Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, over de kwestie Sellafield en de besmetting van de Ierse Zee heb ik niet gezegd dat het artikel is gepubliceerd, maar dat het volledig is geannuleerd op verzoek van, naar mijn mening, de nucleaire industrie, in het bijzonder de British Nuclear Fuels Limited. Ik wil de leden erop wijzen dat ik dit artikel vandaag ter informatie zal verspreiden.

Pinel
Mijnheer de Voorzitter, ik doe een beroep op het Reglement vanwege de verhuiskisten. Het Parlement stelt de leden onder meer kisten ter beschikking om hun dossiers van Brussel naar Straatsburg en viceversa te vervoeren. Over ongeveer twee uur dien ik namens de Commissie regionaal beleid een advies uit te brengen over het verslag-Cunha. De kist met al mijn documenten bevindt zich echter op dit moment nog in de gangen van D3 te Brussel.
Ik zal geen woorden vuilmaken aan de incompetentie van de verhuisdiensten, maar ik constateer wel dat een aantal problemen, die te maken hebben met de bureaus in Brussel, zich regelmatig voordoen, zoals de slecht werkende liften en toiletten, enz. Deze keer gaat het werkelijk te ver.
Daarom sta ik erop dat men mij onmiddellijk uitlegt, mijnheer de Voorzitter, hoe wij als parlementsleden aan onze verplichtingen kunnen voldoen zonder te beschikken over onze dossiers, archieven, kortom het absolute minimum nodig om onze taak te volbrengen?

De Voorzitter
Dat is een gevolg van het feit dat wij drie afzonderlijke vergaderplaatsen hebben. Ik zou u willen voorstellen de Voorzitter over dit probleem te schrijven.
(De notulen worden goedgekeurd)

Urgentverklaring
Fantuzzi
Mijnheer de Voorzitter, de meerderheid van de socialistische fractie stemt voor het verzoek om urgentverklaring. Reeds op 17 februari 1997 is het document met de opties van de Commissie voor de hervorming van de olijfolie gepresenteerd, terwijl de compromisresolutie van de hand van de heer Salvador Jové Peres in december vorig jaar is aangenomen. We kunnen dus zeker niet zeggen dat het Europees Parlement geen tijd heeft gehad zich over dit dossier uit te spreken!
Mijnheer de Voorzitter, in het huidige voorstel van de Commissie is trouwens het grootste gedeelte van de punten van de resolutie van heer Jové Peres overgenomen, waaruit dus blijkt dat de pressie van het Parlement de Commissie wezenlijk heeft weten te beïnvloeden. Daar ik indertijd tegen de resolutie heb gestemd, zou niet ik, maar de rapporteur dat moeten zeggen; het is mijns inziens absurd dat hij dat niet in de commissie heeft gedaan. Het is een feit dat er een land is, de eerste producent, dat ondanks alles wat er over de kwestie is geschreven, niets van hervormingen wil weten en de voorkeur heeft gegeven aan protestacties en aan onvoorwaardelijk en ongelimiteerd uitstel. Het begin van het volgende verkoopseizoen is op 1 november vastgesteld. Er moet dus op korte termijn beslist worden en ik meen dat er een aantal scheve verhoudingen snel rechtgetrokken moeten worden. Een daarvan is het bestaan van de voor de totale Gemeenschap gegarandeerde maximumhoeveelheid met als absurd gevolg dat er flink gesnoeid wordt in de steun aan producenten van de landen die hun productie niet hebben opgevoerd, uitsluitend als gevolg van het feit dat een ander land de geproduceerde hoeveelheid heeft overschreden. In geen enkele marktorganisatie vind je een dergelijk, zo onbillijk mechanisme.
Mijnheer de Voorzitter, als we deze kwestie niet aanpakken, vrees ik dat we bedolven zullen worden onder de protesten van de producenten en dat ons heel binnenkort rekenschap gevraagd zal worden van onze kortzichtigheid. De rapporteur heeft in de commissie geweigerd zich wat zijn verslag betreft aan tijd te binden, ook al had onze fractie dienaangaande buitengewoon redelijke voorstellen gedaan. De urgentie is bovendien de enige manier om de fungerend voorzitter, minister Cunningham, de mogelijkheid te geven het verdienstelijke onderzoekswerk, dat hij in een allesbehalve prettige sfeer heeft verricht, af te maken en een positief en duidelijk antwoord aan de producenten te geven.

Cunha
Volgens mij heeft u een vergissing begaan. Ik heb gevraagd om éérst het woord te mogen voeren, omdat ik namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling het Parlement wil meedelen dat de Commissie op 19 maart het verzoek om spoedeisende behandeling met 27 stemmen voor en 17 stemmen tegen heeft goedgekeurd. Dat wilde ik zeggen voordat het woord zou worden gegeven aan hen die zich voor of tegen dit verzoek zullen uitspreken.

Colino Salamanca
Mijnheer de Voorzitter, ik maak al 13 jaar deel uit van deze Vergadering maar dit is voor het eerst dat ik met een dergelijke spoedbehandeling te maken heb. In de maand april werd de spoedprocedure aangevraagd voor de maand juni, inzake de hervorming van de olijfoliesector die per 1 november 1998 van kracht zou moeten worden. Dat wil zeggen dat er vanuit procedureel standpunt geen enkele reden bestaat waarom we per se nu een spoeddebat over de hervorming van de olijfoliesector zouden moeten houden.
In de tweede plaats houdt de voorgestelde hervorming meer in dan de aanpassing van een paar detailkwesties: zij behelst een zeer ingrijpende herziening van de sector van de olijfolie. Het gaat niet alleen om de gegarandeerde maximumhoeveelheid en de verdeling daarvan over de verschillende landen - welke zonder meer aanvechtbaar is - maar ook om de invoering van zeer ingrijpende elementen die in dit Parlement niet ter discussie zijn gesteld. Zo zal het instrument van de interventie verdwijnen, waarmee deze sector de primeur heeft van het GLB. Graan, melk en vlees worden hieraan niet blootgesteld, maar de olijfolie wel. Voorts worden consumptie ondersteunende regelingen geschrapt zonder dat dit onderwerp van debat is geweest in dit Parlement. Het verbod op het mengen van olijfolie wordt opgeheven en verder schort het aan de regelgeving betreffende tafeloliën.
Derhalve zijn wij van oordeel dat deze zaak er niet zonder debat in de commissie, zonder rapporteur of verslag, doorheen mag worden gejaagd. Ik vind dat, nog los van de problemen waarmee deze sector in een bepaald land waarschijnlijk zal worden geconfronteerd, de eer van deze Vergadering op het spel staat. Waar het om gaat, is dat er een serieus en diepgaand debat moet worden gevoerd over een kwestie die van invloed zal zijn op Agenda 2000 en waarover bijgevolg uitvoerig moet worden beraadslaagd in de landbouwcommissie.

(Het Parlement willigt het verzoek om urgentverklaring in)

Robles Piquer
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek hier op grond van het twijfelachtige voorrecht als voorzitter van de Commissie ontwikkelingssamenwerking op te treden omdat de voorzitter van deze commissie, de heer Rocard, alsook de ondervoorzitters om diverse redenen hier niet aanwezig kunnen zijn. Ik zou u willen meedelen dat de Commissie ontwikkelingssamenwerking dit verzoek om een spoedbehandeling bestudeerd heeft en met vrijwel volledige eenparigheid van stemmen, dat wil zeggen met uitzondering van een enkele fractie, besloten heeft zich voor de urgentieprocedure uit te spreken.
Indien het verzoek wordt ingewilligd, zal de Commissie ontwikkelingssamenwerking dus vanmiddag om 17.30 uur bijeenkomen om het verslag van de heer Liese in commissie goed te keuren alsook de amendementen die op de tekst van de Commissie zijn ingediend.
(Het Parlement willigt het verzoek om urgentverklaring in)

Colino Salamanca
Mijnheer de Voorzitter, gezien het feit dat we tijdens deze vergadering zullen debatteren over de landbouwprijzen en we er juist altijd op hebben aangedrongen dat de marge van de verplichte braaklegging in deze beraadslaging zou worden behandeld, pleiten wij ervoor het verzoek om spoedbehandeling van deze kwestie in te willigen.
(Het Parlement willigt het verzoek om urgentverklaring in)

Vaststelling van de landbouwprijzen - Gemeenschappelijke ordening der markten in de sector ruwe tabak
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0216/98 van de heer des Places, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over de voorstellen voor 18 verordeningen van de Raad betreffende de vaststelling van de landbouwprijzen en begeleidende maatregelen (1998-1999) (COM(98)0051 - C4-0084 t/m C4-0101/98-98/0034(CNS) t/m 98/0049(CNS), 98/0805(CNS) en 98/0806(CNS)); -A4-0218/98 van de heer Rosado Fernandes, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van verordening (EEG) nr. 2075/92 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector ruwe tabak (COM(98)0019 - C4-0185/98-98/0027(CNS)).
des Places
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in de eerste plaats zou ik al mijn collega's van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling willen bedanken voor hun voorstellen en bijdragen aan de diverse gedachtewisselingen, alsook voor hun amendementen. Mijn standpunten worden er in grote lijnen door onderschreven en daar dank ik hen hartelijk voor.
Voor wat betreft de prijsbesluiten voor het verkoopseizoen 1998-1999, zal niemand verbaasd staan over de handhaving van de prijzen en de compensaties die, enkele gevallen daargelaten, dezelfde is als in voorgaande jaren door onze collega Sturdy werd ingediend, om niet te zeggen dat het dezelfde is als sinds 1993 geldt, sinds de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Werkelijk een verbazingwekkend stabiel gezichtspunt, mijnheer de commissaris. Maar misschien is dat te wijten aan enkele belangrijke gebeurtenissen: de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid met het oog op de WHO-onderhandelingen in 2003; de hervorming van de structuurfondsen, voorzien voor 1999 in Agenda 2000; de uitbreiding met enkele Oost-Europese landen na het jaar 2000; de deelname aan de euro, ja zelfs de pariteit van de euro ten opzichte van de ecu, waar trouwens het probleem bijkomt dat we rekening dienen te houden met de groene ecu; en tenslotte de pariteit euro/dollar, want ik wil nog eens in herinnering brengen dat de wereldkoersen van de belangrijkste landbouwproducten in dollars zijn aangegeven, op basis van de termijnmarkt in Chicago. Tenzij u natuurlijk, mijnheer de commissaris, snel een Europese termijnmarkt voor landbouwproducten wilt opzetten, die zijn basis in de buurt van de Europese Centrale Bank dient te krijgen, dat wil zeggen in Frankfurt. Dat alles, beste collega's, tegen de achtergrond van een streng begrotingsbeleid dat tot 2006 is vastgesteld op basis van de financiële middelen van de Europese Unie die nooit het plafond van 1, 27 % van het BNP overstijgen, dus op basis van beperkte middelen voor het landbouwbeleid.
Een enkel woord over de begrotingscontext voor 1999. Voor 1999 wordt het landbouwrichtsnoer voorlopig geschat op ongeveer 45, 2 miljard ecu, dat wil zeggen dat er sprake is van een verhoging met 1, 9 miljard ecu, ofwel 4, 5 % ten opzichte van 1998. De begrotingsautoriteit heeft tijdens de procedures van 1997 en 1998 het principe van beheersing van de begrotingsuitgaven aangenomen door te stemmen voor een begroting die aanzienlijk lager was dan voorgesteld in de voorontwerpen van begroting door de diensten. Volgens de Commissie zullen de lidstaten in 1999, het jaar waarin de euro wordt ingevoerd, nog steeds rekening moeten houden met budgettaire beperkingen.
In deze bijzondere budgettaire context komt de Commissie met een "prijs" besluit dat de landbouwuitgaven met 9 miljoen ecu doet toenemen volgens de begroting van 1998 en met 29 miljoen volgens de begroting van 1999. Overigens wil ik erop wijzen dat deze handhaving zich in courant geld, in real currency vertaalt in een verlaging met ongeveer 2 % van de prijzen en compensaties. Over dit specifieke punt heb ik een aantal amendementen ingediend die tot doel hebben de landbouwprijzen en de inkomenssubsidie te actualiseren, zodat de gevolgen van de monetaire uitholling worden gecorrigeerd.
Op het budgettaire vlak heb ik na lezing van de notitie betreffende het waarschuwingssysteem van 10 juni 1998 geconstateerd dat de kloof tussen de uitvoering en de indicator van het gebruik van kredieten van het EOGFL-Garantie bijna 1, 1 miljard ecu bedraagt. Deze vermindering ten gevolge van de uitholling zal gepaard gaan met een geschatte vermindering van de prijzen en de compensaties met ongeveer 2 %, veroorzaakt door het verdwijnen van de groene ecu bij de invoering van de euro.
De landbouwcommissie heeft de door mij ingediende amendementen goedgekeurd betreffende de instelling van een aanpassingscoëfficiënt die tot doel heeft de inkomsten van de landbouwers van alle lidstaten van de Europese Unie op een gelijk niveau te houden, dit ten einde de eventuele verdwijning van de groene koers per 1 januari 1999 te compenseren voor alle lidstaten die deelnemen aan de gemeenschappelijke munt. Voor de duidelijkheid wil ik hieraan toevoegen dat bepaalde toepassingen aantonen dat een marge van 1 % tussen de waarde van de groene ecu en die van de euro neerkomt op 400 miljoen ecu's.
Het voorstel van de Commissie aangaande het prijsbesluit bevat een aantal lacunes. Ten eerste het percentage braakland. Vanochtend hebben wij ingestemd met het spoeddebat over het voorstel van de Commissie betreffende het percentage braakland. Het verheugt mij dat de Commissie gehoor heeft gegeven aan ons verzoek om al eind juni 1998 een percentage voor braakland vast te stellen, overeenkomstig een amendement dat door de landbouwcommissie is goedgekeurd. Dit voorstel, dat zowel neerkomt op het toepassen van het principe van het buitengewone braakland als op het verhogen van het percentage braakland tot 10 % is volstrekt onaanvaardbaar. De Commissie kan immers de vergissingen die zij heeft gemaakt in haar marktbeleid en die tot gevolg zullen hebben dat de overgebleven voorraad met 20 tot 25 % toeneemt, niet door de landbouwers laten dragen. Sinds juli 1997 lijkt de Commissie te veel met vuur te hebben gespeeld in haar graanexportbeleid. Een uitvoerheffing die het tarwe treft op het moment dat de Europese prijzen onder de wereldprijzen liggen, het in handen geven van de concurrenten van de Saoedische gerstmarkt, de voortdurend afwachtende houding aan het begin van het oogstjaar, dat alles leidt er vandaag toe dat de Europese voorraden scherp toe dreigen te nemen.
Als de huidige achterstand ten aanzien van de exportverplichtingen, 4, 5 miljoen ton minder dan in 1997 om deze tijd - 8 miljoen ton minder dan de normale omvang - niet wordt ingelopen, dan zou de Europese Unie op 30 juni 1998 geconfronteerd kunnen worden met ongeveer 30 miljoen ton graan, tegen 28 miljoen ton op 30 juni 1997. Toch is het exportvolume kleiner dan 25 miljoen ton, mijnheer de commissaris, terwijl het WHO-plafond een volume van 30 ton toestond plus het saldo van de voorgaande jaren.
Anderzijds hebben de producenten er geen begrip voor dat ze gedwongen worden tot het braakleggen van meer landbouwgrond terwijl men ze volgend jaar bovendien wil voorstellen een nieuwe prijsdaling te accepteren teneinde meer te kunnen verkopen en produceren. Ik wil er nog eens op wijzen dat het percentage braakland zowel invloed heeft op de begroting als op het inkomen van de landbouwers. In die context stel ik met tevredenheid vast dat wij tijdens dezelfde plenaire vergadering zowel kunnen stemmen voor de prijsbesluiten als het percentage braakland.
Dan wil ik nog iets zeggen over de wijnbouw. In tegenstelling tot andere belangrijke landbouwsectoren is de gemeenschappelijke marktordening voor wijn sinds vijftien jaar niet herzien. De hervorming is in gang gezet en zal deze week aan ons worden voorgelegd. Zij zal in ieder geval nog niet worden toegepast tijdens het verkoopseizoen 1998/99. In haar voorstellen voor de prijsbesluiten is de Commissie voornemens te komen tot een nieuw contingent van definitieve vernietiging van wijngaarden, maar vergeet zij een contingent van nieuwe aanplant te voorzien. Deze maatregel van nieuwe aanplant stelt de meest dynamische wijnproducerende streken echter in staat het aanbod aan te passen aan de vraag en de kwaliteit van de wijnstoksoorten te verbeteren. Ik heb daarom een aantal amendementen over dit punt ingediend, die overigens door de landbouwcommissie zijn goedgekeurd.
Voor wat betreft de hennepproductie, heeft de Commissie zich in januari 1997, tijdens de vergadering van de Raad, verplicht een verbetering van de contractsituatie in de hennepsector voor te stellen. In juni 1997 heeft de Raad de Commissie gevraagd de mogelijkheid te bestuderen van het instellen van verplichte contracten tussen producenten en de hennepverwerkende industrie. In plaats van te komen met een voorstel ten aanzien van de contractering, volstaat de Commissie met het omlaag brengen van de prijzen met 25 %, met de bedoeling hennepproducenten af te schrikken, omdat de hennepaanplant was gegroeid van 10 000 hectare in 1996 naar ongeveer 40 000 hectare in 1998. Ik wil erop wijzen dat hennep een landbouwproduct is dat speciale investeringen noodzakelijk heeft gemaakt, zowel voor de landbouwers als voor de verwerkende industrie; dat de vezel die door hennep wordt voortgebracht in de industriële sector gebruikt wordt met name voor isolatie, en dat het dus om een landbouwproduct gaat dat niet voor de voedingsector is bestemd.
Wat betreft het rundvlees, zijn dit de belangrijkste voorstellen van de Commissie: handhaving van de verlaging van nationale plafonds voor premies voor stieren op gemeenschappelijk gebied...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

Rosado Fernandes
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het hebben over een veelbesproken onderwerp: tabak. Dit is een heet hangijzer dat hartstochtelijke reacties losmaakt. Het is ook een heet hangijzer, omdat het bijna irrationele reacties losmaakt. Enerzijds is er sprake van een vals rationalisme dat verband houdt met de kosten, anderzijds is sprake van mededogen in verband met de schadelijke gezondheidseffecten. Overwegingen inzake gezondheid en budgettaire overwegingen hebben van het onderwerp tabak een kluwen van hartstochten gemaakt die de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling gepoogd heeft te ontwarren; daarbij is de Commissie op het standpunt blíjven staan, dat de belangen van de tabakstelers voorop moeten staan.
Natuurlijk streven wij - althans iedereen die zelf kinderen heeft - er allemaal naar dat de jeugd niet rookt. Zo streven wij er ook naar dat de jeugd niet drinkt, maar er moet wel wijn worden geproduceerd... We willen ook allemaal dat de jeugd niet te veel vet eet of te veel zoetigheid tot zich neemt, want dat kan allemaal een slechte uitwerking op de gezondheid hebben. Niettemin zijn er varkensfokkers en suikerproducenten... Enfin, op dit punt zijn wij het allemaal wel eens.
Wat betreft het geld dat in de tabaksteelt geïnvesteerd wordt, het volgende. Het is bekend dat circa 600.000 mensen werk vinden in deze sector, nog afgezien van de kleinhandelaren, en natuurlijk - hoe kan het ook anders? - heeft de Begrotingscommissie een standpunt ingenomen dat ik, bij wijze van grap, " papistisch" zou willen noemen, aangezien zij een banvloek heeft uitgesproken over het geld dat in de tabaksteelt omgaat.
Niettemin heeft diezelfde Begrotingscommissie wel tegen de aanschaf van scanners gestemd waarmee vrachtwagens en containers gecontroleerd zouden kunnen worden op tabaksproducten die op het grondgebied van de EU gesmokkeld worden. Ik heb er op grond van de inlichtingen die ik ontvang geen enkele twijfel over dat, indien deze budgettaire maatregelen ter begrotingscontrole zouden worden toegepast, de inkomsten uit de aanpak van de fraude en de georganiseerde misdaad de hoeveelheid geld die gespendeerd wordt aan steun aan de tabakstelers, verre zouden overschrijden.
En dan is er de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming. Die staat in haar recht wanneer zij een eigen standpunt inneemt inzake de teelt van tabak of om het even welk ander product. Ik ben echter van oordeel dat de milieucommissie dikwijls haar boekje te buiten gaat, omdat zij tracht dictaten uit te vaardigen inzake, bijvoorbeeld, de landbouwhervorming die op stapel staat, de kredieten die worden uitgegeven of het gedragspatroon van mensen. Ik zou er eens op willen wijzen - zonder daarmee overigens ook maar iemand te willen beledigen - dat aan het begin van de Iraanse revolutie (volgens een artikel getiteld "De ayatollahs" , dat ik enige tijd geleden in de Economist heb gelezen) een van de eerste maatregelen die werden genomen, een rookverbod in geheel Iran betrof. Ik hoef hier niet te filosoferen over de keuzevrijheid van het individu; ik ben zelf een voorstander van de verantwoordelijkheid van ieder individu en van diens vermogen om zelf keuzes te maken, zolang hij daarmee anderen niet hindert en geen belasting voor de maatschappij vormt. Volgens mij hebben wij allemaal zelf de keus om het goede of het kwade te doen. En ik kan mijn naaste niet beletten om het kwade te kiezen.
In mijn verslag heb ik voorgesteld om te voorkomen dat het optreden van de Commissie in de richting gaat van het definitief opkopen van quota. Ik heb ervoor gepleit om de tabaksteelt, die tussen de duizend en tweeduizend arbeidsuren per hectare vergt en dus een van de slechtst lonende in geheel Europa is, een toekomst te gunnen in de bergstreken van Griekenland en in andere mediterrane gebieden. Ook heb ik mij er sterk voor gemaakt om jonge landbouwers toegang te verschaffen tot de tabaksteelt en om de omschakeling niet al te streng te laten uitvallen onder het mom van kwaliteitsbehoud ten behoeve van de landbouwers zelf. Voor deze zaken heb ik mij sterk gemaakt - en hier wil ik het graag bij laten want anders overschrijd ik mijn spreektijd.

Cunningham
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats zeggen dat het voor mij een eer en een voorrecht is dat ik de gelegenheid krijg om mij namens het voorzitterschap en de Landbouwraad, die ik hier vandaag vertegenwoordig, tot u allen in het Parlement te richten.
Juist een jaar geleden begon een nieuwe Labourregering in Groot-Brittannië aan een ommekeer in de betrekkingen tussen het Verenigd Koninkrijk en het Europees Parlement, en de andere instellingen van de Europese Unie. Wij waren vastbesloten op constructieve en coöperatieve wijze met onze Europese partners en met het Europees Parlement samen te werken, en dat hebben wij ook gedaan. Om even mijn eigen bijdrage aan deze ontwikkeling te noemen: dit is de vierde keer dat ik als voorzitter van de Landbouwraad in het Parlement verschijn, en de zesde keer in de twaalf maanden in mijn functie van minister van Landbouw van het Verenigd Koninkrijk.
Het voorzitterschap van het Verenigd Koninkrijk is dynamisch geweest en voor de korte resterende periode ziet het ernaar uit dat ook de maand juni bijzonder druk zal zijn. Afgezien van de thema's die wij vandaag hier aan de orde stellen voor de Raad van de maand juni, streven wij naar conclusies over andere items, bijvoorbeeld over quota voor de productie van aardappelzetmeel, aanpassing van de regelgeving over de beheersing van tuberculose, brucellose en EBL bij vee en de bepaling van de verplichte braaklegging voor landbouwgewassen voor 1990. Wij hopen dat de Raad van juni ook overeenstemming zal bereiken over maatregelen die daadwerkelijk normen voor het welzijn van gebruiksdieren in de hele Unie zullen stellen. Voorts zijn wij het Parlement dankbaar voor diens snelle bestudering van het dossier over sierplanten. Daarover bestaat nu brede overeenstemming in de Raad en wij hopen dat wij dit dossier binnenkort kunnen goedkeuren.
Laat ik het eerst over de prijsvaststelling hebben. Met het oog op de hervormingsvoorstellen voor het GLB en voor veel van de belangrijkste stelsels voor een gemeenschappelijke marktordening - waarover ik straks meer zal vertellen - zijn de voorstellen van de Commissie voor de reeks prijsvaststellingen van 1998 geconcentreerd op de prijsbesluiten die om wettelijke of technische redenen vereist zijn. In de meeste gevallen heeft de Commissie enkel een verlenging van de bestaande bepalingen aanbevolen. Binnen de Raad bestaat brede overeenstemming over deze aanpak. Er zijn echter lidstaten die, wat overigens in de bespreking van dit dossier in de Raad niet onverwacht was, een aantal aanvullende elementen op het prijzenpakket voor 1998 hebben voorgesteld.
Het voorzitterschap en de Commissie werken nauw samen om zoveel voorstellen als realistisch gezien mogelijk is te verwerken. Ik ben van plan om in de Landbouwraad van volgende week over een compromis voor dit pakket te onderhandelen, na eerst goede nota van het standpunt van het Parlement te hebben genomen.
Tabak is een voorbeeld van een sector waarin de landbouw van de Unie concurrerender moet zijn en open moet staan voor de markt, aangezien wij ons voorbereiden op uitbreiding en op de komende WHO-onderhandelingen. Met dit in gedachten heeft de Commissie enkele constructieve en werkbare ideeën gelanceerd die naar ik hoop een gezonde basis zullen vormen voor een veel beter stelsel.
Alle lidstaten zijn het erover eens dat een hervorming noodzakelijk is en dat gestreefd moet worden naar een hogere kwaliteit van tabak, maar de meningen tussen de producerende en niet-producerende landen lopen uiteen over de wijze waarop, en de middelen waarmee dit moet gebeuren. De meeste producerende landen aanvaarden de noodzaak van premiedifferentiatie als een belangrijk instrument om de kwaliteit te verbeteren en de telers dichter bij de markt te brengen. Zij willen echter minder differentiatie, die bovendien over een langere periode is gespreid. De belangrijkste producerende landen staan ook negatief tegenover terugkoopquota, aangezien dit zou leiden tot een toenemende reductie van de gesubsidieerde productie. Zij voeren als argument aan dat dit de ontvolking van het platteland en werkloosheid zal veroorzaken, tenzij teruggegeven quota worden herverdeeld onder bestaande producenten of nieuwkomers. De Commissie staat op het standpunt dat afgestane quota definitief moeten worden geschrapt.
Niet-producerende lidstaten blijven wijzen op de hoge kosten van het stelsel en de tegenstrijdigheid tussen de begroting voor het antirookprogramma van de Commissie en de jaarlijkse uitgaven aan subsidies voor de tabaksproducenten. Sommige lidstaten pleiten inderdaad voor een geleidelijke intrekking van de steun aan deze sector.
In de besprekingen is tot nu toe over veel punten overeenstemming bereikt maar er moeten nog enkele verschillen worden overbrugd. Het voorzitterschap heeft geprobeerd op eerlijke, open, constructieve en onpartijdige wijze met dit dossier vooruitgang te boeken, zoals met alle dossiers waarvoor wij gedurende ons voorzitterschap verantwoordelijk waren. Wij doen ons uiterste best later deze maand tot definitieve overeenstemming te komen en wij zullen bijzondere waarde hechten aan het standpunt dat het Parlement zal innemen.
Ik wil een persoonlijk dankwoord richten tot commissaris Franz Fischler, mede namens het voorzitterschap van het Verenigd Koninkrijk, voor zijn voortreffelijke steun, samenwerking en constructieve opstelling jegens ons in alle maanden van dit voorzitterschap en nogmaals, mijnheer de Voorzitter, mijn dank dat u mij heeft uitgenodigd uw eerste debat te openen. Ik kijk nu met belangstelling uit naar de mening van uw collega's over deze belangrijke kwesties.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Cunningham, dames en heren, in de eerste plaats zou ik het over de context van deze prijsvoorstellen voor 1998/1999 willen hebben. Met deze voorstellen zetten wij het in het kader van de vorige prijzenpakketten aangevatte stabiliteitsbeleid voort. Voorgesteld wordt in vrijwel alle sectoren het bestaande institutionele prijsniveau te handhaven; daaruit mag evenwel niet worden afgeleid dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid niet grondig moet worden hervormd, integendeel. Met haar Agenda 2000 beoogt de Commissie, om de Europese landbouw op de toekomst voor te bereiden en het Europese landbouwmodel veilig te stellen, een hervorming die veel verder gaat dan de fragmentarische jaarlijkse aanpassingen in het kader van het prijzenpakket. Bij de vaststelling van de prijzen voor 1998/1999 moeten wij ons daarom tot de absoluut noodzakelijke maatregelen beperken en mogen wij niet op de komende fundamentele hervormingen vooruitlopen.
Ik dank de rapporteur en de leden van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling voor het voortreffelijke werk dat zij bij het onderzoek van de voorstellen en de formulering van amendementen hebben verricht. Ik dank ook de leden van de andere commissies die daaraan actief hebben meegewerkt: de Begrotingscommissie, de Commissie externe economische betrekkingen, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en de Commissie ontwikkelingssamenwerking.
Wat de amendementen betreft, wil ik het eerst hebben over die welke de invoering van de euro betreffen. In die amendementen wordt een coëfficiënt voor de aanpassing van de prijzen en subsidies voorgesteld om het wegvallen van de groene koers in de aan de gemeenschappelijke munt deelnemende lidstaten op 1 januari 1999 te compenseren. De Commissie heeft vorige week in verband met dit effect van de invoering van de euro op het gemeenschappelijk landbouwbeleid een voorstel aangenomen. De Commissie meent dat eventuele inkomensverliezen als gevolg van de invoering van de euro het best met compenserende steun kunnen worden opgevangen. Met een systeem van aanpassingscoëfficiënten zou men alleen maar een nieuw soort groene koers invoeren. Wij kunnen de desbetreffende amendementen dus niet aanvaarden, maar de Commissie is zich, evengoed als het Parlement, van het onderliggende economische probleem bewust.
Een reeks amendementen strekken ertoe alle prijzen en directe steun met 1, 7 % te verhogen. Ik kan dat om drie redenen niet aanvaarden: in de eerste plaats staan die amendementen haaks op de noodzakelijke versterking van het concurrentievermogen van onze communautaire producten, zowel op de interne als op de wereldmarkt. In de tweede plaats zouden die amendementen aanzienlijke budgettaire uitgaven vergen - zowat 260 miljoen ecu - wat in tijden van strakke begrotingsdiscipline onaanvaardbaar is. In de derde plaats dreigen ze de internationale verplichtingen van de Unie, in het bijzonder met betrekking tot het interne ondersteuningsniveau, in het gedrang te brengen. Bovendien merk ik op dat de lage inflatie door de technische vooruitgang en de verbetering van de landbouwstructuren al ruimschoots wordt gecompenseerd.
In amendement 11 wordt de Commissie verzocht zo snel mogelijk een voorstel voor het braakleggingspercentage voor het verkoopseizoen 1999/2000 voor te leggen. Zoals u weet, heeft de Commissie dat al gedaan en werd al met spoedbehandeling van het voorstel ingestemd. In twee sectoren, namelijk hennep en rundvlees, strekken de meeste amendementen ertoe het voorstel van de Commissie grondig te wijzigen.
Op de sector hennep hebben de amendementen 18 tot 22 betrekking. Die strekken er in het bijzonder toe het voorstel om de subsidies terug te schroeven, te schrappen. De Commissie maakt zich grote zorgen over de voortdurende enorme toename van het hennepareaal, maar ook over de controle in de sector. De Commissie heeft de Raad op 6 mei een drastische verscherping van de controles voorgesteld, in het bijzonder door middel van verplichte contracten tussen producenten en verwerkers. Daarop heeft overigens amendement 77 betrekking, waarmee ik inhoudelijk kan instemmen.
In de sector rundvlees strekken de amendementen 48 tot 53 ertoe het Commissievoorstel om te keren. Ze houden voor de maximumbedragen van de premies voor stieren een terugkeer naar het hoge niveau van 1996 in, 20 % meer dan de voorbije twee jaar. Gelet op de nog altijd moeilijke marktsituatie en om niet op de herziening van de gemeenschappelijke marktordening in het kader van Agenda 2000 vooruit te lopen, meent de Commissie de status-quo te moeten handhaven. Voor Spanje en Portugal is de verhoging van de maximumbedragen het rechtstreekse gevolg van een verbintenis van de Raad van november 1996. Daarom hebben wij een voorstel in die zin gedaan.
In verschillende amendementen worden verregaande wijzigingen in de marktordeningen voorgesteld, waarmee de Commissie in het kader van deze zo eenvoudig mogelijk gehouden prijsvoorstellen niet kan instemmen. Zo staat in amendement 7 dat voor braakgelegde arealen die voor andere doeleinden dan voor de productie van voedingsmiddelen worden gebruikt, een hogere compensatie moet worden toegekend. Wij willen het aanplanten van hernieuwbare plantaardige grondstoffen met alle beschikbare middelen bevorderen, maar een nieuwe subsidie lijkt mij allesbehalve wenselijk. Een braakleggingspercentage van 10 % zal de met deze amendementen nagestreefde doelstelling voor een stuk realiseren.
Dan nu amendement 25. De zijderupsenkwekers hebben onlangs al van de devaluaties in de betrokken lidstaten geprofiteerd. Een verhoging van de steun lijkt mij dan ook niet raadzaam. Het toestaan van nieuwe aanplantingen, de vervroegde heraanplant, de geldigheidsduur van de aanplantrechten voor wijn en een subsidie voor druivenmost, zoals in de amendementen 29 tot 35 en in amendement 73 wordt voorgesteld, vallen buiten het kader van dit prijzenpakket. De Commissie geeft toe dat dit belangrijke problemen zijn en zal die in haar voorstel voor de hervorming behandelen. Dat voorstel wordt morgen ter goedkeuring aan de Commissie voorgelegd.
De amendementen 41, 85 en 87 betreffen de verhoging van de premies voor bepaalde soorten tabak van hogere kwaliteit. Er is echter geen enkele economische reden om een bepaalde soort tabak te bevoordelen. Een van de grote doelstellingen van de hervorming in de sector tabak, waarover op dit ogenblik eveneens wordt gesproken, is de verbetering van de kwaliteit van alle tabak.
De amendementen 55 en 94 strekken ertoe het effect van de stabilisatoren in de sector schapenvlees door een verhoging van de basispremie met 7 % te neutraliseren. Dat zou echter de schrapping van de premie voor de plattelandsgebieden vergen en het debat over het voor de sector beschikbare budget heropenen. De extra kosten zouden 85 miljoen ecu bedragen.
Ik zou nu nader willen ingaan op de amendementen die ertoe strekken uitzonderingsregelingen te verlengen of in te voeren. In hun huidige vorm kan de Commissie die amendementen niet aanvaarden. Sommige ervan verdienen evenwel een grondig onderzoek, namelijk de amendementen 2 en 3 over het vochtgehalte van graan. De beslissing daarover valt onder de bevoegdheid van de Commissie. De uitzondering werd traditioneel toegestaan, maar dit jaar dient ook rekening te worden gehouden met de hogere interventievoorraden.
De amendementen 5 en 9 betreffen de afschaffing van de bijzondere braaklegging. Die amendementen moeten in het licht van het voorstel over het braakleggingspercentage worden beoordeeld. De amendementen 6, 10, 49 en 54 betreffen de nieuwe Duitse deelstaten. Deze uitzonderingen werden wegens de bijzondere structurele problemen in de nieuwe deelstaten voor een beperkte periode toegestaan. Wat het areaal voor akkerbouwgewassen betreft, merk ik op dat de voorstellen in dit prijzenpakket in een zekere flexibiliteit voorzien doordat de termijn voor de keuze van de braak te leggen gronden tot 15 september wordt verlengd.
Volgens amendement 8 moet het in bepaalde gevallen mogelijk blijven dat een grotere oppervlakte wordt braakgelegd dan bewerkt. De Commissie is zich bewust van het probleem, maar zou dat in het kader van Agenda 2000 willen behandelen.
Amendement 36 voorziet in een verlenging van de uitzonderingsregeling voor het minimale zuurgehalte van wijn. Welke oplossing men daarvoor ook kiest, toch mag die in geen geval op de komende hervorming vooruitlopen. De amendementen 38 tot 40 maken het mogelijk de wijnbouw op kleine percelen stop te zetten. Men zou met dat probleem inderdaad rekening kunnen houden. Ik stel echter met voldoening vast dat de voorstellen van de Commissie al grotendeels aan uw wensen beantwoorden. Over heel veel punten in de amendementen zijn immers al voorstellen ingediend: ik denk aan de invoering van de euro, het braakleggingspercentage, de hervorming in de sector tabak en de contracten voor hennep.
Op vele van de amendementen wordt in Agenda 2000 ingegaan. Wij zijn het er ook over eens dat een aantal amendementen dringend moet worden onderzocht. Neemt u het mij niet kwalijk dat mijn uiteenzetting vandaag wat meer tijd in beslag neemt, maar ik moet nu het belangrijke thema van de hervorming van de gemeenschappelijke marktordening in de sector ruwe tabak behandelen. Ik ga daar nu nader op in.
Ook hier dank ik de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de rapporteur van harte dat zij dit voorstel voor de hervorming van de gemeenschappelijke marktordening voor ruwe tabak zo snel hebben behandeld, zodat wij daarover vandaag al kunnen debatteren. Na de stemming over het verslag dat de Commissie het Parlement vorig jaar heeft voorgelegd, zijn de Raad en de Commissie overeengekomen de tabaksproducenten verder te ondersteunen. Zoals u weet, stelt de Commissie voor de verbetering van de tabakskwaliteit doeltreffend te stimuleren en steun te verlenen aan producenten die met de tabaksproductie willen ophouden.
Door het accent te verleggen van hoeveelheid naar kwaliteit sluit de hervorming aan bij de doelstellingen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en van de Begrotingscommissie, zonder dat de boeren, vooral in benadeelde gebieden, de mogelijkheid wordt ontnomen om andere inkomstenbronnen aan te boren. Om die reden kan de Commissie niet instemmen met de amendementen 29, 30, 33, 37, 42, 53, 59, 66, 67 en 76, die een volledige stopzetting van de tabaksproductie in de Gemeenschap beogen.
De productie in de Gemeenschap dekt slechts een derde van het verbruik in de Gemeenschap en kan dus gemakkelijk door invoer worden vervangen. Ik ben een groot voorstander van aanmoediging van de vrijwillige stopzetting van de tabaksproductie. Ik ben het fundamenteel eens met de vaststelling van kwaliteitscriteria bij het op de markt brengen van tabak, zoals in de amendementen 4, 7, 15 en 16 wordt voorgesteld. Die criteria moeten echter in de teeltcontracten worden vastgesteld en de desbetreffende concrete bepalingen moeten in de uitvoeringsverordening van de Commissie worden opgenomen.
Ik kan u garanderen dat de Commissie daarbij met de amendementen van het Europees Parlement rekening zal houden. De Commissie wil de boeren zo doeltreffend mogelijk stimuleren om de tabakskwaliteit te verbeteren. Wat het variabele gedeelte van de premie in de amendementen 14, 17, 18, 39, 69, 75 en 77 betreft, meent de Commissie dat ten minste 35 % van de premie variabel moet zijn om de nagestreefde kwaliteitsdifferentiëring tot stand te kunnen brengen en sociale problemen te voorkomen.
Met de mogelijkheid om quota aan te kopen, waarop de amendementen 8, 9, 27 en 28 betrekking hebben, wil de Commissie een veiligheidsnet creëren voor economisch zwakke producenten die niet in staat zijn aan de campagne voor de verbetering van de kwaliteit deel te nemen. Ik ben bereid te onderzoeken welke bijkomende veiligheidsmaatregelen wij kunnen treffen om te voorkomen dat het systeem tot het volledig verdwijnen van de productie leidt. Ik kan echter niet instemmen met amendementen waardoor het systeem geen enkel effect meer sorteert.
Ik merk ook op dat de lidstaten in het kader van de structuurfondsen nu al programma's kunnen voorstellen om het de tabaksproducenten gemakkelijker te maken op andere economische activiteiten over te schakelen. Om die reden kan ik de amendementen 6, 26, 58 en 63 niet aanvaarden. Ik ben het eens met de doelstelling van amendement 44, maar het is volstrekt niet nodig dat aangekochte quota van het Garantiefonds worden afgetrokken. Wat amendement 51 betreft, herinner ik eraan dat het aankopen van quota op vrijwillige basis moet gebeuren en dat minimumdoelstellingen dus onaanvaardbaar zijn.
De Commissie stemt in met de amendementen 24 en 81 en met het gedeelte van amendement 36 over de uitbreiding van de werkingssfeer van het tabaksfonds. Volgens mij moeten uit dit fonds echter ook omschakelingsmaatregelen en het onderzoek naar nieuwe gebruiksmogelijkheden voor tabak worden gefinancierd. Daarom meen ik dat wij moeten vasthouden aan het voorstel om de kredieten van het fonds te verhogen om die nieuwe opdrachten naar behoren te kunnen financieren. Daarom kan ik niet instemmen met de amendementen 11, 23, 25, 48, 49, 50 en het desbetreffende gedeelte van amendement 36. Ik stem in met de bedenkingen die in amendement 10 worden geformuleerd. De Commissie kan echter niet aanvaarden dat de financiering van onderzoek en informatie voorrang krijgt op maatregelen om de kwaliteit te verbeteren.
Wat de amendementen 52 en 86 betreft, ben ik bereid het verslag aan het Europees Parlement voor te leggen. Ik kan echter niet instemmen met de amendementen 13, 34 en 38, omdat de bijkomende steun aan de noordelijke productielanden aan de situatie van de producenten in die landen beantwoordt en daarom moet worden gehandhaafd.
In amendement 20 wordt een nationale quotacompensatie voorgesteld. Quota behoren echter aan individuele producenten toe en daarom is de bestaande mogelijkheid van overdracht het juiste antwoord op het probleem. Ik kan dus met dat amendement en met amendement 22 niet instemmen omdat wij de stabiliteit van de jaarlijkse uitgaven moeten respecteren.
De amendementen 41, 45, 47, 51, 78, 79, 82 en 85 strekken ertoe de comitologieprocedure te wijzigen. Ik meen integendeel dat voor de gemeenschappelijke marktordening voor tabak dezelfde regels als voor alle andere marktordeningen moeten gelden. De amendementen 35, 60, 61 en 68 kan ik niet aanvaarden omdat de structurele verbeteringen en de vrije overdracht van quota behouden moeten blijven. In de amendementen 52 en 65 wordt voorgesteld de nieuwe verordening in 2000 of 2001 te beoordelen. Dat is volgens mij wat te vroeg, maar uiteraard is een beoordeling onontbeerlijk.
Wat de amendementen 70, 73 en 74 betreft, meen ik dat de veilingcontracten de producenten met betrekking tot de marktprijzen grotere mogelijkheden bieden. Ik zou die optie dan ook willen openhouden.
De amendementen 1, 5, 12, 19, 32, 40, 43, 46, 62 en 64 zouden het fundamentele evenwicht in de verschillende sectoren grondig veranderen. Ik kan ze dan ook niet aanvaarden. Ik stem wel in met de amendementen 71 en 72, die de lidstaten een overgangstermijn voor de omschakeling op rechtstreekse premies aan de producten toestaan. De aanneming van de amendementen 31 en 86 zou betekenen dat wij de kwaliteit van de tabak verlagen in plaats van ze te verhogen. De Commissie is evenwel bereid de nationale quotareserve, zoals in amendement 21 wordt voorgesteld, onder jonge boeren te verdelen. Dat moet evenwel in het kader van normale administratieve bevoegdheden gebeuren.
Ik dank u nogmaals dat u de hervorming in deze sector zo snel hebt behandeld en hoop dat u dat ook met de voorstellen in het kader van Agenda 2000 zult doen.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, het verbaast mij dat de commissaris niet heeft gewacht op het advies van de commissies alvorens zijn antwoord te geven, maar ik zal toch de boodschap van de begrotingscommissie overbrengen.
Wat het verkoopseizoen 1998-1999 zo bijzonder maakt, is dat het het laatste is dat onder het huidige landbouwbeleid valt, en ik ben geneigd te zeggen: verwelkom deze prijsvoorstellen, dames en heren, want het zijn de laatste. In werkelijkheid stoelt het echte debat over de nieuwe hervorming van het GLB op Agenda 2000. Dat verklaart dat de Begrotingscommissie, door het advies dat ik heb voorgesteld goed te keuren, grenzen stelt aan de budgettaire gevolgen van de landbouwprijzen voor het komende verkoopseizoen.
De landbouwcommissie heeft terecht bijzondere aandacht besteed aan de overgang naar de euro, zoals de Begrotingscommissie had gevraagd. Het is belangrijk dat de budgettaire gevolgen van de overgang naar de euro voor de landbouwsector zo precies mogelijk worden aangegeven en dat er zo spoedig mogelijk passende maatregelen worden getroffen. Met ingang van 1 januari 1999 zal de euro de ecu vervangen, en dus ook de groene ecu, waarvan de waarde tot 1, 5 % hoger ligt dan die van de ecu in het gewone betalingsverkeer. De Commissie heeft nog geen voorstellen gedaan voor de overgang van het huidige agromonetaire systeem naar de euro, maar is van plan in de periode tot september voorstellen te doen aan de Raad en het Parlement. Deze voorstellen heeft zij tot op heden niet kunnen doen omdat zij zeker moest weten welke landen definitief zouden deelnemen aan de Europese Monetaire Unie. De financiële gevolgen van deze voorstellen zullen uiteraard leiden tot een nieuw advies van de begrotingscommissie.
Voor wat betreft de veranderingen per sector, ben ik verheugd dat de landbouwcommissie gehoor heeft gegeven aan mijn voorstel voor het toestaan van "nieuwe aanplant" voor kwaliteitswijn die in vastgestelde gebieden wordt geproduceerd.
De Begrotingscommissie had eveneens geprotesteerd tegen de door de Europese Commissie voorgestelde benadering van het vraagstuk van steun voor de hennepproductie. De Commissie wil de hennepproductie ontmoedigen, omdat zij van mening is dat de motieven die de productie rechtvaardigen dikwijls illegaal zijn. Niet alle hennep is echter Indische hennep, en deze is niet geschikt om te roken. De Commissie heeft voor de eenvoudigste oplossing gekozen: de premie omlaag brengen om een nieuwe verhoging van de productie tegen te gaan. De landbouwsector, die hierin veel heeft geïnvesteerd, heeft echter het gevoel dat ze onterecht gestraft wordt door de forse reductie met 25 % van de steun. Het is bijzonder verheugend te constateren dat de landbouwcommissie openstond voor deze gevoelige kwestie en zelfs een verhoging van de steun per hectare heeft voorgesteld.
Ik zou nog een laatste opmerking willen maken over de olijfolie en de aandacht van de Commissie willen vestigen op de spanningen en de wrijvingen die voortkomen uit de hoeveelheden geproduceerde olijfolie, de hoogte van de toegestane financiële steun en de tekortkomingen van de huidige controlemethodes.

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het enkel hebben over het verslag betreffende de tabak. In de eerste plaats zal ik het commentaar van de heer Rosado Fernandes op de Begrotingscommissie maar negeren. Zijn opmerkingen zijn, evenals zijn verslag, vertekend. Ik ben in dergelijke zaken realistisch en ik mag aannemen dat de amendementen-Wynn, de amendementen-Hardstaff en de amendementen van de milieucommissie straks onvoldoende steun krijgen en daarom kan ik me voorstellen dat het verslag zal worden aangenomen.
Zoals u zich kunt indenken, zal ik niet voor dit verslag stemmen, behalve waarschijnlijk voor het eerste amendement van de heer Rosado Fernandes, ik citeer, " overwegende dat de Commissie totaal geen rekening met het advies van het Europees Parlement van 17 juli 1997 heeft gehouden" . Ik zou het willen veranderen in "verwelkomt het feit dat de Commissie vorig jaar geen rekening met ons standpunt heeft gehouden omdat het toen ook al om een vertekend standpunt ging" . Hier is sprake van struisvogelpolitiek, van je kop in het zand steken: kijk naar het tweede amendement van de commissie, waarin gesproken wordt van een bijzonder concurrerende markt van de ruwe tabak. Waar halen zij deze sprookjes vandaan? Dit gaat het begripsvermogen te boven.
De waarheid is dat er zonder subsidies van de Europese Unie geen tabaksindustrie in Europa zou bestaan. Er kan geen enkele gram zonder EU-subsidies op een concurrerende markt worden verkocht. Er is geen reden om tabakstelers in Frankrijk, België, Duitsland en Oostenrijk geld te geven. Het is een bodemloze put waar wij geld in stoppen.
Welnu, de Commissie is met een verslag gekomen dat heel wat beter is dan het stelsel dat wij momenteel hebben. De Begrotingscommissie is echter van mening dat het niet correct is. Waarom gaat u niet terug, commissaris, en begint u niet opnieuw? De gevolgen zijn verre van perfect. Zoals u zelf heeft gezegd, besparen we niet eens geld. Het zal in feite nog meer geld kosten dan het huidige systeem, als wij het geld van de structuurfondsen meerekenen. Zo'n situatie willen wij in de Begrotingscommissie niet zien voortduren; en heel eerlijk gezegd, zou het het beste voor iedereen zijn wanneer het verslag wordt ingetrokken en er iets spectaculairs en dramatisch naar voren wordt gebracht.

Sonneveld
Mijnheer de Voorzitter, dit jaar zijn de landbouwvoorstellen niet erg ingrijpend. In feite zullen de meeste prijzen worden gecontinueerd. Een element dat juist wel veel betekenis heeft, ontbreekt aan deze voorstellen, namelijk het verplichte braakleggingspercentage voor granen.
De Commissievoorstellen daarover waren niet afgerond ten tijde van de prijsvoorstellen. De graantelers waren al enige jaren gewend dat de marktprijs boven de EU-interventieprijs lag. De situatie binnen de EU en op de wereldmarkt gaven daar aanleiding toe. Maar dit jaar is de interventie op de EU-binnenmarkt weer volop in beeld.
Voor de EU-prijsontwikkeling is nu verder van belang of de EU de sterke voorraadvorming en de overproductie kan afremmen. Gelukkig is het braakleggingsinstrument nog volledig intact. Een nieuw braakleggingspercentage van 10 % kan de broodnodige steun voor het binnenlandse prijsniveau betekenen, maar kan ook verhinderen dat de EU tegen de maxima aanloopt van de in WHO-verband toegestane hoeveelheden graanexport met exportrestitutie.
Het is nuttig dat ook in andere sectoren dit soort mechanismen in werking worden gesteld. Dat geldt met name in de rundvleessector, waar de EU-voorraden in nog sterkere mate reden tot zorg zijn. Tot nog toe zijn de bedragen die benodigd waren voor de exportrestituties de afgelopen jaren lager gebleken dan in de begroting van 1998 was aangenomen, maar dat zou wel eens anders kunnen uitpakken voor 1999.
Het is goed dat wij in het EU-landbouwsysteem voldoende flexibiliteit houden om onze handelsrelaties te kunnen bestendigen. Wij zullen ook alert moeten zijn wat anderen doen als de situatie op de wereldmarkt verslechtert. In ieder geval kunnen de landbouwprijsvoorstellen van de Commissie niet als een provocatie aan onze WHO-partners worden beschouwd. De EU gedraagt zich ook in dit opzicht gedisciplineerd. De echte discussie over het functioneren van het toekomstige EUlandbouwmarkt- en prijsbeleid vindt plaats aan de hand van Agenda 2000.
De Commissie externe economische betrekkingen zal bij die gelegenheid graag het externehandelsaspect nader analyseren.

Kestelijn-Sierens
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, wij willen helemaal geen ayatollah spelen zoals de heer Rosado Fernandes insinueert. Bij het formuleren van ons advies betreffende de gemeenschappelijke marktordening voor tabak zijn we met de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming uitgegaan van twee vaststellingen.
Ten eerste, dat de massale productiesteun voor tabak, het gaat nota bene over een miljard ecu, haaks staat op het beleid van de Unie inzake kankerpreventie. We ondersteunen een product dat verantwoordelijk is voor de dood van een half miljoen Europese burgers per jaar.
Ten tweede, subsidies zijn in principe tijdelijk. We steunen nu reeds langer dan een generatie tabaksboeren zonder enig perspectief op een verbetering. Daarom gaan wij niet akkoord met het Commissievoorstel. We pleiten voor een volledige afschaffing van de gesubsidieerde productie tegen het jaar 2006. Voor landen zoals België en Oostenrijk, waar er voldoende alternatieven bestaan, moet de subsidie reeds vroeger afgeschaft worden.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming is er zich wel van bewust dat de afschaffing geleidelijk moet gebeuren en heeft daarom een volledig overgangsscenario uitgewerkt met de volgende hoofdlijnen. Ten eerste, de helft van de premie moet afhangen van de kwaliteit van de productie. Diegenen die betere kwaliteit produceren, kunnen het dus straks stellen zonder subsidie. Ten tweede, de quota's moeten geleidelijk worden verminderd. Ten derde, de overdracht van quota's tussen producenten mag niet meer toegestaan worden. Ten vierde, 5 % van de premie moet gaan naar het fonds voor onderzoek naar tabak. Dit fonds moet zoeken naar mogelijkheden voor alternatieve teelten en naar andere rendabele economische activiteiten. Tenslotte vragen wij dat de Commissie de optie die ons in 1994 door de Rekenkamer werd aangereikt om rechtstreekse inkomenssteun te geven, nog eens ten gronde onderzoekt.
Collega's, mijn voorstellen zijn vervat in de amendementen 29 tot en met 53. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming keurde ze unaniem goed. Ze werden door 30 collega's uit alle fracties mede ondertekend. Ik hoop dan ook dat een meerderheid in dit Huis voor een verantwoord en gezond gebruik van overheidsgelden zal kiezen.

Fantuzzi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wat nog te zeggen over het prijspakket? Dat het wellicht beter is het niet meer in deze termen te presenteren en tot een ander systeem over te gaan opdat onze Vergadering zich buigt over kwesties van fundamentele aard teneinde meerjarige richtsnoeren voor de productiekeuzes van onze landbouwers vast te stellen. Onze fractie meent dat de tijd daarvoor rijp is, omdat deze procedure, die eens tot lange marathons leidde, nu steeds duidelijker botst met de hervormingen van Agenda 2000, het echte landbouwprijzenpakket dat ter tafel ligt. We kunnen niet anders dan het eens zijn met rapporteur des Places dat er urgent wat meer dynamiek in de wijnbouwsector moet komen. Wij kunnen niet passief blijven toezien dat er talrijke nieuwe wijngaarden worden aangelegd in landen die concurrenten van de Europese Unie zijn, temeer daar er geen overschotten meer bestaan. De markt van kwaliteitswijnen maakt een nieuwe bloeiperiode door en de beschikbare communautaire financiële middelen in deze sector worden tot een minimum gereduceerd. We moeten voorkomen dat een sector die nog steeds reden tot trots voor de Europeanen kan zijn, steeds verder wordt lamgelegd; we moeten dan ook met het prijspakket anticiperen op enkele elementen van de hervorming van de GMO die de Commissie binnenkort moet goedkeuren.
Wat de tabak betreft zou ik de collega's willen oproepen de kwestie niet al te statisch te zien; we moeten ons niet vastbijten in een manicheïstisch en ideologisch debat - wel of geen tabak. Laten we toch ophouden met een productiesector te criminaliseren, die een economische en sociale rol kan blijven spelen en ook enorm belangrijk voor de werkgelegenheid is. Als het waar was dat er geen tabaksdoden meer zouden vallen wanneer we de financiële steun zouden stopzetten, zou ik de laatste zijn om me aan deze morele plicht te onttrekken. Maar wij weten dat dit niet het geval is; het is een illusie: wij zouden alleen maar meer extracommunautaire producten importeren, daar wij - zoals ook commissaris Fischler heeft gesteld - reeds enorme tekorten hebben. Wij hebben hier trouwens enkele maanden geleden al zeer intensief over gedebatteerd. Wij weten ook dat het uiterst moeilijk zal zijn met het miljard ecu van de GMO alternatieven te vinden die, met name in achtergebleven gebieden, zoveel werkgelegenheid verschaffen als de tabaksteelt, een zeer arbeidsintensief landbouwproduct,
Wij staan dan ook achter de door de Commissie voorgestelde strategie - belangrijke innovaties zoals die met betrekking tot de kwaliteit - om de sector steeds beter op de markt af te stemmen en steun te verschaffen aan wie vrijwillig de tabaksteelt opgeeft omdat er voor hem geen toekomst meer in zit. Wij menen in de aanpak van de rapporteur, ook al verdedigt hij de producenten met de beste bedoelingen, bij bepaalde passages te veel weerstand tegen deze innovaties te zien. Het is natuurlijk juist dat ook de tabaksproducenten moeten gaan begrijpen hoe de toekomst van het gehele gemeenschappelijke landbouwbeleid eruit ziet: enerzijds minder uit een bepaalde positie voortvloeiende voordelen, meer gerichte steun, kwaliteitsbeleid en een betere internationale concurrentiepositie en anderzijds nieuwe ontwikkelingen met betrekking tot de beleidslijnen voor de ontwikkeling van het platteland en de landbouwstructuren. Zo ligt de situatie en het is voor iedereen belangrijk dat daar duidelijkheid over bestaat.

Funk
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Cunningham, mijnheer Fischler, dames en heren, de heer des Places zegt in zijn verslag dat het gemiddelde inkomen van de boeren, gemeten aan de reële netto toegevoegde waarde, met 3, 1 % is gedaald. Ik ben het op dat punt volkomen met hem eens. De prijzen van de producten uit de veehouderij zijn inderdaad drastisch gedaald. De varkensprijzen hebben een historisch dieptepunt bereikt. Ook de inkomsten uit graan staan zwaar onder druk. Daarom moeten de maandelijkse verhogingen worden gehandhaafd.
Mijnheer Fischler, in het kader van dit debat over de landbouw, dat van vroegere landbouwdebatten verschilt, zou ik u willen vragen in de twee sectoren graan en varkensvlees, zoals in de sector rundvlees, gebruik te maken van uw mogelijkheden om de druk op de markt te verlichten. In het vooruitzicht van de verslagen over Agenda 2000 hebben de besluiten over de landbouwprijzen, zoals u heeft gezegd, een overgangskarakter en komen ze vooral neer op een voortzetting van wat al bestaat. Voor Agenda 2000 kan ik u een goed voorstel doen. Als u onze voorstellen aanvaardt, kunnen wij met Agenda 2000 veel sneller opschieten dan nu wordt verwacht. Als u dat niet doet, moeten wij ons op een complexe procedure voorbereiden. Wij hebben echter voortreffelijke voorstellen uitgewerkt en zullen u die te gelegener tijd voorleggen.
In de sector hennep zou ik u dringend willen verzoeken niet voor de gemakkelijkste oplossing te kiezen, maar de teelt van dat milieuvriendelijke gewas te ondersteunen om de introductie ervan op de markt tot een succes te kunnen maken. Het heeft geen zin voor gewassen subsidies toe te kennen, vervolgens in de economie te investeren en de subsidies meteen daarop te verlagen voor de marktintroductie echt geslaagd is. Dat brengt trouwens ook het voortbestaan van de hennepverwerkingsinstallaties in de lidstaten in gevaar.
Ik ben ingenomen met de verlenging van de uitzonderingsregeling voor de vijf nieuwe Duitse deelstaten. Voor dat probleem moet in het kader van de landbouwhervorming en de hervorming van de marktordening voor rundvlees een duurzame oplossing worden gevonden. Mijnheer Fischler, ik dank u uitdrukkelijk dat u met betrekking tot de braaklegging zo snel hebt gereageerd; daarmee wil ik u feliciteren. Ik verzoek u met klem aan het braakleggingspercentage van 10 % vast te houden. Anders komen wij onze moeilijkheden nooit te boven en zal de aanwezigheid van grote interventiehoeveelheden uw onderhandelingen over Agenda 2000 bemoeilijken. Dat is niet goed, want dan zullen wij nooit de onontbeerlijke beslissingen kunnen nemen.
Klaver is geen goede oplossing omdat wij daarmee nieuwe problemen zouden veroorzaken. Er zouden nieuwe rundvlees- en melkoverschotten worden geproduceerd, en daarom moeten wij volgens mij de braaklegging ongewijzigd handhaven.
Ik wijs ook op de premie voor de verkoop van jonge kalveren. Mijnheer de Voorzitter, tot besluit zou ik nog het volgende willen zeggen: ik vind het goed dat de heer Fischler voor de invoering van de euro een degelijk voorstel heeft voorgelegd. Hij stelt geen ingewikkeld mechanisme voor, maar wil de eventuele verliezen voor de lidstaten door middel van begrijpelijke maatregelen opvangen.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, ik zou in de eerste plaats de voorzitter van de Raad willen bedanken voor de warme belangstelling die hij in het afgelopen half jaar heeft getoond voor de werkzaamheden in dit Parlement en wij hopen dat de komende voorzitters daar een voorbeeld aan zullen nemen.
In de eerste plaats, het verslag-des Places vindt, wat de prijzen betreft voor de landbouwers, niet onder gunstige omstandigheden plaats. Ik denk dat het een illusie zou zijn om te denken dat wij, én in het licht van de moeilijkheden met de begroting én in het licht van de voorstellen van Agenda 2000, aan de landbouwers hogere prijzen kunnen beloven. Mijn fractie zal dan ook in grote lijnen de voorstellen van de Commissie ondersteunen. Er moet wel een aantal accenten worden gelegd en de Commissie is daar al aan tegemoet gekomen voordat wij stemden over de amendementen in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. De overgang van de groene ecu naar de euro moet geleidelijk gebeuren. We gaan er nog over praten, dat zit er op het ogenblik in.
In de tweede plaats moet de Commissie zoveel mogelijk doen om nieuwe markten te ontwikkelen en daarom zullen wij de amendementen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling die gaan over agrificatie, over het gebruik van landbouwproducten voor niet-voedsel doeleinden, ondersteunen, speciaal die amendementen die betrekking hebben op hennepproductie voor industriële doeleinden.
Wat betreft het verslag-Rosado Fernandes, moet ik alleen zeggen dat mijn fractie op dit punt zeer verdeeld is. Wij zullen in twee richtingen stemmen. De algemene lijn is dat wij het standpunt van de Commissie ondersteunen dat de tabak die geproduceerd wordt zoveel mogelijk aan de eisen van de markt moet voldoen, dus hoge kwaliteit. In gebieden met lagekwaliteitstabak zullen wij moeten proberen alternatieven te vinden zodat boeren die in die gebieden wonen ook uit andere producten dan tabak een inkomen kunnen winnen.
Tenslotte willen wij wijzen op de noodzakelijkheid om door te gaan met de voorlichting over de gevaren van het roken en wat dies meer zij.

Kaklamanis
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik heb geluisterd naar hetgeen de heer Wynn zojuist zei. Ook ik maak deel uit van de Begrotingscommissie, maar evenals vele andere collega's van deze commissie ben ik het absoluut niet eens met het standpunt van de heer Wynn. Zodra in de Begrotingscommissie sprake is van de Europese landbouw en van met name de zuidelijke producten, slaan bij de heer Wynn en bij een groepje andere mensen in de Begrotingscommissie plotseling alle stoppen door. Dan beginnen zij tegen alles "nee" te zeggen, zoals ook onze commissaris vandaag.
U hebt vijfentwintig minuten lang gesproken, mijnheer de commissaris. In het begin zei u dat u de voorstellen van het Europees Parlement serieus in overweging wilde nemen, maar toen het om de amendementen ging, hebt u 90 % daarvan verworpen. Daarom vraag ik mij af wat u bedoelde toen u zei dat u de voorstellen van het Parlement serieus in overweging wilde nemen. Wat was het geweest als u alle amendementen van het Parlement had verworpen: respect of bespotting?
Tegelijkertijd zei u dat u niet voor een volledige afschaffing van de tabaksteelt was en dat u niet van plan was duizenden Europese boeren werkloos te maken. U zei dat u kwaliteitsverbetering wilde. Met al uw negatieve reacties van vandaag zorgt u echter allesbehalve voor kwaliteitsverbetering.
Kunt u ons trouwens vertellen of de ingevoerde tabak van betere kwaliteit is dan de hier geproduceerde? Heeft de Commissie dat gecontroleerd? En zo ja, in welke mate is de kwaliteit beter?
Tot slot moet ik u nog zeggen dat ik arts ben. Ik weet dus heel goed of roken al dan niet schadelijk is voor de gezondheid. Ik heb echter nog nooit van de Commissie gehoord hoeveel geld zij beschikbaar denkt te stellen voor een voorlichtingscampagne in de scholen om de kinderen duidelijk te maken dat zij niet moeten roken. Daar heb ik u, mijnheer de commissaris, nog nooit met een woord van horen reppen.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, eerst iets over tabak: de antitabakcampagne is regelrecht bedrog. Als de Gemeenschap namelijk echt iets tegen roken zou willen doen of deze geheel zou willen afschaffen, zou zij in haar beleid de klemtoon moeten leggen op vermindering van of zelfs een algeheel verbod op tabaksimport. Dan zou zij maatregelen moeten nemen tegen de tabaksindustrie waar de rookwaar wordt vervaardigd. Dat doet zij echter niet en daarom stuurt zij ons met een kluitje in het riet.
Ten tweede wilde ik iets zeggen over het prijzenpakket. Dat wordt van kwaad tot erger. De gevolgen zullen dan ook niet uitblijven. Met het vorig stelsel zijn de gemiddelde productieprijzen en dus de inkomens reeds aanzienlijk gedaald. Zijn dat uw maatregelen ten behoeve van de producenten? En hoe zit het met uw belangstelling voor de kwaliteit, mijnheer de commissaris? U hebt een amendement verworpen waarin werd gevraagd om een speciale premie voor bepaalde tabakssoorten van speciale kwaliteit. Waarom hebt u dit verworpen? Zorgt u zo voor de kwaliteit of doet u misschien het omgekeerde?
Het model dat u voor ogen staat, mijnheer de commissaris, is het grote boerenbedrijf. Uw mikpunt zijn de kleine en middelgrote bedrijven en met name de zuidelijke producten, de producten van de Middellandse Zee waartoe ook mijn land behoort. De tabaksteelt daar is met 30 % en de werkgelegenheid in deze teelt met 33 % verminderd. Waar moeten al deze mensen naar toe? Wat kunnen zij gaan doen? Dat krijgen zij van niemand te horen, noch van u, noch van hun regeringen.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij tot enkele fundamentele opmerkingen beperken. Mijnheer Fischler, wat de prijzen betreft - ongeacht of wij ze in het kader van dit prijzenpakket handhaven of in het kader van Agenda 2000 drastisch verlagen -, blijft het probleem dat nog altijd een interventiemechanisme blijft bestaan. Voor 80 % van de kleine en middelgrote landbouwbedrijven zijn de prijzen nu al te laag. Bovendien doet de vaststelling van de interventieprijzen en het interventiestelsel zelf in die sectoren overschotten ontstaan en stijgen de prijzen in elk geval op lange termijn nooit boven de interventieprijzen uit. Dat heeft tot gevolg dat het voortbestaan van de meeste bedrijven door die prijzen niet is gegarandeerd. Wij moeten de markt dus anders oriënteren, zodat de bedrijven er hogere prijzen kunnen krijgen. Ik hoop dat men in Agenda 2000 meer in die richting zal werken.
Mijnheer Fischler, wat de sector hennep betreft, moet u zich ervoor inspannen dat de eurobankbiljetten van hennep worden gemaakt. Dan hoeft u de prijs niet met 25 % te verlagen omdat voor hennep dan een reusachtige afzetmarkt ontstaat. Bovendien ritselt ons geld dan mooi en kunnen wij het zeer interessante product hennep verder ondersteunen. Wat tabak betreft, vind ik het niet zozeer schandelijk dat wij een voor de gezondheid gevaarlijk product ondersteunen, maar wel dat wij, hoewel wij slechts weinig tabak produceren en op de wereldmarkt afzetten - ook premies zijn indirecte steun -, miljarden uitgeven zodat wij de prijs op de wereldmarkt drukken en op die manier eigenlijk de tabaksindustrie ondersteunen. Wij moeten ervoor zorgen dat wij onze tabak in Europa kunnen afzetten en dat de industrie onze tabak afneemt. Ook in deze sector hebben wij nood aan een toekomstgerichte strategie.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde om te beginnen de rapporteur feliciteren met zijn bijzonder goed verslag.
Sinds de landbouwhervorming een aantal jaren geleden is het prijsvaststellingsproces waarmee wij nu bezig zijn grotendeels een onwezenlijke taak, die niet de problemen onderkent waarmee de boeren in de praktijk te kampen hebben. Deze bezigheid is voor een goed deel irrelevant en zal niet de vele ingewikkelde problemen oplossen waarmee deze bedrijfstak te maken heeft. De landbouwindustrie, zeker in mijn eigen district in het Verenigd Koninkrijk, heeft nog nooit zoveel problemen te verwerken gekregen als op dit moment.
In het verleden zat wellicht een bepaalde sector in de problemen. Maar nu zijn we geteisterd door de BSE in de rundveesector en proberen wij deze crisis te boven te komen. Als je op dit moment naar de landbouw in het Verenigd Koninkrijk kijkt - de varkens- en kippenfokkerijen, de zuivelindustrie, de graanproductie - zien we dat al deze sectoren met financiële problemen te kampen hebben, zien we boeren die zich afvragen waar ze heen moeten. Er zijn gewoon geen jonge mensen meer die boer willen worden. Ja, ik weet dat er altijd veranderingen moeten zijn; ja, ik weet dat de landbouw met de tijd mee moet gaan. De boeren zullen dat zeker doen, maar zij moeten daartoe wel de kans krijgen. Zoals de zaken er momenteel voorstaan, hebben zij die kans helemaal niet. En ik moet zeggen tot de verantwoordelijke minister, die hier in zijn hoedanigheid van fungerend voorzitter aanwezig is, dat hij zich niet gedeisd kan houden en met zijn handen over elkaar toezien hoe de landbouw verdwijnt en de zware slagen die de landbouw zijn toegebracht afschuiven op het sterke pond en op zaken waarover de boer geen controle heeft. Dat is een groot probleem.

Hardstaff
Mijnheer de Voorzitter, ik wil me concentreren op de voorstellen van de Commissie voor de ruwe tabak; ik juich de passages toe over spreiding en het intrekken van quota wanneer telers zich uit deze sector terugtrekken.
Mijn bezwaar is dat de Commissie, hoewel zij eerder groei van de markt dan meer subsidies aanmoedigt, niet de laatste logische stap zet, namelijk de geleidelijke maar volledige intrekking van de tabakssubsidies. Ik heb hiertoe amendementen ingediend. Het is interessant dat er in de Süddeutsche Zeitung van gisteren een artikel stond over voorstellen voor de opheffing van tabakssubsidies in de Verenigde Staten. De Europese Unie zou hetzelfde moeten doen.
Het subsidiëren van de productie van voedsel en van nuttige andere landbouwproducten is te rechtvaardigen. Maar het subsidiëren van de teelt van tabak - voor het lieve sommetje van een miljard ecu per jaar aan belastinggelden - waaraan jaarlijks 500.000 consumenten overlijden, gewoonlijk na jarenlange slechte gezondheid, valt absoluut niet te verdedigen. De Commissie heeft dit deels toegegeven met haar voorstellen om quota op te kopen, producenten te steunen die op andere gewassen en andere activiteiten willen overgaan, alsmede de productie van tabakssoorten aan te moedigen waarvoor een redelijke marktprijs kan worden bedongen.
Momenteel wordt veel van de productie van de Gemeenschap vernietigd of beneden de kostprijzen naar arme landen afgeschoven om de gezondheidsproblemen ginds nog te verergeren. De Commissie zou de logische volgende stap moeten zetten en moeten werken aan een situatie waarin de tabakssector zonder subsidie op de markt moet concurreren, als er al tabak wordt geteeld. Rijke landen als Duitsland, Frankrijk, België en Oostenrijk kunnen onmogelijk beweren dat zij financieel van dergelijke subsidies afhankelijk zijn. De mediterrane landen die echt in de problemen zouden komen, moeten steun blijven krijgen om de tabakstelers in staat te stellen meer diversiteit in hun productie te brengen en om de lokale en nationale overheid te helpen alternatieve werkgelegenheid te scheppen in de regio's die thans in grote mate van de tabaksteelt afhankelijk zijn.
Met enige politieke wil zou dit in de komende tien jaar bereikt kunnen worden - ik bied nog twee jaar meer dan de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming. In het jaar 2008 kan het afgelopen zijn met het schandaal dat wij een miljard ecu per jaar Europees belastinggeld spenderen aan gewassen die dodelijk zijn voor onze burgers.
Ik dring met klem aan op ondersteuning van het amendement voor het opzetten van dit programma.

Redondo Jiménez
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, een van de voordelen van het houden van een betoog nadat de meesten van u al aan het woord zijn geweest, is dat vrijwel alles al gezegd is, hetgeen mij in de gelegenheid stelt een aantal specifieke aspecten aan te stippen die ik onder uw aandacht zou willen brengen.
Ik zou de rapporteurs, de heren des Places en Rosado, geluk willen wensen met hun prestatie en met hun heldere, positieve visie op het onderwerp. Voorts wil ik de commissaris gelukwensen met zijn redelijke voorstellen, zowel wat betreft de prijzen, de tabak, de aanpassing aan de euro als wat betreft het toezicht. Dat lijkt mij belangrijk - en ik zou het fijn vinden als de commissaris goed luisterde naar wat ik te zeggen heb, want naar het schijnt heeft hij het heel druk met andere zaken.
Wat de hennep betreft heeft hij voorgesteld bindende contracten in te voeren, en daarin ben ik het met de commissaris eens. Ik kan mij eveneens vinden in het voorstel betreffende premies voor stieren, die voor Spanje en Portugal met respectievelijk 7, 7 % en 7, 5 % moeten stijgen, wat niet meer dan terecht is aangezien deze stijging al in 1996 is goedgekeurd. Ze komt een beetje laat, maar ze komt er nu tenminste.
Ten aanzien van de tabak moet ik na al uw betogen te hebben aangehoord constateren dat we weer in de discussie tussen de pleitbezorgers van het milieu en die van de landbouw verstrikt zijn geraakt. Maar het punt waar het mij om gaat, en waar ik de commissaris nadrukkelijk op zou willen wijzen, is dat commissaris Flynn ons hier niet lang geleden, bij de vorige plenaire vergadering, heeft gezegd dat hij niet zou rusten voordat de steunregelingen voor tabaksproducenten zouden zijn opgeheven.
Ik vind het werkelijk verontrustend, mijnheer de commissaris, dat een commissaris dit namens de Europese Commissie heeft gezegd. Ik weet niet of hij dit op persoonlijke titel gezegd heeft, maar het is in elk geval ongepast dit in deze Vergadering namens de Europese Commissie te verklaren omdat de steunregelingen voor Europese tabaksproducenten officiële communautaire regelingen zijn die deel uitmaken van de steunmaatregelen voor producenten van de Europese Unie. Commissaris Flynn zou bijgevolg moeten worden gewezen op zijn plicht die uitspraak te rectificeren.
In een tijd waarin het creëren van werkgelegenheid tot prioriteit is verheven, levert deze sector 400.000 arbeidsplaatsen op met een totaal van 130.000 producenten. Alle opmerkingen ten spijt over verbetering van de kwaliteit, milieumaatregelen, enzovoorts om de tabaksteelt te optimaliseren kunnen we deze sector, die maar 5 % van het tabaksgebruik in de Europese Unie voor zijn rekening neemt, dus niet massaal de rug toekeren.

Anttila
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter, mijnheer de commissaris, mijn complimenten aan rapporteur des Places voor zijn duidelijke verslag, dat een goed beeld geeft van de invloed van het Europese prijs- en steunbeleid op de inkomensontwikkeling van de landbouwers. In de landbouwprijsvoorstellen van de Commissie wordt de compensatiesteun van de boeren met 2 % verlaagd. De invoering van de euro begin volgend jaar brengt voor de landbouw een extra bezuiniging van nog eens 2 % met zich mee. Vorig jaar daalden de landbouwinkomsten al met 3, 1 %.
Ik ben het eens met de eis van de rapporteur om ook onder Agenda 2000 jaarlijks de prijzen te bepalen. Dit mag in geen geval worden afgeschaft. Hiermee kunnen verliezen aan steun en compenserende vergoedingen voor de boeren als gevolg van een veranderende geldwaarde en andere redenen worden opgevangen. Aangezien er nog geen aanwijzingen zijn voor een gunstige invloed van de euro, moeten er stelsels zijn waarmee de negatieve gevolgen ervan verminderd kunnen worden. De rapporteur stelt voor de administratieve prijzen en compenserende vergoedingen met de inflatie mee te laten stijgen. Ik steun dit voorstel.
De financiële balans van het Europese landbouwbeleid is voor de boer zeer treurig. De landbouwinkomsten dalen de hele tijd en ze zullen na de hervorming op grond van Agenda 2000 verder dalen. Hoe lang verdraagt de landbouwbevolking de toenemende verschillen tussen de bevolkingsgroepen, waartoe het GLB steeds meer leidt? Terwijl andere bevolkingsgroepen extra inkomsten krijgen, verliezen de boeren inkomsten. Dit beleid bevat de ingrediënten voor een ernstige crisis en daarom kan ik het niet steunen.

des Places
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik zou alleen willen zeggen dat wij niets anders kunnen doen dan het rapport van onze collega Rosado Fernandes, en met name de 28 amendementen die door de landbouwcommissie zijn goedgekeurd, te ondersteunen.
Zoals ik hier al zo vaak in deze ruimte heb gezegd, is de Europese Unie netto-importeur van 70 % van de tabak die zij verbruikt. Daarom ondersteunen wij het principe van steun bij de productie want ik wil er nog eens op wijzen dat de tabaksproducerende regio's voor het grootste gedeelte behoren tot de benadeelde gebieden en dat de tabaksteelt de meest arbeidsintensieve vorm van landbouw is.
Wij hebben echter met onze fractie vijf amendementen ingediend omdat wij zowel tegenstander zijn van het principe van openbare verkoop van teeltcontracten waarbij de producent aan de eerste verwerker is gebonden als van het instellen van een systeem van opkopen van quota.
Mijnheer de Voorzitter, de GMO voor ruwe tabak moet blijven bestaan en moet de Europese Unie in staat stellen langzamerhand het niveau te bereiken waarin zij in haar eigen behoeftes voorziet. Inderdaad dient het tabaksgebruik te worden teruggebracht en dient de productie door te gaan op het niveau van 351.000 Europese ton ruwe tabak, wat het midden houdt tussen het voorstel voor de nieuwe GMO en de huidige GMO.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de Voorzitter, voor de GMO voor tabak dienen dezelfde algemene criteria te gelden als voor de overige producten van het GLB, en er is dan ook geen enkele aanleiding voor een uitzonderingsregeling of een andere of ongelijke behandeling in verhouding tot de overige producten van het GLB.
Voorts zou het bijzonder inconsequent zijn om in een tijd waarin de werkgelegenheid de eerste prioriteit van de Europese Unie is, het belang over het hoofd te zien van een gewas als dit waarvan de teelt zo arbeidsintensief is en dat werkgelegenheid biedt aan de vrouw. Het gaat niet aan enerzijds de prioriteit van de werkgelegenheid tot leidraad te verklaren om die dan vervolgens te omzeilen als het om concreet beleid gaat. Daarom lijkt het me een goede zaak als alle voorstellen inzake deze GMO worden getoetst aan de hand van hun impact op de werkgelegenheid. Deze hervorming dient de positie van de jonge landbouwers in de meest achtergestelde gebieden van de Unie te versterken.
Ik ben het ermee eens dat er rekening moet worden gehouden met de bescherming van de volksgezondheid en de zorg voor het milieu, maar datzelfde geldt voor de sociale gevolgen van de teelt van dit gewas.
Voorts, mijnheer de commissaris, moet verbetering worden gebracht in iets wat tot nog toe heel slecht geregeld is, namelijk het beheer van het onderzoeksfonds. Een lagere Europese productie leidt allerminst tot een daling van de consumptie. Het gevolg is gewoon dat de Europese Unie dit product in het buitenland moet gaan aankopen.
Het lijkt me ook zeer terecht het flexibele, progressieve karakter van de hervorming uit te breiden ten gunste van de producent, zoals ik het ook een goede zaak vind als we wat ambitieuzer te werk gaan wat betreft het onderzoek naar nieuwe toepassingsmogelijkheden en naar variëteiten van tabak. Bij het bekijken van de werkgelegenheidsgaranties en inkomens moet rekening worden gehouden met de producent, waarbij tegen inkomensdaling van die laatste moet worden gewaakt omdat wij hem anders zouden dwingen - van een vrije keus zou geen sprake zijn, mijnheer de commissaris - de sector de rug toe te keren.
Verder lijkt het me een goede zaak als we de kwaliteit niet uitsluitend beoordelen aan de hand van de verkoopprijzen.

McCartin
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met degenen die hebben gezegd dat deze procedure nu wat zinloos is. Bij de MacSharry-hervorming werd ons behoud van de landbouwinkomens geboden en tevens stabilisatie van de plattelandsbevolking. Zoals we vandaag kunnen zien, is hiervan niets terechtgekomen. In de afgelopen tien jaar hebben we al 25 % van de beroepsbevolking die in de landbouw werkzaam is verloren en de inkomens zijn met ongeveer 20 % gedaald. Iedere verbetering van de positie van individuele boeren is dan ook ten koste van de werkgelegenheid in deze sector gegaan.
In Ierland is de situatie nog erger door onze grote afhankelijkheid van rund- en schapenvlees. Zoals Jim Nicholson al zei, wordt de situatie in Noord-Ierland en het Verenigd Koninkrijk nog verslechterd door het sterke pond sterling en jonge mensen staan nu heel duidelijk gereserveerd tegenover een loopbaan in de landbouw.
Deze procedure is vrij zinloos omdat wij, wanneer we de begrotingsbeperkingen en de besluiten van de GATT in overweging nemen, heel weinig mogelijkheden hebben om de prijzen die boeren voor hun producten kunnen krijgen te beïnvloeden. In deze jaarlijkse procedure zouden we moeten kijken naar de situatie van de landbouwindustrie en naar de levensvatbaarheid ervan op de lange termijn, waarbij we moeten erkennen dat ons aandeel in de wereldproductie steeds kleiner wordt. Terwijl de markt groter wordt, biedt Agenda 2000 ons geen andere strategie dan wij al bij de MacSharry-hervorming hadden om deze expanderende markten te benutten en de levensvatbaarheid van de Europese landbouw op de lange termijn te handhaven.

Lambraki
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel van de Commissie voor de tabaksmarkt staat volledig in het teken van het opkopen van quota. Daarin staan absoluut geen voorstellen voor de verbetering van de kwaliteit die de heer Fischler zegt na te streven. Daarom heeft hij ook al onze amendementen voor de verbetering van de Europese tabakskwaliteit verworpen. Het staat als een paal boven water dat men de tabaksteelt in de benadeelde gebieden probeert op te doeken. Dit zal echter enorme economische, sociale en culturele gevolgen hebben.
Mijnheer Fischler, u weet net zo goed als ik en alle anderen dat in deze benadeelde gebieden niets anders kan worden geteeld. Juist daarom wordt hier al sinds eeuwen tabak verbouwd.
Men komt almaar met het argument aandraven dat roken schadelijk is voor de gezondheid. Inderdaad is roken schadelijk, maar men weet nog steeds niet in welke mate roken de gezondheid beïnvloedt. Bovendien kunnen ook andere producten slecht zijn voor de gezondheid. Zelfs zuivelproducten kunnen schadelijk zijn, daar zij het cholesterolgehalte verhogen. Weet u hoeveel hartinfarcten jaarlijks te wijten zijn aan zuivelproducten? U rept echter met geen woord over stopzetting van de zuivelproductie. Bovendien moeten wij wel beseffen dat hoezeer wij ook moeite doen om de Europese tabaksteelt de grond in te boren, de mensen in Europa zullen blijven roken. Daarom ben ik van mening dat achter deze antitabakscampagne grote importbedrijven schuil gaan. Zij willen goedkopere tabak importeren die echter ook van slechtere kwaliteit is dan de Europese tabak.
Uit recente statistische gegevens uit de Verenigde Staten blijkt dat door de wijze waarop de antirookcampagne wordt gevoerd - en deze Amerikaanse hysterie is overgeslagen naar Europa - het aantal jeugdige rokers niet terugloopt maar integendeel zelfs omhoog gaat. Wij moeten voorkomen dat situaties ontstaan zoals tijdens het alcoholverbod in de Verenigde Staten. Laten wij Europees blijven, laten wij ons houden aan de gulden middenweg.
Ik wil tot slot de rapporteur, de heer Fernandes, bedanken voor zijn verslag. Dit gaat mijns inziens de juiste richting in.

Filippi
Mijnheer de Voorzitter, een paar korte opmerkingen over de twee verslagen, dat over de wijn en dat over de tabak; ik kan mij in grote lijnen in de aanpak van de beide rapporteurs vinden, die ik dank voor het werk dat ze hebben verricht. Wat de wijn, en met name de ingediende amendementen betreft - die volgens commissaris Fischler waarschijnlijk niet aangenomen kunnen worden omdat binnenkort de organische hervorming van de wijnbouwsector wordt gepresenteerd - wil ik alleen maar de relevantie van het probleem benadrukken. Voor het prijspakket van de twee voorafgaande jaren had ik zelf een voorstel ingediend met het doel de verordening betreffende de heraanplant en het verwijderen van planten te vernieuwen. Intussen is er wel een zeker marktevenwicht op algemeen niveau bereikt; nu moet het mechanisme nog geperfectioneerd worden. Volgens mij moeten we tot een regionalisatie van het beheer komen, opdat dit marktevenwicht in alle grote productiegebieden kan worden bereikt.
Over de tabak wil ik maar een opmerking maken, omdat ik gezien heb dat er - waarschijnlijk met de beste bedoelingen - amendementen zijn ingediend waarin ook over eventuele herstructurering en omschakeling van de productie wordt gesproken. Laten we oppassen niet demagogisch in onze aanpak te worden. Er zijn streken waar men leeft van de tabaksteelt. Ik woon zelf in het zuidelijk deel van Veneto, waar men leeft van de tabak, zoals trouwens ook in de regio Venetië of de provincie Verona. Alvorens over herstructurering te spreken, moeten we wel alternatieven aangeven, anders zijn we demagogisch bezig.

Iversen
Mijnheer de Voorzitter, ik moet bekennen dat ik teleurgesteld ben over het resultaat dat de heer Rosado Fernandes ons met zijn verslag voorlegt. In plaats van een progressief verslag met een nieuwe benadering, waarin onderzocht wordt hoe we de hervorming van de tabakssector kunnen verbeteren, legt hij ons een verslag voor met een achterhaalde visie, stelt hij een massa steun voor de tabaksteelt voor en laat de landbouwers voortdoen met een onrendabele productie. Alsof dit nog niet genoeg was, vindt de rapporteur het belangrijk vooral aan jonge landbouwers steun te verlenen, zodat zij de productie kunnen overnemen. Er wordt gewoon op aangestuurd een volledig nieuwe generatie in het beroep binnen te loodsen, zodat de EU nog vele jaren tabak van slechte kwaliteit kan blijven produceren, die alleen met aanzienlijke EU-subsidies op de markt kan worden gebracht. Het goede initiatief van de Commissie om quota op te kopen van landbouwers die de sector willen verlaten, krijgt in het verslag helaas geen steun. Voorts ontbreekt in het verslag een nieuwe visie betreffende een betere voorlichting van de landbouwers in deze kwetsbare gebieden over de mogelijkheden voor omschakeling van hun productie naar ongevaarlijke producten.
Bovendien vind ik het bedroevend dat de rapporteur niet meer middelen ter beschikking wil stellen van het communautair fonds voor onderzoek en informatie. Hoe kan dit fonds anders efficiënt werken? Is het misschien de bedoeling dat het fonds niet actief is? Ik herhaal, mijnheer de Voorzitter, dat dit verslag mij teleurstelt.

Fernández Martin
Mijnheer de Voorzitter, dit is het derde voorstel tot wijziging van de GMO voor ruwe tabak in drie jaar tijd. Drie hervormingen in vijf jaar lijken voldoende om een duidelijk beeld te geven van de betreffende crisissituatie die nog niet is opgelost.
De toegepaste maatregelen en met name het subsidiestelsel hebben deze teelt op de been gehouden en de sector doen overleven zonder echter een oplossing te bieden voor de structurele problemen van deze branche. De tabaksproducerende gebieden van Europa behoren tot de minst ontwikkelde regio's van de Unie en voor de arbeidsplaatsen in de tabaksteelt is geen alternatief gevonden in andere vormen van werkgelegenheid. Het enige alternatief voor de teelt van ruwe tabak is werkloosheid, in regio's die alreeds te kampen hebben met de hoogste werkloosheidscijfers van de hele Unie.
In die context, mijnheer de commissaris, is uw voorstel het best denkbare, ofschoon hierin geen van de structurele problemen wordt aangepakt waaronder de sector gebukt gaat, zoals blijkt uit het verslag van de heer Rosado Fernandes.
Om deze reden, mijnheer de commissaris, zullen wij voor uw voorstel stemmen.

Virgin
Mijnheer de Voorzitter, het verslag over tabak houdt een advies in over het voorstel van de Raad betreffende bepaalde wijzigingen op het gebied van de markt voor ruwe tabak. Deze wijzigingen hebben onder andere betrekking op bepaalde kwaliteitskwesties. De overkoepelende vraag in hoeverre de subsidies gerechtvaardigd zijn, komt echter niet aan de orde. Gezien het debat over de schadelijke effecten van tabak en het verbod op tabaksreclame, waartoe het Parlement een maand geleden heeft besloten, is dit zeer merkwaardig. Het was immers zelfs zo dat een meerderheid van de parlementsleden, gezien de omvang van het probleem, het gerechtvaardigd achtte af te zien van de eisen die de regelgeving van de EU stelt.
In het advies van de milieucommissie wordt onder andere voorgesteld dat uit de EU-begroting afkomstige subsidies voor tabaksproductie in de Europese Unie uiterlijk met de oogst van het jaar 2006 ophouden. Deze gedachte komt ook tot uitdrukking in de amendementen 37, 55, 65, 66 en 67, die alle steun verdienen. Het lijdt geen twijfel dat het een onverantwoorde gang van zaken is wanneer publieke middelen, die zijn opgebracht door de Europese belastingbetalers, worden uitgegeven aan subsidies voor de teelt van een product dat zoveel schade veroorzaakt. Tabak leidt immers jaarlijks tot de dood van meer dan een half miljoen mensen in de EU. Het subsidiebedrag ligt rond een miljard ecu per jaar, oftewel 7.500 ecu per teler. Dat werpt een donkere schaduw over alle andere subsidiestelsels in de EU. Die schaduw zou kunnen verdwijnen door een besluit tot geleidelijke afschaffing - die uiteraard wel op een sociaal aanvaardbare wijze moet plaatsvinden.

Baldarelli
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, op de eerste plaats ondersteun ik het voorstel voor een betere integratie van productie en verwerking in de landbouwprijzen met betrekking tot de hennepsector. Wat de tabak aangaat zou ik op het verschil in stijl tussen commissaris Fischler en commissaris Flynn willen wijzen. Het optreden van commissaris Flynn was allesbehalve stijlvol toen hij zich hier, hevig gesticulerend, enorm opwond over de hervorming van de tabakssector. Het was zelfs niet eens duidelijk wat hij hiermee eigenlijk voorhad. Ik meen dat het niet correct is dat een commissaris zich zo gedraagt, terwijl het besluit toch door de Commissie als college is genomen.
Wat de tabak betreft, is er al heel wat gezegd over de kwaliteit en de werkgelegenheid. Ik zou op enkele kwesties willen wijzen. Mijnheer de commissaris, ik vind dat de Commissie een duidelijke mededeling naar het Parlement moet doen uitgaan met betrekking tot de vastgestelde quota voor onderzoek: 5 % per jaar. Wij vinden dat ook aan het Parlement moet worden medegedeeld op welke wijze dit fonds voor onderzoek wordt gebruikt: de mededeling moet zich niet tot de cijfers beperken, maar op analytische wijze de resultaten van dat fonds weergeven.
Ik ben het eens met de premiegraduatie; het is naar mijn mening een nuttig voorstel. Ik vind dat de graduatie ook gelieerd moet zijn aan de werkgelegenheid en de kwaliteit; maar wel zou ik graag meer duidelijkheid willen hebben over de milieubeperkingen. Ik meen bijvoorbeeld dat de verhoging van de steun aan de verenigingen van 2 % naar 5 % nuttig is; zij kunnen het geld vooral gebruiken voor de kwaliteitsverbetering en, met name, voor studie op het gebied van milieuvraagstukken die in deze sector enorm belangrijk zijn. Ik meen dat de graduatie ook rekening moet houden met de nieuwe productietechnieken -, zij het dat dit niet ten koste van de werkgelegenheid mag gaan - gezien het feit dat de Europese Unie zoveel geld voor steun aan de tabakssector uitgeeft, juist omdat de sector in veel regio's waar grote werkloosheid heerst, van fundamenteel belang is voor de werkgelegenheid. Ik denk daarbij aan de mediterrane gebieden en aan bepaalde streken in ons land.

Garriga Polledo
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik vraag het woord om het standpunt te verdedigen van de Commissie begrotingscontrole betreffende de hervorming van de sector ruwe tabak zoals voorgesteld in het verslagRosado.
Onze commissie acht het door de Commissie ingediende voorstel voor een hervorming aanvaardbaar indien daarop een aantal amendementen worden aangenomen die erop zijn gericht de inbreng van het Europees Parlement in de procedure voor de hervorming van deze sector te vergroten.
Die vergroting zou naar onze mening moeten worden bereikt door wijziging van de procedure, vanaf artikel 23 tot en met artikel 43, lid 2 van het Verdrag. Dit voorstel inzake de comitologie, dat de commissaris zoals hij al aankondigde niet zal ondersteunen, zou de garantie kunnen bieden dat de politieke standpunten die het Europees Parlement voorstaat, in het bijzonder de instandhouding van de communautaire teelt van kwaliteitstabak, in acht zouden worden genomen en dat de Commissie hiermee rekening zou hebben te houden bij alles wat deze hervorming aangaat.
We betreuren het overigens dat de commissaris wat andere hervormingen betreft evenmin akkoord wenst te gaan met deze procedurele wijziging.
Ons standpunt, en dat van rapporteur Rosado Fernandes, lijkt ons in elk geval een stuk realistischer ten aanzien van het algemene probleem van de communautaire productie dan bijvoorbeeld het standpunt van de rapporteur voor advies van de Begrotingscommissie.
Hoe het ook zij, de weg naar hervorming ligt voor ons open. Ik vind dat we het Europees Parlement actief moeten betrekken bij de bescherming van de arbeiders en producenten in de sector van de tabaksteelt.

Wibe
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement heeft zoals bekend een besluit genomen tot een verbod op tabaksreclame. Wij hebben ook een besluit genomen tot een verbod op indirecte reclame voor tabak. Wij steunen campagnes die mensen oproepen te stoppen met roken. Wij geven ook steun aan onderzoek ter bestrijding van de schadelijke gevolgen van tabak voor de gezondheid. De grootste subsidie geven we echter aan de teelt van tabak, een gewas dat ieder jaar honderdduizenden slachtoffers in de Unie maakt.
In de wereld sterven aanzienlijk meer mensen aan tabak dan aan aids. Dat valt niet te rijmen! Ik weet dat ik spreek namens alle Zweedse leden en met de instemming van het hele Zweedse volk, wanneer ik zeg dat dit beleid moet stoppen. De subsidie valt niet te verdedigen met een verwijzing naar de werkgelegenheid of met het argument dat in dat geval iemand anders de tabak zou hebben geproduceerd. Met dezelfde logica zouden we net zo goed de productie van kernwapens of chemische en biologische wapens kunnen subsidiëren. De kern van dit probleem is niet economisch van aard, maar moreel. De burgers van de Unie willen de teelt van dit schadelijke gewas niet financieren.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 12.00 uur plaats.

Herziening van het GLB (Agenda 2000)
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0219/98) van de heer Cunha, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over de herziening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (Agenda 2000 - Deel I, Hoofdstuk III) (COM(97)2000 - C4-0522/97).

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het doel van dit verslag is het Parlement een aantal algemene beginselen aan de hand te doen die als referentiekader kunnen dienen voor de sectorale verslagen die later zullen worden ingediend.
In dat verband zou ik als rapporteur enkele belangrijke punten naar voren willen brengen.
Ten eerste wordt de Europese landbouw niet alleen gevormd door het kleine aantal landbouwers dat in staat is om zonder restituties te exporteren. De prijsverlaging dient gematigd te worden en de interventiesystemen voor rundvlees en olijfolie dienen gehandhaafd te worden, zulks in tegenstelling tot wat de Commissie voorstelt.
Ten tweede mag de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid niet beperkt blijven tot verlaging van de garantieprijzen en compensatie daarvoor door directe, aan productiviteit gekoppelde steunverlening. De Commissievoorstellen dienen op dit punt te worden bijgesteld, aangezien zij op een belangrijke beoordelingsfout berusten. De voorstellen gaan er namelijk vanuit dat alle boeren de mededinging van buiten de EU die voortvloeit uit de GATT-maatregelen, in dezelfde mate de baas kunnen. In feite is dat niet het geval. We weten toch allemaal dat de minder gespecialiseerde, meer perifeer gelegen, meer extensieve landbouwbedrijven met een lage productiviteit, alsmede de bedrijven in achtergebleven gebieden (bergachtige gebieden, droge streken, arctische regio's enzovoort), zich in een ongunstige uitgangspositie bevinden en als eerste ten prooi zullen vallen aan de globalisering van de landbouwmarkten indien het GLB hun geen minimale waarborg voor overleving biedt.
Ten derde moet, in het licht van hetgeen ik zojuist heb opgemerkt, meer werk worden gemaakt van horizontale steunmaatregelen die te maken hebben met gebiedsomstandigheden, milieueffecten, bosbouw, diversifiëring van de productie in de gebieden die het sterkst van landbouw afhankelijk zijn, kwaliteitsbevordering en opwaardering van regionale producten, veterinaire en fytosanitaire hygiëne, en tot slot het creëren van werkgelegenheid in achtergebleven gebieden. Het voorstel inzake plattelandsontwikkeling is weliswaar heel duidelijk, maar schiet tekort in het bereiken van deze doelstelling, omdat te weinig kredieten zijn voorzien. De Commissie noemt het beleid inzake plattelandsontwikkeling terecht de "tweede pijler" . Maar een pijler zal het niet zijn. Het zal misschien hooguit een pijlertje zijn, of een stokje, als de Commissie deze steunmaatregelen niet aanmerkelijk bijstuurt.
Ten vierde denk ik dat het voorstel van de Commissie om de plattelandsontwikkeling te financieren via de richtlijn correct is. Hierdoor kan de interne samenhang van het gemeenschappelijk landbouwbeleid kracht worden bijgezet en kan voorkomen worden dat verschillende typen landbouwers met twee maatstaven en een verschillende aanpak worden geconfronteerd. Daarom zou de richtlijn deze component ook in de doelstelling 1-regio's moeten financieren.
Vijfde punt. De uitbreiding van de Unie staat niet ter discussie, maar we moeten beseffen dat de vrees van de boeren gerechtvaardigd is, gezien de talloze hervormingen en aanpassingen waarmee de landbouw de afgelopen jaren te maken heeft gehad en de veelheid van huidige en toekomstige consequenties van het GATT-beleid. Daarom - alsook om redenen van duidelijkheid en doorzichtigheid - ben ik van mening dat de financiering van alle pretoetredingsmaatregelen voor de LMOE (al dan niet van landbouwkundige aard) in een enkele begrotingsrubriek moet blijven, dus buiten de richtsnoer, en pas later, naar gelang van de toetreding van de respectieve landen, in de onderscheidene beleidslijnen moet worden opgenomen.
Zesde punt. Hoewel iedere productiesector in de landbouw zo zijn eigen kenmerken heeft, werpt het feit dat er uitsluitend directe inkomenssteun bestaat in de sectoren die in het verleden een hoge mate van bescherming genoten, steeds meer problemen op in verband met de politieke en sociale samenhang. Immers, sommige culturen, zoals die in het MiddellandseZeegebied, hebben in het verleden nimmer protectie genoten via het prijssysteem en daarom komen zij thans ook niet in aanmerking voor inkomenssteun.
Dit is op termijn een onhoudbare situatie, die de Europese Unie ertoe zal brengen na te denken over steunmaatregelen die gebaseerd zijn op andere factoren dan enkel compensatie voor prijsverlagingen. Als de Unie haar beleid niet aanpast, zal een soort apartheid in de landbouw groeien, met bepaalde gewassen die in aanmerking komen voor directe steun en andere waarvoor dat niet geldt.
Zevende opmerking. Het is van cruciaal belang dat, zoals ook in de geest van het Verdrag van Amsterdam is, het GLB bijdraagt aan de economische en sociale samenhang in de Europese Unie, doordat het wordt ingezet om een juist evenwicht te bereiken tussen productiesectoren, producenten en regio's. Dit is trouwens ook overeenkomstig de verklaring van de Landbouwraad van november jl. en de Europese Raad van Londen van december.
Tot besluit een laatste opmerking. De Commissie moet de komende onderhandelingen over de toekomst van de GATT heel serieus nemen. Het is nu toch langzamerhand wel duidelijk dat de landbouw in Europa een geheel eigen, uniek karakter heeft, dat gebaseerd is op de veelzijdigheid en het gezinskarakter van de bedrijven. De gemiddelde oppervlakte van achttien hectaren van een landbouwbedrijf in Europa is niet vergelijkbaar met de doorsneeoppervlakte van enkele honderden hectaren die kenmerkend is voor de voornaamste concurrenten op de wereldmarkt. Men moet geen appels met peren vergelijken en niet in de val lopen dat men in feite de belangen van anderen dient. Bovendien moeten de regels van billijke handel rekening houden met zulke belangrijke kwesties als de gevoeligheid van de consument, het voorkómen van belasting van het milieu en eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden.
Ik roep de Commissie tot besluit op deze richtsnoeren voor ogen te houden, en ik hoop dat het Parlement hieraan zijn goedkeuring wil geven. In dat geval zal er eindelijk een evenwichtig gemeenschappelijk landbouwbeleid van de grond komen dat in staat is de boeren in de toekomst een billijke behandeling te bieden.

Cunningham
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid vormt een sleutelelement van Agenda 2000. Mag ik daarbij al meteen onderstrepen dat het absoluut noodzakelijk is dat de Raad en het Parlement hierover een open en constructieve dialoog voeren. Zo'n dialoog binnen de bepalingen van het Verdrag kan alle betrokkenen enkel ten goede komen. Hij kan alleen maar heilzaam zijn voor het gemeenschappelijk welzijn. Zo zullen beide instellingen met elkaar kunnen samenwerken en elkaar kunnen aanmoedigen hun rol in de besluitvorming ten volle te spelen.
Met de GLB-hervorming heeft de Landbouwraad al een succesvolle start gemaakt door de voorstellen van de Commissie op de agenda te zetten van een bijzondere Raad van ministers van Landbouw op 31 maart. De Raad heeft erkend dat hervormingen noodzakelijk zijn om een duidelijke richting aan de ontwikkeling van de Europese landbouw te kunnen geven. Wij hebben dit niet in de laatste plaats nodig om de komende uitbreiding van de Unie aan te kunnen. Voorts worden ons eisen gesteld door de komende onderhandelingen binnen de Wereldhandelsorganisatie.
Laat ik hierover heel duidelijk zijn. Willen we de uitdagingen kunnen oppakken, waarmee wij, zoals wij weten, te maken zullen krijgen, zullen we absoluut moeten plannen. Wij zijn al met dit belangrijke proces begonnen. De Raad heeft een aantal hoofdthema's vastgesteld, die in de volgende onderhandelingsfase over de voorstellen van de Commissie moeten worden aangepakt. Hiertoe behoren de noodzakelijke en passende extra verlagingen van steunprijzen en de termijn waarin deze prijsverlagingen moeten hebben plaatsgevonden, de juiste compensatie voor dergelijke kortingen, de voorwaarden waaronder de lidstaten de vrijheid hebben hun landbouw te steunen, de toekomstige rol van productiebeperkingen zoals melkquota in een hervormd GLB en het juiste evenwicht van de steun tussen de productiesectoren, producenten en regio's binnen de Unie.
Tenslotte ligt er het vraagstuk van de ontwikkeling van de plattelandseconomie en de bescherming van het milieu, met inbegrip van een multifunctionele landbouw. Evenals de noodzakelijke hervorming van individuele producten, heeft de Raad de voorstellen van de Commissie verwelkomd om de bredere problemen in plattelandsregio's in de hele Unie aan te pakken. De landbouw is weliswaar een belangrijk deel van het rurale Europa, maar hij vormt slechts een deel ervan en wij moeten bekijken wat er op Europees niveau voor plattelandsgemeenten en -gebieden als geheel kan worden gedaan. De Raad heeft daarom een duidelijk kader opgesteld voor de volgende fase van de onderhandelingen over de voorstellen van de Commissie.
Deze sleutelthema's worden nu de staatshoofden en regeringsleiders in Cardiff voorgelegd zoals wij ze hier in het Parlement bespreken. In de resterende weken van het voorzitterschap van het Verenigd Koninkrijk en vervolgens onder het voorzitterschap van onze Oostenrijkse collega's zullen de details nog worden uitgewerkt. De sleutel naar het succes ligt inderdaad in het evenwicht tussen de belangen van de consumenten en de producenten in de Unie en de eisen van het milieu door een duurzame en flexibele Europese landbouwstructuur te bevorderen. Deze structuur moet solide genoeg zijn om aan de uitdagingen waarop ik heb gewezen te kunnen voldoen en om daadwerkelijk op de wereldmarkt te kunnen concurreren.

Colom i Naval
Mevrouw de Voorzitter, ik kan alvast zeggen dat de Begrotingscommissie zich in grote lijnen schaart achter het door de heer Cunha voorgelegde verslag.
Uiteraard hadden wij liever gezien dat onze amendementen als zodanig waren overgenomen maar van tegenstrijdigheden is inderdaad nauwelijks sprake. Integendeel, naar mijn idee heerst er vooral overeenstemming.
De Begrotingscommissie stelt zich bij de voorstellen van de heer Cunha echter de fundamentele vraag: hebben we daarvoor al dan niet de middelen?
In paragraaf 36 van het verslag wordt gepleit voor verhoging van de middelen, maar vanuit de Begrotingscommissie moet gezegd dat ons dat een voorbarig verzoek lijkt, en let wel: ik zeg voorbarig, omdat we dit verzoek op zich niet onterecht vinden maar omdat het ons op het ogenblik voorbarig lijkt.
Daarom hebben wij destijds, in de resolutie van december, een clausule tot herziening van de financiële vooruitzichten bepleit om aan die eventuele behoefte tegemoet te komen.
Wij zijn van mening dat, zoals de heer Cunha zeer terecht heeft opgemerkt, de hervorming van het GLB of van het GLPB - met inbegrip van het plattelandsbeleid - uiteindelijk niet tot doel heeft op allerlei punten te bezuinigen maar het beleid op zich te verbeteren.
Het is een feit dat er sinds 1988 systematisch is bezuinigd - tussen het plafond van de eerste categorie en de landbouwbegroting - en wel met zo'n 1 à 1, 5 miljard ecu per jaar. De begroting is zelfs steeds hoger geweest dan de gerealiseerde uitgaven. Vandaar onze behoedzaamheid.
Ik kan u echter verzekeren dat wij als er problemen in het verschiet lagen de landbouwcommissie zouden helpen in haar pogingen om extra middelen te verkrijgen.
Wat paragraaf 57 betreft is de landbouwcommissie van oordeel dat de kosten van de uitbreiding los van het richtsnoer moeten worden gezien maar wij zijn van mening dat dit in tegenspraak is met wat we in december hebben gezegd, namelijk dat de landbouwuitgaven uit hoofde van de voorbereidingen voor toetreding en uit hoofde van de uitbreiding onder het richtsnoer behoren te vallen. Wij zijn dus van mening dat het EOGFL en het landbouwbeleid daadwerkelijk als fonds moeten fungeren binnen het op cohesie gerichte beleid, en niet, zoals zelfs is gezegd, als "antistructureel' fonds moeten worden beschouwd.

Pinel
Mevrouw de voorzitter, geachte collega's, ik vraag mij af wat het nut is van de rapporteurs voor advies, als de Raad zich uitspreekt nog voor zij zijn gehoord. Ondanks dat zal ik het advies van de Commissie regionaal beleid aan u voorleggen.
De hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, als voorgesteld in Agenda 2000, roept tal van vragen op en baart de nodige zorg. Veel mensen vrezen dat de plattelandsregio's te lijden zullen hebben van deze hervorming. Het belang ervan is nog groter dan dat van de landbouw, dat toch ook al aanzienlijk is. De uitdaging waar we voor staan is die van een evenwichtige ruimtelijke ordening die voorkomt dat er een uittocht van het platteland plaatsvindt en dat er rotte plekken ontstaan door de leegloop van hele regio's en de groei van reeds overbevolkte stedelijke gebieden die steeds meer belust zijn op communautaire gelden.
Vanwege het belang van de plattelandsontwikkeling voor een evenwichtige ruimtelijke ordening alsook voor het behoud van zowel het natuurlijk als het cultureel erfgoed en ook het specifieke karakter van de visserijsector en de financieringsbehoefte van het gemeenschappelijke visserijbeleid is het nodig binnen de nieuwe doelstelling 2, een onafhankelijke en specifieke subdoelstelling in te richten met betrekking tot plattelandsgebieden en gebieden die van de visvangst afhankelijk zijn.
Dat de nieuwe EOGFL -verordening alle maatregelen bevat voor ontwikkeling van het platteland kan interessant zijn, mits het EOGFL ook in de toekomst alleen activiteiten financiert die direct met de landbouw te maken hebben, alsook gebieden die van de visvangst afhankelijk zijn en die ook niet moeten worden vergeten. De Commissie dient eveneens met concrete voorstellen te komen om een link te leggen tussen de landbouw en de streek: producten uit de streek, kwaliteitslabels enz. Behalve dat zo de kwaliteit verbeterd wordt, zou het ook een wapen zijn tegen oneerlijke concurrentie door lagelonenlanden waar geen sociale voorzieningen zijn. Wij moeten onszelf als doel stellen een harmonieuze ontwikkeling van kleine landbouwbedrijven en ambachtelijke bedrijfjes te bevorderen, waarbij we ook bijkomende activiteiten zoals het plattelandstoerisme en de directe verkoop begunstigen.
Zo geven wij onszelf de mogelijkheid ons door ontvolking bedreigde platteland nieuw leven in te blazen en een dynamisch plattelandsgebeuren in stand te houden op het grondgebied van alle vijftien lidstaten van de Unie, overeenkomstig de wil zoals die onlangs werd uitgesproken tijdens de Top in Luxemburg. Dat maakt het noodzakelijk dat men de inspanning waartoe men zich heeft verplicht in doelstelling 5a voortzet, te weten het aanmoedigen van jonge landbouwers en vissers om te investeren en zich te vestigen, maar ook de steun bij de verwerking en afzet van land- en bosbouwproducten en het bevorderen van de ontwikkeling van bergachtige gebieden.
Dat zijn enkele zorgen die naar voren zijn gebracht door de Commissie regionaal beleid, zorgen die door de heer Cunha en de commissie landbouw zijn verwoord in hun verslag. Daarvoor zijn wij heel dankbaar.

De Voorzitter
Mijnheer Pinel, ik dank u. U vraagt wat het nut van dit debat is als het voorzitterschap van de Raad... U luistert niet naar wat ik zeg. Dan hoef ik dat ook niet te zeggen. Mijnheer Pinel, ik wijs er wel op dat de Commissie aan het einde van het debat aan het woord komt.

Souchet
Mevrouw de Voorzitter, de visserijcommissie heeft unaniem de conclusies overgenomen die ik had voorgesteld in het advies dat was opgesteld door de landbouwcommissie. De landbouwcommissie heeft op haar beurt deze conclusies bevestigd. Toch heb ik namens mijn fractie twee amendementen ingediend die de conclusies van mijn advies actualiseren in het kader van de eerste voorstellen die door de Commissie werden gedaan.
Inderdaad lijkt het onvermijdelijk, net als bij de voorstellen voor plattelandsontwikkeling, dat er een speciale horizontale verordening komt voor de visserijsector en de aquacultuur waarin het geheel van de bepalingen van de oude doelstelling 5a wordt opgenomen.
Wat zou het nog voor zin hebben een gemeenschappelijk visserijbeleid te voeren dat niet meer van toepassing is op het totale grondgebied van de lidstaten en waarvan de gebieden die niet meer onder de nieuwe doelstellingen 1 en 2 vallen uitgesloten zijn? Als men de huidige voorstellen van de Commissie zou toepassen, zou het GVB verworden tot een geheel van technische maatregelen die aan onze vissers worden opgedrongen en tot een beleid gericht op het vernietigen van schepen. Die dwaling zou dezelfde richting uitgaan als de overtuiging van degenen die het GVB slechts als een overgangsmaatregel zien, een prelude op de integrale liberalisatie van de sector, terwijl het doel en de rechtvaardiging van dit gemeenschappelijke beleid juist was de visserijsector in alle lidstaten met een kuststreek te bestendigen.
De visserijcommissie verzoekt de Commissie dan ook te komen met een dringend voorstel inzake deze horizontale visserijverordening, die - net als de plattelandsontwikkeling - dient te worden gefinancierd middels het EOGFL en in de begroting onder het landbouwrichtsnoer dient te worden ingeschreven.
De voor de visserijsector noodzakelijke kredieten zijn in omvang beperkt, maar het belang ervan is groot, of het nu gaat om kust- en zeegebieden, die vaak kwetsbaar zijn, of om plattelandsgebieden waar continentale aquacultuur een rol speelt.
Wij waren allen heel geschokt door de totale afwezigheid van het woord "visvangst" in de eerste versie van het document van de Commissie getiteld "Agenda 2000" . Alsof de Europese Unie geen kusten meer bezat. Zich bewust van haar vergissing, heeft de Commissie ons een voorstel gedaan waarbij de gebieden die van visvangst afhankelijk zijn worden geïntegreerd in de nieuwe doelstelling 2. Deze stap in de goede richting blijft echter volstrekt onvoldoende, want de vissers uit de hele Europese Unie zijn in gemeenschappelijke gebieden actief, en het is absoluut onaanvaardbaar dat de omvang van de steun in het kader van de toepassing van het gemeenschappelijk visserijbeleid varieert van 0 tot 75 % al naar gelang de thuishaven van de schepen.

Fantuzzi
Mevrouw de Voorzitter, ik moet zeggen dat collega Arlindo Cunha goed werk heeft verricht, heel nuttig voor de komende etappes. Maar waarschijnlijk had er met meer overtuiging aan een duidelijk en efficiënt compromis gewerkt kunnen worden, want er staan te veel punten in deze resolutie. Hier stuiten we weer op de noodzaak van strengere regels voor het werk van het Parlement om te voorkomen dat er steeds weer ellenlange documenten worden geproduceerd en dat zo enkele goede en substantiële kwesties verdwijnen in een zee van herhalingen en gemeenplaatsen. Ik zie beslist niet in hoe dit ons imago ten goede kan komen.
Het doel van dit initiatiefverslag is voorwaarden te creëren voor de verslagen over de sectorale aspecten van "Agenda 2000" . Het succes daarvan hangt echter niet alleen van de uitstekende rapporteur, de heer Cuhna, af, maar naar mijn mening ook goeddeels van ons toekomstige werk. Zullen wij allen tezamen in staat zijn, uitgaande van deze tekst, een coherente hervorming van het GLB te bewerkstelligen? Minister Cunningham, de eerste signalen van het debat in de Raad stemmen ons bepaald niet hoopvol. In een periode waarin men alleen maar over het WK-voetbal spreekt, zou men kunnen zeggen dat er op het veld veel tijd wordt verloren. Men is het eens over mooie definities, zoals Europees landbouwmodel, multifunctionaliteit, concurrentiepositie, plattelandsontwikkeling, maar zodra men van de beginselverklaringen op concrete feiten overgaat, ontstaan er grote meningsverschillen en krijgen specifieke belangen absoluut de overhand, met het risico van een ellenlange shopping list .
Wij sociaal-democraten signaleren twee risico's. Het eerste risico is dat het in het gehele debat alleen nog maar gaat om de prijsgaranties van het marktbeleid en de entiteit daarvan. Het plattelandsbeleid zou in dat geval nog steeds de zwakke plek van het gemeenschappelijk landbouwbeleid blijven, ondanks de conferentie van Cork en de inzet van de commissarissen, terwijl het structurele landbouwbeleid - we hebben dat ook op een conferentie vorig jaar november naar voren gebracht - juist steeds meer een sleutelrol in het beleid moet gaan vervullen. Het moet gericht zijn op de investeringen in de verschillende sectoren, de kwaliteit en het territorium. Als de markt steeds belangrijker wordt en de traditionele beschermingsvormen aan belang inboeten, is het structurele plattelandsbeleid het enig haalbare marktbeleid voor de toekomst.
Het tweede risico is dat de gehele problematiek van de horizontale GLB-verordening - graduatie, vaststelling van een maximum, cross compliance - een gemiste kans wordt. Wij menen dat deze zo belangrijke kwesties niet volledig aan de lidstaten gedelegeerd mogen worden, juist in deze periode waarin de subsidiariteit meer dan ooit mode is. Een dergelijke keuze wordt weliswaar door sommigen voor moedig gehouden, maar is naar mijn mening in feite een teken van gebrek aan moed van de zijde van de Commissie om op Europees niveau besluiten te nemen die coherent zijn met wat zo vaak is beweerd en met wat de publieke opinie, die met argusogen kijkt naar alles wat er in de zwarte doos van het gemeenschappelijk landbouwbeleid gebeurt, van ons verlangt.

Goepel
Mevrouw de Voorzitter, ik heb twee opmerkingen bij het verslag van de heer Cunha. In de eerste plaats is dit een goed verslag. De heer Cunha is erin geslaagd een symbiose tot stand te brengen tussen de bestaande documenten van de fracties en de toekomstige verslagen over de productiesectoren in het kader van de Agenda 2000. Voorts is de rapporteur ingegaan op de aanbeveling van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling om in zijn verslag geen details op te nemen, wat hem nochtans niet heeft belet het standpunt van de commissie tegenover de hoofdpunten van Agenda 2000 te verduidelijken.
Mijnheer Fischler, in de tweede plaats is het centrale punt in het debat over Agenda 2000 de verlaging van de prijzen in ruil voor een min of meer toereikende compensatie. Wij kunnen daarover naar believen debatteren, maar moeten in elk geval voorkomen dat de boeren uitsluitend of hoofdzakelijk van compensaties afhankelijk worden en ervoor zorgen dat zij, meer dan nu, aan de markt kunnen deelnemen. Dat is het punt waarover onze kiezers zich vooral zorgen maken. Als niet-boeren begrijpen zij dit financieringssysteem steeds minder.
Hebben onze kiezers evenwel ooit gevraagd waarom de consumenten nooit iets hebben gemerkt van de dalingen van de producentenprijzen als gevolg van de MacSharry-hervorming van 1992? Wat wordt het bij de komende Fischler-hervorming, als ik het landbouwonderdeel van de Agenda zo mag noemen? Mijnheer Fischler, wordt ons brood dan goedkoper? De graanprijs wordt met 20 % verlaagd. Wordt ons bier goedkoper? Dat zou voor alle bierliefhebbers een goede zaak zijn. In bier zit immers heel wat graan, en de graanprijs wordt verlaagd. Wordt ons vlees goedkoper? Ook daarvoor wil men een prijsdaling met 30 %. Hoe staat het met de boterprijs? Uiteindelijk moet ook de prijs van mengvoeder voor dieren dalen. Mogen wij dat verwachten? In dat geval zouden onze kiezers, die niet alleen met de landbouw te maken hebben, eindelijk meer begrip voor het Europese landbouwbeleid kunnen opbrengen. Zij moeten het effect daarvan in hun portemonnee kunnen voelen. Dat zou de Europese landbouw veel geloofwaardiger maken!

Mulder
Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats mijn complimenten aan de heer Cunha, die met groot enthousiasme aan dit verslag gewerkt heeft - om het maar in goed Nederlands te zeggen: wij hadden het gevoel dat u zich als een vis in het water voelde.
Drie argumenten voert de Commissie aan voor de voorstellen van Agenda 2000. In de eerste plaats: als wij niets doen, komt er weer een overproductie. In de tweede plaats: wij moeten ons voorbereiden op de komende WHO-onderhandelingen. In de derde plaats: wij moeten ons voorbereiden op de toetreding van de Midden- en Oost-Europese landen. Wat mij betreft en wat onze fractie betreft vinden wij het derde punt verreweg het meest overtuigend. Het behoud van vrede en veiligheid in Europa is een prijs waard en de landbouwsector zal daar ook een bepaalde prijs voor moeten betalen, net als andere sectoren van de economieën. Mijn fractie steunt daarom in principe de voorstellen van Agenda 2000.
De prijzen in Oost- en West-Europa moeten langzamerhand naar elkaar groeien en dat zal betekenen dat in ons deel van Europa de prijzen zullen moeten dalen. Wij vinden dat voor die prijsdaling een compensatie gegeven moet worden, ook voor bepaalde producten, in tegenstelling tot het verslag-Cunha, zoals bijvoorbeeld melk. Daarnaast, en dat is een ander beleid, zal er een actief plattelandsbeleid moeten worden gevoerd. Dat is, denk ik, niet omstreden en dat steunen wij ook.
Dan is er nog iets anders dan de compensatie voor de prijsdaling: wat naar ons gevoel sterk ontbreekt in de voorstellen van Agenda 2000 is het ontwikkelen van nieuwe markten. Veel meer kan gedaan worden aan de kwaliteit van landbouwproducten. Hoe kunnen consumenten dat gemakkelijk herkennen? Ik hoop later in het jaar daarover concrete voorstellen aan dit Parlement te doen.
Wat ik ook in de voorstellen van Agenda 2000 mis, zijn voorstellen op het gebied van agrificatie. Dat kan alleen maar effectief zijn als de Commissie een effectief beleid voert door het gebruik van bepaalde producten verplicht te stellen. Geen subsidies, niet al te veel subsidies, maar gewoon zeggen: een bepaald product komt uit de landbouwsector, is goed voor het milieu en dus moeten wij het verplicht in grote mate aanwenden. Dat is een effectieve nieuwe markt voor landbouwproducten. Ik zou dat willen aanbevelen.

Rosado Fernandes
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, graag complimenteer ik collega Arlindo Cunha met zijn uitstekende werk, dat het resultaat is van zijn jarenlange ervaring als landbouwminister van Portugal en - al weer een tijdje geleden, ten tijde van de MacSharry-hervorming - als voorzitter van de Raad van Europese landbouwministers.
Het is duidelijk dat wij ons thans in een fase bevinden waarin Europa, na jarenlange trots over haar kind, het gemeenschappelijk landbouwbeleid, zich momenteel schaamt over dit kind, dat nu maar het liefst als een buitenechtelijk kind wordt beschouwd. De aanvallen op mondiaal niveau op het fort Europa, ingezet door de Amerikanen, door de zogenaamde Keynes-groep en door al degenen die, met inbegrip van het Verenigd Koninkrijk, een heel ander verleden kennen dan wij, hebben ertoe geleid dat Europa zich thans is gaan schamen voor het GLB en er maar liever niet te veel aan herinnerd wordt.
Dat is de situatie waarin wij ons momenteel bevinden, en het is deze situatie waarin het verslag van collega Cunha althans probeert verbetering te brengen. Het verslag onderkent het belang van de instroom van jonge landbouwers, van het specifieke karakter van een gebied en van de verschillen in vruchtbaarheid en klimaat tussen de Europese landbouwgebieden, het onderkent, kortom, het belang van al die facetten van de problematiek waaraan verder niemand belang hecht. Het kent echter ook veel belang toe aan wat genoemd wordt "plattelandsontwikkeling" , waar ik zelf niet zo'n belang aan zou hechten; volgens mij is het namelijk een utopie om plattelandsontwikkeling na te streven die uitsluitend op landbouw is gebaseerd. Plattelandsontwikkeling dient hand in hand te gaan met de ontwikkeling van de dienstensector en de industrie - dat is tenminste wat mijn ervaring in Portugal mij geleerd heeft; ik heb het in ieder geval nog nooit meegemaakt dat de landbouw op zichzelf in staat was om om het even welke regio tot ontwikkeling te brengen. Laten we daar geen doekjes om winden!
Ik heb ook waardering voor de opmerkingen van collega Cunha inzake de GATT. De Commissie zou eens wat beter moeten nadenken. Wat is, afgezien van de "groene kas" en de "blauwe kas" , de "zwarte kas" waarin de Commissie de landbouwers zal stoppen die nog overblijven in Europa na de prijsdalingen die in het vooruitzicht zijn gesteld? Ik zou wel eens willen weten hoeveel dat er nog zullen zijn.

Jové Peres
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats zou ik de heer Cunha willen bedanken voor het uitstekende verslag dat hij heeft opgesteld.
Dit verslag is niet meer dan een eerste benadering van de hervormingen die Agenda 2000 omvat. Zijn speciale betekenis ontleent het echter aan het feit dat het een taak van de Commissie heeft overgenomen, aangezien het aan de Commissie is om wetgevende voorstellen te doen.
Alvorens in te gaan op de beginselen van Agenda 2000 analyseert het verslag van de heer Cunha de tekortkomingen van de hervorming van het GLB van 1992. Indien een nieuwe hervorming van het GLB wordt beoogd, is het zaak eerst de tekortkomingen van de vorige hervorming onder de loep te nemen. De Commissie heeft echter nagelaten dat te doen. Ik ben van oordeel dat dit een van de grote verdiensten van het verslag-Cunha is.
Bij het bestuderen van de beginselen van de hervorming van 1992 kan geen enkele instelling de gevolgen daarvan negeren, die in vele gevallen negatief waren. We mogen ons niet van den domme houden ten overstaan van het enorme aantal landbouwbedrijven dat verdwenen is, en ten overstaan van de gevolgen van deze hervorming voor de sociale structuren van het platteland en voor de ruimtelijke ordening. Zoals we evenmin kunnen doen of onze neus bloedt bij het constateren van de grootscheepse vernietiging van werkgelegenheid in de landbouw, vooral wanneer er politieke uitspraken worden gedaan waarin het creëren van werkgelegenheid tot politieke doelstelling van de Europese Unie wordt bestempeld.
Het kan evenmin worden ontkend dat de hervorming van 1992 alle onevenwichtige situaties die in het GLB aan het licht kwamen alleen maar heeft verergerd. De concentratie van steun aan een relatief klein aantal landbouwers is toegenomen, en hetzelfde geldt voor de concentratie van begrotingsmiddelen ten behoeve van een beperkt aantal gemeenschappelijke marktordeningen, terwijl de mediterrane productie voor minder steun in aanmerking is gekomen en er voorstellen worden gedaan om die productie op verschillende terreinen af te bouwen.
Indien het verslag van de heer Cunha het hierbij had gelaten, was dat al heel wat geweest. Op deze manier geeft hij het politieke signaal dat we wat Agenda 2000 betreft met vuur aan het spelen zijn. De Europese Unie moet goed begrijpen dat zij op het punt staat een verkeerde weg in te slaan. Daarbij komen dan nog de laterale voorstellen voor structuurbeleid met de nieuwe rol van het EOGFL-Garantie in de rijke regio's, zodat we alles bij elkaar te maken hebben met een verlies aan geografische concentratie en een verlies aan cohesie in de plattelandsgebieden.
De heer Cunha moet dus nogmaals worden bedankt voor zijn inspanningen. Voorts is het zaak dat de overige instellingen ervan doordrongen raken dat de Europese opbouw niet tot stand kan worden gebracht door middel van abstracte formuleringen of experimenten.
Verder zou de Europese Unie eens haar spierballen moeten laten zien aan bijvoorbeeld de Wereldhandelsorganisatie, waarin zij meestal een passieve houding heeft aangenomen en haar eigen standpunten maar al te vaak heeft opgegeven.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, mijn fractie zal het voortreffelijke verslag van de heer Cunha goedkeuren. Hij laat duidelijk zien dat de interventieregeling tot grote verschillen en onrechtvaardigheden tussen producenten, landen en regio's heeft geleid en voor de werkgelegenheid en de kwaliteit van onze voeding negatieve gevolgen heeft gehad. Mijnheer Fischler, ik heb al gezegd dat een beleid van prijsdalingen binnen het interventiestelsel tot bedrijfssluitingen leidt. Een dergelijk beleid is dodelijk voor bedrijven en regio's met een kwetsbare productie en die zich niet in een bevoorrechte positie bevinden. Wij moeten hier een radicale stap ondernemen. Wij moeten een einde maken aan de interventieregeling en in plaats daarvan streven naar een geïntegreerde ontwikkeling van het platteland zoals die in de tweede pijler van Agenda 2000 in het vooruitzicht wordt gesteld.
Wij moeten een horizontaal structuurbeleid voeren omdat wij een beleid van prijsdalingen of een stopzetting van de interventieregeling zonder versterking van de regionale markten op vele plaatsen niet kunnen opvangen. Dat zou nog meer werkgelegenheid vernietigen. Mijnheer Fischler, wij moeten daarom tot mededinging op het gebied van de kwaliteit komen, ook wat de productie voor de wereldmarkt betreft. Wie voor de wereldmarkt wil produceren, mag dat doen, maar dan zonder overheidssteun. Mededinging op het gebied van de kwaliteit zou de prijzen op de wereldmarkt immers doen stijgen, waardoor veel boeren in de derde wereld in hun levensonderhoud zouden kunnen voorzien door voor hun landen en regio's levensmiddelen te produceren. Als wij miljarden blijven dumpen, maken wij die ontwikkeling voor altijd onmogelijk en dreigen er sociale en ecologische problemen.
Ik zou het nog kort over de bescherming aan de buitengrenzen willen hebben. Alle fracties zijn het hierover eens. Ik hoop dat de Commissie bij haar standpunt blijft en de regionale ontwikkeling in de EU tegen sociale en milieudumping van buitenaf blijft beschermen. Op die manier kan ze eveneens tot de stabilisatie van de situatie op de wereldmarkt bijdragen, wat dan weer goed is voor de landen die op landbouwgebied het zwakst presteren.

Barthet-Mayer
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, wie zou willen betwisten dat onze landbouw in staat dient te zijn deel te nemen aan de expansie van de wereldmarkt terwijl we haar voorbereiden op de uitbreiding en de volgende WHO-ronde? Wie zou willen bestrijden dat een betere verdeling van de steun een eerste vereiste is, waarbij rekening wordt gehouden met de multifunctionaliteit van de landbouw? De intentieverklaringen van de Commissie worden warm begroet, maar de voorgestelde oplossingen doen iedereen huiveren omdat ze voornamelijk gestoeld zijn op de zogenaamd onvermijdelijke tendens naar steeds verdere liberalisering van de handel, met, als gevolg, een algemene verlaging van de prijzen, en als enige lichtpuntje de ontwikkeling van grondstoffen op de wereldmarkt.
Het concurrerende vermogen van de Europese landbouw kan niet alleen aan deze parameter worden afgelezen. De kwaliteit van de producten, de verwerking ervan, hun aanpassing aan de internationale vraag, een dynamisch commercieel beleid zijn evenzeer in staat, net als een gematigd prijsbeleid, ons exportpotentieel een flinke injectie te geven. Wat we nodig hebben is niet een lagere begroting, maar een "betere begroting" . Een begroting die anders georiënteerd is teneinde het Europese landbouwmodel te ondersteunen dat de heer Cunha in zijn verslag zo goed heeft beschreven en dat de noodzakelijke economische uitgangspunten van de landbouw verzoent met eisen die te maken hebben met de gezondheid van de consument, de kwaliteit van de producten, het milieu, de ruimtelijke ordening, de plattelandsontwikkeling, het aantrekken van jongeren.
Dit model dient een versterkt GLB te inspireren, zonder dat de deur open wordt gezet naar hernationalisatie. In dit model dient de communautaire voorkeur geïntegreerd te worden, zonder dat wij daarbij uit het oog moeten verliezen dat we in sommige productiesectoren tekorten hebben, zoals in die van de olie- en eiwithoudende zaden, citrusvruchten, vis en hout. Laten we het paard niet achter de wagen spannen en niet als verliezers de strijd ingaan.
Met de eisen van de GMO in de hand, zullen wij veel sterker staan bij de onderhandelingen voor het GLB, als dit GLB op voorhand wordt bijgesteld met het oog op onze doelstellingen. We moeten het belang ervan niet onderschatten. Behalve de hervorming van het GLB en Agenda 2000 staan we voor een keuze van het soort maatschappij waarin we verder gaan. Wij als politici dienen hiervoor de verantwoordelijkheid te nemen, en ik dank de heer Cunha dat hij ons daaraan herinnerd heeft.

des Places
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, toen ik rapporteur was voor de mededeling van de Commissie "Agenda 2000" , heb ik aan de commissie landbouw gevraagd een initiatiefverslag op te stellen over de hervorming van het gemeenschappelijke landbouwbeleid en ik ben verheugd dat deze taak is toevertrouwd aan mijn vriend en collega, de heer Cunha.
Agenda 2000 stelt ons, in een zeer strikte budgettaire context, een hervorming voor van de twee belangrijkste beleidslijnen: het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het structuurbeleid. Indertijd was ik verbaasd over de uitsluitend budgettaire benadering van de Commissie in haar voorstellen voor hervorming van de GMO op het gebied van akkerbouw, rundvleesproductie en melkproductie. Er werd geen rekening gehouden met het specifieke karakter van de Europese landbouw, en de Commissie, die zich graag wilde aanpassen aan een mondiaal landbouwmodel, heeft nagelaten een echt Europees landbouwmodel vast te stellen dat rekening hield met onze eigen specifieke achtergronden, zowel in termen van plattelandsontwikkeling als van ruimtelijke ordening.
Het verslag van onze collega Cunha, zoals het ons oorspronkelijk werd voorgesteld, was een goed verslag. De talloze amendementen die in de commissie landbouw werden ingediend hebben de tekst veel minder samenhangend gemaakt en er zelfs hier en daar een ideologisch tintje aan gegeven dat doet vergeten dat de landbouw eveneens en vooral een economische activiteit is.
Tot besluit zal ik een voorbeeld geven, mevrouw de Voorzitter: als men wil dat de Europese landbouw blijft bestaan, is het nodig dat jongeren zich vestigen, en het enige waarachtige beleid dat de vestiging van jonge landbouwers bevordert bestaat erin dat men hun een rendabele economische activiteit aanbiedt die is gebaseerd op een landbouwbeleid dat helder is voor de middellange termijn. Wat zal de houding zijn van de Europese Commissie bij aanvang van de komende WHOonderhandelingen in juni 1999? Er is op het ogenblik geen enkele offensieve strategie uitgestippeld en de hervorming van het landbouwbeleid, als voorgesteld door de Commissie, houdt geen rekening met deze internationale gebeurtenis. Integendeel, om de prijsdaling te verzachten, wil zij de landbouwers gedeeltelijk compenseren, terwijl ze weet dat deze steun beperkt is in het kader van de huidige GATT-regels en dat onze medeburgers het doel van deze compensaties niet zullen begrijpen.

Martinez
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben vanmorgen te maken gehad met olijfolie, landbouwprijzen, tabak. Vanmiddag krijgen we de bananen nog. Dankzij het uitstekende verslag van de heer Cunha kunnen wij reageren op dit GLB van het derde type dat ons door de heer Fischler wordt voorgesteld. We hebben het GLB van Sicco Mansholt gehad, dat was gebaseerd op prijzen en inkomens. Balans: 12 miljoen boeren weggevaagd, hetgeen van Sicco Mansholt de Pol Pot van de polders heeft gemaakt. We hebben het GLB van 1984-1992 gehad, met z'n stabilisatoren, z'n quota, z'n GMH en... de mislukking ervan. Gisteravond nog heeft men ons uitgelegd dat de graanvoorraden 14 miljoen ton bedroegen. En nu is daar dan de derde hervorming, die een beetje doet denken aan de Italiaanse romanschrijver Lampedusa in Il Gattopardo : alles moet veranderen opdat er niets verandert. Er verandert niets in de motieven: in 1992 moesten we ons voorbereiden op de GATT, in 1998 is dat de WHO. Men schat dat 21 % van de klachten gericht aan de WHO Europa als doelwit heeft en dat meer dan een derde afkomstig is uit de Verenigde Staten.
Er verandert ook niets in de middelen: er is nog altijd sprake van malthusianisme en budgettarisme. Het malthusianisme komt neer op het verlagen van de prijzen, het braakleggen, de voedingsmiddelen op de wereldmarkt, de brute ingrepen (voor de wijnbouw bijvoorbeeld) en het budgettarisme op het benepen boekhouden en het rantsoeneren, het rantsoeneren dat zo strikt wordt toegepast dat we nu - met het magische getal van 1, 25 % van het BBP - zowel de pretoetreding als de toetreding moeten financieren.
Als we geen rekening houden met de technische problemen die de heer Cunha aanroert, dat wil zeggen op non- food gebied, zoals het loskoppelen van steun en productie, de kwaliteit van de producten, het plafond van de steun, de zekerheid enz., dient in werkelijkheid een keuze tussen twee modellen gemaakt te worden, zoals al werd aangegeven door de heer des Places, mevrouw Barthet-Mayer en vele anderen: namelijk het Amerikaanse en het Europese model.
In het Amerikaanse model is het sleutelwoord: intensief. In de Verenigde Staten bestaat de landbouw uit scheikunde plus tovenarij met genetisch gemanipuleerde organismen: nitraten, herbiciden, pesticiden, fungiciden en nu de GGO's. In het Europese model is het sleutelwoord: harmonie. Harmonie voor wat betreft producenten, exporterende familiebedrijven, harmonie in de productie die zowel mediterraan is (tabak, wijn, fruit, groenten, olijven) als noordelijk, waaruit een verscheidenheid aan producten voortkomt die de consument verzekert van een gezonde harmonie, dankzij de kwaliteit van de producten, een streekgebonden harmonie (de bergen en de laagvlakten) een esthetische, ecologische en mentale harmonie. Mijnheer de minister uit het Verenigd Koninkrijk, als men een goede landbouw heeft, heeft men niet te kampen met Britse hooligans in Marseille.
Natuurlijk kent men de gevolgen van het Amerikaanse model in tegenstelling tot ons model: vernietiging van grond, vervuiling van grondwater, besmetting, gekke koeien en vervreemding, omdat Monsanto en Pioneer, in naam van de industriële eigendom zelfs de Amerikaanse boeren in arbeiders willen transformeren die niet het recht hebben opnieuw te zaaien.
Als wij dus het Europese model willen verdedigen tegen het archaïsche Amerikaanse model, dan moeten wij beginnen het te beschermen. Beschermen door communautaire voorkeur: dat is de kern van Europa. Zonder Europese voorkeur is er geen Europa. Beschermen door handhaving van hoge prijzen die bijdragen aan hoge inkomens. Beschermen door kwaliteit van de producten, door een toegevoegde waarde die zowel de hoge prijzen rechtvaardigt als het feit dat wij ons model exporteren. Exporteren van ons model wil niet zeggen dat wij ons aanpassen, met name door ontkoppeling, aan de wereldprijzen; het betekent dat wij de export moeten steunen, zoals de Verenigde Staten dat overigens zelf doen met de wet FAIR, want deze wet handhaaft de exportkredieten, met name ten gunste van Oekraïne, Egypte, Rusland of Zuid-Afrika. Beschermen wil tenslotte zeggen, mijnheer de commissaris, dat wij het model verdedigen in de mondiale onderhandelingen. U bent de Europese commissaris van landbouw en niet de Amerikaanse onder-staatssecretaris van Landbouw.

Colino Salamanca
Mevrouw de Voorzitter, ik schaar mij achter de gelukwensen aan de heer Cunha met het door hem verrichte werk en vooral met de visie waarvan zijn verslag getuigt. Naar mijn idee toont zijn verslag aan dat het document Agenda 2000 bijzonder onevenwichtig is. Wat sommige opvattingen betreft is het glashelder en uiterst radicaal, in het bijzonder als het om de prijzen en aanverwante materie gaat, maar het is buitengewoon vaag ten aanzien van de begeleidende maatregelen. Het is met name bijzonder drastisch wat de prijsdalingen betreft, die slechts gedeeltelijk zouden moeten worden gecompenseerd en niet langer volledig, zoals voorheen. Bijzonder radicaal is ook het voorstel gelijke steun te verstrekken aan alle producten zonder rekening te houden met de verschillen tussen de gewassen onderling, hetgeen bijvoorbeeld tot het verdwijnen van de zonnebloem zou kunnen leiden.
Wat dergelijke onderwerpen betreft is het document van de Commissie volkomen duidelijk en ongelofelijk radicaal. Wat andere aspecten betreft ontbreekt het de voorstellen echter aan deze slagvaardigheid. Zoals hier al is gezegd, wekt dit document de indruk dat de enige aanleiding voor deze nieuwe hervorming bestaat uit de vereisten in verband met de toekomstige onderhandelingen in de Wereldhandelsorganisatie.
In het document wordt echter met geen woord gerept over de toekomst van de Europese landbouw. Een landbouw waarvan wij willen - dat is hier ook al verscheidene malen gezegd - dat hij over het hele Europese grondgebied wordt uitgeoefend en dat hij zijn rol ten aanzien van het milieu en op sociaal vlak blijft vervullen. Niets wordt gezegd over de feit dat het GLB aan de criteria van economische en sociale cohesie dient te beantwoorden, over het feit dat we een evenwicht in stand moeten zien te houden tussen productie, landbouwers en territorium, en als negatief voorbeeld hoeft men alleen maar aan het gebrek aan budgettair evenwicht te denken waaruit blijkt dat de mediterrane productie een heel andere bescherming geniet dan de continentale producten. In het verlengde hiervan rijst de vraag: welke rol wordt de steunregelingen feitelijk toegedacht? De horizontale verordening is vanuit dit standpunt niet bijzonder verhelderend.
Wat de plattelandsontwikkeling betreft beantwoorden de standpunten van Agenda 2000 naar mijn mening in de verste verte niet aan de bij de Conferentie van Cork gewekte verwachtingen. Ogenschijnlijk hoeven we in de toekomst niet te rekenen op een echt plattelandsbeleid, op een beleid dat werkelijk geïntegreerd en multisectoraal is, dat met voldoende financiële middelen is toegerust en dat de problemen voortvloeiend uit het gebrek aan evenwicht van Agenda 2000 zou kunnen ondervangen.

Sonneveld
Mevrouw de Voorzitter, collega Cunha had de opdracht een aantal van de horizontale problemen uit de landbouwvoorstellen van Agenda 2000 in een verslag bijeen te brengen en daarop een langetermijnvisie te geven. Daar is hij goed in geslaagd, en ook de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling heeft op een aantal punten belangrijke inzichten toegevoegd. Deze visie op het Europese landbouwmodel levert tegelijkertijd het kader van het toekomstig beleid voor de landbouwintegratie van Oost-Europa. Het dient ook als een verantwoording naar de burgers toe in hun hoedanigheid van consumenten en belastingbetalers waarom een dergelijk landbouwbeleid en plattelandsbeleid gevoerd dient te worden. Maar het verslag is uiteraard globaal. Het geeft bijvoorbeeld niet een analyse welke maatregelen voor volledige EU-financiering en welke voor co-financiering in aanmerking dienen te komen. Dit horizontale probleem moet de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling samen met de Begrotingscommissie nog nader uitwerken.
Het verslag probeert een evenwicht te brengen tussen de behoefte aan concurrerende landbouw en steun aan de gebieden en groepen die een grotere inkomensbehoefte hebben omdat ze min of meer blijvend in een achterstandpositie zitten. Toch is het begrip rentabiliteit van bedrijven wellicht te sterk op de achtergrond geraakt. Als prijzen verlaagd worden beneden de kostprijs van de meest efficiënte bedrijven, dan dienen de compensaties voor die bedrijven in evenredigheid te zijn met hun productiviteit. Anders zullen ook zij verdwijnen en dat kan toch niet de bedoeling zijn van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. De paragraaf over het zuivelbeleid is dan ook onzorgvuldig geformuleerd en kan als zodanig niet geaccepteerd worden.
Over het vraagstuk van de milieuvoorwaarden te stellen aan directe betalingen wijst het verslag de Commissievoorstellen voor nationale criteria af. Toch zal blijken dat de milieuvoorwaarden nooit op EU-niveau voor alle EU-regio's geformuleerd kunnen worden. De praktijk zal ons hier dwingen in de richting van grotere subsidiariteit te gaan. Dat geeft bovendien een betere garantie dat de EU-landbouwers niet met nog meer regels en bureaucratie opgezadeld worden.

Boogerd-Quaak
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik denk dat de heer Cunha er in is geslaagd om een aantal piketpalen te verzetten die reuzehard nodig waren. Hij heeft het debat verbreed en verdiept en dat is een zaak waar we op door moeten gaan omdat ik van mening ben dat we anders de volgende WHO-onderhandelingen niet aankunnen. Naar mijn opvatting moeten in de volgende WHO-onderhandelingen niet hoeveelheden product worden ingebracht met daaraan gekoppeld de prijssteun, maar zaken als voedselkwaliteit, milieu-eisen en sociale criteria. Ik heb dan ook met genoegen gelezen dat de heer Cunha voorstelt dat we op termijn moeten naar een ontkoppeling van de steun aan de productie. In dit kader wil ik de commissaris, maar u zult het ongetwijfeld kennen, wijzen op het Buckwell-rapport, waar een aantal interessante voorstellen in staan om tot ontkoppelde steunverlening over te gaan. Misschien vereist dat rapport wel wat meer aandacht bij DG landbouw dan het tot dit moment heeft gekregen.
Voorzitter, ik denk dat de Amerikanen met hun FAIR-Act wel degelijk een stuk van de wereldmarkt gaan veroveren en dat wij met ons systeem op dit moment nog niet zover zijn. Ook zij geven een bepaalde vorm van steun. Er zal dus veel creatiever over dat aspect moeten worden nagedacht.
Tenslotte, Voorzitter, wil ik aandacht wijden aan plattelandsontwikkeling. De demografische gegevens wijzen uit dat nog steeds in grote delen van Europa de bevolking van het platteland naar de stad trekt. Dat zullen wij met alleen landbouwbeleid niet kunnen tegengaan en dat vraagt om een breder plattelandsbeleid en ook middelen om dat bredere plattelandsbeleid te ontwikkelen. Om die reden zou ik heel graag zien dat de voorstellen die ooit in Cork zijn ontwikkeld ook daadwerkelijk uitwerking krijgen.

Hyland
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde de heer Cunha graag gelukwensen. Hij heeft een zeer objectief verslag geschreven. Wij allen in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling hebben bijzonder veel waardering voor zijn werk.
Vanuit Iers perspectief moeten de recente voorstellen van de Europese Commissie voor een hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid inderdaad substantieel worden gewijzigd. Wanneer de voorstellen niet behoorlijk worden geamendeerd, zullen veel gemarginaliseerde Ierse boerderijen onder druk komen te staan en sommige zullen niet overleven. Zo'n ontwikkeling zou ernstige gevolgen hebben voor de sociaal-economische infrastructuur van plattelandsgemeenten. De Commissievoorstellen zoals zij nu zijn gepresenteerd, zullen indien zij in hun geheel worden ingevoerd, de volgende schadelijke effecten op de Ierse landbouw hebben.
In de eerste plaats heeft Ierland met betrekking tot de discriminatie bij de verdeling van de melkquota een zeer legitieme claim op aanvullende quota. De voorstellen die geen volledige compensatie in het vooruitzicht stellen, zullen verwoestende gevolgen hebben voor de Ierse rundvleessector. In Ierland maken rundvlees en melk, zoals iedereen weet, 71 % van onze hele landbouwproductie uit. De voorstellen, zoals zij er nu liggen, zouden leiden tot inkomensdalingen voor Ierse boeren, een destabilisering van de structuur van familieboerderijen, ontmoediging van jongeren om voor het boerenberoep te kiezen en een verdere ontvolking van het platteland.
We mogen niet vergeten dat de landbouw voor de Ierse economie bijna driemaal belangrijker is dan voor de Europese Unie als geheel. In 1997 droeg het gemeenschappelijk landbouwbeleid 5, 1 miljard pond bij tot de Ierse economie. In de context van de voorstellen van Agenda 2000 kan alleen steun worden gegeven aan prijsreducties als zij vergezeld gaan van een volledige betaling aan boeren teneinde de gevolgen van de voorgestelde kortingen te compenseren. De rechtstreekse betalingen die de Commissie voorstelt, zijn niet adequaat en moeten worden gewijzigd voordat wij hiermee kunnen instemmen.
De hervormingsvoorstellen voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid zijn dus voor Ierland onaanvaardbaar, omdat zij onevenwichtig zijn, de belangen van de Ierse landbouw niet beschermen en de plattelandsontwikkeling niet verbeteren.

Querbes
Mevrouw de Voorzitter, door het uitstekende verslag van de heer Cunha aan te nemen, wat naar ik hoop gebeurt, zal het Europees Parlement zich uitspreken over de hervorming van het GLB, maar ook de bezwaren die tegen het voorstel van de Commissie zijn gerezen vanuit de wereld van de landbouw en het platteland wegvagen.
De Commissie, mijnheer de commissaris, heeft geen lering willen trekken uit de hervorming van 1992, die de aanslag op de werkgelegenheid in de landbouw en op het platteland heeft verergerd, die de onrechtvaardige verdeling van communautaire middelen heeft versterkt, het landbouwinkomen op 60 % van het gemiddelde inkomen in de maatschappij heeft gehandhaafd en gebieden uit hun evenwicht heeft gebracht. Erger nog, de Commissie staart zich nog steeds blind op het dogma van de prijsdaling en de productiviteitswedloop die een gevaar is voor werkgelegenheid, sociaal, ecologisch en territoriaal evenwicht en de onafhankelijkheid en kwaliteit van de voedingsbranche bedreigt.
Zoals de rapporteur benadrukt, voelen de landbouw en de samenleving in Europa daarentegen de behoefte het GLB te hervormen tot een werkelijk alternatief stelsel waarin een aantal maatregelen fundamenteel aangepast wordt, het Europese landbouwmodel geconsolideerd wordt en gezorgd wordt dat dit model de nieuwe uitdagingen kan aangaan waarvoor de mensheid zich geplaatst ziet op het gebied van werkgelegenheid, voeding, energie, milieu en watervoorziening. Hoe kunnen we dit bereiken? Welke middelen gebruiken we daarbij?
De rapporteur herinnert er terecht aan dat het prijs- en marktbeleid op de drie traditionele pijlers gestoeld moet zijn, met name op de communautaire preferentie. En hij doet voorstellen voor de toekomst. Bijvoorbeeld over de vorming van het landbouwinkomen, dat vooral veiliggesteld dient te worden door productie en verkoop van landbouwproducten. En vervolgens door de prijzen en niet door de premies. Hij stelt de kwestie aan de orde van de plafonds en het moduleren van de premies via criteria die de werkgelegenheid bevorderen en, met hetzelfde oogmerk, van een evenwichtiger verdeling tussen continentale en mediterrane producten. Hij stelt voor het aanknopen van internationale handelsbetrekkingen gepaard te laten gaan met clausules over de productiekosten en ecologische, sociale en werkgelegenheidseisen. Hij stelt zelfs de kwestie aan de orde van de rurale uitzondering die de grenzen van mondialisering in deze sector moet aangeven.
Dit verslag biedt ontegenzeglijk een goed uitgangspunt voor een debat en voor alternatieve voorstellen voor die van de Commissie. De landbouwers en de volkeren van Europa zullen zich erin herkennen. De Raad moet zich erdoor laten inspireren.

Nicholson
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde graag mijn dankwoorden aan de heer Cunha bij de vorige sprekers voegen en hem feliciteren met een uitstekend verslag. Het bewijst zonder enige twijfel dat de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, die soms enorm veel kritiek van leden van de Begrotingscommissie en van anderen over zich krijgt, soms toch met bijzonder constructieve verslagen kan komen.
Wij zijn ons er allemaal van bewust dat het verslag kijkt naar de uitbreiding van de Europese Unie en naar de WHObesprekingen - het hele Agenda 2000-proces. Het zal voor de landbouw en zoals bekend binnen de Europese Unie voor heel lange tijd gevolgen hebben.
Ik wil een aantal opmerkingen maken. Het is belangrijk ervoor te zorgen dat de bestaande structuur van familieboerderijen in de Europese Unie wordt beschermd, opdat zij kunnen overleven. De lidstaten zijn uiterst enthousiast over de uitbreiding, maar op dit moment is de Europese Raad in Cardiff waarschijnlijk aan het proberen in de contributies aan de Europese Unie te snijden. Enerzijds willen zij uitbreiding, maar anderzijds willen zij er niet voor betalen. Allebei tegelijk gaat niet. De lidstaten zullen dat beginsel onder ogen moeten zien, ongeacht voor welke aanpak zij zullen kiezen. Wij moeten een langere overgangsperiode hebben en meer tijd nemen voor de uitbreiding een feit is.
Een ander punt dat ik hier krachtig wens te onderstrepen: wij mogen geen hernationalisering toestaan van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zoals wij dat kennen. Ik maak me grote zorgen over het voorstel van nationale kredieten, omdat ik denk dat dat zal leiden tot ongelijkheden tussen de lidstaten. Inderdaad ligt daar het probleem van het additionaliteitsbeginsel, zoals wij in het verleden hebben gezien.
Persoonlijk zou ik graag zien dat het Parlement en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling volledig bij het hele proces van Agenda 2000 worden betrokken.

Görlach
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de heer Cunha heeft een voortreffelijk verslag opgesteld. De problemen zullen echter opduiken als wij de bijzonderheden behandelen. Iedereen weet dat over algemene principes zeer snel overeenstemming kan worden bereikt, maar dat over de details meningsverschillen rijzen.
Ter attentie van de Commissie merk ik op dat haar voorstellen in Agenda 2000 in de goede richting gaan. Ze vertonen echter ook gebreken. De voorstellen zijn nog altijd te sterk op productgebonden subsidies gericht. Wie de druk om het landbouwbeleid te hervormen nog altijd negeert, zich tot halfslachtige of kleine hervormingen beperkt en de door Agenda 2000 geboden kans aan zich laat voorbijgaan, zal door de realiteit, de WHO en het uitbreidingsproces worden gestraft. Daarom moeten wij onze inspanningen goed richten. Wat de Commissie de tweede pijler noemt, het plattelandsbeleid, is nog maar een mager beestje. Bij de hervorming moeten wij de landbouwbedrijven helpen om zich aan de markten aan te passen. Dat kan alleen door de kwaliteit van de producten en de productie te verbeteren en dus niet door op de kwantiteit in te werken. Wie immers aan de productie van overschotten vasthoudt, zal vlug merken dat wij het dan moeilijk krijgen. Bij de WHOonderhandelingen moeten wij als EU de voorwaarden stellen en mogen wij ons die niet door de Amerikanen of de Cairnsgroep laten opdringen.
Wij moeten de werkgelegenheid op het platteland bevorderen. Wij moeten ingaan op de vraag naar een evenwichtig systeem met een milieuvriendelijke productie. Op dat terrein is het voorstel van de Commissie nog altijd ontoereikend. De Europese boerenorganisaties laten ten onrechte hetzelfde protest horen als twee jaar geleden. Toen werd beweerd dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid ten onder ging. Dat is evenwel niet gebeurd en zal ook in de toekomst niet gebeuren. Als wij het landbouwbeleid echter niet hervormen in plaats van het hier en daar wat aan te passen, kunnen wij de strijd verliezen.

De Voorzitter
Wij onderbreken nu het debat over de landbouw.
Het debat wordt om 15.00 uur voortgezet.

Stemming
Bonde en Sandbæk
Wij kunnen het voorstel van de heer Pimenta om een overeenkomst met de Verenigde Staten te verwerpen niet steunen. Niet omdat de overeenkomst de beste is die men kan bedenken, maar omdat ze van twee alternatieven de beste is. Het andere alternatief is niet een overeenkomst met betere normen. De vroegere beslissing van de Raad betreffende een verbod op wildklemmen houdt een invoerverbod in en dat is zowat de enige mogelijkheid die deze beslissing biedt. Het verbod op het gebruik van klemvallen is zeer beperkt. Het geldt immers slechts voor 13 van de 19 soorten die onder de nieuwe overeenkomst vallen en verbiedt het gebruik van klemvallen niet, alleen de invoer van bont. Bovendien betreft het verbod slechts deze ene vangmethode. Wij vinden het huichelachtig om alleen deze vangmethode, die weliswaar barbaars is, te viseren, wanneer in de EU even gruwelijke vallen worden gebruikt. Dat is het alternatief voor de overeenkomsten met Rusland, Canada en nu ook met de VS - in plaats van strengere normen voor de vallen.

Deprez
Ik ben het volledig eens met het standpunt van onze rapporteur en wens mijn totale afkeuring uit te spreken van de overeenkomst die is gesloten tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten over de normen voor zogeheten "humane" wildvallen, want deze zal zeker dierenmishandeling niet tegenhouden. Het is in mijn ogen dringend nodig dat er onvoorwaardelijk - ik zeg onvoorwaardelijk - een eind wordt gemaakt aan het gebruik van wildklemmen die zonder uitzondering voor vreselijk lijden zorgen van miljoenen gevangen dieren.
Bovendien gaat deze overeenkomst veel minder ver dan de overeenkomsten die werden gesloten met Canada en Rusland, waarover wij zijn geraadpleegd en die velen van ons al ontoereikend vonden. De overeenkomst is voor mij een duidelijke achteruitgang, zowel op juridisch gebied (ik denk bijvoorbeeld aan de methode die voorzien is voor de regeling van eventuele geschillen), als voor wat betreft de inhoud (men hoeft met name alleen maar naar de duur van de vastgestelde termijn te kijken).
Helaas (helaas voor de dieren) realiseren wij ons dat er grote kans bestaat dat de Raad ons advies naast zich neerlegt en dit voorstel ondanks alles goedkeurt, omdat men ons in deze zaak slechts een raadplegende bevoegdheid heeft gegeven.
Maar dat zal ons er als Vergadering niet van weerhouden luid en duidelijk te zeggen dat wij deze onaanvaardbare overeenkomst verwerpen!

Kirsten Jensen, Blak en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen voor het verslagPimenta, waarin de Raad verzocht wordt de voorgestelde overeenkomst met de VS te verwerpen.
Wij moeten echter bekennen dat we voor een dilemma staan. Wij wensen dat er voor de wildklemmen alternatieven worden gevonden, omdat ze voor de dieren gruwelijk zijn en verboden moeten worden. Het probleem is dat de politieke maatregelen in de eerste plaats de afschaffing van de wildklemmen beogen in gebieden waar de wilde dieren gevangen worden door mensen die de vangsten hard nodig hebben. De politieke maatregelen laten het enorm aantal wildklemmen dat in de EU wordt gebruikt om "schadelijke dieren" weg te houden, totaal buiten beschouwing. De logica hierachter is blijkbaar dat als een vrouw de pels van een dier draagt, het dier niet met wildklemmen gevangen mag zijn, maar als het dier in de ogen van de mens afstotelijk is, dan mag de mens ermee doen wat hij wil. In de EU worden duizenden vallen gebruikt om dieren te vangen die bij de dierenvrienden niet zo geliefd zijn, namelijk ratten en waterratten.
Daarbij komt dat de internationale onderhandelingen over dit probleem in groteske mate uitgesponnen en gemanipuleerd worden en zo slechte resultaten hebben opgeleverd dat ze van voren af aan moeten worden hervat. Als we alles tegen elkaar afwegen, vinden wij dat de milieucommissie juist handelt door een overeenkomst te verwerpen, ook al staan wij niet achter de huichelachtige meerderheid in dit Huis die de broodwinning van de oorspronkelijke bevolking graag wil afnemen, maar weigert de hand in eigen boezem (of moet men zeggen in eigen dijken en tuinen) te steken.

Souchet
Verordening 3254/91 van de Raad bevat bepalingen volgens welke derde landen die bont of aanverwante producten van dertien diersoorten willen exporteren ofwel het gebruik van wildklemmen op hun grondgebied moeten verbieden, ofwel erop dienen toe te zien dat deze gebruikte wildvallen in overeenstemming zijn met de normen voor humane wildvallen die op internationaal niveau zijn overeengekomen.
Deze verordening wordt nog steeds niet toegepast, hoewel ze al oud is. De reden is eenvoudig: Canada en de Verenigde Staten dreigen de zaak voor te leggen aan de Wereldhandelsorganisatie indien ze zou worden toegepast.
De Commissie legt vandaag een voorstel voor een bilaterale overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten aan ons voor. Onze fractie verwerpt deze overeenkomst, net als de rapporteur. Ze getuigt voor de zoveelste keer van het tropisme van de Commissie die buigt voor de wil van de Verenigde Staten (en van Canada) die weigeren iedere milieuclausule in het kader van de WHO toe te laten.
Als deze overeenkomst zou worden toegepast, zou er trouwens een situatie ontstaan die als wreed en grotesk kan worden gekenschetst. De Europese Unie kan immers doorgaan met het importeren van bont dat is verkregen van met wildklemmen gevangen dieren, terwijl ze zelf deze klemmen mag gebruiken om schadelijke dieren op haar eigen grondgebied te elimineren.
Inderdaad worden vooral in natte gebieden de dijken en sloten gevaarlijk ondermijnd door schadelijke dieren die geen enkele commerciële waarde hebben, zoals bijvoorbeeld muskusratten, waardoor voor de plaatselijke overheden en waterschappen aanzienlijke reparatiekosten ontstaan.
De logica gebiedt dat ons standpunt haaks staat op dat wat de Commissie ons voorstelt aan te nemen: als dieren een commerciële waarde hebben, zou het logisch zijn vallen te gebruiken die zo humaan mogelijk zijn. Daarentegen zouden bij voorkeur vallen moeten worden gebruikt die niet duur en zo efficiënt mogelijk zijn als het gaat om de onvermijdelijke eliminatie van schadelijke dieren.

Titley
Ik heb geen andere keus dan tegen de ontwerpovereenkomst met de VS over humane vangmethoden te stemmen. De tekst is gewoon niet krachtig genoeg ten aanzien van de wrede wildklemmen waartegen zovelen van mijn kiezers zich van nature verzetten.
De rapporteur heeft terecht de conclusie getrokken dat miljoenen weerloze dieren nog jarenlang door wildklemmen een pijnlijke dood zullen sterven omdat deze overeenkomst niet zover gaat dat ze de klemmen verbiedt.
Het standpunt van onze burgers in de Europese Unie, niet alleen in naties die van oudsher om hun dierenliefde bekend staan, zoals de Britten, is vastgelegd in de wettelijke verplichting van de Europese Commissie om de invoer van bont van dieren die in dergelijke wrede vallen zijn gevangen, waar mogelijk te verbieden.
Ik vertrouw erop dat handelsoverwegingen met de Verenigde Staten niet als reden zullen worden aangevoerd om niet langer aan te dringen op betere normen voor dierenvallen. Wij vormen het grootste handelsblok in 's werelds geschiedenis en het wordt tijd dat de onderhandelaars van de Europese Unie onze invloed aanwenden om tot betere afspraken in dit soort internationale overeenkomsten voor dieren te komen. Als de afspraken niet goed genoeg zijn, dan moeten zij terug naar de onderhandelingstafel totdat er een goed resultaat is bereikt.
Verslag-Girão Pereira (A4-0178/98)
Novo
Wij hebben voor het voorstel gestemd voor een verordening van de Raad betreffende de sluiting van het protocol tot vaststelling van de visserijrechten en de financiële compensatie, bedoeld in de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Regering van de Republiek Guinee inzake de visserij voor de kust van Guinee, voor de periode van 1 januari 1998 tot en met 31 december 1999. Onze stem is ingegeven door de volgende overwegingen:
1.Wij oordelen heel positief over de ontwikkeling die zich sinds het vorige protocol heeft voltrokken inzake de controle van de visbestanden en de daarmee verband houdende toekenning van financiële middelen aan plaatselijke wetenschappelijke en technische programma's, alsook inzake de mechanismen ter controle en toezicht op de visserijactiviteiten.2.Naar ons oordeel kan met de vernieuwing van het protocol - dat de vangstniveaus nagenoeg intact laat maar de financiële compensatie aanzienlijk verhoogt - een compromis worden bereikt tussen de noodzaak om de communautaire vloten van Spanje, Griekenland, Frankrijk, Italië en Portugal visserijrechten te geven in de wateren van Guinee en, aan de andere kant, de evidente noodzaak om de minder ontwikkelde landen daar beter van te laten profiteren. We zouden alleen graag zien dat de communautaire schepen (met name de Portugezen, aan wie per jaar tweehonderd ton garnalen is toegewezen en die twee beugvisserijschepen naar de Guinese wateren mogen verplaatsen) de thans gecreëerde mogelijkheden beter benutten; tijdens de looptijd van het vorige protocol werd immers slechts een heel beperkt gebruik gemaakt van de nieuwe mogelijkheden.3.Desalniettemin willen wij niet nalaten onze twijfel erover te uiten dat de communautaire vloot buiten de 10-mijlszone van de Guinese wateren moet blijven. Volgens ons zou de grens bij de gebruikelijke 12 mijl moeten liggen. Zo ook hebben wij onze twijfels over de looptijd van het protocol: slechts twee jaar, en dus minder dan gewoonlijk het geval is bij dit soort door de Unie gesloten overeenkomsten; deze looptijd schept niet voldoende operationele stabiliteit voor de communautaire vloot.
Souchet
Onze fractie geeft vandaag een reactie op het verslag over de visserijovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Guinee om een essentieel element in het gemeenschappelijke visserijbeleid aan te kaarten.
Inderdaad is door de laatste Visserijraad het verbod op gebruik van drijfnetten van 2, 5 km, zowel in de Middellandse Zee als de Atlantische Oceaan goedgekeurd. Ik was er een fel tegenstander van, want dit besluit is zonder enige wetenschappelijke onderbouwing genomen en het ontneemt de vissers in gebieden die afhankelijk zijn van de visvangst een economische activiteit die essentieel is om te overleven. Ik herinner eraan dat dit besluit vooral zo onaanvaardbaar is omdat de Commissie, om de toestemming van de Raad te kunnen krijgen, het gebruik van drijfnetten van 21 kilometer in de Baltische Zee ongemoeid heeft gelaten, terwijl de internationale regel, zoals vastgesteld door de VN, een limiet van 2, 5 km aanbeveelt.
Maar nu terug naar die visserijovereenkomst met Guinee. Hoe luidt onze conclusie? De overeenkomst voorziet met name in de visvangst voor 33 vriesschepen voor de tonijnvisserij met zegens en 13 vaartuigen voor de tonijnvisserij met de hengel. Deze schepen kunnen, als ze dat willen, gebruik maken van drijfnetten overeenkomstig het internationaal recht. Wat is dan de redenering van de Commissie?
Als verdediger van het principe van instandhouding van de bestanden en als verdediger van het beroep van visser, kan ik niet anders dan deze volstrekt schandalige tegenstellingen in de opstelling van de Commissie met kracht aan de kaak stellen. Laat de Commissie zich beperken tot het verzoeken om naleving van de internationale regelgeving die het gebruik van drijfnetten toestaat en laat ze ophouden valse voorwendsels te gebruiken om in fine vissers van een lidstaat toe te staan zich meester te maken van gedeeltes van de markt die aan anderen toevallen dankzij de smoes van het verbod van een viswerktuig! Als het drijfnet van beperkte omvang aanvaardbaar is voor het milieu en de bestanden, is het dat voor alle vissers op alle zeeën en alle oceanen.

Wibe
Het hele visserijbeleid dat erop neerkomt dat de Gemeenschap visserijrechten koopt van de arme landen in Afrika, is verkeerd. Wij kunnen het dan ook niet steunen. Het onderhavige voorstel van de Commissie betekent bovendien een uitgebreidere steun dan voorheen. En naast de principiële bezwaren ligt er dan nog de vraag of de steun die de EG aan Guinee betaalt, werkelijk het arme deel van de bevolking ten goede komt. Men moet in gedachten houden dat Guinee geen volwaardige democratie is, zodat het maar de vraag is waar het geld eigenlijk terechtkomt.
Verslag-Trakatellis (A4-0192/98)
Bonde en Sandbæk
Wij vinden het uiteraard zinvol dat de bepalingen inzake genetisch gemodificeerde micro-organismen continu worden herzien op basis van de nieuwe bevindingen die men op dit vrij nieuwe onderzoeksterrein doet. Wij vinden het vooral belangrijk een hoog veiligheidsniveau te garanderen, wat overigens een van de doelstellingen van het verslag is. Toch zijn wij genoodzaakt ons voor een aantal amendementen van stemming te onthouden. Het is immers onmogelijk om als leek de inhoud en de gevolgen van deze amendementen te begrijpen. Wij vinden het bedenkelijk dat dergelijke gecompliceerde en technische kwesties in stemming worden gebracht zonder de leden de mogelijkheid te bieden om ze te begrijpen.

Souchet
Het gemeenschappelijke standpunt met de Raad, zoals dat is aangenomen na eerste lezing, staat het ingeperkte gebruik van genetisch gemodificeerde micro-organismen toe en tast de belangen van de lidstaten niet aan.
Wat betreft de 35 amendementen die zijn ingediend door de commissie milieubeheer, en die in grote lijnen de amendementen hernemen die werden aangenomen tijdens de behandeling in eerste lezing, kan de I-EDN-fractie noch de amendementen aannemen die tot doel hebben de lidstaten te beletten de minimumregels voor bescherming van het milieu te versterken, noch de amendementen die het gevaar met zich meebrengen dat de richtlijn niet toepasbaar is doordat ze een uitzonderlijke graad van precisie nastreven.
Onder de belangrijke amendementen bevindt zich een voorstel tot wijziging van de rechtsgrondslag: artikel 100 A in plaats van artikel 130 S. Een dergelijk voorstel is in casu onaanvaardbaar, omdat het gaat om een richtlijn die beoogt minimumregels voor bescherming van het milieu en de volksgezondheid vast te stellen, die de lidstaten in voorkomende gevallen dienen te kunnen versterken, en niet om regels voor harmonisatie van de interne markt.
Inderdaad regelt deze richtlijn niet het verkeer en de afzet van genetisch gemodificeerde micro-organismen, maar uitsluitend de voorwaarden voor het ingeperkt gebruik ervan.
Een ander belangrijk punt (de amendementen 4 en 9) bestaat uit het verplicht stellen van het afsluiten van een verzekering door degenen die het ingeperkte gebruik van GGM toepassen. Deze bepaling is niet op zijn plaats in deze tekst, want de wettelijke aansprakelijkheid voor de gebruikers dient te worden geregeld door algemene regels op Europees niveau en specifieke regels op het niveau van de lidstaten. Deze richtlijn moet niet als voorwendsel worden gebruikt om te proberen indirect de code van verzekeraars te wijzigen.
Bij het grootste gedeelte van de amendementen (de amendementen 2 tot en met 14) is de redactie van het gemeenschappelijk standpunt preciezer en doeltreffender dan de oorspronkelijke tekst. Door haar amendementen maakt de commissie milieubeheer de tekst naar believen moeilijker en maakt zij er een tekst van die niet is aangepast aan de technologische veranderingen en die als zodanig niet toepasselijk is.
Daarentegen steunt onze fractie het geheel van bepalingen betreffende de inperking als voorgesteld in de amendementen 15 tot en met 35, want, in tegenstelling tot de voorgaande amendementen zijn deze passender dan de tekst van het gemeenschappelijk standpunt.
Tenslotte ondersteunt onze fractie amendement 36 van de Fractie De Groenen, waarmee een betere beschrijving, en dus een betere kennis van de gebruikte GGM's kan worden verkregen.
Verslag-des Places (A4-0216/98)
Ahlqvist, Andersson, Hulthén, Theorin, Waidelich en Wibe
Wij vinden het voorstel van de Commissie beter dan de ontwerpresolutie van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. Wij stemmen tegen voorstellen tot prijsverhoging en kunnen dit verslag daarom niet steunen. Wij zijn speciaal tegen steun voor hennep, wijn en tabak. Ons standpunt is dat er een flinke hervorming moet plaatsvinden vóór 1999.

Alavanos
De prijsvoorstellen 1998-1999 van de Commissie worden gekenmerkt door de beperking van de financiële middelen voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Uit het verslag van de rapporteur blijkt dat de prijzen en de compenserende steun met 2 % in reële waarde zullen dalen. Deze vermindering zal waarschijnlijk echter vergezeld gaan van nog een daling met 2 % door het verdwijnen van de groene ecu en de invoering van de euro.
Volgens de rapporteur is het Europese landbouwinkomen in de periode 1990-1996 in reële cijfers met in totaal 6, 4 % achteruitgegaan en is tegelijkertijd de landbouwbevolking met meer dan 2 miljoen mensen ingekrompen.
Voor het dertiende opeenvolgende jaar worden de prijzen en de compensaties "bevroren" . Men verwacht dat het aantal landbouwers daardoor nog geringer zal worden en het Europese landbouwinkomen zal blijven slinken.
In de 18 voorstellen voor een verordening van de Raad worden slechts de huidige bepalingen voortgezet. Wel zijn er her en der wat uitzonderingen opgenomen die echter enkel en alleen om juridische redenen noodzakelijk waren of omdat de Raad bepaalde verplichtingen was aangegaan. Daarin staat absoluut geen oplossing voor het probleem van het landbouwinkomen en het behoud van de werkgelegenheid in de landbouw.
Daarom kunnen wij hier niet voor stemmen.

Cushnahan
De voorstellen van dit jaar zijn in wezen een voortzetting van de prijzen van vorig jaar. Dit zou op het eerste gezicht moeten impliceren dat de situatie in de landbouw in orde is. Niets is minder waar wat Ierland betreft. Ierse boeren hebben met grote problemen te kampen, vooral in de rundvleessector. De BSE-crisis, de beperking van de exportrestituties, vergunningen en extra problemen met betrekking tot de toegang tot de markten van derde landen hebben allemaal het probleem verergerd.
Een prolongatie geeft aan dat de Commissie geen enkele beleidsrichting heeft gegeven. Boeren moeten weten in welke richting de Commissie hen de komende tien jaar denkt te gaan sturen. Zij hebben een duidelijke aanwijzing van een weldoordachte strategie van de Commissie nodig.
Noodzakelijk is de ontwikkeling van voorstellen die de bloei van plattelandseconomieën, met inbegrip van de landbouwsector, tot doel hebben.

Martinez
De GMO voor tabak maakt heftige reacties los. De boeren en de technische problemen worden aan de kant gezet en er wordt nog slechts gekeken naar de gezondheidsproblemen die door kanker ontstaan.
Met deze constatering als uitgangspunt maakt men zich druk om een tegenstelling, namelijk om het feit dat er 11 miljoen ecu van de Gemeenschap wordt uitgegeven aan de strijd tegen de kanker, terwijl er in 1997 18 miljoen ecu is uitgegeven aan omschakelingspremies en aan het Onderzoekfonds ten behoeve van de kankerverwekkende tabaksteelt.
Het is waar dat er wat dat betreft een probleem is bij de Shiva in Brussel, die met de ene hand kanker wil genezen en met de andere kanker in de hand werkt. Maar die tegenstelling is niet de enige in een Europa dat grond braaklegt uit hoofde van de overproductie en dat genetisch gemodificeerde organismen toestaat uit hoofde van, jawel, de noodzaak de productie en de rendementen te verhogen.
Als tabak geen producenten in de Europese ruimte meer zou hebben, zou de import alleen maar toenemen in een Europa dat al behoort tot de belangrijkste importeur ter wereld van ruwe tabak en dat slechts voor 30 % in zijn eigen behoefte voorziet.
Het gaat met de tabak net als met de drijfnetten. Ze hier verbieden zal het gebruik ervan door anderen, bij anderen en de import van anderen niet tegenhouden. Zo staan de feiten ervoor. De tabaksteelt voorkomt dat de landbouw in minder begunstigde gebieden doodbloedt. De ellende van werklozen is trouwens ook ziekmakend.
Het aan de kaak stellen van de GMO voor tabak van 1970 is zeker begrijpelijk uit het oogpunt van gezondheid, maar economisch gezien is het onredelijk.

Novo
Wij vinden het een slechte zaak dat de Commissie in haar voorstel voor de landbouwprijzen in bepaalde sectoren de prijzen op het bestaande niveau handhaaft en in andere sectoren, zoals de bosbouw, een prijsverlaging voorstelt. Naar ons oordeel betekent zelfs handhaving van de prijs in feite een verlaging in reële termen, aangezien dan geen rekening wordt gehouden met de geldontwaarding. Wij vinden juist een áánpassing van de landbouwprijzen wenselijk, waarbij ten minste rekening zou moeten worden gehouden met een inflatiepercentage van 1, 7 % op EU-niveau met het oog op waarborging van de inkomens in de landbouwsector.
Voorts zijn wij het er absoluut niet mee eens dat andermaal geen wijzigingen of herzieningen zijn voorzien voor de mediterrane gemeenschappelijke marktordeningen, waarbij als argument wordt aangevoerd dat hervorming van deze GMO's tot nu toe is uitgebleven. In dit verband vinden we het ontoelaatbaar dat geen interventieprijzen voor olijfolie zijn vastgesteld, hetgeen overduidelijk met de bedoeling gebeurt om een snelle goedkeuring van de nieuwe ontwerpverordening erdoor te drukken.
Hoewel wij wel positief staan tegenover de voorstellen voor uitbreiding van het areaal voor kwaliteitswijnen, verwerpen wij de voortzetting van het beleid om wijnbouwgronden braak te leggen; de wijnbouw is immers van groot belang voor de zuidelijke lidstaten, met name voor Portugal. Afwijzend staan wij eveneens tegenover voorstellen om de menging van verschillende mostwijnen en wijnbouwproducten toe te staan; hierdoor wordt de verkoop van slechte kwaliteit beloond en de consument bedrogen.

Seppänen, Sjöstedt en Svensson
Wij hebben tegen dit verslag gestemd, onder andere omdat wij tegen het hele landbouwbeleid van de EU zijn vanwege de ondoelmatigheid en de hoge kosten daarvan, en vooral vanwege de onrechtvaardige verdeling, die vooral de grote landeigenaren ten goede komt. Dit beleid dient zo snel mogelijk weer een zaak van de lidstaten te worden.
Bovendien vinden wij het bijzonder ongepast dat een parlement een standpunt moet bepalen over prijsniveaus in een marktordening voor landbouwproducten. Wij hebben echter gestemd voor de instelling van een wijnbouwkadaster, dat merkwaardig genoeg nog niet bestaat, ondanks een aanhoudende stroom verslagen over fraude met communautaire middelen in de wijnsector.

Souchet
De fractie Europa van de Nationale Staten is ingenomen met de kwaliteit van het verslag en de ontwerp-amendementen die door onze collega Edouard des Places zijn ingediend.
We betreuren daarentegen het gebrek aan fantasie van de Commissie, die niets anders heeft gedaan dan dit prijsbesluit als een soort routine aanbieden. We zijn echter tevreden dat de Commissie ons een nieuwe verordening voorstelt voor het volgende verkoopseizoen, dit als gevolg van het amendement dat wij hebben ingediend om voor het einde van deze maand het percentage braakland vast te stellen, dat wil zeggen dat een besluit over het percentage braakland gelijk wordt genomen met het prijsbesluit. Dat neemt niet weg dat de voorstellen van de Commissie in dit stadium totaal onrealistisch zijn. Dat is de reden dat onze fractie twee amendementen heeft ingediend, een amendement dat om opheffing vraagt van het buitengewone uit de productie nemen van bouwland, dat wil zeggen toepassing van een straf bij overschrijding van het vastgestelde percentage braakland, en het andere dat vraagt om een percentage voor uit de productie genomen bouwland van 5 % en niet 10 %, zoals de Commissie voorstelt.
Behalve het feit dat onze fractie alle amendementen die door de rapporteur werden voorgesteld en door de landbouwcommissie werden goedgekeurd heeft gesteund, hebben wij tijdens de plenaire vergadering opnieuw de amendementen ingediend waarin een verhoging wordt voorgesteld van de institutionele prijzen met 1, 7 %, waardoor de effecten van de monetaire uitholling op het inkomen van de landbouwers worden beperkt. Het is volstrekt onaanvaardbaar dat men denkt dat de productiekosten in de landbouw niet te lijden hebben van de inflatie. Wat de voorstellen van de Commissie voor Agenda 2000 betreft hebben wij al het feit aan de kaak gesteld dat gedurende zeven jaar de prijzen en steun constant op hetzelfde niveau worden gehouden. Welke beroepsgroep zou het accepteren dat haar inkomen niet wordt geïndexeerd aan de prijsontwikkeling? Persoonlijk ken ik er geen.
Tenslotte kan onze fractie slechts met tevredenheid constateren dat de commissie landbouw de amendementen van onze collega des Places heeft aangenomen betreffende instelling van een aanpassingscoëfficiënt die tot doel heeft het inkomen van de landbouwers uit alle lidstaten van de Europese Unie gelijk te trekken, om zo de ernstige bezwaren die voortvloeien uit de verdwijning van de groene ecu per 1 januari 1999 te ondervangen voor de lidstaten die deelnemen aan de eenheidsmunt.
De verdedigers van de euro hebben beweerd dat de euro de landbouwers slechts voordelen zou bieden, aangezien hij een eind zou maken aan concurrerende devaluaties, alsook aan het budget dat wordt besteed aan agromonetaire maatregelen. Daarbij vergat men de voor de landbouwers buitengewoon vervelende effecten van de verdwijning van de groene koers die de overgang naar de euro met zich meebrengt. In Frankrijk bijvoorbeeld, bedraagt het verschil tussen groene koers en monetaire koers 2 %: men heeft dus in werkelijkheid te maken met een extra daling van de institutionele prijzen en de steun met 2 %, gerekend vanaf 1 januari 1999. Dankzij de amendementen van de rapporteur zal een tekst van het Europees Parlement de verdienste hebben een zeer zwak punt van de euro aan het licht te brengen. Moeten de landbouwers boeten voor een overgang naar de euro waartoe om ideologische redenen werd besloten zonder dat hun mening werd gevraagd? Dankzij het werk van de heer des Places kan ons Parlement zijn advies uitbrengen op de huidige plenaire vergadering, waardoor de Raad tijdens de zitting van 22 en 23 juni het algemene, juridische en regelgevende kader vast kan stellen dat zal worden toegepast op onze landbouwers, zodat die hun besluiten met kennis van zaken kunnen nemen.
Verslag-Rosado Fernandes (A4-0218/98)
McKenna
Mevrouw de Voorzitter, het is ironisch dat de Europese Unie de tabaksector zwaar subsidieert terwijl zij tegelijkertijd ten strijde trekt tegen kanker en de mensen tracht in te lichten over het gevaar van roken voor de gezondheid. Wat zij zou moeten doen, is van die subsidies afkomen. Het is absoluut een schande dat de overige leden van de Commissie commissaris Flynn op dit punt niet willen steunen. Het gaat om een van zijn beste voorstellen en het is schandelijk dat de Commissie zijn pogingen om van de tabaksubsidies af te komen niet zal steunen. Ieder jaar is ruim een miljard ecu belastinggeld bestemd voor de subsidiëring van iets dat schadelijk is voor de volksgezondheid en dat funeste gevolgen heeft in landen elders ter wereld, waar geen correcte regelgeving bestaat om rokers op de gevaren van het roken te attenderen. De Europese Unie slaat de plank volledig mis, wanneer zij iets subsidieert dat het leven van de gebruikers ervan verkort.
De tabaksindustrie en de tabakstelers moeten beseffen dat zij naar alternatieve gewassen moeten omzien. Een ironisch aspect van dit verslag is dat men tracht aan te zetten tot alternatieve soorten tabak. Er bestaat geen alternatieve soort tabak die niet gevaarlijk voor de gezondheid is en het is belachelijk het idee te propageren dat dat wel zo zou zijn. De Commissie zou commissaris Flynn op dit punt moeten steunen en in het belang van de volksgezondheid en de consumenten tabakssubsidies moeten intrekken.

Ahlqvist, Andersson, Hulthén, Theorin, Waidelich en Wibe
Daar de tabaksconsumptie schadelijke effecten heeft op de gezondheid van de gebruikers, is het absurd dat er overheidssteun wordt gegeven aan de tabaksproductie. Bij de stemming over dit verslag steunen wij de amendementen betreffende een geleidelijke afschaffing van de tabakssubsidie. Als deze amendementen niet worden aangenomen, stemmen wij bij de eindstemming tegen het verslag als geheel.

Alavanos
De Commissie stelt voor:
1) het opkopen van quota en het overeenkomstig verminderen van de garantiedrempels.
Vierkant tegen.
Met de amendementen van de commissie landbouw worden de voorwaarden voor het opkopen niet verduidelijkt. Er zal een door de structuurfondsen gefinancierd opkoopsysteem in het leven worden geroepen. Een gedeelte van de quota wordt opgenomen in een nationale reserve. Wat met de rest gebeurt, wordt niet duidelijk gemaakt. Het vraagstuk van de quotaopkoop zal meer in het algemeen worden geregeld door het beheerscomité, waarbij de uitkomst onbekend blijft.
Tegen. Wij willen een formulering waaruit duidelijk blijkt dat de overgedragen quota geen aanleiding mogen zijn tot een navenante vermindering van de garantiedrempels.
2) 35 à 45 % van de premie afhankelijk te maken van de kwaliteit. Wij zijn het oneens met deze regeling, daar hier grote groepen telers de dupe van zullen worden en geen noemenswaardige compensatie wordt geboden. Met de amendementen van de Commissie landbouw wordt voorgesteld dit percentage te beperken tot 25 %.
Pertinent tegen 35 à 45 %. Eventueel zijn wij bereid te spreken over een percentage van 25 %.
3) Verhoging van de inhouding op de premie van 1 % tot 2 %. De bedoeling is de aldus gespaarde financiële middelen te gebruiken voor de bestrijding van het roken en het onderzoek op het gebied van de tabaksteelt. Daar ben ik het niet mee eens. In het gewijzigd voorstel van de commissie landbouw is sprake van een inhouding van 1 % met een eventuele verhoging, financiering van voorlichting over roken en financiering van onderzoek.
Wij zijn voor maatregelen ter bestrijding van het roken, maar tegen een eenzijdig gebruik van de financiële middelen van de producenten voor de bestrijding van het roken. Men doet immers niets aan de invoer van tabak uit de Verenigde Staten en andere landen. Dit is schijnheiligheid.
4) Door de hervorming van 1992 zijn de uitgaven voor tabak reeds verminderd (van 1.329, 6 miljoen ecu in 1991 tot 1.021 miljoen ecu in de periode 1999-2003).
Wij willen geen zoveelste vermindering.

Bébéar
Eindelijk hebben we dan een goed debat over de broodnodige inrichting van enkele specifieke sectoren van de GMO die zeer concurrerend zijn ten opzichte van andere continenten. Ik deel het standpunt van mijn collega's uit de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling die het verslag-Rosado Fernandes betreffende tabak hebben aangenomen.
Wij hebben nu de gelegenheid te benadrukken dat wij het nodig vinden dat de steun aan deze sector afhankelijk wordt gemaakt van de kwaliteit van het product en dat het probleem van de premies voor producerende landen in het Noorden en in het Zuiden opnieuw wordt bekeken. Dat dient definitief te worden opgelost. Tabak uit het Noorden kan niet tot in lengte van dagen worden achtergesteld ten opzichte van tabak uit het Zuiden.
Waarom moeten we ons beperken tot een simplistische visie die erin bestaat alleen de belangen van ons land van herkomst te verdedigen dat al dan niet producent is? Een substantiële steun is nuttig voor deze hele sector die zich al jaren enorm inspant om tot kwaliteitsverbetering te komen.
Laten we niet vergeten dat de tabakssector met 135.000 producenten en 400.000 seizoenarbeiders een grote werkgever op het platteland is. Als de teelt in Europa zou worden verwaarloosd, zou dat nog geen vermindering van de consumptie van sigaretten tot gevolg hebben, zoals sommige utopisten ons willen doen geloven. Het is belangrijk dat alle kwaliteitsproducten opgewaardeerd worden, met inbegrip van die uit Noord-Europa. Die vragen onze speciale aandacht omdat er vraag van de markt is en omdat hun productiekosten hoger liggen.
Dit stimulerende beleid dient te worden ondersteund door beter onderzoek, met name op het genetische vlak. Nieuwe programma's ter verbetering van de plantensoort zouden van start moeten gaan om de ontwikkelingen die op andere gebieden plaatsvinden te begeleiden. Het is op het ogenblik mogelijk tabak te produceren die minder schadelijk voor de volksgezondheid is. Dat is een weg die we met volle overtuiging moeten inslaan.
Het Europees Parlement heeft tabaksreclame verboden en heeft recentelijk ook evenwichtige besluiten genomen die de gezondheid van jongeren moeten beschermen. Laten we deze richting blijven volgen door de bepalingen van het verslagRosado Fernandes goed te keuren.

Blot
De Commissie is van plan een mechanisme voor het opkopen van quota in te stellen met het doel het productievolume in Europa geleidelijk terug te brengen. In werkelijkheid is het niet realistisch een dergelijk doel te hebben terwijl de import van tabak uit derde landen zo aanzienlijk is.
Ik herinner eraan dat de Europese Unie de belangrijkste importeur van ruwe tabak ter wereld is, terwijl ze voor slechts 35 % in haar eigen behoeften voorziet. Bovendien is er in dit mechanisme noch plaats voor modernisering van de productie, noch voor het aantrekken van jonge landbouwers.
Dit beleid komt dus niet tegemoet aan de belangen van de producenten. Het verslag van onze collega Rosado Fernandes verdedigt echter beleidslijnen die niet ingrijpend zijn in het kader dat op het ogenblik wordt opgelegd aan de Franse producenten, en dus zullen wij zonder aarzelen voor dit verslag stemmen.

Bonde en Sandbæk
In het licht van de schadelijke invloed die tabak op de gezondheid van de consumenten heeft, kunnen wij het niet eens zijn met het behoud noch met de verhoging van communautaire steun voor de tabaksproductie. Wij zijn van mening dat elke vorm van overheidssteun aan de tabaksindustrie afgeschaft moet worden. In het belang van de tabaksproducenten dient de afbouw van de steun geleidelijk en over een korte periode te gebeuren, zodat zij de mogelijkheid hebben over te schakelen op andere teelten of activiteiten.

Cars
Ik ben van mening dat er in het geheel geen steun naar tabaksteelt in de EU mag gaan. Omdat geen enkel van de onderhavige voorstellen streeft naar een direct besluit van dien aard, heb ik gestemd voor amendement 66 (inhoudende een afwijzing van het verslag als geheel) en tegen het definitief aannemen van het verslag. Voor het overige heb ik blanco gestemd.

Cushnahan
In de vergaderweek van mei zijn we het erover eens geworden dat reclame voor tabak moet worden verboden. Dit besluit lag in de lijn van het gezondheidsbeleid van de Europese Unie.
De subsidiëring van de tabaksteelt is echter duidelijk in tegenspraak met de verplichting uit het EG-Verdrag, de gezondheid van onze burgers te beschermen. Ik betreur het dat de Commissie in1996 het voorstel om de subsidies op te heffen heeft verworpen en in plaats daarvan heeft gekozen voor hervormingsvoorstellen.
In het verslag van 1994 van de Rekenkamer over deze kwestie werd geconcludeerd dat de intrekking van tabaksubsidies tot aanzienlijke begrotingsbesparingen zou leiden zonder de tabakstelers te gronde te richten.
Om deze redenen en om in overeenstemming met gezondheidsargumenten te blijven, heb ik de amendementen gesteund van de heer Collins en anderen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming.

Delcroix
De tabakssector is een concentratie van tegenstellingen en hypocriete standpunten uit de samenleving.
Tabak is een gif en een drug.
De strijd tegen kanker kan niet gevoerd worden zonder deze verslaving van de mens terug te brengen. Aangezien medisch onderzoek een van de oorzaken van kanker heeft vastgesteld, zijn er voor ons alle morele redenen het probleem bij de bron aan te pakken. Wij hebben geen keuze.
Maar de tabaksindustrie geeft werk en verzekert vele families van een inkomen. De ervaring leert ons dat het geen zin heeft een verbod in te stellen, want dat werkt alleen fraude en bijkomende criminaliteit in de hand.
We moeten overtuigen, stapsgewijs te werk gaan, geleidelijk omschakelen:
de bewustwording verbeteren van mensen en vooral van jongeren ten aanzien van de gevaren van tabak voor de gezondheid; -de bewustwording verbeteren van het collectief verspillen van middelen dat door deze praktijk wordt gelegitimeerd; -producenten en arbeiders in de sector helpen om te schakelen naar andere activiteiten.Europa heeft niet geaarzeld moeilijke en kostbare maatregelen te nemen om de landbouwoverschotten terug te dringen en het ontvolken van het platteland tegen te gaan. Het moet ook de moed hebben dit probleem onder ogen te zien.
Het is geen kwestie van kiezen tussen de strijd voor werkgelegenheid en de bescherming van de gezondheid, maar van kiezen voor de bescherming van de gezondheid en voor omschakeling.

Holm
Dat de EU een stelsel voor de subsidie van tabak kent, vinden wij van de V-fractie volstrekt verkeerd, omdat dat het publiek verkeerde signalen geeft over het roken van tabak. Het Europees Parlement heeft nog niet zo lang geleden zijn steun verleend aan het voorstel van de Raad inzake een verbod op indirecte tabaksreclame. Het Europees Parlement heeft ook te kennen gegeven dat tabak een gevaar voor de gezondheid is, dat zeer serieus moet worden genomen. De V-fractie is het volkomen eens met deze standpunten en met elke actie om het Europees Parlement aan te zetten tot het nemen van desbetreffende besluiten. Aan het roken van tabak zijn grote risico's verbonden. Wij moeten ons daarom inspannen de mensen te laten stoppen met roken respectievelijk ze er helemaal niet aan te laten beginnen.
Tegelijkertijd is het een feit dat de EU aanzienlijke subsidies verstrekt ten behoeve van de tabaksteelt in de EU, op dit moment circa een miljard ecu per jaar. Deze dubbele moraal is volgens ons volstrekt absurd. Wij ijveren er daarom voor dat deze steun zo snel mogelijk ophoudt. Het zou natuurlijk het beste zijn als deze steun de komende jaren geleidelijk werd afgeschaft; dat zou het beste zijn voor de bestaande tabakstelers en het zou een juist signaal zijn dat de EU het tabaksvraagstuk serieus neemt en ervoor ijvert dat er minder wordt gerookt.
Het gebruik van de bestaande omschakelingssubsidies die tabakstelers moeten aansporen tot het telen van andere gewassen, moet worden gestimuleerd en de desbetreffende begrotingspost moet worden verruimd. Tegelijkertijd moet de begrotingspost voor tabaksteelt worden gereduceerd. Sommigen beweren dat deze omschakelingssubsidies niet helpen, omdat het enige gewas dat ter plekke kan worden geteeld nu juist tabak is. Deze argumentatie is niet serieus te nemen; het is puur politieke retoriek, gebaseerd op het feit dat telers meer steun krijgen voor tabak dan voor andere gewassen. De omschakeling naar andere gewassen moet worden geïntensiveerd en aantrekkelijker worden gemaakt. De V-fractie streeft ernaar de subsidiëring voor tabaksteelt geheel stop te zetten.

Martinez
Nu moeten wij ons dus uitspreken over de 18 ontwerpverordeningen voor de landbouwprijzen. Wat hebben we een lange weg afgelegd! Toen ik in 1989 toetrad tot het Parlement, waren de landbouwprijzen aanleiding tot veel tamtam. Dat was het grote debat. Zoiets als de hoogmis op zondag.
Nu komt er niemand meer naar de mis. De prijzen zijn dusdanig gezakt, en Agenda 2000 zal nog 10 tot 30 % van het restant afknabbelen, dat de boeren bijna minder verwachten van de markt dan van begrotingssteun.
De communautaire begroting staat overigens in het teken van rantsoenering. Zozeer, dat in real currency de landbouwprijzen zullen afnemen met 2 %. Zozeer dat het globale inkomen van de Europese landbouw, dat van 1990 tot 1996 is gedaald met 16, 4 %, waarschijnlijk in 1999 nog verder zal dalen.
In de groente- en fruitsector, die toch al aangeslagen is, is de toestand ronduit dramatisch. De situatie in de wijnbouw, die nog steeds wacht op een GMO die deze eeuwenoude cultuur respecteert, is ook moeilijk. Vandaar de noodzaak van een GMO, in afwachting van nieuwe aanplant die door Brussel geweigerd wordt, aangezien de Commissie weigert in te zien dat landbouw die is overgeleverd aan begrotingssteun uiterst gevoelig is. De boeren zouden hun bestaan moeten kunnen funderen op de prijzen van hun producten.
Verlaging van het prijsbesluit betekent het afbrokkelen van de zelfstandigheid van de landbouwers. En dus van hun vrijheid.

Novo
Wanneer men de gemeenschappelijke marktordening voor tabak wil hervormen, kan men niet het accent leggen op de negatieve gezondheidseffecten van tabak; in dat geval zou namelijk eerst de invoer van tabak verboden moeten worden, waar de Europese tabaksindustrie in hoge mate afhankelijk van is. Aspecten die verband houden met de volksgezondheid moeten op een andere wijze en op een andere plaats - te denken valt aan opvoeding en preventie - aan de orde worden gesteld.
Wanneer men de tabakssector wil hervormen, dient het accent elders te worden gelegd, en wel op de directe en indirecte werkgelegenheid waar deze sector voor zorgt, met name in de achtergebleven gebieden van de Unie, waarvan er vele geen alternatieven voor omschakeling hebben. Ook dient gewezen te worden op de belangrijke bijdrage van de tabaksteelt aan het tegengaan van de toenemende woestijnvorming op het platteland.
Wanneer men de tabakssector wil hervormen, dient het accent te worden gelegd op maatregelen die kwaliteitsbevordering ondersteunen; in het verleden heeft het Parlement duidelijke voorstellen in die richting gedaan en het doet dat nog steeds.
Wanneer men de tabakssector wil hervormen, kan men niet, zoals het voorstel van de Commissie doet, opzettelijk het definitief staken van de tabaksteelt bevorderen zonder dat geloofwaardige alternatieven worden gecreëerd. Er dienen, integendeel, juist voorwaarden te worden geschapen voor handhaving van de productie en voor de instroom van jonge boeren, zodat een nieuwe generatie aan de slag kan in de tabaksteelt.
Het baart ons zorgen dat de Commissie in toenemende mate stelselmatig voorbijgaat - zoals zij dat ook tijdens deze discussie heeft gedaan - aan de standpunten en plannen die het Parlement herhaaldelijk met meerderheid van stemmen ten aanzien van deze hervorming op tafel heeft gelegd.

Querbes
Ik stem voor het verslag dat aan ons is voorgelegd, en wel om drie belangrijke redenen.
Ten eerste maakt dit verslag duidelijk onderscheid tussen kwesties die te maken hebben met de tabaksproductie en kwesties die te maken hebben met de strijd tegen tabaksverslaving, want die staan niet rechtstreeks in verband met de productie in de Unie die slechts 30 % van de consumptie dekt.
Ten tweede, door het afwijzen van alle amendementen die steun aan de producenten wilden afschaffen, verdedigt het verslag het principe van communautaire steun aan de productie en aan de werkgelegenheid en aanverwante activiteiten, waarbij verbetering van de kwaliteit en een betere verhouding tussen vraag en aanbod wordt aangemoedigd, en in dat kader stelt het versterking van de beroepsorganisatie en verhoging van de premies voor bepaalde soorten voor.
Ten derde is het verslag, dat tegelijkertijd maatregelen aanbiedt voor vrijwillige omschakeling, gekant tegen iedere maatregel van beperking van de quota, integendeel, het stelt voor dat jonge landbouwers zich in deze productiesector vestigen.
Ik betreur echter de gedachte van de verhoging van een heffing op de premies die wordt gebruikt voor het communautaire tabaksfonds, tegen tabaksverslaving, want deze leidt ertoe dat tabaksproducenten worden beschuldigd en gestraft voor een fenomeen dat de hele samenleving aangaat, zelfs al wordt dit fonds ook gebruikt voor teeltmethodes.
Tenslotte deel ik de ongerustheid die in het verslag is uitgesproken over de consequenties van uitbreiding van de Unie en hoop ik dat de maatregelen ter bescherming van de producentenbelangen zullen slagen, temeer daar de herovering van de interne markt in deze sector enorme mogelijkheden biedt voor ontwikkeling van productie en werkgelegenheid.

Reding
In de politiek moeten wij consequent handelen. Daarom kan ik de Europese bepalingen voor de tabaksteelt niet goedkeuren.
Het Europees Parlement heeft onlangs ingestemd met een richtlijn die reclame voor tabaksproducten verbiedt. Ik heb mij met overtuiging bij dat verbod aangesloten: tabaksreclame is immers voornamelijk op de jeugd gericht omdat de producenten zeer goed weten dat nicotineverslaving meestal op jonge leeftijd begint. Het resultaat daarvan zijn 548.000 tabaksslachtoffers per jaar, van wie 654 Luxemburgers.
Men kan echter niet tegelijkertijd reclame voor tabaksproducten verbieden en de tabaksteelt subsidiëren. Dat is nu juist wat de Unie doet. Ze garandeert een jaarlijkse productie van 350.600 ton ruwe tabak en geeft daarvoor 1 miljard ecu uit. Door de vermindering van de kwantiteit (met 24 % in amper vier jaar) en door steun te verlenen voor het buiten gebruik stellen van arealen is het systeem aanzienlijk verbeterd, maar de vraag is of de controle overal optimaal is.
Ik vind het goed dat de subsidie wordt teruggeschroefd en dat omschakelingsmaatregelen worden genomen, maar dat mag niet tot gevolg hebben dat braakgelegde gronden worden overgenomen. Ik zie een grote tegenstrijdigheid tussen het gezondheidsbeleid, waarvoor slechts weinig EU-geld beschikbaar is, en de ondersteuning van de tabaksteelt, die in Europa bovendien nog van zeer geringe kwaliteit is. Om die redenen kan ik het verslag niet goedkeuren.

Seppänen, Sjöstedt en Svensson
Wij hebben tegen het voorstel gestemd, omdat het noch op de korte termijn noch op de lange termijn een oplossing biedt voor het probleem dat tabakstelers afhankelijk zijn van omvangrijke EU-subsidies. Het voorstel betekent geen reductie van de financiële steun aan de tabakssector en houdt ook geen rekening met de grote gevolgen van de tabaksteelt voor de volksgezondheid en het milieu.

Souchet
Onze fractie ondersteunt alle amendementen die zijn voorgesteld door de rapporteur en in de commissie landbouw zijn goedgekeurd, want de Europese tabaksproductie moet blijven bestaan.
Een groot aantal amendementen die zijn ingediend door onze Britse collega's hebben afschaffing van alle Europese steun aan de tabaksproductie op het oog. Daar zijn wij uiteraard tegen, omdat de Europese Unie al in ruime mate netto-importeur van tabak is. Omdat bovendien de Europese tabak voornamelijk in benadeelde gebieden wordt geproduceerd, is het voor de werkgelegenheid noodzakelijk deze zeer arbeidsintensieve productie te handhaven.
Onze fractie heeft evenwel vijf amendementen ingediend die voornamelijk gekant zijn tegen het voorstel van de Commissie voor instelling van een systeem voor het opkopen van quota. Behalve dat dit systeem leidt tot een afname van hoeveelheden die profiteren van productiesteun, en dus tot een verlaging van de Europese productie, stimuleert het niet de modernisering van de productie en zal het de instroom van jonge landbouwers belemmeren. Dit systeem zal op de middellange termijn ook het zeer negatieve gevolg hebben dat quota een waarde krijgen die een bijkomende financiële last voor de producenten betekent. Men zou namelijk geconfronteerd worden met de instelling van een "handelsfonds" van quota, waarbij de waarde per eenheid afhankelijk wordt gesteld van de opkoopwaarde.
Ons voorstel is daarentegen om een nationale reserve in het leven te roepen die de productiecapaciteit van de lidstaten in stand helpt te houden en tevens bijdraagt aan financiële evenwichtigheid van bestaande of op te richten bedrijven. Bovendien zou men zo het verschijnsel van de meerkosten die de waarde van een quotum met zich meebrengt vermijden. Dit systeem van nationale reserve bestaat al voor andere producties, zoals de schapen-, runder- en melkproductie.
Onze fractie heeft andere amendementen ingediend op het voorstel van de Commissie met betrekking tot de openbare verkoop van teeltcontracten die de producent aan de eerste verwerker binden. Deze maatregel lijkt ons erg dwingend, want hij gaat voorbij aan het feit dat de tabakssector een specifieke, goed georganiseerde sector is, waar de distributie en verwerking voor rekening komt van enkele nationale en multinationale ondernemingen.

Titley
Ik kan de voorstellen van de Commissie over de toekomst van de Europese tabakssector niet steunen. Ik ben verbaasd en boos dat na alle recente vooruitgang met de erkenning door tabaksreuzen dat hun producten ziektes als kanker veroorzaken, wij nu een voorstel hebben waarmee gemeenschapsgeld gebruikt blijft worden voor de subsidiëring van tabaksproducenten! Is dit een waanzinnige manier om onze ziekenhuizen met nieuwe patiënten aan de gang te houden?
Wat wordt er precies bedoeld met het idee van subsidiëring van tabak van hogere kwaliteit - is dit om nog verslavender versies van sigaretten te bevorderen, of sigaretten waarbij het langer duurt voordat de rokers hieraan overlijden? Zelfs met het vijgenblad van meer publiciteit over de gevaren van roken wordt met deze plannen van de belastingbetaler nog altijd verwacht dat hij miljoenen ophoest om de sigarettenmakers te betalen voor het ziekmaken van mensen.
Het voortdurende misbruik van overheidsgeld voor dit soort tabakssubsidies is niet langer aanvaardbaar. Wellicht kon toen het allemaal begon hiervoor een excuus als onwetendheid over de gevolgen van roken aangehaald worden - maar niet in 1998. Als wij dan zo nodig een tabaksproductie moeten hebben, laat zij dan staan of vallen met haar eigen inspanningen, zoals iedere andere bedrijfstak, maar niet met het zuurverdiende geld van de mensen als subsidie.
(De vergadering wordt om 13.15 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Herziening van het GLB (Agenda 2000) (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag (A4-0219/98) van de heer Cunha, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over de herziening van het gemeenschappelijke landbouwbeleid (Agenda 2000 - deel 1, hoofdstuk III) (COM(97)2000 - C4-0522/97).

Anttila
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik complimenteer rapporteur Arlindo Cunha met zijn goede verslag. Hieruit blijkt de grote kennis van zaken van de rapporteur. In het verslag worden de verschillende productieomstandigheden in de Europese Unie belicht. Het is ook volledig utopisch te trachten om van Fins Lapland tot aan de Canarische Eilanden met eenvormige communautaire regels te werken.
De grootste uitdaging van Agenda 2000 voor de toekomst is dan ook om de specifieke behoeften van de noordelijke, de bergachtige en de zuidelijke regio's op te nemen in het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Het GLB is immers vooral bestemd voor de beste regio's in de Europese Unie. De productiekosten in de noordelijke, de bergachtige en andere problematische gebieden zijn hoog. Hiermee moet in Agenda 2000 veel meer rekening worden gehouden.
Agenda 2000 verzwakt de concurrentie tussen graan en hooi ten koste van hooi. De steun voor maïs verbetert het concurrentievermogen van de melkproductie van zes lidstaten en verzwakt de rentabiliteit van de melk- en rundvleesproductie die gebaseerd is op gras en hooi. Zoals in het verslag wordt voorgesteld is er daarom steun voor hooi nodig. De rentabiliteit van de verbouw van gewassen vereist ook in de noordelijke gebieden van de Europese Unie speciale regelingen.
Agenda 2000 breidt de Europese steun uit naar de bosbouw. De bosbouw is en zal ook in de toekomst deel uitmaken van de vrije markteconomie. In geen geval mogen we van de bosbouw net zo'n strak geregelde en gesubsidieerde sector maken als de landbouw. Het aannemen van Agenda 2000 vereist een grotere regionale inzet van het GLB. We moeten het Europese landbouwmodel, dat gebaseerd is op gezinsbedrijven, verdedigen.

De Voorzitter
Mevrouw Anttila, het spijt mij dat ik u tot spoed moest manen. Daarvoor ben ik niet verantwoordelijk, maar uw fractie. Deze had u meer spreektijd moeten geven.

Hardstaff
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur met zijn verslag geluk wensen, maar mijn spreektijd geheel wijden aan de plattelandsontwikkeling. Het is onvermijdelijk dat het aantal arbeidsplaatsen in de landbouw binnen de Europese Unie en in zelfs nog grotere mate in de kandidaat-lidstaten van de Europese Unie als gevolg van de mechanisering zal afnemen. Zonder alternatieve banen in plattelandsgebieden zullen de jongeren naar de stad trekken en nog veel meer mensen zullen dagelijks naar de stad rijden met alle negatieve gevolgen voor het milieu en het toegenomen autoverkeer op slechte plattelandswegen van dien.
Werkgelegenheid in de verpakking en verwerking van voedingsproducten wordt nu met subsidies uit hoofde van doelstelling 5a gesteund. Extra banen buiten de landbouw en kleinschalige ondernemingen in plattelandsgebieden zijn nu echter dringend noodzakelijk. Het blijkt dat LEADER-programma's groot succes hebben met het aantrekken van aanvullende financieringsmiddelen voor investeringen in dergelijke banen. Wil de plattelandspijler van het GLB realiteit worden, dan moeten we een of andere vorm van het programma LEADER na 2000 voortzetten om bloeiende plattelandsgemeenten, vooral in gebieden die na 1999 niet langer onder doelstelling 1 of doelstelling 5b vallen, te handhaven.
De productie van gezonde voeding, bescherming van het milieu en goede normen voor het dierenwelzijn moeten eveneens sleutelelementen in de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid zijn.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Cunha is een eerlijk en moedig verslag. Daarin wordt op objectieve wijze weergegeven welke richting het gemeenschappelijk landbouwbeleid uitgaat. Deze richting beantwoordt allesbehalve aan de belangen van de boeren. Volkomen terecht staat hier dat door de opeenvolgende prijsdalingen en andere aanverwante maatregelen het aantal kleine en middelgrote boerenbedrijven tot een minimum is teruggebracht en tegelijkertijd het aantal grote landbouwbedrijven is opgelopen. Dat is het model dat met het landbouwbeleid van de Europese Unie wordt nagestreefd. Dat is het model dat vanmorgen ook door commissaris Fischler is beschreven. Helaas worden de compenserende maatregelen, waarmee de Commissie deze nadelige gevolgen wil opvangen, volledig tenietgedaan door de overdreven hoge boetes die met massa's de lucht uit komen vallen en door de overdreven quotaverminderingen voor de kleine en middelgrote landbouwbedrijven en voor met name de mediterrane landbouw.
Agenda 2000 zal de situatie alleen nog maar erger maken en de afgod van de grote belangen blijven aanbidden. Agenda 2000 zal korte metten maken met de kleine en middelgrote bedrijven en met name de bedrijven in het Middellandse-Zeegebied. Ik zou een aantal voorstellen willen doen, maar helaas heb ik daar de tijd niet voor. Deze zijn overigens verwerkt in onze amendementen waarvan er talrijke door de commissie landbouw zijn overgenomen.
Ik wilde alleen nog zeggen dat de heer Cunha misschien iets heeft nagelaten. Hij heeft niet duidelijk gemaakt wat de feitelijke beweegredenen van dit landbouwbeleid zijn, welke belangen hiermee worden gediend. Die belangen moeten wij hier echter aan de kaak stellen. Ten tweede geef ik u op een briefje dat de boeren in opstand zullen komen en zich zullen verzetten tegen dit beleid. Zij zullen niet terugschrikken voor willekeur en geweld. Daarmee worden zij bijvoorbeeld in Griekenland geconfronteerd. Daar hebben zo'n 10.000 boeren zware straffen gekregen.

Garot
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ook ik zou de kwaliteit willen loven van het werk van de heer Cunha over een zo delicaat onderwerp als de hervorming van het GLB welke ons door de Commissie wordt voorgesteld, een voorstel dat overigens behoorlijk moet worden bijgestuurd om een werkelijke toekomst voor alle bedrijven in de Europese Unie te bieden.
Diverse elementen moeten wat dit betreft onder de loep worden genomen. Ten eerste datgene wat onze medeburgers verwachten van de landbouwers voor wat betreft de kwaliteit van de producten, respect voor het milieu, of de aanwezigheid van een goed vertegenwoordigde landbouw op het hele grondgebied. Vervolgens de internationale context, in het bijzonder die van de WHO, waarin wij, na gedwongen te zijn onze overheidssteun aan de export te beperken, sterke tegenwerking kunnen verwachten van overheidssteun aan de productie indien wij de toekenningsmodaliteiten niet kunnen ombuigen. Tenslotte is er de balans van het GLB dat sinds 1993 in werking is en waar volop lering uit kan worden getrokken.
Omdat ik genoodzaakt ben het kort te houden, zal ik alleen stellen dat de prijsverlaging van grondstoffen en het terugbrengen, ja zelfs het volledig afschaffen van overheidssteun, niet leidt tot een acceptabel landbouwbeleid. Twee beleidslijnen dienen echter prioriteit te krijgen: het stimuleren van het concurrentievermogen en het op verstandige wijze toekennen van overheidssteun. Het concurrentievermogen moet steeds meer gestoeld zijn op levering van goederen en diensten die beantwoorden aan de verwachtingen van de maatschappij. Dat houdt onder meer in gezondheids- en smaakkwaliteit, lokale know-how waardoor de gebieden optimaal kunnen worden benut, sectorale technologieën met toegevoegde waarde, en diversiteit op steeds meer gesegmenteerde markten. Deze troeven, waarbij het gaat om een algemene prestatie, maken de kracht en originaliteit uit van Europa tegenover zijn concurrenten.
Wat betreft de overheidssteun aan de landbouw die nog altijd noodzakelijk is, zijn wij van mening dat die op de lange termijn slechts door de Europese belastingbetaler en door onze concurrenten binnen de WHO zal worden geaccepteerd, als rekening wordt gehouden met gerechtvaardigde sociale, ecologische en streekgebonden zorgen. Hieruit vloeit het idee voort van het plafonneren van steun aan bedrijven en een nationale modulering uit hoofde van het subsidiariteitsbeginsel, in het kader van communautaire regels die een scheefgetrokken concurrentie en een hernationalisatie van het GLB moeten tegenhouden.

Gillis
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde graag de rapporteur, de heer Cunha, danken voor zijn verslag. Ik juich het in het bijzonder toe dat opnieuw is bevestigd dat wij bijzonder voorzichtig moeten zijn met omvangrijke prijsverlagingen in welke landbouwtak dan ook. Ik ben ook blij met de overtuiging dat alle kortingen op de institutionele prijzen volledig moeten worden gecompenseerd. Dit staat in schril contrast met het document van de Commissie, dat slechts 50 % compensatie voorstelt voor een van onze belangrijke landbouwproducten. In het licht van de reeds ingezakte inkomens van de rundveehouders in Ierland is het voorstel van de Commissie absoluut onaanvaardbaar en moet onverwijld worden gewijzigd.
Het verslag bevestigt eveneens de drie hoekstenen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, maar doet een beroep op de Commissie om de Agenda 2000-voorstellen in veel opzichten te herzien, omdat wordt ingezien dat de voortgaande exodus van jongeren uit de landbouw enorme sociale en economische problemen in grote delen van het platteland veroorzaakt. Ik noem bijvoorbeeld een schokkend statistisch gegeven in mijn eigen land: het zelfmoordpercentage is thans hoger dan het aantal mensen dat bij verkeersongevallen op onze wegen overlijdt. Een groot aantal van deze volstrekt onnodige doden is te wijten aan financiële wanhoop in plattelandstreken. Onder het huidige beleid, met de wijdverbreide ontvolking van het platteland, is het voor jongeren niet aantrekkelijk carrière in de landbouw te maken. Het stelsel van prijzen voor producten die onder de productiekosten worden vastgesteld en waarbij het inkomen enkel afhankelijk is van de betaling van hiervan losstaande compensaties, die ook bij lange na niet het verschil met de prijsverlagingen kunnen overbruggen, biedt niet het veilige bestaan op lange termijn dat goed opgeleide jongeren als noodzakelijke vereiste voor hun toekomst beschouwen.
Dit verslag beveelt met klem aan de hervormingsvoorstellen in Agenda 2000 radicaal te veranderen, aangezien het nu heel duidelijk is dat het snoeien in de prijzen de problemen met het marktevenwicht niet heeft opgelost, noch dat het de voortdurende daling van de boereninkomens heeft kunnen tegenhouden, wat een cruciale factor is om de leegloop van het platteland tot staan te brengen.

Guinebertière
Mijnheer de Voorzitter, ik wil niet nog een schepje bovenop het pessimisme van de vorige spreker doen, maar met hem ben ik toch gedwongen te constateren dat het aantal bedrijven onophoudelijk afneemt, dat het aantal werknemers in de landbouw naar nul dreigt te gaan...Welk Europees model staat ons dan voor de landbouw van morgen voor ogen? Dat van de uitbreiding, dat van de WHO of ons gedenaturaliseerde Europese model? Wij maken de belangrijkste periode in de geschiedenis van het GLB mee, en wij moeten begrijpen dat nieuwe beleidslijnen ervoor moeten zorgen dat de landbouwers van hun arbeid kunnen blijven leven, dat ze kunnen blijven produceren voor het voortbestaan van Europa, maar ook voor de wereldmarkt, dat ze het leven op ons platteland blijven beschermen waarbij voorrang wordt verleend aan behoud van het milieu en van het landschap. Is dat wat Agenda 2000 ons belooft?
Onze fractie hecht vooral aan bescherming van de landbouwer en zijn familie, meer nog dan aan de dossiers van de wereldmarkt. Onze prioriteit gaat uit naar het steunen van vernieuwing van deze activiteit, in de eerste plaats door het aantrekken van jongeren, waarbij het overnemen van grond en het toekennen van productierechten wordt bevorderd en waarbij hun de hoop wordt gegeven dat Europa voor hen altijd land zal blijven om te bewerken.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag mij af of commissaris Fischler wel in de gaten heeft dat het verslag-Cunha van alle kanten, door alle fracties in het Europees Parlement wordt gesteund en tegelijkertijd hevige kritiek wordt geuit op Agenda 2000 en op de daarin vervatte regelingen voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Mijns inziens is deze kritiek volkomen gerechtvaardigd. De Commissie wil immers met Agenda 2000 dat versterken wat wij zich reeds zien voltrekken in alle samenlevingen in de Europese Unie: de afbrokkeling van de sociale staat en de invoering van andere sociale normen zoals die van de Verenigde Staten. Datzelfde zien wij ook in de landbouw gebeuren. Wij accepteren geen landbouw die gebaseerd is op compenserende inkomenssteun. Dergelijke steunmaatregelen zijn van tijdelijke aard. Daarmee houden de landbouwers op producenten te zijn en worden ze steuntrekkers, voor een bepaalde tijd tenminste. De belangrijkste boodschap uit het verslag-Cunha is dan ook dat het Europese landbouwmodel moet worden bevorderd. Daar is de landbouwer producent, daar onderhoudt de landbouwer het milieu en bewaart hij de culturele tradities, daar vormt het gezinsbedrijf de kern van de werkgelegenheid. Mijn collega aan de overkant heeft zojuist een treffende beschrijving gegeven van hetgeen zal gebeuren als dit alles in duigen valt.
Daarom moeten wij mijns inziens steun verlenen aan het verslag van de heer Cunha en ons verzetten tegen de voorstellen van de Commissie voor de uitbreiding 2000.

Lambraki
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur, de heer Cunha, van harte gelukwensen met zijn verslag. Inderdaad moeten wij bij elke poging tot hervorming van het GLB de bevordering van het Europese landbouwmodel en van de economische en sociale samenhang voor ogen houden. Daar moeten wij in eerste instantie steun aan geven.
Dit komt in het verslag van de heer Cunha goed uit de verf. Ik wilde enkele punten daaruit aanhalen.
Ten eerste worden met de heroriëntatie van de doelstellingen in Agenda 2000 activiteiten die thuishoren onder andere doelstellingen, overgeheveld naar het EOGFL. Dat leidt tot meer uitgaven in de landbouw. Er wordt echter niet duidelijk gemaakt waar het geld daarvoor vandaan moet komen. Hier zit dan ook een addertje onder het gras. Wij lopen het gevaar dat, wanneer het om de financiering gaat, het beleid voor de plattelandsontwikkeling wordt gelijkgeschakeld met het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het gemeenschappelijk landbouwbeleid geleidelijk aan in stukjes en beetjes wordt gehakt en verwerkt in andere beleidsvormen, zoals het regionaal beleid.
Ten tweede moeten wij bijzonder op onze hoede zijn voor een mogelijke renationalisatie van het GLB. Met iets dergelijks zullen wij geconfronteerd worden zodra de lidstaten te veel armslag krijgen bij het beheer van de beschikbare financiële middelen of zodra het subsidiariteitsprincipe ruimer wordt uitgelegd. De mogelijkheid tot verhulde nationale steun zal de verschillen tussen ontwikkelde en minder ontwikkelde gebieden nog groter maken en een kettingreactie aan gevolgen hebben voor de economie van de zwakste lidstaten.
Ten derde moeten wij zowel bij de sectorale als ook regionale aanpak van de Europese landbouw rekening houden met de noodzakelijke gelijkwaardigheid. Bij de steunverlening moeten wij aandacht schenken aan de relatie tussen kleine en grote landbouwbedrijven, tussen noordelijke en zuidelijke producten. Zo moeten wij, commissaris Fischler, onderzoeken waarom bepaalde gemeenschappelijke marktordeningen tot 2006 gaan en andere tot 2001. Het is toch frappant dat de gemeenschappelijke marktordeningen die tot 2001 gaan, zuidelijke producten betreffen.
Tot slot moeten wij goed in de gaten houden waar het geld voor de modernisering van de landbouw in de kandidaat-landen vandaan komt. Als het geld daarvoor uit het huidige landbouwrichtsnoer wordt weggehaald, zullen enorme problemen ontstaan. Dan zullen immers de minst ontwikkelde gebieden van de Europese Unie moeten opdraven voor een groot deel van de uitbreidingskosten.

Poisson
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, mijnheer de commissaris, het aantal landbouwers in Europa neemt nog steeds af, van 8 miljoen in 1990 tot 6, 9 miljoen in 1995. De kleine familiebedrijfjes verdwijnen. Het aantal werknemers in de landbouw laat sinds 1990 een daling zien van 3, 7 % per jaar. Is dat niet gevaarlijk voor het instandhouden van de sociale plattelandsstructuur, is dat niet gevaarlijk voor de Europese ruimtelijke ordening?
De Commissie stelt ons een prijsverlaging voor die wordt gecompenseerd door directe inkomenssteun. Welke industrie zou het aanvaarden producten onder de productiekosten te verkopen? Zonder nog te spreken van de onzekere situatie voor onze landbouwers, die weten dat hun inkomsten meer dan ooit afhangen van directe steun, terwijl wij allemaal weten dat die niet het eeuwige leven heeft? Hoe gaat de Commissie al die hectares beheren die niet worden overgenomen? Het is inderdaad begrijpelijk dat jongeren aarzelen zich te vestigen als ze horen: "10 % minder voor melk, 20 % minder voor graan, 30 % minder voor rundvlees" , zoals dat in Agenda 2000 is bepaald? Je moet echt een enorme liefde voor het vak hebben om vandaag de dag landbouwer te worden, maar helaas, van liefde alleen kun je niet leven! Wij ouders van jonge mensen die enthousiast zijn voor de landbouw, wat voor raad moeten wij hun geven, wij die verantwoordelijk zijn voor hun toekomst? Jonge landbouwers vormen toch echt de enige garantie voor de toekomst van de Europese landbouw.

Campos
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het verslag van rapporteur Arlindo Cunha is stukken beter dan het voorstel van de Commissie, al gaat het niet zo ver als nodig is.
Laat ik duidelijk maken wat ik bedoel. De Commissie verspilt de helft van haar begroting aan circa 1 % van de rijkste Europeanen. Zoals u weet, mijnheer de commissaris, wordt 80 % van dit geld verdeeld over 20 % van de landbouwers. Dat is een zeer onrechtvaardig beleid. En het verslag legt geen duidelijk plafond op en biedt geen duidelijk alternatief om te bereiken dat er wel een rechtvaardige verdeling van het geld van de Gemeenschap tot stand komt. Ik wijs erop dat iedere burger in de Gemeenschap circa 350 ecu betaalt om dit beleid te financieren, en ik ben dan ook van oordeel dat de Commissie geen respect heeft voor de Europese belastingbetaler.
Een ander kwestie betreft het feit dat het landbouwbeleid van de Unie nog steeds een beleid is dat het milieu schade berokkent en niet gericht is op kwaliteit: het blijft immers geënt op steun aan de productie en niet op steun aan de wijze van productie of bevordering van de kwaliteit van de voedselketen. Mijnheer de commissaris, u wordt vandaag geconfronteerd met het probleem van de tanende geloofwaardigheid van de voedselketen. Door het huidige beleid voort te zetten, zult u de bestaande problemen in de Gemeenschap slechts verergeren in plaats ze dichter tot een oplossing te brengen.
Voorts is er geen sprake van solidariteit tussen de regio's. Het is ontoelaatbaar dat twee landbouwers die hetzelfde product voortbrengen, niet op eendere wijze geclassificeerd en schadeloosgesteld worden, omdat zij toevallig in verschillende gebieden binnen de Gemeenschap wonen. Regionalisering van de steun is nog altijd geen feit. De noodzaak om gezinsbedrijven te steunen ten koste van de grote producenten is absoluut niet aangetoond. Het hele beleid begunstigt slechts een half dozijn landbouwers, en het resultaat is er dan ook naar: het platteland loopt helemaal leeg, vandaag de dag hebben we nog 5 % boeren, in het jaar 2000 zal dat percentage gedaald zijn tot 2, 5 %, en tot slot wordt de helft van de communautaire begroting gespendeerd aan 0, 5 % van de rijkste producenten, de rijkste mensen in de gehele Gemeenschap.

Otila
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn mening is de in Agenda 2000 voorgestelde toename van de bosbouwsteun op geen enkele manier in overeenstemming met het beginsel van een vrije, op de markt gebaseerde bosbouw. De huidige steun voor bebossing, bosonderhoud en de bestrijding van bosbranden is al voldoende. Ons gemeenschappelijke geld kan zeker doeltreffender geïnvesteerd worden. Bovendien zal het voorstel duidelijk leiden tot een uitbreiding van het gemeenschappelijk bosbouwbeleid ofwel een vermindering van de zeggenschap van de lidstaten over de bosbouw. Dit betekent echter niet dat de Unie geen belangrijke rol mag spelen in de bosbouw. Bijvoorbeeld in de veelbesproken certificering van bossen kan de gewenste duidelijkheid worden verkregen door een soort overkoepelend Europees certificaat.
De voorgestelde prijsverlagingen voor melk- en graanproducten kan ik, afkomstig uit een noordelijke lidstaat, alleen maar veel te groot vinden. Waar is de op topniveau gedane belofte gebleven om het platteland in alle regio's van de Unie levensvatbaar te houden door de beoefening van landbouw? Eén zeer belangrijke kwestie is in de Commissie volledig onopgemerkt gebleven en dat is de huidige situatie en de toekomstperspectieven van jonge landbouwers. We moeten zorg dragen voor steun aan jonge boeren bij de overname van boerderijen en wij moeten hun voldoende sociale zekerheid bieden.
Over de uitbreiding en Agenda 2000 wil ik tenslotte zeggen dat een debat hierover niet hoeft worden voortgezet zolang de huidige institutionele problemen in de Europese Unie niet zijn opgelost.

Hallam
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde de heer Cunha danken voor zijn verslag en enkele van de zorgen herhalen waaraan ik elders al uiting heb gegeven. Een van de problemen met het verslag is dat het de kwestie van tanende werkgelegenheid in de landbouw niet aanpakt. Als we het over plattelandsstreken hebben, betekent dat niet per se dat wij over de landbouw spreken als een vorm van industrie en werkgelegenheid.
Wij moeten zorgen voor meer diversiteit op de boerderij, maar ook voor een grotere diversiteit in de lokale economie. We moeten kijken naar de rol van plattelandsgebieden als forenzenplaatsen voor grote stedelijke gebieden, waar mensen hun tweede huis kunnen hebben, waar ruimte is voor recreatie, toerisme enzovoort. We moeten ook kijken naar wat voor soort banen er worden geboden. We hebben banen op basis van technologie nodig, vooral het gebruik van Internet en ISDNtechnologie. We moeten ook kijken naar kleine industriële units in onze rurale gebieden voor startende bedrijven. We moeten kijken naar een nieuwe rol voor het platteland.

Sturdy
Mijnheer de Voorzitter ook ik wilde de heer Cunha graag complimenteren met zijn verslag. Een van de problemen die wij in de landbouw hebben gehad - niet als gevolg van het verslag van de heer Cunha, maar als gevolg van BSE - is dat wij te maken kregen met grote veranderingen in onze aanpak van de landbouw. Het gebeurt niet vaak dat ik het met de overzijde van het Parlement eens kan zijn, maar bij deze bijzondere gelegenheid blijk ik toch met het standpunt van de heer Hallam te kunnen instemmen.
Een van de problemen met de landbouw is, dat wij er geen jonge mensen meer naartoe kunnen lokken en een van de dingen die wij moeten doen, is afzien van de quotabeperkingen. Daarnaar moeten wij in de toekomst kijken en een deel van het verslag van de heer Cunha gaat daarover. We moeten ook bezien hoe de landbouw op de markt rendeert. Het is van vitaal belang dat de landbouwsector inziet dat men niet immer met een emmer op beschikbare financieringsmiddelen kan staan wachten.
Maar de belangrijkste punten zijn, in de eerste plaats, dat wij een interne markt hebben en dat deze interne markt voor de landbouw in heel Europa moet blijven bestaan. Anders zullen we discriminatie tussen de lidstaten krijgen. Daarom ben ik tegen verzachtende regelingen, omdat dit de grote en efficiënt werkende boerderijen treft. Ten tweede ben ik tegen nationale kredieten. Daarmee kunnen regeringen de uitgaven controleren en tegenhouden.

Iversen
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Cunha is een belangrijk verslag, omdat het als signaal moet dienen voor het standpunt van het Europees Parlement inzake de hervorming van het landbouwbeleid. Het verslag komt naar mijn mening duidelijk naar voren als een compromis tussen de vele verschillende standpunten die over de hervorming worden ingenomen. Ik vind persoonlijk ook dat het verslag weinig visie heeft. Er ontbreken enkele scherpe uitingen op bepaalde specifieke gebieden zoals milieu en dierenwelzijn.
Met betrekking tot het hoofdstuk over de komende uitbreiding in het verslag-Cunha ben ik zeer blij dat het door mij ingediende amendement om de regels inzake milieuvriendelijke productiemethodes vanaf 1999 ook voor de eerste nieuwe kandidaat-landen te laten gelden, door de landbouwcommissie is goedgekeurd. Wij mogen immers niet vergeten dat de verbetering van het milieu een thema is dat niet alleen de huidige 15 lidstaten aanbelangt. De milieuverontreiniging stopt immers niet bij de grenzen. In de landen in Centraal- en Oost-Europa die hun lidmaatschap van de EU hebben aangevraagd, is de landbouwproductie belangrijk. Daarom moeten wij deze landbouwers via steun en samenwerking een goede en milieuvriendelijke productie verzekeren. Het mag niet zo zijn dat deze landbouwers het milieu opofferen om in de concurrentiestrijd van de interne markt te kunnen overleven.

Keppelhoff-Wiechert
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Fischler, de heer Cunha heeft hier vandaag al heel wat lof gekregen, maar toch zou ik op zijn verslag ook enige kritiek willen leveren. Zoals hijzelf weet, is hij in zijn verslag immers niet ingegaan op wat de vrouwen in de landbouw presteren. Maar de heer Cunha is een vrouwvriendelijk man en zal dat in de ontwerpresolutie zeker nog voor de stemming goedmaken. In de EU zijn ongeveer de helft van alle mensen die in de landbouw werken vrouwen. Door hun arbeid op het veld en in de stal, door de boekhouding bij te houden, door de rechtstreekse verkoop van producten en door boerderijvakanties aan te bieden genereren zij voor de boerengezinnen belangrijke inkomsten.
De landbouwbedrijven hebben de boodschap van de Commissie gehoord. Dat verbaast ons eigenlijk niet. De boodschap van de Commissie wordt over het algemeen, vooral ook door de boerinnen, negatief onthaald. Ik meen dat landbouwcommissaris Fischler dat ook bij zijn bezoek aan onze expositie in Berlijn heeft gemerkt. De boerinnen verzetten zich tegen Agenda 2000. Hun kritiek betreft het feit dat het landbouwmarkt- en het prijsbeleid meer op het niveau van de wereldmarkt wordt afgestemd. Het inkomens- en prijsbeleid wordt onvoldoende op elkaar afgestemd - ik denk daarbij aan de hoge milieueisen -, zodat veel boerengezinnen binnenkort in hun voortbestaan zullen worden bedreigd. De boeren vrezen dat zij hun werk en broodwinning zullen verliezen. Ook wij vinden dat een snellere afstemming van het Europees landbouwbeleid op de wereldmarkt niet nodig is.

Botz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Fischler, in het verslag van de heer Cunha gaat het onder meer om de volgende twee doelstellingen: een integraal beheer van de open ruimte en, anderzijds, het voortbestaan, het aanpassingsvermogen en de versterking van de landbouwbedrijven. Het bereiken van die doelstellingen wordt echter in het bijzonder in de benadeelde gebieden van de nieuwe Duitse deelstaten in gevaar gebracht door de Commissievoorstellen om de steun terug te schroeven en maximumgrenzen vast te stellen.
Wat aanpassingsvermogen en veerkracht betreft, hoeft niemand in Europa de Oost-Duitse boeren de les te lezen. Tussen 1945 en 1992 moesten die boeren in korte tijd drie radicale herstructureringen tot een goed einde brengen. Zij zijn daarin geslaagd. Bij de laatste herstructurering werd binnen twee jaar 80 % van de werkgelegenheid in de landbouw geschrapt. Dat was nodig. Mijnheer Fischler, in het bijzonder in die regio's bestaat voor de bedrijfsstructuren die dat alles hebben overleefd - vooral collectieve bedrijven - geen enkel alternatief dat een integraal beheer van de open ruimte, dat wij nochtans allen willen, kan garanderen.
Alleen al daarom mag het betere en modernere landbouwbeleid dat wij allen wensen de landbouw niet verder destabiliseren. Dat is immers strijdig met het nieuwe werkgelegenheidsbeleid van de Europese Unie.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Cunha, die ik feliciteer, heeft als grote verdienste dat het niet de verraderlijke tactiek volgt die de Commissie in de Raad heeft toegepast, namelijk die van divide et impera . Het geeft inderdaad gehoor aan de zorgen in de landbouwwereld.
Het standpunt van het Parlement is daarom van levensbelang voor het Europese landbouwmodel. De benadering van het Luxemburgse voorzitterschap, namelijk een eigen identiteit voor de Europese landbouw vast te stellen die als referentiekader moet dienen voor de hervorming van het GLB en voor zijn positionering op de wereldmarkt, is door de Europese Raad van Luxemburg van december bekrachtigd. Het model dat uit deze zienswijze naar voren komt, is dat van een multifunctionele, duurzame, scherp concurrerende landbouw die verdeeld is over het gehele Europese grondgebied, met inbegrip van de minder bedeelde regio's. Een landbouw waarbij het landschap en de natuurlijke omgeving worden gerespecteerd, die in staat is tegemoet te komen aan de verlangens van de consumenten wat betreft kwaliteit en veiligheid van de voeding.
Jammer genoeg houdt een hele serie hervormingsmaatregelen die door de Commissie werden gepresenteerd geen rekening met deze zienswijze. Zo is de prijsdaling veel te ingrijpend en niet gerechtvaardigd. De voorgestelde compensaties zijn ontoereikend en maken van de landbouwers eeuwige steuntrekkers terwijl ze bovendien de komende WHOonderhandelingsronde bemoeilijken. Het voortbestaan van de compensatiebetalingen, waar het merendeel van de landbouwbedrijven van afhankelijk is, vooral in de benadeelde gebieden, is onzeker na de uitbreiding, en dan heb ik het nog niet over de milieuvoorwaarden die aan compensatiebetalingen worden gesteld. Deze zijn overdreven omdat ze niets met de zaak te maken hebben.

Thomas
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wilde de heer Cunha gelukwensen met zijn zeer goede en op het juiste moment komende verslag. Ik juich de voorstellen van de Commissie van harte toe als een stap in de goede richting, maar niemand in dit Parlement mag zich enige illusies maken. Dit is geen grondige hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Het betreft, zoals de Commissie aan het begin van haar document heeft gesteld, een ontwikkeling en uitbreiding van de voorstellen van MacSharry.
Zolang de gronddoelstellingen en basismechanismen van het GLB overeind blijven, zal er geen significante herstructurering van de landbouw binnen de Europese Unie plaatsvinden. Een aanzienlijke meerderheid heeft aangegeven dat een gemeenschappelijk plattelandsbeleid in plaats van een gemeenschappelijk landbouwbeleid de Europese plattelandsgemeenten grotere voordelen zou bieden. Ik dring er bij de Commissie op aan haar voorstellen zeer nauwkeurig opnieuw te bestuderen om ervoor te zorgen dat de Europese plattelandsgemeenten geen nadeel ondervinden wanneer zij moeten meedingen naar middelen uit de structuurfondsen zodra de plattelandsgebieden in de nieuwe doelstelling 2 zijn opgenomen.
Voorts zijn de voorgestelde betalingen aan boeren ter compensatie van een prijsverlaging niet in de tijd beperkt en zij zullen de cyclus van afhankelijkheid van Europese subsidies voor de Europese boeren niet doorbreken, al wordt in Agenda 2000 beweerd dat er voor een meer marktgerichte aanpak is gekozen; noch zullen zij iets doen aan de legitieme zorgen van de belastingbetaler. Compensatie voor een verandering in de marktomstandigheden moet worden beperkt en na een redelijke overgangsperiode uiteindelijk worden stopgezet. Gezien de beroering rond de BSE-crisis en de vele onopgeloste kwesties rond voedselveiligheid en invoer van buiten de Europese Unie, denk ik dat de Commissie de gelegenheid van Agenda 2000 te baat moet nemen om ervoor te zorgen dat de consumenten aan het begin van de nieuwe eeuw de hoogste mate van bescherming krijgen en dat Europa met goedkopere producten van buiten de Europese Unie kan concurreren.

Redondo Jiménez
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in de eerste plaats wil ik de rapporteur gelukwensen met zijn verslag, ook omdat hij met een scherpe blik de richtsnoeren, de leidraden heeft weten vast te stellen voor de toekomst van het gemeenschappelijk landbouwbeleid met het oog op Agenda 2000, op de uitbreiding van de Unie met de landen van Oost-Europa en de toekomstige onderhandelingen in de Wereldhandelsorganisatie.
Onderwerpen zoals prijsverlaging of het marktaandeel van de landbouwers zijn reeds door mijn collega's aan de orde gesteld, evenals het tegengaan van de trek van de plattelandsbevolking naar de stad en de integratie van jongeren en vrouwen in de sector. Welke gevolgen prijsverlagingen hebben voor de consument is iets wat nog moet worden onderzocht. Maar het is zaak dat we ons met het oog op de onderhandelingen in de Wereldhandelsorganisatie een assertieve houding aanmeten om ons agrarisch model te verdedigen en andere modellen die ons van buitenaf worden opgelegd te verwerpen, en om de waarden van het platteland te onderstrepen en op die manier de sociale realiteit en het milieu van Europa te beschermen.
Voor de plattelandsgebieden dient een globale actie te worden ontwikkeld die verder reikt dan de landbouwactiviteiten alleen welke echter wel de belangrijkste kern moeten vormen, de voornaamste spil zou ik zeggen, die met extra financiële middelen moet worden toegerust voor activiteiten van een andere aard. Voorts dient rekening te worden gehouden met zaken die betrekking hebben op de ruimtelijke ordening, milieu, plattelandstoerisme, het creëren van werkgelegenheid, en de optimalisering van het behoud van het erfgoed van platteland en cultuur.
Mijnheer de commissaris, uitgaande van Cork dient de plattelandsontwikkeling de tweede pijler van het communautaire landbouwbeleid te zijn. De onderhavige hervorming zou moeten en kan ook worden opgenomen in het gemeenschappelijk landbouw- en plattelandsbeleid: het GLPB.

Novo
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, een echte hervorming van het gemeenschappelijke landbouwbeleid dient voor eens en altijd de filosofie van de hervorming uit 1992 achter zich te laten. Dat gebeurt echter niet, en daarom hebben de voorstellen van de Commissie in Agenda 2000 vrijwel overal in de Europese Unie veel tegenstand van de boeren en hun organisaties opgeroepen.
Een hervorming van het GLB dient integraal te zijn en betrekking te hebben op álle landbouwproducten. De in Agenda 2000 vervatte voorstellen bevoordelen evenwel bepaalde sectoren - rundvlees, granen en zuivel - en zijn, los van alles en zonder duidelijke beleidsachtergrond, gericht op hervorming van sectoren als olijfolie, groente en fruit en wijn, sectoren die van fundamenteel belang zijn voor de landbouweconomie van de zuidelijke lidstaten.
Wil er sprake zijn van een echte hervorming en een ommekeer van het beleid uit 1992, dan dienen de volgende beleidsmaatregelen voorop te staan: stimulering van de plattelandsontwikkeling, bevordering en algemene toepassing van de communautaire voorkeursregeling, een uitzonderingsbehandeling (op mondiaal niveau) voor het platteland, steun aan jonge boeren, bestrijding van de leegloop van het platteland, handhaving en uitbouw van de mechanismen ter regulering van de markt, en opheffing van de ongelijkheid tussen regio's, producten en producenten, waarbij voorrang moet worden gegeven aan de gezinsbedrijven.
Wij waarderen het dat deze aspecten in het verslag aan de orde worden gesteld, waaraan wij overigens een aantal amendementen hebben bijgedragen die geheel in de lijn liggen van wat wij jaren geleden al hebben voorgesteld. Wij dringen thans aan op amendementen die gericht zijn op een transparante en universele kwaliteitscertificering, steun aan de productie en verkoop van regionale producten, het afwijzen van criteria die uitsluitend aan productiviteit zijn gekoppeld en vooral duidelijk gericht zijn op modulering.
Met deze richtsnoeren en de goedkeuring van deze amendementen zou een politiek kader geschapen zijn waarmee de Commissie rekening dient te houden, en zij zou overeenkomstig dit politieke kader de in Agenda 2000 neergelegde voorstellen moeten bijsturen.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, het verslag verdient waardering vanwege twee ogenschijnlijk tegenstrijdige kwaliteiten: het vermogen uiterst nauwkeurig in details te treden en tegelijkertijd een globale, langetermijnvisie op het toekomstige panorama van de Europese landbouw te schilderen. Dit gebeurt daar waar de rapporteur de economische dimensie van de landbouwhervorming weet te liëren aan haar natuurlijke roeping: nooit uit het oog verliezen dat de ontwikkeling van het territorium leefbaar moet blijven, de levensomstandigheden van wie er werkt - het inkomen van de landbouwers dus - beschermd moeten worden en dat de regionale productie alle waardering toekomt.
Het zou eveneens paradoxaal kunnen lijken, maar voor het waarborgen van de basisprincipes van het GLB - dat vandaag de dag groeistuipen vertoont als gevolg van een overmatige groei - moeten we naar de oorsprong terugkeren. Van de grote bedrijven van industriële afmetingen moeten we weer terug naar het kleine familiebedrijf, waar alles begonnen is, en dat in veel streken nog de beste garantie voor continuïteit is. De toekomst van de landbouw in Europa - in het Europa van vandaag en in het Europa van de toekomst met een tiental LMOE erbij, waar we ons mee moeten meten - hangt af van het feit of Europa in staat zal zijn locomotief en instrument van de economische en sociale cohesie te worden, met name in achtergebleven gebieden, waar het beoefenen van de landbouw nog een uitdaging is, ja soms zelfs een geloofsdaad. Ik denk daarbij aan bergstreken, die continu kampen met het probleem van de ontvolking, vooral door jongeren, die worden aangetrokken door de veel gemakkelijker te verdienen inkomsten in het vlakke land, ik denk aan de poolstreken en aan de streken die bedreigd worden door volledige woestijnvorming, laatste loopgraaf van wie zich niet wil overgeven.
Daarom ben ik het met de rapporteur eens wanneer hij stelt dat de steun aan de productie een tweesnijdend zwaard kan zijn waarmee het koord van de solidariteit met de achtergebleven gebieden kan worden doorgehakt, hetgeen de groei van twee soorten landbouw, een arme en een rijke, zou kunnen bevorderen en een scheidsmuur opwerpen tussen ontwikkelde en achtergebleven gebieden. In de toekomstige programmering moet een serie mechanismen ter regeling van de interventies en ter harmonisering van de continentale en mediterrane producties worden gewaarborgd. Die mechanismen moeten gebaseerd zijn op de garantie van een inkomen en op vormen van integratie tussen elkaar aanvullende beroepen. Daarbij moet aan het beroep van landbouwer absoluut de hoofdrol worden toegekend.

Martin, Philippe-Armand
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, laten we niet vergeten dat het gemeenschappelijke landbouwbeleid de belangrijkste pijler is van het bouwwerk Europa. In werkelijkheid is het het enige werkelijk geïntegreerde gemeenschappelijke beleid.
Wat zijn de voorstellen van de Commissie, via de mededeling Agenda 2000? De Commissie stelt ons een volledige hervorming voor van het GLB en het structuurbeleid omdat de begroting moet worden teruggebracht tot 1, 27 % van het BNP van de lidstaten. Op landbouwgebied beperken deze voorstellen zich tot een verlaging van de prijzen voor grote bedrijven en van de melkprijs en de prijs voor rundvlees, met het oogmerk een zogeheten evenwicht te bewaren door een gedeeltelijke compensatie voor te stellen, die de landbouwers in theorie in staat stelt deze prijsverlaging te boven te komen.
Eind december 1999 echter zullen de Europese Unie en de lidstaten aan de onderhandelingstafel van de WHO verschijnen, met natuurlijk als inzet het beperken van de steun aan de landbouw en vooral de volledige opheffing van de communautaire preferentie.
Wat stelt de Commissie ons in het zicht hiervan voor? Niets, of liever gezegd een toename van de compenserende steunmaatregelen die, zoals wij allen weten, niet zullen worden geaccepteerd door onze partners, want deze steun is gebonden aan een plafond in het kader van de GATT, en ik zie dus niet in hoe een verhoging zal worden aanvaard. Welke strategie gaat de Commissie dan toepassen? Zal ze de moed en de middelen hebben de sociale en ecologische clausules aan onze Amerikaanse partners op te leggen?
Mijnheer de commissaris, de Europese landbouw is meer dan 2500 jaar oud. We moeten hem niet vergelijken met de landbouw in landen die slechts twee- of driehonderd jaar oud zijn. Wij zullen het platteland om zeep helpen als we het Amerikaanse model willen kopiëren en we zullen het territoriale evenwicht van het hele grondgebied van de lidstaten van de Europese Unie verstoren.
Tot slot wil ik alleen nog de heer Cunha bedanken en feliciteren met het uitstekende verslag dat hij aan ons heeft voorgelegd en waar jammer genoeg door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling zo veel amendementen op zijn ingediend, waardoor het een gedeelte van de samenhang is kwijtgeraakt.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben natuurlijk geneigd uitvoerig op de uiteenzetting en het verslag van de heer Cunha in te gaan. Gelet op het gevorderde uur zou ook ik echter kort willen zijn. Ik wil hier de uiteenzetting houden die ik heb voorbereid en daarbij nog slechts enkele, volgens mij belangrijke opmerkingen maken.
In de eerste plaats maak ik van deze gelegenheid gebruik om de heer Cunha en de leden van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling van harte voor dit verslag te danken. Ik heb het met grote belangstelling gelezen en ben het met vele paragrafen eens. Hier en daar zou ik evenwel een ander accent hebben gelegd. Ik geef enkele voorbeelden. Een van de grote doelstellingen van de Commissie is nog altijd de consolidatie van het Europese landbouwmodel, maar in een veranderende wereld betekent consolidatie niet dat men zich ertoe beperkt de bestaande toestand te bestendigen. Daarmee zouden wij de landbouw en onze boeren een slechte dienst bewijzen.
Het gemeenschappelijk landbouwbeleid moet worden aangepast en hervormd omdat onze landbouw in de komende decennia steeds vaker met nieuwe omstandigheden, randvoorwaarden en uitdagingen zal worden geconfronteerd. Alleen zo kunnen wij het voortbestaan van het Europese landbouwmodel veilig stellen. Dat is juist wat de Commissie met haar voorstellen wil bereiken. Ik moet in alle eerlijkheid zeggen dat ik, althans op langere termijn, geen consequent, geloofwaardig en aanvaardbaar alternatief voor de voorstellen van de Commissie kan vinden.
Een belangrijk en misschien wel essentieel kenmerk van de Europese landbouw is, zoals ook in het verslag staat, haar multifunctionaliteit. Het gaat hier in de eerste plaats om de economische dimensie. Wij kunnen vandaag kiezen tussen twee mogelijkheden: wij kunnen de productie door een strikte beperking van de hoeveelheden doen dalen. De vraag is of dat een aantrekkelijk vooruitzicht is, vooral met het oog op een integraal beheer van de open ruimte, de uitbreiding naar Oost-Europa toe en de nieuwe onderhandelingen over de wereldhandel.
De door de Commissie voorgestelde strategie gaat in een andere richting. Ze bestaat erin het concurrentievermogen van de binnenlandse landbouwproducten zowel intern als extern te verbeteren. Dat heeft de Top van Luxemburg de Commissie opgedragen. Daarmee kom ik bij een aspect van het verslag in verband waarmee ik voor een verkeerde beoordeling wil waarschuwen. De door de Commissie voorgestelde prijsverlagingen zijn geen doel op zich. Prijsverlagingen zijn een middel om het concurrentievermogen van onze producten te verbeteren en aldus nieuwe afzetmogelijkheden te creëren. De verlaging van de institutionele prijzen moet dus zo gebeuren dat ook bij schommelende marktprijzen voldoende marge blijft bestaan om op de markt aanwezig te zijn. Ik meen niet dat de door de Commissie voorgestelde prijsverlagingen uit dat oogpunt als buitensporig kunnen worden beschouwd. Interventie mag in de toekomst nog alleen een vangnet bij scherpe prijsdalingen zijn.
Wat de directe steun betreft, kan ik op basis van de beschikbare analyses niet zeggen dat de voorgestelde eenvormige steun voor graan en oliehoudende zaden de productie van oliehoudende zaden in een groot deel van de EU niet-renderend zal maken. Ook het verband tussen de rundvlees- en kalfsvleesmarkt is volgens ons lang niet zo direct als de heer Cunha in zijn verslag schijnt te denken.
Wat mij ietwat verbaast, is dat wij voor melk van de algemene regel zouden moeten afwijken. Die luidt dat de hoogte van de compenserende steun op de regionale of individuele productiviteit moet worden afgestemd. Het moet duidelijk zijn dat die aanpak geen onaanzienlijke herverdelingseffecten zou hebben. Ook op een andere plaats schijnt de heer Cunha er in zijn verslag voor te pleiten de rechtstreekse steun meer voor herverdeling te gebruiken. Als het Parlement dat wenst, moet het dat ook duidelijk zeggen.
Ik heb met grote belangstelling nota genomen van de uitdrukkelijke wens dat de oppervlaktegebonden steun en de steun voor dienstverlening aan deze samenleving in vergelijking met de productiegebonden steun moeten worden verhoogd. Wat in het verslag over subsidiariteit en decentralisering staat, bevestigt wat de Commissie denkt: wel subsidiariteit en decentralisering, maar geen hernationalisatie.
Ik stel met voldoening vast dat de heer Cunha in zijn verslag dezelfde gedachtegang volgt als de Commissie en wenst dat het plattelandsbeleid en de milieubescherming in de landbouw tot een sterke tweede zuil van het landbouwbeleid worden uitgebouwd. Ik stel vast dat de in het verslag geformuleerde aanbevelingen op een aantal punten nog verder gaan dan de voorstellen van de Commissie, dat daarin uitdrukkelijk naar de conclusies van de Conferentie van Cork wordt verwezen en voor een grotere financiële inspanning van de Gemeenschap voor de plattelandsontwikkeling wordt gepleit.
Het landbouwrichtsnoer biedt die mogelijkheid als de politieke wil daartoe aanwezig is en als het landbouwrichtsnoer in zijn huidige vorm wordt gehandhaafd. Ook daarover ben ik het met de rapporteur eens. Ook met betrekking tot de kwaliteit en veiligheid van onze voeding ben ik het eens met wat de rapporteur in zijn verslag zegt.
Het verslag is voor mij in vele opzichten een aanmoediging, maar doet ook een aantal vragen rijzen waarover wij het nog zullen moeten hebben. Ik ben u voor beide erkentelijk en kijk uit naar het verdere debat en een goede samenwerking.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 11.30 uur plaats.

Agenda 2000:  "Economische en sociale cohesie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0210/98) van mevrouw Schroedter, namens de Commissie regionaal beleid, over Agenda 2000, deel I, hoofdstuk II "Economische en sociale cohesie" (COM(97)2000 - C4-0523/97).

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, de economische en sociale cohesie van de Europese Unie wordt in korte tijd voor de tweede keer op de proef gesteld. Telkens als het project van de Europese integratie op de proef wordt gesteld, worden pogingen ondernomen om het cohesiebeleid onderuit te halen, hoewel dat juist de Europese interne markt tot een succesrijk concept maakt. Een harmonische en gelijkmatige ontwikkeling is onontbeerlijk voor de stabiliteit. Daarom moeten de grote exportlanden, die uit het concept van de interne markt winst halen, tenminste voor een deel aan de totstandbrenging van het Europese samenlevingsmodel bijdragen. Wij mogen niet toestaan dat het van het toeval afhangt of iemand in de Europese Unie tot de winnaars of verliezers behoort. Ik zou hier nogmaals duidelijk willen stellen dat al wie het solidariteitsproject van de EU wil opblazen aan de kern van het integratieproces raakt. Discussies over wie netto betaalt en wie niet, missen elke grond en die wijzen wij daarom uitdrukkelijk van de hand. Anderzijds moeten wij ons wel bezinnen over de vraag waarom wij er ondanks onze grote financiële inspanningen nog altijd niet in zijn geslaagd de kloof tussen arme en rijke regio's te dichten. In de tien armste regio's ligt de werkloosheid nog altijd zevenmaal hoger dan in de tien rijkste. Die gescheiden economische ontwikkeling gaat ondertussen ook in de rijke regio's voort en doet daar eilanden van welvaart en een kloof dwars door de samenleving ontstaan. De menselijke tragedie van massale werkloosheid, armoede en uitsluiting treft steeds bredere lagen van de bevolking. In het licht van die zwakke economische en sociale cohesie is de uitbreiding met de tien Centraal- en Oost-Europese landen en Cyprus een enorme uitdaging en wordt het structuurbeleid de sleutel tot het uitbreidingsvermogen van de EU. De herzieningsvoorstellen van de Commissie mogen zich niet tot de concentratie beperken. Efficiëntie betekent vooral dat wij moeten erkennen dat wij de uitdaging van de toenemende werkloosheid en de transformatie van de Oost-Europese economie met onze traditionele economische methodes niet meer aankunnen. De heer Delors merkte in zijn Witboek over groei, werkgelegenheid en concurrentievermogen al op dat wij naar een duurzame ontwikkeling moeten streven. In feite moeten wij evolueren naar een ontwikkelingsmodel op basis van een laag verbruik van niet-hernieuwbare hulpbronnen en van een evenwicht tussen economie, ecologie en sociale ontwikkeling.
Ter attentie van de lidstaten zou ik nogmaals willen zeggen dat administratieve regelingen geen afbraak van de democratie mogen inhouden. De Europese structuurfondsen bieden de plaatselijke en regionale overheden en sociale actoren ruime participatiemogelijkheden. De betrokken regio's kunnen daarvan echter maar gebruik maken als de lidstaten hun ook tijdig de mogelijkheid bieden om de plannen en programma's mee op te stellen. De vertraging van de behandeling van de structuurfondsenverordening door de Raad - de eerste helft van 1999 is te laat voor de planning - plaatst ons voor het probleem dat het participatieprincipe wel in de verordening is vastgelegd maar dat dit niets oplevert omdat de plannen zijn opgesteld om tijdig met de uitvoering te kunnen beginnen. Als wij echt werk willen maken van het Europa van de burgers, moeten wij de plaatselijke en regionale niveaus in elk geval tijdig en in voldoende mate bij de werkzaamheden betrekken. Vereenvoudiging houdt meer in dan het bijeenbrengen van verschillende steungebieden. Zo schijnt doelstelling 2 in het voorstel van de Commissie het probleem gewoon naar onderen te verplaatsen. Volgens mij moet de Commissie de concurrentie tussen, enerzijds, de stedelijke en industriële gebieden en, anderzijds, de plattelandsgebieden op Europees niveau oplossen. Het voorstel in het verslag biedt de mogelijkheid om transparante procedures te ontwikkelen en garandeert de participatie van de betrokkenen in de plattelandsgebieden en van het Europees Parlement. Het Parlement bevestigt in dit verslag nogmaals dat het de eurozone aan de grenzen met de oostelijke buurlanden uit een gemeenschappelijk fonds wil ondersteunen. Agenda 2000 biedt ons de unieke gelegenheid dat fonds in een begrotingscategorie en onder de verantwoordelijkheid van een directoraat-generaal op te richten. Waarom weigert de Commissie daarover nog altijd concrete voorstellen te formuleren?
Ik ben zeer blij dat wij een brede consensus hebben bereikt en dit verslag in de Commissie regionaal beleid eenparig hebben goedgekeurd. Als rapporteur moet ik ervoor zorgen dat die consensus blijft bestaan. Het Europees Parlement heeft nu een unieke gelegenheid om de Raad te laten zien dat wij op zeer korte tijd een consensus kunnen bereiken. Ik dank alle collega's en medewerkers die aan dit succes hebben bijgedragen en hoop dat wij deze onderneming tot een goed einde kunnen brengen.

Colom i Naval
Mijnheer de Voorzitter, de consensus die de rapporteur heeft bereikt, beperkt zich niet tot haar eigen commissie omdat de Begrotingscommissie naar mijn idee het grootste deel van haar verslag onderschrijft.
Daarom zou ik er alleen op willen wijzen dat ofschoon het merendeel van onze amendementen formeel niet zijn overgenomen, dit impliciet wel het geval is, en onze amendementen zijn eigenlijk niet meer dan een afspiegeling van de beslissing die de plenaire Vergadering op 4 december heeft genomen. Ik ben derhalve van mening dat er onzerzijds geen enkel probleem bestaat.
Toch zou ik een tweetal korte opmerkingen willen maken. Enerzijds hadden wij een krachtiger reactie van de Commissie regionaal beleid verwacht. Vanuit ons gezichtspunt, geachte collega's, is het voorlopig instrument ter voorbereiding op de toetreding structureel gezien geen structuurfonds maar een soort cohesiefonds; we zijn dan ook van mening dat de kandidaatlanden wat de structuurfondsen betreft niet daadwerkelijk worden voorbereid want waarmee zij vertrouwd worden gemaakt is een cohesiefonds, en dat is heel wat anders.
In het algemene kader van de overeenkomst zou ik een punt willen aanstippen dat vanuit ons standpunt wellicht essentieel is. Wij - de Begrotingscommissie - willen dat er een herzieningsclausule wordt opgenomen met betrekking tot het financieel resultaat van de hervorming van de structuurfondsen, en uiteraard met betrekking tot de uitbreiding. Maar uitgaande van de veronderstelling en de actuele cijfers van de Commissie moet worden geconcludeerd dat als we de huidige cijfers voor de structuur- en cohesiefondsen optellen bij de uitgaven uit hoofde van de voorbereidingen op de toetreding en uitbreiding, er nog manoeuvreerruimte overblijft onder de bovengrens van de 1.27 %. Dat wil zeggen dat verlaging van de structurele kredieten voor de Vijftien niet tot doel heeft de bovengrens van 1.27 % te overschrijden maar om die zo laag mogelijk onder dat percentage te houden. Dit jaar zitten we op 1.14 %. En ik vraag me af om hoeveel honderdsten van het bruto nationaal product het gaat. De onderhavige discussie - de discussie in Cardiff - gaat werkelijk om niet meer dan fracties van percentages.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou hieraan enkel nog willen toevoegen dat wij werkelijk doordrongen zijn van de economische en de politieke betekenis van rubriek 2 in het proces van de politieke opbouw van Europa.

Ettl
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken kan ik met het verslag van mevrouw Schroedter alleen maar instemmen. Dit verslag toont aan dat men zich van de problemen bewust is en gaat uitvoerig op de kwestie van de uitbreiding in. Uit het verslag blijkt dat men de economische en sociale cohesie tot stand wil brengen en een gebrek aan politieke samenhang wil voorkomen.
De uitbreiding biedt natuurlijk niet alleen kansen voor een positieve ontwikkeling. Nu al is duidelijk dat de problemen in dat verband niet uitsluitend uit economisch oogpunt mogen worden beschouwd en dat de oplossing ervan geen sinecure zal zijn. Wij vinden alle opmerkingen in de ontwerpresoluties van 4 december in het verslag van mevrouw Schroedter terug. Belangrijk is voor mij dat wij, om de cohesie tot stand te brengen, streven naar een evenwicht tussen infrastructuur, vervoer, milieu en menselijk potentieel. Wij mogen die kwesties niet apart benaderen. Wij moeten ze bundelen en samen bespreken.
Belangrijk is ook de rol van de sociale partners, waarnaar hier eveneens is verwezen. Zonder de sociale partners kunnen wij in de kandidaat-lidstaten niets bereiken. Daarom moeten wij de nodige instrumenten creëren en PHARE hervormen om de sociale partners te helpen. Dat moeten wij allemaal nog doen. Dit verslag is voor mij dan ook nog maar een werkdocument.
Heel belangrijk is ook de nieuwe definitie van doelstelling 2. Ik wil alleen maar opmerken dat de combinatie van industriële en plattelandsgebieden toekomstmogelijkheden biedt. Voorts merk ik op dat wij bij de behandeling van de drie voorstellen voor verordeningen betreffende de structuurpolitieke instrumenten voor de voorbereiding van de toetreding nog voldoende tijd zullen hebben om een aanvaardbaar kader te creëren waarbinnen wij, zoals wij willen, tot een homogene uitbreiding met de voormalige Oostbloklanden kunnen komen.

McCarthy
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met het debat van vandaag over het verslag-Schroedter betreffende het hoofdstuk economische en sociale cohesie van Agenda 2000, als solide basis voor een uitvoeriger en omvattender werk van het Europees Parlement over de regelingen voor de structuurfondsen. Zoals mevrouw Schroedter heeft gezegd, is het verslag unaniem in de Commissie regionaal beleid goedgekeurd, maar ik denk dat zij ook zal toegeven dat dit komt omdat er zeer substantiële amendementen door vele fracties zijn ingediend. Wij hebben trouwens op dit terrein nog veel meer werk te doen.
Tegen de heer Colom i Naval zou ik willen zeggen dat het nu niet de tijd is om de zeer gedetailleerde regelingen in de structuurfondsen te bespreken: wij zullen deze bekijken wanneer wij specifieke, gedetailleerde verslagen opstellen.
Dit debat komt op het juiste moment, na de besprekingen vorige week onder het Britse voorzitterschap in de informele Raad van Glasgow en de Raad Algemene Zaken in Luxemburg en in het licht van de bijzonder actuele bespreking van vandaag tijdens de Europese Raad van Cardiff over het voortgangsverslag betreffende Agenda 2000, dat door het Britse voorzitterschap is opgesteld om de terreinen vast te stellen waarover binnen de Raad consensus bestaat.
Daarom wil ik in het licht van deze besprekingen enige tijd besteden aan een mogelijke benadering waarvoor mijn fractie in het hervormingsproces zal kiezen. Ongetwijfeld is deze hervorming van de structuur- en cohesiefondsen de belangrijkste verandering in de afgelopen tien jaar gezien de uitdagingen van de uitbreiding en de EMU. De uitbreiding zal onze regio's zeker kansen bieden, maar wij willen er zeker van zijn dat de voorstellen van de Commissie verenigbaar zijn met onze doelstellingen en prioriteiten als socialisten, namelijk de voortzetting van de nalatenschap van Delors betreffende werkgelegenheid, duurzame groei en concurrentievermogen van onze regio's, alsmede het kerndoel van economische en sociale samenhang in het Verdrag, teneinde alle burgers, regio's en lidstaten in staat te stellen op gelijke voet deel te nemen. De voordelen van de Unie moeten in ons beleidsvormingsproces voorop staan. Dit geldt zowel voor het scheppen van gelijke kansen als voor het wegnemen van de ongelijkheden tussen de armere en de rijkere regio's.
We moeten duidelijk zijn over de interne problemen waarmee wij te kampen hebben: van elke vijf jongeren heeft er één geen werk, de werkloosheid onder vrouwen is nog altijd hoger dan onder mannen en de langdurige werkloosheid blijft een gesel van onze moderne samenleving.
Het hervormingsproces moet daarom rechtvaardigheid paren aan betaalbaarheid en duurzaamheid, en met meer eenvoud en efficiency. Het moet rechtvaardig zijn om er zeker van te zijn dat wij prioriteit geven aan onze arme regio's zonder de probleemgebieden in de steek te laten die nu het proces van economische en sociale herstructurering in welvarender lidstaten doormaken. Wil er sprake zijn van massale solidariteit, dan moet het om een proces in twee richtingen gaan en niet om een eenzijdig proces. Subsidiariteit en decentralisatie moeten de hoekstenen van ons toekomstig beleid vormen om te waarborgen dat ons regionaal beleid relevant is voor de behoeften en belangen van de lokale gemeenschappen.
Ik wil dan ook het besluit verwelkomen dat het Parlement volledig bij het hervormingsproces betrokken moet zijn. Wij zijn blij met de interinstitutionele overeenkomst en wensen dat zij nog onder dit voorzitterschap zal worden getekend en bekrachtigd. Wij hebben een positieve brief van Robin Cook gekregen, de fungerend voorzitter van de Raad, maar wij moeten nu verdergaan met fundamentelere kwesties.
Tenslotte wil ik enkele punten aan de orde stellen, waarop wij de voorstellen van de Commissie uitvoeriger moeten bestuderen: efficiency is natuurlijk van fundamenteel belang om te zorgen voor een betere aanwending van de middelen, maar als dit zou leiden tot meer bureaucratie en een grotere toezichthoudende rol voor de ambtenaren van de Commissie, dan ben ik bang dat het enige dat wij doen is nog meer particuliere adviseurs werk verschaffen om deze processen te volgen. Dus moeten wij heel zorgvuldig bezien hoe dit in zijn werk zou gaan. Ik zou liever naar innovatie kijken met de passende procedures van decentralisatie en subsidiariteit.
De burgers zullen ons afrekenen op de wijze waarop wij de hervormingstaak aanpakken. Alleen wanneer men ziet dat de Europese Unie een bijdrage levert aan de oplossing van grote maatschappelijke problemen zoals armoede en werkloosheid, kunnen we steun verwachten en de geloofwaardigheid van de Unie en van haar beleid en instellingen waarborgen.
Mijn fractie zal deze uitdaging serieus nemen en wij kijken ernaar uit met de Raad en de Commissie samen te werken om de Agenda 2000-voorstellen te verbeteren en steun van het publiek te krijgen. Wij hopen oprecht dat ons deze gelegenheid tot het delen van de uitvoerende macht wordt gegund - in de geest van medebeslissing, zou ik hieraan willen toevoegen. Op deze wijze kunnen we alleen maar meer democratische legitimiteit aan het hervormingsproces toevoegen.

Schiedermeier
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, in de eerste plaats dank ik mevrouw Schroedter voor haar bereidheid tot samenwerking. Zij heeft er sterk toe bijgedragen dat het verslag geworden is wat het nu is. Namens de Fractie van de Europese Volkspartij zou ik het volgende willen opmerken. De structuurfondsen moeten zich concentreren op de doelstellingen van het Verdrag en de taken van de Gemeenschap. Daartoe behoren een evenwichtige en duurzame economische ontwikkeling, een hoog werkgelegenheidsniveau, een hoog niveau van sociale bescherming, de gelijke behandeling van mannen en vrouwen en de economische en sociale cohesie in het kader van de solidariteit tussen de lidstaten. Daarbij moeten wij altijd met het subsidiariteitsbeginsel en het financiële kader rekening houden. In geen geval mag de uitbreiding worden aangegrepen om de bovengrens van 0, 46 % van het BNP van de Gemeenschap voor het structuurbeleid en van 1, 27 % voor de totale uitgaven te doorbreken.
Volgens mij kunnen de landen die aan de monetaire unie deelnemen geen extra steun uit het Cohesiefonds meer krijgen. Solidariteit betekent ook dat niemand meer hulp vraagt dan hij nodig heeft. Bij doelstelling 1 moet de 75 %-grens van het BBP pro capita dan ook strikt in acht worden genomen. Ik stem uitdrukkelijk in met een overgangsperiode voor de regio's die op dit ogenblik in het kader van doelstelling 1, 2 of 5b steun ontvangen. Mevrouw Wulf-Mathies, de nieuwe doelstelling 2 heeft jammer genoeg geen eigen logica en is en blijft een mengelmoes. Van de burgers van de Europese Unie woont 80 % in de steden. Als het platteland bij de verdeling van de EU-steun nog sterker wordt benadeeld, zal die verhouding nog slechter worden en zal de vlucht naar de steden nog toenemen.
Het Commissievoorstel kan op twee manieren worden verbeterd: er kan een aparte doelstelling voor het platteland worden geformuleerd en doelstelling 2 kan worden gesplitst en van een eigen begroting worden voorzien. De criteria moeten in het kader van de subsidiariteit door de lidstaten zo nodig kunnen worden uitgebreid en gewogen. In geen geval mag de voorgestelde concentratie de lidstaten beletten eigen steunmaatregelen te nemen. De bovengrens van de de minimis -regel moet daarom drastisch worden opgetrokken. De steun in het kader van doelstelling 2 moet flexibel en op eenvoudige wijze kunnen worden toegekend. Dat het aantal communautaire initiatieven tot drie wordt herleid, is een goede zaak. De PHARE-CBCmiddelen, die tot nu toe voor de samenwerking in het kader van INTERREG waren gereserveerd, mogen echter in geen geval ook voor de grensregio's tussen de LMOE worden gebruikt.
Mevrouw Wulf-Mathies, het MKB moet meer steun krijgen, maar nog belangrijker is dat die steun wordt vereenvoudigd. Een reserve van 10 % is te groot. De Commissie probeert op die manier haar invloed te versterken. Uiteindelijk beslist zij immers over het gebruik van die reserve. Voor mij is dat duidelijk in strijd met het subsidiariteitsbeginsel.

Vallvé
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, in de eerste plaats zou ik de rapporteur, mevrouw Schroedter, willen zeggen dat het door haar opgestelde verslag een uitstekend discussiedocument vormt met betrekking tot Agenda 2000.
Ik zal niet in detail treden over de toekomstige discussie over de structuurfondsen maar ik zou willen benadrukken dat de economische en sociale cohesie een van de fundamentele aspecten is van de opbouw van Europa, en daarom moet de bijdrage die de staten en de regio's samen met de Europese Unie dienen te leveren aan de rechtstreekse toepassing van het subsidiariteitsbeginsel, op waarde worden geschat.
Het lijkt me een goede stap de structuurfondsen te vereenvoudigen, met uitbreiding van doelstelling 2, waarbij moet worden onderzocht op welke manier plattelandsgebieden, industriegebieden die op hun retour zijn, geürbaniseerde gebieden en streken die van de visserij afhankelijk zijn het beste kunnen worden geïntegreerd, een en ander aan de hand van de correcte toepassing van het subsidiariteitsbeginsel. Voorts moet worden bekeken welke rol regio's met wetgevende macht kunnen spelen bij de toepassing van deze ontwikkelingsmogelijkheden van doelstelling 2.
Wat dit betreft lijkt een enkele verordening mij niet gewenst maar zou rekening moeten worden gehouden met de wijze waarop iedere staat op grond van zijn interne organisatie besluit deze doelstelling 2 ten uitvoer te leggen.
Naar mijn idee is het standpunt dat ten aanzien van doelstelling 3 wordt ingenomen van het grootste belang, vooral met het oog op hetgeen momenteel het voornaamste probleem van de Europese Unie is, namelijk de werkloosheid. Hierbij moet rekening worden gehouden met de toekomstige uitbreiding van de Europese Unie met de landen van Midden- en Oost-Europa. In dit verband acht ik het positief dat het communautaire initiatief INTERREG eveneens middelen uittrekt voor de staten van Midden- en Oost-Europa zonder dat dit evenwel ten koste gaat van de middelen die voor de huidige lidstaten van de Europese Unie bestemd zijn.
Tenslotte moet nog gezegd dat een efficiënte tenuitvoerlegging van de structuurfondsen en een doeltreffend gebruik van de toegekende middelen altijd te prijzen zijn, en dat ik daarom hoop dat er een adequaat criterium wordt vastgesteld aan de hand waarvan de verdeling van deze door de Europese Unie beschikbaar gestelde middelen zo efficiënt mogelijk kan geschieden.

Collins, Gerard
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dit is de laatste gelegenheid van het Parlement om zijn standpunt over de brede beginselen van de hervorming van de structuurfondsen te uiten, voordat wij in de komende maanden de wetgevingsvoorstellen in detail gaan bestuderen, en het is dan ook een uiterst belangrijk verslag.
Ik wil al meteen benadrukken dat de economische en sociale cohesie nu en voor de toekomst een vast beginsel is. Het gaat niet om het fortuin op zeer korte termijn voor verkiezingsdoeleinden van enige politieke partij. Wij zijn verplicht serieus te zijn over onze bijdrage aan de toekomstige ontwikkeling van de Unie en onze ambities voor een betere vooruitgang moeten voldoen aan de verwachtingen van alle burgers van de Europese Unie.
In grote lijnen ben ik het eens met het verslag-Schroedter. Over een paar punten maak ik me echter bijzonder zorgen. Ik ben het volledig eens met de mening van de Commissie dat er geen verband bestaat tussen deelname aan de EMU en bijstand uit het cohesiefonds en ik steun deze mening van harte. Ik zou sommige collega's er nadrukkelijk op willen wijzen dat er in het Verdrag geen basis bestaat om voor een dergelijk verband te pleiten. Amendement 25 van de heer Novo Belenguer en anderen verwoordt dit standpunt correct en ik zal het graag steunen. Het principe van een tussentijdse herziening van het Cohesiefonds kan ik aanvaarden. Ik zou het echter onacceptabel vinden als er geen overgangsvoorzieningen zouden worden getroffen voor iedere lidstaat die na het tussentijds onderzoek niet langer meer voor steun in aanmerking zou komen.
Het is van wezenlijk belang dat er effectieve overgangsregelingen komen voor regio's als mijn land, Ierland, dat niet meer onder de criteria van doelstelling 1 zal vallen. De overgangsregelingen voor Ierland moeten adequaat zijn wat betreft het niveau en de duur van de financieringen zodat zij aan onze nog altijd aanzienlijke ontwikkelingsbehoeften kunnen voldoen. De financieringen moeten weliswaar vooral beantwoorden aan de behoeften van de minder ontwikkelde Ierse gebieden, maar naar mijn mening moeten zij gedurende de hele zevenjarige periode van het komende financiële kader het hele land bestrijken. De bouw van een solide huis is een langlopende investering. Je kunt geen huis bouwen op funderingen die niet stevig zijn. Ja, wij hebben ons in Ierland snel opgewerkt naar het BBP-gemiddelde van de Europese Unie, maar wij hebben ook nog altijd aanzienlijke financiële middelen voor de komende periode nodig, als wij de economische vooruitgang die wij tot nu toe hebben geboekt, willen consolideren. Tenslotte denk ik niet dat ook maar iemand in ernst ons streven zou willen betwisten naar een situatie waarin ons hoger welzijnsniveau spijkerhard en op permanente en duurzame basis gewaarborgd is.

Müller
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, Agenda 2000 brengt de poppen aan het dansen, maar van enige regie is nog niets te bespeuren. De lidstaten wijzen het draaiboek van de Commissie immers af. Er zijn opgewonden discussies over de verdeling van de steun en de verdedigers van het eigen belang laten van zich horen. Bij dat alles vergeet men waarom het eigenlijk gaat, namelijk het evenwicht met Centraal- en Oost-Europa. Wat zijn nu de spelregels? In de eerste plaats is een uitbreiding alleen mogelijk als wij ook het landbouw- en structuurbeleid hervormen. In de tweede plaats worden welvarender regio's van de huidige steunmaatregelen uitgesloten, zowel in Duitsland en Zweden als bijvoorbeeld in Spanje. Als de Duitse deelstaten eisen dat bij de financiële regelingen budgettaire risico's voor de deelstaten moeten worden voorkomen, geef ik ze de raad de overgangsperiode van vier à zes jaar te gebruiken om daar zelf voor te zorgen.
In de derde plaats zou het Cohesiefonds - op dat punt ben ik het niet met de vorige spreker eens - na de totstandbrenging van de Monetaire Unie moeten worden afgeschaft. Als de Spaanse en andere regeringen het absoluut willen behouden, moeten wij - mevrouw Schroedter biedt daartoe de mogelijkheid - in alle eerlijkheid zeggen dat wij ook Polen, Hongarije, Tsjechië, Slovenië en Estland de toegang tot het Cohesiefonds niet principieel kunnen ontzeggen. Dat is de logica van het spel. Wie iets voor zichzelf eist, creëert ook mogelijkheden voor anderen.
In de vierde plaats moet men, als men dan toch over geld bakkeleit, dat op de juiste manier doen. Ik bedoel daarmee dat wij dan duidelijkheid moeten scheppen over de kwestie van de nettobetalers, in het bijzonder voor de heer Waigel. De onrechtvaardigheid kan niet aan de ontvangsten- maar alleen aan de uitgavenzijde worden weggewerkt. Wie met hervormingen instemt, moet ook met de vermindering van de landbouwsubsidies akkoord gaan. Een beperking van de Britse korting op landbouwsubsidies en een eventuele deelname aan de cofinanciering zouden tegelijkertijd ook de mogelijkheid openen om een algemeen correctiemechanisme te creëren. Als deze spelregels worden toegepast, komen er ook draaiboeken en een regie waarmee wij dit debat met succes kunnen afronden.

Féret
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van mevrouw Schroedter, dat de hoop uitspreekt op een meer solidair Europa, waarin de rijke regio's de armere beter bijstaan, dat de hoop uitspreekt op een uitgebreid Europa, vergroot tot de afmetingen van het continent, waarin de eerste vijftien lidstaten zich verplichten de landen van Midden- en Oost-Europa naar hun niveau te tillen, landen waarin de gemiddelde koopkracht per inwoner tot vijf keer lager is dan die in de lidstaten, dat verslag komt op het moment dat in Cardiff onze veel geprezen staatshoofden het slechts op één punt eens zijn geworden: minder betalen, maar meer ontvangen, zodat Europa een gigantische sprong achterwaarts maakt.
In mijn regio, de Hainaut, die, om de woorden van de Commissie te gebruiken, een rampgebied is, een gebied geteisterd door veertig jaar absolute macht van de socialisten, in mijn regio dus komt het verslag op het moment dat de Europese fondsen zijn verbrast door de vriendjes en de schurken uit de PS, daarbij een oude Waalse traditie in ere houdend. Het komt op het moment dat we naar het Oosten toe afwisselend gastvrij en afwijzend zijn, door onze broedervolken in Midden- en OostEuropa uit te nodigen zich bij ons te voegen, terwijl we ze tegelijkertijd een gebrek aan democratie verwijten, op het moment dat onze westerse democratieën in doodsstrijd zijn, op dat moment, mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, is dit verslag een moderne versie van de Tantaluskwelling: hoe dichter wij bij Europa en z'n weldaden voor de burgers komen, hoe meer Europa zich van ons verwijdert.

Walter
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, wij hebben nog minder dan een jaar om Agenda 2000 te bespreken en beslissingen te nemen. Minder dan een jaar is niet veel. Wij moeten de handen uit de mouwen steken en beginnen. Volgens mij is het verslag van mevrouw Schroedter daarvoor een goed uitgangspunt. Zij formuleert daarin tal van aanbevelingen zonder vooruit te lopen op de beslissingen waarover wij nog grondig moeten debatteren. Dat is volgens mij de juiste weg.
In de vorige debatten - neem de plenaire vergadering in Brussel - hebben wij kunnen ervaren wat er gebeurt als wij snel of roekeloos beslissingen proberen te nemen. Dat is niet de goede manier. Wij moeten een ernstig debat houden en goede oplossingen vinden. Het verslag bevat een aantal aanbevelingen, maar ik kan niet alles zomaar goedkeuren. Er zijn nog andere amendementen. Wij zullen daarover morgen stemmen. Dan zullen wij het resultaat zien. Belangrijk is echter dat wij deze stap doen.
Waarom gaat het hier? Bij de verdere afwikkeling van Agenda 2000 gaat het er niet alleen om geld te verdelen. Wij moeten een evenwichtige regeling ontwerpen. Wij moeten dit ondersteuningsinstrument verbeteren en verder ontwikkelen om samen vooruitgang te boeken. Wij mogen niet zomaar zeggen dat wij geld van de lidstaten hebben gekregen en de lidstaten mogen niet zeggen dat zij dat geld nu moeten terugkrijgen omdat zij dat het best kunnen verdelen. Zo realiseren wij geen Europese meerwaarde. Wij moeten samen handelen. Wij moeten op vele plaatsen de vinger op de wonde leggen. In het spanningsveld tussen globalisering en regionalisering mogen wij niet zoveel mogelijk willen terugkrijgen om tegen de mensen thuis te kunnen zeggen dat zij daarmee hun zin mogen doen. Zo bereiken wij ons doel niet.
Wij zullen ook de voorstellen van de Commissie zorgvuldig moeten onderzoeken. De Commissie heeft op tal van punten vereenvoudigingen aangebracht en transparantie aangekondigd. Wij zullen dat zorgvuldig onderzoeken. Vaak wordt gezegd dat vereenvoudiging, bijvoorbeeld op het gebied van het partnerschap of de programmering, ook meer druk en bureaucratie met zich meebrengt en dat dit niet wenselijk is. Wij zullen dat grondig onderzoeken. In de komende weken en maanden moeten wij volgens mij nagaan welke regio's geld nodig hebben en welke regio's geld krijgen. Uiteraard moeten wij er ook voor zorgen dat wij dit instrument van de Gemeenschap ontwikkelen tot een transparant instrument waarmee wij samen voor de toekomst van onze regio's kunnen blijven ijveren.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, het eens worden over beginselen is vrij eenvoudig, zeker als die beginselen zinvol zijn. Wij stemmen dan ook graag principieel in met het verslag van mevrouw Schroedter en de voorstellen voor de hervorming van het structuurbeleid in het kader van Agenda 2000. Herkenbare accenten in plaats van blinde ondersteuning, objectieve criteria voor de verdeling van de steun van de Europese Unie, partnerschap van onderuit en evaluatie: wat wil men nog meer? Welnu, in het belang van de betrokkenen moeten wij hogere eisen stellen.
Zoals hier al is gezegd, krijgt het platteland in de eerste ontwerpen niet de aandacht die het verdient. Voor het platteland moeten wij in het kader van de nieuwe doelstelling 2 in elk geval een eigen doelstelling met gegarandeerde financiële middelen creëren. Om voor de volgende uitbreidingsronde de brede instemming van de bevolking te krijgen, moeten wij de mogelijkheden van INTERREG voor de grensregio's van de Unie gebruiken en daarvoor een vast gedeelte van de INTERREG-gelden bestemmen. Steun uit Brussel is een betere raadgever dan angst bij een aantal politieke strekkingen. Zonder financiële bovengrenzen zullen sommige zogenaamde nettobetalers vinden dat ze te veel moeten bijdragen. Met dit voortreffelijke verslag van mevrouw Schroedter zal slechts een grote meerderheid instemmen als wij naast de principes ook voldoende ruimte laten voor de particuliere belangen, waarvan ik er enkele bewust heb vermeld. Laten wij ons met de Commissie en de Raad inspannen om in de komende maanden een goed evenwicht te vinden en aldus een resultaat voorleggen dat in de gehele Unie brede instemming kan vinden.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, met de hervorming van het Europees regionaal en structuurbeleid moet een antwoord gevonden worden op het probleem van de groeiende regionale verschillen. De mondialisering van de economie, de massale werkloosheid, de uitbreiding en de EMU zijn alle factoren die een structuurbeleid vereisen dat de verschillen verkleint en nieuwe mogelijkheden creëert. Het Europees regionaal beleid moet meer en nog flexibeler rekening houden met de verschillende omstandigheden in de landen, bijvoorbeeld bij de vaststelling van de bevolkingsdichtheid en de nationale financiering.
Er moet beslist vastgehouden worden aan het tijdschema voor de behandeling van Agenda 2000. Om de programma's en de deelname van de verschillende partners op effectieve wijze te realiseren is voldoende voorbereidingstijd vereist. In uitgestrekte landbouwregio's zoals in Oost- en Noord-Finland zijn de vooruitzichten kritiek. De regio's verloederen door een afname van de bevolking. Er is nu snel een hervormingsbeleid nodig waarmee er voor deze regio's ontwikkelingsmogelijkheden voor het menselijk vermogen, ondernemerschap gebaseerd op nieuwe technologie en veelzijdige impulsen komen. Het zwaartepunt moet liggen bij regionale maatregelen die nieuwe initiatieven stimuleren en vaste banen scheppen.

Amadeo
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het belang van het partnerschapsbeginsel onderstrepen, met name in de definitie van de programma's en methodologie. Wanneer de maatregelen ter ontwikkeling van het platteland niet worden verduidelijkt en vastgesteld, bestaat er volgens mij het risico dat de lokale en regionale samenwerking ernstige schade oplopen. Er bestaat volgens mij bovendien nog een ander, niet te onderschatten, reden tot bezorgdheid. Het risico is namelijk niet uitgesloten dat de bevoegdheden en de controle van de zijde van het Europees Parlement worden aangetast als gevolg van de economische en sociale cohesie in de nieuwe optiek van Agenda 2000. Het zou toch paradoxaal zijn dat de democratische garantie van het Europees Parlement juist in een moment waarin de uitbreiding van de EU centraal staat, niet meer gewaarborgd is.
Tegelijkertijd achten wij het nuttig de samenwerking met derde landen in het kader van INTERREG en PHARE te bevorderen door het creëren van de nodige juridische en financiële instrumenten, zoals bijvoorbeeld de gemeenschappelijke fondsen. Wij hebben echter wel onze twijfels over het daadwerkelijke nut van het voorgestelde reservemechanisme van 10 % en benadrukken eveneens dat de ter beschikking gestelde kredieten absoluut ontoereikend zijn.
De uitbreiding verlangt een structureel, rationeel en efficiënt beleid, ondanks de begrotingsbeperkingen die ons worden opgelegd. Als we de noviteiten van Agenda 2000 bekijken, zien we in grote lijnen dat de communautaire initiatieven van 13 tot 3 zijn teruggebracht, dat de begroting voor het Cohesiefonds slechts 3 miljard ecu bedraagt en dat de criteria voor het in aanmerking komen voor steun vereenvoudigd schijnen te zijn; tegelijkertijd zien we dat er geen belangrijke vorderingen zijn gemaakt op het gebied van het structuurbeleid, terwijl dat met het oog op de nieuwe toetredingen zo mogelijk nog belangrijker is dan ooit tevoren.

Lage
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, over de financiële vooruitzichten voor de jaren 2000 tot 2006, die de randvoorwaarden van het cohesiebeleid vormen, zal volgens de top van Cardiff in maart volgend jaar een besluit worden genomen, nadat de effecten van de Duitse verkiezingen zijn weggeëbd.
Het verslag van collega Schroedter heeft dan ook, hoewel het een goed stuk werk is dat uitstekende ideeën inzake economische en sociale samenhang bevat, slechts een voorbereidend karakter. De omstandigheden dwingen ons echter, gelet op de uitslag van de twee weken geleden in het Parlement gehouden stemming, die onverwacht negatief uitviel voor de landen die profiteren van het Cohesiefonds, om vandaag het onderwerp weer op te pakken via amendementen op het verslagSchroedter.
De stemming over deze amendementen zal een veelzeggende toets zijn van de politieke gevoeligheid van de Europese volksvertegenwoordigers. De uitslag zal heel duidelijk het verschil markeren tussen nationaal egoïsme en communautaire solidariteit, tussen de wetten van de markt en de ethische imperatieven van de cohesie, kortom, tussen woorden en daden. En laat men nu niet betogen dat het Cohesiefonds ertoe dient om de landen die van het fonds profiteren, te helpen het stadium te bereiken waarin zij kunnen meedoen aan de euro, en dat het fonds, wanneer dit doel eenmaal bereikt is, zijn functie verloren heeft. Dat is een sofisme, dat wil zeggen een valse redenering die de schijn van de waarheid over zich heeft. In feite is het zo dat de invoering van de euro juist een nog sterker rechtvaardiging vormt van de instandhouding van het Cohesiefonds.
De aardrijkskunde en de economische geschiedenis leren ons immers dat, wanneer de markt één wordt, geharmoniseerd wordt, zich uitbreidt en één munt invoert, er voor de markt als geheel wel voordelen uit dit proces voortvloeien, maar dat anderzijds een duidelijke ontwikkeling optreedt in de richting van versterking van de geografische en economische bevolkingscentra die het reeds goed gaat en verzwakking van perifere en excentrisch gelegen gebieden. Dit zijn reële risico's die niet onderschat mogen worden, en de lidstaten van Unie dienen alles in het werk te stellen om deze gevaren af te wenden. Hoe? Door prioriteit te geven aan een evenwichtige ontwikkeling in eigen land en aan een op cohesie gericht beleid. Dáárom moet het Cohesiefonds gehandhaafd worden en daarom zou het een ernstige vergissing zijn om het fonds op te heffen.
Het Europees Parlement, dat zich door de jaren heen een pleitbezorger heeft betoond van het solidariteitsbeginsel, zou zijn reputatie ernstig geweld aandoen als het zich thans niet ondubbelzinnig trouw zouden tonen aan zijn tradities en zijn constitutieve waarden.

Hatzidakis
Mevrouw de commissaris, de inspanningen die de Unie onderneemt voor de bevordering van de economische en sociale samenhang zullen onverminderd moeten worden voortgezet. Er is weliswaar vooruitgang geboekt in de richting van meer nominale convergentie, maar de regionale en ook nationale ongelijkheden zijn nog steeds heel groot. In bepaalde gevallen doet zich zelfs de tendens tot vergroting van deze ongelijkheden voor. Als wij dan ook nog de op til zijnde uitbreiding met de landen van Midden- en Oost-Europa voor ogen houden, beseffen wij dat de Unie enorme verantwoordelijkheden heeft die haar dwingen haar structuurbeleid anders aan te pakken.
Het eerste grote vraagstuk waar wij in dit verband mee geconfronteerd worden betreft de financiële perspectieven. Deze knoop zal binnenkort moeten worden doorgehakt. Als wij niet weten hoeveel geld wij precies ter beschikking hebben, kunnen wij niet op verantwoorde wijze onze beleidsvormen vaststellen. Dit vraagstuk valt natuurlijk met name onder de bevoegdheid van de Raad.
De communautaire begroting bedraagt 1, 27 % van het communautaire BNP. 0, 46 % daarvan wordt uitgetrokken voor het structuurbeleid. Het kan best zijn dat dit percentage in de toekomst ontoereikend zal blijken te zijn voor zowel de bestaande als de toekomstige lidstaten en beleidsvormen. De uitbreiding mag echter onder geen beding ten koste gaan van de huidige lidstaten en van met name de armste lidstaten. Daarom zullen voor de eerste uitbreiding de financiële perspectieven aan een herziening moeten worden onderworpen. Deze zullen ons in staat moeten stellen het hoofd te bieden aan zowel de reeds plaatsgevonden als de in het verschiet liggende nieuwe ontwikkelingen.
De gebieden van doelstelling 1, waarvan het BNP beneden de 0, 75 % van het communautair gemiddelde ligt, zijn het armst van allemaal en hebben de grootste behoeften. Ook in de toekomst moet daarvoor twee derde van de structurele steun beschikbaar worden gesteld, zoals de Commissie overigens ook voorstelt. Voor deze gebieden moet veel geld beschikbaar blijven. Voor de eilanden moet echter nog meer worden uitgetrokken, omdat men daar geconfronteerd is met bijzondere problemen. Het bestaan van deze problemen wordt trouwens erkend in artikel 130 A van het Verdrag van Amsterdam. Uitgaande van dit artikel moet voor de eilanden een geïntegreerd beleid worden uitgestippeld waarmee het hoofd kan worden geboden aan de problemen die te wijten zijn aan het insulaire karakter van de eilanden. Terecht wordt het aantal doelstellingen van 6 teruggebracht tot 3 en het aantal communautaire initiatieven van 1 tot 3. Dit is noodzakelijk met het oog op de vereenvoudiging en de concentratie. Voor de financiering hiervan wil men 5 % uittrekken. Dit lijkt mij een redelijk bedrag. Wel moeten de middelen voor innovatie worden verdubbeld. Juist dergelijke activiteiten kunnen nuttig blijken te zijn, omdat zij vaak baanbrekend zijn en nieuwe terreinen ontsluiten.
Tot slot wilde ik duidelijk maken dat er ook in de toekomst een Cohesiefonds moet zijn voor de financiering van grote infrastructuurwerken in de vervoerssector en het milieu. Daar moeten landen aan kunnen deelnemen met een BNP lager dan 90 % van het communautaire gemiddelde.

Izquierdo Collado
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mevrouw Schroedter geluk willen wensen met haar verslag en haar willen zeggen dat het meest positieve aspect van dit verslag is - iets wat zij niet hoeft te betreuren - dat het heel wat heeft ontleend aan de voorstellen van de Commissie, in concreto van de hier aanwezige commissaris, mevrouw Wulf-Mathies.
Het onderhavige verslag volgt het patroon van de voorstellen van de Commissie en daaraan ontleent het juist zijn kracht en positieve strekking. Het is ook in een ander opzicht positief, omdat het ons in staat stelt ons opnieuw te buigen over de ongelofelijke gebeurtenis van de laatste plenaire Vergadering, waarin wegens een aaneenschakeling van misvattingen een conclusie over het Cohesiefonds uit de bus kwam die niet het standpunt van een meerderheid van de Vergadering weergeeft, zoals bij de stemming van morgen zal blijken.
Het Cohesiefonds - en ik wil mevrouw Schroedter aanraden een bepaalde afgevaardigde van haar fractie voorzichtig onder handen te nemen omdat zijzelf wel goed begrepen heeft wat het cohesiefonds is en wat cohesie eigenlijk is - is voorzien in de Verdragen en dat moet ook zo blijven; als we hierin verandering brachten, zouden we de Verdragen geweld aandoen. De wens van sommige landen om vast te houden aan bepaalde subsidies, mag niet als optie worden geboden. We hebben het over de Verdragen, en die stellen dat de landen welke minder dan 90 % van het communautaire inkomen genieten gerechtigd zijn - want dat is de regeling voor de vijftien die we zijn overeengekomen - in het Cohesiefonds te blijven.
Mevrouw Schroedter heeft wel begrepen wat cohesie inhoudt. Het begrip cohesie is niet te vatten als men niet het fundamentele verband met de interne markt ziet die nu, met de intrede van de Europese munt, een volwaardige interne markt is geworden.
De ingenomen standpunten zijn ook die van de landen, de regio's en de ondernemingen die in een gemeenschappelijke markt het voordeel van een bevoorrechte concurrentiepositie hebben genoten; vandaar dat de cohesie nu om de hoek komt kijken, opdat rekening wordt gehouden met die bevoorrechte concurrentiepositie en opdat de minst begunstigde regio's de helpende hand wordt toegestoken.
Als we het over de cohesie hebben, moeten we ons door de logica laten leiden, mijnheer de Voorzitter.

Arias Cañete
Mijnheer de Voorzitter, om mijn betoog te beginnen zou ik mij willen scharen achter de - ongetwijfeld welverdiende - gelukwensen aan mevrouw Schroedter in verband met de gedegen manier waarop zij haar verslag heeft voorbereid, en in het bijzonder vanwege haar inspanningen om compromissen tussen de verschillende fracties te bereiken. Daaraan is het immers te danken dat het onderhavige verslag vrijwel met eenparigheid van stemmen werd goedgekeurd in de Commissie regionaal beleid.
Een van de conclusies van het verslag waarop ik wegens de betekenis ervan voor het cohesiebeleid de aandacht zou willen vestigen, is de expliciete erkenning dat twee derde van de totale middelen van de structuurfondsen aan doelstelling 1-regio's moet worden toegekend, want alleen door een concentratie van middelen in de minst begunstigde gebieden kunnen de grote verschillen tussen de regio's worden beperkt tot een vrij tijdelijk gegeven.
Zeer positief lijkt mij de verwijzing in overweging A naar de belangrijke rol die het Cohesiefonds vervult bij het bevorderen van een harmonische ontwikkeling van de Gemeenschap; naar mijn mening zou de verklaring die is vervat in overweging L echter niet alleen moeten worden opgenomen in de conclusies maar zou zij ook zodanig moeten worden geformuleerd dat zij meer duidelijkheid brengt in het huidige debat, gezien de stemming over het amendement-Berend van de afgelopen plenaire Vergadering te Brussel.
Daarom ben ik van oordeel dat de discussie weer in betere banen wordt geleid, zonder uitspraken a priori, door de tekst van de amendementen 5, 6 en 14, die zijn ingediend door afgevaardigden van de Fractie van de Europese Volkspartij, door de Fractie Europese Radicale Alliantie en door de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten. In die amendementen wordt de instandhouding van het Cohesiefonds vanaf het jaar 2000 ondersteund zonder vooruit te lopen op het definitieve standpunt van het Europees Parlement dat in het kader van de wetgevingsprocedure betreffende het Cohesiefonds bekend zal worden gemaakt; op die manier kan het Parlement zijn beraadslagingen beginnen vanuit een sereniteit die de naleving van de Verdragen behoeft en in een klimaat van rust aan het parlementaire front welke niet wordt verstoord door argumenten in verband met lopende nationale verkiezingen.
Zoals ook in het verslag wordt benadrukt, acht ik het van groot belang dat er wordt geëist dat de verantwoordelijke organen van het Europees regionaal beleid bevoegdheden krijgen toegekend met betrekking tot de opstelling en beoordeling van programma's in het kader van de plattelandsontwikkeling, want anders zal de noodzakelijke coherentie die tussen de verschillende niveaus van regionaal beleid dient te bestaan, verloren gaan.
Tot slot wil ik onze rapporteur nogmaals bedanken voor haar uitstekende werk dat de Commissie regionaal beleid de komende maanden tot leidraad zal zijn bij haar taak om de wetgevingsvoorstellen te bestuderen die de Commissie vanuit een streven naar redelijkheid en evenwicht heeft ingediend.

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, in verband met de hier telkens opnieuw vermelde solidariteit om de economische cohesie in de Unie tot stand te brengen, moeten wij er ons voor hoeden de verhaaltjes na te vertellen die de Raad en anderen, ook in de Commissie, ons telkens opnieuw op de mouw spelden. Met de instemming van de lidstaten is men kennelijk van plan de grootste uitbreiding met de armste landen uit de geschiedenis van de Europese integratie tot stand te brengen. Welnu, wij kunnen die uitbreiding niet nastreven en tegelijkertijd geloven dat wij minder zullen moeten bijdragen of het huidige structuurbeleid en de steun aan de lidstaten zullen kunnen behouden.
De burgers geloven dat niet en eigenlijk is dat ook een belediging voor ons eigen intellect. Er moet dus een goede verdeling komen. Op dat punt hebben een aantal collega's gelijk. Het gaat hier niet alleen om een conflict tussen Noord en Zuid, maar ook ten dele tussen Noord en Noord. Ter attentie van enkele van de vorige sprekers moet ik ook opmerken dat het geen zin heeft alleen het structuurbeleid als zodanig te bekijken. Uiteraard zullen wij uiterlijk in oktober, als de Commissie de ontvangstenzijde van Agenda 2000 toelicht en zegt hoeveel elk land moet betalen, een nieuw debat over de uitgaven in categorie 2 van het structuurbeleid kunnen houden. Daarom is het belangrijk dat wij daarin bijvoorbeeld ook met de landbouwuitgaven rekening houden. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling kan niet zomaar beslissingen nemen en zeggen dat de anderen daarmee niets te maken hebben. Ik zeg dat ook ter attentie van onze Beierse vertegenwoordiger. Uiteraard moeten wij ook daarmee rekening houden. Wij staan voor nieuwe grote uitgaven. Dat is een uitdaging voor onze solidariteit. Op dat ogenblik wordt het onmogelijk dat het tweede rijkste land van de Unie op basis van dit onzinnige landbouwbeleid een netto-ontvanger is. De burgers van de Unie zullen een dergelijk beleid niet meer willen steunen.

Berend
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, in de eerste plaats wil ik zeggen dat ik instem met de prioriteiten in het verslag, dat in zijn huidige vorm niet in de laatste plaats het resultaat is van de compromisbereidheid van de rapporteur en de vele wijzigingen die er in de commissie in zijn aangebracht. Wij pleiten voor de in het verslag en door de Commissie voorgestelde concentratie op de ondersteuning van de ontwikkeling en structurele aanpassing van de regio's met een ontwikkelingsachterstand in doelstelling 1. Wij stemmen, voor de keuze van de toekomstige doelstelling 1-gebieden, in met de strikte toepassing van het criterium van het regionale BBP pro capita van minder dan 75 % van het communautaire gemiddelde, gemeten in koopkrachtpariteit op het niveau van NUTS 2.
Als twee derde van de middelen van de structuurfondsen naar doelstelling 1 gaat, is de concentratie van de steun op de meest behoevende regio's gegarandeerd. Ik spoor de Commissie er in dit verband echter toe aan dat criterium stipt te blijven toepassen. De Commissie moet er dus bij de verdeling van de middelen voor zorgen dat alle doelstelling 1-gebieden op dezelfde manier worden behandeld. Het criterium van de nationale welvaart is, gelet op de regionale oriëntering van doelstelling 1, niet geschikt om die gelijke behandeling te garanderen. Dat criterium creëert integendeel nieuwe onrechtvaardigheden en is voor ons dan ook onaanvaardbaar.
Zoals de rapporteur en de Commissie pleiten wij ervoor dat bij de financiering van het Europese structuurbeleid de bovengrens van 1, 27 % van de eigen middelen en het aandeel van de structuurfondsen van 0, 46 % in acht worden genomen en daarvan ook bij de uitbreiding niet wordt afgeweken. Wat het Cohesiefonds betreft, zijn wij het er met mevrouw Schroedter over eens dat wij ook na het jaar 2000 over een Cohesiefonds moeten beschikken om de inspanningen te ondersteunen die de landen leveren om de convergentiecriteria te halen. Wij willen echter niet dat, zoals in Agenda 2000 wordt voorgesteld, het huidige Cohesiefonds wordt gehandhaafd. Een vertaalfout in de amendementen wordt morgen door een corrigendum rechtgezet.

Varela Suanzes-Carpegna
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, de economische en sociale cohesie is een essentiële doelstelling van de Europese opbouw, vergelijkbaar met de Monetaire Unie of de interne markt, en ook al is er veel in het werk gesteld om de cohesie te bevorderen, de economische cijfers wijzen uit dat die inspanning nog ontoereikend is.
Voor alle duidelijkheid: we hebben het hier niet over liefdadigheid noch over onbestemde subsidies die zonder onderscheid worden uitgekeerd. Cohesie betekent solidariteit en rechtvaardigheid in het proces van gedifferentieerde inspanningen die de verschillende Europese regio's zich getroosten om concurrerend te worden. Cohesie is de andere kant van de medaille van de Europese markt en van de Monetaire Unie, en in die context en in die van de uitbreiding zal economische en sociale cohesie meer dan ooit een vereiste zijn om recht te doen.
Als gevolg van de Monetaire Unie en de interne markt zal de concentratie van investeringen in de rijke landen toenemen. Bovendien zal de uitbreiding de noodzaak tot solidariteit versterken terwijl de cohesie tussen de Vijftien nog niet eens een feit is.
Het Cohesiefonds is dan ook een onontbeerlijk instrument. Onafhankelijk van de vraag of een lidstaat nu wel of niet tot de Monetaire Unie toetreedt, is het Cohesiefonds van groot belang voor de huidige lidstaten waarvan het BNP per hoofd van de bevolking lager ligt dan de 90 % van het communautaire gemiddelde, zoals in het Verdrag is vastgelegd.
In het standpunt van de Commissie visserij dat als bijlage gaat bij het verslag-Schroedter, wordt gewezen op een onrechtvaardige situatie die ik onder uw aandacht zou willen brengen, namelijk de structurele onderbelichting van de visserijsector in Agenda 2000. Het typerende karakter van kuststreken, die doorgaans tot de perifere gebieden behoren, die in hoge mate afhankelijk zijn van de visvangst en waar alternatieve bronnen van werkgelegenheid moeilijk te creëren zijn, vereist de structurele steun van een horizontale verordening die de Europese kust in haar geheel omvat en die de thans nog ontbrekende acties vorm dient te geven waaraan deze gebieden zo dringend behoefte hebben.
Tenslotte zou ik de rapporteur willen gelukwensen en nogmaals dit pleidooi voor een daadwerkelijke verbetering van de economische en sociale cohesie in Europa willen beklemtonen.

Viola
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, mijn complimenten aan de rapporteur. Agenda 2000 zet de rem op de ontwikkeling van het cohesiebeleid met een verlaging van het percentage van de in Edinburgh vastgestelde uitgavedoelstelling, van 0, 46 naar 0, 39 %, daar rubriek 2 van de begroting 7 miljard ecu aan de pretoetreding heeft moeten afstaan. Vandaar het verzoek op de eerste plaats een nieuwe begrotingsrubriek te creëren - rubriek 7 -, na te denken over de 1, 27 % die herzien zou moeten worden zodra de data en het aantal uitbreidingen bekend zijn en de fondsen te verdelen waarbij het cohesiebeleid het vastgestelde bedrag moet behouden en het dus niet gereduceerd moet worden tot een soort elitair privilege.
Ik vraag me inderdaad af of Agenda 2000, ten einde de verdelingen van de kredieten zoveel mogelijk te concentreren, van de werkelijke regionale behoeften is uitgegaan of dat als maximaal criterium een louter statistiek gegeven is genomen. Een dergelijke twijfel dringt zich ook op met betrekking tot de keuze van het BBP pro capite als absolute referent. Dit statistisch gegeven zou eens nader moeten worden bekeken opdat het exact de sociaal-economische situatie van een regio kan weergeven, anders krijgen we een vertekend beeld van de werkelijkheid, zoals bijvoorbeeld in het geval van de eilandgebieden. Hoe kan een EUROSTAT-criterium recht doen aan het grote verschil dat er bestaat tussen de door een eilandgebied bereikte 76 % en de 76 % die bereikt is door een continentaal gebied?
Tegen meerdere zaken in het hoofdstuk over het cohesiebeleid van Agenda 2000 heb ik mijn bedenkingen; om te beginnen wat betreft de reserve van 10 %. Ik beperk me tot het verzoek het Cohesiefonds zo spoedig mogelijk opnieuw te bekijken en het op korte termijn te regionaliseren in plaats van het te elimineren.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik dank mevrouw Schroedter van ganser harte voor dit kritische en constructieve verslag en deze ontwerpresoluties, naar aanleiding waarvan wij in het Europees Parlement eens temeer over Agenda 2000 kunnen debatteren. Uiterst positief is voor mij de grote overeenstemming tussen het Europees Parlement en de Commissie, in het bijzonder over de betekenis van de economische en sociale cohesie, maar ook met betrekking tot onze gemeenschappelijke doelstellingen zoals duurzaamheid, bestrijding van de werkloosheid, versterking van het concurrentievermogen van de regio's, betekenis van het menselijk kapitaal en de gelijke kansen.
Ook in de Raad wordt langzaam vooruitgang geboekt. Het Britse voorzitterschap heeft niet alleen in de werkgroepen van de Raad, maar ook op de informele bijeenkomst van de Raad in Glasgow vorige week grote inspanningen gedaan om een eerste politiek debat over de hervorming van de structuurfondsen op gang te brengen.
De belangrijkste boodschap uit Glasgow is volgens mij wellicht dat er geen fundamentele tegenstellingen zijn. De politieke filosofie van de Commissievoorstellen werd grotendeels bevestigd. Belangrijk is ook dat de ministers het verband tussen, enerzijds, vereenvoudiging en decentralisatie en, anderzijds, een grotere verantwoordingsplicht hebben aanvaard. Zoals verschillende sprekers hier opmerkten, moet over deze kwestie echter nog uitvoerig worden gedebatteerd.
Wat de evenwichtigheid van het totale pakket betreft, zou ik nogmaals het volgende willen onderstrepen. In de eerste plaats gaat de uitbreiding niet ten koste van de armste regio's. De echte doelstelling 1-gebieden zullen bij de hervorming integendeel winnen. Ik merk daarbij uitdrukkelijk op dat het voorstel van de Commissie ook het behoud van het Cohesiefonds en de aanpassing aan het Stabiliteitspact behelst.
In de tweede plaats worden de concentratie-inspanningen gelijkmatig en eerlijk over alle lidstaten verdeeld en gaat dat dus niet ten koste van rurale of andere probleemgebieden.
In de derde plaats omvat het pretoetredingspakket een aantrekkelijk aanbod aan de toetredingskandidaten en vergt het van de huidige lidstaten geen buitensporige inspanningen.
Op uw twijfels over de financiële haalbaarheid van de uitbreiding wil ik antwoorden met de opmerking dat het totale pakket van Agenda 2000 keurig is gefinancierd. De voorstellen tot hervorming van een aantal belangrijke beleidsvormen van de Gemeenschap en voor een stapsgewijze uitbreiding daarvan tot de kandidaat-lidstaten vormen echter, zoals hier ook is gezegd, een geheel. Het ene gaat niet zonder het andere. Ook de kandidaat-lidstaten moeten zich inspannen om het communautaire acquis over te nemen.
Als alle betrokkenen de zaak rationeel aanpakken, kunnen wij de uitbreiding, zelfs als de groei minder groot zou zijn, zonder extra lasten voor de Europese belastingbetalers financieren. Bij het debat over de financiering mogen wij overigens de voordelen van de uitbreiding voor het beleid, de veiligheid en vooral voor de democratie en de economische vooruitgang niet uit het oog verliezen. Ik vrees dat wij de kandidaat-lidstaten niet bepaald de indruk geven dat wij ze graag opnemen, hoewel ze door hun toetreding tot de Gemeenschap ook deel willen uitmaken van een democratisch systeem dat vrede garandeert.
Met betrekking tot uw eis om voor de pretoetredingsstrategie een enig financieel instrument te creëren, wijs ik erop dat de Commissie, in overeenstemming met de opdracht van de Europese Raad van Luxemburg, drie financiële instrumenten heeft voorgesteld. Wegens de verschillende rechtsgrondslagen zou het creëren van een enkel financieel instrument de zaken niet eenvoudiger maken dan onze poging om de procedure, via de coördinatieverordening en de toepassing van de drie verordeningen, zo eenvormig mogelijk te maken.
Zoals vele lidstaten pleit ook u voor een nauwe band tussen het pretoetredingsinstrument en INTERREG. Ik merk alleen maar op dat wij er niet mee kunnen volstaan ons bij grensoverschrijdende activiteiten tot ISBA te beperken, maar dat wij het accent ook in de toekomst op INTERREG en PHARE-CBC moeten leggen. PHARE blijft het middel bij uitstek om de kandidaatlanden via kleine projecten en institution building met het regionaal beleid vertrouwd te maken. Wat de toekomst van PHARE-CBC betreft, acht de Commissie het echter, in tegenstelling tot de duidelijke afwijzing in de ontwerpresolutie, onontbeerlijk dat wij bij de grensoverschrijdende samenwerking, ook in het kader van de pretoetredingsstrategie, meer aandacht hebben voor onze oostelijke grenzen. Ik ben het wel met u eens dat wij onze westelijke grenzen niet mogen verwaarlozen. Een verdieping van de grensoverschrijdende samenwerking is niet alleen belangrijk voor de acceptatie van de uitbreiding in oostelijke richting, maar ook om de procedures en de inhoud van het regionaal beleid te leren kennen.
Partnerschap en een geïntegreerde aanpak zijn de innovatieve elementen van de nieuwe structuurfondsenverordening. Ik dank het Parlement voor zijn steun voor de verdere ontwikkeling van het partnerschap. Ik stel evenwel met verbazing vast dat de geïntegreerde aanpak na jarenlange discussies over de noodzaak van geïntegreerde regionale-ontwikkelingsstrategieën plotseling ter discussie wordt gesteld. Uit alle ervaringen die in het cohesieverslag zijn bijeengebracht, blijkt dat het structuurbeleid bijzonder succesvol is waar infrastructuurmaatregelen, de bevordering van de particuliere investeringen en de ontwikkeling van het menselijk potentieel in een algemeen regionaal ontwikkelingsconcept werden opgenomen.
Ik zou het gevaarlijk vinden als het tot een versnippering van de activiteiten kwam en een sectorale lappendeken zou ontstaan. Dat zou haaks staan op een geïntegreerde regionale-ontwikkelingsstrategie en dus vooral op de doelmatigheid van de steunmaatregelen. Voorts is een programma per regio ook een aanzienlijke vereenvoudiging, die in geen geval een gedifferentieerde benadering van verschillende probleemsituaties of een passende aandacht voor de rurale gebieden uitsluit.
De door u gevraagde splitsing van doelstelling 2 of de invoering van een aparte doelstelling vind ik contraproductief. Mevrouw Schroedter, wij willen de concurrentie tussen stad en platteland juist door een gemeenschappelijke regionaleontwikkelingsstrategie overwinnen. Mijnheer Schiedermeier, men kan toch moeilijk zeggen dat de plattelandsgebieden op dit ogenblik worden benadeeld. In de toekomst zullen wij, met inachtneming van de subsidiariteit, in de eerste plaats doelstelling 2 toepassen en de landen en regio's de mogelijkheid bieden een belangrijk deel van de gebieden zelf te kiezen. In de tweede plaats zullen wij uit rubriek 3 horizontale steun verlenen. Men kan dus moeilijk zeggen dat wij de plattelandsgebieden verwaarlozen.
Ik stel met voldoening vast dat het Europees Parlement in elk geval principieel met het voorstel voor een prestatiereserve instemt. Ik hoop dat wij uw scepsis tegenover de omvang en de haalbaarheid daarvan kunnen wegnemen. Dat geldt ook voor het voorstel van de Commissie om te voorzien in stimuli voor een goed financieel beheer van de programma's. Ik ben het ermee eens dat wij daarover samen nog een kritisch debat moeten houden, maar ik verzoek u van harte u in deze aangelegenheid niet door particuliere ministeriële belangen te laten meeslepen.
Het Oostenrijkse voorzitterschap wil ervoor zorgen dat op de Europese Raad van Wenen een besluit over de hoofdpunten van de hervorming kan worden genomen, zodat het totale pakket begin 1999 kan worden aangenomen. Ik reken daarbij op de krachtige steun van het Europees Parlement en verzoek u uw inspanningen daarop en dus niet op een tussentijdse verordening te concentreren.

McCarthy
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Zou u het kabinet van commissaris Fischler kunnen vertellen dat in dit Parlement mobiele telefoons niet toegestaan zijn. Het is onhoffelijk jegens de leden en verstoort de debatten.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw McCarthy. Wij nemen allen kennis van uw opmerking, en dat geldt natuurlijk ook voor de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Gemeenschappelijke ordening der markten in de sector bananen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0220/98) van de heer Thomas, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van verordening (EEG) nr. 404/93 van de Raad houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector bananen (COM(98)0004 - C4-0046/98-98/0013(CNS)).

Thomas
Mijnheer de Voorzitter, wij behandelen vandaag een voorstel van de Commissie dat het bananenstelsel van de Europese Unie in overeenstemming zal brengen met een oordeel van de geschillencommissie van de WHO. Al zouden velen van ons dat wel graag willen, wij hebben niet de vrijheid om aan dit oordeel te tornen en velen van ons, ook ikzelf, hebben kritiek op de besluitvorming en de wijze waarop de oorspronkelijke klacht in behandeling is genomen.
Enfin, van de Europese Unie wordt nu echter verlangd op 1 januari 1999 nieuwe regelingen te hebben doorgevoerd. De wereldhandel in bananen is zeer ingewikkeld en telt veel partijen en belangenconflicten. Ik ben er vast van overtuigd dat, ook al moeten wij werken binnen het wettelijk kader van onze internationale verplichtingen, ons hoofddoel de bescherming moet zijn van producenten in de EU en in de landen waaraan wij steun hebben toegezegd in het kader van de Overeenkomst van Lomé.
De levering van fruit van goede kwaliteit tegen een redelijke prijs is slechts een van de doelstellingen van het bananenstelsel. Maar de wereldhandel moet niet enkel door economische overwegingen worden geleid. Wij hebben de plicht een bijdrage te leveren in de strijd tegen armoede en voor de bescherming van aanvaardbare sociale en milieunormen.
Ik ben het volledig eens met de voorstellen van de Commissie, die zo weinig mogelijk veranderingen in het bestaande stelsel aanbrengen. De Commissie stelt voor het bestaande tariefcontingent op het huidige niveau van 2, 2 miljoen ton te handhaven tegen dezelfde douanerechten van 75 ecu per ton met een aanvullend autonoom tariefcontingent van 353.000 ton tegen 300 ecu douanerechten per ton, teneinde rekening te houden met een uitgebreide Europese Unie.
Waarover ik mij het meeste ongerust maak in de voorstellen van de Commissie, is het feit dat bananen van de traditionele ACS-leveranciers tot een maximum van 857.000 ton zonder douanerechten ingevoerd blijven worden, maar dat tegelijkertijd het huidige vergunningensysteem wordt afgeschaft en dat de afzonderlijke landen niet langer een deel van de quota per land krijgen toegewezen. Het vergunningenstelsel is een van de elementen van het bananenstelsel dat door de WHO is veroordeeld en dat moet worden vervangen.
Het Commissievoorstel geeft geen details over de wijze waarop vergunningen zullen worden toegekend en dit geeft aanleiding tot bezorgdheid. Ik dring er bij de Commissie op aan het evenwicht bij de levering van bananen op de EU-markt in stand te houden en te waarborgen dat zij bij de toekenning van quota de beste statistieken hanteren, waarin rekening is gehouden met veranderingen in handelsstromen in de afgelopen jaren. Het zou volstrekt onaanvaardbaar zijn, indien die ACS-landen die van oudsher bananen hebben geleverd voor de EU-markt en wier economieën afhankelijk zijn van de inkomsten uit de bananenhandel, het onderspit moeten delven wanneer nieuwe regelingen van kracht worden.
De Overeenkomst van Lomé verwijst naar afzonderlijke landen en niet naar de ACS als geheel, en in het WHO-oordeel wordt de toezegging van de EU aan de ACS-landen erkend. Traditionele ACS-leveranciers dreigen ook het onderspit te delven als gevolg van de steeds grotere betrokkenheid van Amerikaanse multinationals in de bananenproductie in enkele niet-traditionele ACS-landen. Ik vertrouw erop dat de Commissie deze situatie zeer zorgvuldig zal volgen en dit in gedachten zal houden bij het verlenen van markttoegang.
Ik ben blij dat de Commissie in dit verband voorstellen naar voren heeft gebracht voor een financieel pakket van 370 miljoen ecu om ACS-bananenproducenten te helpen en de concurrentiekloof tussen de ACS- en Latijns Amerikaanse bananen te overbruggen. De heer Liese is voor deze voorstellen de rapporteur namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking en zij zijn gekoppeld aan de mijne. Zij zouden deze week als urgentie moeten worden behandeld.
Het is belangrijk over een mechanisme te beschikken dat ACS-landen in staat zal stellen hun productie op te voeren. Ik heb de suggestie gedaan dat de Commissie een expansiecoëfficiënt in haar berekeningen moet opnemen. Een Engelsman kan gemakkelijk uit het oog verliezen dat 17 % van de in Europa gegeten bananen ook in Europa zijn geproduceerd. Ik wilde mijn Spaanse en Portugese collega's danken voor de tijd die zij genomen hebben om mij volledig over dit feit in te lichten.
Wij hebben de bananenproductie in de Europese Unie en het belang ervan in enkele van de meer afgelegen regio's van de Unie uitvoerig besproken. Het voorstel van de Commissie bevat geen enkele specifieke maatregel ten behoeve van onze eigen bananenproducenten die het loodje dreigen te leggen als gevolg van de veranderingen in het stelsel. Daarom heb ik in mijn verslag voorgesteld het maximumcontingent voor EU-bananen met 15 % te verhogen van het huidige niveau van 854.000 ton tot 982.000 ton en het norminkomen met 20 %.
Op deze wijze kunnen wij waarborgen dat de producenten in de Europese Unie ook van de marktgroei zullen profiteren. De 78 miljoen ecu die de hogere douanerechten extra zullen opleveren, dienen te worden gebruikt om de bananenproductie te bevorderen in regio's van de Europese Unie als Madeira, de Canarische eilanden en Kreta, wier economieën in grote mate van deze oogsten afhankelijk zijn.
Tenslotte wilde ik nog in het bijzonder Somalië noemen. De burgeroorlog en de hevige overstromingen hebben de bananenindustrie vernietigd. Wij zijn verplicht een helpende hand uit te steken naar het volk van Somalië en ervoor te zorgen dat zij deze eens zo bloeiende bedrijfstak weer kunnen opbouwen. Ik dring er bij de Commissie en de Raad op aan zich flexibel op te stellen en enig mededogen te tonen.
Er is nog veel meer dat ik over mijn verslag zou kunnen vertellen. Ik hoop dat mijn collega's het net zo enthousiast zullen steunen als de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling dat heeft gedaan.

Cardona
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de Europese Unie consumeert jaarlijks circa 4 miljoen ton bananen. Hiervan is 76 % afkomstig van invoer uit derde landen; op de plantages aldaar domineren Amerikaanse bedrijven.
Bij deze productie in deze landen, of liever bij deze wijze van productie van bananen, spelen milieueffecten en sociale factoren geen rol. Daarom is men ertoe gekomen, gelet op de productie in de context van de Europese Unie, waar, zoals bekend, ook het Portugese overzeese gebiedsdeel Madeira deel van uitmaakt, zowel de eigen productie als die uit de traditionele ACS-landen te beschermen. Deze bescherming heeft gestalte gekregen in de vorm van subsidies en een voorkeursbehandeling die erop neerkomt dat een bijzonder regime van invoercertificaten van kracht is en er een vast invoercontingent is bepaald waarop een nulrecht wordt toegepast.
Dit regime is aangevochten door de Verenigde Staten en enkele bananenproducenten in Latijns Amerika, aangezien het een schending zou betekenen van artikel 13 van de GATT-overeenkomst. Daarop heeft het geschillencomité van de Wereldhandelsorganisatie de EU verzocht het stelsel te wijzigen.
De Commissie heeft dientengevolge een voorstel ingediend tot wijziging van verordening 404/93 houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector bananen. Ons verslag handelt over dit voorstel. Na met name de budgettaire aspecten van het voorstel bestudeerd te hebben, verklaart de Begrotingscommissie zich in grote lijnen akkoord met de voorstellen voor wat de juridische kant daarvan betreft. De commissie heeft echter, vooral gelet op de gevolgen van de voorstellen voor de producenten in de lidstaten en de traditionele ACS-landen, een aantal amendementen ingediend - welke, naar zij hoopt, in het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling kunnen worden opgenomen - die bedoeld zijn om met behulp van een jaarlijks door de Commissie op te stellen verslag de financiële consequenties van het nieuwe stelsel te controleren en te keuren, alsook de voorgestelde kaderregeling voor bijstand te bestuderen.

Carlotti
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, mijnheer de commissaris, het instellen van een Europese bananenmarkt in 1993 heeft zeer positieve resultaten gehad: het intracommunautair handelsverkeer is met een factor zeven toegenomen, er is sprake van convergentie en prijsstabiliteit, herwonnen vertrouwen van de producerende landen en tenslotte een toename van het marktaandeel van de Europese producenten ten opzichte van de Amerikaanse.
Om preciezer te zijn: van de drie grote multinationale ondernemingen die driekwart van de bananenmarkt in de wereld beheersen, verliest alleen Chiquita een deel van de markt, en dan nog dient erop gewezen dat strategische en beleidsbeslissingen hieraan ten grondslag liggen. Chiquita dient dus alleen zichzelf een verwijt te maken, maar deze onderneming met koloniale gebruiken, die gewend is haar wil op te leggen, desnoods met geweld, en die herhaaldelijk is veroordeeld wegens misbruik van haar dominante positie, geeft de Europese regelgeving de schuld, en het meest dramatische is dat de Amerikaanse overheid haar slaafs heeft gevolgd, geïmiteerd door enkele andere landen. Gezegd moet worden dat de president van Chiquita een belangrijke politieke invloed heeft, omdat hij meer dan een miljoen dollar in de kas van de grote partijen heeft gestort tijdens de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten.
Deze controverse heeft niets te maken met het principe van de liberalisering van de Europese bananenmarkt. De GMO heeft deze markt duidelijk omhoog gestuwd. De controverse heeft te maken met iets essentieels dat onze visie op de economie tegenover die van de Verenigde Staten plaatst, vooral waar dit grote land zich in haar keuzes laat dicteren door een onderneming die geen enkele gewetenswroeging heeft.
Na de aanmaning hiertoe van de WHO, en na alle beroepsmogelijkheden gebruikt te hebben, heeft de Unie tenslotte besloten de GMO voor bananen in overeenstemming te brengen met de regels van de internationale handel. De Commissie ontwikkelingssamenwerking aanvaardt de oplossing die door de Commissie is aangedragen en geamendeerd door de rapporteur Thomas, aan wie ik dank verschuldigd ben omdat hij veel van onze voorstellen heeft overgenomen. Wij aanvaarden de oplossing omdat het compromis van 1993 wordt gerespecteerd: de belangen van verschillende bevoorradingsbronnen worden gerespecteerd, er wordt rekening gehouden met de verplichtingen van de Unie, dat wil zeggen met de communautaire preferentie en de preferentiële toelating voor ACS-landen, voorzien in protocol nr. 5 van de Overeenkomst van Lomé.
In talloze landen in Afrika, in het Caraïbisch gebied en dat van de Stille Oceaan vormen bananen het belangrijkste product, het enige dat zorgt dat er export is, en zijn ze de belangrijkste werkgever. Bananen vormen de enige motor voor nog kwetsbare economieën die moedig en vastberaden aansluiting zoeken bij de moderne tijd. Deze nieuwe regelgeving zal ertoe bijdragen het politieke vermogen van de Unie te testen om haar beleid en haar identiteit de verdedigen.

Cunningham
Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met de rapporteur, David Thomas, te feliciteren met zijn uitstekende werk over het cruciale thema van onze bananenhandel. Ik wil u ook mijn excuses aanbieden, mijnheer de Voorzitter, aan u, het Parlement en aan commissaris Fischler, omdat ik onmiddellijk na mijn spreektijd weg moet voor een bilaterale bespreking met mijn Nederlandse collega, Jozias van Aartsen, over dit dossier en over de prijsvaststelling in het algemeen, voor de Raad van volgende week.
Na het vele werk aan dit dossier ben ik vol optimisme dat de Raad in zijn vergadering van juni tot overeenstemming kan komen. Vandaag heb ik dan ook de gelegenheid mijn oprechte waardering uit te spreken voor het Parlement, voor David Thomas en voor al zijn collega's wegens de spoed waarmee dit thema, dit ingewikkelde en zoals we weten controversiële dossier, is bestudeerd.
Wij hebben vanaf het moment dat het meest recente WHO-geschil twee jaar geleden begon, steeds aanvaard dat de Unie in geval van een voor haar negatief oordeel haar regelingen in overeenstemming met de WHO-regels zou moeten brengen. De Unie heeft zich ertoe verbonden dat onmiddellijk na de publicatie van het oordeel te doen. Wij hebben nu tot 1 januari volgend jaar de tijd om het herziene stelsel in te voeren. Daarom moeten wij in de vergadering van de Raad van volgende week overeenstemming bereiken, opdat er genoeg tijd zal zijn om de gedetailleerde regels uit te werken en voor de deadline in te voeren.
De aangepaste regelingen zullen voor de producenten in de ACS-landen, tegenover wie wij verplichtingen in het kader van de Overeenkomst van Lomé zijn aangegaan, minder gunstig zijn dan de huidige. Als ik mijn voorzittershoed even afzet: wij in het Verenigd Koninkrijk zijn bijzonder bezorgd over de situatie van de Caribische producenten. Door onze langdurige betrekkingen met deze regio zijn wij ons terdege bewust van hun huidige afhankelijkheid van de bananenproductie als ondersteuning van hun hele economie.
De Raad erkent het belang van de bananen voor de uitvoer en de werkgelegenheid in deze Caribische en overigens alle ACSlanden en ultraperifere gebieden van de Unie. Tevens vinden wij dat de aanpassing die de Commissie voorstelt, in de zeer moeilijke omstandigheden na het oordeel van de WHO de best mogelijke is. Het is daarom belangrijk zo spoedig mogelijk zowel binnen als buiten de Europese Unie overeenstemming te bereiken ten behoeve van de stabiliteit op de markt die producenten en handelaren verlangen.
Helaas, terwijl wij binnen de Europese Unie op weg lijken te zijn naar een aanvaardbare overeenkomst, zijn de signalen van enkele klagers bij de WHO minder dienstig. Deze landen hebben de onderhandelingen over de herziening uiteraard met bijzonder grote belangstelling gevolgd. Zij beweren dat wat de Commissie voorstelt, onvoldoende is om het bananenstelsel in overeenstemming te brengen met het oordeel.
Ik moet zeggen dat deze houding mij zeer teleurstelt. Ik hoop dat, zodra de Verenigde Staten en anderen de gelegenheid hebben te zien wat de Raad is overeengekomen, zij zullen accepteren dat wij in samenwerking met de Commissie een redelijke weg hebben gevonden om aan al onze internationale verplichtingen - dat wil zeggen de verplichtingen uit hoofde van de Overeenkomst van Lomé en van de WHO - te voldoen.
Ik hoop beslist dat dat zal gebeuren, omdat de onzekerheid door de voortdurende dreiging van verdere WHO-actie niet bevorderlijk is voor de goede werking van de markt noch voor het vermogen van ACS- en EU-producenten om zich aan de nieuwe regelingen aan te passen.
Ik ben er vast van overtuigd dat het voorstel een weldoordachte vereniging is van de verplichtingen van de Unie jegens de WHO en haar toezeggingen aan de ACS-landen uit hoofde van de Overeenkomst van Lomé. Ik ben vastbesloten in de Landbouwraad van juni overeenstemming te bereiken en ik ben het Europees Parlement bijzonder dankbaar voor zijn behulpzaamheid om het bereiken van dit doel mogelijk te maken. Ik verontschuldig mij nogmaals dat ik nu moet vertrekken.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, in de eerste plaats dank ik de heer Thomas van harte voor zijn verslag over de wijziging van de gemeenschappelijke ordening der markten in de sector bananen. U weet waarom de marktordening voor bananen op de punten betreffende de handel met derde landen moet worden gewijzigd. Ik voeg daaraan toe dat de WHO-bepalingen geen effect hebben op de interne regels van de Gemeenschap en dat die dus niet moeten worden gewijzigd.
De zeer talrijke amendementen kunnen rond drie grote kwesties worden gegroepeerd. Het eerste probleem is dat van de autonome tariefcontingenten en de balans. Volgens de Commissie beantwoorden de desbetreffende amendementen niet aan de bevoorradingsbehoeften van de uitgebreide Gemeenschap van de Vijftien. Bovendien moeten wij aan de rechtmatige verwachtingen voldoen van de economische deelnemers, die tot nu toe een voorrecht voor 353.000 ton genoten.
Voorts merk ik op dat elke verhoging van de autonome tariefcontingenten de niet-traditionele ACS-landen ten goede komt en dat de EU-producenten van een stijging van de consumptie altijd profiteren omdat hun productiehoeveelheden niet beperkt zijn. De Commissie kan de amendementen 11, 15, 23, 27, 28, 30, 31, 46 en 53 dan ook niet overnemen.
Een tweede probleem is dat van de compensatieregeling. Het Commissievoorstel garandeert dat die regeling in overeenstemming is met de WHO-bepalingen, die evenwel geen effect op de interne regels van de Gemeenschap hebben. Daarom is het volgens de Commissie niet nodig die compensatieregeling te wijzigen. Ik onderstreep evenwel dat de inkomensgarantie voor EU-producenten altijd door een volledige compensatie, ongeacht het werkelijke marktprijsniveau, is gewaarborgd.
De Commissie heeft dus problemen met de amendementen 5 tot 8, 10, 21, 22, 24 tot 26, 48 en 51. Wat de traditionele ACSleveranciers betreft, waarop de amendementen 3, 6, 9, 36, 48, 55 en 57 betrekking hebben, worden in het voorstel van de Commissie de bestaande ACS-preferenties behouden. Wij menen dat de toegang tot de Gemeenschap door de derde overweging in de oorspronkelijke verordening is gegarandeerd. Een bijzondere ondersteuning moet in het voorstel van de Commissie via een bijzonder kader voor de ondersteuning van de traditionele ACS-leveranciers worden geregeld. Wij hopen dat dit bijzondere kader, met de spoedbehandeling waarvan het Parlement al heeft ingestemd, spoedig wordt vastgesteld. De Commissie meent dan ook haar voorstel op dat punt niet te moeten wijzigen. Bovendien merk ik met betrekking tot de amendementen 48 en 55 op dat de herziening van de WHO-mechanismen buiten deze verordening valt.
Wat de amendementen 14, 28, 45, 50 en 52 betreffende de niet-traditionele ACS-bananen betreft, wordt de toegang tot de Gemeenschap voor niet-traditionele ACS-bananen volgens de Commissie door de 200 ecu-preferentie al voldoende gegarandeerd.
Wat amendement 50 betreft, wijs ik erop dat de hoeveelheid van 857.000 ton alleen voor de traditionele ACS-leveranciers bestemd is en de toegang tot de markt van de Unie garandeert. De amendementen 16, 17 en 32 hebben speciaal betrekking op Somalië. De toekenning van een speciaal quotum aan Somalië zou duidelijk in strijd zijn met de WHO-bepalingen. Dat geldt ook voor de preferentiële toekenning van vergunningen. Hoewel Somalië de laatste Overeenkomst van Lomé niet heeft ondertekend, geniet het hoe dan ook het totale ACS-quotum.
Het volgende probleem is dat van de invoervergunningen en het vergunningenstelsel. Een evenwichtige bevoorrading wordt niet door het vergunningenstelsel maar door de quota voor derde landen gegarandeerd. Bovendien worden de bijzonderheden van het vergunningenstelsel voor bananen en de expansiecoëfficiënten voor de berekening van de omvang van de elk jaar aan elke groep marktdeelnemers af te geven vergunningen volgens de procedure van het beheerscomité vastgesteld. Ik kan de amendementen 12, 13, 33 tot 35, 44 en 49 dan ook niet overnemen.
Dan kom ik nu bij de kwestie van de eerlijke mededingingsvoorwaarden, waarvan ik weet dat ze vele afgevaardigden na aan het hart ligt. Op dat probleem hebben de amendementen 1 tot 4, 18, 19, 37, 38, 40, 44, 54, 55 en 58 tot 60 betrekking. Ik wil hier onderstrepen dat de Commissie uiteraard voorstander van eerlijke concurrentievoorwaarden en een milieuvriendelijke landbouw is. Volgens de Commissie moeten de desbetreffende maatregelen evenwel horizontaal worden genomen en mogen ze niet uitsluitend voor bananen gelden. De kwestie wordt op dit ogenblik door de betrokken diensten onderzocht om het standpunt van de Commissie tegenover de kwestie van de eerlijke concurrentievoorwaarden te verduidelijken. Ik wil hier dan ook niet op het resultaat van dat onderzoek bij de Commissie vooruitlopen.
Amendement 29 strekt ertoe te voorkomen dat de kleinere leveranciers, vooral de kleine ACS-landen, bij de invoering van tariefcontingenten worden benadeeld. De WHO-bepalingen bieden die kleinere leveranciers echter nu al een hogere bescherming. Wij zullen die bepalingen in acht nemen. De Commissie vindt het dan ook niet nodig de oorspronkelijke formulering te wijzigen.
Volgens de Commissie hebben wij tot de beoordeling op het einde van 2005 genoeg tijd om te zien of de regeling goed werkt en doeltreffend is. Ik kan dan ook niet instemmen met de amendementen waarin andere termijnen voor de looptijd of de beoordeling van de regeling worden voorgesteld.
De Commissie is ingenomen met de constructieve medewerking van het Europees Parlement in verband met dit moeilijke en ten dele ook beladen thema, dat zowel in de EU zelf als op internationaal niveau van het grootste belang is. De behoedzame houding van de Commissie tegenover de ingediende amendementen is het gevolg van het feit dat wij een tweede WHO-panel over deze kwestie moeten voorkomen omdat dit het internationale aanzien van de Europese Gemeenschap en haar instellingen beslist aanzienlijke schade zou toebrengen.

De Voorzitter
Dank u wel, commissaris Fischler.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur voor vragen aan de Commissie (B4-0474/98).

De Voorzitter
Na de commissaris, mevrouw Wulf-Mathies, welkom te heten stel ik voor dat zij, eenmaal gezeten, vraag nr. 45 van Richard Corbett (H-0501/98) beantwoordt:
Betreft: Witwassen van geld en overgang naar de gemeenschappelijke munt
Artikel 3 van de Richtlijn van de Raad van 1991 tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld voorziet in een identificatieplicht voor cliënten bij transacties waarvan het bedrag 15.000 ecu of meer bedraagt. Geldt dit voorschrift ook bij de omwisseling van nationale valuta's in euro? Zo nee, waarom niet, en denkt de Commissie eventueel voorstellen in te dienen om te waarborgen dat de overgang naar de euro een unieke kans biedt om de waarde van de grote sommen gelds in de handen van criminele organisaties e.d. te nullificeren?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, de bepalingen van de richtlijn van de Raad tot voorkoming van het gebruik van het financiële stelsel voor het witwassen van geld gelden ook op het ogenblik van de overgang naar de euro bij de omwisseling van nationale valuta's in euro. De richtlijn heeft op dit ogenblik echter alleen betrekking op het witwassen van drugsgeld. Daarom willen wij het verbod tot een breder spectrum van zware strafbare feiten uitbreiden. Volgens de richtlijn moet iedereen die een bank- of spaarrekening wil openen, zich legitimeren en moeten de voor de vaststelling van zijn identiteit gebruikte gegevens gedurende tenminste vijf jaar worden bewaard. Bovendien moet de identiteit worden vastgesteld van alle klanten die verrichtingen voor een bedrag van 15.000 of meer ecu uitvoeren. Het is daarbij van geen belang of de verrichting in een of verschillende keren gebeurt als daartussen een verband bestaat of schijnt te bestaan.
Als er redenen zijn om aan te nemen dat de klant niet uit eigen naam handelt, moet men de identiteit van de economische eigenaar proberen vast te stellen. De identiteit van de klant moet, ongeacht het bedrag van de verrichting, in elk geval worden vastgesteld als het vermoeden bestaat dat het om witwassen van geld gaat. Alle verdachte verrichtingen moeten aan de bevoegde autoriteiten worden gemeld. De Commissie verwacht dat de banken en financiële instellingen waakzaam blijven in de periode tot de omschakeling op de euro, waarin criminelen kunnen proberen hun baar geld in het financiële stelsel te brengen of nationale munten in andere munten om te zetten. Dat geldt ook voor de omschakelingsperiode zelf.
De Commissie geeft inmiddels wel toe dat voor de banken bij de opsporing van verdachte verrichtingen, vooral onder de 15.000 ecu-grens, extra moeilijkheden kunnen rijzen als een groot aantal onbekende klanten zich aanbiedt. De Commissie zet haar interne beraad over de eventuele gevolgen van de omschakeling op de euro voor de strijd tegen de witwaspraktijken voort. Ook het in het kader van de richtlijn ingestelde contactcomité voor witwaspraktijken moet zich met het probleem bezighouden. De Commissie neemt weldra het tweede verslag over de toepassing van de witwasrichtlijn aan en zal dat wellicht nog voor het zomerreces aan het Europees Parlement voorleggen.

Corbett
Dank u, commissaris, voor het uitvoerige en zeer bemoedigende antwoord. Maar ik wilde u verzoeken verder te gaan en ervoor te zorgen dat deze unieke kans wordt aangegrepen. De zwarte economie is grotendeels een economie in contanten. Drugsdealers en andere criminelen werken liever met contant geld dan via bankrekeningen omdat dit geen sporen achterlaat. Met de overgang naar de euro zullen zij op een gegeven moment hun oude bankbiljetten en munten in euro's moeten omwisselen en dan heb je een goede gelegenheid voor controle en voor het natrekken van aanwijzingen uit wellicht andere bronnen. Daarom is een volledige en correcte toepassing van deze richtlijn en van verdere maatregelen waarnaar u verwijst van wezenlijk belang; zo kunnen wij van deze gelegenheid gebruik maken en hebben wij een extra troef in handen voor de overgang naar de Europese munt, naast de economische voordelen die deze munt ons gaat brengen. Mag ik u dringend verzoeken hierin te volharden?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat wij het fundamenteel eens zijn. Wij zullen de evolutie nauwlettend in de gaten houden en ook met het nieuwe voorstel voor een richtlijn op mogelijke problemen proberen te reageren. Oude bankbiljetten kunnen echter ook worden omgewisseld door volkomen onschuldige burgers die hun geld liever in een spaarkous bij zich houden dan het op een bankrekening te zetten. Daarom moeten wij vooral voor informatie en voor de nodige voorzorgsmaatregelen bij de banken zorgen.

De Voorzitter
Vraag nr. 46 van Georgios Anastassopoulos (H-0542/98):
Betreft: Plicht van de Commissie tot toezicht op het gebruik van de communautaire kredieten, om benutting daarvan voor regeringspropaganda te vermijden
In Griekenland worden omvangrijke communautaire kredieten, zoals 1, 5 miljard drachmen uit het communautair bestek voor Griekenland, voor regeringspropaganda gebruikt; tevens is er sprake van televisiespots en uitzendingen van soortgelijke strekking, zonder respect voor het evenwicht tussen de politieke grootheden; voorts worden de Europarlementariërs van voorlichting van de Griekse publieke opinie uitgesloten.
Kan de Commissie, gezien het bovenstaande, mededelen welke bedragen aan communautaire kredieten de laatste drie jaren voor dergelijke acties zijn besteed; waarom heeft zij geen toezicht uitgeoefend op de toepassing van de beginselen die met het Europees Parlement overeen waren gekomen? Kan zij tevens, overwegende dat er in Griekenland in 1998 provinciale en gemeenteraadsverkiezingen worden gehouden en gezien de klachten die zijn ingediend, het tot dusverre gehanteerde stelsel zodanig veranderen dat een eenzijdig gebruik van de communautaire kredieten voor propaganda ten behoeve van regering en ministers kan worden vermeden en de communautaire bijdrage aan de ontwikkeling van Griekenland in het juiste daglicht wordt geplaatst?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, volgens het Gemeenschapsrecht zorgen de lidstaten voor een passende bekendmaking van de uit de structuurfondsen ondersteunde acties om de mogelijke begunstigden en de economische organisaties op de door die acties geboden mogelijkheden te attenderen en het grote publiek over de werkzaamheden van de Europese structuurfondsen voor te lichten.
Het operationele programma "Technische bijstand" in het kader van het communautaire bestek voor Griekenland voorziet in de uitvoering van een actieplan inzake bekendmaking en informatie, waarvoor 6, 2 miljoen ecu is uitgetrokken. Ook de nationale en regionale programma's en communautaire initiatieven behelzen bekendmakings- en voorlichtingsmaatregelen, waarvoor kleinere bedragen beschikbaar zijn. Overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel zijn de Griekse autoriteiten bevoegd voor de uitvoering van de aanbestedings- en gunningsprocedures voor voorlichtings- en bekendmakingsacties.
Voor deze aanbesteding werd de Commissie over de desbetreffende bestekken geraadpleegd. Het bevoegde Griekse ministerie heeft de Commissie over het actieplan en over het nationale vademecum "Bekendmaking en voorlichting" geraadpleegd om een coherente aanpak te garanderen. Alle acties van de Griekse autoriteiten op het gebied van bekendmaking en voorlichting zijn in overeenstemming met de bepalingen van het desbetreffende gemeenschappelijke vademecum.
Voor zover de Commissie bekend is, zijn de reclamespots op televisie, radio en in de pers politiek neutraal. Ook over het in 1997 ten uitvoer gelegde actieprogramma zijn er tot nu toe geen klachten geweest. Volgens de informatie waarover de Commissie beschikt, was ook de vraagsteller zelf actief bij de acties betrokken. Tijdens de in 1997 gehouden talkshows werd gezorgd voor een evenwichtige deelname van Europese afgevaardigden van alle grote politieke strekkingen.
De Commissie zal de bevoegde Griekse autoriteiten ertoe oproepen ook in de toekomst voor een evenwichtige deelname te zorgen. Nu in oktober 1998 in Griekenland gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden, werd met de Griekse regering overeengekomen de door de structuurfondsen gecofinancierde bekendmakings- en informatiecampagne van augustus tot oktober te onderbreken om elke kritiek te voorkomen.

Anastassopoulos
Ik vraag mij af of de commissaris zelf tevreden is met het antwoord dat zij mij heeft gegeven. De klachten vormen immers een onweerlegbaar feit. Ik ben bang dat van de zogenaamde neutraliteit van de Commissie geen sprake is. Hebben de diensten van de Commissie de Commissie misschien niet op de hoogte gebracht van het feit dat mijn regering communautaire middelen gebruikt voor propagandadoeleinden en ministers daarmee reclame maken voor zichzelf? Wij mogen deze zaak niet verwarren met bepaalde voorlichtingsactiviteiten waaraan ook het Europees Parlement deelneemt. Daarvoor is een gemeenschappelijke commissie van het Europees Parlement en de Commissie in het leven geroepen, onder voorzitterschap van commissaris Oreja en mijzelf. Die commissie stelt richtsnoeren op voor de voorlichting. Aan enkele van die voorlichtingsactiviteiten hebben ook Griekse leden van het Europees Parlement deelgenomen. U mag dus de zaken niet door elkaar halen. Het een heeft niets met het ander uit te staan. Een van de redenen waarom klachten werden ingediend, was trouwens dat de laatste tijd geen Griekse leden van het Europees Parlement betrokken zijn geweest bij dergelijke voorlichtingsuitzendingen.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, ik meen dat ik al voldoende duidelijk heb gezegd dat wij slechts van een enkele klacht weet hebben en dat wij nu preventief te werk gaan. Volgens mij is dat een voldoende waarborg voor neutraliteit. Uiteraard kan men niet verhinderen dat ook de bevoegde ministers informatie verspreiden. In het belang van de juistheid van de informatie is dat volgens mij ook nodig.
Ik wil nogmaals uitdrukkelijk onderstrepen dat in Griekenland ook volgens ons niet alleen de partijpolitieke neutraliteit gegarandeerd is, maar dat er bovendien ook een aantal bijzonder positieve maatregelen zijn genomen, bijvoorbeeld acties van de Commissie en het Europees Parlement in de Griekse hogescholen. Ik zou willen dat sommige andere lidstaten dat eveneens als onderdeel van het onderwijs in de scholen zouden beschouwen. Wij gaan ervan uit dat de nodige voorzorgsmaatregelen werden genomen om misbruik te voorkomen.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Wulf-Mathies. Ik zou u echter willen vragen uw aandacht nog even bij dit onderwerp te houden omdat twee mensen het woord hebben gevraagd, en overeenkomstig het Reglement dien ik hun dat te verlenen. In de eerste plaats de heer Hatzidakis, die een minuut lang het woord mag voeren.

Hatzidakis
Mevrouw de commissaris, dat wat u zei over de stopzetting van deze "politiek neutrale" spots van eind augustus tot eind oktober is ongetwijfeld een goede zaak. Mijns inziens zijn die spots namelijk niet zo neutraal. Ik dank u hoe dan ook persoonlijk voor dit optreden van de Commissie. Dit is zeer belangrijk gezien de komende gemeenteraadsverkiezingen in Griekenland. Ik wilde kort op twee punten ingaan.
Van een evenwichtige vertegenwoordiging in de uitzendingen is geen sprake. Er was zelfs een uitzending waarin geen enkele vertegenwoordiger van de Nea Dimokratia aanwezig was, alhoewel wij de tweede partij in het Griekse parlement zijn en 38 % van de kiezers vertegenwoordigen. Dat moet u, mevrouw de commissaris, laten controleren. Ik ben coördinator van de Europese Volkspartij voor het regionaal beleid en ik heb nooit enige uitnodiging tot deelneming aan dergelijke uitzendingen ontvangen. U moet dit niet opvatten als een persoonlijke klacht. Ik vermeld dit alleen om u duidelijk te maken hoe de vork in de steel zit, opdat u navenant kunt optreden.
Tot slot heb ik nog een vraag. Weet u of in de operationele programma's voor de regio's de voorschriften inzake de gunning van deze spots aan reclamebureaus in acht zijn genomen? Ik bedoel dus niet de nationale, maar de regionale programma's. Heeft de Commissie misschien weet van eventuele niet-eerbiediging van deze voorschriften?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, volgens de informatie waarover wij beschikken, zijn de richtlijnen en bepalingen van de Gemeenschap nageleefd. Als u over concrete gevallen klachten heeft, zou ik graag hebben dat u ons daarvan op de hoogte brengt. Wij zijn geen algemeen controleorgaan op afstand. Als er problemen zijn, onderzoeken wij die zorgvuldig. Een theoretisch debat helpt ons hier in het Parlement echter niet vooruit.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Wulf-Mathies. Maar zoals gezegd blijft dit onderwerp nog even aan de orde omdat ook de heer Seppänen een aanvullende vraag wenst te stellen. De heer Seppänen krijgt voor een minuut het woord.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dit probleem heeft niet alleen betrekking op Griekenland, maar ook wat mijn eigen land Finland betreft kan ik zeggen dat er met het geld en de maatregelen van de Commissie politieke propaganda wordt bedreven die niet objectief is en waarbij geen rekening wordt gehouden met het feit dat er in mijn land ook verschillende bevolkingsgroepen kritisch staan tegenover de besluiten die in de Europese Unie worden genomen. Ik vestig daarom uw aandacht op het feit dat er in Finland geld wordt gebruikt voor bijvoorbeeld de invoering van de euro en dat dit geld alleen mag worden gebruikt door NGO's die positief tegenover de euro staan. Mevrouw de commissaris, is het naar uw mening juist dat in deze kwestie alleen de voorstanders financiële middelen mogen gebruiken voor de propaganda die ze belangrijk achten?

Wulf-Mathies
Nogmaals, het gaat hier om het subsidiariteitsbeginsel. Dat houdt in dat de lidstaten bevoegd zijn voor deze bekendmakingsmaatregelen in het kader van de door de Commissie vastgestelde algemene bepalingen. Als er concrete klachten zijn, moeten wij die onderzoeken. Ik vind dat wij daarover moeilijk in theorie kunnen debatteren.

De Voorzitter
Vraag nr. 47 van Charlotte Cederschiöld (H-0556/98):
Betreft: Accijnscontrole
Volgens een wetsvoorstel (1998/97: 100) van de Zweedse regering worden de mogelijkheden om de accijnzen te controleren uitgebreid naar aanleiding van de groeiende grensoverschrijdende alcohol- en tabakshandel. Een voorbeeld hiervan is het Duitse bedrijf Warendienst OCC GmbH dat via Internet vanuit Duitsland leveranties verzorgt aan particulieren in Zweden. De regering stelt voor de douane te machtigen, wanneer het gevaar bestaat dat geen accijnzen worden afgedragen, goederen in beslag te nemen en in bepaalde gevallen verbeurd te verklaren. Voorts wordt voorgesteld de douane te machtigen particuliere zendingen te openen indien wordt vermoed dat deze alcohol of tabak bevatten.
Acht de Commissie dit wetsvoorstel verenigbaar met de beginselen van de Interne Markt en met de in het Europese Verdrag gewaarborgde bescherming van het particuliere briefverkeer?

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Cederschiöld, de bepalingen over de interne markt beletten de lidstaten niet op hun grondgebied controles uit te voeren. Het Gemeenschapsrecht bepaalt uitdrukkelijk dat accijnsrechten volgens de procedures van de lidstaten worden geheven. De lidstaten kunnen dus eigen controlesystemen invoeren op voorwaarde dat die geen grensformaliteiten veroorzaken en in overeenstemming zijn met de algemene beginselen van het Gemeenschapsrecht inzake non-discriminatie en proportionaliteit.
De Commissie heeft de voorgestelde wijzigingen wel niet in detail kunnen onderzoeken, maar volgens de informatie waarover ze beschikt, kunnen de betwiste bepalingen niet met de beginselen van de interne markt in strijd zijn.

Cederschiöld
Dank u voor uw antwoord. Mijn vraag was echter of dit voorstel verenigbaar is met het Europees Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens, omdat particuliere invoer van tabakswaren en alcoholische producten uit andere EU-landen volgens het EG-recht een burgerrecht is.
De wet die per 1 juli aanstaande van kracht wordt, geeft de douane het recht particuliere post en verzendingen uit andere EUlanden te openen. Dat is volgens de rechtsgeleerde EU-specialisten die zich hierover hebben uitgesproken, onverenigbaar met het Zweedse constitutionele recht of het EG-recht. Ook de Zweedse Raad van State, de Zweedse hoofd-procureur-generaal en de Zweedse orde van advocaten zijn van mening dat dit ontoelaatbaar is. Het voorstel is feitelijk strijdig met de mensenrechten. Die laten namelijk alleen een beperking van het briefgeheim toe als de economische welvaart van het land wordt bedreigd, wat hier niet het geval is. Nu zal men dus 'verdachte' vrachtwagens in beslag kunnen nemen en verbeurd kunnen verklaren op grond van een eenvoudig rechterlijk besluit zonder een openbare, onpartijdige rechtsgang.
Mijn vraag is alleen maar of commissaris Wulf-Mathies vindt dat dit in overeenstemming is met de mensenrechten, en of de grenshandel niet belangrijker is dan het recht van de lidstaat om belastingen te innen.

Wulf-Mathies
Mevrouw Cederschiöld, ik moet u jammer genoeg teleurstellen: de Gemeenschap is geen partij bij het Europees Verdrag tot Bescherming van de Rechten van de Mens. De Commissie kan zich dan ook niet uitspreken over de vraag of nationale wetsbepalingen met de bepalingen van het Europees Verdrag stroken.

Andersson
Ik wil de commissaris graag bedanken voor haar verhelderende antwoord. Deze vraag van mevrouw Cederschiöld is volgens mij bedoeld als bijdrage aan het Zweedse verkiezingsdebat; wij hebben namelijk verkiezingen in september. Er is één partij in het Zweedse parlement tegen het voorstel dat nu bij het parlement op tafel ligt, te weten de conservatieve partij. De andere partijen vinden echter dat de voorstellen ter handhaving van de accijnzen en onze leeftijdseisen voor alcohol- en tabaksverkoop verenigbaar zijn met zowel de beginselen van de interne markt als met het Europees Verdrag. Deze vragen kunnen overigens worden getoetst. Een overweldigende meerderheid van de partijen in Zweden deelt de opvatting van de commissaris dat de voorstellen die wij hier moeten behandelen niet strijdig zijn met de beginselen van de interne markt.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Andersson. Mevrouw Wulf-Mathies wenst hierover niets te zeggen. Mevrouw Cederschiöld weet dat ik haar niet het woord mag verlenen omdat het Reglement dit verbiedt. Derhalve, mevrouw de commissaris, geachte collega's, stel ik u voor nu over te gaan op vraag nr. 48 van Pedro Marset Campos (H-0573/98):
Betreft: Akkoord van 18 mei 1998 tussen de EU en de VS inzake de door de wetten Helms/Burton (Cuba) en ILSA (Libië en Iran) ingestelde extraterritoriale sancties
De EU heeft toegezegd in de toekomst Europese investeringen in onteigende goederen op Cuba tegen te werken en te ontmoedigen.
Denkt de Commissie dat dit akkoord extraterritoriale werking verleent aan eenzijdige regelgeving van de VS, in strijd met de beginselen van het internationale recht?
Denkt de Commissie dat dit akkoord de belangen van Europese investeerders in Cuba ernstig zal schaden?
Meent de Commissie dat de EU dit akkoord ook moet toepassen als het Amerikaanse congres zijn deel ervan niet nakomt?
Is de Commissie niet van oordeel dat dit akkoord afbreuk doet aan de nationale soevereiniteit van de lidstaten en een verzwakking betekent van de onderhandelingspositie van de EU in de AMI en de WHO? Mevrouw Wulf-Mathies, ik verzoek u de vraag van de heer Pedro Marset te beantwoorden.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, het akkoord dat de Europese Unie en de Verenigde Staten op 18 mei op de Top in Londen hebben bereikt is een pakket dat uitzicht biedt op een duurzame regeling van de geschillen met de Verenigde Staten over de wet-Helms-Burton, de wet inzake sancties tegen Iran en Libië en het algemenere probleem van de internationale sancties.
Ondanks het akkoord blijft de Commissie op haar standpunt dat die wetten strijdig zijn met het volkenrecht. De Gemeenschap heeft dus op geen enkel ogenblik gezegd dat die wetten rechtmatig zijn. Als op grond van die wetten maatregelen tegen personen of ondernemingen uit de Gemeenschap worden genomen, behoudt de Gemeenschap zich het recht voor de kwestie bij de WHO aanhangig te maken. Het bereikte akkoord heeft dus een louter politiek karakter en houdt geen erkenning van de nog altijd onrechtmatige VS-wetten in.
Het pakket omvat drie punten. Het eerste is een akkoord over bepaalde disciplinaire bepalingen, die nieuwe investeringen in onrechtmatig onteigende goederen verbieden. Het tweede punt is de belofte van de Verenigde Staten dat ze in een akkoord over het transatlantische partnerschap voor politieke samenwerking in de toekomst aan extraterritoriale wetgeving zullen verzaken. Het derde, voor de Gemeenschap belangrijkste punt is de belofte van de Amerikaanse regering dat ze de twee betwiste wetten niet op de Gemeenschap en op ondernemingen uit de Gemeenschap zal toepassen, de zogenaamde waiver . De Gemeenschap heeft de duidelijke belofte gekregen dat de VS-regering het Congres onverwijld toestemming zal vragen om de Gemeenschap van titel 4 van de wet-Helms-Burton te ontheffen en ze aldus de waiver toe te kennen.
Belangrijk is dat de Gemeenschap de overeengekomen disciplinaire bepalingen niet zal toepassen voor daadwerkelijk ontheffing is verleend. De Europese Unie zal haar verbintenissen pas nakomen als de Verenigde Staten hun deel van de overeenkomsten naleven. De Europese Unie doet dus niet de eerste stap. Uiterst belangrijk in de overeengekomen disciplinaire bepalingen om nieuwe investeringen in onrechtmatig onteigende goederen te verhinderen is dat voor 18 mei gedane investeringen niet onder het verbod vallen.
De disciplinaire bepalingen gelden dus alleen voor toekomstige investeringen in goederen waarvan de lidstaten overtuigd zijn dat ze onrechtmatig zijn onteigend. Ze houden in dat voor investeringen in onrechtmatig onteigende goederen geen staatssteun of handelspolitieke hulp mag worden verleend. Het gaat dus niet om investeringen waarvoor de overheid geen steun verleent. Nogmaals, de disciplinaire bepalingen worden door de Gemeenschap niet toegepast zolang het VS-Congres de president van de Verenigde Staten er niet toe heeft gemachtigd ontheffing van titel 4 van de wet-Helms-Burton te verlenen en zolang die ontheffing niet van kracht is geworden.
Voorts houdt het akkoord over de disciplinaire bepalingen voor investeringen in onrechtmatig onteigende goederen in dat de Gemeenschap en de Verenigde Staten die bepalingen in de onderhandelingen over de multilaterale overeenkomst inzake investeringen samen aan de orde stellen.

Marset Campos
Mevrouw de commissaris, in de eerste plaats wil ik u bedanken voor het uitvoerige antwoord dat u ons gegeven heeft.
Niettemin heb ik nog steeds gerede twijfels over het optreden van de Europese Unie bij die onderhandelingen van 18 mei, en wel om de volgende reden:
Ten eerste vermoed ik dat mevrouw de commissaris op de hoogte is van het belang dat door Spanje wordt gehecht aan onze relatie - in economisch, sociaal en cultureel opzicht, om maar iets te noemen - met Cuba, en een sanctie, in welke vorm dan ook, zou dan ook bijzonder ernstige schade aanrichten.
De tweede kwestie die ik in verband met uw antwoord aan de orde wil stellen is dat in de gepubliceerde tekst werd beweerd dat de Europese Unie zich had verplicht toekomstige investeringen te verhinderen en te ontmoedigen, terwijl u in uw antwoord tevens duidelijk heeft gesteld dat dit betrekking had op onteigeningen die als onwettig worden beschouwd.
Mijn concrete vraag is dan ook of dit betekent dat wij het standpunt van de Verenigde Staten inzake deze materie erkennen en dus indirect de Wet-Helms-Burton overnemen.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, ik beklemtoon nogmaals dat het inderdaad alleen om toekomstige en door de overheid ondersteunde investeringen gaat. Belangrijk is dat de Amerikaanse regering er zich, voor wij dit toepassen, toe verbindt van extraterritoriale wetgeving af te zien en deze waiver toekent. Dit akkoord berust dus op wederkerigheid. De Amerikaanse regering moet het effect van de wet-Helms-Burton op de Europese investeringen eerst opheffen vooraleer de Europese Unie haar deel van het akkoord nakomt.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw de commissaris. Er zijn nog twee aanvullende vragen over de overeenkomst van 18 mei betreffende de wet-Helms-Burton, en de eerste daarvan zal worden gesteld door de heer Newens, die daarvoor een minuut de tijd heeft.

Newens
Mijnheer de Voorzitter, als de waiver betreffende titels 3 en 4 van de wet Helms/Burton inderdaad wordt gegeven - wat niet waarschijnlijk is gezien de verklaringen van senator Jesse Helms - zouden de inspanningen om overheidssteun aan investeringen in zogenaamde onteigende eigendommen te ontmoedigen dan niet in strijd zijn met afspraken tussen individuele lidstaten van de Europese Unie en Cuba? Wat zou in dat geval het doorslaggevende element zijn? Zouden de Verenigde Staten niet moeten worden aangemoedigd een regeling met Cuba te treffen tot compensatie van genationaliseerde eigendommen, zoals andere landen, waaronder Europese, hebben gedaan? In dergelijke omstandigheden zou er helemaal geen reden zijn voor de wet Helms/Burton.

Wulf-Mathies
Mijnheer de Voorzitter, ik speculeer niet graag over de vraag wat er zou gebeuren als het Congres niet met deze regeling instemt. De Amerikaanse regering en wijzelf zullen natuurlijk alles doen om ze uit te voeren. Het akkoord houdt voorts ook geen verbod op investeringen in Cuba in, maar betreft alleen het aspect van de overheidssteun.

De Voorzitter
Met dit antwoord zijn wij aan het einde gekomen van de vragen van het eerste deel. Ik zou mevrouw WulfMathies willen bedanken voor haar antwoorden en haar aanwezigheid.

De Voorzitter
Mevrouw Cresson, ik heet u welkom in ons midden en ik nodig u uit het woord te nemen teneinde vraag nr. 49 van Bernd Posselt (H-0567/98) te beantwoorden:
Betreft: Onderzoek waarbij embryo's verbruikt worden
Hoe staat de Commissie tegenover onderzoek waarbij embryo's verbruikt worden? Worden dergelijke onderzoeksprojecten met communautaire middelen gesteund?

Cresson
De kwestie van de legitimiteit van onderzoek waarbij embryo's zijn betrokken is een van de meest ingewikkelde en delicate ethische problemen die zich op wetenschappelijk gebied voordoen. Het is ook een van de problemen ten aanzien waarvan in de lidstaten de meest verschillende zienswijzen, benaderingen en regels bestaan. Het hele probleem bestaat uit het vinden van een evenwicht tussen, enerzijds, het rekening houden met onvruchtbare paren en zieken en, anderzijds, met de fundamentele ethische principes, alsook met de morele en religieuze overtuigingen van verschillende bevolkingsgroepen.
De ethische aspecten van het onderzoek op het gebied van biowetenschap en biotechnologie zijn, over het algemeen, onderwerp van speciale aandacht bij de uitvoering van onderzoeksprogramma's van de Unie. Bepaalde categorieën van werkzaamheden worden aldus expliciet uitgesloten van het onderzoeksprogramma op het gebied van medische biologie en gezondheid van het vierde kaderprogramma. Dat geldt vooral voor het onderzoek naar het klonen van mensen of het onderzoek dat kan leiden tot overdraagbare genetische modificaties. Daarentegen is onderzoek dat gebruik maakt van embryonaal en foetaal weefsel niet als zodanig uitgesloten. Er dient op gewezen te worden dat dergelijk onderzoek van heel groot belang is voor gebieden als medisch begeleide voortplanting, diagnose van kanker en kankertherapieën of therapieën voor genetische aandoeningen.
Net als alle voorstellen die zijn gedaan in het kader van het onderzoek op het gebied van medische biologie en gezondheid, dienen de voorstellen met betrekking tot onderzoek waarbij menselijke embryo's en foetussen worden gebruikt in overeenstemming te zijn met de wettelijke en reglementaire bepalingen op het gebied van ethische eisen, zoals die van kracht zijn in de landen waar dergelijk onderzoek wordt gedaan.
Voorstellen van dit type die zijn ondergebracht in het vierde kaderprogramma zijn bestudeerd door een groep deskundigen op het gebied van embryo's en foetussen, een groep die is ingesteld door de diensten van de Commissie en met name belast is met evaluatie van de ethische aspecten van onderzoek dat gedaan wordt uit hoofde van de programma's van de Unie. Een van de elementen waar bij deze evaluatie naar werd gekeken was het ontbreken van vervangende oplossingen voor de voorgestelde methode. De adviezen van de groep zijn overgebracht naar de lokale of nationale ethische comités die belast zijn met het verlenen van de voorafgaande goedkeuring die door de Commissie wordt geëist. Alle ethische bepalingen op het gebied van biowetenschap en biotechnologie zullen worden overgenomen in het vijfde kaderprogramma.
Rekening houdend met de gevoeligheid van het probleem, zal ik de ethische groep, die wordt voorgezeten door mevrouw Noëlle Lenoir, opdragen zich uit te spreken vóór de inwerkingtreding van het specifieke programma "Biowetenschap" . De benadering van de ethische kwesties die voorvloeien uit onderzoek waarbij embryo's worden gebruikt is dus gestoeld op de wil om rekening te houden met de noodzaak van dit onderzoek voor kennisverwerving, in het belang van de patiënten, waarbij fundamentele ethische principes en het grote scala aan nationale gevoeligheden worden gerespecteerd.

Posselt
Mevrouw Cresson, als ik u goed begrijp, worden ook projecten ondersteund waarbij embryo's worden gebruikt. In elk geval hebt u dat niet uitdrukkelijk uitgesloten en hebt u naar de nationale normen verwezen.
Zijn er echter ook geen EU-normen? Ik herinner u aan de onlangs aangenomen octrooieringsrichtlijn inzake biotechnologische uitvindingen. In verband met klonen hebben wij uitdrukkelijk gezegd dat de mens vanaf het begin, met andere woorden vanaf de conceptie, mens is en dus bescherming moet genieten. Wij hebben hier ook in het interinstitutionele dossier duidelijke standpunten ingenomen die veel verder gaan dan de uitspraken van de adviesgroep voor bio-ethiek. Volgens mij zijn de normen die wij in verband met de octrooieringsrichtlijn hebben geformuleerd de duidelijkste EU-normen tot nu toe. Ik meen dat wij op basis daarvan eigen EU-normen moeten formuleren. Op termijn is het immers onhoudbaar dat de Commissie, zoals mevrouw Cresson zei, in de lidstaten het onderzoek op verschillende manieren steunt.

Cresson
Ja, mijnheer Posselt, ik ben het volledig met u eens; het zou heel wenselijk zijn te komen tot Europese normen.
Buiten een aantal elementaire regels waaraan ik zojuist heb gerefereerd, zoals het verbod op het klonen van mensen, heb ik ook gezegd dat de elementaire regels in de verschillende staten van de Unie uiteenlopen, om niet te zeggen sterk uiteenlopen. Ik heb overigens ook, van land tot land, een overzicht laten maken van de situatie zoals die nu is. U hoort mij niet zeggen dat het een goede situatie is, en wij moeten alles in het werk stellen om te komen tot een algemene regelgeving. En dan nog dienen de verschillende lidstaten die te aanvaarden.
De Commissie is echter niet van mening dat het onderzoek waarbij embryo's betrokken zijn als zodanig geschrapt moet worden uit het onderzoek van de Unie. Ik heb zojuist al voor een aantal belangrijke sectoren aangegeven wat de mogelijkheden van dit onderzoek zijn.
Uitgaande van het respect voor fundamentele ethische principes, zoals die welke ik zojuist heb aangegeven, is de Commissie van mening dat dit type onderzoek legitiem kan zijn, rekening houdend met het belang ervan voor het vergaren van kennis en voor de patiënten.
Aanpassing van de bepalingen op dit gebied aan de meest restrictieve nationale wetgeving - want men kan immers proberen gemeenschappelijke normen te vinden door zich aan te sluiten bij de meest restrictieve bepalingen - zou overigens in mijn ogen een precedent scheppen dat ertoe kan leiden dat dit principe de oplossing wordt zodra de nationale wetgeving verschilt, en zoals u weet is dat het geval in een groot aantal sectoren met alle negatieve gevolgen die dat kan hebben voor het onderzoek en voor de burgers.
Onze gedachten hierover zijn dus nog niet uitgekristalliseerd, en ik begrijp heel goed en accepteer volledig dat u zo'n directe vraag stelt. Maar wij bevinden ons eenvoudig in een situatie waarin sommige lidstaten een heel restrictief beleid hebben, terwijl dat van anderen integendeel veel soepeler is.
Is het wel of niet toegestaan embryo's te kweken voor experimentele doeleinden? Een aantal lidstaten, met name één, gaat zover, terwijl andere lidstaten - het merendeel overigens - een veel restrictievere houding aannemen.
De Commissie kan geen norm opleggen die de meest restrictieve is, en is denk ook niet dat het wenselijk is. Overigens moeten we uiterst waakzaam blijven op het gebied van de ethiek, en onze gedachten hierover bevinden zich nog slechts in de beginfase. Ik denk dat wij wat dat betreft nog een hele lange weg te gaan hebben. Nogmaals, wij kunnen met de instrumenten waar we nu over beschikken, niets anders doen dan dit denkproces voortzetten en proberen de lidstaten ervan te overtuigen een definitie te hanteren die gemeenschappelijk is, maar, ik herhaal dat wij niet de middelen hebben hen daartoe te dwingen.
Dat is de reden waarom wij voor dit moment gedwongen zijn de situatie te accepteren zoals die nu in de lidstaten is, waarbij wij uitgaan van een principieel standpunt, namelijk het respect van fundamentele ethische waarden.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt vraag nr. 50.
Daarmee zijn we aan het einde gekomen van de reeks vragen aan mevrouw Cresson, die ik zou willen bedanken voor haar aanwezigheid en medewerking.

De Voorzitter
Vraag nr. 51 van Alexandros Alavanos (H-0498/98):
Betreft: Samenwerking tussen de EU en internationale organisaties in de culturele sector
Overeenkomstig artikel 128, lid 3, van het Verdrag betreffende de Europese Unie "bevorderen de Gemeenschap en de lidstaten de samenwerking met derde landen en met de inzake cultuur bevoegde internationale organisaties" . In het kader van de Verenigde Naties is de UNESCO werkzaam, een gezaghebbende en wereldwijd erkende organisatie, die zich bezighoudt met de samenwerking op het gebied van cultuur, onderwijs en wetenschap.
Werkt de Europese Unie samen met de UNESCO en welke acties onderneemt deze organisatie om gestalte te geven aan de besluiten van het Europees Parlement? Mijnheer Oreja, ik heet u welkom en ik verzoek u de vraag van de heer Alavanos te beantwoorden.

Oreja Aguirre
Mijnheer Alavanos, de samenwerking tussen de Europese instellingen en de UNESCO dateert van jaren her en is ontstaan uit een briefwisseling in het jaar 1964, gevolgd door nog een in 1973. Zij werd bekrachtigd in artikel 128, lid 3 van het Verdrag. In de meer recente samenwerkingsovereenkomst die de Gemeenschap en de UNESCO in 1996 hebben gesloten werd een aantal obstakels van normatieve aard uit de weg geruimd die de samenwerkingsplannen aanzienlijk belemmerden. Als het om projecten gaat, ondervindt de samenwerking echter nog steeds problemen, die worden veroorzaakt door de verschillen tussen de financiële regelgeving van de Gemeenschap en die van de UNESCO, evenals op het vlak van de toepassing van die regelgeving.
Ofschoon de UNESCO en de communautaire instellingen uitstekende betrekkingen onderhouden, heeft de onderlinge samenwerking in de praktijk nog niet veel gemeenschappelijke activiteiten tot gevolg gehad, wat aan verschillende factoren te wijten is en wel met name aan het feit dat Europa vanuit regionaal oogpunt bezien niet tot de belangrijkste prioriteiten van de UNESCO behoort wegens de universele roeping en de beperkte financiële middelen van deze instelling. En vanuit die optiek kunnen we enkel beklemtonen dat de respectievelijke terreinen van interventie van de Europese Unie en van de UNESCO elkaar in zekere zin aanvullen.
Welnu, het is een feit dat de UNESCO en de Europese Unie op cultureel gebied en in het kader van hun respectievelijke bevoegdheden regelmatig informatie en gegevens uitwisselen over kwesties waarin beide instanties belang stellen, zoals over statistieken of cultuurgoederen; verder nemen zij vaak deel aan vergaderingen van deskundigen die al naar gelang de omstandigheden door de ene of door de andere instantie worden georganiseerd, en soms financieren zij gezamenlijk bepaalde projecten. Voorts bestaat er een samenwerkingsverband met de UNESCO op het gebied van het onderwijs en de voorlichting over en de bestrijding van illegaal drugsgebruik. Die samenwerking zou als voorbeeld kunnen dienen voor nauwere samenwerking met de UNESCO op cultureel terrein in het kader van externe acties van de Europese Unie.
Wat de toekomst betreft wordt de samenwerking tussen de Unie en de UNESCO aan de orde gesteld in artikel 5 van het voorstel voor het kaderprogramma ter bevordering van de cultuur voor de periode 2000-2004 dat ik onlangs aan de Commissie gepresenteerd heb en dat is goedgekeurd door het college van commissarissen terwijl het eveneens aan het Europees Parlement en de Raad is voorgelegd.
Wanneer dit eenmaal is aangenomen zal dit programma het referentiekader vormen waarin de paritaire samenwerking, ook vanuit financieel oogpunt, zal kunnen worden versterkt. Ik hoop dat het Parlement dit kaderprogramma zal aannemen, en op basis daarvan zullen we zien hoe we in de toekomst te werk moeten gaan.

Alavanos
Ik dank de commissaris voor zijn uitvoerig antwoord. Ik wilde daar graag op voortborduren met een vraag die mijns inziens de kern van de zaak betreft. De Algemene Vergadering van de UNESCO heeft in 1982 besloten dat het British Museum de marmeren beeldhouwwerken van het Parthenon aan Athene moet teruggeven. Dit is een van haar fundamentele standpunten en dit is geen zaak die Europa niet aangaat. Integendeel, dit gaat Europa rechtstreeks aan. U weet immers dat naar aanleiding van dit vraagstuk spanning is ontstaan tussen bepaalde lidstaten van de Europese Unie.
Ik wilde de commissaris vragen of een land volgens hem het recht heeft dit vraagstuk in het kader van de Europese Unie aan de orde te stellen. Kan men zich beroepen op artikel 128, lid 3, van het Verdrag van Amsterdam, waarin sprake is van samenwerking met internationale culturele organisaties? Ik wil de gelegenheid van deze vraag te baat nemen om de commissaris naar zijn mening te vragen over de berichten die de vorige week in Britse kranten zijn verschenen, waaruit is gebleken dat enorme schade is toegebracht aan de marmeren beelden van het Parthenon.

Oreja Aguirre
Mijnheer Alavanos, ik weet wat dat inhoudt en ik deel uw verontrusting. Maar u dient te begrijpen dat gezien de tot onze beschikking staande middelen, de middelen die ons door het Verdrag zijn toegekend, en gezien het kader voor samenwerking met de UNESCO, de oplossing niet langs deze weg kan worden gezocht.
Ik kan u echter zeggen dat uit de kwestie die u - net zoals vele anderen - aan de orde heeft gesteld wel blijkt dat de samenwerking moet worden geïntensiveerd - en ik weet dat u zich zeer betrokken voelt bij instellingen zoals de UNESCO - en dat wij onze handen hier niet vanaf kunnen trekken.
Dan is er nog iets. Wij bevinden ons hier in een ruimte die ook door de Raad van Europa gebruikt wordt. Vanuit een andere hoedanigheid heb ik hier met klem gewezen op de noodzaak dat de drie instellingen die zich met culturele aangelegenheden bezighouden - de een op beperkte schaal, namelijk de Europese Unie, de ander op ruimere schaal, en wel de Raad van Europa, en dan de UNESCO - met meer overleg te werk gaan. En ik heb de indruk dat wij hier althans op aanstevenen.
Een paar jaar geleden was dat nog onmogelijk omdat we daarvoor niet de instrumenten hadden. Thans heeft de Gemeenschap wel een instrument, namelijk artikel 128. Ik zou dan ook willen zien hoe we samen eenzelfde koers kunnen varen, deze drie instellingen die zich met cultuur bezighouden en die elkaar vaak negeren in plaats van een gezamenlijke visie te ontwikkelen.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, ik moet toegeven dat de commissaris in zijn antwoord een poging heeft gedaan dit vraagstuk recht te laten wedervaren. Ik moet hem echter wel verzoeken niet te denken dat alleen Griekenland gevoelig is voor dit thema. Hier moet elk beschaafd mens en de Gemeenschap als dusdanig gevoelig voor zijn. De Gemeenschap verkondigt immers regelmatig dat het cultureel erfgoed gerespecteerd dient te worden. Het cultureel erfgoed wordt echter bedreigd door handelingen zoals collega Alavanos zojuist aan de kaak stelde en waar ook de Britse pers uitgebreid over heeft geschreven. Daar komt nog bij dat de marmeren beeldhouwwerken van het Parthenon eigenlijk geen op zichzelf staand kunstwerk zijn. Zij zijn onderdeel van een geheel en komen pas tot hun recht in dat geheel en dat geheel is de Akropolis. Die Britse geschiedenis - hoe moet ik het anders noemen - blijft maar aanslepen. Groot-Brittannië blijft teruggave van de beelden weigeren. Er zijn trouwens nog meer van dergelijke zaken en enkele daarvan zijn beslist ook voor uw land van belang.
Daarom verzoek ik u dit vraagstuk met meer moed en realisme aan te pakken en wel als Europese Gemeenschap, los van eventuele samenwerkingen met andere organisaties.

Oreja Aguirre
Mijnheer Ephremidis, ik moet u zeggen dat het oude Griekenland en zijn kunstschatten ons het gevoel geven allemaal Grieks te zijn. Ik kan uw wens en bereidheid zich te identificeren met iets dat natuurlijk veel verder reikt dan de nationale realiteit dan ook volkomen begrijpen. Staat u mij toe als Europeaan te zeggen dat ik uw betrokkenheid deel.
Verder moet gezegd dat de wettige middelen waarover we op het ogenblik beschikken ontoereikend zijn om verdere stappen te doen met het oog op de door u aan de orde gestelde kwesties - hetgeen u gezien uw gedegen kennis van het Verdrag maar al te goed weet. Daarom kom ik terug op het begrip betrokkenheid. Dat is naar mijn idee heel belangrijk omdat die betrokkenheid eveneens deel uitmaakt van het Europese culturele erfgoed.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Oreja.
Geachte collega's, dan nu vraag nr. 52, die is gesteld door de heer Mihail Papayannakis. De heer Papayannakis is niet aanwezig. Hij kan ook niet in ons midden zijn omdat een afschuwelijk ongeluk een einde heeft gemaakt aan het leven van zijn 25-jarige zoon. Staat u mij toe de heer Papayannakis onze solidariteit en ons medeleven over te brengen. Overeenkomstig het Reglement zal zijn vraag worden overgenomen door de heer Alavanos.
Vraag nr. 52 van Mihail Papayannakis, vervangen door de heer Alavanos (H-0544/98):
Betreft: Toepassing van de richtlijn "Televisie zonder grenzen"
Kan de Commissie, naar aanleiding van herhaalde klachten van televisiekijkers/consumenten in Griekenland over de opeenhoping van reclame in programma's met een hoge kijkdichtheid, hetgeen leidt tot overmatig frequente onderbrekingen van de uitzendingen, en gezien het tweede verslag van de Commissie (COM(97)0523 def.) over de toepassing van richtlijn 89/552/EEG , volgens dewelke er in Griekenland inderdaad sprake is van overschrijdingen van de kwantitatieve grenzen aan de reclame, meedelen of de artikelen 10 t/m 18 van genoemde richtlijn door de Griekse autoriteiten juist worden toegepast, en of zij in geval van een onjuiste toepassing van plan is de procedure van artikel 169 van het EG-Verdrag in werking te stellen?

Oreja Aguirre
Mijnheer Alavanos, krachtens artikel 169 van het Verdrag heeft de Commissie reeds een begin gemaakt met de procedure tegen Griekenland wegens de onjuiste tenuitvoerlegging van een aantal bepalingen van richtlijn 89/552.
Op dit ogenblik is de Commissie het commentaar van Griekenland aan het bestuderen en u zult mij vast wel begrijpen als ik zeg dat ik in deze prejudiciële fase van de procedure niet meer informatie kan verstrekken. Het zou zonder meer indiscreet zijn als ik nog meer zei.
Het enige wat ik u kan zeggen is dat de procedure is gestart overeenkomstig de regels van het Verdrag.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik u bedanken voor uw woorden van medeleven met collega Papayannakis. Ik denk dat u namens alle collega's, namens heel het Parlement hebt gesproken.
Ik wil de commissaris bedanken voor zijn antwoord. Ik heb daar begrip voor. Ik moet u echter wel zeggen dat ik ten zeerste verontrust ben. Ik vrees dat door al die lange, bureaucratische procedures overeenkomstig artikel 169 en door de beroepsprocedure de schandelijke overtreding van de regels inzake zendtijd voor reclame in Griekenland nog lang niet tot het verleden zal behoren.

Oreja Aguirre
Het enige wat ik kan zeggen is dat de procedure is gestart, dat er al een briefwisseling met de Griekse overheid tot stand is gekomen. De diensten van de Commissie zijn op het ogenblik de laatste reactie van de Griekse overheid aan het bestuderen.
Het is een gecompliceerde zaak. Het is niet eenvoudig omdat Griekenland de richtlijn goed heeft omgezet in zijn wetgeving en het de omroepen die zich niet aan de regels houden boetes heeft opgelegd. Wat de Commissie nu dus te doen staat, is aan te tonen dat die boetes wellicht te laag zijn om de omroepen er daadwerkelijk van te weerhouden de regels te overtreden.
Dat is het vraagstuk dat wij thans aan het bestuderen zijn.

De Voorzitter
Vraag nr. 53 van Robin Teverson (H-0568/98):
Betreft: Europese culturele instituten
Mij is ter ore gekomen dat er in Luxemburg een Europees instituut voor culturele reizen wordt geopend, naast het bestaande culturele centrum dat wordt gefinancierd door UNESCO, de Raad van Europa en de Europese Commissie. Kan de Commissie, met het oog op het belang van de culturele verscheidenheid in Europa, toelichten wat haar rol is in deze centra, vanaf het begin ervan, en wat de financiële consequenties zijn? Welke organisaties ter bevordering van het Europese culturele erfgoed ondersteunt de Commissie nog meer?

Oreja Aguirre
Mijnheer Teverson, de Commissie draagt niet bij aan de financiering van de oprichting van het Europees instituut voor culturele reizen in Luxemburg. Volgens de informatie die wij van de Luxemburgse overheid hebben ontvangen, is het centrum opgericht in het kader van een samenwerkingsovereenkomst tussen de Raad van Europa en de Luxemburgse autoriteiten.
De Commissie vindt dit uiteraard een opbouwend initiatief omdat dit instituut gezien het belang van de Europese culturele verscheidenheid zal kunnen bijdragen tot versterking van de band tussen het culturele erfgoed en het cultureel toerisme op Europese schaal.
De Commissie beschikt op het ogenblik over middelen ter ondersteuning van de Europese culturele instituten in het kader van het programma RAPHAEL van waaruit gezamenlijke activiteiten en samenwerkingsprojecten wel worden ondersteund maar het opzetten daarvan niet. Ondersteund worden reeds bestaande gezamenlijke activiteiten en samenwerkingsprojecten, maar niet het opzetten daarvan.
Dat is mijn toelichting op de vraag die de heer Teverson heeft gesteld.

Teverson
Ik dank de commissaris voor zijn vrij uitvoerige antwoord. Ik wil niet veel meer hierover zeggen, behalve dan dat wij in Cornwall - in het zuidwesten van het Verenigd Koninkrijk - dat ik hier vertegenwoordig, zeer dankbaar zijn voor de steun uit enkele programma's van de Commissie en de Raad van Europa aan het behoud van onze Keltische culturele identiteit.
Als Brits lid van het Europees Parlement wilde ik nog één opmerking maken, in reactie op het eerdere commentaar van enkele van mijn collega's, namelijk dat ik persoonlijk graag de campagne wil steunen om de Elgin Marbles terug naar Griekenland te brengen. Dat is correct en dat heeft mijn steun.

De Voorzitter
In elk geval is dat niet uitgesloten omdat de heer Rübig het woord heeft gevraagd voor een aanvullende vraag. Mijnheer Rübig, u heeft het woord voor een minuut.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, culturele reizen zijn in Europa uiterst belangrijk omdat onze cultuur vooral op vormende waarden berust. Dit zou niet alleen een belangrijke bijdrage aan het cultuurtoerisme, maar vooral ook een hoeksteen voor het levenslang leren zijn. Daarom moeten wij ook nagaan of wij daarbij ook geen gebruik kunnen maken van beste praktijken en benchmarking, zodat wij kunnen zien hoe het culturele aanbod Europa nieuwe kansen kan bieden.

Oreja Aguirre
Ik zou de geachte afgevaardigde willen zeggen dat een van de dingen waartegen we bij de inwerkingtreding van het kaderprogramma moeten waken, juist is dat we ons op cultureel gebied niet beperken tot wat je de hoogstaande cultuur zou kunnen noemen, maar dat we het programma ook op andere gebieden betrekken, bijvoorbeeld op de relatie cultuur versus natuur, cultuur versus de problemen van gebrek aan solidariteit - dat wil zeggen dat er vanuit de cultuur wordt gewerkt aan sociale integratie - en verder cultuur versus toerisme.
In dit verband ben ik van mening dat scholing van essentieel belang is. De voorstellen die ik zal indienen met het oog op de ontwikkeling van het kaderprogramma zullen daarop gericht zijn, mits zij althans het groene licht krijgen van de geachte afgevaardigden.
U moet niet denken dat ik niet op de hoogte ben van de invloed van de hoogstaande cultuur. Die maakt uiteraard deel uit van ons erfgoed, maar ik ben van oordeel dat wij ons niet tot dat deel alleen mogen beperken. Twee weken geleden heb ik een bijeenkomst tussen afgevaardigden van negen grote steden bijgewoond waarbij het onderwerp van cultuur als middel tegen uitsluiting aan de orde kwam en die ontmoeting was naar mijn idee bijzonder hoopgevend. Die strekking gaat in dezelfde richting als wat de afgevaardigde zojuist heeft gezegd. Het is dus zaak dat we het gebied van de cultuur voor nieuwe perspectieven openstellen.

De Voorzitter
Vraag nr. 54 van Ioannis Theonas, vervangen door de heer Ephremidis (H-0595/98):
Betreft: Behoud van de historische brug van Monemvassia
Het gevaar is groot dat de brug die de Peloponnesus verbindt met de historische burcht van Monemvassia, vernield wordt. Deze brug uit de zesde eeuw is een monument met grote historische waarde en is nog steeds de enige toegangsweg naar de burcht. De brug is zwaar beschadigd door het opspattende zeewater en door het grote aantal auto's dat over de brug heen rijdt, vooral in het toeristisch seizoen.
Kan de Commissie zeggen of de communautaire programma's voor het behoud van het cultureel en architectonisch erfgoed ook voorzien in cofinanciering voor het herstel van de schade aan de brug van Monemvassia, zodat steun kan worden verleend voor de onmiddellijke ingreep die noodzakelijk is voor het behoud van een belangrijk Byzantijns monument?

Oreja Aguirre
Mijnheer Ephremidis, de Commissie deelt de zorg om het behoud van de historische brug van Monemvassia, die ik persoonlijk heb mogen aanschouwen en die inderdaad deel uitmaakt van ons aller erfgoed.
Het actiekader voor het ondersteunen van initiatieven voor samenwerking met het oog op het behoud en herstel van het architectonisch erfgoed is, zoals u weet, het programma RAPHAEL dat vorig jaar is aangenomen en dat begrotingsmiddelen heeft gekregen ter hoogte van 30 miljoen ecu voor een periode van vier jaar, vanaf het jaar 1997 tot en met het jaar 2000.
Ik zou de heer Ephremidis willen zeggen dat de diensten van de Commissie - de diensten van het Directoraat-generaal X - alle aanvragen van de bevoegde autoriteiten aandachtig zullen bestuderen, mits wordt voldaan aan de selectiecriteria voor het programma RAPHAEL zoals beschreven in het Publikatieblad van 31 maart jongstleden. Verder zou ik hem willen zeggen dat de uiterste datum voor het indienen van een aanvraag dit jaar is vastgesteld op 10 september aanstaande. Ik zou hem derhalve willen vragen ervoor te zorgen dat dit voorstel voor 10 september wordt ingediend en hij kan er zeker van zijn dat ik, ofschoon ik niet de uiteindelijke beslissing neem, erop zal toezien dat er speciale aandacht wordt geschonken aan deze belangrijke kwestie.

Ephremidis
Ik dank de commissaris en ik kan hem verzekeren dat ik mij van mijn taak zal kwijten. Ik zal de bewoners van Monemvassia deelgenoot maken van uw belangstelling. Zoals u al zei, moeten de bewoners van Monemvassia voor september hun voorstel in behoorlijke vorm indienen. U zult trouwens nogmaals voor een bezoek aan Monemvassia worden uitgenodigd en dan zal ik u begeleiden. Ik hoop dan dat in de tussentijd vorderingen zijn gemaakt en de brug is gerepareerd. Bij uw bezoek kunt u dan ook het monument Kastro bezoeken. Heel Monemvassia is eigenlijk een grote bezienswaardigheid. Het zit vol met monumenten, geschiedenis en cultuur. Met uw activiteiten zult u trouwens ook duizenden toeristen behulpzaam zijn die naar de Peloponnesus komen en onder andere Monemvassia willen bezoeken, hetgeen door de schade aan de brug nu nog onmogelijk is.

De Voorzitter
Mijnheer Ephremidis, dit voorzitterschap is blij dat u met zoveel enthousiasme het woord voert maar het zou het ook waarderen indien u het woord pas neemt nadat dit u door het voorzitterschap is verleend. Weest u zo vriendelijk niet mijn taken over te nemen want ik moet ook mijn boterham verdienen.
Mijnheer Marcelino Oreja, wenst u te reageren op de aanvullende vraag van de heer Ephremidis?
(De heer Ephremidis neemt het woord)

De Voorzitter
Maar ik had u niet het woord gegeven, hoe kunt u dat dan nemen?
Mijnheer Marcelino Oreja, u heeft wel het woord omdat het u door de Voorzitter wordt verleend.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Ephremidis, die ik al jaren ken en die ik bijzonder respecteer, willen zeggen dat ik mij gebonden acht aan hetgeen ik hier in deze plenaire vergadering heb verklaard, en ik hoop dat wij samen ter plekke het begin van de werkzaamheden zullen kunnen gadeslaan. De aanvraag zal natuurlijk naar behoren moeten worden ingediend en ofschoon ik dus niet degene ben die de uiteindelijke beslissing neemt, beloof ik wel dat ik erop zal toezien dat die beslissing op adequate wijze wordt genomen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris. Weest u ervan overtuigd dat ik de heer Ephremidis gezelschap zal houden ook al beginnen die werkzaamheden pas over 20 jaar.
Geachte collega's, we zijn aan het einde gekomen van dit deel van de vragen. Onze dank aan de commissaris, de heer Marcelino Oreja.

De Voorzitter
Na de heer Van Miert welkom te heten, stel ik u voor nu over te gaan op vraag nr. 55 van Felipe Camisón Asensio (H-0500/98):
Betreft: Internationale concurrentievervalsing
Welke gemeenschappelijke beginselen zouden volgens de Commissie moeten worden vastgesteld om concurrentievervalsing op internationale schaal het hoofd te bieden? Mijnheer Van Miert, ik verzoek u de vraag van de heer Camisón te beantwoorden.

Van Miert
Ik wil graag ingaan op deze vraag omdat het om een probleem gaat dat de Commissie al een aantal jaren heeft onderkend en dat is ook de reden waarom we reeds in 1994 als Commissie het initiatief hebben genomen om een groep tot stand te brengen die wij gevraagd hebben na te denken over een aantal maatregelen die we desgevallend zouden kunnen voorstellen. Die groep heeft goed werk geleverd, de Commissie heeft vervolgens een aantal suggesties gedaan aan de Raad van ministers, die dat ook heeft aanvaard, waardoor deze aangelegenheid voor het eerst op de agenda werd gezet van de Wereldhandelsorganisatie. Dat verklaart waarom er nu in het kader van de Wereldhandelsorganisatie een werkgroep aan de slag is die het probleem van concurrentie en handel bekijkt met het oog op het doen van een aantal suggesties.
Ik kan natuurlijk niet vooruitlopen op het resultaat van die werkzaamheden alhoewel deze werkzaamheden op zichzelf blijkbaar zeer positief verlopen. Ik mag u niet verhelen dat niet iedereen zo gelukkig is omwille van dit initiatief van de Europese Commissie. Onder meer van Amerikaanse zijde is er nogal wat aarzeling, maar tijdens mijn recent bezoek aan Washington heb ik vastgesteld dat er ook een wil bestaat en een wens bestaat om samen met de Europese Unie verder na te denken hoe dat probleem wel degelijk in de toekomst verder kan worden behandeld.
Waaraan denken wij onder meer? In de eerste plaats om te proberen een aantal basisregels met betrekking tot concurrentiebeleid als het ware verder te laten uitdijen wereldwijd en opgenomen te zien in de wetgeving van de verschillende landen in de wereld. Vervolgens ook om het afdwingbaar maken van die spelregels te verhogen en desgevallend bepaalde conflicten nadien te kunnen behandelen in een specifiek kader, dat voor ons alleszins best een wereldkader zou zijn.
Dat is ongeveer de stand van zaken, meer kan ik er helaas nog niet over zeggen, maar ik sta graag ter beschikking van het Europees Parlement om nadien, eens dat de werkzaamheden van die werkgroep beëindigd zijn, daarop terug te komen, met name ook met betrekking tot de verdere gesprekken die we daarover gaan hebben met onze Amerikaanse collega's.

Camisón Asensio
Mijnheer de commissaris, onlangs heeft u ten overstaan van de ambassadeurs van de Wereldhandelsorganisatie met stelligheid verklaard - wat ik hierbij bevestig - dat de huidige globale economie een wijdverbreide concurrentievervalsing op internationaal niveau kent hetgeen, omdat er sprake is van verschillende vormen van rechtspraak, en dat dit tot ernstige problemen leidt.
U heeft er ook op gewezen - toen net als nu - dat de ideale oplossing moet worden gezocht in een globale overeenkomst die een oplossing zou kunnen bieden voor de problemen op nationaal niveau, dus door één stap over te slaan.
Dat zou inderdaad de ideale oplossing zijn, waarbij het zaak zou zijn dat er structuren voor de concurrentie werden ontwikkeld op basis van een aantal grondbeginselen zoals de beperking van misbruik en concentratie, gemeenschappelijke principes die concurrentievervalsing op internationaal niveau verbieden, en de ontwikkeling van een instrument ter bevordering van de samenwerking en gebaseerd op de ervaring die op dit gebied is opgedaan. Dat lijkt ons allemaal heel goed, mijnheer de commissaris, ideaal zelfs. En het lijkt me ook uitstekend dat we hierover blijven nadenken, maar dit is wel een dringende kwestie. Mijn vraag is wanneer er in de praktijk iets wordt ondernomen om dit nijpende probleem aan te pakken.

Van Miert
Ik kan helaas niet voorspellen wanneer er concrete resultaten zullen zijn, want zoals ik daarnet al heb aangeduid is er nog wat aarzeling aan Amerikaanse zijde en ook in Zuid-Oost-Azië, in Azië bestaat er zeer veel weerstand. Ik hoef u trouwens niet te zeggen waarom, omdat hun markten vrij dikwijls ook nog erg gesloten blijven en juist concurrentiebeleid toelaat om markten te openen.
Op dit ogenblik proberen wij in het kader van de werkgroep van de Wereldhandelsorganisatie zoveel mogelijk steun te krijgen voor het initiatief. Want één ding is duidelijk: de Europese Unie is hier het meest actieve lid of de meest actieve autoriteit om te proberen inderdaad vooruitgang te boeken. Maar het is zeker ook heel belangrijk dat wij met Amerikaanse vrienden tot een zekere verstandhouding komen om met meer kracht de objectieven te kunnen nastreven. Maar dit gezegd zijnde, ik ben niet naïef en de Commissie ook niet, dat zal heel wat tijd vergen, maar het is wel belangrijk dat wij aan die kar duwen en dat wij duidelijk de boodschap uitzenden. Aangezien de mondialisering verder gaat en er zich meer en meer problemen op een wereldvlak stellen is het ook nodig om bepaalde spelregels te hebben op wereldvlak die men ook kan afdwingen.

Watson
Zoals u zegt, commissaris, is concurrentiebeleid een manier om markten te openen. Wij in het Parlement hebben er bij u op aangedrongen dit op de kaartjes voor de Wereldcup toe te passen, die naar we zien nu voorwerp van intercontinentale handel zijn geworden. Mag ik u vragen, commissaris, wat u vindt van de aanval die president Chirac naar verluidt op voorzitter Santer in de Europese Raad heeft gedaan voor de wijze waarop de Commissie is opgetreden om meer kaartjes voor de wereldkampioenschappen beschikbaar te stellen aan niet-Franse burgers, en wat de Commissie zal doen om de haar bij de Verdragen toebedeelde bevoegdheden te verdedigen? Wat denkt u van de huidige regeling van de kaartverkoop in het licht van de recente wedstrijden voor de Wereldcup? En zult u nu de FIFA en de CFO voor het Europese Hof van Justitie dagen op basis van het juridisch advies dat het Parlement heeft gegeven?

Van Miert
Dit lijkt me een iets andere vraag maar ik wil graag hierop een antwoord geven en mijn standpunt uiteenzetten. Het is boven alle twijfel verheven dat deze kwestie veel verder gaat dan de nationale grenzen: het gaat om gemeenschappelijke belangen. Daarom moest de Commissie, die zoals u weet een flink aantal klachten heeft ontvangen, haar werk doen, wat betekent dat zij deze klachten moest onderzoeken. Aangezien er sprake was, en is, van duidelijke discriminatie, gelden de concurrentieregels. Daarom zullen wij met deze zaak verdergaan en het bezwaarschrift wordt momenteel voorbereid. Maar zoals u weet, moeten wij ons ook aan de regels houden, in het bijzonder aan de procedureregels. Als wij op nieuwe elementen worden gewezen, dan moeten wij uiteraard ook naar de mening van het organiserende comité vragen. Dat is de manier om de zaken aan te pakken. Wij zullen er dus mee doorgaan ondanks het commentaar dat er is gegeven.
Tussen twee haakjes, als wij dichter bij het publiek willen komen - dichter bij de burgers - dan moeten wij op deze manier te werk gaan. Wij brengen onze instellingen dichter bij het publiek als men ziet dat wij hun klachten inderdaad serieus nemen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris. Dit voorzitterschap dankt u voor uw ruime interpretatie van de eerste vraag daar u volgens het Reglement immers niet verplicht bent vragen te beantwoorden die buiten het terrein van de eerste vraag vallen. Dit Voorzitterschap bedankt u echter voor de u kenmerkende grootmoedigheid en het hoopt dat de vraag van de heer Camisón voor ons hiermee niet is afgedaan. De heer Wibe vraagt het woord voor een aanvullende vraag. U heeft voor een minuut het woord, mijnheer Wibe.

Wibe
Ik zal proberen zeer kort en precies te zijn. Ik raakte geïnteresseerd toen u, mijnheer de commissaris, zei dat u besprekingen voert over dwingende maatregelen tegen oneerlijke concurrentie. Kunt u concreter aangeven wat deze maatregelen inhouden? Gaat het om invoerrechten, om inkomsten uit kapitaal of gaat het om een of andere gemeenschappelijke behandeling van buitenlandse investeerders? Zou ik hier iets concreters over mogen horen?

Van Miert
Mijnheer de Voorzitter, inderdaad moet er verder gediscussieerd en beraadslaagd worden over wat er in het - als ik dat zo mag noemen - mandje van basis-concurrentieregels moet komen, dat dan vervolgens wereldwijd door nationale autoriteiten op het gebied van mededingingsbeleid moet worden toegepast.
Een van de dingen die wij bijvoorbeeld bestuderen, is het feit dat exportkartels wereldwijd de markten onderling verdelen. Dat zoiets in sommige gevallen kan gebeuren zou door alle mededingingsautoriteiten als een flagrante schending van een van de meest fundamentele beginselen van een gezond concurrentiebeleid moeten worden opgevat. Dit is slechts een voorbeeld van wat er kan worden besproken. Welnu, wij moeten wel een onderscheid blijven maken tussen handels- en concurrentiekwesties, omdat het bij handelskwesties gaat om houdingen of maatregelen van autoriteiten, terwijl kwesties die met de concurrentie verband houden, voornamelijk voortvloeien uit de houding van vennootschappen en dus particulier gedrag betreffen. Dit onderscheid mogen wij niet uit het oog verliezen.
Mag ik u een concreet voorbeeld geven ter illustratie van het soort problemen dat zich kan voordoen? De Amerikanen hadden een zeer sterke zaak, de zaak-Kodak, waarin zij klaagden dat de Japanse markt te gesloten was en de Amerikaanse concurrenten niet werkelijk toeliet. Zij brachten de kwestie voor de Wereldhandelsorganisatie maar uiteindelijk zei het panel dat het in deze zaak niet bevoegd was, omdat de beperkingen, of de obstakels voor de markttoegang in Japan, niet van overheidsmaatregelen afkomstig waren, maar het gevolg was van het particuliere gedrag van Japanse concurrenten. Het betrof dus een mededingingskwestie en dit geval heeft de Amerikanen duidelijk gemaakt dat zij dit soort problemen niet via de Wereldhandelsorganisatie kunnen aanpakken. Daarvoor zou je een bilaterale overeenkomst met Japan moeten sluiten, om ervoor te zorgen dat zij de mededingingsregels ook op normale wijze toepassen om de markten te openen; of we zouden kunnen denken wat er in een breder kader als de Wereldhandelsorganisatie kan worden gedaan, maar dan specifiek gericht op concurrentiekwesties en -problemen.

De Voorzitter
Vraag nr. 56 van Sören Wibe (H-0511/98):
Betreft: Steun aan productie in perifere gebieden
Onlangs werd duidelijk dat de Volvofabriek in Umea geen vervoerssteun mag krijgen van de Zweedse overheid. Het rapport van een consulent waarop de Commissie haar besluit baseerde, was geheim. Volvo en de Zweedse staat meenden te weten dat het rapport onjuist was, maar omdat het als geheim was geklasseerd, was het niet mogelijk eventuele fouten te corrigeren.
Dit besluit is nu eenmaal genomen, maar alle betrokkenen moeten hieruit toch lering voor de toekomst trekken, zodat dergelijke gevallen in de toekomst niet meer kunnen voorkomen.
Zal de Commissie voortaan meer openheid betrachten en de betrokken autoriteiten van de lidstaten kennis laten nemen van de documenten waarop zij haar besluiten baseert? Mijnheer de commissaris, ik stel voor dat u hierover verder met de heer Wibe van gedachten wisselt en zijn vraag over de productie in periferie gebieden beantwoordt.

Van Miert
Opnieuw wordt deze vraag mij door de geachte afgevaardigde gesteld en ik wil hem graag op deze vraag antwoorden. In de eerste plaats hebben wij met de Zweedse autoriteiten besproken hoe dit stelsel geleidelijk moet worden opgeheven. Zoals u weet wordt dit als bedrijfssteun beschouwd, waarvan in de vervoersector geen sprake mag zijn. Wij hebben een overeenkomst. Het is een rechtvaardige en evenwichtige overeenkomst, waardoor dit soort steun in 2002 volledig zal zijn verdwenen. Dus we hebben een overeenkomst.
De vraag heeft betrekking op een verslag dat is opgesteld door een deskundige, aan wie DG IV soms advies vraagt wanneer wij met vragen of problemen in de motorvoertuigensector te maken hebben. Maar dat wordt enkel voor intern gebruik binnen mijn diensten gehanteerd. In dit geval werd het rapport opgesteld met het doel enkele feiten te verzamelen om te bezien of de Commissie de procedure zou moeten openen: niet om een besluit te nemen maar om eventueel de procedure te starten. Enkele elementen uit dit verslag werden overgenomen. De feiten die de Commissie heeft gepresenteerd toen wij de procedure hadden gestart, zijn in alle officiële talen van de Unie gepubliceerd. Alle belanghebbenden werd verzocht hun mening over ons onderzoek naar de feiten in verband met het openen van de procedure te geven.
Daarom is het dus een interne zaak en ik zou graag zien dat dit feit goed wordt begrepen. Het zou kunnen gebeuren dat enkele van dergelijke verslagen voor onze diensten heel weinig bruikbaar zijn. Soms kunnen zij zinvoller zijn. Maar het gaat absoluut om een interne zaak.
Uiteraard kan het standpunt van de Commissie, wanneer zij een procedure aanvangt, alsmede de basis waarop dit plaatsvindt, door de regeringen of de betrokken ondernemingen worden betwist. De Zweedse regering en Volvo verkeerden in een positie om te reageren op wat wij als bewijsmateriaal overeenkomstig onze bevindingen voor de opening van de procedure naar voren hebben gebracht.
Laat er geen misverstand bestaan over het doel van zo'n rapport. Op basis daarvan wordt geen definitief besluit genomen. Het is enkel bedoeld om de procedure te openen waarmee vervolgens het echte onderzoek begint. Zoals ik al eerder heb gezegd, hebben wij nu gelukkig een overeenkomst met de Zweedse regering bereikt en het is een rechtvaardige overeenkomst. Dat is de algemene context. Ik wil u vragen begrip te tonen voor het feit dat wij zoveel zaken moeten aanpakken - ongeveer 600 gevallen van staatssteun per jaar. Sommige zaken zijn bijzonder gecompliceerd. Af en toe moeten wij de hulp inroepen van externe deskundigen; niet om besluiten als zodanig te nemen, maar om te proberen de feiten op een rijtje te krijgen. Ik hoop dat u ons toestaat op deze weg voort te gaan.
Neem bijvoorbeeld de zaak Crédit Lyonnais. Wij moesten wel een beroep op enkele deskundigen doen. Als we elk advies openbaar hadden moeten maken, zou het voor mijn diensten onmogelijk zijn geweest hun werk goed te doen. Overigens gaat het soms om uiterst gevoelige informatie en zijn het de ondernemingen zelf die ons als eerste vragen haar niet te verspreiden. Begrijpt u dus alstublieft dat wij er tuk op zijn zo transparant mogelijk te werken. De Commissie is in Cardiff door sommigen bekritiseerd omdat wij ons beleid telkens opnieuw uitleggen, waarom wij bepaalde besluiten nemen en waarom wij andere besluiten niet nemen. Sommige mensen zijn niet zo blij met het feit dat wij ons beleid toelichten en proberen zo transparant mogelijk te zijn. Heeft u er alstublieft begrip voor dat wij, om ons werk correct te kunnen doen, af en toe op vertrouwelijke basis externe deskundigen moeten inschakelen.

Wibe
Ik wil allereerst de commissaris bedanken voor zijn zeer uitvoerige antwoord. Ik geloof echter dat onze opvattingen over openheid enigszins uiteenlopen. In Zweden is het onvoorstelbaar dat handelingen van ambtenaren geheim zouden zijn voor volksvertegenwoordigers. Zoals de commissaris geheel terecht stelt, is de zakelijke inhoud van het onderhavige rapport op zich zelf niet langer actueel, maar het rapport als zodanig heeft zich voor ons in Zweden ontwikkeld tot een belangrijke principiële kwestie op het punt van openheid.
Zoals bekend heeft de ombudsman van het Parlement, Jacob Södermann, nu ook ingegrepen in deze kwestie en een brief geschreven aan Jacques Santer met het verzoek dat dit rapport ex post openbaar wordt gemaakt. Mijn exacte vraag luidt: gaat u dit rapport nu openbaar maken, en zo ja, wanneer?

Van Miert
Wij hebben al een bijeenkomst met de diensten van de ombudsman gehad. Uiteraard hebben wij hun toegestaan het document in te zien. Maar om de redenen die ik al eerder heb uitgelegd, moeten wij ons blijven houden aan onze werkmethode die met succes is toegepast. Teneinde een onderzoek te verrichten - want het maakt deel uit van het onderzoek, niet van de besluitvorming, dat is het verschil - moeten wij af en toe enkele specifieke zaken uitzoeken en dus doen wij een beroep op deskundigen.
Wij zijn er nog altijd vast van overtuigd dat het dan een vertrouwelijke aangelegenheid binnen de diensten moet blijven. Daarom behoort het niet tot de stukken die moeten worden gepubliceerd. Het maakt deel uit van het onderzoek.
Wanneer dat eenmaal is gebeurd, komen we in de volgende fase die volledig helder is. Wat de Commissie publiceert, is voor iedereen beschikbaar. Dit verschil willen wij graag zo houden. Afgezien daarvan hebben wij altijd ons streven naar een zo groot mogelijke doorzichtigheid getoond. Overigens wordt de Commissie nu voor het Hof van Justitie gedaagd omdat sommige ondernemingen en mensen vinden dat wij te transparant zijn.

Sjöstedt
Ook ik zou de commissaris willen danken voor zijn uitvoerige antwoord.
Ik heb twee aanvullende vragen. Ten eerste: is in deze kwestie een formeel besluit genomen door de Commissie, zodra de ombudsman de Commissie formeel had verzocht het rapport openbaar te maken? Is het verzoek door de Commissie als college afgewezen, of is het de commissaris' eigen opvatting dat dit rapport niet moet worden afgegeven?
Ten tweede: speelt het feit dat de betrokken onderneming en de Zweedse staat, dat wil zeggen de betrokken partijen, het rapport zullen lezen en toegang tot informatie zullen krijgen, een rol bij de beoordeling door de Commissie? Of wordt het oordeel slechts bepaald door de interne situatie binnen de Commissie?

Van Miert
Het spijt me een beetje dat de heer Sjöstedt een vraag heeft gesteld die mij al eerder is gesteld. Zoals ik al eerder heb uitgelegd, heeft de ombudsman ons deze vraag voorgelegd en onze diensten konden hem onmiddellijk vertellen wat er gebeurde en hij kreeg een exemplaar van het verslag. Dat is de juiste manier om de zaken aan te pakken, wanneer de Ombudsman een verzoek indient. Wij hebben ook uiteengezet waarom wij vinden dat wij in de toekomst moeten kunnen blijven werken zoals wij tot op heden hebben gedaan, omdat dit verslag de verschillende activiteiten onderzocht die in het bedrijf plaatsvonden. Er kan geen sprake zijn van bedrijfssteun in de auto-industrie. Dat is een algemene regel. Dat kan niet worden toegestaan in Duitsland, noch in België, noch in Zweden. Over dat punt bestond geen verschil van mening, maar wij moesten wat advies inwinnen over de aard van de diverse activiteiten in het bedrijf.
Wanneer wij eenmaal het advies hebben ontvangen proberen de diensten onder mijn verantwoordelijkheid, de diensten die de situatie met mij bespreken, te beoordelen wat relevant is voor het starten van de procedure, maar dat is nog geen besluit. Wij zijn van mening dat wij de mogelijkheid moeten hebben de feiten op een rij te krijgen en een dossier te vormen. Wat later gebeurt, moet volledig transparant zijn. Ik ben het daarover volledig met u eens, maar als van ons wordt verlangd om ieder afzonderlijk advies, soms in bijzonder gecompliceerde gevallen, openbaar te maken, dan wordt ons het leven volstrekt onmogelijk gemaakt. Wij hebben al problemen genoeg om alle gevallen van staatssteun te controleren. Er bestaat een tekort aan personeel. De zaken worden ingewikkelder, dus staat u de diensten van de Commissie alstublieft toe hun werk correct te doen. Als ons om uitleg wordt gevraagd - bijvoorbeeld waarom iets werd gedaan of juist niet werd gedaan - dan staan wij te allen tijde ter beschikking van u, de ombudsman en ook anderen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Van Miert.
Geachte collega's, het is 7 uur. We zijn aan het einde gekomen van de tijd in die onze agenda voor vragen aan de Commissie was uitgetrokken. De vragen nrs. 57 tot en met 105 zullen derhalve schriftelijk worden beantwoord.
Het Vragenuur voor vragen aan de Commissie is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.00 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Gemeenschappelijke ordening der markten in de sector bananen (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag (A4-0220/98) van de heer Thomas, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van verordening (EEG) nr. 404/93 van de Raad houdende een gemeenschappelijke ordening der markten in de sector bananen (COM(98)0004 - C4-0046/98-98/0013(CNS)).

Kinnock, Glenys
Mijnheer de Voorzitter, in het Parlement en in de ACS-landen was een groot aantal mensen nogal ontevreden over het voorstel voor een algemeen quotum. Met dit in gedachten zorgde ik er vorige week voor dat mijn fractie akkoord ging met een amendement dat mijns inziens zal helpen de gevolgen van de voorgestelde wijzigingen te verzachten. Ik hoop dat deze Vergadering dit amendement steunt.
Door het voorstel van de Commissie wordt de toegang van de kleinere en zwakkere ACS-leveranciers op geen enkele manier veiliggesteld. Het risico bestaat dat zij worden verdrongen omdat de traditionele hoeveelheden door anderen zullen worden verbouwd en geleverd. Als er een algemeen quotum moet komen, kan er dan niet worden gegarandeerd dat alle traditionele leveranciers hun gebruikelijke hoeveelheden kunnen verkopen? We zouden erop moeten aandringen dat als er een algemeen quotum bestaat, er sprake is van af te dwingen en doeltreffende garanties dat de traditionele bananen uit de ACS-landen in ieder geval toegang tot onze markten hebben in de bij de Overeenkomst van Lomé vastgelegde mate.
Ik hoop dat er maandag tijdens de bijeenkomst van de Raad een formulering wordt bedacht waarin rekening wordt gehouden met deze kwestie van gegarandeerde toegang. Kameroen, Ivoorkust en Belize zijn doende hun productie- en uitvoercapaciteit uit te breiden. Zij zijn in staat de productie zodanig te vergroten dat de quota zelfs worden overschreden. De multinationals in deze landen zullen derhalve zoals gebruikelijk in de eerste plaats aan de winst denken en de belangen van de ACS-landen zullen nooit een rol spelen bij hun berekeningen.
Is het eerlijk deze multinationals nog meer te bevoordelen boven onze traditionele producenten? Moeten we ons laten overhalen hun werk over te nemen en moeten we ons laten intimideren door de voortdurende samenzwering van de multinationals en de Verenigde Staten met de WHO waardoor zowel onze belangen als die van onze traditionele leveranciers worden geschaad? Zo bracht de fungerend voorzitter van de Raad ons vandaag op de hoogte van een door hem ontvangen zeer beledigende brief van de staatssecretaris van Handel van de Verenigde Staten. Ik vind dat de Europese Unie niet zo mag worden gekoeioneerd door de Verenigde Staten en hun vrienden in de landen waar de productie van de bananen in handen van multinationals is.

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteur, de heer Thomas, feliciteren met zijn goed uitgewerkte verslag en zijn kwaliteiten als onderhandelaar, waarmee hij de dialoog en het compromis tussen de verschillende meningen over de gemeenschappelijke marktordening in de sector bananen steeds mogelijk heeft gemaakt.
Ik denk dat er op het voorstel van de Commissie, dat erop is gericht de GMO in de sector bananen aan te passen aan de beslissingen van de Wereldhandelsorganisatie, één voornaam punt van kritiek gegeven moet worden, en dat is dat de communautaire producenten en handelaren niet gelijk behandeld worden, doordat er geen alternatieve mechanismen worden gegeven om hun verlies van de B-licenties te compenseren, terwijl een dergelijk mechanisme juist door de Commissie zelf was voorgesteld om de communautaire handel van bananen te garanderen. Hoewel dit een van de voornaamste voorwaarden is voor de GMO, wordt dit mechanisme nu niet door iets anders vervangen.
Wij vinden het dan ook onontbeerlijk dat er een mechanisme in het leven wordt geroepen dat de handel stimuleert, aangezien er nu alleen compensatie is voor producten die verhandeld worden. Om die steun te krijgen zou de communautaire banaan dus tegen een lagere prijs moeten worden verkocht om de handel aantrekkelijk te maken, waardoor de markt wordt verstoord en de steun tot veel te hoge bedragen wordt opgedreven.
Ook is het noodzakelijk om, zoals voorzien in artikel 12 van verordening 404/93, de voorschriften voor compensatie van een daling van de inkomsten aan de hand van de toename van de forfaitaire referentiehoeveelheid en de forfaitaire referentieopbrengst te herzien, wat ook goed is weergegeven in amendement 22 en 23 van het verslag van de heer Thomas.
Wat betreft de voorschriften voor de licenties, staan wij volledig achter de criteria die in het verslag zijn opgenomen, waarin wordt aangegeven dat uit moet worden gegaan van de kortste en meest recente referentieperiode waarvan cijfers bekend zijn en dat er een overgangsperiode van twee jaar moet zijn, gerechtvaardigd door het legitieme vertrouwen dat werd gecreëerd in het licht van de houders van de B-licenties, vanwege het feit dat de certificaten onder de huidige communautaire voorschriften overdraagbaar zijn.
Wat betreft het voorstel van de Commissie over een autonoom invoercontingent wil ik er alleen op wijzen dat we het ook op dit punt eens zijn met het verslag van de heer Thomas en met de weg die gevolgd is na het verslag van de heer Santini. Ik vind niet dat het evenwicht in de bevoorradingsbronnen van de Gemeenschap verstoord moet worden.
De exportvergunningen tenslotte, zouden moeten beantwoorden aan de normen van de Gemeenschap en betrekking moeten hebben op alle leveranciers van de Gemeenschap, inclusief de ACS-landen, wat overeenkomt met de normen van het GATT. De vergunningen zouden zo toegekend moeten worden dat fraude met de herkomst van de bananen en de risico's van het vervalsen van de hoeveelheden die geïmporteerd worden, vermeden worden.

Aldo
Mijnheer de Voorzitter, nu we vanmiddag geluisterd hebben naar de Commissie en nota hebben genomen van de talrijke en categorische weigeringen van de heer Fischler met betrekking tot onze amendementen, denk ik dat we stil zouden moet staan bij de vraag wat het nut en de rol van ons Parlement in deze zaak is. Ook zouden we ons moeten afvragen hoeveel belang er wordt gehecht aan de politieke wil die wij via onze adviezen uiten. Worden we immers niet gevraagd deze adviezen te geven?
Ik zal niet terugkomen op de oorzaken van het feit dat de Unie de toekomst van deze sector, die ondergeschikt is gemaakt aan de globalisering, niet meer in de hand heeft. Ik zou echter in herinnering willen brengen dat de communautaire productie van bananen in alle opzichten een bijzonder karakter heeft. Deze productie vindt immers plaats in ultraperifere regio's die kampen met problemen die u allen bekend zijn, en dekt slechts 20 % van de behoeften van de markt. Als we rekening houden met de doelstellingen die in verordening 404/93 staan geformuleerd en in het bijzonder met de toezegging dat de producenten over een redelijk inkomen zullen beschikken, kunnen we moeilijk begrijpen dat de Commissie het niet nodig achtte titel 3 van de verordening aan te passen met het oog op de ingrijpende veranderingen die in het handelsstelsel met derde landen zullen worden aangebracht.
Ondanks enige terughoudendheid van de rapporteur ben ik dan ook verheugd over de voorstellen van onze Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. Ik zou nogmaals in herinnering willen brengen dat de communautaire productie moet profiteren van de gevolgen van de meest recente uitbreiding en van een eventuele vergroting van de markt. Het stelsel van steunmaatregelen voor de communautaire productie moet aan de nieuwe regels worden aangepast door middel van een verhoging van de referentieopbrengst en een ontwikkeling van de bepalingen die voorzien in compenserende steun. De herinvoering van artikel 16 van de verordening is een noodzakelijke voorwaarde voor verbetering van de vooruitzichten van de markt.
Dat is in het kort, mijnheer de Voorzitter, het advies dat het Europees Parlement mijns inziens moet geven als het onze belangen wil verenigen met die van andere producerende landen.

Querbes
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ons Parlement heeft terecht de plannen aan de kaak gesteld van de Amerikaanse multinationals die via de WHO het communautaire handelssysteem voor de bananensector willen ontmantelen. Dankzij onze vastberadenheid kon het stelsel van communautaire voorkeursregelingen en steunmaatregelen voor de producenten van de Unie in stand worden gehouden. Deze producenten nemen immers al heel lang de sociale en milieuwetgeving in acht. De Commissie laat zich helaas van een hele andere kant zien. Met haar voorstellen geeft ze toe aan de eisen van de WHO. Door het tariefcontingent met 16 % te verhogen houdt de Commissie geen rekening met het risico dat de communautaire producenten afzetmarkten verliezen en inkomsten derven.
Onze collega Thomas doet daarentegen het voorstel voor inkomenssteun aan communautaire bananenproducenten. Door de toename van het extra tariefcontingent terug te brengen van 353.000 ton tot 100.000 ton, het contingent communautaire bananen dat in aanmerking komt voor compenserende steun te verhogen met 15 % en deze compenserende steun met 20 % te laten toenemen, corrigeert hij de voorstellen van de Commissie. Met de aanneming van deze maatregelen en dit verslag, waar ik geheel achter sta, roepen we de Raad op deze amendementen van het Europees Parlement over te nemen.

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, deze marktordening voor bananen laat zien dat het beleid toch voorrang kan krijgen op de economie. Ook de klacht bij het panel verandert niets aan het feit dat wij op beleidsvlak bakens uitzetten en onze buitengrenzen om sociale en ecologische redenen beschermen. Deze marktordening toont echter ook aan dat niet alleen de belangen van de producenten worden gediend. De Amerikanen produceren enkel in Hawaii wat bananen. Het is dan ook duidelijk dat zij het panel alleen gebruiken om hun kapitaalbelangen en die van de grote bananenmaatschappijen te verdedigen.
Ook het Duitse standpunt is niet ingegeven door de belangen van de bananenproducenten maar door die van de handelsondernemingen. Het is echter werkelijk een goed teken dat wij hier desondanks van een politieke regeling kunnen spreken.
Mijnheer Fischler, laat dit er ons tijdens de WHO-onderhandelingen toe aanzetten ons ook moedig te gedragen en politieke bakens uit te zetten op de andere terreinen van de landbouwproductie waarop wij geen overschotten produceren. Laten wij ons niet voor een eventueel panel verschuilen, maar laten wij dat erbij nemen om tot een goede regeling voor de landbouwproductie in Europa te komen.

Barthet-Mayer
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de banaan is als "s werelds voornaamste tropische vrucht van groot economisch belang voor de producenten van de ultraperifere regio's van de Europese Unie en de ACSlanden. De dollarbanaan wordt onder oneerlijke omstandigheden geproduceerd, waarbij de sociale maatstaven vaak met voeten getreden worden. In zulke omstandigheden worden de producenten die een beter gereglementeerd, gezonder en daarom uiteraard duurder productiesysteem hanteren, op oneerlijke, ja zelfs immorele wijze beconcurreerd door de producenten van de dollarbanaan. Ja natuurlijk, de kostprijs van de dollarbanaan is lager, maar daar is een reden voor. Vanmiddag heeft mevrouw Carlotti ons een zeer heldere uiteenzetting gegeven van de praktijken van Chiquita. Trouwens, we beschikken over veel, vaak gegronde informatie waaruit blijkt dat sommige exportlanden productiemethodes gebruiken die tegen onze eigen technische en milieuvoorschriften ingaan. Ik denk aan de vele gezondheidsproblemen, die zelfs tot dodelijke slachtoffers hebben geleid. Deze problemen zijn het gevolg van de pesticiden die in de bananenplantages worden gebruikt. Nog erger dan de pesticiden zijn de sociale omstandigheden. Deze zijn onacceptabel en daarom moeten we bij de volgende WHOonderhandelingen de regels voor de internationale handel op dit punt aanscherpen. De bemiddelaars van de Commissie zullen bij deze onderhandelingen immers genoeg redenen hebben om het sociale en milieuvraagstuk opnieuw op de agenda te zetten.
Met betrekking tot de druk die de WHO en de multinationale ondernemingen van de exportlanden op de Europese Unie uitoefenen om nieuwe contingenten vast te stellen, zou ik willen zeggen dat we uitsluitend uitgaan van de daadwerkelijke behoeften, die wat betreft de autonome contingenten heel schappelijk op 100.000 ton zijn vastgesteld. We moeten ons in onze handelsbetrekkingen laten leiden door de principes die we verdedigen in de Europese Unie, met name op het gebied van de mensenrechten en de duurzame landbouw. We moeten de vorderingen van de producenten die zich achter deze principes willen scharen stimuleren, zoals in een aantal amendementen wordt voorgesteld. Tenslotte moeten we het communautaire preferentiebeginsel toepassen, waarbij we de verplichtingen nakomen die we met betrekking tot de Overeenkomst van Lomé zijn aangegaan.
Ik zou niet willen afsluiten zonder de heer Thomas geluk te wensen met zijn verslag dat we, globaal gezien, ondersteunen.

Van Dam
Voorzitter, herziening van de marktordening voor bananen is dringend noodzakelijk. Onder het mom van ontwikkelingshulp heeft de Unie een kostbare en inefficiënte marktordening opgezet. Reeds in 1995 sprak de Wereldbank een vernietigend oordeel uit over het Europese bananenbeleid. Hoewel de regeling juist voor de kleine producenten in ontwikkelingslanden is ontworpen, komt zij hun volgens de Wereldbank nauwelijks ten goede.
Het Europese bananenbeleid berust op een systeem van importvergunningen. Met de introductie van de B-licenties kregen Europese handelaren, die traditioneel bananen uit de ACS-landen importeerden, een belangrijk aandeel van de markt in "dollar" -bananen in de handen. Dat was weliswaar in het belang van die importeurs, maar de boeren in de ACS-landen waren er niet mee geholpen. De levendige handel in B-licenties heeft de bananenprijs op de Europese markt opgedreven, wat resulteerde in een daling van de consumptie. Er is dan ook alle aanleiding om de WHO-klacht over de B-licenties serieus te nemen.
Maar juist op dit cruciale onderdeel van de marktregeling heeft de Europese Commissie in haar voorstellen weinig creativiteit aan de dag gelegd. De Commissie kiest simpelweg opnieuw voor een verdeling van de vergunningen op basis van traditionele handelsstromen. Ook in het verslag van collega Thomas wordt dat voorstel overgenomen. Werkelijk een gemiste kans!
Het is de hoogste tijd dat er een omslag wordt gemaakt. In plaats van de traditionele importeurs, moeten we partijen die in milieu- en sociaal opzicht verantwoord produceren een voorkeursbehandeling geven. Deze omslag vind ik onvoldoende in het voorstel van de Commissie en in het verslag-Thomas.
De voorstellen van de rapporteur voor een promotiefonds en bijzondere bepalingen voor Fair Trade-bananen steun ik. Maar zolang de Europese markt door een vergunningensysteem afgesloten blijft voor nieuwe initiatieven, vrees ik dat Fair Tradebananen geen eerlijke kans krijgen.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Thomas pleit er dus voor om, naar aanleiding van de oproep van de WHO, de GMO voor bananen van 1993 te wijzigen, aangezien we artikel 12 van de GATT niet hebben nageleefd. Dit is een eerste feit; een juridisch feit, als ik dat zo mag noemen.
Er zijn ook statistische feiten. De Europese Unie consumeert vier miljoen ton bananen; 20 % is afkomstig uit de Canarische Eilanden, Madeira, Guadeloupe, Martinique en Kreta; 80 % komt uit derde landen: de ACS-bananen en de 2, 2 miljoen ton bananen uit Midden-Amerika.
De derde zekerheid die we hebben is een historisch feit: de ondertekening van het Verdrag van Rome liep indertijd een vertraging op van enkele uren omdat generaal de Gaulle de bananen van Kameroen en Ivoorkust wilde redden en de Duitsers de bananen van Midden-Amerika. Nu is het zo dat een aantal Duitsers zich in 1945 in Midden-Amerika vestigde. Deze Duitsers, die de GMO overigens nooit hebben geaccepteerd, hadden zich gewend tot het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen.
Afgezien van deze cijfers en de historische feiten tasten we in het duister. Dit geldt ook voor de juridische kant van de zaak. Natuurlijk, we hebben een GMO uit 1993, maar daar worden we ook niet veel wijzer van: er zijn invoerrechten, tarieven van 850 ecu per ton, tarieven van 75 ecu per ton; we hebben het over tariefcontingenten, A- en B-licenties, derde landen en ACSlanden. Dit alles wordt door de panels uit Genève, waarvan we noch de samenstelling, noch het functioneren of zelfs de beslissingen kennen, opnieuw ter discussie gesteld. Er is hier geen enkel EP-lid dat beschikt over de tekst van deze besluiten. Juridisch gezien tasten we in het duister. We zijn tevreden met deze verwarring, maar dat moet afgelopen zijn.
De enige twee aspecten waarover geen onduidelijkheid bestaat en die tegelijkertijd een zeer belangrijke rol spelen, zijn de volgende. Ten eerste het feit dat de GMO van 1993 goed functioneerde: we slaagden erin een evenwicht te vinden tussen de communautaire bananen, de ACS-bananen en zelfs de dollarbananen. Het waren de Verenigde Staten die niet meer tevreden waren met dit stelsel. We hadden hun 2, 2 miljoen ton geboden, ze wilden 2, 3 miljoen ton en na de uitbreiding met Oostenrijk, Finland en Zweden 2, 5 miljoen ton. We hebben hun invoerrechten ter waarde van 775 ecu per ton cadeau gedaan: we hebben 1, 9 miljard ecu cadeau gedaan aan drie multinationale ondernemingen! Zelfs dat was niet voldoende!
Als tweede zekerheid geldt het imperialisme van de Verenigde Staten van Amerika. Hieronder vallen ook de panels van Genève die, alsof het om niets gaat, zes vormen van Europees beleid ter discussie stellen: het ontwikkelingsbeleid in Afrika, of in ieder geval in de ACS-landen; het werkgelegenheidsbeleid in Madeira, de Canarische Eilanden, Guadeloupe, Martinique en Kreta; het regionaal beleid in de ultraperifere regio's; de mensenrechten (mevrouw Barthet-Mayer sprak er zojuist over), aangezien de dollarbananen tevens slavernijbananen zijn, dat wil zeggen het product van de uitbuiting van mensen door drie multinationale ondernemingen (50 ecu per maand in plaats van 50 ecu per dag in Guadeloupe of Martinique!).
Ook het begrotingsbeleid wordt ter discussie gesteld. De Europese Unie doet immers 1, 9 miljard ecu cadeau aan drie multinationale ondernemingen. Houden we nog wel rekening met de financiële belangen van de Unie? Bovendien ontvangen de ACS-landen, die het slachtoffer zijn van die nieuwe GMO, nog eens 370 miljoen ecu aan financiële bijstand. Tenslotte, en dit lijkt mij het belangrijkste punt, wordt het juridisch beleid van Europa ter discussie gesteld. Het recht van Brussel, Luxemburg en het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen heeft immers plaats gemaakt voor het recht van Genève, met betrekking tot de kwesties inzake bananen, inzake het vlees en de melk die met hormonen behandeld zijn en, gisteren nog, inzake de wildklemmen.
Iedere keer kan hetzelfde geconstateerd worden: normen en waarden worden niet meer in Brussel maar in Genève vastgesteld. Hetzelfde geldt overigens voor de normen van de codex alimentarius. Met andere woorden, al voor haar voltooiing is de Europese Unie juridisch gezien achterhaald.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat de heer Fischler de voorkomendheid heeft gehad vanavond weer aanwezig te zijn, omdat ik denk dat het belangrijk is dat het debat wordt voortgezet - hoewel gezegd moet worden dat de zaal niet bepaald leeg is.
Ik ben het niet helemaal met de heer Martinez eens over de mate waarin wij op de hoogte waren van de beslissingen van de Wereldhandelsorganisatie. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft hierover gedebatteerd, waarbij zowel het advies van de werkgroep van de Wereldhandelsorganisatie als de uitspraak van de beroepsinstantie zijn bestudeerd.
Gebleken is dat de Europese Gemeenschap heel slecht is verdedigd. De beroepsinstantie van de Wereldhandelsorganisatie had een voormalig Noord-Amerikaans senator als voorzitter en noch in de werkgroep, noch in de Wereldhandelsorganisatie zaten vertegenwoordigers van wat we de vrijhandelstheorieën, de moderne theorie of de overheersende theorie zouden kunnen noemen, wat betekent dat de standpunten van de Europese Unie nauwelijks zijn verdedigd.
De juridisch adviseur van de Commissie heeft verklaard dat hij slechts vijf juristen tot zijn beschikking had om het standpunt van de Commissie te verdedigen, tegenover een leger van honderden juristen van de Noord-Amerikaanse regering, die bovendien werden bijgestaan door de multinationals.
Ik wil de heer Fischler bedanken voor zijn aanwezigheid. Er bevindt zich op dit moment een aantal Canarische bananenproducenten op de tribune, die hun hele leven hebben gewijd aan het telen van bananen, en die hier geen alternatief voor hebben. Als het voorstel van de Commissie blijft zoals het is, en als deze sector niet beter beschermd wordt, zal dit leiden tot een overgang van absolute bescherming vóór aanneming van verordening 404/93, naar een totaal onbeschermde sector ná aanneming ervan. Deze mensen zijn echt niet in de gelegenheid ergens anders te gaan wonen of iets anders te gaan verbouwen.
Ik ben dan ook van mening dat de Commissie er goed aan zou doen om veel van de amendementen die dit Parlement voorstelt - van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling - te steunen, en ik hoop dat de Raad volgende week tot een goede communautaire regeling zal komen, waarbij een zekere mate van bescherming gehandhaafd blijft.

Sonneveld
Voorzitter, de Europese Unie doet er goed aan om de verleiding te weerstaan de huidige bananenregeling grondig te herzien. Het aantal uiteenlopende belangen uit deze sector is zeer groot. Vandaar dat het risico bestaat dat men het ene probleem oplost maar daarmee een nieuw probleem creëert. Daarom moet men allereerst een herziening richten op een oplossing voor de WHO-problemen die er gerezen zijn. Dat is blijkbaar de inzet van de Commissie geweest. Vandaar dat ik het Commissievoorstel om het autonoom tariefcontingent in verband met de laatste EU-uitbreiding op 353.000 ton vast te stellen steun. Ik accepteer ook het tarief van 300 ecu per ton voor dit autonoom contingent, aannemende dat dit niet tot nieuwe WHO-problemen aanleiding zou geven. Het huidige tarief daarvoor is immers 75 ecu per ton. De Europese Unie geeft daarmee een goed signaal. Het kostbare, zeer kunstmatige en bureaucratische B-vergunningenstelsel wordt opgegeven en voor de ACS-landen gecompenseerd in de inkomenssfeer, en het liberale bananeninvoersysteem van de nieuwe lidstaten wordt nog verder politiek geïntegreerd in het aanzienlijk minder liberale EU-systeem. De lasten van dit stuk extra bescherming worden door de EU-belastingbetaler en de EU-consumenten naar evenredigheid gedragen en het discrimineert niet tussen de nietgeprivilegieerde bananen exporterende derde landen.
Het zou mooi zijn als de Europese Unie ook een adequaat antwoord zou geven op een andere onmiskenbare ontwikkeling, namelijk de EU-belangstelling voor Fair Trade-bananen. Daar belicht het probleem niet zozeer de behoefte om de vermarkting daarvan te ondersteunen; toegang tot de invoercontingenten is hier het grootste probleem. Daarvoor mag de Commissie de ogen niet sluiten. Zij zou in het dagelijkse beheer van de invoervergunningen voor deze categorie nadrukkelijk ruimte moeten reserveren, daartoe gemachtigd door Raad en Parlement.

Wibe
Mijnheer de Voorzitter, met deze verordening krijgen wij vijf verschillende invoerquota en douanetarieven voor de invoer van bananen. Dat is absurd! Ik geloof ook niet dat deze nieuwe regeling zal worden goedgekeurd door de Wereldhandelsorganisatie, dus vermoedelijk krijgen we over een paar jaar een nieuwe regeling.
Het is volgens mij evenmin juist dat wij het handelsbeleid gebruiken voor onze hulp aan ontwikkelingslanden. Het grote gevaar van een dergelijk beleid is dat wij de landen dwingen te werken binnen een verouderde productiestructuur, in dit geval voor de teelt van bananen. Ons beleid ten opzichte van de ACS-landen lijkt op wat wij in Zweden "het medicijn van Döbeln" noemen, dat wil zeggen een medicijn dat voor het moment helpt, maar op den duur schadelijk is.
Zowel de Europese consumenten als de bevolking in de ACS-landen zouden meer gebaat zijn bij vrijhandel in combinatie met directe hulp dan bij het huidige slecht functionerende quota- en invoerrechtensysteem.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben tegen het verslag van de heer Thomas. Ik spreek niet uit naam van de gehele Fractie van de Europese Volkspartij, maar wel uit naam van een groot deel ervan. Het verslag van de heer Thomas vraagt meer in plaats van minder protectionisme. Wij hebben vooral problemen met de amendementen 11 en 28, die het contingent voor de drie nieuwe lidstaten drastisch beperken. De invoer van Latijns-Amerikaanse bananen wordt met 10 % verminderd en er zullen nog meer problemen ontstaan.
Ik betwijfel of het voorstel van de Commissie met de WHO-regels strookt. Ik ben er echter zeker van dat wat de heer Thomas en de landbouwcommissie willen bij de WHO voor enorme moeilijkheden zal zorgen. Telkens opnieuw - ook in het debat van vandaag - wordt gezegd dat we de kleine, onafhankelijke producenten in de traditionele ACS-landen en in de EU tegen de "boze" Latijns Amerikaanse multinationale ondernemingen moeten beschermen. Deze marktordening doet dat duidelijk niet.
Ik nodig u morgenochtend allen in de perszaal uit voor een gesprek met een onafhankelijk producent uit Costa Rica die Fair Trade-bananen produceert en met deze marktordening grote problemen heeft. De vele kleine producenten in Latijns Amerika, onder meer in Ecuador, worden het meest benadeeld. Daarom moeten wij ons meer voor de Fair Trade-bananen inzetten en op die punten tegen het verslag van de heer Thomas stemmen.

Correia
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ten eerste zou ik rapporteur Thomas willen feliciteren met zijn uitstekende verslag over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van verordening (EEG) nr. 404/93 betreffende de gemeenschappelijke marktordening voor bananen.
De door de rapporteur geformuleerde voorstellen zijn erop gericht, en slagen daar ook in, de belangen van alle betrokken partijen op een billijke en evenwichtige manier te verzoenen, met name de belangen van de communautaire producenten, de ACS-landen, de derde landen en de consumenten, met inachtneming van de regels van de interne markt en de gemeenschappelijke marktordening.
De afschaffing van de mechanismen voor de toekenning van de B-licenties houdt evenwel geen rekening met de gevolgen die deze beslissing zal hebben voor de communautaire producenten. Het is bekend dat de verdeling van de invoervergunningen een van de grondbeginselen van de in 1993 van kracht geworden gemeenschappelijke marktordening voor bananen is, daar zij de invoer van Midden-Amerikaanse bananen beperkt teneinde de afzet van communautaire bananen te garanderen.
Het is noodzakelijk dat de Commissie en de Raad op een eenduidige manier en zonder tijdslimiet de maatregelen aangeven die zij voornemens zijn te nemen om deze leemte te vullen. Wij zijn van mening dat één van de te treffen maatregelen dient te bestaan in de goedkeuring en verhoging met 20 % van de forfaitaire referentieopbrengst teneinde de communautaire producenten op dit gebied de nodige garanties te geven. Anderzijds geloven wij ook dat de Gemeenschap zich ertoe zal moeten verbinden het autonome contingent te verlagen om een eventuele overspoeling van de markt te vermijden die de handel van communautaire bananen in het gedrang zou brengen. Dit alles zonder aan de onontbeerlijke aanvullende steun te tornen die de communautaire producenten de nodige middelen moet verschaffen om hun productie te kunnen verkopen en de hoge transportkosten te compenseren.
Om al deze redenen verlenen wij onze onvoorwaardelijke steun aan amendement 24, artikel 1 (nieuw) met de bedoeling de belangen van de bananenproducenten uit de autonome regio Madeira veilig te stellen.

Fernández Martín
Mijnheer de Voorzitter, wij voeren opnieuw een debat over de herziening van de gemeenschappelijke marktordening voor bananen, waarbij opgemerkt moet worden dat deze herziening dit keer het gevolg is van de omstreden beslissingen van de Wereldhandelsorganisatie.
Commissaris, ik moet zeggen dat wij het deze keer in grote lijnen eens zijn met de criteria die de Commissie in haar voorstel heeft opgenomen, aangezien het nodig is dat de voorschriften voor de importvergunningen worden herzien en deze aangepast moeten worden aan de normen van de Wereldhandelsorganisatie.
Uit de manier waarop de markt zich de laatste jaren heeft gedragen blijkt dat we hier rekening mee moeten houden wanneer we de importcontingenten bepalen om verzadiging van de markten en een daling van de prijzen te voorkomen, wat het afgelopen jaar in Frankrijk al is gebeurd.
Een autonoom tariefcontingent van 100.000 ton, waar het Parlement om heeft gevraagd, lijkt ons dan ook beter te zijn afgestemd op de markt dan de 350.000 ton die de Commissie voorstelt.
Aan de andere kant zou er ook een formule uitgewerkt moeten worden waardoor de vrije toegang van de traditionele producenten van de ACS-landen behouden kan worden. Wij hebben verplichtingen tegenover deze landen op economisch, politiek en handelsgebied, die niet genegeerd mogen worden.
Aan de andere kant is juist het behoud van de bananensector in de producerende gebieden van de Gemeenschap de reden van bestaan voor de GMO, waarvan de waarde en legitimiteit niet in twijfel getrokken konden worden, ondanks de voortdurende aanvallen waar ze het hoofd aan heeft moeten bieden.
Het behoud van de opbrengsten van de Gemeenschap moet gegarandeerd worden, en juist voor de bananenproducenten van de Unie moet het huidige niveau van de opbrengsten worden gegarandeerd.
Voor de ultraperifere gebieden van de Unie is de bananensector een van de voornaamste bronnen van inkomsten en deze gebieden kunnen niet zonder deze sector, zowel om economische redenen als met het oog op de werkgelegenheid.
De Commissie staat achter deze doelstellingen, maar geeft niet aan welke mechanismen gebruikt zullen worden om de voorschriften voor de import uit derde landen te regelen, en ook niet hoe de Commissie de communautaire producenten wil compenseren voor de verliezen die ze zullen lijden als ze niet zoals nu beschikken over een regeling inzake de licenties.
Commissaris, het zou goed zijn als de twee onduidelijkheden waar ik zojuist op heb gewezen, de garanties voor het behoud van de opbrengsten en het behoud van het niveau van de opbrengsten, opgehelderd en weggewerkt zouden worden. Dit is wat de sector van deze nieuwe herziening verwacht.

Iversen
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mijn lof uiten over het voorstel van de Commissie, omdat het de belangen van de verschillende producenten op een voortreffelijke manier probeert te verzoenen. We moeten voldoende rekening houden met de EU-producenten en terzelfdertijd onze verplichtingen uit hoofde van de Overeenkomst van Lomé en de WHO-voorschriften naleven. In werkelijkheid blijft er weinig manoeuvreerruimte. Een van de dingen die in het voorstel voor verbetering vatbaar zijn, zijn de Fair Trade-bananen. Het voorstel van de Commissie betreffende steun aan de ACS-producenten beoogt een omschakeling van de productie en vraagt meer rekening te houden met het milieu, maar is zeker niet concreet genoeg. Het is daarom zeer belangrijk dat wij amendementen indienen en een stelsel voor Fair Tradebananen voorstellen. Ik bedoel hier niet een bepaald quotastelsel, maar steun voor omschakeling van de productie, een definitie van Fair Trade-bananen, een regeling betreffende de etikettering, een controlesysteem en steun voor de voorlichting en het in de handel brengen van Fair Trade-bananen. Een stelsel voor Fair Trade-bananen zal zowel de EU-producenten als de ACS-producenten ten goede komen en daarom hoop ik dat deze zaken in het verslag zullen worden opgenomen.

Mendonça
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het probleem van de bananenhandel heeft ons hier in dit Huis eens te meer in de gelegenheid gesteld te concluderen dat de instellingen van de Europese Unie noodzakelijkerwijze en onder eender welke omstandigheden voorrang moeten verlenen aan de belangen van de lidstaten en hun regio's, weliswaar met inachtneming van de in de verschillende verdragen aangegane verplichtingen jegens andere landen, maar zonder te zwichten voor de argumenten die in het voordeel van de Wereldhandelsorganisatie spelen.
In dit geval gunnen wij de Commissie het voordeel van de twijfel; zij heeft de belangen van de bananenproducenten uit de Gemeenschap en de ACS-landen trachten te verzoenen met de in het kader van het panel van de Wereldhandelsorganisatie geformuleerde eisen. De Commissie zal nochtans moeten inzien dat de instroom op de Europese markt van grote contingenten goedkope bananen afkomstig uit derde landen uiterst negatieve gevolgen voor de opbrengst van de communautaire producenten zal hebben en het concurrentievermogen van de traditionele ACS-staten ten opzichte van de Latijns Amerikaanse landen drastisch zal inkrimpen.
Men mag niet uit het oog verliezen dat zich onder de bananen producerende Europese regio's enkele ultraperifere eilandgebieden bevinden die sterk te lijden hebben onder hun isolement en getroffen worden door een economische ontwikkelingsachterstand. Het volstaat niet dat het Verdrag van de Europese Unie het bestaan van ultraperifere regio's erkent; het is veel belangrijker dat de steun die deze regio's van de Gemeenschap wensen te krijgen en waarnaar zij dan ook hoopvol uitkijken in alle gevallen een daadwerkelijke en concrete invulling krijgt.
In Madeira, autonome regio van Portugal, zouden de gevolgen op economisch, sociaal en ecologisch vlak niet te overzien zijn mochten de Europese instellingen op dit punt gevolg geven aan de druk die wordt uitgeoefend door instanties die belangen behartigen welke absoluut niet overeenstemmen met die van de Europese burgers.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 11.30 uur plaats.

Toegang tot het beroep van transporteur
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0215/98), namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van de Raad tot wijziging van richtlijn 96/26/EG inzake de toegang tot het beroep van ondernemer van goederen-, respectievelijk personenvervoer over de weg, nationaal en internationaal, en inzake de wederzijdse erkenning van diploma's, certificaten en andere titels ter vergemakkelijking van de uitoefening van het recht van vrije vestiging van bedoelde vervoerondernemers (C4-0174/98-97/0029 (SYN)) (rapporteur: mevrouw Berger).

Berger
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris - die ons nu verlaat -, dames en heren, de Gemeenschap heeft al in 1974 een regeling uitgewerkt om de voorwaarden voor de toegang tot het beroep van ondernemer van goederen- respectievelijk personenvervoer te harmoniseren. De laatste jaren echter zijn de randvoorwaarden voor de vervoerssector sterk veranderd.
Deze richtlijn is een reactie op die veranderingen. Met dit voorstel wil men bereiken dat in de EU voor alle vervoerders ongeveer dezelfde juridische voorwaarden gelden. De vervoerssector is nu al een bij uitstek Europese sector. Vanaf 1 juli 1998, dus binnenkort, wordt dit door de definitieve liberalisering van de cabotage nog versterkt. Zo wordt ook voor deze sector een echte interne markt gecreëerd en krijgen de vervoersondernemingen in heel de Unie onbeperkte toegang tot de markt.
Eigenlijk moest deze richtlijn al op 1 juli 1998 van kracht worden. Ik stel vast dat het Parlement zeer snel gewerkt heeft. De Raad, die zeer veel tijd nodig heeft gehad om tot een gemeenschappelijk standpunt te komen, is dus verantwoordelijk voor de vertraging waardoor deze streefdatum niet kan worden gehaald.
Onafhankelijk van de concrete termijn moeten wij echter reageren op het feit dat veranderde bedrijfs- en productieprocessen in de industrie en de kleinhandel door just in time -strategieën tot een sneller, flexibeler en toch beter vervoer hebben geleid, waarvoor gedifferentieerde en uitgekiende logistieke systemen onontbeerlijk zijn.
Vandaag worden wij geconfronteerd met het feit dat steeds vaker almaar kleinere vrachten worden vervoerd. We stellen ook een verschuiving van het traditionele vervoer voor eigen rekening naar het goederenvervoer voor rekening van derden vast. Er komen almaar grotere bedrijven die ook expeditie- en logistieke diensten aanbieden. Daarnaast zien we ook dat om redenen van flexibiliteit en kostenbesparingen steeds meer kleine ondernemers op de markt komen die, ook grensoverschrijdend, alleen vervoer met kleinere vrachtwagens aanbieden.
Vooral op het gebied van milieubescherming, technische veiligheid en naleving van de sociale voorschriften stelt de publieke opinie ook almaar hogere eisen aan de aanbieders van vervoersdiensten. Hoeveel belang men daaraan hecht, verschilt echter sterk van land tot land. In ieder geval liggen die eisen vooral in de kandidaat-landen in Midden- en Oost-Europa beduidend lager.
Wij moeten ons er dan ook van bewust zijn dat precies de ondernemingen uit die landen steeds sterker in concurrentie treden met de ondernemingen uit de Unie. Daarom wil ik mijn suggestie uit de eerste lezing herhalen: kunnen wij, buiten deze concrete richtlijn om, niet onderzoeken in hoeverre wij in het kader van de bestaande Europaovereenkomsten met de landen van Midden- en Oost-Europa al voor hun toetreding stappen kunnen ondernemen om ze ook op dit vlak stapsgewijs de EUbepalingen te doen toepassen?
In de eerste lezing juichte de Commissie juridische zaken en rechten van de burger alle door de Commissie voorgestelde harmoniseringsmaatregelen uitdrukkelijk toe. Het ging toen om hogere eisen inzake financiële draagkracht, persoonlijke draagkracht en vakbekwaamheid en om de verruiming van het toepassingsgebied van de richtlijn.
Als rapporteur wilde ik ook strengere bepalingen tegen fraude in het gemeenschappelijke douanevervoer en inzake het vervoer van levende dieren, hogere eisen inzake de financiële draagkracht en een nauwkeuriger definitie van de begrippen eigen vermogen en reserves. Mijn voorstellen werden toen zowel door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger als door de plenaire vergadering met een zeer grote meerderheid aangenomen.
De Raad heeft in zijn gemeenschappelijk standpunt echter maar twee amendementen overgenomen, die dan nog eerder rechtstechnische wijzigingen betroffen. Ik ben bijzonder ontgoocheld dat de ministers van Vervoer mijn ook door de Commissie gesteunde amendementen ter bestrijding van de fraude niet in het gemeenschappelijk standpunt hebben overgenomen. Ik heb daarom de meeste van mijn en onze eisen uit de eerste lezing opnieuw ingediend. Ook nu zijn ze door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger eenparig goedgekeurd. Bijzonder belangrijk is voor mij nog steeds dat in de richtlijn bepalingen worden opgenomen inzake de bestrijding van fraude, ook op het gebied van de vervoersbedrijven. Ik stel ook voor enkele artikelen te schrappen die de Raad heeft ingevoegd en die voorzien in bijkomende proeven voor personen die hun bewijs van vakbekwaamheid in een andere lidstaat hebben gekregen. Ik vraag u om uw steun bij de stemming.

Sindal
Mijnheer de Voorzitter, de tweede lezing van de tekst van mevrouw Berger verdient een goede behandeling. Ik vind dat wij in eerste lezing samen met de Commissie reeds ver gevorderd waren. Ik begrijp dat de Raad zich wat terughoudender opstelt in de tekst die wij teruggekregen hebben. Waar gaat het over? Zoals mevrouw Berger in de inleiding zei, heeft het te maken met eerlijke concurrentie, met veiligheid tijdens het vervoer, met milieuvriendelijkheid, integriteit enzovoort. Ik twijfel er niet aan dat wij hier in het Parlement weten waarover het gaat, maar dat wij het misschien niet eens zijn over de manier waarop we dit alles moeten concretiseren. Regels moeten er zijn. Dat is prima, maar ik ben van oordeel dat wij ook op vrijwillige basis veel kunnen bereiken. Zo vertrouw ik er bijvoorbeeld op dat de transporteurs zelf - op het niveau van de lidstaten - een duurzaam vervoer over de weg ontwikkelen met kwaliteit en service als belangrijkste elementen. De bereidheid is belangrijk, zodat de regels in alle lidstaten gehandhaafd kunnen worden.
Het voorstel van de commissie betreffende communautair douanevervoer en procedures is goed uitgedokterd en verdient de steun van het Parlement, en later ook van de Commissie en de Raad. Er is een amendement waarvoor ik wil waarschuwen. Dat is amendement 11, waarin de overtredingen gedifferentieerd worden. In het amendement staat: " Bij ernstige inbreuken op de voorschriften voor goederenvervoer ..." . Wat zijn "ernstige" inbreuken? Wie moet bepalen hoe ernstig iets is, alvorens men besluit in te grijpen? Op die manier creëert men een soort grijze zone, waarbij pesterijen niet uitgesloten zijn. Ik ben er dan ook voorstander van om de oorspronkelijke tekst te behouden met de formulering "Bij inbreuken op de voorschriften..."

Mosiek-Urbahn
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, zoals altijd leiden verschillen in de nationale regelingen tot concurrentievervalsing. Daar komt nog bij dat de concurrentiedruk vanuit derde landen de laatste tijd groter is geworden.
De voorgestelde wijzigingen in het gemeenschappelijk standpunt brengen het harmoniseringsproces een stuk verder en spelen in op de veranderde randvoorwaarden zoals de nieuwe just in time -strategieën. Ze houden rekening met de ontwikkelingen in het goederenvervoer. Voor mijn fractie is het noodzakelijk dat wij niet alleen strengere eisen stellen met betrekking tot de betrouwbaarheid van de ondernemingen, de milieubescherming en de beroepsaansprakelijkheid, maar ook inzake fraudebestrijding in het communautaire en gemeenschappelijke douanevervoer.
Dit vloeit voort uit de conclusies in het verslag van de desbetreffende enquêtecommissie. Wij kunnen jammer genoeg niet instemmen met het eerste deel van amendement 8 en geven op dat punt de voorkeur aan de tekst van het gemeenschappelijk standpunt.
Bij de controle van de financiële draagkracht van een onderneming moet met het eigen vermogen en reserves rekening worden gehouden. Een vervoerder moet in een crisissituatie, als bijvoorbeeld een grote klant wegvalt en moet worden vervangen, meer eigen vermogen kunnen gebruiken om een herstructurering te financieren. Hij mag niet het gevaar lopen bij een controle van zijn draagkracht in zulk een uitzonderlijke situatie door de mand te vallen als de financiële draagkracht van de onderneming op basis van bepaalde elementen zoals een stille reserve, kredietgaranties en informatie van de banken positief kan worden beoordeeld. Zo zou de financiële draagkracht van de onderneming ook op grond van haar echte solvabiliteit worden getoetst.
Het criterium van de betrouwbaarheid van de vervoerders dient om de algemeenheid van de schade en risico's te garanderen. Daarom moet de vergunning van de onderneming bij ernstige inbreuken op de voorschriften worden ingetrokken. Oorspronkelijk was voorgesteld dat de vergunning bij elke inbreuk kon worden ingetrokken. In het ergste geval zou dan echter zelfs een snelheidsovertreding over het lot van een onderneming kunnen beslissen. Dat is op grond van het proportionaliteitsbeginsel niet te rechtvaardigen en daarom hebben wij dit voorstel al in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger verworpen.
Ik dank de rapporteur ook omdat zij zich achter dit laatste standpunt heeft geschaard.

Fitzsimons
Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom het verslag van mevrouw Berger dat erop gericht is gemeenschappelijke normen in te voeren voor wegvervoerders in Europa. Ik moet echter wel zeggen dat het niet door de beugel kan dat de Britse autoriteiten een situatie laten ontstaan waarin Ierse wegvervoerders de toegang tot en het gebruik van de Britse wegen wordt ontzegd, zoals afgelopen zondag gebeurde toen de havens 16 uur lang waren geblokkeerd. In de Europese Verdragen is de noodzaak van vrij verkeer van goederen, personen en diensten op het hele grondgebied van de Europese Unie vastgelegd. Dit beginsel moet te allen tijde worden beschermd en gehandhaafd. Deze vrijheid is vastgelegd in het wettelijk recht waarop de Europese Unie is gegrondvest. Het recente standpunt van de Raad van ministers van Binnenlandse Zaken moet in feite worden verwelkomd, namelijk dat er een einde moet worden gemaakt aan de ingewikkelde procedures teneinde de Europese Commissie in staat te stellen de lidstaten om redelijke actie te verzoeken om blokkades van wegen of havens als gevolg van stakingen binnen enkele dagen op te heffen als zij niet willen dat hun zaak voor het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen wordt gebracht.
Tot slot zou ik er opnieuw op willen aandringen dat de met vervoer belaste commissaris, Neil Kinnock, nogmaals intervenieert in de kwestie van de afhandeling door de Franse autoriteiten van uitstaande claims van nationale verenigingen van wegvervoerders als direct gevolg van de blokkade van de Franse autosnelwegen van vorig jaar. Er is als gevolg van deze blokkade nog steeds een uitstaande vordering van 2 miljoen pond door Ierse wegvervoerders die onmiddellijk moet worden voldaan door de Franse regering.

McIntosh
Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom dit gemeenschappelijk standpunt en ik denk dat de wegvervoerders hierdoor vrije toegang zullen krijgen onder gelijke operationele omstandigheden en dat met name de toegang tot cabotage zal worden verbeterd. Ik feliciteer de rapporteur en ben zeer ingenomen met dit gemeenschappelijk standpunt.
Het is gunstig voor kleine ondernemingen, op een uitzondering na waarop ik zo direct zal terugkomen. Het is volgens mij verenigbaar met het subsidiariteitsbeginsel. Ik kan mij echter niet vinden in amendement 8. Dit zou mijns inziens resulteren in een hoog niveau van geïmmobiliseerd kapitaal van de vervoersondernemingen, hetgeen onaanvaardbaar zou zijn. Hierdoor zou vooral voor kleine ondernemingen een gevaarlijke situatie ontstaan en ik zou graag horen hoe de commissaris hierover denkt. Net als de heer Fitzsimons die alle wegen blokkadevrij wil houden, nodig ik de commissaris vanavond uit ervoor te zorgen dat haar eigen land het vrije verkeer blijft garanderen: dit beginsel is in de laatste twee jaar in feite twee keer geschonden onder het mom van industriële actie. Commissaris Kinnock achtte zich niet in staat in dit opzicht te interveniëren, maar het gaat hier om een schending van het beginsel van vrij verkeer en ik hoop dat de commissaris vanavond in de geest van de interne markt zal handelen en ervoor zal zorgen dat dit niet meer gebeurt.
Ook hoop ik dat de commissaris vanavond enige bereidheid zal tonen om een einde te maken aan de situatie waarin grote belastingverschillen bestaan. De brandstofprijzen in het Verenigd Koninkrijk zijn, naar het schijnt, bijzonder hoog en in een groot aantal andere lidstaten erg laag, waardoor ongelijkheid ontstaat op de interne markt.

Cresson
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou u allereerst willen danken voor het werk dat u verricht heeft met betrekking tot dit initiatief, waarmee u de bestaande wetgeving beoogt te versterken door de voorwaarden voor uitoefening van deze beroepen te verscherpen, de toepassing van de drie criteria te harmoniseren en het toepassingsgebied van de richtlijn te verruimen.
Ik verheug me er dan ook over dat ik meerdere amendementen die door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger zijn gepresenteerd kan accepteren. Allereerst wil ik u zeggen dat ik tevreden ben met de amendementen die de tekst verduidelijken en het voorstel meer samenhang geven. De amendementen 2, 3, 8 en 11 zullen derhalve in overweging worden genomen.
Hoewel de Raad het aanvankelijk niet nodig vond de fraudebestrijding bij dit project te betrekken, blijft de Commissie bij haar mening dat dit een belangrijk aspect is en dat er harde maatregelen genomen moeten worden tegen fraudeurs in deze sector. Daarom accepteer ik de amendementen 1 en 11, net als het tweede gedeelte van amendement 7. Het eerste gedeelte van dit amendement is echter te vaag en zou kunnen leiden tot bovenmatige controle.
Tenslotte blijft de Commissie bij haar mening dat het wenselijk is de mogelijkheid van flexibele controlemaatregelen open te houden, met name wat betreft de kleine en middelgrote bedrijven, die zich tijdelijk in financiële problemen kunnen bevinden op het moment dat de vereiste financiële draagkracht wordt getoetst. Deze mogelijkheid is met name belangrijk in verband met de nadruk die momenteel op de werkgelegenheid op Europees niveau wordt gelegd. Amendement 10 kan dientengevolge worden geaccepteerd.
Mijnheer de Voorzitter, er is echter ook een geval waarin de Commissie de voorgestelde amendementen niet kan overnemen. De Commissie staat erg positief tegenover het principe achter deze amendementen, waarin wordt voorgesteld de verwijzing naar de problemen van het zogenaamde "diplomatoerisme" uit het gemeenschappelijk standpunt te verwijderen. Desondanks kan ze niet accepteren dat deze moeilijk bereikte compromisoplossing overboord wordt gezet. De Commissie blijft ervan overtuigd dat er door het tijdelijke karakter van de bepaling, dat samenhangt met de noodzaak de Commissie in alle gevallen te raadplegen, voldoende restricties aan de uitvoering worden opgelegd. De Commissie is er tevens van overtuigd dat de toepassing van de nieuwe beroepseisen deze bepaling overbodig zal maken. Daarom kan de Commissie de amendementen 4, 5, 6 en 9 niet overnemen.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Berger heeft een verslag gepresenteerd dat zowel realistisch als gegrond is. Ze levert een constructieve bijdrage aan het initiatief van de Commissie en stelt ons in staat een aantal vraagstukken opnieuw met de Raad te bestuderen. We koesteren allen de wens dat er in deze sector strengere normen en een samenhangend geheel van criteria zullen worden toegepast, zodat alleen de vervoerders met een goede reputatie overblijven om diensten van hoge kwaliteit te leveren in het belang van hun klanten en van de gehele maatschappij.
Ik dank u voor uw steun en ben ervan overtuigd dat u met de Commissie overeenstemming zal bereiken.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 11.30 uur plaats.

Vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschapvoor activiteiten op het gebied van onderzoeken ontwikkeling
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0226/98), namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende het vijfde kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (19982002) (C4-0182/98-97/0119(COD)) (rapporteur: mevrouw Quisthoudt-Rowohl).

Quisthoudt-Rowohl
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, vanavond staat er voor u een gelukkig rapporteur. Wij zijn ooit begonnen met een voorstel van de Commissie, dat we wilden wijzigen. Ik herinner mij dat we in eerste lezing ongeveer 750 amendementen hebben behandeld en er - ik kijk nu naar de overzijde van de zaal - daarvan tijdens heftige debatten sommige hebben aangenomen en andere niet.
Nu komt de Raad dank toe. Met vreugde hebben het Parlement en in het bijzonder ikzelf als rapporteur vastgesteld dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad voor ons zo bevredigend is dat wij het nog slechts op enkele punten willen verbeteren. Hoe goed een document ook is, het kan altijd nog worden verbeterd. Wij hebben ons dus op relatief weinig punten toegespitst. Wij hebben in de commissie in de laatste weken vrijwel altijd eenparig bijna 40 amendementen goedgekeurd. Zoals steeds was er over enkele details enige discussie.
Het zal u niet verwonderen dat wij, als Parlement, het totale budget voor het vijfde kaderprogramma inzake onderzoek willen verhogen. Daarom hebben wij in de commissie eenparig het oorspronkelijk door de Commissie voorgestelde bedrag van 16, 3 miljard ecu overgenomen. Mevrouw Cresson heeft ons altijd verzekerd dat dit bedrag na grondig onderzoek en rijp beraad is vastgelegd. Wij geloven haar op haar woord. Wij hopen niet alleen op de steun van de Commissie, maar rekenen er vast op dat ze tijdens de bemiddeling aan onze kant zal staan.
Wij hebben eenparig ook amendementen goedgekeurd die de rol van het Europees Parlement in de uitvoering van het programma omschrijven. Wij mogen als wetgevend orgaan immers geen afstand nemen van het onderzoeksbeleid als wij wellicht morgen en vervolgens na de bemiddelingsprocedure dit kaderprogramma hebben aangenomen.
De veelgeprezen flexibiliteit die de Commissie voor zichzelf eist, betekent niet dat de Commissie naar willekeur kan handelen. Om die reden menen wij dat de Commissie verplicht moet worden bij het Parlement verslag uit te brengen. We zijn ook van mening dat op de helft van de uitvoering van het programma een evaluatie kan plaatsvinden en dat het programma inhoudelijk opnieuw kan worden bekeken. Wij hoeven dan wellicht niets aan de grote lijnen te veranderen maar kunnen wel eens controleren of alles wat wij nu beslissen op dat moment nog relevant is.
Voorts zijn wij eigenlijk ontgoocheld dat de verbeteringen voor de kleine en middelgrote ondernemingen niet door de Raad zijn overgenomen. Eerlijk gezegd verbaast mij dat omdat altijd wordt gezegd dat wij het MKB als werkgever moeten helpen om nieuwe werkgelegenheid te creëren. Ook bij het MKB zullen werkgelegenheidsmaatregelen worden genomen. Daarom hebben wij deze amendementen eenparig goedgekeurd en opnieuw voorgelegd.
Tot slot nog een opmerking waarvan ik weet dat ze een netelige kwestie betreft. In het Verdrag staat duidelijk dat het onderzoek deel uitmaakt van het intern beleid en dat voor deze budgettaire problemen het Parlement de begrotingsbevoegdheid deelt met de Raad. Hiermee rekening houdend hebben wij het gemeenschappelijk standpunt gewijzigd waar sprake is van onderzoek en niet van intern beleid. Dit gebeurde overigens met de volle instemming van onze Begrotingscommissie. Wij hopen dat we zo een grotere transparantie en kwaliteit bereiken. De kracht van het Europese onderzoek ligt immers in de kwaliteit ervan. Als de kwaliteit hoog genoeg is - niet gewoon voldoende, maar uitstekend - en als de besluitvorming transparant is, zal ook de Europese steun aan het onderzoek beter worden aanvaard. Nu horen wij te vaak de vraag of het wel nodig is dat de Europese Unie het onderzoek steunt en of dat niet op een andere manier kan gebeuren. In de toekomst moeten we kunnen bewijzen dat dit wel degelijk nodig is.
Tot slot wil ik alle leden van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie en alle leden van de adviserende commissies danken omdat wij erin geslaagd zijn - zij het na soms harde discussies - een zo consistent document met een zeer ruime meerderheid goed te keuren.

Tannert
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de sociaal-democraten hebben er nooit twijfel over laten bestaan dat wij het gemeenschappelijk standpunt van de Raad over het vijfde kaderprogramma voor onderzoek slechts gedeeltelijk steunen. Wij stemmen vooral in met de thematische structuur omdat onze belangrijkste voorstellen uit de eerste lezing erin terug te vinden zijn. Ik denk daarbij onder meer aan de kernactiviteiten inzake sociaal-economisch basisonderzoek. Wij betwijfelen echter of de voorstellen van de Raad betreffende de begroting, de financieringswijze en het beheer toereikend zijn. Vier fundamentele opmerkingen daarover.
In de eerste plaats is er de concentratie. Er is nog steeds geen significante vermindering van het aantal steungebieden merkbaar. Als men werk wil maken van de concentratie is een vermindering van het aantal projecten en van de bandbreedte van de specifieke programma's echter onontbeerlijk. Ten tweede is er de institutionele modernisering. Een doeltreffend beheer vereist dat de Commissie de hoofdverantwoordelijkheid voor de uitvoering van de programma's krijgt. De programmacomités moeten zich tot strategische en normatieve coördinatieproblemen beperken. Het Parlement moet actief bij de controle op de uitvoering van het programma worden betrokken.
In de derde plaats is er de sociale innovatie. Innovatie is een hoofddoel van het programma. Innovatie is echter niet alleen een technisch maar ook een sociaal proces dat door investeringen in de kwalificatie van de werknemers en in nieuwe vormen van organisatie van het werk moet worden geoptimaliseerd. Europa kan op dat vlak een belangrijk concurrentievoordeel bereiken. Dat is een van de redenen waarom wij een bijkomende kernactiviteit op het gebied van de informatiemaatschappij vragen. Ten vierde is er de groei. Wij moeten het begrip groei eindelijk eens als een meer dan louter kwantitatief gegeven gaan beschouwen. Ecologische stabiliteit moet voor de Europese economie een thuisvoordeel opleveren en moet dus in het gehele programma de algemene norm worden.
Nog enkele opmerkingen bij de begroting. Het is in de geschiedenis van de communautaire steun aan het onderzoek een schande dat de Raad op de steun niet eens een inflatiecorrectie wil toepassen. In reële termen wil de Raad de steun in werkelijkheid met 4 % verminderen. Het in de aanloop naar deze tweede lezing tussen de fracties bereikte compromis, namelijk 16, 3 miljard ecu, wordt door mijn fractie slechts gesteund omdat de gekwalificeerde meerderheid moet worden bereikt. Wij zouden dat bedrag willen verhogen. Bij de overgang naar de 21ste eeuw moeten wij immers grotere inspanningen doen om het concurrentievermogen van de industrie te verhogen, grote schade aan het milieu te vermijden en de economische uitsluiting van hele bevolkingsgroepen ongedaan te maken. De investeringen in onderzoek moeten dienovereenkomstig berekend worden, dat wil zeggen volgens het beginsel dat de overheid voorzorgsmaatregelen voor de toekomst moet nemen. Daarover konden wij met de conservatieven in dit Parlement echter jammer genoeg geen consensus bereiken.
Laten wij nu tenminste samen vragen wat wij in het verslag van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie als kleinste gemene deler zijn overeengekomen, namelijk de begrotingsraming van de Commissie. Tot slot dank ik de rapporteur voor haar inspanningen, in het bijzonder om tot aanvaardbare compromissen en een min of meer samenhangend standpunt van het Parlement te komen.

Scapagnini
Mijnheer de Voorzitter, de stemming over het vijfde kaderprogramma is voor onze Vergadering een belangrijke gelegenheid om nogmaals te benadrukken dat het van wezenlijk belang is de noodzakelijke steun aan het Europese onderzoek te verlenen om de grote uitdaging van de globalisatie het hoofd te kunnen bieden. De toegevoegde waarde van het Europees onderzoek is inmiddels wel bewezen en op de drempel van 2000 staat het verband tussen onderzoek en ontwikkeling van de economie niet meer ter discussie.
De burgers eisen van het onderzoek en de technologische ontwikkeling concrete antwoorden op problemen zoals die van de veroudering en de handicaps. Ik denk bovendien aan de werkgelegenheid - de grote uitdaging van het einde van deze eeuw - en in deze zin benadruk ik nogmaals de noodzaak het bedrijfsleven bij de activiteiten van het vijfde kaderprogramma te betrekken. Met name de rol van het midden- en kleinbedrijf is hier essentieel. Dienaangaande meen ik dat twee, en niet drie - zoals tot nu toe was gesteld - kleine of middelgrote ondernemingen tezamen door middel van gezamenlijke onderzoeksactiviteiten, de oplossing van gemeenschappelijke, technologische problemen aan derde rechtspersonen die over de nodige onderzoekscapaciteit beschikken, kunnen toevertrouwen. Tegelijkertijd onderstreep ik de noodzaak dat het GCO zijn betrekkingen met andere onderzoeksinstellingen versterkt teneinde zijn functie van doorgeefluik van technologie waar te maken, een wens die wij reeds meerdere malen in onze commissie hebben uitgesproken.
Het is duidelijk dat wij niet kunnen bezuinigen op het budget in een sector die de toekomst voor onze jeugd en onze economie is. Als we vandaag afzien van onderzoek, zijn we morgen minder efficiënt en minder concurrerend. Het is van het hoogste belang hier de rol van Europa te bevestigen. Tot besluit hoop ik dat ieder zijn rol zal spelen en dat de Commissie en de Raad het standpunt van het Parlement inzake de financiering mogen ondersteunen, waarom reeds vele andere sprekers hebben verzocht.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, collega's, commissaris, graag wil ik namens de liberale fractie rapporteur Quisthoudt complimenteren met haar verslag en haar bedanken voor het werk dat zij heeft verricht. Want vooral dankzij haar is het de commissie onderzoek gelukt te komen met een unaniem voorstel voor het budget voor het vijfde kaderprogramma.
De liberale fractie is zeer verheugd over het begrotingsvoorstel zowel wat betreft de hoogte als wat betreft de inhoudelijke verdeling. Ik hoop dan ook dat het Parlement in de bemiddelingsprocedure wederom met één mond zal spreken.
Mijn fractie heeft echter wel een probleem met amendement 31; dat amendement maakt een afwijking mogelijk van de algemene gehanteerde definitie voor het midden- en kleinbedrijf. Zo kunnen bedrijven tot 500 werknemers in plaats van 250 werknemers in aanmerking komen voor onderzoekssteun specifiek voor het midden- en kleinbedrijf.
Als rapporteur voor het specifieke programma over innovatie en het MKB ben ik het hiermee niet eens. In mijn ervaring vallen de kleine bedrijven met name op het gebied van Europese stimulering voor innovatie tussen de wal en het schip. Bij een definitie dat bedrijven tot 500 werknemers onder het midden- en kleinbedrijf vallen, gaan de meeste onderzoeksgelden naar de grotere bedrijven met 300, 400 en 500 werknemers.
Echter ook en vooral de kleinere bedrijven dienen te worden gestimuleerd in het innovatieproces. Daar treedt ook de meeste groei op en ontstaat werkgelegenheid. En met name op het vlak van informatie- en communicatietechnologie en biotechnologie zijn zeer veel kleine innovatieve bedrijven actief. Zij dienen optimaal te profiteren van Europese onderzoeksgelden. Een beperking van de definitie sluit grotere bedrijven niet uit van deelname aan het vijfde kaderprogramma. Een verruiming van de definitie geeft kleine bedrijven een nog geringere kans aanspraak te maken op het toch al minimale MKB-budget voor de komende vier jaar. Mijn fractie zal tegen dit amendement stemmen.

Pompidou
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie heeft unaniem overeenstemming bereikt over de minimumbegroting voor het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling. Dit is te danken aan de tact van de rapporteur en het feit dat zij goed naar anderen kan luisteren. Ik ben haar hier erkentelijk voor.
Ons Parlement, dat de mening van de Commissie deelt, moet unaniem een boodschap aan de Raad overbrengen inzake het financieringsvraagstuk om zo met kracht een bemiddeling af te dwingen die niet eenvoudig zal blijken te zijn.
Ik zou uw aandacht willen vragen voor een beperkt aantal amendementen met betrekking tot de kern van het Europees onderzoek. Deze kern wordt gevormd door mannen en vrouwen, onze wetenschappers, onze ingenieurs. De Europese Unie moet deze mensen de dankbaarheid tonen die ze verdienen en ze motiveren door een jaarlijkse Europese Grote Prijs voor wetenschappelijk en technisch onderzoek in te stellen, zoals amendement 34 voorstelt. Ook onze infrastructuur op het gebied van onderzoek kan tot deze kern gerekend worden. De Europese Unie moet alles in het werk stellen om deze infrastructuur te helpen versterken. We moeten ervoor zorg dragen dat het vijfde kaderprogramma gebruik kan maken van de structuurfondsen, het Europees Investeringsfonds en de fondsen van de Europese Investeringsbank. Dat is het doel van amendement 18.
Verder moet het GCO meer autonomie krijgen en dient er daarnaast een onafhankelijke evaluatieprocedure te worden ingesteld, zoals wordt voorgesteld in amendement 19.
De amendementen 20 en 21 voorzien tenslotte in het herstel van de samenhang van activiteiten binnen het vijfde kaderprogramma, doordat ze de gezondheidsvraagstukken die verband houden met onze voeding en ons milieu parallel behandelen. Dit is van levensbelang voor alle Europeanen.
Geachte collega's, als we deze amendementen met overgrote meerderheid aannemen, kan de medebeslissingsprocedure onder de meest gunstige omstandigheden van start gaan. We moeten ernaar streven een Europees beleid op het gebied van wetenschap en technologie op te bouwen dat tegemoet komt aan onze ambities, dat wil zeggen, een beleid dat in dienst van alle Europeanen staat.

Marset Campos
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteur feliciteren met haar zorgvuldige en fijngevoelige werk dat door de verscheidenheid aan meningen niet eenvoudig was. Het is mede dankzij haar dat het verslag unaniem wordt gesteund en dat het zover is gekomen.
Ik wil de geringe tijd waar ik over beschik benutten door te wijzen op de in mijn ogen grote contradictie in de werkwijze van de Europese Unie.
Wij zeggen dat Europa achterloopt in vergelijking met Noord-Amerika en Japan en ook andere landen die het deel van het BNP dat bestemd is voor onderzoek op deze gebieden optrekken, maar toch verlagen wij de investeringen, en dit bovendien in iedere lidstaat.
Ik vraag mij af hoe het mogelijk is om de uitgaven voor onderzoek verder omlaag te brengen.

Bloch von Blottnitz
Mijnheer de Voorzitter, mijn spreektijd is kort en daarom zou ik mijn kritiek tot enkele trefwoorden willen beperken. In de eerste plaats is er de financiering: volgens de Overeenkomst van Dublin zou die 6 % hoger moeten liggen. Dat kan nu niet. Ik wil er alleen op wijzen dat de Verenigde Staten hebben beslist de kredieten voor onderzoek elk jaar met 8 % te verhogen, wat neerkomt op 32 % op vier jaar. Voorts wil ik wijzen op de absolute wanverhouding tussen nucleaire en niet-nucleaire energie. Voor kernenergie trekken wij 1, 26 miljard ecu uit, voor niet-nucleaire energie - ook steenkool en duurzame energiebronnen - 1, 004 miljard ecu.
Dat komt volgens mij doordat wij de droom van kernfusie blijven najagen en dus onze verbintenissen niet nakomen. Ik verwijs daarbij bijvoorbeeld naar de Overeenkomst van Kyoto. Bovendien moeten wij ons dringend eens afvragen wie voordeel heeft bij groei en hoe die groei er dan wel moet uitzien. Maakt groei de mensen gelukkiger, gezonder of tevredener? Daalt de werkloosheid daardoor? Met deze vragen moeten wij veel meer rekening houden.
Ten tweede is er de informatietechnologie. Wij komen terecht in een tijd waarin een deel van de mensen in de EU en vooral daarbuiten wellicht niet meer in de kennis zullen delen omdat zij geen toegang tot de nieuwe informatietechnologieën hebben. Dit zal tot een grote discrepantie leiden, niet alleen in de Europese Unie maar ook in vele andere landen waarmee wij moeten samenwerken. Ik denk daarbij aan Azië en de ontwikkelingslanden. Ik weet niet hoe wij dat probleem moeten oplossen. Wij moeten veel meer geld uitgeven om daaraan iets te doen. Het draait dus niet allemaal om energie of milieu, maar ook en vooral om de gevolgen van een snel groeiende informatietechnologie.

Desama
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil mijn complimenten overbrengen aan onze rapporteur, zoals zovelen voor mij terecht hebben gedaan. Verder wil ik in herinnering brengen dat het Parlement, toen we ons waagden aan het vijfde kaderprogramma, twee belangrijke verzoeken wilde formuleren. Het eerste verzoek had betrekking op de vorm, ofwel de structuur van het kaderprogramma. We wilden breken met het verouderde lineaire onderzoeksmodel, ten gunste van een interactief model dat de gerichte onderzoeksacties en de generieke technologieën bij elkaar brengt. Al toen het voorstel van de Commissie werd ingediend, is aan onze wensen tegemoetgekomen.
In de tweede plaats was het onze wens dat dit kaderprogramma niet alleen het concurrentievermogen van onze industrieën versterkt, maar ook dat het voldoet aan de sociale behoefte. Ook op dit punt voldeed de Commissie ruimschoots aan onze verwachtingen. En tot onze grote verrassing heeft de Raad in zijn gemeenschappelijk standpunt niet alleen bevestigd wat we met de Commissie bereikt hadden, maar kwam hij bovendien in nog ruimere mate dan de Commissie tegemoet aan de wensen van het Parlement.
De onaangename verrassing daarentegen was dat de Raad zichzelf en ons niet de politieke middelen biedt waarmee hij akkoord was gegaan. Hoewel we niet kunnen spreken namens de Raad, kunnen we tenminste onze mening laten horen. Ik zou de Raad de volgende drie dingen willen zeggen. In de eerste plaats zijn we niet bereid tot veel concessies - u heeft dat kunnen horen - temeer daar we ons op dezelfde lijn als de Commissie bevinden. We zullen dus niet buigen. In de tweede plaats zullen we geen lineaire reductie accepteren, ook al moeten we ondanks alles een lager bedrag dan 16, 3 miljard accepteren. Dat is dan jammer voor een aantal prioriteiten van de Raad. In de derde plaats, tenslotte, gaat het hier voor ons over een aantal fundamentele zaken: de middelen die de onafhankelijkheid van het GCO kunnen garanderen en, om antwoord te geven op de vraag van mevrouw Bloch von Blottnitz, de belangrijkste taken van het Euratom-Verdrag, waaronder de thermonucleaire fusie. Maar dit laatste heeft alleen op mij betrekking.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, ik bedank rapporteur Quisthoudt-Rowohl hartelijk voor haar verslag. Het vijfde kaderprogramma moet zo snel mogelijk uit de Europese besluitvormingsmolen gehaald worden, zodat het concurrerende Europese onderzoek zonder onderbreking kan worden voortgezet ook nadat de huidige programmeringsperiode is afgelopen. De Commissie mag niet door eigen toedoen dit besluitvormingsproces vertragen door de behandeling te rekken tot aan de bemiddeling. Het hardnekkig vasthouden aan de eigen standpunten leidt niet tot enig resultaat.
Een voor de toekomst zeer belangrijk onderzoeksgebied in het vijfde kaderprogramma is water. Zuiver drink-, oppervlakteen grondwater is van groot belang voor de hele Europese Unie nu en in de toekomst; 20 % van het oppervlaktewater in de Europese Unie wordt bedreigd door vervuiling. In de gebieden waar nog schoon water is moet deze verdwijnende natuurlijke rijkdom daarom met behulp van onderzoek in stand worden gehouden. In de onderzoeken moet nog meer rekening worden gehouden met bijvoorbeeld het aantonend vermogen van delfstoffen bij het grondwateronderzoek. Als er in een bepaald gebied bijvoorbeeld radioactiviteit aanwezig is, onthullen delfstoffen dit zonder langdurig grondwateronderzoek.
Voor het Europese onderzoek en concurrentievermogen is het belangrijk dat de begroting van het kaderprogramma zo ruim mogelijk is. Alleen zo kan een hoogwaardige Europese toekomst worden gegarandeerd.

Elmalan
Mijnheer de Voorzitter, de vier opeenvolgende kaderprogramma's voor onderzoek hebben voor een groot deel de preconcurrentiële onderzoeksprogramma's gefinancierd. Deze programma's vormen een middenweg tussen basisonderzoek en de commerciële ontwikkeling van producten. Dankzij deze programma's konden er samenwerkingsverbanden ontstaan tussen onderzoekers, universiteiten en ondernemingen, maar door de zwakke economische en sociale invloed van deze programma's kon Europa zijn achterstand op veel gebieden niet inhalen, met name wat betreft de sectoren van de toekomst. De oorzaak van dit onvermogen ligt voornamelijk bij de versnippering van kredieten die worden uitgesmeerd over een te groot aantal programma's. Ook gaat men niet flexibel om met het verstrekken van kredieten om te voorzien in nieuwe behoeften.
Voor het vijfde kaderprogramma heeft de Commissie deze gebreken opgevuld door de kredieten op een beperkter en gerichter aantal activiteiten te concentreren, het beheer ervan te verbeteren en de procedure te vereenvoudigen. Deze richtsnoeren zijn globaal genomen door het Parlement en de Raad goedgekeurd, maar er is een meningsverschil ontstaan over de hoogte van de kredieten. Terwijl de Commissie en het Parlement een substantiële verhoging van de kredieten voorstaan, tot 16, 3 miljard ecu verspreid over vijf jaar, heeft de Raad zich uitgesproken voor 14 miljard ecu, wat in werkelijkheid een verlaging inhoudt ten opzichte van het vierde kaderprogramma. Gezien de achterstand die de Europese Unie op het gebied van onderzoek heeft op concurrerende landen, is het noodzakelijk dat de kredieten tot 16, 3 miljard ecu worden verhoogd en dat er substantiële verbeteringen worden aangebracht in de aanwending van deze kredieten en de uitvoering van de projecten.

Linkohr
Mijnheer de Voorzitter, ook ik dank de rapporteur hartelijk. Ik weet dat het een moeilijke opdracht is die op de kwadratuur van de cirkel lijkt. Een rapporteur moet belangen met elkaar verzoenen die dikwijls niet verenigbaar zijn. Het allerbelangrijkste is dat het Parlement eensgezind blijft. De Raad is duidelijk onze tegenstander. Wij zullen tegen de Raad alleen weerstand kunnen bieden als we onze huidige koers blijven volgen. Ik vraag de Commissie het Parlement daarbij te steunen.
Mijn tweede opmerking betreft een probleem dat we met het vijfde kaderprogramma inzake onderzoek jammer genoeg niet kunnen oplossen. Ik wil u daarop opmerkzaam maken. Ik heb het over het almaar scherper wordende conflict tussen Noord en Zuid op het vlak van het concurrentievermogen van de industrie. Jammer genoeg hebben de landen in het zuiden, die toch al relatief weinig geld aan onderzoek besteedden, hun onderzoeksuitgaven nog sterker gereduceerd dan de landen in het noorden. Dat zal de kloof tussen Noord en Zuid nog breder maken.
Ik zou de Commissie willen vragen bijzondere aandacht te schenken aan dit probleem. Ik geloof niet dat het vijfde kaderprogramma voor onderzoek daarvoor een oplossing kan bieden. Daarvoor hebben wij veel te weinig geld. Zowel in het zuiden, in de landen met een kleiner bruto binnenlands product, als in de landen in het noorden moet de politieke wil groeien om er iets aan te doen. De landen in het noorden zijn niet altijd rijker, maar ze geven in de regel meer uit aan onderzoek.
Wij moeten een oplossing vinden om te voorkomen dat de kloof tussen Noord en Zuid, die ons nu al veel geld kost, almaar breder wordt. Ook een intensiever regionaal beleid kan die kloof niet overbruggen. Ik vraag u daarover na te denken. Ik wil u nogmaals hartelijk danken en hoop dat wij tegenover de Raad een eensgezind standpunt zullen innemen.

van Velzen, W.G.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, op de eerste plaats gaat de dank uit naar de rapporteur, mevrouw Quisthoudt, voor het uitstekende werk dat ze heeft geleverd. Het centrale punt bij deze tweede lezing betreft het verschil met de Raad inzake het budget voor het vijfde kaderprogramma. De Raad stelt een maximumbedrag voor, zonder Euratom, van 12, 740 miljard ecu, terwijl het Parlement zo'n 15 miljard ecu voorstelt, en de kern van het verschil zit hem dus in 2 miljard die het Parlement meer wil uittrekken voor de vier onderzoeksthema's, te weten de kwaliteit van de bestaande en gebruiksvriendelijke informatiemaatschappij, concurreren en duurzame groei en energie en milieu.
Mijnheer de Voorzitter, het is van groot belang om het concurrentievermogen van Europa te vergroten en om maatschappelijke vraagstukken op dit terrein op te lossen, en dat de Raad wordt overtuigd van het standpunt van het Parlement. Onderzoek is een van de goede methoden om werkgelegenheid op langere termijn in de Europese Unie te waarborgen. Zoals het er nu naar uitziet is een bemiddelingsronde met de Raad onvermijdelijk. Gelet op de ervaring die wij als Parlement hebben opgedaan met betrekking tot de rol van de Commissie in de bemiddelingsprocedure inzake de 700 miljoen ecu extra voor het vierde kaderprogramma, zou ik de Commissie dringend willen vragen in nauwe samenwerking met het Europees Parlement de strategie te bepalen voor de bemiddelingsprocedure met de Raad. Slechts wanneer Parlement en Commissie op dit punt gemeenschappelijk optreden is het mogelijk de Raad aan onze zijde te krijgen. Laat de Commissie vermijden de Raad de indruk te geven dat de Commissie minder hecht aan de hoogte van het onderzoeksbudget dan het Europees Parlement. Ik wil nadrukkelijk een reactie van mevrouw de commissaris hebben op deze vraag en weten of zij bereid is met het Parlement gemeenschappelijk zo een strategie te ontwikkelen.

McNally
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het nogal jammer dat we zo'n belangrijk onderwerp laat op de avond bespreken. Dat lijkt me geen goede zaak. Ik zou de rapporteur echter wel willen feliciteren. Ik moet zeggen dat zij er hard tegenaan gaat. Toch heb ik veel plezier beleefd aan onze bijzonder interessante discussies en ben ik erg blij dat we een resultaat hebben bereikt.
Het thema van de week, zoals in Cardiff geformuleerd, is "Europa dichter bij de burgers te brengen" . Hoe kan dat beter worden gedaan dan door de knapste koppen van Europa in te zetten om namens de burgers de problemen aan te pakken die deze burgers bezighouden? Daartoe dient het kaderprogramma.
Ik ben erg blij dat er nu zoveel aandacht wordt besteed aan het thema van het evenwicht tussen de seksen, van volledige integratie van de beleidsvormen van de Gemeenschap, met inbegrip van het vijfde kaderprogramma. Ik zou onze commissaris, mevrouw Cresson, oprecht willen bedanken voor de aandacht die zij hieraan heeft besteed, iets wat door een groot aantal afgevaardigden zal worden gewaardeerd.
Een ander leidmotief van het vijfde kaderprogramma moet duurzame ontwikkeling zijn. We mogen nooit vergeten dat onze hulpbronnen beperkt zijn en dat we het leven voor iedereen in de Gemeenschap moeten verbeteren. Ook ik betwijfel of het wel verstandig is dat in het Euratom-deel van het vijfde kaderprogramma honderden miljoenen ecu's worden uitgetrokken voor onderzoek naar kernfusie, terwijl niemand van ons nog zal meemaken dat hiermee elektriciteit wordt geproduceerd. Maar het zij zo.
Sociaal-economisch onderzoek dat ons leert hoe onze samenleving groeit en wat we zouden kunnen doen om deze te verbeteren, is van essentieel belang. Wat ik in het vijfde kaderprogramma hoop terug te vinden en waarvan in het vierde niet op alle gebieden sprake was, is aandacht voor de gevolgen voor de samenleving van het onderzoek dat deze knappe koppen verrichten. Dat had in het vierde kaderprogramma moeten gebeuren, wat niet het geval was. Wij willen echt dat er in het vijfde kaderprogramma wordt gekeken naar de sociaal-economische gevolgen van elke onderzoeksactiviteit. Dat is niet alleen van groot belang voor een aantal specifieke gebieden zoals de informatietechnologie, maar ook voor gebieden waarvoor op maatschappelijk vlak duidelijke gevolgen bestaan.
Ik hoop dat de Raad rationeel te werk zal gaan. Het is niet rationeel om in concrete termen minder geld uit te trekken voor het onderzoek in 1999 en in het begin van de volgende eeuw. Dat is irrationeel gedrag. Ik hoop dan ook dat het deze Raad duidelijk zal zijn dat wij er niet mee zullen instemmen dat er op het budget voor het vijfde kaderprogramma vergeleken met dat voor het vierde wordt gesnoeid. Dat is nu juist wat dit Parlement niet wil. We brengen Europa dichter bij de burgers. Zoals ik eerder heb gezegd, is dit alleen mogelijk met een toereikend budget.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, als rapporteur voor advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling feliciteer ik de rapporteur en ben ik ingenomen met het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, die de voorstellen van de landbouwcommissie heeft overgenomen en in het standpunt ook een eigen paragraaf over energie, milieu en duurzame ontwikkeling heeft opgenomen. Daarbij wil ik in het bijzonder de nadruk leggen op het feit dat de Raad in het hoofdstuk over milieuvriendelijke milieusystemen, met inbegrip van hernieuwbare energiebronnen, uitdrukkelijk de aandacht vestigt op de biomassa. Dat is een groot succes en bewijst dat in het Europese beleid een mentaliteitsverandering aan de gang is. De situatie in Oostenrijk, Finland en Zweden, waar het aandeel van duurzame energiebronnen tussen 20 en 25 % ligt, bewijst dat het mogelijk is meer hernieuwbare energiebronnen te gebruiken.
Het beleid van de Europese Unie is gericht op een duurzame ontwikkeling en een duurzaam gebruik van de natuurlijke hulpbronnen. Door meer hernieuwbare energiebronnen te gebruiken kunnen wij dat doel bereiken.
Ook voor de milieubescherming en de plattelandsontwikkeling vind ik dat zeer belangrijk. In dit verband vind ik het ook goed dat de Raad zich voor duurzame ontwikkeling in de landbouw, de visserij en het onderzoek heeft uitgesproken. Ik wil ook de klemtoon leggen op het feit dat wij, als wij een geïntegreerd plattelandsbeleid willen voeren, ook met de landbouw in berggebieden rekening moeten houden. Ik heb wel kritiek op het feit dat te weinig middelen worden ingezet.

Adam
Mijnheer de Voorzitter, mijn felicitaties aan de rapporteur omdat zij het Parlement vanavond een verslag kan voorleggen dat brede steun afdwingt en ons naar ik hoop goed van pas zal komen met het oog op de komende bemiddelingsprocedure.
Om te beginnen zou ik met betrekking tot de financiering willen opmerken dat we niet mogen toestaan dat het voor onderzoek uitgetrokken budget in concrete termen wordt beperkt. Ik geef u een eenvoudig voorbeeld. De olieprijs per vat is nog nooit zo laag geweest. Toch verviervoudigt de Verenigde Staten de steun aan de bevoorradings- en dienstverlenende industrie in de oliesector. Toen we het vierde kaderprogramma, het derde, het tweede en het eerste vaststelden, was de samenleving armer dan nu. Moeten we dan geloven dat we nu lagere aspiraties hebben voor de toekomst? Dat kan niet zo zijn.
Ik wil twee specifieke punten benadrukken. Ten eerste moeten we vaste brandstof hebben in het kader van dit programma. Ook al houden we misschien niet van steenkool, toch mogen we niet vergeten dat het wereldwijde gebruik ervan toeneemt. Ten tweede moet er meer worden uitgetrokken voor activiteiten ten behoeve van de gehandicapten en een vergrijzende bevolking. Dit komt niet altijd op hetzelfde neer, maar we moeten aandacht besteden aan dit probleem in onze samenleving.
Tot slot moeten we ons realiseren dat we ons als rijk mogen beschouwen met hetgeen we al hebben bereikt in ons onderzoeksprogramma en we moeten het meer dan in het verleden benutten. We zouden echt bijzonder blij zijn als we dat in het vijfde kaderprogramma konden bewerkstelligen.

Cresson
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de rapporteur, geachte afgevaardigden, we staan aan het begin van de aanneming via de medebeslissingsprocedure van het vijfde kaderprogramma op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling. Dat is een zeer belangrijke fase. Dankzij het werk dat binnen de drie instellingen en met name binnen uw Parlement is verricht, weten we nu wat de kern van de zaak is. Ook zijn de standpunten verduidelijkt. Het moment van besluitvorming is nu dichtbij.
Ik wil mij in mijn interventie concentreren op drie punten: allereerst de hoogte van de financiering van het vijfde kaderprogramma, waarover in de vorige interventies al veel gezegd is; vervolgens het standpunt van de Commissie over de ontwerpaanbeveling die u voor deze tweede lezing is voorgelegd; tenslotte het vraagstuk van de planning van de start van het vijfde kaderprogramma.
Met betrekking tot de hoogte van de financiering van het vijfde kaderprogramma zou ik allereerst mevrouw QuisthoudtRowohl en alle overige leden van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie willen danken voor de kwaliteit van hun werk. In minder dan drie maanden is er een ontwerpaanbeveling tot stand gekomen. Dit is des te opmerkelijker aangezien het gaat om een moeilijk en complex vraagstuk waarover de standpunten aanvankelijk ver uiteen liepen, zoals mevrouw Quisthoudt-Rowohl en andere sprekers zojuist in herinnering hebben gebracht. U heeft zich allen ingespannen voor toenadering, en ik zou uw rapporteur willen feliciteren met de capaciteiten die ze als onderhandelaar heeft laten zien. Maar ook alle betrokken EP-leden zou ik willen feliciteren met de moeite die ze zich getroost hebben om tot een compromis te komen, de hoofdzaken van bijzaken te onderscheiden en overeenstemming te bereiken over de belangrijkste aspecten.
Ik zou namens de Commissie al mijn dank willen uitspreken voor de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie die haar voorstel voor een begroting van 16, 3 miljard ecu voor dit vijfde kaderprogramma heeft gesteund. Dit bedrag is natuurlijk vastgesteld op basis van een afweging waarbij gekeken is naar de inflatie, de verhoging van het bruto binnenlands product (zoals de heer Adams zojuist al zei, we zijn rijker dan enkele jaren geleden en daar moet toch rekening mee gehouden worden) en een verhoging in reële waarde van 3 %, wat ons niet te veel lijkt aangezien we in alle politieke redevoeringen en op iedere top te horen krijgen dat onderzoek een absolute prioriteit verdient.
Zoals ik al meerdere malen in het openbaar benadrukt heb, is het bedrag van 14 miljard ecu dat door de Raad op 12 februari is vastgesteld niet aanvaardbaar, verre van dat. Ik zou op dit punt iedereen willen geruststellen die hierover nog twijfels had. Zojuist hoorde ik de heer Van Velzen zich afvragen of de Commissie nog altijd hetzelfde standpunt innam en bereid was samen met het Parlement een strategie uit te stippelen. Ja natuurlijk, we verdedigen hetzelfde standpunt en we zijn bereid samen met u de strijd aan te gaan tegen verlaging van het onderzoeksbudget. We willen ons samen met u inzetten voor de verhoging ervan. Alle fracties in het Parlement hebben reeds in herinnering gebracht dat ondanks de algemeen erkende noodzaak van verhoging van het onderzoeksbudget, (vrijwel) alle lidstaten dit budget in feite verlagen, hetgeen onze belangrijkste concurrenten in de kaart speelt. De fundamentele rol van onderzoek in de economische en sociale vooruitgang wordt iedere dag opnieuw benadrukt, net als de onmisbare bijdrage die dit onderzoek levert aan de groei, het concurrentievermogen, de werkgelegenheid en de kwaliteit van het leven van onze medeburgers. Ik zou overigens diegenen willen bedanken die juist deze dimensie van het onderzoek met betrekking tot de kwaliteit van het leven, evenals de sociale en maatschappelijke dimensie, benadrukt hebben. Onderzoek wordt immers niet alleen uitgevoerd om het concurrentievermogen te vergroten.
In de nieuwe wetenschapsgebieden die wij op Europees niveau verkend hebben, zoals de strijd tegen kanker, het toegenomen aantal nieuwe diensten in de IT-sector, de studies over aardbevingen en klimatologische omstandigheden, staan het onderzoek en de technologische ontwikkeling aan de wieg van alle economische successen en zijn ze onmisbaar voor de oplossing van de problemen waarmee de maatschappij geconfronteerd wordt. Dit is overigens goed zichtbaar in het concept van de kernactiviteit; het instrument bij uitstek in deze nieuwe onderzoeksbenadering. Ik ben dan ook verheugd dat het Parlement dit instrument geheel heeft goedgekeurd. We hebben weliswaar getracht de aandacht meer op de kernactiviteiten te concentreren, maar we hebben ook geprobeerd een algemene aanpak voor elk van deze problemen te formuleren. Zojuist sprak de heer Adam over de vergrijzing van de bevolking; dit onderwerp is inderdaad een kernactiviteit. Maar laten we ons geen illusies maken: van een duidelijk effect zal alleen sprake zijn als het vijfde kaderprogramma beschikt over middelen die de ambities die erin worden verwoord kunnen verwezenlijken. Het zal niet eenvoudig zijn dit doel te bereiken aangezien het standpunt dat het Parlement en de Commissie delen, wezenlijk verschilt van dat van de Raad. Ik denk dat een bemiddelingsprocedure onvermijdelijk is.
In het kader van deze procedure moeten we ook een ander vraagstuk onder de loep nemen, en dat betreft het onderwerp van mijn tweede punt: het standpunt van de Commissie over het ontwerpadvies in tweede lezing. We moeten ons als gezamenlijk doel stellen zo snel mogelijk een algemene overeenkomst te bereiken binnen het bemiddelingscomité. Met betrekking tot de structuur en de inhoud van het vijfde kaderprogramma is het gemeenschappelijk standpunt van de Raad niet ver verwijderd van veel amendementen die u in eerste lezing heeft aangebracht en die de Commissie in haar gewijzigd voorstel heeft overgenomen. Dit geldt echter niet voor een aantal andere amendementen. De Commissie wil de stellingname van de Raad met betrekking tot de tweede lezing niet verder vertragen. Eenparigheid van stemmen is ook nu nog een vereiste - het Verdrag van Amsterdam is immers nog niet geratificeerd - ook al heeft men besloten dat op het terrein van het onderzoek stemmingen op basis van gekwalificeerde meerderheid zullen geschieden. De kansen dat een nieuwe verandering in het voorstel van de Raad met eenparigheid van stemmen zal worden goedgekeurd zijn overigens zeer gering. De Commissie heeft er daarom voor gekozen haar gewijzigd voorstel te handhaven zonder daarin andere amendementen op te nemen, met uitzondering van de amendementen die ze naar aanleiding van de eerste lezing niet of nauwelijks veranderd had opgenomen. Ik kan mij temeer achter dit standpunt scharen daar we momenteel een compleet pakket van bepalingen voorbereiden die met een groot deel van deze amendementen overeenkomen. Ik denk hierbij met name aan de amendementen die in het algemeen genomen betrekking hebben op de uitvoering en het beheer van het kaderprogramma.
Tijdens de ministeriële bijeenkomst over het beheer van het kaderprogramma, die op 28 april jongstleden in Londen op initiatief van het Britse voorzitterschap van de Raad werd gehouden, had ik de gelegenheid de maatregelen die door de Commissie zijn voorgesteld aan de ministers van Onderzoek te presenteren. Al eerder had ik een onderzoek laten instellen en de lidstaten geraadpleegd, die hun vertegenwoordigers in drie werkgroepen konden indelen. Het waren zeer grondige voorbereidingen die hebben geleid tot deze interministeriële Raad in Londen. Ik wil u als voorbeeld een aantal van die maatregelen laten zien. In de eerste plaats de oprichting van een raadplegings- en adviesstructuur die met name gebaseerd is op raadgevende comité van deskundigen uit alle hoeken van de wereld. Vervolgens de vereenvoudiging van de procedures en, voor zover mogelijk, het verkorten van de behandelingstermijn voor voorstellen. Dit is eigenlijk wat iedereen verlangt: iedere keer dat de lidstaten extra comités willen oprichten betekent dat - het moet gezegd worden - opnieuw een vertraging van de procedure. Dat is wat ik in Londen heb uitgelegd. Het is het een of het ander.
Een andere maatregel: de verbetering van netwerken van informatie en steun aan het MKB. Zojuist hadden de heer Scapagnini en andere sprekers het over het MKB. We hebben aan deze sector bijzondere aandacht besteed. Ik wil u overigens in herinnering brengen dat de kleine en middelgrote bedrijven die communautaire onderzoeksmiddelen hebben ontvangen in aantal met ongeveer 30 % zijn toegenomen; 75 % van deze bedrijven had tevoren nooit van een onderzoeksprogramma kunnen profiteren. Wat zojuist over de bedrijven werd gezegd is waar; de definitie van het MKB, de 500 kleine en middelgrote bedrijven, de talloze start-ups, het is waar en het zijn belangrijke gegevens. We moeten erover nadenken hoe we de werkelijk innoverende en kleine bedrijven zo goed mogelijk kunnen helpen.
Laten we de periodieke vergelijkende onderzoeken naar de prestaties van nationale organisaties inzake het beheer van onderzoeksprogramma's eens nader bekijken. De resultaten van dit inmiddels bestaande vergelijkend onderzoek zullen een aantal lidstaten verbazen. Ze zullen immers bemerken dat de hoge administratieve kosten die de Commissie altijd verweten worden, lager zijn dan die van een aantal organisaties van de lidstaten. Zou er dus aan benchmarking gedaan worden, dan kan ik u vertellen dat dit voor de Commissie en haar administratie eerder positief zou uitpakken.
Al deze initiatieven zouden het vijfde kaderprogramma vooruit kunnen helpen en het om kunnen vormen tot een doelmatig en transparant instrument. Bovendien zouden ze een betere evaluatie van het functioneren en de resultaten van dit programma mogelijk maken, conform de wensen van het Parlement. Ik ondersteun dit gezichtspunt volkomen. Als we ons duidelijk opstellen en openstaan voor evaluaties die door onafhankelijke experts worden uitgevoerd - dit doen we van harte, geloof mij - en de resultaten van deze evaluaties voorleggen aan vertegenwoordigers van de lidstaten, dan zouden we onze geloofwaardigheid kunnen vergroten. Op dit punt hebben we van niemand wat te vrezen, want onze administratie zit goed in elkaar en onze procedures zijn heel duidelijk.
Ik zou nog twee opmerkingen willen maken. In de eerste plaats is de Commissie van plan zich meer in te spannen om het Parlement beter te informeren over de ontwikkeling van de programma's en de uitvoering van de maatregelen die worden toegepast. Zo hopen we de doelmatigheid van het beheer van de programma's te vergroten. Onze samenwerking zal niet eindigen met het besluit van de Raad over het vijfde kaderprogramma. Integendeel, deze samenwerking zal worden voortgezet. De gesprekken die ik met name met de vertegenwoordigers van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie heb gevoerd gaven mij niet alleen veel voldoening, ook waren ze heel nuttig voor me. De suggesties die u heeft gedaan hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan de manier waarop we tegen dit vraagstuk aankeken, zodat we veel vooruitgang hebben geboekt. Geachte afgevaardigden, de Commissie zou met alle plezier een seminar over het beheer van het kaderprogramma willen organiseren als u dat zou wensen. Het zou een grote eer voor me zijn dit seminar te mogen organiseren.
In de tweede plaats is de Commissie vastbesloten om in het kader van de bemiddelingsprocedure tot een globaal compromis te komen waarin de wensen van het Europees Parlement duidelijk herkenbaar zijn en waarbij, in ruil voor een aantal schikkingen, het mogelijk zal blijken over het merendeel van de amendementen tot overeenstemming te komen.
Dan nu mijn laatste punt: het vijfde kaderprogramma moet zo spoedig mogelijk van start gaan, en daarom wil ik het nu over het tijdschema hebben. Zoals ik al een keer in uw Parlement heb mogen benadrukken moeten de specifieke programma's van het vijfde kaderprogramma begin 1999 operationeel zijn zodat een schadelijke onderbreking van het Europese onderzoek voorkomen kan worden. Goeddeels dankzij de moeite die het Europees Parlement zich getroost heeft, kon de aannemingsprocedure van het kaderprogramma zich volgens het gewenste schema afspelen. Als we de beoogde termijnen willen naleven moeten we dit schema blijven volgen. Dat zal niet makkelijk zijn gezien het geschil van mening inzake de hoogte van de financiën, zoals velen onder u benadrukt hebben. Maar ik ben er zeker van dat ik wat dit betreft op het Europees Parlement kan rekenen en ik zou u bij voorbaat van harte willen dankzeggen voor de moeite die u gaat nemen. U kunt ervan op aan dat we, met betrekking tot dit vraagstuk, geheel solidair zijn. Ik zou dit extra willen benadrukken: in de onderhandelingen kunt u van uw kant rekenen op de volle steun van de Commissie inzake de globale financiering van het kaderprogramma, zodanig dat de doelstellingen die erin zijn verwoord, kunnen worden bereikt.
Ik zou nu iets willen zeggen over een aantal interventies. Ik heb gesproken over het MKB. Mevrouw Plooij-Van Gorsel heeft het maximumbedrag genoemd. We hebben inderdaad ons best gedaan en dat zullen we blijven doen. Ik hoop dat we de kleine innoverende bedrijven veel steun kunnen bieden.
De heer Pompidou sprak over de mogelijkheid van een Europese Grote Prijs voor wetenschappelijk en technisch onderzoek. Ik wil hierover zeggen dat dit voorstel weliswaar niet onder het kaderprogramma op het gebied van onderzoek en ontwikkeling valt, maar zeker een uitstekend idee is dat ik echter eerst zou moeten bestuderen. Hij heeft ook onze aandacht gevestigd op de voedselproblemen die zich met grote regelmaat voordoen en steeds meer de aandacht van onze medeburgers trekken.
Ik sluit mij geheel aan bij de woorden van de heer Marset Campos. Het is inderdaad verbazingwekkend dat in Europa de waakzaamheid verslapt terwijl de Verenigde Staten en andere grote Europese concurrenten hun onderzoeksinspanningen daadwerkelijk en soms aanzienlijk verhogen.
Mevrouw Bloch von Blottnitz, we hebben de besluitvorming over het vraagstuk van de fusie voor ons uit geschoven. We hebben deze besluitvorming ten minste drie jaar vertraagd. Ik denk dat deze wending uw zorg kan wegnemen.
Ik zou de heer Desama willen danken voor zijn bijdrage. Hij zei dat we gebroken hebben met het lineaire model ten gunste van een veel interactiever model en dat we te weinig aandacht hebben besteed aan de details van de problemen. We hebben ons echter ook zorgen gemaakt over het sociale aspect. Ik ben gevoelig voor wat hij over het GCO heeft gezegd. Ik heb inderdaad tegen de Raad gezegd dat als men het budget teveel zou verlagen, een van de zeven vestigingen van het GCO wellicht zou moeten sluiten en dat de Raad me dan maar zou moeten aangeven welke dat zou moeten zijn. Natuurlijk wordt het probleem veel ingewikkelder als dit soort details ter tafel worden gebracht.
Ik sta geheel achter de opmerkingen van mevrouw Matikainen-Kallström over het water. Het klopt dat er binnen de kernactiviteiten aanwijzingen in die richting zijn.
Mevrouw Elmalan heeft zich met betrekking tot het vijfde kaderprogramma afgevraagd hoe de te sterk versnipperde organisatie van het onderzoek bijgesteld kan worden. We hebben geprobeerd deze organisatie op een aantal aspecten te concentreren en onze gebreken te corrigeren met behulp van de suggesties die u ons gedaan heeft.
Ik heb zoals altijd met veel aandacht geluisterd naar hetgeen de heer Linkohr te zeggen had, met name over het verschil tussen het Noorden en het Zuiden. Wat hij zegt is waar, maar onze begroting vormt tenslotte maar zo'n 5 % van het totaal aan begrotingen van de lidstaten. Dus als de lidstaten weinig initiatief tonen, zie ik niet in wat wij kunnen doen. Dit gezegd hebbende, kan ik u melden dat we samenwerkingsovereenkomsten hebben afgesloten met een aantal staten, met name in het Zuiden.
Ik heb zojuist gezegd hoezeer ik de interventie van de heer Van Velzen op prijs heb gesteld. Er zal zeker sprake zijn van een gemeenschappelijke strategie en we zullen daar binnen het kader van de bemiddelingsprocedure verder over spreken.
Mevrouw McNally heeft met name benadrukt dat de Commissie het aandeel van vrouwen enigszins wenst te vergroten. Hun aandeel zal nog altijd niet voldoende zijn, maar in ieder geval iets evenwichtiger dan in de huidige verhouding. Het is inderdaad zo dat het symposium Vrouwen en Wetenschap dat we in Brussel georganiseerd hebben veel succes heeft gehad en veel opzien heeft gebaard, niet zozeer in de nationale dagbladen als wel in wetenschappelijke kringen. Zelf was ik erg ingenomen met de manier waarop het symposium zich heeft afgespeeld. Ik denk dat alle deelnemers erg tevreden waren.
Hetgeen mevrouw Schierhuber over de biomassa te vertellen had, was erg interessant. Maar met betrekking tot de nieuwe technologieën denk ik dat er op het gebied van energie veel ontdekkingen gedaan zijn, ook al kan gezegd worden dat het onderzoek moeizaam verliep. De wil om deze ontdekkingen toe te passen ontbreekt. Ik denk dat er ditmaal eerder sprake is van een gebrek aan wilskracht dan van een gebrek aan onderzoeksgelden. Zou er een beleid voor alternatieve energie bestaan en zouden er een aantal lidstaten bereid zijn deze alternatieve energie te steunen, dan zouden we hen uiteraard geheel terzijde staan.
De heer Adam heeft gezegd dat wij rijker zijn geworden. Natuurlijk zijn we niet erg rijk, maar we zijn toch iets rijker dan enkele jaren geleden. Daarom kan ik niet begrijpen waarom we het onderzoeksbudget in Europa zouden moeten verminderen, terwijl in de rest van de wereld het tegenovergestelde gebeurt.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 11.30 uur plaats.

Energie voor de toekomst - Elektriciteit uithernieuwbare energiebronnen
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0207/98 van mevrouw Rothe, namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, over de mededeling van de Commissie over energie voor de toekomst: duurzame energiebronnen - Witboek voor een communautaire strategie en een actieplan (COM(97)0599 - C4-0047/98); -A4-0199/98 van de heer Linkohr, namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, over de netlevering van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen - Vaststelling van een Europese richtlijn over de levering aan het stroomnet van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen in de Europese Unie.
Rothe
Mijnheer de Voorzitter, de positieve houding van het Europees Parlement tegenover hernieuwbare energiebronnen blijkt uit vele van onze besluiten. Onder het motto "geen woorden maar daden" heeft het Parlement al in twee verslagen op een strategie en een concreet actieplan aangedrongen en daartoe ook al eigen voorstellen gedaan. De Commissie moet er zich bewust van zijn dat het Parlement veel van het Witboek verwacht.
Mijnheer de commissaris, ik kan u zeggen dat u ons niet hebt teleurgesteld. Het Witboek geeft de goede richting aan, al hadden wij op bepaalde punten wat meer concreetheid gewild. De Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie is het onvoorwaardelijk eens met de beoogde verdubbeling van het aandeel van de hernieuwbare energiebronnen tegen het jaar 2010, zoals in het verslag staat. Wij verwachten echter ook dat er tussen de Commissie en de lidstaten bindende afspraken worden gemaakt over het streefdoel van elk land wat betreft de energiesoorten en -opbrengsten per jaar. De lidstaten moeten bereid zijn daarvoor de verantwoordelijkheid op zich te nemen.
In het Witboek wordt terecht gewezen op het grote belang van het feit dat de hernieuwbare energiebronnen moeilijk tegen de andere kunnen concurreren. Ik wil mij daarbij concentreren op de eerlijke toegang tot het net. In de EU blijkt dat de landen met specifieke netleveringsregelingen voor hernieuwbare energiebronnen de hoogste groeipercentages kunnen voorleggen. Zowel in mijn verslag als in dat van de heer Linkohr verzoeken wij de Commissie spoedig een voorstel voor een richtlijn voor te leggen dat de voorwaarden voor de toegang tot het net van "groene" stroom, onafhankelijk van het gekozen systeem, zo regelt dat de investeringen in installaties voor de opwekking van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen en het gebruik daarvan lonend worden en dat een brede afzet van die elektriciteit mogelijk maakt.
Ter ondersteuning van de hernieuwbare energie zijn wetgevende maatregelen - onder meer die welke ik net heb beschreven - en concrete steunmaatregelen nodig. Ik ben dan ook zeer tevreden dat de Commissie een grote campagne plant om het gebruik van hernieuwbare energie krachtig te stimuleren en aldus aan een eis van het Parlement voldoet. Wij stellen wel nog voor die campagne aan te vullen met een informatiecampagne over zonne-energie en zonnecentrales.
In het Witboek krijgt de biomassa in de verdubbeling van het aandeel van de hernieuwbare energiebronnen een bijzondere betekenis. Dat is vooral voor de plattelandsgebieden in Europa een positief signaal. Als wij die voorstellen echter ernstig moeten nemen, mijnheer de commissaris, moeten ze ook consequenties hebben voor de voorstellen voor de hervormingen van het landbouwbeleid. Op dat punt moet duidelijk nog heel wat gebeuren. Misschien kunt u dat ook aan de heer Fischler meedelen.
De bevordering van hernieuwbare energiebronnen is niet alleen een opdracht voor het energiebeleid. Het is een algemene opdracht voor alle beleidsvormen van de Gemeenschap. Daarom moet ze in de financiële bevorderingsprogramma's van de Europese Unie meer aandacht krijgen, zowel in de programma's binnen de Gemeenschap als in die met derde landen. Geraamd wordt dat voor de doorbraakcampagne 4 miljard overheidsgeld nodig is.
Als de politieke wil en de politieke creativiteit op het niveau van de Unie en op het regionale en nationale niveau aanwezig zijn, kan het aandeel van de hernieuwbare energiebronnen al voor het jaar 2010 worden verdubbeld. Dat weet ik zeker. Dat vergt ook een andere aanpak, bijvoorbeeld in het bouwbeleid. Wij vragen bijvoorbeeld dat de lidstaten een "actieprogramma zonne-energie en architectuur" ten uitvoer leggen. Naar het succesvolle voorbeeld van de blauwe vlag kunnen hotels en vakantiegebieden bijvoorbeeld een gouden zon krijgen.
Het beleid om de hernieuwbare energieën te doen doorbreken is een noodzaak maar biedt ook kansen. De verdubbeling tegen 2010 zorgt voor een jaarlijkse vermindering van de CO2 -uitstoot met 400 miljoen ton. Dat is al twee derde van het in het Verdrag van Kyoto vooropgestelde doel. Daardoor worden ook 500.000 tot 900.000 nieuwe banen gecreëerd, krijgt het industriebeleid nieuwe impulsen en ontstaan nieuwe exportmogelijkheden. Niet in de laatste plaats is het verhoogde gebruik van hernieuwbare energie het noodzakelijke antwoord op de eindigheid van de fossiele brandstoffen en de problemen die kernenergie doet rijzen. Mijnheer de Voorzitter, nu is het tijd voor daden!

Linkohr
Mijnheer de Voorzitter, ik ga verder waar mevrouw Rothe gestopt is. Olie kost op dit ogenblik ongeveer 13 dollar per vat. De toenemende concurrentie zal de prijzen van stroom en gas in de Europese Gemeenschap met 20 % à 30 % doen dalen. Dat hebben wij zo gewild. Men kan zich echter de vraag stellen welke kans hernieuwbare energieën, waarvan wij weten dat ze in de regel een beetje en vaak veel duurder zijn dan conventionele energieën, in dat geval nog maken.
Dit voorstel, waarvan ik hoop dat het Parlement het zal aannemen, geeft daarop een antwoord: een eerlijke toegang tot het stroomnet voor stroom uit hernieuwbare energiebronnen tegen een vergoeding die de investeringen van de exploitanten van de installaties lonend maakt. Die methode hebben wij al vaker toegepast. Op dit ogenblik is er bijvoorbeeld ook een parlementair initiatief van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger betreffende de vrijstellingsperiode in de nationale octrooiwetgevingen. Het Verdrag van Maastricht staat ons toe deze methode toe te passen. Het Parlement kan een initiatief nemen of er in ieder geval over stemmen. Het staat de Commissie dan vrij het initiatief over te nemen. In de regel doet ze er goed aan het besluit van het Parlement te respecteren.
Aangezien ik zeer goed weet dat het hier een erg complexe materie betreft, verwachtte ik niet dat wat hier op papier is gezet nu het laatste woord is. Dat is overigens voor maar weinige van onze besluiten in het Europees Parlement het geval. Het zou vermetel zijn het eigen document als de waarheid voor de volgende 100 jaar voor te stellen. Het is echter wel een bijdrage. Ik beveel het Parlement dan ook aan de ontwerpresolutie en het verslag aan te nemen, want daaruit blijkt dat de Commissie met de bijgevoegde tekst rekening houdt. U moet zeer goed overwegen wat daarin staat. Uw deskundigheid is zo groot dat ik aanneem dat u wellicht nog betere ideeën hebt. Daar moet u rekening mee houden. Ik zou iedereen willen verzoeken de Commissie ook officieel te steunen wanneer wij hierover stemmen.
Tot nu toe heeft het Europees Parlement zich in verband met hernieuwbare energiebronnen altijd eensgezind getoond. We hebben het verslag-Mombaur, het verslag van de heer Van Velzen over het energiebeleid en de twee verslagen van mevrouw Rothe over het groenboek en het witboek behandeld. Nu hebben we mijn verslag. Telkens opnieuw heeft het Parlement zich eenparig voor hernieuwbare energie uitgesproken. Dat heeft vruchten afgeworpen. Daar wil ik het Parlement in alle bescheidenheid op wijzen. Het is ook een steun voor de Commissie dat ze weet dat het Parlement het met betrekking tot de hernieuwbare energieën eens is. Ik vraag iedereen dan ook de gekozen koers aan te houden.
Het voorstel - de tijd is te kort om het voor te lezen, iedereen kan het trouwens in zijn moedertaal lezen - komt er eigenlijk op neer dat wij privé-kapitaal mobiliseren om de hernieuwbare energieën in de Europese Unie te bevorderen. Zoals we al uit het verslag van mevrouw Rothe over het Witboek weten, zal de strategie ter bevordering van hernieuwbare energieën in de komende tien jaar 80 à 100 miljard ecu kosten. Waar dat geld vandaan komt? Het komt zeker niet uit onze nationale begrotingen. Het komt ook niet uit onze regionale begrotingen, want daar hebben wij te weinig marge. Het komt ook niet uit onze Europese begroting. Wij kunnen geen 80 à 100 miljard ecu vrijmaken.
Dat kan alleen als wij privé-kapitaal mobiliseren. Dat is het uiteindelijke doel van dit document. Ik verzoek u nogmaals om de nodige steun. Dit debat draagt trouwens bij aan de opinievorming in Europa. Zonder bewustwording omtrent hernieuwbare energieën kunnen wij de afspraken niet nakomen die wij in Kyoto hebben gemaakt en die wij in Buenos Aires zeker zullen bevestigen. Zoals mevrouw Rothe al zei, moeten onze woorden gevolgd worden door daden. Zij die na ons komen zullen ons dankbaar zijn.

Schierhuber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, wij spreken momenteel op alle beleidsniveaus over de toekomst van de Europese landbouw. De versterking van de multifunctionaliteit van het platteland is daarbij van groot belang. De hernieuwbare plantaardige grondstoffen als hernieuwbare energiebronnen maken die mogelijk. Daarom juich ik het Witboek over hernieuwbare energie van de Commissie toe.
Ik wil hier echter onmiddellijk ook kritiek leveren op de ontoereikende hervormingsvoorstellen in Agenda 2000. Het is toe te juichen dat de Commissie het aandeel van de hernieuwbare energiebronnen op 12 % wil brengen. Dat betekent een verdubbeling van het huidige aandeel. Het is echter beslist noodzakelijk dat aandeel nog te verhogen. Oostenrijk, Finland en Zweden bewijzen dat dit mogelijk is.
De biomassa biedt grote mogelijkheden voor de toekomstige ontwikkeling van het platteland. Door de gedecentraliseerde productie en het gedecentraliseerde verbruik wordt op het platteland werkgelegenheid gecreëerd en wordt de geïntegreerde ontwikkeling bevorderd. Niet alleen wordt toegevoegde waarde gecreëerd, maar bovendien wordt de regionale koopkracht verhoogd. De inkomens en de levensstandaard zullen stijgen. Daardoor zal de ontvolking verminderen en blijft een platteland bestaan dat de mens een onmisbaar tegenwicht biedt. Om de hernieuwbare energiebronnen te bevorderen moeten er in heel Europa belastingverlagingen of -vrijstellingen komen. Er moet ook in heel Europa een vergoeding komen voor aan het net geleverde stroom uit hernieuwbare energiebronnen om tot een betrouwbaar rechtskader voor de ontwikkeling en het gebruik ervan te komen. Daarnaast moet de Commissie voor een verhoging van de belastingen op fossiele energiedragers pleiten.
De hernieuwbare plantaardige grondstoffen zijn ook van groot belang in het kader van de komende uitbreiding. Ik vraag dat de Commissie in heel Europa een informatiecampagne over het gebruik van hernieuwbare energiedragers op stapel zet. Het succes van de biomassa hangt in grote mate af van de acceptatie ervan door de bevolking.

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Rothe hartelijk danken voor het goede werk dat ze heeft verricht met het opstellen van het verslag over de energie van de toekomst, de hernieuwbare energiebronnen. Mevrouw Rothe is er naar mijn mening in geslaagd in haar verslag vrij goed de invloed van hernieuwbare energiebronnen op de werkgelegenheid en het regionaal beleid naar voren te brengen. De werkverschaffende invloed van hernieuwbare energiebronnen is groter dan die van andere energiebronnen. In het bijzonder in afgelegen en dunbevolkte gebieden in de Europese Unie en in gebieden met een hoge werkloosheid zijn er voor het gebruik van hernieuwbare energiebronnen en voor een gedecentraliseerde energieproductie zwaarwegende motieven. Door onderzoek en ontwikkeling van hernieuwbare energiebronnen te steunen kunnen er voor deze gebieden arbeidsplaatsen op het gebied van high-tech worden gecreëerd en zodoende kan hun ontwikkeling op duurzame wijze worden verbeterd.
Verschillende gebieden hebben zeer verschillende mogelijkheden om bijvoorbeeld biomassa-, zonne- en windenergie te gebruiken. Bij de ontwikkeling van het energiebeleid moet dan ook altijd rekening gehouden worden met de plaatselijke omstandigheden.
Naar mijn mening wordt er in de mededeling van de Commissie onvoldoende rekening gehouden met de betekenis van hout als belangrijke hernieuwbare energiebron. Hout voor energieproductie blijft bijvoorbeeld in de noordelijke regio's van de Europese Unie op grote schaal onbenut. Dit feit heeft ook mevrouw Rothe in haar verslag onvoldoende benadrukt.
Het steunen van hernieuwbare energiebronnen door middel van belastingheffing is noodzakelijk als de lidstaten willen voldoen aan de criteria die in de klimaatovereenkomst van Kyoto aan de Europese Unie worden opgelegd. Met behulp van belastingen kan ook het gebruik van hout en biomassa als energiebronnen alsmede het gebruik van warmtekrachtkoppeling in de industrie worden vergroot. Zo kan het Europese energiebeleid duidelijker steunen op hernieuwbare energiebronnen en niet bijvoorbeeld op het bouwen van kerncentrales, dat veel risico's met zich mee brengt.

Graenitz
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft haar Witboek "Energie voor de toekomst" genoemd. De thema's waarover wij het hier hebben - de gezondheid van de mensen, de bescherming van onze natuurlijke leefomgeving, de zuinige omgang met hulpbronnen en - zeer belangrijk voor mijn fractie - de werkgelegenheid zijn voor de toekomst erg belangrijk. Ik geloof dat de hernieuwbare energiebronnen kunnen bijdragen aan het bereiken van al die doelstellingen. Voor een duurzame en milieuvriendelijke ontwikkeling van de Unie is dat onontbeerlijk. Ik dank dus de Commissie voor haar Witboek, mevrouw Rothe voor haar verslag en allen die hebben meegewerkt om ons een goed verslag voor te leggen. In alle lidstaten moet het aandeel van de hernieuwbare energiebronnen zo snel mogelijk worden verhoogd. Met dit doel dienen wij strategieën toe te passen om concrete maatregelen te doen nemen. Hernieuwbare energieën zijn immers regionale energieën. Er moeten stappen ondernomen worden in het regionaal, landbouw-, vervoers-, onderzoeks-, economisch en belastingbeleid.
Wij moeten het ook hebben over de vraag hoe wij de mensen beter kunnen motiveren om hernieuwbare energieën te gebruiken. In mijn regio bedraagt het aandeel van hernieuwbare energie 30 % van het totale verbruik. De mensen zijn er trots op dat zij hun huizen met zonne-energie verwarmen. Dat zou voor meer mensen in de Unie het geval moeten zijn, of het nu om zonne-energie, windenergie of iets anders gaat.
Tot slot wil ik nog zeggen dat wij, als wij het gebruik van hernieuwbare energie werkelijk willen bevorderen, zeker een rechtsgrondslag moeten creëren op basis waarvan wij programma's kunnen uitvoeren.

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst iets over het verslag van mevrouw Rothe zeggen. Er is geen twijfel mogelijk dat het Witboek over hernieuwbare energiedragers een van de belangrijkste, zo niet het belangrijkste document is dat de Commissie ons de laatste jaren heeft voorgelegd. Al met het groenboek rees, naast de lof voor de uitstekende analyse, kritiek op het feit dat er te weinig aandacht was voor de praktische uitvoerbaarheid. Dit zwakke punt is nog niet helemaal van de baan. Het zinvolle take off -programma heeft het probleem echter getemperd.
Het verslag van mevrouw Rothe is een belangrijke nieuwe stap in het gebruik van hernieuwbare energiedragers. De 41 paragrafen van de ontwerpresolutie zijn een geslaagde combinatie van concrete eisen voor de verdere ontwikkeling van de grondgedachte die aan de basis van het Witboek ligt. Laten wij hopen dat daarmee zoveel mogelijk rekening wordt gehouden. Amendement 2 van mevrouw McNally erkent dat voor stroom uit hernieuwbare energiebronnen, rekening houdend met de sociale en ecologische voordelen, een minimumvergoeding moet worden vastgesteld.
Ik wil daar nog twee opmerkingen aan toevoegen. In de eerste plaats is de omschakeling op hernieuwbare energiebronnen niet alleen belangrijk om ecologische en sociaal-economische redenen zoals het creëren van werkgelegenheid. Hernieuwbare energiebronnen helpen ook om onze uitvoer te bevorderen en om onze hulpbronnen te sparen. Uiterst belangrijk is ook dat hernieuwbare energiebronnen vrede kunnen brengen. In Afrika, het Midden-Oosten, de Kaukasus en rond de Kaspische Zee wordt gevochten om wat van de hulpbronnen van de aarde overblijft. In de 21ste eeuw kan alleen vrede heersen als we op hernieuwbare energiebronnen overschakelen.
In de tweede plaats hebben hernieuwbare energiebronnen maar een enkele vijand. Het gaat hier niet om de multinationals, aardgasleveranciers of traditionele energieconcerns. Die vijand is de onbekendheid met de fantastische mogelijkheden die deze energiedragers het mensdom te bieden hebben.
Het verslag van de heer Linkohr draagt enkele zeer constructieve uitgangspunten aan. Zo staat bijvoorbeeld in hoofdstuk 2, artikel 3, dat iedereen het recht moet hebben om stroom, die uit hernieuwbare energiebronnen is opgewekt, aan het net te leveren. Het verslag beperkt zich echter jammer genoeg tot de zogenaamde fondsen en het bijzondere fonds voor de bevordering van hernieuwbare energiedragers. In feite is dit dus geen netleveringsrichtlijn, maar een richtlijn betreffende netleveringsfondsen. Dat is een groot verschil. Een vergoeding volgens gemeenschappelijke en geharmoniseerde criteria in alle lidstaten is een voorwaarde voor het welslagen van de hernieuwbare energieën. Die vergoeding moet zo worden berekend dat investeringen in installaties voor de productie van hernieuwbare energie worden aangemoedigd. Daarvan bestaan in Europa mooie voorbeelden. Ik denk daarbij aan de Duitse netleveringswet en aan het Deense model. Amendement 3 van mevrouw McNally staat deze eis voor en moet dus worden aangenomen.
Deze kritiek op het verslag betekent niet dat ik de voorgestelde fondsen fundamenteel afkeur. Ik wil er alleen op wijzen dat wij met deze tekst ons doel, namelijk de tenuitvoerlegging van het Witboek, niet kunnen bereiken. Het Europees Parlement mag met zijn eisen niet bij de voorstellen van de Commissie achterblijven.

McNally
Mijnheer de Voorzitter, we hadden dit debat niet kunnen voeren als commissaris Papoutsis ons zijn Witboek niet had voorgelegd, waarvoor we hem bijzonder dankbaar zijn. De prioriteiten van het huidige voorzitterschap zijn milieu, werkgelegenheid en misdaadbestrijding. Wat het milieu en de werkgelegenheid betreft, is hernieuwbare energie uitermate relevant; wat de misdaadbestrijding betreft, ben ik daarvan niet zo zeker! We weten ongetwijfeld dat dit een belangrijke bijdrage is aan die twee prioriteiten.
Mevrouw Rothe heeft een bijzonder veelomvattend verslag opgesteld en het verheugt mij dat er aanvullende verslagen zijn van drie andere vrouwen. Het is vast een record dat alle verslagen over dit belangrijke onderwerp door vrouwelijke afgevaardigden zijn opgesteld. Mevrouw Rothe komt tot 41 conclusies en ik verzoek mijn collega's deze aandachtig te lezen. Ze zijn allemaal verstandig. We kennen de belemmeringen voor hernieuwbare energie. Ze zijn wettelijk, financieel, bestuursrechtelijk, enz. Overweging G maakt duidelijk dat we niet veel vooruitgang zullen boeken zonder een betrouwbaar wettelijk kader. We zouden kunnen hopen op een hoofdstuk over energie. We hadden kunnen hopen op een energieverdrag zoals het Euratom-Verdrag. Dat was mijn wens, maar ik geef toe dat een handvest iets realistischer is. Laten we daar dus naar streven. Mevrouw Rothe en mevrouw Graenitz wijzen er terecht op dat hernieuwbare energie een facet is van een groot aantal andere beleidslijnen: milieu, landbouw, regionaal beleid, vervoer, enz.
Nu iets aan het adres van de heer Linkohr. Ik heb het verwijt horen maken dat het niet de taak van het Europees Parlement is om met een dergelijk initiatief te komen. Waarom hebben we dan in "s hemelsnaam die bevoegdheid gekregen? Hebben we bevoegdheden gekregen op voorwaarde dat we er nooit gebruik van zullen maken? Dat is absurd. Natuurlijk is dat niet zo. Het was de bedoeling dat we die bevoegdheden zouden gebruiken en ik doe dan ook het dringende verzoek dat er heel goed over na wordt gedacht voordat deze constructieve maatregel wordt verworpen.

Robles Piquer
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de richtlijn van dit Parlement en de Raad betreffende de interne elektriciteitsmarkt, die natuurlijk voort is gekomen uit een initiatief van de Commissie en waar onze collega, de heer Desama, zo hard aan heeft gewerkt, geeft in twee punten duidelijk aan hoe belangrijk de hernieuwbare energiebronnen zijn, en ook dat de lidstaten van de producenten kunnen eisen dat ze voorrang geven aan installaties die elektriciteit opwekken met behulp van hernieuwbare energiebronnen.
Ook het tweede, uitstekende verslag van mevrouw Rothe, over het Witboek van de Commissie - eerder al heeft zij over het Groenboek een verslag opgesteld - is van deze strekking, en wij kunnen niet anders dan hier onze volmondige steun aan verlenen.
Wegens het gebrek aan tijd zou ik alleen willen wijzen op paragraaf 40, waarin de bevoegde autoriteiten wordt verzocht om wat in deze tekst wordt omschreven als een verdrag betreffende hernieuwbare energiebronnen, EURENEW, wat een combinatie is van het woord "Europees' en het Engelse woord voor "vernieuwen', voor te bereiden.
Ik hoop dat het amendement van mevrouw McNally - dat naar ik hoop wordt aangenomen - niet gaat over een verdrag, maar dat we op zijn minst over een handvest spreken. We hebben het Europees energiehandvest dat uit bijzondere omstandigheden - het oosten in Europa - is voortgekomen als voorbeeld, en ook nu zijn de omstandigheden bijzonder: we moeten onze mogelijkheden benutten en de uitdagingen die de hernieuwbare energiebronnen ons bieden vertalen naar rechtsgeldige documenten. Hier valt verder weinig aan toe te voegen.
Ik zou ook nog iets willen zeggen over het initiatief van de heer Linkohr, wat ik vanwege tijdgebrek kort zal houden. Ik vind het een uitstekend initiatief, hoewel ik moet toegeven dat het ook wat negatieve reacties oproept, wat de collega's die na mij spreken zeker niet zullen nalaten te zeggen. Mevrouw McNally, het gaat niet om de strekking en het is ook niet zo dat wij van onze rechten willen afzien, maar het gaat om de inhoud van een aantal bepalingen, die volgens mij grondiger bestudeerd en geanalyseerd zouden moeten worden door de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie, omdat anders het gevaar bestaat dat een zo belangrijk document als dit afgewezen wordt en niet genoeg stemmen krijgt van deze Vergadering, wat heel jammer zou zijn.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, collega's, mijnheer de commissaris, graag wil ik beide rapporteurs, mevrouw Rothe en de heer Linkohr, complimenteren met hun verslagen met vele goede aanbevelingen voor het stimuleren van het gebruik van hernieuwbare energie.
Onze toekomstige energievoorziening dient gebaseerd te zijn op duurzame energiebronnen. Hernieuwbare energiebronnen die elektriciteit opwekken dienen dan ook met voorrang ontwikkeld te worden. Daar horen ook regels bij inzake de netlevering.
Mijn fractie juicht het initiatief van de heer Linkohr voor een richtlijn over levering aan het stroomnet van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen toe. Maar wij staan hier voor een klassiek dilemma. Enerzijds is het een uitstekend signaal richting Europese Commissie en lidstaten om voorstellen op dit gebied te doen. Maar anderzijds is de voorgestelde regelgeving in de bijlage te gedetailleerd en naar de mening van mijn fractie niet altijd conform het subsidiariteitsbeginsel. In een geliberaliseerde energiemarkt past geen overregulering.
Tot slot zeg ik u, daarom zullen wij wel voor de wetgevingsresolutie stemmen maar kunnen wij de voorstellen in de bijlage helaas niet steunen.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, het feit dat een toename van het gebruik van hernieuwbare energiebronnen ook veiligheidsbeleid is, heeft opvallend weinig aandacht gekregen. De Europese afhankelijkheid van geïmporteerde energie neemt toe. Over 20 jaar zal 94 % van de olie, 80 % van de steenkool en 75 % van het aardgas komen uit gebieden die nogal vaak onstabiel zijn. Ook dit pleit voor een toenemend gebruik van hernieuwbare energiebronnen.
Er is evenwel een conflict tussen de goede doelstelling en de ontoereikende middelen. Het is heel duidelijk dat we met het huidige tempo tot het jaar 2012 noch een aandeel van 15 % aan hernieuwbare energiebronnen noch een vermindering met 8 % van de broeikasgassen kunnen bereiken. Zoals hier is gebleken bestaat er een groot conflict tussen het Witboek en Agenda 2000. Feit is dat een toename van het gebruik van biomassa vooral landbouwbeleid en geen energiebeleid is. Zelf geef ik de voorkeur aan zonne-energie en gewassenenergie.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, hernieuwbare energie was in de Gemeenschap nooit echt een serieuze optie. We praten erover, maar we maken er geen gebruik van. De praktische gevolgen van onze eerdere voorstellen waren tamelijk gering. Zelfs in de gebouwen van de Europese Unie en het Parlement wordt er geen daadwerkelijke poging gedaan om hernieuwbare energie op een serieuze manier een plaats te geven. Het Witboek zou een keerpunt kunnen worden en ik bedank de Commissie voor dit initiatief, alsmede mevrouw Rothe en de heer Linkohr voor hun uitstekende verslagen waarin praktische voorstellen worden gedaan om hierin verandering te brengen.
We staan misschien op het punt om de energieagenda voor het jaar 2000 daadwerkelijk te kunnen beïnvloeden en het voorstel van de heer Linkohr betreffende de netlevering van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen is van cruciaal belang. Voor de elektriciteitsproductie is de invoering van communautaire wetgeving inzake de toevoer naar het elektriciteitsnet een erg belangrijke stap. In heel Europa is de toevoer van elektriciteit tegen specifieke prijzen een instrument voor het geleidelijk aanpakken van de gecentraliseerde structuur door middel van een gewaarborgde toegang tot de markt voor de gedecentraliseerde elektriciteitsproductie op basis van hernieuwbare energiebronnen.
Ook het verslag van mevrouw Rothe omvat uitstekende praktische voorstellen en ook al zijn de doelstellingen van de Commissie uitermate bescheiden gezien de technische mogelijkheden, toch moeten we in de eerste plaats streven naar de daadwerkelijke verwezenlijking van dergelijke bescheiden doelstellingen willen we echt iets bereiken. Campagnes zoals die van de een miljoen daken, de honderd zonne-energiegemeenschappen en de gouden zon-prijzen zijn vooruitziende manieren om de gewone burger vertrouwd te maken met hernieuwbare energie en deze zijn beslist bijzonder interessant als we ze echt op een praktische manier kunnen voeren.
Een van de sectoren in de Europese Unie met een hoog percentage CO2 -emissies is de bouwsector en technologische besluiten in de bouwsector hebben langetermijngevolgen voor de emissiewaarden in alle lidstaten. De aandacht die we eigenlijk zouden moeten besteden aan gebouwen is een cruciaal aspect van de bovenvermelde verslagen en ik zou iedereen willen overtuigen van de positieve praktische gevolgen van deze verslagen.

Weber
Mijnheer de Voorzitter, zoals ik al in herinnering heb gebracht tijdens de behandeling van het ALTENER-programma, beschikt Luxemburg al over een netleveringsstelsel, dat wil zeggen over een garantie van de staat met betrekking tot de prijs van elektriciteit die door alternatieve energiebronnen geleverd wordt. In de eerste plaats zou ik mevrouw Rothe en de heer Linkohr willen gelukwensen met hun verslag. Daarnaast zou ik hier nog een technisch vraagstuk willen bespreken: alleen het recht op toegang tot het netwerk tegen betaling van een gegarandeerde minimumvergoeding is niet voldoende. Vaak zijn de grondbezitters niet bereid hun terrein af te staan aan de exploitant van een installatie voor de productie van energie uit hernieuwbare energiebronnen (een windmolen bijvoorbeeld), zodat deze windmolen niet aan het dichtstbijzijnde energiebedrijf kan worden gekoppeld.
Wat moeten we doen? We moeten in de nationale wetgeving van de verschillende lidstaten het beginsel vastleggen van het algemeen belang van de productie van alternatieve energie. Op basis hiervan kunnen grondbezitters onteigend worden die zich ertegen verzetten dat deze vorm van elektrische energie door hun terrein wordt geleid. We weten heel goed dat er binnen de nucleaire industrie veel gelobbyd wordt, vooral bij culturele organisaties en met name in mijn eigen land. We zullen deze lobby de voet dwarszetten zodat de windenergie echt een kans kan krijgen.
Dit gezegd hebbende, mijnheer de Voorzitter, zou ik er nogmaals voor willen pleiten dat de Commissie het beginsel van algemeen belang daadwerkelijk invoert.

van Velzen, W.G.
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, collega's, mijn dank gaat uit naar de rapporteur voor dit initiatiefverslag. De EVP-fractie is een warm voorstander van het toevoeren van duurzame energie tot het bestaande elektriciteitsnetwerk. De rapporteur heeft de moeite genomen om zich te verdiepen in de praktijk van verschillende lidstaten en heeft op basis daarvan een conceptrichtlijn ontwikkeld.
Echter, mijnheer de Voorzitter, er zijn helaas ook enige bezwaren van principiële aard tegen de uitwerking van deze ontwerprichtlijn in de bijlage. Allereerst is het de vraag of het Parlement zelf op de stoel moet gaan zitten van de Commissie door zo'n gedetailleerde uitwerking te geven van een richtlijn die door de Commissie moet worden gemaakt. Mijn fractie had liever gezien dat volstaan werd met het formuleren van algemene principes, daarbij de Commissie de ruimte latend om op basis van overleg met de lidstaten te komen tot een nadere invulling van de richtlijn, waarbij meer rekening kan worden gehouden met de subsidiariteit en met de verscheidenheid van invoeringsvarianten en -trajecten per lidstaat.
Als voorbeeld wil ik noemen dat de rapporteur uitgaat van twee hoofdmodellen die er in de lidstaten zijn. Het Nederlands model van groencertificaten, waarbij veel meer ruimte wordt gegeven aan de energiepartners om hun eigen verantwoordelijkheid tot uitdrukking te brengen, staat dan ook op gespannen voet met deze regeling. Amendement 1 van mevrouw McNally lost het vraagstuk niet op. Dit voorbeeld laat zien dat de ontwerprichtlijn nog niet is uitgekristalliseerd.
Er is, ten tweede, een overvloed aan regelingen. Wij zijn van mening dat dit voor de toenemend liberaliserende energiemarkt een verkeerd signaal is. Wij vinden dat er een andere mix aan instrumenten gebruikt kan worden, namelijk mechanismen zoals prijs, het ontwikkelen van een energiebeurs, terugnameverplichting maar ook voorlichting. Wij vinden het met name jammer dat er gekozen is voor het reguleringsinstrument.
Laat er geen misverstand over zijn dat de EVP-fractie de intenties van de rapporteur volstrekt deelt, maar het principieel oneens is met zijn uitwerking. Daarom zal mijn fractie helaas en met zeer veel spijt de bijlage bij zijn voorstel niet kunnen steunen. Ik verzoek de rapporteur zijn verslag terug te zenden naar de commissie om te komen tot een betere en bredere consensus.

Desama
Mijnheer de Voorzitter, het gehele debat over energie draait nu rond twee kernpunten. Het eerste kernpunt heeft te maken met de gegarandeerde energievoorziening, waarbij diversiteit noodzakelijkerwijze een grote rol speelt. Het tweede kernpunt bestaat uiteraard uit de gevolgen van de energie op het klimaat.
Deze twee punten vormen samen de gehele problematiek van Rio en Kyoto. Wat deze klimatologische problematiek betreft bestaan er uiteraard alternatieven voor fossiele energiebronnen. Kernenergie is het eerste alternatief; of men er nu blij mee is of niet, kernenergie vormt een wezenlijk antwoord op het probleem. Het tweede alternatief wordt gevormd door de hernieuwbare energiebronnen. Het enige nadeel aan dit laatste alternatief is dat het nog niet zo ver ontwikkeld is als kernenergie en dat het op economisch gebied een aantal problemen oplevert voor de investeerders in deze sector.
Wat kunnen we met dit probleem in het achterhoofd doen om het aandeel van hernieuwbare energiebronnen te vergroten? We weten immers dat dit aandeel in ieder geval bescheiden zal blijven. Enerzijds kunnen we vertrouwen hebben in de markt, aangezien de interne markt voor energie geliberaliseerd is. Anderzijds weten we heel goed dat het veel tijd kost alvorens de hernieuwbare energiebronnen daadwerkelijk vaste voet aan de grond krijgen. De wil moet aanwezig zijn en dit maakt het initiatief van de heer Linkohr zo belangrijk, ondanks de bezwaren die er tegen een aantal aspecten van zijn voorstel kunnen worden aangetekend. De heer Linkohr heeft inderdaad het probleem gepresenteerd zonder er doekjes om te winden en is daarbij een stap verdergegaan dan de voorgaande uitstekende verslagen, waarvan het laatste afkomstig is van mevrouw Rothe.
De PPE-fractie geeft blijk van een paradoxale houding door zich te verschuilen achter de complexiteit van het vraagstuk en niet mee te doen aan de stemming over het verslag-Linkohr. Ze ontneemt zichzelf daardoor het initiatiefrecht dat de Verdragen ons hebben toegekend. Daarom kunnen we deze zienswijze niet onderschrijven. Ik ben van mening dat we het verslag van de heer Linkohr moeten aannemen. Op die manier geven we de Commissie een doelmatig instrument in handen waarmee ze ons een voorstel kan doen voor een heel pakket maatregelen ten gunste van de hernieuwbare energiebronnen.

Adam
Mijnheer de Voorzitter, bij hernieuwbare energie gaat het hoofdzakelijk over het produceren van elektriciteit. We kunnen ons moeilijk een beeld vormen van de vraag naar elektriciteit in onze samenleving en van de manier waarop deze toeneemt en we kunnen ons ook moeilijk voorstellen hoeveel elektriciteit een conventionele elektrische centrale opwekt. Een opmerkelijke statistiek leert ons dat als alle windmolenparken in de wereld naar het Verenigd Koninkrijk zouden worden verplaatst, zij nog steeds maar 10 % van de vraag naar elektriciteit in het Verenigd Koninkrijk zouden kunnen dekken. Dit om er een idee van te geven hoezeer hernieuwbare energie nog moet worden gestimuleerd.
Er zijn drie essentiële punten. Om te beginnen moeten er vlotter bouwvergunningen kunnen worden afgegeven. In het Verenigd Koninkrijk wordt de ontwikkeling van hernieuwbare energie misschien nog wel het meest belemmerd door de vergunningenprocedure. Zoals in het verslag-Linkohr wordt aangegeven, moet er bovendien sprake zijn van toegang tot het elektriciteitsnet en moet er misschien zelfs voor gezorgd worden dat dit net zich dichtbij de beoogde plaats van de hernieuwbare energiebronnen bevindt. De geografische ligging vormt soms een probleem: zo wordt windenergie bijvoorbeeld vaak opgewekt in gebieden waar om te beginnen geen aansluitingen zijn op het elektriciteitsnet. In dat opzicht hebben we dus een probleem.
Dit alles wordt overkoepeld door de noodzaak om een mechanisme te creëren voor het verlenen van financiële steun terwijl deze energiebronnen zich ontwikkelen - een mechanisme dat niet alleen open is, maar ook een mededingingselement in zich heeft dat uiteindelijk zal helpen de kosten terug te dringen. We hebben gezien dat dat mogelijk is. Ik hoop dat het resultaat van deze debatten zal zijn - en ik weet dat we allemaal onze twijfels hebben over de details - dat de Commissie met een voorstel komt dat ons zal helpen een tijdperk binnen te treden waarin hernieuwbare energie een groter aandeel heeft in onze elektriciteitsvoorziening.

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, waarde afgevaardigden, allereerst wil ik de twee rapporteurs, mevrouw Rothe en de heer Linkohr, bedanken voor hun uitstekende verslagen. Het lijdt geen twijfel dat beide verslagen een belangrijke bijdrage leveren aan het debat over de bevordering van hernieuwbare energiebronnen en de daarin vervatte standpunten een daadwerkelijke verrijking betekenen van zowel de reeds ingediende als de nog in voorbereiding zijnde voorstellen.
Bij de voorbereiding van het Witboek heeft de Commissie zoveel mogelijk rekening proberen te houden met de resolutie van het Europees Parlement van 1997 over het Groenboek voor hernieuwbare energiebronnen. Het Witboek geeft dan ook in belangrijke mate de standpunten van het Europees Parlement weer.
Wij nemen momenteel alle bestaande programma's en acties onder de loep die in de Gemeenschap en in de lidstaten worden uitgevoerd ter bevordering van hernieuwbare energiebronnen. Ik kan u wat dit betreft mededelen dat wij na de uitgifte van het Witboek in kennis zijn gesteld van een reeks nationale programma's en acties op dit gebied. Daaruit blijkt dus duidelijk dat de inspanningen die wij in de komende tien jaar van de lidstaten vragen ten behoeve van de hernieuwbare energiebronnen, nu reeds concrete vorm beginnen aan te nemen. Desalniettemin is de behoefte aan nieuwe acties nog lang niet gedekt. Er is nog veel ruimte voor nieuwe programma's. De uitwerking daarvan mag dan ook, mede gezien de te Kyoto aangegane verplichtingen, niet langer op zich laten wachten.
Ik wilde bij deze gelegenheid mijn voldoening uiten over de goedkeuring door het Europees Parlement van het ALTENERprogramma. Ook wilde ik u mededelen dat ALTENER met het besluit van de Raad van 18 mei jongstleden in werking is getreden.
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag van mevrouw Rothe staan enkele zeer opbouwende voorstellen. Ik wilde u in eerste instantie verzekeren dat wij alles in het werk stellen om het onderzoek van de bestaande programma's en maatregelen in heel de Europese Unie nog voor het eind van dit jaar af te sluiten.
Wat dan de aanloopcampagne voor hernieuwbare energiebronnen betreft, kan ik u zeggen dat de Commissie momenteel bezig is met de opstelling van maatregelen in verschillende sectoren. Ook werken wij aan de noodzakelijke voorlichtingsmaatregelen en zullen wij, met het oog op de gebouwen, de bouwwetgeving onderzoeken om te proberen daarin bepalingen op te nemen ten gunste van de hernieuwbare energiebronnen en van met name de zonne-energie.
Voor de vermindering van de CO2 -uitstoot willen wij een combinatie van maatregelen: gebruik van hernieuwbare energiebronnen en energiebesparing in de gebouwen. Ook gaan wij na hoe wij de invoering op de markt van zonne-energie en meer concreet van fotovoltaïsche energie kunnen bevorderen. Verder willen wij de verspreiding van "goede praktijken" bevorderen met behulp van de in de aanloopcampagne genoemde acties en onder andere ook prijsuitreikingen.
Men kan de hernieuwbare energiebronnen ook door middel van andere communautaire beleidsvormen bevorderen. Daarom bestuderen wij momenteel aandachtig de daarvoor bestaande mogelijkheden in het kader van de hervorming van de structuurfondsen, het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het beleid voor de teelt van energiegewassen. Ik wil hier met name het voorstel van de Commissie voor de verordening inzake het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling noemen. In artikel 2 van dit voorstel worden de sectoren genoemd die bij voorbaat in aanmerking komen voor financiering. Hieronder vallen uitdrukkelijk ook de hernieuwbare energiebronnen. Zij vormen een fundamentele prioriteit. Dit is mijns inziens een goede grondslag voor de toekenning van aanzienlijke financiële middelen aan hernieuwbare energiebronnen in het kader van de communautaire bestekken. Daarbij moet natuurlijk het subsidiariteitsprincipe in acht worden genomen.
Verder kunnen mijns inziens de vraagstukken betreffende de financiering via andere communautaire programma's van acties ten behoeve van hernieuwbare energiebronnen worden opgelost tijdens de voor de komende jaren geplande onderhandelingen en met name ook tijdens de begrotingsprocedure. Ik hoop dat het Europees Parlement als tak van de begrotingsautoriteit een hoge prioriteit zal toekennen aan de hernieuwbare energiebronnen.
In het actieplan staat verder dat wij op gezette tijden verslag zullen uitbrengen over de geboekte vooruitgang. Met behulp van dergelijke verslagen kunnen wij de verwezenlijking van de doelstellingen toetsen en eventueel, daar waar nodig, onze koers bijsturen. Wij zijn trouwens van plan de vooruitgang bij de marktintroductie van hernieuwbare energiebronnen tot een permanent onderwerp van gesprek te maken met de betrokken instanties en natuurlijk met het Europees Parlement. Wij zullen tijdens heel de twaalfjarige duur van deze strategie hierover van gedachten wisselen en aan de hand van de gedane aanbevelingen het actieplan aanpassen.
Wat het verslag van de heer Linkohr betreft, moet ik u zeggen dat de Commissie het met het Europees Parlement eens is dat de toegang van de hernieuwbare energiebronnen tot de elektriciteitsmarkt van doorslaggevend belang is. Wij mogen namelijk niet vergeten dat het ons doel is tot het jaar 2010 het aandeel van de hernieuwbare energiebronnen aan de energiebalans te verdubbelen. De Commissie heeft in maart jongstleden haar eerste verslag ingediend over de harmonisatievereisten overeenkomstig de richtlijn betreffende de elektriciteitsmarkt. In dit verslag wordt de aandacht bijna uitsluitend gericht op het vraagstuk van de hernieuwbare energiebronnen en worden de belangrijkste vraagstukken genoemd die in de aanloopfase moeten worden onderzocht. De Commissie onderzoekt momenteel nog hoe de bestaande hinderpalen uit de weg kunnen worden geruimd en houdt daarbij rekening met de situatie in de lidstaten.
De Commissie wil voor het eind van dit jaar een voorstel indienen voor een richtlijn met gemeenschappelijke voorschriften voor uit hernieuwbare energiebronnen verkregen elektriciteit. Dit voorstel moet enerzijds een belangrijke impuls geven aan de productie van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen en anderzijds zorg dragen voor een geharmoniseerde aanpak van dit vraagstuk in heel de Gemeenschap.
Ik dank dan ook de rapporteur, de heer Linkohr, voor zijn gedetailleerd en nauwkeurig verslag. Zijn bijdrage zal vooral in de huidige fase, waarin wij onze voorstellen uitwerken, zeer nuttig voor ons zijn.
Mijnheer de Voorzitter, met de verslagen van mevrouw Rothe en de heer Linkohr maakt het Europees Parlement duidelijk dat het vastberaden steun geeft aan de bevordering van hernieuwbare energiebronnen. Ik wilde u nogmaals bedanken en u verzekeren dat voor de Europese Commissie de bevordering van hernieuwbare energiebronnen voor de komende jaren een van de grootste prioriteiten op energie- en milieugebied is.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 11.30 uur plaats.

Nagemaakte of door piraterij verkregen goederen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0223/98) van de heer Valdivielso de Cué, namens de Commissie externe economische betrekkingen, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van verordening (EG) nr. 3295/94 tot vaststelling van maatregelen om het in het vrije verkeer brengen, de uitvoer, de wederuitvoer en de plaatsing onder een schorsingsregeling van nagemaakte of door piraterij verkregen goederen te verbieden (COM(98)0025 - C40159/98-98/0018(CNS)).

Valdivielso de Cué
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, collega's, het schelmenbestaan, winstbejag en het mens-zijn in het algemeen leiden er vaak toe dat we op zoek gaan naar duistere wegen die makkelijker en lucratiever zijn dan de legale, en waarmee we onze drang om ons snel te verrijken kunnen bevredigen.
Hier gaat mijn verslag in grote lijnen over: het nemen van maatregelen tegen zaken als nagemaakte of door piraterij verkregen goederen, wat veel voorkomende verschijnselen zijn, maar daarom niet minder illegaal.
Ik zou eerst een definitie willen geven van nagemaakte goederen en van door piraterij verkregen goederen.
Onder nagemaakte goederen verstaat men goederen en hun verpakking waarop zonder toestemming de naam van een merk voorkomt die identiek is aan die van een geregistreerd merk.
Door piraterij verkregen goederen zijn goederen die zijn gekopieerd zonder toestemming van de houder van het copyright of van soortgelijke rechten met betrekking tot een bepaald dessin of model.
Verder wordt er in het verslag wordt op gewezen hoe groot dit probleem is, meer bepaald dat het verschijnsel van nagemaakte en door piraterij verkregen goederen macro-economische, sectorale en ook sociale gevolgen heeft.
Het is heel moeilijk om deze gevolgen precies vast te stellen. Toch leek het mij gepast de Commissie te vragen meer onderzoek te doen naar de gevolgen die de verordening van de Raad zou hebben als deze in werking treedt.
De Commissie heeft een aantal wijzigingen voorgesteld die de oude verordening aanzienlijk veranderen.
De belangrijkste zijn: uitbreiding van de verordening met nieuwe auteursrechten - evenals bepaalde patenten - die heel belangrijk zijn voor de intellectuele eigendom en die een grote rol spelen bij de bescherming van uitvindingen. Deze bescherming is essentieel, omdat de investeringen in onderzoek en ontwikkeling, die zo belangrijk zijn voor de evolutie en het concurrentieel vermogen van de Europese producten ten opzichte van de internationale concurrentie, hierdoor aan het juiste merk toegekend worden.
Uitbreiding van de interventiemogelijkheden van de douanediensten in alle situaties waar de douane mee te maken heeft, bij goederen in vrijhandelszones en depots, en bij goederen die door de douane worden gecontroleerd. Aanpassing van de verordening ten aanzien van het verschijnsel van communautaire merken, waarbij de houder van het communautaire merk slecht één aanvraag voor douaneprotectie hoeft te doen, in plaats van de vijf die nu nodig zijn om het hele grondgebied van de Unie te dekken.
Dit zijn dus de voornaamste vernieuwingen van de herziening van de verordening. Hiernaast heeft de Commissie, die ik bij dezen wil feliciteren met haar goede werk, verschillende vergaderingen en gesprekken gehad met verschillende bedrijfstakken en pressiegroepen die hun ambities in de nieuwe verordening weerspiegeld wilden zien. In dit opzicht heeft de Commissie externe economische betrekkingen zich over de volgende kwesties uitgesproken: wat betreft de omstreden niet-commerciële import van goederen door reizigers, verwerpt zij twee amendementen die erop zijn gericht deze import aan banden te leggen.
De Commissie is van mening dat niet-commerciële import tot een waarde van 175 ecu toegestaan moet worden. Ik denk dat we hier te maken hebben met een kernprobleem: de mogelijke illegaliteit wordt gedekt door deze verordening. De Commissie is van mening dat deze beperkte tolerantie de handel op kleine schaal en het toerisme bevordert.
Het harmoniseren van de sancties waartoe de lidstaten zich verplicht zien, is een probleem geworden dat moeilijk is op te lossen, wat voornamelijk komt doordat de lidstaten er zoveel verschillende systemen en juridische tradities op na houden verslag wijst er in ieder geval op dat de sancties effectief, evenredig en dwingend moeten zijn.
Tot slot zou ik nog willen wijzen op de nadruk die ik in het verslag heb willen leggen op de niet-commerciële mogelijkheden van in beslag genomen goederen. Er zijn miljoenen mensen op deze wereld die in extreme armoede leven, en ik hoop dat het Parlement hier gehoor aan wil geven. Het is onmenselijk om in beslag genomen goederen te blijven vernietigen in plaats van ze op niet-commerciële manier te gebruiken om tenminste aan een aantal van de behoeften van deze mensen, ook al is het een simpele en onvoldoende methode, tegemoet te komen.

Plooij-Van Gorsel
Mijnheer de Voorzitter, collega's en commissaris, op de eerste plaats wil ik de heer Valdivielso feliciteren met zijn verslag. Het probleem van de piraterij en namaakgoederen is zeer reëel en een bedreiging voor de Europese industrie. Bedrijven worden niet alleen in hun afzet op de Europese markt benadeeld maar krijgen ook geen kans hun export uit te breiden naar zich ontwikkelende landen doordat de markt daar vervuild, zeg maar gerust overspoeld is door namaakgoederen. Ik heb dat onlangs nog weer eens zelf in Indonesië kunnen waarnemen. Voor digitale producten is het probleem zeer nijpend. Gezien de stand van de technologie is het voor consumenten vandaag de dag bijna onmogelijk uit de kwaliteit van het product de authenticiteit ervan af te leiden.
Voorzitter, mijn fractie is verheugd over de opname van octrooien in het werkingsveld van de verordening maar maakt zich zorgen over de controle daarop. Waar en door wie moet deze worden uitgevoerd? Door douanebeambten? Krijgen die daar een opleiding voor? Collega's, handelsstromen mogen niet anders gaan lopen wegens verschillen in grenscontrole. De vraag van mijn fractie aan de Commissie is dan ook hoe de Commissie van plan is uniformiteit van de grenscontrole op dit punt te verzekeren, met name daar waar straks, na de uitbreiding, de Europese buitengrenzen bewaakt gaan worden door douanebeambten komend uit een andere juridische traditie, bij wie de Europese regelgeving nog lang niet is ingeburgerd.
Ten slotte, parallelimporten mogen en kunnen niet verboden worden. Dat is geen oplossing. De interne markt mag niet gehinderd worden door protectionisme. Het vrije verkeer van goederen zorgt voor gezonde concurrentie en dat is goed voor de consument.

Linser
Mijnheer de Voorzitter, de bescherming van de materiële en intellectuele eigendom is in ons rechtssysteem verankerd. Dat is niet alleen voor ieder individu, maar in het bijzonder ook voor de economie van het grootste belang. Bescherming van eigendom betekent ook bescherming van octrooien op uitvindingen en is dus een garantie voor de rendabiliteit van onderzoek en ontwikkeling. De afschaffing van de binnengrenzen maakt van de douanekantoren voor het verkeer met derde landen de laatste controle-instantie die de in- of uitvoer van illegaal nagemaakte goederen en dus inbreuken op het eigendomsrecht kan verhinderen.
Voor een efficiënte bescherming zijn echter in heel Europa hoge en sluitende veiligheidsnormen nodig om te verhinderen dat illegale namaak door de mazen van het net - lees die landen waarvan men weet dat ze aan hun grenzen weinig intensief controleren - glipt en op de Europese markt komt. Daarom vragen wij de Commissie er streng op toe te zien dat de douanediensten van alle lidstaten de nodige veiligheid bieden om de materiële en intellectuele eigendom te garanderen.

Ferrer
Mijnheer de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat de Europese bedrijven ingrijpende herstructureringen hebben moeten doorvoeren om het hoofd te kunnen bieden aan de uitdagingen die een economie die steeds opener en concurrerender wordt met zich meebrengt.
Deze inspanningen alleen zijn echter niet voldoende. Het is onder andere ook noodzakelijk dat er een juridisch kader komt dat ervoor zorgt dat de regels van het spel van de wereldhandel nageleefd worden.
In dit licht moeten we het voorstel tot wijziging van de verordening betreffende de handel in nagemaakte of door piraterij verkregen goederen van de Commissie positief beoordelen, om de invloedssfeer van de verordening te vergroten en deze aan te passen aan de evolutie van de communautaire normen betreffende de rechten op de intellectuele eigendom.
Wat betreft de concurrentie met derde landen, met name die landen waarvan de economie in ontwikkeling is en waar de lonen laag zijn en waarmee het dus moeilijk concurreren is, is het essentieel om de vervalsing van merken, ontwerpen en modellen tegen te gaan en de intellectuele eigendom te beschermen, aangezien de grootste voordelen die de Europese industrie ten aanzien van de concurrentie heeft, de kwaliteit van haar producten en met name haar creatieve capaciteiten zijn.
De tekst van de Commissie heeft dan ook mogelijkheden door het voorstel om op verzoek van de houder van de rechten goederen door de douane te laten vorderen die waarschijnlijk zijn nagemaakt of onrechtmatig een merk voeren dat is beschermd door rechten op intellectueel eigendom. Tegelijkertijd is het ook noodzakelijk dat de Commissie de amendementen in het verslag van de heer Valdivielso aanneemt, omdat de maatregelen die hierin worden voorgesteld eraan bijdragen dat de regels van de internationale handel met betrekking tot de intellectuele eigendom worden nageleefd, en omdat ze het mogelijk maken om handelspraktijken die de Europese bedrijven ernstig schaden, te bestrijden.

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de steun die het Europees Parlement geeft aan het voorstel van de Commissie maakt duidelijk dat wij allen vastbesloten zijn de strijd aan te binden tegen frauduleuze invoer en wel in het kader van een eerlijke en evenwichtige mededinging.
Ik wil allereerst u allen en met name de rapporteur, de heer Valdivielso de Cué en de Commissie externe economische betrekkingen van harte bedanken voor het uitgebreide en diepgaande verslag dat werkelijk in een mum van tijd werd opgesteld. Ik ben bijzonder blij met dit verslag. Hiermee heeft het Europees Parlement de gelegenheid gekregen zijn mening te geven over drie zeer belangrijke, innovatieve bepalingen in ons voorstel. Ik noem ten eerste de uitbreiding van de voorschriften inzake douanebescherming tot bepaalde octrooien, ten tweede de uitbreiding van de werkingssfeer van de verordening tot alle goederen die onder douanetoezicht vallen en ten derde de vaststelling van een procedure voor de indiening van een enkel verzoek om douanebescherming in verschillende lidstaten. Dit laatste zal met name gunstig zijn voor houders van communautaire octrooien.
Mevrouw Plooij-van Gorsel stelde mij een vraag. Ik kan haar antwoorden dat de Commissie inderdaad de coördinatie verzorgt van de inspanningen die de lidstaten ondernemen voor de opleiding van douaneambtenaren. Wij willen daarmee zorg dragen voor een uniforme controle. Hopelijk zullen wij in de komende jaren erin slagen een zo ruim en volledig mogelijke opleiding van douaneambtenaren te garanderen. Dit is met name ook met het oog op de uitbreiding van groot belang.
In de voorgestelde amendementen wordt rekening gehouden met het doel van de Commissie. Wij willen de controlemogelijkheden aan de buitengrenzen van de Gemeenschap versterken. Toch kan de Commissie niet alle amendementen overnemen. Daar zijn eerder technische dan politieke redenen voor. Amendement 6 kunnen wij zonder meer aanvaarden. De amendementen 4 en 5 kunnen wij echter alleen overnemen, indien deze redactioneel worden aangepast. Ons inziens zou bijvoorbeeld amendement 4 elders in de tekst moeten worden opgenomen. Als wij hierover overeenstemming kunnen bereiken, kan de Commissie instemmen met dit amendement. In amendement 5 staat dat medicijnen waarvan de overeenstemming met de octrooiwetgeving met een certificaat houdende toestemming voor het op de markt brengen is bewezen, van controle kunnen worden uitgesloten. De Commissie kan daarmee instemmen mits dit amendement in een duidelijker kader wordt geplaatst. De Commissie kan daarentegen de amendementen 1, 2, 3 en 7 niet overnemen. Wij moeten amendement 1 verwerpen, daar hier staat dat de vergoeding navenant de kosten van de verleende dienst moet zijn. Deze kosten kunnen echter van lidstaat tot lidstaat verschillen daar de daarvoor noodzakelijke instrumenten uiteenlopen. In amendement 2 staat dat de douaneautoriteiten een zekerheid kunnen verlangen om hun aansprakelijkheid bij het ongerechtvaardigd tegenhouden van goederen te dekken. Het gaat hierbij echter om een verantwoordelijkheid van de overheid en daarom is het niet noodzakelijk de storting van een zekerheid verplicht te stellen. Men moet er immers vanuit gaan dat de overheid altijd solvabel is. Daarom kunnen wij dit amendement niet overnemen. In amendement 3 is sprake van schadevergoeding aan de houder van de goederen. De details daarvoor zouden in de nationale wetgevingen moeten worden geregeld. Deze schadevergoeding moet echter als een geheel worden beschouwd en daarom kunnen wij dit amendement niet overnemen. Tot slot moet de Commissie amendement 7 verwerpen omdat uit de ervaring in de praktijk is gebleken dat de bij de toepassing van de verordening verzamelde gegevens ons niet in staat stellen het onderzoek te verrichten waarvan in dit amendement sprake is. Wij krijgen van de douane-unie de resultaten betreffende de werking van dit instrument en deze resultaten zijn meetbaar. De Commissie gaat daar in het aan u voorgelegde verslag gedetailleerd op in.
Het verschijnsel van het ongeoorloofd exploiteren van intellectueel eigendom, de wortels van dit verschijnsel en de gevolgen daarvan vormen tezamen een groot vraagstuk dat veel verder gaat dan de werkingssfeer van de onderhavige verordening.
Tot slot wil ik nogmaals de rapporteur en alle anderen die hebben bijgedragen aan de behandeling van deze richtlijn van harte bedanken.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 11.30 uur plaats.

Tweede ministerconferentie van de WHO
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de resultaten van de tweede ministerconferentie van de Wereldhandelsorganisatie op 18/20 mei in Genève.

Brittan, Sir Leon
Mijnheer de Voorzitter, van 18 tot 20 mei stond ik aan het hoofd van de delegatie van de Europese Commissie bij de ministerconferentie van de WHO die tegelijkertijd met de viering van de 50ste verjaardag van de GATT plaatsvond, de voorganger van de WHO. Voorzitter Santer vertegenwoordigde de Europese Unie, te midden van een groot aantal staatshoofden uit de hele wereld.
Zowel de ministerconferentie als de viering van de 50ste verjaardag waren een succes. Er werd terecht erkend dat het GATTsysteem een enorme bijdrage heeft geleverd aan de groei van de werkgelegenheid en economische stabiliteit in de afgelopen 50 jaar en die erkenning wordt duidelijk weerspiegeld in de deelname van zoveel landen aan dat systeem en het feit dat nog eens meer dan 30 landen staan te trappelen om lid te worden.
Er werd tevens erkend dat in de huidige mondialisering van de economie verdere handelsliberalisering binnen het op regels gebaseerde systeem van de WHO de veiligste manier is om dat succes te continueren en te vergroten. Zo luidde de boodschap ten gunste van het WHO-systeem van vrijwel alle deelnemers aan de conferentie, zowel de ontwikkelde als de ontwikkelingslanden.
Op 20 mei nam de conferentie een ministersverklaring aan die ons aanmoedigt en in staat stelt te streven naar de verwezenlijking van de doelstelling van verdere handelsliberalisering als een middel om een grotere bloei en stabiliteit tot stand te brengen. Tijdens de conferentie werd er eens temeer op gewezen hoe belangrijk het is dat alle WHO-leden volledig voldoen aan hun verplichtingen in het kader van de WHO waarvoor al deze leden zich duidelijk inzetten. Wat de Europese Gemeenschap betreft, maakte zij haar standpunt kenbaar dat de tenuitvoerlegging van de Uruguay-ronde over het algemeen goed vordert, maar dat daar waar een afzonderlijk land hierbij moeilijkheden ondervindt, wij klaar staan om technische bijstand te verlenen teneinde ervoor te zorgen dat de tenuitvoerlegging goed verloopt. Die belofte werd door een aantal minder ontwikkelde landen verwelkomd.
De ministersverklaring vormt bovendien het begin van een proces ter voorbereiding van een besluit dat volgend jaar moet worden genomen tijdens de conferentie in de Verenigde Staten over verdere multilaterale liberalisering. Dat proces en het opgezette werkprogramma maken de volgend jaar te nemen besluiten niet overbodig, maar maakt het mogelijk op dat moment ambitieuze beslissingen te nemen mochten we hiertoe, naar ik hoop, besluiten. Bij het door ons goedgekeurde proces zullen de bestaande tijdschema's worden gerespecteerd, maar zal het ook mogelijk zijn de werkzaamheden waar nodig te intensifiëren zodat alle elementen aanwezig zijn om volgend jaar besluiten te kunnen nemen.
Wij hopen dat volgend jaar zal worden besloten een veelomvattende nieuwe onderhandelingsronde te openen - de millennium-ronde - waarbij niet alleen wordt onderhandeld over de reeds overeengekomen onderwerpen zoals landbouw en diensten, maar ook over andere voor de Europese industrie en handel belangrijke gebieden en sectoren zoals industriële tarieven, investerings- en mededingingsregels, overheidsopdrachten, enz. De Europese Unie is van mening dat onze economie bijzonder veel baat zou hebben bij overeenkomsten op die gebieden en ik denk dat dat zowel in het belang is van onze geïndustrialiseerde partners als van de ontwikkelingslanden.
Tijdens de ministerconferentie heb ik mij veel moeite getroost om uit te leggen waarom een nieuwe ronde een goede zet zou zijn en misschien moeten de argumenten hiervoor vandaag nog eens worden genoemd. Ten eerste kunnen alle sectoren en belanghebbenden er uitsluitend door middel van een allesomvattende aanpak van op aan dat hun specifieke belangen tijdens de onderhandelingen aan bod komen. Zonder een allesomvattende ronde bestaat het gevaar dat bepaalde sectoren en gebieden die in de toekomst daadwerkelijk nieuwe banen zouden kunnen opleveren, niet ter sprake komen. Bij een ronde wordt de agenda veel breder opgezet en zal er veel meer ruimte zijn voor uiteindelijke besluiten dan het geval zou zijn bij een meer beperkte, sectorale benadering.
Ten tweede betekent deze allesomvattende benadering dat de ingebouwde agenda, het werkprogramma van Singapore, en ook nieuwe onderwerpen kunnen worden besproken. Een ronde brengt bovendien de "benadering van de globale verbintenis" met zich mee, hetgeen betekent dat alle deelnemers net als in de vorige rondes alle resultaten van de onderhandelingen moeten aanvaarden en er niet een paar mogen uitkiezen. Dat houdt in dat onderwerpen die voor sommigen moeilijk zijn, maar voor anderen belangrijk, niet los van andere kwesties geblokkeerd kunnen worden. Dat is de sleutel tot een goed resultaat.
Een allesomvattende ronde betekent tot slot dat er een einddatum is, wat veel politieke aandacht tot gevolg heeft op het hoogste niveau binnen de regeringen van de lidstaten en waardoor de druk aanwezig is om de onderhandelingen op tijd te voltooien.
Op de ministerconferentie kon onze benadering op aanzienlijke steun rekenen en het is bijzonder veelzeggend dat president Clinton ervoor waakte zo'n benadering uit te sluiten en mevrouw Barshefsky eveneens te kennen gaf dat er werkzaamheden konden worden verricht waardoor een dergelijke benadering zou kunnen worden gevolgd, mocht hiertoe volgend jaar worden besloten. Onze ideeën worden natuurlijk nog niet in de hele wereld gesteund en ik hoop dat de consensusvorming zodanig zal verlopen dat er volgend jaar op dit punt een overeenkomst kan worden gesloten. Daar zullen we naartoe werken.
Bij ons pleidooi voor verdere handelsgroei en -liberalisering moeten we onze kiezers duidelijk uitleggen hoe belangrijk de handelsliberalisering is voor het bevorderen van de groei en het creëren van banen. We moeten alle betrokkenen laten zien welke voordelen dit oplevert en aantonen dat de handel en andere rechtmatige punten van zorg in het nationale beleid, zoals bijvoorbeeld milieuvraagstukken, niet onverenigbaar zijn, maar in elkaars voordeel zouden kunnen werken.
Op de ministerconferentie heb ik de mening geuit dat we onmiddellijk de kritiek moeten ontzenuwen dat de handel onvermijdelijk schadelijk is voor het milieu. Een vastberaden poging om een aantal ingewikkelde handels- en milieuproblemen op te lossen zou de publieke opinie enigszins gerust kunnen stellen. Deze oproep resulteerde in steun, met name van president Clinton, voor ons idee van een topontmoeting om hier uitvoering aan te geven.
De ministersverklaring is een afspiegeling van de erkenning dat we bij onze werkzaamheden in het kader van de WHO meer burgers moeten bereiken en nieuwe manieren moeten vinden om vertegenwoordigers van de burgermaatschappij bij het proces te betrekken. We moeten hun de voordelen van het systeem tonen om ervoor te zorgen dat het transparant blijft en we moeten hun bezorgdheid tot ons door laten dringen. De Gemeenschap was altijd een van de eersten om voor een dergelijke benadering te pleiten.
Alvorens af te ronden nog even iets over de resolutie van het Europees Parlement over de resultaten van de ministerconferentie. Ik verwelkom de resolutie en kan me er grotendeels in vinden. Er wordt terecht gewezen op de enorme en positieve bijdrage van de GATT in de afgelopen 50 jaar en de resultaten van het multilaterale systeem in het algemeen. Zij is tevens tekenend voor de steun van het Europees Parlement voor voortgezette multilaterale liberalisering, een welkome boodschap waarmee we rekening zullen houden bij het voorbereiden van de nieuwe ronde.
Het Europees Parlement uit bovendien enige gerechtvaardigde bezorgdheid naar aanleiding van het feit dat ervoor gezorgd moet worden dat de ontwikkelingslanden volop profiteren van het WHO-systeem. Ik ben het er niet mee eens dat alleen de geïndustrialiseerde landen baat hebben gehad bij de WHO, maar ik ben wel de eerste om te erkennen dat we al het mogelijke moeten blijven doen om ervoor te zorgen dat de liberalisering ten goede blijft komen aan de armere lidstaten.
In de resolutie wordt bovendien tot mijn genoegen het belang onderstreept van een betere integratie van onder andere milieukwesties in de WHO-werkzaamheden en een meer uitgebreide dialoog over de WHO met onze diverse sociale partners.
Het Europees Parlement heeft tot slot enkele kanttekeningen geplaatst bij de recente overeenkomst met de Verenigde Staten met betrekking tot de Helms-Burton-wet. Op dit punt ben ik het niet eens met de afgevaardigden. De schikking was onmiskenbaar een goed resultaat voor de Europese Gemeenschap en doet op geen enkele manier afbreuk aan onze doelstelling op langere termijn die wetten te doen intrekken. Het is een goede zaak voor Europa omdat onze lidstaten als gevolg hiervan in Cuba en Iran kunnen investeren en bovendien omvat deze schikking een duidelijke toezegging van de Amerikaanse regering geen verdere pogingen te zullen doen om extraterritoriale maatregelen te nemen. Deze ontwikkeling is helemaal in de geest van de WHO waarvan de regels uitdrukkelijk aangeven dat geschillen bij voorkeur met bilaterale middelen worden beslecht. Mochten de Amerikanen hun verplichtingen niet nakomen - waar ik niet van uitga - dan zullen wij ons natuurlijk het recht voorbehouden om terug te vallen op de geschillenbeslechting in het kader van de WHO, hetgeen ons vrijstaat.
Tot slot wil ik dat wordt genotuleerd hoezeer ik de deelname van leden van het Europees Parlement aan de conferentie op prijs heb gesteld. Hun deelname was welkom en doeltreffend. Ik verheug mij op een vergelijkbare nauwe samenwerking met het Europees Parlement in de komende maanden van voorbereiding van de derde ministerconferentie.

Elchlepp
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer de commissaris, de ministerconferentie van Genève heeft natuurlijk geen antwoord kunnen geven op de vele open vragen over een zinvolle verdere ontwikkeling van de WHO. Ik denk daarbij aan de naleving van sociale normen en de reductie van de door de productie veroorzaakte milieuverontreiniging, maar ook aan de deelname van de derdewereldlanden, die niet in de OESO vertegenwoordigd zijn, aan de onderhandelingen over de multilaterale overeenkomst inzake investeringen. Ik pleit voor een WHO-gedragscode voor internationale ondernemingen. Een dergelijke gedragscode kan klaarheid brengen en een internationaal referentiekader creëren. Wij willen dat de onmiskenbare voordelen van de wereldwijde handel voor zoveel mogelijk mensen, niet alleen voor aandeelhouders en concerns, tastbaar worden. Daarom moeten wij ons in het kader van de WHO intensief blijven bezighouden met de gevolgen en neveneffecten van de wereldhandel voor de verdeling van de welvaart tussen de landen. Als voor deze problemen geen oplossing wordt gevonden komt de hele vrijhandel in diskrediet en gaan de tot nu toe door de WHO bereikte successen op het vlak van de welvaart verloren.
Het is goed dat de WHO-ministerconferentie, gelet op de onzekerheid die de Aziatische crisis bij de internationale economische actoren heeft veroorzaakt, aan de multilaterale liberalisering van de wereldhandel heeft vastgehouden. Die liberalisering is echter geen doel op zich. Ze moet, zoals op de ministerconferentie is gezegd, iedereen ten goede komen. Dit is jammer genoeg nog niet helemaal het geval. De op de Top van Singapore en op de high level meeting van 1997 in Genève gemaakte afspraken om voor de minst ontwikkelde landen de toegang tot de markt te vergemakkelijken moeten eindelijk door alle WHO-landen nagekomen worden. De EU heeft hier door de harmonisering van de voorwaarden voor de toegang tot de markt, ook voor de minst ontwikkelde niet-ACS-landen, een stap in de goede richting gedaan.
De minst ontwikkelde landen moeten echter ook iets doen en hun stapsgewijze integratie in de wereldmarkt en hun binnenlandse groei door economische diversifiëring stimuleren. Dat vergt in sommige gevallen echter ook een mentaliteitsverandering bij de plaatselijke leidende klasse. Ook dat moet eens duidelijk worden gezegd. Niet alleen de in de verklaring van de ministers vermelde schuldenlast maar ook andere factoren, zoals het vasthouden aan de traditionele invoer van energie, wegen zwaar op de betalingsbalans van vele ontwikkelingslanden.
Wij moeten daarom bijvoorbeeld ook de samenwerking in de energiesector tussen de EU en de ontwikkelingslanden versterken. Zo krijgen de ontwikkelingslanden en de derde landen de kans eigen alternatieven te ontwikkelen voor energieproductie in de eigen regio. In het Parlement is dit vanavond in een andere context uitvoerig besproken.
Dit verslag is voor mij een aanleiding om erop te wijzen dat het Europees Parlement een duidelijker standpunt moet innemen ten opzichte van de toekomst van de wereldhandel zodat het de samenwerking op dit vlak tussen de regeringen kritischer kan begeleiden. Dat is ook van groot belang voor het werkgelegenheidsbeleid. Ik heb de indruk dat deze aangelegenheid op nationaal niveau al te vaak in de marge van het politieke debat terechtkomt.
Sir Leon Brittan, wij waarderen ten zeerste dat u zich steeds bereid verklaard hebt voor de Commissie externe economische betrekkingen over de ontwikkelingen in de WHO verslag uit te brengen. Het Parlement moet aan het debat over de WHO echter kunnen participeren. In het bijzonder hebben wij nood aan een schriftelijk jaarverslag over de werkzaamheden van de Commissie op dat terrein. Wij zouden u daar zeer erkentelijk voor zijn.

Kittelmann
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik u op dit gevorderde uur vriendelijk een goede morgen wensen. Sir Leon, ik ben blij dat u de gelegenheid om een verklaring af te leggen te baat genomen heeft, hoewel wij wegens tijdgebrek niet kunnen ingaan op wat u gezegd hebt. Ik verheug mij over de waardering voor het werk van het Europees Parlement, de ontwerpresolutie en de erkentelijkheid voor onze aanwezigheid in Genève. Ik garandeer u dat wij op samenwerking zullen blijven aandringen en dat we dankbaar zijn voor de nauwe samenwerking.
Op de ronde in Genève was er na vijftig jaar GATT vanaf het begin natuurlijk al reden om te feesten en plechtige toespraken te houden. Er werd teruggeblikt op een succesrijke periode. Als wij zien wat wij al hebben bereikt verstilt de kritiek op wat er nog ontbreekt.
Als Europees Parlement hadden wij verwacht de Commissie en de Raad ertoe te kunnen brengen de Amerikanen niet het voortouw te laten nemen. Wij weten echter ook dat de kritiek van het Europees Parlement op het feit dat op het vlak van de handel, het milieu en de sociale normen nog niet zoveel is bereikt, eigenlijk een gevolg is van het feit dat juist de ontwikkelingslanden op deze terreinen om begrijpelijke redenen een aarzelende houding aannemen. We moeten ook voorzichtig zijn en met onze eisen onszelf niet overbelasten, zodat onze doelstellingen geloofwaardig blijven.
De heer Elchlepp zei dat hij van het Parlement wat meer eisen verwachtte. Ik zou daarop willen zeggen dat wij in onze besluiten, bij de hoorzitting en veel andere dingen die wij gedaan hebben, vaak veel meer verwachtten dan wat op dat ogenblik mogelijk was. Misschien is dat echter ook goed.
Sir Leon, ik ben blij dat ons in New York een ronde wacht die volgens de Commissie erg belangrijk moet worden. De Commissie moet ervoor zorgen dat daar alles op tafel komt. Mijnheer de commissaris, voor dit beleid krijgt de Commissie de steun van het Europees Parlement.

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, de bijeenkomst van de ministerraad van de WHO in Genève was geen hoogtepunt. Zelfs onze beroepsoptimist Sir Leon Brittan had het slechts over een relatief succes. De pers was nog duidelijker. Op de tegenmanifestaties in Genève werd betoogd dat 50 jaar GATT geen reden is om te feesten. Wereldwijd zijn de verschillen immers groter geworden. De arme landen zijn armer geworden, het milieu staat op vele plaatsen voor een ramp en verworvenheden op het gebied van het arbeidsrecht worden afgebouwd.
In plaats van de liberalisering op de spits te drijven moeten wij de voorbije jaren evalueren. Wat is er misgelopen als wij zien dat het aandeel van de ontwikkelingslanden in de handel nog verminderd is en als de WHO-panels zich regelmatig tegen de mensen en het milieu uitspreken? Wij hebben geen behoefte aan liberalisering van de handel in biotechnologisch gewijzigde levensmiddelen. Wij hebben een systeem nodig dat ons daarvoor behoedt. De statuten van de WHO moeten aangepast worden. De handel in onder schadelijke omstandigheden vervaardigde producten mag niet langer door een panel worden opgelegd. Sir Leon Brittan, bent u bereid zich voor de aanpassing van artikel 20 van de GATT in te spannen?
Ook transparantie is zeer belangrijk. De EU stelt aan derdewereldlanden good government als voorwaarde voor ontwikkelingshulp. Wij verlangen good government van de WHO. Van onze eigen regeringen - ook van de Griekse - verlangen wij dat alvorens wij een nieuwe onderhandelingsronde aanvatten.

Newens
Mijnheer de Voorzitter, er wordt altijd gesteld dat een toename van de wereldhandel als gevolg van de opheffing van handelsbelemmeringen een manier is om een grotere bloei en een hogere levensstandaard voor iedereen te bewerkstelligen. We zouden ons derhalve bezig moeten houden met de arbeidsnormen. Ik wil er sterk op aandringen dat de WHO volop samenwerkt met de Internationale Arbeidsorganisatie om ervoor te zorgen dat de essentiële arbeidsnormen worden gerespecteerd, zoals in de slotverklaring van de Top van Singapore uit 1996 werd aanbevolen. De ontwikkelingslanden zouden de IAO-Overeenkomst ten uitvoer moeten leggen teneinde gelijke omstandigheden te creëren en de strijd tegen de wereldwijde armoede voort te zetten.
De tweede kwestie waar ik het over wil hebben, is die van Cuba en de Helms-Burton-wet. Ondanks de door de commissaris gegeven verzekering ben ik van mening dat de Europese Unie een vergissing heeft gemaakt door in te stemmen met de opheffing van het WHO-panel dat de bezwaren tegen de Helms-Burton-wet moest behandelen, in ruil voor de overeenkomst van 18 mei tussen de Europese Unie en de VS, aangezien de EU een element van de extraterritoriale geldigheid van de wetgeving van de VS lijkt te aanvaarden. Ik heb begrepen dat de Europese Unie, mits er afstand wordt gedaan van de titels 3 en 4 van de Helms-Burton-wet, haar medewerking zal verlenen aan het opmaken van een register van vermeende in beslag genomen eigendommen en dat zij zich voortaan zal onthouden van openbare steun aan investeringen in deze eigendommen door haar lidstaten en burgers, en dergelijke investeringen zal ontmoedigen. Ondanks het optimisme van de commissaris lijkt het gezien de verklaringen van Jesse Helms onwaarschijnlijk dat het Congres van de Verenigde Staten in zal stemmen met de niet-toepassing van de titels 3 en 4 zonder enige verandering van politiek toezicht.
Ik verwelkom de uitspraak van de commissaris dat we indien noodzakelijk terug zullen vallen op het WHO-panel. Als er echter sprake zou zijn van niet-toepassing, zou het dan echt verenigbaar zijn met de beginselen van de WHO als de Europese Unie het idee overneemt om geen openbare steun te verlenen aan investeringen in Cuba en ondernemingen dergelijke investeringen te ontraden? Zou een overeenkomst van deze strekking overeenkomsten tussen Cuba en de afzonderlijke lidstaten van de Europese Unie tenietdoen en afgedwongen kunnen worden voor het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen? Wordt er geen rekening gehouden met het feit dat de Verenigde Staten in tegenstelling tot andere landen niet heeft getracht een overeenkomst te sluiten over compensatie voor genationaliseerde eigendommen? En waarom zou de Europese Unie er in deze omstandigheden mee moeten instemmen zich te houden aan een overeenkomst die in zoverre een element van de Helms-Burton-wet overneemt dat zij het idee accepteert om af te zien van steun aan investeringen in geconfisqueerde eigendommen?
Door maatregelen te nemen om een soort overeenkomst zonder tussenkomst van het gerecht veilig te stellen, lijkt de Europese Unie concessies te hebben gedaan die niet verenigbaar zijn met het beginsel van de WHO. Ik zou het bijzonder op prijs stellen als de commissaris deze zaken zou becommentariëren en de situatie zou ophelderen, met name ten aanzien van de handel met Cuba.

Castellina
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het is zeker niet mijn bedoeling op dit uur een discussie te openen over het lot van de Wereldhandelsorganisatie, maar ik zou willen dat ook mijn oordeel in de notulen werd opgenomen. Mijn oordeel over deze conferentie en de door dit organisme vervulde functie is allesbehalve enthousiast. De bedoeling was dat de liberalisering van de handel, door het elimineren van de problemen veroorzaakt door het protectionisme van voor de oorlog, welvaart en werkgelegenheid zou brengen. De eerste conferentie te Havana - ik haal dit feit altijd aan omdat ik het zo significant vind - droeg niet voor niets de titel "Handel en werkgelegenheid" : de werkgelegenheid was een van de doelstellingen. Helaas zijn de zaken anders gelopen. Het handvest van Havana is nooit in werking getreden omdat de Verenigde Staten het nooit geratificeerd hebben en de verordeningen die moesten zorgen voor liberalisering van de noodzakelijke maatregelen voor de ontwikkeling, zijn nooit aangenomen. Momenteel rest ons niets anders dan de vrijhandel die ook te Genève voor veel spanning heeft gezorgd. We hoeven maar te denken aan de malaise die in de UNCTAD heerst.
De liberalisering van de handel creëert geen vrije markten, maar accentueert daarentegen vaak de scheve verhoudingen; de sterken krijgen nog meer vrijheid om de markt naar hun hand te zetten. Ik denk dat we heel goed over deze zaken moeten nadenken alvorens de ronde van het derde millennium te lanceren.
Mijnheer de commissaris, een laatste opmerking over de Helms-Burton-wet waarover wij al vaak gesproken hebben. Ik weet niet of de Amerikanen er in zullen slagen de op zich genomen verplichtingen na te komen; ik heb daar mijn twijfels over. Me dunkt dat de Europeanen zich nu al hebben verplicht niet te investeren in de genationaliseerde eigendommen in Cuba - en dat zijn ze praktisch allemaal - en dat lijkt me zeer ernstig. Mijnheer de commissaris u hebt zelf, evenals ik, de president van Brazilië, Cardoso, in Genève horen klagen over het feit dat alle niet-Europese landen uiteraard van elke overeenkomst zijn uitgesloten. Ik vind het niet erg fraai dat Europa een universele rol speelt en zijn eigen bedrijven veilig stelt, terwijl het zich niets aantrekt van het lot van de rest van de landen van de wereld die een veel zwakkere onderhandelingspositie hebben dan wij.

Brittan, Sir Leon
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats heeft de heer Elchlepp gelijk dat tijdens de conferentie niet alle zaken zijn opgelost. Dat was niet mogelijk en ook niet de bedoeling: de conferentie was bedoeld om een plan en een richting voor de toekomst vast te stellen en de kwesties te identificeren, hetgeen ook gebeurd is. Een groot aantal door de heer Elchlepp genoemde onderwerpen moet in een later stadium worden behandeld. Ik waardeer zijn uitspraak over het duidelijke standpunt van de Europese Unie ten aanzien van de minst ontwikkelde landen. We zullen hierop blijven hameren. Ik ben het eens met zijn opvatting over samenwerking in de energiesector.
Wat de heer Kittelmann heeft gezegd over de ontwikkelingslanden is eveneens erg belangrijk. Voor degenen onder ons die nauwe betrekkingen onderhouden met de ontwikkelingslanden is het erg belangrijk hen ervan te overtuigen dat het in hun eigen belang is mee te doen aan discussies over zaken als de handel en het milieu; hen uit te leggen dat we hiermee geen protectionistische bedoelingen hebben en dat we hun gevoelens begrijpen over het verzoek dat wij ons kunnen permitteren, maar waarvan zij het gevoel hebben dat ze er niet op kunnen ingaan. We moeten proberen een constructieve dialoog over dat onderwerp op gang te brengen.
Ik ben het uiteraard niet eens met de fundamentele veronderstelling van de heer Kreissl-Dörfler. Wat betreft artikel 20, denk ik echter dat het verkrijgen van een of andere nadere uitleg hiervan - zo niet een amendement - een reële mogelijkheid is die tijdens de hopelijk aanstaande topontmoeting over handel en milieu moet worden besproken.
Ik ben het helemaal met de heer Newens eens dat er zoals overeengekomen in Singapore sprake zou moeten zijn van samenwerking tussen de IAO en de WHO. Wat de Helms-Burton-wet betreft, is er echter volstrekt niets overeengekomen wat onverenigbaar is met de WHO die, zoals ik in mijn openingswoord heb gezegd, een positief systeem hanteert dat er niet op gericht is tot het bittere einde over zaken te procederen en punten vast te stellen, maar de partijen aan te moedigen tot een schikking te komen. Zo'n schikking houdt natuurlijk in dat niemand helemaal zijn zin krijgt. Ten eerste hebben we echter heel duidelijk gemaakt dat we het recht hebben terug te vallen op de WHO als de Verenigde Staten zijn verplichtingen niet kan nakomen en ten tweede dat we niet bereid zijn af te zien van investeringen in Cuba, zoals mevrouw Castellina opperde. Dat is eenvoudigweg niet zo! Er geldt geen enkele beperking voor investeringen in Cuba: er is alleen een verklaring dat we ingeval van naleving van de overeenkomst door de Amerikanen geen openbare steun zullen verlenen aan nieuwe investeringen in eigendommen die volgens ons in weerwil van het internationaal recht zijn onteigend. Dit zou dus per geval moeten worden beantwoord.

De Voorzitter
Ten aanzien van dit onderwerp heb ik, overeenkomstig artikel 40, lid 5, van het Reglement, ontwerpresolutie B4-0666/98 namens de Commissie externe economische betrekkingen ontvangen.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 00.35 uur gesloten)

