Sytuacja w Tybecie (debata) 
Przewodniczący
Następnym punktem porządku dziennego są oświadczenia Rady i Komisji w sprawie sytuacji w Tybecie.
Od wielu lat Parlament Europejski śmiało występował w obronie praw człowieka w Tybecie. W licznych rezolucjach wzywaliśmy do konstruktywnego dialogu między chińskimi przywódcami i Dalajlamą oraz respektowania·praw człowieka wobec tybetańskiej ludności.
Czyniąc tak, kierowaliśmy się naszymi zasadami i wartościami, których integralną częścią są prawa podstawowe: godność każdego człowieka oraz realizowanie własnej i etnicznej społeczności, kulturalnej i religijnej tożsamości, wartości, które przyjmujemy za swoje.
Wydarzenia w Lhasie, stolicy Tybetu, oraz w innych chińskich miastach, od 10 marca tego roku, są głęboko niepokojące. Potępiamy wszelką formę przemocy oraz niewspółmiernego użycia wojska i policji.
(Oklaski)
Potępiamy śmierć ludzi, którzy działali w sposób pokojowy. Deklarujemy naszą solidarność z Dalajlamą, który jest symbolem pokoju, zrozumienia i kompromisu. Nie możemy pozwolić na sytuację, w której imię Dalajlamy jest łączone z terroryzmem.
(Oklaski)
Nie możemy pozwolić na demonizację Dalajlamy. W ramach uwagi osobistej, niech mi będzie wolno powiedzieć, że kiedykolwiek spotkałem się z Dalajlamą, zawsze miałem odczucie, że jest on osobą głęboko zaangażowaną w pokój, pojednanie i prawa człowieka. Mam całkowite zaufanie oraz wiarę w Dalajlamę i pragnę przekazać mu mój wielki szacunek i uznanie. Dlatego wzywam będących u władzy w Pekinie donegocjacji z Dalajlamą oraz, zachowując integralność terytorialną Chin, osiągnięcia porozumienia respektującego i gwarantującego kulturalną i religijną tożsamość tybetańskiej ludności.
Dalajlama przyjął nasze zaproszenie do wystąpienia w Parlamencie Europejskim, w ramach Europejskiego Roku Dialogu Międzykulturowego. Zostało to zaplanowane na grudzień.
Jednakże mam nadzieję, że się ze mną zgodzicie, że w świetle ostatnich wydarzeń, Dalajlama w każdej chwili będzie przyjęty z radością w Parlamencie Europejskim.
(Oklaski)
Dialog i współpraca między Unią Europejską i Chinami leży w naszym wzajemnym interesie. Chiny są wielkim narodem i pragniemy współpracować z Chinami na zasadach partnerstwa.
Za kilka miesięcy Chiny będą gospodarzem Igrzysk Olimpijskich. Chcemy, aby te Igrzyska były sukcesem. Jednakże, są pewne warunki wstępne do tego: poszanowanie kulturalnej i religijnej tożsamości ludności tybetańskiej oraz swobodne i uczciwe relacjonowanie, przed i w czasie Igrzysk. Dlatego fakt, że dziennikarze i korespondenci zostali wydaleni z Tybetu, musi zostać potępiony.
Jako komuś, kto był bardzo zadowolony z uczestniczenia w ceremonii otwarcia Igrzysk w Pekinie razem z przewodniczącymi innych instytucji, niech mi państwo pozwolą bardzo wyraźnie powiedzieć, tu i teraz, na posiedzeniu plenarnym Parlamentu Europejskiego: każdy polityk z poczuciem odpowiedzialności musi zapytać siebie samego, czy może wziąć udział w ceremonii otwarcia, jeżeli przywództwo chińskie nie dąży do dialogu i kompromisu.
(Oklaski)
Panie i panowie! Pragniemy wnieść wkład w to, by sportowcy świata mogli zmierzyć·się w uczciwej i swobodnej rywalizacji w Pekinie. Jednakże nasze wartości i szacunek dla samych siebie, nie pozwoli nam odstąpić od naszych zasad. My w Parlamencie Europejskim ponosimy szczególną odpowiedzialność w tym względzie.
(Izba powstała i nagrodziła mówcę owacjami na stojąco)
Janez Lenarčič
urzędujący przewodniczący. - (SL) Panie i panowie! Unia Europejska śledzi z udręką rozwój sytuacji w Tybecie i sąsiadujących prowincjach w Chinach, mających znaczną populację tybetańską, takich jak Tsinghai, Szechwan i Kansu.
Od rozpoczęcia niepokojów w Tybecie przedstawiciele Unii Europejskiej byli w częstym kontakcie z przedstawicielami chińskimi. W odpowiedzi na prośbę Unii Europejskiej ich chińscy odpowiednicy przekazali UE pierwsze sprawozdanie w sprawie wydarzeń w tybetańskiej stolicy, Lhasie, w dniu 15 marca. Sytuacja w Tybecie była również omawiana na spotkaniu przedstawicieli Unii Europejskiej z chińskim wiceministrem spraw zagranicznych, w dniu 17 marca. Obydwie strony zgodziły się, że dialog na temat wydarzeń w Tybecie musi być ciągły i otwarty.
W następstwie incydentu w chińskiej ambasadzie w Brukseli, przedstawiciele Unii Europejskiej zostali zaproszeni na rozmowy z tym samym urzędnikiem, w dniu 19 marca. Z powodu licznych protestów w Europie, związanych z wydarzeniami w Tybecie, urzędnik domagał się przeprosin i odszkodowania w przypadku szkód w chińskich ambasadach.
Na początku zeszłego tygodnia, w dniu 17 marca, prezydencja wyraziła głębokie zaniepokojenie w świetle licznych doniesień o niepokojach w Tybecie. Wyraziła swoje najgłębsze współczucie dla rodzin ofiar i podkreśliła, że chciałaby otrzymać od chińskiego rządu pilne wyjaśnienie sytuacji w Tybecie.
Prezydencja doradziła wszystkim stronom działanie z umiarem. Wezwała rząd chiński do odstąpienia od używania siły przeciwko protestantom i do reagowania na protesty zgodnie z przyjętymi na arenie międzynarodowej demokratycznymi zasadami. Jednocześnie prezydencja wezwała protestantów do wyrzeczenia się przemocy. Podkreśliła wagę, jaką przywiązuje do prawa do wolności wypowiedzi i pokojowego protestu.
Jak wiemy, Unia Europejska popiera terytorialną integralność Chin, ale usilnie dąży do pokojowego pojednania między władzami chińskimi i tybetańskim przywódcą religijnym, Dalajlamą i jego przedstawicielami. Z tego powodu, nasze oświadczenie wzywa chiński rząd do odpowiedzi·na niepokoje Tybetańczyków w zakresie poszanowania praw człowieka. Unia Europejska zachęca obydwie strony do przystąpienia do konstruktywnego dialogu. Mogłoby to stanowić fundament dla stałego rozwiązania, które byłoby do zaakceptowania dla wszystkich i respektowałoby tybetańską kulturę, religię i tożsamość.
Ponadto, poza wcześniej wspomnianym oświadczeniem prezydencji, Unia Europejska wezwała chiński rząd, aby umożliwił niezależnym, międzynarodowym mediom dostęp do Tybetu. Jest to zagadnienie, o którym sam pan wspomniał, panie przewodniczący. Jak do tej pory, Chińczycy odrzucili sugestię, mówiąc, że dostęp mediów będzie dozwolony, gdy tylko sytuacja w Tybecie stanie się bezpieczna. Społeczność międzynarodowa ciągle nie jest w stanie uzyskać wiarygodnej informacji na temat liczby ofiar wśród tybetańskich protestantów.
W trakcie ostatnich rozmów, chińskie władze dały do zrozumienia prezydencji słoweńskiej, że za kilka dni pozwolą grupie europejskich dziennikarzy wjechać do Tybetu i swobodnie relacjonować. Prezydencja ma nadzieję, że dojdzie to do skutku. Chciałbym również podkreślić, że poprosiliśmy·chińskie władze o wyjaśnienia w sprawie przyszłego losu tych protestantów, którzy nie zgłosili się do władz do końca zeszłego tygodnia. Odpowiedziano, że wszyscy ci, którzy naruszyli chińskie prawo, będą sądzeni zgodnie z obowiązującymi przepisami.
Unia Europejska wyraziła obawę, że dalsze więzienie protestantów, którzy pokojowo wyrazili swoją wolę, może spowodować ponowne napięcia między Tybetańczykami a Hanami, to jest chińską społecznością w Tybecie. Jednocześnie, Unia Europejska chciałaby podkreślić, że przepisy dotyczące bezpieczeństwa narodowego nie powinny być stosowane w celu ograniczenia praw człowieka.
Panie przewodniczący! Wspomniał pan również o kwestii Igrzysk Olimpijskich w Chinach. Muszę zaakcentować, że na zeszłotygodniowym nieformalnym spotkaniu ministerialnym w Słowenii, ministrowie sportu Unii Europejskiej, razem z przewodniczącymi krajowych komitetów olimpijskich państw członkowskich, krajów Zachodnich Bałkanów i Norwegii, jednomyślnie przyjęli deklarację, w której podkreślili doniosłość ruchu olimpijskiego i jego wartości w promowaniu i wspieraniu praw człowieka. Jednocześnie, wypowiedzieli się oni przeciwko bojkotowi Igrzysk Olimpijskich. Nie omawiano kwestii uczestnictwa w ceremonii otwarcia.
Prezydencja uważa, że bojkot Igrzysk lub innych zawodów sportowych w roku dialogu międzykulturowego byłby niewłaściwą reakcją na nierozstrzygnięte problemy polityczne. Mogłoby to również oznaczać utratę sposobności do promocji poszanowania praw człowieka.
Chciałbym również powiedzieć, że sesja Rady Praw Człowieka w Genewie znamionowała się obawami w związku z sytuacją w Tybecie. W trakcie debaty na temat deklaracji wiedeńskiej i planu działania, Unia Europejska wezwała obydwie strony do unikania użycia siły oraz do poszanowania uznanych na całym świecie standardów praw człowieka.
Dialog pomiędzy Unią Europejską i Chinami był kontynuowany w tym tygodniu. We wczorajszej rozmowie telefonicznej, przewodniczący Rady ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych Unii Europejskiej, słoweński minister spraw zagranicznych, dr Dimitrij Rupel, oraz minister spraw zagranicznych Chińskiej Republiki Ludowej, pan Yang Jeichi, omawiali między innymi tematy związane z sytuacją w społeczności tybetańskiej. Dr Dimitrij Rupel ponownie przekazał panu Yang Jeichi nadzieję Unii Europejskiej, że chińskie władze i Dalajlama lub jego przedstawiciele rozpoczną dialog tak szybko jak to możliwe. Jednocześnie, wezwał usilnie chińskie władze do uwolnienia protestantów, którzy pokojowo wyrazili swoje poglądy.
Benita Ferrero-Waldner
komisarz. -Panie przewodniczący! Jestem bardzo zadowolona, że ta debata odbywa się dzisiaj, gdyż ministrowie spraw zagranicznych ciągle jeszcze muszą dokładnie przedyskutować, jak postępować z tą sytuacją. Dzisiejsza debata jest więc bardzo na czasie. Dobrze, że ja również mogę przedstawić moje wstępne przemyślenia w tej sprawie.
Podobnie jak pan, panie przewodniczący, my w Komisji również jesteśmy głęboko zatroskani niepokojami i przemocą w Tybecie. Jesteśmy zaniepokojeni doniesieniami o wielu zabitych i rannych, grabieżach i podpaleniach. Pomimo rozbieżnych liczb·- jak przewodniczący Rady właśnie powiedział - odnośnie do liczby ofiar, jedno jest jasne: liczba zabitych i rannych wydaje się iść w setki. Dlatego, przekazujemy nasze współczucie i kondolencje wszystkim ofiarom i ich rodzinom. Przemoc nigdy nie jest dopuszczalna i nie przyczyni się do znalezienia trwałego rozwiązania.
Dlatego też, apelujemy do·chińskich władz o wykazanie maksymalnej powściągliwości w postępowaniu z protestującymi, a w szczególności o nie używanie siły wobec tych, którzy uczestniczyli w pokojowych demonstracjach. Komisja nalega na chiński rząd, by pozwolił na dostęp niezależnych mediów. Jestem zbudowana·faktem, że chiński rząd poinformował Komisję, iż·obecnie organizuje przyjazd zagranicznej prasy, włączając europejskich korespondentów, do Tybetu w celu relacji w dniach 26-28 marca. Jest to ważny element, gdyż niezależna weryfikacja faktów jest kluczowa dla zrozumienia sytuacji. Mam nadzieję, że zagraniczne media będą mogły wykonywać swoją pracę bez ograniczeń.
Będziemy kontynuować dokładne monitorowanie rozwoju wypadków. Unia Europejska usilnie·popiera pokojowe pojednanie władz chińskich z Dalajlamą i jego przedstawicielami. Według naszego rozeznania, trwałe rozwiązanie może być osiągnięte jedynie za pomocą pokojowych środków i w drodze szczerego i uczciwego dialogu. Usilnie zachęcamy chiński rząd i Dalajlamę do przystąpienia do konstruktywnego i rzeczowego dialogu - było już dużo dialogu, ale nie rzeczowego - z widokiem na osiągnięcie rzeczowego rozwiązania, akceptowalnego dla wszystkich, w pełni respektującego Tybetańską kulturę, religię i tożsamość.
Unia Europejska zawsze popierała suwerenność i terytorialną integralność Chin, włączając Tybet. Ale to nie oznacza, że sytuacja w zakresie praw człowieka w Tybecie i Chinach w ogóle jest czysto wewnętrzną sprawą. Występują uzasadnione obawy społeczności międzynarodowej, fakt, który jest uwydatniony istnieniem, od ponad pół wieku, instrumentów prawa międzynarodowego do ochrony praw człowieka.
Przywiązujemy dużą wagę do prawa do swobody wypowiedzi, włączając prawo do pokojowych demonstracji bez ograniczeń. Dlatego apelujemy również do demonstrantów o odstąpienie od przemocy.
Będziemy podejmować te zagadnienia ze stroną chińską, również w naszych regularnych rozmowach na temat praw człowieka. W kontekście zbliżających się rozmów na temat praw człowieka, zostało również zaproponowane, że następna wizja lokalna w Chinach powinna mieć miejsce w Tybecie. Ostatnie wydarzenia uczyniły tą sugestię nawet bardziej trafną.
Mam świadomość zeszłotygodniowych protestów przed chińskimi placówkami dyplomatycznymi, z których część przerodziła się w gwałtowne i gdzie spowodowane zostały straty materialne i, że niektóre z placówek zostały zablokowane przez protestujących. Oczywiście, jest to godne ubolewania. Sytuacja się teraz uspokoiła i jestem przekonana, że odpowiednie władze państw członkowskich Unii Europejskiej będą chronić chińskie placówki zgodnie z Konwencją wiedeńską o stosunkach dyplomatycznych.
Na koniec, pozwolę sobie powiedzieć słowo w kwestii Igrzysk Olimpijskich. Uważamy, że Igrzyska Olimpijskie nie są wydarzeniem politycznym. Ale powinny one odbywać się w środowisku zgodnym z przesłaniem pokoju zawartym w olimpijskim duchu oraz w atmosferze wolności słowa i wolności mediów.
Oczywiście, będziemy się wszystkiemu przyglądać i bacznie śledzić rozwój wypadków w nadchodzących dniach i tygodniach. Na chwilę obecną myślę, że najbardziej palącą kwestią jest, jak my, jako Unia Europejska, możemy współdziałać, by przekazać·mocne i spójne przesłanie chińskim władzom i tybetańskim demonstrantom: przesłanie, które pomoże położyć kres przemocy i skłonić obydwie strony do prawdziwie rzeczowego dialogu.
Przewodniczący
Panie i panowie! Właśnie otrzymałem list od Dalajlamy z podziękowaniem dla Parlamentu Europejskiego za zaproszenie. W ostatnim akapicie prosi on o przekazanie państwu następującego przesłania:
President
"Pragnę osobiście podziękować i przekazać wszystkim szanownym posłom do Parlamentu Europejskiego moje szczere uznanie za ten gest sympatii i poparcia w ciężkich dla ludności Tybetu chwilach.'
József Szájer
w imieniu grupy PPE-DE. - (HU) Panie i panowie! Igrzyska Olimpijskie są symbolem pokoju i pojednania. My, obywatele Europy, musimy mocno trwać przy naszych wspólnych wartościach: szacunku dla ludzkiej godności, wolności i prawach człowieka. Przyjaciele! Nie możemy patrzeć w milczeniu, gdy rząd morduje swoich własnych obywateli.
Nie możemy tolerować totalnego deptania praw człowieka i praw mniejszości. Dlatego, grupa Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) domaga się, by chińskie władze położyły kres przemocy i zastraszaniu swoich obywateli i Dalajlamy oraz wzywa je do rozpoczęcia dialogu w sprawie pojednania i autonomii w Tybecie.
Uważamy Jego Świątobliwość Dalajlamę za naszego przyjaciela i osobę o niepodważalnym autorytecie i z zadowoleniem przyjmujemy odpowiedzialną postawę, jaką przyjął w odniesieniu do obecnej sytuacji. Z zadowoleniem przyjmuję odpowiedzialne oświadczenie wydane przez przewodniczącego tego Parlamentu, Hansa-Gerta Pötteringa, że powinniśmy wykorzystać wszelkie możliwe środki, będące w naszej dyspozycji, do przynaglenia opornych władz chińskich do położenia kresu przemocy i do przestrzegania praw człowieka i praw mniejszości.
Panie i panowie! Jak wspomniałem wcześniej, Igrzyska Olimpijskie są symbolem pokoju i pojednania i takimi muszą pozostać. Igrzyska Olimpijskie są symbolem ludzkich osiągnięć oraz wartości, które jednoczą ludzi i takimi muszą pozostać.
Czy chińskie władze rzeczywiście myślą, czy my rzeczywiście myślimy, że możliwe jest dla ludzi sportu spotkać się i współzawodniczyć radośnie i harmonijnie, podczas gdy rząd goszczący Igrzyska w tym samym czasie morduje własnych obywateli? Czy chińskie władze rzeczywiście myślą (...)
(Głośne oklaski)
Czy my rzeczywiście myślimy, panie i panowie, że my, ludzie miłujący wolność, będziemy zdolni uścisnąć dłoń przywódcom, którzy w drugiej dłoni dzierżą karabin maszynowy?
Panie i panowie! Chwila jeszcze nie dojrzała do ogłoszenia bojkotu, Igrzyska Olimpijskie są jeszcze ciągle za pięć miesięcy. Jednakże musimy przedstawić nasze zdanie całkowicie wyraźnie, mianowicie, że wzywamy chińskie władze do natychmiastowego zaprzestania szaleńczo siłowego zachowania w odniesieniu do Tybetu, które to zachowanie stanowi zagrożenie dla największych zawodów sportowych świata. Oni muszą zaprzestać przelewu krwi, muszą położyć kres pogwałcaniu wolności obywatelskich - wolności prasy, wolności zgromadzeń i wolności religijnej - i muszą zaprzestać zastraszania tego człowieka pokoju, Dalajlamy.
Zaprzestańcie masakry, zaprzestańcie pogwałcania wolności obywatelskich, zaprzestańcie zastraszania Dalajlamy!
(Oklaski)
Pasqualina Napoletano
w imieniu grupy PSE. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Mam nadzieję, że, przed spotkaniem europejskich ministrów spraw zagranicznych, to będzie z pożytkiem dla Parlamentu Europejskiego, by usłyszano jego głos w sprawie tragicznych wydarzeń w Tybecie.
Po pierwsze, ważne jest podjęcie działań w sprawie wniosku Dalajlamy o wysłanie niezależnej komisji do Tybetu w celu przekazania światu prawdy oraz prawdziwego rozmiaru tej tragedii. Obecna sytuacja to liczni więźniowie i doniesienia o zniknięciach, doniesienia o uciekaniu się do tortur: musimy na to wszystko rzucić światło.
Po drugie, przerażający kryzys z ostatnich kilku dni powinien skłonić międzynarodową społeczność do dążenia do znalezienia wynegocjowanego rozwiązania, które - z całym szacunkiem dla rezolucji ONZ, które istnieją, ale nikt już ich nie przestrzega - umożliwi ludności Tybetu przekonać się, że ich kultura, język i religia są szanowane. Między innymi, w tym celu polityczna rola Dalajlamy jest niezastąpiona: wprawdzie, jest on gwarantem równowagi, która nie popchnie kwestii tybetańskiej aż do niepodległości, ale, jednocześnie, jest on, niemniej jednak, bezkompromisowy w kwestii praw człowieka.
Chociaż ciągle jeszcze jest czas, ważne jest rozładowanie napięcia pomiędzy chińskim nacjonalizmem i tybetańskim ruchem niepodległościowym. Słowa, które Dalajlama skierował do swojego ludu, nawet grożąc rezygnacją, potwierdzają te zagrożenia. Dlatego, jeżeli chińskie władze rzeczywiście pragną pokoju, muszą zaakceptować polityczną rolę Dalajlamy i przystąpić z nim do bezpośrednich negocjacji. Brutalne represje ostatnich kilku dni mogłyby wskazywać, że Chińczycy podjęli już decyzję i, jeżeli decyzja sięgnie ekstremum, to zakończy się to tragedią.
Na koniec, w sprawie Igrzysk Olimpijskich, pragnę przekazać rządom Europy co następuje: proszę, nie zmuszajcie nas do oglądania spektaklu o tym kto jedzie, a kto nie jedzie. Dalajlama z pewną zasadnością utrzymuje, że izolowanie Chin nie pomogłoby ani sprawie tybetańskiej, ani bardziej ogólnej sprawie praw człowieka. Myślę, że niewłaściwym jest twierdzenie, że Dalajlama nie może postąpić inaczej, gdyż to insynuuje, jest on nieszczery, podczas gdy wykazał on, że tak nie jest; takie stwierdzenia mogą go jedynie osłabić.
Przesłanie, jakie chcemy przekazać Radzie, jest następujące: wypełnijcie swój obowiązek, zaprezentujcie zjednoczony front; nie potrzebujemy gestu, ale spójnej, długofalowej polityki. Dlatego, powinniśmy zacząć patrzeć na Chiny bez schizofrenii, która doprowadziła międzynarodowe firmy, włącznie z europejskimi, do sprzeciwiania się postępowi w dziedzinie praw związków zawodowych oraz powinniśmy przesłać chińskim władzom jasną wiadomość, mianowicie, że główne gospodarcze i handlowe potęgi mają zobowiązania zarówno na krajowych, jak i międzynarodowych frontach; dotyczy to okresu przed, po oraz nawet w czasie Igrzysk.
Marco Pannella
w imieniu grupy ALDE. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! 70 lat temu - nie byłem w stanie policzyć dni - Europa, Europa państw narodowościowych, oświadczyła, że nie może i nie będzie umierać za Gdańsk, ta tchórzliwa Europa, ta antyliberalna - chociaż, formalnie antyfaszystowska - Europa, w całości, była łącznie odpowiedzialna za jedną z dwóch najbardziej okropnych wojen w dziejach, owych blizn na twarzy ludzkości.
Dzisiaj, w odmienny sposób, nie chcemy umierać za Darfur, nie chcieliśmy umierać za Jugosławię i nie chcemy umierać za Tybet. Europa rzeczywiście jest Europą państw narodowościowych. Spójrzcie świeżym okiem na Altiero Spinelli i przeczytajcie Manifest z Ventotene, posłuchajcie słów Dalajlamy, a zobaczycie, że wybór autonomii, stanowisko "uwolnić Tybet dla wolnych Chin”, reprezentuje wszystko to, co konstytuuje Europę, którą teraz tracimy: naszą europejską ojczyznę, którą, niestety, jeszcze raz zamieniamy w Europę państw narodowościowych.
Dlatego też, wierzę, że trzeba powiedzieć, że pan Javier Solana nie powinien się odzywać. On już ogłosił "jadę na ceremonię otwarcia”. Innym ważnym punktem jest realizm wykazany przez Dalajlamę i Karmę Chophela, którzy sugerują nam, że nie powinniśmy podnosić apokaliptycznego problemu nieuczestniczenia w Igrzyskach, ale podjąć działanie w formie nieaprobowania ceremonii otwarcia. Powinniśmy raczej powiedzieć, z powodu pana Javiera Solany, sic stantibus rebus, nie jedziemy niż kontynuować ten haniebny spektakl. Dla wolnych Chin, dla wolnej Europy, uwolnić Tybet!
Cristiana Muscardini
w imieniu grupy UEN. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Myślę, że wszyscy mieliśmy nadzieję, że ze względu na Igrzyska Olimpijskie, Chiny zademonstrują, że ich rozwój nie był jedynie rozwojem gospodarczej i handlowej potęgi, ale również rozwojem narodu wkraczającego w nową erę, opartą na przestrzeganiu praw człowieka, które były zbyt często naruszane i, w związku z tym, narodu przygotowanego do uznania wolności jednostki, których to wolności wciąż się dzisiaj odmawia.
W ostatnich latach, parlament chiński kilkakrotnie wypowiedział się na temat potrzeby tworzenia harmonijnego społeczeństwa, ale te słowa pozostały martwą literą. Jeżeli chodzi o Tybet, nic nie wyszło z autonomii gwarantowanej w ramach umowy pomiędzy stronami w sprawie swobody wypowiedzi i praktykowania religii. W zamian za to nastąpił tam gwałtowny wzrost represji, setki ludzi zmarły, setki zostały ranne, a zarówno mnisi, jak i zwykli obywatele zaginęli.
Unia Europejska, otwarcie potępiając to co się stało, musi zareagować odpowiednimi inicjatywami politycznymi. Jeżeli chińskie władze odmówią przystąpienia do konstruktywnego dialogu z Tybetańczykami i natychmiastowego wyjaśnienia, co się stało z zaginionymi osobami, konieczne będzie poddanie przeglądowi umów gospodarczych i w sprawie współpracy pomiędzy Unią Europejską i Chinami. Uczestnictwo dygnitarzy politycznych w ceremonii otwarcia Igrzysk Olimpijskich powinno mieć miejsce jedynie wtedy, gdy przedtem zostaną zagwarantowane prawa człowieka, przeprowadzone zostanie śledztwo w sprawie przemytu narządów uśmierconych ludzi, zwolnieni zostaną mnisi i zwykli obywatele oraz zainicjowany zostanie dialog z Dalajlamą.
Daniel Cohn-Bendit
w imieniu grupy Verts/ALE. - (FR) Panie przewodniczący! Od 10 lat, europejscy przywódcy brali udział w Igrzyskach Olimpijskich obojętności: biegnąc jak najszybciej po kontrakty, jak najwyżej przeskakując ponad prawami człowieka i przelatując jak najszybciej ponad uciskiem w Tybecie. Trwało to 10 lat!
Igrzyska Olimpijskie dyktatury są aktem politycznym, czy nam się to podoba, czy nie, czy podoba się to prawu, czy nie. Co my robimy w tej sytuacji? Gdy olimpiada odbywała się w Niemczech w 1936 roku, to był to akt polityczny, którego wszyscy żałujemy. Co my robimy w tej sytuacji?
Po pierwsze, Unia Europejska i wszyscy jej przywódcy muszą w tej sytuacji odmówić uczestnictwa w otwarciu Igrzysk Olimpijskich. To jest polityczny gest, polityczny akt, który musimy poprzeć.
(Oklaski)
Po drugie, te Igrzyska Olimpijskie odbędą się. Czterdzieści lat temu, Afroamerykanie zamanifestowali·gestem zaciśniętej pięści i, jeżeli dzisiaj Afroamerykanin zostanie może prezydentem Stanów Zjednoczonych, to po części dzięki tym czynom na Igrzyskach Olimpijskich. Należy to przyznać.
(Oklaski)
Dlatego mówię "tak” obywatelskim sportowcom: powinni oni mieć prawo powiedzieć, czego chcą na Igrzyskach Olimpijskich. Mówię "tak” obywatelskim dziennikarzom: powinni oni śledzić sportowców jak skaczą, biegają, pływają, ale również, pod białymi, czerwonymi, czarnymi i wszelkimi innymi sztandarami, powinni oni uczynić Plac Tiananmen miejscem wolności, gdzie ludzie mogą powiedzieć co chcą.
Po trzecie, kibice muszą być obywatelskimi kibicami: powinni·oni jechać na Igrzyska Olimpijskie, by podziwiać sportowców ze swoich krajów, jak biegają, skaczą i pływają, ale jednocześnie nie powinni chcieć widzieć złotych medali wiszących na szyi i krwi na butach. To jest dzisiejsza rzeczywistość Pekinu!
Dzisiaj przyszła kolej na Tybet i nie tylko na działaczy na rzecz praw człowieka, ale również na działaczy na rzecz ekologii. Jutro lub pojutrze wydane zostanie orzeczenie w sprawie Hu Jia i kto wie jaki otrzyma on wyrok. Dlaczego? Ponieważ był on działaczem na rzecz praw człowieka i ekologii. Ponieważ w Pekinie rządzi rozkaz. Dokonuje się tam setek aresztowań. Jako Zieloni, chcemy, aby każdy, kto wybiera się do Pekinu - mówię to jak 40 lat temu - powodował tam zamieszanie, mówił, powiedział·"tak” olimpiadzie, ale również "tak” wolności oraz powiedział, że Chińczycy muszą to zrozumieć albo będą żałować, że chcieli być gospodarzami olimpiady. Jeżeli w Pekinie będzie rządził rozkaz, jeżeli każdy będzie siedział cicho, jeżeli cały świat będzie zachowywał się jak Międzynarodowy Komitet Olimpijski, to będzie to zwycięstwo dyktatury w Pekinie i w Tybecie. Jeżeli ludzie będą mówić, jeżeli pozwolimy na niecenzurowany dostęp do Internetu, powiadam Wam, że to będzie wielki moment dla Igrzysk Olimpijskich, dla sportu i dla demokracji, gdyż sport i demokracja muszą iść ręka w rękę. W przeciwnym razie, nie ma skakania, biegania, czy pływania.
(Oklaski)
Vittorio Agnoletto
w imieniu grupy GUE/NGL. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Ochrona praw człowieka w Chinach nie zaczyna i nie kończy się na olimpiadzie. Nie czekaliśmy na olimpiadę, by wyrazić nasze stanowcze potępienie chińskiego rządu za brak przestrzegania praw człowieka i gwarancji demokratycznych.
Chciałbym przypomnieć, że niedawno głosowaliśmy w tej Izbie przeciwko wnioskowi prawicy i konserwatystów w sprawie zniesienia embarga na sprzedaż broni do Chin. Wtedy również, powodem tego wniosku było pragnienie wielu zachodnich rządów, by nie narażać ich interesów z Pekinem. Ten sam motyw skłonił ostatnio prezydenta Busha do usunięcia Chin z listy krajów dopuszczających się najpoważniejszych naruszeń praw człowieka. Niestety, musimy zdać sobie sprawę, że to stare łacińskie przysłowie pecunia non olet ("pieniądze nie śmierdzą”) ciągle jest niezwykle popularne wśród naszych rządów.
Bojkot olimpiady byłby celowy jedynie wtedy, jeżeli Zachód byłby rzeczywiście gotowy postawić przestrzeganie praw człowieka na czołowym miejscu w stosunkach międzynarodowych, ale w takim przypadku Unia Europejska nie tylko sprzeciwiłaby się idei olimpiady w Chinach. Od dawna włączyłaby klauzulę demokratycznego "przestrzegania praw człowieka” jako wiążący warunek do umów handlowych z tym krajem. Nic takiego nie miało miejsca i celem ciągle jest ochrona interesów wielkich koncernów międzynarodowych. Zaiste, wartość wymiany handlowej pomiędzy Stanami Zjednoczonymi i Chinami wynosi 167 miliardów dolarów, a pomiędzy Unią Europejską i Chinami 190 miliardów dolarów; 24 miliony chińskich robotników jest zatrudnionych w zagranicznych franszyzach.
Dlatego, główne potęgi światowe uważają, że powinny polegać na Chinach, jak na tratwie ratunkowej dla ich gospodarek i tolerować naruszanie przez nie praw podstawowych. Chiński kapitalizm był przekonany, że lata szybkiego wzrostu gospodarczego ostudzą separatystyczne dążenia, ale tak się nie stało, głównie dlatego, że Chińczycy nigdy nie pofatygowali się zapytać Tybetańczyków, jakiego by chcieli modelu rozwoju gospodarczego.
Jednakże Tybet z pewnością nie jest jedynym przykładem nieprzestrzegania przez Chiny praw człowieka. Na co dzień, jesteśmy świadkami zamykania licznych gazet i międzynarodowych stron internetowych, narastającej dyskryminacji robotników migrujących z regionów wiejskich, z których, na przykład, tysiące wyłączone są z systemu ubezpieczenia zdrowotnego oraz wsadzania do więzienia i torturowania tysięcy członków kościoła protestanckiego, katolickiego i nieoficjalnych kościołów, że nie wspomnę o represjonowaniu społeczności Ujgurów, przymusowych obozach pracy i karze śmierci, która jest szeroko stosowana do karania około 68 przestępstw gospodarczych, nie związanych z przemocą.
Symboliczne akty są, oczywiście, bardzo dobre, ale same w sobie służą jedynie uspokojeniu naszych sumień. Jesteśmy przekonani, że miesiące pozostałe do olimpiady stanowią niepowtarzalną okazję dla międzynarodowej społeczności, a w szczególności dla Unii Europejskiej, do zobowiązania rządu w Pekinie - nie tylko w drodze dyplomatycznej, ale również poprzez inicjatywy związane z handlem - do uwolnienia wszystkich aresztowanych, do zagwarantowania niezależnym mediom dostępu do Tybetu oraz do rozpoczęcia negocjacji zarówno z parlamentem tybetańskim, jak i politycznymi ruchami przewodzącymi protestom na miejscu, w celu osiągnięcia pokojowego, dyplomatycznego, uzgodnionego rozwiązania, respektującego prawa i wybory tybetańskiej ludności.
Patrick Louis
w imieniu grupy IND/DEM. - (FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Od kilku godzin oficjalna propaganda chińska twierdzi, że sytuacja w Tybecie jest znów pod kontrolą. Te oświadczenia, jak wiemy, przemilczają krwawą represję.
Reakcja władz europejskich jest podwójnie bulwersująca. Po pierwsze, chociaż z zadowoleniem musimy przyjąć fakt, że prezydent Sarkozy coraz bardziej otwarcie wyraża swoje opinie i nie wyklucza bojkotu Igrzysk Olimpijskich, postawa jego ministra spraw zagranicznych jest więcej, niż wątpliwa. Bernard Kouchner kilkakrotnie użył wyrażenia "nasi chińscy przyjaciele”. Czy on wie, że ta krwawa dyktatura depcze prawa człowieka i zagraża tybetańskiej tożsamości narodowej? Czy on wie, ilu tam jest więźniów politycznych, z najmłodszym więźniem politycznym świata, Panchen Lamą? Musimy się zastanowić: czy ma on jeszcze prawo do mówienia w imieniu swego kraju o prawach człowieka?
Od czasów dynastii Han, Chińczycy uważali, że są lepsi od reszty świata. Reżim komunistyczny tylko zaostrzył tę postawę, popierając ideologię tłumiącą wszystkie jednostkowe i społeczne wymagania, a w szczególności, wszelkie wymagania narodowe.
Zarówno w Azji, jak i w Europie, imperia i etnocentryzm są wrogami narodu. Jest to drugi powód, dlaczego jestem zbulwersowany. Europejscy przywódcy są winni postawy wyczekiwania i przyglądania się w odniesieniu do kryzysu tybetańskiego: ci sami, którzy nawet bez namysłu uznali niepodległość Kosowa kilka tygodni temu. Narzucając czystą, prostą i natychmiastową niepodległość tej serbskiej prowincji, serbskiej historycznej i duchowej kolebki, Europejczycy i Amerykanie ryzykowali sprowokowanie poważnych reakcji i uprawianie niekonsekwentnej polityki międzynarodowej. Polityki w Kosowie i Tybecie sprawiają wrażenie nieakceptowalnych "podwójnych standardów”, które niweczą publiczną wiarę w dyplomatyczne działania.
Podsumowując, jeżeli nie weźmiemy pod uwagę narodowego dziedzictwa i tradycji, jeżeli nie zapewnimy sprawiedliwego traktowania praw ludzi, ryzykujemy, że nasze proklamacje praw człowieka będą czczymi zaklęciami, pozbawionymi jakiegokolwiek znaczenia. Dlatego, oświadczam: niech żyje Europa wolnych narodów, niech żyje wolny Tybet i niech żyje świat wolnych narodów!
Bruno Gollnisch
(FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! 113 lat temu, słynny francuski socjalista, Jean Jaurès, napisał, że kapitalizm zawiera w sobie nasiona wojny, tak jak chmury zapowiadają burzę. Ja, osobiście, chciałbym powiedzieć, że komunizm przynosi ze sobą opresję z taką pewnością, jak chmury przynoszą deszcz. Od czasów Mao, przez 60 lat, Chiny były zatem niewolnikiem jednej z najokrutniejszych dyktatur w historii ludzkości i pomimo to, Mao był czczony i entuzjastycznie oklaskiwany przez dużą część europejskiej inteligencji, włącznie z ówczesnymi uczniami czarnoksiężnika, takimi jak obecny francuski minister Bernard Kouchner, filozof André Glucksmann i wielu innych maoistów, co powinno wystarczyć, by zdyskredytować rewolucyjne przedsięwzięcia z 1968 roku.
Tak, panie pośle Cohn-Bendit! Nie było nas wielu w latach 60-tych i 70-tych, tych którzy sprzeciwiali się wtedy pańskim przyjaciołom i ich rewolucyjnemu myśleniu oraz odrzucali zniewolenie ludzi w Azji przez marksizm, tak wychwalany przez pańskich przyjaciół. Dzisiaj sieć się nieco zacisnęła z gospodarczego punktu widzenia, a postęp poczyniony w tak krótkim czasie przez Chińczyków, jedną z najbardziej inteligentnych i pracowitych ras w świecie, pomógł zamaskować polityczną rzeczywistość, która ciągle jest dyktaturą: brak wolności, prawdziwych wyborów, reprezentatywnych dla ludności, brak niezawisłego systemu sądowego, prześladowania, uwięzienia, egzekucje politycznych, intelektualnych i religijnych dysydentów.
Podobnie jak Mongołowie z Mongolii Zewnętrznej, Ujgurowie lub Turkmeni z prowincji Xinjiang, Tybet cierpi opresję, która dąży do zniszczenia jego tożsamości. Jednakże, wszystko odróżnia tą tożsamość od chińskiej: ludność, język, pismo, tradycje, duchowość. Niestety, w przypadku Tybetu występuje tylko militarna okupacja i polityczna represja. Występuje tam również imigracja. Wcześniej, wyraził pan sprzeciw, gdy wspomniano Kosowo, ale problemy takie, jak Kosowo i Tybet mają coś wspólnego: występują konsekwencje polityki imigracyjnej w odniesieniu do miejscowej ludności. Te konsekwencje są straszne, ale co jest nawet gorsze, to to, że nie zadowalając się udawaniem, że rzeczywistość nie istnieje, pozwoliliśmy, aby ten proces rozpoczął się w wielu częściach naszego własnego terytorium.
Charles Tannock
Panie przewodniczący! Ostatnie brutalne stłumienie tybetańskich protestujących nie jest zaskakujące, biorąc pod uwagę, że Chińska Republika Ludowa ma długą historię całkowitego ignorowania praw człowieka i swobód demokratycznych. My, oczywiście, wszyscy wzywamy chińskie władze do zachowania maksymalnego umiaru i respektowania kulturalnej autonomii oraz unikalnego stylu życia tybetańskiej ludności oraz do zaprzestania demonizowania Dalajlamy.
Chiny mają godną ubolewania historię wykonywania egzekucji większej ilości ludzi, niż gdziekolwiek indziej na świecie, włączając tak zwane "przestępstwa gospodarcze”. Represjonują niezarejestrowane mniejszości religijne i wierzą w państwową cenzurę, włączając w to Internet, w czym współdziałał w zmowie Google, ku swojemu wstydowi. Mimo to, gospodarcza potęga i globalne znaczenie Chin w zakresie bezpieczeństwa oznaczają, że przywódcy Unii Europejskiej, tacy jak premier Gordon Brown w czasie ostatniej wizyty w Pekinie, są niechętni poruszaniu tych zagadnień z władzami, z powodu nikczemnej obawy narażenia na niebezpieczeństwo zagranicznych inwestycji. Tym niemniej, wiele osób - w tej Izbie i gdzie indziej - ze zrozumiałych względów, wzywa teraz do bojkotu ceremonii otwarcia Igrzysk Olimpijskich w Pekinie, o ile nie do całkowitego bojkotu samych Igrzysk.
Co jest bardziej zadziwiające, w mojej opinii, to podwójne standardy Zachodu. W ubiegłym miesiącu, wiele państw Unii Europejskiej i USA - ignorując prawo międzynarodowe oraz powołując się na humanitarny interwencjonizm - jednostronnie uznały niepodległość Kosowa, dokonując rozbioru Serbii. Jednakże my na Zachodzie pozostajemy bezwarunkowo zaangażowani w politykę "jednych Chin”, ignorując prawo do samostanowienia demokratycznego Tajwanu, a nawet do przystąpienia do ONZ, pomimo, że Tajwan jest faktycznie niepodległym krajem, który nigdy nie był rządzony·przez ChRL.
Z mojego osobistego punktu widzenia, a nie w imieniu mojej grupy czy partii krajowej, ponowne przeanalizowanie polityki "jednych Chin” byłoby dla Unii Europejskiej o wiele efektywniejszym sposobem zasygnalizowania naszego niezadowolenia z chińskiej brutalnej dyktatury komunistycznej.
Józef Pinior
Panie przewodniczący! Od 10 marca bezprecedensowe demonstracje miały miejsce w Tybecie i co najmniej trzech chińskich prowincjach oraz w Pekinie.
Chiński rząd twierdzi, że w czasie protestów w Lhasie, w dniu 12 marca, zostało zabitych 18 cywilów i jeden policjant oraz, w sumie, 623 osoby odniosły rany. Tybetańskie grupy na emigracji doniosły, że w czasie protestów zmarło co najmniej 800 osób. Korespondent Economist , który był w Lhasie w momencie wybuchu zamieszek, zrelacjonował skalę zniszczenia i przemocy.
Po pierwsze, Parlament Europejski powinien wezwać chiński rząd - jak słusznie domaga się Human Rights Watch - do zniesienia blokady wszystkich obszarów Tybetu, włączając pełen dostęp mediów, przedstawienia wykazu zaginionych i zabitych w czasie protestów w tym miesiącu, opublikowania nazwisk wszystkich osób i miejsc ich przetrzymywania, oraz zapewnienia natychmiastowego dostępu niezależnym obserwatorom, którzy mogliby zbadać, czy zatrzymani są torturowani lub źle traktowani.
Po drugie, wzywamy chiński rząd do rozpoczęcia konstruktywnego dialogu z Dalajlamą. Społeczność tybetańska i sam Dalajlama również muszą pomyśleć o bezpieczeństwie i odpowiedniej przyszłości dla Chińczyków Han w Tybecie.
Moja ostatnia uwaga dotyczy tego, że obecnie na wszystkich międzynarodowych uczestnikach bieżącej sytuacji spoczywa ogromna odpowiedzialność - szczególnie na sponsorach olimpijskiego ognia, takich jak Coca Cola, Samsung i Lenovo - by nie wiązali się z wysoce represyjną sytuacją w regionie.
Dirk Sterckx
(NL) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Całkiem słusznie zaznaczył pan, że prawa człowieka nigdy nie były czysto wewnętrzną sprawą. Gdziekolwiek naruszane są prawa człowieka, my w Parlamencie Europejskim musimy wyrażać sprzeciw wobec takich naruszeń i wnieść oskarżenie w każdej sprawie. Dlatego dobrze, że mamy dobre stosunki gospodarcze jak i polityczne z chińskimi władzami. Teraz musimy użyć tych stosunków, poprzez pana, panie przewodniczący oraz poprzez każdą delegację, która się tam udaje, każdą komisję parlamentarną lub delegację, taką jak moja, która utrzymuje stosunki z Chinami.
Musimy wykorzystać je przede wszystkim do zapewnienia, że prasa może wykonywać swoje zadanie i dostarczać nam wiarygodnych informacji z Tybetu. Panie komisarzu! Pragnę również prosić o wysłanie do Tybetu członków naszej delegacji w Pekinie, tak szybko, jak to możliwe, przedłożyć wniosek w sprawie wysłania tam delegacji, dzisiaj, jeżeli to możliwe. Muszą oni udać się do Lhasy, by sprawdzić, jak się mają tam rzeczy, co się dzieje z ludźmi, którzy zostali aresztowani oraz, co się dzieje w zablokowanych klasztorach. Ma pan do dyspozycji ludzi w Pekinie. Proszę przedstawić ten wniosek i powiadomić nas o rozwoju wypadków, byśmy mogli dowiedzieć się co się dzieje in situ.
Konrad Szymański
Panie Przewodniczący! Tybet to fragment dużo większej całości. Chiny świadomie wspierają dziś każdy autorytarny reżim na świecie, od Birmy po Białoruś i Sudan. Chińscy ideolodzy nie ukrywają, że chcą wskazać światu alternatywę dla liberalno-demokratycznej drogi rozwoju. Ten biegun autorytaryzmu, jakim stają się Chiny, nie jest regionalnym problemem Tybetu, Tajwanu czy Ujgurów. Ten biegun autorytaryzmu jest budowany i umacniany na świecie kosztem samej Europy i Stanów Zjednoczonych.
Dlatego dziś jest ostatni moment na odejście od polityki pasywnej. Symbolem tego przełomu powinien być konsekwentny bojkot uroczystości otwarcia igrzysk olimpijskich przez wszystkie rządy państw europejskich. Te igrzyska muszą się okazać wielką porażką polityki chińskiej, inaczej będą one porażką wolnego świata.
Thomas Mann
(DE) Panie przewodniczący! Brutalna akcja podjęta przez wojsko chińskie przeciwko tybetańskim demonstrantom spowodowała obrażenia ponad 1 000 osób i, jak jest szacowane, śmierć około 100 Tybetańczyków. Pomimo zakazu transmisji wiadomości i usunięcia dziennikarzy, światło dzienne ujrzały szokujące fakty. Oczywiste jest, że Chiny są dalekie od bycia odpowiednim gospodarzem olimpiady. Faktem jest, że jedno z kryteriów wyboru Pekinu jako miejsca lokalizacji igrzysk - poszanowanie praw człowieka i mniejszości - nie zostało spełnione.
Jednakże przewodniczący MKOl Jacques Rogge nie wyraził zaniepokojenia tą sytuacją. Podczas zapalanie znicza olimpijskiego w Atenach - tak jak rok temu w swoim przemówieniu na placu Tiananmen - pan przewodniczący Rogge znów nie uczynił żadnej wzmianki o obecnej sytuacji. Oczywiście sportowcy przygotowywali się do Olimpiady, a ich wysiłki nie mogą pójść na marne. Przewodniczący Pöttering miał rację opisując bojkot jako ostateczne rozwiązanie, jeśli do sierpnia Chiny nie wprowadzą poważnych zmian.
Jako przewodniczący Intergrupy Parlamentu Europejskiego ds. Tybetu w pełni popieram to stanowisko. Chciałbym wyrazić swoją wdzięczność za solidarność, którą obecnie tak wyraźnie widać. Mam także nadzieję, że nasi sportowcy, którzy są odpowiedzialnymi dorosłymi ludźmi, nie będą wzbraniać się przed otwartym wypowiadaniem się i wykorzystają obecność 20 000 dziennikarzy. Igrzyska olimpijskie oczywiście oferują możliwości polityczne. Może wszyscy sportowcy mogliby założyć czarne tasiemki na znak żałoby.
Chińczycy przeliczyli się: my, Europejczycy, nie będziemy odwracać wzroku. Parlament Europejski, jako orędownik praw człowieka, wypowiedział się natychmiast. Prezydencja słoweńska dała wczoraj wyraz swojemu protestowi podczas Rady Praw Człowieka ONZ w Genewie. Pani komisarz Ferrero-Waldner, chciałbym zobaczyć, jak Komisja Europejska zbierze się na sesji specjalnej w ramach dialogu UE-Chiny. Obserwatorzy UE muszą zostać bezzwłocznie wysłani do Tybetu w celu uzyskania obiektywnej oceny sytuacji.
W Chinach mieszkają nie tylko dogmatycy i nacjonaliści. Pokładam nadzieję w rozsądnych ludziach, którzy są świadomi tego, że nie można pójść naprzód bez tożsamości kulturowej i religijnej Tybetańczyków. Nie ma żadnej alternatywy dla pokojowej drogi Dalajlamy. Jedynie wtedy można rozwinąć ducha olimpijskiego.
(Oklaski)
Adrian Severin
Panie przewodniczący! Kluczową sprawą w obecnym kryzysie w Tybecie jest nie tylko ucisk, ale także secesja. Dziś przemoc w Tybecie nie dotyczy tylko praw człowieka, ale także podziału władzy. Brak przejrzystości jest godny ubolewania, podobnie jak prowokacyjne działania są manewrami. Z pewnością musimy domagać się od władz chińskich, aby uporały się z tymi wydarzeniami, przestrzegając praw człowieka w cywilizowany, przejrzysty i proporcjonalny sposób.
Jednocześnie musimy uznać prawo Chin i każdego innego państwa do podjęcia odpowiednich kroków w celu ochrony życia, wolności i losu obywateli, jak i dobra publicznego.
Bez wątpienia Chiny nie są zorganizowane zgodnie z europejskimi wartościami i zasadami demokracji i praw człowieka. Jednakże nie można zaprzeczyć, że otworzyły się one na ewolucję zbieżną z niektórymi naszymi wartościami. Naszym prawem i obowiązkiem jest wspieranie tego procesu i naleganie na poszanowanie praw człowieka, w tym także praw kulturowych, a także ochrona tożsamości kulturowej na całym terytorium Chin, nie tylko w Tybecie.
Podobnie powinniśmy wspierać wolności demokratyczne przeciwko autokracji i teokracji. Jednakże robiąc to musimy pamiętać, że nadmierny nacisk raczej spowolni reformy niż je przyspieszy. W tym okresie powinniśmy poprosić wszystkich zainteresowanych, by nie czynili z praw człowieka zakładnika programów geostrategicznych i nie czynili z Igrzysk Olimpijskich zakładnika ambicji politycznych.
Igrzyska olimpijskie powinny być dla nas odpowiednio wykorzystaną szansą by mówić o pokoju, wolności i godności człowieka na całym świcie, przede wszystkim w Chinach.
Bronisław Geremek
Panie przewodniczący! Przestępstwa popełniane w Tybecie to przestępstwa przeciwko ideom europejskim. W pewnych sytuacjach przestępstwem jest także milczenie. Panie przewodniczący! Pańskie dzisiejsze oświadczenie o sytuacji w Tybecie przerwało milczenie Europy. Pozwala mi to zwrócić się do Pana o podjęcie inicjatywy w tej kwestii. Polacy mają nie tylko doświadczenie walki o wolność, ale także skutecznego użycia w tej walce instrumentu Okrągłego Stołu. Zwracam się przeto o to, aby przewodniczący Parlamentu Europejskiego w otoczeniu laureatów pokojowej nagrody Nobla objął patronat nad takimi obradami okrągłego stołu i jako ich gwarant i moderator zaprosił Dalajlamę oraz przewodniczącego parlamentu chińskiego i innych przedstawicieli władz chińskich. Ten gest dobrej woli mógłby rozpocząć konieczny dialog i debatę. Ta izba, tak jak wdzięczna Panu jest za dzisiejsze oświadczenie, wdzięczna byłaby za wszczęcie takiej inicjatywy w duchu pokoju i przestrzegania praw człowieka.
(Oklaski)
Przewodniczący
Dziękuję, panie pośle Geremek. Poruszę tę kwestię w rozmowach z Biurem i Konferencją Przewodniczących. Nie jest to sprawa, o której mogę decydować sam, tak więc muszę ją im przedstawić.
Marcin Libicki
Panie Przewodniczący! Dzisiaj dyskutujemy o kolejnym etapie eksterminacji narodu tybetańskiego. Naród tybetański nie był nigdy częścią Chin w sposób trwały. Naród tybetański żył odseparowany od reszty świata i w gruncie rzeczy w historii na ogół cieszył się swoją niepodległością. Muszę powiedzieć, że wypowiedzi przedstawicieli Rady i Komisji wzywające do dialogu obie strony uważam za żałosne, ponieważ mieszają kata i ofiarę - to jest dosyć modne w ostatnich czasach.
Panie Przewodniczący, z uznaniem przyjmuję Pana sugestię, żeby doprowadzić do bojkotu uroczystości otwarcia i wzywam, żeby inni wzięli przykład z Pana propozycji. Chciałbym zwrócić uwagę, że artykuł 5. preambuły Karty Olimpijskiej mówi, że nie jest do pogodzenia z ruchem olimpijskim żadna forma dyskryminacji. Dlatego, skoro nie możemy wyrzucić Chin z międzynarodowej organizacji olimpijskiej, powinniśmy bojkotem zademonstrować naszą postawę.
Edward McMillan-Scott
Panie przewodniczący! Ogień olimpijski zapłonął w zeszły weekend, ale duch olimpijski zmarł na ulicach Tybetu.
Został zabity przez najbardziej represyjny reżim na świecie. Chiny sponsorują ludobójstwo w Darfurze, ludobójstwo grup religijnych w Chinach i obecne ludobójstwo w Tybecie. Dla polityków z zasadami nie jest to już kwestia tego, czy należy zbojkotować olimpiadę, ale tego, w jaki sposób to zrobić.
Po mojej ostatniej wizycie w Chinach w maju 2006 r. wszyscy, z którymi się kontaktowałem - byli więźniowie, reformiści i tak dalej - zostali aresztowani, uwięzieni, a w niektórych przypadkach byli torturowani. Mam na myśli Gao Zhishenga, Hu Jia, Sao Dong i innych. To są prawdziwe Chiny. Dlatego właśnie nawoływałem do debaty w UE na temat bojkotu olimpiady.
Ta debata pokazuje, że wolny świat, jak to wyraźnie udowodnili współpracownicy, nie może i nie powinien podać ręki mordercom. Nie jest to jedynie, jak odważnie powiedział dziś przewodniczący tej izby, kwestia nieuczestniczenia w ceremonii otwarcia olimpiady. Istnieją szersze zagadnienia, na które należy odpowiedzieć, dotyczące natury samych igrzysk olimpijskich. Karta Olimpijska, w Rozdziale 1, mówi o uniwersalnych podstawowych zasadach etycznych. Kiedy Chińczycy w 2001 r. podjęli się organizacji Igrzysk Olimpijskich w 2008 r., to jednocześnie przyjęli na siebie pewne zobowiązania odnośnie reform. Nic jednak nie uczyniono. Ten Parlament jednomyślnie zażądał, w rezolucji z grudnia, by MKOl ocenił postęp reform w Chinach. Nic jednak nie uczyniono.
MKOl musi wypowiedzieć się otwarcie. Parlament rozpoczął debatę, która odbije się szerokim echem na całym świecie, i dziękuję przewodniczącemu za jej zainicjowanie.
Przewodniczący
Przejdziemy do "zwracania uwagi” za chwilę, ale minister Lenarčič musi wyjść, tak więc proszę go o ponowne krótkie zabranie głosu.
Janez Lenarčič
urzędujący przewodniczący. - (SL) Panie przewodniczący! Dziękuję bardzo za udzielenie mi głosu. Chciałbym także podziękować posłom do Parlamentu za ich opinie, sugestie i inicjatywy przedstawione w tej debacie. Jak wspomniała pani posłanka Napoletano i inne osoby, ministrowie spraw zagranicznych spotkają się na nieoficjalnym spotkaniu pod koniec tego tygodnia. Będzie to okazja do przedyskutowania kwestii Tybetu, który była tematem dzisiejszej debaty w tej izbie, a państwa opnie, sugestie i inicjatywy będą bardzo użyteczne.
Opinie i stanowiska posłów do Parlamentu zostaną także, w miarę możliwości, wzięte pod uwagę. Powinienem podkreślić, że Rada będzie się starała przemawiać jednym głosem. Prezydencja będzie się starała jasno przekazać stanowisko Rady. Rada jasno określi swoje stanowisko w kwestii praw człowieka, odrzucenia przemocy, niezależnie od tego, skąd pochodzi, i poparcia dla wolności wypowiedzi, w tym także prawa do pokojowych demonstracji.
Jak powiedziałem w swoim wystąpieniu, będziemy działać popierając dialog pomiędzy władzami chińskimi i Dalajlamą lub jego przedstawicielami. Będziemy utrzymywać kontakty z naszymi chińskimi odpowiednikami w sprawie pozwolenia dla międzynarodowych dziennikarzy na wizytę w Tybecie. Wspomniałem już o oświadczeniach ministrów sportu w sprawie igrzysk olimpijskich. Nie mówili oni nic o ceremonii otwarcia. Być może inni ministrowie zajmą się tą kwestią w odpowiednim czasie. Chciałbym powtórzyć, że igrzyska olimpijskie w Chinach powinny być postrzegane jako sposobność do promowania praw człowieka.
Przewodniczący
Dziękuję, ministrze. Proszę, byście państwo mieli odwagę przekazać ministrom spraw zagranicznych zdecydowaną wiadomość dotyczącą sytuacji, tak jak zostało to przedstawione w naszej debacie, a także nastrój tutaj, w Parlamencie Europejskim. Dziękuję za dzisiejsze uczestnictwo.
Jacek Protasiewicz
Panie Przewodniczący! Wielowiekowa tradycja igrzysk olimpijskich wiążę się z ideą pokoju i z wyrzeczeniem się przemocy. Jest więc hańbą, że w kraju, który za kilka miesięcy będzie gospodarzem olimpiady, strzela się do ludzi, zabijając tych, którzy publicznie chcą wyrażać swoje obywatelskie aspiracje. Dobrze, że tak wyraźne są słowa potępienia, które padły tutaj w tej sali w czasie debaty, którą kończymy. W szczególności chciałbym pogratulować tak mocnego oświadczenia ze strony Przewodniczącego naszej Izby.
Równocześnie chcę zwrócić uwagę na to, że w kraju, który jest naszym bezpośrednim sąsiadem, na Białorusi, także tłumi się siłą pokojowe manifestacje i aresztuje ich uczestników. Całe szczęście, że nie używa się tam broni. Uważam, że wyraźnie powinniśmy tutaj oświadczyć: nasze potępienie powinno być skierowane zarówno przeciwko temu, co się dzieje w Tybecie, jak i temu, co się dzieje w Mińsku.
Cornelis Visser
(NL) Ostatnie ataki przemocy w Tybecie znów zwróciły naszą uwagę na położenie Tybetańczyków. Sytuacja osób zaginionych, rannych i zabitych jest bardzo niejasna. Chiny muszą to wyjaśnić i pozwolić międzynarodowym organizacjom i mediom wejść na ten teren.
Tego lata igrzyska olimpijskie odbędą się w Chinach. Igrzyska oznaczają pokój i szacunek. Igrzyska są niezwykłą sposobnością, by Chińczycy zetknęli się z wartościami sportowymi i kulturowymi pozostałej części świata. Sportowcy odgrywają w tym główną rolę. Rządy nie powinny w tym wypadku ingerować w uczestnictwo ich sportowców w igrzyskach. Sportowcy mogą i muszą podjąć sami tę decyzję.
Z drugiej strony, politycy mogą zdystansować się od uroczystości otwarcia. Popieram pomysł przewodniczącego Parlamentu Europejskiego w sprawie ewentualnego zbojkotowania ceremonii otwarcia. Ważne jest, aby państwa członkowskie w tej kwestii postępowały jednomyślnie. Parlament Europejski musi w tej kwestii przejąć inicjatywę.
John Purvis
Panie przewodniczący! Nie mogę powiedzieć, że planowałem tego lata wycieczkę do Chin, jednak teraz z pewnością nie pojadę. Ponadto chciałbym zasugerować kolegom Europejczykom, w tym także odwiedzającym na galerii i wszystkim moim zgromadzonym kolegom, ze należy rozpowszechnić pogłoskę, że lepiej spędzić to lato w Europie.
José Ribeiro e Castro
(PT) Ja także z radością przyjąłem tę debatę i komentarze w tej sprawie. Uważam, że nie powinniśmy powstrzymywać żadnego oskarżenia ani żadnego żądania w kwestii poszanowania podstawowych wolności i praw człowieka. Muszę w związku z tym także wyrazić solidarność z Tybetem, z Tybetańczykami i z Dalajlamą, którego słowa po raz kolejny wskazują słuszną drogę. Ponadto muszę wyrazić swoją solidarność z narodem chińskim, którzy codziennie walczą o swoją wolność, i z synami i córkami Tiananmen.
Jednakże, pomimo tego, co powiedziałem, nie jestem zwolennikiem bojkotu igrzysk olimpijskich. Wolałbym bardziej przejrzystą i stanowczą politykę na szczeblu handlowym i w stosunkach politycznych, ponieważ właśnie tam musimy działać, a nie kosztem sportu i relacji między ludźmi, którzy próbują promować prawa człowieka i wolność. To jest to, czego chcemy.
Popieram działania polityczne, na przykład nieobecność przywódców politycznych na ceremonii otwarcia. Jednakże uważam, że musimy kontynuować walkę i wywierać presję na Chiny, by się otworzyły, a nie odcięły. Uważam, że te igrzyska olimpijskie podniosą globalną świadomość i posuną naprzód kwestie praw człowieka, Tybetu, Darfuru i wszystkich osób walczących o wolność i pokój na świecie.
Milan Horáček
(DE) Panie przewodniczący! Chiny łamały w Tybecie prawa człowieka na ogromną skalę od lat. Jeśli tylko dyktaturze komunistycznej kończą się pomysły, wysyła ona czołgi i wojsko. Dostałem tę ciężką nauczkę 40 lat temu w Pradze, a teraz obserwujemy, jak to samo dzieje się w Lhasie. Walka o wolność i demokrację w Tybecie, Chinach, w Birmie i wielu innych krajach trwa nadal. Musimy rozważyć użycie wszelkich dostępnych nam środków, być może nawet stopniowy bojkot igrzysk olimpijskich. Nalegamy także, aby Rada mianowała w końcu specjalnego wysłannika UE do Tybetu. Niech żyje wolny Tybet!
Tunne Kelam
Panie przewodniczący! Sposób, w jaki władze chińskie zajmują się kryzysem w Tybecie, jest dowodem na to, że Pekin nie chce zmienić swojej bezlitosnej polityki wobec mniejszości. Twierdzenie, że to Dalajlama inicjuje zamieszki, jest tchórzliwe i nieuczciwe. Panie przewodniczący! Jestem dumny z tego, że odważnie zajął pan słuszne moralnie stanowisko w kwestii tybetańskiej i z zadeklarowania naszej bezwarunkowej solidarności z Tybetańczykami.
Mówiąc o igrzyskach olimpijskich, uważam za stosowne przypomnieć, że siedem lat temu, w lipcu 2001 r., ten Parlament zdecydował, że Chiny "w oczywisty sposób nie przestrzegają podstawowych praw obywatelskich, politycznych i praw człowieka” i "że ten negatywny zapis i represje w Tybecie (...) sprawiają, że organizowanie przez Chiny igrzysk olimpijskich 2008 jest niestosowne”. Niestety, życie udowodniło słuszność tego wniosku.
Wzywam Komisję i Radę do zademonstrowania tych samych wyrazów solidarności z Tybetem, które dziś zademonstrowano w tej izbie.
Ana Maria Gomes
Panie przewodniczący! Nie możemy milczeć wobec zabójstw w Tybecie i chińskich prób ukrycia ich rozmiarów. Oczywiście nie możemy się także godzić na skierowaną przeciwko Chińczykom Han i Hui przemoc na tle rasistowskim, która wybuchła w Tybecie i sąsiednich chińskich prowincjach, tak jak nie godzimy się na rasistowski bełkot przeciwko Tybetańczykom odbijający się szerokim echem w Chinach.
Ale my wszyscy, również obywatele chińscy, powinniśmy zrozumieć, dlaczego Tybetańczycy zareagowali przemocą, pomimo pokojowego stanowiska Dalajlamy. Ten wybuch jest spowodowany długo znoszonymi upokorzeniami, bólem i ciągłymi naruszeniami praw człowieka znoszonymi przez Tybetańczyków w Tybecie, gdzie na skutek agresywnej polityki Pekinu stają się mniejszością.
Nawołujemy o prawa człowieka i wolność w Tybecie tak jak w całych Chinach, gdzie tak wiele osób jest więzionych jedynie za to, że śmiały wyrażać swoje poglądy - tak jak Hu Jia, po tym, kiedy przemówił do nas tu, w tym Parlamencie. Ponieważ naprawdę zależy mi na tej sprawie, nie popieram wezwań do bojkotu igrzysk olimpijskich w Pekinie. Byłoby to zbyt wygodne dla tych, którzy nadal liczą na obojętność świata wobec dalszego prześladowania Chińczyków i Tybetańczyków. Zamiast tego, naszym zadaniem, jako obywateli tego świata, jest sprawienie, by te igrzyska w Pekinie stały się prawdziwą olimpiadą praw człowieka, wolności w Tybecie i wolności w Chinach.
Ewa Tomaszewska
4 czerwca 1989 r., kiedy w Polsce odbywały się pierwsze, częściowo wolne wybory, na placu Tiananmen czołgi rozjeżdżały demonstrujących studentów. To ten sam reżim, który handluje organami własnych obywateli. Ten sam, który dziś morduje Tybetańczyków. Nie rozumiem, jak można było przyznać Chinom prawo do organizacji igrzysk olimpijskich. Popieram wniosek o zorganizowanie misji obserwacyjnej w Tybecie.
Marios Matsakis
Panie przewodniczący! Ostatnie wydarzenia w Tybecie były potworne, nikczemne i wszyscy je potępiamy, tak jak powinniśmy potępiać wiele innych nieludzkich aktów popełnianych przez totalitarny reżim w Chinach.
Potępiając Chiny, jednocześnie przeprowadzamy z nimi transakcje warte miliardy dolarów. Nikt dziś w tej izbie nie powiedział, że powinniśmy podjąć działania mające na celu zranienie chińskiego totalitarnego reżimu tam, gdzie odczuje to najbardziej, czyli w kwestii ekonomicznej. Komisarz w przeszłości bronił stanowiska, że nie powinniśmy nakładać embarga i podejmować działań gospodarczych przeciwko Chinom.
Tak więc nie zabijajmy ducha olimpijskiego. Nie niszczmy go, ale spróbujmy zniszczyć dyktaturę w Pekinie i przestańmy kupować chińskie produkty, jeśli chcemy zrobić coś praktycznego.
Zuzana Roithová
(CS) Przez kilka lat zwracałam uwagę, że nie wolno nam przymykać oczu na łamanie praw człowieka w Chinach bez względu na nasze cele gospodarcze. Tybet jest zaledwie czubkiem chińskiej góry lodowej.
W pełni popieram przekonanie przewodniczącego Parlamentu, Hansa-Gerta Pötteringa, że jeśli Chiny nadal będą kontynuować kulturowe ludobójstwo Tybetańczyków, bojkotowanie igrzysk olimpijskich będzie uzasadnione. Europejscy politycy powinni wyrazić swoją dezaprobatę dla polityki chińskiej poprzez nieobecność na ceremonii otwarcia.
W polityce chodzi o symbole i gesty, a to byłby odpowiedni gest dla polityków europejskich, prezydentów i premierów. Nie tylko dla mnie osobiście, ale także dla wielu Europejczyków, będzie to test pokazujący, czy Unia Europejska traktuje prawa człowieka jako kwestię ponadnarodową i dotyczącą nas wszystkich, czy też może będzie miała wybiórcze podejście do Chin. Jestem zwolenniczką pomysłu wysłania naszych własnych obserwatorów do Tybetu.
Proszę mi pozwolić na jeden mały komentarz: nie podoba mi się fakt, że obecnie ani nie możemy swobodnie wywieszać flagi tybetańskiej, ani nie możemy ujawniać jej podczas żadnych działań związanych z olimpiadą. Idea olimpijska opiera się na czystości ducha olimpijskiego, a duch ten z pewnością nie współgra z milczeniem innych krajów podczas olimpiady w związku z faktem, że kraj ją organizujący brutalnie tłumi prawa Tybetańczyków.
Lasse Lehtinen
(FI) Panie przewodniczący! Olimpiada 2008 jest wyjątkową szansą dla Europy na zainicjowanie debaty na temat wydarzeń w Tybecie i uniwersalnych ludzkich wartości uzgodnionych przez Organizację Narodów Zjednoczonych.
Należy wywrzeć presję na Chiny w sprawie dotrzymania obietnic złożonych w zamian za organizację igrzysk olimpijskich. Chiny muszą zezwolić na wpuszczenie do Tybetu Wysokiego Komisarza Narodów Zjednoczonych do Spraw Praw Człowieka w celu przeprowadzenia skrupulatnego i obiektywnego śledztwa dotyczącego tych wydarzeń. Strony zaangażowane w rozwój współpracy, a także międzynarodowa prasa, powinny mieć zagwarantowany dostęp do Tybetu. Chińscy działacze praw człowieka powinni mieć możliwość działać bez groźby aresztowania.
Istnieje też szansa na poparcie szlachetnej, pokojowej walki przywódcy tybetańskiego i ich wygnanego przywódcy duchowego, która ma na celu osiągnięcie autonomicznego statusu. Chiny są bardziej zobowiązane do słuchania nas obecnie niż przed lub po olimpiadzie. Nie powinniśmy wykluczać opcji bojkotu, jeśli pomoże nam to osiągnąć pożądany rezultat.
Helga Trüpel
(DE) Panie przewodniczący! Chciałabym powiedzieć, że igrzyska olimpijskie są zawsze znaczącym wydarzeniem sportowym, a także wydarzeniem politycznym, zarówno dla MKOl, a w tym przypadku także dla Chin, z powodu przysiąg składanych przez Chińczyków w związku z Olimpiadą, mianowicie dotyczących przestrzegania praw człowieka i zapewnienia lepszej ochrony środowiska naturalnego. Według mnie muszą oni jeszcze dopełnić obydwu tych przysiąg. W rzeczywistości sytuacja praw człowieka uległa poważnemu pogorszeniu i musimy na to zareagować. Z tego powodu ja także uważam, że Europa nie powinna wysyłać swoich głów państw na ceremonię otwarcia.
Jednakże musimy posunąć się nieco dalej. Musimy mieć prawdziwą europejską politykę wobec Chin. Niemożliwe jest pełne wdrożenie strategicznego partnerstwa ze względu na masowe łamanie praw człowieka, tak więc proszę, abyśmy kontynuowali dialog, ale skonfrontowali Chińczyków z tym, co robią, i nie dopuszczali do hipokryzji. Oznacza to, że gdy Angela Merkel, na przykład, spotyka się z Dalajlamą, Sarkozy nie powinien wtedy podróżować do Chin by sprzedawać TGV i elektrownie jądrowe, nie wspominając nawet raz o prawach człowieka.
Miarą, którą my jako Europejczycy mamy przykładać do naszych czynów, jest wymiar praw człowieka, w tym także nasze postępowanie wobec Chin.
Marco Cappato
(IT)Panie przewodniczący, komisarzu, panie i panowie! Uważam, że musimy pomóc Dalajlamie nie tylko w mówieniu "nie” tam, gdzie je tak wyraźnie powiedział, ale także musimy powiedzieć "tak”, tam gdzie on to zrobił.
Powiedział "nie” niepodległości; powiedział "tak” autonomii i właśnie w tej kwestii powinniśmy udzielić mu pomocy. Powiedział "nie” przemocy; powiedział "tak” pokojowi, co oznacza bycie zaangażowanym i może pociągać za sobą zbiorowe działanie; jest to polityka, która wymaga wiedzy, niezależnego międzynarodowego dochodzenia, aby dowiedzieć się, co tak naprawdę stało się i nadal się dzieje w Tybecie. Powiedział "nie” bojkotowi olimpiady, ale "tak” wszystkiemu, co może uczynić międzynarodowa społeczność korzystając z okazji i sprawiając, by jej głos popierający prawa człowieka został usłyszany.
Pani przewodnicząca Karma Chophel, która ma przemawiać w Komisji Spraw Zagranicznych, mówiła już o konieczności, by wszyscy skorzystali z szansy i okazali wsparcie Tybetańczykom i wszystkim prześladowanym narodowościom Chin: Ujgurom, Mongołom i innym. Tak więc pan poseł Solana bez wątpienia pośpieszył się - jak powiedziała też Rada - w zajęciu stanowiska, sygnalizując swój zamiar wzięcia udziału bez mandatu Rady i bez wysłuchania opinii Parlamentu Europejskiego.
Christopher Beazley
Panie przewodniczący! Miałem szczęście być obecny jako widz podczas igrzysk olimpijskich w Monachium dzień przed tragicznym morderstwem sportowców. Wiem, jak bardzo Niemcy próbowali - i udało im się to - zatrzeć wspomnienie igrzysk olimpijskich w Berlinie. Oczywiście pamiętam także igrzyska olimpijskie w Ameryce, podczas których niektórzy amerykańscy sportowcy stojący na podium ukazali się w czarnych rękawiczkach i w czarnych skarpetkach.
Innymi słowy, igrzyskom olimpijskim w ich współczesnej postaci nie udawało się uniknąć wydarzeń politycznych narzucających się na to, co powinno być świętowaniem sportu i pokoju.
Może się zdarzyć, że Komitet Olimpijski - a w tej izbie obecni są współpracownicy, którzy zasiadają w tym Komitecie - uzna za słuszne, że wywieszanie flag narodowych nie jest zgodne z duchem olimpijskim i że należy wywieszać jedynie flagę olimpijską.
Jeśli chodzi o władze chińskie, w pełni zgadzam się z państwa zdaniem.
Mario Borghezio
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Uważam, że jednym z działań podjętych przez UE powinno być poproszenie ONZ o zapewnienie immunitetu przeciwko aresztowaniu sportowców narodowości tybetańskiej, którzy chcą wziąć udział w igrzyskach olimpijskich, reprezentując swój własny naród i pod swoją własną flagą.
To wstyd, że kraj, z którym prowadzi interesy cały świat, w tym także kraje europejskie, pozwala sobie na organizację igrzysk olimpijskich i uzyskuje zapewnienie o obecności głów państw i przedstawicieli rządu podczas ceremonii otwarcia, jednocześnie topiąc w krwi wolność swoich obywateli, narodu ciemiężonego przez okupację wojskową i cierpiącego krwawe prześladowania. Tybetańczycy mają prawo do wolności i niepodległości.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Panie przewodniczący! Pańskie doskonałe oświadczenie i trwająca debata pokazują, że Parlament Europejski nie chce milczeć i że nie chce działać w zmowie z prześladowaniami mniejszości przez dyktaturę.
Wiemy, że wywieranie presji na kraj taki jak Chiny, który ma ogromne znaczenie w globalnej polityce, jest bardzo trudne, i lepiej jest nakłaniać je do negocjowania sytuacji Tybetu z Dalajlamą. Chińczycy byli na tyle mądrzy, by znaleźć rozwiązanie w przypadku Hong Kongu i Makao, na zasadzie "jeden kraj, dwa systemy”. Może to być sposób na rozwiązanie także obecnej sytuacji: Tybet może być częścią Chin, ale powinien mieć bardzo szeroką autonomię pod przywództwem Dalajlamy, ponieważ obecny zakres autonomii nie odpowiada Tybetańczykom.
Pan poseł Geremek zaproponował zarys takiego planu, a ja chciałbym przedstawić pewną myśl: spróbujmy przekonać Chińczyków, że możliwe jest znalezienie rozwiązania, które pozwoliłoby zachować integralność terytorialną i jednocześnie zapewniło Tybetańczykom autonomię, na którą zasługują. Panie przewodniczący! Jestem dumny z pana jako przewodniczącego tego Parlamentu.
Zita Pleštinská
(SK) Panie przewodniczący! Dziękuję. Mam pewne nowe spostrzeżenia po mojej ostatniej wizycie w Chinach w zeszłym tygodniu. Nasza delegacja Parlamentu Europejskiego wspominała Tybet przy każdej okazji, przy każdym spotkaniu z Chińczykami, przed Ogólnochińskim Zgromadzeniem Przedstawicieli Ludowych, w chińskim Ministerstwie Spraw Zagranicznych. Chińczycy byli bardzo nerwowi i nie pozwalali na dyskusję na ten temat.
Mogłam zobaczyć postępy w przygotowaniach olimpijskich, jak stały się one częścią życia każdego chińskiego obywatela. Dlatego też tym bardziej godne ubolewania jest to, że rząd Chin nie zrozumiał najważniejszej misji igrzysk olimpijskich. Jeśliby ją zrozumiał, nie wysłałby do Tybetu i sąsiednich prowincji konwojów pojazdów armii chińskiej z tysiącami żołnierzy. Tybetańczycy są głęboko wierzącymi buddystami, a ich religia jest ciągle prześladowana przez rząd. Uważam oficjalna politykę Chin w sprawie Tybetu za ludobójstwo: jest to próba zniszczenia tybetańskiej kultury i religii.
Jestem zadowolona, że dziś, tutaj, w tej demokratycznej izbie, usłyszałam głosy wyrażające silne poparcie dla Tybetu, wyraźne wołanie o ochronę świętości cudownych wartości olimpijskich i o bojkot ceremonii otwarcia. Dziękuję.
Piia-Noora Kauppi
Panie przewodniczący! Według mnie Unia Europejska powinna mieć trzy cele dotyczące Tybetu i Chin. Pierwszy to natychmiastowe zakończenie przemocy, morderstw, a zwłaszcza tortur mających miejsce w Tybecie. Tortury są obecnie znacznie większym problemem niż morderstwa, ponieważ przez 50 lat pogłębiały one prześladowanie Tybetańczyków.
Kolejny, nieco bardziej długofalowy cel, jest oczywiście związany z igrzyskami olimpijskimi. Nadal mamy pięć miesięcy, by upewnić się, że Chiny dotrzymają swoich zobowiązań. Pięć miesięcy to dużo czasu i obecna chwila jest dobra, by upewnić się, że cele polityczne Igrzysk Olimpijskich - które były powodem, dla którego Chiny uzyskały igrzyska olimpijskie - zostaną naprawdę spełnione.
Na koniec, najważniejszą rzeczą jest to, aby rozmowy na wysokim szczeblu pomiędzy przedstawicielami Dalajlamy i rządy chińskiego mogły być kontynuowane. Od momentu rozpoczęcia rozmów postęp był bardzo niewielki. Uważam, że Unia Europejska może zapewnić Dalajlamie większe poparcie, tak aby osiągnąć, poprzez pokojowe rozmowy, naprawdę stabilną przyszłość dla autonomicznego Tybetu.
Vytautas Landsbergis
Panie przewodniczący! Po uwagach pana posła Kelama dotyczących ostrzeżenia Parlamentu siedem lat temu, musimy rozważyć co, jeśli w ogóle cokolwiek, zmieniło się od tego czasu w Chinach w odniesieniu do Tybetu, a także czy zmieniło się stanowisko Parlamentu. Jeśli nic się nie zmieniło, należy powtórzyć to, co zostało powiedziane siedem lat temu: "Jest to niestosowne”.
Tak więc apelujemy do państw członkowskich o odpowiednie zachowanie. Nie uważam, że teraz Parlament jest w mniejszym stopniu głosem Europy niż był wtedy.
Benita Ferrero-Waldner
komisarz. - Panie przewodniczący! Na zakończenie, po pierwsze chciałabym powiedzieć, że ta dyskusja w wyraźny sposób pokazała, że dobrze rozumiecie frustrację Tybetańczyków. Była to pełna zaangażowania dyskusja. Z pewnością przekażę Radzie Ministrów Spraw Zagranicznych wypowiedziane dziś podczas dyskusji opinie. Jak już powiedziałam, Rada musi przedyskutować to zagadnienie.
Według mnie istotą problemu jest to, jak osiągnąć konkretne postępy w sprawie Tybetu. Rozumiem odczucia Chin wobec niepodległości, ale należy również wymagać szacunku dla kultury i tradycji tybetańskich. Ciągle przypominaliśmy Chińczykom, że ich rola jako nowo powstałej potęgi i gospodarza igrzysk olimpijskich niesie ze sobą odpowiedzialność.
Tak więc moje przesłanie to: po pierwsze, zatrzymać przemoc. Jak już mówiłam, za pomocą przemocy jeszcze nigdy nie osiągnięto długofalowych celów. Po drugie, należy zaangażować się w dialog dotyczący zasadniczych kwestii, który zajmie się kluczowymi sprawami takimi jak: co można zrobić, by ocalić język, kulturę, religię i tradycje Tybetu; jakie należy podjąć kroki, by Tybetańczycy mogli cieszyć się równymi szansami w edukacji i pracy, w gospodarce i społeczeństwie; co należy zrobić i czego nie należy robić, by Tybetańczycy mogli czuć się w swoim własnym regionie jak w domu.
Jeśli udzielone zostaną odpowiedzi na te pytania, może zniknie widmo separatyzmu i znalezione zostanie właściwe rozwiązanie. Dalsze zaognianie sytuacji czy radykalizowanie ludzi nie leży w niczyim interesie, a trwałe rozwiązanie staje się coraz mniej prawdopodobne. Uważam, że wszystkie strony powinny mieć na celu wzmacnianie łagodnych elementów, tak więc usilnie zalecam całościowe zajęcie się tymi zagadnieniami, tak aby znaleźć łatwe do utrzymania, akceptowane przez wszystkich rozwiązanie.
To, co robimy - i możemy robić - to, jak powiedziałam, podtrzymywanie dialogu dotyczącego praw człowieka. Przy okazji, w tym dialogu zawsze pojawia się kwestia tortur. Jak już wspomniałam, znów poprosimy o szczególne działania w tej dziedzinie. Uważamy to za istotne.
Po drugie, zajmiemy się kwestią, która już wcześniej została poruszona: poproszeniem o zezwolenie na odwiedzenie Tybetu przez naszą delegację. Mam nadzieję, że istnieje taka szansa, ponieważ - jak już mówiłam - niektórzy dziennikarze zostali wpuszczeni, więc może znajdzie się tam także Wspólnota Europejska.
Tyle mogę państwu powiedzieć. Dziękuję bardzo. Uważam, że była to bardzo istotna debata.
Przewodniczący
Bardzo dziękuję, komisarzu. Panie i panowie! Uważam, że był to jeden z najważniejszych momentów w Parlamencie Europejskim, ponieważ broniliśmy najważniejszej sprawy, a mianowicie praw człowieka. Myślę, że możemy się cieszyć nie tylko z tego, że wspólnie przyszliśmy na tę debatę - choć z przyczyn proceduralnych nie możemy oficjalnie głosować nad rezolucją; zrobimy to dopiero w kwietniu - ale także z tego, że wysłaliśmy czytelny sygnał, iż stoimy po stronie Tybetańczyków. Apeluję do was i radzę wam - i jestem pewien, że tak się stanie - żebyśmy kontynuowali uważną obserwację tego, co dzieje się w Chinach i Tybecie i nadal podnosili głos przeciwko naruszaniu praw człowieka w Tybecie i na całym świecie. Chciałbym wyrazić swoją szczerą wdzięczność wszystkim tym, którzy przyczynili się do tych najdonioślejszych chwil w Parlamencie.
Każdy poseł, który wyrażał chęć przemówienia, miał możliwość to zrobić. Uważam, że ważne jest, aby w tak istotnej i pełnej pasji debacie każdy, kto wyraża taką chęć, miał możliwość to zrobić. Z tego powodu też z całego serca dziękuję. Mam nadzieję, że debata ta odbije się szerokim echem w Unii Europejskiej i poza nią. Pani komisarz Ferrero-Waldner! Jestem pewien, że opisze pani Radzie Ministrów Spraw Zagranicznych, w jakim nastroju odbyła się dzisiejsza debata, a także naszą pasję i oddanie kwestii praw człowieka. Życzę sukcesów w tym przedsięwzięciu i wierzę, że Rada Ministrów Spraw Zagranicznych wyciągnie rzeczowe wnioski, tak jak my w tej debacie.
Ogłaszam, że debata została zamknięta.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Gyula Hegyi  
na piśmie. - (HU) Kryzys tybetański napełnia nas niepokojem i współczujemy ofiarom. Rząd chiński musi chronić prawa człowieka i nie uciekać się do przemocy. Dalajlama żąda autonomii dla Tybetu i uważam, że propozycja ta jest mądra i odpowiednia. Tybet zdecydowanie zasługuje na autonomię, biorąc pod uwagę jego bogate tradycje kulturowe, historyczne i religijne. Autonomia mogłaby zapewnić rozwiązanie podobnych konfliktów historycznych i etnicznych w wielu innych krajach świata.
Jednocześnie uważam, że jest bardzo ważne, aby nie łączyć polityki i sportu. Bojkot olimpiady w Moskwie w 1980 r. i olimpiady w Los Angeles w 1984 r. były gorzkim rozdziałem w historii zimnej wojny. Wybitni sportowcy nie mieli szansy się sprawdzić, a całe narody zostały pozbawione radości uczestnictwa w igrzyskach. Mogę bez wątpienia stwierdzić, że znaczna część fanów sportu na Węgrzech była przeciwna bojkotowi w 1984 r. i sprzeciwiłaby się jakimkolwiek sugestiom bojkotu w obecnym przypadku. Stańmy przy Tybetańczykach w kwestii politycznej, ale nie niszczmy sportowej radości setek milionów ludzi.
Eija-Riitta Korhola  
na piśmie. - (FI) Panie przewodniczący! Podzielam obawy wszystkich zgromadzonych dotyczące naruszeń praw człowieka w Tybecie.
Chiny są członkiem ONZ i ratyfikowały kilka porozumień międzynarodowych. Jednak wypełniły swoje obowiązki w bardzo niedoskonały sposób. Pomimo że oczy świata zwrócone są na Chiny z powodu zbliżania się igrzysk olimpijskich, ich rząd stosuje obecnie surowe środki do uciszania każdego, kto skrytykuje ich politykę, i do tłumienia pokojowych demonstracji.
Rodzaj stalinowskiej retoryki używany przez Zhanga Qinglia, Sekretarza Partii Komunistycznej (tak zwanego) Tybetańskiego Regionu Autonomicznego, pozwala nam podejrzewać najgorsze. Inne kraje nie powinny tolerować tak rozpowszechnionego łamania praw człowieka i praw politycznych. Unia Europejska powinna natychmiast nanieść poprawki do planu współpracy, tak aby wziąć pod uwagę obecną sytuację i przyspieszyć dialog o prawach człowieka z Chinami, co powinno umożliwić osiągnięcie rezultatów.
Powinniśmy teraz uczynić specjalny wysiłek, by zapewnić, że regiony Tybetu otworzą się na przyjęcie zapasów i personelu pomocniczego. Oblężenie klasztorów musi się zakończyć, a Tybetańczycy muszą mieć pewność co do zasobów wody, żywności i dostępu do leczenia. Należy także wpuścić na ten teren, w celu monitorowania sytuacji praw człowieka, uznawane na całym świcie organizacje praw człowieka i oficjalne przedstawicielstwa. Chiny odmawiają uczynienia tego kroku, pomimo próśb i nacisków ze strony dużej liczby międzynarodowych organizacji. Powinniśmy także nalegać, aby Chiny uwolniły Tybetańczyków, którzy zostali aresztowani na skutek pokojowych demonstracji, aby przestrzegali prawa do wolności wypowiedzi i zgromadzeń, a także zniosły restrykcje w sprawie praktykowania religii.
Dalajlama wypowiedział się w mediach na temat kulturowego ludobójstwa w Tybecie. Jedyna możliwa pomoc lub rozwiązanie powinno przynieść Tybetańczykom ich podstawowe prawa, dobrobyt, wolność wypowiedzi i religii, a także prawdziwą autonomię kulturową.
Luca Romagnoli  
na piśmie. - (IT) Z powodu geopolitycznego oportunizmu świat przez całe dekady tolerował znęcanie się Chin nad Tybetańczykami i ich kulturą.
Obecnie w haniebny sposób powstrzymujemy się od wywierania presji na azjatycką potęgę, która nadal łamie prawa człowieka. To międzynarodowe milczenie i zarazem współudział wynika bardziej z praktycznych względów handlowych i finansowych niż z taktyki geopolitycznej. To nieoczekiwane włączenie do porządku obrad, które ponadto nie udowadnia niczego oprócz formalistycznego zainteresowania tą sprawą, nie przywróci ludziom takim jak ja - którzy zawsze potępiali arogancję Chin - nadziei, że UE nie tylko potępi Chiny werbalnie, ale także nałoży na nie sankcje. Takie sankcje muszą pójść znacznie dalej niż kwestia olimpiady, nawet jeśli kraje bloku wschodniego zachowywały się inaczej podczas igrzysk w Moskwie.
Tak więc wstydzę się, że jestem członkiem tchórzliwej Unii, która kilka dni temu zignorowała prawo międzynarodowe i uznała niepodległość Kosowa, tak jak wstydziłem się rządu Włoch i prawie wszystkich partii politycznych Włoch - zarówno partii rządzącej jak i opozycji - które wyraziły zgodę na prośbę Chin, by oficjalnie nie uznać wizyty Dalajlamy, kiedy odwiedzał on Włochy. Nasze rządy są niewolnikami rynku, gorącymi zwolennikami wolnego handlu i komunizmu, i wolnomyśliciele tacy jak ja będą zawsze się im przeciwstawiać i protestować przeciwko niesprawiedliwości.
Csaba Sógor  
na piśmie. - (HU) Panie przewodniczący! W wyniku niepokojów w Tybecie zginęło kilkaset osób. Chiny wspominają zaledwie o trzynastu. Jedna śmierć to zbyt dużo. Tybetańscy demonstranci zostali rzekomo zastrzeleni w samoobronie. Premier Chin wini za powstałą sytuację Dalajlamę. Jest to znana historia. Kraj komunistyczny zupełnie nieliczący się z prawami człowieka. Mniejszość walcząca o swoje prawa, domagająca się obiecanej jej autonomii, która jednak została jej odebrana.
Były rozmowy na temat bojkotu, na temat nieobecności, ale także na temat pojednania i dialogu. Jeśli nic się nie stanie, wtedy przynajmniej ogień olimpijski nie powinien przejść przez terytorium Tybetu. Mógłbym jednak zapytać, czy możemy z czystym sumieniem przenieść ogień przez całą Europę? Nawet obecnie w wielu krajach europejskich ludzie zostają pobici, ponieważ mówią językiem innym niż większość, przywódcom mniejszości przypisuje się winę za powstałą sytuację, a prawa człowieka i prawa społeczności do decydowania o sobie są tematem tabu. Musimy poprzeć wołanie Tybetańczyków o ich prawa, ale Europa powinna także zrobić porządki na własnym podwórku.
