Przyjęcie zmian do Traktatu (debata)
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest oświadczenie Komisji dotyczące przyjęcia zmian do traktatu.
Pragnę zwrócić uwagę na fakt, iż w tej debacie nie przewidziano procedury pytań z sali. Wiemy jednak doskonale, że jest to bardzo ważna debata i dlatego przywiązujemy do niej wielką wagę.
José Manuel Barroso
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! W dniu dzisiejszym Komisja Europejska wyraziła przychylną opinię wobec decyzji podjętej w grudniu przez Radę Europejską dotyczącą zmiany art. 136 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Jak Państwu wiadomo, celem tej zmiany jest zezwolenie państwom członkowskim strefy euro na stworzenie stałego mechanizmu zapewniającego stabilność finansową całej strefy euro. W 2013 roku ten europejski mechanizm stabilności zastąpi obecne tymczasowe instrumenty stabilności - europejski fundusz stabilności finansowej oraz europejski mechanizm stabilności finansowej - a wszyscy wiemy, jak przydatne są te mechanizmy.
Mówimy tu o decyzji, która ma zasadnicze znaczenie dla potwierdzenia naszego zdecydowania, by bronić naszej waluty i zagwarantować stabilność finansową w sytuacji zakłóceń równowagi gospodarczej w niektórych państwach członkowskich - zakłóceń, które musimy przecież korygować. Jest to mechanizm konieczny do ukończenia prac nad konstruowaniem ram traktatowych.
W związku z powyższym, jak podkreśliłem też w trakcie ostatniego posiedzenia Rady Europejskiej, każda inicjatywa - w tym inicjatywy na rzecz konkurencyjności i konwergencji europejskiej gospodarki, a wymieniam konwergencję obok konkurencyjności, ponieważ chodzi tu między innymi o konwergencję naszych gospodarek - każda inicjatywa, jak mówię, musi respektować Traktat, a także zasady i przepisy przewidziane dla Unii i dla jej instytucji.
Komisja podejmie zatem wszelkie inicjatywy - legislacyjne, czy też inne - by zagwarantować spójność przyszłego mechanizmu stabilności i zarządzania gospodarczego stosowanego przez Unię w strefie euro.
Poszanowanie Traktatu jest oczywiście ważne, i jestem spokojny, bowiem 4 lutego Rada Europejska wyraźnie to uznała. Mechanizmy wzmocnienia konkurencyjności i konwergencji europejskiej gospodarki - dotyczy to nie tylko 17 obecnych krajów strefy euro, ale wszystkich 27 państw członkowskich - zostaną ustanowione z poszanowaniem traktatów, tzn. z poszanowaniem kompetencji Unii Europejskiej i jej instytucji, a w szczególności kompetencji Parlamentu i Komisji. Przyjęta właśnie przez Komisję opinia wyraźnie to stwierdza.
Rozmawiamy dziś tutaj o kwestii leżącej w ogólnym europejskim interesie. To oczywiste, że ochrona euro nie leży tylko i wyłącznie w interesie państw członkowskich strefy euro. To właśnie z tego względu można zaangażować w prace nad wprowadzeniem stałego mechanizmu państwa członkowskie nienależące do strefy euro, o ile tego zechcą. Państwa te będą również mogły, o ile będzie to konieczne, zdecydować się na uczestnictwo w działaniach, które będą realizowane w kontekście tego przyszłego mechanizmu, jak to już czyniły niektóre państwa w ramach obecnego mechanizmu przejściowego.
Rozmawiamy dziś również o naszej globalnej odpowiedzi na kryzys, której jednym z głównych elementów jest ustanowienie przyszłego europejskiego mechanizmu stabilności. W tym temacie musimy działać szybko i właściwie.
Pilność nie oznacza pośpiechu i z pewnością nie wyklucza wspólnej, pogłębionej refleksji. Decyzje, które będziemy podejmowali w najbliższych tygodniach, by wyciągnąć naukę z kryzysu, to decyzje o fundamentalnym znaczeniu dla naszej wspólnej przyszłości. Musimy zatem mieć całkowitą jasność co do kierunku, w którym chcemy podążać.
Wszyscy zgadzamy się, że musimy wsiąść do pociągu reform, by zachować stabilność finansową, by zwiększyć konkurencyjność i konwergencję naszych gospodarek i uwolnić pełny potencjał zrównoważonego wzrostu generującego miejsca pracy.
Teraz pozostaje nam tylko podjęcie decyzji, na jakie tory skierujemy ten pociąg, i uważam, że aby wprawić ten europejski pociąg w ruch, musimy skierować go na tory unijne. To, w jaki sposób wprowadzimy europejski mechanizm stabilności, będzie miało ogromne znaczenie z punktu widzenia odpowiedzi na to pytanie.
Jeżeli chodzi o samą procedurę, Komisja uważa, że warunki rozpoczęcia uproszczonego przeglądu Traktatu określone w art. 48 ust. 6 Traktatu o Unii Europejskiej zostały spełnione.
Wiem, że wielu posłów do PE zastanawia się nad charakterem tego stałego mechanizmu, który jest w znacznym stopniu mechanizmem międzyrządowym. My również wolelibyśmy szybszy postęp, który mógłby zapewnić system UE. Musimy jednak uznać, że ten nowy krok nie narusza obecnych kompetencji Unii i jej instytucji. Zwiększa on nasz wspólny potencjał reagowania na niektóre wyzwania nieprzewidziane wprost w Traktacie.
Chciałbym położyć tu nacisk na niektóre kwestie merytoryczne podkreślone we wspomnianej opinii Komisji. Pomogą nam one, jak sądzę, ukierunkować się na Unię bardziej solidarną - bardziej odpowiedzialną, zjednoczoną i silniejszą.
Pierwszą kwestią jest solidarność. Mowa tu o podstawowej wartości Unii Europejskiej, i pragnę w tym zakresie wyrazić się bardzo precyzyjnie. W trakcie całej dyskusji w sprawie tej ograniczonej zmiany Traktatu Komisja utrzymywała, że zmiana ta w żaden sposób nie zaburzy mechanizmów solidarności określonych w art. 122 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej w razie wystąpienia trudności albo ryzyka poważnych trudności w jednym z państw członkowskich. W związku z tym, wbrew opiniom niektórych osób, art. 122 nie ulega żadnej zmianie.
Unijna solidarność oznacza również odpowiedzialność. Nie może być w Europie solidarności bez odpowiedzialności; ani oczywiście nie może być odpowiedzialności bez solidarności. Dotyczy to w szczególności solidarności i odpowiedzialności finansowej, i w tym duchu utrzymane są przejściowe mechanizmy stabilności. Taki będzie również duch mechanizmu stałego, którego warunki będą bardzo rygorystyczne. Powiedzmy to sobie jasno i wyraźnie: wszystkie państwa członkowskie muszą okazywać poszanowanie odpowiedzialnej polityki finansowej.
Solidarność i odpowiedzialność w Unii Europejskiej można zapewnić tylko poprzez wzmocnienie koordynacji i lepszy nadzór. Oto zasadnicza nauka, jaka płynie z kryzysu. W związku z tym nadzór gospodarczy realizowany przez Unię Europejską w strefie euro będzie stanowił podstawę, na której z konieczności będzie musiał się opierać przyszły mechanizm stabilności.
Będziemy musieli wzmocnić europejskie zarządzanie gospodarcze; tj. będziemy musieli go rozszerzyć i pogłębić, by zagwarantować w szczególności stabilność strefy euro, a także całej Unii Europejskiej. Rozszerzenie nadzoru gospodarczego oznacza objęcie nim nie tylko polityki budżetowej, ale również polityki gospodarczej, a także reform strukturalnych. Taki jest cel uzgodnionego przez nas europejskiego semestru.
Proces ten został inaugurowany przedstawieniem przygotowanej przez Komisję "Rocznej wizji wzrostu gospodarczego”. Z dokumentu tego jasno wynika, że obecna polityka jest niewystarczająca. Musimy czynić więcej, by reagować na bieżące wyzwania. Musimy robić więcej wspólnie i musimy unikać podziałów. Musimy uczynić więcej, by zapewnić większą konwergencję, zamiast tworzyć nowe podziały.
Co się tyczy pogłębienia zarządzania gospodarczego, jest to cel przedstawionego przez Komisję pakietu sześciu wniosków ustawodawczych. Wiem, że będziemy mogli liczyć na silne poparcie ze strony tego Parlamentu i dziękuję Państwu za to poparcie. Mogą być Państwo pewni, że Komisja będzie wspierać i ułatwiać ten proces, aż do jego całkowitego ukończenia, tak by możliwe było zrealizowanie naszych ambicji.
Częścią tego właśnie pakietu reform będzie przyszły europejski mechanizm stabilności, podobnie jak, w nieco bliższej przyszłości, wzmocnienie europejskiego funduszu stabilności finansowej. Jestem przekonany, że nasze podejście jest słuszne i że każdy ma w nim do odegrania jakąś rolę. Komisja odegra w pełni swoją rolę i będzie aktywnie uczestniczyć w szczególności w pracach nad wprowadzeniem przyszłego europejskiego mechanizmu stabilności.
Teraz nie wystarcza mieć właściwe podejście; trzeba je jeszcze stosować w praktyce. Wierzę, że uda nam się zrealizować nasze podejście, jeżeli wszyscy będziemy szanowali kilka prostych i jasnych zasad postępowania. Mam tu na myśli legitymizację demokratyczną, której podstawą jest kontrola Parlamentu Europejskiego. Mam tu również na myśli siłę, jaką uzyskamy dzięki innym instytucjom stałym, które funkcjonują w sposób przejrzysty i są instytucjami wspólnymi dla 27 państw członkowskich, gwarantując przy tym spójność całej Unii.
Mam również na myśli zasadę równości państw członkowskich w świetle Traktatu oraz zasadę uczciwej konkurencji, zgodnie z którą działania podejmowane przez państwa członkowskie nie mogą wpływać negatywnie na współpracę na szczeblu europejskim, ani obniżać, czy też szkodzić jej skuteczności.
Musimy być czujni i dopilnować, by żaden wagon nie wypadł z torów, co groziłoby wykolejeniem całego pociągu. Musimy inwestować więcej w zaufanie między państwami członkowskimi, a także między państwami członkowskimi a europejskimi instytucjami.
Jesteśmy Unią i musimy działać jako Unia, by wyjść z kryzysu i zbudować solidne fundamenty dla bardziej konkurencyjnej, zamożniejszej, stabilniejszej i sprzyjającej integracji Europy. Oto duch, jaki powinien przepełniać nasze działania; oto duch, jaki przepełnia i nadal będzie przepełniał działania Komisji. Myślę że mogę powiedzieć, iż możemy liczyć w tym względzie na Państwa poparcie.
Elmar Brok
Panie Przewodniczący, Panie Przewodniczący Komisji, Panie i Panowie! W pełni zdajemy sobie sprawę, że potrzebujemy w Traktacie zapisu, który zapewni pewność prawną. W moim kraju uznawane jest to za konieczność konstytucyjną i dlatego rozmawiamy o potrzebie zmiany Traktatu, która zagwarantuje nam stabilność euro w dłuższej perspektywie czasowej.
Istnieje wiele innych możliwości obejmujących szeroko zakrojone zmiany Traktatu, które zapewniłyby uwzględnienie tej kwestii we wspólnotowej polityce. Ewentualnie moglibyśmy też zmienić brzmienie odnośnego artykułu. Z drugiej strony, istnieje oczywiście ryzyko, że stosowanie procedury uproszczonej nie będzie już możliwe, co będzie oznaczać konieczność przeprowadzania referendów. W wyniku tego nie uda nam się podjąć decyzji na czas, co stworzy problemy, które odbiją się na rynkach finansowych.
Ważne jest jednak, by wyjaśniać, że unia walutowa jest jedną z sił Wspólnoty. Musimy dopilnować, by nikt nie zmniejszył tej siły - ani poprzez mechanizm stabilności, ani przez pakt na rzecz konkurencyjności.
Traktat ma swoje wady, z którymi, w związku z opisanymi już okolicznościami, można niestety radzić sobie tylko za pomocą podejścia międzyrządowego. Są jednak przykłady uzgadniania przez państwa członkowskie wspólnych mechanizmów regulacyjnych, takich jak procedura wzmocnionej współpracy, przy czym realizacja prac w ramach tych mechanizmów odbywa się z udziałem instytucji Unii Europejskiej. Jest to możliwe również w tym kontekście i dotyczy to w szczególności Komisji. Błędem byłoby tworzenie równoległych struktur, które coraz bardziej oddalałyby się od siebie, uniemożliwiając tym samym Wspólnocie utrzymanie spójnej całości w dłuższej perspektywie czasowej. Musimy za wszelką cenę tego uniknąć. Jeżeli w nadchodzących tygodniach nie zareagujemy odpowiedzialnie i właściwie, możemy doczekać się rozłamu.
Należy również jasno powiedzieć, że metoda wspólnotowa i metoda międzyrządowa nie są równoważne. Metoda międzyrządowa jest tylko i wyłącznie pomocą, z której można skorzystać w przypadku, gdy ze względów związanych z Traktatem niedostępna jest metoda wspólnotowa. Dlatego w przypadku ewentualnej zmiany Traktatu musimy zadbać o jak najbardziej bezproblemowe przeniesienie tej materii do zakresu polityki wspólnotowej, tak jak uczyniliśmy z Schengen i wielu innymi kwestiami w przeszłości.
Wymaga to radykalnego rozwiązania, które musi jednocześnie zapewniać jasne struktury prawne, tak by kraje nieobjęte mechanizmem miały pewność, że zostaną nim objęte po spełnieniu warunków. Musi ono również zapewniać równe traktowanie małym krajom, ponieważ wiemy, że struktury wspólnotowe zapewniają nie tylko spójność, ale również zdolność podejmowania decyzji w perspektywie długofalowej. Dopiero przyjdzie nam się przekonać, jak trudne będzie zastosowanie podejścia międzyrządowego w przypadku paktu na rzecz konkurencyjności.
Są trzy obszary. Pierwszym z nim jest pakt stabilności i wzrostu, który przewiduje zwykłe ustawodawstwo i metodę wspólnotową. Jest również omawiana tu zmiana Traktatu, która wiąże się z ryzykiem rozłamu, a także pakt na rzecz konkurencyjności, który zdecydowanie wymaga dalszej dyskusji. Parlament musi pokazać, że jest odpowiedzialny i my również musimy to zrobić w naszej grupie. Wiemy, jak ważna jest data 24 marca i następny poniedziałek. Nie uważam, byśmy zmierzali ku idealnemu rozwiązaniu, ale jeżeli będziemy postępować odpowiedzialnie, pozostałe instytucje, a w szczególności Rada, powinny również tak postępować.
Chodzi mi o to, że powinniśmy przyjąć podejście międzyrządowe jako rozwiązanie tymczasowe. Jest to związane z uprawnieniami instytucji w tym względzie, a w szczególności z uprawnieniami Komisji. W ciągu najbliższych kilku dni Rada powinna mieć możliwość przystąpienia do rozmów w tym zakresie. Oznacza to, że jesteśmy gotowi omówić tę kwestię, by pokonać problemy, które mamy w tym Parlamencie, jako że małe kraje i kraje spoza strefy euro mają poczucie, że znajdują się w gorszej sytuacji w związku ze specyficznym sposobem, w jaki zainicjowano pakt na rzecz konkurencyjności. Wszystko to utrudnia naszą pracę. Zależy mi na przekonaniu większości do poparcia tego planu przed upływem przewidzianego terminu. Mam nadzieję, że w trakcie naszych rozmów Rada umożliwi nam zgromadzenie tej większości.
Roberto Gualtieri
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Stoimy na rozdrożu, jeżeli chodzi o przyszłość Unii Europejskiej. Po tych wszystkich opóźnieniach, których się dopuściliśmy, wszyscy zdali sobie sprawę, że Europa potrzebuje rzeczywistego zarządzania gospodarczego, które musi być szczególnie rygorystyczne w odniesieniu do krajów, które przyjęły euro.
Dlatego cieszy nas utworzenie stałego mechanizmu stabilności, który w naszym odczuciu jest jednym z przełomowych etapów zaprowadzania prawdziwego ładu gospodarczego w Europie, nawet jeżeli nadal będziemy mieć zastrzeżenia natury politycznej w odniesieniu do przyjętej procedury, która jest naszym zdaniem ryzykowna i nie w pełni korzysta się w niej z instrumentów przewidzianych w Traktacie. Bardzo się cieszę, że również Pan podziela te zastrzeżenia.
W każdym razie teraz skupiamy się na czymś innym: jak będzie de facto funkcjonował ten nowy mechanizm? Czy przyczyni się do wzmocnienia zarządzania gospodarczego Unii Europejskiej, czy też będzie to krok ku nowemu (siłą rzeczy dyskrecjonalnemu) mechanizmowi międzyrządowemu, który zmierzał będzie w tym samym kierunku, jaki obrano w nieszczęsnym francusko-niemieckim pakcie na rzecz konkurencyjności? Zasadniczo, dokąd zmierza ten pociąg? Kto będzie jego maszynistą?
I rzeczywiście, z jednej strony proponowana zmiana art. 136 przewiduje mechanizm międzyrządowy, który będzie całkowicie niezależny od Unii i jej instytucji, a z drugiej strony, możemy przeczytać w opinii Komisji, że mechanizm ten będzie musiał opierać się na zarządzaniu gospodarczym sprawowanym przez Unię i że Komisja podejmie wszelkie kroki, by zapewnić spójność między mechanizmem stabilności a wspomnianym zarządzaniem gospodarczym.
Doceniamy te intencje, ale ponieważ brakuje oznak tego we wniosku dotyczącym zmiany art. 136, myślę, że nadeszła pora, by ściśle określić, jak ten mechanizm będzie działał. Jakie procedury zostaną przyjęte, by wprowadzić ten mechanizm w życie? Jaką rolę będzie miała Komisja w zarządzaniu mechanizmem i określaniu warunków jego stosowania? Jaki będzie skład sekretariatu? Co Rada sądzi o tym, co właśnie powiedział pan przewodniczący Barroso w sprawie ważności obecnych nadzwyczajnych mechanizmów solidarności? Czy przewidziano jakąś rolę dla Parlamentu Europejskiego?
Uważam, że tylko zmiana brzmienia zmiany do art. 136 lub ewentualnie wyraźna deklaracja ze strony Rady Europejskiej w tej sprawie, umożliwią Parlamentowi uzgodnienie opinii zbieżnej z harmonogramem pożądanym przez Radę Europejską.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie w ramach procedury niebieskiej kartki zgodnie z art. 149 ust. 8 Regulaminu)
William
Panie Przewodniczący! Pragnę zapytać pana posła Gualtieriego, czy nie przyszło mu do głowy, że dla narodów Europy i bezrobotnych w Europie lepszą drogą będzie współpraca międzyrządowa, aniżeli europejskie superpaństwo, które zdaje się popierać pan poseł Gualieri? Czy nie przyszło to Panu Posłowi do głowy?
Roberto Gualtieri
(IT) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Gorąco popieram Unię Europejską i uprawnienia przyznane 'na mocy traktatów, które moim zdaniem stanowią najlepszy sposób na wypełnianie naszej roli jako bezpośrednich przedstawicieli obywateli Unii Europejskiej.
Guy Verhofstadt
Panie Przewodniczący! Myślę, że możemy być zadowoleni z oświadczeń pana przewodniczącego Barroso w sprawie omawianej tu zmiany Traktatu. Oczywiście teraz to do nas należy sporządzenie naszej opinii i musimy to uczynić przed 24 marca, bowiem w tym dniu odbędzie się ważne posiedzenie Rady. Czy możemy skłonić większość do poparcia procedury uproszczonej? Przekonamy się. Myślę, że nadal pozostają do spełnienia pewne warunki.
Pierwszym, moim zdaniem, warunkiem jest konieczność zapewnienia, by Komisja sprawowała jak najdalej posunięty nadzór nad tym mechanizmem. Mam na to kilka dobrych argumentów. Z pewnością zauważyli Państwo, że 6 stycznia ze środków europejskiego mechanizmu stabilizacji finansowej (EFSM), którym zarządza Komisja, wyemitowano obligacje warte 5 miliardów euro z terminem wykupu 5 lat. Dnia 25 stycznia, również ze środków Europejskiego Instrumentu Stabilności Finansowej, który jest narzędziem międzyrządowym, wyemitowano obligacje warte 5 miliardów, również na pięć lat.
Obligacje, którymi zarządza Komisja, zostały oprocentowane na 2,5 %, natomiast te wyemitowane w ramach systemu międzyrządowego zostały oprocentowane na 2,89 %. Oznacza to, że w ramach systemu EFSM, który jest zarządzany za pomocą metody wspólnotowej, emituje się obligacje niżej oprocentowane niż w ramach systemu międzyrządowego. Mówię o tym, ponieważ świadczy to, że metoda wspólnotowa pozwala na osiągnięcie o wiele lepszych wyników niż metoda międzyrządowa.
Po drugie, uważam, że musimy również zadać sobie pytanie, czy wolno nam posłużyć się zmianą art. 135, by wzmocnić pakiet środków dotyczących zarządzania gospodarczego, nad którym obecnie debatujemy. Pani poseł Wortmann-Kool oraz inni sprawozdawcy zgłosili sześć wniosków. Jednak w zakresie tych sześciu wniosków nadal potrzebujemy zielonego światła Rady, tak by Komisja mogła zainicjować te procedury. Problem ten można również rozwiązać za pomocą art. 136. Można by rzec, że w przypadku zastosowania art. 136 - stały mechanizm kryzysowy - Komisja będzie mogła automatycznie rozpocząć tę procedurę i że Rada nie będzie mogła zablokować tej odwróconej większości kwalifikowanej. Tym samym wprowadzono de facto automatyczność kar. To druga kwestia, do której być może będziemy musieli powrócić w naszej opinii, o czym powiedziałem już panu posłowi Brokowi i panu posłowi Gualtieriemu, dwóm sprawozdawcom naszej komisji.
Pragnę na koniec przedstawić trzecią i ostatnią uwagę. Panie Pośle Brok i Panie Pośle Gualtieri! Jako sprawozdawcy powinniście zabiegać o deklaracje i zapewnienia ze strony Rady nie tylko w sprawie omawianego tu pakietu, ale wszystkich kwestii, które pojawiły się w ciągu ostatnich kilku dni: paktu na rzecz konkurencyjności, metody międzyrządowej, sprzeciwu wielu krajów wobec tego itp. Jak na razie w Radzie istnieją podziały w tej sprawie. Myślę, że musimy uzyskać od Rady zapewnienie, że będzie stosowała metodę wspólnotową również w odniesieniu do tego drugiego pakietu aktów prawnych w sprawie zarządzania gospodarczego. A to dlaczego? Dlatego, że metoda międzyrządowa jest nieskuteczna. Proszę sobie wyobrazić, że o przepisach w sprawie konkurencji w Unii Europejskiej decyduje Rada! Jak często wymierzano by kary finansowe przedsiębiorstwom nieprzestrzegającym reguł konkurencji? Przedsiębiorstwa, czy też prywatne firmy, nie byłyby nigdy karane za niestosowanie przepisów o konkurencji w Unii Europejskiej. To samo się tyczy przedmiotowych przepisów, dlatego też apeluję do obydwu sprawozdawców, by spróbowali uzyskać zapewnienie, że metoda wspólnotowa będzie również stosowana w odniesieniu do drugiego pakietu aktów prawnych dotyczących zarządzania gospodarczego.
Rebecca Harms
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Moim zdaniem to oczywiste, że Parlament rozumie, dlaczego zmiana Traktatu jest przeprowadzana w oparciu o procedurę uproszczoną. Mamy do czynienia z sytuacją wyjątkową. Oczywiste jest również, że zdaniem Parlamentu Europejskiego nie jest dobrze, by procedura wprowadzająca w życie mechanizm kryzysowy skutkowała likwidacją metody wspólnotowej w przyszłości i wykluczeniem, przynajmniej częściowym, Parlamentu Europejskiego i Komisji.
Pragnę również wyjaśnić nasz bardzo krytyczny stosunek do zwiększenia stopnia zastosowania metody międzyrządowej. Jak się zdaje, dzisiaj coraz mniej Europejczyków rozumie podejmowane w różnych sytuacjach decyzje. Niemcy nastawili się wrogo wobec Greków, a Grecy wobec Niemców. Irlandczycy uważają, że niemieckie banki są ratowane ich kosztem. To niezrozumienie sytuacji wynika z tego, że działania Rady to dla obywateli czarna magia oraz z tego, że decyzje są podejmowane w ostatniej chwili.
Potrzebujemy więcej przejrzystości w tym zakresie. W przeciwnym razie stracimy zaufanie obywateli szybciej, niż możemy to sobie wyobrazić. Dlatego jeżeli chce Pan, byśmy zaakceptowali uproszczoną procedurę na tym etapie, powinien Pan być gotowy wzmocnić rolę Parlamentu jako przedstawiciela obywateli w Radzie i Komisji, zgodnie z tym, co powszechnie obiecywano przed wejściem w życie Traktatu z Lizbony. Ten Traktat i wzmocnienie demokracji w Europie nie zostały poparte tylko przez Pana, Panie Przewodniczący Barroso, ale również przez rządzących w państwach członkowskich. Chciałabym, by teraz kwestia ta znalazła swoje przełożenie na praktykę.
Wystarczy przyjrzeć się, co się obecnie dzieje w Grecji. Przyjęto plan prywatyzacji plaż, który pomoże w obsłudze zadłużenia Grecji. Oznacza to koniec dotychczasowego sposobu zarządzania kryzysem. Skupianie się wyłącznie na polityce oszczędności, tak gorliwie promowanej przez Niemcy, zepchnie te kraje jeszcze dalej w kierunku przepaści. Musimy przeprowadzić ocenę realizowanych działań. Musimy dyskutować nad strukturą tej polityki kryzysowej i rzekomej polityki solidarności. Jak inaczej zdołamy zapewnić jasne zrozumienie w Europie działań, które dopiero będziemy musieli przeprowadzić w obliczu tego kryzysu?
Chciałabym na tym etapie powiedzieć jeszcze jedną rzecz. Uważam, że powinniśmy być gotowi okazywać solidarność z innymi krajami Europy. Środki, którymi obecnie dysponujemy, są niewystarczające. Dziś podjęto w Brukseli decyzję dotyczącą zapewnienia większej płynności. Wkrótce będziemy musieli ponownie to przedyskutować, podobnie jak euroobligacje. Pan poseł Verhofstadt przedstawił trafne uzasadnienie tej kwestii. Będziemy musieli jednak również omówić kształt naszej przyszłej polityki dotyczącej dochodów.
Przepraszam za przekroczenie przysługującego mi czasu. Jednak faktycznie potrzebujemy więcej czasu na tę debatę, tak byśmy mogli dojść do konkluzji, a nie tylko przyjmować postawę defensywną.
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Ashley Fox
w imieniu grupy ECR - Panie Przewodniczący! Popieram tę zmianę Traktatu, i popiera ją moja grupa, ponieważ zależy nam na stabilności w strefie euro. Chociaż Wielka Brytania nie jest członkiem strefy euro - i mam nadzieję, nigdy do niej nie przystąpi - nasz interes zależy od jej powodzenia. Połowa wymiany handlowej Wielkiej Brytanii odbywa się z krajami strefy euro. Londyńskie City jest finansową stolicą Europy. Tak więc Wielka Brytania dobrze życzy strefie euro i mamy nadzieję, że proponowany mechanizm stabilności zapewni wsparcie w perspektywie krótko- i średnioterminowej.
Liczę, że ten Parlament zachowa się odpowiedzialnie i zatwierdzi zmianę proponowaną przez Radę. Lecz w perspektywie długoterminowej, jeżeli euro ma przetrwać i mieć się dobrze, konieczna jest bardziej radykalna zmiana. Panie Przewodniczący Barroso! Może Pan wprowadzić tak wiele nadzoru i kontroli, ile Pan sobie życzy, tak wiele zarządzania gospodarczego, ile Pan chce, ale zasadniczo, jeżeli takie kraje jak Grecja, Irlandia i Portugalia mają pozostać w strefie euro, muszą stać się o wiele bardziej konkurencyjne, tak konkurencyjne jak Niemcy, i na tym pańska Komisja powinna skupić swoje działania.
Lothar Bisky
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Traktat lizboński obowiązuje dopiero od niedawna. Mimo to teraz zostanie on zmieniony, już po raz drugi w ciągu kilku miesięcy, w związku z pilnym problemem. Wobec tego zmiana Traktatu nie będzie odbywała się w zgodzie z demokratycznym procesem określonym w Traktacie z Lizbony. Zamiast tego będzie wprowadzana w trybie przyspieszonym.
Przekonaliśmy się, jak użyto tej procedury, by przyjąć pakiet środków ratunkowych dla banków wart miliardy euro i pominąć przy tym Parlament. Teraz Rada ponownie znalazła się pod presją i wielu szefów rządów chce, by ta nowa zmiana Traktatu została przeprowadzona za pomocą rzekomo wypróbowanej i przetestowanej procedury przyspieszonej. Konfederacyjna Grupa Zjednoczonej Lewicy Europejskiej/Nordyckiej Zielonej Lewicy sprzeciwia się temu podejściu, które może - istnieje taka groźba - stać się normą, i wzywa do przeprowadzania zmian Traktatu z wykorzystaniem zwykłej procedury, w tym konwencji określonej w Traktacie z Lizbony.
William  Dartmouth
w imieniu grupy EFD - Panie Przewodniczący! Powinienem zacząć od początku. Początkowo była to po prostu unia celna, następnie unia polityczna, ale bez właściwej legitymacji demokratycznej, następnie stała się ona unią walutową - albo czymś w rodzaju unii walutowej, ponieważ dziesięć państw członkowskich zachowało na tyle rozsądku, by do niej nie przystąpić - lecz to, z czym mamy do czynienia teraz, to unia długów, i to unia długów, która po prostu szwankuje.
Spójrzmy na oprocentowanie niemieckich obligacji. Gdyby unia monetarna funkcjonowała prawidłowo, wszyscy jej członkowie, czyli wszystkie kraje strefy euro, mogłyby pożyczać pieniądze według tego samego oprocentowania - czyli na taki sam procent, na jaki emitowane są niemieckie obligacje, które są kluczowym wskaźnikiem. A tymczasem wcale tak nie jest. Obecnie Portugalia płaci 4,8 % więcej, Irlandia 5,9 % więcej, a Grecja 8,25 % więcej. Dokładnie tak, jak wspomniał pan Gualtieri - to przełomowa chwila.
Nie oczekuję, że przewodniczący grupy PPE albo przewodniczący grupy S&D - który potrząsał głową, gdy przemawiałem - zrozumie, jak ogromne ma to znaczenie, ale sądzę, że niedługo zostaną oni do tego zmuszeni. Pański problem, i jest to zasadniczo właśnie pański problem, można by lepiej rozwiązać za pomocą współpracy międzyrządowej. Zarządzanie gospodarcze jest pułapką, a ponadto jest pozbawione mandatu. Nikt nigdy nie wspomniał, ani nawet nie pomyślał, o znajdujących się pod ogromną presją podatnikach państw członkowskich, w trakcie gdy Pan stara się zbudować to kruche i próżne imperium.
Raz jeszcze pragnę Państwu przypomnieć, że jest 27 państw członkowskich: 11 z nich to płatnicy netto, a 16 z nich to beneficjenci, i istnieje ogromna przepaść między tymi, którzy się dokładają, a tymi, którzy korzystają. Podejrzewam, że niemieccy podatnicy nie wytrzymają już dłużej tej kosztownej farsy.
W 1896 roku, w swym wspaniałym przemówieniu o bimetalizmie, William Jennings Bryan powiedział: "Nie będziesz krzyżował rodzaju ludzkiego na krzyżu ze złota”. Dziś, w obliczu bardziej pilnej sytuacji, mówię Państwu, a głównie przewodniczącemu Komisji, która dzierży władzę wykonawczą: nie będziesz krzyżował podatników Wielkiej Brytanii i reszty Europy na krzyżu ze wspólnej waluty.
Bruno Gollnisch
(FR) Panie Przewodniczący! Wpierw pragnę odnieść się do skandalu, jakim jest tak zwana "uproszczona” procedura zmiany Traktatu - która jest tak naprawdę procedurą podstępną.
Brakuje rzetelnej debaty, a także, jak zwykle, bezpośrednich konsultacji z obywatelami. Nie jest to jednak temat niewinny. Chodzi tu o uczynienie europejskiego funduszu stabilizacji finansowej narzędziem stałym. Czymże jednak jest ten fundusz, jak nie możliwością tworzenia europejskiego długu, którym ostatecznie zostaną obciążone państwa członkowskie, które już i tak są zbytnio zadłużone i które mogą zostać zmuszone do spłaty tego europejskiego długu przed spłatą własnych długów? W pewnym sensie jest to coś w rodzaju polityki gospodarczej uprawianej przez Sapeura Camembera - głównego bohatera humorystycznej książeczki we Francji - żołnierza, który dostaje rozkaz zasypania dziury w ziemi w swojej jednostce i który, by to uczynić, wykopuje kolejną dziurę tuż obok.
W zamian za partycypację Niemiec zezwoli się nam na pakt, nazywany paktem na rzecz konkurencyjności, którego szczegóły, zgodnie z notą Sekretariatu Generalnego do Spraw Europejskich francuskiego rządu, nie mają być znane. W rzeczywistości są one aż zbyt dobrze znane. Przewiduje się lekarstwo w postaci prawdziwych oszczędności, nadzoru i zwiększonego ujednolicenia polityki budżetowej.
Chodzi o rozszerzenie konwergencji, cytuję, na wszystkie polityki mające wpływ na konkurencyjność, nawet jeżeli zasadniczo mieszczą się one w zakresie kompetencji krajowych. Krótko mówiąc, chodzi o przetransponowanie na całą strefę euro wszystkich tych niemieckich polityk, o których tak bardzo marzy prezydent Sarkozy. To niedopuszczalne, tak samo jak wariant stworzenia jednolitego europejskiego rynku długu publicznego, któremu towarzyszyłoby zwiększenie europejskiego budżetu oraz stworzenie specjalnego podatku na rzecz jego finansowania. Musimy wymyślić coś innego.
José Manuel Barroso
Po pierwsze chciałbym podziękować Państwu za wystąpienia. Szczególnie pragnę podziękować sprawozdawcom, panu posłowi Brokowi i panu posłowi Gualteri, za ich uwagi dotyczące znaczenie metody wspólnotowej, a także ich wyczulenie na coś, co może przerodzić się w międzyrządowy dryf. Pozostaje mi tylko podziękować im za to wyczulenie.
W tej konkretnej sprawie musimy mieć całkowitą jasność: Komisja poparła tę zmianę, ponieważ uważamy, że ma ona na celu odpowiedź na wyzwanie powstałe w zakresie uprawnień, których nie przewidziano w Traktacie. Traktat nie przewiduje ustanowienia stałego mechanizmu stabilności. W związku z tym państwa członkowskie jednomyślnie zdecydowały o stworzeniu mechanizmu funkcjonującego na zasadzie międzyrządowej. To była jednomyślna decyzja ze strony państw członkowskich.
Nie ukrywam faktu - i mówiłem o tym wprost - że będę z tymi, którzy będą chcieli przyspieszyć ten proces. Jeden krok międzyrządowy to postęp, ale wolelibyśmy ruszyć żwawszym krokiem międzyrządowym. Jak jednak wiemy, niektóre ogromne kroki Europy w historii europejskiej integracji rozpoczęły się od inicjatyw międzyrządowych, takich jak na przykład Schengen czy też przestrzeń wolności i sprawiedliwości. A zatem pytanie związane z odpowiedzialnością polityczną brzmiało tak: czy powinniśmy, czy też nie powinniśmy poprzeć rozwiązania, które choć nie jest całkowicie zbieżne z naszymi preferencjami - czyli metodą wspólnotową - mimo wszystko zapewni wzmocnienie naszej wspólnej zdolności do reagowania na wyzwania nieprzewidziane w Traktacie? Nasza odpowiedź na to pytanie brzmi "tak”; tak, myślę, że powinniśmy poprzeć to rozwiązanie. Dlatego też opinia Komisji na temat tej reformy Traktatu jest pozytywna.
Pragnę jednak Państwu powiedzieć bardzo otwarcie, że Komisja woli podejście wspólnotowe. Tak na marginesie, toczyliśmy tę samą debatę w trakcie przygotowań tej decyzji. Niektórzy chcieli - czy wręcz proponowali - zmianę art. 122, która doprowadziłaby do likwidacji jednego z uprawnień obowiązujących już od czasu traktatów rzymskich. Osobiście się temu sprzeciwiałem. Dlatego myślę, że możemy teraz stworzyć to nowe uprawnienie wspólnie, nawet jeżeli, ściśle rzecz biorąc, nie mieści się ono w zakresie metody wspólnotowej. Jednocześnie jednak w swojej opinii stwierdzamy bardzo wyraźnie, cytuję: "Komisja podejmie wszelkie inicjatywy, zarówno legislacyjne, jak i inne, by zapewnić zgodność między przyszłym mechanizmem a unijnym zarządzaniem gospodarczym, w szczególności w strefie euro, przy jednoczesnym poszanowaniu uprawnień przyznanych Unii i jej instytucjom na mocy Traktatu”. To całkowicie jasne stanowisko i chciałbym wspólnie z Państwem realizować ten cel.
W trakcie debaty niektórzy mówili na przykład o sprzeciwie, czy też różnicach między jednym z państw członkowskich a innymi, między Wielką Brytanią a strefą euro. Zazwyczaj stronię od takich porównań, ale różnice faktycznie istnieją, a nawiasem mówiąc, główną z nich jest to, że zadłużenie strefy euro jest o wiele mniejsze niż zadłużenie Wielkiej Brytanii. Dług Wielkiej Brytanii jest o wiele wyższy niż dług całej strefy euro. Dlatego też problem istniejący w strefie euro - jak już niektórzy z Państwa wspomnieli - jest de facto problemem względnej konkurencyjności. Dlatego obecnie rozglądamy się za rozwiązaniem w zakresie konkurencyjności i konwergencji - i podkreślam słowo "konwergencja” - w Unii.
Nawet jeżeli niektórzy się nie zgadzają, skierujmy nasze kroki ku większej konwergencji w strefie euro i w Unii przez wzgląd na tych, którzy chcą ruszyć naprzód, ponieważ teraz już nie tylko federaliści i integracjoniści chcą więcej zarządzania w Unii Europejskiej. Również rynki domagają się tego zarządzania, i musimy wysłuchać ich próśb. Dziś rynki proszą Europę nie tylko o to, by była zdecydowana w strefie euro, ale również by zapewniła bardziej przejrzysty system zarządzania. Prawdą jest ponadto, że zazwyczaj podejście wspólnotowe daje większą gwarancję niż takie podejście, które jest nazbyt często uzależnione od dobrej woli przywódców politycznych.
(Oklaski)
Obecnie zmierzamy w tym kierunku z innymi projektami, szczególnie w zakresie projektu dotyczącego konkurencyjności i konwergencji, ale to już temat na inną debatę i na inny dzień. W każdym razie uważam, że w tej sprawie Komisja przyjęła słuszne stanowisko, opowiadając się zdecydowanie za tą ograniczoną zmianą Traktatu i jednocześnie apelując do wszystkich o większe uwrażliwienie na potrzebę zapobiegania tworzeniu mechanizmów, które, jak powiedział na przykład pan poseł Brok, mogą doprowadzić do podziałów, ponieważ to instytucje wspólnotowe mogą gwarantować integralność Unii, Komisja podejmuje bowiem działania tak na rzecz strefy euro, jak i na rzecz tych państw, które nie są w strefie euro.
Bądźmy zatem wyczuleni na ten aspekt. Nie stwarzajmy teraz - motywowani potrzebą reagowania na pilne wyzwania - problemów, które mogą ściągnąć nam na głowę poważniejsze problemy w przyszłości. Zagwarantujmy bardziej rygorystyczne zarządzanie, zapewniając przy tym integralność Unii w duchu, który musi być, rzecz jasna, duchem unijnym - w duchu solidarności i odpowiedzialności.
Manfred Weber
(DE) Panie Przewodniczący, Panie Przewodniczący Barroso! Zarówno ta konieczna zmiana Traktatu, jak i debata instytucjonalna, którą toczymy, pokazują, że po ponad roku obowiązywania Traktatu z Lizbony traktat ten, w swej obecnej formie, nie wystarcza nam już, by sprostać wyzwaniom, przed którymi stawia nas świat. Świadczy o tym między innymi dzisiejsza debata. Z drugiej strony, gdy mówimy o obecnie obowiązującym Traktacie, wmawia nam się, że szersza debata o nim jest nie do pomyślenia i byłaby bezsensowna w związku z sytuacją w państwach członkowskich, a w szczególności w Wielkiej Brytanii i Republice Czeskiej. To konflikt, z którym obecnie mamy do czynienia. Potrzebujemy więcej, ale nie dostaniemy tego od państw członkowskich. Parlament Europejski musi zapewnić odpowiedź.
Gdy wsłuchamy się w to, co dziś mówią obywatele, stanie się dla nas jasne, że zdają sobie oni sprawę, że musimy wprowadzić zmiany do Traktatu już teraz. Z ich ust padają takie pytania: "jak w najbliższym czasie opanujemy rynki?”. Dlatego właśnie potrzebujemy silnej Europy.
Musimy sobie jednak zadać jeszcze ważniejsze pytanie, które brzmi: na co w ostatecznym rozrachunku przydaje się nasz europejski projekt? Przez dziesięciolecia był on odpowiedzialny za utrzymywanie i zaprowadzanie pokoju na naszym kontynencie. Dziś rano gościłem grupę uczniów. Dla młodych ludzi wojna jest, na całe szczęście, czymś bardzo odległym. Nie są oni w stanie wyobrazić sobie, jak może wyglądać wojna. W naszych debatach poruszamy teraz kwestię zagrożenia, jakie niesie globalizacja i tłumaczymy, że potrzebujemy Europy, by opanować zło, jakim jest globalizacja, ale dyskusja ta toczy się w negatywnym tonie. Jeżeli chcemy trafić nie tylko do umysłów, ale i do serc ludzi, musimy posunąć o krok dalej pytanie, jaki jest pożytek z europejskiego projektu. Musimy rozmawiać o obrazie rzeczywistości, jaki się przed nami maluje, i zadać sobie pytanie, co osiąga Europa i jakie jest jej zadanie.
Gdy spotykają się ze sobą potęgi tego świata, w tym Ameryka, Japonia, Europa, Brazylia, Indie itp., kto podniesie dłoń, by zapytać, czy poświęcamy wystarczającą uwagę sprawom społecznym? Nie zrobią tego Chiny. Będziemy musieli to zrobić sami. Kto podniesie dłoń i zapyta: "czy nie powinniśmy pomyśleć o kwestiach ochrony środowiska”? Nie zrobią tego Amerykanie. To my będziemy musieli poruszyć ten problem. Kto powie: "chcemy utrzymać pokój na całym świecie i sprawić, by konflikty nie przeradzały się w wojny”? To my będziemy musieli to zrobić, zważywszy na nasze doświadczenia historyczne.
Jeżeli spojrzymy na Tunezję, okaże się, że mieszkańcy tego kraju chcą tego samego modelu, który my mamy w Europie. Mamy bardzo atrakcyjny styl życia. Dlatego, omawiając kwestie traktatowe, dyskutując nad sposobem funkcjonowania naszego kontynentu i nad naszą misją, musimy widzieć szerszy obraz, by zdobyć dla naszego projektu nie tylko umysły ludzi, ale również ich serca. Wówczas zdobędziemy dla niego akceptację na szczeblu krajowym.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie w ramach procedury niebieskiej kartki zgodnie z art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Proinsias De Rossa
Panie Przewodniczący! Chciałbym podziękować panu posłowi Weberowi za przyjęcie mojego pytania, na które - mam nadzieję - odpowie również przewodniczący Barroso, ponieważ jest ono głównie skierowane do niego.
Popieram założenie leżące u podstaw zmiany Traktatu. Jak innych, niepokoi mnie ten mechanizm. Jednak zgodnie z procedurą uproszczoną, na zmianę traktatu musi zgodzić się wszystkie 27 parlamentów krajowych.
Parlamenty krajowe mają sześć miesięcy na zdecydowanie, co chcą zrobić. Mówimy o przyjęciu decyzji w marcu - decyzji, którą Rada podjęła w grudniu. Jak to w ogóle możliwe? Czy parlamenty krajowe muszą faktycznie zwlekać z podjęciem tej decyzji do czerwca?
Manfred Weber
(DE) Panie Przewodniczący! Z jednej strony, ważne jest, by państwa członkowskie kontrolowały traktaty, w związku z czym zmiana musi nastąpić na tym szczeblu. Z drugiej strony, musimy sobie odpowiedzieć na pytanie, które wynika z wielu kwestii, które staram się rozwiązać. Czy rozpatrujemy to wystarczająco uważnie, czy mamy wystarczająco dużo czasu, by omówić wszystko szczegółowo? Czy też oczekiwania ludzi są tak wysokie, a presja globalnych wyzwań tak duża, że musimy być szybsi i działać szybciej? W związku z tym nie wydaje mi się, by problem czasu był istotny, ale rzeczywiście musimy przedstawić odpowiedzi. Musimy się na tym skupić.
Przewodniczący
Następny na liście jest pan poseł Martin Schulz, od którego otrzymałem pismo. Jeżeli są jakieś niejasności co do porządku zabierania głosu, mogę je wyjaśnić po zakończeniu debaty.
Martin Schulz
(DE) Panie przewodniczący! Adresatem tego pisma jest Pan osobiście, a nie Parlament.
Zmiany Traktatu są zawsze złożone, nawet proste zmiany. Nasza dzisiejsza dyskusja w Parlamencie świadczy o tym, że znajdujemy się w bardzo trudnym położeniu. Termin "procedura uproszczona” skrywa w sobie fakt, że istnieje możliwość, iż tego rodzaju procedura może upaść. Może upaść tutaj, jak i w innych instytucjach. Powiedziano nam, że jeśli zakończy się porażką, znajdziemy się w bardzo trudnym położeniu. Dlatego raz jeszcze musimy zadać sobie pytanie, jak możemy sprawić, żeby nie zakończyła się niepowodzeniem. To prawda, że się nas słucha. To, czy upadnie tylko procedura ratyfikacji, czy też razem z nią cały projekt euro, będzie zależeć od gotowości szefów rządów do podjęcia spójnych i wspólnych działań. W tym zakresie padło tu już wiele istotnych uwag.
Pragnę dodać trzy niezwykle istotne kwestie. Dziś, rok po nadejściu tego poważnego kryzysu, chciałbym Państwa zapytać, jaka jest wartość naszej waluty na rynku międzynarodowym. Odpowiedź brzmi 1,35 dolara. Gdy wprowadzono euro, kurs wynosił 1,17 dolara. Teraz doszedł do 1,35 dolara. Wartość danej waluty międzynarodowej zależy od jej wartości w obrocie międzynarodowym. W ostatnich latach zewnętrzna wartość euro jest bardzo stabilna. Zupełnie niestabilna jest za to wewnętrzna struktura euro. Wynika to ze skrajnie niejednoznacznych postaw i stosowania podwójnych standardów przez głowy państw i rządów.
Problemem nie jest to, że Europa nie może działać w sposób konsekwentny. Przecież dysponujemy instrumentami. Problemem jest to, że Europa nie może uzgodnić konsekwentnej procedury. Gdy mówimy, że Europa nie może uzgodnić, powinniśmy również dodać, że nie chodzi o "nas tu zebranych”. Nie chodzi o Parlament Europejski ani o Komisję; chodzi o rządy suwerennych państw członkowskich, które zbudowały silny obszar walutowy, zdolny do podejmowania działań zewnętrznych, ale które nie są gotowe stworzyć niezależnych, wewnętrznych instrumentów potrzebnych do stworzenia, oprócz mocnej waluty, zdecydowanej polityki społeczno-gospodarczej, a także zdecydowanej polityki rządowej. W tym tkwi szkopuł.
Po drugie, wszystko, co się dzieje w Europie odbywa się w kontekście traktatów. Jeżeli jednak coś dzieje się w ramach traktatów, a my nie chcemy tworzyć czegoś arbitralnie, poza granicami traktatowymi - a niektórzy mają taką pokusę - dla Parlamentu Europejskiego jasne jest, że centralną instytucją w tym zakresie musi być instytucja, której przypisano kluczowe znaczenie w traktatach, czyli Komisja. Komisja zapewnia demokratyczną legitymację naszych działań na szczeblu europejskim, w bezpośrednim powiązaniu z Parlamentem. Dlatego też pańska argumentacja jest słuszna, podobnie jak argumentacja sprawozdawców, pana posła Broka i pana posła Gualtieriego.
Po trzecie, ryzyko dla Europy polega na tym, że Europa jest silna, kiedy funkcjonuje w sposób konsekwentny jako największa strefa gospodarcza na świecie, mająca 500 milionów mieszkańców, ale traci na znaczeniu, gdy pozwala sobie na podział na 27 pojedynczych części. Niestety, przyszło nam się o tym przekonać w trakcie wydarzeń z drugiej strony Morza Śródziemnego. Jeżeli Europa nie będzie konsekwentna, nie będzie miała do odegrania żadnej roli. Jeżeli będzie konsekwentna, to dzięki swojemu modelowi społecznemu i gospodarczemu stanie się motorem gospodarki światowej i wpływowym partnerem na międzynarodowej scenie politycznej.
Problem, który omawiamy w kontekście tej procedury uproszczonej, dotyczy tego, czy Europa ma przyszłość, czy też rozpadnie się na pojedyncze kraje, tracąc na znaczeniu i sile. O tym tak naprawdę tutaj mówimy.
Ivo Strejček
(CS) Panie Przewodniczący! Niezależnie od naszego stosunku do euro, myślę, że w interesie wszystkich mieszkańców UE leży stabilny rozwój euro i strefy euro, niezależnie, czy z niego korzystamy, czy też nie, ponieważ nasze gospodarki są powiązane ze sobą w ogromnym stopniu.
W każdym razie, opisując europejski mechanizm stabilności, prezydent Barroso użył takich słów jak usprawniony nadzór, rozszerzenie koordynacji gospodarczej, koordynacja polityki budżetowej i ujednolicenie polityki socjalnej. Panie i Panowie! To otwiera drogę do utworzenia unii podatkowej, a jak dowodzi historia gospodarcza, unia podatkowa nie przetrwa długo bez unii politycznej. Ta nieznaczna zmiana, nad którą dziś debatujemy, jest zatem ogromną zmianą dla indywidualnych państw członkowskich UE. Unia Europejska jest poddawana transformacjom politycznym z myślą o przyszłości. Pan poseł Weber powiedział, że "europejscy obywatele chcą silniejszej Europy”. Wiemy to od zawsze. Zapytajmy więc ich, ponieważ od dziesięcioleci europejscy obywatele po prostu przyjmują do wiadomości działania europejskich instytucji, a nie decydują o nich.
Joe Higgins
Panie Przewodniczący! Proponuje się nowy mechanizm stabilności. W toku obecnej kampanii wyborczej w Irlandii partie, które najprawdopodobniej stworzą nowy rząd, obiecują radykalną renegocjację obecnego planu oszczędności UE-MFW i ograniczenie jego rygoryzmu. Ale to czyste spekulacje i niesłuszne oraz niedemokratyczne jest proszenie Irlandczyków, by zagłosowali za czymś, co jest zaledwie mgiełką przypuszczeń.
Chciałbym poprosić pana przewodniczącego Barroso, jako przewodniczącego Komisji, by nie wtrącał się w irlandzką kampanię wyborczą, lecz by potwierdził demokratyczne prawo Irlandczyków do rzetelnych informacji i do prawdy.
Wczoraj komisarz Rehn powiedział, że renegocjacja porozumienia UE-MFW wydaje się możliwa, ale ja mam cztery konkretne pytania. Po pierwsze, czy renegocjowanie umowy jest możliwe bezpośrednio po objęciu władzy przez nowy rząd i przed przyjęciem nowego mechanizmu w 2013 roku? Po drugie, czy oznaczałoby to znaczne zmniejszenie skrajnie wysokiego oprocentowania? Po trzecie, czy spekulanci finansowi zostaną zmuszeni do przyjęcia na siebie strat, które sami spowodowali, czy raczej skończy się na ukrzyżowaniu Irlandczyków? Po czwarte, czy pan komisarz rozumie, że tylko renegocjacja przewidująca zamianę cięć w znaczące inwestycje tworzące miejsca pracy rozwiąże nasz kryzys w Irlandii, podczas gdy więcej cięć i oszczędności zrujnuje nasze społeczeństwo?
Nicole Sinclaire
Panie Przewodniczący! No cóż, i znów to samo. Nieudany projekt polityczny, jakim jest euro, skłonił nas do zmiany Traktatu z Lizbony już dwukrotnie w krótkim okresie jego obowiązywania. Powinniśmy oczywiście pamiętać, że Traktat z Lizbony został przepchnięty na siłę w referendum w Irlandii. Irlandczycy powiedzieli "nie”, ale ich okłamano; powiedziano im, że ich gospodarka będzie chroniona, ale wprowadzono ich w błąd, i teraz, kiedy Unia Europejska napotyka na problem, nie spogląda w przeszłość i nie pyta: "co zrobiliśmy nie tak?”. Nie, wy chcecie więcej integracji i chcecie, by małe państwa cierpiały bardziej. Chcecie je karać, jeżeli popadną w dalsze tarapaty, co wpędzi je w jeszcze większe trudności i bardziej podporządkuje je waszemu europejskiemu imperium.
Pragnę to powiedzieć Panu Przewodniczącemu Barroso: tak, może i Wielka Brytania ma problem z długiem, ale nie pomaga jej to, że jest zmuszana pomagać innym krajom strefy euro, jak Irlandia, skoro najpierw zmuszono ją do pożyczenia pieniędzy, by mogła tej pomocy udzielić.
Kay Swinburne
Panie Przewodniczący! Zmiana Traktatu nie powinna przychodzić nam zbyt lekko, szczególnie że uchwalenie Traktatu z Lizbony pochłonęło ogrom pracy i wymagało długich negocjacji. Dlatego ten Parlament oraz Rada muszą być bardzo powściągliwe, jeżeli chodzi o jego zmianę. Omawiana tu zmiana jest konieczna, by chronić słabsze gospodarki strefy euro. Należy jednak wziąć pod uwagę również stanowisko tych państw członkowskich, które nie przyjęły euro.
Ta zmiana traktatu nie rozwiąże problemu niewywiązywania się państw członkowskich ze zobowiązań podjętych przez nie w ramach paktu stabilności i wzrostu. Nie rozwiąże ona związanych z tym problemów ogromnych deficytów publicznych ani nie sprawi, że UE stanie się bardziej konkurencyjna na arenie światowej. To jedynie środek tymczasowy, który powinien dać nam więcej czasu na uporządkowanie strefy euro i naszych krajów.
Każde państwo członkowskie musi się przyjrzeć własnym wydatkom i polityce fiskalnej i obmyślić realne programy na rzecz ożywienia gospodarek. Jednak dodanie linijki tekstu do międzynarodowego traktatu, choć konieczne, nie zastąpi rzeczywistej reformy i ostrożności. Dlatego należy opracować prawdziwą strategię na rzecz globalnej konkurencyjności.
Maroš Šefčovič
wiceprzewodniczący Komisji - Panie Przewodniczący! Chciałbym podziękować wszystkim uczestnikom debaty i posłom do Parlamentu Europejskiego za wyraźne poparcie dla podejścia wspólnotowego, dla silnej Unii Europejskiej i dla odpowiedniej roli w przyszłym mechanizmie, nad którym dziś debatujemy.
Nasza opinia jest bardzo jasna: w pełni popieramy utworzenie europejskiego mechanizmu stabilizacji i odbieramy je jako bardzo ważny element mozaiki, która ma nam zapewnić silniejszą i zamożniejszą Europę. Pracujemy nad wzmocnieniem nadzoru rynków finansowych, nad lepszym zarządzaniem gospodarczym, mając na stole sześć wniosków ustawodawczych. Rozpoczęliśmy pierwszy europejski semestr naszą roczną analizą wzrostu - i to powinien być ostatni element układanki.
Uważam również, że dzięki temu i dzięki naszej dzisiejszej debacie - i, miejmy nadzieję, pozytywnej decyzji w marcu - wysyłamy bardzo wyraźny sygnał do wszystkich tych, którzy zakładają się, że euro upadnie. Ci, którzy zakładają się, że euro upadnie, stracą swoje pieniądze. To bardzo ważny sygnał, który należy wysyłać.
Dlatego decyzja w tej sprawie będzie miała bezwzględnie zasadnicze znaczenie, ale wiem, że dla tego Parlamentu równie ważne jest, byśmy w pełni szanowali kompetencje Unii, byśmy w pełni szanowali prerogatywy i rolę unijnych instytucji. Oczywiście Komisja uczyni wszystko, co w jej mocy, by zapewnić poszanowanie europejskiego prawa.
Jak wspomnieliśmy w naszej opinii, Komisja jest również gotowa służyć swoją wiedzą, jeżeli chodzi o rozstrzygnięcia dotyczące tych mechanizmów, uważam bowiem, że mechanizmy te powinny być w pełni spójne z poprawionym zarządzaniem gospodarczym, szczególnie jeżeli chodzi o koordynowanie i nadzorowanie polityki gospodarczej i finansowej państw członkowskich, w szczególności, państw strefy euro.
Niektórzy z Państwa wyrazili troskę, że nie powinniśmy tworzyć Europy dwuwarstwowej. Myślę, że również stanowisko Komisji w tej sprawie jest bardzo jasne: mimo że w przeważającej mierze odpowiedzialność za strefę euro spoczywa na państwach członkowskich, to oczywiste, że każdy przyszły mechanizm współpracy musi być otwarty na innych i że wszystkie nasze działania na rzecz zwiększenia konkurencyjności i konwergencji powinny uwzględniać wszystkie 27 państw członkowskich.
Tak więc myślę, że należy z zadowoleniem przyjąć ten proces, przez który przechodzimy i w ramach którego również rynki finansowe odegrały rolę pod względem przyspieszenia naszej integracji, przyspieszenia naszej współpracy w dziedzinie zarządzania gospodarczego, ponieważ proces ten zdecydowanie wzmacnia Unię.
Pragnę w szczególności podziękować dwóm sprawozdawcom, panu posłowi Brokowi i panu posłowi Gualtieriemu, za ich bliską współpracę, za przedstawione pomysły i za konsultacje, które Komisja na bieżąco prowadzi z tymi dwoma sprawozdawcami. Sądzę, że ich dobra praca doprowadzi do sporządzenia sprawozdania, które zostanie przyjęte przez ten Parlament na czas, zanim swoją decyzję podejmie Rada.
Moją ostatnią uwagę kieruję do pana posła Higginsa z Irlandii. Bardzo trafnie zacytował pana komisarza Rehna, stwierdzając, że umowa została zawarta z Irlandią - nie z rządem, ale z Irlandią jako krajem. Oczywiście oczekujemy, że wszystkie przyszłe rządy będą respektowały ten układ. W związku z powyższym to całkowicie jasne, że Komisja współczuje Irlandii w związku z jej obecnymi trudnościami i uczyni wszystko, co w jej mocy, by przyczynić się do zapewnienia szybkiego powrotu wzrostu w Irlandii.
Europejskie instytucje - czy to Unia Europejska, Komisja, czy też Europejski Bank Centralny lub też MFW - znacznie się przyczyniły do ustabilizowania sytuacji w Irlandii. Jestem pewien, że wszyscy wspólnie uczynimy wszystko, by zapewnić powrót wzrostu i dobrobytu w Irlandii.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Ilda Figueiredo
Ta debata wyraźnie nam uświadamia, że Komisja Europejska jest zdeterminowana nadal podążać drogą, na którą wkroczyła, gdy zaczęła się posługiwać niedemokratycznymi metodami, by doprowadzić do przyjęcia Traktatu z Lizbony. Należy pamiętać, że po odrzuceniu tzw. europejskiej konstytucji przez obywateli Francji i Holandii przywódcy Unii Europejskiej uczynili wszystko, by uniknąć dalszych referendów. Nawet po pierwszym odrzuceniu traktatu w Irlandii wywierali oni wszelką możliwą presję, by zapewnić przeprowadzenie nowego referendum po upływie jakiegoś czasu.
Teraz, po upływie kilku miesięcy od wejścia w życie nowego Traktatu, unijni przywódcy starają się wprowadzać zmiany z pominięciem jakiejkolwiek debaty publicznej, bojąc się reakcji obywateli poszczególnych państw członkowskich Unii Europejskiej, w szczególności tych, które odczuwają konsekwencje coraz bardziej liberalnej polityki.
Teraz uciekają się do tak zwanej "procedury uproszczonej”, by ukryć fakt, że tak naprawdę zmieniają bardzo ważną kwestię związaną z konstytucjonalizacją, mając na celu przekształcenie Europejskiego Funduszu Stabilności Finansowej w fundusz stały, co wiąże się z przyjęciem niedopuszczalnych warunków określonych w tak zwanym pakcie na rzecz konkurencyjności i jego następstwami dla polityki społecznej: dewaluacją płac i emerytur oraz podwyższaniem wieku emerytalnego.
