Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Janssen van Raay
Mevrouw de Voorzitter, het spijt mij dat ik opnieuw naar aanleiding van de Notulen over het handtasincident het woord moet voeren, want, mijnheer De Vries, ik begrijp uw ongeduld, als u de Notulen leest - die zijn verkeerd. Hier staat dat het slachtoffer bij mij een klacht heeft ingediend, maar de klacht is ingediend bij de Voorzitter van het Parlement, de heer Hänsch. Ik heb met opzet - vandaar de onduidelijkheid - geen namen willen noemen, omdat ik niet wil dat uit mijn mond namen worden vermeld in de Notulen; daarom is het wat onduidelijk. Maar de Notulen zijn dus verkeerd. Hier staat dat bij hem - bij mij dus - in die hoedanigheid een klacht is ingediend. Dat is niet waar. Ik spreek opnieuw de hoop uit dat Voorzitter Hänsch de betrokken dames bij zich uitnodigt om de zaak in der minne te schikken. Ik vraag dus verbetering van de Notulen in de zin dat de klacht is ingediend bij Voorzitter Hänsch en natuurlijk niet bij mij. Inderdaad was ik rapporteur over het geweldartikel - ik ben bereid dat weer aan te vullen buiten de vergadering, maar ik heb liever dat de zaak in der minne wordt geregeld met de grote autoriteit die Voorzitter Hänsch heeft.

De Voorzitter
Ik dank u. Wij nemen daarvan kennis.

Kinnock, Glenys
Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag zien dat de Voorzitter dringend protest aantekent bij de regering in Rangoon in het licht van de resolutie van het Parlement. Er komen uit Birma zeer overtuigende geruchten dat meer dan 2.000 van de bandieten die vorig weekend de auto in elkaar hebben geramd waarin Aung San Suu Kyi zat, aan het plannen zijn om dit weekend haar compound en het huis waarin zij woont te bestormen.
Ik zou de Voorzitter dringend willen verzoeken om bij de regering in Rangoon onmiddellijk protest over het uitvoeren van een dergelijke actie aan te tekenen.

De Voorzitter
Wij zullen dat verzoek aan de Voorzitter overbrengen, maar nu gaat het om de goedkeuring van de Notulen.

Ephremidis
Mevrouw de Voorzitter, hoewel ik gisteren in de vergadering aanwezig was, komt mijn naam niet op de presentielijst voor. Ik vraag u dan ook dat recht te zetten.
(De Notulen worden goedgekeurd)

Eisma
Ik wou u alleen het volgende vragen. Toen wij, meer dan 200 leden en medewerkers, maandag hier aankwamen met de speciale trein uit Brussel, hadden wij een half uur vertraging omdat het treinpersoneel ruzie maakte of op een nationale feestdag nu wel of niet een restauratiewagen in de trein moest zijn. Het betekent dat wij hier met de speciale trein uit Brussel met grote vertraging aankwamen, dorstig en veel te laat. Wilt u een brief schrijven naar de Belgische spoorwegen dat zulke dingen niet meer voorkomen, want ik ben anders zeer bang dat mensen niet meer met de trein gaan maar weer in de auto gaan zitten.

De Voorzitter
Mijnheer Eisma, dit is geen verwijzing naar het Reglement en daarom verzoek ik u zich hierover schriftelijk tot de Voorzitter te wenden.

Cornelissen
Voorzitter, ik vind dat je volledig moet zijn in het leven. Naar aanleiding van de opmerking van collega Eisma: ik ben maandag met de trein uit Brussel gekomen. Hij was inderdaad een half uur te laat, erg jammer, maar ik heb voortreffelijk gegeten in de restauratiewagen. Geen enkel probleem, prima maaltijd, uitstekende bediening.

De Voorzitter
Dames en heren, wij hebben een zware agenda en een ingewikkelde stemronde voor de boeg en mogen dus geen tijd verliezen.

Internationale handel
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over:
het verslag (A4-0320/96) van de heer Kittelmann, namens de Commissie externe economische betrekkingen, over de Wereldhandelsorganisatie (WTO); -het verslag (A4-0321/96) van de heer Kittelmann, namens de Commissie externe economische betrekkingen, over het verslag van de groep deskundigen (COM(95)0359 - C4-0352/95) inzake het mededingingsbeleid in de nieuwe economische orde: versterking van de internationale samenwerking en de internationale mededingingsregels; -het verslag (A4-0319/96) van de heer Kreissl-Dörfler, namens de Commissie externe economische betrekkingen, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement (COM(96)0054 - C4-0158/96), inzake handel en milieu.-het verslag (A4-0327/96) van de heer Moniz, namens de Commissie externe economische betrekkingen, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, aan het Europees Parlement, aan het Economisch en Sociaal Comité en aan het Comité van de regio's (COM(95)0447 - C4-0460/96) over het effect van de internationale ontwikkelingen op de communautaire textiel- en kledingindustrie; -de mondelinge vraag (B4-1216/96 - O-0168/96) van de heer Sonneveld en anderen, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, aan de Commissie over de EU-toepassing van de WTO-akkoorden inzake de beperkende bepalingen ten aanzien van de exportrestituties voor de verschillende landbouwprodukten.
Kittelmann
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, elk van de verslagen die wij nu bespreken heeft zijn eigen belang en zou een afzonderlijk debat waard zijn geweest. Ik heb het genoegen twee van die verslagen kort bij u te mogen inleiden.
Weldra vindt in Singapore de ministerconferentie van de WTO-landen plaats. Daar worden voor de eerste keer de resultaten van de historische GATT-conferentie beoordeeld. Als Europees Parlement hebben wij de opdracht de Commissie en de Raad te adviseren en bij te staan bij het analyseren van de tot nu toe bereikte resultaten en het bepalen van de richting welke de WTO moet uitgaan.
In de huidige situatie is het voor iedereen duidelijk hoe buitengewoon belangrijk het is dat die conferentie een succes wordt. Als wij zien wat vandaag in Afrika gebeurt en hoe hulpeloos wij daarop reageren, als wij zien dat ook tussen de Westerse industrielanden steeds meer handelsgeschillen rijzen, als wij zien hoe de situatie in vele regio's in Azië en ook in Indië steeds problematischer wordt, als wij het verslag van de IAO lezen over de honderden miljoenen kinderen die voor een deel slavenarbeid moeten verrichten, beseffen wij dat de WTO steeds belangrijker wordt om conflicten te regelen en de mensen in de wereld het gevoel te geven dat er rechtskaders en regelingen bestaan die de moeite lonen om er zich voor in te zetten. Hier ligt de grote verantwoordelijkheid van de WTO-landen. De conferentie moet evalueren wat tot nu toe is gebeurd en de verdere ontwikkeling behoedzaam voorbereiden. Ook als Europees Parlement moeten wij goed weten dat een overvloed aan nieuwe thema's, ook al vinden wij dat jammer, het moeilijker maakt om oplossingen te vinden. Dat mag ons echter niet beletten te zeggen wat wij van de conferentie verwachten of opbouwende en zinvolle voorstellen te formuleren.
In mijn verslag tracht ik niet alleen naar de toekomst te kijken, waar zich nieuwe thema's zoals de milieu- en sociale clausule en regels op het gebied van de investeringen en de mededinging aandienen. In het verslag moet de aandacht vooral naar de dagelijkse werkzaamheden van de Wereldhandelsorganisatie gaan. Het gaat hier om de toepassing van de resultaten van de WTO-onderhandelingen. Als wij op de Uruguay-ronde terugblikken, stellen wij vast dat men vooral op twee terreinen moeilijk tot een akkoord kon komen. Het eerste terrein was de handel in landbouwprodukten, waar de frontlijn dwars door het kamp van de industrielanden en vooral tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten liep. Anderzijds draaiden de onderhandelingen gedurende lange tijd om de handel in textielprodukten, waarbij de belangen van de industrielanden lijnrecht tegenover die van de ontwikkelingslanden stonden. Voorts werd uitvoerig over de dienstensector onderhandeld. De besprekingen over de financiële diensten, de zeevaart en de telecommunicatie moeten absoluut worden hervat. Het gevaar bestaat dat het thema van de telecommunicatie in de debatten en verslagen een centrale plaats gaat innemen. Ik vind het jammer dat de Verenigde Staten en de Europese Unie op dat terrein al lang tegenover elkaar staan. Sir Leon Brittan, wij hebben hier al vaker gezegd dat u op de onvoorwaardelijke steun van het Parlement mag rekenen.
Wij moeten evenwel vaststellen dat de Verenigde Staten op vele terreinen eerder op een confrontatie dan op verstandhouding binnen de WTO aansturen. Wij hopen dat Singapore ook in de Verenigde Staten zelf een bezinning op gang brengt.
Ik zou nu nog enkele opmerkingen over mijn eerste verslag willen maken. Alle handelspartners zijn het erover eens dat de nieuwe, eenvormige procedure voor de regeling van geschillen bij de WTO beslist een institutionele verbetering van het multilaterale handelsstelsel is. Hoezeer wij die procedure nodig hebben, zien wij ook in onze strijd tegen de Amerikaanse wetten Helms-Burton en D'Amato. Wij blijven erbij dat die wetten strijdig zijn met het volkenrecht en blijven de Europese Unie en vooral de Commissie in deze aangelegenheid tot een krachtige aanpak aansporen. Wij mogen niet denken dat president Clinton het na de Amerikaanse presidentsverkiezingen met een door de republikeinen beheerst congres en een president van de andere strekking gemakkelijker zal krijgen.
Ik vind ook dat het Europees Parlement hierover met het Amerikaans Congres contact moet opnemen en dat wij rond de tafel moeten gaan zitten om van gedachten te wisselen over de vraag hoe het Amerikaans Congres en wijzelf de liberale wereldhandel zien. Wij moeten het handelsbeleid heroriënteren. Daarbij moeten drie of vier thema's op de voorgrond staan: het verhinderen en beperken van concurrentiedistorsies, het bereiken van eerste resultaten op het gebied van handel en milieu, de verbetering van de toegang tot de markt voor ontwikkelingslanden en het activiteitenprogramma voor de nabije toekomst. Wat de nieuwe regeling op het gebied van de mededinging betreft, is het de bedoeling dat de conferentie een werkgroep instelt die vanaf 1997 met de vaststelling van een multilateraal kader van mededingingsvoorwaarden zal worden belast.
Wij zullen ook vaststellen dat steeds meer bilaterale overeenkomsten tussen industriële groepen en grote ondernemingen op de mededinging inwerken en dat wij op internationaal niveau ook voor dat probleem oplossingen moeten vinden. Voorwaarde voor een nieuwe regeling van de mededinging is dat alle WTO-landen verplicht zijn allesomvattende nationale mededingingsregels aan te nemen en toe te passen. Om tot een gemeenschappelijk platform voor samenwerking tussen de nationale, voor de mededinging bevoegde instanties tot stand te brengen, is de vaststelling van algemeen geldende minimumnormen voor de regeling van de mededinging uiterst belangrijk. Wij zullen eraan moeten wennen dat in grote organisaties en in steeds groter wordende regio's niet altijd het maximum kan worden bereikt en dat wij dus genoegen moeten nemen met de vaststelling van minimumnormen voor iedereen. Zeer jammer is ook dat Taiwan nog steeds geen lid van de WTO kan worden. Het wordt onhoudbaar dat de Volksrepubliek China, die om fundamentele redenen nog geen lid van de WTO kan zijn, het sterk geïndustrialiseerde Taiwan verhindert lid van de WTO te worden, met andere woorden dat de schijnheiligheid van de grote landen van de wereld ten aanzien van China die discriminatie mogelijk maakt. De Volksrepubliek China en vooral ook Rusland zouden zo snel mogelijk tot de WTO moeten kunnen toetreden. In Rusland zijn wij met onze economische hulp op de goede weg. China moet zelf nog grote inspanningen doen om de gestelde voorwaarden te vervullen.
Met betrekking tot de verdere bevoegdheden van de WTO moet de Europese Unie met een stem trachten te spreken. Het Europees Parlement ijvert ervoor dat de Europese Unie door de Commissie en niet door een veelstemmig koor wordt vertegenwoordigd. Onze externe economische betrekkingen zijn een aangelegenheid waarin wij eensgezind kunnen en moeten optreden.
Met betrekking tot onze problemen bij de versterking van de internationale samenwerking en de verbetering van ons concurrentievermogen zou ik ten slotte over mijn tweede verslag nog het volgende willen zeggen. Wij willen dat voor de wereldwijde activiteiten van de ondernemingen een met de WTO vergelijkbaar rechtskader tot stand wordt gebracht. Sir Leon Brittan, wij vinden het goed dat u ook op dat terrein stappen wil ondernemen. Ik hoop dat in Singapore een eerste stap kan worden gedaan naar de oprichting van een werkgroep bij de WTO om zich met dat probleem bezig te houden. Op dit terrein zullen ook geen conflicten met de derde-wereldlanden rijzen omdat ze in dit geval dezelfde belangen hebben en omdat, voor zover ik dat kan vaststellen, ook de industrie graag zou hebben dat wij hier samen successen boeken.

Kreissl-Dörfler
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, vier jaar geleden beloofden de grote wereldleiders en in de eerste plaats bondskanselier Kohl op de milieutop in Rio dat zij eindelijk iets zouden ondernemen en dat zij niet langer de ogen zouden sluiten voor de wereldwijde gevaren van het ozongat, het broeikaseffect en de klimaatveranderingen.
Twee jaar geleden was bij de oprichting van de WTO in Genève van duurzame ontwikkeling alleen nog in de aanhef sprake. Waar de WTO-overeenkomst concreet wordt, overheerst het streven naar vrijhandel en de ideologie van de groei. Op de ministerconferentie in Singapore moet nu het eerste verslag van het WTO-comité voor handel en milieu worden voorgelegd. Tot nu toe wijst jammer genoeg niets erop dat de groei van de wereldhandel op duurzame en dus milieuvriendelijke en sociaal rechtvaardige wijze plaatsvindt. Erger nog is dat ook steeds minder op een toekomstgerichte wereldwijde economische structuur wordt aangedrongen. Zo heeft de Raad, met de heer Kohl op kop, twee weken geleden beslist in Singapore niet te vragen dat een WTOwerkgroep over de sociale normen wordt opgericht. Als de Europese regeringen zich even weinig om de milieubescherming bekommeren, is het gevaar groot dat het milieu in Singapore een verpletterende nederlaag lijdt.
De meeste Europese regeringen geloven tegenwoordig in de vrijhandel zoals de kinderen in de kerstman. Ze verzaken vrijwillig aan hun democratische rechten en laten de economie aan de grote transnationale concerns over. Ze stellen de globalisering als onvermijdelijk voor maar zeggen er niet bij dat ze bij de oprichting van de WTO zelf een leidende rol hebben gespeeld. Bij de oprichting van de WTO heeft men een belangrijke kans laten voorbijgaan om de wereldhandel sociale en milieuregels mee te geven. Een hervorming en aanvulling van de WTO is daardoor veel moeilijker geworden. Ook daartoe is de Raad echter nog niet bereid. Wij, het Europees Parlement, moeten de Commissie en de lid-staten van de Unie er vandaag toe aansporen eindelijk iets te ondernemen en in Singapore op te komen voor wat wij wensen.
De Fractie De Groenen in het Europees Parlement heeft mevrouw Bjerregaard, die in de Commissie bevoegd is voor het milieu, deze week gevraagd haar huiswerk te maken of af te treden. Op vrijwel alle terreinen waar problemen rijzen zal de Commissie de doelstellingen die zij zichzelf tegen het jaar 2000 had gesteld niet kunnen bereiken. Op milieugebied speelt de Commissie dus allerminst een pioniersrol.
Wat haar rol binnen de WTO betreft, heeft de Commissie tenminste een uitvoerig document over handel en milieu gepubliceerd. Daarover verheugen wij ons. Wij zijn het met een aantal zienswijzen en voorstellen van de Commissie niet eens, maar het document getuigt toch van goede wil, vooral vanwege het directoraat-generaal van Sir Leon Brittan. Jammer genoeg zijn zelfs de voorstellen van de Commissie door de Raad met grote terughoudendheid onthaald. Zij die de totstandbrenging van een sociaal en ecologisch verantwoorde wereldhandel afremmen bevinden zich dus niet alleen in Brussel, maar nog veel meer in de hoofdsteden van de lid-staten. Het is dan ook des te belangrijker dat wij hier in het Europees Parlement eisen dat de conferentie in Singapore een grondige ecologische hervorming van de WTO op stapel zet.
Mijn verslag, dat in de Commissie externe economische betrekkingen eenparig is aangenomen, omvat bij voorbeeld het verzoek om bij de procedure van de WTO-panels milieu-experts te betrekken. Artikel 20 van de GATT moet grondig worden gewijzigd om meer druk te kunnen uitoefenen ter bevordering van een milieuvriendelijke produktie. Als wij een invoerverbod vragen, doen wij dat niet om de invoer uit de derde wereld te bemoeilijken. Wij willen de ontwikkelingslanden meer hulp bieden in de vorm van nieuwe financiële middelen, overdracht van technologie en extra contingenten en tariefverlagingen voor alle produkten die op een eerlijke manier worden verhandeld. Een invoerverbod mag slechts een laatste redmiddel zijn. Alleen door een multilaterale aanpak kunnen wij tot een wereldwijde milieubescherming komen. Daarom vragen wij een onvoorwaardelijke bestandsbescherming voor alle multilaterale milieu-overeenkomsten.
Zoals uit het voorbeeld van de uitvoer van giftig afval de jongste weken is gebleken, moet dringend scherper op die overeenkomsten worden toegezien. Wij zijn voorstander van de aanwending en de versterking van instrumenten voor zelfcontrole, van een gedragscode voor transnationale concerns en van een eco-label. Een ecolabel heeft echter alleen zin als het als een onderscheiding en een beloning voor ecologische topprodukten wordt opgevat en door een onafhankelijke instantie wordt gecontroleerd. Het allerbelangrijkste bij een sociale en ecologische hervorming van de WTO is dat ze aan een democratische controle wordt onderworpen. Op dit ogenblik zijn de transparantie en de participatie van NGO's, vakbonden en consumentenorganisaties volstrekt ontoereikend of zelfs niet bestaand. Als blijkt dat de WTO niet kan worden hervormd en niet voor sociale en economische veranderingen openstaat, moet de oprichting van een nieuwe structuur voor de wereldhandel in het kader van de Verenigde Naties worden overwogen. De EU is de grootste handelsmacht ter wereld. Ze moet haar volle gewicht in de schaal werpen om die hervorming door te drukken. Enkele slimmerds hier in het Parlement geloven echter nog steeds dat de wereldhandel belangrijker is dan het milieu. Tot hen kan ik het volgende zeggen: wie het milieu vernietigt, zal in de toekomst niets meer te verhandelen hebben.

Moniz
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, op het moment waarop de Europese Unie een hervorming van haar instellingen overweegt met het oog op de doeltreffende bestrijding van de werkloosheid en dat de versterking van de economische en sociale cohesie wordt beschouwd als een hoofdtaak van de Unie en een integrerend deel van het communautair acquis, blijkt het standpunt van de Commissie, omgezet in haar mededeling over het effect van de internationale ontwikkelingen in de textiel- en kledingindustrie, irrealistisch te zijn, van een uitsluitend mercantilistische strekking, totaal doortrokken van een fatalistische mening over de sector. Een dergelijk standpunt, dat kan leiden tot een onherstelbare val van deze belangrijke bedrijfstak met dramatische gevolgen voor miljoenen werknemers, was onvermijdelijk het doelwit van heftige protesten en felle kritiek van de sociale partners en al degenen die de werkelijkheid kennen en zich identificeren met de moeilijkheden en de zorgen van de Europese textiel- en kledingsector. Vandaar dat wij van mening zijn dat het van de kant van de Commissie voorzichtig zou zijn om haar standpunt te herzien bij de verdere analyse van deze sector door solidere en positievere voorstellen te overwegen die draaien om een echt actieplan, die zich niet beperken tot de vaststelling dat de produktie daalt, de invoer stijgt en er arbeidsplaatsen verloren gaan en dat de toekomstige ontwikkeling onvermijdelijk dezelfde vernietigende tendens zal vertonen. Maar dat definitief wordt erkend dat deze sector 2, 3 miljoen werknemers vertegenwoordigt, 8 % van de werkgelegenheid en meer dan 100.000 bedrijven, evenals de reële mogelijkheden van deze industrie, met name haar concurrentievermogen met een aanzienlijke bijdrage aan de weg van de duurzame ontwikkeling die men wenst te volgen in de huidige context van internationalisering en globalisering. In dit verband wordt opgemerkt dat de geleidelijke integratie van de textielen kledingsector in het centrale stelsel van de Wereldhandelsorganisatie, evenals de impact van nieuwe vrijhandelsakkoorden met de LMOE, van de douane-unie met Turkije en ook van de bilaterale overeenkomsten met Pakistan, India en China het actiekader van de communautaire textielindustrie diepgaand zullen veranderen, die tot nieuwe structurele aanpassingen zal worden gedwongen om de internationale concurrentie met kans op succes het hoofd te bieden. Het akkoord over de handel in textiel- en kledingprodukten heeft evenwicht gebracht tussen de rechten en plichten van de leden. De Europese Unie heeft de geleidelijke afschaffing van de beperkingen van de multivezelovereenkomsten aanvaard op de uitdrukkelijke voorwaarde dat de internationale handelsvoorwaarden in deze sector worden geharmoniseerd en gelijk getrokken, dat wil zeggen dat de handel in textielprodukten wordt gereglementeerd door de striktere regels en disciplines van het WTO-stelsel. Daarentegen is de openstelling van de textielmarkten van derde landen, of het nu gaat om onze handels- en industriepartners, of - en vooral - om bepaalde ontwikkelingslanden, niet in de gewenste mate gevorderd.
Op deze manier moet het textielakkoord (GATT 94) ook worden vertaald in nieuwe handelsmogelijkheden voor de Europese ondernemeningen, in het bijzonder met betrekking tot textiel-en kledingprodukten van de hoogste kwaliteit.
Aan de vooravond van de ministerconferentie in Singapore is het onontbeerlijk dat de Europese Unie een vastberaden gemeenschappelijk standpunt inneemt aangaande de toepassing van de liberaliseringsovereenkomst van de textielsector. Het overeengekomen tijdschema voor de liberalisering en de integratie dient te worden aangehouden, zodat de communautaire industrie het aan de gang zijnde herstructurerings- en aanpassingsproces aan de nieuwe internationale omstandigheden in zekere voorwaarden kan afronden en aldus de hieruit voortvloeiende sociale en regionale kosten te beperken en met waarborg van succes het hoofd te bieden aan de grotere externe concurrentie die zich zal concentreren in de tenuitvoerlegging van de laatste fase die is gepland voor het jaar 2005. Het is tevens noodzakelijk dat de Europese Unie het integratieproces afhankelijk maakt van de naleving van de regels en disciplines ter voorkoming van dumping, fraude en handelsonregelmatigheden, en de openstelling van de markten van derde landen, met name door de produkten vast te stellen die moeten worden opgenomen in de tweede en derde fase van integratie in het WTO-stelsel, terwijl tegelijkertijd een wakend oog wordt gehouden op de aanpassingsmaatregelen aan de beperkingen die van invloed zijn op de communautaire uitvoer.
De Unie zal daarnaast de nodige initiatieven moeten nemen opdat in Singapore een begin wordt gemaakt met een serieuze dialoog over het verband tussen de naleving van een code inzake sociale minimumvoorschriften en de internationale handel. In de overtuiging dat, indien de essentiële beginselen zoals de IAO-conventies over kinderarbeid, dwangarbeid en vrijheid van vakvereniging of de milieunormen niet nauwlettend worden nagekomen, dit ook een ernstige aanslag en een belangrijk concurrentievervalsend element zal vormen. Wij geven toe dat ook in de textielsector de globalisering van de economieën op zich niet slecht is, maar dat een politieke reglementering op het geschikte niveau onontbeerlijk is, ten einde de koers en de negatieve gevolgen te corrigeren, een taak waarvan men eist dat de WTO die in deze fase met de gewenste doeltreffendheid vervult. Zodat het Europese sociale en economische model niet verloren gaat in het liberaliseringsproces of bij de totstandkoming van een milieu dat de burgers op de achtergrond plaatst.

Sonneveld
Mevrouw de Voorzitter, we concentreren ons in dit onderdeel van het debat op de ervaringen van meer dan één jaar toepassing van het GATT-akkoord voor landbouwproducten. Daarvoor hebben we geluisterd naar hen die ermee moeten werken, het bedrijfsleven. Voor velen was het teleurstellend. De scherpste kritiek kwam uit de zuivelwereld en van verwerkers van dierlijke producten als slachtpluimvee en eieren. Allemaal producten met een relatief hoge toegevoegde waarde. Hun exportprestaties zijn van groot belang voor het binnenlandse prijspeil van de primaire sector. De sterke verzwakking van de EU-kaasexport is een van de belangrijkste oorzaken van de lage uitbetalingsprijs voor melk in de Gemeenschap. Nu al blijkt dat het overeengekomen regime van exportsubsidiediscipline in de zuivelsector zeer negatief uitwerkt. Er is dus alle reden om van dat beperkende systeem toch het beste te maken. Van deze optimalisering van de benutting van de beperkte exportmogelijkheden is een alert, niet bureaucratisch, maar juist creatief beheer van de exportsubsidies nodig. De Commissie speelt in de beheerscomitéprocedure in deze een hoofdrol.
Is het de uitgesproken ambitie van de Commissie en met name de commissarissen Brittan en Fischler om met behulp van het toegestane regime, bijvoorbeeld een zo groot mogelijke gezonde zuivelexport naar de groeiende wereldmarkt mogelijk te maken? De ervaringen van het eerste jaar laten in feite het tegendeel zien. Van de verplichte subsidieafbraak in geldbedrag, deden we in één jaar waar we zes jaar over mochten doen. Dat mag uit begrotingsoogpunt mooi lijken, maar als instrument voor een redelijk landbouwinkomen heeft het gefaald. De volumebeperking is de grootste bottleneck . Ik ben niet gerust of de Commissie toch niet een lage prioriteit aan de gesubsidieerde export geeft. We hebben een overeengekomen regime voor zes jaar. De benutting ervan mag niet in het gedrang komen omdat de commissaris met zijn hoofd al bij de volgende onderhandelingsronde zit. Commissaris Brittan is wel erg voorbarig, als we de persberichten mogen geloven, in het openbaar al te laten weten dat hij vóór volledige afbraak van de landbouwsubsidies is, daarbij volledig voorbijgaand aan de doelstellingen van het Verdrag van Rome en met name artikel 39. Er is geen sprake van dat we nu al over verdere concessies in de landbouwsector zouden moeten praten.
Aan de orde is het verstandig invullen van verplichtingen die ruim een jaar geleden ingingen en waarvoor we nog bijna vijf toepassingsjaren voor ons hebben liggen. Binnen dat kader moet de EU haar positie op de wereldmarkt zo sterk mogelijk maken. Bewust werd gekozen voor een geleidelijke en gedeeltelijke afbouw; dat voorkomt het abrupt moeten opgeven van zorgvuldig opgebouwde exportposities. Het tot nu toe gevoerde beleid lijkt echter volledig in de ban te zijn gekomen van speculanten. Daarmee is de soliditeit van de EU als zorgvuldige en betrouwbare leverancier van hoogwaardige voedingsmiddelen ernstig in de verdrukking gekomen. Dat was waarschijnlijk precies de opzet van onze concurrenten. Is de EU niet veel te naïef geweest toen we de niet-geaggregeerde volumebeperking in het Blairhouse-akkoord accepteerden? En moeten we niet nu al doorzien dat de VS zich met de nieuwe farm-bill uiterst expansionistisch positioneert met een subtiel geformuleerd exportstimulerend vangnet voor de Amerikaanse producenten wanneer ooit de nood op de wereldmarkt het hoogst zal zijn. Exportbevordering is kansen benutten voor overheid en bedrijfsleven. In de gemeenschappelijke ontwerpresolutie wordt de Commissie voor juni 1997 gevraagd om een sectorsgewijze analyse te maken van de problemen die de operatoren in de verschillende landbouwsectoren ondervinden van de implementatie van de GATT. Is de Commissie daartoe bereid? Het gaat er daarbij om hoe een gezonde ontwikkeling van de wereldhandel in landbouwproducten mogelijk is met erkenning van de noodzaak en de werkelijkheid dat overheden vermoedelijk tot in lengte van dagen met het sociaal en economisch welzijn van de landbouwsector zich zullen bezighouden. Van deze spanningrijke problematiek lijken de schrijvers van de Commissiestrategie over de mondiale uitdaging van de internationale handel geen weet te hebben. Aan de landbouw wordt in het stuk van 22 pagina's welgeteld 7 regels gewijd. Deze beperkte aandacht lijkt geheel in overeenstemming met de wens van commissaris Brittan, alweer als we de persberichten mogen geloven, namelijk dat de landbouw maar eens als een gewone economische sector moet worden behandeld, gelijk aan alle andere. Denkt de landbouwcommissaris daar ook zo over of is de Commissiemededeling over de EU-exportstrategie aan zijn aandacht ontsnapt? Misschien moeten we op den duur, daartoe gedwongen, naar een volledig ontkoppeld steunstelsel. Maar zelfs als dat, zeg over zes jaar, het geval zou zijn, dan nog heeft iedereen die thans verantwoordelijkheid draagt voor de toepassing van de handelsregels de plicht om de exporten die in die nieuwe situatie voor de hand lijken te liggen onder het huidige regime niet ten onder te laten gaan.

Görlach
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, als wij op de Uruguay-ronde terugblikken, stellen wij vast dat de landbouw steeds de struikelsteen en het zwarte schaap van alle onderhandelaars is geweest. Wij weten ook dat de EU-industrie het vervelend vond dat de besprekingen over het landbouwbeleid zo lang duurden. Als de Europese Unie er deze keer - te beginnen met Singapore - niet in slaagt in het vooruitzicht van de in 1999 beginnende onderhandelingen voor alle economische sectoren duidelijke criteria te formuleren, zullen wij in de volgende ronde verliezen.
Ik wens geen wedloop met de andere partners - ook de landbouwpolitici mogen daar niet op uit zijn - om met gesubsidieerde uitvoer delen van de wereldmarkt te veroveren. Wij zouden die strijd verliezen. Daarom moeten wij de anderen ertoe brengen hun uitvoer ook niet te subsidiëren. Dat geldt in het bijzonder voor de landbouw. Ik ben voorstander van uitvoer en wij zijn allen ook voorstander van de uitvoer van landbouwprodukten, maar die mag niet ten koste gaan van het milieu en van de mens en moet dus voortaan ook met sociale en ecologische criteria rekening houden. Als wij voortdoen zoals wij bezig zijn, worden de volgende onderhandelingsronde over de wereldhandel en ook Singapore voor de EU en voor de gehele wereld een ramp. Als EU moeten wij de moed hebben om ook de Amerikanen en hun medestanders een nieuwe koers te doen varen. Als wij dat niet kunnen, blijven wij beter thuis.

Soltwedel-Schäfer
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, over de textielsector kan ik, al is een minuut ook daarvoor jammer genoeg erg krap, met enkele korte opmerkingen volstaan. Het gaat om de voorbereiding van Singapore op sociaal en milieugebied, het thema van de kinderarbeid, het effect van de textielarbeid op het milieu en op de werknemers en het thema van de globalisering. Daarnaast gaat het ook om de vaststelling van internationale politieke spelregels om te bepalen wat sociale en milieunormen ook buiten Europa betekenen. De vraag is met andere woorden of de sociale normen ook buiten Europa in vrije val naar beneden blijven tuimelen dan wel of de internationale normen in Singapore en in Europa als spelregels worden verankerd om de vrije interne markt te flankeren.
Op die manier krijgt de WTO een politieke betekenis. Dit is een voor de toekomst uiterst belangrijke kwestie. De eensgezindheid van de fracties over deze essentiële punten bewijst ook dat men het er over de partijgrenzen heen over eens is dat wij naar de vaststelling van sociale en milieunormen op het gebied van de textielindustrie moeten gaan.

Pimenta
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, twee jaar zijn verstreken sinds Marrakech. Daar is bij de afsluiting van de Uruguay-Ronde een aanvullend protocol ondertekend tot oprichting van de Commissie voor trade and environment waarbij een werkprogramma van tien punten is opgesteld tot Singapore, over drie weken.
Wat is er ondertussen gebeurd? Niets concreets. De vooruitzichten zijn buitengewoon zwak. Niets doet mij vandaag veronderstellen dat op gelijk welk van deze tien agendapunten enig soort operationele oplossing zal worden gevonden, hetzij van juridische, hetzij van praktische aard. Commissaris Leon Britton heeft ons gisteren gezegd dat er een klein akkoord bestaat over één van de punten, dat ik nog niet heb gezien, en ik hoop dat dit van enig belang is. Ik ben evenwel erg pessimistisch over de concrete, praktische en juridische resultaten van Singapore.
Zo ben ik, en met mij de rapporteur Kreissl-Dörfler en de milieucommissie, al begaan met wat te doen na Singapore. Het eerste antwoord op dit probleem moet van de kant van de Europese Unie het opvoeren van haar engagement politique , haar politiek profiel, haar politieke inzet zijn, zodat de overige regio's van de wereld begrijpen dat de trade and environment -kwestie voor de Europese Unie even belangrijk is als telecommunicatie of even belangrijk als de andere sectoren waaraan zij ijverig werkt.
In de tweede plaats dient de transparantie en de democratie van de werkzaamheden van de Wereldhandelsorganisatie te worden vergroot. Met name moet artikel 5 worden toegepast, dat in Marrakech is bepaald en een grotere openstelling ten opzichte van de niet-gouvernementele organisaties, de belangenorganisaties en de overige internationale organisaties bepaalt.
Er dient bovendien te worden gestreden voor een mandaat dat een begin kan maken met de onderhandelingen voor de herziening van artikel 20 van de GATT-statuten met het oog op de verwezenlijking en goedkeuring van deze herziening op de volgende ministerconferentie in 1998.
Tot slot wil ik afronden met het onderwerp animal welfare . Iets moet er worden gedaan, commissaris. U komt uit Engeland, een land waar de bevolking erg begaan is met animal welfare . Wij mogen ons niet neerleggen bij het feit dat de Wereldhandelsorganisatie dit onderwerp totaal negeert. Wij mogen niet aanvaarden dat de weinige wetgeving die wij ter zake hebben door de GATT-akkoorden op de helling komt te staan.

Hughes
Mevrouw de Voorzitter, ik vervang Irene Crepaz, die rapporteur voor advies was van de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid maar die het Parlement heeft verlaten bij de voorbije Oostenrijkse verkiezingen.
Ik wil graag beginnen met de heer Kittelmann hartelijk geluk te wensen met een uitstekend verslag. Zijn resolutie begint met te stellen dat de wereldhandel moet bijdragen aan de verhoging van de levensstandaard, de waarborging van volledige werkgelegenheid en de bevordering van de welvaart, en dat deze niet mag leiden tot een verderfelijke concurrentiestrijd om arbeidsplaatsen. Dat is volkomen waar en het staat centraal in het standpunt dat de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid heeft aangenomen.
De Europese Unie zal een belangrijke rol spelen in Singapore, zowel door te pleiten voor de invoering van sociale en milieunormen op het niveau van de multilaterale handel, als door te verwijzen naar de belangrijke rol die de IAO kan gaan spelen op het vlak van de normalisatie op sociaal gebied.
Paragraaf 72 van mijnheer Kittelmanns verslag vat het standpunt samen dat centraal staat in zowel de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid als in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming. Inderdaad veroordelen wij concurrentieverstoringen die veroorzaakt worden door sociale en milieudumping en wij dringen erop aan dat deze dumping door de invoering van milieu- en sociale clausules via een wijziging van artikel XX van de overeenkomst van de Wereldhandelsorganisatie een halt wordt toegeroepen. Dat is absoluut essentieel. Wij menen dat de fundamentele arbeidsnormen van de IAO op dat punt in artikel XX van de WTO-overeenkomst opgenomen dienen te worden. Die fundamentele arbeidsnormen zijn de vrijheid van vereniging inclusief de mogelijkheid om collectieve arbeidsovereenkomsten te sluiten, het afschaffen van de exploitatie van kinderarbeid, een verbod op dwangarbeid en non-discriminatie in de tewerkstelling. Wij vinden dat dit de absolute minimumnormen zijn die wij nu moeten trachten op te nemen in de WTO-overeenkomst.
Natuurlijk hebben wij voor dit standpunt de steun van een aantal regeringen van de Europese Unie, maar jammer genoeg blijven sommige andere regeringen hier oppositie tegen voeren. De Britse regering is een van de partijen die zich tegen dit voorstel verzet en dat is gezien haar standpunt inzake het sociaal beleid binnen de Europese Unie misschien wel niet zo verwonderlijk.
Diegenen die zeggen dat het niet mogelijk is, zou ik dringend willen verzoeken om nog eens een blik te werpen op de studie van de OESO die in 1994 de opdracht kreeg om de handel, de werkgelegenheid en de internationaal erkende arbeidsnormen te bekijken. Dit was het verslag waarover onze ministers zich in mei dit jaar hebben gebogen. Het concludeert dat de economische effecten van fundamentele arbeidsnormen - degene die ik heb voorgelezen - waarschijnlijk klein zullen zijn, dat daadwerkelijke voordelen te beurt zouden vallen aan ontwikkelingslanden en dat dit waarschijnlijk geen negatieve effecten zal hebben op de buitenlandse directe investeringen. Met andere woorden liggen er enorme voordelen te wachten voor alle partijen als deze fundamentele arbeidsnormen worden opgenomen in artikel XX van de WTO-overeenkomst.
Ik hoop dat Sir Leon Brittan en de delegatie van de Europese Unie alles in het werk zullen stellen om ervoor te zorgen dat deze milieu-, sociale en fundamentele arbeidsnormen inderdaad worden opgenomen.

Katiforis
Mevrouw de Voorzitter, ik wil in de minuut waarover ik beschik, bondig ingaan op de problemen die verband houden met de internationale mededingingsregels en -regelingen.
De mondialisering van de economie en de beperking - of afschaffing - van douaneheffingen overal ter wereld hebben tot gevolg dat de handel vooral nog wordt gehinderd door de mededingingsvoorschriften of de nietnaleving ervan - een probleem dat door de WTO-ministerbijeenkomst van december aanstaande moet worden aangepakt.
De Wereldhandelsorganisatie moet haar acties richten op de vaststelling van internationale samenwerkingsvoorschriften en een multilateraal mededingingsbeleid, waarbij rekening wordt gehouden met de ervaring die werd opgedaan bij de sluiting van vroegere bilaterale handelsakkoorden zoals de recente overeenkomst tussen de Unie en de Verenigde Staten.
Tenslotte verzoek ik de Commissie de bestaande bilaterale overeenkomsten van de Unie uit te diepen en nieuwe akkoorden met andere grote handelsmogendheden voor te bereiden, waarbij de - terechte - bezorgdheid van bedrijven over de uitwisseling van vertrouwelijke informatie in aanmerking moet worden genomen.

Randzio-Plath
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de aanstaande wereldhandelsconferentie in Singapore mag zich niet tot de toepassing en herziening van de WTO-regels beperken, maar moet zich ook bezighouden met de nieuwe thema's die wij hier in het Europees Parlement al aan het einde van de Uruguayronde hebben aangereikt.
Wij kunnen allen vaststellen dat de vrije wereldhandel is toegenomen. Dat blijkt uit de cijfers in de verslagen van de Werelhandelsorganisatie over de toename van 1994 tot 1995 en van 1995 tot 1996. Tegelijkertijd moeten wij echter ook vaststellen dat wij nog ver van een eerlijke wereldhandel verwijderd zijn. Wij worden immers geconfronteerd met dumpingpraktijken. Niet alleen met prijsdumping door de ondernemingen, maar ook met dumpingpraktijken op het gebied van de handelsvoorwaarden.
In Singapore slaat dan ook het uur van de waarheid. Wij moeten kleur bekennen en, zoals hier al is gezegd, regels opstellen op het gebied van handel en milieu. Dat betekent dat wij tot een milieuvriendelijke handel moeten komen. Ook de werkgroep moet opnieuw worden ingesteld om tot concrete resultaten te komen.
Bijzonder belangrijk is echter dat op die conferentie ook een werkgroep over de sociale grondrechten en minimumnormen op het gebied van de handel wordt opgericht. Die werkgroep moet de problemen identificeren en analyseren. Uiteraard moet hij aanknopen bij de internationaal geldende IAO-conventies over kinderarbeid, het verbod op gedwongen arbeid en het fundamentele recht om zich te verenigen. Daarnaast moet de werkgroep het ook hebben over bestraffingsmogelijkheden in het kader van de handel en, wat nog veel belangrijker is, over een systeem van positieve maatregelen en stimulansen om de minimumnormen op sociaal en milieugebied te doen toepassen. Dat is geen protectionisme vanwege de industrielanden maar een poging om in alle landen van de wereld tot menswaardige produktie- en handelsvoorwaarden te komen. De GATT is immers destijds opgericht - en dat geldt ook voor de WTO - om de levensstandaard te verbeteren, voor volledige werkgelegenheid te zorgen, het reële inkomen gestaag te doen groeien, de reële vraag te doen toenemen, de hulpbronnen in de wereld volledig te gebruiken en de produktie van en de handel in goederen uit te breiden. Wij moeten die doelstelling van de GATT en de WTO blijven nastreven. Dat is in het belang van Europa.
Wij moeten echter ook met andere aspecten rekening houden. Uiteindelijk heeft de vrije wereldhandel niet alleen tot een globalisering van de markten, het vervoer en de communicatie geleid, wat aanzienlijke veiligheidsproblemen veroorzaakt die wij eveneens als een nieuw thema moeten behandelen. De vrije wereldhandel heeft ook tot gevolg dat transnationale ondernemingen de wereld door gebieds- of prijsafspraken steeds meer onder elkaar kunnen verdelen en almaar meer mono- en oligopolies ontstaan. Dat moeten wij tegengaan.
Wij hebben nood aan een internationale mededingingsregeling. Bilaterale overeenkomsten zoals die tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten zijn ongetwijfeld nuttig maar bieden geen oplossing omdat het niet alleen om informatie, maar ook om strategische handelingen gaat. Daarom moeten wij de vorming van kartels beletten en ook op internationaal niveau met een soort antitrustwetgeving op fusies toezien. Daarbij moeten wij het voorbeeld van de Europese interne markt volgen, waar wij ons niet tot vrijhandel, openstelling van de grenzen en vrijmaking van de markttoegang hebben beperkt, maar tegelijkertijd ook regels voor de vrije mededinging hebben vastgesteld en daarmee ook een stuk overheidscontrole hebben ingevoerd. Op internationaal niveau moeten wij die controle dringend opnieuw kunnen uitoefenen om te voorkomen dat, zoals gezegd, de honderd grootste transnationale ondernemingen, die thans over een derde van de welvaart in de wereld beschikken, het voor het zeggen hebben.
In het kader van de WTO-conferentie wordt een bepaalde eis van het Europees Parlement belangrijker dan ooit: het Parlement moet niet alleen op elk terrein bij de beslissingen worden betrokken, maar vooral moet de EU, als ze een eerlijke wereldhandel wil, met een enkele stem spreken. In die zin behoren de wijziging van het Verdrag en het feit dat de Commissie de onderhandelingen in het kader van de Intergouvernementele Conferentie leidt, tot de handelspolitieke fitnesskuur van de Europese Unie, de grootste handelspartner ter wereld.

Pex
Mevrouw de Voorzitter, de productie globaliseert en de textielsector globaliseert mee. Dat levert ongetwijfeld problemen op in de textielsector bij de aanpassing aan nieuwe tijden van globalisering. Slechts door daadwerkelijke herstructurering en innovatie kan de textielsector in de Europese Unie zich aanpassen aan de nieuwe spelregels van de wereldhandel. Voor de bedrijven die niet herstructureren, innoveren en aanpassen doet de liberalisering pijn. Dat mag bij de industrie niet leiden tot het misbruik maken van de regelingen rond de quota en de anti-dumpingzaken. Dat leidt vaak tot onterechte klachten. Ik vind dat onjuist.
Beleid en uitvoering van quota en anti-dumping leveren problemen op voor de importeurs en voor de handel in het algemeen. Globalisering kan alleen maar goed functioneren wanneer de handel goed kan functioneren. Goederen blijven in de haven liggen omdat zij niet kunnen worden ingeklaard. Ik heb met Sir Leon Brittan al eerder de degens gekruist over de wijze waarop het anti-dumpingbeleid wordt uitgevoerd en op de wijze waarop de quota worden gemanaged. Dat managen van quota gaat niet goed. Dat ligt niet alleen aan de Commissie, maar ook aan het feit dat quota ondingen zijn en nu eenmaal niet goed gemanaged kunnen worden. Maar ik maak er groot bezwaar tegen dat dit leidt tot grote schade voor de importeurs.
In de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid hebben wij, denk ik, over de textielsector een goed gebalanceerd advies samengesteld dank zij het voortreffelijk verslag van de heer Moniz. Het advies roept op tot het treffen van maatregelen om te komen tot de geliberaliseerde markt in overeenstemming met de gefaseerde aanpak conform GATT/WTO-akkoord. In het advies wordt de noodzaak tot het maken van afspraken in multilateraal verband genoeg onderstreept.
Mijn fractie heeft gepoogd in enkele amendementen nog wat meer nadruk te leggen op de globalisering van de handel daar dit punt bij nader inzien toch niet zo goed uit de verf kwam.

Malerba
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, binnenkort wordt in Singapore de conferentie van de WTO gehouden; het uitstekende verslag van collega Kittelmann bevat een groot aantal aanbevelingen voor de regeringen, klassieke punten die nog steeds niet zijn opgelost en nieuwe, onverschrokken voorstellen zoals die met betrekking tot multilaterale mededingingsregels en het verband tussen handels- en milieumaatregelen. Waar de politiek echter mijns inziens het meest op zit te wachten, is een ontwerp van de Europese samenleving voor de volgende eeuw; de globalisering van de handel dwingt ons ertoe zo'n plan te maken. De Amerikaanse samenleving heeft in de jongste presidentsverkiezingen haar antwoord hierop aldus geformuleerd: aan globalisering valt niet te ontkomen, het vormt geen bedreiging voor de door de rijke landen verworven welvaart, zoals de reactionairen wilden doen voorkomen; iedereen moet aan zichzelf werken om de toekomst veilig te stellen; de staat waarborgt de individuele vrijheden, en vormt geen indringende macht. Daar staat tegenover dat de mars die een miljoen gematigden, meest uit de middenklasse, afgelopen zaterdag in Rome hebben gehouden getuigt van een bezorgdheid waar de Europese leiders vooralsnog niets op uit hebben gedaan. Zoals Barbara Spinelli in een redactioneel artikel in de Turijnse "La Stampa" getiteld "De ontredderde burgerij" schreef, vraagt de Europese burger zich af hoe de toekomst eruit zal zien en verzet hij zich tegen de eurotax, niet omdat hij plotsklaps anti-europees geworden is, maar omdat hij weet dat de offers door de wereldconcurrentie worden gebracht en omdat hij een ontwikkelingsplan wil; hij wil dat de ervaringen bewaard blijven van een eeuw waarin getracht is een evenwicht te bereiken tussen solidariteit en individuele vrijheid. Europa vraagt haar leiders een samenleving te ontwerpen waarin volledige werkgelegenheid gepaard gaat met een hoge sociale bescherming.
De conferentie van Singapore biedt onzes inziens een unieke kans om hierover van gedachten te wisselen, en wij mogen die kans niet laten glippen.

De Clercq
Mevrouw de Voorzitter, graag wil ik hier het belang benadrukken van het verslag van onze collega Kittelmann, die erin geslaagd is een grote variëteit aan onderwerpen in één homogene visie samen te brengen. De Conferentie van Singapore zal inderdaad alle aspecten van ons economisch leven en de internationale economische betrekkingen behandelen en niet slechts de zogeheten traditionele onderwerpen. De conclusies van Singapore zullen derhalve van cruciale betekenis zijn voor het instandhouden van een multilateraal vrijhandelssysteem en de lopende of nieuwe onderhandelingen. Institutioneel gezien behoren de zaken die besproken worden te Singapore deels tot de exclusieve bevoegdheid van de Unie en deels tot de bevoegdheid die wij delen met de lidstaten. Dit leidt tot een moeilijke situatie aangezien het Verdrag na het schrappen van het oud-artikel 116 de lidstaten nergens meer verplicht om hun beleid op elkaar af te stemmen op die terreinen die tot hun bevoegdheid blijven behoren.
De lidstaten zijn echter in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid wèl gehouden om hun optreden in internationale organisaties en op internationale conferenties te coördineren en daar gezamenlijke standpunten te verdedigen. Het Europees Parlement op zijn beurt dient hierover op adequate wijze door de Raad geraadpleegd en geïnformeerd te worden zoals vastgelegd in artikel J7 van Maastricht. Dit is te meer van belang wanneer men bedenkt dat de conclusies van Singapore geen formele akkoorden zullen zijn maar teksten met een politiek engagement waarop noch een formele raadpleging van het Europees Parlement noch vanuit de Raad de procedure-Luns-Westerterp van toepassing is. In dit licht moet ons amendement 27 bezien worden. Het gaat er hier vanzelfsprekend niet om de bevoegdheden van de Unie op het gebied van gezamenlijke handelspolitiek in het geding te brengen, maar wèl om de lidstaten aan hun plichten te herinneren; met name hun verplichtingen ten opzichte van het Europees Parlement, zelfs op de terreinen waar de lidstaten hun bevoegdheden behouden. Met dit amendement willen wij dus simpelweg het informatierecht van het Europees Parlement bevestigen en benadrukken.
Met het oog op de IGC tonen deze institutionele problemen duidelijk de noodzaak aan om de Unie een efficiënt en coherent buitenlands beleid te geven. Dit vraagt om een heldere verdeling van bevoegdheden, om institutionele mechanismen die het de Europese Unie mogelijk maakt naar buiten toe met één stem te spreken en haar optreden en positie op het internationaal toneel te versterken. Ik heb de eer, mevrouw de Voorzitter, de delegatie van ons Parlement bij deze wereldhandelsorganisatie te leiden en ik zal dan ook mijn uiterste best doen ervoor te zorgen dat bij de bepaling van de standpunten van de Unie voldoende rekening wordt gehouden met deze van onze instelling.

Novo
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte commissaris, het Europees Parlement neemt vandaag politieke standpunten in over de Wereldhandelsorganisatie en over bepaalde sectorale aspecten daarvan. Het Commissiedocument over de textiel- en kledingindustrie gaat veel minder ver dan wat werd geëist en verwacht. Het is gebaseerd op beperkte studies, die in optimistische scenario's zijn uitgewerkt, het geeft halve maatregelen voor de eventuele ondergang van de communautaire textielindustrie in plaats van een concreet en coherent programma voor de bescherming daarvan uit te stippelen.
Dit stuk is volgens ons erg, heel erg verontrustend. Zo moet het verslag-Moniz - en ik ben erg tevreden met het betoog van mijn collega - deze tekortkomingen en omissies onderstrepen, zodat wij, naast de amendementen die wij hierop in de REX-commissie hebben ingediend, nu een nieuwe wijziging voorstellen die het standpunt van dit Parlement over het stuk van de Commissie duidelijker maakt.
In deze fatalistische context verbaast het recente voorstel van te liberaliseren produkten in de tweede integratiefase van de textielsector in de Wereldhandelsorganisatie ons niet. Hierin zitten kwetsbare produkten, terwijl het mogelijk was geweest een pakket zonder dit soort produkten voor te stellen. Daarom hopen wij dat de Raad de door de Commissie goedgekeurde lijst afwijst en hieruit alle voor de communautaire textielindustrie kwetsbare produkten schrapt. Dit is namelijk mogelijk.
Op een ander vlak stellen wij de inspanningen van collega Kittelmann op prijs om voorschriften op te stellen voor enige transparantie in het wereldhandelsverkeer. Wij zijn er echter van overtuigd dat deze voorschriften duidelijk ontoereikend zijn en geen vervanging of vergeetmiddel mogen zijn voor de verplichte naleving van de sociale en milieunormen, noch mogen zij op directe of verborgen wijze de verlaging beogen van het huidige sociaal niveau dat de meest ontwikkelde landen al hebben bereikt.
Wanneer in het verslag-Kreissl-Dörfler terecht een aantal milieunormen voor de wereldhandel worden voorgesteld, gebeurt dit volgens ons op een manier die te zeer los staat van de sociale aspecten. Volgens ons vereist de duurzame ontwikkeling immers een permanente verbinding tussen menselijke ontwikkeling en milieubescherming.
Het verslag over de inhoud van de Wereldhandelsorganisatie blijft ver beneden het noodzakelijke en het gewenste. De huidige stand van het liberaliserings- en mondialiseringsproces in het kader van de WTO wordt hierin niet geanalyseerd en evenmin wordt een oordeel geveld over de gevolgen van de huidige richtsnoeren voor de nationale economieën. De rol die de IAO moet vervullen, wordt minachtend afgedaan. In tegenstelling tot de verklaringen van de GATT en de WTO hebben deze richtsnoeren niet het welzijn en de werkgelegenheid bevorderd. De achttien miljoen werklozen in de Europese Unie of het verslag van de Verenigde Naties over de vergroting van de kloof tussen rijke en arme landen vormen de beste ontkenning van deze geloofsbelijdenis.
Met dit verslag wordt dus beoogd de geldende richtsnoeren voort te zetten en uit te diepen en wordt het zoeken naar alternatieven afgewezen. Het verbaast dan ook niet dat hierin wordt aanbevolen verder te gaan met de liberalisering van de landbouw, waarvan een herziening wordt geëist op grond van derde belangen en wordt gevraagd de communautaire preferentie te laten varen. Het verbaast niet dat hierin wordt getracht de in het verslag-Moniz voorgestelde overgang om te keren, het verrast niet dat wordt gepleit voor de volledige liberalisering van de diensten, de telecommunicatiesector, de investeringen.
In plaats van democratische controle via de interventie van de nationale parlementen of het Europees Parlement stelt men iets voor dat voor ons onaanvaardbaar is, namelijk dat de lid-staten niet meer aanwezig zijn in de WTO en uitsluitend door de Commissie zullen worden vertegenwoordigd.
Tot slot heeft de Raad van Ministers van 29 oktober - voor zover ik weet - besloten dat het niet gewenst is in Singapore te praten over de invoering van sociale normen in de WTO. Zelfs niet over de afwijzing van slavenarbeid of van georganiseerde kinderarbeid. Als dit geen goed voorbeeld is van de hypocrisie die inderdaad hoogtij viert in de Wereldhandelsorganisatie!

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, niemand in deze Vergadering zal volgens mij betwisten dat er internationaal erkende regels voor de handel nodig zijn. De Wereldhandelsorganisatie, en het principe zelf van de oprichting ervan, zijn een goede zaak. De principes voor het functioneren van de Wereldhandelsorganisatie zijn echter een andere zaak. In de tekst van het akkoord stelt men in feite de volgende hiërarchie van waarden vast: bovenaan staat de toename van de produktie van en de handel in goederen en diensten. Dat is de absolute prioriteit. De doelstelling van de duurzame ontwikkeling komt op de tweede plaats en de Conferentie van Rio is vergeten. Ook de milieubescherming en de eerbiediging van de sociale rechten en de rechten van de mens ontbreken. Aangezien er geen andere wereldomvattende instellingen van eenzelfde aard zijn die een echte supranationale macht hebben zoals de Wereldhandelsorganisatie, denk ik dat men niet veel zal kunnen veranderen.
Wat bevatten deze akkoorden van de Wereldhandelsorganisatie eigenlijk nog meer, naast hetgeen hier vandaag reeds is vermeld? Er is artikel 16, waarin gesteld wordt dat iedere staat moet garanderen dat zijn wetten, reglementeringen en administratieve procedures in overeenstemming zijn met zijn verplichtingen zoals deze in de akkoorden worden genoemd. Wat betekent dat? Dat betekent een ontmanteling van de gehele sociale en de milieuwetgeving in de zogenaamde ontwikkelde landen. Wij kunnen dit reeds vaststellen binnen de Europese Unie. Een reeks interne wetgevingen in de Europese Unie wordt bedreigd. Ik kan de hele lijst opnoemen: de wildklemmen, het BST-akkoord, de hormonen in het vlees, chocolade, bananen en nu als laatste de novel foodwetgeving die in de maak is. Het akkoord van de Wereldhandelsorganisatie dat wij helaas, dat moet ik zeggen, twee jaar geleden aanvaard hebben, dreigt aan al deze zaken afbreuk te doen.
Ik ben dan ook verheugd over de concrete voorstellen in de verschillende verslagen die vandaag ter sprake komen, maar ik heb niet veel hoop voor Singapore, vooral niet nadat ik Sir Leon Brittan gisteren heb gehoord. Ik voel niet dat er een politieke wil tot verandering is. Het is mogelijk dat ik mij vergis, ik hoop het. Wij zullen het na Singapore zien, maar ik moet eerlijk zeggen dat ik er niet in geloof.

Vandemeulebroucke
Voorzitter, geachte collega's, dit verslag is grotendeels gebaseerd op de absolute almacht van de vrije handel. Al de rest wordt eigenlijk ongeschikt gemaakt. Wij zitten naar mijn mening met een angstwekkende en toenemende globalisering, met een toename van transnationale ondernemingen en als maar uitgebreider concentraties. Dit verslag heeft de overtuiging dat de hele problematiek van de Wereldhandelsorganisatie eigenlijk veel te veel en enkel moet gezien worden in functie van toenemende globalisering.
Er is in het verslag een ondergeschikte aandacht voor bijvoorbeeld de plaats en de betrokkenheid van de ontwikkelingslanden waarvan hun ontwikkelingsstadia moeten van elkaar weggroeien. Er is ook al te weinig aandacht voor aanvullende normen die niet los gezien kunnen worden van wat duurzame groei heet, milieunormen, sociale, internationale normen, verbod op kinderarbeid, dwangarbeid, gelijkwaardigheid man/vrouw, vrijheid van vereniging. Ook die moeten op tafel komen in het kader van onze gesprekken in de Wereldhandelsorganisatie. Daar staan wij helemaal niet als één geheel. Wij zijn zelfs verdeeld in de Europese Unie.
De grootste internationale ondernemingen koloniseren eigenlijk de internationale organisaties zonder dat hierbij ook maar enige sprake is van echte democratische controle. Hiermede staan wij op de cruciale keuze tussen twee wereldmodellen. Ofwel de keuze voor de absolute prioriteit van meer rationalisering, meer productiviteit, meer flexibilisering, meer delokalisering ofwel de keuze voor andere fundamentele waarden die Europa in de nieuwe werelddimensie zou moeten en kunnen hanteren. Daarin zitten eerbied voor de eindigheid van de menselijke hulpbronnen. Het besef dat wij toekomstgerichte sociaal-economische modellen moeten ontwikkelen, moeten uitbouwen. GATT en WTO kiezen voor het oude model, een model dat zelfs ingaat tegen vroeger gemaakte verbintenissen en akkoorden zoals die van Rio. De eindtekst van de Wereldhandelsorganisatie telt 22.000 bladzijden bijlagen. De gehele tekst was te nemen of te laten. Ik geef maar een voorbeeld van een deel daarvan.
De fytosanitaire maatregelen in het landbouwdossier, daar moeten wij ons laten leiden door codex-alimentarius die volop gecontroleerd wordt door industriële giganten als Cargil, Nestlé, Unilever, Coca Cola. Enkele van de 100 reuzen die de wereldketens voor voedsel volop controleren, van democratie gesproken!
Deze reflectie vind ik niet terug in het verslag-Kittelmann. Er zal nog heel wat te discussiëren zijn. Ik hoop dat dit het beginpunt zal worden voor een brede maatschappelijke discussie die zo ver kan gaan dat wij eindelijk onze sociale en onze ecologische verantwoordelijkheden mee zouden kunnen laten delen in de verdragen die straks op het getouw staan.

Martinez
Mevrouw de Voorzitter, de Wereldhandelsorganisatie is een nieuwe internationale organisatie in een wereld die al veel doeltreffende organisaties kent, zoals alle Zaïrezen te Goma weten. De heer Kittelmann is wel uiterst optimistisch, zijn optimisme is nogal à la Ricardo of à la Lord Brittan. De Wereldhandelsorganisatie zal moraliseren en een gedragscode hanteren. Natuurlijk wordt er niet gesproken over Pakistan en India, over de economische uitbuiting van kinderen, noch over de monetaire schommelingen.
Toen de dollar gelijk stond aan vijf Franse frank, hadden de Verenigde Staten 40 % van de wereldgraanmarkt in handen. Toen de dollar echter negen Franse frank waard was, hadden de Verenigde Staten nog maar 25 % van de markt in handen. Dat is allemaal van bijkomend belang. Het belangrijkste is dat er een geschillenregelingsprocedure bestaat. Overigens weet iedereen dat deze voor het hormonenvlees en de bananen werkt.
Er komen panels, samengesteld uit drie leden die gekozen worden uit een lijst van vijftien arbiters. Deze arbiters zullen dezelfde vrijheid hebben om de Verenigde Staten tegen te spreken als de heer Boutros Boutros-Ghali. Er wordt een instantie in het leven geroepen om in beroep te gaan, waarin zeven leden en de Verenigde Staten en hun slaven, Nieuw-Zeeland, de Filippijnen, Uruguay, Egypte en zelfs Duitsland zullen zetelen. En ik zeg zelfs Duitsland, omdat iedereen weet dat het in alle vrijheid over de bananenkwestie heeft onderhandeld met Chiquita die de socialistische en de liberale partij financiert.
Tot slot heeft de Wereldbank een verslag opgesteld waarin gesteld wordt dat men 500 miljard dollar zou verdienen. De Nobelprijswinnaar voor economie, Maurice Allais, heeft vastgesteld dat dit verslag van iedere wetenschappelijke waarde gespeend is.

Fantuzzi
Mevrouw de Voorzitter, onze fractie heeft geen tijd verdaan - ook haar afdeling landbouw niet - met vooringenomen protesten tegen de WTO. Zo is de wereld nu eenmaal, en de landbouw kan zich niet de luxe veroorloven tegen de wereld in te gaan. Het akkoord is nu al een jaar lang van kracht, en gezegd moet worden dat het niet op de ramp is uitgedraaid die sommigen hadden voorspeld, ook wat de landbouw betreft; maar, zoals andere collega's al zeiden, problemen zijn er wel gerezen.
Mijnheer Sonneveld heeft over bepaalde landbouwsectoren gesproken, ik zal het over een andere hebben, namelijk die van de Middellandse-Zeeproducten, waarvoor binnen het GLB al minder beschermingsmechanismen bestonden; deze zijn bij de toepassing van de GATT-akkoorden al op meer problemen gestuit en zijn in sommige gevallen op een regelrechte hervorming van deze gemeenschappelijke marktordeningen uitgedraaid. De problemen zijn ontstaan doordat de Europese Unie zich bij de onderhandelingen defensief en terughoudend heeft opgesteld. Ik ben in Cork geweest, bij de door de Europese Commissie georganiseerde conferentie over de toekomst van het plattelandsbeleid. Buitengewoon interessant, maar de toetssteen wordt volgens mij de herziening van het marktbeleid op agrarisch terrein, waarin de milieuproblematiek en het plattelandsbeleid duidelijk naar voren komt. Zo bezien zullen de nieuwe onderhandelingen die in 1999 van start gaan - dat duurt dus niet zo heel lang meer - en waarin de hulp moet worden losgekoppeld van de productie, de echte toetssteen worden, ook voor de hervorming van het marktbeleid van de Europese Unie. De Amerikanen hebben dat reeds met hun farm bill gedaan; zij stellen ons voor een agressieve strategie te volgen bij de uitvoer van niet gesubsidieerde voedingsmiddelen. Ik vind dat we deze ervaringen moeten koesteren.
Dezer dagen gaat in Rome de top van de FAO van start: ook dat moet ons stof tot nadenken geven over een hervorming van het hervormde GLB, maar ik vind in ieder geval dat we zonder dralen gebruik moeten maken van de mogelijkheden die de GMO ons biedt op het vlak van de gewasbeschermingsmiddelen of van de herkomstregels van voedingsmiddelen.

Valdivielso de Cué
Mevrouw de Voorzitter, het doet me veel plezier dit gecombineerd debat bij te wonen over de drie onderling verwante onderwerpen die door de Commissie externe economische betrekkingen zijn behandeld, namelijk handel en milieu, in het verslag van onze collega de heer Kreissl-Dörfler, de textielsector, in het verslag van de heer Moniz, en natuurlijk de Wereldhandelsorganisatie, in het verslag van de heer Kittelmann, waarover ik het met name wil hebben.
Ondanks de uiteenlopende meningen hieromtrent, heeft het verslag van de heer Kittelmann naar mijn idee een groot aantal voordelen. In de eerste plaats omdat het een duidelijk wettelijk kader geeft ten aanzien van het recht van de sterkste, dat wil zeggen: door middel van de vereiste naleving van een aantal wettelijke regels die met algemene instemming zijn aangenomen, en die ook door de heer Moniz aan de orde zijn gesteld met betrekking tot de textiel. Onder punt 6 van het verslag van de heer Kittelmann wordt dit eveneens onderstreept: hij heeft het over het solidariteitsbeginsel dat voorschrijft dat er volledige markttoegang moet komen voor de armste ontwikkelingslanden zonder deze te verplichten hun markten volledig open te stellen , waarbij hij bovendien benadrukt dat er een hulpplan voor die landen wordt opgesteld. Verder wordt er in dit verslag nog op gewezen, dat de activiteiten van de WTO geen verstorend effect mogen hebben doordat er unilaterale maatregelen worden genomen, wat een duidelijke waarschuwing is met betrekking tot het gebruik van het recht van de sterkste, een praktijk die we dezer dagen proberen te voorkomen in de relatie Verenigde Staten-Cuba, betreffende de wet Helms-Burton.
In grote lijnen vind ik het verzoek dat de ondernemingen van de Europese Unie beter worden ingelicht over de instrumenten van het handelsbeleid, bijzonder constructief. Ik ben daarom ook van mening, dat de drie onderhavige verslagen van buitengewoon positieve betekenis zijn, met name het verslag van de heer Kittelmann inzake de Wereldhandelsorganisatie.

Rosado Fernandes
Mijnheer de Voorzitter, ik wil rapporteur Moniz feliciteren met zijn verslag en natuurlijk ook omdat hij de reële situatie van de textielsector in mijn land evenwichtig heeft geschetst. Zelfs zonder tegen de globalisering te zijn, weten wij allemaal dat deze, indien zij tot het extreme wordt doorgevoerd, zoals het geval is geweest met het duidelijke imperium van de Amerikaanse economie en de transnationale economieën, leidt tot de gevolgen die zich momenteel beginnnen voor te doen in de Europese economie. In bepaalde gevallen omdat de Europese economie gewend is aan de welvaartsstaat, in andere omdat zij achterstand heeft, zoals het geval is van mijn land. De waarheid is dat binnen de ongelijkheid die in de wereld heerst, sommigen profiteren van andermans armoede en anderen van de technologie van weer anderen.
Het is moeilijk tot een consensus tussen de naties te komen over de instandhouding van de menselijke waardigheid van de werkende bevolking. Men hoeft niet links of rechts te zijn: enig gezond verstand en intelligentie volstaan om de zaken te analyseren, om te zien dat de getroffen maatregelen ten tijde van de zware nederlaag die Europa heeft geleden bij de GATT-onderhandelingen negatieve gevolgen zouden hebben in arme landen zoals Portugal. Er is niet over clausules onderhandeld, de moed ontbrak om de arme economieën te beschermen tegen de machtige of de geëxploiteerde economieën, zoals die van bepaalde Aziatische landen. Het resultaat is zichtbaar: het probleem is uitsluitend politiek, dit is geen probleem voor economen, het is een kwestie voor wie het menselijke lot begrijpt en de mens weet te beschermen tegen zijn uitbuiters.

Gasòliba i Böhm
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, ik zou in dit debat met name het verslag van onze collega de heer Moniz aan de orde willen stellen; het verheugt me te constateren dat er speciaal aandacht is geschonken aan de internationale situatie in de textiel- en kledingbranche van de Europese Unie, omdat dit gezien zijn productieniveau, buitenlandse handel en werkgelegenheidspeil - dat extra aandacht behoeft - een werkelijk belangrijke bedrijfstak is. Ik ben blij dat de heer Moniz een juiste benadering gekozen heeft, in die zin dat hij niet voorstelt rechtstreeks steun te verlenen noch een protectionistisch standpunt bepleit, maar dat hij eerlijke voorwaarden voorstaat die geen beperking vormen voor de mogelijkheid om aanwezig te zijn en een rol te spelen op de internationale markten; anderzijds moet ervoor worden gewaakt dat de sector aan verstorende of discriminerende maatregelen wordt blootgesteld, die een bijzonder kwalijk effect zouden hebben op de noodzakelijke omschakeling en aanpassing van deze sector aan de internationale markt, die thans wordt geregeld door de overeenkomsten van de Uruguay-ronde onder leiding van de Wereldhandelsorganisatie.
Tot slot zou ik erop willen aandringen dat vooral die punten bestudeerd worden waarin voor eerlijke concurrentie gepleit wordt, voor de mogelijkheid, maatregelen te nemen tegen regels die de toegang beperken, die fraudegevoelig zijn of die feitelijke discriminatie inhouden op sociaal, arbeids- of handelsgebied waardoor de textielindustrie in de Europese Unie ernstig zou worden geschaad.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, handelen willen altijd zij die zich in de sterkste positie bevinden en de anderen hun voorwaarden opleggen. Men drijft geen handel om de armen rijk te maken of de hongerigen te spijzen maar om geld te verdienen. Men kan daar weinig tegen inbrengen, maar men zou de mythe daarrond wel moeten doorprikken. Als wij debatteren over het vervoer van dieren naar Noord-Afrika en ons opwinden over de voorwaarden waarin dat gebeurt, is dat een goede zaak, maar eigenlijk is het probleem dat wij dieren naar Noord-Afrika brengen terwijl daar genoeg dieren zijn. Burkina Faso, Mali, Niger, de armste landen ter wereld, leven traditioneel van de veeteelt. De veehouders hebben voor hun vee geen afzet meer omdat wij gesubsidieerde levende dieren, die dan ook nog worden mishandeld, naar die landen brengen en er de markt verstoren.
Minister van landbouw Borchert, die op dit ogenblik de Wereldvoedselconferentie bijwoont, zegt dat wij dat moeten doen omdat die markten anders door Nieuw-Zeeland of Australië worden ingenomen en de dieren dan nog van veel verder worden aangevoerd. Het gaat er dus niet om de hongerigen te spijzen, maar de markten te veroveren. Wat moeten dieren uit Nieuw-Zeeland in Noord-Afrika als daar genoeg dieren zijn? Wij moeten het fundamentele recht op voeding veilig stellen. Wij moeten in alle internationale verdragen de bepaling opnemen dat alle volkeren het fundamentele recht hebben eerst met hun eigen middelen in hun voeding te voorzien en die middelen veilig te stellen. Wij moeten overeenkomsten sluiten waardoor de handel niet uitsluitend op de door de sterksten gestelde voorwaarden verloopt en waardoor de armen niet met een schuldenlast worden opgezadeld en zo nog armer worden. Als wij de internationale handel ethisch verantwoord willen maken moet de handel de armen ten goede komen.

Van der Waal
Mevrouw de Voorzitter, met de afsluiting van de Uruguay-ronde werd onder toezicht van de WTO een belangrijke stap gezet naar vrijere wereldhandel. Het is nodig dat de Conferentie van Singapore verder gaat op de ingeslagen weg, maar wel binnen duidelijke kaders van een verantwoord beleid op het gebied van milieubescherming, sociale politiek en ontwikkelingssamenwerking.
In het belang van de arme landen zullen de toezeggingen moeten worden nagekomen die door de rijke landen in eerdere handelsovereenkomsten zijn gedaan. Ook moet gestreefd worden naar verdere reductie van de importtarieven voor de minst ontwikkelde landen. Nieuw beleid op sociaal gebied zal gericht moeten zijn op bestrijding van misstanden als dwangarbeid en uitbuiting van kinderen, maar terughoudendheid is op dit gebied geboden met het oog op de culturele context en het gevaar van verhuld protectionisme.
Wat tenslotte de relatie tussen handel en milieu betreft, kunnen we ons met name vinden in de aanbevelingen van het verslag-Kreissl-Dörfler met betrekking tot integratie van de mulitilaterale milieuovereenkomsten in de WTO en het verbod op de uitvoer van milieuverontreinigende producten.

Smith
Ik wil de heer Moniz graag complimenteren met zijn uitstekende verslag. De heer Moniz wijst terecht op de deprimerende tendens tot achteruitgang van de werkgelegenheid in de textielsector, en het ziet er jammer genoeg naar uit dat deze tendens zich voortzet. Het is volkomen duidelijk dat een deel van de verantwoordelijkheid voor deze neerwaartse tendens bij de fabrikanten en de detailhandel ligt, die hun textielproduktie en verwerkende faciliteiten naar het buitenland verplaatsen, waarbij zij soms profiteren van lage sociale en milieunormen en werknemers uitbuiten die weinig rechten en helemaal geen invloed hebben.
Als wij een strategie moeten uitvinden om iets aan deze situatie te doen, dan denk ik dat er ook enige transparantie van de industrie zelf nodig is. Als fabrikanten en detailhandelaars in het buitenland bronnen aanboren, moeten wij weten welke investeringsstrategieën ze hebben en op welke markten deze investeringen in het buitenland gericht zijn. De Commissie heeft regelmatig ontmoetingen met vertegenwoordigers van de textielindustrie en wij zouden de Commissie willen vragen om ons door te geven welke informatie zij naar aanleiding van deze bijeenkomsten krijgt, vooral op het stuk van tendensen en investeringsstrategieën. Misschien zou de Commissie zelfs een verslag kunnen opstellen over de tendensen waarvan sprake is in verband met de vestiging in het buitenland van bedrijven van de Europese Unie.
Het andere gedeelte van het verslag van de heer Moniz dat ik zeer op zijn plaats vind, is het verzoek om een onderzoek in te stellen naar kinderarbeid in de Europese Unie. Ik denk dat wij nog iets verder moeten gaan en dat wij moeten kijken naar de werkpraktijken in het algemeen in de Europese Unie. De Financial Times is onlangs met een verslag gekomen dat de omvang van onwaardige werkpraktijken en uitermate lage lonen illustreerde, en dat was alleen in het Verenigd Koninkrijk. Ik zou de Commissie dan ook willen vragen om dit zeer ernstig op te nemen en deze praktijken te onderzoeken.

de Melo
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, beste collega's, in de Europese Gemeenschap zijn er uiteenlopende en soms tegenstrijdige belangen tussen staten die voornamelijk installatiemateriaal produceren en staten die traditioneel consumptiegoederen vervaardigen. De Europese textielen kledingsector was en is nog steeds het slachtoffer van dit economisch beleid dat een slecht gereglementeerde en soms frauduleuze invoer van textiel mogelijk maakt als wisselmunt voor de uitvoer van installatiemateriaal.
Wij weten allemaal dat na lange en moeilijke onderhandelingen de Gemeenschap de textiel- en kledingovereenkomst in de slotakte van de Uruguay-Ronde heeft onderschreven. In deze overeenkomst werden de noodzakelijke structurele aanpassingen van de Europese textielindustrie aan de nieuwe mondiale produktieen handelsvoorwaarden van textielprodukten erkend. Men is aldus overeengekomen tot een geleidelijke integratie met meerdere fasen die tien jaar bestrijkt. Een op andere belangen - hoe verdienstelijk en gerechtvaardigd ook - gebaseerd beleid mag deze internationale overeenkomst niet wijzigen. Het is de taak van het Parlement, mevrouw de Voorzitter, te waken over de naleving van deze overeenkomst, die zoals ik al zei een internationale overeenkomst is, door de negatieve gevolgen voor de economie van de textielsector en de ernstige sociale problemen die hieruit voortvloeien aan te klagen. Het verslag van onze collega Moniz, een degelijk verslag, gaat deze richting uit en behandelt dit onderwerp uitvoerig. Vandaar dat het naar mijn mening onze steun verdient.

Garosci
Mevrouw de Voorzitter, het is nagenoeg onmogelijk om in zo'n korte tijd een gedegen mening te formuleren over alle onderwerpen die hier vandaag worden besproken, dat wil zeggen de internationale en nationale achtergrond van de handel: de handel die de basis vormt van een driehoek waarvan de twee andere hoeken door de industrie en de consumenten worden gevormd. De wereldhandel en de binnenlandse handel ontlenen hun doelmatigheid aan de deugdelijkheid van het distributiesysteem; daar moeten wij onze inspanningen volgens mij op richten, opdat de betrekkingen tussen de landen verbeterd kunnen worden.
Een oud spreekwoord zegt: " Wat het leger niet vermag, vermag de handel wel" . De inspanningen die wij vooral op de vandaag besproken terreinen verrichten - allereerst de textielsector, maar ook vele andere zoals de voedingsmiddelensector - moeten met name op het midden- en kleinbedrijf worden gericht, want - we zeggen het nog maar eens - zij zijn de drijvende kracht achter het functioneren van de economie in de Europese Gemeenschap.

Muscardini
Mevrouw de Voorzitter, de noodlijdende situatie waarin de textiel- en kledingsector in Europa zich bevindt vraagt om een allesbehalve bureaucratische en retorische aanpak. Er zijn in deze sector 850.000 arbeidsplaatsen verloren gegaan en verwacht wordt dat het komende decennium de bedrijfsactiviteit en de productie verder zullen dalen; dit betekent dat de Europese Unie geen compromissen mag sluiten bij de uitvoering van die voorschriften van de Wereldhandelsorganisatie die erop gericht zijn eerlijke mededingingsvoorwaarden te creëren en de Europese ondernemingen toegang tot de wereldmarkten te verzekeren.
De handelsakkoorden tussen de Europese Unie en derde landen - Turkije, de LMOE's, de voormalige Sovjetunie, India, Pakistan en China - moeten minimumvoorwaarden voor een evenwicht in de textielsector bevatten; tevens moeten ze de Commissie verplichten akkoorden te bekritiseren en te weigeren als er sprake is van een situatie waarin de productie wordt bevorderd via procedures die op grond van de internationale economische en democratische regels als op z'n minst ongebruikelijk moeten worden gekwalificeerd. Verder moet de Commissie bijvoorbeeld ook producten weigeren die door minderjarigen zijn gemaakt zonder dat gecontroleerd is of voor hen de fundamentele mensenrechten in acht zijn genomen.
Mag ik de Commissie attent maken op het feit dat wol als landbouwproduct moet worden aangemerkt, om te voorkomen dat naast de textielsector ook de wolsector in een crisis terechtkomt; er vallen reeds ontslagen in de wolindustrie en er moeten maatregelen worden genomen om de crisis stop te zetten en te voorkomen dat de laatste dagen van de schapen in de Gemeenschap geteld zijn.

Ettl
Mevrouw de Voorzitter, als nieuw lid van het Europees Parlement vind ik het met betrekking tot het verslag over de WTO bijzonder positief dat de Commissie in haar mededeling aan de Raad de eis van de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid heeft overgenomen om een werkgroep op te richten die het probleem van de sociale minimumnormen moet onderzoeken. Ik vind dat goed omdat de vakbonden in Europa zich al meer dan twintig jaar voor de opname van de werknemersrechten in internationale handelsovereenkomsten inspannen, in het bijzonder in het licht van de toenemende economische vervlechting.
Daarbij gaat het volstrekt niet om een nieuwe vorm van protectionisme. De internationale verdeling van de arbeid blijft functioneren en de ontwikkelingslanden zullen voldoende produktievoordelen behouden. Zoals bekend veranderen de verhoudingen in de wereld zeer langzaam. Vandaar onze eis aan de vertegenwoordigers aan de Commissie: de reeds vastgestelde positie moet in Singapore onverkort worden verdedigd.

Chanterie
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, de conferentie van Singapore zal de nieuwe thema's voor wereldhandel moeten vastleggen en zonder twijfel zal er gesproken worden over wereldhandel en milieu maar wij willen ook dat er gesproken wordt over wereldhandel en de sociale dimensie. Wij verwachten van de Europese Commissie en de Ministerraad niet alleen op te komen voor free trade , maar ook op te komen voor fair trade en meer accent te leggen op de fair trade . Er zijn twee knelpunten voor de textiel- en kledingsector.
Ten eerste, de sociale minimumnormen. Wij stellen voor om vijf basisconventies van de WTO na te leven. Hier gaat het niet over protectionisme, mijnheer de commissaris, het gaat over de zogenaamde collectieve rechten, bijvoorbeeld recht op vrijheid van vereniging, bijvoorbeeld de bescherming van kinderen tegen uitbuiting via kinderarbeid. Dit zijn geen protectionistische maatregelen. Spijtig genoeg heeft de Ministerraad nog geen mandaat vastgelegd om een werkgroep te vragen over de sociale normen wegens de blokkering van sommige lidstaten. Maar hoe kunnen wij dat uitleggen aan de Europese textielindustrie? Hier zijn zowel werkgevers als werknemers geïnteresseerd.
Tweede knelpunt, de overgang naar de tweede fase van de multivezelovereenkomst naar de regels van de Wereldhandelsorganisatie. Er zijn in de Uruguay-Ronde duidelijke afspraken gemaakt en voorwaarden vastgelegd. Is daaraan voldaan? Zijn de evenwichten bereikt? De Uruguay-Ronde voorzag in een wederzijdse opening van markten. Hebben de exportlanden aanvaardbare voorstellen gedaan? Ik zou graag hebben dat de commissaris ons daarover afdoende informatie verschaft. Ik vrees dat wij nogmaals het risico, van wat ik noem, naïeve vrijhandellopen. Het gaat om de toekomst van de Europese textiel- en kledingindustrie. Dat wil zeggen rechtstreeks tweeënhalf miljoen arbeidsplaatsen, onrechtstreeks nog eens twee miljoen arbeidsplaatsen. Dit is de duidelijke inzet. Laten wij ons inspireren door de houding van de Verenigde Staten die niet aarzelen om de eigen industrie te beschermen.

Lang, Carl
Mevrouw de Voorzitter, in de textielsector, evenals in vele andere sectoren, heeft de harde werkelijkheid de plaats ingenomen van de illusies over een Wereldhandelsorganisatie. Op leugenachtige en demagogische wijze heeft men ons proberen te laten geloven dat deze organisatie voor iedereen rechtvaardig en gunstig zou zijn.
De cultus van de handel, het credo van de vrijhandel en het dogma van de mondialisering monden uit in de bewuste opoffering van honderdduizenden arbeidsplaatsen in Europa. Het beleid ter openstelling voor de wereldconcurrentie, dat in de textielsector reeds op gang is gebracht, veroorzaakt een aderlating van de industriële en sociale structuur en zet duizenden werknemers op straat.
De steeds grotere liberalisering van de handel, zoals deze al is geprogrammeerd, maakt dat deze aderlating dodelijk wordt. Noch het onderzoek, noch de modernisering van de produktietechnieken, zullen de arbeidsplaatsen redden die gedoemd zijn om te verdwijnen door de ongebreidelde concurrentie op wereldvlak. Het waanzinnige streven naar een groter concurrentievermogen, het gevolg van de opening van de grenzen, dwingt onze ondernemingen tot ontslagen, tot verplaatsingen, ja zelfs tot een beroep doen op zwartwerkers. Deze logica en dit mechanisme zijn op sociaal vlak misdadig en op economisch vlak schadelijk voor de Unie.

Caudron
Mevrouw de Voorzitter, ik heb één minuut de tijd, en dat is heel kort, om drie opmerkingen te maken over de textielsector. En bovendien mag ik niet vergeten onze collega Moniz te complimenteren met zijn verslag.
Als afgevaardigde van Noord-Frankrijk, een regio die tienduizenden arbeidsplaatsen in de textielsector heeft zien verdwijnen, wil ik de diepgewortelde angst van de werknemers voor nieuwe ontslagen in die sector tot uitdrukking brengen. Als Fransman zeg ik dat onze textielsector een toekomst heeft en behoudt, als wij van onze technologische en kwalitatieve troeven gebruik maken, alsmede van de circuits en nieuwe methoden op het gebied van kleding. Als Europeaan tenslotte vraag ik de Commissie en de Raad opnieuw dringend om de noodzakelijke sociale clausules in te voeren.
Als men het structuurverlies van deze sector in de ontwikkelingslanden ziet, is het onmogelijk om vast te houden aan de clausule van de meest begunstigde natie van de GATT en om niet de voor ons allen gunstige maatregelen te nemen ter verdediging van onze textielindustrie. Ik hoop echt dat men nu uiteindelijk naar ons luistert!

Porto
Mevrouw de Voorzitter, ook ik feliciteer mijn collega van de Commissie externe economische betrekkingen, Fernando Moniz, met het verslag dat hij heeft opgesteld. De ontwerp-resolutie waarover dit Parlement moet stemmen, kan dan ook op onze steun rekenen.
Aangezien het om een problemensector gaat, is het uiterst belangrijk dat wij onderstrepen dat deze sector goede vooruitzichten heeft en van grote betekenis is voor Europa. Behalve het directe economische belang ervan, in het bijzonder voor het behoud en het scheppen van arbeidsplaatsen in de industrie en in complementaire bedrijvigheidssectoren, zal de afzet van textiel- en kledingprodukten op markten van derde landen afhangen van de erkenning van de verdiensten van de Europese mode, die verbonden is met de culturele waarden die onze aanwezigheid in de wereld kenmerken.
De bevordering van de sector vereist evenwel een erg vastberaden houding van onze leidersklasse. In het bijzonder, zoals is onderstreept door mijn collega Eurico de Melo, aangaande de eerbiediging van de overeengekomen termijnen in het kader van de Uruguay-Ronde in overeenstemming met de verwachtingen en de noodzakelijke programmatie voor de aanpassing van onze bedrijven; men dient bovendien ook veeleisend te zijn met betrekking tot de openstelling van de overige markten door tegelijkertijd de invoer daarvan te liberaliseren en de uitvoer van de grondstoffen die wij nodig hebben niet te bestraffen.
Daarnaast is het in de lijn van het herstructureringsprogramma voor de textiel- en kledingindustrie, dat de Portugese autoriteiten drie jaar geleden hebben uitgewerkt, van belang dat de directe steunmaatregelen aan de sector worden uitgebreid, zodat deze met succes kan mededingen op de opengestelde markt met inachtneming van de internationale handelsvoorschriften; naarmate de modernisering van de sector leidt tot de afvloeiing van arbeidskrachten is het ook noodzakelijk dat alternatieve sectoren worden bevorderd die deze krachten in betere omstandigheden te werk kunnen stellen.
In dit beleid is het zaak dat de te bevorderen initiatieven in de huidige textielregio's plaatsvinden, zodat de bevolking de al bestaande sociale voorwaarden kan behouden en daarentegen wordt vermeden dat een nieuwe concentratie van investeringen in de al overvolle grote steden een bijkomende factor van ongemak en geldverspilling wordt.

Torres Marques
Mevrouw de Voorzitter, aan de vooravond van de Ministerconferentie over de Wereldhandelsorganisatie in Singapore staat het buiten kijf dat de Europese Unie een krachtig gemeenschappelijk standpunt moet innemen betreffende de toepassing van de overeenkomst inzake de liberalisering van de handel en in het bijzonder met betrekking tot de textielsector.
Het uitstekende verslag van mijn collega Fernando Moniz heeft duidelijk en uitvoerig het belang aangetoond dat de textielindustrie had, heeft en moet blijven hebben in de economie van de Europese Unie. Er kunnen dan ook van de kant van de Europese Unie geen onderhandelingen worden getolereerd die de in de akkoorden overeengekomen tijdschema's en afspraken veranderen en die de ontwikkeling en de werkgelegenheid op de helling zetten in regio's die van de textielindustrie afhankelijk zijn.
Europa moet en kan een grote producent en exporteur van kwaliteitstextiel blijven. De Wereldhandelsorganisatie heeft de plicht een rechtvaardige handel te beschermen en de Verenigde Staten van Amerika hebben duidelijk bewezen dat, telkens wanneer hun belangen op het spel staan, de liberalisering behoorlijk moet worden gereglementeerd.
Ook dit is de rol en de verantwoordelijkheid van de Europese Unie. Daarbij dient het Europees Parlement de strikte naleving van de sociale, milieu- en fraudevoorschriften te eisen, waartoe alle landen die de overeenkomst van Marrakech hebben ondertekend zich hebben verbonden.

Brittan, Sir Leon
Mevrouw de Voorzitter, ik ben verheugd over het uitgebreide verslag van de heer Kittelmann en over de steun die daarin tot uitdrukking wordt gebracht voor onze markttoegangsstrategie. Er is bij de tenuitvoerlegging ervan al veel vooruitgang geboekt, met name door de oprichting van een gegevensbank over handelsbelemmeringen die sinds gisteren op Internet geraadpleegd kan worden. Ik ben ook verheugd over het zeer duidelijke standpunt dat door het Parlement wordt ingenomen, met name door de heer Kittelmann en mevrouw Randzio-Plath, over de versterking van artikel 113 van het Verdrag in het kader van de Intergouvernementele Conferentie.
In het verslag van de heer Kittelmann komen alle belangrijke onderwerpen aan bod die in Singapore bespreken moeten worden en de Commissie oefent druk uit zodat er daar echte resultaten geboekt kunnen worden. Ik heb alle begrip voor de ongerustheid van de heer De Clercq over de betrokkenheid van het Parlement bij dat proces en ik ben bijzonder blij dat een delegatie van het Parlement in Singapore aanwezig zal zijn.
Het verslag steunt in vele opzichten de standpunten die wij hebben ingenomen bij de voorbereidingen voor Singapore, met name de noodzaak van de liberalisering van diensten, door de onderhandelingen over de liberalisering van de telecommunicatie tegen 1997 af te ronden, alsmede door een nieuwe multilaterale overeenkomst af te sluiten over financiële diensten tegen dat het interimakkoord einde 1997 verstrijkt. Ook is er een grote overeenstemming tussen de standpunten in het verslag en onze standpunten over onderwerpen zoals de verenigbaarheid van regionale afspraken, WTO-regels en toegang tot de WTO.
Wij delen de mening dat de WTO niet alleen beoordeeld moet worden op een goede tenuitvoerlegging van de Uruguay-Ronde en het vervullen van de taken binnen het vastgelegde tijdschema, maar ook op de aanpassing aan nieuwe omstandigheden in de wereldhandel, zoals mevrouw Randzio-Plath terecht benadrukte. In deze context is het duidelijke standpunt van het Parlement voor internationale regels voor investeringen bijzonder nuttig.
Wat betreft de handels- en arbeidsnormen, waarover de heer Hughes en een aantal andere leden hebben gesproken, ben ik blij met de uitspraak van de Raad dat deze voor een debat over dit onderwerp in de WTO is. Wij zullen samen met de Verenigde Staten en anderen hard aan deze doelstelling werken, maar gezien de oppositie die wij van de ontwikkelingslanden kunnen verwachten, weet ik niet tot hoever de conferentie van Singapore zal willen gaan. Wij moeten ervoor zorgen dat het voor iedereen duidelijk is dat onze benadering niet geïnspireerd is op protectionistische doelstellingen, zoals de heer Ettl en de heer Chanterie zeer terecht opmerkten.
Voor wat betreft het verslag over het mededingingsbeleid van de heer Kittelmann, is de steun van het Europees Parlement voor de standpunten van de Commissie over internationale mededingingsregels eveneens een grote hulp. Na de publikatie van het verslag van de groep deskundigen heeft de Commissie een mededeling uitgegeven waarin wordt gevraagd om de ontwikkeling van een raamwerk voor mededingingsregels en zij heeft in Genève een ontwerp-besluit voor Singapore ingediend teneinde hiermee in de WTO aan de slag te kunnen gaan. De belangrijkste elementen van het verslag van de heer Kittelmann stemmen volledig overeen met ons standpunt. Het kan zijn dat naar aanleiding van de vorderingen met de liberalisering van de multilaterale handel, anticoncurrentiële handelspraktijken een grotere economische invloed hebben. Daarom is het tijd om daar in de WTO mee aan de slag te gaan. Het analytische werk dat andere organisaties al hebben verricht betekent dat het nu mogelijk is om deze kwestie in de WTO te benaderen en dat is de meest geschikte organisatie om het eens te worden over een internationaal raamwerk van mededingingsregels. Wij zullen trachten te bewerkstelligen dat er in Singapore een ministerieel besluit komt om het werk in die richting op te starten.
Met betrekking tot het handelsmilieu, ben ik verheugd over het vele werk dat verricht is door een aantal commissies van het Europees Parlement, met name door de heer Kreissl-Dörfler en zijn commissie. Nu moeten wij ons concentreren op het WTO-comité voor handel en milieu. Wij hebben de voorbije twee jaar een leidende rol gespeeld in de besprekingen van het comité en ik denk dat de heer Pimenta het daar wel mee eens is. Wij hebben een voorstel geformuleerd voor koppeling van multilaterale milieu-akkoorden met de regels van de WTO en ik ben blij met uw steun voor dat voorstel. Wij hebben aangedrongen op de erkenning van vrijwillige milieukeurmerken, gebaseerd op de analyse van de levenscyclus. Anderzijds hebben wij ons flexibel getoond over kwesties die van belang zijn voor andere landen, met name voor de ontwikkelingslanden, zoals goederen die bij ons verboden zijn.
Het comité werd het vorige week eindelijk eens over conclusies die in Singapore voorgelegd zullen worden. Deze komen niet overeen met de oorspronkelijke ambities van de Europese Unie. Wij hebben nog niet de instemming gekregen voor ons standpunt over de multilaterale milieu-akkoorden en daarom zijn er mensen die zeggen dat het proces dus een mislukking is geweest. Ik vind van niet. Laat ons een zien wat het comité heeft bereikt en wat het kan bereiken. We mogen niet vergeten dat vele andere leden van de WTO van een standpunt zijn uitgegaan dat in hoge mate van het onze afweek. Het werk van het WTO-comité voor handel en milieu heeft de zaken helpen ophelderen en de kloof helpen overbruggen. Zo worden in de conclusies bijvoorbeeld multilaterale oplossingen onderschreven voor grensoverschrijdende of globale problemen. Erkend wordt dat er wellicht handelsbepalingen nodig zijn om milieudoelstellingen te bereiken en dat de bestaande schikkingen voor dergelijke instrumenten binnen de WTO-regels behouden dienen te blijven. Wij hebben ons standpunt voor de besprekingen die na Singapore voortgezet zullen worden, beveiligd. Inzake de belangrijkste kwesties, multilaterale milieu-akkoorden en milieukeurmerken, hebben wij de fundamenten gelegd waarop wij zullen verderbouwen. De debatten hebben in hoge mate bijgedragen tot een beter inzicht in deze complexe zaken en om de basis te leggen voor vooruitgang in de toekomst. Het uitgebreide analytische werk in het WTO-comité heeft een veel duidelijker begrip teweeggebracht van de grote complexiteiten in de relatie tussen handelsbeleid en milieubeleid en dat is belangrijk. Het eerste resultaat van dat begrip is een betere beleidscoördinatie door vele regeringen op deze verschillende gebieden, zowel in de ontwikkeling van multilaterale milieu-akkoorden als in de binnenlandse wetgeving. Daardoor zal de kans op schade en nodeloze conflicten afnemen.
In de internationale gemeenschap wordt beter begrepen hoe belangrijk het is dat tegemoet wordt gekomen aan de bekommernissen op het stuk van ontwikkeling, zoals de heer van der Waal terecht aangaf. Er bestaat in vele ontwikkelingslanden een reële vrees dat hun behoeften over het hoofd worden gezien, dat wij, nu de liberalisering van de markten is bewerkstelligd, nu trachten om nieuwe vormen van protectionisme in het leven te roepen of dat wij proberen om deze landen onze normen op te leggen. Met deze vrees, of deze nu gegrond is of niet, dient rekening te worden gehouden. Het globale milieu is veel te belangrijk om toe te laten dat dit degenereert tot een volgende kloof tussen Noord en Zuid. De besprekingen hebben duidelijk gemaakt dat er geen snelle en gemakkelijke oplossingen bestaan voor het delicate evenwicht van de behoeften op het gebied van milieu, ontwikkeling en handel in een wereld die zulke snelle veranderingen ondergaat.
Ik zou u vandaag liever kunnen vertellen dat wij al belangrijke resultaten in onze zak hadden. Maar wij moeten pragmatisch zijn. Zoals de heer Kreissl-Dörfler in zijn verslag zegt is de Conferentie van Singapore slechts een halte in het proces. De vraag is hoe we het debat vooruit kunnen helpen ten gunste van iedereen. Wij moeten nu verderbouwen op het betere begrip dat in het WTO-comité voor handel en milieu tot stand is gebracht. Dat comité dient ingesteld te worden op een permanente basis, waarbij de onderzoeksopdracht en het mandaat vernieuwd moeten worden zodat er een gezonde basis komt voor verdere doelgerichte besprekingen. Dan moeten wij de landen zien mee te krijgen in een consensuele benadering die gebaseerd is op het werk dat tot dusverre verricht is en op een duidelijk begrip van de voordelen voor iedereen als de beleidsmaatregelen op het stuk van handel en milieu wederzijdse steun behelzen.
Ik wil de heer Moniz en de Commissie externe betrekkingen graag danken voor het verslag over onze mededeling betreffende de invloed van de internationale ontwikkelingen op de textiel- en kledingsector van de Gemeenschap. Ik ben het in hoge mate eens met wat de heer Pex over dit verslag gezegd heeft.
De mededeling van de Commissie was een reactie op het verzoek van de Raad. De ontwikkeling van deze sector zag zich de laatste tien jaar natuurlijk voor grote moeilijkheden geplaatst. Zo hebben wij een aantal Portugese leden aan het woord gehoord, die daar zeer duidelijk over gesproken hebben. Maar het blijft een belangrijke sector voor onze economie met een wereldwijde reputatie op het stuk van know-how, creativiteit, prestaties en kwaliteit.
Het antwoord op de huidige problemen dient gezocht te worden in twee dingen: de ontwikkeling van onze comparatieve voordelen en het openen van markten over de hele wereld. Ik ben blij dat u prioriteit heeft gegeven aan de voortgaande liberalisering van de textielmarkten en aan het creëren van billijke voorwaarden voor de internationale handel in deze produkten. Wij moeten doorgaan met onze inspanningen om een competitieve omgeving te scheppen op de markten van de wereld, om onze instrumenten te versterken voor het bevorderen van de markttoegang in derde landen. Wij moeten zorgen dat er een geschikt kader is voor de voortdurende inspanningen tot aanpassing van de Europese industrie en wij moeten onze instrumenten voor de bestrijding van fraude en namaak versterken.
De invloed van de Uruguay-ronde kan niet los worden gezien van andere economische factoren die de toekomst van deze industrie bepalen. Ik geloof dat de resultaten van de internationale overeenkomsten geen belangrijke breuk mogen veroorzaken in de verwachte ontwikkeling van de sector. Binnen het kader van de toenemende liberalisering van de textiel- en kledingsector, moet markttoegang in derde landen een van onze prioriteiten zijn. Bovendien moet de sector zelf in staat zijn om de competitieve voordelen te versterken door innovatie te ontwikkelen en nog meer dan in het verleden gebruik te maken van informatietechnologieën.
Wij hebben onlangs de noodzaak onderstreept voor een meer pro-actieve rol in de internationale handel. Een toenemende globalisering die niet te vermijden is en waarvan al sprake is, vraagt om evenwichtige inspanningen om de markten open te stellen. Dat is de realistische reactie op de dingen die in de wereld gebeuren. Voor bedrijven uit de Europese Unie is dit vooral belangrijk omdat de consumptie binnen de Europese Unie stagneert en de sterk groeiende markten van Azië en Latijns-Amerika een belangrijk potentieel bieden voor nieuwe klanten.
Van de recente initiatieven wil ik graag wijzen op de oprichting van een gegevensbank over handelsbelemmeringen, waar ik het al over heb gehad, die ons een regelmatig bijgewerkt globaal kader zal verschaffen om onze verzoeken aan derde landen te ondersteunen. Het initiatief inzake markttoegang is misschien wel de belangrijkste innovatie in de externe economische betrekkingen sedert het einde van de Uruguay-ronde. In die context heeft de Commissie gevraagd om een verhoging van de beschikbare middelen om de industrie van de Europese Unie in derde landen te promoten. Ik dank de heer Moniz voor zijn voorstel om deze begrotingslijn te verhogen.
Ook hechten wij een groot belang aan de bestrijding van fraude en namaak. Het textiel- en anti-fraude-initiatief kan hier van doorslaggevend belang zijn. De wetgeving inzake de juridische bescherming van modellen zal wanneer deze van kracht wordt ook een steentje bijdragen en tegelijkertijd blijven wij ons inspannen om de bescherming van de intellectuele eigendom in derde landen te verbeteren.
Tot slot, en voor wat betreft de tenuitvoerlegging van het structuurfondsenbeleid, erkent de Commissie dat de problemen die veroorzaakt worden door de aanpassing aan nieuwe omstandigheden in de diverse regio's in verschillende mate gevoeld worden. Deze industrie heeft een toekomst. Onze beleidsmaatregelen willen een degelijk kader garanderen voor de ontwikkeling ervan. Wij hebben het initiatief genomen om de sociale partners in de lid-staten uit te nodigen om deel te nemen aan een dialoog over de maatregelen die alle betrokken partijen getroffen hebben en om mogelijke aanvullende initiatieven in overweging te nemen. Deze dialoog heeft al binnen drie werkgroepen plaatsgehad. Ik denk dat de resultaten van die groepen ons in staat zullen stellen om onze acties zelfs nog beter te richten dan in het verleden al het geval was.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de door de heren Sonneveld, Kofoed en Jacob gestelde vragen hebben in de eerste plaats betrekking op de landbouwprodukten. Om hun vragen over de verschillende produkten te beantwoorden zou ik een uitgebreide technische uitleg moeten geven. Ik wil u die besparen en stel daarom voor dat ik op de hoofdpunten inga en mij tot enkele voorbeelden voor afzonderlijke produkten beperk.
In de eerste plaats wil ik u eraan herinneren dat sedert 1 juli 1995 voor de meeste landbouwprodukten - voor sommige, zoals olijfolie en rijst, wat later - de nieuwe regeling moet worden toegepast om onze WTOverplichtingen na te komen. Een van die verplichtingen is de jaarlijkse begrenzing van de gesubsidieerde uitvoer. Het gaat zowel om de hoeveelheden als om de daarvoor vereiste budgettaire uitgaven. De regeling gaat in de eerste plaats uit van de eis dat voor alle landbouwprodukten een uitvoervergunning moet worden gegeven. Voor sommige produkten zoals groente en fruit is dat nieuw, voor andere, onder meer graan, bestonden die vergunningen al.
De aanpassing van de EG-landbouwuitvoer kan door een combinatie van drie verschillende maatregelen gebeuren. Een eerste maatregel is een passende beperking van de produktie op basis van de marktprognoses. Een tweede maatregel is de afschaffing, voor zover dat mogelijk en haalbaar is, van de exportrestituties. Een derde maatregel is de controle op de gesubsidieerde uitvoer in de loop van het jaar door middel van de verdeling van de uitvoervergunningen. Die drie mogelijkheden werden, zij het op verschillende wijze en in verschillende mate, voor de verschillende produkten gebruikt.
Met betrekking tot de eerste kwestie moet ik zeggen dat wij zeker een daling van de landbouwuitvoer mogen verwachten. De Slotakte van de Uruguay-ronde bepaalt immers dat de gesubsidieerde uitvoerhoeveelheden in de zes jaar van 1995 tot 2000 met 21 % moeten dalen en dat tegelijkertijd ook de minimale markttoegang moet worden verhoogd. Wij moeten er echter ook rekening mee houden dat niet alle landbouwprodukten op dezelfde wijze zullen worden getroffen. Voor gevogelte en kaas zullen de kwantitatieve beperkingen grotere gevolgen hebben terwijl de uitgevoerde hoeveelheden suiker door de kwantitatieve beperkingen nauwelijks zullen veranderen.
Met betrekking tot de restituties merk ik op dat het niveau daarvan zeer sterk afhankelijk is van de situatie op de landbouwmarkten, beter gezegd van de situatie op de interne markt en op de wereldmarkt. Graan is daarvan een goed voorbeeld. Omdat de prijzen in de Gemeenschap gedurende een bepaalde tijd lager lagen dan op de wereldmarkt moesten wij op onze uitvoer heffingen toepassen om de graanvoorziening in de Gemeenschap veilig te stellen. In dit geval was de marktsituatie en niet de begroting het probleem. Bovendien moeten de restituties logischerwijs elke keer dalen als zoveel vergunningen worden gevraagd dat wij onze jaarlijkse kwantitatieve verplichtingen niet kunnen nakomen.
Alles bij elkaar genomen gaat het hier voor de verschillende landbouwprodukten om een vrij complexe aangelegenheid. Om de situatie van een bepaald produkt te kunnen beoordelen, is een specifieke analyse nodig. Als leden over bepaalde landbouwprodukten meer informatie wensen, ben ik bereid hen over die produkten een specifieke schriftelijke analyse te bezorgen. Ik wil er echter ook op wijzen dat de uitvoeringsrichtlijn van de Raad bepaalt dat voor 30 juni 1997 een algemeen verslag over de toepassing en de gevolgen van de toepassing van de nieuwe GATT-regels moet worden voorgelegd. Dat wil zeggen dat in het voorjaar van 1997 een algemeen debat over die kwesties kan plaatsvinden.

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 40, lid 5, van het Reglement vijf ontwerp-resoluties ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt te 12.00 uur plaats.

Actualiteitendebat (eerste deel)
De Voorzitter
Aan de orde is het eerste deel van het debat inzake actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties.

De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in het oosten van Zaïre.

Mitchell
Mijnheer de Voorzitter, namens de Raad ben ik blij met deze gelegenheid om de ernstige en dringende situatie in Oost-Zaïre met het Parlement te bespreken. Ik wil daarbij mijn waardering uitspreken over de manier waarop dit Parlement erop blijft wijzen hoe belangrijk internationale humanitaire en mensenrechtenkwesties voor de Unie zijn.
De verslechterende situatie in het oosten van Zaïre heeft wederom de dreigende erfenis van genocide en etnische verdeeldheid op de voorgrond geplaatst. Voor de zoveelste keer wordt de internationale gemeenschap geconfronteerd met de moeilijke uitdaging om het creëren van een effectief en duurzaam kader te bevorderen teneinde de fundamentele en onopgeloste kwesties waarmee het gebied van de Grote Meren geconfronteerd wordt, tot een oplossing te brengen. In humanitaire termen is er voor de internationale gemeenschap nog steeds een mogelijkheid om verdere verslechtering van de situatie te voorkomen. We mogen deze kans niet laten voorbijgaan door alleen maar de status quo ante in het oosten van Zaïre te herstellen. Het is een gelegenheid die met beide handen moet worden aangegrepen.
Naast de grootmoedigheid van de internationale humanitaire bijstand in het verleden denk ik dat er nu moet worden gezorgd voor een vastberaden en groot politiek engagement en voor follow-up-maatregelen.
Onze huidige inspanningen om de onmiddellijke humanitaire behoeften in het gebied te lenigen moeten worden voortgezet, samen met een verbintenis om de politieke spanningen en problemen in het gebied van de Grote Meren aan te pakken.
Tegen deze achtergrond blijven dit voorzitterschap en onze partners in de Europese Unie hun intensieve inspanningen voortzetten om verdere menselijke tragedies in het oosten van Zaïre te voorkomen en om een mogelijk catastrofale humanitaire ramp in het gebied van de Grote Meren in Afrika af te wenden.
Bij onze niet-aflatende inspanningen werken wij nauw samen met de speciale gezant van de Europese Unie voor het gebied van de Grote Meren, de heer Aldo Aiello, de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de Organisatie van Afrikaanse Eenheid, regionale leiders en andere bij deze situatie betrokken leden van de internationale gemeenschap.
De ministers van Buitenlandse Zaken van de Europese Unie hebben de situatie in het oosten van Zaïre op 28 en 29 oktober besproken en hebben een beroep op alle partijen gedaan om terughoudendheid te beoefenen en om rekening te houden met de veiligheid van de burgers. Als een eerste stap in de richting van het voorkomen van verdere escalaties van geweld en onrust, hebben zij gevraagd een onmiddellijk staakt-het-vuren ten uitvoer te leggen. Voorts hebben zij de vaste overtuiging van de Commissie bevestigd dat de complexe problematiek alleen kan worden opgelost door middel van een snelle en uitvoerige dialoog. Wij hebben een beroep gedaan op alle partijen, en met name de autoriteiten van Zaïre en Ruanda, om zo'n proces zo snel mogelijk op te starten.
Ook heeft de Raad de Europese Commissie verzocht om dringend verslag uit te brengen over de situatie en om voorstellen in te dienen over door de Unie te nemen actie, teneinde actief bij te dragen aan het proces om diegenen die dat dringend nodig hebben van voedsel te voorzien. Het voorzitterschap en onze partners van de Europese Unie hopen dat het unilaterale staakt-het-vuren, dat onlangs aan Tutsi-zijde in het oosten van Zaïre werd afgekondigd, deel kan gaan uitmaken van een volledig overeengekomen en duurzaam staakt-het-vuren tussen alle bij het conflict betrokken partijen. Dit zou zowel de onmiddellijk verlening van humanitaire bijstand ten goede komen, als het begin van een politieke dialoog tot oplossing van de crisis.
De Europese Unie heeft haar eigen gezant specifiek gemandateerd om terug te keren naar het gebied van de Grote Meren, waar hij zich de voorbije twee weken heeft beziggehouden met nieuw en intensief overleg met de regeringen van Ruanda en Burundi, de Verenigde Naties, de Organisatie van Afrikaanse Eenheid en andere betrokken partijen. Namens de Europese Unie heeft de heer Aiello ook de top van regionale leiders over de crisis in het oosten van Zaïre bijgewoond, die in Nairobi op 5 november heeft plaatsgehad.
De Europese Unie heeft het resultaat van de top van Nairobi op 5 november ontvangen als een verdere positieve stap in de richting van de verwezenlijking van een gemeenschap, van een kader waarbinnen de crisis in het oosten van Zaïre op een vreedzame en humanitaire manier opgelost kan worden.
De regionale top heeft krachtige steun gegeven aan de oproepen van de Europese Unie en van andere leden van de internationale gemeenschap voor de tenuitvoerlegging van een volledig en onmiddellijk staakt-het-vuren om intensievere diplomatieke inspanningen met het oog op een duurzame vrede te bevorderen. Ook heeft de top alle steun gegeven om samen met de respectieve secretarissen-generaal van de Verenigde Naties en de Organisatie van Afrikaanse Eenheid, corridors en veilige gebieden binnen Zaïre te creëren, met een goede beschermingsmacht om de humanitaire steunacties en de vrijwillige en veilige terugkeer van de vluchtelingen te vergemakkelijken. Deze positieve voorstellen worden door de Europese Unie aangemoedigd als onderdeel van haar niet aflatende steun voor de inspanningen van de regionale leiders en de Organisatie van Afrikaanse Eenheid, wier centrale rol door de Unie wordt erkend en gesteund, om een vreedzame oplossing van het conflict te bewerkstelligen.
De Europese Unie erkent dat er een nauwe samenhang is tussen de humanitaire en politieke aspecten van de crisis en dat beide dimensies op een globale manier moeten worden benaderd. Daarom zal de Unie erop aan blijven dringen dat de noodzakelijke voorwaarden aanwezig zijn om de essentiële humanitaire taken zo spoedig mogelijk te kunnen uitvoeren en om het proces van de dialoog te bespoedigen.
Als onderdeel van deze benadering, heeft mijn collega, minister van Binnenlandse Zaken, John Burton TD, op 7 november in Brussel een bijzondere bijeenkomst voorgezeten van de ministers van Ontwikkelingssamenwerking en Humanitaire Hulp van de Europese Unie. De bijeenkomst bevestigde de diepe verontrusting van de Unie over de situatie in het oosten van Zaïre en de dreiging die daarvan uitgaat voor de vrede en stabiliteit in het hele gebied van de Grote Meren. Ook werd op deze bijeenkomst de vastberadenheid en betrokkenheid van de Unie bevestigd om alles te doen wat in haar vermogen ligt om direct kwetsbare personen en vluchtelingen in het oosten van Zaïre te helpen en bij te staan, door menselijke tragedies daar af te wenden en een potentieel humanitaire catastrofe in de regio te vermijden.
De ministers hebben herinnerd aan de verbintenis van de Unie om de vrijwillige terugkeer van vluchtelingen naar hun land van herkomst te bevorderen, en zij hebben met klem de aandacht gevestigd op de noodzaak om voor veilige en beschermde corridors te zorgen, zodat onmiddellijke noodhulp kan worden verleend aan de slachtoffers van de crisis en tevens gezorgd kan worden voor de vrijwillige, veilige en waardige terugkeer van vluchtelingen naar hun land van herkomst.
Ook werd de aandacht gevestigd op de noodzaak voor steun aan de inspanningen tot ontwikkeling en de versterking van het rechtssysteem, met name binnen Ruanda, om de integratie van teruggekeerde vluchtelingen te bevorderen.
De ministers onderstreepten voorts hoe belangrijk het is het democratische proces in Zaïre te ondersteunen.
De ministers waren het erover eens dat er op een gecoördineerde manier samengewerkt dient te worden met de internationale humanitaire instanties en niet-gouvernementele organisaties om een effectieve humanitaire reactie op de crisis te kunnen verzekeren.
Sedert het begin van de crisis hebben de Europese Unie en de lid-staten humanitaire steun verleend ten bedrage van zo'n 755 miljoen ecu. Ze vestigden de aandacht op het feit dat de humanitaire organisaties geld nodig hebben en waren het erover eens dat er dringend geld vrijgemaakt moet worden voor overeengekomen prioriteiten.
Ook deed de bijeenkomst een beroep op alle partijen in het gebied om voor de veiligheid en vrijheid van verplaatsing te zorgen voor het voltallige personeel dat in de internationale humanitaire sector werkzaam is. De bijeenkomst besloot onmiddellijk een speciale delegatie te zenden van de ministers voor Ontwikkelingssamenwerking van Ierland, Nederland en Italië om de humanitaire situatie te beoordelen en om manieren en middelen te bepalen om de humanitaire steun te versnellen. Minister van Binnenlandse Zaken Burton heeft samen met minister Pronk van Nederland en Serri van Italië tussen 9 en 12 november een bezoek gebracht aan Zaïre en Randa. Ook commissaris Bonino vergezelde de delegatie.
In de besprekingen met premier Kengo alsmede met andere ministers van de Zaïrese regering, heeft de EUdelegatie bij de ministers het belang benadrukt dat de Unie hecht aan een snelle goedkeuring van de maatregelen in de regio tot bevordering van verzoening en van acties om onmiddellijke humanitaire steun te bevorderen voor diegenen die zich in een acute noodsituatie bevinden. De EU-delegatie heeft benadrukt hoeveel belang de Unie hecht aan het openstellen van veilige en beschermde corridors, die kunnen bijdragen tot het verstrekken van noodrantsoenen en aan het bevorderen van de vrijwillige, veilige en waardige terugkeer van vluchtelingen naar hun land van herkomst.
Van Zaïrese zijde werd aan de EU-delegatie het standpunt te kennen gegeven dat de vluchtelingen in Zaïre moeten terugkeren naar hun land van herkomst en dat de regering van mening is dat het bestaan van vluchtelingenkampen een belangrijke factor is die leidt tot instabiliteit in het gebied. De EU-delegatie heeft op 11 en 12 november een bezoek aan Kigali gebracht en langdurige gesprekken gevoerd met president Bizimungo, vice-president Kagame en andere ministers. De Ruandese regering gaf te kennen dat het land de voorbije dagen had samengewerkt met agentschappen van de Verenigde Naties en niet-gouvernementele organisaties om behulpzaam te zijn bij het sturen van humanitaire hulp naar het oosten van Zaïre.
De EU-delegatie heeft op 11 november ook een ontmoeting gehad met de speciale VN-gezant Raymond Chrétien. Ambassadeur Chrétien zette zijn gesprekken uiteen die hij tot dusverre in het gebied gevoerd heeft betreffende de mogelijke vorm van een door de Verenigde naties goedgekeurde interventie om de hulpverlening mogelijk te maken via de instelling van corridors en veilige gebieden, en om de vluchtelingen terug te laten keren en de milities die zich onder de burgerbevolking bevinden te ontwapenen. Ik zou willen benadrukken dat de humanitaire situatie in Oost-Zaïre nog steeds uiterst precair is. Er zijn momenteel meer dan een miljoen Hutu-vluchtelingen en ruim 160.000 Zaïrese vluchtelingen die dringend voedsel en medische hulp nodig hebben. Hoewel de veiligheidssituatie het tot dusverre onmogelijk maakte voor humanitaire organisaties om in het gebied te werken, zijn er de laatste dagen een paar gunstige ontwikkelingen, waaronder de verlening van beperkte humanitaire hulp aan Goma, hoewel deze goederen nog niet zijn verdeeld.
De Ruandese regering heeft eerder deze week acht niet-gouvernementele organisaties Zaïre binnengelaten om hulp te verlenen en een actieplan op te stellen. Deze organisaties zijn maandag vanuit Ruanda de grens overgestoken en zijn begonnen met een evaluatie van de precieze behoeften in het gebied. Naar verhoopt zal dit worden gevolgd door het verstrekken van verdere voedselvoorraden de komende dagen alsmede toegang tot Bukavu.
Wij weten allemaal dat de internationale hulpverleningsinstanties klaar staan om onmiddellijk voedsel, medicijnen en onderdak te verschaffen aan degenen die dit het hardste nodig hebben. Dit kan echter niet gebeuren zonder dat er steun wordt verleend om dit op een veilige manier te doen. Daarom hebben de ministers voor Ontwikkelingssamenwerking tijdens hun bijeenkomst in Brussel op 7 november de oproep van de regionale staatshoofden toegejuicht voor de onmiddellijke instelling van veilige corridors en tijdelijke veilige gebieden in Zaïre om het verlenen van humanitaire steun en de repatriëring van vluchtelingen te vergemakkelijken en zij hebben nota genomen van hun verzoek in verband hiermee aan de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties om een "neutrale macht" te sturen. Ook stelden zij vast dat er dringend en op korte termijn bijzondere regelingen nodig zijn om voor een stabiele veiligheidssituatie in Oost-Zaïre te zorgen en wezen daarbij op de inspanningen hiertoe van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties.
Zoals het Parlement ongetwijfeld weet, heeft de Veiligheidsraad van de VN resolutie 1078 van 9 november goedgekeurd, waarin de lid-staten dringend wordt verzocht om op dringende en tijdelijke basis en in samenwerking met de secretaris-generaal van de Organisatie van Afrikaanse Eenheid de nodige maatregelen te treffen, in overleg met de betrokken staten, om de humanitaire organisaties in staat te stellen onmiddellijk terug te komen, om het veilig verstrekken van humanitaire hulp aan vluchtelingen en aan burgers die gevaar lopen in Oost-Zaïre mogelijk te maken en om de noodzakelijke omstandigheden te creëren voor de vrijwillige en veilige repatriëring van de vluchtelingen.
In resolutie 1078 wordt de secretaris-generaal voorts verzocht om tegen 20 november verslag uit te brengen aan de Veiligheidsraad, met een concept van operaties en een kader voor een humanitaire taskforce met indien nodig, militaire steun. De lid-staten van de Europese Unie bekijken nu hoe resolutie 1078 het best kan worden uitgevoerd, als basis voor de toestemming van een multinationale humanitaire interventie, waarbij rekening wordt gehouden met het toekomstige mandaat ervan en met de bijdragen die de partners kunnen leveren - de Organisatie van Afrikaanse Eenheid, de Afrikaanse staten, de Verenigde Staten, Canada en anderen.
Via dit en andere daarvoor geschikt middelen zal de Unie zich blijven inzetten voor de oplossing van de huidige humanitaire crisis en het aanhoudende conflict in het oosten van Zaïre. Op een buitengewone vergadering in Addis Ababa op 11 november, waar de Unie vertegenwoordigd was door haar speciale gezant, de heer Aiello, heeft het centrale orgaan van de OAE voor conflictpreventie ingestemd met het standpunt van de regionale top van 5 november in verband met de oprichting van een neutrale interventiemacht. Ook heeft dit orgaan het belang van een effectieve Afrikaanse bijdrage hieraan benadrukt en een beroep gedaan op de Veiligheidsraad en de internationale gemeenschap om hiervoor een mechanisme in het leven te roepen. De ministers van Buitenlandse Zaken van Kameroen, Ethiopië en Zimbabwe zijn belast met de follow-up van de tenuitvoerlegging van de top van Addis Ababa, in samenwerking van de secretaris-generaal van de Organisatie van Afrikaanse Eenheid. De Europese Unie is verheugd over het resultaat van de buitengewone vergadering als een extra bevestiging van het engagement van Afrikaanse landen om effectief bij te dragen aan de oplossing van het conflict in het gebied van de Grote Meren.
In de context van de behoefte aan een globale benadering voor de complexe en onderling samenhangende problematiek in het gebied van de Grote Meren, blijft de Europese Unie steun verlenen aan een internationale conferentie onder auspiciën van de Verenigde Naties en de Organisatie van Afrikaanse Eenheid om de fundamentele oorzaken van de crisis op te lossen en om de eerbiediging van verbintenissen te verzekeren. Wij menen dat voor een dergelijke conferentie een essentiële rol is weggelegd om een duurzame alomvattende regeling te bereiken. De situatie in het gebied van de Grote Meren is een uitdaging voor de gehele internationale gemeenschap. Het is van essentieel belang dat de Europese Unie haar rol helemaal speelt, haar verantwoordelijkheden op zich neemt en naar nieuwe wegen zoekt om tegemoet te komen aan dringende humanitaire behoeften. Ik kan dit Parlement verzekeren dat wij van plan zijn om dat te doen.
Ter afronding wijs ik erop dat de crisis eens te meer de noodzaak aantoont om via de Intergouvernementele Conferentie het buitenlandse optreden van de Europese Unie in dit soort situaties te versterken.

Pinheiro
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, dag in dag uit toont de media u steeds meer verontrustende beelden en bent u getuige van een ware humanitaire ramp.
Mijn collega, Emma Bonino, die zojuist uit het gebied van de Grote Meren is teruggekeerd, zal ons zeker wijzen op de tragedie die de getroffen, gevluchte en ontheemde volkeren treft en op de onmogelijkheid waarin wij tot nu toe verkeren om diegenen te helpen die het nodig hebben en die met de dood worden bedreigd omdat het hen aan voedsel, drinkwater en medische zorgen ontbreekt. Toch is alles gereed voor een onmiddellijke humanitaire actie.
De gebeurtenissen van de voorbije weken - en dit moet duidelijk worden gezegd - waren voorspelbaar in de regionale context zoals wij die al jarenlang kennen, namelijk de crisis in het gebied van de Grote Meren. De dagelijkse actualiteit die wij in Kivu, in het oosten van Zaïre, kunnen vaststellen is de meest gewelddadige en dramatische uiting van een bijzonder ingewikkelde regionale constellatie, waarbij niet alleen Zaïre, Ruanda en Burundi, maar ook Oeganda en Tanzania zijn betrokken. De regionale problematiek is op humanitair vlak zeer ernstig en op militair en politiek vlak explosief.
De huidige situatie is terug te voeren op de Geschiedenis met een grote G, tot aan het pre-koloniale tijdperk. Wij zijn hier echter niet bijeen om de historische evolutie te analyseren die tot het huidige gewapende conflict in Kivu heeft geleid, noch om de een of de ander verantwoordelijk te stellen voor de gebeurtenissen. De Europese publieke opinie verwacht van ons een snelle interventie om een evolutie te stuiten die niet noodzakelijk is: wij moeten ervoor zorgen dat de strijd wordt gestaakt en hulp bieden aan diegenen die deze dringend nodig hebben. Ook verwacht de Europese publieke opinie van ons dat de Europese Unie doeltreffend bijdraagt tot de vaststelling en de tenuitvoerlegging van een globale politieke oplossing, waarbij vrede en stabiliteit in de regio worden gewaarborgd.
Iedere actie voor een globale politieke oplossing is gebaseerd op de terugkeer van de vluchtelingen naar hun land van herkomst. Een dergelijk initiatief impliceert de tenuitvoerlegging van het besluit dat al in 1994 is genomen en dat erop gericht is dat militairen, milities en andere intimiderende factoren gescheiden moeten worden van de massa's vluchtelingen. Het probleem dat zich hier voordoet is duidelijk het sturen van een neutrale internationale interventiemacht met instemming van de Veiligheidsraad, van de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid en van de landen van de regio, zodat de militairen en gewapende milities gescheiden kunnen worden van de massa's vluchtelingen en ontheemden.
Zonder verwijdering van de gewapende elementen kunnen wij het probleem van de terugkeer van de massa's vluchtelingen uit Ruanda en Burundi niet oplossen. Dit is een prioritair doel om een einde te maken aan de crisis. De regeringen van de landen van herkomst moeten hunnerzijds de noodzakelijke voorwaarden scheppen voor de terugkeer en de internationale gemeenschap zal hen daarbij helpen.
Anderzijds, en dit is een zeer belangrijk element, moeten de landen van de regio zoveel mogelijk betrokken worden bij het zoeken naar een globale politieke oplossing. Zonder hun permanente en doeltreffende samenwerking is er geen enkele oplossing denkbaar. Men zou zich op een pragmatisch beleid moeten richten voor de stabilisering en de regionale veiligheid, dat gecoördineerd wordt door een geschikt mechanisme, zoals dat van Arusha.
Op de regionale top van Nairobi, op 5 november, is gebleken dat de landen in de regio zich bewust zijn van de inzet van het huidige conflict en dat zij bereid zijn hun verantwoordelijkheid op te nemen bij het zoeken naar een globale, pragmatische en haalbare oplossing. Een dergelijke oplossing, ik herhaal dit nogmaals, zou moeten worden uitgewerkt door een Internationale conferentie voor vrede, veiligheid en stabiliteit onder beschermheerschap van de Verenigde Naties en de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid. Ook de elementen van deze conferentie zijn op 5 november in Nairobi onderstreept.
Dat waren enkele overwegingen die ik wilde uiten over het conflict te Kivu en meer in het algemeen in het gebied van de Grote Meren. Ik meen echter dat wij de eer en het geluk hebben, Emma Bonino in ons midden te mogen verwelkomen. Zij heeft reeds gewezen op het enigszins ingeslapen geweten van Europa en de rest van de wereld.
Emma is net teruggekeerd. Ik denk dat zij ons op haar manier kan vertellen, wat zij ter plaatse heeft gezien en ik verzeker u dat het geen aangenaam verhaal is.

Bonino
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, na de woorden van de Raad en van de Commissie die de historische, ja zelfs politieke context van deze crisis in een kader heeft gezet, is het mijn taak om enkele nieuwe aspecten voor u te belichten waarover ik sinds mijn terugkeer van vanmorgen beschik.
Ten eerste vind ik het belangrijk om u te zeggen dat alle mensen die ik heb ontmoet, op ieder niveau, of dit nu in Kinshasa, in Kigali, of in Gysenyi was, of het om hulpverleningsinstanties, of om de niet-gouvernementele organisaties ging, het erover eens waren dat er zonder een multinationale troepenmacht ter plaatse en zonder militaire bescherming geen sprankje hoop is. En ik leg hier de nadruk op, geen sprankje hoop op het redden van de levens van honderdduizenden personen.
Naar mijn mening is het heel belangrijk dat iedereen het hierover eens is, dat er een consensus bestaat. Ten tweede is gebleken dat Europa uiteindelijk met één enkele stem gesproken heeft en nog spreekt. Als men erachter wil komen welke obstakels het sturen van een troepenmacht hebben verhinderd en nog steeds verhinderen, moet men eerder aan de andere kant van de Atlantische Oceaan kijken.
Ten derde moet ik u melden dat men ons, dat men mij, gisteren aan de grens te Gysenyi nogal onverwacht in de gelegenheid stelde om de grens van Ruanda te passeren om naar Goma te gaan.
Ik wil u in het kort uitleggen waarom ik dit niet heb aanvaard. Ten eerste omdat ik Goma ken, ik ben verscheidene malen ter plaatse geweest, en daar bevinden de vluchtelingen zich niet. De vluchtelingen zijn nooit in Goma-stad geweest. De vluchtelingen bevinden zich, zoals iedereen weet, in de kampen van Katale, Mugunga, Kahindo en Kibumba, op een afstand van 10, 15, of 20 km van de stad.
Ik had in Goma natuurlijk Kabila kunnen ontmoeten, die zichzelf tot rebellenleider heeft uitgeroepen. Ten eerste dacht ik dat ik niets zou kunnen zien en ten tweede leek mij de politieke "tol" voor zo'n onderhoud te hoog. De ministers die mij vergezelden, deelden mijn mening en wij hebben deze beslissing dan ook gezamenlijk genomen. Overigens heeft u precies kunnen volgen wat er is gebeurd, want de pers heeft dit allemaal verteld.
Er vonden eindeloze onderhandelingen plaats en er werden onaanvaardbare voorwaarden gesteld voor het eindelijk zo ver was, dat enkele agentschappen van de VN en enkele niet-gouvernementele organisaties 20 ton voedsel naar Goma mochten brengen. Er is geen sprake van vluchtelingen, maar wellicht van ontheemde Zaïrezen, en nog veel meer van de Banja-Mulenge-rebellen. Zij werden verplicht om deze tonnen levensmiddelen in een stadion achter te laten. Volgens mij bevinden de tonnen voedsel zich daar nog steeds en niemand heeft ze verdeeld. De VHA heeft ons bij terugkeer duidelijk gemaakt dat er in Goma niet echt gevaar dreigde of dat er echt nood geleden werd. Bovendien heeft men zelfs kunnen vaststellen dat de heer Kabila eerst tegen de pers heeft gezegd dat het voedsel niet zo omvangrijk, noch voldoende was en ten tweede dat er alleen biscuits waren. Hij vroeg zich af waar de rijst, vis en vlees waren, want daar had hij behoefte aan.
Ik ben eerlijk gezegd van mening dat men boven dergelijke uitlatingen moet staan en ik begrijp ook de frustratie van de hulpverleners ter plaatse, die met alle mogelijke middelen hulp trachten te bieden. Het is echter ook mijn taak om te waarschuwen voor het feit dat deze initiatieven, die verre van doeltreffend zijn en de volkeren niet bereiken, veel principiële problemen, ja ook politieke problemen met zich meebrengen. Om al deze redenen hoop ik en hopen wij dat deze multinationale interventiemacht er zo spoedig mogelijk komt. Een dergelijke interventiemacht zal toegang hebben tot de hulpcorridors en zal het voedsel rechtstreeks aan de noodlijdende bevolking kunnen uitdelen.
Momenteel is er nog een andere belangrijke boodschap. En wel de kwestie van het mandaat van deze multinationale interventiemacht. Ten eerste moeten de toegang tot deze hulpcorridors en de corridors zelf tweerichtingsverkeer toestaan, dat wil zeggen de terugkeer vereenvoudigen. Ik dring erop aan de vrijwillige terugkeer eenvoudiger te maken, zoals geschreven staat in alle verdragen over vluchtelingen en in de humanitaire wetten; ten tweede dienen de behoeftigen van voedsel te worden voorzien; ten derde dienen de vluchtelingen zelf, het materieel en het hulpverlenend personeel te worden beschermd.
Ten vierde is er geen sprake van, en ik wil het Parlement hier geruststellen, evenals men de regeringen en onze niet-gouvernementele organisaties heeft gerustgesteld, is er geen sprake van een terugkeer naar de status-quo ante, dat wil zeggen in de vroegere kampen. Er zijn tijdelijke gebieden nodig, omdat men de mensen die onderweg zijn niet kan helpen. Zij moeten wel ergens worden opgevangen. Ik hoop echter dat u alles in het werk stelt om het mandaat van deze interventiemacht ook uit te breiden met de taak om de vluchtelingen te ontwapenen. Als dit niet gebeurt, zijn er straks tijdelijke gebieden, die wellicht enkele duizenden gewapende vluchtelingen herbergen, en dat brengt ons weer terug naar de situatie die wij, als hulpverleners, al twee jaar kennen.
Ik hoop dat wij allen tezamen kunnen vragen dat deze interventiemacht ook de taak en de mogelijkheid krijgt om de vluchtelingen te ontwapenen, zodat zij in de gelegenheid worden gesteld, niet worden gedwongen - dat wil ik heel duidelijk stellen - om terug te keren. Dat wil zeggen hen in een bepaalde richting sturen, maar hen de keuze te geven om te besluiten wat zij willen doen. Als ik hier of daar het woord "dwang" hoor, in nogal dubbelzinnige uitlatingen, ben ik heel erg bezorgd. Waar men naar moet streven is het dwingen tot een keuze. Maar er mag geen sprake zijn van terugkeer onder dwang.
Nog een laatste punt: deze militaire interventiemacht is de noodzakelijke voorwaarde, en ik herhaal dit nogmaals, om levens te redden. Ik ben nogal teleurgesteld dat het mij tot op heden niet is gelukt - ik heb het geprobeerd, maar ben er niet in geslaagd - om het urgente karakter van deze zaak over te brengen, maar ieder ogenblik telt, ieder uur telt. Nu gaat het niet meer om de vraag of er een multinationale interventiemacht nodig is, de vraag is wanneer.
Wanneer? Daar ligt nu juist de essentie, want als deze interventiemacht over drie weken komt, zal deze macht zich alleen nog maar bezighouden met het begraven van de lijken en zal er niet veel anders meer kunnen worden gedaan.
(Applaus) Ik hoop dan ook, zelfs al heb ik soms een enigszins diplomatiek taalgebruik gehanteerd, dat u de woede en frustratie begrijpt, ja zelfs de schaamte, ja ik gebruik het woord schaamte, die ons allen treft...
(Applaus) ... in deze crisis. Ik denk dan ook dat Europa uiteindelijk eens duidelijk heeft getoond dat waardigheid, het menselijk leven en concrete solidariteit voor Europa geen holle woorden zijn, maar woorden die inhoud hebben.
Ikzelf hoop dat wij ook verder met één stem kunnen spreken en dat wij trachten doeltreffend te zijn. Het is niet aan ons om het besluit inzake de troepenmacht te nemen, maar het is wel degelijk aan ons om alles te doen wat wij kunnen om deze levens te redden.
(Applaus)
Kouchner
Mevrouw de Voorzitter, voor de verandering wil ik eens een morele en sentimentele motie van orde indienen. Mijns inziens vormen wij - qua aantal, niet qua kwaliteit - een slechte vertegenwoordiging van het hele Parlement om te bedanken voor de woorden die zojuist zijn uitgesproken, om de Commissie en de Raad te bedanken, en in het bijzonder om onze bewondering en erkentelijkheid uit te drukken voor Emma Bonino voor de manier waarop zij zich voordien, tijdens en nu heeft opgesteld. Deze reis was noodzakelijk en de nietdiplomatieke wegen die u heeft onderstreept, geachte commissaris, daar zijn wij u dankbaar voor.

Aelvoet
Mevrouw de Voorzitter, in het sprookjesachtige gebied van de Grote Meren is de cirkel van de gewelddadige afrekening weer eens rond. Het regime van Kigali presenteert aan de vluchtelingen de afzichtelijke afrekening van verdrijving met geweld, van honger, dorst, cholera, ter vereffening van de ongestrafte abominabele genocide van 1994. Iedereen wist dat het onmogelijk was de vluchtelingen blijvend in de kampen te houden aan de grens, waarin bovendien verantwoordelijken van de genocide zich schuil hielden en die nooit van de anderen gescheiden zijn geweest. Hier draagt de ongrijpbare internationale gemeenschap zware verantwoordelijkheid.
Maar de politiek van Kigali heeft de vluchtelingen op geen enkel moment vertrouwen kunnen inboezemen om terug te keren. Ik verwijs de situatie in de gevangenissen in Ruanda waar de dood de arbitraire scheidsrechter is, want wie niet ijzersterk is, sterft zonder proces.
Dan hebben wij nog niets gezegd over Kibeho, over andere situaties die ook ongestraft zijn gebleven. Maar de honderdduizenden die nu gevlucht zijn, hebben geen boodschap aan verklaringen van het genre: wij hebben het voorspeld, evenmin aan een treurzang over inderdaad gemiste kansen. Zij moeten nú bereikt kunnen worden met drinkbaar water, voedsel, medicijnen, niet morgen of volgende week eigenlijk al verleden week, ten laatste vandaag.
En al wie op het terrein aanwezig is, weet dat de veiligheidssituatie zo labiel is dat de humanitaire hulp door een interventiemacht begeleid moet worden, anders bereikt zij de mensen niet. De Organisatie voor Afrikaanse Eenheid heeft een precieze vraag gesteld. Er is een principebeslissing op het niveau van de Veiligheidsraad en dan vraag ik mij af waarop men wacht om in actie te schieten.
Dit is de discreditering van interventie als men er op zo'n manier tegen aan gaat. Wie nu de hulp blokkeert, en dat gebeurt, of het Kigali is of de milities, maakt zich schuldig aan de dood van duizenden. Wie nu de konvooien niet beschermt, wordt eveneens medeverantwoordelijk. Maar er zal ten gronde niets veranderen als er geen politieke dialoog op gang komt, op de eerste plaats binnen Ruanda, tussen vertegenwoordigers van het regime en authentieke vertegenwoordigers van de Hutu-gemeenschap, die niet verantwoordelijk zijn voor de genocide en zo zijn er. Als die dialoog niet van start gaat, gesteund in een regionaal kader en met internationale steun, dan gaan wij binnen vier weken weer spreken over de crisis in Burundi die dan weer op de agenda zal staan. Want nu spreekt men niet meer over Burundi, maar daar gaat de situatie ook verder, collega's.

André-Léonard
Mevrouw de Voorzitter, al meer dan twee weken speelt zich voor onze ogen en die van de wereld een nieuw humanitair drama af. Eens te meer heeft de internationale gemeenschap getoond niet bekwaam te zijn deze vreselijke tragedie te voorkomen.
Ik schaam mij en het doet mij pijn, want deze ramp was voorspelbaar en er is geen enkele oplossing geboden voor het probleem dat sinds 1994 veroorzaakt wordt door de stroom van duizenden Ruandese en Hutu-vluchtelingen naar het reeds overbevolkte Zaïrese Kivu. De vluchtelingenkampen krijgen sinds tweeëneenhalf jaar humanitaire hulp terwijl men weet en terwijl het Hoge Commissariaat voor Vluchtelingen weet dat zij geïnfiltreerd werden door de verantwoordelijken van de Ruandese genocide en dat zij onderdak boden aan het leger van het oude regime van Ruanda en aan extremistische Hutu-militairen.
Wij moeten ter verontschuldiging van Zaïre erkennen dat de Kengo-regering eiste dat deze vluchtelingen werden uitgewezen, vluchtelingen die dag na dag beter bewapend werden. Door wie? Ik stel de vraag, maar ik ben bang dat ik het antwoord erop weet. Wij zijn allen voor een deel verantwoordelijk. Mijn land - België - dat zijn Afrikapolitiek heeft opgegeven, rechtvaardigt zijn stilte ongetwijfeld door dit feit, hoewel de historische banden die ons met het gebied van de Grote Meren verbinden de minister-president hadden moeten dwingen om de rol van bemiddelaar te spelen.
Wij zijn het er hier allen over eens. Momenteel is er geen tijd meer voor uitvluchten, het is tijd voor actie. Wij dringen er dan ook op aan dat er onmiddellijk een internationale interventiemacht wordt gestuurd. Ik voeg eraan toe dat het wenselijk zou zijn als de WEU aan deze internationale troepenmacht deelneemt. Het nieuwe feit vandaag is dat Canada het bevel over deze internationale macht heeft aanvaard. Ongeveer 10.000 mannen zouden de humanitaire hulp in Kivu mogelijk kunnen maken, maar ook de vluchtelingen ertoe kunnen aanzetten terug te keren naar Ruanda. Laten wij hopen dat de Veiligheidsraad nu eens zo snel mogelijk een resolutie aanneemt zodat er mankracht kan worden ingezet en zodat de 80.000 ton voedsel die zich in het gebied bevindt ook daadwerkelijk kan worden verdeeld.
Er is nog tijd om de verdere catastrofe te voorkomen en om een onmiddellijke oproep tot het staakt-het-vuren te lanceren, zodat de betrokken partijen eindelijk de noodzakelijke dialoog kunnen voeren. De Organisatie voor Afrikaanse Eenheid moet helpen een politieke oplossing te bieden voor het gehele gebied en Zuid-Afrika moet zijn verantwoordelijkheden opnemen, zelfs als dit land andere prioriteiten heeft dan de brandhaarden te blussen die in Centraal-Afrika woeden, want anders zou het gehele zwarte continent een prooi kunnen zijn van de vlammen. Wij hebben samen de middelen om te handelen. Laten wij aantonen dat wij ook nog de wil ertoe hebben.

Tindemans
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, ik zal tweemaal het woord "schande" gebruiken. Mevrouw Bonino aarzelde niet het in haar verklaring uit te spreken na de laatste bijeenkomst van de Veiligheidsraad. Zij zei dat het een schande was, a shame , zonder concrete beslissingen over het drama in Centraal Afrika uiteen te gaan. Daarmede redde zij de eer van de Commissie. Ik wens haar daarvoor te feliciteren. Ik wens ook de heer Pinheiro te bedanken voor zijn constructieve houding in deze moeilijke tijd. Ook de verdeeldheid van de Europese Unie tot in de Veiligheidsraad toe is een schande. Waar is de kracht van onze verontwaardiging om ons tot gemeenschappelijke daden te brengen op dit ogenblik? Wij zeggen allen dat onmiddellijke humanitaire hulp moet worden geboden aan de vluchtelingen op Zaïrees grondgebied, en dat zonder militaire begeleiding die hulp haar doel niet zal bereiken. We zijn ook partijgangers van een conferentie voor de regio van de grote meren om de tegenstellingen weg te werken in dat gebied. Daarmede wordt het probleem van Afrika zelf gesteld, maar Harry Kissinger noemt het gebied a crisis continent . De minachting voor mensenlevens, onverdraagzaamheid, racisme op zijn Afrikaans, kenmerken helaas de samenleving op het zwarte continent. De vraag is of de lidstaten van de Europese Unie een politiek zoals in de negentiende eeuw willen volgen, dan wel of zij tot een politiek voor de eenentwintigste eeuw willen bijdragen. Zijn wij oprecht als wij spreken over meer democratie, mensenrechten en rechtsstaat ook in Afrika? Heeft Europa geen speciale verantwoordelijkheid om in dit gebied krachtig daaraan mede te werken? Men heeft ooit gesproken van l'Eurafrique, Europa-Afrika, een naam voor een politiek, een speciale politiek tussen Europa en Afrika. Waar staan we nu? Dagelijks hoort men stemmen die Afrika aan zijn droevig lot van zelfvernietiging willen overlaten. Kunnen de Verenigde Naties iets doen? De huidige toestand betekent een mislukking. Wat te doen? Moet niet ook de oude idee worden onderzocht, namelijk het overwegen dat aan de voogdijraad, in het Engels Trusteeship Council , een nieuwe gewijzigde opdracht zal worden gegeven om in bepaalde gevallen te proberen democratie, verdraagzaamheid en vreedzame coëxistentie te verbinden? Ik weet hoe delicaat het is, maar hoe zullen wij het moorden kunnen tegenhouden in de toekomst?
Het gaat hier om het mogelijk maken van een niet moorddadige samenleving in Afrika, maar in feite ook om de redding van de volkerenorganisaties zoals de Verenigde Naties. Zij zijn toch opgericht om de vrede te bewaren of te herstellen? Het staat in de tekst die de grondslag vormt van de Verenigde Naties, en het gaat eveneens op dit ogenblik - laten we dit zeggen in dit Europees Parlement - om de uitstraling, ten goede wel te verstaan, van de Europese Unie. Waar staan we en wat doen we?

Baldi
Mevrouw de Voorzitter, het drama in Zaïre en de crisis in het gehele gebied van de Grote Meren vragen om snel ingrijpen om een eind te maken aan de aanhoudende misdaden. De Europese Unie moet zich sterk maken voor een politieke oplossing en een algemeen ingrijpen dat een eind maakt aan deze situatie, een situatie die we, zoals de Commissie zojuist in ondubbelzinnig bewoordingen stelde, eigenlijk hadden kunnen voorkomen. Hier in dit Parlement en ook in de andere Europese instellingen is keer op keer gezegd dat de conflicten in Burundi, Ruanda en het hele gebied van de Grote Meren moesten worden voorkomen, maar dat heeft allemaal niets uitgehaald.
Als het kalf verdronken is dempt men de put helaas pas. Deze doodsbange vluchtelingen die volledig aan het eind van hun latijn zijn door de lange voettocht die hen naar een onbekend doel voert, vormen een menselijke tragedie waar wij machteloos tegenover staan: we kunnen hun niet eens humanitaire hulp bieden omdat we op dit moment niet in staat zijn die te distribueren.
Er moeten zo snel mogelijk humanitaire corridors worden gecreëerd en als de VN-Veiligheidsraad geen beslissing neemt - ofschoon Canada het ingrijpen heeft aangemoedigd - moet Europa direct, zonder uitstel samen met de Organisatie van Afrikaanse Eenheid in actie komen.
Het enige waar de gemengde internationale interventiemacht zich op moet richten, is slachtofferhulp, om te proberen een eind te maken aan deze lange kruisweg.
Het Europees Parlement moet zijn stem laten horen en zo snel mogelijk een gemengde delegatie daarheen zenden, bestaande uit leden van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de commissie buitenlandse zaken, vertegenwoordigers van de ANC, de Europese Commissie en de Raad. Deze delegatie moet onderzoeken welke maatregelen er moeten worden genomen om deze afgrijselijke misdaad tegen de menselijkheid een halt toe te roepen.
Hoe het ook zij, deze ramp hadden we kunnen voorkomen, maar we zijn met de handen in de schoot blijven zitten. Ik schaam me dat ik acties heb voorgesteld waar niets op uit is gedaan, en ik verzoek alle Europese instellingen samen te werken om een eind aan deze crisis te maken.

Carnero González
Mevrouw de Voorzitter, onze fractie is van mening, dat de Europese Unie het initiatief dient te nemen tot een internationale interventie, om de humanitaire ramp in het oosten van Zaïre tot staan te brengen die wij nu sinds een paar weken vol afschuw en onmacht hebben gadegeslagen.
Vanuit onze visie dient deze internationale interventie te geschieden in het kader van de Verenigde Naties, op grond van een resolutie terzake van de Veiligheidsraad, waarbij alle vereiste middelen moeten worden ingezet om de doelstellingen te verwezenlijken, terwijl deze interventie een neutraal karakter dient te hebben, dat wil zeggen dat ervoor gewaakt wordt dat hierdoor één of meerdere van de bij het conflict betrokken partijen in de kaart worden gespeeld.
Naar ons idee moet met zo'n internationale interventie een drietal doelen worden bereikt. Ten eerste dienen er corridors te worden geopend waarlangs de medische en voedselhulp kan worden verstrekt die in grote hoeveelheden worden aangevoerd, maar die nu wordt opgeslagen zonder de vluchtelingen te bereiken. Ten tweede moeten er veilige zones worden ingesteld waar de vluchtelingen kunnen worden ondergebracht, waar zij veilig zijn voor de huidige of toekomstige conflicten. En ten derde is het zaak dat de gewapende bendes die verantwoordelijk zijn voor de genocide van 1994 worden gescheiden van de massa's vluchtelingen.
Die internationale interventie dient voorts tot doel te hebben, een internationale conferentie bijeen te roepen die het mogelijk moet maken, bestendige oplossingen aan te dragen voor de problemen waardoor het gebied van de Grote Meren al sinds geruime tijd wordt geteisterd. Bij die oplossingen moet worden uitgegaan van samenwerking tussen alle landen in de regio, de vrijwillige en veilige terugkeer van de vluchtelingen naar hun plaats van herkomst, de uitvoering van programma's voor een duurzame ontwikkeling voor dit gebied, om te beginnen met de materiële heropbouw, het herstel van een vreedzame samenleving van de verschillende etnische bevolkingsgroepen in iedere staat, en de instelling van de democratie en de naleving van de rechten van de mens in alle landen van het gebied.
Er zij op gewezen dat deze crisis, net zoals die van 1994 in Ruanda, zijn oorsprong vindt in het hardnekkig voortbestaan van koloniale misstanden, zoals ook in de onaanvaardbare, slinkse strategieën van buitenlandse grootmachten die erop uit zijn, hun overwicht en invloed in sommige zones van deze regio veilig te stellen. De rechtstreeks verantwoordelijken van de genocide moeten worden gestraft, en er moet een absolute wapenboycot in het gebied worden ingesteld, terwijl anderzijds regeringen zoals die van Frankrijk of van de Verenigde Staten duidelijkheid zouden moeten verschaffen over hun optreden en bedoelingen in deze regio.
We mogen evenmin vergeten wat het aandeel is geweest van de dictatuur van Mobutu Sese Seko aan deze crisis, die de voedselhulp heeft gebruikt als drukmiddel. Bovendien is het zo, wat onaanvaardbaar is, dat deze dictatuur nog steeds de steun van sommige landen geniet. Er dient gehoor te worden gegeven aan de verwachtingen van de publieke opinie, en, zoals gisteren in Spanje is gebeurd in door de NGO's georganiseerde massademonstraties, er moet worden gepleit voor een rechtstreekse en doeltreffende actie in het kader van de preventieve diplomatie.

Hory
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de Raad en de Commissie bedanken voor hun mededeling en ik wil op mijn beurt ook in het bijzonder de commissaris voor de humanitaire actie bedanken. In deze moeilijke weken heeft zij, tegenover de stilte van de internationale gemeenschap, tegenover de Amerikaanse kleinmoedigheid, bewezen wat scherpzinnigheid, vastberadenheid en moed kan betekenen. Dank u, mevrouw Bonino, dat u een luide Europese stem hebt laten horen.
De autoriteiten van Kigali hebben ons echter al twee jaar lang gewaarschuwd. Het bestaan van de kampen voor vluchtelingen, die gegijzeld en uitgebuit zijn door de voormalige Ruandese legermacht voordat zij als borg en politieke buffer werden gebruikt door het Zaïrese regime, vormde een echte tijdbom voor de gehele regio.
Nu speelt er zich een drama af en alleen een sterke politieke wil van de Veiligheidsraad kan dit drama stoppen. Er zijn ook militaire middelen nodig maar wij moeten aandringen op de strikte neutraliteit van een internationale interventiemacht, die zich alleen moet richten op de humanitaire hulpverlening en op de vrijwillige terugkeer naar Ruanda en Burundi van de vluchtelingen die daar welkom zijn. Wat degenen betreft die in Zaïre willen blijven - en wij weten allen helaas waarom zij daar willen blijven - nu, laat zij daar dan maar blijven!
Maar laten wij niet de dubbelzinnigheid van de operatie Turquoise herhalen. De taak van de internationale troepenmacht bestaat niet uit het redden van een corrupt en in diskrediet gebracht Zaïrees regime, of uit het beschermen van een verkleind leger dat het eigen land plundert, of uit het herstel van de militaire troepen van de schuldigen aan de Ruandese genocide van 1994!
Als wij willen dat de gemeenschappelijke interventie van de Westerse en Afrikaanse landen gewoonweg de politieke uiting is van onze solidariteitsplicht ten opzichte van de burgerbevolkingen, dan moeten de landen die te lang het oude regime van Kigali en het overblijvende regime in Kinshasa hebben gesteund, niet aan deze interventiemacht deelnemen! De toekomstige geloofwaardigheid van de Europese Unie in de regio hangt af van deze neutraliteit. Voor het overige heeft mevrouw Bonino ons duidelijk gemaakt wat de weg van het humanisme en de waardigheid is. Wij moeten deze weg volgen en wel zo snel mogelijk!

Sauquillo Pérez del Arco
Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats zou ik mijn complimenten willen overbrengen aan commissaris Bonino: ze heeft het Grote Meren-gebied op korte termijn bezocht, ze heeft blijk gegeven van gevoeligheid - niet alleen in politieke zin - wat betreft de situatie ter plekke, en van vastbeslotenheid ten aanzien van de noodzaak tot een humanitaire interventie, en ze heeft steun vanuit ECHO aan dit gebied bepleit. Over deze laatste punten zijn we het allemaal eens. Die overeenstemming, die in de politiek vaak het moeilijkst te bereiken is, betekent echter niet - wat wel zou moeten -, dat er nu tot actie wordt overgegaan, wat zou kunnen leiden tot ernstige frustraties die onszelf en de rest van de wereld aantonen, hoe steriel onze inspanningen zijn.
Ik zal u nog meer bloedige beelden van Zaïre besparen. Ik zou u alleen een aantal overwegingen en voorstellen willen voorleggen. Het conflict in Zaïre komt voor ons niet echt als een verrassing, want het is de apotheose van de crisis van het Grote Meren-gebied, die zich sinds 1993 met ijzeren logica verder ontwikkeld heeft. We kunnen echter niet lijdzaam nota nemen van de aangekondigde dood van duizenden mensen; ofschoon het al laat is, moeten we het voortouw nemen om oplossingen mogelijk te maken.
De Europese Unie en haar lid-staten hebben de vereiste diplomatieke en logistieke capaciteiten om een humanitaire interventiemacht te leiden, om in de VN-Veiligheidsraad een besluit tot militaire bescherming van de VN te ondersteunen en ten uitvoer te leggen. De vraag die de burgerbevolking, de NGO's en vooral de oorlogsslachtoffers zich stellen, en die ik nu aan de Raad overbreng, is de volgende: waarom worden die capaciteiten niet benut? Waarom moeten we ons op sleeptouw laten nemen door de Verenigde Staten, door Canada of door welk willekeurig land dan ook? Gisteren nog hebben er overal in Spanje manifestaties plaatsgevonden waarbij werd geëist, dat de westerse wereld snel zou ingrijpen om het conflict tot een oplossing te brengen, en ook het Spaanse parlement heeft zich hiervoor unaniem uitgesproken.
De Europese Unie gaat in haar optreden gebukt onder lafheid, want in het kader van het GBVB is het heel wel mogelijk om de WEU te laten deelnemen aan humanitaire missies, maar zulke voorstellen worden niet gedaan. Een ander probleem is dat van onze schijnheiligheid - die soms zelfs naar schizofrenie neigt -, zo groot is het onderscheid tussen de verklaringen van de lid-staten en hun feitelijke bereidheid om concreet tot een oplossing bij te dragen, zowel nu als op lange termijn.
Het meest actuele probleem is echter, hoe een einde te maken aan deze menselijke tragedie, wat kan worden bereikt door humanitaire hulp te verstrekken, waartoe militaire bescherming geboden is; dat is voldoende gebleken uit de ervaringen in Bosnië en in Irak, waar de nood onder de bevolking alleen kon worden geledigd door speciale veilige zones in te stellen.
We zullen dan ook blij zijn wanneer die multinationale strijdmacht wordt bijeengeroepen om de konvooien humanitaire hulp bescherming te bieden, ten einde het recht op overleven veilig te stellen van een volk dat onder barbaarse omstandigheden ten onder dreigt te gaan. Die strijdmacht moet niet alleen gevormd maar ook gestuurd worden, want anders zouden we wel eens te laat kunnen zijn. Diezelfde strijdmacht zal ook een nuttige rol kunnen spelen bij de terugkeer van de vluchtelingen die, op vrijwillige basis, naar het gebied willen teruggaan. Degenen die terugkeren moeten echter ongewapend zijn, want wapens en doden telt dit gebied al veel teveel.

Kinnock, Glenys
Ik vind het een nogal wrede ironie dat vandaag de Wereldvoedseltop in Rome geopend wordt, terwijl wij het hier in het Europees Parlement over de miljoenen mensen in Centraal-Afrika hebben die met de hongerdood bedreigd worden. Het zoeken van uitvluchten en de vertragingen zijn natuurlijk onverdedigbaar, zoals beide commissarissen al hebben gezegd. Vluchtelingen lijden en verhongeren, terwijl het internationale politieke vacuüm maar voortduurt, slechts hier en daar onderbroken door mooie woorden. Er is nog steeds geen sprake van daadwerkelijke actie. De lid-staten van de Verenigde Naties moeten zich nu bereid verklaren om een multinationale interventiemacht in te zetten, uit te rusten en te ondersteunen onder leiding van Canada. Ik heb er ten stelligste voor gepleit dat een dergelijk macht een duidelijk mandaat moet krijgen om het voormalige Ruandese leger, het Interahamwe, te ontwapenen. Het is nonsens te suggereren dat hulp mogelijk is zolang deze gewapende milities de vluchtelingen blijven intimideren. Ze moeten gescreend worden en al diegenen die geen echte vluchtelingen zijn, moeten aangehouden worden. Dit zal niet alleen het verstrekken van humanitaire steun vergemakkelijken, maar het zal natuurlijk ook een positieve bijdrage leveren tot het proces om een duurzame oplossing in Ruanda en elders tot stand te brengen.
Wat er in de huidige crisis ook gebeurt, wij mogen niet uit het oog verliezen dat, nadat de geschillen zijn bijgelegd, er een politieke strategie nodig is en een regionale oplossing. Zoals beide commissarissen hebben gezegd, zijn we getuige geweest van een onmacht, een harteloze onverschilligheid, alsook van een gebrek aan moreel en politiek leiderschap in de wereld. Ik hoop dat onze toekomstige contacten met dit gebied hier niet langer door gekenmerkt zullen worden.

Günther
Mevrouw de Voorzitter, na de inleidende uiteenzettingen moet ik vaststellen dat wij niet alleen een Raad, maar gelukkig ook een Commissie hebben. Wat wij van de Commissie hebben vernomen was immers oneindig veel concreter dan wat de Raad heeft gezegd. Wij zeggen nu dat wij gedeeltelijk hadden verwacht wat nu gebeurt en dat wij dit hebben zien aankomen. Ik zou dat "wij" enigszins willen beperken. Het Parlement heeft in de loop van het laatste anderhalf jaar hiervoor herhaaldelijk gewaarschuwd en maatregelen gevraagd om de spanningen in het gebied van de Grote Meren te doen afnemen.
Ik herinner mij dat wij Zaïre ertoe hebben opgeroepen in de vluchtelingenkampen de logistieke, militaire en andere steun aan de rebellen stop te zetten. Voorts hebben wij ook op de instelling van veilige zones aangedrongen. Ik stel met een zeker gevoel van gerustheid vast dat steeds meer het besef groeit dat louter humanitaire hulp zonder militaire maatregelen om de veiligheid te herstellen onmogelijk is. Steeds meer groeit daarover ook hier in het Parlement een consensus. Uiteindelijk heeft het geen enkel nut ronde tafels en gesprekken te organiseren en de rebellenleiders te willen samenbrengen omdat die op die dag dan misschien wel met elkaar spreken, maar de anderen ondertussen op elkaar blijven schieten.
Een ander probleem is ongetwijfeld dat van de terugkeer van de vluchtelingen. Uit de gebeurtenissen in het gebied van de Grote Meren, die wij nu zozeer betreuren, moeten wij de conclusie trekken dat vluchtelingenkampen niet in de buurt van grenzen mogen worden opgericht omdat ze daar onmiddellijk opnieuw onder druk komen te staan. Bovendien moeten ook strengere normen worden gehanteerd om de vluchtelingen sneller te kunnen laten terugkeren.

Andrews
Ik weet dat het uw opdracht niet is, fungerend voorzitter van de Raad, maar ik moet zeggen dat ik in uw bijdrage vandaag een verbintenis miste om iets aan die ernstige situatie in Zaïre te doen. Het spijt me dat te moeten opmerken.
De heer Pinheiro wil ik graag zeggen dat zijn bijdrage bijzonder welkom was. Ik wil vooral hulde brengen aan commissaris Bonino die in het weekend verklaringen heeft afgelegd die zo doortastend en zo doorzichtig waren dat de mensen van Europa - daar ben ik zeker van - voor de eerste keer een commissaris zagen die naar voren trad en precies zei wat er gedaan moest worden; die precies zei wat de mensen van Europa wilden horen.
Als je Zaïre zegt, zeg je uitbuiting en geplunder, zoals ons allen bekend is. In de Europese Unie zitten we met president Moboetoe, zogenaamd president Moboetoe, die toelating krijgt om zich te nestelen in zijn paleis in ZuidFrankrijk. Heel eerlijk gezegd vind ik dat de heer Moboetoe gearresteerd dient te worden wegens genocide en het begaan van oorlogsmisdaden tegen zijn eigen volk. Ik vind dat Moboetoe een schande is en dat geldt ook voor zijn kliek van misdadigers en gangsters die het land besturen en die roze champagne drinken, terwijl hun 44 miljoen onderdanen geen opleiding hebben, geen scholen, geen gezondheid, geen ziekenhuizen. De Europese Unie heeft in dit opzicht een enorme verantwoordelijkheid.
Uiteindelijk wordt 80 % van de wapens geëxporteerd door de grote vijf in de Verenigde Naties. De grote vijf zijn in deze crisis in Zaïre en het gebied van de Grote Meren pas na lang dralen in actie gekomen. Ik vind dat de media zouden moeten uitzoeken waar de wapens die de Hutu's nu gebruiken, vandaan komen. Een paar maanden geleden waren ze ontwapend en nu hebben ze opeens weer wapens die uit de Europese Unie komen...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement zeven ontwerp-resoluties ontvangen.

Muscardini
Mevrouw de Voorzitter, de eerste kiemen van deze volkerenmoord liggen in de jongste geschiedenis van de landen van de Grote Meren: de Tutsi's die de macht in Ruanda naar zich toe hebben getrokken, de Tutsi's die in Burundi aan de macht zijn en de Tutsi's die dichtbij in Kivu wonen zijn in feite bezig een Tutsi-federatie van de Grote Meren op te bouwen.
Om dit te bewerkstelligen zijn ze een regelrechte etnische zuivering begonnen, waardoor de Hutu's die deze streek bevolken verjaagd worden. Hetzelfde heeft zich al in '94 in Ruanda voorgedaan, maar toen waren de rollen gedeeltelijk omgedraaid: toen hebben de Hutu's meer dan 500.000 Tutsi's afgeslacht. In Burundi zijn verschillende Hutu-presidenten vermoord en vervangen door Tutsi-presidenten. Hetzelfde heeft zich in Kivu voorgedaan, waar de Bangiamilengi-rebellen met hulp van de Ruandese Tutsi's de Hutu-vluchtelingen vervolgen en vermoorden.
Terwijl de Tutsi's hun macht consolideren, vallen de Hutu's ten prooi aan honger, ziekten en mortiervuur. Samenleven lijkt uitgesloten; de haat tussen de twee volkeren dateert al van eeuwen her en is niet te overbruggen.
Hoe kan de situatie in de regio nu weer stabiel worden, hoe kan een bloedbad onder duizenden vluchtelingen worden afgewend? De VN-Veiligheidsraad talmt, talmt willens en wetens, heen en weer geslingerd als hij wordt tussen diplomatie en Realpolitik -berekeningen. Zonder zijn militaire steun blijven de reeds gereedgekomen humanitaire corridors gesloten, wat betekent dat het doden voortgaat. Ik dank commissaris Bonino in ieder geval voor haar inspanningen en haar zelfverloochening.
Stelt u zich eens voor: een Hutu-gebied in Burundi en Ruanda naast een gebied dat aan de Tutsi's is toegewezen: dan zou je vergeten dat deze laatsten 15 % van de bevolking uitmaken. De oplossing zou kunnen zijn een confederatie te stichten van een Hutu-land en een Tutsi-land, een vierde land creëren door de huidige grenzen te verleggen en rekening te houden met etnische nederzettingen: de grenzen van drie landen herzien om een vierde land te stichten. Kan het principe van de onaantastbaarheid van grenzen worden opengebroken?

De Voorzitter
Op dit ogenblik van het debat heeft iedere fractie het woord gevoerd. Ik weet dat er nog een aantal sprekers zijn voor ongeveer een kwartier spreektijd. Om 12.00 uur hebben wij de stemming. Gezien het belang van dit debat kan ik niet alleen beslissen om het debat te sluiten. Overeenkomstig artikel 130 raadpleeg ik dan ook de Vergadering.
Wenst u dat het debat wordt gesloten en dat wij met de stemmingen beginnen of wilt u dat wij het debat nog een kwartier voortzetten?

Oomen-Ruijten
Mevrouw de Voorzitter, ik denk dat we, wanneer we hier naar de presentie kijken in dit Huis, alle mensen al zeker twaalf minuten binnen zijn om te gaan stemmen. We weten dat de stemming straks ook zal uitlopen, dus ik zou u willen vragen om het debat op dit moment te beëindigen.
(De Vergadering keurt de sluiting van het debat goed)

De Voorzitter
Het debat is aldus gesloten.
(Tekenen van onrust) De stemming vindt binnen een ogenblik plaats.
(Schriftelijke verklaringen van sprekers die ingeschreven zijn voor het debat over de situatie in Zaïre)
Vecchi
Mevrouw de Voorzitter, dezer dagen voltrekt zich in Oost-Zaïre een verschrikkelijke menselijke tragedie: meer dan een miljoen mensen loopt op dit moment het gevaar van honger en ziekte te sterven, en vele duizenden vluchtelingen hebben reeds met hun leven betaald voor de hervatting van de gevechten in de regio.
Maar zoals altijd is elke humanitaire ramp ook en vooral een politieke ramp. Of beter, een politieke misdaad.
De hoofdverantwoordelijken voor deze misdaad zijn de Ruandese autoriteiten, zowel de milities van het vorige regime als de milities van de nieuwe regering in Kigali, die de afgelopen jaren niets hebben gedaan om een nieuwe nationale overeenkomst te bereiken, maar juist de etnische en politieke haat hebben aangewakkerd, waardoor nu een gewapend conflict onafwendbaar is.
Eveneens verantwoordelijk voor deze misdaad zijn evenwel die onderdelen van de zogeheten internationale gemeenschap die de situatie opnieuw uit de hand hebben laten lopen.
Degenen die daar, net zoals in 1994, voor betalen zijn de burgerbevolking, kinderen, vrouwen, de zwakste bevolkingsgroepen. Het is al rijkelijk laat, maar nu moeten we nog erger zien te voorkomen.
Om de vluchtelingen te helpen is, zoals bekend, een militaire, politieke en humanitaire interventie nodig, waarmee minimale veiligheidsvoorwaarden voor de burgers en de internationale organisaties worden hersteld.
Deze interventie moet de komende uren concreet gestalte krijgen en uiteraard onder auspiciën van de VNVeiligheidsraad plaatsvinden, maar dan moeten de belangrijkste Afrikaanse en Europese landen, alsmede de Verenigde Staten zich daar wel voor inzetten.
Laten we die menselijke corridors onmiddellijk inrichten! Een stabiele oplossing van de conflicten in de regio begint bij deze eerste actie. Zowel wat mensenlevens als wat financiële middelen betreft had het heel wat minder gekost als dit een paar weken geleden al was geregeld, zoals verzocht was.
Laten we het dan in ieder geval nu doen, en laten we er de harde lessen voor de toekomst uit trekken.

Stemming
Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, het debat over dit verslag heeft gisteren helaas zoals gewoonlijk om 23.30 uur plaatsgehad. Wij hebben een aantal belangrijke punten kunnen noteren, met name het standpunt van mevrouw Bjerregaard en van de Commissie over een aantal amendementen die de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft ingediend.
Deze amendementen zijn volgens mij en volgens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming belangrijk. Ik wil er enkel gewag van maken dat de amendementen 35 en 39 volledig door de Commissie worden gesteund en de amendementen 12, 16, 38 en 41 slechts gedeeltelijk.
Ik vind het belangrijk om deze toelichting te geven aan alle afgevaardigden van het Parlement opdat de stemming in alle duidelijkheid verloopt. Wij weten dat er 314 stemmen nodig zijn en dat het standpunt van de Commissie doorslaggevend is voor de eventuele wijziging van het gemeenschappelijk standpunt.
Betreffende amendement 24:

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, om verwarring te vermijden wil ik erop wijzen dat de aanneming van amendement 24 impliceert dat bijlage II is gewijzigd, want het gaat hier over bijlage I. Als het ontwerp, waarover het amendement handelt, overgenomen wordt in bijlage I, dan komt dit niet meer voor in bijlage II. Daaruit kan volgens mij worden afgeleid dat er een schrapping is in bijlage II, zelfs al wordt dit in geen enkel amendement expliciet gevraagd.
Betreffende amendement 39:

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, het gaat hier om een uiterst belangrijk verslag. Het gaat namelijk om de industriële veehouderij. In de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft men gestemd voor een aantal van 100 dieren, maar een ander amendement dat door mevrouw Barthet-Mayer en enkele collega's is ingediend, stelt een aantal van 200 voor. Ik heb er niet veel hoop op om 314 stemmen te behalen voor het voorstel van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, maar ik steun het amendement van mevrouw Barthet-Mayer.
(De Voorzitter verklaart het gemeenschappelijk standpunt te zijn goedgekeurd)

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een mondeling amendement indienen. In paragraaf 10 wordt gesproken over de terugkeer van de gerepatrieerden. Mijns inziens dient daar aangegeven te worden dat het om een vrijwillige terugkeer gaat. De gedwongen terugkeer zou allerhande mogelijke afwijkingen met zich meebrengen. Ik stel dan ook voor om het woord "vrijwillige" in te lassen vóór "terugkeer" .
(Het Parlement gaat akkoord met het mondeling amendement)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Kouchner
Mijnheer de Voorzitter, ook al hebben wij de resolutie over Zaïre aangenomen, protesteer ik toch tegen de manier waarop er een einde aan dat debat is gemaakt. Op het moment dat de hele wereld haar ogen op Zaïre heeft gericht, vind ik het schandalig dat wij niet tien minuten meer hebben kunnen wijden aan een probleem dat de hele wereld aanbelangt.

De Voorzitter
Ik wil erop wijzen dat de helft van degenen die applaudisseren gestemd hebben voor inkorting van het debat.

Collins, Kenneth
Voordat wij gaan stemmen over het verslag-Dybkjær betreffende de herziening van het vijfde actieprogramma inzake het milieu, zou ik graag even het woord voeren. Zowel ikzelf als de andere leden in deze Vergadering hebben al veel politieke debatten en politieke controverses meegemaakt, en feit is dat de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Europese Commissie soms meningsverschillen met zich meebrengen. Dat is de normaalste zaak van de wereld maar wel belangrijk is dat met deze meningsverschillen wordt omgegaan in een sfeer van wederzijds respect. Als ik in de Deense pers woorden lees als "onbetrouwbaar" waarmee een commissie van het Europees Parlement bestempeld wordt, dan ga ik er toch aan twijfelen of er van respect wel sprake is.
Woorden kennen geen grenzen - evenmin als verontreinging - en als de krantekoppen zeggen dat de commissaris zelf de Milieucommissie aanvalt, dan vraag ik mij toch werkelijk af of de geest van wederzijds vertrouwen en samenwerking die wij van onze kant hebben trachten op te bouwen, eigenlijk nog wel bestaat. Daarom zou ik de commissaris zelf graag uitnodigen om vanochtend tegen dit Parlement te zeggen dat, hoewel er altijd gelegenheden zullen zijn waar zij en ik en de commissie en onze rapporteur wellicht van mening verschillen, zij geen klachten heeft, noch over de samenwerking en hulp die zij van de commissie ontvangt, noch over de competentie van de commissie, noch over de manier waarop wij willen werken. Zal zij het Parlement die verzekering geven en betreurt zij het evenzeer als ik dat de betrekkingen geschaad kunnen worden door een onverstandig gebruik van een pers die niet altijd even betrouwbaar is?

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Collins voor zijn vraag. Wat wij hier bespreken is in feite een van de belangrijkste dingen in de relaties tussen de Commissie en het Parlement, namelijk enerzijds onze samenwerking en anderzijds het probleem van de democratische ontwikkeling. Ik denk dat zowel de Commissie als het Parlement er het grootste belang bij hebben dat er een zo goed mogelijk openbaar debat is, dat we de burgers enthousiast kunnen maken en enkele goede resultaten boeken. Dit kan af en toe eens lastig zijn in democratische systemen. Wij zijn het niet altijd met elkaar eens. Er kunnen meningsverschillen bestaan over de inhoud van een voorstel, zoals we straks zullen zien, ook bij de stemming over het voorstel of over bepaalde amendementen, maar uiteindelijk kunnen we toch resultaten bereiken.
Daarom blijf ik bij mijn kritiek omdat er op een bepaald ogenblik meer dan 100 amendementen op het vijfde actieprogramma waren ingediend. Mijns inziens komt dit de openbaarheid niet ten goede. Ik vind ook dat het een verkeerde procedure is om op maandag het aantal amendementen tot 50 te herleiden, dinsdagavond laat het debat te voeren en vandaag de stemming te houden. Hierover kan mijns inziens nauwelijks onenigheid bestaan. Ik denk dat het ons aller wens is dat de publieke opinie de beste mogelijkheden krijgt om aan een dergelijk debat deel te nemen. Dit neemt echter niet weg dat we elkaars werk moeten respecteren. Het was een genoegen samen te werken met de Commissie milieubeheer, met haar voorzitter en de rapporteurs, zoals we daarnet ook gezegd hebben met betrekking tot het verslag van de heer Lannoye en wat ook later op de dag het geval zal zijn voor het verslag van de heer Rübig. Boze woorden hebben in elk geval geen invloed op mijn zin voor samenwerking. Ik ben van plan ermee door te gaan en ik hoop dat we tot een goed resultaat kunnen komen.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Wilson
Mijnheer de Voorzitter, een punt van orde. Als een hoofdelijke stemming ongeveer 1.500 ecu kost, dan hebben de 50 hoofdelijke stemmingen ons zojuist zo'n 75.000 ecu gekost.

Anastassopoulos
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u verzoeken het Parlement te vragen of het al dan niet de stemming wenst voort te zetten. Toen de Voorzitter ons vanochtend meedeelde dat de stemming lang zou kunnen duren en wellicht zou uitlopen, hebben we hem gevraagd te 11.30 uur met de stemmingen te beginnen, zulks om te vermijden dat ze de hele middag in beslag zouden nemen. Het is nu 13.30 uur, en ik geloof dat we genoeg geduld geoefend hebben.
Gezien het late tijdstip verzoek ik u dan ook het Parlement te raadplegen over de vraag of het al of niet de vergadering wenst te onderbreken.

(Het Parlement besluit de stemming voort te zetten)

Watson
De minst meegaande factor zijn in dit geval zeker niet de arbeiders maar New Labour.

De Voorzitter
Aangezien het al een stuk voorbij lunchtijd is zal ik op deze flauwe grappen niet reageren.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Díez de Rivera Icaza
Zoals ik bij de eerste lezing al heb aangegeven, verheugt het alle milieudeskundigen van dit Parlement en vrijwel alle afgevaardigden aan de linkerzijde van deze vergaderzaal dat de richtlijn over de milieu-effectbeoordeling van openbare en particuliere projecten nu wordt gewijzigd en uitgebreid. Die wijziging was al bepleit in het Vijfde actieprogramma, want het is van cruciaal belang dat er gestalte wordt gegeven aan het integratieconcept van de artikelen 2 en 130R2 van het Verdrag betreffende de Unie, waarop het communautaire milieubeleid berust.
De uitbreiding van het toepassingsgebied met bedrijfstakken zoals landbouw of toerisme, de eis dat aan bijlage II evenveel gewicht krijgt als bijlage I en als de nieuwe regelingen inzake voorlichting, toezicht en controle op de beoordelingsprocedures, het zijn allemaal noodzakelijke stappen om gestalte te geven aan het concept van duurzame ontwikkeling dat in het Verdrag betreffende de Unie is opgenomen, hoe negatief de stem ook is die rechts bij de stemming heeft uitgebracht.
Op grond van mijn uiteenzetting in het vorige debat zal ik vóór stemmen.
Ik dank u.
Verslag-Cabrol
Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Ondergetekenden hebben tegen dit verslag in zijn geheel gestemd. Het ontbreekt de Commissie aan de noodzakelijke competentie voor de gezondheidssurveillance die in het verslag wordt voorgesteld. De voorstellen in het verslag scheppen een midden-niveau in de internationale gezondheidspolitieke samenwerking, dat onnodig is en remmend werkt op de effectiviteit. Daarentegen moet er een consequente, directe lijn lopen van de WHO naar de gezondheidsautoriteiten van de lid-staten en tussen de laatstgenoemden onderling.

Wibe
Het is natuurlijk een goed doel dat hier wordt nagestreefd, namelijk de oprichting van een centrum voor de controle van besmettelijke ziektes. Ik ben daarentegen zeer sceptisch over de waarde van het steeds maar weer oprichten van nieuwe instellingen op "communautair niveau" . Zweden beschikt reeds over uitgebreide netwerken voor dit doel, o.a. in samenwerking met de WHO. Het is een bekend feit dat al die nieuw opgerichte EU-instellingen middelen vereisen die ergens vandaan moeten komen. Een positieve keuze voor een EU-instelling vereist dus misschien - speciaal gezien de negatieve instelling tegenover belastingen binnen de Unie - negatieve besluiten op nationaal of mondiaal niveau.
Voorts ben ik van mening dat het enigszins bedenkelijk is dat wij in het Parlement (zie amendement nr. 8) deze nieuwe controle-organen ook van een naam moeten voorzien. Dat men de nationale organen bovendien nu juist "Eurocentra" noemt, maakt de zaak er niet beter op.
Verslag-Dybkjær
Ahlqvist, Andersson, Lööw, Theorin, Waidelich en Wibe
Er is een lange rij amendementen aan dit verslag toegevoegd, waaronder vele goede en vanzelfsprekende. In onze behandeling van het programma hebben wij strikt vastgehouden aan de opvatting dat wij moeten komen tot een herziening van het huidige actieprogramma en niet tot een nieuw actieprogramma. Die opvatting wordt weerspiegeld in onze wijze van stemmen, waarmee wij niet veel van de ingediende voorstellen hebben gesteund.
Wij vinden bovendien dat de grootste uitdaging waar de EU nu voor staat, is dat men voldoet aan de eisen die men zichzelf heeft gesteld. Dat geldt niet in de laatste plaats voor een oplossing voor de huidige overgangsregels, o.a. voor Zweden op het gebied van chemicaliën. De EU moet door concreet handelen tonen dat zij de milieuvraagstukken serieus neemt en dat hetgeen in fraaie woorden wordt gezegd, ook tot uitdrukking komt in de besluitvorming.

Amadeo
Het van de commissie milieubeheer afkomstige verslag-Dybkjær laat zich zeer kritisch uit over de beoordeling die de Europese Commissie van de voortgang bij de tenuitvoerlegging van het vijfde actieprogramma heeft gegeven. Wij delen dit oordeel volledig. De doelstellingen van het programma zullen niet gehaald worden, althans in veel belangrijke sectoren niet, als de lid-staten niet duidelijk te verstaan wordt gegeven dat ze de inspanningen ten behoeve van de duurzame ontwikkeling serieus in overweging moeten nemen en er de allerhoogste prioriteit aan moeten toekennen.
Aangezien in het ontwerp-besluit van de EC geen spoortje te bekennen viel van deze dringende noodzaak, heeft de parlementaire commissie gemeend de werkzaamheden te moeten verrichten die de EC had moeten verrichten; daarbij heeft ze ook de grootste zwakten van het vijfde programma voor het voetlicht gebracht, zoals gebrek aan goed omschreven doelstellingen en termijnen, en de eerste aanwijzingen gegeven voor het komende zesde actieprogramma.
De herziening is onderdeel van de medebeslissingsprocedure, en biedt het Parlement dus de gelegenheid met de Commissie en de lid-staten een uitvoerig debat aan te gaan over de duurzame ontwikkeling in Europa, over de tijdige versmelting van milieukwesties en overige beleidsvormen, en over de noodzaak indicatoren te omschrijven die de vooruitgang op het vlak van de duurzame ontwikkeling kunnen beoordelen, en de doelstellingen en termijnen voor de komende jaren vast te stellen.

Bernardini
Sinds 1973 is dit het vijfde programma dat door de Commissie is ingediend en dat nu voor ons ligt. Dat is het bewijs dat het milieu een noodzakelijk gegeven wordt in de tenuitvoerlegging van de verschillende communautaire beleidslijnen.
Dit voorstel voor een besluit berust op twee nieuwe documenten, het verslag van de Commissie over de staat van vooruitgang en het verslag van het Europees Milieuagentschap over de situatie van het milieu in Europa.
Naar mijn mening zijn de huidige inspanningen niet voldoende om de doelstellingen van dit vijfde actieprogramma te halen.
Ik wens dan ook dat onze Vergadering blijk geeft van een grotere wil.

Díez de Rivera Icaza
De uitleg die commissaris Bjerregaard in het debat van gisteravond gegeven heeft, en zijn aankondiging van een zesde actieprogramma op milieugebied, terwijl we nog bezig zijn met de moeizame herziening van het vijfde actieprogramma, waren naar mijn idee ongepast. Uitingen als die zijn niet alleen schadelijk voor de geloofwaardigheid van het milieubeleid van de Unie, ze zijn ook misplaatst.
Iedereen weet dat een nieuw globaal programma dat het daglicht zou zien ná het Verdrag betreffende de Unie, ontoereikend en in tegenspraak met het Verdrag zou zijn. Dat zal dan ook tot uitdrukking komen in de stem die ik uitbreng.

Lindqvist
Het vijfde actieprogramma voor het milieu is aangenomen in 1992 en is van kracht tot het jaar 2000. De herziening door de Commissie, nu halverwege de "wedstrijd" , is een ramp voor het milieu: geen concrete voorstellen, geen tijdpad, geen garanties dat de EU de Zweedse milieuregels waarvoor een uitzondering van vier jaar is gegeven, zal inhalen en dus een groot risico dat Zweden zijn strengere milieuregels na afloop van die vier jaar niet mag behouden. Het hele programma is een duidelijke stap terug voor het milieu en toont duidelijk aan dat dit gebied in Europa geen prioriteit heeft.
Het voorstel had moeten worden afgewezen. Er zijn echter geen garanties dat een nieuw voorstel van de Commissie beter zou zijn. Een nieuw voorstel zou ook de milieu-activiteiten nog meer vertragen. Ik heb er daarom voor gekozen om vóór te stemmen, maar tegelijkertijd mijn steun te geven aan zoveel mogelijk amendementen inzake een aanscherping van het programma. Ik heb ook gestemd vóór de aanvullende voorstellen inzake ecologische landbouw, minder gebruik van bestrijdingsmiddelen, lager energieverbruik, energiebelastingen en kooldioxidebelasting.
Verslag-Rübig
Amadeo
De Commissie heeft voorgesteld een juridisch kader te scheppen voor de financiële steun aan de beheerskosten van de organisaties die zich met het milieubeleid in Europa bezighouden. Het Commissievoorstel is nogal beperkt en is geen werkelijke steun in de rug voor het ontstaan van een krachtige, goed geoliede milieubeweging, terwijl dit wel nodig is om de duurzame ontwikkeling in dit deel van de wereld te ondersteunen en te bevorderen. Het verslag-Rübig, zoals dat met de commissie milieubeheer is afgestemd, is in ieder geval een antwoord op het voorstel van de Commissie. Het geeft precies aan welke organisaties gesteund zouden moeten worden, en erkent dat de organisaties zelf hun prioriteiten en activiteiten moeten vaststellen. Bovendien maakt het duidelijk dat de financiële steun voor hun coördinatiewerkzaamheden ook uit andere bronnen moet komen, maar het geeft niet aan tot op welke hoogte dat moet gebeuren, en het maakt er geen voorwaarde voor steun van de Europese Unie van.
Dit is een juiste benadering, aangezien coördinatie op Europees niveau kostbaar is, en de Europese autoriteiten zich volgens de subsidiariteitsgedachte als eersten verantwoordelijk moeten voelen om bij te dragen aan de deelname van de burgers en hun organisaties aan de ontwikkelingen van de Europese politiek, in plaats van erop te rekenen dat nationale of ook lokale financiële middelen kunnen worden aangesproken. Het is trouwens alom bekend dat milieubewegingen in de verschillende Europese landen het geld bij elkaar moeten schrapen, en dan wordt dat kleine beetje geld ook nog alleen maar besteed aan zeer specifieke, nationale of lokale milieubeschermingsprojecten. Uitzonderingen daargelaten zijn er geen begrotingslijnen opgenomen die bestemd zijn voor coördinatiewerkzaamheden en een Europese vertegenwoordiging. Zonder een hechte steun van de Europese Unie is de internationale activiteit van de organisaties dus bijzonder moeilijk te verwezenlijken.
Verslag-Rapkay (A4-0332/96)
Berthu
In de net aangenomen resolutie over het mededingingsbeleid heeft het Europees Parlement het voorstel van de regering van de Bondsrepubliek Duitsland om op Europees niveau een onafhankelijk orgaan in te stellen voor de beslechting van mededingingsgeschillen "categorisch" (dat is het woord dat het heeft gebruikt) verworpen. De beweegredenen van onze Vergadering zijn echter niet erg duidelijk.
De tekst van de resolutie bekritiseert dit voorstel omdat het het orgaan "aan iedere democratische controle" wilde onttrekken. Tezelfdertijd bevat de toelichting ook net zo forse kritiek, maar de reden hiervoor is juist tegenovergesteld: het orgaan zou het gevaar lopen een "sterk politieke instelling" te worden, omdat het "onder toezicht van de Raad" geplaatst zou worden, een instelling die de regeringen van de lid-staten verenigt. Men begrijpt dan ook niet goed of het Parlement zich tegen dit orgaan verzet omdat het niet democratisch genoeg zou zijn, of juist tegenovergesteld, omdat het té democratisch zou zijn. Men begrijpt echter wel dat er een andere reden is voor dit heftige verzet; in werkelijkheid is de meerderheid van deze Vergadering ontevreden over het feit dat men, op dit punt of op andere punten, de bevoegdheden van de Commissie wil verminderen tijdens de Intergouvernementele Conferentie.
De rapporteur dacht slim te zijn en voegde aan deze tegenstrijdigheid een argument toe, dat zich in feite tegen hem keert; de oprichting van een afzonderlijk orgaan van de Commissie zou volgens hem een "nadelig gebrek aan coördinatie kunnen veroorzaken tussen het mededingingsbeleid van Europa en de andere essentiële doelstellingen van het Verdrag" . Jammer genoeg voor de auteur, komt deze verklaring erop neer dat duidelijk wordt erkend dat de Commissie gebruik maakt van haar vele petten om de beleidslijnen te vermengen, met het risico dat het mededingingsbeleid in dienst wordt gesteld van andere doelstellingen die binnen het Verdrag vallen.
Dit geval van vermenging van de beleidslijnen staat niet op zichzelf. Ik heb vanmorgen de gelegenheid gehad om een zelfde soort verwarring aan de kaak te stellen in de taken van de Commissie, die betwistbare communautaire steun verleent, maar die ook de hulp die de lid-staten verlenen streng beoordeelt. Het zou goed zijn om de gelegenheid van de Intergouvernementele Conferentie aan te grijpen om deze zaken eens op te helderen en alles op een rijtje te zetten.
Hiertoe moet de Commissie zich weer richten op haar eerste taak inzake de voorbereiding van de regelgeving. Zij moet dan ook niet worden belast met de verdeling van eventuele hulp (een taak van de lid-staten zelf), noch met de beslechting van mededingingsgeschillen, een taak die een gespecialiseerde instelling moet uitvoeren onder het politieke toezicht van de Raad, zoals ook in artikel 93, lid 2, van het Verdrag wordt gestipuleerd.
Verslag-Kuckelkorn
Ahlqvist, Theorin en Wibe
Het doel van de leninggaranties voor investeringen van kleine ondernemingen op EU-niveau is prijzenswaardig. Maar wij zijn van mening dat deze zaken beter op nationaal en regionaal niveau kunnen worden geregeld, waar men dichterbij het bedrijf is. Volgens ons is het beter om af te zien van een dergelijk programma op EU-niveau, en in plaats daarvan de bijdragen van de lid-staten aan de EU te verlagen, zodat ze meer financiële middelen hebben om kleine ondernemers te steunen op nationaal en regionaal niveau. Op deze manier komt er minder bureaucratie, een betere controle en een betere evaluatie van de steun aan de kleine ondernemers.
Wij stemmen vóór dit verslag, maar wij willen desondanks verklaren dat wij een toekomstige steun aan kleine ondernemers binnen de EU willen zien, georganiseerd volgens bovenstaande richtsnoeren.

Theonas
Onze fractie steunt elk initiatief dat - geheel of gedeeltelijk - bijdraagt tot de verbetering van de dramatische situatie waarin het midden- en kleinbedrijf zich momenteel bevindt. Ze veroordeelt de komedie over de vraag wie verantwoordelijk is voor de uitstippeling van de beleidsvormen ten gunste van het MKB, waarbij de Raad beweert dat de nationale regeringen bevoegd zijn en de lid-staten de bal naar de Unie terugkaatsen. Onze fractie is van oordeel dat de Unie haar verantwoordelijkheden moet opnemen en een geïntegreerd beleid ter ondersteuning van het MKB moet vaststellen dat gericht is op de verbetering van het financiële en het algemene klimaat waarin KMO's - vooral de kleinste onder hen - activiteiten moeten ontplooien. Als de Unie geen passende initiatieven neemt, zullen de vrijmaking en deregulering van de markten, de beperkte toegang van het midden- en kleinbedrijf tot financieringen en het handels- en globale beleid van de Unie de levensvatbaarheid van het MKB aantasten, wat er duizenden kleine en middelgrote ondernemingen zal toe nopen de deuren te sluiten.
Het programma ELISE kan het MKB onder bepaalde voorwaarden ten goede komen. We verzetten ons evenwel tegen de onaanvaardbare belemmeringen op het vlak van de besluitvorming, alsmede tegen de weigering van de Raad om het bijzonder stelsel van rentesubsidies voor het MKB - de zogeheten Edinburgh-faciliteit - te verlengen. We zijn ook gekant tegen de schrapping van de kredieten voor acties ten gunste van KMO's in het ontwerp van algemene begroting van de Europese Gemeenschappen voor 1997 - een besluit dat wijst op de tegenstrijdige en schijnheilige houding van de Unie-instellingen die het MKB vaak bestempelen als de belangrijkste factor voor schepping van werkgelegenheid in de Unie. Kenmerkend hiervoor is dat de begroting voor 1996 uit hoofde van lijn B5-322 "Werkgelegenheid en groei voor Europa" nog 57, 75 miljoen ecu voor acties ten voordele van het MKB uittrok, terwijl het ontwerp van algemene begroting voor 1997 voor het programma ELISE slechts 25 miljoen ecu voorziet - middelen die trouwens in de reserves werden opgenomen.
We geven toe dat met het programma ELISE voor de verstrekking van leninggaranties een gunstig kader wordt ingesteld voor de toegang van het MKB tot leningen tegen een lagere rente. We dringen evenwel aan op de vaststelling van criteria die verzekeren dat de door de garanties gedekte kapitalen mede worden aangewend om de werkgelegenheid te bevorderen. Daar de nood aan externe financiering het grootst is bij bedrijven met minder dan tien werknemers, moeten de in de context van het programma verstrekte middelen vooral die ondernemingen ten goede komen. Een voorwaarde is evenwel dat ook zij daadwerkelijk en voortdurend arbeidsplaatsen creëren. Tenslotte verzoeken we nog om doorzichtige procedures voor de selectie van leningvragers, wat misbruiken zal voorkomen.
Verslag-Garcia Arias
Konrad
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ook de Fractie van de Europese Volkspartij zal een schriftelijke stemverklaring afleggen. Ik wil daaraan echter mondeling toevoegen dat de Fractie van de Europese Volkspartij voor het eerst sedert vijfentwintig jaar - zo lang worden hier verslagen over de mededinging besproken - een verslag heeft verworpen. De Fractie van de Europese Volkspartij is het uitdrukkelijk met het verslag van de Commissie eens maar verwerpt het verslag van mevrouw García Arias omdat het op belangrijke terreinen van een door mededinging en integratie gekenmerkt beleid de verkeerde kant opgaat. Ik zal ook een schriftelijke verklaring afleggen, maar dat wilde ik daaraan mondeling toevoegen.

Ahlqvist, Theorin en Wibe
, schriftelijk. (SV) Wij vinden dit als geheel een zeer goed verslag, dat wezenlijke opmerkingen bevat in relatie tot het verslag van de Commissie over het mededingingsbeleid. Wij moeten echter constateren dat het verslag voor ons veel te positief gestelde passages bevat over de noodzaak om staatssteun te verlagen, om te dereguleren enz. Wij zijn het bijv. niet eens met de eis in paragraaf 30 betreffende convergentie tussen de steunniveaus van de verschillende lid-staten, of de eis dat de posterijen voor concurrentie worden opengesteld (paragraaf 40).
Kortom, wij delen de zeer positieve instelling van de rapporteur tegenover deregulering en meer mededinging niet, maar zullen desondanks vóór het verslag stemmen, omdat het een heel aantal goede opmerkingen bevat.

Andersson, Lööw en Waidelich
Wij scharen ons achter het verslag van de rapporteur inzake het verslag van de Commissie over het mededingingsbeleid. Wij willen er daarnaast echter op wijzen dat een deregulering van de energiesector en de posterijen niet hoeft neer te komen op privatisering. Sterke overheidsbedrijven, die het vertrouwen van de consumenten genieten, kunnen de mededinging aan.
Het mag echter niet zo worden dat het de overheidsbedrijven zijn die een maatschappelijke verantwoordelijkheid moeten dragen voor bijv. mensen in dunbevolkte streken, terwijl privé-ondernemingen zich kunnen concentreren op en binnen bepaalde gebieden waar de bedrijfseconomische winsten groot zijn.
Een actueel voorbeeld in Zweden is de manier waarop het particuliere bedrijf Citymail zijn werkzaamheden concentreert in de stedelijke agglomeraties, en dat het aan het overheidsbedrijf Posten wordt verboden om op gelijke voorwaarden te concurreren met Citymail.
Overheidsbedrijven moeten dezelfde mededingingsvoorwaarden krijgen als particuliere bedrijven.

Bernardini
Wij moeten ons uitspreken over het vijfentwintigste jaarverslag van de Commissie over het mededingingsbeleid.
Volgens het directoraat-generaal concurrentie (DG IV) is er in 1995 een sterke toename geweest van het aantal gevallen dat ter behandeling is voorgelegd. Dit verschijnsel is te verklaren door de toetreding van drie nieuwe lidstaten. Dit extra werk toont aan dat het voor de ondernemingen moeilijk is om het mededingingsbeleid te begrijpen.
Behalve dit eerste aspect maakt ik mij ook zorgen over het gebruik van artikel 90, lid 2, van het Verdrag. De privatisering of de koopmanslogica mag het bestaan van de diensten van algemeen belang niet in gevaar brengen. Wat deze dienstverlening betreft rijzen er steeds meer zorgen. Neem maar de electriciteitsvoorziening, de telecommunicatie, het postwezen. Iedere dag opnieuw worden deze diensten uitgehold door de benadering van de Commissie waarbij zij een beroep doet op dit artikel. Als socialist kan ik dit beleid niet toestaan.

Berthu
Het vijfentwintigste verslag van de Europese Commissie over het mededingingsbeleid zou de gelegenheid moeten bieden om na te denken over de overheidssteun voor de werkgelegenheid, waarover de laatste tijd regelmatig discussies ontstaan. In toepassing van de quasi-exclusieve bevoegdheden die de artikelen 92-94 van het Verdrag aan de Commissie verlenen, heeft de Commissie bijvoorbeeld het Franse textielplan bekritiseerd. Dit plan omvatte een verlichting van de sociale lasten in de sector, in ruil voor duidelijke verbintenissen van de ondernemingen voor het behoud van de werkgelegenheid, de aanwerving van jongeren of de arbeidstijdverkorting. Frankrijk was overigens niet het enige land dat in de afgelopen tijd dergelijke besluiten nam: ook Italië, met steun voor de werkgelegenheid in de schoenensector, en Duitsland, met steun van een deelstaat voor Volkswagen, evenals nog enkele andere landen.
Deze situatie roept echter vragen op. De sectoriële overheidssteun leidt veelal tot concurrentievervalsing, tot een vertraging van de noodzakelijke structurele aanpassingen en gezonde ondernemingen moeten vaak door middel van hogere belastingen opkomen voor de kosten van de steun die nutteloos is voor de in moeilijkheden verkerende bedrijven. Tezelfdertijd mag men niet uit het oog verliezen dat in de huidige economische en sociale malaise de staten de plicht hebben om de samenhang van hun ondernemingen te behouden.
Het is vreemd dat deze opdracht tot samenhang ontkend wordt, of slechts in geringe mate in de lid-staten erkend wordt, terwijl zij, dank zij hun nabijheid, zich in de beste positie bevinden om deze opdracht oordeelkundig uit te voeren. In toepassing van het subsidiariteitsbeginsel zijn zij ook de belangrijkste verantwoordelijken van het werkgelegenheidsbeleid. Het is nog vreemder dat de Commissie, die weigert zichzelf de principes op te leggen die zij anderen oplegt, via de structuurfondsen communautaire steun verleent die concurrentievervalsend werkt en die kunstmatige verplaatsingen van ondernemingen stimuleert, zoals men onlangs in Frankrijk heeft kunnen constateren met de Japanse firma JVC.
Wij wensen dan ook enerzijds dat de vanuit Brussel verleende bijstand wordt stopgezet, want deze steun is niet gericht genoeg, en anderzijds dat het oordeel inzake de nationale overheidssteun enigszins gematigd wordt door rekening te houden met de taak tot het streven naar samenhang. Te dien einde, en om de onsamenhangendheid van de Commissie te verminderen, zijn wij van mening dat het voor de Raad eenvoudiger moet worden gemaakt om de laatste regelingsbevoegdheid te gebruiken die hij op grond van artikel 93, lid 2, heeft, maar waarvan hij blijkbaar nog nooit gebruik heeft gemaakt.

Le Gallou
De Europese Unie en het Europees Parlement maken zich vaak schuldig aan tegenstrijdige beweringen. In oktober wordt er gestemd voor arbeidstijdverdeling. In november spreekt men zich voor een steeds sterkere concurrentie uit. Welnu, hoe scherper de concurrentie, des te krapper de arbeidsmarkt.
In het Europa van de Vijftien heeft men nu enerzijds degenen die werk hebben en die, onder druk van de concurrentie, steeds langer en harder werken, en anderzijds degenen die uit de arbeidsmarkt zijn gegooid en die steeds langduriger werkloos zijn. Dit uitbuitingsmechanisme enerzijds, en uitsluitingsmechanisme anderzijds is het resultaat van een steeds sterkere concurrentie.
Concurrentie is economisch gezien noodzakelijk. Maar er een dogma van maken, dat is een sociale en menselijke afwijking.

Theonas
De Commissie en de rapporteur van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid bereiden ons met hun verslagen over het mededingingsbeleid van de Europese Unie voor op de verdere vrijmaking van de markten, de versnelde doorvoering van privatiseringen, striktere beperkingen inzake overheidsinterventies en de versterking van de desbetreffende controles en sancties, wat bewijst dat ze geen lessen trekken uit de pijnlijke toestand waarin de Unie zich bevindt - die mede het gevolg is van haar dramatische beleidsvormen, in het bijzonder van haar mededingingsbeleid dat de werkgelegenheid ernstig treft en in de context waarvan hele economische sectoren worden geherstructureerd en honderdduizenden KMO's op het altaar van de "vrije" concurrentie worden geofferd.
De situatie, die pijnlijk is zowel uit institutioneel oogpunt als uit het gezichtspunt van de democratische controle, bewijst dat privatiseringen van strategische industrieën - die zogezegd worden doorgevoerd om distorties te voorkomen - neerkomen op het wegschenken van die sectoren aan een kleine kring van oppermachtige en speculatief ingestelde multinationale ondernemingen die ontsnappen aan elke controle, streven naar een schandalige machtsconcentratie, de heerschappij hebben over de economieën van hele landen en nu begerig uitkijken naar domeinen welke omwille van hun strategisch belang in de openbare sector thuishoren. Kenmerkend hiervoor zijn de recente ontwikkelingen in de telecommunicatiesector met fusies als die tussen British Telecom en MCI , de op één na grootste Amerikaanse telefoonmaatschappij. Het gaat om een constructie die zich over 72 landen uitstrekt en waarvan de totale jaaromzet 43 miljard dollar bedraagt. We vragen de Commissie dan ook of deze concentratie niet indruist tegen haar beruchte mededingingswetgeving en gelijk staat met een wereldwijd monopolie dat zal leiden tot misbruik van machtspositie en een eind zal maken aan de concurrentie. Hetzelfde geldt trouwens voor de op til zijnde privatisering en fusie tussen France Telecom en Deutsche Telecom , die ook in een privémonopolie met gigantische proporties zal uitmonden.
Het verheugt ons dat de rapporteur in haar verslag op dit probleem wijst. We betreuren evenwel dat ze geen voorstellen doet om economische machtsconcentratie en mondiale monopolievorming tegen te gaan, en geen maatregelen suggereert om de toenemende kruisverankeringen tussen kredietinstellingen, andere institutionele investeerders en geprivatiseerde overheidsbedrijven - in bijvoorbeeld de energiesector - te verhinderen. Hoewel de rapporteur het probleem erkent, verzet ze zich evenmin tegen de verkoop - vaak voor een schotel linzen - van winstgevende overheidsbedrijven van strategisch belang aan de particuliere sector, waarbij ik herinner aan de scheepsbouwsector in Griekenland en Thomson in Frankrijk.
Het verslag dringt daarentegen wel aan op de versterking van de beleidsvormen en procedures voor de liberalisering van de sectoren energie en postdiensten, zulks op een ogenblik dat al duidelijk is dat zo'n maatregel zal leiden tot de afschaffing van de geregelde diensten en de verwaarlozing van de perifere regio's - met name de insulaire en berggebieden - van de Unie.
Onze fractie stemt tegen het verslag van mevrouw García Arias, niet omdat we ons verzetten tegen mededingingsregels die onder bepaalde voorwaarden de volken en de economie van de Unie kunnen beschermen en ten goede komen, maar omdat we het niet eens zijn met de filosofie van de Unie die eraan ten grondslag ligt en welke tragische gevolgen heeft voor onze werknemers en de economische bedrijvigheid in de lid-staten.
Verslag-Secchi
Ahlqvist en Theorin
Wij zijn van mening dat het verslag in het algemeen belangrijke punten bevat, maar door bepaalde formuleringen kunnen wij er bij de eindstemming toch niet vóór stemmen.
In verscheidene paragrafen wordt de noodzaak van een vergaande belastingharmonisatie genoemd. Wij zijn van mening dat deze bevoegdheid moet blijven berusten bij de door het volk gekozen nationale parlementen. Het Zweedse volk dient zijn oeroude recht om zichzelf belastingen op te leggen, te behouden.
Wij zijn van mening dat een totale bekering tot de geheel vrije markteconomie en de eisen inzake een gemeenschappelijke munt de hoofdoorzaken zijn van de hoge werkloosheid en de daarmee gepaard gaande lage groei in Europa.
De volledige opheffing van paspoortcontroles die in paragraaf 6 wordt aangekaart, zal naar onze mening bevorderen dat smokkel van verdovende middelen en andere criminaliteit zich gemakkelijker over de Unie verspreiden. Dat het niet meer hoeven tonen van een paspoort het menselijk welbevinden zou bevorderen, wordt door ons betwijfeld.

Andersson, Lööw en Waidelich
Een goed functionerende interne markt vormt een van de hoekstenen van de EU. Een correcte verwezenlijking van de interne markt is een belangrijk onderdeel van het streven naar grotere doelmatigheid en de daarmee samenhangende toename van welvaart en arbeidsplaatsen. Als deze interne markt werkelijk wil functioneren, zijn er meer maatregelen nodig, zoals een grotere consumentenbescherming en een duurzaam sociaal beleid met gemeenschappelijke minimumregels.
Het verslag van de heer Secchi belicht een aantal problemen die nog moeten worden overwonnen voordat de vier fundamentele vrijheden kunnen worden verwezenlijkt. Wij verzetten ons echter tegen de gedeelten van het verslag die gaan over een volledige harmonisatie van de directe belastingen.

Berthu
Het verslag van de Commissie inzake de interne markt in 1995 zal een monument van een eenzijdige visie blijven.
Natuurlijk heeft de interne markt bepaalde voordelen opgeleverd zoals de tekst vermeldt, bijvoorbeeld 300.000 tot 900.000 bijkomende arbeidsplaatsen. Maar de voordelen beantwoorden niet aan de beloften (er waren 5 miljoen arbeidsplaatsen beloofd). En men moet zich vooral ook afvragen waarom de gecreëerde arbeidsplaatsen, waar men zo trots op was, resulteren in miljoenen extra werklozen. Dit aspect van de kwestie komt absoluut niet aan de orde in het verslag van de Commissie, die volledig uitgaat van het simplistische idee dat de geboekte vooruitgang veroorzaakt wordt door de gunstige effecten van de interne markt, maar dat de achteruitgang ergens anders door ontstaat. Er wordt echter niet gezegd waardoor.
De uitleg kan tussen de regels van de tekst door worden gelezen. Op iedere pagina schemert de obsessie door, de interne markt om te vormen in een oorlogswapen zodat alles en iedereen verenigd kan worden en er een Europese superstaat kan ontstaan.
In het verslag van de Commissie wordt bijvoorbeeld betreurd dat er nog personencontroles aan de binnengrenzen van de Unie gebeuren, en men is zeer verheugd dat de Schengen-lid-staten de controles onderling "op onherroepelijke wijze" hebben afgeschaft. Ook komt in het verslag de vastberadenheid tot uiting om dit systeem tot geheel Europa uit te breiden. Hierop wordt duidelijk de nadruk gelegd: " in de geest van de Commissie moet de interne markt onder dezelfde voorwaarden functioneren als de nationale markt, en de intracommunautaire transacties moeten op dezelfde wijze verlopen als een reis tussen de regio's of provincies binnen een en dezelfde lid-staat" , dus voor de communautaire onderdanen net zoals voor diegenen die uit derde landen komen.
Men ziet hier heel goed waar de negatieve gevolgen van de interne markt vandaan komen: van de ideologische visie van de voorstanders ervan. De afschaffing van de controles aan de binnengrenzen zal namelijk - om toe te geven aan de ideologen van het federalisme - aan de diverse lid-staten, en derhalve aan hun economieën, aanzienlijke kosten opleggen, namelijk die van de clandestiene immigratie, van meer smokkel en van een grotere onzekerheid.
Deze wil om alles samen te voegen, die afbreuk doet aan de gematigde visie die men in het begin van de interne markt kon hebben, komt op iedere pagina van het verslag naar voren. Wat bijvoorbeeld de gemeenschappelijke munt betreft, wordt in de toelichting van het Europees Parlement de stelling gehanteerd dat men naar de volledige eenmaking van de economieën, en dus ook van de samenlevingen, moet streven. Dan pas kan de monetaire unie echt functioneren. De redenering lijkt overigens volmaakt logisch te zijn; zolang er "belangrijke verschillen tussen de echte economische variabelen blijven bestaan, zouden de mechanismen die de schokken van buitenaf moeten opvangen onvermijdelijk uitlopen op verschillende aanpassingsprocessen, met ernstige gevolgen voor het monetaire eenmakingsproces" . Met andere woorden, wij voeren een gemeenschappelijke munt in zonder dat er eerst een optimale monetaire zone bestaat die deze munt zou moeten steunen; laten wij ons dan ook haasten om alles een te maken zodat deze optimale monetaire zone er zo snel mogelijk komt!
Wat gaat deze waanzinnige eenmaking, en dus ook deze nieuwe starheid, kosten op het vlak van arbeidsplaatsen? Laten wij op het verslag van de Commissie wachten over de interne markt in 2002 dat, als de monetaire unie voltooid is, ons ongetwijfeld onverstoorbaar zal uitleggen dat - victorie! - wij 500.000 nieuwe arbeidsplaatsen hebben geschapen, maar dat het aantal werklozen helaas met 10 miljoen is gestegen.

Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Ondergetekenden hebben tegen het VerslagSecchi als geheel gestemd en willen hierbij uitdrukkelijk waarschuwen tegen het verwezenlijken van de doelstellingen in paragraaf 37. Een gemeenschappelijk belastingbeleid zal een substantiële chaos tot gevolg hebben en de sociale crisis in de lid-staten vergroten. De eis die wordt verwoord in paragraaf 37 houdt een aantasting in van de nationale soevereiniteit en van de parlementaire democratie van de lid-staten. Als deze eis wordt doorgedreven, zal dat een crisis in de Unie veroorzaken.

Gahrton, Holm en Schörling
Wij kunnen het er niet mee eens zijn dat de verwezenlijking van de interne markt de werkloosheidsproblemen van de lid-staten zou kunnen oplossen. Integendeel, harmonisatie op alle mogelijke terreinen leidt enkel tot het ontstaan van ongelijkheid, aangezien de regio's binnen de EU van elkaar verschillen, o.a. op het punt van hun middelen van bestaan en op cultureel, historisch en taalkundig gebied. Een volledig vrije interne markt, die geen rekening houdt met milieu, faunabeheer en regionale verschillen, bevordert noch de groei op de lange termijn noch het welzijn van de burgers. Daarnaast zal een harmonisatie van de belastingwetgeving leiden tot grotere werkloosheidsproblemen, doordat de financiële flexibiliteit van de lid-staten afneemt.
Wij zijn verder van mening dat het een goede zaak is dat de controles aan de binnengrenzen niet helemaal afgeschaft zijn. Grensbewaking is noodzakelijk, ook binnen de interne markt, bijv. om smokkel van verdovende middelen tegen te gaan. Helaas heeft het lidmaatschap van de EU wat Zweden betreft al met zich meegebracht dat de grenscontroles duidelijk verslechterd zijn, wat geleid heeft tot een toename van de smokkel van verdovende middelen.
Het is een goede zaak dat de rapporteur het subsidiariteitsbeginsel "in acht wil nemen" , maar de voorstellen van de resolutie zullen dit beginsel eerder om zeep helpen. De afstand tussen degenen die besluiten nemen en degenen op wie die besluiten betrekking hebben, wordt groter, en de macht wordt van de verschillende lid-staten overgebracht naar "Brussel" . Deze ontwikkeling moet een halt worden toegeroepen.

Jensen, Kirsten
De Deense sociaal-democraten zijn tegen de voorstellen betreffende een fiscale harmonisatie en zijn van oordeel dat een fiscale harmonisatie geen vereiste is voor de goede werking van de interne markt.

Titley
Ik heb vandaag mijn steun aan dit verslag gegeven omdat het terecht benadrukt hoe belangrijk het is dat de regels van de interne markt waartoe wij in iedere lid-staat hebben besloten, worden toegepast. Het gebeurt al te vaak dat onze burgers de indruk krijgen dat de regels alleen in hun eigen land worden opgelegd, terwijl mensen en ondernemingen in andere landen oneerlijke concurrentievoordelen krijgen door een mildere toepassing van de EU-regels. Dit leidt natuurlijk tot ontgoocheling over Europa - dus is elke maatregel die hier wat aan tracht te doen welkom.
De belangrijkste taak waarvoor de Europese Unie vandaag staat is de consolidering van de interne markt, teneinde te bewerkstelligen dat Europese bedrijven effectief kunnen functioneren en daardoor banen kunnen creëren.

Wibe
Het verslag heeft veel verdiensten, maar drie elementen maken dat ik er bij de eindstemming toch niet vóór kan stemmen:
1.Onder B wordt vermeld dat "een snellere vooruitgang bij de volledige verwezenlijking van de interne markt onontbeerlijk is om de [...] invoering van één enkele munt tot een volledig succes te kunnen maken" en verder onder C dat "een goed werkende interne markt van fundamenteel belang is voor de economische groei" .Ik kan hier onmogelijk vóór stemmen, aangezien ik ervan overtuigd ben dat de interne markt met zijn totale bekering tot de geheel vrije markteconomie, plus de eisen inzake een gemeenschappelijke munt een van de hoofdoorzaken is van de hoge werkloosheid en de daarmee gepaard gaande lage groei in Europa.
2.In vele paragrafen wordt de noodzaak tot een vergaande belastingharmonisatie genoemd. Zoals ik in mijn speech heb uiteengezet, dient dit op geen enkele manier welk economisch doel dan ook. Het enige dat wordt bereikt, is dat het wantrouwen van de mensen jegens de Unie groter wordt.3.In paragraaf 6 wordt gesproken over de wenselijkheid om de personencontroles aan de grenzen volledig af te schaffen. Ik denk dat dit absoluut niet leidt tot een verbetering van het welzijn van de mensen. Het is tenslotte een kleine moeite om zijn paspoort te moeten tonen. Wat er in plaats daarvan gebeurt is dat drugssmokkel en andere criminaliteit zich gemakkelijker in de Unie kunnen verspreiden.- Verslag-Hautala
Ahlqvist, Theorin en Wibe
In het verslag worden veel positieve uitspraken gedaan, bijv. over de behoefte aan een raamwerk van sociale wetgeving en over de behoefte aan een belasting op valutaspeculatie. In het verslag worden echter een aantal zeer twijfelachtige conclusies getrokken. Wij kunnen het absoluut niet eens zijn met de positieve beweringen die op vele plaatsen in het verslag gedaan worden over de verwezenlijking van een gemeenschappelijke munt. Wij denken absoluut niet dat de EMU de problemen van valutaspeculatie en werkloosheid zal oplossen.
In paragraaf 5 wordt de Commissie verzocht om maatregelen te nemen teneinde bestaande belemmeringen uit de weg te nemen, zodat o.a. werknemers kunnen profiteren van de interne markt. Als voorbeeld wordt genoemd het ontbreken van fiscale harmonisatie. Deze mening delen wij totaal niet. De bestaande belastingverschillen hebben minimale economische gevolgen, als zij al enig gevolg hebben. Daarentegen bevorderen deze verschillen de democratie, en wel doordat de volkeren in Europa hierdoor het recht hebben hun eigen belastingen vast te stellen.
Ondanks deze voorbehouden zullen wij echter vóór het verslag als geheel stemmen.

Cassidy
Mijn fractie heeft grote bedenkingen bij dit verslag dat in vele opzichten ingaat tegen bepaalde zeer diepe overtuigingen die wij hebben. In het bijzonder:
verwerpen wij die aspecten ervan die de interne markt in gevaar kunnen brengen; -betreuren wij het dat blijkbaar geen rekening wordt gehouden met het onderscheid tussen verplaatsing binnen en buiten de Gemeenschap; -erkent het verslag niet hoe belangrijk buitenlandse directe investeringen zijn voor het scheppen van banen.Ook geloven wij dat het verslag zich op vlakken begeeft die onder de verantwoordelijkheid van andere commissies vallen. Het refereert aan het "subsidiejagen" waarvan sprake is bij het toekennen van subsidies onder de structuurfondsen (maar maakt tussen twee haakjes geen melding van hetzelfde verschijnsel in verband met het cohesiefonds). In elk geval horen dergelijke overwegingen meer thuis in onze Commissie regionaal beleid.
Het verslag doet tal van suggesties over de rol van de Wereldhandelsorganisatie (WHO). De WHO maakt het voorwerp uit van drie aparte verslagen deze week van de Commissie externe economische betrekkingen (de twee verslagen-Kittelmann en het verslag-Kreissl-Dörfler).
Om deze redenen kan mijn fractie geen steun geven aan de resolutie.

Gahrton, Holm en Schörling
Wij hebben vóór het verslag gestemd, ondanks het feit dat het een aantal bekende federalistische gedachten uitdraagt, bijvoorbeeld inzake een monetaire unie, waar wij tegenstander van zijn. Ondanks deze tekortkomingen wordt in het verslag een poging gedaan om een van de ernstigste problemen van deze tijd aan te pakken: de mondialisering van de economie en de overdracht van de macht van de democratische organen naar de directiekantoren van multinationale ondernemingen.

González Álvarez
Onze fractie heeft vóór het verslag van mevrouw Hautala gestemd omdat dit in grote lijnen onze verontrusting weergeeft, niet alleen over de geringe groei van het aantal nieuwe arbeidsplaatsen, maar ook over de voortdurende afbraak van werkgelegenheid die wordt veroorzaakt door het vrij recente verschijnsel van de verplaatsingen van bedrijven.
Zoals de rapporteur zegt, zijn deze verplaatsingen van ondernemingen meestal schadelijk voor de arbeidsmarkt en de levensomstandigheden in zowel het gebied waaruit het bedrijf vertrekt, als het gebied waar het zich gaat vestigen.
Er dient een kader voor Europese sociale wetgeving te worden opgesteld door middel van besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid; ook delen wij het standpunt van de rapporteur voor wat betreft de noodzaak tot harmonisatie op belastinggebied en het formuleren van een echt Europees industriebeleid.
In mijn land, Spanje, is sprake van talloze verplaatsingen, onder meer in de textielsector, die naar Marokko wordt verplaatst om de arbeidskosten te drukken.
De transnationale onderneming Alcatel Alsthom is nu bezig de contracten op te zeggen van duizenden werknemers van haar bedrijven in Spanje, Frankrijk, Italië en Portugal (in het geval van Alcatel-Spanje gaat het om 1.338 werknemers).
Het is dan ook volstrekt noodzakelijk dat de doorzichtigheid wordt gewaarborgd, net zoals de voorlichting en de raadpleging van de werknemers die worden getroffen door de herstructureringen en verplaatsingen, mits die onontkoombaar zijn.

Schroedter
Ondanks het heftige verzet van de conservatieven heeft het Europees Parlement met dit verslag van mevrouw Hautala een belangrijke en verreikende discussie op gang gebracht die van nu af aan hopelijk met succes zal worden voortgezet.
De verplaatsing van bedrijven werd aanvankelijk als een positief effect van bepaalde marktinstrumenten beschouwd, bij voorbeeld als een soort steun van de structuurfondsen aan de minder begunstigde gebieden. Daarbij heeft men het concurrentievoordeel van de ondernemingen niet gecompenseerd door ze een verantwoordelijkheid op lange termijn op te leggen. De grote ondernemingen hebben die lacune in de regelgeving zeer snel ontdekt en zijn steeds meer aan subsidieshopping gaan doen. Daardoor werden de stimulansen almaar duurder terwijl van een duurzame regionale ontwikkeling niets in huis kwam. Belastingdistorsies, zoals de buitensporig hoge belasting op menselijke arbeid, hebben het dilemma van de verkeerd begrepen vrije markteconomie duidelijk in het licht gesteld.
De huidige WTO, die noch transparant noch tegenover iemand rekenschap verschuldigd is, voert haar eigenlijke opdracht niet uit. Die bestaat erin de wereldhandel een realistische basis te geven door milieu- en sociale normen vast te stellen en, waar dat economisch noodzakelijk is, uitzonderingen toe te staan die het mogelijk maken dat industriële vestigingen in minder ontwikkelde landen zich ook voor de structurele ontwikkeling verantwoordelijk voelen.
De Commissie moet nu de bal opvangen die het Europees Parlement ze heeft toegeworpen en zowel op het gebied van de interne structurele ontwikkeling als in haar externe betrekkingen concurrentie-instrumenten zoals belastingen gebruiken om subsidievoordelen te compenseren.
Verslag-Kittelmann (A4-320/96)
Ahlqvist, Theorin en Wibe
Hoewel wij vóór het verslag als geheel stemmen, kunnen wij ons absoluut niet scharen achter de paragrafen 29-31 van het verslag.
De EU heeft op het ogenblik niet de bevoegdheid op te treden op alle gebieden die vallen onder de overeenkomst inzake de oprichting van de WTO. Een bepaald gedeelte van de bevoegdheid ligt volledig bij de lid-staten. Zelfs in alle aangelegenheden waar sprake is van een gedeelde bevoegdheid, kan op het ogenblik iedere lid-staat naar eigen goeddunken handelen. Deze mogelijkheid is vastgelegd in artikel 113 van het Verdrag van Rome. Dit is een fundamenteel recht van iedere staat binnen internationale organisaties.
Ons uitgangspunt is dat iedere lid-staat een vrije en onafhankelijke stem heeft in alle internationale samenwerkingsverbanden waaraan hij deelneemt.
Het tenietdoen van deze bevoegdheid betekent een uitholling van de soevereiniteit van de lid-staten. De EU is een internationaal samenwerkingsverband van vrije staten, en in dat feit ligt de bevoegdheid om ongebonden op te treden binnen andere internationale organisaties.

Berthu
Het verslag-Kittelmann, dat het Europees Parlement zojuist aan de vooravond van de eerste ministeriële vergadering van de Wereldhandelsorganisatie die in december in Singapore wordt gehouden, heeft aangenomen, is voor onze Vergadering een grote stap in de goede richting.
In dit verslag komen ideeën aan bod die beter op het ogenblik van de ratificatie van de Uruguay-ronde aan bod waren gekomen, maar men is toch blij om deze nu te horen. Beter laat dan nooit! Het Europees Parlement vraagt bijvoorbeeld dat "men handelskwesties koppelt aan kwesties op het gebied van milieu, sociale zaken en cultuur" ; het Parlement onderschrijft de opvatting dat heden ten dage "de milieukosten niet volledig worden weerspiegeld in de prijzen van goederen en diensten" ; en het "veroordeelt concurrentiedistorsies door sociale en milieudumping" .
Helaas komt deze bewustwording nogal laat, en misschien wel te laat. Juist om deze redenen hadden wij in 1994 liever gehad dat er meer dan slechts 65 van de 405 afgevaardigden de GATT wilden weigeren. Het is in feite duidelijk dat de conferentie in Singapore de verzoeken van het Europees Parlement niet zal inwilligen en dat met name de discussie inzake het eerbiedigen van een "sociale clausule" in de internationale handel uit de weg zal worden gegaan en dat deze discussie in het beste geval wordt teruggebracht tot enkele sociale minimumnormen die niet beantwoorden aan de omvang van het probleem.
Wij stellen hier de omvang vast van de strategische vergissing die de goedkeuring van de Uruguay-ronde voor Europa heeft betekend. Wij hebben ingestemd met het verlagen van de douanetarieven zonder voldoende te verifiëren of wij een evenwichtig systeem invoerden. En nu zitten wij in de val, want het is praktisch onmogelijk om wijzigingen aan te brengen die nochtans noodzakelijk zijn.
Natuurlijk zullen wij het Europees Parlement steunen, als dit uiteindelijk besluit de standpunten te verdedigen die van vitaal belang zijn voor het voortbestaan van onze ondernemingen. Maar het Parlement mag niet nogmaals de vergissingen begaan die ons al zo duur zijn komen staan.
In dat opzicht kan men alleen maar zeer bezorgd zijn als men ziet dat onze Vergadering de Intergouvernementele Conferentie ertoe aanzet de Commissie nog meer bevoegdheden te verlenen met het oog op de komende onderhandelingen. Beseft men nog niet voldoende dat de Commissie bereid is om voor alle vrijhandelssignalen te bezwijken? Als de Europese Unie haar tot haar enige onderhandelaarster uitroept, dan dreigt zij dit nadeel nog te vergroten en zouden de onderhandelingen nog ondoorzichtiger worden. Dit laatste was met Blair House al erg genoeg.
Niet alleen de notie van enige onderhandelaar kan tot een verzwakking leiden van het toezicht dat de lid-staten op de Commissie uitoefenen, maar hierdoor kan ook onze diplomatieke handelingsmarge worden ingekrompen aangezien onze vijftien stemmen teruggebracht worden tot één stem.
Derhalve vragen wij de Intergouvernementele Conferentie om vanaf heden de institutionele middelen in te stellen waarmee voorkomen kan worden dat iemand anders ons voorwaarden oplegt, zoals gebeurd is tijdens de Uruguay-ronde. De artikelen 113 en 228 moeten worden herzien met het oog op doorzichtige onderhandelingen, met het oog op het toezicht van de Raad op de Commissie, en om te vermijden dat de lid-staten nog ooit voor een voldongen feit komen te staan.

Kreissl-Dörfler
Sedert de WTO twee jaar geleden werd opgericht doet zich in december van dit jaar voor het eerst de gelegenheid voor om op de ministerconferentie in Singapore een balans van de werkzaamheden van de Wereldhandelsorganisatie op te maken, de koers bij te sturen en de WTO met nieuw opdrachten te belasten. Daarom is de conferentie zo belangrijk en daarom ook moeten wij absoluut de juiste bakens uitzetten.
Het verslag van de heer Kittelmann is ongetwijfeld een stap in de goede richting. Wij moeten de EU-delegatie duidelijke richtlijnen voor hun optreden op de conferentie in Singapore meegeven. Dat is vooral nodig daar de EU in het machtsspel tussen de WTO-lidstaten niet de eerste de beste, maar een van de belangrijkste en machtigste deelnemers is.
Om die reden vinden de groenen het goed dat men ons, als leden van het Europees Parlement, bij het proces van Singapore wil betrekken. Vandaag worden wij echter in twee opzichten teleurgesteld. De jongste maanden en weken hebben wij moeten vaststellen dat het officiële programma voor Singapore voortdurend wordt verengd. Uiteindelijk zullen de 140 ministers in Singapore elkaar nog alleen de hand schudden en zich erover verheugen dat zij er allen zijn. Nog teleurstellender is dat ook hier in het Parlement wordt gevraagd toch niet al te concreet te worden en de conferentie niet met eisen te overstelpen. Zo zouden alle goede aanbevelingen die wij in de Commissie externe economische betrekkingen hebben geformuleerd en in het verslag hebben aangenomen de ene na de andere opnieuw moeten verdwijnen.
Gaat het er echter alleen om conflicten te vermijden en bepaalde regeringen geen voorwendsel te verschaffen voor het al even gevreesde als ongerechtvaardigde verwijt van protectionisme? Zitten inmiddels niet alle voorstanders van de vrijhandel op de WTO-conferentie als een konijn naar een slang te kijken in de hoop dat ze niets zal doen? Het beste is dat er niets gebeurt omdat de illusie dat de markt alles wel in orde zal brengen als een zeepbel uiteenspat.
Wij weten immers al lang dat de markt alles niet in orde brengt. Aan zichzelf overgelaten richt de markt integendeel onherstelbare schade aan. Er bestaat nog geen enkele studie die aantoont dat de WTO de situatie van de ontwikkelingslanden ook maar in een enkel opzicht heeft verbeterd. Steeds meer lokale markten storten integendeel in, almaar meer bedrijven gaan in buitenlandse handen over, op de transnationale concerns wordt steeds minder controle uitgeoefend en steeds meer mensen werken in mensonwaardige omstandigheden opdat de bedrijfsleiders tegen de steeds scherpere concurrentie kunnen optornen. Bovendien kunnen steeds minder regio's hun eigen middelen gebruiken om in hun behoeften voorzien en worden steeds meer ecologische systemen vernietigd.
Die thema's hadden in Singapore op de agenda moeten staan. Wij mogen van de conferentie echter alleen maar verwachten dat ze zal aandringen op een nog snellere liberalisering van de markten ten voordele van de multinationale ondernemingen en zonder flankerende sociale of milieumaatregelen. In tegenstelling tot wat de Raad vroeger heeft beloofd, heeft hij de jongste weken onder druk van Groot-Brittannië en vooral van Duitsland afgezien van zijn voornemen om een debat over de sociale normen op de agenda te plaatsen. Een debat over de democratische controle op de volstrekt ondemocratische WTO mogen wij helemaal niet verwachten. De NGO's blijven in de kou staan, terwijl de door de regeringen afgevaardigde economische experts beslissingen nemen die ons allen aangaan. Ook kleinere landen die wegens geldgebrek geen permanent vertegenwoordiger in Genève hebben, blijven, hoewel ze formeel lid zijn, van de besluitvorming in de WTO uitgesloten, zoals onlangs tijdens het bananenconflict is gebleken.
Het verslag van de Commissie externe economische betrekkingen werd bij de stemming in de commissie op al die punten aangevuld. Dat was goed, maar nog lang niet voldoende. Het verslag bleef veel te sterk vasthouden aan een ecologisch volkomen onbegrijpelijk blind streven naar economische groei. Dat men met een aantal amendementen de tot op zeker hoogte aanvaardbare versie van de Commissie externe economische betrekkingen heeft trachten te verwateren, is een blijk van onmacht van het Europees Parlement, dat toch echt niet de waterdrager van de belangen van de al te machtigen mag zijn. Als in het verslag geen sprake meer mag zijn van sociale of milieudumping, als men niet meer mag eisen dat de gevolgen van de WTO-liberalisering voor de ontwikkelingslanden worden onderzocht, als men niet meer mag zeggen dat vrouwen bijzonder onder exploitatie te lijden hebben en als zelfs de vermelding van een subwerkgroep "sociale mensenrechten" van het goede te veel is, dan staat in het verslag gewoon te veel van het slechte.
Hoewel het verslag niet op alle punten aan onze verwachtingen beantwoordt, keuren wij het goed.

Lang, Carl
Als de vrijhandel niet zoveel persoonlijke, industriële en sociale drama's zou veroorzaken, zou het verslag van de heer Kittelmann een glimlach op ons gezicht kunnen toveren, aangezien het overkomt als een geloofsdaad, een credo, in plaats van als een echt politiek verslag.
Wie kan er vandaag de dag nog geloven dat wereldhandel gelijk staat met een verhoging van de levensstandaard, de verwezenlijking van de werkgelegenheid en de welvaart, zoals men helaas kan lezen in considerans B van het verslag? Zeg dat maar tegen degenen die ontslagen zijn omdat hun onderneming moest sluiten, of zich naar een lage-lonen-land verplaatste! Durf te ontkennen, na alles wat er in Davos is gezegd door de partijen die het grootste belang hebben in de wereldhandel, dat de mondialisering nu en ook in de toekomst een sociale achteruitgang in de geïndustrialiseerde landen tot gevolg heeft! Kijk eens wat er zich nu in de Verenigde Staten afspeelt, met de onzekerheid van de arbeidsplaatsen en de algemene daling van de lonen! Denk eens na over de moeilijkheden die de Europese landen momenteel ervaren om hun sociale beschermingsniveau te handhaven!
Uw sociale en milieuclausules, ook al zijn zij een goed idee op zich, zijn alleen maar van belang als zij worden toegepast. Begin er dan mee deze op te nemen in de misdadige overeenkomsten die de Commissie met alle landen ter wereld tekent en eerbiedig ze dan ook! Geef de Unie een echte retorsiewetgeving, indien nodig zelfs volgens het Amerikaanse model! Heb uiteindelijk de moed om de rest van de wereld te tonen dat de Europese Unie de grootste economische en commerciële mogendheid ter aarde is, dat zij veroveringslustig moet zijn en niet meer een bereidwillig slachtoffer! Stop met het opofferen van de arbeidsplaatsen van de Europeanen, van onze industrieën en onze landbouw, van onze levensstandaard en onze welvaart die toch al betrekkelijk is, voor de dogma's van de vrijhandel en de concurrentie! Als de Europese Unie dit niet doet, dan moet iedere lid-staat hier de gevolgen uit trekken en aan zijn eigen grenzen de noodzakelijke beschermende barrières oprichten, die een bewijs zijn voor het voortbestaan van de staat.

Lindqvist
Ik kan mij niet verenigen met een wijziging van het Verdrag van Rome in die zin dat in de toekomst enkel de EU lid is van de Wereldhandelsorganisatie. Iedere nationale staat moet vanzelfsprekend zelf over zijn handelen kunnen beslissen.

Rovsing
Het onderhavige verslag van de Commissie externe economische betrekkingen geeft een uitstekend overzicht van de ontwikkeling binnen de nieuwe Wereldhandelsorganisatie (WTO) en de tenuitvoerlegging van de afspraken in de Uruguay-ronde.
De rapporteur en de commissie verdienen alle lof voor hun systematisch overzicht van de onderhandelingen die nog niet zijn afgesloten, waaronder de nieuwe WTO-gebieden en waarvan ik de thema's handel, milieu en de sociale minimumnormen wil noemen. In dit verband onderstreept de commissie terecht dat de EU haar standpunt tegen industrieel georganiseerde kinderdwangarbeid moet handhaven.

Theonas
Drie jaar na de beëindiging van de Uruguay-ronde die tot de instelling van de Wereldhandelsorganisatie heeft geleid, verzoekt de Unie om de verdere vrijmaking van de diensten, meer bepaald in de sectoren telecommunicatie en informatietechnologieën, alsmede om de strikte toepassing van het tijdschema voor de liberalisering en openstelling van de markten. Dat blijkt duidelijk uit het besluit dat de Raad van Ministers van de Europese Unie met het oog op de komende ministerconferentie van de WTO-landen in Singapore heeft genomen.
De Raad verwijst in zijn besluit evenwel niet naar nieuwe onderhandelingen over de GATT-akkoorden voor de landbouw. Hoewel de Unie de rampzalige gevolgen van die overeenkomsten voor de agrarische sector in Europa erkent, weigert ze bewust aan te dringen op compenserende maatregelen, die echter dringend noodzakelijk zijn omdat de vermindering van quota's, exportrestituties en invoerheffingen - welke vooral de mediterrane produkten treft - de hele landbouw in lid-staten als Griekenland dreigt uit te roeien.
De Raad verzoekt evenmin om de invoering van een sociale clausule in de WTO-voorschriften en om maatregelen tegen landen die sociale dumping toepassen. Hij insisteert echter wel op de terugschroeving van de sociale verworvenheden van de Europese werknemers, zulks met het voorwendsel dat het concurrentievermogen van de Europese industrie moet worden gevrijwaard en daarom de produktiekosten dienen te worden beperkt.
De Unie moet in de Wereldhandelsorganisatie een voortrekkersrol vervullen in de herziening en heroriëntatie van de beginselen die aan de mondiale handel ten grondslag liggen, waarbij ze vooral met de volgende prioriteiten rekening moet houden. Ten eerste, de internationale economische betrekkingen moeten zo worden geregeld dat ze bijdragen tot de ontwikkeling van handelspraktijken die berusten op de eerbiediging van de fundamentele sociale rechten welke in de vijf basisovereenkomsten van de WTO werden vastgelegd, met name het recht van vereniging en collectief overleg en het verbod van discriminaties en kinder- en dwangarbeid. Ten tweede, minimale milieunormen moeten in de internationale handelsvoorschriften worden genomen. Ten derde, de WTO-statuten moeten in die zin worden herzien dat alleen de landen die de sociale en milieukundige clausules respecteren, voor de status van meest begunstigde handelsnatie in aanmerking komen, terwijl de niet-naleving ervan de uitsluiting uit de organisatie tot gevolg heeft.
Ten vierde, de multilaterale handelsovereenkomsten moeten oog hebben voor de belangen van de minder ontwikkelde landen en moeten commerciële omstandigheden scheppen die bijdragen tot de ontwikkeling van alle volken. De mondiale handel moet zo worden gestructureerd dat ieder land er baat bij heeft, en moet daarom de specifieke toestand in elk van de landen in aanmerking nemen.
Onze fractie stemt tegen de onderhavige ontwerp-resolutie. We geven toe dat het verslag van de heer Kittelmann enkele positieve voorstellen bevat, maar betreuren dat het zich neerlegt bij de GATT-overeenkomsten voor de landbouw en - daarenboven - aandringt op een nieuw GLB dat nauwer aanleunt bij de bepalingen van die akkoorden, gericht is op de WTO-onderhandelingen die over twee jaar van start gaan en - derhalve - zal leiden tot verdere sociaal-economische beperkingen. We verzetten ons ook tegen het verslag omdat het aandringt op de toepassing van het tijdschema voor de vrijmaking van de handel in textielprodukten, wat - zoals de rapporteur overigens toegeeft - rampzalige gevolgen zal hebben voor de betrokken sector in Europa. Voorts zijn we het niet eens met het verzoek van de rapporteur om de onderhandelingen over de liberalisering van de sector telecommunicatie ten spoedigste af te ronden en nieuwe onderhandelingen over de vrijmaking van het zeevervoer - en het stelsel van directe internationale investeringen - op gang te brengen. Zulke voorstellen zijn volledig in strijd met onze opvattingen over de internationale handel, veronachtzamen de tragische gevolgen van de overeenkomsten van Marrakech voor de volken en economieën van de minder ontwikkelde landen en houden een grote bedreiging in voor de werknemers overal ter wereld.

De Voorzitter
De stemming is gesloten.
(De vergadering wordt te 14.10 uur onderbroken en te 16.00 uur hervat)

Vredesproces in het Nabije Oosten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0351/96) van de heer Colajanni, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het vredesproces in het Midden-Oosten.

Colajanni
Mijnheer de Voorzitter, de afgelopen jaren heeft het Europees Parlement het begin en later de ontwikkelingen van het vredesproces voortdurend op de voet gevolgd. Achterliggende gedachte daarbij was altijd de vrede, de onderhandelingen en het akkoord te steunen. Aan dit onderwerp heeft het Europees Parlement volgens mij de meeste aandacht besteed. Het heeft zijn steun gehecht aan de aanzienlijke inspanningen van de Europese Unie om het bestaan van het Palestijnse bestuur te waarborgen, het heeft niet geschroomd de Israëlische regering te bekritiseren toen deze de hulp leek te dwarsbomen, en de Palestijnen te bekritiseren toen bleek dat ze niet doortastend genoeg tegen de terroristische groeperingen optraden. Het Europees Parlement heeft gezorgd voor controle op de verkiezingen in Palestina en heeft daarmee de goedkeuring van zowel de Palestijnen als de toenmalige Israëlische regering geoogst. En zo kan ik nog wel een tijdje doorgaan met het opsommen van de activiteiten, de bewijzen van aandacht, de constructieve standpunten van het Europees Parlement.
Wat ik wil zeggen is dat er in het Parlement een standpunt is gerijpt, een houding waarover is nagedacht en die een breed draagvlak heeft, en dit standpunt wordt dacht ik in de resolutie van vandaag verwoord. De resolutie geeft aan dat het Parlement het vredesproces wil ondersteunen op een moeilijk, zeer moeilijk moment, waarbij het zijn vertrouwen uitspreekt in het "land voor vrede" -beginsel, en het standpunt inneemt dat de akkoorden van Oslo dienen te worden uitgevoerd.
Deze weg is volgens ons de enige keuze, als we tenminste niet willen dat er nieuwe slachtoffers onder zowel de Israëliërs als de Palestijnen vallen. Deze tekst spreekt verder voor zich, daar hoef ik niets over te zeggen; in de resolutie komen - dat moet gezegd - ook andere conflicten of geschillen in de regio aan de orde, die verband houden met het Israëlisch-Palestijnse conflict.
Juist omdat er zo'n vaste gemeenschappelijke overtuiging bestaat, is het merendeel van de amendementen die de verschillende fracties op mijn verslag hebben ingediend een verbetering of een toelichting, en zijn deze wat mij betreft bijna allemaal acceptabel; als ik tegen een bepaald amendement ben, is dat alleen maar omdat er een betere formulering wordt voorgesteld of reeds bestaat.
Overigens staan wij niet alleen in onze bezorgdheid. Uit een onlangs gehouden opiniepeiling, die dezer dagen in de Israëlische kranten is gepubliceerd, blijkt dat 48 % van de ondervraagden in Israël vindt dat Israël niet op de goede weg zit, terwijl 37 % de tegenovergestelde mening is toegedaan of geen mening heeft. Dat was een paar maanden geleden wel anders. Ook het Israëlische volk kent dus deze bezorgdheid.
Dit moet iedereen toch aan het denken zetten, en eigenlijk richten wij ons tot het Israëlische volk met de oproep zijn leiders de juiste weg aan te wijzen; dat is die van de onderhandelingen, een akkoord, van de naleving van de akkoorden van Oslo; dat is de enige manier om de strijd met het alom tegenwoordige terrorisme aan te binden en iedereen die vrede wil een hart onder de riem te steken.
Ik juich de inspanningen van de trojka in de regio van harte toe: ik weet dat zij belangrijke, vruchtbare contacten heeft, maar daarover zal de commissaris wel vertellen.
Het lijkt me van belang dat de onderhandelingen over Hebron zijn heropend, als ik de informatie van de Amerikaanse ambassade in Tel Aviv tenminste goed heb begrepen, ook al maak ik me zorgen over het feit dat de Israëlische regering weliswaar bereid lijkt over Hebron te onderhandelen, maar geen toezeggingen lijkt te willen doen voor de volgende fasen van de tenuitvoerlegging van de Oslo-akkoorden. Dit baart ons zeker zorgen, en ik vind het tevens zorgwekkend dat men zich in Syrië, Jordanië en Egypte algemeen distantieert van de vooruitzichten die de leiders van deze landen toch net zo goed hebben gewild en gesteund en waar sommigen van hen ook een politiek belangrijk aandeel in hebben gehad; ik doel nu op het vredesproces.
We moeten het vertrouwen in het vredesproces zien te herstellen, en ik hoop dat het Parlement hier een bijdrage aan zal leveren door deze resolutie met een grote meerderheid aan te nemen.

Mitchell
Mijnheer de Voorzitter, in de voorbije paar dagen heeft de Ierse vice-premier en minister van Buitenlandse Zaken, de heer Dick Spring, een ministeriële trojka geleid naar de regio en een bezoek gebracht aan Syrië, Jordanië, Gaza en Egypte. Het bezoek culmineerde in de opening van de Economische Conferentie van het Midden-Oosten en Noord-Afrika in Cairo waar de trojka ook een ontmoeting heeft gehad met de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Levi.
Een van de belangrijkste taken van trojka, afgezien van het feit dat de Unie wilde aantonen bijzonder betrokken te zijn bij het vredesproces, was dat deze de regionale partijen wilde uitleggen wat de belangrijkste redenen waren voor de Unie om haar speciale gezant aan te stellen en om met hen de tenuitvoerlegging te bespreken van zijn mandaat.
Het geweld dat in Jeruzalem eind september opflakkerde heeft nog eens aangetoond dat de voortzetting van het vredesproces in het Midden-Oosten geen vanzelfsprekende zaak is. Zoals de heer Spring op de MENAConferentie heeft gezegd is de Unie net zo goed een vriend in slechte tijden als in goede tijden en onze betrokkenheid bij het proces zal net zo lang duren als nodig is en er een rechtvaardige, alomvattende en duurzame vrede totstandkomt in het Midden-Oosten.
De trojka is begonnen met een bezoek aan Syrië waar men een ontmoeting heeft gehad met president Assad en de Syrische minister van Buitenlandse Zaken. President Assad heeft het strategische besluit voor vrede van Syrië en de bereidheid van het land om de onderhandelingen met Israël weer te hervatten, bevestigd. Hij was verheugd over de rol van de Europese Unie en over de aanstelling van de gezant. Hij was het eens met het standpunt van de Europese Unie dat onze inspanningen die van de Verenigde Staten moeten aanvullen.
In Jordanië heeft de trojka een ontmoeting gehad met koning Hoessein en met kroonprins Hassan, die te kennen gaf hevig verontrust te zijn over de toekomst van het vredesproces en die bijzonder verheugd was over de inspanningen van de Europese Unie om daar een grotere rol in te spelen. De koning heeft ook de noodzaak benadrukt om de regionale inspanningen die het vredesproces kunnen versterken, te intensiveren, met name het Barcelona-proces en het multilaterale pad van het vredesproces.
In Gaza heeft de trojka een ontmoeting gehad met president Arafat. De president zei dat hoewel er met de onderhandelingen over Hebron en daarmee verband houdende kwesties geen vorderingen waren gemaakt sedert zijn bezoek aan Dublin op 29 en 30 oktober, deze wel intensief werden voortgezet. Hij deed een beroep op de Unie om als mede-ondertekenaar van de interimovereenkomst een rol te vervullen in de arbitrage tussen de Israëli's en de Palestijnen. De trojka heeft de heer Arafat verzekerd dat de Unie vastbesloten is om de akkoorden van Oslo volledig en onmiddellijk ten uitvoer te leggen.
Met betrekking tot het voorstel van president Arafat inzake de bemiddeling zou ik alleen graag willen opmerken dat het mandaat van de gezant van de Verenigde Naties voorziet dat hij, als dit verzoek geformuleerd wordt, een bijdrage kan leveren aan de tenuitvoerlegging van de internationale overeenkomsten die tussen de partijen gesloten worden en langs diplomatieke weg met hen kan onderhandelen ingeval de bepalingen van deze overeenkomsten niet worden nageleefd en dat er ter zake mogelijk een toekomstige rol voor de Europese Unie is weggelegd.
In Egypte heeft de trojka een ontmoeting gehad met president Moebarak, met de minister van Buitenlandse Zaken Amr Musa, de secretaris-generaal van de Arabische Liga Meguid en de Israëlische minister van Buitenlandse Zaken Levi, die ook aanwezig was op de MENA-Conferentie. President Moebarak gaf te kennen zeer verontrust te zijn over de achteruitgang van het vredesproces en het gevaar voor toenemend extremisme voor de gehele regio. Zowel president Moebarak als minister van Buitenlandse Zaken Amr Musa juichten de wens van de Unie om een grotere rol in het vredesproces te spelen, toe, die zij beschouwden als een aanvullding op de rol van de Verenigde Staten. Secretaris-generaal Meguid benadrukte dat de Arabische landen een strategische verbintenis ten aanzien van de vrede zijn aangegaan.
Ik ben blij u te kunnen mededelen dat de trojka in Cairo ook een goede en constructieve ontmoeting heeft gehad met de heer Levi, ook al was een bezoek aan Israël jammer genoeg niet mogelijk wegens het standpunt van de Israëlische regering met betrekking tot het beleid van de Europese Unie inzake Jeruzalem, zoals gebleken is uit onze bezoeken aan Orient House.
De ontmoeting met minister van Buitenlandse Zaken Levi vond plaats voor de MENA-Conferentie en de trojka heeft benadrukt dat er spoedig vooruitgang geboekt dient te worden met de onderhandelingen. Hij benadrukte de bereidheid van de Unie om nauw met Israël en de andere partijen samen te werken om de moeilijkheden in het vredesproces te overwinnen.
De trojka heeft ook het belang benadrukt van economische vooruitgang voor de Palestijnen, gezien het verwoestende effect dat de afgrendelingen hebben op de Palestijnse economie.
De heer Levi heeft de verbintenis van Israël om de akkoorden van Oslo na te leven, bevestigd. Hij was verheugd over de aanstelling van de gezant van de Europese Unie en benadrukte zijn bereidheid om nauw samen te werken met ambassadeur Moratinos, op voorwaarde dat de Unie niet zou proberen om de onderhandelingen tussen de partijen te dwarsbomen.
Aan het einde van het bezoek heeft de heer Spring de MENA-Conferentie toegesproken die tot doel heeft de regionale samenwerking en het vredesproces te ondersteunen. In zijn toespraak deed hij een beroep op de partijen om zich te blijven beroepen op de geest van Madrid en Oslo en om verder te gaan op de weg naar het gemeenschappelijk doel voor een rechtvaardige, duurzame en alomvattende vrede voor de gehele regio op basis van alle desbetreffende resoluties op de Veiligheidsraad en het beginsel land voor vrede.
In het geheel genomen heeft de Unie goede redenen om verheugd te zijn over de resultaten van het bezoek van de trojka. Alle partijen juichten een grotere Europese rol en de aanstelling van een gezant van de Europese Unie toe. Wij hopen dat het bezoek van de trojka en de gezant van de Europese Unie zullen bijdragen tot het herstel van de zo hard nodige impuls voor het vredesproces.
De aanstelling van de speciale gezant van de Europese Unie is een verdere zeer belangrijke ontwikkeling. De informele Europese Raad in Dublin op 5 oktober overwoog dit voorstel en op 25 oktober bevestigde de Raad van Algemene Zaken het mandaat voor de gezant en stelde hij daarvoor ambassadeur Moratinos van Spanje aan. Krachtens de bepalingen van het mandaat van de gezant moet hij allereerst met alle betrokken partijen een nauw contact totstandbrengen en handhaven teneinde samen met hen te werken aan het versterken van het vredesproces. Hij zal ook samenwerken met andere landen van de regio, de Verenigde Staten en andere belanghebbende partijen, alsmede met internationale organisaties. Hij is gemandateerd om de vredesonderhandelingen tussen de partijen te volgen en om advies en andere goede diensten van de Europese Unie te verstrekken, mochten de partijen hierom verzoeken. Ook zal hij toezicht houden op de acties van beide kanten die het resultaat van de onderhandelingen over de permanente status zouden kunnen schaden.
Bovendien zal de gezant alles doen wat in zijn mogelijkheden ligt om de naleving van de grondregels van de democratie te bevorderen, waaronder de eerbiediging van de mensenrechten en de naleving van de wet. Naar verwachting zal de gezant in een unieke positie zijn om verslag uit te brengen aan de Europese Unie over de mogelijkheden voor interventies in het vredesproces door de Europese Unie en over de beste manier om de initiatieven van de Europese Unie en verdere kwesties die met het vredesproces in het Midden-Oosten verband houden na te streven, waaronder de politieke aspecten van relevante ontwikkelingsprojecten van de Europese Unie.
Toen Ierland het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie op zich nam, hebben wij gezegd dat het vredesproces in het Midden-Oosten een van de allerhoogste prioriteiten van de Europese Unie dient te zijn. Wij hebben die verantwoordelijkheid niet ontweken en het doet mij genoegen om in dat verband melding te kunnen maken van enige vorderingen.

Marín
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met deze resolutie van het Europees Parlement over het vredesproces in het Midden-Oosten, die gebaseerd is op het uitstekende en volledige verslag van de heer Luigi Colajanni. Zoals de voorzitter van de Raad, de heer Mitchell, al heeft aangegeven, lijdt het geen twijfel dat er in dit debat en in deze resolutie een hele reeks fundamentele vraagstukken met betrekking tot de toekomst van de regio worden aangesneden.
Namens de Commissie zou ik hierover het een en ander willen opmerken. Ten eerste enig commentaar op de economische hulp van de Europese Unie aan het vredesproces. Zoals u weet - hierop wordt gewezen in het verslag -, is er op de Europese Raad van Korfoe, en nadien op die van Essen en van Cannes, een heel pakket politieke, economische, financiële en handelsbetrekkingen opgesteld, waardoor het Middellandse-Zeegebied en de zuidgrens van de Europese Unie een belangrijker rol zijn gaan spelen voor de Unie, zodat we, dankzij de nauwe band die ontstaan is, in staat zijn de oprichting van een zone van vrede en stabiliteit in het MiddellandseZeegebied veilig te stellen. Dit proces werd definitief bekrachtigd op de Conferentie van Barcelona van november 1995, waar de grondslagen werden gelegd voor deze toekomstige samenwerking aan de zuidgrens van de Unie.
De Commissie heeft de aanzet gegeven tot deze politieke ontwikkelingen, en ik kan u zeggen dat we op het ogenblik, ten behoeve van de Palestijnse Autoriteit, over de euromediterrane associatie-overeenkomst in onderhandeling zijn met de Organisatie voor de Bevrijding van Palestina, wat betekent dat we de Palestijnen een positie toekennen die vergelijkbaar is met die van andere landen die al dergelijke associatie-overeenkomsten met ons hebben gesloten. Vanwaar die precisering? Vanwege de economische steun die we in toenemende mate aan deze regio verstrekken, want zoals u weet, is de bijdrage van de Europese Unie veruit de belangrijkste: wij nemen 53 % van de totale financiële hulp die de afgelopen jaren aan het gebied verleend is, voor onze rekening. De Europese Unie heeft de hulp niet alleen toegezegd, maar ze heeft ook werkelijk al meer dan 80 % van die steun uitgekeerd, wat zeker niet geldt voor andere financiële en politieke partners die bij het vredesproces betrokken zijn.
Daarmee kom ik weer bij de rol die de Europese Unie kan spelen, niet alleen als voornaamste partner, in de regio, op economisch, financieel en handelsgebied, maar ook door onze bijdrage, voor zover die binnen onze vermogens ligt, aan de pogingen het vredesproces op bevredigende wijze tot een einde te brengen. Naar mijn mening is er belangrijke vooruitgang geboekt; onlangs zijn er, zoals de voorzitter van de Raad, de heer Mitchell al zei, een aantal stappen gezet op het politieke vlak - de top van Florence, het standpunt van de Raad in Luxemburg, de resolutie die de staatshoofden en regeringsleiders in Dublin hebben aangenomen - waardoor het politieke standpunt van de Unie als geheel ten aanzien van de situatie in de regio langzaam maar zeker vaste vormen begint aan te nemen.
Hoe is die situatie? Zoals de heren Mitchell en Colajanni al gezegd hebben, levert het vredesproces voor alle partijen eigenlijk alleen maar risico's op indien de akkoorden van Oslo niet worden nageleefd. Dat is de sleutel van het probleem. We begrijpen heel goed dat de nieuwe Israëlische regering enige tijd nodig heeft gehad om zich op de situatie in te stellen, en om vredesakkoorden ten uitvoer te leggen die zij, toen zij nog in de oppositie zat, fel heeft bekritiseerd. Naar ons idee heeft die aanpassingsperiode nu echter lang genoeg geduurd, en mag een probleem van tijd niet een inhoudelijke kwestie worden. De akkoorden van Oslo moeten ten uitvoer worden gelegd. Er kan niet opnieuw worden onderhandeld over de Oslo-akkoorden. Pacta sunt servanda: dat is de enige manier waarop het vredesproces daadwerkelijk en naar behoren kan worden voortgezet.
Wat we dus door middel van een politieke dialoog moeten proberen - en dat is ook wat de trojka gedaan heeft, onder leiding van de voorzitter van de Raad, de heer Dick Spring, waarvan ik ook deel heb uitgemaakt -, is de betrokken partijen ervan te overtuigen dat zij confrontaties moeten vermijden en het wantrouwen moeten trachten te overwinnen, en dat de dialoog weer op gang moet worden gebracht waarbij hetgeen reeds is overeengekomen gerespecteerd wordt, op grond waarvan oplossingen kunnen worden gezocht voor de bestaande problemen.
In politieke termen gezegd, moeten er wat dit betreft twee punten worden benadrukt om het naar ons idee evenwichtige standpunt van de Unie te handhaven: in de eerste plaats dat uit de opstelling van de Europese Unie en van de Commissie, en uit het verslag van de heer Colajanni en de daarop ingediende amendementen duidelijk blijkt, dat zij steeds opnieuw stellen en bevestigen dat Israël recht heeft op veiligheid . Welnu, de veiligheidskwestie mag in geen geval leiden tot het economisch failliet van de Gaza-strook en de Westelijke Jordaanoever. De Commissie acht het een absolute vereiste voor de vrede, dat de belemmeringen rond het economische programma, dat we - vanwege het sluiten van de grenzen - nog niet ten uitvoer hebben kunnen leggen, geleidelijk aan worden opgeheven, zodat Palestina in de toekomst in economisch opzicht een haalbare kaart wordt. Want als die economische ontwikkeling achterwege blijft, dan wordt het heel moeilijk om het vredesproces voort te zetten. Wij denken dat er haast achter moet worden gezet zodat de gemaakte afspraken inderdaad worden nageleefd, omdat er anders een groter gevaar dreigt, namelijk dat de extremisten die aan beide zijden - zowel aan Israëlische als aan Palestijnse zijde - bestaan, uiteindelijk degenen zijn die op korte termijn een slaatje weten te slaan uit de situatie, door middel van geweld en terroristische acties, die dan naderhand eventueel kunnen worden gebruikt als argument om de tenuitvoerlegging van het vredesproces te vertragen. Naar mijn idee is dat een reëel gevaar.
De Raad heeft onlangs besloten een speciale afgezant voor het Midden-Oosten te benoemen, en wel de heer Moratinos, een benoeming die bij ons in de Commissie bijzonder wordt toegejuicht vanwege het professionele niveau van deze ambassadeur. We hebben ons tot zijn beschikking gesteld, en we zullen alles in het werk stellen opdat de missie van deze speciale afgezant het verwachte succes oplevert.
Tot slot dan nog een kwestie die verband houdt met de democratie en de rechten van de mens zoals die aan beide zijden worden nageleefd. Ook op dit vlak moeten we aan een evenwichtige benadering vasthouden, en de trojka heeft president Arafat zonder omwegen het probleem voorgelegd van de democratisering van het Palestijnse systeem. Er hebben inderdaad democratische verkiezingen plaatsgevonden - de heer Colajanni is van hiervan goed op de hoogte, net als sommige andere afgevaardigden hier, want hij was daar als waarnemer -, die een hele stap vooruit betekenden, maar nu moet het Palestijnse politieke bestel nog gedemocratiseerd worden. De rechten van de mens moeten worden geëerbiedigd in Palestina, dat is duidelijk. Maar door het optreden van elementen van het Israëlische leger en de Israëlische politie, is ook in Israël sprake van schendingen van de mensenrechten. Daarom moeten we ook op dit vlak het evenwicht zien te bewaren, en van beide partijen te eisen dat zij de rechten van de mens naleven.
Naar mijn mening verkeert de Europese Unie in de omstandigheden om een neutraler en evenwichtiger standpunt in te nemen in het conflict tussen de verschillende partijen, door middel van onze economische bijstand. Met de associatie-overeenkomst die we al met Israël hebben gesloten, en met die welke op zeer korte termijn met de Palestijnen gesloten wordt, zal het mogelijk zijn om een politieke dialoog op te zetten die het vredesproces enorm ten goede kan komen, maar op één voorwaarde: dat de afspraken worden nagekomen. Dat is de sleutel waarmee de dialoog weer op gang kan worden gebracht, en hopelijk zo snel mogelijk, want als dat niet gebeurt, dan zullen anderen hierbij garen weten te spinnen. Dat wil zeggen: degenen die geweld voorstaan, de extremisten. Ik vraag me serieus af of het niet hoog tijd is dat beide partijen aan tafel gaan zitten om zonder talmen naar oplossingen te zoeken, op basis van wat op papier staat, wat door beide partijen ondertekend is, en wat zij ook moeten aanvaarden.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten zou ik het verslag van de heer Colajanni willen ondersteunen. Waarom? Omdat de Europese Unie wezenlijk bij het vredesproces in het Midden-Oosten betrokken is.
Met het welnemen van mijnheer de voorzitter van de Raad en mijnheer de commissaris zou ik, na hun verklaringen te hebben aangehoord, willen zeggen dat ik de indruk heb, dat wij in dit vredesproces nog steeds het onderwerp zijn van een veto dat de Israëlische regering over ons heeft uitgesproken; ik zou graag willen weten, of minister Levy zijn uitspraak dat de Europese Unie in dit vredesproces alleen maar hoeft te betalen en er verder het zwijgen toe moet doen, nog gecorrigeerd heeft. Wij moeten niet alleen betalen, maar ook een beslissende bijdrage leveren aan het vredesproces, en wel om drie redenen die ik u nu ga geven.
De eerste reden, van ethisch-historisch aard, is dat Europa historisch gezien verplichtingen heeft ten opzichte van de Israëli's en de Arabieren, iets waarvan wij Spanjaarden zeker doordrongen zijn, evenals een zekere geschiedschrijver, Benjamin Netanyahu, die een van de beste boeken over de Inquisitie in Spanje geschreven heeft, en die, toevallig, de vader is van de huidige premier, en die volgens Simon Peres degene is die hem van de absolute eenzaamheid van het Joodse volk overtuigd heeft.
Naar mijn mening dienen we ons in dit verband, zoals mijnheer de commissaris ook gezegd heeft, duidelijk voorstander te tonen van een proces van verzoening; wijzelf zijn immers het product van verzoeningspogingen. Maar als we erkennen dat Israël het recht heeft op een bestaan binnen veilige grenzen, dan moeten we ook erkennen dat de Palestijnen recht hebben op een vaderland. Het volk van Israël heeft er niet voor niets gedurende 2.000 jaar naar gesmacht om terug te keren naar zijn land. Daarom is het zaak dat wij een evenwichtige benadering nastreven, en dat is wat de Europese Unie ook heeft gedaan, sinds de Verklaring van Venetië tot en met de twee voornaamste ontwikkelingen die bepalend zijn geweest voor dit proces: de Conferentie van Madrid, en de Oslo-akkoorden.
Een tweede reden is de veiligheid. Zolang het conflict tussen Arabieren en Israëli's blijft voortduren, is het onmogelijk om van het Middellandse-Zeegebied tot een regio om te vormen waarin samenwerking en veiligheid hand in hand gaan. Eén jaar na de Conferentie van Barcelona mag ik u er wellicht aan herinneren, dat het daar voor het eerst was dat Israëli's, Palestijnen en Syriërs samen om tafel gingen zitten om concrete kwesties te bespreken. Op die weg moet worden verder gegaan, en ik zou de commissaris willen oproepen aan deze koers vast te houden.
De derde reden heeft te maken met het feit dat wij wel meer hulp geven dan wie dan ook, dat wij intensiever handel drijven met dit gebied dan anderen doen, maar daar staat tegenover dat Israël probeert, in aanmerking te komen voor bevoorrechte handelsbetrekkingen met de Europese Unie, naar het voorbeeld van de EVA-landen. Naar mijn idee zou dit Israël eveneens moeten prikkelen zich te bezinnen over zijn positie ten opzichte van ons, niet alleen in die zin dat de afspraken worden nagekomen - ik ben het wat dat betreft eens met commissaris Marín, namelijk dat pacta sunt servanda -, maar ook om ervoor te zorgen dat wij in dit proces, waarbij we ons betrokken voelen en waarin we eveneens een rol spelen, een actieve bijdrage kunnen leveren aan de totstandkoming van de vrede.
Ik vind de benoeming van ambassadeur Moratinos goed nieuws. Ik wens hem en u allen veel geluk.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik wens de heer Colajanni geluk met zijn uitstekend verslag, en dank commissaris Marín die heeft gewezen op de constructieve initiatieven van de Commissie ter bevordering van het vredesproces in het Midden-Oosten - een onderwerp dat al vaak in de vergadering aan de orde was en terecht is uitgegroeid tot de belangrijkste prioriteit van het gemeenschappelijk buitenlands beleid. Mijn dank gaat ook uit naar Raadsvoorzitter Mitchell die ons vandaag heel veel en interessante dingen heeft meegedeeld, wat in het verleden niet steeds het geval was.
Om echt resultaten in het Midden-Oosten te bereiken, moeten we bij de vaststelling van het externe beleid van de Unie zeker met het volgende rekening houden.
Ten eerste, het vredesproces moet resulteren in een rechtvaardige en duurzame oplossing van het probleem in het Midden-Oosten die door alle betrokkenen wordt aanvaard en uiteraard voorziet in een daadwerkelijk vaderland voor de Palestijnen.
Ten tweede, het proces moet oog hebben voor de regeling van concrete materies als het toekomstig statuut van de steden Jeruzalem en Hebron en het verdere lot van de kolonisten. We hopen dat de talrijke inlichtingen die ons hieromtrent bereiken en een spoedige oplossing van die problemen in het vooruitzicht stellen, worden bewaarheid.
Ten derde, we moeten aanvaardbare beleidsvormen uitstippelen voor de andere landen in de regio - met name Syrië, Libanon en Jordanië - en passende betrekkingen met die landen aanknopen.
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het verheugt me dat de Raad eindelijk een Europees bemiddelaar voor het Midden-Oosten heeft aangesteld, wat niet betekent dat ik het eens ben met de wijze waarop het besluit terzake is genomen. Daar een essentiële taak voor Europa in het Midden-Oosten is weggelegd, moet het Parlement niet alleen voor het verslag van de heer Colajanni stemmen maar ook in de toekomst alles in het werk stellen om de politieke rol van de Unie in de regio te versterken.

Carrère d'Encausse
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, al bijna een halve eeuw lang wordt het internationale gebeuren versluierd door het Oost-West-conflict en door de conflicten in het Midden-Oosten. Nu is de Koude Oorlog alleen nog maar een herinnering uit het verleden en er is hoop ontstaan op een echte vrede in het Midden-Oosten.
De akkoorden van Washington van december 1993 en de uitwerking van een vredesplan getuigen van een diepgewortelde wil om een einde te maken aan een conflict waarvan men dacht dat het eeuwig zou duren. Om die reden is het begin van de vrede dan ook zo beslissend. Het vredesproces verloopt met horten en stoten en de crisis die zich onlangs in Jeruzalem heeft afgespeeld, wekt dan ook een legitieme onrust op. Maar in een dergelijk delicaat vredesproces is het belangrijk zich niet mee te laten slepen door emoties en de huidige situatie en de geboekte vooruitgang koelbloedig te bekijken om zo de toekomst beter te kunnen ontcijferen.
Als men verder kijkt dan de recente crisis, roept de houding van de nieuwe Israëlische autoriteiten enkele vragen op. Verkozen met een programma dat gebaseerd was op een krachtige tegenstand tegen de concessies die de Palestijnen waren gedaan, heeft de nieuwe meerderheid en haar leider ervan ongerustheid gewekt in Palestina en nog veel meer in de internationale gemeenschap. Heeft Netanyahu door hoofdzakelijk op de veiligheid van de volkeren van Israël te hameren, de gegevens van het probleem echt gewijzigd? Als men hier bevestigend op antwoordt en als men ervan uitgaat dat de akkoorden van Oslo niet meer gelden, dan vergeet men de fundamenten van de actie van de beschaafde landen. Voor de rechtsstaten is het principe pacta sunt servanda onaantastbaar en de gesloten akkoorden verbinden de staat en niet de ene of andere regering.
De Israëlische regering kan vanzelfsprekend een tijdje wachten maar zij is wel - en niemand heeft het recht te veronderstellen dat zij dit niet weet - gebonden aan de verplichtingen die zij in naam van Israël is aangegaan. Bovendien heeft het vredesproces hoop doen ontstaan in het bewustzijn van allen in Israël en aan Palestijnse zijde. Deze hoop is vanaf nu de bron voor de vredesgezinde mentaliteit. Een stap achteruit gaan, de mensen weer in de richting van het terrorisme duwen, in de richting van de blinde haat is nauwelijks voorstelbaar. De verworvenheden van de vrede bestaan, dat staat vast. Zij zijn het resultaat van de toenaderingspogingen van iedere in het conflict betrokken partij.
Aan verschillende kanten is er veel moed en scherpzinnigheid voor nodig geweest en de huidige crises kunnen deze aspecten niet wegvagen. Het eerste positieve aspect van deze wederzijdse inspanningen om rancuneuze en haatgevoelens te overheersen is de erkenning van de ander. Als men daaraan de verkiezing van de raad en de voorzitter van de Palestijnse Autoriteit, het vredesverdrag tussen Israël en Jordanië en de terugtrekking van de Israëlische troepen uit de belangrijkste steden van de Westelijke Jordaanoever voegt, kan men slechts de bestaande kloof vaststellen tussen de situatie van vóór de akkoorden van Oslo en de situatie van nu, ondanks de moeilijkheden en de vertraging van het vredesproces.
Er is geen alternatief voor het aangenomen principe van "vrede voor grondgebieden" , behalve de terugkeer naar een klimaat van terreur en oorlog. Dit is ondenkbaar nu men aan weerszijden begonnen is om te denken in termen van vrede en wederzijdse veiligheid. De tijd van de haat is verstreken, maar men kan evenmin het idee van een koude vrede in de regio aanvaarden. Dit zou de huidige situatie schaden en van de vrede een verloren gegane droom maken in plaats van een dynamisch proces dat, ondanks alle moeilijkheden, de toekomst in het MiddenOosten moet vormgeven.
De dialoog moet zo spoedig mogelijk weer worden aangeknoopt en in deze trend worden voortgezet. Wij mogen niet vergeten dat het na tientallen jaren conflict, moeilijk is om de vrede te herstellen, om de volkeren samen te laten leven. Op ieder moment kan dit proces op losse schroeven worden gezet en nochtans zorgt iedere verworvenheid, iedere vooruitgang ervoor dat het stopzetten van dit proces onwaarschijnlijker wordt, zelfs als de opbouw van de vrede gedurende een bepaalde tijd heel broos blijft.
Elk van de partijen moet dan ook trachten de provocaties te vermijden die de extremisten aan alle kanten en met alle mogelijke middelen tot uiting brengen. Omdat de vrede moeilijk te bereiken is, omdat hartstocht dit proces bezielt en de vooruitgang afremt, is het noodzakelijk om een beroep te doen op de goede wil, op de goede diensten van een bemiddelaar die het vertrouwen van de tegenover elkaar staande partijen geniet. De Europese Unie is bekwaam om meer dan ooit actief aan dit proces deel te nemen, maar hiertoe moet zij onpartijdig zijn, en zij moet boven alle verdenkingen staan dat zij naar de ene of andere kant zou buigen.
De aan ons voorgelegde tekst komt absoluut niet met deze vereiste overeen. Ik hoop dat het Parlement zich bij de stemming met zijn gebruikelijke wijsheid inspant om dit verslag het noodzakelijke evenwicht te verlenen door middel van amendementen die de rapporteur reeds lijkt te accepteren en waarbij mijn fractie zich zou kunnen aansluiten.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, de situatie in het Midden-Oosten is moeilijk te voorspellen. Het ene moment staat Jeruzalem in brand, het andere moment wordt er weer gesproken over een mogelijke oplossing over Hebron. Een resolutie van dit Parlement kan natuurlijk ieder moment worden aangepast.
Beide partijen moeten worden aangemoedigd om het vredesproces voort te zetten. Met de komst van de nieuwe Israëlische premier is het proces een tijd lang in de ijskast gestopt en ik zie voorlopig nog niet dat die kast opengaat. Nu lijken er weer signalen van beweging in de juiste richting te zijn. De uitbouw van de bestaande nederzettingen blijft een probleem dat moet worden opgelost.
Dit Parlement moet niet de wet en de oplossingen willen voorschrijven aan beide partijen. Wij hier in dit Parlement, ook de rapporteur niet, zitten op de stoel van de onderhandelaars. Wij kunnen slechts de omringende omstandigheden beïnvloeden. Een uitgebalanceerd verslag is daarvoor het juiste instrument, maar om dat te bereiken moeten er nog een aantal wijzigingen worden doorgevoerd en factuele fouten uit het verslag worden gehaald. Ik hoop dat we daarin slagen. Ik ben wel zeer tevreden met datgene wat commissaris Marín heeft gemeld, want dat vond ik echt een evenwichtig verhaal.
Ik hoop dat de Unie een rol kan spelen in het vredesproces. Het Barcelona-proces is daar een van de instrumenten voor. Daarnaast moet de Unie er zoveel mogelijk aan doen om een eensluidende consistente houding aan te namen. Het recente bezoek van de trojka aan de partijen in het vredesproces is zeer nuttig geweest. Laten wij daarop voortbouwen door ook een evenwichtige boodschap van dit Parlement uit te laten gaan.

Carnero González
Mijnheer de Voorzitter, de crisis waarin het vredesproces in het MiddenOosten verkeert, vraagt om een slagvaardige en gecoördineerde politieke actie van de Europese Unie waardoor de huidige patstelling kan worden doorbroken.
Een politieke actie van de Europese Unie waarbij naar ons idee moet worden uitgegaan van de overtuiging, dat er alleen vrede kan worden bereikt in het Midden-Oosten wanneer er voor het Palestijnse vraagstuk een eerlijke en duurzame oplossing gevonden is, die in overeenstemming is met de internationale resoluties en die berust op het principe: land voor vrede.
Ondanks hun duidelijke tekortkomingen en gebreken zijn de Oslo-akkoorden op het ogenblik de beste weg om duurzame vrede in deze regio te bereiken. Daarom dient de Europese Unie er bij de Israëlische regering op aan te dringen, dat zij de termijnen zoals vastgelegd in de Oslo-akkoorden strikt naleeft, en het provocatieve en waaghalzerige beleid opgeeft dat sinds diens verkiezing is ingevoerd door premier Benjamin Netanyahu, die als eerste verantwoordelijk is voor het kritieke punt waarop het vredesproces beland is, en natuurlijk ook voor bloedige gebeurtenissen zoals die welke zich eind september hebben voorgedaan.
De Europese Unie dient van de Israëlische autoriteiten te eisen, dat zij het beleid laten varen dat gericht is op uitbreiding van de nederzettingen en de illegale bezetting van land. Verder dient zij van de regering te eisen dat Israël zich terugtrekt uit Hebron, dat zij de grenzen opent van de gebieden die onder de Palestijnse Nationale Autoriteit ressorteren, en dat zij alle Palestijnen vrijlaat die zich thans zonder reden en tegen alle rechten van de mens in, gevangen zitten.
De Europese Unie dient niet alleen langs politieke weg druk uit te oefenen op Israël, maar ook langs economische weg, want in de onderhandelingen van Oslo was en is er een sterke partij én een zwakke partij, en als je een situatie in evenwicht wilt brengen, dan betekent dat bij onderhandelingen dat je ook de zwakke partij moet ondersteunen.
Daarom verzoeken wij de Raad en de Commissie, de tenuitvoerlegging van het interim-handelsakkoord en de begeleidende maatregelen die de Gemeenschap en de staat Israël zijn overeengekomen en die sinds 1 januari 1996 van kracht zijn, worden opgeschort. Voorts zijn wij van oordeel, dat de nationale parlementen het associatieakkoord met Tel Aviv niet eerder moeten bekrachtigen dan wanneer de heer Netanyahu besluit, de akkoorden van Oslo na te leven.
Wij zijn verheugd over de benoeming van ambassadeur Moratinos als de speciale afgezant van de Unie; naar onze mening dient de Europese Unie in het Midden-Oosten een geheel eigen politieke koers te varen, zelfstandig en onafhankelijk, en als zij al met de Verenigde Staten samenwerkt, dan in geen geval vanuit een ondergeschikte positie. Dat is de koers die op de Conferentie van Barcelona is uitgezet, dat is de weg die de Unie dient te bewandelen om vrede in het Middellandse-Zeegebied te brengen, een vrede die alleen dan een feit zal zijn wanneer er een Palestijnse staat bestaat met Oost-Jeruzalem als hoofdstad, wat zonder enige twijfel de beste garanties biedt voor de veiligheid van Israël. Maar dat betekent niet dat we andere kwesties mogen verwaarlozen, zoals het feit dat Israël geheel onwettig een deel van Zuid-Libanon bezet houdt, en dat het resolutie 435 van de VN-Veiligheidsraad niet naleeft, dat het zich ook de Golan-hoogte heeft toegeëigend, en dat Israël een kernmacht is zonder dit te willen erkennen.
Laten we de pacifisten van beide zijden ondersteunen, en alle extremisten isoleren, maar laten we er vooral duidelijk over zijn dat de grote verantwoordelijke van deze crisis de Israëlische regering is.

Gahrton
Mijnheer de Voorzitter, het is uitstekend dat er op dit moment zo'n grote eenstemmigheid heerst inzake een gerechtvaardigde, harde en zware kritiek op Israël. Toen die kritiek zo'n 10-15 jaar door enigen van ons werd geleverd, werd die als leugenachtige antisemitische propaganda beschouwd. Deze kritiek is zeer juist, maar tegenwoordig is er nog een ander probleem, namelijk de democratie in Palestina. Zonder democratie in Palestina kan er ook geen vrede komen. Als Palestina zich ontwikkelt in de richting die de Palestijnse Edward Saïd zegt te vrezen, namelijk "tot een combinatie van Iraakse terroristische dictatuur en Libanese anarchie" , dan komt er geen vrede in het Midden-Oosten. Wegens deze uitspraak is Edward Saïd overigens bestraft met een verbod op zijn boeken in de door de Palestijnen bestuurde gebieden, wat wel bewijst dat zijn vermoedens niet helemaal uit de lucht gegrepen zijn.
Daarom hebben wij, de Groenen, gesteld dat het zo belangrijk is om in verband met de uitspraken en standpuntbepalingen in het vredesproces ook terechte kritiek te leveren op de manier waarop het Palestijnse bestuur inbreuk maakt op de mensenrechten en vrijheid van meningsuiting, zoals aangetoond door Amnesty International, Reporters sans frontières, deskundige journalisten en vele anderen. Wij moeten herhaling voorkomen van de zo vaak begane fout tegenover solidariteits- en bevrijdingsbewegingen, namelijk om het niet zo nauw te nemen met de gebreken van een bevrijdingsbeweging als die regeringspartij wordt. Juist wij, die hun vrienden waren, moeten vooraan staan om er met ze over te spreken als ze onze idealen niet waarmaken. Daarom is het goed dat nu ook de andere fracties met eisen zijn gekomen.
Het was een ramp in de commissie buitenlandse zaken, toen onze eis werd afgewezen; het was dus de bedoeling dat het verslag geen enkele kritiek op het Palestijnse bestuur zou bevatten. Nu zijn de andere fracties ook wakker geworden en kan deze ernstige schoonheidsfout hopelijk worden verwijderd.

Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, het vredesproces in het Midden-Oosten wekt de grootste ongerustheid op. Opnieuw zullen wij verklaren dat wij het vredesproces belangrijk vinden. Wat kunnen wij nog meer doen?
Ik wil allereerst wijzen op onze wil om de Europese Unie haar rol in dit proces te zien spelen. Zij heeft dit reeds gedaan door middel van aanzienlijke economische en financiële hulp. Zij moet deze hulp voortzetten en hierdoor wordt zij de belangrijkste geldschieter in de regio, maar zij moet ook een politieke rol spelen. Wij kunnen niet aanvaarden dat de minister-president van Israël, of de regering van de Verenigde Staten, Europa vragen zich er niet mee te bemoeien. Maar hiertoe moet de Europese Unie wel aan bepaalde voorwaarden voldoen.
Allereerst moeten de Vijftien in goed overleg en eensgezind optreden. De trojka heeft gelukkig uiteindelijk besloten om naar Syrië, Jordanië, de autonome Palestijnse gebieden en Egypte te gaan. Gelukkig heeft de Europese Unie een bijzondere gezant voor het Midden-Oosten aangeduid. Het was tijd om dat te doen. Maar deze betere coördinatie van de Vijftien moet gepaard gaan met strategische keuzes en behendige tactieken. Vanuit dat standpunt kan worden gevreesd dat de nogal scherpe houding van president Chirac tijdens zijn bezoek aan de regio de rol van onpartijdige bemiddelaar, die normaal gesproken de Unie zou moeten vervullen, wel bemoeilijkt.
Vanzelfsprekend zijn de verantwoordelijkheden vandaag de dag niet gelijkelijk verdeeld in het opnieuw ontstaan van spanningen. Netanyahu heeft provocerende initiatieven genomen, die niets anders dan gewelddadige reacties konden losmaken. Erger nog, een gedeelte van de Israëlische bevolking lijkt deze provocerende acties te steunen. Er moet duidelijk worden ingezien dat het religieuze fanatisme en het fanatisme op zich weer de kop opsteken en de democratische erfenis van de vaders van Israël vervalsen.
Mijn laatste opmerking heeft betrekking op de toekomst. Ik wens uit de grond van mijn hart dat de Europese Unie haar banden handhaaft met alle vredestroepen, zowel bij de Palestijnen natuurlijk, maar ook bij de Israëliërs. Wij mogen Israël in geen enkel geval isoleren. Wij moeten in elk geval positief staan tegenover de democratische en vredesgezinde krachten van dat land. Meer dan ooit is het voor deze democraten, die de rechten van de mens naleven en voor deze mensen van de vrede van belang, om begrepen en geholpen te worden door een Europese Unie die zowel met de Palestijnen als met de Israëliërs bevriend is en die een echt actief beleid wil voeren en vastberadenheid niet uit de weg gaat.

Antony
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, " betaal en zwijg" , dat is in het kort de reactie van de Israëlische autoriteiten tegen de vertegenwoordigers van onze landen als zij het wagen om zelfs zeer lichte kritiek te uiten over het vredesproces dat door onze belastingbetalers wordt gefinancierd.
De Israëliërs willen wel ons geld, maar niet onze raad. Zij geven de voorkeur aan de adviezen van Clinton, raadgever echter geen betaler, behalve, en dat is waar, als het om geld gaat voor de humanitaire organisatie Isahal. Om die reden twijfel ik aan het nut van het verslag van onze collega Colajanni. Er is weinig kans op dat er naar een Europees parlementslid zo goed geluisterd wordt als naar het Franse staatshoofd, dat nogal aanmatigend optrad tijdens zijn laatste reis naar het Midden-Oosten, en toch op ontoelaatbare wijze werd beledigd. Toch heeft de heer Colajanni uitstekende dingen geschreven.
Inderdaad, de Israëlische regering doet haar woord niet gestand. De schendingen van de akkoorden van Oslo zijn talrijk: het behoud van de bezettingstroepen in Hebron, de nederzettingen van Israëlische extremisten op de Westelijke Jordaanoever, de provocatie met de opening van de tunnel in Jeruzalem, de blokkade van de Palestijnse gebieden en noem maar op.
De akkoorden van Oslo, die tot stand zijn gekomen onder Amerikaans beschermheerschap en die volgens de rapporteur moeten worden nageleefd, vormen in de verste verte niet de bases van een duurzame vrede. Mijn vrienden en ikzelf deelden niet het optimisme van deze Vergadering, die de ondertekening van deze akkoorden op 13 december 1993 toejuichte. Waarom? Omdat een vrede alleen maar duurzaam kan zijn, als deze vrede rechtvaardig is. En de akkoorden van Oslo herstelden niet het onrecht dat door twee volkeren uit het MiddenOosten was begaan en waaronder twee volkeren leden: de Palestijnen die in 1948 en 1967 van hun grondgebied waren verjaagd, en die vandaag de dag in bantoestans zijn opgesloten die nog geslotener zijn dat de bantoestans die u in Zuid-Afrika aan de kaak stelt, en de Libanezen die al twintig jaar onderworpen zijn aan de dubbele bezetting van Israël en Syrië.
Een echte vrede moet op de volgende principes berusten: de oprichting van een Palestijnse staat, onafhankelijk en soeverein op een levensvatbaar grondgebied, de toekenning van een internationale status aan Jeruzalem, voor Libanon het terugkrijgen van zijn soevereiniteit, en de terugtrekking van de Israëliërs, Syriërs, Palestijnen en Iraniërs uit dat land. Dat zijn de fundamenten van de vrede en hierbij voeg ik de voorwaarden voor het voortbestaan van Israël, dat samen met de volkeren van de regio die dit zouden willen, een confederatie van het Midden-Oosten zou kunnen vormen, hetgeen in feite niet veel moeilijker is dan het vormen van de federale republiek van Zuid-Afrika.

Rocard
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, om niet-politieke redenen is Israël een beetje mijn tweede vaderland. Sommigen onder u weten dit en ik ben een beetje bang. De resolutie die wij momenteel bespreken is van essentieel belang en zij lijkt mij evenwichtig en rechtvaardig. Ik wil er op mijn manier echter toch een beetje commentaar op geven.
Het Midden-Oosten is de belangrijkste, maar niet de enige niet-geheelde breuk waaronder de mohammedaanse volkeren lijden ten opzichte van de westerse wereld, christenen en joden inbegrepen. Breuken die ook Algerije, Bosnië en Tsjetsjenië omvatten. Iedere nieuwe opleving van het conflict tussen Israël en het Palestijnse volk in de onmiddellijke nabijheid van dictatoriale of totalitaire staten zoals Iran, Irak of Syrië, kan dan ook een onvoorstelbare grote terugslag betekenen. Het is dan ook absoluut noodzakelijk om aan te dringen op vrede, maar op welke manier? Europa mag zich niet belachelijk maken. Ik heb altijd gedacht en gezegd dat vrede slechts bereikt kan worden door directe onderhandelingen tussen de betrokken partijen. Voor de onderhandeling over en de ondertekening van de akkoorden van Oslo, die beter verdienen dan het commentaar dat hier wordt geleverd, was het ook noodzakelijk dat Palestijnen en Israëliërs zich in het geheim ontmoetten waarbij zij ontsnapten aan de gulle maar lastige voogdij, zelfs die van de Verenigde Staten, gedurende het proces van Madrid.
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, in Israël, in de kringen rond Netanyahu, steekt men de draak met de pretenties van Europa om een rol te spelen en ik houd eerlijk gezegd niet zo van die diplomatie van veel gespin en weinig wol die wij soms voeren, met name in mijn eigen land, Frankrijk. Wij hebben geen procedure voor meerderheidsbesluiten, noch een gemeenschappelijke diplomatie, noch gemeenschappelijke militaire troepen. Laten wij niet doen alsof dit wel het geval is. De huidige regering van Israël stelt haar volk en de vrede aan een kolossaal gevaar bloot, maar zij is dogmatisch en luistert naar niemand.
Ik geloof nauwelijks dat een strenge vermaning of een pleidooi enig verschil zouden kunnen maken. Het volk van Israël moet beseffen dat wij door de vrede de veiligheid van het volk willen, de regering van Israël moet beseffen dat wij haar gevaarlijke beleid ten zeerste afkeuren. De regering van Israël is alleen maar gevoelig voor concrete sanctionerende druk. Onze invloed kan wellicht enkel economisch zijn, maar op dat vlak is onze invloed zeer groot. Het is beter dat u de toepassing van de interimovereenkomst voor de handel tussen de Europese Unie en Israël uitstelt en dat u de ratificatie van het op 20 oktober 1995 ondertekende Euro-mediterraan akkoord tussen de Europese Unie en Israël uitstelt totdat de Israëlische regering de akkoorden naleeft die gesloten zijn tussen Israël en de Palestijnse autoriteit.
De rest is geklets. Israël en de huidige regering ervan steken er de draak mee. Dat wij het met de situatie niet eens zijn, moet bekend worden en dit moet doeltreffend zijn.

Caligaris
Mijnheer de Voorzitter, de ontwerp-resolutie van de heer Colajanni stelt ons vandaag in staat een buitengewoon ingewikkeld en belangrijk vraagstuk te bespreken, namelijk het huidige vredesproces in het Midden-Oosten, en daarnaast ook een oordeel te vellen over de doeltreffendheid en het nut van resoluties als politiek instrument van het Europees Parlement. Dat het vredesproces in een crisis verkeert is boven iedere twijfel verheven. De oorzaken van die crisis zijn daarentegen veel minder duidelijk: is de crisis volledig te wijten aan het gedrag van de huidige Israëlische regering, of misschien ook aan de te toegeeflijke houding van de vorige regering, waardoor het evenwicht tussen beloften en niet uitgevoerde zaken moet worden hersteld, of wellicht aan de min of meer destabiliserende acties van externe partijen zoals Iran en Syrië, of aan het feit dat de Palestijnen een niet altijd passend antwoord op het vredesproces ten beste geven.
We kunnen in ieder geval wel vaststellen dat alle partijen een verantwoordelijkheid dragen, die kan kleiner of groter zijn, maar is in ieder geval in de huidige crisis zeer belangrijk. Voorts ben ik ervan overtuigd dat dit Parlement niet bij machte is een rechtvaardig oordeel te vellen over een conflict waar de betrokken partijen in het Midden-Oosten zelf al niet eens uitkomen en geen controle over hebben; maar dat niet alleen, het Parlement moet daar ook geen poging toe doen, zowel in het belang van het vredesproces als in het belang van de geloofwaardigheid van zijn politieke optreden.
De heer Colajanni zelf windt geen doekjes om zijn bedoelingen. Ik citeer: " Het Europees Parlement moet duidelijk en beslist zeggen dat het geen partij trekt voor Palestijnen of Israëliërs, maar voor de vrede" . En dat is nu precies wat de huidige versie van de resolutie, na onze amendementen in de commissie, kennelijk niet in staat is te doen, omdat ze zich te negatief ten aanzien van Israël opstelt: dat blijkt wel uit het feit dat van de in totaal 24 artikelen 12 de Israëlische regering het vuur na aan de schenen leggen en haar met verve de meest uiteenlopende voorwaarden opleggen.
Twee - slechts twee - oproepen aan het adres van de Palestijnen, en nog eens twee milde verzoeken aan Syrië en Iran om braaf te zijn. Voor wie daar de humor van inziet zal ik het verzoek aan Iran even voorlezen. Ik citeer: " Verzoekt Iran alle mogelijke invloed die het op de fundamentalistische groeperingen heeft aan te wenden om hen ertoe te bewegen het vredesproces te ondersteunen in plaats van te dwarsbomen" . " No comment" zouden mijn Engelstalige vrienden zeggen. Verder worden talloze pogingen gedaan zich te bemoeien met de ontwikkeling van het debat in de binnenlandse Israëlische politiek door de goeden, dat wil zeggen de leden van de vorige regering, tegenover de kwaden, dat wil zeggen de leden van de huidige regering, te stellen. Dat is een onfatsoenlijke en riskante handelswijze, omdat daarmee onder andere onze onpartijdigheid in twijfel wordt getrokken. Bovendien heeft het bovenstaande een negatief effect op het ontbreken van een buitenlands veiligheidsbeleid van Europa, met als gevolg dat nationale en partijgebonden sympathieën en antipathieën vrij spel krijgen, wat onherroepelijk van invloed zal zijn op de vorm en de inhoud van de tekst.
Samenvattend: als het de bedoeling was de redelijkheid en de samenwerking tussen de elkaar bestrijdende partijen te bevorderen, dan zou de onderhavige tekst ongetwijfeld het tegenovergestelde effect bereiken. Ik voel mij overigens in mijn opvatting gesterkt door het feit dat, zoals de heer Colajanni zelf ook al zei, de vandaag door de verschillende fracties ingediende amendementen over het geheel genomen een temperend effect op de tekst hebben. Als ze worden aangenomen zal de tekst dus weer evenwichtig worden, en als dat het geval is zullen wij voor stemmen.

Nordmann
Mijnheer de Voorzitter, de liberale fractie zal niet voor de huidige tekst van de heer Colajanni stemmen. Ondanks bepaalde retorische wendingen is dit verslag namelijk onevenwichtig en onjuist.
De objectiviteit van de heer Colajanni is ver te zoeken. In het verslag van de heer Colajanni is er de goede, de heer Arafat, op wat voor manier hij de Palestijnse autoriteit ook leidt, en de kwade, de heer Netanyahu, wat zijn inspanningen ook mogen zijn voor een oplossing voor Hebron.
Dit gebrek aan objectiviteit is uiterst schadelijk, want door een dergelijke tekst krijgt het imago van Europa een gebrek aan autoriteit om op te treden als bemiddelaar. Als de tekst van de heer Colajanni niet drastisch wordt gewijzigd, zelfs al wordt de tekst aangenomen, dan durf ik te wedden dat deze tekst weldra naar het overbevolkte kerkhof van de doodgeboren resoluties zal verdwijnen.

Elmalan
Mijnheer de Voorzitter, tijdens het bezoek aan Gaza van een delegatie van Franse communistische parlementsleden in oktober laatstleden heeft Yasser Arafat een dringend beroep op Europa gedaan. Hij zei: " wij hebben u vandaag nodig, nog meer dan gisteren, het vredesproces zit vast" , en hij voegde eraan toe, " deze situatie bereikt een ontoelaatbare gevaarlijkheidsgrens en brengt de hele regio in gevaar" .
Sindsdien is er niet veel verandering gekomen in de toestand. De Israëlische regering blijft zich onttrekken aan haar verplichtingen en volhardt in haar weigering om de akkoorden van Oslo toe te passen die echter door de Knesset zijn geratificeerd.
Vierendertig punten van de akkoorden zijn nog altijd niet toegepast. De Palestijnen krijgen steeds meer provocaties te verduren, met het voortzetten van het bouwen van nederzettingen in de gebieden, het afgrendelen van gebieden hetgeen de problemen van de Palestijnse bevolking nog verergert, het behoud van de militaire troepen in Hebron en de schendingen van de status van Oost-Jeruzalem.
Laten wij ingaan op die oproep tot het bewaren van de vrede. Onze belangrijkste doelstelling moet zijn om Israël ertoe aan te zetten de akkoorden van Oslo volledig na te leven en om iedere provocatie te stoppen.
Om die doelstelling te bereiken moeten de middelen beschikbaar zijn. De ervaring toont aan dat de verklaringen en de resoluties, hoe sterk deze ook zijn, tevergeefs zijn. Tegenover een dergelijke kritieke toestand is krachtig politiek optreden vereist, dat de eerbiediging van het vredesproces nauwer verbindt met de tenuitvoerlegging van de associatieovereenkomst met Israël.
Andere collega's hebben het reeds gezegd; mijns inziens moet in deze context het op 1 januari 1996 van kracht geworden interimakkoord tussen de EG en Israël worden opgeschort. Dat komt in feite neer op het hernieuwen van ons besluit dat wij genomen hebben in het tijdperk van de regering Shamir, toen er besloten werd om de samenwerking met Israël voor twee jaar op te schorten.
Wij doen ook een oproep aan de nationale parlementen opdat zij de ratificatie van het akkoord opschorten, zolang de Israëlische regering de akkoorden van Oslo niet naleeft en geen echte onderhandelingen begint met de Palestijnse autoriteit.
De Europese Unie moet aan de verwachtingen van de Palestijnen en van de Israëlische pacifisten voldoen en een actieve rol spelen in het vredesproces zonder te wachten op de toestemming van de Verenigde Staten.

Amadeo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, het Midden-Oostenschaakbord is altijd al de toetssteen van de Europese diplomatie geweest, die nog steeds geen eenvormig politiek gezicht heeft weten te verwerven. Het vredesproces dat de Palestijnen en de Israëliërs ondanks talloze obstakels hebben weten te bewerkstelligen, verkeert momenteel in een ernstige crisis. Enerzijds lijkt dat het logische gevolg van de koersverandering die de regering-Netanyahu heeft ingezet ten aanzien van de akkoorden die de voorgaande regering heeft gesloten, anderzijds geeft het aan hoe geforceerd misschien de politieke wil was die daaraan ten grondslag ligt en hoezeer op dit moment een veel slagvaardiger optreden van de Europese Unie vereist is.
Het Israëlische leger is nog steeds in Hebron, het aantal nederzettingen van de kolonisten op Palestijns grondgebied is toegenomen en er is een tunnel onder het Moskeeplein in Oost-Jeruzalem geopend: dit alles geeft ondubbelzinnig aan hoe moeizaam het vredesproces momenteel verloopt en hoe weinig gewicht de verschillende missies van de Europese ministerstrojka in de schaal leggen.
De laatste trojka, bestaande uit Italië, Ierland en Nederland, heeft een bezoek aan de regio gebracht ter voorbereiding op de conferentie voor de economische ontwikkeling die momenteel in Caïro wordt gehouden; tijdens dat bezoek heeft zij geen toestemming gekregen de premier en de minister van Buitenlandse Zaken Levy te ontmoeten, omdat ze, gehoor gevend aan een communautair besluit van juli 1996, een bezoek aan het Orient House op het programma had staan, de zetel van de officiële vertegenwoordiging van de PLO in bezet Jeruzalem.
Wij vinden dat de Unie dit soort chantage niet moet accepteren; zij moet haar rol in het vredesproces gewoon blijven spelen, zonder daarbij uitsluitend als geldschieter behandeld te worden. Wij willen dat de Unie een politiek initiatief neemt om de Israëlische regering erop te wijzen dat de gesloten akkoorden dienen te worden nageleefd; een initiatief dat als basis dient voor de overeenkomst inzake economische en commerciële samenwerking met Palestina, dat de Europese Unie tot rechter verheft voor een vredesproces in de regio dat zich niet tot enkele partijen beperkt, maar allesomvattend is. Een vredesproces waarin ook de dialoog met Syrië en Jordanië wordt hervat, waarin de mogelijkheid wordt overwogen Libanon van de buitenlandse bezettingsmachten te bevrijden, waarin Iran wordt opgeroepen zijn invloed bij de Islamitische groeperingen aan te wenden opdat door middel van de dialoog opnieuw vrede en voorspoed voor de bevolking in de regio kan worden gebracht.

Caudron
Geachte collega's, het was beslist noodzakelijk dat het Europees Parlement een duidelijk standpunt innam en nauwkeurige voorstellen deed voor het stimuleren van het vredesproces in het Midden-Oosten en ik ben in dat opzicht ook verheugd over het werk van onze collega Colajanni.
Als dit nu moest worden gedaan, dan was er reden tot discussie hierover gezien de stand en de aard van de lopende onderhandelingen. In dit stadium van onze discussie wil ik echter drie dingen duidelijk zeggen als voorzitter van de "Europa-Israël" -delegatie.
Ten eerste zijn wij, en ben ik, voor een rechtvaardige vrede tussen de Israëliërs en de Palestijnen, en de akkoorden van Oslo moeten dan ook naar de geest en de letter worden toegepast. Ten tweede betreuren wij, en betreur ik, de huidige vertraging alsmede de verklaringen en handelingen van de nieuwe Israëlische ministerpresident, waarvan sommige kunnen overkomen als gevaarlijke provocaties voor het vervolg van het vredesproces. Ten derde vragen wij, en vraag ik, dat de ondertekende akkoorden nageleefd en de discussies voortgezet worden om oplossingen te vinden voor de talrijke problemen die volgens het geplande tijdschema nog onbeslist zijn.
De doeltreffendheid van onze aanpak veronderstelt dat de Europese Unie niet de plaats inneemt van de onderhandelaars, dat zij geen partij trekt voor het ene of andere kamp, en dat zij niet vooruitloopt op de komende discussies, waarvan het tijdschema door de akkoorden van Oslo is vastgelegd; neem bijvoorbeeld de definitieve status van Jeruzalem. En evenmin, dat zij een soort van chantage uitoefent door het opnieuw aan de orde stellen van de overeenkomsten die tussen de staat Israël en de Europese Unie zijn gesloten.
De vroegere en huidige tegenstanders in het Midden-Oosten hebben onze hulp en onze steun nodig om zo snel mogelijk partners te worden. Net als een groot gedeelte van het Israëlische volk, dat hiervoor strijdt met Yitzhak Rabin in herinnering, hebben zij onze steun en ons begrip nodig. Zij hebben geen behoefte aan personen die hen de les lezen, wie zij ook mogen zijn.
Als wij vrede willen moeten we beseffen dat de vrede allereerst afhangt van degenen die in deze regio leven en dat zij nu niet bepaald in de oorlog willen sterven. Zij willen gewoon in vrede en veiligheid leven. Het is dan ook onze taak hen te helpen.

Robles Piquer
Mijnheer de Voorzitter, een belangrijke Spaanse politicus, de heer José María GilRobles zaliger, wiens zoon door mijn fractie is ondersteund als kandidaat voor het toekomstige voorzitterschap van ons Parlement, heeft ooit een genadeloos boek geschreven: No fue posible la paz (" Vrede was onmogelijk" ), over de verschrikkelijke Spaanse burgeroorlog. Die titel had ook op de Tweede Wereldoorlog kunnen slaan, of op de Eerste, of op vele andere oorlogen die deze planeet geteisterd hebben.
Mijnheer de Voorzitter, we moeten ons afvragen of het wel mogelijk is, dat er vrede in het Midden-Oosten komt; natuurlijk moeten we ernaar streven dat vrede een mogelijkheid wordt, en daartoe dient de Europese Unie zeer zeker een veel actievere en beslissender rol te spelen dan zij tot nog toe heeft gedaan. Wat dat betreft, kunnen we alleen maar blij zijn dat het voorzitterschap van de Raad, de trojka en de Commissie ditmaal op meer resolute wijze hun bevoegd- en bekwaamheden hebben aangewend.
Tenslotte mogen we ook ingenomen zijn met de benoeming van een bemiddelaar om ons te vertegenwoordigen - het verheugt mij uiteraard dat dit mijn vriend en landgenoot de heer Moratinos geworden is -, en met het verslagColajanni dat ter goedkeuring aan ons wordt voorgelegd, en waarin ongetwijfeld middels een paar amendementen nog het een en ander kan worden verbeterd. Maar in zijn geheel lijkt het me een evenwichtig document, een goede afspiegeling van de wensen van ons Parlement, dat bijvoorbeeld niet aan de zijlijn van het vredesproces wil blijven staan, dat hierbij betrokken wil zijn op een meer rechtstreekse manier dan alleen via het verstrekken van financiële middelen aan een deel van de wereld waarin, indien er vrede mogelijk is, ook een gemeenschappelijke en gedeelde welvaart zal kunnen ontstaan voor de volkeren die er wonen.

Van Bladel
Voorzitter, de verduidelijking van Raad en Commissie heb ik op prijs gesteld. Echter, het moment waarop wij deze resolutie over het Midden-Oosten bespreken, vind ik bepaald ongeschikt. Allereerst heeft de trojka ons nog geen verslag gedaan van haar bezoek in de regio; op dit moment vindt in Caïro een economische conferentie over de regio plaats; de Israëlische regering heeft een deel van haar grenzen verder opengesteld voor Palestijnen om op hun eigen grondgebied te werken en de overheid heeft extreme kolonisten in Hebron opgepakt. De onderhandelingen tussen Israël en de Palestijnen over het vervolg van het vredesproces, met name van Hebron, gaan wel door, zij het niet in het tempo en met het resultaat dat wij graag zouden zien.
Om al deze redenen zou ik dit debat dan ook liever nog een maand hebben uitgesteld, maar het zij zo. Ik ga nu in op de resolutie zoals die nu voor ons ligt. Wel, ik meen dat deze Midden-Oosten-resolutie uiterst onevenwichtig en zelfs partijdig is. Die partijdigheid verbaast mij ten zeerste omdat ik collega Colajanni tot nu toe altijd als een van de meest evenwichtige beoordelaars van het Midden-Oosten-proces heb gezien. Tegelijkertijd vind ik dat een dergelijke benadering van de complexe situatie in het Midden-Oosten de Europese Unie absoluut diskwalificeert als een betrouwbare bemiddelaar in dat gebied. Zolang de Unie geen gezamenlijke buitenlandse politiek heeft en er alsmaar gefrustreerde pogingen worden gedaan om op basis van financiële ondersteuning de rol van bemiddelaar te forceren, des te groter zal onze teleurstelling worden en des te langer zullen we buiten spel staan. Israël kan zich namelijk gezien zijn historie geen bemiddelaar met vele gezichten permitteren, terwijl de Palestijnen wellicht - wellicht zeg ik, want ook zij hebben genoeg realiteitszin - hun heil tijdelijk vanuit Europa verwachten. Zaken als de tunnel en Orient House zijn naar mijn mening uitgesproken onderwerpen die juist Palestijnen en Israëli's onder elkaar moeten oplossen. Daarmee moeten we ons in dit stadium niet bemoeien. De Unie en dit Parlement doen er het beste aan de democratische beginselen in de hele Midden-Oosten-regio - ik denk aan Syrië, Egypte en Libanon - te bevorderen. Via een dergelijke benadering zal ons op middellange termijn op natuurlijke wijze de rol die we graag in dat gebied willen spelen, toekomen. Er liggen enkele goede amendementen van de heren Dimitrakopoulos, Caligaris, Bertens en Sakellariou; die kunnen de resolutie in balans brengen. Zo niet, dan moet ik mij van steun onthouden.

La Malfa
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie wil een rol in het vredesproces in het MiddenOosten spelen, om de regio te helpen. Dit lijkt mij een juist standpunt van de Europese Unie, maar het is natuurlijk wel zo dat als we deze rol willen spelen, we een stabiel evenwicht tussen de partijen moeten aanhouden, en om deze inspanning enige kans van slagen te geven moeten we met beide partijen om de tafel gaan zitten.
Met de onderhavige resolutie en de bijbehorende, door de commissie buitenlandse zaken ingediende amendementen, verlaat het Europees Parlement dit standpunt; het kiest ervoor een politiek-moreel standpunt te formuleren, of dat nu goed is of fout - ik denk hoofdzakelijk fout, zoals het nu is geformuleerd -, maar politiek gezien kiest het er vooral voor niets te verwachten. Het oorspronkelijke verslag van de heer Colajanni was veel evenwichtiger, en als het niet mogelijk blijkt de tekst weer evenwichtiger te maken, zal de Liberale en Democratische Fractie niet vóór kunnen stemmen. Ik hoop dan ook dat dit evenwicht morgen kan worden hersteld.

Van der Waal
Mijnheer de Voorzitter, de spanning die tussen Israël en de Palestijnse autoriteit na het aantreden van de regering Netanyahu is opgelopen, is nog niet voorbij. Maar hoewel tussen beide partijen nog een grote mate van wantrouwen bestaat, zijn dankzij Amerikaanse bemiddeling de gesprekken weer op gang gekomen. Duidelijk is dat de Israëlische regering tijd nodig heeft om haar positie in het vredesproces te bepalen.
In deze omstandigheden zijn de besprekingen het meest gebaat bij een minimum aan externe bemoeienis, zodat betrekkelijk onopgemerkt kan worden onderhandeld. De wijze waarop de Oslo-akkoorden tot stand zijn gekomen, laat zien dat dit de meeste kans op succes biedt. Naar onze mening draagt de rol die de Unie zichzelf op dit moment in het vredesproces toekent daaraan niet bij. Ongetwijfeld is de Unie economisch gezien de belangrijkste partner in de regio. Maar ten aanzien van Europese diplomatieke inmenging in het vredesproces hebben zowel Israël als de Verenigde Staten te kennen gegeven dat daaraan geen behoefte bestaat. Het is dan ook de vraag wat de toegevoegde waarde van de recente diplomatieke initiatieven van de Unie is ten opzichte van de vredesinspanningen van de Verenigde Staten.
Daarnaast kan de vraag gesteld worden hoe geloofwaardig de Unie nog is om als neutrale partij een bemiddelende rol te kunnen spelen. Het overleg met Arafat, de verklaring van de Raad van 1 oktober, die eenzijdig kritisch was richting Israël, eerdere bezoeken aan het Orient House, maar ook het recente bezoek van president Chirac hebben de positie van de Unie als vredestichter bepaald geen goed gedaan. Ook de resolutie van rapporteur Colajanni maakt de positie van de EU er niet beter op door nu al vergaande uitspraken te doen over Oost-Jeruzalem en de status van de Palestijnse gebieden, en dit terwijl de onderhandelingen over deze cruciale en gevoelige vraagstukken nog moeten beginnen. Intussen is namens de Unie een speciale gezant voor het Midden-Oosten aangesteld. De vraag is echter of deze in zijn mogelijkheden door de uitgesproken opstelling van de Unie niet ernstig belemmerd zal worden.
Wij zijn ervan overtuigd dat alle partijen in het Midden-Oosten, ook de Israëlische regering, streven naar een definitieve vredesregeling. Zij moeten echter wel de tijd en de kans krijgen om die zelfstandig uit te werken, zonder dat de Europese Unie partij kiest en de voorwaarden daarvoor voorschrijft. De eenzijdige resolutie van rapporteur Colajanni honoreert dit uitgangspunt niet. Wij zullen de resolutie in deze vorm dan ook niet steunen.

Titley
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben het hier niet over het gewoon maar even oplossen van een geschil tussen Israël en de Palestijnen. Wij hebben het over de vrede en stabiliteit van het gehele Midden-Oosten. En die vrede en die stabiliteit gaan ons rechtstreeks aan want als de situatie uit de hand loopt dan zullen wij meegesleept worden in de crisis. Het raakt ons ook omdat wij allemaal het slachtoffer zijn geworden van terroristische activiteiten die hun oorsprong vinden in het conflict in het Midden-Oosten.
Daarom verwerp ik de stemmen die ik de jongste weken heb gehoord en die suggereren dat voor de Europese Unie geen rol is weggelegd of dat de Europese Unie niet tussenbeide dient te komen in het vredesproces van het Midden-Oosten. Ik ben verheugd over het werk van het Ierse voorzitterschap, met name van de minister van Buitenlandse Zaken, de heer Spring, om te trachten het initiatief te nemen bij het tot ontwikkeling brengen van de rol van de Europese Unie met betrekking tot het vredesproces in het Midden-Oosten.
Wij zijn allemaal erg teleurgesteld over wat er gebeurd is, niet in de laatste plaats door de acties van de Israëlische regering die zich na haar verkiezing blijkbaar niet geëngageerd voelde met betrekking tot het vredesproces. Maar, zoals de collega's al hebben opgemerkt, dienen wij deze kwestie op een objectieve manier te benaderen en moeten wij de Palestijnse autoriteiten eraan herinneren dat hun politieapparaat geen gebruik dient te maken van wapens om de Israëlische veiligheidsdiensten aan te vallen.
Tegelijkertijd dienen wij onze invloed aan te wenden in andere landen in het Midden-Oosten, niet in de laatste plaats in Iran en Syrië, om deze landen ertoe aan te zetten dat zij op hun beurt hun invloed gebruiken om te bewerkstelligen dat de fundamentalistische groeperingen in het Midden-Oosten het vredesproces steunen in plaats van het te ondermijnen. Immers, uiteindelijk zullen de slachtoffers van alle inspanningen tot het ondermijnen van het vredesproces toch de Palestijnen zijn.
Zoals commissaris Marín heeft aangegeven ligt het pad op weg naar de vrede uiteindelijk net zozeer op het stuk van economische ontwikkeling als op dat van de internationale diplomatie. De geweldige armoede van de Palestijnen dient te worden verlicht en economische samenwerkingsprojecten die zowel voor de Palestijnen als voor de Israëli's interessant zijn moeten wij aanmoedigen, teneinde op lange termijn het vredesproces te versterken. Ik zou vooral nog eens willen benadrukken hoe belangrijk de projecten zijn die de watervoorziening voor iedereen op lange termijn veiligstellen. Ik ben blij met het verslag van de heer Colajanni. Ik feliciteer het Ierse voorzitterschap met zijn werk en hoop dat wij onze inspanningen om vrede in het Midden-Oosten tot stand te brengen, kunnen voortzetten.

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, mijn bedoeling was, een betoog van twee minuten te houden, maar nu we zover zijn, heb ik niet veel nieuws meer te melden, temeer daar ik dezelfde mening ben toegedaan als die welke de heer Barón namens de Fractie van de Europese Sociaal-democratische Partij verkondigd heeft; ik zou u daarom een kleine anekdote willen vertellen die een aantal afgevaardigden, waarvan sommigen der aanwezigen, hebben meegemaakt. De dag na de verkiezingen in Israël werden wij wakker in Damascus, en die dag, om 9 uur 's ochtends, hadden we allereerst een bijeenkomst met de minister van Buitenlandse Zaken van Syrië. U zult zich kunnen voorstellen dat de sfeer gespannen was, en de bijeenkomst problematisch. Volgens mij was er daar niemand die, ten overstaan van een gesprekspartner die op zijn zachtst gezegd diep verontrust was, de democratie in Israël zo heftig heeft verdedigd, en die zo nadrukkelijk heeft beweerd dat er in deze kwestie goeden noch kwaden zijn, als een groep afgevaardigden van deze Vergadering. Wat geen van ons toen kon bevroeden, was dat de situatie zo kort daarna dermate zou verslechteren. Als ik eraan denk wat we daar toen gezegd hebben, kan ik nauwelijks geloven dat we zo optimistisch waren en zo ver verwijderd van wat nadien de realiteit bleek te zijn.
Daarom is deze resolutie naar mijn mening niet onevenwichtig. Het is de situatie die uit haar evenwicht is geraakt. De resolutie van de heer Colajanni doet een beroep op degene die de bal nu binnen bereik heeft: de heer Netanyahu. Wat wij vragen, is dat het in Oslo gestarte proces wordt voortgezet, en zoals de zaken er nu voorstaan, heeft de ene partij meer spaken in het wiel gestoken dan de andere.
De stappen die de Commissie en de Raad tot nu toe hebben genomen, vind ik positief. Net zoals velen van mijn collega's ben ik blij met de benoeming van de heer Moratinos, en - nogmaals - ik ben van mening dat de resolutie van de heer Colajanni een goede, evenwichtige resolutie is, die een beroep doet op degene op wie op dit moment wel een beroep moet wórden gedaan wil het vredesproces van Oslo kunnen worden voortgezet.

Provan
Mijnheer de Voorzitter, ik betreur het dat het vredesproces niet is voortgezet en ik heb begrip voor de teleurstelling en het afbrokkelen van het vertrouwen waarvan sprake is. Maar ik geloof dat wij moeten inzien dat er een nieuwe regering is in Israël. Ik denk dat wij moeten inzien dat die nieuwe regering wellicht een ander standpunt inneemt dan de vorige regering, of wij dat nu leuk vinden of niet. Zo gaat dat nu eenmaal in een democratie.
Er bestaan tussen Europa en het Midden-Oosten sterke politieke en commerciële banden. Het is in ons aller belang dat het vredesproces voortgang vindt en dat het zelfs wordt versneld omdat niemand erg ingenomen is met de frustratie die nu bestaat. Iets anders dat daar nu aan de gang is, is destabilisatie, of Irak of Iran nu die destabiliserende factor is. Het belangrijkste dat wij naar mijn gevoel moeten doen is druk uitoefenen om ervoor te zorgen dat de troepen worden teruggetrokken uit Hebron. Dat moet onze allereerste prioriteit zijn. Voor de toekomst van het vredesproces is dit een essentieel element. In een duurzame regeling van het geschil dienen ook de rechten van de Palestijnen erkend te worden. Dat is volkomen duidelijk. De Palestijnen moeten evenwel erkennen dat Israël bepaalde rechten heeft en ik mag toch aannemen dat iedereen in vrede en veiligheid wil kunnen leven.
De Europese Unie steunt de Palestijnen met de hoogste financiële bijdrage. Ik vind dat vrede beloond dient te worden. Vrienden van zowel Israël als Palestina zouden zo graag zien dat beide volken op een aangename manier zij aan zij leven maar er is een goed staatsmanschap voor nodig om dat te bereiken en geen strijdlustigheid. Ik breng hulde aan koning Hoessein, ik breng hulde aan president Moebarak van Egypte. Ik hoop dat de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika allemaal nauw kunnen samenwerken om datgene te bereiken wat wij allemaal willen, namelijk de ontwikkeling, de voortzetting en hopelijk de voltooiing van het vredesproces.

Lüttge
Mijnheer de Voorzitter, zoals bij de moord op premier Yitzhak Rabin ging ook bij de eerste verjaardag van zijn dood een golf van medeleven maar ook van bezinning door het grootste deel van de Israëlische bevolking en de internationale gemeenschap. Jammer genoeg bleef ook deze keer een groot deel van de Israëlische samenleving aan de kant, namelijk het deel van de bevolking dat het huidige beleid grotendeels bepaalt en in wezen door religieuze en soms ook door politiek fanatisme wordt gekenmerkt.
Wij stellen gelaten vast dat de eigenlijke winnaars van de moord op Rabin door Jigal Amir de terreurgroepen van Hamas en dat deel van het politieke spectrum in Israël zijn. Naar aanleiding van dit debat wil ik echter nog op een ander, door buitenstaanders vaak vergeten aspect wijzen, namelijk de complexiteit van de situatie. Voor de Israëlische bevolking staat veiligheid helemaal bovenaan. Daarmee moeten wij rekening houden, ook bij wat de Europese Unie hier op politiek gebied concreet kan doen.
Als een collega hier zonder nadenken de terugtrekking van Israël uit Zuid-Libanon eist, moet hij goed weten dat het gevolg daarvan zou zijn dat terreurgroepen van de Hezbollah in Israël binnendringen en dat op de bevolking van Noord-Israël Katjusja-raketten worden afgevuurd. Wij moeten inzien dat dit niet mag gebeuren en dat het Israëlische leger zich dan ook alleen in het kader van een algemene vredesregeling voor het Nabije Oosten uit Zuid-Libanon kan terugtrekken.
De Europese Unie moet zich bescheiden op de achtergrond houden. Wij mogen het voorbeeld van president Chirac niet volgen. Zijn optreden in Israël was een regelrechte ramp. Ik vind dat de Europese Unie afstand moet houden en op de achtergrond politiek moet bedrijven.
Koning Hoessein heeft aan het graf van Yitzhak Rabin gezegd: " Sterven moeten wij allen. Als het zover is, loont het de moeite voor een zaak te sterven, in dit geval voor de vrede" . Hij heeft ook gezegd: " Mijn vriend premier Yitzhak Rabin is voor de vrede gestorven" . Laten wij hopen dat die woorden een concrete inhoud krijgen en dat het vredesproces weldra kan worden voortgezet.

De Esteban Martín
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, in de eerste plaats zou ik de rapporteur de heer Colajanni willen gelukwensen met zijn uitmuntende verslag over het vredesproces in het Midden-Oosten.
Helaas is dit vredesproces, dat een in moeilijke, kwetsbare fase verkeert, als gevolg van de recente ontwikkelingen geblokkeerd geraakt. Zoals we in deze Vergadering al herhaaldelijk hebben gezegd, dient het, vanuit het Europees Parlement, onze eerste zorg te zijn, en dat is ook altijd zo geweest, dat er duurzame vrede tot stand wordt gebracht in deze regio.
Voor deze vrede is het een absolute voorwaarde dat de Oslo-akkoorden strikt ten uitvoer worden gelegd, aangezien de enige weg naar vrede loopt via de dialoog. Dankzij die dialoog kan de conflictsituatie worden omgezet in oplossingen waardoor de overheersing van het ene volk door het andere, evenals de terroristische acties en de druk die voor iedereen slechts ellende opleveren, tot het verleden zullen gaan behoren. Als gevolg van deze dialoog bestaat er nu een onafhankelijke, algemeen erkende Palestijnse Autoriteit, en het zal dankzij diezelfde dialoog zijn - en niet door andere maatregelen - dat de verschillende conflictpunten tot een oplossing kunnen worden gebracht, en wel met de speciale steun van de Europese Unie, die een beslissende rol dient te vervullen bij het bevorderen van deze dialoog, wat niet minder dan haar plicht is.
De Unie moet diplomatieke druk uitoefenen om ervoor te zorgen, dat de onderhandelingen tussen Israëli's en Palestijnen uit het slop worden gehaald, waarbij zij weer de voortrekkersrol op zich dient te nemen die haar samen met andere bemiddelaars zoals de Verenigde Staten, toekomt. Niet alleen langs economische weg kan de herstructurering van het evenwicht in de regio worden ondersteund; in feite moet die economische samenwerking worden gekoppeld aan politieke initiatieven.
Het recente geweld is een onheilspellend teken dat erop wijst, dat er zo spoedig mogelijk concrete resultaten moeten worden bereikt. Oplossingen die niet zijn gericht op de oprichting van een volwaardige Palestijnse staat, zullen het conflict alleen maar verergeren. De beginselen van geweldloosheid en wederkerigheid zijn de enige weg om tot mogelijke oplossingen en vooruitgang van de onderhandelingen te komen.
En, dames en heren, die vooruitgang is dringend noodzakelijk. Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe om tot slot nog de slogan te onderschrijven die door de straten van Tel Aviv de ronde heeft gedaan: " alleen vrede kan de oorlog stoppen" .

Barros Moura
Mijnheer de Voorzitter, de regering-Netanyahu heeft een aantal acties ondernomen die de vredesakkoorden ostentatief hebben geschonden. Acties waarmee wordt beoogd terug te keren tot situaties die de facto dateren van vóór de akkoorden en nieuwe botsingen tussen de Palestijnse en Israëlische gemeenschappen uit te lokken, die kracht zullen geven aan de extremisten langs beide kanten en vrede en verzoening onmogelijk zullen maken. Volgens mij is het onze taak deze spiraal af te remmen.
Het is al gezegd: wij moeten evenwichtig zijn; wij moeten tegen de extremisten langs beide kanten zijn; wij moeten de eerbiediging van de rechten van de mens langs beide kanten eisen; wij moeten de inspanningen aanmoedigen om de onderhandelingen opnieuw op te vatten ten einde het vredesproces weer aan de gang te krijgen. Maar wij mogen de doorslaggevende verantwoordelijkheid van de nieuwe regering in Israël niet verbergen, noch witwassen.
Ik geloof niet dat het verslag-Colajanni een onevenwichtig verslag is. Volgens mij heeft Ana Terrón het goed onder woorden gebracht toen zij zei dat het de situatie is die onevenwichtig is geworden en dat de Europese Unie moet ingrijpen om het verloren gegane evenwicht in de regio te herstellen. Het is haar verantwoordelijkheid om dit te doen. De Unie heeft jammer genoeg geen gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, maar zij heeft wel principes. Principes die zij moet doen gelden.
De Unie heeft een economische, financiële en humanitaire aanwezigheid in het Midden-Oosten die veel groter is dan haar politieke kracht en zichtbaarheid. Zij dient deze politieke, economische en financiële instrumenten dan ook voor twee dingen te gebruiken: de regering van Israël ertoe brengen om de akkoorden en het vredesproces opnieuw na te leven en om de bevolking, de economie en de Palestijnse autoriteit te steunen en om ten slotte eenstemmig de rol te vervullen die haar toekomt in deze regio waarmee wij op vele manieren verbonden zijn: nabijheid, geschiedenis, cultuur en menselijke solidariteit, om hier te praten over het gevaar dat niet alleen de regio in brand komt te staan, maar dat de hele islamitische wereld wordt gedestabiliseerd.
Ik ben van mening dat het verslag-Colajanni in deze zin een evenwichtige interventiebasis voor de Europese Unie vormt.

Bernard-Reymond
Mijnheer de Voorzitter, de koersverandering van de Israëlische politiek, naar aanleiding van de verkiezingen in dat land, wekt grote ongerustheid op. Wij maken ons bezorgd over de vrede in het Midden-Oosten. En op termijn zijn wij ongerust over de veiligheid van Israël.
Van Madrid tot Oslo zijn we gaan geloven dat de broze tak van de vrede uiteindelijk wortel had geschoten op het grondgebied van Palestina. Er was een doelstelling vastgesteld, een weg uitgestippeld, een tijdschema goedgekeurd, er was hoop ontstaan, maar blijkbaar is de ontoegeeflijkheid weer terug. De hervatting van de kolonisatie, de zeer symbolische verbreking van de status quo in Jeruzalem, de uitwijzingen, de gereserveerde routes, de afgrendelingen, kunnen voor sommigen overkomen als elementen die de veiligheid van Israël versterken. In feite verzwakken zij de veiligheid. Deze interventies creëren een klimaat dat de dialoog niet alleen moeilijker maakt, maar zelfs onmogelijk en zij bieden de extremisten, alle extremisten, de alibi's voor hun politiek. Aan weerszijden is er grote koelbloedigheid en veel omzichtigheid nodig om de weg van de vrede en samenwerking weer in te slaan.
Europa is de belangrijkste geldschieter van de regio. Binnen Europa zijn er staten met een lange ervaring inzake deze regio, die hebben getoond dat zij zowel naar de veiligheid van Israël streven als naar het bestaan van een Palestijnse staat. Europa zou dan ook graag een grotere rol hebben gespeeld in het weer aanzwengelen van het vredesproces. De Verenigde Staten maken er hun monopolie van, zoals met zoveel andere zaken. Het is een rol die a priori zeer aanlokkelijk is, maar er komt een dag waarop deze houding zeer gevaarlijk en lastig wordt, zelfs voor de belangrijkste en enige wereldmacht.
Momenteel kunnen wij inderdaad alleen maar waarschuwen, onze raad geven en eventueel deelnemen. Maar ik ben ervan overtuigd dat Europa in de nabije toekomst zal bestaan en dat wij dan een essentiële bijdrage kunnen leveren voor de regeling van dergelijke conflicten. Wij zullen ervoor zorgen dat dit gebeurt met de grootst mogelijke internationale samenwerking.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur voor vragen aan de Raad (B4-1218/96).
Vraag nr. 1 van Felipe Camisón Asensio (H-0851/96):
Betreft: Richtlijn over de exploitatiebeperking voor vliegtuigen
Wanneer zal de Raad zijn voorstel voor een richtlijn tot wijziging van richtlijn 92/14 over de exploitatiebeperking voor vliegtuigen goedkeuren?

Mitchell
Op 4 september 1996 heeft de Commissie een voorstel aan de Raad voorgelegd voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van richtlijn 92/14/EEG betreffende de exploitatiebeperking van vliegtuigen die behandeld wordt in Deel II, Hoofdstuk 2, Boek I van Bijlage 16 bij het Verdrag inzake de Internationale Burgerluchtvaart, tweede editie, 1988. Deze wijziging beoogt: (a) het herzien van de bijlage van de richtlijn, met inbegrip van een lijst van vliegtuigen uit ontwikkelingslanden die vrijgesteld dienen te worden van de niet-exploitatiebepaling tot 1 april 2002; (b) lid-staten die een luchthavenstelsel exploiteren de mogelijkheid geven om de exploitatie van bepaalde luidruchtigere types vliegtuigen te beperken of uit te sluiten van een of meer luchthavens die onderdeel zijn van het stelsel; en (c) definities en andere ontwerpamendementen opstellen die de verduidelijking beogen van de doelstellingen van richtlijn 92/14/EEG teneinde een uniforme interpretatie binnen de Gemeenschap mogelijk te maken.
Dit voorstel voor een richtlijn van de Raad zal door de instanties van de Raad in de nabije toekomst worden onderzocht. Ik heb begrepen dat het Parlement zich eveneens over dit voorstel buigt en zoals u weet kan de Raad het voorstel pas goedkeuren nadat hij het advies van het Parlement ter zake heeft ontvangen. Gezien het feit dat het onderzoek door de Raad nog maar in een beginfase verkeert, kan ik de geachte afgevaardigde geen nadere informatie verschaffen over het tijdstip waarop de Raad dit voorstel wellicht zal goedkeuren.

Camisón Asensio
De reden waarom wij deze vraag aan de Raad hebben gesteld, is gelegen in het probleem waaronder vele Europese burgers in heel wat steden in de Unie te lijden hebben als gevolg van het lawaai dat wordt veroorzaakt door bepaalde, meest oude vliegtuigen; vele mensen die in de buurt van een luchthaven wonen, wordt hierdoor onaanvaardbare overlast bezorgd. Doet u maar eens navraag bij de bewoners van Coslada, in de directe nabijheid van het vliegveld Barajas van Madrid.
Dames en heren afgevaardigden, het gaat hier simpelweg om een probleem waardoor de gezondheid, doorgaans het zenuwstelsel, wordt aangetast, een probleem waarvoor ook een oplossing bestaat. Wat die oplossing is? De exploitatie van bepaalde vliegtuigen aan banden leggen, die, ook nu nog, geluidsniveaus produceren die hoger liggen dan die welke door de communautaire wetgeving zijn toegestaan.
Het is verheugend de Raad te horen zeggen, dat de oplossing van dit probleem dichterbij is gekomen. Wat de Raad feitelijk zei, was: " in een nabije toekomst" . We hadden graag gehad, dat de Raad zich wat nauwkeuriger had uitgedrukt, maar in elk geval hebben we nu kunnen constateren dat de Raad genegen is, te zoeken naar een oplossing op korte termijn.

Mitchell
Ik weet dat de zaken die de geachte afgevaardigde ter sprake heeft gebracht, ons allemaal bezighouden. Ik zal er zeer zeker voor zorgen dat rekening wordt gehouden met de bekommernissen die hij naar voren heeft gebracht en ik zal daarbij doen wat ik kan. Ik ben ervan overtuigd dat de geachte afgevaardigde ervoor zal zorgen dat het Parlement in zijn overweging hetzelfde doet. Tegelijkertijd wil ik erop wijzen dat onze aandacht daarbij met name moet uitgaan naar de bezorgdheden van de ontwikkelingslanden, die wellicht niet in staat zijn om in dezelfde tijdspanne aan de voorschriften te voldoen. Ik apprecieer de geest van de vraag en weet zeker dat deze vraag ons allen bezighoudt.

Elliott
Als lid van het Parlement wiens kiesdistrict grenst aan de luchthaven Heathrow - de drukste internationale luchthaven ter wereld - en als voorzitter van het consortium van plaatselijke overheden dat iets wil doen aan de geluidshinder van vliegtuigen, houdt deze kwestie mij in hoge mate bezig. Ik zou graag twee korte vragen willen formuleren.
Wordt in het voorstel ook rekening gehouden met particuliere bedrijfsvliegtuigen die in aantal snel toenemen? Ten tweede, en hoewel ik zeer tevreden ben over hetgeen ik zojuist heb vernomen en er veel vooruitgang is gemaakt bij het uitbannen van luidruchtige types vliegtuigen, zijn alle vliegtuigen tot op zekere hoogte lawaaierig, met name op bepaalde tijdstippen van de dag. Op vele luchthavens in de Europese Unie geldt 's nachts een vliegverbod, maar ook weer niet op alle luchthavens. Vindt de Raad niet dat het tijd is om te gaan proberen een harmonisering door te voeren van de nachtelijke restricties voor vliegtuigen in de Europese Unie teneinde een uniformiteit te bewerkstelligen en de gezondheid en de kwaliteit van het leven van de mensen die in de omgeving van deze enorme luchthavens wonen, te verbeteren?

Mitchell
Ik weet niet zeker of de richtlijn ook betrekking heeft op particuliere vliegtuigen, maar ik denk van wel. Als dit echter niet het geval is, zal ik het de geachte afgevaardigde laten weten. Betreffende het tweede deel van de vraag van de geachte afgevaardigde wil ik opmerken dat dit naar mijn mening iets is wat in overweging moet worden genomen en ik zal zijn opmerkingen zeker onder de aandacht van het voorzitterschap en de Raad brengen wanneer deze zaken aan de orde komen.

De Voorzitter
Vraag nr. 2 van Anne McIntosh (H-0854/96):
Betreft: Pogingen het BSE-vraagstuk aan te pakken
Stemt de Raad in met de stelling dat de BSE-crisis de aandacht heeft gevestigd op de noodzaak van een meer alomvattend systeem voor het registreren en volgen van runderen in de hele Europese Unie, waardoor de greep op de ziekte zou toenemen en het vertouwen van de consument zou worden opgevoerd?
Overweegt de Raad in de nabije toekomst dergelijke maatregelen te nemen, bij voorbeeld een dubbele merking?
Voor de rundveesector in het VK is het tevens van wezenlijk belang dat een doelmatig systeem van inkomens- en marktsteun in het leven wordt geroepen. Kan de Raad aangeven hoe hij zich voorstelt het enorme bedrag in kwestie te verdelen tussen de Europese Unie en het VK?

Mitchell
De Raad heeft er reeds vele malen - en onlangs nog tijdens de Informele Raad in Killarney - de aandacht op gevestigd hoe belangrijk het is dat de consument betere informatie krijgt over de identificatie en de kwaliteit van rundvlees. Met richtlijn 92/102/EEG over de identificatie en registratie van dieren werden maatregelen ingevoerd om runderen, schapen en varkens te identificeren. De BSE-crisis heeft aangetoond dat de identificatie- en registratiestelsels voor runderachtigen verbetering behoeven. Begin oktober heeft de Raad voorstellen van de Commissie ontvangen die de invoering van een maatregelenpakket beogen betreffende de identificatie van dieren en het merken van vlees. Het doel van deze voorstellen is om dieren en vlees gemakkelijker te kunnen terugvinden en voorts om bij te dragen tot het herstel van het vertrouwen van de consument. De voorstellen zullen de bepalingen versterken van de huidige richtlijn met betrekking tot een centrale geautomatiseerde gegevensbank, een paspoort voor elk dier, een dubbele merking voor het identificeren van elk dier en dierenregisters op elk bedrijf.
Als reactie op de crisis die zich dit jaar op de rundvleesmarkt heeft doen gevoelen, heeft de Commissie een aantal voorstellen opgesteld die maatregelen behelzen tot vermindering van de produktie van rundvlees op korte en middellange termijn, waardoor het evenwicht op de markt wordt hersteld na de aanzienlijke daling van de consumptie, bezuinigingen binnen het EOGFL-Garantie door de compenserende betalingen in de akkerbouwsector te reduceren teneinde de problemen in de sector rund- en kalfsvlees op te lossen, en de wijziging van verordening 2328/91 inzake het verbeteren van de efficiëntie van landbouwstructuren. Een eerste grondig onderzoek van deze voorstellen op de Raad van de ministers van Landbouw op 16 en 17 september wees uit dat de meningen over alle Commissievoorstellen zeer uiteenliepen. Er was met name bezorgdheid over het voorstel om de akkerbouwsteun te verlagen en ook had men bedenkingen bij het voorstel om de slachtpremie voor kalveren verplicht te stellen. De Raad van ministers van Landbouw die op 28, 29 en 30 oktober bijeengekomen is, bereikte een politiek akkoord over de belangrijkste elementen van het Commissievoorstel voor het wijzigen van de basisverordening voor de rundvee- en kalverenmarkt. De overeengekomen maatregelen beogen evenwicht te brengen op de rundvleesmarkt op korte en middellange termijn en behelzen slachtpremieprogramma's voor kalveren, aanpassingen in de regionale premieplafonds, aanpassing aan interventieregels, meer steun voor extensieve veehouderijen en een erkenning van het feit dat er een promotiecampagne nodig is.
Met betrekking tot kalveren, heeft de Raad besloten dat de lid-staten uit een reeks maatregelen moeten kunnen kiezen om de totale aantallen omlaag te brengen. Daarom kunnen de lid-staten krachtens het pakket waartoe in oktober is besloten, kiezen voor hetzij een verwerkingspremie voor mannelijke kalveren, zoals oorspronkelijk door de Commissie is voorgesteld, hetzij een premie voor het op de markt brengen van jonge kalveren // vroege marketingpremie voor kalveren, of een combinatie van deze twee maatregelen. Deze maatregelen, die met ingang van 1 december 1996 voor een periode van twee jaar van kracht zullen zijn, moeten leiden tot een vermindering van tenminste 1 miljoen kalveren in de Gemeenschap.
Met betrekking tot de fondsen heeft de Raad besloten dat elke aanpassing in de uitgaven voor 1998 in behandeling moet worden genomen, parallel met het ontwerp van de landbouwbegroting voor dat jaar. Uiteraard doet dit besluit niets af aan het advies van het Parlement terzake. Met betrekking tot 1997 heeft de Raad een gunstig standpunt ingenomen ten aanzien van het Commissievoorstel om de voorschotten voor oliezaden uit te stellen als een manier om tegemoet te komen aan de begrotingsbehoeften van 1997. Het besluit van de Raad inzake de fondsen moet wachten tot er een Commissievoorstel tot wijziging van de desbetreffende verordening is en het Europees Parlement over dit voorstel advies heeft uitgebracht.
De Raad heeft ook erkend dat het op de Raad van oktober goedgekeurde maatregelenpakket ook bestemd is om de korte-termijngevolgen aan te pakken die met name resulteren uit de BSE-crisis en hij gelooft dat er verdere wijzigingen in de rundvleespremie nodig zijn om de rundvleesvoorraad in de Unie op één lijn te brengen met het waarschijnlijke peil op lange termijn van de interne en externe vraag. De Raad heeft de Commissie verzocht deze kwestie te onderzoeken en om binnen de komende maanden ter zake voorstellen in te dienen. De doelstelling van de Raad is een besluit te nemen over die voorstellen voor 31 december 1997. De Commissievoorstellen over de landbouwstructuren zullen in deze context bekeken worden.
Naast de maatregelen tot herstel van het evenwicht in de sector kalfsvlees heeft de Raad van de ministers van Landbouw, die op 28, 29 en 30 oktober bijeengekomen is, ook een besluit genomen over het verschaffen van een bijkomend compensatiepakket van 500 miljoen ecu tot ondersteuning van de producenteninkomens die ten gevolge van de BSE-crisis aanzienlijk zijn geslonken. Ook heeft de Raad een besluit genomen over de toe te passen verdeelsleutel bij de toekenning van deze extra compensatie aan de lid-staten.
Met betrekking tot het andere gedeelte van de vraag, zal het Verenigd Koninkrijk krachtens de verdeelsleutel waartoe de Raad besloten heeft voor de toekenning van het bijkomende bedrag, 13, 1 % ontvangen.

McIntosh
Ik dank de fungerend voorzitter, de heer Mitchell, voor zijn zeer uitgebreide antwoord. Is hij het er voor wat betreft het aan het Verenigd Koninkrijk toegewezen percentage niet mee eens dat het eigenlijk eerlijker zou zijn om een hoger percentage toe te wijzen aan het land, wiens markt en het vertrouwen van de consument in die markt het meest zijn aangetast?
Voor wat de kwestie van het merken betreft, en ongeacht de regeling inzake het registreren van runderen die de Raad besluit in te voeren, wil ik de fungerend voorzitter vragen of hij niet vindt dat hiervoor ofwel een electronisch systeem geschikt zou zijn, zoals in Ulster gebruikt wordt, ofwel, omdat het gewoon niet haalbaar is, een systeem op papier.
Ik heb vooral belangstelling voor de praktische wijze waarop deze regeling wordt uitgevoerd. Er zijn natuurlijk bepaalde delen in de Europese Unie waar een elektronisch merksysteem niet haalbaar is. Het is belangrijk dat er in deze gebieden op zijn minst een uitgebreid stelsel wordt opgezet voor een document of een paspoort voor runderen.

Mitchell
Ik zal voor wat betreft het tweede deel van de vraag van de geachte afgevaardigde haar commentaar onder de aandacht brengen van de Voorzitter van de Raad van de ministers van Landbouw. Ik weet niet welke gevolgen een systeem zoals de geachte afgevaardigde voorstelt voor de industrie zou hebben, maar ik zal haar bekommernissen zeker ter sprake brengen.
Voor wat betreft de suggestie dat er meer geld zou moeten gaan naar de lid-staten die de meeste schade hebben geleden, wil ik opmerken dat in een land als Ierland, dat veel kleiner is dan het Verenigd Koninkrijk en dat iets meer dan de helft bezit van de totale hoeveelheid vee van het Verenigd Koninkrijk, het dominoeffect aanzienlijk groter is geweest, omdat wij 85 % van onze produkten exporteren. Er diende bij deze toekenning dus rekening te worden gehouden met meerdere factoren. Uiteindelijk vond de Raad dat dit de eerlijkste toewijzing was.

Thomas
Ik wil de fungerend voorzitter, de heer Mitchell, danken voor zijn uitgebreide antwoord op de oorspronkelijke vraag. Ik heb de voorstellen in richtlijn 92/102 van de Raad al gelezen en ben daar verheugd over.
Ik weet dat de landbouwers in East Anglia, de regio in het Verenigd Koninkrijk die ik vertegenwoordig, gedurende de BSE-crisis aanzienlijke schade hebben opgelopen en nog steeds schade ondervinden ten gevolge van de ondeugdelijke manier waarop de regering van het Verenigd Koninkrijk dit heeft aangepakt.
Voor wat betreft de invoering van een - vereist - geautomatiseerd databanksysteem voor de lid-staten zou ik willen vragen of de Raad zijn steun zou geven aan financiële bijstand op Europese basis, ongeveer zoals de steun die men heeft verstrekt aan de financiële steunregelingen.

Mitchell
Ik kan bevestigen dat de Raad onlangs een Commissievoorstel heeft ontvangen voor een reeks maatregelen in de rundvleessector waarover het Europees Parlement is geraadpleegd. Zodra de Raad het advies van het Europees Parlement ontvangt, zal hij zich natuurlijk snel over dat voorstel buigen. Als de Raad deze zaken in overweging neemt, zal ik de bezorgdheden waaraan de geachte afgevaardigde uitdrukking heeft gegeven, onder de aandacht van de fungerend voorzitter van de Raad brengen, maar vandaag kan ik een dergelijke toezegging niet doen.

De Voorzitter
Vraag nr. 3 van Ulla Sandbæk (H-0856/96):
Betreft: Houding van de Raad ten aanzien van het Moskoumechanisme
Op 27 september 1996 heeft Amnesty een rapport gepubliceerd over de mensenrechten in Turkije. Hierin wordt de aanbeveling uitgesproken onder auspiciën van de OVSE het zogeheten Moskoumechanisme toe te passen, zodat al dan niet met instemming van Turkije een delegatie naar dat land kan worden gestuurd om een onderzoek naar de mensenrechten in te stellen.
Hoe staat de Raad tegenover deze mogelijkheid en welke stappen overweegt hij ter zake?

Mitchell
De Raad volgt de situatie van de mensenrechten in Turkije met grote aandacht en brengt zijn bezorgdheden in verband met schendingen op dit gebied naar voren in zowel zijn contacten met de Turkse autoriteiten in het kader van de politieke dialoog tussen de Europese Unie en Turkije, als in de multilaterale dialoog in de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa.
De Raad heeft het deze autoriteiten duidelijk gemaakt, en hij zal dit ook blijven doen, dat naleving van de wet, van de mensenrechten en van de fundamentele vrijheden de basis vormt van nauwere betrekkingen tussen Turkije en de Europese Unie. Door toezicht te houden op de naleving van de verbintenissen van de deelnemende landen kan de OVSE steun verlenen bij de ontwikkeling en consolidering van de democratie en het recht en bij de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden als zijnde zaken die alle deelnemende landen rechtstreeks en rechtmatig aanbelangen.
De Raad is zich bewust van de mogelijkheden die Moskoumechanisme van de OVSE biedt. Terwijl dit mechanisme de landen die deel uitmaken van de OVSE de mogelijkheid verschaft om beslissingen te nemen over het vormen van een OVSE-missie om de situatie van de mensenrechten in een ander OVSE-land te onderzoeken, kan dit in de praktijk alleen maar werken als dit laatste land meewerkt. Hoewel de Raad vindt dat het Moskoumechanisme in bepaalde gevallen een waardevol instrument is, was de Raad niet van mening dat het het meest geschikte middel was om de kwestie die de geachte afgevaardigde naar voren heeft gebracht, aan te pakken.
De Europese Unie zal de ontwikkelingen in verband met deze situatie van nabij blijven volgen en zal een beroep doen op Turkije om de toezegging na te komen in verband met de mensenrechten die het land in de OVSE gedaan heeft, alsook in andere belangrijke organisaties zoals de Raad van Europa.

Sandbæk
Ik wil graag weten waarom de Raad van oordeel is dat het geen geldig mechanisme is. Met andere woorden, waarom vond de Raad dat we geen delegatie naar Turkije moesten sturen, ondanks het overduidelijke feit dat Turkije de mensenrechten niet naleeft en de schendingen in dit land steeds erger worden? Ik vind dat het rapport voor zichzelf spreekt. Wat is toch de reden die de Raad ervan weerhoudt iets te ondernemen?

Mitchell
Zoals ik in mijn antwoord aan de geachte afgevaardigde al zei is het in de praktijk voor het welslagen van deze missies van essentieel belang dat het land dat zij voornemens zijn te bezoeken, meewerkt. De OVSE heeft een aanzienlijke ontwikkeling doorgemaakt sinds in 1991 tot het Moskoumechanisme werd besloten. De organisatie heeft nu een permanente raad die wekelijks bijeenkomt en waardoor alle OVSE-kwesties nu behandeld kunnen worden.
De parlementaire vergadering van de OVSE heeft zich ook gebogen over de ontwikkelingen op het stuk van de mensenrechten en een delegatie naar Turkije gezonden. Het Moskoumechanisme is dus niet het enige instrument en alles in aanmerking genomen zou het sturen van een dergelijke delegatie zonder de medewerking van het land waarover het gaat, in dit geval niet veel nut hebben. Maar de situatie kan natuurlijk veranderen. Er zijn andere manieren om te trachten invloed uit te oefenen op de situatie en de Raad doet alles wat in zijn vermogen ligt om die paden te bewandelen.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, de Raadsvoorzitter heeft alleen opgemerkt dat de schendingen van de mensenrechten in Turkije worden onderzocht met de gekende, klassieke middelen - die evenwel niet tot resultaten leiden. Hij heeft echter niet geantwoord op de vraag waarom de Raad in Turkije het zogeheten Moskoumechanisme niet toepast. Ik wijs er de vergadering op dat ik vanavond een telegram van mensenrechtenorganisaties in Ankara heb ontvangen waarin ze me meedelen dat 150 hongerstakers in levensgevaar verkeren en vijftien onder hen in kritieke toestand naar het ziekenhuis werden overgebracht. Dezelfde mensenrechtenorganisaties hebben de bevoegde officier van justitie gevraagd de gevangenen te mogen ontmoeten om samen uit te zoeken hoe de staking kan worden beëindigd - verzoek dat door de Turkse autoriteiten van de hand werd gewezen. We vragen ons dan ook af waarom de Raad zich koppig blijft verzetten tegen de toepassing van het zogeheten Moskoumechanisme in Turkije, waar alle andere initiatieven om een onderzoek naar de mensenrechten in te stellen, hebben gefaald.

Mitchell
Ik wil er graag op wijzen dat het niet aan de Raad maar aan de OVSE is om gebruik te maken van het Moskoumechanisme. Ik beantwoord hier vragen in mijn hoedanigheid van fungerend voorzitter van de Raad van ministers van de Europese Unie. Misschien mag ik opmerken dat de Europese Unie duidelijk inziet dat er verdere verbeteringen en vorderingen nodig zijn inzake de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden in Turkije. Wij hebben er bij de Turkse autoriteiten steeds op aangedrongen dat naleving van de wet en van de fundamentele vrijheden de basis vormt van een verdergaande toenadering tussen de Europese Unie en Turkije. Wij hebben nota genomen van de toezeggingen door de Turkse autoriteiten dat zij voornemens zijn om het proces van grondwettelijke en wetgevende hervormingen voort te zetten en wij blijven druk uitoefenen op de autoriteiten om die weg inderdaad te bewandelen.
De fungerend voorzitter van de Raad heeft drie ontmoetingen gehad met de vice-premier, mevrouw Ciller, om te benadrukken hoeveel belang wij hechten aan snelle vorderingen bij de goedkeuring en tenuitvoerlegging van verdere hervormingen die voor een daadwerkelijke eerbiediging van de mensenrechten vereist zijn. In onze contacten met Turkije zullen wij op deze kwestie blijven aandringen. De Commissie heeft steun verleend aan de Turkse niet-gouvernementele organisaties en beroepsorganisaties die zich al een aantal jaren inzetten voor de mensenrechten, waaronder de liga van de mensenrechten, de stichting van de mensenrechten en het Turkse genootschap van artsen. De Commissie zal blijven meewerken en financiële steun verlenen aan diverse projecten die de mensenrechten in Turkije willen bevorderen.
Het verslag van Amnesty International stelt vele mensenrechtenkwesties aan de orde die de Raad met zorg blijven vervullen. Wij hebben ons standpunt duidelijk gemaakt dat verdere hervormingen op gebieden zoals de mensenrechten, vrijheid van meningsuiting en de democratische vrijheden noodzakelijk zijn en wij zullen dat blijven doen.
Tot slot zal de Raad ieder initiatief steunen dat beoogt een onderzoek in te stellen naar aantijgingen van schendingen van de mensenrechten en naar de kwestie van als vermist opgegeven personen. Dit kan alleen maar bijdragen tot een grotere openheid in het behandelen van mensenrechtenkwesties. Persoonlijk zou ik graag zien dat er een volledig, grondig en onpartijdig onderzoek wordt verricht naar de situatie van diegenen die in Turkije verdwenen zijn, maar de vraag had betrekking op het Moskoumechanisme en daarom denk ik dat de verstrekte standpunten en antwoorden hier volstaan.

Lindqvist
Mijnheer de Voorzitter, het is niet de eerste keer dat het vraagstuk van de mensenrechten in Turkije aan de orde wordt gesteld. Dat was gisteren nog het geval, toen ongeveer dezelfde vragen werden gesteld aan de Commissie. En een maand geleden en twee maanden geleden was het ook al aan de orde.
Ik was een van degenen die nog geen jaar geleden, in december 1995, tegen de overeenkomst inzake de douaneunie hebben gestemd. Er waren ook voorstemmers. Verscheidene van mijn collega's hebben spijt van hun steun. Mijn vraag is: als men nu het Moskou-mechanisme waarover deze vraag gaat, niet wil aanvaarden, wat is men dan nog meer bereid te doen naast datgene waarnaar de Raad verwijst, d.w.z. "de situatie te bezien" ? Als de ene partij zich niet houdt aan een overeenkomst, is het dan niet een natuurlijke gang van zaken dat de andere partij de overeenkomst opzegt, aangezien het bij de overeenkomst gaat om wederzijdse verplichtingen?

Mitchell
Ik heb reeds uitvoerig toegelicht welke actie de Raad in dit opzicht onderneemt. De fungerend voorzitter, mijnheer Spring, heeft in het recente verleden drie ontmoetingen gehad met mevrouw Ciller. Dit voorzitterschap is pas vijf maanden oud. Dat toont toch duidelijk aan hoe serieus de heer Spring en het Ierse voorzitterschap de bezorgdheden van het Europees Parlement opnemen en wij zullen dat ook blijven doen.
Uit de Notulen zal blijken dat de duidelijkheid van mijn antwoord hier vandaag aantoont dat wij het volledig met het Parlement eens zijn. Maar ik ben geen voorstander van kosmetische oplossingen. Als wij denken dat een bepaald alternatief kans van slagen heeft, dan zullen wij die oefening doen. Maar de Raad is op dit moment van mening - en de redenen daarvan heb ik u zojuist uiteengezet - dat er voor hem geen rol is weggelegd om het Moskoumechanisme op te starten.

De Voorzitter
Vraag nr. 4 van Birgitta Ahlqvist (H-0859/96):
Betreft: De jongste ontwikkelingen in Wit-Rusland
De Witrussische president Loekasjenko heeft geprobeerd zijn grondwettelijke macht in Wit-Rusland uit te breiden, het huidige parlement te ontbinden en een autoritair presidentieel bewind in te voeren. Hij heeft aangekondigd op 7 november een referendum over zijn voorstel te zullen houden. Het parlement heeft hierop geantwoord met een op 24 november te houden tegen-referendum. De Russische president heeft sterke druk uitgeoefend op de president van Wit-Rusland om met het parlement tot een compromis over de nieuwe grondwet van het land te komen. President Loekasjenko heeft intussen slechts een detail van zijn grondwetsvoorstel veranderd.
Heeft de Raad op de een of andere manier gereageerd op de poging van de Witrussische president om het door de bevolking gekozen parlement van het land buiten spel te zetten en een autoritair presidentieel bewind in te voeren? Worden de werkzaamheden van het TACIS-programma voortgezet alsof er niets gebeurd is indien de president bij het referendum in november concludeert dat hij een mandaat heeft gekregen om zijn grondwetswijzigingen in het land ten uitvoer te leggen?

Mitchell
De Raad deelt de bezorgdheden die de geachte afgevaardigde tot uitdrukking heeft gebracht met betrekking tot de politieke situatie in Wit-Rusland en heeft deze bezorgdheden ook kenbaar gemaakt aan de Witrussische autoriteiten. Deze zaak is besproken door de Raad van ministers van Buitenlandse Zaken tijdens de bijzondere Europese Raad in Dublin op 5 oktober waar besloten werd om de bezorgdheden van de Unie over de recente negatieve ontwikkelingen kenbaar te maken aan de autoriteiten van Wit-Rusland. Dit is dan ook gebeurd in een démarche door de ambassadeurs van de Europese Unie in Minsk op 14 oktober.
Bovendien werd samen met de geassocieerde landen van Midden- en Oost-Europa en Cyprus en Malta besloten om deze bezorgdheden nog eens te herhalen in een verklaring die werd afgelegd op 18 oktober ll. In deze verklaring werd de ongerustheid van de Unie tot uiting gebracht en werd een beroep gedaan op alle partijen om een oplossing te vinden met volledige inachtneming van de prerogatieven van het parlement en het grondwettelijk hof en de democratische beginselen. Met name werd de nadruk gelegd op het belang van persvrijheid en van vrijheid van vereniging en vergadering, alsmede op het feit dat de Europese Unie graag wil dat Wit-Rusland een volwaardige rol speelt in Europa, in samenwerking met de Europese instellingen.
De Raad vestigt er de aandacht op dat een beslissing van het grondwettelijk hof van Wit-Rusland op 4 november ll. duidelijk heeft uitgewezen dat alleen het parlement een definitief besluit kan treffen over wijzigingen in de grondwet. Volgens hetgeen de Raad te kennen is gegeven, is het mogelijk dat het voorgestelde nationale referendum op 24 november plaatsvindt, waarbij echter de alternatieve voorstellen tot wijziging van de grondwet alleen ter raadpleging in stemming worden gebracht en de stemming dus niet bindend is. De Europese Unie blijft de situatie volgen met het oog op eventuele verdere passende maatregelen.

Ahlqvist
Ik dank de Raad voor dit antwoord. Niets van ons optreden heeft dus tot op heden invloed gehad op de president van Wit-Rusland. Informatie en diplomatie zijn in dit verband gewoonlijk goede instrumenten, maar ze lijken in het geval van Wit-Rusland niet te helpen. Heeft de Raad gesproken over andere manieren om de Wit-Russische president te brengen tot een minder autoritair presidentieel beleid? Heeft men ooit gesproken over het verbreken van de TACIS-samenwerking? Er moet iets gebeuren - wij kunnen niet gewoon blijven afwachten. Ik vind dat de Raad zijn misnoegen duidelijker moet laten blijken.

Mitchell
Bij het kenbaar maken van ons ongenoegen moeten we ervoor oppassen dat we de mensen van Wit-Rusland niet nog meer straffen. Ik ben er niet zo zeker van dat als wij de maatregelen die met betrekking tot Tacis zijn voorgesteld, zouden nemen, dit dan ook inderdaad het effect zou hebben dat de geachte afgevaardigde beschrijft.
Zoals ik in mijn antwoord al zei blijven wij de situatie in de gaten houden. De Raad zal de ontwikkelingen van nabij volgen teneinde tot verdere actie over te gaan, mocht men dit op zijn plaats achten. Natuurlijk zal daar dan eerst in de Raad over gesproken moeten worden en moet er ook overeenstemming over bestaan, maar ik kan de geachte afgevaardigde verzekeren dat wij de situatie zeer nauwlettend in de gaten zullen houden.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, vervalt vraag nr. 5.
Vraag nr. 6 van Jan Andersson (H-0868/96):
Betreft: Bestrijding van de schadelijke werking van alcohol
Alcohol ligt ten grondslag aan een groot aantal maatschappelijke problemen en veroorzaakt grote kosten voor de samenleving. Desondanks wordt alcohol hier en daar slechts gezien als een landbouwvraagstuk. Naar mijn mening moet alcohol in plaats daarvan gezien worden als een volksgezondheidskwestie.
Welke maatregelen denkt het Ierse Voorzitterschap te nemen om de aandacht te vestigen op de schadelijke gevolgen van alcohol voor de gezondheid?

Mitchell
Er liggen bij de Raad momenteel geen specifieke voorstellen over de bestrijding van de negatieve effecten van alcohol. Maar de geachte afgevaardigde weet wellicht dat het Europees Parlement op 29 maart ll. samen met de Raad een besluit heeft goedgekeurd betreffende de tenuitvoerlegging van een gemeenschappelijk actieprogramma 1996-2000 voor promotie, informatie, opleiding en vorming in zaken die met de gezondheid te maken hebben, binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid. Met dit programma wil men het bewustzijn bevorderen van risicofactoren en van aspecten die de gezondheid bevorderen en wil men een gezonde levensstijl propageren. Het programma behelst een aantal specifieke preventieve maatregelen en maatregelen ter bevordering van de gezondheid, waaronder het bevorderen van studie, evaluatie en uitwisseling van ervaringen over alcoholmisbruik en de gevolgen daarvan op gezondheids- en maatschappelijk vlak, en het steunt acties die hiermee verband houden.
Dit programma wordt ten uitvoer gelegd door de Commissie, in nauwe samenwerking met de lid-staten en instellingen en organisaties die actief zijn op het stuk van de gezondheid, met de steun van een bijzondere adviescommissie.

Andersson
Ik dank de Raad voor dit antwoord. Er zijn vele uiteenlopende tradities inzake het alcoholbeleid. De aanleiding tot mijn vraag is dat ik heb gemerkt dat alcohol in veel Europese landen in de eerste plaats wordt behandeld als een vraagstuk van de interne markt, net als elk ander product. Ik vind alcohol geen product als alle andere. De schadelijke effecten van alcohol zijn door onderzoek overduidelijk aangetoond. Alcohol leidt tot allerlei ziekten en het staat onomstotelijk vast dat te veel alcohol een gezondheidsrisico vormt.
In een aantal landen, waaronder mijn land Zweden, heeft men geprobeerd de schadelijke effecten te beperken door de toegankelijkheid ervan te beperken. Dat is gebeurd door hoge accijnzen, door te verhinderen dat jongeren alcohol gebruiken en door strenge invoerregels. Ik zou een vraag willen stellen over die invoerregels. Is het niet mogelijk voor bepaalde landen om strengere invoerregels te handhaven via de uitzonderingsbepaling in artikel 36, waarin wordt verwezen naar uitzonderingen op de interne markt als het gaat om de gezondheid van personen? Wat is het standpunt van de Raad in dezen?

Mitchell
Het laatste deel van de vraag van de geachte afgevaardigde zal ik trachten te behandelen als hij zo vriendelijk wil zijn een aparte vraag in te dienen, omdat ik daarover nu geen informatie bezit.
Een van de zaken waarover ik me verwonderde toen ik het antwoord op deze vraag van de geachte afgevaardigde voorbereidde, was dat wij in de korte tijd die ons ter beschikking stond niet konden bepalen of zelfs maar een accurate schatting konden maken van het aantal alcoholisten in de Europese Unie. Ik denk dat als wij dit probleem willen aanpakken, wij dan allereerst de omvang van het probleem moeten kunnen bepalen, dus ik geloof dat er daar nog heel wat werk op ons ligt te wachten.
Het voorzitterschap is het eens met de geachte afgevaardigde dat dit een belangrijke kwestie is. Wij zijn ons zeer wel bewust wat voor schade alcoholmisbruik berokkent aan onze samenleving en welke maatschappelijke kosten dit met zich meebrengt. In mijn eigen land heeft de regering in september een op een multi-sectoriële benadering gebaseerd nationaal alcoholbeleid gelanceerd waarbij een hele reeks wettelijk en niet wettelijk erkende organisaties worden begeleid om samen te werken teneinde het grote aantal met alcohol verband houdende problemen in de Ierse samenleving te beperken door de nadruk te leggen op matiging van het alcoholgebruik. Het nationaal alcoholbeleid zal overmatig drinken en drinken door minderjarigen ontmoedigen door de mensen meer bewust te maken van alcoholisme en door de deelname aan alternatieve activiteiten aan te moedigen. De nationale overheden zullen het verspreiden van behandelingsprogramma's bevorderen. Dit alles volgt op de goedkeuring door Ierland van het Europees Handvest over alcohol van de conferentie van de Wereldgezondheidsorganisatie van vorig jaar december in Parijs.
Het voorzitterschap staat positief tegenover alle voorstellen voor actie op communautair niveau die aan de acties op nationaal niveau een grotere toegevoegde waarde geven, maar er zijn bij mijn weten op dit moment geen andere voorstellen dan degene die ik u genoemd heb.

De Voorzitter
Vraag nr. 7 van Hans Lindqvist (H-0871/96):
Betreft: Het Zweedse alcoholbeleid
Zweden heeft altijd een zeer restrictief alcoholbeleid gevoerd, gekenmerkt door hoge belastingen op alcoholhoudende dranken, een gecontroleerde alcoholverkoop en een strenge regelgeving betreffende de invoer van alcohol. Deze aspecten vormen de grondslag van een aanpak op het gebied van sociale aspecten en gezondheidszorg, met behulp waarvan de consumptie van alcoholhoudende dranken in Zweden beperkt kon worden. Eind vorige en begin deze eeuw werd er in Zweden op grote schaal "gezopen" . Het Zweedse alcoholbeleid droeg in hoge mate bij aan de vermindering van dit veel voorkomende alcoholmisbruik. Met de hoge accijnzen op alcoholhoudende dranken wordt in Zweden tegenwoordig een groot deel van de zeer hoge kosten gefinancierd die in ziekenhuizen worden gemaakt bij de behandeling van door alcohol veroorzaakte ziekten. Om dit beleid te kunnen voortzetten moet er voor Zweden een permanente uitzondering worden gemaakt voor wat betreft de invoerbeperkingen van alcoholhoudende dranken naar Zweden vanuit andere lid-staten van de EU. Is het mogelijk om de nu voor Zweden geldende uitzondering om te zetten in een permanente?

Mitchell
In het Toetredingsverdrag van Zweden tot de Europese Unie is bepaald dat Zweden gedurende een overgangsperiode kwantitatieve invoerbeperkingen van sigaretten en andere tabaksprodukten, sterke drank, wijn en bier vanuit andere lid-staten mocht handhaven krachtens de bepalingen van artikel 26 van richtlijn 92/12/EEG. Het artikel is van toepassing "onverminderd artikel 8 tot 31 december 1996 en behoudens een gelijkaardig herzieningsmechanisme als hetgeen is vastgelegd in artikel 28, lid 2 van richtlijn 77/388/EEG, dat betrekking heeft op het gemeenschappelijk BTW-stelsel."
Het voorzitterschap is van mening dat een expliciete controle op het BTW-stelsel voor Zweden te prefereren zou zijn. Gezien het feit echter dat er geen Commissievoorstel is tot wijziging van deze bepalingen, kan de Raad geen commentaar geven op de vraag van de geachte afgevaardigde.

Lindqvist
Het Noordse restrictieve alcoholbeleid berust op hoge accijnzen, gecontroleerde verkoop en strenge invoerregels, zoals Jan Andersson zojuist zei. Dat beleid heeft succes gehad, en wordt gevoerd met het oog op de volksgezondheid. Het heeft het verbruik afgeremd, en het alcoholmisbruik laag gehouden. Er worden bovendien inspanningen in de gezondheidszorg mee gefinancierd, die nodig zijn vanwege de schadelijke gevolgen van alcohol. Wij willen dit alcoholbeleid handhaven als blijvende uitzondering. Ik zou willen vragen waarom een land dat om redenen van volksgezondheid zijn alcoholbeleid wil handhaven, dat niet zou mogen.

Mitchell
Dit is een Unie met een interne markt. Sommige lid-staten hebben na onderhandeling een uitzonderingsregeling gekregen. Het voorzitterschap heeft alle begrip voor de redenen achter de vraag van de geachte afgevaardigde, maar deze uitzonderingsregeling loopt eind december aanstaande af. Ik zou graag de aandacht van de geachte afgevaardigde willen vestigen op het feit dat door het via de medebeslissingsprocedure goedkeuren van een communautair actieprogramma voor promotie, informatie, opleiding en vorming op het gebied van de volksgezondheid, het Europees Parlement en de Raad specifieke aandacht hebben geschonken aan de problemen die verband houden met alcoholmisbruik en de gevolgen daarvan op gezondheids- en maatschappelijk vlak. Ik heb begrepen dat er diverse opties worden bekeken, waaronder de mogelijkheid om de uitzonderingsregeling tot het begin van de volgende eeuw te verlengen, maar de geachte afgevaardigde zou dat rechtstreeks bij de Commissie kunnen natrekken. Ik heb ook begrepen dat als er nog een tijdelijke uitzondering wordt verleend, het dan ook niet meer dan een tijdelijke uitzondering zal zijn.

Andersson
Ik kom weer terug op mijn vorige vraag, aangezien het juist is wat het Voorzitterschap zegt, dat het hier gaat om de interne markt en uitzonderingen daarop. Maar waarom moet het slechts een toevallige uitzondering zijn? Er is een artikel 36, dat o.a. gaat over gezondheidsaspecten. Als dit artikel wordt toegepast op het punt van alcohol, zou het alcoholbeleid een blijvende uitzondering kunnen vormen, aangezien alcohol aantoonbaar schadelijk is voor de gezondheid van personen. Waarom is dit volgens de Raad niet mogelijk?

Mitchell
Als ik even mag teruggaan naar de vorige vraag, dan stel ik vast dat deze was gebaseerd op het andere artikel, dat over landbouwprodukten gaat. Als de geachte afgevaardigde een vraag formuleert over dit specifieke artikel dan zal ik deze trachten te beantwoorden. Het is een afzonderlijke vraag.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, in dit debat staat de Zweedse lidmaatschapsovereenkomst met de Europese Unie centraal. Toen men die overeenkomst in Zweden weergaf in verband met het debat voorafgaand aan het volksreferendum, zei men dat er een eenstemmig besluit van de Raad nodig was om deze invoerbeperkingen te kunnen wijzigen, en dat Zweden derhalve nieuwe regels zou kunnen blokkeren. Deelt de Raad de opvatting dat deze besluitvorming van toepassing is?

Mitchell
Ik kan u alleen maar antwoorden dat in het artikel staat: " onverminderd artikel 8 tot 31 december 1996 en behoudens een gelijkaardig herzieningsmechanisme als hetgeen is vastgelegd in artikel 28, lid 2 van richtlijn 77/388/EEG, dat betrekking heeft op het gemeenschappelijk BTW-stelsel" . Zo is de situatie.
Ik heb begrepen dat er protest is aangetekend en dat de Commissie een tijdelijke verlenging tot het begin van de volgende eeuw van deze uitzonderingsregeling overweegt, maar via een vraag aan de Commissie zou de geachte afgevaardigde daar veel meer informatie over krijgen.

De Voorzitter
Vraag nr. 8 van Miguel Arias Cañete (H-0873/96):
Betreft: Ontwerpen van reserve-onderdelen voor auto's
Is het de Raad bekend dat de prijzen van reserve-onderdelen voor auto's in landen waar geen monopolie op het ontwerpen van deze onderdelen bestaat, lager liggen dan in landen waar een dergelijk monopolie bij wet is toegestaan?
Is de Raad voornemens met dit criterium rekening te houden bij zijn standpuntbepaling over het voorstel voor een richtlijn inzake de rechtsbescherming van modellen?

Mitchell
Het is helemaal geen geheim dat de bescherming van modellen voor onderdelen van complexe produkten, zoals onderdelen voor auto's, een van de meest controversiële punten is in het voorstel voor een richtlijn over de rechtsbescherming van modellen. De Raad hoopt in de nabije toekomst een gemeenschappelijk standpunt over dit voorstel te kunnen goedkeuren. Hoewel de Raad zich terdege bewust is van de zaken in kwestie, zal de geachte afgevaardigde er begrip voor hebben dat de Raad in dit stadium niets kan zeggen dat zijn gemeenschappelijk standpunt zou kunnen bezwaren.

Arias Cañete
Ik zou de fungerend voorzitter van de Raad willen bedanken voor zijn antwoord: een buitengewoon diplomatiek antwoord, dat geen enkele duidelijkheid schept omtrent deze situatie. In oktober 1995 heeft het Parlement bij de eerste lezing de reparatie-clausule aangenomen, met het voorstel onderzoek te doen naar de mogelijkheid dat bedrijven die onderdelen voor auto's produceren, tegen een redelijke prijs gerechtigd worden om gebruik te maken van het ontwerp van reserve-onderdelen van de fabrikant, nadat een nieuw model voor het eerst is op de markt verschenen is.
Commissaris Monti heeft gesuggereerd dat de Commissie het voornemen had, het advies van het Parlement op te volgen, met inbegrip van de handhaving van en steun aan de reparatie-clausule. De fungerend voorzitter van de Raad zegt alleen dat de Raad in de toekomst een oplossing voor dit probleem denkt te zullen vinden, maar hij geeft niet aan of het Ierse voorzitterschap met een voorstel zal komen, in die zin dat hij de visies van het Parlement en van de Commissie zal onderschrijven, of dat hij juist alternatieve oplossingen zal voorstaan die gunstiger zijn voor de automobielfabrikanten en de ontwerpers.
We zouden dan ook graag wat meer vernemen over het standpunt van het Ierse voorzitterschap over het voorstel dat zal worden uitgevoerd: geeft de Raad gehoor aan wat het Parlement en de Commissie geadviseerd hebben, of maakt hij zich juist sterk voor andere standpunten, die veel ongunstiger zijn voor de consument?

Mitchell
De kwestie waar het hier om gaat is of, en zo ja onder welke voorwaarden, er een uitzondering gemaakt kan worden voor de normale regels die gelden voor de bescherming van modellen, de exclusieve rechten dus, om derden in staat te stellen onderdelen te gebruiken zonder toestemming van de rechthebbende teneinde complexe produkten, zoals motorvoertuigen, te repareren. Totdat ik deze vraag ter hand nam, besefte ik niet hoe complex motorvoertuigen wel niet kunnen zijn.
Het oorspronkelijke Commissievoorstel voorzag in een uitzonderingsregeling waarbij het modellenrecht tegen dit soort gebruik na een periode van drie jaar niet langer ingeroepen kon worden. Krachtens de richtlijn is de normale termijn voor de bescherming van modellen vijfentwintig jaar. De Commissie was van oordeel dat de bescherming van modellen met betrekking tot afzonderlijke onderdelen voor dure, duurzame, complexe produkten zoals motorvoertuigen, de concurrentie kon uitsluiten of beperken, en er een monopolistische onderdelenmarkt gecreëerd kan worden omdat er geen degelijke uitzonderingsregeling bestaat.
De geachte afgevaardigde zal begrijpen dat er nog steeds onderhandelingen gaande zijnde die gericht zijn op het bereiken van een gemeenschappelijk standpunt. Het zou dus niet erg verstandig zijn om hier in dit stadium verder over uit te wijden. Maar zoals ik al opmerkte zal de Raad spoedig in een positie zijn om een dergelijk gemeenschappelijk standpunt te bereiken.

Needle
Dank u fungerend voorzitter, voor dit aanvullende antwoord. Net als u heb ook ik ontdekt hoe controversieel deze kwestie wel niet is. Ik heb begrip voor het gevoelige karakter ervan maar ik ben ervan overtuigd dat u weet hoeveel ongerustheid deze richtlijn wekt in het Verenigd Koninkrijk en elders. Er zijn inderdaad zeer kritische artikelen in de media en op de televisie over verschenen.
Gedurende de voorbije paar maanden hebben kleine bedrijven uit de auto-onderdelensector, eigenaars van oudere auto's - waar de vervanging van onderdelen op zichzelf al moeilijk is - en grote consumentenorganisaties bij mijn collega's en bij mij het felste protest aangetekend en al deze partijen steunen het herziene standpunt van het Parlement tegen het oorspronkelijke voorstel. Zou u er dan ook voor kunnen zorgen dat een onredelijke druk van de fabrikanten de op 25 november in te nemen standpunten op de Raad van de interne markt niet scheeftrekt? Zult u met name aandacht schenken aan de aard en het niveau van eventuele royalties die, als dit wordt goedgekeurd, zo laag mogelijk moeten zijn en met zo weinig mogelijk bureaucratie gepaard moeten gaan?

Mitchell
Ik zal ervoor zorgen dat rekening wordt gehouden met de standpunten van de geachte afgevaardigde. Ik heb begrepen dat de bijeenkomst van de interne markt op 26 november plaatsvindt en naar verhoopt wordt op die Raad die op 26 november bijeenkomt een gemeenschappelijk standpunt goedgekeurd.

Howitt
Ik heb begrepen dat de Raad vindt dat hij voor wat het commentaar van vanavond betreft echt niet verder kan gaan, dus zal ik op dat punt geen verdere druk uitoefenen. Misschien kan de fungerend voorzitter persoonlijk commentaar leveren over de werking van richtlijn 1475 die reeds is aangenomen. Die richtlijn bestaat nu al meer dan een jaar en naar ik meen te weten zijn er nog steeds bedrijven die gewoon weigeren die richtlijn na te leven. Een klein bedrijfje uit mijn kiesdistrict - Whitford Motor Industry Services - heeft mij verteld dat BMW gewoonweg weigert en dat hun dealers gewoonweg weigeren als men ze een technische handleiding vraagt - zelfs als de eigenaars van die auto's daarom vragen. Als dat de ervaringen zijn met een richtlijn die al Europese wet is geworden, kan de fungerend voorzitter er bij de beraadslagingen over dit onderwerp dan voor zorgen dat de belangen van de consument en van kleine bedrijven op de eerste plaats komen?

Mitchell
Als een lid-staat nalaat om de wetgeving van de Europese Unie na te leven, dan is het aan de Commissie om daar een aanklacht tegen in te dienen. Met betrekking tot de kwestie waarover het gaat, dank ik de geachte afgevaardigde voor zijn begrip. Ik wil niets zeggen of doen wat de onderhandelingen die in een moeilijk stadium verkeren, kan verstoren en waarover de Raad binnen twee weken een gemeenschappelijk standpunt hoopt in te nemen. Maar ik zal ervoor zorgen dat de bezorgdheden die hier vandaag tot uiting zijn gekomen onder de aandacht worden gebracht van de fungerend voorzitter van de Raad.

De Voorzitter
Vraag nr. 9 van Sören Wibe (H-0875/96):
Betreft: Gemeenteraadsverkiezingen in Albanië
In oktober heeft de OVSE (Organisatie voor veiligheid en samenwerking in Europa) besloten geen waarnemers te sturen naar de gemeenteraadsverkiezingen in Albanië, omdat zij niet zelf het aantal kon bepalen. Eerder in het jaar sprak de OVSE haar afkeuring uit over de parlementsverkiezingen in Albanië, aangezien haar internationale waarnemers van oordeel waren dat de regerende partij zich tijdens de verkiezingsprocedure stelselmatig schuldig maakte aan onregelmatigheden.
Hoe staat de Raad momenteel tegenover Albanië? Heeft hij de gemeenteraadsverkiezingen van dichtbij gevolgd?

Mitchell
De Raad betreurt het dat de parlementaire vergadering van de OVSE en het ODIHR geen waarnemers hebben gezonden naar de gemeenteraadsverkiezingen in Albanië. De Raad heeft bij de regering van Albanië het standpunt van de Europese Unie en het ODIHR kenbaar gemaakt dat het ODIHR deel dient te nemen aan het houden van toezicht op de verkiezingen. Ook hebben wij er bij de Albanese regering op aangedrongen om alle maatregelen te treffen die nodig zijn om ervoor te zorgen dat de verkiezingen op een vrije en eerlijke manier verlopen volgens procedures die voldoen aan aanvaardbare internationale normen voor het democratisch proces.
De Raad heeft vastgesteld dat meer dan 300 internationale waarnemers de verkiezingen hebben gevolgd, waaronder waarnemers uit diverse lid-staten van de Europese Unie. Ook hebben wij er nota van genomen dat de Raad van Europa, die de internationale waarnemingsactiviteiten heeft gecoördineerd, gezegd heeft er zeker van te zijn dat de verkiezingen in het algemeen op een vrije en eerlijke manier hebben plaatsgevonden, ondanks hier en daar wat onregelmatigheden in bepaalde gebieden.
Hoewel wij blij zijn met deze eerste beoordeling als een positieve stap in de goede richting, zal de Raad, zodra deze klaar zijn, zich eerst over de eindverslagen buigen over het verloop van de verkiezingen die de internationale waarnemers hebben opgesteld, alvorens conclusies te formuleren over het al dan niet aanvaardbaar zijn van de verkiezingen en de uitslag ervan. De Albanese regering heeft de Europese Unie verzekerd dat zij de wens koestert om vooruitgang te boeken op het stuk van democratische en grondwettelijke hervormingen. De Raad blijft er bij de Albanese regering op aandringen om deze verzekering snel en concreet in praktijk te brengen en om met de tenuitvoerlegging van hervormingsmaatregelen te beginnen.

Wibe
Dank u voor uw antwoord. Het is weliswaar geheel juist wat de vertegenwoordiger van de Raad zegt, namelijk dat deze gemeenteraadsverkiezingen betrekkelijk correct zijn verlopen. Maar wij hebben desondanks te doen met een regering die haar macht baseert op een duidelijke verkiezingsfraude met de gewone parlementsverkiezingen. Naar mijn mening moeten wij deze regering permanent onder druk van de Unie zetten. De voor de hand liggende vraag aan de Raad is: stelt u dergelijke eisen aan de regering van Albanië, bijv. de eis van nieuwe verkiezingen? Dreigt u, plant of overweegt u bijvoorbeeld enige vorm van economische sancties tegen de regering wegens haar weigering om fatsoenlijke nieuwe parlementsverkiezingen te houden?

Mitchell
Wij moeten er altijd aan denken dat economische sancties niet tegen de regering zijn, maar tegen de mensen en dat juist de bevolking van Albanië onder dergelijke economische sancties te lijden zal hebben. Iedereen die iets van Albanië kent weet dat de mensen van dat land al zeer zwaar te lijden hebben.
De Raad wenst de betrekkingen met Albanië te handhaven en uit te diepen. We erkennen de vooruitgang die Albanië tot op heden geboekt heeft bij de hervorming van zijn economie en in zijn streven een veelpartijendemocratie in te stellen. Wij achten het terecht dat deze vooruitgang verder wordt aangemoedigd en wordt gesteund via nauwere contractuele betrekkingen met de Europese Unie. De Unie heeft de eerste contractuele betrekkingen met Albanië in 1992 tot stand gebracht en ten gepasten tijde zal de Commissie aan de Raad een ontwerp-mandaat voorleggen voor onderhandelingen met Albanië betreffende een nieuwe bilaterale overeenkomst. Dit verschaft ons bepaalde mogelijkheden om de lijn te volgen die de geachte afgevaardigde voorstelt.
Wij willen graag dat Albanië duidelijk inziet dat de Europese Unie haar politieke en economische betrekkingen met Albanië alleen maar tot ontwikkeling kan brengen als het land vorderingen blijft maken inzake de invoering van democratische hervormingen.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen vragen of de verkiezingen in Albanië eigenlijk geen bevestiging van de nationale verkiezingen waren. De uitslag van de gemeenteraadsverkiezingen was dezelfde als die van de nationale verkiezingen. Over het algemeen heeft men gezegd dat de gemeenteraadsverkiezingen eerlijk zijn verlopen en dus bevestigen ze de uitslag van de nationale verkiezingen. Ik zou u willen vragen of Albanië zich op dat punt niet van zijn buurlanden onderscheidt.
Als wij naar Kosovo kijken, stellen wij vast dat daar bij de laatste verkiezingen geen vooruitgang is geboekt. Ik zou willen weten of het, om het hervormingsproces in het land te bevorderen, niet zinvol zou zijn de economische betrekkingen met Albanië uit te breiden in plaats van ze terug te schroeven.

Mitchell
De geachte afgevaardigde zal uit mijn vorige antwoorden begrepen hebben dat de Europese Unie, en zeker de Raad, mogelijkheden ziet om de betrekkingen met Albanië uit te breiden en om op die manier invloed uit te oefenen op het land.
Met betrekking tot de resultaten van de verkiezingen zijn wij, zoals ik al zei, blij met de eerste beoordeling maar zullen wij ons over de eindverslagen buigen over het verloop van de verkiezingen die door de internationale waarnemers worden opgesteld, alvorens wij beslissen of de verkiezingen al dan niet op een eerlijke manier verlopen zijn.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, vervalt vraag nr. 10.
Vraag nr. 11 van María Izquierdo Rojo (H-0876/96):
Betreft: Rechten van de vrouw en Intergouvernementele Conferentie
Kan het Ierse voorzitterschap in het vooruitzicht van de Intergouvernementele Conferentie en in het licht van zijn voorstellen en werkzaamheden meedelen wat zijn bijdrage is aan de bescherming van de rechten van de vrouw, de volledige gelijkstelling en de politieke en sociale integratie van vrouwen en de gelijke behandeling van mannen en vrouwen?

Mitchell
In antwoord op de vraag van de geachte afgevaardigde wil ik graag benadrukken dat ik hier ben in mijn hoedanigheid van fungerend voorzitter van de Raad en dat krachtens artikel N van het Verdrag betreffende de Europese Unie de Raad niet deelneemt aan de Intergouvernementele Conferentie die verantwoordelijk is voor de wijziging van de Verdragen. Het zal de geachte afgevaardigde duidelijk zijn dat het uitsluitend aan de Intergouvernementele Conferentie is om eventuele wijzigingen op het Verdrag met betrekking tot de gebieden waarnaar zij in haar vraag verwijst, in overweging te nemen.
Ten persoonlijken titel wil ik de Vergadering echter graag mededelen dat de door het voorzitterschap voorgestelde benadering, welke de discussiebasis was op de bijeenkomst op 15 en 16 oktober van de Intergouvernementele Conferentie, erin bestond dat het beginsel van niet-discriminatie versterkt dient te worden door het Verdrag aan te vullen met een algemene bepaling inzake niet-discriminatie op basis van bijvoorbeeld ras, geslacht, handicaps en leeftijd. Het voorzitterschap heeft ook voorgesteld om in het Verdrag een bepaling op te nemen die de Raad in staat stelt om maatregelen te treffen teneinde discriminatie op dergelijke gronden te verbieden.
Naast deze mogelijke benadering van niet-discriminatie, hebben wij als voorzitterschap ook voorgesteld om de versterking van het beginsel van gelijkheid tussen mannen en vrouwen in overweging te nemen, door in een algemene bepaling vast te leggen dat met deze doelstelling rekening wordt gehouden in alle communautaire beleidsmaatregelen en voorts door de versterking van artikel 119 van het Verdrag op een aantal terreinen, zoals het verruimen van de draagwijdte ervan en door specifiek de mogelijkheid in te bouwen voor positieve actie daar waar deze op haar plaats is. Ook hebben wij voorgesteld om in het Verdrag voortaan een qua geslacht neutrale taal te hanteren.

Izquierdo Rojo
Ik dank het fungerend voorzitterschap van de Raad voor zijn antwoord. Mag ik hieruit dus afleiden, mijnheer de voorzitter van de Raad, dat de tekst die het Ierse voorzitterschap op de zevenentwintigste aanstaande bekendmaakt, het standpunt zal bevatten dat u hier verkondigd heeft? Zou u mij kunnen preciseren of het om het Verdrag gaat? Ik meen te hebben begrepen van wel. Zou u mij tevens kunnen aangeven, of u instemt met, of dat er - wat naar mijn idee niet meer dan juist zou zijn - op enigerlei wijze sprake zal zijn van een gelijke inbreng bij de besluitvorming?
Mijnheer de voorzitter van de Raad, naar mijn mening dient het Ierse voorzitterschap, dat op de zevenentwintigste een Verdragstekst bekendmaakt, dit standpunt in die tekst op te nemen, omdat de ervaring ons, zoals u weet, voorzichtig heeft gemaakt, om niet te zeggen argwanend. In feite wordt er een show opgevoerd door alle instellingen en politieke leiders, die in hun verklaringen dan wel overal mee instemmen, maar dat in de praktijk niet doen.
In mijn vraag heb ik u verzocht, meer concreet te zijn. Zegt u mij nú, of die tekst waarnaar u op persoonlijke titel gewezen heeft, in de tekst van het Verdrag zal worden opgenomen.

Mitchell
Ik vind het wel wat zuur dat als de Raad een persoonlijke verklaring aflegt die bovendien erg moedig is, zoals ik hier vandaag heb gedaan in verband met gelijkheid en wat ik namens de Raad niet had kunnen doen, dit dan niet wat vriendelijker wordt ontvangen.
Ten tweede wil ik laten notuleren dat er geen enkele afspraak is om op 27 november iets te publiceren.
Ten derde, en in verband met de vraag van de geachte afgevaardigde, wil ik opmerken dat ik het had over ontwerp-verdragsteksten. Het voorzitterschap zelf zal dit op elke mogelijke manier nastreven, maar ik wil de Vergadering er wel even aan herinneren dat er vijftien lid-staten zijn. Wij hebben ontwerp-verdragsteksten opgesteld waarin de doelstellingen zijn opgenomen die ik heb toegelicht in mijn persoonlijke antwoord op de vraag van de geachte afgevaardigde.

De Voorzitter
Vraag nr. 12 van Glyn Ford (H-0879/96):
Betreft: Europese uitleveringsprocedures
Welke voorstellen inzake uitlevering is de Raad van plan te doen, om ervoor te zorgen dat Britse burgers die veroordeeld zijn voor ernstige misdrijven zoals moord, diefstal of fraude en die zijn gevlucht naar andere lid-staten van de EU, waar zij in vrijheid leven, teruggevoerd kunnen worden naar het VK om hun straf uit te zitten?

Mitchell
Het voornaamste instrument voor de bepalingen inzake uitlevering tussen de lid-staten van de Europese Unie is het Europees Verdrag inzake Uitlevering van 1957. Dit verdrag dat door vijftien lid-staten is geratificeerd, vormt een belangrijk kader voor het vergemakkelijken van het uitleveren van personen tussen de landen die het verdrag ondertekend hebben. De bepalingen ervan hebben betrekking op misdrijven waarop een gevangenisstraf van minstens een jaar staat en daarom vallen ernstige misdrijven zoals moord, diefstal of fraude normaliter binnen het toepassingsgebied van het verdrag.
Bovendien heeft de Raad onlangs een nieuw uitleveringsverdrag goedgekeurd. Als dit verdrag wordt goedgekeurd door de lid-staten dan zal dit de uitleveringsbepalingen tussen de lid-staten van de Europese Unie verder vergemakkelijken.

Ford
Dank u voor uw verklaring. Over deze kwestie heerst grote ongerustheid en niet alleen in het Verenigd Koninkrijk maar ook elders. Het is niet alleen een kwestie die van invloed is op Cindy uit Eastenders, maar ook een die mensen als Robert Hamilton raakt, die momenteel in Frankrijk verblijft, oorspronkelijk uit Sheffield komt en die in 1972 van moord is beschuldigd. In 1984 ontsnapte hij uit de gevangenis van Sudbury en de laatste 12 jaar trekt hij door heel Europa en ontwijkt daarbij constant alle verzoeken om uitlevering.
Ik heb sterk de indruk dat zolang mensen letterlijk ongestraft een moord kunnen begaan door te vluchten naar een ander land in de Europese Unie, onze huidige regelingen nog heel wat te wensen overlaten.

Mitchell
Ik ben ervan overtuigd dat het Europees Verdrag zoals dat is aangevuld met het nieuwe Europees verdrag van de Europese Unie inzake uitlevering een degelijk kader biedt voor de uitleveringsbepalingen tussen de lid-staten met betrekking tot ernstige misdrijven. Het zou niet juist zijn als ik commentaar zou geven op de toepassing van de bepalingen in een of meer specifieke gevallen of door een specifieke lid-staat. Ik kan echter wel bevestigen dat het Verenigd Koninkrijk een van de lid-staten is die het Europees Verdrag van 1957 hebben ondertekend en dat het land ondertekenaar is van het onlangs goedgekeurde verdrag van de Europese Unie inzake uitlevering.

Cushnahan
Fungerend voorzitter van de Raad, ik heb nota genomen van uw antwoord en zou willen weten of u ons kunt vertellen welke lid-staat het verdrag niet ondertekend heeft.
Ik weet en ik ben daarvoor ook erkentelijk dat de bestrijding van de georganiseerde misdaad en van drugs een van de prioriteiten is van het Ierse voorzitterschap en dat het voorzitterschap gezegd heeft dat er binnen de Europese Unie geen schuilplaats zal zijn. Ik zou willen weten welke vorderingen u onder het voorzitterschap gemaakt heeft, niet alleen bij het overtuigen van onze Europese partners dat een krachtige uitleveringsregeling aan de orde van de dag dient te zijn, maar ook inzake de harmonisatie van het strafbeleid in de diverse lid-staten. Eenzelfde straf voor misdadigers, ongeacht in welke lid-staat ze worden berecht, zal er eveneens voor zorgen dat er geen schuilplaats bestaat. Ik zou het zeer op prijs stellen om van de fungerend voorzitter te vernemen wat zijn commentaar is in verband met de noodzaak om vonnissen te harmoniseren, alsmede om een doelmatige uitleveringsregeling in de gehele Europese Unie op te stellen.

Mitchell
Ik dank de geachte afgevaardigde, de heer Cushnahan. Met betrekking tot het eerste deel van zijn vraag kan ik hem mededelen dat het land dat het verdrag niet ondertekend heeft, België is.
Inzake de rest van zijn vraag zou ik willen opmerken dat ieder voorzitterschap waarschijnlijk het liefste terugkijkt op kwesties op welk gebied het de meeste vorderingen heeft gemaakt. Ik ben ervan overtuigd dat tegen het einde van het Ierse voorzitterschap, dus over een week of zes, wij aanzienlijke vooruitgang geboekt zullen hebben op het gehele domein van Justitie en Binnenlandse Zaken. Ik denk dat de ministers en zeker ook de regeringshoofden daadwerkelijk vooruitgang wilden boeken. Ik denk dat wij tegen de tijd dat de Europese Raad in Dublin plaatsvindt, zullen kunnen vaststellen dat er werkelijke vorderingen gemaakt zijn.
Ik heb tijdens de lunch een gesprek gehad met de Commissie en de Voorzitter van het Parlement. Dit was een van de kwesties die ter sprake kwam. Ik denk dat men het erover eens is dat op dit vlak aanzienlijke vooruitgang is geboekt.
Ik moet het eerste deel van mijn vraag nog even toelichten. België heeft het verdrag wel ondertekend, maar niet bekrachtigd.

De Voorzitter
Vraag nr. 13 van Alex Smith (H-0880/96):
Betreft: Verzwegen geval van besmetting bij de nucleaire opwerkingsfabriek Dounreay
In oktober kwamen er berichten in de openbaarheid inzake het in de doofpot stoppen van een 30 jaar oud geval van radioactieve besmetting bij de Dounreay Nuclear Power Research Fast Reactor en Reprocessing plant in Schotland.
Is de Raad bereid bij de Commissie en de regering van het Verenigd Koninkrijk aan te dringen op een onmiddellijke milieucontrole - krachtens de artikelen 35-37 van het Euratom-verdrag - van Dounreay en andere opwerkingsfabrieken in het VK en de resultaten hiervan aan het Europees Parlement te doen toekomen?

Mitchell
Ik zou er graag de nadruk op leggen dat de Raad groot belang hecht aan de gezondheid en veiligheid van werknemers en van het grote publiek met betrekking tot de gevaren die voortspruiten uit ioniserende straling en, meer in het algemeen, met betrekking tot elk risico voor radio-actieve besmetting. In dit verband zou ik de aandacht willen vestigen op de bepalingen van Hoofdstuk 3 van het EuratomVerdrag en de daaruit voortvloeiende communautaire wetgeving. Met name dient te worden benadrukt dat de onlangs goedgekeurde richtlijn 96/29/Euratom van 13 mei 1969 van de Raad, waarin de fundamentele veiligheidsvoorschriften zijn neergelegd voor de bescherming van de gezondheid van werknemers en het grote publiek tegen de gevaren die voortvloeien uit ioniserende straling, het beschermingsniveau aanzienlijk heeft verhoogd.
Voor wat de tenuitvoerlegging betreft van de bepalingen van artikel 35 en artikel 37 van het Euratom-Verdrag, wil de Raad de geachte afgevaardigde er echter graag aan herinneren dat dit onder de bevoegdheden valt van de Commissie.

Smith
Ik dank de fungerend voorzitter van de Raad voor zijn antwoord. Ik weet dat dit aspect onder de bevoegdheid valt van de Commissie maar misschien mag ik u wat meer vertellen over de bange vermoedens die ik heb, want het is maar een vreemde zaak.
In mei 1993 hebben experts die door de Commissie waren aangesteld, een bezoek gebracht aan Dounreay en zij hebben verklaard dat alles in orde was. Er zijn hiervoor maar twee verklaringen mogelijk: ofwel hebben deze experts geen juiste en geen adequate informatie gekregen op basis waarvan zij zich een oordeel konden vormen, ofwel hebben ze die informatie wel gekregen maar hebben zij nagelaten om daarnaar te handelen.
Ik wil de fungerend voorzitter graag vragen of hij deze situatie zal onderzoeken in het licht van de daaropvolgende gebeurtenissen die op een mogelijke doofpotaffaire wijzen. Zal hij een onderzoek instellen en bepalen welke van de twee mogelijke verklaringen de juiste is?

Mitchell
Ik zal de Commissie op de hoogte brengen van de opmerkingen van de geachte afgevaardigde. Indien er sprake van zou zijn dat er veiligheidsmaatregelen getroffen moeten worden, dan heb ik er geen probleem mee om steun te verlenen aan het voorstel om een milieucontrole uit te laten voeren zoals de geachte afgevaardigde vraagt. De Ierse regering heeft iedere gelegenheid aangegrepen - en zij blijft dat ook doen - op alle desbetreffende internationale fora, en met name op het niveau van de Europese Unie en de AIEA en de commissie van Parijs, en zij heeft hierover ook rechtstreeks haar bedenkingen geuit bij de regering van het Verenigd Koninkrijk, om haar ongerustheid ten aanzien van dergelijke installaties kenbaar te maken, met name Sellafield (Thorp). Ik weet dat de kwestie die de geachte afgevaardigde aan de orde heeft gesteld een groot aantal burgers van de Unie bezighoudt. Ik zal vooral voor wat de installatie betreft die hij genoemd heeft, zijn opmerkingen onder de aandacht van de Commissie brengen en vragen of zij redenen ziet om actie te ondernemen.

Falconer
Ik dank de fungerend voorzitter voor het uitgebreide antwoord op de vraag van mijn collega, de heer Smith. Wanneer hij de kwestie bij de Commissie ter sprake brengt, kan hij misschien het programma van BBC Scotland "Frontline Scotland " bekijken, dat gaat over een verbazingwekkende doofpotaffaire van een incident dat zich zo'n vijfentwintig tot dertig jaar geleden heeft voorgedaan, toen de toenmalige directeur van de fabriek van Dounreay blijkbaar informatie achterhield van niet alleen de Britse regering, maar ook van de Commissie en van het inspectoraat van de Gemeenschap.
Ik wil de fungerend voorzitter ook mededelen dat het hier niet gaat om een aanval op het programma inzake nucleaire installaties, het betreft hier een kwestie die alles met de gezondheid en de veiligheid te maken heeft, die, zoals hij zeer terecht aangaf, de Raad en de leden van dit Parlement in hoge mate bezighoudt. En dat betekent de gezondheid en veiligheid van niet alleen werknemers, maar van het bredere publiek. Dus voordat hij hier met de Commissie over praat, zou ik willen suggereren dat hij eerst het programma "Frontline Scotland " bekijkt, dat zo'n twintig minuten duurt, zodat hij zelf kan kijken naar de afschrikwekkende uiteenzetting van het toenmalige gezondheids- en veiligheidsinspectoraat van Dounreay en van de doofpotaffaire die daarop volgde.

Mitchell
Ik spreek namens het voorzitterschap als ik zeg dat wij op de hoogte zijn van het feit dat de gezondheids- en veiligheidsbepalingen van Euratom niet toereikend zijn voor de wereld zoals deze er vandaag uitziet. De Raad maakt echter geen deel uit van de Intergouvernementele Conferentie. Hoewel afzonderlijke lidstaten deze kwestie aan de orde kunnen stellen, is voor een Verdragswijziging unanimiteit vereist. Mijn begrip voor deze kwestie grenst bijna aan vooringenomenheid, dus ik kan er maar beter goed voor oppassen dat ik niet te diep inga op de kwestie die de geachte afgevaardigde aan de orde heeft gesteld.

De Voorzitter
Vraag nr. 14 van Veronica Hardstaff (H-0883/96):
Betreft: Buitenlandse universitaire docenten in Italië
Is het de Raad bekend dat, ondanks resolutie B4-0968/95 van het Parlement waarin de Commissie wordt verzocht ervoor te zorgen dat de autoriteiten in Verona geen onterechte en bedreigende maatregel nemen tegen de docenten als reactie op hun bedrijfsactie, de campagne tegen buitenlandse universitaire docenten in Verona niet alleen doorgaat, maar dat een soortgelijke campagne nu gevoerd wordt op het Istituto Universitario Orientale in Napels?
Kan de Raad alle lid-staten herinneren aan hun verplichting om zich te houden aan de in artikel 48, lid 2, van het Verdrag neergelegde rechten van werknemers uit andere lid-staten?

Mitchell
In antwoord op de vraag van de geachte afgevaardigde wil ik graag onderstrepen dat overeenkomstig artikel 126 van het Verdrag de Gemeenschap dient bij te dragen tot de ontwikkeling van kwalitatief hoogstaand onderwijs door de samenwerking tussen de lid-staten te bevorderen en, zo nodig, door hun acties te steunen en aan te vullen waarbij de verantwoordelijkheid van de lid-staten voor de inhoud van het onderwijs en de organisatie van de opleidingssystemen en hun culturele en taalkundige diversiteit volledig in acht wordt genomen. Ten gevolge daarvan is de organisatie van het onderwijs in de lid-staten een zaak voor de bevoegde nationale overheden. Onder deze omstandigheden heeft de Raad geen bevoegdheden inzake de kwestie die de geachte afgevaardigde aan de orde stelt.
Voor zover deze zaak echter een verantwoordelijkheid impliceert van de Gemeenschap, valt deze binnen de bevoegdheid van de Commissie. De taak voor het houden van toezicht op de tenuitvoerlegging van de bepalingen van het Verdrag is een zaak voor de Commissie. De Commissie kan de geachte afgevaardigde een betrouwbaar en up-to-date antwoord verstrekken en ik zou willen aanbevelen om deze vraag tot de Commissie te richten.
Ik zou hier aan toe willen voegen - en ik spreek namens het voorzitterschap - dat ik op de hoogte ben van de bezorgdheden waarvan in een aantal lid-staten sprake is. Ik denk dat het alleen maar eerlijk en billijk is als er een einde zou komen aan deze praktijk en ik vind dat zowel de geest als de letter van de wet moeten prevaleren. Iedere invloed die de Europese instellingen kunnen aanwenden zou gebruikt moeten worden ten behoeve van een benadering die eerlijker is.

Hardstaff
Ik heb deze vraag aan de Raad gesteld omdat het de regering van een lid-staat is die in gebreke blijft door de rechten van werknemers in belangrijke openbare instellingen niet in acht te nemen, te weten op universiteiten en hogescholen. Ondanks een door deze Vergadering op 25 september 1995 aangenomen resolutie, zijn op 5 december 1995 de contracten van niet-Italiaanse docenten in vreemde talen in Napels afgelopen, waaronder dat van een docent uit mijn kiesdistrict. Het aanbod wat zij voor 1996 kregen was een salarisverlaging van 30 % in ruil voor een stijging van 240 lesuren. Dit betekent niet alleen dat de docenten zelf worden afgezet, maar ook de studenten die onmogelijk fatsoenlijk onderwijs kunnen krijgen in de veel groter geworden klassen en de kortere lestijd. Hooggekwalificeerde professionele universiteitsdocenten - geen assistenten in vreemde talen - worden in Italië consequent behandeld als niet gekwalificeerd tijdelijk personeel en ik zou de Raad nog eens willen vragen om morele druk uit te oefenen op zijn Italiaanse collega's om ervoor te zorgen dat deze schandelijke situatie wordt rechtgezet en dat die docenten die ontslagen zijn omdat zij geprotesteerd hebben, onmiddellijk in hun ambt worden hersteld.

Mitchell
Zoals ik al zei ben ik op de hoogte van de problemen die door deze docenten naar voren zijn gebracht, van wie er sommigen uit mijn eigen land komen, en die protest hebben aangetekend bij de minister van Buitenlandse Zaken, de Minister van Onderwijs en bij mij.
Ik zal contact opnemen met de commissaris die hier verantwoordelijk is om hierover meer informatie te verkrijgen. Ik wil de geachte afgevaardigde graag de verzekering geven dat ik van elke gelegenheid gebruik zal maken om deze kwestie aan de orde te stellen.

De Voorzitter
Vraag nr. 15 van Staffan Burenstam Linder (H-0886/96):
Betreft: Ministeriële ontmoeting in Singapore in het kader van de WTO
De WTO heeft tot taak toezicht te houden op de liberalisering van de wereldhandel en zich voortdurend in te zetten voor het opheffen van handelsbelemmeringen.
Tijdens de ministeriële ontmoeting in Singapore is opgeroepen de arme landen door middel van "sociale clausules" uitgebreide verplichtingen op te leggen op sociaal gebied waaraan zij moeten voldoen om te kunnen profiteren van de liberalisering van de handel.
De ontwikkelingslanden hebben echter noodzakelijkerwijs een lager sociaal niveau juist omdat zij arm zijn. Realiseert de Raad zich dat de sociale clausules daarom een zuivere vorm van protectionisme inhouden en dat de handelsbelemmeringen het voor de arme landen moeilijker maken om een redelijk loon- en sociaal niveau te handhaven? Realiseert de Raad zich dat de sociale clausules zonder meer een element van willekeur in het handelsbeleid introduceren en daarom aanleiding zullen geven tot internationale conflicten?

Mitchell
Als onderdeel van de voorbereidingen van de ministeriële conferentie in Singapore van de Wereldhandelsorganisatie, is de Raad overgegaan tot onderzoek van de kwestie inzake het bevorderen van de internationaal erkende arbeidsvoorwaarden in de context van het multilaterale handelsstelsel op basis van een mededeling van de Commissie. Dergelijke universele arbeidsnormen omvatten met name de afschaffing van dwangarbeid en slavernij, het elimineren van kinderarbeid en de vrijheid van organisatie. In dit opzicht heeft de Raad benadrukt dat wanneer de ministeriële conferentie van de WHO deze kwestie behandelt, zij het dan duidelijk moet maken dat zij alle pogingen verwerpt die erop gericht zijn het concurrentievoordeel dat de ontwikkelingslanden genieten op het stuk van de lonen, te ondermijnen.
De conferentie moet ook het belang benadrukken van positieve maatregelen om de ontwikkelingslanden bij te staan bij het uitbouwen van hun institutionele capaciteit om toezicht te houden op de naleving van de arbeidsnormen.

Burenstam Linder
Ik zou de Raad graag willen bedanken voor het antwoord op de vraag. Het is van belang dat wij in een dialoog proberen om veranderingen aan te brengen in voor ons onaanvaardbare toestanden. Maar de inhoud van wat wordt aangeduid met sociale clausules gaat veel verder dan wat de vertegenwoordiger van de Raad heeft uitgelegd als "core labour standards" . Handelspolitieke ingrepen om het zeer brede spectrum van de inhoud van de sociale clausules gewijzigd te krijgen, vind ik een onjuiste methode, onder andere om de reden die de vertegenwoordiger van de Raad in zijn antwoord over Albanië gaf, namelijk dat "sanctions are against people" .
Men kan het probleem ook op een andere manier illustreren. Wij kunnen in Europa zelf problemen krijgen als bepaalde andere landen beweren dat de hoge Europese werkloosheid sociaal onaanvaardbaar is, en door handelsbeperkingen proberen om wijzigingen in het Europees beleid af te dwingen. Welk standpunt zou de vertegenwoordiger van de Raad innemen tegenover een dergelijk argument? Een andere vraag is: zou men zich kunnen voorstellen dat Europese landen met vreugde hun werkgelegenheid verbeteren door bijvoorbeeld vliegtuigen te exporteren naar een land in Oost-Azië, terwijl men de invoer uit dat land door middel van sociale clausules verhindert?

Mitchell
Ik veronderstel dat wij allemaal hypothetische situaties zouden kunnen bedenken die de moeilijkheden illustreren naar aanleiding van het werkloosheidsniveau in de Unie. Maar een groot deel van de redenen voor de hoge werkloosheid heeft betrekking op andere zaken en niet alleen die met de Wereldhandelsorganisatie te maken hebben. In veel andere landen bijvoorbeeld zijn er loonbelastingen die bijdragen tot het werkloosheidsniveau.
Op 29 oktober besloot de Raad van Algemene Zaken dat de basis van de benadering van de Europese Unie betreffende de conferentie van Singapore als volgt dient te zijn: " De Europese Unie is van mening dat de conferentie van Singapore de volgende kwesties dient te behandelen: de rol van de liberalisering van de handel in het verhogen van de levensstandaard op wereldniveau en het belang dat de leden van de Wereldhandelsorganisatie in deze context hechten aan de inspanningen van de Internationale Arbeidsorganisatie om een betere definiëring en de universele naleving te bevorderen van de essentiële arbeidsnormen. De conferentie dient duidelijk te maken dat zij alle pogingen verwerpt die erop gericht zijn het concurrentievoordeel dat de ontwikkelingslanden genieten op het stuk van de lonen, te ondermijnen. Ook dient het belang te worden benadrukt van positieve maatregelen om de ontwikkelingslanden bij te staan bij het uitbouwen van hun institutionele capaciteit om toezicht te houden op de naleving van de arbeidsvoorwaarden en de mogelijkheden voor kinderen op het stuk van onderwijs op te voeren."
Dat is hetgeen de Raad van Algemene Zaken op 29 oktober overeengekomen is als basis van de benadering van de Europese Unie betreffende de conferentie van Singapore. Ik denk dat dit eerlijk, evenwichtig en volledig is.

De Voorzitter
De vragen nrs. 16, 17 en 18 zijn ingetrokken door de vraagstellers en vraagt nr. 19 vervalt aangezien de vraagsteller niet aanwezig is.
Vraag nr. 20 van Clive Needle (H-0899/96):
Betreft: Handelsvoorwaarden EU/Birma
Waarom heeft de Raad van Algemene Zaken niet besloten de gunstige handelsvoorwaarden tussen de EU en Birma ongedaan te maken, ondanks de schending van de mensenrechten door de Birmese regering?

Mitchell
Sedert dit jaar januari is er een onderzoek aan de gang naar dwangarbeid in Birma in de context van het Algemeen Preferentiestelsel van de Europese Unie. Het onderzoek werd opgestart na een klacht die was ingediend door de Europese Vakbondconferentie en de Internationale Confederatie van Vrije Vakbonden.
Dit onderzoek wordt uitgevoerd door de Commissie en de zaak is nog niet naar de Raad van Algemene Zaken verwezen. Krachtens de bepalingen van verordening 3281/94 moet het onderzoek tenminste één jaar worden voortgezet. De Commissie heeft ter zake suggesties ontvangen en er zijn hoorzittingen gehouden. Het verslag over het onderzoek wordt begin 1997 verwacht. De Raad zal naar alle waarschijnlijkheid snel een besluit treffen over eventuele aanbevelingen in het Commissieverslag met betrekking tot het verder verlenen van voordelen naar aanleiding van het Algemeen Preferentiestelsel voor Birma.

Needle
Dank u, fungerend voorzitter. Ik wil alleen graag opmerken dat als ik de kans had gehad om te reageren op uw laatste opmerkingen, ik deze dan met vreugde begroet zou hebben. Het was zeer goed en ik was heel blij het te horen.
Ik ben evenwel niet zo blij met het antwoord dat ik zojuist gekregen heb, hoewel ik ook wel zie dat wij de goede kant op gaan. Ik heb begrepen dat de militaire junta in Rangoon deze week de door de Europese Unie voorgestelde missie heeft afgewezen wegens het feit dat er daar geen dwangarbeid is. Ik zou de Raad graag willen zeggen dat ik niet heb gewacht op een officiële missie - en mijn collega, mevrouw Kinnock, evenmin. Ik ben een paar weken geleden met een toeristenvisum, zonder me bekend te maken, naar Birma geweest en ik heb gezien dat dwangarbeiders daar aan de wegen werkzaam waren. Het dreigement aan het adres van Aung San Suu Kyi, waarover we vandaag gehoord hebben, is maar een onderdeel van de repressie van de regering van Birma. Ook zagen wij duidelijke tekenen van ernstige ontbering.
Eerlijk gezegd vind ik dat er bloed kleeft aan de handen van bedrijven in de Europese Unie, zoals Total, omdat zij dit repressieve bewind steunen. Ik heb begrip voor de bepalingen van de Europese verordeningen maar ik zou er toch voor willen pleiten dat de Raad overweegt om zo spoedig mogelijk actie te ondernemen en zijn grote woede kenbaar maakt aan niet alleen de autoriteiten in Rangoon maar ook aan de Europese bedrijven die deze autoriteiten steunen.

Mitchell
Ik wil de geachte afgevaardigde graag verzekeren dat het voorzitterschap alles doet wat het kan om het engagement dat in deze vraag tot uiting is gebracht te bevorderen. Ik heb eerder vandaag een ontmoeting gehad met zijn collega, mevrouw Kinnock, en zij heeft mij een up-to-date verslag gegeven van haar bezoek aan Birma, en ik heb ook een aantekening gemaakt van het commentaar dat hij heeft geleverd naar aanleiding van zijn bezoek.
Het zal de geachte afgevaardigde bekend zijn dat het gemeenschappelijk standpunt een aantal reeds goedgekeurde maatregelen tegen Birma bevestigt en ik zou ze op kunnen lezen als de geachte afgevaardigde dat zou wensen, maar ik denk dat hij ze al kent. Ik wil hem graag de verzekering geven dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad dat is goedgekeurd op 28 oktober, de mogelijkheid verschaft om verdere restrictieve maatregelen tegen Birma in overweging te nemen en in deze context zal het voorzitterschap de ontwikkelingen blijven volgen, waaronder ook de tenuitvoerlegging van het gemeenschappelijk standpunt, en daar aan de Raad regelmatig verslag over uitbrengen.
Ik ben toch wel gealarmeerd door sommige van de berichten die mij bereiken en die mijn bezorgdheden over de situatie in Birma alleen maar groter maken. Ik zal er zeker voor zorgen dat de Raad actuele informatie krijgt over de ontwikkelingen waarvan daar sprake is.

De Voorzitter
Vraag nr. 21 van Marie-Paule Kestelijn-Sierens (H-0902/96):
Betreft: Anti-dumpingmaatregelen
De Europese Commissie neemt zich voor anti-dumpingmaatregelen uit te vaardigen voor de invoer van goedkoop schoeisel afkomstig uit China, Indonesië en Thailand.
De voorgenomen maatregelen zullen ernstige gevolgen hebben voor Europese importeurs en distributeurs van goedkope schoenen uit voormelde landen. De hoge heffingen zullen ook gevolgen hebben voor de verbruiker.
Behalve in zeer dringende gevallen, pleegt de Commissie overleg met de lid-staten, alvorens voorlopige beschermende maatregelen uit te vaardigen.
Werd er reeds hieromtrent overleg gepleegd met de lid-staten? Meent de Raad dat er sprake is van dumping van schoenen uit China, Indonesië en Thailand? Brengt de invoer van goedkope schoenen uit voormelde landen schade toe aan de Gemeenschap zodat anti-dumpingmaatregelen geboden zijn?

Mitchell
De Commissie heeft met de lid-staten overleg gepleegd over de mogelijke invoering van voorlopige beschermende maatregelen voor schoenen uit China, Indonesië en Thailand. De Commissie heeft bij de Raad geen voorstel ingediend voor een verordening betreffende de toepassing van anti-dumpingmaatregelen voor schoeisel uit China, Indonesië en Thailand en de Raad heeft inzake een dergelijke mogelijkheid dan ook geen standpunt ingenomen.

Kestelijn-Sierens
Ik dank de voorzitter van de Raad voor deze informatie, want mij werd medegedeeld dat de Europese Commissie inderdaad maatregelen zou voorstellen. Indien dit nog niet het geval is ben ik blij dit te vernemen, omdat dit voor een aantal lidstaten niet opportuun zal zijn en meer bepaald voor mijn eigen land, waar op dit ogenblik geen schoensector meer bestaat, maar waar een heel aantal mensen of bedrijven leven van de import van goedkope schoenen vanuit het Verre Oosten. Ik denk dat de landen eerst en vooral gecontacteerd moeten worden en dat de Commissie eerst informatie moet inwinnen en dat zal gebeuren volgens de voorzitter van de Raad.

Mitchell
Misschien mag ik even herhalen dat de Raad geen voorstellen heeft gekregen van de Commissie en als de geachte afgevaardigde een vraag formuleert aan de Commissie zal zij vast nadere informatie kunnen krijgen over de situatie zoals deze er vandaag uitziet. Tot dusverre heeft de Raad van de Commissie geen voorstel ontvangen.

De Voorzitter
Vraag nr. 22 van Vassilis Ephremidis (H-0904/96):
Betreft: Arrestatie van de voorzitster van de Communistische Partij van Chili wegens belediging van dictator Pinochet
De recente arrestatie van Gladys Marin, voorzitster van de Communistische Partij van Chili, buiten de zetel van het Centraal Comité van de partij, wegens belediging van dictator Pinochet, vormt een aantijging aan het adres van de democratie, van de strijd van de werknemers, van het volk van Chili, maar ook van de beweging van internationale solidariteit. Deze onaanvaardbare actie brengt de vrijheid van meningsuiting, het vrije verkeer van gedachtengoed en het vrije functioneren van de partijen in gevaar in een land waar het volk zwaar geleden heeft onder deze zelfde dictator Pinochet en de bloedige dictatuur die door hem werd geleid.
Kan de Raad zijn bezorgdheid over deze voor de democratie verontrustende ontwikkelingen naar voren brengen, de arrestatie van Gladys Marin veroordelen en haar onmiddellijke invrijheidstelling eisen?

Mitchell
De Europese Unie was bereid alle nodige maatregelen te treffen om te kennen te geven dat zij deze arrestatie absoluut veroordeelt. Dergelijke actie werd echter overbodig toen bleek dat deze zaak snel opgelost kon worden en alle aanklachten werden ingetrokken.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, we stellen het op prijs dat de Raad de situatie in Chili heeft onderzocht en het voornemen had tussenbeide te komen. Dat neemt niet weg dat we de toestand in het land moeten veroordelen. We mogen niet vergeten dat Pinochet nu al een decennium lang Chileense burgers foltert en vermoordt, en zijn regime recentelijk de voorzitster van een politieke partij heeft gearresteerd omdat ze de aandacht vestigde op de duistere praktijken van zijn dictatuur - waarmee ze een eind wou maken aan de heersende toestand in het land en er de fundamentele mensenrechten in ere wilde herstellen. Als dictator Pinochet zich daardoor gekwetst voelt, moet hij die partijvoorzitster niet in hechtenis laten nemen maar haar ondervragen en - indien nodig - berechten en veroordelen.

Mitchell
Zoals ik al zei was de actie die wij voornemens waren te ondernemen overbodig, omdat de zaak snel werd opgelost en alle aanklachten werden ingetrokken. Wij hadden contact gehad met Nederland, dat het voorzitterschap vertegenwoordigt, en dat verzocht werd de zaak te onderzoeken. Op 6 november liet nederland weten dat het Hooggerechtshof van Chili de vrijlating van mevrouw Marin had geëist binnen een dag na haar arrestatie en dat generaal Pinochet was medegedeeld dat dit wellicht niet de beste manier was om deze kwestie aan te pakken.
Ik ben het met de geachte afgevaardigde eens dat deze arrestatie en gelijkaardige arrestaties absoluut veroordeeld dienen te worden.

De Voorzitter
Vraag nr. 23 van Ioannis Theonas (H-0906/96):
Betreft: Steun aan de filmproduktie in de lid-staten van de EU
De voortdurende daling van audiovisuele produkties, vooral filmprodukties, neemt afmetingen aan die verontrustend mogen worden genoemd voor zelfs de culturele identiteit van de Europese volkeren. Dit verschijnsel betreft vooral de qua bevolkingsaantal kleine landen van de Unie en de minder gangbare talen. Een en ander wordt nog in de hand gewerkt door de voortdurend toenemende monopolisering van niet alleen de produktie, maar vooral de distributie van de desbetreffende werken, met als gevolg dat Amerikaanse en andere ingevoerde subcultuur-produkties de markt beheersen.
Is de Raad voornemens initiatieven te ontplooien om het multiculturele karakter van de EU te waarborgen, de produktie van audiovisuele werken in de lid-staten te beschermen en te steunen en belemmeringen op te werpen tegen de monopolisering en uitbuiting van de zo belangrijke rol van de audiovisuele sector?

Mitchell
De Raad is er zich volledig van bewust hoe belangrijk het is de culturele identiteit van de volkeren van Europa via het filmmedium te bevorderen. Hij erkent dat de rijkdom en diversiteit van Europa's culturele erfgoed de basis is voor de distinctieve kwaliteiten van de Europese film.
Op 10 juli 1995 en 22 december 1995 werden twee besluiten van de Raad inzake het MEDIA II-programma goedgekeurd. Dit programma, dat begin dit jaar in werking trad, was een duidelijke en expliciete weerspiegeling van dit bewustzijn op praktisch niveau. Het doel van het MEDIA II-programma is de ontwikkeling en distributie te bevorderen van Europese audiovisuele werken en om een opleidingsprogramma ten uitvoer te leggen voor vakmensen in de Europese audiovisuele sector. In het programma wordt bijzondere nadruk gelegd op de kleine landen of regio's met minder gangbare talen en op een actieve ondersteuning van de taalkundige diversiteit van audiovisuele werken. Een andere doelstelling van het programma is het verlenen van steun aan de ontwikkeling van een onafhankelijke produktie-industrie.
Artikel 2 van het programma stelt dat het programma de eerbiediging van de Europese taalkundige en culturele diversiteit hoog in het vaandel moet dragen door het Europese audiovisuele erfgoed uit te breiden, het potentieel in landen en regio's met een lage capaciteit voor audiovisuele produkties en/of een beperkt geografisch en taalkundig gebied te ontwikkelen en een onafhankelijke produktie- en distributiesector vooral via de kleine en middelgrote ondernemingen uit te bouwen.
Het programma voorziet in de mogelijkheid van terug te betalen subsidies voor filmdistributeurs en video-uitgevers van Europese films. De televisie-omroepen krijgen steun bij het dubben en ondertitelen van Europese programma's en bij meertalige produkties. Ook wordt hulp geboden bij beroepsonderwijs in deze industrieën, waarbij een bijzondere nadruk wordt gelegd op de regio's waar de audiovisuele produktie laag is en waar het geografisch en taalkundig gebied beperkt is. De uitwisseling van studenten en vakmensen wordt bevorderd via beurzen en plaatsingsregelingen en via bijdragen aan de opleiding van docenten. Eveneens onder het MEDIA IIprogramma valt een opleiding in nieuwe technologieën.
De toekenning aan het MEDIA II-programma van 310 miljoen ecu over vijf jaar betekent een belangrijke verhoging van de middelen vergeleken met het MEDIA I-programma. De Commissie zal het Europees Parlement, de Raad en het Economisch en Sociaal Comité halverwege het programma verslag uitbrengen over de doelmatigheid ervan. Met het programma wordt beoogd de noodzakelijke steun te verlenen, zodat, wanneer het wordt gecombineerd met aanvullende nationale maatregelen, de Europese audiovisuele industrie in staat zal zijn om problemen inzake marktversnippering en buitenlandse monopolies of overheersing van afzetgebieden voor audiovisuele produkten te boven te komen.
De bijzondere resultaten die men hiervan verwacht zijn een verhoging van de grensoverschrijdende distributie van Europese audiovisuele werken, een toename in het op het scherm brengen van dergelijke werken, en steun voor de ontwikkeling van nieuwe Europese produktieprojecten.
Tot slot, en zoals de geachte afgevaardigde bekend zal zijn, is de Raad van mening dat teneinde de belangrijke verschillen tussen de talen en culturen binnen en tussen de lid-staten veilig te stellen, men bij het beleid op het stuk van cultuur het subsidiariteitsbeginsel moet eerbiedigen. Daarom schrijft de beheerscommissie van MEDIA II zowel de lid-staten als de geassocieerde landen een rol toe bij het controleren van en het verstrekken van inbreng in de werking van het programma.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Raadsvoorzitter oprecht danken voor zijn gedetailleerd en volledig antwoord op mijn vraag. Hopelijk is hij het met me eens dat we niet mogen aanvaarden dat nagenoeg 60 % van de programma's van de belangrijkste TV-omroepen in Europa, vooral in de kleine lidstaten van de Unie, bestaat uit film- en televisieprodukties uit de Verenigde Staten, die de Amerikaanse levenswijze en cultuur opdringen aan ons continent, dat zich al jaren voor het behoud van het eigen karakter en zijn cultuur inzet. Het spreekt vanzelf dat we op het evaluatieverslag van de Commissie over de tenuitvoerlegging van het programma MEDIA II wachten om aan de hand ervan te onderzoeken of dit initiatief - samen met andere acties van de Unie en de maatregelen van de lid-staten - ons in staat stelt de Europese cultuur te beschermen.

Mitchell
Ik dank de geachte afgevaardigde voor zijn vriendelijke compliment. Ik heb veel begrip voor de gevoelens die hij tot uiting brengt. Ik mag misschien opmerken dat de Ierse film dit jaar 100 jaar bestaat en onze jongste ervaringen waren zeer gunstig. Er werden het laatste jaar in Ierland meer films gemaakt dan in alle voorgaande jaren samen. Ook hebben wij dit jaar Telefís na Gaeilge gelanceerd, een volledig Ierstalig televisiestation.
Ik zeg dat vooral omdat ik afkomstig ben uit een relatief klein land met een minderheid van echte Ierstaligen, hoewel de Ierse taal geen minderheidstaal is in Ierland en het de eerste officiële taal is van het land, waar vele mensen in het dagelijkse leven enkele woorden Iers spreken. Ons lidmaatschap van de Europese Unie schijnt bij de mensen een culturele behoefte te hebben opgewekt om de taal te promoten en te koesteren. Dit is een interessante evolutie. Ik denk dat er eenheid is in de diversiteit en ik wil graag opmerken dat ik mezelf beschouw als een zielsverwant van de geachte afgevaardigde wegens het stellen van deze vraag.

De Voorzitter
Vraag nr. 24 van David Martin (H-0910/96):
Betreft: Mensenrechten in Tunesië
Kan de Raad mededelen hoe hij staat tegenover de schending van de mensenrechten in Tunesië, waarvan naar verluidt bij voorbeeld het slachtoffer zijn Hedi Akouri en Jalel Maalej, die in Tunesië gevangen zitten omdat zij lid zijn van de fundamentalistische al-Nahdapartij en die beweren te zijn gefolterd? Geen van beide heeft ooit geweld gebruikt of gepreekt; beide zijn door Amnesty International geadopteerd als politiek gevangenen.

Mitchell
Tunesië is een belangrijke partner van de Europese Unie. Wij hebben ons ertoe verbonden om onze betrekkingen met dit land uit te diepen. Tegelijkertijd hecht de Europese Unie een groot belang aan de bevordering en eerbiediging van de mensenrechten in Tunesië. Zoals de geachte afgevaardigde ongetwijfeld weet was Tunesië het eerste land uit het Middellandse-Zeegebied dat de Euromediterrane associatie-overeenkomst heeft getekend. Deze overeenkomst brengt een politieke dialoog tot stand die beide partijen in staat stelt om openlijk een reeks kwesties te bespreken, waaronder de mensenrechten. Bovendien bevat deze een mensenrechtenclausule die bepaalt dat bilaterale betrekkingen alsmede de bepalingen van de overeenkomst zelf gebaseerd dienen te zijn op de eerbiediging van de mensenrechten en de democratische beginselen die een leidraad zijn voor hun binnenlands en internationaal beleid en een essentieel element van de overeenkomst uitmaken. Ik wil er ook aan herinneren dat Tunesië een plechtige politieke verbintenis is aangegaan ten overstaan van het Euromediterrane partnerschap, en de bevordering van de mensenrechten en de ontwikkeling van de democratische instellingen zijn essentiële elementen van de conferentie van Barcelona. De Raad is op de hoogte van beide gevallen die de geachte afgevaardigde heeft genoemd, te weten van de heer Akouri en van de heer Maalej, die gevangen genomen zijn wegens aanklachten die verband houden met vermeende banden met de verboden al-Nahdapartij. De Raad heeft onlangs de kwestie van de mensenrechten in zijn contacten met de Tunesische autoriteiten herhaalde malen aan de orde gesteld. De Raad zal de kwestie van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden zowel in het algemeen als met betrekking tot specifieke gevallen in zijn contacten met Tunesië aan de orde blijven stellen.

De Voorzitter
Ik dank u nogmaals, mijnheer Mitchell, voor uw zeer uitgebreide antwoorden. U heeft uw best gedaan om, gegeven de omstandigheden, een zo eerlijk mogelijk antwoord te geven.
Het Vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt te 19.30 uur onderbroken en te 21.00 uur hervat)

Werkingssfeer van de medebeslissingsprocedure
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0361/96) van de heer Bourlanges en de heer de Giovanni, namens de Commissie institutionele zaken, over het verslag van de Commissie (SEC(96)1225 - C4-0464/96) krachtens artikel 189 B, lid 8, van het Verdrag: werkingssfeer van de medebeslissingsprocedure.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, vandaag moeten wij een verslag behandelen over het advies van het Parlement inzake een verslag van de Commissie waarin de voorwaarden worden vastgelegd waaronder aan een essentiële eis van het Europees Parlement zou kunnen worden voldaan, namelijk de uitbreiding van de medebeslissing. In dit verslag wordt voorgesteld om de uitbreiding van de medebeslissingsprocedure te koppelen aan de vaststelling van een aantal objectieve criteria van het wetgevingsterrein.
Dit verslag stelt voor om op grond van deze vaststelling de bepalingen en artikelen van het Verdrag aan te duiden, die onder een uitbreiding van de medebeslissingsprocedure zouden vallen, en deze artikelen vallen onder hetgeen men het wetgevingsterrein zou kunnen noemen.
Allereerst wil ik u zeggen dat ik vertwijfeld ben. Laat mij uitleggen waarom. De in het kader van de Intergouvernementele Conferentie gevoerde onderhandelingen bevinden zich in een impasse en de interinstitutionele betrekkingen tussen het Parlement en de Raad zijn verslechterd. Ik weet dan ook niet welke houding ik moet aannemen ten opzichte van het document van de Commissie. Als het Parlement besluit dit document van de Commissie te steunen, is het duidelijk dat wij haar compromitteren, en als zij zich dan met een stralenkrans omgeven voor de Raad stelt, denk ik dat dat in de huidige stand van zaken voldoende is om argwaan te wekken inzake dit verslag.
Als ik mij echter tegen het verslag van de Commissie kant, is het nog erger. In dat geval bega ik een moord en dan zal men tegen de Commissie, tegen de Raad en de Intergouvernementele Conferentie zeggen dat het door de Commissie voorgestelde verslag niet eens de steun van het Parlement heeft gekregen. Ik weet dus niet of ik, of het Parlement, het voorstel van de Commissie moet steunen of er tegenin moet gaan. Derhalve laat ik dat in het midden en stel ik u voor, stellen wij u voor, samen met de heer De Giovanni, om u eenvoudigweg te zeggen wat wij erover denken.
Wat wij er echt over denken is dat wij te maken hebben met een tekst die de uitbreiding van de medebeslissingsprocedure zeer intelligent en interessant belicht, maar waarbij een aantal beperkingen opduiken die wij betreuren. Een intelligente benadering, dat is een feit, want voor de eerste maal in dit zeer verwarde debat van de Intergouvernementele Conferentie hebben wij een instelling, en ik ben hier verheugd over, die zegt: laten wij afzien van de gevalsgewijze benadering van de uitbreiding van de medebeslissingsprocedure en laten wij een systematische en coherente aanpak voorstellen, met een algemene reikwijdte.
De tweede reden waarom dit verslag coherent is, is dat het een benadering voorstelt die gefundeerd is op basiscriteria en niet gewoon op procedurecriteria. Men zou hebben kunnen zeggen: de medebeslissingsprocedure wordt bijvoorbeeld uitgebreid tot alle besluiten die met een gekwalificeerde meerderheid zijn genomen in de Raad. Men had ook kunnen zeggen: de medebeslissingsprocedure wordt uitgebreid tot alle besluiten die nu onder het domein van de samenwerkingsprocedure van artikel 189 C vallen. Op dat moment zou men slim te werk zijn gegaan en zich tevreden hebben gesteld met zuiver formele procedures en argumenten. Er moet eer aan u, geachte commissaris, worden betoond want in werkelijkheid stelt u een veel ambitieuzere en duidelijkere aanpak voor. Het is tegelijkertijd een gedeeltelijke poging om hiërarchie in de normen te brengen, want u zegt: de wet moet onder de medebeslissingsprocedure vallen en de wet wordt gedefinieerd door een bepaald aantal criteria die u in uw verslag noemt. Een tekst wordt een wetgevende tekst als de tekst een rechtstreekse toepassing is van het Verdrag, als de tekst van algemene reikwijdte is, een dwingend karakter heeft, en tot slot moet de tekst gaan over de essentie van de geplande maatregel, een essentiële maatregel. Deze vier criteria zijn gezonde criteria, die voor sommigen wel betwistbaar, maar echt goed zijn.
In deze situatie willen wij u steunen, maar wij hebben wel twee opmerkingen. Namelijk dat uw benadering zeer beperkt is. Waarom? Ten eerste omdat uw criteria soms aanvechtbaar zijn. Als u bijvoorbeeld over essentiële criteria spreekt, weten wij niet wat het essentiële daarvan is. Wij gaan ervan uit dat de wet zelf moet bepalen wat essentieel is en wat onder de wet valt en wat niet. Daarnaast zijn wij van mening dat de door u voorgestelde toepassingsmaatregelen te beperkend geïnterpreteerd worden. Ik heb geen tijd om alle maatregelen op te noemen die volgens ons te beperkend zijn, maar zij bestaan. Tot slot, geachte commissaris, volgen wij u, maar wij volgen u wel heel aandachtig.

De Giovanni
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de pogingen om een nieuw evenwicht tussen de instellingen van de Unie te bereiken en daarbij de bevoegdheden van het Europees Parlement uit te breiden, vormen een belangrijk politiek gevecht. De wetgevende taak uitbreiden of proberen uit te breiden is een politiek gevecht, waarbij moet worden bedacht - dat wil ik u meegeven - dat, in tegenstelling tot wat soms wordt gedacht of gezegd, de politieke balans van de medebeslissingsprocedure bijzonder positief uitvalt, ook op het vlak van de doelmatigheid. Eén gegeven slechts: de medebeslissingsprocedure duurt gemiddeld 480 dagen, de samenwerkingsprocedure duurde en duurt gemiddeld 520 dagen. Dit lijkt misschien een bijkomend aspect, maar het logenstraft wel enigszins de mythe dat de medebeslissingsprocedure zo omslachtig zou zijn. Anderzijds moeten we goed in de gaten houden of uitbreiding van de bevoegdheden van het Parlement daadwerkelijk een uitbreiding is van de enige instelling die werkelijk rechtstreeks de Europese burgers vertegenwoordigt. Je zou kunnen stellen dat de ontwikkeling van de medebeslissingsprocedure ook verband houdt met het burgerschap, ook al lijkt dit misschien een indirect verband: het is echter maar tot op zekere hoogte indirect, omdat het betekent dat de bevoegdheden van de burgers worden uitgebreid door uitbreiding van de bevoegdheden van de instelling die hen vertegenwoordigt.
Zoals de heer Bourlanges zojuist al zei, moesten wij het verslag van de Commissie beoordelen, en ons niet bezighouden met bijvoorbeeld een ander belangrijk onderwerp zoals de vereenvoudiging van de procedures. Zoals Bourlanges al zei is het vooral om één reden een goed verslag, namelijk omdat het erkent dat de medebeslissingsprocedure moet worden uitgebreid tot alle wetgevingsbesluiten, en omdat het onder meer ook de aandacht vestigt op wat dit terrein inhoudt. Wij hebben geprobeerd hierover iets te zeggen en daarbij rekening te houden met de specifieke kenmerken van de Europese wetgeving; we hebben die wetgeving uitgebreid en daarbij met name het programmeringsaspect belicht. Dat is volgens mij een heel belangrijk punt in ons verslag. We hebben het begrip "algemene strekking" gedefinieerd en gesteld dat "algemene strekking" in de Europese wetgeving ook inhoudt dat het programmeringsaspect wordt meegenomen. Over het geheel genomen zijn op dit terrein positieve betrekkingen tussen Europees Parlement en Commissie dus wel mogelijk. Ik neem het woord bondgenootschap niet in de mond om redenen die Bourlanges zojuist gaf, maar het is zeer zeker een belangrijk politiek punt; het kan namelijk betekenen dat wij gezamenlijk een bijdrage kunnen leveren aan de gemeenschappelijke vorming van een vertegenwoordigende democratie. Natuurlijk, er is van verschillende kanten verzet. Ik denk daarbij aan bepaalde ervaringen met het comité voor bemiddeling met de Raad: dat zijn heel moeilijke ervaringen, omdat de Raad ertoe neigt de bemiddelingsprocedure op een bijzonder bureaucratische manier te interpreteren - ik noem de bemiddelingsprocedure omdat deze nauw verband houdt met de medebeslissingsprocedure -, en zoals bekend - dat zei Bourlanges ook al - valt er op dit terrein niets positiefs te bespeuren bij de werkzaamheden van de intergouvernementele conferentie. Maar we moeten vertrouwen hebben, zonder vertrouwen stort de wereld in, we moeten vertrouwen hebben in de politieke strijd en in de doelstellingen van de politieke strijd die men voert.
Het laatste deel van mijn betoog wil ik aan een ander onderwerp wijden dat wij in het verslag hebben uitgewerkt: de uitbreiding van bepaalde toepassingsgebieden van de medebeslissingsprocedure. Hier zijn wij op een omissie in de werkzaamheden van de Commissie gestuit; er bestaat namelijk geen echt verband tussen de criteria en de toepassing daarvan. Wij hebben gemerkt dat daarbij sprake is van een zekere willekeur, en dus hebben we dit onderdeel maar eens onder de loep genomen. Ik kan heel veel voorbeelden aanhalen, maar ik noem er slechts drie: om te beginnen de Economische en Monetaire Unie, dat is, zoals bekend, een taboe-onderwerp waar de Commissie met een grote boog omheen loopt. Het lijkt ons als Parlement ondenkbaar dat de monetaire unie zich kan ontwikkelen zonder dat er tegelijkertijd door de vertegenwoordigende instellingen democratische controle op tenminste drie terreinen wordt uitgeoefend: natuurlijk niet op technisch terrein, maar op het terrein van de strategische keuzen en het multilaterale toezicht.
Verder hebben we in de lijst een gebied opgenomen dat de Commissie heeft genegeerd, namelijk de industrie: industrie-beleidsmaatregelen met een algemene strekking die verband houden met de coördinatie tussen industriebeleid en macroeconomisch beleid, wat nog zo'n essentieel onderdeel is van de ontwikkeling van een Europese democratie.
Het laatste voorbeeld is onderzoek: een cruciaal onderwerp voor de ontwikkeling van Europa dat zich niet kan ontwikkelen als het onderzoek niet ontwikkeld wordt, als de cultuur niet ontwikkeld wordt; het kaderprogramma valt daarmee in zijn totaliteit onder de medebeslissingsprocedure.
Tot besluit, mijnheer de Voorzitter en waarde collega's: deze strijd lijkt mij gerechtvaardigd om de wetgevende bevoegdheid uit te breiden van de enige instelling die de burgers rechtstreeks vertegenwoordigt. Hiermee rond ik af, want dit is de basis waarop de Europese democratie moet worden opgebouwd.

Dury
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van mijn collega's Bourlanges en De Giovanni over de werkingssfeer van de medebeslissingsprocedure heeft de strengheid en soberheid van een scherpzinnige overweging, maar het getuigt eveneens van een echte politieke wil. De kern van het probleem is inderdaad de democratisering van de Europese Unie. Wij spreken vaak over de burgerrechten, over het feit dat de burger zich niet bij ons optreden betrokken voelt, over de twijfels die zij hebben over onze rol en die van de Europese instellingen, kortom over het gehele beleid in Europa. In dat kader is de houding van de Commissie, en die van het Europees Parlement van essentieel belang, evenals onze wil, en ik zou zelfs zeggen onze hardnekkigheid, de hardnekkigheid waarmee wij - en het lijkt wel een droom - ons standpunt opleggen aan de Intergouvernementele Conferentie.
De Commissie heeft ons hier een alomvattend idee voorgelegd over de toepassing van de medebeslissingsprocedure op wetgevingsterrein en heeft deze bezinning omgezet in een veel meer samenhangende benadering. De heer Bourlanges heeft dit reeds duidelijk tot uiting laten komen, evenals zijn verontrusting over de zwakke punten van deze benadering. Wij zijn van mening dat de algemene benadering positief is, maar wij zijn wel ongerust over een aantal punten, met name wat de vastgestelde criteria betreft, die nauwkeurig zouden moeten zijn, de definitie van de wet, die vanzelfsprekend ook enkele lacunes toont, en ook wat de vaststelling van het wetgevingsterrein betreft op grond van het gebruik van soms gevaarlijke en beperkende criteria.
Waaruit bestaat nu eigenlijk ons gemeenschappelijk doel, is dat niet een betere, eenvoudigere en meer doeltreffende werking? Ik ben van mening dat de huidige balans van de medebeslissingsprocedure in dat opzicht echter nogal wat contrasten vertoont. Natuurlijk heeft de heer De Giovanni gesproken over de houding van de Raad. Als wij met de Raad discussiëren, hebben wij een voorzitterschap tegenover ons zitten. Het is echter wel een verlamd voorzitterschap dat wanneer de medebeslissingsprocedure wordt besproken, per telefoon moet nagaan wat het echte standpunt van de regeringen is, ofwel van de "Europese Niet-Unie" . Inzake de doeltreffendheid van de medebeslissingsprocedure bestaat er een echt politiek probleem. Medebeslissing betekent niet noodzakelijkerwijs democratisering en doeltreffendheid, omdat de medebeslissing ook afhankelijk is van de besluiten van de afzonderlijke regeringen en de nationale bureaucratieën.
Ten tweede twijfel ik ook over de houding van de Commissie, nee niet van u, geachte commissaris, u weet dat ik achter uw positieve actie sta in de context van de Intergouvernementele Conferentie. Maar ik geloof dat de medebeslissingsprocedure alleen maar positief kan zijn voor de Europese democratie als de Commissie zelf de democratische rol speelt, als zij haar verantwoordelijkheid ten opzichte van het Parlement aanvaardt, als zij aanvaardt dat zij amendementen moet weerhouden die met gekwalificeerde meerderheid in dat zelfde Europese Parlement zijn aangenomen. Hoe vaak geven wij niet een advies waarop weer een weigering van de Commissie volgt? En daar ligt nu ook het echte probleem van de Commissie.

Neyts-Uyttebroeck
Mijnheer de Voorzitter, collega's, collega's Bourlanges en de Giovanni hanteren hetzelfde dubbele uitgangspunt als de Commissie in haar verslag over de medebeslissing. Het eerste uitgangspunt luidt dat de medebeslissing moet worden uitgebreid tot alle akten van wetgevende aard. Uitgangspunt nr. 2 is dat de medebeslissing minstens moet worden uitgebreid tot alle wetgevende Raadsbeslissingen die bij gekwalificeerde meerderheid worden getroffen.
De ELDR-fractie schaart zich achter beide uitgangspunten en is het voor het overige eens met de teneur van een voortreffelijk verslag. Tijdens de bespreking ervan gisteren in onze fractie is echter gebleken dat er enkele collega's van die fractie niet helemaal gerust zijn in een verregaande uitbreiding van de meerderheidsbeslissingen; dat de regering van een land weleens overruled zou kunnen worden is iets wat hen ongerust maakt. Wèl zijn ze het ermee eens, en dat is dus de eenparige stelling van onze fractie, dat meerderheidsbeslissing in de Raad en medebeslissing voor het Europees Parlement als het ware hand in hand moeten gaan om op die manier de democratische legitimiteit te verzekeren. Deze ongerustheid van enkele van mijn collega's, dames en heren, is legitiem. Zij moet beantwoord worden want er zijn voldoende goede argumenten om dat te doen. Zij mag niet weggerold worden en evenmin mag men om demagogische redenen meegaan met de argumentatie. Ik hoop dat wij allemaal aandacht zullen blijven besteden aan de mensen die zich soms vragen stellen bij de evolutie van onze instelling. Tot slot wil ik onderstrepen hoe belangrijk het is dat Commissie en Parlement op één lijn staan inzake meerderheidsbeslissing in de Raad en medebeslissing van ons Parlement. Dat biedt minstens een interessant strategisch bondgenootschap voor de conferentie die nu stilaan de laatste richtlijn nadert.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, mijn betoog zal afwijken van de consensus die blijkbaar binnen dit halfrond heerst, omdat ik mij noch van dezelfde taal, noch van dezelfde verwijzingen zal bedienen die de voorgaande sprekers hebben gebruikt.
De voorstanders van een Europa dat de nationale soevereiniteit eerbiedigt, zullen tegen het verslag van de heren De Giovanni en Bourlanges zijn gekant. In dit verslag wordt namelijk voorgesteld om het aantal gevallen uit te breiden waarin het Europees Parlement samen met de Raad besluiten mag nemen over zaken van wetgevende aard, via de zogenaamde medebeslissingsprocedure, die er in feite op neerkomt het Europees Parlement het laatste woord te geven, hetgeen ook wil zeggen dat het zijn weigering kan uitspreken.
Voorstellen om deze medebeslissingsprocedure uit te breiden, is eigenlijk, zonder dit expliciet te zeggen, een beroep doen op het supranationaal institutioneel model dat veronderstelt dat de democratisering van de Unie allereerst verloopt via de uitbreiding van de bevoegdheden van het Europees Parlement. Dat dit op het spel staat is echter niet duidelijk gemaakt aan de burger. Door het volgen van een dergelijke belangrijke koers, zonder aan iedereen het principe hiervoor te hebben verduidelijkt, zou het Europees Parlement er zelf toe bijdragen de burger een erbarmelijke, maar helaas gerechtvaardigde, indruk te geven van het beleid. De burger zou de indruk krijgen dat Europese zaken nogal ondoorzichtig worden behandeld, onder het mom van technische besluiten, en zonder dat de volkeren echt het eindresultaat van de schijnbaar beperkte maatregelen kennen waarmee hen gevraagd wordt in te stemmen.
Alvorens een nieuw debat over dit onderwerp aan te zwengelen, moet men er zeker van zijn dat het huidige concept van de Unie, die van een vereniging van staten die hoofdzakelijk door de Raad en de nationale parlementen wordt gecontroleerd, niet functioneert. Men kijkt echter wel uit om dit te verifiëren.
Onzerzijds verlangen wij dat, voordat de medebeslissingsprocedure wordt uitgebreid, er eerst getracht wordt de instellingen van de Unie op basis van de huidige principes te hervormen, de enige principes die tot nu toe democratisch aanvaard zijn. Wij verlangen dat men de besluiten van de Raad en van de Commissie allereerst doorzichtiger maakt, dat er een duidelijke hiërarchie wordt opgesteld van de Europese en nationale normen, dat er een echte controle van het subsidiariteitsbeginsel door de lid-staten wordt vastgelegd, en dat de nationale parlementen een betere controle uitoefenen op het beleid van de Unie. Als al deze hervormingen tot een goed einde zijn gebracht, kan er over andere zaken worden gepraat, als zij niet tot tevredenheid mochten stemmen.
Dat is echter nog niet alles. In dit dossier hebben wij impliciet met twee concepten van Europa te maken: die van de federale superstaat, waarin het Europees Parlement, dat gekozen wordt naar evenredigheid met het inwonertal - hier heb ik het over de toekomst -, besluiten zou nemen van wetgevende aard; en het concept van het Europa van de naties, waarin het Europees Parlement, dat de verschillende landen op niet-evenredige basis vertegenwoordigt, geen belangrijke wetgevende bevoegdheden krijgt toegewezen maar dat de nationale parlementen deze behouden.
Het supranationale concept is onrealistisch en gevaarlijk. Door ons in de richting van dat concept te duwen, worden wij bovendien in een ander systeem geduwd. Een onduidelijk systeem dat geen enkele logica bevat, namelijk een Vergadering die het basisprincipe van één man, één stem niet zou eerbiedigen, en die wel het recht zou hebben om besluiten te nemen van wetgevende aard. Vanuit democratisch standpunt verzetten wij ons met kracht tegen deze absolute ketterij.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de Voorzitter, ondanks de verbazing van de rapporteurs en ondanks het feit dat er op dit ogenblik vooral een negatief klimaat heerst op de Intergouvernementele Conferentie, wil ik de rapporteurs toch gelukwensen. Naar mijn mening hebben zowel de heer Bourlanges als de heer de Giovanni uitstekend werk geleverd, en dat geldt zowel voor het verslag zelf als voor de methode die zij daarbij hebben gebruikt. Uiteindelijk gaat het om een uiterst verfijnd werkstuk, dat heel duidelijk de grote verwarring en onzekerheid aan het licht brengt die in de communautaire rechtsorde overheerst. Het is een verslag dat werkzame en constructieve opties naar voren brengt.
Het afbakenen van bevoegdheden is altijd al een uiterst moeilijk en tamelijk saai terrein geweest. Onder al het juridisch jargon en onder al die procedurekwesties liggen echter de belangrijkste politieke sleutelbegrippen van het hedendaagse Europa verscholen. Het betreft hier een dubbele noodzaak: de volksvertegenwoordiging moet immers zowel dichter bij de burger, als bij de besluitvormingsorganen gebracht worden.
Als in het Europa van vandaag het een en ander mis loopt, dan is dat juist omdat die twee schakels ontbreken, omdat dit niveau van volksvertegenwoordiging, dat we dichter bij de burger en dichter bij de besluitvormingsorganen moeten brengen, ontbreekt. Hoe dichter we de besluitvorming bij de rechtstreekse vertegenwoordigers van het volk brengen, hoe meer vooruitgang we zullen maken op het vlak van de Europese democratie. Vooralsnog zijn we erin geslaagd dit op regionaal en nationaal vlak te verwezenlijken, maar we zijn er nog niet in geslaagd om dit ook op Europees vlak tot een goed einde te brengen.
Dat is dan ook de vraag die hier aan de orde is. De Commissie heeft het goed bekeken voor wat het belangrijkste aspect aangaat, dat wil zeggen voor wat betreft de uitbreiding van de medebeslissingsprocedure tot de hele wetgevende sfeer. Toch gaat het hier om een soort belangrijke beginselverklaring die, zoals de rapporteurs opmerkten, op niets blijkt te berusten als we het gaan hebben over de afbakening en de concrete uitwerking. Dan blijkt immers dat het gebruik van de criteria die de Commissie voorstelt tot vaagheid leidt en ons brengt tot een keuze die, zoals de rapporteurs al zeiden, tegelijk restrictief en een beetje roekeloos is.
Het ziet er dan ook naar uit dat de Commissie zich eens te meer beperkt tot het afleggen van een verklaring die, op het ogenblik dat we tot concrete uitvoerende maatregelen moeten overgaan, niets oplost. Eens te meer slaagt men er niet in de onderhuidse vrees te ontzenuwen dat de nieuwe Intergouvernementele Conferentie volop bezig is aan het Europees Parlement nieuwe beslissingsbevoegdheden toe te kennen, terwijl dan weer andere bevoegdheden aan dit Parlement worden onttrokken. Dat blijkt overduidelijk uit de mening van de desbetreffende commissie over dit verslag.
Ik ben er echt van overtuigd dat hier nog steeds vooral sprake is van schroom en schuchterheid en dat er op het beslissende ogenblik bij het nemen van concrete beslissingen door de Commissie te weinig durf aan de dag wordt gelegd.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen zeggen hetgeen Fernand Herman zeker gezegd zou hebben als hij aanwezig was geweest en in het bijzonder wil ik ook een antwoord geven aan onze collega, en mijn vriend, de heer Berthu.
Ik ben van mening dat het niet loyaal en ook niet normaal is om te zeggen dat het ontwerp dat wij verdedigen een ontwerp is ter versterking van het geïntegreerde Europa, ter versterking van het federale Europa. In feite moet er in deze zaak duidelijk onder ogen worden gezien dat wij geen enkele bijkomende uitbreiding voorstellen, geen enkele wijziging van de bevoegdheden tussen de Unie en de lid-staten. Wij stellen maar één belangrijk ding voor, namelijk dat de besluiten die in het kader van de Europese Unie worden genomen, op democratische wijze worden genomen. En wel door middel van een akkoord tussen de ministers die bijeenkomen in de Raad en de vertegenwoordigers van het volk, van de volkeren van Europa, en dat zijn wij. Dat is alles.
Mijnheer Berthu, u bent geen tegenstander van het federalisme, u bent niet de tegenstander van het federalisme die u denkt te zijn als u tegen dit verslag stemt, u bent gewoonweg tegen de democratie gekant.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, eerst wil ik de rapporteurs heel hartelijk danken voor hun consciëntieuze en gedetailleerde werk met betrekking tot het door de Commissie voorgelegde document.
In dit verband zou ik u willen zeggen dat de Commissie tot op heden op de Intergouvernementele Conferentie een aantal verslagen heeft voorgesteld, niet veel, omdat wij van oordeel waren dat dat onze taak niet was. Onze taak krijgt gestalte naarmate de verschillende vergaderingen plaatsvinden, waarbij we de verschillende standpunten dichter bij elkaar trachten te brengen. Wij vonden dat we alleen voor onderwerpen die wij van essentieel belang achtten een document moesten indienen.
Dat hebben we dan ook gedaan overeenkomstig de bepalingen van het Verdrag betreffende de bevoegdheden voor onderwerpen in verband met de bescherming van de burger of toerisme of energie, onderwerpen die ons door het Verdrag worden opgelegd, en voorts voor twee andere onderwerpen, te weten binnenlandse zaken en justitie, waarover we een uitgebreid verslag hebben opgesteld, en de medebeslissing, een onderwerp dat naar onze mening van doorslaggevend belang was.
Dit betekent echter niet dat we na verloop van tijd niet verder kunnen evolueren. Voor het begin van de Intergouvernementele Conferentie hadden we een beslissing genomen en reeds bij het begin van de Intergouvernementele Conferentie hebben we dit verslag voorgesteld. Dit betekent geenszins dat we onze inzichten niet verder kunnen verrijken met de inbreng van het Parlement en met de overwegingen die de Commissie in de toekomst zelf over dit onderwerp kan formuleren.
Wel wil ik hier stellen - en ik meen dat we het daarover allemaal eens zijn - dat de medebeslissingsprocedure zoals deze in het Verdrag is omschreven een belangrijke stap voorwaarts betekende. We ondervinden dat elke dag en we zijn ons dan ook terdege bewust van het belang van de medebeslissingsprocedure, ondanks de beperkingen ervan. Deze procedure betekent een belangrijke stap voorwaarts in vergelijking met de vorige versie van het Verdrag.
Maar zelfs dan is het duidelijk dat de huidige procedure onvolkomenheden vertoont: het is een ingewikkelde procedure, die vaak een aantal onevenwichtige punten vertoont en die daarom ook fundamenteel vereenvoudigd zou moeten worden. Het is echter vooral een procedure die een naar ons gevoel relatief beperkt en veeleer onsamenhangend toepassingsgebied heeft. Daarom waren wij van mening dat een aantal belangrijke en veelbetekenende wijzigingen nodig waren.
We hebben ons dan ook de vraag gesteld hoe de medebeslissing uitgebreid kon worden zonder daarbij twee criteria - het criterium van de democratie en het criterium van de efficiëntie - in het gedrang te brengen. Wat ons betreft is het antwoord duidelijk: dit dient te geschieden door middel van volledige deelneming in de wetgevingsprocedure van zowel de Raad als van het Parlement. In dat verband wil ik even terugkomen op wat de heer Berthu zei, waar hij stelde dat er twee opvattingen over Europa bestaan. Het klopt inderdaad dat er twee opvattingen bestaan, maar bovendien bestaat er ook zoiets als twee vormen van legitimiteit, en ik onderschrijf de idee van een dubbele legitimiteit. Er is de legitimiteit van de lid-staten, die wordt vertegenwoordigd door de rol van de nationale parlementen. En er is de legitimiteit van de volkeren die vertegenwoordigd wordt in dit Parlement.
Er zijn dus wel degelijk twee opvattingen, maar die zijn vervat in wat velen van ons beschouwen als die eerder vermelde dubbele legitimiteit. We moeten ons dan ook bewust zijn van die dubbele legitimiteit: de twee vormen vinden hun uitdrukking in de twee geledingen van de wetgevende macht, namelijk de Raad en het Parlement.
Toen we het onderwerp van de medebeslissing aanpakten, zaten we misschien wel niet helemaal juist, maar toch wil ik mevrouw Izquierdo erop wijzen dat we bij het opstellen van deze tekst zeker niet de bedoeling hadden om restrictief of roekeloos te zijn. Ik ben overigens blij dat noch de heer Bourlanges, noch de heer de Giovanni de tekst aldus heeft bestempeld, aangezien hier gezegd is dat de tekst het vraagstuk op een intelligente manier in perspectief brengt, terwijl anderzijds de nadruk is gelegd op het positieve aspect dat de Commissie in haar voorstel tot uitdrukking heeft gebracht.
Hoe het ook zij: wij ervaren de kritische opmerkingen die u formuleert als verrijkend en wij zullen ze ter harte nemen, om te trachten onze eigen tekst te verfijnen aan de hand van de verschillende betogen van de afgevaardigden, die wij ten zeerste waarderen. Wij zullen trachten de tekst rijker te maken en daarbij rekening te houden met uw opinies en uw positieve en negatieve kritiek.
Wij hebben getracht een formule te vinden die niet in de val loopt van de zuivere uitbreiding van de medebeslissing - de heer Bourlanges heeft dat overigens voortreffelijk onder woorden gebracht - tot gebieden waar op dit ogenblik de samenwerking van kracht is. Wij vinden ook dat het omvormen van beslissingen die bij gekwalificeerde meerderheid werden getroffen tot besluiten op basis van de medebeslissingsprocedure, geen afdoende oplossing is. En de benadering per geval lijkt ons al evenmin de juiste handelwijze.
Aan welke verleiding stonden wij bloot - en dat geldt vooral voor diegenen onder ons die de erfenis van het Romeinse Recht meedragen? Wellicht is het de verleiding van de hiërarchie der normen. Diegenen onder ons die de landen met het Angelsaksisch rechtssysteem beter hebben leren kennen, hebben echter vastgesteld dat dit een terminologie is die men niet begrijpt. Daarom, en ondanks het feit dat er in zekere mate een verdoken hiërarchie van normen van kracht is, hebben wij het criterium van de hiërarchie der normen niet strikt gevolgd. Wij hebben een beroep gedaan op vier criteria en men heeft ons gezegd dat deze criteria in het beste geval voor aanvulling en verbetering vatbaar waren. De heren de Giovanni en Bourlanges hebben gezegd dat het beperkte criteria zijn. Dat lijdt inderdaad geen enkele twijfel. Wij hebben de volgende criteria gebruikt: dat de akten zich rechtstreeks op het Verdrag moeten beroepen, dat ze bindend moeten zijn, dat ze de fundamentele elementen van de actie van de Gemeenschap binnen een welbepaalde sfeer moeten bepalen en dat ze een algemene strekking moeten hebben. Zijn deze criteria voldoende? Wij zouden in dat verband graag hebben dat u ons zegt welke nieuwe criteria we hier nog aan toe kunnen voegen. Wat kunnen wij nog meer doen? Het gaat er niet om iets zomaar geval per geval te gaan doen, maar te onderzoeken op welke gebieden deze verschillende criteria van toepassing zijn. Telkens als er een besluit moet worden genomen over de werkingssfeer van de medebeslissingsprocedure, doen wij dan ook een beroep op deze criteria, waaraan later eventueel nog andere criteria toegevoegd kunnen worden, om te zien in welke mate zij van invloed zijn op de verschillende werkingssferen. Dat is het criterium waardoor wij ons hebben laten leiden.
Voor wat betreft de bezorgdheid om een samenhang te verzekeren tussen budgettaire en wetgevende procedures, zijn wij het eens met de formule die tot uiting komt in het document dat u hebt voorgelegd. Ik ben het er ook mee eens dat het Parlement een belangrijke functie te vervullen heeft - dat werd hier niet gezegd, maar kwam wel tot uitdrukking in uw document - voor wat justitie en binnenlandse zaken betreft. Daar zijn wij het volmondig mee eens. We hebben deze mening dan ook overgenomen in het document van de Commissie in verband met een zaak die wij uiterst belangrijk vinden: alles wat een poging tot communautarisering van de derde pijler inhoudt en dan vooral van een aantal onderdelen hiervan, met name alles wat te maken heeft met visa, met asielbeleid, met onderwerpen die van invloed zijn op de buitengrenzen, op immigratieproblemen en op samenwerking op douanevlak. Wij menen dat dit alles gecommunautariseerd dient te worden en juist op dat vlak is voor twee instellingen een belangrijke rol weggelegd: natuurlijk voor het Hof van Justitie, maar ook en dat is vanzelfsprekend, voor het Parlement.
Ik heb terdege nota genomen van de ongerechtvaardigde restricties in de toepassing en wil in dat verband drie specifieke opmerkingen formuleren. De eerste houdt verband met de Economische en Monetaire Unie waarover hier vandaag al werd gesproken. De Commissie heeft in het verslag uiting gegeven aan haar bezorgdheid hieromtrent. We twijfelden eraan of de medebeslissingsprocedure wel de meest geëigende procedure was en hebben op een bepaald ogenblik gedacht dat er een andere procedure gebruikt moest worden, zoals bijvoorbeeld de samenwerkingsprocedure. Maar als we terug zouden vallen op de samenwerkingsprocedure, dan zouden we het evenwicht verbroken hebben dat door het afschaffen van de samenwerkingsprocedure tot stand kwam en dat ervoor gezorgd heeft dat we alleen nog beschikten over het eenvoudig besluit, het instemmingsbesluit en de medebeslissingsprocedure. Een uitzondering maken voor de Economische en Monetaire Unie, waarvoor de samenwerkingsprocedure gehandhaafd zou worden, leek ons dus geen goede handelwijze. Om die reden hebben we dan ook, zij het na lang aarzelen, geopteerd voor de weg die we gekozen hebben.
Anderzijds zijn er ook bepaalde criteria die u in een zeer waardevol document uiteengezet heeft. Ik heb er terdege nota van genomen en onderschrijf ze. Ze zijn dan ook opgenomen in onze tekst. De zienswijze van het Parlement betreffende het stemrecht bij de Europese verkiezingen lijkt me zonder meer terecht. Voor wat betreft de nieuwe rechten in de werkingssfeer van het burgerrecht, wil ik het belang onderstrepen van het betoog van de heer de Giovanni toen hij het onderwerp van de medebeslissing op gelijke hoogte stelde als het burgerrecht. Ik vind dit zeer belangrijk en zal deze zienswijze overnemen. Ik ben het helemaal met hem eens. Ik denk dat een van de fundamentele doelstellingen van deze Intergouvernementele Conferentie er juist in bestaat de Europese burger opnieuw de hoofdrol te laten spelen. Een van de manieren om dat te doen is juist de medebeslissingsprocedure, wegens de dubbele legitimiteit waarover ik het al eerder had.
Ook voor wat het onderwerp van de mededinging betreft en in verband met de zeer verstandige manier waarop u de onderwerpen in verband met de artikelen 87 en 94 heeft aangepakt, ben ik van oordeel dat de argumenten van het Parlement over deze artikelen overtuigend zijn. Om die reden zal ik ze dan ook opnemen in de criteria die voor de Commissie de doorslag moeten geven.
Voor het Gerecht van Eerste Aanleg vraag ik me af of een instemmingsbesluit hier niet de voorkeur verdient, aangezien het hier gaat om een onderwerp dat behoort tot de grondwettelijke sfeer.
Tot slot en met betrekking tot de fraudebestrijding, ben ik eveneens van oordeel dat de opmerking van het Parlement geheel terecht is. Alles hangt natuurlijk af van de onderhandelingen die hierover gevoerd zullen worden.
Ik wil nog een laatste opmerking formuleren over het EURATOM-verdrag. Het lijkt mij inderdaad logisch om op dit verdrag dezelfde beginselen toe te passen die we ook op het Verdrag willen toepassen, maar ik moet mezelf en u ook de vraag stellen of de Conferentie een discussie over het EURATOM-verdrag zal willen aangaan.
Mijnheer de Voorzitter, de medebeslissing is een centraal element in de democratische legitimiteit van de Unie. Wij hebben de indruk dat de door de Commissie gesuggereerde aanpak een goede basis kan zijn voor deze legitimiteit en dat deze tot een eenvoudiger, makkelijker te begrijpen resultaat kan leiden. Op die manier zullen de volkeren van de Unie via deze Vergadering deelnemen aan de opstelling van de normen die hen rechtstreeks aangaan en zullen zij het proces voor het goedkeuren van besluiten binnen de Unie beter leren begrijpen. Wij staan dus open voor de ideeën die wij reeds hebben ontvangen en die wij de komende weken en maanden nog zullen ontvangen. Wij hopen dat een van de sleutelelementen van de Intergouvernementele Conferentie als resultaat zal hebben dat de medebeslissing rijker wordt en dat het Parlement de macht krijgt die het vraagt, in gelijkheid van rechte met de Raad.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris er alleen maar even op wijzen dat het citaat niet aan mij toegeschreven dient te worden. Het staat in punt drie van de derde alinea van het verslagBourlanges-de Giovanni. In alinea 6 staat overigens nog een tweede verwijzing naar het restrictieve karakter. De zinsnede "restrictief en roekeloos" kan de commissaris terugvinden in het verslag, dat hij gelezen zou moeten hebben.

Oreja Aguirre
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het verslag niet alleen gelezen, mevrouw Izquierdo, ik heb ook tal van punten zorgvuldig aangestreept. Mijn woorden hadden echter alleen betrekking op de betogen die wij hier vandaag hebben gehoord. Ik hoop niet alleen dat u en ik het verslag gelezen hebben, maar dat u ook geluisterd hebt naar de woorden die de twee rapporteurs hier hebben gesproken.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Asielprocedures
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0315/96) van mevrouw d'Ancona, namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, over de resolutie van de Raad (5585/95 - C4-0356/95) inzake minimumwaarborgen voor asielprocedures.

d'Ancona
Voorzitter, beste collega's, vorig jaar in juni nam de Raad een resolutie aan over de minimumgaranties voor asielprocedures. Een resolutie die als belangrijkste bedoeling had de asielprocedures in alle lidstaten te harmoniseren. Vanavond houdt het Europees Parlement die resolutie tegen het licht. Wat is de inhoud, wat is de juridische status van die resolutie, en tegen welke politieke en maatschappelijke achtergrond werd die tekst aangenomen? Laat ik met de laatste vraag beginnen.
Het karakter van het vluchtelingenvraagstuk is sinds 1951, het jaar waarin de vluchtelingenconventie van Genève tot stand kwam, om zeer uiteenlopende redenen gewijzigd. Rampen en oorlogen, onderdrukking of hongersnoden, dat alles deed het aantal mensen dat op de vlucht was sterk toenemen. UNHCR ontfermt zich over zo'n 26 miljoen vluchtelingen, en nog eens zo'n 26 miljoen mensen zijn binnen de eigen regio van haard en huis weggevlucht. Tegenover die 52 miljoen is het aantal dat in Europa, ons West-Europa, om asiel vroeg eigenlijk zeer beperkt, hetgeen niet wegneemt dat men eind jaren '80, begin jaren '90 onder andere door de oorlog in Joegoslavië ook in Europa met een snelle toename van het aantal asielzoekers werd geconfronteerd.
Regeringen van de lidstaten reageerden daarop direct. Voorwaarden voor verblijf werden ingeperkt en de mogelijkheden tot verwijdering werden verruimd. Deze maatregelen hebben ertoe bijgedragen dat in vergelijking met het piekjaar 1992 het aantal asielaanvragen in West-Europa is gedaald met 60 %, maar dat heeft niet geleid tot een minder restrictieve aanpak. Integendeel, aanscherping van het beleid in de ene lidstaat lokt hetzelfde uit in de andere, zoals afspraken over kennelijke ongegrondheid, het veilige-derdelandenprincipe en het zogenaamde veilige land van herkomst. Deze neerwaartse spiraal van steeds meer beperking heeft de roep om een gezamenlijk Europees asielbeleid versterkt.
Het is daarom toe te juichen dat de Raad in 1995 met een op harmonisatie van het asielbeleid gerichte resolutie kwam. Minder enthousiast zijn wij over de manier waarop deze resolutie tot stand kwam. Wederom is verzuimd om het Parlement in te lichten, hetgeen verplicht is en in tegenspraak met artikel K6 van het Verdrag van Maastricht, terwijl ook de aanbevelingen van de UNHCR door de Raad niet werden gehonoreerd.
Daarnaast is de juridische status van dit soort resoluties onduidelijk. Het Europees Parlement heeft ook al eerder verzocht om helderheid op dit punt. Juist omdat deze pseudo-wetgeving het democratisch deficit manifesteert: noch de nationale, noch dit Europees Parlement kunnen op deze manier controle uitoefenen.
Dan iets over de inhoud van de resolutie. Wat daarbij als eerste opvalt, is het tegenstrijdige karakter van de tekst. In de resolutie wordt een aantal wezenlijke beginselen van asielrecht opgevoerd, maar die worden in dezelfde tekst ondermijnd door uitzonderingen toe te laten. Zo wordt met het veilige- derdelandenprincipe het recht op nonrefoulement onder druk gezet en brengt het gebruik van een lijst van veilige landen van herkomst het recht op een individuele toetsing van het asielverzoek in gevaar.
Verder stemt het tot zorg dat de resolutie de praktijk bestendigt dat asielverzoeken steeds vaker aan de grens worden afgehandeld. Positief is dat de Raadsresolutie, dat vind ik echt positief, aandacht schenkt aan de specifieke positie van vrouwelijke asielzoekers. Maar helaas schiet de resolutie uiteindelijk ook op dit punt tekort. Het ontbreekt bijvoorbeeld aan een passage waarin het recht is vastgelegd dat de vrouwelijke asielzoeker onafhankelijk van haar echtgenoot een asielverzoek kan indienen.
De resolutie van de Raad waar wij vandaag over spreken, stelt teleur. Deze bevat geen bindend recht en laat de lidstaten de vrijheid om in hun nationale wetgeving ruimschoots gebruik te maken van afwijkingsmogelijkheden. Een minimum waarop uitzonderingen bestaan is geen minimum meer. Daarom mag naar het oordeel van mijn fractie deze resolutie niet ongewijzigd blijven. Naast een resolutie van het Europees Parlement kan het voorstel van Europees commissaris Gradin om op korte termijn met een asielconventie te komen een bijdrage leveren voor de door ons gewenste verandering.
Tot slot een opmerking over de amendementen die morgen in stemming worden gebracht. Een aantal zullen wij overnemen, maar daar waar de toegankelijkheid van de asielprocedure voor het individu in twijfel wordt getrokken en waar het recht op non-refoulement onder druk komt te staan, houden wij ons aan de internationale afspraken zoals die onder meer zijn vastgelegd in de Conventie van Genève en het Europees Verdrag van de rechten van de mens. Vasthoudendheid op deze punten wordt bovendien aangemoedigd door UNHCR en NGO's als Amnesty Internation, Human Right Watch en de Europese Vluchtelingenraad.

Zimmermann
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dit debat over de minimumwaarborgen voor asielprocedures komt volgens mij anderhalf jaar te laat. Het asielbeleid is een van de belangrijkste aspecten van de derde pijler omdat het nauw verband houdt met de mensenrechten zoals het recht op leven en gezondheid. Daarom zou het Parlement, overeenkomstig artikel K.6 van het EU-Verdrag, voor de goedkeuring van de resolutie van de Raad moeten zijn gehoord en zouden zijn opvattingen naar behoren in aanmerking moeten zijn genomen. In plaats daarvan krijgen wij echter pas achteraf de mogelijkheid om met het voortreffelijke verslag van mevrouw d'Ancona in deze aangelegenheid een standpunt in te nemen.
De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft echter niet alleen kritiek op die handelwijze, maar ook op het feit dat de Raad heeft besloten de asielprocedure door middel van een volkenrechtelijk niet bindende rechtshandeling te harmoniseren. Wij vragen daarentegen dat onderdelen van de derde pijler, waaronder ook het asielbeleid, bij de herziening van het Verdrag worden gecommunautariseerd omdat het Parlement alleen op die manier zijn democratische medewerking kan verlenen en controle kan uitoefenen. De voorliggende resolutie heeft in wezen tot doel in alle lid-staten tot dezelfde asielprocedure te komen. Fundamenteel is dat een goede zaak. Als wij het resultaat bekijken, stellen wij echter vast dat de resolutie van de Raad alleen maar de som is van een aantal garanties volgens de kleinste gemene deler. De resolutie omvat een aantal voor interpretatie vatbare algemene beginselen en zeer veel uitzonderingsbepalingen.
De vele uitzonderingen dreigen in de Europese Unie tot asieldumping te leiden. Sommige lid-staten kunnen zich beroepen op een uitzondering waarin de resolutie voorziet maar waarvan zij nog geen gebruik hebben gemaakt. Dat gevaar moet absoluut worden afgewend.
Een bijzonder probleem zijn de zogenaamde duidelijk ongegronde asielverzoeken. In dat geval wordt de asielzoeker niet tot de procedure toegelaten.
Ik verzoek de lid-staten elke asielaanvraag individueel toe te laten, ze aan de bevoegde centrale instanties voor te leggen en ervoor te zorgen dat ze daar ook wordt behandeld.
Het concept van het veilige land van herkomst en het veilige derde land heeft tot gevolg dat asielzoekers worden afgewezen. Als de veiligheid in het land van herkomst slechts schijn is, kan dat betekenen dat het leven van de afgewezen asielzoeker gevaar loopt. In de zogenaamde veilige derde landen is het niet altijd gewaarborgd dat de asielzoeker tot de asielprocedure wordt toegelaten. Daarom verzoek ik de lid-staten van de landen van herkomst de garantie te eisen dat de asielzoeker geen gevaar voor zijn leven, gezondheid of vrijheid loopt en van derde landen de garantie te eisen dat de asielzoekers daar een eerlijke procedure wacht. Beide garanties moeten schriftelijk worden gegeven.
Duitsland heeft op die twee punten een belangrijke rol gespeeld. Als het voorzitterschap van de Raad hier aanwezig was geweest had ik het zijn mening gevraagd over het feit dat het Duitse constitutioneel hof in zijn asielarrest van 14 mei van dit jaar de bondsregering bij de bepaling van wat veilige landen van herkomst zijn een ruime beoordelingsmarge heeft gegeven.
Het gevaar dreigt dat die beoordelingsmarge ook wordt gebruikt wanneer moet worden vastgesteld welke derde landen veilig zijn. Hoe beoordeelt het voorzitterschap van de Raad het feit dat het constitutioneel hof de Duitse regering er niet toe verplicht alle beschikbare informatie te verzamelen en een begrijpelijk besluit te nemen als ze onderzoekt of een in aanmerking komende staat in rechte en feite de menselijke waardigheid en de mensenrechten eerbiedigt en verdedigt en of die staat met betrekking tot het asielrecht dus als veilig kan worden beschouwd?
Ik zou nog kort iets willen zeggen over de rechten van het kind en de vijftigste verjaardag van de oprichting van UNICEF, die wij vandaag plechtig herdenken. Wij hadden het vandaag over kinderen die op de vlucht zijn. Juist de kinderen die alleen staan hebben onze bescherming nodig en moeten ook zelf een asielaanvraag kunnen indienen.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, ik ben vanzelfsprekend verheugd over het feit dat de conclusies van de Commissie rechten van de vrouw overgenomen zijn - niet volledig, maar wel inhoudelijk -, door de meerderheid van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken.
De Commissie rechten van de vrouw is bijvoorbeeld verheugd over de resolutie van de Raad over de minimumgaranties voor de asielprocedures. Dit betekent namelijk een belangrijke stap op weg naar de door de lid-staten vast te leggen gemeenschappelijke procedurecriteria voor de behandeling van asielzoekers. Wij zijn dan ook op de goede weg naar de standaardisering van het asielbeleid binnen de Europese Unie.
Ik heb reeds gezegd dat wij blij zijn dat onze amendementen door de meerderheid van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken zijn overgenomen en ik dank de commissie hiervoor. Ook ben ik verheugd vast te kunnen stellen dat op één uitzondering na, namelijk amendement 7, er geen enkel amendement is dat de inhoud van paragraaf 23 tot paragraaf 31 van de resolutie, die mijn conclusies bevatten, afzwakt. Ik ben de collega's van mijn fractie dankbaar omdat zij met hun amendement 32 de tweede conclusie van mijn advies hebben overgenomen, die niet in de door onze commissie overgenomen tekst voorkomt.
Voor u staat dan ook een zeer tevreden rapporteur voor advies, die natuurlijk hoopt dat de regeringen en parlementen van de lid-staten rekening zullen houden met deze amendementen als zij overgaan tot de toepassing van de minimumwaarborgen voor de asielprocedures. Het asielrecht moet worden erkend voor vrouwen en meisjes die op grond van hun geslacht gediscrimineerd worden. Seksueel geweld moet worden erkend als een vorm van foltering, verkrachting wordt bijvoorbeeld gebruikt als oorlogswapen, en de tradities van bepaalde landen houden ware seksuele verminkingen in. Vrouwen moeten zelfstandig een asielaanvraag kunnen indienen, zij moeten een eigen juridisch statuut krijgen om te voorkomen dat zij hun rechten verliezen in geval van overlijden van de echtgenoot, echtscheiding of scheiding. Dit zou voor de hand moeten liggen, maar het was nodig om dit nogmaals te preciseren. Ik hoop dan ook dat het Parlement ons zal volgen.
Wat de overige gedeelten van het verslag van mevrouw D'Ancona betreft, volg ik mijn fractie. Ik ben namelijk van mening dat er bijvoorbeeld geen sprake van kan zijn om asiel te verlenen aan onderdanen van derde landen die in hun land niet politiek vervolgd worden.
Dat is hetgeen ik als rapporteur van de Commissie rechten van de vrouw wilde zeggen. Ik hoop dat het Parlement ons zal volgen zodat de vrouwen, die ook recht hebben op minimumwaarborgen in het kader van de asielprocedures, niet worden vergeten. En mijn betoog was korter dan de mij toebedeelde spreektijd.

Schulz
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de eerste plaats wil ik mevrouw d'Ancona namens mijn fractie danken voor haar verslag. Met dat verslag heeft zij een moeilijke taak op zich genomen. Zij behandelt daarin immers een van de moeilijkste politieke problemen waarmee wij in onze Europese Unie worstelen. Om die reden ben ik het ook niet eens met de wijze waarop mevrouw d'Ancona de Raad in haar uiteenzetting heeft ontzien. Juist met betrekking tot het asieldebat heeft de Raad tegenover het Parlement eens te meer een door niets te rechtvaardigen arrogantie aan de dag gelegd.
Ik geef toe dat artikel K.6 van het Verdrag van Maastricht bepaalt dat het Parlement alleen over de voornaamste aspecten van het Europees binnenlands beleid moet worden geraadpleegd. Als het asielrecht geen voornaam aspect van dat beleid is, vraag ik mij af wat dat dan wel is. Eens te meer stellen wij vast dat belangrijke aangelegenheden op het gebied van het binnenlands beleid die de mensen in onze lid-staten sterk bezighouden, tot ongehoorde politieke confrontaties leiden. De regeringen van de lid-staten, die door de Raad worden vertegenwoordigd, denken dat zij het Europees Parlement, de enige door vrije rechtstreekse verkiezingen gelegitimeerde instelling van de Europese Unie, mogen misprijzen. Het toppunt is dat de Raad hier vanavond niet eens aanwezig is. Ik vraag mij af waar de ministers zich eigenlijk bevinden. Het is al laat en waarschijnlijk zitten zij in het restaurant. Ik vind het echter ongehoord dat de Raad een dergelijk debat niet bijwoont. Zo is het ook begrijpelijk dat men het UNHCR bij de opstelling van de ontwerp-resolutie wel raadpleegt, maar alle aanbevelingen van de VN-commissaris voor de vluchtelingen vervolgens in de wind slaat.
In dezelfde lijn ligt ook het feit dat de Raad in zijn bij artikel K.4 opgericht comité en in andere ondergeschikte organen, bij CIREA en CIREFI, elke keer met gesloten deuren vergadert. Het asielrecht, in de Europese Unie een fundamentele politieke kwestie, gaat de publieke opinie of het Europees Parlement blijkbaar niet aan. Ik vind dat wij dat niet langer mogen dulden. Wij moeten in alle duidelijkheid zeggen hoe de Raad zich tijdens dit debat en tijdens de voorbereiding ervan in de commissie en bij de opstelling van het verslag van mevrouw d'Ancona heeft gedragen. Ik vind dat de Raad de democratie met voeten treedt.
Wij moeten beseffen dat wij met dit verslag van mevrouw d'Ancona en met dit debat een zwakke plek in de Europese politiek treffen. De Europese Unie streeft niet alleen naar de totstandbrenging van de interne markt en onbeperkte winsten voor de grote ondernemingen maar voert ook de verwezenlijking van de fundamentele rechten in de wereld hoog in het vaandel. De vraag is nu hoe die Europese Unie in de toekomst, ook al is dat op zeer beperkt niveau, denkt om te gaan met een fundamenteel recht dat voor staten en internationale supranationale instellingen de verplichting inhoudt mensen tegen vervolging te beschermen in plaats van mensen wier lichamelijke integriteit en leven wegens hun herkomst, ras, religie, huidskleur of etnische afkomst gevaar lopen, de deur te wijzen terwijl ze zelf schatrijk zijn. Dat is nochtans de bedoeling van het asielbeleid van vele lid-staten. Als ik de ontwerp-resolutie van de Raad doorneem, is dat blijkbaar ook de bedoeling van de Europese Unie of althans die van de Raad.
Een belangrijk punt in het debat dat wij moeten voeren is dat van de veilige landen van herkomst. Ik ben voorstander van een debat over de vraag wat wij als een veilig land van herkomst moeten beschouwen. Mevrouw d'Ancona heeft concrete voorstellen geformuleerd. Het gaat niet op dat alleen de regeringen van de lid-staten uitsluitend op basis van tactische overwegingen op het gebied van het binnenlands beleid of de diplomatie kunnen bepalen welke landen van herkomst veilig zijn. Als men uitmaakt of een land van herkomst veilig is, moet men dat ook doen op basis van de ervaringen van de in dat land werkzame mensenrechtenorganisaties en van de hoge commissaris voor de vluchtelingen. Anders kunnen wij nooit een lijst van die landen opstellen. Die lijst moet na de communautarisering van het asielrecht ook democratisch controleerbaar zijn, zo mogelijk door het Europees Parlement.
Wat de veilige derde landen betreft, meen ik dat ook wij - bij voorbeeld door de verankering van desbetreffende bepalingen in de associatieovereenkomsten - moeten kunnen nagaan of een land inderdaad de minimale rechten eerbiedigt zodat het als veilig derde land kan worden beschouwd.
Mijnheer de Voorzitter, ook met het verslag van mevrouw d'Ancona komen wij niet tot een voorbeeldig Europees asielrecht, zelfs niet als de Raad alles overneemt wat mevrouw d'Ancona voorstelt. Als de Raad met de voorstellen van mevrouw d'Ancona rekening houdt, kan hij echter een aantal ernstige gebreken tot op zekere hoogte herstellen.

Nassauer
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben inderdaad te klagen over de wijze waarop de Raad ons bij deze werkzaamheden betrekt. Ik spreek de heer Schulz dan ook niet tegen. Ook ik beklaag mij daarover, zij het niet met zijn woorden en zijn stemgeluid. Zo heb ik evenwel tijd om het over de inhoud te hebben, waarop het uiteindelijk aankomt. Waarover hebben wij het hier eigenlijk? De Europeanen hebben om drie redenen nood aan een eenvormig asielrecht.
Sedert de Overeenkomst van Dublin erkennen de lid-staten elkaars asielbesluiten. Een asielzoeker die in Duitsland is erkend is daardoor ook in Frankrijk als politiek vluchteling erkend. Een asielzoeker die in Frankrijk wordt afgewezen krijgt ook in Duitsland geen nieuwe procedure. Opdat wij de Franse beslissing in Duitsland kunnen aanvaarden, moeten wij uiteraard ook kunnen meespreken over de redenen waarom iemand in Frankrijk al dan niet wordt erkend. Dames en heren, dat betekent dat wij in Europa in elk geval eenvormige grondtrekken van zowel het materiële asielrecht als het asielprocedurerecht nodig hebben, ook omdat de controles aan de binnengrenzen wegvallen en het vrij verkeer voortdurend toeneemt. Wij hebben die eenvormigheid ook nodig omdat, zoals in het debat al is gezegd, brede eensgezindheid heerst om belangrijke aspecten van de derde pijler, waaronder zeker ook het asielrecht, te communautariseren.
Als men die noodzaak aanvaardt en vervolgens ook aanvaardt dat men het asielrecht in Europa niet in een keer volledig kan harmoniseren, is de resolutie van de Raad over minimumwaarborgen voor asielprocedures een positieve en beslist prijzenswaardige stap. Namens de Fractie van de Europese Volkspartij ben ik in elk geval zeer ingenomen met deze resolutie van de Raad. Het heeft geen zin bij de eerste stap meteen het eindprodukt te verwachten. Het heeft wel zin eerst in een niet bindende aanbeveling na te gaan hoe het gemeenschappelijk asielrecht eruit kan zien en het aan de staten over te laten dat in intern recht om te zetten en vervolgens een juridisch bindende overeenkomst te sluiten. Dat men dit meteen verwacht, is strijdig met alle ervaringen die wij al hebben opgedaan en met elke analyse van de huidige politieke situatie in Europa. Dames en heren, bij de kritiek op het juridisch niet bindende karakter verliest men volledig de echt belangrijke juridische vooruitgang uit het oog die in deze aanbeveling van de Raad wordt geboekt: duidelijke regels voor de asielprocedure, de bepaling dat ook bij duidelijk ongegronde asielverzoeken de mogelijkheid moet worden geboden om beroep in te stellen, wat vaak nog niet het geval is, en het feit dat onafhankelijke instanties over dat beroep moeten beslissen. Ik kan die opsomming nog geruime tijd voortzetten.
In de aanbeveling van de Raad ontbreken drie belangrijke begrippen: dat van de veilige derde landen, dat van de veilige landen van herkomst en de behandeling van duidelijk ongegronde asielverzoeken. Dames en heren, het lijdt geen twijfel dat een humaan asielrecht zonder de toepassing van dit juridisch instrumentarium in Europa onmogelijk is. Daarom moeten wij die begrippen en ook de aanbeveling van de Raad ondersteunen.

Van Bladel
Voorzitter, het verslag van Hedy d'Ancona is de reflectie van betrokkenheid bij het onderwerp. Terecht roept het op tot betere garanties voor asielprocedures en terecht is de conclusie dat de aanpak op basis van minimumvoorwaarden door de Raad niet bevredigend is. De zogeheten burden sharing binnen de EU is mislukt. De lidstaten schuiven de lasten door naar elkaar en daarom is een stap in de richting van harmonisatie onvermijdelijk. Het initiatief van de Commissie om te komen tot een conventie voor asielbeleid is een goed idee; een kaderregeling op basis van het vluchtelingenverdrag van Genève kan een tussenoplossing zijn. Zeer belangrijk bij de uitvoering van asielprocedures blijven de garanties die de rechtsstaat daarbij biedt. In Nederland bijvoorbeeld kan een afgewezen asielzoeker geen hoger beroep meer aantekenen. Dat is zorgelijk. Zo gebeurde het onlangs dat een Surinaamse asielzoeker die al zes jaar in Nederland was, na gebruikt te zijn als informant door de criminele inlichtingendienst, alsnog het land werd uitgezet. Zulke zaken mogen niet gebeuren in een rechtsstaat. Ik ben uiterst positief over dit verslag, maar als de lidstaten er geen consequenties uit trekken, blijft het een loze exercitie. Het Nederlandse voorzitterschap zal de komende tijd de harmonisatie van de asielprocedures moeten behandelen.

Wiebenga
Voorzitter, ik wil niets ten nadele van commissaris Kinnock zeggen, maar ik betreur het wel dat commissaris Gradin, die portefeuillehouder op dit terrein is, hier bij dit debat niet aanwezig is.
De voor ons liggende resolutie van het Parlement noemt het Raadsbesluit inzake minimumwaarborgen voor asielprocedures "een goed uitgangspunt" en daarna volgt kritiek. De ELDR-fractie vindt met de rapporteur dat met de inhoud van het Raadsbesluit in zijn algemeenheid kan worden ingestemd. De kritiek van de rapporteur delen we in een aantal opzichten wel, maar niet over de hele linie. Wat is er zoal aan te merken op dit Raadsbesluit? In procedurele zin heel wat. Ik sluit mij aan bij de kritiek van mevrouw d'Ancona, de heer Schulz, de heer Nassauer en anderen.
De resolutie van de rapporteur kunnen wij in hoofdlijnen steunen. Een paar opmerkingen daarover. Bij de minimumwaarborgen voor asielprocedures moet zoals altijd het vluchtelingenverdrag worden geëerbiedigd, pacta sunt servanda . Er moet bij afwijzing van het asielverzoek altijd een beroep op de rechter zijn. In het algemeen moet zo'n beroep schorsende werking hebben, behalve bij afwijzing van een asielverzoek wegens kennelijke ongegrondheid. Maar ook in dat geval moet de uitzetting van de afgewezen asielzoeker wanneer die aan de orde is door de rechter getoetst kunnen worden. Om de resolutie op dit punt te verduidelijken heb ik een amendement ingediend.
De voor ons liggende parlementaire resolutie is in mijn ogen nogal onduidelijk over het onderwerp veilige landen, hier ook al aan de orde geweest. Ik heb de indruk dat de rapporteur dat begrip afkeurt en dat zou toch verbazingwekkend zijn want dit begrip is in haar en mijn vaderland ingevoerd door een regering waarin zij minister was. Het is ook aanvaard door de rechter, onder andere het Duitse Bundesverfassungsgericht. Daarom moet de resolutie op dit punt worden verbeterd en heb ik een amendement ingediend. Wat in ieder geval op dit punt van de veilige landen dringend nodig is, is dat de lidstaten komen tot een gelijkluidende Europese lijst van veilige landen die aan ons Parlement ter beoordeling wordt voorgelegd.
Op Europees vlak is niet veel vooruitgang geboekt met de ontwikkeling van een werkelijk Europees asielbeleid. Het is daarom van belang dat we in dit Huis een initiatief hebben ontwikkeld dat de totstandkoming daarvan wil bevorderen. Door mijn fractiegenoot Brinkhorst als rapporteur van de Begrotingscommissie is voorgesteld een drietal begrotingslijnen in te voeren met betrekking tot de vluchtelingen, tot ontheemden die tijdelijk in de Europese Unie bescherming hebben gevonden en het beleid in het algemeen. Dit is een signaal dat dit Parlement zich niet neerlegt bij de status quo en ik wil de Commissie dan ook vragen om te komen tot de ontwikkeling van een werkelijk vergemeenschappelijkt asielbeleid.

Moreau
Mijnheer de Voorzitter, de resolutie van de Raad over de minimumwaarborgen voor asielprocedures heeft bij het Hoge Commissariaat voor Vluchtelingen van de Verenigde Naties voorbehoud en bezorgdheid opgewekt, evenals bij de Europese Raad voor vluchtelingen en bij Amnesty International. Het gaat inderdaad om minima die bovendien uitzonderingsmogelijkheden bieden op de gestelde principes.
Deze resolutie bevat volgens ons niet voldoende waarborgen tegen het terugzenden van personen naar landen waar zij het gevaar lopen vervolgd te worden. De uitzettingen per charter, die in Frankrijk en in andere landen hebben plaatsgehad, hebben helaas aangetoond dat dit absoluut geen theoretisch risico was. Het verslag van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken stelt verscheidene amendementen voor die meer waarborgen bieden. Wij zijn bijzonder verheugd over het feit dat ons amendement is overgenomen waarin wij de toepassing van het Verdrag van Genève vragen voor personen die door bepaalde groepen worden bedreigd en die niet beschermd worden door de publieke overheden van hun eigen land. Dat is in het bijzonder het geval van de Algerijnse democraten, mannen en vrouwen, die met de dood worden bedreigd door fundamentalistische commando's die hun wrede moordpartijen voortzetten.
Ik wil erop wijzen dat het verslag zich terecht uitspreekt tegen het opstellen door de regeringen van lijsten van de zogenaamde "veilige landen van herkomst" , waarvan men legitiem kan vrezen dat zij niet voldoende veiligheidswaarborgen bieden aan de asielzoekers.
Aan de vooravond van de eenentwintigste eeuw, terwijl er zovele oorlogen, spanningen en wreedheden in zovele landen plaatshebben, vormen de opvang en de bescherming van personen wier leven, veelal omwille van hun mening, soms in gevaar is, elementen van de beschaving die onze Vergadering behoort te verdedigen.
De bijzondere situatie van vrouwen, die in sommige landen aan geweld en verminkingen worden blootgesteld, aan schendingen van de rechten van de mens, moet in aanmerking worden genomen. In tegenstelling met het fort Europa, dat in zichzelf gekeerd is en de ongelijkheden en discriminaties voortzet, verdedigt onze fractie het concept van een Europa dat gebaseerd is op solidariteit, op eerbiediging van de menselijke waardigheid en op samenwerking, om zo de onderontwikkeling, de ellende en de onmenselijkheid terug te dringen!

Roth
Mijnheer de Voorzitter, geachte geïnteresseerde collega's, mijnheer Nassauer, goede avond. Mevrouw d'Ancona, ik dank u voor uw voortreffelijk verslag, waarin u een liberaal en humaan vluchtelingenbeleid tracht uit te stippelen. Met humaan bedoelen u en ik iets heel anders dan de heer Nassauer. De vraag is evenwel hoe wij tot een eenvormige Europese asielprocedure komen. Dat gaat zo: de EU-lid-staten - in feite de ministers van binnenlandse zaken en justitie - komen bijeen. Ieder van hen neemt de strengste asielbepaling uit zijn eigen land en gooit die op de onderhandelingstafel. Dan wordt heen en weer geschoven. Paragrafen die nog te mild lijken worden weggenomen en de rest wordt dan gebundeld in een ontwerp-resolutie met als opschrift: minimumwaarborgen voor asielprocedures.
Zoals hier al is gezegd gebeurt dat alles achter gesloten deuren. De vertegenwoordigers van de nationale regeringen veranderen zichzelf stiekem in een Europese wetgevende macht. Het Europees Parlement wordt uitgesloten omdat publieke democratische controle in dit systeem stoort. De minimumwaarborgen die daarbij overblijven maken dat van de bescherming van de vluchtelingen nog slechts weinig overblijft. Ook dit toont aan dat het EU-vluchtelingenbeleid met alternatieve overeenkomsten de vluchtelingenconventie van Genève en het Verdrag over de mensenrechten tracht te omzeilen. Steeds opnieuw past men het principe van het akkoord volgens de kleinste gemene deler toe. Scherper en juister geformuleerd is dit een wedloop naar bekrompenheid. Harmonisatie betekent in dit verband niet langer een lokale aanpak en meer rechten voor de vluchtelingen. Men berooft de vluchtelingen integendeel van hun rechten. Ieder wast zijn handen in onschuld en verschuift het probleem naar het volgende land, dat dan op zijn beurt denkt dat nog een ander land de vluchtelingenconventie wel zal respecteren. Zo wordt de vluchteling steeds verder verwezen tot hij terug moet naar zijn land van herkomst, het land dat hem vervolgt. Dat is voor mij geen Europees model van een liberaal en waarachtig vluchtelingenbeleid op basis van de mensenrechten en fundamentele vrijheden. Ook voor vluchtelingen moeten de mensenrechten ondeelbaar zijn. Mevrouw d'Ancona, ik dank u nogmaals voor uw verslag. Ik vrees alleen dat het bij de Raad alweer in dovemansoren zal vallen.

Lööw
Mijnheer de Voorzitter, in mijn land, en vermoedelijk niet alleen daar, pleegt men het als een vaststaand feit te beschouwen dat het streven naar een gecoördineerd vluchtelingenbeleid in de Unie dit beleid alleen maar strenger en harder zal maken. Dat is een van de argumenten in de discussie, als erover wordt gesproken dat wij bezig zijn met de verwezenlijking van "Fortress Europe" . Maar als men dit verslag leest, ziet men dat dat in elk geval niet gebeurt als het Europees Parlement zijn zin krijgt. In het verslag zijn duidelijke eisen geformuleerd voor een concrete, wettelijk vastgelegde en humane asielprocedure. Met deze minimumgaranties zou het mogelijk moeten zijn, dat vind ook ik, een uitgangspunt te formuleren voor een gemeenschappelijk asielen vluchtelingenbeleid. Dan is het echter belangrijk dat, zoals ook in het verslag gesteld wordt, zo'n harmonisatie naar meer streeft dan enkel voort te bouwen op de kleinste gemene deler.
Willen de lid-staten van de Unie elkaar kunnen vertrouwen met betrekking tot de handhaving van het vrij verkeer van personen, dan is het ook zeer noodzakelijk dat wij een gemeenschappelijk standpunt innemen waar de grens ligt tussen vluchtelingenvraagstukken en andere migratie. Mijnheer de Voorzitter, wat de laatste jaren is gebeurd, bevestigt enkel wat al lang door veel mensen gesteld wordt, namelijk dat de individuele landen, zonder gemeenschappelijk beleid, steeds maar proberen hun vluchtelingenbeleid strenger te maken dan dat van de anderen. Wij krijgen een neergaande spiraal die in de verschillende landen van ontvangst leidt tot een steeds kariger en strengere nationale wetgeving en uitvoering. In feite is het derhalve het gebrek aan een gemeenschappelijk beleid dat "Fortress Europa" schept en niet andersom. Daarom is het zo belangrijk dat wij verder kunnen gaan in de geest die het verslag van het Parlement uitademt.

Roth
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij ervoor verontschuldigen dat ik alleen de twee grote matadors van dit debat heb begroet. Ik had volstrekt niet de bedoeling Wilmya niet te begroeten of Anna, Ilona en Michèle geen goede avond te wensen. Ik verontschuldig mij daarvoor. Ik wilde echter in het bijzonder ingaan op wat de heren Nassauer en Schulz hadden gezegd.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, ik zou eerst mevrouw Roth willen bedanken omdat ze mij met de titel "Matador" heeft bedacht. Bij ons in Spanje zouden we "Torero" gezegd hebben. Ik wil mij ook aansluiten bij de aanklachten die hier door eerdere sprekers werden verwoord, tegen het gebrek aan respect waarvan de Raad blijk heeft gegeven door dit Parlement niet te raadplegen bij het opstellen van de resolutie. De systematische afwezigheid van de Raad telkens als er gedebatteerd wordt over dergelijke belangrijke onderwerpen brengt het institutionele evenwicht ernstig in gevaar. Is de Raad niet geïnteresseerd in wat het Parlement te zeggen heeft? Vraagt de Raad ons daarom niet naar onze mening, in tegenstelling tot de bepalingen van artikel 6 van het Verdrag? En is daarom geen enkel lid van de Raad vandaag aanwezig?
Mijnheer de voorzitter, ik wil hier twee bedenkingen formuleren. De eerste bedenking houdt verband met de "communautarisering" van het asielrecht. Telkens als de Raad het heeft over zaken die te maken hebben met emigratie en asiel komt de diepe tegenstrijdigheid aan de oppervlakte die het hele Europese integratieproces kenmerkt op het gebied van het beleid van de derde pijler. We zijn er ons allen van bewust - en de Raad ook - dat deze problemen ons allen gezamenlijk aangaan en dat deze problemen alleen vanuit een gemeenschappelijke belangstelling efficiënt kunnen worden aangepakt. Vanuit een logisch oogpunt zijn die onwil, die angst en de kleinzieligheid van de handelingen van de Raad dan ook onbegrijpelijk. Daarom zeg ik hier nogmaals dat deze Vergadering ten overstaan van resoluties zoals degene waar we vandaag mee te maken hebben, harmonisering eist, dat wil zeggen de goedkeuring van rechtshandelingen die rechtstreekse en bindende juridische gevolgen hebben in de lid-staten.
Mijn tweede bedenking gaat uit van het begrip garantie als element van rechtszekerheid. Als Europa iets betekent dan moet dat, om met de woorden van Koshaker te spreken, een juridische traditie zijn die verankerd is in het begrip van het individu als burger, het individu als centrum van rechten. Deze rechten moeten overeenstemmen met de garanties die de rechtsorde voor de uitoefening van die rechten vaststelt. Als dat niet het geval is dan zouden die rechten uiteindelijk niets anders zijn dan formele verklaringen zonder reële inhoud.
De waarde van deze garanties heeft zo mogelijk nog meer belang in gevallen waarin de rechtsorde het opneemt tegen een persoon die zich in een bijzonder kwetsbare positie bevindt, en dat is onder meer het geval bij de asielprocedure. De garanties moeten hier op de eerste plaats komen: ze moeten op een efficiënte manier diegenen beschermen die om gegronde redenen het asielrecht inroepen. Ik zeg wel, mevrouw Roth: om gegronde redenen. Om gegronde redenen, mijnheer Schulz. Maar de garanties moeten zich eveneens, en op dezelfde manier en met strengheid, richten tegen diegenen die de bedoeling hebben het systeem te gebruiken en misbruik te maken van de wet. In dat verband vormt het geheel van criteria van deze resolutie over de drie basispunten die werden besproken in eerdere betogen - het veilige derde land, het land van oorsprong en de manifest ongegronde aanvragen - een belangrijke stap, waarvan men het belang niet mag onderschatten.
Mijnheer de Voorzitter, het feit dat Europa in deze verschrikkelijke zaak van het asielbeleid een hoofdrol speelt, is zowel een gevolg van de erkenning van de mensenrechten als basis van onze cultuur, als van de garanties die onze rechtsorde voor de uitvoering van deze rechten bepalen.

Sierra González
Mijnheer de Voorzitter, de ontwerp-resolutie over het asielrecht en waarover het verslag-d'Ancona gaat, is de uitdrukking van een zeer goede wens, die ten uitdrukking is gebracht door de Raad, om geschikte beschermingsmechanismen op te stellen voor vluchtelingen. Deze wens heeft zich vertaald in de formulering van juridische grondslagen waarvan men mag aannemen dat zij evenwaardig zijn en waarmee de lid-staten de asielaanvragen zouden kunnen oplossen. Dit alles is beslist lovenswaardig. Wie zou het daarmee oneens kunnen zijn? De vraag is echter deze: als we ons aan de inhoud van de resolutie houden, dan gaan we nauwelijks verder dan een zeer goede wens. Met de resolutie in de hand kan men zich afvragen hoe men een geschikte bescherming gaat garanderen - een bescherming die dan ook nog gemeenschappelijk moet zijn en die de humanitaire tradities van dit gedeelte van de wereld en het Verdrag van Genève van 1951 respecteert - als er enerzijds geen bindende wettelijke bepalingen bestaan, en de lid-staten in hun nationale wetgevingen anderzijds in ruime mate een beroep kunnen doen op uitzonderingsbepalingen.
Voor wat de vorm betreft - het gaat dus niet alleen over de inhoud - is er al evenmin reden tot tevredenheid. De door de Raad gekozen procedure voor de tenuitvoerlegging van de resolutie, die aan de controle van het Parlement en aan de gerechtelijke controle werd onttrokken, is onaanvaardbaar. De invoering van lijsten van veilige landen van oorsprong betekent bovendien een inbreuk op de verplichting om elke asielaanvraag individueel en afzonderlijk te beoordelen en maakt het onmogelijk om de omstandigheden van de aanvragers afzonderlijk in overweging te nemen, waarmee het juridisch beginsel van het individuele karakter van rechten wordt geschonden. Nog afgezien van de redenen om te twijfelen aan de efficiëntie van dit juridisch instrument, zijn er zelfs ongewenste gevolgen waaraan men blijkbaar niet heeft gedacht. Hoe het ook zij, dit instrument werpt geen juridische dam op tegen xenofobe vooroordelen. Het serieuze en scherpe verslag van mevrouw d'Ancona echter verdient grote steun.

Amadeo
Mijnheer de Voorzitter, omschrijving van de procedures voor het indienen van asielaanvragen is een zeer actueel vraagstuk, waar de Unie beslist speciale aandacht aan dient te besteden. De Raad heeft een resolutie aangenomen om gelijkwaardige procedures in alle lid-staten in te voeren en asielzoekers procedurele garanties te bieden.
De gekozen procedure is verre van vlekkeloos en is onzes inziens onaanvaardbaar omdat het Europees Parlement niet van tevoren geraadpleegd is, omdat de toepassing van die procedure zich aan de parlementaire controle en aan de controle van de rechters onttrekt, en omdat de procedure geen enkele verplichting bevat en haar rechtsgeldigheid uitsluitend ontleent aan het feit dat ze voortgekomen is uit de conclusies van het uitvoerend comité van het VN-Hoge Commissariaat voor de vluchtelingen.
Wij zijn van mening dat asielzoekers wier aanvragen in eerste instantie zijn afgewezen beroep bij een justitiële instantie moeten kunnen aantekenen, en dat de opschortende werking van het beroep moet worden erkend, met dien verstande dat de aanvrager ten aanzien van zijn tijdelijk verblijf en zijn beschikbaarheid tot aan de definitieve uitspraak garanties moet bieden.
Verder zijn wij tegen de opstelling van een lijst van zogeheten veilige landen gekant. Dat klinkt ons veel te hoogmoedig in de oren; wij zijn overtuigd dat daar geen norm uit kan voortvloeien, omdat elke asielaanvraag haar eigen kenmerken en bijzonderheden heeft, die zich aan elk van tevoren opgesteld schema onttrekken. Bovendien moet de aanvrager gebruik kunnen maken van bepaalde procedurele garanties, die hem kunnen garanderen dat zijn persoonlijke rechten worden geëerbiedigd, zoals gebruik van een voor hem verstaanbare taal, invoering van een leeftijdsgrens, en gelijkstelling aan de aanvraag van de echtgenoot.
We zijn er tevens van overtuigd dat asiel moet worden toegekend aan vrouwen en kinderen die afkomstig zijn uit landen waar verminking, verkrachting of seksueel geweld als oorlogswapen worden gebruikt of waar culturele tradities heersen in het kader waarvan geslachtsgebonden vervolging plaatsvindt.

Lindeperg
Mijnheer de Voorzitter, vanavond hebben wij het over het asielrecht en ik wil graag een vraag stellen: asiel, is dat vandaag de dag nog echt een recht? Enkele recente voorbeelden: een Zaïrese, verkracht en geslagen in de gevangenissen van haar land, een Jood uit Tadzjikistan die door zijn folteraars met een sigaret getatoeëerd wordt met een davidster. Aan deze mensen wordt het asielrecht geweigerd in Frankrijk en er zijn vluchtelingen, in de zin van het Hoge Commissariaat voor Vluchtelingen, die zelfs naar hun eigen land worden teruggestuurd. Op dat gebied is de grens van het ontoelaatbare overschreden en ik weet heel goed dat Frankrijk ter zake geen monopolie heeft. Vandaar mijn vraag: is het asielrecht in de Europese Unie nog een recht voor de vervolgden en een plicht voor de lid-staten?
De resolutie van de Raad over een aspect van het asielrecht dat de minimumwaarborgen betreft gaat in deze context uit van een goede basis, maar de talrijke uitzonderingsmogelijkheden hollen de tekst uit. Bovendien geeft de keuze van een instrument dat geen enkele juridische verplichting inhoudt, te denken dat men weer eens op een goedkope manier zijn geweten tracht te sussen. Wat kan het Europees Parlement dan doen? Zoals gewoonlijk, niet veel.
De derde pijler verplicht het Parlement zijn stem te laten horen via het uitstekende verslag van onze collega D'Ancona en haar uiterst noodzakelijke voorstellen ter verbetering. Het volstaat echter niet om intelligente en constructieve zaken voor te stellen om een luisterend oor te krijgen. Deze noodkreet loopt eens te meer het gevaar om te weerklinken in de woestijn. De Raad zal er niet snel rekening mee houden, want hij is hier niet juridisch toe verplicht en hij heeft sinds geruime tijd artikel K6 op zo'n manier geïnterpreteerd, dat hij de adviezen van het Europees Parlement niet in aanmerking hoeft te nemen. Mijn collega's, en met name de heer Schulz, hebben hier al een duidelijke toespeling op gemaakt en daar kom ik niet op terug.
Dan blijft nog de vraag of de onderhandelaars van de Intergouvernementele Conferentie besluiten om deze situatie op te lossen en wat dat betreft durf ik geen weddenschap aan te gaan voor de toekomst.

Deprez
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het verslag van mevrouw D'Ancona bevat tal van positieve punten en helaas ook, dat moet ik bekennen, een bepaald aantal negatieve punten inzake aspecten die mijns inziens van essentieel belang zijn in het asielbeleid.
Ik zal niet lang uitweiden over de positieve punten - mevrouw D'Ancona en haar collega's hebben het hier reeds uitvoerig over gehad -, ik wil enkel zeggen dat ik het in feite eens ben met de bijzonderheden die in het verslag zijn opgenomen wat de verplichting betreft van de individuele behandeling van de aanvragen, de noodzaak om toereikende termijnen te garanderen, de versterking van de rechten van vrouwen en minderjarigen, de humanisering van de procedures en de eis dat gekwalificeerde ambtenaren belast worden met de behandeling van de dossiers.
Er is echter een punt waarmee ik het, in de huidige stand van zaken en van het verslag, niet eens ben met de inhoud die ons vandaag wordt voorgesteld. In werkelijkheid willen mevrouw D'Ancona en degenen die haar steunen, niet erkennen dat er asielaanvragen bestaan die duidelijk ongegrond zijn en wanneer zij deze lijkt te aanvaarden, dan nog weigert zij er conclusies aan te verbinden op het vlak van de procedure. In het verslag wordt bijvoorbeeld geweigerd om de bepaling te steunen die in de resolutie van de Raad voorkomt en die stelt dat de lid-staten constateren dat er geen rechtelijke of feitelijke motieven zouden mogen bestaan om de vluchtelingenstatus toe te kennen aan een onderdaan van een andere lid-staat. Dat is echter wel elementair. De Europese Unie is een rechtsgemeenschap, zij wordt gevormd door democratische landen die, per definitie, de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden eerbiedigen. Hoe zouden wij echter kunnen aanvaarden dat een Belgische burger de vluchtelingenstatus aanvraagt in een buurland, of dit nu Frankrijk, Nederland of Duitsland is? Deze bepaling staat wel in de tekst van de Raad, het amendement stelde voor dit over te nemen en u heeft er niet voor gestemd, u heeft dit niet gesteund. Evenzo weigert u de notie van veilig land te erkennen of houdt u hier niet van, of het nu om derde landen of om landen van herkomst gaat, vandaar ook het automatische karakter van de aanvragen die duidelijk ongegrond zijn. En zelfs in de zeer duidelijke gevallen wilt u de opschortende werking van de beroepsprocedure tegen een refoulement-besluit opleggen.
Dat er veilige landen bestaan, is mijns inziens een feit. Rondom ons zijn er een aantal te vinden. Wat de andere landen betreft, met name in Afrika, maar ook in Europa zelf, in Midden-Europa, Oost-Europa, Azië en LatijnsAmerika, moet, voordat een land als veilig kan worden beschouwd, de situatie eerst op kritische, systematische en op contradictoire wijze worden onderzocht en ook regelmatig opnieuw worden bekeken. Dat is een humanitaire en democratische vereiste.
Het asielbeleid heeft ten doel hulp te bieden aan personen die met vervolging worden bedreigd. Het beleid mag niet dienen als alibi, noch om aan justitie van de democratische landen te ontsnappen, noch om sommigen de mogelijkheid te geven hun economische situatie op persoonlijk vlak te verbeteren. Als het verslag geen rekening houdt met deze elementen, dan heb ik - en sommigen onder ons, met mij - de grootste moeilijkheden om het goed te keuren.

Mohamed Alí
Mijnheer de Voorzitter, voor ik mijn betoog begin, wil ik eerst mevrouw d'Ancona gelukwensen met het schitterende verslag dat zij heeft opgesteld. De ontwerp-resolutie van de Raad is weliswaar goed bedoeld, maar vertoont een gebrek dat mij fundamenteel lijkt, waardoor het document wordt herleid tot weinig meer dan een stuk papier. De resolutie bevat immers geen juridische bepalingen die bindend zijn voor de lid-staten, waardoor deze uitzonderingsregels van hun nationale wetgevingen kunnen toepassen.
Het lijkt me dan ook belangrijk de resolutie van het Europees Parlement goed te keuren, omdat deze naar mijn gevoel een uitstekend uitgangspunt is. Ook sluit ik mij aan bij het voorstel om aan de Commissie te vragen een ontwerp-verdrag over het asielbeleid voor te leggen, waarin de nationale wetgevingen geharmoniseerd worden en waarin in ieder geval een aantal dingen gegarandeerd wordt: gemakkelijke toegang, juridische bijstand, toetsbaar feitenonderzoek, evaluatie door gespecialiseerde instanties, de mogelijkheid tot hoger beroep en een behandeling die rekening houdt met de bijzondere situatie van de vrouw.
Toestanden zoals die zich in juli van dit jaar voordeden, toen een aantal asielaanvragers werd uitgewezen, waarbij de meest elementaire mensenrechten met voeten werden getreden, mogen zich niet meer herhalen op het grondgebied van de Europese Unie.
Ik zou er ook de nadruk op willen leggen dat de Europese Unie dient na te denken over de rol die haar economische betrekkingen spelen bij het instandhouden van pseudo-democratische regimes, door middel van economische hulp en douane-overeenkomsten. Ik wijs ook op de paradox dat een niet onaanzienlijk aantal asielaanvragen juist afkomstig is van burgers van dergelijke landen.
Tot slot moet het Parlement er zo langzamerhand aan gaan denken dat immigratie om politieke en sociale redenen een groot gevaar inhoudt voor de asielprocedure. Wij moeten dan ook met grote beslistheid kiezen voor een heuse externe actie van de Unie, die helpt om het fundamenteel probleem dat wij allen kennen op te lossen.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, als het juist is dat wij in zo iets als een joods-christelijke cultuur leven in Europa, is het vanzelfsprekend dat wij met grote zorgvuldigheid omgaan met hen die wij vreemdelingen willen noemen, met hen die vluchtelingen zijn, nog meer als het gaat om vlucht vanwege religieuze of politieke vervolging, om daadwerkelijke verdrijving om raciale of etnische karakteristieken.
Het woord vreemdeling is in onze Europese traditie een woord waar wij buitengewoon op moeten letten. Het is heel jammer dat in de publieke opinie heel vaak wordt gedaan alsof de asielzoeker eigenlijk een lastig element is. Ik denk dat het verslag en de discussie hier in het Parlement daarvan afstand neemt. Het is namelijk niet zo dat Europa bij wijze van spreken bij uitstek geteisterd wordt door grote golven, zo zegt men dat wel eens van uiterst rechte zijde, van asielzoekers. Want, natuurlijk wij zien het dagelijks in de kranten, de grote aantallen asielzoekers en vluchtelingen bevinden zich buiten Europa en worden daar ook opgevangen of lijden daar aan gebrek aan opvang.
Wij moeten dus het Europese vraagstuk van asiel niet overdrijven. Ik vind het ook belangrijk dat wij in het verslag van mevrouw d'Ancona ook aanzetten vinden, trouwens ook in de discussie hier, voor een zeer zakelijke benadering. Het gaat er daarbij om dat er feitelijk iets gebeurt. Op zichzelf is het een goede zaak dat de Raad tenminste enige activiteit ontplooit om langs de weinig belovende intergouvernementele weg toch nog iets aan een fatsoenlijke harmonisatie aan het asielbeleid te doen. Dat is buitengewoon belangrijk, omdat dat in elk geval de rechtszekerheid van de asielzoeker die in Europa terecht komt, versterkt, en die rechtszekerheid is een buitengewoon belangrijke zaak.
Natuurlijk is het zo - en ik sluit aan bij collega's die kritiek hebben op de Raad en de wijze waarop hij deze kwestie heeft behandeld - dat een en ander omgezet moet worden in bindend recht. Dat kan op het ogenblik alleen maar nationaal bindend recht zijn zolang wij de derde pijler nog niet behoorlijk hebben geïntegreerd in de andere procedures van de Unie.
Maar laten wij het nog eens positief bekijken, en in elk geval er niet van meet af aan van uitgaan dat er een stelletje boeven bijeen zit die proberen de allerslechtste regels bij elkaar te leggen om zodoende een slecht, minimaal asielbeleid voor Europa te creëren. Ik denk dat dat niet zo is, hoewel wij natuurlijk als parlementariërs van nature ontevreden zijn, met name als wij in de oppositie zitten en dat zitten wij allemaal.
Ik vind het verslag van mevrouw d'Ancona zeer positief, maar ik heb ook net als anderen bezwaar tegen het punt dat zij zich verzet tegen de lijsten van veilige landen van herkomst. Ik denk dat het buitengewoon belangrijk is, ook om de asielprocedures te verkorten, dat wij positief ingaan op de mogelijkheid om zulke lijsten te hebben. Iedereen die dagelijks bezig is met het onderzoeken van de vluchtverhalen weet hoe moeilijk het is om die op hun merites te bekijken. Ik zou eigenlijk graag willen dat mevrouw d'Ancona bij de behandeling van de amendementen niet al te negatief zal staan tegenover de mogelijkheid om deze lijsten te gebruiken teneinde de procedure toch de nodige versnelling te geven. Dat is iets waar met name de echte asielzoeker buitengewoon belang bij heeft.

d'Ancona
Voorzitter, ik zou graag iets verduidelijken wat wellicht verwarring heeft opgeroepen door een opmerking van de heer Wiebenga. Het is inderdaad zo dat ik als minister medeverantwoordelijk was voor de introductie van het concept veilig derde land. Maar het blijkt in de praktijk, en dat staat ook zo in het verslag, dat dat concept op gespannen voet staat met een geheiligd begrip in het vluchtelingenrecht, namelijk het recht op non- refoulement . Als dat zo is, dan heeft men de plicht, mijnheer Deprez, ook u, om dergelijke concepten te heroverwegen en niet alleen ik doe dat, maar gelukkig ook de heer Wiebenga, die destijds als nationaal parlementariër dat soort concepten omhelsde en die nu net zoals ik met gepaste afstand bekijkt en bereid is om dat te heroverwegen op grond van de praktijkervaring.

Kinnock, Neil
Er zijn gelegenheden waarbij je betreurt dat de collegiale verantwoordelijkheid je ertoe verplicht om de plaats van een collega in te nemen. Dat was dit keer niet het geval. Ik vond de discussie fascinerend en het ging over een kwestie die mij toch al uitermate boeit. Ik ben mevrouw Gradin, die hier jammer genoeg niet aanwezig kon zijn omdat zij absoluut ergens anders heen moest, zeer dankbaar, alsmede al diegenen die aan dit debat hebben bijgedragen.
Zoals de Vergadering ongetwijfeld weet, heeft de inwerkingtreding van het Verdrag betreffende de Europese Unie de verwachting gewekt dat de samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken geïntensiveerd zou worden. In overeenstemming daarmee heeft de Europese Raad van Brussel van 1993 een programma voor 1994 goedgekeurd, waarin de Raad onder meer verzocht werd om een gemeenschappelijk optreden goed te keuren over minimumwaarborgen voor asielprocedures. Na besprekingen die anderhalf jaar geduurd hebben, heeft de Raad in juni 1995 uiteindelijk overeenstemming bereikt over een resolutie dienaangaande.
In haar zeer grondige verslag, dat vanavond voor ons ligt, levert mevrouw d'Ancona kritiek op zowel de goedgekeurde procedure als op de essentie van deze resolutie. Ik wil op beide aspecten graag commentaar leveren.
Voor wat de procedure betreft, kan de Commissie zich in hoge mate vinden in de opmerking van mevrouw d'Ancona - die ook door anderen is gemaakt - dat het Europees Parlement niet geraadpleegd was voordat de Raad de resolutie goedkeurde. Die nalatigheid was duidelijk niet in overeenstemming met de interpretatie van de Commissie van artikel 6 van het Verdrag, dat stelt dat het Europees Parlement geraadpleegd dient te worden over de voornaamste activiteiten op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. Ook deelt de Commissie de bezorgdheid van mevrouw d'Ancona over het feit dat de Raad een wettelijk niet-bindend instrument heeft aanvaard. Wij zijn ons natuurlijk bewust van het feit dat er diverse samenwerkingsvormen nodig zijn in de derde pijler en uiteraard steunen wij ook pragmatische oplossingen. Maar wij blijven ervan overtuigd dat zogenaamde " soft law" - instrumenten maar heel zelden op hun plaats zijn als er fundamentele beginselen van justitie op het spel staan. En in dit geval is dat duidelijk het geval.
Bovendien is een resolutie duidelijk niet waarom de Europese Raad had gevraagd toen deze het werkprogramma van 1994 goedkeurde. Voor wat de essentie van de resolutie van de Raad betreft, zou de Commissie graag benadrukken - net als mevrouw d'Ancona gedaan heeft - dat er positieve aspecten aan zitten.
Ten eerste heeft de overeenkomst betrekking op een reeks grondbeginselen die in een eerlijke asielprocedure gerespecteerd dienen te worden en dat is bemoedigend. Wij zijn met name verheugd over de duidelijke bevestiging van de rechten die asielzoekers gedurende de procedure hebben, het recht dat zij kunnen procederen en het recht om gedurende de asiel- en beroepprocedure in het gastland te blijven.
Ten tweede achten wij de bepalingen inzake bijkomende waarborgen voor onbegeleide minderjarige asielzoekers en specifieke bepalingen voor vrouwen aanbevelenswaardig. Al deze bepalingen weerspiegelen de grondbeginselen die in een eerlijke asielprocedure een vereiste zijn. Ze zijn nuttig voor de lid-staten en ook voor de landen die tot de Unie willen toetreden.
Desalniettemin houden twee fundamentele problemen ons bezig. Ten eerste is er in de tekst een groot aantal uitzonderingen ingevoerd die betrekking hebben op een hele reeks situaties die in de binnenlandse wetgeving bestaan. Het resultaat is echter dat het document meer wegheeft van een beschrijving van de huidige situatie in de lid-staten en niet zozeer een poging is om een gemeenschappelijke benadering te ontwikkelen. Wij vinden dat op zijn zachtst gezegd bijzonder jammer.
Ten tweede is het toch wel alarmerend dat de uitzonderingen betrekking hebben op datgene wat wellicht de meest fundamentele beginselen van de resolutie zijn, met name het recht om in beroep te gaan en de opschortende werking van het beroep. Ik moet zeggen dat de Commissie de bezorgdheid deelt van de rapporteur en van verscheidene leden die in dit debat over deze kwesties gesproken hebben.
Ook moet ik opmerken dat de kritiek op deze aanbeveling een goed voorbeeld is van de redenen waarom de Commissie meent dat de samenwerking op het stuk van justitie en binnenlandse zaken verbetering behoeft. Dit geldt niet alleen voor asielkwesties. Soortgelijke problemen zijn ook te vinden op veel andere vlakken van de samenwerking op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. De Commissie heeft dan ook een beroep gedaan op de Intergouvernementele Conferentie om ervoor te zorgen dat er een grondig onderzoek komt naar de samenwerking voor de derde pijler. Dat standpunt is omgezet in een reeks specifieke suggesties. Zo hebben wij bijvoorbeeld voorgesteld om de doelstellingen voor samenwerking op deze gevoelige vlakken duidelijker te definiëren. Ook hebben wij een oproep gedaan ten behoeve van een grotere efficiëntie en een betere democratische en gerechtelijke controle.
Het Huis zal wel op de hoogte zijn van de mening van de Commissie dat zeven van de negen gebieden van Hoofdstuk 6 van het Verdrag daarom verplaatst zouden moeten worden naar de eerste pijler en dat alleen politiële samenwerking en samenwerking in criminele zaken in de structuur van de derde pijler moeten blijven.
Het is duidelijk dat het Parlement en de Commissie over veel van deze zaken hetzelfde denken. Ik ben blij dat ik de kans heb gehad dit nog eens te bevestigen. Ik dank mevrouw d'Ancona en haar collega's voor hun consequente en constructieve inspanningen om voor veranderingen en de noodzakelijke vorderingen op dit gebied te zorgen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Consumentenbescherming
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0355/96 van de heer Florio, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over de mededeling van de Commissie (COM(96)0013 - C4-0195/96): " Actieplan inzake de verhaalsmogelijkheden van de consument en de beslechting van consumentengeschillen in de interne markt" ; -A4-0354/96 van de heer Verde i Aldea, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad (COM(95)0712 - C4-0127/96-96/0025(COD)) betreffende het doen staken van inbreuken in het raam van de bescherming van de consumentenbelangen.
Florio
Mijnheer de Voorzitter, vanavond buigen wij ons over een voorstel van de Commissie voor een actieplan inzake de toegang van de consument tot de rechtvaardigheid; naar de mening van uw rapporteur is dit een bijzonder belangrijk voorstel omdat het niet alleen om de onschendbare rechten van de consumenten gaat, die op communautair niveau dienen te worden beschermd, maar ook om het lot van de interne markt. Zoals iedereen immers weet - het Groenboek dat de Commissie in 1993 over dit onderwerp heeft uitgebracht wijst dat ook ondubbelzinnig uit -, wordt de ontwikkeling van de interne markt flink afgeremd doordat de bescherming van de consumentenrechten in het kader van grensoverschrijdende conflicten en conflicten tussen lid-staten dikwijls met moeilijkheden, soms zelfs onoverkomelijke, gepaard gaat.
Om een sprekend voorbeeld te geven: berekeningen hebben uitgewezen dat een Europese consument die in een grensoverschrijdend geschil verwikkeld is geraakt proceskosten van gemiddeld ongeveer 2500 ecu moet maken - exclusief BTW - om een schadevergoeding van ongeveer 2000 ecu te kunnen krijgen, waarbij er nog eens duizend-en-één risico's meespelen. Zo is het namelijk verre van zeker dat men zelfs als de zaak gewonnen is zijn rechten kan doen gelden, omdat het ook kan gebeuren dat de tegenpartij zodra het op betalen aankomt, met de noorderzon vertrokken is, niet meer kan betalen. Het is dus wel duidelijk dat er een oplossing voor kleine grensoverschrijdende geschillen moet worden gevonden, een oplossing die handig is voor de consument en hem niet demotiveert om grensoverschrijdende betrekkingen aan te gaan en als een grensoverschrijdende consument op te treden.
In het actieplan van de Commissie, dat de juridische commissie als overwegend positief beoordeelt, wordt een niet-gerechtelijke oplossing voorgesteld om - alle rechtsstelsels van de communautaire landen kennen deze mogelijkheid reeds - deze geschillen buiten de rechtbank en de rechter om te kunnen oplossen en aldus de onvermijdelijk ingewikkelder procedures die de rechtsgang met zich meebrengt te kunnen omzeilen. Dat op de eerste plaats; daarnaast wordt voorgesteld om, indien deze niet-gerechtelijke poging om het geschil op te lossen mislukt, een vereenvoudigde toegang tot de rechtsprocedures mogelijk te maken. Deze vereenvoudigde toegang komt er in wezen op neer dat er een formulier moet bestaan dat in alle Gemeenschapstalen is opgesteld - een bijzonder gemakkelijk en voor iedereen toegankelijk formulier dus -, en dat de ene partij aan de andere moet opsturen om eerst te proberen het geschil op een snelle, minnelijke manier op te lossen. Als dit niet mogelijk is, moet het formulier aan de bevoegde rechter worden toegezonden, die, als het goed is, al een heel korte samenvatting van het geschil in handen heeft, dat hij op basis van vereenvoudigde procedures zou moeten kunnen oplossen.
De rechtsgrondslag van het actieplan is zonder twijfel artikel 129 A van het Verdrag, maar de mogelijkheden die artikel K 1 van het Unieverdrag biedt mogen uiteraard niet worden uitgesloten. De juridische commissie is tot een positief oordeel over het actieplan van de Commissie gekomen, en ik bedank met name de commissaris, mevrouw Bonino, voor dit actieplan, omdat zij daar de drijvende kracht achter is geweest.

Verde i Aldea
Mijnheer de Voorzitter, voortgaand op het verslag dat de heer Florio hier zojuist heeft ingeleid, hebben we hier te maken met een concrete toepassing, namelijk het toekennen van een nieuw recht aan de consument. Het juridische kader voor de bescherming van de rechten van de consument op het vlak van het materiële recht is geleidelijk aan gegroeid en vormt op dit ogenblik een belangrijk gegeven in het communautair recht. Het tweede gedeelte, namelijk het procesrecht, ontbreekt echter nog. Dat ligt bijzonder moeilijk omdat het procesrecht nog steeds in handen is van de lid-staten, wat met zich meebrengt dat de rechtstreekse toegang of het rechtstreeks verhaal talrijke hindernissen op zijn weg ontmoet.
De onderhavige ontwerp-richtlijn is een belangrijke richtlijn, ook al is of lijkt de doelstelling veeleer beperkt. De consument bevindt zich tegenover de producenten, de leveranciers van goederen en diensten, in een inferieure positie: het vrije verkeer van goederen en diensten, de interne markt voor diensten en voor het verkeer van goederen, etc. zijn praktisch volledig verwezenlijkt. De consument daarentegen beleeft die realiteit van een interne open markt met een aantal verhaalsmogelijkheden die opgesloten zitten in zijn eigen nationale sfeer.
Dat is dan ook het belang van deze ontwerp-richtlijn. Ik ben van oordeel dat de richtlijn ondanks het beperkte karakter ervan een deur zal openen naar iets dat tot op heden niet beschikbaar was. Het gaat over niets meer en niets minder dan de mogelijkheid om te beschikken over een actieve en erkende legitimiteit in een land waarvan men geen burger is. En het gaat hier dan niet over concrete individuen, maar over organen die deze verdedigers van de consument vertegenwoordigen.
Ik ben dan ook van oordeel dat het bescheiden karakter van deze richtlijn, die immers ingebed is in een zeer specifieke sfeer, grotendeels gecompenseerd wordt omdat het een actie betreft die al van kracht is en die alleen een beetje verbeelding en wat goede wil nodig had om vooruit te komen. Het was immers niet te voorzien dat de toegang tot de gerechtelijke procedures voor consumentenvertegenwoordigers langs deze weg bereikt zou worden.
Ik vind dat dit voorstel een zeer grote draagwijdte heeft en daarom wil ik de Commissie ook gelukwensen met dit initiatief. Mijn werk als rapporteur en het werk van de desbetreffende commissie bestond erin de richtlijn in haar geheel aan te nemen, zonder te trachten een nieuwe richtlijn te creëren. Wij hebben ons daarbij beperkt tot dit concrete aspect om toegang tot justitie te bieden aan professionele of representatieve consumentenorganisaties en om te verbeteren wat voor verbetering vatbaar was.
Ik heb mij dan ook tot drie belangrijke punten beperkt. Ten eerste: welke organisaties? Daar heb ik de mogelijkheid aan toegevoegd dat ook organisaties op Europees niveau toegang krijgen tot justitie. Het kan moeilijk zijn, maar de lid-staten zijn nog steeds verantwoordelijk voor het opstellen van de lijst van organisaties. Hoewel er binnen een bepaalde sfeer dus tal van organisaties met een Europees karakter zijn, kan dit voorstel het probleem oplossen.
Ten tweede - het gaat hier om een belangrijk punt dat ook door de heer Florio werd vermeld - is er de mogelijkheid om geschillen op te lossen middels arbitragesystemen of buitengerechtelijke systemen. Ik denk dat dit belangrijk is. Het enige wat ik in mijn verslag gedaan heb is een termijn bepalen voor deze voorafgaandelijke procedure, wat wil zeggen dat de voorafgaandelijke procedure een termijn toegewezen krijgt waarbinnen deze opgelost moet zijn.
Tenslotte was er een duidelijk probleem, namelijk welke richtlijnen betrokken moesten worden bij deze verhaalsmogelijkheid en dan met name de toekomstige richtlijnen. Ik ben van oordeel dat het werk van de commissie op dit punt resultaat heeft gehad en de mogelijkheid zal bieden dat alle richtlijnen die dezelfde richting uit gaan snel of bijna automatisch opgenomen zullen worden in het actieterrein van de richtlijn die wij hebben goedgekeurd.
Rest mij slechts de Commissie te danken, omdat het erg prettig was om met de Commissie te werken. Bovendien meen ik dat een en ander vruchten afgeworpen heeft. Wij hopen dat dit in de toekomst verder wordt uitgebouwd, vooral naarmate de derde pijler, de pijler van justitie en binnenlandse zaken, steeds meer gecommunautariseerd wordt. Dat is uiteindelijk de enige manier om ervoor te zorgen dat alle burgers, en niet alleen de consumenten op hun specifieke terrein, werkelijk toegang krijgen tot de gerechtelijke procedures op de interne markt.

Kuhn
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, " bedriegers maken gebruik van elke lacune in de Europese regelgeving" . Zo luidt de tekst op de voorpagina van een magazine dat meer dan drie miljoen Duitse gezinnen gratis ontvangen. Het gaat niet om een artikel van de hand van een tegenstander van de EU, maar om een artikel waarin de reële situatie van de consumenten in Europa zeer nuchter wordt uiteengezet. Wie in de huidige juridische situatie als gewoon consument in een ander EU-land een koop sluit, kan alleen maar hopen dat het gekochte produkt of de gekochte dienst geen aanleiding tot klachten zal geven. Grensoverschrijdende consumentengeschillen zijn te duur en te tijdrovend en de juridische hinderpalen kunnen door de individuele burger moeilijk worden overwonnen. Daarbij heb ik het nog niet over de taalbarrières. In eigen land kent men zijn rechten of kan men zich daarover gratis of tegen geringe kosten bij de dichtstbijzijnde consumentenorganisatie informeren. De Commissie heeft reeds in 1993 in haar Groenboek op die problemen gewezen en na raadpleging van alle belanghebbenden, ook het Europees Parlement, haar conclusies getrokken.
Zo behandelen wij vandaag het voorstel voor een richtlijn inzake het grensoverschrijdend doen staken van inbreuken en een actieplan inzake de toegang van de consument tot de justitie en de beslechting van juridische geschillen. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft daarover reeds in juli en september een advies uitgebracht. Wij zijn ingenomen met de voorstellen van de Commissie en danken mevrouw Bonino en haar medewerkers. Onze commissie heeft in haar advies aan de Commissie juridische zaken en rechten van de burger gevraagd met haar amendementen rekening te houden, wat ze grotendeels ook heeft gedaan. Men is het erover eens dat binationale instanties ook grensoverschrijdend het recht moeten hebben de staking van onwettige handelspraktijken te eisen.
Het gaat niet op dat een Duitse brievenbusfirma in Frankrijk met misleidende reclame consumenten schade berokkent maar dat de Franse consumentenorganisatie de stopzetting van die praktijken niet kan eisen omdat de reclame vanuit Duitsland wordt gevoerd en dat de Duitse consumentenorganisatie van de rechtbank te horen krijgt dat een eis tot staking onontvankelijk is omdat geen Duitse consumenten schade hebben ondervonden. Ik geloof dat de gewone consument zich de Europese eenwording en de interne markt niet op die manier voorstelt.
Wij hebben de Commissie juridische zaken en rechten van de burger verzocht een vraag te beantwoorden waarop wijzelf geen antwoord konden vinden. Ik verzoek mevrouw Bonino nu goed te luisteren. Kunnen tegen een onderneming stappen worden ondernomen om een inbreuk te doen staken als een lid-staat bij de omzetting van een richtlijn vertraging heeft opgelopen, zodat de betrokken onderneming weliswaar een inbreuk tegen het EUrecht maar niet tegen de eigen nationale wetgeving pleegt? De Commissie juridische zaken en rechten van de burger beantwoordt die vraag terecht ontkennend. Misschien kan echter ook de Commissie die vraag beantwoorden. Wellicht is het nog veel eenvoudiger dat ze de lid-staten ertoe aanport het EU-recht tijdig om te zetten. Dan hoeft die vraag niet meer te worden gesteld.
Ik denk bij voorbeeld aan de laattijdige omzetting van de richtlijn over pakketreizen, de uitspraak van het Europees Hof van Justitie en de richtlijn over time sharing die, als ik het goed heb, tegen eind mei 1997 omgezet moet zijn. Op dat terrein zijn er jammer genoeg nog veel misbruiken. Het voorgestelde actieplan ter verbetering van de beslechting van consumentengeschillen, waarover de heer Florio een verslag heeft opgesteld, krijgt onze volledige steun. Ook wij menen dat een buitengerechtelijke grensoverschrijdende beslechting van geschillen met behulp van een eenvormig formulier en in samenwerking met door de lid-staten aangeduide consumenteninstanties de voorkeur verdient boven een gerechtelijke procedure. Deze regeling bespaart de consument tijd en geld. Een gerechtelijke procedure mag daardoor echter niet worden uitgesloten.
Onze commissie verzoekt de Commissie erop toe te zien dat de lid-staten alleen geschilleninstanties toelaten die aan de minimumcriteria van het actieplan voldoen. Eenvoudiger gezegd moeten die instanties onafhankelijk zijn en transparant werken. In mijn land is dat nog niet het geval. Bovendien moeten alle produkten en diensten door zulke geschilleninstanties worden gedekt. Ook dat is niet in alle vijftien EU-lid-staten het geval. Dat is echter wel nodig om de buitengerechtelijke oplossing van geschillen tot een succes te maken.
Ten slotte heb ik nog een vraag aan de Commissie. Gerechtelijke procedures mogen ook in de toekomst niet worden uitgesloten, vooral als het om hoge bedragen gaat. Kan de Commissie met de lid-staten daarover afspraken maken om te weten hoe een consument die van zijn rechtbank gelijk heeft gekregen de uitvoering van die uitspraak in een andere lid-staat kan afdwingen? Dat probleem is niet uit de lucht gegrepen, maar doet zich werkelijk voor. Om de consument vertrouwen in de interne markt te geven, moeten wij daarvoor een oplossing vinden.

Mosiek-Urbahn
Mijnheer de Voorzitter, de Europese burgers zijn in de eerste plaats consumenten. Dat wordt in deze aanloop naar Kerstmis bijzonder duidelijk. Met de totstandbrenging van de interne markt zijn de grenzen weggevallen. De grensoverschrijdende handel neemt toe en daarmee uiteraard ook de daaraan verbonden problemen.
Dit is voor de Europese Unie een uiterst belangrijke aangelegenheid. Alleen door een passend consumentenbeleid kan de Unie immers bewijzen dat ze de burgers rechtstreeks voordelen oplevert. Dat men het belang daarvan beseft, blijkt uit artikel 129 A van het Verdrag van Maastricht. Dat artikel maakt het uitdrukkelijk mogelijk specifieke maatregelen te nemen ter ondersteuning en aanvulling van het beleid van de lid-staten op het gebied van de consumentenbescherming. Dat doen zowel de mededeling van de Commissie over een actieplan, die wij vandaag bespreken, als het voorstel voor een richtlijn betreffende het doen staken van inbreuken in het raam van de bescherming van de consumentenbelangen. Beide voorstellen strekken ertoe de consumenten optimaal te beschermen. Dat gebeurt echter met strikte eerbiediging van het subsidiariteitsbeginsel doordat het procesrecht van de lid-staten onaangeroerd wordt gelaten. Dat heeft de Commissie in elk geval uitdrukkelijk gegarandeerd. Dat was ook het centrale punt van het debat in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger. Volgens mij zijn wij in het verslag van de heer Verde i Aldea in die opzet geslaagd. Het verslag verbetert het Commissievoorstel door nog sterker te onderstrepen dat men rekening moet houden met de nog steeds zeer verschillende situaties op het gebied van het procesrecht in de lid-staten. Daarbij verliest het verslag de doelstelling van een eenvormige consumentenbescherming echter niet uit het oog.
Wat het actieplan van de Commissie betreft, was men het erover eens dat het Europees Parlement zich niet tot een beoordeling van het actieplan mag beperken, maar dat het ook eigen voorstellen in het plan moet opnemen. Zo hechten wij veel belang aan de buitengerechtelijke beslechting van consumentengeschillen, die de burgers een niet buitensporig tijdrovende en goedkope geschillenregeling waarborgt. Belangrijk zijn daarbij onpartijdigheid, doeltreffendheid en transparantie. Gerechtelijke procedures mogen niet worden uitgesloten. Alleen een doeltreffend consumentenbeleid kan dicht bij de burgers staan. Aan die eis voldoen volgens mij beide verslagen.

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, ik ga niet herhalen wat de vorige sprekers hebben gezegd, maar ik wil wel de heren Verde i Aldea en Floria complimenteren. Gelukkig hebben de twee voorgaande sprekers de verslagen besproken en hoef ik dus geen tijd te verspillen aan de inhoud ervan maar kan ik het over mijn amendementen hebben. Ik zal dat in mijn eigen taal doen.
Voorzitter, ik heb twee amendementen ingediend over twee zaken waar ik graag de mening van de Commissie over wil horen. Het ene betreft dat ik, waar de Commissie een lijst met minimumcriteria heeft vastgesteld van zes in getal, er toch op sta dat alvorens een buitengerechtelijke procedure wordt aangevangen en de wijze waarop dat kan geschieden en de criteria waar dat aan moet voldoen, zowel de producenten als de consumenten daarover geconsulteerd worden. De heer Florio heeft dat amendement oorspronkelijk afgewezen, maar later toch weer aanvaard. Derhalve heb ik het ook weer ingediend voor de plenaire vergadering en het lijkt mij een volstrekt logische zaak dat zulks gebeurt. Het tweede amendent dat ik heb ingediend betreft de voeging van zaken, want daar zit het grote probleem: op welk tijdstip en hoe kunnen zaken van verschillende consumenten tegen één producent in de Gemeenschap in zijn totaliteit gevoegd worden? Wat wij nu voorstellen in ons amendement is dat wanneer verschillende consumenten elk een afzonderlijke actie beginnen de consumentenorganisaties die verschillende zaken desalniettemin kunnen groeperen en dan gezamenlijk één plaats uitzoeken waar ze actie voeren. Ook daar zou ik graag de mening van de Commissie over horen.

Ullmann
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Bonino, dames en heren, in de eerste plaats dank ik de Commissie voor haar initiatief ter verbetering van de bescherming van de consumentenbelangen bij grensoverschrijdende juridische geschillen. Ik dank ook de twee rapporteurs die het initiatief verder hebben ontwikkeld en gepreciseerd. Ik hoop dat ik daarmee duidelijk heb gemaakt dat ik mij, zoals in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, ook nu voor de aanneming van deze twee verslagen uitspreek.
Ik zou twee kritische opmerkingen willen maken. Mijn eerste opmerking betreft amendement 16. Volgens mij is dit voorstel in strijd met de letter en de geest van het Unierecht, dat toestaat dat de lid-staten regelingen op het niveau van de Unie op nationaal niveau aanscherpen maar dat ze zich in geen geval aan de strekking van het Unierecht mogen onttrekken, bij voorbeeld door de mogelijkheden voor verenigingen om klacht in te dienen zoveel mogelijk in te perken. Mijn tweede opmerking geldt amendement 1 van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming. Ik beveel dat amendement uitdrukkelijk aan. De beperking van de rechtsgrondslag van het voorstel voor een richtlijn tot artikel 100 A zou de consumentenbescherming ondergeschikt maken aan het functioneren van de gemeenschappelijke markt. In werkelijkheid moet het echter omgekeerd zijn. Daarom moeten wij ook artikel 129 A als rechtsgrondslag nemen omdat de consumentenbelangen daar in een ruimere betekenis worden opgevat en niet uitsluitend met de goede werking van de markt worden verbonden. Mijnheer Florio, of consumentenbelangen en -rechten nu al dan niet onaantastbaar zijn, ze zijn in elk geval burgerrechten.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ik ben werkelijk vereerd en blij de heer Verde i Aldea te mogen danken voor het uitstekende werk dat hij heeft verricht. Het is een uitstekend werk, niet alleen vanuit objectief oogpunt maar ook in subjectieve termen, omwille van de geest van samenwerking en kameraadschap die bij de opstelling van dit verslag tot uiting kwam. Het is ook billijk dat deze lovende commentaren zich uitstrekken tot het zeer waardevolle werk dat verricht werd door de heer Florio, de tweede rapporteur van dit debat.
Ik wil met nadruk wijzen op de positieve houding van samenwerking van het team van de Commissie bij de opstelling van deze twee verslagen, hetgeen niet niks is. Namens de Fractie van de Europese Volkspartij bevestig ik dat wij over de gehele lijn voor het verslag-Florio zullen stemmen. Voor wat het verslag-Verde i Aldea betreft, bevestig ik onze steun aan alle amendementen van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, met uitzondering evenwel - het spijt me, mevrouw Kuhn - van amendement 5. Wij zijn het natuurlijk allen eens over de inhoud, maar in juridische teksten, dat wil zeggen in teksten die in tegenstelling tot de tekst waar we het enkele ogenblikken geleden over hadden directe bindende macht hebben, moet de juridische en technische waarde van woorden gewogen worden. Ook de bijkomende amendementen die zijn ingediend door de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten zullen wij niet steunen, eveneens wegens strikt juridisch-technische redenen. Deze juridisch-technische redenen zijn wel aanwezig in de amendementen die de heer Verde heeft ingediend en die zijn opgesteld door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger. Ik ben van oordeel dat deze een aanzienlijke verbetering betekenen van de technische kwaliteit van de tekst, zonder dat ze de geest ervan aantasten.
Gebruikmakend van het korte respijt dat ik heb door de afwezigheid van de heer Añoveros, wil ik even afdalen van mijn hoge positie als afgevaardigde van de Europese burgers en mij tot u richten als een doodgewone burger, een beetje in een soort nachtelijk vriendschappelijk gesprek en gebruikmakend van de wat intiemere sfeer die hier op dit uur heerst. Ik denk dat er twee dingen van belang zijn: het actieplan van de Commissie betreffende de toegang tot justitie voor de consument en deze ontwerp-richtlijn. Ik denk dat tal van afgevaardigden van oordeel zijn dat het belangrijk is de stap te zetten naar de derde fase van de monetaire unie, dat de macro-economische gegevens van zeer groot belang zijn, dat de economische problemen in het algemeen zeer belangrijk zijn. Maar wij, als burgers, hebben een Recht nodig dat dichtbij ons staat, een nabijheid die ons wordt verzekerd door de toegankelijkheid van de rechtsprocedures, de mogelijkheid om met onze klachten hoe klein ze ook zijn, de bescherming van de rechter en van de rechtbank in te roepen. Dit moet op een eenvoudige manier kunnen gebeuren, op een soepele manier, zelfs indien de klacht te maken heeft met iemand die geen burger van dezelfde lid-staat is. Alleen als dat mogelijk is, als hierbij ook rekening wordt gehouden met de behoefte aan soepelheid, dan zullen wij, de gewone burgers, het gevoel hebben dat de Europese Unie meer is dan een grote handelsmarkt.
Daarom wil ik tot slot nogmaals stellen dat ik hier gesproken heb als een gewone burger en niet als een consument. Ik denk immers dat de consument gewoon een variabele is op de markt die zijn arbeid koopt en verkoopt. De burger wordt zo'n consument als het recht hem bijstaat, als hij beschermd wordt door de wet. En juist daarom kan hij zich richten tot de rechtbank om er zijn rechten uit te oefenen en zich onder de bescherming van de wet te plaatsen.

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, waarde afgevaardigden, ik wil u allereerst ervoor bedanken dat u de vernieuwende geest van deze twee voorstellen kunt waarderen; ze hebben natuurlijk maar een beperkte reikwijdte, maar ze zijn dacht ik wel vernieuwend in hoe de burger en het recht worden benaderd. Ik heb het al heel vaak gezegd: het probleem is mijns inziens niet zozeer dat de consumenten moeten worden beschermd - alsof die dat zelf niet kunnen -, maar de vraag welke regels en rechten de consumenten, de Europese burgers, moeten en kunnen uitoefenen. Dit mag dan een nieuw idee zijn waar veel lid-staten misschien nog niet aan willen, maar het feit dat het Parlement, te oordelen naar het verloop van het debat, positief tegenover deze benadering staat, sterkt de Commissie in haar aanpak van bepaalde problemen waarop ze is gestuit. Die problemen is zij tegengekomen toen ze de andere institutionele partners probeerde duidelijk te maken dat het nieuwe van deze benadering absoluut geen afbreuk doet aan de band tussen de burger en de Europese Unie; het heeft niet te maken met een bescherming die moet worden gegeven, alsof wij van die gulle gevers zijn die zo nu en dan kwistig gunsten rondstrooien, maar met aanwijzingen die van ons, wetgevers, afkomstig zijn, van de personen dus die voor de verschillende partijen de spelregels van de markt en de Europese Unie maken.
Ik begin bij het actieplan inzake toegang voor de consumenten, dat vorig jaar februari is aangenomen. Ik heb een opmerking op het voortreffelijke verslag van de heer Florio, waarmee ik wil proberen een fundamentele, maar onaangename waarheid bloot te leggen. Die waarheid is dat het belangrijk is goede wetten in te voeren, maar als de burgers geen beroep op die wetten kunnen doen, heeft het geen zin. Het lijkt misschien triviaal, maar feit is dat als het om de toepassing gaat, alle problemen uiteindelijk aan het licht komen.
Zoals alle onaangename waarheden is ook deze met moeite aan het licht gekomen: ik doel met name - ik hoop dat de betrokken lid-staten mij zullen vergeven - op de debatten die al lang geleden in de Raad zijn gevoerd. Parlement en Commissie hebben gelukkig het nodige geduld en de nodige volharding in deze delicate materie aan de dag gelegd; van de vele door u aangenomen resoluties wil ik noemen die van april 1994, die een reactie op het door de Commissie in 1993 gepubliceerde Groenboek was en ons aanmoedigde in deze richting voort te gaan. Vandaag heeft het Europees Parlement voor het eerst de gelegenheid een standpunt over een aantal concrete initiatieven in te nemen, en het verslag van de heer Florio vormt een belangrijke fase in dit proces.
Om dit onderdeel af te sluiten wil ik, vrij naar voormalig Commissievoorzitter Delors, zeggen dat de Europese Unie niet altijd in staat is zichzelf de bij haar ambities passende middelen te verstrekken. Ik zeg dit omdat ik volledig achter de suggesties van het verslag sta, maar feit is dat de Commissie en met name DG XXIV op dit moment noch de financiële middelen noch de mensen heeft om die suggesties in de praktijk te brengen, terwijl een groot deel ervan niet alleen op onze instemming, maar ook op een zeker enthousiasme van onze kant kan rekenen. Onder de huidige omstandigheden zijn deze aanbevelingen voor het grootste deel nauwelijks uit te voeren. Dat zeg ik in alle eerlijkheid, om geen illusies te wekken, en dat zeg ik ook omdat het Parlement een begrotingsautoriteit is. Het Parlement kan echter in zijn moeizame betrekkingen met de Raad proberen zijn daadkracht op de een of andere manier te vergroten, en ik weet zeker dat het dat ook zal doen; het is goed om resoluties goed te keuren, daarmee worden zeker stappen in de goede richting gezet, maar als we dan met een begroting blijven zitten die 0, 027 % van de begroting van de Europese Unie bedraagt - u moet vooral niet de nullen vergeten, want die tellen ook mee, dus nogmaals 0, 027 % van de begroting van de Europese Unie -, dan kunnen er nog wel wonderen gebeuren, maar die zullen dan niet altijd lukken.
Dan het tweede verslag, dat van de heer Verde i Aldea; hij heeft daar zelf de waarden en beperkingen van aangegeven. De waarde van het verslag is dat het beginselen omschrijft, in de hoop dat dit een stimulerend effect op andere onderwerpen zal hebben. Er wordt een nieuw element ingevoerd in de betrekkingen tussen de burgers en de instellingen, met name de instellingen op justitieel gebied. Daarom denk ik dat het voorstel van de Commissie een aantal positieve punten bevat, en ik erken de waarden en beperkingen van dit voorstel, die de rapporteur ook heeft aangegeven en waar ik later op terug zal komen.
De Commissie kan zich zo vinden in de strekking van het verslag, dat zij de amendementen bijna allemaal - 20 van de 25 - kan aanvaarden, zij het misschien dat de vorm her en der gewijzigd moet worden. Ik zal u uitleggen waarom de Commissie die paar andere amendementen niet kan overnemen, dat zijn de amendementen 5, 6, 12, 19 en 25. Amendement 12: als vroegere collega wil ik uw aandacht vestigen op de tegenstrijdige gevolgen die aanname van dit amendement zoals het nu is geformuleerd met zich mee zou brengen. Sorry dat ik zo openhartig ben, maar bepalen dat de in deze richtlijn vervatte rechtsmiddelen toegepast kunnen worden - en ik citeer uit het amendement - " voor zover de rechtsorde van de lid-staat dit toelaat" , betekent dat artikel 2 helemaal wordt uitgekleed en daarmee ook de hele richtlijn: als het Parlement bedoelt dat men kan doen wat men al kan doen, dan is het onzin een richtlijn te maken. Als men kan doen wat op nationaal niveau al gedaan wordt, is er wellicht sprake van een grote onduidelijkheid. Als ik het verslag aandachtig lees, schiet deze opmerking mij onherroepelijk te binnen. Ik weet zeker dat het niet de bedoeling van het Europees Parlement is artikel 2, en dus de hele richtlijn, uit te kleden. Ik hoop dat u dit nader zult onderzoeken.
Dan de amendementen 6, 19 en 25, die gaan over consumentenorganisaties op Europees niveau: volgens mij wordt daarmee een verplichting ingevoerd die haaks staat op het proportionaliteitsbeginsel, in casu de overwegingen van de ontwerp-resolutie. Bovendien zou aanneming van deze amendementen leiden tot ernstige interpretatieproblemen, omdat er geen definitie is van de op dit vlak opererende Europese organisaties - een vage omschrijving. Slaat u de Gouden Gids van Brussel er maar eens op na: ik kan u vertellen dat mijn medewerkers zo'n 600 Europese consumentenorganisaties hebben geturfd. Met zo'n vage omschrijving komen we dus niet veel verder.
Amendement 5 kan ik niet overnemen omdat de nationale organisaties dan misschien gediscrimineerd worden door bepaalde nationale wetgevingen, maar niet door de jurisprudentie die deze wetgevingen moeten toepassen bij gebrek aan communautaire voorschriften die het probleem zouden kunnen oplossen.
Ondanks enkele meningsverschillen staat de Commissie over het algemeen toch op één lijn met het Europees Parlement, en dat doet haar deugd.
Dan wil ik nog even kort iets zeggen tegen mevrouw Kuhn, die twee problemen heeft aangesneden. Op de eerste plaats is de Commissie van mening dat de juridische commissie van het Europees Parlement gelijk heeft: op grond van de jurisprudentie van het Hof van Justitie - Frankovic-arrest - kan het niet of het te laat omzetten van een richtlijn de in gebreke blijvende lid-staat worden aangerekend: deze kan dan worden verplicht de personen die schade hebben geleden wegens het niet of het te laat omzetten van de richtlijn schadevergoeding te geven. Deze procedure kan en moet worden gevolgd.
Als antwoord op de tweede vraag van mevrouw Kuhn kan ik zeggen dat de richtlijn inderdaad bedoeld is om de tenuitvoerlegging van het huidige gemeenschapsrecht te waarborgen, en zich dus tot de verbodsbepalingen beperkt. Wat de schadeloosstelling betreft: de Commissie heeft dit vooralsnog in het actieplan ondergebracht, niet in de richtlijn. Dat lijkt me voor dit moment een eerste stap waar iedereen het mee eens kan zijn.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Bioveiligheid
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende mondelinge vragen:
B4-1217/96/rev.1 - O-0209/96/rev.1 van de leden Breyer, Lannoye, Tamino en Ahern, namens de Fractie De Groenen in het Europees Parlement, aan de Commissie, over bioveiligheid en voedeselveiligheid; -B4-1220/96 - O-0239/96 van mevrouw Roth-Behrendt, namens de Fractie van de Partij van de Europese SociaalDemocraten, aan de Commissie, over bioveiligheid en voedeselveiligheid; -B4-1222/96 - O-0243/96 van de heer Eisma, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij, aan de Commissie, over bioveiligheid; -B4-1223/96 - O-0244/96 van de heer Cabrol, namens de Fractie Unie voor Europa, aan de Commissie, over bioveiligheid; -B4-1224/96 - O-0245/96 van mevrouw Oomen-Ruijten en de heer Florenz, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, aan de Commissie, over bioveiligheid en voedselveiligheid.
Breyer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, voor de eerste keer werd met de genetisch gemodificeerde sojaboon van Monsanto een gemanipuleerd levensmiddel voor menselijke consumptie toegelaten zonder dat dit moet worden vermeld. Op die manier worden de consumenten van hun rechten beroofd en blijft de door de Commissie telkens opnieuw gevraagde transparantie een lege doos. Dat heeft bij de consumenten- en milieuorganisaties terecht een storm van verontwaardiging doen opsteken. Niet alleen het recht van de burger om vrij te kunnen beslissen maar ook de gezondheidsbescherming wordt met voeten getreden. De lacunes in de controles en de veiligheid, niet alleen met betrekking tot soja maar ook bij de genetisch gemanipuleerde levensmiddelen waarvoor weldra eveneens de toelating tot de markt zal worden gevraagd, zijn verbijsterend en schandelijk. Zo is bekend geraakt dat de nieuwe werkzame stof bij de teelt van de genetisch gemanipuleerde sojabonen niet eens is getest. Men heeft al even weinig rekening gehouden met de studies die aantonen dat glyfosaat met oestrogeen verwante stoffen produceert als met het allergierisico. Mevrouw Bjerregaard heeft vanmiddag gezegd dat de invoer kan worden stopgezet als zich nieuwe feiten voordoen.
Onze vraag luidt dan ook als volgt: wat zal u nu in het licht van die inmiddels talrijke nieuwe feiten doen? Zal u de invoer naar aanleiding van die studies stopzetten? Hoe staat u tegenover de dringende wens van de consumenten en de groot- en kleinhandel om de twee soorten te onderscheiden en afzonderlijk te etiketteren? Op een schriftelijke vraag heeft u geantwoord dat u niet weet en eerst nog moet nagaan of bij voorbeeld genetisch gemodificeerde maïs illegaal in de Europese Unie wordt ingevoerd. Genetisch gemanipuleerde soja mag alleen voor verdere verwerking worden ingevoerd. Uit talrijke gesprekken met controle-instanties in de lid-staten is echter gebleken dat daarop volstrekt geen controle wordt uitgeoefend. Dat wil dus zeggen dat de naleving van de opgelegde beperkingen niet wordt gecontroleerd. Welke maatregelen zal u ten aanzien van die gebrekkige controles nemen?
Als deze concrete vragen nog steeds niet worden beantwoord, verzoeken wij u het op de markt brengen van genetisch gemanipuleerde levensmiddelen te verbieden tot de risico's zijn weggenomen en de passende controles kunnen plaatsvinden. Preventieve gezondheidsbescherming moet belangrijker zijn dan de belangen van de industrie. De consumenten mogen niet tot proefkonijnen worden gedegradeerd...

De Voorzitter
Het spijt me heel erg. Het is altijd een probleem voor diegenen die aan het laatste debat deelnemen, maar de Conferentie van voorzitters heeft mij in haar wijsheid voor dit debat 30 minuten gegeven en 37, 5 minuten spreektijd. Als we zo doorgaan met langer te spreken dan gepland, dan is er geen tijd om iedereen aan het woord te laten.

Graenitz
Mijnheer de Voorzitter, de beginselen van de voorzorg en de preventie inzake ons gemeenschappelijk milieu en de gezondheid van de burgers van de Unie zijn in het Verdrag verankerd. Daaruit vloeit voort dat genetisch gemodificeerde organismen, levensmiddelen en gewassen moeten worden onderzocht voor ze op de markt worden gebracht. Ik sluit mij aan bij wat mevrouw Breyer heeft gezegd. Wij moeten ons afvragen wat genetisch gemodificeerde planten, organismen en zaden in ons kleine Europa betekenen. Welke invloed hebben ze op het ecologisch evenwicht en de biodiversiteit? De belangrijkste vraag is evenwel wat er met onze wilde soorten en met onze gewassen in Europa zal gebeuren als kruisingen optreden of mogelijk zijn? Ontstaan dan planten die alle andere overwoekeren omdat ze herbicideresistent zijn? Daarbij moet ik zeggen dat herbicideresistentie van een plant voor mij op zichzelf al een perversie is. Als ik een plant met een gewasbeschermingsmiddel besproei en daarbij alle andere planten sterven, is dat zeker niet de juiste weg naar een duurzame ontwikkeling van onze landbouw en ons milieu.
Volgens richtlijn 90/220 moeten de gevolgen voor de menselijke gezondheid door langdurig onderzoek worden nagegaan. Ik vraag mij af of dat langdurig onderzoek in het geval van de nu toegelaten genetisch gemodificeerde soja heeft plaatsgevonden. Waar zijn de studies waarin men heeft onderzocht wat het effect is als mensen gedurende langere tijd genetisch gemodificeerde produkten consumeren, of als dieren genetisch gemodificeerd voer krijgen en daardoor de voedselketen wordt veranderd? Ook daarnaar moet langdurig onderzoek worden uitgevoerd. De resultaten daarvan moeten worden gepubliceerd. Ik ben het er met mevrouw Bonino volkomen over eens dat wij de consumenten niet hoeven te beschermen alsof ze onbekwaam waren, maar dat wij ze moeten voorlichten en voor de nodige transparantie en openheid moeten zorgen.
Ik zou hier nog een ander punt willen aansnijden. In de Verenigde Staten heeft men, op grond van een door de toenmalige vice-president Quayle voorgestelde wet, de testprocedures voor genetisch gemodificeerde produkten en levensmiddelen gedurende enige tijd vereenvoudigd. Ik zou graag willen weten of deze genetisch gemodificeerde soja van Monsanto in die periode is onderzocht en of dat onderzoek wel in overeenstemming is met wat onze richtlijn 90/220 voorschrijft. Ik meen dat wij ook hier de bevolking moeten zeggen waarover het gaat. Ik vind dat wij in elk geval een onderscheid moeten maken tussen genetisch gemodificeerde en traditionele produkten omdat de pleitbezorgers van de vrije markt de vrije keuze van de consument anders onmogelijk maken.

Eisma
Voorzitter, wat wij moeten voorkomen in debatten als dit over de biotechnologie, is dat wij ons laten leiden door emoties in plaats van ons verstand. Biotechnologie is niet per definitie iets slechts, biedt zelfs zeer veel mogelijkheden. Echter niet zonder gevaren. Die gevaren moeten mede door de politiek worden ingedamd, in ieder geval is een beoordeling van geval tot geval, zoals die nu plaatsvindt naar aanleiding van de sojabonen, noodzakelijk. In het specifieke geval van de sojabonen hebben allerlei onafhankelijke instanties bepaald dat de sojabonen zonder gevaar voor mens en milieu verbouwd en geconsumeerd kunnen worden, en het bestrijdingsmiddel waartegen zij resistent zijn gemaakt, voor het milieu minder schadelijk is dan de middelen die men nu gebruikt bij het verbouwen van die soja. Maar dat neemt niet weg dat het een zorgelijke ontwikkeling is dat de chemische industrie zo'n belangrijk aandeel heeft in de biotechnologie. Door gewassen resistent te maken tegen pesticiden zou het gebruik daarvan enorm kunnen toenemen, terwijl resistentie tegen ziekten en plagen voor het milieu juist winst op zou kunnen leveren. Wij waarschuwen dus Monsanto bijvoorbeeld, want als zij misbruik maken van de situatie zoals die nu is ontstaan, zullen we onmiddellijk als Parlement ingrijpen.
Het milieu en de belangen van de consument moeten in deze discussie centraal worden gesteld. Om die reden is mijn fractie voorstander van het etiketteren van genetisch gemodificeerd voedsel, echter alleen waar de aanwezigheid van genetisch gemodificeerde organismen nog aan te tonen is. Aangezien de olie van transgene soja chemisch identiek is aan die van conventionele soja, lijkt etikettering van deze olie zinloos. De Europese industrie moet wel haar invloed aanwenden om ervoor te zorgen dat de transgene soja apart wordt aangeleverd, want die industrie is een hele grote afnemer en moet in staat zijn om bijvoorbeeld aan Amerika te vragen: geef ons de transgene sojabonen apart van de gewone sojabonen, want op deze wijze kan die ruwe transgene boon wel geëtiketteerd worden. Dan kan de verwerker, bijvoorbeeld Unilever, beoordelen of ze wel of niet gebruik willen maken van deze transgene boon. En als de consument, om welke reden dan ook, geen gebruik wenst te maken van die transgene soja, of de producten daarvan, moet daaraan tegemoet worden gekomen. We hebben respect voor de wens van de individuele consument en aan die wens kan tegemoet worden gekomen door de sojaboon wel apart te etiketteren.

Heinisch
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, als apotheker zou ik met betrekking tot deze kwestie iets over de hier al vaak aangehaalde bescherming van de menselijke gezondheid willen zeggen. De genetisch gemodificeerde sojaboon van Monsanto is in het kader van richtlijn 90/220 over de vrijwillige introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu goedgekeurd. De opzet van die richtlijn is de bescherming van de menselijke gezondheid en het milieu door middel van strenge goedkeuringsprocedures en milieueffectstudies. In het kader van de door die richtlijn voorgeschreven gezondheidsstudie wordt bijzondere aandacht geschonken aan het allergierisico van de betrokken produkten. Uit de wetenschappelijke proeven op de sojaboon is gebleken dat ze voor de menselijke gezondheid en het milieu volkomen ongevaarlijk is en niet meer dan de traditionele sojaboon allergische reacties veroorzaakt. Het vaak geciteerde probleem van het allergierisico heeft te maken met proeven met een andere soort sojabonen waarbij een paranooteiwit was ingesplitst. Zoals bekend reageren vele mensen allergisch op dat paranooteiwit. Ook bij de proeven met de op die manier gemodificeerde sojaboon was dat het geval. De proeven werden dan ook stopgezet en de sojabonen werden nooit op de markt gebracht.
Voorts zou ik kort iets willen zeggen over het punt in de over deze kwestie ingediende ontwerp-resoluties waarin naar het ontwerp van een verordening over de nieuwe levensmiddelen wordt verwezen. In maart van dit jaar heeft het Parlement daarop zes amendementen aangenomen. In amendement 51 hebben wij het over genetisch gemodificeerde organismen en niet over genetisch gemodificeerde stoffen zoals nu in de ontwerp-resolutie staat. Met stoffen bedoelen wij ook dode materie. Dat was niet de bedoeling van het amendement.
In de tweede plaats vind ik het ongepast dat men met een dergelijke ontwerp-resolutie op de besprekingen in het bemiddelingscomité vooruitloopt. Als wij bij de bevolking de nodige acceptatie voor de moderne biotechnologie tot stand willen brengen, moeten wij naast zakelijke informatie ook informatie over de risico's geven. Men kan risico's in het leven niet volledig uitsluiten. Ik vind het evenwel onverantwoord mensen angst in te boezemen door verklaringen af te leggen die elke wetenschappelijke grond missen.

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mijn betoog graag beginnen met er allereerst op te wijzen, zoals u zelf overigens ook al heeft gedaan, dat de duur die aan dit debat is toegekend korter is dan de spreektijd die de geachte afgevaardigden hebben en die terecht willen betogen. Ik weet dat het de gewoonte is dat de Commissie hier onmiddellijk antwoord geeft aan degenen die vragen hebben gesteld. Ik zal dat ook zeer zeker doen. Men heeft mij vijf minuten toegewezen om antwoord te geven op een aantal vrij essentiële en complexe vragen. Ik zal dan ook precies vijf minuten spreken en niet alle antwoorden kunnen afhandelen die ik hier heb liggen. De rest van het antwoord zal ik echter via de post van het Parlement doen toekomen aan de geachte afgevaardigden die de vragen gesteld hebben.
Ik maak ook van deze gelegenheid gebruik om te zeggen dat de Commissie graag verantwoording wil afleggen, maar dat is alleen mogelijk als de procedures zulks toelaten. Ik hoop dan ook dat er nog wat meer aandacht aan de procedures geschonken zal worden, zodat wij verantwoording kunnen afleggen.
In antwoord op de vragen, zijn de lid-staten er volgens artikel 4 van richtlijn 90/220 verantwoordelijk voor om te bewerkstelligen dat de bevoegde autoriteiten inspecties en andere aangewezen controlemaatregelen uitvoeren, teneinde naleving van deze richtlijn te garanderen. Daarom zijn de lid-staten verplicht om er via juiste controleof andere maatregelen voor te zorgen dat aan de voorwaarden wordt voldaan voor de in overeenstemming met richtlijn 90/220 aan een op een genetisch gemodificeerd organisme gebaseerd produkt verleende toestemming.
De richtlijn bepaalt dat voordat er een produkt met genetisch gemodificeerde organismen op de markt komt, het potentiële risico voor de volksgezondheid en het milieu beoordeeld dient te worden. Voor alle produkten waarvoor tot dusverre toestemming is verleend, is de Commissie ervan overtuigd dat het op basis van de bewijzen die men heeft geleverd, onwaarschijnlijk is dat er negatieve gevolgen voor de volksgezondheid en het milieu, zoals bepaald door de richtlijn, te verwachten zijn. De Commissie is verder gerustgesteld door de veiligheidsvoorschriften van de richtlijn, met name de artikelen 11, 6 en 16, die bepalen dat alle nieuwe informatie die wijst op het bestaan van risico's welke daarvoor niet te voorzien waren, verstrekt zal worden en dat de toestemming dienovereenkomstig zal worden aangepast of ingetrokken.
Zoals de Vergadering ongetwijfeld weet, heeft de Commissie in april dit jaar een besluit genomen betreffende het voor bepaald gebruik op de markt brengen van genetisch gemodificeerde sojabonen. Door dit besluit kon de bevoegde autoriteit van het Verenigd Koninkrijk toestemming verlenen aan Monsanto Europe voor de specifieke doelstellingen, en ik citeer, " van het in het milieu behandelen gedurende de invoer, voor en gedurende de opslag en voor en gedurende de verwerking ervan tot niet-viabele produkten" . De verleende toestemming heeft geen betrekking op de verwerkte niet-viabele produkten die uit deze sojabonen worden verkregen, aangezien het geen organismen zijn en daardoor niet onder het toepassingsgebied van de richtlijn vallen. Daarom dient erop gewezen te worden dat men bij de beoordeling van de mogelijke effecten voor de volksgezondheid, die krachtens de bepalingen van de richtlijn werd verricht, rekening hield met het feit dat de sojabonen verwerkt zouden worden tot produkten die uiteindelijk in de voedselketen terecht zouden komen. Bovendien heeft Monsanto vrijwillig een bijkomend dossier ingediend dat een volledige beoordeling bevatte van het verwerkte produkt en dat ook betrekking had op aspecten die niet door richtlijn 90/220 worden onderzocht, zoals voedingsequivalenten.
De Commissie heeft haar besluit over het op de markt brengen van de Monsanto sojabonen genomen na een positief advies van de regelgevende commissie die door richtlijn 90/200 is ingesteld. Sedert de datum waarop dit besluit werd goedgekeurd heeft de Commissie geen nieuwe informatie ontvangen die een wijziging van het besluit zouden rechtvaardigen. In haar besluit heeft de Commissie aangegeven dat, overeenkomstig de evaluatie die is verricht krachtens richtlijn 90/200, er geen reden is om aan te nemen dat er negatieve gevolgen zullen zijn voor de volksgezondheid en het milieu naar aanleiding van het aangegeven gebruik. Ook is er in het besluit op gewezen dat er geen veiligheidsredenen zijn die het afzonderen van dit produkt van ander sojabonen rechtvaardigen, en ook geen veiligheidsredenen die de vermelding op het etiket rechtvaardigen dat het produkt is verkregen via genetische modificatie.
Overigens heeft de Commissie zich de bezorgdheid van een toenemend aantal consumenten met betrekking tot genetisch gemanipuleerde voedingsmiddelen wel degelijk aangetrokken en heeft zij een ontwerp-verordening ingediend inzake "novel food " . Genoemde verordening zal, wanneer deze wordt goedgekeurd, betrekking hebben op alle aspecten die aan het gebruik van voeding en voedingsmiddelen vastzitten.
Het resterende gedeelte van het antwoord, dat uitgebreid en grondig is, zal verstrekt worden aan alle afgevaardigden die de oorspronkelijke vragen hebben geformuleerd. Mijn vijf minuten zijn verstreken.

De Voorzitter
Dank u, commissaris, dat u begrip heeft voor het tijdsaspect. Ik denk dat wij het er allemaal over eens zijn dat de toegewezen tijd volstrekt ontoereikend is.

Pollack
Mijnheer de Voorzitter, de consument maakt zich grote zorgen over het voedsel dat hem in de winkels wordt aangeboden. Zij zijn er vooral erg boos over dat proteïne van sojabonen van genetisch gemodificeerde gewassen waarschijnlijk deel zal gaan uitmaken van tientallen produkten die zij kopen en waar geen enkel etiket op staat.
De meningen over het al dan niet wenselijk of noodzakelijk zijn van deze nieuwe genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen lopen zeer uiteen. Sommige mensen maken zich zorgen over de veiligheid voor ons milieu, anderen over de risico's voor de gezondheid en of wetenschappers nu eigenlijk echt wel weten waar ze ons mee opschepen. Sommige van de meningsverschillen over ethiek en voedselveiligheid zijn hier al aan bod gekomen toen deze Vergadering de richtlijn inzake "novel food " behandelde.
Het publiek maakt zich momenteel grote zorgen omdat bij afwezigheid van een richtlijn inzake "novel food " - aangezien deze nog niet rond is - wij niet over een degelijk systeem voor de goedkeuring van produkten beschikken om deze produkten te behandelen. Eerlijk gezegd is het toch wel verwonderlijk dat de Commissie het juist achtte om zo snel een vergunning te verlenen voor de invoer van sojabonen van de firma Monsanto, terwijl de tests die in de Verenigde Staten zijn uitgevoerd werkelijk minimaal zijn.
Nu vernemen wij uit de pers dat de Commissie op het punt staat haar goedkeuring te hechten aan een controversiële soort genetisch gemodificeerde maïs, die door Ciba Geigy ontwikkeld is, blijkbaar om een potentiële transatlantische handelsoorlog te ontzenuwen.
De produktie en het op de markt brengen van deze nieuwe produkten, die op zijn minst tot op zekere hoogte ontwikkeld worden om een grotere resistentie te bieden tegen herbiciden - waardoor een nog omvangrijker gebruik van gevaarlijke herbiciden in de landbouw wordt aangemoedigd - is potentieel gezien zeer gevaarlijk voor de biodiversiteit. Hebben pesticiden al niet genoeg schade aangericht? Heeft dan niemand in de Commissie The Silent Spring gelezen van Rachel Carson? Waarom toch die haast? Waarom moeten wij ons - en juist terwijl de consument hier erg ongerust over is - tot het uiterste inspannen om een vergunning te verlenen voor deze produkten alleen maar omdat ze er zijn en alleen omdat de industrie de druk opvoert?
Ik verwijs naar de vragen die de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten heeft ingediend en ik hoop dat de Commissie een aantal daadwerkelijke antwoorden heeft. Ik heb alle begrip voor het standpunt dat de Commissie vandaag op tal van onderdelen inneemt. Wij hebben in het Parlement onze zaken zeer slecht aangepakt.
Maar waar het bij dit alles op aankomt is de etikettering. Het belangrijkste is dat mensen absoluut het recht moeten hebben en hun eigen keuze moeten kunnen maken in verband met het voedsel dat zij tot zich nemen. Hoe kan de Commissie er zelfs nog maar aan denken om deze controversiële produkten op de markt toe te laten zonder op de etiketten duidelijke informatie voor de consument te verstrekken over wat deze produkten zijn. De huidige situatie is voor de consument totaal onaanvaardbaar en mogelijk riskant en flagrant gevaarlijk voor de milieubescherming. Ik moet de Commissie verzoeken om haar acties nog eens in overweging te nemen, al deze produkten vanuit iedere mogelijke hoek nog eens goed te bekijken en ervoor te zorgen dat genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen voortaan duidelijk voor de consument geëtiketteerd zijn.

Kestelijn-Sierens
Voorzitter, de invoering van herbicide-bestendige soja brengt hier de kwestie van de genetisch gemodificeerde organismen in een stroomversnelling. Het is normaal dat we stilstaan bij de ontwikkelingen die zich thans in de voedingssector voordoen. De consument heeft het volste recht geïnformeerd te worden over eventuele gevaren verbonden aan de nieuwe techniek van genetische manipulatie. Informatie moet echter objectief zijn en niet steunen op pamfletten of gekleurde gegevens van de industrie. Het is spijtig dat de Europese regelgeving in verband met novel foods en meer bepaald met de etikettering nog niet goedgekeurd en in uitvoering is, want dit zou al de heisa hierrond wel enigszins hebben voorkomen.
Samen met andere collega's uit mijn fractie ben ik het niet eens met paragraaf 3 van de gezamenlijke resolutie dat er maatregelen genomen moeten worden om alle voedsel met genetisch gemodificeerde organismen te scheiden van andere voedingswaarden. Ik ben het ook niet eens met paragraaf 8 over de etikettering. Ik zou wel een oproep willen doen om nu reeds dringend de consument beter voor te lichten via informatiecampagnes. Verkeerdelijk denkt de doorsneeburger bij elk debat over biotechnologie of genetische manipulatie aan het gruwelijk beeld van een muis met een mensenoor. Die misvattingen moeten uit de weg worden geruimd met duidelijke en vooral objectieve informatie.
Tot slot dring ik er bij de Commissie op aan om werk te maken van de herziening van richtlijn 90/220 om de procedures meer transparant te maken, zowel voor de consument als voor de betrokken bedrijfssectoren. Er is ook sprake van een groenboek inzake voedselwetgeving. Kan ik ook van de Commissie vernemen wanneer dit zal verschijnen?

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de consumenten hebben het recht over de verwerking van genetisch gemodificeerde organismen in hun voeding te worden voorgelicht. Wij moeten van de producenten en distributeurs een volledige etikettering eisen. Genetisch gemodificeerde levensmiddelen mogen maar worden goedgekeurd als ze aan zeer strenge wetenschappelijke criteria voldoen. Gentechnologie is immers een toekomsttechnologie. Men schat dat de gentechnologie in de toekomst 8 % van de nieuwe werkgelegenheid zal creëren.
In de geneeskunde is die technologie bij de vervaardiging van insuline al lang erkend. Daardoor heeft men al duizenden mensenlevens kunnen redden. Ook op het gebied van de levensmiddelen moet de veiligheid van de consument volledig worden gewaarborgd en moet elk risico worden uitgesloten. Speciale en controleerbare goedkeuringsprocedures zijn de basis voor een onschadelijke aanwending van genetisch verbeterde levensmiddelen.
Ook om ethische redenen is een volledige etikettering volstrekt noodzakelijk. Die etikettering biedt de consument extra zekerheid. Hij kan dan zelf beslissen of hij het vooraf gewetensvol geteste produkt al dan niet wil gebruiken. Als de resultaten van het marktonderzoek juist zijn en 80 % van de bevolking die produkten inderdaad afwijst, zullen ze op de markt ook niet doorbreken en aldus vanzelf verdwijnen. Ze kunnen pas in de handel worden gebracht als de experts een positief advies hebben gegeven.
Het lijdt geen enkele twijfel dat allergieën voor de consumenten gevaarlijk zijn. Ook volgens wetenschappelijke kringen kan men die echter door een doelgerichte toepassing van de gentechnologie verhinderen. Wij weten dat de toepassing van genetische technieken ook het gebruik van pesticiden en meststoffen kan doen dalen, wat op zijn beurt de kwaliteit van de bodem en het water ten goede komt. Daarom moeten wij de nieuwe technologie absoluut aan een gewetensvol onderzoek onderwerpen en mogen wij ze niet zonder meer veroordelen.
Beproeving en etikettering zijn voor alle Europese consumenten echter hoe dan ook noodzakelijk. Ik verzoek de heer Kinnock dan ook mee te delen of hij de mening van de heer Bangemann over deze aangelegenheid deelt.

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, enkele maanden geleden gaf de Commissie haar akkoord voor het op de markt brengen van genetisch gemanipuleerde maïs. Door de reactie van de lid-staten is er een vertraging opgetreden. De Commissie heeft haar akkoord gegeven en gezegd - en ik citeer de tekst van het akkoord: " er zijn geen redenen te geloven dat de invoering van de betrokken genen in maïs een negatief effect zou kunnen hebben op de volksgezondheid en het milieu" . Zijn er geen redenen om dat te geloven? Vandaag blijkt duidelijk van wel. Mevrouw Bjerregaard heeft een persconferentie gehouden. Zij meldt dat de wetenschappelijke comités meer tijd nodig hebben om zich hierover uit te spreken.
Ook als men de tekst over soja bekijkt, die eveneens van het begin van het jaar dateert, en die tot een akkoord van de Commissie heeft geleid, zal "het toevoegen van genen aan soja klaarblijkelijk geen negatieve gevolgen hebben op de volksgezondheid en het milieu" . Is dit proces niet identiek aan het proces rond BSE? Ik stel een vraag. Ik vind het fijn dat wij niet tien jaar op een antwoord moeten wachten, dank zij een onderzoekscommissie van het Parlement die zich hiermee bezig zal houden. Ik denk dat er een moratorium noodzakelijk is inzake dit onderwerp, dat de wetgeving moet worden verdiept en verscherpt en dat de consumenten moeten worden gerustgesteld door een vastberaden optreden waarbij het verstand prevaleert en waarbij niet aan emoties wordt toegegeven. Nietwaar, mijnheer Eisma?

Fantuzzi
Mijnheer de Voorzitter, dit onderwerp heeft de afgelopen weken inderdaad op aller lippen gelegen, en ik geloof dat de bezorgdheid niet zozeer en niet alleen het sojaprobleem geldt, maar meer het feit dat men zich realiseert dat dit besluit de deur naar gemeenschappelijke problemen openzet. Niet voor niets is hier ook gesproken over de door de CIBA gevraagde vergunning voor maïs, die overigens niet alleen betrekking heeft op de invoer naar de Europese Unie, maar ook op de productie ter plaatse, waardoor er dus nog wel een paar extra verwikkelingen kunnen optreden.
Ik ben niet a priori tegen het gebruik van biotechnologie, ik ben van mening dat vernieuwing het zout van onze ontwikkeling is, ook de menselijke ontwikkeling. De technieken hebben een vaste hand, regels nodig, en geen onontwarbaar web. De manieren van consumeren en produceren maken op dit moment trouwens een ingrijpende verandering door, en ik denk dat de biotechnologie beslist voordelen voor de consument met zich mee kan brengen. Het gebruik van pesticiden of herbiciden kan erdoor verminderd worden en de voedingsaspecten van levensmiddelen kunnen er doeltreffender door worden.
Maar we moeten de angst van de consument wel begrijpen. Zijn vertrouwen in de veiligheid van landbouwvoedingsmiddelen is danig aangetast door de BSE, en ik denk dat we vanuit die vernieuwende, dynamische achtergrond toch heel voorzichtig moeten zijn, want een misstap kan ons wel eens heel duur komen te staan. De consument heeft recht op informatie en daarom moeten we alle middelen, instrumenten en procedures aangeven die ervoor kunnen zorgen dat de consument geheel zelfstandig zijn keuze maakt na alle beschikbare informatie te hebben ingewonnen.
Als een aparte etikettering voor genetisch gemodificeerde soja niet noodzakelijk of mogelijk wordt geacht, commissaris Kinnock, laat men dat dan duidelijk en ondubbelzinnig motiveren. Laat men het Parlement dan inzage geven in het gehele dossier, laat men zeggen welk onderzoek de nationale autoriteit heeft uitgevoerd, wat de mening van de Europese Commissie is, en eventueel ook welke vergunningsprocedures er in de Verenigde Staten zijn gevolgd.
Op de tweede plaats lijkt het mij van bijzonder groot belang de bemiddelingsprocedure waarin nieuwe producten of nieuwe voedselingrediënten nog verwikkeld zijn te versnellen, want ook dit kan mijns inziens ertoe bijdragen dat er een heel belangrijk systeem van voor iedereen duidelijke en doorzichtige regels en procedures wordt opgezet.

Keppelhoff-Wiechert
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, lange tijd gold de sojaboon als ideaal levensmiddel voor liefhebbers van biologische en reformvoeding. De sojaboon scheen als broodbeleg of als drank haar zegetocht op de rekken van de supermarkten te zullen blijven voortzetten. Vorige week is echter de eerste lading genetisch gemodificeerde soja in Hamburg aangekomen. Het imago van de soja is daardoor beschadigd. Is de angst van de consumenten gerechtvaardigd? Ik vind dat wij de consumentenbescherming bovenaan moeten plaatsen. Bovendien moeten wij, zoals alle sprekers vragen, op de etikettering van genetisch gemodificeerde levensmiddelen aandringen.
Wij hebben het telkens opnieuw over de mondige consument. Met het nieuwe zaad wil men het gebruik van herbiciden beperken. De genetische technieken bieden ons voor het eerst de mogelijkheid op grote schaal biologische bestrijdingsmiddelen te gebruiken en aldus tot de oplossing van de milieuproblemen bij te dragen. Er zijn al vele landbouwgewassen met een grote opbrengst, maar toch meen ik dat de ontwikkeling van steeds betere planten niet mag worden stopgezet. Dat is volstrekt noodzakelijk om de wereldbevolking voldoende voedsel te kunnen geven. Het aantal mensen is in de laatste veertig jaar verdubbeld. De levensmiddelenproduktie heeft met die stijging gelijke tred gehouden. Had men veertig jaar geleden getracht de honger alleen door de herverdeling van het beschikbare voedsel te bestrijden, zoals velen dat toen eisten en ook nu nog vragen, had men de helft van de wereldbevolking van honger laten omkomen. Daar de wereldbevolking in de komende dertig jaar met 2, 5 miljard tot 8 miljard mensen zal stijgen, moeten wij middelen vinden om het voedselaanbod te verhogen.
Daar het landbouwareaal in de wereld nu al volledig wordt gebruikt kan de opbrengst alleen worden verhoogd door betere gewassen en een doeltreffender gebruik van de natuurlijke rijkdommen. De genetische technieken leggen een betere basis voor de bestrijding van de honger in de wereld. Daarom vind ik het onverantwoord dat wij deze kans niet zouden aangrijpen en ze voor anderen zouden laten liggen.

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, mag ik u, de collega's en de commissaris erop attent maken dat wij allemaal gewoon olie en bloem consumeren en mayonaise, brood, gebak, drankjes, ijs en koekjes kopen. Allemaal producten waarin al gauw soja verwerkt zit; soja zit in honderden producten. Dat zijn producten voor kinderen, dieetproducten, biologische producten, voor een consument die een natuurlijke kwaliteit pretendeert te hebben, omdat hij een speciale neus voor dit soort dingen heeft. Dankzij het besluit van de Commissie weten we nu niet meer of het gaat om normaal geproduceerde soja of om genetisch gemodificeerde soja, omdat het niet op de etiketten staat, want dat is verboden.
Dan vraag ik u: vindt u, mijnheer de commissaris, dat hieruit respect voor de consumenten spreekt? Denkt u dat we op deze manier de consumenten vertrouwen inboezemen en hem garanties bieden?
Wat u ons verteld heeft hebben we tien, twintig jaar geleden ook al gehoord, toen we het over de nucleaire veiligheid hadden; maar toen kwam Tsjernobyl; tien jaar geleden hadden we het over de gevolgen van intensieve veeteelt, en toen kwam de BSE.
Moet er eerst een andere ramp gebeuren, het gevolg van de genetische techniek, voordat we met meer verstand van zaken over deze problemen kunnen praten? Ik hoop van niet, maar juist daarom zou ik willen dat er meer aandacht aan werd besteed, dat er een echte milieu-effectbeoordeling plaatsvond, niet door Monsanto, niet door de Verenigde Staten, maar door onze eigen landen. Het gaat hier niet alleen om de gezondheid, het gaat ook om garanties voor de toekomst van het milieu en voor de natuurlijke evenwichten.

Van Putten
Voorzitter, er is nog - dat is duidelijk vandaag - grote onduidelijkheid door tegengestelde berichtgeving over de risico's van het consumeren van genetisch gemodificeerd voedsel. Er is onzekerheid over de mogelijke allergische reacties en ook de gezondheid in het algemeen. Er wordt immers een gen aan het voedselpakket toegevoegd dat daar nooit onderdeel van is geweest. In het geval van soja is de nieuwe boon resistent tegen het bestrijdingsmiddel Roundup, waarin glycofaat wordt toegepast. Juist dit middel, Roundup, wordt toegepast op de genetisch gemodificeerde soja, ter verkrijging van een maximale oogst. Glycofaat wordt als kankerverwekkend beschouwd en is van invloed op de voortplanting. Dat is de informatie die wij krijgen; de Commissie krijgt blijkbaar andere. Naast die mogelijke risico's worden ook de immense gevolgen voor het milieu genoemd. Het op grote schaal gebruiken van het middel glycofaat druist in tegen de Europese normen, die in Europa strenger zijn dan die in de Verenigde Staten, en die gebaseerd zijn op het zogenaamde voorzorgsprincipe. Dus ook dáár zou wel eens een conflict kunnen zijn. Zo is reeds aangetoond dat het bestrijdingsmiddel Roundup, waartegen de nieuwe soja resistent zou zijn, wel veel onkruid doodt, maar zoals in Australië bleek, ook tot resistente onkruidsoorten leidt, die vervolgens weer met nieuwe middelen bestreden moeten worden. De kosten zullen, zo valt wel weer te verwachten, worden afgewenteld op de consument. Het is derhalve onbegrijpelijk dat die nieuwe producten waar zo veel op het spel staat, en de onderhandelingen tussen het Parlement en de Europese Raad nog gaande zijn, al op de Europese markt worden aangevoerd. Dat valt niet te verklaren.
Ten slotte - ik maak een zijsprong - welk een toeval dat dit debat plaatsvindt terwijl in Rome de Voedseltop van de Verenigde Naties begint! Na tien jaar spreekt de internationale gemeenschap opnieuw over het wereldvoedselvraagstuk en het uitbannen van de honger. Dat riepen ze tien jaar geleden ook: de wereld zal geen honger meer hebben. De situatie is anders. Zit er aan de genetisch gemodificeerde producten, zoals de soja, dan niet ook een ethisch vraagstuk vast? Hoe ver gaan we in het verder ontwikkelen en ingebruiknemen van vruchtbaar land voor de productie van een dergelijk dominant product. Hoe belangrijk ook - het is gezegd, dat is bekend, ligt niet het gevaar op de loer dat traditionele, maar uiterst waardevolle variëteiten steeds verder in de marge worden gedrongen? Of hoezeer zijn straks enkelingen in gigantische bedrijven in staat met producten zoals de soja het eetpatroon van miljoenen mensen te beïnvloeden, of, als het mis gaat, te manipuleren?

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de commissaris, als hij zometeen antwoord geeft, graag heel kort willen vragen om te reageren op drie punten, hetgeen bepaalde punten die door mijn collega's aan de orde zijn gesteld, wellicht zal ophelderen.
Zou de commissaris, met betrekking tot de genetisch gemodificeerde soja die de Europese Unie binnenkomt, kunnen verduidelijken dat genetische modificatie in verband met deze soja een techniek is die in de produktie ervan wordt gebruikt, maar dat er geen genetisch gemodificeerd organisme aanwezig is in het eindprodukt, dat qua samenstelling niet anders is dan gewone soja - dan niet-gemodificeerde soja dus. De controles waarom mevrouw Pollack en anderen vragen zijn volkomen inefficiënt.
Ten tweede, zou de commissaris in de context van de Wereldvoedseltop die in Rome plaatsheeft, geen commentaar willen leveren over de mogelijke voordelen die deze nieuwe technologie in de voedselsector biedt, omdat daarmee de beschikbaarheid kan worden verhoogd van voedsel voor mensen die honger lijden - en dat zijn er momenteel 840 miljoen in de wereld - en omdat er voor de consument, zoals wij zelf, nieuwe produkten beschikbaar komen.
Zou de commissaris tot slot niet willen bevestigen dat de controverse waarvan momenteel sprake is over het al dan niet op de Europese markt toelaten van genetisch gemodificeerde maïs, aantoont hoe belangrijk het is dat elk geval afzonderlijk wordt behandeld, wat de benadering is die de Europese Unie hanteert en die veel strenger is dan in de Verenigde Staten, hetgeen bij ons voor zeer controversiële resultaten kan zorgen. Dit toont toch duidelijk aan dat wij als leden van het Parlement op de hoogte gehouden moeten worden van dit onderzoek waarbij elk geval apart wordt behandeld en dat de Commissie en de lid-staten samen verrichten?

Kinnock, Neil
Mijnheer de Voorzitter, net als u wil ik de tolken graag danken en zeggen dat het me spijt dat het zo laat is geworden.
Ik zal antwoord proberen te geven. Ik pretendeer niet dat ik in mijn reactie antwoord geef op alle interessante punten die aan de orde zijn gesteld, maar ik hoop dat als ik er een paar uitneem, ik het dan zal kunnen hebben over vele van de kwesties die vanavond naar voren zijn gebracht.
Ten eerste heeft onder meer mevrouw Pollack een vraag gesteld over etikettering. De besluiten die tot dusverre zijn genomen zijn in overeenstemming met de bepalingen van richtlijn 90/220. Krachtens deze richtlijn kan geen specifieke etikettering verplicht worden gesteld waarin vermeld wordt dat het produkt bestaat uit genetisch gemodificeerde organismen, omdat daarvoor geen veiligheidsredenen bestaan. De Commissie erkent het belang van etikettering en is voornemens de kwestie te bespreken in de context van een voorstel tot herziening van deze richtlijn.
Er zijn vragen gesteld in verband met allergische reacties en met de gevolgen voor de volksgezondheid van bepaalde produkten. Mijn antwoord hierop is dat de toestemming voor het op de markt brengen van deze sojabonen verleend is overeenkomstig de procedures die zijn vastgelegd in richtlijn 92/220. Bij de risico-evaluatie werd met name onderzocht of de inplanting van genen leidde tot potentiële toxische en allergie veroorzakende risico's en geconcludeerd werd dat er geen redenen waren om aan te nemen dat er negatieve effecten voor de volksgezondheid of het milieu waren naar aanleiding van de inplanting in sojabonen van genen die de code dragen voor glysofaat-tolerantie en chloroplast transit peptide. Dit betekent dat de sojabonen van Monsanto in wezen gelijk zijn aan niet-gemodificeerde sojavariëteiten die reeds op de markt zijn. Daarom is er geen reden om aan te nemen dat deze andere risico's vertegenwoordigen dat degene die al met andere variëteiten van sojabonen geassocieerd worden.
De informatie die bepaalde leden van deze Vergadering verstrekt hebben, heeft betrekking op het feit dat sojabonen allergieën kunnen veroorzaken. Maar dat is niets nieuws aangezien bekend is dat alle sojabonen verantwoordelijk kunnen zijn voor allergieën bij sommige mensen. Deze informatie verschaft geen nieuwe bewijzen voor mogelijk negatieve effecten van de sojabonen van Monsanto. Bovendien is de Commissie niet op de hoogte van enige nieuwe informatie die aantoont dat er mogelijke negatieve effecten zijn voor de volksgezondheid ten gevolge van het op de markt brengen van de sojabonen van Monsanto. De Commissie volgt alle informatie ter zake van zeer nabij, zodat zij onmiddellijk kan optreden indien er negatieve effecten aan het licht zouden komen. In een dergelijk geval zal aan de hand van de veiligheidsbepalingen van de richtlijn de inhoud worden gewijzigd of herroepen.
Tot slot, en met betrekking tot het punt dat mevrouw van Putten aan de orde heeft gesteld en dat ook door anderen is aangestipt, betreffende het maximumresidugehalte van herbiciden, merk ik op dat richtlijn 92/220 geen betrekking heeft op de effecten voor de volksgezondheid en het milieu van de chemische herbiciden die gebruikt kunnen worden voor deze genetisch gemodificeerde gewassen en deze legt dan ook geen toegelaten maximumresidugehalten van herbiciden vast. Normaliter gebeurt dat onder een andere communautaire wetgeving.
Richtlijn 96/32 van de Raad van mei 1996 heeft voor sojabonen een maximumgehalte aan glysofaatresiduen vastgesteld van 20 p.p.m.. Volgens het onderzoek dat is uitgevoerd ter voorbereiding van dit Raadsbesluit, is het metabolisch glysofaatgehalte in tolerante planten hetzelfde als in niet-tolerante, traditionele bodemvariëteiten. Daarom kunnen de sojabonen van de firma Monsanto alleen ingevoerd worden als deze aan dit maximumgehalte voldoen.
Het spijt dat ik niet meer tijd heb, maar zoals ik al eerder heb opgemerkt zal ik met alle plezier het volledige antwoord verstrekken dat ik de leden die de vragen hebben geformuleerd al eerder had willen kunnen geven.

De Voorzitter
Ik heb overeenkomstig artikel 40, lid 5, van het Reglement vijf ontwerp-resoluties ontvangen.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 00.15 uur gesloten) Bijlage

