Gemeenschappelijke regels op het gebied van de beveiliging van de burgerluchtvaart (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Paolo Costa, namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke tekst van de verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende gemeenschappelijke regels op het gebied van de beveiliging van de burgerluchtvaart en tot intrekking van verordening (EG) Nr. 2320/2002 -.
Paolo Costa
rapporteur. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, vicevoorzitter van de Commissie, dames en heren, we vieren vandaag de afsluiting van een procedure die al sinds september 2005 aan de gang is.
Wij hebben een lange en in sommige gevallen moeilijke weg bewandeld, maar het was naar mijn gevoel uiteindelijk de moeite waard. Het gaat om de zaak van de beveiliging van de burgerluchtvaart. De verordening die tot nu toe van kracht was, werd aangenomen in het emotionele klimaat dat samenhing met de aanvallen op de twin towers op 11 september 2001. Het was een moeilijke bevalling, maar werd toen aangenomen en toegepast, en ofschoon het in de laatste jaren behoorlijk succesvol was, waren er in de praktijk toch leemtes en tekortkomingen.
Daarom staan we nu op het punt om deze verordening te herzien. De doelstelling is dat wij flexibelere antwoorden bieden op technologische, psychologische en gedragsveranderingen bij de strijd tegen het terrorisme, waarbij duidelijk rekening wordt gehouden met de tot nu toe door ons opgedane ervaringen. De veiligheid en de bescherming tegen aanvallen door terroristen zijn een duidelijke prioriteit, maar mogen niet op zich alleenstaand worden besproken. Ze moeten in een enigszins evenwichtiger kader worden gezien.
Controles moeten streng en doelmatig zijn, maar ze moeten niet al te veel overlast voor de passagiers met zich mee brengen, en hun toepassing mag geen onnodige kosten tot gevolg hebben. De kosten zouden zo mogelijk kunnen worden gedeeld en niet alleen door de passagiers worden gedragen. Daarom kunnen deze controles niet worden ingevoerd zonder de nodige democratische controle. Op deze twee onderwerpen - de kosten en de democratische verantwoording - heeft de delegatie van het Parlement zijn opmerkzaamheid gericht tijdens de bemiddelingsfase van deze procedure.
Ten aanzien van de kosten ben ik blij dat ik dit Huis kan mededelen dat een artikel is opgenomen, let wel geen overweging, om vast te leggen dat zij - de veiligheidskosten - moeten worden gedeeld tussen passagiers, luchthavens, vliegtuigmaatschappijen en nationale regeringen. Volgens een ander artikel, geen interinstitutionele verklaring zoals in 2002, maar een artikel, moet de Commissie het probleem uitvoeriger onderzoeken en aan dit Huis en de Raad voorstellen voorleggen om het probleem door middel van een juiste kostenverdeling tussen de belastingbetalers en de passagiers op te lossen.
Ten aanzien van de democratische verantwoording wisten we met succes de inzet van een verbeterde comitologieprocedure of een comitologieprocedure met controle te bereiken, vooral wanneer een nieuw soort controle, onderzoek of een begrenzing van de aansprakelijkheid voor het leven van de passagiers wordt ingevoerd. Wanneer het Parlement in toekomst besluit dat een veiligheidsmaatregel niet in verhouding is, dan zal het Parlement tot een publiek debat kunnen oproepen voor een gepast onderzoek van deze overwegingen.
Over het geheel heb ik het gevoel dat er op deze manier een evenwicht is bereikt tussen een doelmatige bestrijding van het terrorisme en tegelijkertijd het zo sterk als mogelijk respecteren van de privacy en de praktijken van de passagiers, alsmede het vermijden van onnodige irritaties voor laatstgenoemden.
Daarom, mijnheer de Voorzitter, zou ik de Kamer, ons Huis willen aanbevelen dat het de in de bemiddeling bereikte overeenkomst aanneemt, zodat de Commissie doelkrachtig aan het werk kan gaan.
Jacques Barrot
vicevoorzitter van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, voor u ligt een voorstel voor een nieuw regelgevend kader inzake de beveiliging van de burgerluchtvaart, waarmee u allemaal vertrouwd bent. Ik stel al het werk en de moeite zeer op prijs die u in het bereiken van een positief resultaat in de lange en moeilijke bemiddelingsprocedure hebt gestoken.
Wij zijn nu in het eindstadium voor een nieuw regelgevend kader aanbeland, een verder bewijs van beter wetgeven. Op 4 maart heeft de Raad de derde lezing van deze uitgewogen en bevorderlijke tekst formeel afgesloten die zeer belangrijk voor zowel de industrie als ook voor de passagiers is. Het is nu aan de leden van Europees Parlement om het proces te besluiten.
Ik ben de heer Costa dankbaar dat hij het Parlement om toestemming voor deze tekst heeft gevraagd om zodoende voor een succesvol resultaat van de bemiddeling te zorgen. Bij het bemiddelingsproces heeft iedereen in een geest van compromis gehandeld, maar ik geloof dat ik kan zeggen dat het Parlement er als winnaar is uitgekomen, omdat het merendeel van de voorgestelde amendementen en ideeën aanwezig zijn in de tekst waarover u zult stemmen.
Ik heb uw verwachtingen ten opzichte van het financieringsbeginsel begrepen. Ik ben een sterke persoonlijke verplichting ingegaan in het bemiddelingsproces. Ik verwijs, zo u wilt, op mijn vorige verklaring dat ik van plan ben om een wetsgevingsvoorstel bij de Commissie in te dienen over de verdeling tussen belastingbetalers en gebruikers van de kosten van de strengere veiligheidsmaatregelen in de luchtvaart die de lidstaten kunnen vaststellen in aanvulling op de gemeenschappelijke basisnormen.
Dit doet geen afbreuk aan het initiatiefrecht van de Commissie of het naleven van binnenlandse procedures, met name het doorvoeren van een toepasselijke effectbeoordeling voor welk wetgevingsvoorstel dan ook.
Bovendien zal de invoering van de regelgevingsprocedure met toetsing, door de overstap naar het nieuwe 'comitologie' besluit, het Europees Parlement meer macht geven over de algemene regels die de Commissie na de aanneming van de kaderverordening moet opstellen.
Terwijl dit meer flexibiliteit geeft aan het systeem tot toepassing van de wetgeving onder de regelgevingsprocedure met toetsing, biedt dit alles een tegengewicht bij de algemene tenuitvoerlegging van wetgeving. Zodoende bereiken wij in al deze situaties institutionele vooruitgang.
Wat artikel 4 betreft maak ik u opmerkzaam op de gemaakte verklaring. De Commissie verklaart zijn voornemen tot het voorstellen van algemene maatregelen zoals in het huidige artikel 4 lid 1 bis aangeduid, en van uitvoerige tenuitvoerleggingsmaatregelen in de zin van het huidige artikel 4 lid 2. De Commissie is voornemens artikel 251 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap te gebruiken voor het voorstellen van benodigde toevoegingen aan de in deze verordening vastgelegde gemeenschappelijke basisnormen.
De Commissie neemt er nota van dat het belangrijk is dat gedetailleerde uitvoeringsmaatregelen met methodes moeten worden ontworpen die niet alleen voor een doeltreffende opsporing en afschrikking zorgen, maar ook de noodzakelijke flexibiliteit en snelheid opleveren, terwijl ze tegelijkertijd ter bescherming van de passagiers gevoelige documenten vertrouwelijk behandelen. De Commissie wijst er ook op dat de geldigheid van de uitvoeringsvoorschriften blijft bestaan totdat ze door volgens deze verordening aangenomen maatregelen worden vervangen.
Wat betreft zijn inhoud maakt de nieuwe verordening de ontwikkeling van geschiktere wetgeving mogelijk die beter in staat is om de veiligheidskwesties meer holistisch en flexibeler aan te pakken, in plaats van ze af te handelen door een reeks van individuele en herhaaldelijke aanpakken. Aanvankelijke schattingen door de Vereniging van Europese Luchtvaartmaatschappijen gaan ervan uit dat flexibelere methodes de uitgaven met maar liefst 500 miljoen kunnen verminderen.
Ter samenvatting, wanneer deze nieuwe verordening wordt aangenomen zal het gemakkelijker worden om regels overeen te komen met landen die geen lidstaten zijn, maar over even hoge luchtvaartveiligheidsnormen beschikken. Dit concept van one-stop security (eenmalige veiligheidscontrole) heeft niet alleen voordelen voor de passagiers, maar ook voor de luchtvaartsector van de Europese Unie.
Daarnaast hoop ik dat de nieuwste technologische ontwikkelingen ons in staat zullen stellen om aan het begin van het volgend jaar het volledige verbod van vloeistoffen aan boord van vliegtuigen te wijzigen. Zo gauw de geschikte technologie ter opsporing van vloeibare explosieven beschikbaar is, zal ik mij ervoor inspannen dat in de verordeningen rekening wordt gehouden met deze nieuwe factor. Het Europees Parlement zal inzicht hebben in alle plannen ter verandering van de regels op dit gebied.
Dames en heren, dit is een langdurig proces geweest. Het heeft van iedereen veel inspanning gevergd om het compromis te bereiken dat nodig was voor de aanneming van deze nieuwe verordening. Niet alleen zal deze nieuwe verordening ons helpen de veiligheid in de lucht te verbeteren, zij zal ook de kosten reduceren, de regels vereenvoudigen en de burgerluchtvaart effectiever beschermen.
Dus dank ik het Parlement hartelijk voor zijn werk bij het ontwerp van dit wetgevingsvoorstel en ik hoop duidelijk en oprecht op uw ondersteuning en op de aanneming van de tekst.
Philip Bradbourn
namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, zoals zowel de rapporteur en ook commissaris Barrot hebben gezegd, hebben het Parlement en de Raad, na lange onderhandelingen in het bemiddelingsproces, eindelijk een overeenkomst bereikt die naar ik geloof constructief is en onze ondersteuning verdient.
In het licht van de aanhoudende terroristische bedreiging geloven wij dat duidelijke veiligheidsregels en nog belangrijker de gemeenschappelijke uitvoering ervan in de luchthavens over heel Europa en bij de luchtvaartmaatschappijen absoluut noodzakelijk zijn, en dit voorstel treft in beide opzichten het doel.
Terwijl wij niet in staat waren om een overeenkomst met de Raad over de financiering van deze veiligheidsmaatregelen te bereiken, heeft de Commissie afgesproken om binnen de komende maanden met een apart voorstel ter financiering van deze maatregelen naar voren te komen. Ik hoop zo snel als mogelijk.
Ik wil het hier duidelijk maken dat, wanneer ze met dit voorstel naar voren komen, de Commissie en de Raad zich in acht moeten nemen voor de sterke en eendrachtige houding van het Parlement in deze zaak. Het Parlement moet niet als een verdere hoepel worden beschouwd waar de Commissie en de Raad doorheen moeten springen, maar eerder al een serieuze en gelijke partner bij dit proces. De zekerheid en veiligheid van de passagiers zijn van het allergrootste belang en zo gezien hoop ik dat het aanstaande voorstel van de Commissie onze sterke gezindheid zal weerspiegelen.
Ondanks dit knelpunt, moeten wij dit verslag toejuichen. Ik kan de voordelen van gemeenschappelijke veiligheidsnormen in heel Europa zien. En aangezien de sterke terroristische bedreiging heden voor de luchtvaart alsmaar meer toeneemt, biedt dit voorstel belangrijke verbeteringen voor de zekerheid en veiligheid van de passagiers. Ik doe daarom een beroep op het Huis om zijn volledige ondersteuning aan deze maatregel te geven.
Saïd El Khadraoui
namens de PSE-Fractie. - (NL) Commissaris, collega's, we hebben sedert de aanslagen van 11 september en andere bedreigingen nadien kunnen vaststellen hoe kwetsbaar de luchtvaartsector is en hoe dodelijk de gevolgen kunnen zijn van een aanslag met of in een vliegtuig. En ook hoe gigantisch groot de impact kan zijn voor de economie en dus voor eenieder van ons. Bijgevolg is het belangrijk dat wij al het nodige doen om de maximale veiligheid te garanderen en daarvoor is het vanzelfsprekend essentieel dat we komen tot maximale harmonisatie ter zake op Europees niveau.
Maar tegelijkertijd moeten we ook een evenwicht zoeken tussen veiligheid enerzijds, en comfort, privacy en bewegingsvrijheid anderzijds, zoals de rapporteur daarnet al heeft benadrukt. En dat is tijdens de onderhandelingen ook steeds onze betrachting geweest als delegatie van het Europees Parlement en ik denk dat we over de fracties heen met collega Costa, met collega Jarzembowski ook in de bemiddeling goed hebben samengewerkt, aan één Seil hebben getrokken en heel veel uit de brand hebben gesleept, zoals de commissaris ook terecht heeft gezegd.
Dat wil niet zeggen dat wij helemaal tevreden zijn. Alles zal afhangen van hoe de gemaakte afspraken op het terrein zullen worden uitgevoerd. En wel op twee essentiële domeinen: ten eerste op het vlak van de uitvoering van de maatregelen. Daar hebben we kunnen bereiken dat het Parlement in grote mate betrokken blijft via de nieuwe comitologieprocedure met toetsing, en de facto hebben wij een soort vetorecht gekregen, wanneer wij van oordeel zijn dat de voorgestelde maatregelen disproportioneel zouden zijn. Er is bijgevolg ruimte voor interpretatie, voor debat, en ik denk dat het vloeistoffenverbod duidelijk heeft gemaakt dat dat ook nodig is. We kunnen niet toelaten dat een expertencomité zomaar carte blanche krijgt zonder enige verantwoording en dus lijkt mij deze nieuwe vorm van democratische controle absoluut een pluspunt.
We kunnen deze rol pas goed op ons nemen, indien de Commissie ons op een permanente manier informeert en brieft en ik denk dat dat heel belangrijk wordt. Wij moeten ook intern een goede procedure uitwerken in het Parlement om dat op een adequate wijze te doen.
Ten tweede hebben wij op het vlak van de financiering van veiligheidsmaatregelen niet helemaal gekregen wat wij wilden, wij weten dat. Wij wensten logisch te blijven met onszelf. Wij gaan ervan uit dat de door Europa afgesproken veiligheidsmaatregelen voldoende zijn voor iedereen. Als lidstaten meer moeten of willen doen, dan moeten zij daar ook de financiële verantwoordelijkheid voor dragen. Tot zover zijn wij niet geraakt, maar ik ga ervan uit, mijnheer de commissaris, dat het engagement dat u is aangegaan in de toekomst tot een nieuw debat en tot echte resultaten zal leiden.
In elk geval beschikken wij vanaf heden over een kader dat ons in staat moet stellen om snel veiligheidsmaatregelen te nemen, maar tegelijkertijd ook zorgt voor voldoende democratische controle. De toekomst zal uitwijzen of het systeem naar ieders tevredenheid werkt. Ook mijn fractie zal dit steunen.
Jeanine Hennis-Plasschaert
namens de ALDE-Fractie. - (NL) Het lijdt geen twijfel dat de luchtvaart voor terroristen cru gezegd een populair doelwit is en blijft. Strengere veiligheidsmaatregelen voor de luchtvaart, met dienovereenkomstige overlast, liggen dan al snel voor de hand. Echter als het gaat om het behoud van het draagvlak hiervoor, is de doeltreffendheid van de maatregelen toch echt cruciaal. In dat opzicht is dit akkoord, alhoewel niet perfect, wel degelijk een belangrijke stap vooruit.
Als het gaat om de versterkte rol van dit Parlement, hoop ik van harte dat wij die ten volle zullen gaan benutten. Een zekere mate van realiteitszin rondom de veronderstelde effectiviteit van wet en regelgeving is meer dan ooit wenselijk. Natuurlijk, het kanaliseren van collectieve stress is een belangrijk streven. Tegelijkertijd dient de luchtvaartpassagier wél serieus te worden genomen. Op duur betaalde schijnveiligheid zit niemand te wachten.
De terrorist wordt steeds creatiever. Dit wordt niet opgelost door het innemen van flesjes water, douchegels of lenzenvloeistof. Wél door het grensoverschrijdend en effectief functioneren van politie, justitie en inlichtingendiensten. In dat opzicht kijk ik uit naar het stappenplan van de commissaris, zoals hij zojuist aankondigde.
Seán Ó Neachtain
Het belang van de luchtvaartveiligheid moet en mag niet worden onderschat, en ik ben vol lof over het werk dat is verricht voor het tot stand brengen van deze oplossing die zorgt voor de veiligheid van luchtvaartpassagiers en van de werknemers van luchtvaartmaatschappijen.
Wanneer wij dit soort verordeningen ontwerpen en ten uitvoer brengen, moeten we ervoor zorgen dat deze verordeningen geen verordeningen om wille van verordeningen zijn en dat wij ook rekening houden met andere aspecten van de luchtvaartsector. Daarom juich ik de bepaling in het verslag toe die vastlegt dat bepaalde passagiers - degenen die uit landen komen die dezelfde veiligheidsmaatregelen als de Unie hebben - zich niet aan extra veiligheidscontroles moeten onderwerpen. Het is zeer jammer dat belastingvrije goederen en de transitpassagiers niet op dezelfde manier worden behandeld.
De huidige gang van zaken is dat wanneer een persoon uit de Verenigde Staten naar Ierland reist en in Parijs van vliegtuig overstapt, dat alle in de Verenigde Staten gekochte duty-free artikelen hem in Parijs zullen worden afgenomen. Dit onzinnige systeem betekent dat de passagiers en de winkeliers erbij verliezen.
Ik ben het eens dat veiligheidsaangelegenheden een prioriteit zijn. De in Singapore overeengekomen oplossing laat zien dat de twee dingen samen kunnen gaan. Waarom is het dan zo dat deze regelingen niet met andere landen kunnen worden getroffen? Wij weten dat er plannen zijn, maar dit gebeurt veel te langzaam voor de passagiers en de winkeliers die met de gevolgen hiervan te maken hebben.
Eva Lichtenberger
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dit dossier heeft al een zeer lange geschiedenis en ik wil de gelegenheid te baat nemen om mijn hartelijke dank aan de heer Costa uit te spreken. Bij de onderhandelingen, waaronder die met de Raad, bleef hij met volharding bij de in de commissie door de leden van dit Huis geformuleerde en ondersteunde houding.
Eén van de geschilpunten was zoals gezegd de financiering van de veiligheidsmaatregelen - om voor de hand liggende redenen. In deze veiligheidsmaatregelen zou men bijvoorbeeld zeer goed niet geheel legale financieringsmogelijkheden voor de verschillende nationale luchtvaartmaatschappijen kunnen verstoppen. Ik neem aan dat er daarom zoveel weerstand in de Raad was tegen een regeling tot meer transparantie op dit gebied, en het was dan ook de duidelijke en eenstemmige wens van onze fractie dat wij ter voorkoming van problemen transparante en begrijpelijke bepalingen over de financiering willen hebben.
Het tweede geschilpunt was de regeling dat het Parlement sterker bij de verdere ontwikkeling van de veiligheidsbepalingen wordt betrokken. Hier bestond er ook enorme weerstand, die echter voor mij niet te verklaren viel, omdat het Europees Parlement in feite slechts gepoogd had om een uitweg aan te bieden; bijvoorbeeld voor een mogelijkheid om weer onderuit te komen uit éénmaal besloten, maar niet meer doelmatige maatregelen. Ik kan het voorstel net nog ondersteunen, maar ik had echter meer gewenst.
Jaromír Kohlíček
namens de GUE/NGL-Fractie. - (CS) Het Europees Parlement en de Europese Commissie hebben reeds jaren over de luchtvaartveiligheid gedebatteerd.
Het doel van de wijziging van Verordening (EG) Nr. 2320/2002 van 16 december 2002 is voor een verbetering van de gemeenschappelijke regels op het gebied van de beveiliging van de burgerluchtvaart te zorgen. Het hieruit voortvloeiende document is echter niet zeer duidelijk. Zodat niet alleen ik, maar ook veel andere leden van dit Parlement hun handen voor dit resultaat van de bemiddelingsprocedure kunnen opsteken, wil ik een duidelijk antwoord op mijn vraag horen.
Commissaris, Monsieur le Commissaire, c'est pour vous: aangezien de nieuwe verordening geen gemeenschappelijke procedure ter toetsing van de veiligheid van de piloten inhoudt, vraag ik mij af hoe deze kwestie zal worden opgelost wanneer Verordening (EG) Nr. 2320/2002 wordt afgeschaft? Kunt u bevestigen dat de Europese Cockpitvereniging en de Commissie het eens zijn geworden over de voorbereiding van een verordening tot oprichting van een gemeenschappelijke procedure voor het testen van de veiligheid van piloten? Zo ja, wanneer zal deze tekst worden gepresenteerd? Van uw antwoord zal het afhangen hoe we morgen zullen stemmen.
Rodi Kratsa-Tsagaropoulou
- (EL) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mijn diepe tevredenheid tot uitdrukking brengen over de teneinde bereikte overeenkomst over de wijziging van de verordening tot oprichting van de gemeenschappelijke regels op het gebied van de beveiliging van de burgerluchtvaart. Ik wil graag de rapporteur de heer Costa met zijn werk feliciteren, net zoals de afgevaardigden van de Fracties, de heren Jarzembowski en Khadraoui die samen met onze rapporteur de kern van onze onderhandelingsgroep vormden. Gewapend met hun gedetailleerde kennis van het onderwerp en zijn technische dimensies, en door hun standvastig engagement voor de houding van het Europees Parlement ten opzichte van de transparantie en het respect voor de burgers, hebben ze hard en niet nalatend gestreden om dit doel te bereiken. Ik wil ook mijn dank uitspreken aan alle leden van de delegatie van het Europees Parlement, waarvan ik de eer had voorzitter te zijn, voor hun samenwerking tijdens alle fases en vooral op kritische momenten. Ik wil ook het Portugese voorzitterschap loven voor de aanhoudende inspanningen voor onderling begrip en overeenstemming. Ik wil ook de constructieve en beslissende inbreng van de Europese Commissie op de voorgrond plaatsen, waaraan commissaris Barrot zoveel heeft bijgedragen.
De nieuwe verordening is niet slechts het resultaat van succesvolle onderhandelingen. Per slot van rekening vertegenwoordigt het de gedeelde opvatting over de verhouding tussen aan de ene kant de veiligheid en aan de andere kant de particuliere burgers en onze politieke doeleinden. De nieuwe verordening is het resultaat van de door de toepassing van veiligheidsregels opgedane ervaringen. Het brengt de behoefte tot transparantie en verantwoordelijkheid van de betrokken instanties beter tot uitdrukking. Het levert een effectief kader voor het veilig transporteren van passagiers in een geglobaliseerde omgeving, terwijl het ook de lidstaten in staat stelt om hun beleid aan nieuwe ontwikkelingen aan te passen, evenals aan de speciale behoeften die gedurende een bepaalde periode de kop kunnen opsteken. De verordening vereist ook van de lidstaten om de transparantie te handhaven en een deel van de kosten te dragen - volgens het Europees Parlement wezenlijke voorwaarden.
Net zoals de lidstaten aan deze verplichtingen moeten voldoen, moet de Europese Commissie het ondernemen om aan het einde van 2008 een verslag op te stellen, dat een enorme bijdrage aan deze onderneming zal leveren. Het Europees Parlement zal zich dan voorbereiden om een doeltreffende rol te spelen bij de handhaving van de noodzakelijke maatregelen.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Ik zou graag de rapporteur de heer Costa en alle collega's die aan de onderhandelingen in derde lezing hebben deelgenomen willen feliciteren. Wij zijn nu over dit document aan het debatteren, meer dan twee jaar nadat de verordening in 2005 door de Commissie werd voorgesteld, ter vervanging van de verordening van 2002 die werd aangenomen na de terroristische aanslagen van 11 september 2001.
Het luchtverkeer heeft tijdens de laatste jaren een versnelde ontwikkeling meegemaakt. Wanneer er in 1970 ongeveer 200 miljoen passagiers in de EU van de 15 landen waren, zo was hun aantal in 2000 ongeveer 600 miljoen. Jammer genoeg veroorzaakten de terroristische aanslagen van 11 september tussen 2000 en 2001 een vermindering van het aantal luchtvaartpassagiers om ongeveer twee procent.
Het Europees Parlement is van mening dat de veiligheid van de passagiers en van de werknemers op het gebied van het luchtverkeer van zeer groot belang is. De debatten die deel uitmaakten van de bemiddelingsprocedure richten zich vooral op de verdeling van de met de noodzakelijke veiligheidsmaatregelen verbonden kosten, op de gelijksoortige uitvoering van veiligheidsinspecties, de uitwerking van bepaalde programma's ter beveiliging van de burgerluchtvaart op nationaal niveau, op het niveau van de luchthaven en op het niveau van de luchtvaartmaatschappij. Gemeenschappelijke veiligheidsnormen moeten vervolgens worden aangenomen, waarbij gebruik wordt gemaakt van de regelgevingsprocedure met toetsing, zodat het Europees Parlement een belangrijke rol bij dit proces zal spelen. De met de aanvullende maatregelen verbonden kosten voor de veiligheid van de burgerluchtvaart moeten zowel de lidstaten als ook de gebruikers dragen.
Tot 31 december 2008 zal de Commissie een verslag bij het Europees Parlement indienen dat voorgeschreven maatregelen zal presenteren, zodat de met de veiligheidsmaatregelen verbonden belastingen alleen voor dit doeleinde kunnen worden gebruikt en zodoende voor de vereiste transparantie ter berekening en heffing van dergelijke belastingen is gezorgd.
Ten aanzien van het gebruik van veiligheidsagenten aan boord van vliegtuigen heeft elke lidstaat de bevoegdheid tot het nemen van een besluit over de toegelaten en geregistreerde vliegtuigen in de betreffende lidstaat, maar hun rol werd verbeterd door de uitvoering van sommige bepalingen en de daarin ter sprake gebrachte trainings- en veiligheidsvereisten.
Mieczysław Edmund Janowski
(PL) Mevrouw de Voorzitter, het luchtverkeer heeft vastgelegde wettelijke regels nodig, maar deze moeten zo flexibel als mogelijk zijn en tezelfdertijd voldoende geharmoniseerd, met name inzake de veiligheid van de luchtvaart. Het document waarover we vandaag debatteren voldoet aan deze criteria. Het is naar mijn mening een moeilijk, maar goed compromis door de leden van het bemiddelingscomité, en ik dank hen voor het werk dat ze hebben verricht. In dit verband verdienen de heer Costa en commissaris Barrot bijzonder veel lof.
Aangezien er weinig tijd is, beperk ik mijzelf tot een paar onderwerpen. Ten eerste: de heffingen voor luchtvaartveiligheid moeten transparant zijn en de werkelijke kosten weergeven. Ten tweede: de maatregelen op dit gebied mogen niet ten koste van de voor de vrije markt vanzelfsprekende concurrentie tussen de luchthavens en luchtvaartmaatschappijen gaan. Ten derde: de beginselen die de veiligheid van de burgerluchtvaart leiden moeten wereldwijd worden gestandaardiseerd. Het is daarom toe te juichen dat dit document de samenwerking met de International Civil Aviation Organisation, de ICAO aanspreekt. Ten vierde: Ook luchtvaartmaatschappijen uit derde landen moeten aan de veiligheidsnormen voldoen, anders zullen onze Europese maatregelen niet doeltreffend zijn. Ten vijfde: Er moeten geschikte procedures worden voorbereid om met crisissituaties om te gaan, die misschien nooit zullen opduiken, maar in het geval van terroristische aanslagen altijd mogelijk zullen zijn.
Laat er ons ten slotte gezamenlijk naar streven dat de passagier, ook de gehandicapte passagier, het onderwerp en niet het lijdend voorwerp is van deze door alle bij het luchtvervoer betrokken partijen ten uitvoer gebrachte handelingen - met name wanneer het om veiligheidsmaatregelen gaat die vrij wat ongemak met zich meebrengen.
Timothy Kirkhope
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik ben verheugd over de geboekte vooruitgang bij dit onderwerp, omdat het Parlement altijd heeft aangeduid dat wij zeer grondig moeten zijn bij deze maatregelen ter verbetering van de veiligheid van de luchtvaartpassagiers. Ik wil de heer Costa, mijn collega's van de Commissie vervoer en toerisme en met name commissaris Barrot toejuichen, die er voor heeft gezorgd dat de regeling ter financiering van de maatregelen behoorlijk beschreven is en dat er gebruik gemaakt wordt van de comitologie ter controle van de vastlegging van gemeenschappelijke basisnormen.
De samenwerking van de EU is nodig om hieraan consistentie te geven, zodat de passagiers beter worden ingelicht. Zoals ik eind verleden jaar opmerkte, is de wederzijdse erkenning van onze verschillende wettelijke tradities dé weg naar een EU van de 27 lidstaten, maar er moeten basisnormen voor de veiligheid in de EU worden opgesteld. Wanneer de Commissie later in het jaar het financieringsstelsel omlijnt, zal ik er sterk voor pleiten dat de lidstaten, wanneer ze de behoefte hebben, boven deze basisnormen uit mogen gaan, zo lang ze bereid zijn om de kosten hiervoor zelf te dragen.
Deze opmerking maak ik tegen de achtergrond van berichten die beweren dat de Britse luchthavenautoriteiten van alle passagiers die voor binnenlandse vluchten inchecken op Heathrow en verscheidene andere luchthavens de vingerafdrukken en foto's moeten nemen. Ik geloof dat deze maatregelen moeten worden gecontroleerd om ervoor te zorgen dat ze doeltreffend zijn. Het gebruik van de biometrische technologie, zoals door commissaris Frattini voorgesteld, moet voor een groter rendement zorgen, het mag echter niet de publieke ondersteuning doen afkoelen.
Het publiek heeft al een behoorlijke hoeveelheid ongemak voor misschien wenselijke veiligheidsmaatregelen toegelaten, maar er schijnt een gebrek aan een duidelijk en objectief onderzoek naar hun doelmatigheid te zijn. De toevallige aard van sommige van deze bepalingen is vooral verstorend en we moeten zeker om consistentie vragen bij de aanpak van de luchthavenautoriteiten in heel Europa, zoniet wereldwijd.
De EU moet eerder proactief dan reactief zijn ten aanzien van deze veiligheidskwesties. We moeten de bedreiging door de ontwikkeling van uitgekiendere technologie steeds een stap voor blijven en door het delen van beste praktijken en door de koppen bij elkaar te steken. Ik geloof dat dit verslag zeker een beetje in deze richting gaat.
Inés Ayala Sender
(ES) Mevrouw de Voorzitter, wij zijn er zeer verheugd over dat we aan het eind zijn gekomen van een aanhoudende strijd ter verbetering van de veiligheid in een kernsector zoals de luchtvaart. Een sector die wezenlijk is voor de economie en het concurrentievermogen van Europa, en waarvan het succes en de geloofwaardigheid afhankelijk zijn van het hoge veiligheidsniveau.
Dit werd op de sterkst mogelijke wijze aangetoond op 11 september 2001, toen de veiligheid zelf een voor verbetering vatbaar hoofdpunt werd, zowel in globaal opzicht en met name wat betreft de Europese zone.
Alle door de Commissie gemaakte inspanningen, niet alleen voor dit dossier, maar ook voor de andere dossiers waaraan de Commissie heeft gewerkt - de gehele kwestie van de zwarte lijsten en van het geleidelijk aan verbeteren en ten uitvoer brengen - zijn naar mijn mening wezenlijk geweest.
Wij willen met name de rapporteur de heer Costa feliciteren, wiens vastberadenheid, alhoewel soms ergerlijk, voor een overeenkomst heeft gezorgd. Een zaak waarmee ik hem van ganser harte wil feliciteren. De best mogelijke overeenkomst.
Bovendien behandelt deze overeenkomst twee wezenlijke zaken. Ten eerste een zaak die wezenlijk is voor het absolute veiligheidsvereiste, en in het bijzonder het cruciale punt van de financiering van deze veiligheid. Wij zijn het er allemaal over eens dat veiligheid erg belangrijk is, maar een ander punt van belang is wie voor deze veiligheid betaalt en hoe wij pogen om de transparantie te verbeteren en te zorgen voor een betere verdeling van de kosten. Daarom geloof ik dat de door de Commissie aangeboden samenwerking - het voorstel tot een onderzoek betreffende de vastlegging en de verbetering van de transparantie in de kostenverdeling tussen de belastingbetalers en de gebruikers- ons bij de verbetering en uitvoering van toekomstige maatregelen zal helpen.
Ten tweede een zaak die wezenlijk voor het Parlement als institutie is. Vanuit institutioneel opzicht heeft de heer Costa voor een verbetering van de comitologie in verband met aftastmethodes gezorgd en ik geloof dat dit in toekomst een paar misverstanden uit de weg zal kunnen ruimen die in het verleden de kop hebben opgestoken, bijvoorbeeld in verband met vloeistoffen; dit is een verder gebied waarop we verbeteringen moeten aanbrengen. Voor de toekomst hopen we dat we alle belangrijke veiligheidsdossiers van de luchtvaartsector kunnen afsluiten met het oogmerk op de wezenlijke factor, namelijk de menselijke factor.
Ik hoop ook dat de commissaris in staat zal zijn om ons op de hoogte te houden over de stand van zaken bij het sociale pakket ten aangaande van training en certificatie voor zowel het cabinepersoneel als ook voor de piloten. Wij zijn er ons van bewust dat de EASA op dit gebied aan het werk is, maar ik zou graag meer van dit soort speciale maatregelen op dit gebied zien, die centraal zijn voor de verbetering van de veiligheid.
Reinhard Rack
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de vicevoorzitter, de veiligheid van de passagiers is een belangrijke zaak, maar hoe wordt er nu eigenlijk voor gezorgd? Zoals waarschijnlijk de Italiaanse voetbaltrainer Giovanni Trapattoni het zou hebben gezegd: 'Riemen af, flessen leeg, schoenen uit!' Doen deze maatregelen werkelijk iets anders dan voor extra banen te zorgen voor laag betaald en slecht opgeleid veiligheidspersoneel? Daarnaast worden de lange rijen op de luchthavens en de ergernis en de economische nadelen weer eens met Europa in verband gebracht, ook wanneer deze onaangename gevolgen vaak door de vlijt van lokale en regionale hoofdsheriffs worden veroorzaakt. Dit moet beter kunnen!
We moeten er voor zorgen om de uitvoeringsvoorschriften over de vloeistoffen zo snel als mogelijk te herzien, en ze door meer en betere technologieën te vervangen en door een betere samenwerking tussen de veiligheidsdiensten!
Erna Hennicot-Schoepges
(FR) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, ik wil met name de aandacht op de technologische modernisering richten die noodzakelijk is om de ineenstorting van de burgerluchtvaart te verhinderen. Ik pleit voor het verdergaan met het CESAR-project ter bevordering van technologische vernieuwingen in de luchtvaart en veilig te stellen dat de burgerluchtvaart niet langer door bepaalde krachten op de grond mag worden gegijzeld. Ik zou de vraag willen stellen, welke vooruitgang in de lidstaten geboekt is inzake de overdracht van rechten? Zou dit niet vele voordelen opleveren voor de passagierveiligheid, de bescherming van het milieu en de luchtvaart in zijn geheel?
Jacques Barrot
vicevoorzitter van de Commissie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik heb zorgvuldig naar uw redevoeringen geluisterd. Zoals u allen hebt onderstreept, is dé uitdaging voor ons luchtvaartveiligheidsbeleid het vinden van een verstandig evenwicht tussen de behoefte om passagiers tegen terroristische activiteiten te beschermen, en natuurlijk de uitvoeringskanten ervan op de luchthavens om al te moeilijke controleprocedures te vermijden. Het voorstel van de Commissie was op een aanzienlijke verbetering van de kans op een behoorlijk evenwicht gericht. Zoals ik eerder heb gezegd, zal het aannemen van deze verordening ons in staat stellen tot modernere en flexibelere regels, tot het gebruik van nieuwe controletechnologieën, tot het invoeren van een concept van one-stop security voor vluchten uit landen die geen lidstaat zijn, maar hoge veiligheidsnormen hebben, tot het afschaffen van een dubbele uitvoering van bepaalde vereisten, tot het vastleggen van de deelneming van belanghebbenden aan de besluitvorming over de uitvoeringsmaatregelen en natuurlijk tot het meer betrekken van het Europees Parlement in het besluitvormingsproces over de uitvoeringsvoorschriften. Ik denk dat ik persoonlijk initiatieven zal beginnen op het gebied van de financiering van de veiligheid om de huidige situatie te verbeteren, voor meer transparantie te zorgen en de financiële verplichting van de lidstaten zichtbaarder te maken.
Zoals gezegd, zal ik op sommige van uw opmerkingen antwoorden, alhoewel ik niet beweer dat ik ze allemaal zal beantwoorden.
De algemene regel die de Commissie in toekomst zal volgen, is het publiceren van alle toepassingen van de verordening, het zij dat het bewezen is dat de kennis van de verordening de terroristen zou kunnen helpen. Dat is een groot verschil ten opzichte van de huidige situatie, waar de standaardregel erin bestaat in het geheel niets te publiceren. Dit is een zeer belangrijk punt, omdat het betekent dat het Parlement zich volledig kan informeren.
Nu zal ik een op paar opmerkingen antwoorden. Als antwoord op de vraag van de heer Ó Neachtain, wil ik zeggen dat de duty-free kwestie voor mij nog steeds van belang is. We hebben een verordening opgesteld die afwijkingen toelaat. Door onderhandelingen met Singapore hebben we de introductie van deze regel voor alle handelingen met Singapore bereikt, en wij gaan nu verder met een aantal niet-lidstaten ter voorbereiding van verdere afwijkingen. Het is echter duidelijk dat deze niet-lidstaten actiever met ons moeten samenwerken en we stellen hun van onze belangstelling hiervoor op de hoogte. De Amerikanen en Canadezen werken met ons samen, maar het is voor ons absoluut wezenlijk - en gelooft u het mij, hierover maak ik mij persoonlijk grote zorgen - wanneer we vooruitgang bij de duty-free kwestie willen boeken om veel meer verdragen met niet-lidstaten te ondertekenen.
De heer Kohlíček en mevrouw Ayala Sender benoemden de piloten en het cabinepersoneel. We werken met de piloten samen. De beraadslagingen zijn gaande, maar ik kan het resultaat niet vooraf beoordelen. Het is juist dat we nauw naar de problemen luisteren waarvoor wij de juiste oplossingen moeten vinden.
Het is waar, zoals terecht werd opgemerkt, dat we een zeer coherente aanpak op Europees niveau moeten hebben. Ik houdt natuurlijk zelf goed in de gaten hoe de verordeningen zullen worden toegepast en het is juist, waar net door de heer Kirkhope op werd gewezen, dat wij deze regels net zoals hun uitvoeringsprocedures moeten harmoniseren. Wij moeten er ook voor waken dat sommige lidstaten meer of minder geïmproviseerde of unilaterale initiatieven ondernemen. Het is allemaal niet gemakkelijk; we weten dat de strijd om de financiering van veiligheidsmaatregelen en om een transparante en evenwichtige financiering moeilijk zal worden. De heer Costa heeft hier ervaring in. Ik wil ook mijn dank aan mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou uitspreken, die voorzitster van de Parlementsdelegatie was en ons zeer geholpen heeft bij de lange en zeer moeilijke vergaderingen.
Ten slotte wil ik mij richten tot de heer Costa, omdat zijn verslag en zijn werk als rapporteur ons echt het gevoel gaven dat het Parlement werkelijk aan het werk was voor het belang van Europa, voor het welzijn van de passagiers, en natuurlijk ook voor een beschermingssysteem dat doeltreffend is maar tezelfdertijd flexibel genoeg om veranderingen toe te laten. Zoals ik eerder heb gezegd, houden we de nieuwe technologieën goed in de gaten die er hopelijk voor zullen zorgen dat deze procedures eenvoudiger worden. De opsporing van explosieven in vloeistoffen schijnt goed op weg te zijn. Ik hoop dat we gebruik van deze nieuwe technologieën kunnen maken. Het is vanzelfsprekend dat ze met open armen zullen worden ontvangen.
Ik dank u, mevrouw de Voorzitter, en ik dank met name het Parlement voor het hoge niveau van dit debat en voor alle bijdragen die het in de loop van het debat heeft geleverd.
Paolo Costa
rapporteur. - (IT) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren, de verordening is een kaderverordening en alleen de praktijk kan uitwijzen of deze verordening deugt. Tot op heden hebben we alleen maar theorieën uitgewisseld.
Ik geloof dat wij er ons beiden van bewust zijn dat er nog twee grote problemen bestaan. Het eerste probleem is dat het terrorismevraagstuk de veiligheid heeft verhoogd en het terrorismevraagstuk kan niet als een zaak van de enkeling worden beschouwd. Het denkbeeld dat iedere passagier verantwoordelijk is voor de financiering van antiterroristische activiteiten, is een idee dat kennelijk niet werkt. De passagiers zijn gezamenlijk verantwoordelijk; en het is deze lijn die in zekere mate, vroeger of later tot dragen moet komen, zodat de staten meer verantwoordelijkheid voor zulke activiteiten op zich nemen.
Het tweede probleem heeft ermee te maken dat het terrorisme ons jammer genoeg tot een verandering in ons gedrag dwingt. We mogen ons niet aan de verantwoordelijkheid onttrekken om regels in te voeren die al onze activiteiten begrenzen, omdat wij de terroristen niet kunnen laten winnen. Tezelfdertijd moeten wij ons elke inspanning getroosten om ervoor te zorgen dat we niet de terroristen er stukje bij beetje bij helpen om te winnen, omdat het terrorisme ons dwingt om onze levenswijze te veranderen.
Dit is een wankel evenwicht. We hebben elk mogelijk geschut in werking gezet: de medebeslissing, de verbeterde comitologie, de eenvoudige comitologie. Dit zijn de door ons benodigde gereedschappen. We moeten in deze richting veel werk verrichten, maar ik ben van mening dat er een goed fundament is gelegd.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag 11 maart 2008 plaats.
Schriftelijke verklaringen (Artikel 142)
Marian-Jean Marinescu  
schriftelijk. - (RO) De harmonisering van de door de lidstaten, de luchthavens en de luchtvaartmaatschappijen ondernomen handelingen betreffende de voorziening van de veiligheid van de burgerluchtvaart dient er voor te zorgen dat wij de terroristische bedreigingen de baas worden.
Niettemin moet er een evenwicht worden bereikt tussen de verbetering van de veiligheid en de comfortverschaffing aan de gebruikers van diensten voor het luchtverkeer.
Wij zijn verplicht tot het nemen van alle nodige maatregelen ter verbetering van de doorlichtingsapparatuur, net zoals tot het toepassen van het concept van one-stop security op transitvluchten, dat ons in staat zou stellen om de afhandelingstijd te verminderen en op middellange termijn de reële kosten werkelijk zou verminderen.
Aan de andere kant geeft het gebrek aan transparantie bij de berekening en toepassing van de met de veiligheidsmaatregelen in verband staande heffingen een vertekend beeld van de vakbekwaamheid op het gebied van het luchtverkeer, en zorgt voor weinig inzicht in de wijze waarop het geld wordt gebruikt voor de directe financiering van zulke maatregelen.
De met de financiering verbonden kwesties moeten zo snel als mogelijk worden opgehelderd, zodat de belastingbetalers in de Europese Unie, net zo als de gebruikers van vervoersdiensten een duidelijk beeld krijgen van de toewijzing van de vergaarde middelen, en zodanig een onderscheid kunnen maken tussen de financiering van de directe maatregelen en de verzekeringskosten, en ook tussen elke vorm van staatssteun ter ondersteuning van extra veiligheidsmaatregelen die de lidstaten kunnen nemen.
