen zijn hiervan het gevolg: bepaalde vloten genieten een voorkeursbehandeling, hetgeen ten koste gaat van andere vloten. Buiten de Unie worden schepen aangekocht die nog net niet als "wrak" te boek staan. Deze schepen worden vervolgens vernietigd, maar de vloot bouwt intussen wel oneigenlijke reserves aan kilowatts op. Deze gang van zaken heeft het mechanisme van begin af aan ondermijnd. In sommige lidstaten zijn deze frauduleuze handelingen zelfs een nationale sport geworden. Het heeft dus niet veel zin om ons voortdurend over de slechte kwaliteit van de statistische gegevens over de MOP's te beklagen. Het zou evenwel gevaarlijk zijn als we overeenkomstig het voorstel van de Commissie een sanctiesysteem zouden instellen tegen de lidstaten, aangezien de sector zelf hiervan het slachtoffer zou worden. Wij kunnen beter onder ogen zien dat de MOP's mislukt zijn in plaats van te proberen het leven van deze ondoelmatige en contraproductieve maatregel kunstmatig te verlengen.
Ondanks de hoge kosten hebben deze MOP's hun doel niet bereikt. De MOP's zijn in het leven geroepen nadat de TAC - de totaal toegestane vangsten - waren vastgesteld. Deze programma's zaten al vanaf het begin verkeerd in elkaar en dreven de prijzen op de markten voor tweedehands materieel op, hetgeen met name ten koste ging van de jonge ambachtelijke vissers die een plaats op de markt wilden verwerven. Iedereen erkent voor zichzelf dat hier sprake is van een mislukking. Het zou een goede zaak zijn als we de moed konden opbrengen om dit feit publiekelijk te erkennen en de gevolgen hiervan onder ogen durfden te zien. Zo dient er in het nieuwe GVB geen plaats meer te zijn voor de MOP's en zal het duurzame beheer van de bestanden gebaseerd moeten worden op een vernieuwd TAC-stelsel en op beter aangepaste meerjarenquota's dankzij meer verfijnde evaluaties van de bestanden. Nauwkeurigere evaluaties kunnen gerealiseerd worden als er substantieel meer wetenschappelijk onderzoek wordt verricht en de beroepsgroep nauwer bij het proces wordt betrokken.
De Commissie wil het beleid inzake de MOP's voortzetten, maar loopt hierbij het risico dat ze de verkeerde weg inslaat. Wij willen haar hiervoor behoeden, aangezien ze met dit beleid niet in staat zal blijken de vissers met het GVB te verzoenen.

Nicholson
Allereerst wil ik van deze gelegenheid gebruik maken om de rapporteur te feliciteren. Zoals ikzelf moest hij zich met een uiterst technisch verslag bezighouden en zich op de een of andere manier door de materie heen worstelen: geen gemakkelijke taak dus. Mijn verslag is later aan de orde. Ik wil de rapporteur gelukwensen met dit uitstekende verslag. Ik denk dat de afgevaardigden die deel uitmaken van de Visserijcommissie niet altijd erkenning krijgen voor hetgeen zij tot stand brengen of hetgeen de Commissie tot stand brengt.
Wat ik de Commissie wil vragen en wat wij ons allen af moeten vragen is het volgende: wat is nu de reden waarom het meerjarig oriëntatieprogramma niet wordt geïmplementeerd? We kunnen wel klagen, maar het is verstandiger om ons bezig te houden met het waarom. De belangrijkste reden waarom het programma niet wordt geïmplementeerd is dat lidstaten en nationale regeringen vaak niet bereid zijn om de benodigde middelen aan te boren waarmee de basis kan worden gelegd voor het herstructureren van een bedrijfstak waarvan we allen maar al te goed weten - en iedereen is het daarover eens - dat die moet worden geherstructureerd.
We moeten eerst een manier vinden waarop we alle lidstaten hiertoe aan kunnen zetten. Tot die tijd heeft het geen zin als slechts één lidstaat het programma implementeert, en datzelfde geldt voor twee of zelfs drie, vier of vijf lidstaten. Alle lidstaten moeten meedoen, anders vliegen uiteindelijk slechts beschuldigingen over en weer ten aanzien van de vraag wie wat heeft gedaan. Dat we deze problematiek in de lidstaten niet die prioriteit hebben kunnen geven, is zeker iets dat ons allen grote zorgen baart. Ik zou bijna tegen de commissaris zeggen: het maakt niet uit hoe u het noemt of hoe u het gedaan krijgt, maar wat u moet doen is het probleem vastpakken, het goed door elkaar schudden, er onmiddellijk mee aan de slag gaan en de lidstaten dwingen om dat resultaat te behalen waarvan iedereen denkt dat dat nodig is, en vervolgens dient u uit te zoeken wat daarvan de werkelijke gevolgen zijn voor de bedrijfstak.
Op dit moment gaan de lidstaten de ene kant op en gaat de Commissie de andere kant op, terwijl wetenschappers ons weer iets anders vertellen, en in het midden staan de vissers en de visserij, radeloos over welke kant zij nog opkunnen.

Hudghton
Mijnheer de Voorzitter, het is van essentieel belang dat de visserij-inspanning - en ik bedoel echt de inspanning, niet de capaciteit - evenredig is met de visbestanden. De lidstaten moeten worden verplicht zich te houden aan de streefdoelen voor inkrimping van de vissersvloot en ik kan mij derhalve vinden in de brede strekking van het verslag van de heer Busk. Helaas is via een amendement in de commissie een verwijzing naar het verslag-Cunha opgenomen, met als gevolg dat het begrip sancties bij quotumoverschrijding hier een rol is gaan spelen. Een dergelijk voorstel is in strijd met het acquis communautaire. Zo heeft de Commissie zelf eerder in dit Parlement verklaard, en ik citeer: "De automatische quotaverlaging voor landen die zich niet aan de bepalingen houden ondermijnt in ernstige mate het basisprincipe van het gemeenschappelijk visserijbeleid, namelijk relatieve stabiliteit" .
Het invoeren van sancties bij quotumoverschrijding is niet alleen onpraktisch, maar ook onrechtvaardig, omdat vissers worden gestraft voor de overtredingen van hun lidstaten. Quota' s dienen te zijn gebaseerd op wetenschappelijke analyses en op doelstellingen voor het behoud van de visbestanden. Zij mogen niet worden misbruikt als automatische sancties. Ik doe derhalve het verzoek om over paragraaf 4 van deze tekst een aparte stemming in onderdelen te houden. Voorts verzoek ik de parlementsleden met klem om de verwijzingen naar het verslag-Cunha te verwerpen en ervoor te zorgen dat effectieve sancties zijn gericht tegen hen die verplicht zijn de streefdoelen van het meerjarig oriëntatieprogramma te halen, dat wil zeggen de regeringen van de lidstaten, niet de vissers.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte dames en heren, als eerste wil ik u, mijnheer Busk, danken voor uw uitstekende verslag. De meerjarige oriëntatieprogramma' s zijn, zoals wij allen weten, belangrijke instrumenten voor ons beleid inzake de vissersvloten. Ik ben het wat dat betreft volledig met u eens. Uit het jaarverslag blijkt dat de doelstellingen van MOP IV enerzijds niet ambitieus genoeg waren, maar anderzijds op een aantal punten toch niet gerealiseerd konden worden.
Ik zou graag op twee hoofdpunten van het verslag nader ingaan: de opmeting van vaartuigen en de sancties voor lidstaten die de MOP-doelstellingen niet realiseren.
In de eerste plaats verzoekt u, mijnheer Busk, om precieze en duidelijke criteria voor de opmeting van de capaciteit. Formeel hebben we in 1994 met verordening (EG) nr. 3259/94 een uniforme definitie voor tonnenmaat ingevoerd die voor de gehele Gemeenschap geldt. Krachtens deze verordening moeten de lidstaten vanaf 1995 ramingen van de tonnenmaten overleggen en hebben zij tot 2003 de tijd om alle vaartuigen op basis van die uniforme bepalingen op te meten en de feitelijke gegevens mee te delen.
Tot nu toe hebben we echter alleen nog maar ramingen ontvangen en die moeten we beetje bij beetje door de feitelijke gegevens vervangen. Dat betekent dat we tot eind 2003 moeten werken met een mengeling van ramingen en feitelijke gegevens. Voor het motorvermogen beschikken we ook over formeel geharmoniseerde definities. Op dit gebied bestaan er echter problemen met de controle, omdat het feitelijke motorvermogen vaak hoger is dan het opgegeven vermogen ofwel omdat het vermogen achteraf opgevoerd wordt.
Dergelijke praktijken moeten tegengegaan worden en de Commissie zal met dat doel in de herfst van dit jaar een workshop met deskundigen uit de lidstaten organiseren om oplossingen voor dit probleem te zoeken. In alle eerlijkheid vind ik het ook terecht dat daarnaast de vraag gesteld wordt of die twee criteria, tonnenmaat en motorvermogen, daadwerkelijk de enig mogelijke en meest geschikte criteria zijn om de visvangstwerkzaamheden van een vaartuig adequaat te beoordelen.
Ik ben in ieder geval van plan om deze vraag nog een keer te stellen en nader te onderzoeken in het kader van de overwegingen betreffende de herziening van het gemeenschappelijk visserijbeleid.
In de tweede plaats, mijnheer Busk, vraagt u om effectieve sancties tegen lidstaten die hun verplichtingen uit hoofde van het MOP IV niet nakomen. In dit verband verwijst u naar de eerdere resoluties van het Parlement naar aanleiding van het verslag-Cuhna over dezelfde kwestie. Ik ben het volledig met u eens. Wij hebben inderdaad doeltreffende sancties nodig die het gewenste effect bewerkstelligen. De methode die tot nu toe het meest effectief is, een gang naar de rechter buiten beschouwing gelaten, is het bevriezen van de openbare steun voor de vissersvloot. Dat heeft echter geen enkel effect in die lidstaten die toch al geen steun krijgen, zoals in Nederland of het Verenigd Koninkrijk het geval is.
Het enige juridische middel dat wij tot onze beschikking hebben bij overschrijdingen van de MOP-doelstellingen is de gang naar het Europees Hof van Justitie, dan wel een daaraan voorafgaande procedure wegens overtreding van het Verdrag. Met betrekking tot een aantal lidstaten zijn we al bezig met het voorbereiden van een dergelijke procedure, en die zullen we nu ook daadwerkelijk starten, omdat we anders helemaal geen enkele mogelijkheid hebben om op dit gebied meer discipline af te dwingen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.30 uur plaats.

Kabeljauwbestand in de Ierse Zee
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0213/2001) van de heer Nicholson, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van verordening (EG) nr. 2549/2000 tot vaststelling van aanvullende technische maatregelen voor het herstel van het kabeljauwbestand in de Ierse Zee (ICES-sector VIIa) (COM(2001) 165 - C5-0140/2001 - 2001/0083(CNS)).

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, ik ben dankbaar voor de steun die ik heb ontvangen bij het opstellen van dit verslag. Zoals ik in het vorige debat over deze materie al heb aangegeven, is dit een technisch verslag. Soms is enige kennis vereist om het probleem helemaal te kunnen doorgronden. Ik wil tevens de Commissie bedanken.
Tot op zekere hoogte gaat het hier om de problematiek ten aanzien van Box 7(A) in de Ierse Zee, die onlangs enige tijd afgesloten is geweest, in samenspraak met de vissers. Met dat laatste ben ik zeer zeker blij. De discussies waren gebaseerd op het debat over de vraag wat er in de Noordzee gaande was. Dat gebied was ook afgesloten toen de Noren met het project bezig waren en wetenschappers hebben daaruit nieuwe conclusies getrokken die voor de visserij geen verdere consequenties hadden. Ook de Franse vissers hebben baat bij dit verslag.
Dit verslag moet worden gezien in samenhang met het herstelplan voor kabeljauw in de Ierse Zee. Dat er ten aanzien van het kabeljauwbestand een probleem bestaat, wordt nu algemeen erkend. Tot nog toe is men het echter niet eens kunnen worden over de vraag hoe we een herstel van het kabeljauwbestand tot stand kunnen brengen. Ik hoop van harte dat deze studie en de voorstellen die worden ingediend, tezamen met de medewerking van de vissers, ten goede zullen komen aan de visserij, de vloten en degenen die feitelijk op zee werkzaam zijn. Zoals ik al heb gezegd is dit verslag voor een groot deel een technisch document. Zo wordt in het document gesproken over het onderscheid tussen enkelvoudig getwijnd garen van 6 mm dik en het equivalent daarvan, dubbelgetwijnd garen van 4 mm dik, het garen waarvan de kuil van het eigenlijke net is vervaardigd waarmee de vis wordt gevangen.
Ik hoop dat de wetenschappers het bij het rechte eind hebben en dat hun bevindingen daadwerkelijk tot een verbetering leiden. We moeten allemaal beseffen dat het hier gaat om de bescherming van jonge kabeljauw in de Ierse Zee. Ik hoop dat we met dit voorstel resultaat bereiken. Als we willen dat de kabeljauwbestanden zich herstellen, moeten jonge vissen de kans krijgen om te rijpen en te groeien, zodat de visserijsector er weer bovenop komt.
Eén ontwikkeling waaruit ik hoop put is de betere samenwerking en dialoog tussen de Commissie en de belanghebbenden in de visserij. Dat is iets waar iedereen blij mee moet zijn. In die dialoog hebben wij allen een rol te vervullen: de vissers, de lidstaten, de wetenschappers en de Commissie. Als we willen dat de samenspraak iets oplevert, moeten we wel weten wat we aan elkaar hebben. Pas als iedereen meewerkt, kunnen we resultaten behalen. Vanavond zou ik hier graag van de Commissaris horen dat die samenwerking optimaal en naar wens functioneert. Misschien kan hij suggesties aandragen om op dit terrein een verbetering tot stand te brengen, vooral omdat we in de komende maanden, rond de kerst, de TAC' s en quota' s voor die gebieden zullen vaststellen en daarbij ongetwijfeld op grote moeilijkheden zullen stuiten.
De Commissaris weet misschien dat de Ierse Zee in de afgelopen twee jaar tijdens het paaiseizoen afgesloten is geweest om het herstel van het kabeljauwbestand te bevorderen. De vissers in dat gebied hebben hieraan volledig meegewerkt, zoals zij ook dit jaar in de Noordzee hebben gedaan. Werpen deze nieuwe methoden werkelijk vruchten af? Kunt u ons vertellen dat het gewenste effect is bereikt, althans wat de wetenschappers betreft?
We worden ons steeds meer bewust van het feit dat er een probleem is. Zijn we echter wel bezig met het oplossen van dat probleem? Beschikken we over de juiste methoden en de benodigde mechanismen om een oplossing te vinden? Al deze nieuwe maatregelen creëren extra kosten, precies op een moment dat er sprake is van visvangstbeperkingen en we over een vloot beschikken die zich - tot op zekere hoogte - in financiële moeilijkheden bevindt. We hebben dringend behoefte aan hulp vanuit de visserijsector: ontmanteling van schepen, een beperking van de omvang van de vissersvloot en een verkorting van het visseizoen. Op die manier kunnen we ervoor zorgen dat de vissers die er nog zijn in ieder geval enig uitzicht hebben op overleven.
Mijnheer de commissaris, ik hoop dat u de belanghebbenden tot de nodige medewerking kunt bewegen. Deze technische overeenkomst is immers ook door samenwerking tot stand gekomen. Ik hoop dat u de samenwerking tussen uw personeel, de wetenschappers en de belanghebbenden uit de bedrijfstak zult bevorderen. Dat is de weg die we moeten volgen.

Stevenson
Allereerst wil ik mijn vriend en collega Jim Nicholson feliciteren met zijn verslag. De technische maatregelen voor het herstel van de kabeljauwbestanden in de Ierse Zee zijn zeer belangrijk en hebben grote gevolgen voor de Schotse vissers, die nu wanhopig op zoek zijn naar manieren om de kabeljauwbestanden in de Noordzee te verjongen. We zijn dan ook zeer benieuwd naar de vruchten die de maatregelen in de Ierse Zee zullen afwerpen.
Zoals u weet zijn de visbestanden in de Noordzee ingestort, waardoor de Commissie zich onlangs genoodzaakt heeft gezien voor het eerst noodmaatregelen toe te passen: 40.000 vierkante mijl werd 12 weken lang afgesloten voor de kabeljauwvisserij en tevens werden noodmaatregelen geïntroduceerd ter bescherming van de noordelijke heek. Onze eens zo trotse Schotse vloot, die in 1970 jaarlijks nog 400.000 ton kabeljauw in de Schotse havens aan land bracht, is nu middels strenge TAC' s en quota' s gebonden aan 20.000 ton per jaar. Die situatie is niet langer houdbaar.
Het Groenboek van de Commissie over de hervorming van het GVB bevat een aantal voorstellen die vanuit de visserij brede steun hebben ontvangen. Die voorstellen zijn: handhaving van de 6- en 12-mijls zone ter bescherming van de kustvisserij; behoud van zones voor het herstel van visbestanden waarmee in het verleden al resultaat is geoogst, waaronder de Shetland Box, en handhaving van het concept van relatieve stabiliteit voor beperkte toegang tot de Noordzee. De Commissie heeft tevens aanbevolen een aantal aspecten van het visserijbeheer aan regionale comités over te dragen, waarin de voornaamste belanghebbenden zoals vissers en wetenschappers een adviserende rol vervullen.
Dit alles is zeer aanbevelenswaardig en draagt bij aan het proces van het herstel van visbestanden en de aanwas van jonge vis. Zoals de rapporteur al aangaf is het echter ook nodig om een aantal uiteenlopende technische maatregelen te introduceren, zoals de grootte van de mazen. Om die reden alleen al maak ik me ernstig zorgen over de Noordzee: nog steeds laten we toe dat de industriële visserij daar op zandspiering en Noorse steenbolk vist. Industriële visserij is volstrekt onverenigbaar met de ontwikkeling van een duurzame visserij. Hoe kunnen we de vissers in de Europese Unie vanaf 1 januari 2002 echter dwingen tot het gebruik van mazen van 110 mm grootte voor kabeljauw, schelvis en wijting als we blijven toestaan dat visserschepen uit Oost-Europa met behulp van fijnmazige netten alles voor hun neus wegvissen? Aan die destructieve praktijk moet een einde komen en ik hoop dat de Commissie in het kader van de algehele GVB-hervorming de nodige stappen zal ondernemen om meer toezicht te houden op de industriële visserij.

Hudghton
Mijnheer de Voorzitter, er is grote behoefte aan dit technisch voorstel. Ik sta dan ook volledig achter het verslag van de heer Nicholson en het voorstel waarnaar het verwijst. In termen van herstelplannen in het algemeen is het natuurlijk niet alleen de Ierse Zee waar zich een rampzalige afname heeft voorgedaan. Ook het visbestand in de Noordzee is drastisch uitgedund, wat heeft geleid tot gedeeltelijke afsluitingen van de zee en een nieuw herstelplan voor de kabeljauw en het herstelplan voor de heek.
Binnen het visserijbeheer moet nadrukkelijk rekening worden gehouden met het plaatselijke ecosysteem en de bestaande regionale differentiatie. Mijns inziens heeft de brede, uniforme aanpak ter bestrijding van het teruglopen van de visbestanden geen vruchten afgeworpen en het herstel - als daarvan al gesproken kan worden - verloopt zeer langzaam.
Regionaal beheer is daarom de juiste aanpak. Naast de technische kortetermijnmaatregelen waarnaar in verslagen als deze wordt verwezen moeten we de benadering van het Groenboek van de Commissie steunen, dat wil zeggen, zowel meer regionaal te werk gaan als ons richten op behoud van het visbestand. In dit verband ben ik ook voorstander van voorstellen waarin wordt gepleit voor het beschikbaar stellen van aanvullende fondsen voor stillegregelingen als noodzakelijk onderdeel van de beheerinstrumenten voor het behoud van het visbestand, naast en in aanvulling op de herstelplannen. Stillegregelingen waarbij vissers worden gecompenseerd zijn ook van wezenlijk belang voor de sociale rol die het GVB dient te blijven vervullen.
In Schotland erkennen alle belanghebbenden dat herstel noodzakelijk is, maar de vissers dienen wel de nodige financiële en sociale bescherming te krijgen, zodat zij tot verantwoord handelen worden aangemoedigd. Daarom verzoek ik de Commissie een systeem op te zetten waarmee stillegregelingen tot stand kunnen worden gebracht waarbij vissers financieel worden gecompenseerd. Dat systeem mag echter niet onderhevig zijn aan de grillen van de regeringen van de lidstaten, zodat de visserijsectoren in de verschillende lidstaten op gelijkere voet met elkaar kunnen concurreren, waarbij de herstelplannen van tijd tot tijd van invloed zullen zijn.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ik kan het kort houden. In de eerste plaats wil ik de heer Nicholson van harte bedanken voor zijn verslag. In de tweede plaats zou ik graag willen opmerken dat de Commissie dat verslag volledig steunt.
De wetenschappers zijn tot de conclusie gekomen dat de selectiviteit van enkelvoudig getwijnde mazen van 6 mm dikte gelijk is aan die van dubbelgetwijnde mazen van 4 mm dikte. Daarom is er ook geen aanleiding om het gebruik van die dubbelgetwijnde mazen van 4 mm door de vissers in de Ierse Zee nog langer te verbieden. Wij hebben onze regeling dan ook dienovereenkomstig aangepast.
Ik dank u voor de positieve opstelling ten opzichte van het voorstel van de Commissie.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 18.30 uur plaats.
(In afwachting van de stemmingen wordt de vergadering om 18.15 uur onderbroken en om 18.30 uur hervat)

STEMMING
De Voorzitter
We gaan nu over tot de stemming.
Verslag (A5-0213/2001) van de heer Nicholson, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende wijziging van verordening (EG) nr. 2549/2000 tot vaststelling van aanvullende technische maatregelen voor het herstel van het kabeljauwbestand in de Ierse Zee (ICES-sector VIIa) (COM(2001) 165 - C5-0140/2001 - 2001/0083(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Ontwerpresolutie (B5-0473/2001) van mevrouw Jackson, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over de strategie van de Europese Unie voor de Conferentie van Bonn over klimaatverandering (COP-6, 2de deel)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0214/2001) van de heer Sjöstedt, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over de mededeling van de Commissie over het veilig uitoefenen van mijnbouwactiviteiten: follow-up van recente mijnongevallen (COM(2000) 664 - C5-0013/2001 - 2001/2005(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0188/2001) van de heer Busk, namens de Commissie visserij, over het jaarlijks verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de resultaten van de meerjarige oriëntatieprogramma's voor de vissersvloten aan het einde van 1999 (COM(2000) 738 - C5-0107/2001 - 2001/2056(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

STEMVERKLARINGEN- Resolutie B5-0327/2001

Krivine en Vachetta
Wij zullen stemmen voor de resolutie waarin de strategie van de Europese Unie met betrekking tot de Conferentie van Bonn over klimaatverandering uiteen wordt gezet. In deze resolutie wordt immers bevestigd dat de unilaterale opzegging van het Protocol van Kyoto door president Bush aan de kaak moet worden gesteld. Er staan positieve punten in de resolutie. Zo lezen we in een artikel dat we ons moeten inzetten voor een "schone ontwikkeling". Er dient gebruik te worden gemaakt van technieken die nucleaire energie overbodig maken, de enorme consumptie van fossiele brandstoffen aan banden leggen en het gebruik van kooldioxideputten beperken. In een ander artikel lezen we dat het beleid en de interne maatregelen ter vermindering van het broeikaseffect moeten worden gestimuleerd, en dat het gebruik van "flexibele mechanismen" hieraan ondergeschikt moet worden gemaakt (in de resolutie wordt gesproken over een limiet van 50%). In weer een ander artikel wordt gesteld dat niet alleen voorzichtig met formules moet worden omgesprongen, maar dat er bovendien binnen de WTO rekening moet worden gehouden met de milieueisen die op internationale conferenties buiten het kader van de WTO zijn vastgesteld. Zo moet de WTO de landen die zich niet aan het Protocol van Kyoto houden hun concurrentievoordelen ontnemen.
In de resolutie lezen we hoezeer de situatie is verslechterd. De Unie heeft geen andere keus dan zich te scharen achter het Protocol van Kyoto, dat toch al weinig verheffend is en te veel is gebaseerd op de mechanismen van een markt die op verschillende maatschappelijke klassen is gestoeld. Bovendien weerspiegelt dit Protocol de opeenvolgende terugslagen in het milieubeleid die sinds de Conferentie van Rio door de druk van de gevestigde belangen en de voorstanders van het economisch liberalisme zijn ontstaan. Wij kunnen geen genoegen nemen met deze situatie.

Thomas-Mauro
Tot op heden kan niemand aantonen dat de verontrustende klimaatverandering niet het gevolg is van een natuurlijke klimatologische cyclus die onze aardbol vanaf zijn ontstaan in zijn greep houdt.
Natuurlijk kunnen we niet ontkennen dat de luchtverontreiniging toeneemt, dat de mens voor deze luchtverontreiniging verantwoordelijk is en dat we moeten nadenken over de wijze waarop we een doelmatig beleid kunnen ontwikkelen ter bescherming van het milieu in Europa en de rest van de wereld. Ik denk dat wij in dit opzicht de ontwikkelingslanden moeten helpen bij het voeren van een daadwerkelijk milieubeleid.
Wij moeten de afzonderlijke landen stimuleren zich verantwoordelijk op te stellen. Dit punt verdient in eerste instantie onze aandacht. Er dienen boetes te worden opgelegd in geval landen hun toezeggingen niet nakomen. Ik kan mij overigens niet vinden in de gedachte van een "beoordelaar" die landen boetes kan opleggen overeenkomstig vastgestelde criteria, zonder dat daarbij rekening wordt gehouden met zaken als nucleaire energie.
Als we een coherent beleid willen voeren dienen we onverwijld, door middel van belastingprikkels, niet-vervuilende energiebronnen te ontwikkelen, zoals biologisch afbreekbare brandstoffen.
Tot slot dienen we ons standvastig op te stellen met betrekking tot de doelstellingen die we willen verwezenlijken. We dienen echter wel de nodige flexibiliteit in acht te nemen wat betreft de middelen die we inzetten om ons doel te bereiken.
Verslag-Sjöstedt (A5-0214/2001)

Bordes en Cauquil
De twee recente mijnongevallen die in de toelichting worden genoemd, hebben milieurampen veroorzaakt waarvan de gevolgen waarneembaar zijn tot ver buiten de regio's waarin de rampen zich hebben voltrokken.
In het geval van "Baia Mare" heeft de belangrijkste aandeelhouder, een Australiër, direct na het ongeval zijn kapitaal uit de onderneming gehaald, zodat hij niet verantwoordelijk kon worden gesteld voor de vernietiging van de flora en fauna in de Tisza en een groot gedeelte van de Donau.
Als we in de toekomst dergelijke ongevallen willen voorkomen, zullen we in ieder geval moeten zorgen voor dwingende wetgeving volgens welke niet alleen de betrokken mijnbouwondernemingen, maar ook al hun eigenaren en al hun aandeelhouders aansprakelijk kunnen worden gesteld voor de veroorzaakte schade. Men zou zelfs zover moeten gaan dat al hun bezittingen en kapitaal in beslag genomen kunnen worden, met inbegrip van het kapitaal dat ze in andere sectoren hebben geïnvesteerd.
Het heeft geen zin om plechtige beloften of zelfs maar aanbevelingen te doen als we niet het onaantastbare eigendomsrecht ter discussie durven te stellen met betrekking tot die gevallen waarin het handelen van een persoon of bedrijf rampzalige gevolgen heeft voor de gehele bevolking, en dan praat ik niet alleen over het heden.
Wij hebben onze stem uitgebracht voor een aantal voorstellen in deze tekst, maar hebben ons van stemming onthouden over het geheel vanwege de besluiteloosheid waar deze tekst van getuigt.

Krivine en Vachetta
Jonas Sjöstedt heeft zijn verslag geschreven naar aanleiding van een mededeling van de Commissie. In zijn verslag behandelt hij een zeer belangrijk vraagstuk dat maar al te vaak over het hoofd wordt gezien, namelijk de invloed van mijnbouwactiviteiten op het milieu. Hij trekt hierbij de lessen uit twee recente ingrijpende mijnongevallen: het ongeval in een mijn in het Spaanse Doñana waar metaalconcentraten worden geproduceerd, en het ongeval in de Roemeense goudmijn "Baia Mare".
Er is momenteel een schreeuwend tekort aan regels en normen voor toezicht. Om die reden dient het milieubeleid van de Gemeenschap te worden herzien. Mijnbouwactiviteiten dienen stelselmatig in dit milieubeleid te worden opgenomen (met name wat betreft het beheer van het mijnafval). De verantwoordelijkheid van de mijnbouwondernemingen dient duidelijk te worden vastgesteld, aangezien deze ondernemingen momenteel nog misbruik kunnen maken van de lakse regelgeving op dit gebied.
Wij zullen onze stem uitbrengen voor het verslag van Jonas Sjöstedt.
Verslag-Busk (A5-0188/2001)

Figueiredo
De rapporteur concentreert zich vooral op de noodzaak de omvang van de vloten van de lidstaten terug te brengen en sanctiemechanismen in het leven te roepen waarmee de lidstaten gedwongen kunnen worden "de bepalingen voor beperking van de vissersvloot volgens de meerjarige oriëntatieprogramma's uit te voeren" Hij wijst er ook op dat niet alle lidstaten de in de MOPs vastgelegde criteria hebben nagevolgd. Hij dringt bovendien aan op exactere criteria voor het vaststellen van de vangstcapaciteit van de vloten. Het is jammer dat de rapporteur niet aangeeft welke lidstaten in gebreke zijn gebleven de criteria van de oriëntatieprogramma' s na te leven. Portugal behoort tot de landen die deze criteria van meet af aan hebben nageleefd. Dit land heeft dus niet, zoals andere lidstaten, van de gelegenheid gebruik gemaakt om zijn vloot te moderniseren (of zelfs uit te breiden).
Volgens het Groenboek over "de toekomst van het gemeenschappelijk visserijbeleid" mogen de lidstaten die de omvang van hun vloot reeds hebben teruggebracht niet gedwongen worden deze in de toekomst nog verder terug te brengen. Bovendien moet er een evenwichtige verhouding worden gevonden tussen de consumptie van vis binnen een lidstaat en de vlootcapaciteit van diezelfde lidstaat. Minder vissen betekent overigens nog niet automatisch dat de omvang van de vloot moet worden teruggebracht. Hetzelfde resultaat kan worden bereikt door betere vangsttechnieken en de instelling van gesloten seizoenen. De vissers moeten dan een vergoeding ontvangen over de periode van gedwongen inactiviteit.

De Voorzitter
Hiermee is de stemming beëindigd.

Onderbreking van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt om 18.45 uur gesloten)

