Ευρωπαϊκή πολιτική διεθνών επενδύσεων (συνοπτική παρουσίαση)
Πρόεδρος
" ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση της έκθεσης του κ. Arif, εξ ονόματος της Επιτροπής Διεθνούς Εμπορίου, σχετικά με τη μελλοντική πολιτική διεθνών επενδύσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Kader Arif
Κυρία Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, θέλω ξεκινώντας να ευχαριστήσω ειλικρινά όλους εκείνους με τους οποίους είχα την ευκαιρία να συνεργαστώ επί αυτού του θέματος.
Όλες οι συνδρομές συνέβαλαν στην εκπόνηση αυτής της έκθεσης και, χάρη στη συνεργασία όλων των πολιτικών ομάδων, και είμαι ιδιαιτέρως ευγνώμων στους σκιώδεις εισηγητές, έχουμε σήμερα ανά χείρας ένα συνεκτικό κείμενο που στέλνει ένα ισχυρό μήνυμα.
Είναι αλήθεια ότι βρισκόμαστε σε ένα σημείο καμπής στην ευρωπαϊκή πολιτική επενδύσεων και σε μια περίοδο όπου πρέπει να αναλάβουμε τη νέα εξουσία που μας εκχώρησε η Συνθήκη της Λισαβόνας προκειμένου να αντιμετωπίσουμε μια διπλή πρόκληση. Πρώτον, την πρόκληση της παροχής στις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις των μέσων που χρειάζονται για ξένες επενδύσεις υψηλής ποιότητας προστατευμένες από ένα νομικό πλαίσιο που παρέχει μακροπρόθεσμη υποστήριξη.
Δεύτερον, η Ευρώπη πρέπει να ενισχύσει τη θέση της ως η πρώτη παγκόσμια δικαιούχος ξένων άμεσων επενδύσεων και να αποκτήσει τα μέσα προκειμένου να ελέγχει αυτές τις επενδύσεις ώστε να ενθαρρύνει την αειφόρο ανάπτυξη που δημιουργεί απασχόληση υψηλής ποιότητας.
Ψηφίζοντας επί αυτής της έκθεσης, την πρώτη επίσημη έκφραση του θεσμικού μας οργάνου από τη στιγμή που τέθηκε σε ισχύ η Συνθήκη της Λισαβόνας, το Κοινοβούλιο αναλαμβάνει πλήρως τον ρόλο του ως νέος συννομοθέτης σε θέματα ρύθμισης του εμπορίου και εκφράζει τις προτεραιότητές του σε μια περίοδο όπου πρόκειται να ξεκινήσουν οι πρώτες διαπραγματεύσεις για την προστασία των επενδύσεων. Αυτή η έκφραση είναι ουσιαστικής σημασίας, διότι σκοπός της είναι να εκφράσει τις ανησυχίες των πολιτών, οι οποίοι επιδεικνύουν αυξανόμενο ενδιαφέρον στα θέματα του εμπορίου και τους οποίους πρέπει να υποστηρίξουμε.
Στον σημερινό κόσμο όπου λαμβάνουν χώρα συγκρούσεις και σε εμπορικό πλαίσιο, η προστασία των επιχειρήσεών μας που επενδύουν στο εξωτερικό πρέπει να αποτελέσει προτεραιότητα. Συνήφθησαν διεθνείς συμφωνίες για την προστασία των επενδυτών από σκληρές, αθέμιτες απαλλοτριώσεις και κρυφούς νόμους που σκοπό έχουν απλώς να τους απομακρύνουν από τις αγορές. Αυτός ο πρωταρχικός στόχος πρέπει να διατηρηθεί.
Μολονότι η Ευρώπη είναι μία από τις πλέον ανοικτές αγορές στον κόσμο, πρέπει να αποκατασταθεί η ισορροπία με τους βασικούς εταίρους μας προκειμένου οι ευρωπαϊκές επιχειρήσεις να ωφεληθούν από ίσους όρους ανταγωνισμού. Αυτή είναι η πρόταση που κάνει η έκθεση, η οποία τονίζει την ανάγκη να συμπεριλαμβάνουν οι μελλοντικές συμφωνίες πρότυπα σχετικά με τη μη διάκριση, την ίση και δίκαιη μεταχείριση και την προστασία από την άμεση και έμμεση απαλλοτρίωση.
Ωστόσο, αυτά τα πρότυπα πρέπει να καθοριστούν με τέτοιον τρόπο ώστε να αποφευχθεί κάθε παρερμηνεία. Ορισμένες επιχειρήσεις, μάλιστα, χρησιμοποίησαν την ασαφή διατύπωση στις επενδυτικές συμφωνίες πρώτης γενιάς για να προστατεύσουν τα συμφέροντά τους πέρα από τα θεμιτά όρια, επιτιθέμενες, για παράδειγμα, κατά νέων κοινωνικών και περιβαλλοντικών νόμων που βλάπτουν τα συμφέροντά τους. Απευθύνοντας εκκλήσεις σε διεθνείς διαιτητές και χωρίς διαφάνεια ή δυνατότητα προσφυγής, απαίτησαν σημαντική αποζημίωση ισχυριζόμενες ότι αυτοί οι νόμοι ήταν ισότιμοι με έμμεση απαλλοτρίωση. " Ευρώπη, η οποία, στο μέλλον, θα δέχεται ακόμα περισσότερες επενδύσεις, ειδικά από αναδυόμενες αγορές, πρέπει να προστατευθεί από τέτοιου είδους καταχρήσεις.
Αυτό είναι το σκεπτικό πίσω από τις μεταρρυθμίσεις που ανέλαβαν οι "νωμένες Πολιτείες και ο Καναδάς, δύο χώρες των οποίων οι κυβερνήσεις και οι αρχές αντιμετώπισαν πολλά εμπόδια σε υποθέσεις διεθνούς διαιτησίας και που τροποποίησαν ριζικά το πρότυπο επενδυτικών συμφωνιών τους.
Προτείνοντας νέους ορισμούς των προτύπων ασφαλείας, η έκθεση επιτυγχάνει μια εύλογη ισορροπία μεταξύ της προστασίας των δικαιωμάτων των επενδυτών και του ρυθμιστικού δικαιώματος των δημόσιων αρχών. Αυτό συνεπάγεται επίσης τη συμπερίληψη σε όλες τις μελλοντικές συμφωνίες ειδικών ρητρών που θα καθορίζουν το δικαίωμα των δημόσιων αρχών να νομοθετούν και να προβαίνουν σε ρυθμίσεις στους τομείς της προστασίας της εθνικής ασφάλειας, του περιβάλλοντος, της δημόσιας υγείας, των δικαιωμάτων των εργαζομένων και των καταναλωτών, της βιομηχανικής πολιτικής και της πολιτιστικής ποικιλομορφίας.
Τέλος, η αυξημένη προστασία για τους επενδυτές πρέπει να συνοδεύεται από πιο υπεύθυνη συμπεριφορά, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες, όπου οι κοινωνικοί και περιβαλλοντικοί νόμοι είναι λιγότερο δεσμευτικοί. Γι' αυτό η έκθεση αναφέρει ότι πρέπει να ενσωματώνονται κοινωνικές και περιβαλλοντικές ρήτρες σε κάθε συμφωνία ελεύθερων συναλλαγών που υπογράφεται από την ΕΕ. Επιπροσθέτως, πρέπει να προχωρήσουμε πέρα από την κατονομασία και τη μομφή και να ενσωματώσουμε σε όλες τις μελλοντικές συμφωνίες ένα σύνολο σαφών κανόνων για την κοινωνική ευθύνη των επιχειρήσεων, με τους οποίους πρέπει να συμμορφώνονται οι επιχειρήσεις και οι οποίοι θα βασίζονται σε κατευθυντήριες γραμμές του ΟΟΣΑ.
Αν ο στόχος μας είναι πραγματικά η διαμόρφωση των πλαισίων μιας νέας ευρωπαϊκής επενδυτικής πολιτικής, τότε ζητώ σε αυτήν την έκθεση τούτη η πολιτική να είναι παραδειγματική και να προάγει τις επενδύσεις που είναι βιώσιμες, σέβονται το περιβάλλον και ενθαρρύνουν καλής ποιότητας συνθήκες εργασίας στην Ευρώπη και σε τρίτες χώρες εξίσου. Γι' αυτό η υπό συζήτηση έκθεση, με την εξουσία που θα της εκχωρηθεί με την ψηφοφορία της Τετάρτης, πρέπει να αποτελέσει σημείο αναφοράς για όλες τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις που θα διεξαγάγει η Επιτροπή.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Κυρία Πρόεδρε, σύμφωνα με τα άρθρα 206 και 207 της Συνθήκης για τη λειτουργία της Ευρωπαϊκής Ένωσης, οι άμεσες ξένες επενδύσεις εμπίπτουν στην αποκλειστική αρμοδιότητα της ΕΕ. " Επιτροπή έχει ήδη προβεί στη σύνταξη ενός καταλόγου χωρών που θα αποτελέσουν τους προνομιούχους εταίρους για τις διαπραγματεύσεις των πρώτων επενδυτικών συμφωνιών: Καναδάς, Κίνα, Ινδία, MERCOSUR, Ρωσία και Σιγκαπούρη.
Απευθύνουμε έκκληση στην Επιτροπή, στο Κοινοβούλιο και στα κράτη μέλη να αναπτύξουν μια ολοκληρωμένη και συνεκτική επενδυτική πολιτική που θα προωθεί υψηλής ποιότητας επενδύσεις και θα συμβάλλει θετικά στην παγκόσμια οικονομική πρόοδο και στη βιώσιμη ανάπτυξη. Ζητά η μελλοντική πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης να προωθεί τις επενδύσεις που είναι βιώσιμες, σέβονται το περιβάλλον και ενθαρρύνουν καλής ποιότητας συνθήκες εργασίας στις επιχειρήσεις στις οποίες πραγματοποιούνται οι επενδύσεις. Καλούμε την Επιτροπή να εξασφαλίσει την αμοιβαιότητα όταν διαπραγματεύεται την πρόσβαση σε αγορά με τους κυριότερους ανεπτυγμένους εμπορικούς εταίρους της και τις κυριότερες αναδυόμενες οικονομίες.
Κυρία Πρόεδρε, ως εισηγήτρια για τις συμφωνίες στον τομέα των αεροπορικών μεταφορών μεταξύ της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τρίτων χωρών, όπως ο Καναδάς και η Βραζιλία, θα ήθελα να ρωτήσω τον εισηγητή και την Επιτροπή πώς θα διασφαλιστεί η σύνδεση της βαθμιαίας πρόσβασης στην αγορά και των αεροπορικών εταιρειών με αυτές τις διεθνείς επενδυτικές συμφωνίες.
Jaroslav Paška
(SK) Κυρία Πρόεδρε, στην έκθεση για τη μελλοντική πολιτική διεθνών επενδύσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ο εισηγητής εφιστά προσοχή σε πολλά ανοιχτά ζητήματα σχετικά με τις ενδεχόμενες συμφωνίες της ΕΕ. Το πρώτο έργο της ΕΕ είναι να προστατεύει το δημόσιο συμφέρον των πολιτών της ΕΕ, το οποίο αντιπροσωπεύει στους τομείς που της ανατίθενται από τα κράτη μέλη. Ωστόσο, το δημόσιο συμφέρον που προστατεύεται από τα κράτη συχνά έρχεται σε σύγκρουση με τα συμφέροντα των επιθετικών ξένων επενδυτών, οι οποίοι είναι συχνά πιο επιδέξιοι στη διεθνή διαιτησία έναντι των χωρών που προστατεύουν τα συμφέροντα των πολιτών τους. Τα παραδείγματα που αναφέρονται στην έκθεση της Αργεντινής, των "ΠΑ και του Καναδά αποτελούν σαφή απόδειξη αυτού.
Ως εκ τούτου, υπάρχει πραγματική ανάγκη να καθοριστούν οι αρχές προστασίας ακριβώς προκειμένου να αποτραπεί η εσφαλμένη ερμηνεία τους από διάφορους επενδυτές. Ωστόσο, αυτό το σημαντικό και μέχρι στιγμής ανεπίλυτο ζήτημα εξακολουθεί να εμπίπτει στη διεθνή ευθύνη της ΕΕ, ειδικά από δημοσιονομικής άποψης, καθώς δεν είναι σαφές ποιος θα επωμιστεί το οικονομικό βάρος σε περίπτωση που η ΕΕ χάσει μια δικαστική διαμάχη. Το Συμβούλιο της Ευρωπαϊκής Ένωσης δεν έχει δώσει ακόμη μια σαφή απάντηση σε αυτήν την ερώτηση.
Viviane Reding
Κυρία Πρόεδρε, η Επιτροπή χαιρετίζει την έκθεση του Κοινοβουλίου σχετικά με τη μελλοντική πολιτική διεθνών επενδύσεων της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αποτελεί ένα σημαντικό βήμα που προετοιμάζει το έδαφος για την εφαρμογή της νέας αποκλειστικής αρμοδιότητας της ΕΕ για τις επενδύσεις.
Όπως γνωρίζετε, οι επενδύσεις αποτελούν ένα νέο όριο για την κοινή εμπορική πολιτική. Πρέπει να αξιοποιήσουμε την ευκαιρία -συμφωνούμε απόλυτα με το Κοινοβούλιο ως προς αυτό- να αναπτύξουμε από κοινού μια ολοκληρωμένη και συνεκτική επενδυτική πολιτική που θα προωθεί τις επενδύσεις και θα συμβάλλει θετικά στην παγκόσμια οικονομική πρόοδο και στη βιώσιμη ανάπτυξη.
" Επιτροπή συμμερίζεται επίσης πλήρως τη δήλωση του Κοινοβουλίου ότι η προστασία των επενδυτών πρέπει να παραμείνει πρώτη προτεραιότητα της ευρωπαϊκής επενδυτικής πολιτικής. Πιστεύουμε ότι η νέα πολιτική πρέπει να εξυπηρετεί τον σκοπό της διαβεβαίωσης όλων των ευρωπαίων επενδυτών ότι έχουν τη δυνατότητα να δραστηριοποιούνται σε ένα ανοικτό και ορθά και δίκαια ρυθμισμένο επιχειρηματικό περιβάλλον, όχι μόνο στο πλαίσιο της εσωτερικής αγοράς, αλλά και όταν δραστηριοποιούνται σε τρίτες χώρες.
Σημειώνω επίσης τη σύσταση του Κοινοβουλίου ότι η ΕΕ πρέπει να βασιστεί στις βέλτιστες πρακτικές των κρατών μελών που εφαρμόζονται στις διμερείς επενδυτικές συμφωνίες τους. Πράγματι, η ουσία της δράσης της Ένωσης σε αυτόν τον τομέα πρέπει να είναι η επίτευξη καλύτερων αποτελεσμάτων σε σύγκριση με εκείνα που επιτυγχάνουν μεμονωμένα τα κράτη μέλη.
Στοχεύοντας σε υψηλά επίπεδα προστασίας των επενδυτών μας, δεν πρέπει να υποτιμούμε παράλληλα άλλους στόχους, όπως η δυνατότητα ρυθμιστικής παρέμβασης του δημοσίου ή η συνοχή με άλλες πολιτικές της ΕΕ. Το δικαίωμα των κρατών και της ΕΕ να λαμβάνουν τα αναγκαία μέτρα προκειμένου να επιτύχουν θεμιτούς στόχους δημόσιας πολιτικής αποτελεί βασικό κανόνα της κοινής εμπορικής πολιτικής. Θα ισχύει εξίσου και στην επενδυτική πολιτική μας.
Το καθεστώς επίλυσης διαφορών και η συναφής χρηματοοικονομική ευθύνη είναι επίσης πολύ σημαντικά θέματα και πρέπει να τα εξετάσουμε περαιτέρω. Ο στόχος μας, όπως αναφέρεται στην ανακοίνωση, είναι να διασφαλίσουμε τη διαφάνεια, τη συνέπεια των αποφάσεων και να καταστήσουμε το σύστημα όσο το δυνατόν πιο παραγωγικό. Πρέπει επίσης να αντιμετωπίσουμε μια σειρά θεμάτων που προκύπτουν λόγω του καθεστώτος της ΕΕ σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο. Θα λάβουμε υπόψη τις απόψεις του Κοινοβουλίου, όπως εκφράστηκαν στην έκθεση, όταν θα αναλύσουμε τις πιθανές επιλογές και περαιτέρω ιδέες για μια ολοκληρωμένη προσέγγιση σε αυτά τα θέματα.
Θα εξετάσουμε προσεκτικά όλες τις συστάσεις που κατατέθηκαν στην έκθεση του Κοινοβουλίου, αναπτύσσοντας προοδευτικά και εφαρμόζοντας την επενδυτική μας πολιτική. " Επιτροπή έχει ήδη καταθέσει προτάσεις για οδηγίες επενδυτικής διαπραγμάτευσης για τον Καναδά, την Ινδία και τη Σιγκαπούρη. Θέλουμε να αξιοποιήσουμε ευκαιρίες για συνεχείς ευρύτερες εμπορικές διαπραγματεύσεις και να εμπλακούμε σε ολοκληρωμένες επενδυτικές διαπραγματεύσεις με αυτές τις χώρες. Ως εκ τούτου, η γνωμοδότηση του Κοινοβουλίου είναι πολύ επίκαιρη, προκειμένου να καθοδηγήσει την Επιτροπή και το Συμβούλιο κατά τον καθορισμό των τελικών αντίστοιχων διαπραγματευτικών οδηγιών.
Τέλος, θέλω να σας διαβεβαιώσω ότι, καθώς η ανάπτυξη μιας ολοκληρωμένης ευρωπαϊκής επενδυτικής πολιτικής αποτελεί πλέον κοινή ευθύνη όλων των θεσμικών οργάνων, η Επιτροπή θα είναι έτοιμη να συνεργαστεί με το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο σεβόμενη ταυτόχρονα τον διαχωρισμό των αρμοδιοτήτων μεταξύ όλων των εμπλεκόμενων θεσμικών οργάνων.
Πρόεδρος
" συζήτηση έληξε.
" ψηφοφορία θα διεξαχθεί την Τετάρτη 6 Απριλίου 2011.
Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 149 του Κανονισμού)
Tokia Saïfi
" διεύρυνση, με τη Συνθήκη της Λισαβόνας, της σφαίρας αρμοδιοτήτων της ΕΕ ώστε να περιλαμβάνει τις ξένες επενδύσεις σημαίνει ότι μπορεί πλέον να χαραχθεί μια πραγματική ευρωπαϊκή πολιτική επί αυτού του θέματος. Σε αυτό το στάδιο ανάπτυξης της πολιτικής, η προτεραιότητα είναι η παροχή όσο τον δυνατόν περισσότερης βεβαιότητας τόσο στις επενδύσεις όσο και στους επενδυτές. Συνεπώς, η μετατόπιση από μια εθνική αρμοδιότητα σε μια ευρωπαϊκή δεν πρέπει, σε καμία περίπτωση, να διαταράξει την ορθή εφαρμογή των 1.200 περίπου συμφωνιών που ισχύουν μεταξύ των κρατών μελών και τρίτων χωρών. Και πάλι, για χάρη της νομικής βεβαιότητας και της προβλεψιμότητας, η ΕΕ πρέπει τώρα να αναπτύξει έναν αποτελεσματικό, διαφανή μηχανισμό επίλυσης διαφορών στον οποίο θα έχουν πρόσβαση όλοι οι επενδυτές, περιλαμβανομένων και των μικρότερων (ΜΜΕ για παράδειγμα). Οι μηχανισμοί που έχουν ενσωματωθεί στις πιο πρόσφατες διμερείς εμπορικές συμφωνίες αποτελούν καλό θεμέλιο, αλλά αφορούν μόνο διαφορές μεταξύ ενός κράτους και της ΕΕ. Πρέπει να προβλεφθούν διατάξεις κατάλληλες για μια ενδεχόμενη διαφορά μεταξύ της ΕΕ και μιας εταιρείας. Τέλος, η ΕΕ πρέπει να αδράξει αυτήν την ευκαιρία να προχωρήσει περαιτέρω: πρέπει να ενσωματώσει στις μελλοντικές συμφωνίες όχι μόνο ρήτρες που θα διευκολύνουν την παρουσία επενδυτών σε αυτές τις χώρες, αλλά και βασικές διατάξεις που αφορούν κοινωνικά και περιβαλλοντικά πρότυπα.
