Afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (debat)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA) (herschikking) - C6-0472/2008 - - Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid. Rapporteur: Karl-Heinz Florenz.
Karl-Heinz Florenz
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Potočnik, in de eerste plaats wil ik graag de behulpzame mensen in dit Parlement en de Commissie bedanken voor hun steun in deze fase. Het was allemaal niet zo eenvoudig. De samenwerking met de Commissie was echter uitstekend. Sta mij toe om ook nog een keer de medewerkers van mijn bureau van harte te bedanken die 24 uur per dag aan dit verslag hebben gewerkt.
Bij elektronisch afval gaat het niet om het in praktijk brengen van overdreven milieunormen. Natuurlijk zijn die milieunormen van belang, maar het draait ook om de vraag hoe wij onze ruwe grondstoffen in Europa veilig kunnen stellen. Wij weten immers allemaal dat die grondstoffen binnen afzienbare tijd schaars zullen zijn en wat hebben we aan een uitmuntende technologie, als wij geen grondstoffen meer hebben?
Daarom moeten wij dit verslag ook vanuit een economisch perspectief bekijken. Helaas moeten wij dan echter constateren dat er van veel tekortkomingen sprake is. Het inzamelen van elektronisch afval gebeurt in Europa op zeer uiteenlopende wijze. De beste prestaties worden in Noord-Europa geleverd waar 16 kilo per hoofd van de bevolking wordt ingezameld. De slechtste prestaties worden door een land geleverd waaraan ik mijn achternaam te danken heb. Daar wordt slechts 1 kilo per hoofd per jaar ingezameld. 16 kilo tegenover 1 kilo - wij moeten de goede inzamelaars uiteraard complimenteren, maar daarnaast moeten wij de slechte inzamelaars ook met naam en toenaam durven noemen en daartoe ben ik best bereid.
Wij moeten er nu eindelijk voor zorgen dat er uniforme criteria in deze richtlijn worden opgenomen. Die hebben wij tot nu toe nog steeds niet. Iedereen doet wat hij wil en iedereen gebruikt de definities die hij wil. Daarom kunnen de landen die zo weinig inzamelen daar juridisch ook bijna niet op aangesproken worden, aangezien zij op basis van hun eigen normen rechtmatig handelen. Daar moeten wij in de Europese Unie verandering in brengen, want wij leven immers in een interne markt. Ik heb de indruk dat dit af en toe wordt vergeten.
Wij mogen de enorme voordelen van deze Europese Unie niet onbenut laten. Daarom is het een goede zaak dat deze Zwitserse gatenkaas eindelijk een kaas wordt die uit meer kaas en minder gaten bestaat. De Commissie is nu op de goede weg. Het is alleen jammer dat zij de afgelopen jaren bij de controles enigszins nalatig is geweest. Ik had graag gezien dat de Commissie op dat vlak wat geëngageerder te werk was gegaan. Maar dat is verleden tijd. Laten wij hopen dat het in de toekomst beter wordt. Het is ook niet eenvoudig wanneer de lidstaten allemaal hun eigen weg gaan. Daarbij moet ik toegeven dat mijn eigen land op dit punt ook niet bepaald meegaand is.
Het is goed als wij de inzameldoelstellingen beter definiëren. En het is ook goed wanneer wij de illegale uitvoer inperken. Daar rijzen je toch de haren van te berge! Van een land met grote havens weten wij dat daar 420 containers met hoogwaardig elektronisch afval zijn gecontroleerd, waarvan er 360 illegaal waren! Onze kinderen gaan ons straks heel vervelende vragen stellen als wij deze ontwikkeling geen halt toe roepen. Eén ton printplaten bevat immers 200 gram goud en één ton erts bevat slechts 2 gram goud. Dat kunnen wij ons in de toekomst niet langer veroorloven. Ik hoop dat onze burgers zich nu eindelijk beter bewust worden van de economische aspecten die aan dit onderwerp zijn verbonden.
Daarom willen wij een gerichter inzamelingssysteem creëren. Wij willen zeer uitdrukkelijk dat kleine apparaten die heel snel in de vuilnisbak terecht komen, gratis afgegeven kunnen worden. Er kunnen weliswaar uitzonderingsregelingen voor hele kleine ondernemingen gehanteerd worden, maar in beginsel moet het eenvoudiger worden om elektronische apparatuur af te geven in plaats van dat die apparaten in de vuilnisbak verdwijnen. Wij willen die waardevolle grondstoffen die die apparatuur bevat, immers terugwinnen. Dat is onze hoofddoelstelling.
Ook aan de illegale overbrenging moet een einde worden gemaakt. Daarnaast moeten wij het toepassingsgebied van de richtlijn aanpassen. Wanneer er nu een lamp wordt geproduceerd, dan moet die productie in alle 27 lidstaten van Europa aangemeld worden voordat die lamp überhaupt verkocht mag worden. Die aanmelding is alleen al op grond van de Afvalstoffenrichtlijn verplicht. Wij moeten dit proces moderner en aantrekkelijker maken en wat dat betreft, zijn wij op de goede weg.
Janez Potočnik
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil ook beginnen met het bedanken van het Parlement en met name de heer Florenz, de rapporteur, en zijn team, de schaduwrapporteurs en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, voor hun vele werk.
Hun inzet voor en belang in deze kwestie wordt weerspiegeld in de amendementen die door de commissie zijn goedgekeurd en de afgelopen weken zijn ingediend. Ik ben blij dat veel amendementen de doelstellingen van de voorstellen van de Commissie over de richtlijn betreffende afgedankte elektronische en elektrische apparatuur volledig ondersteunen, te weten: het profiteren van alle milieuvoordelen van de AEEA-richtlijn door het stellen van ambitieuze inzamel- en terugwinningsdoelen die voor alle lidstaten haalbaar zijn; het versterken van de uitvoering en handhaving door het vastleggen van gedetailleerde regels ter bestrijding van de illegale export van afval uit de EU; en het aanzienlijk terugdringen van de overbodige administratieve last voor de Europese producenten door een betere samenwerking tussen de nationale autoriteiten.
Door de AEEA-richtlijn te versterken, kunnen we er in hoge mate toe bijdragen dat we een recyclingmaatschappij worden die zuinig met hulpbronnen omspringt. We hebben het hier over de snelst groeiende afvalstroom van Europa, die ons bovendien veel mogelijkheden biedt om minder afhankelijk te worden van geïmporteerde of nog onbewerkte grondstoffen.
Tegen deze uitermate positieve achtergrond van brede overeenstemming tussen het Parlement en de Commissie, wil ik graag enkele inleidende opmerkingen over de drie specifieke kwesties maken.
De Commissie is verheugd over het feit dat het Parlement volledig achter haar ambities en de aanvangsdatum voor de nieuwe inzameldoelstelling staat. Haar ambities liggen hoog, omdat ze het milieu ten goede komen, leiden tot een doeltreffender gebruik van hulpbronnen door onze economie en voor elke lidstaat haalbaar zijn, wat ook belangrijk is. De commissie stelt voor om de doelstelling anders te definiëren en wel door het in expliciete bewoordingen benoemen van het uiteindelijke doel, te weten de inzameling van een percentage van de afgedankte elektronische en elektrische apparatuur. Wanneer er een toepasselijke methodologie voor de berekening van de hoeveelheid afgedankte elektronische en elektrische apparatuur wordt vastgesteld, kan de Commissie zich in deze aanpak vinden. Zij is bereid mee te denken over deze methodologie, zoals de commissie heeft voorgesteld.
Met betrekking tot de werkingssfeer van de richtlijn wordt voorgesteld om het verband tussen de afwijkingen op de AEEA-richtlijn te schrappen. Daar kan de Commissie mee leven, aangezien het hoofddoel van haar voorstel op dit gebied was om de werkingssfeer van de richtlijn te verduidelijken en niet om deze te wijzigen.
Tot slot vormen de fotovoltaïsche modellen een specifiek punt met betrekking tot de werkingssfeer van de richtlijn. De Commissie stelt voor deze modellen specifiek van de werkingssfeer van de richtlijn uit te sluiten, wat, zoals u weet, overeenkomt met het voorstel van de commissie en de huidige richtlijn. We zijn ons evenwel bewust van het toenemende aantal bezwaren aangaande de mogelijke gevolgen van zonnepanelen voor het milieu, met name in hun afvalstadium. De overeenkomst die de producenten van zonnepanelen onlangs hebben overgelegd, voldoet duidelijk niet aan de criteria die voor dergelijke overeenkomsten gelden.
Een evaluatie van de overeenkomst door de diensten van de Commissie wordt zeer binnenkort gepubliceerd. We moeten de risico's voor het milieu en de mogelijkheden voor de afvoer van zonnepanelen duidelijk grondig analyseren voordat we ze in de werkingssfeer van de AEEA-richtlijn opnemen.
Tenslotte viel het voorstel voor de AEEA-richtlijn, zoals u weet, onder de herschikkingsprocedure, die de herkwalificatie van bestaande teksten combineert met specifieke nieuwe of gewijzigde elementen. We zijn nog steeds van mening dat we bij gebruik van de herschikkingsprocedure in principe de regels die we daarvoor overeengekomen zijn, moeten eerbiedigen. Alleen die elementen zijn daadwerkelijk op hun effect beoordeeld. We snappen echter de bedoeling van bepaalde, door de commissie ingediende amendementen en scharen ons achter de richting die ze nemen.
Ik verheug me op uw debat over het voorstel en de wijzigingsvoorstellen, en ik zal daarop in mijn afsluitende opmerkingen namens de Commissie reageren.
Richard Seeber
Mevrouw de Voorzitter, sta mij toe om allereerst de heer Florenz te bedanken voor zijn uiterst pragmatische behandeling van dit onderwerp, alsmede voor zijn doorzettingsvermogen. Sta mij toe meteen aan het begin een vraag aan de commissaris voor te leggen. Mijnheer Potočnik, u zei dat wij de lidstaten moeten behandelen op basis van hun capaciteiten om afval in te zamelen. Weliswaar is het motto van Europa "In verscheidenheid verenigd", maar is het een goede zaak dat de ene lidstaat per hoofd van de bevolking 16 kilo afval inzamelt en een andere lidstaat slechts 1 kilo? Is dat niet een verkeerde interpretatie van die verscheidenheid?
Ik roep u onverbloemd op om op afvalgebied strenger met de lidstaten om te gaan. Het kan toch niet zo zijn dat wij hier bepaalde regelingen overeenkomen en de lidstaten vervolgens maar doen en laten wat zij zelf willen? Ik wil u graag ook aan het interview herinneren dat u in verband met de afvalcrisis in Napels hebt gegeven. Italië is toen veroordeeld, maar er ligt nog altijd geen fatsoenlijk plan op tafel. U dient op dit punt strenger op te treden! Het is de taak van de Commissie als hoedster van de Verdragen om lidstaten die nalatig zijn aan hun plichten te herinneren.
Op dit gebied groeit de markt snel en hangt de toekomst van Europa ervan af op welke wijze wij erin slagen om met dit afvalprobleem om te gaan. Daarbij hebben wij ook de steun van de lidstaten nodig; zij moeten de voorschriften op adequate wijze omzetten. Als u op dit punt te laks bent, boeken we geen vooruitgang.
Ik zou u ook willen verzoeken om realistische doelen te stellen, met name wat de kleine ondernemingen betreft, en om de consumenten bij uw plannen te betrekken. Iedereen moet zijn of haar deel van de verantwoordelijkheid dragen, dat moge duidelijk zijn. Duidelijk is echter ook dat met name degenen die de verantwoordelijkheid dragen - en bij de omzetting zijn dat de lidstaten - op hun verantwoordelijkheden gewezen moeten worden.
Kathleen Van Brempt
namens de S&D-Fractie. - Aan de vooravond van de energietop en in tijden waarin de Commissie en het Parlement ontzettend veel nadruk leggen op energie-efficiëntie en het goed beheer van onze grondstoffen, is dit het soort richtlijn dat zulke mooie ideeën ook effectief in de praktijk moet omzetten. Dat is de ambitie van het Parlement en in die zin hebben wij ook aan onze amendementen gewerkt. Het gaat over een afvalberg die steeds groter wordt en het gaat niet alleen over afval. In elk van die elektronische producten zit heel wat materiaal dat wij dringend moeten recyclen en hergebruiken.
De eerste richtlijn heeft die doelstelling heel duidelijk niet gehaald. In de wetenschap dat slechts één op de drie producten gerecycleerd of hergebruikt wordt en wij van één op de twee van dergelijke producten niet eens weten waar het zich bevindt, moeten wij hogere inzamelingsdoelstellingen, betere recyclagedoelstellingen vaststellen. Wij moeten er vooral voor zorgen dat wij de export van die producten naar de rest van de wereld indijken. Wij willen namelijk dat de producten hier blijven en dat de grondstoffen bij ons blijven. En wij hebben vooral ethische en ecologische bezwaren tegen de manier waarop die producten onder meer in de derde wereldlanden worden behandeld.
Met andere woorden, het Parlement wil duidelijke en heel concrete doelstellingen en ik bedank heel expliciet mijn collega-schaduwrapporteurs en uiteraard de rapporteur, de heer Florenz, voor de zeer goede samenwerking, waardoor wij hier een coherente tekst neerleggen en vooral een Parlement zijn dat zich ferm zal weren in de onderhandelingen met de Raad. De Raad weze gewaarschuwd, want wij willen dergelijke ideeën ook effectief in de praktijk omzetten.
Voor de S&D-Fractie is het bijzonder belangrijk dat wij extra nadruk leggen op de illegale export en dat wij ook de strijd aangaan met de kleine AEEA-apparatuur. Dat is ontzettend belangrijk. Niemand is nog bezig met een grote koelkast in de berm van de weg te gooien, maar onze kleine apparaten worden nog niet goed behandeld.
Beste commissaris, ik heb zeer goed geluisterd naar wat u gezegd heeft over de fotovoltaïsche panelen. U weet dat mijn fractie lang gestreden heeft tegen de uitzonderingspositie hiervan. Wij zijn er nu niet meer op teruggekomen, maar ik houd u aan uw woord. U hebt gezegd dat u met een evaluatie zou komen en die evaluatie moet een onderdeel zijn bij de bespreking met de Raad over het al dan opnemen van de fotovoltaïsche panelen. Ik vraag in ieder geval aan mijn collega's om de ambitieuze tekst die vandaag voorligt massaal goed te keuren.
Vladko Todorov Panayotov
namens de ALDE-Fractie. - (BG) Mevrouw de Voorzitter, Europa voert jaarlijks voor meer dan 130 miljard euro aan strategische metalen in voor haar industrie. Deze uitgaven kunnen aanzienlijk worden verlaagd middels de verbeterde tekst van de Europese richtlijn inzake afgedankte elektrische en elektronische apparatuur, die afgelopen zomer door een grote meerderheid in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid werd goedgekeurd.
Daarom wil ik de rapporteur Karl-Heinz Florenz en de overige rapporteurs feliciteren met het voortreffelijke en verantwoorde resultaat. De compromistekst die vandaag in stemming zal worden gebracht, vormt een belangrijke stap vooruit in het beheer van afgedankte elektrische en elektronische apparatuur in Europa. Met de nieuwe, ambitieuzere doelstelling en het verbeterde inzamelingssysteem met duidelijke omlijnde verantwoordelijkheden, kan Europa een belangrijk en ook strategisch probleem oplossen. Veel afgedankte elektrische en elektronische apparaten in Europa bevatten namelijk edele metalen waaronder goud, platina, palladium, koper en nikkel, die een groot aantal keren voor hergebruik teruggewonnen kunnen worden. Ter illustratie: volgens gegevens van Eurostat werd in 2006 in EU-landen bijna 307 miljoen ton recycleerbare apparatuur en afval gestort.
Het verslag is een belangrijke stap voorwaarts, niet alleen vanwege de verbeterde afvalinzamelingsdoelstelling, maar ook vanwege de betere milieubescherming. Ik roep daarom alle collega-leden op om het verslag in zijn geheel te steunen.
Michail Tremopoulos
namens de Verts/ALE-Fractie. - (EL) Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, wij doen hier een poging om het probleem van de explosieve groei van elektronisch en elektrisch afval aan te pakken, dat naar schatting in 2020 12,3 miljoen ton zal hebben bereikt. De herziening van de richtlijn is een uitstekende gelegenheid om het weglekken van gevaarlijke stoffen ten gevolge van gebrekkig functioneren van officiële inzamelingspunten, niet-rationeel beheer en illegaal transport te laten stoppen.
De belangrijkste problemen die wij moeten aanpakken zijn: ten eerste, hoewel 65 procent van de elektrische en elektronische apparaten op de markt gescheiden wordt ingezameld, wordt minder dan de helft verwerkt en aangegeven; de rest komt in het milieu terecht of wordt naar derde landen geëxporteerd. Ten tweede, de bestaande inzamelingsquota van vier kilo per persoon per jaar voor huishoudelijk afval zijn geen afspiegeling van de consumptie in bepaalde lidstaten en leiden bijgevolg tot zeer bescheiden doelstellingen in sommige landen en overambitieuze in andere. Ten derde, er bestaan verschillende procedures voor het registreren en bijhouden van de productie in verschillende landen, en, ten slotte, toezeggingen worden niet nagekomen.
We hebben het volgende gedaan: om te beginnen hebben we het toepassingsgebied uitgebreid naar alle afval, met slechts enkele uitzonderingen. Ten tweede hebben we de doelstellingen voor de inzameling verhoogd, zodat in 2016 85 procent van dit afval ingezameld zal worden. Ten derde hebben wij een afzonderlijke doelstelling van 5 procent voor het hergebruik van complete elektronische en elektrische installaties vastgesteld. Ten vierde moeten de lidstaten voldoende middelen verschaffen voor de inzameling van huishoudelijk afval. Ten vijfde moeten detailhandelaren dit afval niet alleen bij de aankoop van een nieuw apparaat terugnemen, maar moeten zij het heel kleine afval op volumebasis inzamelen.
Ook is niet vereist dat de producent uit het land komt waar hij zich wil inschrijven en ten slotte streven wij ernaar dat transporten strikt gemonitord worden. Bovenal echter moeten wij de productie van duurzame apparaten aanmoedigen.
Julie Girling
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil alle schaduwrapporteurs en de rapporteur bedanken voor het werk dat zij hiervoor verzet hebben. De doelstellingen van de richtlijn zijn duidelijk, en mijn fractie ondersteunt ze in principe van harte. Afgedankte elektronische en elektrische apparatuur vormt de snelst groeiende afvalstroom van Europa en we hebben voor de aanpak daarvan gewoon een adequate richtlijn nodig.
Vanzelfsprekend moeten er nog veel details worden geregeld. Ten eerste wil ik de kosten noemen. De recycling, het hergebruik en de uiteindelijke afvoer zijn niet goedkoop en niet gratis. Het principe dat de producent betaalt, is van het grootste belang. We mogen, zeker in deze tijd van begrotingsconsolidatie, geen systeem opleggen dat de kosten voor de gewone belastingbetaler verhoogt.
Ten tweede wil ik benadrukken dat de lidstaten hun flexibiliteit moeten behouden. Ja, ik ben het er helemaal mee eens dat we uitdagende doelen moeten stellen, maar we mogen die doelen niet met naleving verwarren. We mogen de voorschriften over de manier waarop de lidstaten die doelen moeten bereiken, niet overdrijven.
In navolging van mevrouw Van Brempt wil ook ik de behoeften op het vlak van de kleine afgedankte elektronische en elektrische apparatuur noemen. Daar is helaas nauwelijks aandacht voor. Volgens mij waarborgen de voorgestelde ambitieuze doelstellingen dat er in de toekomst een hoger percentage van de kleinere apparatuur wordt ingezameld. Daar verheug ik me op.
Sabine Wils
Mevrouw de Voorzitter, de hoeveelheid afgedankte apparaten neemt dramatisch toe. In de EU worden jaarlijks miljoenen tonnen elektrisch en elektronisch afval geproduceerd en die vormen een concreet gevaar voor de mensen en het milieu.
Ik ben verheugd dat dit probleem in het verslag van de heer Florenz wordt onderkend en dat wij in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid in staat zijn geweest om een aantal welkome verbeteringen aan te brengen die op de steun van alle fracties konden rekenen. De strengere voorschriften voor de uitvoer van elektrisch en elektronisch afval zijn belangrijk. Ik hoop dat u, geachte dames en heren, uw steun aan deze voorschriften zult geven die met name de mensen bescherming zal bieden in de landen die door dit probleem worden getroffen.
Ik ben het er echter nog steeds niet mee eens dat fotovoltaïsche modules van de richtlijn zijn uitgesloten. Ik ben bijzonder kritisch in verband met een vrijwillige inzameling van apparaten door producenten. Een paar producenten gebruikt cadmium in hun fotovoltaïsche modules en cadmium is een toxische stof. Het feit dat modules vaak door enthousiaste doe-het-zelvers worden verwijderd vormt een extra risico.
Ook nanomaterialen kunnen tijdens het recyclingproces een gevaar vormen voor mensen en het milieu. Bij sommige nanomaterialen worden duidelijke instructies verstrekt met de mededeling dat zij een gevaar vormen voor de gezondheid. Daarom roep ik de Commissie op om nanomaterialen aan een uitgebreid onderzoek te onderwerpen. Als het niet mogelijk is om eenduidig te bewijzen dat deze producten niet gevaarlijk zijn, mogen zij niet op de markt worden toegestaan. Dat is de reden dat wij samen met de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie twee amendementen hebben ingediend en ik verzoek u om deze amendementen te steunen. Het betreft de amendementen 101 en 102.
Oreste Rossi
namens de EFD-Fractie. - (IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de onderhavige maatregel bevat enkele kritieke punten die alleen opgelost kunnen worden als ze tijdens de tweede lezing opnieuw worden besproken.
Naast onacceptabele regels ten nadele van distributeurs en, verderop in de toeleveringsketen, van consumenten, die verplicht worden gesteld oude materialen weer in de kringloop terug te brengen en te beoordelen of deze materialen opnieuw gebruikt kunnen worden, is een verhoging van het inzamelingspercentage voorzien, van een reeds onrealistische 65 procent naar maar liefst 85 procent. Hoe kunnen we, aangezien het beheer van de afvalinzameling onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten valt, producenten en distributeurs dwingen om 85 procent terug in de kringloop te brengen? Als consumenten zelf apparatuur wegdoen, door het weg te geven of opnieuw te verkopen, hoe kunnen andere mensen dan verantwoordelijk worden gehouden voor dit hergebruik?
De tekst legt ook de verplichting op om vijf procent van het afval opnieuw te gebruiken. Dit is nadelig voor het milieu en de consumentenveiligheid, omdat oude, mogelijk gevaarlijke apparatuur met een hoog energieverbruik weer op de markt wordt gebracht. Indien de tekst blijft zoals ze in de commissie is goedgekeurd en niet wordt vervangen door de aangepaste versie met amendementen, zullen wij tegen stemmen.
Bogusław Sonik
(PL) Mevrouw de Voorzitter, afgedankte elektrische en elektronische apparatuur is de snelst groeiende afvalstroom in de EU. Het is een probleem dat zich op vele niveaus manifesteert. Het gaat namelijk om de bescherming van het milieu en de volksgezondheid, maar ook om efficiënt beheer van hulpbronnen en grondstoffen.
Bij de herziening van de richtlijn betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur moeten doelstellingen worden overwogen die niet alleen ambitieus zijn, maar ook realistischer voor de nieuwe lidstaten. In deze lidstaten wordt elektronische apparatuur, zoals computers, televisies en koelkasten, namelijk minder vaak vervangen en veel langer gebruikt dan in andere landen.
De amendementen van de rapporteur gaan in de richting van een oplossing voor het probleem van onevenredige en nadelige behandeling van de nieuwe lidstaten van de Europese Unie. Het voorgestelde systeem houdt namelijk veel meer rekening met de markt- en mentaliteitsverschillen tussen de lidstaten.
Ik denk echter dat nieuwe regelgeving op dit vlak meer nadruk moet leggen op doeltreffende controle van ingezamelde apparatuur en op handhaving. In veel landen doet zich een groot aantal onregelmatigheden voor. Zo worden fictieve documenten van afvalinzameling opgesteld, wat neerkomt op handel in facturen. Het gebeurt vaak dat voor de inzameling en verwerking van apparatuur dergelijke valse documenten worden opgesteld. Hierop staat dan bijvoorbeeld een hoger gewicht dan is verwerkt of andere apparatuur dan daadwerkelijk is ingeleverd. Bovendien is er onvoldoende toezicht en controle, waardoor er in veel landen een grijze markt is ontstaan en ingezamelde apparatuur buiten de verwerkingscentra om wordt ontmanteld. We moeten daadkrachtig optreden om dergelijke situaties te voorkomen en mogen de ontwikkeling van deze praktijken niet toestaan.
Linda McAvan
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil de commissaris erop wijzen dat ik in mijn woonplaats elektrische apparaten die ik wil recyclen zelf naar een gemeentelijk afvalstation moet brengen. Daar zijn er vier of vijf van in mijn stad en die zijn maar op bepaalde tijden geopend.
Als ik karton, papier, plastic of glas wil recyclen, wordt dat voor de deur opgehaald. Als ik batterijen wil recyclen, kan ik mijn oude batterijen naar elke winkelier brengen. Als we een verbetering willen zien van de doelstellingen voor afgedankte elektrische apparaten, moeten we meer van dat soort inzamelingen hebben. We moeten het gemakkelijker voor de mensen maken om hun elektrische apparaten, in het bijzonder hun kleine elektrische apparaten, te verwijderen.
Toen de doelstelling van vier ton per persoon werd vastgesteld, was die volstrekt ontoereikend. Zij werd te gemakkelijk gehaald, want alleen het recyclen van koelkasten en andere grote elektrische apparaten was al voldoende. We hebben een veel ambitieuzere doelstelling nodig om de markt te stimuleren en ervoor te zorgen dat er bedrijven komen die de bruikbare onderdelen uit deze apparaten kunnen halen.
Vorige week, commissaris, bent u begonnen met uw strategie voor efficiënt gebruik van hulpbronnen. Deze richtlijn is daar een essentieel onderdeel van. Het moet de regel worden in plaats van de uitzondering dat elk afgedankt elektrisch apparaat wordt ingezameld en voor het grootste deel wordt gerecycled. Helaas is dat op dit moment de uitzondering in Europa. Morgen moet het de regel zijn. Ik ben bang dat uw langetermijnstrategie voor efficiënt gebruik van hulpbronnen - door de problemen met betrekking tot het gebrek aan grondstoffen waar de heer Florenz het over had op te lossen - alleen kan slagen als deze richtlijn werkt.
Chris Davies
(EN) Mevrouw de Voorzitter, [openingswoorden weggevallen doordat microfoon uitstaat]... een herschikking van de richtlijn, maar een flink aantal van ons heeft gewerkt aan de oorspronkelijke versie en dit is een goede gelegenheid om enkele van de mazen te dichten en de richtlijn in te stellen die we altijd onze aandacht waard hebben gevonden. Maar omdat we er zeker van willen zijn dat we elektrische apparaten goed recyclen, willen we de maas dichten die ertoe leidt dat zo veel elektrische apparaten in ontwikkelingslanden terechtkomen, waar ze worden gedemonteerd door kinderen op verbrandingsplaatsen en vuilnisbelten.
Tegen de fabrikanten en producenten die ons schrijven om ons te vragen het ene of het andere amendement dat bedoeld is om deze mazen te dichten niet te steunen, wil ik zeggen: kom dan maar met voorstellen. Het zijn hun producten die op deze vuilnisbelten terechtkomen en zij moeten voorstellen doen om ervoor te zorgen dat dat niet gebeurt.
Dit geeft ons ook de kans om een aantal onvoltooide zaken af te maken. Printerfabrikanten hebben een bedrijfsmodel dat erop is gebaseerd dat ze hun printers relatief goedkoop verkopen en hun klanten binden met een contract om dure printercartridges te blijven kopen. Ze zijn in een voortdurende strijd verwikkeld met de revisiebedrijven, die deze printercartridges opnieuw vullen met inkt en aan u terugverkopen voor een fractie van de prijs.
Bijna 10 jaar geleden ontdekten we dat de printerfabrikanten een nieuw middel in deze strijd hadden gevonden door gebruik te maken van elektronica die voorkomt dat de printercartridges worden gerecycled: als ze gevuld worden met inkt, werken ze niet meer. Daarom hebben we aan de wetgeving artikel 4 toegevoegd, dat ervoor zorgt dat er geen producten op de markt mogen worden gebracht die niet kunnen worden gerecycled.
Maar de printerbedrijven hebben een manier gevonden om dit te omzeilen. Ze hebben bij de ene na de andere regering gelobbyd en gezegd dat printercartridges kunnen worden gezien als verbruiksgoederen, niet als afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA). We zitten nu dus met een situatie waarin printercartridges in sommige lidstaten worden gezien als AEEA en in andere niet.
Dit is de kans om die maas te dichten, ervoor te zorgen dat er meer concurrentie op de markt komt en goede recycling te stimuleren. Ik kijk uit naar de steun van mijn collega's voor deze amendementen.
Oldřich Vlasák
(CS) Deze richtlijn is echt een stap in de goede richting; hij maakt zich sterk voor wijziging van de kwantitatieve inzamelingsdoelstellingen, voor invoering van regelgeving voor het grensoverschrijdend vervoer van elektrische en elektronische apparatuur, alsook voor harmonisering van de administratieve vereisten waaraan de desbetreffende partijen moeten voldoen; dit laatste met het oog op vermindering van de bureaucratie.
Het definiëren van producenten op Europees niveau is voor mij echter juist om redenen van overtollige bureaucratie onaanvaardbaar, ook als het gaat om de mogelijke handhaving van de vastgestelde verplichtingen door de lidstaten. Het zou verstandig zijn hier het credo "if it ain't broke, don't fix it" in acht te nemen.
Voor wat betreft de werkingssfeer van de richtlijn geef ik persoonlijk de voorkeur aan een afgebakende werkingssfeer, omdat ik vrees dat wanneer deze niet wordt afgebakend praktisch alle niet-recyclebare apparatuur en alle apparatuur met een langere levensduur eronder komen te vallen. Dat zou de overeengekomen inzamelingsdoelstellingen in gevaar brengen. Ik ben er in dit geval namelijk van overtuigd dat wanneer we ons doelen stellen, deze niet alleen ambitieus moeten te zijn, maar vooral ook realistisch, en dat we de gemeentelijke overheden niet verder mogen belasten.
Paul Nuttall
(EN) Mevrouw de Voorzitter, mobiele telefoons, telefoonopladers, spelcomputers, camera's, sauna's, thermometers, koelkasten, vrieskasten, broodroosters, waterkokers, magnetrons, strijkijzers, luchtverfrissers, klokken, horloges, elektrische tandenborstels, dvd-spelers, stofzuigers, kinderspeelgoed, medische apparaten, televisies, afstandsbedieningen, rekenmachines, kachels, wasdrogers en wasmachines.
Dat zijn nog maar een paar voorbeelden, want al deze, en vele andere apparaten zullen ongetwijfeld in prijs stijgen als gevolg van deze afvalstoffenrichtlijn. En dan te bedenken dat de Europese Unie bereid is deze wetgeving in te voeren, precies op het moment dat we ons op het dieptepunt van een recessie bevinden en de mensen moeite hebben om de eindjes aan elkaar te knopen!
Ik moedig daarom iedereen in dit Parlement aan sympathie te tonen voor de hardwerkende belastingbetaler en kleine tot middelgrote bedrijven en deze voorgestelde wetgeving in de afvalbak te gooien.
(Spreker verklaart zich bereid een 'blauwe kaart'-vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Chris Davies
(EN) Mevrouw de Voorzitter, de heer Nuttall vertelt ons dat de eis om elektrisch afval te recyclen de prijs van producten verhoogt.
Kan hij ons ook vertellen wie er moet betalen voor de verwijdering van dergelijke producten, als dat niet de producent is? Waarom is hij zo tegen betalers van gemeente- en andere belastingen en lokale overheden in Europa, in zijn eigen land en elders, die de lasten moeten dragen voor de verwerking van dit afval, die volgens hem niet hoeven te worden betaald door de producenten?
Paul Nuttall
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik geniet ook van mijn discussies met de heer Davies. Het lijkt erop dat we deze kleine discussies na elke redevoering van mij hebben. Hij weet net zo goed als ik waar de kosten zullen liggen - die komen terecht bij de belastingbetaler die dit moet financieren. Op dit moment bevinden we ons op het dieptepunt van een recessie zoals we die sinds de jaren dertig van de vorige eeuw niet meer hebben gezien. Ik kom op voor de hardwerkende belastingbetalers.
Ten tweede is het echte punt hier dat dit op nationaal niveau moet worden gedaan door mensen - door politici - die verantwoording moeten afleggen aan de kiezer, niet door een Commissie die in het geheim bijeenkomt en aan niemand verantwoording schuldig is. Dat is waar het om draait.
(Spreker verklaart zich bereid een "blauwe kaart"vraag krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Karl-Heinz Florenz
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ik zou de geachte afgevaardigde graag bij zijn naam willen noemen, maar helaas weet ik niet hoe hij heet, aangezien ik hem tot nu toe nooit ontmoet heb in het debat over elektronisch afval. Wellicht dat ik u niet herken omdat u een nieuw kapsel hebt. Enfin, welk antwoord bent u van plan aan de burgers te geven wanneer blijkt dat onze grondstoffen over vijf of zes jaar uitgeput of weggegooid zijn of bezig zijn ons water te verontreinigen? Ik ben benieuwd naar uw toelichting.
Mijn tweede punt is het volgende. Leest u alstublieft aandachtig de richtlijn. Er wordt helemaal niets gezegd over belastingbetalers die het systeem moeten financieren. In feite is dat de verantwoordelijkheid van de producenten. Het systeem wordt thans strenger gemaakt en verder uitgebreid, hetgeen de juiste aanpak is. Ik hoor graag uw reactie op deze twee punten.
Paul Nuttall
(EN) Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik herhalen wat ik net heb gezegd. We weten allemaal waar de kosten terechtkomen: waar ze altijd terechtkomen. Dat hoeft niet per se in de richtlijn te staan, want dat is nooit zo. U vertelt de mensen nooit dat u de belasting gaat verhogen. U vertelt de mensen nooit dat u hen in hun portemonnee gaat pakken.
In mijn land kost het ons bijvoorbeeld 50 miljoen pond per dag om lid te zijn van deze club. Waar dit allemaal om draait - en ik herhaal precies wat ik tegen de heer Davies heb gezegd - is dat de besluiten op het niveau van de natiestaat moeten worden genomen door politici die verantwoording moeten afleggen aan de kiezers. De kiezers van mijn land, Groot-Brittannië, kunnen de commissarissen niet afzetten. Dat is fundamenteel ondemocratisch en verkeerd.
Catherine Soullie
(FR) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, wat ik wil zeggen is door mijn medeparlementsleden al vele malen gezegd.
In deze tijd, nu Europa een gezamenlijke strategie in overweging neemt voor zijn bevoorrading van grondstoffen en in het bijzonder van zeldzame aardmetalen, kunnen we onze ogen niet sluiten voor het enorme potentieel dat de intelligente nuttige toepassing van ons afval ons biedt. Het aanscherpen van de Europese normen om de werking van de inzamelingsketen te verbeteren, problemen oplossen met betrekking tot het lekken of illegaal exporteren van AEEA, en het stellen van ambitieuzere inzamelingsdoelen: deze zaken zouden de kern van deze wetgeving moeten vormen.
Laten we niet vergeten wie voornamelijk verantwoordelijk is voor het succes of de mislukking van deze wetgeving: de consument. De verantwoordelijkheid van de burger is cruciaal als we doeltreffende wetgeving ten uitvoer willen leggen. En om dat te bereiken, mijnheer Florenz, is de ecobijdrage, naast andere systemen, een zeer nuttig middel gebleken. Natuurlijk moeten de producenten van elektrische en elektronische apparatuur meer betrokken worden bij het inzamel- en recyclingsysteem, maar we kunnen de burgers niet helemaal ontheffen van elke verantwoordelijkheid voor het afval dat zij produceren. Onze burgers moeten actoren worden en niet slechts toeschouwers van het Europese milieubeleid.
Elisabetta Gardini
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik ben het met veel van de punten die ik heb gehoord eens. Ik denk dat dit een belangrijke en essentiële richtlijn is, en daarom stemmen wij uiteraard vóór. Ik ben er echter ook van overtuigd dat we over bepaalde aspecten meer details nodig hebben en ik hoop dat die mogelijkheid er tijdens de tweede lezing zal zijn.
Zo verwacht ik bijvoorbeeld een effectbeoordeling van de Commissie over het open toepassingsgebied van de richtlijn want, al lijkt het er in theorie op dat het milieu daar meer bij gebaat is, ik denk dat er in de praktijk problemen door kunnen ontstaan. Op basis van de ervaring met de huidige richtlijn weten we dat een omkaderd toepassingsgebied meer zekerheid biedt en de tenuitvoerlegging van de wetgeving vergemakkelijkt.
Naast deze effectbeoordeling verdienen ook andere aspecten onze aandacht. Ik denk dat we voorzichtig moeten zijn als het gaat om de lasten voor producenten, distributeurs en detailhandelaren. Het is goed ze te betrekken en verantwoordelijkheid te laten dragen, maar we moeten oppassen dat we ze niet te zwaar belasten, vooral niet als het gaat om administratieve vereisten.
Ik denk dat de instrumenten en de criteria moeten worden aangepast om rekening te kunnen houden de verschillende nationale systemen. Lidstaten zijn niet uitsluitend goed of slecht. Zoals we reeds hebben vernomen en zelf al hebben vastgesteld - maar ik denk dat we ons ook in deze kwestie nader moeten verdiepen - hebben we te maken met verschillende systemen en verschillende situaties in de lidstaten, die zorgvuldig beoordeeld moeten worden zodat er geen lidstaten zijn die automatisch voordeel hebben terwijl andere landen er automatisch op achteruit gaan. Daarom zijn we voor deze richtlijn, maar hebben we meer tijd en nadere details nodig.
Sirpa Pietikäinen
(FI) Mevrouw de Voorzitter, de Commissie heeft zeer terecht zowel een programma voor het efficiënt gebruik van hulpbronnen als een grondstoffenstrategie opgesteld, omdat grondstoffen en het gebruik ervan steeds beperkter worden en tegelijkertijd de prijzen ervan stijgen.
Wij weten dat een betreurenswaardig groot deel van het elektronisch afval, vooral klein afval zoals mobiele telefoons, op vuilstortplaatsen terechtkomt, niet alleen in de Europese Unie maar ook in derde landen, en uiteindelijk wordt verbrand. Daarom is dit belangrijke instrument een stap in de goede richting op het gebied van de recycling van elektronisch afval, waarmee wij kunnen waarborgen dat hulpbronnen efficiënter worden gebruikt en grondstoffen naar de producenten terugkeren.
Hopelijk zullen wij met deze richtlijn in de richting van een betere rapportage gaan, zodat wij echt kunnen weten hoe goed de verschillende lidstaten en actoren de doelstellingen van de richtlijn ten uitvoer leggen. Wij moeten een aparte inzameling waarborgen die nog beter is dan het onderhavige voorstel, en betere en ambitieuzere doelen daarvoor stellen. De richtlijn is een goed begin, maar ik hoop dat wij in de toekomst meer verantwoordelijkheid kunnen overhevelen van de distributeurs naar de producenten.
Pilar Ayuso
(ES) Mevrouw de Voorzitter, we moeten ambitieus zijn in onze doelstellingen, maar we moeten ook erkennen dat het voorstel van de rapporteur niet eenvoudig ten uitvoer te leggen is vanwege de verschillende situaties in de lidstaten. Niettemin zal de Spaanse delegatie het voorstel in deze eerste lezing steunen.
We zijn echter voor het maken van een onderscheid op facturen tussen de behandelingskosten en de recyclingkosten voor dergelijke afvalstoffen. We zullen daarom tegen amendement 52 stemmen, waarin wordt voorgesteld om artikel 14, lid 1 te schrappen, en we zullen voor de amendementen 91 en 103 stemmen. We zijn van mening dat de consument er recht op heeft te weten, of sterker nog, moet weten wat deze behandeling kost omdat hij daarmee gemotiveerd wordt om zich te houden aan de wet. Bovendien wordt hiermee de nodige transparantie in de handelsketen gecreëerd.
Alajos Mészáros
(HU) Mevrouw de Voorzitter, mijn excuses voor mijn aarzeling. Ik dank de heer Florenz voor zijn uitstekende vakwerk. Afgedankte elektrische en elektronische apparatuur behoort tot de snelst groeiende afvalberg van de EU. We moeten alles in het werk stellen voor de vakkundige recycling daarvan, niet alleen ter voorkoming van schade aan het milieu en de gezondheid, maar ook ter beperking van het verlies aan grondstoffen. Volgens de resultaten van de huidige effectbeoordelingen wordt op dit moment 85 procent van alle afgedankte elektrische en elektronische apparatuur ingezameld, maar wordt slechts 33 procent daarvan adequaat verwerkt conform de eisen van de richtlijn. Helaas is het illegale afvaltransport naar landen buiten de EU omvangrijk en daarom is het belangrijk dat de nieuwe richtlijn dit kan verhinderen. Afval moet gescheiden worden ingezameld, want zo kunnen we ervoor zorgen dat dit binnen de grenzen van de lidstaten wordt gehouden en voor hergebruik wordt aangeboden. Onze ervaringen tot nu toe hebben helaas laten zien dat de lidstaten de huidige richtlijn niet allemaal op dezelfde manier hebben geïnterpreteerd en daarom wil ik graag voorstellen dat voortaan niet de indeling in categorieën maatgevend moet zijn, maar dat de richtlijn in beginsel moet gelden voor alle afgedankte elektrische en elektronische apparatuur. Ik vind de richtlijn vooral van belang voor de laatst toegetreden landen, aangezien zij nog achterlopen op het gebied van gescheiden afvalinzameling.
Carl Schlyter
(SV) Mevrouw de Voorzitter, als we dit afval noemen, leven we echt in een verkwistende samenleving. In een groot deel van dit schroot zit meer goud en zilver dan in het erts van zilver- en goudmijnen. De verwerking van dit schroot is geen kwestie van kosten. Het gaat om pure winst. Hierdoor zullen we minder afhankelijk worden van de invoer van belangrijke grondstoffen en zullen we voorkomen dat zware metalen en andere giftige stoffen in de natuur terechtkomen. We zullen alleen maar winnen bij het verwerken van dit afval; van kosten zou daarbij geen sprake mogen zijn.
Het is echter jammer dat fotovoltaïsche modules worden uitgesloten, want als we deze niet onder het toepassingsgebied laten vallen, levert dat een voordeel op voor de modules die cadmium bevatten en zal de mededinging in de sector verstoord worden. Het zou beter zijn als fotovoltaïsche modules onder deze richtlijn zouden vallen, opdat er eerlijke concurrentie onder fotovoltaïsche modules zou zijn en er sneller alternatieven op de markt komen voor fotovoltaïsche modules die cadmium bevatten. We moeten ook voor de amendementen stemmen die een betere controle van nano-afval eisen. Tot slot is het belangrijk dat de lidstaten en de Commissie er nu voor zorgen dat de uitvoerregels worden aangescherpt en nageleefd. We moeten een einde maken aan de uitvoer van afval naar arme landen.
Alfreds Rubiks
(LV) Mevrouw de Voorzitter, ik ben een van degenen die de aanneming van dit document grotendeels steunen. Ik steun ook de aanpak om streefdoelen te willen stellen voor gescheiden inzameling die afhankelijk van de betreffende periode verschillen. In Letland zamelen we momenteel slechts 25 procent in van de elektrische en elektronische apparatuur die op de markt beschikbaar is. Dat is te weinig. Ik steun ook de ambitieuze doelen die in de verordening worden gesteld, hoewel het mij tegelijkertijd verontrust dat er grote verschillen tussen de lidstaten kunnen bestaan, en daarom roep ik de Commissie en alle betrokkenen, waaronder de lidstaten, op om de tenuitvoerlegging van deze documenten met de grootste zorg te controleren. In Letland zouden we uiteraard de kans willen hebben om de doelstellingen in een wat mindere mate te verwezenlijken: 45 procent tegen 2016 en 65 procent tegen 2020.
Jaroslav Paška
(SK) Mevrouw de Voorzitter, het wijzigingsvoorstel voor de richtlijn betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur is uitgebreid behandeld door de betreffende commissies van het Europees Parlement. De door de Commissie opgestelde tekst is geleidelijk veranderd door middel van wijzigingsvoorstellen van parlementsleden, en in de huidige compromistekst wordt de problematiek van de inzameling van elektronisch afval meer naar de voorgrond geschoven.
Vooral de door de Commissie milieubeheer voorgestelde versie van artikel 47 vind ik zinvol, omdat daardoor op het gebied van de financiële verplichtingen van de industrie de aandacht gericht wordt op de ontwikkeling van een systeem voor de inzameling van elektronisch afval, en niet op het opleggen van sancties indien de vastgestelde doelen voor afvalverzameling niet worden behaald. Dat kan vooral zinvol en praktisch zijn in landen die nog adequate infrastructuur hebben opgebouwd voor de verzameling van elektronisch afval.
Verder wil ik opmerken dat ik het eens ben met het nieuwe artikel 93, waarin wordt gereageerd op het feit dat veel belastingplichtigen, waaronder internetwinkels, onder hun verplichtingen uit proberen te komen. In de nieuwe bepalingen wordt geprobeerd dit probleem tactvol en correct aan te pakken.
Janez Potočnik
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, veel van de geachte leden van dit Parlement hebben het gehad over de tenuitvoerlegging, die werkelijk een probleem is. Helaas is dat niet alleen op dit gebied een probleem, maar in het hele milieuspectrum. Om precies te zijn: ik ken mijn plicht op grond van het Verdrag en ik ben van plan deze volledig te vervullen.
We werken ook aan een mededeling over tenuitvoerlegging die later dit jaar zal worden gepresenteerd, die de kwestie van tenuitvoerlegging op een meer holistische wijze zal behandelen. We hebben hierover al grondige discussies samen met het directoraat, want ik ben van mening dat dit een van de kwesties is waarop we ons in de toekomst moeten concentreren, onder meer natuurlijk door middel van de voorstellen waarover we vandaag praten. Het herschikkingsvoorstel maakt overigens de tenuitvoerlegging zeker eenvoudiger.
Ten tweede de doelstellingen. Het is van fundamenteel belang dat we ambitieuze doelstellingen hebben. Velen van u hebben gezegd dat dit de snelst groeiende afvalstroom is. Velen van u hebben gezegd dat we in een wereld van elektrische en elektronische apparaten leven en dat is iets waarmee we zeker rekening moeten houden bij het bepalen van de doelstellingen.
Ten derde de kosten. Bij elk voorstel moeten we ook rekening houden met de last van de kosten en de zaken zo eenvoudig mogelijk maken. Ik wil echter duidelijk maken dat de werkelijke kosten voor onze samenleving en onze economie zouden ontstaan als we ons niet met deze kwesties zouden bezighouden. Dat zouden de echte kosten zijn, waarop we op de lange termijn niet zouden kunnen reageren.
We hebben twee weken geleden het zogenoemde afvalstoffenverslag gepubliceerd. Op diezelfde dag heb ik ook een bezoek gebracht aan Unicor, een van de hightechbedrijven die elektrisch en elektronisch afval recyclen. Ik werd getroffen door wat ik daar hoorde en zag. Het is uiterst belangrijk dat we begrijpen dat bijvoorbeeld de mobiele telefoons die we in ons dagelijks leven gebruiken kostbare materialen bevatten, van goud tot platina tot rodium, die ontzettend belangrijk zijn voor de toekomst. Als we nu en in de toekomst grondstoffen blijven onttrekken, zal er nooit een einde aan komen. Ik heb twintig kilo goud in mijn handen gehad dat afkomstig was uit mobiele telefoons. Het was heel moeilijk op te tillen, maar om eerlijk te zijn nog moeilijker achter te laten!
Velen van u noemden de belangrijkste term die in deze context moet worden besproken, en dat is efficiënt gebruik van hulpbronnen. Ik heb dit al vaak gezegd, maar het is uiterst belangrijk dat we het nooit vergeten. Volgens gegevens van de VN is de bevolking in de twintigste eeuw vier keer zo groot geworden, onze productie veertig keer, de CO2-uitstoot 17 keer, het energieverbruik 16 keer, de visvangsten 35 keer en het waterverbruik negen keer. Wie denkt dat we in de 21e eeuw zo door kunnen gaan, heeft het helemaal mis.
We moeten het anders doen. Daarom is, zoals ik al zei, nu we in een steeds meer elektrische en elektronische wereld leven, het voorstel dat vandaag op tafel ligt en waarover u later zult debatteren uiterst belangrijk om deze kwesties aan te pakken. Velen van u noemden ook betere verslaglegging en betere afvalscheiding. Dat moet allemaal onze aandacht krijgen.
Tot slot wil ik alleen nog zeggen dat ik van mening ben dat we na de eerste lezing een goed product hebben, dat het waard is om bij een tweede lezing te worden bewerkt tot een definitieve versie die ongetwijfeld nog beter is.
Karl-Heinz Florenz
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Potočnik, ik steun de slotopmerkingen die u hebt gemaakt, met name de opmerkingen over efficiënt gebruik van grondstoffen. In de komende maanden ligt de nadruk van het gehele besluitvormingsproces echter op u, aangezien er nu een gemeenschappelijk standpunt moet worden bepaald. U moet daartoe met de Raad onderhandelen en een besluit nemen. Ik moet u in dat verband meedelen dat de Raad de afgelopen zeven maanden qua standpunt geen millimeter is opgeschoven, en dat is niet de fout van het Belgische voorzitterschap.
Sommige landen zijn zeer halsstarrig en, tegen de achtergrond van de unanimiteit van dit Parlement, zou ik de afgevaardigden die dit verslag vandaag zo gepassioneerd hebben gesteund, willen vragen om naar huis te gaan en invloed op hun regering uit te oefenen en uit te leggen dat de dingen niet langer zo zijn zoals ze in het verleden waren.
Ik zou zo de namen van een paar oude vrienden kunnen noemen die deze kwestie echt grondig zouden willen aanpakken. Ik ben dan ook van mening, mijnheer Potočnik, dat wij de komende maanden hierover een intensief debat moeten voeren. U zult zich hard moeten blijven opstellen ten opzichte van de Raad. Het is daarnaast van belang om erop te wijzen dat er op het gebied van het afvalbeleid een duidelijke behoefte aan nationale voorschriften bestaat.
Dat is echter contraproductief, omdat de interne markt lang geleden is geboren en wij die markt nu naar behoren groot moeten brengen. Het probleem beslaat overigens niet de gehele, maar slechts de helft van de interne markt. Ik wil graag nog een keer benadrukken dat uit het verschil tussen 16 kilo en 1 kilo - zoals de heer Seeber zo treffend heeft aangegeven - duidelijk blijkt dat wij nog veel werk moeten verzetten. Als we het daarover echter eens kunnen worden, zijn we op de goede weg.
Mijnheer Potočnik, ik twijfel er niet aan dat u weet wat u moet doen. Ik wil graag benadrukken dat u uitstekend werk verricht en dat wij u een duwtje in de juiste richting zullen blijven geven, al is dat duwtje wellicht af en toe een beetje aan de stevige kant.
De Voorzitter
De gecombineerde behandeling is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 11:30 plaats.
Jaromír Kohlíček
schriftelijk. - (CS) De inzameling van afgedankte elektrische en elektronische apparatuur is een uiterst actueel onderwerp. Het verdient dan ook zonder meer een vernieuwde richtlijn. Een aantal amendementen waarover in het eerste blok gestemd zal worden, gooit naar mijn mening de voorstellen van de Commissie en de andere voorstellen ter vergemakkelijking van de inzameling, scheiding en het hergebruik van afval op zeer ongelukkige wijze op een hoop. Als dit niet tot chaos leidt, dan toch op z'n minst tot grotere onduidelijkheid. Daar valt echter gezien het gevorderde stadium waarin het geheel zich zo vlak voor de laatste stemronde bevindt, helaas niet bijster veel meer aan te doen. Het is interessant om te zien dat het leeuwendeel van de parlementsleden door het hele politieke spectrum heen het eens is over een heel aantal behoorlijk goede amendementen. Als deze overeenstemming betekent dat er ook bij de laatste stemming brede steun is voor het geheel, dan is duidelijk dat met de aldus goedgekeurde richtlijn een beduidend hogere inzamelingsgraad van afgedankte elektrische en elektronische apparatuur bewerkstelligd kan worden, alsook een betere verwerking ervan. Artikel 14, lid 1, is een van de belangrijkste onderdelen van de voorgestelde richtlijn waarmee - indien amendement 91 of anders de minder duidelijke tekst van amendement 103 wordt goedgekeurd - een belangrijke impuls gegeven kan worden aan de recycling en inzameling van afgedankte elektrische en elektronische apparatuur. Dit alles dient te leiden tot een richtlijn die de betrokken partijen duidelijke verplichtingen oplegt, maar tegelijkertijd de ruimte laat voor een zo doeltreffend mogelijk recyclingproces. Het is om die redenen niet wenselijk dat verlichtingsproducten op een of andere obscure manier in meerdere categorieën worden opgedeeld, of dat er zoveel uitzonderingen worden ingesteld voor de hele categorie grote apparatuur.
Pavel Poc
schriftelijk. - (CS) Afgedankte elektrische en elektronische apparatuur vormt de snelst groeiende bron van afval en behelst op dit moment een aanzienlijk groter risico voor het milieu en de volksgezondheid dan verbruikte splijtstof. Het was dan ook volstrekt noodzakelijk dat de richtlijn werd herzien. Grote hoeveelheden elektronisch afval worden ofwel niet overeenkomstig de bestaande richtlijn verwerkt en gedumpt op stortplaatsen, ofwel illegaal uitgevoerd uit de EU. Het is alarmerend dat we geen enkel idee hebben wat er met meer dan de helft van de in Europa afgedankte elektrische en elektronische apparatuur gebeurt. Dat is een onhoudbare situatie, zeker gezien het feit dat indien er geen doelstellingen ten aanzien van inzameling en recycling tot stand komen, de huidige afvalproductie van vier kilo per persoon per jaar in het jaar 2020 maar zo kan zijn gestegen tot 24 kilo per persoon per jaar. Door elektronische apparatuur te recyclen kan meer goud in het productieproces worden teruggebracht dan er in de hele EU gedolven wordt, en voor andere schaarse grondstoffen geldt dat evenzeer. Ik ben dan ook buitengewoon ingenomen met de schepping van nieuwe, stabiele arbeidsplaatsen en vooral met de vermindering van de Europese afhankelijkheid van de invoer van schaarse grondstoffen. Ik ben echter uiterst ongelukkig met de uitzondering voor zonnepanelen. Gezien de uitzondering die in de RoHS-richtlijn wordt gemaakt voor panelen met cadmium-telluride wordt het risico op vervuiling van het milieu met het uiterst giftige cadmium, dat de EU met behulp van talrijke andere wettelijke maatregelen zo hard bestrijdt, alleen maar groter. Deze inconsequentie - de EU en het Europees Parlement onwaardig - die ook de Europese industrie niets goeds brengt, is het gevolg van het succesvolle gelobby van bepaalde belangengroepen.
Jim Higgins
schriftelijk. - (EN) Ik steun het AEEA-verslag van vandaag, maar we moeten ervoor zorgen dat we de kleine en middelgrote bedrijven en detailhandelaren die het toch al moeilijk hebben niet opzadelen met te belastende verordeningen. We moeten ervoor zorgen dat de last van het terugnemen van AEEA bij de fabrikanten ligt, niet bij de detailhandel. Ik verwelkom het voorstel van sterkere bepalingen die illegale transporten van dit afval moeten voorkomen en mazen in de wetgeving moeten dichten. Op dit moment kan dergelijke apparatuur, door deze 'gebruikte maar functionele EEA' te noemen in plaats van AEEA, legaal worden vervoerd naar en gedumpt in derdewereldlanden. Natuurlijk is sterkere handhaving namens de autoriteiten ook cruciaal, want elektrische apparaten moeten worden gerecycled in overeenstemming met de wetgeving om ongecontroleerd vrijkomen van cfk's te voorkomen. Criminelen profiteren vaak van illegale transporten, aangezien smokkelaars die bij de illegale praktijken betrokken zijn vaak de autoriteiten bedriegen door goederen niet te etiketteren als elektronica, door te doen alsof ze voor hergebruik bestemd zijn of door ze midden in een transportcontainer te verstoppen. Ongecontroleerde transporten komen meestal terecht in Ghana, Nigeria, India of Pakistan. We moeten bij de tweede lezing samenwerken om ervoor te zorgen dat er een einde wordt gemaakt aan deze gevaarlijke praktijk en dat waardevolle Europese metalen in Europa blijven.
Rovana Plumb
schriftelijk. - (RO) Afgedankte elektrische en elektronische apparatuur (AEEA) vormt in de EU de afvalstroom die het snelst in omvang toeneemt. Een goed beheer van AEEA draagt bij aan het hergebruik van waardevolle grondstoffen, met positieve gevolgen op het gebied van milieu, volksgezondheid en het creëren van groene banen. Volgens de effectbeoordeling van de Commissie wordt op dit moment in de EU ongeveer 24 kilo AEEA per inwoner per jaar gegenereerd, waarvan slechts 65 procent wordt ingezameld. Hergebruik van AEEA zal bijdragen aan de totstandkoming van vijf tot zeven keer meer banen dan in de afvalverbrandingssector en tien keer zoveel banen als in de opslag. Door de herziening van de richtlijn kunnen nieuwe doelen worden vastgesteld voor het inzamelen, recyclen en hergebruiken van AEEA (een recyclingsdoelstelling van 50-75 procent, afhankelijk van de categorie - met zes categorieën in plaats van de oorspronkelijke tien - en een nieuwe doelstelling voor hergebruik van vijf procent). Daarnaast moeten er zwaardere maatregelen worden genomen ter voorkoming van de export van AEEA naar ontwikkelingslanden. De verantwoordelijkheden van de producenten, consumenten en plaatselijke overheden zijn duidelijker omschreven, om te waarborgen dat er goed wordt omgegaan met het milieu. De producenten van elektronische goederen moeten de afvalverwerking financieren, met een positief effect door middel van het volgen van de regels voor ecologisch ontwerp, zodat er eenvoudig te repareren en te recyclen producten worden gemaakt.
Csanád Szegedi
schriftelijk. - (HU) Ik vind het buitengewoon belangrijk dat afgedankte elektrische en elektronische apparatuur adequaat wordt verwijderd. De toename van het percentage gescheiden ingezameld afval is ook essentieel, maar het is belangrijk dat het hele recyclingproces met de juiste documentatie op de voet kan worden gevolgd. Daarnaast is hiervoor een verantwoordelijke houding van de industrie vereist; het gedrag van grote producerende- en verwerkende bedrijven moet efficiënter worden gecontroleerd. Aan de andere kant moet worden ingezien dat lidstaten, in de eerste plaats de als laatste toegetreden lidstaten, nog niet beschikken over de juiste hoeveelheid recyclinginstallaties, en daarom moet de nadruk worden gelegd op de ontwikkeling daarvan, zodat het ingezamelde AEEA daadwerkelijk vakkundig wordt verwerkt.
János Áder
schriftelijk. - (HU) Mijnheer de Voorzitter, de huidige herziening van de richtlijn inzake afgedankte elektrische en elektronische apparatuur is niet alleen vanuit het oogpunt van milieubescherming en volksgezondheid van uitermate groot belang, maar ook vanuit het oogpunt van het vandaag de dag zo vaak genoemde efficiënte gebruik van hulpbronnen. Het is algemeen bekend dat elk jaar diverse illegale transporten met afgedankte elektronica de Europese Unie verlaten, en daarom is het van elementair belang voor onze industrie dat de lidstaten door middel van vakkundige inzameling en, al naar gelang hun mogelijkheden met de recycling van elektrisch afval dat in steeds grotere hoeveelheden ontstaat, de waardevolle grondstoffen binnen de grenzen van de Europese Unie houden. Consumentengewoontes verschillen natuurlijk per land en daarom mag dit in het belang van succesvolle inzameling niet buiten beschouwing worden gelaten bij het vaststellen van de streefdoelen. In Hongarije zal de gemiddelde consument zijn televisie bijvoorbeeld niet binnen twee of drie jaar inruilen, en zelfs al zou iemand dat doen, dan zou die persoon zijn tv naar alle waarschijnlijkheid eerder naar zijn zomerhuisje brengen dan naar een inzamelplek. Met het oog hierop heeft de rapporteur dit probleem onderkend en voor elkaar gekregen dat er een breed gedragen compromis is aangenomen, waarin de basis van de streefcijfers voor inzameling niet werd bepaald door het aantal op de markt geplaatste producten, maar door de ontstane hoeveelheid elektronisch afval. Hoewel er op dit gebied nog diverse beroepsmatige details moeten worden uitgewerkt, denk ik dat dit de juiste richting kan zijn. Eens te meer omdat tegenstrijdig genoeg ook de effectbeoordeling van de Commissie zelf de oorspronkelijke inzameldoelstelling voor de oude lidstaten reëel acht, maar niet voor de nieuwe.
Marian-Jean Marinescu
schriftelijk. - (RO) Het voorstel voor een richtlijn betreffende afgedankte elektrische en elektronische apparatuur, dat het Parlement van de Commissie heeft ontvangen, is onduidelijk. De lidstaten kunnen hun eigen interpretatie geven aan de verschillende soorten apparatuur onder deze richtlijn.
De Commissie moet daarnaast een gezamenlijke methode opstellen voor het vaststellen van de hoeveelheid afgedankte apparatuur in iedere lidstaat. Deze hoeveelheid is echter afhankelijk van de bijzonderheden van de consumentenmarkt, de verschillende levensduur van producten en de gewoonten van de bevolking in een bepaald land.
Daarnaast is er geen referentieperiode aangegeven voor het berekenen van de percentages afgedankte apparatuur. De toegevoegde waarde van deze richtlijn is het mogelijke voordeel voor de volksgezondheid en het milieu. Een goed beheer van afgedankte apparatuur kan bijdragen aan een recycling van 50 tot 75 procent en een hergebruik van vijf procent. Om dit doel te bereiken moeten de producenten van elektronische apparatuur, maar ook de consumenten, verantwoordelijk worden gemaakt. De producenten moeten de behandeling van de afgedankte apparatuur financieren en de consumenten moeten hun afgedankte apparatuur op legale wijze aanbieden bij de daartoe bestemde verwerkingscentra.
(De vergadering wordt om 11.10 uur onderbroken en om 11.30 uur hervat)
