Sytuacja w Egipcie (debata) 
Przewodnicząca
Następnym punktem porządku obrad jest oświadczenie pani wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa dotyczące sytuacji w Egipcie.
W imieniu wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa głos zabierze pan komisarz Füle.
Štefan Füle
komisarz - Pani Przewodnicząca! To dla mnie przyjemność być dzisiaj tutaj z Państwem. Jak zapewne Państwo wiedzą, wysoka przedstawiciel i wiceprzewodnicząca Komisji przebywa obecnie na południu regionu Morza Śródziemnego i poprosiła mnie o wypowiedź w jej imieniu w sprawie wydarzeń w Egipcie.
Rzeczywistość polityczna w Egipcie zmieniła się dramatycznie w ubiegły piątek, gdy po 30 latach ustąpił z piastowanego stanowiska prezydent Mubarak. Jego odejście utorowało drogę do transformacji w Egipcie. Pozwolą Państwo, że powtórzę to w tym Parlamencie: Unia Europejska wyraża uznanie dla odwagi narodu egipskiego, który prowadzi swą walkę o demokratyczne zmiany pokojowo i z godnością.
Na Najwyższej Radzie Wojskowej spoczywa obecnie ogromna odpowiedzialność za poprowadzenie Egiptu w kierunku demokratycznej przyszłości, o którą walczył jego naród. Zwróciliśmy szczególną uwagę na zobowiązania do zmiany konstytucji, do przeprowadzenia wyborów parlamentarnych i prezydenckich, do honorowania międzynarodowych traktatów i zobowiązań oraz do ograniczenia rządów wojskowych do sześciu miesięcy.
Są już doniesienia dotyczące pierwszych podjętych kroków. Propozycja zmian konstytucji powinna zostać opracowana w ciągu dziesięciu dni i poddana pod głosowanie powszechne w ciągu dwóch miesięcy. Będziemy uważnie obserwować podejmowane kroki i mamy nadzieję, że utorują one drogę do demokratycznych, wolnych i uczciwych wyborów, które odbędą się pod koniec roku.
Unia Europejska zareagowała na wydarzenia w Egipcie, gdy tylko nasiliły się protesty społeczne. Wielokrotnie wzywaliśmy władze Egiptu, by zadbały o przeprowadzenie natychmiastowych zmian oraz zareagowały na demokratyczne ambicje obywateli. Wysoka przedstawiciel kontaktowała się bezpośrednio z wiceprezydentem Egiptu, Omarem Sulejmanem, gdy istniały obawy o nasilenie się przemocy lub naruszenie praw człowieka.
Unia Europejska wyraziła natychmiast gotowość udzielenia pełnego poparcia dla egipskiego procesu przejścia do demokracji. Rada Europy zwróciła się do wysokiej przedstawiciel o opracowanie pakietu działań wspierających proces transformacji w Egipcie i w Tunezji. Poproszono ją także, by wraz z Komisją, dostosowała instrumenty Unii Europejskiej do stymulowania procesu przekształceń oraz gospodarczego i społecznego rozwoju kraju.
Zapoczątkowaliśmy pracę na rzecz jak najlepszego wsparcia dla Egiptu i zmierzamy w kierunku pewnego rodzaju wspólnej reakcji w polityce zagranicznej, na którą pozwala traktat lizboński. W związku z tymi pracami wsłuchujemy się we wszystkie głosy, również ze strony posłów do tego Parlamentu. Jako demokratycznie wybrani przedstawiciele oraz jako organ władzy budżetowej mogą Państwo wnieść tu swój istotny wkład.
Za kilka dni wraz z wysoką przedstawiciel będziemy również składać sprawozdania z tego procesu Radzie do Spraw Zagranicznych. Teraz pragnę dodać, że wysoka przedstawiciel Ashton zwołała na najbliższą niedzielę specjalną sesję Rady do Spraw Zagranicznych.
W Egipcie, tak jak i w Tunezji, Unia Europejska jednoznacznie wspiera zapoczątkowany proces przemian. Istnieje tu jednakże zasadnicza różnica. W Tunezji sytuacja polityczna stała się nieco wyrazistsza. Zdołaliśmy nawiązać dialog z rządem tymczasowym w kwestii potrzeb kraju oraz ewentualnej reakcji ze strony Unii Europejskiej.
Wysoka przedstawiciel przez cały czas utrzymuje ścisły kontakt z przywódcami międzynarodowymi, by omawiać wyzwania, przed którymi stoi region oraz zapewnić koordynację, a tym samym silny międzynarodowy odzew.
W pierwszej kolejności, w miarę krystalizowania się sytuacji, będziemy się starać dostosować nasze aktualne programy do wspierania reformatorskich dążeń narodu egipskiego. Unia Europejska posiada obecnie na miejscu w Egipcie szeroki portfel programów i angażuje tam rocznie blisko 150 milionów euro.
Od kilku lat finansujemy projekty dotyczące reform demokratycznych, właściwego sprawowania rządów oraz poszanowania praw człowieka. W latach 2007-2010 przeznaczono na ten cel 40 milionów euro, a na lata 2011-2013 zaplanowano 50 milionów euro. Dzięki europejskiemu instrumentowi na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka na świecie uruchomiliśmy również więcej funduszy, w szczególności przeznaczonych dla społeczeństwa obywatelskiego. Nowa sytuacja w Egipcie powinna stworzyć właściwe warunki dla maksymalnego wykorzystania tych funduszy oraz przynieść postęp we wdrażaniu dużo ambitniejszych programów niż było to możliwe w przeszłości.
Poza istniejącymi programami i funduszami zamierzamy słuchać Egipcjan i dowiedzieć się, w jakich sferach kraj, według nich, potrzebuje najbardziej naszego wsparcia. Ich żądania dotyczące demokracji, perspektyw społecznych i gospodarczych oraz wolnych, uczciwych i powszechnych wyborów muszą zostać spełnione. Unia Europejska jest gotowa wesprzeć ten proces reform w oparciu o poszanowanie praw człowieka oraz podstawowych wolności.
Władze egipskie zwróciły się już do nas ze wstępnymi wnioskami, w tym dotyczącymi postępowania w sprawie podejrzeń o sprzeniewierzenie funduszy publicznych. Czynimy w tym zakresie uzgodnienia z państwami członkowskimi i oczekujemy, że Komisja Spraw Zagranicznych wypowie się w tej kwestii. W miarę napływu kolejnych wniosków zrobimy co w naszej mocy, by sprawnie reagować oraz wykorzystywać posiadaną przez nas wiedzę o demokratyzacji, wyborach, prawach człowieka, gospodarce i reformach społecznych, jak również wszelkich innych dziedzinach, w których Egipcjanie zaakcentują swe potrzeby.
Chciałbym wyrazić się jasno. To nie my mamy dyktować wyniki czy narzucać rozwiązania. Przyszłość leży zdecydowanie w rękach obywateli Egiptu.
Na początku wspomniałem, że w czasie naszej debaty wysoka przedstawiciel i wiceprzewodnicząca podróżuje po regionie. Wysoka przedstawiciel pragnęła odwiedzić Egipt w trakcie swej podróży i przekazała to życzenie egipskim kolegom. Obecnie została zaproszona przez władze egipskie do Kairu i uda się tam w poniedziałek wieczorem po spotkaniu Rady do Spraw Zagranicznych. Da jej to okazję wysłuchania Egipcjan oraz oceny najważniejszych potrzeb kraju na drodze do demokracji.
José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra
w imieniu grupy PPE - (ES) Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu, Panie i Panowie! Mubarak zniknął ze sceny i wydaje się, że wszyscy odetchnęli z ulgą. Po pierwsze, naród egipski, który doczekał się spełnienia swych słusznych oczekiwań jeśli chodzi o godność i demokrację, a po drugie, społeczność międzynarodowa, która, nie bez pewnej dozy cynizmu, postrzega dziś wczorajszego sojusznika jako osobę niewygodną i, być może, przyszłego oskarżonego.
Jednakże, Pani Przewodnicząca, uważam, że nie powinniśmy się oszukiwać. Odejście Mubaraka i Ben Alego to warunek konieczny, ale niewystarczający, by zapewnić proces demokratycznych przekształceń który stoi pod wielkim znakiem zapytania. Najważniejszą rzeczą jest umocnienie demokracji.
Pani Przewodnicząca! Oczywiste jest również to, że chociaż wprowadzanie swobód demokratycznych i praw człowieka można zapoczątkować szesnastoma dniami protestów i społecznego zrywu oraz obwieścić prawnie w jeden dzień, to, niestety, postępu gospodarczego i społecznego nie da się uporządkować w ten sam sposób. Widać to po poważnych stratach gospodarczych, jakie poniosły w ostatnich dniach Egipt i Tunezja.
Wracając do wypowiedzi pana komisarza, chciałbym dodać, iż po początkowych wahaniach i pewnych problemach dotyczących wizerunku UE, sprawy zdają się wracać na właściwe tory. Baronessa Ashton jest w regionie, a to co proponuje pan Füle, jest bardzo rozsądne.
Po pierwsze, trzeba stanowczo i gorąco wspierać proces przekształceń demokratycznych i reformy polityczne w tych krajach. Po drugie, należy przeprowadzić krytyczną rewizję europejskiej polityki sąsiedztwa w sposób, który wzmocni demokratyczne prawo.
Dzisiaj, podczas posiedzenia rozszerzonego Prezydium, od polskiego Ministra Spraw Zagranicznych, przyszłego urzędującego przewodniczącego Rady oraz od jego grupy inicjatywnej usłyszeliśmy o stworzeniu polskiej fundacji na rzecz demokracji i praw człowieka. Można by włączyć w to całą UE.
Pani Przewodnicząca! Duże nakłady UE zaangażowane w politykę europejsko-śródziemnomorską dały mierne rezultaty. W konflikcie tym wizerunek UE ucierpiał bardziej niż innych międzynarodowych graczy. Jednakże przesłanie UE pozostaje niezmienne.
Pani Przewodnicząca! Pragnę powiedzieć, że nadarza się dobra okazja, by podkreślić, iż UE zrozumiała raz na zawsze, że dzisiejsza historia wyrasta z teraźniejszości, a w historycznych czasach, w których żyjemy, musimy występować jako globalny gracz i wypełniać niezbędne obowiązki, gdyż w przeciwnym razie przyjdzie nam zrezygnować z występowania na międzynarodowej scenie w roli, którą pragniemy utrzymać, i przyjdzie nam ograniczyć się, jak miało to miejsce do tej pory, do płacenia rachunków za główne problemy globalne.
Adrian Severin
w imieniu grupy S&D - Pani Przewodnicząca! Gracze euroatlantyccy od lat uważali, iż islam nie jest w stanie wytworzyć demokratycznych zachowań i instytucji. Dlatego optowali oni albo za wspieraniem reżimów autorytarnych, albo za mechanicznym przenoszeniem do krajów arabskich zachodniego modelu demokracji. Obydwie te strategie nie tylko zawiodły, ale też odpowiadają za pojawienie się islamskiego fundamentalizmu i za wyobcowanie świeckich warstw społeczeństwa obywatelskiego.
Obecne wydarzenia w Egipcie dowodzą, że islam nie koniecznie musi być fundamentalistyczny; może być także demokratyczny, jeśli zgodzimy się, że demokracja funkcjonuje w różnych wymiarach i jeśli pozwolimy jej wyrastać naturalnie z jej własnej gleby. Jednocześnie musimy przyznać, że powstanie ludowe było z jednej strony wynikiem ewoluowania egipskich elit w społeczeństwie informacyjnym lub internetowym, a z drugiej skutkiem trudności bytowych spowodowanych przez globalny kryzys gospodarczy. Jeśli Unia Europejska nie zareaguje natychmiast, i to w sposób konsekwentny, na potrzebę przezwyciężenia tych trudności, to rewolucja może pójść w stronę anarchii, a stamtąd w kierunku kolejnej dyktatury.
I ostatnia kwestia: musimy nie tylko pochwalać to, że podczas ostatnich wydarzeń w Egipcie nie spalono żadnych izraelskich flag, ale też zauważyć, iż brak potrzebnych od dawna rozwiązań konfliktu izraelsko-palestyńskiego leży u podstaw poczucia niepowodzenia, które deprymowało arabskie społeczeństwo i podsycało jego neurozę. Dlatego Unia Europejska powinna niezwłocznie podjąć inicjatywę mającą na celu wykorzystanie transformacji w Egipcie - która dzisiaj pozostaje zaledwie w sferze nadziei - i zmiany tej inicjatywy w realną szansę na wewnętrzną demokrację i pokój w regionie.
W tym kontekście dobrą wiadomością są podróże wysokiej przedstawiciel / wiceprzewodniczącej do tego regionu oraz jej gotowość do ulepszenia niezbędnych europejskich instrumentów i przystosowania ich do reakcji na istniejące wyzwania. Jej działanie musi się spotkać z poparciem nas wszystkich.
Guy Verhofstadt
w imieniu grupy ALDE - Pani Przewodnicząca! Dwa tygodnie temu pan poseł Cohn-Bendit i ja byliśmy bardzo krytyczni wobec baronessy Ashton i widzę, że pan poseł Severin zmienił nieco swój język i wypowiada się śmielej. Ta interwencja sprzed dwóch tygodni była bezwzględnie konieczna, ponieważ Unia Europejska wykazywała niezdecydowaną postawę.
Oczywiste jest, że sytuacja w Egipcie wymaga trzech rzeczy: po pierwsze, Komisja musi przedstawić wiarygodny, globalny plan dla Tunezji i Egiptu - jak wzmacniać społeczeństwo obywatelskie, co robić, by walczyć z korupcją, w jaki sposób wspomagać budowanie instytucji demokratycznych, jak tworzyć system niezawisłego sądownictwa oraz jak pomagać w budowaniu i rozwoju gospodarki. To są kwestie nie milionów, Panie Komisarzu, ale miliardów. Uważam, że będą Państwo musieli jak najszybciej przedstawić globalny plan.
Po drugie, w dniu wczorajszym nasza grupa odbyła wideokonferencję z dr. Aymanem Nourem, jednym z czołowych przywódców opozycji w Egipcie. Wyrażono wiele obaw. Mogę podzielić się z Państwem wiadomością, że w egipską debatę o zmianie konstytucji nie są obecnie zaangażowane świeckie demokratyczne partie polityczne. Po drugie, dokonanie zmian w ciągu dwóch miesięcy i zorganizowanie w dwa miesiące wyborów jest skazane na niepowodzenie, ponieważ oznacza nieuczestniczenie w nich normalnych partii politycznych. Pozostaje też kwestia tamtejszego systemu proporcjonalnej lub indywidualnej reprezentacji.
Skierowałem prośbę do wysokiej przedstawiciel Ashton, by podczas swych poniedziałkowych spotkań poruszyła trzy sprawy, które mają zasadnicze znaczenie dla zaistnienia w niedalekiej przyszłości prawdziwie demokratycznego społeczeństwa w Egipcie. Uważam, że Parlament powinien wesprzeć ją w tych trzech kwestiach i mam nadzieję, że te trzy elementy, te trzy obawy znajdą wyraz podczas odbywanych przez nią w Egipcie spotkań.
Po trzecie, Panie Komisarzu, to jeszcze nie koniec. Jesteśmy świadkami wydarzeń w Bahrajnie, w Jemenie, w Algierii, w Iranie, w Libii, w Maroku i w Kuwejcie. Potrzebujemy więc obecnie śmiałego przesłania ze strony wysokiej przedstawiciel w sprawie tego, co się dzieje w tych krajach; nie powinniśmy czekać aż wiele się wydarzy. W kwestii tych wydarzeń potrzebny nam jest również jasny komunikat ze strony Komisji, a głównie baronessy Ashton, wyrażający nasze poparcie dla mas w tych krajach.
Daniel Cohn-Bendit
Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu! Uważam, że stajemy faktycznie w obliczu kilku problemów. Pierwsza sprawa, nie do rozstrzygnięcia w ciągu dwóch tygodni, to rozważania Komisji nad znaczeniem realnej polityki w klimacie istniejącym od lat w regionie Morza Śródziemnego, a może i gdzie indziej. Innymi słowy, pytamy o charakter stosunków, jakie powinna mieć Unia Europejska z tymi dyktaturami oraz o ich formę. Wszystko to jest bowiem dość wyjątkowe. Każdy dziś powtarza, że Mubarak był dyktatorem. Nie słyszałem tego w Parlamencie Europejskim miesiąc temu. Wtedy nie był on dyktatorem. Tak więc, jeśli chcą Państwo zamrozić majątki, nie należy zamrażać po prostu majątków przyjaciół Mubaraka, ale zamrozić majątek Mubaraka i jego rodziny, tak jak odbyło się to w przypadku Ben Alego; nie zamrozili Państwo jedynie majątków świty Ben Alego.
Po drugie, jestem przekonany, że jesteśmy dziś w Egipcie i w Tunezji świadkami demokratycznego tsunami. Co uczyniliśmy, gdy tsunami pochłonęło mnóstwo ofiar? Uruchomiliśmy specjalne fundusze, by pomóc ludziom, którzy ucierpieli. Musimy i dziś uruchomić specjalne fundusze, by pomóc ludziom w Tunezji i w Egipcie, ponieważ przyczynami rewolty były przede wszystkim głód i ubóstwo, a jeśli to ubóstwo nie zmniejszy się w toku demokratycznych przemian, to istnieje niebezpieczeństwo, że część protestujących zewrze szeregi, na przykład, z fundamentalistami i twardogłowymi. Nie wolno nam zwlekać.
Dlatego uważam, że Komisja powinna zaoferować Tunezji i Egiptowi konkretny pakiet oraz powiedzieć im, że demokracja to dobra rzecz, gdyż przynosi także fundusze. Uważam też, że w obecnym stanie rzeczy podróż baronessy Ashton nie jest działaniem wystarczającym. Potrzebny jest specjalny wysłannik, ponieważ musimy kontynuować dyskusje z komisjami. Przykładowo, w Tunezji i w Egipcie w skład komisji zmieniających redakcję konstytucji nie wchodzą ani członkowie partii opozycyjnych, ani kobiety. Są w nich tylko mężczyźni, mimo że kobiety brały udział w demonstracjach. Musimy więc wspierać ten proces i w moim mniemaniu Komisja powinna postąpić tak, jak kiedyś w przypadku Wschodu, oferując pomoc we wszystkich niezbędnych związanych z konstytucją aspektach - inaczej mówiąc, musi być obecna na szczeblu politycznym, prawnym i gospodarczym.
I jeszcze jedna, ostatnia kwestia. Jak Państwo wiedzą, w odniesieniu do tego regionu toczą się obecnie dyskusje w sprawie technicznego ulepszenia układów o stowarzyszeniu z Izraelem. Nie uważam, by było to właściwe rozwiązanie. Nie sądzę, byśmy wysyłali właściwy sygnał. Izrael musi być chroniony, lecz polityka wszystkich w tym regionie, łącznie z rządem Izraela, musi ulec zmianie. I nie chodzi tu o kwestionowanie Izraela, ale raczej polityki jego rządu. W chwili obecnej podarowanie Izraelowi technicznie ulepszonego układu o stowarzyszeniu sprowadzałoby się do wysłania całemu regionowi niewłaściwego sygnału.
(Oklaski)
Charles Tannock
w imieniu grupy ECR - Panie Przewodniczący! Przez pierwsze trzydzieści lat istnienia Izraela Egipt był jego nieprzejednanym wrogiem. Przez ostatnie trzydzieści lat pomiędzy obydwoma krajami, na szczęście, panował pokój.
Trudno jest przecenić znaczenie porozumień z Camp David dla bezpieczeństwa Izraela. Izraelczycy naprawdę boją się, że radykalne Bractwo Muzułmańskie wypełni próżnię stworzoną przez egipską rewolucję. Wystarczająco niekorzystna jest już sytuacja, w której Izrael mierzy się z terrorystycznym zagrożeniem ze strony Hezbollahu na granicy z Libanem, z fanatykami z Hamasu wystrzeliwującymi rakiety z Gazy oraz z zagrożeniem dla swego istnienia ze strony posiadającego broń nuklearną Iranu. Przejęcie Egiptu przez islamistów prawie na pewno skutkowałoby zerwaniem egipsko-izraelskiego układu pokojowego i otwarciem granicy w Rafah dla Hamasu.
Unia Europejska powinna uzależnić naszą pomoc od utrzymania układu pokojowego, a nie udzielać poparcia niezależnie od rozwoju w Egipcie wszelkich wydarzeń politycznych, które zagrażają bezpieczeństwu naszego strategicznego sojusznika. Wspieranie demokratycznego Egiptu jest dla nas niezwykle ważne, a wyzwania gospodarcze są ogromne. W pełni popieram pomysł uruchomienia finansowania w formie pożyczek z EBI i EBOR, zgodnie z tym, co zasugerowała wczoraj wysoka przedstawiciel w "The Financial Times”. Nasze partie i ugrupowania polityczne w Europie muszą również pomóc w stworzeniu świeckich, pluralistycznych i demokratycznych siostrzanych partii w Egipcie, by za sześć miesięcy mogły one swobodnie współzawodniczyć ze sobą w wyborach, kiedy wojskowi - miejmy nadzieję - odejdą od władzy.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Krisztina Morvai
(HU) Panie Przewodniczący! Nie potrafię powstrzymać się od spytania mojego kolegi, na ile, w jego mniemaniu, wyważony jest przedstawiony przez niego obraz Izraela i sytuacji na Bliskim Wschodzie, zważywszy że nie wspomniał on jednym słowem o rażącym łamaniu praw człowieka, którego dopuszcza się państwo Izrael, w tym o haniebnym ataku na Gazę, tak zwanym "murze bezpieczeństwa”, który nie ma z bezpieczeństwem nic wspólnego, czy wszystkich tych aktach łamania praw człowieka, które zostały potępione przez ONZ oraz kilka innych grup i organizacji praw człowieka.
Charles Tannock
Panie Przewodniczący! Obecna debata dotyczy pomocy udzielanej przez nas Egiptowi. Oczywiście, podkreślam również potrzebę pomocy naszemu strategicznemu sojusznikowi - Izraelowi.
Nie muszę teraz debatować nad tym, dlaczego Izrael jest naszym sojusznikiem, dlaczego podziela on nasze wspólne demokratyczne wartości, dlaczego mur bezpieczeństwa faktycznie przyczynił się do zmniejszenia liczby ataków terrorystycznych i zamachowców samobójców o ponad 90 %, ani też dlaczego, w przeciwieństwie do wszystkich swoich sąsiadów, Izrael posiada wolną prasę i wolne wybory.
To jest debata na kiedy indziej. Na tym etapie pragnę powiedzieć, że układ pokojowy z Izraelem jest istotny dla stabilności regionu i bezpieczeństwa; i oczywiście muszą Państwo pamiętać, że UE jest wielkim graczem w tym kwartecie.
Willy Meyer
w imieniu grupy GUE/NGL - (ES) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu Füle! Unia Europejska ma bardzo poważny problem ze swoją polityką sąsiedztwa, którą należy skorygować. Pokonaliśmy drogę od niezbędnego wpływu na reżimy Mubaraka i Ben Alego - podejścia opartego na współpracy, które, jak zaznaczam, było konieczne - do obecnej sytuacji, gdy staramy się potępić te dyktatury, a także uzyskać wpływ na zorganizowany przez część społeczeństwa obywatelskiego proces rewolucyjny zmierzający w kierunku demokratycznej transformacji.
Rewolucje w Tunezji i Egipcie mają pewną wspólną cechę. Protestujący byli bardzo młodzi, rola organizacji politycznych była znikoma - chociaż nie w przypadku związków zawodowych, obydwie rewolucje domagają się także demokratycznego, opiekuńczego państwa, z religią praktycznie całkowicie wyeliminowaną ze sceny, a to jest coś, z czego powinniśmy się cieszyć.
A jednak naszej polityce sąsiedztwa brakowało wiarygodności. Nie da się w jeden dzień z konieczności współpracować z dwoma dyktaturami, a następnego dnia piętnować je i starać się uzyskać wpływ na egipskie reformy konstytucyjne, które nadadzą kształt przyszłemu państwu.
Panie Komisarzu Füle! Nie potrafimy zrozumieć dlaczego artykuł 2 układów o stowarzyszeniu nigdy nie został wdrożony. Klauzula 2 nigdy nie została wdrożona. Ani w Egipcie, ani w Tunezji, ani w Maroku, ani w Izraelu. Nigdy! Klauzula ta jest kluczowym elementem układów o stowarzyszeniu, a jednak nigdy nie została wdrożona! Jej warunki są bardzo jasne: wszystkie kraje podpisujące układ o stowarzyszeniu z Unią Europejską muszą przestrzegać prawa międzynarodowego i praw człowieka. Ta kluczowa klauzula praktycznie nigdy nie była stosowana, nigdy nie została aktywowana. Dlatego nie podzielamy filozofii, w myśl której wolny handel w regionie Morza Śródziemnego jest przedkładany nad prawa człowieka.
To, Panie Komisarzu Füle, musi ulec zmianie.
Fiorello Provera
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Upadek prezydenta Mubaraka utorował drogę dla demokracji, ale stwarza też ogromną szansę wyzwolenia narodu egipskiego. Reforma demokratycznych instytucji pozwoli, między innymi, na dalszy rozwój gospodarki oraz umożliwi rozszerzenie dobrobytu na wszystkich obywateli, nawet tych najsłabszych.
Bez demokracji rozwój gospodarczy będzie służył tylko bogaceniu się kilku rodzin, tak jak to zawsze miało miejsce w krajach, w których nie ma sprawiedliwości społecznej. Dlatego polityka europejska musi wspierać Egipt przy wprowadzaniu reform oraz pomagać narodowi egipskiemu w samodzielnym wyborze własnej przyszłości.
Z drugiej strony, musimy jasno stawiać sprawy wobec przyszłego rządu w Kairze, a także podkreślić, że nowa, bardziej szczodra polityka partnerstwa będzie zależeć od bezpieczeństwa w regionie oraz od pokoju z Izraelem.
Andreas Mölzer
(DE) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! Jest rzeczą naturalną, że wydarzeniom rewolucyjnym towarzyszą wielkie emocje. Niemniej jednak, jako Europejczycy przyglądający się z zewnątrz, powinniśmy wystrzegać się takich emocji i koncentrować na rzeczywistej sytuacji. Jeśli poddamy się teraz ogólnej radości w związku z wybuchem demokracji w Egipcie czy nawet w Tunezji, to zlekceważymy rzeczywistość. A fakty są takie, że w Egipcie mamy reżim wojskowy, który - mamy nadzieję - jest jedynie reżimem przejściowym, a w Tunezji istnieje reżim, który nie potrafi zapobiec nielegalnej emigracji tysięcy czy nawet dziesiątek tysięcy ludzi.
Europejczycy muszą oczywiście być przyjaciółmi narodów i sojusznikami wolności. Mając jednakże na uwadze przyszłość, musimy również postępować właściwie wobec reżimów i dyktatur, które nadal zajmują silną pozycję w innych krajach arabskich. Uważam, że potrafimy dokonać tego jedynie wówczas, gdy wyzbędziemy się złudzeń i pomożemy tym narodom wypracować to, czego potrzeba demokracji: rządy prawa, gospodarkę wolnorynkową oraz struktury niezbędne do tego, by demokracja stała się chociażby wyobrażalna.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Daniel Cohn-Bendit,   -
(DE) Panie Pośle Mölzer! Czy uważa Pan, że w dobrym tonie jest, by UE prowadziła obecnie negocjacje z pułkownikiem Kaddafim w sprawie powrotu uchodźców, podczas gdy w demonstracjach w Libii zostało dziś rannych 40 osób? Czy uważa Pan, że lepiej jest wraz z dyktatorem zmuszać uchodźców do powrotu? Czy jest to, według Pana, właściwe?
Andreas Mölzer
(DE) Panie Pośle Cohn-Bendit! Słyszał Pan mą wypowiedź, że UE musi wypracować postawę wobec dyktatorów, którzy są nadal u władzy i pozostają uznanymi partnerami Unii Europejskiej, a powinniśmy to uczynić zanim w krajach tych nastąpią zmiany rewolucyjne w dziedzinie praw człowieka, demokratyzacji i rządów prawa. Demokratyzacja w tych krajach nie daje jednak faktycznie podstaw do azylu i jeśli nastąpi tam demokracja, to muszą także być stworzone warunki umożliwiające ludziom pozostawanie w tych krajach.
Elmar Brok
(DE) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu, Panie Urzędujący Przewodniczący Rady! Jest coś, co musimy przyznać, a czego jeszcze się nie umiemy, mianowicie, że często musimy współpracować z niedemokratycznymi reżimami, ponieważ wiele państw na świecie jest rządzonych przez dyktatorów. Postępując tak, jednakże, nie możemy zapominać o współpracy ze społeczeństwem obywatelskim. Musimy wspierać prawa człowieka i rozwój demokracji.
Po drugie, pragnę zaznaczyć, że stabilność nie jest jedynym decydującym czynnikiem. Prawdziwa stabilność zapanuje dopiero wówczas, gdy będziemy wspierać wolność. Jeśli nie skorzystamy z okazji teraz i nie zapewnimy pomocy odważnym ludziom w tych krajach, to istnieje ryzyko, że znajdziemy się w próżni, niezdolni do dokonania zmiany - wykorzystania powiewu zmian - jak się nam udało w 1989 roku w Europie Środkowej i Wschodniej, a zamiast tego ujrzymy sytuację podobną do tej z Iranu z 1979 roku.
Udzielenie obecnie pomocy oznacza też dla nas stabilność i bezpieczeństwo - wolność i stabilność idą ze sobą w parze. Dlatego jestem wdzięczny, że po trudnościach w początkowej fazie naszej nowej służby, Służba Działań Zewnętrznych i Komisja czynią obecnie wyraźne postępy i przedstawiają rozsądne propozycje. Pod tym względem ważne jest, byśmy nie tylko udoskonalali i wzmacniali naszą pomoc ze strukturalnego punktu widzenia, ale także oferowali - a to czy nasze oferty zostaną przyjęte zależy już od obywateli w tych krajach - pomoc w budowaniu demokratycznych struktur, by mogły uczestniczyć w demokratycznej rywalizacji i aby ostatecznie to demokraci wygrali wybory, a nie ludzie organizowani być może przez reżim wojskowy lub Bractwo Muzułmańskie. Pod tym względem musimy być odważniejsi i może także musimy przedstawiać nasze programy w sposób nieco bardziej inteligentny niż miało to miejsce w przeszłości.
Mam nadzieję, że jesteśmy na właściwej drodze. Jeśli to osiągniemy, nie będziemy już popełniać wielu dawnych błędów i powinniśmy wykorzystać to jako szansę dla nas samych.
Saïd El Khadraoui   -
(NL) Panie Przewodniczący! Mubarak co prawda odszedł, ale może to być tylko krok pośredni. Potrzeba wielu dalszych działań, a armia, która obecnie trzyma cugle władzy, musi znaleźć wiarygodny sposób przeprowadzenia procesu przekształceń, który już się rozpoczął. Oznacza to zniesienie stanu wojennego oraz zaangażowanie wszystkich sił demokratycznych w podejmowane działania. Zredagowanie nowej konstytucji będzie w tym względzie pierwszym ważnym testem.
Unia Europejska powinna, ze swej strony, zaangażować wszystkie możliwe działania, bezpośrednie i pośrednie, by pokierować tym procesem. Między innymi, będzie to rzeczywista pomoc na rzecz rozwoju partii demokratycznych i społeczeństwa obywatelskiego. Oznacza to także zamrożenie majątków osób, które sprzeniewierzyły państwowe fundusze. Oczywiście - co będzie dużo trudniejsze i bardziej pracochłonne - musimy przyjąć pakiet środków pomocy gospodarczej, ponieważ przemiany mogą być uznane za skuteczne wtedy, gdy podniesie się gospodarka.
W końcu zauważyliśmy rzeczywiście, że istniejące klauzule dotyczące demokracji nie są stosowane i okazały się nieskuteczne. Muszą więc zostać poddane ocenie.
Alexander Graf Lambsdorff
(DE) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Rzadko można przewidzieć, jak potoczy się rewolucja. Tak było w przypadku rewolucji amerykańskiej i francuskiej, jak i największej rewolucji w Europie w latach 1989-91. Ważne jest, byśmy jasno postawili jedną sprawę: to jest i pozostanie rewolucja egipska. To nie jest rewolucja europejska, którą moglibyśmy kierować. Właściwe są natomiast obecne działania baronessy Ashton, mianowicie słuchanie i powstrzymywanie się od dyktowania tamtejszych wydarzeń podług pragnień Europy.
Jedna sprawa jest kluczowa: chodzi nie tylko o to, by w sierpniu odbyły się w Egipcie wypory, ale by Egipcjanie mieli prawdziwe wybory. To dobrze, że Bractwo Muzułmańskie zaangażowało się w proces zmiany konstytucji, utworzyło partię i weźmie udział w wyborach. Jednakże siły świeckie muszą być równie mocno zaangażowane, tak aby Egipcjanie w ramach tej wolnościowej rewolucji mieli prawdziwe wybory.
Chciałbym dodać kilka słów o dostosowywaniu instrumentów. Jest to żargon i mało kto rozumie, co on oznacza. Bo co to znaczy? Przede wszystkim chodzi o zapewnienie większej ilości pieniędzy, by Europejski Bank Inwestycyjny mógł coś zrobić. Ale co to poza tym oznacza? Potrzebna jest europejska fundacja na rzecz demokracji, która umożliwiłaby nam w przyszłości skuteczniejszą, szybszą i bardziej demokratyczną współpracę z tymi społeczeństwami obywatelskimi.
Mirosław Piotrowski
(PL) Panie Przewodniczący! Po raz kolejny Parlament zajmuje się sytuacją w Egipcie, która jest dynamiczna i wymaga monitorowania. W międzyczasie ze stanowiska ustąpił prezydent Egiptu, ale nie zmniejszyło to obawy destabilizacji w tym kraju i całym regionie. Nadal istnieje zagrożenie przejęcia władzy przez siły ekstremistyczne. Poprzednio postulowałem, aby Parlament i Komisja wysłały do Egiptu specjalną misję obserwacyjną, a w tym momencie trzeba wyposażyć tę delegację w prerogatywy decyzyjne. Idzie nie tylko o pomoc w przeprowadzeniu wolnych wyborów, ale także o uruchomienie szybkiego pakietu środków finansowych, zwłaszcza że sami Egipcjanie apelują o pomoc finansową dla Egiptu. Pogłębienie już istniejącego kryzysu mogłoby doprowadzić do wzrostu niepokojów i nastrojów antydemokratycznych. Aby podjęte kroki były skuteczne, powinny być konsultowane z dyplomacją Stanów Zjednoczonych Ameryki Północnej, która w tym regionie prowadzi aktywną politykę.
Bastiaan Belder   -
(NL) Panie Przewodniczący! Przerażający brak wolności politycznej połączony ze wstrząsającą sytuacją społeczno-gospodarczą doprowadził do trwających całe tygodnie masowych demonstracji i ostatecznej rezygnacji prezydenta Mubaraka.
Na ulicach Kairu mawiano, że jest tylko jeden obywatel Egiptu, który faktycznie przestrzega godziny policyjnej - to Hosni Mubarak. Same dowcipne uwagi nie poprawią jednak przeciętnego poziomu życia narodu egipskiego. Będzie to zdecydowanie jednym z pierwszych zadań następców Mubaraka, jeśli zechcą uniknąć wybuchu nowej fali protestów. Równocześnie nadal oczekujemy, by proces wewnętrznej demokratyzacji ruszył z miejsca. Zapewnienie pokojowego rozwoju tego procesu będzie bardzo ważne nie tylko dla samego egipskiego społeczeństwa obywatelskiego, ale także dla całego regionu jako takiego.
Cieszy mnie wszelka pomoc, jaką może zapewnić Unia Europejska temu procesowi dwojakiego rodzaju przekształceń i dotyczy to również niepewnej pozycji Koptów oraz dalszych stosunków egipsko-izraelskich.
Barry Madlener   -
(NL) Panie Przewodniczący! Teraz, gdy w Egipcie opadł kurz, nadszedł czas, byśmy otwarli oczy na to, co naprawdę dzieje się w Afryce północnej.
Wielu z protestujących pragnie nie demokracji, lecz narzucenia szariatu. "Allah akbar” to hasło, które często dało się słyszeć podczas protestów. Dziennikarze byli napastowani, holenderskiemu korespondentowi grożono śmiercią, ale najsmutniejszy jest fakt, iż wspaniała amerykańska dziennikarka, Lara Logan, padła ofiarą zbiorowego gwałtu.
Ajatollahowie stojący za dyktatorem Ahmadinejadem i Al-Kaida na pewno mają używanie. Bractwo Muzułmańskie może teraz kontynuować swą świętą wojnę przeciw Izraelowi i Zachodowi.
Apeluję dziś do naszych posłów, by nie byli naiwni. Egipcjanie stoją przed poważnym wyborem. Czy do władzy dojdzie islamistyczne Bractwo Muzułmańskie, czy też Egipt będzie miał świecki rząd? Prawo szariatu sprawi, że dla chrześcijan koptyjskich, muzułmańskich apostatów, kobiet i gejów nie będzie przyszłości w Egipcie. Jeśli islamiści z Bractwa Muzułmańskiego dopną swego, Izrael stanie się ponownie celem ataków przemocy.
Jedyne stanowisko, jakie możemy dzisiaj przyjąć, musi brzmieć: Egipcjanie, wybierzcie wolność, nie szariat! Islam i demokracja nie idą ze sobą w parze. Nowa egipska konstytucja nie może ustąpić miejsca prawu szariatu. Nie powinno się pozwalać, by imamowie sprawowali kontrolę nad polityką. Holenderska Partia Wolności ma odwagę to głośno powiedzieć. A czy Parlament i Komisja Europejska mają odwagę to głośno powiedzieć? Na to pytanie musimy dzisiaj znaleźć odpowiedź.
Ioannis Kasoulides
Panie Przewodniczący! Odejście Hosniego Mubaraka zapowiada pójście w stronę pluralistycznej demokracji zgodnie z aspiracjami narodu egipskiego.
Na egipskich siłach zbrojnych spoczywa obecnie odpowiedzialność za szybkie poprowadzenie kraju ku prawdziwej demokracji i rządom prawa z niezawisłym sądownictwem, dobrym rządzeniem oraz obowiązkiem rozliczenia domniemanych przypadków korupcji. Uczula się władze wojskowe na to, by nie rozczarowały młodzieży, która stała na czele demonstracji i której przedstawicieli powinno się włączyć w proces przekształceń i budowy demokracji.
Egipskie przesłanie jest przesłaniem dla całego świata arabskiego. Kraje arabskie są naszymi partnerami; nie zamierzamy traktować ich protekcjonalnie ani narzucać im niczego z zewnątrz. A przesłanie kierowane do nich przez Egipcjan i Tunezyjczyków brzmi: "Reformujcie i jeszcze raz reformujcie. Demokratyzujcie, rządźcie dobrze i walczcie z korupcją, bo w przeciwnym razie ściągniecie na siebie gniew ludu”.
Przesłanie owo dotyczy nie tylko świata arabskiego. Wczoraj było ono przekazywane w Diyarbakir w Turcji oraz w Teheranie i innych irańskich miastach. Ludzie to potrafią!
Richard Howitt
Panie Przewodniczący! Cieszę się, że wysoka przedstawiciel będzie pierwszym zagranicznym dyplomatą najwyższej rangi odwiedzającym Egipt, a po tej debacie zawiezie ze sobą poparcie Parlamentu dla natychmiastowego uwolnienia więźniów politycznych, dla prawnego rozliczenia osób odpowiedzialnych za zdławienie przemocą pokojowych protestów, a także dla zamrożenia majątków oraz zastosowania innych działań wobec sprawców łamania w przeszłości praw człowieka.
Panie Komisarzu! To była społeczna, zaplanowana w kafejkach internetowych, rewolucja mediów, której jednym z bohaterów jest Wael Ghonim z Google. Firmy takie jak Vodafone muszą jednak wyciągnąć naukę z faktu wyłączenia ich usług, a my powinniśmy je wzywać do zaangażowania się w globalną inicjatywę sieciową wraz z organizacjami praw człowieka, żeby pokazać, iż będą bronić zasady wolności słowa wszędzie tam, gdzie jest ona zagrożona.
I ostatnia sprawa: ten Parlament nieśmiało dyskutował o Tunezji; my debatowaliśmy o Tunezji, a tymczasem Egipcjanie wychodzili na ulice; dzisiaj zaś debatujemy o Egipcie, gdy, być może, powinniśmy zadawać sobie pytanie, jak w lepszy sposób możemy wesprzeć demokratyczne przemiany w Jemenie, Syrii, Libii oraz w innych miejscach w świecie arabskim, zanim, ku hańbie Europy i świata, ludzie zginą na ulicach stolic.
Marielle De Sarnez
(FR) Panie Przewodniczący! Nie wierzę, że historia nam wybaczy, jeśli przerosną nas wydarzenia, które niedawno miały miejsce i które nadal się rozgrywają. Dlatego uważam, że Unia Europejska musi szybko wyciągnąć wnioski ze swej, mówiąc delikatnie, "niewidzialności” podczas ostatnich wydarzeń.
Dlatego też żywię przekonanie, że nie należy szczędzić żadnych wysiłków, że musimy zaoferować nasze pełne i bezwarunkowe poparcie dla procesu przekształceń demokratycznych, tak w Tunezji, jak i w Egipcie, że musimy stać u boku tych narodów i im o tym mówić oraz że musimy uczynić wszystko, co w naszej mocy, by rządy prawa, szczególnie w przypadku Egiptu, stały się silniejsze za sprawą owych zmian i rewolucji. Jestem przekonana, że same rządy prawa zapewnią element stabilności i przysłużą się stabilizacji w całym regionie. Innymi słowy, jest to niezmiernie ważne. Musimy zorganizować konferencję darczyńców, a przede wszystkim nie możemy się bać. Te rewolucje są świeckimi rewolucjami Tunezyjczyków i Egipcjan, którzy po prostu pragną demokracji i rozwoju, które idą ze sobą w parze. Powinniśmy także zrewidować naszą politykę sąsiedztwa i zająć się tak kwestią stosunków pomiędzy państwami, jak i relacji między różnymi społeczeństwami. Taka właśnie jest rola Parlamentu Europejskiego.
Sajjad Karim
Panie Przewodniczący! Nasza dzisiejsza debata bardzo różni się od tej, która odbyła się w tym Parlamencie zaledwie kilka dni temu. Jest istotne, by naród egipski wiedział, że jesteśmy przy nim. Cieszy mnie fakt, że nasza wysoka przedstawiciel jest obecnie w tej części świata.
W celu stworzenia społeczeństwa, którego ceną było wiele ludzkich istnień i krwi, obywatele Egiptu muszą obecnie liczyć na armię i zorganizowanie przez nią wolnych i uczciwych wyborów. Teraz właśnie społeczność międzynarodowa musi się włączyć i pomóc w budowie instytucji, umożliwiając partiom politycznym zaistnienie i wzięcie udziału w tych procesach wyborczych. Mam nadzieję, że Unia Europejska będzie miała w tym swój udział.
I ostatnia kwestia, Panie Komisarzu. Mamy pełną świadomość sprzeniewierzania funduszy przez przywódców krajów rozwijających się. Nadszedł czas, by Europa oznajmiła, że nie godzi się na wykorzystywanie nas przez takich ludzi jako narzędzia do gromadzenia majątków.
Pino Arlacchi   -
(zadaje panu Madlenerowi pytanie zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu) Panie Przewodniczący! Opisane zostały tragiczne skutki egipskich przemian demokratycznych. Powiedziano już, że nieuniknione jest demokratyczne przejęcie władzy przez islamskich fundamentalistów itp., itd.
Czy sądzą Państwo, że obraz ten jest katastroficzny i niewłaściwy? Dlaczego nie zauważamy, że przyczyny islamskiego fundamentalizmu i terroryzmu na Bliskim Wschodzie wiążą się ściśle z tyranią rządów oraz że obecnie demokratyczne rządy stoją przed szansą ukrócenia obydwu tych zjawisk?
Barry Madlener   -
(NL) Panie Przewodniczący! Przedstawię tu w zarysie jedno autentycznie zagrażające Egiptowi niebezpieczeństwo, to jest że padnie on ofiarą islamistycznego Bractwa Muzułmańskiego. Zwracam się też do nas wszystkich i do Komisji z wezwaniem, by zapobiec temu ryzyku i wysłać Egipcjanom ważny sygnał, a mianowicie że wybierając Bractwo Muzułmańskie i szariat, nie mogą liczyć na nasze wsparcie. Uważam, że jest to bardzo istotny komunikat i mam nadzieję, że poprą mnie Państwo w tej kwestii.
Cristian Dan Preda
(RO) Panie Przewodniczący! 18 dni zamieszek, rezygnacja Hosniego Mubaraka i przejęcie władzy przez Najwyższą Radę Wojskową zasadniczo torują drogę do zmian. Mamy nadzieję, że będzie to przejście do demokracji. Sytuacja bez wątpienia ewoluuje w tempie, jakie zazwyczaj charakteryzuje wydarzenia rewolucyjne. Jak Państwo wiedzą, ostatnio konstytucja została zawieszona, a parlament rozwiązany; komisja mająca zmienić konstytucję proponuje wprowadzenie zmian w ciągu 10 dni oraz zorganizowanie wyborów prezydenckich i wyborów do władz ustawodawczych za sześć miesięcy.
Uważam, że Unia Europejska musi wykorzystać wszelkie środki, aby wspierać każde działanie będące przejawem demokratycznych przekształceń. Z drugiej strony pragnę ostrzec przed zbytnim pośpiechem, gdyż wszystkie te procesy budowy wymagają sporo czasu. Nie zapominajmy również, że siły demokratyczne pilnie potrzebują odnowy i wzmocnienia, aby uniknąć zachwiania równowagi na scenie politycznej.
Rosario Crocetta
(IT) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Egipt - od wirtualnej społeczności na facebooku do rzeczywistej, z milionami ludzi protestującymi przeciwko korupcji i pragnącymi uczciwszego podziału dóbr i większej sprawiedliwości. Musimy pokonać dystans od przemian z wojskiem i czołgami do prawdziwej demokracji - z nową konstytucją, nowymi wyborami, zniesieniem kary śmierci, więzieniami o bardziej ludzkim obliczu oraz prawami i swobodami obywatelskimi.
Będzie to trudne. Ci, którzy są gotowi zaangażować w imię idei jakieś środki, trwają w oczekiwaniu. Pragniemy wierzyć we wspaniały naród egipski, który jednak nigdy nie doświadczył demokracji. Pragniemy świeckiej demokracji, z wyraźnym rozdziałem władz religijnych i politycznych, demokracji, która integruje mniejszości i ustanawia prawdziwe prawa: do powszechnej opieki zdrowotnej, ubezpieczenia społecznego i pracy.
Europa wspiera tę drogę, inwestując środki, tak by promować w Egipcie prawdziwy rozwój - nigdy więcej dyktatury, nigdy więcej cierpienia, nigdy więcej ubóstwa.
Edward McMillan-Scott
Panie Przewodniczący! Koledzy posłowie otrzymają ode mnie w poniedziałek e-mail z opisem moich doświadczeń podczas nieoficjalnej wizyty w Kairze w ubiegły weekend. To był zaszczyt znaleźć się tam jako wiceprzewodniczący do spraw demokracji i praw człowieka.
Pan poseł Kasoulides wspomniał o roli młodych ludzi w niedawnej rewolucji w Egipcie. Ma on całkowitą rację. To oni odegrali zasadniczą rolę. Chwilę temu rozmawiałem z jednym z organizatorów i zapytałem: "Czy dalej jesteś optymistą?” A on odpowiedział: "Oczywiście, że jestem. Sprawy idą we właściwym kierunku”.
Istnieją jednak problemy. Harmonogram wyborczy jest zły, a czas na zreformowanie konstytucji jest o wiele za krótki. Potrzebujemy dużo więcej czasu. Mówimy o Egipcie, ale cały proces się rozszerza. Podobnie było w 1989 roku. Unia Europejska potrzebuje specjalnych procedur - ten Parlament, Komisja, Rada, EAS. Cieszymy się z wkładu Cathy Ashton w demokrację, jednak musimy zrobić o wiele więcej. Musimy nagrodzić reformy.
W niedzielę powiedziałem w Kairze - i mam nadzieję, że będę mógł to powtórzyć innym ludziom - "Nie przybywam tu jako Brytyjczyk ani jako Europejczyk, ja przybywam tu jako honorowy Egipcjanin”. Nadal nim jestem.
Francisco José Millán Mon   -
(ES) Panie Przewodniczący! Potrzebujemy dalszego wyjaśnienia planów Najwyższej Rady Wojskowej w Egipcie.
Jednym konkretnym zadaniem jest zorganizowanie demokratycznych wyborów w ciągu sześciu miesięcy od przeprowadzonej przez ekspertów reformy konstytucyjnej. Doczytałem się również jednak, że według brytyjskiego Ministra Spraw Zagranicznych w przyszłym tygodniu powstanie nowy rząd, podobno z przedstawicielami opozycji w składzie.
Myślę, że wszyscy zgadzamy się, iż najlepszą drogą naprzód, do momentu przeprowadzenia wyborów, będzie proces przejściowy, znajdujący oparcie w możliwie najszerszym politycznym konsensusie. Wskazana byłaby również współpraca sił społecznych w celu unikania w procesie przekształceń wszelkich poważniejszych napięć.
Panie i Panowie! Unia Europejska musi wesprzeć proces demokratyczny i przyczynić się do jego sukcesu. Egipt jest krajem kluczowym, a tamtejsze wydarzenia będą odczuwalne w całym regionie Morza Śródziemnego i w świecie arabskim. Dlatego cieszy mnie przyszłotygodniowa wizyta baronessy Ashton w Kairze.
I kolejna sprawa: Tunezyjczycy i Egipcjanie dali nam naukę narodowego dążenia do wolności. Mam nadzieję, że ministrowie spraw zagranicznych nie zaprzepaszczą tej nauki, kiedy dojdzie do wypracowywania wspólnego stanowiska w sprawie Kuby, które ma właśnie na celu doprowadzenie do demokratycznych przekształceń w tym kraju, i które ma bronić obrońców wolności.
Kader Arif
(FR) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! Nigdy nie dość powtarzania, że to, co dzieje się w południowej części regionu Morza Śródziemnego, a ogólniej w świecie arabskim, to wydarzenia historyczne, szczególnie dla tych narodów, które pół wieku po uzyskaniu przez ich kraje niepodległości w drodze dekolonizacji dzisiaj sięgają po swobody osobiste i zbiorowe. Są to wydarzenia tyleż historyczne, co nieoczekiwane, jak zresztą wszystkie rewolucje ludowe, co Państwo potwierdzają. Ta nowa sytuacja wymaga od nas jednak całkowitego przemyślenia naszej wizji, naszej polityki oraz naszych stosunków z tymi krajami. Propozycje zostały złożone.
W rzeczy samej, ostrożność z jaką reagowaliśmy do dzisiaj, da się w sposób łatwy i niepokojący wytłumaczyć naszą obsesją na punkcie stabilizacji rozumianą jako napędzane naszymi lękami podejście nastawione w pierwszym rzędzie na bezpieczeństwo; podejście, na którego jedyne priorytety składały się walka z imigracją, terroryzmem i radykalnym islamem oraz pewne interesy gospodarcze, przy czym niebagatelne znaczenie miał dostęp do energii.
Akceptowaliśmy despotyczne reżimy, a ich zasadniczym celem było potwierdzanie naszych lęków. Ludowy bunt, co wyraźnie widać, obwieścił bankructwo naszej polityki; nie mamy prawa nadal opierać naszych analiz na tych samych lękach lub, co gorsza, tych samych, naznaczonych ksenofobią przekonaniach. To dlatego musimy stanąć u boku tych, którzy dążą do większej wolności i demokracji tam, gdzie można być muzułmaninem, demokratą i świeckim. To jest przesłanie, które do nas dociera.
Georgios Koumoutsakos
(EL) Panie Przewodniczący! Powstania w Tunezji i w Egipcie już wywołują w wielu krajach muzułmańskich polityczny efekt domina. Społeczeństwa powstają, wysuwając żądania i prośby, które były dławione przez całe dekady.
Uwaga! Nic się nie skończyło. Wszystko się dopiero zaczyna. Nowe wyzwania i nowe perspektywy. Pytanie brzmi: co robi Europa? Co może i co musi uczynić? Na pewno nie to, co robiła do tej pory. W zasadzie była nieobecna, niespójna i pozbawiona refleksji. Co zrobi, przykładowo, w kwestii napływu nowych imigrantów? Chyba nie to co do tej pory, okazując brak solidarności ze strony Północy dla partnerów z Południa?
Dlatego my i nasi koledzy z Cypru, Malty, Francji, Hiszpanii i Włoch zgłosiliśmy w tej kwestii pytanie do Komisji. Wydarzenia w naszym dalszym sąsiedztwie stają się miarą europejskiej polityki zagranicznej. Odniesiemy sukces czy porażkę? Czas ucieka. Lampedusa nas wzywa!
Carmen Romero López   -
(ES) Panie Przewodniczący! Mój głos przyłączy się także do pochwał niedawnej wizyty baronessy Ashton w Tunezji oraz jej przyszłotygodniowej wizyty w Egipcie.
Mój przedmówca pytał, co może zrobić Europa. Jest istotne, by w obecnym momencie przekazać wyraźny sygnał naszego wsparcia dla tych krajów. Ze względów geograficznych i historycznych Europa staje się naturalnym sojusznikiem krajów regionu Morza Śródziemnego. Nadeszła właściwa chwila, aby uświadomić im, jak bardzo są dla nas ważne, jak radykalną zmianę wniosły do naszej polityki sąsiedztwa i jak wielkie nadzieje pokładamy w tym nowym regionie Morza Śródziemnego, stworzonym, ku naszemu wielkiemu zaskoczeniu i niedowierzaniu, przez młodych ludzi z Egiptu i Tunezji.
Powinniśmy teraz, jak zauważyli moi przedmówcy, wesprzeć tę transformację. Przede wszystkim powinniśmy doprowadzić do likwidacji aparatu ucisku - bo nie zapominajmy, że mimo odejścia dyktatora dyktatura trwa nadal - do zniesienia stanu wyjątkowego i pomocy siłom prodemokratycznych, tak aby Europa miała autentyczny wkład w ten proces, aby demokracja została rzeczywiście utrwalona i aby zrodziło się nowe partnerstwo.
To, co zostało powiedziane o potrzebie dostosowywania instrumentów, nie jest bynajmniej nieuzasadnione. Prawda jest taka, że jedna karta została wymazana, a my przechodzimy obecnie do kolejnej.
Boris Zala
(SK) Panie Przewodniczący! Z kontekstu wypowiedzi pana posła Verhofstadta jasno wynika, że siły egipskiej opozycji demokratycznej nie zdołały zorganizować jednolitego organu reprezentującego siły rewolucyjne na ulicy. Pozbycie się dyktatora to jedno, a wprowadzenie ustroju demokratycznego to coś zupełnie odmiennego.
Jedną z podstawowych cech rewolucji w Europie Środkowej w 1989 roku była umiejętność natychmiastowego tworzenia prawdziwych organizacji reprezentujących demokratyczne, świeckie siły rewolucyjne.
To dziedzina, w której Unia Europejska może udzielić pomocy. Może to być ważniejsze od finansowania i innych spraw, które staną się ważne na późniejszych etapach.
Kto w tym momencie zasiądzie przy stole i będzie prowadzić autentyczne negocjacje z przywódcami wojskowymi? Kto naprawdę wystąpi w wyborach jako przedstawiciel sił demokratycznych? Decyzje w tej kwestii nadal nie zapadły i Unia Europejska może w tym pomóc. Jeśli się to uda, nie będziemy musieli żywić obaw, że Egipt pójdzie w ślady Iranu, lecz przeciwnie, będziemy mieć pewność, że Iran podąży w ślad za Egiptem.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Richard Howitt
Panie Przewodniczący! Chciałbym powiedzieć memu przyjacielowi, panu Zali, że wiele wyniosłem z jego wypowiedzi o osobistych doświadczeniach uczestnictwa w rewolucji. Panie Zala, w tej debacie są dwie kwestie, co do których chciałbym usłyszeć Pana zdanie. Czy dla ludzi w terenie brak otwartego opowiedzenia się za demokracją ze strony zagranicy nie będzie oznaczał raczej wzmacniania ekstremizmu niż jego powstrzymywania? A jeśli zagranica opowie się otwarcie za demokracją, czy nie będzie to postrzegane jako ingerencja lub coś niewłaściwego? Będę Panu wdzięczny za wyrażenie opinii.
Boris Zala
(SK) Dziękuję bardzo za pytanie. Według mnie mamy obecnie wystarczające doświadczenie, jeśli chodzi o rewolucje przeciwko reżimom dyktatorskim, by nie obawiać się, że poprzez nasze rady ingerujemy w wewnętrzne sprawy innych krajów. W 1989 roku niewątpliwie znaliśmy wiele osób z zagranicy i konsultowaliśmy się z nimi. Powinniśmy polegać na własnym doświadczeniu historycznym. Istnieje bardzo wiele spraw, w których możemy tym krajom doradzać, a ja wierzę, że jeśli te rady okażą się rozsądne, zostaną przyjęte.
Laima Liucija Andrikien
Panie Przewodniczący! Mając na względzie ogromną wagę wydarzeń w Egipcie dla całego regionu oraz dla stosunków UE z tą częścią świata, uważam za bardzo istotne, byśmy w odpowiednim momencie okazali uwagę i zainteresowanie, przyjmując postawę aktywną, a nie reaktywną.
Kiedy naród - egipski czy inny - jednoczy się w żądaniu prawa do demokracji, UE powinna zaoferować tym obywatelom pomoc w urzeczywistnianiu ich marzenia.
Zważywszy, że konstytucja jest zawieszona, parlament rozwiązany, a wybory prezydenckie zaplanowane na późniejszy termin w tym roku, bardzo ważne jest, by zadbać o zorganizowanie w tym kraju wolnych i uczciwych wyborów. Ludzie skorzystają ze swego prawa do wolnych mediów i wolności słowa.
Równocześnie stajemy przed groźbą, że jeśli wybory nie zostaną zorganizowane w oparciu o silne fundamenty demokracji, możliwy stanie się triumf ekstremistów.
Zuzana Roithová
- (CS) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! Mocno popieram wszystkie działania podejmowane przez wysoką przedstawiciel, aby wspomóc Egipt w dochodzeniu do demokracji i dobrobytu bez dalszego rozlewu krwi. Nie oznacza to jednakże, iż powinniśmy przymykać oko na eskalację przemocy ze strony radykalnych muzułmanów wobec chrześcijan koptyjskich. Pozostaję w kontakcie z obywatelami Europy oraz z Czechami, którzy pomagają Koptom, ale czyniąc to, ryzykują, w sensie dosłownym, własnym życiem. Unia Europejska musi otwarcie zwrócić się do armii egipskiej, by przykładnie ukarała prześladowców chrześcijan. Jednocześnie Unia Europejska powinna aktywnie pomagać zagrożonym Koptom i na okres przejściowy przesiedlić ich do bezpiecznego kraju.
Pragnę zwrócić się do Państwa o wystąpienie z propozycją, by Rada wdrożyła środki tymczasowej ochrony na mocy dyrektywy 2001/55/WE w celu ratowania życia Koptów, do czasu, aż Egipt stanie się dla nich bezpieczniejszą ojczyzną. Panie Komisarzu, czy może Pan to zrobić?
Simon Busuttil
(MT) Panie Przewodniczący! Są rzeczy potrzebne od zaraz. Po pierwsze, potrzebne jest udzielenie Egiptowi natychmiastowej pomocy w okresie przejściowym, tak samo, jak potrzebne jest to Tunezji, aby kraje te mogły pójść w kierunku pełnej i stabilnej demokracji. Po drugie, potrzebujemy długoterminowego planu - który ja nazywam Planem Marshalla - dla każdego kraju, który, jak Tunezja czy Egipt, planuje podążać drogą ku demokracji. W ten sposób możemy pokazać, że jesteśmy tam po to, by służyć pomocną dłonią tym, którzy opowiadają się za demokracją oraz by wykazać, że demokracja jest zwiastunem sukcesu.
I ostatnia sprawa: musimy ostatecznie zrewidować naszą politykę wobec regionu Morza Śródziemnego. Musimy stwierdzić i uznać, że zabrakło w niej niezbędnej wizji, aby zrozumieć to, co może się wydarzyć w krajach arabskich i to, co faktycznie się wydarzyło.
Ioan Mircea Paşcu
Panie Przewodniczący! Ostatnim razem część z nas dała wyraz frustracji w związku ze zbyt łagodnym tonem wypowiedzi publicznych - powtarzam, publicznych - w kwestii wydarzeń w Egipcie przed rezygnacją Mubaraka. Oczywiście pani Ashton na swoim stanowisku znajduje się między młotem a kowadłem, ale jeśli chcemy, aby głos UE był słyszalny, to musi on być odpowiednio donośny.
Wracając do Egiptu: korzystając z własnego doświadczenia jako Rumuna, przewiduję, że prawdziwe trudności dopiero się zaczynają. Odejście ostatniego prezydenta nie tylko nie rozwiewa obaw, ale komplikuje i mnoży problemy, przed którymi staje egipskie społeczeństwo. Niektóre z tych problemów, jak niespełnienie przez wojsko obietnicy zorganizowania wolnych wyborów w ustalonym terminie lub potępienie traktatu z Izraelem, odbiją się na nas bezpośrednio.
Mimo to cieszę się z naszej gotowości, by w drodze stałych kontaktów z lokalnymi władzami spróbować przewidzieć takie problemy i przygotować się na interwencję z zastosowaniem najwłaściwszych środków.
Alexandra Thein
(DE) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Jestem z Berlina, a cały świat cieszył się wraz z nami, Berlińczykami, kiedy padła granica w naszym mieście i gdy wszędzie indziej w Europie Wschodniej otwierały się granice. Obecnie w przypadku Egiptu zareagowaliśmy zbyt późno, zbyt ostrożnie, a przede wszystkim, zbyt powściągliwie. Gdzie podziała się radość? Co drugie nasze słowo dotyczyło po prostu "utrzymania stabilności”. A przecież wolność jest najważniejszą rzeczą dla każdego człowieka na świecie.
My, Niemcy, szczególnie dobrze wiemy, co mówimy. To, z czym mieliśmy do czynienia w Egipcie, nie było stabilnością, to był ucisk. Wolność i stabilność zawsze idą ze sobą w parze. Dlatego nie powinniśmy dyktować Egipcjanom, kogo powinni wybrać. Jeśli wybory odbędą się w uczciwy i demokratyczny sposób, będziemy musieli uznać ich wynik i nie wolno nam być tak aroganckimi - jak to miało w przeszłości miejsce w Palestynie czy w Algierii - by decydować, czy uznać tych, którzy zostaną wybrani, czy też nie. Musimy uznać wybór, który zostanie dokonany.
Franziska Katharina Brantner
Panie Przewodniczący! Chciałabym powiedzieć panu komisarzowi Füle, że naprawdę musimy domagać się zmiany rządu na cywilny oraz starać się, by obecny reżim wojskowy spełnił swoje obietnice.
O ile wiem, powstała teraz komisja do prac nad konstytucją, ale nie ma w niej ani jednej kobiety. To wielka szkoda, zważywszy jak wiele kobiet - młodych kobiet - było na ulicach, starając się, by demokratyczna transformacja i rewolucja objęły całe społeczeństwo. Musimy więc je wspierać, musimy domagać się, by baronessa Ashton, gdy tam pojedzie, spotkała się z kobietami i by było to spotkanie nie tylko z "tymi, co zawsze”, ale również z tymi, którzy byli zaangażowani w rewolucję, a których głos niezbyt często jest słyszalny.
Musimy nalegać, by zwolniono wszystkich więźniów i aby przeprowadzono dochodzenie w sprawie wszystkich przypadków przemocy. I uważam, że baronessa Ashton ma rację - nadszedł czas na chwilę namysłu. Tu chodzi o handel UE, o wizy, o pieniądze - i chodzi też o odwagę.
Struan Stevenson
Panie Przewodniczący! Na początku tej debaty pan komisarz chwalił odwagę młodych ludzi, którzy wyszli na ulice Egiptu i Tunezji i zorganizowali powstanie.
W poniedziałek setki tysięcy ludzi wyszły na ulice Teheranu i innych miast i zostały brutalnie powstrzymane. Protesty zostały zdławione. Jednego młodego studenta zabito. Inni byli torturowani i wtrącani do więzienia, gdzie niewątpliwie zostaną straceni za próbę przeciwstawienia się temu faszystowskiemu reżimowi.
Dlaczego nigdy nie mówimy nic, żeby dodać im odwagi? Dlaczego, gdy przychodzi nam zajmować się mułłami w Teheranie, zachowujemy się jak zające w świetle reflektorów? Dlaczego nie padają żadne słowa potępienia w związku ze stosowaniem brutalnych tortur psychologicznych i osadzeniem 3400 irańskich opozycjonistów w Camp Ashraf? Czy nie czas, byśmy podjęli działania i pokazali, że popieramy irańską opozycję?
Nikolaos Salavrakos
(EL) Panie Przewodniczący! Niedawne powstania ludowe oraz wszystkie inne, na które zanosi się w afrykańskiej części regionu Morza Śródziemnego, powinny być przedmiotem naszej głębokiej troski. Musimy rozpoznać przyczyny tych powstań; czy jest to ubóstwo, religia, niesprawiedliwość, korupcja, czy też brak demokracji i wolności? Czego dokładnie pragną ludzie, którzy buntują się przeciw reżimom, na które głosowali przez ostatnie 30 lub 40 lat jako na swoich przywódców i rządzących?
Mam wrażenie, że my w tym Parlamencie myślimy, iż jesteśmy pępkiem pełnej demokracji. Pierwszym rozwiązaniem, które proponujemy, są pieniądze. Oni mieli pieniądze, ale kilku sprytnych ludzi je sobie przywłaszczyło. Musimy zdać sobie sprawę z tego, że ważne kwestie to niestabilność geopolityczna, zmiany które może przynieść w tym regionie, skutki reakcji społecznej oraz nowe układy, które się pojawią.
Štefan Füle
komisarz - Panie Przewodniczący! Chciałbym podziękować Szanownym Państwu Posłom za ich cenne komentarze i pytania. Bardzo sobie cenię dzisiejszą wymianę poglądów na wydarzenia w Egipcie oraz i na to, jak powinniśmy na nie zareagować. Usłyszałem wiele konstruktywnych uwag i propozycji i przekażę Państwa uwagi wiceprzewodniczącej Komisji/wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa.
Zastanowimy się wspólnie, jak najlepiej zająć się tymi sprawami i umieścimy je w czołówce naszej listy priorytetów przy wypracowywaniu stanowiska wobec Egiptu. Proszę przyjąć moje zapewnienie, że w toku trwającego procesu zmian zajmiemy się kompleksowo obydwoma ważnymi elementami: po pierwsze, potrzebami tych krajów w zakresie przemian i reform, ale także, po drugie, strategicznym oddziaływaniem tych ogromnych i historycznych przemian w obszarze naszego sąsiedztwa i w naszej polityce sąsiedztwa. Nasz Parlament ma tu ważną rolę do odegrania.
Egipcjanie dowiedli, że umieją wziąć swoja przyszłość we własne ręce. Domagają się demokracji i reform społeczno-gospodarczych, a Unia Europejska musi być w stanie udzielić pełnego poparcia dla procesu demokratycznych reform. Jak już powiedziałem, to jest dopiero początek, ale Unia Europejska jest nastawiona na słuchanie i reagowanie na żądania pochodzące od samych Egipcjan.
Seán Kelly
Panie Przewodniczący! Chciałbym wyrazić uznanie dla sposobu, w jaki poradził Pan sobie dzisiaj ze zgłoszeniami z ław poselskich. Pierwszy raz słyszałem wywołanie nazwisk z wyprzedzeniem, gdy liczba mówców była ograniczona, tak że inni posłowie, którym nie dane było przemawiać, mogli zająć się własnymi sprawami. Ja nie prosiłem o włączenie mnie w zgłoszenia z sali w tej debacie, ale zauważyłem, co Pan zrobił i mam nadzieję, że inni Przewodniczący skorzystają z tego przykładu.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Mariya Nedelcheva
Władze egipskie przygotowały plany zmian w konstytucji. Poinstruowano grupę prawników, którzy będą mieć 10 dni na zgłoszenie proponowanych przez siebie poprawek. To bardzo dobra wiadomość. Trzeba będzie zmienić najbardziej kontrowersyjne artykuły, w szczególności dotyczące nieograniczonej liczby kadencji prezydenta, restrykcyjnych warunków kandydowania w wyborach prezydenckich, metod nadzorowania wyborów oraz ograniczonych możliwości składania po wyborach skarg do władz ustawodawczych. Przekształcenia demokratyczne są więc w toku. Zmiana konstytucji nie jest jednakże jedyną sprawą, którą należy się zająć. Dobrobyt gospodarczy oraz spójność społeczna są niezbędnymi warunkami emancypacji narodu i sprawnego funkcjonowania kraju. Unia Europejska ze swej strony nie może w trakcie tych zmian stać z boku i nic nie robić. Raz przyklasnąwszy demokratycznym przemianom, baronessa Ashton będzie musiała rozszerzyć umowy o partnerstwie i potraktować priorytetowo rządy prawa, sprawiedliwość oraz prawa człowieka. Nie można pozwolić, by pod pretekstem stabilizowania naszych stosunków wartości te zostały zapomniane.
John Attard-Montalto
na piśmie - Konieczne jest określenie roli UE w zawierusze, która ma miejsce w wielu krajach arabskich, a szczególnie w Egipcie. Zawirowania te są dla wszystkich zaskoczeniem i nie wydaje się, by istniał jakikolwiek plan awaryjny przygotowany na taką sytuację, która nie jest zjawiskiem lokalnym, lecz szeroko zakrojonym. Społeczno-polityczne przyczyny zmian w świecie arabskim nie różnią się bardzo w poszczególnych krajach, które obecnie są w trakcie transformacji zmierzającej ku temu co, jak mamy nadzieję, okaże się demokratycznym środowiskiem.
Baronessa Ashton stwierdziła publicznie, że UE ma "demokratyczne powołanie”, aby słuchać ludzi, którzy pragną zmian - i my jesteśmy świadkami zmieniającego się świata, gdyż to, co stanie się w krajach arabskich, będzie miało wpływ na sprawy polityczne, społeczne i gospodarcze na całym świecie. Jedną ze szczególnie ważnych kwestii jest bezpieczeństwo i stabilność i nie ma wątpliwości, że "demokratyczne powołanie” dotyczy krajów uważanych głównie za sojuszników tych państw, które aktualnie posiadają demokratyczne systemy polityczne. W chwili obecnej nie wiadomo dokąd zaprowadzi nas demokratyczny proces przemian ani jakie stanowisko zajmą tradycyjne demokracje, a w szczególności UE.
