Beoordeling van de PNR-overeenkomst tussen Australië en de EU - Europese Unie en PNR-gegevens (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
het verslag van Sophia in 't Veld, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over een voorstel voor een aanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad betreffende de overeenkomst tussen de Europese Unie en Australië inzake de verwerking en overdracht van persoonsgegevens van passagiers (PNR-gegevens) uit de Europese Unie door luchtvaartmaatschappijen aan de Australische douane en
de mondelinge vraag van Sophia in 't Veld, Martine Roure, Philip Bradbourn en Sylvia-Yvonne Kaufmann, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, aan de Commissie: PNR-gegevens EU - B6-0476/2008).
Sophia in 't Veld
rapporteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik nogmaals een opmerking plaatsen over de afwezigheid van de Raad, omdat ik in mijn notities enkele opmerkingen had staan over goede samenwerking tussen het Europees Parlement en de Raad, de dialoog, de geest van het Verdrag van Lissabon, enzovoorts. Nu is de Raad echter ook bij dit debat weer afwezig. Ik vind dat absoluut schandelijk, want het is de Raad die een PNR-beleid uitwerkt en vragen moet beantwoorden, en dan is uitgerekend de Raad hier niet aanwezig. De Raad heeft publiekelijk plechtig beloofd het Europees Parlement hierbij te betrekken, maar nu zien we wat de beloftes van de Raad waard zijn: helemaal niets. Ik vind dit niet alleen een belediging van het Europees Parlement, maar ook van de burgers, die recht hebben op antwoorden en transparante besluitvorming. Dus wil ik u vragen, mijnheer de Voorzitter, om mijn ontevredenheid door te geven aan de vertegenwoordigers van het voorzitterschap.
Dit is een gecombineerde behandeling van enerzijds de voorstellen voor een Europese PNR-regeling en anderzijds de overeenkomst over een PNR-regeling tussen de EU en Australië. Hierbij zijn de problemen in wezen dezelfde en deze zijn al aan bod gekomen in verband met de overeenkomst met de VS en later ook met Canada.
Een van de belangrijkste kwesties is die van de afbakening van het doel, omdat alle andere kwesties voortvloeien uit deze afbakening van het doel of, met andere woorden, wat de hele rechtvaardiging van het voorstel. Nu deugt die rechtvaardiging van geen kanten en dus deugt ook de afbakening van het doel van geen kanten. Ik zal dit voor u toelichten.
Om te beginnen: de subsidiariteit: de Commissie en de Raad beweren dat het doel van het voorstel harmonisatie van nationale regelingen is. Er zijn echter slechts enkele lidstaten - volgens mij drie tot op heden - die een eigen PNR-systeem hebben of plannen hebben voor een dergelijke regeling. Daarom kan het voorstel absoluut niet zorgen voor een harmonisatie van nationale systemen, omdat deze niet bestaan. Alle lidstaten krijgen hiermee enkel de verplichting om een dergelijk systeem voor het verzamelen van PNR-gegevens te ontwikkelen. Ik noem dit "witwassing van beleid", want wat we niet kunnen bereiken op nationaal niveau, proberen we te bereiken via de achterdeur van de EU. Ik ben zeer pro-Europees ingesteld, maar hier ben ik niet blij mee.
Bovendien heeft de Commissie een gedecentraliseerde regeling voorgesteld, waardoor de Europese toegevoegde waarde nog onduidelijker wordt. Hiermee ontstaat een onuitvoerbaar allegaartje van regels en systemen voor de luchtvaartmaatschappijen en een zeer ontransparant systeem voor burgers.
Het doel dat wordt genoemd in het voorstel van de Commissie is het identificeren van personen die - mogelijk - betrokken zijn bij een daad van terrorisme of georganiseerde criminaliteit plus hun medeplichtigen, het maken en bijwerken van risico-indicatoren, het verstrekken van inlichtingen over reispatronen en andere trends met betrekking tot terroristische misdaden die kunnen worden gebruikt in strafrechtelijke onderzoeken, en de vervolging van terroristische misdaden en georganiseerde criminaliteit.
De Commissie beweert in haar voorstel dat de EU de waarde van PNR-gegevens heeft kunnen beoordelen en de mogelijkheden hiervan voor de wetshandhaving heeft ingezien. Tot op heden hebben we echter nog geen concreet bewijs gezien dat deze bewering staaft. Het enige bewijs dat tot nu toe door de VS is verstrekt, is anekdotisch, en om eerlijk te zijn lijkt de informatie die we het afgelopen jaar hebben ontvangen van diverse Amerikaanse overheidsinstellingen, alleen maar te bewijzen dat de massale verzameling en verwerking van PNR helemaal niet nuttig is.
Er heeft slechts één evaluatie plaatsgevonden van de Amerikaanse PNR-regeling, waarbij de resultaten niet werden beoordeeld. In een recent verslag dat werd gefinancierd door het Amerikaanse ministerie van Binnenlandse Veiligheid werden zelfs wezenlijke twijfels geuit over het nut van gedragsonderzoek als instrument om potentiële terroristen te identificeren. Dit is gemakkelijk te begrijpen, want hoe kun je risicoprofielen van potentiële terroristen samenstellen op basis van PNR-gegevens? Dat is klinkklare onzin. Hoe kun je bepalen of iemand kwade bedoelingen heeft op basis van diens telefoonnummer of creditcardnummer? Met andere woorden: het doel dat wordt genoemd in het voorstel van de Commissie is aantoonbaar ongeldig en ongegrond, en desondanks vormt het de basis waarop de Raad zijn werk baseert.
De Commissie en de Raad lijken in de war te zijn over wat er wel en niet kan worden gedaan met PNR-gegevens. PNR-dossiers bevatten doorgaans zeer summiere gegevens en gemiddeld maximaal tien velden met uiterst minimale informatie. Het is dus volstrekt onduidelijk hoe deze gegevens kunnen helpen personen met een verhoogd risico te identificeren.
Wetshandhavinginstanties beschikken al over de benodigde bevoegdheden om PNR-gegevens op gevalsgewijze basis te verkrijgen binnen de context van een onderzoek naar of vervolging van bekende verdachten en mogelijke medeplichtigen. Het voorstel van de Commissie zou er dus enkel toe leiden dat het niet langer noodzakelijk is om een aanhoudingsbevel en een geldige reden te hebben. Als wetshandhavinginstanties dus nieuwe bevoegdheden nodig hebben, is het aan hen om aan te tonen wanneer en hoe de bestaande bevoegdheden ontoereikend zijn. Tot dusver hebben we nog nooit een antwoord gekregen op die vraag.
We hebben al een richtlijn voor API-gegevens, en deze gegevens kunnen daadwerkelijk worden gebruikt voor de identificatie van personen en om personen te vergelijken met een controlelijst. Dit is niet mogelijk met PNR-gegevens. Als we dus een richtlijn hebben voor API-gegevens, waarom zouden we dan nog meer nodig hebben? Dat is niet aangetoond.
De geautomatiseerde, systematische analyse van PNR-gegevens van alle passagiers kan nuttig zijn voor andere doelen, bijvoorbeeld voor de bestrijding van drugshandel of illegale immigratie. Dit zijn mogelijk zeer legitieme en geldige doelen, maar laten we deze dan ook als zodanig bespreken en het verder niet meer hebben over de preventie van terroristische aanvallen, want dat is iets compleet anders.
Als de Commissie en de Raad van plan zijn om de reikwijdte van het voorstel uit te breiden zodat het ook andere doelen omvat, zoals ik zojuist heb uitgelegd, moeten zij voor elk genoemd doel uitvoerig toelichten op welke manier de PNR-gegevens zullen worden gebruikt. Met andere woorden: PNR-gegevens kunnen op een gerichte manier worden gebruikt binnen de context van een specifiek lopend en concreet onderzoek. PNR-gegevens kunnen worden gebruikt voor geautomatiseerde, systematische analyses, bijvoorbeeld in de strijd tegen drugshandel, maar in dat geval hoeven de gegevens niet te worden opgeslagen. Daarom moeten we exact weten wat het doel is.
Dat brengt mij bij de kwestie van, laten we zeggen, de rechtsgrondslag, want als je de kleine lettertjes leest van de PNR tussen de EU en Australië - en dit geldt ook voor de PNR tussen de EU en de VS - draait het niet alleen om de bestrijding van terrorisme en criminaliteit, maar ook om immigratie, risico's voor de openbare gezondheid, administratieve doelen, douane, immigratie, toezicht en verantwoordingsplicht van overheden. Dat heeft niets te maken met de strijd tegen terrorisme.
De Commissie en de Raad hebben voor het PNR-voorstel en voor de overeenkomsten met andere landen gekozen voor een instrument van de derde pijler, maar de derde pijler heeft betrekking op de samenwerking tussen politie en justitie binnen de Europese Unie, niet de veiligheid in andere landen.
Mogelijk argumenteert de Commissie dat we door gegevens te verstrekken aan de Amerikanen, de Australiërs en aan Zuid-Korea, om maar wat te noemen, hier indirect van profiteren wat betreft onze veiligheid. Dat kan wel waar zijn, maar dan wil ik graag begrijpen wat de volksgezondheid hiermee te maken heeft. En wat heeft immigratie hiermee te maken? Wat hebben het toezicht en de verantwoordingsplicht van overheden hiermee te maken? Helemaal niets.
Ik zal niet ingaan op alle andere details van de tenuitvoerlegging, maar de vraag over het doel en de rechtvaardiging moet vóór alles worden beantwoord, want de bewering dat PNR zo nuttig is geweest in de strijd tegen terrorisme is tot op heden niet gestaafd: we wachten nog steeds op bewijs en dat zou ik nu erg graag te zien krijgen. En als er geen bewijs is, moeten we het voorstel nogmaals bekijken.
Jacques Barrot
vicevoorzitter van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, we hebben zojuist een fel requisitoir gehoord. Ik weet niet of ik alle vragen ga beantwoorden, maar allereerst wil ik u bedanken, mevrouw In 't Veld, dat u ons de gelegenheid geeft de op 30 juni gesloten overeenkomst tussen Australië en de Europese Unie te bespreken.
Deze overeenkomst is voortgekomen uit onderhandelingen die van start zijn gegaan in maart van dit jaar en die zijn gevoerd door het Sloveense Voorzitterschap met steun van de Commissie. Deze overeenkomst is geldig voor een periode van zeven jaar en is bedoeld om de rechtszekerheid voor luchtvaartmaatschappijen en boekingssystemen binnen de Europese Unie te waarborgen met betrekking tot de overdracht van PNR-gegevens aan de Australische douane, en wel in overeenstemming met de gegevensbeschermingswetgeving van de EU.
In de overeenkomst worden belangrijke verplichtingen aangegaan die rekening houden met de behoeften met betrekking tot gegevensbescherming, het recht van personen om toegang te krijgen tot opgeslagen persoonsgegevens naar aanleiding van deze overeenkomst, het recht van personen, ongeacht hun nationaliteit, om een klacht in te dienen bij de Australische commissaris voor privacy over de manier waarop hun gegevens worden behandeld.
Het Parlement heeft altijd gepleit voor overdracht van PNR-gegevens op basis van een zogenaamd "push-systeem". Na een overgangsperiode zullen de PNR-gegevens alleen aan de Australische douane worden overgedragen op basis van dit push-systeem. Met andere woorden, de Australische douane zal geen recht hebben op rechtstreekse toegang tot deze gegevens vanuit databanken. De overeenkomst bevat tevens belangrijke vrijwaringsclausules over de opslag van PNR-gegevens, de overdracht van PNR-gegevens aan andere bureaus of aan derde landen, alsmede een duidelijke omschrijving van de doeleinden waarvoor de gegevens kunnen worden gebruikt.
Voor wat betreft de doeleinden van de PNR-gegevens wordt in de ontwerpaanbeveling gesteld dat dit doel niet in overeenstemming is met artikel 8 van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden. Mijn antwoord daarop is dat in de overeenkomst wordt bepaald dat de PNR-gegevens voor drie doeleinden kunnen worden gebruikt. Deze doeleinden worden als volgt omschreven: bestrijding van terrorisme en terreurmisdaden, bestrijding van zware misdaad van transnationale aard, inclusief georganiseerde misdaad, en ten derde het voorkómen dat personen ontkomen aan bevelen of tijdelijke hechtenis die hun wegens deze misdaden zijn opgelegd. Als u het met mij eens bent, denk ik dat we kunnen stellen dat de doeleinden duidelijk zijn vastgesteld.
Duidelijkheidshalve wordt in de overeenkomst ook bepaald dat PNR-gegevens indien noodzakelijk op gevalsgewijze basis kunnen worden behandeld, om de vitale belangen van de betroffen personen te beschermen. Duidelijkheidshalve wordt in de overeenkomst bepaald dat de PNR-gegevens op gevalsgewijze basis kunnen worden behandeld indien dit door een rechterlijk besluit wordt vereist, bijvoorbeeld wanneer deze behandeling nodig is om de toetsen of de behandeling van de PNR-gegevens in overeenstemming is met de Australische wetgeving op het gebied van mensenrechten.
Ik wil u graag zeggen dat ik er in de toekomst goed op zal letten dat het Parlement bij dergelijke onderhandelingen wordt betrokken. Ik besef heel goed dat het noodzakelijk is u terdege hierover te informeren. Evengoed lijkt mij dat er zowel voor het doel van de gegevens als het gebruik en de opslag van de gegevens een aantal waarborgen zijn gegeven. Evengoed heb ik geprobeerd objectief te zijn en ik denk dat deze overeenkomst desalniettemin noodzakelijk was. Aangezien we een bereidwillige partner hebben, die beschikt over een speciale instantie voor toezicht op gegevensbescherming, denk ik dat we echt mogen hopen dat bij de toepassing van deze overeenkomst de gegevensbescherming volledig in acht zal worden genomen.
Nu kom ik bij het belangrijkste, als ik zo mag zeggen, bij de mondelinge vraag die u mij hebt gesteld en waarmee u duidelijk aangeeft wat het hele probleem is omtrent PNR-gegevens. Het internationaal terrorisme en de misdaad vormen een ernstige bedreiging en het verzamelen en analyseren van PNR-gegevens is naar voren gekomen als een nuttig hulpmiddel voor de bestrijding van terrorisme en misdaad. PNR-gegevens worden inderdaad voor commerciële oogmerken verzameld en door de passagier op vrijwillige basis aan de luchtvaartmaatschappij ter beschikking gesteld. Deze gegevens worden door de luchtvaartmaatschappijen verzameld als basis voor hun boekingssysteem.
Recentelijk zijn enkele landen van luchtvaartmaatschappijen gaan eisen dat ze hun PNR-gegevens ter beschikking stellen, zodat de staat ze kan gebruiken voor de preventie en de bestrijding van terrorisme en zware misdaad, zoals mensensmokkel en drugssmokkel. Deze landen zijn onder meer de Verenigde Staten, Canada, het Verenigd Koninkrijk, Australië, Nieuw-Zeeland en Zuid-Korea. Dat is dus de situatie in een aantal derde landen - niet het Verenigd Koninkrijk - die van luchtvaartmaatschappijen zijn gaan eisen dat zij hun PNR-gegevens beschikbaar stellen.
Sommige lidstaten, Frankrijk, Denemarken, Zweden en België, starten wetgevingsprocedures die in dezelfde richting gaan of waarmee wordt onderzocht of het mogelijk is een wetgevingsprocedure te beginnen. Verder overwegen diverse andere landen gebruik te gaan maken van PNR-gegevens. Maar dit is nog slechts een beginstadium.
We moeten in gedachte houden dat PNR gewoon een middel is dat door de wetshandhavingsinstanties in combinatie met andere middelen en gegevens moet worden gebruikt, want de door u gestelde vraag over het nut van dit gebruik is alleen zinvol als het gaat om het gebruik van PNR door politieautoriteiten in combinatie met andere instrumenten.
Het is uiteraard veel moeilijker om precies te begrijpen wat het nut is van PNR-gegevens. Desondanks hebben bepaalde landen die PNR-gegevens gebruiken schijnbaar duidelijk bewezen dat PNR een nuttig hulpmiddel is geweest bij de bestrijding van terrorisme en misdaad. De PNR-systemen zijn door de autoriteiten van elk land onderzocht. De resultaten van deze onderzoeken zijn over het algemeen positief en bevestigen dat het gebruik van PNR-systemen doeltreffend is.
In de voorbereidingsfase van haar voorstel over PNR in Europa heeft de Commissie nauw overleg gepleegd met de politieautoriteiten van de lidstaten. De Commissie was duidelijk heel tevreden over de door de lidstaten geleverde bewijzen. De meeste bewijzen zijn afkomstig van vertrouwelijke gegevens en kunnen niet in een open kader worden uitgewisseld. Het Parlement heeft een hoorzitting over PNR gehouden, waarbij vier lidstaten en drie derde landen hebben laten zien hoe zij PNR gebruiken en hebben aangetoond dat het gebruik succesvol was. Maar met het oog op het vertrouwelijke en gevoelige karakter van deze gegevens is de hoorzitting achter gesloten deuren gehouden.
Ik zou in het kort in willen gaan op de geautomatiseerde analysemethodes, want dat is een belangrijke kwestie. PNR wordt gewoonlijk inderdaad automatisch geanalyseerd aan de hand van risico-indicatoren, maar waar ik heel uitdrukkelijk op wil wijzen, is dat de Commissie de garantie wil dat een dergelijke geautomatiseerde analyse nooit rechtstreeks betrekking heeft op individuele personen. De uitslag van de geautomatiseerde analyse moet altijd handmatig opnieuw worden geanalyseerd door een gespecialiseerde medewerker.
In het voorstel van de Commissie wordt voorgesteld dat PNR-gegevens worden gebruikt om terrorisme en georganiseerde misdaad, en met name - wat u al heeft erkend - drugssmokkel en mensensmokkel te voorkomen en te bestrijden. Daar wil ik aan toevoegen dat PNR nuttig kan zijn in de strijd tegen andere ernstige misdaden die niet onder de georganiseerde misdaad vallen. Wij hebben het voorstel omwille van evenredigheid echter beperkt tot georganiseerde misdaad.
Sommige lidstaten vinden dat PNR over het algemeen nuttig kan zijn voor het tegengaan van illegale immigratie, voor het bevorderen van de volksgezondheid en voor de veiligheid van de luchtvaart. Bij de bestrijding van illegale immigratie zou PNR nuttig zijn, omdat PNR-gegevens inderdaad veel sneller beschikbaar komen dan Advance Passenger Information. Voor de veiligheid van de luchtvaart zou PNR nuttig kunnen zijn als het PNR-systeem de mogelijkheid biedt om een potentiële terrorist aan boord te weigeren, maar het voorstel van de Commissie verleent hiervoor de bevoegdheden niet.
Ten aanzien van de volksgezondheid zou PNR nuttig kunnen zijn bij de preventie van potentiële epidemieën. Wanneer een passagier ontdekt dat hij of zij een ziekte heeft die potentieel een epidemie kan veroorzaken, kan PNR worden gebruikt om te communiceren met de andere passagiers van hetzelfde vliegtuig en hun navenant advies te geven. Maar ook op dit punt gaat het Commissievoorstel niet zo ver, omdat de proportionaliteit onvoldoende werd aangetoond. Het spijt mij dat ik het niet geheel met u eens ben, maar het lijkt mij dat de doeleinden die in het voorstel zijn beschreven nauwkeurig genoeg zijn om de overigens zeer wenselijke rechtszekerheid te waarborgen.
U hebt subsidiariteit genoemd en u vraagt zich af of een initiatief van de Europese Unie nodig was. De Commissie acht dat dit voorstel van de Europese Unie noodzakelijk is. Drie lidstaten hebben al nationale wetten over PNR aangenomen en diverse andere lidstaten gebruiken PNR al op andere manieren. Als we de systemen met elkaar vergelijken, zien we veel verschillen, zowel voor wat betreft de verplichtingen voor luchtvaartmaatschappijen als voor de doeleinden.
Zulke verschillen zijn lastig voor passagiers en stellen luchtvaartmaatschappijen uiteraard voor problemen. Het voorstel is dus bedoeld om de verplichtingen van luchtvaartmaatschappijen te harmoniseren en uniforme regels te formuleren voor lidstaten die PNR gebruiken en ook om de lidstaten daarbij tevens te verplichten onze mechanismen voor gegevensbescherming te handhaven.
Verder zorgt het voorstel voor een doeltreffendere samenwerking tussen politiediensten. De Commissie vindt bovenal dat internationaal terrorisme en misdaad in de huidige tijd ernstige bedreigingen vormen en dat er maatregelen moeten worden genomen om deze problemen aan te pakken, waarbij we uiteraard de mensenrechten en de grondrechten moeten eerbiedigen.
U hebt het ook gehad over de keuze voor een gedecentraliseerde structuur voor de verzameling van gegevens. U vroeg zich namelijk af of we op deze manier, door de keuze voor een gedecentraliseerde systeem, niet de controle verliezen. De Commissie heeft twee alternatieven bestudeerd, namelijk een gecentraliseerd systeem en een gedecentraliseerde structuur, en in de loop van de raadpleging van de lidstaten is duidelijk geworden dat bij de behandeling van PNR gegevens moeten worden gebruikt waarvan de bron uiterst gevoelig is. Daarom waren de lidstaten uiteraard niet bereid zulke gegevens te delen met een centrale Europese PNR-eenheid.
Een gecentraliseerd systeem zou weliswaar goedkoper zijn en enkele voordelen hebben, maar vanuit een oogpunt van politieke realiteitszin hebben wij gekozen voor een gedecentraliseerde structuur. Vanuit het opzicht van gegevensbescherming geeft de gedecentraliseerde optie elke lidstaat bovendien de mogelijkheid duidelijke vrijwaringsclausules over de toegang en de uitwisseling van gegevens in te voeren.
Tot besluit wil ik nog ingaan op de democratische controle door het Europees Parlement en de nationale parlementen, en ik verontschuldig mij, mijnheer de Voorzitter, dat ik veel tijd neem, maar dit is belangrijk. De Commissie realiseert zich natuurlijk dat haar voorstel volgens de raadplegingsprocedure zal worden aangenomen. De Commissie wil in nauw contact staan met u en met het Parlement. De nationale parlementen zullen in ruime mate in de procedure worden betrokken, aangezien het voorstel in de meeste nationale parlementen wordt bestudeerd of zal worden bestudeerd. De gegevensbeschermingsautoriteiten zullen worden betrokken in het PNR-systeem en worden belast met de onafhankelijke controle van de systemen.
Om die reden, mevrouw In 't Veld, erken ik dat uw bezwaren van serieuze aard zijn. Ik heb getracht hier zo oprecht mogelijk op te reageren. Ik ben desondanks van mening dat dit Europees kader nuttig is als we willen vermijden dat op dit terrein alle lidstaten totaal verschillende PNR-procedures in gang zetten en bekrachtigen, met een gegarandeerd risico dat een aantal regels over gegevensbescherming niet worden nagekomen.
Wat betreft de doeleinden, moeten inderdaad duidelijk zijn waar PNR voor wordt gebruikt, we moeten er uiterst alert op zijn dat de gegevens correct worden gebruikt, maar het is ook dermate noodzakelijk dat de bestrijding van georganiseerde misdaad doeltreffender wordt, dat ik denk dat we een extra middel niet mogen verwaarlozen. Dat is wat ik u in het kort zou willen zeggen in antwoord op uw vragen, waar ik met veel aandacht naar heb geluisterd.
De Voorzitter
Allereerst zou ik de rapporteur hartelijk willen bedanken voor haar inleiding en gedetailleerde toelichting. Ik wil de rapporteur tevens meedelen dat de agenda weliswaar door het Europees Parlement wordt aangenomen, maar dat hij op voorstel van de Conferentie van voorzitters wordt vastgesteld. De beslissing over welke punten waar op de agenda worden geplaatst, bepaalt of er al dan niet een vertegenwoordiger van de Raad aanwezig zal zijn. Er is tijdens de Conferentie van voorzitters niet gevraagd om dit onderwerp op een andere dag dan maandag aan bod te laten komen. In de regel woont de vertegenwoordiger van de Raad onze debatten niet bij op maandagen. Als de rapporteur opmerkingen heeft over deze kwestie, zou ik haar aanraden om deze door te geven aan haar fractieleider, die in deze zaak initiatief had kunnen nemen, maar dat blijkbaar niet heeft gedaan. Met het oog op het voorgaande is er dus vandaag geen vertegenwoordiger van de Raad aanwezig, maar dit getuigt niet van minachting voor het Europees Parlement. De afwezigheid van de vertegenwoordiger van de Raad heeft louter procedurele redenen.
Sophia in 't Veld
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil hierop graag kort antwoorden, omdat ik denk dat het een kwestie van beleefdheid en politiek belang is dat de Raad hier aanwezig is en ik zeker weet dat zij wel één minister kunnen missen om hier aanwezig te zijn. De afgelopen twee maanden hebben wij al eerder debatten gevoerd waarbij de Raad aanwezig was, maar halverwege het debat verliet.
Ik vind dit onacceptabel en het is niet aan mij om dat te melden aan mijn fractie. Het is aan het voorzitterschap van dit Parlement om onze ontevredenheid over te brengen aan het voorzitterschap van de Europese Unie.
De Voorzitter
Hartelijk dank. Ik heb nota genomen van uw ongenoegen, maar verzoek u eventuele klachten te richten tot uw fractieleider, die ervoor had kunnen zorgen dat dit onderwerp in de aanwezigheid van een vertegenwoordiger van de Raad zou worden besproken, maar die dat heeft nagelaten. Ik heb geen vragen aan de rapporteur gesteld, maar ik begrijp dat zij haar bezorgdheid kenbaar heeft gemaakt.
Philip Bradbourn
Mijnheer de Voorzitter, uiteraard zijn PNR-gegevens geen nieuw concept voor luchtvaartveiligheid. Dit Parlement heeft tijdens vele eerdere gelegenheden gedebatteerd over zowel de nadelen als de voordelen er van.
In het algemeen maak ik me bezorgd - ongeacht of het systeem nu met de VS, Canada, Australië of in een algemeen EU-kader wordt geregeld - over het volgende: wie gebruikt de gegevens, waar worden ze voor gebruikt en hoe worden ze beschermd? Naar mijn mening zijn PNR-systemen een waardevol hulpmiddel in de strijd tegen terrorisme, maar we moeten er voor zorgen dat het niet weer een nieuw hulpmiddel wordt om gegevens over burgers te verzamelen. Het doel van de PNR-gegevens moet het bestrijden van terrorisme zijn, en ik moet zeggen - het spijt me zeer dit te moeten zeggen - dat de commissaris, in zijn openingsrede, mij niet het vertrouwen gaf dat dit de doelafbakening was waarnaar we allemaal streven. Het moet worden beperkt tot de organisaties die tot taak hebben om terrorisme te bestrijden. Maatregelen voor terrorismebestrijding moeten geen excuus worden voor een vergaarbak voor persoonlijke gegevens. In wezen moeten we er voor zorgen dat dergelijke systemen zich houden aan datgene waarvoor ze zijn opgezet, en dat is een hulpmiddel voor de veiligheidsdiensten om de personen die de grootste dreiging vormen te kunnen aanwijzen en oppakken.
Ik verwelkom de PNR-systemen als één aspect van onze benadering van terrorismebestrijding, maar ben eveneens van mening dat we flexibel moeten zijn in onze benadering wanneer we onderhandelen met derde landen. We moeten de belangrijke kwestie van gegevensbescherming voor EU-burgers behandelen, evenals de vraag of - en op welke wijze - deze gegevens worden doorgegeven aan anderen.
Ik dring er dus bij dit Parlement op aan om PNR-gegevens serieus te behandelen als een wereldwijd hulpmiddel om de lucht veiliger te maken. Zolang we de kwestie op een proportionele manier benaderen en de mogelijkheden voor misbruik verminderen, kunnen PNR-gegevens dienen als belangrijk hulpmiddel om de onschuldige reiziger te beschermen en de potentiële terrorist te storen. Tot slot: ik heb altijd gezegd dat deze systemen ervoor zouden zorgen dat ik mij persoonlijk veiliger zou voelen op 10 000 meter hoogte.
Roselyne Lefrançois
Mijnheer de Voorzitter, vandaag debatteren wij over twee met elkaar samenhangende onderwerpen: de overeenkomst tussen de Europese Unie en Australië over de overdracht van persoonsgegevens van passagiers (PNR-gegevens) en de oprichting van een Europees PNR-systeem. De overeenkomst die is gesloten met Australië lijkt ons veel beter aanvaardbaar dan overeenkomsten die met andere niet-EU-landen zijn gesloten. Het is dus bijzonder positief dat de gegevens anoniem worden gemaakt en dat er beperkingen zijn gesteld aan de overdracht en het latere gebruik van de gegevens.
Wij zijn ook bijzonder tevreden dat de Australische autoriteiten hebben verklaard dat het onzinnig is gevoelige gegevens zoals voedingsvoorkeuren te verzamelen. Wij blijven echter bezorgd, want de doeleinden waarvoor de gegevens kunnen worden gebruikt, zijn slecht afgebakend. De duur van de gegevensopslag is bovendien te lang en er worden naar ons oordeel te veel verschillende gegevens vereist.
Tot slot is het naar mijn mening essentieel om de gegevensbescherming die voor Europese burgers van toepassing is, duidelijker te definiëren. Wij vragen de Raad en de lidstaten overigens het democratische toezicht aan te scherpen door het Europees Parlement te raadplegen voordat overeenkomsten worden voltooid.
De vragen die zijn opgeroepen door de overeenkomst met Australië, laten zien welke problemen de oprichting van een Europees PNR-systeem met zich meebrengt. Wij mogen er niet mee volstaan om slechts in te gaan op verzoeken van derde landen. De Europese Unie moet het goede voorbeeld geven door als vanouds het privéleven van burgers te beschermen. Wij weigeren om voor de Europese Unie simpelweg een exacte kopie van de overeenkomst met de Verenigde Staten in te voeren. Er is een open debat nodig om erachter te komen of het gebruik van PNR-gegevens daadwerkelijk nuttig is en, zo ja, onder welke voorwaarden.
Sarah Ludford
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp dat er een nieuwe regel is, althans voor het voorzitterschap van de Raad, dat men op maandag niet op komt dagen! Omdat ik een van degenen ben die slechts onder protest naar Straatsburg komt, zou ik graag willen dat die regel ook voor mij .
Zoals de rapporteur zei, zijn de regels voor het gebruik van PNR-gegevens onduidelijk en juridisch onzeker en lopen ze het risico om over te komen als toezicht om het toezicht. Ik maak mij met name zorgen over de praktijk van datamining, en gedrags- en identiteitsprofilering. Nog afgezien van de vragen over de rechtmatigheid en doelmatigheid, maak ik me zorgen over wat er gebeurt met iemand die er wordt uitgepikt om extra in de gaten te worden gehouden.
Dit kan het geval zijn omdat deze persoon een metgezel heeft die door de politie in de gaten wordt gehouden. Vicevoorzitter Barrot zegt dat handhavingsacties niet uitsluitend op basis van geautomatiseerde verwerking kunnen worden uitgevoerd, maar wat gebeurt er met het gegeven dat iemand er ooit uitgepikt is? Er moet absoluut gegarandeerd worden dat dat spoor wordt gewist.
Als gegevens worden gedeeld en opgeslagen, kan het gevaar van een nare ervaringen, zoals die van Maher Arrar, die zeven maanden blootstond aan martelingen nadat hij was opgepakt op het JFK-vliegveld, niet als spookbeeld worden beschouwd.
Kathalijne Maria Buitenweg
namens de Verts/ALE-Fractie. - Voorzitter, ik wilde nog reageren op wat de heer Bradbourn zegt. Ook ik ben niet principieel tegen PNR, want die draai wordt een beetje aan gegeven. Het gaat erom, op dat punt ben ik het helemaal eens met de rapporteur, dat je heel zorgvuldig moet kijken op welke wijze je dit instrument het beste kan gebruiken en wanneer nut en noodzaak echt vaststaan.
Daarbij wil ik nog een voorstel doen aan de Commissie. Commissaris Barrot zegt dat hij echt enorm graag wil samenwerken met het Europees Parlement en dat waardeer ik, maar we komen niet helemaal uit de kwestie over nut en noodzaak en dat is, geloof ik, toch echt wel de kern bij het debat tussen Commissie, Raad en Parlement over dit onderwerp.
Commissaris, u zegt dat u een boel evaluaties hebt die aantonen dat het allemaal enorm nuttig is. Bij mijn weten, op basis van wat ik erover heb gelezen, levert het vooral informatie op over migratie en zijn er een aantal andere kwesties mee opgelost, maar voor zover ik weet is de terreurbestrijding er niet enorm veel mee opgeschoten. Ik wil dat evenwel best op een gegeven moment samen met u onderzoeken.
Ik stel dus voor dat er een onderzoek komt en dat u en wij om de tafel gaan zitten om samen de onderzoeksvraag vast te stellen, dat we dan een onderzoek laten uitvoeren en dat we dat dan uitgebreid gaan bespreken. Wij zijn hier niet principieel tegen PNR, maar we willen wel dat er zorgvuldig mee wordt omgegaan, in lijn met de principes van ons privacybeleid. Ik hoop dat u dat wilt steunen. Kunt u hierop reageren?
Wat uw akkoord met Australië betreft, dat kan best heel veel beter zijn dan een ander akkoord, bijvoorbeeld met de Verenigde Staten, maar mijn vraag is: welke andere akkoorden liggen er allemaal nog op de plank? U zei net dat dit allemaal vooral niet in handen mag vallen van repressieve autoriteiten. Dan kan ik hierbij dus aannemen dat we nooit gaan onderhandelen met Rusland en dat we nooit gaan onderhandelen met China. Kunt u dat in ieder geval bevestigen en misschien nog een lijstje geven met de landen waarmee nu al onderhandelingen plaatsvinden, waarover we pas over een paar maanden worden geïnformeerd?
Giusto Catania
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, hetgeen commissaris Barrot heeft gezegd, overtuigt mij er niet van dat er werkelijk een voordeel te halen valt uit het gebruik van deze PNR-gegevens. Er is nog steeds geen duidelijk bewijs dat deze gegevens daadwerkelijk kunnen bijdragen aan de strijd tegen terrorisme en de georganiseerde misdaad.
Het punt is dat de huidige verwoede drang om vermeende terroristen te identificeren, in wezen iedereen tot verdachte heeft gemaakt. Ik ben van mening dat er op bepaalde punten opheldering moet komen over het gebruik van de gegevens die zullen worden verzameld en de manier waarop met deze gegevens moet worden omgegaan. Uit de informatie die wij tot onze beschikking hebben, blijkt daarentegen dat er vaak sprake is van willekeurige en lukrake activiteiten waarbij gegevens regelmatig van hand tot hand gaan en niet altijd op de juiste manier worden overgedragen.
Ik ben van mening dat deze gretigheid om informatie los te krijgen niet bijdraagt aan het verdedigen van onze persoonlijke veiligheid. Het laten prevaleren van veiligheid boven vrijheid is vaak ten koste gegaan van het waarborgen van onze rechten.
Carlos Coelho
(PT) Mijnheer de Voorzitter, ik wil het vooral hebben over de overeenkomst met Australië en ik wil collega In 't Veld complimenteren met het uitstekende werk dat ze heeft verricht met dit verslag, en de heer Barrot met de geslaagde onderhandelingen van de Europese Commissie. De overeenkomst met Australië is overwegend positief. Het is een goed voorbeeld van de lange weg die al is afgelegd sinds de eerste discussies over de kwestie van de PNR-gegevens. Het Europees Parlement vond het destijds onacceptabel dat er persoonsgegevens zouden worden overgedragen zonder garanties voor een passend beschermingsniveau van de gegevens en zonder garanties dat de geldende communautaire regels nageleefd zouden worden.
Het huidige akkoord is een antwoord op de meeste bedenkingen die we hebben uitgesproken en garandeert een passend beschermingsniveau van de gegevens. Ten eerste omdat de bescherming van de privacy van EU-burgers wordt gewaarborgd door de Australische wet; ten tweede, omdat er voorzien wordt in een systeem dat toegankelijk zal zijn voor individuen, ongeacht hun nationaliteit of verblijfplaats, dat hen in staat stelt hun rechten uit te oefenen, en in een geschilbeslechtingsmechanisme, waarbij zelfs de mogelijkheid bestaat gegevensstromen op te schorten wanneer het bepaalde in de overeenkomst inzake gegevensbescherming door de autoriteiten niet wordt gerespecteerd; ten derde, de verplichte deelname van de gegevensbeschermingsautoriteiten aan de gemeenschappelijke evaluatie; en ten vierde ben ik verheugd dat de douane, wat gevoelige gegevens betreft, specifiek heeft meegedeeld deze niet te willen of nodig te hebben en ik ben met collega In 't Veld van mening dat dit een goed voorbeeld is voor andere landen.
Ik betreur het echter, mijnheer Barrot, dat noch de Raad, noch de Commissie de belofte aan dit Parlement om ten aanzien van deze kwestie nauw samen te werken, is nagekomen. Ik neem kennis van de toezegging van de heer Barrot dat dit in de toekomst niet weer zal gebeuren, maar de waarheid gebiedt me te zeggen dat er weer eens een overeenkomst is afgesloten zonder dat het Parlement op enig moment geïnformeerd is, noch over de goedkeuring van het mandaat, noch over het sluiten van de overeenkomst. Bij een overeenkomst die van zo'n direct belang is voor de fundamentele rechten van de burgers, is het van essentieel belang dat het deze niet aan democratische legitimiteit ontbeert. Dit kan niet a posteriori en door middel van nationale parlementaire goedkeuring gecompenseerd worden, omdat dergelijke goedkeuring in slechts 10 van de 27 lidstaten vereist is, zoals de commissaris ook wel weet.
Tot het moment dat het Verdrag van Lissabon in werking treedt en het Europees Parlement een volwaardige rol krijgt bij de herziening van alle PNR-overeenkomsten, mogen we hopen dat ten minste de fundamentele beginselen van loyale samenwerking tussen de instellingen zullen worden gerespecteerd, en daartoe doe ik dan ook bij deze een oproep.
Stavros Lambrinidis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, wat de Europese PNR-overeenkomst betreft hebt u, mijnheer de commissaris, een schokkende verklaring afgelegd. U hebt namelijk gezegd dat u weigert gegevens van buitenlandse passagiers in Europa op te vragen als het gaat om vraagstukken als illegale immigratie of ziekten, omdat iets dergelijk volgens u disproportioneel zou zijn.
Maar waarom hebt u dan een overeenkomst met de VS ondertekend? Daarin staat namelijk dat juist die gegevens van Europese burgers aan de Amerikaanse regering overgedragen zullen worden. In wezen hebt u toegegeven dat met de overeenkomst tussen de EU en de VS het Europese proportionaliteitsbeginsel wordt geschonden.
U hebt nog iets gezegd dat niet klopte. Heel vaak hebt u namelijk in uw betoog gezegd dat PNR-gegevens nuttig zijn, maar u hebt niet aangetoond in hoeverre ze nuttig zijn. De Europese wet zegt echter dat deze gegevens onontbeerlijk moeten zijn, niet alleen nuttig. Als de Europese wet inmiddels gewijzigd is, dan horen we dat graag van u, maar als de Europese wet niet gewijzigd is, is het uw plicht om te bewijzen dat de PNR-gegevens niet zomaar nuttig, maar onontbeerlijk zijn.
Wat Australië betreft vraag ik u wat voor zin het heeft vandaag te spreken over een PNR-overeenkomst met Australië die allang in kannen en kruiken is. Dit is geen theoretische vraag. Zoals bekend was in het geval van de VS de inkt van de PNR-overeenkomst nog niet opgedroogd of de VS begonnen al druk uit te oefenen en koehandel te bedrijven met elk Europees land afzonderlijk, omdat ze meer gegevens wilden dan waren opgenomen in de PNR-overeenkomst. Zij wilden deze opnemen in het Visa Waiver-programma (een programma tot vrijstelling van verplicht visum) en eisten daarvoor gegevens en persoonsgegevens die zelfs buiten het kader vielen van de toch al gebrekkige, maar tenminste echt bestaande beperkingen die waren opgenomen in de PNR-overeenkomst.
Twee dagen geleden heeft president Bush tijdens een grootse plechtigheid zes Europese landen tot het programma toegelaten en verklaard dat zes andere landen, waaronder Griekenland, niet toegelaten zouden worden. Het is overduidelijk dat bepaalde Europese landen onder druk zijn gezet om in te stemmen met voorwaarden die in strijd zijn met hun grondwet of, wat nog erger is, hun buitenlands beleid aan te passen aan de wensen van een derde land, zoals naar gezegd wordt het geval was van Griekenland. De Commissie moet dit onmiddellijk onderzoeken en de Raad moet dit veroordelen en hier wat aan doen - de Raad die hier vandaag helaas, tot zijn grote schande, niet aanwezig is.
Dumitru Oprea
(RO) De pogingen om persoonlijke gegevens te verzamelen met als doel eventuele problemen of persoonlijke incidenten te voorkomen (zoals de heer Barrot feitelijk zei: "de bestrijding van terroristen, ernstige misdrijven...dingen die nog gaan gebeuren, niet dingen die al gebeurd zijn") vormen een flagrante schending van de mensenrechten, om niet te zeggen een overtreding van de wetgeving op dit gebied inzake de bescherming van persoonlijke gegevens en het vrije verkeer van gegevens.
Wij zijn van mening dat wanneer iemand beslissingen neemt voor een ander persoon, dit van meet af aan moet worden beschouwd als een schending van de mensenrechten, of er moet zijn afgesproken dat de persoon in kwestie zijn toestemming dient te geven, en dan nog alleen in de veronderstelling dat de beslissing niet zal leiden tot risico's voor de veiligheid van derden. Die middeleeuwse-burchtstrategie die werd voorgesteld in onze discussie is strijdig met de strategie die van toepassing is in luchthavens, waar open, veilige systemen gebruikt worden.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) In het besluit inzake de invoering van een register met passagiersgegevens staat dat die gegevens zullen worden doorgegeven in het geval van vluchten van de Europese Unie naar derde landen waarmee de Europese Unie overeenkomsten gesloten heeft over de bescherming van persoonsgegevens. Mijnheer de commissaris, u zei dat sommige lidstaten de specifieke wetgeving al hebben ingevoerd op nationaal niveau. Het is belangrijk dat deze wetgeving op democratische wijze geïmplementeerd wordt, en dat betekent dat de nationale parlementen hierbij moeten worden betrokken.
Ik zou uw aandacht willen vestigen op het feit dat de wetgeving ter zake in de ene lidstaat van invloed is op de burgers van andere lidstaten. Bijvoorbeeld als een Roemeense burger die naar Australië wil vliegen, een internationale route moet nemen vanuit een andere lidstaat, dan dient die Roemeense burger bekend te zijn met de wetgeving van die andere lidstaat, en met name zou hij of zij ermee in moeten stemmen dat zijn of haar persoonsgegevens worden opgevraagd en verwerkt. Voor zover ik weet, zou het Europees Parlement krachtens de comitologieprocedure moeten worden betrokken bij de overeenkomsten die de Gemeenschap ter zake sluit met derde landen.
Manfred Weber
(DE) Mijnheer de Voorzitter, slechts twee korte opmerkingen van mijn kant. Allereerst wil ik onze commissaris vragen om de ministers van Binnenlandse Zaken te wijzen op de bezorgdheid die hier leeft. We hebben gehoord dat PNR mogelijkheden voor misdaadbestrijding biedt. Dat hebben velen hier in het Parlement betoogd. Maar de vraag is, of dit wel zo'n adequaat instrument is. Er worden tien jaar lang miljoenen, zo niet miljarden gegevens opgeslagen voor hooguit een handjevol gevallen. We vragen ons hier allemaal af, of de verhoudingen niet zoek zijn.
In de tweede plaats wil ik opmerken dat ik niet begrijp waarom we het hebben over een Europees PNR-systeem. Volgens het voorstel dat nu op tafel ligt worden er 27 nationale PNR-systemen ontwikkeld en geen Europees PNR-systeem. Als de lidstaten dit instrument werkelijk zo hard nodig hebben voor de bestrijding van de misdaad, laat de ministers van Binnenlandse Zaken dit dan bespreken met hun eigen parlement en er op nationaal niveau uitvoering aan geven. Met elkaar praten over gemeenschappelijke gegevensnormen is één ding, maar er een verplichte doelstelling van maken voor de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken is iets heel anders. Persoonlijk maak ik daaruit op dat de ministers van Binnenlandse Zaken het in eigen land, op nationaal niveau, niet voor elkaar krijgen en dat ze het nu dus maar via de Raad proberen. Daarom moeten wij "nee" zeggen.
Bogusław Liberadzki
(PL) Mijnheer Barrot, ik ben verheugd dat wij vandaag de kans krijgen om een aantal kwesties met u te bespreken, ondanks het feit dat u niet langer commissaris voor vervoer bent. Desalniettemin heb ik nog veel goede herinneringen aan onze vruchtbare samenwerking in die periode.
Wat de uitwisseling van gegevens betreft, herinner ik me echter nog levendig onze discussies in de Commissie vervoer en toerisme over aspecten als de veiligheid van reizigers en de bescherming van persoonsgegevens, om te verhinderen dat ze in de handen van onbevoegden terechtkomen. Deze kwesties zijn van fundamenteel belang. Ik ben bijgevolg van mening dat niet alleen de verspreiding van gegevens, maar ook de omstandigheden waarin dit gebeurt, de ontvangers, het beginsel van toegankelijkheid en de doelstellingen een centrale plaats zouden moeten innemen in deze overeenkomst.
We gaan voorzichtig te werk bij onze samenwerking met de Verenigde Staten. We weten hoe belangrijk dit land is. Ik zou u echter willen vragen om in het achterhoofd te houden dat wij, Europeanen, vaak een ongemakkelijk gevoel krijgen op luchthavens. We mogen dit niet over het hoofd zien. Ik dank u.
Luis de Grandes Pascual
(ES) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, terrorisme en ernstige vormen van georganiseerde criminaliteit zijn een mondiaal fenomeen. De middelen ter bestrijding daarvan moeten daarom in verhouding en effectief zijn.
Ik heb goed nota genomen van de antwoorden op de vragen. Deze antwoorden waren tamelijk juist: het is waar dat er garanties moeten worden geëist en dat dit een delicaat onderwerp is. Het is echter eveneens waar dat het absoluut onvergeeflijk is om in een mondiaal en geharmoniseerd antwoord te voorzien.
Degenen voor wie terrorisme tamelijk ver weg staat, maken zich meer zorgen om individuele garanties. Ik denk zowel aan individuele als collectieve garanties. Het is absoluut van essentieel belang dat we beginnen waar we kunnen. Als we moeten beginnen met het luchtvervoer, waar luchtvaartmaatschappijen reeds over deze gegevens beschikken, laten we dan daar beginnen.
We zullen garanties eisen, we zullen het toepassingsgebied nader bekijken en we zullen beginnen met het internationale vervoer. Bedenk echter wel dat we daarna moeten overgaan naar het binnenlands vervoer, aangezien terroristen dikwijls niet van buitenaf komen, maar van binnenlandse komaf zijn. Vraag de Verenigde Staten of alle anderen, want zo ziet de situatie eruit en op die wijze moeten wij dit in de toekomst aanpakken.
Jacques Barrot
lid van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik wil alle afgevaardigden die hebben gesproken bedanken en ik verzeker u dat ik beslist aanwezig zal zijn bij de bijeenkomst van de Raad van volgende week, waar ik de door u gemaakte opmerkingen zal overbrengen.
Als eerste wil ik duidelijk maken dat naar ons oordeel het nut van PNR in het kader van de bestrijding van terrorisme en georganiseerde misdaad onbetwistbaar is. Sommigen van u hebben dat oprecht toegegeven. Dus we kunnen niet om PNR heen, en ik moet u zeggen dat de commissaris die verantwoordelijk is voor de strijd tegen georganiseerde misdaad niet bereid is nuttige middelen op te geven. We moeten het systeem echter wel op een correcte manier gebruiken, en daarover ben ik het met u eens: doel en evenredigheid. We moeten aan dit doel vasthouden en dit doel moet - zoals mevrouw In 't Veld ook heeft gezegd - worden gedefinieerd en de evenredigheid moet worden gegarandeerd. Ik wil graag op een bepaald punt reageren op de heer Lambrinidis, die nogal fel was: in de overeenkomst tussen de Verenigde Staten en Europa is het doel terrorisme en misdaad. Punt uit. Dat is dus het eerste punt: zorgen voor evenredigheid en doelmatigheid.
Mevrouw Ludford, ik heb met heel veel aandacht geluisterd naar wat velen van u hebben gezegd over de noodzaak om gegevens, nadat deze zijn gebruikt voor het doel waarvoor ze zijn bestemd, niet verder te bewaren. U hebt gelijk: we moeten inderdaad vermijden dat gegevens worden opgeslagen met het risico dat deze worden gebruikt op een manier die in strijd is met onze grondrechten.
Nu wil ik het hebben over democratische controle, eerst over de onderhandelingen met derde landen. Het moet duidelijk zijn dat internationale onderhandelingen krachtens de artikelen 24 en 38 van het Verdrag betreffende de Europese Unie worden gevoerd door het Voorzitterschap, eventueel met begeleiding van de Commissie. Volgens artikel 24 is het Voorzitterschap niet verplicht het Parlement in te lichten of te raadplegen, dus het is aan het Voorzitterschap om het Parlement indien van toepassing in te lichten over de stand van de onderhandelingen. De Commissie kan echter in overleg met het Voorzitterschap, indien een geschikte gelegenheid zich voordoet, het Parlement op de hoogte stellen over de ontwikkelingen in zulke dossiers. Ik kan u geruststellen: vooralsnog heeft geen enkel ander land om PNR-onderhandelingen verzocht, dus het is een duidelijke zaak. Als dat wel het geval zou zijn, als ik als nieuwe commissaris op dit gebied nieuwe onderhandelingen zou aangaan, zou ik het Voorzitterschap zeker om toestemming vragen om uw bevoegde commissie op de hoogte te stellen over de stand van de onderhandelingen. Dat beloof ik u bij dezen.
Ten derde - en de heer Weber verwees hier zojuist al naar - er zijn weliswaar 27 nationale systemen, maar deze nationale systemen wijken niet teveel van elkaar af en hierover is overleg gehouden met de nationale parlementen! Naar mijn weten hebben de nationale parlementen de mogelijkheid gehad zich uit te spreken en ons hun opmerkingen te sturen. Ik ben er mee zeer goed van bewust, mijnheer de Voorzitter, dat ik niet op alle opmerkingen inga, maar op een aantal terechte opmerkingen zal ik wel ingaan. Ik denk eigenlijk dat wij - en ik interpreteer echt de geest van het debat - niet van een middel af moeten zien als het een nuttig middel kan zijn. Er is gezegd dat de doelmatigheid van dit middel niet is aangetoond. Dat is waar, maar desondanks zijn er een aantal getuigenissen en zoals ik daarstraks heb gezegd hebben bij de informatiesessie achter gesloten deuren toch een aantal getuigen gezegd dat PNR nuttig zou kunnen zijn. Ik ben er nog altijd van overtuigd dat PNR bij de bestrijding van georganiseerd misdaad zeer nuttig kan zijn.
Maar we moeten PNR wel voor de vastgestelde doelen gebruiken. We moeten voorkomen dat gegevens worden opgeslagen en we hebben behoorlijk strenge controles nodig. Daarom moeten naar mijn mening, zoals ik aan het eind al heb gezegd, alle gegevensbeschermingsautoriteiten met elkaar worden verbonden. Donderdag was ik bij een bijeenkomst over gegevensbescherming die gezamenlijk werd georganiseerd door de meeste gegevensbeschermingsautoriteiten van Europa, en daarbij kreeg ik echt de indruk dat de lidstaten er nu steeds meer naar streven gegevensbescherming toe te vertrouwen aan onafhankelijke autoriteiten met voldoende inspraak.
Dat is wat ik u wilde zeggen in de slotfase van dit debat, dat voor mij uiterst interessant en nuttig was en waarvan ik verslag zal uitbrengen aan de lidstaten en hun ministers. Dat beloof ik u.
Sophia in 't Veld
rapporteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris bedanken voor zijn antwoord, en ik wil graag met hem samen alle details doorspreken. Ik kom nog even kort terug op het doel, omdat er veel misverstanden bestaan over wat er wel en niet kan worden gedaan met PNR-gegevens. PNR-gegevens zijn nu, vandaag de dag, al beschikbaar, zonder een EU-PNR-regeling, gewoon met een bevelschrift en geldige reden. Maar de noodzaak voor verdere, ongelimiteerde bevoegdheden is niet aangetoond. Ik betwist dus niet het nut van PNR-gegevens zelf, ik betwist het nut van het massaal verzamelen en de geautomatiseerde analyse.
Ik ben niet de enige die dit standpunt huldigt, ik verkeer in goed gezelschap. De gegevensbeschermingsautoriteiten denken er precies zo over, maar naar hen wordt niet geluisterd. De luchtvaartmaatschappijen zeggen hetzelfde. Veiligheidsdeskundigen van de luchthavenbeveiligingsdienst zeggen hetzelfde en ik zal u een citaat meegeven uit een verslag dat werd gemaakt in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid - dat doe ik met plezier. Ik citeer: "geautomatiseerde identificatie van terroristen door middel van datamining of elke andere bekende methode is niet haalbaar als doel". Ik heb dit niet zomaar zelf verzonnen. Dit zijn veiligheidsdeskundigen in opdracht van het ministerie van Binnenlandse Veiligheid.
Het nut is bewezen - zoals u zei, mijnheer de commissaris - maar dan wel het nut voor het bestrijden van drugshandel of illegale immigratie of andere doelen. Dit komt misschien als een verrassing voor u, maar ik ben in principe zelfs niet tegen het gebruik van PNR-gegevens voor die doelen. We moeten echter wel zeer nauwkeurig de doelen afbakenen om de evenredigheid te waarborgen en om passende juridische beschermingsmaatregelen te waarborgen.
Ik zou met een zeer persoonlijke opmerking willen afsluiten. Ik ben zeer ongelukkig met de manier waarop we nu al vijf jaar debatteren over PNR-gegevens en het feit dat de Raad en de Commissie maar doordenderen als een op hol geslagen trein. Ik zou mijn Ierse mede-EU-burgers willen vragen of, indien ze mijn wens delen om een eind te maken aan dit soort ondemocratische en ontransparante besluitvorming, ze dan alstublieft "ja" willen zeggen tegen het nieuwe EU-Verdrag.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag plaats.
