

Chichester (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in mijn hoedanigheid van voorzitter van de Commissie industrie, onderzoek en energie, zou ik – voor de goede orde – graag bevestigd krijgen dat de brieven ter beoordeling van de voorgedragen commissarissen zijn voorgelegd aan de heer Barroso, de gekozen voorzitter van de Commissie. 
De Voorzitter.
    Mijnheer Chichester, ik heb nota genomen van uw verzoek. U kunt er zeker van zijn dat u een gepaste bevestiging zult ontvangen. 
Martínez Martínez (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in de laatste zondageditie van het belangrijkste dagblad van mijn land verklaarde mevrouw Loyola de Palacio dat Spanje momenteel zoveel van haar gewicht in de Europese Unie verliest dat het land een aanhangsel van Frankrijk en Duitsland dreigt te worden.
De laatste dagen hebben wij hier in dit Huis gezegd dat iedereen het recht heeft op het hebben en uiten van zijn mening, wat die ook mag zijn. Als die mening evenwel in strijd is met de verantwoordelijkheden van een vice-voorzitter van de Commissie, en er kanttekeningen geplaatst worden bij drie lidstaten van de Unie, dan is dat een zeer ernstige zaak.
Naar ons oordeel is dit een belediging voor Spanje, en waarschijnlijk voor nog twee lidstaten van de Unie, reden waarom ik de vice-voorzitter van de Commissie verzoek om een specifieke rectificatie, en de waarnemend voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, vraag zich met de kwestie te bemoeien. 
De Voorzitter.
    Mijnheer Martínez, zoals u zelf al hebt gezegd, ligt de verantwoordelijkheid om op deze kwestie te reageren in de eerste plaats bij de heer Prodi, en de Commissie en ik koester geen enkele twijfel dat er, overeenkomstig de politieke gevoeligheden van de rechtstreeks betrokkenen, op gepaste manier zal worden gereageerd. 
De Voorzitter.
    Aan de orde is de mondelinge vraag (B6-0019/04) van mevrouw Záborská, namens de Commissie rechten van de vrouw en gender equality, aan de Commissie over vrouwen en armoede. 
Záborská (PPE-DE ),
   .  Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, op zondag 17 oktober heeft de internationale gemeenschap de Werelddag van verzet tegen extreme armoede gevierd, teneinde de aandacht te vestigen op armoede als een schending van de mensenrechten.
Het is ons streven armoede uit te roeien, maar als we daarin willen slagen, zal de samenleving haar inspanningen moeten verdubbelen. Zij moet daarbij uitgaan van de ervaringen van de mensen die daadwerkelijk in armoede leven en van de gezinnen die zich niet neerleggen bij armoede en er alles aan doen om hun kinderen een betere toekomst te geven. Zulke mensen zijn het levende bewijs van het idee dat overal waar vrouwen, kinderen en mannen veroordeeld zijn tot een leven van armoede, hun mensenrechten geschonden worden. Het is onze fundamentele plicht er eensgezind voor te zorgen dat deze rechten in de gehele Europese Unie geëerbiedigd worden.
Op 17 oktober 1987 kwamen honderdduizend verdedigers van de mensenrechten, gehoor gevend aan de oproep van pater Jozef Brezinsky, bijeen in de Rue Trocadero in Parijs om eer te betuigen aan de slachtoffers van honger, geweld en onwetendheid. Zij lieten zien dat zij zich verzetten tegen armoede en riepen de mensheid op zich te verenigen om eerbiediging van de mensenrechten te waarborgen. 
Het Europees Parlement nam dit standpunt vervolgens over in zijn jaarverslagen betreffende de fundamentele mensenrechten in de Europese Unie. In dezelfde geest riepen de Verenigde Naties in 1996 het eerste internationale decennium tegen armoede uit. Door de Lissabon-agenda ging de Europese Unie eveneens een actieve rol spelen op dit gebied. Staat u mij toe twee belangrijke punten te noemen die met deze problematiek samenhangen.
Het eerste is het innemen van een standpunt over participatie. Het is van belang dat de armste leden van een samenleving rechtstreeks deelnemen aan de planning, uitvoering en evaluatie van programma’s en strategieën. De Wereldbank, bijvoorbeeld, staat in de strijd tegen armoede precies een dergelijke participerende aanpak voor. 
Wat de Europese instellingen betreft, om deze effectief te laten functioneren, moet er sprake zijn van veel meer vastberadenheid en overtuiging, en van de juiste instrumenten. Alle prachtige resoluties ten spijt is de Europese Gemeenschap er onvoldoende in geslaagd de “vervrouwelijking” van de armoede aan te pakken. Programma’s voor het bestrijden van sociale uitsluiting missen vaak maatregelen die specifiek op vrouwen gericht zijn. Ik denk met name aan alleenstaande moeders, weduwen, gehandicapte vrouwen en gepensioneerden, vrouwen die afhankelijk zijn geraakt van anderen en ook vrouwen die binnen hun etnische groep of andersoortige minderheid gediscrimineerd worden vanwege hun geslacht.
Kortom, het Europees project heeft verzuimd gelijke kansen te creëren. Het vervult mij echter met trots te zien dat vrouwen belangrijke verantwoordelijkheden op zich nemen waar het gaat om de solidariteit tussen de generaties binnen het kader van de familie. Ik ben ervan overtuigd dat iedere vrouw een positieve invloed kan uitoefenen op de manieren waarop de maatschappij in elkaar zit en op de manieren waarop de structuur ervan gevormd wordt.
Aangezien alle vrouwen fundamentele menselijke waarden als waarheid en gerechtigheid, liefde en vrijheid hoog houden, moeten zij gesteund worden in het cultiveren en verbreiden van deze waarden in hun gezins- en beroepsleven. Ik wil speciale hulde brengen aan diegenen die ver weg van huis of in moeilijke omstandigheden leven, maar erin slagen hun lijden en hun uitputting te overwinnen om degenen te helpen die hun het dierbaarst zijn. In dit verband spreek ik mijn krachtige veroordeling uit van de mensenhandelaars die dit soort kwetsbare vrouwen en kinderen uitbuiten. 
Het tweede belangrijke punt betreft het Binnenlandse Stabiliteitspact. Algemeen wordt erkend dat armoede een reële test is voor democratische stelsels. Desalniettemin hebben de staatshoofden en regeringsleiders van de Europese Unie geweigerd het uitroeien van armoede op te nemen in het ontwerp voor het grondwettelijk verdrag als een van de doelstellingen van de Europese Unie.
Velen kennen het Stabiliteits- en Groeipact al. Op 17 oktober zou ik een ander soort stabiliteitspact willen introduceren, namelijk een binnenlands stabiliteitspact, dat vrouwen en verarmde gezinnen meer zelfrespect en waardigheid geeft, een pact dat de deuren van de samenleving openzet voor vrouwen en armen. We moeten binnen het uitgebreide Europa dit pact voor binnenlandse stabiliteit steunen en armoede uitroeien. Op die manier bevorderen we solidariteit tussen generaties, bannen we discriminatie uit en stimuleren we gelijke kansen en een constructieve dialoog, zodat wij samen kunnen bouwen aan een daadwerkelijk partnerschap met de zwakste leden van de samenleving.
Schreyer,
   . Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, om te beginnen wil ik mevrouw Záborská en de leden van de Commissie rechten van de vrouw en gender equality bedanken dat zij zich over deze uiterst belangrijke problematiek hebben gebogen. Dank u wel ook, mevrouw Záborská, voor uw geestdriftige toespraak.
Ik kan mij echter niet vinden in de algemene strekking van uw betoog als zou de Europese Unie bij de verwezenlijking van gelijke kansen hebben gefaald. Vanaf de oprichting van de Europese Unie hebben gelijke kansen zowel in het Verdrag als in de wetgeving een zeer belangrijke rol gespeeld en er is ook heel wat bereikt op dit vlak.
Het klopt echter dat vrouwen – of zij nu werken of niet, jong zijn of oud – ook in de lidstaten van de Unie sterker door armoede en bijgevolg door sociale uitsluiting worden bedreigd dan mannen. Een groot aantal vrouwen heeft geen vast eigen inkomen en is op financieel gebied aangewezen op hun familie of moet van een minimuminkomen rondkomen. Talrijke vrouwen in de pensioenleeftijd hebben geen of een ontoereikend pensioen doordat ze niet in een beroep werkzaam zijn geweest, hun beroep hebben opgegeven of moesten opgeven, dan wel in deeltijd hebben gewerkt.
Bijzonder alarmerend is dat de armoedelast die het gezin als geheel betreft, voor een onevenredig groot deel door vrouwen wordt gedragen. De oorzaken hiervan berusten enerzijds op gendergerelateerde aspecten in het beroepsleven en anderzijds op een genderspecifieke taakverdeling binnen gezinnen. Eenoudergezinnen, die, u zei het al, in meerderheid uit vrouwen met kinderen bestaan, bevinden zich maar al te vaak in financiële nood. Wij moeten derhalve groot respect hebben voor vrouwen die er bij de opvoeding van hun kinderen alleen voor staan.
De negatieve effecten worden nog eens extra versterkt wanneer vrouwen behoren tot kwetsbare of uitgesloten groepen, zoals immigranten, etnische minderheden of personen met een handicap. Deze vrouwen zijn zeer vaak het slachtoffer van meervoudige discriminatie en hieraan moet paal en perk worden gesteld. De strijd tegen armoede en sociale uitsluiting moet primair op deze punten worden gevoerd.
De inspanningen van de actoren op Europees en nationaal niveau bij de bestrijding van armoede onder vrouwen, de vervrouwelijking van armoede, zoals u het uitdrukte, moeten worden beschouwd in het kader van de open coördinatiemethode voor sociale insluiting. Ook al berust de bevoegdheid op dit terrein onverkort bij de lidstaten, er wordt aan de Europese Commissie en de Commissie voor sociale bescherming een belangrijke rol toegekend als het gaat om de doeltreffende verwezenlijking van het beginsel van gendermainstreaming.
Tot de gemeenschappelijke doelstellingen waarop het proces berust, behoort tevens de gelijkstelling van mannen en vrouwen. Met dit aspect moet volledig rekening worden gehouden bij de opstelling van nationale actieplannen. Voorts dient het plan te voorzien in maatregelen die specifiek op vrouwen zijn gericht. Daarbij moeten de lidstaten ervoor zorgen dat niet-gouvernementele organisaties die opkomen voor de belangen van vrouwen, in principe betrokken worden bij de ontwikkeling, het vervolgtraject en de evaluatie van de nationale actieplannen. De open coördinatiemethode op het gebied van armoede en uitsluiting gaat vergezeld van een actieprogramma van de Gemeenschap dat loopt tot eind 2006, en van maatregelen ter bevordering van de samenwerking tussen de lidstaten bij de bestrijding van sociale uitsluiting.
Vermeldenswaard is het feit dat een criterium voor de toekenning van financiële bijstand, bijvoorbeeld ook binnen de structuurfondsen, gebaseerd is op de bevordering van gendergelijkheid. Zoals gezegd, is de Commissie zich ervan bewust dat met name voor vrouwen in de pensioenleeftijd het gevaar van de armoedeval dreigt. In dit verband is de open coördinatiemethode eveneens toegepast op kwesties als de toereikendheid van pensioenen en de financiële duurzaamheid van pensioenstelsels.
Een reeks van initiatieven die de laatste jaren op EU-niveau zijn ontplooid, heeft een bijdrage geleverd aan de praktische verwezenlijking van de doelstellingen die het Parlement in 1994 in zijn resolutie over armoede onder vrouwen in Europa heeft verwoord. Hieronder vallen bijvoorbeeld, naast de maatregelen in het kader van de open coördinatiemethode, de omkering van de bewijslast die is ingevoerd in de regelgeving inzake gendergelijkheid, alsmede de meest recente richtlijn, die berust op artikel 13 van het EG-Verdrag. In de Europese werkgelegenheidsstrategie is een aanzet gegeven tot gendermainstreaming en na de hervorming van de structuurfondsen dient de dimensie van gendergelijkheid nog sterker geïntegreerd te worden.
Wij zijn het er allemaal zonder meer over eens dat er voor effectieve en doelgerichte strategieën betrouwbare en specifieke gegevens nodig zijn. Gegevens die naar geslacht zijn onderverdeeld zijn van cruciaal belang voor de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting. Zij vormen de basis voor steekhoudende indicatoren. Bij de open coördinatiemethode op het gebied van sociale uitsluiting wordt gebruik gemaakt van een door nationale gegevens aangevulde reeks van gemeenschappelijke indicatoren, die als kader dienen voor uitwisseling en onderzoek. Alle indicatoren dienen standaard naar geslacht opgesplitst te worden. Daarnaast moeten ze naar leeftijd zijn onderverdeeld, zodat bijzondere aandacht kan worden besteed aan kinderen en armoede onder kinderen. De Commissie publiceert regelmatig kwantitatieve gegevens over armoede en sociale uitsluiting die naar geslacht en leeftijd zijn onderverdeeld.
Ik kan u verzekeren dat de Commissie zich bewust is van de problemen inzake armoede onder vrouwen. Zij weet ook dat armoede een van de belangrijkste fundamenten en oorzaken is van vrouwenhandel en andere vormen van seksuele uitbuiting. Ik stel met nadruk dat niemand van ons, noch de Europese instellingen, noch de lidstaten, noch de samenleving mag tolereren dat vrouwen het slachtoffer worden van seksuele of andere vormen van uitbuiting. We moeten vastberaden blijven optreden en meer inspanningen leveren om de aanwezige oorzaken te bestrijden. We moeten vrouwen meer mogelijkheden bieden voor een economisch actief en zelfstandig bestaan. Zo moeten ze volledige toegang krijgen tot economische hulpbronnen, ondersteuningsvoorzieningen en onderwijs. 
Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, afgelopen woensdag was ik in Genève, in Zwitserland om aan een manifestatie deel te nemen. Ik heb toen een groot reclamebord gezien dat herinnerde aan het bestaan van armoede in onze samenleving. Dit bord trok mijn grote aandacht omdat ik besefte dat een dergelijk bord ook op zijn plaats zou zijn in onze eigen samenlevingen, in de Europese Unie. Helaas is armoede een probleem waarvan iedereen zich rekenschap moet geven, maar vooral wij als degenen die verantwoordelijk zijn voor het beleid en dagelijks in aanraking komen met de realiteit. Het feit dat er armoede bestaat, is immers een aanfluiting voor onze democratie en doet twijfel rijzen over de efficiëntie van onze beleidsvormen.
De gegevens waarover wij beschikken zijn onthullend en verontrustend: het gemiddelde percentage bedraagt 15 procent, tenminste in de Europese Unie van de Vijftien, in de oude Europese Unie. In de meeste landen is armoede hoe dan ook een chronisch probleem. Bovendien is de situatie niet homogeen en daar moeten wij bijzondere aandacht aan besteden. Wij moeten de oorzaken bekijken om erachter te komen waarom de situatie hier beter is dan daar, en welke goede resultaten er zijn geboekt.
Overal, van Zweden tot Ierland en van de zuidelijke landen tot de nieuwe lidstaten, is de situatie voor met name bepaalde groepen werklozen, eenoudergezinnen, alleenwonende bejaarden, kinderrijke gezinnen zeer ernstig. In al deze groepen vormen vrouwen de meerderheid.
Daarom hebben de burgers van de Europese Unie en met name de vrouwen onder hen talrijke dringende zorgen en eisen. Wij zijn daar tijdens de Europese verkiezingstijd, die nog maar net achter ons ligt, allemaal mee geconfronteerd. Mijn ervaring zegt mij dat in het debat over de Grondwet de aandacht op deze vraagstukken zal worden toegespitst. Laten wij ons derhalve daarop allemaal voorbereiden. Wij moeten tijdens dit debat niet alleen komen met antwoorden maar ook met beleid, zowel op Europees als nationaal vlak. De debatten over de financiële vooruitzichten 2007-2013, de nieuwe verordening inzake de structuurfondsen en de begroting voor het komend jaar bieden ons talrijke gelegenheden om onze aandacht op deze vraagstukken te richten. Het volstaat echter niet om geld beschikbaar te stellen voor de werkgelegenheid en de sociale beleidsvormen. Wij moeten ook de evaluatie van ons beleid kwalitatief beter aanpakken, en wij moeten nagaan of het door ons beschikbaar gestelde geld ook daadwerkelijk zoden aan de dijk zet, zoals wij allen graag willen en verwachten.
Zijn de Europese Commissie en de Raad die vandaag, zoals altijd bij dergelijke debatten, door afwezigheid schittert tevreden over de evaluatie van de nationale actieplannen voor de werkgelegenheid en van die voor de sociale integratie? Is men tevreden over de resultaten van de coördinatie waar u, mevrouw de Commissaris, over sprak? Raken deze evaluaties aan de kern van de problemen en de resultaten? Is gendermainstreaming daadwerkelijk in het beleid geïntegreerd? De Commissie rechten van de vrouw heeft hier vaak op aangedrongen en heel wat aanbevelingen gedaan over efficiënte en daadwerkelijke gendermainstreaming. Daarvoor zijn echter speciale studies en onderzoeken nodig. Er moeten statistische gegevens worden verzameld per groep. Er moeten indicatoren worden vastgesteld, zoals u, mevrouw de Commissaris, ook al zei, en natuurlijk moeten wij kijken naar de harmonisatie van de door ons verzamelde statistische gegevens, want niet in alle lidstaten van de Europese Unie zijn deze gegevens geharmoniseerd. Deze harmonisatie is noodzakelijk om reële gegevens te verkrijgen en vergelijkende tabellen te kunnen maken, aan de hand waarvan wij ons beleid voor de uitwisseling van goede praktijken efficiënter kunnen inzetten. Mijns inziens is dit absoluut noodzakelijk, niet alleen voor de samenhang in het Europa van de Vijfentwintig maar ook voor onze voorbereiding op de nieuwe uitbreiding en voor het succesvol verwezenlijken van de doelstellingen van de ontwikkelingshulp in onze externe betrekkingen. 
Gröner (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, tien jaar nadat het verslag over de bestrijding van armoede onder vrouwen in Europa door het Parlement is aangenomen, heeft u voor ons een beeld geschetst van de stand van zaken en de balans opgemaakt. Ik moet zeggen dat we best het een en ander hebben bereikt. Er is in Europa veel gebeurd. Europa fungeerde ook bij de wereldvrouwenconferentie in Beijing zo ongeveer als een baken op het gebied van vrouwenrechten. Wij hebben steeds het voortouw genomen, en het is dan ook bijzonder pijnlijk dat wij er niet in geslaagd zijn de kloof tussen arm en rijk voldoende te verkleinen.
Mijns inziens heeft armoede een vrouwelijk gezicht. Het is iedereen duidelijk, en het blijkt ook uit de gegevens, dat er nog veel gedaan moet worden om die situatie te veranderen. Vrouwen vormen nog steeds de meerderheid binnen de risicogroepen: langdurig werklozen, eenoudergezinnen en ouderen die in armoede leven. Het is uitermate pijnlijk en tragisch dat kinderen in onze welvaartsmaatschappij nog altijd een zeer hoog risico op armoede lopen, en met uw welnemen voeg ik eraan toe het uitermate stuitend te vinden dat de heer Buttiglione alleenstaande moeders zo gediscrimineerd heeft. Dat kunnen we ons niet laten welgevallen en kunnen we niet tolereren.
Vooral op onderwijsgebied is de genderkloof goed zichtbaar. Eén blik op de cijfers van de UNESCO maakt duidelijk dat gebrekkig onderwijs een van de belangrijkste factoren is waardoor vrouwen in armoede vervallen. Wij vrouwen, ook in Europa, hebben nog altijd te maken met onzekere arbeidsverhoudingen en daarnaast zijn de geweldcijfers in bepaalde sociale groepen bijzonder hoog. De moedersterfte neemt toe; leven in armoede is voor vrouwen immers een groot risico voor lijf en leden. Voorts zijn vrouwen keihard getroffen door de HIV/aids-epidemie. Momenteel zijn wereldwijd de meeste nieuw geïnfecteerden vrouwen. Dat zijn allemaal punten waar we rekening mee moeten houden en waarop we meer inspanningen moeten leveren. De maatschappelijke schade als gevolg hiervan is immens en daarom moeten wij bij de uitvoering van de strategie van Lissabon en in verband met de problemen die mevrouw de commissaris heeft genoemd erop blijven hameren dat het fundament onder het sociale model van Europa uiteindelijk gevormd wordt door de ontwikkeling en ondersteuning van vrouwen en dat we in Europa wel degelijk beschikken over meer dan voldoende middelen om vrouwen meer macht te geven en daardoor Europa een humaner gezicht te geven.
Wij van de Vrouwencommissie eisen dat deze punten worden geïntegreerd in de toekomstige grote projecten voor het sociale model van Europa, in het Progress-programma, in de structuurfondsen en in de nieuwe werkgelegenheidsrichtlijnen. Het constitutioneel verdrag biedt ons hiertoe goede instrumenten. Laat u ons het verdrag tot leven wekken en bij het overleg over alle projecten prioriteit geven aan vrouwen en gendermainstreaming. 
Carlshamre (ALDE ).
   − Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, commissaris Schreyer, dat de armoede in de wereld groot is, is geen nieuws. Het is ook geen nieuws dat vrouwen daardoor harder worden getroffen dan mannen. Al vele jaren praten wij over ontwikkeling, hulp en solidariteit, maar in de praktijk is hiervoor veel te weinig geld beschikbaar gesteld. Wij in het rijke deel van de wereld hebben daarentegen heel veel geld binnengehaald ten koste van arme mensen in verre landen. Dat geldt in de eerste plaats voor de Europese Unie, hoe ontzettend trots ik ook ben om daarbij te horen.
Armoede treft zowel binnen als buiten de Unie vrouwen harder dan mannen. Binnen en buiten Europa komt de armoede vooral veel voor onder vrouwen die op het platteland leven. Zodra mensen hun eigen voedsel kunnen produceren, hebben zij al een kleine stap gezet in de strijd tegen de armoede.
Hoe kunnen wij in Europa vrouwen in de allerarmste landen helpen? Voor mij is het antwoord eenvoudig. Een groot deel van ’s werelds landbouwers zijn feitelijk vrouwen, en onze Unie speelt een beslissende rol op het punt van de voedselvoorziening van de ontwikkelingslanden. Ons landbouwbeleid met zijn subsidies en exportsteun vormt een directe hindernis voor families in ontwikkelingslanden die voedsel produceren voor de verkoop en producten naar ons deel van de wereld zouden willen exporteren.
Door ons beleid sluiten wij hen uit. Door onze eigen producten te subsidiëren dumpen wij de prijzen op hun markt. Ons landbouwbeleid is een schandvlek voor de EU. Zoals u weet ligt de verantwoordelijkheid daarvoor niet bij het Parlement. Het is geen geheim dat de Europese staatshoofden en regeringsleiders de verantwoordelijkheid dragen voor het feit dat ongeveer de helft van de EU-begroting eraan bijdraagt de armen van deze wereld nog armer te maken. Aan dit omgekeerde ontwikkelingsbeleid moet een einde worden gemaakt.
Gisteren moest de voorgedragen Commissievoorzitter Barroso een tegenslag incasseren. Het is een grote overwinning dat wij hier in het Parlement erin zijn geslaagd om gezamenlijk duidelijk te maken dat wij geen Commissie accepteren die gebaseerd is op homofobie en vrouwenhaat. Wij, leden van het Parlement, kunnen echter nog veel meer doen. Hopelijk zullen we er ook in slagen het schandalige landbouwbeleid af te schaffen. Pas dan kunnen we met recht zeggen dat de Europese Unie iets doet om de armoede te bestrijden. 
Breyer (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, armoede heeft een gezicht en vandaag hebben wij al vastgesteld dat het een vrouwelijk gezicht is. Het zijn immers met name de eenoudergezinnen die door armoede worden getroffen, vooral vrouwen met kinderen. In onze maatschappij wordt wel gesproken over kinderrijkdom, maar voor de betrokkenen betekent die rijkdom juist armoede. Dat is eigenlijk schandalig en ik vind dan ook dat de Commissie dit probleem veel harder moet aanpakken, ook in het kader van het Lissabon-proces. Er moet meer werkgelegenheid voor vrouwen worden geschapen, en het zou een belangrijk streven van de EU moeten zijn meer werk te maken van kinderopvang om de situatie op dit gebied en op het vlak van onderwijs te verbeteren.
Ook weten we dat vooral oudere vrouwen door armoede worden getroffen. De afschaffing van discriminerende bepalingen voor vrouwen bij particuliere pensioenen is een kleine stap in de goede richting geweest. Toch moet ook op dit terrein meer gedaan worden. Wij hebben op Europees niveau veel te weinig indicatoren om de bestrijding van armoede onder vrouwen te bevorderen, en de politiek laat het als het om dit onderwerp gaat vaak afweten. De Commissie zal een reuzenstap voorwaarts moeten doen om te bereiken dat het vrouwenvraagstuk, de gelijkheid van mannen en vrouwen, een veel grotere rol gaat spelen op de beleidsterreinen van de EU.
We beschikken over veel te weinig statistische gegevens om een en ander kunnen staven. Ik hoop dat de Commissie zich zal houden aan het tijdschema voor het Europees genderinstituut. Het Europees genderinstituut is namelijk nodig – ook de Raad heeft dat benadrukt – om de statistische gegevens te ordenen en hieruit zo mogelijk conclusies te trekken.
Dan wil ik tot slot nog één punt aanroeren dat nog niet aan de orde is geweest, namelijk vrouwen en milieu. We weten dat de verwoesting van het milieu, met name in de landen van de zogeheten derde wereld, een extra armoederisico met zich meebrengt. Duurzame ontwikkeling moet dan ook de hoogste prioriteit op de agenda blijven. 
Svensson (GUE/NGL ).
   −Mijnheer de Voorzitter, zoals andere sprekers in het debat hier reeds naar voren hebben gebracht, neemt de armoede in de EU toe. Is dat niet voldoende reden om het neoliberale economische beleid met zijn Stabiliteitspact en convergentieregels los te laten? Het is immers duidelijk gebleken dat dit beleid niet leidt tot gelijke kansen of tot minder armoede, integendeel.
Onze hele samenleving is doordrongen van patriarchale machtsstructuren, in de lidstaten en vooral ook in de Europese Unie. Het economisch beleid van de EU, dat grotendeels ontwikkeld is voor en door mannen, wordt beslist niet gekenmerkt door gendergelijkheid. Ook in de economie, de politiek, het onderwijs en de gezondheidszorg is geen sprake van gelijkheid tussen mannen en vrouwen.
Zelfs de armoede is niet gelijk verdeeld. Vrouwen worden hierdoor immers het hardst getroffen en worden hieraan het meest blootgesteld, evenals aan de gevolgen van een leven in armoede. Ik moet erkennen dat het soms zeer vermoeiend is om de machthebbers jaar in jaar uit allemaal mooie woorden te horen spreken over doelstellingen op het gebied van gendergelijkheid, minder armoede voor vrouwen enzovoort, terwijl we weten dat er praktisch gezien uiterst weinig gebeurt.
Armoede onder vrouwen is geen natuurwet en dat zou het ook niet moeten worden. Met de juiste politieke en economische besluiten kan de situatie veranderen. Waarom, vraag ik u ook nog, is het beginsel van “gendermainstreaming” nog altijd niet ten uitvoer gelegd? 
Krupa (IND/DEM ).
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, met de uitbreiding van de Europese Unie is het aantal burgers dat in armoede leeft aanzienlijk toegenomen. Uit de statistieken blijkt dat 65 miljoen van de 450 miljoen inwoners van de EU in armoede of zelfs in zodanige armoede leven dat hierdoor hun menselijke waardigheid wordt bedreigd. Vooral in de landen die onlangs tot de Europese Unie zijn toegetreden, in het bijzonder in mijn land, Polen, zijn de problemen nog nijpender geworden als gevolg van de verlaging van de productie, de stijging van de werkloosheid en de economische expansie van de rijke landen.
Wij kunnen moeilijk van een succesvolle uitbreiding van de Europese Unie spreken als die wordt bewerkstelligd ten koste van verschrikkelijk lijden, ellende, onrechtvaardigheid en een groeiende kloof tussen rijk en arm. Wanneer armoede overgaat in extreme armoede wordt de vrede bedreigd. “Als je vrede wenst, kom dan de armen tegemoet”, zoals de Heilige Vader Johannes Paulus II ons voorhoudt. De meest verontrustende problemen waar arme landen door worden gekweld, zijn niet alleen het schuldenprobleem, maar tevens een gebrek aan toegang tot onderwijs en gezondheidszorg, psychische stoornissen, depressie, zelfmoord, verslaving, allerlei ziektes, gedwongen prostitutie van vrouwen en kinderen en zelfs mensenhandel, alsmede het probleem van de migratie en de bedreiging die dit vormt voor de stabiliteit van het gezin, dat wil zeggen voor de stabiliteit van de gehele samenleving. Moeilijke arbeidsomstandigheden en de uitbuiting van werknemers verergeren de onzekerheid over de toekomst.
Vooral mensen op het platteland, werklozen, gehandicapten en langdurig zieken worden door armoede getroffen. De meerderheid van deze mensen bestaat uit kinderen en vrouwen, die juist bijzondere bescherming behoeven, omdat zij de volgende generatie opvoeden. Vooral vrouwen die niet alleen huishoudelijk werk verrichten, maar bovendien buitenshuis werken, dragen de enorme last die het gevolg is van het overgangsproces. Dit geldt ook in mijn land, Polen, waar steeds grotere groepen mensen door armoede worden gekweld. Tweederde van het werk op deze wereld wordt verricht door vrouwen, terwijl zij naar het schijnt slechts 5 procent van het wereldinkomen ontvangen en minder dan 1 procent van het eigendom op de wereld bezitten. Wij moeten er derhalve over nadenken in hoeverre de misleidende en oppervlakkige relatieve stijging van het aantal vrouwen in besluitvormingsorganen deze onrechtvaardigheid compenseert en of de communautaire slogans van democratie, gelijke rechten en gelijke kansen niet moeten worden vervangen door morele beginselen en een wijziging van de economische mechanismen om een eerlijkere verdeling van de rijkdom te waarborgen. Verder zijn er concrete maatregelen nodig om diegenen die hierop zijn aangewezen, steun en verzorging te bieden. Deze zaken op een volwassen manier aanpakken vereist een diepgaande aanpak. Als deze boodschap niet wordt begrepen, zal de materiële armoede van miljoenen in het niet vallen bij de geestelijke armoede van de rijken en machtigen van deze wereld. 
Schenardi (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ondanks het voortschrijden der techniek, ondanks de sociale vooruitgang op allerlei vlakken en ondanks de maatregelen die genomen zijn om harmonisering in de landen van de Europese Unie tot stand te brengen, zijn er nog altijd te veel vrouwen die in grote armoede leven, een verschijnsel dat zich nog sterker voordoet in de kandidaat-lidstaten die tot de Europese Unie willen toetreden. Men kan zelfs met recht concluderen dat de armoede “vervrouwelijkt”.
Deze armoede is het gevolg van duidelijk aanwijsbare sociale factoren en vooral van de ongelijke behandeling van meisjes ten opzichte van jongens als het gaat om de toegang tot scholen, academische studies en beroepsopleidingen. Geen opleiding, geen werk en dus geen inkomen. Geen inkomen, geen afdracht van sociale premies en dus geen ziektekosten- en sociale verzekering, geen werkloosheidsuitkering en geen pensioen. Hieruit volgt dat deze armoede wordt verergerd door ziekte en dat ze bij ouderdom leidt tot diepe ellende. Het valt echter niet te ontkennen dat deze vrouwen hun hele leven lang een grote bijdrage hebben geleverd aan de samenleving door hun kinderen op te voeden en door huishoudelijk, slecht betaald, meestal zwart werk, te verrichten. U weet ongetwijfeld dat deze armoede ook de oorzaak is van discriminatie van vrouwen en vrouwenhandel.
Het lijkt me dan ook absoluut noodzakelijk dit kwaad bij de wortel aan te pakken, aangezien we door met afzonderlijke subsidietjes te strooien de armoede onder vrouwen niet duurzaam zullen kunnen verhelpen en uitbannen. We moeten alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat vrouwen gelijke toegang tot scholing en beroepsopleidingen krijgen. Dat is de insteek waarmee we de strijd tegen de armoede, waar vrouwen het voornaamste slachtoffer van zijn, moeten aangaan. 
Bauer (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil twee aanvullende opmerkingen maken op de vraag die door mevrouw Záborská is ingediend.
Ten eerste is uit een groot aantal onderzoeken gebleken dat het merendeels vrouwen zijn die de last hebben gedragen van de overgang in de nieuwe lidstaten, zowel vanuit psychologisch als vanuit sociaal-economisch oogpunt gezien. Dit hangt ook nauw samen met de vervrouwelijking van armoede. Zowel vrouwen met een baan als werkloze vrouwen lopen het risico tot armoede te vervallen. In het geval van vrouwen met een baan geldt dit in het bijzonder voor de laagstbetaalde beroepsgroepen en de oorzaak ervan is hoofdzakelijk gelegen in het feit dat het salaris van vrouwen lange tijd gemiddeld circa 25 procent lager was dan dat van mannen. Dit is geen uitzondering, maar een gemiddelde dat voor vrijwel geheel Europa geldt.
Wat werkloze vrouwen betreft, zijn het met name de ouderen die zich in de meest complexe en moeilijke situaties bevinden. In sommige landen wordt geen rekening gehouden met de tijd die besteed wordt aan het grootbrengen van kinderen en vooral alleenstaande moeders hebben daarmee te maken.
Verder is aangetoond dat de kans om uit de armoedeval te geraken kleiner is in gebieden waar sprake is van een lage werkgelegenheid en langdurige werkloosheid en dat die kans nog verder afneemt naarmate iemand langer werkloos is. Volgens de meest recente statistieken van het Bureau voor de Statistiek, die berekend zijn in overeenstemming met Eurostat-methoden, loopt in mijn eigen land, Slowakije, maximaal 21 procent van de bevolking het gevaar tot armoede te vervallen of onder de armoedegrens terecht te komen.
Mijn tweede opmerking is dat de sociale dimensie, en armoede in het bijzonder, een van de belangrijkste dimensies is van duurzame ontwikkeling. De vervrouwelijking van armoede is niet een probleem waarmee alleen de nieuwe lidstaten geconfronteerd worden. Het is bovendien overduidelijk dat armoede onder vrouwen vaak leidt tot de sociale uitsluiting van kinderen, waardoor armoede ook van invloed is op de toekomstperspectieven van de nieuwe generatie.
Ook ik deel de opvatting dat dit urgente vraagstukken zijn, en dat statistieken in het kader van het bouwen aan een kennismaatschappij meer naar geslacht moeten worden uitgesplitst. Voorts sluit ik mij aan bij het standpunt dat bepaalde landen, en in het bijzonder de regeringen van bepaalde landen, proberen het armoedeprobleem te bagatelliseren, alsof armoede een teken van persoonlijk falen zou zijn.
Ik verwacht van de Europese Commissie dat zij ook in dit opzicht een krachtdadiger beleid zal gaan voeren.
Estrela (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het verschijnsel armoede heeft geen geslacht. Het treft niet uitsluitend, maar wel vooral vrouwen. Vrouwen ontvangen een lager salaris en minder sociale bescherming. Ze zullen als laatste een vaste baan krijgen en het eerst weer op straat worden gezet. De economische afhankelijkheid van vrouwen beperkt hun vrijheid. En wat te denken van alleenstaande moeders die in armoede leven – hoeveel van hen kunnen hun kinderen niet te eten geven, hoeveel van hen moeten een dak boven het hoofd ontberen, en hoeveel van hen moeten het stellen zonder overheidssubsidies die hun bestaan tenminste een minimum aan waardigheid verlenen?
Het zijn heuse heldinnen, deze alleenstaande moeders die de heer Buttiglione zo nodig moest beledigen. Gelukkig heeft het Europees Parlement hem adequaat van repliek gediend en het deed me deugd mevrouw Schreyer te horen zeggen dat we alleenstaande moeders respect verschuldigd zijn. Ik hoop dat de heer Barroso daar ook in de toekomst rekening mee zal houden.
Alles hangt met elkaar samen – armoede, ziekte, analfabetisme, slechte schoolprestaties, kinder- en moedersterfte, stedelijk verval, milieuvervuiling, sociale discriminatie, onvoldoende scholing, werkloosheid, promiscuïteit, geweld in huiselijke kring, mensenhandel. Elk jaar weer worden rond de zeventigduizend vrouwen en kinderen het slachtoffer van netwerken van mensenhandelaars. Dat is een schokkend hoog aantal, en de Europese instellingen mogen daarvoor de ogen niet sluiten. Armoede heeft tot gevolg dat er steeds meer kinderen in de steek gelaten, verkracht, verhandeld, geslagen of zelfs door de eigen ouders vermoord worden. Het hangt allemaal met elkaar samen, en dat geldt ook voor armoede en overlijden ten gevolge van een illegale abortus. We hebben dat hier onlangs nog kunnen vaststellen bij het debat over het schip van de vereniging “Women on Waves”. We mogen niet vergeten dat vrouwen uit de armste lagen van de samenleving het zwaarst getroffen worden door de criminalisering van vrijwillige zwangerschapsonderbreking. Arme vrouwen betalen met hun gezondheid – en zelfs met hun leven – voor onmenselijke wetten die het hun onmogelijk maken in veilige en hygiënische omstandigheden een abortus te ondergaan. Dat is het geval in Ierland, Polen en Portugal.
Om de sociale uitsluiting van vrouwen te bestrijden zijn praktische maatregelen nodig. Dat is overigens ook in de strategie van Lissabon vastgelegd. Het is dus zaak de strategie van Lissabon vanuit een genderperspectief opnieuw te interpreteren. Het Europa dat wij voorstaan en verdienen moet gekenmerkt worden door grotere solidariteit, eerlijkheid en menselijkheid, ook voor vrouwen. 
Ek (ALDE ).
   − Mijnheer de Voorzitter, ruim de helft van de wereldbevolking bestaat uit vrouwen. Tweederde van al het werk wordt uitgevoerd door vrouwen, terwijl slechts een tiende deel van alle inkomsten door vrouwen wordt verdiend.
Meer dan tien jaar geleden, tijdens de vierde wereldvrouwenconferentie van de Verenigde Naties, namen 189 landen met eenparigheid van stemmen de verklaring van Beijing betreffende de doelstellingen inzake gelijke rechten, ontwikkeling en vrede aan, alsmede een actieprogramma om deze doelstellingen te verwezenlijken. Tot deze landen behoorden de lidstaten van de EU. Nog steeds is de kloof tussen woord en daad verontrustend groot als het om de rechten van de vrouw gaat, met als gevolg dat de armoede in de wereld is vervrouwelijkt. Wij moeten ons richten op de vrouwen in de arme landen en op die manier tevens de millenniumverklaring van de VN naleven, waarin staat dat de extreme armoede in 2015 moet zijn gehalveerd.
Er is geen eenvoudige oplossing. Armoede wordt immers niet met geld opgelost maar met inzet voor mensenrechten en duurzame ontwikkeling. De toekenning van de Nobelprijs aan Wangari Maathai is een voorbeeld van wat er kan worden gedaan.
Door vrouwenrechten te waarborgen worden ook de grond, het water en de mogelijkheden tot verzorging en plaatselijke ontwikkeling gewaarborgd. We moeten eisen durven stellen aan de buitenwereld. Daarom is het belangrijk dat vrouwen in het hulpbeleid als volwaardige burgers worden erkend, zowel in de hoedanigheid van hulpverlener als in die van hulpontvanger. Ik wil weten wat de commissaris op dit gebied doet.
Bijna de helft van de wereld bestaat uit mannen, om de redenering om te draaien. Een derde deel van alle werk wordt uitgevoerd door mannen, maar negentiende van alle inkomsten wordt verdiend door mannen. Dat geldt ook in de Europese Unie, en ik ben het niet eens met de beschrijving van de commissaris. De loondiscriminatie neemt toe, evenals de werkloosheid onder vrouwen. De vrouwen in de Europese Unie hebben een slechtere gezondheid en zijn armer dan mannen.
Nu we met het proces van Lissabon aan de slag zijn, wil ik weten wat de Commissie doet om vrouwenrechten te waarborgen, duurzame ontwikkeling te verwezenlijken en vrouwen in staat te stellen de rechten die aan hen zijn toegekend uit te oefenen.
Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de gegevens zijn schaars en verouderd en soms is er in het geheel geen naar geslacht uitgesplitste informatie beschikbaar over de zeventig miljoen mensen in het Europa van de Vijfentwintig die het risico lopen tot relatieve armoede te vervallen. Toch weten we allemaal dat armoede en sociale uitsluiting vooral vrouwen treffen. Dat kan zijn omdat ze op leeftijd zijn en de laagste pensioenen ontvangen. Of, als het om jonge vrouwen of vrouwen van middelbare leeftijd gaat, omdat ze werkloos zijn of een slecht betaalde baan, dan wel een onzekere baan zonder rechten hebben. En anders omdat het immigrantenvrouwen of alleenstaande moeders zijn.
De situatie wordt nog erger als er van een combinatie van deze factoren sprake is. Een aantal statistieken geeft aan dat de situatie ernstig is, al kan ze van land tot land verschillen. Meer dan 51 procent van de ongeveer twintig miljoen werklozen in de Europese Unie is vrouw – om een voorbeeld te noemen. Werkloosheid heeft dus, net als armoede, een vrouwelijk gezicht en treft vooral vrouwen die het slachtoffer zijn geworden van de herstructureringen en het verhuizen van multinationals, zoals dat in mijn land, Portugal, gebeurt. Uit de meest recente gegevens van Eurostat blijkt verder dat maar 38 procent van de vaste banen door vrouwen wordt vervuld, en dan hebben we het over het gemiddelde in de vijfentwintig lidstaten van de Europese Unie. Dat betekent dus dat de meeste banen van vrouwen onzeker zijn. Over het geheel zien we dat maar 55 procent van de vrouwen een baan heeft; voor mannen ligt dat percentage op 71.
Het is dus niet voldoende het gelijkheidsbeginsel te verdedigen. Het communautair beleid dient grondig doorgelicht te worden, waarbij prioriteit gegeven moet worden aan werkgelegenheid, sociale insluiting, en het bestrijden van discriminatie. Dat betekent dat het financiële en economische beleid van de Europese Centrale Bank en het Stabiliteitspact gewijzigd dienen te worden. Het Stabiliteitspact moet worden vervangen door een pact dat is gericht op ontwikkeling, werkgelegenheid en sociale insluiting. In het kader van de strategie van Lissabon zullen ook het concurrentiebeleid en het beleid voor de interne markt herzien moeten worden om te garanderen dat iedereen toegang krijgt tot hoogwaardige openbare diensten, vooral op het gebied van onderwijs en opleiding, gezondheidszorg, sociale bescherming, openbaar vervoer en huisvesting, alsmede ter bevordering van sociale insluiting en economische cohesie. 
Riera Madurell (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil er nogmaals op wijzen dat in een ontwikkeld deel van de wereld als het onze, met een markteconomie, de vervrouwelijking van de armoede het best te verklaren is uit het onderscheid naar geslacht waarvan op de arbeidsmarkt nog altijd sprake is.
Als vrouwen gemiddeld veel minder loon ontvangen dan mannen, zoals is gezegd, is het absoluut noodzakelijk de oorzaken van deze vorm van discriminatie aan de wortel aan te pakken.
Dat veel vrouwen op de arbeidsmarkt worden gediscrimineerd, is, zoals u terecht hebt opgemerkt, mevrouw de commissaris, een gevolg van het gegeven dat zij minder kansen op onderwijs en scholing hebben gehad, en dat zij veelal moeite hebben om werk en gezin te verenigen. Het lijdt geen twijfel dat die factoren een duidelijke invloed hebben op hun baan en hun salaris. Anderzijds is het niet minder waar dat veel vrouwen rechtstreeks te maken hebben met verborgen loondiscriminatie, hetzij omdat zij in grote aantallen worden aangesteld in slechter betaalde banen, hetzij omdat er lagere salarissen worden vastgesteld voor werk dat overwegend door vrouwen wordt verricht, hetzij omdat werkgevers vrouwen juist aannemen vanwege deze ongunstiger arbeidsvoorwaarden. Willen we dus kunnen spreken van werkelijke gelijkheid van beloning, mevrouw de commissaris, dan zullen we ernst moeten maken met het voorkomen, opsporen en elimineren van deze vormen van discriminatie.
Een tweede punt waarop ik nog wil ingaan, al is het maar kort, is het toenemende aantal vrouwen dat emigreert. Jarenlang bestond veruit het grootste deel van de migratiestromen uit mannen, en kwamen vrouwen alleen omwille van gezinshereniging naar Europa. Dat patroon is echter snel aan het veranderen en de laatste jaren zijn er steeds meer vrouwen die rechtstreeks en op eigen gelegenheid emigreren om hier een plek op de arbeidsmarkt te vinden.
Vanwege de grote aantallen vrouwen die op eigen houtje emigreren, alleen voor het gezin moeten zorgen, en ongetwijfeld geconfronteerd worden met een dubbele discriminatie wegens afkomst en geslacht, moeten we onze aandacht veel specifieker op vrouwelijke emigranten richten.
Mevrouw de commissaris, een einde maken aan de groeiende vervrouwelijking van de armoede is iets waarvoor we ons allemaal sterk moeten maken. We mogen immers niet vergeten dat we het hier hebben over een kwestie van rechtvaardigheid en welzijn voor iedereen. 
Batzeli (PSE ).
   – Mevrouw de commissaris, armoede en sociale uitsluiting treffen vooral vrouwen: 20 procent in vergelijking met 19 procent gezinnen met een man als gezinshoofd. Dit is de moderne vorm van sociale verarming en schending van de mensenrechten in de twintigste en eenentwintigste eeuw.
Helaas heeft tot nu toe niemand dit vraagstuk met efficiënte en radicale hervormingen aangepakt. Er moet een nieuw sociaal handvest komen dat gebaseerd is op een concrete en geïntegreerde strategische aanpak van de armoede en de sociale uitsluiting in alle gelederen van de samenleving en met name onder vrouwen.
Op Europees niveau is de meest fundamentele beleidsmaatregel in de strijd tegen de armoede de vaststelling van het gegarandeerd minimuminkomen. Met de toepassing daarvan zou men kunnen beginnen onder de vrouwelijke bevolking die op de rand van armoede leven. Een dergelijke beleidsmaatregel waarborgt dat de gehele bevolking een toereikend inkomen ontvangt. Het gegarandeerd minimuminkomen moet worden gebruikt als een overgangsmaatregel voor het herintreden van de vrouwen op de arbeidsmarkt, en moet gepaard gaan met maatregelen in het kader van het ontwikkelingsbeleid binnen en buiten de Gemeenschap, evenals met beleid op terreinen als sociale zekerheid, gezondheidszorg, sociale voorzieningen, huisvesting en kinderbijslag, onderwijs en opleidingen, plattelandsontwikkeling en werkgelegenheid.
De samenwerking tussen de landen van de Europese Unie, en met lokale en regionale autoriteiten is belangrijk en onontbeerlijk om de nieuwe vormen van armoede onder immigranten en het ontstaan van groepen van nieuwe armen te kunnen bestrijden.
Mevrouw de Commissaris, u weet heel goed dat armoedebestrijding geen prioriteit is in het sociaal beleid, het communautaire beleid en de structuurfondsen. De lidstaten en de Gemeenschap proberen het concurrentievermogen van de Europese economie te versterken maar pakken de sociale problemen, zoals vrouwenkwesties en de armoede, niet aan. Het hedendaagse Europese model, mevrouw de commissaris, mag niet in een kwaad daglicht komen te staan doordat er bepaalde sociaal gemarginaliseerde bevolkingsgroepen ontstaan, zoals vrouwen, bij wie de verarming begint. 
Hedh (PSE ).
   − Mijnheer de Voorzitter, ik wil u ter afsluiting iets mee geven om over na te denken. Wie kan het iets schelen?
Wie kan het iets schelen dat op dit moment een miljard mensen in armoede leven, van wie de grote meerderheid uit vrouwen en meisjes bestaat? Wie kan het iets schelen dat in een derde deel van de huishoudens ter wereld vrouwen de enige kostwinners zijn?
Wie kan het iets schelen dat de seksuele en financiële ondergeschiktheid van vrouwen als motor fungeert voor de verspreiding van de HIV/aids-epidemie? Wie kan het iets schelen dat 57 procent van alle kinderen die geen basisschoolopleiding krijgen, meisjes zijn? Wie kan het iets schelen dat er elke minuut een vrouw sterft als gevolg van de omstandigheden rond zwangerschap en bevalling? Wie kan het iets schelen dat bijna de helft van alle bevallingen in de ontwikkelingslanden plaatsvindt zonder dat er een medisch geschoold persoon aanwezig is?
Wie kan het iets schelen dat op dit moment 80 procent van alle vluchtelingen over de hele wereld vrouwen en kinderen zijn? Wie kan het wat schelen dat vrouwen en meisjes tweederde van al het werk op de wereld doen voor 5 procent van de inkomsten?
Ik vraag me alleen af wanneer Europa en de wereld zich serieus iets zullen gaan aantrekken van deze vraagstukken.
Schreyer,
   .  Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, hartelijk dank voor dit levendige debat. Er zijn natuurlijk veel punten aan de orde gesteld die de moeite waard zijn nader te bespreken, maar ik zal er twee uitlichten. Het eerste punt betreft het verband tussen de Europese begroting, de landbouwuitgaven en de armoede, waaronder de armoede onder vrouwen, in de derde wereld. Er is gezegd dat zo ongeveer de helft van de begroting zou bijdragen aan de versterking van de armoede onder vrouwen in de derde wereld. Die opmerking kan ik niet zomaar over mijn kant laten gaan. U doelde natuurlijk vooral op de landbouwsubsidies, en juist op dat vlak heeft de Europese Commissie in het kader van de WTO-onderhandelingen een initiatief gelanceerd met als doel de landbouwsubsidies en de exportsubsidies te verlagen om de landen van de derde wereld meer kansen te geven.
Ten tweede spelen landbouwuitgaven nou net een belangrijke rol bij het voorkomen van armoede op het platteland en in de landbouwsector. We weten allemaal dat de kwesties armoede, platteland en vrouwen met elkaar samenhangen. Wat dat betreft zijn juist onze programma’s in het kader van de Europese begroting ter bevordering van de ontwikkeling van plattelandsgebieden heel belangrijk om armoede onder vrouwen te voorkomen.
Het volgende punt betreft de strategie van Lissabon. Er zijn vragen gesteld over grote lijnen en specifieke voorstellen. Ik wil in herinnering roepen dat het juist de Commissie was die in het kader van de Lissabon-strategie heeft geijverd voor de formulering van de doelstelling om de bruto arbeidsparticipatie onder vrouwen op relatief korte termijn te verhogen. Voorts heeft de Commissie erop gewezen dat dit doel niet gesteld kan worden zonder te komen met concreet beleid voor kinderopvang. Zonder dergelijk beleid kan de doelstelling om meer vrouwen aan het werk te krijgen immers niet verwezenlijkt worden. Als vrouw was ik zeer verheugd dat de staatshoofden en regeringsleiders zich op een topconferentie over de problematiek omtrent kinderdagverblijven gebogen hebben en tot de slotsom kwamen dat er meer kinderopvangvoorzieningen moeten komen. Het is immers onmogelijk het concurrentievermogen van Europa te vergroten als er geen verbetering komt in de arbeidskansen voor vrouwen. 
De Voorzitter.
    Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de mondelinge vraag (B6-0018/04) van de heer Florenz, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, aan de Commissie over de milieueffecten van high-intensity active naval sonars. 
Florenz (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het doet mij deugd dat wij u hier niet voor de laatste maal zien, maar dat wij gisteren op indirecte wijze uw arbeidscontract hebben verlengd.
Als ik het goed heb, is dit een mondelinge vraag en geen toespraak. Daarom zal ik het zo kort mogelijk proberen te houden. U weet dat het gaat om de milieueffecten van onderwatersonar op walvissen. Het betreft militaire en civiele apparatuur die aanzienlijke effecten heeft op het gehoorsysteem van walvissen. Op basis van onderzoeksresultaten afkomstig van erkende wetenschappers moeten we helaas concluderen dat er sprake is van een massale sterfte onder walvissen. En dat is niet iets van de laatste tijd; het is al lang aan de gang.
Wij hebben de volgende vragen aan de Commissie. Is zij op de hoogte van deze nieuwe onderzoeksresultaten, en zijn deze voldoende gepubliceerd? Bent u ervan op de hoogte dat de Verenigde Staten dit soort stationaire sonarsystemen reeds ontmanteld heeft? Bent u ervan op de hoogte dat er al lang nieuwe technologie bestaat die de functie van dergelijke apparatuur kan overnemen?
Wij zien hierin zonder meer een innovatiekans in het kader van de strategie van Lissabon. Wij willen geen vaartuigen afdanken, wij willen slechts dat onze vrienden van defensie ook in de toekomst fatsoenlijk onder water kunnen varen en niet zoals tegenwoordig kriskras door elkaar. Hier ligt een kans op het gebied van innovatie! Is de Commissie bereid om wat dit betreft ook buiten de Europese Unie tot actie over te gaan? 
Schreyer,
   .  Mijnheer de Voorzitter, geachte heer Florenz, geachte afgevaardigden, de Commissie verheugt zich over de mogelijkheid die haar door het Europees Parlement wordt geboden om nog eens te onderstrepen hoeveel waarde de Gemeenschap hecht aan het behoud en de bescherming van het zeemilieu.
Commissaris Solbes heeft reeds tijdens de plenaire vergadering van maart 2004 namens de Commissie een verklaring afgelegd over het effect van laagfrequente actieve sonars (LFAS) op het zeemilieu. In deze verklaring werd erop gewezen dat het communautaire recht de lidstaten ertoe verplicht een strikt beschermingssysteem voor walvissen in de Europese wateren op te zetten. De Commissie beschikte evenwel niet over de noodzakelijke informatie over hoog-intensieve actieve sonarsystemen en hun mogelijke effecten op walvissen om nog openstaande wetenschappelijke vraagstukken te kunnen ophelderen en een eenduidig standpunt te kunnen innemen.
De Commissie heeft de Internationale Raad voor onderzoek van de zee derhalve verzocht een wetenschappelijk onderzoek te wijden aan dit complexe vraagstuk. Dit onderzoek zal dienen als basis voor de definiëring van maatregelen die in de toekomst noodzakelijk kunnen blijken om het verstoren van walvissen te vermijden en de naleving van de bepalingen inzake de habitatrichtlijn te garanderen.
Het wetenschappelijk onderzoek, waarvan de voorlopige conclusies naar verwachting begin 2005 bekend zullen worden, is nog gaande. De Commissie zal de uitkomsten van dit onderzoek bekendmaken aan het Europees Parlement en het publiek. Samen met de lidstaten zullen wij ons binnen het habitat-comité beraden op de beste mogelijkheden om walvissen te beschermen tegen sonarsystemen en andere vormen van geluidsbelasting. Bij deze beraadslagingen zullen alle betrokken partijen geraadpleegd worden.
De Commissie is zich bewust van de mogelijke milieueffecten van militaire activiteiten. Aangezien de EU op dit gebied echter niet bevoegd is, kan de Gemeenschap geen maatregelen treffen om de ontwikkeling van nieuwe defensietechnieken te reguleren. Mochten wij in de toekomst op het gebied van defensieonderzoek meer verplichtingen op ons nemen, dan zal vanzelfsprekend ook aan dit thema het nodige belang worden toegekend. De Commissie heeft in september 2003 opdracht gegeven tot de studie, die vermoedelijk aan het einde van het jaar ter inzage zal liggen. Het gaat om een complexe studie omdat de opdracht was alle beschikbare inzichten bijeen te brengen. Daar het onderwerp zich afspeelt op militair terrein is dat niet altijd even gemakkelijk.
Wij verzoeken u er dan ook rekening mee te houden dat de afronding van de studie mogelijk enige tijd zal duren. Namens mijn collega’s spreek ik echter de hoop uit dat de resultaten begin volgend jaar op tafel komen en dat we daarmee beschikken over een goede basis om maatregelen te kunnen nemen. 
Korhola (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mijn dank uitspreken voor de mogelijkheid om iedereen opnieuw te kunnen wijzen op het belang van dit onderwerp en de vele gevolgen van hoog-actieve scheepssonars voor ons milieu en vooral voor de zeefauna. Wij hebben de walvissen al tweemaal ter sprake gebracht en dat zullen wij in de toekomst blijven doen, totdat wij duidelijke vorderingen maken. Ik bedank commissaris Schreyer voor haar hoopgevende antwoord. Het is van belang dat de Commissie binnen de grenzen van haar bevoegdheden al het mogelijke doet.
Twee jaar geleden heb ik zelf de namen verzameld om de eerste mondelinge vraag te kunnen stellen en het staat vast dat de hoeveelheid onderzoeksmateriaal over dit onderwerp sindsdien sterk is toegenomen. Veel betrouwbare instanties hebben nauwkeurige informatie verstrekt over de gevolgen van hoog-actieve scheepssonars. Onder andere uit de gegevens die achttien Europese wetenschappers op 9 oktober 2003 in het tijdschrift publiceerden, blijkt dat hoog-actieve scheepssonars een ernstige bedreiging vormen voor vooral zeezoogdieren maar ook voor vissen en andere zeefauna. De bewijzen voor een verband tussen de massale sterfte van zeezoogdieren en hoog-actieve scheepssonars zijn sterk toegenomen.
In oktober vorig jaar bezochten wetenschappers en een delegatie van ons Parlement het hoofdkwartier van de NAVO om twee petities te overhandigen, waarin de lidstaten van de NAVO werd gevraagd het gebruik van installaties voor laagfrequente actieve sonars (LFAS) te beperken, totdat de milieugevolgen ervan en het verband met de recente sterfte van walvissen volledig is opgehelderd. Meer dan 85 000 mensen en 68 milieuorganisaties uit Europa, de Verenigde Staten en Canada hebben de petitie toen ondertekend.
Hoewel wij erkennen dat het volstrekt legitiem is te proberen het defensiesysteem te moderniseren en een nieuwe generatie duikboten te volgen, is het toch van groot belang rekening te houden met de kwetsbaarheid van ons leefmilieu. Vanuit het oogpunt van duurzame ontwikkeling zullen wij moeten proberen alternatieve technologieën te ontwikkelen, die zowel de natuur beschermen als de beoogde doelen bereiken. Bij militaire technologie is het immers, net als bij andere technologieën, goed om te beseffen wat de ecologische prijs is die we moeten betalen voor de door ons gekozen technologie. Als het om hoog-actieve scheepssonars gaat, is die prijs te hoog. 
Sacconi (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, door de verwoestende effecten van de opwarming van de aarde, de geluidsoverlast, de chemische verontreiniging, de overbevissing en de scheepsongelukken worden onze oceanen ernstig aangetast, met alle onvermijdelijke gevolgen van dien voor de walvissoorten die onze zeeën bevolken.
Er is nu voldoende geldig wetenschappelijke bewijsmateriaal om aan te tonen dat dodelijk kunnen zijn voor walvissen, dolfijnen en vissen. Alle walvisachtigen zijn voor hun overleving in hoge mate afhankelijk van het gehoor. Veel soorten horen enorm goed en gebruiken geluid niet alleen om hun prooi te lokaliseren maar ook om zich te verplaatsen en te communiceren over vaak grote afstanden.
De geluidsoverlast van sonars veroorzaakt dus niet alleen fysiologische schade maar beïnvloedt tevens het natuurlijk gedrag van de dieren, alsmede hun normale communicatie. Daardoor worden de geluiden van de dieren overstemd en raken zij gedesoriënteerd, waardoor zij weggejaagd worden uit hun normale habitat, waar zij zich voeden en voortplanten.
Vorig jaar hebben wij een resolutie aangenomen over de bescherming en het behoud van het mariene milieu. Dit Parlement heeft zich toen unaniem uitgesproken voor de toepassing van coherente en gecoördineerde maatregelen om vóór 2010 de achteruitgang in de biodiversiteit een halt toe te roepen en een duurzaam gebruik van de zeeën te bevorderen met bescherming en behoud van de mariene ecosystemen. Ik zal u er niet aan herinneren, mijnheer de Voorzitter, dat dit ook de politieke doelstellingen waren die wij tijdens de laatste wereldtop over duurzame ontwikkeling onvoorwaardelijk hebben onderschreven.
Ik ben derhalve van mening dat het onze plicht is om bepalingen inzake het behoud van het ons omringende mariene milieu aan te nemen. Ik roep de Commissie dan ook op zich te houden aan de termijnen die zij hier heeft aangekondigd om van studies over te stappen op concrete voorstellen. 
Matsakis (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, hoog-actieve scheepssonar is een type onderwater-radarsysteem dat hoofdzakelijk wordt gebruikt voor het opsporen van onderzeeërs. In plaats van de elektromagnetische golven die worden gebruikt voor oppervlakteradar, scant de sonar het zeewater met behulp van geluidsgolven. In feite gaat het gewoon om zeer harde geluiden die vele honderden kilometers bestrijken en die waar deze gebruikt worden tot in elke druppel zeewater doordringen, zonder enige geografische beperking. Soms is het geluid zo hard dat het zelfs boven water te horen is voor mensen die zich in de buurt aan de kust bevinden.
Het wekt geen verbazing dat een dergelijk hoogenergetisch geluidsbombardement het zeeleven ernstig verstoort. Deze verstoring is vooral ingrijpend bij dieren die van nature een erg gevoelig gehoorvermogen hebben, zoals walvissen en dolfijnen. Wat een walvis hoort en voelt wanneer sonar wordt gebruikt staat gelijk aan wat wij zouden horen en voelen wanneer in deze ruimte vier jumbojetmotoren op vol vermogen zouden draaien. Hiervoor is steeds sterker en duidelijker wetenschappelijk bewijs, dat voornamelijk afkomstig is van necropsie op aangespoelde walvissen; de meeste wetenschappers beschouwen dit bewijs als overtuigend en het valt zeker onder ons voorzorgsprincipe.
Behalve dat de sonar directe schade toebrengt aan inwendige organen zoals het binnenoor, raken de dieren ervan in paniek. In hun wanhopige pogingen om aan het pijnlijke en desoriënterende lawaai te ontkomen, gaan ze zich doodsbang in ongecontroleerde en willekeurige richting voortbewegen, met het risico dat ze heel snel uit de diepte naar boven komen, hetgeen leidt tot een soort fatale caissonziekte, en/of dat ze aanspoelen op omliggende kusten, alwaar ze aan hun einde komen.
Er dient op gewezen te worden dat er per aangespoeld dier vele honderden andere omkomen of ernstig gewond raken waarvan we het nooit te weten komen omdat ze de kust niet bereiken. Men dient zich bovendien te bedenken dat sterven als gevolg van sonarletsel een buitengewoon pijnlijke, langzame marteldood betekent.
Het is dan ook absoluut noodzakelijk dat de ontwerpresolutie, die is ingediend door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en waarin wordt opgeroepen tot beperking van het gebruik van deze sonarsystemen met spoed en inhoudelijk ongewijzigd wordt aangenomen. Indien het amendement zou worden aangenomen waarin wordt voorgesteld het gebruik van sonar te beperken tot geografisch afgebakende, niet-kwetsbare mariene habitats zou dit deze resolutie ernstig verzwakken en haar effect grotendeels tenietdoen.
Lucas (Verts/ALE ).
   – Mijnheer, ik ben bijzonder blij dat we dit debat voeren aangezien het om een hoogst belangrijke milieukwestie gaat die al veel mensen zorgen baart.
Dit nieuwe, veel sterkere type sonar – een van de sterkste geluidssystemen ooit ontworpen – heeft, overal waar men het getest heeft, tot een golf van strandingen, inwendige bloedingen, doofheid en longschade geleid. Een enkele stoot van deze nieuwe technologie kan gevolgen hebben voor de dieren in 3,8 miljoen km2 zee. Daarom is het eenvoudigweg niet afdoende dat de Commissie in november 2003 op een schriftelijke vraag van mij antwoordde dat dit type technologie met beleid gebruikt dient te worden. Dit type technologie kán niet met beleid worden gebruikt vanwege de enorme impact ervan. Op ruim 150 kilometer afstand van de geluidsbron kan het lawaai nog steeds leiden tot het scheuren van de weefsels in de luchtzak achter de hersenen van walvissen en dolfijnen.
Ik heb zeer aandachtig naar de inleiding van de commissaris geluisterd, en ik heb veel gehoord over meer onderzoek maar niets over een oproep tot een moratorium. In juli heeft het wetenschappelijk comité van de Internationale Walvisvaart Commissie unaniem verklaard zich ernstig zorgen te maken over hevige geluidsoverlast onder water, waarbij het bewijzen aanvoert – die dus zelfs door dit orgaan als overtuigend worden beschouwd – dat deze sonar een potentiële bedreiging vormt voor hele populaties walvissen en andere zeezoogdieren. Kom ons dus niet vertellen dat we meer onderzoek nodig hebben voor we tot een moratorium kunnen oproepen want dat is niet zo. Er is immers voldoende bewijs waaruit blijkt dat we nu moeten optreden.
Ik zou de afgevaardigden dringend willen verzoeken tegen het amendement te stemmen dat de PPE-Fractie heeft ingediend, aangezien dit tot doel heeft de resolutie af te zwakken door lidstaten slechts te verzoeken geografische beperkingen in te stellen voor kwetsbare mariene habitats. Voor dit amendement bestaat eenvoudigweg geen enkele wetenschappelijke rechtvaardiging.
Mevrouw Korhola heeft een heel mooi betoog gehouden – helaas heeft zij de zaal inmiddels verlaten – maar zij heeft niet uitgelegd waarom zij nu juist dit amendement heeft ondertekend dat de resolutie die zij beweert te steunen alleen maar uitholt en afzwakt. Gegeven het feit dat deze lage-frequentietechnologie dieren over een oppervlakte van 3,8 miljoen vierkante kilometer zee kan treffen en dat er weinig bekend is over hun trekpatronen, zijn geografische beperkingen geen optie. Die zullen niet werken. Ik verzoek mijn collega’s derhalve met klem dit amendement te verwerpen. 
Sjöstedt (GUE/NGL ).
   −Mijnheer de Voorzitter, ook onze fractie schaart zich uiteraard achter deze resolutie en achter de eis dat er een moratorium op het gebruik van deze techniek komt. We beschikken thans over een overweldigend aantal bewijzen dat deze techniek schadelijk is. Er is bijvoorbeeld een reeks verbanden aangetoond tussen militaire oefeningen waarbij deze techniek is gebruikt en een groot aantal gevallen van aangespoelde walvissen.
Zoals al eerder in dit debat is gezegd is er maar één amendement op deze uitstekende resolutie. Dat komt van de andere kant van deze zaal, van de PPE-DE-Fractie. Die wil een van de absolute kernpunten afzwakken, door de eisen inzake een verbod op het gebruik van deze techniek te beperken tot bepaalde geografische gebieden. Dat zou de tekst aanzienlijk verzwakken. Bovendien is dit in de praktijk onmogelijk. Het gaat immers om soorten die zich bewegen over enorme zeegebieden en die men niet tot bepaalde gebieden kan beperken. Verder hebben we te maken met geluidsgolven die honderden kilometers kunnen afleggen. Wij zullen dan ook voor de resolutie en tegen het amendement stemmen.
Blokland (IND/DEM ).
   – In het Europees beleid vinden we het voorzorgsbeginsel al jaren een belangrijk uitgangspunt en binnenkort zullen we zelf een omvangrijke wetgeving inzake chemische stoffen in dit Parlement behandelen die daarop is gebaseerd. Ook in het milieubeleid proberen we te voorkomen dat nieuwe technische ontwikkelingen schade toebrengen aan flora en fauna.
Wat betreft de nieuwe sonars die nu ter discussie staan, kan ik kort zijn. We zien gevallen van strandingen van zeezoogdieren waarbij gehoorschade bij die dieren wordt geconstateerd. Die strandingen vinden plaats in gebieden waar schepen varen die met een nieuw soort extra luide sonars zijn uitgerust. De combinatie van deze gegevens leert ons dat deze sonars blijkbaar schade toebrengen aan zeezoogdieren. Ik ben van mening dat we ook hier het voorzorgsbeginsel dienen toe te passen en dus een tijdelijk verbod moeten instellen op het gebruik van deze sonartypes in de Europese wateren totdat aangetoond is dat er een andere oorzaak is of totdat er een definitief verbod wordt ingesteld, indien de schade inderdaad door deze sonars wordt veroorzaakt. Wat betreft het door de PPE-Fractie ingediende amendement. Ik begrijp dat er beperkingen aan de beschermingsgebieden gesteld kunnen worden, maar om een zo krachtig mogelijk signaal aan de Raad en de Commissie af te geven, lijkt het mij verstandig om de huidige tekst van de resolutie te handhaven. 
Jackson (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik vertegenwoordig het zuidwesten van Engeland waar de afgelopen jaren een stijgend aantal dode dolfijnen is aangespoeld. In 2002 en 2003 zijn meer dan driehonderd dolfijnen en bruinvissen aangespoeld en kon men hun kadavers op het strand zien liggen.
Recent onderzoek dat in oktober werd gepubliceerd in het tijdschrift , heeft de aandacht gevestigd op scheepssonars. Toch zouden de fracties die zo bezorgd zijn over deze sterfte van zeezoogdieren in het zuidwesten van Engeland en veel andere delen van het land er beter aan doen absolute prioriteit te geven aan het zo snel mogelijk doen ophouden van de ongedifferentieerde spanvisserij in het Kanaal. Wij wachten met ongeduld op maatregelen van de Europese Unie op dit punt. Mijn kiezers kunnen eenvoudigweg niet begrijpen waarom er niet al lang actie is ondernomen op basis van het voorzorgsprincipe, dat de Commissie immers zo vaak aanvoert om haar initiatieven te schragen.
Wij willen dat er meer onderzoek wordt uitgevoerd naar het effect van scheepssonars. Ik ben ervan op de hoogte dat de Verts/ALE-Fractie een amendement voorstelt ten faveure van een moratorium, omdat bewezen zou zijn dat scheepssonars gevaarlijk zijn. Dat is echter bezijden te waarheid. In het onderzoek in staat: “Het voorkomen van dergelijke gevallen van dode zoogdieren tijdens oefeningen met scheepssonars kan een indicatie zijn dat geluidsfactoren van belang kunnen zijn.” Volgens is verder onderzoek nodig.
We weten dat we realistisch moeten zijn. Groene afgevaardigden huldigen de gedachte van een onmiddellijk aan banden leggen of verbieden van dergelijke sonars, maar de Britse marine, en ongetwijfeld ook anderen met minder toegankelijke websites, gaan binnenkort proeven uitvoeren met de nieuwe laagfrequente hoog-actieve sonar S2087 van type 23 fregatten. Het Britse ministerie van Defensie erkent dat er een akoestisch effect bestaat waarvan zeezoogdieren schade zouden kunnen ondervinden. Daarom zal het beperkende maatregelen en controlemaatregelen treffen om zeezoogdieren te ontzien. We zouden bijvoorbeeld graag zien dat, als onderdeel van een gezamenlijke EU-strategie, het gebruik van sonar in mariene broedgebieden zou worden vermeden.
Het volledig uitbannen van het gebruik van dergelijke sonarsystemen in EU-wateren zou degenen die ons verdedigen beroven van een nuttig detectiehulpmiddel dat ons zeker nog van pas kan komen in deze gevaarlijke wereld. Het is een moeilijk evenwicht, maar wij zijn ervan overtuigd dat ons amendement op de tekst de best mogelijke oplossing biedt. Als het niet wordt aangenomen, zullen velen van ons zich, tot hun grote spijt, genoodzaakt zien zich van stemming te onthouden of tegen deze ontwerpresolutie te stemmen. 
Medina Ortega (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit is het tweede debat dat wij dit jaar in het Parlement voeren over de kwestie van zeezoogdieren. In het vorige debat maakte commissaris Solbes al bekend dat dit onderzoek er zou komen, en ik ben blij dat commissaris Schreyer deze aankondiging heeft bevestigd, en dat het onderzoek voor het eind van het jaar zal zijn afgerond.
Het wetenschappelijk bewijs waarover we beschikken, is duidelijk. De universiteit van Las Palmas de Gran Canaria heeft uitgebreid onderzoek gedaan naar deze kwestie en daaruit is duidelijk naar voren gekomen dat de laagfrequente sonar die de marine gebruikt bij haar oefeningen schadelijk zijn voor dieren.
Wat we nu zouden moeten doen is, zoals de heer Sacconi al heeft opgemerkt, beginnen met het omzetten van de onderzoeksresultaten in concrete voorstellen. De Commissie dient nu met voorstellen aan de lidstaten te komen, concrete voorstellen, en ik hoop dat die er al zullen liggen ten tijde van ons volgende debat in dit Parlement.
Ik verzoek de Commissie daarom op zeer korte termijn, dat wil zeggen, direct nadat zij kennis heeft kunnen nemen van de onderzoeksresultaten, te beginnen met de uitwerking van deze voorstellen. Dan kan het Parlement zich er namelijk volgend jaar, zonder al te veel vertraging, over buigen en de lidstaten aanbevelingen doen omtrent de te nemen besluiten. 
Hammerstein Mintz (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we moeten er geen twijfel over laten bestaan dat het onmogelijk is het effect van sonars geografisch te beperken. Ik weet niet wat de PPE-DE-Fractie wil. Misschien moeten ze maar gehoorbeschermers uitdelen aan dolfijnen en walvissen.
Op de Canarische Eilanden zijn deze zomer regelmatig zeezoogdieren doodgegaan, en de oorzaak daarvan was duidelijk het gebruik van sonar. De Verts/ALE-Fractie stelt deze kwestie al geruime tijd aan de kaak. De Spaanse regering en het ministerie van Defensie hebben het probleem erkend, terwijl de regering van de Canarische Eilanden onlangs heeft toegegeven dat er een verband bestaat tussen de aandoeningen bij deze dieren en het gebruik van hoog-actieve middengolf sonar.
In april van dit jaar is door de regering en het ministerie van Defensie een samenwerkingsovereenkomst ondertekend om de massale strandingen van zeezoogdieren in het gebied van de Canarische Eilanden tegen te gaan. Die overeenkomst is veelzeggend, want de partijen geven daarmee blijk van hun bezorgdheid en bevestigen dat de dieren schade ondervinden van het gebruik van sonar.
Wat wij absoluut onaanvaardbaar vinden is het amendement van de Fractie van de Europese Volkspartij om het gebruik van hoog-actieve radar en sonar door schepen alleen aan beperkingen te onderwerpen in als kwetsbare habitat gedefinieerde gebieden, iets wat ten enenmale onmogelijk is. Wij verzoeken het Parlement dan ook dit amendement te verwerpen. 
Von Wogau (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, om te beginnen wil ik zeggen dat ik het zeer betreur dat wij hier in het Europees Parlement een kans hebben gemist die we hadden moeten benutten. Het Europees Parlement is namelijk niet alleen bevoegd op het gebied van milieubescherming, maar ook op het gebied van veiligheids- en defensiezaken. Daartoe hebben een subcomité voor defensie in het leven geroepen. Ik denk dat een door ons aangenomen resolutie aanzienlijk meer gewicht in de schaal zou leggen als ook deze aspecten volledig in acht zouden zijn genomen.
Het is naar mijn neming bijzonder belangrijk dat wij een oplossing vinden die gericht is op de bescherming van walvissen en dolfijnen. Ik denk dat daar in het Europees Parlement brede overeenstemming over bestaat. De vraag is hoe die bescherming het best kan worden geboden. Ik weet niet of het realistisch is te vragen om een moratorium, want vanwege verschillende veiligheids- en andere redenen zal het noodzakelijk zijn deze apparatuur in zekere mate te blijven gebruiken. Ik geloof dan ook dat het realistischer is te proberen een passend geografisch gebied af te bakenen en af te spreken dat de sonarsystemen niet meer worden gebruikt op plaatsen waar massale sterfte van walvissen en dolfijnen heeft plaatsgevonden. Daarom pleit ik nadrukkelijk voor het amendement dat de PPE-Fractie heeft ingediend.
Dan nog een aspect hiervan. Er is, nu ook bij het begrotingsoverleg, mevrouw Schreyer, sprake van een voorbereidend programma voor veiligheidsonderzoek dat door de Europese Unie wordt geïnitieerd en gefinancierd. Mijns inziens moet de kwestie inzake vervangende apparatuur of methodieken voor sonarsystemen ter bescherming van walvissen in dat programma worden ingepast. 
McAvan (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, er ligt duidelijk een heel ernstig probleem als het gaat om het zeeleven en mogelijke verbanden met scheepssonar. Daarom ben ik het eens met de strekking van de resolutie en met de noodzaak om op te treden. Ik kan mij echter niet vinden in het idee van een moratorium. Er spelen immers ook veiligheidskwesties, zoals we vandaag gehoord hebben. We hebben tijd nodig om alternatieve technologieën te ontwikkelen.
Ik verheug mij over hetgeen u gezegd hebt, mevrouw de commissaris. We moeten wachten op het deskundigenonderzoek en dan in januari kijken wat voor actie er kan worden ondernomen. In de tussentijd moeten we de deze ernstige kwestie, die vele burgers zorgen baart, blijven volgen. 
Schreyer,
   .  Ten eerste wil ik er kort op wijzen dat de verplichting om vóór het jaar 2010 het verlies van biodiversiteit een halt toe te roepen door de Commissie wordt ondersteund. Ten tweede moet de Commissie kunnen beschikken over goede wetenschappelijke gegevens om tot doeltreffende aanbevelingen te komen. De studie, die binnenkort voltooid zal zijn, speelt daarbij een belangrijke rol. Het spreekt vanzelf dat u van de resultaten en voorstellen op de hoogte wordt gesteld.
Ten derde zal ik mijn collega’s die in de toekomst belast zullen zijn met veiligheidsonderzoek in de Commissie op deze resolutie wijzen, omdat ik geloof dat het heel belangrijk is om gebruik te maken van alle onderzoeksmogelijkheden die we hebben. 
De Voorzitter.
    Ik deel mee de ontwerpresolutie te hebben ontvangen(1).
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 11.30 uur plaats.

De Voorzitter.
    Wij gaan nu over tot de stemming over het
Garriga Polledo (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, alvorens we met de stemming beginnen, wil ik enkele opmerkingen maken. We hebben in de Begrotingscommissie een lange weg afgelegd. Ik dank alle collega’s van alle fracties voor hun waardevolle medewerking. Er zijn ruim 760 amendementen behandeld in de Begrotingscommissie. Een bijzonder woord van dank is dan ook op zijn plaats voor de voorzitter van de Begrotingscommissie, de heer Lewandowski. Ondanks dat hij pas recent deel uitmaakt van dit Parlement en de Begrotingscommissie is hij er voortreffelijk in geslaagd een en ander te coördineren.
Mijnheer de Voorzitter, zoals ieder jaar zijn enkele technische aanpassingen onvermijdelijk bij de totstandkoming van een omvangrijke begroting als deze. Ik zal de technische aanpassingen voorlezen.
Amendement 592, begrotingslijn 18 03 05, is ingetrokken. Amendement 65, begrotingslijn 04 02 12, is aanvaard met een verhoging van één miljoen euro. Amendement 66, begrotingslijn 04 12 15, is aanvaard met een verhoging van één miljoen euro. Amendement 67, begrotingslijn 04 03 03 01, is aanvaard met een verhoging van nog eens één miljoen euro. Amendement 69, begrotingslijn 04 03 03 03, is aanvaard met een bedrag van 600 000 euro.
Amendement 599, begrotingslijn 18 06 04 02, is aanvaard met een verhoging van twee miljoen euro in plaats van één miljoen euro. Een extra bedrag van één miljoen zou moeten worden opgevoerd voor begrotingslijn 16 05 01, in aanvulling op de uitslag van de aparte stemming over deze begrotingslijn. De opmerkingen over amendement 137 zouden moeten worden opgenomen.
Er is een verzoek tot aparte stemming ingediend voor amendement 354, begrotingslijn 18 03 04. Bij goedkeuring van de technische aanpassingen die ik zojuist heb genoemd, zal dit verzoek worden geacht te zijn ingetrokken. Dit amendement wordt gedekt door de stemming over blok IV.
Ik stel voor, mijnheer de Voorzitter, dat wij nu overgaan tot de stemming over deze technische aanpassingen. 
Wohlin (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie is het niet eens met deze stemprocedure. Wij zouden de zaken zo duidelijk en transparant mogelijk willen voorstellen en daarom verzoeken wij, overeenkomstig het Reglement, om een hoofdelijke stemming. Wij beseffen dat dit tot gevolg kan hebben dat de stemming langer duurt, en daarom zou ik hieraan willen toevoegen dat de IND/DEM-Fractie niet voornemens is de opvatting van de meerderheid van het Parlement te blokkeren. We willen alleen maar zorgen voor duidelijkheid voor de burgers van onze lidstaten. Als u ons verzoek om hoofdelijke stemming afwijst, zullen wij ditmaal niet aandringen. 
De Voorzitter.
    Ik dank u dat u niet aandringt op een hoofdelijke stemming, die ongetwijfeld een ernstige vertraging zou betekenen voor onze werkzaamheden. Uw standpunt is duidelijk en zal in de notulen worden opgenomen. Laten wij nu overgaan tot de stemming over deze technische amendementen.
Garriga Polledo (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik verkeerde in de veronderstelling dat dit amendement ter stemming zou komen bij de behandeling van de betreffende begrotingslijn. Vraagt u mij nu echter om een stemadvies, dan adviseer ik om nu direct over te gaan tot stemming en vóór te stemmen. 

Jensen (ALDE ),
   − Mijnheer de Voorzitter, naar aanleiding van de stemming over de overige instellingen deel ik mee dat er een compensatie-amendement ligt, te weten amendement 436, dat is ingediend om de kosten van andere amendementen op de begroting van het Parlement te kunnen compenseren. De cijfers van begrotingspost 209, dat wil zeggen het voorlopige bedrag ter dekking van de investeringen in de gebouwen van de instelling, zullen daarom zodanig worden aangepast dat ze het resultaat van de stemming van vandaag weerspiegelen. Als het Parlement besluit om mijn aanbevelingen te volgen om het totale niveau van de begroting van het Parlement te wijzigen – amendement 370, waarin veertig miljoen euro op de begroting wordt bezuinigd – zal het bedrag van begrotingspost 209, dat wil zeggen het bedrag voor de investeringen in de gebouwen van de instelling, dienovereenkomstig worden aangepast. 

Garriga Polledo (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, voor begrotingslijn 04 03 03 02 zijn er de amendementen 495, 68 en 343. Indien de amendementen 68 en 343 worden goedgekeurd, zal ik een mondeling amendement voorstellen, dat ik zo aan u zal voorlezen, omdat ik de tekst van de toelichting op de amendementen waarover we zullen stemmen nog moet aanpassen.
Ik zal de tekst alvast lezen, opdat we duidelijk voor ogen hebben wat we goedkeuren indien deze amendementen worden aanvaard.
Het door mij voorgestelde mondelinge amendement luidt als volgt: “Een deel van dit krediet zal in overeenstemming met het Financieel Reglement worden gebruikt voor de financiering van de in het amendement genoemde organisaties”.

Garriga Polledo (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, voordat wij verder gaan met de stemming over het volgende blok, moet ik u melden dat de uitslag van de stemming over amendement 68 afwijkt van het advies van de Begrotingscommissie. Bij gebrek aan bevestiging van de cijfers is het probleem nu dat er een marge van 1,5 miljoen euro is. Wij hebben daardoor de marge voor rubriek 3 overschreden.
We zullen de cijfers moeten controleren en vervolgens moeten nagaan of we eventueel een aanpassing kunnen aanbrengen met het oog op de tweede lezing. Ik moet er echter op wijzen dat wij op dit moment boven de marge voor deze rubriek zitten. 

Garriga Polledo (PPE-DE ),
   – Aangezien het een toelichting op de begrotingslijn betreft, mijnheer de Voorzitter, is een gekwalificeerde meerderheid niet vereist.
De Voorzitter.
    Volgens de informatie die ik van de diensten van het Parlement heb ontvangen zullen wij uitgaan van de gekwalificeerde meerderheid, omdat de aard van het amendement, dat immers gevolgen heeft voor de hele begrotingslijn, dit vereist. 
Ferber (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we hebben in eerste instantie wel over een bedrag gestemd, maar ook als is dat bedrag verworpen, we kunnen nu alsnog over de toelichting stemmen. Dat heeft dan met het bedrag niets te maken en in dat geval geldt wat de rapporteur heeft gezegd. 
Garriga Polledo (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, als volgens de diensten van het Parlement in dit geval over het gehele amendement bij gekwalificeerde meerderheid gestemd moet worden, gebeurt dat onder verantwoordelijkheid van de diensten van het Parlement. Aangezien dit gedeelte een toelichting betreft, had ik natuurlijk liever gezien dat wij er niet bij gekwalificeerde meerderheid over zouden hoeven stemmen, maar bij gewone meerderheid. 
De Voorzitter.
    Als u vindt dat deze kwestie nog meer overweging behoeft, kunnen wij de stemming hierover uitstellen tot het einde, zodat wij de gelegenheid hebben erover na te denken en de diensten van het Parlement de kans hebben de zaak nader te bestuderen. 
Sterckx (ALDE ).
   – Voorzitter, in dat geval was ook het tweede deel van amendement 210 een commentaar en naar mijn gevoel had dit ook op dat ogenblik een meerderheid. 

Garriga Polledo (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, wat betreft de netelige kwestie van de overschreden marge in rubriek 3, kunnen we nu eindelijk zeggen dat het om een bedrag van 580 000 euro gaat. Mijn verzoek is derhalve een coördinatorenvergadering bijeen te roepen zodat zij mij een mandaat kunnen geven om de 580 000 euro te korten op een andere begrotingslijn teneinde te voorkomen dat de marge wordt overschreden.
Ik stel u derhalve voor dat ik een mandaat krijg om een van de begrotingslijnen die wij bij stemming hebben geamendeerd, te verlagen met 580 000 euro. 
De Voorzitter.
    Uw voorstel is zeer redelijk. Het is beter om dit kleine bedrag te korten dan dat we in een situatie terechtkomen die ons in moeilijkheden kan brengen. Daarom krijgt u, als niemand daartegen bezwaar heeft, mandaat om dit bedrag in samenwerking met de coördinatoren aan te passen.


Jensen (ALDE ),
   Mijnheer de Voorzitter, nu we over de cijfers hebben gestemd, heb ik een kleine wijziging in de tekst waarover we zullen gaan stemmen, namelijk in paragraaf 20, waar de getallen moeten worden gewijzigd als gevolg van het resultaat van de stemming over Euroscola. Aan paragraaf 20 moet het volgende worden toegevoegd: 

“Heeft besloten om 500 000 euro op te nemen op post 2727, Organisatie en ontvangst van bezoekersgroepen, Euroscola en uitnodigingen aan opiniemakers uit derde landen.”

Naast deze toevoeging aan paragraaf 20 is er nog een tekstwijziging: paragraaf 18 moet worden geschrapt. Dat zijn de wijzigingen ten gevolge van onze stemming over de cijfers.
De Voorzitter.
   – Aangezien het simpelweg gaat om een verklaring waarmee de tekst in technisch opzicht in overeenstemming wordt gebracht met de cijfers die we zojuist hebben aangenomen, denk ik dat het Parlement met het voorstel van onze rapporteur zal instemmen.
Zijn er bezwaren?
Fazakas (PSE ),
   .–Ik wil mijn korte spreektijd gebruiken om uw aandacht, en de aandacht van het publiek, te vestigen op de hoorzittingsprocedure die voorafgaand aan de onderhavige stemming heeft plaatsgevonden en die niet alleen een succes is gebleken voor de Commissie begrotingscontrole, waarvan ik voorzitter ben, maar ook voor het Europees Parlement in zijn geheel. De procedure, waarvan ik – gezien de gebeurtenissen van gisteren – het belang vermoedelijk niet hoef te onderstrepen, kan wellicht ook als positief voorbeeld dienen voor de Raad en de Commissie.
Wat wil ik daarmee zeggen?
Het Toetredingsverdrag verleende de tien nieuwe lidstaten het recht elk één vertegenwoordiger af te vaardigen naar de Europese Rekenkamer en andere organen. De Commissie begrotingscontrole hield een hoorzitting voor ieder van de kandidaten; zij adviseerde positief over de aanstelling van acht kandidaten en bracht in twee gevallen een negatief advies uit.
Een van de betreffende landen, Cyprus, trok zijn kandidaat terug naar aanleiding van het negatieve resultaat van de hoorzitting en vaardigde in plaats daarvan de heer Kikis Kazamias af.
Op grond van zijn curriculum vitae en de antwoorden die hij gegeven heeft op de vragenlijst en tijdens de openbare hoorzitting, heeft onze commissie zich met 26 stemmen vóór en 1 stem tegen voorstander verklaard van de aanstelling van de heer Kazamias, waarbij de hoop op een goede samenwerking met de nieuwe kandidaat werd uitgesproken.
De Raad legde helaas de negatieve uitspraak van het Parlement naast zich neer en hechtte zijn goedkeuring aan de andere, Slowaakse, kandidaat. De Commissie begrotingscontrole heeft daarom besloten de Raad te verzoeken vóór 15 december schriftelijk toe te lichten waarom hij de aanbeveling van het Parlement genegeerd heeft.
De leden van de Europese Rekenkamer moeten het vertrouwen genieten van het Parlement. De heer Kazamias heeft het vertrouwen van de Commissie begrotingscontrole en ik vraag u dan ook het verslag dat wij u hebben voorgelegd, aan te nemen. 

De Voorzitter.
   – Met toestemming van de rapporteur breng ik derhalve amendement 3 als toevoeging in stemming.
(1)
(2)

De Poli (PPE-DE ),
   - Ik verklaar voor begrotingslijn 04 04 09 te hebben gestemd, waarin kredieten zijn opgenomen voor het Europees Platform van NGO’s uit de sociale sector. Het verenigingsleven is namelijk zeer belangrijk voor het vrijwilligerswerk in Europa. Het spijt mij evenwel dat de begrotingslijn voor proefprojecten op het gebied van handicaps, waar ik eveneens voor had gestemd, er uiteindelijk niet door is gekomen. 
Goudin, Lundgren en Wohlin (IND/DEM ),
   − De Zweedse partij Junilistan wijst de ontwerpbegroting van het Parlement voor 2005 af. Het ontwerp houdt namelijk in dat de verplichtingen van de EU zouden stijgen tot 1,24 procent van het verwachte bruto nationaal inkomen (BNI) van de EU-landen. Wij vinden dat de verplichtingen voor 2005 absoluut niet mogen uitkomen boven het Commissievoorstel van 1,14 procent. Zelfs al komen de betalingen nog niet hoger dan 1 procent van het BNI, toch zullen ze geleidelijk aan stijgen tot het niveau van de verplichtingen in de begroting voor 2005. Dit vormt het uitgangspunt voor het financiële kader voor de lange termijn. Daarom is het van belang dat reeds de begroting voor 2005 op een lager niveau uitkomt. Het doel moet zijn dat men onder het uitgavenplafond van 1 procent van het BNI komt.
Hier volgt een keuze uit de bezuinigingsvoorstellen:
- Wij vinden dat de EU reeds in 2005 moet beginnen met bezuinigingen op de landbouwsubsidies.
- De steun aan Europese politieke partijen moet geheel worden afgeschaft.
- De steun voor tabaksteelt moet worden afgeschaft. De afzonderlijke landen moeten ervoor zorgen dat de betrokken telers met succes op een ander product kunnen overschakelen.
- De steun voor voorlichtingsactiviteiten kan omlaag, omdat wij het in politiek opzicht moeilijk vinden om objectieve informatie te geven met het oog op referenda over de Grondwet. Wij vinden het een taak van de afzonderlijke landen en de politieke partijen van die landen om voor deze voorlichting te zorgen. De EU moet vermijden dat ze zich met het democratisch proces van de lidstaten bemoeit. 

Belder (IND/DEM ),
   . De Nederlandse leden van de IND/DEM-Fractie hebben tegen de Europese begroting voor het jaar 2005 gestemd, zoals gewijzigd door het Europees Parlement. Niettegenstaande onze positieve waardering voor sommige vormen van Europees beleid, zoals het beleid inzake milieu, landbouw en de interne markt, zijn wij van mening dat er in de door het Parlement gewijzigde begroting veel te veel geld wordt uitgetrokken voor zaken die volgens het subsidiariteitsbeginsel niet tot het takenpakket van de Europese Unie gerekend mogen worden. Daarbij moet gedacht worden aan het werkgelegenheidsbeleid, het buitenlands en defensiebeleid, toerisme, onderwijs, cultuur en sport. Ook wordt onder de noemer van “voorlichtingsbeleid” veel geld vrijgemaakt ten behoeve van promotionele activiteiten voor een zogenoemde Europese grondwet, waarvan wij verklaard tegenstander zijn.
Ten slotte zijn wij het niet eens met de handelwijze om de kredieten zoveel mogelijk tot aan de plafonds op te trekken, in plaats van een zuinige, beheerste en verantwoorde omgang met geld van de belastingbetalers na te streven. 
Cederschiöld, Fjellner, Hökmark en Ibrisagic (PPE-DE ),
   De delegatie van de Zweedse conservatieven heeft zich vandaag bij de eindstemming over de resolutie van stemming onthouden. De resolutie bevat veel prijzenswaardige zaken, maar omdat wij in de stemming over de begrotingscijfers tegen diverse voorgestelde verhogingen van de uitgaven hebben gestemd, was het voor ons onmogelijk om de conclusies van de resolutie te steunen.
Wij kunnen ons niet scharen achter de algemene poging om de begrotingsuitgaven te verhogen tot de door de Commissie voorgestelde niveaus. Evenmin kunnen wij ons scharen achter de algemene formuleringen over extra steun voor de landbouw, structuurfondsen en voorlichtingscampagnes. 
Queiró (PPE-DE ),
    – Ik heb gestemd vóór het verslag van de heer Garriga Polledo (A6-0021/2004) – Ontwerp van Algemene Begroting 2005 (Afdeling III), met de amendementen, omdat ik het eens ben met de essentie van de ingediende voorstellen en beoordelingen, zeker wanneer het verslag bevestigt “dat in de begroting voor 2005 de volgende politieke prioriteiten en doelstellingen [moeten] worden weerspiegeld – Strategie van Lissabon: de EU-begroting dient een effectief instrument te worden voor het bevorderen van economische groei en duurzame ontwikkeling, alsook voor het scheppen van werkgelegenheid; JBZ: Europa dient een antwoord te geven op de nieuwe uitdagingen in verband met de samenwerking op het gebied van immigratie, asiel en migratie, en terrorisme en veiligheid; voorlichtingsbeleid: hiervoor moeten meer begrotingsmiddelen worden uitgetrokken in verband met de geringe opkomst bij de laatste Europese verkiezingen, de komende uitbreidingen van de EU en het debat over een grondwet voor Europa; cohesiebeleid: de begroting voor 2005 moet blijven bijdragen tot cohesie en versterking van de externe rol van de Unie.”
Verder geloof ik dat het verwijt dat “dat enkele lidstaten er niet in zijn geslaagd de middelen voor plattelandsontwikkeling te besteden” terecht is. Belangrijk is ook de aanbeveling dat “de Commissie voorstellen die kunnen bijdragen tot het oplossen van dergelijke situaties zorgvuldig analyseert”. 
Ribeiro (GUE/NGL ),
    – Wij zijn van mening dat het onaanvaardbaar is dat de ontwerpbegroting voor 2005 lager uitvalt dan 1 procent van het communautair Bruto Nationaal Inkomen (BNI), terwijl het plafond voor de eigen middelen voor de periode 2000-2006 op 1,24 procent van het BNI (1,27 van het BNP) is vastgesteld. Dat is beslist onvoldoende voor de belangrijke doelstellingen op het gebied van economische en sociale samenhang binnen de Europese Unie.
Wij spreken daarom onze afkeuring uit over deze strategie van de Raad om de mogelijkheden voor het debat over de financiële vooruitzichten voor de periode 2007-2013 te beperken door een ontwerpbegroting vast te stellen van minder dan 1 procent van het BNI. De Raad volgt daarmee duidelijk de teneur van de “Brief van de Zes”. Deze strategie biedt verder een antwoord op de beperkingen van de Stabiliteitspact.
Wij betreuren het dat het Parlement, dat betrokken is bij de schermutselingen tussen de instellingen, toch bereid is zich bij deze strategie aan te sluiten. Wij betreuren het dat de onduidelijke en irrealistische strategie van Lissabon, het terrorisme en het inlichtingenbeleid de belangrijkste prioriteiten zijn, en dat deze prioriteiten steeds meer aansluiten bij de zogenaamde “Europese Grondwet”, die niet geratificeerd is, en bij een voorstel voor een politiek en financieel kader dat nog niet is goedgekeurd. De via de communautaire begroting beschikbaar gestelde middelen zouden de EU nu juist in staat moeten stellen fundamentele en strategische doelstellingen te verwezenlijken die wel goedgekeurd en geratificeerd zijn, zoals de verbetering van de levensomstandigheden van de bevolking, de bevordering van de economische en sociale cohesie, duurzame ontwikkeling en werkgelegenheid, en het bevorderen van de externe betrekkingen met het oog op de samenwerking met minder ontwikkelde landen. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
    – In dit eerste (of voorlopige) Ontwerp van Algemene Begroting van de Europese Unie voor 2005 zijn al enige algemene thema’s te ontwaren. Of er nu wijzigingenvoorstellen worden ingediend of niet, we kunnen nu reeds concluderen dat het verlangen om de instellingen te hervormen als een rode draad door deze begroting loopt (verhoging van de middelen voor uitgaven ten behoeve van personeel in actieve dienst; verhoging van de administratieve middelen; verhoging van de middelen voor financiële controle). Het is jammer dat de ontwerpbegroting van de Raad voor het boekjaar 2005 in totaal overeenkomt met 1,00 procent van het Bruto Nationaal Inkomen van de 25 lidstaten van de EU. Zo blijft de door een aantal lidstaten publiekelijk verdedigde druk om het plafond van 1,24 procent te verlagen gehandhaafd, en dat zou de recente toetreding van de tien nieuwe lidstaten hinderen en de pogingen om Europa institutioneel te versterken vertragen.
Uit deze begroting blijkt bezorgdheid aangaande het vermogen van de instellingen om het beleid op de verschillende beleidsterreinen in daden om te zetten, en dat vind ik een goede zaak. Ik geloof echter wel dat we nog ver verwijderd zijn van de verwezenlijking van onze werkelijke ambities: duurzaamheid, welvaart en integratie. Dat zijn ambities die de burgers ter harte gaan. 
Silva Peneda (PPE-DE ),
    – Bij de procedure die voor het opstellen van de begrotingen van de EU wordt gevolgd zijn in het verleden al duidelijk spanningen aan het licht gekomen tussen de communautaire beleidsprioriteiten en de daarvoor beschikbare financiële middelen, hetgeen de zaken ietwat ondoorzichtig maakt.
Onder druk van het Parlement heeft de Commissie een nieuwe beheerswijze aanvaard: .
Het is een goed en eenvoudig idee.
Het gaat erom eerst vast te stellen welke activiteiten men op basis van de politieke prioriteiten wenst te ontwikkelen, om vervolgens te bepalen welke hulpmiddelen (geld, personeel) daarvoor moeten worden toegewezen.
Op deze wijze zou het eenvoudiger moeten zijn een rigoureuze beoordeling uit te voeren van de gevolgen van bepaalde maatregelen en beleidsvormen.
Er is op dit gebied reeds het een en ander ondernomen, maar ik moet toch vaststellen dat de verklaringen inzake de activiteiten van geringe kwaliteit zijn en daarom van weinig nut bij het vaststellen van de begroting. We zijn nog ver verwijderd van het niveau waar we heen willen. De informatie is gefragmenteerd en onvoldoende gekwantificeerd, terwijl praktische details vaak ontbreken. De meeste doelstellingen en daarmee samenhangende indicatoren zijn niet meetbaar en de implicaties ervan voor menselijke en financiële middelen zijn niet goed uitgewerkt.
Men is niet tot de kern van de zaak doorgedrongen. Aangezien alles wat niet gemeten wordt niet kan worden beheerd, blijft het vooralsnog onduidelijk wat het verband is tussen de doelen en doelstellingen aan de ene kant en de indicatoren die zijn gekozen om te meten in welke mate die doelstellingen zijn gerealiseerd aan de andere kant.
Er is hier dus nog een lange weg te gaan. 
Wijkman (PPE-DE ),
   −Als verantwoordelijke voor de begroting voor ontwikkelingssamenwerking heb ik gehoor gekregen voor een duidelijker nadruk op het armoedeprobleem. De steun voor Azië, waar de meeste armen wonen, is ten opzichte van vorig jaar met 37 miljoen euro gestegen. De steun voor acties tegen HIV en malaria stijgt ook. Verder wordt een nieuwe begrotingspost van 10 miljoen euro opgevoerd voor vaccinaties tegen kinderziektes en dergelijke.
Voor het overige heb ik gestemd volgens de volgende principes: :
(1) Het gemeenschappelijk landbouwbeleid moet worden hervormd.
- De exportsubsidies moeten zo snel mogelijk worden afgebouwd, vanwege hun ernstige gevolgen voor de ontwikkelingslanden.
- De steun voor tabaksteelt moet worden afgeschaft, omdat die volstrekt haaks staat op een proactief gezondheidsbeleid.
- De steun voor het vervoer van levend rundvee moet worden afgebouwd.
(2) Het milieubeleid moet beter worden geïntegreerd in de overige beleidsterreinen. Dat geldt vooral voor het landbouwbeleid en het regionale beleid.
(3) Op een aantal gebieden moet worden bezuinigd. Zo moeten de lidstaten de primaire verantwoordelijkheid dragen voor de sociale dialoog.
(4) De burgers moeten beter worden voorgelicht over het Europese beleid. Dat geldt vooral voor het debat over de toekomst van de EU en de nieuwe Grondwet.
(5) Tot slot mogen de uitbreiding en nieuwe inspanningen op het gebied van het buitenlands beleid, bijvoorbeeld in Afghanistan en Irak, plus het werk aan de wereldwijde milieuvraagstukken, de HIV-epidemie enzovoort, natuurlijk niet betekenen dat het begrotingsplafond van de EU wordt verlaagd. 

Queiró (PPE-DE ),
    – Ik heb gestemd vóór het verslag-Jensen (A6-0020/2004) – Ontwerp van Algemene Begroting 2005 (overige afdelingen), en de amendementen die mij geschikter voorkomen, aangezien ik geloof dat de communautaire instellingen op deze wijze voldoende financiële middelen toegewezen krijgen om hun activiteiten te kunnen ontwikkelen, zeker met het oog op hetgeen ten gevolge van de uitbreiding zal moeten worden ondernomen. De belangrijkste financiële gevolgen daarvan zullen zich overigens doen gevoelen in de begroting voor 2006.
Ik zou hieraan één waarschuwing willen toevoegen: het is de plicht van de instellingen om zorgvuldig en weloverwogen om te gaan met openbare middelen. Het gaat tenslotte om het geld van de belastingbetalers. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
    – De begroting voor 2005 is de eerste begroting die een heel jaar lang betrekking heeft op alle 25 lidstaten. Het is bovendien de laatste begroting vóór de indiening van de volgende financiële vooruitzichten. Het is dus van belang dat deze ertoe bijdraagt dat de nieuwe lidstaten op alle gebieden snel en doeltreffend kunnen integreren.
Ik vind het jammer dat bepaalde toewijzingen teruggebracht zijn en dat de begroting zo weinig ambitieus is, zeker nu, in een periode waarin er sprake is van een snel afnemend vertrouwen van de burgers in het vermogen van nationale en communautaire instellingen om hun welzijn en welvaart te garanderen, terwijl de kansen op een economische opleving gering lijken en het onvermogen de strategie van Lissabon te verwezenlijken steeds meer kritiek uitlokt.
Zoals ik al zo vaak in schriftelijke verklaringen heb betoogd is het Europa dat de oprichters voor ogen stond – en het Europa dat onze burgers wensen – een Europa van vrede en welvaart. Dat is een Europa dat gekenmerkt wordt door gedeelde waarden en belangen, een interne markt die echte welvaart creëert, een ambitieus Europa dat gericht is op het welzijn van de mensen – dus niet een almachtige, afstandelijke of volledig op zichzelf staande superstructuur.
Ik verwacht veel meer van de financiële vooruitzichten voor 2007-2013. 

Goudin, Lundgren en Wohlin (IND/DEM ),
   −Wij vinden dat de EU geen financiële middelen aan Bosnië-Herzegovina moet verstrekken om de overgang naar de markteconomie te vergemakkelijken. Wij zijn van mening dat de EU een beperkte bevoegdheid moet hebben en dat dit geen aangelegenheid voor de Unie is. Wij zijn niet tegen economische steun aan andere landen maar we vinden dat dit soort besluiten op nationaal niveau of in het kader van de VN moet worden genomen. Wij vragen ons in het bijzonder af waarom de EU steun moet geven aan een hervorming van de financiële sector in Bosnië-Herzegovina. 
Queiró (PPE-DE ),
    – Ik heb voor het verslag over aanvullende macrofinanciële bijstand aan Bosnië-Herzegovina gestemd, omdat ik geloof dat Bosnië-Herzegovina voor het voortzetten van de inspanningen op het gebied van economische stabilisering en hervorming nog steeds behoefte heeft aan financiële hulp van de Gemeenschap en andere bi- en multilaterale donoren.
Bosnië-Herzegovina heeft zich ertoe verbonden de op economische stabilisering gerichte hervormingen voort te zetten. Ik ben van mening dat het van fundamenteel belang is dat de Europese Unie blijft vasthouden aan haar doelstelling om steun te verlenen voor de betalingsbalans en bij te dragen aan een verlichting van de externe financiële verplichtingen van het land. Ze zal verder moeten meehelpen de gevolgen van de reeds doorgevoerde hervormingen te verzachten en de grondslagen te leggen voor gemeenschappelijke instellingen en een gemeenschappelijk beleid, overeenkomstig het vredesovereenkomst van Dayton. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
    – De littekens die de verschrikkelijke burgeroorlog in Bosnië heeft achtergelaten zijn ook vandaag nog duidelijk zichtbaar. Desalniettemin heerst er in dit land nu een zekere mate van sociale rust en institutionele stabiliteit. De Unie moet die rust en stabiliteit bevorderen en ondersteunen.
Aangezien de implementatie van de politieke hervormingen in Bosnië-Herzegovina meer tijd in beslag heeft genomen dan voorzien in Besluit 2002/883/EG van de Raad, geloof ik dat de we in dit geval snel moeten optreden. Het besluit dient aangepast te worden en de geldigheidstermijn dient zodanig verlengd te worden dat we het land het derde deel van de aanvullende macrofinanciële bijstand kunnen uitkeren, om zo de economie te consolideren en de nu doorgevoerde institutionele hervormingen te ondersteunen.
Ik heb voorgestemd. 

Goudin, Lundgren en Wohlin (IND/DEM ),
   −Wij vinden dat de EU geen financiële middelen aan Servië en Montenegro moet verstrekken om de overgang naar de markteconomie te vergemakkelijken. Wij zijn van mening dat de EU een beperkte bevoegdheid moet hebben en dat dit geen aangelegenheid voor de Unie is. Wij zijn niet tegen economische steun aan andere landen maar we vinden dat dit soort besluiten op nationaal niveau of in het kader van de VN moet worden genomen. Wij vragen ons in het bijzonder af waarom de EU steun moet geven aan de privatisering van banken in Servië en Montenegro. 
Queiró (PPE-DE ),
    – Ik heb voor het verslag-Barón Crespo over aanvullende macrofinanciële bijstand aan Servië en Montenegro gestemd.
Ik geloof dat de autoriteiten van Servië en Montenegro (de voormalige Federale Republiek Joegoslavië) na de politieke verschuivingen die daar eind 2000 hebben plaatsgevonden belangrijke vorderingen hebben gemaakt met de economische hervormingen en de stabilisering. Het is van groot belang dat de Europese Unie de inspanningen ten behoeve van de vrede en stabiliteit in deze regio blijft steunen. Deze landen hebben goede resultaten geboekt bij de stabilisering en de missies ter plaatse van de Commissie hebben bemoedigende ontwikkelingen kunnen vaststellen.
Er is macro-economische stabiliteit bereikt en behouden, en er zijn belangrijke structurele hervormingen in gang gezet. Daarnaast is er vooruitgang geboekt bij de privatisering van staatsbedrijven, via veilingen en openbare aanbestedingen, en men is nu ook begonnen met de herstructurering van de industriële en de financiële sector. Het programma voor economische hervormingen heeft aanvullende steun ontvangen via de toekenning van pakketten aanvullende macrofinanciële bijstand van de Gemeenschap. Deze bijstand is toegekend op basis van de naleving van een reeks van tevoren overeengekomen voorwaarden op het gebied van het economisch en structuurbeleid. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
    – De economische, sociale en politieke stabiliteit van Servië is een essentiële factor in het vredesproces en de normalisering van de betrekkingen tussen de Balkanstaten, die thans naar de Europese Unie kijken als bron van bijstand en hoop.
We mogen niet vergeten dat Servië ernstig geleden heeft onder de instabiliteit tijdens de naoorlogse periode en het afkalven van zijn invloedssfeer.
Die situatie werd nog eens verergerd door de barbaarse moord op premier Zoran Djindjic in maart van het afgelopen jaar. Dat moest wel bijdragen tot het vertragen van het veelbelovende tempo van de tot dan toe ondernomen hervormingen. De nieuwe regering heeft geprobeerd dat tempo weer op te voeren.
De vastgestelde achterstand heeft tot gevolg gehad dat we het derde deel van de aanvullende bijstand niet binnen de in Richtlijn 2002/882/EG gestelde termijn hebben kunnen uitkeren. Het is dus zaak om zo snel mogelijk een nieuwe einddatum vast te stellen, om deze middelen alsnog op een efficiënte en vruchtbare wijze te kunnen inzetten en er zo aan bij te dragen dat de betalingsbalans kan worden gehandhaafd en dat de reserves van Servië en Montenegro geconsolideerd worden.
Ik heb voorgestemd. 

Queiró (PPE-DE ),
    – Ik heb voor het verslag-Fazakas (A6-0015/2004) over de benoeming van een lid van de Rekenkamer gestemd, omdat ik geloof dat de benoeming van de heer Kazamias als lid van dit orgaan van de Europese Unie, gelet op zijn curriculum en de antwoorden die hij op de door de commissie gestelde vragen heeft gegeven, een goede zaak is. 

Queiró (PPE-DE ),
    – Ik heb voor de ontwerpresolutie over overdraagbare spongiforme encefalopathieën en diervoeding gestemd. Ik geloof dat het Parlement alle met de volksgezondheid samenhangende kwesties oplettend moet volgen. Alle beschikkingen van het Parlement en de Raad waarin wordt bepaald dat de lidstaten een verbod instellen op het vervoederen van verwerkte dierlijke eiwitten aan landbouwhuisdieren die worden gehouden, vetgemest of gefokt voor de productie van voedingsmiddelen dienen heel zorgvuldig te worden beoordeeld. De voorstellen van de Commissie moeten dus opnieuw worden beoordeeld en er zal terdege rekening moeten worden gehouden met de gegronde twijfels van het Parlement met betrekking tot de vraag of er in de lidstaten van de Europese Unie wel voldoende ervaren laboratoriumpersoneel voorhanden is. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
    – Het gaat hier om een heel gevoelige kwestie – overdraagbare spongiforme encefalopathieën. De verspreiding van gegevens over deze aandoeningen heeft de afgelopen jaren een belangrijke impact gehad op de Europese publieke opinie en geleid tot paniek en drastische wijzigingen van de eetgewoonten. Dit initiatief van de commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid valt dus toe te juichten. Het is technisch gezien een gecompliceerd onderwerp dat bij de wetenschappelijke gemeenschap nog steeds vragen oproept. Dat betekent dat we extra oplettend moeten zijn. Met deze ontwerpresolutie voldoen wij aan deze verplichting en geven wij uitdrukking aan precies datgene wat de burgers het belangrijkste vinden: de best mogelijke bescherming van de volksgezondheid. Bij de burgers bestaat nog steeds een – gefundeerd en gerechtvaardigd – wantrouwen. Het is dus alleszins redelijk dat we verlangen dat de controles zo streng mogelijk zijn en dat voor het op de markt brengen van verschillende typen diervoeder uiterst strikte voorwaarden gelden.
Ik heb daarom voorgestemd. 

Martin, David W. (PSE ),
   .  Ik verheug mij over de op het juiste moment genomen beslissing om de betrekkingen tussen de EU en India op te waarderen tot een strategisch partnerschap. Een stem voor dit verslag betekent een stem voor praktische stappen in de richting van wederzijds respect en een open dialoog op alle terreinen, ook die waar nog het een en ander gebeuren moet.
Ik steun de concrete stappen in dit verslag om:
1. een sterke handelsrelatie te blijven bevorderen en samen te werken met India om tot een beter begrip van de wereldeconomie te komen en meer in het bijzonder het profijt van outsourcing en insourcing voor beide economieën te leren begrijpen,
2. bijzondere aandacht te besteden aan de dialoog tussen India en Pakistan, ook over de kwestie Kasjmir, daar deze dialoog moet worden toegejuicht en hopelijk tot een goed einde kan worden gebracht, en de noodzaak om wederzijds vertrouwen tussen deze twee belangrijke landen te kweken en in stand te houden,
3. de samenwerking bij het ontwikkelingsbeleid te handhaven en te verbeteren om India te helpen de Millennium-doelstellingen te realiseren. 
Meijer (GUE/NGL ),
   . India is een grote federaal georganiseerde parlementaire democratie met verschillende talen en culturen. Daardoor wordt India hier door sommigen gezien als een soort EU voor Zuid-Azië en bovendien als buffer tegen de gewantrouwde islamitische wereld. Een deel van dit Parlement wil daarom de nadruk leggen op een bondgenootschap en nauwe economische samenwerking, gericht op wederzijds voordeel zonder verder aandacht te besteden aan de grote onopgeloste problemen op het gebied van mensenrechten en oorlogsdreiging. In afwijking van de geldende wetgeving is de Indiase samenleving nog steeds verdeeld in kasten en zo'n 150 miljoen mensen zijn kastelozen die door de anderen worden gezien als onaanraakbaren. Vooral op het platteland blijven zij veroordeeld tot het vuilste en slechtst betaalde werk. Vorige regeringen, gebaseerd op hindoe-nationalisme, hebben niet langer werk gemaakt van het opheffen van hun discriminatie. Zij hebben ook geen oplossing gevonden voor Kasjmir, waar de meerderheid van de bevolking de islam aanhangt en zich al meer dan een halve eeuw bezet voelt. Ook voor andere minderheden zijn de problemen niet opgelost. Ik wijs de thans vanuit de EU overheersende nadruk op commerciële belangen ten koste van vreedzaam samenleven en mensenrechten af. Internationale solidariteit met de achtergestelden en hun organisaties in India blijft ook voor de komende jaren van groot belang. 
Queiró (PPE-DE ),
    – Ik heb voor het verslag-Menéndez del Valle over de betrekkingen tussen de EU en India gestemd.
De betrekkingen die de EU met India onderhoudt zijn cruciaal, gelet op het geostrategische belang van het land en zijn potentiële rol in een multilaterale wereldorde. India is de grootste multiculturele democratie ter wereld en huldigt dezelfde waarden als de lidstaten van de EU – vrije en eerlijke verkiezingen, eerbied voor de rechtsstaat, onafhankelijkheid van de rechterlijke macht en respect voor minderheden. De betrekkingen tussen de twee partners kunnen dus voortdurend verdiept worden.
Gezien de betekenis van India met zijn verscheidenheid aan religies, culturen, etnische groepen en talen en het belang ervan voor de dialoog tussen de beschavingen lijkt het me voor de externe betrekkingen van de EU een heel goede zaak om de betrekkingen tussen de EU en India op het niveau van een strategisch partnerschap te tillen.
Om een werkelijk multilaterale benadering te bevorderen zullen er praktische maatregelen moeten worden genomen voor het aanhalen van de banden tussen de EU en India.
Wederzijdse respect en partnerschap komen het best tot uitdrukking in een open dialoog over elk mogelijk onderwerp, met inbegrip van kwesties waarover verschillen van inzicht bestaan. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
    – Het geostrategische belang van India in deze wereld is enorm. Het is de grootste democratie ter wereld en de motor van het subcontinent waar het is gelegen. Het land is vanwege zijn rijkdom op menselijk en cultureel gebied heel interessant voor een Europese Unie die zich meer voor de wereld wil openstellen.
De geschiedenis heeft een aantal lidstaten – waaronder Portugal – in de gelegenheid gesteld geprivilegieerde banden en betrekkingen met India te ontwikkelen. Ik geloof dat dit voor iedereen een voordeel kan betekenen, en dat mag als volledige rechtvaardiging gelden voor steun van de Unie bij het onderhouden en aanhalen van de betrekkingen. Ik ben ervan overtuigd dat we door het hernieuwen en aanhalen van de banden uit het verleden, en door gebruik te maken van de zaken die we met elkaar gemeen hebben – talen, culturen, wederzijdse genegenheid – heel veel profijt kunnen trekken van de relaties tussen de Europese volkeren en het Indiase volk.
Het is daarom volgens mij heel belangrijk dat er een EU-India Centrum voor Indiase studies wordt opgezet. Van belang is ook dat we Europese culturele initiatieven in India bevorderen, met bijzondere aandacht voor projecten die beogen het gedeelde verleden te belichten en opnieuw te beoordelen.
Ik wijs er verder op dat een groot aantal Indiërs goed opgeleid is. Het zou daarom heel nuttig kunnen zijn de uitwisseling van ervaringen op technisch, academisch en professioneel vlak te bevorderen.
Ik heb voor het voorstel voor een aanbeveling gestemd, maar wijs er wel op dat de bevordering van de betrekkingen tussen de EU en India niet mag leiden tot een afzwakking van de bilaterale betrekkingen die de lidstaten met India onderhouden. Het gaat er ook niet om deze bilaterale betrekkingen te vervangen – we moeten door de betrekkingen van de EU te bevorderen de bilaterale betrekkingen juist aanvullen. 

Meijer (GUE/NGL ),
   . In Wit-Rusland staan twee visies zeer scherp tegenover elkaar. Een derde deel van de bevolking ziet zichzelf als een westelijk grensgebied van Rusland, met dezelfde taal, cultuur en godsdienst. Zij vinden hun gebied belangrijker dan andere delen van Rusland, omdat het aan de verbindingsroutes met de EU-landen ligt. De huidige president Loekasjenko beschouwen zij als een waarborg voor stabiliteit en bestaanszekerheid, temidden van de verwarring in hun buurlanden. Een ander derde van de bevolking ziet Wit-Rusland als een staat met een eigen taal en cultuur, een buffer tussen Polen en Rusland, die zich bij de EU kan aansluiten. De aanhangers van deze visie worden uitermate tegengewerkt door het huidige regime, dat organisaties, kranten, demonstraties, minderheidsgodsdiensten, onderwijs in eigen taal en oppositionele verkiezingscampagnes op alle mogelijke manieren hindert. Daarom ervaren de slachtoffers hun land als een dictatuur. Tussen die twee visies zit een tussengroep zonder uitgesproken mening die zich niet verzet. Loekasjenko wil aan de macht blijven en zelf naast Poetin een belangrijke rol gaan spelen in een groot Rusland. Omdat hij dat alleen kan door anderen te onderdrukken, is het terecht dat de vanuit Polen en Litouwen ontwikkelde plannen voor van buitenaf georganiseerde radio-uitzendingen en onderwijs in de Wit-Russische taal steun krijgen van de EU als geheel. 
Queiró (PPE-DE ),
    – Ik heb voor deze ontwerpresolutie over de resultaten van het referendum en de parlementsverkiezingen in Wit-Rusland gestemd. Ik wil zo aangeven dat ook ik geloof dat de situatie in dit land met betrekking tot de schendingen van de mensenrechten heel ernstig is. Ik sluit me daarmee aan bij de binnen de internationale gemeenschap levende overtuiging dat de “verkiezingen en het referendum” die onlangs in dit land gehouden zijn niet vrij en eerlijk zijn verlopen. Het is onze plicht tegen de verkiezingsfraude te protesteren en een veroordeling uit te spreken van al diegenen die willen verhinderen dat burgers hun recht op vrijheid uitoefenen.
De situatie in Wit-Rusland, een buurland van de Europese Unie, is heel ernstig en de Unie moet er de grootst mogelijke aandacht aan besteden. Zij moet bovendien de nodige stappen ondernemen om – net zoals dat ze dat bij andere gelegenheden heeft gedaan – steun te geven aan degenen die proberen democratische initiatieven te ontplooien, in de eerste plaats door jongeren uit Wit-Rusland in de gelegenheid te stellen in de landen van de Europese Unie te studeren. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
    – Het klimaat van dwang en repressie in Wit-Rusland, waar de vrijheid en de democratie dagelijks worden geschonden, vervult mij met verontwaardiging. Het is onaanvaardbaar dat een staat zijn structuren ten dienst stelt van willekeur en monolithische machtsuitoefening, zonder enig respect voor het pluralisme of de burgerrechten. Het geweld dat tegen de leden van de democratische oppositie wordt gebruikt, de inperking van het recht om te demonstreren en de manier waarop de verkiezingen zijn verlopen tonen aan dat er binnen ons eigen werelddeel nog veel moet worden gedaan ter verdediging van de mensenrechten.
Verkiezingen moeten ten minste voldoen aan de minimumvereisten op het gebied van vrijheid en rechtvaardigheid. Dat is hier niet het geval, en daarom zijn de bedenkingen met betrekking tot de geldigheid van de uitslagen van de verkiezingen en het plebisciet die in Wit-Rusland gehouden zijn (volgens de officiële terminologie “referendum”) meer dan gerechtvaardigd.
President Loekasjenko wil aan de macht blijven en hij toont geen enkele eerbied voor de fundamentele wetten van Wit-Rusland en de rechten van de burgers van dit land. De Europese Unie moet de ontwikkelingen daarom nauwlettend volgen en op standvastige wijze actie ondernemen om zo, met de verschillende methoden, en middelen die haar ter beschikking staan, bij te dragen tot het vestigen van een heuse democratische rechtsstaat in Wit-Rusland.
Ik heb voorgestemd. 

Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb mij onthouden van stemming over de gezamenlijke resolutie over Oekraïne. Ik betwijfel geenszins dat de democratie in Oekraïne niet voldoet aan onze normen. Er zijn ook klachten over machtsmisbruik, maar mijns inziens krijgt men daarmee in een jonge democratie altijd te maken. Die verschijnselen doen zich trouwens ook voor in onze eigen landen, in de Europese Unie, en wij stellen die ook aan de kaak. Zij verontrusten ons als zij voorkomen in landen die kandidaat willen worden voor toetreding, zoals Turkije. Schendingen van de mensenrechten doen zich helaas ook voor in onze partnerlanden. In de resolutie worden bepaalde dingen aan de kaak gesteld, die ik ondanks al mijn pogingen om informatie te verkrijgen, niet persoonlijk heb kunnen verifiëren, en aangezien wij voor verkiezingen staan in dat land, gaat de resolutie mijns inziens te ver. Zij zou zelfs als inmenging in de interne aangelegenheden van dit land kunnen worden beschouwd. Ik ga een bezoek brengen aan Oekraïne om een persoonlijke mening te kunnen vormen, en daarom heb ik mij voorlopig van stemming onthouden. 
Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE ),
   – Volgens mij kunnen in een land als Oekraïne, dat pas recentelijk zijn vrijheid heeft herwonnen, de instellingen en de democratie onmogelijk volgens onze maatstaven werken.
Democratie is sowieso geen gemakkelijke zaak. Zoals wij zien doen zich ook in lidstaten van de EU verschijnselen van machtsmisbruik voor, en worden in potentiële kandidaat-lidstaten en partnerlanden de mensenrechten geschonden.
Ik sta terughoudend tegenover de klachten met betrekking tot Oekraïne. Ik heb geen duidelijke inlichtingen over de situatie aldaar en ben van mening dat dit een buitengewoon gevoelige periode is. Het einde van de verkiezingsperiode nadert en de verkiezingen staan voor de deur. Ik vrees dat de resolutie, en hetgeen hierin staat, zal worden beschouwd als een inmenging in de interne aangelegenheden van het land en, belangrijker nog, als beïnvloeding van de publieke opinie.
Aangezien ik de komende dagen een bezoek zal brengen aan Oekraïne, behoud ik mij het recht voor af te zien van het bepalen van een standpunt en onthoud ik mij van stemming.
Ik hoop dat er rustige en eerlijke verkiezingen zullen plaatsvinden en er een verantwoordelijke en democratische regering zal komen die kan zorgen voor welvaart onder de bevolking en creatieve betrekkingen met de EU. 
Queiró (PPE-DE ),
    – Ik heb voor de ontwerpresolutie over de komende verkiezingen in Oekraïne gestemd. Er zullen in dit land, waar men nog slechts kan hopen op een democratisch bestel, binnenkort belangrijke verkiezingen worden gehouden, en ik geloof dat wij de plicht hebben om de ontwikkelingen nauwlettend in de gaten te houden. We moeten alle pogingen om de ontwikkeling in de richting van een werkelijke democratie te frustreren ondubbelzinnig veroordelen, duidelijk maken dat we de schendingen van de elementaire rechten die reeds hebben plaatsgevonden ten stelligste afwijzen en de wens uitspreken dat de uitslag van vrije en democratische verkiezingen Oekraïne dichter bij de Europese Unie brengt. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
    – Een buurland met een geostrategisch belang als dat van Oekraïne moet kunnen rekenen op onze bijzondere aandacht, ook al omdat er in diverse landen van de Europese Unie – in Portugal bijvoorbeeld – een grote gemeenschap van burgers uit Oekraïne bestaat.
Tijdens de campagne voor de presidentsverkiezingen hebben zich de laatste tijd toestanden voorgedaan die ervoor doen vrezen dat het stabiliseringsproces van deze staat – die een democratische rechtstaat zou moeten zijn – nu in omgekeerde richting verloopt. De pogingen om de media onder controle te krijgen (en dan met name het uit de lucht halen van Kanaal 5) en de vele beperkingen op de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid van vergadering zijn daarvan de signalen. Dit zijn zorgwekkende ontwikkelingen en wij moeten deze veroordelen.
Door het inperken van de meest elementaire burgerrechten zal Oekraïne geen democratie worden waarin iedereen volledig kan participeren. Daartoe zou het nu juist hoogstaande normen en werkwijzen moeten hanteren waaruit eerbied blijkt voor het individu, het pluralisme en de vrijheid. Het gaat erom dat men laat zien dat niet alleen de komende verkiezingen gepaard gaan met vrijheid en gerechtigheid, maar dat alle politieke activiteiten van het land hierdoor gekenmerkt worden.
Het politieke leven in de Oekraïne maakt nu een overgangsfase door en de Europese Unie kan daarin een belangrijke rol spelen, door advies te geven en steun te verlenen aan de positieve maatregelen, die Oekraïne ondanks alles wel heeft genomen. De Europese Unie moet verder alle praktijken die doen denken aan de oude communistische en totalitaire werkwijzen veroordelen.
Ik heb voorgestemd. 

De Rossa (PSE ),
   .  Ik wil graag mijn steun voor deze ontwerpresolutie uitspreken, alsmede mijn afwijzing van het amendement waarin wordt voorgesteld het gebruik van hoog-actieve scheepssonar uitsluitend te beperken in geografisch afgebakende gebieden die zijn aangemerkt als “kwetsbare mariene habitats”.
Walvissen en walvisachtigen zijn trekdieren die in het gehele gebied waarin zij voorkomen bescherming behoeven, zonder geografische beperkingen.
Hevige geluidsoverlast zoals wordt geproduceerd door hoog-actieve scheepssonars kan ernstige fysieke schade toebrengen aan zeedieren, variërend van tijdelijk gehoorverlies tot permanente schade en zelfs de dood.
Het is de hoogste tijd dat er op Europees en mondiaal niveau een wetgevingskader komt om de effecten van geluidsoverlast onder water in kaart te brengen en de productie van geluidsoverlast onder water in het mariene milieu te reguleren. De ongereguleerde proliferatie van schadelijke antropogene geluidsoverlast in de oceanen en zeeën vormt een bedreiging voor de zeefauna en de mariene ecosystemen. 
Goudin, Lundgren en Wohlin (IND/DEM ),
   Wij hebben voor de paragrafen 1 en 2 gestemd, omdat het gebruik van hoog-actieve scheepssonar een grensoverschrijdend vraagstuk is. Samenwerking in het kader van de EU is daarom gerechtvaardigd. 
Wij hebben om twee redenen tegen amendement 1 gestemd. Ten eerste is het moeilijk om te definiëren in welke gebieden de gevoelige mariene soorten zich bevinden. Ten tweede verspreiden de geluiden van hoog-actieve scheepsonar zich over grote gebieden. 
We hebben ons onthouden van stemming over de resolutie als geheel, ten eerste omdat we kritisch staan tegenover amendement 1, en ten tweede omdat we ons afvragen of de Commissie het juiste orgaan is om een studie te verrichten naar de invloed die hoog-actieve sonar op het mariene milieu heeft. 
Ribeiro (GUE/NGL ),
    – Ons stemgedrag met betrekking tot deze resolutie wordt gerechtvaardigd door het standpunt dat daarin ingenomen wordt over de toekomst van de betrekkingen tussen de EU en Wit-Rusland.
De ingediende voorstellen komen heel duidelijk neer op inmenging, zoals het aannemen van “een reeks praktische sancties tegen Wit-Rusland”, steun voor “het uitzenden informatieve radioprogramma’s” of voor “gemeenten die zich tegen het regime verzetten”.
Deze voorstellen zijn des te verwerpelijker als men bedenkt dat er bij de beoordeling van de toestand in derde landen weer met twee maten wordt gemeten; dat wil zeggen dat er een systeem wordt gehanteerd waarin twee maatstaven gelden, één voor “vrienden” en één voor “de overigen”.
Dit soort maatregelen zijn nooit voorgesteld of ten uitvoer gelegd tegen een staat die een deel van een lidstaat van de EU militair bezet houdt, die het internationaal recht niet respecteert en resoluties van de VN naast zich neerlegt, die duizenden politieke gevangenen vasthoudt en een heel volk zijn eeuwenoude culturele rechten ontneemt.
Dit soort maatregelen zijn nooit voorgesteld of ten uitvoer gelegd tegen een andere staat die een andere land militair bezet houdt en iedere dag weer op de grofste wijze de meest elementaire rechten van een geheel volk met voeten treedt, die onbeschaamd talloze resoluties van de VN naast zich neerlegt, die buiten de eigen landsgrenzen een muur bouwt en die meer dan drie jaar lang een een president op een militair complex omsingelt. 
Queiró (PPE-DE ),
    – Ik heb voor deze ontwerpresolutie over scheepssonar gestemd. Ik heb begrepen dat in de publieke opinie en in wetenschappelijke kring groeiende bezorgdheid bestaat na een reeks gedocumenteerde massale sterftes van walvisachtige zoogdieren die verband houden met gebruik van hoog-actieve middengolf sonar in kustgebieden. Er zal daarom een uitvoerig onderzoek moeten worden uitgevoerd naar de oorzaken van deze gebeurtenissen. De Commissie dient onderzoek naar de mogelijke gevolgen van hoog-actieve scheepssonar voor het maritieme milieu te bevorderen. Zij zal bovendien een beoordeling moeten uitvoeren van de effecten van dergelijke praktijken op basis van informatie van de lidstaten. Het opstellen van internationale overeenkomsten om het geluidsniveau in de wereldzeeën te reguleren zou een fundamentele maatregel kunnen zijn voor de regulering en beperking van de negatieve gevolgen van antropogene sonar op zeezoogdieren en vissen. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
    – Ik deel de bezorgdheid van de heer Florenz over de schadelijk milieugevolgen van hoog-actieve scheepssonar.
Zoals de heer Florenz in zijn vraag aan de Europese Commissie heeft vermeld, hebben gerenommeerde specialisten op dit gebied aangegeven dat ze heel bezorgd zijn, vooral omdat dit type sonar dodelijke gevolgen kan hebben voor walvisachtige zoogdieren zoals walvissen en dolfijnen. Dat blijkt ook uit een onderzoek dat door Spaanse en Britse experts is gepubliceerd.
De instandhouding, de bescherming en de verbetering van het milieu – waaronder de instandhouding van natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna – zijn voor het algemeen belang van de Gemeenschap van fundamenteel belang. Net als overwegingen van economisch, sociaal, cultureel en regionaal belang draagt ook milieubescherming bij tot duurzame ontwikkeling – onze overkoepelende doelstelling. Ik vind daarom dat de Commissie op dit gebied maatregelen moet nemen.
Ik verwijs daarom opnieuw naar de reeds genoemde bezorgdheid en het verzoek om maatregelen te nemen. Het gaat dan vooral om de tenuitvoerlegging van Richtlijn 92/43/EEG betreffende het behoud van natuurlijke habitats en de wilde flora en fauna. 
De Voorzitter.
   –Meer stemverklaringen zijn er niet. Hiermee is de stemming beëindigd. 


De Voorzitter.
    Aan de orde zijn de debatten over gevallen van schending van de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat Duur: maximaal een uur (artikel 50 van het Reglement) 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende ontwerpresoluties:
- B6-0108/2004 van de leden Martínez Martínez, Napoletano en Van den Berg, namens de PSE-Fractie, over clustermunitie;
- B6-0111/2004 van de leden Aubert, Beer, Joan i Marí, Lagendijk, Romeva i Rueda en Schmidt, namens de Verts/ALE-Fractie, over clustermunitie;
- B6-0112/2004 van de leden Kacin en Van Hecke, namens de ALDE-Fractie, over clustermunitie;
- B6-0120/2004 van de leden Agnoletto, Brie, Morgantini en Pflüger, namens de GUE/NGL-Fractie, over clustermunitie en antivoertuigmijnen;
- B6-0123/2004 van de heer Van Orden, namens de PPE-DE-Fractie, over explosieve oorlogsoverblijfselen en antipersoneelmijnen;
- B6-0125/2004 van mevrouw Muscardini, namens de UEN-Fractie, over explosieve oorlogsoverblijfselen en antipersoneelmijnen. 
Van den Berg (PSE ).
   – Voorzitter, mijn fractie, de Socialistische Fractie, pleit voor een bevriezing van de productie en handel in clusterbommen totdat de met deze wapens samenhangende problemen zijn opgelost. Persoonlijk zou ik hier eigenlijk liever pleiten voor een verbod op clusterbommen, maar de clustermunitie-coalitie, die een vrij brede groep van NGO’s omvat en die waarschijnlijk realistisch inschat hoe de verhoudingen op het internationale toneel ten aanzien van onderhandelingen over een protocol liggen, hebben gepleit voor een tijdelijk moratorium, omdat dat als het ware het meest kansrijk lijkt. Dat is tenslotte waar politiek over gaat, zoals we deze dagen hebben gezien, dreiging met echte machtsvorming en meerderheid. Dat vergt natuurlijk wel - als het lukt en hier hebben wij de brede steun in dit Parlement - de inzet van de Raad, de Commissie en de lidstaten. Wij hebben een nieuw protocol nodig waarin alle humanitaire problemen die met de clustermunitie samenhangen, worden aangepakt. Deze zijn nog eens een keer indringend aan de orde gekomen tijdens een hoorzitting van de Commissie ontwikkelingssamenwerking. Wij hebben gezien hoe veel van die munitie juist in 's werelds armste landen terechtkomt, van Afghanistan tot en met de Falklandeilanden, ook dichterbij in Servië en Montenegro. 78 landen hebben nog steeds zo'n 400 miljoen antipersoneelmijnen en antivoertuigmijnen in voorraad en dat maakt duidelijk dat er ook in onze 15 lidstaten waarvan in 10 lidstaten nog productie plaatsvindt, een overgrote hoeveelheid voorhanden is. Dit kan natuurlijk alleen maar worden aangepakt door internationale afspraken. Wij hebben een protocol nodig. Dat vergt harde en intensieve onderhandelingen en daarin kan juist Europa met één stem spreken. Dat spreken met één stem, daar pleiten we erg voor. Het Rode Kruis en de VN staan aan onze zijde. Ik zou eigenlijk mijn collega's van de EVP willen vragen op dit punt alsnog de stap naar ons te maken. Ik kan me niet indenken dat we hier geen hebben. Misschien dat het rond Buttiglione niet meevalt, maar rond de clusterbommen moet het lukken. 
Schmidt, Frithjof (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, clusterbommen zijn uitermate verraderlijke wapens. Als zo’n bom wordt afgegooid kan die uiteenspatten in 8 000 minibommen, die vervolgens over een oppervlakte van 240 000 vierkante meter – dat zijn zo’n 50 voetbalvelden – worden verspreid. Ze werken ongeveer als landmijnen die net zo bedreigend zijn voor militair personeel als voor de burgerbevolking, waaronder vrouwen en kinderen. Dat is een duidelijke schending van artikel 51 van het Eerste Aanvullende Protocol bij de Conventie van Genève.
Daarom heeft het Europees Parlement 18 maanden geleden, op 10 februari 2003, opgeroepen een moratorium in te stellen op de productie en inzet van deze wapens en op termijn toe te werken naar een totaal verbod van clusterwapens en clusterbommen. Het is dan ook een politiek schandaal dat deze wapens nog altijd in de Europese Unie worden geproduceerd, te weten in Duitsland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Italië, Spanje en België. Dat betekent namelijk dat we eerst met een uitgestreken gezicht besluiten dat het niet mag omdat deze bommen in strijd zijn met de mensenrechten, maar we vervolgens wel gewoon doorproduceren. Op dit punt schieten onze regeringen nationaal gezien hopeloos tekort. Het is huichelarij, en daarom is het noodzakelijk dat dit Parlement zich opnieuw luid en duidelijk uitspreekt tegen de productie van clusterwapens in de Europese Unie en tegen de handel in deze wapens.
De Europese Volkspartij erkent in lid 1 van haar resolutie de verwoestende werking van deze wapens, maar toont in lid 3 begrip voor de militaire inzet ervan, omdat het leger anders nog vreselijker wapens zou gebruiken. Een perverse gedachte. Ik vind dat juist de christelijke leden van de conservatieve fractie met hun ethische gedachtegoed niet kunnen vasthouden aan een dergelijk standpunt. Ik verzoek u daarom dit punt in te trekken; het doet de zaak immers werkelijk geen goed. 
Toia (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik wil twee minuten spreken over een belangrijke zaak. Die zaak is mijns inziens van essentieel belang voor de totstandbrenging van een cultuur waarmee we de problemen die de mens over zichzelf afroept kunnen oplossen en voorkomen en die het gevolg zijn van de aanwezigheid van grote hoeveelheden mijnen in diverse gebieden. Mijnen veroorzaken lijden en verwondingen, vaak onder de burgerbevolking, en hebben soms de dood als gevolg. Mijnen zijn verschrikkelijke oorlogsinstrumenten, die wij absoluut moeten bestrijden. Zij zijn namelijk gericht tegen burgers, blijven oneindig lang op scherp staan en maken efficiënte mijnopruimingsoperaties vaak onmogelijk.
Wij weten dat de internationale gemeenschap in het geweer is gekomen voor deze vraagstukken. De niet-gouvernementele organisaties hebben een grote campagne opgezet en handtekeningen verzameld. Er is een spontane beweging ontstaan die de regeringen van talrijke landen ertoe heeft aangezet een belangrijk internationaal verdrag inzake het verbod op antipersoonsmijnen, het Verdrag van Ottawa, te ondertekenen.
Wij moeten nu verder gaan waar dit Verdrag ophoudt. Er moet een opiniebeweging ontstaan en naar ik hoop zullen de regeringen ertoe worden aangezet meer verdragen, overeenkomsten en protocollen op te stellen om ook andere soorten mijnen te verbieden. Ik doel dan op clusterbommen, extreem moorddadige mijnen met een verwoestend effect dat vele malen groter is dan dat van de antipersoonsmijnen.
Degenen die de tentoongestelde stukken hierover hebben gezien, ergens in een horrormuseum – als ik dat zo mag zeggen – kunnen enkel diepe verontwaardiging voelen en tot de conclusie komen dat hier iets tegen gedaan moet worden. Wij zijn recentelijk in Slovenië geweest en hebben in een museum de gevolgen gezien van dit soort mijnen.
Wij hebben foto’s gezien, evenals beelden van slagvelden en gewonden. Wij hebben mensen ontmoet die op hun huid de sporen droegen van deze wapens. De internationale gemeenschap moet deze wapens verbieden. Dit zijn geen traditionele oorlogsinstrumenten, juist omdat zij niet alleen worden ingezet op het slagveld maar ook tegen de burgerbevolking, tegen vrouwen en kinderen, kinderen die naar de velden gaan om te spelen en vrouwen die naar de akkers gaan om te oogsten, maar daar slechts oog in oog komen te staan met de dood.
Ik hoop dat dit Parlement zich zal inzetten voor de uitbreiding van het bestaande Verdrag, opdat ook dit type moordwapen erin wordt opgenomen. 
Morgantini (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, oorlog wordt steeds meer een middel om de wereld te besturen. Daarom is een dringend beroep op het internationaal recht het enig redmiddel om aan de barbarij en het recht van de sterkste te ontkomen.
In de vandaag in stemming te brengen gezamenlijke resolutie doen wij deze oproep. Wij vragen om een moratorium. Ook dringen wij aan op de afschaffing van het gebruik, de productie, de opslag en de export van clusterbommen, die zeer gevaarlijk zijn voor de burgerbevolking. Ik heb verscheurde vrouwen, kinderen, bejaarden en mannen gezien; ik heb mensen zonder ledematen gezien in Kaboel, Kandahar, Pristina, in de klinieken waar men probeert te redden wat er te redden valt. Deze bommen zijn verschrikkelijk barbaars want ze worden door onze democratische landen gebruikt.
De vliegtuigen van de Verenigde Staten hebben duizenden clusterbommen afgeworpen boven Afghaans en Iraaks grondgebied. Ik heb rond Kaboel die gele voorwerpen gezien waardoor kinderen zich zo aangetrokken voelen. Zij hebben namelijk dezelfde kleur als de voedselpakketten die in de dorpen uit de lucht kwamen vallen.
Ten minste 57 landen hebben voorraden clusterbommen; 22 daarvan zijn Europese landen. Het lijdt geen twijfel dat dit in strijd is met het internationaal recht. Wij moeten de bescherming van de mensenrechten, van het recht op leven van miljoenen mensen, boven het militaire belang plaatsen. Dat moet ons doel zijn. Het Europees Parlement moet zich daarvoor inspannen, net als het zich heeft ingespannen voor de ratificatie van het Verdrag van Ottawa inzake het verbod op mijnen, waarvoor duizenden mensen in niet-gouvernementele organisaties zich onophoudelijk hebben ingezet.
In Europa moeten wij Polen, Finland en Letland nog steeds overtuigen van de noodzaak het Verdrag te ondertekenen. Wij moeten bovendien onderhandelen over een nieuw protocol bij het Verdrag inzake conventionele wapens, en ter gelegenheid van de conferentie tot herziening van het Verdrag van Ottawa moet er overeenstemming worden bereikt over het verbod op met sensoren uitgeruste antitankmijnen die ontploffen zodra ze in aanraking komen met mensen. Een resolutie volstaat niet. Daar mogen wij het niet bij laten. Daarom hebben wij gevraagd om permanent toezicht door het Europees Parlement. 
Nicholson (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, er is door velen – onder meer door enkele leden van dit Parlement, zoals mijn collega, de heer Van Orden – veel tijd besteed aan het humanitaire vraagstuk van het tegengaan van de schadelijke effecten van antipersoonsmijnen. Onze strijdkrachten hebben hun volledige steun aan dit werk gegeven. Zij zijn, net als wij, van oordeel dat clustermunitie en antivoertuigmijnen niet onder dezelfde noemer moeten worden gebracht als antipersoonsmijnen. Op dit moment is het noodzakelijk dat onze strijdkrachten de unieke eigenschappen van deze wapens in hun arsenaal behouden. Wat meer is: militaire deskundigen verwachten dat als clustermunitie verboden zou worden, disproportioneel krachtige munitie nodig zou zijn om hetzelfde effect te bereiken. Dergelijke wapens zouden zelfs een groter risico met zich mee kunnen brengen voor burgers in conflictsituaties en zouden de veroorzaakte verwoestingen alleen maar in omvang doen toenemen.
Wat betreft de effecten van clustermunitie en antivoertuigmijnen na afloop van een conflict: op dat vlak is veel vooruitgang geboekt in de onderhandelingen te Genève over ontplofbare oorlogsresten. Er blijft gewerkt worden aan het verbeteren van de technische aspecten van bepaalde wapens opdat deze, nadat het conflict beëindigd is, geen bedreiging blijven vormen voor de burgers ter plaatse. Deze initiatieven worden ontplooid onder leiding van een team van gouvernementele deskundigen die voortdurend rekening houden met het noodzakelijke evenwicht tussen humanitaire overwegingen en militaire belangen.
Het is algemeen bekend dat, als het om bepaalde wapens gaat, de strijdkrachten van onze naties en die van onze NAVO-bondgenoten, in de eerste plaats doordrongen zijn van de noodzaak onze burgerbevolkingen te beschermen, onbedoelde nevenschade te vermijden en ervoor te zorgen dat onze eigen troepen zo min mogelijk gevaar lopen.
In de ontwerpresolutie die is ingediend door links wordt geen rekening gehouden met dergelijke overwegingen. Bovendien is deze ontwerpresolutie feitelijk onjuist. De bepalingen die zij bevat zijn onrealistisch, en dientengevolge zou zij geen zinvolle bijdrage leveren aan het oplossen van de problemen die door ontplofbare oorlogsresten worden veroorzaakt.
Om met een positief geluid te eindigen, zou ik deze gelegenheid willen aangrijpen om de Commissie en de lidstaten te feliciteren met hun steun voor de wereldwijde mijnenactie tegen antipersoonsmijnen, voor het ruimen van mijnen en voor hulp aan slachtoffers. Ik zou hen willen aanmoedigen hun inspanningen erop te richten om voor 2010 een einde te maken aan de dreiging voor burgerbevolkingen die uitgaat van ontplofbare oorlogsresten en antipersoonsmijnen, en zich niet door andere kwesties te laten afleiden.
Ik roep de leden op de resolutie te steunen. 
Posselt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie heeft de onderhavige ontwerpresolutie niet ondertekend, omdat zij op het standpunt staat dat deze complexe materie door een subcomité in een verslag – waarvoor bepalingen bestaan – moet worden behandeld en niet in het kader van de urgentieprocedure, die daarvoor niet geschikt is. We hebben besloten tot een vrije stemming over deze zaak. Ik ben vastbesloten vóór de onderhavige resolutie te stemmen.
Ik vond het interessant dat de heer Van den Berg de naam Buttiglione noemde. De heer Buttiglione en ik behoorden tot de christen-democraten die scherpe kritiek hebben uitgeoefend op de oorlog in Irak en het gebruik van clustermunitie in die oorlog. Wat dat betreft, betreur ik het zeer dat men de heer Buttiglione niet in de Commissie wil hebben. Hij zou namelijk een uitstekende bondgenoot zijn geweest in deze zaak.
Voorts heeft collega Schmidt geappelleerd aan onze christelijke overtuiging. Laat ik hierover duidelijk zijn; hij zegt dit aan het einde van een week waarin we steeds opnieuw te horen hebben gekregen dat religieuze overtuigingen geen rol mogen spelen in de politiek. Die mening deel ik niet. Op grond van mijn christelijke overtuiging ben ik van mening dat we inderdaad alles in het werk moeten stellen om een einde te maken aan de inzet van elk type antipersoneelmijnen en van clustermunitie, die zo ontzettend gevaarlijk is voor de burgerbevolking en voor kinderen. Er moet hier echter niet met twee maten worden gemeten. Uit een christelijke geloofsopvatting kunnen totaal verschillende politieke standpunten voortkomen, en daar moet in ieder geval respect voor worden opgebracht. Persoonlijk ben ik van mening, en ik denk dat ik spreek namens de meerderheid van onze fractie, dat dit moratorium er moet komen. Dit moratorium is immers zinvol en noodzakelijk, en ik kan alleen maar zeggen dat wij ons intensief moeten inzetten om met name het gebruik van clustermunitie in Tsjetsjenië tot een issue te maken. Per slot van rekening is Rusland lid van de Raad van Europa, die gezeteld is hier in Straatsburg. In Tsjetsjenië wordt clustermunitie rechtstreeks tegen de bevolking ingezet, en dat terwijl dit land – als men het als deel van Rusland beschouwt, wat ik eigenlijk niet doe, maar wat vele anderen wel doen – behoort tot het territorium van de Raad van Europa en derhalve onderworpen is aan het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens. Maar hetzelfde geldt natuurlijk ook voor Irak, zoals het ook gegolden heeft voor de Balkan. We mogen hierover niet kortzichtig zijn en daarom verklaar ik nadrukkelijk dat ik de onderhavige resolutie zal steunen. 
Martínez Martínez (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, onze beperkte spreektijd maakt een grondige bespreking van deze kwestie onmogelijk. Vandaar dat ik er de voorkeur aan geef te laten weten dat ik mijn steun verleen aan de tekst van de resolutie – waarin de belangrijkste punten van onze voorstellen zijn terug te vinden – en dat ik het volledig eens ben met mijn collega, de heer Van den Berg. Wat ik natuurlijk niet zal doen is de Fractie van de Europese Volkspartij vragen om zus of zo te stemmen, want ik denk dat de diverse standpunten niet voor niets zijn ingenomen. Het is in dit soort kwesties heel goed dat de buitenwereld duidelijk kan zien waarvoor de verschillende fracties staan, zodat de publieke opinie en de organisaties zelf het onderscheid tussen ons kunnen maken.
Ik wil wel nog twee opmerkingen maken. Allereerst wil ik de aandacht te vestigen op het feit dat, anders dan bij antipersoneelmijnen, voor de fabricage van clusterbommen een zeer complexe technologie nodig is. Aangezien alleen sterk geïndustrialiseerde landen over die technologie beschikken, zijn wat de verantwoordelijkheid betreft de ogen gericht op de lidstaten van de Unie.
Bovendien kan geen land dit soort bommen afvuren als het, te land of in de lucht, niet een eveneens zeer geavanceerde infrastructuur heeft, en als het militaire personeel niet over de specifieke kennis beschikt om met dit soort projectielen om te gaan. Ook hier spelen sommige van onze lidstaten een duidelijke rol, zowel bij de logistieke ondersteuning als bij de opleiding van het militaire personeel.
Tijdens de overigens uiterst geslaagde hoorzitting constateerde ik tot mijn teleurstelling dat het heel moeilijk bleek om aan te geven welke – al dan niet Europese – landen de wapens die wij hier aan de kaak stellen produceren. Naar mijn mening zou het relevant zijn geweest om in onze resolutie die landen en hun respectieve verantwoordelijkheden expliciet te noemen. Dat brengt me bij mijn tweede opmerking, namelijk dat het Europees Parlement alles in het werk moet stellen om ervoor te zorgen dat hetgeen wij vandaag goedkeuren niet beperkt blijft tot enkel mooie woorden.
Er zijn ons concrete voorstellen aan de hand gedaan door de organisaties die wij te allen tijde als gesprekspartner moeten houden in deze strijd. Een interessant idee dat zij hebben geopperd is bijvoorbeeld de aanstelling van een rapporteur die namens het Europees Parlement volgt wat er in de EU-lidstaten en internationaal gedaan wordt om clusterbommen uit te bannen. 
Pflüger (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in 1999 ben ik voor het eerst wat dieper in het fenomeen clusterbommen gedoken. Toentertijd voerde de NAVO een aanvalsoorlog uit tegen Joegoslavië en zij zette daarbij ook clusterbommen in. In Duitsland hebben alle politieke groeperingen, met uitzondering van de PDS, deze oorlog ondersteund. Vooral de sociaal-democraten en de groenen waren voor. De gevolgen zijn tot op de dag van vandaag merkbaar. Naar verluidt liggen er nog altijd 30 000 tot 50 000 blindgangers, niet-ontplofte clusterbommen, die hele landstreken in Kosovo vervuilen.
Laten we er niet omheen draaien, het zijn vooral Europese ondernemingen die verdienen aan clusterbommen, zoals de Duitse firma Rheinmetall. Het is duidelijk dat grootschalige bombardementen met clusterbommen gelden als deel van de oorlogvoering. In hun oorlog tegen Irak zijn 13 000 van dergelijke projectielen door de VS en Groot-Brittannië gebruikt. Daarom is enkel een totaal verbod op clusterbommen op zijn plaats. Om dat te bereiken, moet scherpe kritiek worden uitgeoefend op de wapenindustrie en de strijdkrachten die dergelijke wapens vervaardigen, respectievelijk inzetten. 
Scheele (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in tegenstelling tot antipersoneelmijnen is er voor clusterbommen nog geen verbodsovereenkomst. Wel groeit het bewustzijn dat er op mondiaal niveau actie moet worden ondernomen. Ik denk dat wij met onze resolutie vandaag een belangrijke bijdrage leveren aan dit bewustzijn en het nemen van concrete stappen bevorderen.
Clustermunitie werd en wordt vaak gebruikt in gewapende conflicten. In de onderhavige tekst wordt dit door ons bekritiseerd. Ze zorgen voor veel slachtoffers, niet alleen tijdens de gevechtshandelingen, maar ook nog jaren daarna. In een rapport dat eind 2003 publiceerde over oorlogvoering en burgerslachtoffers tijdens de oorlog in Irak, wordt deze problematiek onderstreept.
Het rapport vermeldt dat de grootschalige inzet van clustermunitie, met name door grondtroepen van de VS en Groot-Brittannië, honderden burgers het leven heeft gekost. Met beloften dat de wapens veiliger worden gemaakt en zo geproduceerd worden dat ze een minder vernietigende uitwerking hebben op de burgerbevolking, komen we niet veel verder. Daarom is de eis van het Europees Parlement om een onmiddellijk moratorium in te stellen op de productie en de inzet van clusterbommen buitengewoon belangrijk. 
Lamy,
   .  Mijnheer de Voorzitter, de Commissie deelt uw zorgen over de humanitaire, economische en sociale problemen die voortvloeien uit de aanwezigheid van de grote hoeveelheden niet-geëxplodeerde munitie, waaronder clusterbommen, die achterblijven na conflicten. De bijzondere moeilijkheden die het opruimen van gebieden die zijn vervuild met dit specifieke type scherpe munitie met zich meebrengt, baren ook ons zorgen. Zoals u weet is de Europese Unie altijd een vurig pleitbezorgster geweest van het Protocol inzake ontplofbare oorlogsresten bij het VN-Verdrag inzake het verbod op en de beperking van het gebruik van bepaalde conventionele wapens. Nu is het tijd dat alle lidstaten dit protocol ratificeren opdat het zo snel mogelijk van kracht kan worden, want zoals u weet is dat nog niet het geval.
Wat de Commissie betreft, wij doen ons uiterste best om de problemen van de clusterbommen te verhelpen en dan voornamelijk op twee fronten. In de eerste plaats wil ik de mijnopruimingsoperaties noemen. Deze operaties worden, evenals de voorlichtingscampagnes over de risico’s en de hulpacties aan slachtoffers, uitgevoerd in het kader van communautaire instrumenten, in het bijzonder de verordening van het Parlement en de Raad inzake de bestrijding van antipersoonsmijnen, en omvatten in de praktijk vaak tevens de opruiming van andere niet-geëxplodeerde munitie. We doen dit in Laos, in Cambodja, in Kosovo, in Afghanistan en in Irak, om maar een paar landen te noemen. Uiteraard zijn deze inspanningen verre van afdoende. Terwijl dit debat mij de gelegenheid biedt om namens de Commissie het Parlement te bedanken voor zijn niet-aflatende steun voor de verordening inzake antipersoonsmijnen, moet ik u er evenwel op wijzen dat het gebruik van het budget voor mijnopruimingsacties en het inhuren van deskundigen op dit terrein niet toereikend is om de problemen van alle nog onschadelijk te maken explosieven aan te pakken, dus met inbegrip van clustermunitie en antivoertuigmijnen. De Commissie blijft dan ook prioriteit geven aan de verwezenlijking van de doelen die zijn gesteld in het Verdrag inzake het verbod op antipersoonsmijnen, met als streefdatum 2010.
Het tweede aspect van ons werk is kortgeleden van start gegaan: het betreft de tenuitvoerlegging van het proefproject inzake handvuurwapens en lichte wapens en inzake ontplofbare oorlogsresten. Ook wat dat aangaat zou ik het Parlement willen bedanken voor het feit dat het de Commissie de mogelijkheid heeft geboden tot diepgaande bestudering van alle vragen en problemen die verband houden met zowel de ontplofbare oorlogsresten als de verspreiding van handvuurwapens en lichte wapens. Aan de hand van de resultaten van dit proefproject zou de Commissie voorstellen moeten kunnen doen voor passende door te Unie te nemen maatregelen op het gebied van zowel handvuurwapens en lichte wapens als ontplofbare oorlogsresten. Deze voorstellen zullen hopelijk getuigen van eenzelfde kundigheid, kennis van zaken en gezag als de Unie heeft bereikt met de verordening inzake antipersoonsmijnen.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, u heeft de reactie van de Commissie gehoord. Wij zullen met alle betrokken actoren samenwerken om te garanderen dat er een geïntegreerde en algemene humanitaire benadering tot stand komt van alle problemen die worden veroorzaakt door wat men doorgaans oorlogsresten pleegt te noemen, maar wat misschien beter oorlogsafval genoemd zou kunnen worden. 
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt aansluitend op de debatten plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende ontwerpresoluties:
- B6-0107/2004 van de leden De Keyser en Napoletano, namens de PSE-Fractie, over Iran;
- B6-0113/2004 van mevrouw Malmström, namens de ALDE-Fractie, over Iran;
- B6-0116/2004 van de leden Beer, Cohn-Bendit, Flautre, Frassoni en Lagendijk, namens de Verts/ALE-Fractie, over schending van de mensenrechten in Iran;
- B6-0118/2004 van de leden Gahler en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie, over Iran;
- B6-0121/2004 van de leden Brie, Catania, Guidoni, Pflüger en Svensson, namens de GUE/NGL-Fractie, over de situatie in Iran;
- B6-0124/2004 van mevrouw Muscardini, namens de UEN-Fractie, over Iran. 
De Keyser (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de gezondheid van een natie valt af te meten aan verschillende indicatoren: vrouwenrechten, persvrijheid, het democratisch karakter van haar politieke instellingen en de kracht van haar maatschappelijk middenveld.
Iran is voor ons in Europa een groots land. De diepgewortelde cultuur – ik zou soms zelfs willen zeggen: de genialiteit – van dit land komt tot uitdrukking in de kunst, de literatuur en in de uitdrukkingskracht van zijn maatschappelijk middenveld. Het is een groots land waar Europa achting voor heeft.
Op basis van deze indicatoren verkeert Iran thans niet in goede gezondheid. Wij zijn een jaar geleden met een kleine groep in Iran geweest en we hoopten dat bij de verkiezingen de hervormingsgezinden die van de kieslijsten waren geschrapt daarop weer zouden worden teruggeplaatst. Wij werden bitter teleurgesteld. Vandaag zijn we echter met velen hier, in onze hoop dat de Iraanse vrouwen hun vrijheid herwinnen om zich te kleden zoals zij willen, almede de vrijheid om te lachen, de vrijheid om naar muziek te luisteren en de vrijheid om ergens een oordeel over te hebben en bijvoorbeeld de functie van rechter te bekleden. Maar dat is bijna een detail.
Wij zijn ongerust – en deze dringende ontwerpresolutie is daar het bewijs van – en wel om drie redenen. In Iran worden tot op de dag van vandaag minderjarigen ter dood veroordeeld, en een van hen, Ateqeh Rajabi, zestien jaar oud, is opgehangen. De vrijheid van meningsuiting in de pers of via internet is verdwenen. In de ontwerpresolutie zijn de namen opgenomen van opgepakte journalisten, waaronder Omid Memarian, die ik persoonlijk had uitgenodigd om in november het Europees Parlement te bezoeken. Er worden nog steeds mensen gestenigd, ondanks het moratorium op steniging, waarvan ik nog altijd verwacht dat er ook echte wetgeving uit voortkomt, en de dialoog tussen de Europese Unie en Iran over de mensenrechten blijft steken in het stadium van woorden.
Uit respect voor dit grootse land is het mijn wens dat er verandering komt in deze situatie. Naar aanleiding van deze resolutie wordt ik al twee dagen overspoeld door brieven van de Iraanse ambassade, waarin ons wordt verteld dat onze bronnen niet betrouwbaar zijn en dat dit allemaal niet gebeurt. Laat Iran dan eens met bewijzen komen dat dit niet gebeurt en laat het een gesprekspartner blijven, op het gebied van mensenrechten en op het politieke vlak, waar wij, als Europese Unie, achting voor kunnen blijven koesteren. 
Malmström (ALDE ).
   − Mijnheer de Voorzitter, opnieuw komen er verontrustende verslagen uit Iran, in dit geval over een zestienjarig meisje dat in het openbaar is opgehangen wegens “schending van de kuisheid”. Op het punt van terechtstellingen is Iran leider van de internationale liga van schurkenstaten. Het gaat hier om een weinig aanbevelenswaardig leiderschap. Dit Parlement veroordeelt terechtstellingen altijd, waar ze ook plaatsvinden. Dat zullen we blijven doen, vooral als het minderjarigen betreft. Terechtstellingen zijn immers volstrekt onaanvaardbaar en strijdig met alle internationale verdragen.
De laatste tijd heeft het Iraanse regime zijn klopjacht op journalisten en andersdenkenden geïntensiveerd. Diverse journalisten zijn gevangengezet, verdwenen, gemarteld en gedood. Wij moeten dit krachtig veroordelen en eisen dat degenen die nog leven worden vrijgelaten of dat in ieder geval hun familie wordt geïnformeerd.
De zogenaamde mensenrechtendialoog die wij al diverse jaren met Iran voeren, is mislukt. Dat moeten we erkennen. De dialoog moet ofwel worden gestopt ofwel aanzienlijk worden geherdefinieerd. Heeft deze dialoog ergens toe geleid? Nee, we kunnen op geen enkele vooruitgang wijzen. Wij zijn het Iraanse volk een grote inzet van de EU voor democratie en mensenrechten in Iran verschuldigd. Als op dit gebied geen voortgang wordt geboekt, is het voor mij en de liberale fractie volstrekt ondenkbaar dat er in wat voor vorm dan ook een associatieovereenkomst met Iran wordt gesloten. 
Beer (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, wij bespreken voor het eerst in het nieuw gekozen Europees Parlement de stand van zaken op het gebied van de mensenrechten in Iran. Dat doen we vanwege onze grote bezorgdheid, die ook door de Raad in oktober werd geuit, over de verslechtering van de mensenrechtensituatie in dat land.
Het is duidelijk dat de toenemende berichtgeving over de doodstraffen die worden uitgesproken slechts het topje van de ijsberg vormt. We beschikken nauwelijks nog over mogelijkheden om echt te onderzoeken wat er allemaal gebeurt. Vier maanden na de parlementsverkiezingen in Iran moeten we vaststellen dat de kleine vrijheden die de laatste jaren zijn verworven, de vorderingen met betrekking tot de bewegingsvrijheid van vrouwen, journalisten, scholieren en studenten, doelbewust zijn teruggedraaid. Regeringsvoorstellen ter bevordering van de rechtsstaat, zoals de gelijkstelling van mannen en vrouwen, worden door het parlement stelselmatig verworpen.
Tegen deze achtergrond wil ik onderstrepen dat we geen genoegen mogen nemen met louter aankondigingen – ook wij hebben namelijk heel wat post van de Iraanse ambassadeur in Brussel ontvangen – dat verbeteringen in aantocht zijn. Het is waar dat zelfs de kleinste verbetering in de mensenrechtensituatie voor de betrokken en bedreigde personen moet worden toegejuicht. Maar ik zeg u heel eerlijk dat ik de simpele aankondiging van een wetsontwerp voor het opschorten van stenigingen niet voldoende vind.
We moeten ons hard maken voor een verbod en niet voor een opschorting van stenigingen. Berichten dat er bij het Iraanse parlement, de Madjlis, een wetsvoorstel is ingediend voor de opschorting van de doodstraf voor minderjarigen zijn mijns inziens onvoldoende. Dat betekent immers dat de doodstraf legitiem en wettig blijft en dat is niet te verenigen met het standpunt van het Europees Parlement. Daarom moeten we verklaren dat we voorstander zijn van verbeteringen maar dat deze nog mijlenver afstaan van wat wij onder democratie en de rechtsstaat verstaan.
Het Europees Parlement heeft in deze zittingsperiode voor het eerst in zijn geschiedenis een interparlementaire delegatie in het leven geroepen voor betrekkingen met de Islamitische Republiek Iran. Wij hebben deze delegatie opgericht en gesteund, ondanks of juist vanwege de verslechtering van de mensenrechtensituatie. Als Europees Parlement willen wij de schaarse instrumenten die ons ter beschikking staan benutten om hulp te bieden en contacten op te bouwen met het Iraanse parlement. De Fractie De Groenen heeft het voorzitterschap van deze delegatie op zich genomen, en ik verheug mij in weerwil van alle moeilijkheden op de samenwerking tussen ons Parlement en de Madjlis. Wij moeten trachten de dialoog te bevorderen om te bereiken dat er een duidelijke boodschap van steun uit Europa wordt overgebracht aan de Iraniërs die ijveren voor democratie in hun land. 
Gahler (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik was tijdens de vorige zittingsperiode rapporteur inzake Iran. Ik heb geprobeerd deze taak te vervullen met heel veel goede wil en een zeker vertrouwen in de Iraanse instanties. Gedurende de vorige zittingsperiode was dit ook eenvoudiger omdat we te maken hadden met een hervormingsgezind parlement waarmee we aanvankelijk prima contacten konden opbouwen.
Er heeft zich in de loop der jaren echter een ontwikkeling voorgedaan waarin de zojuist genoemde kleine vrijheden weer een voor een moesten worden prijsgegeven. Hiervan zijn niet alleen burgers het slachtoffer geworden, maar zelfs parlementsleden, bij wie de duimschroeven zijn aangedraaid door elementen uit de justitiële en conservatief geestelijke hoek. Dat heeft ertoe geleid dat wij dit jaar helaas steeds meer berichten krijgen over uitgevoerde doodstraffen bij minderjarigen, zoals onlangs over een zestienjarig meisje dat in augustus is opgehangen. Dit soort situaties en toestanden zijn voor ons natuurlijk volstrekt onaanvaardbaar.
Het is dan ook goed dat we momenteel afzien van elk debat over een partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst. Als onze delegatie voor Iran niet alleen met het parlement maar ook met de burgerbevolking in contact probeert te treden, kunnen we een bijdrage leveren. Het is immers belangrijk dat wij de hervormingsgezinde Iraniërs – en dat zijn er heel wat – tonen dat we niet alleen maar staan toe te kijken, maar dat we proberen het contact te herstellen om hun de moed te geven de situatie van binnenuit te veranderen. Ik besef dat we niet van buitenaf moeten ingrijpen en daarom moeten we de hervormingsgezinde krachten in Iran versterken teneinde hen in staat te stellen hun eigen democratie op te bouwen. 
Meijer (GUE/NGL ).
   – Voorzitter, vandaag zou dit Parlement opnieuw zijn verontwaardiging uitspreken over de aanhoudende achterstelling van vrouwen, over martelingen, over censuur, over het in gevangenissen zetten van mensen die volgens Europese maatstaven niet strafbaar zijn, over doodstraffen en in bijzonder over het ter dood brengen van kinderen in Iran. Hoewel de agressieve en ultraconservatieve Iraanse regering slechts de steun heeft van een minderheid van de bevolking, heeft zij weinig redenen om zich druk te maken over solidariteit van Europa met het Iraanse volk. De terechte veroordelingen vanuit Europa worden ingehaald door een heel andere praktijk. Afgelopen week meldde het Franse persbureau AFP dat de drie grootste lidstaten van de Europese Unie met Iran een afspraak voor wederzijds voordeel hebben gemaakt. In ruil voor een beperking van Iraanse ontwikkelingen op het gebied van atoomenergie en mogelijkerwijs van atoomwapens zou de Iraanse democratische oppositie in ballingschap gehandhaafd blijven op de lijst van terroristische organisaties. Van deze ballingen hebben wij in Europa volstrekt geen last. Alleen het Iraanse regime heeft er last van. Het als terroristisch aanmerken van organisaties mag geen voorwerp van ruilhandel worden. Waarom wordt, terwijl de buurlanden Irak en Afghanistan buitengewoon hard zijn aangepakt, gedaan alsof dit bewind in Iran het eeuwige leven heeft? 
La Russa (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mijns inziens is het goed dat het Europees Parlement zich inzet voor het doen zegevieren van vrijheid en gerechtigheid, niet alleen in Europa maar in de hele wereld. Ook in Europa zijn er immers helaas nog landen waarin de vrijheid te wensen overlaat. Dit is mijns inziens ook onze taak en een van onze belangrijkste doelstellingen. Daarom moeten wij onze belangstelling vooral richten op die gebieden waar de risico’s dat de fundamentele mensenrechten niet worden geëerbiedigd het grootst zijn. Een van deze gebieden is ongetwijfeld Iran en daarom moeten onze inspanningen ten aanzien van dit land zonder meer prioriteit krijgen.
Ik wil hier echter aan toevoegen dat er de afgelopen tijd diverse absoluut tegenstrijdige berichten zijn binnengekomen. Het beeld dat wij van de situatie hebben stelt ons niet in staat zekere en definitieve conclusies te trekken. Ik zeg: zekere en definitieve conclusies, want wij beschikken natuurlijk wel al over bepaalde ideeën.
De Iraanse autoriteiten hebben de afgelopen dagen beweerd dat hetgeen in onze documenten staat niet waar is. Ik kan het daar natuurlijk niet volledig mee eens zijn, alhoewel waarschijnlijk niet alles wat er in staat zal kloppen. Wij moeten hetgeen de Iraanse autoriteiten ons mededelen niet voor goede munt aannemen. Wij weten trouwens dat dit land zich in het verleden niet bepaald heeft onderscheiden door transparantie en democratie, en dat is misschien ook nu nog zo.
Alhoewel het misschien tegen het Reglement van het Parlement indruist, lijkt het mij verstandig te verzoeken om uitstel van stemming over deze resolutie. Wij zouden deze stemming – zonder uiteraard al te lang te wachten – moeten uitstellen tot er nauwkeurigere gegevens zijn. Ik wil namelijk niet alles wat de Iraanse ambassade zegt betwisten. De Iraanse ambassade heeft gisteren een brief gestuurd aan Voorzitter Borrell, waarvan ik een afschrift heb. Die brief is het vervolg op een briefwisseling met mevrouw Svensson en hierin wordt de inhoud van onze resoluties betwist.
Naar ik heb begrepen is het nog niet helemaal duidelijk of doodvonnissen van minderjarigen in Iran worden voltrokken. Volgens de Iraanse autoriteiten zijn de afgelopen twee jaar alle terechtstellingen van minderjarigen opgeschort. Daarom wil ik voorstellen de stemming uit te stellen en intussen opnieuw te luisteren naar de Iraanse autoriteiten. Misschien krijgen wij dan een beter beeld en kunnen wij onze stem kalmer en rustiger overwegen. Mocht er echter toch gestemd worden, dan zal de UEN-Fractie uiteraard voor de resolutie stemmen, en zal ik mij op grond van hetgeen ik zojuist gezegd heb, van stemming onthouden. 
Posselt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, historische en geografische wetmatigheden laten zich niet zomaar uitwissen. Iran, voorheen Perzië, is al sinds mensenheugenis een van de belangrijkste landen van de regio en dat zal in de toekomst zo blijven. Juist ook voor Europa is dit land ontzettend belangrijk.
Precies daarom moeten we echter ook aandringen op strikte naleving van de mensenrechten. Uiteindelijk kan stabiliteit immers niet ten koste maar enkel op basis van de mensenrechten worden verwezenlijkt. Ik ben het dan ook volstrekt niet eens met de heer La Russa. Als we resoluties over de mensenrechten maar voor ons uit blijven schuiven op basis van een of andere brief van de ambassade komen we geen stap verder met ons werk voor de mensenrechten. Vanzelfsprekend zetten wij de dialoog met Iran voort, maar als Iraanse diplomaten ons nu al zo nauwkeurig in de gaten houden, kan ik ze vanaf deze plek en uitgaande van dit debat iets mee geven om over na te denken. Ze kunnen de rechterlijke macht, de politiek en het bestuur van hun land meedelen dat wij in dit Parlement al vaker over mensenrechtenschendingen gedebatteerd hebben. Als er dan een wisseling van regime plaatsvond, kregen de onderdrukkers en de schenders van de mensenrechten opeens heel veel spijt dat ze de verkeerde kant hadden gekozen.
In onze gesprekken met de regimes achter het IJzeren Gordijn hebben we jarenlang datzelfde IJzeren Gordijn en de schendingen van de mensenrechten aan de kaak gesteld. Thans hebben veel personen die destijds de mensenrechten onderdrukten spijt van hun daden, die ze het liefst ongedaan zouden maken.
Daarom is het noodzakelijk steeds weer opnieuw dit soort gebeurtenissen aan het licht te brengen. Dat is immers de enige bescherming die we de slachtoffers van vervolging kunnen bieden: dingen ter sprake brengen, benoemen en openbaar maken. Natuurlijk moeten we daarbij zo zorgvuldig mogelijk te werk gaan en dat is altijd moeilijk want je kunt niet te veel namen noemen. Er kan met recht gezegd worden dat in Iran de mensenrechten op grote schaal worden geschonden, de persvrijheid wordt onderdrukt, de doodstraf nog altijd in het wetboek van strafrecht staat en dat steniging – al wordt het vonnis niet voltrokken – ook vandaag nog wettig en niet verboden is. Dat zijn feiten waar men niet omheen kan. Daarom adviseer ik deze resolutie aan te nemen. 
Casaca (PSE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, de heer Posselt heeft zojuist – net als vrijwel alle sprekers die hem zijn voorgegaan – wijze woorden gesproken, en ik zou aan die woorden graag een punt willen toevoegen. Ik doel op de kwestie dat we de “Volksmoedjahedien van Iran” zo snel mogelijk van de lijst met terroristische organisaties moeten verwijderen. We hebben nu eindelijk het bewijs in handen – en dat bewijs is via het persbureau France Presse verspreid – dat deze kwalificatie “terroristische organisatie” niets anders is dan een tactiek die wordt gebruikt in het kader van de onderhandelingen met Iran en de Iraanse autoriteiten. Er liggen aan deze kwalificatie geen controleerbare feiten ten grondslag. Het is een aanslag op de waarheid en een belediging voor al degenen die in dit nobele land, Iran, strijden voor vrede en vrijheid. Ik wil daarom tot de Europese instellingen en al mijn collega’s de volgende oproep richten: het is van het allergrootste belang dat de “Volksmoedjahedien van Iran” van de lijst met terroristische organisaties wordt verwijderd. 
Pafilis (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de soevereine imperialistische mogendheden hebben een enorme verantwoordelijkheid. Zij hebben het extreme religieuze fanatisme immers aangemoedigd of ondersteund en ervoor gezorgd dat dit in veel landen voet aan de grond kreeg. Dit is tevens een antwoord op hetgeen de voorlaatste spreker aan de overkant zei. In augustus en september 1988 zijn duizenden progressieve en vaderlandslievende communisten, vakbondsleden en democraten terechtgesteld, op onmenselijke wijze gefolterd of gevangengezet. Daaronder bevonden zich ook 38 leiders van de Tudeh-partij in Iran. Voor hen bestond destijds natuurlijk niet zoveel sympathie.
De situatie is zonder meer onaanvaardbaar. Wij geven uiting aan onze solidariteit met het volk van Iran. Wij zijn van mening dat dit volk zelf een eind moet maken aan het regime. Bovendien steunen wij het verzoek dat de familieleden van de slachtoffers van het bloedbad van 1988 bij de VN hebben ingediend om inlichtingen te verkrijgen over het lot van hun verdwenen familieleden. Ik moet hierbij evenwel aantekenen dat wij te maken hebben met een nieuw plan à la Irak. Dit is aangekondigd door de Verenigde Staten van Amerika toen Iran werd bestempeld als een land dat deel uitmaakte van de as van het kwaad. Dit plan is overgenomen door de NAVO en ingebed in het meer algemene “Midden-Oosten”-plan waarover in juni jongstleden overeenstemming werd bereikt tijdens de NAVO-bijeenkomst te Istanbul en waarmee ook de Europese Unie heeft ingestemd. Deze mogendheden proberen nu, onder het mom van de mensenrechten – die inderdaad worden geschonden in Iran – of de productie van kernwapens door Iran, de mensen zo ver te krijgen in te stemmen met nieuwe oorlogen of deze tenminste te dulden. Die oorlogen zullen echter niet om de mensenrechten gaan maar om de controle over de aardolie in het gebied.
Wij waarschuwen u echter: de mensen zullen deze keer niet in de val trappen. Degenen die dromen van een nieuw Irak zullen op verschrikkelijke wijze worden gelogenstraft, want heel de mensheid zal hiertegen in opstand komen. 
Pęk (IND/DEM ).
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dit is een belangrijk debat. Het gaat hier niet alleen om het onweerlegbare feit dat Iran een fundamentalistisch land is waar de rechten van de mens veelvuldig worden geschonden. Dit is ook een debat waarin wij duidelijk moeten stellen dat wij twee dingen in het oog moeten houden als wij vooruitgang willen brengen in landen buiten de Europese Unie. In de eerste plaats moeten wij het beleid van gelijke kansen en gelijkheid voor de wet in de Europese Unie verwezenlijken. Daarvan is, op zijn zachtst gezegd, nog lang geen sprake. Alleen dat zou ons het morele recht geven om anderen de les te lezen. Ten tweede moeten we, zoals het artsengebod voorschrijft, vooral geen schade toebrengen.
Het is gemakkelijk om een resolutie aan te nemen, maar moeilijk om feiten te betwisten die in het licht van ons Europese waardenstelsel onaanvaardbaar zijn. Wij mogen niet vergeten dat er een wereld van verschil is tussen het Europese waardenstelsel en het waardenstelsel in Iran, dat nauw verbonden is met de heersende godsdienst. Elke poging om dit waardenstelsel via een kortere weg te veranderen kan leiden tot onrust, waarbij de beste bedoelingen een drama voor de bevolking aldaar kunnen veroorzaken. Ik twijfel niet aan de goede bedoelingen van het Parlement, maar wij zijn niet in staat om het lot van het Iraanse volk te verbeteren door veroordelingen uit te spreken en het land op welke manier dan ook te isoleren. De enige manier om vooruitgang te realiseren is via geleidelijke ontwikkeling. Elke poging om dit proces te versnellen zal spanningen en verdere isolatie van het systeem en het regime in Iran teweegbrengen. Onze werkelijke invloed op wat er in Iran gebeurt, is uiterst beperkt.
Als wij het hebben over de rechten van de mens, moeten wij ook wijzen op de andere kant van het verhaal, dat Europa in het hart van heeft getroffen. Het waardenstelsel waarop de Europese beschaving, de Europese en de Latijnse cultuur zijn gebaseerd, wordt vandaag de dag juist in dit Parlement verworpen. Ook hier wordt weer zo’n kortere weg genomen. Alle naties en alle lidstaten van de Europese Unie krijgen de waarden opgedrongen die door een minderheid als de enige politiek correcte worden gepropageerd. Deze benadering is te kort door de bocht en zal zeker leiden tot spanningen die een van de belangrijkste oorzaken kunnen vormen waarom de Europese Unie het stevige en waarachtige fundament zal ontberen waarop jullie willen voortbouwen. Ik wil er daarom tot slot voor waarschuwen dat wij anderen niet mogen veroordelen en de les mogen lezen, terwijl wij niet eens in staat zijn orde op zaken te stellen in onze eigen achtertuin. 
Czarnecki, Ryszard (NI ).
    Mijnheer de Voorzitter, wij hebben het hier vandaag niet alleen over interne aangelegenheden van Iran. Wij hebben het over een land dat de laatste hand legt aan een kernwapen en aan lanceerinrichtingen waarmee dergelijke wapens op Israël en op Amerikaanse bases kunnen worden afgevuurd. Hierdoor dreigt een conflict dat de grenzen van de regio overstijgt.
Wat voor beeld hebben wij vandaag de dag van Iran? Welnu, wij zien een uitgebreid mozaïek: tieners worden ter dood veroordeeld, zoals sommige sprekers reeds hebben opgemerkt, er is sprake van publieke terechtstellingen en stenigingen. Mijnheer Pęk, het gaat hier niet om ons Europese waardenstelsel, maar om fundamentele menselijke waarden. Dagelijks horen wij over terechtstellingen alsof wij lezen over verkeersongevallen in Europa. Ik zal een paar concrete cijfers noemen: 22 terechtstellingen in oktober, 120 terechtstellingen in de loop van een half jaar. Achter deze cijfers gaan menselijke drama’s schuil die niet uit de statistieken naar voren komen. En de toestand gaat er nog op achteruit, aangezien de lieden die een harde koers voorstaan het in Iran steeds meer voor het zeggen krijgen.
In een debat over vervolging mogen wij niet voorbijgaan aan een aspect dat hier nog niet aan de orde is gesteld en waar de heer Pęk tot mijn verbazing evenmin op heeft gewezen. Ik denk aan de vervolging van religieuze minderheden en van christenen. Zo werden op 11 september in Teheran tachtig christenen gearresteerd. Het is jammer dat dit aan de aandacht van de heer Pęk is ontsnapt. De toestand in Iran is een soort een verhaal zonder eindegeworden. Overigens sloeg de heer Meijer de spijker op de kop toen hij zei dat het op een vergissing moet berusten dat bepaalde organisaties, zoals de Volksmoedjahedien van Iran op de lijst van terroristische organisaties zijn gezet. Dit zijn namelijk juist de mensen die het regime bestrijden. Het Europees Parlement moet druk op Iran uitoefenen. Mijn lof voor de afgevaardigden die hiertoe het voortouw nemen en de ontwikkelingen volgen. 
Lamy,
   .  Mijnheer de Voorzitter, zoals u ongetwijfeld weet heeft de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen onlangs conclusies goedgekeurd over de mensenrechten in Iran. Deze conclusies zijn ondubbelzinnig: ondanks de toezegging van de Iraanse regering om de mensenrechten en de rechtsstaat te bevorderen is er maar heel weinig vooruitgang geboekt. Dat is ook de reden waarom de Unie in september het principebesluit heeft genomen de resolutie over de mensenrechtensituatie in Iran die Canada wil indienen bij de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, mede te ondersteunen.
Onzes inziens is het echter van cruciaal belang – en ik ben ervan overtuigd dat het merendeel van de hier aanwezige afgevaardigden dat beaamt – om te blijven proberen een constructieve relatie voor de lange termijn op te bouwen tussen de Europese Unie en Iran. De dialoog met Iran vormt, in die optiek, een belangrijk onderdeel van de bevordering van het democratisch proces en we zijn vastbesloten deze dialoog, die in december 2002 is begonnen, voort te zetten, vooral als het gaat om de mensenrechten. Het is een nuttig instrument om contacten te leggen, niet alleen met invloedrijke vertegenwoordigers van de rechterlijke macht, maar ook met vertegenwoordigers van Iraanse maatschappelijke organisaties. Ik zou overigens de aandacht willen vestigen op de bezoeken aan Iran die de speciale rapporteurs van de VN-Commissie voor de rechten van de mens sinds het begin van deze dialoog hebben afgelegd.
Ik heb mevrouw De Keyser horen zeggen dat het in deze dialoog uitsluitend bij mooie woorden blijft. Ik heb mevrouw Malmström in zekere zin horen opperen er een einde aan de maken. Wij delen dat standpunt niet, en dat is niet omdat er in dit stadium nu zulke belangrijke resultaten zijn geboekt – dergelijke resultaten kunnen hoe dan ook pas op de lange termijn op waarde worden geschat – maar veeleer omdat er geen overtuigende alternatieven zijn. Wij zijn ook gesprekken aangegaan met Iran over economische en handelskwesties, en we hebben een aantal onderhandelingssessies gehouden in de hoop tot een handels- en samenwerkingsovereenkomst te komen. Deze gesprekken zijn echter, vanwege onze toenemende bezorgdheid met betrekking tot vooral de nucleaire kwestie, al enige tijd stilgelegd. Daarmee heb ik, naar ik meen, antwoord gegeven op de suggestie van de heer Gahler.
Zoals u weet, blijft het vraagstuk van de ontwikkeling van het nucleaire programma van Iran op de internationale agenda staan. Tegelijkertijd heeft de Unie de onderhandelingen die het Verenigd Koninkrijk, Frankrijk en Duitsland op dit moment voeren over het idee van een nucleair pakket, met instemming begroet. De Raad van ministers is natuurlijk in een betere positie dan wij om daar, indien daar aanleiding toe is, verslag over uit te brengen, evenals over de vraag die de heer Casaca opwierp aangaande de Volksmoedjahedien van Iran of MKO, aangezien de desbetreffende lijst, op initiatief van de lidstaten, door de Raad zelf is opgesteld en de Commissie dienaangaande geen voorstellen doet.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik namens de Commissie zeggen dat de Iraniërs zich terdege bewust zijn van het feit dat alle kwesties op politiek, nucleair, handels- en mensenrechtengebied met elkaar samenhangen en dat wij over het geheel genomen voorstanders zijn van constructieve contacten. Dat wil echter geenszins zeggen dat Iran een soort vrijbrief krijgt waarmee het onverantwoordelijk zou kunnen optreden op terreinen die zowel uw Parlement, als de Commissie, en – dat weet ik zeker – de Raad buitengewoon zorgwekkend vinden. 
De Voorzitter.
   Ja, mijnheer Casaca, u had het woord gevraagd. Overeenkomstig het Reglement kunt u een vraag stellen of een nadere verklaring afleggen, mits u het kort houdt. 
Casaca (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, even een nadere toelichting. Ik heb met de Raad gesproken over de betrekkingen tussen de Europese Unie en Iran en ik heb daar met zoveel woorden horen zeggen dat de Raad deze dialoog als bevroren beschouwde. Het verbaast me dan ook ten zeerste dat ik nu moet vaststellen dat de Commissie – geheel ten onrechte – voornemens is een volledig mislukte onderneming nieuw leven in te blazen en daarbij ook nog eens kritiek levert op collega’s die over dit onderwerp rake dingen hebben gezegd. 
De Voorzitter.
    Hartelijk dank, mijnheer Casaca.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt aansluitend op de debatten plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende ontwerpresoluties:
- B6-0114/2004 van de heer Van Hecke, namens de ALDE-Fractie, over Guantánamo;
- B6-0115/2004 van de leden Beglitis, De Keyser en Napoletano, namens de PSE-Fractie, over Guantánamo;
- B6-0117/2004 van de leden Buitenweg, Flautre en Lambert, namens de Verts/ALE-Fractie, over Guantánamo;
- B6-0119/2004 van de leden Posselt en Ribeiro e Castro, namens de PPE-DE-Fractie, over Guantánamo;
- B6-0122/2004 van de leden Brie, Meyer Pleite, Musacchio en Pflüger, namens de GUE/NGL-Fractie, over Guantánamo. 
Ludford (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de twee hoofdzaken in deze resolutie zijn de ontzegging van een eerlijk proces en de mishandeling van gevangenen. Wij blijven wijzen op twee onderliggende beginselen die de achtergrond vormen waartegen onze zorgen moeten worden bezien. Ten eerste is het een van de belangrijkste verplichtingen van democratieën om hun burgers vastberaden te beschermen en terrorisme krachtdadig en onvermoeibaar te bestrijden. Ten tweede dienen zowel de EU als de VS het recht op vrijheid, democratie, gerechtigheid en mensenrechten te waarborgen. Als een van ons de oorlog tegen het terrorisme voert op een manier die in strijd is met deze fundamentele beginselen, hebben de terroristen gewonnen. Daarom dringt dit Parlement erop aan dat zowel de gevangenen uit de EU als die van buiten de EU in Guantánamo Bay – waaronder vijf ingezetenen van mijn Londense kiesdistrict – onverwijld een eerlijk en openbaar proces krijgen voor een bevoegde, onafhankelijke en onpartijdige rechtbank, en dus niet berecht worden door militaire rechtbanken.
Volgens het Hooggerechtshof van de Verenigde Staten is de bescherming waarin de Amerikaanse grondwet voorziet van toepassing, maar de huidige regering dwarsboomt de tenuitvoerlegging van die uitspraak. Welke concrete stappen onderneemt de EU om de VS er, in hun eigen belang – en dat van ons – van te overtuigen zich te onderwerpen aan de rechtsstaat? Was het niet eenvoudiger geweest als het Verenigd Koninkrijk niet exact hetzelfde deed door ook mensen gevangen te houden zonder aanklacht of proces?
Wat is er, als het gaat om de goed gedocumenteerde, wrede en onderdrukkende behandeling in Guantánamo Bay, de Abu Ghraib-gevangenis en elders, aan de hand met de moraal en het rechtsbesef? Sommigen, waaronder ikzelf, zouden hetgeen daar gebeurt als marteling willen bestempelen. Geïnterneerden in het Engelse Belmarsh worden letterlijk gek gemaakt door voor onbepaalde tijd te worden gevangengehouden. De voormalige Britse ambassadeur in Oezbekistan heeft erop gewezen hoe bewijs wordt gebruikt dat is verkregen door marteling. Zijn wij bereid dergelijke normen te aanvaarden? Ik zie ernaar uit te horen welke moeite de EU zich getroost om dit morele en rechtelijke verval krachtdadig te stuiten.
Martínez Martínez (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het valt toe te juichen dat het Europees Parlement debatteert over de kwestie van de gevangenen in Guantánamo Bay en een resolutie aanneemt over een dermate schrijnende schending van de mensenrechten en het internationaal recht.
Dit is niet onze eerste resolutie over dit onderwerp. Die werd in februari 2002 aangenomen, en sindsdien hebben we aanzienlijke vooruitgang geboekt. De inleiding was destijds wel heel erg ironisch, want daarin verklaarde het Europees Parlement zich opnieuw onverminderd solidair met de Verenigde Staten in de strijd tegen het terrorisme, onder eerbiediging van alle rechten en vrijheden van het individu. In de rest van de tekst werd echter uitsluitend geprobeerd het optreden van de VS goed te praten door wat er in Guantánamo Bay gebeurde toe te schrijven aan een Conventie van Genève die duidelijkheid ontbeerde en nodig bijgewerkt moest worden.
Nu, tweeënhalf jaar na dato, strekt die resolutie het Parlement slechts tot schande. Gelukkig namen we twee jaar later het verslag-Andreasen aan, met daarin een aanbeveling aan de Raad, die aanzienlijk gepaster was.
De tekst die vandaag ter tafel ligt mag dan politiek correct zijn, maar is volgens mij veel te voorzichtig geformuleerd. We lopen nog altijd op eieren, terwijl het toch gaat om een radicale schending van de rechtstaat en de regels die de internationale gemeenschap heeft opgesteld voor het handhaven van de vrede. Ernstiger nog is dat we niets zeggen over het feit dat de Verenigde Staten onze oproep van zeven maanden geleden volkomen aan de laars hebben gelapt, zonder hierop zelfs maar te reageren.
Mijn toespraak is dan ook bedoeld als aanklacht tegen de misdadige aard van wat er in Guantánamo Bay gaande is, en als veroordeling van de hypocrisie en de dubbele moraal waarmee dit onderwerp door een groot aantal organen binnen de Unie, en zelfs door het Parlement wordt benaderd. Terwijl enerzijds eisen worden gesteld en zelfs hindernissen worden opgeworpen voor een dialoog met het land waarbinnen Guantánamo Bay een enclave is, wordt anderzijds verklaard dat wij met de Verenigde Staten eenzelfde gemeenschap van waarden vormen.
Dat dit een gotspe is, moge blijken uit de gebeurtenissen in Guantánamo Bay. Als dat de gemeenschap van waarden is die wij delen, laat mij er dan alstublieft buiten. Die van mij, mijn gemeenschap van waarden waarvoor ik heb gestreden in Spanje, onder veertig jaar dictatuur met de steun en de zegen van Washington, is heel wat anders. De gemeenschap van waarden waarin ik, en met mij vele anderen, geloven is namelijk eenvoudig die van de Europese Grondwet. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega’s, het standpunt van onze fractie over dit onderwerp is duidelijk en ondubbelzinnig. Wij zijn ons terdege bewust van de dreiging die uitgaat van het hedendaagse terrorisme – dit verschrikkelijke, mondiale terrorisme. We begrijpen voor welke uitdagingen dit soort terrorisme ons stelt. Het is vandaag de dag – en dat heb ik al vaker gezegd – de ernstigste bedreiging voor de mensenrechten en de grondrechten. We herhalen daarom onze solidariteit met de slachtoffers van de verschrikkelijke terroristische aanslagen van 11 september en die van 11 maart jongstleden in Madrid.
Wij zijn ons ervan bewust dat de belangrijkste plicht van democratieën erin bestaat het terrorisme te bestrijden en terroristische netwerken op te rollen. We mogen daarbij echter geen afbreuk doen aan de waarden die we wensen te verdedigen en te bestendigen. We moeten dat onder alle omstandigheden kunnen aantonen, en vooral in deze strijd. Daarom betreuren wij het als gevangenen slecht of onmenselijk behandeld worden, en dat geldt dus ook voor de gevallen waar we het nu over hebben.
Wij betreuren het dat de omstandigheden zodanig zijn dat we voor deze resolutie moeten stemmen, maar gelet op de bewijzen die aan het licht zijn gekomen kunnen we niet anders: we moeten immers altijd aangeven dat we consequent zijn als we opkomen voor onze waarden en rechten. We zijn er overigens van overtuigd dat dit ook het algemene richtsnoer is van de Noord-Amerikaanse cultuur waarmee we zovele banden hebben. We kunnen onszelf herkennen in de beslissingen en aanbevelingen van het Hooggerechtshof en we hopen – met een verwijzing naar een bericht in de New York Times – dat de richtlijnen van president Bush en minister van Buitenlandse Zaken Rumsfeld rigoureus worden gevolgd, in dier voege dat een einde wordt gemaakt aan mishandeling, dat klachten die de buitenwereld bereiken kunnen worden onderzocht, en dat alle gevangenen een eerlijk proces krijgen en een behandeling ontvangen overeenkomstig de waarden waar we voor staan en de grondrechten die we verdedigen. 
Meyer Pleite (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het is mijn vurige wens dat de kiezers in de VS aanstaande dinsdag de extreemrechtse regering van de heer Bush naar huis sturen. Dat zou de snelste manier zijn om een einde te maken aan de middeleeuwse behandeling die de krijgsgevangen in Guantánamo Bay momenteel ten deel valt.
De regering-Bush heeft de klok van de beschaving immers eeuwen teruggezet met haar barbaarse concept van de preventieve oorlog. De vernederingen die de krijgsgevangen in Guantánamo Bay moeten verduren zijn daarvan een uitvloeisel. Hier is sprake van schending van de Conventie van Genève en van het recht op een openbaar, onafhankelijk proces en juridische vertegenwoordiging. Er is bovendien sprake van marteling. Er zijn al getuigenissen van mensen die zijn gemarteld.
Waar wachten we als Europeanen nog op? Gisteren spraken we in dit Parlement nog over hoe gevoelig het ligt om goed om te gaan met de bescherming van de vrijheid. Welnu, het oude Europa kan er niet het zwijgen toe doen wanneer een regering zich schuldig maakt aan zulke schandalige praktijken als het in ware middeleeuwse kerkers vasthouden van krijgsgevangen, met de mond afgeplakt. Dat kan het oude Europa niet tolereren, en het moet daarom een krachtig protest laten horen. Ik ben het eens met mijn Spaanse collega wanneer hij zegt het belang van deze resolutie weliswaar in te zien, maar de benadering te voorzichtig te vinden. We moeten veel duidelijker stelling nemen tegen de schande van Guantánamo Bay. 
Posselt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de strijd tegen alle vormen van terrorisme is een belangrijk doel van de internationale gemeenschap en de Europese Unie. Ik heb het bewust over terroristen en “alle vormen van terrorisme”, want de formulering “het terrorisme”, alsof het gaat om een homogeen verschijnsel, bevalt me niet, omdat het een verkeerd wereldbeeld suggereert. Maar één ding moeten we heel goed beseffen: deze strijd kan enkel op basis van het recht gevoerd en gewonnen worden. En zo duidelijk als de Europese Volkspartij en het Europees Parlement aan de zijde van de VS stonden bij de omverwerping van het Talibaan-regime en de acties tegen terroristen, zo duidelijk zeggen wij “neen” tegen wat er in Guantánamo gebeurt.
Want, beste collega Meyer Pleite, wat daar gebeurt is helaas niet middeleeuws. In de Middeleeuwen was er tenminste nog een rechtssysteem, al was dat anders dan het onze. In Guantánamo heerst volledige rechteloosheid. Wij willen dat de gevangenen in Guantánamo toegang krijgen tot internationale of nationale rechtbanken en in ieder geval tot onafhankelijke rechtbanken, dat ze vrij bezoek mogen ontvangen en dat ze alle rechten krijgen die voortvloeien uit het humanitaire volkerenrecht. Dat heeft niets te maken met het relativeren van hun terroristische aspiraties, maar is simpelweg een voorwaarde om terrorisme doeltreffend te bestrijden. De VS is een van de oudste democratieën ter wereld. De Verenigde Staten hebben vrijheid en democratie gebracht naar een groot aantal Europese landen. Zonder krachtige steun van en een hecht bondgenootschap met de VS waren we er nooit in geslaagd het IJzeren Gordijn neer te halen en vele collega’s in deze zaal zouden hier niet hebben gezeten als de VS geen democratische mondiale politiek zou hebben gevoerd. Daarom roep ik de Verenigde Staten op samen met ons te strijden tegen onrecht en dictatuur, maar dan wel op basis van het internationaal recht en de mensenrechten. 
Lynne (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, sinds Guantánamo Bay als gevangenis fungeert zijn al bijna tweehonderd mensen, waaronder vijf Britse onderdanen, vrijgelaten. Dat betekent dat al deze mensen tegen hun wil tot twee jaar toe werden vastgehouden, zonder dat hun verteld werd waarom. Zij werden gemarteld, contact met familie, vrienden of juridische vertegenwoordigers werd hun ontzegd, en uiteindelijk werd hun geen enkele misdaad ten laste gelegd. Hoe kan een beschaafde, democratische samenleving dit niet alleen rechtvaardigen maar zelfs vergoelijken? Als een land als bijvoorbeeld Iran hetzelfde deed bij een Amerikaans burger, weet ik zeker dat George Bush de eerste zou zijn om dit te veroordelen.
Een van de mensen uit mijn kiesdistrict, Moazzam Begg, die wordt vastgehouden in Guantánamo Bay, heeft een brief geschreven aan zijn familie die de censuur heeft weten te passeren. Daarin wordt een hele reeks misstanden beschreven. Tezamen met andere bewijzen van ex-gevangenen en mensen die er hebben gewerkt wordt er een verontrustend beeld geschetst van wat daar gaande is. Er moet onmiddellijk een onafhankelijk onderzoek komen naar deze beschuldigingen. Voor alle gedetineerden in Guantánamo Bay geldt dat zij al veel te lang in een onaanvaardbare rechtsonzekerheid worden vastgehouden. 
Lamy,
   .  Mijnheer de Voorzitter, de strijd tegen het terrorisme is ontegenzeggelijk een van de belangrijkste uitdagingen waar onze samenleving en de gehele internationale gemeenschap zich voor geplaatst zien, maar het is ook evident dat deze strijd ons met de hoogst belangrijke vraag confronteert hoe het terrorisme de bevordering en de bescherming van de mensenrechten in de weg kan staan. Wat dat aangaat is het standpunt van de Unie simpel en helder. Het is overigens hetzelfde standpunt dat u allen zojuist zonder uitzondering in dit debat hebt bevestigd, namelijk dat de strijd tegen het terrorisme ondergeschikt moet blijven aan de eerbiediging van de mensenrechten en niet andersom.
Wat de situatie betreft van de ongeveer 550 personen die nog altijd gevangengehouden worden in Guantánamo Bay: de Commissie is als zodanig niet bevoegd om namens hen op te treden, maar dat belet ons niet de situatie aandachtig te volgen. De lidstaten hebben bovendien langs bilaterale weg hun zorgen kenbaar gemaakt aan de Verenigde Staten als het gaat om de behandeling van hun onderdanen.
De recente uitspraak van het Amerikaanse Hooggerechtshof in de zaak Rasoul tegen Bush vormde een belangrijke eerste stap naar een herstelde bescherming van de fundamentele rechten van de mens. Volgens het Hooggerechtshof van de Verenigde Staten zijn de Amerikaanse federale rechtbanken namelijk bevoegd zich uit te spreken over de rechtmatigheid van de detentie van buitenlandse onderdanen die in het buitenland zijn gevangengenomen in het kader van vijandelijkheden en die worden vastgehouden in Guantánamo Bay. Het is dan ook betreurenswaardig dat bij de onderzoeksrechtbanken die naar aanleiding van dit besluit speciaal zijn ingesteld om de status van strijders te onderzoeken, de gevangenen zich tijdens hun proces niet door een advocaat mogen laten verdedigen.
De Europese Unie heeft benadrukt dat de maatregelen tegen terrorisme vergezeld dienen te gaan van een onvoorwaardelijk verbod op alle vormen van marteling en wrede, onmenselijke of vernederende behandeling. Volgens het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten is het staten wel degelijk toegestaan onder bepaalde omstandigheden inbreuk te maken op bepaalde rechten als er sprake is van een noodsituatie. Bepaalde rechten zijn evenwel onschendbaar en moeten onder alle omstandigheden geëerbiedigd worden, zoals het recht om niet gemarteld te worden of het recht om niet willekeurig te worden gevangengezet. Aan deze verplichtingen, die eveneens deel uitmaken van de VN-Conventie tegen Marteling en de Geneefse conventies, dient men zich te allen tijde te houden.
Ten slotte, als het gaat om de personen die ervan worden beschuldigd deel uit te maken van de Talibaan of Al-Qaeda, of die nu op Guantánamo vastzitten of elders, zou de internationale gemeenschap zich, naar onze mening, moeten inspannen om aanhoudend haar volledige adhesie te betuigen met de mensenrechten en het humanitaire recht. Echte vooruitgang in de strijd tegen het terrorisme is immers alleen mogelijk indien we ervoor zorgen dat die waarden door alle partijen worden geëerbiedigd. 
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt aansluitend plaats. 
Gahler (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, er hebben zich enkele ontwikkelingen voorgedaan die we in acht moeten nemen. Ik stel daarom voor om, in overleg met de andere fracties, overweging N te vervangen. 

... “verlangt een bevestiging van de Iraanse autoriteiten in de zaak van de 13-jarige Zhila Izadi, die veroordeeld zou zijn tot dood door steniging, alsmede ten aanzien van de veroordeling van haar 15-jarige broer Bakhtiar tot 250 zweepslagen, dat beiden onvoorwaardelijk zijn vrijgelaten zonder verder vervolg van hun zaak”. 
De Voorzitter.
   Wij gaan over tot de stemming over de:
(1)
De Voorzitter.
    Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
