Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Janssen van Raay
De Reglementsartikelen 2, 5, 119. Ik ben hier. Ik doe niet mee aan de hoofdelijke stemmingen uit protest tegen het niet nemen van een voor beroep in Luxemburg vatbaar besluit door de quaestoren, door mij al in augustus vorig jaar schriftelijk gevraagd, over de onrechtmatige inhouding op mijn algemene onkostenvergoeding door de heer Chamier.

De Voorzitter
Uw opmerkingen worden in de notulen van deze vergadering opgenomen.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, gisteren hadden wij het grootste aantal slachtoffers van de oorlog in Joegoslavië. Zeventig onschuldige Albanees sprekende Joegoslavische burgers, waaronder ook kinderen, zijn door NAVO-bommen gedood. Ik weet niet of wij ons medeleven moeten betuigen. Beoordeelt u dat zelf maar.

De Voorzitter
Het Europees Parlement betuigt elke dag zijn medeleven met de slachtoffers, met alle slachtoffers van dit conflict.

Balfe
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een tamelijk prozaïsche huishoudelijke kwestie. Kan mijn naam worden toegevoegd aan de presentielijst? U kunt constateren dat ik aanwezig was, want ik heb deelgenomen aan alle hoofdelijke stemmingen, maar ik sta niet op de lijst.

De Voorzitter
Daar wordt voor gezorgd, mijnheer Balfe.

McMahon
Mijnheer de Voorzitter, ik heb ook een tamelijk prozaïsche kwestie. Bij de stemming over mijn verslag en dat van de heer Chanterie van gisteren stond er iemand vanaf het balkon foto's te maken van stemlijsten en paperassen van verschillende parlementsleden. Ik zou graag willen weten wat het onderzoek hiernaar heeft opgeleverd, temeer omdat er intensief bij mij is gelobbyd in verband met dit verslag. Misschien proberen de oliemaatschappijen of de busmaatschappijen een glimp op te vangen van de stemlijsten van de socialisten. Kan het Bureau ons laten weten wat hun onderzoek heeft opgeleverd?

De Voorzitter
U weet, mijnheer McMahon, dat direct na de klacht van de heer Collins de diensten van het Parlement de betrokken fotograaf hebben verwijderd. Natuurlijk kunnen wij u de gevraagde inlichtingen geven, eventueel ook schriftelijk als u dat wilt.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, gisteren heeft het Parlement tijdens de stemming over de resolutie over de Europese Top van Berlijn de amendementen 18 en 19 aangenomen. Ik wilde u vragen deze amendementen te laten onderzoeken door de diensten van het Parlement, voordat u ze doorstuurt naar de andere instellingen. Ik vraag mij namelijk af welke band kan bestaan tussen een resolutie over de Top van Berlijn en deze twee amendementen 18 en 19.

De Voorzitter
U bedoelt waarschijnlijk de juridische diensten van het Parlement? Daar wordt voor gezorgd.

Bru Purón
Mijnheer de Voorzitter, bij terugkomst in het Parlement is het me opgevallen dat het bijzonder moeilijk is om in de wandelgangen van het Parlement vooruit te komen, vooral wanneer wij worden opgeroepen voor de stemming. Nu wil ik er niet voor pleiten eenrichtingsverkeer in te voeren of de leden met een fietsbel uit te rusten, maar ik zou het wel netjes vinden als de grote aantallen bezoekers de parlementsleden lieten passeren, die uiteraard graag op tijd in de vergaderzaal willen zijn.

De Voorzitter
Ook dat is inderdaad een probleem. Wij zullen ergens een evenwicht moeten vinden. Vroeger smeekten wij de mensen om ons een bezoek te komen brengen en nu staan ze elkaar te verdringen. Het Europees Parlement is gewoon veel belangrijker geworden en dat is ook onze eigen verdienste.

Chichester
Mijnheer de Voorzitter, ik meen te hebben begrepen dat de Voorzitter de vergadering op dit moment had moeten leiden. Ik hoop dat hij geen problemen heeft gekregen onderweg.

De Voorzitter
Ik weet niet precies waar u het over heeft. Het was lang van te voren afgesproken dat ik het voorzitterschap aan het begin van de vergadering op mij zou nemen en ik vraag mij dan ook af waar uw inlichting vandaan komt.

Chichester
Ik had een afspraak met de Voorzitter vanmorgen om 9.30 uur. Hij heeft me laten weten dat hij zich daar niet aan kon houden, omdat hij op dat moment de vergadering moest voorzitten. Dus ik maakte mij ongerust dat hij de vergadering niet kon voorzitten.

De Voorzitter
Kijk, u sprak over de Voorzitter en daar is hij al!

Konrad
Mijnheer de Voorzitter, de quaestoren hebben de afgevaardigden meegedeeld dat we in mei voor de laatste keer in onze bureaus zullen zitten en dat er dan wordt verhuisd. Ik heb vanmorgen geconstateerd dat er inmiddels al bezoekersgroepen worden rondgeleid in de nieuwe gebouwen. Ik moet zeggen dat ik mij als afgevaardigde bijzonder slecht geïnformeerd voel, omdat we niet de gelegenheid hebben gekregen de nieuwe gebouwen van tevoren te bezichtigen, laat staan modellen van de nieuwe bureaus te zien. Ik vind dit een grote vergissing, en ik dring erop aan dat we hiervoor zo snel mogelijk een procedure vinden.

De Voorzitter
Dat klopt niet wat u zegt, mijnheer Konrad. Alle fracties hebben de gelegenheid gehad om hun leden het nieuwe gebouw te laten zien. Zij hebben dat ook gedaan, een ieder op zijn eigen manier natuurlijk en niet allen op hetzelfde tijdstip, maar de gelegenheid daartoe is wel degelijk geboden. U weet dat het gebouw nog niet helemaal klaar is, er zijn nog verschillende problemen en daarom is nog niet bekend wanneer de verhuizing plaatsvindt.

Bianco
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een ander punt aan de orde stellen. Men zegt dat wij tijdens de volgende vergaderperiode hier waarschijnlijk het nieuwe Statuut van de leden gaan aannemen. Dat zou de laatste gelegenheid zijn, en er zouden problemen kunnen rijzen als het Statuut van de leden niet in alle landen wordt nageleefd. Daarom is het misschien goed dat het voorzitterschap een nota stuurt naar alle nationale regeringen, naar alle nationale parlementen, om hen opmerkzaam te maken op de problemen die kunnen ontstaan wanneer in de lidstaten besluiten worden genomen over onverenigbaarheid die niet stroken met hetgeen het Europees Parlement heeft besloten.

De Voorzitter
U weet dat dit probleem nauwkeurig wordt onderzocht door het fungerend voorzitterschap van de Raad. Ik ben ervan overtuigd dat onze Voorzitter de leden alle noodzakelijke inlichtingen zal verschaffen over de stand van zaken en met hen alle eventuele problemen zal onderzoeken.
De notulen worden goedgekeurd

Jaarverslagen 1998
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0119/99 van mevrouw De Esteban Martin, namens de Commissie verzoekschriften, over het jaarverslag van de activiteiten van de Europese ombudsman in 1998 (C4-0138/99); -A4-0117/99 van de heer Newman, namens de Commissie verzoekschriften, over de werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften in het parlementaire jaar 1998-1999.Voordat het gecombineerd debat wordt geopend, zal de Europese ombudsman zijn jaarverslag en zijn speciale verslag inleiden. Ik heet hem bij dezen nogmaals welkom in het Parlement.
Het woord is aan de Europese ombudsman, de heer Söderman.

Söderman
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik graag mijn dank uitspreken dat ik het Europees Parlement kan toespreken over mijn jaarverslag voor 1998. Dit is het vierde jaarverslag van de Europese ombudsman en het laatste van deze zittingsperiode.
Toen het Parlement het jaarverslag voor 1997 behandelde, waren er kritische geluiden te horen als zou de ombudsman maar in weinig gevallen succes boeken. Men was tot deze conclusie gekomen op basis van het totaal aantal ontvangen klachten, inclusief degene die buiten de bevoegdheid van de ombudsman vielen. Deze wijze van oordelen is volgens mij niet helemaal eerlijk. Als er een klacht binnenkomt die buiten mijn bevoegdheid valt, zit er niet veel anders op dan de indiener naar de bevoegde instantie te verwijzen. Dat hebben we in bijna 80 % van de betreffende gevallen gedaan, dus we sturen de burgers zelden met lege handen naar huis.
In veel gevallen hadden deze klachten met succes afgehandeld kunnen worden door een ombudsman of soortgelijke instantie op nationaal niveau. Daarom proberen we er consequent voor te pleiten dat dit soort niet-gerechtelijke instanties steun krijgt bij de behandeling van klachten van Europese burgers over de toepassing van het gemeenschapsrecht. Er gaan weliswaar stemmen op om de bevoegdheden van de Europese ombudsman uit te breiden tot de nationale overheden, in het bijzonder als het gaat om het vrije personenverkeer, maar ik ben nog altijd van mening dat we beter een efficiënte samenwerking kunnen uitbouwen met de nationale ombudsmannen en soortgelijke instanties.
In de loop van 1998 ontving de ombudsman 1372 nieuwe klachten, vergeleken met 1181 in 1997 en 842 in 1996. Voorts hebben we 185 onderzoeken afgesloten met een met redenen omkleed besluit; in 1997 waren dat er nog maar 101. In 45 % van deze gevallen heeft de betrokken instelling een minnelijke schikking getroffen of werd de zaak met een kritische opmerking afgesloten. In 1997 en 1996 was dit respectievelijk 40 % en 35 %. In 1998 is er in 52 % van de onderzochte gevallen geen wanbeheer vastgesteld. Het feit dat er geen wanbeheer wordt vastgesteld is niet noodzakelijk negatief voor de klager. De betrokken instelling of instantie moet haar gedrag namelijk aan de klager uitleggen, en in sommige gevallen kan die er zelfs van overtuigd worden dat de overheid correct heeft gehandeld.
Dit is het moment om eens te bekijken wat wij tot nu toe in samenwerking met de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement hebben bereikt. Ten eerste hebben we een geregelde samenwerking op gang gebracht bij de behandeling van klachten en verzoekschriften. Dit staat beschreven in de jaarverslagen van onze beide instanties. Verder hebben we een vruchtbare dialoog opgezet via de verslagen van de commissie over de jaarverslagen van de ombudsman, te beginnen met het eerste verslag van mevrouw Ahern, vervolgens dat van de heer Papakyriazis, dan dat van de heer Newman en dit jaar tenslotte het verslag van mevrouw De Esteban Martin. Zo vroeg de heer Papakyriazis in zijn verslag om een duidelijke definitie van de term "wanbeheer" , waarna ik er in mijn jaarverslag voor 1997 een heb gegeven. In vervolg op het verslag van de heer Newman heeft het Europees Parlement een resolutie aangenomen waarin die definitie op instemming werd onthaald. Er is ook een formele basis gekomen voor de soepele en doeltreffende behandeling van onze verslagen in het Parlement. Uw Reglement is afgestemd op het statuut van de ombudsman en de Commissie verzoekschriften is belast met het behandelen van onze jaarverslagen en eventuele bijzondere verslagen.
Ten tweede hebben wij op eigen initiatief onderzocht in hoeverre officiële documenten toegankelijk zijn voor het publiek. Dit onderzoek werd gesteund door de Commissie verzoekschriften via het verslag van mevrouw Thors, en door het Europees Parlement. Naar aanleiding van het onderzoek hebben alle betrokken instellingen en instanties van de Unie een reglement opgesteld over de openbaarheid van hun documenten, met uitzondering van het Hof van Justitie. Onlangs hebben wij ook de Europese Centrale Bank aangeschreven om te informeren naar zo'n reglement.
Ten derde wil ik het idee van een gedragscode voor behoorlijk bestuur aanstippen. Dit werd voor het eerst genoemd in het verslag-Perry over de activiteiten van de Commissie verzoekschriften in 1996-1997, en werd vervolgens gesteund in het verslag-Newman over het jaarverslag van de ombudsman voor 1997. Het ziet ernaar uit dat deze gedragscode er spoedig komt, aangezien de Europese Commissie nog voordat haar leden ontslag hadden genomen een concept in eerste lezing heeft goedgekeurd. Het is natuurlijk heel goed mogelijk dat de nieuwe Commissie dit concept nog verbetert voordat het definitief wordt aangenomen.
Ten vierde hebben we bereikt dat de Commissie de procedure heeft verbeterd die ze als hoedster van het Verdrag hanteert voor het behandelen van klachten en verzoekschriften van burgers. Die procedure is nu opener en doeltreffender dan voorheen.
Ik zou ook even willen ingaan op de recente onthullingen over fraude en corruptie binnen het ambtelijk en bestuurlijk apparaat van de Unie - in het bijzonder dat van de Commissie - en verdere aantijgingen in die richting. Openbaarheid van bestuur maakt corruptie in de meeste gevallen erg moeilijk om te plegen en buitengewoon eenvoudig om op te sporen. Een gesloten bestuurscultuur daarentegen, met geheime vergaderingen en ontoegankelijke archieven, schept juist het soort troebele omgeving waarin fraude en corruptie goed gedijen. Openheid is dus een doeltreffend wapen tegen fraude en corruptie.
De ambtelijke praktijk wordt nog altijd gekenmerkt door overdreven ouderwetse hiërarchische verhoudingen. Dit leidt tot demotivatie van de ambtenaren die rechtstreeks in contact staan met de burger. Verder werkt dit allerlei vormen van wanbeheer in de hand, omdat degenen die hun werk wel goed doen en die zich zorgen maken over wat er misloopt, niet met hun grieven naar buiten kunnen komen. Als ambtenaren eerst de toestemming van hun superieuren nodig hebben voor ze kunnen spreken of schrijven over hun dagelijks werk, is dat niet bevorderlijk voor een motiverende en gezonde werksfeer. Met andere woorden, meer transparantie en minder ouderwetse hiërarchie zouden de ambtenaren beter motiveren en de Europese overheid heel wat problemen besparen.
Voor een grotere transparantie is het noodzakelijk dat het reglement op de openbaarheid van officiële documenten overeenkomstig het Verdrag van Amsterdam wordt ingevoerd zodra dat mogelijk is. Het moet zoveel mogelijk gebaseerd zijn op moderne principes.
Verder moet in het statuut van de Europese ombudsman duidelijk worden opgenomen dat hij bevoegd is alle noodzakelijke ambtelijke stukken en archieven te raadplegen. Zo niet, dan raken we verstrikt in tijdrovende en onnodige conflicten met de betrokken instanties.
Het verheugt mij dat de Commissie verzoekschriften met haar verslag-De Esteban Martin mijn initiatief in die richting steunt. Ik hoop dat het Europees Parlement dit standpunt overneemt.
Graag maak ik van deze gelegenheid gebruik om alle instellingen en instanties van de Europese Unie te bedanken voor de constructieve samenwerking die we het afgelopen jaar opnieuw hebben gehad. In het bijzonder bedank ik de Commissie en haar bevoegde commissaris, mevrouw Gradin, vanwege haar inzet voor meer openheid. Ook richt ik mijn dank tot voorzitter Fontana en alle leden van de Commissie verzoekschriften voor de steun die wij van hen ondervinden. Mijn bijzondere erkentelijkheid gaat uit naar mevrouw De Esteban Martin voor de professionele en bekwame manier waarop zij dit verslag heeft samengesteld. Ik dank u voor uw aandacht.
Applaus

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Söderman.
Ik geef nu het woord aan de rapporteur, mevrouw De Esteban Martin.

De Esteban Martin
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in de eerste plaats wil ik de ombudsman en zijn diensten bedanken voor de heldere en snelle wijze waarop zij verantwoording hebben afgelegd over hun bezigheden, niet alleen aan het Parlement en de Commissie verzoekschriften, maar ook direct aan de burgers en verenigingen in de lidstaten.
In het Parlement hebben wij ons altijd sterk gemaakt voor de ombudsman, omdat die garant staat voor de bescherming van de rechten van burgers wanneer die zich beklagen over gevallen van mogelijk wanbeheer door instellingen of organen van de Gemeenschap. Ook hebben wij altijd gezegd dat het nodig is de banden tussen die instellingen en de burgers aan te halen. De bescherming van de rechten van Europese burgers zou echter ontoereikend zijn als wij ons niet in zouden zetten voor een nauwe samenwerking tussen de ombudsman en het Parlement, en met name de Commissie verzoekschriften, die immers bevoegd is op dit gebied.
Het is niet toevallig dat voor beide instellingen het verdedigen van de rechten van de burger de centrale doelstelling is. Zij moeten daarom in onderlinge samenwerking borg blijven staan voor deze rechten en het democratisch functioneren van de Unie. Dat zal de geloofwaardigheid van ons bestuur ten goede komen.
Niet voor niets is de ombudsman een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de Europese burgers en een hoofdrolspeler in de verbetering van de democratische controle op het bestuur van de Gemeenschap. Die controle wordt uitgeoefend door dit Parlement, dat de burgers van de Gemeenschap per slot van rekening direct vertegenwoordigt.
De ombudsman heeft zojuist zijn jaarverslag ingeleid, en wat opvalt - hij zei het zelf al - is de toename van het aantal klachten. Het afgelopen jaar werden er 1372 klachten ingediend, 191 meer dan het jaar daarvoor. Dit cijfer bewijst dat burgers het nodig vinden dat de ombudsman optreedt om vermeende onregelmatigheden recht te zetten die zich kunnen voordoen in het bestuur van de Europese Unie.
Vanuit het Parlement hebben wij in der loop der jaren kunnen vaststellen dat burgers zich steeds meer zijn gaan interesseren voor de Europese instellingen en willen weten hoe de beslissingen die hier worden genomen hun dagelijks leven beïnvloeden.
De doorzichtigheid en toegankelijkheid van het bestuur voor de burger behoren in alle lidstaten tot de voornaamste doelstellingen van de overheid. Die doelstelling dient ook te gelden voor het bestuur van de Gemeenschap, omdat op die manier het bestuur daadwerkelijk dichter bij de burger gebracht kan worden.
In het Parlement hebben wij verscheidene verslagen over de transparantie en de vereenvoudiging van het Gemeenschaprecht aangenomen, die ons echter niet dichter bij het doel hebben gebracht. Om de gewenste toenadering tussen de instellingen van de Gemeenschap en de burgers daadwerkelijk te bevorderen, moeten wij een gedragscode uitwerken die zorgt voor een vertrouwensband tussen ambtenaren en het publiek, en die dus toegankelijk en begrijpelijk moet zijn voor de burger.
Wij moeten ons er echter van bewust zijn dat die gedragscode rekening zal moeten houden met het specifieke karakter van de verschillende instellingen van de Gemeenschap. Ik denk bijvoorbeeld dat in het Parlement over een gedragscode zal moeten worden onderhandeld door de fracties, omdat het Parlement nu eenmaal zo werkt.
Voor de samenwerking tussen de instellingen en de burgers is het ook belangrijk dat de laatsten worden betrokken bij de inbreukprocedure die is vastgelegd in artikel 169 van het Verdrag.
Het lijkt mij essentieel voor het werk van de ombudsman - en ik zeg dat ook in het verslag - dat het statuut van de ombudsman zodanig wordt gewijzigd dat hij vanzelf toegang krijgt tot alle documenten die betrekking hebben op de procedures die hij volgt.
De prestaties van de ombudsman op het gebied van communicatie en informatie zijn denk ik een goed voorbeeld voor andere Europese instellingen, met name voor wat het gebruik van nieuwe communicatietechnieken betreft. Zo brengt de ombudsman zijn instelling dichter bij de mensen via het Internet.
Zoals echter ook in het verslag wordt opgemerkt, moeten wij ons best doen om de burgers te wijzen op hun rechten, om te voorkomen dat ze geen gebruik maken van die rechten omdat ze niet weten hoe ze dat moeten aanpakken.
De Europese instellingen moeten die informatie verspreiden via het Internet en de media. Daarmee zouden we onder andere kunnen vermijden dat meer dan 69 % van de klachten die bij de ombudsman worden ingediend buiten zijn bevoegdheid vallen, zoals dat de laatste jaren het geval was. Ieder jaar worden er bij de ombudsman bijvoorbeeld veel klachten ingediend die betrekking hebben op belemmeringen van het vrije verkeer.
In verband daarmee ben ik verheugd dat de ombudsman zich inspant voor samenwerking met andere ombudsmannen op nationaal en regionaal niveau. Die samenwerking zal de rol van deze instanties ongetwijfeld versterken, en maakt het eenvoudiger bepaalde gevallen door te verwijzen wanneer een bepaalde ombudsman niet voor een bevredigende oplossing kan zorgen omdat de kwestie buiten zijn bevoegdheid valt.
Om al deze taken te kunnen vervullen moet de Europese ombudsman burgers snel een antwoord kunnen geven. In ons verslag complimenteren wij de heer Söderman daarom met zijn inzet voor een goed werkend secretariaat.
Die inzet alleen is echter niet voldoende. Het is duidelijk dat het secretariaat van de ombudsman in de eerste plaats voldoende financiële middelen nodig heeft om goed te kunnen functioneren. Bovendien zou er een statuut moeten worden opgesteld voor de ambtenaren die de ombudsman bijstaan.
Applaus

Newman
Mijnheer de Voorzitter, het recht van petitie is een belangrijk aspect van het burgerschap van de Europese Unie. Het kan niet alleen door burgers van de lidstaten, maar door alle ingezetenen en organisaties die hun zetel in de Europese Unie hebben worden uitgeoefend. Verzoekschriften zijn ontvankelijk als zij betrekking hebben op het werkterrein van de Europese Unie. Deze definitie is voldoende ruim, zodat de Commissie verzoekschriften op basis van haar gezond verstand en politiek inschattingsvermogen kan uitmaken of een verzoekschrift ontvankelijk is of niet.
In de afgelopen vijf jaar van deze zittingsperiode hebben 10 miljoen mensen uit alle 15 Europese lidstaten meer dan 6500 verzoekschriften ondertekend. Hierin zijn twee algemene categorieën te onderscheiden: op zichzelf staande problemen en meer algemene beleidskwesties. De klachten hebben in de meeste gevallen betrekking op een van de volgende onderwerpen: sociale zekerheid en pensioenen, vaak in samenhang met het vrije verkeer van arbeid, het vrije personenverkeer, erkenning van diploma's, belastingheffing - waaronder BTW -, milieu en dierenbescherming.
Helaas beschikt de Commissie verzoekschriften enkel over administratieve ondersteuning en een secretariaat. Zij beschikt niet over medewerkers die onderzoeken kunnen instellen. Daarom moeten we voor het onderzoeken van de klachten een beroep doen op functionarissen van de Commissie en op de vertegenwoordigingen van de lidstaten bij de Europese Unie. Van de mensen van de Commissie krijgen we erg veel medewerking, en daar zijn wij hen erkentelijk voor. Maar in een minderheid van de gevallen betreffen de klachten de Commissie zelf, en het is natuurlijk nauwelijks te verantwoorden dat we daarvoor zo zwaar op de medewerkers van de Commissie moeten leunen.
De lidstaten zijn hier vandaag kennelijk niet vertegenwoordigd, noch door hun vertegenwoordigingen bij de Europese Unie, noch collectief door de Raad. Van hun kant ondervindt onze commissie niet meer dan het strikte minimum aan medewerking. De lidstaten zijn niet bereid functionarissen naar ons af te vaardigen om de verzoekschriften te bespreken. De lidstaten dienen zich positiever op te stellen. Zij horen prompt alle inlichtingen te verstrekken die wij vragen als er een verzoekschrift bij ons is ingediend.
Uiteraard spelen de leden van onze commissie een centrale rol als functionarissen van de Europese Commissie uitleg moeten geven of tot actie moeten worden aangespoord. Zij hebben ook een doorslaggevende inbreng in de beslissingen die wij nemen. Als het erop lijkt dat de indiener van een verzoekschrift onredelijk behandeld wordt of zelfs wordt afgescheept, dan springen wij voor hem op de bres. Elk jaar leiden diverse verzoekschriften tot een inbreukprocedure volgens artikel 169 van het Verdrag, omdat een lidstaat het Europese recht niet correct toepast en daarmee de burger benadeelt.
Sinds 1996 zijn er minstens 97 inbreukprocedures ingeleid op basis van een verzoekschrift, tegen 535 op basis van een rechtstreeks tot de Commissie gerichte klacht. In dat laatste geval brengt de Commissie de inbreukprocedure op gang door een schriftelijke aanmaning tot de betrokken lidstaat te richten. Uit bovenstaande cijfers blijkt dat verzoekschriften een belangrijke rol spelen bij het opsporen en afhandelen van inbreuken. In haar jaarlijkse verslag over de controle op de toepassing van het gemeenschapsrecht zou de Commissie duidelijk moeten aangeven welke zaken door een verzoekschrift op gang zijn gebracht, want dat aantal wordt nu nog onderschat. De lidstaten van hun kant moeten adequater reageren op de inbreuken die gemeld worden.
Het Europees Parlement heeft een voorlichtingsbrochure over het recht van petitie. Daarin staat te lezen dat verzoekschriften vaak inbreuken naar de letter en de geest van het gemeenschapsrecht aan het licht brengen. In sommige gevallen hebben de Europese instanties de betrokken lidstaten kunnen aanzetten tot een betere naleving. Dankzij de ingediende verzoekschriften heeft het Europees Parlement een positieve invloed kunnen uitoefenen op het dagelijks leven van de burger en heeft het concrete problemen helpen oplossen, tenminste voor zover die binnen de taakstelling van de Europese Unie vielen. Deze brochure moet veel breder verspreid worden dan nu het geval is.
De Commissie verzoekschriften werd in januari 1987, nu twaalfeneenhalf jaar geleden, opgericht. Ik ben de enige die sinds die tijd zonder onderbreking actief en volwaardig lid is geweest. Ik hoop dat degenen onder ons die tot het volgende Europees Parlement verkozen worden het recht van petitie dat burgers en andere ingezetenen genieten serieus blijven nemen.
Aangezien dit waarschijnlijk de laatste keer is dat ik het Europees Parlement in plenaire vergadering toespreek, wil ik iedereen bedanken met wie ik de laatste 15 jaar heb samengewerkt, in het bijzonder de bevolking van het Britse kiesdistrict Greater Manchester Central , die ik sinds 1984 heb mogen vertegenwoordigen op grond van het mooie Britse kiesstelsel met districten en individuele kandidaten. Mijn dank gaat uit naar u en naar hen.
Applaus

De Voorzitter
Mijnheer Newman, ik geloof dat alle collega's u dankbaar zijn voor wat u in de loop der jaren in het Parlement hebt gedaan, en ik ben mij volledig bewust van de enorme hoeveelheid werk die u in de Commissie verzoekschriften verzet hebt. Toen ik voor het eerst in dit Parlement kwam, heb ik in diezelfde commissie met u vergaderd, en we hebben kunnen samenwerken in het belang van onze burgers. Het belang van de burger is altijd uw eerste zorg geweest. Het Parlement dankt u voor wat u gedaan hebt.

Schmidbauer
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mij graag willen aansluiten bij de dankbetuigingen aan de heer Newman. Hij zegt dat hij sinds de oprichting van de Commissie verzoekschriften in januari 1987 lid is van deze commissie. Ik ben destijds in maart lid geworden van het Parlement en sindsdien zit ik ook in de Commissie verzoekschriften, waar ik zijn werk en activiteiten ten behoeve van de burgers heel goed heb kunnen volgen. Ik zou hem hiervoor hartelijk willen bedanken, alsook voor dit verslag. Ik zou ook mevrouw De Esteban Martin willen bedanken voor haar verslag over het Jaarverslag van de Europese ombudsman. U heeft beiden, zoals ook de heer Söderman zelf, een verslag voorgelegd waaruit heel duidelijk blijkt dat in een democratisch Europa de dialoog met de burgers onontbeerlijk is en ook zal blijven.
Voor ons betekent dit dat de Commissie verzoekschriften de schakel is tussen de Europese bevolking en het Parlement bij de toepassing van het gemeenschapsrecht. Het gebeurt helaas al te vaak dat nationale, regionale en gemeentelijke autoriteiten zich hier niets van aantrekken, hetzij uit onwetendheid, hetzij wegens hun bureaucratische machtspositie en daarmee gepaard gaande nationale belangen. Toch konden we in enkele gevallen, bijvoorbeeld bij de erkenning van diploma's of beroepskwalificaties en de vergoeding van sociale premies of milieuschade, de indieners van verzoekschriften vooruithelpen of hun problemen oplossen.
Opdat ook in de toekomst het rechtstreekse contact met de burgers gewaarborgd blijft, pleiten we in de Commissie verzoekschriften eenstemmig voor de instandhouding van een zelfstandige Commissie verzoekschriften. De Europese burgers zijn over het algemeen slecht geïnformeerd over hun rechten. Daarom roepen wij de diensten van Parlement en Commissie op in elke lidstaat een Europese hulplijn in te stellen en met name ook al de mogelijkheden van telematica en informatietechnologie te benutten en te bevorderen.
De samenwerking met de ombudsman is eigenlijk altijd uitstekend geweest. Ik zou de heer Söderman daarvoor nogmaals hartelijk willen bedanken, alsook voor het feit dat hij zich in het kader van zijn contacten met Europese overheden nooit heeft laten ontmoedigen door aanvankelijke tegenwerking, maar altijd is blijven aandringen. Het is aan zijn initiatieven en onderzoeken te danken dat er meer transparantie en openheid komt in de Europese bureaucratie. Het in januari door de Commissie voorgelegde voorstel voor een gedragscode voor behoorlijk bestuur is immers uitgewerkt op basis van zijn initiatief en dat van de heer Perry.
We eisen bijgevolg dat de ombudsman bij zijn onderzoeken toegang krijgt tot alle documenten en zonder druk van bovenaf informatie kan inwinnen bij alle ambtenaren, zodat hij zijn werk kan doen zonder onnodige belemmeringen.
Gezien de mogelijkheden van de Commissie verzoekschriften en de brede opdracht van de ombudsman, ben ik ervan overtuigd dat de samenwerking tussen beide steeds belangrijker zal worden voor de democratie en er in toenemende mate voor zal zorgen dat de burgers hun rechten kunnen doen gelden.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement heeft deze week over een groot aantal belangrijke zaken gedebatteerd, zoals oorlog en vrede in Kosovo. Ook zijn we toegesproken door aankomend commissievoorzitter Prodi en door de fungerend voorzitter van de Raad, de Duitse bondskanselier Schröder. In het licht van die grote gebeurtenissen lijkt het debat van vanmorgen misschien onbeduidend, maar dat is schijn.
Elk parlement heeft vier functies: wetten uitvaardigen, controle uitoefenen op de overheidsfinanciën, controle uitoefenen op het functioneren van de overheid en de burger vertegenwoordigen. De voornaamste van die vier taken is de laatste. Onze eerste verantwoordelijkheid is de 370 miljoen Europese burgers te vertegenwoordigen en hun rechten te beschermen.
Geen enkele commissie van dit Parlement vervult die functie rechtstreekser dan de Commissie verzoekschriften, en geen enkele Europese functionaris draagt meer verantwoordelijkheid voor de belangen van de individuele burger dan de ombudsman.
Gezien de waarde van het recht van petitie dat de individuele burger geniet, sta ik volledig achter de aanbevelingen uit het verslag-Newman. Zoals al eerder is gezegd vanmorgen, heeft de heer Newman erg veel werk verzet voor de Commissie verzoekschriften. Hij komt weliswaar voort uit een andere politieke traditie dan ik, maar we hechten evenveel belang aan de rechten van de burger. Mijn fractie wil hem graag bedanken voor het werk dat hij vele jaren lang heeft gedaan in de Commissie verzoekschriften.
In deze uiteenzetting wil ik maar één passage uit het verslag benadrukken, namelijk punt 8, waarin wij met de heer Newman betreuren dat de Raad nog altijd geen vertegenwoordiger afvaardigt naar de Commissie verzoekschriften. De laatste jaren hebben het Britse, Duitse en Oostenrijkse voorzitterschap onze commissie geboycot. Ik hoop dat het Finse voorzitterschap als exponent van de Scandinavische democratische traditie een beter voorbeeld geeft. Maar gezien het feit dat de secretaris-generaal van ditzelfde Parlement op een bepaald ogenblik voorstelde de Commissie verzoekschriften op te heffen, hoeft de houding van de Raad nog niet eens zoveel verbazing te wekken. Ik meen overigens begrepen te hebben dat bepaalde grote fracties pas op het laatste moment hun handen van dit voorstel hebben afgetrokken. Toch hebben wij van de Fractie van de Europese Volkspartij altijd pal gestaan voor het behoud van de Commissie verzoekschriften.
Net zoals de heer Newman in zijn verslag doet, steun ik het verslag van mevrouw De Esteban Martin over de ombudsman. Ik heb de heer Söderman bij zijn aanduiding als ombudsman destijds niet mijn stem gegeven, maar dat was een vergissing. Eén woord in het verslag springt eruit, en dat is "uitstekend " . De samenwerking tussen de ombudsman en het Parlement was als "uitstekend" omschreven. Uitstekend is geen woord dat vaak gebruikt wordt als we het over de Europese instellingen hebben, maar het doet me genoegen dat het in verband is gebracht met het werk van de ombudsman en zijn samenwerking met het Parlement.
Ik sta achter zijn oproep tot meer transparantie, want dat is zeker nodig. Ik ben hem erkentelijk dat hij heeft ingehaakt op mijn poging een gedragscode voor behoorlijk bestuur van de grond te krijgen. Tegen het Parlement zou ik dit willen zeggen: als we willen dat de ombudsman goed werk levert, moeten we hem daarvoor de bevoegdheden, de middelen en onze volledige steun geven.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, geachte ombudsman, wij zijn verheugd vandaag te kunnen vaststellen dat de ombudsman tot nog toe een zeer belangrijke instelling is gebleken voor de EU, met name om de openbaarheid in de Unie te vergroten. Ik zal enkele van de talrijke initiatieven noemen die de ombudsman in dit opzicht heeft genomen.
Ten eerste het eigen-initiatiefverslag over de toegang tot documenten, waardoor er nu voor praktisch alle instellingen regels bestaan. Ten tweede dat ook de Europese Centrale Bank verzocht is om inzage in haar documenten te verlenen. Ten derde dat tot de documenten van de Raad ook de documenten van het voorzitterschap worden gerekend. Ten vierde dat het gebrek aan registers betreffende de documenten van de Commissie getuigt van slechte administratie. Ten vijfde dat de Raad een lijst heeft inzake maatregelen die binnen de derde pijler zijn genomen.
Al deze maatregelen en initiatieven vormen een uitermate belangrijk kader in verband met de nieuwe verordening betreffende de openbaarheid, die wij zullen krijgen zodra wij een capabele Commissie hebben. Helaas moeten wij constateren dat het aftreden van de Commissie een sterk vertragende invloed heeft op deze werkzaamheden.
Ik betreur het ook dat de besluiten die de Raad tot op heden heeft genomen met betrekking tot de openbaarheid binnen de derde pijler vrij onbelangrijk zijn. Wat hebben wij er als burgers aan dat voorschriften die al zijn goedgekeurd, openbaar zijn en op Internet staan? Wij moeten ook weten wat er gepland wordt. De afgelopen dagen was er terecht veel aandacht voor het zogenaamde Enfopoldocument, het ontwerp van een document waarbij het afluisteren van nieuwe media wordt geregeld, en de ontwerpovereenkomst over onderlinge juridische bijstand tussen de lidstaten. Deze ontwerpen zijn in alle stilte voorbereid, alle beloften van de Raad ten spijt. Wij moeten dus niet alleen weten wanneer er over aangelegenheden binnen de derde pijler wordt beraadslaagd en welke maatregelen er zijn genomen, wij moeten ook weten wat er aanhangig is, welke initiatieven er zijn genomen door werkgroepen, door het voorzitterschap en door de lidstaten. Ook in het debat over de zogenaamde Oostenrijkse strategienota blijkt de openbaarheid bij de Raad nog veel te wensen over te laten.
Tot de aangelegenheden binnen de politiële en justitiële samenwerking in de derde pijler behoren veel zaken die de fundamentele rechten van de burger aangaan. Daarom verheugt het mij dat de ombudsman, met de steun van het Verdrag van Amsterdam, toezicht kan houden op bijvoorbeeld Europol.
Gisteren hoorden wij dat het Duitse voorzitterschap spoedig met een tijdschema voor de gouvernementele conferentie wil komen. Het is van belang dat daar wordt gesproken over de positie van de ombudsman, en dat zijn positie wordt versterkt, zoals in het verslag-De Esteban Martin wordt voorgesteld.
Tevens is het van belang dat de samenwerking tussen de Commissie verzoekschriften en de ombudsman even goed blijft als nu, en dat de ombudsman in zijn samenwerking met de nationale ombudsmannen of overeenkomstige instanties succes heeft en aldus inbreuken op de rechten van de burgers in het Gemeenschapsrecht kan bestrijden.
Ten slotte enkele woorden over de Commissie verzoekschriften, waarover wij vandaag stemmen. Het is van belang dat deze commissie haar werk mag blijven doen, maar ik hoop dat de Commissie bereid is eenzelfde toezegging te doen over een snellere behandeling van de verzoekschriften zoals ze voor verdragsschendingsprocedures volgens artikel 169 van het EG-Verdrag heeft gedaan. Het verheugt mij ten zeerste dat wij commissaris Monti hier vandaag in ons midden hebben - immers, dit artikel gaat hem aan - en dat hij de vraag om een snellere behandeling van klachten behandelt. Helaas hebben wij vernomen dat de Commissie naar de lidstaten heeft geluisterd, en de behandeling van klachten in de Commissie heeft vertraagd.
Ik acht het ook van belang dat de Commissie verzoekschriften, in haar volgende samenstelling, de interne gang van zaken opnieuw bekijkt, ook al heeft de huidige commissie veel gedaan voor een bespoediging van de behandeling van de verzoekschriften. Het duurt namelijk momenteel te lang voordat een klacht bij de Commissie verzoekschriften terechtkomt.
Bij wijze van afsluiting wil ik met alle anderen onze vroegere voorzitter, de heer Newman, allerhartelijkst danken; hij heeft uitstekend werk verricht en laten zien hoe belangrijk deze kleine commissie is. Zoals hij al zei, hebben tien miljoen burgers zich tijdens deze zittingsperiode tot de commissie gewend.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, ik denk niet dat ik vijf minuten vol zal maken, want ik ben niet gewend aan zoveel spreektijd en houd mijn interventies daarom altijd kort.
Om te beginnen wil ik zeggen dat ik blij ben dat in het voorstel van de Conferentie van voorzitters, waarover vandaag rond het middaguur wordt gestemd, de Commissie verzoekschriften is opgenomen als een van de 17 commissies die zijn overgebleven, en niet als een aanhangsel van een andere commissie. Naar mijn mening is de Commissie verzoekschriften van fundamenteel belang voor de Europese burger. Ik ben het helemaal eens met de rapporteur, de heer Newman, dat deze commissie een constitutioneel karakter heeft, en nooit zou mogen worden opgeheven.
Kort geleden voerde de heer Newman een afvaardiging van de Commissie verzoekschriften naar Doñana aan, waarvan ook mijn collega's Laura de Esteban en Barbara Schmidbauer deel uitmaakten. Die reis was bedoeld om gehoor te geven aan de bezorgdheid over het beschermde natuurgebied Doñana waarvan talrijke burgers blijk hadden gegeven door middel van verzoekschriften aan onze commissie. We hebben daar niet alleen kunnen spreken met de officiële instellingen, die ons een beeld gaven van de huidige situatie in Doñana, maar ook met de milieugroeperingen en burgers die zich bezorgd hadden getoond over wat er aan de hand was.
Dat de Europese instellingen van nabij bekijken wat burgers aan het hart gaat, lijkt mij dan ook een voorbeeldige benadering. Daar mogen wij nooit van afstappen. Ik denk dat dit een van de lessen is die wij kunnen leren uit het werk van de Commissie verzoekschriften en uit het werk van de heer Newman, die wij met veel genoegen hebben vergezeld naar Doñana.
Ik ga op dit onderwerp in omdat ik door mijn werk in de milieucommissie ook banden heb met de Commissie verzoekschriften. De meeste petities die de Commissie verzoekschriften ontvangt hebben betrekking op drie gebieden: sociale zekerheid, de interne markt en het milieu. Het feit dat het milieu een van die gebieden is, laat duidelijk zien dat de burgers en niet-gouvernementele organisaties die de verzoekschriften indienen buitengewoon bezorgd zijn om het behoud van het milieu.
Wat is nu het probleem bij de behandeling van de verzoekschriften? De rapporteur en andere collega's die hier het woord hebben gevoerd, hebben het al genoemd: het probleem is dat de procedure erg langzaam verloopt. Hoe het op andere gebieden ligt weet ik niet, maar op milieugebied kan de traagheid van de procedure onomkeerbare gevolgen hebben. Wanneer men protesteert tegen de voorgenomen aanleg van een snelweg door een natuurgebied en er worden niet onmiddellijk knopen doorgehakt, dan kan die snelweg er al liggen tegen de tijd dat men heeft bepaald dat hij illegaal is. Vandaar dat procedurele traagheid zich juist op dit gebied het meest doet voelen.
Daarom moet er in de volgende zittingsperiode misschien worden gewerkt aan een vlotter samenspel tussen de Commissie verzoekschriften, de Europese Commissie en de lidstaten. Van de lidstaten moet ook worden geëist dat zij meteen reageren op de eisen van het Parlement en de Europese Commissie in plaats van tijd te rekken met veel te lange termijnen, want dat kan funeste gevolgen hebben.
Als wij daar niet in slagen, dan ben ik bang dat de burgers zich tekort gedaan zullen voelen als zij de moeite nemen om de Commissie verzoekschriften op problemen te wijzen.
Ik denk dat we ook blij mogen zijn dat de coördinatie tussen de Europese ombudsman en de Commissie verzoekschriften zo goed is verlopen. Wij moeten blijven eisen dat de ombudsman een redelijke eigen begroting en voldoende personeel krijgt. Dat geldt trouwens ook voor de Commissie verzoekschriften, want beide instellingen beschermen concreet de rechten van de Europese bevolking.
Ik vind ook dat er een gedragscode voor behoorlijk bestuur zou moeten worden opgesteld. Zowel de Commissie verzoekschriften als de ombudsman zouden daarmee geholpen zijn. En een bijdrage aan het werk van de ombudsman en de Commissie verzoekschriften komt neer op een bijdrage aan het versterken van de geloofwaardigheid van de Europese eenwording voor de Europese bevolking.
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat ik verder niets meer te zeggen heb, en zoals u ziet heb ik nog een minuut over. Heus, het is onmogelijk om vijf minuten vol te maken als je gewoonlijk maar één minuut de tijd hebt.

Ullmann
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de ombudsman, mijnheer de commissaris, het gebeurt zelden dat de kwaliteit van een verslag even verheugend is als de inhoud ervan. Dat is hier het geval. Het Jaarverslag van de activiteiten van de Europese ombudsman in 1998 laat zien dat zijn instelling inmiddels een van de doeltreffendste en best functionerende van de Europese Unie is. Dit geldt met name wat betreft het contact met de burgers, wat toch een van de belangrijkste grondbeginselen is van de Europese Unie. Mevrouw De Esteban Martin brengt dit in haar verslag op zo'n overtuigende wijze onder de aandacht dat men alleen maar kan hopen dat dit verslag zoveel mogelijk zal worden gelezen, vooral door de instanties die beslissen over de eisen van de heer Söderman en over de vraag of hem wordt toegekend wat voor de voortzetting van zijn werkzaamheden noodzakelijk is, namelijk een eigen begroting en aanpassing van zijn statuut.
De ombudsman dringt bovendien aan op een voor alle burgers van de Unie toegankelijke gedragscode voor behoorlijk bestuur. In het licht van het ontslag van de Commissie is dit bijzonder actueel. Tot de voornoemde bevoegde instanties behoort in de eerste plaats het Europees Parlement zelf, want de Europese ombudsman is een mandataris van het Parlement. De Commissie verzoekschriften is verantwoordelijk voor de ambtsuitoefening van de ombudsman. Hoe kan zij deze taak vervullen als ze niet beschikt over voldoende middelen? De Commissie verzoekschriften heeft zich hier reeds over beklaagd bij de diensten van het Parlement, zonder veel gehoor te vinden voor haar verzoeken. Ieder lid van dit Parlement zou met name de bijlage van het verslag van de heer Newman moeten lezen, om te beseffen hoe onzinnig de gedachte is dat het werk van de Commissie verzoekschriften zou kunnen worden verdeeld over andere commissies. Tot mijn spijt moet ik afsluiten met deze vraag aan bepaalde instanties van dit Parlement: hoe denken zij over de rechten van hun kiezers, wanneer zij een fundamenteel recht als het petitierecht willen afbouwen door de Commissie verzoekschriften af te schaffen of de naam van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger te veranderen in Commissie juridische zaken en rechten van de consument? De burgers van de Unie zijn in de eerste plaats burgers en dan pas consumenten, en als consument kunnen ze pas zeker zijn van hun rechten als ze eerst burgerrechten hebben.
Mijnheer de Voorzitter, met uw welnemen zou ik de heer Newman niet alleen willen bedanken voor zijn leerrijke en verhelderende verslag, maar ook voor het werk dat hij in deze belangrijke commissie heeft verricht. Ik ben maar even lid geweest van de Commissie verzoekschriften, maar dat was voldoende om uit ervaring te kunnen zeggen dat de complimenten van de vorige sprekers volkomen terecht waren. Hartelijk bedankt, mijnheer Newman.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, wij zouden ons graag willen aansluiten bij de felicitaties aan de ombudsman en aan de voorzitter van de Commissie verzoekschriften, waar ik lid van ben en waarvoor ik de hoogste waardering heb want het gaat om rechten van burgers. Om die te verdedigen, zijn wij hier want wij spreken namens hen en meer en meer moeten wij ook rechtstreeks kunnen luisteren naar die burgers. Het instituut van de ombudsman is afhankelijk van het Parlement en dat is een goede zaak want dat dient zijn onafhankelijkheid en hij maakt daar terdege gebruik van. Dat is ook vandaag gebleken in het verslag dat hij aan het Parlement heeft uitgebracht. Ik heb geapprecieerd dat hij zo sterk heeft gepleit voor een open administratie. In dat verband moest ik denken aan het spreekrecht voor ambtenaren dat wij in verschillende van onze lidstaten verdedigen maar dat hier in de Europese instellingen nog altijd taboe schijnt te zijn. Ik denk daarbij aan mijnheer Van Buitenen.
Mijnheer de Voorzitter, deze man is door de feiten in ere hersteld maar de Commissie vindt het nog altijd noodzakelijk dat een tuchtprocedure verder blijft lopen en men heeft hem ontzet uit zijn bevoegdheden in de controle van de financiën waar hij nochtans uitstekend werk heeft verricht. Het was precies voortgaande op zijn werk, dat wij in dit Parlement konden werken, dat wij samen met de Commissie begrotingscontrole, later gevolgd door het Comité van de Wijzen, tot zulke striemende veroordelingen zijn gekomen. Ik pleit dan ook met alle aandrang ervoor dat alle invloed wordt aangewend opdat de heer Van Buitenen teruggeplaatst wordt.
Ik meen dat de ombudsman voldoende gepleit heeft voor openheid en voor informatie en ik besluit, mijnheer de Voorzitter, met een pleidooi voor een stijlbreuk waarbij Europa niet staat voor geslotenheid en bureaucratie maar voor democratie en transparantie.

Striby
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de ombudsman, net als ieder jaar biedt het debat over de jaarverslagen van de Commissie verzoekschriften en de ombudsman een uitstekende gelegenheid om in herinnering te brengen hoe belangrijk deze organen zijn voor het creëren van een vertrouwensband tussen de communautaire instellingen en de burgers van de lidstaten.
We weten uit recente ervaring dat afstand en ondoorzichtig handelen leiden tot onverantwoordelijk gedrag en fraude. Het algemeen welzijn kan alleen worden gediend als de functionarissen van de instellingen voortdurend in contact staan met de alledaagse werkelijkheid. Is dat contact er niet, dan bestaat het risico dat de functionarissen hun eigen individuele belangen laten prevaleren boven het algemeen welzijn.
Gelet op het bijzondere karakter van de communautaire instellingen kunnen we stellen dat deze organisaties zeer ver van het dagelijkse leven afstaan. Functionarissen die ronddolen in de oneindige gangen van de kantoorgebouwen in Brussel wekken de indruk dat ze voor alle denkbare gebieden uniforme regels opstellen en die willen toepassen op onze zeer diverse nationale tradities. In het ergste geval zorgen de teksten van deze functionarissen ervoor dat de bestaande nationale wetgeving verzwaard wordt met regels die er geen enkele Europese dimensie aan toevoegen. Het wekt dus geen verbazing dat de toepassing van al deze belachelijke communautaire regels een enorme hoeveelheid problemen oplevert, die de Commissie verzoekschriften en de ombudsman veel extra werk bezorgt. Zeker, deze organen moeten de middelen in handen krijgen om goed te kunnen functioneren, maar zouden we niet meer haast moeten maken met de hervorming van Europa? We moeten er immers voor zorgen dat aan het slechte functioneren van de Unie en de vele klachten die er over de eenwording bestaan, het hoofd wordt geboden. Alle kunstmatig gecreëerde rijken gaan immers op den duur ten onder omdat het menselijk aspect te vaak uit het oog verloren wordt.
De Commissie verzoekschriften en de ombudsman verdienen alle lof, maar ze zullen het slechte functioneren en de excessen van de technocratische machine niet ongedaan kunnen maken. Deze machine zal onvermijdelijk meer klachten en een gevoel van onbehagen onder de burgers teweegbrengen. De burgers hebben immers geen begrip voor nutteloze, onrealistische en onuitvoerbare Europese regelgeving.

Papakyriazis
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn bijna aan het einde van het mandaat van dit Parlement. Slechts 58 dagen scheiden ons nog van de Europese verkiezingen. Het gecombineerde debat over de activiteiten van de Commissie verzoekschriften en die van de Europese ombudsman is dan ook uiterst actueel. Dit is een geschikt moment om de balans op te maken van vijf jaar werk en de Europese burgers voor de komende verkiezingen een boodschap mee te geven. Ons werk is echter ook een soort nalatenschap aan het komend voorzitterschap van de Raad. Daarom is het voor ons allen een eer aan dit debat te mogen deelnemen. Dit is een gecombineerd debat, omdat de taken van de Commissie verzoekschriften en die van de ombudsman in zekere zin gecombineerde taken zijn: zij passen bij elkaar, maar zijn niet dezelfde; de bevoegdheden vullen elkander aan, maar vloeien niet in elkaar over en overlappen elkaar ook niet. De ombudsman is een onafhankelijke instantie en verdient het respect dat bij die status hoort.
Ik wil de twee rapporteurs, mevrouw De Esteban Martin en de heer Newman, van harte bedanken voor hun verslagen. Hun werk is, zoals altijd het geval is in onze commissie, de vrucht van collectieve inspanningen, van samenwerking tussen alle leden van de commissie.
Neemt u mij niet kwalijk, mevrouw De Esteban Martin, als ik mij nu met name tot de heer Newman richt om hem van harte te bedanken voor zijn vijftienjarige activiteiten hier in het Europees Parlement en in onze commissie. Hij heeft ons met zijn voorbeeld en zijn werk daadwerkelijk geholpen.
Ik ben verder verheugd dat wij zo meteen gaan stemmen over de handhaving van de Commissie verzoekschriften. Men zou dit als toeval kunnen beschouwen, maar dat is het mijns inziens niet. Ik heb zelfs de indruk dat de Commissie verzoekschriften als herboren te voorschijn komt uit de pogingen haar af te schaffen. Door deze pogingen is immers het Europees Parlement duidelijk geworden hoe waardevol deze commissie is.
Inhakend op hetgeen de heer Perry zei wilde ik u, mijnheer Söderman, duidelijk maken dat ik bij uw verkiezing wel degelijk en met groot genoegen op u hebt gestemd. Tot mijn voldoening kan ik vaststellen dat ik gelijk had. De heer Söderman heeft Europa en de Europese Unie een grote dienst bewezen door van de Europese ombudsman een nieuwe, creatieve instelling te maken.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het graag hebben over de bijlage bij het verslag van de heer Newman waarin mijn werk ter sprake komt als bemiddelaar van het kabinet van de Voorzitter voor grensoverschrijdende ontvoeringen van kinderen. Maar voor ik dat doe, wil ik mijn bewondering voor de heer Newman uitspreken. Hij is een echte "Britse buldog" geweest in die commissie. Hij heeft het voortdurend opgenomen voor de burgers van de Unie. We zullen je zeker missen, Eddy.
Ik had ook gehoopt dat ik Voorzitter Gil-Robles persoonlijk zou kunnen bedanken voor zijn nimmer aflatende steun voor mijn werk voor ontvoerde kinderen. Ook dank ik de heer Söderman voor zijn uitstekende werk als Europees ombudsman.
U zult in het verslag zien staan dat ik het afgelopen jaar als bemiddelaar 29 verzoekschriften heb behandeld. Als wij een verzoekschrift ontvangen in verband met een ontvoerd kind, nemen we onmiddellijk contact op met degene die het heeft ingediend. De ontvoering van een kind is altijd een noodsituatie en moet ook als zodanig behandeld worden. Een ontvoerd kind kan niet wachten op de trage ambtelijke molens.
Er bestaat goede wetgeving om grensoverschrijdende kinderontvoering aan te pakken, maar die wordt niet altijd op de juiste manier toegepast. Zo komt het dat ik er steeds meer werk bij heb gekregen. De Raad zou deze kwestie zo snel mogelijk op de agenda moeten plaatsen en een soort basisregels moeten opstellen, want het wordt steeds erger.
Het Verdrag van Den Haag is maar voor één ding bedoeld. Het bepaalt niet wie het hoederecht krijgt. Het bepaalt wel dat een kind terug moet naar het land waar het gewoonlijk woonachtig is. Pas daarna wordt uitgemaakt wie het hoederecht krijgt. Er is internationaal een groot gebrek aan kennis over het familierecht en over wat er gebeurt als bij een echtscheiding de kinderen worden meegenomen naar een land waar ze normaal gesproken niet wonen.
We hebben nog altijd ernstige problemen met landen die het Verdrag van Den Haag niet hebben ondertekend en waar gevallen van kinderontvoering voorkomen. De grootste moeilijkheid vormen landen met religieuze rechtbanken, maar ook elders doen zich problemen voor. Heel wat Europese landen voeren het Verdrag van Den Haag niet naar de geest of zelfs niet naar de letter uit. We hebben onlangs nog een aanzienlijk succes geboekt in een zaak over een kind met een Franse moeder en een Duitse vader. We zijn opgetogen over de beslissing van het Duitse gerecht. Het komt maar al te vaak voor dat dit soort zaken dient voor rechters die niet of slecht op de hoogte zijn van het recht inzake kinderontvoering.
Er zouden zo spoedig mogelijk speciale rechtbanken moeten komen om de tot nu toe onvermijdelijke trauma's bij kinderen en hun beide ouders te voorkomen. Meestal worden deze zaken door de centrale nationale overheden behandeld. De gevallen waarbij dat niet gebeurt, komen onvermijdelijk bij mij terecht. Alle lidstaten hebben het Verdrag van Den Haag nodig.
Buiten mijn werk voor de commissie heb ik namens het Parlement aan een groot aantal congressen deelgenomen. Het groeiend aantal ontvoeringen van kinderen in alle lidstaten wekt steeds meer ongerustheid. Ik dank het Parlement voor zijn steun in deze kwestie.

Sjöstedt
Mevrouw de Voorzitter, ik was van plan enkele woorden te zeggen over het jaarverslag van de ombudsman en over het verslag-De Esteban Martin. Over dit laatste is niet veel anders te zeggen dan dat het goed is; ik ben het in grote lijnen met alles eens.
De ombudsman speelt als instelling kennelijk een steeds belangrijker en ook zeer positieve rol in het gehele EU- systeem. Zelf heb ik rechtstreekse contacten gehad met de ombudsman. Ik heb veel mensen ontmoet die contact hebben gehad met de ombudsman. In de regel hebben zij de wijze waarop zij tegemoet zijn getreden en antwoord hebben gekregen en de termijn waarbinnen dit gebeurde, als zeer positief ervaren. Dat mensen die zich rechtstreeks tot iemand wenden met een klacht, zich correct bejegend en geholpen achten, is misschien wel het beste getuigschrift dat men krijgen kan. Zeker wanneer men bedenkt dat velen zich machteloos voelen tegenover de instellingen van de EU, is het belangrijk dat mensen nu ergens kunnen aankloppen. Ik denk dat de instelling van de ombudsman de grootste rol heeft gespeeld en speelt bij het streven naar een grotere openheid binnen de EU als geheel: dit is van groot belang.
In de crisis bij de Commissie, bijvoorbeeld, gaat het om verschillende zaken, die reeds geruime tijd aanslepen. De kern van de crisis en de oorzaak van het aftreden van de Commissie is natuurlijk het wanbeheer over de middelen, en het feit dat ze ten dele de controle over de uitgaven heeft verloren. Er is echter nog iets anders dat volgens mij niet mag worden onderschat, namelijk het gebrek aan openheid en de managementcultuur bij de Commissie. Zeer vele mensen, gewone burgers, zien de Commissie als machtig, maar ook enorm gesloten, ongevoelig en zo nu en dan zelfs arrogant. Velen denken dat het moeilijk is een antwoord of een reactie te krijgen wanneer men zich rechtstreeks tot de Commissie wendt. Of die indruk nu juist is of niet, volgens mij verklaart dit aspect in hoge mate het imago van de Commissie. Wanneer een administratie op die manier wordt waargenomen, is zij niet met haar tijd meegegaan en moet zij veranderen. Daarom is het nu genomen initiatief voor een codex voor goed management zo belangrijk. Deze zou namelijk iets kunnen verhelpen, en kunnen leiden tot een verbetering van de verhoudingen.
Het is tevens zeer duidelijk dat het statuut van de ambtenaren moet worden gewijzigd. Het moet zó zijn dat de ambtenaren bij de verschillende instellingen van de EU voelen dat zij ook in het openbaar kunnen spreken over wantoestanden en kritiek kunnen uiten zonder het gevaar van represailles. Anders krijgt men een systeem waarin niemand zich prettig voelt. Dergelijke wijzigingen moeten samen met nieuwe voorschriften betreffende openheid en toegang tot documenten de wijze waarop de administratie functioneert, echt kunnen veranderen.
Nu is een versterking van de instelling van de ombudsman belangrijk. Vóór alles wil ik twee zaken beklemtonen. Ten eerste de economische voorwaarden. Er moet een begroting zijn en een langetermijnplanning waarmee men alle klachten die men binnenkrijgt, kan beantwoorden, op de juiste manier kan behandelen, en daar ook de middelen voor heeft. Ten tweede moet het vanzelfsprekend zijn dat de instelling van de ombudsman toegang heeft tot alle documenten waartoe ze toegang behoeft. Dat is de belangrijkste voorwaarde om goed werk te kunnen leveren. Dat punt vraagt dan ook om onmiddellijke versterkingen.
Ik ben een lid van het Europees Parlement dat kritisch staat tegenover vele zaken in de EU. Gaat het echter om de ombudsman, dan heb ik geen enkele kritiek; integendeel, ik zou Jacob Söderman en diegenen die met hem samenwerken willen danken voor hun goede werk.

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, ombudsman, commissaris, ook ik voeg me bij degenen die vaststellen dat de ombudsman de beste instelling van de Europese Unie is. Dankzij hem zijn ook de institutionele structuren van de Unie in positieve zin ontwikkeld. Eveneens van belang is het dat zijn bevoegdheden worden uitgebreid; in het verslag wordt het vrije verkeer genoemd. Zelf heb ik recentelijk onder anderen een Ierse tandarts ontmoet die problemen heeft ondervonden bij het uitoefenen van zijn beroep in Griekenland. Al dit soort vraagstukken zouden ook onder de bevoegdheid van de ombudsman moeten vallen.
De openbaarheid van documenten in de Europese Unie is met name totstandgekomen dankzij de inspanningen van de ombudsman en het Hof van Justitie. De wetgevingsinstanties hebben niet veel kunnen doen. Er valt te vrezen dat de Commissie de voorbereiding voor de toekomstige verordening aangaande de openbaarheid heeft vertraagd. Ik heb commissaris Monti dan ook gevraagd hoe de verordening aangaande de openbaarheid, die op grond van het Verdrag van Amsterdam is vereist, in de Commissie wordt voorbereid. Die voorbereiding is immers een heel wezenlijk onderdeel van de oplossing van de institutionele crisis die door het opstappen van de Commissie is veroorzaakt.
Goed bestuur is van wezenlijk belang bij het oplossen van deze crisis. Ik heb tot mijn tevredenheid geconstateerd dat de ombudsman zich heeft uitgesproken voor de vrijheid van meningsuiting van ambtenaren. Het is van groot belang dat de regelgeving met betrekking tot de ambtenaren zorgvuldig wordt onderzocht en zodanig wordt gewijzigd dat ambtenaren simpelweg worden verplicht om wanbeheer te melden wanneer ze constateren dat daar in het functioneren van hun eigen instelling of in hun eigen werkomgeving sprake van is.
Ook de aanleg van documentenregisters voor alle instanties is een zeer grote en belangrijke vernieuwing. Ik zou willen opmerken dat ook het Europees Parlement aan deze vernieuwing moet deelnemen, en een begin moet maken met de ontwikkeling van behoorlijk bestuur bij zijn eigen werkzaamheden..

Sandbæk
Mevrouw de Voorzitter, zoals de heer Söderman terecht opmerkt hadden vele fraudegevallen en onregelmatigheden vermeden kunnen worden, indien de EU een open bestuursvorm had gehad, waarbij het publiek inzage kan krijgen in de documenten van de ambtenaren. Ambtenaren die weten dat hun zaken te allen tijde door het publiek gecontroleerd kunnen worden, zullen immers eerder geneigd zijn hun werk correct uit voeren. Een dergelijk open beleid is de EU echter vreemd, wat ook in het Jaarverslag van de ombudsman tot uiting komt. Dit verslag is overigens duidelijk, evenwichtig en grondig. Ik ben blij met dat verslag, omdat het de bedoeling is de instelling van de ombudsman, die nog vrij nieuw is maar desondanks al enige bekendheid en waardering geniet, een sterkere positie te geven. Desalniettemin ontbrak de politieke wil om voor de ombudsman goede arbeidsomstandigheden te scheppen. Hoe onwaarschijnlijk het ook klinkt, uit het jaarverslag blijkt dat zelfs hij, die tegenover de burgers garant moet staan voor een goed EU-beheer, niet alle documenten van de Commissie en de Raad mag inzien. Daarom moet artikel 3, lid 2 van de statuten van de ombudsman uiteraard gewijzigd worden, zodat de ombudsman alle belangrijke documenten kan raadplegen. Bepalingen die de instellingen de mogelijkheid bieden zich achter de zwijgplicht te verschuilen of ambtenaren en ander personeelsleden de mogelijkheid bieden zich op orders van hogergeplaatsten te beroepen om de ombudsman de inzage van documenten te ontzeggen, zijn niet alleen nutteloos, maar ook ongepast. Het is hoog tijd dat de rechtsgrondslag voor de werkzaamheden van de ombudsman herzien wordt, omdat we de burgers van de EU anders een vals gevoel van rechtszekerheid geven. Daarom verdient paragraaf 6 in de ontwerpresolutie van mevrouw De Esteban onze steun.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de ombudsman, dames en heren, ofschoon volgens het Verdrag betreffende de Europese Unie het Europees Parlement de adressaat is van het verslag van de ombudsman, en niet de Commissie, wil ik graag namens de Commissie een aantal opmerkingen maken.
De Commissie is ervan overtuigd dat met de instelling van de Europese ombudsman het Europees burgerschap aanzienlijk werd verrijkt. Ook zijn wij van oordeel dat een goed bestuur van en transparantie in de Europese instellingen, evenals een correct functioneren daarvan, grondrechten zijn van alle burgers van Europa.
Zoals uit het verslag blijkt, was de Commissie ook in 1998 het belangrijkste voorwerp van onderzoek door de ombudsman. De Commissie heeft altijd geprobeerd binnen de gestelde termijnen te antwoorden op de tot haar gerichte vragen. De controle die de burgers via de ombudsman kunnen uitoefenen op de werking van onze administratie is een ware stimulans voor ons. Deze zet ons ertoe aan beter te werken, onze fouten te corrigeren en onze transparantie te vergroten. Daarom zijn wij het roerend eens met het uitstekende verslag van mevrouw De Esteban Martin. Zij verzoekt in haar verslag de instellingen alles in het werk te stellen om de burgers nog beter voor te lichten over de mogelijkheden die zij hebben om hun rechten te doen gelden en met name over de mogelijkheid tot beroep op de Europese ombudsman.
Een ander punt dat het Parlement, de commissie verzoekschriften en ook de ombudsman zelf aan de orde stellen, betreft de gedragscode voor behoorlijk bestuur voor de Europese instellingen en organisaties. De Commissie heeft een principeakkoord bereikt over deze gedragscode en is momenteel, in overleg met de ombudsman, bezig met de redactie daarvan. Een eerste besluit terzake is reeds genomen. De Commissie wilde aanvankelijk dat deze gedragscode een van de drie kernpunten werd van een meer algemeen en ambitieus plan tot hervorming van al haar interne en externe procedures. Om de u welbekende redenen kon deze hervorming echter nog niet worden voltooid. Een verbetering van de betrekkingen tussen de burgers en de administratie veronderstelt trouwens ook aanzienlijk meer transparantie en een veel betere toegang van het publiek tot de documenten.
De Commissie is het ermee eens dat transparantie niet alleen betekent dat de documenten, in de mate van het mogelijke, toegankelijk moeten zijn voor het publiek, maar ook dat elke weigering tot het verschaffen van inzage in documenten met redenen moet worden omkleed. Daarvoor moeten van te voren bepalingen worden vastgesteld. Zoals mevrouw Hautala al zei, heeft het begrip transparantie zijn beslag gevonden in het Verdrag van Amsterdam. De burgers hebben aldus het recht op toegang tot de documenten van het Parlement, de Raad en de Commissie. Daar de Commissie uit hoofde van artikel 255 een wetgevend voorstel moet doen voor de algemene beginselen en de beperkingen van de uitoefening van dit recht, zal zij te zijner tijd een voorstel indienen. Vervolgens kan het Parlement via de medebeslissingsprocedure zijn standpunt bepalen.
De Commissie is het ook met de rapporteur eens over een ander, vergelijkbaar vraagstuk. De rapporteur zegt dat de ombudsman een zo ruim mogelijke toegang moet hebben tot de voor zijn onderzoek noodzakelijke documenten en praktijken van de instellingen. Dit is een enorm belangrijk vraagstuk, zowel voor de activiteiten van de ombudsman als voor het vertrouwen van de burgers in de ombudsman. Verder is hier nog sprake van wijziging van het statuut van de ombudsman en van de bepalingen inzake getuigenissen van ambtenaren. Ten aanzien daarvan moet natuurlijk het Parlement, overeenkomstig artikel 138 E, een initiatief nemen. Vervolgens zal de Commissie, dat wil zeggen de volgende Commissie, een standpunt terzake moeten bepalen.
De Commissie is het verder met de rapporteur en de ombudsman eens dat het vertrouwen van de burger in de instellingen versterkt moet worden, vooral wanneer de burgers situaties aan de kaak stellen die volgens hen niet stroken met de Europese voorschriften. De ombudsman heeft een initiatiefonderzoek verricht naar de inbreukprocedures. In reactie daarop heeft de Commissie beloofd dat zij, als zij van plan is een klacht te archiveren, bij mededeling daarvan aan de indiener van de klacht tegelijkertijd een motivering zal geven van haar besluit en zal uitleggen waarom volgens haar geen sprake is van overtreding van het communautair recht. Als men echter de burgers daadwerkelijk het recht wil geven een zaak aanhangig te maken bij het Hof van Justitie, overeenkomstig artikel 169, moet men natuurlijk het Verdrag wijzigen.
Ik wil de heer Söderman van harte bedanken voor zijn uitstekende werk en voor de vruchtbare samenwerking die wij met hem tot stand mochten brengen. U hebt zich niet beperkt, mijnheer de ombudsman, tot het onderzoek van de aan u voorgelegde gevallen, maar hebt ook talrijke voorstellen gedaan voor verbetering van de transparantie en de rechten van de burgers. Hier is al gesproken over uw betrokkenheid bij de vraagstukken betreffende de rol van de burgers in de beroepsprocedures overeenkomstig artikel 169, de uitwerking van een gedragscode voor ambtenaren en de toegang tot de documenten van de door u gecontroleerde instellingen en organisaties. Ik wilde hier enkel nog wijzen op uw inspanningen voor de vergroting van de transparantie in de procedures voor de vergelijkende onderzoeken en voor de wijziging van de leeftijdsgrens voor deelneming daaraan. Dankzij onder meer de samenwerking tussen u, het Parlement en de Commissie kon men op beide gebieden aanzienlijke vooruitgang boeken en zijn de betrekkingen tussen de burgers en de instellingen verbeterd.
Dan wil ik nu nog enkele opmerkingen maken over het verslag van de heer Newman. Elk jaar maakt het Parlement de balans op van de activiteiten die hebben plaatsgevonden naar aanleiding van de verzoekschriften van onze burgers. Het verslag daarover biedt gelegenheid tot nadenken. De relatie tussen de burger en de instellingen was voor de Commissie een van de hoofdthema's van haar denkproces over de instellingen.
Het petitierecht is een verworvenheid van enorm belang. Het is onderdeel van de politieke rechten en het is mijns inziens nuttig er nog eens aan te herinneren dat, zoals ook de rapporteur reeds zei, dit recht in het Verdrag betreffende de Europese Unie volledig wordt erkend.
De snelle en efficiënte behandeling van verzoekschriften is een ander belangrijk instrument voor de versterking van het vertrouwen van de burgers in de instellingen. Als de burger een verzoekschrift richt tot het Europees Parlement, wil hij daarmee niet alleen iets aan de kaak stellen dat volgens hem voortkomt uit een verkeerde toepassing van de communautaire wetgeving, maar betuigt hij in feite tegelijkertijd zijn vertrouwen in het Parlement en de andere instellingen. Hij vertrouwt er dan immers op dat het aangedane onrecht wordt goedgemaakt. Daarom is het voor de Commissie erg belangrijk dat tijdens de laatste twee vergaderingen van de Commissie verzoekschriften, die nog in deze zittingsperiode onder voorzitterschap van de heer Fontana zullen plaatsvinden, de meeste, nog openstaande dossiers kunnen worden afgehandeld.
Het is ook heel interessant na te gaan over welke onderwerpen verzoekschriften worden ingediend. De Commissie verzoekschriften is in zekere zin de belangrijkste spreekbuis op parlementair niveau van de burger. Zij is een soort barometer, een "verklikker" van de zorgen van de burgers. Dit jaar heeft uw rapporteur terecht de aandacht gevestigd op de functie die de Commissie verzoekschriften vervult bij de inbreukprocedures. U weet dat op grond van artikel 169 heel wat inbreukprocedures zijn gestart naar aanleiding van verzoekschriften van onze burgers.
Wat de procedure van artikel 169 betreft, wilde ik duidelijk maken dat de Commissie, zoals mevrouw Thors weet, met al haar krachten ijvert en blijft ijveren voor een snelle en transparante afwikkeling daarvan.
Het Europees Parlement heeft ook in een andere sector een belangrijke functie vervuld: bij de gedragscode voor bestuurders in hun betrekkingen met de burgers. Reeds in het verslag van 1996, waar de heer Perry rapporteur voor was, heeft de Commissie verzoekschriften aangedrongen op deze code. Eenzelfde verzoek kwam van de ombudsman en er is, zoals ik zojuist al zei, reeds een eerste besluit terzake genomen door de Commissie.
Dan wil ik ter afsluiting nog een opmerking maken over iets wat voor mij persoonlijk erg belangrijk is. De grondslag voor een gezonde relatie tussen de burgers en de instellingen is transparantie, transparantie in de ruime zin van het woord. Dit veronderstelt in eerste instantie een goede informatie van de burger. Daarom wil ik het Parlement bedanken voor de steun aan de Commissie bij Citizens First , het breed opgezette informatieprogramma dat ons in staat heeft gesteld de burgers beter dan ooit te informeren over hun rechten.
Tenslotte, mevrouw de Voorzitter, wil ik mevrouw Banotti bedanken voor het werk ze dat in haar hoedanigheid van bemiddelaar van het kabinet van de Voorzitter heeft verricht in de strijd tegen grensoverschrijdende ontvoeringen van kinderen. Haar activiteiten hadden betrekking op de behandeling van de verzoekschriften in de brede zin des woords. Namens de Commissie wil ik mijn waardering uitspreken over de wijze waarop mevrouw Banotti deze activiteiten heeft uitgevoerd.
Applaus

De Voorzitter
Mijn dank gaat uit naar commissaris Monti, de ombudsman en mevrouw Banotti.
Commissaris Monti, ik denk dat ons Parlement uw opmerking over mevrouw Banotti zeer ter harte neemt.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 11.30 uur plaats.

Programma  "Douane 2000
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0136/99) van mevrouw Peijs, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van de beschikking van 19 december 1996 houdende goedkeuring van het actieprogramma voor de douane in de Gemeenschap (" Douane 2000" ) (COM(98)0644 - C4-0639/98-98/0314(COD)).

Peijs
Mevrouw de Voorzitter, in november vorig jaar heeft de Europese Commissie een voorstel ingediend om het lopende programma Douane 2000 met twee jaar te verlengen. In september 1997 wilde de Commissie het programma 35 miljoen meer toekennen. Het Europees Parlement floot de Europese Commissie terug omdat alleen voor een budgettaire verhoging geen codecisieprocedure nodig is. Maar er bleek meer aan de hand dan alleen een budgettair probleem. Er waren problemen met de kern van de douane-activiteiten en dat is het opzetten van een gecomputeriseerd transitsysteem. Deadlines werden niet gehaald en de contractpartners leverden niet de gevraagde kwaliteit van de producten.
Het Parlement dat een eigen onderzoek instelde, vond diepgaande wijzigingen in het beleid noodzakelijk. In het rapport over de kwijting over het jaar 1996 dat uiteindelijk tot de val van de Commissie leidde, waren deze problemen met het computersysteem prominent aanwezig. Sindsdien heeft de Europese Commissie schoon schip gemaakt. Er is een nieuwe opzet voor het gecomputeriseerde transitsysteem gepresenteerd. De opzet is praktischer en vooral realistischer, minder ambitieus. Het Parlement is tevreden over de vorderingen die de Commissie op dit moment maakt.
In het nu voorliggende voorstel stelt de Commissie het volgende voor: integratie in één budgetlijn van alle activiteiten op het gebied van de douane, opleiding van ambtenaren en informaticaprojecten. Opzet van nog een comité met vertegenwoordigers van de lidstaten dat tot een grotere betrokkenheid van de lidstaten bij het programma moet leiden en als derde punt het openstellen van het programma voor geassocieerde landen.
Het Parlement heeft een aantal problemen met dit voorstel. Ten eerste kan het Parlement niet leven met de oorspronkelijke voorstellen van de Commissie over het comité. De Commissie wil naast het bestaande beleidscomité van de directeuren-generaal van de douanediensten van de lidstaten een nieuw comité oprichten voor de uitvoering van het programma. Het Parlement wil slechts één comité. Eventueel is er een oplossing te vinden in een opzet waarin het comité van de directeuren-generaal de uitvoering van het programma overlaten aan een gedelegeerd comité - dus eigenlijk twee lagen binnen één comité - maar waar de directeuren-generaal wel verantwoordelijk blijven. Dat zal de noodzakelijke betrokkenheid van de lidstaten vergroten en dat is precies wat de Commissie wil bereiken.
De Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heeft naast mijn eigen amendementen een groot aantal amendementen van de rapporteurs voor advies, de heer Bardong en Brinkhorst, over kunnen nemen. Het gaat om de transparantie van de uitvoering voor het Parlement en voor de industrie. De Europese Commissie heeft veel te winnen bij het beter betrekken van de marktpartijen bij het programma. Het wordt vaak vergeten dat zij veel expertise in huis hebben en het werk van de Commissie een stuk makkelijker zouden kunnen maken. Zo werken expresbedrijven al jaren met computersystemen die de hele wereld omvatten.
Onlangs hebben we een demonstratie gezien van het nieuwe computersysteem en dat zag er veelbelovend uit, Voorzitter. Maar natuurlijk moet het in de praktijk zijn bruikbaarheid nog bewijzen, gekoppeld aan de terminals van 3000 douanekantoren en aan de bedrijven die van het systeem gebruik zullen maken.
In één van de amendementen heb ik vastgelegd dat het Parlement op de hoogte wenst te worden gesteld van iedere vertraging die zich voordoet bij het tot stand brengen van het nieuwe computersysteem. Ik vraag aan de commissaris om dit amendement bloedserieus te nemen.
Dan is er nog een financieel probleem binnen de Raad. De Commissie denkt tot het jaar 2002 142 miljoen euro voor het programma nodig te hebben. Voor de Top van Berlijn uitten vooral Duitsland en Nederland twijfel over de hoogte van het bedrag, overigens zonder de twijfels inhoudelijk te onderbouwen, en Duitsland en Nederland zijn in de werking van de Europese douanediensten werkelijk van essentieel belang. Er kan geen pakketje vanuit Rotterdam als grootste Europese haven naar de rest van Europa gestuurd worden zonder dat het grondgebied van Duitsland gepasseerd wordt. Hopelijk zijn beide landen tijdens de Top van Berlijn financieel voldoende tevreden gesteld. Ik kom daar direct nog even op terug en dan kunnen we wellicht snel tot een oplossing komen.
Wij zullen voor alle amendementen stemmen, Voorzitter. Alleen amendement 5 is een bijzonder amendement, tevens zeer actueel na de Top van Berlijn. Het gaat hier om een principieel Europees punt, ingediend door de heer Brinkhorst als rapporteur voor advies. Als Nederlandse heb ik moeite met zijn standpunt maar als rapporteur moet ik zeggen dat hij voor 100 procent gelijk heeft. Het is niet juist dat steeds grotere delen van de toch al zeer erg beperkte eigen middelen van de Europese Unie verdwijnen in de zakken van de lidstaten. De Europese Rekenkamer heeft vastgesteld dat de vergoeding van 10 procent om de inningskosten te bestrijden al zeer ruim bemeten is. Nu is dat bedrag verhoogd naar 25 procent. In wezen dus een verkapte subsidie en principieel af te wijzen. Als het hun zelf niet aangaat, Voorzitter, dan wijzen lidstaten dat ook altijd principieel af, behalve nu.

Brinkhorst
Het gemeenschappelijk douanetarief is een van de meest concrete tekenen van de gemeenschappelijke identiteit van de Europese Unie. Het openbaar bestuur van de lidstaten telt alles samen ongeveer 120.000 beambten. De Europese Unie telt er niet meer dan ongeveer 120, een duizendste dus van dat aantal. Hieruit blijkt maar weer eens hoe bespottelijk het is de Brusselse bureaucratie centralistisch te noemen.
In dat licht is het actieprogramma "Douane 2000" van cruciaal belang. We laten ermee zien dat we meer zijn dan een losse groep landen die rond een algemeen thema samenwerken. Bij gebrek aan een gemeenschappelijk bestuur is Douane 2000 een uiterst belangrijk beheersinstrument voor geharmoniseerde reglementen, automatisering en wat dies meer zij. Het is veelzeggend dat lidstaten de doeltreffendheid van Douane 2000 soms nauwelijks kunnen verhogen. Ik verwijs hierbij naar het onderzoek naar het vervoerssysteem, dat de ontwikkeling van dit actieprogramma aanzienlijk heeft bevorderd.
Namens de Begrotingscommissie wil ik onze grote waardering uitdrukken voor de samenwerking met de rapporteur, mevrouw Peijs. Ook zijn wij ingenomen met het feit dat al onze amendementen zijn overgenomen. Die waren gericht op een verbetering van de fraudebestrijding, en mevrouw Peijs heeft het belangrijkste eruit gelicht, namelijk het amendement dat ging over de vraag hoe we de inningskosten aan prestatienormen kunnen koppelen. De Raad heeft er inderdaad voor gezorgd dat 25 % weer in de zakken van de lidstaten terechtkomt. Niettemin blijven gemeenschappelijke prestatienormen van cruciaal belang, en in dat licht zou ik de commissaris willen vragen hoeveel invloed de Raad volgens hem heeft op de houding van de gemeenschappelijke douaneautoriteiten. Ook wilde ik graag van hem weten of de gemeenschappelijke douaneautoriteiten zich volgens hem nu nog minder gaan inspannen dan tevoren.
In dat licht moet u ook de amendementen van de Begrotingscommissie zien die een harmonisering binnen de Gemeenschappelijke douanecommissie beogen teneinde tot één enkele commissie te komen met algemene bevoegdheden voor de implementatie van het gemeenschappelijk douanetarief. We moeten vereenvoudigen, we moeten harmoniseren. Dit is ook de weg die commissaris Monti is ingeslagen. Ik ben blij dat hij opnieuw aanwezig is - ik vermoed dat dit een van zijn laatste officiële daden zal worden -, want hij staat achter dit idee en zal het in de Raad kunnen verdedigen.

Bardong
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, op de Top van Berlijn hebben de lidstaten behoorlijk wat geld uit de zakken van de Europese Unie geklopt. Ze hebben vooral de lade gelicht bij de douanerechten. Vanaf 2001 willen ze niet meer 10 %, maar 25 % voor zichzelf houden, hoewel het hier gaat om inkomsten die normaliter behoren tot de eigen middelen van de EU. Dit vind ik ongerechtvaardigd, temeer omdat de lidstaten weinig bijdragen aan de totstandbrenging van een communautaire douane. De aanzetten daartoe, zoals gemeenschappelijke douanetarieven en wat dies meer zij, zijn nochtans noodzakelijk. Ook al heeft het Parlement in het kader van de bemiddelingsprocedure over het vorige voorstel afstand gedaan van haar doelstelling om een gemeenschappelijke douaneautoriteit in het leven te roepen, dit moet toch ons doel blijven.
Tijdens de beraadslagingen rees telkens weer de vraag of de 10 % die de lidstaten behouden voor de administratiekosten wel gerechtvaardigd is. Vandaag moeten we nog een amendement behandelen waaraan de overtuiging ten grondslag ligt dat dit percentage te hoog is. Bovendien is er een voorstel ingediend waarin wordt geëist dat de Commissie prestatienormen vaststelt met betrekking tot het toezicht van de lidstaten op de inning van douanerechten.
Reeds bij de bemiddelingsprocedure over het eerste voorstel inzake Douane 2000 hebben we moeten constateren dat de lidstaten nauwelijks bereid zijn zich hiervoor in te zetten. In haar tussentijds verslag van juli 1998 kon de Commissie evenmin gewag maken van grote vorderingen. De coördinatie met de lidstaten en de ontwikkeling van risicoanalysemethoden laten nog steeds te wensen over. De lof die de Commissie zichzelf toezwaait in dit verslag is beslist in tegenspraak met het verslag van de Rekenkamer van 1997. Zes jaar na de inwerkingtreding van de interne markt en 29 jaar na de inwerkingtreding van de douane-unie is dit zonder meer een bittere teleurstelling. De Commissie begrotingscontrole is hier niet tevreden over. Toch hebben we geen verdere amendementen ingediend, omdat we niet willen verhinderen dat er eindelijk vorderingen worden gemaakt. De negatieve effecten van onregelmatigheden, vertragingen en fraude zijn aanzienlijk op dit gebied en doen zich sterk gevoelen bij de inning van douanerechten. Dit is echt niet het moment om zulke grote concessies te doen op het gebied van de eigen middelen van de Europese Unie.

Mendes Bota
Mevrouw de Voorzitter, het is onmogelijk tussen de marktdeelnemers van de Unie een interne markt op basis van vrij verkeer en eerlijke concurrentie tot stand te brengen zolang er 15 totaal verschillende douanesystemen in het spel zijn die niet op elkaar zijn afgestemd. Hoe kan men in "s hemelsnaam de fiscale fraude en de georganiseerde misdaad bestrijden of de financiële en budgettaire belangen van de Unie veilig stellen, als de geautomatiseerde douanesystemen van de lidstaten niet onderling op elkaar zijn aangesloten? En dit ondanks het feit dat Douane 2000 en het IDA-programma een scala aan mogelijkheden bieden voor de automatisering van de douaneformaliteiten.
Zes jaar na de verwezenlijking van de eenheidsmarkt zijn wij het erover eens dat de resultaten ronduit teleurstellend zijn. De samenwerking tussen de lidstaten is beneden alle peil. In vele landen wanen de douanediensten zich nog in het papieren tijdperk en worden alle operaties manueel uitgevoerd. Deze technologische achterstand strookt absoluut niet met de eisen van de moderne maatschappij. Bovendien doet de al te toegeeflijke houding van de rapporteur, die voorstelt de streefdatum voor de automatisering van het doorvoersysteem, het zogenaamde TRANSIT-systeem, tot 30 juni 2003 uit te stellen, geen recht aan ons ongenoegen over de tot dusver bereikte resultaten.
De voor de komende jaren verwachte opmars van het mondiale handelsverkeer zal geen genade kennen en zal met deze achterstand geen rekening houden. Het risico dat de schatkist van de Unie in ernstige moeilijkheden geraakt en van een aanzienlijk deel van haar belangrijkste eigen middelen wordt beroofd, is dan ook bijzonder reëel. Ik denk dan in de eerste plaats aan de douanerechten en de compenserende landbouwheffingen. Hoe is het toch mogelijk dat de opleiding van de ambtenaren en de verschillende douaneadministraties nog steeds zoveel gebreken vertonen terwijl het MATHAEUS-programma al meer dan zes jaar geleden van start is gegaan? De discussie over de douaneverrichtingen roept onvermijdelijk negatieve beelden op: bureaucratische rompslomp, gebrek aan efficiëntie en overlappingen. Dat is de reden waarom wij de Commissie niet kunnen steunen in haar voorstel een nieuw comité in te stellen dat min of meer dezelfde functies vervult als het Comité douanebeleid. Aan overlappingen hebben wij geen boodschap!

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mevrouw Peijs van harte bedanken voor haar bijdrage en haar steun aan het voorstel van de Commissie tot wijziging van het programma "Douane 2000" . De rapporteur, de heren Brinkhorst en Bardong en ook anderen, hebben reeds een duidelijke toelichting gegeven op de draagwijdte en het belang van dit voorstel en daarom zal ik daarvan afzien. Ik zal u enkel het standpunt van de Commissie geven ten aanzien van de amendementen.
Om te beginnen kan de Commissie akkoord gaan met een groot aantal amendementen. Dit zijn de amendementen 2, 4, 6, 7, 10, 12 tot en met 17 en 19. Daar zal ik dan ook niet verder op ingaan. Wat amendement 1 betreft, is de Commissie van mening dat een algemene bepaling in de vorm van een gedragscode reeds bestaat. Daarom lijkt mij een dergelijke bepaling niet in dit voorstel op zijn plaats.
Van amendement 3 kunnen wij het eerste gedeelte overnemen, met uitzondering van de laatste zin, waarin staat: "voorts overwegende dat dit zal resulteren in een vertraging van vier jaar ten opzichte van de oorspronkelijke streefdatum" . De Commissie begrijpt heel goed dat het Parlement bezorgd is over de vertraging bij de toepassing van het computersysteem voor communautair douanevervoer, maar wij hebben al eens eerder uitgelegd dat wij stappen ondernemen om het project zo snel mogelijk af te ronden. Daarom ben ik de leden Peijs, Kellett-Bowman en Herman dankbaar voor hun aanwezigheid op 31 maart jongstleden bij een eerste demonstratie van het systeem. Deze laatste zin van amendement 3 is dan ook niet op zijn plaats in een dergelijke juridische tekst. Ik garandeer u echter dat mijn diensten en ik blijven ijveren voor een snelle voltooiing van dit systeem.
Amendement 5 verwijst naar amendement 16. In het laatste gedeelte daarvan is sprake van de performance criteria: van de resultaten die de lidstaten boeken. Ik kan dit overnemen, want dit is voor mij zeer belangrijk. In het eerste gedeelte van de tekst is sprake van een meer algemeen vraagstuk dat betrekking heeft op de eigen middelen. De Commissie begrijpt wel waarom u deze wijziging heeft voorgesteld, maar ons inziens hoort deze eerder thuis in de wetgeving inzake de eigen middelen en niet zozeer hier. Bovendien gaat de tekst verder dan hetgeen mogelijk is op grond van het in amendement 16 genoemde artikel.
Wij kunnen de inhoud van amendement 8 overnemen, mits het hier genoemde comité de taken overneemt van het comité douanebeleid. Ik kom hier zo meteen op terug.
Wij stemmen in met amendement 9, voorzover het verzoek om transparantie het Parlement en de douanediensten betreft. Het spreekt echter voor zich dat een bepaalde mate van vertrouwelijkheid nodig is ten opzichte van het bedrijfsleven. De redenen daarvoor houden verband met de bestrijding van fraude.
Amendement 11 is in principe aanvaardbaar voor de Commissie, mits het comité dat wordt opgericht voor het beheer van het programma "Douane 2000" de huidige taken van het comité douanebeleid overneemt. Dit comité is opgericht op grond van artikel 3 van de oorspronkelijke versie van het programma "Douane 2000" en was bedoeld als een instrument voor partnerschap tussen de Commissie en de lidstaten. Dit amendement moet in verband worden gezien met amendement 18, waarvan de Commissie de eerste alinea kan accepteren. Wij willen dit echter opnemen in de tekst van artikel 3 van het oorspronkelijk voorstel voor "Douane 2000" , waar deze volgens ons thuishoort. Artikel 3, waarnaar wordt verwezen in amendement 11, betreft de uitvoering van het programma en het partnerschap tussen de Commissie en de lidstaten. Daarom lijkt het ons goed deze twee teksten samen te voegen.
De tweede alinea van amendement 18 kunnen wij niet overnemen. In het kader van Douane 2000 moet een groot aantal uiteenlopende vraagstukken worden behandeld en daarom wil de Commissie de lidstaten de mogelijkheid geven om meer dan een vertegenwoordiger naar het comité te sturen, als het om specifieke vraagstukken gaat. Zo hebben wij trouwens altijd gehandeld in de comitologie. Wij kunnen de lidstaten geen bepaalde organisatieformule opleggen, daar de nationale administratieve tradities uiteenlopen. De Gemeenschap neemt echter slechts voor één gedelegeerde de kosten voor haar rekening.
De Commissie kan echter niet akkoord gaan met het tweede gedeelte van uw tekst, waarin u spreekt over deelname van de kandidaatlanden. Deze landen mogen uit hoofde van de huidige bepalingen inzake de comitologie niet aan de vergaderingen deelnemen. Dit vraagstuk moet worden opgenomen in artikel 19 van het nieuwe voorstel, waarin sprake is van de openstelling van het programma "Douane 2000" tot de kandidaatlanden voor toetreding in het algemeen. De specifieke bepalingen voor de openstelling van het programma zullen worden vastgesteld door de bevoegde associatieraden. De deelneming van de kandidaatlanden aan de vergaderingen is onderdeel van die besluiten. De laatste alinea van amendement 18 is niet aanvaardbaar. Zoals ik zojuist al zei, zijn bepaalde vraagstukken vertrouwelijk en daarom kan de Commissie niet instemmen met openbare vergaderingen van het comité.
Tot slot strookt de tweede alinea van amendement 20 niet met de algemene beginselen die de Commissie, de Raad en het Parlement hebben goedgekeurd met de verklaring van 6 maart 1995 over de opneming van financiële bepalingen in wetgevingsteksten. Daarom kunnen wij niet instemmen met deze alinea.
Dit was, mevrouw de Voorzitter, een samenvatting van het standpunt van de Commissie in deze fase van de wetgevingsprocedure. Ik wil nogmaals de betrokken commissies, de rapporteurs en het Parlement in het algemeen bedanken voor het omvangrijke en opbouwende werk dat zij met betrekking tot dit vraagstuk hebben verricht. Dit is een zeer concreet vraagstuk voor de werking van de Europese Unie, maar met een symbolische waarde.

Peijs
Aan een aantal van de bezwaren van de commissaris zouden we wel tegemoet kunnen komen ware het niet dat we over tien minuten gaan stemmen en het fysiek onmogelijk is om nog iets te wijzigen. We hebben tot nog toe een heel goed overleg gehad dus ik denk dat we zonder een verzoeningsprocedure daar uitkomen, want ik vind dat een aantal van de bezwaren van zo'n ondergeschikt belang zijn dat ik niet denk dat mijn collega's in het Parlement daar bezwaar tegen zullen hebben. We zullen ze erbij betrekken en op die manier tot een aanvaardbaar geheel komen, op een paar essentiële punten na maar die houden we dan wel over.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 11.30 uur plaats.

Het in rekening brengen van het gebruik vanvervoersinfrastructuur
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0111/99) van mevrouw Schmidbauer, namens de Commissie vervoer en toerisme, over het Witboek van de Commissie getiteld: "Een eerlijke vergoeding voor het infrastructuurgebruik: Een gefaseerde aanpak van een gemeenschappelijk kader voor het in rekening brengen van het gebruik van vervoersinfrastructuur in de EU" (COM(98)0466 - C4-0514/98).

Schmidbauer
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, in september 1998 heeft de Commissie het Witboek met de enigszins omslachtige titel "Een eerlijke vergoeding voor het infrastructuurgebruik: een gefaseerde aanpak van een gemeenschappelijk kader voor het in rekening brengen van het gebruik van vervoersinfrastructuur in de EU" voorgelegd aan het Parlement. De titel is dus een beetje omslachtig, maar het gaat om een nieuw Europees vervoerssysteem waarbij de door het vervoer veroorzaakte kosten met behulp van telematica in rekening worden gebracht, teneinde op lange termijn een duurzame mobiliteit tot stand te brengen.
Dit thema is niet nieuw. Reeds in 1997 hebben we gestemd over het verslag over het desbetreffende Groenboek van de Commissie, waarvoor ik eveneens rapporteur was. Nu wordt het tijd om concrete actieprogramma's te ontwikkelen. Als Europa nu afstormt op een verkeersinfarct, dan komt dit onder meer door het fundamentele probleem van de concurrentievervalsing op de vervoersmarkt. De kosten van vervoersdiensten worden niet gedragen door degenen die deze kosten veroorzaken, maar door de gemeenschap. Dit leidt tot concurrentievervalsing tussen vervoermiddelen en tussen de lidstaten van de EU. Er zijn in Europa thans negen verschillende tariefsystemen voor het gebruik van spoorweginfrastructuur, waarbij de kostendekking tussen de 0 en 100 % procent ligt. Er zijn ook enorme verschillen bij de motorrijtuigenbelasting en de tolheffingen. Bij de motorrijtuigenbelasting lopen de verschillen bijvoorbeeld op tot 3000 euro per jaar. Bovendien worden de heffingen meestal niet op de plaats van gebruik opgelegd. Ze staan meestal in geen verhouding tot de milieukosten of andere externe kosten.
Voor gebruikers is er thans dus geen enkele prikkel om hun verkeersgedrag te veranderen. In haar Witboek stelt de Commissie voor dat de gebruiker van infrastructuur alle door hem veroorzaakte interne en externe schade moet betalen. In iedere lidstaat moeten dezelfde heffingsgrondslagen worden toegepast en moeten de tarieven worden berekend op basis van de zogenoemde sociale marginale kosten. Onder sociale marginale kosten worden verstaan de gemiddelde variabele kosten van de infrastructuur plus de externe kosten.
In mijn verslag ondersteun ik dit uitgangspunt van de Commissie. We moeten de voorgestelde richting opgaan, als we tot een betere verdeling van de verkeersintensiteit tussen de verschillende vervoermiddelen willen komen. Het tot 2004 lopende tijdschema en de instelling van comités van regeringsdeskundigen doen de tenuitvoerlegging van dit plan realistisch voorkomen, vooral omdat we niemand een uitgekristalliseerd concept opdringen, maar gemeenschappelijk met de 15 landen oplossingen willen uitwerken.
In mijn verslag stel ik bovendien voor om het op sociale marginale kosten gebaseerde heffingenstelsel eventueel aan te vullen met op het vervoer betrekking hebbende belastingmaatregelen, door deze belastingen in de gehele Unie te coördineren en zo nodig te verlagen. Op deze manier kunnen we komen tot een acceptabele meertrapsprijsregeling. In haar Witboek heeft de Commissie slechts het goederenvervoer in aanmerking genomen en het personenautoverkeer niet opgenomen in het heffingenstelsel. Ik ben daarentegen van mening dat het beginsel dat de vervuiler betaalt slechts succesvol kan worden toegepast in het wegvervoer wanneer daadwerkelijk alle vervuilers daarbij worden betrokken. Het personenautoverkeer veroorzaakt immers evengoed files, ongelukken en milieuschade als het vrachtwagenverkeer.
Ik zou de Commissie daarom willen verzoeken opnieuw in overweging te nemen of het personenautoverkeer toch niet zou kunnen worden opgenomen in het heffingenstelsel. Via voorlichtingscampagnes moeten we de bevolking voor dit plan trachten te winnen, door erop te wijzen dat het om de invoering van een milieuvriendelijk en duurzaam vervoerssysteem gaat en niet om de zoveelste poging om geld los te peuteren van de automobilisten.
Interruptie
Nee, zo is het niet! Het is trouwens niet erg bevorderlijk wanneer leden van het Parlement doelbewust verkeerde informatie verspreiden. De heer Ferber heeft begin deze week een perscommuniqué uitgebracht met de titel "Alleen maar oplichterij" . Ik vind zoiets onverantwoord, want de heer Ferber doet dergelijke uitspraken ofwel tegen beter weten in, of omdat hij noch het Witboek noch het verslag waarover is gestemd in de Commissie vervoer en toerisme, heeft gelezen!
Laat ik tot slot zeggen dat ik de amendementen die de heer Jarzembowski namens de Fractie van de Europese Volkspartij heeft ingediend niet kan aanvaarden, want die komen erop neer dat we praktisch het hele Witboek zouden moeten verwerpen.
De samenwerking met de andere fracties bij de totstandkoming van dit verslag was heel constructief. Daarvoor zou ik ze willen bedanken. Ook wil ik commissaris Kinnock en DG VII danken voor de uitstekende samenwerking. Tegelijkertijd wil ik de Commissie verzoeken zich nu volop in te zetten voor de tenuitvoerlegging van het Witboek, zodat dit plan, dat de steun heeft van de socialistische fractie en mijzelf, ook kan worden gerealiseerd. Want ik ben er vast van overtuigd dat dit Witboek de eerste stap is naar een duurzame mobiliteit in Europa.

Simpson
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik onze rapporteur, mevrouw Schmidbauer, complimenteren met haar belangwekkende verslag. Ik weet dat dit een moeilijk onderwerp is en dat ze er maandenlang erg hard aan gewerkt heeft. Hoewel dit geen wetgevingsverslag is, komen er veel aspecten van het vervoersbeleid uitgebreid in aan bod Het zal in de toekomst dan ook ongetwijfeld leiden tot een wetgevingsvoorstel.
Het verslag van mevrouw Schmidbauer is nuttig omdat het gaat over de gefaseerde opbouw van een gemeenschappelijk kader om de kosten van de vervoersinfrastructuur door te berekenen aan de gebruikers en de heffingsgrondslagen voor de meest gebruikte vervoermiddelen geleidelijk te harmoniseren. Mijn fractie is het ook eens met de uitgangspunten van mevrouw Schmidbauer, met name dat de gebruikers de kosten moeten betalen, inclusief de kosten verband houdende met schade aan het milieu en andere externe schade, en dat de kosten geïnd moeten worden op de plaats van gebruik.
Dit is een complexe aangelegenheid, vooral waar het de heffingen voor het wegvervoer betreft. Maar we mogen niet uit het oog verliezen dat rekeningrijden al in een groot aantal lidstaten is ingevoerd en dat andere lidstaten plannen in die richting hebben. Daarom is er behoefte aan structurering en harmonisering. De rapporteur heeft niet alleen erg hard aan dit verslag gewerkt, ze heeft ook oog gehad voor de complexiteit van dit gevoelige thema. Haar verslag is erg zorgvuldig geformuleerd en verdient de unanieme steun van het Parlement.

Jarzembowski
Mevrouw de Voorzitter, ik zou net als de heer Simpson mevrouw Schmidbauer willen bedanken voor de goede samenwerking. Jammer genoeg zijn de resultaten van haar werk onbevredigend. Ik zal dit namens de Fractie van de Europese Volkspartij toelichten. Mijn fractie verwerpt het plan van de Commissie om op basis van zogenoemde sociale marginale kosten een uniform systeem voor tariefberekening voor alle vervoermiddelen in te voeren. Uit de raadpleging van wetenschappers en deskundigen in de Commissie vervoer en toerisme op 17 februari 1999 is immers op ondubbelzinnige wijze gebleken dat het door de socialistische commissaris Kinnock voorgestelde systeem van sociale marginale kosten wezenlijk ongeschikt is om de kosten van het wegvervoer in rekening te brengen. Enerzijds worden de bouw-, kapitaal- en onderhoudskosten voor vervoersinfrastructuren onvoldoende in aanmerking genomen en anderzijds worden zogenoemde externe kosten, zoals kosten die worden veroorzaakt door milieuschade, files of ongevallen, niet op gedifferentieerde wijze in rekening gebracht.
We zijn bereid om over externe kosten te praten. Daarom hebben we vanuit het Parlement de Commissie reeds in januari 1997 opgeroepen voor ieder vervoermiddel wetenschappelijk onderbouwde berekeningen met betrekking tot externe kosten en het in rekening brengen van die kosten te doen toekomen aan het Parlement. De Commissie heeft zich aan deze taak onttrokken. Zij heeft ons niet aangetoond wat de externe kosten inhouden, noch een methode voorgesteld, maar een nieuwe toverformule bedacht en gezegd: "Nu doen we alles op basis van sociale marginale kosten" . Maar uit de raadpleging van wetenschappers en deskundigen is gebleken dat deze toverformule geen goede oplossing is. Daarom is de grondslag van dit concept ongeschikt.
Een tweede reden waarom dit plan van de Commissie moet worden verworpen is dat het in drie fasen wordt uitgewerkt en ten uitvoer gelegd, waardoor de concurrentievervalsing tussen vervoermiddelen en tussen bedrijven van de verschillende lidstaten doelbewust in stand wordt gehouden. Dit betekent dat er geen einde wordt gemaakt aan de bestaande concurrentievervalsing, hoewel dit eigenlijk al had moeten gebeuren op 1 januari 1993, want op die datum had de interne markt al voltooid moeten zijn. In werkelijkheid zijn er nog altijd enorme verschillen bij de belastingen op olie, motorrijtuigen en wat dies meer zij. Dit zorgt voor concurrentievervalsing, en met haar plan wil de Commissie deze verschillen nog verscheidene jaren instandhouden. Wij wijzen dit af.
Gewoonweg onzinnig, mevrouw Schmidbauer - zo ver gaat zelfs de Commissie niet - is wat een rood-groene meerderheid in de Commissie vervoer en toerisme het Parlement aanbeveelt, namelijk om de Commissie op te roepen via het gemeenschapsrecht - niet, zoals gebruikelijk, op nationaal niveau - het personenautoverkeer op te nemen in het nieuwe systeem, dat nochtans enkel bedoeld is voor bedrijfsvoertuigen.
Mevrouw Schmidbauer, de heer Ferber heeft toch volkomen gelijk. Iedereen die logisch kan nadenken begrijpt dat als gevolg van dit systeem in Duitsland ook personenauto's tolgeld moeten betalen voor deelname aan het wegverkeer. Het Oostenrijkse voorbeeld is naar mijn mening niet navolgenswaardig. Volgens mij is het eenvoudig zo dat wanneer men alle feiten op een rijtje zet, de particuliere automobilist nu reeds via algemene belastingen, benzineaccijnzen en motorrijtuigenbelasting de kosten van het wegvervoer betaalt die men hem nu dus nogmaals in rekening wil brengen. Mevrouw Schmidbauer, men pleit alleen voor opname van het personenautoverkeer omdat dit de lidstaten de mogelijkheid biedt nog hogere belastingen op te leggen aan de particuliere automobilisten.
In uw verslag staat verder nog dat naast de opname van personenauto's in het nieuwe heffingenstelsel het ook nodig is om in regio's die bijzonder te lijden hebben onder de verkeerslast - bijvoorbeeld berggebieden, maar ook grootstedelijke gebieden als Parijs, Hamburg en Frankfurt - particuliere automobilisten extra belastingen op te leggen. Uw concept is gedoemd te mislukken, en mocht het wel werken, dan zou, zoals de heer Ferber heeft gezegd, het lidstaten er alleen maar toe verleiden om automobilisten nog meer geld af te troggelen. Daar stemmen wij tegen!
Applaus van de PPE-Fractie

Wijsenbeek
Mevrouw de Voorzitter, ik hoor hier veel verkiezingsluidruchtigheid van beide zijden, zowel van de zijde van mevrouw Schmidbauer als van de kant van de heer Jarzembowski. Het is volstrekt duidelijk dat wat hier in het Witboek voorligt inderdaad buitengewoon belangrijk is voor het totstandbrengen van een interne markt, van een systeem waarbij de kosten verlegd worden van vaste kosten naar variabele kosten. Dat is iets waar wij allemaal voor zijn en achter staan.
Mevrouw Schmidbauer heeft terecht gezegd dat wij ervoor moeten oppassen dat dat niet een opnieuw een autonome kostenverhoging wordt. Dat heb ik dan ook in een amendement vastgelegd en daar moet zij het dus mee eens zijn. Het is wel zo dat zij op generlei wijze ongelijk heeft als er gezegd wordt: wij moeten de personenauto's er op een of andere manier bij betrekken. Natuurlijk moeten wij dat. Wij gaan naar een volstrekt verkeersinfarct toe. Daarbij is het van het grootste belang dat wij ook de schaarse ruimte die de weg biedt als een marktgoed behandelen. Dat mag best. Daar is uit liberaal gezichtspunt helemaal niks op tegen, ondanks het feit dat er in mijn land zeer duidelijk stelling genomen wordt door allerlei mensen. Als er geen alternatief is, mag je volgens hen geen extra kosten voor het gebruik van de weg berekenen. Dat is niet waar. Het gaat om een schaars goed. Daarvoor mag je een prijs berekenen. Aan de andere kant is het nu ook weer niet zo dat wij een prijs moeten gaan opleggen als dat niet nodig is.
Tenslotte is het buitengewoon belangrijk dat wij er ook een Europees systeem van maken. Dat is nu op geen enkele wijze het geval. Elk van de lidstaten is bezig zelf en opnieuw het wiel uit te vinden. Laat ik er in het voorbijgaan dan ook even op wijzen dat het door velen genoemde voorbeeld van Noorwegen, waar het zo goed geregeld zou zijn met de stedelijke toegang tot Oslo, Trondheim en Bergen, helemaal niet zo goed is. Er is daar sprake van groot misbruik, veel fraude en buitengewone chaotische toestanden. Wij moeten dus geen slechte voorbeelden gaan aanhalen. Die compatibiliteit die ik uitgewerkt heb in een werkdocument voor de vervoerscommissie, daar moeten wij niet op gaan zitten wachten, want voordat dat het geval is, zijn wij tien jaar verder en dat zou dus als een excuus gebruikt kunnen worden om die reële kosten voor het gebruik van de weg te gaan berekenen.
Kortom, ik juich het verslag van mevrouw Schmidbauer van harte toe. Wij voegen daar als liberale fractie nog een - ik zou haast zeggen - verfijning aan toe. In ieder geval, wij zetten de puntjes op de i en bevestigen datgene wat de rapporteur ook wil. Met haar zijn wij van mening dat wanneer de amendementen van de EVP aangenomen zouden worden, de zin van het verslag zou ontvallen, omdat deze enigszins destructief zijn. Dat neemt niet weg dat er enkele buitengewoon goede elementen in zitten die wij graag zullen overnemen.

De Voorzitter
Wij onderbreken het debat voor de stemming en hervatten het om 15.00 uur.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, een beroep op het Reglement. Momenteel bevindt zich in de gangen van het Parlement een groep van meer dan honderd bezoekers. De gangen zijn hierdoor overvol. Ik ben van mening dat deze gang van zaken tegen ons Reglement indruist. Ik wil hierbij opmerken dat deze groep op de begane grond een tijd lang religieuze liederen ten gehore heeft gebracht. Als oprechte niet-gelovige was ik hierdoor onaangenaam verrast.

De Voorzitter
Mijnheer Caudron, ik zal onmiddellijk de diensten vragen de weg vrij te maken voor de leden.

Stemming
Hänsch
Mijnheer de Voorzitter, het gaat om het volgende: in de lijst die we hier hebben worden enkele commissies niet vermeld, hoewel het duidelijk is dat ze allemaal betrokken zijn bij de begroting. Wij stellen dus voor om geen commissies te selecteren, maar, als u het toestaat en het Parlement daarmee akkoord gaat, alle commissies die bij de begroting betrokken zijn op te nemen door middel van een mondeling amendement. Dat is denk ik ook fair tegenover de commissies die niet op de lijst voorkomen. Zijn we het daarover eens?

De Voorzitter
Aangezien er geen bezwaar is, breng ik amendement 40 met de toelichting van de heer Hänsch in stemming.
Na de stemming over amendement 5
Herman
Mijnheer de Voorzitter, ik kan me vergissen maar voor wijziging van dergelijke toewijzingen is een absolute meerderheid vereist.

De Voorzitter
Mijnheer Herman, u kent de gebruiken van dit Parlement als geen ander, maar dit keer ben ik bang dat u ongelijk hebt. Een gewone meerderheid is voldoende.
Vóór de stemming over amendement 1
Hautala
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag mondeling een amendement willen indienen. De algemene verantwoordelijkheid voor het nieuwe artikel 13 met betrekking tot discriminatie blijft weliswaar bij de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken liggen, maar wanneer men in dit amendement wil specificeren dat ook de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken hierin bevoegd is, wil ik graag een mondeling amendement indienen waarin wordt aangegeven dat ook de Commissie rechten van de vrouw hier een kleine aanpassing in wil. Het slot dient dan als volgt te luiden: met uitzondering van de maatregelen zoals bedoeld in punten VIII en XVI. Bij mijn weten heeft voorzitter Hughes van de werkgelegenheidscommissie hier niets op tegen.

De Voorzitter
Hebt u er bezwaar tegen dat ik het amendement van mevrouw Hautala in stemming breng?
Meer dan dertien leden gaan staan en maken aldus hun bezwaar kenbaar
Na de stemming over amendement 11
Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, onze collega Herman heeft u zojuist een vraag gesteld, waarop u mijns inziens te snel antwoord gaf.
Ik geloof best dat deze bijlage met een eenvoudige meerderheid kan worden aangenomen, maar volgens mij is dat niet conform het Reglement.
In artikel 135 staat dat de bevoegdheden van de commissies in de bijlagen worden vastgesteld, maar hiervoor is een absolute meerderheid vereist. Het gaat hier immers om een tekst die de bevoegdheden van de parlementaire commissies vaststelt. Het is daarom vreemd dat een besluit over de samenstelling van een commissie met zeer belangrijke bevoegdheden - het gaat hier immers om immuniteiten - met een verschil van slechts enkele stemmen wordt genomen.
Ik pleit er daarom voor dat dit vraagstuk nader onderzocht wordt. Ik ben van mening dat een besluit hierover bij meerderheid van stemmen moet worden genomen. Het gaat hier immers om wijziging van een zeer belangrijk punt van ons Reglement.

De Voorzitter
Mijnheer Fabre-Aubrespy, ik heb met grote aandacht naar uw opmerkingen geluisterd. Wij kunnen het laten onderzoeken. Ik moet u echter wel duidelijk maken dat ik inderdaad snel heb geantwoord, niet alleen om tijd te besparen, maar ook omdat ik dit vraagstuk wel degelijk goed had onderzocht voordat ik hier naar toe kwam. Afgezien van het genoemde artikel, hebben wij ook een zekere traditie in dit Parlement. Het Parlement heeft bij dit soort vraagstukken tot nu toe altijd gehandeld zoals wij nu ook hebben gehandeld. Als u echter van mening bent dat hier nog andere overwegingen een rol spelen, kunnen wij dat bekijken. Ik heb nu echter geen enkele reden om van onze handelwijze af te wijken of dit artikel anders toe te passen.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, u heeft volkomen gelijk. Ik denk dat u het Reglement op de juiste wijze toepast.
Ik vind dat de heer Fabre-Aubrespy er een vreemde opvatting over het Reglement op nahoudt. Als een gewone meerderheid voldoende is, tekent hij protest aan omdat hij een voorkeur heeft voor een absolute meerderheid. Maar als volgens het Reglement een absolute meerderheid vereist is, zoals in het geval van de kwijting, wil hij een gewone meerderheid. De heer Fabre-Aubrespy moet goed beseffen dat er niet zoiets bestaat als een "Reglement à la carte" waaruit hij kan kiezen al naar gelang het hem uitkomt.
Betreffende amendement 74
Günther
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen voorstellen om in amendement 74 in punt 1, sub c) na "... humanitaire hulp, spoedhulp en voedselhulp" toe te voegen: "in ontwikkelingslanden" . De tekst luidt dan: "... humanitaire hulp, spoedhulp en voedselhulp in ontwikkelingslanden" .

De Voorzitter
Mevrouw Günther, ik zie geen bezwaar, dus ik breng dit amendement samen met de toevoeging in stemming.
Vóór de stemming over amendement 9
Lulling
Mijnheer de Voorzitter, de voorzitter van de Commissie rechten van de vrouw, mevrouw Hautala, wilde een mondeling amendement indienen op amendementen 1 en 2 om te preciseren voor welke vormen van discriminatie op grond van geslacht commissies 1 en 8 bevoegd zijn. Ze kunnen natuurlijk niet bevoegd zijn voor vormen van discriminatie die onder de bevoegdheid vallen van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen. Jammer genoeg is een aantal leden opgestaan. Ze hebben daarmee verhinderd dat dit goed doordachte voorstel werd aangenomen. Ik denk dat mijn collega's niet begrepen waar het om ging.
Gelach
U heeft mij niet gezien, hoewel ik mij had aangemeld om u dit duidelijk te maken voordat u bent opgestaan. Ik zou dit misverstand nu uit de weg willen ruimen - omdat we stemmen over de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen - en duidelijk willen maken dat natuurlijk ook in amendementen 1 en 2, die betrekking hebben op de Commissie binnenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid en de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, er geen misverstand over mag bestaan dat deze commissies natuurlijk niet bevoegd kunnen zijn voor vormen van discriminatie die vallen onder de bevoegdheid van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen.

De Voorzitter
Mevrouw Lulling, het Parlement had bezwaar tegen het in stemming brengen van het amendement van mevrouw Hautala. Als u een ander amendement wilt indienen, hebt u daar het recht toe. Het is echter niet aan u om kritiek te leveren op de houding van de collega's die zich verzetten tegen het amendement van mevrouw Hautala.
Vóór de stemming over de amendementen 23 en 24
Gutiérrez Díaz
Mijnheer de Voorzitter, als voormalig voorzitter en actief lid van de Commissie regionaal beleid wil ik graag de aandacht vestigen op dit amendement. Zoals u weet is dit amendement niet bedoeld om inhoudelijke wijzigingen aan te brengen, maar - zo zien wij het - om de dingen in de juiste volgorde te zetten. Volgens het oorspronkelijke voorstel zou deze commissie namelijk "Commissie vervoer, regionaal beleid en toerisme" gaan heten. Wij stellen voor - en dat lijkt me bijzonder voor de hand liggend - om de naam van de commissie te laten beginnen met "regionaal beleid" . Dat betekent niet dat de andere twee gebieden minder belangrijk zouden zijn, waarde collega's, maar het biedt een veel breder perspectief. Daarom wil ik u vragen om voor dit amendement te stemmen.

Colino Salamanca
Mijnheer de Voorzitter, ik heb dit amendement als eerste ondertekend. Ik wil alleen maar zeggen dat het bevorderen van economische en sociale vooruitgang een van de doelstellingen van de Unie is, en dat versterking van de sociale en economische cohesie een van de instrumenten is die daarvoor worden gebruikt. Wij hebben zojuist bepaald dat het regionaal beleid en de economische en sociale samenhang van de Gemeenschap onder de bevoegdheden van deze commissie komen te vallen. Het een is horizontaal beleid, het ander sectorbeleid. Bovendien behoren ook "de betrekkingen met lokale en regionale overheden en het Comité van de regio's" tot de bevoegdheden die wij net aan deze commissie hebben toegekend. Het lijkt mij belangrijk dat het Parlement laat zien een prioritair belang te hechten aan de betrekkingen met regionale en lokale overheden, die in iedere staatsinrichting de middelste bestuurslaag vormen. Daarnaast zijn zij, net als wij, gekozen om hun ambt te vervullen. Daarom vraag ik de Vergadering om ervoor te stemmen dat deze commissie in de eerste plaats Commissie regionaal beleid blijft heten.
Applaus

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het gaat niet om de vraag of wij voor sociale cohesie zijn. We zijn allemaal voor sociale cohesie. Het gaat om het Reglement en wat er in het Reglement staat. We hebben zojuist een eenparig besluit genomen over de opsomming van bevoegdheden: nummer één is vervoer en nummer twee regionaal beleid. Het is absurd om dit na tien minuten alweer om te draaien.
Nog belangrijker is dat de wijze dames en heren van dit Parlement de samenvoeging van deze commissies hebben gemotiveerd met het argument dat er in de komende twee jaar geen belangrijke wetteksten nodig zijn voor regionaal beleid. Dit pleit er helemaal voor om de voorgestelde volgorde te handhaven: vervoer, regionaal beleid en toerisme.

Green
Mijnheer de Voorzitter, dit is duidelijk een erg belangrijk debat. Misschien zou het een goed compromis zijn als we met toerisme begonnen.
Gelach

Bazin
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik wil even iets opmerken. Bij dit soort geanimeerde debatten hebben de argumenten die naar voren worden gebracht niets van doen met de kern van de zaak. Het gaat hier om de Commissie regionaal beleid en de Commissie vervoer en toerisme die moeten worden samengevoegd. Iedere spreker wil hier nu dat de naam van de commissie waar hij oorspronkelijk lid van is, als eerste in de nieuwe commissienaam wordt opgenomen. Waar hebben we het nu eigenlijk over?
Verder wil ik het Parlement erop attent maken dat vrijwel alle bevoegdheden die dit Parlement met betrekking tot het vervoersbeleid zijn toebedeeld, met de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam onder de noemer van de medebeslissing vallen. Om die reden denk ik dat we de naam van de commissie moeten laten beginnen met "commissie vervoer" .
Het Parlement neemt het voorstel voor een besluit aan

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u verzoeken de vraag die ik u zojuist stelde, aan de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten voor te leggen. Ik wil u laten weten dat ik mijn vraag niet uit eigenbelang heb gesteld. Er zijn amendementen zonder absolute meerderheid aangenomen, en ik was daar een voorstander van. Mijn vraag gaat alleen over artikel 142 van het Verdrag, waarin staat dat het Europees Parlement zijn intern Reglement bij meerderheid van stemmen aanneemt. Ik ben van mening dat de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten aan de hand van deze zeer belangrijke bepaling moet vaststellen of de bijlage over de bevoegdheden van de commissies al dan niet met een gewone meerderheid kan worden aangenomen.

De Voorzitter
Mijnheer Fabre-Aubrespy, u hebt dit verzoek al eerder gedaan en ik heb geantwoord dat ik het zou onderzoeken. U hoeft het geen tweede keer in te dienen.

Green
Mijnheer de Voorzitter, iedereen die het afgelopen jaar met deze kwestie bezig is geweest, beseft onder welke enorme druk wij de diensten van het Parlement de laatste dagen hebben gezet. Uw diensten hebben ons enorm geholpen om deze stemming vlot te laten verlopen, en ik wil hen daarvoor namens mezelf en mijn fractie graag bedanken.
Applaus

Martens
Ik wou wat de diensten betreft hetzelfde zeggen als mevrouw Green. Maar wat de meerderheid betreft waarmee gestemd moet worden, lijkt het me essentieel dat het Parlement weet met welke meerderheid het beslissingen moet nemen. Ik denk dat u gelijk had, mijnheer de Voorzitter, het ging hier niet over regels, niet over rules , het ging hier over de bevoegdheden en de gewone meerderheid, geloof ik, gold hier.

Wijsenbeek
Allereerst, mijnheer de Voorzitter, de heer Fabre-Aubrespy heeft volstrekt gelijk. Het is een meerderheid van de leden die vereist is om het Reglement te wijzigen. Ten tweede ben ik het in het geheel niet met mevrouw Green eens dat deze stemming eenvoudig verlopen is. We hebben nu meer dan een uur besteed aan één verslag, We hebben er nog 19 te gaan. Dat betekent dat we 19 uur verder zijn. Zou u zich misschien willen laten vervangen zodat we iets sneller kunnen gaan?

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik u feliciteren met de wijze waarop u als Voorzitter met deze stemmingen omgaat. Ik raad u aan op deze wijze door te gaan. Ik ben net als voorzitter Martens van mening dat we al te lang bij dit vraagstuk hebben stilgestaan. De bijlagen zijn de bijlagen en het Reglement is het Reglement. Ik denk dus dat u op de juiste wijze met dit vraagstuk omgaat. De Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten hoeft ons niet te vertellen dat de bijlage geen deel uitmaakt van het Reglement.

Van Dam
Voorzitter, ik constateer dat wij bij de taakomschrijving van de institutionele commissie uitsluitend hebben gestemd over paragraaf 1 en de daarvoor en daarna ingediende amendementen. Betekent dit dat de taakomschrijving van de Commissie institutionele zaken zich beperkt tot paragraaf 1 en dat de rest van de voorgestelde tekst vervalt?
Verslag (A4-0181/99) van de heer d'Aboville, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad, betreffende de sluiting van een protocol tot vaststelling, voor de periode van 18 januari 1999 tot en met 17 januari 2002, van de vangstmogelijkheden en de financiële tegenprestatie, als bedoeld in de Overeenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap en de Republiek der Seychellen inzake de visvangst voor de kust van de Seychellen (COM(99)0039 - C4-0104/99-99/0024(CNS))(Procedure zonder debat)
Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan

De Voorzitter
De microfoons doen het niet meer.
Ik onderbreek de zitting een ogenblik zodat de microfoons kunnen worden gerepareerd.
De vergadering wordt om 12.45 uur onderbroken en om 13.00 uur hervat

De Voorzitter
Aangezien het al laat is, wil ik het Parlement voorstellen nu eerst te stemmen over het verslag van de heer Valverde López en onmiddellijk daarna over Kosovo. Dan hebben wij een standpunt van het Parlement over dit uiterst belangrijke vraagstuk.
Het Parlement stemt in met dit voorstel

Duhamel
Mijnheer de Voorzitter, met alle respect ben ik van mening dat men niet telkens als de Fractie van de Europese Volkspartij 50 tot 100 stemmen tekort komt om controle van de apparatuur mag vragen.

De Voorzitter
Mijnheer Duhamel, ik heb uw opmerking genoteerd, maar u moet wel beseffen dat als iemand de Voorzitter vraagt om een elektronische controle, de Voorzitter verplicht is die controle te laten uitvoeren.

Killilea
Mijnheer de Voorzitter, wilt u er alstublieft rekening mee houden dat veel leden eerder weg moeten om hun vlucht te halen? Als straks vastgesteld moet worden wie bij de stemming aanwezig was, mogen zij niet het slachtoffer worden van het feit dat het systeem is uitgevallen.
Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan

Pinel
Mijnheer de Voorzitter, 80 vluchtelingen zijn zojuist gedood door de NAVO, die er blindelings op los bombardeert. We moeten deze aanvallen stoppen. In tegenstelling tot de aanvallen op Irak is hier immers geen sprake van chirurgische bombardementen. Ik geloof dat het hoog tijd wordt ons beleid ten aanzien van het voormalige Joegoslavië te herzien.

De Voorzitter
Waarde collega, we gaan nu niet over dit vraagstuk in discussie.

Castagnetti
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde u alleen mededelen dat ik weliswaar hier blijf, maar enkel zal deelnemen aan de eindstemming over deze resolutie. Ik zal dan een stemverklaring afleggen uit hoofde van artikel 122.
Betreffende amendement 7
Aelvoet
Mijnheer de Voorzitter, wat amendement 7 betreft wil ik opmerken dat er een fout in de vertaling is geslopen, onder meer in het Nederlands. Het amendement is volkomen verkeerd vertaald. De brontekst was het Engels. In het Frans is dit gedeelte goed vertaald en daarom houd ik deze versie aan.
In het amendement staat: "roept de Raad op geen enkel middel ongebruikt te laten om een situatie te bewerkstelligen die een korte onderbreking van de bombardementen mogelijk maakt" . Als we spreken over "een situatie bewerkstelligen" bedoelen we dat we op een reactie van de heer Milosevic zullen moeten wachten alvorens we de bombardementen kunnen onderbreken. Het amendement dat we indienen moet dus op die wijze worden opgevat. Ik hoop dat iedereen dat goed beseft.
Betreffende paragraaf 5
Müller
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag instemmen met paragraaf 5, want ik wil ook dat de vluchtelingen worden beschermd. Ik zou de fracties die dit amendement hebben ingediend echter willen verzoeken mij uit te leggen hoe kan worden uitgesloten dat we met de vorming van humanitaire corridors naar Albanië en Macedonië onder militaire bescherming de eerste aanzet geven tot opsplitsing van Kosovo. Dat is wat ik tegen heb op paragraaf 5.

De Voorzitter
Mevrouw Müller, u bent niet de enige die problemen heeft met deze paragraaf en met andere paragrafen. Het is echter niet gebruikelijk dergelijke zaken op dit uur op te lossen.
Betreffende paragraaf 14
Pack
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, dit is geen aanvullend mondeling amendement, want er is over gestemd tijdens de onderhandelingen tussen de coördinators. Het gaat hier tenslotte om dr. Ibrahim Rugova, winnaar van de Sacharovprijs van het Europees Parlement! Dit moeten we eraan toevoegen, het mag echt niet ontbreken. Dit is geen mondeling amendement, dat immers kan worden verworpen. Hier hebben al degenen die daarbij aanwezig waren over gestemd.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier in het Parlement in herinnering brengen dat ook de heer Demaçi de Sacharovprijs heeft gewonnen. We moeten dus ofwel beide heren uitnodigen en vermelden, ofwel dit alles achterwege laten.

Pack
We hebben het nu over Ibrahim Rugova, die in groot gevaar verkeert en die vier maanden geleden onze prijs in ontvangst heeft genomen, en niet over de heer Demaçi!
Levendig applaus

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, ik wil uitdrukkelijk bevestigen dat we bij de gesprekken over de compromisresolutie uitsluitend hebben gesproken over Rugova als winnaar van de Sacharovprijs en over niemand anders. Dat was de overeenkomst.
Applaus
(Het Parlement neemt de gezamenlijke resolutie aan)

Cars
Ik heb voor het voorstel gestemd, maar desondanks had ik liever gezien dat de "Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen" "Commissie voor integratie en gelijkheid van de geslachten" had geheten.

Hager
Hoewel ik voor heb gestemd bij de meeste stemmingen over de verschillende delen van de tekst, wil ik langs deze weg duidelijk maken dat ik het in de grond niet eens ben met de nieuwe verdeling van de bevoegdheden tussen de commissies. Beleidsterreinen die wezenlijk verschillend zijn moeten ook door verschillende commissies worden behandeld. Bij de eindstemming heb ik daarom tegen het voorstel van de Conferentie van voorzitters gestemd.
Verslag-d'Aboville (A4-0181/99)
McKenna
De Fractie de Groenen in het Europees Parlement heeft tegen de voorgestelde visserijovereenkomst met de Seychellen gestemd. Dat hebben wij ook bij andere visserijovereenkomsten gedaan, niet omdat wij uit principe tegen dit soort overeenkomsten gekant zijn, maar omdat wij vinden dat de aanpak van de Europese Unie aan hervorming toe is.
Een overeenkomst hoort billijker te zijn. Anders gezegd, de Europese Unie en het derde land moeten er evenveel voordeel uit kunnen halen. Zo zou er een regionaal beheer van de visbestanden in de Indische Oceaan moeten komen, waarbij alle oeverstaten en landen van buiten de regio die in de Indische Oceaan tonijn vangen, betrokken zouden worden. De onlangs in het leven geroepen Commissie voor de tonijnvisserij in de Indische Oceaan vormt een stap in de goede richting, maar zij oefent nog geen actief beheer uit over de visbestanden. De Overeenkomst inzake visbestanden van de Verenigde Naties, die van toepassing wordt op tonijn en andere sterk migrerende vissoorten, bevat bepalingen die nergens zijn terug te vinden in de overeenkomst met de Seychellen, zoals een gedetailleerde beschrijving van het voorzorgsprincipe. Overigens dringen wij er bij de lidstaten op aan de Overeenkomst inzake visbestanden van de Verenigde Naties snel te ratificeren. Alleen Italië heeft dat tot dusver gedaan. De Europese Unie moet ook meer verantwoordelijkheid voor de activiteiten van haar vissers op zich nemen. Deze overeenkomst voorziet in een satellietvolgsysteem, wat op zich een welkome verbetering is, al biedt het geen garantie dat de vissers zich aan de regels houden. Het is verre van zeker dat de Seychellen rechtstreekse toegang krijgen tot de binnenkomende gegevensstroom. Tot slot kan bij de tonijnvangst een aanzienlijke hoeveelheid andere vis in de netten terechtkomen, en de Europese Unie dient technieken te ontwikkelen om deze bijvangst te beperken.
Vissers profiteren dankzij dit soort overeenkomsten van een feitelijke subsidie. De groenen hebben het amendement van de liberalen gesteund dat hieraan een einde beoogt te maken. Wij vinden dat schepen die in verre wateren gaan vissen niet zo zwaar gesubsidieerd mogen worden, vooral niet als er zoveel aan te merken valt op de overeenkomsten waar zij onder opereren.
Verslag-Valverde López (A4-0139/99)
Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, met het in het verslag-Valverde López behandelde voorstel van de Commissie streeft het Parlement feitelijk naar een praktischere oplossing van het vraagstuk van de milieuaudit. Veel amendementen zijn ook gericht op een verbetering van het milieuauditsysteem. Er zijn evenwel 9 amendementen die in strijd zijn met deze doelstelling, en een meerderheid in het Parlement heeft voor deze amendementen gestemd. Daarom hebben ik en mijn collega's van de CSU alsook een aantal andere leden tegen gestemd. Dit wilde ik alleen maar in de notulen laten opnemen.
Resolutie over Kosovo
McKenna
Mijnheer de Voorzitter, ik heb tegen deze resolutie gestemd vanwege de onwil in dit Parlement om de NAVO te bekritiseren. In mijn ogen heeft de NAVO met deze actie het internationale recht links laten liggen, en is er onvoldoende gezocht naar een vreedzame oplossing. Dit is geen humanitaire actie, vooral niet nu er gisteravond door toedoen van de NAVO burgers om het leven zijn gekomen.
Ook had het Parlement niet veel animo om te reageren toen bleek dat de NAVO burgerdoelen bestookt en gebruik maakt van splinterbommen en munitie met verarmd uranium. Dit soort dingen moet aan de orde gesteld worden. Alle menselijk leven verdient respect. Alle menselijk leven is waardevol. We mogen het ene mensenleven niet boven het andere stellen.
Vandaag heeft het Parlement tegen het Duitse vredesvoorstel gestemd. Ik geloof dat ook het Verenigd Koninkrijk het blokkeert. Als er een vreedzame oplossing bestaat, moeten we niet tot elke prijs willen bombarderen en oorlog voeren. Kwaad bestrijd je niet met kwaad. Het Parlement heeft de plicht zijn ongenoegen te laten blijken over bepaalde acties van de NAVO, met name het bombarderen van burgerdoelen en het gebruik van wat sommigen als massavernietigingswapens beschouwen.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, de resolutie bevat een heleboel uitstekende uitgangspunten. Desalniettemin heb ik mij wegens de aanneming van een amendement van de Fractie de Groenen in het Europees Parlement van stemming onthouden. Met dit amendement willen de groenen bereiken dat het Parlement zich vastlegt op een politieke oplossing die uitgaat van de autonomie van Kosovo binnen de grenzen van Joegoslavië. Enkele weken of maanden geleden had men zeker nog over zulke oplossingen kunnen praten. Thans is dit echter volkomen achterhaald. Zolang het Milosevic-regime niet ten val wordt gebracht, is een dergelijke oplossing in ieder geval onmogelijk. Ik zie dit plan sowieso niet zitten. Men kan niemand dwingen om met de moordenaar van zijn familie samen te leven in dezelfde woning, of dezelfde staat. Daarom vind ik dit uitgangspunt volkomen irreëel. We hadden ons in deze kwestie niet mogen vastleggen op bepaalde oplossingen.
Wat ik wel goed vind, is de onvoorwaardelijke steun voor het militaire ingrijpen van de NAVO, dat ook noodzakelijk, goed en gerechtvaardigd is, en de bijstand aan de buurlanden. Eén ding mis ik echter: we zouden eindelijk ook een sterk signaal richting Kroatië moeten sturen, dat een belangrijke factor is in de stabiliteit van de regio, maar dat we oneerlijk en met onverholen minachting behandelen. Ik roep dringend op tot de ondertekening van een handels- en samenwerkingsovereenkomst met Kroatië.

Ceyhun
Mijnheer de Voorzitter, als lid van de Fractie de Groenen in het Europees Parlement dat vandaag het compromisvoorstel heeft ondersteund, wilde ik alleen maar mijn respect betonen aan alle NAVO-bondgenoten die zich inzetten voor de mensenrechten in de buurlanden van Kosovo.

Avgerinos, Karamanou, Katiforis, Klironomos, Kokkola, Lambraki, Panagopoulos, Papakyriazis, Roubatis en Tsatsos
De Europese afgevaardigden van de PASOK stemmen tegen de resolutie van het Europees Parlement over Kosovo. Hiermee wordt ons inziens de oplossing van dit probleem bepaald niet dichterbij gebracht.
Wij veroordelen ten zeerste het beleid van etnische zuivering en schending van de mensenrechten dat het regime van Milosevic toepast. Wij betuigen onze steun aan alle volkeren in dit gebied, zonder enige uitzondering, die zwaar op de proef worden gesteld door deze absurde oorlog.
Wij zijn echter eveneens gekant tegen het ononderbroken en steeds toenemende geweld. Met geweld bereikt men geen oplossing. Integendeel, een oplossing wordt daardoor alleen maar bemoeilijkt. Inmiddels is immers duidelijk gebleken dat de bombardementen de etnische zuivering niet hebben kunnen tegenhouden. Zij hebben zelfs bijgedragen aan de enorme vluchtelingenstroom en, meer in het algemeen, aan de destabilisatie van deze regio. Het is twijfelachtig of de militaire acties tot nu toe enige resultaten hebben opgeleverd en daarom is het absoluut noodzakelijk zo snel mogelijk tot een politieke oplossing te komen.
De hoofdrol in deze inspanningen moet ongetwijfeld worden gespeeld door de Europese Unie. De EU moet in samenwerking met de Secretaris-Generaal van de Verenigde Naties de noodzakelijke stappen ondernemen om de impasse te doorbreken. Wij zijn bovendien van mening dat eerbiediging van de bestaande grenzen en van de territoriale integriteit van de landen in dit gebied, een absolute voorwaarde is om tot een oplossing te komen en nieuwe avonturen voor heel de Europese Balkan te vermijden.
Een politieke oplossing is echter niet voldoende. Er moet tevens terstond een politiek, economisch en humanitair initiatiefplan voor de Balkan ten uitvoer worden gelegd. Bovendien dient er, met het oog op de huidige tragische situatie, een internationale conferentie bijeen worden geroepen voor een betere coördinatie van de humanitaire steun.
De Europese afgevaardigden van de PASOK vertegenwoordigen een land dat rechtstreekse gevolgen ondergaat van deze oorlog en vanaf het uitbreken van de crisis de verdreven Kosovo-Albanezen heeft bijgestaan.
Een nieuwe eeuw staat voor de deur en daarom mogen wij Europeanen niet toezien hoe een dergelijke tragische situatie blijft voortbestaan. Het is tijd dat Europa concrete initiatieven neemt voor een politieke oplossing van het probleem, in het belang van alle volkeren in dit gebied.

Barros Moura
Milosevic is een onverdraaglijke nationaal-communistische dictator die een eigensoortige vorm van fascisme heeft ontwikkeld waaraan zowel de val van het communisme als het uitblijven van een duurzame democratie hebben bijgedragen. Zijn beleid steunt op repressie, afzondering, vervolging en etnische zuivering en druist in tegen het geheel van humanitaire principes, ethische normen en fundamentele vrijheden die aan de Europese democratie ten grondslag liggen.
Het huidige conflict heeft een hele reeks antecedenten, waaronder het uiteenvallen van het voormalige Joegoslavië, de unilaterale erkenning van Kroatië en Slovenië, de "etnische zuiveringen" en de gruweldaden van de Serviërs tegen de Kroaten en de Bosniërs, van de Kroaten tegen de Serviërs en ga zo maar door, en tot slot het aanblijven van Milosevic. In al deze gevallen is gebleken dat de EU niet in staat is met één stem naar buiten te treden en op eigen kracht een uitweg uit de situatie te vinden, ook niet op militair gebied. Tegelijkertijd ziet het ernaar uit dat ook de interventie van de NAVO, buiten de VN om, geen oplossing biedt. De NAVO beschikt duidelijk niet over de middelen die nodig zijn om haar doelstellingen, namelijk de vernietiging van het militaire potentieel van de Serviërs en de daaruit voortvloeiende stopzetting van de "etnische zuivering" , te verwezenlijken. De militaire operatie heeft de situatie alleen maar verergerd. Uiteraard kan de doctrine van het "recht op humanitaire interventie" - die overigens wordt toegepast zonder voorafgaande toestemming van de Verenigde Naties - niet worden opgelegd met een krachtige en geraffineerde oorlogsuitrusting die niet enkel militaire doelen met de grond gelijk maakt, maar ook de economische structuur van het gebombardeerde land lamlegt. Bovendien stuiten de pogingen om een nieuwe internationale rechtsorde in het leven te roepen die deze "humanitaire interventie" van adequate instrumenten moet voorzien, op de onbuigzame weerstand van grootmachten zoals onder meer de VS wat betreft de hervorming van de VN, en van de VS, Rusland, Frankrijk en China wat betreft het bindend karakter van de arresten van het internationaal tribunaal voor de berechting van oorlogsmisdaden.
Bovendien heeft het offensief van de NAVO nog een ander ongewenst effect. Men dacht hiermee de dictator en zijn regime te isoleren, maar men heeft helaas geen rekening gehouden met de mogelijkheid dat de nationalistische gelederen rond Milosevic een nog hechter front tegen de buitenlandse inmenging zouden vormen. Om nog maar te zwijgen van het feit dat wij een bijzonder zware vergissing begaan door Rusland te vernederen.
De publieke opinie zal de bombardementen wellicht tijdelijk steunen als blijk van afkeuring tegenover het onrechtvaardige en wrede regime van Milosevic en de gruweldaden jegens de Kosovaren. Dit geldt echter alleen als haar de zekerheid wordt geboden dat de oorlog uitsluitend op basis van raketten en luchtaanvallen wordt uitgevochten, zonder inzet van grondtroepen en zonder dat er noemenswaardige verliezen worden geleden. Dit neemt echter niet weg dat, los van het feit dat met twee maten wordt gemeten - waarom wordt bijvoorbeeld niet ingegrepen in Turkije, Indonesië, Tsjetsjenië en zovele andere gebieden? - deze methode geen bevredigend antwoord op dit soort problemen biedt.
Wij moeten een oplossing voor de huidige situatie zien te vinden die geen afbreuk doet aan het gezag van de NAVO en de EU en de wreedheden van Milosevic niet vergoelijkt. Dit kan enkel langs diplomatieke weg en met de hulp van de VN en Rusland worden bereikt. Anderzijds is het van het grootste belang dat de regio wordt gestabiliseerd. In dit opzicht is reeds gebleken dat de uitbreiding van de NAVO in oostelijke richting geen afdoend antwoord biedt. Enkel de uitbreiding van de EU en een op associaties en economische steun gebaseerd beleid dat de economische en politieke integratie bevordert en het irredentistisch geïnspireerde nationalisme bestrijdt, kunnen hier orde op zaken stellen. Op grond van welke criteria verzetten wij ons tegen de eisen van de ETA, de Corsicaanse terroristen of de IRA en steunen wij het UCK? De EU zou in de Balkan en in de landen in Midden- en Oost-Europa in het algemeen de methode moeten aanwenden die zij destijds zelf heeft toegepast om de oorlog tussen Duitsland en Frankrijk te vermijden en die ons in de gelegenheid heeft gesteld gedurende meer dan een halve eeuw de vrede te bewaren. De oplossing ligt met name in de economische eenwording en de politieke integratie.
In verband hiermee zou ik nog een ander, maar daarom niet minder belangrijk punt willen aansnijden. De beslissing om over te gaan tot militair optreden, waarbij de strijdkrachten van de VS uiteraard een doorslaggevende rol spelen, wijst er eens te meer op dat dit land de touwtjes in handen heeft. De EU bekleedt zoals gewoonlijk een tweederangspositie. Als wij zo doorgaan zal de EU nooit ofte nimmer over een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid of defensiebeleid beschikken. Deze gewilde of althans gedulde hegemonie van de VS is een rechtstreekse aanval op de Europese Unie en de consolidatie van de euro. Bovendien kan de EU zich op deze manier in het kader van de WHO onmogelijk als de gelijke van de VS opstellen. Dat is trouwens reeds uit de "bananenoorlog" gebleken. Dit onverantwoorde beleid moet derhalve dringend vervangen worden door een paritair partnerschap met de VS. Voorwaarde hiervoor is dat de EU ten aanzien van dit land een zeker politieke autonomie ontplooit.
Dit alles heeft mij ertoe gebracht tegen de hier aangenomen compromisresolutie betreffende Kosovo te stemmen. Ik ben met name gekant tegen de immense hypocrisie van overweging H, waarin de VN verantwoordelijk worden gesteld voor het feit dat de NAVO het Handvest van de Verenigde Naties heeft geschonden, en tegen paragraaf 2, waarin de bombardementen worden gelegitimeerd, alsof het allemaal niet zoveel te betekenen heeft. De paragrafen die het regime van Milosevic veroordelen, de vluchtelingenhulp en de maatregelen die de stabilisering van de regio beogen, heb ik echter wel gesteund. De positieve amendementen van de Groenen en van mijn collega Theorin hebben mij er niet van kunnen weerhouden tegen te stemmen.

Berthu
Ik heb de resolutie van het Europees Parlement over Kosovo niet gesteund. Uit deze resolutie blijkt immers hoe zelfingenomen dit Parlement is. Ook worden er in de tekst nergens vraagtekens geplaatst bij het beleid dat gevoerd wordt. Ik ben van mening dat deze tekst geen recht doet aan de ernst van de situatie.
Ik wil het verleden, en dus ook de vraag wie met deze oorlog begonnen is, laten rusten. Wel wil ik, op persoonlijke titel, vier opmerkingen maken over zaken waarmee we in Europa in de toekomst rekening moet houden.
Allereerst weet ik niet of het plan van een multi-etnisch Kosovo een succes had kunnen worden, maar ik ben er in ieder geval van overtuigd dat deze mogelijkheid inmiddels, door de bombardementen van de NAVO, niet meer aan de orde is. Ik kan me niet indenken hoe de Serviërs en Albanezen ooit nog samen in Kosovo kunnen leven. Ik zie dus niet in hoe we een verdeling van deze provincie kunnen vermijden. We moeten dus teruggrijpen naar het oudste instrument om vrede te bewerkstelligen, namelijk het trekken van een grens tussen de volkeren.
In de tweede plaats moet het toekomstige Europa de soevereiniteit van nationale staten respecteren. We mogen natuurlijk wel constateren het beleid van Servië verre van ideaal is, maar dit land heeft in het verleden laten zien dat het als enige natie in staat is een nog grotere wanorde te voorkomen. Andere staten hebben dit vermogen immers niet. Europa houdt met deze realiteit momenteel beslist geen rekening en zal dus nog van een koude kermis thuiskomen. Verder wil ik nog opmerken dat we weliswaar kritiek mogen uiten op het Servische bewind, maar dat het land geen van zijn buurlanden heeft aangevallen en al helemaal geen landen van het NAVO-bondgenootschap. Hiermee onderscheidt dit bewind zich van het Irakese regime.
In de derde plaats vind ik dat Europa, als het het recht wil laten zegevieren, zelf ook de rechtsregels moet naleven. We moeten niet vergeten dat de NAVO Servië zonder mandaat van de Veiligheidsraad van de VN heeft aangevallen en dat het Franse parlement voor een voldongen feit werd geplaatst. Sommige collega's houden misschien niet van al deze formaliteiten, maar daarmee hadden we het proces wel kunnen vertragen en een betere discussie op gang kunnen brengen. We hadden zo tot de conclusie kunnen komen dat in het onderhavige geval de bombardementen niet hun beoogde doel kunnen verwezenlijken en dat ze een te hoge prijs zouden vergen, in humanitair, moreel en financieel opzicht. En dan heb ik het nog niet over de bijkomende schade waarvan we zelf het slachtoffer zijn. Het ergste van dit alles is dat de bombardementen bovendien niet tot een daadwerkelijke oplossing leiden.
We moeten tenslotte onze vraagtekens zetten bij de Europese defensiemacht zelf. Op militair gebied betekent dit immers dat de leden gezamenlijk moeten optreden. Dit is wat er min of meer met de oorlog tegen Joegoslavië gebeurt. Zijn de resultaten zo bemoedigend dat we hieruit kunnen afleiden dat het voortaan altijd zo moet? Nee. Ik ben van mening dat ieder volk zelf moet kunnen bepalen wat het wil en dat de soevereiniteit en de rechtsregels waarnaar ik zojuist verwees, niet geschonden mogen worden. Als Europa wordt aangevallen, dan zullen de Europese landen vanzelfsprekend gezamenlijk op deze aanval reageren. Maar als ons continent niet wordt aangevallen, waarom zouden deze landen zich dan tegen hun zin bij oorlogen laten betrekken?
We hebben allianties en samenwerkingsverbanden nodig waarmee we gezamenlijk ons grondgebied kunnen beschermen, maar aan een gemeenschappelijk samenwerkingsverband is echt geen behoefte.

Castagnetti
Ik heb mij onthouden van stemming over de gezamenlijke resolutie over Kosovo, daar ik het van meet af aan niet eens was met het militair ingrijpen van de NAVO. Dit was mijns inziens een fout en zelfs een vermijdbare fout. Uit de verklaringen van een aantal deelnemers aan de conferentie van Rambouillet is immers gebleken dat er wel degelijk politieke voorwaarden bestonden voor andere - mijns inziens doeltreffende - initiatieven, waarmee men niet alleen talrijke mensenlevens had kunnen sparen, maar ook had kunnen voorkomen dat honderdduizenden Kosovaren als gevolg van het waanzinnige nationalisme van Milosevic werden verdreven.
Ik besef ten volle dat de politiek en de instellingen de plicht hebben zich in de situaties te verplaatsen en alhoewel ik voet bij stuk houd wat mijn mening over dit conflict betreft, zal ik mijn steun betuigen aan elk initiatief waarmee we een rechtmatige, politiek en ethisch verantwoorde oplossing kunnen bewerkstelligen. Daarin moet de nadruk worden gelegd op de rol van de VN, de EU, de NAVO en Rusland.

Caudron
Ik ben niet oorlogszuchtig en ben dat ook nooit geweest. Ik ben zeker geen vechtersbaas. Oorlog betekent dat we het conflict niet met het verstand hebben kunnen oplossen en dat we in menselijke en rationele zin gefaald hebben.
Ik ben echter ook van mening dat een oorlog onvermijdelijk is als de onderhandelingspartner en tegenstander alleen door geweld tot rede kan worden gebracht en als we de diplomatie opnieuw en snel een kans willen geven.
We mogen nooit vergeten dat diplomatie een manier is om door middel van een dialoog een bij het conflict betrokken partij ertoe te bewegen een deel van haar aanvankelijke eisen, ja zelfs haar rechten, op te geven. Deze partij zal dit alleen doen als ze weet dat ze zwaar zal lijden onder een krachtmeting die onvermijdelijk is als ze weigert het resultaat van de onderhandelingen te accepteren.
In het geval van Servië en Kosovo was er helaas geen andere oplossing dan te proberen het misdadige optreden gewapenderhand tot een einde te brengen. Er wordt immers al 10 jaar onderhandeld, maar de schendingen van de mensenrechten, de verkrachtingen, moordpartijen, vernielingen en deportaties, waar Milosevic altijd de hand in heeft gehad, gingen onverdroten verder.
Ik schaar me derhalve achter de militaire actie van de NAVO en achter de humanitaire acties van veel Europese en niet-Europese landen, de Unie en de non-gouvernementele organisaties. Ik hoop uiteraard dat met behulp van Amerika en Rusland de Europese diplomatie een oplossing kan bewerkstelligen waarbij geen concessies worden gedaan ten koste van de democratische beginselen en die van de mensenrechten.
Alleen op die wijze kunnen we garant staan voor een duurzame en rechtvaardige vrede.
Ik wil tenslotte het Duitse voorzitterschap feliciteren met haar optreden tijdens deze crisis. Ook Europees commissaris Emma Bonino wil ik danken voor haar vrijwillige en moedige inzet en haar betrokkenheid bij de vluchtelingen. Het betoog dat ze in de plenaire vergadering gehouden heeft, aan het einde van het debat van woensdagmiddag, was één van de sterkste momenten van die dag.

Delcroix
Wij zijn van mening dat in onze resolutie de belangrijkste aspecten inzake deze ontoelaatbare en onmenselijke gang van zaken staan verwoord. We moeten ons evenwel afvragen waarom Europa nog altijd niet over een daadwerkelijk GBVB beschikt, en waarom we ons niet achter de democraten kunnen scharen die strijden tegen dit barbaarse beleid van eerst Radovan Karadzic en nu Slobodan Milosevic.
Ondanks zijn beloften heeft Europa de democratische krachten in Belgrado geen financiële en morele steun geboden bij hun strijd tegen het binnenlandse en buitenlandse beleid van Milosevic, op het moment dat ze die steun het hardst nodig hadden. Nu kunnen de democratische krachten niets anders dan zwijgen en zich schuil houden. Alle politieke partijen, met uitzondering van extreem-rechts, zagen indertijd in de arrestatie van Pinochet het bewijs dat de internationale rechtspraak had gezegevierd. Ze zetten echter wel de dialoog met Milosevic voort, hoewel er meer bloed aan zijn handen kleeft en hij meer "misdaden tegen de menselijkheid" op zijn geweten heeft dan Pinochet. Ik ben dan ook hevig ontsteld over deze gang van zaken. We kunnen begrijpen dat het voor het Internationaal Gerechtshof in Den Haag onmogelijk is achteraf een oordeel te vellen over alle misdaden van deze eeuw. Maar waarom werden de misdaden van Milosevic bewust genegeerd tijdens de ondertekening van de Dayton-Akkoorden over Bosnië in 1995?
Kunnen we nu met Milosevic onderhandelen terwijl het Internationaal Gerechtshof hem zojuist om zijn misdaden tegen de menselijkheid heeft veroordeeld, ook al is dit nog niet in het openbaar gebeurd? Karadzic is politiek buitenspel gezet en moet zich schuilhouden omdat het Gerechtshof in Den Haag de moeite heeft genomen de misdaden die in het voormalige Joegoslavië zijn gepleegd, te onderzoeken. Ik was ontsteld toen ik de heer Primakov en de afgevaardigde van het Vaticaan, Mgr Tauron, voor de televisie de handen zag schudden met deze crimineel Milosevic, terwijl duizenden Kosovaren onder dwang uit hun huis en land werden verjaagd.
In onze resolutie komt vijf of zes keer de naam van Milosevic voor, maar over Ibrahim Rugova wordt niets gezegd. Hij is de leider van de Democratische Liga van Kosovo, winnaar van de Sacharov-Prijs van het Europees Parlement in 1998 en één van de onderhandelaars van Rambouillet. Zeker, hij was drie keer op de Joegoslavische televisie te zien, zogenaamd in onderhandeling met Milosevic. Toen we die beelden zagen, vroegen we ons allemaal af over welke vrijheid Rugova beschikt, nu hij door de Servische politie wordt "beschermd" in een land waar de inwoners reeds verjaagd zijn. Ik had graag gezien dat we in onze resolutie Rugova hadden uitgenodigd naar Brussel of Berlijn te komen, zodat hij zijn standpunt over de huidige situatie in alle vrijheid uiteen kan had kunnen zetten en had kunnen aangeven wat hij de beste oplossing voor dit vraagstuk vindt.
Ik ben verder ongerust over de situatie aan de grens tussen Albanië en Kosovo, een situatie waarin wij niet ingrijpen. Er vinden regelmatig schermutselingen plaats tussen het UCK en het Servische leger en het risico bestaat dat de buurlanden van Kosovo, en op termijn zelfs alle Balkanlanden, bij de oorlog betrokken raken. Kan de NAVO haar geloofwaardigheid behouden als ze enerzijds de Servische militaire en economische infrastructuur bombardeert en anderzijds een andere partij in het conflict vrij laat rekruteren? Enerzijds is de NAVO een belangrijke partij in het conflict en is ze, volgens Le Monde , de partner van het UCK, dat de NAVO informatie verschaft over de Servische stellingen die vernietigd moeten worden. Anderzijds wil de NAVO de rol van nieuwe internationale politiemacht spelen, die de bij het conflict betrokken partijen uit elkaar houdt. Bovendien ziet ze zich ook als humanitaire organisatie. De NAVO moet de samenhang niet uit het oog verliezen en een keus maken uit deze tegenstrijdige taken.

Grossetête, Jean-Pierre en Verwaerde
We willen hier vandaag aangeven hoezeer we verbolgen zijn over het criminele optreden van het regime van Milosevic dat onder de bevolking van Kosovo zoveel intens verdriet, ongeluk en leed heeft veroorzaakt.
Toen de Berlijnse muur viel, hadden we ons moeten inzetten voor de politieke en democratische eenwording van een groot Europa. Helaas hebben we deze gelegenheid voorbij laten gaan. Natuurlijk betreuren we het dat onze diplomatieke inspanningen in Rambouillet en Parijs niet het gewenste resultaat hebben opgeleverd. We kunnen echter met de beste wil van de wereld de klok niet terugdraaien.
De waarden waarvoor we staan, hebben ons tot ingrijpen gedwongen. Wij verdedigen de mensenrechten en niet de rechten van een barbaarse en totalitaire staat die een volk terroriseert en verdrijft, huizen vernietigt en kinderen en vrouwen bedreigt. Wij verdedigen de vrijheid en hopen dat de criminelen gestraft zullen worden. Daarom scharen we ons zonder aarzeling achter het moedige besluit van onze Europese staatshoofden en regeringsleiders.
We betreuren evenwel dat niet is overwogen tegelijkertijd met het luchtoffensief grondtroepen in te zetten. Ook vinden we het jammer dat er geen grootscheepse humanitaire actie op poten is gezet om parallel aan dit offensief de vluchtelingenstromen op te vangen. Deze vluchtelingen moesten alles achterlaten en werden door de Serviërs op straat gezet. De humanitaire actie moet nu alsnog van de grond komen om Albanië de helpende hand te reiken. Verder moet bekeken worden hoe we zo goed mogelijk kunnen deelnemen aan de wederopbouw van Kosovo en hoe we in het algemeen kunnen bijdragen aan de ontwikkeling van de Balkanlanden.

Hory
Ik heb tegen de ontwerpresolutie over de situatie in Kosovo gestemd, aangezien deze resolutie indruist tegen het internationaal recht, de geschiedenis onrecht aandoet en een ernstige politieke vergissing is.
Nog nooit eerder heeft een staat die het Handvest van de Verenigde Naties heeft ondertekend zoveel agressie ondergaan van de internationale gemeenschap als Joegoslavië, dat nu al acht jaar onder die agressie lijdt. De Verenigde Staten en Duitsland hebben hiertoe de aanzet gegeven. Door de enorme hoeveelheid propaganda die door de media is verspreid, is ontegenzeggelijk een geheel verkeerd beeld van de Balkancrisis geschetst.
De Europese Unie heeft verzuimd het voormalige Joegoslavië in haar midden op te nemen. Hiermee had ze immers het democratiseringsproces en de economische en sociale vorderingen in dit land kunnen stimuleren. De Unie, met het Europees Parlement voorop, heeft daarentegen het uiteenvallen van Joegoslavië aangemoedigd en heeft zo, in ieder geval op indirecte wijze, de voorwaarden gecreëerd voor de oorlogen in Kroatië en Bosnië, en nu dus ook in Servië.
We hebben de Bosnische grenzen onschendbaar verklaard en het de Bosnische Serviërs verboden zich bij Servië aan te sluiten. Nu voeren we echter wel oorlog tegen Servië, om de Kosovo-Albanezen in staat te stellen zich aan te sluiten bij Albanië. Wie de logica hiervan inziet, mag het me zeggen.
We hebben het recht willen laten zegevieren binnen de internationale gemeenschap, maar staan nu toe dat Amerika zonder mandaat van de VN op beschamende wijze zijn tanden laat zien.
Met ons optreden wakkeren we ongetwijfeld de oorlog aan die we zogenaamd willen voorkomen. We spelen immers al vanaf 1991 met de internationale grenzen van Joegoslavië, en straks ook met die van Macedonië en Albanië. Verder trekken we geen lering uit de gebeurtenissen van het verleden, verkiezen we een militaire confrontatie boven een politieke oplossing, ontkennen we de plaats die Rusland in deze regio inneemt en willen we het Servische volk buiten Europa houden, hoewel dit volk zoveel voor Europa heeft betekend. Als de oorlog zich daadwerkelijk uitbreidt, dan moeten de politieke en militaire leiders die hier bewust op aansturen, daarvoor verantwoordelijk worden gesteld.

Novo
De bombardementen en het militaire offensief van de NAVO in Joegoslavië worden voortgezet ondanks het feit dat zij inmiddels hebben geleid tot de vernietiging van een land en de dood van een niet nader bepaald aantal slachtoffers, waaronder Serviërs en Kosovaren, mannen en vrouwen, bejaarden en kinderen, en gisteren nog meer dan vijftig vluchtelingen. Deze constatering maakt op een ruime meerderheid van dit Parlement echter bitter weinig indruk. Het verlies van mensenlevens en de zogenaamde "bijkomende schade" lijkt hen nauwelijks te verontrusten.
Deze meerderheid toont zich niet bereid alles op alles te zetten om de vrede te herstellen, politieke onderhandelingen op te starten en deze militaire agressie tegen een soevereine staat zo spoedig mogelijk te beëindigen. Integendeel, de meerderheid van dit Parlement rechtvaardigt de operatie van de NAVO, de slaafsheid waarmee de EU en haar lidstaten zich in dienst stellen van de strategische belangen van de VS en de schending van de internationale rechtsorde en het Handvest van de Verenigde Naties. Zij kiest voor escalatie van de oorlog en schaart zich achter politieke richtsnoeren die onder geen beding de afgesproken oplossingen en het antwoord op de fundamentele problemen van de autonome regio's en hun etnische minderheden in gevaar mogen brengen.
Deze politieke blindheid neemt zulke buitensporige vormen aan dat de meerderheid van het Parlement niet eens oog heeft voor het onmiskenbare feit dat de militaire agressie van de NAVO de humanitaire situatie in de Balkan op dramatisch wijze heeft verergerd, de politieke stabiliteit van de regio in gevaar brengt en bovendien een ernstige bedreiging voor de wereldvrede betekent. Zij geeft er de voorkeur aan zich blind te staren op akkoorden die op geen enkel moment door de onderhandelaars zijn aanvaard en in feite alleen maar de eisen van de NAVO weerspiegelen, zonder rekening te houden met soevereiniteit, grenzen en eeuwenoude realiteiten.
De resolutie die wij hier vandaag hebben aangenomen zal de politieke geschiedenis van deze Vergadering ingaan als onweerlegbaar bewijs van ons gebrek aan politiek inzicht en historisch besef. Dit is trouwens kenmerkend voor de politieke hysterie die heden ten dage door de media wordt aangewakkerd ten dienste van hen die bij deze oorlog en agressie belang hebben. Waarden als vrede, rechtvaardigheid en soevereiniteit der naties worden daarbij echter volledig over het hoofd gezien.

Olsson (ELDR), Eriksson, Sjöstedt en Svensson (GUE/NGL)
Wij zijn voornemens voor amendement 19 te stemmen, dat wij overigens mede hebben ingediend, en zullen ons wat punt 5 betreft onthouden .

Papayannakis
Ik stem tegen de ontwerpresolutie. Deze wordt als compromis gepresenteerd, maar is in feite een eenzijdige en op talrijke punten, foutieve analyse van de situatie. De daarin opgenomen standpunten en voorstellen brengen ons absoluut niet dichter bij een vreedzame, duurzame en politieke oplossing van deze crisis en zelfs niet bij een oplossing van het zo tragische vluchtelingenprobleem.
In de ontwerpresolutie staat bovendien dat de VN en de Veiligheidsraad "niet in staat waren" (!) deel te nemen aan de besluiten van de NAVO over de luchtaanvallen. Het is echter duidelijk dat met dit besluit de principes van de VN met voeten werden getreden. Men heeft de VN diep vernederd en onherstelbare schade berokkend. Men beweert dat deze behandeling van de VN een gevolg is van het feit dat twee leden van de Veiligheidsraad weigerden mee te werken aan de acties van de NAVO, hetgeen echter hun goed recht is op grond van de statuten van de VN. Dit is dan ook een toonbeeld van willekeur en een gevaarlijk staaltje van totalitair denken. Zijn de Verenigde Naties soms alleen nuttig als zij het eens zijn met de NAVO?
In het vervolg hoeft men niet meer te verwijzen naar het begrip van "internationale gemeenschap" . Een dergelijke verwijzing is overbodig en onaanvaardbaar geworden. De verwijzing naar de Atlantische gemeenschap volstaat. Het is op het ridicule af dat in paragraaf 3 van de ontwerpresolutie wordt aangedrongen op de tenuitvoerlegging van de resoluties van de VN en in paragraaf 4 voldoening wordt uitgesproken over "het initiatief van de Secretaris-Generaal van de VN, Kofi Annan" , maar met geen woord wordt gerept over de inhoud daarvan.
In de ontwerpresolutie wordt verder aangedrongen op de noodzaak de mensenrechten boven de nationale soevereiniteit te plaatsen. Wie zal dit uiterst juiste beginsel echter interpreteren en wie zal dit toepassen? De NAVO soms, die op volkomen ongeloofwaardige en zelfzuchtige wijze de principes van de VN heeft geïnterpreteerd en toegepast? Elk land voor zich, al naar gelang zijn toevallige behoeften en doelstellingen? Dit zijn uiterst gevaarlijke standpunten van niet nadenkende raadgevers wier hulp men heeft ingeroepen bij de opstelling van deze ontwerpresolutie. Hiermee wordt korte metten gemaakt met elke serieuze poging om een echte internationale orde en gemeenschap op te bouwen, een gemeenschap die dergelijke beginselen op geloofwaardige en duurzame wijze kan toepassen, geen selectieve acties uitvoert en geen toevlucht neemt tot ongebreideld gebruik van geweld. De acties van de NAVO en de keuzes van de auteurs van de ontwerpresolutie zijn selectief, want anders zou men bij het lezen daarvan ongelooflijke paniek zaaien in Turkije, Indonesië, Latijns-Amerika en Afrika.

Ripa di Meana
Ik stem tegen de resolutie van de meerderheid van het Europees Parlement waarin steun wordt gegeven aan de oorlog in Joegoslavië. De regeringen van Europese Unie hebben met ijzingwekkende oppervlakkigheid en historische, aculturele kortzichtigheid onze landen in deze oorlog meegesleurd. Nu weten zij niet meer hoe zij hier uit moeten geraken.
Het is een treurige zaak dat het Europees Parlement zich door de nationale regeringen op de kop laat zitten en meedoet aan dit uiterst gevaarlijke avontuur.
De door de NAVO ontketende oorlog is op geen enkel manier goed te praten. Er is geen enkele juridische rechtvaardiging voor. De internationale voorschriften zijn genegeerd, de internationale instellingen zijn buiten spel gezet. Men heeft het beginsel van selectieve, humanitaire interventie uitgevonden om Milosevic te bestraffen voor zijn etnische zuivering. Daarbij vergeet men echter de Koerden in Turkije en andere verontrustende situaties in explosieve gebieden in Europa, zoals Corsica, Ierland en de Baskische provincies in Spanje.
Dit is een "humanitaire" oorlog, waarmee echter alleen anti-humanitaire doelstellingen worden bereikt. Deze oorlog werkt etnische zuiveringen in de hand en kost talloze weerloze burgers in Servië en Kosovo het leven.
" Bijkomende schade" : zo noemt men in NAVO-jargon de slachtoffers onder de burgerbevolking. De Balkan zal nog eeuwenlang met de zogenaamde collateral damages worden geconfronteerd, daar het Joegoslavisch grondgebied reeds is besmet door de uraniumkogels van de NAVO. Daardoor maakt de NAVO de terugkeer van de Kosovaren naar hun land onmogelijk, tenzij deze mensen bereid zijn bepaalde risico's, zoals ziekten, misvormingen en dood door blootstelling aan radioactiviteit, op de koop toe te nemen.
Geen enkel Europees land kan zich trouwens veilig wanen. Een beetje wind is voldoende om dat hele fijne uraniumpoeder naar Italië, Duitsland, Hongarije en de rest van Europa te brengen. Dan krijgt men dezelfde situatie als in Saudi-Arabië na de Golfoorlog, toen heel wat mensen zijn gestorven aan de gevolgen van de oorlogsverontreiniging.

Souchet
De oorlog die de NAVO tegen Servië voert, is een flop.
Sommigen zijn van mening dat "Europa" gefaald heeft. Het feit dat de oorlog onder NAVO-vlag van start is gegaan, laat zien dat "Europa tekortschiet" . De mensen die dit beweren leggen de verantwoordelijkheid van de crisis bij het "Amerikaans imperialisme" dat zijn Europese bondgenoten in deze oorlog heeft meegesleept en dat die bondgenoten onder zijn gezag heeft geplaatst.
Zeker, er bestaan heel wat meningen over het militair ingrijpen van de Verenigde Staten. We weten dat Washington wil laten zien dat het Atlantisch bondgenootschap geloofwaardig is, door de gemeenschappelijke tegenstander die ze gecreëerd heeft te overmeesteren. De opstelling van de Amerikanen tijdens de besprekingen in Rambouillet doet vermoeden dat Amerika deze besprekingen bewust heeft laten vastlopen.
Deze analyse alleen volstaat echter niet. We mogen niet vergeten dat de Europese lidstaten zich unaniem achter de militaire actie van de NAVO tegen Joegoslavië hebben geschaard. Deze unanimiteit werd duidelijk tijdens de Top van Berlijn en werd door de federalisten verwelkomd en toegejuicht. Ze waren immers van mening dat hiermee het GBVB van de Unie eindelijk van de grond kwam.
Dat Europa onder NAVO-vlag aan deze oorlog deelneemt betekent dus niet dat er geen Europees beleid was, maar dat het gefaald heeft.
Er is hier geen sprake van een op zichzelf staande actie. Het falen van het Europees beleid hangt samen met de keuze die, na de val van de Berlijnse Muur, door een nieuwe generatie Europese leiders is gedaan voor een klein, weinig soepel en ontoegankelijk West-Europa. De Verdragen van Maastricht en Amsterdam hebben aan dit Europa gestalte gegeven. Er is dus niet gekozen voor een flexibel en gastvrij groot Europa waarop de volkeren van Midden- en Oost-Europa hun hoop hadden gevestigd nadat ze hun soevereiniteit, na decennialang onder een totalitair regime gebukt te zijn gegaan, weer hadden teruggevonden.
In plaats van te streven naar een Europa met soepele grenzen, dat voor alle landen van dit continent nieuwe perspectieven zou openen voor samenwerking, hebben deze Europese leiders koppig vastgehouden aan de "Monnet-methode" en die tot dogma verheven. Ze realiseerden zich daarbij echter niet dat deze methode niet meer toereikend was om de onderling zeer verschillende landen van het nieuwe Europese continent samen te brengen.
Binnen de Europese Unie wilde men niet toegeven dat de doelstellingen van en methodes voor de Europese eenwording grondig herzien moesten worden. Men bleef vasthouden aan de "Monnet-methode" , die gebaseerd is op de gedachte dat economische eenwording geleidelijk aan leidt tot politieke eenwording. Het gevolg hiervan voor de Oost-Europese landen is dat hun toetreding tot de Unie tot in het oneindige wordt uitgesteld. We hebben de LMOE's dus in de wachtkamer gezet, waarin ze tot in lengte van dagen kunnen dromen van de belofte die hun is voorgespiegeld. Op deze wijze vernederen en discrimineren we ze en sluiten we ze buiten. De volkeren uit deze landen zullen zich hierdoor gefrustreerd gaan voelen. Als we blijven vasthouden aan dit oude beeld van Europa, dan ontmoedigen, verzwakken en marginaliseren we de politieke leiders en verantwoordelijken in de LMOE's. Deze leiders waren de dissidenten en hervormers van weleer die hun hoop in ons hadden gesteld. Nu belonen we de leiders van de totalitaire stelsels, met Milosevic in de eerste plaats.
We hebben geen permanent forum weten op te zetten, waarin open samenwerkingsverbanden met de LMOE's opgezet hadden kunnen worden over zeer cruciale vraagstukken, zoals de veiligheid en het buitenlands beleid. Dit heeft als gevolg dat ons continent opnieuw verdeeld wordt.
De oorlog in Joegoslavië is het verschrikkelijke symbool van deze nieuwe tweedeling van Europa, en belichaamt en benadrukt die tweedeling. We zien in feite dat het Slavisch Europa zich buiten ons om probeert te organiseren. We zien dat de Oekraïne een nucleaire macht wil blijven, terwijl dit land in een eerder stadium zijn nucleaire wapens juist wilde opgeven. Joegoslavië heeft plannen om een Slavische unie op te zetten met Rusland en Wit-Rusland. De Serviërs die zich aanvankelijk grotendeels tegen Milosevic keerden, scharen zich nu vanwege de aanvallen op hun vaderland achter hun leider. Verder zien we een steeds grotere solidariteit tussen de landen met orthodoxe godsdiensten. De grond voor deze solidariteit is hun gezamenlijke afkeer van de Atlantische militaire actie.
De vruchten van het militaire ingrijpen van de NAVO zijn bijzonder bitter. De Slavische en orthodoxe wereld verwijdert zich van ons, terwijl een toenadering juist van buitengewoon belang is voor het continentale Europa waaraan wij nu moeten bouwen. De legitimiteit van de grenzen is in het geding, de Balkan staat in vuur en vlam en bloedt. We zien dat Europa opnieuw wordt opgesplitst.
We moeten dus tegen iedere prijs en zo snel mogelijk uit deze neerwaartse spiraal van destabilisatie geraken. Het stopzetten van de bombardementen alleen, die de haat tussen de verschillende bevolkingsgroepen heeft vergroot, is hiervoor niet voldoende. Onze opvatting over Europa moet zodanig veranderd worden dat ze op ons gehele continent betrekking heeft. We moeten Europa beschouwen als een familie van landen die met elkaar in onderling vertrouwen kunnen samenleven; een familie waarin ieder land zijn identiteit heeft teruggevonden en die van de ander respecteert. Europa moet een continent worden waarop sprake is van wederzijds respect. Het is van groot belang dat we onze opvatting over Europa in dit licht beschouwen. Dit is het beste beleid om dergelijke problemen als nu inzake Kosovo te voorkomen.
De ontwerpresolutie die door verschillende fracties is ingediend, bevat weliswaar een aantal nuttige aanbevelingen, maar neemt deze zeer belangrijke opvatting over Europa niet als uitgangspunt. In overweging J van de resolutie wordt daarentegen voorgesteld het begrip nationale soevereiniteit gedeeltelijk van zijn inhoud te ontdoen. Dit begrip is verre van volmaakt, maar desondanks het belangrijkste regulerende beginsel dat onze internationale gemeenschap kent. Als we de in de resolutie voorgestelde verandering van dit begrip doorvoeren, dan kan dit leiden tot destabilisatie en verstoring van de internationale gemeenschap. We hebben daarom dan ook niet voor de voorgestelde resolutie gestemd.

Spiers
Ik heb amendement 3 gesteund, en ik vind dat er genoeg redenen zijn om grondtroepen in te zetten om Kosovo te beschermen. Naar mijn mening moet er ook gekeken worden naar de mogelijkheid van een onafhankelijk Kosovo.
Ik pleit al meer dan zeven jaar voor krachtige maatregelen tegen het bewind van de heer Milosevic. Maar ik vind ook dat we er alles aan moeten doen om te voorkomen dat er onschuldige slachtoffers vallen. Daarom heb ik voor amendement 10 gestemd, waarin bezorgdheid wordt geuit over het feit dat de NAVO verarmd uranium in haar wapens gebruikt. In Irak zijn hier nog altijd de afgrijselijke gevolgen van te zien. Volgens sommige berichten zou het aantal kankergevallen en aangeboren afwijkingen met 70 % gestegen zijn.
In paragraaf 14 wordt de Europese Unie opgeroepen de initiatieven voor informatievoorziening aan de bevolking van Servië en Montenegro uit te breiden. Als hier wat meer vaart achter was gezet toen Milosevic zijn agressie begon, zou de binnenlandse oppositie tegen hem versterkt zijn en waren er heel wat mensenlevens gespaard.

Theorin en Wibe
Etnische zuivering en massaal geweld tegen de Albanese bevolking kan nooit worden aanvaard. Het is van wezenlijk belang dat de mondiale normen inzake de rechten van de mens voorrang hebben op de soevereiniteit van de nationale staten. Hiervoor zijn wijzigingen nodig in het volkenrecht, bijvoorbeeld binnen de Verenigde Naties, een mogelijkheid die de permanente leden van de Veiligheidsraad onbenut hebben gelaten. Ook de internationale gemeenschap moet bouwen op internationale wetgeving waaraan men zich volledig houdt. Daarom kunnen wij het voorstel om bombardementen van de NAVO te aanvaarden, niet steunen. Dit zou leiden tot een precedent dat belangrijke consequenties heeft voor de toekomst.
Europa is verwikkeld geraakt in een oorlog met een miljoen vluchtelingen en geen enkel beleid is geschikt gebleken om uit de crisis te geraken. De EU dient allereerst aan een politieke oplossing te werken, de etnische zuivering een halt toe te roepen, de vluchtelingen te steunen, een einde te maken aan het bloedbad en zodanig op te treden dat de mogelijkheden voor een terugkeer van de vluchtelingen reëel worden. De EU moet het bemiddelingsinitiatief van VN-secretaris-generaal Kofi Annan actief steunen en een einde maken aan het conflict. Tevens dient de EU het als haar taak te beschouwen om de VN opnieuw tot het belangrijkste orgaan te maken van de internationale rechtsgemeenschap.
De EU moet eisen dat een VN-vredesmacht, waarvan ook Russische eenheden deel uitmaken, wordt ingesteld, zodat de etnische Albanezen de mogelijkheid krijgen naar hun land terug te keren.
Op korte termijn moet het Internationaal Gerechtshof worden bekrachtigd, zodat wij een instrument hebben om in de toekomst actief op te kunnen treden tegen een inbreuk op het recht dat in oorlogstijd geldt.
Het sanctioneren van militaire initiatieven van de NAVO, een kwestie waarin overigens geen enkel democratisch verkozen parlement stelling heeft mogen nemen, kan niet de taak zijn van de EU. De EU heeft de taak constructief mee te werken aan het oplossen van dit en andere conflicten, en wel met politieke, diplomatieke en economische middelen.

Trizza
Ik wil duidelijk maken hoe noodzakelijk en urgent de NAVO-interventie was. De grondrechten van de Kosovaarse bevolking moesten worden beschermd. Ik wil er echter ook op wijzen dat deze tragedie misschien had kunnen worden voorkomen, als de Europese Unie niet alleen een economische en monetaire unie was geweest, maar zich tijdig had omgevormd tot een politieke unie.
Als Europa aan het begin van de crisis in de Balkan, in de jaren negentig, eensgezind was opgetreden en de moed had gehad gemeenschappelijke besluiten te nemen ten aanzien van het uiteenvallen van Joegoslavië; als Europa ook kortgeleden nog eensgezind en als één man was opgetreden tijdens de conferentie van Rambouillet, hadden wij misschien deze slachtpartijen en etnische zuiveringen van de laatste dagen niet hoeven meemaken.
Ik vraag bovendien dat het Europees Parlement een initiatief neemt om solidariteit te betuigen aan de mensen in de regio Puglia. Zij hebben niet alleen tienduizenden Kosovaarse en Albanese vluchtelingen opgevangen, maar betalen ook de kosten van deze oorlog, daar zij met allerlei logistieke moeilijkheden worden geconfronteerd. De regionale luchthavens zijn gesloten en het toerisme in heel de regio heeft zwaar onder deze oorlog te lijden, omdat heel wat toeristen hun vakantie in dit gebied afzeggen.

De Voorzitter
Deze stemmingen zijn beëindigd. De overige stemmingen zullen vanmiddag plaatsvinden na de stemming over de actualiteiten.
De vergadering wordt om 13.45 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat

Het in rekening brengen van het gebruik vanvervoersinfrastructuur (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag (A4-0111/99) van mevrouw Schmidbauer, namens de Commissie vervoer en toerisme, over het Witboek van de Commissie getiteld: "Een eerlijke vergoeding voor het infrastructuurgebruik: Een gefaseerde aanpak van een gemeenschappelijk kader voor het in rekening brengen van het gebruik van vervoersinfrastructuur in de EU" (COM(98)0466 - C4-0514/98).

Donnay
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, iedereen weet dat de ontwikkeling van de vervoerssector aanzienlijke gevolgen heeft voor ons milieu. Alle landen ondervinden de hinderlijke gevolgen van de overlast, de vervuiling en de verkeersopstoppingen in de stadscentra. De wens om de externe kosten die worden veroorzaakt door de verschillende soorten transportmiddelen te internaliseren, is volkomen terecht. Om die reden scharen we ons achter het document van de Commissie. Het gaat hier echter wel om een zeer belangrijk onderwerp waarvan de gevolgen niet gering zijn. We moeten daarom op gepaste en pragmatische wijze met dit onderwerp omspringen. Iedereen weet immers heel goed hoe belangrijk de vervoersector voor met name de economische ontwikkeling is. We kunnen ons daarom geen buitensporigheden op dit gebied veroorloven. Ik wil verder aangeven dat we ons op twee punten niet in het verslag van mevrouw Schmidbauer kunnen vinden, namelijk het voorstel het personenautoverkeer in het kostenberekeningssysteem op te nemen, en de belasting op kerosine.
Wat het eerste punt betreft ben ik er niet van overtuigd dat dit voorstel zijn grondslag vindt in het kostenberekeningssysteem waar het document van de Commissie naar verwijst. Ik geloof niet dat het vraagstuk van de door personenauto's veroorzaakte problemen in het Witboek staat vermeld. Ik ben dan ook van mening dat we het vraagstuk van de particuliere voertuigen beter in een daarvoor geschikt kader kunnen behandelen.
Wat het tweede punt betreft, denk ik dat we niet te vroeg moeten overgaan tot het opstellen van regels voor de belasting op kerosine. Laten we wachten totdat de internationale overeenkomst inzake het luchtvervoer een feit is, zodat we deze overeenkomst bij iedere toekomstige regelgeving kunnen betrekken. Ik denk dat we het hier voorlopig bij moeten houden en we de voorstellen van de Commissie als leidraad moeten nemen.

Lagendijk
Voorzitter, meestal gebruik ik mijn kostbare tijd niet om de rapporteur te feliciteren omdat het tenslotte een gewoonte geworden is. Ik zou het deze keer wel willen doen, ondanks het feit dat ze helaas nu niet aanwezig is, omdat ik buitengewoon tevreden ben over haar verslag. Het is in mijn ogen een buitengewoon belangrijk voorstel van de Commissie waarover mevrouw Schmidbauer een goed verslag heeft geschreven.
Het heeft met twee punten te maken wat mijn fractie betreft. Eerst het principe. Het zal bekend zijn dat de Groenen zich er al jaren lang sterk voor gemaakt hebben dat de kosten voor het gebruik van de infrastructuur worden doorberekend aan de gebruikers omdat op de huidige manier het vervoer te goedkoop is en het een te grote belasting voor het milieu betekent. Het is ook om praktische redenen dat ik blij ben dat dit voorstel er ligt ondanks het feit dat duidelijk is dat, en dat staat ook in het verslag van mevrouw Schmidbauer, er te weinig geld is om te investeren in infrastructuur. De algemene uitgaven lopen terug terwijl er juist meer nodig is, met name - wat ons betreft - om in spoorinfrastructuur te investeren. Daarom is het goed en terecht dat de gebruikers van de huidige infrastructuur meebetalen aan de uitbreiding daarvan. Natuurlijk levert het veel praktische problemen op en natuurlijk is er verzet, we kennen dat ook in Nederland, zeker als niet duidelijk wordt gemaakt dat die investeringen en die heffingen nodig zijn om dichtbevolkte gebieden leefbaar en toegankelijk te houden.
Toch twee kanttekeningen bij dit verslag. Ten eerste betreffende paragraaf 15 van het verslag van mevrouw Schmidbauer. Daar staat in dat zo mogelijk het personenautoverkeer moet worden betrokken in de voorstellen en wat mij betreft, is dat te zwak. Ik denk dat het noodzakelijk is. Juist het personenautoverkeer veroorzaakt veel van die marginale kosten die in rekening worden gebracht en ik denk dat het niet billijk is om alleen het goederenvervoer voor de kosten op te laten draaien.
Tenslotte, Voorzitter, paragraaf 10 uit haar verslag waarin wordt voorgesteld om de kosten die het met zich mee brengt te compenseren door de andere belastingen op het vervoer terug te draaien. Ik denk dat dat geen wenselijke ontwikkeling is. Ik denk nog steeds dat vervoer te goedkoop is, dat het nog te aantrekkelijk is om goederen heen en weer door Europa te slepen. Wij zouden er voor zijn om hier een goed begin te maken en niet uitsluitend, ook in de toekomst, bijvoorbeeld de kapitaalkosten van infrastructuur door te berekenen.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, als regel moet in het economisch verkeer de klant de prijs betalen voor genoten diensten of verkregen producten. Daar is niets mis mee en deze regel is mijns inziens door de gehele maatschappij aanvaard. Voor het gebruik van infrastructuur is deze relatie vaak nog niet duidelijk aanwezig. De totale kosten van het vervoer en de berekende prijzen zijn in veel gevallen niet met elkaar in overeenstemming. Het Commissievoorstel doet een lovenswaardige poging om deze verhouding te verbeteren.
Het is echter zeer de vraag of de berekeningsmethode zoals die is voorgesteld, namelijk de marginale sociale kosten, alle gemaakte kosten zal afdekken. Enige rechtlijnigheid is de Commissie blijkbaar niet vreemd. Een aantal collega's benadrukt dat het invoeren van een heffingssysteem niet mag leiden tot een kostenverhoging voor de vervoersgebruiker. Ik zou dit niet zo absoluut willen stellen. Het principe "de gebruiker betaalt" staat voorop, ook als dat leidt tot verhoging van de prijs. Wel moet er voor gezorgd worden dat de kosten worden gedragen door degenen die uiteindelijk van het transport gebruik maken. Het mag niet zo zijn dat de lasten blijven steken bij de vervoerders.
Als bepaalde gebruikers van dit heffingssysteem worden uitgezonderd, zal dit onherroepelijk leiden tot een onvolledige dekking van de totale kosten. Ik stem dan ook volledig in met amendement 7 van collega Lagendijk.
De voorgestelde berekeningsmethode moet leiden tot een situatie waarin de minst milieubelastende vervoerswijzen een groter aandeel in de gehele vervoersmarkt krijgen. In deze zin moet een correctie op het beginsel "de gebruiker betaalt" mogelijk blijven.

Stenmarck
Mijnheer de Voorzitter, het is een erkend feit dat de zogenaamde externe kosten in het vervoer dramatisch stijgen. Het is uiteraard noodzakelijk deze kosten in rekening te brengen bij de respectieve takken van vervoer. Het gaat dan vooral om ongevallen, waarvan de kosten in de verschillende takken van vervoer de laatste decennia flink zijn gestegen. Wij hebben diverse soorten kosten die verband houden met de achteruitgang van het milieu. Het gaat om lawaai en om verontreiniging van bodem, lucht en water. Dit alles vormt een groeiend probleem. Ook wordt het steeds moeilijker de grootteorde van deze kosten te beoordelen.
Er zijn tegenwoordig grote verschillen tussen de lidstaten van de EU, hetgeen zowel blijkt uit het witboek als uit het verslag. Het verschil in motorrijtuigenbelasting kan bijvoorbeeld oplopen tot drieduizend euro per jaar; er zijn negen heffingsstelsels voor het vervoer per spoor, waarbij de mate van kostendekking kan variëren van nul tot honderd procent. Ook is zeker vanuit het oogpunt van de mededinging wenselijk dat er voor de diverse middelen van vervoer een gemeenschappelijke kostendekkingsstrategie bestaat, die de gehele Unie omvat.
Naar ik aanneem zijn wij het er allen over eens dat een correcte grondslag voor de sterk uiteenlopende heffingen op bijvoorbeeld vignetten, snelwegen, enz., van groot belang is. De ontwikkelingen van de laatste jaren hebben ook meer mogelijkheden gegeven tot het invoeren van uniforme technische systemen, bijvoorbeeld via de telematica, die door alle lidstaten gebruikt wordt. Die mogelijkheid bestond vroeger niet op zo grote schaal.
Dit klinkt natuurlijk geweldig mooi. Het is vanzelfsprekend lovenswaardig om, ook al voor een soepeler functioneren van de interne markt, te streven naar een harmonisering van verschillende bepalingen in de vervoerssector. Het is belangrijk te streven naar een eerlijke mededinging van alle middelen van vervoer, en naar dezelfde mededingingsvoorwaarden voor de verschillende lidstaten. De EU kan een deel daarvan bewerkstelligen, maar veel, misschien wel het leeuwendeel, is afhankelijk van besluiten van de lidstaten zelf.
Bepaalde lidstaten - waaronder mijn eigen land - hebben op verschillende gebieden aanmerkelijk hogere belastingen en heffingen dan andere landen. Zolang deze landen dit zelf niet inzien, krijgen wij nooit dezelfde mededingingsvoorwaarden.
Het voorstel waarachter een meerderheid van de Commissie vervoer en toerisme zich schaart, dreigt de kosten in de vervoerssector nog verder te verhogen. Dit geldt zeker ook voor de privé-auto, als men tenminste met het voorstel van de rapporteur instemt. Die verhoging is onaanvaardbaar. Wij van de PPE-fractie hebben een aantal amendementen ingediend om tegen de gevolgen van dit voorstel in te gaan. Daarvoor hebben wij tot nog toe geen steun gevonden. Als wij die vandaag ook niet krijgen, zie ik geen mogelijkheid de amendementen die de commissie heeft ingediend, te steunen.

Mendes Bota
Mijnheer de Voorzitter, ik vervang mijn collega Manuel Porto, die hier vanmiddag niet aanwezig kan zijn. Wij begroeten dit nieuwe initiatief van de Commissie en het verslag van collega Barbara Schmidbauer betreffende de verdeling van de kosten in het kader van het infrastructuurgebruik.
Het staat buiten kijf dat dit een beleidsterrein is waar het optreden van de Europese Unie volkomen gerechtvaardigd is, aangezien de huidige situatie concurrentievervalsing in de hand werkt. Dit is onder meer toe te schrijven aan het feit dat de verschillende landen sterk uiteenlopende criteria hanteren, of men zich nu dichtbij of ver van de grens bevindt, en de infrastructuur in sommige landen in de vorm van brandstof- en wegenbelasting door de gebruiker wordt betaald en in andere landen door de overheid wordt gefinancierd.
Ik kan alleen maar akkoord gaan met het uitgangspunt dat ook de externe vervoerskosten in rekening moeten worden gebracht. Aangezien deze kosten ten gevolge van de geluidsoverlast, de luchtvervuiling en de ongelukken veel hoger liggen in het wegvervoer, zoals overigens blijkt uit de grafieken van de rapporteur, is het logisch dat de gebruikers van de desbetreffende vervoermiddelen meer betalen. Daarbij kan het huidige systeem worden aangehouden. Dat wil zeggen dat de weggebruikers in de vorm van brandstof-, motorrijtuigen- en wegenbelasting tweemaal zoveel betalen als de werkelijk veroorzaakte kosten terwijl de spoorweggebruikers 56 % van de kosten voor hun rekening nemen en de gebruikers van de waterwegen 18 %.
Deze oplossing is niet alleen rechtvaardig, maar zet de gebruiker er tevens toe aan te kiezen voor vervoermiddelen die minder externe kosten veroorzaken. Om te vermijden dat de burger zonder aanvaardbare reden wordt benadeeld, is het echter onontbeerlijk dat die vervoermiddelen zo spoedig mogelijk een opknapbeurt krijgen. In mijn land moeten bijvoorbeeld spoorwegen voor sneltreinen worden aangelegd, zowel voor binnenlands vervoer als voor verbindingen met de overige Europese landen.
Het is tegelijkertijd ook van belang dat de kosten van elk vervoermiddel en vervoertype op correcte en billijke wijze worden verdeeld zonder dat de concurrentieverhoudingen worden verstoord. Wij staan derhalve volledig achter het voorstel van de rapporteur om in de kostenverdeling van het wegvervoer ook het niet-commercieel particulier vervoer op te nemen. Verder doen zich situaties voor die tot elke prijs moeten worden vermeden. In Portugal bijvoorbeeld worden bruggen en wegen die precies dezelfde eigenschappen vertonen - het zijn namelijk allemaal autosnelwegen - meer of minder belast, of zelfs vrijgesteld, al naar gelang het politieke gewicht van de gebieden waarin zij gelegen zijn.
Ik vind het dan ook bijzonder ongepast dat op grond van deze reden geen tol wordt geheven in de grote steden, terwijl juist daar de mensen met de hoogste inkomens wonen en het gebruik van het particuliere autovervoer het sterkst moet worden teruggedrongen. In de minder ontwikkelde regio's daarentegen, waar de burgers niet betogen en de electorale verliezen gering zijn, wordt het tolgeld elk jaar verhoogd.
Om het probleem van de verkeersoverlast tegen te gaan kan men gebruik maken van automatische betalingssystemen zoals Via Verde in Portugal. En hoewel het eigenlijk niet in deze logica past, zou men daarbij om sociaal aanvaardbare redenen een maximumbedrag per maand kunnen vaststellen voor al wie zich genoodzaakt ziet deze infrastructuur dagelijks te gebruiken.

Van den Broek
Mijnheer de Voorzitter, ik zal namens de heer Neil Kinnock met genoegen op dit verslag ingaan. Ik ben blij met de steun die in het verslag is vervat en deel de bezorgdheid van de rapporteur. Ik ben ervan overtuigd dat we deze bezorgdheid kunnen wegnemen als we de uitgangspunten van het Witboek in de praktijk brengen en met concrete voorstellen komen. Namens de heer Kinnock wil ik mevrouw Schmidbauer hartelijk bedanken voor haar buitengewoon constructieve verslag en haar steun voor onze aanpak.
Ik wil graag een paar kanttekeningen plaatsen bij uw bezorgdheid. Ten eerste ben ik het met u eens dat het tijdschema voor de invoering ambitieus is, maar we hebben al een hoop werk verzet. De overeenkomst inzake het eurovignet is bijna afgerond, de richtlijnen voor het spoorwegvervoer liggen bij de Raad, de havenkosten in de lidstaten worden onderzocht, we zijn bezig met voorstellen over heffingen voor luchthavens en de luchtvaart in het algemeen, en het Comité van regeringsdeskundigen is bijeengekomen en heeft een werkgroep op hoog niveau opgedragen verslag uit te brengen over de kostenraming. We liggen zelfs bijna voor op schema!
Op dit moment hanteren we nog engere richtlijnen, maar de Commissie zal er uiteraard over waken dat hier geen inconsequenties of averechtse effecten uit voortvloeien.
Het Witboek legt verder de nadruk op een evenwichtige implementatie, met name ten aanzien van het weg- en spoorwegverkeer. Dit is de reden dat het maatregelenpakket voor de spoorwegen specifiek subsidies bevat voor die gevallen waarin de externe kosten van concurrerende vervoermiddelen, zoals de weg, niet in rekening worden gebracht. Dit is een goed voorbeeld van hoe de Commissie inconsequenties in de implementatie vermijdt door een probleem duidelijk te omlijnen en van een praktische oplossing te voorzien.
Het Witboek besteedt aandacht aan een billijke verdeling van de lasten, alsook aan de problemen waar perifere gebieden mee te kampen hebben. Deze discussie heeft ook grotendeels betrekking op het vraagstuk van de uitbreiding en op de kandidaat-lidstaten, en ik ben er zeker van dat we dit alles kunnen meenemen in onze verdere voorstellen.
De lidstaten worden aangespoord de uitgangspunten van het Witboek over te nemen in hun eigen heffingstelsels voor het particulier autovervoer en daarbij de verdere Europese ontwikkelingen in het oog te houden. Een deel van het gemeenschapsrecht heeft betrekking op particulier autogebruik, denk aan heffingen op brandstof, accijns en BTW. Deze aanpak is daarentegen gericht op het beroepsvervoer. Dit komt doordat de problemen die met het beroepsvervoer samenhangen enkel in Europees verband succesvol kunnen worden aangepakt. Daarbij mag de goede werking van de interne vervoersmarkt niet belemmerd worden en moeten onze milieudoelstellingen ten volle tot hun recht komen.
Particulier autogebruik hangt samen met een hele reeks regionale en plaatselijke kwesties, die vanwege de subsidiariteit een ietwat andere aanpak vergen. Daar hebben we vooral aan gewerkt met het actieprogramma voor het burgernetwerk.
Ik weet zeker dat de gedifferentieerde aanpak in dit stadium van de communautaire beleidsontwikkeling het meest doeltreffend is en dat de voor vervoer verantwoordelijke beleidsinstanties op alle niveaus daarbij de rol kunnen spelen die hen toekomt.
Tot slot dank ik u voor de steun die u ons in het verslag betuigt. We weten allemaal dat tarifering een moeilijk onderwerp is, of het nu gaat om weg-, spoorweg-, lucht- of zeevervoer, en dat het erg lang kan duren voor we iets bereiken, vooral op het politieke vlak. De steun van het Parlement is daarom extra welkom.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vanavond om 17.30 uur plaats.

Maximaal toegestane afmetingen en gewichten in hetinternationale verkeer
De Voorzitter
Aan de orde is het tweede verslag (A4-0114/99) van de heer Van Dam, namens de Commissie vervoer en toerisme, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van richtlijn 96/53/EG van de Raad houdende vaststelling, voor bepaalde aan het verkeer binnen de Gemeenschap deelnemende wegvoertuigen, van de in het nationale en het internationale verkeer maximaal toegestane afmetingen, en van de in het internationale verkeer maximaal toegestane gewichten (COM(98)0414 - C4-0486/98-98/0227(SYN)).

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, vanmorgen op weg naar hier werd ik door collega's begroet met: dit is je grote dag. Normaliter is het inderdaad een plezier als jouw verslag op de agenda staat. Maar niet graag zal een rapporteur zijn voorzien van zulke gemengde gevoelens als ik op dit moment omdat wij in een wat vervelende patstelling zijn terechtgekomen.
Twee maanden geleden hebben wij in deze zaal ook gedebatteerd over het onderwerp gecombineerd vervoer. De stemming die daarop volgde bevestigde dat het Europees Parlement niet kon instemmen met een voorstel van de Commissie om het gecombineerde vervoer te ontheffen van de algemeen geaccepteerde 40-tons gewichtsgrens. Het gevolg was dat het voorstel is terugverwezen naar de vervoerscommissie.
Er is kort daarna overleg geweest tussen leden van de vervoerscommissie en vertegenwoordigers van de Europese Commissie. Na een daaropvolgende discussie in de transportcommissie, moest ik constateren dat de meerderheid in deze commissie niet terugkomt op het standpunt dat zij twee maanden geleden al innam.
Vanuit formeel oogpunt is dit een juiste opstelling. Immers, sinds de afwijzing van het Commissievoorstel door het Europees Parlement, heeft de Commissie geen nieuwe, dan wel gewijzigde voorstellen aan het papier toevertrouwd. Formeel ontbreekt daarom de grond voor herziening van de twee maanden geleden door het Parlement ingenomen standpunten.
Als rapporteur kan ik evenwel vaststellen dat de Commissie niet heeft stilgezeten. Zowel in het overleg met de vertegenwoordigers van het Europees Parlement als tijdens de vergadering van de transportcommissie, heeft zij aangegeven bereid te zijn nogmaals te kijken naar de onderdelen waartegen het Europees Parlement onoverkomelijke bezwaren had. Gezien de beperkte beschikbare tijd heeft dit niet tot een voorstel op papier kunnen leiden. Wel is duidelijk geworden dat de Commissie een welwillende houding inneemt en voornemens lijkt aan de bezwaren van het Europees Parlement tegemoet te komen en daartoe wijzigingen in het huidige voorstel op te nemen.
Volgens mijn informatie bestaat ook in de Raad vrijwel unanieme steun voor de verruiming van het maximumgewicht. Alleen het Verenigd Koninkrijk lijkt zich daartegen te verzetten, maar gezien zijn eilandstatus zou dit land met een uitzondering voor eilanden tegemoet gekomen kunnen worden.
Gezien de ontstane situatie is het voor mij moeilijk om op dit moment voor of tegen de resolutie van de vervoerscommissie te stemmen. Niet tegen, omdat er formeel wijzing ten opzichte van de situatie van twee maanden geleden is opgetreden. Maar evenmin voor, omdat de opstelling van de Commissie een beter antwoord verdient dan een houding van "hakken in het zand" van het EP. Ik kan dan ook, dat moet ik ook eerlijk zeggen, steeds minder begrip opbrengen voor de harde lijn die sommige van mijn collega's volgen.
Voor mij staat het vast dat we in goed overleg uit deze impasse kunnen komen. Als rapporteur bleef mij niets anders over dan het standpunt van de meerderheid van de vervoerscommissie te verwoorden. Ik roep hen op het standpunt van de Raad en de wijzigingen van de Commissie met een open vizier tegemoet te zien. Ik ga ervan uit dat in het begin van de nieuwe mandaatsperiode dit onderwerp tot een goed en voor alle partijen acceptabel einde te brengen is.

Piecyk
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen mogen we de heer Van Dam denk ik bedanken voor het feit dat hij dit werk heeft overgenomen, want hij heeft de ondankbare taak op zich genomen om door te gaan met dit verslag. Volgens mij - en dat is hier ook reeds gezegd - hebben we hier te maken met een typisch voorbeeld van de manier waarop een zaak die we in principe ondersteunen en goed vinden, namelijk het gecombineerd vervoer, dat wil zeggen minder vervoer over de weg en meer per spoor en over de binnenwateren, in het gedrang komt door een maatregel die deze zaak juist zou moeten bevorderen. Deze kritiek hebben we de vorige keer ook al geuit. Jammer genoeg is er nog niets veranderd.
Ik denk niet dat het zinvol is om een regeling in te voeren waardoor het verbod om op zon- en feestdagen te rijden zo goed als in de ijskast wordt gezet. Het is evenmin zinvol om een regeling vast te stellen waardoor een maximumgewicht van 44 ton zonder enige beperking wordt toegestaan. Dat hebben we meermaals afgekeurd. Het Parlement heeft dit voorstel terugverwezen. Evenmin is de Raad ingegaan op het voorstel van het Parlement om te zorgen voor fiscale prikkels ter bevordering van gecombineerd vervoer.
De vorige keer hebben we dit voorstel terugverwezen. De Commissie had de mogelijkheid - op dit punt ben ik het eens met de heer Van Dam - dit te veranderen. Zij beheerst immers de procedure, ze kan haar voorstellen wijzigen. Het Parlement heeft zich heel coulant opgesteld. We hebben gezegd: "Deze oplossing is te algemeen, dat aanvaarden we niet. Kom met concrete, specifieke voorstellen!" Ik vind dat de commissaris moet weten, ook al is hij nu afwezig, dat een brief aan de commissie geen voorstel is. Dat volstaat niet! Ik ben heel flexibel, maar een brief als aankondiging van beleidsmaatregelen is toch te weinig.
We wachten bijgevolg op concrete voorstellen van de Commissie. Ik denk dat het Parlement bereid is deze zaak in principe te steunen. Maar zonder voorstellen gaat dit niet. Daarom kan men alleen maar instemmen met wat er aan het einde van het verslag staat: "... verwerpt het voorstel van de Commissie en verzoekt de Commissie haar voorstel in te trekken" . Zo staan de zaken ervoor. We kunnen niets anders doen.
We hopen dat de Commissie, die gezien de huidige situatie misschien iets minder slagvaardig is, in de volgende zittingsperiode dit Parlement zo snel mogelijk goed doordachte voorstellen zal voorleggen. Dan kunnen we dit onderwerp ook snel afhandelen en hoeft het niet meer al onze spreektijd in beslag te nemen, want het zou nu eigenlijk bijna vanzelf moeten gaan.

Wijsenbeek
Voorzitter, het verslag-Van Dam, voormalig verslag-Wijsenbeek, loopt het gevaar iets te gaan beleven als het voormalig verslag-Tolman in de isoglucosezaak, namelijk een institutioneel novum. In de eerste plaats betreft het hier een oorspronkelijk diametraal tegenover elkaar staand Parlement en Commissie, waar ik het overigens als voormalig rapporteur geheel met de Commissie eens was. Vervolgens moet er naar een oplossing gezocht worden. Als het over de verkiezingen heen getild wordt, valt het onder de medebeslissingsprocedure. Maar dubbel merkwaardig is het dat onder de titel die nergens in de Verdragen staat, lopende zaken met die twee tegenover elkaar staande meningen van Parlement en Commissie, commissaris Kinnock, zo ongewijzigd de Raad zijn binnengebracht. Ware het niet zo dat er ook in de Raad geen unanimiteit en zeker geen grote, ik zou haast zeggen, unanimiteit min één, maar zelfs helemaal geen overeenstemming over bestond, dan zou het zelfs wel eens zo afgelopen kunnen zijn dat de Raad mee was gegaan met de Commissie en het besluit had kunnen aannemen terwijl het Parlement zich juist zo anders opgesteld had.
Het lijkt mij dan nu ook het juiste moment om inderdaad met enige, ik zou haast zeggen, rust, kalmte en overleg naar gemeenschappelijke oplossingen te zoeken. Precies zoals de heer Piecyk zegt: wij zijn het met elkaar eens dat het gecombineerd transport bevorderd moet worden. Wij zijn het met elkaar eens dat er meer over binnenwateren en over de rail moet. En dan blijkt dat wij het over die paar tonnen, terwijl wij allemaal weten hoeveel er met overgewicht gereden wordt en hoeveel uitzonderingen er in het weekend toegestaan zijn, het niet eens kunnen worden. Daar moet een middenweg te vinden zijn.

Van den Broek
Hoewel de huidige Commissie in deze politieke situatie alleen geacht wordt lopende zaken te behandelen, zult u het goed vinden dat ik in dit geval ook een "rijdende" zaak namens de heer Kinnock hier behandel. De besprekingen die sinds het debat over het verslag van de heer Van Dam, voorheen de heer Wijsenbeek, tijdens de plenaire zitting van februari hebben plaatsgevonden met de rapporteur en enkele andere parlementsleden hebben mij, in dit geval de heer Kinnock, temeer gesterkt in de overtuiging dat we het met elkaar eens zijn over de noodzaak om de aantrekkelijkheid en het concurrentievermogen van het gecombineerd vervoer te verbeteren. Op deze wijze willen we een verschuiving bevorderen van het goederenverkeer over de weg naar andere vervoertakken die duurzamer, veiliger en energiebesparend zijn, terwijl tevens de keuze voor de vervoerverbruikers wordt vergroot. Als een belangrijk onderdeel van dit gezamenlijk streven stelt de Commissie voor om de vervoerondernemers in de Gemeenschap de mogelijkheid te geven gebruik te maken van een maximaal voertuiggewicht van 44 ton, maar uitsluitend voor het vervoer over de weg, wanneer het een specifiek gedeelte van een gecombineerd transport betreft en alleen over de relatief korte weggedeelten van het gecombineerd-vervoertraject.
Dit is uiteraard niet de enige manier om het concurrentievermogen van deze potentieel belangrijke vervoersector te bevorderen. Ik zou op dit punt echter een belangrijke bijdrage willen leveren door de voorwaarden te verbeteren waaronder het gedeelte over de weg van een gecombineerd-vervoertraject wordt uitgevoerd. En niet in de laatste plaats door vermindering van de vaak onevenredig hoge kosten van de beperkte gedeelten over de weg van een gecombineerd transport.
Indien deze kostenvermindering 10 procent zou kunnen bedragen voor het transport van zware goederen zou dat een belangrijke stimulans zijn voor potentiële gebruikers van het gecombineerd vervoer. De ervaringen die in verscheidene lidstaten zijn opgedaan, wijzen zeker in die richting. In zeven van onze lidstaten is een gewicht van 44 ton of meer toegestaan voor alle wegtransporten terwijl in andere lidstaten 44 ton is toegestaan voor een gedeelte van een gecombineerd transport. Zoals de geachte parlementsleden ongetwijfeld weten, kunnen de lidstaten een maximumgewicht voorschrijven van 44 ton voor drie-assige motorvoertuigen die deel uitmaken van een vijf- of zesassige voertuigcombinatie om te voorkomen dat dergelijke voertuigen te veel schade zouden toebrengen aan de wegen.
Voorzitter, het is duidelijk dat dit voorstel niet bedoeld is om het wegvervoer oneerlijke voordelen te bieden. Integendeel. Het voorstel is er specifiek op gericht het gedrag van wegvervoerondernemers te beïnvloeden zodat ze andere vervoertakken gaan gebruiken. Het netto resultaat zal zijn dat het vervoer per spoor, over de binnenwateren en via de korte vaart een groter goederenvolume vervoeren. Zoals de heer Kinnock in zijn brief aan de heer Van Dam van 11 maart reeds heeft opgemerkt, is hij oprecht van mening dat we de bereikte consensus over de noodzakelijke bevordering van het gecombineerd vervoer moeten vertalen in concrete en ook praktische maatregelen. Het komt ons voor dat er in dit stadium voor lidstaten die eilanden zijn, het is hier in dit Huis ook al eerder opgemerkt, een restrictiever gewichtsregeling moet worden overwogen dan die welke de Commissie aanvankelijk heeft voorgesteld. Om de voor de hand liggende reden dat de verbindingen met de rest van de markt niet uitsluitend via de weg verlopen.
Daarnaast is het natuurlijk zinvol om mogelijkheden te onderzoeken om te bepalen of een rit over de weg werkelijk deel uitmaakt van een gecombineerd transport. Voorzitter, ik spreek namens de heer Kinnock de wens uit dat wij op basis van compromisvoorstellen tot oplossingen kunnen komen die voor iedereen aanvaardbaar zijn. Ik zeg dat ook de heer Wijsenbeek na.
Tenslotte wil ik de Commissie vervoer en toerisme en de rapporteur, de heer Van Dam, hartelijk danken voor hun inzet ten behoeve van dit gecompliceerde onderwerp.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 17.30 uur plaats.

Elektronisch geld
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0156/99) van mevrouw Thors, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over
I.het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de toegang tot, de uitoefening van en het bedrijfseconomisch toezicht op de werkzaamheden van instellingen voor elektronisch geld (COM(98)0461- C4-0531/98-98/0252(COD)) enII.het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 77/780/EEG tot coördinatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen betreffende de toegang tot en de uitoefening van de werkzaamheden van kredietinstellingen (COM(98)0461 - C4-0532/98-98/0253(COD))Rapporteur voor advies (Hughes-procedure): Torres Marques (Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid) .
Thors
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, zoals u weet, gaat het verslag over elektronisch geld. Het is duidelijk dat wij nu moeilijk de frequentie van het gebruik van dit type geld in de toekomst in al zijn aspecten kunnen doorgronden.
Wat wij thans kunnen zeggen, is dat wij in hoofdzaak twee betaalmiddelen van dit type hebben, namelijk enerzijds de zogenaamde smartcard, waarop wij geld laden, en anderzijds allerlei programma's en systemen via welke wij geld op onze computers kunnen laden, om het daarna via het net te kunnen gebruiken.
Verder moet gezegd worden dat het gebruik van deze betaalmiddelen niet zo'n hoge vlucht heeft genomen als men enkele jaren geleden voorspelde. Ik hoop echter dat wij binnenkort de grote sprong voorwaarts kunnen maken, om eens een uitdrukking te gebruiken die in het oosten misschien enigszins ten onrechte wordt gebezigd.
Ik denk, en velen met mij, dat de euro fantastische mogelijkheden zal bieden wanneer de fysieke euro er eenmaal is. Door middel van deze nieuwe betaalmiddelen kunnen wij de euro echter nu reeds gebruiken, waardoor deze voor de burgers een concreet gegeven wordt.
Voorts hebben wij natuurlijk Europese regelgeving op dit gebied nodig. Harmonisering, met name voor onze interne markt, en voor het gemeenschappelijke deviezengebied dat wij toch tot op grote hoogte zijn. Dat voldoet op alle punten aan het subsidiariteitscriterium.
Het grote twistpunt bij de behandeling van de richtlijn was of dit elektronische geld en de uitgifte daarvan beperkt moet blijven tot banken of niet. Wij weten dat bepaalde lidstaten de uitgifte strikt tot de banken hebben willen beperken, terwijl andere lidstaten helemaal geen regels willen. Tot mijn vreugde constateer ik dat een grote meerderheid van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger dit recht niet begrensd wil zien. Dit lijkt mij juist, aangezien wij op die manier de ontwikkeling van nieuwe betaalmiddelen kunnen bevorderen. Er zijn vele marktdeelnemers die straks op de markt komen met nieuwe betaalmiddelen, bijvoorbeeld exploitanten in de telecommunicatiesector, die de consumenten nieuwe mogelijkheden kunnen bieden. Daarmee is de mededinging, en dus de burger, gediend.
Deze richtlijn heeft echter vooral betrekking op het toezicht op diegenen die elektronische betaalmiddelen uitgeven, en op methoden om te garanderen dat zij op alle gebied solide en liquide zijn. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft op dit punt niet veel amendementen. Daarentegen hebben wij er met teleurstelling nota van genomen dat de gezichtspunten van de consumenten in deze richtlijn niet aan bod komen. Het Parlement heeft herhaaldelijk kunnen constateren dat de Commissie bij de behandeling van financiële diensten geen rekening houdt met de consumentenbelangen. Wij willen de Commissie dringend aansporen actief te volgen hoe het met de consumentenbescherming is gesteld, of de aanbevelingen inzake zekerheid en veiligheid met betrekking tot dergelijke betaalmiddelen in acht worden genomen, en om zo spoedig mogelijk de vereiste maatregelen ter bescherming van de consument te treffen. Helaas moeten wij constateren dat er wellicht verscheidene voorstellen nodig zijn, inzake de vraag wie bijvoorbeeld aansprakelijk is in geval van criminaliteit en misbruik in verband met betaalmiddelen. Dit vraagstuk kan tevens worden aangepakt via een horizontale richtlijn, waarin meer in het algemeen wordt uitgegaan van de lacunes in deze sector.
Verder wil ik zeggen dat de juridische commissie zich zeer eensgezind achter het voorstel heeft geschaard de consumenten een mogelijkheid te geven dat elektronisch geld wordt ingewisseld. Ik hoop de Commissie dit kan steunen.
Om dit type geld echt goed te laten inburgeren, moeten er natuurlijk mogelijkheden zijn om het te gebruiken. Die worden onder meer gecreëerd door verschillende betaalmachines en -systemen geschikt te maken voor het accepteren van verschillende kaarten en programma's. Met een deftig woord heet dit interoperabiliteit. Deze kan alleen maar tot stand komen op basis van gezonde economische voorwaarden. Ik ben ervan overtuigd dat de sector binnenkort allerlei maatregelen zal treffen. Het is dan ook aan de autoriteiten erop toe te zien dat er open systemen worden opgezet. De Commissie kan hierop bijvoorbeeld toezicht houden via haar bevoegdheden op het gebied van de mededinging. Wij streven er ook naar dat eventuele normen op dit gebied de aanwezigheid van verschillende marktdeelnemers niet uitsluiten. Daarentegen kan mijn fractie de amendementen 12 en 13 waarmee afzonderlijke richtlijnen worden beoogd om de interoperabiliteit veilig te stellen, niet steunen.
Wij hebben ook enkele technische amendementen opgesteld, en daarmee het toepassingsgebied van de richtlijn duidelijk aangegeven en toekomstige wijzigingen in de wetgeving vergemakkelijkt.

Torres Marques
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Commissie economische en monetaire zaken juicht deze twee richtlijnen toe. Het voorstel om de uitgifte van elektronisch geld niet uitsluitend voor te behouden aan de bankinstellingen zal immers ongetwijfeld de concurrentie in de hand werken, hetgeen indirect zal leiden tot een verbetering van de dienstverlening en een daling van de gebruikskosten.
Ik feliciteer de rapporteur, mevrouw Thors, met haar verslag en het verheugt mij ten zeerste dat de Commissie juridische zaken nagenoeg alle voorstellen van onze commissie, de Commissie economische en monetaire zaken, heeft overgenomen. Aangezien ik niet meer hoef in te gaan op de aspecten die mevrouw Thors reeds heeft behandeld, zal ik de tijd die mij rest gebruiken om de problemen aan te snijden die wij op onze weg zijn tegengekomen en die ons ernstige hoofdbrekens hebben bezorgd.
Het eerste probleem is dat van de interoperabiliteit. Wij achten het bijzonder belangrijk dat het elektronisch geld in de verschillende landen kan worden gebruikt. Daarvoor is echter een kaart nodig die door iedereen wordt aanvaard. Onlangs hebben mevrouw Thors en ik vernomen dat de CIP een akkoord over een dergelijke kaart heeft bereikt. In een hoorzitting die wij in verband hiermee hebben gehouden, is ons echter gezegd dat het nog wel 18 maanden kan duren voordat deze kaart wordt ingevoerd.
Welnu, mijnheer de commissaris, de Commissie economische en monetaire zaken is van mening dat het elektronisch geld in al zijn vormen een vitale rol speelt bij de overgang naar de euro en deze zelfs aanzienlijk kan bespoedigen, nog voor de biljetten en de munten in omloop worden gebracht. Dit geldt zowel voor het virtuele geld dat via de computer bij de elektronische handel wordt gebruikt als voor de interoperabele betaalkaarten. Het voornoemde uitstel van 18 maanden zal de overgang naar de euro echter weer vertragen. Wij vinden dit bijzonder verontrustend.
Anderzijds maken wij ons ook zorgen over het feit dat elk land over een eigen interbancair systeem beschikt. Wat de banksystemen betreft, is er immers helemaal geen interne markt. Bovendien worden de bankverrichtingen binnen de interne markt beschouwd als internationale betalingen, met alle gevolgen van dien, onder meer wat de kosten betreft. Wij doen dan ook een aantal voorstellen in die richting, met name in de amendementen 12 en 13, waarnaar mevrouw Thors reeds heeft verwezen. Mijnheer de commissaris, wij hebben deze voorstellen ingediend omdat wij het bijzonder belangrijk vinden dat de Commissie in dit opzicht voorstellen voor richtlijnen opstelt, zodat er een regelgeving tot stand kan komen die voor iedereen aanvaardbaar is en alle burgers van Europa de nodige garanties biedt.

Oddy
Mijnheer de Voorzitter, ik dank rapporteur Thors voor haar voortreffelijke verslag over dit belangrijke onderwerp.
Dit verslag moet worden gezien in samenhang met dat van de heer Ullmann over elektronische handtekeningen en dat van mij over elektronische handel, dat ik volgende maand zal aanbieden. Het internet en elektronische werkmethodes betekenen een vooruitgang voor de wereld in het algemeen en de Europese Unie in het bijzonder. Het gaat hier om een groeisector die waarschijnlijk een groot aantal nieuwe banen gaat scheppen. Gisteren heeft commissaris Flynn op een briefing gezegd dat er al op dit terrein ongeveer 100.000 vacatures beschikbaar zijn in de Europese Unie. Het is dus van belang dat we zinnige regels uitwerken om de groei van het internet en de elektronische handel te bevorderen.
Elektronisch geld wordt nu nog niet veel gebruikt, maar dat zal in de toekomst zeker veranderen. Het verslag van mevrouw Thors vormt een goede basis voor een beleid dat die groei bevordert. Waar wij voor moeten zorgen, zijn Europese regels die het gebruik van informatica aanmoedigen en de economische ontwikkeling niet belemmeren.
Ik dank de rapporteur. Ik zal haar verslag steunen.

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, volgens mij geeft deze kwestie telkens weer aanleiding tot verwarring. Omdat men nu eenmaal nog niet gewend is aan elektronische betaalmiddelen, gaat men ervan uit dat er zoiets bestaat als virtueel geld. Maar die aanname is onjuist. Waar het in werkelijkheid om gaat, is een nieuwe vorm van geld op krediet. Zoals bij de assignaten, toen bankgeld voor de eerste keer werd ingevoerd, ontstaan er ook nu nieuwe vormen van fraude en budgetoverschrijding. Hiervoor moeten we inderdaad nieuwe regelingen bedenken. Misschien moeten we erop wijzen dat dit geen voorwendsel mag zijn om terug te keren naar een systeem waarbij afzonderlijke bedrijven hun eigen geld in omloop brengen.
In de bloeitijd van de Middeleeuwen was de invoering van een door de vorst gewaarborgde zilveren penning, die als betaalmiddel werd gebruikt om het probleem van het particuliere geld op te lossen, een van de belangrijkste instrumenten ter bevordering van de economische ontwikkeling overal in Europa. Hier kunnen we mijns inziens drie voorwaarden uit afleiden, die ook als doelstellingen zijn opgenomen in het verslag en die de universaliteit van elektronische betaalmiddelen moeten garanderen: interoperabiliteit, terugbetaalbaarheid en vrijstelling van kosten. De baten voor de financiële instellingen zijn gelegen in de aan elektronische betaalmiddelen verbonden financiële diensten. Dit moet allemaal worden geregeld in het kader van de euro en mag niet worden overgelaten aan de nog steeds versplinterde sector van het bank- en financieringswezen.
Onder deze voorwaarden moeten de aanzienlijke mogelijkheden van elektronische betaalmiddelen verder worden ontwikkeld. Men moet de goudzoekersmentaliteit evenwel overboord gooien en niet rekenen op grote hausses zoals ten tijde van de assignaten. Een kredietkaart is nog geen echt krediet. De belofte om een krediet in te lossen betekent nog niet dat de beloofde som daadwerkelijk wordt betaald, want dit gebeurt pas later. Daarom vormt alles wat verband houdt met het toezicht over de solvabiliteit van de uitgevende instellingen inderdaad een essentieel element, zonder hetwelk deze sector zich niet op verantwoorde wijze kan ontwikkelen. Ik zou er nog op willen wijzen dat we ook op het gebied van het toezicht op de banken dringend maatregelen moeten nemen.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de twee rapporteurs, mevrouw Thors voor de commissie juridische zaken en mevrouw Torres Marques voor de commissie economische en monetaire zaken, van harte bedanken voor hun werk. Zij hebben een waardevolle bijdrage geleverd aan de behandeling van dit voorstel.
De emissie van elektronisch geld is slechts een onderdeel van een veel ruimer gebied. Dit ruime gebied is de elektronische handel in betalingssystemen. Onder deze betalingssystemen vallen ook de elektronische betalingen waarvan de emissie van elektronisch geld weer deel uitmaakt. De Commissie is van mening dat al de horizontale problemen die zich in dit ruime kader voordoen, moeten worden opgelost met horizontale maatregelen. Wij moeten vermijden dat de gevonden oplossingen slechts van toepassing zijn op één enkele dienstverlening.
De onderhavige richtlijnvoorstellen gaan echter over een specifiek aspect, over een vraagstuk met heel bijzondere eigenschappen en daarom is hier een specifieke wetgeving nodig. Het gaat hierbij uitsluitend om de minimale voorzorgsvoorschriften. Deze moeten weliswaar de stabiliteit en soliditeit van de instellingen voor elektronisch geld garanderen, maar tevens de weg openen voor wederzijdse erkenning van vergunningen en controle en dus voor een echt vrij verkeer van dienstverleners en diensten. Wij weten dat de traditionele kredietinstellingen op grond van de bestaande bankenrichtlijnen reeds elektronisch geld mogen uitgeven en zij kunnen voor deze nieuwe dienstverlening reeds het Europees paspoort gebruiken.
Met deze twee voorstellen willen we de nieuwe markt voor de uitgifte van elektronisch geld ook openstellen voor andere instellingen. Daarbij moet concurrentieneutraliteit worden gewaarborgd en rekening worden gehouden met enerzijds de noodzaak van een correcte mededinging in deze sector en anderzijds de reeds bestaande situaties in een aantal lidstaten.
In het verslag van de commissie juridische zaken wordt een gunstig oordeel geveld over de twee voorstellen en worden amendementen ter verduidelijking voorgesteld. Ik ben u dankbaar voor dit standpunt. In het verslag wordt echter ook gewag gemaakt van interoperabiliteit en terugbetaling van elektronisch geld. Ik ben weliswaar erg gevoelig voor deze twee problemen, maar ik geloof niet dat zij in deze richtlijn op hun plaats zijn.
Ik heb zojuist al gezegd dat de Commissie deze vraagstukken in een bredere context bestudeert. Wij willen ze op de juiste manier aanpakken en onder meer volledig rekening houden met de verwachtingen ten aanzien van de bescherming van de houder. Ik kan de hiervoor ingediende amendementen nu dus niet overnemen, omdat volgens de Commissie deze problemen niet in deze richtlijn kunnen worden behandeld. Ik ben het echter wel eens met de analyse van de problemen. Deze problemen moeten worden opgelost, maar dan wel in het daarvoor geschikte kader.
Ik zal kort ingaan op de amendementen. De Commissie kan de amendementen 1, 2, 14, 20, 21 en 22 op de ontwerprichtlijn betreffende de instellingen van elektronisch geld overnemen.
Met amendement 3 wordt de Commissie gevraagd een specifieke richtlijn uit te werken voor de contractuele relatie tussen de uitgevers en de houders van elektronisch geld. Zoals het Parlement weet, heeft de Commissie in 1997 een aanbeveling hierover uitgevaardigd. Momenteel bestudeert zij de toepassing daarvan en daarom is het voorbarig nu al een richtlijn te beloven. Wij kunnen de situatie pas beoordelen als wij het huidig onderzoek hebben afgerond. Dit amendement kunnen wij dan ook niet overnemen.
De amendementen 4 tot en met 13, met uitzondering van amendement 10, betreffen problemen in verband met de betalingssystemen. Het gaat hier met name om het bestaan en het beheer van interbancaire systemen, interoperabiliteit en toegang tot deze systemen. Zoals ik al zei, worden deze vraagstukken meer algemeen, op horizontale wijze aangepakt, in het kader van andere werkzaamheden van de Commissie. Daarom kunnen wij deze amendementen niet aanvaarden.
Hetzelfde geldt min of meer voor de amendementen 10, 18 en 19 op de ontwerprichtlijn betreffende de instellingen voor elektronisch geld en voor de amendementen 1 en 2 op het andere richtlijnvoorstel. Deze amendementen gaan allen over de terugbetaling van elektronisch geld. Ook dit probleem is een onderdeel van het onderzoek naar de toepassing van de aanbeveling over de relatie tussen uitgevers en kaarthouders. De Commissie heeft trouwens al beloofd dat zij alle problemen in verband met de bescherming van de houder van elektronisch geld op consequente wijze zal onderzoeken en deze problemen beperken zich natuurlijk niet tot enkel de terugbetaling. Ik wil er nogmaals op wijzen dat de Commissie heel gevoelig is voor deze aspecten en openstaat voor een groot aantal van de in de amendementen aangegeven oplossingen. Wij zijn het echter niet eens met de aanpak en het wetgevingsinstrument en daarom kunnen wij niet instemmen met deze amendementen.
Wel kan de Commissie akkoord gaan met het voorstel van amendement 15, waarbij wij enkel een voorbehoud hebben ten aanzien van de redactie en de plaats hiervan. Ook amendement 16 is aanvaardbaar. Het zou echter nuttig zijn het bijwoord "enkel" voor de woorden "de verwijzingen" te zetten, om dubbelzinnigheden op grond van elders voorkomende verwijzingen uit te sluiten. Ik dacht trouwens dat dit ook de bedoeling was van de auteur van dit amendement. Natuurlijk kan de Commissie dan ook akkoord gaan met amendement 17 en amendement 23, met uitzondering van punt 2, dat technisch niet geschrapt kan worden, omdat anders, in geval van afwijking van de toepassing van de eerste en tweede bankenrichtlijn, er geen definitie meer zou zijn van bevoegde autoriteiten en eigen middelen.
Tot slot wil ik, mijnheer de Voorzitter, nogmaals bedanken voor dit uitvoerige verslag. Ook ben ik u dankbaar voor de gelegenheid die u mij hebt geboden om het standpunt van de Commissie ten aanzien van de voor ons niet aanvaardbare amendementen uit de doeken te doen. Ik hoop dat u deze nog eens zult bekijken in het licht van hetgeen ik zojuist heb gezegd.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Monti.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vanmiddag om 17.30 uur plaats.

Actiekader voor financiële diensten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0175/99) van de heer Fayot, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de mededeling van de Commissie over financiële diensten: het opzetten van een actiekader voor financiële diensten (COM(98)0625 - C4-0688/98).

Fayot
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, Europa is bezig een interne markt voor financiële diensten te ontwikkelen. Op de Top van Cardiff en die van Wenen hebben de staatshoofden en regeringsleiders een politieke impuls aan deze ontwikkeling gegeven. Op de top van Keulen moet er een verslag op tafel komen over de maatregelen die nodig zijn om een interne markt voor financiële diensten te creëren.
Ik hoop dat commissaris Monti, zolang deze Commissie haar werkzaamheden nog uitvoert, zich zal blijven inzetten voor de ontwikkeling van deze markt. Hij beschikt over het gezag en de kennis om deze interne markt te voltooien. Hij was voorzitter van een groep belangrijke vertegenwoordigers van de ministers van Financiën, die de Commissie heeft geholpen met het denkproces inzake de ontwikkeling van deze markt. Deze groep vertegenwoordigers heeft zojuist zijn werkzaamheden afgerond. We hopen dat deze methode leidt tot goede resultaten in de lidstaten.
Dankzij dit verslag van het Parlement en het overleg tussen de Commissie en de vertegenwoordigers van deze sector kan de heer Monti op de top van Keulen een compleet pakket maatregelen voorstellen. Hoewel de demissionaire Commissie nog maar in beperkte mate nieuwe wetgevingsinitiatieven mag nemen, ben ik van mening dat de werkzaamheden die op dit gebied al lange tijd plaatsvinden, tijdens deze Europese Raad moeten worden afgerond.
De onderhavige mededeling van de Commissie luidt: "Opzetten van een actiekader voor financiële diensten" . Deze mededeling is een bijzonder bruikbaar document, aangezien alle vraagstukken die betrekking hebben op financiële diensten erin behandeld worden. Ik wil allereerst iets zeggen over het theoretische uitgangspunt van de mededeling. In deze tekst wordt gesteld dat een werkelijk verenigde markt voor financiële diensten automatisch zou leiden tot een betere allocatie van de middelen, hetgeen tot een verlaging van de kapitaalkosten voor de industrie zou leiden Een grotere doelmatigheid zou immers tot meer groei leiden en dus tot meer banen. Ik wil hierbij echter een kritische kanttekening plaatsen. Het algemeen belang en de werkgelegenheid zijn niet zonder meer gebaat bij de fusies en schaalvoordelen in de financiële sector, bij de enorme grote concerns die in de banksector dreigen te ontstaan, de technologische ontwikkelingen die de productiviteit moeten verhogen, de werkdruk die almaar toeneemt en de bedrijvigheid die door al deze verschijnselen een steeds meer regionaal karakter krijgt.
Mijnheer de Voorzitter, in de mededeling worden maatregelen voorgesteld die nodig zijn om een interne markt voor financiële diensten te creëren. Als we echt vooruitgang willen boeken, dan moeten er politieke prioriteiten worden gesteld. Het is zeker niet eenvoudig om duidelijke keuzes te maken. Zo ben ik bijvoorbeeld van mening dat de huidige strategie onvoldoende evenwichtig is. De aanbodzijde wordt immers benadrukt, terwijl er meer aandacht zou moeten worden geschonken aan de vraagzijde. Volgens onder meer consumentenorganisaties heeft de Europese wetgeving op dit gebied zich geheel op de aanbodzijde geconcentreerd. De vraagzijde, dat wil zeggen de belangen van de consumenten en de kleine bedrijven, heeft geen aandacht van betekenis gekregen.
In dit opzicht is het opvallend dat de invoering van de euro, tegen alle verwachtingen in, het aanbod van grensoverschrijdende financiële diensten niet heeft verbeterd, maar deze diensten juist duurder heeft gemaakt. De internationale handel en grensoverschrijdende consumptie nemen toe, maar we hebben duidelijk de indruk dat de financiële diensten niet meegroeien met de gewijzigde situatie en zich er zelfs niet aan aanpassen. Vaak wordt niet verder gekeken dan de grenzen van de lidstaat of de sector en worden internationale transacties onbelangrijk gevonden, onder meer omdat hiermee niet in korte tijd veel winst kan worden behaald. De banken zouden echter meer moeten kijken naar de wijze waarop ze de belangen van verschillende consumentencategorieën zou kunnen dienen.
De detailhandel verdient ongetwijfeld extra aandacht. De consument zou van de concurrentie moeten kunnen profiteren, maar er bestaan momenteel grote verschillen in de prijzen die voor creditcards, hypothecaire leningen en andere diensten moeten worden betaald. In de mededeling staan nuttige opmerkingen over dit vraagstuk. De groothandel heeft net als de detailhandel een flinke impuls en communautaire regelgeving nodig. Kijk maar naar wat er gebeurd is met de pensioenfondsen en de markten voor risicodragend kapitaal. De economische commissie benadrukt in haar verslag het belang van een doelmatige en liquide markt voor risicodragend kapitaal voor jonge en innoverende bedrijven op het gebied van geavanceerde technologie. We moeten evenwel constateren dat op dit moment vrijwel iedere lidstaat zijn eigen markt voor risicodragend kapitaal probeert te ontwikkelen, omdat in geen van de landen de situatie ernstig genoeg is om tot daadwerkelijke samenwerking op dit gebied over te gaan.
We willen verder het belang benadrukken van een interne markt voor pensioenfondsen. Ongeacht de meningen die er over deze vorm van sociale zekerheid bestaan, weten we allemaal dat de vergrijzing van de bevolking de behoefte aan pensioenfondsen enorm vergroot. De financiële diensten moeten in deze behoefte voorzien. Ontwikkeling in deze sector is alleen mogelijk in het kader van een grote interne markt. Verworven kapitaal moet daarom geïnvesteerd kunnen worden in gediversifieerde en internationale portefeuilles, het beginsel van de vrije keuze moet geëerbiedigd worden en het onderscheid tussen de lidstaten op fiscaal en reglementair gebied moet verdwijnen.
Met betrekking tot de groothandel stelt de Commissie acht actiepunten voor die moeten leiden tot nieuwe wetgeving. Maar ook bestaande wetteksten zijn verouderd of ondoelmatig en dienen dus te worden herzien. Ik dit opzicht ben ik nieuwsgierig naar wat de groep van hooggeplaatste vertegenwoordigers over dit vraagstuk heeft gezegd. Worden bijvoorbeeld de elf richtlijnen voor het bankwezen, de acht richtlijnen voor investeringsdienstverlening, de 21 richtlijnen voor het verzekeringswezen en de voor interpretatie openstaande teksten vervangen, en waardoor dan wel? Komt er een omvattende regelgevingvoor de financiële diensten of gaan we net als in het verleden door met de opeenstapeling van teksten waarin de ontwikkeling van de markt en de financiële diensten wordt opgenomen?
Mijnheer de Voorzitter, een zeer gevoelig vraagstuk op het gebied van de financiële diensten is dat van de controle en het toezicht. Op dit moment wordt deze controle nog aan de grens en op de nationale markt uitgeoefend. Door de discussie die momenteel gevoerd wordt over de vraag of de controle in het thuisland dan wel in het gastland moet plaatsvinden, hebben we tot op heden geen daadwerkelijke vooruitgang kunnen boeken met de ontwikkeling van Europese controlesystemen of van een Europees toezichthoudend orgaan. Het toegenomen tempo van de elektronische banktransacties, de handel in financiële diensten op afstand en de elektronische handel zullen de verschillen tussen thuisland en gastland minder belangrijk maken. De snelheid van het kapitaalverkeer en de wijze waarop het plaatsvindt gaan de mogelijkheden van elke nationale controle-autoriteit te boven. We moeten dus gaan onderzoeken hoe we de internationale samenwerking kunnen herzien. We moeten bijvoorbeeld EU-voorschriften opstellen en die als grondslag hanteren voor nieuwe regelgeving en controle binnen de Unie. Ik ben mij er terdege van bewust, mijnheer de Voorzitter, dat dit gezien de nieuwe situatie perspectieven zijn voor de middellange en lange termijn.
Mijnheer de Voorzitter, de economische commissie hecht veel waarde aan een hoog niveau van consumentenbescherming met betrekking tot de detailhandel. Daarom stellen we voor te onderzoeken of er een EU-ombudsman voor financiële diensten inzake de detailhandel kan worden benoemd. Deze ombudsman zal onafhankelijk zijn van iedere communautaire of nationale instelling. Er zijn vele argumenten voor zo'n ombudsman. Er bestaan momenteel immers geen effectieve grensoverschrijdende procedures voor beroep en verhaal terwijl er wel pan-Europese producten worden ontwikkeld. De nationale procedures voor beroep en verhaal zijn onderling verschillend en bovendien vaak moeilijk te begrijpen. Ik wil hieraan toevoegen dat er wetgeving moet komen voor de financiële tussenpersonen op het gebied van consumentenkrediet, hypothecair krediet en verzekeringen. De consument moet immers beschermd worden op de grensoverschrijdende markten. Ik betreur het dat de commissie haar rapporteur op dit punt niet gevolgd heeft, aangezien zo'n voorziening naar mijn mening tegemoet zou komen aan een duidelijk geformuleerde en belangrijke eis van de Europese consumenten.
Mijnheer de Voorzitter, de politieke taak van de Unie is duidelijk: de Commissie moet de Raad van Ministers van Economische Zaken en Financiën een actieplan voorleggen over de financiële diensten, en deze Raad moet dit plan ter goedkeuring voorleggen aan de Europese Raad van Keulen. Als dit plan eenmaal op het hoogste niveau is goedgekeurd, moet de Commissie net als de Raad snel te werk gaan. Ik kan u verzekeren dat het Parlement de beslissingsprocedure die nodig is voor de verwezenlijking van deze interne markt voor financiële diensten, niet zal vertragen. We willen immers allemaal dat deze interne markt er komt, al zijn we het niet altijd eens over precieze vorm ervan.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, we kunnen ons grotendeels in het betoog van de rapporteur vinden.
De rapporteur benadrukte dat hij het belangrijk vindt dat de Commissie, ook al is ze demissionair, haar taak niet opgeeft. Ook wij vinden dat de Commissie haar werkzaamheden moet voortzetten, omdat dit ons inziens deel uitmaakt van het beheer van de lopende zaken. Dit standpunt lijkt misschien gewaagd als we uitgaan van de definities van publiek recht zoals die in sommige lidstaten zijn geformuleerd. Gezien het spoedeisende karakter van dit vraagstuk en de druk die de Raad uitoefent om deze taak binnen de gestelde termijn te voltooien - we moeten ons aan een tijdschema houden - denken wij dat we onze werkzaamheden moeten voortzetten. Het doet ons genoegen dat Raad wil dat we onze werkzaamheden afronden. Verder doet het ons deugd dat we hier een commissaris hebben met een indrukwekkende dossierkennis, die rekening houdt met de verlangens van het Parlement en die in hoog aanzien staat bij de regeringen, en met name bij Raad van Ministers van Economische Zaken en Financiën.
Ik denk dat we alles in huis hebben om de werkzaamheden voort te zetten. Persoonlijk zou ik graag willen dat de heer Prodi de heer Monti in zijn nieuwe ploeg opneemt. Zowel de Commissie als het Parlement kunnen hier profijt van hebben.
Ik wil nog wat details met u bespreken. Ik kan de twijfel van de heer Fayot over het belang van een grote interne markt niet geheel delen. Het is momenteel inderdaad niet duidelijk welke voordelen deze markt biedt, omdat de nationale wetgevingen onderling nog enorm verschillen. Er is nog maar op zeer beperkte schaal sprake van harmonisatie. We hebben bijvoorbeeld 38 verschillende effectenmarkten.
Ik denk dat controle op de financiële diensten het belangrijkste is. Wat dit punt betreft kan er op Europees niveau veel gezegd en gedaan worden, want de effectisering heeft de aard van deze controle compleet veranderd. Aanvankelijk hadden we alleen met banken te maken. Banken zijn plaatsen waar zaken als aanbevelingen en sancties gemakkelijk te traceren zijn. Met effecten ligt dit heel anders, aangezien ze de gehele wereld over kunnen reizen. Aan de structurele risico's die deze situatie met zich meebrengt, kan de huidige organisatie niet het hoofd bieden. Om die reden moet de controle die op Europees niveau wordt uitgeoefend, doelmatiger zijn dan nu het geval is.

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de commissaris bedanken voor zijn inspanningen ten behoeve van de uitwerking en de vernieuwing van de wetgeving voor financiële diensten. Dit is een zeer belangrijk gebied. Het verheugt mij werkelijk dat de commissaris, ondanks de shock die de Commissie heeft moeten ondergaan - alhoewel de commissaris boven deze hele geschiedenis is verheven - zijn zeer nuttige werk voor de financiële diensten onverdroten voortzet.
Ik ben het voor een keer ook met mijn waarde collega, de heer Herman, eens wat het nut van grote effectenbeurzen betreft. Een van de dingen die wij van de gemeenschappelijke munt verwachten, is de eenmaking van de Europese beurzenmarkt. Deze moet qua omvang in de buurt komen van de Amerikaanse beurs. Een dergelijke eengemaakte markt kan ons de investeringen verschaffen die nodig zijn om de activiteiten van de Europese economie te versterken en een gedeelte van de werkloosheid weg te werken.
Natuurlijk brengen grote effectenbeurzen ook grote risico's met zich mee. De rapporteur, die ik voor zijn werk wil loven, vestigde hier terecht de aandacht op. Naast deze risico's hebben wij echter ook nog het gevaar van systematische ontwrichting van beurzen, hetgeen bij overdreven leveraging zelfs kan leiden tot ineenstorting daarvan.
Tot slot wil ik nog de voltallige vergadering mededelen dat zich de vorige week een, mijns inziens, historische gebeurtenis heeft voorgedaan. Het Parlement van Canada heeft als eerste parlement ter wereld besloten een belasting op speculatief kapitaal in te voeren, de Tobin tax . Ook wij moeten daar mijns inziens geleidelijk aan serieus over na gaan denken.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de heer Fayot van harte gelukwensen met zijn uitstekende verslag. Ook wil ik zowel de heer Fayot als de heer Herman en de heer Katiforis bedanken voor hun vriendelijke woorden. Ik ben daar heel gevoelig voor.
Het verheugt de Commissie dat in het verslag algemene steun wordt betuigd aan het actiekader. Dit actiekader geeft aan wat volgens ons moet worden gedaan. Uit het verslag blijkt dat u het in grote lijnen eens bent met onze analyse en ik dank u dan ook voor uw steun aan onze inspanningen. Het is noodzakelijk snel een aantal leemtes in de wetgeving op te vullen, zoals bijvoorbeeld bij de aanvullende pensioenstelsels.
De Commissie is het roerend met de rapporteur eens dat ondanks de enorme vooruitgang bij de voltooiing van de gemeenschappelijk markt voor financiële diensten, grensoverschrijdende detailverkoop van financiële producten aan de consumenten in de Europese Unie eerder de uitzondering is dan de regel en er nog steeds grote prijsverschillen bestaan tussen de lidstaten.
Op één punt ben ik het echter niet helemaal eens met de heer Fayot. Ik geloof wel degelijk dat wij zowel moeten kijken naar vraagzijde als naar de aanbodzijde. Deze zijn nauw met elkander verweven. Ik deel echter zijn zorgen volledig.
Het beleid van de Unie moet gebaseerd zijn op een pragmatische aanpak die op drie sleutelsectoren is afgestemd. Ten eerste is het van vitaal belang dat de kopers van financiële diensten duidelijke en begrijpelijke informatie ontvangen. Ten tweede is het voor het vertrouwen van de consumenten zeer belangrijk dat duidelijke procedures voor beroep en verhaal worden vastgesteld. De rapporteur stelt hier voor na te gaan of de instelling van een Europese ombudsman voor financiële diensten zinvol zou kunnen zijn. Ik zou zelfs nog een stapje verder willen gaan en willen voorstellen meer in het algemeen al de, voor de gebruikers van financiële diensten in heel de Unie beschikbare beroep- en verhaalmogelijkheden onder de loep te nemen. Ten derde zijn harmonisatie en wederzijdse erkenning nauw met elkaar verbonden. Als alle lidstaten beschikken over hetzelfde basisniveau voor bescherming, wordt wederzijds erkenning van de in andere lidstaten geboden bescherming gemakkelijker.
De rapporteur stelt tevens voor een geïntegreerd betalingsstelsel voor de retailmarkten in te voeren. Er is momenteel een efficiënte en geïntegreerde infrastructuur voor interbancaire transacties en transacties op de wholesalemarkten. De opbouw van de infrastructuur voor het verrichten van grensoverschrijdende betalingen van kleine bedragen heeft daar geen gelijke tred mee kunnen houden.
Ik ben het met de rapporteur eens dat men de inspanningen van de financiële instellingen en de nationale overheden om deze hindernissen te overwinnen krachtig moet ondersteunen. Wij kunnen echter bij wet geen gemeenschappelijke ruimte vaststellen voor de retailmarkten, met goedkope en efficiënte bankverrichtingen, zoals dat het geval is in de nationale systemen. In het actiekader wordt echter wel aangegeven hoe men hier vooruitgang kan boeken.
De rapporteur stelt verder voor de Commissie een verslag te laten opstellen over de doelmatigheid van de huidige voorzorgsbepalingen. Ik geloof dat de recente commotie en de manier waarop heel de Europese Unie hier het hoofd aan heeft geboden, de kwaliteit van deze voorschriften in feite bevestigen. Daarom is het mijns inziens beter na te denken over een mogelijke aanvulling of verbetering daarvan. Dat verdient de voorkeur boven een verslag waarin men noodgedwongen een blik terug moet werpen.
Het tempo waarmee zich de veranderingen op de financiële markten en op het gebied van de financiële bemiddeling voltrekken, heeft aangetoond wat de mogelijke grenzen zijn van een sectorale aanpak. Hoe sterker de financiële integratie in de wereld groeit, des te duidelijker deze grenzen aan het daglicht treden. Ik ben het met de rapporteur eens dat dergelijke ontwikkelingen nieuwe uitdagingen met zich meebrengen voor de met de reglementering en het toezicht belaste autoriteiten. Deze uitdagingen kunnen het hoofd worden geboden met een efficiënte samenwerking en coördinatie tussen de genoemde autoriteiten, waarbij de verantwoordelijkheid voor het toezicht duidelijk moet worden verdeeld en er een solide financiële regelgeving moet bestaan voor het beheer van het globaal institutioneel risico en het systeemrisico. Wat de mogelijkheid van een beter toezicht op de financiële diensten in de Europese Unie betreft, moet onze aandacht worden toegespitst op de financiële groepen.
Hoe kunnen tot slot de Commissie, het Parlement en de Raad dit proces doen vorderen? Het actiekader is tot het Parlement gericht. Het Parlement vervult een sleutelfunctie bij de modernisering van het kader voor financiële diensten. Daarbij moet worden uitgegaan van de resultaten van de uit vertegenwoordigers van de ministers van Financiën bestaande werkgroep en van het verslag van het Parlement. Wij zijn ons nu aan het voorbereiden op de Ecofin-raad van 25 mei en ik moet u zeggen dat uw woorden ons werkelijk een hart onder de riem steken en ons aanmoedigen ons werk onverdroten voort te zetten.
Ik kan akkoord gaan met alle amendementen van de heer Fayot, met uitzondering van de amendementen 2, 5 en 7. Ik heb de rapporteur al uitgelegd waarom ik het hier niet geheel mee eens kan zijn. Afgezien daarvan moet echter ook amendement 11 nader worden toegelicht.
Tot slot wil ik opmerken dat wij in deze sector inderdaad een groot aantal richtlijnen hebben. De heer Fayot heeft wat dat betreft gelijk. Een groot gedeelte daarvan bestaat echter uit richtlijnen tot wijziging van voorafgaande richtlijnen. Aldus zijn er momenteel geen 22, maar slechts 6 richtlijnen van kracht. Wij zijn echter wel bezig met een codificatie daarvan en willen deze zes richtlijnen samensmelten tot één. Dat zal, om u een idee te geven, het aantal bladzijden bankwetgeving in de Europese Unie terugbrengen van 360 tot 80. Hetzelfde proberen wij overigens te doen voor de verzekeringen en de effecten.
Ik ben het ter afsluiting ook eens met de opmerking van de heer Herman over de securitisation . Ik dank hem daarvoor. Wij zullen voorstellen doen waarin het meer algemene aspect van de kapitaalmarkten aan de orde komt. Daarbij zullen wij de werkzaamheden in Basel op de voet volgen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Monti.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vanmiddag om 17.30 uur plaats.

Programma DAPHNE
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0188/99) van mevrouw Bennasar Tous, namens de commissie Rechten van de vrouw, over het gewijzigd voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma (het programma DAPHNE) (2000-2004) betreffende maatregelen ter voorkoming van geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen (COM(99)0082 - C4-0099/99-98/0192 (COD)).
Ik geef het woord aan mevrouw Colombo Svevo, die mevrouw Bennasar Tous vervangt.

Colombo Svevo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil allereerst mevrouw Bennasar Tous verontschuldigen. Zij kan vandaag niet aanwezig zijn bij het debat over haar verslag. Datzelfde geldt trouwens voor talrijke andere collega's die wel in de commissie aan de besprekingen hebben deelgenomen, maar vandaag in Parijs moeten zijn bij een internationale conferentie. Het spijt mij bijzonder dat mevrouw Bennasar Tous niet zelf hier het woord kan voeren, vooral omdat ik haar graag had willen bedanken voor haar werk. Zij is er in geslaagd dit programma aanvaard te krijgen en te zorgen voor een evenwicht - hetgeen niet gemakkelijk was - tussen enerzijds de geest en de politieke betekenis van dit programma en anderzijds de eerbiediging van hetgeen in de rechtsgrondslag is aangegeven. Deze rechtsgrondslag werkt voor ons, als wij kijken naar de doelstellingen van dit programma, helaas als een soort dwangbuis.
Dit is een van de verslagen waar wij, als leden van de Commissie rechten van de vrouw, trots op zijn. Hiervoor kon een ruime consensus tot stand worden gebracht en alle leden van de commissie hebben hieraan meegewerkt. Natuurlijk werd ons werk, zowel in procedureel als in inhoudelijk opzicht, aanzienlijk bemoeilijkt door de verandering van de rechtsgrondslag door de Raad. Op dat moment hadden wij namelijk al een eerste ontwerpverslag klaar. Wij hebben daar aanzienlijke last van ondervonden. Wij mogen namelijk niet vergeten dat na drie jaar werk het DAPHNE-programma enerzijds een solide rechtsgrondslag nodig had, en wel voor 1 januari 2000, en anderzijds die rechtsgrondslag niet in tegenspraak mocht zijn met de politieke lijn die de aanleiding was tot dit programma.
Ons verslag en de daarop ingediende amendementen zijn een weerspiegeling van een debat dat reeds eerder hier in het Parlement heeft plaatsgevonden en dat afgelopen maart uitmondde in een resolutie over geweld tegen vrouwen. De amendementen moeten derhalve volgens ons in het programma zelf worden opgenomen.
In eerste instantie zijn wij hier geconfronteerd met het begrip "volksgezondheid" . Wij interpreteren dit in ruime zin, overeenkomstig de definitie van de Wereldgezondheidsorganisatie: gezondheid is een toestand van volledig lichaamlijk, geestelijk en sociaal welzijn. Deze interpretatie sluit ook aan bij de jurisprudentie van het Hof van Justitie. Ten tweede hebben wij het begrip "geweld" zelf. Daaronder vallen verschillende aspecten: geweld is niet alleen een schending van de psychische en fysieke integriteit van een persoon, maar voegt grote sociale schade toe aan slachtoffers, daders en burgers.
Zelfs op grond van deze rechtsgrondslag - en ik blijf hameren op de beperktheid en het gebrek aan soepelheid hiervan - is geweld vooral een schending van mensenrechten. Dat willen wij hier met kracht onderstrepen. Daarom moet de bestrijding van geweld gebaseerd zijn op een multidisciplinaire aanpak. Wij kunnen bepaalde schendingen van rechten dan ook niet zomaar buiten beschouwing laten. Wij kunnen misbruik en geweld in het gezin niet toelaten. Daarom hebben wij met onze amendementen geprobeerd geweld in welke vorm dan ook in het programma op te nemen.
Het DAPHNE-programma heeft aangetoond dat wij wel degelijk meerwaarde kunnen creëren voor de bestrijding van deze problemen. Dit is vooral ook te danken aan de samenwerking die tot stand kon worden gebracht tussen de instellingen en de niet-gouvernementele organisaties. Ons inziens moet echter ook worden gezorgd voor verbinding tussen en coördinatie van de verschillende programma's die zich met dit probleem bezighouden. Ik denk daarbij met name aan de STOP- en DAPHNE-programma's.
Zoals u ziet hebben wij een brede strategie op poten proberen te zetten. Een Europa dat in staat is een gemeenschappelijke markt en een gemeenschappelijke munt in het leven te roepen, moet ook in staat zijn een gemeenschappelijke aanpak bij dit vraagstuk te volgen. Dit is een vijfjarenprogramma. Wij hebben dus de gelegenheid na te gaan wat de meest efficiënte middelen zijn en dienovereenkomstig acties op middellange en lange termijn voor te bereiden. Wij zien dit dan ook als een uitdaging.
Dat is trouwens ook het doel van DAPHNE. Met dit programma willen wij de verschillende betrokken partijen, van massa media, lokale, regionale en nationale overheden tot internationale organisaties, aanzetten tot samenwerking. Het is voor ons bemoedigend dat dit programma het daglicht aanschouwt onder auspiciën van het Verdrag van Amsterdam, en dat het nieuwe artikel 152 betreffende de volksgezondheid de Europese Gemeenschap in staat stelt krachtiger, grootschaliger en hopenlijk ook beter gecoördineerd op te treden bij preventie en bestrijding van ziekten en bij preventie van geweld. De in het verslag genoemde cijfers doen ons namelijk de rillingen over de rug lopen.
Tot slot wil ik nog duidelijk maken dat wij bij de Commissie en de Raad absoluut moeten aandringen op inhoudelijke overname van de amendementen. Wij willen dat de geest van het programma wordt gehandhaafd. Ik dank vooral de aanwezige commissaris en commissaris Gradin voor haar hulp en haar initiatief op dit gebied.

Van Lancker
Voorzitter, eigenlijk spreek ik in naam van collega Zimmermann die hier helaas vandaag niet meer bij ons kon zijn. Ik zou eerst en vooral de plaatsvervangend rapporteur mevrouw Colombo Svevo willen bedanken, voor haar harde werk en ook voor de bereidheid die zij getoond heeft om de amendementen en de suggesties van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken over te nemen.
Het Parlement speelt al jaren een toonaangevende rol in de strijd tegen geweld via parlementaire verslagen, via het initiatief om een campagne te voeren tegen geweld ten opzichte van vrouwen. Maar vooral ook via speciale begrotingslijnen waarmee wij in staat zijn om de zeer interessante initiatieven van de vele NGO's op het terrein te ondersteunen. Wij waren dan ook bijzonder blij te constateren dat de Commissie nu een meerjarenplan, een meerjareninitiatief, DAPHNE wou opzetten. Ik moet u zeggen, mijnheer de commissaris, dat de wijziging van de rechtsgrond die door de werkgroep van de Raad aangebracht is, waarbij wij ons zonder veel enthousiasme maar integendeel met erg veel scepsis hebben moeten neerleggen, een behoorlijk gedeelte van ons geluk in de knoop dreigt te brengen en roet in het eten dreigt te zullen gooien. Want, zoals Maria Colombo Svevo daarnet al zei: geweld tegen kinderen en vrouwen is niet alleen een risico voor hun gezondheid. Het is een regelrechte schending van hun fundamentele mensenrechten. Het is een obstakel tegen gelijkheid, tegen ontwikkeling en tegen vrede en het kan niet alleen aangepakt worden door verzorging van de slachtoffers. Het moet ook voorkomen en bestreden worden bij de daders.
Strijd tegen geweld is bijzonder complex. Het veronderstelt samenwerking met politie en justitie, eventueel wijziging van wetgeving, informatie en sensibilisering, niet alleen van de publieke opinie, maar ook van debetrokken officiële diensten. Het gaat over vluchthuizen voor vrouwen, speciale voorzieningen voor slachtofferhulp. Het gaat over zoveel dingen dat een multidisciplinaire aanpak echt noodzakelijk is.
Het is in deze filosofie dat onze commissie haar amendementen heeft voorgelegd. Wij danken de rapporteur nogmaals voor het feit dat zij er zoveel overgenomen heeft. Het enige voordeel, als ik dit nog mag zeggen, van de nieuwe rechtsgrond is het feit dat het Parlement in codecisie beslist. Ik hoop dat de Raad deze boodschap zal snappen en ons dus zoveel mogelijk zal aanhoren in onze wensen.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Van Lancker.
Waarde collega's, wij onderbreken nu het debat over het verslag van mevrouw Bennasar Tous voor het actualiteitendebat.

Actualiteitendebat
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B4-0380/99 van de heer Pasty, namens de UPE-Fractie, -B4-0381/99 van de leden Wijsenbeek en Fassa, namens de ELDR-Fractie, -B4-0396/99 van de heer Florio e.a., namens de PPE-Fractie, -B4-0401/99 van de heer Simpson e.a., namens de PSE-Fractie, -B4-0406/99 van mevrouw Moreau e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, -B4-0414/99 van de leden Leperre-Verrier en Dell'Alba, namens de ARE-Fractie, en-B4-0417/99 van de heer Cohn-Bendit e.a., namens de V-Fractie, over het ongeval in de Mont-Blanctunnel.

Cot
Mijnheer de Voorzitter, ik zal in mijn minuut spreektijd niet alle menselijke fouten opnoemen die zijn gemaakt. Met deze fouten moet justitie zich maar bezighouden. Ik wil het daarentegen hebben over de politieke verantwoordelijkheid, want dat is een zaak van ons allemaal.
In 10 à 15 jaar is het wegverkeer dat gebruik maakt van de tunnels onder de Alpen verdubbeld. Een mooie zaak, dit verkeer! De bedrijven die verantwoordelijk zijn voor het beheer van de tunnels hebben veel geld verdiend, maar hebben zich niet bekommerd om de veiligheid van de tunnels. Ze hebben het personeel zelfs niet het minimum aan opleiding geboden. De plaatselijke overheden en de Ministeries van Financiën hebben deze nalatigheid alleen maar aangemoedigd. Zij wreven zich in de handen bij de gedachte aan extra inkomsten waar ze nauwelijks enige moeite voor hoefden te doen. Er waren wel degelijk alternatieve oplossingen voor dit vraagstuk. Het plan voor rail-routeverkeer tussen Lyon en Turijn is immers één van de grote werken van het Delors-project dat verwezenlijkt diende te worden.
Er wordt nu opnieuw op het hoogste niveau gesproken over de noodzaak dit plan snel te verwezenlijken, maar in het verleden heeft dit nooit echt prioriteit gehad. De voorkeur ging uit naar het uitvoeren van andere, spectaculairdere projecten die grotere symbolische waarde hadden en hier bovendien dichter in de buurt lagen. Maar de lobby van het wegvervoer liet van zich horen, en bestreed zelfs de veiligheidsmaatregelen die de Franse minister van Vervoer onlangs liet nemen. Door deze maatregelen verliezen de vrachtwagens met oplegger immers veel kostbare uren op het traject Londen-Milaan of Amsterdam-Milaan. Tijd is geld, dat weten we maar al te goed. Veiligheid heeft echter geen prijs, of juist wel, maar dan een zeer hoge prijs, die we pas bereid zijn te betalen als er zich een drama voltrokken heeft.

Querbes
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, allereerst wil ik namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links aangeven hoezeer wij door deze ramp in de Mont-Blanctunnel getroffen zijn. Door deze ramp zijn immers 41 mensen omgekomen. Ik wil in de eerste plaats mijn medeleven betuigen aan de nabestaanden en eer betonen aan de reddingswerkers die zich zo moedig hebben gedragen.
We kunnen in dit Parlement echter niet volstaan met het uitspreken van onze afschuw over deze ramp. Ook wij moeten ons inzetten om een antwoord op de volgende vragen te vinden: hoe kon deze ramp zich voltrekken en hoe kunnen we in de toekomst een dergelijke ramp voorkomen? De cijfers spreken boekdelen. In dertig jaar is het aantal vrachtwagens dat van de Mont-Blanctunnel gebruik maakt acht keer sneller gegroeid dan het aantal personenauto's. Eén zesde van de Italiaanse export wordt door deze tunnel vervoerd. Bovendien zal volgens een verslag van de Commissie het Frans-Italiaanse verkeer de komende tien jaar verdubbelen.
Heeft men zich ooit serieus afgevraagd welke gevolgen deze duizelingwekkende toename van het verkeer voor de veiligheid heeft? Hecht de Commissie wel voldoende belang aan deze veiligheid? Ze oefent immers druk uit op landen als Zwitserland om een einde te maken aan de beperkingen voor het wegvervoer. Ze verhoogt het concurrentievermogen en stimuleert de liberalisering van de vervoerssector, wat ten koste gaat van het spoorwegvervoer. We moeten niet vergeten dat spoorwegvervoer veel veiliger is dan het vervoer over de weg en bovendien minder schadelijk is voor het milieu.
Ik denk dat we naar aanleiding van het drama dat zich in de Mont-Blanctunnel voltrokken heeft, twee soorten maatregelen moeten treffen. We moeten allereerst met spoed een onderzoek instellen naar de veiligheid van onze tunnels. In afwachting van de conclusies van dit onderzoek, moeten we maatregelen nemen ter verbetering van de veiligheid en ter vermindering van het vrachtwagenverkeer dat van deze tunnels gebruik maakt. In de gezamenlijk resolutie is een voorstel ingediend om op middellange en lange termijn de veiligheid in de tunnels te verhogen door te bekijken welke voorwaarden er aan het vrachtvervoer gesteld moeten worden en welke vormen van vrachtvervoer gestimuleerd dan wel ontmoedigd moeten worden. Ik vraag me af in hoeverre de Commissie bereid is dit voorstel daadwerkelijk te honoreren.
Naast deze resolutie wil ik nog vier andere punten benadrukken. Allereerst moeten de beperkingen op het vrachtwagenvervoer van kracht blijven en moet bij de harmonisatie van deze sector worden uitgegaan van de meeste restrictieve regels die momenteel gelden. In de tweede plaats moeten de arbeidstijden en de rijtijden van de vrachtwagenchauffeurs drastisch worden teruggebracht. In de derde plaats moet in de bergachtige en risicovolle gebieden het vrachtvervoer per spoor voorrang krijgen. In de vierde plaats moeten de spoorwegmaatschappijen nauwer samenwerken om de normen, het materieel en de opleiding van personeel meer op elkaar te laten aansluiten.
Waarde collega's, wij zijn allen terecht geschokt door de gebeurtenissen. Hopelijk zetten ze ons ertoe aan concrete maatregelen te nemen en verordeningen op te stellen om het vervoer veiliger te maken.

Leperre-Verrier
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, er moesten eerst 40 mensen omkomen onder de meest verschrikkelijke omstandigheden, alvorens de Europese autoriteiten zich rekenschap gaven van de gevolgen van de ongecontroleerde ontwikkeling van het wegvervoer in bergachtige gebieden. Toch is dit onderwerp maar al vaak punt van discussie geweest, ook in dit Parlement. De redelijkheid is soms ver te zoeken als het gaat om het vervoer in het Alpengebied.
We moeten nu snel met een doelmatig antwoord komen op de problemen die zijn gerezen. Er moet een schadeloosstelling komen voor de gezinnen van de slachtoffers. Ook moeten deze gezinnen op moreel en materieel gebied gesteund worden. Verder moet het verkeer, dat nu samenkomt bij de tunnel van Fréjus, in goede banen worden geleid. Dit vraagstuk moet echter ook in zijn geheel bestudeerd worden. De resultaten van het onderzoek zullen ongetwijfeld meer duidelijkheid scheppen over de toedracht van dit drama. Wat dit punt betreft doet het ons genoegen dat de Franse regering snel te werk is gegaan en de eerste resultaten van het onderzoek reeds in de openbaarheid heeft gebracht. Maar een aantal zaken moet hier nog in ogenschouw worden genomen: de verantwoordelijkheden moeten worden vastgesteld en de veiligheidsmaatregelen in de tunnels voor het wegvervoer worden verbeterd. Dit geldt dus niet alleen voor de tunnel van Fréjus.
Maar er moeten nog meer maatregelen worden genomen, of we dat nu willen of niet. We zijn echt verkeerd bezig als we vrachtwagens van 40 ton naar een hoogte van meer dan 1200 meter laten klimmen. Er moet echter veel verkeer door de Alpen en daarom dienen we het rail-routevervoer verder te ontwikkelen. Dit is ongetwijfeld een dure oplossing, maar mens en milieu zullen er flink van kunnen profiteren. De plaatselijke afgevaardigden en verenigingen die zich voor de bescherming van het Alpengebied inzetten, hebben al voordat deze drama's plaatsvonden aan de alarmbel getrokken en zich ingezet voor een betere grensoverschrijdende samenwerking. We hadden ongetwijfeld eerder naar ze moeten luisteren. Dan waren er misschien veel mensenlevens gespaard gebleven.

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, in navolging van de gemeenschappelijke resolutie wil de fractie van de Groenen haar oprechte deelneming betuigen aan de families van de slachtoffers. Wij zijn ervan overtuigd dat het nu niet het geschikte moment is om conclusies te trekken, aangezien er nog onderzoeken lopen. Enkele opmerkingen kunnen we natuurlijk wel maken.
Ten eerste had deze tunnel geen servicetunnel voor noodgevallen en voldeed hij dus niet aan de voorgeschreven veiligheidsnormen ten behoeve van de gebruikers.
Het andere punt dat we willen belichten is de ontoereikendheid van de hulpdiensten, iets waarvoor de brandweer van Haute Savoie al begin dit jaar heeft gewaarschuwd.
Ten derde heeft men er oorspronkelijk voor gekozen deze tunnel aan te leggen om de doorvoer van goederen door de Alpen te kunnen garanderen, maar door de enorme stijging van het aantal vrachtauto's is de tunnel niet meer berekend voor zijn taak. Daarom benadrukken wij dat de Europese Unie er op transportgebied in de eerste plaats voor moet kiezen het vrachtvervoer van de weg op de rails te krijgen. Alleen in dat kader kunnen er vervolgens veiligheidscriteria worden opgesteld, natuurlijk niet alleen voor verkeerstunnels, maar ook voor spoorwegtunnels.
We hebben gezien dat er zich ook bij spoorwegtunnels veiligheidsproblemen voordoen. De Kanaaltunnel - die uiterst modern is - heeft al meerdere malen met grote problemen te kampen gehad. Ik denk dat het globale beleid dat erin bestaat de grote tunnels als basistunnel te beschouwen, moet worden herzien, net zoals de veiligheidsnormen herzien moeten worden. Het plegen van gerichte investeringen ter bevordering van de veiligheid op de weg moet een prioriteit van de Europese Unie zijn. In dat opzicht zijn wij van mening dat het beleid ten aanzien van tunnels grondig moet worden herzien.

Florio
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie kan zich volledig vinden in dit document waaraan parlementsleden van alle fracties hebben bijdragen. Ik wil benadrukken dat de Commissie in dit document onder andere gevraagd wordt een Europese regeling op te stellen - die nu helaas nog niet bestaat - die zal leiden tot strenge veiligheidsnormen voor de verkeers- en spoorwegtunnels. Verder wordt de Raad gevraagd het voorstel voor een richtlijn betreffende de controles op bedrijfsvoertuigen zonder verder talmen aan te nemen.
Ik wil er de nadruk op leggen dat er in de resolutie gevraagd wordt om een nauwere grensoverschrijdende samenwerking tussen de verschillende hulpdiensten, dat samenwerking met de Zwitserse autoriteiten wenselijk wordt geacht om op korte termijn het hoofd te kunnen bieden aan de problemen die door de sluiting van de Mont-Blanctunnel ontstaan zijn, dat alle Europese landen worden aangespoord na te denken over de noodzaak de bestaande enkelvoudige tunnels uit te breiden met een servicetunnel, die in geval van nood een snelle evacuatie mogelijk maakt en die er, zoals wij allen weten, in dit tragische geval niet was.
Ik wil, geachte collega's, echter nog eens de aandacht vestigen op de eis dat de Commissie een hulpprogramma opstelt ten behoeve van de getroffen bevolking in Frankrijk en Italië, die tengevolge van de sluiting van de Mont-Blanctunnel onvermijdelijk een gigantische schade zal oplopen, zowel door het buitensporige verkeer op de andere verkeersaders, die zwaar overbelast worden, als door het wegvallen van verkeer en toerisme tengevolge van de sluiting van de Mont-Blanctunnel.
Ook ben ik van mening dat het belangrijk is dat commissaris Kinnock een bezoek ter plaatste brengt, zowel aan de Mont-Blanctunnel als aan de Fréjustunnel, om zich op de hoogte te stellen van de ernst van de ontstane situatie. Het is in elk geval van essentieel belang dat de tunnel zo snel mogelijk heropend word, op voorwaarde dat hij aan alle veiligheidseisen voldoet.

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, uiteraard kan ik namens mijn fractie slechts betreuren wat hier gebeurd is en mijn medeleven met de slachtoffers uitspreken. Maar ik moet wel zeggen dat met mij na beide vorige sprekers toch wel droef te moede wordt. Ze beginnen hier allemaal te roepen van we moeten het verkeer omzetten van de weg naar de rail en wat gebeurt er? Niets. Met name Italië en Oostenrijk die niets anders doen dan hindernissen opwerpen, die hebben nog zelfs geen spa in de grond gestoken. Die hebben het werk wat gedaan moest worden absoluut niet gedaan. Dat betekent dat er veel te veel vrachtauto's over de weg en door de tunnels heen moeten. We vragen nu de medewerking van de Zwitsers. Die zijn begonnen met de Lutchbergwerken, die zijn begonnen met de Gotthardtunnel en daar zullen we nu genadebrood moeten eten. Maar we hadden zelf moeten beginnen met het werk. En je moet niet roepen: het verkeer moet van de weg af en dan zelf niets doen en elke nieuwe infrastructuur tegenhouden en elke liberalisatie van de spoorwegen tegenhouden. Die Groenen, die kunnen zo de verkiezingen niet in.

Malerba
Mijnheer de Voorzitter, na mijn medeleven met de nabestaanden van de slachtoffers te hebben betuigd en de moed van de reddingsdiensten te hebben geprezen, zou ik graag stil willen staan bij een punt dat aansluit op hetgeen collega Florio reeds heeft gezegd en dat plaatselijke instellingen en ondernemers in de regio's Savoie en Valle d'Aosta grote zorgen baart. Het gaat er met name om dat in Valle d'Aosta, sinds de sluiting van de tunnel, hotelreserveringen op grote schaal worden geannuleerd. We moeten hier dus ook rekening houden met een economisch aspect dat verband houdt met het toerisme, een voor deze regio zeer belangrijke sector.
Ik kan nu reeds zeggen dat de vertegenwoordigers van de betrokken provincies in de komende weken bijeen zullen komen om te bekijken welke nieuwe maatregelen er genomen kunnen worden, zowel wat de omleiding van het verkeer betreft, als wat het probleem van het toerisme betreft. Ze zullen daarbij ook rekening houden met de discussie die wij hier nu voeren. Ik zou aan de Commissie willen vragen ook aandacht te besteden aan de verzoeken die verband houden met het voor deze regio's zo cruciale toerisme.

Fassa
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het drama van de Mont-Blanctunnel vraagt, naast de zaken waar mijn voorgangers reeds op hebben gewezen, om een verduidelijking omtrent de uitvoering van de programma's van de Europese Unie.
De Europese Unie is gegrondvest op het vrij verkeer van personen, goederen, diensten en kapitaal. Welnu, juist omdat het verkeer van personen en goederen vrij is, dient de veiligheid daarvan absoluut gegarandeerd te worden. Dus moeten nu eindelijk de stappen worden ondernomen die, zoals we tot onze spijt hebben kunnen constateren, al veel eerder nodig waren.
Zo ook spreken wij vaak over grensoverschrijdende ruimten, hebben we programma's voor grensgebieden en houden we ons bezig met het creëren van een Europa van de regio's. Het is duidelijk dat we dit soort voorvallen, die regelrecht indruisen tegen de logica van de Europese Unie, niet kunnen aanvaarden. De Europese Unie heeft door haar liberalisering van het personenverkeer de verkeersdrukte zien toenemen; de Europese Unie moet programma's opstellen en ook daadwerkelijk ten uitvoer brengen die ervoor zorgen dat het verkeer vrij en, nogmaals, veilig is.

Amadeo
Mijnheer de Voorzitter, allereerst buigen wij ons hoofd ter nagedachtenis van de slachtoffers en betuigen wij ons medeleven met hun nabestaanden.
De publicatie van een eerste expertiseverslag over het drama in de Mont-Blanctunnel heeft een kluchtig element toegevoegd aan een drama waarin meer dan veertig personen het leven lieten - zoveel slachtoffers zijn er tot op heden geteld. Het verslag heeft het debat doen oplaaien over de verantwoordelijkheid die de Franse en Italiaanse autoriteiten nu met pretentieuze en absurde uitvluchten op elkaar afschuiven.
Niemand heeft ons nog verteld waar de cassettes zijn gebleven die het voorbijkomend verkeer in de tunnel registreren en die tot op heden onvindbaar zijn. Niemand heeft ons verteld of het waar is dat de vrachtwagen al in brand stond toen hij aan de Franse zijde de tunnel binnenreed. We maken ons druk over de een of twee minuten verschil waarmee de Franse en Italiaanse hulpdiensten te hulp zijn geschoten. We lezen dat de Italiaanse autoriteiten zouden hebben berekend dat de wind die dag richting Frankrijk waaide, waardoor er dus geen toevoer van koude lucht kon plaatsvinden. We lezen dat de Franse autoriteiten echter het gebrek aan Italiaanse hulpdiensten aan de ingang van de tunnel hebben gehekeld, evenals het feit dat de sommige van de Italiaanse hulpdiensten helemaal uit Aosta moeten komen.
" Genoeg!" , zeggen wij. Wij benadrukken dat de veiligheid in de transportsector een prioriteit moet zijn in het Europese vervoersbeleid. Daarom verzoeken wij de Commissie, zoals we dat in een vraag aan de Commissie hebben gedaan, zelf op zo kort mogelijke termijn een richtlijn voor te schrijven inzake verplichte veiligheidssystemen voor tunnels. Wij onderstrepen het eveneens kardinale belang van een richtlijn waarmee de betrouwbaarheid van de bedrijfsvoertuigen die op de Europese wegen rondrijden, kan worden gecontroleerd en in protocollen kan worden gereguleerd.

Grossetête
Mijnheer de Voorzitter, sommige drama's hadden vermeden kunnen worden en dit geldt ongetwijfeld ook voor het drama van de Mont-Blanctunnel. Justitie zal zich ongetwijfeld over de oorzaken van dit drama uitspreken.
Mijn gedachten gaan uit naar de gezinnen van de slachtoffers, naar de plaatselijke afgevaardigden uit de vallei van Chamonix en naar de burgemeester van Chamonix. De afgelopen maanden hebben zich immers vele tragedies in deze stad voltrokken. Ik weet dat de afgevaardigden uit de vallei van Chamonix regelmatig kritiek hebben geleverd op de stroom van duizenden vrachtwagens door deze nauwe vallei. Deze tunnel is duidelijk niet op zulke grote aantallen vrachtwagens berekend.
We moeten lering trekken uit dit drama, dat wellicht vermeden had kunnen worden. Verder moeten we niet alleen druk uitoefenen op u, mijnheer de commissaris, maar ook op de Raad. Er moet met betrekking tot het vrachtvervoer immers een daadwerkelijk beleid voor het rail-routevervoer van de grond komen, niet alleen voor dergelijke probleemgebieden, maar voor heel Frankrijk.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, ook al spreek ik als laatste, ook ik wil op mijn beurt mijn solidariteit uitspreken met de families van de slachtoffer en de wens dat een serieus onderzoek enig licht zal werpen op wie er voor dit ongeval verantwoordelijk is. Er moet er vooruit gekeken worden en ik zou twee, eigenlijk drie voorstellen, willen indienen.
Allereerst stel ik voor dat de normen voor het vervoer van gevaarlijke goederen, die ook in deze zittingsperiode in de Commissie vervoer en toerisme meer dan eens zijn aangescherpt, daadwerkelijk worden toegepast. Het tweede voorstel behelst een versterking van het richtsnoer om het vervoer van gevaarlijke goederen van de weg op de rails te krijgen - om een jargon te gebruiken dat maar al te vaak gebezigd wordt, maar vooralsnog nauwelijks tot praktische maatregelen heeft geleid - en dus het gecombineerd vervoer een nieuwe impuls te geven.
Er is al over Zwitserland gesproken. Wij zijn het er allen over eens dat we dat land moeten verzoeken een voorlopige overeenkomst te ondertekenen die een oplossing kan bieden voor het probleem van de Alpenpassen, maar we moeten ook voor ogen houden dat het Zwitserse wegennet een echte gatenkaas is met de Gotthardtunnel die 17 kilometer lang is en drie meter smaller dan de Mont-Blanctunnel. Laten we hopen dat ook deze oplossing ons dichter bij afdoende veiligheidscondities brengt.

Donnay
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, net als de andere collega's wil ik namens de Fractie van de Europese Volkspartij mijn medeleven uitspreken met de gezinnen van de slachtoffers van het drama dat zich in de Mont-Blanctunnel heeft afgespeeld. Verder wil ik mijn bewondering en lof uitspreken over het moedige optreden van de hulpdiensten. Ze moesten immers in zeer moeilijke omstandigheden hun werkzaamheden uitoefenen.
Het ongeluk van 24 maart jongstleden heeft op zeer brute wijze het veiligheidsvraagstuk inzake het vervoer ter tafel gebracht. Dit vraagstuk is nu een van de prioriteiten van de Europese Unie, en dat stemt in ieder geval tot tevredenheid. Gezien de conclusies van het onderzoek dat de Franse autoriteiten hebben ingesteld moet er een aantal specifieke maatregelen genomen worden, met name wat betreft de veiligheid van grootschalige infrastructurele voorzieningen voor het vervoer.
De Commissie moet daarom een verslag opstellen op basis van de conclusies van de onderzoekscommissie, en daarin voorstellen opnemen die met name betrekking hebben op de harmonisatie van veiligheidsmaatregelen.
Het drama heeft verder aangetoond - voor zover dat nodig was - dat er paal en perk moet worden gesteld aan de enorme drukte in het wegvervoer, met name wat betreft het vrachtwagenvervoer. Verder moet er meer aandacht komen voor het spoorwegvervoer en moeten er regels worden opgesteld die een zo groot mogelijke veiligheid garanderen binnen een Europese transportmarkt waarin alle vervoerssectoren aan bod komen.

Van den Broek
Voorzitter, mag ik ook beginnen namens de Commissie oprecht medeleven uit te spreken aan het adres van de families van de slachtoffers van het vreselijke ongeluk en tegelijkertijd ook bewondering en lof uitspreken voor het moedige optreden van de hulpdiensten na het ongeluk. Ook zij hadden in hun kring slachtoffers te betreuren. Zolang niet alle feiten over het ongeluk en de oorzaken bekend zijn, zou het minder verstandig zijn om ons uit te laten over de mogelijke manieren waarop een dergelijke ramp in de toekomst kan worden voorkomen. Daarom zal de Commissie de resultaten van het onderzoek afwachten en op basis daarvan nagaan welke maatregelen er eventueel op Europees vlak kunnen worden getroffen om de veiligheid in tunnels te verbeteren.
Ik zou echter van de gelegenheid gebruik willen maken om het Europees Parlement op de hoogte te brengen van de huidige activiteiten van de Commissie die kunnen bijdragen tot het beperken van de risico's in tunnels meer in het algemeen. De Commissie heeft als onderdeel van haar wetgevingsprogramma voor de EU-typegoedkeuring van motorvoertuigen de aanzet gegeven tot een uitgebreide wetgeving inzake normen voor voertuigen waarvan ook minimumnormen voor de ontvlambaarheid van motorvoertuigen onderdeel uitmaken.
Daarnaast financiert het directoraat-generaal voor vervoer, DG VII, samen met de OESO momenteel een studie waarin de risico's worden onderzocht van het vervoer van gevaarlijke stoffen over de weg door tunnels. De Commissie had al besloten om onderzoek naar de veiligheid van tunnels te laten verrichten onder het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling. Specifiek ten aanzien van de Mont Blanc-tunnel heeft de Commissie voorzien om in het kader van de trans-Europese netwerken verbeteringen aan de tunnel te financieren. Dit project diende onder andere ter modernisering van de apparatuur voor het signaleren van incidenten in de Mont Blanc-tunnel en de controlekamer voor een totaal bedrag van 3, 7 miljoen euro.
De sluiting van deze belangrijke verkeersader zal uiteraard tot een zekere mate van verstoring en congestie leiden. De gevolgen zullen echter door automobilisten en vrachtwagenchauffeurs niet op dezelfde wijze worden ervaren. Het vrachtverkeer wordt zwaarder getroffen. Jaarlijks passeerden ongeveer 700.000 vrachtwagens de Mont Blanc-tunnel. Hiervoor moeten nu alternatieve routes of alternatieve vervoerswijzen worden gevonden.
Het natuurlijke alternatief voor de Mont Blanc-tunnel is de Fréjus-verkeerstunnel in het zuiden. Ondanks nieuwe beperkingen ter bevordering van de veiligheid verwacht de Commissie dat de Fréjus-tunnel een groot deel van het vrachtverkeer van de Mont Blanc-tunnel kan opvangen. Voorts hebben vrachtwagens de mogelijkheid gebruik te maken van de meer naar het zuiden gelegen grensovergangen tussen Frankrijk en Italië. Voor vrachtwagens van minder dan 28 ton zijn er onbeperkte mogelijkheden om via Zwitserland te rijden. Dat zijn de alternatieve routes over de weg.
Het andere alternatief is een andere vervoerswijze voor het vrachtverkeer te kiezen. Het railvervoer en het gecombineerd vervoer moeten de sluiting van de Mont Blanc-tunnel aangrijpen als een gelegenheid om hun mogelijkheden te demonstreren. Het railvervoer zal nu moeten laten zien waartoe het in staat is met zijn bestaande materieel en infrastructuur. Momenteel is nog niet duidelijk welke extra vrachtcapaciteit de spoorwegen zullen aanbieden op de Alpenroutes. Maar de Commissie verwacht dat de spoorwegen de commerciële mogelijkheden zullen willen inzien.
Tot besluit erkent de Commissie dat uit dit ongeluk lering moet worden getrokken om de risico's dat er ooit opnieuw iets vergelijkbaars gebeurt zoveel mogelijk terug te dringen. De Commissie zal zich echter niet laten verleiden tot overhaaste reacties onder het motto de veiligheid van het vervoer te verbeteren. Wat de gevolgen van de sluiting van de Mont Blanc-tunnel betreft, zal de Commissie binnen haar beperkte bevoegdheden alles in het werk stellen om te trachten ervoor te zorgen dat de verkeersstromen niet te sterk worden verstoord. Het lijkt ons evenwel te voorbarig om een vervoerschaos te voorspellen en de Commissie dringt er wat dat betreft op aan om het hoofd koel te houden en de situatie te volgen om te bezien of het wegvervoer en het railvervoer de problemen niet zelf zullen kunnen oplossen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Van den Broek.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt vanmiddag om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B4-0383/99 van de heer Bertens, namens de ELDR-Fractie, -B4-0395/99 van de leden Maij-Weggen en Oomen-Ruijten, namens de PPE-Fractie, -B4-0397/99 van de leden Barros Moura en Marinho, namens de PSE-Fractie, -B4-0405/99 van de heer Miranda e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, -B4-0413/99 van de leden Dupuis en Maes, namens de ARE-Fractie, en-B4-0415/99 van mevrouw Hautala e.a., namens de V-Fractie, over de situatie in Indonesië en Oost-Timor.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, op het moment dat iedereen inmiddels weet waar Oost-Timor ligt, is het grootste islamitische land ter wereld, Indonesië, uiteen aan het vallen. Ik hoef u maar de namen te noemen van Ambon, Madura, Atjeh, Kalimantan. Op dezelfde wijze zal de Indonesische staat waarschijnlijk straks verworden tot één groot slagveld. Van cruciaal belang zijn de verkiezingen van juni/juli aanstaande. Ik denk dat die verkiezingen en het juiste verloop van die verkiezingen de basis zouden kunnen leggen voor een ander soort federatief Indonesië, als het al lukken zal. Maar daarom denk ik dat de Europese Unie en natuurlijk ook de Verenigde Naties er alles aan moeten doen de enige handreiking die wij kunnen doen, om die verkiezingen inderdaad op een democratische wijze te laten plaatsvinden. Dat zal heel simpelweg geld kosten en wat energie. Laat in hemelsnaam niet dat gigantische rijk, de gordel van smaragd, straks een verroeste plek worden in de Pacific.

Maij-Weggen
Voorzitter, de situatie in Indonesië verslechtert van week tot week. Dat is geen goed teken voor de verkiezingen van 7 juni. Hoewel de problemen zich concentreren op de archipel van de Molukken en Oost-Timor is er ook onrust in andere regio's zoals in Irian Jaja, in Kalimantan en Noord-Sumatra. De tactiek van de Indonesische regering in de afgelopen jaren om de inwoners van Java als een soort dominante groep over heel Indonesië te verspreiden lijkt nu wel desastreus uit te werken. Dat kan men die Javaanse burgers natuurlijk niet verwijten, maar zij zijn wel pionnen geworden in een project met een dubbele agenda. Aan de ene kant bestrijding van de armoede onder de Javanen en aan de andere kant verzwakken van de identiteit van bepaalde eilandengroepen.
Daar doorheen speelt dan nog de enorme problematiek in Timor die weer is verergerd en die zelfs heeft geleid tot slachtingen in Liquica. Dat is eigenlijk heel teleurstellend omdat er toch afspraken zijn gemaakt om de situatie daar te verbeteren. Wij doen eigenlijk een beroep op de Europese Commissie om toch druk uit te oefenen op Indonesië om de situatie verbeterd te krijgen en wij oefenen vooral druk uit op de Europese Commissie om er mede voor te zorgen dat de verkiezingen daar goed verlopen en dat ook de minderheidsgroepen op de kleinere eilanden recht wordt gedaan in die verkiezingen. Dat verdient Indonesië. Zoals de heer Bertens zegt, het is een prachtig groot land, het zou jammer zijn als het helemaal uit elkaar zou vallen en als mensenrechten en democratie daar definitief in een heel slecht daglicht komen te staan.

Torres Marques
Mijnheer de Voorzitter, wij maken ons allen zorgen over de situatie in Indonesië en meer bepaald over de gevolgen hiervan voor Oost-Timor. De agressie neemt toe naarmate de voor 7 juni geplande verkiezingen dichterbij komen en de onderhandelingen over de toekomst van Oost-Timor tussen de Indonesische en de Portugese regering, onder het waakzame oog van de Verenigde Naties, hun hoogtepunt bereiken. Zo werden onder meer aanvallen gepleegd op het gevolg van de heer Ximenes Belo, Nobelprijswinnaar voor de vrede, en op een groep burgers die in een kerk aan het bidden waren. Er wordt met andere woorden onrechtmatig opgetreden tegen een bevolking die momenteel in grote paniek verkeert omdat de talrijke aanwezige milities de burgers eerder aanvallen dan verdedigen. Bovendien is nog steeds geen gevolg gegeven aan een eis die wij hier in het Europees Parlement reeds meermaals hebben geuit. Xanana Gusmão is nog steeds niet volledig in vrijheid gesteld. Vandaar ons verzoek aan het Europees Parlement om dringend een resolutie aan te nemen waarin er bij de Indonesische autoriteiten op wordt aangedrongen de rechtsorde te herstellen, een einde te maken aan de massamoorden, de strijdkrachten te gebieden de bevolking te verdedigen in plaats van aan te vallen, Xanana Gusmão op vrije voeten te stellen en de Verenigde Naties de gelegenheid te bieden de door Portugal geleverde inspanningen voort te zetten teneinde in Oost-Timor en in heel Indonesië de vrede te herstellen.
Het gebied is van vitaal belang voor de stabiliteit in de wereld. Ik ben dan ook van oordeel dat wij moeten stemmen voor deze resolutie, waarin het Europees Parlement andermaal zijn steun uitspreekt aan de bevolking van Oost-Timor, die het slachtoffer van deze massamoorden is.

Van Bladel
Voorzitter, behalve de ingewikkelde geografische structuur van Indonesië is er de economische crisis, de schuldenlast, de inflatie, afnemende export en dat terwijl het land zich opmaakt voor de verkiezingen. Ik ga nog niet zo ver als de heer Bertens om te zeggen dat het land nu dreigt uiteen te vallen maar er is een gevaar. Op Java lijkt de situatie rustig, op Atjeh hebben regering en leger de orde hersteld en, dat is belangrijk, de verantwoordelijken bestraft. Helaas blijven confrontaties zich met tussenpozen tussen de volkeren herhalen.
De jongste ontwikkelingen op Timor zijn zeer te betreuren maar met betrekking tot Timor, Voorzitter, is er misschien ook een stapje vooruit te constateren. Er wordt nu geprobeerd een commissie in te stellen met alle Timorese leiders erin, ook Xanana Gusmão is uitgenodigd. Uiteraard moeten de milities op dat eiland ontwapend worden. De onderhandelingen tussen Portugal en Indonesië moeten doorgaan. Een onderzoek naar de slachting moet plaatsvinden. Voorzitter, 48 politieke partijen bereiden zich nu op de verkiezingen voor. Dwars door de meeste partijen lopen politieke stromingen die voldoen aan de volgende karakteristieken: islamitisch, nationalistisch, liberaal, voorstanders van centrale planning, handhavers van de status quo. Een uiterst ingewikkeld land waar je niet met een zwart-wit recept iets oplost. Gelukkig heeft de kiescommissie, als ik de informatie mag geloven, zich een onafhankelijke positie verworven. Voorzitter, ik weet dat Commissie en Raad al veel geld hebben gereserveerd om de verkiezingen te ondersteunen. Maar mij verbaast, hoewel dit Parlement jaar in jaar uit aandringt op democratie in Indonesië en de oppositiegroepen nu vragen waarnemers uit dit Parlement te sturen, dat het Bureau van dit Parlement heeft besloten om geen waarnemers te sturen. Voorzitter, doet u een beroep op het Parlement en op het Bureau dit besluit terug te draaien. Ik vind het onbegrijpelijk. Anders wordt dit debat in dit Parlement ongeloofwaardig.

Maes
Ik wil mij graag aansluiten bij de vorige sprekers want wij hebben deze resolutie mee ondertekend omdat wij het noodzakelijk vinden om op dit moment te herinneren aan het belang van onderhandelingen om tot een oplossing te komen in Oost-Timor. Met het toenemend geweld aldaar dreigt natuurlijk de onderhandeling zelf weggeveegd te worden met het paramilitaire en het militaire geweld. Er moet bij de Indonesische regering op aangedrongen worden de steun aan die paramilitaire organisaties te beëindigen, de militaire aanwezigheid te beperken, de rechtsstaat te herstellen en de schuldigen daadwerkelijk te bestraffen en voor het gerecht te brengen.
Wij denken dat Indonesië terecht zeer prat gaat op zijn zelfbeschikking. Maar rekening houdend met de verscheidenheid van de volkeren die binnen deze archipel leven, mogen wij toch ook verwachten dat men datzelfde respect opbrengt voor de verscheidenheid die binnen de Indonesische omgeving leeft en meer bepaald voor Oost-Timor waar Indonesië steeds wederrechtelijk de zaak heeft bezet. Ik wil me uitdrukkelijk aansluiten bij de vraag van mevrouw Van Bladel om waarnemers te sturen. We hebben al zo vaak in tijden vóór verkiezingen gezien dat het geweld toeneemt. We hebben ook gezien dat de aanwezigheid van buitenlandse waarnemers de zaak kan kalmeren. Het is nog niet te laat. Laat ons nu wat doen.

Mendes Bota
Mijnheer de Voorzitter, het bloedbad van Liquica is de laatste episode uit de reeks terreurdaden waarvan het Timorese volk het slachtoffer is. Op 6 en 7 april werden 25 burgers gedood door de gewapende militie, die onder de naam "Meraputi" opereert en banden heeft met de mobiele brigade van de elite-eenheid van de Indonesische politie.
Wij eisen een internationaal onderzoek. Wij eisen dat de criminelen ter verantwoording worden geroepen. Wij kunnen niet aanvaarden dat het geweld als voorwendsel wordt gebruikt om de reeds geplande bijeenkomsten tussen Portugal en Indonesië onder toezicht van de VN te vervroegen teneinde een tekst op te stellen die aan Oost-Timor een autonoom statuut verleent. De VN mogen niet van het toneel verdwijnen. Zij moeten ter plekke aanwezig blijven om de vrede te waarborgen en toezicht op het voornoemde onderzoek uit te oefenen. Wij stellen hier uitdrukkelijk het cynisme van het Indonesische regime aan de kaak. Indonesië houdt bij hoog en bij laag vol dat het de mensenrechten verdedigt, maar tegelijkertijd bewapent het de milities die de bevolking afmaken. Van hieruit willen wij ons solidair verklaren met Xanana Gusmão, een man die in 1992 tot twintig jaar gevangenisstraf werd veroordeeld en momenteel onder huisarrest staat. Men heeft er echter mee gedreigd hem opnieuw gevangen te zetten enkel omdat hij het Timorese volk heeft opgeroepen zichzelf te verdedigen. Wij willen derhalve uiting geven aan onze verontwaardiging over de recente ontwikkelingen en spreken onze solidariteit uit met Xanana Gusmão en het Timorese volk. Tezelfdertijd verzoeken wij de VN en de internationale organisaties de nodige maatregelen te treffen.

Blot
Mijnheer de Voorzitter, het doet me genoegen dat ons Parlement zich over het vraagstuk van Oost-Timor buigt. Ik wil graag in herinnering brengen dat deze voormalige Portugese kolonie in 1975 door Indonesië werd binnengevallen en in 1979 door deze staat werd ingelijfd.
Ik ben over het algemeen ingenomen met deze gezamenlijke resolutie en zal er dus voor stemmen. In de tekst wordt ferme taal gesproken en de bedoelingen zijn goed, maar we hoeven ons geen illusies te maken: het lot van de Timorezen zal er niet door verbeterd worden. De opstelling van de Indonesische autoriteiten jegens dit kleine katholieke volk heeft veel weg van een genocide. In de kerk van Liquica zijn 25 gelovigen gedood. Helaas hebben er in Oost-Timor veel vergelijkbare wreedheden plaatsgevonden. De afgelopen 24 jaar zijn 200.000 Timorezen gedood, ofwel een derde van de bevolking. Het lijkt alsof de machthebbers in Jakarta dit moedige katholieke volkje van de aardbodem willen laten verdwijnen. De Oost-Timorezen blijven zich immers verzetten tegen hun gedwongen inlijving in Indonesië, waar 150 miljoen moslims wonen.
Net als de Turkse regering in Cyprus probeert de Indonesische regering de katholieke bevolking te vervangen door een moslimbevolking door honderdduizenden kolonisten naar Oost-Timor te sturen. Net als in andere landen met een moslimregering worden christenen vervolgd, gemarginaliseerd, vernederd en zelfs vermoord. Denk maar aan Soedan, Turkije en Libanon, dat door Syrië bezet wordt.
De wereldmachten, van Washington tot Brussel, uiten hun goede bedoelingen, maar interesseren zich in feite nauwelijks voor Timor. Indonesië schond destijds de Portugese soevereiniteit en het zelfbeschikkingsrecht van het Oost-Timorese volk en maakt zich al jarenlang schuldig aan volkerenmoord onder de Timorese bevolking . Dit alles leidt uitsluitend tot verbale verontwaardiging. We bombarderen liever het Servische volk, dat in zijn eigen provincie Kosovo, de bakermat van Servië, zijn nationale en religieuze identiteit tracht te redden. Daarmee tonen we niet alleen minachting voor het soevereiniteitsbeginsel, maar riskeren we bovendien een derde wereldoorlog.
Er wordt hier met twee maten gemeten. De Niet-ingeschrevenen zijn verontwaardigd over deze zogenaamde nieuwe wereldorde, waarin de wetten van de jungle zegevieren en de machtige staten kunnen doen wat ze willen, terwijl het handelen van de zwakke staten genadeloos wordt afgestraft.

Van den Broek
Voorzitter, met de geachte afgevaardigde meent ook de Commissie dat de situatie in Indonesië uit de aard der zaak verslechtert, daar waar het gaat om de interetnische en interreligieuze conflicten waarover gesproken is. Daaraan heeft de Raad in zijn verklaring van 7 april jongstleden, zich hierover uitsprekende, ook toegevoegd dat er een aantal stappen door de Indonesische regering genomen zijn die duidelijk te verwelkomen zijn. Dat heeft onder meer ook te maken met de verkiezingen, met nieuwe wetten op de politieke partijen maar ook met bepaalde economische maatregelen die zijn aangekondigd om de economische situatie te stabiliseren. Ook bepaalde sociale programma's die zijn opgezet om de huidige crisis het hoofd te bieden en ook wat er is aangekondigd op het gebied van de verbetering van de mensenrechtensituatie in Indonesië. Dit alles staat te lezen in de verklaring van de Raad van 7 april.
Tegelijkertijd heeft de Commissie ook gemeend op 31 maart jongstleden een besluit te moeten nemen om zeven miljoen euro ter beschikking te stellen met het oog op de komende verkiezingen in Indonesië. Van die zeven miljoen zijn vijf miljoen bestemd om via NGO's aan electorale voorlichting te doen, dat wil zeggen verkiezingstraining en informatie en twee miljoen voor het uit kunnen zenden van een zestigtal waarnemers gedurende twee weken in Indonesië vanuit onze lidstaten, maar in het kader van de bredere verkiezingswaarneming die onder meer door de Verenigde Naties wordt georganiseerd. De Verenigde Naties zelf zullen nog een dertigtal waarnemers voor een langere periode uitsturen, namelijk voor een periode van twee maanden. Indonesië heeft overigens de aanwezigheid van die waarnemers ook geaccepteerd.
Ten aanzien van Oost-Timor deelt de Commissie de bezorgdheid van de leden van het Europees Parlement over de recente toename van het geweld en sluiten wij ons ook weer aan bij de verklaring van het voorzitterschap van 12 april jongstleden. Ook steunt de Commissie het initiatief van de lidstaten om een vredes- en verzoeningscommissie op te richten die ertoe moet bijdragen de rust op Oost-Timor te herstellen. De Commissie is van oordeel dat de recente reeks incidenten duidelijk de aanwezigheid van de Verenigde Naties in dat gebied noodzakelijk maakt en dringt dan ook aan op de vrije toegang van het Internationaal Comité van het Rode Kruis en ook andere humanitaire organisaties tot Oost-Timor.
De Commissie verwelkomt het nieuwe beleid van de Indonesische regering dat inhoudt dat deze erkent dat het noodzakelijk is ook op Timor rechtstreekse verkiezingen te houden teneinde te bepalen in welke mate de voorwaarden voor autonomie die thans in New York worden besproken ook aanvaardbaar zijn. Zij wijst erop dat de pogingen van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties om een rechtvaardige, alomvattende en internationaal aanvaardbare oplossing te vinden ook internationaal moeten worden gesteund.
De Commissie herhaalt nog eens ten overvloede dat zij de thans gaande besprekingen over Oost-Timor steunt, welke ook in onze opvatting, de enige mogelijkheid bieden om tot een vreedzame, rechtvaardige en duurzame oplossing te komen die rekening houdt met het recht op zelfbeschikking van het Oost-Timorese volk en ook de belangen van alle partijen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Van den Broek.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt vanmiddag om 17.30 uur plaats.

De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende ontwerpresoluties:
B4-0375/99 van de heer Bertens, namens de ELDR-Fractie, -B4-0384/99 van mevrouw Maij-Weggen, namens de PPE-Fractie, -B4-0389/99 van de leden Pasty en Van Bladel, namens de UPE-Fractie, -B4-0399/99 van de heer Colajanni, namens de PSE-Fractie, -B4-0410/99 van de heer Dupuis e.a., namens de ARE-Fractie, en-B4-0416/99 van de leden Telkämper en McKenna, namens de V-Fractie, over Birma;
B4-0374/99 van de heer Bertens, namens de ELDR-Fractie, en de heer Bourlanges e.a., namens de PPE-Fractie, -B4-0390/99 van de leden Pasty en Van Bladel, namens de UPE-Fractie, -B4-0400/99 van de heer Harrison, namens de PSE-Fractie, -B4-0407/99 van de heer Vinci e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, en-B4-0422/99 van de leden Telkämper en McKenna, namens de V-Fractie, over Cambodja;
B4-0382/99 van de leden Fassa en André-Léonard, namens de ELDR-Fractie, -B4-0394/99 van de heer Pasty, namens de UPE-Fractie, -B4-0409/99 van de leden Hory en Castagnède, namens de ARE-Fractie, en-B4-0420/99 van de leden Aelvoet en Telkämper, namens de V-Fractie, over Niger;
B4-0391/99 van mevrouw Banotti e.a., namens de PPE-Fractie, -B4-0398/99 van mevrouw Malone, namens de PSE-Fractie, en-B4-0421/99 van mevrouw McKenna e.a., namens de V-Fractie, over de moord op Rosemary Nelson.
Birma

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, het is frustrerend om te zien hoe de autoriteiten in Birma iedere kans om hun goede wil te tonen aan zich voorbij laten gaan. Het inreisvisum van de doodzieke Michael Aris, de man van Aung San Suu Kyi, heeft dat gebrek aan respect getoond. Het totaal onnodige leed dat hiermee aan Aung San aangedaan werd, is tekenend voor deze regering. Op deze wijze is er echt geen uitzicht op het einde van het isolement van Birma. Het zal alleen maar toenemen.
Helaas zijn wij nu wederom genoodzaakt de Birmaanse regering op te roepen om de grondrechten van het Birmaanse volk in algemene zin te eerbiedigen. Weer moeten wij het gedwongen verplaatsen van dorpen en het gebruiken van mensen als dwangarbeiders streng veroordelen. Geen enkele crisis geeft de regering het recht de rechten van haar volk te schenden. Maar laat de regering van Birma zich goed realiseren dat leiders persoonlijk verantwoordelijk zijn voor het leed dat zij aanrichten.
De internationale gemeenschap vergeet niet. En ooit zullen de huidige leiders van Birma terecht moeten staan voor de misdaden die zij nu begaan. Internationaal strafrecht wordt op die manier werkelijkheid hetgeen de fundamentele rechten van ieder mens zal beschermen.

Maij-Weggen
Voorzitter, het is voor de zoveelste keer dat Birma hier op de agenda staat. Ik geloof dat dit al de achtste resolutie is. Nog steeds heeft dat volk te lijden onder de situatie die hun door de militaire regering wordt aangedaan. Deze keer is het weer in het nieuws gekomen omdat de echtgenoot van mevrouw Aung San Suu Kyi die ernstig ziek was niet naar Birma mocht komen. Het sprak vanzelf dat mevrouw Aung San Suu Kyi niet naar Engeland kon omdat zij dan geen kans zou hebben gekregen om terug te komen. Het is toch eigenlijk een schande dat men een echtpaar dat vijfentwintig jaar getrouwd is niet de kans geeft om bij elkaar te zijn op het moment dat een van de twee stervende is.
Daarnaast zien wij dat de Karen-dorpen weer worden aangevallen in de grensstreek. Ik ben vorig jaar in Thailand geweest om een aantal van die vluchtelingenkampen op te zoeken en ik hoor nu dat er weer veel mensen over de grens komen om zich te voegen in die vluchtelingenkampen die toch al overvol zijn.
Tegelijk zijn er positieve initiatieven. 285 parlementsleden hebben zich vergaard in een groep die het parlement bij elkaar wil roepen. Zou het niet goed zijn wanneer de Europese Unie daar vooral veel steun aan zou geven, zodat het parlement dat destijds weggestuurd is de kans krijgt om op een andere manier toch mee te werken aan een constitutie die de situatie in Birma eindelijk eens grondig zou kunnen wijzigen.
Het is een situatie waarop wij al jarenlang moeten toezien. Het is één van de meest slecht geregeerde landen ter wereld. De Europese Unie zou nog meer een vuist moeten maken dan zij nu al doet. Ik roep de Commissie daartoe op.

Vecchi
Mijnheer de Voorzitter, in de afgelopen weken heeft het regime in Birma zich opnieuw ten schade gemaakt: mevrouw Aung San Suu Kyi, winnares van onze Sacharovprijs, die geen bewegingsvrijheid geniet, heeft zelfs haar eigen echtgenoot niet terug kunnen zien voordat deze stierf. Zij en heel haar land zijn al sinds vele jaren verstoken van elke fundamentele vrijheid, van de naleving van de meest elementaire mensenrechten en van elke vorm van democratische openheid. We weten ook dat elke vorm van oppositie genadeloos de kop in wordt gedrukt en dat de nationale minderheden ernstig worden onderdrukt. Dwangarbeid en slavernij zijn wijd verbreide praktijken in dit land.
De militaire kliek die aan de macht is, is tot op heden immuun en ongevoelig gebleken voor welke vorm van binnen- en buitenlandse druk dan ook. Birma is mijns inziens een belangrijke toetssteen voor de wijze waarop wij de mensenrechten verdedigen en bevorderen als een fundamenteel element van de Europese identiteit en van haar uitstraling in de wereld. Ik denk dat we onze oprechte deelneming aan mevrouw San Suu Kyi het best kunnen betuigen door op de eerste plaats onze maatregelen tegen het Birmaanse regime op te voeren en het nog verder te isoleren, zowel op politiek en diplomatiek vlak als op economisch en handelsgebied.
Zolang de mensenrechten niet worden gegarandeerd en zolang het door een groot deel van de Birmaanse bevolking gewenste democratiseringsproces niet opnieuw op gang wordt gebracht, zal het verder onmogelijk zijn om op welk vlak dan ook contacten met Birma te onderhouden, laat staan normale betrekkingen op te bouwen met dit land.
Tegelijkertijd denk ik dat er naast de maatregelen die het isolement van de Birmaanse autoriteiten moeten vergroten, een politieke strategie moet worden uitgestippeld om de ook door het Birmaanse volk zo vurig gewenste veranderingen in dat land te bespoedigen. We moeten het dus niet enkel bij woorden laten, maar een gerichte strategie formuleren die door alle landen van de Unie onderschreven en uitgevoerd wordt.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik wil hier nu niet stilstaan bij de aard van het Birmaanse regime. Ik denk dat we hierover allen dezelfde mening zijn toegedaan. De heer Bertens, mevrouw Maij-Weggen en de heer Vecchi hebben hun standpunt hierover zojuist weergegeven.
Ik denk dat we hier een heel ander vraagstuk aan de orde moeten stellen, te meer daar de Unie ten aanzien van Birma een heel duidelijk standpunt inneemt. Het Parlement, de Commissie - met de heer Marín in het bijzonder - en zelfs de Raad hebben overeenstemming over dit standpunt bereikt. De heer Vecchi formuleerde dit vraagstuk als volgt: is Birma daadwerkelijk geïsoleerd of niet? Ik denk dat we deze vraag ontkennend moeten beantwoorden. De sancties die we dit land hebben opgelegd hadden immers allang resultaat moeten opleveren. In werkelijkheid geniet Birma veel steun op economisch en militair gebied, met name van China. Ik vind het jammer dat commissaris Brittan nu niet in ons midden is. Dankzij deze steun kan Birma zijn bevolking blijven onderdrukken en iedere democratische ontwikkeling verhinderen.
Wat Birma betreft, en overigens ook Noord-Korea, een ander land dat op de steun van commissaris Brittan kan rekenen, moeten we dus druk uitoefenen op China. Dit land moet de autoriteiten van Birma en Noord-Korea ertoe bewegen veranderingen door te voeren. Het regime in Birma profiteert overigens van ons wereldwijd prohibitiestelsel inzake drugs. We weten dat Birma een van de grootste drugsproducenten ter wereld is. Het land kan dankzij de enorme opbrengsten uit de drugshandel, gemakkelijk zonder de steun van de Westerse landen.

Telkämper
Mijnheer de Voorzitter, zoals in de vorige ontwerpresoluties en debatten kunnen we ook nu weer de aanhoudende mensenrechtenschendingen tegen verscheidene bevolkingsgroepen in Birma alleen maar veroordelen. In feite kunnen we op dit punt alleen maar in herhaling vallen. Jammer genoeg moeten we het dit keer niet alleen hebben over de verschrikkelijke situatie van de mensen in Birma, maar ook over het droevige bericht over de dood van dr. Michael Aris, de echtgenoot van mevrouw Aung San Suu Kyi. Ze waren gedwongen gescheiden te leven, omdat zij hem niet kon bezoeken en hij haar niet mocht bezoeken. Ik denk dat deze inmenging in de intieme sfeer van het privé-leven laat zien hoe repressief en wreed dit regime is.
We moeten de Commissie aansporen ook druk uit te oefenen op de buurlanden, want het is belangrijk dat Birma geïsoleerd raakt, dat deze regering wordt gedwongen om af te treden, dat het geweld tegen de dorpelingen ophoudt, zodat ze niet langer worden gebruikt als dwangarbeiders en er geen verplaatsingen van hele dorpen meer plaatsvinden. We moeten de Raad aanmoedigen en oproepen om iedere samenwerking met de ASEAN-landen en Birma gezamenlijk te staken, Birma niet te integreren in het communautair beleid in deze regio, en ervoor te zorgen dat er ook onder het Duitse voorzitterschap geen inreisvisa worden verstrekt. We hebben dit officieel verboden, en alle lidstaten van de Unie moeten zich hieraan houden.

Habsburg-Lothringen
Mijnheer de Voorzitter, de vorige sprekers zijn reeds voldoende ingegaan op het volkomen onaanvaardbare feit dat dr. Michael Aris, voordat hij stierf, een inreisvisum werd geweigerd . Men heeft er ook op gewezen dat dit verschrikkelijke regime door China wordt gesteund. Daarom zou ik nu vooral de aandacht willen vestigen op de etnische zuiveringen die daar plaatsvinden. Op een dag waarop we de resolutie over Kosovo hebben aangenomen, is dit volgens mij van groot belang.
In onze resolutie stellen we met name de situatie van de Karen-dorpen aan de kaak. We mogen echter niet uit het oog verliezen dat dit een onderdeel is van een groter project van etnische zuiveringen, zoals bijvoorbeeld ook Amnesty International in 1998 in Londen heel duidelijk heeft aangetoond. We hebben de aandacht gevestigd op het feit dat alleen al de afgelopen twee jaar ongeveer 300.000 mensen die behoren tot het Shan-volk onder dwang moesten verhuizen en hoe de Mon-, Akha- en Lahu-volken werden verdreven naar buurlanden. Tegen deze achtergrond is het alleen maar logisch en terecht dat we ons visabeleid herzien, zoals in paragraaf 9 wordt geëist, en Birma uitsluiten van bijeenkomsten van de EU-ASEAN en de ASEM zolang er geen aanmerkelijke verbetering is in de mensenrechtensituatie.
Cambodja

Neyts-Uyttebroeck
Mijnheer de voorzitter, collega's, afgelopen zomer heb ikzelf in Cambodja gezien dat de bevolking nog steeds zeer diep is getraumatiseerd. Zoals koning Sianouk het me gezegd heeft: mon peuple est toujours très malade. De tragedie duurt voort, nu al twintig jaar, omdat geen enkel onderzoek, noch proces heeft plaatsgevonden. De Cambodjaanse regering kan zo'n onderzoek of zo'n proces niet voeren, zelfs al zou ze dat willen. In augustus 1998 was men nog bezig met het opstellen van een burgerlijk wetboek en van een strafwetboek en ruzieden de Amerikaanse en Europese deskundigen onder elkaar en met elkaar om hun visie over deze diverse vormen van recht door te drukken. Een justitieel apparaat ontbreekt helemaal in Cambodja. Om die reden wil mijn fractie dat een internationaal VN-tribunaal de genocide onderzoekt en de schuldigen straft. Zij wil dat de Europese Unie Cambodja helpt een rechtsstaat te worden.

Van Bladel
Voorzitter, de uitdrukking killing fields doet onmiddellijk aan Cambodja denken en de genocide die daar vanaf 1975 plaatsvond. Het is zeer triest te constateren dat eerst een kwart eeuw later maar een klein begin wordt gemaakt om de slachtoffers recht te doen. Maar zelfs dit kleine begin dreigt ten onder te gaan om de betrokkenheid bij de genocide van de huidige politieke leiders te verhullen. Op zich heeft het mijn voorkeur dat een land zelf de verantwoordelijkheid neemt om in het reine te komen met een dergelijk gruwelijk verleden. Nu de feiten onder tafel dreigen te verdwijnen, is ook mijn fractie van mening dat een tribunaal ad hoc voor de volkerenmoord in Cambodja meer garantie biedt op gerechtigheid voor de Cambodjanen.

Harrison
Mijnheer de Voorzitter, het feit dat we er niet in zijn geslaagd Rode Khmer-kopstuk Ta Mok voor een onafhankelijk internationaal gerechtshof ter verantwoording te roepen is niet alleen buitengewoon verontrustend, maar ook leerzaam. Het is verontrustend omdat een proces voor een Cambodjaanse rechtbank naar alle waarschijnlijkheid niet de volledige waarheid aan het licht zal brengen over de misdaden tegen de menselijkheid die de Rode Khmer in de periode van de killing fields eind jaren "70 heeft begaan. Het wekt ook de vrees dat Hun Sen de internationale hulp oneigenlijk zal gebruiken door de Cambodjaanse wetgeving inzake landverraad toe te passen op sommige van zijn huidige politieke tegenstanders. Niettemin is dit feit ook leerzaam, omdat het duidelijker naar voren brengt hoezeer de internationale gemeenschap behoefte heeft aan een permanent internationaal gerechtshof voor strafzaken. Dat zou namelijk strafrechtelijke consequenties kunnen verbinden aan de vele gevallen van genocide in de wereld, die een smet werpen op ons allemaal. Ook zou het een afschrikking kunnen vormen voor hen die zich aan dit soort peilloze wreedheden schuldig maken, of zij nu actief zijn in Indochina of in het vroegere Joegoslavië.
De rechtsstaat is een van de steunpilaren van een beschaafde samenleving. Het is dan ook bedroevend dat in het nabijgelegen Maleisië deze week Anwar Ibrahim is veroordeeld. Hieruit blijkt hoe ver we nog te gaan hebben voor het recht algemeen toegepast wordt om de mensenrechten te dienen. Het blauwe oog dat Anwar Ibrahim ten gevolge van zijn arrestatie heeft opgelopen is een blamage voor de Maleisische justitie en voor eenieder die de mensenrechten hoog in het vaandel voert. Anwar Ibrahim moet terstond worden vrijgelaten, wil premier Mahathir dat zijn zieke land in de ogen van de wereldgemeenschap weer gezond en welvarend wordt.
Mijnheer de Voorzitter, in vervolg op onze vele kritische resoluties over Maleisië, roep ik u op een protestnota tot de heer Mahathir te richten over het ondeugdelijke en politiek geïnspireerde proces tegen Anwar Ibrahim. Ik hoop dat u dat namens dit Parlement zult kunnen doen.

Telkämper
Mijnheer de Voorzitter, er moet van dit Parlement en van alle democratische instellingen een signaal en een waarschuwing uitgaan naar de internationale gemeenschap dat mensenrechtenschendingen ontoelaatbaar zijn en niet worden vergeten. We mogen de moordpartijen in Cambodja niet ongestraft laten, en de daders moeten ter verantwoording worden geroepen. Daarom is het gerechtvaardigd om een internationaal tribunaal ad hoc op te richten, temeer omdat Cambodja hier als staat vermoedelijk niet toe in staat is, of beter gezegd, hier niet de nodige structuren voor bezit.
In de resolutie wordt de Commissie opgeroepen Cambodja bij te staan bij de ontwikkeling van een wettelijk en justitieel kader voor de toepassing van het burgerlijk recht. We hebben de Commissie hier al meermaals om verzocht, en ik vind dat deze steun aanzienlijk moet zijn. Dat geldt ook voor de samenwerking met alle ASEAN-landen. Het geldt evenzeer voor Maleisië. De vorige spreker heeft uitvoerig gesproken over Anwar Ibrahim. Ook deze onrechtmatige arrestatie kunnen we niet zomaar over onze kant laten gaan, en we roepen Raad en Commissie op dit ook op passende wijze duidelijk te maken aan de Maleisische regering. Anders moeten maatregelen worden genomen om de betrekkingen te bevriezen.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, het is ondenkbaar dat de ergste collectieve misdaden sinds de Tweede Wereldoorlog niet doelmatig worden bestraft.
Ons Parlement moet daarom drie eisen stellen. Ten eerste moet er een tribunaal komen. Het kan niet zo zijn dat wij alleen onze politieke verontwaardiging uiten en kracht bijzetten wanneer we dat politiek opportuun achten.
In de tweede plaats moet dit een internationaal tribunaal zijn. De heer Hun Sen had hier indertijd om gevraagd, maar heeft dit idee later verworpen. Ik denk dat het proces tegen de Rode Khmer-leiders niet gehinderd mag worden door de politiek-juridische regelgeving van een land zonder stabiele democratische structuren.
In de derde plaats moet niet alleen Ta Mok gestraft worden, maar dienen alle verantwoordelijke leiders van Angkar, de collectieve doodseskaders, hun gerechte straf te ondergaan. Het is ontoelaatbaar dat één persoon als zondebok wordt aangewezen en voor al het leed verantwoordelijk wordt gesteld, ook al is deze zondebok een beul.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, iedereen die een geschiedenisboek gelezen heeft over de recente historie in Cambodja en iedereen die daarbij ook nog het geluk heeft gehad, tussen aanhalingstekens, om in Cambodja rond te reizen, kan zich niet voorstellen dat op geen enkele wijze zelfs maar aanstalten is gemaakt voor een internationaal tribunaal om de auctoren van de killing fields en van de slachtpartij, die terecht door de heer Bourlanges één van de ergste misdaden na de tweede wereldoorlog wordt genoemd terecht te stellen. Of op zijn minst dat er een onderzoek wordt ingesteld. Ik maak me ernstig zorgen over de impasse die hier nu is ontstaan. Het kan niet zo zijn dat de huidige Cambodjaanse regering de Rode Khmer-leiders om welke reden dan ook, misschien uit vaderlandsliefde, ongemoeid laat. Ik denk overigens dat een internationaal Cambodja-tribunaal misschien ook nog enige invloed kan hebben en een signaal kan vormen voor de regering in Birma en andere regeringen in Zuid-Oost-Azië.

Fassa
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het geval van Ta Mok confronteert ons met een interessant en tegelijkertijd dramatisch juridisch probleem. Het is een illusie te denken dat een Cambodjaanse rechtbank objectief kan oordelen over de misdaden tegen de mensheid die de leden van die rechtbank zelf hebben begaan, en meer in het algemeen over de misdaden die de Rode Khmer heeft begaan.
De instelling van een rechtbank ad hoc is wenselijk, maar deze zal zich nooit aan de verdenking kunnen onttrekken dat het om een speciale rechtbank gaat die haar vonnis in zekere zin al van tevoren heeft geformuleerd en die de verdachte niet die garanties heeft geboden die zelfs een verdachte als Ta Mok verdient. Er is dus slechts één oplossing: een permanente internationale rechtbank, een natuurlijke rechter aan wie de beoordeling van alle misdaden tegen de mensheid in handen wordt gegeven, door wie, waar en wanneer ze ook gepleegd zijn.
Niger

Fassa
Mijnheer de Voorzitter, de resolutie over Niger, die alle fracties in dit Parlement gezamenlijk hebben ingediend, lijkt - het spijt me dat ik het moet zeggen - op een soort routine-resolutie. We worden geconfronteerd met de zoveelste staatsgreep, met de zoveelste verloochening van de beginselen van de rechtsstaat, met een militaire junta die de wetgevende en uitvoerende macht opeist, zonder dat het volk daar op enige wijze zeggenschap in heeft gehad. Het constitutioneel hof heeft recentelijk de uitslag van de lokale verkiezingen ongeldig verklaard, wat de spanning verder heeft verhoogd. Die verkiezingen hadden in theorie de terugkeer naar de democratie moeten voltooien en waren niet toevallig gewonnen door de oppositie.
De Europese Unie moet dus krachtig reageren. In het bijzonder moet de Commissie de ontwikkelingssamenwerking in het kader van de Verdrag van Lomé stopzetten en enkel doorgaan met de humanitaire hulp en de directe bijstand die door non-gouvernementele organisaties aan de meest kwetsbare bevolkingsgroepen wordt verleend.

Maes
Mijnheer de voorzitter, op 6 april 1994 werd het neerschieten van het vliegtuig van president Habyarimana het begin van een afschuwelijke genocide in Rwanda. Weer is een moord gepleegd op een president die weliswaar ook met een staatsgreep president is geworden en die door zijn eigen militaire wacht werd vermoord, de militaire wacht die vervolgens zelf de macht heeft genomen. Het Parlement is ontbonden en de militairen hebben zowat alle macht naar zich toe getrokken. Het spreekt vanzelf dat wij voor deze toestand zeer attent moeten zijn. Daarom herinnerde ik even aan de gebeurtenissen van vijf jaar geleden in Rwanda. Weer is zo een land in onrust gestort. Een land dat het al zo vreselijk moeilijk heeft. In deze omstandigheden zou het onverantwoord zijn met deze machthebbers welke coöperatie dan ook aan te gaan. Wij moeten onze hulp, indien wij die op humanitair vlak willen verstrekken, dan ook verlenen via betrouwbare NGO's en ik hoop dat de voornemens uitgevoerd worden.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, het is toch treurig dat een conflict in een Afrikaans land wederom op de slechtst mogelijke manier wordt opgelost. Door een staatsgreep en de moord op de president op 9 april is Niger nu in een zeer gespannen situatie terechtgekomen. De onlangs gehouden lokale en regionale verkiezingen zijn ongeldig verklaard en de militairen hebben de wetgevende en uitvoerende macht naar zich toe getrokken sinds de nationale vergadering is ontbonden. Laten wij hopen dat hiermee niet een einde komt aan een proces en een ontwikkeling in meer democratische richting. Er is nog een sprankje hoop, aangezien de oppositie heeft verklaard dat zij de militairen een kans wil geven om binnen negen maanden de macht over te dragen aan een burgerregering.
Wij als leden van het Europees Parlement kunnen slechts eisen dat de Commissie de samenwerking binnen de Overeenkomst van Lomé opschort, en diegenen die in Niger de macht hebben gegrepen, dringend verzoeken de grondwet te eerbiedigen, de macht over te dragen aan een burgerregering en de vrijheden en de rechten van de mens te eerbiedigen. Dat is namelijk de enige weg naar de vrijheid en de stabiliteit in het land.

Vecchi
Mijnheer de Voorzitter, door de staatsgreep in Niger en de moord op president Ibrahim Baré Maïnassara is weer een Afrikaans land weggezonken in het moeras van de staatsgrepen en is het proces van gedeeltelijke wederopbouw van de democratische instellingen geblokkeerd.
Natuurlijk valt de staatsinrichting van landen als Niger moeilijk te rijmen met een zeer kwetsbaar democratiseringsproces. Dit was de afgelopen maanden al duidelijk geworden toen de regionale, provinciale en lokale verkiezingen, waarbij de oppositie aan de winnende hand was, ongeldig werden verklaard. We moeten deze militaire kliek die de staatsgreep heeft gepleegd en die niet weet hoe ze met macht om moet gaan, bestrijden. De democratische instellingen moeten vandaag nog in ere worden hersteld en er moet een daadwerkelijk democratiseringsproces op gang worden gebracht in het land. Daarom zijn ook wij het erover eens dat de officiële ontwikkelingssamenwerking in het kader van het Verdrag van Lomé moet worden stopgezet totdat het democratiseringsproces weer op gang is gebracht. Deze situatie toont eveneens aan dat we de kwaliteit van ons beleid ten aanzien van de Afrikaanse landen aanzienlijk moeten verbeteren. Het is van groot belang dat de mensenrechten, het democratiseringsproces en conflictpreventie - noodzakelijke voorwaarden voor echte ontwikkeling - daadwerkelijk worden opgenomen in de ontwikkelingssamenwerking.

Lehideux
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat iedereen zich hier kan vinden in de analyse van de gebeurtenissen die zich onlangs in Niger hebben afgepeeld. Bovendien denk ik dat we allen de noodzaak onderschrijven van een zo snel mogelijke herstel van de rechtsregels. Na de staatsgreep en de moord op president Ibrahim Baré Maïnassara moet de democratie zo snel mogelijk in ere worden hersteld.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil namens mijn fractie aangeven dat we ons niet achter de vier amendementen zullen scharen die over deze resolutie zijn ingediend. Wij zijn het weliswaar eens met de kern van de zaak en delen de zorgen die zijn geuit, maar vinden dat het algemene standpunt van dit Parlement dat in deze amendementen staat verwoord, nu niet behandeld dient te worden. Wij willen dat de resolutie van vandaag alleen over het Nigeriaanse vraagstuk gaat. Dit vraagstuk is van groot belang gezien de gebeurtenissen die zich zojuist voltrokken hebben. We willen zo snel mogelijk een standpunt over dit vraagstuk, maar de resolutie moet niet over andere zaken gaan. Nogmaals, we zullen deze amendementen niet steunen.
De moord op Rosemary Nelson

Malone
Mijnheer de Voorzitter, een van de droevigste beelden die ik de laatste tijd gezien heb was dat van de kinderen van Rosemary Nelson die de kist van hun moeder volgden. Rosemary Nelson, advocate en voorvechtster van de mensenrechten, is vorige maand op beestachtige wijze in Noord-Ierland vermoord.
Er heerst algehele onrust in Ierland en de internationale gemeenschap over de omstandigheden waarin deze moord heeft plaatsgevonden. Verder hebben de speciale rapporteur van de Verenigde Naties voor de onafhankelijkheid van rechters en advocaten, de hoge commissaris voor de mensenrechten van de Verenigde Naties, de Internationale commissie van juristen en gisteravond ook een aantal leden van het Amerikaanse Congres hun bezorgdheid over deze zaak geuit.
Als we als Europese Unie serieus willen worden genomen met ons pleidooi voor een strenge naleving van de mensenrechten in de wereld, moeten we eerst onze eigen stoep vegen. Zonder advocaten kan er nergens sprake zijn van een geloofwaardige justitie. We moeten er dus voor zorgen dat zij hun beroep ongehinderd kunnen uitoefenen, zonder vrees voor intimidatie of erger. De moord op Rosemary Nelson en eerder die op Patrick Finucane laten zien dat in Noord-Ierland niet aan deze minimumvereiste wordt voldaan.
Ik wil u in het bijzonder vragen overwegingen D en F van de resolutie zorgvuldig te lezen, want ik kan ze in de mij toegemeten tijd niet voorlezen. In de gegeven omstandigheden zou een onderzoek van de Royal Ulster Constabulary , de Noord-Ierse politie, onvoldoende geloofwaardig zijn. De RUC heeft dit trouwens al min of meer toegegeven door de Britse en Amerikaanse politie te vragen toezicht te houden op het onderzoek. Het zou nog veel beter zijn als het onderzoek volledig onafhankelijk gevoerd werd, zodat alle delen van de samenleving konden zien dat het objectief en onpartijdig is.
Ik vraag mijn collega's hun steun te verlenen aan de resolutie en onze eis voor een uitputtend en onafhankelijk onderzoek, uitgevoerd door een internationaal team, naar de omstandigheden rond deze moord.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, de moord op Rosemary Nelson heeft overal in Ierland afgrijzen gewekt. Het enige geluk was dat haar man en kinderen niet in de auto zaten toen die ontplofte in het zicht van haar huis en het schoolplein waar haar dochtertje aan het spelen was.
Op veel plaatsen in de wereld, ook in Noord-Ierland, staan advocaten en rechters maar al te vaak in de frontlinie, daar waar het gevaar het grootst is. De moord op Rosemary Nelson maakt nog maar eens duidelijk hoe groot het gevaar is waaraan deze mensen zich blootstellen als zij een van de meest fundamentele mensenrechten van hun cliënten verdedigen.
Veel mensen geloven niet dat een onderzoek naar de dood van mevrouw Nelson grondig genoeg zal worden gevoerd als het aan de Royal Ulster Constabulary , de Noord-Ierse politie wordt overgelaten. Zij roepen daarom op tot een onafhankelijk onderzoek. Er zijn namelijk aanwijzingen dat mevrouw Nelson al geruime tijd ernstig voor haar leven vreesde, en tragisch genoeg heeft ze gelijk gekregen. Ik hoop dat mijn collega's deze resolutie samen met ons zullen steunen.

Ullmann
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement en in het bijzonder namens mijn beide Ierse collega's wil ik uitdrukking geven aan mijn dubbele ontzetting. Ten eerste, mijn ontzetting over de koelbloedige moord op een vrouw die haar persoonlijk leven en haar carrière heeft gewijd aan de verdediging van de mensenrechten, en ten tweede, mijn ontzetting over het feit dat er zoals op andere plaatsen in de wereld ook in een land van de Europese Unie bepaalde krachten zijn die een op gang gekomen vredesproces met terroristisch geweld trachten te dwarsbomen. We zijn hier echter niet alleen om onze ontzetting uit te spreken, maar ook om duidelijke eisen te stellen. Ten eerste verzoeken wij om een onderzoek naar de omstandigheden rond deze moord door de bevoegde opsporingsautoriteiten. Daarenboven verzoek ik zoals de vorige sprekers om een internationaal onderzoek door de bevoegde diensten van de hoge commissaris voor de mensenrechten.

Miller
Mijnheer de Voorzitter, zoals vele collega's voor mij veroordeel ik de moord op Rosemary Nelson ten scherpste. Net als een groot aantal leden van dit Parlement heb ik de beelden van het autowrak en van haar gezin bij de begrafenis gezien. Ik kan u verzekeren dat we de gewelddaden die hieraan ten grondslag liggen ten scherpste veroordelen en dat er geen moeite gespaard zal worden om de daders van deze gruwelijke misdaad voor de rechter te brengen.
Toch geloof ik dat het huidige onderzoek wel degelijk doeltreffend en geloofwaardig is. De heer Port, die het onderzoek leidt, heeft de vrije hand gekregen en kan naar believen mensen en middelen toevoegen of vervangen. De heer Port heeft voor de Verenigde Naties in Rwanda gewerkt als opsporingscoördinator en voor het VN-tribunaal in Rwanda als hoofd opsporingen. Als hij dat wil, kan hij onafhankelijke rechercheurs inschakelen.
Naar de professionele inschatting van de juridisch attaché van de FBI biedt het inschakelen van de Royal Ulster Constabulary , de Noord-Ierse politie, de beste kans dat de daders worden opgespoord, omdat die het terrein kent en toegang heeft tot plaatselijke informatie. Zonder de RUC wordt het onderzoek ernstig belemmerd. We moeten dus samenwerken, willen we de daders opsporen en vervolgen.
Zolang het onderzoek naar de moord op mevrouw Nelson aan de gang is, is het niet raadzaam het te doorkruisen met eisen voor een nieuw onderzoek. Ik hoop dat mijn collega's in het Parlement beseffen hoe gevoelig dit onderzoek is en dat het vredesproces niet in gevaar mag worden gebracht. Voor we het over bijkomend onderzoek gaan hebben, moet het huidige onderzoek zijn loop volgen, anders maken we de zaak alleen maar ingewikkelder.
Niettemin moet dit Parlement een signaal uitzenden dat zulk geweld niet ongestraft blijft, wat ook de politieke kleur van de dader moge zijn.

Cushnahan
Mijnheer de Voorzitter, de moord op Rosemary Nelson is een laffe en onmenselijke daad. Het is een aanval op de justitie, een aanval op de democratie en een gerichte poging de overeenkomst van Goede Vrijdag onderuit te halen. Tot mijn spijt moet gezegd worden dat er gegronde twijfels bestaan over de rol van de politie. Wie de wet handhaaft, moet zich ook aan die wet houden.
Maar laat een ding duidelijk zijn: deze resolutie moet niet worden uitgelegd als een algehele veroordeling van de Royal Ulster Constabulary , de Noord-Ierse politie. De bevolking van Noord-Ierland heeft namelijk veel aan de RUC te danken. Mensen van de RUC hebben hun leven moeten geven om politici de tijd te gunnen de problemen van Noord-Ierland aan te pakken. Keer op keer staan zij in de frontlinie als loyalistisch of republikeins geboefte zijn terroristische aanslagen pleegt. Voor de overgrote meerderheid bestaat de RUC uit uitstekende politiemensen die de wet onpartijdig proberen te handhaven. We moeten deze daad veroordelen met in het achterhoofd de gedachte dat er loyalistisch en republikeins gespuis rondloopt dat met opzet probeert een overeenkomst onderuit te halen die is bekrachtigd door het overgrote deel van de Ierse bevolking, zowel in het noorden als in het zuiden. We mogen ze niet hun gang laten gaan.

Gutiérrez Díaz
Mijnheer de Voorzitter, voordat het onderwerp "mensenrechten" wordt afgesloten, zou ik graag nog hardop mijn tevredenheid willen uitspreken over het feit dat de Britse minister van Binnenlandse Zaken vandaag heeft beslist dat de uitleveringsprocedure tegen generaal Pinochet door kan gaan. Dit besluit komt overeen met het standpunt van het Europees Parlement.

Van den Broek
Voorzitter, er bestaat geen enkel verschil van opvatting tussen de Commissie en dit Huis over de voortgaande ernstige mensenrechtenschendingen in Birma. Op 26 april aanstaande zal Birma tijdens de Raad Algemene Zaken opnieuw op de agenda staan. Er zal vermoedelijk worden besloten om de bestaande maatregelen tegen Birma, waaronder de visarestricties, opnieuw met zes maanden te verlengen. U weet dat een jaar geleden een besluit werd genomen dat een half jaar geleden is verlengd en dat nu opnieuw zal gebeuren, eenvoudigweg omdat de situatie niet is verbeterd.
In de tweede plaats wordt er in de mensenrechtencommissie van de Verenigde Naties op dit moment gesproken over het opstellen van een nieuwe resolutie tegen Birma. In de derde plaats wijs ik u erop dat, afgezien van de geregelde aandacht die de Raad van ministers geeft aan de problematiek van Birma, dit ook tot uitdrukking is gebracht in het niet doorgaan van de EU-ASEAN-conferentie in Berlijn die vorige maand of zes weken geleden was voorzien, omdat men het niet eens is kunnen worden over de participatie van Birma daar en omdat de bijzondere formule die door de Raad was aangeboden om toch de mensenrechtenproblematiek in Birma aan de orde te kunnen stellen met de Birmezen werd ook zijdens ASEAN niet geaccepteerd.
Wij moeten zien hoe wij zonder de hele relatie met ASEAN continu onder druk gezet te zien door de situatie in Birma toch operationeel iets kunnen blijven doen om onze afkeer van de mensenrechtensituatie in Birma duidelijk te maken en mee te werken aan verbetering daar ter plaatse.
Dan nu Cambodja. Daarvan wil ik in het kort zeggen dat de trojka van de EU een diplomatieke demarche heeft ondernomen bij de eerste minister, die zich persoonlijk akkoord heeft verklaard met het basisbeginsel dat de leiders van de Rode Khmer daadwerkelijk verantwoording moeten afleggen over de door hen gepleegde misdaden. De Commissie heeft dan ook de recente verklaring van premier Hun Sen verwelkomd waarin hij ermee instemt om buitenlandse rechters en aanklagers een centrale rol te laten spelen in het proces van de gevangen Rode Khmer-leider Ta Mok in Cambodja teneinde te garanderen dat het geplande proces ook voldoet aan de internationaal geldende normen.
Ten aanzien van Niger. Nodeloos onzerzijds tot uitdrukking te brengen hoe sterk wij de recente staatsgreep in Niger wensen te veroordelen en dat ook de Europese Commissie er bij het militair gezag op aandringt om de rechtsstaat zo snel mogelijk te herstellen. De Commissie overweegt momenteel, zoals ook is gesuggereerd vanuit dit Huis, welke maatregelen zij naar aanleiding van de recente gebeurtenissen kan nemen en een van die mogelijkheden is dat zij de Raad voorstelt om de ontwikkelingssamenwerking gedeeltelijk op te schorten overeenkomstig het u bekende artikel 366 bis van de overeenkomst van Lomé.
In dit vroege stadium heeft de Commissie nog het voornemen om alle nieuwe projecten en programma's die in voorbereiding zijn, evenals bestaande projecten, op te schorten tot het wettig gezag zal zijn hersteld. Humanitaire hulp en maatregelen die ten goede komen aan de armste bevolkingsgroepen vallen uiteraard buiten deze maatregel.
Tenslotte, de Commissie heeft evenals dit Huis met groot afgrijzen kennis genomen van de laffe moord op Rosemary Nelson. Namens de Commissie willen wij ook deze gelegenheid benutten om de familie van Rosemary Nelson ons oprecht medeleven te betuigen. Wij menen dat het belangrijkste dat wij kunnen doen het in ere houden van haar nagedachtenis is en het verder ondersteunen van het vredesproces en het niet toestaan dat de terreur een veto krijgt op het vredesproces in Noord-Ierland. En uiteraard sluiten wij ons aan bij de wens dat de schuldigen aan deze laffe moord worden opgespoord en ook voor het gerecht worden gebracht.

Morris
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat Indonesië en Oost-Timor op de agenda staan. Alleen vraag ik mij af of de Commissie geen druk kan uitoefenen op de Britse regering om de levering van wapens en toebehoren aan de Indonesische regering te staken.

De Voorzitter.
Het gecombineerd debat is gesloten.
Ik ben ervan overtuigd dat de commissaris goed nota heeft genomen van de vraag van de heer Morris .
We gaan over tot de stemming .

Stemming (voortzetting)
Deprez
Ieder jaar worden er enorme hoeveelheden doorvoeroperaties verricht waarmee vaak zeer hoge bedragen gemoeid zijn. Ik denk dat dit op zich al duidelijk genoeg aantoont dat de informatisering van het communautair douanevervoer moet worden afgerond en tegelijkertijd een maximale transparantie in alle Europese douaneactiviteiten moet worden bewerkstelligd.
Het mag evenwel niet zo zijn dat bij dit zeer belangrijke vraagstuk alleen het goede functioneren van de interne markt of de verdeling van de middelen tussen de lidstaten en de Gemeenschap aan de orde komen. Het gaat er immers om hoe de internationale fraude en de georganiseerde misdaad zo doelmatig mogelijk bestreden kunnen worden.
Vanuit dit oogpunt is het zeer zorgelijk dat het informatiseringsproject vier jaar later dan gepland zal worden afgerond. Er hebben immers al andere vertragingen plaatsgevonden, die met name te wijten zijn aan de intergouvernementele aard van de derde pijler.
We moeten dan ook helaas opnieuw constateren dat de ambitieuze doelstelling van het Parlement op de tegenstand van de lidstaten gestuit is. Een aantal van deze landen weigert halsstarrig de logische gevolgen van de ontwikkeling van de interne markt te accepteren.
Alle lidstaten hebben evenwel baat bij een optimalisering van het werk van de Commissie, zodat de beschikbare instrumenten en middelen zo goed mogelijk kunnen worden aangewend. Ik ben er dan ook een fervent voorstander van dat deze instrumenten en middelen worden samengebracht in één besluitvormingscentrum en één begrotingslijn.
Verder onderschrijf ik het standpunt van de rapporteur dat de informatisering van het communautair douanevervoer in 2003 geheel voltooid moet zijn.
Op deze basis schaar ik mij achter het voorstel voor een beschikking zoals het door ons geamendeerd is.

Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Wij hebben op de volgende gronden tegen het verslag gestemd:
1.De douane vormt een wezenlijk bestanddeel van het nationale rechtssysteem. Douanediensten op EU-niveau besturen is een ongepaste ingreep in de nationale soevereiniteit.2.Eerdere EU-besluiten hebben de grenscontroles tussen de lidstaten verzwakt, waardoor onwetmatigheden vrij spel hebben en de smokkelhandel bevorderd wordt. Het is dan ook van belang de rol van de douane op nationaal niveau te beoordelen.3.Het verslag is een belediging jegens de lidstaten, omdat het ondanks de afwijzende houding van de Raad een regeling beoogt, die met die houding strijdig is.4.Effectieve vormen van samenwerking tussen douanediensten in de afzonderlijke landen kunnen volledig worden gerealiseerd op intergouvernementele basis.- Verslag-Van Dam (A4-0114/99)
Caudron
Ik schaar mij achter het verzet van de Commissie vervoer en toerisme tegen de verhoging van het maximum voertuiggewicht tot 44 ton. Ik zal mijn standpunt met behulp van drie argumenten toelichten.
Allereerst ben ik net als Rijk van Dam van mening dat de huidige infrastructuur in veel landen van de Unie zo'n enorme toename van het gewicht niet aankan. Er zouden immers veel meer kosten moeten worden gemaakt voor het onderhoud van het wegennet. De overheden van de verschillende lidstaten moeten voor al deze kosten opdraaien, terwijl de werkgelegenheid er nauwelijks bij gebaat is en ook de andere voordelen van een dergelijke verhoging van het maximum voertuiggewicht voor deze overheden gering zijn. Het wegennet kan een zwaardere belasting dus nauwelijks aan, en deze problematiek wordt na de uitbreiding alleen maar erger. Onder de kosten van deze uitbreiding moet immers ook de modernisering van de communicatiekanalen gerekend worden.
In de tweede plaats kunnen zwaardere vrachtwagens een extra gevaar voor de verkeersveiligheid opleveren. Ik weet dat ik met dit standpunt een aantal beroepsmensen uit deze sector op de tenen kan trappen. We kunnen evenwel niet ontkennen dat vrachtwagens vaak bij de allerernstigste ongelukken betrokken zijn. Naast de zeer zware arbeidsomstandigheden is ook het gewicht immers een complicerende factor, temeer daar zware voertuigen vaak veel te hard blijken te rijden. Als we een voertuiggewicht tot 44 ton toestaan, dan verhogen we de facto de risico's.
In de derde plaats zou een verhoging van het maximum voertuiggewicht tot 44 ton leiden tot een toename van de luchtvervuiling. De vrachtwagens moeten immers over meer vermogen beschikken om hun opleggers te kunnen voortslepen. Deze gang van zaken druist in tegen de voornemens die onze regeringen en dit Parlement geuit hebben met betrekking tot het milieubeleid.
Om deze redenen, waarde collega's, verzet ik mij tegen deze verhoging van het maximum voertuiggewicht. Ik zal daarom tegen de voorstellen van de Commissie stemmen.
Verslag-Thors (A4-0156/99)
Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Wij onthouden ons van stemming, aangezien wij het verslag op belangrijke punten onvoldoende en onduidelijk vinden.
Elektronische geldsystemen dienen strikt te worden voorbehouden aan banken en onder controle te staan van de financiële inspectie van de staat. Bij faillissementen en soortgelijke voorvallen dienen de middelen beschermd te zijn. De rechten van de consument dienen het voorwerp te zijn van een afzonderlijke regeling.
Verslag-Thyssen (A4-0137/99)
Konrad
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik heb tegen het verslag-Thyssen gestemd, omdat het voor bepaalde sectoren en uiteindelijk natuurlijk ook voor zelfstandige ondernemers een heleboel nadelen met zich meebrengt. Zo kan bijvoorbeeld een overeenkomst met een brouwerij voortaan niet meer inhouden dat de brouwerij de inrichting van een restaurant of café financiert en in ruil daarvoor een leveringscontract voor tien jaar sluit met de uitbater. Dit is denk ik een duidelijk nadeel voor ondernemers en voor deze sector, omdat dergelijke leveringscontracten tot nu toe heel normaal waren en ook tot goede resultaten hebben geleid.
Hetzelfde geldt bijvoorbeeld ook voor de oliesector, waar oliemaatschappijen benzinestations bouwen en in ruil daarvoor met de pomphouder een leveringscontract sluiten voor tien jaar of langer. Als dit voorstel wordt doorgezet, zullen dit soort constructies in de toekomst worden bemoeilijkt of zelfs onmogelijk worden gemaakt. Ik geloof niet dat dit in overeenstemming is met onze wens het ondernemerschap te bevorderen en nieuwe arbeidsplaatsen te creëren.

Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Wij hebben tegen het verslag gestemd, aangezien wij het standpunt van de Europese Commissie als het juiste beschouwen.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, natuurlijk heb ik voor het verslag-Thyssen gestemd, maar ik moet mijn teleurstelling uitspreken over wat de Commissie ons gisteren kort voor middernacht, toen we nog maar met zijn drieën waren, als standpunt heeft meegedeeld over onze amendementen.
Mijnheer Van den Broek, ik geef toe dat u als commissaris niet bevoegd bent voor het concurrentiebeleid en alleen maar kan voorlezen wat de diensten van de Commissie, of beter gezegd, de diensten van de heer Van Miert, voor u op papier hebben gezet. Ik moet de Commissie nogmaals nadrukkelijk afraden onze amendementen 1, 2 en 3 op beide voorstellen voor een verordening te verwerpen. Met deze amendementen geven wij een politiek signaal, namelijk dat het niet zo mag zijn dat bijvoorbeeld de kleine brouwerijen in mijn land naar de verdoemenis worden geholpen doordat ze geen bierleveringscontracten, zoals we die nu kennen, meer mogen sluiten. Beide partijen, enerzijds de brouwerijen en anderzijds caféhouders, restaurateurs en hoteliers, hebben tot nu toe veel profijt gehad van deze contracten.
Voor deze sector, zoals ook voor de benzinestations, moet hetzij een uitzondering worden gemaakt op de algemene regeling, hetzij een sectorspecifieke benadering binnen de algemene regeling worden uitgewerkt.
Het gaat ook niet aan dat deze uitzonderingsregelingen in een kleine markt als Luxemburg niet meer mogen gelden boven een bepaalde drempel van bijvoorbeeld 40 % marktaandeel.
Omdat de Luxemburgse brouwerijen in een kleine markt als de onze deze drempel al snel kunnen bereiken, zou een dergelijke regeling tot de krankzinnige situatie leiden dat een grote brouwerij uit Duitsland, Bitburger bijvoorbeeld, waarvan de productie veel en veel hoger ligt dan die van de grootste Luxemburgse brouwerij, nog bierleveringscontracten met Luxemburgse caféhouders zou kunnen afsluiten omdat Bitburg op de grote Duitse referentiemarkt de drempel van 40 % niet haalt, terwijl een Luxemburgse brouwerij dit niet meer zou kunnen, wat het einde van deze brouwerij zou betekenen. Dat kan toch niet!
Wanneer we referentiemarkten invoeren, dan kunnen deze toch niet worden beperkt tot een micromarkt als Luxemburg, maar moeten ze hetzij regionaal, hetzij over heel Europa worden berekend. Ik hoop dat de Commissie en in het bijzonder de heer Van Miert hier nog eens heel goed over nadenken.
Resolutie over de invoer van knoflook
Iversen, Kirsten Jensen en Sindal
De Deense sociaal-democraten stemmen tegen het voorstel dat de regels voor de invoer van knoflook uit derde landen wil aanscherpen. Het voorstel beoogt een betere bescherming van de Europese producenten van knoflook. Zo wordt onder andere voorgesteld boetes op te leggen en hogere douanetarieven te hanteren wanneer de vastgestelde contingenten, die men trouwens wil verlagen, overschreden worden. De EU heeft onder andere met China handelsovereenkomsten betreffende de invoer van knoflook afgesloten en dit voorstel zal onze partners in derde landen schade berokkenen. Wij zijn voorstander van een liberalisering van de handel in onze landbouwproducten. Daarom zouden we onze markten juist moeten openstellen in plaats van ze te beschermen. Wij kunnen het voorstel bijgevolg niet steunen.
Verslag-Herman (A4-0158/99)
Berthu
Het verslag van de heer Herman over de verbeteringen in het functioneren van de instellingen zonder wijziging van het Verdrag vormt een aanvulling op een ander verslag dat vorig jaar is aangenomen. Dit verslag ging over de praktische maatregelen ter vermindering van het democratisch tekort in het beheer van de EMU. Als we nu op het debat over dit verslag terugkijken, dan zien we dat het om een vrijblijvende discussie ging over de vraag hoe we een zeer ondemocratisch monetair systeem toch konden accepteren.
Dit tweede verslag waarover het Europees Parlement zojuist gestemd heeft, is met name gewijd aan de hervorming van de Commissie. Dit verslag is om twee redenen onacceptabel. Ten eerste wordt er in deze tekst voor gepleit de onafhankelijkheid van de Commissie te vergroten. In de toelichting wordt dit idee uitgewerkt. Nu de Commissie vanwege haar onverantwoorde beheer naar huis is gestuurd, kunnen we niet anders dan concluderen dat haar onafhankelijkheid juist beperkt moet worden en dat deze instelling aan scherpere controle moet worden onderworpen.
Dit verslag is verder onacceptabel omdat er, zoals de titel al aangeeft, alleen hervormingen zonder wijziging van het Verdrag in worden voorgesteld. Gisteren nog heeft kanselier Schröder ons uitgelegd dat de crisis alleen door wijziging van het Verdrag kan worden beslecht. Wij denken er ook zo over en het doet ons dan ook genoegen te vernemen dat de nieuwe intergouvernementele conferentie, die tijdens de top van Keulen in juni van dit jaar wordt gehouden, deze taak als onderdeel van haar mandaat beschouwt.
Natuurlijk is niet iedereen het erover eens welke hervormingen noodzakelijk zijn. De Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten is van mening dat we in eerste instantie de Commissie niet langer moeten beschouwen als een boven alle andere instellingen verheven orgaan dat het algemeen Europees belang behartigt. Ze behoort immers niet meer dan een uitvoerend instrument voor de Raad te zijn. Verder moeten we niet langer werken aan de opbouw van een Europese overheidsinstelling die ver van de lidstaten afstaat en waarin zowel letterlijk als figuurlijk sprake is van inteelt. De Commissie moet veel opener staan voor de nationale overheidsinstellingen en haar personeel uitwisselen met deze instellingen.
Door middel van een dergelijke interactie kunnen we Europa dichter bij de burgers brengen. We moeten niet langer als uitgangspunt nemen dat het Europese algemeen belang van bovenaf, en tegen de wil van de lidstaten, kan worden vastgesteld. Dit belang kan pas worden gediend als de lidstaten in alle openheid kunnen aangeven wat ze willen en als hun vertegenwoordigers daarover vrijelijk met elkaar van gedachten kunnen wisselen.

Delcroix
Na in mei 1998 ook al een verslag van deze rapporteur over het beleid van de Europese Unie te hebben behandeld, nemen we nu een resolutie aan over de verbeteringen in het functioneren van de Europese instellingen. In deze tekst behandelt de rapporteur de punten die hij in het vorige verslag achterwege had gelaten, en die ook in de verslagen van de heer Brok, mevrouw Lööw en de heer Bourlanges niet aan de orde zijn gekomen.
Ik schaar mij achter de wens van de rapporteur om onze werkzaamheden op de belangrijkste taken te concentreren, de deskundigheid van de afgevaardigden te vergroten en de informatievoorziening voor het publiek te verbeteren. Met name dit laatste punt verdient onze aandacht. De steeds grotere aantallen bezoekers moeten beter worden opgevangen. Verder moeten de documenten eenvoudiger en zonder controles te raadplegen zijn. Ook moet de informatie op verschillende manieren beschikbaar worden gesteld, bijvoorbeeld in de vorm van audiovisueel materiaal en CD-ROM's. Misschien kan het Bureau ook een afdeling in België krijgen.
Ik hoop ook dat we een oplossing vinden voor de mensen die in de Léopoldwijk werkzaam zijn. Deze mensen willen voorkomen dat ze in een bureaucratisch isolement geraken. Ze willen graag bijzondere banden met het Parlement onderhouden en zich bij dit Parlement op hun gemak voelen. De nieuwe inrichting van het gebied tussen het Parlement en het station moet deze zone gebruiksvriendelijker en gastvrijer maken. Met de verwezenlijking van dit project zullen we het isolement van deze wijk doorbreken, maar dan moeten we wel de daarvoor benodigde middelen vrijmaken. Er moet daarom beter worden samengewerkt tussen de mensen uit de Léopoldwijk, het Parlement (gezien de morele steun die deze instelling kan bieden) en de betrokken Belgische autoriteiten.
Enkele jaren geleden vertelde ik een journalist hoe verbaasd ik was dat er zo weinig van zijn collega's geïnteresseerd waren in de belangrijke werkzaamheden van het Parlement. Hij antwoordde hierop: "Wij gaan naar de plekken waar de macht wordt uitgeoefend, dat wil zeggen in eerste instantie naar de Raad" . Gelukkig wordt het Verdrag van Amsterdam op 1 mei aanstaande van kracht, wat betekent dat onze bevoegdheden enigszins worden uitgebreid, met name wat betreft de benoeming van de Commissie. Ik hoop dat we beter zichtbaar worden, maar we zullen zelf ook op transparantere wijze moeten handelen.

Deprez
Ik hoef het belang van dit debat hier niet te benadrukken. Met het Verdrag van Amsterdam zijn weliswaar verschillende positieve vorderingen geboekt, maar het voldoet niet daadwerkelijk aan de verwachtingen van de burgers die hopen dat de Europese Unie meer kan bieden dan alleen een grote interne markt.
In navolging van de Commissie benadrukt onze rapporteur terecht dat er snel een nieuwe intergouvernementele conferentie moet plaatsvinden die acceptabele oplossingen biedt voor de verschillende institutionele problemen die zich nu al een aantal jaar voordoen.
We mogen evenwel niet rustig afwachten totdat deze intergouvernementele conferentie van start gaat. Dagelijks worden we geconfronteerd met de politieke gebreken van de Europese eenwording en met het onvermogen van de Unie het hoofd te bieden aan de grote uitdagingen waar ze zich tegenover geplaatst ziet. We moeten dus vanaf nu zo effectief mogelijk gebruik maken van de mogelijkheden die het Verdrag van Amsterdam ons biedt om de Europese eenwording te consolideren en de instellingen van de Unie te hervormen.
Gezien de recente gebeurtenissen wil ik benadrukken dat het toch al kleine aantal functionarissen van de Unie - en met name van de Commissie - veel minder snel is gegroeid dan het aantal taken dat haar sinds de val van de Berlijnse Muur is toevertrouwd.
Wat dit punt betreft kunnen we ons afvragen waar de Raad met zijn soms tegenstrijdige doelstellingen heen wil en waarom hij deze doelstellingen blijft nastreven. Ook bestaat er reden tot ongerustheid over het feit dat de Commissie gebruik maakt van tijdelijk personeel dat bij nationale overheden of in de industrie werkzaam is. Dit zou wel eens zeer schadelijke gevolgen kunnen hebben. Ik heb geen enkele twijfel over de deskundigheid van dit tijdelijk personeel en ik denk ook dat het Europa een warm hart toedraagt. Ik begrijp dat flexibiliteit belangrijk is en dat we ons dankzij dit tijdelijk personeel nieuwe methodes en meer kennis van zaken eigen kunnen maken. Ik deel alleen de angst van de rapporteur dat er door de noodzakelijke onafhankelijkheid van de Commissie enerzijds en de nationale of sectorale belangen anderzijds, bij het tijdelijk personeel loyaliteitsconflicten kunnen ontstaan, aangezien de status van dit personeel voor interpretatie open staat.

Iversen
De Commissie is afgetreden, een nieuw verdrag moet in werking treden en de verkiezingen voor het Europees Parlement staan voor de deur - er beweegt iets in Europa. Het is tijd om op te ruimen. We hebben veel te veel dingen gewoon op hun beloop gelaten. Dit betreft zowel de Commissie, die haar verantwoordelijkheden niet op zich heeft genomen en een ouderwets personeelsbeleid heeft gevoerd, als het Parlement dat niet au sérieux is genomen, omdat het geen echte macht heeft. De bevolking heeft nog weinig vertrouwen in de EU. Dat is logisch na de gebeurtenissen van de laatste tijd.
Het debat dat we nu moeten voeren, moet naar mijn mening positief gebruikt worden om de samenwerking tussen de instellingen te verbeteren. Vele dingen zijn voor verbetering vatbaar. Wij dringen erop aan dat het personeelsbeleid een van de belangrijkste prioriteiten wordt in de grote schoonmaak. Om de schoonmaakactie te doen slagen, is de steun van de Raad onontbeerlijk. Indien we erin slagen de samenwerking tussen de instellingen optimaal te doen verlopen, zullen we het vertrouwen van de burgers opnieuw kunnen winnen.
Het Verdrag van Amsterdam biedt het Europees Parlement betere controlemogelijkheden dan voorheen. Dit geldt vooral voor het milieu, maar niet voor de landbouw. Dat is bedroevend, want waarom zou het niet nodig zijn de landbouw te controleren als we weten dat 40 % van de begroting naar de landbouwsector gaat? Wij moeten erop aandringen dat meer rekening wordt gehouden met het advies van het Parlement inzake landbouwkwesties. Indien het Europees Parlement geen controle uitoefent, is er helemaal geen controle. De gebeurtenissen van de laatste maanden hebben een belangrijk proces op gang gebracht dat erop is gericht de samenwerking tussen de instellingen te verbeteren. Met het Verdrag van Amsterdam krijgt het Parlement meer invloed. Nu moeten we deze invloed ook nog beter leren gebruiken.

Lindqvist
 - (SV) In het verslag worden vele problemen besproken waarmee de instellingen van de EU thans worstelen.
Het verslag van het Comité van deskundigen over lacunes in de werkzaamheden van de Commissie wijzen in de richting van twee hoofdproblemen: teveel macht en te weinig controlemogelijkheid. Binnen de opdracht had er ruimte moeten zijn deze aspecten in het verslag aan de orde te stellen. Teveel macht, een groot gebrek aan inzage van documenten en aan openbaarheid alsook het ontbreken van registers van ingekomen documenten zijn enkele van de oorzaken van de tekortkomingen die de instellingen van de EU thans vertonen, vooral in hun betrekkingen met het publiek.
De beraadslagingen van de Raad betreffende nieuwe wetten - rechtshandelingen - dienen toegankelijk te zijn voor het publiek, zoals dat ook geldt voor de wetgeving in de nationale parlementen. Zowel de voorstellen van de Commissie als de besluiten van de Raad dienen openbaar te zijn en aan het publiek ter beschikking te worden gesteld.
Een verhoogde decentralisatie, die inhoudt dat de EU zich concentreert op de grote kwesties, en een massa details buiten beschouwing laat, vormt een ander belangrijk deel van de hervormingstaak. Ook de samenwerking tussen het Europees Parlement en de nationale parlementen moet worden verbeterd, bijvoorbeeld via een versterkte gemeenschappelijke controlefunctie. Ook deze betrekkingen hadden in het verslag uitvoeriger aan de orde moeten komen.
Verslag-Böge en -Roth-Behrendt (A4-0083/99)
Caudron
Ik hoef hier niet in herinnering te brengen welke doorslaggevende rol het Parlement in de BSE-crisis heeft gespeeld. Dit Parlement heeft immers in 1996 de noodklok geluid door een tijdelijke onderzoekscommissie in het leven te roepen die de gebreken van de Commissie en enkele lidstaten aan de kaak heeft gesteld. Ook heeft het Parlement benadrukt dat de huidige Commissie en de lidstaten slecht met dit vraagstuk zijn omgesprongen.
Sindsdien zijn er veel vorderingen geboekt. In het verslag waarover we vandaag gaan stemmen, wordt van deze vorderingen gewag gemaakt. Ik ben net als de rapporteurs blij dat de Commissie de meeste aanbevelingen van het Parlement heeft uitgevoerd. Het oprichten van wetenschappelijke comités is een van die zeer belangrijke vorderingen. De deskundigen kunnen hierdoor onafhankelijker en opener te werk gaan. De Europese Commissie en het Voedsel- en Veterinair Bureau gaan bij hun inspecties en controles overigens steeds doelmatiger te werk. De inbreukprocedures die tegen de lidstaten zijn aangespannen omdat ze de communautaire voorschriften niet of slecht toepassen, zijn versneld.
Er worden dus tastbare vorderingen geboekt en dat mag luid en duidelijk gezegd worden.
We moeten echter niet te vroeg juichen. We hebben de epidemie nog lang niet onder controle. In Portugal neemt het aantal gevallen van BSE neemt immers weer toe. We mogen ook niet vergeten dat de incubatietijd van het Creutzfeldt-Jacob-virus lang is. We moeten dus waakzaam blijven. Het Parlement moet toezicht op de Europese Commissie blijven houden en druk op deze instelling blijven uitoefenen. In het verslag van de heer Böge en mevrouw Roth-Behrendt wordt in herinnering gebracht dat het Parlement en de Commissie het nog steeds oneens zijn over een aantal zaken, zoals met name de sancties en het terugvorderen van kosten.
De lidstaten moeten hun verantwoordelijkheden niet uit de weg gaan. Het is absoluut ontoelaatbaar dat een aantal van hen geweigerd heeft met de diensten van de Europese Commissie samen te werken, zeker omdat er ook mensenlevens op het spel staan. Het voorzorgbeginsel moet algemeen worden toegepast, omdat dit een van de beste manieren is om de consument te beschermen. Als we het verslag goed bestuderen bemerken we dat deze crisis verder gaat dan alleen de BSE-affaire. Deze crisis gaat ons allen aan. Ze lijkt veel op de institutionele crisis die we onlangs met het ontslag van de Europese Commissie hebben beleefd. Uit de verschillende verslagen van de tijdelijke onderzoekscommissies blijkt inderdaad dat deze instelling kampt met een gebrek aan transparantie en coördinatie, maar ook dat de personele middelen tekortschieten. In het verslag van het Comité van wijzen zijn deze gebreken aan de kaak gesteld en we weten allemaal waartoe dit verslag ons geleid heeft. Tijdens de volgende intergouvernementele conferentie moeten we kijken hoe we deze gebreken kunnen verhelpen. We moeten er bij die gelegenheid niet voor terugdeinzen hervormingen door te voeren die onmisbaar zijn voor het goede functioneren van de Europese Unie.

Happart
De Tijdelijke Commissie follow-up BSE-aanbevelingen heeft haar werkzaamheden inmiddels beëindigd, maar de ziekte van Creutzfeldt-Jakob is nog niet uitgebannen. Er sterven steeds meer mensen aan de gevolgen van deze ziekte. De situatie wordt steeds alarmerender (10 doden in het laatste trimester van 1998). Ook vandaag nog heeft deze ziekte in Groot-Brittannië mensenlevens geëist. Aangezien de incubatietijd van veel ziekten die verband houden met deze nieuwe variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob tussen de 5 en 30 jaar ligt, zullen er nog vele slachtoffers vallen.
Het Parlement en de Commissie zijn het nog steeds principieel oneens over een aantal punten, zoals de financiële schadeloosstelling voor de nabestaanden van de slachtoffers en hun psychologische begeleiding.
De tuchtmaatregelen die de Commissie follow-up BSE-aanbevelingen wenste, de bestuurlijke maatregelen tegen het Verenigd Koninkrijk en de klacht tegen de Britse regering wegens het niet-verschijnen van minister van Landbouw Hogg, hebben tot op heden geen enkel resultaat opgeleverd.
Ik maak me ernstig zorgen over de sterke toename van het aantal gevallen van BSE in België, Portugal en Groot-Brittannië.
Tenslotte ben ik van mening dat de financiële steun voor de slachtoffers van de ziekte van Creutzfeldt-Jacob ernstig tekortschiet, ja zelfs beledigend is.

Souchet
De Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten heeft zes amendementen ingediend waarin het voorzorgbeginsel wordt verduidelijkt en waarin wordt voorgesteld te onderzoeken welke gevolgen sommige voedingsmiddelen kunnen hebben voor de volksgezondheid. Het gaat hierbij onder meer om GGO's, fytosanitaire producten en groeihormonen. Verder pleiten we er in onze amendementen voor de productie en het gebruik van diermeel dat afkomstig is van runderen uit abattoirs en van dood vee, te verbieden.
Naar aanleiding van de BSE-crisis zijn de besluitvormingsprocedures van de Commissie weliswaar veranderd, maar ik wil namens mijn fractie opmerken dat deze nieuwe procedures niet alleen voor het vraagstuk van de gekke-koeienziekte gebruikt moeten worden, maar ook voor tal van andere kwesties. Het voorzorgbeginsel moet immers ten volle worden benut. Het mag ook niet zo zijn dat er via de deskundigen van de Commissie politieke of economische druk op de wetenschappelijke comités wordt uitgeoefend.
De Europese landbouwers hebben er hard aan gewerkt om hun producten beter traceerbaar te maken en het vertrouwen van de consument in de kwaliteit van de producten die hij consumeert, te herstellen. Onze landbouwers hebben er geen enkel begrip voor dat genetisch gemodificeerde landbouwproducten uit derde landen die als veevoer worden gebruikt, in de Europese Unie mogen worden ingevoerd. Men twijfelt immers aan de gevolgen die het gebruik van GGO's op langere termijn kan hebben voorde kwaliteit van het vlees. Waarom heeft de Commissie de invoer van genetisch gemodificeerde maïs en soja toegestaan?
De Verenigde Staten dreigen de Unie op 13 mei aanstaande voor een panel te dagen omdat ze de invoer van met hormonen behandeld vlees verbiedt. Hoe zal de Europese Unie zich opstellen tijdens de onderhandelingen van de WHO die eind dit jaar zullen aanvangen? Ik maak mij persoonlijk de nodige zorgen als ik kijk naar wat de heer Prodi te zeggen had. De Europese Commissie heeft van oudsher de neiging zichzelf steeds meer bevoegdheden toe te kennen, en de het lijkt er heer Prodi vooral om te doen deze traditie voort te zetten. Hij geeft nauwelijks aan hoe de Commissie tijdens de zeer belangrijke handelsbesprekingen, waarin ze de belangen van de lidstaten zal vertegenwoordigen, het voorzorgbeginsel of het beginsel van de rechtvaardige handel moet hanteren. De aankomende voorzitter van de Commissie zwijgt hierover. De Europese Unie moet tijdens deze onderhandelingen laten zien dat ze bereid is het voorzorgbeginsel, de sociale normen, de milieunormen en het welzijn van de dieren daadwerkelijk te verdedigen. Dit is immers noodzakelijk voor een gezonde en duurzame handel waarin de belangen van al onze economieën en die van onze consumenten worden verdedigd.
Verslag-Donner (A4-0149/99)
Bonde en Sandbæk
Wij stemmen voor het verslag-Donner over Estland. Ten eerste willen we de toetreding steunen en ten tweede zijn we bezorgd over de grote Russische minderheid in het land. Wij begroeten de wijzigingen in de wet betreffende het staatsburgerschap. Wij zien echter weinig positiefs in de zogenaamde "vooruitgang" met betrekking tot het overnemen van de gemeenschapswetgeving. Vooral het gebrek aan soepelheid van de kant van de EU is vatbaar voor kritiek.
In het verslag wordt de vrees geuit dat de steun voor de toetreding zal afzwakken als het proces zou stilvallen. Wij vinden dat alle burgers in Estland degelijk geïnformeerd moeten worden, zowel over de voordelen als over de nadelen van lidmaatschap. Wij hopen ook dat Estland een referendum zal organiseren over de toetreding tot de EU.
Verslag-von Habsburg (A4-0154/99)
von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, ik heb alles wat in het verslag stond of daarin gewijzigd was met plezier aangenomen. Ik zou echter een opmerking willen maken over een thema dat de Hongaarse kwestie in zekere zin overstijgt. Als we spreken over de landen van Midden- en Oost-Europa hebben we al te vaak de neiging om deze landen met opgeheven vinger de les te lezen, in plaats van eerst voor eigen deur te vegen.
Zo is het nogal hypocriet ze bijvoorbeeld voortdurend te wijzen op de corruptie in hun landen. Landen van de Gemeenschap komen immers zelf herhaaldelijk in het nieuws vanwege enorme corruptieschandalen. Het valt niet te ontkennen dat de Midden- en Oost-Europese landen grote problemen hebben, maar ze zijn ook getekend door een geschiedenis van dictatuur en bezetting door andere mogendheden, wat altijd een zekere ondermijning van morele structuren met zich meebrengt. Maar dat wij deze landen de les lezen vind ik buitengewoon hypocriet.
Ik wilde enkel zeggen dat ik voor het verslag heb gestemd omdat de snelle toetreding van Hongarije mij na aan het hart gaat. Ik wilde dit alleen maar in overweging geven voor de toekomst.

Bonde en Sandbæk
Wij stemmen voor het verslag-von Habsburg over Hongarije, ten eerste omdat wij de toetreding willen steunen en ten tweede omdat wij de initiatieven ter verbetering van de levensomstandigheden van de zigeuners waarderen. Wij zien echter weinig positiefs in de zogenaamde "vooruitgang" met betrekking tot het overnemen van de gemeenschapswetgeving, vooral het gebrek aan soepelheid van de kant van de EU is vatbaar voor kritiek. Het verslag wil dat de regering de dialoog met de oppositie en de sociale partners gestructureerd voortzet om een zo gunstig mogelijk klimaat te scheppen voor de toetreding van Hongarije tot de Unie. Wij vinden dat alle burgers in Hongarije degelijk geïnformeerd moeten worden, zowel over de voordelen als over de nadelen van lidmaatschap. Wij hopen ook dat Hongarije een referendum zal organiseren over de toetreding tot de EU.
Verslag-Speciale (A4-0151/99)
Bonde en Sandbæk
Wij stemmen voor het verslag-Speciale over Slovenië, omdat wij de toetreding willen steunen. Wij betreuren geenszins dat er nog niet veel vooruitgang is geboekt met betrekking tot het overnemen van de gemeenschapswetgeving, vooral het gebrek aan soepelheid van de kant van de EU is vatbaar voor kritiek. Het verslag pleit voor een doelgerichte voorlichtingscampagne die de burgers informeert en bewust maakt van de werkelijke gevolgen van de toetreding, om zo bepaalde twijfels over het lidmaatschap weg te nemen. Wij vinden dat alle burgers in Slovenië degelijk geïnformeerd moeten worden, zowel over de voordelen als over de nadelen van lidmaatschap. Wij hopen ook dat Slovenië een referendum zal organiseren over de toetreding tot de EU.
Verslag-Carnero González (A4-0157/99)
Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met plezier voor het verslag van de heer Carnero González gestemd. Hij is immers nadrukkelijk ingegaan op de rechtsstaat, het justitiële systeem en het minderhedenvraagstuk, en heeft daarmee een heel goede basis gelegd voor dit verslag. Maar aan de andere kant ben ik ook heel tevreden dat amendement 8 van de heren Nassauer en Poettering werd aangenomen. Dit amendement is een ondubbelzinnig verzoek van het Europees Parlement aan Tsjechië om de zogenoemde Benesch-decreten op te heffen. Ik denk dat er geen twijfel over bestaat dat we de uitbreiding willen bespoedigen. Maar indien we ons als rechtsgemeenschap willen uitbreiden, moeten we er ook nadrukkelijk op aandringen dat het karakter van de rechtsgemeenschap bewaard blijft. Een onrechtvaardige decreet dat in een rechtsgemeenschap wordt binnengeloodst is vergelijkbaar met een computervirus dat in een computersysteem wordt toegelaten. Op deze manier wordt het hele systeem in gevaar gebracht. Daarom moeten onrechtvaardige decreten worden opgeheven voordat een toetreding kan plaatsvinden. Vandaag hebben we een belangrijke stap gezet in deze richting.

Bonde en Sandbæk
Wij stemmen voor het verslag-Carnero González over Tsjechië, omdat wij de toetreding willen steunen. Wij hopen dat Tsjechië de situatie van de zigeuners in het land zo snel mogelijk zal verbeteren. Wij betreuren geenszins dat er nog niet veel "vooruitgang" is geboekt met betrekking tot het overnemen van de gemeenschapswetgeving, vooral het gebrek aan soepelheid van de kant van de EU is vatbaar voor kritiek. Het verslag benadrukt het belang van een nationale consensus over het EU-lidmaatschap. Desalniettemin vinden wij dat alle burgers van Tsjechië degelijk geïnformeerd moeten worden, zowel over de voordelen als over de nadelen van lidmaatschap. Wij hopen ook dat Tsjechië een referendum zal organiseren over de toetreding tot de EU.
Verslag-Hoff (A4-0148/99)
Bonde en Sandbæk
Wij stemmen voor het verslag-Hoff over Polen, omdat wij de toetreding willen steunen. Wij zien echter weinig positiefs in de zogenaamde "vooruitgang" met betrekking tot het overnemen van de gemeenschapswetgeving, vooral het gebrek aan soepelheid van de kant van de EU is vatbaar voor kritiek. In het verslag wordt de door de regering geplande voorlichtingscampagne toegejuicht. Men hoopt zo bij de burgers een positieve houding ten opzichte van Europa te kunnen ontwikkelen. Uit het verslag blijkt voorts dat niet alle Polen even enthousiast zijn over de EU. Daarvan getuigen bijvoorbeeld de demonstraties van de landbouwers. Wij roepen de regering op om de burgers degelijk voor te lichten, zowel over de voordelen als over de nadelen van lidmaatschap. Wij hopen ook dat de regering haar belofte zal nakomen en een referendum zal organiseren over de toetreding tot de EU.

Caudron
In de gecombineerde behandeling van de toetreding van de kandidaat-lidstaten levert Polen de minste problemen op. Dit land, met de grootste oppervlakte en de meeste inwoners van alle kandidaat-lidstaten, heeft ons al vanaf 1994 laten weten dat het tot de Europese Unie wil toetreden. Deze wens is overigens geheel legitiem. Pas vier jaar later zijn de onderhandelingen daadwerkelijk begonnen.
Sindsdien, en met name sinds 1997, het jaar waarin de parlementsverkiezingen plaatsvonden en de nieuwe grondwet in werking trad, heeft Polen aan de benodigde hervormingen gewerkt. De regering heeft onophoudelijk met woord en daad uiting gegeven aan haar intentie om de voorbereidingen op toetreding tot de Europese Unie in 2002 te hebben voltooid. Polen is op de goede weg en daarover zijn wij verheugd.
Op politiek gebied voldoet dit land aan alle criteria van een democratische staat. Dankzij de stevig verankerde instellingen is Polen een rechtsstaat waarin de mensenrechten worden nageleefd en de minderheden worden gerespecteerd en beschermd. Dit is een eerste vereiste voor toetreding, maar dit criterium moet samengaan met andere, met name economische criteria.
De economie van Polen is één van de krachtigste van heel Midden- en Oost-Europa. De jaarlijkse groei bedraagt 5 %, de inflatie en de werkloosheid dalen en het begrotingstekort en de overheidsschuld voldoen aan de criteria van Maastricht. De economische ontwikkeling is gunstig en het land voert belangrijke structurele hervormingen door in het bestuur, de volksgezondheid en het pensioenstelsel. Op een aantal andere gebieden heeft het land echter nog achterstanden in te halen. Denk maar aan de binnenmarkt, het ontbreken van een controlesysteem voor de overheidssteun en de privatisering van de grote staatsbedrijven. En dan zijn er ook nog twee andere precaire vraagstukken, namelijk de landbouw en het milieu, waar hoognodig ingrijpende hervormingen moeten worden doorgevoerd.
Mevrouw Hoff is voorstander van een algehele structurele verandering. Ik onderschrijf het idee dat de landbouwhervormingen deel moeten uitmaken van een ontwikkelingsstrategie voor het platteland. Daarbij moet rekening worden gehouden met de werkgelegenheid en het milieu. Daarom moet Polen zijn investeringen op deze terreinen opvoeren.
We stellen eisen aan het Poolse volk, maar we hebben zelf ook verplichtingen. De herstructureringen die nodig zijn voor toetreding hebben op sociaal gebied een prijskaartje dat we niet over het hoofd mogen zien. De Europese Gemeenschap moet zorgen voor begeleidende maatregelen die de invloed van deze hervormingen op de levensomstandigheden van de bevolking verminderen.
Ik wil afsluiten met een positieve opmerking. Ik ben van mening dat Polen logischerwijs tot de Europese Unie moet toetreden, net zoals dit land vorige maand lid is geworden van de NAVO.
Verslag-Bertens (A4-0159/99)
Bonde en Sandbæk
Wij stemmen voor het verslag-Bertens over Cyprus, omdat wij de toetreding willen steunen. Wij zijn het eens met de visie die in het verslag tot uiting komt over de splitsing van het eiland. Wij zien echter weinig positiefs in de zogenaamde snelle "vooruitgang" met betrekking tot het overnemen van de gemeenschapswetgeving, vooral het gebrek aan soepelheid van de kant van de EU is vatbaar voor kritiek. Wij roepen de regering op om de burgers op Cyprus degelijk voor te lichten, zowel over de voordelen als over de nadelen van lidmaatschap. Wij hopen ook dat de regering een referendum zal organiseren over de toetreding tot de EU.
Verslag-Malone (A4-0165/99)
Bonde en Sandbæk
Wij stemmen voor het verslag-Malone over Malta, omdat wij de toetreding willen steunen. Wij begroeten het initiatief van de regering om na de onderhandelingen een referendum te organiseren. Wij hopen dat de regering de kwaliteit van de geplande informatiecampagne zal waarborgen, zodat alle burgers op Malta ingelicht worden, zowel over de voordelen als over de nadelen van lidmaatschap.
Verslag-Myller (A4-0123/99)
Martin, David
Ik stem voor de aanbevelingen uit het verslag over de gevolgen van de uitbreiding van de Europese Unie voor het milieu. De huidige milieuproblemen in de kandidaat-lidstaten zijn enerzijds te wijten aan de hoge uitstoot van industrie, energieproductie en verkeer, en anderzijds aan de te lage financiering en verwaarlozing van het water- en afvalbeheer. Als we willen voorkomen dat de huidige lidstaten hier nadelige gevolgen van ondervinden, moet het milieu een vooraanstaande rol spelen in de voorbereiding op het lidmaatschap van de Midden- en Oost-Europese landen. Voordat ze zich aansluiten, moeten ze hard maken dat ze zowel de milieuwetgeving van de Europese Unie als internationale verdragen op dit gebied kunnen naleven.
De Europese Unie moet er ook voor waken dat zij de kandidaat-lidstaten aanmoedigt de grote gebieden vol ongerept natuurschoon verder aan te tasten. Uiteraard moet er geld beschikbaar komen om de aanwezige industrie te moderniseren en nieuwe industrieën aan te trekken, maar dit mag niet ten koste gaan van het milieu, noch bij de kandidaat-leden, noch bij de huidige lidstaten van de Europese Unie.
Niettemin zal een succesvolle aansluiting van deze landen positieve milieueffecten met zich meebrengen. De uitgestrekte en dunbevolkte gebieden vol ongerept en gevarieerd natuurschoon die zo typisch zijn voor veel van deze landen, vormen een prachtige aanvulling op de natuurgebieden die we al hebben. We moeten dit natuurschoon in stand houden en deze gebieden verder ontwikkelen met financiële steun van de Europese Unie. Het Verdrag van Amsterdam bepaalt dat de bescherming van het milieu een rol moet spelen bij het beleid van de Gemeenschap, en dat mogen we niet uit het oog verliezen.
Verslag-De Esteban Martin (A4-0119/99)
Caudron
Net als mevrouw de rapporteur ben ik zeer tevreden over het werk dat de heer Söderman afgelopen jaar heeft verzet en over zijn uitermate heldere en bondige verslag. Ik denk dat de ombudsman het belang van zijn functie inziet binnen een Europese Unie die dichter bij de burger wil komen te staan.
Wat moeten we trouwens onder een Europees burgerschap verstaan als de communautaire instellingen zich zo willekeurig kunnen opstellen ten opzichte van burgers en ze bovendien geen rekenschap aan deze burgers hoeven af te leggen? Aan deze onaanvaardbare situatie is pas in 1995 een eind gekomen met de benoeming van de Europese ombudsman. Eindelijk werd er geluisterd naar de klachten van de Europese burgers over het slechte beheer van de communautaire instellingen. Eindelijk kwam er een minimale dialoog op gang en was er in beperkte mate sprake van transparantie in het functioneren van wat vaak de "Brusselse bureaucratie" werd genoemd.
Uit de opeenvolgende jaarverslagen, en met name dat van 1998, blijkt dat er vorderingen zijn geboekt. Zo werd de instelling van de ombudsman steeds toegankelijker. Er worden steeds meer klachten ingediend: dit jaar al 200 meer dan in 1998. Dit geeft aan dat de ombudsman steeds bekender wordt onder de burgers en dat de burgers niet aarzelen om hun ongenoegen, en soms zelfs woede, te uiten. Ze willen van zich laten horen en staan op hun rechten. We mogen zeer ingenomen zijn met deze ontwikkeling! We moeten echter reëel en eerlijk ten opzichte van onszelf zijn. Europa bestaat uit 370 miljoen individuen en in 1998 werden er 1372 klachten ingediend!
We moeten daarom zorgen voor een betere informatievoorziening. Er zijn voldoende nieuwe communicatietechnieken om dat doel te bereiken. Zo ben ik het geheel met de ombudsman eens als hij stelt dat in het EG-Verdrag heel duidelijk staat aangegeven hoe particulieren beroep kunnen aanteken. Ook staat volgens hem in dit Verdrag vermeld hoe een klacht kan worden ingediend bij de nationale ombudsman in de verschillende lidstaten. Ik wil hierbij benadrukken dat de nationale ombudsmannen en de Europese ombudsman heel goed samenwerken. Die goede samenwerking is ook kenmerkend voor de relatie tussen de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement en de Europese ombudsman. Deze samenwerking zal de hele klachtenprocedure ongetwijfeld ten goede komen, en daar zullen de Europese burgers van profiteren.
De balans is ruimschoots positief, maar er kunnen nog verbeteringen worden aangebracht. Dit geldt met name voor het statuut van de ombudsman wat betreft het onderzoek dat hij moet uitvoeren. Het lijkt immers van groot belang dat hij toegang krijgt tot alle relevante documenten, wat nu niet het geval is. Er zou overigens een gedragscode voor goed bestuur voor de Europese instellingen moeten worden aangenomen, die de burgers zouden moeten kunnen inzien. Meer algemeen blijkt uit het verslag van de Europese ombudsman dat het vertrouwen van de Europese burgers rust op transparantie, dialoog en duidelijke rechtsregels waarmee ze voor hun rechten kunnen opkomen. Dit zijn noodzakelijke voorwaarden om de burgers bij de Europese eenwording te betrekken, want nu gaat die eenwording vaak aan hen voorbij.

Deprez
Het toegenomen aantal klachten dat de Europese ombudsman ontvangt over slecht beheer door instellingen en organen van de Europese Unie, kan op twee manieren worden uitgelegd.
Allereerst is er de pessimistische visie. De Europese instellingen krijgen een slecht imago omdat de onlangs ontdekte gevallen van slecht beheer gegeneraliseerd worden. Maar er is ook een positieve visie. Uit het toegenomen aantal klachten kan geconcludeerd worden dat de interesse van de burgers in de Europese eenwording toeneemt.
Het is vreemd dat er een positieve conclusie wordt getrokken uit een ontegenzeggelijk negatief feit. Zo'n positieve conclusie betekent echter niet dat we niet geïnteresseerd zouden zijn in gevallen van slecht beheer die bij de ombudsman gemeld worden en in de wijze waarop de ombudsman met die klachten van de Europese burgers omgaat.
Iedereen is het er over eens dat de Europese burgers zich niet alleen bewust moeten worden van de toegenomen invloed van de Europese Unie in hun dagelijks leven, maar dat ze dit ook als positief moeten ervaren.
Het doet mij daarom groot genoegen dat onze rapporteur tevreden is met de kwaliteit van de werkzaamheden van de Europese ombudsman.
Als we de Unie transparanter maken, zal de blijvende betrokkenheid van de burger bij de Europese eenwording vanzelf tot stand komen. Daarom schaar ik mij volkomen achter de wens van onze rapporteur om alle documenten die voor de behandeling van klachten noodzakelijk zijn, voor iedereen toegankelijk te maken. Wel is het zo dat in sommige gevallen rekening moet worden gehouden met het vertrouwelijke karakter van de stukken.
Geheimhouding moet evenwel de uitzondering zijn, en zeker niet de regel.
Verslag-Newman (A4-0117/99)
Deprez
Het werk van de Commissie verzoekschriften is zowel in kwantitatief als kwalitatief opzicht voortreffelijk.
Tijdens de huidige zittingsperiode zijn er 6500 verzoekschriften ingediend en tien miljoen handtekeningen gezet, wat neerkomt op een gemiddelde van bijna vier verzoekschriften en 5000 handtekeningen per etmaal, met inbegrip van zon- en feestdagen. Van zulke cijfers word je toch wel even stil.
We moeten ons als gekozen vertegenwoordigers wel goed laten doordringen van de daadwerkelijke aard van de relatie die de Europese instellingen en wijzelf met onze medeburgers onderhouden.
Het petitierecht brengt weliswaar een aantal specifieke vragen met zich mee over de aard van de relatie tussen de kiezer en de gekozene, maar het is daarnaast ook een van de beste middelen voor het Parlement om controle uit te oefenen op de Commissie, de Raad en de lidstaten. Dit is in het voordeel van de Europese burgers.
Het petitierecht is dus het middel bij uitstek om de betrokkenheid van onze medeburgers te vergroten. Om die reden levert de Commissie waarschijnlijk zo'n goede bijdrage aan de werkzaamheden van de Commissie verzoekschriften en toont de Raad zich telkens zo terughoudend over de gemeenschappelijke inspanningen.
We moeten dit gebrek aan medewerking van de Raad nadrukkelijk onder de aandacht van de burgers brengen zodat iedereen goed van zijn eigen verantwoordelijkheden bewust wordt gemaakt.
Gezien de grote hoeveelheid werk die de behandeling van de ontvangen verzoekschriften met zich mee brengt, wil ik uitdrukkelijk mijn steun toezeggen aan het plan om de werkwijze van de Commissie verzoekschriften ingrijpend te wijzigen. Het is heel begrijpelijk dat deze commissie zich beraadt over de meest effectieve werkwijze waarmee ze haar taken kan vervullen.
Verslag-Schmidbauer (A4-0111/99)
Delcroix
Onze rapporteur, mevrouw Barbara Schmidbauer, is in deze periode vlak voor de verkiezingen haar verantwoordelijkheden niet uit de weg gegaan. Ze heeft kritiek geuit op de sector van het wegvoer en op de huidige kosten van het infrastructuurgebruik, ook al zullen bepaalde categorieën kiezers haar deze kritiek niet in dank afnemen. Ik wil haar hiermee feliciteren. Het doet me genoegen dat ze heeft bevestigd dat de door de Commissie voorgestelde maatregelen de kosten voor vervoer niet moeten verhogen, maar moeten zorgen voor een doelmatiger gebruik van de infrastructuur, waarbij ook rekening wordt gehouden met het milieu.
Naast "doelmatiger gebruik" pleit ik echter ook voor "veiliger gebruik" . Ik doel hierbij op de recente sterke toename van het aantal tunnels voor het weg- en spoorwegvervoer en op de ernstige ongelukken die zich hier de afgelopen jaren hebben voorgedaan. Het ongeluk in de tunnel onder het Kanaal - die overigens is voorzien van een modern alarmsysteem - had veel mensenlevens kunnen kosten. Gelukkig kwam de brandende wagon toevallig bij een toegangsdeur naar de tweede tunnel en konden de mensen aan de vuurzee ontsnappen. Het ongeluk in de Mont- Blanctunnel heeft aan veertig mensen het leven gekost en niemand weet wanneer de tunnel weer voor het verkeer zal worden opengesteld.
We moeten waar mogelijk conclusies trekken uit de lopende onderzoeken en vervolgens knopen doorhakken. Ik ben evenwel van mening dat we nu al een beslissing moeten nemen over aspecten die samenhangen met de veiligheid in de tunnels. De dienst die daarvoor verantwoordelijk is, moet geheel onafhankelijk opereren van de maatschappij die de tunnel exploiteert. Verder moet de maatschappij worden verplicht alle aanbevelingen van de veiligheidsdienst op te volgen. Dit gaat natuurlijk geld kosten, maar veiligheid, ofwel het leven van de gebruikers, heeft natuurlijk een prijs. We kunnen ons ook afvragen of de eindverantwoordelijkheid voor de controle op de veiligheid in tunnels niet uitsluitend bij de overheid zou moeten liggen.
Ik wil nog een laatste opmerking maken. Tien van de 35 miljoen ton goederen die jaarlijks de Frans-Italiaanse grens passeren, wordt per spoor vervoerd. Het is algemeen bekend dat er jaarlijks ontelbare vrachtwagens door de vallei van Chamonix rijden en dat dit verkeer, met al zijn overlast en risico's, alleen maar toeneemt. Het is absurd dat het verkeer vrij baan krijgt omdat we tegen iedere prijs een zo groot mogelijk economisch voordeel willen behalen. Om die reden prijs ik de moed van de rapporteur die duidelijk aangeeft dat we de voordelen van het spoorwegvervoer, in termen van veiligheid en milieu, moeten benutten ondanks de kosten die daarmee zijn gemoeid.

Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling
Wij steunen het beginsel van een eerlijke mededinging tussen de verschillende middelen van vervoer. Het gaat er natuurlijk in de eerste plaats om dat voertuigen voor het vervoeren van goederen en personen alle kosten betalen, ook de milieukosten die zij veroorzaken; voorts dient men erop toe te zien dat het vliegverkeer verder wordt belast. Dit is noodzakelijk om het gebruik te stimuleren van de milieuvriendelijke vervoermiddelen, die thans worden benadeeld.
Daarentegen zijn wij gekant tegen een deel van de voorstellen, die enerzijds in het witboek van de Commissie, anderzijds in het verslag naar voren worden gebracht. Dit geldt met name voor het voorstel voor een uniform heffingsstelsel in de gehele EU. Met betrekking tot het subsidiariteitsbeginsel staat het voor ons duidelijk en onomstotelijk vast dat de EU alleen minimumheffingen mag vaststellen en dat de respectieve lidstaten bevoegd zijn op het gebied van belastingen en dergelijke. Het recht belasting te heffen mag niet overgaan op de EU. Wij distantiëren ons van gedetailleerde regelgeving van de EU op dit gebied.

Schlechter
Mevrouw Schmidbauer heeft veel werk gemaakt van dit verslag. In verhouding tot het Witboek van de Commissie zou men zelfs kunnen zeggen dat het een goed verslag is.
Het Witboek, en dat moet ook ik eerlijk toegeven, bevat enkele interessante ideeën.
Ook ik ben voor eerlijke concurrentie tussen de afzonderlijke vervoermiddelen en voor rechtvaardige en efficiënte prijzen in het transportwezen. Ook ik vind dat we moeten streven naar meer transporten per spoor en over de binnenwateren en minder over de weg. Maar waar ik tegen ben, is dat de auto, de vrachtwagen en de bus als enige verantwoordelijk worden gesteld voor alle mogelijke en onmogelijke problemen. En dat is waar het Witboek en jammer genoeg ook het verslag van het Parlement op uitdraaien.
Als we het hebben over eerlijke concurrentie, dan kunnen we er toch niet omheen dat bij de spoorwegen de lonen hoger zijn en de arbeidsplaatsen bijna voor het leven zijn verzekerd. Deze arbeidsvoorwaarden zullen in de privé-sector waarschijnlijk nooit bestaan. Wil men dit nu in het blindelings streven naar liberalisering veranderen, en zo ja, in welke richting?
Zo wordt er in het Witboek gesproken van feiten, wanneer wordt berekend dat de externe kosten volgens schattingen van de Commissie jaarlijks voor de gehele EU worden geraamd op 250 miljard ecu.
Men heeft het over sociale marginale kosten, zonder dat precies wordt uitgelegd wat hiermee bedoeld wordt, alsook over de belasting op olie en over uniforme tariefsystemen die met behulp van telematica in de gehele Unie moeten worden ingevoerd.
De rapporteur gaat echt te ver wanneer ze ervoor pleit dat het niet-commercieel personenautoverkeer wordt opgenomen in het heffingenstelsel teneinde de kosten billijk over alle gebruikers van de wegeninfrastructuur te verdelen. Wil men daarmee bereiken dat in de toekomst enkel nog de rijken kunnen autorijden en het grootste deel van de bevolking moet thuisblijven?
Wat men de rapporteur tot haar eer moet nageven is dat ze benadrukt dat de voorgestelde maatregelen er niet toe mogen leiden dat het verkeer duurder wordt en indien het vervoer toch duurder wordt, dat de belasting voor de verkeersdeelnemers moet worden verminderd.
In dit opzicht zou het interessant zijn om van de Commissie te vernemen hoeveel de afzonderlijke EU-lidstaten innen aan autobelastingen, benzine- en dieselaccijnzen en wat dies meer zij, en hoeveel daarvan daadwerkelijk wordt besteed aan infrastructuur en onderhoudswerken.
Vooral wanneer men met alle mogelijke middelen het jaarlijks groeiende verkeer tracht te beheersen, moet men ervoor oppassen dat de burgers en de vervoerbedrijven in het spoorweg-, weg-, lucht- en waterverkeer niet voortdurend nieuwe belastingen moeten betalen, want daar gaat het uiteindelijk om.
Laten we niet vergeten hoe groot de verontwaardiging was van de burgers toen men in Duitsland de benzineprijs wilde verhogen tot 100 frank per liter. Ik vermoed dat het in het Witboek uitgestippelde beleid hetzelfde zal teweegbrengen, maar dan langs een andere weg.
Europa heeft behoefte aan goede vervoermiddelen en de economie eveneens, maar uiteindelijk moet iemand hiervoor betalen. En dat is nu eenmaal de burger. Ik constateer daarenboven dat de Commissie doet alsof ze niet weet dat er in het transportwezen veel is gebeurd op het gebied van milieu.
Op de rails, op de weg, in de lucht of op het water, in alle sectoren behoren de Europese vervoerbedrijven tot de modernste ter wereld. Door voortdurend nieuwe belastingen op te leggen wordt de lastenverzwaring tot het uiterste doorgevoerd. Het duizelde mij toen tijdens een raadpleging over het Witboek een van de uitgenodigde deskundigen zei dat in het belang van het milieu moest worden gedacht aan een belasting op vliegtuigbrandstof van 4 euro per liter. Concorde-prijzen in het dagelijkse verkeer, maar wie moet dat betalen?
Ik zal tegen het verslag van mevrouw Schmidbauer stemmen.

De Voorzitter
De stemming is gesloten.

Programma DAPHNE (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag (A4-0188/99) van mevrouw Bennasar Tous (programma DAPHNE).

Waddington
Mevrouw de Voorzitter, graag feliciteer ik rapporteur Bennasar Tous met haar verslag, al is zij nu afwezig. Ook feliciteer ik de overige leden van de Commissie rechten van de vrouw en alle afgevaardigden die hebben bijgedragen tot het programma en het actieplan ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en kinderen. Voorts wil ik commissieleden Gradin en Flynn hartelijk bedanken voor hun steun en vasthoudendheid.
We hebben nu een rechtsgrondslag voor het programma, een begroting en een plan voor een bewustmakingscampagne over geweld tegen vrouwen. Na alle strijd, alle vertragingen, alle financiële en juridische barrières die werden opgeworpen door mensen die het belang van de zaak niet inzagen, hebben we nu eindelijk vaste grond onder de voeten. Ik hoop dat we nu eindelijk werk kunnen maken van deze ernstige problematiek.
De nieuwe rechtsgrondslag - helaas een andere dan ons voor ogen stond - neemt de Europese bevoegdheid voor volksgezondheid als uitgangspunt. Dit mag er in ieder geval niet toe leiden dat het DAPHNE-programma wordt ingeperkt.
Geweld tegen vrouwen en kinderen komt in veel situaties voor, zowel in het openbaar als in de privé-sfeer. Het heeft vele oorzaken en gevolgen. Mensenhandel, huiselijk geweld, seksueel misbruik, genitale verminking, verkrachting, ongewenste intimiteiten op het werk, het zijn allemaal vormen van geweld die specifiek tegen het vrouwelijk geslacht gericht zijn.
Het DAPHNE-programma is bedoeld om iets toe te voegen aan het werk van NGO's die zich bezighouden met preventie, slachtofferhulp, herintegratie van overlevenden en het aanpakken van de daders. Voor al deze activiteiten zouden zij gebaat zijn bij beter onderzoek en een betere informatieverspreiding. Het DAPHNE-programma zou dit alles kunnen bekostigen.
In het verslag over DAPHNE haalt de rapporteur de Europese bewustmakingscampagne over geweld tegen vrouwen aan. Die is vorige maand onder het Duitse voorzitterschap in Keulen van start gegaan in aanwezigheid van een groot aantal niet-gouvernementele organisaties. Het congres waar dat gebeurde heeft heel wat creatieve ideeën opgeleverd.
De amendementen van mevrouw Bennasar Tous en de Commissie rechten van de vrouw verlenen meer gewicht aan de betrokkenheid van de NGO's bij de uitvoering van het DAPHNE-programma. De Commissie zou zich hierover moeten verheugen, en ik ben dan ook benieuwd naar haar reactie op de voorstellen. De Commissie zou ook blij moeten zijn met de grote betrokkenheid van de leden van dit Parlement, iets waar mevrouw Bennasar Tous trouwens voor pleit.
Ik heb de richtlijnen voor indieners van steunaanvragen in het kader van DAPHNE grondig bestudeerd, en ik moet zeggen dat daar nog heel wat aan te verbeteren valt. Ze zijn ingewikkeld en verwarrend. De NGO's en de leden van het Parlement pleiten voor helderder taalgebruik om de richtlijnen gebruiksvriendelijker en relevanter te maken. Daarmee wordt het ook makkelijker de doelstellingen te bereiken.
In termen van de begroting is dit een klein programma en een kleine campagne. Niettemin is het geweld dat het beoogt te bestrijden een prangend probleem, zowel in Europa als daarbuiten. Ons onderzoek heeft al uitgewezen dat een op de vier vrouwen in de loop van hun leven het slachtoffer worden van geweld. In 90 % van de gevallen zijn de daders mannen, en in tenminste 50 % van de gevallen is hij de echtgenoot of partner van het slachtoffer. Het is hoog tijd dat deze praktijken aan de kaak worden gesteld en dat er een eind komt aan de tolerante houding ten aanzien van geweld tegen vrouwen. Geweld tegen vrouwen is geen daad van liefde, maar van dominantie en intimidatie.
We streven naar gelijke behandeling van mannen en vrouwen en eerbiediging van de mensenrechten, zowel in Europa als daarbuiten. Uit onderzoek is inmiddels gebleken hoe omvangrijk het probleem is, en we hebben dus nog een lange weg te gaan. Wij geloven dat het DAPHNE-programma in een grote behoefte voorziet en vertrouwen erop dat het binnen afzienbare tijd meer middelen en een opener en democratischer besluitvorming krijgt.

Ryynänen
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, het programma DAPHNE, dat gericht is op de bestrijding van geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen, betreft de aanpak van een pijnlijk probleem en verdient om die reden alle steun en middelen om de voorgestelde maatregelen te verwezenlijken. Het is moeilijk om begrip op te brengen voor de wens van sommige lidstaten om de reikwijdte van het programma te beperken. Die wens getuigt van een gebrek aan inzicht in de multidimensionaliteit van dit probleem. Geweld, in al zijn vormen, maar met name geweld tegen kinderen, is een grove schending van de mensenrechten, en dus niet alleen een kwestie van volksgezondheid. Het programma dient er dus nog steeds op gericht te zijn om iedere vorm van geweld te voorkomen en de slachtoffers van geweld te beschermen, ook de slachtoffers van seksueel misbruik of zij in de steek zijn gelaten.
Het belangrijkste is natuurlijk om preventief en zo effectief mogelijk te kunnen optreden. Er is behoefte aan voorlichting en wijdverbreide netwerken in geval van risicosituaties. Belangrijke middelen in de strijd zijn voorlichtingscampagnes, de uitwisseling van ervaringen en onderzoek naar geweld. De ervaringen die met het DAPHNE-initiatief zijn opgedaan komen zeker van pas wanneer het nieuwe vijfjarenprogramma wordt opgesteld. Met behulp van dit programma kan de samenwerking tussen vrijwilligersorganisaties en plaatselijke overheden gesteund worden. Die organisaties hebben die steun hard nodig, juist om verschillende netwerken op te kunnen bouwen, om gegevens efficiënter te verspreiden, om partners te vinden en om onderlinge uitwisseling te bevorderen. Ik wil met name de betekenis onderstrepen van het DAPHNE-programma in het verdedigen van de rechten van het kind en het beschermen van kinderen, met name tegen seksueel misbruik. Deze vorm van preventie vereist een gezamenlijk optreden van ouders, leraren en anderen in de nabije omgeving.
Naar mijn mening is het ook van groot belang dat dit programma geleidelijk wordt uitgebreid naar andere landen, met name in Midden- en Oost-Europa, aangezien geweld in zijn verschillende gedaanten ook een grensoverschrijdende dimensie heeft, bijvoorbeeld in de vorm van de seksindustrie en de kinderporno die op Internet verschijnt. Samenwerking tussen de kandidaat-leden en de huidige lidstaten is onmisbaar als we de zo belangrijke mensenrechten, en dus ook de rechten van het kind, effectief willen kunnen verdedigen. Ook de wetgeving van de toetredingslanden dient de grondrechten dermate duidelijk te waarborgen dat werkelijk effectief kan worden ingegrepen wanneer er sprake is van schending van de mensenrechten door middel van welke vorm van geweld dan ook.
Ik hoop overigens dat zaken die de rechten van het kind betreffen, hoog op de agenda van de Europese Unie komen te staan, omdat we alleen op die manier onze toekomst en onze positie als gemeenschap van geciviliseerde landen kunnen verdedigen.

Daskalaki
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur, mevrouw Bennasar Tous, ondanks haar afwezigheid, van harte gelukwensen en ook mevrouw Colombo Svevo bedanken voor de uitstekende toelichting van vanmorgen op dit thema. De rapporteur heeft een uiterst belangrijke bijdrage geleverd aan het Commissievoorstel voor het DAPHNE-programma en dit zeer belangrijke vraagstuk goed aangepakt. Zoals reeds werd gezegd, hebben wij hier diepgaand over gediscussieerd in de commissie en kon algemene instemming worden bereikt met de voorstellen van de rapporteur.
De rapporteur betuigt weliswaar instemming met het voorstel van de Commissie, maar doet tegelijkertijd ook voorstellen voor inhoudelijke amendementen. Mijn fractie kan daarmee akkoord gaan. Wij zijn het vooral eens met haar voorbehoud ten aanzien van de veranderde rechtsgrondslag voor het actieprogramma. Men wil in plaats van artikel 129, artikel 235 toepassen. Dat kan ertoe leiden dat van DAPHNE alle vraagstukken worden uitgesloten die te maken hebben met geweld, seksuele uitbuiting en vrouwen- en kinderhandel. De rechtvaardiging voor deze verandering is dat dergelijke vraagstukken niet onder volksgezondheid vallen. Ik ben blij dat er een rechtsgrondslag is, maar deze rechtsgrondslag bereidt ons problemen.
Wij zijn het ook met de rapporteur eens dat de Commissie prioriteiten moet vaststellen voor de selectie van de projecten. De beschikbare middelen moeten namelijk zo efficiënt mogelijk worden gebruikt. De klemtoon moet hier worden gelegd op preventie, rehabilitatieprogramma's voor kinderen, jongeren en vrouwen die aan gevaren zijn blootgesteld en op maatregelen voor de daders, en met name jonge daders van strafbare feiten. Verder moet de aandacht worden gevestigd op de juridische praktijken en de instrumenten ter bescherming van de belangen van minderjarige kinderen, adolescenten en vrouwen die slachtoffer zijn van geweld.
Wij zijn het eens met het verzoek in het raadgevend comité ook een vertegenwoordiger van het Europees Parlement en een vertegenwoordiger van de niet-gouvernementele organisaties op te nemen, evenals met het verzoek om een jaarlijks, en geen driejaarlijks, voortgangsverslag in te dienen.
Verder stemmen wij in met het voorstel om de kandidaat-landen voor toetreding te laten deelnemen aan de uitvoering van het programma en te zorgen voor een betere verspreiding van de informatie aan met name de massamedia en het publiek waarvoor het programma bestemd is.
Tot slot wil ik nog duidelijk maken dat ook wij graag een nieuw verslag willen waarin rekening wordt gehouden met de bovengenoemde wijzigingen en met name de noodzaak van opneming in het programma van elke vorm van geweld tegen en seksuele uitbuiting van vrouwen en kinderen, met inbegrip van mensenhandel.

Maes
Mevrouw de voorzitter, ik ben erg blij dat er een DAPHNE-programma bestaat en ik hoop dat wij er ook goed gebruik van zullen kunnen maken want het geweld tegen vrouwen en kinderen is één van die onaanvaardbare dingen in onze samenleving die ook voortdurend toenemen. Toen mijn intrede in het Europees Parlement hier samenviel met een colloquium dat wij hielden binnen het Parlement over geweld tegen en misbruik van kinderen heb ik mij ook voorgenomen om dit probleem terdege opnieuw aan te snijden in het Parlement. Meer bepaald wil ik uw aandacht vragen voor de mogelijkheden om ondersteuning te verlenen aan diegenen die de internet-netwerken voor pedofilie en voor het aanbieden van jonge prostituees willen bestrijden.
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij hebben hier te doen met een kwaal die voortdurend verergert. We hebben deze week in het Parlement over een tekst gestemd die ik ook zeer goed vond in verband met de misdrijven op internet. Maar ik wil u zeggen wat de praktijk is. In de praktijk zijn er ontzettend veel dingen te onderzoeken. Telkens gaat het om kinderen die slachtoffer geweest zijn van een reëel misdrijf. Het aantal slachtoffers neemt toe en daardoor ook het aantal potentiële misdadigers, want slachtoffers worden soms misdadigers, helaas, indien zij hun trauma's niet op een gezonde manier kunnen verwerken.
Eén van de grote problemen is dat de NGO's die zich bezig houden met het bestrijden van die pornografie en die pedofilienetwerken op het net heel vaak moeten zoeken tussen duizenden en duizenden gegevens en de politie heeft datzelfde probleem. Er wordt in dit verslag dan ook terecht ervoor gepleit dat ook hulp wordt gegeven aan die projecten die erop gericht zijn slachtoffers terug te vinden, eventueel slachtoffers van ontvoeringen die bijvoorbeeld verdwijnen in de prostitutie en die misschien terug te vinden zijn aan de hand van deze foto's die met commerciële bedoelingen door bepaalde misdadigers in het netwerk worden aangeboden.
Vandaar, mevrouw de voorzitter, dat ik zou willen vragen dat ruime mogelijkheden worden gecreëerd voor de NGO's die met deze dingen bezig zijn, maar dat aan de andere kant ook niet wordt vergeten met welke povere middelen onze gerechtelijke instanties vaak moeten werken, om nog maar te zwijgen over het gebrek aan Europese coördinatie. Vandaar dat ik ook de in het verslag gestelde vraag terecht vind of Europol in staat gesteld moet worden om aan de bestrijding van dit geweld op een effectieve manier mee te werken. Wat ik gezegd heb voor kinderen, wil ik ook bevestigen in verband met de strijd tegen het geweld tegen vrouwen, want ook jonge vluchtelingen komen vaak tegen hun wil in de prostitutie terecht en zijn vaak slachtoffer van datzelfde geweld.

Van Dam
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, "Geweld tegen vrouwen is een probleem van mannen" . Op de internationale Vrouwendag nodigde commissaris Gradin met deze woorden juist mannen uit het woord te voeren over geweld tegen vrouwen. Het valt op dat deze oproep weinig weerklank heeft in dit debat.
Als de commissaris bedoelde te zeggen dat mannen een groot aandeel hebben in het geweld tegen vrouwen, moet ik dat erkennen. Een absolute tegenstelling tussen de beide seksen is echter een vertekening van de werkelijkheid. Daarmee wil ik het probleem zeker niet ontkennen. Mijn hoofdbezwaar tegen het voorstel betreft het niveau waarop het wordt aangepakt. Geweld is een kwaad dat in kleine kring plaatsvindt. Daarbij past een nationale of lokale aanpak.
Met overtuiging wijs ik op de betekenis van de Bijbel voor intermenselijke verhoudingen. Ik mag niet nalaten erop te wijzen dat de mens, zowel man als vrouw, is geschapen als beelddrager van God. Dit besef is zeer heilzaam voor harmonische verhoudingen tussen mensen. Wie geweld pleegt tegen zijn naaste, ontkent dit bijbelse gegeven.

Blot
Mijnheer de Voorzitter, het plan voor een programma ter voorkoming van geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen is een ruimhartig en nobel idee dat iedereen uiteraard kan onderschrijven. Dit programma, dat haar naam dankt aan de Griekse mythologische figuur Daphne, voorziet in een aantal bestuurskundige maatregelen en procedures waaraan wij onze goedkeuring hechten. De rapporteur heeft zich echter kennelijk niet afgevraagd waar het almaar toenemende geweld in de huidige Europese samenlevingen vandaan komt. In Frankrijk is het aantal misdrijven bijvoorbeeld toegenomen van 200.000 in 1948 tot 4.200.000 in 1998. Zeker, deze misdrijven zijn niet alleen gericht tegen vrouwen en kinderen, maar niemand kan ontkennen dat ook het geweld tegen deze groepen is toegenomen. Tegelijk met deze tendens kunnen we constateren dat het traditionele kader, dat de basis vormt van het leven van iedere burger, verdwijnt.
De afgelopen 50 jaar is de samenleving steeds verder verstedelijkt, fungeert het gezin steeds minder als de hoeksteen van de samenleving en zijn talloze morele en religieuze waarden verloren gegaan. Het individu heeft zich van deze cultuurelementen losgemaakt, voelt zich vrij en denkt dat hij ongestraft geweld tegen de ander kan gebruiken. Het bestuurskundige en financiële programma dat ons hier is voorgelegd, stelt ons niet in staat het hoofd te bieden aan deze barbarij, ook al bevat het een aantal zinvolle punten. In de ideologie van de mensenrechten worden bijvoorbeeld altijd de rechten van de mens benadrukt, maar nooit diens plichten. De mens wordt hierdoor onbedoeld tot allerlei excessen aangezet.
In de oudheid wist men al dat de mens van nature geneigd is tot excessen die kunnen uitmonden in gewelddadig gedrag. Plato heeft bijvoorbeeld aangetoond dat de menselijke ziel uit drie elementen bestaat: de ratio, het gevoel en het instinct. Als men er tijdens de opvoeding niet in slaagt de rede te koppelen aan het gevoel, zodat het instinct beteugeld kan worden, dan krijgt het instinct de overhand en zet het de mens aan tot allerlei vormen van geweld. Deze oude regel is nog altijd van kracht. Om die reden kunnen we zeggen dat er wel degelijk waarheid schuilt achter het gezegde "zachte heelmeesters maken stinkende wonden" . De achterliggende oorzaken van het toegenomen geweld in het algemeen en dat tegen vrouwen en kinderen in het bijzonder moeten ook worden bestreden. Zo moet geweld niet meer stelselmatig door de media worden aangewakkerd en moeten de normen en waarden tijdens de opvoeding worden bijgebracht. Ik denk dat hierover geen discussie hoeft te bestaan.
Ten tijde van de Derde Republiek in Frankrijk was iedereen het erover eens dat deze normen en waarden onderdeel van de opvoeding behoren te zijn. Aan deze opvatting kwam een einde toen ideologieën over een vrije opvoeding de overhand kregen. Welnu, de mens is niet van nature goed, hij moet door de beschaving in goede banen worden geleid. De grote Griekse dichter Aeschylus schetste in zijn treurspel "De Eumeniden" een beeld van een maatschappij waarin de criminaliteit niet werd bestreden, als gevolg waarvan ze alleen maar toenam.
Het is dus van groot belang dat kinderen beter worden doordrongen van onze normen en waarden en dat we de criminaliteit feller bestrijden. Daarnaast moeten we ervoor zorgen dat de mens een thuis krijgt in kleine gemeenschappen in plaats van in steden die zich als inktvlekken uitbreiden. Dankzij de moderne technologie kunnen we ervoor zorgen dat mensen kunnen leven in wijken en dorpen van menselijke omvang, waar iedereen elkaar kent en waarin sociale controle vanzelfsprekend is. Dergelijke woongebieden zijn immers doelmatiger dan een strenger repressief beleid of slachtofferhulp door de overheid. We moeten ons beleid dus zo inrichten dat de mens zich weer thuis gaat voelen in gemeenschappen van menselijke omvang. Op deze wijze kunnen we de bron van het geweld gedeeltelijk wegnemen.

Van Lancker
Voorzitter, ik heb daar straks toen ik het advies van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken mocht toelichten in de plaats van mijn collega Zimmermann kunnen zeggen dat wij in dit Parlement bijzonder blij zijn met het initiatief van de Commissie en ik dank plaatsvervangend commissaris Liikanen namens de twee andere collega's. Maar ik heb ook duidelijk gemaakt dat wij ons wel bijzonder veel zorgen maken over de wijziging van de rechtsgrond. Dat zal behoorlijk wat roet in het eten kunnen gooien en onze blijdschap wat bekoelen heb ik toen gezegd, want geweld tegen kinderen en vrouwen, mijnheer de commissaris, is uiteraard niet zo maar een gezondheidsrisico. Het is een fundamentele aantasting van de rechten van de mens.
Bestrijding van geweld is een zeer complexe problematiek. Het gaat niet alleen over opvang van slachtoffers, maar ook over voorkomen en bestrijden van de daders. Het gaat onder andere ook over samenwerking tussen justitie en politie. Het is dus per definitie multidisciplinair. Wat ik daarmee wil zeggen, is dat het bijzonder onaanvaardbaar zou zijn als de wijziging van de rechtsgrond alleen maar een nieuw extra gezondheidsprogrammaatje voor vrouwen en kinderen oplevert en structurele acties worden uitgesloten.
Ik sta dan ook vierkant achter de pogingen van onze beide commissies, zowel de Commissie rechten van de vrouw als de commissie binnenlandse zaken die geprobeerd hebben om het gewijzigd voorstel van de Europese Commissie, zoals ik zou willen zeggen, op verschillende manieren op te rekken. Ik zou een aantal in mijn ogen belangrijke dingen willen aanstippen.
Ten eerste wijs ik naar de definitie van de Wereldgezondheidsorganisatie van gezondheid. Deze is zeer belangrijk omdat zij verder gaat dan alleen maar het vermijden van risico's. Deze definitie verwijst naar de levenskwaliteit van mensen waarmee de uitdaging al iets breder wordt. Gelijke kansen voor verschillende mensen en voor verschillende groepen in de samenleving. Maar vooral, denk ik, het recht op leven, het recht op waardigheid, het recht op vrijheid en integriteit van iedereen. Het is een duidelijke verwijzing naar mensenrechten waardoor dit programma misschien toch wel iets breder kan worden en zijn oorspronkelijke inhoud, die het vroeger had, opnieuw zou kunnen krijgen.
Ik wil dan ook een bijzonder beroep doen op de Commissie maar tegelijkertijd ook op de collega's om er bij de vertegenwoordigers van de Raad zeer sterk te blijven op aandringen dat een ruime interpretatie, een ruim toepassingsgebied van het programma-DAPHNE gerealiseerd moet worden. Ik had zeer graag het standpunt van de commissaris daarover gehoord.
Mijnheer de commissaris, er blijven tot de dag van vandaag vanuit de Raad bijzonder hardnekkige signalen komen die erop wijzen dat deze boodschap niet begrepen is. Vooral de intentie om aan DAPHNE maar een minibudgetje te gaan toekennen, nog minder dan wat het Parlement in feite voorzien had en waar de Commissie het mee eens was, maakt mij toch wel bijzonder angstig voor wat de Raad van plan is met dit programma. Dit doet mij vermoeden dat de Raad eigenlijk van plan is om het inderdaad te bestemmen voor enkele microprojecten, een beetje sensibilisering, een paar informatiecampagnetjes en dat dit in schril contrast staat met alle duidelijke ambities die wij hebben met het programma- DAPHNE. Zonder de verruiming van DAPHNE, mijnheer de commissaris, en zonder de noodzakelijke centen wordt DAPHNE gegarandeerd een lege huls. Nochtans verwachten de mensen enorm veel van dit initiatief. Dus kan het Europees Parlement dit als medewetgever in een codecisieprocedure nooit aanvaarden. Ik hoop dat de Raad dit signaal van ons zal begrijpen.

Amadeo
Mevrouw de Voorzitter, geweld is een pregnant kenmerk van onze hedendaagse samenleving en een raadsel van onze open maatschappij, die haar waarden heeft verloren en die nieuwe afgodenen symbolen heeft. De traditionele waarden die altijd de basis hebben gevormd van ons beschaafd samenleven, zijn op hun kop gezet. We moeten dan ook niet versteld staan als de televisie en andere communicatiemiddelen gewelddadige beelden uitzenden, waarmee onze kinderen zich voeden en waarop ze hun wereld en hun idealen baseren.
Wij zijn verantwoordelijk voor hun opvoeding. Als politici moeten we de stem van de burgers zo goed mogelijk vertolken, hebben we de plicht de oorsprong van dit geweld aan de kaak te stellen en de meest efficiënte methodes te vinden om het te bestrijden. Onze Gemeenschap heeft de strijd aangeboden met het geweld. We leggen daarbij de nadruk op de waarde van het recht op leven, veiligheid, vrijheid en fysieke en mentale integriteit en hebben daarvoor een hele serie programma's ontwikkeld, niet in de laatste plaats het programma dat we vandaag trachten aan te scherpen: het DAPHNE-programma. DAPHNE biedt maatregelen tegen het geweld tegen vrouwen, jongeren en kinderen. Het is een heus offensief voor de verdediging van waarden, normen en beschaving in de strijd tegen huiselijk geweld, met inbegrip van mishandeling en seksueel misbruik van kinderen en echtgenotes, en tegen geweld in het dagelijks leven, met inbegrip van verkrachting, seksueel geweld, ongewenste intimiteiten, intimidatie op het werk, enzovoorts. DAPHNE is een programma dat, om eerlijk te zijn, geen eenvoudige oplossingen voorstelt, aangezien er vele factoren meespelen die elkaar wederzijds beïnvloeden, zoals onderwijs, mode, economische afhankelijkheid en werkgelegenheid, juridische en justitiële stelsels, slachtofferhulp en gezondheidsvraagstukken.
De strijd tegen geweld is echter beperkt tot het niveau van een verordening, tot het juridisch bepalen van de rechtsmiddelen. Artikel 52 van het Verdrag van Amsterdam dient als rechtsgrondslag van het programma. Daardoor is een afdeling onder de titel "volksgezondheid" komen te vallen, terwijl het ons inziens logischer was geweest, als daarvoor artikel 235 van het Verdrag van Rome was toegepast. In dat artikel worden bevoegdheden toegekend die niet expliciet in het Verdrag voorzien zijn, indien een optreden van de Gemeenschap noodzakelijk blijkt om een van de doelen van de Gemeenschap te verwezenlijken.

Junker
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de wereld waarin wij leven is inderdaad op veel plaatsen niet in orde, en tot de lelijke kanten behoort het geweld tegen vrouwen, kinderen en jongeren. Daar moeten wij onverbiddelijk tegen optreden. Het Duitse voorzitterschap heeft dit probleem dan ook bovenaan de agenda geplaatst. Er heeft reeds een zitting over dit thema plaatsgevonden. De Bundesrat, de Duitse bondsraad, heeft uitdrukkelijk betreurt dat 1999 niet is uitgeroepen tot het officiële jaar van de strijd tegen geweld tegen vrouwen, want dit zou een belangrijke ruggensteun zijn geweest.
Strategieën ter voorkoming van geweld moeten verschillende doelstellingen beogen, al naar gelang het gaat om geweld binnen het gezin of daarbuiten. Dit is niet voldoende in aanmerking genomen in het voorstel van de Commissie, en daarom is het absoluut noodzakelijk dat de amendementen die uitdrukkelijk betrekking hebben op seksueel misbruik, seksuele uitbuiting en mensenhandel worden opgenomen in het besluit. Ook alle andere amendementen moeten dienovereenkomstig worden ondersteund.
Deze aanvullingen zijn noodzakelijk om twee redenen: ten eerste moet duidelijk worden gemaakt dat we onder geweld niet uitsluitend fysiek geweld verstaan. Seksueel misbruik gaat niet altijd gepaard met fysieke mishandeling, vooral niet bij kinderen, maar met de meest uiteenlopende vormen van intimidatie of bedreigingen, die geen uitwendige sporen achterlaten. De gevolgen zijn daarom echter niet minder dramatisch. Integendeel, ze zijn vaak veel ernstiger.
Een van de meest vernederende ervaringen voor seksueel misbruikte vrouwen en kinderen is dat ze pas worden geloofd wanneer ze fysieke letsels kunnen tonen. Seksuele uitbuiting behoort tot de meest afschuwelijke nevenverschijnselen van de seksindustrie, waarover hier nog een en ander moet worden gezegd. Met vrouwenhandel wordt inmiddels meer geld verdient dan met drugshandel. Voor de daders is het risico om strafrechtelijk te worden vervolgd aanmerkelijk kleiner dan bij drugs-of wapenhandel, omdat er vaak geen tastbare bewijzen zijn. Vrouwenhandel is een "groei-industrie" , niet in de laatste plaats doordat de grenzen naar Midden- en Oost-Europa, waar de meeste slachtoffers in onze lidstaten vandaan komen, nu wijd openstaan.
Door de uitzichtloze economische situatie in hun eigen land klampen vrouwen zich vast aan iedere strohalm, en dit maakt ze een gemakkelijke prooi voor de mensenhandel. Het moet uitdrukkelijk worden toegejuicht dat er niet langer een taboe rust op deze extreme vorm van mensenverachting, en dat er steeds openlijker over wordt gesproken en er zelfs actieprogramma's rond dit thema worden opgezet. We ondersteunen deze acties onvoorwaardelijk, en we hebben zeker ook veel te danken aan commissaris Gradin. Denken we maar aan de Conferentie die onder grote publieke belangstelling in Wenen werd gehouden.
Er zijn veelomvattende maatregelen nodig op het gebied van preventie, voorlichting en bescherming van slachtoffers alsook inzake samenwerking en coördinatie met justitie, politie, bevoegde instanties en, niet in de laatste plaats, met de bevoegde niet-gouvernementele organisaties in de lidstaten van de Europese Unie. Dit geldt ook voor de samenwerking en coördinatie tussen de lidstaten onderling en met de betrokken derde landen.
Of de gekozen rechtsgrondslag, die hier terecht scherp wordt bekritiseerd, hiervoor de geschikte basis is, kan worden betwijfeld. Er is geen twijfel aan dat geweld tegen vrouwen, kinderen en jongeren in de meeste gevallen schade toebrengt aan de fysieke en - dat is heel belangrijk - de psychische gezondheid van de slachtoffers. Maar men zou dit probleem op onaanvaardbare wijze bagatelliseren door het te reduceren tot een gezondheidskwestie. Het is reeds gezegd: geweld tegen vrouwen, kinderen en jongeren moet als een schending van de mensenrechten worden beschouwd en dienovereenkomstig worden veroordeeld en bestraft. Daarover valt niet te discussiëren.

Liikanen
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie wil mevrouw Bennasar Tous en de Commissie rechten van de vrouw graag bedanken voor hun verslag. Het vormt een krachtige ondersteuning voor het initiatief van de Commissie en maakt op indrukwekkende wijze duidelijk dat er een dringende behoefte bestaat aan het programma DAPHNE. Het zou dan ook ruimschoots voor het einde van het jaar moeten worden aangenomen. De Commissie heeft ook waardering voor de grote inzet van het Parlement om de bestrijding van geweld op de agenda van de Europese Unie te krijgen.
Het hoofddoel van DAPHNE is NGO's en vrijwilligersorganisaties te steunen en te stimuleren om samen de bescherming van kinderen, jongeren en vrouwen tegen allerlei vormen van geweld op zich te nemen. In de loop van de vijf jaar die het programma moet gaan duren, willen we netwerken helpen opzetten, de uitwisseling van informatie en praktijkervaringen bevorderen en het publiek bewust maken van de problematiek. Een van de prioriteiten is het voorkomen van geweld, en dat willen we onder andere bereiken door te kijken hoe we gewelddadig gedrag van mannen tegenover vrouwen preventief kunnen tegengaan. Het programma bouwt voort op de ervaringen van het DAPHNE-initiatief dat loopt sinds 1997.
De Commissie is het eens met de manier waarop de rapporteur en haar commissie het programma beoordelen. DAPHNE vormt een belangrijk wapen in de strijd tegen geweld. Doordat het over meerdere jaren loopt, kunnen er initiatieven voor de langere termijn ontwikkeld worden. Het is uitermate belangrijk dat DAPHNE geleidelijk wordt uitgebreid naar de kandidaat-lidstaten, zoals een aantal parlementsleden heeft aangestipt, en naar de landen van de Europese Vrijhandelsorganisatie EFTA. Vele vormen van geweld hebben immers een grensoverschrijdend karakter. Het programma zal ook dienen om het potentieel van NGO's op een aantal punten te helpen ontwikkelen.
Mevrouw Bennasar Tous reikt een aantal constructieve amendementen en aanvullingen aan op ons voorstel. De Commissie accepteert de meeste daarvan met genoegen. Wij zijn het verder met u eens dat de projecten zorgvuldig geselecteerd moeten worden. Zo moeten we onder meer aandacht schenken aan een gelijkmatige verdeling over de verschillende deelgebieden en doelgroepen. Het voorgestelde adviescomité zal de Commissie daarbij in belangrijke mate kunnen ondersteunen.
De rapporteur en een aantal afgevaardigden betreuren het dat de Commissie de rechtsgrondslag voor het voorstel heeft veranderd van artikel 235 in artikel 129. Het was een moeilijke beslissing. Ik verzeker u dat de Commissie liever aan het oorspronkelijke voorstel had vastgehouden, maar er bestond een aanzienlijk risico dat de Raad het dan zou blokkeren. Diverse lidstaten waren openlijk gekant tegen het gebruik van artikel 235, en we moeten in het achterhoofd houden dat een geblokkeerd DAPHNE-programma weinig waarde heeft.
Er is ook een vraag gesteld over de reikwijdte van het programma. De Commissie gaat ervan uit dat de overstap naar artikel 129 - volksgezondheid - die niet zal verkleinen. Het geweld tegen vrouwen en kinderen waar wij tegen in het geweer komen, is in de grond inderdaad een mensrechtenkwestie. Maar het gevolg van dat geweld is aantasting, of het risico op aantasting, van de lichamelijke, geestelijke en psychologische gezondheid van de slachtoffers. Verder gaat het DAPHNE-programma uit van het slachtoffer, zoals de rapporteur ook heeft aangegeven. Het is gericht op het beschermen van alle feitelijke en potentiële slachtoffers en het voorkomen van alle vormen van geweld, of het nu gaat om mensenhandel, seksueel misbruik, verlaten kinderen of welke andere vorm van geweld dan ook.
Eenmaal aangenomen zal het DAPHNE-programma een sterke impuls geven aan de strijd tegen geweld. Het is nu zaak te zorgen dat dat zo snel mogelijk gebeurt, in ieder geval ruimschoots voor het eind van het jaar. De Commissie is het Parlement erkentelijk voor zijn krachtige steun in dezen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Liikanen.

Colombo Svevo
Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag een enkele opmerking maken. Ik wil vooral de Commissie bedanken, omdat die, als ik het goed begrepen heb, akkoord gaat met onze voorstellen. Betekent dit dus dat een groot deel van de amendementen of dat alle amendementen door de Commissie worden aanvaard?

Liikanen
De Commissie is bereid 16 amendementen over te nemen, 10 met enkele aanpassingen, en er zijn 10 amendementen die we niet kunnen accepteren. Als u wilt dat ik ze een voor een opnoem, kan dat vandaag of morgen, wat u het liefste hebt.

Colombo Svevo
Mijnheer de commissaris, wij hebben verschillende soorten amendementen ingediend: sommige hebben betrekking op subsidiariteitsproblemen, andere op procedureproblemen - en daarvoor kan er denk ik wel een akkoord gevonden worden. Er zijn echter ook amendementen over fundamentele kwesties, bijvoorbeeld amendementen 7, 27, 29, en 35 derde lid, die voor ons deel uitmaken van die fundamentele kwesties die naar mijn mening ook door de Commissie aanvaard zouden moeten worden.

De Voorzitter
Ik dacht dat de commissaris reeds had gezegd welke amendementen worden aanvaard. Dat is blijkbaar niet het geval. Kunt u ons zeggen welke amendementen door de Commissie worden aanvaard?

Liikanen
De Commissie is bereid de amendementen 29 en 35 over te nemen, zij het met enkele aanpassingen. We kunnen niet akkoord gaan met amendement 7.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Liikanen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 9.00 uur plaats.
De vergadering wordt om 19.45 uur gesloten

