EU-strategie voor markttoegang ten behoeve van Europese exporteurs (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van de heer Guardans Cambó, namens de Commissie internationale handel, over de strategie van de EU voor markttoegang ten behoeve van Europese exporteurs.
Ignasi Guardans Cambó
rapporteur. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, tijdens de debatten over de strategie van Lissabon en de aanzienlijke betekenis daarvan voor de groei en het concurrentievermogen in Europa, kreeg het onderwerp van de buitenlandse handel jammer genoeg niet de aandacht die het verdiende als belangrijk onderdeel van een strategie voor concurrentievermogen, groei en werkgelegenheid binnen de Europese Unie. We zijn verder gegaan, en de Europese Commissie heeft deze situatie gecorrigeerd. Ze heeft zaken rechtgezet en de buitenlandse handel en de toegang tot buitenlandse markten duidelijk op de kaart gezet als een volgende pijler van de constructie die moet leiden tot groei en welvaart in de Europese Unie.
De export van goederen en diensten vormt een primair bestanddeel van het concurrentievermogen van onze economieën, en is derhalve een belangrijke factor voor de werkgelegenheid en welvaart binnen de Europese Unie. De belangrijkste problemen wat betreft de markttoegang voor exportbedrijven komen met name voort uit non-tarifaire belemmeringen, in plaats van algemeen erkende tarieven. De Commissie heeft al een brede raadpleging gehouden, waarbij ze haar bedoelingen demonstreerde binnen de context van haar bredere strategie voor Europa als wereldspeler, bedoelingen die wij steunen. Dit verslag bevat in wezen een groot aantal tijdens die raadpleging verkregen antwoorden, of in elk geval enkele daarvan, die de Commissie destijds besloot niet op te nemen.
De globalisering is geen bedreiging van buitenaf waartegen we beschermd moeten worden. In mijn optiek biedt ze een enorme mogelijkheid om te bereiken wat we eerder niet konden bereiken, en daarnaast is een grotere markt een manier om welvaart te creëren of, in andere woorden, werkgelegenheid te scheppen en het welzijn van burgers te verbeteren. Het is onmiskenbaar, en hier richt ik mij tot een zekere sectie van dit Huis, dat dit verslag oproept tot markttoegang, markttoegang die moet worden verbeterd, en een strategie die de heersende omstandigheden in elk land kan en moet respecteren. De Europese leiders houden rekening met de legitieme bezorgdheid van de opkomende economieën, en moeten dit blijven doen.
Een van 's werelds meest open economieën, het Europese model, kan het zich echter niet veroorloven om zich te verliezen in bepaalde dogma's. De export van goederen en diensten mag niet ondergeschikt worden gemaakt aan onverdedigbare belemmeringen, en dit geldt ook voor overheidsopdrachten. De Commissie kan en moet meer doen op beide gebieden. Ze kan en moet in het kader van de EU haar instrumenten in Brussel verbeteren, door een betere samenwerking met de instanties voor handelspromotie in de lidstaten en regio's en met de daadwerkelijk betrokken bedrijven. Mijnheer Mandelson, het is in dit verband dat de term subsidiariteit in zijn breedste zin begrepen moet worden. En hier dient de Commissie een rol te spelen die door geen enkele andere instelling kan worden vervuld, een rol waarbij niemand opzij wordt geduwd en die ieder van ons op een hoger plan brengt, als coördinator van het werk dat anderen reeds uitvoeren, wellicht op minder effectieve wijze als de Commissie voor ogen staat.
In het verslag worden daarom een aantal punten uiteengezet, waarvan enkele zeer specifiek, die de Commissie kan verbeteren binnen de context van haar strategie voor markttoegang. Ik ben niet van plan om deze hier voor te lezen, maar ze zijn uiterst helder en nauwkeurig, en wellicht wordt dezelfde nauwkeurigheid betracht bij de bestudering ervan. We doen de Commissie ook het uitzonderlijke verzoek om ad-hocacties te formuleren om de marktpresentie van producten van KMO's in derde landen te verdedigen en te versterken, aangezien juist deze producten het meest te maken krijgen met problemen indien ze niet beschermd worden.
De Commissie kan en moet ook zorg dragen voor een betere coördinatie van de middelen op het terrein, zonder beledigend te zijn in gevoelige kwesties en zonder partijen uit te sluiten. Iedere staat, elke exportondersteunende instantie, iedere handelsdelegatie van een lidstaat: de handelsdelegaties van de EU kunnen, zonder partijen te beledigen, hun rol in derde landen versterken. Er is geen excuus voor het gebrek aan communicatie tussen bepaalde buitenlandse handelspartijen, die bekend zullen zijn bij allen die een bezoek hebben afgelegd. Noch kunnen we, waar mogelijk, een werkelijk multilaterale benadering links laten liggen met het oog op een verbeterde normalisatie en de behoefte om mechanismen binnen het kader van de WTO te verbeteren; dit alles zal bijzonder nuttig blijken.
Ik ben derhalve van mening dat wij allen de aanneming van dit verslag, vermoedelijk met een grote meerderheid, kunnen toejuichen. Ik wil het secretariaat van de Commissie internationale handel bedanken dat heeft geholpen bij de opstelling van het verslag, en de schaduwrapporteurs binnen de verschillende fracties, die amendementen hebben ingediend en de tekst hebben verbeterd.
Dit markeert het begin van een nieuw politiek elan. Het is niet slechts een vel papier dat moet worden aangenomen, ingelijst en opgehangen aan de muur. Dit is het beginpunt van een strategie, zoals de titel reeds suggereert, en een strategie vereist een hele reeks maatregelen: deze maatregelen moeten worden genomen en we moeten de Commissie op een later tijdstip kunnen verzoeken terug te keren bij het Parlement en ons uitleg te geven over de wijze waarop de maatregelen zijn uitgevoerd.
Peter Mandelson
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, de heer Guardans Cambó, en de Commissie internationale handel zeer bedanken voor dit uiterst constructieve verslag. Het bevestigt dat we een gemeenschappelijke visie delen, zowel wat betreft het belang van een pro-actieve strategie voor markttoegang voor Europese bedrijven en werknemers, als wat betreft de basisbeginselen die ten grondslag moeten liggen aan deze strategie.
De prioriteiten die hier zijn uiteengezet - KMO's, barrières voor diensten en investeringen, overheidsopdrachten en intellectuele-eigendomsrechten - komen bijzonder overeen met mijn prioriteiten. Dat is dezelfde boodschap die de Europese Raad afgelopen juni verkondigde, en opnieuw verkondigde als reactie op ons voortgangsverslag afgelopen maand. We hebben een sterke nieuwe eensgezindheid gecreëerd over het belang van dit werk.
Aan de voet van de EU-strategie "Europa als wereldspeler”, die we in 2006 lanceerden, stond de betrokkenheid om enerzijds onze eigen markten in Europa open te houden en anderzijds onze middelen aan te wenden voor het scheppen van nieuwe mogelijkheden voor Europese werknemers en bedrijven die opereren op de markten van onze belangrijkste handelspartners. We kunnen dit vooral doen door middel van een succesvolle WTO-handelsovereenkomst, maar we kunnen het ook doen door middel van een nieuwe lichting vrijhandelsovereenkomsten. Het betekent ook een zakelijkere houding ten aanzien van moderne handelsbelemmeringen, met name non-tarifaire belemmeringen die niet aan de grens, maar achter de grens van kracht zijn. Europese werknemers en bedrijven kunnen vrijwel overal concurreren, als hun maar eerlijke mogelijkheden en gelijke concurrentievoorwaarden worden geboden. Het is onze taak hen te steunen en een platform te bieden om dit te doen, wat inhoudt dat we ons moeten concentreren op de belemmeringen, voorwaarden en discriminerende regelgevingspraktijken die tegen hen werken en hen de eerlijke mogelijkheid ontzeggen om te concurreren en handel te drijven.
In 2007 bestond de uitdaging erin dit beleid in de praktijk te brengen. We hebben ons vooral gericht op de versterking van onze middelen op het terrein op onze belangrijkste markten, door de oprichting van markttoegangsteams die bedrijven, lidstaten en Commissiepersoneel en -deskundigen samenbrengen. Dit zijn de mensen die de markten werkelijk kennen en gevoel hebben voor de lokale politiek, en een goed begrip hebben van wat nodig en mogelijk is. Dit heeft tot goede resultaten geleid. In de afgelopen zes maanden hebben we belangrijke successen geboekt in Zuid-Amerika, Centraal-Azië, Zuid-Azië, Japan en Rusland. We hebben tevens onze samenwerking met de Verenigde Staten met betrekking tot markttoegangskwesties geïntensiveerd, hetgeen een aantal van deze successen mede mogelijk heeft gemaakt.
We hebben ook een elektronisch klachtenregister gecreëerd voor bedrijven binnen de EU en de aanzet gegeven voor rechtstreekse en maandelijkse rapportages over werkzaamheden inzake markttoegang. Ik ben het daarom niet geheel eens met de suggestie in het verslag dat de Commissie niet voldoende heeft gedaan om de volledige capaciteit van dit partnerschap in de beginfase te benutten, wat overigens niet betekent dat ik de samenwerking perfect vind of dat ik ook maar enigszins zelfgenoegzaam ben als het gaat om wat we anders en zelfs beter zouden kunnen doen dan nu het geval is.
Ik ben het ermee eens dat deze nieuwe strategie een dynamisch proces is dat continue oplettendheid en betrokkenheid vereist. Eerlijk gezegd zijn er ook een aantal belangrijke openlijke voorstanders nodig - zowel uit dit Huis als uit verschillende lidstaten - die laten zien wat we doen en wat onze aanpak is om de gestelde doelen te bereiken; mensen die geloven in economische openheid en die daarnaast niet bang zijn om de wederzijdse openstelling van markten te verdedigen, met name onder opkomende economieën wier eigen groei afhankelijk is van hun toegang tot onze markten. Dat is rechtvaardig, dat is eerlijk en dat is het beginsel van internationale handel waar wij in geloven: indien wij ons blijven openstellen voor anderen, dienen ook zij hun markten stap voor stap te openen voor ons, zodat het beginsel van internationale handel goed en adequaat wordt toegepast.
Ik ben het eens met de rapporteur wanneer hij alle belanghebbenden verzoekt actief deel te nemen aan dit partnerschap. We verbeteren voortdurend onze coördinerende activiteiten op het terrein met de lidstaten en het bedrijfsleven, maar we hebben tevens deze deskundigen nodig om ons te verdedigen, zodat onze capaciteit ten volle wordt benut.
Wat de kwestie van de middelen betreft, ben ik de begrotingsautoriteit erkentelijk voor het extra personeel dat is toegewezen aan DG Handel. We zullen middelen blijven eisen voor de belangrijkste markten in bijvoorbeeld Azië of Brazilië. In de tussentijd hebben we ons personeelsbestand opgevoerd met betrekking tot de werkzaamheden voor markttoegang in Brussel.
Tot besluit neem ik kennis van uw verzoek om een jaarlijks verslag van de Commissie te ontvangen. Ik zal dit jaarlijkse activiteitenverslag gaarne met het Parlement bespreken, samen met de gewone verslagen.
Ik wil de rapporteur en het Parlement nogmaals danken voor hun betrokkenheid bij dit uiterst belangrijke werk. Het is essentieel dat we in 2008 en in de jaren daarna onze werklust en inzet blijven tonen. Deze prioritaire positie betekent veel voor mij en mijn diensten; het betekent veel voor onze ondernemingen in Europa en voor de werkgelegenheid die ze kunnen creëren voor onze werknemers, voortvloeiend uit de toegenomen markttoegang en de versterking van de wereldhandel die aan de basis ligt van onze handelsbeleidsstrategie voor Europa als wereldspeler.
(Applaus)
Silvia-Adriana Ţicău
rapporteur voor advies van de Commissie industrie, onderzoek en energie. - (RO) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Mandelson, de strategie inzake markttoegang van de Europese Unie werd in 1996 geïntroduceerd. De Commissie ontwikkelde een kosteloze dienstverlening die de Europese exportbedrijven voorziet van een elektronisch, openbaar en bijgewerkt register inzake de voorwaarden voor markttoegang in circa honderd landen.
In 2007 werd in de eurozone met handel een winst behaald van 28,3 biljoen euro, vergeleken met een verlies van 9,3 biljoen euro in 2006. In 2007 noteerde de EU van de 27 een verlies van 185,7 biljoen euro, tegenover een verlies van 192,1 biljoen euro in 2006. Er dient derhalve op communautair niveau actie te worden ondernomen, zodat het concurrentievermogen van de lidstaten buiten de eurozone wordt vergroot.
Wij zijn van mening dat de markttoegang zal worden bevorderd door derde landen te overtuigen van de waarden en beginselen van de Europese Unie door de stimulering van open markten, de benadering van sociale en milieunormen en door zorg te dragen voor de bescherming van intellectuele-eigendomsrechten.
Investeringen in onderzoek, promotiecampagnes om de beschikbare diensten en informatie bekend te maken, het verbeteren van het communautaire computersysteem inzake markttoegang, de koppeling van specifieke databestanden en de opleiding van specialisten die de Europese bedrijven kunnen bijstaan: dit moet deel uitmaken van het partnerschap tussen de Commissie en de lidstaten en Europese ondernemingen.
Corien Wortmann-Kool
namens de PPE-DE-Fractie. - (NL) Mijnheer de Voorzitter, de nieuwe markttoegangstrategie van de Europese Commissie moet heel concreet helpen om belemmeringen in derde landen weg te nemen. Het is dan ook terecht, zoals de commissaris zegt, een aanvulling op de WTO en op vrijhandelsovereenkomsten, een belangrijke aanvulling. Ik ben heel blij met het positieve verslag van het Europees Parlement, met dank aan onze rapporteur, Ignasi Guardans Cambó, die ook zulke duidelijke accenten heeft weten te leggen: betere samenwerking met het Europese bedrijfsleven en ook meer bijstand voor MKB-bedrijven; de helpdesk bij de Europese Commissie, maar ook ter plaatse, in de derde landen. Ik vind het Europese Instituut in China voor Europese MKB-bedrijven een uitstekend initiatief van de Europese Commissie.
Het gaat om reciprociteit. Wij stellen onze markt open voor derde landen en dan moet ook in die derde landen de markt open voor onze Europese bedrijven, en dan met name in de opkomende economieën, China, India, Brazilië, Rusland. Daaraan moeten we dan ook prioriteit geven in deze markttoegangsstrategie, met markttoegangteams die Europese bedrijven ter plekke assisteren. Daar moet dan ook voldoende personele inzet voor zijn, ook op die Europese ambassades, u zei het zelf ook al. Het Europees bedrijfsleven is de grootste exporteur ter wereld en we moeten continu opboksen tegen protectionistische maatregelen, ook in die derde landen. Stel uw prioriteiten voor de gebieden die belangrijk zijn: diensten, overheidsopdrachten, investeringen, intellectueel eigendom en douaneprocedures.
Ik ben blij dat u aankondigt dat u ons jaarlijks verslag gaat doen en het is goed dan ook jaarlijks over de prioriteiten te discussiëren. U toont ambitie hier en dat is ons een lief ding waard. Ik zou graag willen dat u ook ambitie toonde als het gaat om de aanpassing van de handelbeschermingsinstrumenten, eenzelfde ambitie als u in deze strategie hebt betoond.
Carlos Carnero González
namens de PSE-Fractie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, voordat ik begin met mijn voordracht wil ik allereerst de rapporteur gelukwensen met het belangrijke werk dat hij heeft verricht in de vorm van voorstellen en onderzoek.
In dit Parlement wordt niet gestemd over de helderheid van uiteenzettingen, maar als dat wel het geval was bij dit verslag, zou ik voorstemmen, omdat het zeker recht doet aan de belangrijkste voorstellen voor bepalingen. Ik voel me derhalve vrij om de steun van de socialistische fractie bekend te maken, met het verzoek aan de rapporteur om de belangrijkste amendementen die we, overeenkomstig de idealen van een linkse fractie, hebben ingediend, te overwegen.
Europa is met zekerheid 's werelds grootste goederenexporteur en voornaamste leverancier van diensten. In een wereldwijde context hebben we het legitieme recht om zoveel mogelijk producten en diensten op de markt te brengen, in dit geval op de markten van opkomende landen. Waarom niet? Het is logisch en vanzelfsprekend, en het is de wens van onze burgers. Daarom zijn de voorstellen zoals geopperd in het verslag en uiteengezet in de mededeling van de Commissie correct, startend met de preventie van non-tarifaire belemmeringen, een "Hydra”, zoals de rapporteur ze terecht formuleert: een Hydra die te werk gaat achter de schermen en niet alleen verhindert dat Europese producten en diensten de markten bereiken, maar er tevens voor zorgt dat een evenwichtige ontwikkeling in deze landen en markten wordt tegengehouden.
Ik ben daarom van mening dat dit verslag de juiste weg volgt, want wat we moeten doen is onze Lissabon-agenda veiligstellen en ons sociaal model versterken. We moeten er ook voor zorgen dat dit model zijn intrede kan doen in de opkomende landen waarmee we handel willen drijven. Ik ben ervan overtuigd dat dit zowel de Europese werknemers als de werknemers in andere landen ten goede zal komen.
We leggen veel nadruk op arbeidsomstandigheden, veiligheid, milieubescherming en, bovenal, mensenrechten. Dat zijn onze belangrijkste amendementen.
Ik wil de rapporteur nogmaals verzoeken hier rekening mee te houden. Hoe gaan we deze doelstellingen bereiken? We bereiken ze door middel van een duidelijk geïntensiveerde samenwerking - ik weet niet of dit "intensievere” samenwerking genoemd kan worden, omdat dit verwarring schept met betrekking tot de institutionele bepalingen in het nieuwe Verdrag - tussen de EU, de lidstaten en bedrijven, beginnend met steun voor KMO's. Mijn gelukwensen derhalve, en goedenavond.
Cristiana Muscardini
namens de UEN-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, we zijn ons allen bewust van de gevoeligheden omtrent deze zaak en van de grote aandacht die hieraan wordt besteed in onze respectieve landen.
De Fractie UEN is zeer tevreden over het voorstel van de heer Guardans Cambó en over de werkzaamheden van de Commissie internationale handel. Ik zou de rapporteur willen complimenteren met zijn analyse en zijn aandacht voor Europa, en met de nadruk die hij als gevolg daarvan legt op de problemen die vaak worden veroorzaakt door ongerechtvaardigde belemmeringen waarmee Europese bedrijven op internationale markten geconfronteerd worden.
Het concurrentievermogen versterken houdt in dat we alles doen wat nodig is om de strategie van Lissabon met succes te bekronen. Als we het Europese bedrijfsleven een betere toegang kunnen verschaffen tot internationale markten, stellen we bedrijven in staat te groeien, te investeren in knowhow en technologie en meer banen te creëren. Dit is wat veel economische sectoren in onze landen van ons vragen.
Verschillende soorten obstakels belemmeren Europese bedrijven de toegang tot buitenlandse markten. Deze barrières bestaan uit een aantal verschillende maatregelen, variërend van een rommelige regelgeving en investerings- of markttoegangsbelemmeringen tot oneerlijke handelspraktijken, geringe waardering voor intellectuele-eigendomsrechten en wijdverbreide namaak, die nadelig zijn voor Europese goederen, en meer in het algemeen uit ernstige en systematische schendingen van de WTO-regels en andere regels voor de internationale handel.
De mededeling van de Commissie gaat in de goede richting en het Parlement steunt de initiatieven van de Commissie die gericht zijn op een verbeterde toegang tot buitenlandse markten. Deze omvatten onder meer een krachtiger strategisch partnerschap tussen de Commissie - die haar coördinerende rol behoudt -, de lidstaten en de bedrijven uit de Europese Unie, met het oog op de ondersteuning van zakelijke ondernemers, met name KMO's, die contact willen maken met derde landen of daarnaar willen exporteren.
De Commissiedelegaties in bepaalde belangrijke landen moeten duidelijker aanwezig zijn. Dit moet deel uitmaken van een bredere strategie die in samenwerking met onze voornaamste handelspartners, zoals de Verenigde Staten, Japan en Canada, wordt uitgevoerd. Zij hebben internationaal gezien dezelfde zorgen als wij en zouden de Europese Unie kunnen bijstaan in de bevordering van een multilaterale overeenkomst op dit vlak, ten behoeve van de ondersteuning van WTO-mechanismen die een snellere respons garanderen op nieuwe non-tarifaire belemmeringen.
Multilaterale actie, wegens het aantal betrokken landen de meest effectieve, maar tevens de moeilijkste vorm van actie, dient derhalve gepaard te gaan met overeenkomsten die de tegenstrijdigheden die het bestaan van ongegronde belemmeringen in derde landen met zich meebrengt, identificeren en oplossen.
Carl Schlyter
namens de Verts/ALE-Fractie. - (SV) Mijnheer de Voorzitter, wanneer men de mededelingen van de Commissie leest, en vooral het verslag van het Parlement, zou men kunnen denken dat de arme kleine EU gediscrimineerd wordt door kwaadwillende buitenlandse machten. Dit komt vooral uit paragraaf 4 van het verslag naar voren, waarin staat dat we er bij de Commissie op aandringen de handelsbelangen van de Europese Unie te verdedigen tegen misbruik en oneerlijke handelspraktijken van derde landen. En vervolgens: "is van mening dat de Europese Unie snel en krachtig moet reageren wanneer derde landen bedrijven uit de EU ongerechtvaardigde beperkingen van de toegang tot hun markten opleggen”.
We moeten voorzichtig zijn met het gebruik van dergelijke bewoordingen tegen voormalige koloniën. Zij herinneren zich nog wanneer Europa voor het laatst krachtig handelde om zijn belangen te verdedigen. Zulk taalgebruik kan ons meer schade berokkenen dan alle handelsbelemmeringen samen.
De Commissie heeft zeker gelijk in die zin dat er technische handelsbarrières en oneerlijke regels bestaan. Vanzelfsprekend moeten we die op kalme en redelijke wijze bespreken met onze partners en de problemen oplossen die er mogelijk zijn. Nodig daartoe echter niet alleen bedrijven uit, maar ook vrijwilligersorganisaties, waaronder die uit derde landen. Dan kunnen we wellicht begrijpen hoe de regels tot stand kwamen en beoordelen of ze redelijk zijn of niet.
Ik voel me ongemakkelijk over de lijst van tien punten. Beperkende exportprocedures voor ruwe grondstoffen, een plafond voor buitenlands eigendom in de dienstensector, beperkingen op rechtstreekse investeringen uit het buitenland, procedures voor het plaatsen van opdrachten en de toepassing van staatshulp moeten worden beschouwd als handelsbelemmeringen die te rechtvaardigen zijn; ze komen voort uit legitieme wetgeving en het zijn administratieve maatregelen van overheidsinstanties. Ze kunnen niet ongedaan gemaakt worden zonder publiek overleg en zonder afwegingen te maken, als de stabiliteit in deze landen niet in gevaar mag worden gebracht.
Landen moeten het recht hebben om de volksgezondheid en het milieu te beschermen en procedures te hebben voor het plaatsen van opdrachten, die ervoor zorgen dat lokale bedrijven niet helemaal uitgesloten worden van de internationale concurrentie, waardoor massale werkloosheid zou ontstaan. We kunnen ook niet zo onredelijk zijn te verwachten dat landen onze ingewikkelde eigendomsrechten beschermen als ze nog nauwelijks de middelen hebben om de mensenrechten te beschermen. We zouden vrijheid moeten stimuleren in plaats van valkuilen te creëren.
We moeten die regels hard aanpakken die erop gericht zijn bedrijven in hun eigen land voor te trekken die buitenlandse werkwijzen hanteren en zich tegen andere buitenlandse marktspelers keren. In dit geval kunnen we de regels afschaffen. We moeten in staat zijn regels door de vingers te zien die direct of indirect bedoeld zijn om de lokaal actieve bevolking of bedrijven te beschermen. Wij beschermden zelf onze bedrijven totdat deze sterk genoeg waren om op internationaal niveau te concurreren. Anderen moeten daartoe eveneens in de gelegenheid worden gesteld.
Christofer Fjellner
(SV) Het creëren van markttoegang betekent het afschaffen van tarieven en non-tarifaire belemmeringen in de wereldwijde handel. Dat is een uiterst belangrijke prioriteit voor het handelsbeleid van de Europese Unie. Het schept niet alleen mogelijkheden om zaken te doen voor Europese bedrijven, maar geeft ze tevens toegang tot betere en goedkopere producten in andere delen van de wereld. Het creëert welvaart in de hele wereld.
Het is ook een kwestie waarover naar mijn mening ongebruikelijke overeenstemming bestaat in het Europees Parlement. Dat doet mij genoegen in een tijd waarin protectionisme overal ter wereld in opmars is. Ik denk dan ook dat de mededeling van de Commissie en het verslag van de heer Guardans Cambó nu meer welkom zijn dan ooit.
Ik wil in deze discussie graag de aandacht vestigen op een andere kwestie die we niet mogen veronachtzamen: de andere kant van openheid. Ik denk dat deze twee kanten onafscheidelijk zijn. Europese ondernemingen hebben ook openheid binnen Europa nodig, zodat ze in staat zijn op mondiale schaal te concurreren en gebruik te maken van de markttoegang die we in andere landen kunnen creëren. In onze door globalisering gekenmerkte wereld, waarin steeds meer bedrijven mondiale toeleveringsketens hebben, kunnen onze eigen tarieven net zo schadelijk zijn voor onze succesvolle bedrijven als de tarieven die we in andere landen bestrijden.
Ik heb een concreet voorstel voor de commissaris, een voorstel dat misschien enigszins kan helpen bij de oplossing van dit vraagstuk. Als bedrijven problemen ondervinden wanneer ze handel drijven binnen de EU, kunnen ze dit melden bij Solvit, een uitstekend instrument om de mobiliteit in de interne markt te versterken. Indien een bedrijf problemen ondervindt bij de export naar een land buiten de EU, kan het hier melding van maken bij de Databank Markttoegang. Deze is eveneens uiterst belangrijk. Beide systemen bieden een basis voor de onderhandelingen over de vraag hoe de handel bevorderd kan worden. Laten we hopen dat we de Databank Markttoegang en Solvit zodanig kunnen ontwikkelen dat ook de mogelijke problemen die importbedrijven binnen Europa ondervinden, kunnen worden behandeld.
Als we dat doen, kunnen wij, net als de rest van de wereld, in een richting blijven gaan die gunstiger is voor de vrijhandel. Dan kunnen we laten zien dat Europa het voortouw neemt bij het openen van markten, zowel op eigen grondgebied als in het buitenland.
Leopold Józef Rutowicz
(PL) Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Guardans Cambó behandelt alle terreinen die te maken hebben met een versterkt partnerschap, waardoor Europese exporteurs gemakkelijker toegang wordt verleend tot de markten van derde landen.
Protectionistische werkwijzen, oneerlijke concurrentie en het opwerpen van bureaucratische barrières beperken vaak de toegang tot deze markten. Kleine en middelgrote ondernemingen scheppen de meeste banen in Europa, maar ervaren specifieke problemen bij de export. Hun mogelijkheden worden beperkt als gevolg van een gebrek aan middelen die nodig zijn voor onderzoek, nieuwe technologie, voor het verwerven van een zekere positie in die markten en voor de aanpassing van hun producten en diensten aan de wensen van de consument.
Het verslag benadrukt terecht de behoefte aan Europese, gouvernementele en diplomatieke hulpbronnen voor het verlenen van zinvolle hulp aan KMO's. De Europese Unie moet haar logistieke activiteiten uitbreiden en gepaste steun bieden om het die ondernemers gemakkelijker te maken actief te zijn op de markten van derde landen.
Georgios Papastamkos
(EL) Mijnheer de Voorzitter, we zijn net als de heer Mandelson bezorgd over het gebrek aan gelijke voorwaarden voor markttoegang en over de ongelijke behandeling van Europese producten waarmee veel partners geconfronteerd worden.
In de textielindustrie en de kledingbranche bijvoorbeeld berekent de EU een gemiddeld tarief van negen procent, wat wereldwijd een van de laagste tarieven is. Veel concurrenten leggen anderzijds tarieven op van tot dertig procent of nog meer, in combinatie met een heleboel non-tarifaire belemmeringen.
Opkomende economieën dienen daarom ook in zekere mate het beginsel van wederkerigheid in concessies te accepteren, overeenkomstig hun niveau van ontwikkeling en hun concurrentievermogen in een bepaalde sector. Op mondiaal niveau blijft de bescherming van intellectuele-eigendomsrechten en geografische aanduidingen tamelijk ontoereikend, hetgeen het relatieve voordeel van de grote toegevoegde waarde van Europese industriële en landbouwproducten neutraliseert.
De harmonisatie van internationale regelgevende modellen en bepalingen bevordert de toegang tot buitenlandse markten, hetgeen niet mag leiden tot een flexibeler Europees regelgevend kader inzake de bescherming van het milieu, sociale zaken, volksgezondheid en consumentenbelangen.
Precies het tegenovergestelde moet gebeuren: de doelstelling is convergentie, maar in een opwaartse beweging. Van speciaal belang is de classificatie van importen naar gelang van de betreffende specificaties en vereisten, evenals het zoeken naar succesvolle methoden om milieu- en sociale dumping te voorkomen.
Ten slotte wil ik benadrukken dat kleine en middelgrote bedrijven de kern moeten vormen van de nieuwe strategie voor markttoegang.
Ik complimenteer de rapporteur en de schaduwrapporteur, evenals de commissaris. We verwelkomen het initiatief van de Commissie over de nieuwe strategie voor markttoegang.
Zuzana Roithová
(CS) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Mandelson, ook ik ben ervan overtuigd dat de delegaties van de Commissie en de nieuwe markttoegangsteams die in derde landen werkzaam zijn, een veel krachtiger mandaat nodig hebben. De Commisie moet naar mijn mening haar prioriteiten herzien bij de toekenning van menselijke middelen aan de delegaties van de EU, en het aantal delegatieleden in China, India, Rusland en Brazilië opvoeren. De lidstaten moeten een belangrijker aandeel hebben in de toewijzing van menselijke en financiële middelen aan deze delegaties, die in verhouding moeten zijn met hun handelsbelangen. Voorts moeten de Commissie en de lidstaten de samenwerking verbeteren met de Europese kamers van koophandel, handelsverenigingen en agentschappen van lidstaten in derde landen. Dit is essentieel voor de uitwisseling van informatie tussen delegaties, diplomatieke missies en de Europese ondernemersverenigingen. Vooral KMO's zouden hiervan profiteren. De voornaamste doelstelling van onze strategie dient echter de wederkerigheid van handelsrelaties te zijn, vooral in China bijvoorbeeld, en een rigoureuzere handhaving van de internationale handelswetgeving, in plaats van deze handhaving als protectionisme te bestempelen.
Mairead McGuinness
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het wekte mijn belangstelling dat de commissaris de enige was die de wereldhandelsbesprekingen noemde. Wellicht is dit een gelegenheid om wat informatie te verkrijgen over de nieuwe mogelijkheden die een geslaagde WTO-overeenkomst ons zou verschaffen op de markten van onze voornaamste handelspartners. Mijnheer Mandelson, u zei echter ook dat een nieuwe lichting vrijhandelsovereenkomsten dit wellicht tot stand zou kunnen brengen. Erkent u uw nederlaag bij de WTO? Misschien zou u ons kunnen informeren over de laatste stand van zaken aangaande dit onderwerp, aangezien dit volgens mij een cruciaal onderdeel vormt van dit debat.
Mag ik u ook verzoeken bepaalde zorgen toe te lichten naar aanleiding van de huidige situatie omtrent het landbouwonderdeel van de WTO? Er bestaat bezorgdheid over verdere concessies van de EU met betrekking tot importtarieven op gevoelige producten, en een aantal grote stijgingen van tariefcontingenten als onderdeel van de agenda, aangezien er ook gekeken wordt naar hoeveel vooruitgang er door u bij de WTO wordt geboekt wat betreft de toegang voor niet-agrarische producten en diensten.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
(PL) Mijnheer de Voorzitter, aangezien wij het woord vragen in dit debat, willen we graag aandacht vragen voor een drietal zaken. Allereerst is het voor de Europese Unie van wezenlijk belang een standvastige en ondubbelzinnige houding aan te nemen in situaties waarin de exportbelangen van een lidstaat in gevaar worden gebracht als gevolg van oneerlijke praktijken van derde landen. In deze context moeten we de door de Europese Unie aangenomen houding erkennen bij het embargo dat ervoor zorgde dat aan Poolse vlees- en landbouwproducten de toegang tot de Russische markt werd ontzegd. Jammer genoeg werd deze houding tegenover Rusland pas aangenomen nadat Rusland al meer dan een jaar lang de Poolse export had beperkt en Polen gebruik had gemaakt van zijn veto om de voorbereidingen voor de overeenkomst tussen de EU en Rusland te vertragen.
Ten tweede dient de openstelling van de markten van de Europese Unie voor goederen en diensten van derde landen bepaald te worden door het beginsel van wederkerigheid. De Europese Unie moet er daarom als geheel op toezien dat exporteurs uit derde landen in hun productiekosten de extra kosten meerekenen die gemaakt worden om te voldoen aan milieunormen en normen voor sociale zekerheid voor werknemers in hun landen. Europese producten zullen het altijd afleggen tegen hun concurrenten op de wereldmarkt indien geen rekening wordt gehouden met de bovengenoemde kosten.
Ten derde moet men bij het openstellen van de EU-markt voor agrarische producten uit derde landen zeer behoedzaam te werk gaan. Als de markt geheel wordt opengesteld, zullen veel sectoren van de Europese landbouw simpelweg verdwijnen, wat de voedselzekerheid in Europa in gevaar zal brengen.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Mijnheer de Voorzitter, open economieën en markten zijn kenmerkend voor de hedendaagse markteconomie, de economie van de 21ste eeuw. Dit is het startpunt van de mondiale economie. Niet alle economische entiteiten zijn echter in een positie om het hoofd te bieden aan concurrentie, met name wanneer de concurrentie niet altijd eerlijk is en wordt gedomineerd door de groten en machtigen der aarde.
Zowel grote als kleine bedrijven kunnen importeren, maar grote bedrijven hebben meer mogelijkheden als het gaat om de ontwikkeling van de export. Dit is het gevolg van de aanzienlijke investeringen die vereist zijn voor promotie en het opzetten van een volledig logistiek systeem wanneer bedrijven hun intrede doen op nieuwe markten. Het lijkt daarom zinvol voor KMO's om zich te verenigen door middel van gezamenlijke actieplannen om de export te ontwikkelen, met name voor de exportbevordering.
Er dient een zekere mate van ondersteuning en staatshulp aan bedrijven te worden toegestaan op het gebied van exportbevordering, meer bepaald op het gebied van knowhow. Ook op WTO-niveau dient overeenstemming te worden bereikt over de ontwikkeling van de handel tussen KMO's. De toegankelijkheid van de informatie over bedrijven die op de wereldmarkt actief zijn, is belangrijk. De kwaliteit van de handel moet worden verbeterd, en het creëren van gelijke mogelijkheden voor markttoegang heeft prioriteit.
Peter Mandelson
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil u en de geachte Parlementsleden bedanken voor het bijzonder constructieve en nuttige debat over dit uitstekende verslag. Ik ben vooral het Parlementslid erkentelijk dat dringend opriep tot een herziening van de toewijzing van personeel aan Commissiedelegaties in belangrijke economieën. Ik vind dit een uitstekend voorstel, dat ik zonder enige twijfel aan mijn collega's zal voorleggen. Ik zou hier voor u de bijzonderheden kunnen herhalen over het kleine aantal delegatieleden dat bijvoorbeeld werkt aan handelskwesties in China, vergeleken met het aanzienlijk grotere aantal medewerkers dat zich bezighoudt met het kleine beetje ontwikkelingshulp en -samenwerking in dat land, in verhouding tot de biljoenen euro's die voor Europa wat betreft de handel op het spel staan. Maar dat doe ik niet; ik zal deze mededeling simpelweg bewaren en doorgeven.
Ik pleit niet voor vrijhandelsovereenkomsten ten koste van de WTO-besprekingen. Eenieder die bekend is met de mondiale handelsstrategie voor Europa die we in november 2006 presenteerden zal zich realiseren dat de diepgaande, veelomvattende vrijhandelsovereenkomsten die ik aanhang, en die werkelijk bijdragen aan de groei van de totale wereldhandel en deze niet slechts een andere richting geven, kenmerkend zijn voor onze houding en onze betrokkenheid bij de WTO-onderhandelingen, de Doharonde. Ik kan het geachte Parlementslid verzekeren dat ik blijf werken aan het succes van deze besprekingen, in plaats van aan hun mislukking. Geruchten over verdere onacceptabele of ongepaste concessies inzake de landbouw zijn ongegrond. Sterker nog, de enige geruchten die ik heb meegekregen over dergelijke ongerechtvaardigde concessies kwamen van de Ierse minister van Buitenlandse zaken in de Raad Algemene Zaken vandaag. Deze geruchten schijnen te circuleren binnen een relatief kleine groep belanghebbenden.
Het feit is dat we met de landbouw - en andere terreinen van de Dohabesprekingen - zo ver zullen gaan als verstandig is voor ons om bij te dragen aan het slagen van de wereldhandelsbesprekingen, maar dit moet uiteraard wel gebeuren binnen de grenzen van het mandaat dat wij op basis van de GLB-hervorming van 2003 hebben gekregen.
Het is waar dat we twee nieuwe onderhandelingsteksten hebben die de afgelopen weken door de voorzitters van de onderhandelingsgroepen gepresenteerd zijn. De tekst over de landbouw bevat onderdelen die niet helemaal naar onze zin zijn, maar er is niets in die tekst dat we niet aankunnen of dat ons dwingt de grenzen van ons mandaat te overschrijden.
In het geval van niet-agrarische markttoegang - industriële goederen - is de situatie naar mijn mening niet zo rooskleurig. Op dit terrein heeft de nieuwe tekst die door de voorzitter is gepresenteerd, een grotere instabiliteit gecreëerd in plaats van steviger fundamenten. Dat betreur ik, maar dat is opnieuw iets waarmee we aan de slag moeten en waarin we door middel van onderhandelingen onze weg moeten vinden.
Deze debatten zouden niet zo aangenaam zijn als we het zonder de heer Schlyter's bijdragen moesten stellen. Wanneer hij intervenieert voel ik mij altijd versterkt in mijn persoonlijke betrokkenheid en overtuiging wat betreft vrijhandel. Zijn interventies overtuigen me altijd dat we inderdaad op de juiste weg zijn. Het is geen kwestie van het arme kleine Europa dat strijd voert tegen de machtige titanen van de opkomende economieën, en evenmin van een soort vlaag van agressief en intimiderend gedrag die de Commissie op het gebied van handel in zijn greep houdt, waarbij we zonder overleg of overwegingen onze belangen aan anderen trachten op te leggen.
Diegenen van ons die in internationale handel geloven, zijn op zoek naar evenwicht, terwijl wij op zoek zijn naar wederkerigheid, maar tevens naar gemeenschappelijke voordelen. Wanneer we openingen zoeken in de economieën van anderen, doen we dat niet slechts om onszelf tevreden te stellen of om onze eigen belangen en behoeften te dienen. We leveren ook een bijdrage aan de welvaart en groei van de economieën wier grotere openheid we nastreven.
Vanzelfsprekend is de liberalisering van economieën iets wat stap voor stap bereikt moet worden. Het is een groeiproces, geen oerknal of een plotse schok. Het is een feit dat opkomende economieën profiteren van grotere openheid. Dit houdt in dat er sprake is van zinvolle concurrentie die innovatie stimuleert en de productiviteit in die economieën prikkelt; het betekent een verlaging van de kosten van de input in lokale bedrijven, lager geprijsde goederen voor consumenten in die opkomende economieën, en, ten slotte, de aanvoer van kapitaal, technologieën, creativiteit en moderne managementtechnieken naar die opkomende economieën.
In feite zorgt dit proces van opening en integratie met betrekking tot de wereldeconomie dat de groei en versterking van deze opkomende economieën gewaarborgd wordt, zodat hun bedrijven in staat worden gesteld te groeien, dat de nodige werkgelegenheid wordt gecreëerd voor hun werknemers, en dat er producten en diensten voor de export gegenereerd worden zodat ze een groeiend aandeel in de internationale handel kunnen creëren en garanderen. Met andere woorden, openheid zorgt voor openheid, en waar handel is, is handel. Onze welvaart en onze mogelijkheden bieden kansen aan diegenen die in de opkomende economieën wonen en werken. Het is, anders gezegd, een heilzaam proces waarover we praten, en dat is waar de strategie voor markttoegang, waarover rapporteur een uitstekend verslag heeft gepresenteerd, helemaal om draait.
Tot slot zou ik willen zeggen dat, als het gaat om lokale aankoopregelingen, het inderdaad belangrijk is het vermogen van opkomende economieën en ontwikkelingslanden te ondersteunen en te stimuleren om hun plaatselijke inkoopmarkten te bevoorraden. Echter, als dit leidt tot hogere kosten voor overheidsopdrachten in die landen, tot onzorgvuldigheid, een gebrek aan transparantie, en inderdaad in sommige gevallen tot corruptie bij de uitvoering van overheidsopdrachten, wie draagt dan de kosten hiervan? Het antwoord is: diezelfde lokale bevolking, die plaatselijke werknemers en diezelfde belastingbetalers in opkomende economieën en ontwikkelingslanden die zich nauwelijks kunnen permitteren deze kosten op zich te nemen.
Daarom is het belangrijk openheid en transparantie te introduceren in het beleid en de praktijk van overheidsopdrachten in opkomende economieën, niet om de "arme kleine” Europese Unie te behagen en tevreden te stellen.
Ignasi Guardans Cambó
rapporteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, meer kan ik bijna niet zeggen. Laat ik allen danken die dit debat hebben verrijkt, niet alleen vandaag maar sinds het allereerste begin van de discussie, door hun bijdragen, amendementen en zelfs de informele gesprekken die we hebben gevoerd. Dat heeft geleid tot de uiteindelijke tekst, die niet alleen het werk is van de rapporteur, maar van allen die erbij betrokken waren.
De meesten van ons waren het eens over de diagnose, en ik was zeer verbaasd over de toon van sommige commentaren uit het "groene” segment van dit Huis. Het zou interessant zijn om de betreffende collega op pad te sturen en ter plekke de resultaten en gevolgen van vrijhandel te laten aanschouwen, en vervolgens op bezoek te gaan bij een middelgroot bedrijf, bijvoorbeeld in de buurt van Barcelona, waar ik woon, en uit te leggen dat dit een "koloniale benadering” is. Ik kan veel voorbeelden noemen van bedrijven die een gevecht voeren om te kunnen exporteren, omdat een groot deel van hun activiteiten afhankelijk is van de export. Hij zou misschien graag tegen de werknemers van die fabrieken willen zeggen dat ze zich gedragen als Europese kolonisten als ze proberen het marktaandeel van het door hen geproduceerde exportproduct te vergroten. Als China handelsbelemmeringen invoert die verhinderen dat het datgene wat het fabriceert, ook kan exporteren, staan zijn banen op het spel.
Het gaat hier niet alleen om grote woorden over grote Europese bedrijven die zich kolonialistisch gedragen, het gaat om iets veel wezenlijkers. Hoewel iedereen het recht heeft de zaken voor te stellen zoals hij dat wil, moet ik zeggen dat de idee dat dit een "kolonialistisch” verslag is, mij werkelijk heeft verrast en door veel exporteurs in mijn land zelfs als komisch zou kunnen worden bestempeld.
Het is echter duidelijk dat we het over het algemeen eens zijn over de diagnose. Zoals de Commissie al zei, is dit iets waarmee de Raad is begonnen, dat door de Commissie is voortgezet en dat nu wordt gesteund door het Parlement. Dat legt natuurlijk een grote verantwoordelijkheid op uw schouders, mijnheer Madelson, omdat we een gemeenschappelijke visie delen. Laat ik nogmaals benadrukken dat dit een dynamisch proces en een nieuwe strategie is, en dat sommige onderdelen inderdaad nieuw zijn en moeten worden gevolgd. Mag ik een punt uit het verslag citeren dat door onze collega werd onderstreept en dat u erg beviel: "roept de Commissie ertoe op de prioriteiten ten aanzien van het inzetten, en eventueel uitbreiden, van personeel voor de delegaties van de EU te herzien, zodat er meer personeel beschikbaar komt voor het opstarten en succesvol laten functioneren van markttoegangsteams”. Hetzelfde geldt voor wat in het verslag wordt gezegd over de KMO's. Er staan een groot aantal nieuwe zaken in dit verslag, en we wensen u veel geluk bij de uitvoering ervan.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt plaats op dinsdag, 19 februari 2008.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Tokia Saïfi  
schriftelijk. - (FR) Het concurrentievermogen van Europese bedrijven moet een kernpunt worden op de agenda van de Gemeenschap, want alleen op die manier zullen we in staat zijn om banen voor hoogopgeleiden te creëren, de economische groei van Europa veilig te stellen, het voortbestaan van het Europese bijstandsstelsel te garanderen en te verzekeren dat de EU een vooraanstaande handelsmacht blijft in de eenentwintigste eeuw.
Om te zorgen dat dit concurrentievermogen behouden blijft moeten we voorwaarden voor markttoegang ontwikkelen die eerlijk, rechtvaardig en wederzijds zijn. De Europese markt is in feite een van de meest open en concurrerende markten ter wereld, wat hoofdzakelijk te danken is aan het recht op vrije concurrentie, dat open en eerlijke handel binnen de EU garandeert.
Desalniettemin heeft de Europese Unie als het gaat om buitenlandse handel nog steeds te maken met ontelbare zakelijke belemmeringen, aangezien de markten van de belangrijkste Europese handelspartners niet dezelfde mate van openheid en transparantie tentoonspreiden als de communautaire markt. We moeten daarom dringend stappen ondernemen om opnieuw wederzijdse voorwaarden voor de markttoegang tot derde landen, en meer in het bijzonder opkomende landen, vast te stellen, en beperkende handelspraktijken te bestrijden. We moeten snel en standvastig te werk gaan om ervoor te zorgen dat onze KMO's volledige en onbeperkte toegang tot alle markten hebben, met name in de sector van overheidsopdrachten.
