Voortgangsverslag 2007 over Turkije (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag door mevrouw Oomen-Ruijten, namens de Commissie buitenlandse zaken, inzake het voortgangsverslag 2007 over Turkije.
Ria Oomen-Ruijten
Voorzitter, sinds het laatste verslag over Turkije hebben zich in dat land een aantal positieve ontwikkelingen voorgedaan. Ik denk dan aan de goedkeuring van de wet op de stichtingen of, nog veel recenter, de eerste aanpassing van artikel 301, die moet leiden tot verdere hervormingen die nodig zijn om de volledige vrijheid van meningsuiting te waarborgen. Het is echter ook duidelijk dat Turkije een gemengd beeld presenteert en dat er veel meer gedaan moet worden om de afspraken met Europa na te komen, maar ook om de beloften aan de eigen bevolking in te lossen.
Het verslag dat er nu ligt is evenwichtig. Ik mag hopen dat enkele stokpaardjes die nu bereden worden, het niet halen, want dan blijft het verslag evenwichtig. Voorzitter, in het verslag heb ik alle problemen benoemd en zijn er drie belangrijke boodschappen.
Ten eerste, wij zijn bezorgd over de gevolgen van de zaak die voor het hof loopt over de AKP. Wij verwachten dat het constitutionele hof de beginselen van de rechtsstaat, de Europese normen en de richtsnoeren van de Commissie van Venetië voor het verbieden van partijen eerbiedigt. Wij zijn ingenomen met het feit dat de democratie in 2007 zegevierde over pogingen van het leger om het politieke proces te verstoren. Maar wij zijn ook ongerust dat er nog steeds krachten aan het werk zijn die proberen het land te destabiliseren. Het is duidelijk dat de modernisering van dit land en de hervormingen nu nodig zijn. Premier Erdoğan heeft beloofd dat 2008 het jaar van de hervormingen gaat worden en wij zullen hem met genoegen daaraan houden. De regering moet nu gebruikmaken van de sterke parlementaire meerderheid om resoluut hervormingen aan te pakken, hervormingen die cruciaal zijn voor de transformatie van Turkije in een moderne en welvarende democratie die is gebaseerd op een seculiere staat en een pluralistische samenleving. Een hervorming die eerst en vooral in het grootste belang is van de Turkse burger zelf.
Een derde punt. Het grondwettelijke proces is dé mogelijkheid om een nieuwe burgerlijke grondwet op te stellen, waarvan de bescherming van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden het hart vormt. Alleen zo kan een systeem van checks and balances ontstaan ter waarborging van democratie, rechtsstaat, sociale cohesie en scheiding tussen godsdienst en staat. Wanneer men kijkt naar recente cijfers blijkt dat de handhaving van de scheiding tussen kerk en staat spanningen veroorzaakt in de Turkse samenleving. Maar liefst 72 procent van de hoogopgeleide Turken hebben zorgen over het seculiere karakter van Turkije, 60 procent van de burgers in alle grote steden en bijna 50 procent van de andere Turkse burgers. En, Voorzitter, die onrust is aangegrepen door justitie, de aanklagers die de ruimte nemen om een parlementaire meerderheid naast zich neer te leggen en wel zeer onafhankelijk te werk gaan. Een justitieel apparaat behoort in een rechtsstaat onafhankelijk, maar ook onpartijdig te zijn. De nieuwe grondwet is de enige manier waarop de Turkse regering het land kan hervormen, de scheiding tussen kerk en staat, en de rechtsstaat kan verankeren om zo nieuw vertrouwen van de burgers te winnen.
Noodzakelijk daarbij is dat een brede betrokkenheid van alle maatschappelijke organisaties bij dat grondwettelijke proces is gegarandeerd. Dat houdt dan voor mij in dat met alle politieke partijen, etnische en religieuze minderheden en sociale partners een consensus wordt bereikt over die modernisering. Die modernisering moet waarborgen dat de individuele rechten van de burgers, de burgerlijke vrijheden, in overeenstemming worden gebracht met het Europees Verdrag ter bescherming van de rechten van de mens.
Wij moeten met respect verder gaan met de onderhandelingen tussen de EU en Turkije, maar ook zonder hypocrisie, zodat wij open en eerlijk tegenover elkaar durven te zijn. Ik betreur het zeer dat mijn collega - ik noem hier Joost Lagendijk - zo wordt aangevallen wanneer hij open en eerlijk aangeeft waar fouten gemaakt worden en ook om medewerking van alle politieke partijen ten behoeve van het hervormingsproces heeft gevraagd.
Voorzitter, ik vat samen. Er is nog veel te doen wanneer het gaat om de positie van de verschillende religieuze minderheden in Turkije, de positie van de Koerdische bevolking en andere minderheden, de sociaal-economische ontwikkeling van de regio's, de versterking van de positie van vrouwen, de dialoog van de Turkse overheid en de sociale partners, waarbij ik met name aandacht vraag voor de vakbeweging die vaak onder druk staat, het constructief meewerken aan een oplossing voor de kwestie Cyprus en het goed nabuurschap in de regio. Kortom, voldoe alstublieft aan de afspraken die gemaakt zijn.
Voorzitter, ik benadruk nogmaals dat naar mijn overtuiging alleen een samenleving die zich laat leiden door het respect voor de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, en die gebaseerd is op de democratie, de rechtsstaat en een sociaal georiënteerde markteconomie zich tot een vredige, stabiele en welvarende samenleving kan ontwikkelen.
Janez Lenarčič
fungerend voorzitter. - (SL) Ten eerste wil ik mevrouw Ria Oomen-Ruijten bedanken voor het verslag dat zij heeft opgesteld. De Raad is van mening dat dit verslag een belangrijke bijdrage levert aan het debat over het toetredingsproces van Turkije.
Het Sloveense voorzitterschap heeft Turkije aangemoedigd verdere stappen te nemen om dichterbij toetreding tot de Europese Unie te komen. In de Raad wordt momenteel gedebatteerd over de acht resterende verslagen over de evaluatie van de aanpassing van wetgeving, de zogenaamde screeningsverslagen. Als er goede vorderingen worden gemaakt met de technische voorbereidingen, kunnen we misschien twee nieuwe hoofdstukken openen bij de toetredingsconferentie van de EU en Turkije in juni.
Als het gaat om de hervormingen in Turkije, zijn we het eens met de beoordeling van het Europees Parlement dat dit jaar doorslaggevend zal zijn voor dit proces en we geloven dat Turkije deze kans niet mag missen.
Een herzien toetredingspartnerschap, dat in februari van dit jaar is geaccepteerd, definieert de belangrijkste prioriteitsgebieden waarvoor het land het hervormingsproces moet versnellen. Natuurlijk zal de daadwerkelijke voortgang van deze hervormingen rechtstreeks invloed hebben op het verdere verloop van het onderhandelingsproces.
Ik wil eveneens benadrukken dat we de zorgen van het Europees Parlement delen als het gaat om de zaak die loopt tegen de AKP (de Gerechtigheids- en Ontwikkelingspartij). Het voorzitterschap heeft een verklaring uitgegeven waarin wordt benadrukt dat de scheiding tussen de uitvoerende en de rechterlijke macht een fundamenteel beginsel van alle democratische samenlevingen is en dat dit beginsel moet worden gerespecteerd. We zullen de ontwikkelingen op de voet volgen. We hopen dat de uitkomst van de zaak die is aangespannen, in overeenstemming zal zijn met democratische normen en dat hierbij wordt voldaan aan de beginselen van de rechtsorde. We hopen dat het vereiste hervormingsproces niet zal worden beïnvloed door deze zaak.
Sta me toe door te gaan met het noemen van een aantal aspecten van de bevestiging van fundamentele vrijheden en van het respect voor mensenrechten. Op deze gebieden zijn hervormingen in Turkije met name belangrijk.
Ten aanzien van de vrijheid van meningsuiting verwelkomen we het amendement op artikel 301 van het wetboek van strafrecht. Het is een stap in de goede richting. Om de vrijheid van meningsuiting echter daadwerkelijk te waarborgen is het noodzakelijk dat dit artikel ook adequaat wordt toegepast. Afgezien daarvan moeten ook een aantal andere bepalingen in overeenstemming worden gebracht met de Europese normen.
Ten aanzien van de godsdienstvrijheid verwelkomen we de wet op de stichtingen. Dit is een stap in de goede richting. Tegelijkertijd benadrukken we dat er op dit gebied nog meer moet worden gedaan om, overeenkomstig Europese criteria, religieus pluralisme te waarborgen.
Ten aanzien van de betrekkingen tussen het leger en het civiele gezag bevestigde de uitkomst van de grondwettelijke crisis vorig jaar dat het democratische proces uiterst belangrijk is. Toch hebben de strijdkrachten nog steeds een aanzienlijke politieke invloed. In dit opzicht is het noodzakelijk dat het civiele democratische gezag over het leger wordt versterkt en dat bovendien de zeggenschap van het parlement over het defensiebudget wordt verstevigd.
Ten aanzien van de situatie in het zuidoosten van het land spreken wij onze scherpe veroordeling van de terroristische aanslagen uit en laten wij weten dat we solidair zijn met het Turkse volk. We ondersteunen Turkije bij inspanningen om de bevolking te beschermen en bij de strijd tegen terrorisme. Tegelijkertijd waarschuwen we dat het absoluut noodzakelijk is dat de bepalingen van de internationale wetgeving worden gerespecteerd en dat er wordt gestreefd naar het behoud van vrede en stabiliteit in de wijde regio.
Zoals u allen weet, evalueert de Europese Unie de voortgang van Turkije door te kijken in hoeverre dit land voldoet aan de politieke criteria van Kopenhagen en in welke mate de bepalingen in het onderhandelingsraamwerk voor Turkije worden nageleefd. De Raad zal ook een evaluatie uitvoeren van de implementatie van het extra protocol van het verdrag van Ankara. In dit verband vind ik spijtig dat Turkije nog steeds niet aan zijn verplichtingen heeft voldaan en dat er geen voortgang is als het gaat om de normalisatie van de betrekkingen met de Republiek Cyprus.
De belangrijke aspecten van voortgang op het gebied van de toetredingsonderhandelingen zijn zonder twijfel onder meer inspanningen voor goede betrekkingen met buurlanden en een vreedzame oplossing van geschillen, overeenkomstig het oprichtingsdocument van de Verenigde Naties.
Dank u wel.
Olli Rehn
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ten eerste wil ik mevrouw Oomen-Ruijten en de Commissie buitenlandse zaken bedanken voor een uiterst solide, overtuigend en evenwichtig verslag. Bij de toetredingsonderhandelingen met Turkije zijn tot dusver zes hoofdstukken geopend en, zoals de heer Lenarčič zei, moet het tijdens het Sloveense voorzitterschap mogelijk zijn om nog twee hoofdstukken te openen, en wel over het vennootschapsrecht en over intellectueel eigendom.
Ik wil u in dit verband herinneren aan een eenvoudig maar absoluut fundamenteel leidend beginsel van het uitbreidingsbeleid van de EU, dat van toepassing is op elk kandidaat-land, inclusief Turkije: het tempo van de onderhandelingen is afhankelijk van de voortgang die wordt gemaakt met de gerechtelijke en democratische hervormingen, en met name van de tenuitvoerlegging hiervan. Met andere woorden, de technische besprekingen vormen de muren en kamers van het huis, en misschien zelfs op een dag het dak van het huis, terwijl de gerechtelijke en democratische hervormingen de fundering vormen van het huis van elk nieuw EU-lid. En, zoals elke bouwer weet, moeten er eerst stevige funderingen zijn voordat er aan de muren kan worden begonnen. Dus eerst moeten de hervormingen plaatsvinden, pas dan kunnen de technische onderhandelingen doorgang vinden.
Daarom vind ik het verslag van mevrouw Oomen-Ruijten ook zo relevant. De Commissie deelt haar mening als het gaat om het langzame tempo van de hervormingen. Er zijn wel bepaalde hervormingen in de wetgeving doorgevoerd. Ik heb vastgesteld dat u de wet op de stichtingen verwelkomt en op uw verzoek zal de Commissie de komende herfst in haar volgende voortgangsverslag over Turkije verslag doen van deze wet en de tenuitvoerlegging hiervan.
Bovendien is de onlangs uitgevoerde herziening van het beruchte artikel 301 een stap in de goede richting. Waar het echter uiteindelijk om gaat is de correcte tenuitvoerlegging hiervan, zodat de vrijheid van meningsuiting voor iedereen in Turkije wordt gewaarborgd.
Naast de fundamentele vrijheden van meningsuiting en godsdienst, is er ook verdere voortgang nodig op gebieden ten aanzien van culturele en taalkundige rechten, rechten voor vrouwen en kinderen, en rechten voor vakbonden. Kortom, een hernieuwde focus op aan de EU gerelateerde hervormingen is absoluut noodzakelijk. Dit zou ook bijdragen aan het te boven komen van de huidige politieke crisis.
Dit is eveneens de boodschap die voorzitter Barroso heeft overgebracht tijdens ons recente bezoek aan Turkije. De regering en de oppositiepartijen moeten de dialoog aangaan en zoeken naar compromissen als het gaat om de gevoelige kwesties die het binnenlandse debat domineren, waaronder het grondwettelijke hervormingsproces. Zowel secularisme als de democratie moeten in dit verband worden verdedigd.
Ik vind het spijtig dat de wet op de ombudsman al twee jaar wordt geblokkeerd door het Constitutionele Hof. Ik verwelkom het feit dat u erop aandringt dat deze blokkade wordt opgeheven, zodat het ambt van ombudsman onverwijld kan worden ingesteld. We weten allemaal wat voor een belangrijke rol de functie van ombudsman speelt, want een ombudsman zorgt ervoor dat de autoriteiten rekenschap moeten afleggen en verbetert de rechten van burgers in de EU-lidstaten.
De kern van de hervormingen is ervoor te zorgen dat Turkije wordt omgevormd tot een open en moderne samenleving, met volledig respect voor vrijheid en democratie, diversiteit en tolerantie, en met name voor democratisch secularisme.
Het bestaan van onze Unie rust op de gedeelde grondwaarden van de democratie, de rechtsorde en de mensenrechten. Zij vormen de basis van de familiegeest en de huwelijksovereenkomst, zoals Jacques Delors dit heeft geformuleerd, waarvoor wij Europeanen ons inzetten.
Deze waarden zijn in het onderhandelingskader voor Turkije geformuleerd en het is de plicht van de Commissie hierop toezicht te houden. De rol van de Commissie in het toetredingsproces kan worden gezien als "de vriend die de waarheid vertelt”, zelfs als de waarheid soms niet welkom is in delen van de EU of in Turkije.
We kunnen derhalve niet onverschillig zijn voor wat er zich afspeelt in kandidaat-landen, vooral niet als het gaat om gebeurtenissen die onze gedeelde democratische waarden beïnvloeden. Ik heb nota genomen van uw zorgen over de gevolgen van de zaak tot opheffing van de AKP. De uitspraak van het Constitutionele Hof moet in ieder geval in overeenstemming zijn met democratische beginselen en met de rechtsorde, waaronder de richtlijnen van de Commissie van Venetië van de Raad van Europa.
We willen dat Turkije deze zaak afsluit en hierbij Europese waarden respecteert. Turkije kan het zich niet veroorloven nog een jaar te verspillen als het gaat om hervormingen. Er moet worden voldaan aan democratische beginselen en we willen hierbij vooruitgang zien, geen achteruitgang.
Ik wil afsluiten met een paar opmerkingen over Cyprus. Het is nu tijd dat de leiders van de twee bevolkingsgroepen een eind maken aan de impasse en stappen doen in de richting van de hereniging van het eiland. Ik vertrouw erop dat Turkije volledig zal bijdragen aan een oplossing. De Commissie spreekt haar goedkeuring uit over een hernieuwd VN-proces en zal volledige steun bieden aan beide bevolkingsgroepen op het eiland zodat de benodigde compromissen kunnen worden gesloten.
Emine Bozkurt
rapporteur voor advies van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid. - (NL) Onlangs is er in Turkije belangrijke sociale en arbeidswetgeving aangenomen. Eén belangrijk doel: meer vrouwen op de arbeidsmarkt krijgen. Want economische participatie is hard nodig om de positie van vrouwen te versterken.
Overbodig om te zeggen, maar vrouwenrechten zijn mensenrechten. Het is voor vrouwen belangrijk dat zij grondrechten zoals seksuele en reproductieve rechten kunnen claimen en niet de dupe worden van vage criteria als "tegen de openbare zeden”. Dit is overigens ook voor homo-organisaties essentieel. In Turkije zijn instrumenten hard nodig om hier toezicht op te houden en gender mainstreaming in te voeren. Ik pleit daarom voor een vrouwenrechtencommissie in het Turkse parlement met volledig wetgevende bevoegdheden.
Volgend jaar zijn er in Turkije lokale verkiezingen. Landelijk was er een verdubbeling van het aantal vrouwelijke parlementariërs. Maar er is meer nodig, want lokaal ligt de participatie nog onder de 1 procent, een enorme uitdaging om een faire representatie van vrouwen in de politiek nu eens écht waar te maken.
Giorgos Dimitrakopoulos
Mevrouw de Voorzitter, eerst wil ik mevrouw Oomen-Ruijten gelukwensen met haar verslag en haar ook prijzen voor haar samenwerking tijdens het opstellen hiervan.
Het verslag stuurt een duidelijke boodschap naar Turkije dat de weg naar Europa en de uiteindelijke toetreding tot de Europese familie uit de volgende stadia zal bestaan.
Ten eerste moet dit land doorlopend werken aan het versterken van de hervormingen in alle sectoren en structuren.
Ten tweede moet dit land volledig en absoluut respect tonen voor mensenrechten en de rechten van minderheden.
Ten derde moeten de Turkse troepen worden teruggetrokken uit Cyprus en moet er een bijdrage worden geleverd aan een eerlijke en duurzame oplossing voor de kwestie rond Cyprus. Het is nu tijd dat wij allemaal onze steun geven aan de initiatieven van president Christofias op dit gebied.
Ten vierde moet Turkije goede betrekkingen onderhouden met zijn buurlanden in het algemeen, en met Griekenland in het bijzonder. Dit houdt in dat alle schendingen van het vluchtinformatiegebied moeten ophouden, evenals alle andere soorten provocaties.
Er zijn natuurlijk krachten in Turkije die uit zijn op destabilisatie, terwijl er ook Turkse burgers zijn die hopen op een democratischer, progressiever, ontwikkeld, milieubewust, op sociaal bewustzijn gestoeld, vredelievend en Europees georiënteerd Turkije. Deze burgers moeten de boodschap krijgen dat hun inspanningen niet voor niets zijn en dit is wat het verslag van mevrouw Oomen-Ruijten bereikt, net als de discussie die we hier vandaag voeren.
Hannes Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, fungerend voorzitter, commissaris, dames en heren, ten eerste wil ik mevrouw Oomen-Ruijten bedanken voor de uiterst vruchtbare en constructieve samenwerking. Namens mijn fractie wil ik eveneens solidariteit met de heer Lagendijk betuigen. Wij verwerpen alle op hem gerichte oneerlijke aanvallen.
Ik wil mijn opmerkingen graag beperken tot één belangrijke kwestie, namelijk het dreigende verbod op twee partijen, de AKP en de DTP. We willen zeer duidelijk stellen dat in beide gevallen een verbod compleet onacceptabel voor ons zal zijn en grote belemmeringen zal opwerpen als het gaat om de toetreding van Turkije tot de Europese Unie. Het is in onze opvatting van democratie volledig ondenkbaar dat een rechtbank een groot aantal stemmers het recht ontneemt de politieke situatie in hun land te beïnvloeden nadat ze hun stem al hebben uitgebracht op de partij van hun voorkeur. Dit is onacceptabel in het geval van de regeringspartij en het is ook onacceptabel in het geval van de DTP (Partij voor een Democratische Samenleving). Er staan fundamentele juridische en democratische beginselen op het spel die indruisen tegen een dergelijke gang van zaken.
Voor wat betreft de DTP, in plaats van de kans te grijpen om met de vertegenwoordigers van het Koerdische volk te praten en een dialoog te starten omdat wij, net als de Turken, tegen terrorisme zijn, wordt er geprobeerd deze partij ook te verbieden. Ik weet dat niet iedereen in de DTP bereid is de dialoog aan te gaan. In dat geval moet er gewoonweg een benadering worden gekozen die ervoor zorgt dat er op de juiste manier een dialoog wordt ontwikkeld. We roepen daarom alle gematigde krachten in Turkije ondubbelzinnig op hun uiterste best te doen om ervoor te zorgen dat deze twee partijen kunnen blijven functioneren in het Turkse politieke landschap.
We weten dat dit een langdurig proces is waarvan de uitkomst onbekend is, maar het moet een doel hebben en dit doel moet toetreding zijn. We moeten in de Europese Unie onze uiterste best doen dit doel te verwezenlijken, hierbij communicerend met onze burgers. Maar Turkije moet ook zijn uiterste best doen door de vereiste hervormingen door te voeren.
(Applaus)
Alexander Graf Lambsdorff
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Oomen-Ruijten eerst hartelijk danken voor de goede samenwerking, die deze keer net zo constructief was als vorig jaar herfst. Een kenmerk van dit verslag is de aanzienlijke consensus. De parlementaire fracties zijn het erover eens dat Turkije uit eigen beweging doorlopend verbeteringen moet aanbrengen, maar dat dit in een veel sneller tempo moet gebeuren dan voorheen. We zijn het er ook over eens dat dit iets is wat we kunnen en zelfs moeten verwachten van een toetredingskandidaat.
We geloven eveneens dat de hervormingen moeten worden doorgevoerd ondanks de grote binnenlandse politieke crisis. Ik wil graag ingaan op een punt dat de heer Swoboda zojuist heeft aangekaart: de Europese Unie is geen partij in dit verbodsproces. Commissaris Rehn zegt terecht dat secularisme en de democratie verdedigd moeten worden. Anders voorzie ik, net als de heer Swoboda, dat we te maken krijgen met een fundamenteel democratisch probleem waardoor de toetredingsonderhandelingen onder grote spanning zullen komen te staan.
Het is belangrijk aan te tekenen dat veel van de aangekaarte problemen al enige tijd aan de orde zijn, dus slechts een paar punten hoeven hier benadrukt te worden. Vorig jaar verwelkomden we het feit dat de Turkse regering een duidelijk en ondubbelzinnig mandaat voor verdere hervormingen had ontvangen. We riepen ertoe op gebruik te maken van dit mandaat om daadwerkelijk vooruitgang met de hervormingen te boeken. We verwelkomen de aanname van de wet op de stichtingen. Dit is een positieve stap, maar over het geheel genomen moeten we zeggen, en ik geloof dat er ook op dit gebied unanimiteit is, dat we allemaal teleurgesteld zijn over wat er is bereikt.
Neem de constitutionele hervorming. Deze wordt dermate overschaduwd door het hoofddoekjesdebat dat er geen werkelijke vooruitgang is geboekt als het gaat om de fundamentele vernieuwing van de Turkse grondwet. Het hoofddoekjesdebat heeft ook betrekking op de vrijheid van godsdienst en de vrijheid van meningsuiting, maar dit debat mag niet worden gebruikt voor de culturele onderdrukking van vrouwen met een seculiere overtuiging.
Een andere belangrijke kwestie, met name voor de liberale fractie, is de vrijheid van meningsuiting. Vanuit ons perspectief is de zogenaamde hervorming van artikel 301 onbevredigend. Ik heb met veel mensen in Turkije zelf gesproken en ook daar denken weinig mensen dat deze hervorming van artikel 301 serieus en goed gefundeerd is, vooral omdat dit artikel nu een symbolisch artikel is. Er zijn veel andere artikelen in het wetboek van strafrecht, die de vrijheid van meningsuiting beperken. Ik wil ze niet allemaal opnoemen, maar er is op dit gebied nog veel werk te doen.
Een ander punt waar ik het kort over wil hebben gaat over de betrekkingen met Turkije in de context van de EU en de NAVO. We willen benadrukken dat we verwachten dat Turkije zich positief opstelt ten opzichte van missies in het kader van het Europees veiligheids- en defensiebeleid (EVDB). We begrijpen de moeilijkheden die er zijn. Toch verwachten we van een toetredingskandidaat dat er een Europese geest wordt tentoongespreid wanneer de veiligheid van Europees personeel op het spel staat, zoals bij de politiemissie en de rechtsstaatmissie van de Europese Unie.
Joost Lagendijk
Collega's, er is de laatste paar weken, zoals u waarschijnlijk heeft gezien, veel kritiek vanuit bepaalde kringen in Turkije op de commissaris en op mijzelf. Wij zouden Turkije niet goed begrijpen. Wij zouden eigenlijk niet precies doorhebben wat er nu aan de hand is in Turkije.
Ik moet toegeven, soms begrijp ik een aantal zaken in Turkije inderdaad niet. Zo begrijp ik niet dat veel mensen in Turkije er géén probleem mee hebben dat de regeringspartij, die bij de laatste verkiezingen 47 procent heeft gehaald, het gevaar loopt door het constitutionele hof verboden te worden. Wat ik ook niet begrijp, is dat zo gemakkelijk over de aanbevelingen van de Raad van Europa over het verbieden van politieke partijen wordt heengestapt, omdat duidelijk is dat de zaak tegen de AKP op geen enkele manier aan die criteria voldoet. Wat ik ook niet begrijp, is dat er zo gemakkelijk heen gesprongen wordt over het feit dat, door de AKP en de DTP te verbieden, ongeveer 90 procent van de stemmen in het zuidoosten ongeldig worden verklaard, met alle gevolgen van dien. Wat ik inderdaad ook niet begrijp, is dat er zoveel commotie ontstaan is in Turkije over het feit dat de commissaris en ikzelf kritiek hebben op het feit dat het volgens ons een politieke rechtszaak is die, als zij leidt tot het verbieden van de regeringspartij, inderdaad serieuze consequenties zal hebben. Dat te zeggen is volgens mij onze plicht en dat zullen wij ook blijven doen.
Maar er is meer wat ik niet begrijp. Wat ik ook niet begrijp, is waarom het op 1 mei in Istanboel voor de autoriteiten onmogelijk was om de vakbonden toe te staan vreedzaam te demonstreren, ook op het Taksimplein, zo'n symbolische plek sinds 1977. Wat ik inderdaad ook niet begrijp, is waarom het onmogelijk was voor de autoriteiten om een onderscheid te maken tussen relschoppers en vakbonden die gebruik willen maken van hun democratische rechten. En wat ik ook niet begrijp, is waarom er zo veel buitensporig geweld nodig was tegen vreedzame demonstranten en onschuldige passanten.
Laat ik eindigen met de hoop uit te spreken dat dit Parlement doorgaat, zoals in dit verslag, met het aanmoedigen van hervormingen, maar ook met het bekritiseren van de regering én de oppositie als deze niet plaatsvinden, op een manier die ik zou willen omschrijven als helder, duidelijk, met respect voor elkaars opvattingen, maar zonder taboes. Ik ben ervan overtuigd dat, als dat gebeurt, wij elkaar dan in Turkije en de Europese Unie uiteindelijk nog beter zullen begrijpen.
Konrad Szymański
Dit uitstekende verslag zal niet goed in Ankara worden ontvangen. Aan de ene kant erkennen we de inspanningen die zijn gedaan, namelijk de aanname van de wet op de stichtingen, de hervorming van het wetboek van strafrecht als het gaat om de vrijheid van meningsuiting en de aangekondigde constitutionele wijzigingen. Aan de andere kant is er voor bepaalde kwesties nog steeds geen oplossing. Hierbij gaat het om de vrijheid van godsdienst voor andere religies dan de islam, de bemoeienis bij de activiteiten van het oecumenisch patriarchaat, en de langzame voortgang van het onderzoek naar de moord op Hrant Dink en de drie christenen uit Malatya. Ook is er niet voldaan aan bepaalde bepalingen in de associatieovereenkomst. Vorig jaar hebben we over elk van deze kwesties geschreven. De conclusie kan worden getrokken dat in de Bosporus-regio de tijd erg langzaam gaat.
In plaats van het volledige integratieproces door te drukken, moeten we misschien een juridisch raamwerk opzetten voor een vorm van samenwerking tussen Turkije en de Unie die beter bij de beide partners past. Dit zou onmiddellijk kunnen worden gedaan. De politieke dimensie van een dergelijk raamwerk zou het Europees nabuurschapsbeleid heel goed kunnen overstijgen. Deze alternatieve oplossing zou niet de spanningen veroorzaken zoals deze momenteel in Ankara en in de Europese hoofdsteden worden veroorzaakt door het debat over het volledige EU-lidmaatschap van Turkije.
Vittorio Agnoletto
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, wij zullen ons onthouden bij deze resolutie, vooral vanwege de manier waarop de Koerdische kwestie als een terzijde wordt afgedaan. Ik ben vooral van mening dat het optreden van Turkije in Noord-Irak niet slechts kan worden afgedaan als "disproportionele militaire operaties”. In plaats hiervan zouden we moeten verklaren dat dit optreden een openlijke schending van internationale wetten is.
Het Koerdische probleem kan niet worden afgedaan als slechts een sociale kwestie. Het is bovenal een politieke kwestie en we moeten de regering in niet mis te verstane bewoordingen vertellen dat er besprekingen moeten worden gestart met de lokale autoriteiten in de Koerdische regio en met de DTP. We mogen niet zwijgen over het feit dat er met geen woord wordt gerept over de uitspraak van het Hof van Luxemburg over de andere status die aan de PKK op terroristenlijsten is gegeven dan tot nu toe het geval is geweest.
We zijn van mening dat er veel oproepen aan Turkijes adres zijn geweest als het gaat om het Koerdische probleem, maar dat er tot nu geen aanzienlijke verandering is waargenomen. Dat is de reden voor onze onthouding.
Georgios Georgiou
Mevrouw de Voorzitter, ik heb het verslag van mijn collega-lid, mevrouw Oomen-Ruijten, met grote belangstelling en met respect gelezen en ik wil haar hiermee feliciteren.
Maar hoe ik het ook probeer, ik kan het verslag niet in overeenstemming brengen met actuele gebeurtenissen. Door de ontwikkelingen in Turkije kunnen we niet zien hoe de toekomst eruit zal zien voor dit land met zijn intrinsieke Aziatische eigenschappen.
Turkije heeft in het verleden geprobeerd hervormingen door te voeren. Laten we de Tanzimat-hervormingen niet vergeten of de hervormingen van Abdul Hamit en de Hatti Hümayun. Al honderden jaren wordt er geprobeerd hervormingen door te voeren, maar zonder succes.
Het besluit van het Constitutionele Hof is een onheilspellende dreiging. Politieke partijen worden verboden. Ik snap niet waarom Turkije het voorbeeld van Europa niet hoeft te volgen. Het is een toetredingsland en als...
(De spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Philip Claeys
(NL) Ter attentie van de heer Swoboda zou ik willen zeggen dat het in Europa wel al degelijk gebeurd is dat een politieke partij verboden werd en ik verwijs dan naar België, waar het Vlaams Blok, de grootste Vlaamse partij, in 2005 de facto verboden werd. Dat is natuurlijk geen excuus voor Turkije om ook politieke partijen te gaan verbieden.
Dit gezegd zijnde sta ik versteld, mevrouw de Voorzitter, over de tevredenheid van de Raad en de Commissie over de cosmetische wijziging van het beruchte artikel 301 van de Turkse strafwet, dat nog altijd evengoed de vrijheid van meningsuiting aan banden zal leggen. In plaats van de Turkse identiteit zogezegd te beledigen wordt het nu strafbaar om de Turkse natie zogenaamd te beledigen. Het is louter een kwestie van semantiek, een kwestie die nog altijd kan leiden tot daadwerkelijke gevangenisstraffen.
Artikel 301 moet niet worden gewijzigd, het moet worden geschrapt, samen met alle wetsartikelen die strijdig zijn met de vrijheid van meningsuiting en met de democratische grondrechten. Indien dat niet gebeurt, moeten de onderhandelingen gewoon stilgelegd worden, zoals men altijd heeft beloofd. Men heeft beloofd dat het onderhandelingsproces gelijke tred ging houden met het hervormingsproces in Turkije. Welnu, dit is wel degelijk niet het geval, zeker nu men al belooft dat er binnenkort twee nieuwe hoofdstukken zullen worden geopend. Indien de Europese Unie dus dit soort cosmetische opsmukoperaties goedkeurt, verliest zij elke geloofwaardigheid en wordt de hele verdere onderhandelingsprocedure een groteske farce.
Werner Langen
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ten eerste wil ik mevrouw Oomen-Ruijten hartelijk bedanken. Ze heeft een open en eerlijk voortgangsverslag geleverd dat naadloos aansluit op de verslagen die we de afgelopen jaren hebben aangenomen.
Er is echter een punt waarover ik veel sceptischer ben dan u en commissaris Rehn. Zover ik zie, heeft Turkije vorig jaar geen enkele vooruitgang geboekt. Alles is in tegendeel tot stilstand gekomen. Wij hebben het grootste belang bij een Turkije dat modern, democratisch, stabiel en Westers georiënteerd is en dat nauwe economische, politieke en culturele betrekkingen met Europa onderhoudt. Als u echter naar de feiten kijkt, ziet u alle tekenen van stagnatie.
We moeten nog steeds een oplossing vinden voor het probleem van de douane-unie. Als het gaat om Cyprus heeft Turkije een speciale status bij de Europese Unie. Als onderdeel van dit hervormingsproces hebben we een voorstel gedaan aangaande artikel 301, maar ik wil u eraan herinneren dat voormalig minister-president Tansu Çiller dertien jaar geleden in 1995, voordat we de douane-unie goedkeurden, heeft toegezegd dat er hervormingen zouden worden doorgevoerd maar er is niets gebeurd. Er wordt nu gepraat over het opleggen van een verbod en hieruit wordt het gebrek aan democratische volwassenheid van Turkije duidelijk. De partijen zijn niet in het minst verontrust dat de regerende partij verboden zou kunnen worden en dat de minister-president een verbod zou kunnen krijgen voor het bedrijven van politiek. Het leger is zowel een stabiliteitsfactor als een belemmering voor de democratie. Deze tegenstrijdigheid is ook nog niet opgelost en ik zie op veel gebieden duidelijke tekenen van een nieuw nationalisme in Turkije. Het gedrag ten opzicht van de voorzitter van onze delegatie, Joost Lagendijk, laat zien dat het eigenlijk niet om de vrijheid van meningsuiting gaat. In plaats hiervan is er een verlangen om op elke mogelijke manier in het openbaar druk uit te oefenen om zo de publieke opinie te beïnvloeden. We mogen hier niet in mee gaan.
Er is naar mijn mening momenteel absoluut geen reden tot optimisme als het gaat om Turkije en we moeten serieus nadenken over andere mogelijkheden. Dit verslag is hierover open en eerlijk en we moet het onze steun geven.
Jan Marinus Wiersma
(NL) Ook van mijn kant lof voor de rapporteur en de wijze waarop wij dit verslag gemaakt hebben. Het verslag geeft helder de richting aan waarin het Parlement wil werken, te weten onderhandelen over het lidmaatschap van de Europese Unie en niets anders.
In Turkije is 2008 aangekondigd als het jaar van de hervormingen. Wij steunen natuurlijk die ambitie, maar wij wachten wel af hoe de interne ontwikkelingen in Turkije verder zullen lopen. Mijn collega Swoboda heeft daar voldoende over gezegd. Als dat fout loopt dan krijgen wij te maken met een Turkije dat niet echt kan handelen.
Pratend over hervormingen wil ik nog eens aandacht vragen voor artikel 301 van het Wetboek van strafrecht, dat gebruikt wordt om de vrijheid van meningsuiting in Turkije op een aantal punten in te perken. De regering heeft aangekondigd dit artikel te willen wijzigen. Wij zijn van mening dat dit een goede stap is, maar wat wij het liefst zouden willen en wat volgens ons de beste oplossing is, is dat dit artikel uiteindelijk wordt ingetrokken, evenals andere beperkende bepalingen, zodat een eind wordt gemaakt aan een praktijk die helaas nog steeds bestaat, te weten dat deze artikelen worden misbruikt om de vrijheid van meningsuiting in te perken.
Ten tweede wil ik in aansluiting op mijn collega Lagendijk nog zeggen dat ook wij zeer verontwaardigd waren over de wijze waarop de politie heeft ingegrepen tijdens de 1 mei-demonstratie in Istanboel. U zult beseffen dat dit voor ons als sociaaldemocraten, voor wie 1 mei een belangrijke dag is, iets heel storends was en wij hopen dat zich dit nooit zal herhalen en doen een beroep op de autoriteiten om ervoor te zorgen dat zich dit nooit meer zal voordoen.
Tenslotte nog een opmerking over het Koerdenvraagstuk. Wij willen dat het politieke debat in Turkije ook echt plaatsvindt, dat gezocht wordt naar een politieke oplossing, dat er oplossingen worden gezocht via de weg van decentralisatie, maar ook bijvoorbeeld door het bevorderen van het gebruik van het Koerdisch in zijn algemeenheid. Ik denk dat dit een belangrijk punt is om vandaag nog eens te onderstrepen.
Tenslotte wil ik nog de aandacht vragen voor een punt dat wij herhaaldelijk aan de orde hebben gesteld, namelijk steun uitspreken voor het initiatief van de Spaanse premier Zapatero en zijn Turkse collega Erdoğan, voor wat zij noemen de alliantie van beschavingen. Wij hopen dat het Parlement vandaag eindelijk een keer onze amendementen daarover zal steunen.
Andrew Duff
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ten eerste wil ik opkomen voor Joost Lagendijk vanwege de schandalige aanvallen op zijn integriteit door de CHP en bepaalde nationalistische journalisten. Joost Lagendijk is een goede vriend van Turkije en een eersteklas voorzitter van de gemengde parlementaire commissie. Degenen die Lagendijk aanvallen, vallen dit Parlement aan en willen de democratie offeren op het altaar van agressieve secularisatie. Onze eigen boodschap moet glashelder zijn: als het Hooggerechtshof van Turkije doorgaat met het opheffen van politieke partijen, betekent dit het einde van alle vooruitzichten op Turks EU-lidmaatschap.
Cem Özdemir
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil als eerste de rapporteur bedanken voor haar goede samenwerking en haar uiterst evenwichtige verslag. Het verslag benadrukt de kritische punten die door de mensen in Turkije zelf zijn vastgesteld. Het gaat hier bijvoorbeeld om de oplossing van het Koerdische probleem op basis van een consensus terwijl de rechten van alle etnische groeperingen in Turkije worden gewaarborgd, het hoofddoekjesprobleem waarbij het ook gaat om het respecteren van degenen die geen hoofddoekje willen dragen, en het probleem van de vrijheid van godsdienst die op iedereen van toepassingen moet zijn, waaronder bijvoorbeeld op alevieten, christenen en de oecumenische patriarch van Istanbul.
We zeggen dit allemaal omdat we vrienden van Turkije zijn en omdat we een Europees Turkije binnen de Europese Unie willen zien. Daarom uiten wij deze kritiek als vriend. De Europese Unie kan ook meer doen. Signalen zoals die worden afgegeven door de heer Sarkozy, die heeft gezegd dat wat Turkije ook doet het nooit lid van de EU zal zijn, helpen zeker niet.
Roberta Angelilli
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik wil de rapporteur bedanken voor het uitstekende werk dat ze heeft gedaan om de actuele politieke, sociale en bestuurlijke situatie in Turkije zeer duidelijk in kaart te brengen.
Ongeacht of u nu positief, gematigd enthousiast of gewoonweg vijandig bent ten opzichte van de toetreding van Turkije tot de Europese Unie, behoeft het geen discussie dat Turkije ver achterloopt als het gaat om modernisatie en mensenrechten. Er zijn weliswaar wel een aantal inspanningen gedaan, maar corruptie is een wezenlijk probleem en er is nog steeds geen oplossing voor de kwestie rond Cyprus, om nog maar te zwijgen over het feit dat er nog steeds veel werk moet worden gedaan als het gaat om de betrekkingen met de Armeniërs. Dan is er het Koerdische probleem, en ook geweld tegen vrouwen is nog steeds een gevoelig punt, evenals gedwongen huwelijken en gevallen van eerwraak.
Tevens is er reden tot zorg als het gaat om de situatie met het aangeven van geboortes en de lage scholingsniveaus. Deze lijst zeker niet compleet en geeft een kort overzicht van een uiterst ingewikkelde situatie die het Parlement steeds nauwkeurig en vastberaden in de gaten moet houden. Er kan geen compromis worden gesloten als het gaat om vrijheid en fundamentele rechten...
(De spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Adamos Adamou
(EL) Mevrouw de Voorzitter, mits Turkije geheel aan alle criteria van Kopenhagen en de verplichtingen die zij onder de Associatieovereenkomst en het Aanvullend Protocol bij de Overeenkomst van Ankara is aangegaan voldoet, kan zij en moet zij tot de EU toetreden.
Het is ons volkomen duidelijk dat het de bedoeling is dat Turkije volledig toetreedt en dat de een of andere vorm van partnerschap geen alternatief is. Het vooruitzicht van Turkije tot de EU toe te treden zal het land onder druk zetten om van iedereen die in Turkije woont, waaronder ook Koerden en religieuze minderheden, de mensenrechten te eerbiedigen.
Ondanks onze bezorgdheid over de rechtszaken die op dit moment gaande zijn over de kwestie van de regeringspartij en de oppervlakkige wijziging van artikel 301 van het Wetboek van strafrecht, geloven wij dat Turkije wat vooruitgang heeft geboekt. Maar om het toetredingstraject onbelemmerd te kunnen laten voortgaan, moet het land hetzelfde doen als de landen die eerder toegetreden zijn en voldoen aan haar verplichtingen aan de EU als geheel onder het Verdrag.
Daarom moet Turkije haar verplichtingen nakomen, haar lucht- en zeehavens openstellen voor vliegtuigen en schepen van de Republiek Cyprus en het veto op de deelname van Cyprus aan internationale organisaties opheffen.
Terwijl we momenteel, dankzij de inspanningen van de Griekse en Turkse gemeenschappen op Cyprus na de overeenkomst van 21 maart tussen de leiders van de twee Cypriotische groeperingen, vooruitgang zien, mag Turkije niet in de weg staan.
Bastiaan Belder
(NL) De Republiek Turkije diskwalificeert zichzelf voor het lidmaatschap van de Europese Unie. De kwalijke bejegening van haar nietige christelijke minderheid, wellicht 100.000 burgers ofwel net eenhonderdste procent van de totale bevolking, laat mij geen andere conclusie toe. En op grond van de criteria van Kopenhagen rest trouwens Raad, Commissie en Parlement evenmin een andere keuze.
De regelrechte vervolging waaraan Syrisch-orthodoxen en andere christenen in het zuidoosten van Turkije, Tur Abdin, sinds jaar en dag blootstaan, vormt een regelrechte aanklacht tegen de Turkse staat. Hoort een land waar staatsburgers die aan christelijke erediensten deelnemen en daarover regelmatig worden verhoord door politie of geheime dienst, thuis in de Europese Unie? Verhoren die bovendien gepaard gaan met bedreiging in de persoonlijke of beroepssfeer of zelfs in enkele gevallen met folteringen. Turkse toestanden, Turkse zelfdiskwalificatie. Punt is evenwel, hoe eerlijk is de Europese Unie hierover tegenover zichzelf?
Sylwester Chruszcz
(PL) Mevrouw de Voorzitter, ik heb alle respect voor de Turkse natie en ben mij geheel bewust van de eeuwenlange nauwe betrekkingen en het nabuurschap tussen mijn land, Polen, en Turkije. Desalniettemin moet ik zeggen dat het idee van lidmaatschap van de Europese Unie van Turkije mijn begrip te boven gaat.
Hoewel Turkije al vele eeuwen op het Europese grondgebied aanwezig is, is zij cultureel gezien geen Europees land. We moeten zo veel mogelijk ons best doen om met Turkije samen te werken, maar de implicaties van de toetreding van een islamitisch land tot een Europese club zijn moeilijk te overzien. De huidige situatie in Turkije duidt er zelfs op dat de autoriteiten in Ankara er niet bepaald op gebrand zijn in Europa geïntegreerd te worden.
Naast de betrekkingen van Turkije met de Europese Unie zou ik ook graag willen verwijzen naar haar betrekkingen met Armenië. Gelukkig roept de ontwerpresolutie van het Europees Parlement de Turkse regering op haar economische blokkade op te heffen. Maar het is betreurenswaardig dat er in het document niet verwezen wordt naar de Armeense genocide.
Jacques Toubon
(FR) Mevrouw de Voorzitter, het verslag van onze collega Ria Oomen-Ruijten is grondig, eerlijk en moedig in deze tijd vol beproevingen voor Turkije, en ik wil haar daarmee graag feliciteren. Het verslag valt echter in een genre dat, naar mijn mening, steeds onwezenlijker wordt. Het Parlement en veel andere instellingen blijven de schijn ophouden, alsof onze onvermoeibare opvoedkundige pogingen Turkije kunnen veranderen. Feitelijk is dit de kern van de zaak: de tegenstrijdigheid tussen dit land, deze natie, dit fantastische volk, haar evolutie en het project dat we samen willen ondernemen.
Turkije is een natiestaat, een van de laatste in zijn soort, een van de sterkste en een van de landen die zich daar het meest bewust van is. Haar eenheid is een nationalistische eenheid, en dat is duidelijk waarneembaar voor wat betreft de erkenning van de genocide in Armenië. Het beleid raakt steeds meer geïnspireerd op één enkele religie, zelfs als deze de rug toekeert aan de seculiere aspecten, die nu juist precies de basis van haar grondwet vormen. Zij draagt haar wil tot onafhankelijkheid uit, terwijl wij hier het beginsel van integratie en het delegeren van macht en soevereiniteit willen implementeren. Dit is precies een frontale botsing tussen beide partijen.
Laten we geen illusies hebben; laten we ervan afzien de Turken zowel het een als het ander te vertellen, en hen te laten geloven dat we ofwel bereid zijn hun toetreding te aanvaarden zonder dat ze feitelijk aan de criteria van Kopenhagen voldoen of hun toetreding daarom af te wijzen, terwijl het eigenlijk om ons gaat, en hoe we ons Europees project voor ogen hebben. Laten we maar een structuur bepalen van een duurzaam partnerschap met een win-winbenadering, zodat Turkije zijn rol als regionale macht kan oppakken en de EU verder aan de profilering van haar identiteit in de wereld kan werken.
Véronique De Keyser
(FR) Mevrouw de Voorzitter, omdat ik maar één minuut de tijd heb, zal ik direct ter zake komen.
De verzoenende houding van de rapporteur, mevrouw Oomen-Ruijten, heeft heel wat valkuilen voorkomen. Maar er is er nog één, en die is het meningsverschil over amendement 14 betreffende reproductieve gezondheid. Voor de sociaaldemocraten is dit amendement geen klein detail, slechts een vrouwenprobleem. Het geeft een duidelijke scheiding van kerk en staat aan, en is een symbool van secularisme.
Als we willen dat het Turkse secularisme niet meer door het leger of door tegenstrijdige rechterlijke uitspraken wordt verdedigd, laat vrouwen dat dan doen. Ze zullen het met hun lichaam verdedigen. In een land waar nog steeds eerwraak wordt uitgevoerd, betekent het opkomen voor de seksuele rechten van vrouwen het voeren van oppositie tegen fundamentalistische excessen, van welke kant die ook komen.
István Szent-Iványi
(HU) Mevrouw de Voorzitter, laten we de situatie niet mooier voorstellen dan deze is: de kwestie van de toetreding van Turkije is op een kritiek punt aangekomen. De toetreding wordt tegengehouden door onzekerheden in het Turkse binnenlandse beleid en de schroom van de Europese Unie ten aanzien van Turkije. In deze situatie is het belangrijk er nogmaals op te wijzen dat het toetredingsproces een open proces is, maar dat het EU-lidmaatschap het gemeenschappelijke doel is. We hebben ons daartoe verplicht, en Turkije ook.
Het is in ons strategisch belang dat Turkije uiteindelijk deel zal uitmaken van het politieke orgaan Europa. Een geassocieerd lidmaatschap via de Mediterrane Unie kan een aanvulling zijn, maar kan het integratieproces niet vervangen. Turkije moet ook veel meer doen dan zij tot nu toe heeft gedaan om de democratische instellingen te versterken, de civiele controle over het leger te versterken, het rechtssysteem te hervormen, en de mensenrechten en de rechten van minderheden te bevorderen. We hebben gezamenlijk de verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat dit proces slaagt, want als de onderhandelingen vastlopen, is dat ook onze fout, niet alleen die van Turkije. Dank u wel.
Mogens Camre
(DA) Mevrouw de Voorzitter, Turkije is te groot en te verschillend om lid van de EU te worden. Als Turkije zich werkelijk volgens de beroemde uitspraak van Kemal Atatürk: "Er is slechts één beschaving” zou willen gedragen, zouden we hier niet jaar in jaar uit staan te beweren dat Turkije vast en zeker niet bereid is aan de eisen van de EU betreffende het aannemen van Europese waarden te voldoen en hun Ottomaanse waarden op te geven. Turkije is duidelijk van plan de EU uit te putten, gewoon door te blijven onderhandelen zonder te voldoen aan onze cruciale eisen dat zij verandert. Al 34 jaar lang bezet Turkije meer dan een derde van het grondgebied van een EU-lidstaat. Cyprus lijdt als geheel onder de Turkse bezetting, en het bezette gebied nog het meest. Het is duidelijk dat een grote meerderheid van de Europese burgers niet wil dat Turkije lid van de EU wordt. Het lijkt er ook op dat een steeds groter deel van de Turkse bevolking dat ook niet wil. Het is tijd om met dit toneelspel te stoppen. Turkije kan een uitbreiding van de handelsovereenkomst krijgen. In de toekomst die Turkije wil scheppen is er voor Europa geen plaats.
Ioannis Kasoulides
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik feliciteer Ria Oomen-Ruijten met haar evenwichtige en eerlijke maar nauwkeurige benadering van zo'n controversiële kwestie. Militaire coups zijn tegenwoordig uit de mode en worden vervangen door tegenstrijdige rechterlijke uitspraken. Het is ongelooflijk dat de grondwet en de wetgeving toestaan dat een regering die door zevenenveertig procent van de bevolking is gekozen door de rechterlijke macht omver geworpen wordt vanwege een aanklacht die, vergeleken met de normen van de EU, de Raad van Europa of de Commissie van Venetië, totaal niet in verhouding staat tot het verzochte vonnis.
De beginselen van de EU stroken niet met een "staat binnen een staat” of een leger dat de regering belet op haar nieuwe uitdagingen in te spelen: voor wat betreft Cyprus, om, nu de onderhandelingen weer hervat zijn, te laten zien dat Ankara de politieke wil heeft tot een schikking te komen op grond van de beginselen die de basis vormen van de EU, zonder de aanwezigheid van Turkse troepen op het eiland of het recht van unilateraal militair ingrijpen; voor wat betreft de mensenrechten en de vrijheid van meningsuiting in artikel 301; voor wat betreft de rechten van niet-islamitische religieuze minderheden en de orthodoxe oecumenische patriarch; voor wat betreft de verplichtingen van Turkije met betrekking tot het Aanvullend Protocol bij de Overeenkomst van Ankara; voor wat betreft kwesties zoals crimes passionnels tegen vrouwen en de doodzwijgcampagne die er hierover bestaat; voor wat betreft de kwestie van de Armeense genocide en de blokkade van Armenië, enzovoort.
Dit zijn de uitdagingen waarmee Turkije geconfronteerd wordt als zij wil bewijzen dat zij een kandidaat is om uiteindelijk lid van de Europese Unie te worden.
Maria-Eleni Koppa
(EL) Mevrouw de Voorzitter, Turkije heeft een plek in de Europese familie en volledige toetreding moet ons enige doel zijn. De Unie moet zich aan haar verplichtingen houden. Op haar beurt moet Turkije voldoen aan de criteria van Kopenhagen en de verplichtingen die zij op zich heeft genomen.
Maar het afgelopen jaar is er op het gebied van de mensenrechten maar weinig vooruitgang geboekt. Het herroepen van het beruchte artikel 301 en alle bepalingen die de spot drijven met de vrijheid van meningsuiting blijft het uiteindelijke doel.
Verder moet er direct aandacht worden besteed aan de situatie in Zuidoost-Turkije. Wij zijn tegen geweld en geloven dat er op vreedzame wijze een definitieve oplossing moet worden gevonden. Geweld mag geen geweld oproepen. Daarom ben ik van mening dat er een grondig onderzoek moet worden uitgevoerd naar het gebruik van het Turkse grondgebied door Amerikaanse vliegtuigen in verband met de geheime afvoering van verdachten naar Guantanamo Bay.
We moeten ernaar streven een vreedzame, democratische en stabiele samenleving te scheppen. Daarom zijn wij vooral bezorgd over de recente ontwikkelingen in Turkije die het gevolg zijn van het mogelijke verbod op de Partij van Rechtvaardigheid en Ontwikkeling (AKP).
Ik zou graag willen afsluiten met de rapporteur te feliciteren...
(De spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Marios Matsakis
(EN) Mevrouw de Voorzitter, we weten allemaal dat het Turkse leger de grootste belemmering van de Turkse ontwikkeling naar een democratie vormt. Het is een leger dat niet alleen de zeggenschap heeft over miljoenen soldaten en degenen die van hen afhankelijk zijn, maar ook over politieke partijen en processen, de politie en de geheime dienst, een groot deel van de rechterlijke macht (waaronder het hooggerechtshof en het constitutionele hof), alsook de religieuze, maatschappelijke, economische en onderwijszaken van het land.
Sinds de revolutie van generaal Atatürk in de jaren 1920 leeft Turkije in feite onder een militair dictatorschap, zij het direct of indirect. Onlangs heeft het vooruitzicht van toetreding tot de EU de gelegenheid geschapen voor sommige moedige mensen, zoals de leiders van de AKP, om de opperheerschappij van het leger te betwisten. Wij hebben de plicht deze mensen te helpen, niet alleen met woorden, maar met daden. Het leger heeft haar macht grotendeels te danken aan de steun van het Westen. De VS, Groot-Brittannië, Duitsland, Italië en Spanje geven miljarden euro's aan rechtstreekse hulp en aan lucratieve gezamenlijke militaire missies. Deze landen en andere landen, waaronder Rusland en China, hebben de plicht alle dergelijke financiële ondersteuning aan het Turkse leger te stoppen totdat en mits er in het land een werkelijke democratie stevig in het zadel zit.
Mario Borghezio
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, alleen sterke geopolitieke en geo-economische belangen, en niet het belang en de wens van onze bevolkingen, staan de toetreding van Turkije tot Europa voor.
Dit verslag lijkt een opsomming te zijn van redenen tegen het lidmaatschap van de Europese Unie van een land dat bij de dag meer geïslamiseerd wordt, waar moefti's openlijk bepleiten dat vrouwen die geen sluier dragen de duivel aanbidden. De Turkse grondwet is een samenstel van regels die opgehouden worden, maar die in strijd zijn met de mensenrechten die wij koesteren.
Helaas verdoezelt het verslag essentiële kwesties: Cyprus, de Armeense genocide en de Koerdische kwestie. Bij toetreding tot Europa zullen de regels van dit islamitische land, dat het gebruik van alcohol ten strengste verbiedt, bovendien ook worden opgelegd aan onze volkeren, waaronder de prachtige Kelten, van de Ieren tot aan de Bretons, en aan ons, de mensen uit de Povlakte, die vol trots van onze wijn en ons bier genieten.
Francisco José Millán Mon
(ES) mevrouw de Voorzitter, het verslag van mevrouw Oomen-Ruijten, dat we vandaag gaan aannemen, is een serieus verslag, in grote lijnen evenwichtig, en ook ingrijpend.
In het verslag wordt de vooruitgang die is geboekt gemeld, maar worden de ook de nog uit te voeren hervormingen benadrukt.
We zijn allemaal verheugd over het feit dat de Turkse autoriteiten 2008 als het jaar van de hervormingen beschouwen, want we weten dat deze voor de toetredingsonderhandelingen nodig zijn. De veranderingen zelf zullen bovendien goed voor Turkije zijn.
Een grote parlementaire meerderheid van de Turkse regering betekent dat de hervormingen niet uitgesteld kunnen worden. Als deze worden doorgevoerd, zullen de burgers van de Europese Unie ook merken in hoeverre Turkije zich inzet voor wat betreft toetreding tot de EU en haar waarden, waaronder de eerbiediging van rechten en vrijheden.
Het verslag benadrukt dan ook onze sterke wens dat er geen incidenten plaatsvinden die het politieke leven in Turkije ernstig zullen verstoren.
Dames en heren, wij zijn vóór hervormingen. Wij zijn er ook vóór dat men zich aan toezeggingen houdt. Tot de nog niet gerealiseerde toezeggingen behoren de normalisering van de betrekkingen met Cyprus en de volledige tenuitvoerlegging van het Aanvullend Protocol bij de Overeenkomst van Ankara.
Een ander belangrijk punt voor de EU is immigratiecontrole. We moeten de illegale immigratie waarbij Turkije soms als doorgangsland wordt gebruikt voorkomen, en de maffiagroeperingen die daar voordeel uit halen bestrijden.
Er moet toezicht zijn op de buitengrenzen, en er moeten systemen geïmplementeerd worden om illegale immigranten te repatriëren. Voor deze maatregelen is de medewerking van Turkije nodig, en daarom spijt het mij dat er nog geen overeenkomst inzake de overname van personen is bereikt.
Terrorisme is ook een heel reële bedreiging in Turkije en de Europese Unie, dames en heren. We moeten onze samenwerking verhogen om deze plaag effectiever te bestrijden.
Ik ga nu afsluiten. Er is nog een breder gebied, de buitenlandse politiek, waarbij de EU en Turkije zich er meer voor moeten inspannen hun standpunten te laten aansluiten. Ik verwijs bijvoorbeeld naar het Mediterrane gebied of Midden-Azië.
We hebben ook veel wederzijdse belangen voor wat betreft de zekerheid van energievoorziening, een van de grootste uitdagingen van onze tijd.
Kortom, dames en heren, Turkije en de Europese Unie hebben elkaar nodig, en we moeten doorgaan met dit in gedachte.
Béatrice Patrie
(FR) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik ben zeer verheugd met de evenwichtigheid van dit verslag, dat een positief signaal naar Turkije uitzendt. De sociaaldemocraten zullen erop toezien dat het positieve traject van de toetredingsonderhandelingen onder het Franse voorzitterschap wordt voortgezet. Juist omdat wij voorstander zijn van de toetreding vinden wij dat er geen enkele schaduw geworpen mag zijn op gebeurtenissen die betrekking hebben op onze gemeenschappelijke democratische waarden.
Het is onaanvaardbaar dat intellectuelen zoals Hrant Dink, een journalist van Armeense afkomst, hun leven in gevaar brengen door bepaalde perioden in de Turkse geschiedenis aan de orde te stellen. Ook is het onaanvaardbaar een officiële stelling te blijven innemen die de Armeense genocide reduceert tot een grote tragedie, die daarbij aan het lijden van een volk voorbijgaat, terwijl het aantal gedeporteerden vergelijkbaar is met het aantal mensen dat in het Verenigd Koninkrijk aan griep lijdt.
Net zoals de filosoof Bernard-Henri Lévy, ben ik van mening dat het ontkennen van de genocide feitelijk deel uitmaakt van de genocide. Ik roep de Turkse autoriteiten dan ook op de verstandige weg van de waarheid te bewandelen en alle nationale minderheden te helpen rehabiliteren.
Gunnar Hökmark
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ten eerste zou ik mevrouw Oomen-Ruijten graag voor dit verslag willen bedanken. Het verslag onderstreept dat Turkije op veel gebieden al deel uitmaakt van Europese projecten, maar onderstreept ook dat er een ontwikkeling is, dat er een beweging gaande is, met betrekking tot hervorming van de Turkse maatschappij. Tegelijkertijd wordt benadrukt dat die hervormingen en veranderingen veel te traag worden doorgevoerd, dat er nog veel meer te doen is.
Maar dat neemt niet weg dat we met een fundamentele vraag blijven zitten: is de Europese Unie en zijn Europa en de Europese waarden beter af met een Turkije dat aan alle vereisten voldoet en dat alle hervormingen die in het verslag onderstreept zijn heeft doorgevoerd, of zijn we beter af met een Turkije dat in de toekomst misschien meer naar andere delen van de wereld, naar andere waarden zal neigen? Volgens mij is het antwoord op deze vraag nogal duidelijk, en dat benadrukt dat we natuurlijk druk moeten blijven uitoefenen met betrekking tot alle veranderingen die in Turkije moeten worden doorgevoerd betreffende de vrijheid van meningsuiting, de wijziging van de paragraaf van artikel 301, godsdienstvrijheid, gelijke rechten voor vrouwen en mannen, niet alleen in de wetgeving maar ook in werkelijkheid, en natuurlijk de noodzaak om tot een oplossing van de kwestie Cyprus en een aantal andere kwesties te komen. Als de toetredingsonderhandelingen al deze resultaten opleveren, is het met dat in het vooruitzicht, zeer belangrijk dat de Europese Unie openstaat voor het lidmaatschap van Turkije, omdat dit de Europese waarden, Europa en de Europese Unie zal versterken, en volgens mij is dat de noodzakelijke en duidelijke conclusie van dit debat.
Richard Howitt
(EN) Mevrouw de Voorzitter, in eerste instantie zou ik de evenwichtige en consciëntieuze aanpak van de rapporteur en ook van de commissaris en het voorzitterschap met betrekking tot dit belangrijke verslag willen verwelkomen. Ik zou graag drie punten willen benadrukken.
Aan mijn Turkse vrienden: De aanhouding van 530 vakbondsleden op 1 mei 2008 was in strijd met de vrijheid van organisatie als een van de fundamentele arbeidsnormen van de Internationale Arbeidsorganisatie en van de criteria van Kopenhagen. Bescherm de vakbeweging, en voorkom ook verdere aanvallen op de Turkse vakbond voor wegvervoerders, Tümtis.
Aan de tegenstanders van de toetreding van Turkije: Buit de zaak tegen de AKP in het constitutionele hof niet uit voor uw politieke doeleinden. Na de crisis over de benoeming van de president zijn er verkiezingen gehouden en heeft de democratie gezegevierd. Ook nu weer verwacht ik dat de democratie op de een of andere manier opnieuw zal zegevieren.
Aan mijnheer Claeys, mijnheer Langen, mijnheer Belder, mijnheer Toubon en anderen die de publieke steun voor de toetreding tot de EU in Turkije bewust proberen te ondermijnen door hun taalgebruik en bedreigingen in het debat van vanochtend: De Turkse publieke opinie moet begrijpen dat u geen meerderheid vertegenwoordigt; u spreekt niet uit naam van dit Parlement en u zult er niet in slagen haar Europese vooruitzichten te hinderen.
Elmar Brok
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, commissaris, dames en heren, op dit moment is Turkije een nog belangrijker land voor de Europese Unie dan ooit tevoren. Daarom moet het hervormingsproces in Turkije gesteund worden, en het is voor ons belangrijk een democratisch Turkije als rechtsstaat te hebben.
Maar we moeten zeker bedenkingen hebben, die ook in het verslag van mevrouw Oomen-Ruijten naar voren komen. Het is namelijk de vraag of Turkije wel voldoende in staat is hervormingen door te voeren. Als ik kijk naar wat er met artikel 301 van het Wetboek van strafrecht gebeurt, godsdienstvrijheid en de wet op de stichtingen, de rechten van minderheden, enzovoort, is het duidelijk dat de regering Erdoğan probeert vooruitgang te boeken maar altijd tekort is geschoten in wat daarvoor benodigd is, omdat de hervormingsmogelijkheden van Turkije op binnenlands niveau vrij duidelijk hun grenzen bereikt hebben.
Als ik daarbij dan ook nog zie dat er pogingen worden ondernomen om de regeringspartij zomaar te verbieden en dat deze een paar weken later weer aangesteld wordt, onder een andere naam, maar dan zonder bepaalde personen die niet meer welkom in de politiek zijn, dan betekent dit dat...
(De spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Emilio Menéndez del Valle
(ES) Mevrouw de Voorzitter, gewelddadig islamitisch fundamentalisme dat het voorzien heeft op het Westen maar ook de islam zelf schaadt is in het Midden-Oosten en de Maghreb aan het toenemen.
Radicaal islamitisch fundamentalisme, hoewel dit niet gewelddadig is, is in een aantal landen ook aan het toenemen. Dit geeft de belangrijke rol aan die Turkije kan spelen ten opzichte van de moslimwereld in zijn betrekkingen met de Europese Unie.
Turkije is hiertoe in staat door haar hoedanigheid als land dat officieel seculier is maar duidelijk moslimwortels en een moslimcultuur heeft, en dit is een echt voordeel voor wat betreft de betrekkingen tussen de EU en de moslimlanden.
Daarom heeft mijn fractie twee amendementen neergelegd om Turkije te verwelkomen als cosponsor, samen met Spanje, van het officiële project "Alliantie van Beschavingen” van de Verenigde Naties. Dit mogen we niet vergeten, want door middel van dit project toont Turkije haar inzet om te helpen bij de betrekkingen tussen het Westen en de Arabisch-islamitische wereld.
Vural Öger
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Oomen-Ruijten, mijn lof en respect voor dit verslag. Het is evenwichtig en eerlijk, en dat is de lijn die we nu moeten blijven volgen.
Het klopt dat we het feit dat Turkije nog meer inspanning moet leveren moeten benadrukken. Het doel een stabiele, welvarende democratie in Turkije te verwezenlijken is niet alleen in het eigenbelang van Turkije, maar het is ook een belangrijk strategisch belang van de EU.
Ik maak mij zorgen over de houding van de komende voorzitter van de Raad, de heer Sarkozy. Zijn beleid met betrekking tot Turkije streeft niet naar toetreding tot de EU. Hij dringt erop aan dat verwijzingen naar Turkije als kandidaat voor toetreding uit EU-documenten worden verwijderd, en benadrukt dat Frankrijk alleen zal toestemmen in het openen van hoofdstukken die niet op een volledig lidmaatschap gericht zijn. Daarmee staat de geloofwaardigheid van de EU op het spel. Ik zou graag op één punt willen wijzen: pacta sunt servanda! Het openen van toetredingsonderhandelingen is unaniem overeengekomen, en dat betekent dat Frankrijk daar ook in heeft toegestemd.
In plaats van negatieve signalen uit te zenden zou de EU op opbouwende wijze met Turkije moeten omgaan. In dit Huis hebben we met een meerderheid besloten dat we met Turkije...
(De spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Evgeni Kirilov
(EN) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Oomen-Ruijten heeft een zeer evenwichtig en objectief verslag over Turkije geleverd, dat bijzonder prijzenswaardig is. Het is opvallend dat de naburige lidstaten vrij eensgezind zijn dat er een duidelijk vooruitzicht van EU-lidmaatschap van Turkije moet zijn. Dit is geen toeval; naburige landen kennen een situatie altijd beter. Turkije heeft al een enorme vooruitgang geboekt met de doorgevoerde hervormingen om aan de Europese democratische normen te kunnen voldoen. Natuurlijk moet er nog veel gebeuren, maar we moeten Turkije in dit proces aanmoedigen; we moeten de pro-Europese hervormingsbewegingen in Turkije, zowel in de regeringspartij als in de oppositie, aanmoedigen.
Wat betreft het eventuele constitutionele besluit de AKP te beëindigen: dat is natuurlijk niet acceptabel. Ik vind dat we ons niet druk hoeven te maken, want volgens mij zal Turkije vast genoeg verstand hebben om een potentiële crisis te boven te komen.
Als buurlanden moeten wij Turkije aanmoedigen en al het mogelijke doen om de bilaterale en trilaterale grensoverschrijdende samenwerking te verbeteren en tot een betere kwaliteit van goed nabuurschap te komen. En daarbij hoort ook het oplossen van alle onopgeloste bilaterale kwesties, zoals het geval met de...
(De spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Reinhard Rack
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Oomen-Ruijten heeft een solide en objectief verslag gepresenteerd. Ze heeft naar enkele tekenen van vooruitgang verwezen, maar ook naar vele vraagtekens en onopgeloste problemen. De kernvraag, die slechts zijlings aan de orde is gekomen, is als volgt: als Turkije veranderd was, zou zij dan recht op lidmaatschap hebben? Onze huidige EU-wetgeving biedt bij het beëindigen van het onderhandelingsproces een politiek alternatief, zowel voor de Europese Unie als voor Turkije zelf. En daarom verzoeken wij in Oostenrijk, en elders, om open onderhandelingen. De toetreding is één optie, maar geen uitgemaakte zaak.
Pierre Pribetich
(FR) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, omdat Turkije deel uitmaakt van de Europese geschiedenis, omdat Turkije een onderdeel van de Europese cultuur vormt, omdat Turkije een aanzienlijke economische en demografische kans voor de EU inhoudt, betekent dit standpunt vóór toetreding dat ik zelfs nog meer kan eisen: meer voor wat betreft democratische beginselen, meer voor wat betreft secularisme, en meer voor wat betreft het eerbiedigen van de mensenrechten.
De Europese Unie is gebouwd op waarden en beginselen die we tijdens een toetredingsprocedure niet omwille van de diplomatie met een oorverdovende stilte kunnen verloochenen. Turkije moet de Armeense genocide erkennen, een historische en symbolische daad, die van haar politieke volwassenheid zal getuigen. Het Parlement heeft al sinds juni 1987 met volle overtuiging en kracht op deze erkenning aangedrongen. En moeten we nu, eenentwintig jaar later, met zo'n vlakke formulering aankomen? Als het Parlement dit accepteert, betekent dat een stap terug. Dames en heren, ik roep u op vóór amendement 23 te stemmen, om aan de autoriteiten duidelijk te maken...
(De spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Zbigniew Zaleski
(PL) De mentaliteit van de Turken is sinds de tijd van Kemal Atatürk maar weinig veranderd. Hun godsdiensttraditie drijft hen voort op hun eigen specifieke koers, die anders is dan die van ons Europeanen. Geografische nabijheid is niet gelijk aan culturele verwantschap. De ongeschreven sociale gedragsregels geven bovendien niet aan dat de Turkse bevolking naar een Europese identiteit neigt.
De vraag rijst dan ook of Turkije wel wil veranderen en ons sociopolitiek model wil aannemen, want artikel 301 lijkt dit tegen te spreken. Hebben wij wel het recht om de Turken de les te lezen en hen te vertellen wat ze moeten doen? De sociaaldemocratische fractie in het Europees Parlement wil door middel van haar amendementen een oplossing op grond van ideologie opdringen aan de Turkse bevolking, maar die vindt het wel goed zoals het is. Er is nauwelijks enige vooruitgang met de hervormingen geboekt, en het leger speelt nog steeds een zeer belangrijke rol. Moeten we welzijn met geweld aan het land opdringen, en haar identiteit, traditie en cultuur daarbij veranderen? Hoe dan ook, staat dit alles open voor verandering?
Mevrouw de Voorzitter, de Raad heeft te goeder trouw tot onderhandeling besloten, zodat Turkije een brug zou kunnen gaan vormen tussen Europa en de islam. Nu is hij er niet meer van overtuigd dat zijn eigen beslissing juist was. Het enige wat overblijft, is wishful thinking.
Joel Hasse Ferreira
(PT) Mevrouw de Voorzitter, over het algemeen verwelkom en ondersteun ik het verslag van mevrouw Oomen-Ruijten, vooral voor wat betreft de bezorgdheid die wordt geuit over de implicaties van de beëindiging van de AKP. Bovendien hebben we nu een prachtige kans die we moeten grijpen om de kwestie Cyprus op te lossen.
Zoals in het verslag wordt gesteld, is het ook essentieel dat de Turkse regering doorgaat met haar hervormingen, met eerbied voor pluralisme en diversiteit in een democratisch en seculier Turkije, en dat alle burgers binnen de democratische Turkse staat hun culturele identiteit moeten kunnen ontwikkelen.
Natuurlijk is er ook vooruitgang nodig op andere gebieden, zoals het verdedigen van vakbondsrechten en meer vooruitgang op weg naar een effectieve gendergelijkheid. Het verslag erkent echter ook dat veel vooruitgang die benodigd is om de Turkse samenleving te moderniseren al verwezenlijkt is.
Mevrouw de Voorzitter, de voortgang van Turkije naar een volledige integratie moet geheel overeenkomstig de voorwaarden die overeengekomen zijn door de Europese Raad en die door dit Parlement zijn aangenomen verlopen. Niet meer en niet minder.
Panayiotis Demetriou
(EL) Voorzitter, we weten allemaal dat er nu in Cyprus een ander klimaat heerst. Zowel de Griekse als de Turkse Cyprioten willen dat er een oplossing komt voor het Cypriotische probleem en willen graag, ten gunste van beide kanten, de belangen van hun land dienen. Maar dit is precies waar Turkije zich in mengt, omdat Turkse troepen een deel van Cyprus bezet houden. Turkije beheerst de situatie op politiek gebied en het wordt tijd dat het zich realiseert dat het afstand van dit beleid moet nemen. Het is in het belang van Turkije dat de kwestie Cyprus wordt opgelost. Vooral het leger, dat tijdens het gehele proces op een negatieve manier is opgetreden, moet zich realiseren dat de kwestie Cyprus moet worden opgelost.
Het wordt hoog tijd dat de Turkse bezetting en inmenging stopt, zodat Griekse en Turkse Cyprioten vreedzaam in de EU kunnen samenleven. We kunnen dit bereiken en ik geloof dat we vreedzaam kunnen leven.
Janez Lenarčič
fungerend voorzitter van de Raad. - (SL) Gezien het gebrek aan tijd en het lawaai in de hal, zal ik proberen het heel kort te houden.
Het debat dat net is beëindigd en vooral het verslag van Ria Oomen-Ruijten, hebben bevestigd wat de Raad zich ook realiseert: ieder hervormingsproces is moeilijk. Dit geldt ook voor Turkije.
In dit proces wordt de staat geconfronteerd met aanzienlijke dilemma's ten aanzien van waarden als secularisme, democratie en mensenrechten.
Dit blijkt uit zaken die verschillende keren zijn genoemd, waarnaar wordt verwezen in het verslag en waarover de Raad zich ook heeft gebogen, uit rechtszaken zoals de gerechtelijke acties tegen politieke partijen, uit het debat over hoofddoeken voor vrouwen, over de status van vrouwen in het algemeen, over godsdienstvrijheid en over vrijheid van meningsuiting, onder andere.
Ik wil dit benadrukken: op de gebieden waar Turkije vooruitgang heeft geboekt, is dit een duidelijke, zij het onvoldoende, vooruitgang. Er is duidelijk vooruitgang te zien in veranderingen in het strafrechtstelsel, de basiswetgeving, de status van vrouwen - kijk maar naar het aantal vrouwen in het Parlement, dat is toegenomen - maar natuurlijk is de vooruitgang op al deze gebieden nog steeds onvoldoende.
Wat Cyprus betreft, wil ik graag benadrukken dat de Raad in de eerste plaats twee dingen van Turkije verlangt: een constructieve rol in de onderhandelingen onder auspiciën van de Verenigde Naties, en de uitvoering van een protocol dat aan het Verdrag van Ankara is toegevoegd. Dit zijn de belangrijkste taken, maar er zijn ook nog andere.
Bij dit alles is het natuurlijk zinnig als Turkije een doel voor ogen heeft. En dit doel is er, hierover zijn de partijen het eens geworden toen de Europese Unie Turkije de status van kandidaat-lidstaat verleende en bij de verdere onderhandelingen over toetreding is dit ook een eerste voorwaarde gebleven.
Het Sloveens voorzitterschap ziet de onderhandelingen met Turkije over toetreding als een van zijn belangrijkste doelen, en we hopen dat dit doel zal worden bereikt, zodat we in de nabije toekomst aanvullende onderhandelingshoofdstukken kunnen openen.
Natuurlijk is het niet zeker of het uiteindelijke doel wordt bereikt; dit hangt af van de onderhandelingen over toetreding, van het succes van de hervormingen en het hangt ook van ons, de lidstaten, én de kandidaat-lidstaten af.
Olli Rehn
lid van de Commissie. - (EN) Voorzitter, ik wil de rapporteur en de leden bedanken voor het zeer serieuze en verantwoordelijke debat op een zeer belangrijk moment in de betrekkingen tussen de EU en Turkije. Ik heb de nodige aandacht geschonken aan uw berichten, die ook in de ontwerpresolutie en in de compromisamendementen zijn vastgelegd.
Ik wil hier graag drie specifieke berichten uithalen. Het eerste is dat het van cruciaal belang is opnieuw met de hervormingen in hun geheel te beginnen, zodat de fundamentele vrijheden van Turkse burgers worden verbeterd en Turkije zelf gemakkelijker aan de Kopenhagen-criteria van de EU kan voldoen.
Het tweede bericht is dat burgerrechten, in het leven van alledag, in de maatschappij moeten worden gerespecteerd. Ik deel uw zorgen in compromisamendement 32 over het bovenmatige gebruik van geweld tegen demonstranten door de Turkse politie tijdens een bijeenkomst op de dag van de arbeid dit jaar in Istanbul. Het is belangrijk er nog eens op te wijzen dat vrijheid van vereniging en het ongestoord opereren van vakbewegingen krachtens het Europees Verdrag voor de rechten van de mens, tot de grondrechten behoren.
Het derde en laatste bericht is dat het Europees Parlement duidelijk erg bezorgd is over de verbodskwestie. Het verbieden van een politieke partij is geen normale gang van zaken en kán dit ook niet zijn. Het kan in een Europese democratie niet lichtvaardig worden opgevat.
Dus er staat dit jaar in Turkije en in de betrekkingen tussen de EU en Turkije weer veel op het spel. Het beste middel om Turkije's proces van toetreding tot de EU werkelijk nieuw leven in te blazen, is ervoor te zorgen dat de hervormingen verdergaan, dat er in Turkije een echte politieke dialoog gevoerd gaat worden en dat zowel de democratie als het secularisme worden gerespecteerd.
Ria Oomen-Ruijten
rapporteur. - (NL) Ik dank de collega's die zo uitstekend meegewerkt hebben. Ik zeg nogmaals dat wij alleen met eendrachtigheid duidelijk maken dat het hervormingsproces in Turkije noodzakelijk is. Wij kunnen met zijn allen een positief signaal geven door met een grote meerderheid vóór het verslag te stemmen. Wij helpen daarmee Turkije om te hervormen en ervoor te zorgen dat de individuele vrijheden gegarandeerd worden en de rechtsstaat verankerd wordt. Dat is allemaal nodig voor een moderne samenleving waarin mannen en vrouwen het goed hebben.
Ik doe nogmaals een beroep op mijn collega's om bij de stemming over de amendementen alle politieke Spielerei achterwege te laten en ervoor te zorgen dat er een absoluut grote meerderheid is om dit verslag over Turkije in de plenaire vergadering aan te nemen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Tunne Kelam
, schriftelijk. - (EN) Turkije is als de grootste staat met perspectief op toetreding, strategisch gezien, een belangrijke partner en bondgenoot voor Europa en zal dat ook blijven. Het is in ieders belang een betrouwbare relatie te op te bouwen, die op waarden en wederzijds respect gebaseerd is. De EU moet de democratisch gekozen regering steunen en zou pogingen om deze te ondermijnen, moeten veroordelen.
Een kandidaat-land kan echter alleen op een betrouwbare manier het EU-lidmaatschap nastreven, indien het alle EU-lidstaten erkent en hiermee normale betrekkingen onderhoudt. Hoewel de huidige situatie tekenen van consolidatie vertoont, roep ik Turkije toch op om eindelijk aan de fundamentele toetredingscriteria te voldoen, door de Republiek Cyprus te erkennen en Turkse legereenheden terug te trekken.
Het volledig voldoen aan de criteria van Kopenhagen blijft een belangrijke voorwaarde voor het EU-lidmaatschap. De Turkse regering heeft op dit gebied aanzienlijke inspanningen verricht. In 2007 is de democratie daar sterker geworden. Er wordt nog een politiek initiatief voor een blijvende oplossing van de Koerdische kwestie verwacht, met inbegrip van werkelijke mogelijkheden voor het leren en gebruiken van de Koerdische taal. We hopen ook op overtuigende maatregelen om het religieus gemotiveerd geweld tegen christelijke minderheden te stoppen en op gelijke kansen voor alle religieuze gemeenschappen om ongehinderd gebedshuizen op te richten.
Lasse Lehtinen
, schriftelijk. - (FI) Voorzitter, ik wil de rapporteur bedanken voor het evenwichtige verslag. Volgens mij geeft het een eerlijk en kritisch, maar tegelijkertijd positief en optimistisch signaal aan Turkije. Het ondersteunt de hervormingspogingen van de progressieve en gematigde krachten in Turkije, door duidelijk te wijzen op de aspecten in de maatschappij waarop het land vooruitgang heeft geboekt. Tegelijkertijd verwoordt het ook de bezorgdheid over de vrijheid van meningsuiting, gendergelijkheid, de Koerden en andere minderheden en het gebruik van geweld door de autoriteiten. We mogen niet vergeten dat we nu bezig zijn met toetredingsonderhandelingen op basis van de criteria van Kopenhagen.
Indien het land aan deze criteria voldoet en zich houdt aan de beginselen van een Europese rechtstaat, zie ik geen redenen om de toetreding tegen te houden. Het Turkije dat misschien over tien of twintig jaar tot de EU zal toetreden, zal een ander Turkije zijn dan dat wat we nu zien. Als we werkelijk een democratisch, stabiel en vreedzaam Turkije willen, moeten we in elk geval niet de deur naar het lidmaatschap voor zijn neus dichtgooien. Laat ons niet beschuldigd worden van goedkoop populisme en xenofobie. Een Europees Turkije is niet alleen in het belang van de EU en Turkije zelf, maar van de gehele wereld. Turkije moet een kans krijgen.
Csaba Sógor
, schriftelijk. - (HU) We debatteren over toetreding van Turkije, met andere woorden of dit land, met zijn Aziatisch erfgoed, Europees kan worden. Erkenning van de genocide op de Armeniërs, gegarandeerde rechten voor de Koerdische minderheid, gelijke kansen voor vrouwen - dit zijn slechts enkele van de vele fundamentele problemen. We hebben het over verwachtingen en normen van de Europese Unie, maar intussen zijn er binnen de EU zelf ook voortdurend problemen met betrekking tot democratie en mensenrechten en rechten van minderheden.
In Roemenië zijn we momenteel bezig met voorbereidingen voor gemeenteraadverkiezingen. Onlangs stak het verleden weer de kop op in Timişoara, of Temesvár: het kiescomité van het district Timiş steunde een klacht van een natuurlijk persoon die verzocht enkele posters van de RMDSZ, de democratische Unie van Hongaren in Roemenië, te verwijderen.
De enige stemmen ten gunste van het lid van de RMDSZ waren afkomstig van de democratische liberale partij, PDL, en twee vrouwelijke rechters in het kiescomité. Deze anti-minderheden- en anti-Hongarenhouding van leden van enkele politieke partijen is onaanvaardbaar. Wat kunnen we van Turkije verwachten als we binnen de EU nog met dit soort problemen worstelen? Het anti-Roma-sentiment in Rome, collectieve schuld in Slowakije, anti-Hongarenhouding in Timişoara ...
Feleknas Uca
, schriftelijk. - (DE) Helaas hebben ons sinds begin dit jaar steeds tragische en verontrustende berichten bereikt over invallen over de grens door het Turkse leger, doden en gewonden als gevolg van gevechten in het zuidoosten van het land en aan de grens van Turkije met Noord-Irak, en over buitensporige en grove geweldpleging door veiligheidsdiensten, vooral tegen vrouwen en kinderen, tijdens het Koerdische Newroz festival dit jaar.
In het verslag van het Nederlandse Parlementslid Ria Oomen-Ruijten staan enkele belangrijke punten, maar het is veel te bescheiden om een antwoord te kunnen bieden op de politieke situatie in Turkije. Dus om de politieke leiders van het land niet voor het hoofd te stoten, laat het na, in duidelijke bewoordingen, eisen te stellen ten aanzien van de kernelementen van de voor Turkije noodzakelijke hervormingen. Volgens mij kunnen deze kernelementen duidelijk worden omschreven:
1. burgerlijke maatregelen om de controle en invloed van het leger in Turkije te beperken;
2. op overtuigende wijze breken met het idee dat de Koerdische kwestie met militaire middelen kan worden opgelost en een duidelijke keuze voor een politieke oplossing en verzoening;
3. het onvoorwaardelijk herroepen van artikel 301 uit het Wetboek van Strafrecht en alle andere artikelen die vrijheid van gedachte en vrijheid van meningsuiting beperken;
4. een verklaring van een duidelijke politieke betrokkenheid bij de volledige emancipatie van vrouwen.
Het verslag zou zich in minder tweeslachtige en veel resolutere bewoordingen over deze kwesties hebben moeten uitlaten.
