
De Voorzitter.
   Ik verklaar de vergadering van het Europees Parlement, die op donderdag 14 oktober 2004 werd onderbroken, te zijn hervat. 
De Voorzitter.
    Voordat we overgaan tot de agenda, wil ik met u enige gedachten wijden aan het feit dat het gisteren de Dag van de Verenigde Naties was, en dat de laatste winnaar van de Sacharovprijs –Kofi Annan– een verklaring heeft afgelegd waarin hij heeft benadrukt dat wij meer kunnen en moeten doen om de doelstellingen van vrede, mensenrechten en ontwikkeling te bereiken, welke ten grondslag lagen aan de oprichting van de Verenigde Naties, 59 jaar geleden.
Omdat we gisteren de geboorte van deze instelling vierden, geloof ik dat het een goede zaak is als het Parlement zich vandaag, tijdens deze nieuwe vergadering, uitspreekt over de noodzaak voor de Verenigde Naties om als instelling goed te functioneren en de wereld de sturing te geven die zij verdient. Ik wil deze boodschap overbrengen aan onze eigen instelling omdat wij allen de verantwoordelijkheid delen voor de bevordering van het multilateralisme dat na de Tweede Wereldoorlog is ontstaan.
Zoals het Europees Parlement afgelopen januari heeft vastgesteld, leveren de Europese Unie en haar lidstaten meer dan de helft van de bijdragen aan het systeem van de Verenigde Naties en aan vredeshandhavingsmissies. Onze bijdrage aan de ontwikkelingshulp bedraagt meer dan 60 procent. Daarom komt ons rechtens een belangrijke rol toe wanneer het gaat om de toekomst, alsmede de werkzaamheden en de doelstellingen van de Verenigde Naties.
Om deze reden wil ik vandaag van de gelegenheid gebruik maken de lidstaten op te roepen om publieke onenigheid te voorkomen. De toekomst van de Veiligheidsraad is een belangrijke kwestie wanneer wij met zijn allen het werk van de Verenigde Naties willen verbeteren.
Daarom lijkt het mij gepast, zoals ik zei, om de betekenis van deze datum te benadrukken. 
De Voorzitter.
    De notulen van de vorige vergadering zijn rondgedeeld.
Zijn er opmerkingen? 
Gollnisch (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag overeenkomstig artikel 122 van het oude Reglement, artikel 145 van het nieuwe Reglement van ons Parlement, het woord vragen voor een persoonlijke verklaring.
Ik was allereerst totaal verrast, mijnheer de Voorzitter, toen ik hoorde dat u mij ernstig heeft beschuldigd tijdens een persconferentie die is bijgewoond door mevrouw Leyla Zana. Ten tweede heeft u mij in een persbericht van 14 oktober persoonlijk aangevallen. Ten derde heeft u gerefereerd aan een veroordeling van het Bureau van het Parlement van 13 oktober, opgenomen in punt 15 van het overzicht van beslissingen van dit Bureau, waarin u wordt opgeroepen mijn zogenaamde “negationistische uitlatingen” te veroordelen. Mijnheer de Voorzitter, ik heb echter geen enkele negationistische uitlating gedaan in de betekenis die u volgens mij aan deze term toekent.
Het persbureau France-Presse, dat in staking was op de dag van mijn persconferentie, maar toch door een journalist werd vertegenwoordigd, heeft een volledige rectificatie gepubliceerd in verband met de indruk die is ontstaan door een vijandig bericht dat bovendien was ingekort en verdraaid. Van het weekblad Vox uit Lyon, was de hoofdredacteur, de heer Florent Dessus aanwezig op de persconferentie. Deze in Lyon alom gerespecteerde journalist en voormalig voorzitter van de radicale partij die altijd mijn politieke tegenstander is geweest en ook mijn concurrent was tijdens de laatste verkiezingen, heeft mij in de volgende bewoordingen verdedigd: “Deze consternatie en afkeuring zouden zeer wel begrijpelijk zijn geweest, als de heer Gollnich het bestaan van de gaskamers daadwerkelijk zou hebben ontkend. Dit is echter niet het geval. Als hij de uitlatingen die hem worden toegeschreven daadwerkelijk zou hebben gedaan, dan waren wij de eerste geweest om hem scherp te veroordelen. Maar uiteraard kunnen wij hem niet iets in de mond leggen, wat haaks staat op wat hij gezegd heeft”. Mijn persconferentie heeft hij in zijn geheel gepubliceerd.
Ik kan begrijpen, mijnheer de Voorzitter, dat een onjuist, ingekort en kwaadwillig bericht door bepaalde personen wordt overgenomen, opgeblazen of verdraaid. Maar ik moet toegeven dat ik, met alle respect voor u en uw functie, niet begrijp dat u, de Voorzitter van dit Parlement, als ervaren politicus en bewaker van de vrijheid van het debat en de rechten van de parlementsleden, en daarnaast ook het Bureau van dit Parlement, dat voortdurend adviezen geeft aan de gehele wereld op het gebied van de mensenrechten, mij hebben kunnen veroordelen zonder mij te horen of zonder daartoe zelfs een poging te hebben gedaan. U heeft mij zelfs niet op de hoogte gesteld van uw veroordeling. En dan te bedenken dat dit alles is gebaseerd op een voorbarige aanklacht van twee of drie van mijn politieke tegenstanders. Ik ben van mening, mijnheer de Voorzitter, dat u hiermee het beginsel van hoor en wederhoor, de Verklaring van de Rechten van de Mens en de algemene beginselen van het Europees recht geschonden heeft. Staat u mij toe om in dit verband eraan te herinneren dat zelfs bij de schijnprocessen onder Stalin de beklaagde in eigen persoon is opgeroepen te verschijnen.
Dit is dan ook de reden, mijnheer de Voorzitter, dat ik u zou willen vragen mij in de loop van deze vergaderperiode een onderhoud toe te staan, zodat wij gezamenlijk, als u dat goed vindt, kunnen bespreken op welke wijze de morele genoegdoening die ik beoog en waar ik recht op heb, kan worden ingevuld.
De Voorzitter.
    Hartelijk dank, mijnheer Gollnisch. U realiseert zich dat we op het punt staan de notulen van de vorige vergadering goed te keuren. In de notulen staat wat er staat, en wat er staat is een weergave van wat er is gezegd. Ik als voorzitter – en met mij ongetwijfeld het hele Parlement – zal erg verheugd zijn te vernemen dat u niet werkelijk datgene hebt gezegd waarvan u bent beschuldigd. Wij zullen allen zeer verheugd zijn als blijkt dat u de dingen die het Bureau van het Parlement hebben doen reageren en naar aanleiding waarvan ik als woordvoerder ben opgetreden, niet werkelijk hebt gezegd, en - liever nog - ook niet hebt gedacht. De goedgekeurde notulen zijn een weergave van wat de Voorzitter heeft gezegd. De notulen van vandaag zullen weergeven wat u hebt gezegd, mijnheer Gollnisch, en het feit dat u aan het Parlement hebt verklaard dat u de uitspraken waarvan u bent beschuldigd niet hebt gedaan, zal ook in de notulen worden opgenomen. Als dit inderdaad het geval is, dan, gelooft u mij, zal niemand hierover meer verheugd zijn dan ik – en ik weet zeker dat het hele Parlement opgetogen zal zijn dat geen enkel lid van dit Parlement de dingen heeft gezegd waarvan beweerd wordt dat u ze hebt gezegd.
De notulen van de vorige vergadering zijn goedgekeurd. 
De Voorzitter.
    Aan de orde zijn de opmerkingen over kwesties van politiek belang. 
Tabajdi (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, ik wil uw aandacht vestigen op de discriminatie waaraan personeel uit de nieuwe lidstaten dat bij de instellingen van de Europese Unie werkzaam is, onderworpen is. Deze discriminatie vindt op vele punten plaats. Het eerste daarvan is de wijziging van het Statuut, het wettelijk reglement voor ambtenaren. Het tweede punt betreft het feit dat er nieuwe categorieën in het leven zijn geroepen, waarbij de vertegenwoordigers van de nieuwe lidstaten worden ingedeeld in de lagere categorieën. Het derde punt waar discriminatie plaatsvindt bestaat eruit dat al het secretarieel personeel uit de nieuwe lidstaten bij hun aanstelling in de laagste categorie is ondergebracht. Het vierde punt van discriminatie is het feit dat de medewerkers uit de oude lidstaten vóór mei 2004 opeens naar een hogere categorie zijn gepromoveerd. Er is ook sprake van discriminatie bij de toekenning van privileges en in het gebruik van moedertalen bij examens. Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u om de kwestie van discriminatie te onderzoeken, want de betrokken personen zijn van plan naar het Europees Hof van Justitie te stappen. Dank voor uw aandacht. 
Coveney (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, een overgrote meerderheid van de afgevaardigden in het vorige Parlement heeft gestemd vóór de benoeming van een aids-ambassadeur/gezant.
De EU is nog altijd zeer actief op het terrein van het tegengaan van de verspreiding van aids en het bieden van voorlichting over preventieve gezondheidsprogramma’s en van ondersteuning aan de toegang tot antivirale behandeling voor iedereen. Het is echter noodzakelijk de EU-programma’s strakker te coördineren om ervoor te zorgen dat de initiatieven van de EU op het gebied van aids optimale resultaten opleveren. Ik ben van mening dat het goed zou zijn voor de internationale inspanningen ter bestrijding van de verspreiding van deze tragische ziekte als de EU een aids-ambassadeur zou benoemen. Het totale aantal aids-patiënten heeft wereldwijd inmiddels de 40 miljoen bereikt en dit cijfer stijgt nog altijd. Het zou dus verstandig zijn een gecoördineerd EU-beleid te voeren op het gebied van aidsbestrijding onder verantwoordelijkheid van één aids-ambassadeur/gezant. Ik verzoek het Parlement en de Commissie dan ook met klem haast te maken met dit voorstel om zo een extra impuls te geven aan de inspanningen om aids bovenaan de ontwikkelingsagenda van de EU te plaatsen. 
Sonik (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, ik wil de aandacht vragen van de Europese Commissie voor een kwestie die sinds enkele maanden Poolse burgers en burgers uit de overige nieuwe lidstaten van de Europese Unie zorgen baart. Ik heb het over het feit dat de uitvoer van levensmiddelen naar Rusland wordt tegengehouden. Polen en de negen andere nieuwe landen werden pas eind april van dit jaar op de hoogte gesteld van de wijziging van de geldende bepalingen voor de uitvoer naar Rusland. Dit betekent dat het Russische besluit direct te maken heeft met onze toetreding tot de Europese Unie. Zoals de producenten uit de vijftien oude lidstaten wel weten wordt de controle van de Russische inspecteurs gekenmerkt door willekeur. De Europese Commissie moet met Moskou over deze kwestie onderhandelen. Er moet alles aan worden gedaan om de criteria van de controle nader te specificeren, zodat deze begrijpelijk worden. Het uitblijven van steun van de Europese Commissie of haar neutraliteit in deze zaak zou neerkomen op discriminatie van de nieuwe lidstaten in de interne betrekkingen binnen de Europese Unie. Daarom roep ik de Europese Commissie op om de solidariteit binnen de Unie te waarborgen en de nieuwe lidstaten in deze zaak bij te staan. 
Yañez-Barnuevo García (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, over ongeveer anderhalf jaar, op 18 juli 2006, zal het zeventig jaar geleden zijn dat de fascisten onder leiding van generaal Franco in Spanje een staatsgreep pleegden die de inleiding zou vormen tot de Tweede Wereldoorlog en het begin betekende van een bloedige burgeroorlog en een dictatuur die bijna veertig jaar zou standhouden.
Miljoenen Spanjaarden hebben de gevolgen hiervan rechtstreeks of onrechtstreeks ondervonden. Honderdduizenden werden vermoord, gevangen gezet of geïnterneerd in een van de meer dan tweehonderd over heel Spanje verspreide concentratiekampen, waarvan de laatste pas in 1962 werd gesloten. Grootschalige terreur, wijdverbreide hongersnood en systematische marteling vormden de driehoek van wat door Paul Preston de Spaanse genocide is genoemd. Tot op vandaag worden nog lijken van vermisten teruggevonden, en het lichaam van de dichter Federico García Lorca wordt nog altijd vermist.
Dit Parlement heeft zich, volledig terecht, uitgesproken tegen de verschrikkingen van het extremisme en het nazisme. Op genoemde datum, 18 juli 2006, heeft de Europese Unie, die is voortgekomen uit vrede en democratie en uit verzet tegen dictatuur, de kans het begin van deze Europese tragedie te herdenken en af te keuren met de krachtige woorden: ‘Nooit meer! Nooit meer!’. 
Chruszcz (IND/DEM ).
    Mijnheer de Voorzitter, mag ik verzoeken om een antwoord betreffende het conflict tussen het overheidsbedrijf Polska Żegluga Morska en de minister van Financiën van de Republiek Polen betreffende de geldende beginselen op het grondgebied van de Europese Unie. Tegen de soevereine besluiten van de bedrijfsleiding van Polska Żegluga Morska in heeft het Ministerie van Financiën geprobeerd de directeur van dit overheidsbedrijf af te zetten. Het ministerie heeft ook aangekondigd dat alle overheidsbedrijven zullen worden omgezet in vennootschappen waarvan de aandelen in handen zijn van het Ministerie van Financiën. Voorts werd de directeur en de bedrijfsleiding het recht ontzegd om het besluit van het ministerie aan een onafhankelijke rechter voor te leggen. Handelt het Ministerie hier niet in strijd met het beginsel van het verbod van discriminatie op grond van de rechtsvorm van een onderneming? En is het feit dat het Ministerie de directeur het recht ontzegt om naar de rechter te stappen geen schending van artikel 6, lid 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie alsmede van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden uit 1950? Dank u wel. 
Czarnecki, Ryszard (NI ).
   Mijnheer de Voorzitter, er was de laatste tijd veel te doen over het meningsverschil tussen de Europese Commissie en de Duitse regering over het zogenaamde "gouden aandeel", dat wil zeggen de mogelijkheid van lidstaten om de controle te behouden over strategisch belangrijke ondernemingen. In deze zaak wordt de Duitse regering door de Poolse regering gesteund. Het gaat hier om een belangrijke kwestie, al is het maar omdat heel wat lidstaten, waaronder Frankrijk, hun invloed op de nationale en internationale economie geenszins hebben opgegeven. Enerzijds zijn de argumenten van de pleitbezorgers van de vrije markt volkomen begrijpelijk. Voor hen is dit een onderdeel van de Lissabon-strategie die het mogelijk moet maken om de kloof met de Verenigde Staten op termijn te overbruggen. Anderzijds is het duidelijk dat een heel aantal regeringen en naties die de Europese integratie steunen, ook het nationaal economisch belang willen beschermen. Mijnheer de Voorzitter, ik stel voor dat wij hierover in het Parlement een debat organiseren opdat deze zo wezenlijke kwestie geen pingpongspel blijft tussen de Commissie en bepaalde lidstaten. 
Piotrowski (IND/DEM ).
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, Frankrijk is een prachtig land en Straatsburg is een schitterende stad met aangename mensen, een interessante architectuur en unieke monumenten. Het is voor ons allemaal een groot genoegen om hier 4 dagen per maand te mogen verblijven. Ik ben echter van mening dat onze persoonlijke gevoelens moeten wijken voor de belangen van de Europese burgers, dankzij wie wij hier zitten. Geen enkel argument rechtvaardigt het aanhouden van de zetel van het Europees Parlement in Straatsburg terwijl alle werkzaamheden in Brussel plaatsvinden. Hiervoor zijn geen rationele en inhoudelijke argumenten. De plenaire vergadering in Straatsburg is niets anders dan verspilling en een luxe. De organisatie van de vergaderingen alhier verslindt jaarlijks miljoenen euro's die beter kunnen worden gebruikt, bijvoorbeeld om de armste regio's van de Europese Unie te steunen. Het is tijd om een einde te maken aan deze absurde situatie. Laten wij de zetel van het Europees Parlement in Straatsburg opheffen. 
Papastamkos (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, op vijftien oktober heeft de PPE-DE-fractie van het Comité van de Regio's op initiatief van de burgemeester van Athene, mevrouw Bakoyanni, in die stad een vergadering gehouden over het onderwerp “Veiligheid en civiele bescherming in de Europese steden”. De Griekse premier, mijnheer Karamanlis, zei in zijn welkomsttoespraak onder andere dat de bescherming van de burger in de Europese Unie meer aandacht moet krijgen.
Dames en heren, het is de primaire verantwoordelijkheid van de leden van het Europees Parlement, de bij uitstek democratisch legitieme instelling in de Unie, om het in december 2004 aflopende communautaire actieprogramma handen en voeten te geven, want nu stelt het institutionele acquis op dat vlak maar weinig voor. Dit is een oproep aan mijn collega’s parlementsleden: laten wij het veiligheidsbeleid in de Europese Unie meer aandacht geven en het nieuw leven inblazen. 
Pęk (IND/DEM ).
    Mijnheer de Voorzitter, ik wil van deze gelegenheid aangrijpen om hulde te brengen aan commissaris Buttiglione, die sinds enige tijd het slachtoffer is van een hetze van de linkerzijde van het Europees Parlement en van alle links-extremisten. Mijnheer de commissaris, er zijn nog mensen die er dezelfde redelijke standpunten op nahouden als u. Ik wil u verzoeken moed niet te laten zakken en de waarheid te blijven spreken. De waarheid kan immers niet worden overschreeuwd, zeker niet in het Europees Parlement, dat blijkbaar een vooraanstaande instelling wil zijn bij de totstandkoming van het bouwwerk van waarheid, eerlijkheid, integriteit en mensenrechten. In dit verband wil ik vragen of het wel met de rechten van de mens strookt om iemand te veroordelen voor overtuigingen die hij in alle oprechtheid in het openbaar heeft uitgesproken en waarmee hij niemand schade berokkent. Mijnheer de commissaris, een aanzienlijk deel, ongetwijfeld de meerderheid, van de leden van het Europees Parlement staat achter u. Wij zijn er in hart en ziel van overtuigd dat u een uitstekende commissaris van de Europese Commissie zult zijn. 
Bushill-Matthews (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, van de 34 vragen die de afgevaardigden hadden ingediend voor het vragenuur aan de Commissie tijdens de vorige vergaderperiode werden er slechts acht beantwoord; een nieuw laagterecord. De oorzaak hiervan was dat de commissarissen gemiddeld bijna tien minuten de tijd namen voor elk antwoord. Zou u de aantredende Commissie – aangenomen dat we daarvan kunnen spreken – kunnen verzoeken zich vrijwillig te onderwerpen aan het redelijke Reglement van dit Parlement, waarin is vastgelegd dat de spreektijd gelijkmatig verdeeld wordt en beperkt is? Op die manier worden afgevaardigden in de gelegenheid gesteld meer vragen te stellen en zullen zij, naar ik hoop, ook meer antwoorden krijgen. 
De Voorzitter.
   Dat zal ik doen. U kunt er zeker van zijn dat er een nieuwe Commissie zal komen. Op zeker moment zal er een nieuwe Commissie zijn waaraan ik uw bezorgdheid te kennen zal geven. 
Schmitt, Pál (PPE-DE ).
   – In 1957 schreef Albert Camus dat het vertrapte en geketende Hongarije in de afgelopen twintig jaar meer voor de vrijheid en gerechtigheid heeft betekend dan welke natie ter wereld dan ook. Ik zou de aandacht van de Voorzitter en die van mijn collega's willen vestigen op het feit dat heel Hongarije deze dagen de revolutie van oktober 1956 herdenkt, toen een kleine natie de strijd aanbond tegen de onderdrukking door de machtige Sovjet-Unie. De onbekende, maar sindsdien geëerde helden van toen hebben de twee woorden ‘vrijheid’ en ‘gerechtigheid’ met hun bloed in de hemel boven Europa geschreven. Er waren helden en verraders. Tijdens de communistische dictatuur en onder het staatssocialisme heeft de natie een hoge prijs betaald voor haar honger naar vrijheid. Duizenden Hongaren werden geëxecuteerd en ter dood veroordeeld, honderdduizenden verdwenen in de Sovjet-Unie en tienduizenden werden opgesloten in werkkampen en gevangenissen. Nog eens tienduizenden werden gedwongen zich buiten de grenzen van Hongarije te vestigen en miljoenen mensen zijn hun eigendommen ontnomen. Zelfs terugblikkend na 48 jaar zijn wij trots op het feit dat wij Hongaren de eersten waren die de Sovjet-dictatuur trotseerden en protesteerden tegen de communistische tirannie en bezetting. Het feit dat wij hier bij u kunnen zijn als vrij en onafhankelijk lid van de Europese familie is voor een groot deel te danken aan de zelfopoffering van vele duizenden helden van de Hongaarse revolutie die hun leven gaven voor de vrijheid. 
Krupa (IND/DEM ).
    Mijnheer de Voorzitter, ik wil protesteren tegen de discriminatie van katholieken. Het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden stelt dat het genieten van de hierin opgenomen rechten en vrijheden zonder enige discriminatie moet worden gewaarborgd. Ik wil dan ook scherp protest aantekenen tegen het optreden van voorzitter Barroso tegenover katholieken en tegen de financiering door de Europese Commissie van de tentoonstelling in de tent op het Schumanplein in Brussel. Beide zijn een uitdrukkelijke uiting van discriminatie van katholieken, niet alleen door hun gevoelens te kwetsen, maar vooral door de jeugd te bederven door de verheerlijking van mensen zonder waarden, uitsluitend strevend naar provocatie en financieel succes. Is een afbeelding van de in gebed verzonken Heilige Vader naast een afbeelding van copulerende mannen een symbool van de diversiteit, of is het eerder een teken van ontmenselijking en degeneratie en een bedreiging van de beschaving? Zijn de Europese Commissie en de kandidaten voor de hoogste ambten hierin eropuit een betere toekomst bouwen op het puin van al wat heilig is en de Europeanen het goede en schone ontnemen? En moeten seksuele contacten niet...
Van den Berg (PSE ).
   – Voorzitter, in de nacht van 26 op 27 september jongstleden was het twee jaar geleden dat de veerboot Le Joola zonk voor de kust van Senegal. Bij deze ramp kwamen officieel 1863 mensen om het leven. Nog steeds ligt de meerderheid van deze lichamen ongeïdentificeerd op de bodem van de zee. Nabestaanden, onder wie de familie van de Nederlandse slachtoffers Roel en Lisette Arendshorst, hebben herhaaldelijk oproepen gedaan zowel aan de Senegalese president Wade als aan Europese politici om actie te ondernemen om de slachtoffers van Le Joola boven water te halen. President Wade heeft hier in dit Parlement een jaar geleden in principe positief gereageerd. Ook hebben we bij meerdere gelegenheden in dit Parlement om actie van de Europese Commissie gevraagd. Voorzitter, ik doe daarom nu een hernieuwde oproep aan de Europese Commissie, de Raad en president Wade van Senegal. De families van de slachtoffers hebben recht op een waardig afscheid van hun dierbaren. Zij vragen om een laatste rustplaats waar ze kunnen rouwen en daarnaast zoeken ze ook naar mogelijkheden voor de identificatie van de slachtoffers. Voorzitter, ik doe een direct beroep op uw respect voor de waarden die in de Europese grondwet genoemd zijn. Eerbied voor de menselijke waardigheid vergt steun van de Europese Unie..... 
Lévai (PSE ).
   – De Romabevolking is de grootste minderheid binnen de EU. De Roma kampen met ernstige mensenrechtendiscriminatie: segregatie op school en op de arbeidsmarkt. Helaas zijn er in bepaalde delen van de Europese Unie de afgelopen jaren zeer ernstige mensenrechtenschendingen tegen Roma gerapporteerd. Naar aanleiding van berichten over sociale uitsluiting en ernstige mensenrechtenschendingen in heel Europa zijn de Roma echter steeds meer in de belangstelling komen te staan van Europese beleidsmakers en wetgevers.
De tijd is nu rijp om het voorbeeld te volgen van de paar afgevaardigden hier in het Europees Parlement die de crisis waarin de Romabevolking zich bevindt reeds hebben onderkend. We moeten discriminatie vandaag de dag bestrijden door met alle partijen overeenstemming te bereiken in het belang van een beter Europa. Daarom zal ik mij bijzonder vastberaden inzetten voor kwesties op het gebied van de rechten van de Roma en zal ik vraagstukken als sociale integratie en mensenrechten aan de orde stellen om de grondrechten en fundamentele vrijheden van ons volk te waarborgen. 
Geringer de Oedenberg (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, ik wil uw aandacht vragen voor het volgende: sinds de uitbreiding van de Europese Unie met tien nieuwe lidstaten zijn zes maanden verstreken. Sinds de toetreding zouden de nieuwe lidstaten en de oude vijftien een organisch geheel moeten vormen. Op talloze belangrijke terreinen zou de integratie zichtbaar moeten zijn. In werkelijkheid ondervindt de volledige integratie van de nieuwe lidstaten aanmerkelijke vertraging. Ik ben van mening dat wij ernstig moeten nadenken over de herziening van de overgangsperiodes, om de ontwikkeling in de nieuwe landen niet te blokkeren en het proces naar de volledige integratie met de overige lidstaten van de Europese Unie te versnellen. Ik denk vooral aan de overgangsperiodes op het gebied van het vrije verkeer van personen en de vrije dienstverlening. Deze zijn van het grootste belang voor een werkelijke Europese integratie en voor de ontwikkeling van het voor de nationale economieën noodzakelijke ondernemerschap. Wij mogen niet dadeloos toekijken wanneer voor dienstverleners uit de nieuwe lidstaten op de Europese markt ongunstigere voorwaarden gelden en zij meer moeilijkheden ondervinden dan die van de oude lidstaten. Wat het vrije verkeer van personen betreft zien wij bovendien dat de landen die op 1 mei hun arbeidsmarkten hebben opengesteld, zoals het Verenigd Koninkrijk en Zweden, geen...
Grech (PSE ).
   – Het probleem van asielzoekers en illegale immigratie in Europa is dringend, ernstig en zorgwekkend. Slechts weinig landen kunnen de grote en complexe problematiek van deze kritieke situatie alleen oplossen, en helemaal een klein land als Malta niet, dat een last draagt die niet in verhouding staat tot zijn grootte en bevolkingsomvang. Daarom geloof ik dat een van de oplossingen zou zijn om de last te verdelen. Dit is een kwestie die grenzen te buiten gaat en daarom moet er worden gestreefd naar een internationale oplossing, mogelijk door middel van een gemeenschappelijke inspanning van de Verenigde Naties en de Europese Unie. Wij kunnen niet werkloos blijven en deze kwestie uitstellen. Vindt u niet, mijnheer de Voorzitter, dat de tijd is gekomen voor dit Parlement om deze tragische werkelijkheid op een holistische, effectieve en rechtvaardige manier te gaan benaderen en bespreken in het belang van zowel de asielzoekers als de betrokken landen? 
Ludford (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, er werd zojuist aangekondigd dat we morgen zullen stemmen over een verzoek om urgentverklaring in verband met financiële bijstand aan Servië en Montenegro.
Een week geleden heeft er in Belgrado echter een presentatie plaatsgevonden van een buitengewoon boek. Het ging om een boek van Radovan Karadzic, de voormalig president van de Bosnische Serviërs. De heer Karadzic wordt op last van het Internationaal Oorlogstribunaal voor het voormalige Joegoslavië van de VN gezocht voor twee aanklachten van genocide en wordt, samen met Ratko Mladic, verantwoordelijk gehouden voor het bloedbad dat in 1995 is aangericht in Srebrenica, waarbij 7000 islamitische mannen en jongens systematisch zijn vermoord, en het beleg van Sarajevo, waarbij 12 000 doden zijn gevallen en dat vreselijk lijden heeft tot gevolg heeft gehad.
De titel van het boek van de heer Karadzic luidt . De heer Karadzic was niet aanwezig bij de presentatie. Het feit echter dat hij in staat is geweest een boek te publiceren en te ontsnappen aan de NAVO en de Bosnisch-Servische politie, die zogenaamd naar hem op zoek zijn, vormt op zichzelf al een wonderbaarlijke kroniek van de nacht. Dit wekt niet bepaald het vertrouwen dat deze troepen er alles doen om hem en zijn netwerk van trouwe aanhangers het leven zuur te maken, zodat hij eindelijk voor het tribunaal kan worden gebracht. Ik hoop dat het Parlement de boodschap kan afgeven dat de NAVO en de Bosnisch-Servische politie wat beter hun best moeten doen. 
Eurlings (PPE-DE ).
   –Voorzitter, heel recent is aan twee Nederlandse leden van het parlement waaruit ikzelf afkomstig ben, de toegang tot Cuba geweigerd. Ze zijn het land uitgezet toen ze op reis waren om met mensenrechtenactivisten, met zogenaamde dissidenten, te spreken. Dit is tekenend voor wat er op Cuba aan de hand is, want het past binnen een systematisch patroon. Dissidenten die enkele jaren geleden nog met ons konden praten, zijn nu, met inbegrip van vakbondleiders, vaak tot lange gevangenisstraffen veroordeeld.
Het gaat van kwaad tot erger, ook wat de omgang met politici zoals ons betreft. Ik kan u uit eigen ervaring zeggen dat, voordat dit gebeurde, ook de poort van de ambassade meer dan eens gewoon gesloten bleef en wij niet eens tot een gesprek konden komen. Ik zeg dit, Voorzitter, omdat ik sommige mensen hoor pleiten voor toenadering tot Fidel Castro. Ik zou zeggen dat dit soort ernstige gebeurtenissen er juist toe moeten leiden dat wij doorgaan met de gemeenschappelijke politiek zoals wij die op dit moment kennen. 
De Voorzitter.
   Ik heb 22 verzoeken ontvangen. Het is duidelijk dat we deze niet alle kunnen inwilligen, omdat we dan het half uur dat voor dit onderdeel is toegewezen ruim zouden overschrijden. Ik ga nog twee mensen het woord geven in de volgorde die tot stand is gekomen in de catch-the-eye-procedure en ik verontschuldig mij tegenover de overige twintig afgevaardigden. 
Flautre (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou u erop willen wijzen dat dit weekeinde de presidents- en parlementsverkiezingen in Tunesië hebben plaatsgevonden. Het is zeker niet de reeds langverwachte uitslag van de verkiezingen die opschudding zal veroorzaken. Ik heb echter, net als andere collega’s, enige informatie van constitutionele aard: we herinneren ons allemaal de grondwettelijke coup waardoor president Ben Ali zich voor een vierde keer kandidaat heeft kunnen stellen. We weten ook dat de Grondwet een aantal strenge bepalingen bevat die de mogelijkheid om zich kandidaat te stellen ernstig beperkt of zelfs volledig onmogelijk maakt.
Wij beschikken eveneens over onderling overeenstemmende berichten over de omstandigheden waaronder de verkiezingen hebben plaatsgevonden, met name op het vlak van mediatoegang, waarbij absoluut geen sprake is van pluralisme. Eén van de kandidaten is de publicatie en verspreiding van zijn officiële verkiezingsprogramma ontzegd. Dit is de enige kandidaat bij de presidentsverkiezingen die enige mate van onafhankelijkheid heeft genoten en zelfs van een grote mate van onafhankelijkheid in vergelijking met Ben Ali. Tevens weten we dat het de Tunesische Liga voor de rechten van de mens (, die een volkomen betrouwbare en exclusieve gesprekspartner van het Europees Parlement is, onmogelijk is gemaakt om op gepaste wijze toezicht te houden op de verkiezingen.
Evans, Robert J.E. (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb groot respect voor Spanje, het is zelfs een van mijn favoriete landen in Europa. Ik vind het echter zeer verontrustend dat ik van ons nationale bureau voor gezondheidsbescherming heb moeten vernemen dat van de 6000 gevallen van salmonellabesmetting in het Verenigd Koninkrijk, het merendeel kan worden herleid tot eieren uit Spanje. Ik weet niet of ervaring in de eierindustrie voorkomt op uw uitgebreide cv, maar misschien zou ik, via u, de Spaanse autoriteiten en de Commissie met klem kunnen verzoeken om samen een oplossing voor deze situatie te vinden, zodat kan worden voorkomen dat mensen een verbod op de invoer van Spaanse eieren zullen eisen.
Ik zou u, mijnheer de Voorzitter, tevens willen vragen wanneer het gebruik van de catch-the-eye-procedure tijdens deze periode voor het afleggen van verklaringen van één minuut vervangen is door een procedure waarbij afgevaardigden zich van tevoren moeten inschrijven. In het verleden kon de Voorzitter immers gebruik maken van zijn of haar discretionaire bevoegdheden: u, mijnheer de Voorzitter, had er dan bijvoorbeeld voor kunnen kiezen het aantal conservatieve katholieken dat u aan het woord had willen laten te beperken, waardoor een beter evenwicht was ontstaan. Wanneer is de catch-the-eye-procedure vervangen door een systeem van aanmelding vooraf? 
Brepoels (PPE-DE ).
   – Dank u Voorzitter, ik heb een persoonlijke vraag aan u. Ik heb op zaterdag 16 oktober een dringend bericht aan u gestuurd in verband met de aanhouding van de echtgenoot van Leyla Zana toen zij terugkeerden van de viering tijdens de plenaire vergadering in Brussel. Ik heb u gevraagd om onmiddellijk contact op te nemen met de Turkse autoriteiten om uitleg te vragen over deze aanhouding, die door mij en vele collega's als een regelrechte provocatie ervaren werd, omdat het voor iedereen duidelijk is dat deze aanhouding verband houdt met het optreden van Leyla Zana in het Europees Parlement. Tot nu toe heb ik daarop nog geen antwoord van u ontvangen. U weet dat intussen afgelopen vrijdag reeds voor de derde keer een proces tegen Leyla Zana van start is gegaan. Ik vraag dan ook dat het Europees Parlement, zoals in het verleden, hieraan de nodige aandacht besteedt en mogelijk ook met een delegatie ter plekke gaat kijken, mijnheer de Voorzitter, omdat dit volgens mij zeer belangrijk is in het kader van de discussie in verband met de toetredingsonderhandelingen met Turkije, die wij hier nog gaan voeren. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heb zorgen over de verdediging van de werktalen van de Europese Unie.
Ik heb vernomen dat het Nederlands voorzitterschap onlangs een voorstel in de COSAC heeft gepresenteerd om het aantal werktalen tijdens de vergaderingen van dat orgaan tot zes te beperken. Ik weet dat ook hier om redenen van kostenvermindering afgevaardigden soms moeilijkheden ondervinden bij het gebruik van hun taal als werktaal. In het voorstel van het Nederlands voorzitterschap zijn slechts zes werktalen gegarandeerd, die overeenkomen met de zes grootste landen. Het Portugees is natuurlijk niet de taal van een van de grootste landen en derhalve loopt ook mijn taal gevaar. De kwestie die ik aan de orde zou willen stellen, mijnheer de Voorzitter, …
Markov (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in 1993 heeft het Europees Parlement een resolutie aangenomen ter herdenking van de slachtoffers van het nationaal-socialisme. Vorig jaar, tien jaar later dus, werd hier in het Parlement een tentoonstelling met betrekking tot dit onderwerp gehouden. De uitspraken die de heer Gollnisch gedaan zou hebben, hebben ook bij het Duitse volk verontwaardiging opgeroepen. Wij zouden van het en van de heer Gollnisch kunnen eisen deze uitspraken te ontkennen. Het zou wellicht echter verstandiger zijn van hem te eisen dat hij een verklaring aflegt waarin hij zich duidelijk distantieert van dit historisch nihilisme, waarin hij onomwonden verklaart dat hij het fascisme verwerpt en de holocaust erkent en waarin hij het historische bewijs zoals dat nu bekend is als vaststaande feiten accepteert. Ik ben er namelijk van overtuigd dat het Europees Parlement de strijd tegen het antifascisme, het antisemitisme en het racisme altijd hoog in het vaandel heeft gehouden. En dat moeten wij ook in de toekomst blijven doen.
Iturgaiz Angulo (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, vandaag, 25 oktober, vieren wij in Baskenland het vijfentwintigjarig bestaan van het statuut van Guernica. Het is vandaag 25 jaar geleden dat wij Basken in deze Spaanse autonome regio naar de stembus gingen en met een meerderheid onze steun gaven aan dit statuut als juridisch-politiek kader dat voortvloeit uit de Spaanse grondwet. Hierdoor verkregen de Basken de grootste mate van zelfbestuur en onafhankelijkheid die men in die regio ooit genoten heeft. 
Ik kan u verzekeren dat het statuut van Guernica het beste kader vormt om vertrouwen, welzijn, ontwikkeling en vrijheid in Baskenland te bewerkstelligen. Anders dan diegenen die 25 jaar van democratisch succes kennelijk in gevaar willen brengen, zijn wij van mening dat het statuut als basis moet dienen om verder te bouwen aan het in democratie samenleven van de volgende generatie Basken. Het is vandaag dan ook meer dan ooit noodzakelijk de rechtsgeldigheid van het statuut van Guernica te bevestigen. Ik verzoek het Voorzitterschap van het Europees Parlement daarom om, naar aanleiding van dit jubileum, zijn gelukwensen over te brengen aan het voorzitterschap van het Baskisch parlement.
Hudghton (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, op vrijdag heeft de Internationale Raad voor onderzoek van de zee zijn jaarlijkse cijfers over de omvang van de visbestanden gepubliceerd, een advies waaruit bleek dat de schelvisbestanden in de Noordzee nog omvangrijker zijn dan het record van vorig jaar. Desalniettemin werd in het verhaal dat voorafgaand aan het advies aan de media was verstrekt en dat de voorpagina’s haalde, uitsluitend verwezen naar de kabeljauwbestanden en het gebrek aan verbetering daarin in de Noordzee.
Deze situatie lijkt sterk op die van vorig jaar toen er, na publicatie van een wetenschappelijk advies, dreigementen volgden om de gehele Noordzee voor alle soorten visserij te sluiten. Uiteindelijk diende de Commissie tijdens de Raad van december vorig jaar een herstelplan in dat al snel onwerkbaar bleek te zijn. Het plan had geen enkele waarde voor de bescherming van kabeljauw en belemmerde Schotse vissers hun toegestane schelvisquota te vangen. Als – en ik zeg als – we aan het einde van de week een nieuwe commissaris voor visserij hebben, roep ik hem op de nieuwe Regionale Adviesraad voor de Noordzee volledig te betrekken bij het vaststellen van quota in de aanloop naar de Raad van december van dit jaar, zodat er een verstandig en werkbaar plan kan worden opgesteld voor de procedure waarmee quota worden vastgesteld. 
De Voorzitter.
   Het debat over kwesties van politiek belang is gesloten. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0014/2004) van de heer Lipietz, namens de Commissie economische en monetaire zaken, over het Jaarverslag 2003 van de Europese Centrale Bank (2004/2144(INI)). 
Lipietz (Verts/ALE ),
   .– Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de president van de Europese Centrale Bank, dames en heren, ik wilde graag mijn waardering uitspreken voor de kwaliteit en het op sommige punten vernieuwende karakter van het jaarverslag 2003 van de Europese Centrale Bank, dat onder leiding van de heer Trichet is aangeboden.
Een periode van een jaar als 2003 kan vanuit twee invalshoeken worden geanalyseerd: wat heeft er precies plaatsgevonden in 2003 en welke beslissingen zijn er genomen in 2003? Dit zijn twee verschillende aangelegenheden, omdat monetaire beslissingen die nu genomen worden, volgens de wetten van de econometrie, pas 12 tot 18 maanden hun effect doen gelden op de ontwikkelingen. In zekere zin gaat de discussie van vandaag dus over het beleid van 2002, en de oriëntering daarvan in 2003.
Allereerst wordt 2003 gekenmerkt door een grote mate van prijsstabiliteit: iets meer dan 2 procent aan het begin van het jaar en zelfs iets minder aan het eind van het jaar, ondanks de stijging van de olieprijzen. Helaas kende de Europese Unie in 2003 ook een zeer sterke economische stagnatie ten opzichte van haar grote concurrenten, zoals de Verenigde Staten, Japan, China, etc.
We moeten dit gegeven dus in ons achterhoofd houden als we de zowel praktische als dogmatische conclusies bestuderen die de Europese Centrale Bank in 2003 heeft gedaan. Laten we beginnen met de praktische conclusies: de Centrale Bank heeft in 2002, zelfs tot bijna in december van dat jaar, hetzelfde rentepercentage gehandhaafd. Dit terwijl de centrale banken van onze buren, zoals de Bank of England en de Federal Reserve, hun rentepercentage juist scherp hebben verlaagd. Vanaf december 2002 en ook gedurende de gehele eerste helft van 2003, is er daarentegen een sterke daling te zien van het rentepercentage in Europa, waarvan de resultaten pas in 2004 zichtbaar beginnen te worden.
Deze daling van de rente is toegelicht in de zogenoemde “verklaring van 8 mei”, waarvan in het jaarverslag van de ECB een uiterst interessante analyse en uitleg is verbonden. Wij sluiten ons volledig aan bij deze conclusies en de manier waarop deze in het jaarverslag 2003 zijn gerechtvaardigd. Om het risico van deflatie tegen te gaan is het, zo zegt men, allereerst belangrijk dat het inflatieniveau onder maar nabij de 2 procent ligt, zodat de werkelijke rentevoet eventueel op een negatief niveau kan worden gebracht. Ten tweede wordt gezegd dat de geldhoeveelheid M3 op lange termijn weliswaar belangrijk is, maar niet van belang is voor het bijstellen van het monetaire beleid. Ik denk inderdaad dat deze beide stellingen zeer wel gerechtvaardigd zijn. Ons rapport bevestigt deze belangrijke gevolgen en wij stellen daarom amendementen voor om een en ander helderder te maken.
Het jaarverslag 2003 bevat ook voor de toekomst een zeer belangrijk punt. Zo is er een duidelijke verklaring van de Europese Centrale Bank, dat zij als publieke autoriteit verantwoording verschuldigd is aan burgers en dat deze verantwoording wordt afgelegd in de dialoog met het Europees Parlement. Ik ben van mening dat de ECB, door zich als het ware op te stellen als een uitvoerend orgaan, gezien het feit dat haar relatie met het publiek mede via het Parlement loopt, met haar jaarverslag een grote stap vooruit heeft gemaakt. Deze dialoog moet naar mijn idee in de toekomst verder verdiept worden. Daartoe doen wij in ons rapport een aantal voorstellen.
Ten derde hebben wij bij onze voorstellen uiteraard ook rekening gehouden met de toetreding van nieuwe staten. Wij benadrukken dat deze landen op gelijke voet behandeld moet worden en op grond van dezelfde interpretatie van de convergentiecriteria, zoals tot nu toe in alle landen het geval is geweest. Het is niet de bedoeling dat met twee maten gemeten wordt: voor 2005, 2006 en 2007 gelden dezelfde regels als in 1997.
Tot slot is het als laatste punt noodzakelijk eens na te denken over de nieuwe generatie bankbiljetten. Wij vinden dat de muntstukken van 1 en 2 cent behouden moeten blijven. Een aantal van ons is van mening dat er een bankbiljet van 1 euro ingevoerd moeten worden. Ten slotte benadrukken wij dat burgers zich door bankbiljetten en muntstukken verbonden moeten voelen met hun geld. Het wordt daarom tijd dat, net als in de rest van de wereld, op onze bankbiljetten levende wezens worden afgebeeld. 

Trichet,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Lipietz, dames en heren, staat u mij toe om namens de Europese Centrale Bank en namens mijn collega’s van de Raad van bestuur, allereerst te benadrukken, hoezeer wij uw zorg delen dat de goede betrekkingen, die zoals de rapporteur zojuist al noemde de laatste jaren door onze instellingen zijn opgebouwd, onderhouden moeten worden. Ik kijk ernaar uit deze open dialoog vanuit de Europese Centrale Bank in goede samenwerking voort te zetten.
Zoals zojuist gezegd heb ik de eer u vandaag het jaarverslag 2003 aan te bieden. Dit jaarverslag is een van de voornaamste instrumenten van de ECB voor de presentatie van het monetaire beleid en de werkzaamheden die onder haar bevoegdheid vallen, aan de burgers van Europa en aan u, de vertegenwoordigers van de Europese bevolking. 

 De ECB hecht de grootste waarde aan de regelmatige dialoog met de burgers van Europa en hun gekozen vertegenwoordigers. 

Mijnheer de Voorzitter, het monetaire beleid van de ECB werd in 2003 gevoerd onder nogal onzekere en uitdagende omstandigheden. Gedurende de eerste helft van het jaar stagneerde de groei van het reële BBP vanwege de grote onzekerheid die verband hield met geopolitieke spanningen en de turbulente ontwikkeling van de olieprijzen en de woelige financiële markten. Nadat de economische en geopolitieke onzekerheden waren afgenomen, klaarden de vooruitzichten voor economische activiteiten na de zomer van 2003 geleidelijk op. Desalniettemin groeide het totale BBP in de eurozone in 2003 met slechts 0,5 procent.
De HICP-inflatie op jaarbasis daalde in 2003 enigszins tot gemiddeld 2,1 procent van 2,3 procent gemiddeld in zowel 2001 als 2002. Het aanhouden van een inflatie van meer dan 2 procent werd voornamelijk veroorzaakt door verhogingen van een aantal volatiele componenten van de HICP, met name de olieprijzen, en in de tweede helft van 2003, de voedselprijzen. Verhogingen van indirecte belastingen en administratieve prijzen droegen in 2003 eveneens bij aan de inflatie. Op de middellange termijn verwachten wij echter dat de prijsontwikkeling gelijke tred zal blijven houden met de prijsstabiliteit na het geleidelijk afnemen van de invloed van dergelijke volatiele componenten van de HICP.
Deze verwachting, die voortvloeide uit onze economische analyse, kwam overeen met onze monetaire analyse. De kracht van de geldgroei aan het begin van 2003 was grotendeels het gevolg van de grote mate van economische onzekerheid en de onzekere situatie op de financiële markten waarvan op dat moment sprake was. Deze veroorzaakte namelijk portefeuilleherschikkingen ten gunste van veiliger, liquide middelen voor de korte termijn die behoren tot de M3-geldhoeveelheid. Met het oog op de matiging van de inflatiedruk op de korte termijn in de eerste helft van 2003 werden, zoals reeds door de heer Lipietz is opgemerkt, de voornaamste rentetarieven van de ECB in maart 2003 met 25 basispunten verlaagd en nog eens met 50 basispunten in juni van hetzelfde jaar. Daardoor kwam het rentetarief voor de basis-herfinancieringstransacties in juni 2003 uit op 2 procent. Vanaf toen is dit rentetarief onveranderd op dit historisch lage niveau gebleven, terwijl het handhaven van de inflatieverwachtingen in overeenstemming met onze definitie van prijsstabiliteit zeer aanzienlijk heeft bijgedragen aan het lage niveau van de nominale en reële rentetarieven voor de middellange en lange termijn. De resulterende rentecurve heeft tot een financieel klimaat geleid dat buitengewoon gunstig is voor economisch herstel.
Het economisch herstel, dat in de tweede helft van 2003 is ingezet, is dit jaar blijven voortduren. Als we kijken naar de groeipercentages op jaarbasis, hebben we in het tweede kwartaal van dit jaar de 2 procent gehaald. Over het geheel genomen lag de groei van de productie in de afgelopen twaalf maanden in de buurt van de huidige schattingen van de potentiële groei in de eurozone.
We verwachten dat deze groeitendens in de komende kwartalen zal voortduren. Ten aanzien van de externe factoren vertoont de wereldeconomie momenteel haar sterkste groei in dertig jaar. Er wordt voor volgend jaar enige matiging verwacht, maar de uitvoer uit de eurozone zou moeten blijven profiteren van de positieve mondiale vraagcondities in 2005.
Wat betreft de binnenlandse factoren zouden de investeringen normaal gesproken moeten profiteren van het mondiale klimaat, de zeer gunstige financieringsvoorwaarden in de eurozone en de verbeterde efficiëntie van bedrijven. Er bestaat in de eurozone als geheel ruimte voor een versterking van de particuliere consumptie, hoewel dergelijke vooruitzichten altijd omgeven zijn met een zekere mate van onzekerheid. Een van de risico’s hangt samen met de ontwikkelingen op de oliemarkt. Indien de olieprijs op het huidige hoge niveau zou blijven of zelfs verder zou stijgen, zou deze de kracht van het herstel binnen zowel als buiten de eurozone kunnen matigen, ondanks het feit dat de olie-intensiteit van de eurozone aanzienlijk lager is dan in de jaren zeventig. We moeten daarnaast bedenken dat een deel van de stijging van de olieprijs te wijten is aan een sterke mondiale vraag, waarvan ten tijde van de eerste en tweede oliecrisis geen sprake was. Desalniettemin blijft het een feit dat de stijging van de olieprijs een negatieve aanbodschok betekent voor de economie van de eurozone als geheel. Om de olieprijsschok soepel te kunnen absorberen, mogen de beleidsfouten uit het verleden niet worden herhaald en moet met name voorkomen worden dat zich “tweede-ronde-effecten” voordoen.
Ten aanzien van de consumentenprijzen hebben de ontwikkelingen in de oliemarkt een directe invloed gehad op de HICP in de eurozone. Na een percentage van 1,7 procent op jaarbasis in het eerste kwartaal van 2004, kwam de inflatie in het tweede kwartaal uit op 2,3 procent en op 2,2 procent in het derde kwartaal.
De inflatiepercentages zijn het afgelopen jaar ook opgedreven door buitengewoon sterke stijgingen van indirecte belastingen en door de overheid gereguleerde prijzen in de gehele eurozone. Vooruitblikkend duidt de beschikbare informatie er – in onze ogen - echter niet op dat zich in de eurozone sterkere onderliggende inflatoire druk ontwikkelt. De loonontwikkeling is sinds het laatste kwartaal van 2003 beperkt gebleven, en deze tendens dient voort te duren. Mits zich geen verdere significante prijsschokken voordoen, zullen de inflatiepercentages op jaarbasis in de loop van 2005 tot onder de 2 procent dalen.
Ik moet echter benadrukken dat er de laatste kwartalen een aantal opwaartse risico’s voor de vooruitzichten van de prijsstabiliteit naar voren is gekomen, waarvoor voortdurende waakzaamheid geboden is. Deze risico’s zijn wederom gerelateerd aan de olieprijsontwikkeling en mogelijke tweede-ronde-effecten die voortvloeien uit de loon- en prijsvorming. Andere zorgen gelden de lange-termijninflatieverwachtingen en ook de monetaire tendensen. De neerwaartse trend in M3-groei op jaarbasis sinds medio 2003 lijkt gedurende de zomer van dit jaar tot stilstand te zijn gekomen, terwijl de kortere-termijndynamiek van M3 krachtiger is geworden. Deze ontwikkelingen weerspiegelen deels het feit dat het historisch lage niveau van de rente in de eurozone de monetaire expansie blijft ondersteunen.
Het lage rentepeil voedt tevens de vraag naar krediet vanuit de particuliere sector en we hebben gezien dat het groeitempo van leningen voor huisaankopen voortdurend bleef stijgen. Gezien de aanhoudende kracht van de M3-groei gedurende de afgelopen paar jaar blijft er aanzienlijk meer liquiditeit in de eurozone dan nodig is ter financiering van niet-inflatoire groei.
Dan kom ik nu toe aan de andere aspecten waarnaar wij kijken. Een goed en geloofwaardig monetair beleid is zonder meer een noodzakelijke voorwaarde voor duurzame groei en het scheppen van werkgelegenheid, maar op zichzelf is dit nog niet voldoende. Er moet immers ook aan andere voorwaarden voldaan worden en dan gaat het met name om een solide begrotingsbeleid en de noodzakelijke structurele hervormingen. In dit opzicht was het afgelopen jaar op het terrein van begrotingsbeleid teleurstellend. Het gemiddelde begrotingstekort in de eurozone steeg van 2,4 naar 2,7 procent. Bovendien bleef de begrotingssituatie zeer zorgwekkend in bepaalde landen waarvan de begrotingen in 2002 ook al aanzienlijke onevenwichtigheden vertoonden.
De verhouding tussen het begrotingstekort en het BBP voor de gehele eurozone zal naar verwachting in 2004 niet verbeteren en we verwachten dat de gemiddelde verhouding tussen de overheidsschuld en het BBP verder zal verslechteren. Dit is zonder meer een bron van zorg. Vorig jaar werd het begrotingsbeleid in de EMU voor een aantal ernstige uitdagingen gesteld. Op 25 november 2003 besloot de Europese Raad niet tot actie over te gaan naar aanleiding van de aanbeveling van de Commissie en besloot hij de procedure bij buitensporige tekorten voor de betreffende landen op te schorten. Nog diezelfde dag sloot de Raad van bestuur van de ECB zich aan bij het standpunt van de Commissie. Het Stabiliteits- en Groeipact is immers de hoeksteen van de EMU. Het is de sleutel die een economische rationale biedt voor een gemeenschappelijk valutagebied zonder federale overheid en die de macro-economische stabiliteit op duurzame basis waarborgt.
De Raad van bestuur van de ECB is van mening dat het noodzakelijk is aanzienlijke verbeteringen door te voeren met betrekking tot de tenuitvoerlegging van het Pact, met name ten aanzien van de preventieve tak van het Pact. Tegelijkertijd is de Raad van bestuur geen voorstander van het wijzigen van de tekst van het Verdrag of van de regelingen die ten grondslag liggen aan het Pact en we benadrukken dan ook het belang van het behouden van de volledige integriteit van het nominale anker van 3 procent in de correctieve tak van het Pact.
Ik wil tevens – net als de Raad ECOFIN heeft gedaan – het vitale belang benadrukken van betrouwbare en tijdige verslaglegging met betrekking tot de statistische gegevens over de overheidsfinancieringen, die in geen enkel opzicht onderwerp mogen zijn van politieke bemoeienis of verkiezingsstrijd. Op dat specifieke punt zijn wij het volledig eens met de Raad ECOFIN.
Een positiever bericht is dat er zowel in 2003 als in 2004 enige vooruitgang is geboekt met betrekking tot structurele hervormingen in diverse landen in de eurozone. Hoewel de tenuitvoerlegging van deze hervormingen niet altijd eenvoudig is geweest, heb ik er vertrouwen in dat we in de komende jaren getuige kunnen zijn van de positieve effecten hiervan. Ik heb duidelijk gezegd dat de ECB achter de regeringen, parlementen en sociale partners staat die een begin hebben gemaakt met dergelijke noodzakelijke hervormingen in de eurozone. We mogen echter niet zelfgenoegzaam zijn. Op velerlei terreinen zijn verdere hervormingen nodig. Het voortdurende hervormingsproces is de sleutel tot het verbeteren van het productiepotentieel van de eurozone en het waarborgen van toekomstige groeikansen en werkgelegenheidsmogelijkheden.
Het jaar 2003 werd ook gekenmerkt door de definitieve voorbereidingen voor de uitbreiding van de Europese Unie met tien nieuwe lidstaten, die op 1 mei 2004 plaatsvond. Wat de ECB betreft is de integratie van de centrale banken van de tien nieuwe lidstaten soepel verlopen. Er blijven voor deze landen echter belangrijke uitdagingen bestaan op weg naar het invoeren van de euro. Vorige week heeft de ECB, net als de Commissie, het eerste convergentieverslag gepubliceerd over deze nieuwe landen plus Zweden. In het verslag worden diverse prioritaire terreinen aangegeven waarop individuele landen verdere inspanningen zullen moeten leveren alvorens zij de euro kunnen invoeren. Het beeld dat uit het verslag naar voren kwam verschilde aanzienlijk van land tot land, maar veel landen kennen vergelijkbare uitdagingen met betrekking tot prijsstabiliteit, fiscale duurzaamheid, wisselkoersstabiliteit en convergentie van de rentetarieven. Bovendien is institutionele convergentie nog niet in alle landen gerealiseerd, met name op het terrein van de onafhankelijke positie van de centrale banken. Ik kan het belang van laatste punt voor het voeren van een succesvol monetair beleid niet genoeg benadrukken.
De ECB was zeer ingenomen met de positieve opmerkingen die vervat waren in de ontwerpresolutie van het Europees Parlement over de monetaire beleidsstrategie van de ECB in 2003. We hebben er altijd naar gestreefd een grote inzet aan den dag te leggen om onze primaire doelstelling van prijsstabiliteit te verwezenlijken. De inflatie is gematigd gebleven, ondanks een opeenvolging van negatieve verstoringen. Ik wil daar verder niet langer bij stilstaan, maar ik benadruk de uitdaging van het stevig verankeren van middellange- en langetermijninflatieverwachtingen – dit is namelijk van doorslaggevend belang voor het realiseren van prijsstabiliteit en voor het consolideren van een uitzonderlijk gunstige rentecurve, aangezien deze inflatieverwachtingen, op middellange- tot langetermijnbasis, zijn opgenomen in de markttarieven.
Ik heb gemerkt dat de standpunten die in het verslag worden ingenomen over de belangrijkste kwesties bijzonder veel lijken op die van de ECB. Desalniettemin verschillen wij over een aantal zaken enigszins met elkaar van mening. In de ontwerpresolutie wordt bijvoorbeeld verzocht om publicatie van de notulen van de vergaderingen van de Raad van bestuur, terwijl impliciet aanvaard lijkt te worden dat de stemmingen van individuele bestuursleden niet openbaar gemaakt worden. We zouden het bijzonder op prijs stellen als het Parlement het argument kon onderschrijven dat de publicatie van het stemgedrag van individuele leden van de Raad van bestuur zou kunnen leiden tot nationale publieke debatten over de vraag of de presidenten van de nationale centrale banken wel voldoende rekening hebben gehouden met de nationale belangen, terwijl wij in het Verdrag juist allemaal worden opgeroepen ons te richten op de eurozone als geheel. Dergelijke publieke discussies zouden negatieve gevolgen kunnen hebben voor de geloofwaardigheid en de effectiviteit van het monetaire beleid van de ECB.
Wat de notulen betreft, wil ik benadrukken dat de ECB op de persconferenties die plaatsvinden direct aansluitend op de bijeenkomsten van de Raad van bestuur zijn monetaire beleidsbesluiten presenteert en toelicht door middel van uitgebreide openbare verklaringen. Door vanaf 1999 deze procedure in te voeren, heeft de ECB een impuls gegeven aan de verbetering van de mondiale stand van zaken op het gebied van de transparantie van centrale banken en werd de ECB de eerste centrale bank die een uitgebreide diagnose publiceert waarin onmiddellijk de genomen monetaire beleidsbesluiten worden toegelicht. De informatie die de ECB op deze manier naar buiten brengt is, in essentie, te vergelijken met de verslagen die andere centrale banken publiceren in de vorm van een samenvatting van de notulen, aangezien het een nauwkeurige weergave betreft van de algehele discussie in de Raad van bestuur. De ECB is de enige belangrijke centrale bank die onmiddellijke interactie met de media mogelijk maakt. Deze kenmerken maken de ECB, naar ons oordeel, tot een van de meest transparante centrale banken ter wereld. 

 Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe om even kort stil te staan bij de gezamenlijke inspanningen die het Europees Stelsel van Centrale Banken en het Comité van Europese effectenregelgevers hebben geleverd bij de totstandkoming van gemeenschappelijke regels en normen voor clearing en settlement, hetgeen ook genoemd is in de ontwerpresolutie. Deze normen leveren een zeer belangrijke bijdrage aan de totstandkoming van een veilige en geïntegreerde infrastructuur voor de effectenhandel. Het is voor ons van zeer groot belang deze doelstelling te halen, aangezien de huidige versplintering van deze infrastructuur tot hoge transactiekosten leidt en tevens een bron is van financiële instabiliteit.
Niettemin wil ik hier graag benadrukken dat hoewel de normen zoals overeengekomen met het Comité van Europese effectenregelgevers volledig in overeenstemming zijn met de huidige wet- en regelgeving, wij op geen enkele wijze vooruit willen lopen op beslissingen die later genomen kunnen worden. Als er een nieuwe richtlijn op het gebied van clearing en settlement zou worden aangenomen aan het eind van de betreffende procedure, dan zullen wij uiteraard onze eigen gemeenschappelijke regels en normen onder de loep nemen en deze in overeenstemming brengen met de bepalingen van de betrokken richtlijn, mocht er aldus besloten worden. 
Lauk (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het jaarverslag 2003 van de ECB heeft een nieuwe opzet. Het is duidelijker, begrijpelijker, gedetailleerder en transparanter, onder andere met betrekking tot de belangrijke onderdelen van het huidige beleid. Daarmee heeft de lezer, het publiek, beter toegang gekregen tot het beleid van de ECB dat in dit verslag wordt beschreven. Wij zijn van mening dat de ECB hier over de hele linie goed werk heeft verricht.
Het oorspronkelijke verslag van mijn collega, de heer Lipietz, bevat punten van kritiek waarmee wij het niet eens zijn. Ik doel om te beginnen op het rentebeleid. Wij vinden het onjuist dat er kritiek wordt geuit op het rentebeleid in zijn geheel. Wij weten dat het rentebeleid een zoeken naar evenwicht betekent, maar over het geheel genomen is het de ECB ook in 2003 weer prima gelukt alles in balans te houden: de economie groeit, de euro is stabiel en de reële rentestanden zijn laag.
Het tweede punt van kritiek waarmee wij het niet eens zijn is het volgende. Wij zijn van mening dat de verantwoordelijkheden van de ECB verantwoordelijk, duidelijk en goed afgebakend. Ik doel hierbij in de eerste plaats op prijsstabiliteit en gematigde inflatiepercentages. Indien beide doelstellingen worden bereikt, zijn er belangrijke voorwaarden gecreëerd voor een groei van de economie en de werkgelegenheid. Dit is uiteraard niet voldoende, maar wij mogen de verantwoordelijkheid voor het bereiken van volledige werkgelegenheid en economische groei niet bij de ECB leggen. Daarmee zou de ECB veel te zeer overbelast worden. Dit zijn immers taken van de nationale regeringen. President Trichet heeft erop gewezen dat het begrotingsbeleid eveneens een belangrijke factor vormt en dat de nationale regeringen wat dat betreft hun verantwoordelijkheden niet zijn nagekomen. Wij kunnen dit hier niet goedmaken door de ECB met een te zware taak te belasten.
Wij zijn net als de heer Trichet de mening toegedaan dat de individuele stemmen van de Raad van bestuur niet openbaar moeten worden gemaakt. Als gevolg hiervan zou de ECB tot een politieke instelling worden gemaakt en dat is op dit moment niet wenselijk voor de economische ontwikkeling van Europa. Als wij de Lissabon-agenda succesvol ten uitvoer hebben gebracht, zal er een andere situatie zijn ontstaan en kunnen wij het opnieuw over deze kwestie hebben.
Wij zijn er voorstanders van dat de ECB net als de Federal Reserve ieder jaar een soort 'beige boek' publiceert. Bovendien zouden op gepaste tijden samenvattingen van de notulen moeten worden gepubliceerd, waarin de individuele stemmen echter niet zijn opgenomen. Daarbij zou het moeten blijven.
Tot slot het volgende: wij moeten de ECB vrij laten in haar handelen zoals in het Verdrag van Maastricht door de Europese Unie is vastgelegd. Het ontwerpverslag van de heer Lipietz kon in de Commissie economische en monetaire zaken succesvol worden aangepast, omdat de wijzigingsvoorstellen met betrekking tot deze punten werden aangenomen. Het verbaast ons derhalve nog steeds dat de rapporteur zijn naam niet heeft geschrapt. Wij zijn van mening dat dit een evenwichtig en goed verslag is en stemmen er bij deze mee in. Wijzigingen zijn wat ons betreft niet noodzakelijk. 
Muscat (PSE ).
   – Een debat zoals dat vandaag gevoerd is van het grootste belang aangezien het miljoenen mensen over het hele continent raakt. Soms is het amusant te constateren dat men in dit Parlement de vergissing lijkt te maken te veronderstellen dat dit hele debat uitsluitend een zaak is voor economen en bankiers. Soms wordt de manier van spreken zo gecompliceerd, dat ik oprecht geloof dat er mensen in dit Parlement zijn, en dan heb ik het nog niet eens over de mensen die voor ons gestemd hebben en aan wie wij verantwoording verschuldigd zijn, die niet eens weten waar wij het over hebben. Zoals ik al zei, hebben de zaken die wij hier vandaag bespreken en die het onderwerp zijn van het verslag van de Centrale Bank, invloed op het dagelijks leven van miljoenen mensen. Mijnheer de Voorzitter, ik kom zelf uit een zeer klein dorp, met in totaal 800 inwoners, in de kleinste lidstaat van de Europese Unie, Malta.
Toch heeft wat wij hier vandaag in zulke gewichtige bewoordingen bespreken soms net zoveel invloed op het leven van gewone gezinnen als op multinationals, die hier en in Brussel een zeer sterke lobby hebben. Deze gewone gezinnen, of "ordinary people" zoals ze in het Engels worden genoemd, betalen belasting en houden zich aan de wet. Bij alle beslissingen die we nemen dienen we ons te realiseren dat dit de mensen zijn naar wie onze loyaliteit in de eerste plaats moet uitgaan. Ik denk dat de voornaamste taak van de nieuwe lidstaten van de Europese Unie er voor de toekomst uit bestaat om hun economieën van een sterke basis te voorzien. Hierbij moeten zij echter zorgvuldig zien te voorkomen dat de sociale structuur waaraan in veel landen, waaronder het mijne, zo lang is gebouwd, niet wordt ontwricht.
Tegen deze achtergrond dienen we de vraag op welk tijdstip de euro moet worden ingevoerd te beschouwen. Naar mijn mening zou het een vergissing zijn wanneer een land in zijn streven om de eenheidsmunt zo snel mogelijk in te voeren, tot oppervlakkige maar strenge maatregelen zou overgaan die de middenklasse en lagere klassen zouden benadelen, maatregelen die er wellicht voor zouden zorgen dat aan de convergentiecriteria wordt voldaan maar die ten koste zouden gaan van de sociale verworvenheden van de afgelopen jaren. De zaken moeten niet worden overhaast, maar dienen zorgvuldig te worden gepland. Onze eerste prioriteit moet zijn om een grotere concurrentiekracht te verwerven, als afzonderlijke staten en als continent. De nieuwe lidstaten van de Europese Unie en de Europese Unie als geheel kunnen veel leren van de ervaring van de lidstaten die de eenheidsmunt reeds hebben ingevoerd. Voor veel landen is de ervaring positief uitgepakt.
Desalniettemin zijn er klachten geweest over onbillijke prijsstijgingen die zijn doorgevoerd bij de omschakeling op het eurosysteem. In veel gevallen waren deze klachten, die vooral afkomstig waren van de mensen in onze samenleving die zich de prijsstijgingen het minst kunnen veroorloven, terecht. Vorig jaar heeft dit Parlement de Centrale Bank verzocht om onderzoek te verrichten naar de aard van de tekortkomingen van het systeem die hebben geleid tot de prijsstijgingen. Ik vind dat we in het belang van de consistentie nog zo'n onderzoek moeten aanvragen, en ik geloof daarom dat het juist is dat wij, als socialistische fractie in het Europees Parlement, een amendement van die strekking indienen. Ik verzoek mijn collega-afgevaardigden van de andere fracties met klem om voor dit onderzoek te stemmen, zodat wij consistent kunnen zijn. Tenslotte is dit wel een moeilijke periode, maar wij mogen de moed niet verliezen. Dit is een tijd waarin we leiderschap en visie nodig hebben. 
Klinz (ALDE ).
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren. Allereerst wil ik u, president Trichet, van harte gelukwensen met de manier waarop u het werk van uw voorganger, de heer Duisenberg, heeft voortgezet. U heeft er door de vervulling van uw taken aan bijgedragen dat de geloofwaardigheid en onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank worden gewaarborgd en versterkt. Met dit Jaarverslag 2003 en de dialoog inzake het monetair beleid met u en de leden van de Raad van bestuur is de ECB haar verantwoordingsplicht ten opzichte van het Europees Parlement volledig nagekomen. Het verslag is overtuigend door zijn omvang, duidelijkheid en de grote hoeveelheid informatie.
Wij zijn blij dat de handhaving van de prijsstabiliteit in het jaarverslag van de ECB nadrukkelijk als voornaamste taak en doelstelling van de ECB wordt aangemerkt. De ALDE-fractie erkent deze centrale taak van de ECB en ziet deze taak zelfs nadrukkelijk als prioriteit. Wat dat betreft zijn wij het eens met de PPE-DE-fractie. Bovendien zijn wij ons ervan bewust dat de ECB een onafhankelijk orgaan is. De Europese Centrale Bank hoeft niet de les te worden gelezen over haar rentebeleid in het verleden of in de toekomst. De economische zwakte van de eurozone heeft niets te maken met een gebrek aan vertrouwen in de euro en kan evenmin eenvoudigweg worden beschouwd als een gevolg van een vraagtekort dat voorkomen had kunnen worden door een drastische renteverlaging. Doorslaggevende factoren zijn met name het gebrek aan vertrouwen bij de burgers en ondernemers in het economisch beleid van hun eigen land en het trage tempo waarin hervormingen worden doorgevoerd, vooral in de grote landen in de eurozone.
Ik denk hierbij met name aan de hervormingen die noodzakelijk zijn in het belastingstelsel, op de arbeidsmarkt , in de stelsels voor de sociale zekerheid en binnen de gezondheidszorg. Die hebben veel te lang geduurd of zijn halfslachtig aangepakt. Daar heeft u, president Trichet, in uw betoog zelf op gewezen.
Het Europees Parlement is het enige rechtstreeks en democratisch aangestelde orgaan binnen de Europese Unie en het zal ook dit jaar zijn rol als voorvechter van transparantie vervullen. Wij dringen er in dit verband op aan – ik weet dat u hierover een andere mening bent toegedaan, mijnheer Trichet – dat de ECB samenvattende verslagen gaat publiceren van de vergaderingen van de Raad van bestuur, waarin eveneens de volledige stemmingsuitslagen zouden zijn opgenomen, maar geen details over het individuele stemgedrag. Bovendien lijkt het ons zinvol dat er een jaarboek wordt opgesteld over de economische ontwikkeling, zoals het Beige Book van de Amerikaanse Federal Reserve. De PPE-DE-fractie heeft hier eveneens op aangedrongen. Op die manier zouden de burgers uit de eerste hand en met één naslagwerk geïnformeerd kunnen worden over de economische situatie in hun land en van alle landen in de eurozone. Dit zou de transparantie ten goede komen en ook zouden de burgers zich beter met de Europese Unie kunnen identificeren.
Tot slot wil ik er bij de Europese Centrale Bank op aandringen dat zij de naleving van het stabiliteits- en groeipact kritisch en oplettend in de gaten blijft houden en dat zij samen met Eurostat druk blijft uitoefenen op de landen in de eurozone om betrouwbare cijfers te publiceren. Kwesties zoals die van Griekenland mogen zich niet herhalen. Mijnheer Trichet, wij zijn zeer benieuwd naar uw feedback en vertrouwen op een voortzetting van onze nauwe samenwerking. 
Wagenknecht (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren. Er bestaan theorieën met betrekking tot de economie waar de werkelijkheid verrassend weinig vat op heeft. Tot deze theorieën behoort de veronderstelling dat een centrale bank die de prijsstabiliteit wil handhaven, als vanzelfsprekend de allerbeste bijdrage levert aan volledige werkgelegenheid en groei. Het is onomstreden dat er in de eurozone al jaren sprake is van prijsstabiliteit. Als we de gevolgen van de olieprijsstijgingen en indirecte belastingen buiten beschouwing laten, bedraagt het inflatiepercentage in de eurozone nauwelijks meer dan 1 procent. Dat is bijna op het randje van deflatie. Is er daarom echter sprake van minder werkloosheid en meer groei? Uiteraard is de crisis niet alleen het gevolg van een verkeerd monetair beleid, maar veeleer van een winstafhankelijk, zogenaamd hervormingsbeleid, waarin de rechten van werknemers volledig worden afgebroken, loondumping wordt gestimuleerd en sociale diensten worden geprivatiseerd. En al deze factoren dragen ertoe bij dat de koopkracht van de burgers achteruit holt en de armoede in Europa toeneemt.
Het monetair beleid is hiervoor echter eveneens een belangrijke factor als gevolg van renteverlagingen die te laat worden doorgevoerd en niet voldoende zijn. Het zou ten opzichte van de miljoenen mannen en vrouwen die de afgelopen jaren hun baan hebben verloren, getuigen van cynisme als we van de ECB zouden beweren dat ze het bereiken van volledige werkgelegenheid heeft nagestreefd. Er zijn juist veel mensen werkloos geraakt doordat kleine ondernemingen ten onder zijn gegaan aan dure kredieten. Maar het is ook de taak van een centrale bank om aan de bel te trekken als de particuliere banksector door een steeds sterker wordende concentratie meer marktmacht krijgt en een verlaging van de rentetarieven in de eerste plaats de winstmarges van de financierders verhoogt en niet daadwerkelijk ten gunste is van de kleinere ondernemingen en consumenten. Ook in dit opzicht heeft de ECB gefaald. Wie van de geschiedenis van de Europese Monetaire Unie een leugenachtige success story maakt, laat des te duidelijker zien, vanuit wiens oogpunt hij of zij de politieke ontwikkelingen in Europa bekijkt, namelijk vanuit dat van de Europese financiële elite, die de blik uitsluitend heeft gevestigd op de goudgerande jaarresultaten van de grote concerns en groeiende winsten, en voor wie de Monetaire Unie een ongeëvenaard succes is. Wie de wereld vanuit dit standpunt bekijkt, mag de ECB ...
Lundgren (IND/DEM ).
   Mijnheer de Voorzitter, door de oprichting van een monetaire unie met een gemeenschappelijke munt hebben twaalf lidstaten van de EU aanzienlijke risico’s genomen met de werkgelegenheid. De EU-landen worden gekenmerkt door hun beperkte vermogen om zich aan diverse structurele veranderingen aan te passen en worden daarom geplaagd door permanent hoge werkloosheidscijfers.
De aan de euro verbonden risico’s zijn al duidelijk zichtbaar, vooral in Duitsland. Dit land is de laatste jaren aan een veel te strikt monetair beleid onderworpen, waardoor honderdduizenden Duitse werknemers onnodig werkloos zijn geworden. Deze problemen zullen de volgende vijf jaar toenemen wanneer industriële activiteiten naar Oost-Europa en Azië verhuizen, met allerlei negatieve effecten van dien voor de landen in de eurozone.
Helaas heeft de Europese Centrale Bank met zijn beleid deze werkloosheidsproblemen in diverse lidstaten verergerd. Net als de meeste moderne centrale banken werkt de Europese Centrale Bank in hoofdzaak met een inflatiedoelstelling. Dat is geheel in overeenstemming met de economische theorie, maar men heeft een te laag doel gekozen. De centrale banken van Groot-Brittannië, Zweden, Nieuw-Zeeland en de Verenigde Staten hebben hogere inflatiedoelstellingen. Uit modern wetenschappelijk onderzoek blijkt dat het inflatiedoel op gemiddeld 2,5 of misschien 3 procent gedurende een conjunctuurcyclus moet worden gesteld om de werkgelegenheid niet onnodig op het spel te zetten. De ECB en zijn topmanagers moeten daarom hun inflatiedoel op een gemiddelde van ten minste 2,5 procent stellen. Ze verdienen ernstige kritiek voor hun onvermogen om hun beleid aan te passen aan de wijze waarop de gemengde economie van Europa functioneert.
Martin, Hans-Peter (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met een vraag aan de president. Hij is mij daarop geen antwoord verschuldigd, maar ik zou toch graag willen weten wat zijn reactie is. Wat dacht u vanmorgen toen u in de Financial Times het bericht las over het rampzalige oordeel over de strategie van Lissabon van de heer Prodi, die nog altijd voorzitter is van de Commissie en dat wellicht nog even zal blijven? Is bij u misschien ook de vraag gerezen wat wij in Europa verkeerd hebben gedaan? Zou het er wellicht mee te maken kunnen hebben dat wij – zoals ook bleek uit de betogen van de vorige sprekers – in Europa helaas een felle ideologische discussie zijn begonnen over de vraag wat nu eigenlijk de belangrijkste doelstelling van de Europese Centrale Bank is, terwijl wij deze kwestie wellicht beter vanuit een praktisch standpunt kunnen benaderen?
Ik zou mijn conservatieve collega, de heer Lauk, willen vragen zijn betoog nog eens voor te lezen, maar dan met de Amerikaanse voorwaarden in het achterhoofd. Dan zou hij waarschijnlijk tot het besef komen dat een centrale bank prijsstabiliteit en economische groei nooit uit het oog mag verliezen als zij wil dat haar maatregelen effect sorteren.
Ditzelfde geldt eveneens voor een andere netelige kwestie waarmee u als nieuwe president te maken krijgt, namelijk inflatie. Uit uw betoog bleek al dat de deflatie op een aantal gebieden waarschijnlijk weer zal omslaan in inflatie. De Griekse regering is, met meer of minder actieve medewerking, nalatig geweest met betrekking tot Eurostat en dat zou wellicht ook in andere landen tot problemen kunnen leiden. In het belang van iedereen die in de euro gelooft, van iedereen in de eurozone – en dus ook van mijzelf als Oostenrijker - verzoek ik u dringend om een aanzienlijk kritischere en waakzamere houding aan te nemen dan uw voorganger. Ik ben van mening dat er – en hiermee kom ik op het derde punt dat ik wil aankaarten – bij het verzamelen van gegevens en ook binnen uw eigen verantwoordelijkheden ernstige problemen zijn op het gebied van transparantie. Ik deel de mening dat het goed is als er meer transparantie is. De Voorzitter heeft mij tweeëneenhalve minuut toegewezen en daarvan wil ik graag gebruik maken.
Karas (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren. Allereerst wil ik een woord van dank uitspreken. Ik dank u voor de constructieve samenwerking en de geïntensiveerde dialoog. Ik dank u voor uw consequente en succesvolle werk dat vertrouwen schept, en ik dank u voor het verdedigen van het Stabiliteits- en Groeipact. De heer Martin is pas sinds kort lid van de Commissie economische en monetaire zaken en dat is er waarschijnlijk de reden voor dat hij de samenhang tussen prijsstabiliteit, lage inflatie, groei en werkgelegenheid nog niet ziet. Ik wil u ook gelukwensen met uw bijdrage aan het feit dat prijsstabiliteit als een Europese doelstelling en niet slechts als een taak van de Europese Centrale Bank in de grondwet is vastgelegd. U heeft bovendien een succesvol beleid gevoerd waarmee de ECB een grotere onafhankelijkheid heeft gekregen en een volwaardigere partner in de communicatie is geworden.
Uiteraard hebben wij ook een aantal verzoeken voor u. Zorgt u er in de eerste plaats voor dat u uw onafhankelijkheid behoudt. Geef niet toe aan de pogingen van de ministers van Financiën – en klaarblijkelijk ook van de Hongaarse regering – om hun politieke invloed op het monetair beleid van de ECB en hun persoonlijke invloed op de nationale centrale banken te vergroten. Ik dring er bij u eveneens op aan om als eerste persoon die het belang van het monetair beleid moet overbrengen nog meer nadruk te leggen op de sterke euro, lage inflatiepercentages, prijsstabiliteit, groei en werkgelegenheid en de voordelen voor de economie. Wij weten immers, dat de euro meer waard is dan de burgers denken.
Zet u zich in voor de afschaffing van de munten van één en twee eurocent en de invoering van bankbiljetten van één en twee euro. Zorg ervoor dat transparantie niet in strijd is met onafhankelijkheid! 
Hamon (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, waarde collega’s, afgezien van de onzekerheid over de schommelingen van de olieprijzen, is de Centrale Bank redelijk goed geslaagd in haar taak om de prijsstabiliteit te handhaven. Gaat het dan toch goed met de economie in de eurozone? Het is duidelijk van niet. De cijfers zijn middelmatig, de groei is gering, de interne vraag laag en de werkloosheid hoog. Bovendien worden de verschillen steeds groter en stijgt de armoede. Gehinderd door de absurde, maar officieel vastgelegde onafhankelijkheid van de ECB, die binnenkort bovendien zal worden beklonken in de Grondwet, heeft de Europese Unie, wiens macht ondermijnd wordt door de afwezigheid van economische sturing en een even rigide als onzinnig Stabiliteits- en Groeipact, zich ondergeschikt gemaakt aan het oordeel van de ECB. In ruil voor prijsstabiliteit krijgt de Europese Unie daar een geringe groei en een hoge werkeloosheid voor terug.
De aftredende Commissie heeft een hervorming van het Stabiliteits- en Groeipact voorgesteld. Hoewel dit een zeer logisch voorstel is heeft de ECB, die vasthoudt aan haar eigen monetaire dogma’s, via haar president toch de zorg geuit dat de hervorming wellicht verder zal gaan dan een eenvoudige cosmetische ingreep, met name door invoering van de gouden regel die het mogelijk zouden maken steun te verlenen aan investeringen die nodig zijn om de Lissabon-doelstellingen te verwezenlijken of door de fundamenten te leggen voor een anticyclisch begrotingsbeleid waarmee de motor van de economie in tijden van terugval weer op gang kan worden gebracht.
Ik ben er zelf van overtuigd dat het dogmatische leiderschap van de ECB het natuurlijke gevolg is van een voor de Europese Unie en haar burgers fatale keuze om alle vormen van economische sturing aan iedere politieke controle te onttrekken. Ik voeg daaraan toe dat het gevolg van deze keuze is dat juist de meest schadelijke strategieën worden bevorderd. Het verslag, ondanks het advies van de rapporteur, illustreert dit: bij de structurele hervormingen uit de ECB vooral kritiek op de sociale stelsels en de pensioenstelsels. Daarnaast roept zij op tot verlenging van de werkweek van de Europese werknemers. In dit stadium vinden wij het verslag dus niet overtuigend, ook omdat het ondermijnd wordt door de amendementen van de PPE-DE-fractie. Wij zullen daarom in de loop van dit debat nog een aantal amendementen indienen. Als deze amendementen niet worden aangenomen, zijn wij genoodzaakt tegen te stemmen. 
Blokland (IND/DEM ).
   – Voorzitter, president Trichet, allereerst wil ik u gelukwensen met de presentatie van uw eerste jaarverslag van de Europese Centrale Bank. Ik heb met meer dan normale belangstelling naar dit verslag gekeken. Als rapporteur voor het jaarverslag 2002 was ik vooral benieuwd naar de wijze waarop gehoor gegeven is aan de wensen die het Europees Parlement heeft verwoord in een resolutie van juli 2003. Het Parlement heeft toen een korte en kernachtige resolutie aangenomen waarin naast politieke wensen ook praktische wensen genoemd werden. In de resolutie van vorig jaar over het jaarverslag 2003 vroeg het Parlement de ECB in de eerste paragraaf om het instellen van een werkgroep om de noodzaak van de invoering van het 1-eurobiljet te onderzoeken. Persoonlijk zie ik de noodzaak van dat biljet niet in, maar ik wens met het oog op het vertrouwen in de munt dat de bank dit onderzoekt. In uw jaarverslag geeft u op bladzijde 101 aan dat de Raad van bestuur dit vraagstuk in het najaar van 2004 opnieuw zal bezien. Mijn eerste vraag aan u is, waarom u niet de resolutie van het Europees Parlement heeft opgevolgd en geen werkgroep heeft ingesteld? Erg graag hoor ik van u, nu het najaar 2004 is, tot welk standpunt de Raad van bestuur is gekomen ten aanzien van het 1-eurobiljet. 
Radwan (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren. Ik begin mijn betoog eveneens met dank uit te spreken aan u, mijnheer Trichet. Ik wil daarbij benadrukken dat in de ogen van de PPE-DE-fractie uw instelling garant staat voor een stabiele euro en niet alleen streeft naar een lage inflatie, maar ook naar naleving van het Stabiliteits- en Groeipact.
Dat is met name duidelijk geworden tijdens de ontwikkelingen van de afgelopen maanden, waarin het probleem voor de euro bij de ministers van Financiën lag en waarin sommigen onder ons helaas hebben moeten constateren dat de Commissie heeft verzuimd net zo'n krachtig en duidelijk standpunt in te nemen met betrekking tot de wijze waarop met het Stabiliteitspact dient te worden omgegaan als u dat hebt gedaan. Feitelijk bent u degene die garant staat voor het stabiliteitspact in de eurozone!
Ik noem hier met name het voorbeeld van Griekenland, waar Europa een strengere controle moet gaan uitoefenen, hetgeen ik vandaag al eerder heb horen zeggen, maar helaas nog veel te weinig. Ik zou mij bijvoorbeeld kunnen voorstellen dat in de toekomst omgekeerde bewijslast wordt toegepast. Dat zou betekenen dat de Commissie en Eurostat kritisch moeten controleren of de cijfers aannemelijk zijn en, indien dat niet het geval is, de mogelijkheid zou moeten hebben om nieuwe cijfers te eisen. En als deze niet worden geleverd zouden de cijfers als niet gepubliceerd worden beschouwd.
Dat zou een eerste stap zijn. Wij zullen er tijdens deze zittingsperiode waarschijnlijk ook over moeten debatteren of er nog meer valuta moeten worden toegevoegd en daarover een besluit moeten nemen. Ik zou Eurostat, de Commissie en de ECB de vraag willen voorleggen of zij ervan uitgaan dat de cijfers die gepubliceerd zijn, juist zijn. Het is mijns inziens onverdraaglijk dat er tot dusver geen antwoord kan worden gegeven op de vraag of de gepubliceerde cijfers al dan niet kloppen.
Tot slot wil ik kort ingaan op hetgeen u over het CEER heeft opgemerkt. Het vervelende aan deze procedure is het feit dat de nationale overheden ons voor voldongen feiten plaatsen die in het wetgevingsproces steeds lastiger omzeild en opnieuw gedefinieerd kunnen worden. Ik verzoek u erop toe te zien dat deze regelgevers niet handelen zonder wettelijke basis. 
Sánchez Presedo (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Trichet, mijnheer Almunia, dames en heren, allereerst begroet ik iedereen die deelneemt aan dit debat, dat het democratische aspect van de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank aanschouwelijk maakt in de vorm van parlementaire controle en verantwoordelijkheid.
Ik ga volledig akkoord met de elementen van het verslag van de heer Lipietz waarin een gunstig oordeel over de reactie van de Europese Centrale Bank tijdens 2003 wordt geveld: de lage rentetarieven, de verheldering van het concept prijsstabiliteit en de uitbreiding van de eurozone.
De bezorgdheid die bestaat komt voort uit de slapte van de economische activiteit tijdens het jaar 2003, met name in de eurozone, en de aanhoudende risico’s voor de groei. De Unie is opgezet om zowel stabiliteit als groei te verwezenlijken. De verwezenlijking van slechts één van van de twee volstaat niet.
Het initiatief van commissaris Almunia is dan ook heel relevant en heeft steund nodig. Gezien de onmiskenbare rol die het monetaire beleid speelt in het stimuleren van binnenlandse investeringen en productiviteit, alsook in het opdrijven van het concurrentievermogen van de Unie in het buitenland, moet in de resolutie van het verslag meer nadruk worden gelegd op een nauw verband tussen de Europese Centrale Bank en het beleid voor investering en groei.
Bij de vaststelling van de noodzaak tot structurele hervormingen mogen echter geen verkeerde signalen worden gebruikt. Daarom mag het verband tussen geringe economische activiteit en een gering aantal arbeidsuren niet in de resolutie worden opgenomen. Dit is namelijk niet verenigbaar met het criterium van flexibiliteit boven rigiditeit en met de criteria voor productiviteit. Het gaat erom meer waarde per tijdseenheid te creëeren, en niet alleen meer tijdseenheden. Kortom, een dalend model zal een ondergravend effect hebben, terwijl we juist behoefte hebben aan geïntegreerde economische governance die intelligent en ambitieus is op het vlak van economie, maatschappij en milieu. 
García-Margallo y Marfil (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil in deze laatste interventie graag drie punten onderstrepen. Ten eerste wordt in het verslag benadrukt dat de geschiedenis van de Economische en Monetaire Unie als een succes kan worden beschouwd, en wordt dit succes toegeschreven aan het werk van de Europese Centrale Bank. Ik sluit mij bij deze zienswijze aan en wil de voorzitter van de nationale bank van Spanje aanmoedigen om prijsstabiliteit als voornaamste doelstelling te handhaven en niet te luisteren naar de sirenezangen uit linkse hoek die hem proberen te verleiden andere doelstellingen te gaan hanteren.
Ten tweede verzoek ik mijnheer de president om de commissaris, die naast hem zit, te melden dat zijn voorstel tot flexibilisering van het pact, met name door de invoering van een pact , een regelrechte tijdbom zou betekenen voor de prijsniveaus, waardoor alle inspanningen van de Europese Centrale Bank teniet zouden worden gedaan. Ook voor de rentetarieven en bijgevolg voor investering en werkgelegenheid, alsook voor de toekomstige pensioenen en de hervormingen van Lissabon zou dit nefast zijn. Als het pact wordt verbroken of versoepeld, zullen we namelijk de belastingen van morgen moeten gebruiken om de verplichtingen van vandaag te kunnen nakomen.
Waarom is er geen groei? Omdat de regeringen niet gedisciplineerd zijn geweest en het pact niet hebben geëerbiedigd. Ze hebben eerder het tegenovergestelde gedaan. Bovendien zijn ze de verplichtingen die we hen hebben opgelegd met de strategie van Lissabon en die in de globale economische richtsnoeren vermeld staan, niet nagekomen.
Ik wil zowel de president van de Europese Centrale Bank als de commissaris oproepen, om op dezelfde manier waarop we tot een geïntegreerde financiële markt met een actieplan voor financiële diensten zijn gekomen, een actieplan te ontwikkelen waarin de hervormingen en doelstellingen die we moeten bereiken zijn vastgelegd, alsook de belemmeringen voor de groei die moeten worden verwijderd, de maatregelen die genomen moeten worden en het tijdschema dat moet worden geëerbiedigd.
Mijnheer de president, besteedt u geen aandacht aan regeringen die u verzoeken een oogje toe te knijpen als ze hun fiscale besluiten niet naleven. Ik raad u aan dat u zich, net als Odysseus, stevig vastklampt aan het roer als u deze sirenezangen hoort, dat u de koers volgt die ons zoveel voorspoed brengt en dat u mijnheer de commissaris ervan overtuigt dat dit de koers is die moet worden gevolgd. 
De Voorzitter.
   Omdat we de tijd die voor dit debat is ingeruimd hebben overschreden, kan ik de heer Trichet niet meer de gelegenheid geven een aantal van de zeer interessante vragen die gesteld zijn te beantwoorden. Ik verzoek u daarom, mijnheer Trichet, om de afgevaardigden die een vraag hebben gesteld schriftelijk van een antwoord te voorzien en de Voorzitter van het Parlement ook een exemplaar hiervan te doen toekomen. 
Almunia,
   . – Voorzitter, ik wil eerst en vooral de heer Lipietz bedanken voor het werk dat hij als rapporteur voor dit verslag heeft geleverd. Ook wil ik alle leden van dit Parlement die vandaag het woord hebben gevoerd in het debat over dit verslag en in de bespreking ervan voor de plenaire vergadering danken voor hun bijdragen. Ik wil natuurlijk ook de president van de Europese Centrale Bank, de heer Trichet, feliciteren met de uitstekende kwaliteit van het verslag dat onderwerp is van het debat van vandaag.
Tijdens het debat kon ik vaststellen dat er veel punten in het verslag staan waar de meerderheid van de parlementsleden die het woord hebben genomen het over eens is. Ten eerste het succes van de Economische en Monetaire Unie: in 2003 bestond de Economische en Monetaire Unie vijf jaar, en in de loop van deze vijf jaar is de prijsstabiliteit aanzienlijk verbeterd. De rentetarieven zijn gedaald en de financieringsvoorwaarden van de economie zijn veel stabieler en toereikender dan te verwachten zou zijn geweest als we niet hadden besloten tot de bouw van een Economische en Monetaire Unie en de invoering van een eenheidsmunt met een systeem waarin de onafhankelijke status van de Centrale Bank is vastgelegd.
Ik ga ook akkoord met degenen die hebben verklaard dat macro-economische stabiliteit, gezond macro-economisch beleid, prijsstabiliteit en lage rentetarieven noodzakelijke voorwaarden zijn, maar daarom nog geen verklaring vormen voor de groeitoestand van de Europese Unie in 2003 – waarnaar wordt verwezen in het verslag dat vandaag aan de orde is – en ook in 2004.
Macro-economische stabiliteit, gezond macro-economisch beleid en de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank zijn noodzakelijke voorwaarden, maar zijn niet voldoende. Vanaf volgende week kunnen we het daar uiteraard over hebben. Het nieuw leven inblazen van de strategie van Lissabon en nieuwe impulsen geven aan de structurele hervormingen, conform de doelstellingen en richtsnoeren die in maart 2000 zijn vastgesteld, zijn noodzakelijke voorwaarden om een stabiele en duurzame groei te bereiken in een Europese Unie die niet alleen moet groeien, maar dit bovendien moet doen onder stabiele omstandigheden, wat ten gunste komt van de sociale cohesie en de duurzaamheid van onze groei en ons groeimodel.
Ik ben ook verheugd dat er, zoals reeds uit het verslag en enkele interventies is gebleken, een dialoog tussen de instellingen plaatsvindt, en daarvan is het debat dat we vandaag voeren een goed voorbeeld. Onafhankelijkheid en dialoog zijn niet onverenigbaar. Het eerbiedigen van de functies van elk van de instellingen die deel uitmaken van de Economische en Monetaire Unie draagt er bovendien toe bij dat de dialoog vruchtbaar is en zich onder de beste omstandigheden kan afspelen, zoals vandaag het geval is.
Nog enkele concrete opmerkingen, mijnheer de Voorzitter. Ten eerste blijft het Stabiliteits- en Groeipact volledig van kracht. Uit een zin in de toelichting zou namelijk kunnen worden opgemaakt dat het ernstige politieke conflict dat in november 2003 in de Raad plaatsvond, de genadeslag betekende voor het stabiliteits- en groeipact. Zoals we hier in het debat van vorige maand hebben kunnen vaststellen, blijft het pact van kracht. In de Europese Grondwet zijn zojuist de belangrijke doelstellingen voor stabiliteit op het vlak van tekorten en schulden geratificeerd. Het kader voor economisch bestuur komt nog steeds overeen met dat wat bij de oprichting van de Economische en Monetaire Unie werd vastgesteld. Nu moet de toepassing ervan worden verbeterd, zoals de heer Trichet reeds zei, en moet in elk geval worden besproken of er aan de hand van de ervaring in de toepassing van het Stabiliteits- en Groeipact in de afgelopen jaren mogelijkheden kunnen worden gevonden om de uitvoering ervan te verbeteren. Daarbij is het niet de bedoeling om de doelstellingen van stabiliteit en groei te wijzigen, maar vooral om de uitvoering van het Pact op een meer efficiënte en consistente manier te laten verlopen dan tot nog toe het geval was.
Ten tweede een opmerking , zoals de heer Trichet zou zeggen, over de muntstukken van een en twee eurocent. Bankbiljetten vallen onder de bevoegdheid van de Europese Centrale Bank, en als vertegenwoordiger van de Bank is zal de heer Trichet daarover zeggen wat hij te zeggen heeft. De muntstukken en hun waarden vallen onder de bevoegdheid van de Raad, die deze waarden heeft vastgelegd in een verordening, en van de Commissie, die moet toezien op de naleving van de wetgeving. Ongeacht de besluiten die momenteel en mogelijk in de toekomst worden aangenomen in een van de lidstaten van de eurozone, blijven de muntstukken van een en twee eurocent een wettig betaalmiddel. Zo is het in de wetgeving vastgelegd, en het is de taak van de Commissie om ervoor te zorgen dat dit zo blijft.
Tot besluit een opmerking over de economische situatie waarover de heer Trichet heeft gesproken. Morgen, na de bijeenkomst van het College van commissarissen hier in Straatsburg, zal ik het Parlement en de publieke opinie op de hoogte kunnen stellen van de economische vooruitzichten van de Commissie voor het najaar. Daarbij zal rekening worden gehouden met iets wat straks aan de orde is, namelijk het ongetwijfeld veeleer negatieve dan positieve effect van de stijging van de olieprijzen waarvan we de afgelopen maanden getuige zijn geweest. 
Trichet,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik zal niet langer dan de voorgeschreven minuut het woord nemen, en op uw verzoek zal ik de uiterst belangrijke vragen die zijn gesteld schriftelijk beantwoorden.
Ik wilde u slechts bevestigen dat wij als gevolg van de dialoog tussen het Parlement en de Europese Centrale Bank zojuist besloten hebben onze driemaandelijkse vooruitzichten voortaan openbaar te maken. Aangezien dit voorstel afkomstig is van het Parlement, zetten wij hiermee een zeer belangrijke stap in de door sommige sprekers aangegeven richting.
Ten tweede is de wijziging van de Hongaarse wet aan de orde gesteld en ik moet zeggen dat wij op grond van onze nog lopende analyse concluderen dat ten minste één element van het voorstel zoals dat thans in het Hongaarse Parlement voorligt niet acceptabel lijkt, en als zodanig in de nabije toekomst nader debat zou behoeven. Dit is de reden dat ik het zo belangrijk vond dat ik u direct van antwoord kon voorzien. Het feit dat er twee vice-presidenten verwijderd zijn uit de raad voor het monetaire beleid, het orgaan dat besluit hoe hoog de rente zal zijn, lijkt ons absoluut niet in overeenstemming met de onafhankelijkheid zoals is neergelegd in het Verdrag van Maastricht. Dat is alles wat ik wilde zeggen, mijnheer de Voorzitter, en ik zal verder tegemoetkomen aan uw wens. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten. De stemming vindt morgen om 12.30 uur plaats. 

Ortuondo Larrea (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de voorlaatste spreker die tijdens de voorgaande opmerkingen over kwesties van politiek belang het woord voerde, heeft zijn genoegen geuit over het feit dat het vandaag 25 jaar geleden is dat het statuut voor de autonomie van Baskenland werd goedgekeurd. Naar aanleiding van deze historische gebeurtenis heeft hij voorgesteld dat dit Parlement zijn gelukwensen doet toekomen aan het Baskische parlement dat vandaag, 25 oktober, de 25ste verjaardag van de goedkeuring van dit statuut viert.
Staat u me toe op te merken dat de spreker vergat te vermelden dat, na een kwart eeuw bestaan van het statuut, 37 overdrachten nog steeds niet zijn uitgevoerd, en dat het een organieke wet van de Spaanse staat betreft die niet volledig ten uitvoer is gelegd. 
García-Margallo y Marfil (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou het Baskische parlement willen feliciteren met wat 25 jaar geleden plaatsvond, los van de ontwikkeling die het statuut heeft doorlopen, die overigens, naar mijn mening, heel bevredigend is. De bijdrage van de heer Ortuondo lijkt me evenwel nogal absurd. Het is net als de Fransen niet feliciteren met de Franse revolutie, enkel omdat een aantal van de wetten die eruit voortvloeiden niet zijn uitgevoerd. 

Ryan (UEN ).
   – Ik zou me willen concentreren op een van de punten in het verslag-Lipietz – de mogelijke afschaffing van de munten van 1 en 2 eurocent. Deze kwestie heeft in de meeste lidstaten commotie veroorzaakt. De Ierse consumentenorganisaties maken zich zorgen over de mogelijke inflatie-effecten die zich zouden kunnen voordoen als men in navolging van andere lidstaten het gebruik van deze kleine munten terugdringt of deze zelfs volledig uit de roulatie neemt.
Als ik naar de discussies in de Commissie economische en monetaire zaken luister, is niet duidelijk of deze zorgen al dan niet gegrond zijn. Het debat bestond namelijk uit verklaringen van persoonlijke voorkeur waarin afschaffing verdedigd dan wel aangevallen werd en waarbij Nederland en Finland als voorbeelden werden aangehaald. Feiten die gebaseerd zijn op de analyse van effectbeoordelingen, consumentenonderzoek en dergelijke zijn echter nog altijd moeilijk te vinden.
De Centrale Bank van Ierland, evenals die van andere lidstaten, is zich ervan bewust dat de kosten voor het slaan en distribueren van deze twee munten aanzienlijk hoger zijn dan de nominale waarde die zij vertegenwoordigen. Dit vermindert onze zorgen. Mijnheer Trichet, kunt u ons de feiten geven over het al dan niet optreden van inflatie-effecten bij eventuele afschaffing van de munten van 1 en 2 eurocent? Ten slotte, staat de ECB achter het afschaffen van deze munten als een positieve stap voor de toekomst? 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de herstructurering van de automobielsector en daarvoor geef ik nu, namens de Commissie, het woord aan commissaris Rehn. 
Rehn,
   . Mijnheer de Voorzitter, we hebben allemaal het laatste nieuws gezien over de massaontslagen die enkele dagen geleden werden aangekondigd door een grote autofabrikant. De Commissie begrijpt de zorgen van en het medeleven met de arbeiders in Rüsselsheim, Bochum, Trollhättan en elders volledig. We volgen deze ontwikkelingen dan ook op de voet, door gebruik te maken van de communautaire bevoegdheden die ons ter beschikking staan om betere industriële voorwaarden te creëren voor de auto-industrie in Europa.
De problemen in de sector vloeien gedeeltelijk voort uit de algehele economische malaise van de afgelopen paar jaar. Het lage groeipercentage van het BBP in de EU heeft immers ook gevolgen gehad voor de auto-industrie. Daardoor hebben we een daling gezien in de verkoop van motorvoertuigen en een afname van de werkgelegenheid in de motorvoertuigenindustrie. Het versterken van het algemene consumentenvertrouwen en de economische dynamiek is dan ook van cruciaal belang voor de vraag naar en de verkoop van auto’s. Concurrentievermogen, economische hervormingen en een nieuw industrieel beleid staan nu hoog op de politieke agenda van de Commissie en zullen in de nieuwe Commissie zelfs nog meer aandacht krijgen. Daarnaast kunnen we binnenkort de voorstellen van de heer Kok over de herziening van de Lissabon-strategie verwachten, die tot doel hebben hierin meer gewicht toe te kennen aan hogere economische groei en het creëren van betere banen.
Om het concurrentievermogen van de auto-industrie beter te kunnen beoordelen heeft de Commissie een studie laten uitvoeren die wij over een paar weken zullen publiceren in de context van ons jaarlijkse verslag over het concurrentievermogen. Uit de studie blijkt dat de motorvoertuigenindustrie een bijdrage van 6 procent levert aan onze industriële werkgelegenheid en van 7 procent aan de industriële productie in de Unie, waarmee het een belangrijke aanjager van de Europese economie is. De toegevoegde waarde en de werkgelegenheid van de sector zijn in de periode 2000-2002 echter gedaald. Een vergelijkbare ontwikkeling in werkgelegenheid heeft zich voorgedaan in de VS en Japan.
Uit onze analyse van de sterke punten van Europa blijkt dat de Europese motorvoertuigindustrie vanwege de grote interne markt een goede positie heeft om gebruik te kunnen maken van schaalvoordelen. Bovendien krijgen fabrikanten uit de EU vanwege de complexe behoeften waarin zij voorzien vooraf feedback van hun klanten, waardoor zij de kwaliteit van hun producten kunnen verbeteren. Bovendien is er sprake van een grote capaciteit voor innovatie en geeft de Europese auto-industrie als geheel in ieder geval evenveel, zo niet meer, geld uit aan onderzoek en ontwikkeling als die van de VS en Japan.
Wat de zwakke punten betreft, de productiviteit in de EU blijft nog steeds achter bij die in de VS en Japan. Bovendien groeit de Europese binnenlandse markt slechts langzaam, wat betekent dat wanneer andere markten blijven doorgroeien, de voordelen die verband houden met de vraag van de grote Europese markt op termijn zouden kunnen verdwijnen.
In vergelijking met het huidige productiviteitsniveau in de Unie, stelt het niveau van de loonkosten de auto-industrie in bepaalde lidstaten voor een serieuze uitdaging. De loonkosten per uur liggen in de Europese Unie nog altijd iets lager dan in de Verenigde Staten maar aanzienlijk hoger dan in Japan en met name Korea. We kunnen het best concurreren als we een hogere kwaliteit, betere technologie en betere dienstverlening bij een auto kunnen leveren. Hieruit blijkt derhalve het belang van innovatie. Zoals bepaalde fabrikanten hebben aangetoond, kan er ook een overeenkomst bereikt worden met de werknemers, welke tot doel heeft de kosten te beperken.
Om dit te realiseren moet echter sprake zijn van wederzijdse overeenstemming tussen de directie en de werknemers over de te bereiken doelstellingen. Dergelijke overeenkomsten zijn zinnig als zij gebruikt kunnen worden om werkgelegenheid te behouden, productielocaties open te houden en de auto-industrie concurrerender te maken.
Wat de bedreigingen betreft wordt in onze studies het gevaar onderkent dat belangrijke innovaties niet gestimuleerd worden door Europese regelgeving. In toekomstige regelgeving moet dan ook rekening worden gehouden met het concurrentievermogen van de auto-industrie op de lange termijn en de noodzaak dat fabrikanten hun producten en gelijksoortige producten in Europa en op de gehele wereldmarkt moeten kunnen verkopen. Dit moet verwezenlijkt worden door middel van een beleid van betere regelgeving, hetgeen een belangrijke uitdaging is voor ons allebei, dat wil zeggen voor zowel de Commissie als het Parlement.
De Commissie beraadt zich op het moment over het opzetten van een groep op hoog niveau die de belangrijkste uitdagingen voor de auto-industrie in kaart moet brengen en methoden en middelen vast moet stellen om de industriële randvoorwaarden in de sector te verbeteren. Deze groep op hoog niveau zou zich ook moeten concentreren op de cumulatieve invloed van wetgeving op het concurrentievermogen van de sector.
Het is aan de nieuwe Commissie om een standpunt te bepalen over het opzetten van een dergelijke groep. Commissaris Verheugen, of beter gezegd voorgedragen vice-voorzitter Verheugen, heeft tijdens zijn hoorzitting voor u in het Europees Parlement gezegd dat hij het opzetten van een dergelijke groep overweegt. Ik zal hem hierin zeker steunen mocht hij daarvoor kiezen.
Ten slotte doet de Commissie haar uiterste best om de best mogelijke industriële en innovatieve randvoorwaarden te creëren voor de auto-industrie en voor de Europese motorvoertuigenindustrie als geheel. We moeten de dialoog in de sector met de belangrijkste betrokken belanghebbenden verder verdiepen. Bovendien moeten we de Lissabon-strategie voor groei en werkgelegenheid herzien om de economische dynamiek nieuw leven in te blazen en de consumentenvraag in ons werelddeel te versterken. Groei en werkgelegenheid moeten zonder meer centraal worden gesteld in alle activiteiten van de Unie. 
Mann, Thomas (PPE-DE ).
   – Heeft Europa als vestigingsplaats gefaald? Het Amerikaanse concern General Motors wil in de EU tot 12 000 arbeidsplaatsen schrappen om 500 miljoen euro te besparen. In onze automobielindustrie werken twee miljoen mensen en in de toeleveringsbedrijven tien miljoen. Men kan dus met recht spreken van een sleutelindustrie. Deze industrie wordt nu in een crisis gebracht, maar hierbij wil ik aantekenen dat er in Duitsland sinds 1990 honderdduizend nieuwe arbeidsplaatsen in deze sector zijn gecreëerd. Er moeten bij Opel in Rüsselsheim 4500 arbeidsplaatsen verdwijnen. Ik heb getroffenen gesproken in mijn eigen kiesdistrict in Duitsland. De mensen zijn bang.
Zij hebben immers jarenlang bijgedragen aan kostenvermindering in het kader van het Olympia-concept. Als er onderhandelingen worden gevoerd over een kortere arbeidstijd tegen het inleveren van loon, over het schrappen van nachtdiensten en banen, moet er ook gekeken worden naar de gevolgen voor de bedrijfsleiding. Bij Adam Opel AG heeft het bestuur in de afgelopen vijf jaar zesmaal een nieuwe voorzitter gekregen. Bovendien wordt er niet aan de trends meegedaan, is er weinig vraag naar bepaalde modellijnen omdat deze als te weinig innovatief en aantrekkelijk worden beschouwd, en wordt er niet meer naar de kwaliteit gekeken om op korte termijn kosten te besparen, waardoor het goede imago van het concern gevaar loopt. Er is dus sprake van grove fouten bij de directie. Nu worden er pogingen ondernomen om zogenaamd in het kader van de herstructurering de medezeggenschap van het personeel te ondermijnen en dat is mijns inziens een provocatie. Inspraak van medewerkers heeft met name in moeilijke tijden geleid tot consensus, tot het behoud van de rust in de sector en is bovendien altijd voor beide partijen voordelig geweest. De PPE-DE-fractie hoopt dat de vertegenwoordigers van de werknemers en de directie gezamenlijk tot een akkoord komen over hun toekomst in Europa. Uit ervaring weet ik dat werknemers altijd bereid zijn tot harde maatregelen als in ruil daarvoor hun arbeidsplaatsen op de lange termijn zijn veiliggesteld. 
Bullmann (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de sociaal-democratische afgevaardigden van het Europees Parlement steunen de eis van de werknemers van de Europese dochterondernemingen van General Motors om geen fabriekssluitingen en gedwongen ontslagen toe te laten. De oorzaken van deze crisis zijn namelijk geheel en al gelegen in een jarenlang, zo niet tientallen jarenlang mismanagement op het hoogste niveau van het concern. Er was geen strategie voorhanden die geschikt was voor Europa en dat is misschien wel de grootste fout: er was geen strategie voor de Europese binnenmarkt, er was geen strategie voor de Europese consumenten en er was evenmin een strategie waarin de kennis, de bekwaamheden en capaciteiten van de werknemers bij de betreffende ondernemingen betrokken werden. Daaruit blijkt duidelijk dat er een nieuwe koers ingeslagen dient te worden. Het industriële beleid moet weer op de agenda van de Europese instellingen worden gezet, zo wordt terecht opgemerkt. Wij zijn ervan overtuigd dat we met een discussie over het samenbrengen van de dochterondernemingen van General Motors in een Europese naamloze vennootschap op de goede weg zijn. Wij willen er evenwel ook bij de Commissie op aandringen om actiever te worden op dit gebied en samen met ons een dialoog met betrekking tot het industrieel beleid op te starten die op sectoraal niveau wordt gevoerd en waarmee vernieuwing binnen de betreffende sectoren kan worden gestimuleerd.
Wij houden ons pas sinds kort bezig met de toekomst van het Europese industriële beleid. Als wij hier over de Europese bedrijfsraden spreken, dan zullen wij u erop attenderen hoe belangrijk het is dat de werknemers aan het woord komen en hierbij betrokken worden. Ik heb er absoluut geen begrip voor dat liberale en conservatieve afgevaardigden vandaag tijdens dit debat hebben verhinderd dat wij tot een gezamenlijke resolutie komen. U zult nog veel moeten leren, dames en heren!
Harms (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer de commissaris! Mede namens mijn fractie wil ik mijn solidariteit betuigen met de werknemers van Opel overal in Europa. Ik wil met name evenwel de werknemers in Bochum steunen die een staking hebben gehouden. Wij zijn van mening dat het goed is om op deze wijze te reageren op de minachtende houding van een bedrijfsleiding. Het getuigt immers van niets anders dan een grote, diepe minachting als een onderneming massale ontslagen voorbereidt, maar het niet nodig acht de werknemers die in de bijzonder productieve fabrieken werkzaam zijn, direct van deze plannen op de hoogte te stellen, zodat deze via de media moeten vernemen wat hun lot zal zijn.
Mijn collega’s hebben reeds het een en ander opgemerkt over de fouten die er door de directie zijn gemaakt. Laten we het derhalve hebben wat er op dit gebied in de toekomst moet worden gedaan, ook door de Commissie. Als de Commissie vandaag wordt gekozen, waar ik niet vanuit ga, dan moet de heer Verheugen reeds volgende week zijn taak in het kader van de Lissabon-strategie opnemen. Ik weet niet of wij daadwerkelijk zijn voorbereid op hetgeen ons te wachten staat en ik deel de twijfels die de heer Bullmann heeft uitgesproken. Op het gebied van de automobielindustrie of mobiliteitsindustrie zijn er nog lang geen concepten die geschikt zijn voor de toekomst. Er zijn wat dat betreft veel kansen blijven liggen in de afgelopen decennia op het gebied van innovatie. Mijnheer Rehn, u heeft gesproken over het beleid inzake onderzoek en ontwikkeling. Ik hoop van harte dat deze nieuwe energiecrisis ertoe leidt dat het Europese onderzoeksbeleid een andere wending neemt, zodat wij in de nabije toekomst daadwerkelijk 1-liter auto’s in Duitse en andere Europese fabrieken kunnen produceren. Er zijn lead markets die geopend moeten worden en dat biedt ons mogelijkheden, maar dan dienen wij het idee over auto's dat tot dusverre ten onrechte heeft geheerst, namelijk „steeds groter, steeds sneller, steeds duurder“ los te laten.
Als inwoonster van Neder-Saksen wil ik tot slot een apart probleem in de automobielindustrie aldaar, in Duitsland, in Europa aankaarten. De Commissie heeft de afgelopen jaren onder de heer Bolkestein steeds opnieuw de zogenaamde Volkswagenwet aangevallen. Met name Volkswagen is evenwel een concern dat de aanzet heeft gegeven tot een innovatieve bedrijfscultuur. Volkswagen heeft dankzij de Volkswagenwet antwoord gegeven op de vraag hoe inspraak er in de toekomst uitziet, namelijk werk delen, loon inleveren en het 5000-maal-5000-model, concepten waar andere ondernemingen nog van kunnen leren. Overigens zijn de voortdurende aanvallen op de Volkswagenwet, dat volgens ons niet in strijd is met de regels van de interne markt, eveneens een aanval op deze modelbedrijfscultuur. 
Sjöstedt (GUE/NGL ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat ik in dit Parlement de enige werknemer uit de automobielsector ben. Mijn vorige baan was op een autofabriek, en daarom raakt dit debat mij meer dan normaal.
Wat we op dit moment zien gebeuren, is dat er een enorme druk op de Europese automobielsector wordt uitgeoefend om veranderingen door te voeren. Fabrieken worden tegen elkaar opgezet, arbeiders worden tegen elkaar opgezet. De metaalarbeiders moeten hiervoor de prijs betalen in de vorm van een tempoverhoging en verschraling van de inhoud van hun werk. Ik vind veel van deze ontwikkelingen onaanvaardbaar.
Het mag niet zo zijn dat men eenvoudigweg duizenden arbeiders ontslaat. Wij moeten eisen dat de ondernemingen hun sociale verantwoordelijkheid op zich nemen. Ze hebben een sociale verplichting tegenover de werknemers in hun fabrieken. Ze moeten de dialoog aangaan met autoriteiten en vakbonden om andere oplossingen te zoeken, bijvoorbeeld arbeidstijdverkorting, in plaats van hun werknemers te ontslaan.
We zien tevens dat de regelgeving ontoereikend is. Er zijn sterkere vakbondsrechten nodig, en een nauwere samenwerking tussen de vakbonden binnen een bepaald concern.
Ik vind het een goede zaak dat de commissaris de economische vraag in zijn inleiding noemde. Het is waar dat die vraag te laag is, maar daarbij moet men zich wel afvragen: vraag waarnaar? Met de hoge olieprijs en de grote milieuproblemen is het volstrekt duidelijk dat wij tegenwoordig het meest behoefte hebben aan auto’s die worden aangedreven door iets anders dan benzine, bijvoorbeeld ethylalcohol. Op dit punt zien we hoe de Europese automobielsector in feite ver achterloopt op concurrenten in landen zoals de Verenigde Staten en Brazilië, waar men veel verder is met de ontwikkeling van milieuvriendelijker voertuigen. Dat is een van de zonden die de managers uit de Europese auto-industrie hebben begaan. 
Louis (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de automobielindustrie staat meer dan iedere andere industriesector onder invloed van op Europees niveau vastgesteld beleid.
Alvorens twee voorstellen te doen, wil ik de aandacht vestigen op twee kernpunten. Ten eerste heeft de automobielindustrie te maken met bijna-deflatoire omstandigheden en gaat zij gebukt onder een concurrentie die nauwelijks beperkingen kent. Ten tweede is zij een van de pijlers van de Europese industrie: zij levert bijna twee miljoen directe arbeidsplaatsen en meer dan acht miljoen indirecte arbeidsplaatsen en is goed voor 24 procent van onderzoek en ontwikkeling. Hoewel zij van wezenlijk belang is voor de positie van Europa in de wereldeconomie, wordt deze industrie in haar voortbestaan bedreigd. Er moet dan ook snel en doortastend worden opgetreden. Vandaar mijn voorstellen.
Na de verklaring van de Commissie dient benadrukt te worden dat van de vijfentwintig landen die sinds de uitbreiding lid zijn van de Unie, slechts drie landen echt een rol van betekenis spelen op de automobielmarkt, te weten Frankrijk, Duitsland en Italië. Het is dus absoluut noodzakelijk dat de andere lidstaten en de Commissie het belang inzien van deze industriesector voor heel Europa. Het is eerst en vooral geboden dat de Europese Unie alleen nog aanvullende regelgevende beperkingen oplegt indien deze strikt zijn gericht op feitelijke noodzaken op milieu- en veiligheidsgebied. Onze eerste zorg moet zijn om het concurrentievermogen van de Europese automobielindustrie te behouden. Vandaag, nu de taak van het terugdringen van de vervuilende uitstoot bijna volbracht is, moeten wij ons op een nieuwe prioriteit richten, namelijk de reductie van de CO2-uitstoot, door nauw samen te werken met deze industriesector.
De plannen van de Commissie op het gebied van ontwerpen en modellen vormen een ander verontrustend element voor de toekomst en het concurrentievermogen van onze automobielindustrie. De automobielsector is een van de industriesectoren die het meeste geld besteden aan onderzoek en ontwikkeling, en dat kan alleen doordat het product van dat onderzoek juridische bescherming kan krijgen. Daarom moeten de aanhangers van het losgeslagen liberalisme binnen de Commissie tot rede worden gebracht en moet onze industrie voort kunnen gaan met haar modernisering en met de verbetering van haar concurrentievermogen, zonder evenwel dat anderen van de vruchten van deze inspanningen kunnen meeprofiteren zodat de industriële werkgelegenheid in Europa in gevaar komt. 
Belet (PPE-DE ).
   – Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik ga hier niet herhalen wat tal van andere collega's, onder andere mijnheer Mann al gezegd hebben, namelijk dat de automobielnijverheid één van de meest belangrijke industriesectoren is en ook moet blijven in West-Europa. Zij is goed voor een directe tewerkstelling van meer dan 1,2 miljoen mensen, maar staat onder zware druk zoals u zei, mijnheer de commissaris. Niet alleen de druk van de groeiende concurrentie in Azië maar ook van de toenemende concurrentie in de tien nieuwe lidstaten. De gebeurtenissen in Bochum zijn geen alleenstaand feit. Ook de zusterfabriek van Opel Antwerpen wordt zwaar getroffen. We hadden voordien al andere zware afslankingen in Vlaanderen. U kent de geschiedenis van de Ford-fabriek in Genk en de sluiting van Renault in Vilvoorde. De Commissie moet daarom dringend met een toekomstvisie voor de automobielindustrie komen.
Het verheugt mij dat u verwijst naar de oprichting van een . Dat is natuurlijk fantastisch nieuws. De vraag is alleen: op welke termijn? Welke timing plakt u daarop, want we hebben weinig tijd te verliezen. Ik denk, mijnheer de commissaris, dat we met heel tastbare en heel ambitieuze doelstellingen moeten komen. Ik geef een voorbeeld: de Europese auto zou tegen 2015 bijvoorbeeld een 100% schone auto mogen zijn, die 100% veilig is voor de inzittenden en die 0% gevaar inhoudt ook voor de zachte weggebruikers en die zich dan ook nog quasi automatisch door het verkeer zou moeten bewegen. Een mens, mijnheer de commissaris, moet af en toe durven dromen, nietwaar? Deze weg is de enige weg om te vermijden dat we tot een soort van concurrentie komen, dat we in Europa met getrokken messen tegenover elkaar komen te staan, de regio's van het oude Europa, zeg maar, tegenover de regio's van het nieuwe Europa.
Dan ga ik afsluiten, mijnheer de commissaris, met te zeggen dat we niet mogen vergeten dat de automobielnijverheid nog altijd een sector is die heel veel jongeren passioneert. Een enthousiasmerend innovatieplan van de Commissie zal scholieren en studenten ertoe kunnen overhalen weer voor technologische studierichtingen te kiezen met een toekomst in een sector, met een toekomst in een sector met een uitstekend imago voor de toekomst. Daar zijn we allemaal voor, nietwaar? 
Kuhne (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wij sociaal-democraten zijn voorstanders van een gemeenschappelijke strategie voor alle GM-vestigingen in Europa. Wij lopen hierbij enigszins het risico beschouwd te worden als degenen die zich alleen met de sociale verantwoordelijkheid bezighouden. Zo nu en dan laten we dat ook toe, maar in dit geval verdedigen wij eveneens factoren die te maken hebben met de economie in de klassieke zin van het woord.
Desalniettemin dienen nog verscheidene punten aan de lijst van fouten door de directie te worden toegevoegd. De directie is hier al meermaals op aangesproken door de vertegenwoordigers van de werknemers. Een van deze fouten bestaat eruit dat Opel zijn auto’s nauwelijks buiten Europa, bijvoorbeeld de Verenigde Staten, verkoopt. Volkswagen doet dit wel, en ook Japan verkoopt auto’s buiten Azië. Ik heb het nu niet over de topmodellen die wel buiten Europa worden verkocht. Een andere fout was de inkoop van goedkope materialen, wat heeft geleid tot gedwongen correctiewerkzaamheden in het weekeinde tegen hoge tarieven. Regelmatig werden er plotseling nieuwe werkconcepten ingevoerd en er was sprake van overcentralisering binnen het concern. Deze kwesties dienen te worden aangekaart, omdat met name in deze tijd – en daarin ben ik het eens met de heer Mann – vertegenwoordigers van de werkgeversbonden en de door hen aangestelde ideologen proberen de vormen van inspraak te ondermijnen die vandaag de dag in Europa onderdeel zijn geworden van het sociale model. Deze zouden volgens hen niet meer in deze tijd passen.
Dit gezegd hebbende, mijnheer Mann, ben ik het met veel punten van uw betoog eens. Maar waarom heeft uw fractie, die de meerderheid hier in het Parlement vormt, dan geweigerd om een resolutie op de agenda te zetten? Wellicht lag het niet in hun bedoeling dat er in het Parlement deze week besloten wordt tot hetgeen u heeft voorgedragen. Daar moet dan duidelijk over worden gedaan, want de sociaal-democraten zijn het grotendeels eens met uw betoog. Het is alleen pijnlijk dat uw collega-fractielid in Bochum oppert dat de regionale of lokale economische actoren andere stappen hadden moeten ondernemen om de crisis te overwinnen. Dat zijn bekrompen antwoorden – hier zijn andere oplossingen geboden!
Markov (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het is niet nieuw dat de bedrijfsleiding van een wereldwijd opererende onderneming een crisis wil bestrijden met ontslagen. Maar het zijn degenen die verantwoordelijk zijn voor de managementfouten die eigenlijk verantwoording zouden moeten afleggen in plaats van de werknemers te ontslaan! Als er sprake is van een crisis die het gevolg is van overproductie en afzetproblemen, dan is het economisch gezien absurd om toe te geven aan de bedrijfseconomische noodzaak de lonen te verlagen. De werknemers doen er goed aan zich te verzetten tegen hun positie als schaakfiguren op het bord van de , die er geen rekening meer mee houden dat ondernemingen ook sociale plichten hebben.
General Motors zou stil moeten staan bij de woorden van Henry Ford: "Auto’s kopen geen auto’s." Dit was zijn motivatie voor het feit dat hij de lonen van zijn werknemers verdubbelde om de vraag te stimuleren. Er moet dus een economisch beleid worden gevoerd dat is gericht op de vraag, en tegelijkertijd dient het structuurbeleid te worden herzien. De Europese Unie beschikt over een aantal instrumenten zoals de richtlijn inzake collectief ontslag en de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraden, die zeer belangrijk zijn, maar die helaas pas in werking treden als het kalf reeds verdronken is.
Er moeten preventieve maatregelen worden genomen waarbij niet alles aan de markt wordt overgelaten, met name als we de Göteborg-agenda serieus nemen en een duurzame ontwikkeling teweeg willen brengen. Wij zijn het derhalve eens met het voorstel van de Commissie om een werkgroep op te richten.
Dit betekent dan eveneens dat er een debat dient te worden gehouden over de diversifiëring van de productie en de dienstensector om te voorkomen dat we afhankelijk worden van eenzijdig ontwikkelde regio’s. Bovendien dient er meer aandacht te worden geschonken aan onderzoek naar en ontwikkeling van nieuwe producten. 
Oomen-Ruijten (PPE-DE ).
   – Voorzitter, laat ik beginnen met een opmerking aan het adres van de heer Kuhne. Wij wilden over deze kwestie geen resolutie. Waarom niet? Omdat we in een resolutie zouden moeten schrijven: 'Wij willen dat iedere Europeaan nu meteen de auto inruilt en ervoor zorgt dat er nieuwe Opels en Volkswagens gekocht worden'. Wij hebben geen planeconomie die dit allemaal kan regelen. Wij hebben in onze samenleving gewoonweg te maken met de vraag van de consumenten die stagneert. Er is geen vertrouwen in de economie, niet in Europa, en zeker niet in Duitsland. Daardoor worden minder auto's gekocht, en dat heeft dus ook gevolgen voor de productie.
Productie-eenheden proberen dan in elk geval om de productiekosten te verlagen. Ze gaan automatiseren, ze verplaatsen bedrijven, etcetera. De afbouw bij Volkswagen en Opel toont nu net aan dat een andere weg moet worden gekozen. En wat is dan die andere weg? Ik ben het met u eens dat we aan werknemers vragen om veel flexibeler te zijn, om ervoor te zorgen dat ook op het vlak van arbeidsvoorwaarden iets kan worden geregeld. Die werknemers kunnen echter niet alleen het probleem oplossen. Wij moeten het vertrouwen in de economie herstellen, maar de werknemers van de betrokken bedrijven moeten ook een ruggesteun krijgen, niet alleen van de overheden maar ook van de sociale partners, om gezamenlijk de problemen aan te pakken. Daarmee doel ik niet op het loonkostengedeelte alleen, want we hebben ook net van de Commissaris gehoord dat de loonkosten in de EU nog beneden deze in de Verenigde Staten liggen. Het zijn met name de loonnevenkosten waaraan we in Europa ten gronde gaan.
We moeten dus, en ik denk dat dit ook een van de punten is, de loonnevenkosten proberen te verlagen, ook via het proces van Lissabon. Naar mijn mening zullen we dan, eveneens met de die ik zeer waardeer, resultaten moeten boeken met studies die binnenkort komen. Commissaris, wat dit betreft alle waardering, ook namens onze fractie. 
Andersson (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, de herstructurering van de automobielsector is al lange tijd aan de gang. In mijn eigen land, Zweden, waar de auto-industrie een enorm grote rol speelt, zijn onze grote auto-ondernemingen opgekocht door multinationals. Dat is bijvoorbeeld gebeurd in Trollhättan, waar GM tegenwoordig eigenaar is van de Saab-fabriek.
Voor Trollhättan speelt dit een zeer grote rol. Er werken 6000 personen, en nog eens zoveel mensen zijn van deze industrie afhankelijk, in een plaats met ongeveer 50 000 inwoners. Laat ik dit vaststellen: het zijn niet de werknemers maar de onderneming die lange tijd verkeerde inschattingen heeft gemaakt.
Ik wil er graag op wijzen dat ik geen tegenstander van herstructureringen ben. Mijn partij heeft altijd opengestaan voor herstructureringen, maar het is belangrijk hoe men die aanpakt.
Allereerst moet men daarbij de sociale verantwoordelijkheid in acht nemen. Niet alleen de maatschappij heeft een sociale verantwoordelijkheid, maar ook de ondernemingen. De werknemers moeten erbij worden betrokken. Het mag niet zo zijn dat men hun alleen maar meedeelt welke besluiten er zijn genomen. Ze moeten actief bij het herstructureringsproces worden betrokken. Men moet niet, zoals nu gebeurt, werknemers in verschillende landen tegen elkaar uitspelen door te zeggen: jullie moeten slechtere sociale voorwaarden accepteren opdat wij kunnen produceren. Aan zo’n spel doen wij niet mee.
Sommigen in ons land zeggen dat meer samenwerking op Europees niveau niet nodig is, maar het tegendeel is waar. Er is meer samenwerking nodig, enerzijds tussen de vakorganisaties, waar een constructieve samenwerking bestaat tussen IFG Metall en de Zweedse vakbond van metaalarbeiders, en anderzijds tussen politici en vakorganisaties. Er is ook politieke samenwerking op Europees niveau nodig. Het is goed dat er een komt die richtsnoeren voor het industriebeleid opstelt, maar anderzijds is er ook behoefte aan een herziening van de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraden en de richtlijn inzake collectief ontslag. We moeten die richtlijnen versterken, zodat we de positie van de werknemers in geval van herstructureringen versterken. 
Hökmark (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, het is interessant om te zien dat de sociaal-democratische afgevaardigden uit Zweden en Duitsland, waar de automobielsector problemen heeft, het nu aan de EU overlaten om met oplossingen te komen voor wat in de grond van de zaak problemen zijn voor het concurrentievermogen van de nationale economieën.
U zou niet moeten vragen wat de EU voor het nationale industriebeleid kan doen, maar wat uw eigen nationale regeringen kunnen doen voor het concurrentievermogen van Europa. Uw vraag is een alarmsignaal inzake het vermogen van de Europese industrie om zich überhaupt te midden van de wereldwijde concurrentie te handhaven.
Het is niet zo dat er nu een Europees beleid voor de automobielsector nodig is. We hebben ervaringen uit de jaren zeventig, toen men in veel Europese landen een nationaal beleid voor scheepswerven voerde. Dat hield de ontwikkeling tegen en leidde niet tot handhaving van banen, maar tot kapitaalvernietiging. Wat we nu nodig hebben, is een beleid dat Europese ondernemingen in staat stelt om hun concurrentievermogen te ontwikkelen. Het is absurd als wij in de Europese Unie een concurrentiebeleid krijgen dat het Europese ondernemingen moeilijk maakt om wereldwijd te concurreren op een markt waar de concurrentie wereldwijd is. Men kan de concurrentievoorwaarden niet beoordelen op grond van nationale deelmarkten, als er sprake is van een industrie die een wereldwijd concurrentievermogen vereist.
We moeten nu een beleid zien te voeren dat het concurrentievermogen versterkt. Geen enkel van de in dit debat gepresenteerde voorstellen zou ertoe leiden dat er meer auto’s in Europa werden verkocht of geproduceerd. Ze zouden daarentegen verkeerde verwachtingen wekken en de aandacht afleiden van wat er echt moet gebeuren, namelijk veranderingen en herstructureringen accepteren. Bovenal is er een Lissabon-proces nodig dat Europese ondernemingen concurrerend maakt en dat Europa meer ondernemingen kan geven. Daaraan heeft Europa behoefte, niet aan een Europees beleid voor de automobielsector. 
Ayala Sender (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst en vooral de nadruk leggen op onze sterke betrokkenheid en solidariteit met de werknemers en werkneemsters van General Motors en dochterondernemingen die vandaag voor hun baan en voor de toekomst van hun gezinnen en van hun regio’s vrezen.
Wij zijn het hen allen verschuldigd om – zoals reeds is gezegd – vandaag vanuit het Europees Parlement te herhalen dat we gedwongen ontslagen en elke sluiting van productie-eenheden afwijzen. We willen eveneens nogmaals eisen dat – zoals hier reeds herhaaldelijk is gezegd – het recht op informatie, raadpleging en participatie van de werknemers wordt bestendigd, zowel op nationaal als op Europees en multinationaal vlak.
Ik ben ervan op de hoogte dat de werknemers en werkneemsters van GM proberen te participeren in het Europese comité en de crisisproblemen proberen te anticiperen door in mogelijke scenario’s te voorzien. In dit geval is het dan ook de directie die nalatig is geweest, die de fouten heeft gemaakt.
Vandaar willen we nogmaals eisen dat meer aandacht wordt besteed aan de corporatieve en sociale verantwoordelijkheid van de bedrijven. We verzoeken de Commissie met aandrang om niet alleen te besluiten tot een analyse van de sector, maar tevens grondig onderzoek te plegen naar deze eis van verantwoordelijkheid ten opzichte van de werknemers en de regio’s waar ze zich bevinden. We eisen eveneens scherpere maatregelen voor een grotere transparantie van de besluitvorming, die naar onze mening in dit geval ontoereikend is gebleken.
Ik weet voorts dat de werknemers, in het geval van GM – dat ik trouwens goed ken, aangezien dit is gebeurd in de fabriek van Figueruelas, in mijn streek van Aragón – onlangs een akkoord hebben ondertekend waarin ze blijk hebben gegeven van een groot vermogen tot onderhandeling en dialoog, en tot het voorspellen van en zich aanpassen aan de eisen van flexibiliteit, met name om rekening te houden met het probleem van de cycli. Niettemin heeft de directie – niet de directie van Aragón, maar de Europese directie – de werknemers eens te meer aan hun lot overgelaten.
Daarom verzoeken we de Commissie om, naast het aanstellen van een studiegroep, ook de sociale maatregelen, de maatregelen van economisch belang en voor sociale verantwoordelijkheid die dit Parlement veelvuldig heeft voorgesteld, toe te passen. 
Harbour (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals een aantal collega’s heeft gezegd, is dit niets nieuws. De auto-industrie is waarschijnlijk een van de meest concurrerende bedrijfstakken waarmee wij in ons werk te maken hebben. Er zijn meer dan tien grote fabrikanten die in Europa auto’s produceren en miljarden uitgeven aan onderzoek en ontwikkeling. Het is dus een concurrerende markt. Er zullen zich dan ook zonder meer veranderingen voordoen. Ik wil mijn collega’s eraan herinneren dat drie jaar geleden een van de grootste fabrieken van General Motors in het Verenigd Koninkrijk werd gesloten. Ik zal een kop voorlezen uit de van vandaag, die ik in het vliegtuig kreeg toen ik vanmorgen onderweg was hierheen: “Autoproductie bijna op recordniveaus”. Het lijkt er sterk op dat we in het Verenigd Koninkrijk dit jaar een recordaantal auto’s zullen produceren. Dat record werd voor de laatste keer gebroken in 1972. De boodschap aan al die mensen die in onzekerheid zitten in Rüsselsheim, Bochum en Trollhättan – en ik ben in een aantal van die fabrieken geweest – is derhalve dat er leven is na herstructurering. Om die reden presteert de auto-industrie in het Verenigd Koninkrijk nu relatief goed. Ik ben hierover niet zelfgenoegzaam, maar het is wel een feit. We zouden ons moeten afvragen waarom General Motors ons komt vertellen dat er 500 miljoen euro per jaar bezuinigd moet worden op de kosten om weer concurrerend te worden. Ik ben ervan overtuigd dat die cijfers verantwoord kunnen worden.
We zullen moeten samenwerken. Dat is de boodschap die naar buiten moet worden gebracht. Het is onmogelijk om recordniveaus op het gebied van autoproductie te halen, zoals nu in het Verenigd Koninkrijk, met kwaliteits- en productieniveaus die in veel fabrieken het hoogst van Europa zijn, zonder dat er sprake is van samenwerking tussen managers en de werknemers en met dealers en klanten. Zoals de heer Rehn vanmiddag in zijn verklaring heeft gezegd, moeten we de Commissie aanmoedigen te kijken naar concurrerende omstandigheden.
We zitten niet te wachten op een industrieel plan voor de auto-industrie. We willen niet dat de Commissie of politici de autoconcerns gaan vertellen wat ze moeten doen. We opereren in een concurrerende markt. Maar die 500 miljoen euro zullen besteed worden aan de schonere, veiliger auto’s die de Europese consument graag zou zien. Dat is immers de verandering waaraan behoefte bestaat. 
Duin (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zal niet meer ingaan op de managementfouten – daar is immers al genoeg over gesproken. Ik wil graag bespreken wat wij samen, Commissie, Raad en Parlement, kunnen doen. Tot dusver hebben wij ons in de eerste plaats zeer uitgebreid beziggehouden met milieuwetgeving, in de tweede plaats met wetgeving inzake veiligheid – bescherming van voetgangers en dergelijke – en in de derde plaats met wetgeving inzake mobiliteit. Wij hebben echter verzuimd een samenhangende en uniforme strategie voor deze sector op te stellen. En daarvoor moeten wij in de toekomst waken. Het is immers van het grootste belang dat dit gebeurt, als wij willen voorkomen dat wij machteloos moeten toezien hoe de werkgelegenheid in de Europese industrie te gronde worden gericht.
De woorden van de heren Rehn en Verheugen tijdens de hoorzitting kunnen ons wat dat betreft hoopvol stemmen. De vorming van een dergelijke kan alleen maar worden toegejuicht. Echter, niet alleen de een of andere voorzitter van het bestuur van een onderneming maakt deel uit van de , maar ook de vertegenwoordiging van de werknemers. En daartoe behoort niet alleen de Commissie, maar ook het Europees Parlement. Hiervan zijn voorbeelden te vinden op het gebied van de scheepsbouw.
Ik wil tot slot nog een laatste opmerking maken. De uitgaande Commissie heeft wat betreft de arbeidsplaatsen in de automobielindustrie niet alleen maar een goede reputatie. De Volkswagenwet en de Richtlijn ecologisch ontwerp voor energieverbruikende producten zijn slechts twee voorbeelden van zaken die dringend gewijzigd moeten worden. 
Rehn,
    Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Sjöstedt corrigeren, die zei dat hij in dit Parlement thans de enige werknemer uit de automobielsector is. Dat klopt feitelijk niet. Mijn secretariaatsmedewerker mevrouw Asenius is een voormalig lopendebandwerkster van een autofabriek in Göteborg, en ik heb ’s zomers en tijdens vakanties gewerkt als verkoper van reserveonderdelen. Ik hoop dat dat ons enige praktische ervaring verschaft met vraagstukken op het gebied van de automobielsector. 

Ik wil de geachte afgevaardigden bedanken voor hun steun aan en medeleven met de arbeiders, evenals voor hun algemene steun voor het standpunt van de Commissie. Ik heb terdege nota genomen van de verwoorde meningen en zal hiervan verslag doen aan zowel de huidige Commissie als aan de nieuwe.
Hoewel ik niet kan ingaan op specifieke sectoren en hun management, is het waar dat we niet alleen het macro-economisch klimaat de schuld mogen geven. Managementbesluiten hebben eveneens bijgedragen aan het ontstaan van de huidige situatie in de Europese auto-industrie.
Onze conclusie, die naar mijn mening zeer brede steun vindt in dit Parlement en in de Commissie, is dat we behoefte hebben aan een nieuwe benadering van het industriebeleid. Dit betekent niet dat we winnaars moeten kiezen, zoals we in de jaren zeventig hebben gedaan, hetgeen in de praktijk vaak neerkwam op het ondersteunen van de verliezers, maar dat we een tweesporenbeleid moeten voeren dat gebaseerd is op een horizontale kijk op concurrentievermogen, onderwijs, innovatie, technologie, regionaal beleid enzovoorts, in combinatie met een gedegen sectorale analyse waarin diverse sectoren aan bod komen, zodat we weten welke beleidscombinatie het beste werkt voor elke sector.
Ik stel uw steun voor de overweging een groep op hoog niveau op te zetten dan ook zeer op prijs. Deze groep zou in mijn optiek op dezelfde manier moeten werken als die in de textielsector. Ik heb terdege nota genomen van uw gevoel dat haast geboden is en zal hiervan ook verslag doen aan de voorgedragen vice-voorzitter van de Commissie, Günter Verheugen. Ik ben er zeker van dat hij hiermee rekening zal houden indien onze benoemingen op woensdag bevestigd worden.
De heer Belet vroeg mij te dromen, en ik droom inderdaad, namelijk over schonere en veiliger auto’s. Ik droom en verwacht dat de Europese auto-industrie, evenals de publieke sector, meer middelen ter beschikking zal stellen voor onderzoek en innovatie. Ik zou graag zien dat de sociale partners en alle belanghebbenden zich sterk maken voor het concurrentievermogen van deze uiterst belangrijke sector binnen de Europese economie. Dit is een waardige taak voor de groep op hoog niveau en ik vertrouw erop dat we getuige zullen zijn van goede samenwerking met het Europees Parlement wat deze kwesties betreft. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
Figueiredo (GUE/NGL ).
   - De herstructureringsmaatregelen die GM Europa pas bekend heeft gemaakt om op korte termijn twaalfduizend banen verspreid over alle Europese fabrieken te schrappen en de vaste kosten met zo’n 600 miljoen dollar per jaar te verminderen zijn onaanvaardbaar.
Al een aantal maanden werd er gesproken over de plannen van het Noord-Amerikaanse concern het aantal werknemers drastisch te verminderen en de Europese fabrieken van Opel, Vauxhall en Saab in te krimpen.
In de resolutie die de werknemers van Opel in Azambuja, Portugal, onlangs hebben aangenomen staat dat de herstructureringsmaatregelen van GM niet de werknemers mogen treffen die aan de voorwaarden van het zogenaamde Olympia-akkoord van 2001 hebben voldaan. De directie van GM Europa heeft tot nu toe op ontoereikende en incompetente wijze voldaan aan de tegenover het bedrijf aangegane verplichtingen. De Europese directie heeft de confrontatie gezocht en het bedrijf economisch geschaad, waarbij zij een volledig gebrek aan kennis van de Europese automobielmarkt aan de dag heeft gelegd.
Het economisch succes van GM Europa mag niet alleen afhankelijk zijn van de invoer van Amerikaanse merken en de marketingstrategie voor die auto’s. Het is van fundamenteel belang de productie in de verschillende Europese landen te handhaven.
Daarom zijn wij solidair met de strijd die de arbeiders van GM Europa voeren tegen ontslag, sluiting van fabrieken en overtreding van CAO’s. Wij steunen hun strijd en vragen met klem hun rechten te verdedigen. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de gevolgen van de stijging van de olieprijs voor de Europese economie, landbouw en visserij.
Het woord is aan commissaris Almunia. 
Almunia,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de olieprijs is dit jaar aanzienlijk gestegen, waarbij – in dollars gerekend - historische maxima werden behaald in nominale termen. De gevolgen daarvan voor de economie zijn met name te wijten aan de grote stijging in de afgelopen maanden, aangezien het werkelijke prijsniveau in euro’s vergelijkbaar is met het niveau van het jaar 2000 indien wij rekening houden met de ontwikkeling van de wisselkoers van de euro en de dollar en de inflatie.
De verwachtingen op zeer korte termijn luiden dat de prijs van een vat olie hoog zal blijven. Dat komt doordat de groei van de vraag hoger is dan voorzien, met name vanuit de grote Aziatische landen en vooral vanuit China. Verder is er sprake van schaarse toegevoegde capaciteit om het aanbod op korte termijn te verhogen en spelen natuurlijk ook wereldwijde en regionale politieke onzekerheden een rol, met name het conflict in Irak.
De stijgende tendens wordt bovendien versterkt door bepaalde speculatieve bewegingen, die worden aangewakkerd door de prijsvolatiliteit veroorzaakt door de onzekere factoren die ik zojuist heb genoemd. Deze hogere olieprijs heeft duidelijk een negatieve invloed op de groei in het jaar 2004, alsmede op de groeivooruitzichten voor het komende jaar. De olieprijs in dollars is momenteel 60 procent hoger dan zes maanden geleden werd voorspeld, toen de Commissie haar economische voorjaarsvooruitzichten presenteerde. Morgen zal de Commissie haar najaarsvooruitzichten presenteren, waarin ook een raming van de olieprijs is opgenomen, die uiteraard hoger is dan zes maanden geleden.
Overeenkomstig het econometrische simulatiemodel van het directoraat-generaal ECOFIN, zou het verlies van de geaccumuleerde groei in drie jaar bijna een punt van het bruto binnenlands product bedragen indien de prijs van een vat olie zich gedurende die gehele periode zou handhaven op 50 dollar – en ik geloof dat de prijs van een vat Brent-olie vandaag ongeveer 51 dollar bedraagt. Hoewel er in de economische vooruitzichten die de Commissie morgen presenteert wordt uitgegaan van een hogere olieprijs dan in het voorjaar, zijn onze macro-economische inschattingen voor de prijsontwikkeling van de olie in 2005 en 2006 tegelijkertijd enigszins optimistischer. Wij verwachten dan ook niet dat de prijs op 50 dollar blijft maar dat deze langzaam zal dalen.
Ondanks de negatieve impact van de hoge olieprijs zijn de Europese economieën goed in staat om deze prijsverhoging te dragen hetgeen met name te danken is aan twee factoren. Aan de ene kant is de reële olieprijs – zoals ik al zei - aanzienlijk lager dan bij eerdere maximumprijzen. De prijs is niet alleen lager dan in het jaar 2000, maar ook veel lager dan de maximumprijs die in 1981 in reële termen werd betaald en tevens beduidend lager dan de prijs die in 1973, meer dan 30 jaar geleden, werd betaald. Bovendien hebben de Europese economieën in de loop van deze periode van dertig jaar hun energie-efficiëntie aanzienlijk verbeterd waardoor de olieafhankelijkheid minder is dan in de jaren tachtig en wij minder kwetsbaar zijn geworden voor de stijging van de energieprijzen. Daar komt nog bij dat belangrijke wijzigingen in de vaststelling van de salarissen in de Europese economieën, die nu minder gelieerd zijn aan de prijsontwikkelingen, het mogelijk moeten maken om de neveneffecten van de stijging van de energieprijzen of de inflatie – waar de President van de Europese Centrale bank deze middag ook al over sprak – te verkleinen. In tegenstelling tot voorgaande crises is de inflatieverwachting – tot nog toe tenminste – niet gestegen, ondanks de stijging van de olieprijs.
Mijnheer de Voorzitter, dit gezegd hebbende moet ik toegeven dat er enkele sectoren bestaan die met name worden getroffen door de hoge olieprijs vanwege hun specifieke karakter en specifieke omstandigheden. Daarmee heb ik het natuurlijk over de sectoren die al werden genoemd in de aankondiging van dit debat, namelijk de landbouw en de visserij. De Commissie is zich terdege bewust van de specifieke moeilijkheden die zich voordoen in deze sectoren met de stijging van de brandstofprijs. In beide gevallen kunnen de producenten, zowel in de agrarische sector als in de visserijsector, de stijging van de kosten nauwelijks doorberekenen in hun prijzen. Het lijdt dan ook geen twijfel dat er specifieke maatregelen nodig zijn en in reactie op het verzoek dat de Eurogroep vorige week formuleerde heeft de Commissie beloofd om de volgende maand een verslag te presenteren aan de Eurogroep en de Ecofin inzake de maatregelen die de lidstaten kunnen overwegen overeenkomstig de regels van het Verdrag, waarmee dus geen inbreuk wordt gedaan op de bestaande wetgeving op het gebied van staatssteun, en met behoud van een principe dat ons onmisbaar lijkt in de Economische en Monetaire Unie, namelijk de coördinatie van de individuele initiatieven van de lidstaten teneinde concurrentievervalsing te voorkomen.
Toen de ministers van Financiën de Commissie opdracht gaven om dit verslag op te stellen, benadrukten zij opnieuw de noodzaak om geen unilaterale maatregelen te nemen. Voorts pleitten zij voor overleg vooraf en een coördinatiemechanisme bij iedere mogelijke maatregel die gevolgen zou kunnen hebben voor de concurrentie.
Staat u mij toe om aan het einde van deze eerste interventie twee elementen te onderstrepen met betrekking tot de meer algemene economische situatie in Europa. In de eerste plaats is het goed om te benadrukken dat op internationaal niveau, op communautair niveau en op nationaal niveau op een adequate manier beleid wordt ontwikkeld en uitgevoerd om het energieaanbod stabiel te houden. Laat het ook heel duidelijk zijn dat er geen enkele reden is om te vrezen voor een verstoring van het energieaanbod in de geïndustrialiseerde landen, aangezien het huidige niveau van strategische oliereserves zowel in de Verenigde Staten als in de Europese Unie of in andere landen van de OESO, ons in staat stelt om problemen in de leverantie van ruwe olie het hoofd te bieden, ook als die zich gedurende langere tijd zouden voordoen.
Het is belangrijk om aan dit punt te herinneren aangezien de vrees voor een mogelijke schaarste van ruwe olie in de toekomst bijdraagt aan het hoge prijsniveau van de olie, hetgeen naar mijn oordeel ongegrond is gezien de huidige marktwerking en het niveau van de strategische reserves.
Tot slot is het met het oog op de toekomst van belang dat wij doorgaan met de hervormingen die in het verleden zijn ingezet in de Europese Unie, deze voortdurende hervormingen om onze energie-efficiëntie te verbeteren, omdat wij zo ook de capaciteit van onze economieën verbeteren om het hoofd te bieden aan externe economische verstoringen, zoals deze stijging van de olieprijs. Tegelijkertijd verhogen wij het langetermijngroeipotentieel van de economieën van de Unie door deze energie-efficiëntiemaatregelen te nemen. 
Fraga Estévez (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe om mij er allereerst over te beklagen dat dit Parlement vandaag de kans heeft laten lopen om een pakket reële oplossingen aan te bieden aan de bevolking voor de crisis die de olieprijs in sommige sectoren veroorzaakt, zoals onze Commissie visserij aanvankelijk had voorgesteld.
De gevolgen zijn vooral zeer ernstig in de visserijsector – dat heeft de commissaris ook al aangegeven - en noch de communautaire instellingen, noch sommige lidstaten, waartoe ik helaas ook het mijne dien te rekenen, neemt ook maar één maatregel.
Ons Parlement heeft besloten om zich aan te sluiten bij deze inactiviteit, door de voorkeur te geven aan een Commissieverklaring in plaats van verplichtingen aan te gaan via een resolutie, zoals mijn fractie had voorgesteld.
In de visserij hebben wij weinig of niets aan deze verklaring, want wij kennen de mening van commissaris Fischler al, namelijk doorberekening van de prijsstijgingen aan de consumenten. Het probleem is dat de commissaris niet wist dat dit een onmogelijke oplossing was in deze sector omdat deze wordt beheerst door een systeem van verkoping bij afslag en het verheugt mij dat u vandaag het tegenovergestelde zegt, mijnheer de commissaris.
De kwestie ligt heel anders, mijnheer de Voorzitter. De oliecrises van de jaren 1993, 1994, 2002 en 2004 tonen al aan dat het niet om een conjunctureel maar om een cyclisch probleem gaat, en naar verwachting zullen de cycli steeds korter worden, aangezien deze energiebron niet onuitputtelijk is.
Het gaat dus om een structureel tekort dat via structurele maatregelen zou moeten worden aangepakt. Daarom verzoekt de PPE-DE-fractie om de instelling van een communautair instrument dat nagenoeg automatisch in werking kan worden gesteld in perioden van crisis. Daarnaast moeten wij kunnen rekenen op acute steunmaatregelen voor deze sector totdat genoemd instrument is opgenomen in de communautaire regelgeving; mogelijke voorstellen zijn het verstrekken van kredieten tegen weinig of geen rente en de vaststelling van een maximumprijs, met prijscompensatie tot de reële prijs via financiële maatregelen en tijdelijke aftrekmogelijkheden in de sociale en fiscale lasten. 
Batzeli (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de hoge olieprijzen en de olie-afhankelijkheid van de wereldeconomie zorgen niet alleen voor economische nervositeit maar beginnen nu ook gezinnen en bedrijven in hun wurggreep te krijgen.
De huidige prijsstijging is blijkbaar niet louter van conjuncturele of speculatieve aard maar weerspiegelt structurele veranderingen die de wereldeconomie verregaand kunnen transformeren.
De ontwikkeling van Azië maar ook een reeks geopolitieke factoren zijn medeverantwoordelijk voor de actuele door de olieprijs veroorzaakte economische verwarring. Het is dus helemaal niet denkbeeldig dat de olieprijs zich zal stabiliseren op een veel hoger niveau dan wat we vroeger normaal vonden. De Commissie zelf heeft gezegd dat een stijging van 25 procent van de olieprijs de Europese Unie dit jaar 0,17 procent groei zou kosten.
Die negatieve ontwikkelingen verplichten Commissie en Raad ertoe onmiddellijk actie te ondernemen maar ook op middellange termijn te reageren. Want in tijden van economische crisis, toenemende inflatiedruk en herziening van het begrotingsbeleid in het Stabiliteits- en Groeipact en groeiende vraagtekens bij de efficiëntie van de steunmechanismen in de Lissabon-overeenkomst, mogen we ons, mijnheer de commissaris, niet beperken tot verklaringen of beweren dat er geen vuiltje aan de lucht is. Het Europees Parlement wil de bestaande middelen en methoden opnieuw onderzoeken – er bestaat een gedetailleerde analyse van de weerslag van de gestegen olieprijs op de economische groei in elke afzonderlijke sector, zoals vervoer, landbouw, handel, maar ook werkgelegenheid.
Ten eerste dient te worden benadrukt dat bijna alle begrotingen van de lidstaten zijn opgesteld op basis van een olieprijs van 29 dollar. Ten tweede is er behoefte aan een stabiel en doelmatig kader op Europees niveau om prijsverhogingen maar ook plotse schommelingen van de olieprijs op te vangen. Ten derde moet een plan worden ontwikkeld om actief te reageren op crises en moeten waar mogelijk preventiemaatregelen worden verankerd in het nieuwe stabiliteitspact. Ten vierde dienen speculatieve tendensen op de markt te worden vermeden. Ten vijfde moeten kwetsbare sociale groepen steun krijgen, om de daling van hun inkomen op te vangen en ze te beschermen tegen economische en sociale marginalisering. Tot slot moeten landbouwbedrijven economische steun krijgen, want zij hebben nu al te lijden onder de verhoogde productiekosten en die kosten kunnen zij niet doorrekenen aan de consument.
Ter afronding wil ik er nog op wijzen dat het uitblijven van snelle maatregelen mede zal bijdragen – en dat is in de Raad trouwens al gebeurd – tot het totstandkomen van geïsoleerde nationale maatregelen. Ik wil benadrukken dat uiteenlopende nationale en politieke keuzen de toepassing van het gemeenschappelijke Europese beleid niet mogen ondergraven. 
Morillon (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, sinds een paar maanden laat de prijs van een vat olie een voortdurende stijging zien, hetgeen de crisis die de Europese visserijsector doormaakt nog dieper maakt. De prijsstijging is van directe invloed op de bezoldiging van de bemanningen, maar bovendien op het evenwicht op de resultatenrekening van de bedrijven. Zoals u terecht zei, kunnen die, gezien de bijzondere aard van dit type markt, de extra kosten nauwelijks – of eigenlijk helemaal niet – doorberekenen in de verkoopprijs van de vis.
De vorige crisis, tien jaar geleden, leidde tot een sneeuwbaleffect waardoor de beheers- en financieringsstructuren van de sector een gevoelige klap kregen. De economie in de betrokken regio’s heeft hier zwaar onder geleden.
Vandaag zien wij ons geplaatst voor vergelijkbare omstandigheden van sociaal-economische tegenspoed. De regeringen van de lidstaten doen hun uiterste best, of zullen hun uiterste best doen, om deze het hoofd te bieden door – u zei het al – met maatregelen te komen overeenkomstig de communautaire regels. Deze maatregelen kunnen echter niet anders dan beschermend zijn en kunnen geen doelmatig en duurzaam antwoord bieden voor de economische problemen door hoge brandstofprijzen.
Het communautaire discours, dat bijna uitsluitend gericht is op – ik citeer – “duurzaam beheer van de visbestanden teneinde de belangen van toekomstige generaties veilig te stellen”, is zoals het nu is niet geloofwaardig, aangezien de kans bestaat dat het leidt tot een situatie waarin de Europese Unie niet langer in staat is deze bestanden te exploiteren bij gebrek aan professionals die die taak op zich kunnen nemen. Hoe kunnen we in deze omstandigheden toewerken naar het werkelijke doel van ons gemeenschappelijk visserijbeleid, dat er voor mij althans in bestaat om samen met het gemeenschappelijk landbouwbeleid bij te dragen tot het behoud van de capaciteit tot voedselzelfvoorzienendheid van ons continent?
Mijnheer Almunia, mijn vraag is dezelfde als de vraag die ik met mijn collega’s van de Commissie visserij had voorbereid: belooft de Commissie de zwaarst getroffen gebieden tegemoet te komen? Is zij bijvoorbeeld voornemens voorstellen te doen om te zorgen dat het bestaande beleidsinstrument, het Financieringsinstrument voor de oriëntatie van de visserij, of het toekomstige Europees Visserijfonds, of welk ander mechanisme dan ook, kan worden aangewend voor conjuncturele interventie en daarmee voor het zekerstellen van de toekomst van de regio’s die geen reëel alternatief hebben? 
Hudghton (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, veel gemeenschappen en veel gezinnen in Schotland zijn in hoge mate afhankelijk van de visserij, een bedrijfstak die enorme economische en sociale klappen te verduren heeft gehad die een direct gevolg waren van politieke besluiten die in Brussel zijn genomen in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid.
De zeer snelle stijging van de brandstofprijzen zou de laatste druppel kunnen betekenen voor veel bedrijven – en een vissersboot is in Schotland zeer vaak een bedrijf, meestal een familiebedrijf – die door het GVB immers toch al gedwongen waren om het afgelopen jaar slechts vijftien dagen per maand te vissen.
Sommige EU-regeringen onderkennen klaarblijkelijk de buitengewone economische druk op de visserijsector die veroorzaakt wordt door de stijgende brandstofprijzen. Onlangs zag Frankrijk, ondersteund door ten minste vier andere lidstaten, hierin aanleiding om een langlopend communautair mechanisme voor te stellen voor het verstrekken van overheidssteun aan de sector. Dit initiatief werd – zoals te verwachten viel – gedwarsboomd door het Verenigd Koninkrijk, dat een beroep deed op de noodzaak de regels op het gebied van overheidssteun en concurrentie na te leven. Ik denk dat de echte reden waarom het Verenigd Koninkrijk zich niet achter dat voorstel schaarde, zoals gebruikelijk, was dat het geen precedent wenste te scheppen dat tot gevolg zou kunnen hebben dat het ooit zijn eigen visserijsector te hulp moet komen – wat het immers nooit doet.
Ook de heer Fischler was helaas tegen het voorstel gekant en hij schijnt gezegd te hebben dat de visserijsector, in tegenstelling tot de landbouwsector, eenvoudigweg op de stijgingen van de brandstofprijzen zou kunnen reageren door de visprijzen te verhogen. Dat is allemaal leuk en aardig, maar hoe zit het dan met de consument, en hoe zit het met het feit dat visproducten relatief gezond zijn en aan consumenten worden aanbevolen door diëtisten?
Ook de landbouwsector in Schotland heeft zwaar te lijden van de hoge brandstofprijzen, niet alleen vanwege het directe gebruik van brandstof op boerderijen, maar ook ten gevolge van de buitensporig hoge kosten die gepaard gaan met het vervoer van hun producten naar verre markten, een economische druk waar de schatkist van het Verenigd Koninkrijk nog eens een schepje bovenop heeft gedaan door middel van onrechtvaardig hoge belastingtarieven. Het gaat er echter om dat niet alleen bedrijven, maar juist mensen en gemeenschappen hiervan de dupe zijn. De , de krant van de Orkney-eilanden, meldt dat een stijging van de brandstofprijzen met 67 procent geleid heeft tot een budgetoverschrijding door veerdienst Orkney Ferries. Op de Orkney-eilanden, de Shetland-eilanden en de westelijke eilanden is het soms gebruikelijk en zelfs noodzakelijk dat mensen twee veerboten nemen om op hun werk te komen of boodschappen te kunnen doen. Dit heeft dus niet alleen gevolgen voor bedrijven, maar voor een hele gemeenschap. 
Papadimoulis (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de commissaris, ondanks de ernst van de situatie hebben we u een reeks geruststellende algemeenheden, wensen en neoliberale denkbeelden horen verkondigen. Stel je voor dat de concurrentie schade zou ondervinden! Maar de stijging van de olieprijzen zet de lage inkomens onder druk en verhoogt de belastinginkomsten van de lidstaten. Sommige lidstaten zeggen dat ze een deel van de gestegen inkomsten zullen teruggeven aan de mensen met een laag inkomen. Meer bepaald Frankrijk maakt gewag van belastingteruggave. In Griekenland circuleert een voorstel tot verlaging van de belastingen om zo de lage inkomens te ontzien. De landbouwers en vissers hebben echter niets aan proefballonnetjes, zij willen concrete maatregelen. Ik zou dus uw antwoord willen horen, want de meerderheid hier verwerpt de voorstellen van Frankrijk en Griekenland en ik zou willen horen wanneer er specifieke maatregelen komen voor de boeren en de vissers. 
Karatzaferis (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, waarom zulke paniek van Zweden tot Griekenland en van Portugal tot Polen? Hoe kon de Commissie zich zo laten verrassen? Waarom hebben jullie de zaken laten ontsporen met alle gevolgen van dien voor de Europese gezinnen, de industrie, de visserij? Had de Commissie niet gezien dat de kaart de laatste jaren helemaal is hertekend? Had ze niet in de gaten waarmee de Amerikanen bezig zijn? Sinds de inval in Irak beheerst Amerika daar de olievoorraden. Amerika controleert via de koninklijke familie ook de olie uit Saoudi-Arabië. De VS controleren de olie van Libië met de gijzeling van Kadhafi. Ze controleren de olie van Venezuela met hun poging om Chavez te destabiliseren. Ze controleren de olie van Rusland via hun cliëntelistische relatie met Poetin. Ze controleren en bespelen de oliemarkten in het nadeel van de Europese Unie en van China. China heeft veel olie nodig (één op twaalf geproduceerde vaten gaat naar China), en door de dure Europese munt en een olieprijs van rond de 55 dollar worden Europese producten onbetaalbaar en onverkoopbaar duur, zodat ze niet eens meer op de schappen terechtkomen. Binnenkort mogen we reusachtige problemen verwachten. Europa zal worden overspoeld met Chryslers, er zullen minder Renaults, Mercedessen en Fiats rondrijden. Meer Amerikaanse auto’s zullen we gaan zien en iedereen weet wel wat dat betekent voor de economie.
Wij moeten zo snel mogelijk ontsnappen uit de val die voor ons is opgezet. Om monetaire aanpassingen door te kunnen voeren en om bovenal aan onze eigen aardolie te komen. Aardolie uit Roemenië, uit de Egeïsche Zee, die nu wordt geblokkeerd door Turkije. Als u goedkope aardolie wilt, moet u massale druk uitoefenen op Turkije om zo aan goedkope olie te raken zodat het Europese volk niet in ademnood komt. 
Golik (NI ).
    Mijnheer de Voorzitter, de situatie is als volgt: sinds het begin van dit jaar is het vat olie 65% duurder geworden en is de magische grens van 50 dollar overschreden. Volgens sommige analisten en economen kan de prijs de komende maanden stijgen tot 70 of 80 dollar per vat. De gevolgen hiervan zijn niet te overzien: een enorme kostenstijging op alle terreinen, met name voor het vervoer, de landbouw en andere gebieden die vandaag aan de orde zijn gesteld. De afremming van de economische groei wordt geraamd op een daling van de economische groei van 0,3% per 5 dollar prijsstijging voor een vat ruwe olie. Andere gevolgen zijn een koersstijging van de dollar tegenover de euro en de valuta’s van de Europese Unie en daarmee betalingsbalansproblemen voor landen met een hoge invoer, alsmede een daling van het concurrentievermogen van de Europese Unie, en daarmee een verder achteropraken bij de doelstellingen van de Lissabon-strategie. De Poolse boeren zijn blij dat zij hun eerste betalingen hebben ontvangen, maar zij weten nu al dat zij een groot deel van deze middelen niet zullen investeren in hun boerderijen, maar aan de gestegen kosten van brandstof en meststoffen zullen uitgeven. Dergelijke prijsstijgingen had de wereld niet verwacht. De Europese Unie had hier niet op gerekend bij de planning van het beleid om op de lange termijn fossiele brandstoffen te vervangen door alternatieve en hernieuwbare brandstoffen. Er moeten snel maatregelen worden genomen en het programma uit het jaar 2000 moet snel worden aangepast naar het voorbeeld van de Verenigde Staten, waar thans 10% biobrandstof aan de benzine wordt toegevoegd en waar jaarlijks 70 miljoen ton biobrandstof wordt geproduceerd. Een ander voorbeeld is de Duitse economie en de elektriciteitsproductie. Met name moet de productie van biobrandstoffen worden bevorderd, want dit is de eenvoudigste en snelste manier om de invoer te beperken. Dit is gunstig voor de betalingsbalans van de Europese Unie, bevordert de werkgelegenheid op het platteland, stimuleert een multifunctionele en rendabele landbouw en bevrijdt de boeren van het keurslijf van de landbouwsubsidies. Het is tijd voor een snelle wijziging van ons beleid die ons minder gevoelig maakt voor prijsstijgingen en minder afhankelijk van de invoer van olie en bovendien de uitstoot van broeikasgassen vermindert en gunstig is voor het milieu. 
Guellec (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, natuurlijk is de stijging van de brandstofprijs van invloed op talrijke sectoren van de Europese economie, in het bijzonder de bedrijfstakken die met vervoer te maken hebben. Maar het behoeft geen betoog dat de problemen het nijpendst zijn voor de bedrijfstakken in de primaire sector: landbouw en visserij. Ons debat blijkt overigens niet geheel bevredigend, immers: wie te veel omvaamt, houdt niets vast. We zouden ons dus moeten concentreren op de volgende twee punten.
De moeilijkheden zijn het zwaarst voor de visserijsector en dat is heel eenvoudig te begrijpen: in de tijdspanne van ruim een jaar zijn de brandstofprijzen voor de vissers verdubbeld, en om één kilo vis op te vissen is ongeveer één liter brandstof nodig. Daarom was ik letterlijk stomverbaasd, net als mijn collega’s overigens, en verbijsterd over de verklaringen van de commissaris die met de visserij is belast, toen deze stelde dat de problemen konden worden opgelost door simpelweg de extra brandstofkosten door te berekenen in de prijs van de vis. Dat is natuurlijk een onmogelijkheid. Het is typisch het soort denkfout waardoor de consument wordt weggejaagd bij de waar die we juist willen aanprijzen: de vis.
Naar mijn mening leert de herinnering aan de crisis van de jaren 1993-1994, die een wijdverbreide afbraak van structuren teweeg heeft gebracht, ons dat zeer snel ingrijpen nu geboden is. Er zijn zo-even voorstellen gedaan, met name door mevrouw Fraga en door de voorzitter van onze Commissie visserij, de heer Morillon: het stellen van een maximum aan de brandstofprijs; lastenverlichting, op het financiële, sociale en fiscale vlak; en natuurlijk ook specifieke tegemoetkomingen aan vissers die in ernstige moeilijkheden zitten, want daar zijn er veel van. Wij verwachten dan ook van de Commissie dat zij een duidelijk en passend standpunt inneemt om destructurering van gebieden met een grote afhankelijkheid van de visserij te vermijden. Anders gezegd, er zouden Europese maatregelen moeten komen voor tijden van crisis en tegelijkertijd ook nationale maatregelen die zijn toegesneden op lokale omstandigheden. 
Miguélez Ramos (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wat mij hier vandaag vooral opvalt is de afwezigheid van de verantwoordelijke commissaris voor de twee sectoren – visserij en landbouw – van wie het initiatiefvoorstel inzake maatregelen ter verzachting van de negatieve impact van de stijging van de olieprijs in de twee sectoren die onvermijdelijk van hem afhankelijk zijn zou moeten uitgaan. Het zijn twee strategische sectoren voor het behoud van de werkgelegenheid en de voedselvoorziening in de Unie. Zoals commissaris Almunia al heeft erkend ondervinden beide sectoren moeilijkheden bij de doorberekening van de prijsstijgingen, iets wat de heer Fischler nog niet lijkt te hebben begrepen.
Naar mijn mening is het de plicht van ons en ook van de Commissie om zorgvuldig te handelen in crisissituaties. In die zin wil ik commissaris Almunia graag zeggen dat wij niet willen terugkeren naar het scenario uit 2000, toen de Commissie besloot om de waargenomen staatssteun als illegaal te bestempelen en terugbetaling te vorderen. Een dergelijke situatie zou ten koste gaan van de geloofwaardigheid van de instellingen, niet alleen van de communautaire instellingen maar ook van de nationale. Wat dat aangaat ben ik het eens met de commissaris dat dit een goede gelegenheid is om een mechanisme in te stellen waarmee op communautaire schaal een antwoord kan worden geformuleerd op deze situatie, die twee van onze meest gevoelige productiesectoren in gevaar brengt. Het lijkt mij niet te veel gevraagd om een maand te wachten als het daarmee mogelijk wordt om een doeltreffend communautair kader te ontwerpen waarmee het bereik en de duur kan worden vastgesteld van de maatregelen die zowel de Europese Unie als de verschillende lidstaten kunnen nemen. Dat is naar ons oordeel de enige manier om problemen met concurrentievervalsing te voorkomen die kunnen ontstaan als iedere lidstaat zijn eigen maatregelen neemt. 
Herranz García (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, sinds begin dit jaar is de prijs van landbouwbrandstof met 40 procent gestegen. Als wij praten over een geval dat ik goed ken – namelijk dat van Spanje -, heeft dat geleid tot enorme verliezen voor de producenten, die in geen enkel geval zijn gecompenseerd door nationale maatregelen. De Spaanse landbouwers maken zich ernstig zorgen over de ondoelmatigheid van de Spaanse regering in deze kwestie.
Vorige week is er in dit Parlement gepresenteerd om een resolutie op te stellen inzake langetermijnmaatregelen, gericht op het terugdringen van de olieafhankelijkheid onder de landbouwers.
Dit plan – het enige dat volgens mij op landbouwgebied in omloop is geweest – is niet van de grond gekomen, hetgeen naar mijn mening kan worden gezien als een bewijs van het gebrek aan solidariteit van dit Parlement met de landbouwers, samen met de visserij een van de twee sectoren die het meest in de kou zijn komen te staan door de prijsverhogingen, aangezien de producenten in beide gevallen de prijsverhogingen niet kunnen doorberekenen in hun prijzen.
Ik wil graag vijf voorstellen doen om dit probleem op te lossen: in de eerste plaats dienen de lidstaten op een gecoördineerde manier maatregelen te nemen om concurrentievervalsing tussen buurlanden te voorkomen; in de tweede plaats wil ik dat de Europese Commissie zo coulant mogelijk is bij het autoriseren van nationale maatregelen; in de derde plaats zou de Europese Unie nu eindelijk eens goed moeten gaan nadenken over de maatregelen waarover zij beschikt om een halt toe te roepen aan de crises die zich sinds enkele jaren steeds opnieuw voordoen – te denken valt bijvoorbeeld aan 1993-1994 en aan 2000. Al die jaren waarin deze sectoren te lijden hadden onder prijsstijgingen zijn een aderlating geweest voor de producenten. In de vierde plaats heb ik met betrekking tot de kwestie die vorige week door de Conferentie van voorzitters werd afgeblazen voorgesteld om de Europese Unie te vragen om vervroeging van het verslag dat zij moet opstellen over de steun aan de productie van biobrandstoffen met als doel de communautaire regelgeving zo snel mogelijk aan te passen teneinde de olieafhankelijkheid van de landbouwers en de Europese Unie te verkleinen; en als laatste maatregel stel ik aan de Commissie landbouw van dit Parlement voor om een verslag op te stellen waarin naar haalbare langetermijnoplossingen wordt gezocht. 
Kósáné Kovács (PSE ).
   – Ik zou graag commentaar willen geven op dit onderwerp vanuit het oogpunt van landen met weinig energiebronnen. De stijging van de olieprijs heeft in ons land ook tot algemene prijsstijgingen geleid. Als gevolg is de economische groei vertraagd, is er onzekerheid ontstaan over de begrotingssituatie en is de concurrentiekracht van de landbouw afgenomen, omdat de landbouwsector in landen met weinig energiebronnen helaas veel energie verbruikt. De werkgelegenheid en sociale voorzieningen zijn zo in gevaar gekomen. De kosten van het levensonderhoud nemen toe en dus ook de armoede. Het is een triest beeld. De onredelijk hoge olieprijs bedreigt de mondiale economische groei en ik kan alleen maar de woorden van commissaris Almunia onderstrepen, namelijk dat de voornaamste oorzaak van de prijsstijgingen - internationale speculatie - dient te worden aangepakt.
Niet alleen hiervoor is een gecombineerde Europese inspanning vereist, maar ook voor de verwezenlijking van de droom, ondanks alle problemen, van een commercieel aantrekkelijk Europa. De instellingen van de Europese Unie moeten daarom de handen ineenslaan om te helpen crises als gevolg van prijsstijgingen te voorkomen. Het aandeel van hernieuwbare energie dient te worden vergroot zodat we minder afhankelijk worden van de oliemarkt. Verder moeten de instellingen helpen een waarnemingssysteem te creëren waarmee de fluctuaties van de olieprijs kunnen worden geanalyseerd en het strategische peil van de oliereserves kan worden vastgesteld. Dit zijn allemaal zaken die de voorgedragen commissaris László Kovács, wiens expertise door bepaalde mensen in dit Parlement in twijfel is getrokken, op zijn programma voor de toekomst heeft staan. 
Schierhuber (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren. De almaar stijgende olieprijzen tonen weer eens duidelijk aan dat wij economisch afhankelijk zijn van derde landen. Wij mogen nooit vergeten dat ruwe olie de aanleiding was en is van vele economische geschillen. Bovendien hebben de winning, de verwerking en het verbruik van ruwe olie schadelijke gevolgen voor het milieu. En wij dienen ons ervan bewust te zijn dat dit een eindige bron is. Het is de hoogste tijd dat Europa zich bevrijdt van de economische afhankelijkheid van de import van olie.
De hoge olieprijzen hebben bovendien negatieve effecten voor de landbouw en zijn voor de boeren de oorzaak van een aanzienlijk verlies van inkomsten. Het is nu meer dan ooit noodzakelijk dat hernieuwbare energie op doelgerichte wijze wordt toegepast, daar het gebruik van hernieuwbare grondstoffen een belangrijke bijdrage levert aan de bescherming van het milieu en voor de boeren een nieuwe bron van inkomsten is. Het belangrijkste is echter dat wij voor onze energie niet meer afhankelijk zijn van derde landen. Het vrijwillig toevoegen van biobrandstoffen is een halfslachtige oplossing en daarom moeten wij ons ervoor inzetten dat deze regeling in geheel Europa wordt omgezet in een plicht. Bij de huidige richtlijn is sterk rekening gehouden met de belangen van de aardolie-industrie. De doelstellingen van het Kyoto-protocol, evenals de instandhouding van het inkomen van de boeren en de mogelijkheid extra arbeidsplaatsen in de perifere gebieden te creëren, hebben daarbij het onderspit gedolven.
Mijnheer de commissaris, het is onze verantwoordelijkheid ten opzichte van toekomstige generaties om ons er op Europees niveau voor in te zetten dat het gebruik van hernieuwbare energie beter wordt gestimuleerd en dat de toevoeging van biobrandstoffen verplicht wordt gesteld. Als de tijd er nu niet rijp voor is, wanneer dan wel? Laten we met nieuwe slimme energiebronnen op weg gaan en de toekomst tegemoet treden! 
Paasilinna (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de olieprijs is nu al bijna net zo hoog als begin jaren tachtig, maar dit heeft ons nog niet tot spaarzaamheid aangezet. De brandstofprijzen lijken de schommelingen in de dollarkoers te volgen, en de dollar is de valuta van een land dat momenteel in oorlog is. Waarom vermelden wij de prijzen niet in euro's, zoals collega Karlsson in zijn verslag heeft voorgesteld? Helaas verwierp de PPE-DE-fractie bijna een jaar geleden hier in dit Parlement het verslag over noodvoorraden. Hebben de energieproblemen in de Verenigde Staten en Europa ons nu dan wakker geschud? De instabiele situatie in Afrika, het Midden-Oosten en Rusland heeft tot problemen geleid bij de aanschaf van olie. Niet alleen wij maar ook de Verenigde Staten, Japan, China en India azen op de Russische olie. Wij moeten onze brandstofvoorziening veiligstellen.
De lidstaten dienen zich op langdurige periodes van hoge prijzen voor te bereiden door middel van tijdelijke fiscale maatregelen, het aanleggen van noodvoorraden, het ontwikkelen van nieuwe energiebronnen en een lager en efficiënter verbruik. Nadat het verslag van de heer Karlsson was verworpen, eiste het Parlement dat de Commissie een nieuw voorstel hierover zou voorbereiden. Wanneer is de Commissie van plan met dit voorstel te komen? Het lijdt geen twijfel dat wij onze afhankelijkheid van olie moeten verminderen en nieuwe energiebronnen moeten ontwikkelen. 
Kauppi (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de stijging van de olieprijs heeft beslist gevolgen voor de Europese economie, landbouw en visserij. Er is nauwelijks een kwestie te vinden, die actueler is. Wij hebben vandaag gehoord van landbouwers die onder andere in Frankrijk de raffinage en opslag van olie tegenhouden en die op typisch Franse wijze eisen, dat de in de landbouw gebruikte brandstoffen volledig worden vrijgesteld van belasting.
Actueel is ook het arbeidsconflict in de Noorse olie-industrie dat thans in een kritieke fase is gekomen en dat de prijs van ruwe olie in de Noordse landen heeft opgedreven. In historisch opzicht houdt de huidige olieprijs per vat van meer dan 55 dollar in dat het niveau van 40 dollar waarvan wordt aangenomen dat het de groei van de wereldeconomie aanzienlijk vertraagt, ruimschoots wordt overschreden. Wanneer het huidige prijsniveau standhoudt, moeten wij de groeiprognoses voor de wereldeconomie waarschijnlijk naar beneden toe bijstellen. Als deze situatie lang duurt, wordt zij ook een probleem voor ons.
Wij moeten op dit moment echter ons verstand blijven gebruiken. De langdurige stijging van de olieprijs is niet alleen het gevolg van de recente gebeurtenissen, maar ook van de - op zich positieve - sterke groei van China en de landen in Zuid-Oost-Azië. Ook de kleine voorraden van de Verenigde Staten en de politieke instabiliteit in het Midden-Oosten zijn van invloed. Bovendien zijn speculatieve elementen als de presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten en vele andere politieke factoren momenteel van invloed op de prijsdruk, terwijl zij weinig te maken hebben met de reële schaarste van olie.
De enige manier waarop wij op de lange termijn invloed kunnen uitoefenen op de prijs van olie en andere energie, is er voor te zorgen dat het Europees energiebeleid veelzijdig genoeg is. Wij moeten met name een veelzijdig energiepakket bevorderen, een die alle belangrijke energiebronnen bevat, met name kernenergie. De afhankelijkheid van olie is ook een moeilijke kwestie in onze relatie met Rusland, zoals onder andere de heer Paasilinna zojuist zei. Rusland verkoopt zijn energie daar waar het de beste prijs kan krijgen en de grootverbruikers China en India kunnen dan aan het langste eind trekken ten koste van Europa. Wij moeten daarom niet vertrouwen op geïmporteerde energie, maar ervoor zorgen dat wij in Europa zelf een groter deel van onze energie produceren tegen een redelijke prijs en op ecologisch duurzame wijze. 
Almunia,
   Mijnheer de Voorzitter, ik wilde graag enkele opmerkingen maken over de argumenten en beweringen die tijdens dit debat naar voren zijn gebracht, waarmee ik het in veel gevallen roerend eens ben.
In de eerste plaats wil ik iets zeggen over de inschattingen van de huidige en toekomstige ontwikkelingen van de olieprijzen en over de gevolgen die deze ontwikkelingen in het algemeen voor de Europese economie hebben.
Ik wil nogmaals benadrukken dat wij realistisch moeten zijn bij de taxatie van die gevolgen. Bij deze crisis, bij deze stijging van de olieprijs, die in dollars zeer aanzienlijk is, zijn de gevolgen voor de Europese economieën veel minder ingrijpend dan bij eerdere crises. Daarom moeten de algemene gevolgen voor de economie, los van de bijzonder gevoelige en maatschappelijk gezien zeer pijnlijke consequenties voor enkele concrete sectoren, niet worden overdreven.
In de tweede plaats denk ik dat wij voorzichtig moeten zijn bij de raming van de mogelijke verdere ontwikkeling van de olieprijs vooraf. Het is waar dat sommige economen praten over 60 en 70 dollar, maar het is ook waar dat er op de termijnmarkten ook al à la baisse transacties plaatsvinden ten opzichte van het huidige niveau van 50 dollar per vat, en dat de speculanten dus geen verdere stijging van de olieprijs verwachten maar er veeleer vanuit gaan dat de marktsituatie in de komende twee jaar gematigder zal zijn aangezien een deel van de stijging van de olieprijs die zich in de afgelopen maanden heeft voorgedaan niet beantwoordt aan de objectieve vraag en aanbod van de markt, noch aan de overige geopolitieke factoren die van invloed zijn op de situatie, maar wordt veroorzaakt door speculaties die niet langere tijd kunnen voortduren, iets waar sommigen van u ook al op hebben gewezen.
Er is dus voorzichtigheid en realisme geboden bij de inschatting van de situatie die in geen geval positief is en die, zoals ik aan het begin al zei en wat velen van u ook herhaald hebben, negatieve gevolgen heeft voor de groei en de ontwikkeling van de prijzen.
In de derde plaats ben ik het volledig eens met alle afgevaardigden die hebben gewezen op de noodzaak om efficiënter om te gaan met het energiegebruik en om het beleid ter beperking van onze afhankelijkheid van olie als energiebron te versterken. Ik denk dat de Europese Unie op dat gebied in de afgelopen 20 à 25 jaar belangrijke vooruitgang heeft geboekt en wij moeten de gemeenschappelijke Europese aanpak van het energiebeleid voor zover nodig verder versterken en intensiveren, en ik denk dat dat op enkele punten zeker nodig is.
Om een voorbeeld te noemen: Ik zei u al eerder dat indien de prijs van een vat olie in de komende twee jaar, tot eind 2006, 50 dollar blijft, dat in de Europese Unie zou leiden tot een daling van de groei met ongeveer één procent, terwijl de economische gevolgen in de Verenigde Staten veel ernstiger zouden zijn aangezien de VS veel afhankelijker zijn van olie als primaire energiebron dan de landen van de Europese Unie. En aangezien de gevolgen van de olieprijs negatief zijn, maar de lasten niet gelijk zijn verdeeld over de verschillende maatschappelijke sectoren en productiesectoren, is het natuurlijk noodzakelijk om de lasten beter te spreiden en rekening te houden met de situatie in de sectoren die de grootste schade ondervinden door de stijging. Daar hebben velen van u ook al op gewezen. En de meesten van u die hebben gezinspeeld op deze ongelijke lastenverdeling hebben zeer terecht in de eerste plaats de visserijsector en de landbouw genoemd.
De vraag luidt met welke regels en in welk kader deze spreiding van de lasten of deze bijzonder sterke compensatie in de sectoren die het meest te lijden hebben onder de stijging van de olieprijs moet worden aangepakt. Ik zou drie criteria willen herhalen.
In de eerste plaats moet er natuurlijk aandacht worden besteed aan het principe van de coördinatie. Niemand heeft er baat bij als op nationaal niveau unilaterale maatregelen worden genomen in kwesties die op Europese schaal moeten worden besloten, ofwel door de Raad Ecofin ofwel door de Raad Landbouw. Op de 18e van deze maand heeft de Raad Landbouw een aanvang gemaakt met de analyse van deze kwestie en tijdens het eerste debat waren de standpunten van de verschillende lidstaten niet eenstemmig. Vandaar dat de Commissie initiatieven moet opstellen en de nieuwe Commissie – die hopelijk aanstaande woensdag kan worden benoemd – heeft zoals u weet niet alleen een nieuwe landbouwcommissaris - in dit geval een vrouw – maar ook een commissaris die zich specifiek bezighoudt met de visserij, de heer Borg, en een nieuwe commissaris voor energiezaken, zoals een afgevaardigde al opmerkte.
Maar naast de initiatieven van de Commissie moet er ook worden gewerkt aan consensus binnen de Raad, zowel op het gebied van de coördinatie, hetgeen valt onder de Raad Ecofin als het gaat om fiscale maatregelen, alsmede over maatregelen die kunnen worden genomen ten aanzien van de productiesectoren, waarop ook werd gewezen tijdens het eerste debat dat op 18 oktober werd gehouden. Er bestond toen geen algehele overeenstemming tussen de lidstaten.
Tot slot zijn wij ons er allemaal van bewust dat wij de komende maanden over dit thema moeten blijven praten, maar ik herhaal wat ik aan het begin al heb gezegd, namelijk dat wij met elkaar moeten praten in de wetenschap dat de oliemarkt structureel gezien nooit meer dezelfde zal worden als 10, 20 of 25 jaar geleden, onder andere omdat er nieuwe energieconsumerende landen zijn bijgekomen met een buitengewone economisch potentieel en een sterk groeiniveau. De bestaande Europese energiebeleidslijnen zijn echter doeltreffend en hoeven niet van richting te worden veranderd. Ze dienen echter wel te worden versterkt. 
De Voorzitter.
   – Het debat is gesloten.
Ribeiro (GUE/NGL ). -
   De prijs van een vat olie heeft de psychologische drempel van 50 dollar overschreden. Niettegenstaande prijsschommelingen is er sprake van een stijgende tendens.
Deze stijging is het gevolg van een complex geheel van factoren, waaronder de invasie en bezetting van Irak, de politieke en sociale instabiliteit van een aantal grote productielanden, natuurrampen, de stijging van de vraag in landen met een omvangrijke bevolking en een sterke economische groei, en natuurlijk ook speculatie.
Het IMF stelt dat een stijging van 8 dollar per vat zal leiden tot een daling van de economische groei met 0,5 procent. Hoewel de crisis minder hevig is dan in de jaren zeventig en tachtig, zijn de risico’s voor de wereldeconomie en het veelvuldig aangekondigde herstel daarom enorm groot.
Vervoer, landbouw en visserij zijn de sectoren die het eerst de gevolgen ondervinden van deze stijging van de olieprijs. Met name visserij en landbouw maken nu al een ernstige crisis door.
Daarom dient er een einde te komen aan communautaire beperkingen voor rechtstreekse overheidssteun aan de getroffen sectoren. Op het niveau van de EU dienen er maatregelen en concrete steun te komen om de sociaal-economische gevolgen van de stijging van de olieprijs zo beperkt mogelijk te houden.
Het is echter een veel breder en structureler probleem. De crisis is een gevolg van het uitblijven van een oplossing voor de afhankelijkheid van de wereldeconomie in haar energievoorziening van een hulpbron die eindig en vatbaar voor speculatie is. 
Toussas (GUE/NGL ).
   – De stijging van de internationale en nationale olieprijzen is het gevolg van het steeds agressiever wordende winstbejag van het kapitaal. Dit is een aanslag op het inkomen van de modale burger. Deze prijsstijgingen zullen vooral de arme gezinnen treffen tijdens de winter, tenzij er meteen maatregelen worden genomen om hun verwarmingskosten te verlichten.
De spectaculaire stijging van de prijs van het “zwarte goud” maakt algemene consumptieproducten duurder terwijl de toenemende kosten van levensonderhoud het inkomen van werkende mensen al danig hadden aangevreten. Tegelijk nemen de winsten van de multinationals een hoge vlucht en neemt de concentratie van het kapitaal toe ten nadele van het klein- en middenbedrijf. Ook de kapitalistische herstructureringen gaan onverminderd verder.
De toename van het energieverbruik in ontwikkelingslanden en de oorlogen en rampspoed die de monopolies zelf veroorzaken vormen het voorwendsel om de prijzen te verhogen. Maar de echte reden schuilt in de exploitatie van de productiemiddelen ten behoeve van de plutocratie in een klimaat van algemene privatiseringen.
Het enige antwoord op de stijgende prijzen is massaal verzet van de werknemers tegen deze barbaarsheid en voor radicale verandering. De energiesector en de andere sectoren van strategisch belang moeten in handen van het volk komen om zo de eigentijdse behoeften van de arbeiders te kunnen dekken. 

(1) 

