Tura pytań (do Komisji)
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku dziennego jest tura pytań (B7-0210/2011).
Do Komisji skierowano następujące pytania.

Przedmiot: Świadczenie pomocy humanitarnej dla krajów północnej Afryki
Ostatnie wydarzenia w krajach północnej Afryki (Egipt, Tunezja, Libia) dodatkowo zaostrzyły już i tak trudne warunki życia licznych grup ludności.
Trudna sytuacja gospodarcza doprowadziła do potężnej fali uchodźstwa w kierunku śródziemnomorskich państw członkowskich UE. Czy Komisja wprowadziła środki pomocy gospodarczej, medycznej i humanitarnej po wybuchu kryzysu w północnej Afryce, a jeśli tak, to jakie są to środki?
Jakie środki zamierza wprowadzić na rzecz śródziemnomorskich państw członkowskich UE przyjmujących uchodźców z północnej Afryki?
Jakie problemy w świadczeniu pomocy humanitarnej wynikają z prowadzonych operacji wojskowych??
Kristalina Georgieva
komisarz - Pani Przewodnicząca! W dniu 25 lutego 2011 r. Komisja przyjęła decyzję w sprawie przeznaczenia kwoty 3 miliony euro na pomoc humanitarną związaną z kryzysem libijskim. Kwota ta została niezwłocznie uruchomiona i była to pierwsza część pomocy humanitarnej. W świetle szybko rosnących potrzeb humanitarnych pierwotną kwotę podwyższono dniu 3 marca do 30 milionów euro. Z linii budżetowej przeznaczonej na ochronę ludności uruchomiono dodatkową kwotę 6 milionów euro z przeznaczeniem na współfinansowanie pomocy rzeczowej udzielonej przez państwa członkowskie.
UE świadczy pomoc humanitarną za pośrednictwem naszych partnerów, jest ona finansowana przez ECHO lub ma formę pomocy rzeczowej świadczonej przez państwa członkowskie, a uruchamia się ją i koordynuje za pomocą mechanizmu UE na rzecz ochrony ludności. Obejmuje ona świadczenie pomocy obywatelom opuszczającym Libię przez granicę z Tunezją, Egiptem i Algierią, wsparcie repatriacji obywateli krajów trzecich do ich państw pochodzenia, świadczenie pomocy i ochronę humanitarną obywateli posiadających status uchodźców, którzy nie mogą wrócić do swojego państwa - nie mają dokąd wrócić - oraz Libijczyków opuszczających Libię, finansowanie i wcześniejsze rozlokowanie zasobów umożliwiających udzielanie pomocy na terytorium Libii oraz finansowanie wyposażenia medycznego, chirurgii urazowej i pomocy żywnościowej na terytorium Libii, które zostaną przekazane wówczas gdy dany obszar będzie dostępny. Obecnie nie ma dostępu do części terytorium. Na razie możemy prowadzić działania na wschodzie, ale nie na kontrolowanym przez Kadaffiego zachodzie.
W dniu 8 marca 2011 r. Komisja i Wysoka przedstawiciel ds. zagranicznych wspólnie przyjęli komunikat w sprawie partnerstwa na rzecz demokracji i wspólnego dobrobytu z południowym regionem Morza Śródziemnego. Przedstawiono w nim strategię wspierania przez Europę doniosłych zmian zachodzących w krajach będących południowymi sąsiadami Unii. Komisja uruchomiła również odpowiednie instrumenty, aby w razie potrzeby, w wypadku masowego napływu imigrantów z Afryki Północnej, wesprzeć Włochy i inne państwa członkowskie. Reakcja ta obejmuje środki operacyjne oraz pomoc finansową. W dniu 20 lutego uruchomiono wspólną operację Frontex - Hermes 2011 - skupiającą środki i ekspertów z wielu państw członkowskich. Starannie monitorujemy rozwój sytuacji i przygotowania różnych scenariuszy. Jeżeli będzie to konieczne, operacje Frontex można byłoby wzmocnić celem wsparcia rozwiązania problemu ewentualnych nowych napływów. Komisja jest gotowa uruchomić dodatkową pomoc finansową z takich funduszy, jak Fundusz Granic Zewnętrznych i Europejski Fundusz na Rzecz Uchodźców w kwocie całkowitej 25 milionów euro. Duża cześć państw członkowskich jest gotowa dostarczyć tak bardzo potrzebny wyspecjalizowany personel i środki techniczne.
Przy obecnym stanie rzeczy aktualne operacje militarne nie wpływają na poziom dostępu do pomocy humanitarnej, ponieważ siły lojalne wobec Kadafiego ograniczały go od początku kryzysu. Negocjacje toczące się między władzami w Trypolisie a Biurem ONZ ds. koordynacji pomocy humanitarnej i programów pomocy gospodarczej (UNOCHA) nie przyniosły jeszcze rezultatu w postaci porozumienia o dostępie pomocy humanitarnej w zachodniej Libii.
Georgios Papastamkos
(EL) Pani Przewodnicząca! Dziękuję pani komisarz za szczegółową odpowiedź. Za szczególnie ważne uważam to, że Unia Europejska to światowa awangarda jeżeli chodzi o udzielanie pomocy humanitarnej oraz, że pokazuje swoją humanitarną twarz.
Oczywiście rodzi się jedno pytanie - pytanie zadawane od dawna - o to, czy pomoc humanitarna dociera do rzeczywistych odbiorców, przejrzystość odgrywa tu bardzo ważną rolę. Pani Komisarz! Obserwuję niechęć północnych państw Europy do wykraczania poza ramy umowne i otwarcie się na rynek europejski, otwarcie ich granic dla wywozów produktów rolnych z tych państw, z Afryki Północnej do Unii Europejskiej. Nie może to być jednak południe Europy, bo właśnie tam mamy konkurencję, za którą płacimy. Południe jest poddane presji imigracyjnej, nie może sobie pozwolić jeszcze i na dodatkowe problemy związane z rolnictwem.
Kristalina Georgieva
komisarz - Po pierwsze, jeżeli chodzi o efektywność pomocy humanitarnej, to od początku, od wybuchu kryzysu, najbardziej dramatyczne skutki humanitarne można jak dotąd podzielić na trzy części. Po pierwsze, odpływ pracowników migrujących do Tunezji, Egiptu, Algierii i Nigru - tu Komisja i państwa członkowskie wykazały się niezwykłą skutecznością. Aby móc zabrać ludzi do domu uruchomiliśmy zarówno powietrzne, jak i morskie zasoby państw członkowskich oraz zasililiśmy pomocą humanitarną międzynarodowe organizacje zajmujące się migracją i organizację ONZ zajmującą się uchodźcami, tak aby można było udzielić pomocy ogromnej liczbie - 420 tysięcy - osób opuszczających Libię.
Po drugie, wschodniej części Libii, do której mamy dostęp, przekazaliśmy wsparcie pomocy medycznej oraz wcześniejszych dostaw żywności. Jeszcze nie mamy do czynienia z kryzysem żywnościowym, ale jest to państwo importujące 90 % żywności, a zatem musimy się przygotować. Wsparcia udzielamy też obywatelom Afryki Subsaharyjskiej, zwłaszcza Czadyjczykom, którzy znaleźli się w niezwykle trudnym położeniu i w niebezpieczeństwie, ponieważ uważani są za najemników, chociaż wielu z nich nimi nie jest. Udzielenie im pomocy w dotarciu do bezpiecznego miejsca, przede wszystkim do Egiptu, także uznaliśmy za priorytet.
Po trzecie, wiemy, że potrzeby humanitarne występują również na obszarach kontrolowanych przez Kadafiego, ale mamy do nich ograniczony dostęp. Ustanowiliśmy rezerwę w kwocie 9 milionów euro na wypadek, gdyby warunki pozwoliły nam na uruchomienie pomocy humanitarnej. Poleciliśmy Światowemu Programowi Żywnościowemu, a także innym organizacjom humanitarnym pozostawanie w gotowości.
Jeżeli chodzi o drugą część Pana pytania, dostęp do rynków, to jest to oś inicjatywy na rzecz południowego regionu Morza Śródziemnego, którą nakreśliłam. Należy zadbać, byśmy mogli zaproponować tym państwom szanse na lepszą przyszłość w dziedzinie zatrudnienia i dobrobytu. Bardzo duży nacisk kładziemy tam na handel, handel z Europą, ale także między państwami regionu Morza Śródziemnego.
Zigmantas Balčytis   -
(LT) Pani Przewodnicząca! Pani Komisarz! Sytuacja, jaka zaistniała w Afryce Północnej naprawdę zmusiła Unię Europejską do stawienia czoła najtrudniejszym wyzwaniom. Financial Times przytoczył wypowiedź komisarza stwierdzającego, że Unia Europejska z powodzeniem ewakuowała swoich obywateli z Libii. Jednocześnie jednak państwo to pozbawiono specjalistów w dziedzinie opieki zdrowotnej, z których większość stanowili Bułgarzy. Jak Pani wspomniała Unia Europejska świadczy pomoc humanitarną w różnych postaciach, ale jednocześnie stajemy w obliczu kolejnego niebezpieczeństwa, bo rzeczywiście zostawiliśmy ten kraj bez niezbędnej pomocy medycznej. Jak zamierza Pani rozwiązać ten problem?
Kristalina Georgieva
komisarz - Po pierwsze chcę powiedzieć, że ewakuacja obywateli europejskich przebiegła bardzo pomyślnie. Udało nam się skoordynować działania państw członkowskich i ustanowiliśmy ośrodek monitorowania i informacji pełniący rolę platformy tej koordynacji. W rezultacie udało nam się w jak najszybszy i najbardziej bezpieczny sposób wywieźć z Libii zdecydowaną większość naszych obywateli. Do chwili zakończenia tej masowej ewakuacji w Libii pozostało zaledwie około 200 osób zgłaszających chęć ewakuacji. W tej chwili - podczas tej debaty - niektórych z nich z powodzeniem ewakuowano rosyjskim samolotem.
Jeżeli chodzi o usługi medyczne, to po ewakuacji dały o sobie znać niezamierzone konsekwencje, ponieważ niektórzy z tych obywateli Europy świadczyli usługi medyczne stanowiące część libijskiej opieki zdrowotnej. Ewakuowano wiele pielęgniarek, jednak nie tak wielu lekarzy. Teraz dokładamy wszelkich starań, aby umożliwić organizacjom humanitarnym specjalizującym się w opiece medycznej udostępnienie tych usług Libijczykom i obywatelom krajów trzecich.
Po raz kolejny należy podkreślić, że najważniejsze jest to, aby Kadafi zezwolił organizacjom humanitarnym na prowadzenie działań w zachodniej części Libii. Niestety jeszcze do tego nie doszło. We wschodniej części kraju stacjonuje zespół naszych ekspertów. Eksperci wrócili z misji oceniającej i poinformowali, że pomimo rosnącej liczby rannych potrzebujących opieki medycznej zasoby medyczne i wsparcie - także w postaci personelu - zapewniane przez społeczność międzynarodową są wystarczające dla wschodniej części Libii. Nie dotyczy to jednak takich miast jak Misrata oraz terenów kontrolowanych przez Kadafiego. Jak Pan Poseł zapewnie wie, obecnie podejmowane są próby wysłania statków medycznych, które mają służyć zwiększeniu dostępu do pomocy medycznej.
Przedmiot: Różnice dotyczące opieki zdrowotnej w państwach członkowskich
Wciąż można zaobserwować duże różnice między regionami i państwami członkowskimi UE dotyczące usług opieki zdrowotnej oraz nierówne traktowanie pacjentów w zakresie jakości usług i zwrotu kosztów za leki stosowane w przypadku poważnych chorób, takich jak choroba Alzheimera.
Czy Komisja zamierza podjąć działania w tej kwestii? Jeżeli tak, jakie środki zostaną przedsięwzięte, aby zachęcić do opracowywania zintegrowanych strategii krajowych lub regionalnych mających na celu ograniczenie zjawiska nierównego traktowania w zakresie opieki zdrowotnej i zapewnienie pacjentom w UE dostępu do wysokiej jakości usług opieki zdrowotnej?
Maria Damanaki
komisarz - Szanowne Posłanki i Szanowni Posłowie! Zgodnie z Traktatem kompetencje w zakresie rozwiązywania tych problemów leżą w gestii państw członkowskich. Unia Europejska prowadzi działania na rzecz wsparcia, koordynowania lub uzupełniania działań państw członkowskich, ochrony i poprawy zdrowia człowieka. Komisja uważa, że wszyscy obywatele Unii powinni mieć powszechny dostęp do wysokiej jakości opieki.
W związku z tym Komisja uruchomiła szereg inicjatyw w tym względzie i z przyjemnością odpowiem na pytanie Pana Posła. W 2009 roku Komisja przyjęła komunikat zatytułowany "Solidarność w zdrowiu: zmniejszanie nierówności zdrowotnych w UE” i komunikat ten podkreśla konieczność wyrównania nierówności zdrowotnych.
W grudniu ubiegłego roku służby Komisji uruchomiły także wspólne działanie z 14 państwami członkowskimi służące zmniejszaniu nierówności w ramach programu na rzecz zdrowia. Powszechny dostęp do wysokiej jakości opieki jest też przedmiotem otwartej metody koordynacji w dziedzinie zdrowia i opieki długoterminowej. W tym kontekście państwa członkowskie uzgodniły konkretne cele dotyczące systemów opieki zdrowotnej, dostępu do wysokiej jakości opieki zdrowotnej oraz stabilności strategii politycznych w dziedzinie opieki zdrowotnej. Poza nową dyrektywą w sprawie praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej pacjenci UE będą mieli możliwość uzyskania informacji o formach terapii dostępnych za granicą oraz będą mogli ubiegać się o ewentualny zwrot kosztów.
Na koniec chcę powiedzieć, że sektor zdrowia jest jednym z obszarów finansowanych w ramach aktualnej polityki spójności. Środki finansowane w tym kontekście, na przykład modernizacja infrastruktury szpitalnej, zakup wyposażenia medycznego czy szkolenie personelu medycznego mogą pomóc w poprawie dostępu obywateli do opieki zdrowotnej, zwłaszcza w regionach najuboższych.
Zigmantas Balčytis   -
(LT) Pani Przewodnicząca, Pani Komisarz! Chciałbym Pani bardzo podziękować za bardzo wyczerpującą odpowiedź, ale gdy rozmawiamy o ofiarach złożonych katastrof moi wyborcy często poruszają jeden konkretny problem. Opieka rzeczywiście jest najpoważniejszym problemem, ale opiekę niejednokrotnie świadczą rodziny pacjentów. Opiekunowie nie mogą już w pełni uczestniczyć w rynku pracy, a ich sytuacja jest bardzo niepewna. Czy nie uważa Pani, że poza ujednoliceniem usług opieki zdrowotnej konieczne jest też uregulowanie tego problemu, tak aby opiekunowie również mogli korzystać z ochrony socjalnej?
Nikolaos Chountis
(EL) Pani Przewodnicząca, Pani Komisarz! Uwzględniając fakt, że wspomniana przez Panią dyrektywa w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej nie weszła jeszcze w życie, chciałbym Panią zapytać: czy jeżeli pacjenci chcą skorzystać z usług medycznych w innym państwie mają już prawo do uzyskania odszkodowania od swojego zakładu ubezpieczeń? Chciałbym tylko przypomnieć Parlamentowi, że Trybunał Europejski wydał już korzystne orzeczenie w tej sprawie.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Chciałabym zadać następujące pytanie. Jeżeli chodzi o krajowe usługi opieki zdrowotnej oraz fakt, że wiele państw członkowskich niestety ograniczyło swoje budżety zdrowotne na skutek kryzysu gospodarczego i finansowego, jakie działania Komisja zamierza podjąć, aby państwa członkowskie nie musiały ograniczać budżetów na zdrowie? Każdy pacjent nieleczony w odpowiednim czasie generuje dodatkowe koszty usług opieki zdrowotnej.
Maria Damanaki
komisarz - Ogólnie mogę powiedzieć, że musimy rozwiązać wszystkie te problemy pamiętając, że mamy tu do czynienia z kompetencjami państw członkowskich. Musimy je szanować.
Rozumiem uwagę, że nierówności się utrzymują, niemniej jednak Komisja zrobi wszystko, co w jej mocy, aby ułatwić państwom członkowskim zharmonizowanie sytuacji. Naszym priorytetem jest ułatwienie współpracy między państwami członkowskimi na rzecz zmniejszenia nierówności. Inna rzeczą, którą możemy zrobić jest śledzenie tego problemu jako części uruchomionego przez Komisję procesu społecznej odpowiedzialności przedsiębiorstw w dziedzinie produktów farmaceutycznych.
Jeżeli chodzi o pytanie skierowane przez pana posła Chountisa to mogę powiedzieć, że z chwilą wejścia w życie dyrektywy będziemy dysponowali przejrzystymi ramami prawnymi w zakresie uprawnień do zwrotu kosztów za transgraniczną opiekę zdrowotną. Wtedy zaproponujemy zmniejszenie nierówności nieodłącznie związanych z odmiennym wykonywaniem decyzji europejskiego sądu. Wtedy obywatele będą mieli pewność, co do tego kiedy i na jakich zasadach będą lub nie będą mogli domagać się zwrotu kosztów opieki uzyskanej zagranicą. Obawiam się, że będziemy musieli poczekać aż to nastąpi.
Przewodnicząca

Przedmiot: Technologie wspomagające
Biorąc pod uwagę istniejące niedoskonałości w zakresie wykorzystywania wyników prac badawczo-rozwojowych do tworzenia produktów komercyjnych, czy Komisja może poinformować ogólnie, na jakim etapie znajdujemy się obecnie pod względem wzmacniania pozycji Europy w dziedzinie kluczowych technologii wspomagających?
Antonio Tajani
wiceprzewodniczący Komisji - (IT) Pani Przewodnicząca! Szanowne Posłanki i Posłowie! Jeżeli chodzi o technologie wspomagające, to w dniu 30 września 2009 r. Komisja przyjęła komunikat omawiający wspólną strategię dotycząca tego obszaru. W komunikacie tym podkreśliliśmy, że pomimo doskonałych zdolności w dziedzinie badań i rozwoju określonych kluczowych technologii wspomagających nie udaje nam się osiągnąć proporcjonalnego powodzenia jeżeli chodzi o przełożenie tych wyników na wytwarzanie produktów i usług.
Dlatego uważam, że ważne jest, abyśmy określili strategię zmierzającą do szerszego wykorzystywania kluczowych technologii wspomagających w przemyśle europejskim. Podejście to zostało nakreślone także w inicjatywach podjętych przez Komisję, zwłaszcza w inicjatywach dotyczących polityki przemysłowej, innowacyjnej Unii i strategii cyfrowej Unii Europejskiej.
Po przyjęciu komunikatu w lipcu ubiegłego roku Komisja ustanowiła grupę ekspercką wysokiego szczebla ds. kluczowych technologii wspomagających. Jej pracę zainicjowała trójka komisarzy: wiceprzewodnicząca ds. agendy cyfrowej Nelly Kroes, komisarz ds. badań, innowacji i nauki Máire Geoghegan-Quinn oraz niżej podpisany, odpowiedzialny za przemysł i przedsiębiorczość. Grupie udzielono jednorocznego mandatu na sformułowanie zaleceń w sprawie środków strategii politycznej, które należy przyjąć, aby promować popularyzowanie kluczowych technologii wspomagających w przemyśle europejskim.
W skład grupy wchodzi dwudziestu siedmiu przedstawicieli administracji państw członkowskich, wspólnoty badawczej, europejskiego sektora technologii wspomagających, Europejskiego Banku Inwestycyjnego oraz stowarzyszeń zrzeszających małe i średnie przedsiębiorstwa.
W lutym tego roku grupa przedłożyła Komisji Europejskiej śródokresowy dokument roboczy ilustrujący główne wyzwania w zakresie komercjalizacji kluczowych technologii wspomagających w Europie. Z treścią pierwszego wewnętrznego dokumentu roboczego można się zapoznać na stronie internetowej Dyrekcji generalnej "Przedsięwzięcia”. Końcowe sprawozdanie grupy ekspertów zostanie przedłożone Komisji w lipcu. Sprawozdanie to będzie stanowiło przyczynek do zaleceń Komisji zmierzających do utworzenia jednolitych ram strategicznych na rzecz połączenia inicjatyw wspierających badania i innowacje.
Kluczowe technologie wspomagające (KET) mają podstawowe znaczenie dla naszych gospodarek, ponieważ są one rzeczywistym instrumentem ułatwiającym tworzenie w przyszłości produktów i usług a jednocześnie są podstawą naszej platformy przemysłowej, którą moglibyśmy nazwać naszą trzecią rewolucją przemysłową.
Ci, którzy wiedzą jak wykorzystać te technologie w Europie zdołają zwiększyć konkurencyjność naszych przemysłów i staną na czele przemian prowadzących do gospodarki niskoemisyjnej, efektywnej pod względem wykorzystywania zasobów i opartej na wiedzy. Niewykorzystanie KET oznacza utratę europejskiego przywództwa w sektorach, w których jesteśmy silni oraz utratę zdolności innowacyjnych w zastosowaniach o strategicznym znaczeniu dla naszej Unii.
Jednocześnie technologie te oferują wyjątkowy potencjał rynku pod względem wzrostu. Chciałbym przytoczyć kilka symbolicznych liczb. Według naszych szacunków ich wartość na rynku światowym waha się od 950 miliardów euro do 1 100 miliardów euro rocznie, a przewidywana stopa wzrostu waha się między 5 % a 46 %. Co za tym idzie, technologie wspomagające są wyjątkową szansą, na której wszystkie gospodarki uprzemysłowione będą opierać swoją konkurencyjność, instrumentem niezbędnym dla przyszłego wzrostu.
Rezygnacja z tej możliwości byłaby błędem, a Komisja zamierza wykonać swoje zadanie. Potrzebujemy wsparcia Parlamentu Europejskiego, szczególnie po wejściu w życie Traktatu z Lizbony i rozszerzeniu kompetencji przyznanych Parlamentowi Europejskiemu, i jestem przekonany - a mówię to jako były poseł do Parlamentu Europejskiego - że współpraca między Parlamentem Europejskim i Komisją doprowadzi do osiągnięcia dobrych wyników w tym sektorze, co jest niezwykle ważne dla wzrostu i konkurencyjności naszej gospodarki europejskiej.
Marian Harkin
Panie Komisarzu! Dziękuję Panu za odpowiedź i szczerze gratuluję Komisji działań na rzecz zagwarantowania, by Europa nadal prowadziła w tym, co nazwał Pan "trzecią rewolucją przemysłową”.
Grupa wysokiego szczebla zajmowała się wieloma problemami - jednym z nich była ta "dolina śmierci”, inaczej mówiąc przepaść podzielająca kreatywne pomysły od rynku - i zwróciła uwagę na fakt, że Europa niejednokrotnie traci przewagę lidera.
Grupa mówiła też o szeregu istniejących blokad, na przykład braku europejskiego patentu IP oraz potrzebie zmniejszenia rozbicia obowiązujących już ram regulacyjnych. Dlatego zatem moje pytanie brzmi, jakie działania Komisja podjęła i czy je podjęła, aby rozwiązać te problemy?
Antonio Tajani
wiceprzewodniczący Komisji - (IT) Pani Poseł Harkin! Dziękuję Pani za podkreślenie pracy, którą Komisja wykonuje, a także za wezwanie do większego zaangażowania po stronie rządzących. Obecnie oczekujemy na sformułowanie przez grupę ekspertów zaleceń dotyczących strategii politycznej po czym przystąpimy do sformułowania ostatecznej strategii Komisji
W śródokresowym dokumencie roboczym grupa ekspertów zaproponowała trójfilarową platformę zamknięcia luki w innowacjach. Każdy z tych trzech filarów jest warunkiem, który należy bezwzględnie spełnić, aby umożliwić popularyzowanie kluczowych technologii wspomagających (KET) w Unii Europejskiej.
Pierwszy filar dotyczy badań technologicznych. Europa musi opracować bardziej konkurencyjne technologie aż do etapu prototypu podlegającego opatentowaniu. Cel ten wymaga, by programy badawcze Unii były bardziej skoncentrowane na badaniach technologicznych.
Drugi filar dotyczy demonstracji produkcji. Musimy przełożyć sukces technologiczny na konkurencyjne produkty, a cel ten wymaga ponownego wyważenia unijnych programów badawczych w celu uproszczenia projektów demonstracyjnych.
Trzeci filar to konkurencyjność przemysłowa na szczeblu globalnym. Europa musi utrzymać bieżące zdolności produkcyjne albo stworzyć nowe zdolności po to, by nasze innowacyjne produkty mogły konkurować na rynku ogólnoświatowym ze względu na cenę i wymiary. Dlatego musimy poprawić warunki ramowe dla inwestorów, aby zachęcić ich do inwestowania w Unii Europejskiej. Tym samym musimy przyciągnąć inwestycje, ale jednocześnie poprawić wszystkie programy UE, które mogłyby wesprzeć ten niezwykle ważny sektor oraz spróbować pokonać przepaść między badaniami a zastosowaniami, występującą w wielu sektorach produkcyjnych w Unii Europejskiej.
To przejście od badań do zastosowań to problem dotyczący całego sektora przemysłu. Dlatego jestem za i dlatego poparliśmy politykę klastrową - a mamy ich około 2 tysiące - co pozwala na połączenie badań i przemysłu, uniwersytetów, badań i przemysłu oraz innowacji, tak aby uczynić nasz system przemysłowy bardziej konkurencyjnym.
Pani Poseł Harkin! Tak wygląda obecna sytuacja. Będziemy kontynuować nasze prace i dokładnie przeanalizujemy wszystkie sugestie przekazane nam przez Parlament Europejski oraz weźmiemy sobie do serca wszystkie zalecenia, które Wysoka Izba mi przekaże.

Przedmiot: Przyszłość sektora rybołówstwa w UE
Komisja twierdzi, że większość sektora rybołówstwa UE działa w sposób niezrównoważony. Jak Komisja ocenia przyszłość sektora rybołówstwa i zatrudnienia w nim, jeżeli nadal będą realizowane obecne strategie i praktyki i nie zostaną wprowadzone reformy służące zredukowaniu nadwyżki produkcji i zmniejszeniu odrzutów ryb? Czy Komisja podejmie działania służące promocji zrównoważonych praktyk?
Maria Damanaki
komisarz - Kiedy moje służby zaczęły przygotowywać pakiet reformy dotyczącej wspólnej polityki rybołówstwa przeprowadziły dogłębną ocenę skutków wielu możliwych opcji alternatywnych dla reformy. Jedną z tych opcji było kontynuowanie bieżącej polityki po 2013 roku. Ten stan rzeczy wykorzystano jako punkt odniesienia dla porównania wpływu innych możliwych alternatyw. Ten "scenariusz status quo” uwzględnia nowe długoterminowe plany zarządzania, rozporządzenie w sprawie kontroli oraz rozporządzenie w sprawie nielegalnych, niezgłoszonych połowów.
Wyniki scenariusza status quo są jasne: jeżeli nie zmienimy naszej polityki to do 2020 roku ogólna stabilność zasobów będzie wątpliwa.
Jeżeli chodzi o stabilność środowiskową do 2020 roku tylko 6 % zasobów osiągnęłaby maksymalną wydajność stabilną. Należy to porównać z naszym zobowiązaniem do osiągnięcia maksymalnej zrównoważonej wydajności do 2015 roku. Dlatego jeżeli będziemy kontynuować scenariusz status quo, nie ma możliwości żebyśmy wypełnili nasze zobowiązanie do osiągnięcia do 2015 roku maksymalne zrównoważonej wydajności.
Jeżeli chodzi o wydajność gospodarczą naszych flot połowowych w ramach scenariusza status quo tylko niektóre kwoty będą istotne gospodarczo. Cały sektor połowów osiągnie zyski zbliżone do zera albo nawet gorsze.
Tak samo wyglądają perspektywy dotyczące stabilności socjalnej. Zatrudnienie w sektorze połowów będzie dalej spadać w tym samym tempie jak teraz, płace pozostaną niskie, co sprawi, że zawód rybaka będzie dla młodego pokolenia coraz mniej atrakcyjny.
Zatem obecny stan rzeczy tak naprawdę nie jest dla Komisji alternatywą. Potrzebujemy reformy i pracujemy nad nią.
Chris Davies
Pani komisarz nakreśliła niezwykle zasmucające perspektywy mówiąc, że jeżeli będziemy kontynuować dotychczasową politykę mamy niewielkie szanse, w wielu przypadkach floty połowowe staną się gospodarczo nieistotne, a szanse na zatrudnienie rybaków zmaleją.
Jednak, czy nie jest tak, że załamanie jest lepsze niż alternatywa? Tak naprawdę nie wiemy. Nie dysponujemy wiedzą naukową dotyczącą 50 % naszych połowów. Wiemy, że w wielu przypadkach po dziesięcioleciach przeławiania zasoby rybne są ograniczone. Prawda jest taka, że sytuacja jest niezwykle delikatna. Jesteśmy bardzo zagrożeni. Pani Komisarz! Nie można wykluczyć możliwości, że jeżeli będziemy kontynuować aktualną politykę wiele z tych połowów zaniknie.
Barbara Matera
(IT) Podzielam obawy moich koleżanek i kolegów dotyczące sektora rybołówstwa w regionie Morza Śródziemnego i podzielam też obawy dotyczące ochrony ekosystemów morskich. Jednak uwzględniając trudności społeczno-gospodarcze dotykające branży morskich, a zwłaszcza społeczności morskich uwięzionych w pułapce surowych rozporządzeń europejskich pytam, czy Komisja zamierza poszukać wyważonych i natychmiastowych rozwiązań zmierzających do ochrony zarówno ekosystemów, jak i wielu obywateli Europy pracujących w tym sektorze.
Seán Kelly
Pani komisarz roztacza dość przygnębiającą wizję. Jednym z problemów poruszonych w pytaniu pana posła Daviesa jest ogólny problem odrzutów. Niedawno spotkałem rybaka, który powiedział mi, że odkrył czy wynalazł sieć, która mogłaby zakończyć problem odrzutów podczas połowów tuńczyka. Czy Pani Komisarz zamierza przyjrzeć się tej sprawie? Czy uważa Pani, że można wdrożyć technologię, która zakończy problem odrzutów albo przynajmniej je ograniczy?
Maria Damanaki
komisarz - Jeżeli będziemy kontynuować dotychczasową politykę status quo to tak, będziemy musieli stawić czoła możliwości wyczerpania się wielu zasobów i nie ma co do tego żadnych wątpliwości.
Mogę się tylko zgodzić, że nasza sytuacja jest niezwykle delikatna. Jeżeli będziemy musieli stawić czoła trudnej sytuacji to jej konsekwencje będą niezwykle niekorzystne. Dlatego potrzebujemy reformy i dlatego zamierzamy przeanalizować najlepszą drogę do osiągnięcia równowagi między stabilnością zasobów a społeczno-gospodarczym wpływem reformy.
Chcę jednak jasno powiedzieć: to nieprawda, że troskę o środowisko przedkładamy nad troskę o rybaków. Troszczymy się o naszych rybaków i następne pokolenia. Dlatego potrzebujemy reformy, bo szczerze mówiąc, jeżeli nie będzie zasobów rybnych nie będzie przyszłości dla rybaków z regionu Morza Śródziemnego i wszystkich innych wód europejskich. Aby mieć pewność, że nasz przemysł rybny ma przyszłość musimy wdrożyć reformę. Zamierzamy przedłożyć kilka dobrych wniosków i zamierzamy zabezpieczyć egzystencję naszych rybaków. To chcemy zrobić.
Inny poseł odniósł się do selektywności narzędzi połowowych. Nasze służby bardzo chętnie przeanalizują każde nowe narzędzie oraz każdą nowość dotyczącą selektywności. Chciałabym też powiedzieć, że w ramach naszego nowego systemu finansowania zamierzamy hojnie przydzielać środki finansowe pomimo kryzysu, aby mieć pewność, że wprowadzone zostaną udoskonalenia w zakresie selektywności. Bardzo mnie cieszą wszystkie inicjatywy podejmowane przez branżę - przez naszych rybaków - na rzecz udoskonaleń w dziedzinie selektywności narzędzi połowowych.
Ogólnie chcę powtórzyć, że status quo nie jest alternatywą. Nie jest alternatywą dla zrównoważenia zasobów, dla egzystencji naszych rybaków ani dla przyszłości naszych społeczności przybrzeżnych. Dlatego potrzebujemy reformy.
Przedmiot: Proponowany zakaz odcinania płetw rekinom
Wobec niedawnego poparcia przez posłów do Parlamentu Europejskiego zakazu odcinania płetw rekinom oraz biorąc pod uwagę fakt, że Kongres Stanów Zjednoczonych wprowadził przepisy prawne zakazujące tej praktyki oraz że inni prawodawcy zdecydowanie opowiadają się za wprowadzeniem tego rodzaju przepisów, co proponuje Komisja w kwestii nadania biegu legislacyjnego troskom wyrażonym przez posłów do PE?
Maria Damanaki
komisarz - Chciałabym podziękować panu posłowi za to pytanie, ponieważ daje mi ono możliwość poinformowania tego Parlamentu o odcinaniu płetw rekinom.
Odcinanie płetw na statkach poławiających wszędzie na świecie oraz na wszystkich statkach poławiających na wodach UE jest zakazane od 2003 roku na mocy rozporządzenia Rady. Ogólnie obowiązuje zakaz odcinania płetw rekinom. Ale bieżące rozporządzenie dopuszcza w pewnych warunkach - i w tym tkwi problem - przetwarzanie na pokładzie statku obejmujące odcinanie płetw na pokładzie, jednocześnie zobowiązując do pozostawienia na statku wszystkich tuszy rekinów. Dlatego w ostatnich latach borykamy się z problemem odcinania płetw rekinom.
W lutym 2009 roku przedstawiliśmy plan działania i od tamtej chwili podjęliśmy szereg środków. Prowadzimy też aktywną współpracę z organizacjami regionalnymi na rzecz wprowadzenia skutecznych reżimów dla najbardziej narażonych gatunków rekina oraz zagwarantowania ich zrównoważonego odławiania. A zatem problem, z którym walczymy w kontekście rozwiązania tej sytuacji polega na konieczności przeprowadzenia konsultacji społecznych i już od kilku miesięcy prowadzimy konsultacje publiczne. W dokumencie z konsultacji omówiono trzy główne alternatywy dyskutowane obecnie przez ogólnoświatowych ekspertów w celu usprawnienia kontroli i zagwarantowania pełnej zgodności. Wiele zainteresowanych stron, w tym przemysł rybny, naukowcy, menedżerowie i organizacje pozarządowe, a także opinia publiczna przekazało nam swoje uwagi.
Chciałabym Państwa zapewnić, że problem ochrony rekinów traktuję niezwykle poważnie. Dlatego zwróciłam się do moich służb o dokładne przeanalizowanie wszystkich otrzymanych uwag. Następnie przygotujemy ocenę skutków, która jak państwu wiadomo jest konieczna dla wprowadzenia zmian w rozporządzeniu. Mam zamiar jak najszybciej przyjąć wniosek prawodawczy. Chciałabym poinformować, że aby nie tracić więcej czasu sprawę tę uznałam za priorytetową.
Chcę też powiedzieć, że Komisja podjęła szereg działań, aby zagwarantować zrównoważone gospodarowanie oraz ogólną ochronę rekinów wykraczającą poza odcinanie płetw. Przedstawiliśmy plan działania i od tego czasu podjęliśmy szereg działań. Zakazaliśmy poławiania na wodach UE żarłacza śledziowego, rekina olbrzymiego i rekina białego. Aby ochronić rekiny głębinowe zakazaliśmy stosowania sieci skrzelowej poniżej 200 metrów. W ubiegłym roku - i chcę to podkreślić - zaproponowaliśmy wprowadzenie zrównoważonego i popartego dowodami naukowymi kontyngentu na różne gatunki rekina. Negocjowanie tego w Radzie to był niezwykle trudny czas. Nie było to łatwe zadanie, ale w końcu nam się udało i mamy wyważony wniosek na ten rok i mam nadzieję, że także na następny.
Jim Higgins
Pani Przewodnicząca! Odcinanie płetw rekinom to barbarzyństwo! To nieludzkie i okrutne. Wyrzucone z powrotem do morza umierają. To praktyka, której należy zakazać. Komisja odnosi się do rozporządzenia z 2003 roku, najwyraźniej ono nie działa.
Rozumiem, że to bardzo trudne. Jaką strategię zamierzacie przyjąć? Musimy wprowadzić rozporządzenie całkowicie zakazujące tej praktyki. Mówimy tu o zmieceniu z powierzchni ziemi - całkowitym wyginięciu - konkretnych gatunków. Liczby mówią same za siebie. Obecnie szacuje się na przykład, że w 2009 roku na światowy rynek trafiły płetwy odcięte 26-73 milionów rekinów. To rzeczywiście bardzo lukratywny biznes. Musimy całkowicie zakazać tej praktyki. To barbarzyństwo, nie można go tolerować i musimy go zakończyć raz na zawsze. Powinniśmy przewodzić w tym względzie.
Brian Crowley
W 2003 roku zakazano odcinania płetw rekinom. Przez analogię mamy teraz do czynienia z sytuacją dotyczącą makreli w Unii Europejskiej, gdzie na szczeblu europejskim oraz na szczeblu Europejskiego Obszaru Gospodarczego obowiązuje porozumienie w sprawie ograniczenia połowów makreli. Mimo to widzimy, że zarówno Islandia, jak i Wyspy Owcze co roku odławiają 150 tysięcy ton, a to ma bezpośredni wpływ na funkcjonowanie europejskich flot połowowych. Zatem jakie działania można w tej sprawie podjąć? Przede wszystkim, czy na te dwa regiony można nałożyć sankcje?
Chris Davies
Widząc lwy znikające z Afryki i rekiny znikające z naszych mórz podziwiam panią komisarz za to, co próbuje zrobić, ale wiele zależy od rynku. Ogromne zapotrzebowanie na płetwy rekina wywodziło się z Azji, można na nich zarobić dużo pieniędzy.
Jedynym sposobem na zagwarantowanie, że możemy właściwie uregulować zaistniałą sytuację i poradzić sobie z nią jest zapewnienie, by przy wyładunku płetwy były przytwierdzone do tuszy rekina. Tylko tak możemy utrzymać kontrolę. Mam nadzieję, że pani komisarz będzie o tym pamiętać przygotowując wnioski.
Maria Damanaki
komisarz - Zgadzam się z Państwem, że pomimo zakazu obecna sytuacja nie może nas cieszyć. Zgadzam się z Państwem, wiemy jak wygląda sytuacja i jak to funkcjonuje. Istnienie niezwykle dochodowego przemysłu jest bezdyskusyjne. Ale musimy podejmować działania zgodne z naszymi ramami prawnymi, więc proszę mi pozwolić wyjaśnić.
Problem istnieje, bo branża może teraz wyładowywać płetwy i tusze rekina w innych portach. Mogą wyładować płetwy - które jak możemy sobie wyobrazić są cenniejsze ze względu na zapotrzebowanie na nie głównie w Azji - w jednym porcie, a tusze rekinów w innym, co bardzo utrudnia kontrolę. Dlatego to wszystko ma miejsce. Pamiętamy o tym. Procedurę konsultacji uruchomiliśmy dlatego, że chcielibyśmy rozwiązać tę niezwykle trudną sytuację.
A zatem mogę Państwu powiedzieć, że zamierzamy przygotować ambitny wniosek i mam nadzieję, że do końca roku będziemy mieć nowy instrument prawny dotyczący płetw rekinów, które przyniesie pewne konkretne wyniki. Raz na zawsze uregulujemy tę sytuację.
Jeżeli chodzi o analogię do sytuacji makreli to mogę powiedzieć, że Unia Europejska zrobiła co mogła. Chciałabym powiedzieć, że państwa członkowskie w przedmiotowym regionie były bardzo pomocne, a nasi rybacy i nasz przemysł musiały wiele poświęcić, aby zagwarantować stabilność zasobów.
Dlatego zmartwiło nas, że Islandia i Wyspy Owcze przyjęły jednostronne podejście oraz samowolnie zwiększyły swoje kontyngenty. Nie możemy tego tolerować. Dlatego nad tym pracujemy - moje służby współpracują z Radą Ministrów i służbami komisarza ds. handlu pana de Guchta - i zamierzamy przedłożyć wniosek prawodawczy dotyczący legalnej broni, której można użyć w takich przypadkach. Mamy teraz pewną broń, ale broń prawna, którą dziś dysponujemy dotyczy tylko świeżych ryb, w tym makreli, a nie wyrobów z makreli, a zwłaszcza oleju z ryb i mączki rybnej, które są podstawowymi produktami eksportowymi Islandii i Wysp Owczych. Musimy wykazać się skutecznością w tej sprawie. Komisja zamierza zrobić co w jej mocy, aby zagwarantować, by w następnym sezonie połowowym stabilność zasobów była zabezpieczona.
Przedmiot: Nowa strategia morska dla Morza Śródziemnego
Potrzeba opracowania strategii morskiej dla Morza Śródziemnego wynika z 25-punktowego programu na rzecz kompleksowego działania w basenie Morza Śródziemnego w związku z nowymi wyzwaniami po ostatnich wydarzeniach w śródziemnomorskich krajach arabskich. UE opracowała przepisy i strategię wspierania zrównoważonego wykorzystania mórz, utrzymania ekosystemów morskich i ochrony podstawowych zasobów wykorzystywanych w działalności społeczno-gospodarczej związanej z morzem.
Czy w nowej polityce europejsko-śródziemnomorskiej zostaną zapisane również nowe cele polityki morskiej?
Jak rozwijają się śródziemnomorskie inicjatywy UE w kwestiach związanych z morzem, np. w kwestii usuwania zanieczyszczeń na Morzu Śródziemnym?
Jakie narzędzia przewidziano, by ułatwić dostosowanie basenu Morza Śródziemnego do zmian klimatu oraz zapobiegać poważnym zagrożeniom wynikającym z powodzi, erozji wybrzeży i dalszego niszczenia gleb?
W jaki sposób w strategii morskiej zapisano plany przesyłu energii w basenie Morza Śródziemnego?
Jakie środki i jaką współpracę z partnerami z basenu Morza Śródziemnego przewiduje się, by chronić żeglugę morską oraz przeciwdziałać nielegalnej imigracji drogą morską?
Maria Damanaki
komisarz - Dziękuję pani poseł Kratsa-Tsagaropoulou za jej pytanie, ponieważ dzięki niemu mogę odnieść się do tej niezwykle trudnej sytuacji w regionie Morza Śródziemnego.
Chciałabym poinformować Parlament, że Komisja przyjęła niedawno komunikat pt. "Partnerstwa na rzecz demokracji i wspólnego dobrobytu z południowym regionem Morza Śródziemnego”, który zawiera szereg wniosków zmierzających do pokonania wyzwań, z którymi po ostatnich zmianach region ten się teraz boryka. Jak Państwu wiadomo, jest to sytuacja nadzwyczajna, niezwykle delikatna i niepokojąca.
Komisja jest bardzo zadowolona z ogólnego poparcia dla tej inicjatywy. Komunikat został bardzo pozytywnie przyjęty przez wszystkie państwa członkowskie i mam nadzieję, że także przez Parlament.
Chciałabym objaśnić kilka działań, które podjęliśmy do chwili obecnej dążąc do sformułowania nowej strategii morskiej dla regionu Morza Śródziemnego. Po pierwsze, jeżeli chodzi o zintegrowaną politykę morską powołaliśmy już grupę roboczą ds. tej polityki, w skład której wchodzą wszystkie państwa regionu Morza Śródziemnego oraz konwenty regionalne. Zamierzamy potraktować ją jako wielozadaniowe forum dla wszystkich działań morskich, współpracy i finansowania w regionie. Częścią tej inicjatywy jest też pierwszy projekt techniczny uruchomiony w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa, a dotyczący zintegrowanej polityki morskiej dla regionu Morza Śródziemnego.
Chciałabym również poinformować Parlament o inicjatywie, którą niedawno podjęłam przy okazji uruchamiania projektu współpracy w regionie Morza Śródziemnego z Międzynarodową Organizacją Morską i Europejskim Bankiem Inwestycyjnym. Liczę na tę inicjatywę i mam nadzieję, że będzie ona owocna. Określimy działania celowe dotyczące wzrostu w gospodarce morskiej, zatrudnienia i szkolenia, co jest niezwykle ważne dla regionu Morza Śródziemnego. Zamierzamy przewidzieć działania dotyczące zintegrowanego nadzoru morskiego, zapewnimy też zaangażowanie sektora prywatnego, ponieważ uważamy, że jest to bezwzględnie konieczne w odniesieniu do problemów morskich.
Równolegle Komisja zamierza poprzeć organizację forum straży przybrzeżnej całego regionu Morza Śródziemnego. Przyspieszymy również wysiłki podejmowane w dziedzinie kontroli połowów poprzez szkolenie, warsztaty oraz wspólną kontrolę we współpracy z Organizacją Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO).
Jeżeli chodzi o ochronę środowiska i zmianę klimatu, to na szczeblu UE Komisja współpracuje obecnie z państwami członkowskimi na rzecz osiągnięcia do 2020 roku dobrego stanu środowiska na jej wodach morskich. Na szczeblu regionalnym UE i państwa członkowskie współpracują w ramach konwencji z Barcelony z krajami partnerskimi regionu Morza Śródziemnego na rzecz zapobiegania zanieczyszczeniom oraz poprawy reagowania na nie we wszystkich regionalnych akwenach morskich okalających granice Unii.
Jeżeli chodzi o problemy związane z migracją oraz ostatnimi zmianami w regionie to Komisja jest zaangażowana w udzielanie pomocy i wsparcia państwom członkowskim UE borykającym się z nieoczekiwanymi napięciami migracyjnymi i jest gotowa uruchomić pomoc finansową. Pracujemy teraz nad ustaleniem pakietów finansowej pomocy doraźnej w ramach Funduszu Granic Zewnętrznych, a być może także Europejskiego Fundusz Powrotów Imigrantów i Europejskiego Funduszu na Rzecz Uchodźców, na dodatek do finansowania przewidzianego już na rok 2011.
Jeżeli chodzi o kontrolę granic zewnętrznych Komisja jest w stałym kontakcie z Fronteksem, który wraz z Europolem uruchomił wspólne działanie Hermes 2011 na rzecz kontroli granic zewnętrznych UE w regionie. We współpracy z Europolem Frontex rozpoczął też przygotowywanie kierunkowej oceny ryzyka prawdopodobnego wykorzystania niepewnej sytuacji politycznej przez sieci przestępcze i terrorystyczne, a także monitorowanie napływów nielegalnych migrantów.
Rodi Kratsa-Tsagaropoulou
(EL) Pani Komisarz! Dziękuję za nawiązanie do planów Komisji i nowych wytycznych oraz za osobiste zaangażowanie w przygotowanie do nowej sytuacji w regionie Morza Śródziemnego.
Chciałabym zadać konkretne pytanie: jak ocenia Pani już realizowane plany na rzecz usunięcia zanieczyszczeń z Morza Śródziemnego oraz transferu energii, jak mają się one do polityki morskiej i jak Pani myśli, jaką wartość dodaną mają wspomniane przez Panią plany i programy dotyczące nowej polityki?
Giovanni La Via
(IT) Pani Komisarz! W kontekście nowej polityki rybołówstwa w regionie Morza Śródziemnego oraz uwzględniając kontekst, o którym Pani wspomniała w odniesieniu do sytuacji w państwach południowego wybrzeża Morza Śródziemnego dotkniętych kryzysem, czy sądzi Pani, że współpraca transgraniczna w ramach polityki spójności może skutecznie pomóc stawić czoła temu wyzwaniu i uzgodnić rozwiązania wynikające z polityki transgranicznej i polityki rybołówstwa, co pozwoliłoby nam na odbudowanie zasobów na Morzu Śródziemnym i ułatwiłyby odnowę w sektorze gospodarki?
Ivo Vajgl   -
(SL) Pani Przewodnicząca! Chciałbym zapytać panią komisarz o sprawę dotyczącą wielu państw europejskich, które próbują zrzucić swoje problemy, problemy z rybołówstwem na państwo, które z formalnego i prawnego punktu widzenia nie istnieje, myślę tu o Saharze Zachodniej.
Komisja rozszerzyła, a raczej uzyskała mandat do negocjowania porozumienia w sprawie połowów z Marokiem. Czy byłaby Pani tak uprzejma i wyjaśniła, jakie mamy gwarancje, że zasoby, które otrzymamy w ramach tego porozumienia zostaną wykorzystane z korzyścią dla obywateli Sahary Zachodniej, a nie tylko dla zaspokojenia potrzeb europejskich rybaków.
Maria Damanaki
komisarz - Zgadzam się z panią poseł Grässle, że rzeczywiście istnieje duże prawdopodobieństwo poważnego zanieczyszczenia ze względu na transfer energii w regionie Morza Śródziemnego. Takie ryzyko istnieje, bo Morze Śródziemne jest dość zamkniętym akwenem i nie jest w stanie poradzić sobie z obciążeniem wywołanym prawdopodobnym zanieczyszczeniem.
A więc teraz zamierzamy zintensyfikować i rozszerzyć naszą współpracę, współpracę Komisji z państwami członkowskimi. Chciałabym też poinformować panią poseł Grässle, że za tydzień komisarz Potočnik i ja wyjeżdżamy do Grecji, gdzie zamierzamy zorganizować spotkanie dotyczące zanieczyszczenia Morza Śródziemnego. Chciałabym poinformować panią poseł, że państwa regionu Morza Śródziemnego także mogłyby lepiej zapobiegać i wykrywać zanieczyszczenia morza przez statki przystępując na przykład do należących do satelitarnego systemu monitorowania EMSA sieci bezpiecznego i czystego morza. Wprowadziliśmy te systemy i zamierzamy zachęcić nasze państwa członkowskie z regionu Morza Śródziemnego do przystąpienia do nich w celu wykrywania potencjalnych zanieczyszczeń morza przez statki.
Chcę powiedzieć, że aby osiągnąć ten cel zamierzamy, poprzez dyskusje i współpracę, zaktywizować nie tylko państwa członkowskie, ale także naszych sąsiadów.
Jeżeli chodzi o współpracę regionalną, tak, zamierzamy podjąć pewne inicjatywy w tej sprawie, a dysponujemy wieloma inicjatywami w ramach Generalnej Komisji Rybołówstwa Morza Śródziemnego (GFCM), pracujemy też nad sformułowaniem nowej strategii, strategii morskiej dla regionu Morza Adriatyckiego i Jońskiego.
Obecnie współpracujemy z państwami członkowskimi w regionie Morza Adriatyckiego i Jońskiego: Włochami, Słowenią i Grecją, jak również z innymi krajami sąsiednimi: Chorwacją, Czarnogórą i Albanią. Próbujemy sformułować wspólną strategię morską dla tego regionu. Chciałabym podkreślić, że - jak pani poseł wspomniała - będzie to realna szansa dla funduszy spójności.
Na koniec krótka uwaga na temat Sahary Zachodniej: tak, mieliśmy wiele obaw dotyczących prawa faktycznych beneficjentów do korzystania z pieniędzy przekazanych Maroku w ramach porozumienia w sprawie rybołówstwa. Dlatego zwróciliśmy się do marokańskiego rządu o przekazanie nam danych dotyczących nie tylko wykonania porozumienia w ogóle, ale także regionalnego podejścia do tego porozumienia oraz jego realizacji w poszczególnych regionach Maroka. Zamierzamy odnowić protokół dotyczący jednorocznego terminu przejściowego, aby zorientować się, czy jego wykonanie jest możliwe, czy też nie. Dlatego zmierzamy w tym kierunku niezwykle ostrożnie.
Przedmiot: Kształcenie badaczy i ocena uniwersytetów w sztandarowej inicjatywie na rzecz innowacyjności
W sztandarowej inicjatywie "Europa 2020 - unia innowacji” (rozdział 2), opublikowanej niedawno przez Komisję, czytamy m.in., że państwa członkowskie mają obowiązek ogłoszenia strategii kształcenia liczby badaczy wystarczającej do zrealizowania celów krajowych programów strategicznych, oraz że Komisja zamierza wesprzeć w tym samym roku międzynarodowy wieloaspektowy system oceny wyników europejskich instytucji szkolnictwa wyższego.
Zwracam się do Komisji z następującymi pytaniami: Jak zapewni, że cel polegający na przeznaczaniu na badania 3% PKB do 2020 r. zostanie zrealizowany całościowo i że nie dojdzie do nierówności w poziomie inwestycji między państwami członkowskimi? Czy Komisja uważa, że kryzys finansowy w państwach należących do strefy euro może zagrozić realizacji przewidzianych celów?
Jakie będą kryteria oceny instytucji szkolnictwa wyższego w Europie, by wskazać te spośród nich, które osiągają najlepsze wyniki w dziedzinie badań?
Máire Geoghegan-Quinn
komisarz - Jeżeli chodzi o cel przeznaczenia na badania 3 % PKB, to pilne zapotrzebowanie na innowacje w Europie wymaga wsparcia inteligentnego wzrostu i zaangażowania w rozwiązywanie wyzwań społecznych. Tabela wyników Unii innowacji pokazuje, że UE ustępuje pola Stanom Zjednoczonym i Japonii, a przepaść między Brazylią i Chinami a UE zmniejsza się. Cel przeznaczenia na badania 3 % PKB ma ogromne znaczenie dla osiągnięcia tego celu. Rada Europejska wezwała państwa członkowskie do ustalenia ambitnych i realistycznych celów krajowych uwzględniających pierwotny poziom inwestycji w badania i rozwój oraz kluczowe, strukturalne właściwości ich gospodarek.
W ubiegłym roku państwa członkowskie i Komisja zaangażowały się w dialog dwustronny. Obecnie niemal wszystkie państwa członkowskie mają ustalone krajowe cele w zakresie badań i rozwoju, które zostaną sfinalizowane w programach reform krajowych do końca kwietnia 2011 roku.
W dniu 12 stycznia bieżącego roku Komisja przyjęła komunikat w sprawie rocznej wizji wzrostu gospodarczego. Zawiera on wykaz celów krajowych w zakresie badań i rozwoju, które są zarówno ambitne, jak i realistyczne i wyznaczają początek nowego cyklu koordynacji w tej dziedzinie. Ocena krajowych strategii politycznych w zakresie badań, innowacji i osiągnięć zostanie przeprowadzona celem ustalenia najważniejszych wąskich gardeł hamujących wzrost i odbudowę w okresie po kryzysie, gdy nadal występują ograniczenia finansowe.
Jeżeli mamy osiągnąć cel przeznaczenia na badania 3 % PKB oraz jeśli Europa ma być bardziej innowacyjna, to znakomita baza badawcza ma zasadnicze znaczenie. Jeżeli mamy osiągnąć cel przeznaczenia na badania 3 % PKB do 2020 roku to Europa będzie potrzebowała przynajmniej jeszcze miliona miejsc pracy w dziedzinie badań. Liczba potrzebnych badaczy jest znacznie wyższa, ponieważ wielu badaczy odejdzie w tym czasie na emeryturę. Doskonałość badawcza uniwersytetów i oczywiście także przemysłu przyniesie korzyść dużej części społeczeństwa. Postęp dotyczy wysokiej jakości placówek szkolnictwa wyższego.
Tabela wyników Unii innowacji opiera się na uznanych na arenie międzynarodowej wskaźnikach stanowiących punkt odniesienia dla wydajności Europy na tle naszych konkurentów. Trzy z tych wskaźników to: liczba nowych absolwentów studiów doktoranckich na tysiąc osób w wieku od 25 do 34 lat, liczba międzynarodowych naukowych wydawnictw wspólnych na 1 milion ludności i najważniejsze wydawnictwa naukowe stanowiące 10 % najczęściej cytowanych publikacji na świecie jako odsetek wszystkich wydawnictw naukowych opublikowanych w danych państwie w kategoriach ilościowych i jakościowych.
Stany Zjednoczone zwiększyły swoją wiodącą rolę w zakresie międzynarodowych publikacji i obecnie jest ona o 37 % wyższa od poziomu na szczeblu UE. W oczekiwaniu na opublikowanie w czerwcu wyników studium wykonalności Komisja poprze niezależny wielowymiarowy ranking międzynarodowy, stanowiący punkt odniesienia dla wyników placówek szkolnictwa wyższego. Studium to będzie obejmowało wyniki nie tylko z dziedziny badań, ale także innych ważnych dziedzin, na przykład innowacji, edukacji, zaangażowania regionalnego i internacjonalizacji. Wielowymiarowy charakter tego podejścia pozwoli studentom, decydentom i samym uniwersytetom wybrać wymiary oraz leżące u ich podstaw wskaźniki zainteresowania oraz przygotować zindywidualizowany ranking dostosowany do ich potrzeb. Zainteresowane strony aktywnie angażują we wszystkie etapy tego projektu studium wykonalności.
Georgios Papanikolaou
(EL) Pani Komisarz! Dziękuję Pani bardzo za odpowiedź. Chciałbym jednak przypomnieć, że jakieś osiem lat temu, w 2003 roku, kiedy planowaliśmy strategię lizbońską mówiliśmy mniej więcej to samo: że aby dojść do bardziej konkurencyjnej gospodarki powinniśmy polegać na innowacjach i badaniach.
Jest Pani komisarzem od ponad roku więc uważam, że posiada Pani wystarczające doświadczenie by wyjaśnić nam: co sprawia, że uważa Pani, że tym razem, z nową strategią 2020 nam się powiedzie i że wyniki te nie będą zbliżone do wyników poprzedniej strategii, która okazała się kompletną porażką?
Seán Kelly
Jeżeli chodzi o placówki szkolnictwa wyższego to chcę zapytać panią komisarz, czy jest zadowolona z tego, że instytucje europejskie wyrażają wolę i posiadają zdolności do wzięcia udziału w tej grze, poprawy wyników w rankingu ogólnoświatowym oraz są zdolne do nawiązania współpracy w celu uniknięcia powielania badań?
Máire Geoghegan-Quinn
komisarz - Jaka jest różnica między tym, co zostało obiecane i do czego zobowiązaliśmy się w Lizbonie a sytuacją bieżącą? Według mnie najważniejsza różnica polega na tym, że teraz innowacje i badania leżą u podstaw polityki europejskiej. Podjęliśmy zobowiązanie, podjęła je nie tylko Komisja, państwa członkowskie i Parlament, ale także Rada Europejska. Wprowadziliśmy ścisłe monitorowanie, które będzie wykonywane z należytą starannością. Podjęliśmy 34 zobowiązania w zakresie "Unii innowacji” - odpowiada za nie wiele moich koleżanek i kolegów - i systematycznie monitorujemy postępy, zmiany oraz osiągnięcia, a także to, co udało się wypracować, a jeżeli się nie udało, to dlaczego. Każdego roku mamy nadzieję na ustanowienie "konwentu na rzecz innowacji”, w którym wspólnie uczestniczyć będą zainteresowane strony i który pozwoli nam na dokonanie przeglądu postępów w porównaniu do roku poprzedniego.
A zatem dysponujemy ścisłym monitorowaniem, o które jak myślę się potknęliśmy - albo nie zdołaliśmy osiągnąć w tym zakresie tego, co założono - w Lizbonie. Dysponujemy też roczną wizją wzrostu gospodarczego, a teraz także programami reformy krajowej, w których państwa członkowskie bardzo jasno określą swoje cele i sposoby ich osiągnięcia. Uważam, że ten krok naprzód był nam potrzebny.
Jeżeli chodzi o modernizację uniwersytetów, to jest to poważny problem, dotyczący moim zdaniem wszystkich państw członkowskich UE. Nie wystarczy mieć w kilku państwach członkowskich jeden czy dwa uniwersytety plasujące się w pierwszej trójce. Musimy zmodernizować nasz system uniwersytecki na wszystkich szczeblach w UE, musimy też unikać wspomnianego już powielania, kiedy to każdy uniwersytet mógł być przez cały czas przekonany, że posiada zdolności do ustanowienia ośrodka doskonałości na każdym wydziale. Nie jest to ani możliwe, ani ekonomicznie uzasadnione i wiąże się ze znacznym rozbiciem oraz powielaniem, którego właśnie próbujemy uniknąć.
Pamiętajmy jednak, że Komisja nie posiada kompetencji w tym obszarze. Zatem to, co możemy zrobić - i do czego tak wytrwale dąży komisarz Vassiliou - to wytłumaczenie państwom członkowskim, że nie możemy kontynuować strategii politycznych z przeszłości. Musimy się zmienić, musimy podjąć decyzję, które obszary - lub uniwersytety - uczynimy ośrodkami doskonałości i musimy wprowadzić program faktycznej modernizacji uniwersytetów obowiązujący na całym terytorium Unii.
Przedmiot: Niedostateczne kontrole i wysoka liczba nieprawidłowości w pracach siódmego ramowego programu badań
Odpowiedź Komisji na pytanie http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=WQ&reference=E-2010-8013&language=PL" rodzi poważne zaniepokojenie co do skuteczności kontroli w siódmym ramowym programie badań. Do dnia 31 sierpnia 2010 r. właściwe służby przeprowadziły zaledwie 118 kontroli u 193 uczestników, co stanowi 0,42 % łącznej liczby uczestników siódmego ramowego programu badań. Analogiczna liczba w szóstym ramowym programie badań wyniosła 5,7 %. Wyniki kontroli są niepokojące, jeśli wziąć pod uwagę, że ponad 4 % budżetu na badania wydano niewłaściwie. Jeśli tendencja ta się potwierdzi, to nie jest wykluczone, że w całym siódmym ramowym programie badań niezbędne będą korekty finansowe na łączną kwotę 2 miliardy euro.
Zwracam się do Komisji z następującymi pytaniami: Jaka jest aktualna liczba i wyniki przeprowadzonych kontroli prac siódmego ramowego programu badań? Jakie są przyczyny wysokiego poziomu nieprawidłowości? Czy Komisja uważa wyniki za zadowalające, a starania o uproszczenie zasad realizacji siódmego ramowego programu badań - za wystarczające? Jakie działania podejmie niezwłocznie, by zająć się opisanym problemem?
Máire Geoghegan-Quinn
komisarz - Spróbuję zwracać większą uwagę na tłumaczy.
Warunkiem wstępnym dla przeprowadzenia kontroli ex-post jest przedstawienie wystarczającej liczby uzasadnionych wniosków o zwrot kosztów złożonych przez beneficjentów. Jeżeli chodzi o siódmy program ramowy na rzecz badań i rozwoju technologicznego, "FP 7 2007-2013”, to pierwszy okres sprawozdawczy przypada w terminie 18 miesięcy od rozpoczęcia projektu.
W rezultacie liczba wniosków o zwrot kosztów przedłożonych do kontroli osiągnęła masę krytyczną dopiero w 2010 roku. Ponadto, strategia kontrolna Komisji dotycząca badań ma na celu zapewnienie należytej pewności co do zgodności z prawem i zasadności wydatków na badania w perspektywie wieloletniej w całym okresie obowiązywania programu ramowego. Na dzień 31 grudnia ubiegłego roku Komisja zakończyła 345 kontroli FP 7 dotyczących 432 uczestników projektów FP 7. W tym samym okresie w wyniku skontrolowania wpłat do FP 7 w kwocie 88.633.047 milionów euro z powodu błędów zaproponowano skorygowanie kwoty 4.482 milionów euro.
Programy ramowe w dziedzinie badań realizuje się głównie poprzez wspólne granty oparte na zwrocie kwalifikowalnych kosztów rzeczywistych. Główne ryzyko polega na tym, że beneficjenci ujmują w swoich zestawieniach kosztów także koszty niekwalifikowalne. Ryzyko potęguje sprzeczność między kryteriami kwalifikowalności a zwyczajowymi praktykami księgowania kosztów przez niektórych beneficjentów, zwłaszcza obowiązującym beneficjentów wymogiem włączania do projektów kosztów zatrudnienia i kosztów pośrednich przy jednoczesnym odliczaniu poszczególnych elementów składowych uznanych za niekwalifikujące się do unijnego współfinansowania.
W tym świetle w kwietniu 2010 roku Komisja wydała komunikat omawiający możliwości dotyczące upraszczania reguł i procedur finansowania badań. Uproszczenie i wyjaśnienie reguł i procedur może ograniczyć margines błędu i zwiększyć pewność co do stosowności wydatków oraz ułatwić udział badaczy w programach ramowych i osiągnięcie celów polityki UE w dziedzinie badań.
Po osiągnięciu ogólnego porozumienia w sprawie liczby kwestii, które nadal można byłoby wdrożyć w ramach aktualnych ogólnych ram prawnych, w dniu 24 stycznia tego roku Komisja przeprowadziła działania upraszczające, obejmujące konkretne środki w sprawie projektów FP 7 wywołujące skutek natychmiastowy i wsteczny.
Ioannis A. Tsoukalas
(EL) Pani Przewodnicząca! Chciałbym podziękować pani komisarz za szczegółową odpowiedź, chcę jednak zaznaczyć, że w przypadku próby na poziomie 0,4 % margines błędu wzrasta do 4 % lub 2 milionów euro na 50 miliardów. Mam nadzieję, że wzór nie ma charakteru linearnego i że jeśli przeprowadzono 4 % kontroli to nie mamy do czynienia z 40 % marginesem błędu. Rozumiem też, że bardzo trudne jest dla nas zwracanie się do Komisji z jednej strony o uproszczenie procedur zarządzania w ramach FP 7 i o wprowadzenie przepisów upraszczających FP 8, a jednocześnie domaganie się bardziej szczegółowych kontroli. Mogłoby się wydawać, że jest w tym pewna sprzeczność, ale nie sądzę, żeby tak było. Uważam, że jedno jest w tym dobre: wszystkie strony są zainteresowane badaniami i wiedzą, że to jedyna nadzieja dla Europy i państw członkowskich.
Máire Geoghegan-Quinn
komisarz - Pani Przewodnicząca! Uważam, że naszym celem jest jak największe uproszczenie spraw, którymi zainteresowani są nasi partnerzy oraz zagwarantowanie - na tyle, na ile to możliwe - by beneficjenci mogli bezpośrednio stosować praktyki księgowania kosztów zatrudnienia unikając konieczności wdrażania systemu rachunkowości równoległego do tego, który stosowali do tej pory. To oczywiście powoduje złożoność i ryzyko popełniania błędów. W końcu godzimy się z tym - myślę, że wszyscy muszą się z tym pogodzić - że badacze nie są zainteresowani angażowaniem się w nadużywanie funduszy UE. Są raczej zainteresowani prawdziwą, przejrzystą bazą badawczą, którą się zajmują i która może przynieść wspaniałe innowacje, jakie możemy zobaczyć nie tylko w państwach Europy, ale także na całym świecie. Dlatego staramy się, by sytuacja była jak najmniej skomplikowana, jak najprostsza dla zainteresowanych stron.
Przedmiot: Udział MŚP w europejskich badaniach naukowych i innowacji
Dnia 9 lutego 2011 r. Komisja opublikowała Zieloną księgę zatytułowaną: "Jak zmienić wyzwania w możliwości: wspólne ramy strategiczne dla finansowania unijnego na rzecz badań naukowych i innowacji”. Ponadto w wyniku konsultacji społecznych Komisja opracuje wspólne ramy strategiczne, które ułatwią ukierunkowanie działalności w zakresie badań naukowych i innowacji, aby odpowiedzieć na wyzwania stojące dziś przed społeczeństwem, a także pozwolą na uproszczenie procedur dostępu do funduszy europejskich przeznaczonych na badania i innowacje, na ograniczenie czasu potrzebnego do wprowadzenia na rynek wyników badań naukowych, jak również spowodują większe zaangażowanie przedsiębiorstw europejskich w działalność w zakresie badań naukowych i innowacji. W kontekście strategii UE 2020, Unia wyznaczyła sobie za cel, by fundusze przyznawane na działalność w dziedzinie badań naukowych i rozwoju osiągnęły poziom 3 % PKB. Mając na uwadze, że sektor prywatny charakteryzuje się niskim poziomem finansowania badań naukowych i innowacji, pragnę zapytać Komisję, jakie działania zamierza podjąć w celu pobudzenia udziału tego sektora w finansowaniu europejskich badań naukowych i innowacji? Jakie środki przewiduje Komisja, aby wesprzeć MŚP, tak by zdołały pokonać początkowe trudności w dostępie do europejskich funduszy przeznaczonych na badania naukowe i innowację? Czy Komisja przewiduje przyznanie części funduszy europejskich wyłącznie na rzecz MŚP?
Máire Geoghegan-Quinn
komisarz - Komisji zależy na ułatwianiu małym i średnim przedsiębiorstwom w UE dostępu do finansowania w ramach programów w dziedzinie badań i innowacji oraz pomaganiu im w tym, aby wreszcie wprowadzały swoje innowacje na rynek.
Jak stwierdzono w komunikacie w sprawie Unii innowacji przyjętym w dniu 6 października ubiegłego roku, w programie Small Business Act przyjętym w czerwcu 2008 roku oraz w przeglądzie programu Small Business Act przyjętym w dniu 23 lutego bieżącego roku, jest to dla Komisji priorytet.
Poza tym kluczowe zagadnienia dotyczące przyszłości wsparcia badań i rozwoju, w tym szereg konkretnych zagadnień dotyczących sposobów lepszego zaspokojenia potrzeb MŚP wskazano w zielonej księdze pt. "Od wyzwań do możliwości”.
Ogólnym celem wspólnych ram strategicznych jest większe uproszczenie i uatrakcyjnienie udziału w programach UE, zwłaszcza dla MŚP. Jeżeli chodzi o przyszłość, ważnymi elementami do rozważenia w tym kontekście są: jeden punkt kontaktowy, ukierunkowany zestaw instrumentów finansowania obejmujących cały łańcuch innowacji oraz bardziej spójne procedury uzyskiwania finansowania.
Po przeprowadzeniu konsultacji w sprawie zielonej księgi do końca tego roku Komisja przedłoży wnioski legislacyjne dotyczące wspólnych ram strategicznych. W programach roboczych najnowszego siódmego programu ramowego (FP7) wprowadziliśmy już szereg środków ukierunkowanych przede wszystkim na MŚP, zwłaszcza zdefiniowane budżety. Przewiduje się, że udział MŚP w budżecie wzrośnie z obecnych 14,3 % do docelowych 15 % założonych w prawodawstwie. MŚP potrzebują wsparcia już na wejściu. Łatwiejszy dostęp do FP7 zapewnia sieć Enterprise Europe, partnerstwo między Komisją i niemal 600 organizacjami biznesowymi, na przykład izbami przemysłowo-handlowymi, izbami rzemieślniczymi, agencjami innowacji oraz agencjami rozwoju regionalnego. Ściślej mówiąc, w oparciu o uzgodnione wytyczne sieć ta, we współpracy z krajowym punktem kontaktowym FP7, pomaga MŚP poprzez udzielanie wsparcia na zwiększanie świadomości, budowanie zdolności dotyczących udziału w programie ramowym, angażowanie nowych MŚP w przygotowywanie wniosków, poszukiwanie partnerów, wspólne działania adresowane do MŚP oraz prowadzenie konsultacji w sprawie włączenia do programów roboczych zagadnień dotyczących MŚP. Dzięki pomocy sieci kilkaset MŚP zdołało przedłożyć wnioski do FP7.
Zigmantas Balčytis
Pani Przewodnicząca! MŚP napotykają na wiele trudności w dostępie do funduszy UE na badania i rozwój. Albo nie otrzymują pożyczki na zagwarantowanie części finansowania, albo obciążenie biurokratyczne jest dla nich zbyt duże. Czy Komisja ma jakieś plany opracowania wspólnego i prostego zestawu reguł, aby zwiększyć udział MŚP w programach badań UE? Czy Komisja zamierza przydzielić, powiedzmy, około 30 % unijnych środków na badania tylko MŚP?
Máire Geoghegan-Quinn
komisarz - W dniu 24 stycznia tego roku przyjęto trzy konkretne środki o natychmiastowych skutkach, dotyczące zarządzania grantami UE na badania w siódmym programie ramowym (FP7), a każdy z nich dotyczy bezpośrednio obaw często wyrażanych przez uczestników - oraz przyszłych uczestników - FP7. Jeden z nich umożliwia większą elastyczność wyliczania kosztów zatrudnienia. Inny mówi o tym, że właściciele MŚP, których wynagrodzenia formalnie nie zaksięgowano na ich rachunkach mogą teraz uzyskać zwrot kosztów dzięki płatnościom zryczałtowanym. A usuwaniem niezgodności zajmuje się grupa sterująca składająca się z pracowników służb Komisji najwyższego szczebla. Jest to bardzo ważne dla stosowania wprowadzonych już reguł.
Stworzyliśmy platformę e-learningową ukierunkowaną konkretnie na MŚP. Jej uruchomienie nastąpi w tym roku, a jej celem będzie ułatwienie MŚP dostępu do projektów w dziedzinie badań i rozwoju. Wykorzystanie jej wyników pozwoli na zaoferowanie bezpłatnego szkolenia online oraz spersonalizowanych informacji oraz, co bardzo ważne, forum wymiany informacji. Wszystkie te środki łącznie poprawią stabilność sytuacji MŚP i nie mam wątpliwości, że we wspólnych ramach strategicznych przyniosą bardzo dobre pomysły dotyczące tego, co jeszcze moglibyśmy zrobić żeby tym przedsiębiorstwom pomóc.
Przedmiot: Zanieczyszczenie powietrza w dużych miastach w Niemczech
Jak Komisja ocenia stan zanieczyszczenia powietrza w dużych miastach w Niemczech, np. w Monachium, i jakie proponuje działania??
Janez Potočnik
komisarz - W dyrektywach w sprawie jakości powietrza atmosferycznego ustalono kilka wartości dopuszczalnych dla konkretnych zanieczyszczeń o różnych terminach realizacji. Oprócz promowania dobrych praktyk m.in. podczas posiedzeń komitetu wykonawczego Komisja koncentruje się na sprawdzaniu, czy rzeczywiście przestrzegane są dopuszczalne wartości ustalone w dyrektywie.
Od 1996 roku dyrektywa wymaga od państw członkowskich opracowania i wdrożenia ogólnej strategii, w tym środków długo i krótkoterminowych. Ta ostatnia kategoria jest szczególnie w sytuacjach, w których występuje ryzyko przekroczenia wartości dopuszczalnych, na przykład pyłu zawieszonego PM 10. W przypadku przekroczenia wartości dopuszczalnych i marginesu tolerancji trzeba jak najszybciej przygotować plany ochrony powietrza, aby wykazać, w jaki sposób doprowadzi się do zgodności w terminie realizacji.
Mimo że plany ochrony powietrza trzeba przekazać Komisji w terminie dwóch lat od przekroczenia zmierzonych wartości dopuszczalnych, kompetencje oraz odpowiedzialność za podjęcie decyzji o środkach, które zostaną ujęte w planach ochrony powietrza należą w całości do państw członkowskich. Jest to zgodne z zasadą pomocniczości oraz potwierdza fakt, że władze krajowe i/lub lokalne są najbardziej właściwe dla wskazania najskuteczniejszych i najlepszych środków rozstrzygania problemów dotyczących wysokich poziomami stężenia w miejscach, w których dokonuje się kontroli jakości powietrza.
Przeprowadzana przez Komisję kontrola zgodności skupia się przede wszystkim na tym, czy przestrzega się wartości dopuszczalnych, a mniej na tym, jak się ich przestrzega. Najnowsze dane przedłożone przez Niemcy za rok 2009 potwierdzają, że w 70 z około 80 stref, w których dokonuje się kontroli powietrza nadal obserwuje się przekroczenie wartości dopuszczalnych PM. Większości stref przyznano przedłużenie daty zgodności do dnia 11 czerwca tego roku, ponieważ przygotowały plany ochrony powietrza zawierające przejrzyste harmonogramy i środki wskazujące, w jaki sposób zgodność zostanie dotrzymana do ostatecznego terminu przekroczenia. Jedną z tych stref jest Monachium. Przedłużenie terminu przyznano pod warunkiem, że kompetentne władze dostosują plan ochrony powietrza w sposób uwzględniający środki krótkoterminowe, które są skuteczne w kontekście kontroli oraz, w miarę potrzeb, w kontekście zawieszenia działań zwiększających ryzyko przekroczenia wartości dopuszczalnych.
Jeżeli chodzi o NO2 to Komisja oczekuje, że wiele państw członkowskich będzie miało problemy podobne do tych, które dotyczą PM. Przekroczenie przed 2010 rokiem, z prawdopodobnym przedłużeniem do końca 2014 roku, nie stanowi obecnie naruszenia prawodawstwa europejskiego, ale jest przyczyną wprowadzenia wymogu przygotowania planu ochrony powietrza. Państwa członkowskie muszą przedłożyć dane za 2010 roku do końca września 2011 roku.
Bernd Posselt
(DE) Panie Komisarzu Potočnik! Dziękuję Panu bardzo za bardzo dobrą i szczegółową odpowiedź. Mam dwa krótkie pytania dodatkowe. Po pierwsze, czy Komisja sprawdza czy poszczególne państwa członkowskie rzeczywiście stosują te same kryteria i dokonują pomiarów równie rygorystycznie, czy są tu jakieś różnice? Po drugie, czy ma Pan jakieś konkretne wnioski dotyczące ograniczenia zanieczyszczenia powietrza - przynajmniej w miastach?
Janez Potočnik
komisarz - Kryteria są takie same dla wszystkich państw. To prawda, że ze względu na uwarunkowania geograficzne czasami takie miasta jak Mediolan we Włoszech mają większe trudności z osiągnięciem tych samych kryteriów co inne miasta. Jednak najważniejsze jest, aby wszystkim obywatelom Europy zagwarantować identyczny poziom zdrowia i ochrony.
Oczywiście w przypadku wystąpienia problemów natury lokalnej czy regionalnej rozpatrujemy je i podejmujemy próby ich rozwiązania we współpracy z władzami, tak aby znaleźć jak najwłaściwsze rozwiązanie. Naszym celem w każdym przypadku jest dotarcie do sedna i znalezienie rozwiązania - precyzyjne okazanie pomocy i wykazanie się pomocną precyzją.
Jeżeli chodzi o drugie pytanie, to zazwyczaj nie wydajemy miastom czy regionom żadnych konkretnych zaleceń, a to tylko dlatego, że uważamy, iż miejscowe władze dużo lepiej od nas znają sytuację. Sprawdzamy, czy dotrzymano zgodności, ale zazwyczaj znormalizowane podejście dające dobre rezultaty stanowi kombinację różnych środków, niektóre z nich są krótkoterminowe, inne bardziej strukturalne.
Przewodnicząca
Następne pytanie skierowała pani poseł Kadenbach, którą dziś wieczór zastępuje pan poseł Arsenis.

Przedmiot: Wspólnotowa strategia ochrony różnorodności biologicznej
W 2010 roku, który był Międzynarodowym Rokiem Różnorodności Biologicznej, Rada Europejska przyjęła ambitną wizję na okres do 2050 roku oraz cel, który ma zostać zrealizowany do 2020 roku, w zakresie ochrony różnorodności biologicznej w UE. Następnie na mocy Konwencji o różnorodności biologicznej rządy poszczególnych państw świata przyjęły ambitną globalną wizję i misję, która ma zostać zrealizowana do roku 2020, w zakresie ochrony różnorodności biologicznej, a także plan strategiczny określający 20 celów testowych.
Kiedy Komisja Europejska opublikuje wspólnotową strategię ochrony różnorodności biologicznej, która określa ambitne środki niezbędne do osiągnięcia celów w zakresie ochrony różnorodności biologicznej na szczeblu wspólnotowym i światowym?
Czy Komisja może potwierdzić, że w porównaniu z rokiem 2020 nowa strategia nie spowoduje dalszych negatywnych zmian w stanie ochrony wszystkich chronionych w UE siedlisk i gatunków, zarówno na obszarach Natura 2000, jak i poza nimi, oraz że jej celem będzie przywrócenie do 2050 r. korzystnego stanu ochrony wszystkich siedlisk i gatunków?
Jakie konkretne środki, poza odbywającymi się szkoleniami dla sędziów oraz wcześniejszymi wytycznymi Komisji, zostaną podjęte w celu poprawy realizacji wspólnotowego prawa ochrony środowiska? Czy Komisja planuje utworzenie wspólnotowego organu inspekcji w zakresie ochrony środowiska i przyjęcie prawodawstwa w zakresie takich inspekcji, do czego wzywa Parlament?
Janez Potočnik
komisarz - Komisja kończy przygotowywać nową strategię ochrony różnorodności biologicznej w UE, która zapewni ramy działań umożliwiających rozwiązanie problemu utraty różnorodności biologicznej w następnym dziesięcioleciu. Dążymy do jej przyjęcia na początku maja. Ponieważ projekt strategii jest nadal przedmiotem konsultacji wewnętrznych w Komisji, nie jestem w stanie podać wielu szczegółów dotyczących jej treści. Mogę jednak Pana zapewnić, że odpowiada ona zarówno ambitnemu mandatowi UE udzielonemu przez Radę w ubiegłym roku, jak i ogólnoświatowym zobowiązaniom, które UE podjęła w październiku ubiegłego roku w Nagoi w ramach konwencji o różnorodności biologicznej.
Strategia będzie obejmować sześć celów pomocniczych, koncentrujących się na podstawowych elementach prawodawstwa dotyczącego różnorodności biologicznej i presji wywieranej na różnorodność biologiczną: ochronę przyrody, restytucję i zieloną infrastrukturę, rolnictwo i leśnictwo, rybołówstwo, gatunki inwazyjne i wkład Unii Europejskiej w ogólnoświatową różnorodność biologiczną.
Zasadniczo strategia będzie oparta na wdrażaniu obowiązującego prawodawstwa UE, z uwzględnieniem efektywnego i należycie finansowanego zarządzania siecią Natura 2000. Ważnym jej elementem będzie też analiza sposobu, w jaki reformy wspólnej polityki rolnej i wspólnej polityki rybołówstwa oraz przyszła polityka spójności mogą pomóc w zapewnieniu niezbędnego wsparcia strategii. Zasadniczy cel EU 2020 wymaga wstrzymania przepisów dotyczących różnorodności biologicznej, degradacji ekosystemów oraz usług, które one zapewniają.
Dlatego mogę Pana zapewnić, że strategia będzie obejmowała działania ukierunkowane na osiągnięcie tego celu. Wśród nich znajdą się działania zmierzające do szybszego wdrażania dyrektywy ptasiej i dyrektywy siedliskowej oraz zapewniające podjęcie odpowiednich kroków na rzecz osiągnięcia korzystnego statusu ochrony gatunków i siedlisk o znaczeniu europejskim. Jeżeli chodzi o bardziej ogólne wdrażanie i wprowadzenie w życie unijnych przepisów dotyczących środowiska, to w tym roku Komisja zamierza opublikować nowy komunikat w tej sprawie. Nie chodzi tu o zastąpienie aktualnie obowiązujących komunikatów w tej dziedzinie, ale raczej o ich ulepszenie poprzez skupienie się na ogólnej strukturze i bazie wiedzy leżącej u podstaw wdrażania dorobku prawnego dotyczącego środowiska.
W kontekście przedmiotowej inicjatywy szczegółowo przypomnimy wszystkie możliwości wzmocnienia monitorowania i zdolności do kontroli na szczeblu UE oraz krajowych systemów kontroli. Trzeba przyznać, że ramy prawne UE w sprawie inspekcji środowiskowej zostały już ulepszone w ostatnich latach głównie dzięki przyjęciu zalecenia ustalającego minimalne kryteria dotyczące kontroli środowiskowych w państwach członkowskich, a także włączeniu do sektorowego prawodawstwa środowiskowego różnorodnych przepisów.
Komunikat jest nadal przygotowywany, a dokładnej treści jeszcze nie uzgodniono. Za pośrednictwem właściwych komisji przeprowadzimy konsultacje z zainteresowanymi stronami, w tym z Parlamentem za pośrednictwem komisji, po to aby posłowie mieli możliwość wyrażenia swoich poglądów i przekazania nam swoich uwag.
Kriton Arsenis   -
Panie Komisarzu! Dziękuję za szczegółową odpowiedź. Czekamy na nową unijną strategię ochrony różnorodności biologicznej, a Parlament oczywiście zgłosi wiele pomysłów, zamierzamy nad tym popracować.
Zagłębiając się w problem, który omawialiśmy w Nagoi oraz w strategię, czy mógłby Pan przedstawić uwagi dotyczące przebiegu wykonywania decyzji z Nagoi, a zwłaszcza protokołu ABS? Jaki postęp osiągnięto? Jakie są ostateczne terminy? Czy osiągnięto jakiś postęp jeśli chodzi o chronione obszary morskie? Wspomina się o nich w celach z Nagoi. Jaki jest postęp w tej sprawie?
Wspomniał Pan też, że w WPR, która jest jednym z instrumentów ochrony różnorodności biologicznej, uwzględnione zostaną działania dotyczące różnorodności biologicznej, ale Parlament zwracał się o ochronę obszarów naturalnych i bezdroży. Na koniec chcę powiedzieć, że potrzebujemy większej liczby komunikatów w sprawie obszarów Natura 2000 zwłaszcza dotyczących rolników. Co planuje Pan zrobić w tej sprawie?
Bernd Posselt
(DE) Panie Komisarzu! Chciałbym zadać jedno pytanie. Czy koncentruje się Pan w szczególności na ochronie przyrody oraz ochrony dzikich zwierząt i roślin, czy też martwią Pana również dawne gatunki zwierząt domowych i roślin uprawnych, których różnorodność też jest bardzo zagrożona?
Gerben-Jan Gerbrandy
Chciałbym dodać tylko jedno. Mówimy o różnorodności biologicznej. Jednym z palących problemów jest dziś fakt, że niektóre państwa członkowskie - między innymi moje - usiłują wymóc na Unii Europejskiej niższe cele dotyczące prawodawstwa środowiskowego. Chciałbym wiedzieć, czy Komisja rzeczywiście zgadza się, że moglibyśmy ustalić niższe cele, czy powinniśmy trzymać się obecnych?
Janez Potočnik
komisarz - Jeżeli chodzi o Nagoję i o to, jak się sprawy mają, to mogę powiedzieć, że sprawy mają się dość dobrze jeżeli chodzi o ABS, więc nie ma problemu. Są niewielkie kłopoty z tłumaczeniem, ale jesteśmy na dobrej drodze jeśli chodzi o treść i po przyjęciu protokołu planujemy rozpocząć przygotowanie przepisów, tak aby można było następnie przejść do procesu ratyfikacji. To trochę trwa, ale nie przewiduję jakichkolwiek poważnych przeszkód.
Jeżeli chodzi o chronione obszary morskie, to ciągle mamy opóźnienia. Próbujemy ruszyć do przodu, a uwzględniając zobowiązania, które podjęliśmy w Nagoi będziemy musieli zrobić w Europie więcej niż teraz - także biorąc pod uwagę obszary Natura 2000 i zobowiązania, które podjęliśmy.
Co do finansowania WPR i obszarów Natura 2000 próbuję zrobić, co w mojej mocy, aby zagwarantować, że w pierwszym i trzecim filarze zostaną one odpowiednio uwzględnione i że we wspólnej polityce rolnej różnorodność biologiczna zostanie potraktowana z należytą uwagą. Komisarz Cioloş, komisarz Hedegaard i ja przygotowaliśmy wspólną notę, którą skierowaliśmy do ostatniej Rady Ministrów ds. Środowiska. W nocie tej przedstawiliśmy stanowisko dotyczące poszczególnych zagadnień oraz kierunku, w którym chcemy zmierzać.
Co do pytania pana posła Posselta: uzgodniona ochrona całego obszaru Natura 2000 obejmuje dziś około 18 % terytorium europejskiego w formie tak zwanych obszarów 2000, mamy też dwie dyrektywy. Jedną z nich jest dyrektywa ptasia, drugą dyrektywa siedliskowa, w których jasno określono, co jest chronione, jak, na jakim poziomie itd. Zatem ogólnie rzecz biorąc jest to dość szerokie prawodawstwo i nie obejmuje pewnych konkretnych gatunków zagrożonych czy zanikających. Chcemy działać w sposób umożliwiający szeroką ochronę, ale prawda jest taka, że wiele gatunków z obszarów UE uznanych za zagrożone jest w dość złym stanie, zdecydowanie więc musimy zrobić więcej.
Jeżeli chodzi o cele, to odpowiedź jest stosunkowo prosta. W tej chwili nie powinniśmy skupiać się na problemie obniżenia celów, ale raczej na poważnym problemie wdrażania programu Natura 2000, co oznacza przygotowanie planów zarządzania oraz zarezerwowanie wystarczających środków finansowych. W tej sytuacji nie będzie to łatwe, ale z pewnością jest to pewnego rodzaju finansowanie na przyszłość.
Przedmiot: Gospodarowanie odpadami w Grecji
W odpowiedzi na pytanie http://www.europarl.europa.eu/sides/getDoc.do?type=WQ&reference=E-2010-3732&language=PL" "Komisja uważa, że wysypiska śmieci to ekstremalne i najmniej odpowiednie rozwiązanie kwestii zagospodarowania odpadów”. W Grecji planuje się budowę 61 współfinansowanych składowisk odpadów. Fakt ten doprowadził do uzasadnionych sprzeciwów ze strony mieszkańców wielu miejscowości (Lefkimi, Grammatiko, a przede wszystkim Keratea), którzy są siłą zmuszani do akceptacji tego "ekstremalnego i najmniej odpowiedniego rozwiązania”. Upór rządu przejawiający się propagowaniu tej technologii oraz wybranych metod gromadzenia odpadów i gospodarowania nimi, wiąże się - zdaniem prasy, organizacji ekologów, partii politycznych i samorządów lokalnych - z interesami konkretnych przedsiębiorstw i wskazuje na kolejny skandal polityczno-finansowy.
Zwracam się do Komisji z następującymi pytaniami: Czy uważa, że niezależnie od decyzji poszczególnych państw z ekologicznego i środowiskowego punktu widzenia lepsze są propozycje organizacji ekologów (WWF, Greenpeace, SOS Morze Śródziemne itp.), polegające na segregacji odpadów u źródła (w gospodarstwach domowych), a nie na recyklingu prowadzonym przez przedsiębiorstwa? Czy zobowiązuje się do niezwłocznego zbadania tych propozycji przez wysłanie na miejsce przedstawiciela, który odbędzie spotkania ze wszystkimi zainteresowanymi podmiotami?
Janez Potočnik
komisarz - Nowa dyrektywa ramowa w sprawie odpadów ustanawia pięciostopniową hierarchię gospodarowania odpadami. Zapobieganie powstawaniu odpadów uznaje się za najbardziej pożądaną alternatywę, na kolejnych miejscach jest przygotowanie odpadów do ponownego wykorzystania, recykling i inne form odzyskiwania, w tym odzyskiwanie energii, a składowanie na przykład na wysypiskach uznaje się za ostateczność. Możliwe są odstępstwa od hierarchii w odniesieniu do konkretnych strumieni odpadów.
Jednak państwa członkowskie odstępujące od hierarchii będą musiały przedstawić właściwe uzasadnienie. Dlatego państwa członkowskie muszą uznać składowanie odpadów na wysypiskach, plasujące się na samym dole hierarchii, za najmniej korzystną alternatywę gospodarowania odpadami.
Wysoka czystość materiałów odpadowych, na przykład papieru i szkła, jest warunkiem wstępnym dla wykorzystania odpadów przez przemysł wytwórczy jako surowca wtórnego. Dlatego właśnie selektywne zbieranie strumieni odpadów podlegających recyklingowi to na ogół najkorzystniejsza metoda zbiórki odpadów. Na mocy dyrektywy ramowej w sprawie odpadów państwa członkowskie mają obowiązek wprowadzić do 2015 roku selektywną zbiórkę papieru, metalu, plastiku i szkła. Tu także państwom członkowskim przyznano pewną elastyczność w dostosowaniu ich systemów zbiórki odpadów do konkretnych okoliczności krajowych, a mianowicie w przypadkach, w których dostępne są wysoko wydajne technologie zaawansowane. Jednak przy braku tych technologii zbiórka selektywna u źródła jest najtańszą i najprostszą metodą uzyskania z odpadów wysokiej jakości surowców wtórnych.
Grecja ma duże problemy z nielegalnym składowaniem na wysypiskach i, jak państwo wiedzą, Trybunał ukarał ją w 2005 roku za dużą liczbę nielegalnych wysypisk działających na jej terytorium. Nie rozwiązano jeszcze tego problemu. Niemniej jednak w grudniu 2010 roku władze greckie przedstawiły plan działania, zgodnie z którym wszystkie nielegalne wysypiska zostaną zamknięte do końca czerwca tego roku. Komisja z zadowoleniem przyjmuje ten plan, w tym utworzenie nowych wysypisk, pod warunkiem, że będzie to nieunikniona ostateczność dla podtrzymania sieci usuwania odpadów, która spełnia obowiązkowe normy sanitarne odpowiadające europejskim wymogom prawnym.
Utworzenie wysypisk spełniających normy dyrektywy wysypiskowej UE to już postęp w porównaniu z praktyką nielegalnego składowania odpadów. Komisja wzywa greckie władze do zakończenia planowania i do zbudowania wysypisk - programy te już korzystają z funduszy UE. Grecja musi jednak stopniowo wykraczać poza te środki i odejść od wysypisk jako przeważającej alternatywy dla gospodarowania odpadami na rzecz nowoczesnej polityki gospodarowania odpadami opartej na odzyskiwaniu odpadów i recyklingu.
Według najnowszych danych statystycznych Eurostat w Grecji około 82 % odpadów komunalnych składuje się na wysypiskach, natomiast w Unii Europejskiej jest to przeciętnie 38 %. Ponadto wydajność greckiego sektora recyklingu jest niezwykle niska, a recyklingowi poddaje się jedynie 17 % odpadów komunalnych.
Wdrożenie dyrektywy w sprawie odpadów to najwyższy priorytet zarówno dla Komisji, jak i dla mnie osobiście. Będziemy monitorować krajowe strategie dotyczące odpadów poprzez ocenę planów państw członkowskich w zakresie gospodarowania odpadami. Oczekujemy na uaktualnienie greckiego planu gospodarowania odpadami. Poza tym dokładnie monitorujemy wykonywanie greckiego planu działania oraz proces zamykania nielegalnych wysypisk, w tym planu dotyczącego projektów finansowanych przez UE.
Będziemy też monitorować wykorzystywanie finansowania UE w celu zapewnienia, by projekty, które mają być finansowane były spójne z celami i wymogami określonymi w naszym prawodawstwie dotyczącym odpadów. W przypadku Grecji najważniejsze jest, aby ograniczyć składowanie na wysypiskach i zwiększyć współczynnik recyklingu poprzez selektywną zbiórkę i materiały podlegające recyklingowi.
Właściwe gospodarowanie odpadami należy postrzegać jako możliwość utworzenia w kraju przedsiębiorstw i zatrudnienia. Istotne jest też, aby dzięki stosowaniu najlepszych praktyk osiągnąć nowe cele dotyczące wydajności zasobów.
Na koniec chcę powiedzieć, że jutro jadę do Grecji, gdzie odbędę dwudniową wizytę i oczywiście będziemy szczegółowo omawiać wszystkie zagadnienia.
Nikolaos Chountis
(EL) Pani Przewodnicząca! Ostatnia uwaga pana komisarza daje mi pewne nadzieje. Panie Komisarzu! Skoro jedzie Pan jutro do Grecji powinien Pan odwiedzić tereny w pobliżu Aten, gdzie codziennie mają miejsce kończące się urazami starcia mieszkańców i policji stacjonującej tam już od czterech miesięcy oraz inne zdarzenia związane z wysypiskiem, zwłaszcza, że jak Pan wyjaśnił, musimy zamykać wysypiska.
Pytanie brzmi: jeżeli jest to najmniej pożądane rozwiązanie, dlaczego akceptuje Pan ocenę wpływu na środowisko, skoro w wielu obiektach, między innymi w tym, który Pan odwiedzi, mamy strumienie odpadów? To skandaliczne, a szkody dla środowiska - jeżeli nie podejmie Pan interwencji, jeżeli nie powstrzyma Pan tego skandalu gospodarczego, zwłaszcza że instalacje te są współfinansowane przez Unię Europejską - będą nieuniknione.
Proszę o natychmiastową interwencję, bo sprawy nie mają tak teoretycznego charakteru, jak Pan wyjaśnił, ale mimo to dziękuję.
Janez Potočnik
komisarz - Jadę do miejsc położonych w pobliżu Aten. Pierwszego dnia odbędę debatę z trzema komisjami greckiego parlamentu i z pewnością będziemy omawiali także ten problem. Mam świadomość tego problemu i jego wagi. Chyba mógłbym Państwu powiedzieć, dlaczego tak naprawdę popieramy, a nawet współfinansujemy niektóre wysypiska, mimo że uważamy, iż plasują się one na najniższym poziomie alternatyw preferowanych w hierarchii odpadów.
Oczywiście pierwszą i zdecydowanie najważniejszą rzeczą, którą trzeba rozważyć jest zdrowie człowieka musimy więc mieć pewność, że jest ono chronione wszelkimi środkami. Uważam, że istotne jest abyśmy zdecydowanie poszukiwali i znaleźli najlepsze możliwości, ale czasem trzeba stąpać krok po kroku.
Z danych, które uzyskałem z całej Europy wynika, że gdy państwo zaczyna poważnie traktować selektywną zbiórkę odpadów, droga do bardzo wysokich poziomów recyklingu i bardzo niskich poziomów składowania odpadów komunalnych jest bardzo krótka. Dlatego selektywna zbiórka jest podstawą i jeżeli jest realizowana, wtedy można szybko ruszyć do przodu. Ale czasami niestety składowanie odpadów jest jedyną możliwą alternatywą i jeżeli w tym kontekście chcemy zadbać o zdrowie człowieka, musimy je zagwarantować.
Przewodnicząca
Odpowiedzi na pytania pozostawione bez odpowiedzi z braku czasu zostaną udzielone na piśmie (patrz załącznik).
Zamykam turę pytań.
(Posiedzenie zostało zawieszone o godz. 20.20 i wznowione o godz. 21.00)
