Thematische strategie voor het duurzame gebruik van natuurlijke hulpbronnen (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Kartika Tamara Liotard, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, over een thematische strategie voor het duurzame gebruik van natuurlijke hulpbronnen.
Kartika Tamara Liotard 
rapporteur. - Voorzitter en alle hier nog aanwezigen op dit late uur, ik denk dat dit de tijden zijn waarop het kwalitatieve deel van het Parlement zich onderscheidt van het kwantitatieve deel. Zo moet u het maar zien.
De Commissie heeft vijf jaar gedaan over het produceren van een strategie voor duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen. Dat is een lange tijd. Het is dan ook bijzonder teleurstellend dat de Commissie zo'n weinig ambitieus voorstel heeft gedaan. Akkoord, de Commissie geeft goed aan wat het probleem is, namelijk als we op de huidige wijze voortgaan, zullen wij onherroepelijk in de nabije toekomst worden geconfronteerd met uitputting van onze hulpbronnen. En daarmee met een serieuze dreiging voor onze economie en voor onze levenskwaliteit.
Maar de Commissie verzuimt vervolgens met concrete actiepunten te komen. Zij roept op tot meer onderzoek en meer data. Dat is prima, maar daar kunnen we niet nog jaren op wachten. Net als klimaatverandering is het probleem van de natuurlijke hulpbronnen nu acuut en moeten we nu concrete maatregelen nemen. Als je het voorstel leest, lijkt het echter wel of het gevoel van urgentie bij de Commissie ontbreekt. Dat nodigt de burgers ook niet erg uit om mee te denken in deze problematiek, maar zij zijn uiteindelijk wel de mensen die het moeten gaan doen.
De kern van het probleem is simpel. Onze ecologische voetafdruk, dus het milieueffect van onze consumptie, is veel groter dan wat de aarde aankan. Om even een duidelijk voorbeeld te geven: als deze kinderschoen de ecologische voetafdruk is die we zouden mogen hebben om een goede balans te hebben in onze natuurlijke hulpbronnen, dan is deze grote herenschoen het verbruik wat we op dit moment hebben. U kunt zien dat dat echt veel te groot is. Dus even een beeldend voorbeeld: dit is wat wij op dit moment doen.
Ik zal heel eerlijk zijn commissaris. In eerste instantie was de neiging in de Milieucommissie van het Parlement om het hele stuk naar u terug te sturen en de Commissie haar huiswerk over te laten doen. Dit leek mij echter weinig constructief en bovendien hebben we de tijd niet om nog eens vijf jaar op actie te wachten. Ik besloot mij dan ook in te zetten om met een gedegen voorstel te komen en heb mijn collega's allemaal opgeroepen mij daarbij te helpen. En, ik kan u zeggen, mijn collega's hebben zich uitgeleefd. Met elkaar hebben we een groot aantal ideeën ter verbetering van het Commissiestuk weten te produceren, en dat in drie à vier maanden tijd. Met dank aan mijn collega's, want zij hebben echt heel veel gedaan. Door al deze goede amendementen verdient de lay-out van het verslag echter niet de schoonheidsprijs, maar ik hoop dat het signaal duidelijk moge zijn. Het Parlement wil concrete maatregelen en geen uitstel.
Een aantal voorstellen zal ik hier nog aanstippen. Mijn eerste voorstel betreft de landbouw. Landbouw komt nu niet in de thematische strategie voor, hetgeen wat mij betreft vrij bizar is, als je bedenkt dat de landbouwsector een van de grootste ge- en verbruikers van natuurlijke hulpbronnen is. Hier wordt deze sector dus een grote kans ontnomen. Ik heb begrepen dat de oorzaak hiervoor ligt bij het feit dat DG AGRI en DG ENVI hierover geen overeenstemming konden bereiken. Het is echter onaanvaardbaar dat onderling gekift tussen Europese ambtenaren ertoe zou leiden dat de strategie geen breed draagvlak zou krijgen.
Ook stel ik voor om Europese landbouwsubsidies direct te koppelen aan duurzaamheid. Om een voorbeeld te geven: geen subsidie meer voor maïs als daarvoor grootschalige irrigatie en dus waterverspilling plaatsvindt, maar wel voor een boerderij die zich inzet om het gebruik van alternatieve energiebronnen, zoals bijvoorbeeld windenergie. Naast landbouw zijn ook andere sectoren ten onrechte niet betrokken in de strategie, bijvoorbeeld transport, visserij en bouw. Ook daar zullen we moeten ingrijpen. Kortom, het moet een strategie voor alle beleidsterreinen zijn.
De structuur van de strategie begint in hoge mate bij de consument en de producent. Verder hebben we voorstellen gedaan tot een levenscyclusbenadering, een top-10-prioriteitenlijst van bedreigde natuurlijke hulp, fiscale stimulering, informatieverstrekking, het betrekken van NGO's en deskundigen, het gebruikmaken van alternatieve recycling en hergebruik. Kortom, eigenlijk te veel om hier op te noemen.
Ik stel voor dat de EU in het algemeen gaat streven naar een halvering van het hulpbronnengebruik tegen 2030. Dit is geen sciencefiction, dit is echt noodzaak. Natuurlijk moet Europees beleid de lidstaten niet verhinderen om nog beter te presteren. Door de best presterende lidstaat als voorbeeld voor een ander te stellen, kan dit verder gestimuleerd worden.
Ik heb commissaris Dimas bij zijn laatste bezoek in de Milieucommissie met genoegen horen spreken over het belang van natuurlijke hulpbronnen. Ik heb hem ook een brief gestuurd waarin ik zijn medewerking vraag. Ik heb dan ook hoop dat deze commissaris een ambitieuzer beleid voorstaat dan uit het huidige Commissiestuk blijkt. Als dat zo is, kan een kritisch verslag van het Parlement voor hem alleen maar welkom zijn.
De Voorzitter
Mevrouw Liotard kan er zeker van zijn dat dit Parlement naar beste vermogen naar haar heeft geluisterd.
Stavros Dimas
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil allereerst het Europees Parlement bedanken voor de bijzondere aandacht die het deze strategie schenkt. Ik dank mevrouw Liotard en de schaduwrapporteur voor de opstelling van het onderhavige verslag. Daarin staan inderdaad talrijke constructieve en nuttige opmerkingen die ons zullen stimuleren bij onze overpeinzingen over de mogelijke maatregelen voor de toekomst. Wij kunnen hierop voortborduren.
Het gebruik van natuurlijke hulpbronnen is van levensbelang niet alleen voor de toestand van het milieu, maar ook voor onze economische groei. De huidige ontwikkelingen zijn inderdaad zorgwekkend en de gevolgen daarvan uiten zich in een voortdurend verlies aan biodiversiteit, broeikasgasemissies, achteruitgang van waterkwaliteit en lucht- en bodemverontreiniging, maar gaan ook met aanzienlijke economische kosten gepaard.
Het is duidelijk dat de manier waarop de natuurlijke hulpbronnen worden gebruikt een bedreiging vormt voor de ecosystemen waarop onze levenskwaliteit en onze welvaart zijn gebaseerd. Daarom moeten wij onze economische activiteiten voortdurend aanpassen aan het weerstandsvermogen van onze planeet.
Dat is ook het oogmerk van de strategie voor natuurlijke hulpbronnen, die het resultaat is van een meer dan vijf jaar durende, intensieve, vaak door onenigheid gekenmerkte, maar uitermate vruchtbare dialoog. Deze strategie biedt enerzijds een milieubeleidsbenadering die in het teken staat van natuurlijke hulpbronnen, en anderzijds een kader op lange termijn voor de beperking van de milieugevolgen van het gebruik van natuurlijke hulpbronnen in een ontwikkelingseconomie. Met deze strategie wordt eveneens gestreefd naar een rendabeler gebruik van natuurlijke hulpbronnen.
Dit zijn zeer ambitieuze, maar haalbare doelstellingen. Europa is er reeds in geslaagd het gebruik van natuurlijke hulpbronnen in bepaalde sectoren van de economie te stabiliseren. Wij lopen echter achter bij landen als Japan, dat de natuurlijke hulpbronnen op een veel rendabelere manier gebruikt dan Europa. Met de strategie worden producten, technologieën en consumptienormen bevorderd die een rendabeler gebruik van natuurlijke hulpbronnen mogelijk maken en die minder vervuilen.
Er zijn reeds vorderingen gemaakt met nieuwe initiatieven voor de toepassing van de strategie. Staat u mij toe drie voorbeelden te noemen.
Ten eerste richt de Commissie een gegevenscentrum op voor informatieverstrekking over de beleidsplanning. Dit zal ons helpen het gebruik van natuurlijke hulpbronnen en de gevolgen daarvan voor de verschillende economische activiteiten beter te begrijpen.
Ten tweede zal de Commissie, om de vooruitgang bij de verbetering van de milieubescherming en de besparing van natuurlijke hulpbronnen te kunnen meten, een nieuwe generatie indicatoren proberen uit te werken. Er zijn reeds talrijke kwantitatieve indicatoren voor het gebruik van natuurlijke hulpbronnen vastgesteld, bijvoorbeeld op energiegebied en voor klimaatverandering. De vaststelling van strenge kwalitatieve streefdoelen voor lucht en water en streefdoelen voor afvalrecycling draagt bij aan het bereiken van de doelstellingen van de strategie voor natuurlijke hulpbronnen. Met behulp van de strategie zullen wij in staat zijn het algemene kwantitatieve streefdoel voor de besparing van natuurlijke hulpbronnen in onze economie vast te stellen.
Ten derde willen wij in al onze beleidsvormen het op de gehele levenscyclus gebaseerde gebruik van natuurlijke hulpbronnen toepassen. Wij moeten rekening houden met de milieugevolgen van natuurlijke hulpbronnen vanaf de wieg tot het graf, dat wil zeggen vanaf het moment waarop ze ontstaan tot het moment waarop ze afsterven, om te voorkomen dat de gevolgen worden verschoven van de ene levenscyclusfase naar de andere, of naar andere landen. Als wij bijvoorbeeld bewerkt erts in Europa invoeren, mogen wij de milieugevolgen van de ontginning in derde landen niet uit het oog verliezen. Een steeds groter deel van de natuurlijke hulpbronnen die wij in Europa gebruiken, komen uit ontwikkelingslanden. Biobrandstof is een ander typisch voorbeeld hiervan.
Deze uitdaging stelt zich dus op wereldschaal, en wij moeten onze verantwoordelijkheid nemen. In samenwerking met het VN-milieuprogramma hebben wij een internationaal panel opgezet dat zich bezig moet gaan houden met duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen. Dit panel zal allereerst de gevolgen van het gebruik van natuurlijke hulpbronnen voor de planeet moeten beoordelen en dan maatregelen voorstellen. Het werkprogramma van dit nieuwe internationale panel omvat ook vraagstukken als de milieubronnen voor biobrandstofproductie en de toepassing van maatregelen op wereldschaal ter ondersteuning van de recyclingmaatschappij. Als dit panel in de buurt kan komen van de prestaties van de internationale commissie voor klimaatverandering, zullen wij onze doelstellingen in grote mate hebben bereikt.
Geachte afgevaardigden, de fundamenten zijn reeds gelegd. De Commissie belooft u dat zij, met een uitvoerige behandeling van dit vraagstuk door u en met behulp van de door u geformuleerde voorstellen, een succesvolle toepassing van de strategie voor de natuurlijke hulpbronnen zal verzekeren. Deze strategie zal gedurende lange tijd onze wegwijzer zijn bij het streven naar een duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen en kan als maatstaf dienen voor andere beleidsmaatregelen. Dit is slechts het eerste stadium van een lange procedure. Laten wij nu gaan samenwerken aan de hand van zo concreet mogelijke maatregelen, opdat de toepassing daarvan deel gaat uitmaken van het opstellen van beleid in alle sectoren van de economie.
Avril Doyle
namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de commissaris zegt dat dit 'ambitieuze doelen' zijn. Ik denk het niet, commissaris! Het verslag van de Commissie kwam onder vuur te liggen toen de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid het in oktober voor het eerst besprak, aangezien het document veel aan ambities heeft ingeboet na een incubatietijd van vijf jaar. Het kan hooguit worden bestempeld als een redelijke basis om de discussie aan te zwengelen, maar het ontbreekt aan concrete doelstellingen en, zoals ik zei, aan enige vorm van ambitie. Dit is waarschijnlijk te wijten aan een territoriumstrijd tussen het Directoraat-generaal Landbouw en plattelandsontwikkeling en het Directoraat-generaal Milieu - en raad eens wie er gewonnen heeft? De strategie van DG ENVI bleef voornamelijk beperkt tot het verzamelen van kennis, en schiet tekort om een aantal belangrijke probleemsectoren aan te pakken, waaronder - het zal geen verbazing wekken - landbouw, bosbouw, vervoer en vele andere.
Hoewel er een paar nieuwe initiatieven worden genoemd, zoals een datacentrum voor natuurlijke hulpbronnen, een forum op hoog niveau en een internationaal panel, is het voorgestelde tijdsbestek van 25 jaar volkomen onacceptabel. De rapporteur, mevrouw Liotard, daarentegen heeft wel haar uiterste best gedaan om het voorstel inhoudelijk te verrijken. Zij stelt terecht dat de mededeling van de Commissie niet voldoet aan de in het Zesde Milieuactieprogramma opgenomen eisen inzake concrete streefdoelen en tijdschema's. Het verslag roept de Commissie op om deze non-strategie te vervangen door ambitieuze voorstellen, met heldere streefcijfers en bindende tijdschema's.
Ik juich het toe dat in het verslag nadruk wordt gelegd op een geïntegreerde beleidsaanpak en het externe effect van EU-beleid op duurzame hulpbronnen. Het probleem is alleen dat de rapporteur haar werk misschien wel te goed heeft gedaan. De overeenstemming over haar verslag in de Commissie ENVI is dermate breed dat vrijwel alle ingediende amendementen zijn aangenomen, waardoor het verslag op een aantal plaatsen wat langdradig is en in herhaling valt. Naar mijn mening holt dit de kracht van de boodschap wat uit. Daarom heb ik op de stemlijst van mijn fractie aangegeven dat er is tegengestemd op een aantal punten, die dubbelop zijn omdat ze elders in het verslag al zijn opgenomen.
Gyula Hegyi
namens de PSE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, we hebben de natuurlijke hulpbronnen geërfd van de natuur of de Schepper, maar wij zijn degenen die er verantwoordelijk voor zijn met het oog op de toekomstige generaties. We krijgen van steeds meer verschillende kanten informatie over de bedreiging van het evenwicht in de natuur. Twee derde van de ecosystemen waarvan de mens afhankelijk is, is in verval. Sinds het begin van de jaren zestig is de Europese vraag naar natuurlijke hulpbronnen met bijna 70 procent gestegen. Deze gevaarlijke trend moet worden gekeerd.
We willen economische groei omdat veel mensen nog steeds behoeftig zijn, maar dan wel zonder dat er een groter beslag wordt gelegd op de natuurlijke hulpbronnen, en met minder schadelijke effecten voor het milieu. Deze loskoppeling van economische groei en toenemend gebruik van natuurlijke hulpbronnen is de belangrijkste boodschap van dit verslag. De door de Commissie voorgestelde strategie daarentegen is zwak en heeft geen deadlines of streefdoelen. Daarom heb ik zo'n 25 amendementen ingediend namens de PSE-Fractie. Ik ben blij dat die op één na allemaal positief zijn ontvangen door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid.
Mijn collega-afgevaardigden en ikzelf hebben concrete streefcijfers voorgesteld om onze verplichting naar de toekomst toe te versterken. Ik doe voorstellen voor specifieke streefcijfers voor voeding, huisvesting en de vervoersector. In een markteconomie zijn belastingen het juiste middel voor de regulering van het gebruik van hulpbronnen. Daarom is het zo belangrijk om een Europees ecotaksstelsel op te zetten. Dit verslag moet een vervolg krijgen in de vorm van specifieke verordeningen en richtlijnen om een halt toe te roepen aan de zelfdestructieve roofbouw op de natuurlijke hulpbronnen.
Mojca Drčar Murko
namens de ALDE-Fractie. - (SL) De thematische strategie waarover we het nu hebben, vormt dankzij haar streefdoel voor een efficiënter gebruik van energiebronnen en grondstoffen waarschijnlijk de belangrijkste deelstrategie van het Zesde Milieuactieprogramma. Haar hoofddoel is het voorkomen van het onnodig verspillen van hernieuwbare en niet-hernieuwbare bronnen, waarmee we het evenwicht in het milieu in gevaar brengen.
De filosofie van de levenscyclus van producten neemt een belangrijke plaats in bij de maatregelen voor een inperking van overmatig verbruik. Het is mogelijk de hoeveelheid producten, die we aan het einde van hun levensduur in de economie laten terugkeren en opnieuw gebruiken, te verhogen. Op dat punt is de strategie nauw verbonden met de procedure van de herziening van de Europese wetgeving over afvalbehandeling.
De ambitieuze doelstellingen die we in deze thematische strategie willen aantreffen, zijn niet onrealistisch. De prioriteiten in het politieke debat over het zuinig omgaan met natuurlijke bronnen hebben reeds gezorgd voor een veel grotere bereidheid bij de burgers om mee te werken aan het nuttige hergebruik van afval. Onze steden, bijvoorbeeld, zijn potentiële grondstofmijnen. Net zoals bij het ontginnen van erts, kunnen we ijzer, zink, koper en kunststof verkrijgen dankzij vooruitstrevende methoden voor het inzamelen en scheiden van afval, waarvoor we drie keer minder energie zullen verbruiken dan voor de productie ervan uit nieuwe grondstoffen. De 'stadsmijnbouw' is een veelbelovende visie van de moderne stad als winstgevende mijn van gerecycleerde materialen. En het is niet de enige methode die het efficiënte gebruik van natuurlijke bronnen wezenlijk verbetert.
Wiesław Stefan Kuc
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, het eerste Verdrag van Rome bestaat bijna een halve eeuw. Sindsdien is de hoeveelheid natuurlijke hulpbronnen afgenomen, maar hebben we ook enorme technologische vooruitgang geboekt. We hebben geleerd verantwoorder om te springen met grondstoffen en energie en het is ons gelukt bepaalde grondstoffen te gaan exploiteren waar we vijftig jaar geleden niet van konden dromen. Hebben we, gezien onze kennis, technologie en ervaring, al het mogelijke gedaan? Zeker niet. Mevrouw de rapporteur heeft dat duidelijk aangetoond.
Ik sta volledig achter het verslag, maar ik zie ook dat de Europese Unie zeer veel doet ter bescherming van bodem, lucht en water, veel meer dan andere landen. Tevens zet de Unie zich in voor recycling en hergebruik van grondstoffen. Toch is een intensivering van de activiteiten op het gebied van beter afvalgebruik noodzakelijk, waarmee niet alleen milieuvervuiling aan banden gelegd wordt, maar ook een beter gebruik van natuurlijke hulpbronnen wordt gestimuleerd.
Satu Hassi
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijn dank aan de rapporteur, mevrouw Liotard, voor haar uitstekende werk. De mensheid leeft op dit moment met een ecologische kredietkaart boven haar ecologische stand. De mensheid als geheel verbruikt 25 procent meer dan het duurzame niveau van natuurlijke hulpbronnen en dat betekent dat wij het kapitaal van onze kinderen opmaken. Het verbruik van natuurlijke hulpbronnen in Europa oversteeg volgens het Europees Milieuagentschap al in de jaren zestig de eigen biologische capaciteit van Europa. Als de huidige ontwikkeling zich voortzet, verbruiken wij in 2050 twee keer zo veel natuurlijke hulpbronnen als het duurzame niveau. De noodzaak om de luchtvervuiling te verminderen is slechts een deel van de algemenere uitdaging om zuiniger en verstandiger om te gaan met natuurlijke hulpbronnen.
Om het gebruik van natuurlijke hulpbronnen naar een duurzaam niveau te laten dalen en het tegelijkertijd mogelijk te maken dat de ontwikkelingslanden de armoede ontstijgen, moeten de rijke landen, zoals wij, in vijftig jaar de verhouding tussen de bereikte welvaart en het verbruik van natuurlijke hulpbronnen vertienvoudigen. Dit klinkt als sciencefiction, maar in stappen betekent dit slechts een verbetering van vijf procent per jaar. Op dezelfde wijze zijn wij erin geslaagd de arbeidsproductiviteit te verbeteren. Waarom kan dan ook niet de productiviteit van natuurlijke hulpbronnen worden verbeterd? Deze eeuw moet de eeuw worden waarin wij de productiviteit van natuurlijke hulpbronnen, de verhouding tussen de bereikte welvaart en het gebruik van natuurlijke hulpbronnen, verbeteren.
Zoals iedereen al heeft gezegd, is de door de Commissie gepresenteerde strategie veel te slap, vooral omdat er concrete doelen en tijdschema's ontbreken, hoewel die in het Zesde Milieuactieprogramma worden geëist. De kennisbasis om deze op te stellen is beschikbaar. Wij hebben uiterlijk volgend jaar duidelijke doelen en tijdschema's evenals sectorspecifieke actieprogramma's nodig.
De goedkoopste manier om de productiviteit bij het gebruik van natuurlijke hulpbronnen te verbeteren, is het stopzetten van subsidies die schadelijk zijn voor het milieu. Dat moet direct gebeuren. De conclusie van rapporteur Kartika Liotard dat wij meer kwaliteit en minder kwantiteit nodig hebben zou ook het motto bij ons gebruik van natuurlijke hulpbronnen moeten zijn.
Irena Belohorská
(SK) Om te beginnen wil ik de rapporteur bedanken voor haar uitstekende werk en voor het standpunt dat zij heeft ingenomen ten aanzien van dit vraagstuk. Ik geef volledige steun aan alle punten uit haar verslag over een thematische strategie voor het duurzaam gebruik van natuurlijk hulpbronnen. Het feit dat de Commissie vijf jaar lang aan dit document heeft gewerkt, toont aan hoe serieus het probleem is.
Het document van de Commissie bevat geen specifieke tijdschema's, en evenmin beschrijft het de te volgen methoden. Wij moeten erkennen dat er een mondiale watercrisis, en met name drinkwatercrisis, is, dat de aarde opwarmt, de biodiversiteit wordt bedreigd - de milieuvoetafdruk van Europa is twee keer zo groot als zijn biologische capaciteit - en dat er elk jaar mensen sterven ten gevolge van door milieuverontreiniging veroorzaakte ziekten. Daarom is een meer proactieve en radicale aanpak nodig.
Ik ga akkoord met het voorstel voor een volledige hervorming van het steunstelsel. Men moet minder steun gaan geven aan activiteiten die een negatieve impact hebben op het milieu, of deze steun zelfs geheel stoppen, met name in de landbouw. De Commissie beweert weliswaar dat zij niet genoeg indicatoren heeft om specifieke tijdschema's vast te stellen, maar de rapporteur noemt er wel enkele in haar verslag, zoals bijvoorbeeld het bruto binnenlands product, het binnenlands gebruik van materialen, enzovoort.
Als wij onze afhankelijkheid van natuurlijke hulpbronnen willen verminderen, dan moet - en daar ben ik het mee eens - tegen 2012 12 procent van de energie in de EU afkomstig zijn van hernieuwbare energiebronnen, en dan moeten tot 2008 een specifiek beleid en een actieplan ten uitvoer worden gelegd voor de twintig belangrijkste materialen die de grootste impact hebben.
Riitta Myller
(FI) Mijnheer de Voorzitter, het voorbeeld van commissaris Dimas was goed, want als de productie van bio-energie wordt opgevoerd, dan moet dat op een duurzame basis gebeuren en vooral op mondiaal niveau. Het probleem met bijvoorbeeld deze strategie is echter dat de land- en bosbouw er niet in opgenomen zijn.
Dit is een van de laatste thematische strategieën die deel uitmaken van het Zesde Milieuactieprogramma. Hier is al gezegd dat er in dat programma kwantitatieve en kwalitatieve doelen zijn gesteld voor het milieubeleid van de Europese Unie en dat deze niet in de voorstellen van de Commissie worden genoemd. Bovendien kon in deze strategie betreffende natuurlijke hulpbronnen blijkbaar niet worden voldaan aan de doelstelling om te waarborgen dat het gebruik van natuurlijke hulpbronnen en de effecten ervan het weerstandsvermogen van het milieu niet overstijgen.
De herziening van het Zesde Milieuactieprogramma had een jaar geleden al moeten plaatsvinden en het is van groot belang dat een dergelijke analytische herziening van het programma er komt, nu wij al vergevorderd zijn bij de bespreking van thematische strategieën. Ik wil commissaris Dimas daarom vragen wanneer de Commissie het Zesde Milieuactieprogramma gaat herzien.
Evangelia Tzampazi
(EL) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, staat u mij toe collega Liotard van harte te bedanken voor haar volledig en coherent verslag. Door de klimaatveranderingen en de energiecrisis waar de Europese Unie mee geconfronteerd wordt, is het hoogst noodzakelijk geworden dat de Europese Unie optreedt en zorgt voor een goed gestructureerde strategie voor duurzaam gebruik van natuurlijke hulpbronnen, voor een strategie die ten minste strookt met de in het Zesde Milieuactieprogramma gestelde eisen.
Ik wilde onderstrepen dat wij een strategie nodig hebben die is afgestemd op een rendabeler gebruik van natuurlijke hulpbronnen, op een beter beheer ervan en op afvalbeheer. Deze strategie moet tot doel hebben duurzamere productiemethoden en verbruiksnormen vast te stellen. Zij moet ervoor zorgen dat enerzijds het gebruik van natuurlijke hulpbronnen en de afvalproductie worden losgekoppeld van het economische groeipercentage en anderzijds het gebruik van natuurlijke hulpbronnen het weerstandsvermogen van het milieu niet te boven gaat. Mijns inziens hebt u gelijk, mijnheer de commissaris, als u zegt dat de fundamenten reeds zijn gelegd.
De Voorzitter
Voordat ik het woord geef aan commissaris Dimas, wil ik mevrouw Liotard laten weten dat ik het Reglement heb geraadpleegd en dat zij de twee schoenen die zij in haar voorbeeld noemde, niet hoeft in te pakken voor opname in de notulen, dus zij kan ze houden.
Stavros Dimas
lid van de Commissie. (EN) Dit waren echte schoenafdrukken, geen voetafdrukken!
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil u allereerst bedanken voor de constructieve opmerkingen in het verslag en tijdens het debat van vanavond. We zijn het er allemaal over eens dat de natuurlijke hulpbronnen op dit moment niet duurzaam worden gebruikt. Inderdaad, het duurzame gebruik van natuurlijke hulpbronnen is een gemeenschappelijke uitdaging voor ons allen, voor beleidsmakers, bedrijven én burgers, zowel in als buiten Europa.
Het Parlement speelt een essentiële rol bij het leiden van dit project en het mobiliseren van de noodzakelijke steun vanuit het publiek. Op dit moment, ruim een jaar na de goedkeuring van de mededeling, hebben we inmiddels enige vooruitgang geboekt. De lidstaten hebben ingestemd met de strategie, die zich ontwikkelt tot een wereldwijd richtpunt dat onder meer door de OESO wordt gepromoot.
We maken vorderingen met de uitvoering op een open, transparante en geëngageerde manier. Uw verslag en de discussie van vandaag zullen worden meegenomen bij toekomstige activiteiten.
Het beleid inzake het gebruik van natuurlijke hulpbronnen is zeer nauw verbonden met de manier waarop we onze producten maken en consumeren. In het ophanden zijnde actieplan inzake duurzame consumptie en productie zullen de volgende zaken centraal staan: milieuverantwoord ontwerp van producten, groenere overheidsopdrachten en maatregelen die de consument helpen betere keuzes te maken.
In het begin zal de aandacht vooral uitgaan naar voeding, huisvesting en vervoer, de sectoren met de grootste milieueffecten. Maar ook de andere prioriteiten die u hebt genoemd zullen aan bod komen. We zullen beste praktijken, innovatieve en milieuefficiënte oplossingen en de inzet van economische instrumenten stimuleren. Vorige maand nog publiceerde de Commissie een groenboek over het gebruik van marktinstrumenten in het energie- en milieubeleid, en ik wil absoluut verder kijken dan alleen naar het bbp bij de beoordeling van de vorderingen van onze samenlevingen op economisch, sociaal en milieugebied.
Tot slot heb ik alle begrip voor diegenen onder u die meer en snellere actie willen zien, en ik bedank het Parlement voor zijn proactieve rol hierin.
Ik koester ook veel sympathie voor de roep om concretere doelstellingen. Zoals ik reeds aangaf zijn er al een aantal ambitieuze doelen voor het gebruik van hulpbronnen, bijvoorbeeld de overkoepelende doelstelling van de strategie om groei op Europees en mondiaal niveau niet per definitie gepaard te laten gaan van schadelijke milieueffecten. Dit mag zonder meer doorgaan voor een zeer ambitieuze doelstelling, die officieel wordt ondersteund door de Commissie en de Raad.
We zullen ons buigen over de noodzaak van een globaal streefdoel voor hulpbronefficiency in het kader van de voor 2010 geplande beoordeling van de hulpbronnenstrategie. Deze strategie is een grote stap voorwaarts, omdat milieueffecten worden benaderd vanuit een levenscyclusinvalshoek.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 11.30 uur plaats.
Schriftelijke verklaring (artikel 142 van het Reglement)
András Gyürk
, schriftelijk. - (HU) Ofschoon er steeds meer bewijzen zijn dat de natuurlijke hulpbronnen op irrationele en buitensporige manier worden gebruikt, en dat het dagelijks leven onderdeel is geworden van de zorgen met betrekking tot de duurzaamheid van het natuurlijk leefmilieu, ontbeert de mensheid en met name de politieke leiding een duidelijk visie op de manier waarop het probleem moet worden aangepakt.
Het politieke concept van duurzame ontwikkeling is te algemeen om tastbare resultaten te kunnen opleveren. Daar komt nog bij dat aan de hand daarvan pogingen worden gedaan om het probleem van de bescherming van het natuurlijk milieu gelijktijdig op te lossen met het ingewikkelde probleem van de rechtvaardigheid onder generaties en naties. De methoden voor het meten van het milieu (bijvoorbeeld de levenscyclusanalyse - LCA) en de indicatoren (bijvoorbeeld de ecologische voetafdruk) zijn behept met methodologische problemen en vaak tegenstrijdig.
Zonder het nut te willen betwisten van een eengemaakte, veelomvattende en duidelijke databank voor natuurlijke energiebronnen en van een reeks indicatoren voor het meten van het energiebronnengebruik, moet ik er wel op wijzen dat zelfs bij het ontbreken daarvan al heel wat maatregelen in praktijk kunnen worden gebracht.
Het is jammer dat zowel het Commissievoorstel als het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid zwijgt over de belangrijke rol die de markt en een marktgeoriënteerde regelgeving zouden kunnen spelen bij een effectief gebruik van natuurlijke energiebronnen. Men zou een fout begaan indien uit het oog zou worden verloren dat de regeling van CO2-emissies - de onvermijdelijk buitensporige toewijzing door de regering gedurende de eerste toewijzingsperiode ten spijt - op tevredenstellende wijze heeft gewerkt. Men zou een fout begaan indien miskend zou worden dat talloze oplossingen voor de bescherming van de natuurlijke energiebronnen (bijvoorbeeld de bredere verdeling van hernieuwbare energiebronnen) worden bemoeilijkt juist omdat er een eengemaakte, onbeperkt concurrentiële markt in Europa ontbreekt.
