Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, in de notulen staat een duidelijke fout wat de toespraak van commissaris Bangemann betreft. Commissaris Bangemann had twee verklaringen moeten afleggen: een eerste over het standpunt van de Commissie inzake de transatlantische betrekkingen, een tweede over het Echelon-systeem. Commissaris Bangemann heeft in zijn uiteenzetting niet gesproken over het Echelon-systeem en heeft niet eens gezegd dat hij van plan is hier later over te spreken. Dit kan men controleren aan de hand van het volledig verslag van de vergadering. Op basis hiervan moet worden gezegd dat de heer Bangemann het Reglement van het Parlement heeft overtreden, aangezien hij niet over het Echelon-systeem heeft gesproken, maar slechts één van de verklaringen van de Commissie heeft afgelegd. Commissaris Bangemann had zich helemaal niet voorbereid om over Echelon te spreken. Hij had er niets over te zeggen. Hij wist er niets van. Daarom mag het Parlement er naar mijn mening niet van uitgaan dat commissaris Bangemann zich over Echelon heeft uitgesproken. Ik stel voor dat wij de Commissie opnieuw verzoeken een verklaring over Echelon af te leggen, zodat de kwestie naar behoren wordt behandeld en ook de parlementsleden erover kunnen spreken. Ik hoop dat de notulen wat betreft de uiteenzetting van commissaris Bangemann worden gewijzigd en dat wij de Commissie om een nieuwe verklaring verzoeken.

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer Seppänen, voor uw opmerking. Ik geloof echter niet dat men kan zeggen dat ons Reglement is overtreden; wel is er sprake geweest van communicatiestoornissen tussen onze diensten en die van de Commissie, als gevolg waarvan het debat gisteravond niet volgens de overeengekomen procedure is verlopen. Uw teleurstelling en die van de collega's die tijdens het debat aanwezig waren, en aan wie u refereerde, is dan ook begrijpelijk.

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, de heer Seppänen heeft jammer genoeg gelijk: het was geen vergissing. Er is drie keer op gewezen dat het debat in zijn geheel moest plaatsvinden, maar hierop werd gezegd dat het in twee delen moest gebeuren, hoewel het voor iedereen duidelijk was dat het in twee delen niet ging. Pas op het einde werd gezegd dat er nog vragen konden worden gesteld. Toen zijn alleen de twee grote fracties aan bod gekomen. Dat is gewoon onaanvaardbaar. Wij protesteren met klem tegen deze manier van handelen. De manier waarop de heer Bangemann dit thema gisteren heeft behandeld, is onaanvaardbaar.

De Voorzitter
Ik dank u. Geen bezwaren meer?
(De notulen worden goedgekeurd)

Wijziging van het Financieel Reglement
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van de heer Dell'Alba, namens de Begrotingscommissie (A4-0308/98), over de wijziging van het Financieel Reglement van 21 december 1977, van toepassing op de algemene begroting der Europese Gemeenschappen.

Dell'Alba
. (IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik begrijp dat de interesse voor dit verslag bepaald niet erg groot is. Het is echter bijzonder belangrijk en noodzakelijk, zowel voor ons Parlement en het reilen en zeilen van de Europese Unie als voor de volledige integratie van de instrumenten van de Economische en Monetaire Unie in het Unierecht. Het Financieel Reglement maakt deel uit van de basisvoorschriften en dient ter regeling van de betrekkingen tussen de verschillende instellingen en de manier waarop deze, te beginnen bij de Commissie, uitvoering geven aan de begroting van de Europese Unie. De invoering van de euro in het kader van de Europese Unie vereist en rechtvaardigt een serie periodieke maatregelen, die in dit geval leiden tot wijziging van het Financieel Reglement.
Met dit verslag spreekt ons Parlement zich uit over de wijzigingen die de Commissie ons voorstelt en die wij in wezen goedkeuren met een serie amendementen die ik hier in het kort wil toelichten. De context van dit verslag is beperkt, reden waarom de Begrotingscommissie heeft besloten de weg te volgen die in feite door de Commissie is aangeduid. Dit betekent dat de specifieke wijzigingen van het Financieel Reglement nu beperkt moeten blijven tot de meest urgente aspecten, namelijk die welke het ons mogelijk moeten maken deze maatregelen op 1 januari 1999 in werking te doen treden - juist met het oog op het aanpassen van het Financieel Reglement aan de euro - terwijl de andere amendementen worden opgeschort tot het eerstvolgende, imminente nieuwe voorstel tot wijziging. Ik verklaar echter, namens de commissie, genoemde amendementen, ook al zijn ze absoluut accepteerbaar, uit principe niet te willen ondersteunen, tenminste niet als rapporteur. Ik bevestig dit ook voor de amendementen van de collega's die hebben voorgesteld het bereik van deze wijzigingen te verruimen.
Laten we eens precies kijken waar het om gaat. Op de eerste plaats gaat het om de invoering van de euro in het Financieel Reglement en het aanpassen van de mechanismen van credit/debet ten opzichte van de begroting van de Unie van landen die deel uitmaken van de eurozone. Op de tweede plaats gaat het erom het Financieel Reglement aan te passen aan een heel belangrijk voorschrift van de Economische en Monetaire Unie: de regeling inzake het boetestelsel. We weten dat de landen die in de toekomst de toepassingsnormen en -regels van de gemeenschappelijke economische politiek niet eerbiedigen, boetes krijgen opgelegd. Met de amendementen van het Parlement wordt beoogd deze boetes in de begroting op te nemen, waarbij uiteraard wel, volgens het verdrag van Maastricht, de overdracht moet plaatsvinden aan de landen die deel uitmaken van de eurozone, via een regeling die afwijkt van de algemene voorschriften. Tot slot hebben veel van deze amendementen betrekking op de uitvoeringsbevoegdheden van de andere instellingen. Met het Verdrag van Amsterdam wordt de gemeenschappelijke organisatorische structuur tussen het Comité van de regio's en het Economisch en Sociaal Comité opgeheven. Het ingediende amendement heeft tot doel de tekst aan te passen aan dit voorschrift. Aan de instellingen waaraan uitvoeringsbevoegdheden zijn toegekend - waaronder het Comité van de regio's en het Economisch en Sociaal Comité - moet ons inziens ook de ombudsman worden toegevoegd. Wij zijn van mening dat zulks mogelijk is en in mijn verslag stellen wij deze wijziging voor.

Sarlis
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie begrotingscontrole heeft met algemene stemmen de vier amendementen van de fractie van de Europese Volkspartij, waartoe ook ik behoor, goedgekeurd. Aldus komt het advies van de Commissie begrotingscontrole alsnog tot zijn recht. De stemming in onze commissie vond immers na de stemming over het verslag-Dell'Alba in de Begrotingscommissie plaats.
Ik wil de aandacht van het Parlement en de Commissie vestigen op ons amendement betreffende de uitbreiding van de bevoegdheden van de UCLAF. Wij willen dat de UCLAF ook controle kan uitoefenen op andere instellingen van de Gemeenschap. Wij hebben daarom een toevoeging voorgesteld aan artikel 22, lid 2. Op grond daarvan kan de UCLAF controleactiviteiten verrichten op de uitvoering van onderdelen van de begroting die andere instellingen betreffen. Ik verzoek u dan ook allen voor dit amendement te stemmen.
De andere drie amendementen betreffen het beheer van bepaalde programma's met derde landen en met name kandidaatlanden. Hierin is sprake van de mogelijkheid dat deze landen de communautaire middelen voor deze programma's zelf beheren.
Kortom, mijnheer de Voorzitter, wij moeten mijns inziens allen voor deze amendementen stemmen en met name voor het amendement met betrekking tot de bevoegdheidsuitbreiding van de UCLAF. Dan zal de UCLAF de mogelijkheid hebben ook over andere instellingen en diensten van de Europese Unie controle uit te oefenen. Ook wil ik graag de mening van de commissaris horen en hem vragen of hij instemt met de vier amendementen van de Commissie begrotingscontrole.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in hoofdzaak kan ik de voorgestelde wijziging van het Financieel Reglement onderschrijven. De ambitieuze voortzetting van de Europese integratie en de Verdragsteksten waarop deze gefundeerd is, het Verdrag van Maastricht, de Top van Edinburgh en het Verdrag van Amsterdam, hebben het Financieel Reglement aanzienlijk gewijzigd. Deze wijziging moet worden toegejuicht als een eerste fase van een algemene herziening die de begroting opnieuw meer eenheid moet geven.
Ik zou de ophanden zijnde formele hervorming echter vooral willen aangrijpen om het belang van de inhoudelijke aspecten ervan te onderstrepen. De wijziging van het Financieel Reglement is een klein doch belangrijk onderdeel in de voorbereiding van de derde fase van de monetaire unie. Ten eerste, en dat hebben we al vernomen uit de lopende beraadslagingen over de begroting van de Unie voor volgend jaar, zal de euro binnen enkele weken de ecu vervangen als munteenheid. Ook de begroting moet hierop worden afgestemd. Anderzijds moeten ook de regels voor de communautaire begroting worden aangepast aan het economisch, stabiliteits- en groeipact. Het gaat hier om de ruggengraat van het gemeenschappelijke monetair beleid. We zijn de inspanningen van de verschillende lidstaten om de economische convergentie te bereiken die de voorwaarde en de basis van een stabiele euro vormt, zeker niet vergeten. Het stabiliteits- en groeipact moet ook in de toekomst garanderen dat in de lidstaten geen buitensporige tekorten worden toegestaan. Het speciale sanctiemechanisme heeft dus ook betrekking op de communautaire begroting, die daarvoor het geëigende middel wordt. Vanuit deze logica blijkt duidelijk hoe belangrijk de beoogde wijziging is. Wij moeten op dit punt en in het algemeen ernaar streven dat op het niveau van de interne procedure alles wordt voorbereid op de invoering van de euro en dat daarbij de grootst mogelijke transparantie wordt gewaarborgd.

Colom i Naval
Mijnheer de Voorzitter, er is niet veel meer toe te voegen aan hetgeen al door de rapporteurs is gezegd. Daarom wil ik kort zijn. In de eerste plaats wil ik hen feliciteren en heel in het bijzonder de heer Dell'Alba, die uitstekend werk heeft verricht in een droge, maar essentiële materie. Werkzaamheden van wetgevende aard zijn misschien niet altijd even leuk als het maken van initiatiefverslagen, maar ze zijn minstens zo belangrijk.
Ik wil niet in discussie treden met de heer Sarlis, die een groot deel van zijn tijd als rapporteur heeft gebruikt om een paar amendementen voor zijn fractie op te eisen. Ik wil de Vergadering er graag aan herinneren dat het door hem zo benadrukte amendement nu juist een compromisamendement van de Fractie van de Europese Volkspartij en de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten is.
Als er tijd overblijft, wil ik graag nog een paar andere kwesties noemen, maar de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten zou met name twee punten naar voren willen brengen: wijziging van het Reglement en de Ombudsman.
Zoals de heer Dell'Alba reeds heeft opgemerkt, wordt het Financieel Reglement van 1977 weer gewijzigd. De nieuwe dingen uit het EG-Verdrag en het Verdrag van Amsterdam worden hierin opgenomen of op zijn minst worden hierin de regels opgenomen voor wanneer dit laatste verdrag in werking treedt. Daar is niets tegenin te brengen, integendeel, maar het is wel de zoveelste wijziging. Niemand weet meer of het de zevende, achtste of negende is.
Het nieuwe Financieel Reglement kan straks formeel misschien wel correct zijn, wat we echt nodig hebben is een geheel nieuw opgezet Financieel Reglement.
De Europese Unie die de uitbreiding met Oost-Europa voorbereidt, verschilt in veel opzichten van de Europese Economische Gemeenschap van de jaren '70, toen de basis voor het huidige Financieel Reglement werd gelegd. De EEG had toen nog niet eens een gekozen Europees Parlement en de onderhandelingen over de toetreding van de zuidelijke landen, Griekenland, Spanje en Portugal, waren nog maar net gestart. Dat ligt alweer ver achter ons.
Daarom ben ik van mening dat de Commissie, die zo vaak tegen ons heeft gezegd dat zij een nieuw Financieel Reglement zal opstellen, daar ook daadwerkelijk iets aan zou moeten doen. Wij hebben begrepen dat er zelfs werkdocumenten zijn, die dan wel niet aan ons zijn toegestuurd, maar die sommigen natuurlijk wel hebben gekregen. Die documenten zouden uiteraard wel in het bezit van het Parlement moeten komen, zodat ze besproken kunnen worden. Er moet een dialoog over een nieuw Financieel Reglement tot stand komen, want het is absoluut noodzakelijk dat dit er zo spoedig mogelijk komt.
De andere belangrijke politieke kwestie is de juiste behandeling van de Ombudsman. Het Europees Parlement mag het in het leven roepen hiervan zeker tot zijn verdienste rekenen, want het was een parlementair initiatief in Maastricht. Wij zijn echter van mening dat het bureau van de Ombudsman als politiek-institutioneel orgaan de specifieke behandeling behoeft die hieraan in de amendementen uit de ontwerpresolutie worden toegekend. Voor het onafhankelijk functioneren van de Ombudsman is vereist dat deze niet in de begroting van het Europees Parlement is opgenomen. Als het Comité van de regio's en het Economisch en Sociaal Comité als raadgevende organen van de Raad een aparte rubriek vormen, waarom zou de Ombudsman dan in de begroting van het Parlement moeten voorkomen? Dat is politiek niet logisch. Wij zijn er dan ook voor dat de Ombudsman ook een aparte rubriek wordt.
Misschien wel de helft van de amendementen op de ontwerpresolutie gaat over dit onderwerp. De overige amendementen, dames en heren, betreffen andere aspecten van de wijziging. Daar zijn wij het volledig mee eens: de euro, boetes in verband met het pact voor stabiliteit en groei, de gedecentraliseerde instellingen, de noodzakelijke en ook logische opheffing van de gemeenschappelijke organisatiestructuur van de twee comités, omdat geconstateerd is dat de "ontdekking" van Maastricht bepaald niet efficiënt was. Daar zijn wij het allemaal mee eens en de amendementen geven vorm aan wat wij op dit punt de doctrine van deze Vergadering zouden kunnen noemen. Daarom blijf ik daar niet langer bij stilstaan. Ik wil echter nog wel een keer zeggen dat wij hopen dat de Europese Commissie ons zeer binnenkort een Financieel Reglement voorlegt, dat is opgesteld voor een Europa dat veel meer omvat dan het huidige.

Kjer Hansen
Mijnheer de Voorzitter, ook de liberale fractie vindt dat de voorgestelde wijzigingen belangrijk zijn. Ik wil vooral de heer Sarlis van de Fractie van de Europese Volkspartij danken omdat hij ervoor gezorgd heeft dat de amendementen van de Commissie begrotingscontrole ingediend werden. Doordat ik veel met het PHARE-programma bezig ben, hecht ik bijzonder veel belang aan de amendementen die een decentralisering beogen om een beter beheer van de PHARE-middelen mogelijk te maken en de uitbreiding met de landen in Centraal- en Oost-Europa te bevorderen. Het verwondert mij eigenlijk ten zeerste dat de Commissie niet zelf het initiatief heeft genomen om decentralisering voor te stellen. Bij de besprekingen in de herfst van vorig jaar liet zij immers verstaan dat zij van plan was te decentraliseren. Het thema kwam ook aan bod in de documenten over Agenda 2000 en toch heeft de Commissie niet van de gelegenheid gebruik gemaakt om op dit vlak concrete voorstellen te doen. Het is vreemd dat ze iets zegt en het tegengestelde doet. Daarom moet het Europees Parlement erover waken dat de Commissie haar woord houdt en niet afwijkt van de verklaringen die ze heeft gedaan.
Een decentralisering biedt ons de gelegenheid de landen in Oost- en Centraal-Europa een duidelijk politiek signaal te geven dat zij tot de EU kunnen toetreden, wat ik zeer belangrijk vind. Dit programma is in feite een voorloper van de structuurfondsen en het biedt de nieuwe kandidaat-landen tevens de mogelijkheid om orde te scheppen in hun administratieve structuren, enige ervaring op te doen en zich degelijk voor te bereiden op het lidmaatschap van de Unie. Voorts zijn er de aanbevelingen waar de Rekenkamer op aandringt, omdat de voorgestelde amendementen een einde kunnen maken aan bepaalde problemen, waarmee we vandaag in het beheer van het PHARE-programma geconfronteerd worden.
Ik wil deze amendementen bij mijn collega's dan ook sterk aanbevelen en hoop dat ze hun steun zullen krijgen. Zij geven onder andere een duidelijk signaal dat wij de uitbreiding willen bevorderen. Ze kunnen de weg naar het lidmaatschap effenen en bijdragen tot een grotere efficiëntie in het PHARE-programma.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie verheugt zich over het globaal gunstige advies van de Begrotingscommissie over het voorstel voor een achtste pakket wijzigingen van het Financieel Reglement.
Dit voorstel is het laatste specifieke wijzigingsvoorstel vóór de herziening van het Financieel Reglement, een herziening waarover de Commissie op 22 juli jongstleden een werkdocument heeft gepresenteerd dat aanleiding moet geven tot een brede interinstitutionele raadpleging. De heer Colom i Naval wenste dat de Commissie dit voorstel officieel voor het Europees Parlement zou uiteenzetten. Dat is geen enkel probleem, ik zal ervoor zorgen.
Met dit achtste pakket hebben wij niet de bedoeling het Financieel Reglement fundamenteel te wijzigen. Dit voorstel heeft enkel tot doel de dringende en beperkte wijzigingen aan te brengen die nodig zijn door de invoering van de euro en het stabiliteitspact alsook door de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam. Het enige effect hiervan op het Financieel Reglement is dat, gelet op de afschaffing van protocol nr. 16 over de gemeenschappelijke organisatiestructuur van het Economisch en Sociaal Comité en van het Comité van de regio's, voor elk van beide organen een specifieke afdeling wordt ingevoerd.
De Commissie is bereid verschillende amendementen van de Begrotingscommissie over te nemen. Het betreft de amendementen 2, 3, 4, 6, 7, 10, 11, 14, 16, 19 en 20, waarbij voor de Europese Ombudsman in de begroting een specifieke afdeling wordt ingevoerd, en amendement 22, waarbij in een verschillende datum van inwerkingtreding wordt voorzien voor de punten van het voorstel met betrekking tot de euro en het stabiliteitspact, namelijk 1 januari 1999, en voor de punten betreffende het Verdrag van Amsterdam, namelijk na de goedkeuring ervan.
Bepaalde amendementen kunnen evenwel niet door de Commissie worden overgenomen, enerzijds om technische redenen die ik zal uiteenzetten en anderzijds omdat het fundamentele wijzigingen betreft die het onmogelijk maken het strakke tijdschema te respecteren dat door de invoering van de euro op 1 januari 1999 wordt opgelegd.
Wat amendement 21 betreft: in tegenstelling tot wat in dit amendement wordt gesuggereerd, zijn de bedragen die resulteren uit de boetes voor buitensporige tekorten, evenmin als de reeds bestaande bedragen voor boetes ingevolge inbreuken op het mededingingsrecht, niet erg duidelijk bij de opstelling van de begroting. Er kan geen sprake van zijn in de begroting in meer te voorzien dan in een opnamestructuur. Wat betreft de amendementen 1, 8, 9, 12, 13 en 15 met betrekking tot de gedecentraliseerde organen, deze hebben hun eigen begroting en financieel reglement. Ze dienen niet te vallen onder het Financieel Reglement, dat enkel geldt voor de algemene begroting, maar eerder onder de specifieke regeling voor die gedecentraliseerde organen. Wat de amendementen 5 en 17 over de interinstitutionele samenwerking betreft, is de Commissie van mening dat die samenwerking geregeld kan worden door bestuurlijke afspraken tussen de instellingen, zoals thans reeds het geval is voor de algemene vergelijkende onderzoeken en de aankopen. Wat amendement 18 over de onderzoeksbevoegdheden van de Commissie betreft, is het zo dat die materie niet door het Financieel Reglement geregeld wordt maar wel door afspraken tussen de instellingen. De Commissie heeft geen principiële bezwaren tegen een uitbreiding van de bevoegdheden van de UCLAF, maar ook dat kan via een afspraak tussen de instellingen geregeld worden.
Wat de herziening van het Financieel Reglement betreft, kunnen de betreffende amendementen indien nodig te gepasten tijde worden ingevoegd. De kwestie van de amendementen 1, 3 en 4 van de Commissie begrotingscontrole met betrekking tot het gedecentraliseerde beheer van het PHARE-programma is door mevrouw Kjer Hansen aan de orde gesteld. De Commissie zal in de loop van de maand september een gewijzigd voorstel goedkeuren over de regeling van de coördinatie van de steun aan kandidaat-landen in het kader van de pretoetredingsstrategie, teneinde het gedecentraliseerde beheer van het PHAREprogramma mogelijk te maken. Ook dat punt zal bij de herziening van het Financieel Reglement worden behandeld.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Ontwerp van algemene begroting 1999
De Voorzitter
Aan de orde is de voorstelling van het ontwerp van algemene begroting 1999 door de Raad.

Ruttenstorfer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb de eer het Parlement vandaag op de hoogte te stellen van de resultaten van de zitting van de Raad Begroting, die op 17 juli 1998 te Brussel plaatsvond. Maar voordat ik inga op de succesvolle afsluiting van de beraadslagingen van 17 juli 1998, wens ik de nadruk te leggen op de steeds beter wordende samenwerking tussen onze instellingen, het Parlement, de Raad en de Commissie. Dat kwam vorig jaar al naar voren en tot mijn grote vreugde lijkt het zich dit jaar voort te zetten. De beide triloogvergaderingen op 31 maart en 23 juni werden, ondanks enkele tegenstellingen, gekenmerkt door een geest van wederzijds begrip voor de respectieve standpunten, wensen en prioriteiten. Hetzelfde kan gezegd worden van onze gesprekken in het kader van de zitting van de Raad van 17 juli, waarin het thema van de rechtsgrondslagen centraal stond. Hierover zullen we het nog hebben bij het volgende agendapunt.
Ik zou nu willen ingaan op de ontwerpbegroting 1999 en op de eerste plaats de principes willen bespreken waarop de Raad zich bij de ontwerpbegroting 1999 gebaseerd heeft. Wat de landbouwuitgaven betreft, hebben we afgesproken in de herfst een nota van wijzigingen te onderzoeken waarin rekening wordt gehouden met de besluiten van de Landbouwraad van juni 1998 en de bijgestelde ramingen van de behoeften. We hebben besloten de in Edinburgh gedane toezeggingen op het vlak van de structuurfondsmaatregelen, met name de garantie van hun verdere financiering, na te komen.
Wat de overige beleidsterreinen betreft, hebben we duidelijke prioriteiten gesteld binnen de grenzen van de beschikbare financieringsmiddelen, waarbij voor deze prioriteiten realistische bedragen werden ingeschreven in de begroting, zonder dat de belangrijke beleidsdoelstellingen van de Gemeenschap in het gedrang komen. We hebben rekening gehouden met de criteria van het Interinstitutioneel Akkoord van 29 oktober alsook met het arrest van het Hof van Justitie van 12 mei 1998 betreffende het bestaan van rechtsgrondslagen. We hebben bovendien rekening gehouden met uitgaven van onbeduidende omvang en de beschikbaarheid van belangrijke marges onder het plafond van de rubrieken die betrekking hebben op de financiële vooruitzichten.
Op het gebied van de administratieve uitgaven hebben we een beperkte verhoging van de totale uitgaven goedgekeurd, zonder onvermijdelijke uitgaven van tevoren uit te sluiten. De schepping van nieuwe formatieplaatsen hebben we afgewezen, met uitzondering van de nodige formatieplaatsen in het kader van de uitbreiding van de Unie of de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Amsterdam. Voorts hebben we geweigerd in het kader van het loopbaanbeleid de mogelijkheden tot verandering van baan of promotie te bekostigen. We waren van mening dat in het algemeen moet worden voldaan aan functionele behoeften door de beroepsbekwaamheid te verbeteren, infrastructuur en werkmethoden te moderniseren en bestaande formatieplaatsen te herschikken. Van dit principe mag slechts worden afgeweken in bijzondere gevallen, als kan worden aangetoond dat dit onvermijdelijk is.
De inachtneming van deze zelfgekozen principes met het oog op een evenwichtige begroting heeft geleid tot de volgende concrete resultaten: bij de landbouwuitgaven - dus in rubriek 1 van de financiële vooruitzichten - heeft de Raad het totaalbedrag gehandhaafd dat de Commissie in haar ontwerpbegroting had voorgesteld. Ook de in de ontwerpbegroting van de Commissie voorgestelde bedragen met betrekking tot de structuurfondsen zijn gehandhaafd, met het oog op de naleving van de besluiten van Edinburgh.
Wat de interne beleidsterreinen betreft, heeft de Raad besloten zowel de middelen voor vastleggingen als voor betalingen te verminderen. Bij de externe beleidsterreinen heeft de Raad besloten de middelen voor verplichtingen te verhogen en de middelen voor betalingen te verminderen, zodat de besluiten van Cannes worden nagekomen.
Tenslotte heeft de Raad bij de administratieve uitgaven een beperkte stijging van de totale uitgaven van 1 % aanvaard. Zoals ik reeds vermeldde, hebben de nieuwe uitgaven die voortvloeien uit de tenuitvoerlegging van het Verdrag van Amsterdam, met name de integratie van het Schengen-secretariaat en de Eenheid voor strategie, planning en vroege waarschuwing in de tweede pijler, enkele uitzonderingen op de regel noodzakelijk gemaakt.
Wat de kleine organen betreft, heeft de Raad ook nu de vorig jaar ingevoerde methode toegepast van de toekenning van een vast totaalbedrag voor de normale administratieve uitgaven.
De gevolgen van de Raadsbesluiten voor de in de ontwerpbegroting vastgestelde middelen kunnen als volgt worden samengevat: de vastleggingskredieten belopen in het totaal 96, 5 miljard euro, wat in vergelijking met de begroting van 1998 een stijging betekent van 5, 5 miljard euro, dus een stijging met 6, 05 %. De betalingskredieten bedragen in totaal 85, 9 miljard euro, wat in vergelijking met de begroting 1998 een stijging betekent van 2, 3 miljard euro of 2, 81 %. De totale omvang van de betalingskredieten bedraagt hiermee 1, 10 % van het bruto nationaal product van de Gemeenschap.
Onder de plafonds van de rubrieken voor de interne en externe beleidsterreinen van de financiële vooruitzichten blijven marges over van respectievelijk 937 en 878 miljoen euro.
Tenslotte zou ik alle leden van de delegatie van het Europees Parlement willen bedanken die actief hebben deelgenomen aan de beraadslagingen in het kader van de zitting van de Raad Begroting van 17 juli. Ik verheug mij op de verdere samenwerking met dit Parlement, met name met de voorzitter van de Begrotingscommissie, de heer Samland, alsook de beide rapporteurs voor de begroting 1999, mevrouw Dührkop Dührkop en de heer Viola. Ik hoop dat de begrotingsprocedure voor 1999 tot een goed einde kan worden gebracht, zoals onze beide instellingen dat ook voor de begroting 1998 hebben kunnen doen.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden van het Europees Parlement, ik dank u.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, de ontwerpbegroting voor 1999 ligt zeer dicht bij het voorontwerp van begroting. Een verschil van slechts 0, 5 % bevestigt dat de standpunten met betrekking tot de communautaire begroting voor 1999 op veel punten gelijklopen. Ondanks de bezuinigingen hebben Raad en Commissie de verplichtingen van de Unie, met name met betrekking tot de besluiten van de Europese Raad van Edinburgh en die van Cannes, gestand gedaan.
Voor wat de verplichte uitgaven betreft, zal de Commissie eind oktober een nota van wijzigingen indienen om rekening te kunnen houden met de recentste gegevens voor de voltooiing van de begroting voor 1999. Dit is de tweede keer dat gebruik zal worden gemaakt van de procedure die in 1997 met succes in het leven werd geroepen. Maar in tegenstelling tot vorig jaar is het zeer wel mogelijk dat er extra uitgaven zijn, mochten de huidige ontwikkelingen, waarvan op bepaalde markten sprake is, zich doorzetten.
Inzake het structuurbeleid worden in de ontwerpbegroting de betalingskredieten gehandhaafd zoals deze door de Commissie zijn voorgesteld, waardoor de behoeften voor 1999 in het licht van de besluiten van Edinburgh op een correcte manier gefinancierd kunnen worden.
Rubriek 3, intern beleid, is de enige waar flink is gekort op de begrotingsvoorstellen van de Commissie, zelfs tot onder het niveau van 1998. De reden hiervoor is soms moeilijk te begrijpen omdat sommige van deze verlagingen prioriteiten van de Raad zelf betreffen, zoals LEONARDO en het midden- en kleinbedrijf. Deze verlagingen moeten worden gezien in het licht van de referentiebedragen van verordeningen, maar het past niet in de geest van de gemeenschappelijke verklaring van 1995 om deze referentiebedragen te beschouwen als maximumbedragen.
Wat het extern beleid betreft tot slot: voor zover ik me herinner ligt de ontwerpbegroting voor het eerst hoger dan het voorontwerp van begroting. Maar dit is logisch, daar de gevraagde versterking van PHARE in 1998 wellicht niet doorgaat en de Raad de financiering van de externe samenwerkingsprogramma's moest afsluiten zoals daartoe was besloten door de Europese Raad van Cannes.
Het is prijzenswaardig dat de Raad deze financiële middelen voornamelijk wil verstrekken via extra uitgaven en aldus de besparingen op andere belangrijke gebieden van de externe samenwerking beperkt. Maar vooral is de ontwerpbegroting van de Gemeenschap voor 1999 een constructieve stap in de begrotingsprocedure voor 1999. Het belooft veel goeds, niet alleen voor de begroting van volgend jaar, maar ook voor de verstrekkender besluiten in verband met het komende financiële kader die spoedig genomen zullen worden.

Samland
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, alvorens nader in te gaan op het voorstel voor een ontwerpbegroting in eerste lezing door de Raad, zou ik willen zeggen dat de samenwerking tussen Raad, Parlement en Commissie in het kader van het overleg over de rechtsgrondslagen, waarover we het zo dadelijk nog zullen hebben, voorbeeldig verlopen is.
In de negen jaar dat ik dit werk doe, heb ik ten eerste nog nooit meegemaakt dat een overlegvergadering met de Raad om 11.00 uur begon en 's avonds om 19.00 of 19.30 uur eindigde in samenwerking met het Parlement. Daarna heeft u nog op eigen verantwoording de begroting aangenomen. Ten tweede is niet alleen de lange duur van de vergadering, maar ook het resultaat een verheugend feit. Daar heeft ook het Oostenrijkse voorzitterschap toe bijgedragen en ik wens u evenveel diplomatieke vaardigheid en succes toe bij de verdere beraadslaging over de begroting als bij Agenda 2000.
Na deze loftuiting - ik deel zelden complimenten uit, dus geniet u nog enkele minuten van de lof - komt nu de kritiek. Welke koers wil men uitgaan met deze begroting? Vanaf het begin - mevrouw Dührkop Dührkop zal daar in haar verslag zo dadelijk op ingaan - hebben we erop gewezen dat deze begroting een overbruggingsbegroting is met de lopende financiële vooruitzichten enerzijds en de nieuwe financiële vooruitzichten vanaf het jaar 2000 anderzijds, en zo vatten we deze begroting ook op.
Daarom zou ik namens de Begrotingscommissie in het algemeen willen verklaren dat we alles zullen doen om de begrotingsprocedure van 1999 te verbinden met de beraadslagingen over Agenda 2000 en met de grondslagen die in het kader van de bepaling van onze standpunten in het verslag van de heer Colom i Naval werden vastgelegd en die de basisprincipes vormen van de flexibiliteit. We willen vorderingen zien op het vlak van Agenda 2000 als we ons willen houden aan een begrotingsprocedure die strookt met het principe dat de uitgaven zo laag mogelijk moeten worden geraamd, dus dat het gemiddelde uitgavenniveau van de lidstaten tot op zekere hoogte ook moet worden nagestreefd op het niveau van de Gemeenschap. Ik zeg dat alleen maar omdat dit gevolgen zal hebben voor de beraadslaging over de begroting in eerste en tweede lezing in dit Parlement.
Ik zou enkele opmerkingen willen maken over de resultaten van de beraadslagingen van de Raad. Ten eerste op het gebied van landbouw. We waren enigszins teleurgesteld dat het niet mogelijk was nu al, in de eerste lezing door de Raad, een duidelijk signaal te geven op het vlak van landbouwbeleid. Maar we vertrouwen erop dat we de overeengekomen procedure samen zullen nakomen en dat we op basis van een nota van wijzigingen van de Commissie in het overleg van november tot resultaten zullen komen. De resultaten moeten naar onze mening zo zijn dat de uitgaven in deze sector beperkt worden en methoden gevonden worden die een optimaal gebruik van deze middelen mogelijk maken. We hebben dat vorig jaar reeds gedaan naar aanleiding van het voorstel inzake de reserve, dat we opnieuw zullen opnemen. We hebben daartoe ook al voorstellen over werkmethoden ingediend.
Ik zou er nog eens aan willen herinneren dat we in de landbouwuitgaven thans een surplus hebben van 1, 3 miljard ecu. Indien we vorig jaar niet 1 miljard hadden bespaard, in weerwil van het hardnekkige verzet van de 15 ministers van Landbouw, dan zaten we nu met 2, 3 miljard ecu boven de gedekte uitgaven in de landbouwsector. De ervaringen van dit jaar en de voorbije 15 jaar laten dus zien dat we deze ingreep kunnen doen zonder de wettelijke toezeggingen die in het kader van richtlijnen of verordeningen inzake landbouw gedaan worden, in het gedrang te brengen.
Ten tweede, en hierbij richt ik mij ook tot de Commissie, hoor ik alweer van enkele lidstaten dat zij een verhoging van de exportrestituties voor varkensvlees, boter en melk willen bekomen om de Russische markt, die voor onze export op dit ogenblik in elkaar stort, opnieuw aantrekkelijk te maken. Het communautaire beleid kan toch niet tot doel hebben de monetaire instabiliteit buiten de Gemeenschap op te vangen door hogere exportrestituties. Laat u dus niet vermurwen, mijnheer Liikanen, maar blijf op uw standpunt, op dat van de 19, en verzet u tegen die 6, blijf dezelfde lijn volgen als het erom gaat de besparingen in de landbouwsector door te zetten in de begroting van 1999.
Categorieën 2, 3 en 4 staan in verband met elkaar. Over de toename van categorie 2 hebben we in deze instelling al meermaals met u gedebatteerd. Deze groei is er niet gekomen uit noodzaak, maar omdat dit het laatste jaar van de financiële vooruitzichten is en de structuurfondsen vanaf 31 december 1999 worden herschikt en alle onbenutte middelen op dit jaar worden overgeboekt. In deze categorie zijn de stijgingspercentages gewoonweg adembenemend: 17 % tot 18 % bij de vastleggingskredieten en zowat 10 % bij de betalingskredieten. Het is eigenlijk onvoorstelbaar hoeveel geld daar moet worden getransfereerd.
Omdat u niet de moed had in deze kwestie iets te ondernemen - hoewel enkele lidstaten, bijvoorbeeld de Franse regering, in de beraadslagingen van de Raad wel degelijk voorstellen hieromtrent hebben gedaan - is het resultaat van deze stijging dat hetgeen u in categorie 2 verhoogd heeft nu weer moet aftrekken in categorieën 3 en 4. Als u in beschouwing neemt dat u bijvoorbeeld in categorie 3 heeft bespaard op het LEONARDO-programma, dan is dit in flagrante tegenspraak met wat u in uw eigen werkprogramma heeft gezegd, namelijk dat u meer steun wilt voor de onderwijsprogramma's die bijdragen tot de versterking van Europa als vestigingsplaats. U schrapt daar geen 100 miljoen omdat gebleken zou zijn dat deze som te groot is voor dit programma, want dan zou er misschien een som van 86, 45 miljoen zijn uitgekomen. Nee, u schrapt 100 miljoen omdat dit de juiste som is om de stijgingspercentages in categorie 3 zodanig te verlagen dat de hoge stijgingspercentages van categorie 2 worden gecompenseerd.
Een tweede kritiek betreft het buitenlands beleid. Daar staan de zaken nog veel slechter. U heeft in de Raad niet kunnen doorzetten dat reeds in 1998 een gewijzigde en aanvullende begroting wordt aangenomen waarin een bijkomende verhoging van 150 miljoen voor PHARE wordt vastgesteld. Als we eerlijk zijn, moeten we constateren dat de 150 miljoen voor PHARE noch in 1998 noch in 1999 nodig zijn, omdat de eindpercentages voor het begrotingsjaar 1998, die de Commissie op 30 juni 1998 heeft bekendgemaakt, laten zien dat we tot 30 juni 1998 nog steeds meer dan 1 miljard ecu van de beschikbare PHAREmiddelen niet hebben toegewezen, en wat nog veel erger is, de besteding van meer dan 2, 5 miljard ecu nog niet contractueel hebben vastgelegd. Dat betekent dat we 2, 5 miljard ecu hebben waarvan 1 miljard volkomen ongebonden is en 1, 5 miljard contractueel kan worden vastgelegd. En dan zouden we nog eens 150 miljoen extra moeten ophoesten, terwijl we tezelfdertijd bijvoorbeeld besparen in de sector van de niet-gouvernementele organisaties.
Dit heeft niets meer te maken met degelijk financieel beleid, maar met ideologie. Men is in Cannes tot een besluit gekomen en dat moet nu koste wat kost worden doorgezet. Het Parlement heeft de besluiten van Cannes nooit bekrachtigd en daarom zullen we ons niet houden aan dit in de ontwerpbegroting van de Raad gedane voorstel, en we zullen ons ook niet houden aan het voorstel van de Commissie om het via vervroegde procedures te doen. Geen van beide voorstellen hebben zin, en we moeten de kandidaat-landen die lid willen worden van de Gemeenschap het volgende meedelen: als we er samen niet in slagen de middelen binnen de vastgestelde tijd toe te wijzen - en ik zou er u nogmaals op willen wijzen dat we de begrotingsmiddelen vaststellen op jaarbasis - dan kunnen deze middelen ook niet benut worden. En u zal zien dat dit Parlement de verhoging van 150 miljoen ecu in categorie 4 ten koste van niet-gouvernementele organisaties over de hele wereld niet zal toestaan.
Tenslotte rijst de vraag hoe men de uiterst belangrijke kwestie van het onderzoek wil aanpakken. U weet, mijnheer de voorzitter van de Raad, dat gelijktijdig met onze onderhandelingen over de begroting 1999 de debatten plaatsvinden over de financiering van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek, een heel belangrijke uitgavenpost in categorie 3 van de begroting. U weet ook dat er een discrepantie bestaat tussen de door het Parlement voorgestelde 16, 3 miljard ecu voor 5 jaar en het standpunt dat de Raad tot nu toe heeft ingenomen. Ik weet heel goed dat uw collega verkondigt dat we op 29 september wel tot een compromis zullen komen. Het zou me verheugen als dit gebeurde. Aan het Parlement zal het zeker niet liggen, maar het is veeleer aan de Raad om een geschikte compromisformule te vinden; als we tot een compromis willen komen, zal dit niet bij 14 miljard kunnen blijven, maar tussen de 14 en 16, 3 miljard moeten liggen. U weet dat dit een belangrijke beslissing is, omdat deze middelen voor de begroting 1999 - meer dan 60 % van de middelen in categorie 3 zijn bestemd voor onderzoek - omvangrijke verplichtingen met zich meebrengen.
Als we het bijvoorbeeld hebben over de middelen die moeten worden uitgetrokken voor de Trans-Europese netwerken, kunnen we tussen de netwerken enerzijds en onderzoek anderzijds een evenwichtige structuur creëren als bekend is wat het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en het akkoord opleveren. Daarom kan ik u en uw collega's, ministers van Financiën, alleen maar opnieuw verzoeken: oefen van uw kant alstublieft voldoende druk uit opdat we tijdig, voor de eerste lezing van de begroting en uiterlijk voor de tweede lezing van de begroting 1999, tot een overeenkomst komen over de middelen die de komende 5 jaar naar het vijfde kaderprogramma voor onderzoek moeten gaan. In dat licht wens ik u een goede, interessante en spannende verdere beraadslaging over de begroting 1999 toe.

Dührkop Dührkop
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij aansluiten bij de lovende woorden aan het adres van het fungerend voorzitterschap van de Raad voor de samenwerking die naar onze mening tot nu toe voorbeeldig is geweest. Ik zal mijn betoog kort houden, want de voorzitter van de Begrotingscommissie heeft reeds heel duidelijk de verschillen uiteengezet die, ondanks alle lof voor het voorzitterschap, nog steeds in de procedure voor de ontwerpbegroting 1999 te vinden zijn.
Een paar punten zou ik echter nog willen noemen. In de eerste plaats wil ik nog eens benadrukken, wat ook al is gebeurd, dat de begroting 1999 een brug moet vormen en dat deze niet simpelweg moet worden afgedaan als een boekhoudkundige kwestie, maar als een cruciale stap voorwaarts, in de richting van een akkoord over Agenda 2000 en de nieuwe financiële vooruitzichten. Ik denk dat wij gezamenlijk aan een onderdeel voor die brug hebben gebouwd: het akkoord dat wij over de rechtsgrondslagen hebben bereikt. Ik wil echter onderstrepen dat het maar een onderdeel is. Ik vind wel dat wij onszelf mogen feliciteren omdat wij een al jarenlang slepend conflict uit de wereld geholpen hebben.
Tijdens de bemiddelingsgesprekken had het Europees Parlement de gelegenheid zijn politieke prioriteiten aan te geven. Ik zal het hier over een bepaalde categorie. De voorzitter van de Begrotingscommissie heeft al precies verteld wat de mening van het Parlement over categorie 1 en categorie 2 is. Wij zijn van oordeel dat het voorzitterschap geen juiste analyse heeft gegeven van de financiële middelen die voor een gezonde EU-begroting benodigd zijn.
Met betrekking tot categorie 3 zou ik als rapporteur willen zeggen dat het Parlement met de lezing daarvan niet akkoord kan gaan. Categorie 3 is een echte "kop van jut" , om het maar eens populair te zeggen. Om de begroting 1999 sluitend te krijgen is er in deze categorie door de Raad gesnoeid in beleidsvormen die voor het Europees Parlement essentieel zijn. Ik roep de Raad op - de heer Samland heeft dat ook gezegd - deze inconsequentie toe te geven. Het is immers vreemd dat de in Cardiff naar voren gebrachte prioriteiten van de Raad overeenkomen met die van het Europees Parlement, terwijl diezelfde Raad over het onderwijsprogramma LEONARDO zegt - en ik citeer letterlijk in het Engels -: "while bearing in mind the considerable success achieved by these programmes" , wordt dit met 100 miljoen gekort.
Een ander staaltje is dat in het totaalpakket dat begin dit jaar met betrekking tot het werkgelegenheidsbeleid is overeengekomen, een akkoord waarvan het belang in Luxemburg door de Raad in eerste lezing is benadrukt, 14 miljoen voor steun aan het MKB wordt weggehaald, ondanks het feit dat het hier naar eigen zeggen van de Raad om een prioriteit gaat.
In een andere paragraaf van de Top van Cardiff, paragraaf 12, staat dat we bijzondere aandacht gaan geven aan kansarme groepen, etnische minderheden en gehandicapten. Tegelijkertijd trekken de Raad en het voorzitterschap, dat deze beleidsvormen voor het Europese Hof van Justitie in Luxemburg heeft gebracht, in de begroting geen geld voor deze programma's uit wegens het ontbreken van een rechtsgrondslag.
Tenslotte zou ik ten aanzien van categorie 4 willen zeggen dat ik het geheel eens ben met het standpunt van de voorzitter van de Begrotingscommissie dat het Parlement in zijn richtsnoeren heeft toegelicht. Wij zullen niet toestaan dat PHARE wordt uitgevoerd ten koste van andere verplichtingen die de Europese Unie ten opzichte van derde landen heeft aangegaan.
Met betrekking tot categorie 5, mijnheer Ruttenstorfer, wil ik u eraan herinneren dat wij, los van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en voor de eerste lezing van het Parlement, een andere lopende kwestie moeten oplossen, namelijk de pensioenkwestie. De werknemer heeft aan zijn verplichtingen voldaan, nu is de werkgever aan de beurt.
Ik herhaal mijn bereidheid, de bereidheid van het Parlement, tot toekomstige samenwerking om deze overbruggingsbegroting tot een goed einde te brengen, zoveel mogelijk rekening houdend met de prioriteiten van het Parlement en met die van u.

Viola
. (IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik sluit me aan bij hetgeen de voorzitter van onze commissie heeft gezegd over de goede samenwerking met de Raad en de Commissie bij de trilogen en de eerste lezing van de begroting 1999, die dit jaar door de Raad op een vroegere datum was gepland, en wel op 17 juli, opdat wij ons werk naar behoren konden doen, gezien de ons door de Verdragen opgelegde verplichtingen en werklocaties. In dit financiële document bedraagt de voor de administratieve uitgaven bestemde post 4, 4 miljard euro, met een totale marge van 300 miljoen euro in vergelijking met 1998. Evenals het vorig jaar heeft de Raad een totaal forfaitbedrag vastgesteld dat aan de andere instellingen wordt toegekend voor de normale functioneringskosten, met een verhoging van 1 % ten opzichte van 1998, waarbij echter wel de mogelijkheid is opengehouden daar in uitzonderlijke en vaak te rechtvaardigen gevallen aanzienlijk van af te wijken. Deze marge heeft de Raad voor zichzelf tamelijk ruim geïnterpreteerd en wel met een verhoging van 5, 14 %, terwijl de verhoging voor de Commissie slechts 1, 63 % bedraagt en voor de andere instellingen tezamen, waaronder ook het Parlement, 1, 52 %. Het lijkt me dan ook nuttig hier op te merken dat onze instelling met een verhoging van 0, 88 % de enige is die onder de drempel van 1 % is gebleven.
Wat de personeelsformatie betreft, staat de Raad uitsluitend nieuwe posten toe indien die betrekking hebben op de uitbreiding van de EU en de toepassing van het Verdrag van Amsterdam, terwijl hij de door de andere instellingen gevraagde omzettingen en hogere inschalingen heeft afgewezen. Om precies te zijn, de eerste lezing voorziet in het scheppen van 109 plaatsen en slechts tien omzettingen, de wijziging van het organigram van de instellingen door middel van de omzetting van bepaalde vaste banen in tijdelijke en de overplaatsing naar de Commissie van vijf van andere instellingen afkomstige banen voor de dienst ziektekostenverzekering. In feite heb ik een aantal twijfels over het in eerste lezing door de Raad vastgestelde personeelsbeleid, die ik hierna kort illustreer, maar ik wacht me er wel voor in te gaan op de door de Raad autonoom gemaakte keuzen.
Ten eerste wil ik opmerken dat, terwijl de Raad - mijns inziens wel terecht - heeft besloten de eigen personeelsformatie met 71 posten uit te breiden teneinde het werk te kunnen verzetten dat voortvloeit uit de uitvoering van het Verdrag van Amsterdam en de uitbreiding van de EU, het goed zou zijn geweest indien van het begin af aan in dezen een gemeenschappelijke methode was vastgesteld. Dit probleem gaat immers ook de andere instellingen aan, van het Parlement tot de Commissie en het Comité van de regio's. Ten tweede moet ik zeggen dat ik moeite heb met het feit dat de Raad heeft gemeend zichzelf 71 nieuwe ambten te moeten toedelen, terwijl hij zich heeft verzet tegen de veel bescheidenere eisen van de andere instellingen, zoals bijvoorbeeld het Comité van de regio's, waarvan het takenpakket ongetwijfeld, eveneens als gevolg van het Verdrag van Amsterdam, aanzienlijk is uitgebreid. Met betrekking tot deze beide comités - het Comité van de regio's en het Sociaal en Economisch Comité - en de consequenties van het Verdrag van Amsterdam wil ik ook enige woorden wijden aan de schrapping van protocol 16, dat wil zeggen de gemeenschappelijke organisatorische structuur die de beide comités met elkaar verbond. Ik meen dat de interinstitutionele samenwerking en het vermijden van overlappende uitgaven - iets waarop ik al zo vaak heb gehamerd - als criteria moeten gelden bij het behandelen van alle aspecten van de door Amsterdam opgelegde verdeling, om te voorkomen dat de overgang naar de volledige wederzijdse autonomie van de beide comités tot een dusdanig slecht functioneren leidt dat daarmee de samenwerking op de helling komt te staan en de kosten enorm oplopen.
Verder nog enkele opmerkingen over het Hof van Justitie en de Rekenkamer. Het overschrijden van het criterium van 1 % voor het Hof van Justitie blijkt uit het scheppen van tien nieuwe posten, terwijl de Raad het door de Rekenkamer ingediende verzoek om kredieten voor zijn bouwplannen heeft afgewezen, en dat terwijl de Commissie deze kosten in de financiële vooruitzichten heeft opgenomen. Het Parlement moet zich hier nu over uitspreken en een weg uitstippelen om op de meest coherente wijze de begrotingsuitgaven voor de nieuwe gebouwen in Luxemburg te drukken.
Wat tenslotte het Europees Parlement betreft, heeft de Raad onze ramingen conform het gentlemen's agreement geaccepteerd. Op grond van dezelfde logica zijn ook de ramingen van de ombudsman geaccepteerd, via een extensieve interpretatie van het akkoord, dat in feite ongelijkheid heeft geschapen tussen de behandelingscriteria van de ramingen van de ombudsman en die welke worden toegepast op andere instellingen en bijbehorende organen. Ik wil daarbij onderstrepen dat de ombudsman een autonome instelling is. In ons debat over de wijzigingen in het Financieel Reglement is dat duidelijk gesteld. Dit betekent dat hij een speciale post in de begroting moet hebben en dat die buiten het percentage van 20 % voor de huishoudelijke uitgaven valt, daar deze uitsluitend betrekking hebben op het Europees Parlement. Dit heeft voorts tot gevolg dat er twee lezingen van de begroting zullen zijn. De terzake door de Raad gevolgde lijn houdt bovendien geen rekening met wat al door deze Vergadering is besloten aangaande de uitbreiding van de personeelsformatie van de ombudsman. Dit besluit is voor ons een uitgangspunt bij het beoordelen van de noodzaak een verdere uitbreiding van de personeelsformatie toe te staan - uiteraard met eerbiediging van de steeds door de begrotingsautoriteit gevolgde procedures. Deze uitbreiding zal echter beslist niet zo ruim zijn als die welke de Raad in eerste lezing had voorgesteld.

Ruttenstorfer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik heb zeer aandachtig geluisterd naar de standpunten van de vorige spreker en er ook nota van genomen in mijn hoedanigheid van voorzitter van de Raad Begroting. Ik kan u verzekeren dat ik zal trachten uw suggesties een rol te laten spelen in de verdere beraadslagingen van de Raad. Ik heb er met name nota van genomen dat u zoals ik van mening bent dat we inzake landbouw de nota van wijzigingen moeten afwachten. Voorts heb ik er kennis van genomen dat u voorstander bent van het aanleggen van een reserve in de landbouwbegroting voor 1999.
Ik heb vanzelfsprekend ook nota genomen van uw voorbehoud aangaande de vermindering van de middelen voor LEONARDO. Ik zou hieromtrent willen opmerken dat met de kredieten die de Raad voor 1999 uittrekt alle begrotingskredieten die voor deze hele periode bestemd waren, volledig benut worden. Maar ik geef graag toe dat er tegenover het voorjaar heel wat is ingekort en dat LEONARDO een succesvol programma is.
Ik kan u hieromtrent meedelen dat de Raad op het ogenblik een ontwerpbesluit onderzoekt waarin wordt voorgesteld een tweede fase voor de periode 2000-2004 in te stellen voor het programma LEONARDO met een aanzienlijke verhoging van de middelen. Wat PHARE betreft, erkent de Raad dat er moeilijkheden zijn bij de uitvoering van het PHARE-programma en de Raad hecht evenveel belang als het Parlement aan een efficiënt beheer van dit programma. Daarom zou de Raad graag hebben dat de zevende ronde van wijzigingen in de begrotingsprocedure vlot wordt afgehandeld, omdat deze met name nieuwe regels voor de besteding van vastleggingskredieten bevat, meer bepaald de vaststelling van een termijn voor de besteding van deze middelen. We verwachten dat dit voor verbetering zal zorgen bij het PHARE-programma.
Ik heb ook nota genomen van het belang dat u hecht aan een oplossing voor de kredieten voor onderzoek. Ik kan u enkel verzekeren dat het Oostenrijkse voorzitterschap zich inzet om de kwestie van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek bijtijds op te lossen, in de eerste plaats in het belang van het onderzoek, maar natuurlijk ook voor de opstelling van de begroting 1999. Tenslotte heb ik kennis genomen van het dringende verzoek om een duidelijke regeling inzake personeel, niet alleen voor de Raad, maar in het algemeen, en ik zal proberen ook deze overwegingen aan de orde te brengen in de verdere beraadslagingen van de Raad.
Tot slot zou ik ook van mijn kant nogmaals de zeer goede samenwerking met het Europees Parlement tijdens deze begrotingsprocedure willen benadrukken en tegelijk de wens uitspreken dat deze goede samenwerking in de toekomst wordt voortgezet.

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad.

Rechtsgrondslagen en uitvoering van de begroting
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van de heer Christodoulou, namens de Begrotingscommissie (A4-0296/98), over het voorstel voor een interinstitutioneel akkoord tussen het Europees Parlement, de Raad en de Commissie over de rechtsgrondslagen en de uitvoering van de begroting.

Christodoulou
Mijnheer de Voorzitter, het is niet de eerste keer dat het Europees Parlement en meer in het algemeen de instellingen van de Europese Unie zich bezighouden met het vraagstuk van de rechtsgrondslagen. Als ik het wel heb, bestond er sedert 1981 onenigheid hierover. Gelukkig zijn wij er nu, na zoveel jaar, eindelijk in geslaagd spijkers met koppen te slaan en ik wil al degenen die zich voor deze zaak hebben ingezet van harte bedanken.
Met de resolutie van 12 december 1995 hadden wij gevraagd om een voorlopige oplossing voor het vraagstuk van de rechtsgrondslagen. Wij wilden een einde maken aan de indruk dat het Europees Parlement en de Raad, met regelmatig toedoen van de Commissie, elkander voortdurend in de haren zaten over vraagstukken die de meeste Europese burgers ontgingen. Onze burgers hadden werkelijk de indruk dat wij het in onze discussies nooit met elkander eens konden worden.
Gelukkig is dat nu verleden tijd. Vanaf nu zullen wij dankzij dit akkoord ons werk normaal kunnen doen. Hierin komt een zeer belangrijke procedure voor waarmee de Europese Unie de mogelijkheid krijgt nieuwe, baanbrekende acties te verrichten die haar veel dichter bij de burgers zullen brengen. Wij mogen namelijk niet vergeten dat voor programma's zoals ERASMUS en KONVER en bijvoorbeeld de inspanningen voor vrede en verzoening in Ierland een bepaald kader bestaat. Daarvoor willen wij nu door middel van de procedure inzake de rechtsgrondslagen voor proefprojecten, voorbereidende en andere acties van de Europese Unie, regels uitvaardigen.
Wij mogen de betekenis van deze acties niet onderschatten. Vaak heerste de indruk dat de acties waarvoor geen rechtsgrondslag bestond en die een experimenteel, exotisch karakter droegen en waarvan dus bepaalde onderdelen aanleiding tot verspilling gaven, niet noodzakelijk waren. Ik wil niet ontkennen dat er inderdaad acties zijn verricht die misschien niet absoluut nodig waren. De overgrote meerderheid van deze acties was echter wel degelijk van fundamenteel belang voor de doelstellingen van de Europese Unie. Gelukkig bevinden wij ons nu in een situatie waarin wij de benadering van dergelijke vraagstukken een institutioneel karakter kunnen geven en procedures en methodes kunnen hanteren die een einde maken aan de jarenlange confrontatie tussen de instellingen.
Overeenkomstig het akkoord moet - met uitzondering van proefprojecten, voorbereidende en autonome acties van de Commissie en de kredieten voor de werking van elke instelling uit hoofde van haar administratieve autonomie - een rechtsgrondslag zijn goedgekeurd voordat kan worden overgegaan tot uitvoering van de op de begroting opgenomen kredieten. Als wij hiervan een stevige en geloofwaardige procedure willen maken en een juiste toepassing daarvan willen garanderen, moeten wij deze, kwantitatief en in de tijd, afbakenen. Het zal in grote mate van ons, commissies van het Europees Parlement, afhangen of de Commissie en daarna de Raad snel een rechtsgrondslag kunnen vaststellen voor dergelijke programma's. Wij moeten namelijk twee doelstellingen voor ogen houden. Ten eerste moeten wij zorg dragen voor een snelle uitvoering van werkelijke goede programma's en acties en ten tweede moeten wij zo snel mogelijk af van de kwantitatieve beperkingen en tijdslimieten waaraan wij nu bij proefprojecten, voorbereidende en andere acties zijn gebonden. Wij moeten namelijk nieuwe acties ondernemen, hetgeen ons in het verleden niet mogelijk was omdat wij gebonden waren aan bepaalde bedragen en termijnen. Dit nieuwe akkoord brengt dus ook een bijzondere verantwoording voor ons mee. Daarom moeten wij ons werkelijk optimaal van onze taak kwijten.
Ik wilde echter nog iets toevoegen aan hetgeen ik zojuist zei over de fundamentele waarde van al deze initiatieven en de daaruit voortvloeiende programma's, waarmee de burgers werkelijk dichter bij de echte doelstellingen van de Europese Unie worden gebracht. Als dit akkoord in de toekomst geleidelijk een permanent karakter zal krijgen, wanneer dus in de praktijk zal blijken dat dit akkoord werkelijk onontbeerlijk is en goed kan werken - hetgeen in grote mate van ons afhankelijk zal zijn - zullen wij moeten nadenken over een eventuele aanpassing daarvan. Het kan best zijn dat in de toekomst uit hoofde van de behoeften zal blijken dat dit akkoord aanpassing behoeft, zowel qua bedragen als termijnen, en de Europese Unie in staat moet worden gesteld haar activiteiten in deze sectoren te verbeteren. Ik ben ervan overtuigd dat wij, als het systeem goed werkt, allen samen de beslissingen zullen nemen die voor een doeltreffende uitvoering van deze activiteiten onontbeerlijk zullen zijn.

Ruttenstorfer
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, op het gebied van de rechtsgrondslagen zijn we het vele jaren oneens geweest. Na het arrest van het Hof van Justitie van 12 mei 1998 moest echter dringend een oplossing gevonden worden. Des te meer omdat de Commissie de uitvoering heeft stopgezet van een groot aantal begrotingslijnen die geen rechtsgrondslagen hadden. Tijdens de triloog op 23 juni werd een nieuwe aanzet gegeven tot een mogelijke toenadering. Tussen de instellingen vonden intensieve contacten plaats tot de zitting van de Raad Begroting, waar de beraadslagingen vooral over dit thema gingen.
Al deze inspanningen - waaronder niet het minst de volharding van uw delegatie - hebben op 17 juni laatstleden geleid tot een ontwerp van interinstitutioneel akkoord dat binnenkort ondertekend zou moeten worden. Deze overeenkomst van onbepaalde duur zal het mogelijk maken de besteding van middelen van begrotingslijnen zonder rechtsgrondslagen op een voor de drie betrokken instellingen bevredigende manier uit te voeren. De overeenkomst legt de basis voor een loyale samenwerking tussen onze instellingen, waarop het Hof van Justitie in dit soort gevallen steeds heeft aangedrongen en die mijns inziens steeds meer tot onze gangbare praktijk gaat behoren.
Op 17 juli heeft de Raad ook kennis genomen van de werkzaamheden die de Commissie in aansluiting op het reeds vermelde arrest van het Hof van Justitie heeft uitgevoerd teneinde de rechtstoestand te onderzoeken van de begrotingslijnen die zijn opgenomen in de begroting 1998, maar duidelijk geen rechtsgrondslag hebben. Voorts heeft de Raad ermee ingestemd dat de Commissie in het kader van haar bevoegdheid op grond van artikel 205 van het Verdrag onverwijld een reeks maatregelen ten uitvoer legt, onder andere maatregelen waarvan het politieke belang algemeen erkend wordt, zoals bijvoorbeeld maatregelen ter bestrijding van het geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen, maatregelen tegen illegale en schadelijke inhoud op het Internet, de ondersteuning van het toezicht op verkiezingen en maatregelen op het gebied van mensenrechten en democratie.
Wat de begrotingslijnen betreft waarvoor een rechtsgrondslag werd voorgesteld, maar nog niet aangenomen, hebben het Europees Parlement en de Raad zich er bovendien toe verbonden de lopende wetgevingsprocedures te bespoedigen, zodat binnenkort een besluit kan genomen worden over een basisbesluit. Ik kan u verzekeren dat dit voorzitterschap reeds de nodige stappen heeft genomen om die procedure zo snel mogelijk tot een goed einde te brengen.
Wat de begrotingslijnen betreft waarvoor geen rechtsgrondslag werd aangenomen noch voorgesteld, heeft de Raad kennis genomen van de toezegging van de Commissie dat zij de verplichtingen die voor 10 juni 1998 werden aangegaan zal vervullen en de voorstellen die tot op heden nog niet in de vorm van een overeenkomst zijn gegoten, zal onderzoeken en daarbij iedere discriminatie zal vermijden die uit de concrete termijnen voor de behandeling van dossiers zou kunnen voortvloeien.
Op basis van dit principe zouden we ervan uit moeten kunnen gaan dat de financiering gewaarborgd is, aangezien de selectieprocedures werden afgesloten en de middelen voor 10 juni 1998 formeel zijn toegewezen.
Wat tenslotte de strijd tegen sociale uitsluiting betreft, is de Raad van mening dat het Verdrag van Amsterdam na ratificatie mogelijkheden kan bieden voor de vaststelling van de vereiste rechtsgrondslagen.
Ik zou het Parlement, maar ook de Commissie willen bedanken voor de goede samenwerking in deze kwestie.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik dank u.

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, de toelichting in het verslag van de heer Christodoulou bevat een prachtige zin die zegt dat dit akkoord "een oplossing biedt op lange termijn, aangezien het niet eenzijdig door een van de drie instellingen is opgezegd" - nog niet! Dat "nog niet" komt van mij omdat het Parlement nog niet over dit verslag heeft gestemd.
Ik zal in dit debat met gespleten tong spreken. Enerzijds als iemand die in het debat bij de onderhandelingen is betrokken, en anderzijds als coördinator van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten.
Zelf ben ik blij met het verslag. Ik denk dat dit het beste is dat we konden bewerkstelligen: het is de culminatie van vele jaren werk en grote inspanningen van het Parlement om dit probleem op te lossen. Wetende dus wat we in het verleden allemaal hebben meegemaakt, ben ik bijzonder blij met wat we hier hebben voor de toekomst.
Ook moet ik zeggen dat, toen wij op 17 juli tot deze conclusie kwamen, er werd samengewerkt tussen ons, de Commissie, en, zo durf ik te stellen, de meerderheid van de Raad. Het vorige voorzitterschap had beloofd de kwestie te zullen oplossen.
De Britse premier heeft vanaf de plaats waar nu de fungerend voorzitter zit, al gezegd dat het Oostenrijkse voorzitterschap er zich voor heeft ingezet. Maar het heeft zo lang geduurd, wat de voorzitter, de heer Samland, al zei, door de besluiteloosheid van minstens één Scandinavische lidstaat. Eerlijk gezegd was het bij de triloog een nogal belachelijke vertoning om dit besluit rond te krijgen, terwijl het eigenlijk maar om weinig geld ging. Ik hoop dat ik zoiets nooit meer mee hoef te maken. Het was op zijn zachtst gezegd tijdverspilling. Dat is mijn persoonlijke mening.
Toen we tot deze besluiten zijn gekomen, waren alle drie de instellingen van mening dat het akkoord over de rechtsgrondslag een goede zaak zou zijn voor de toekomst, maar daarmee is het probleem voor dit jaar nog niet opgelost. Daarom pleitte ik aan het begin voor voorzichtigheid. Ik, alsmede de heer Samland, de heer Colom i Naval, mevrouw Dührkop Dührkop en de heer Tomlinson - degenen dus die bij de onderhandelingen betrokken waren - moeten vanavond, als we de zaak bespreken, onze fractie overtuigen dat dit verslag goedgekeurd moet worden.
Er is enige verduidelijking nodig, en zeker van de Commissie, over de begrotingslijnen die men problematisch vond. Er waren vier gebieden. Gisterenavond heb ik een tabel gekregen met de begrotingslijnen die voor problemen zorgden. Hopelijk heeft de Commissie oplossingen voorgesteld.
We zullen dit vanavond met onze fractieleden bespreken en proberen hen te overtuigen. Maar ik roep nu wel de hulp in van de Commissie om opheldering te verschaffen over de twijfelgebieden die er zullen komen als de leden dit zien, vooral over de begrotingslijnen B-5321 - advies op het gebied van de sociale economie zoals coöperaties, onderlinge maatschappijen, enzovoort - waar een groot deel van het geld nog niet gebruikt is en er geen manier lijkt te zijn om dat alsnog te doen.
Wat zal er met het geld gebeuren van de begrotingslijnen B7-611, 851 en 852, waar bedragen van zo'n 11, 5 miljoen ecu niet gebruikt zijn?
Op de gebieden waarmee we wel problemen hadden, zoals sport en minderheidstalen, is het grootste deel van het geld gebruikt. Er zullen kleine bedragen overschieten, maar je kunt rustig stellen dat zelfs zonder de problemen die we hebben gehad, dat ook zo zou zijn geweest. Ik ben dan ook graag bereid deze zaak te bepleiten. Maar er zijn een paar lijnen die ons nog steeds zorgen baren en ik roep de hulp in van de Commissie ons de verzekering te geven dat die gebieden niet onberoerd zullen blijven en dat het geld gebruikt zal worden. Met die informatie hoop ik dat we vanavond onze fractie tegemoet kunnen treden en vervolgens ja kunnen stemmen.
Ik heb nog een laatste punt. We hebben ons heel wat moeite getroost om dit verslag op te stellen en er was consensus over de inhoud ervan. Er zijn enkele amendementen ingediend - drie of vier, door de groenen - die, hoewel aardig, niet nodig zijn. Mijn aanbeveling aan onze fractie is dat we de amendementen niet steunen, maar bij het ongewijzigde verslag blijven. Ik wil niet dat iemand hier zomaar aanneemt dat wij ons niet in de inhoud ervan kunnen vinden, maar we willen echt dat het verslag beknopt blijft en niet te gedetailleerd wordt.

Tillich
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de hoop willen uitspreken dat we een aanslepend probleem eens en voor altijd hebben opgelost en dat geen van de drie instellingen het akkoord dat we nu bereikt hebben, zal verbreken. Bij de oplossing van het probleem van de rechtsgrondslagen heeft het Parlement de laatste jaren althans op het vlak van de begroting bewezen dat het niet alleen in zijn beleidsstandpunten coherent is, maar ook bij de toewijzing van financiële middelen voor deze beleidsdoeleinden. Daarom zou ik alvast het Oostenrijkse Raadsvoorzitterschap willen feliciteren met zijn geslaagde aanpak van de onderhandelingen op 17 juli. Maar net als de heer Wynn was ik ook aanwezig bij de beraadslagingen en soms had ik de indruk dat het hier niet ging om politieke doelstellingen, maar om het kleinzielige marchanderen van kleinburgerlijke lieden over een of twee of drie luttele miljoenen, over een half jaar of twee jaar. Dat was enigszins pijnlijk, en men kon zich niet van de indruk ontdoen dat het sommigen niet om een politieke, maar om een administratieve, technische oplossing te doen was.
Ik geloof dat het niet zozeer uw verdienste was, mijnheer de Voorzitter, maar de tijd was er gewoon rijp voor. Het Parlement heeft de druk continu opgevoerd en uiteindelijk moest de Raad inbinden, of hij nu wilde of niet. Dat neemt niet weg dat wij als Europees Parlement net als u tevreden zijn met het resultaat. Daarover bestaat niet de minste twijfel. De toekomstige verhoudingen tussen de drie partners zijn nu duidelijk vastgesteld en, zoals de heer Wynn zei, moeten we hierover nog uitleg verschaffen aan onze collega's in het Parlement. Onder de huidige omstandigheden zou dat geen problemen mogen opleveren.
Als rapporteur voor de begroting 1998 vond ik het bijzonder belangrijk dat de Commissie op 17 juli ook een voorstel met betrekking tot de inachtneming van het arrest van het Hof van Justitie heeft voorgelegd waarmee wij aan de slag kunnen. We hebben - en dat is inderdaad ook een belangrijke overeenkomst - ook als Parlement aangegeven dat we bereid zijn het arrest van het Hof van Justitie te eerbiedigen, maar dat we geen extra politieke druk kunnen uitoefenen. Maar enkele diensten lijken deze huidige verwarring te willen uitbuiten voor hun eigen doeleinden. Mijnheer de commissaris, ik zou u willen verzoeken alle diensten nogmaals duidelijk te maken dat, nu een oplossing gevonden is en hierover een akkoord bestaat, de diensten deze ook moeten toepassen voor 1998, want het is noodzakelijk dat de voor 1998 uitgetrokken kredieten zo snel mogelijk worden uitgevoerd, zodat de NGO's, de betrokken organisaties, kunnen beschikken over het geld dat ze werd toegekend.
Ik zou nogmaals de heer Christodoulou van ganser harte willen feliciteren, omdat hij een oude rot in het vak is en zich al verscheidene jaren met dit thema bezighoudt.
In Duitsland zeggen we dat wij de problemen uitzitten. Aan de top van de regering hebben we zo iemand die de problemen uitzit. De heer Christodoulou heeft ook dit probleem uitgezeten en tot een goed einde gebracht.
(Applaus)
Brinkhorst
Mijnheer de Voorzitter, in zekere zin zou je kunnen zeggen dat het hier gaat om veel geschreeuw en weinig wol. In financiële termen uitgedrukt gaat het om 60 miljoen voor proefprojecten en 30 miljoen voor voorbereidende maatregelen - minder dan 1 %.
De politieke kant is natuurlijk veel belangrijker: het is een teken dat de verhouding tussen het Parlement en de Raad eindelijk volwassen is geworden en het is een erkenning dat het Parlement en de Commissie, zoals de heer Christodoulou terecht vermeldde, initiatieven naar voren brengen. Jammer genoeg is de Raad - met alle respect - een impotent orgaan geworden. Pas als er enorme druk van buitenaf wordt uitgeoefend, gebeurt er iets. Via uw besluit, mijnheer de Voorzitter, werden onder druk van buitenaf een paar honderd begrotingslijnen bevroren en dat bracht de Raad eindelijk tot het inzicht dat hij deze zaak niet langer kon rekken. Dit is onderdeel van het algemene begrotingsdebat en we hebben het hier alleen maar over een paar honderd miljoen hier en daar. Maar het politieke belang is dat de Raad en het Parlement eindelijk op gelijke voet staan met elkaar. Dat is het belangrijkste element van dit interinstitutioneel akkoord en het bevestigt dat zowel de Raad als de Commissie erkennen dat het Parlement nuttige initiatieven heeft genomen die, zoals de heer Christodoulou terecht opmerkte, Europa dichter bij zijn burgers brengt.
Ik heb een enkele specifieke vraag voor de Commissie, een vraag die ik twee maanden geleden in het debat in plenaire vergadering al heb gesteld. Als dit interinstitutioneel akkoord in de toekomst moet functioneren, zal veel afhangen van de politieke verbeeldingskracht van de Commissie. Kan de Commissie bevestigen, nu een resultaat in het verschiet ligt, dat zij in de toekomst altijd zal trachten een rechtsgrondslag vast te stellen die zo zinvol mogelijk is en recht doet aan het medebeslissingsrecht van het Parlement? Kan zij bevestigen dat zij alleen bij uitzondering gebruik zal maken van artikel 235, daar dat artikel een ontkenning is van de parlementaire democratie? Ik kan niet geloven dat de Commissie - en zeker niet deze commissaris, die in hart en nieren democraat is - ooit artikel 235 zal gebruiken om de bevoegdheden van het Parlement tegenover de Raad uit te hollen.

Moreau
 Mijnheer de Voorzitter, wegens het juridisch dogmatisme van het Hof van Justitie heeft de Commissie honderd begrotingslijnen geblokkeerd voor samen meer dan 900 miljoen ecu. Daardoor moesten tal van projecten van verenigingen en NGO's worden stopgezet in zo gevoelige domeinen als de strijd tegen armoede en uitsluiting, ontwikkelingshulp, racismebestrijding, democratie, mensenrechten. De felle reactie van de verenigingen en de NGO's alsmede de steun van onze fractie in dit Parlement hebben sterk bijgedragen tot het interinstitutioneel akkoord van 17 juli, waarin het probleem van de rechtsgrondslagen wordt geregeld. Ik verheug mij over dit akkoord, dat bovendien onmiddellijk van kracht wordt. Ik betreur echter dat de projecten ten behoeve van de bejaarden en sommige acties tegen de armoede nog steeds geblokkeerd zijn. Ik dring er dan ook eens te meer bij de Raad op aan een nieuw programma voor de strijd tegen de armoede vast te stellen in overleg met de humanitaire organisaties.
Men heeft mij geantwoord dat de strijd tegen de armoede niet wordt opgegeven en dat er dus daarvoor geen nieuwe kredieten nodig zijn. Ik vind dit een onaanvaardbaar en onontvankelijk argument omdat tal van verenigingen zich onbaatzuchtig inzetten om die kwaal te bestrijden. Dit standpunt moet echt worden herzien en er moet een nieuw plan voor armoedebestrijding komen.
Tot besluit merk ik op dat de interventie van de burgers in de Europese mechanismen hinderpalen uit de weg kan ruimen en voor oplossingen kan zorgen. Ons Parlement speelt pas echt zijn rol wanneer het zich niet verliest in specialistische debatten, maar de verlangens van de burgers vertolkt.

Müller
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou mij willen aansluiten bij de dankbetuigingen. Ik geloof dat het zowel voor de heer Christodoulou en het Parlement als voor de Commissie en de Raad een goede overeenkomst is. Het verheugt me vooral dat het Parlement voet bij stuk heeft gehouden in zijn streven naar het doen eerbiedigen van het arrest van het Hof van Justitie. We stonden tot op zekere hoogte immers onder zware druk van de niet-gouvernementele organisaties om net te doen alsof dit arrest niet bestond. Ik geloof dat de onderhandelingen met de NGO's, dus in dit geval met de buitenwereld, met het oog op de consolidatie van het arrest veel hebben bijgedragen tot een zorgvuldiger beheer van onze financiële middelen en dat hiervoor rechtsgrondslagen nodig zijn. Dat vind ik alles bij elkaar een succes.
Het zal nog moeten blijken wat de draagwijdte is van het akkoord over de rechtsgrondslagen. Omdat we als Europees Parlement nu samen met de Raad rechtsgrondslagen moeten creëren, zijn we op grond van de Verdragen van Maastricht en Amsterdam immers volledig afhankelijk van de initiatieven van de Europese Commissie. Daarom, mijnheer de commissaris en mijnheer de rapporteur, heb ik in mijn amendementen nogmaals beklemtoond dat de Commissie door dit interinstitutioneel akkoord als wetgevend initiatiefneemster een grote verantwoordelijkheid heeft gekregen, die ons dwingt in de toekomst te waarborgen dat zowel Raad als Parlement maximale medebeslissingsbevoegdheid krijgen. Wat dat betreft, hoop ik op een goede samenwerking met de Commissie in de toekomst.
Nu zou ik ook nog iets willen zeggen over het begrotingsjaar 1998, dat terecht niet onder het akkoord voor de toekomst valt, maar toch een onderdeel is van het compromis in zijn geheel. Voor het zomerreces, maar vooral erna, heb ik een heleboel telefoontjes gekregen over sommen die niet uitbetaald zijn hoewel de middelen reeds waren vrijgegeven. Bovendien waren er een aantal onzekerheden, in mijn geval bijvoorbeeld over begrotingslijn B3-1000 en het Europees jeugdparlement. Mijnheer de commissaris, ik zou het op prijs stellen indien u ons vandaag nog zou kunnen verzekeren dat al het mogelijke gedaan wordt en dat we, zoals de heer Wynn geëist heeft, voor het overleg in onze fracties van vanavond, exact geïnformeerd worden over welke delen van de begroting u niet van plan bent dit jaar uit te voeren omdat dit gezien het arrest gewoon onmogelijk is. Het is, denk ik, noodzakelijk dat dit wordt opgehelderd, willen we kunnen instemmen met de verklaring.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, als lid van dit Parlement met het hoogste aantal dienstjaren, herinner ik me een tijd dat de commissarissen ons, en via ons de burgers van Europa, nog voor de rechtstreekse verkiezing van het Parlement, verzekerden dat de communautaire instellingen een menselijk gezicht hadden. Als deze begrotingslijnen bevroren worden, zal dat niet waar zijn. Zo simpel is het. Stel je voor: de Stichting voor de mensenrechten dicht, geen geld voor NGO's, bestrijding van kindermishandeling, toezicht op de verkiezingsprocedures en de bescherming van minderheidstalen, een onderwerp dat mijzelf en ook John Hume, die de begrotingslijn gecreëerd heeft, na aan het hart ligt.
Ik schaam me dat ik uit een land kom dat dit voor het Hof van Justitie heeft gebracht en aan de basis van dit alles ligt. Ongelooflijk vind ik het dat de heer Wynn zegt dat hij met gespleten tong spreekt. Hij heeft dat inderdaad gedaan, want ik hoopte dat de nieuwe regering in Groot-Brittannië dit zou veranderen en dat is niet gebeurd. Blijkbaar heeft deze regering vrijwel dezelfde kleur als de vorige en spreekt ze met gespleten tong. Er zijn meer dan 30 minderheidstalen die een kostbaar onderdeel zijn van ons culturele erfgoed, met een eigen literatuur. We hebben er twee in Schotland. Door dit te blokkeren krijgt de Gemeenschap zeker geen menselijk gezicht.

Pronk
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het altijd leuk als de heer Wynn met verschillende tongen spreekt, maar ik denk niet dat het al Pinksteren is.
Voorzitter, naar aanleiding van dit gedeelte denk ik dat we toch nog wat moeilijkheden hebben. Ten eerste de zaak met de juridische basis. Ik ben het eens met al diegenen die gezegd hebben dat het eigenlijk een aanval is op het Europa van de burgers. Het is toch niet te verklaren aan de belastingbetalers dat men 150 miljoen gulden aan PHARE toevoegt zonder dat het geld kan worden uitgegeven, terwijl men tegelijkertijd zit te zaniken over een paar miljoen in het kader van de juridische basis. Voorzitter, toch denk ik dat dit akkoord op dit moment geaccepteerd moet worden, hoewel ik grote vraagtekens heb of we het makkelijk kunnen toepassen, omdat de bedragen die erin zitten lager zijn dan door dit Parlement noodzakelijk wordt gevonden. Wij zullen moeten zien hoe we dat oplossen. We moeten daar een beslissing over nemen en we moeten hier niet een of andere superstructuur van gaan maken. Wij moeten gewoon eerlijk de schade gaan verdelen. Het probleem zoals zich dat voordoet is, denk ik, het volgende. U bent toevallig één van de grootste juristen in dit Parlement maar het is zo dat het Verdrag dit hele probleem met juridische bases niet voorzien heeft. De juridische basis is erin geslopen via het Financieel Reglement en via chantage van de Raad op dit Parlement. Dat is eigenlijk de reden dat het naar binnen is gekomen. Vervolgens hebben de juristen er zich op gestort en er werkelijk een geweldige rotzooi van gemaakt. Men had het ook op andere manieren juridisch volkomen acceptabel kunnen oplossen. We zitten nu met problemen dat we een juridische basis moeten geven waartoe feitelijk alleen door de Raad kan worden besloten, terwijl wij als Parlement volledige begrotingsbevoegdheid hebben, in ieder geval in de niet-verplichte uitgaven. Dat is een onaanvaardbare situatie, maar we moeten ermee leven om omwille van het Europa van de burgers, om in ieder geval iets boven water te halen. Ik accepteer dit met weinig vreugde in mijn hart, zowel als afgevaardigde alsook als jurist.

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, het vertrouwen van de burgers in de Europese Unie is grotendeels afhankelijk van hoe de Europese Unie in staat is de concrete dagelijkse problemen van de mensen het hoofd te bieden. Dit vertrouwen is helaas nooit erg groot geweest. Het besluit van het Hof van Justitie van het afgelopen voorjaar en het daaropvolgende besluit van de Commissie tot bevriezing van de financiële middelen hebben dit vertrouwen nog kleiner gemaakt. Terwijl een rechtsgrondslag het mogelijk maakt tientallen miljoenen ecu's in de EMU-campagne te pompen, worden de middelen van de NGO's bevroren. De burgers kunnen niet begrijpen dat een rechtsgrondslag wel het gebruik van financiële middelen voor dergelijke campagnes toestaat, maar het niet mogelijk maakt geld te besteden aan NGO's, armoedebestrijding, gehandicaptenorganisaties of bijvoorbeeld de steun aan minderheidstalen, die zeer belangrijk is.
Naar mijn mening is het nu uitermate belangrijk dat er een interinstitutioneel akkoord komt. Ik hoop ook dat de Raad dit keer beter naar het Parlement luistert dan hij tot nu toe heeft gedaan. Helaas is het vaak zo geweest dat het voor het Parlement makkelijker was het met de Commissie over belangrijke zaken eens te worden dan met de Raad. Hopelijk lost het Oostenrijkse voorzitterschap dit moeilijke probleem nu op.

Lenz
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou mij willen aansluiten bij de complimenten die hier werden uitgesproken voor het verslag van de heer Christodoulou, dat mijns inziens over een van de moeilijkste kwesties gaat die we sinds lange tijd moesten behandelen en die heel moeilijk te verklaren is aan de buitenwereld. Dat hebben we ook in de commissies gemerkt. Ik zou eigenlijk alleen maar kort iets willen zeggen over de gevolgen, die de Raad en de Commissie niet over het hoofd mogen zien en die invloed kunnen hebben op onze werkzaamheden in de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, met name op het gebied van democratie en mensenrechten, maar ook op onze betrekkingen met Latijns-Amerika en Azië.
Zoals gezegd, staan met name kwesties in verband met democratie en mensenrechten centraal in het toekomstige beleid van de Commissie - en hier richt ik mij rechtstreeks tot de Commissie - aangezien dit bij uitstek een terrein is waarin de Europese Unie direct ingrijpt in het leven van mensen. Want naast de activiteiten van niet-gouvernementele organisaties zet de EU enerzijds burgers uit de meest verscheidene sectoren in voor haar activiteiten op dit gebied, anderzijds doet zij dit ook om mensen in nood te helpen en - wat minstens zo belangrijk is - het bewustzijn inzake democratie en rechtsstaat te versterken in de wereld.
We hopen dat de rechtsgrondslagen zo duidelijk worden vastgesteld dat deze programma's ook kunnen worden voortgezet, maar - dat is mijn verzoek aan de Commissie, mijnheer de commissaris - met minder bureaucratie, minder administratiekosten, in sommige gevallen met experts die beter op de hoogte zijn van de bijzonderheden, in bepaalde gevallen misschien ook met minder kosten voor de EU, dus kort samengevat, met meer transparantie. We juichen toe dat het voorstel van de Begrotingscommissie niet selectief is, maar zouden u willen verzoeken deze problemen niet uit het oog te verliezen.

Ruttenstorfer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het verheugt me dat dit akkoord uw goedkeuring wegdraagt. Maar ik zou toch iets willen zeggen over sommige van uw standpunten: ik ben het niet met u eens dat de Raad alleen onder druk tot een beslissing komt als deze. Ik moet dit werkelijk ontkennen, en ik zou erop willen wijzen dat na het arrest van het Hof van Justitie de Raad in een zeer gunstige positie was en dat het arrest niet de reden was waarom de Raad zich in deze zaak bijzonder heeft ingespannen om met het Parlement en de Commissie tot een gemeenschappelijke oplossing te komen.
Het waren vooral twee andere redenen die ons daartoe bewogen hebben. De eerste heeft u reeds vermeld, namelijk dat deze beslissing belangrijk was voor veel mensen in Europa omdat de uitvoering van een heleboel begrotingslijnen ter discussie stond. Daarom hechtte de Raad er belang aan een oplossing te vinden in deze kwestie. De tweede reden is dat dit probleem ongeveer 15 jaar onopgelost is gebleven tussen het Parlement, de Raad en de Commissie en de samenwerking tussen de instellingen bemoeilijkt heeft. Ik geloof dat het ook om deze redenen de hoogste tijd was voor een oplossing. Daarom ben ik zeer tevreden en hoop ik op een definitieve instemming met deze oplossing.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, het ontwerpakkoord over de rechtsgrondslagen dat de instellingen op 17 juli 1998 hebben bereikt, is een opmerkelijke verwezenlijking, en niet alleen omdat dit het eerste akkoord is sedert de gezamenlijke verklaring van 1982, waarmee niet te werken bleek. Niet omdat er grote sommen geld mee gemoeid zijn - de leden die hierop hebben gewezen, hadden absoluut gelijk. De betrokken bedragen waren altijd slechts een klein deel van de Gemeenschapsbegroting. Het is opmerkelijk omdat in het mijnenveld van de institutionele bevoegdheden nu eindelijk eens vooruitgang is gemaakt.
Het akkoord versterkt het interinstitutioneel vertrouwen bij het begin van de onderhandelingen voor het volgende interinstitutioneel akkoord. Ook moet ik het Oostenrijkse voorzitterschap gelukwensen met de grote inspanningen die het in verband met deze kwestie heeft gedaan. Voorts valt het in deze context toe te juichen dat de Britse regering besloten heeft alle nog hangende rechtszaken tegen de tenuitvoerlegging van de communautaire begroting in te trekken.
De winnaars van het akkoord zijn niet alleen de instellingen, maar vooral de programma's en de honderden betrokken organisaties. Niet-gouvernementele pressiegroepen rond de Commissie en de instellingen zijn bijzonder actief geweest. Dat bewijst het belang van de desbetreffende acties. In de toekomst kunnen deze organisaties er zeker van zijn dat, als een bedrag eenmaal in de begroting is opgenomen, de tenuitvoerlegging van de begrotingslijn niet meer in gevaar zal komen.
Sommige maatregelen moeten opnieuw gedefinieerd worden en het kan zijn dat ze niet allemaal eeuwig zullen duren. In de toekomst zullen dergelijke besluiten genomen worden op basis van duidelijke budgettaire en wetgevende procedures. Onze partners zullen op het resultaat kunnen vertrouwen.
De Commissie is bereid het akkoord te ondertekenen. De lijst met specifieke bevoegdheden van de Commissie die als bijlage bij het akkoord is gevoegd, is correct en kan altijd worden uitgebreid in latere voorontwerpen van begroting. Ik wil dit benadrukken. De autonomie van de Commissie wordt door het akkoord niet aangetast.
Wat de begroting voor 1999 betreft, beantwoordt het voorontwerp van begroting aan de afgesproken plafonds. Met betrekking tot de begroting van 1998 zijn de resterende begrotingslijnen de laatste paar weken gedeblokkeerd. We hebben u over deze specifieke begrotingslijnen informatie gegeven. Dankzij een overeenkomst ad hoc op 17 juli konden bovendien een aantal maatregelen, op gebieden die politiek zeer gevoelig liggen, onmiddellijk heropend worden, met name de bestrijding van geweld tegen vrouwen en kinderen, maatregelen tegen schadelijke inhoud op Internet en maatregelen voor de verdediging van de mensenrechten en de democratie.
De afronding van de wetgevingsprocedures voor een vrijwillige jongerendienst en voor NGO's in derde landen heeft de weg vrijgemaakt voor de tenuitvoerlegging van deze programma's. De goedkeuring van nog meer rechtsgrondslagen lijkt voor de deur te staan.
De begrotingslijnen ter bestrijding van sociale uitsluiting, die de kern van het conflict vormden, zal de Commissie tijdens haar vergadering van morgen behandelen. Zij zal een besluit nemen over een mededeling waarin wordt voorgesteld de begrotingslijnen te heroriënteren naar voorbereidende maatregelen voor programma's op basis van het Verdrag van Amsterdam. Met deze heroriëntering, waarover naar ik hoop morgen beslist zal worden, kunnen deze onmiddellijk gelanceerd worden.
Als na dit alles een maatregel geheel of ten dele geblokkeerd blijft, zal de Commissie de legitieme verwachtingen ten volle respecteren en ook de bestaande investeringen beschermen. De Commissiediensten hebben te kennen gegeven dat van de 870 miljoen ecu die oorspronkelijk geblokkeerd waren wegens het ontbreken van een rechtsgrondslag, tegen het einde van dit jaar slechts zo'n 30 miljoen ecu om die reden mogelijk niet ten uitvoer zal zijn gelegd.
Het is duidelijk dat er nog wat problemen zijn in de overgang naar de nieuwe regeling. Sommige van die problemen zijn niet te vermijden, daar de uitspraak van het Hof verhindert dat de Commissie net kan doen alsof er niets gebeurd is. Maar door onze gezamenlijke inspanningen hebben wij de problemen tot een minimum weten te beperken en vanaf volgend jaar zal de tenuitvoerlegging van de begroting op een stevige basis berusten.
Ik zal nu antwoord geven op de vragen van de geachte afgevaardigden. De heer Wynn en mevrouw Müller hebben een vraag gesteld over begrotingslijn B-5321 over de sociale economie. Er is momenteel geen rechtsgrondslag, maar wij buigen ons nu over de mogelijkheid deze fondsen over te hevelen naar begrotingslijn B-5512 (werkgelegenheidsinitiatief) die soortgelijke maatregelen mogelijk maakt.
De andere twee vragen van de heer Wynn houden verband met de begrotingslijnen B-7851 en B-7852. Dit is moeilijk te begrijpen voor iemand die de begroting niet volgt. In elk geval liggen deze voorstellen voor rechtsgrondslagen bij de Raad en ik hoop dat het voorzitterschap alles in het werk zal stellen om de procedure te versnellen, vooral voor de begrotingslijn betreffende exportbevordering en Japan, die erg nuttig is gebleken.
Ten derde en in antwoord op de vraag van de heer Tillich: onze diensten moeten werken op basis van genomen beslissingen. De geachte afgevaardigden met wie contact is opgenomen door organisaties, enzovoort, wil ik vragen alstublieft rechtstreeks contact op te nemen met de betrokken diensten. Dat is de beste manier om snelle actie te garanderen. Het hoofdkader voor de Commissie is nu geregeld.
Ik heb goed nieuws voor mevrouw Ewing over de minderheidstalen. Zij mag de Commissie erkentelijk zijn. Vandaag zijn wij erin geslaagd de begrotingslijn voor de minderheidstalen vrijwel volledig ten uitvoer te leggen. Dankzij het Parlement bevindt er zich nog een bedrag van 400.000 ecu in de reserve. Ik ben bereid de Commissie voor te stellen dat geld snel over te dragen. Als mevrouw Ewing haar collega's in het Parlement ertoe kan overhalen die overheveling te accepteren, zal het probleem tot het verleden behoren.
Ik wil afronden met dank aan de rapporteur, de heer Christodoulou, de voorzitter van de Begrotingscommissie, de heer Samland, en de fungerend voorzitter, de heer Ruttenstorfer, voor hun buitengewone inspanningen om dit historische akkoord te sluiten.

Luchtverontreiniging door motorvoertuigen - Kwaliteit van benzine en van  dieselbrandstof
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0314/98 van de heer Lange over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad met betrekking totI.maatregelen tegen luchtverontreiniging door emissies van motorvoertuigen en tot wijziging van richtlijn 70/220/EEG van de Raad ( C4-0498/98-96/0164(COD)) enII.maatregelen tegen luchtverontreiniging door emissies van motorvoertuigen en tot wijziging van richtlijn 70/220/EEG van de Raad voor wat lichte bedrijfsvoertuigen betreft (C4-0499/98-96/0164B(COD))Delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité
A4-0313/98 van mevrouw Hautala over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de kwaliteit van benzine en van dieselbrandstof en tot wijziging van richtlijn 93/12/EEG van de Raad (C4-0500/98-96/0163(COD))Delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité.

Lange
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het Europees Parlement heeft in deze kwestie, denk ik, resoluut het heft in handen genomen, klippen omzeild en de weg geëffend voor een milieuvriendelijke mobiliteit. Na de harde, maar ook hartelijke onderhandelingen in het bemiddelingscomité hebben we nu dit resultaat bereikt. Daarom zou ik iedereen die hieraan mee heeft gewerkt hartelijk willen bedanken voor de harde, maar ook onbureaucratische manier van aanpakken en onderhandelen. Dat heeft naast de discussies ook plezierige momenten opgeleverd.
Ook de Commissie is tevreden met het resultaat. De Commissie heeft het Parlement weliswaar de gelegenheid gegeven het initiatief te nemen, maar de Commissie had dit goede resultaat natuurlijk ook meteen kunnen voorleggen.
Inderdaad, we zijn op de goede weg. We hebben de eerste stap, de eerste fase bereikt voor wat betreft lichte bedrijfsvoertuigen en brandstoffen. De volgende hindernissen, de volgende fasen staan voor de deur: CO2 uitstootvermindering van motorvoertuigen, vervolgens die van zware bedrijfsvoertuigen, en ook de motorfietsen mogen niet over het hoofd worden gezien, zodat een milieuvriendelijke mobiliteit kan worden gewaarborgd. Het is een feit dat motorvoertuigen zorgen voor 80 % van de mobiliteit. Dan kan men leuk vinden of niet, het is gewoon de realiteit. Op lange termijn zullen we zeker op zoek moeten gaan naar alternatieven, maar we hebben nu oplossingen nodig om motorvoertuigen schoner te laten rijden.
Ik vind het door het Parlement bereikte onderhandelingsresultaat een dubbel succes: enerzijds is het een succes voor de verbetering van de luchtkwaliteit en de werkgelegenheid in Europa, maar aan de andere kant is het ook een institutioneel succes.
Ten eerste, de resultaten voor de verbetering van de luchtkwaliteit: we hebben bereikt dat voor het jaar 2000 en 2005 bindende normen zijn vastgelegd die nergens ter wereld zo streng zijn, en wel voor personenvoertuigen en lichte bedrijfsvoertuigen. We hebben bereikt - en dat vind ik bijna nog belangrijker - dat niet alleen de procedure voor de eerste registratie van motorrijtuigen verscherpt wordt, maar dat men er ook op toeziet dat de in het verkeer zijnde motorvoertuigen daadwerkelijk minder uitstoten, en niet alleen wanneer ze pas geregistreerd zijn, maar ook als ze langer in het verkeer zijn. We hebben dus de bepalingen verscherpt inzake de duurzaamheid van componenten die betrekking hebben op de uitstoot. Deze moeten respectievelijk 80.000 en 100.000 kilometer meegaan. Ze worden permanent gecontroleerd door een diagnostisch boordsysteem en als lidstaten vermoeden dat de bepalingen niet worden nagekomen kunnen ze ook zelf toezicht houden en controles uitvoeren om de duurzaamheid te garanderen.
Alles is zo geregeld dat de vrijheid van onderhoud en reparatie alsook de automobielclubs niet in het gedrang komen. Zo kunnen juist kleine en middelgrote bedrijven ook aan dit proces deelnemen. Ik denk dat het naast de inhoudelijke successen ook een succes is dat kleine en middelgrote ondernemingen in deze sector kunnen blijven meedoen.
Over het geheel genomen heeft deze wetgeving ook invloed op de werkgelegenheid. Zoals in geen andere sector zorgt deze wetgeving ter verbetering van de luchtkwaliteit voor nieuwe arbeidsplaatsen in de automobielsector. Men kan dit tamelijk exact in cijfers uitdrukken: deze sector alleen zal zorgen voor 6 % van de industriële activiteit in de automobielsector. Zo heeft de katalysatorindustrie gezorgd voor 15.000 nieuwe banen.
Dit is dus een succes voor de verbetering van de luchtkwaliteit en ook een succes voor het behoud van de werkgelegenheid en de verhoging van de productiviteit in deze sector van de Europese Unie.
Ik sprak eerder van een dubbel succes. Het is ook een institutioneel succes. Het Europees Parlement heeft hier inzake milieubeleid resoluut het heft in handen genomen, drie richtlijnen samengebundeld en tezamen behandeld, en talloze pogingen tot beïnvloeding van lobbyisten afgeslagen. Laten we zeggen dat het Parlement de elandtest heeft doorstaan en niet is omgekanteld, en het heeft essentiële verbeteringen aangebracht. Van de 22 eisen werden er slechts drie afgewezen. Op alle andere gebieden heeft het Parlement min of meer zijn wil kunnen doordrukken.
We hebben dit snel gedaan, dus het Parlement werkt niet alleen hard maar ook snel. Ik wijs er enkel op dat de tweede lezing op 17 februari en die voor de lichte bedrijfsvoertuigen op 30 april plaatsvond. Overigens heeft de tweede lezing over lichte bedrijfsvoertuigen maar een maand geduurd, von 30 maart tot 30 april. Vandaag ligt het resultaat voor ons. Het resultaat van het bemiddelingscomité lag op 29 juni al op tafel. Het Europees Parlement werkt snel. Misschien is dit ook wel een bescheiden voorbeeld voor alle Europese instellingen.
Over het geheel genomen is dit resultaat een succes, een succes voor de verbetering van de luchtkwaliteit en een institutioneel succes. Het verheugt me en ik ben er ook een beetje trots op dat de commentaren over deze wetgeving in de Europese kranten iets anders zijn uitgevallen dan de negatieve krantenkoppen die we jammer genoeg gewend zijn bij andere Europese kwesties. In een belangrijk Duits tijdschrift stond boven een artikel over deze wetgeving in grote letters geschreven: "Kwaliteit uit Brussel" . Zo hoort het ook.
(Gelach en applaus)

De Voorzitter
Mijnheer Lange, ik dank u voor dit goede nieuws.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, ik kan alles bevestigen wat de andere rapporteur, de heer Lange, hier zojuist heeft gezegd. Het overleg was zeer opbouwend en gedeeltelijk was het tijdens het overleg zelfs gezellig. Af en toe vond ik het in ieder geval moeilijk om het oneens te zijn met de andere partij, namelijk de Raad. Ik kan bevestigen dat we erg veel hebben samengewerkt en dat beide partijen argumenten voor hun voorstellen aanvoerden. Zodoende was het debat van tijd tot tijd van zeer hoog intellectueel niveau. Ik wil dan ook alle collega's bedanken voor de goede samenwerking en de goede sfeer waarin dit voorstel in het Parlement is behandeld.
Het uitgangspunt was dat de Commissie twee jaar geleden slechts voor het jaar 2000 bindende kwaliteitsnormen voor brandstoffen had vastgesteld. Het Parlement heeft in samenwerking met de Raad de oorspronkelijke voorstellen van de Commissie aanzienlijk verbeterd. We wilden immers dat de bindende kwaliteitsnormen ook voor het jaar 2005 zouden worden vastgesteld, zodat de consument de zekerheid zou hebben dat de lucht echt schoner wordt en de industrie enige zekerheid zou hebben over waarin ze moet investeren. Uiteindelijk hebben we dit voorstel erdoor gekregen.
In het bemiddelingscomité is de eis aanvaard dat ook de kwaliteitsnormen voor het jaar 2005 bindend moeten zijn. We vinden dit uitermate belangrijk, omdat dit daadwerkelijk betekent dat de industrie zich op schonere technieken kan gaan richten. Dit is zeer belangrijk voor de auto-industrie, omdat die schonere brandstoffen nodig heeft om te kunnen voldoen aan de strengere normen voor uitlaatgassen. Het is echter ook belangrijk voor de olie-industrie. De wetgever heeft nu verteld wat hij tot het jaar 2005 van de olie-industrie verwacht.
Van tijd tot tijd hadden we het gevoel dat de olie-industrie het Parlement verantwoordelijk wilde stellen voor het feit dat deze bedrijfstak met structurele problemen te kampen heeft. We zijn er echter in geslaagd aan te tonen dat het eigenlijk de hoogste tijd was te eisen dat ook de olie-industrie in schonere technieken ging investeren. Als ze met een overcapaciteit te maken heeft, dan kan ze de strenger wordende milieu-eisen in ieder geval niet overal de schuld van geven.
Tijdens het overleg zijn we er ook in geslaagd het uitgangspunt van de Commissie in het Auto/Olie-programma te veranderen. Het oorspronkelijke uitgangspunt was naar onze mening een zeer beperkte kosten-batenanalyse, maar het Parlement en verschillende NGO's hebben in dit debat ook andere economische argumenten aangevoerd. We hebben aan kunnen tonen dat er bij de kostenberekening ook rekening gehouden moet worden met de kosten als gevolg van zieke mensen. Op deze manier hebben we als het ware het hele uitgangspunt verruimd. We geloven dat, als het Auto/Olie-programma in de Commissie wordt voortgezet, het uitgangspunt nu aanzienlijk anders is dan in het begin.
De gevolgen van dit besluit zullen zeer snel merkbaar zijn, aangezien schonere brandstoffen al vanaf het jaar 2000 op de markt zullen verschijnen. Het is een zeer sterk signaal voor de markt dat deze schonere producten daadwerkelijk worden verwacht. Tijdens het overleg hebben we ook voor elkaar gekregen dat de Commissie in de toekomst positiever zal staan tegenover belastingvoordelen die de lidstaten mogelijk willen aanwenden om schonere brandstoffen in gebruik te nemen. Op deze manier hopen we dat de luchtkwaliteit zeer snel na het in werking treden van dit besluit beter wordt. Het heeft natuurlijk ook betrekking op oude voertuigen. Ik kan het Europees Parlement aanbevelen zijn goedkeuring te hechten aan dit pakket maatregelen inzake brandstoffen.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik de twee rapporteurs gelukwensen, alsmede alle anderen die bij de bemiddelingsprocedure betrokken waren. Ze hebben voor een uitstekend resultaat gezorgd dat vandaag, naar ik hoop, de volle steun van het Parlement zal krijgen.
Dankzij het voorstel zal dit programma alle Europese steden tot plezieriger oorden maken om in te wonen en te werken. Het zal er gezonder worden voor onze kinderen en voor ons eigen dagelijkse leven. Van Aderden tot Athene zullen de steden schoner en gezonder worden.
Als de doelstellingen van dit Auto/Olie-programma gehaald worden, zullen over een jaar of tien minder mensen - kinderen en ouderen - aan astma lijden die door autogassen is veroorzaakt.
Tegelijkertijd zullen we kunnen vaststellen dat de door luchtverontreiniging veroorzaakte schade aan gewassen aanzienlijk zal verminderen. Dit is voor de bescherming van het milieu en de volksgezondheid werkelijk een zeer nuttig programma.
We zijn vanaf het begin erg ambitieus geweest. We wilden er zeker van zijn dat autobedrijven schonere en efficiëntere automotoren gingen maken en we wilden de oliebedrijven ertoe verplichten schonere benzine en diesel te gaan maken. Tegelijkertijd wilden we afrekenen met gelode benzine. Dit voorstel heeft tal van gunstige gevolgen en de kosten zijn niet overdreven, hoewel daarover wel bezorgdheid naar voren is gebracht. Er zijn verschillende studies gemaakt. Maar het is waarschijnlijk het duidelijkst als we zeggen dat het de gemiddelde chauffeur in Europa in een gemiddelde auto slechts 5 tot 8 ecu per jaar meer zal kosten om de volledige voordelen van dit pakket te realiseren. Dat is toch zeker een prijs die iedere chauffeur - en dat zijn we allemaal - bereid is te betalen.
Vanaf het allereerste begin wilden we absoluut dat de lasten eerlijk verdeeld werden tussen de olie- en de auto-industrie. Dat was wel eens moeilijk te bepalen, met alle verschillende lobby's en tegenstrijdige informatie. Maar ik ben er nu van overtuigd dat we een evenwicht hebben gevonden. De auto-industrie zal moeten veranderen. Ze zal met nieuwe modellen moeten komen die efficiënter, schoner en zuiniger zijn. Tegelijkertijd zal de olie-industrie schonere brandstof moeten produceren; inderdaad wachten sommige bedrijven op de deadlines. Ik heb begrepen dat enkele bedrijven al met schonere brandstoffen op de markt komen die voldoen aan de door ons opgestelde specificaties. Het is dus duidelijk dat het kan.
Er wordt in de olie-industrie de komende vijf jaar wellicht nogal wat geherstructureerd, echter niet als gevolg van het Auto/Olie-programma, maar van meer algemene veranderingen in de Europese economie.
Tot slot is dit een uitstekend voorbeeld van de manier waarop we kunnen zorgen voor een serieuze wetgeving die het leven van alle mensen in Europa beïnvloedt, als Raad, Commissie en Parlement allemaal samenwerken en via de bemiddelingsprocedure een consensus bereiken. We moeten er trots op zijn dat we dat in dit pakket hebben weten te bereiken. Ik wil er bij al mijn collega's op aandringen het te steunen.

Florenz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Lange, mevrouw Hautala, ik zou u van ganser harte willen feliciteren met uw verslag. Het verbaast me weliswaar niet dat een heleboel leden van dit Parlement in feeststemming zijn, maar ik ben niet van plan me daar zonder meer bij aan te sluiten, omdat ik van mening ben dat deze procedure geen lichtpunt was op institutioneel gebied.
De heer Bowe heeft daarnet iets fundamenteels gezegd waardoor ik mijn betoog helemaal moet herzien. U zei daarnet dat de olie-industrie al heeft bekendgemaakt te beschikken over de brandstoffen die we verplicht willen stellen voor het jaar 2000, respectievelijk 2005. Dat is juist waar het om gaat. Velen zien een ding jammer genoeg altijd weer over het hoofd: om schone uitlaatgassen te hebben, moet een auto rijden op brandstof van hoge kwaliteit, en juist dat hebben we er niet door kunnen krijgen in het bemiddelingscomité, want dit stond onder tijdsdruk. Op 28 juni moest alles klaar zijn, dat had iets te maken met het Raadsvoorzitterschap, en we wilden er beslist toe bijdragen dat het Raadsvoorzitterschap wat glans zou krijgen. Dat was jammer, want op dit punt hadden we moeten tonen dat we de strijd durven aangaan met degenen in de Commissie die bevoegd zijn voor brandstoffen. We hadden ook de lobbyisten moeten tonen dat wat zij voor onmogelijk hielden - ik heb dit toen ook in de lezing gedocumenteerd - wel degelijk mogelijk is. Dat hebben ze immers meteen na de bemiddelingsprocedure zelf toegegeven. Toen hebben wij het als parlementsleden allemaal laten afweten. Dat mag niet opnieuw gebeuren.
De olie-industrie heeft problemen. Dat komt echter niet door de Europese normen, maar door structurele problemen en een heleboel andere dingen.
Toch geloof ik dat we een stap vooruit hebben gedaan. Er zijn 200 miljoen motorvoertuigen in Europa, en onze fractie is uitdrukkelijk voor mobiliteit, in tegenstelling tot onze collega's van de groene fractie, die de mobiliteit het liefste zouden afschaffen. Het gaat hier om de basisvoorwaarde van de interne markt: de mobiliteit van mensen, goederen en diensten. En omdat we dit willen, hebben we behoefte aan brandstoffen van hoge kwaliteit, want we streven naar schone motoren en schone uitlaatgassen.
Sommige dingen zijn erop vooruitgegaan. Het diagnostische boordsysteem heeft, in tegenstelling tot wat werd gevreesd, geenszins geleid tot een elektronisch geblokkeerde motorkap waaraan kleine garages geen reparaties meer mogen uitvoeren. Het verheugt me dat de testmethodes verbeterd zijn. Het verheugt me dat het midden- en kleinbedrijf op vele terreinen ook kan meespelen. Over het geheel genomen is dit een overwinning, maar in het vervolg moeten we tegenover degenen die in dit Europees concert meewerken nog meer slagvaardigheid tonen, om des te meer resultaten te boeken voor onze kinderen, want die hebben behoefte aan een gezond milieu.

Eisma
Mijnheer de Voorzitter, ik wil ook beginnen met mijn collega's Hautala en Lange van harte te feliciteren met dit resultaat. Het is vooral aan hen te danken dat wij deze resultaten hebben geboekt, deze resultaten ter verbetering van de luchtkwaliteit in Europa.
Ik vind dit zelf het grootste succes de afgelopen vier jaar op dit gebied van het Europees Parlement. Wat wij hebben bereikt de afgelopen jaren liegt er niet om. Wij hebben natuurlijk wel compromissen moeten sluiten, maar die compromissen zijn toch meer in onze richting gegaan dan in de richting van de auto- en olie-industrie. Wij hebben met andere woorden gewonnen.
Collega Lange heeft de geboekte resultaten al vermeld. Ik ga ze niet herhalen. Maar als ik de houding van de auto- en met name de olie-industrie, wanneer ze geconfronteerd worden met resultaten die Raad, Commissie en Parlement gezamenlijk hebben bereikt, vergelijk met hun houding een jaar geleden dan is er wel een groot verschil te merken. Het grote protest dat wij een jaar geleden kregen, is weggeëbd, nu wij met elkaar pal hebben gestaan om de luchtverbetering tot stand te brengen. Dat komt met name door een eenduidig Europees Parlement. Wij hebben met ruime meerderheid voor de amendementen kunnen stemmen.
Ik ga niet in op de bereikte resultaten maar ik wil een ding noemen, ik vind het mooiste resultaat dat wij de grenswaarde van zowel de samenstelling van de brandstoffen als van de emissies van de voertuigen voor 2005 bindend hebben gemaakt. Dat geeft goede afspraken.
Wij zullen dan ook van harte instemmen met het resultaat. Ik sluit af, Mijnheer de Voorzitter, met een enkele opmerking: ik ben minder tevreden over de Commissie, maar daar komen wij zeker nog op terug wanneer wij spreken over het convenant met de auto-industrie over de CO2 -uitstoot. Dat is ook een onderdeel van het Auto/Olie-programma dat mij als parlementariër, als fractie, minder tevreden stelt, maar ik zei al, daar komen wij op terug.
Tenslotte doe ik een beroep op mijn collega's. Mij is gebleken dat tijdens de bemiddeling de absentie van Europarlementariërs nogal groot was. Ik vond het beschamend om tegenover een Raad te zitten met vijftien ambassadeurs, terwijl aan de kant van het Parlement maar vier, vijf, zes mensen aanwezig waren. Dit is een oproep die intern bedoeld is voor het Parlement. Wanneer wij deze beslissingsbevoegdheid hebben, laten wij er dan ook zijn.

Cabrol
Mijnheer de Voorzitter, het dossier-Hautala bevat drie richtlijnen over de kwaliteit van brandstoffen en de terugdringing van de uitstoot van uitlaatgassen van motorvoertuigen en lichte bedrijfsvoertuigen. Het in deze gemeenschappelijke ontwerptekst voorgestelde compromis is het resultaat van een bemiddelingsprocedure die na twee maanden van onderhandelingen tot stand is gekomen. Het akkoord steunt op de waarden die de Raad in aanmerking heeft genomen voor de jaren 2000 en 2005, maar het Europees Parlement heeft het gedaan gekregen dat die waarden voor 2005 verplicht worden opgelegd en niet slechts als indicatief gelden.
Wat het verslag-Hautala betreft, was de verplichte verlaging van het zwavelgehalte de voornaamste inzet. Voor diesel en loodvrije benzine blijven de waarden voor 2000 ongewijzigd ten opzichte van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Er wordt evenwel rekening gehouden met een amendement van het Europees Parlement dat ertoe strekt het maximumgehalte aan zuurstof in loodvrije benzine te verhogen. In de specificaties voor 2005 worden de waarden van de Raad verplicht gesteld. Voor diesel wordt het zwavelgehalte verlaagd tot 5 ppm. Die verlaging is nu verplicht vanaf 2005, terwijl de Raad het gehalte slechts geleidelijk aan wilde verlagen vanaf 2005. Voor loodvrije benzine aanvaardde het Europees Parlement de door de Raad voorgestelde waarden, op voorwaarde echter dat ze verplicht werden gesteld.
Bovendien aanvaardde de Raad voor beide voornoemde brandstoffen het door het Europees Parlement voorgestelde principe, namelijk dat reeds vanaf het jaar 2000 benzine en diesel op de markt mogen worden gebracht die minstens beantwoorden aan de normen die in 2005 verplicht zullen gelden. De Commissie zegt ook in een begeleidende verklaring dat ze van plan is de procedures te bespoedigen om belastingstimuli toe te staan voor schone brandstoffen. De toegestane afwijkingen gelden enkel voor het zwavelgehalte: tot 2003 wat de normen voor 2000 betreft en tot 2007 wat de normen voor 2005 betreft, waarbij dus minstens de waarden voor 2000 moeten worden nageleefd.
Tenslotte heeft de Commissie in een verklaring ook aangegeven dat ze, vooraleer afwijkingen toe te staan, eerst zal nagaan of er voldoende schone brandstof beschikbaar is. De gemeenschappelijke ontwerptekst is dan ook aanvaardbaar, aangezien hij garandeert dat er vanaf 2005, en zelfs reeds vanaf 2000, brandstof van superieure kwaliteit op de markt zal zijn.
Wat de verslagen-Lange betreft, heeft de tekst zowel op motorvoertuigen als op lichte bedrijfsvoertuigen betrekking. De grenswaarden zijn die van de Raad en worden verplicht gesteld vanaf 2005. De instrumenten voor de controle van de emissiebeperkende voorzieningen, waarmee alle diesel- en benzinevoertuigen moeten zijn uitgerust, zijn, in geval van defect, toegankelijk voor alle garagehouders. De automobielindustrie wilde die toegang voorbehouden voor de concessiehouders. Hetzelfde geldt voor de koude-starttests; wij weten immers dat bij koude start de vervuiling groter is. Wij moeten op dit punt dan ook heel resoluut zijn.
Kortom, deze gemeenschappelijke ontwerptekst is voor onze fractie aanvaardbaar. Alle lidstaten en de automobielindustrie hebben hem trouwens goedgekeurd.

Sainjon
Mijnheer de Voorzitter, ik ben uiteraard tevreden over deze compromistekst die tot stand is gekomen na talrijke bemiddelingsvergaderingen en ik feliciteer ook onze twee rapporteurs met hun uitstekende werk. In dit gevoelige dossier heeft het Europees Parlement zich heel vastberaden opgesteld. Het heeft maximale milieu-eisen gesteld maar steeds blijk gegeven van realiteitszin.
De onderhandelingen tussen het Parlement, de Commissie, de Raad en de diverse betrokkenen verliepen voorbeeldig. Ze waren voor mij, die nochtans geen neofiet ben in dit Parlement, een echte leidraad voor de bemiddelingsprocedure.
Ik hoop dat de discussies over de CO2 , die thans van start gaan, even vlot zullen verlopen. Ik stel dus voor dat onze assemblee de tekst voluit steunt, want hij betekent een hele vooruitgang op velerlei gebied: verlaging van het zwavelgehalte van brandstoffen, verbod op gelode benzine, invoering van voorzieningen waardoor motoren op zwavelarme brandstoffen kunnen draaien.
Dat alles zal een concrete uitwerking hebben op het dagelijkse leven van de burgers van de Unie. Het is nu zaak deze beslissingen kenbaar te maken. Ze vormen een aanzet tot het oplossen van het probleem van de luchtvervuiling, dat een belangrijke uitdaging is geworden aan het einde van deze eeuw.
Wij zullen in onze landen en onze kieskringen moeten afrekenen met bepaalde vooroordelen. Ik denk met name aan het kwalijke imago van dieselbrandstof. Tot voor kort was dat imago misschien terecht, maar we moeten toegeven dat de autoconstructeurs enorme vooruitgang hebben geboekt om de Europese normen te benaderen. Wij moeten nadenken hoe wij de burgers en de media ervan kunnen overtuigen dat diesel voortaan schoner is dan loodvrije benzine. Hierbij moeten we de olie-industrie en de autoconstructeurs betrekken. Die technologische vooruitgang is een pluim op de hoed van onze ingenieurs.
Mijnheer de Voorzitter, tot besluit wil ik zeggen dat wij het probleem van de vervuiling door auto's niet echt zullen kunnen oplossen zolang wij de kwestie van de verjonging van het wagenpark niet aan de orde hebben gesteld. Wij weten allen dat dit een essentieel gegeven is, aangezien 20 % van de wagens verantwoordelijk is voor ongeveer 80 % van de vervuiling door auto's. Wij moeten dus nadenken over originele maatregelen en daarbij mogen wij niet vervallen in de fouten die men in Frankrijk heeft gemaakt. De aanschaf van een nieuwe wagen mag niet de doelstelling zijn van de steun, maar wel het zich ontdoen van zijn oude wagen, waarbij de financiering hoofdzakelijk op Europees niveau gebeurt. Ik denk bijvoorbeeld aan het LIFE-programma. Met zo'n maatregel kan Europa zich populair maken. Ik besef natuurlijk dat dit geld zal kosten. Maar in plaats van onze middelen en onze inspanningen te versnipperen, is het, politiek gezien, belangrijk af en toe een opzienbarende actie te ondernemen.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, mijn hartelijke gelukwensen voor mevrouw Hautala en de heer Lange, die als rapporteurs, samen met de heer Kenneth Collins een uitstekend resultaat hebben bereikt. Luchtverontreiniging is een buitengewoon hardnekkig probleem dat integraal, systematisch en multidisciplinair moet worden aangepakt. De gezondheid van mens, plant en dier is er direct mee verbonden. Op langere termijn zijn via verzuring en klimaatverandering de bedreigingen van het leefmilieu wereldwijd. Daarom kan het belang van wetgeving voor schonere brandstoffen en schonere motorvoertuigen niet worden onderschat. Het onderhandelingsresultaat dat thans voorligt, is een eminent succes voor een eensgezind Europees Parlement dat erin is geslaagd strenge grenswaarden vast te stellen voor de emissies van auto's en de kwaliteit van benzine en diesel vanaf 2005.
Ook de Raad en met name het Brits voorzitterschap zijn te feliciteren met dit resultaat. Er is onderhandeld op basis van argumenten en er was snelle voortgang. Hoe verheugd we ook zijn met dit resultaat, het is maar een deel van het probleem, namelijk de luchtverontreiniging als gevolg van verkeer en vervoer; de snel toenemende mobiliteit zal het effect weer spoedig tenietdoen. Dat vraagt om een mobiliteitsbeleid dat gericht is op duurzame ontwikkeling. Het is een grote uitdaging voor de automobielindustrie en de olie-industrie om nu samen met milieu- en consumentenorganisaties verder na te denken over een duurzame technologie die op verantwoorde wijze tegemoetkomt aan de mobiliteitsbehoefte. Ik hoop en verwacht dat Raad, Europese Commissie en Parlement bereid zullen zijn het debat daarover te stimuleren en het nodige onderzoek financieel te steunen.

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, met de invoering van bindende grenswaarden voor brandstoffen en emissies van motorvoertuigen in heel Europa is beslist een belangrijke stap gedaan met het oog op het schoonhouden van de lucht. Hiervoor, maar vooral ook voor de volharding waarmee ze hebben doorgezet, verdienen de rapporteurs onze felicitaties.
Natuurlijk zien we de uitzonderingsbepalingen met lede ogen aan. We zullen er in de toekomst op moeten aandringen dat deze uitzonderingen zo restrictief mogelijk worden toegepast. Dat voorzichtigheid geboden is, weet ieder lid van dit Parlement dat tijdens de voorbereiding van deze richtlijn door lobbyisten onder druk is gezet. We zijn ook tevreden over de overeenstemming over het gebruik van diagnostische boordsystemen, omdat het hier gaat om een praktisch compromis tussen consumentenbelangen en controlesystemen. De mogelijkheid voor lidstaten om fiscale voordelen toe te kennen bij snellere verbeteringen zou moeten verheven worden tot een principiële pijler van het Europese milieubeleid en zou ooit zo vanzelfsprekend moeten zijn dat er niet meer afzonderlijk over onderhandeld moet worden.

Graenitz
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou mij willen aansluiten bij de felicitaties aan het adres van de rapporteurs en al degenen die in het bemiddelingscomité hebben meegewerkt willen bedanken. Het is beslist een moeilijke klus geweest, die we snel en met succes hebben volbracht.
Desalniettemin zou ik graag nog een punt in het debat willen aankaarten. Ik geloof dat we met dit auto-oliepakket voor het eerst duidelijk hebben bewezen dat een modern industriebeleid in feite een milieubeleid is en dat een industriebeleid dat niet een of twee, maar tien, twintig of vijftig jaar meegaat, alleen mogelijk is als rekening wordt gehouden met het milieu en het noodzakelijke behoud van onze natuurlijke levensvoorwaarden.
Ik vind dat we dit als een voorbeeld moeten beschouwen en moeten nagaan of het niet mogelijk is een dergelijk beleidspakket ook in andere sectoren toe te passen. Ik denk dat de chemische industrie zeer te vinden zou zijn voor een grondige regeling die het mogelijk maakt op lange termijn - dus ook weer niet voor de komende jaren, maar voor de volgende tien, twintig of dertig jaar - een ontwikkeling te plannen en in gang te zetten, en waardoor het principe van de duurzaamheid, dat we al zo vaak besproken hebben en in talloze verdragen hebben vastgelegd, kan worden verwezenlijkt.
Dit beleidspakket biedt juist de mogelijkheid belangen met elkaar in overeenstemming te brengen, een echte samenwerking te creëren tussen de verschillende bedrijfstakken die bij het productieproces betrokken zijn, de belangen tegen elkaar af te wegen, ontwikkelingen op gang te brengen die, zoals in het geval van het Auto/Olieprogramma, door de automobielindustrie en de brandstofindustrie gezamenlijk moeten worden uitgevoerd. Dit is precies de methode die we ons eigen moeten maken en toe moeten passen in verscheidene sectoren, omdat dit volgens mij het echte beleid van de toekomst is, namelijk industriebeleid gekoppeld aan milieubeleid, of beter gezegd, een milieubeleid dat bepaalt welke kant de industrie op moet.
Ik zou natuurlijk niet willen nalaten bij deze gelegenheid vast te stellen dat de uitzondering die in de onderhandelingen werd toegestaan aan Oostenrijk door dit beleidspakket verlengd wordt, zodat we in Oostenrijk ook het komende jaar niet in strijd zullen zijn met de communautaire wetgeving als we brandstoffen blijven gebruiken met een laag benzeengehalte. Tenslotte zou ik nog een ding willen zeggen: dit was een eerste stap, er zullen - ook op het gebied van ontwikkeling en mobiliteit - nog maatregelen volgen en moeten volgen, voor de toekomst van onze industrie en vooral voor de toekomst van de mensen in Europa.

Collins, Gerard
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie en de lidstaten moeten nauw samenwerken en steeds contact houden met de Europese auto- en olie-industrie om weldra voor altijd met de verontreiniging af te rekenen.
Als we voor de samenleving, de mensen en het milieu daadwerkelijk schone lucht willen, dan zijn strikte normen voor het verlagen van de luchtverontreiniging een must. Het is dan ook een goede zaak dat de verschillende veranderingen op gestructureerde en coherente wijze worden ingevoerd.
De Europese auto- en olie-industrie moet kunnen voldoen aan duidelijk gedefinieerde doelstellingen in elke nieuwe wetgeving, om ervoor te zorgen dat ze in vertrouwen kunnen plannen voor de volgende generatie motorvoertuigen en dat ze kunnen investeren in betere raffinaderijen.
Inzake het verlagen van de uitlaatgassen van personenauto's, steun ik het voorstel om in nieuwe auto's vanaf het jaar 2000 diagnosesystemen te installeren die de duurzaamheid moeten controleren van katalysatoren in personenauto's. De katalysator moet vanaf het jaar 2000 minstens 80.000 km of vijf jaar meegaan, en vanaf 2005 ten minste 100.000 km. Belastingprikkels moeten worden gehanteerd tot bevordering van een snelle invoering van voertuigen met geavanceerde voorzieningen tegen luchtverontreiniging.
Ook steun ik de richtlijn die wordt voorgesteld voor de kwaliteitsverbetering van benzine en diesel in Europa. Dankzij deze richtlijn zal er na 2000 in Europa nergens meer gelode benzine te koop zijn, behalve waar dat tot grote sociaal-economische problemen zou leiden. Bovendien zullen ongelode benzine en diesel die na 1 januari 2000 worden verkocht ook nog moeten voldoen aan de nieuwe milieu-eisen.
Het zwavelgehalte in de benzine voor auto's zal tegen het jaar 2005 door deze nieuwe richtlijn drie keer en in diesel zeven keer minder bedragen.
Het besluit van de Europese Associatie van Automobielfabrikanten een tijdschema te hanteren teneinde de uitstoot van CO2 in nieuwe auto's tegen het jaar 2000 met 25 % te verminderen, is toe te juichen. Het feit dat de Commissie niet met nieuwe wetgeving hoeft te komen om deze kwestie erdoor te krijgen, is een bewijs dat overleg tussen alle belanghebbende partijen de weg vooruit is.

Schnellhardt
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou beide rapporteurs hartelijk willen bedanken. Ik heb al verscheidene verslagen gemaakt, maar zo'n goede, vakkundig onderbouwde en kameraadschappelijke samenwerking heb ik nog niet meegemaakt.
Al meer dan twee jaar, sinds de Commissie haar voorstel voor een richtlijn heeft voorgelegd, wordt over de invoering van schone brandstoffen in Europa gedebatteerd. Het Europees Parlement heeft zich hier tweemaal over uitgesproken en daarbij klaar en duidelijk gezegd waar het om gaat. Schone brandstoffen dragen onmiddellijk bij tot de vermindering van luchtverontreiniging. Schone brandstoffen maken de toepassing mogelijk van moderne aandrijvingstechnologie, die ook zal leiden tot een duidelijke daling van het brandstofverbruik.
Vergeet niet dat sommigen dit niet echt wilden aanvaarden en tijdens de onderhandelingen stijf en strak hebben volgehouden dat de ideeën van het Europees Parlement niet realiseerbaar en veel te duur zijn. Nu horen we met voldoening dat sommige oliemaatschappijen al vanaf het jaar 2000 nieuwe brandstoffen op de markt willen brengen die voldoen aan de specificaties voor het jaar 2005 van het onderhandelingsresultaat in het bemiddelingscomité. Het goede resultaat van de bemiddeling tussen Raad en Parlement werpt blijkbaar al vruchten af voordat het in werking treedt.
De bemiddeling heeft een goed resultaat opgeleverd, vooral omdat de delegatie van het Europees Parlement erin geslaagd is twee belangrijke aspecten door te drukken. De specificaties voor het jaar 2005 zijn niet alleen richtcijfers, ze zijn bindend. Daarenboven is het mogelijk vroeger te beginnen met de invoering van strenge specificaties, en zoals we net gehoord hebben, is dit al gepland.
Al is het positief dat de verschillende Raadsvoorzitterschappen hebben gestreden om dit resultaat van de bemiddeling bekend te kunnen maken, mag het ons niet weer gebeuren dat we in tijdnood komen en bepaalde dingen laten vallen alleen maar om tot een resultaat te komen. Want de beperking van de hoeveelheid oliefilm in de brandstof tot 30 ppm is nog altijd een doel dat we moeten nastreven, al zal het de ontwikkeling van moderne technologieën niet in de weg staan dat we nu een waarde van 50 ppm hebben vastgesteld. Want per slot van rekening is dat de bovenste grenswaarde en het belet niemand betere brandstoffen aan te bieden.
De automobielindustrie is nu gedwongen te beginnen met de vermindering van CO2 -emissies in Europa. Het Parlement heeft echter meermaals kritisch nota genomen van het feit dat dit door middel van een vrijwillige overeenkomst moet gebeuren. Het gaat daarbij niet zozeer om de vraag of de nu vastgestelde 120 g CO2 /km volstaan - ik geloof dat hiermee te leven valt - maar het gaat erom dat deze hele procedure mij weinig transparant voorkomt. We moeten duidelijk beseffen dat een dergelijke overeenkomst in de plaats komt van een echte wetgevingsprocedure, dus van een richtlijn die tot stand komt door middel van een medebeslissingsprocedure. Ik sta sceptisch tegenover het experiment om met vrijwillige overeenkomsten op Europees niveau CO2 -dalingen af te dwingen en betwijfel of dit tot succes zal leiden. Alle betrokken partijen moeten duidelijk beseffen wat er op het spel staat. Als fiscale maatregelen noodzakelijk worden om de overeengekomen doelstellingen te bereiken, heeft deze aanpak in mijn ogen gefaald.
Ook als we in het kader van de monitoring de mogelijkheid hebben tot samenwerking op wetgevend gebied, moeten we duidelijk maken dat zulke vrijwillige overeenkomsten op milieugebied een uitzondering behoren te zijn.

Virgin
Mijnheer de Voorzitter, wij bevinden ons thans in de slotfase van een zaak die veel tijd gevraagd heeft, maar die van grote betekenis zal zijn voor de volksgezondheid en voor ons milieu. De aanscherpingen inzake het prestatievermogen en de brandstofkwaliteit van de voertuigen in de jaren 2000 en 2005, als gevolg van de parlementaire behandeling van het Auto/Olie-voorstel van de Commissie, zullen gezien de ontwikkeling ongetwijfeld zeer verstandig en weloverwogen blijken te zijn. Ook het feit dat de lidstaten economische stuurmiddelen kunnen gebruiken om de ontwikkeling in de richting van een beter milieu te versnellen, is van grote waarde.
Hoogwaardige brandstoffen gaan automatisch gepaard met lagere hoeveelheden schadelijke emissies. Dat maakt ook een technische ontwikkeling mogelijk waarbij katalysatortechniek in grotere dieselmotoren wordt toegepast. De stikstofuitstoot kan dan krachtig worden gereduceerd.
Ik wil graag van de gelegenheid gebruik maken de rapporteurs te bedanken voor hun uitstekende werk. De taak van mevrouw Hautala was wel het zwaarst. Zij heeft werkelijk laten zien dat EU-samenwerking op milieugebied, waarbij sprake is van samenwerking tussen de instellingen, vrucht draagt en meer betekent voor de afzonderlijke landen dan wat deze ieder voor zich kunnen presteren.
Ondanks deze vorderingen, of misschien juist op grond daarvan, moeten wij doorgaan met het veilige en milieuvriendelijke autoverkeer. Ik ben ervan overtuigd dat wij bij de discussies over het brandstofverbruik van personenauto's in het offensief moeten gaan. Een reductie van 25 procent in het jaar 2005 moet mogelijk zijn. Op de langere termijn zal er zeker een doorbraak komen voor de elektrische auto of voor de hybride auto, waarin de aandrijving zowel door de elektromotor als de verbrandingsmotor kan geschieden. Dat stelt echter weer hoge eisen aan de elektriciteitsproductie, zonder uitstoot van bijvoorbeeld broeikasgassen. Waterkracht, windkracht en kernenergie bieden de mogelijkheden daartoe.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, over tien jaar zal de verontreiniging door emissies van het Europees wagenpark met 70 % gedaald zijn ten opzichte van 1990, tenminste als het compromispakket betreffende personenwagens, lichte bedrijfswagens en brandstoffen wordt aangenomen. Dit is een grote overwinning, in de eerste plaats voor het milieu en voor de Europese burgers. Het is een stuk wetgeving dat de luchtkwaliteit in Europa zal verbeteren en zodoende in aanzienlijke mate zal bijdragen tot een betere levenskwaliteit voor de burgers. Het pakket is een mooi voorbeeld dat de Gemeenschap belangrijke dingen kan bereiken die de bevolking ten goede komen. Het gaat hier bovendien om zaken die de lidstaten alleen nooit tot stand zouden kunnen brengen. Het pakket illustreert ook op een unieke manier dat het mogelijk is een ambitieuze milieuwetgeving en een concurrerende Europese industrie met elkaar te verzoenen, als de wil maar aanwezig is. Het pakket biedt de garantie dat de industrie zich zal kunnen handhaven, niet alleen op de Europese thuismarkt, maar ook op wereldvlak.
Daarom vind ik dat de onderhandelaars van het Parlement felicitaties verdienen. Dat geldt eerst en vooral voor beide rapporteurs, de heer Lange en mevrouw Hautala, die uitstekend werk hebben geleverd, maar ook mevrouw Fontaine en de heer Collins verdienen felicitaties voor hun inzet in het bemiddelingscomité. Een dergelijk resultaat was, zoals iedereen weet, alleen mogelijk dankzij een doelgerichte en vakkundige aanpak van alle partijen, waaronder uiteraard ook de Raad onder Brits voorzitterschap.
Het Parlement heeft de Raad op een aantal belangrijke gebieden tot vrij grote toegevingen kunnen bewegen, met name op het gebied van comitologie, bindende grenswaarden voor 2005 voor de belangrijkste parameters zoals een snellere invoering van de verplichting om dieselauto's en lichte bedrijfswagens met een diagnostisch boordsysteem uit te rusten en een vroege en geleidelijke invoering van milieuvriendelijke brandstoffen. Daarnaast biedt het pakket alle garanties voor de toekomst, wat door velen tijdens het debat naar voren is gebracht. Het bevat bepalingen inzake een herbeoordeling van de emissie- en brandstofnormen na 2005 in het licht van de ontwikkeling op het gebied van luchtkwaliteitscriteria en de technologische mogelijkheden die nieuwe brandstoffen en motoren in de toekomst zullen bieden.
Ik moet toegeven dat ik, toen ik het Auto/Olie-programma namens de Commissie twee jaar geleden voorstelde, niet geloofde dat we in zo korte tijd zoveel zouden bereiken. Dit heb ik aan het Parlement te danken. Het pakket is uiteraard een compromis, waardoor niet alle partijen tot in het kleinste detail hebben bekomen wat ze wilden. Vanuit gezondheidsstandpunt lijdt het voor mij echter geen twijfel dat de maatregelen in die mate vooruitstrevend zijn dat ze zeker en vast zullen worden aangenomen. Het is mij dan ook een waar genoegen de aanneming van dit ambitieuze pakket namens de Commissie te kunnen aanbevelen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.
Wij onderbreken nu de vergadering tot aan de stemming. Het heeft immers weinig zin het volgende debat aan te vatten als wij het na een kwartier moeten onderbreken.
(De vergadering wordt om 11.40 uur onderbroken en om 12.00 uur hervat)

Stemming
De Voorzitter
Ik wijs erop dat de stemming over de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0278/98) over extracten van koffie en extracten van cichorei van de heer Lannoye, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, uitgesteld wordt tot de stemronde van morgen woensdag, om de rapporteur in staat te stellen een compromis te vinden met de politieke fracties.
Ook over het verslag van de heer Christodoulou (A4-0296/98) zal morgen worden gestemd, aangezien de termijn voor het indienen van amendementen tot gisteravond liep.
Verslag (A4-0293/98) van de heer Monfils, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting van een bilaterale overeenkomst tussen de Gemeenschap en de Republiek Cyprus inzake de deelname van de Republiek Cyprus aan een communautair programma in het kader van het audiovisuele beleid van de Gemeenschap (COM(98)0242 - C4-0428/98-98/0138(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Buffetaut
Al geruime tijd probeert men de rechtsbescherming van modellen wettelijk te regelen: het eerste voorstel van communautaire wetgeving dateert van 1993.
Daar de juridische tradities terzake heel verschillend zijn, was het moeilijk om tot een gemeenschappelijk standpunt van de Raad te komen. Het belangrijkste concrete probleem was de modelbescherming van onderdelen voor reparaties. Heel wat bedrijfstakken hadden daar moeite mee.
De problemen die hierbij rezen, waren zo netelig dat de Raad uiteindelijk afzag van het plan om de regels te harmoniseren. Voor sommigen was dit de antithese van de eenheidsmarkt. Ikzelf zie er veeleer de grenzen van de harmonisatie in. Het is onmogelijk de wetgevingen van vijftien lidstaten met verschillende juridische tradities eenvormig te maken. Het probleem zal nog toenemen na de uitbreiding van de Europese Unie met de landen van Oost-Europa, die bevrijd zijn van het communistische totalitarisme.
Dit mag ons niet afschrikken. De mededinging komt niet in het gedrang door verschillen in wetgeving. Het is een illusie te geloven in totale eenvormigheid, want die komt veeleer neer op fossilisering van het recht. Uiteindelijk gelden er in de Verenigde Staten ook verschillende wetgevingen naar gelang van de staat. Is het land daardoor economisch zwakker?
Nochtans wilde het Parlement in de richtlijn een zogenaamde "reparatieclausule" opnemen, die in een systeem voorzag dat mijn fractie en ikzelf complex en heel moeilijk uitvoerbaar vonden. Wij blijven op ons standpunt en volgens ons heeft de Raad zich terecht tegen die clausule verzet. Aangezien men niet tot een akkoord kon komen, werd een bemiddelingsprocedure ingezet.
Uiteindelijk heeft men afgezien van de reparatieclausule. Dat leek ons redelijk, aangezien ze de rechtszekerheid van de ontwerpers ernstig in het gedrang bracht.
Men heeft ervoor geopteerd de rechtssituatie van de lidstaten te "bevriezen" en hun de mogelijkheid te bieden te evolueren naar een systeem van soepeler bescherming.
Zodra de richtlijn zal zijn aangepast, zal men de onderdelenfabrikanten en de constructeurs vragen vrijwillig een akkoord te sluiten over de bescherming van modellen en onderdelen. Dat lijkt ons beter dan een gedwongen uniformering.
Wij hebben dit verslag niet goedgekeurd uitsluitend omdat wij gekant zijn tegen de reparatieclausule in haar huidige vorm. Wij waren geenszins ontgoocheld over het resultaat van de bemiddelingsprocedure.
Hoewel ik het op dit punt niet eens ben met de rapporteur, wil ik toch hulde brengen aan zijn werk en aan zijn inzet, zelfs al kon dit ons niet overtuigen van de gegrondheid van de reparatieclausule.

Hager
Net zoals mijn collega's heb ik voor het verslag van het bemiddelingscomité gestemd over de gemeenschappelijke ontwerptekst van een richtlijn inzake de rechtsbescherming van modellen. Niettemin zou ik duidelijk willen stellen dat ik betreur dat het debat in het Europees Parlement beperkt is gebleven tot de economische en financiële belangen van de fabrikanten van auto-onderdelen, terwijl bestaande juridische problemen buiten beschouwing zijn gelaten. De invoering van de door het Parlement geëiste reparatieclausule, waarvan ik de inhoudelijke draagwijdte weliswaar onderschrijf met het oog op het consumentenbelang, zou alle principes inzake de bescherming van intellectuele eigendom over boord hebben gegooid. Dit resultaat laat op lange termijn ook hopen op een goede en doorzichtige oplossing op juridisch gebied.

Rovsing
Ik ben absoluut voorstander van een efficiënte bescherming van modellen in de lidstaten van de Unie. Het is positief dat de juridische belemmeringen van het vrije verkeer van onder het modelrecht vallende goederen weggewerkt zijn. Dit initiatief is absoluut noodzakelijk om de vrije concurrentie op de interne markt te garanderen. Dat er toch grote onenigheid over de richtlijn is geweest, is te wijten aan de discussie over de modellenbescherming van autoonderdelen. Zelf ben ik er de hele tijd voorstander van geweest de productie en het gebruik van niet-oorspronkelijke onderdelen toe te laten zonder vergoeding voor de oorspronkelijke autofabrikant. Het compromis - want dat is de tekst van het bemiddelingscomité - beantwoordt niet helemaal aan dit standpunt, maar ik hoop dat het op lange termijn mogelijk zal zijn betere regels voor reserveonderdelen op te stellen, zodat we ze in de richtlijn kunnen opnemen.

Titley
Het doet mij genoegen dat onze onderhandelaars van het Europees Parlement en de regeringen van de lidstaten eindelijk overeenstemming hebben bereikt over deze belangrijke wetgeving.
De kwestie van de "reparatieclausule" is natuurlijk het lastigste aspect gebleken van de nieuwe richtlijn over de rechtsbescherming van modellen. Ik stel met genoegen vast dat men niet zal toestaan dat het vrije verkeer van reserveonderdelen voor auto" s, waarvan in Groot-Brittannië door veel garages en andere reparateurs elke dag gebruik wordt gemaakt, gehinderd wordt. Hoewel ik erken dat de "status quo plus" -formule van dit compromis betekent dat andere landen auto-eigenaars kunnen blijven verplichten naar de fabrikant te gaan als ze onderdelen nodig hebben, zou ik ze toch willen aanbevelen om het openstellen van de markt in onderdelen voor garages en andere reparateurs in overweging te nemen.
Voor het kopen van onderdelen profiteert de klant in Groot-Brittannië van de concurrentie tussen fabrikant en reparateur. In het belang van een eerlijke concurrentie vind ik dat de Europese chauffeur zelf moet kunnen kiezen waar hij zijn reserveonderdelen koopt.

Ullmann
Noch het verloop, noch het resultaat van de bemiddelingsprocedure zijn vanuit het standpunt van het Parlement bevredigend. De Raad liet de behandeling van dit belangrijke ontwerp aanvankelijk aanslepen, want het Luxemburgse Raadsvoorzitterschap gaf het door aan het Britse. In de loop van de onderhandelingen bleek dat men niet tot overeenstemming kon komen over de omstreden reparatieclausule.
Gezien het duidelijke gebrek aan politieke wil om in een voor de gemeenschappelijke markt zo belangrijke aangelegenheid tot een gemeenschappelijke oplossing te komen, moeten wij het eens zijn met de rapporteur dat het huidige voorstel voorziet in een over de hele EU geldende gemeenschappelijke rechtsgrond inzake de bescherming van modellen voor alle betrokken sectoren, terwijl anderzijds de rechtstoestand van fabrikanten van reserveonderdelen niet verslechtert. Om die reden heeft de Fractie De Groenen in het Europees Parlement ingestemd met deze gemeenschappelijke ontwerptekst van het bemiddelingscomité.
Verslag-Lange
Nicholson
Ik ben blij met dit verslag en ga akkoord met de rapporteur dat het belang van deze wetgeving niet onderschat mag worden. Het verlagen van de uitstoot van auto's is een absolute noodzaak en het verslag bevat een aantal verstandige voorstellen daartoe.
Ik ben het volledig eens met de installatie van diagnosesystemen in alle voertuigen, inclusief dieselauto's en lichte vrachtwagens. Dit is nu precies het soort preventieve maatregelen dat we nodig hebben om de milieuverontreiniging tot een minimum beperken. Het is ook redelijk om diagnosesystemen in auto's geleidelijk in te voeren.
De rapporteur heeft zich ontvankelijk getoond voor de vraag van het publiek naar milieuvriendelijkere auto's. Hoewel we inderdaad moeten bekijken hoe we de vervuiling kunnen aanpakken van de auto's die momenteel op onze wegen rondrijden, zijn de meesten van ons het er ongetwijfeld mee eens dat de ontwikkeling van een cultuur van milieuvriendelijke auto's de beste optie is. In dit opzicht steun ik het voorstel voor belastingprikkels ten behoeve van een snelle invoering van auto's met geavanceerde voorzieningen tegen luchtvervuiling.
Verslag-Hautala
Amadeo
 - (IT) Het bemiddelingscomité legt vandaag een reeks maatregelen tegen de luchtverontreiniging voor die belangrijke economische consequenties met zich meebrengen.
Dankzij het werk van het Parlement zijn er drie teksten goedgekeurd. Daaruit vloeit nu een richtlijn voort die rechtstreeks van het Auto/Olieprogramma van enige tijd geleden is afgeleid, een operatie waarbij - naast onze Vergadering - ook de Commissie en de automobiel- en olie-industrie betrokken waren.
Het primaire doel is momenteel de kwaliteit van de lucht die wij inademen te verbeteren. Concreet betekent dit dat we een Europese strategie moeten uitwerken om de emissies van voertuigen te verminderen. We moeten dus eindelijk een zo helder mogelijke communautaire wetgeving aannemen die het de industrie, met name de automobielindustrie, mogelijk maakt haar investeringen in de nodige aanpassingen voor de productie van de toekomstige generaties auto's te plannen.
Ook al schijnt de olie-industrie uit een zekere zelfbescherming de kosten te overdrijven van de investeringen die zij noodzakelijk acht voor de bouw van nieuwe raffinaderijen en die rechtstreeks op de automobilisten zullen drukken, toch zal ons inziens het vaststellen van regelingen aangaande belastingverlichting voor de automobilisten - de voornaamste consumenten van de sector - uiteindelijk leiden tot de noodzakelijke investeringen.
Het akkoord tussen Raad en Parlement maakt het technisch mogelijk de kwaliteit van de lucht te verbeteren, dankzij de verplichting zuurstof aan dieselbrandstof toe te voegen, het gehalte van zwavel, benzeen en aromatische stoffen in gewone brandstof te verminderen en de emissies van koolzuur terug te dringen.
Volgens de richtlijn mag loodhoudende brandstof na 2000 niet meer in de handel zijn, behalve waar de klimaatomstandigheden gunstig zijn voor het gebruik ervan of waar het verbod ernstige economische gevolgen zou hebben.
Ook loodvrije benzine en milieuvriendelijke diesel worden vanaf januari 2000 aan strengere criteria onderworpen. De vastgestelde termijnen zijn bijzonder rigoureus, temeer daar de Commissie, waartoe men zich moet wenden, bijzonder karig zal zijn met het verlenen van uitstel. Overschrijding van de termijn zal slechts worden toegestaan indien het verzoek met redenen is omkleed en dan nog uitsluitend voor een beperkte periode.

Buffetaut
De auto/olie-richtlijnen gaven aanleiding tot heel wat discussie en zorgden voor enige opschudding in de industrie. Niemand betwist dat het milieu beschermd moet worden, maar milieubescherming heeft een prijs en dat mag men niet vergeten.
Na twee lezingen in het Parlement werd het gemeenschappelijk standpunt aan het bemiddelingscomité voorgelegd. De betreffende ontwerptekst, die door de delegatie van het Parlement eenparig is goedgekeurd, ligt thans voor.
Het bereikte compromis houdt het midden tussen het standpunt van de Raad en dat van het Europees Parlement. Zo konden wij een maximalistisch ecologisch standpunt vermijden, dat op economisch vlak onredelijk is.
Er valt nochtans op te merken dat de normen nu aanzienlijk strenger zijn dan die welke de Europese Commissie oorspronkelijk had voorgesteld. De door de Raad voorgestelde normen vanaf 2005 waren slechts indicatief, nu worden ze bindend.
De normen waarover het felst is gediscussieerd zijn die voor zwavel en aromaten. Wij mogen niet vergeten dat een zware inspanning gevergd wordt van de olie-industrie en van de automobielsector. Daarom moet de Europese wetgever de industrie garanderen dat de normen niet voortdurend strenger zullen worden gemaakt, aangezien de technologische innovaties de zaken er niet gemakkelijker op maken. De kosten voor de industrie mogen niet onevenredig zwaar zijn ten opzichte van de op milieugebied geboekte winst.
Aangezien het gemeenschappelijk standpunt een aanvaardbaar compromis is, zowel voor de industrie als voor de milieubescherming, zal mijn fractie het zonder probleem steunen.

Díez de Rivera Icaza
Zoals ik tijdens het debat in plenaire vergadering al op 17 februari van dit jaar heb gezegd, steun ik het verslag-Hautala. Binnen de groep parlementsleden uit mijn land ben ik vrijwel de enige die dit standpunt inneemt. Vandaag herhaal ik opnieuw mijn steun aan het akkoord dat de Raad, het Parlement en het bemiddelingscomité hebben bereikt over de kwaliteit van brandstoffen vanaf 2000 en 2005. Wat ik al eens eerder in dit Parlement heb gezegd en wat ik vandaag herhaal, is dat schonere, dat wil zeggen minder vervuilende brandstoffen, van cruciaal belang zijn voor de bescherming van de gezondheid van de Europese burger.
Mijn stem gaat vandaag in dezelfde richting: onze gezondheid en de kwaliteit van de lucht die wij inademen gaan boven de particuliere belangen van een paar oliemaatschappijen.

Lis Jensen
Wij steunen het gemeenschappelijk standpunt, omdat een strengere beperking van de emissies door auto's de hoeveelheid verontreinigende stoffen in de lucht zal doen afnemen, wat de volksgezondheid en het milieu ten goede zal komen. Er wordt gewezen op de noodzaak van een strategie voor de beperking van luchtverontreinigende emissies, meer bepaald in stedelijke gebieden, wat getuigt van een verantwoord milieubeleid, omdat deze milieuproblemen zich vooral in de stedelijke gebieden voordoen.
Voorts vinden wij het een stap in de goede richting dat de lidstaten in bepaalde gevallen zullen kunnen bepalen dat brandstoffen alleen op de markt mogen komen als ze aan strengere milieucriteria voldoen dan die welke in de richtlijn staan. Het recht van de lidstaten om met hun eigen milieuwetgeving verder te gaan dan de Unie wordt aldus gerespecteerd. Dat de lidstaten aangemoedigd worden om actiever fiscale stimuli toe te passen in de vorm van gedifferentieerde accijnzen, biedt volgens ons positieve perspectieven en de mogelijkheid om sterk verontreinigende stoffen zwaarder te belasten.
Wij vinden het echter een probleem dat een lidstaat niet onafhankelijk van de Raad kan beslissen over de differentiëring van accijnzen. Het belang van een schoner milieu mag niet gebruikt worden als excuus voor een verregaande harmonisatie van de accijnzen.

Lindqvist
Het verslag is zeer positief vanwege de eisen inzake strengere verplichte uitstootnormen in twee stappen, in de jaren 2000 en 2005. In de afzonderlijke lidstaten kunnen belastingprikkels worden gebruikt om het ombouwen en slopen van oudere voertuigen te stimuleren. De eisen inzake controle van uitstootniveaus worden aangescherpt.
Door de voorstellen in het verslag-Hautala wordt de kwaliteit van benzine en diesel verbeterd, met een verbod op loodhoudende benzine vanaf 1 januari 2000. De lidstaten kunnen strengere regels en gedifferentieerde accijnzen invoeren.
Dit alles is uitstekend. Ik heb dan ook voor de verslagen gestemd. Het is echter hoogst noodzakelijk dat wij een strategie uitwerken om de door benzine en diesel aangedreven voertuigen van onze wegen te verdrijven. Die brandstoffen en voertuigen moeten respectievelijk worden vervangen door nieuwe milieuvriendelijke middelen zoals ethanol en methanol, en door elektrische auto's en verschillende soorten hybride voertuigen die bijvoorbeeld in woongebieden elektrisch kunnen worden aangedreven.
Verslag-González Triviño
Caudron
Het verslag van de heer González Triviño komt op een pijnlijk moment en wij willen dan ook ons medeleven betuigen aan de door de Swissair-ramp getroffen families.
Met deze tragische gebeurtenis op de achtergrond komt deze tekst goed gelegen. Wij moeten gaan beseffen dat de risico's van het luchtvervoer voor alle maatschappijen gelden.
Een nulrisico bestaat niet, maar wij moeten er wel naar streven. Ik juich dan ook de amendementen van de rapporteur toe. In die zin ben ik het met de Commissie eens dat er transparantie moet zijn, zodat de gebruiker met kennis van zaken een keuze kan maken. Ook deregulering en ongebreidelde prijzenslagen moeten worden tegengegaan, want die zorgen voor minder veiligheid.
Tenslotte wil ik nogmaals onderstrepen dat het vliegtuig een van veiligste zo niet het veiligste vervoermiddel is. Het Europees Parlement mag niet vergeten dat ook in andere sectoren, met name in de sector van het wegvervoer, wetgevende initiatieven nodig zijn om het enorme aantal dodelijke slachtoffers op de weg fors terug te dringen.
Mag ik er op wijzen dat vliegtuigrampen jaarlijks wereldwijd minder dan 2000 slachtoffers maken, terwijl er alleen al in Frankrijk meer dan 8000 doden vallen op de weg?

Mendes Bota
Europarlementariërs zijn zich er beter dan wie ook van bewust dat er op het gebied van veiligheid in het vervoer, en dan zeker het luchtvervoer, geen compromissen mogen worden aanvaard. Wij voeren overal de lijst met "frequent flyers" aan, we vliegen met verschillende luchtvaartmaatschappijen, en we vliegen van en naar een groot aantal landen en luchthavens.
Laksheid in dezen leidt onafwendbaar tot tragedies. In ons dagelijks bestaan worden we geconfronteerd met een aanzienlijk aantal luchtrampen, waarbij veel mensen omkomen. Dat is niet alleen een gevolg van de groei van het luchtverkeer, maar ook van onvoldoende strenge wetgeving en het niet rigoureus naleven van de veiligheidsnormen door een aantal minder scrupuleuze ondernemers in de sector.
Het standpunt van de Raad is onaanvaardbaar, vooral zijn antwoord op de opmerkingen die de Commissie en het Europees Parlement in eerste lezing hebben geformuleerd over het voorstel voor een richtlijn houdende invoering van een veiligheidsbeoordeling van luchtvaartuigen uit derde landen die gebruik maken van het communautaire luchtruim. De Raad heeft daarbij de meest innovatieve voorstellen - die voorstellen dus, die een werkelijk efficiënte controle op zulke luchtvaartuigen mogelijk zouden maken - van alle inhoud ontdaan.
Uit angst voor represaillemaatregelen van derde landen doet de Raad afstand van het idee van interventie op Gemeenschapsniveau en van het recht op informatie over de risico's die de gebruikers van luchtvaartmaatschappijen lopen. Van de gelegenheid om opnieuw een klimaat voor daadwerkelijke mededinging te scheppen, waarbij voor luchtvaartuigen uit derde landen dezelfde veiligheidsnormen gelden als voor communautaire luchtvaartuigen, wordt door de Raad om diezelfde reden geen gebruik gemaakt.
Door zo te werk te gaan is de Raad weer terug bij af, wat erop neerkomt dat alles bij het oude blijft.
Als de Raad ook na aanvaarding van de door de rapporteur voorgestelde wijzigingen - die ik zonder uitzondering steun - volhardt in zijn inertie, is het de Raad die in de toekomst moreel verantwoordelijk moet worden gehouden voor alle ongevallen die vermeden hadden kunnen worden door de aanname van een richtlijn die het veiligheidsprobleem niet terugbrengt tot een eenvoudige koehandel.

Titley
Ik steun met genoegen de inspanningen van zowel onze nationale regeringen als van de auteur van dit verslag om ons luchtruim veiliger te maken voor de reizigers, het luchtvaartpersoneel en voor ieder van ons die onder de vliegroutes van Europa's drukke luchthavens woont.
Het is niet meer dan redelijk te eisen dat niet-Europese vliegtuigen die gebruik maken van ons luchtruim, voldoen aan de hoogste veiligheidsnormen. In dit verslag wordt terecht gevraagd om een snelle inspectie van die vliegtuigen, waarvan de autoriteiten vrezen dat ze misschien niet voldoen aan de internationale veiligheidsnormen.
Net zo belangrijk evenwel is de oproep in dit verslag om het publiek te informeren over de luchtvaartmaatschappijen waarvan vliegtuigen aan de grond zijn gehouden, en dat het publiek wordt verteld welke maatregelen werden uitgevoerd om de problemen op te lossen.
Misschien moeten alle leden die over dit onderwerp spreken wel van een belang doen blijken: wij moeten immers allemaal vaak vliegen om onze parlementaire taken thuis en hier in Straatsburg te kunnen uitvoeren. Maar allemaal hebben wij er belang bij, of we nu per vliegtuig reizen of niet, dat de vliegtuigen die we boven onze huizen zien vliegen, veilig zijn. Ik weet dat de mensen, die ik hier vertegenwoordig in het gebied rond de drukke luchthaven van Manchester, willen dat deze veiligheidsvoorstellen zo vlug mogelijk worden goedgekeurd.
(De vergadering wordt om 12.25 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Klimaatverandering
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over haar strategie sedert de Conferentie van Kyoto over klimaatverandering.
Het woord is aan mevrouw Bjerregaard, namens de Commissie.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, geachte leden, naar aanleiding van de voorbereiding van de bijeenkomst van ministers in Buenos Aires, verheugt het mij u hier vandaag toe te kunnen spreken over de klimaatverandering. Ik hoop uiteraard dat er zich meer leden bij ons zullen komen voegen. Zowel in Rio als in Kyoto bewees de EU dat zij, door het leiderschap op zich te nemen, in staat is een consensus tot stand te brengen over zo'n ingewikkeld wereldmilieuprobleem als de klimaatverandering, hoewel de standpunten van de belangrijkste partijen aanvankelijk mijlenver uit elkaar lagen. De EU heeft ook resultaten geboekt wat haar interne verplichtingen betreft. De meest recente gegevens bewijzen dat de Gemeenschap op de goede weg is om de CO2 -emissies in het jaar 2000 op het niveau van 1990 te stabiliseren. Sinds Kyoto heeft de EU deze kwestie op het hoogste politieke niveau behandeld. Wij spelen nog steeds een voortrekkersrol en proberen ervoor te zorgen dat het protocol van Kyoto in werking kan treden. Hierbij zijn er vier mijlpalen.
Ten eerste ondertekenden de EU en haar lidstaten het protocol in april van dit jaar. Nu wordt alles op alles gezet om de andere partijen ertoe te brengen het protocol eveneens te ondertekenen. Het is immers van doorslaggevend belang dat de Amerikaanse regering en de Russische Federatie hun politieke wil tonen om hun verplichtingen na te komen en het protocol ondertekenen. Dit moet bij voorkeur nog voor Buenos Aires gebeuren. Wanneer ik de Amerikaanse en hopelijk ook de Russische minister over enkele dagen op een informele bijeenkomst in Tokyo zal ontmoeten, zal ik op ondertekening aandringen. Ik ben dan ook blij dat het Parlement geprobeerd heeft de leden van het Amerikaanse Congres ertoe te overreden het protocol goed te keuren. Het is een belangrijk punt en we moeten allemaal onze bijdrage leveren om een resultaat te bereiken.
Ten tweede zijn we er op de zitting van de Raad van ministers van Milieu in juni in geslaagd het eens te worden over de lastenverdeling van de EU-streefwaarden binnen de lidstaten. Dit is ook een belangrijke boodschap voor de rest van de wereld. Ten derde publiceerde ik in juni een mededeling over de klimaatverandering, waarin de eerste stappen voor een algemene klimaatveranderingsstrategie zijn uitgestippeld. Ten vierde heb ik gisteren een bijeenkomst met de tien kandidaatlanden georganiseerd, waar het klimaat en de top in Buenos Aires tot de hoofdthema's behoorden. Het verheugt mij u te kunnen meedelen dat de kandidaat-landen de visie van de EU onderschrijven en bereid zijn ze politiek te steunen. De meeste landen hebben tevens beloofd het protocol nog voor Buenos Aires te ondertekenen.
Deze vier concrete stappen hebben uiteraard de geloofwaardigheid van de EU versterkt, waardoor we onze voortrekkersrol kunnen blijven spelen. Kyoto mag geen dode letter blijven en daarom moeten we ons nu concentreren op de hangende problemen, waarvoor in Buenos Aires een oplossing moet worden gezocht. Wat willen we in Buenos Aires? Naar mijn mening is deze bijeenkomst uiterst belangrijk, omdat er een gemeenschappelijk actieplan moet worden opgesteld waarin de basisprincipes voor de tenuitvoerlegging van het protocol worden vastgesteld. De EU moet hier weer de leiding nemen om ervoor te zorgen dat er daadwerkelijk vooruitgang wordt geboekt, ook op enkele moeilijke gebieden. Het is mijn wens dat ik van Buenos Aires naar huis kan komen met een uitgebreid en ambitieus actieplan en een tijdschema om de laatste problemen van Kyoto op te lossen.
Een dergelijk actieplan moet bij voorkeur ideeën bevatten die ertoe kunnen bijdragen dat wij onze streefwaarden over een langere termijn kunnen bereiken, bijvoorbeeld de flexibele mechanismen. In dit opzicht zijn de principes die in de resolutie genoemd worden, ook bijzonder interessant en verdienen ze meer aandacht. We mogen echter niet denken dat het gemakkelijk zal zijn om oplossingen te vinden, want aan de ene kant is er de zogenaamde paraplu-groep met de VS op kop, die de onbeperkte toepassing van het flexibiliteitsmechanisme eist en aan de andere kant is er de G77 en China, die voorstander zijn van een meer voorzichtige en terughoudende toepassing. We mogen ook de andere controverse in de onderhandelingen niet vergeten, met name dat de VS het protocol slechts willen bekrachtigen als de ontwikkelingslanden ook hun deel van de verantwoordelijkheid op zich nemen. Ook hier kan de EU zoals in Kyoto voor een oplossing zorgen door een leidende rol te spelen. Ik ben het met het Parlement eens dat we elke gelegenheid moeten benutten om hierover een dialoog op gang te brengen.
Ik maak van de gelegenheid echter ook gebruik om te onderstrepen dat een van de belangrijkste principes van het protocol van Kyoto, waarmee de partners hun verplichtingen kunnen nakomen, erin bestaat zo snel mogelijk zelf maatregelen te nemen. Daarbij is het dan ook belangrijk, zeker in de EU, dat de landen gemeenschappelijke en gecoördineerde maatregelen nemen. Om deze reden verheugt het mij ten zeerste dat het Parlement in zijn resolutie op de noodzaak van economische en fiscale stimuli wijst.
De EU geeft op verschillende gebieden het voorbeeld, onder meer wat betreft energie- en steenkoolheffingen, milieuovereenkomsten met de industrie en de bevordering van duurzame energiebronnen. Via deze weg hebben wij reeds iets bereikt op het gebied van de beperking van emissies en wij roepen de andere landen op ons voorbeeld te volgen. Het is mijn bedoeling in Buenos Aires nog meer vooruitgang te boeken met betrekking tot deze kwesties en tot de principes die wij hebben uitgewerkt en die wij graag opgenomen zouden zien in een eventueel actieplan.
De Commissie heeft in haar mededeling over de klimaatverandering een aantal kernprincipes in verband met de flexibele mechanismen gedefinieerd. Ik ben ervan overtuigd dat ze belangrijk zijn om met geringe kosten onze verplichtingen na te kunnen komen. Ik onderschrijf daarom het standpunt van de resolutie dat we deze flexibiliteit moeten gebruiken. Ik wil echter onderstrepen dat flexibiliteit op het gebied van handel en andere activiteiten veronderstelt dat de deelnemers in staat zijn hun eigen emissies te registreren en te controleren of om het met een Engelse uitdrukking te zeggen: No trade without tracking. Het is belangrijk dat wij in Buenos Aires regels vaststellen waaraan de flexibele mechanismen moeten voldoen.
Voorts wil ik erop wijzen dat de tenuitvoerlegging van het protocol onderworpen moet zijn aan een strenge controle en dat de mogelijkheid moet bestaan sancties op te leggen. Indien de handhaving van de regels van het protocol verwaarloosd wordt, waardoor sommigen op kosten van anderen teren, zullen we de klimaatverandering nooit kunnen bestrijden. Ik doe een oproep tot alle deelnemers aan de conferentie van Buenos Aires om het eens te worden over de regels voor de tenuitvoerlegging van de overeenkomst.
Tenslotte ben ik er vast van overtuigd dat het in de eerste plaats de industrielanden zijn die met een voorstel moeten komen om het klimaatprobleem in de praktijk op te lossen. Wij hebben het probleem immers geschapen. Pas nadat we duidelijke regels hebben opgesteld en voor een strikte handhaving van de flexibele mechanismen hebben gezorgd, kunnen we ook eens met de ontwikkelingslanden over hun verplichtingen gaan praten. Tot dan moeten we nauw met hen samenwerken om de problemen op te lossen waar ze het meest bezorgd over zijn, namelijk de mechanismen voor een duurzame ontwikkeling en technologische knowhow.
In aansluiting op de bijeenkomst van Buenos Aires en rekening houdend met de nationale strategieën, is de Commissie van plan in de eerste helft van 1999 een nog vooruitstrevender strategie voor de klimaatverandering voor te stellen. Op dit ogenblik is het echter belangrijk dat de Raad zo snel mogelijk de huidige voorstellen goedkeurt, onder meer het voorstel van de Commissie betreffende energieheffingen of de voorstellen voor een efficiënter vervoersbeleid. Ik verwacht ook dat het probleem van de klimaatverandering naderhand in de andere beleidssectoren wordt opgenomen zoals de Europese Raad in Wenen heeft gevraagd.
Mijnheer de Voorzitter, om af te sluiten dank ik het Parlement nogmaals voor zijn constructieve bijdrage om een beter inzicht te krijgen in de klimaatproblematiek en voor zijn steun voor de Commissie in verband met de tenuitvoerlegging.

Graenitz
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik zou u willen bedanken voor uw uiteenzettingen en graag vanaf het begin van het debat nogmaals de vijf grondbeginselen in herinnering brengen waarop de al in Rio besloten regeling ter voorkoming van klimaatveranderingen berust, namelijk de verantwoordelijkheid die tegelijk gemeenschappelijk en onderscheiden is, de inachtneming van de specifieke behoeften van de ontwikkelingslanden, het preventieprincipe, het principe van de duurzame ontwikkeling en het principe dat maatregelen ter bestrijding van klimaatveranderingen in overeenstemming moeten zijn met het richtsnoer van de WHO inzake het vermijden van ongerechtvaardigde discriminatie. Met name dit punt wens ik in herinnering te brengen, want als we het in dit debat hebben over solidariteit en billijkheid, als we zeggen dat het noodzakelijk is - en hierin kan ik u alleen maar gelijk geven, mevrouw de commissaris - dat de industrielanden, die tenslotte de hoge uitstoot van voor het klimaat schadelijke gassen hebben veroorzaakt en nog steeds veroorzaken, meer inbinden en het goede voorbeeld geven, zoals we dit in de Europese Unie trachten te doen met de bubble , waar we ook tegelijk onze gemeenschappelijke en afzonderlijke verantwoordelijkheid op ons nemen, dan is het ook noodzakelijk dat we eerlijk omspringen met wat wij nu onder flexibele mechanismen verstaan.
We moeten hier, zoals dit reeds gebeurde in het protocol van Kyoto, duidelijk zeggen dat het gaat om aanvullende en niet om exclusieve maatregelen, en het moet ook heel duidelijk zijn hoe deze handel in emissierechten gecontroleerd kan worden, welke maatstaven moeten gelden. We moeten over de hele wereld dezelfde maatstaven toepassen om te verhinderen dat de ontwikkelingslanden denken dat de industrielanden zich er op hun kosten voor de tweede keer gemakkelijk van afmaken.
Technologieoverdracht is heel belangrijk en ik kijk met grote spanning uit naar het actieplan, omdat ik denk dat de Unie het leiderschap op dit terrein alleen kan behouden als we zelf maatregelen nemen die niet alleen goed zijn voor de bescherming van het klimaat, maar ook voor de modernisering van onze economie.
Politieke wil geeft hier waarschijnlijk de doorslag. Zoals mevrouw Brundtland vele jaren terug al zei, denk ik dat wij, aangezien de politici die nu beslissingen nemen niet meer zullen leven wanneer de gevolgen van hun beslissingen bekend zijn, als politici van nu anders moeten handelen, zodat het klimaat minder verandert dan te vrezen valt, indien we doorgaan zoals wij nu bezig zijn.

Pimenta
Hartelijk dank voor uw verklaring, mevrouw de commissaris. Gisteren heeft de president van British Petroleum - BP - gezegd dat de petroleummaatschappijen er schade van zouden ondervinden als zij zich zouden blijven verzetten tegen de bewijzen voor klimaatveranderingen. Het is hoog tijd dat Exxon en andere petroleummaatschappijen van de climate coalition beseffen dat ze, als ze hun houding niet wijzigen, moeten rekenen op represaillemaatregelen van de zijde van de Europese consument. Dat hebben we tot nu toe niet gedaan, maar misschien zullen we daartoe moeten overgaan. Deze groep ondernemingen vormt immers het belangrijkste obstakel bij de tenuitvoerlegging van de in Kyoto genomen besluiten.
Als we kijken naar de tekst van de resolutie die het Parlement zal aannemen, zien we dat deze tekst van voorgaande resoluties verschilt. Waar het hier om gaat is het bepalen van een strategie voor Buenos Aires, vooral wat de flexibele mechanismen betreft, en niet alleen maar om het bevestigen van ons standpunt aangaande klimaatverandering - dat standpunt blijft geheel ongewijzigd.
Wij aanvaarden de integrale uitvoering van Kyoto, en dus ook de flexibele mechanismen, ofwel het principe van emissiehandel. Die mechanismen dienen echter wel aan een aantal grondbeginselen te voldoen.
Allereerst zullen die mechanismen complementair moeten zijn, en niet absoluut. Ze mogen dus niet de binnenlandse maatregelen voor het terugdringen van de uitstoot vervangen.
Ten tweede dienen we te bedenken dat de doelstelling van Kyoto en Buenos Aires er vooral in bestaat dat na verloop van tijd over de gehele wereld een steeds grotere convergentie bereikt wordt met betrekking tot de emissierechten per hoofd van de bevolking. Het kan geen kwaad dat hier te vermelden, aangezien de Verenigde Staten en Europa een uitstoot per capita hebben die veel hoger ligt dan de emissie per hoofd van de bevolking in de meeste andere landen.
In de derde plaats - en dat zal voor Buenos Aires van groot belang blijken te zijn - is het absoluut noodzakelijk dat de mechanismen voor emissiehandel, joint implementation en clean development duidelijk gedefinieerd worden.
Waarover kan onderhandeld worden? Dat is op dit moment niet duidelijk. Wie gaat er onderhandelen? Hoeveel bedraagt over de jaren de afschrijving, de waardevermindering van elk emissieaandeel? Wie beheert de emissierechten en wie beslist over de wijze waarop ondernemingen gedwongen kunnen worden hun verplichtingen voortvloeiend uit het trading-mechanisme na te komen? Voor mij zijn al deze dingen op dit moment onduidelijk. En tot nu toe heb ik in de Europese Unie geen standpunten gehoord die mij duidelijkheid verschaffen omtrent de houding die we in Buenos Aires moeten aannemen. Bovendien moet duidelijk worden gemaakt dat de mechanismen voor emissiehandel geen hot air mogen bevatten.
Mevrouw de commissaris, we staan achter u, en wij steunen u in uw strijd om op het niveau van de Commissie een beleid te formuleren dat gericht is op het tegengaan van klimaatverandering. Dat beleid bestaat nog niet. De ecobelasting ligt bij de Raad, en die onderneemt in dezen vooralsnog niets. De Commissie had daar meer kunnen doen. Het beleid inzake hernieuwbare energiebronnen en efficiënt energiegebruik bestaat nog steeds uit niet meer dan verklaringen en mededelingen. Het is nooit omgezet in een werkzaam mechanisme, een uitvoerbaar beleid voor de hele Europese Unie. We staan achter u, mevrouw de commissaris, maar we blijven waakzaam.

Eisma
Voorzitter, Kyoto was een groot succes mede door het krachtig optreden van commissaris Bjerregaard. Maar nu moet er nog het een en ander gebeuren in Buenos Aires. Die flexibele mechanismen die moeten worden uitgewerkt. Wij hebben het over joint implementation; wij hebben het over het clean development mechanism; wij hebben het over emission trading en al die flexibele mechanismen en een goede uitwerking daarvan zullen de Verenigde Staten over de streep moeten trekken om zich ook achter Kyoto op te stellen en daadwerkelijk iets aan de CO2 -problematiek te gaan doen.
Allerlei belangrijke kwesties zijn hier de revue gepasseerd, sinks en trading en hot air, alles moet worden opgelost in Buenos Aires. Maar vooral, ik ben het helemaal eens met Carlos Pimenta, moet daar iets gedaan worden aan de caps . Wij moeten ervoor zorgen dat wordt vermeden dat door de emissiehandel geen binnenlandse maatregelen worden genomen. Daarom moet er een limiet zijn in die handel van emissies. Ik zou aan de commissaris willen vragen of zij daar duidelijk wil uitspreken wat haar inzet met betrekking tot dat onderwerp is.
Tenslotte zie ik dat de transportsector ongeveer 25 % van de broeikasemissies voor zijn rekening neemt en dat zal alleen maar stijgen. Het zal in 2010 40 % zijn. Als ik nu zie hoe de vrijwillige overeenkomst met de auto-industrie eruitziet, is dat strikt onvoldoende. Ik zou graag een reactie willen hebben van de commissaris op de vrijwillige overeenkomst die zij op dit gebied over de CO2 met de auto-industrie heeft gehaald.
Tenslotte vraag ik de commissaris om van Buenos Aires net zo'n succes te maken als van Kyoto.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik verwacht van u niet nog meer gebakken lucht, mevrouw de commissaris, maar duidelijkheid. Zoals sommige van mijn collega's had ik graag een duidelijker beeld gekregen van deze richtsnoeren. U had het enerzijds over een "mijlpaal" en "eigen maatregelen" , anderzijds legde u steeds weer de nadruk op de flexibele mechanismen. Hoe hoog moeten de eigen maatregelen uitvallen en hoe hoog de flexibele mechanismen? In Kyoto sprak u van 50 % en 50 %. Dit voorstel heeft de Fractie de Groenen in het Europees Parlement ingediend voor de stemming van donderdag. Ik zou graag precies van u willen weten wat de percentages zijn en hoe u tegenover dit amendement van de groene fractie staat.
Ik ben namelijk van mening dat de ontwerpresolutie van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming niet volstaat. In onze ogen gaat het hier om een onthullende geloofsbelijdenis op het gebied van klimaatbeleid, want er wordt een knieval gemaakt voor de belangen van de industrie en de VS. Er wordt namelijk gesproken van een hoge mate aan flexibiliteit, maar jammer genoeg, mijnheer Pimenta, wordt in de ontwerpresolutie geen enkele keer gewag gemaakt van de energiebelasting op CO2 . In ons voorstel streefden wij naar concrete maatregelen en een voortrekkersrol voor de Unie. Jammer genoeg was hier in de milieucommissie geen meerderheid voor te vinden.
De ontwerpresolutie moet gelezen worden in het licht van de door de VS gedicteerde handel in emissies. Volgens de ontwerpresolutie zouden er geen beperkingen mogen zijn op de emissiehandel. Dit betekent een volledige omkering van het beleid van dit Parlement inzake de voorkoming van klimaatveranderingen. Dat vind ik een schande, want als er geen grenzen meer zijn aan de handel in emissierechten betekent dit dat het protocol van Kyoto volledig wordt uitgehold. We weten allemaal dat hete lucht kopen voor industrielanden goedkoper is dan de goedkoopste maatregelen in eigen land op het vlak van energiebesparing. We verzetten ons tegen deze ommekeer in het klimaatbeleid, want we weten dat wij, wanneer een consequent beleid ter voorkoming van klimaatveranderingen op basis van doeltreffende maatregelen wordt opgegeven, ook onze voortrekkersrol verspelen. Zonder de nodige maatregelen op nationaal en Europees niveau zullen de emissies tot het jaar 2010 met minstens 8 % stijgen in plaats van met 8 % te dalen, zoals in Kyoto beloofd werd.
Ik zou mij ook willen aansluiten bij de heer Eisma en verzoek de commissaris nog een en ander te zeggen over de overeenkomsten waartoe de auto-industrie zich vrijwillig zou moeten verbinden. Ik vind de manier waarop dit nu wordt voorgesteld lachwekkend. Ik denk dat wij moeilijk van een succes kunnen spreken als de auto-industrie 22 jaar de tijd heeft gekregen om het benzineverbruik, al was het maar met een liter, te laten dalen. Zo'n klimaatbeleid is een afgang. We moeten nu eindelijk eens met maatregelen komen!

Weber
Mijnheer de Voorzitter, mag ik u eraan herinneren dat wij naar Kyoto zijn gegaan met als doelstelling de DEU-emissies met 15 % omlaag te brengen? Mag ik u er ook aan herinneren dat volgens de IPCC, de Intergouvernementele Werkgroep inzake Klimaatverandering, de emissies tegen het jaar 2100 met zo'n 60 % teruggebracht moeten zijn? Mag ik u er dan voorts ook nog aan herinneren dat wij het er allemaal over eens waren dat de emissierechten op deze hele planeet op lange termijn bepaald moeten worden per hoofd van de bevolking?
In artikel 3, lid 3 wordt bebossing en herbebossing voorgesteld om onze emissiequota niet te moeten verlagen. Anderzijds is daar het "clean development mechanism " (het mechanisme voor schone ontwikkeling), dat landen die niet in Bijlage I zijn opgenomen, in staat stelt partners te worden en ons de mogelijkheid geeft projecten te financieren die gericht zijn op het verlagen van emissies in landen die niet in Bijlage I zijn opgenomen - ontwikkelingslanden, enzovoort.
Er is een groot risico, namelijk de bedreiging van de biodiversiteit. De aanplant van bossen in landen die niet in Bijlage I zijn opgenomen kunnen gefinancierd worden door de industrielanden. In Indonesië hebben we gezien waar dat toe geleid heeft.
Ik wil graag verwijzen naar het uitstekende document van het Oostenrijkse voorzitterschap over bosbouw, dat werd voorgelegd aan het hulporgaan voor wetenschappelijk, technisch en technologisch advies. Het Oostenrijkse voorzitterschap zegt dat we altijd rekening moeten houden met de biodiversiteit. Ook zegt het voorzitterschap dat bosbouwbeheer buiten beschouwing moet blijven om te voldoen aan de verbintenissen van artikel 3, lid 3. Dit is een garantie dat geen enkel land bossen kan blijven omzetten in snelgroeiende beplantingen. We moeten deze weg blijven volgen en de Oostenrijkers gelukwensen met dit voorstel.

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, vijftienduizend Amerikaanse wetenschappers hebben onlangs een petitie ondertekend waarin de stelling van de media over het broeikaseffect met klem wordt tegengesproken.
Ze bewijzen er dat de toename van het koolzuurgas in de twintigste eeuw geen enkel negatief had op de meteorologie in het algemeen, noch op het klimaat en de temperatuur, en dat de alarmerende voorspellingen niet stroken met de werkelijkheid. Wel is het zo dat de groei van de planten, en dus van de landbouwproductie, aanzienlijk is toegenomen.
Toch kon tot op heden niemand ontsnappen aan de wereldwijde propaganda over het broeikaseffect. Volgens de officiële stelling zou de uitstoot van koolzuurgas de planeet opwarmen. Als wij niet snel de industriële doos van Pandora sluiten, worden wij onvermijdelijk getroffen door een hele reeks catastrofes: poolkappen en ijsbergen smelten, het zeeniveau stijgt, de lager gelegen landen en talrijke eilanden worden overstroomd, er komen meer en krachtiger tornado's, tropische ziekten rukken op tot bij ons, de regenval wordt verstoord, de droogte neemt toe en maakt hele landen onvruchtbaar, enz.
Mijnheer de Voorzitter, het komt er op aan na te gaan wat in deze onheilspellende visie de belangen zijn van de wereldwijde lobby die deze algemene bedreiging in het leven heeft geroepen. Niet het broeikaseffect is het probleem, maar wel de wereldwijde socialisering van de economie aan de hand van milieunormen die voor bepaalde landen zullen gelden en voor andere niet. De ontwikkelingslanden, die weldra verantwoordelijk zullen zijn voor de helft van de uitstoot van broeikasgassen, moeten hun emissies niet verlagen, en dat is te begrijpen.
Wij kunnen ons in alle ernst afvragen of het hier niet om een nieuw soort van bedreiging gaat? De Amerikaanse wetenschappers hebben zich georganiseerd en hebben gereageerd onder leiding van Frederick Seitz, voormalig voorzitter van de Amerikaanse academie voor wetenschappen.

Linkohr
Mijnheer de Voorzitter, zelfs als uw kritiek terecht is, mijnheer Gollnisch, heeft het nog altijd zin energie te besparen. Daardoor sparen we grondstoffen en worden we minder afhankelijk van invoer. Het is uiteindelijk een wetenschappelijke kwestie of de klimatologen gelijk hebben of niet, en het Parlement kan daar geen uitsluitsel over geven. Het gaat hier veeleer over het nemen van preventiemaatregelen. We worden als politici voor het eerst geconfronteerd met een heel plausibel klinkende hypothese waarop we moeten reageren, en als we niet reageren, kan dit de grootste vergissing zijn die de mensheid ooit begaan heeft. Daarom vind ik het goed dat in Europa een vrij ruime consensus bestaat over de noodzakelijke vermindering van broeikasgassen.
Nu zou ik de Commissie nog enkele dingen willen zeggen. U heeft goed gesproken, mevrouw de commissaris, mijn complimenten daarvoor, en ik geloof ook dat u meent wat u zegt. Toch zullen uiteindelijk niet uw woorden gemeten worden, maar zullen we meten met instrumenten. We zullen meten of we daadwerkelijk minder broeikasgassen hebben uitgestoten of niet. En daar heb ik toch mijn twijfels over. Want wat zich afspeelt in Europa is een stabilisatie met bepaalde onzekerheidsfactoren, zoals bijvoorbeeld in het verkeer: de auto's worden beter, maar er zijn meer auto's en waarschijnlijk zal over enkele jaren de CO2 -uitstoot van auto's veel groter zijn dan nu, ook al verbruiken ze iets minder. In de huishoudens is er helemaal niets veranderd. De huishoudelijke apparaten worden wel beter, maar de huishoudens worden talrijker omdat de gezinnen kleiner worden. Dat kan allemaal worden nagegaan. De Commissie heeft dit zelf onderzocht en beschreven. Ik baseer me alleen maar op haar eigen gegevens.
Dat betekent dat we veel meer moeten doen dan we ons tot nu toe hebben voorgenomen in onze documenten. We moeten deze documenten omzetten in een praktisch beleid. Dan belanden we al snel bij het probleem - niet van de adhesiebetuigingen, daarover zijn we het allemaal eens - van de financiering. Hoe moeten we de vereiste en vaak reeds bestaande technologie financieren zodat we deze kunnen gebruiken om de uitstoot van broeikasgassen te verlagen? Dat is, althans naar mijn ervaring, de kernvraag: hoe financieren we programma's op lange en middellange termijn? We kunnen wel de Kanaaltunnel financieren, terwijl de investeerders pas na een heleboel jaar hun geld eruit halen. Waarom kunnen we onze gebouwen in Europa niet zo verbeteren en financieren dat we een heleboel energie besparen? Het loont! Maar zelfs bij lage energieprijzen zijn we daar blijkbaar niet toe in staat.
Ook op het gebied van hernieuwbare energieën hebben we grootse adhesiebetuigingen uitgesproken, maar ik weet nog altijd niet hoe dit in zijn werk moet gaan. U kunt rekenen op mijn steun, maar hoe kunnen we hierin vooruitgang boeken met de lage energieprijzen die we nu hebben en het terecht bekritiseerde uitblijven van een energiebelasting? Een ecologische belastinghervorming is de voorwaarde sine qua non voor een ander energiebeleid.
Tenslotte nog een raad voor Buenos Aires: het is in Kyoto heel voordelig gebleken voor de Amerikanen dat de Amerikaanse afgevaardigden gezamenlijk zijn opgetreden. Zou het niet mogelijk zijn dat de Europeanen, zowel de nationale als Europese afgevaardigden, tezamen met de Commissie een team vormen en in Buenos Aires samen optreden? Onze standpunten komen immers grotendeels overeen. Maar we zouden daar een veel grotere rol kunnen spelen als we georganiseerd te werk gingen. Dat is een verzoek aan het Parlement, maar ook aan de Commissie.

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, indien het protocol van Kyoto niet binnen de komende jaren bekrachtigd wordt en in werking treedt, zullen de vooropgestelde reductiewaarden waarschijnlijk nooit worden gehaald. De reden hiervoor is dat het protocol een strijd tegen de tijd inhoudt. Elk jaar dat de emissies van broeikasgassen toenemen, worden de vereiste inspanningen immers groter en de tijdspanne waarin ze gerealiseerd moeten worden, korter. Indien de VS de bekrachtiging bijvoorbeeld drie jaar uitstellen, dan moet men de jaarlijkse vooropgestelde reductiewaarde bijna verdubbelen. Het is dan ook zeer verontrustend dat de Amerikaanse regering de bekrachtiging tot na de volgende presidentsverkiezingen wil uitstellen. Een dergelijke beslissing is alleen koren op de molen van hen die het protocol van Kyoto willen dwarsbomen. Ik vrees dat het niet lang zal duren vooraleer bepaalde landen opnieuw over de verplichtingen zullen willen onderhandelen.
Dit Parlement moet de inspanningen in verband met het klimaat niet alleen steunen, maar er vooral toe bijdragen dat de bereikte resultaten in werkelijkheid tot concrete vooruitgang leiden. Ik heb daarom een amendement op de gezamenlijke ontwerpresolutie ingediend met de formulering zoals die in het protocol van Kyoto voorkomt en ik hoop dat het Parlement voor mijn amendement zal stemmen.

Virgin
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de EU heeft onmiskenbaar een cruciale rol gespeeld op de Conferentie van Kyoto. Zonder deze constructieve bijdrage was de Conferentie waarschijnlijk een grote mislukking geworden. Het gaat er nu om dit tere plantje goed te verzorgen op de Conferentie van Buenos Aires in december.
In de mededeling van de Commissie, "Klimaatverandering - een strategie sedert de Conferentie van Kyoto" wijst de Commissie op een reeks maatregelen die moeten worden genomen, willen wij de ambitieuze doelstelling van de EU kunnen bereiken, namelijk een reductie van de broeikasgassen met acht procent in de jaren 2008-2012. Volgens mij wordt het een zware opgave dit doel te bereiken zonder het gebruik van economische stuurmiddelen in de vorm van belastingen of heffingen op bijvoorbeeld CO2 -uitstoot. In mijn land, Zweden, bestaat zoals bekend reeds een dergelijke heffing, die bijzonder hoog is. Desondanks hebben wij in het kader van de reductie toestemming gekregen de uitstoot met vier procent te verhogen, wat heel duidelijk aantoont wat voor uiterst negatieve effecten ons besluit inzake de geleidelijke stopzetting van twee kerncentrales heeft. Ik betreur dit besluit dan ook zeer.
Alle middelen om de doelstellingen van Kyoto te bereiken moeten worden aangewend, maar men moet ook het onderling verband tussen al die middelen goed voor ogen houden; zo leveren alle windenergiecentrales van de wereld ongeveer evenveel energie als de reactoren die Zweden gaat sluiten.
Wij stellen ook eisen aan het brandstofverbruik van auto's - en terecht. Men moet echter ook beseffen dat als de stopgezette reactoren in Zuid-Zweden worden vervangen door Deense kolenenergie, de desbetreffende CO2 -uitstoot even groot is als die van het halve Zweedse wagenpark - en dat bovendien de WGO heeft uitgerekend dat de zwaveluitstoot alleen al in Europa leidt tot ongeveer tienduizend vroegtijdige sterfgevallen per jaar.
De laatste tijd heeft men het idee geopperd verbrandingsgassen die CO2 bevatten te leiden naar onderaardse bergformaties die het vermogen hebben CO2 permanent te binden. Is de Commissie van plan deze methode te onderzoeken en een schatting van de kosten te maken?

Kestelijn-Sierens
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, collega's, ik zou in deze discussie drie opmerkingen willen maken. Het is vooreerst belangrijk te onderstrepen dat de lidstaten de grootste verantwoordelijkheid dragen om de doelstellingen van Kyoto te halen. Zij moeten laten weten hoe en met welke maatregelen zij de doelstellingen zullen bereiken. De Unie van haar kant moet het kader scheppen voor de implementatie en ze heeft vooral een coördinerende en ondersteunende rol.
Ten tweede, de flexibele mechanismen met onder meer de handel in emissierechten, die door de Verenigde Staten werden ingebracht in het protocol, moeten beschouwd worden als een bijkomende manier om te voldoen aan de verplichtingen om broeikasgassen te verminderen. Het is trouwens één van de belangrijkste doelstellingen voor de bijeenkomst in november aanstaande te Buenos Aires, namelijk een overeenkomst te bereiken over de verhouding tussen de maatregelen door de landen zelf te nemen en de verhandeling van emissierechten, bijvoorbeeld een verdeling drievierde of een vierde.
Flexibele mechanismen kunnen een belangrijke rol spelen in het vervullen van de verplichtingen tegen lagere kosten om zo het concurrentievermogen van de Europese industrie te vrijwaren. Vanuit dit standpunt moeten wij het gebruik van deze mechanismen bepleiten met zekere restricties en zoals de Commissie voorstelt met een stapsgewijze aanpak.
Ten derde, een betere integratie van klimaatverandering in de sectorale politiek is noodzakelijk. Het beleid ter voorkoming van klimaatwijziging vereist een herdefiniëring van een hele reeks Europese beleidsvormen die met energiebeheer te maken hebben, met inbegrip eventueel van sectorale doelstellingen.
Tenslotte, mevrouw de commissaris, u heeft het reeds aangehaald, moeten wij erop aandringen dat de Verenigde Staten het protocol zo vlug mogelijk ratificeren. Volgens sommige bronnen wil het Amerikaanse Congres het protocol nu niet ratificeren omdat het de emissies in de VS niet wil reduceren. Wij moeten erop aandringen dit zo vlug mogelijk te doen zonder evenwel toegevingen te doen die het protocol uiteindelijk laten verworden tot een instrument dat verdere uitstoot van broeikasgassen toelaat.

Taubira-Delannon
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dit debat geeft ons de gelegenheid erop te wijzen dat topconferenties vaak dienen om grote principes te verkondigen en algemene akkoorden te sluiten. Het moeilijkste deel van het werk komt daarna. Ook de spreiding in de tijd is vaak erg frustrerend. Wij weten dat New York 1997 de belofte van Rio 1992 niet heeft waargemaakt, niet alleen omdat de politieke wil vaak niet aanwezig is, maar ook omdat er objectieve moeilijkheden zijn. Die hebben onder meer te maken met het feit dat de landen van het geïndustrialiseerde Noorden en de landen van het Zuiden, waar de industrialisering nog aan de gang is, de zaken op een verschillende, zelfs tegengestelde manier bekijken, en ook met het feit dat er binnen die grote blokken grote verschillen in productiviteit en dus in concurrentiekracht kunnen bestaan tussen de landen onderling.
Die moeilijkheden zetten ertoe aan pragmatisch te werk te gaan. Als wij bedenken welke internationale handel er kan ontstaan rond de CO2 -emissierechten, kan men zich terecht afvragen of wij hier te doen hebben met een falen van de grote principes en de grote ambities, dan wel of wij eerder evolueren naar meer pragmatisme en efficiëntie. Ik ben niet zeker of wij tussen die twee per se een keuze moeten maken.
Belangrijk is dat het debat zich ontwikkelt en ruimer wordt. Wij weten thans dat er normen en standaarden moeten komen, maar dat dit niet voldoende is. Er moeten ook op nationaal niveau wetten en regels worden uitgevaardigd en de naleving ervan moet worden nagegaan, maar ook dat is niet voldoende. Er moeten ook Europese wetten en regels komen, waarvan de naleving wordt gecontroleerd, en daar is men nog ver van af. Er is meer en meer offensieve en inventieve internationale diplomatie nodig om normering en stimulering mogelijk te maken, wat betekent dat men in de middelen voorziet om tegelijk te bestraffen en te motiveren.
Wij moeten inzien dat elke economische activiteit een effect heeft op het milieu. Hoe sneller wij het milieuaspect in de internationale economische beleidslijnen integreren, hoe beter wij in staat zullen zijn de kostprijs ervan te beperken en de werkgelegenheid in die sector te beschermen.
Met andere woorden, wij moeten enerzijds onze grote principes blijven verkondigen, omdat wij geen enkele reden hebben om van onze eisen af te zien, en anderzijds gaan beseffen wat er op het spel staat inzake levenskwaliteit, leefomgeving, voeding, water- en luchtkwaliteit, volksgezondheid, maar ook inzake psychologisch comfort doordat wij opnieuw in een gestabiliseerd klimaat leven. Wij moeten ook rekening houden met de beperkingen, wetende dat de productiekosten sociale en milieudumping kunnen inhouden. Wij moeten echter vooral rekening houden met de druk van de consumptiedrang van het Noorden op de productiekosten. Eigenlijk moeten wij onze troeven uitspelen en aantonen hoe milieu voor nieuwe banen kan zorgen.
Wij moeten dus van het milieu een organische component van de duurzame ontwikkeling maken, dat wil zeggen dat wij het een plaats moeten geven in de WHO-onderhandelingen.

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, als we het hebben over Kyoto en Buenos Aires zijn er drie punten waarop ik zou willen wijzen, zonder natuurlijk te beweren dat hiermee alles gezegd is. Wat de verminderingen van emissies betreft, constateren we een achteruitgang tegenover de vorige doelstellingen van Toronto, de doelstellingen van de klimaatalliantie en ook de Rio-doelstellingen. Het is dus een minimumconsensus. Uiteindelijk moeten we duidelijk beseffen dat we dagelijks evenveel CO2 uitstoten als de voorbije 3000 jaar tezamen. Ik heb geen duizend Amerikaanse wetenschappers nodig om te beseffen dat dit niet verstandig kan zijn, dat dit niet goed kan zijn; daar heb ik geen deskundigen voor nodig, daartoe volstaat gezond verstand.
Als we dit erkennen, dan moeten we ook erkennen dat het broeikasprobleem niet zomaar een probleem is, maar waarschijnlijk een van de grootste problemen waarmee de mensheid ooit werd geconfronteerd. Het traditionele energiebeleid stevent recht op een ramp af. De meesten lijken hun kapiteinsbrevet gehaald te hebben op de Titanic. De ijsbergen zijn duidelijk in zicht en allemaal zeggen ze: "Volle vaart vooruit" .
Wat betreft de kosten: als we spreken over energiebeleid, over problemen in verband met het klimaat, spreken we bijna uitsluitend over de financiering. Ik zou van u willen weten, dames en heren, wat de toekomst is van een samenleving die bereid is in zowat alles te investeren, behalve in haar eigen toekomstkansen, in het behoud van de menselijke soort. Dat deze investering moet beginnen bij onszelf, lijkt me een ethische vanzelfsprekendheid.

Pollack
Mijnheer de Voorzitter, Buenos Aires gaat over het verder uitwerken van de regels en over het uitvoeren van datgene wat in Kyoto is afgesproken. Het grootste politieke probleem waar we nog steeds mee zitten is het gebrek aan politieke wil van de Verenigde Staten van Amerika om het protocol te ratificeren, terwijl in dat land de uitstoot van broeikasgassen het grootst is. Als de VS niet willen ratificeren, valt de hele boel in duigen.
Dus heb ik voor de zoveelste keer de indruk dat het aan de Europese Unie zal zijn dit politieke probleem aan te pakken en het voortouw te nemen in de onderhandelingen. We mogen niet vergeten dat geen van de mechanismen van "joint implementation " kan werken als niet de meerderheid van de partijen het protocol van Kyoto heeft geratificeerd. Er moeten nog enorm veel details worden uitgewerkt over "joint implementation " en de mechanismen voor schone technologie. Er liggen nog bergen vragen die opgelost moeten worden, zoals: zal er sprake zijn van dubbele aansprakelijkheid in de emissiehandel; hoe zal het mechanisme voor de overdracht van schone technologie nu eigenlijk werken; welke prijs moet het Zuiden krijgen per emissie-eenheid; hoe kunnen we koolstofreservoirs meten en hoe kunnen we vermijden dat er hete lucht wordt verhandeld? Ik kan nog wel een half uurtje zo doorgaan met deze niet-beantwoorde vragen.
De vrees bestaat dat de handel in emissierechten door het Westen gebruikt wordt om reële kosten thuis te omzeilen. Maar dat zal het probleem van de destabilisatie van het klimaat niet oplossen. Als we gewoon de wereld rondgaan om te handelen in wat we al hebben, komen we nergens. Nu in Bangladesh twee derde van het land onder water staat, kun je iedereen daar gerust gaan vragen of ze geïnteresseerd zijn in het probleem van de klimaatverandering.
Het is zeer belangrijk dat wij, ondanks het risico dat wij de Amerikaanse onderhandelaars op de tenen trappen, een soort kwantitatief plafond eisen inzake het gebruik van de flexibele mechanismen om ervoor te zorgen dat de meeste reducties op eigen bodem verwezenlijkt worden.
De prijs die de VS op dit ogenblik in het hoofd hebben is veel te laag en doet vermoeden dat de Verenigde Staten de emissie in eigen land slechts willen herleiden tot zo'n 3 % onder de trendlijn. Als dat het geval is, moeten we vragen of de politieke wil er is een vrije markt in vergunningen toe te laten. Emissiehandel moet gebaseerd zijn op het beginsel van gelijke rechten per hoofd van de bevolking en dat mogen we absoluut niet vergeten als we naar Kyoto gaan.
Om kort terug te komen op wat de heer Linkohr zei, denk ik dat de Europese Unie niet naar voren treedt als een team. Ik doel niet alleen maar op de kloof tussen het Parlement en de Commissie, waardoor leden van het Europees Parlement de vorige keer het gevoel hadden dat er geen rekening met hen werd gehouden. Ook de Commissie heeft een verantwoordelijkheid om de lidstaten te verenigen, zodat we veel meer met één stem kunnen spreken.
Ter afronding, de handel in emissierechten moet zo worden geregeld dat de ontwikkelingslanden worden aangemoedigd af te zien van fossiele brandstoffen. Het beginsel van vermindering en convergentie moet een langere periode bestrijken dan in Kyoto werd afgesproken. Het is duidelijk dat Buenos Aires niet het einde van het verhaal zal zijn. Klimaatverandering moet in de Europese Unie hoog op onze agenda blijven staan en we moeten er dagelijks op terugkomen, aangezien we onze eigen beloftes zeker niet waar kunnen maken met de mechanismen die we hier op eigen bodem op dit moment hebben.

Baldi
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, in Kyoto is na tien dagen onderhandelen het protocol goedgekeurd met betrekking tot het terugdringen van de emissies van broeikasgassen, dat door 38 van de 160 op de Wereldtop aanwezige landen is ondertekend. Voor bijna alle landen betekent dat het terugdringen van emissies met een percentage tussen de 20 en de 40 % ten opzichte van de zich aftekenende tendensen. Het gaat om een kleine stap die, hoe klein ook, gezien de premissen in elk geval positief is. Deze eerste concrete stap heeft repercussies op verschillende niveaus. Voordat de overeenkomst operationeel kan worden, moeten er nog enkele problemen worden opgelost: de uitvoering van deze doelstellingen, het definiëren van de gevallen waarin toestemming voor bepaalde emissies kan worden verleend, de toepassing van de participatie-overeenkomst tussen geïndustrialiseerde en ontwikkelingslanden en, zoals mijn collega's al hebben gezegd, last but not least de ratificatie door de landen die het protocol ondertekend hebben.
De voornaamste oorzaken van emissies in de dampkring zijn van verschillende aard en niet alleen het gevolg van het autoverkeer en de industrie, maar ook van het gistingsproces van dierlijke fecaliën, de verschillende verbouwingswijzen, het gebruik van oplosmiddelen en de ontbossing. Als de wereld op deze weg voortgaat, zullen de gemiddelde temperatuur en het zeeniveau wereldwijd sneller stijgen dan ooit in de geschiedenis van de mensheid is gebeurd. Gebieden die het grootste gevaar lopen zijn die welke een kritieke ligging ten opzichte van het zeeniveau hebben. Het gaat dus om de talloze eilanden in de Stille Oceaan en alle kleine Caribische en Afrikaanse eilanden, zoals wij hebben onderstreept in het basisverslag van de werkgroep die ik in de Paritaire Vergadering ACS-EU voorzit. Deze werkgroep vergadert de volgende week in Brussel en mag zich verheugen in een belangrijke bijdrage van alle bijzonder kwetsbare staten, die zich immers in grote moeilijkheden bevinden.
Mijns inziens is het dus uiterst belangrijk een goed actieprogramma op te zetten met een wezenlijke bijdrage van de zijde van de landbouw en de industrie, alsook een Groenboek samen te stellen inzake de economische en fiscale instrumenten - waaronder ook fiscale prikkels - teneinde een ombuiging van de tendens van deze klimatologische verandering te bewerkstelligen, daar deze ernstige schade aan het ecosysteem van de aarde en de zee aanricht, het evenwicht van de seizoenen verstoort en erosies van de kusten veroorzaakt, kortom, voor enorme problemen zorgt.

Lange
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, als we een debat voeren over Kyoto en Buenos Aires moeten we natuurlijk ook bekijken welke maatregelen we nemen. In een welbepaalde sector van de Europese Unie neemt de CO2 uitstoot buitensporig toe en dat is de sector van het vervoer. Sinds 1990 zien we daar een stijging van 11 %. In het eerste kwartaal van 1998 werd in de Europese Unie 179 miljoen ton CO2 de lucht ingeblazen door het vervoer alleen, wat betekent dat ieder van ons - commissaris, parlementslid, baby of rentenier - per kwartaal ongeveer 150 kilogram benzine verbruikt. In deze sector moeten we beginnen, hier moeten we wat aan doen!
Er bestaat een vrijwillige verplichting voor de auto-industrie, die het probleem ook wil aanpakken. Ik was zelfs enigszins verrast over de sprong die de auto-industrie gemaakt heeft. In zoverre schat ik de situatie anders in dan mevrouw Breyer. De auto-industrie stelt voor 25 % van het gemiddelde verbruik te reduceren door louter technische maatregelen. Als we daar ook nog politieke maatregelen aan toevoegen, zoals fiscale voordelen of etikettering van auto's, dan kan het effect nog groter zijn. Het plan is goed doordacht. Alleen zit het venijn zoals gewoonlijk in de details. Als ik het akkoord en de omzetting ervan in de praktijk bekijk, dan heb ik daar enkele bedenkingen bij.
Een herziening zou pas mogelijk zijn in 2003. Dan zou moeten nagegaan worden of deze technische maatregelen effect hebben. Het is jammer genoeg niet duidelijk volgens welke procedure dit moet gebeuren. In de overeenkomst staat dat dit nader bepaald moet worden in een correspondentie tussen de automobielindustrie en de Commissie. Mevrouw de commissaris, ondanks al ons vertrouwen in de Commissie: met een briefwisseling alleen nemen we geen vrede!
Ten tweede doet de automobielindustrie een aantal toezeggingen die in praktijk moeten worden gebracht, over brandstoffen en nog een en ander. De Commissie zegt: "De afspraken zullen worden nagekomen." Maar wat gebeurt er als ze niet worden nagekomen? Dat blijft volkomen in het vage. Op dit punt moet er een duidelijke regeling komen. Het is ook niet duidelijk wat er gebeurt als bepaalde ondernemingen of de hele auto-industrie zich niet houden aan de regeling. Dan is de vraag welke sancties genomen kunnen worden, met welke procedure we de verantwoordelijken kunnen aanpakken als de technische maatregelen niet toereikend zijn. Hiervoor moeten we een betere oplossing vinden en een regeling vastleggen.
Ten derde, hoe zit het eigenlijk met de niet-Europese fabrikanten, die toch ook hun auto's hier verkopen? Het gaat toch om concurrentievervalsing, als de Duitse, Franse, of Italiaanse fabrikanten verminderingen uitvoeren en andere niet. Pas wanneer over deze drie voorwaarden opheldering is verschaft, kan het Parlement zijn instemming geven.

McNally
Mijnheer de Voorzitter, zoals we al gehoord hebben, zijn er vele actoren betrokken bij hetgeen wij moeten doen om aan onze verantwoordelijkheden tegemoet te komen. Ik ben er ten volle van overtuigd dat sommige van deze actoren denken dat wij toch niet menen wat we zeggen. Daarom moeten we er geen enkele twijfel over laten bestaan dat, als het gedrag en de technologie moeten veranderen, dat dan ook inderdaad moet gebeuren of dat er anders sancties zullen komen.
We weten dat ten minste een derde van de emissies van de transportsector komt. Ik ben het eens met hetgeen mijn collega, de heer Lange, gezegd heeft. Het is niet iets dat alleen maar ligt aan de autofabrikanten of aan de technologie die zij gebruiken. De regeringen zijn bijzonder schuchter geweest met het formuleren van initiatieven om, laten wij zeggen, mensen te overreden een ander vervoermiddel te gebruiken en hun eigen auto te laten staan.
Voor wat de energie betreft, zijn geen verbeteringen opgetreden in het soort maatregelen dat men zou moeten treffen, zoals het rationeel gebruik van energie en de concentratie op schonere energiebronnen.
Ik zou willen weten wat er is gebeurd met de manier van denken achter de rationele planning in de ontwerprichtlijn voor de gas- en elektriciteitsdistributie. In haar mededeling over energie-efficiëntie zegt de Commissie dat deze richtlijn volgens haar nog steeds nodig is. Dit toont aan dat er gecoördineerd moet worden. Zelfs in dit Parlement moeten we toegeven, als we eerlijk zijn, dat we onze inspanningen niet coördineren. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie en de Commissie vervoer en toerisme maken geen samenhangend beleid dat ons helpt te voldoen aan de verplichtingen die we in Kyoto zijn aangegaan. Als we dat niet eens in ons eigen Parlement kunnen, mogen we dat elders ook niet gaan onderwijzen.
Ik zou de commissaris, die in eerste instantie voor deze kwestie bevoegd is, willen verzoeken een team te vormen met commissaris Papoutsis, commissaris Kinnock en commissaris Fischler, die het meest bij het onderwerp betrokken zijn. Ik vraag om samenhangende actie en zou graag willen dat men de burgers veel duidelijker uitlegt hoe men nu precies van plan is deze doelstellingen te halen - al heeft dat een prijs. We zouden voor de eenvoudige weg kunnen kiezen. We hebben kritiek gekregen op sommige delen van onze resolutie die de indruk wekken dat wij voor de weg van de minste weerstand zijn, dat wij met andere woorden andere mensen omkopen om de nodige maatregelen te treffen. Sommige maatregelen moeten we zelf nemen.
We hebben niet veel tijd. Er zijn deze zomer afschuwelijke weersverschijnselen opgetreden die levens hebben gekost en overal ter wereld verwoestingen hebben aangericht. Er is een verband tussen die instabiliteit en ons verzuim de nodige maatregelen te treffen.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor dit debat, waaruit duidelijk is gebleken dat ook het Parlement zich sterk voor deze problematiek engageert. Ik zal enkele van de belangrijkste problemen die naar voren zijn gebracht, becommentariëren. Mevrouw Graenitz en sommige andere collega's zegden dat ze uitkijken naar de goedkeuring van een actieplan, zodat er op de top in Buenos Aires vooruitgang kan worden geboekt. Tot deze mensen wil ik zeggen dat wij alles doen wat wij kunnen en ook ik ben van mening dat we uiteindelijk met een actieplan moeten komen dat duidelijke richtsnoeren geeft om de nog bestaande problemen op te kunnen lossen.
In dit verband begrijp ik de opmerkingen van mevrouw Pollack over de lidstaten en de Commissie niet zo goed. Het was onder meer te danken aan de nauwe samenwerking tussen de lidstaten en de Commissie dat de Europese Unie in Kyoto zo'n resultaat kon boeken. Deze nauwe samenwerking bestaat nog steeds. In mijn verklaring vermeldde ik reeds dat we er op de bijeenkomst van de Raad in juni in geslaagd zijn het eens te worden over de lastenverdeling, uitgaande van de nieuwe normen die in Kyoto werden vastgesteld. Ik verwees tevens naar de mededeling van de Commissie die in oktober door de Raad behandeld wordt. Ik onderstreepte voorts de niet-onaanzienlijke steun die de kandidaat-landen in Oost- en Centraal-Europa ons geven en die onze positie in de komende onderhandelingen kan versterken. Ik ben, net als vele leden, immers van mening dat wij alles moeten doen wat we kunnen om de Amerikanen te overtuigen. Dit is belangrijk als we enig resultaat willen bereiken.
Het mag echter niet betekenen dat wij afwijken van ons standpunt, waaraan ook de heer Pimenta ons heeft herinnerd, met name dat de flexibele mechanismen aanvullend zijn. Dit is in de tekst van Kyoto duidelijk onderstreept en is tijdens alle voorbereidingen ons uitgangspunt geweest. Wij zijn bovendien van mening dat controle noodzakelijk is. Er moeten voor die handel regels zijn. Daarom zei ik ook: No trading without tracking .
Vele sprekers noemden het vervoer een van de grote problemen en verantwoordelijk voor een groot deel van de CO2 -uitstoot. Ik denk dat eerst de heer Eisma, daarna de heren Linkohr en Lange en vele andere leden het vervoer aan de kaak hebben gesteld. Dit was een van de redenen voor onze mededeling over CO2 en auto's, die op drie acties gebaseerd is. Ten eerste een poging om met de auto-industrie een vrijwillige overeenkomst te sluiten. Deze overeenkomst is er gekomen, weliswaar met een reductie van slechts 15 % in plaats van 35 %, maar het is toch al een belangrijke bijdrage. Daarnaast bevat de mededeling een voorstel voor een registratiemechanisme, een monitoring mechanism , waarvoor we ook een voorstel hebben gedaan, en wordt een richtlijn noodzakelijk geacht die een vermelding van de gebruikte brandstof in auto's verplicht maakt. De Commissie heeft een dergelijk voorstel goedgekeurd en zal dit binnenkort aan het Parlement voorleggen. Wij zijn het dus met het Parlement eens dat het vervoer een gebied is dat wij grondig moeten aanpakken en dat gekenmerkt door vele mogelijkheden en tegelijk ook grote moeilijkheden.
Vele sprekers, in het bijzonder de heer Linkohr, hadden het over de financiering. Ook hiervoor hebben wij enkele voorstellen klaar. Ik wil het Parlement graag verzoeken ons te steunen zodat de voorstellen in de Raad kunnen worden goedgekeurd. Wij kennen allemaal het verhaal van de CO2 -heffing en de vele verschillende voorstellen die er geweest zijn. Ik vind dat de Commissie zich op dit gebied bijzonder creatief heeft getoond en steeds nieuwe voorstellen op tafel heeft gelegd. Helaas worden er te weinig beslissingen genomen.
Ik ben het eens met mevrouw Kestelijn-Sierens wat betreft de verantwoordelijkheid die de lidstaten voor de tenuitvoerlegging dragen. Om die reden schreef ik de lidstaten eind juli ook een brief met het verzoek inlichtingen te verschaffen over de maatregelen die ze van plan zijn te nemen. Dit is immers nuttige informatie voor de follow-up van onze mededeling over de klimaatverandering. In mijn verklaring zei ik dat wij in het begin van 1999 met nieuwe voorstellen zullen komen en met het oog hierop moeten wij uiteraard weten wat er in de lidstaten gebeurt. Ik ben het eens met mevrouw Taubira-Delannon dat er ook op dit gebied een systeem van sancties moet bestaan.
Tenslotte deel ik de mening van mevrouw McNally dat de andere commissarissen betrokken moeten worden bij de oplossing van het klimaatprobleem. In Cardiff werd immers afgesproken om het klimaatprobleem in de integratiestrategie op te nemen en dit principe geldt ook in de voorbereidingen van de top van Wenen. Het betekent dus dat de commissarissen Kinnock, Papoutsis en Fischler ook bij de problematiek betrokken worden. De Commissie is hier volop mee bezig en ik vind dat de samenwerking goed verloopt. Iedereen is het erover eens dat het milieubeleid alleen deze problemen niet kan oplossen. Samenwerking met andere commissarissen is noodzakelijk.
Tenslotte wil ik nog zeggen dat ik zeer blij ben met het debat van vandaag. Ik vind dat ons geen gemakkelijke taak te wachten staat, maar dat wij ons daarop zo goed mogelijk voorbereiden. Ik hoop dat wij in Buenos Aires een leidende rol kunnen blijven spelen, zoals in Kyoto, want ik zie niet wie deze taak anders zou kunnen vervullen.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, ik heb daarnet een vraag gesteld die voor mij heel belangrijk is. Mevrouw de commissaris, ik vind dat u ons niet hoeft te vertellen wat we allemaal al weten. We kennen uw mededeling. Ik heb deze ook gelezen, al staat er helemaal niets in. De vraag - niet alleen van mij, maar ook van de heer Pimenta, de heer Eisma en anderen - was toch concreet: wat is uw voorstel voor de Raad van ministers van Milieu? Wat is deze van plan met het oog op de verdeling van flexibele mechanismen en eigen maatregelen? U heeft in Kyoto een verdeelsleutel van 50-50 voorgesteld. Ik zou willen weten of het bij deze verdeling blijft. Vindt u amendementen die hierop aansturen zinvol? Wat zal het standpunt van de Milieuraad hierover zijn? Klopt het dat reeds twaalf ministers van Milieu bakzeil hebben gehaald en nog slechts drie voet bij stuk houden? Ik verzoek u hier concreet op te antwoorden.
De tweede vraag die de heer Lange, de heer Eisma en anderen hebben gesteld, ging over de vrijwillige overeenkomsten. Etikettering is goed en wel. Maar wat ons hier allemaal bezighoudt, is de vraag of hier geen wettelijke voorstellen te pas komen die de auto-industrie dwingen, niet alleen in 22 jaar een vermindering te bereiken van 1 liter, maar op het einde van de vrijwillige overeenkomsten ook echte resultaten te tonen. Dit zijn essentiële vragen, en ik verzoek u echt om een concreet antwoord.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, enkele van de vragen die mevrouw Breyer over dit voorstel heeft gesteld, heb ik reeds beantwoord. Naast het voorstel betreffende de vrijwillige overeenkomsten, zei ik uitdrukkelijk dat we een voorstel klaar hebben over een registratiemechanisme, dat de Commissie haar goedkeuring heeft gehecht aan een richtlijnvoorstel betreffende de vermelding van de gebruikte brandstof in auto's, zodat de consument weet welke gevolgen de koop van de ene of de andere auto voor hem zal hebben. Tijdens de voorbereidingen van de Europese Raad en de bijeenkomst in Tokyo, waar ik morgen naartoe reis, bleken er in de Raad uiteenlopende meningen te bestaan over het gebruik van de term supplementary . Het lijdt geen twijfel dat het standpunt van de EU moet zijn dat de flexibele mechanismen niet toegepast kunnen worden als er op nationaal niveau niets gebeurt.
Op dit ogenblik wordt nog nagegaan of het beter is een zogenaamd kwantitatief plafond of kwantitatieve streefwaarde voor te stellen of eerder te streven naar een kwalitatieve waarde of plafond, waardoor men zich meer zou moeten concentreren op een beperkte toepassing van flexibele mechanismen. Ik ben uiteraard van plan actief deel te nemen aan de onderhandelingen hierover, die het vervolg zijn van de onderhandelingen in Bonn, waar de Commissie een aantal documenten op tafel heeft gelegd waarin de toepassing van de flexibele mechanismen werd gepreciseerd. Ons standpunt is dus, enerzijds, dat we in de eerste plaats intern moeten optreden en, anderzijds, dat we niet plan zijn de flexibele mechanismen aan de anderen over te laten, maar dat we zelf actief aan het debat willen deelnemen en de flexibele mechanismen ook willen toepassen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Ik heb een ontwerpresolutie overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.

Gevolgen voor het milieu van bepaalde plannen en programma's
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0245/98) van de heer Gahrton, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de beoordeling van de gevolgen voor het milieu van bepaalde plannen en programma's (COM(96)0511 - C4-0191/97-96/0304(SYN)).
Het woord is aan de heer Lannoye, plaatsvervangend rapporteur.

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, de heer Gahrton kon inderdaad niet aanwezig zijn. Ik vervang hem met veel genoegen, daar ik het volledig eens ben met zijn standpunt terzake en trouwens ook met dat van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming.
Dit voorstel voor een richtlijn, "strategische milieueffectbeoordeling" genaamd, is gunstig onthaald door onze milieucommissie, omdat het gewoonweg beantwoordt aan een noodzaak in het milieubeleid van de Europese Unie. Sedert 1985 beschikken wij inderdaad over een richtlijn over de beoordeling van het effect van bepaalde openbare en particuliere projecten. Die richtlijn werd trouwens onlangs gewijzigd en die wijziging moet tegen maart volgend jaar in de nationale wetgevingen zijn omgezet.
Dit betekent een verbetering van de situatie, onder meer doordat bijlage I aanzienlijk werd uitgebreid. Toch is er een tekortkoming, in die zin dat de milieueffectbeoordeling tot het project in kwestie wordt beperkt. De beslissingen moeten dus te laat in het besluitvormingsproces worden genomen. Die beslissingen kunnen nochtans een grote invloed hebben op de aard van de projecten en moeten in principe rekening houden met de milieueisen. Dat is trouwens wat de Commissie zegt om haar voorstel te rechtvaardigen, namelijk dat de effectenstudie wordt uitgevoerd wanneer het plannings- en besluitvormingsproces al te ver gevorderd is.
De bedoeling van het huidige voorstel is te garanderen dat er bij de voorbereiding en goedkeuring van plannen en programma's in verband met ruimtelijke ordening een milieueffectbeoordeling wordt uitgevoerd en dat rekening wordt gehouden met de resultaten ervan. Het is dus een nuttige aanvulling van de bestaande wetgeving. Gaat dit voorstel voor ons dan ver genoeg? Wij, namelijk de milieucommissie, de rapporteur en ikzelf, vinden dat het wel de goede richting uitgaat, maar dat het te beperkend is. De milieucommissie heeft 33 amendementen goedgekeurd. Ik zal de grote lijnen ervan uiteenzetten en hoop dat de Commissie ze zal overnemen.
Wat in de eerste plaats de in artikel 2 omschreven reikwijdte van de richtlijn betreft, stelt de milieucommissie voor dat wij ons niet beperken tot plannen en programma's voor ruimtelijke ordening, maar rekening houden met alle plannen en programma's die een invloed hebben op het land- en zeemilieu, wat ruimer is. Wij hebben ook een amendement goedgekeurd in de vorm van een toevoeging, waarin wij een positieve in plaats van een restrictieve lijst voorstellen van plannen en programma's waarvoor verplicht een strategische milieueffectbeoordeling nodig is. Ik meen dat dit de zaken duidelijker maakt.
Ook werden een aantal verduidelijkingen en verbeteringen aangebracht. Vooreerst wordt duurzame ontwikkeling als doelstelling nauwkeuriger omschreven; ten tweede wordt de situatie verduidelijkt, aangezien de strategische milieueffectbeoordeling in de beginfase van het besluitvormingsproces moet worden uitgevoerd. Wij specificeren ook dat landbouw, bosbouw en visserij onder de richtlijn vallen. De participatievoorwaarden voor de burgers worden verduidelijkt. De redenen waarom eventueel geen strategische milieueffectbeoordeling wordt uitgevoerd moeten worden bekendgemaakt. Tenslotte moeten alternatieven worden onderzocht, ook een eventuele nuloptie. Dat is het in grote lijnen.
Voor de plenaire vergadering werden vier amendementen ingediend, wat weinig is. Ik zal ze kort toelichten. Eerst is er een amendement van mevrouw Jackson en de heer Florenz, waarin wordt voorgesteld in de aanhef te refereren aan artikel 130, lid 2 in plaats van lid 1. Ik vind dit onaanvaardbaar, aangezien een verwijzing naar lid 2 eenparigheid in de Raad vereist. Ik spreek mij dan ook uit tegen dit amendement. Een tweede amendement komt van mevrouw Estevan Bolea en is zeker principieel te rechtvaardigen. Het gaat erom de duur van de procedure voor de raadpleging van de burgers te beperken. Toch blijf ik een termijn van drie maanden veel te kort vinden. Uit de aard zelf van het voorstel besluit ik dan ook dat de milieucommissie het niet kan aanvaarden. Dit is mijn persoonlijke mening, want de milieucommissie heeft zich hierover niet kunnen uitspreken. Ik ben er in ieder geval tegen. Tenslotte heb ik, namens de Fractie de Groenen in het Europees Parlement, samen met mijn collega Papayannakis twee, naar mijn mening heel redelijke amendementen ingediend. Ze strekken ertoe, bij de eerste herziening van de richtlijn, de milieubeleidslijnen te betrekken in de strategische milieueffectbeoordeling. Het zijn gewoon intentie-amendementen, maar volgens mij kunnen ze de richtlijn verbeteren.
Ik dank u, mijnheer de Voorzitter. Ik dank alle politieke fracties die dit verslag zullen steunen en hoop dat mevrouw de commissaris onze amendementen zal overnemen.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, strategische milieueffectbeoordeling is een instrument voor overheden om te beoordelen of beleidsvoornemens, plannen en programma's passen in het concept van duurzame ontwikkeling. Het gaat hier om een bestuurlijk beleidsinstrument dat goed kan functioneren als het openbaar bestuur ook goed doordrongen is van zin en nut ervan. Het instrument mag dus niet opgevat worden als een lastige formaliteit. Het helpt om te komen tot een goede integratie van milieu en economie. Zo kan worden voorkomen dat pas achteraf blijkt dat bepaalde plannen en programma's onnodige milieuschade veroorzaken.
Helaas bestaat er nogal wat huiver voor een ruime reikwijdte van de strategische milieubeoordeling. Zo wil de Europese Commissie de richtlijn beperken tot plannen en programma's voor ruimtelijke ordening. Ik pleit er evenals de rapporteur ten principale voor in een eerder stadium een strategische milieueffectbeoordeling te doen plaatsvinden en niet pas bij de afweging van de ruimtelijke gevolgen.
Moeten eigenlijk niet naast plannen en programma's ook beleidsvoornemens aan een SMB worden onderworpen? Sommige beleidsmakers in de lidstaten zijn buitengewoon inventief in het vermijden van de termen plan en programma. Een sectorplan of structuurplan heet dan ineens een sectorvisie of structuurvisie; een programma heet dan plotseling een schema. Dit soort praktijken moet natuurlijk worden voorkomen. Daarom is alertheid van de Europese Commissie geboden en moet voor de toekomst een uitbreiding van het bereik van de richtlijn door beleidsvoornemens toe te voegen aan plannen en programma's worden opengehouden. Zie de amendementen 34 en 35 van de heer Lannoye.
Essentieel bij de SMB is dat alternatieven worden bestudeerd zoals het nulalternatief, dat beschrijft wat de gevolgen zijn als er niets gedaan wordt en het meest milieuvriendelijke alternatief. Sluitstuk van de SMB is het compensatieprincipe. Primair moeten ongunstige gevolgen voor het milieu worden voorkomen. Waar dat mogelijk is moeten de ongunstige milieugevolgen worden bestreden. Als ook dat onvoldoende succes heeft, dienen de overblijvende ongunstige gevolgen voor het milieu zo volledig mogelijk te worden gecompenseerd. Daarmee geven we concreet inhoud aan het principe dat de vervuiler betaalt.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, hoop ik dat het voortreffelijke werk van collega Gahrton, waarvoor ik veel respect heb, niet ergens bij de Raad op een plank komt te liggen.

Estevan Bolea
Mijnheer de Voorzitter, collega's, al sedert vele jaren maken wij als Europese staten milieueffectbeoordelingen, al voordat de richtlijn van 1985 werd aangenomen. Door de wijziging van 1997 is de reikwijdte van de verplichting tot het maken van een milieueffectbeoordeling aanzienlijk vergroot.
Misschien zouden we echter een stap verder moeten gaan en zouden we niet de projecten, maar de plannen en programma's moeten beoordelen. Dit is een erg lastig onderwerp. Ik weet, mevrouw de commissaris, dat dit voor u niet eenvoudig is, want zonder uitzondering zijn alle landen tegen. Dames en heren, misschien zouden wij ons eens moeten afvragen waarom ze tegen zijn. Welnu, dat is omdat ze bang zijn dat het subsidiariteitsbeginsel met voeten getreden wordt en dat de bevoegdheden van de gemeenten, provincies en autonome gewesten door andere instellingen worden overgenomen. Ook vrezen zij voor vertragingen in de raadplegingsprocedures. Mijnheer Lannoye, u weet maar al te goed dat de raadplegingsprocedure en het uitbrengen van het definitieve milieueffectrapport - de zogenoemde milieuverklaring - in heel veel landen twee jaar, 18, 16 of 12 maanden duurt. Ik vraag me af of bouwprojecten, stedenbouwkundige plannen, programma's in de sectoren energie, waterbeheer, afvalbeheer, enzovoort, al die tijd kunnen blijven liggen. Volgens ons zijn de landen daarom zo bang voor steeds meer regelgeving op milieugebied.
Naar mijn mening is een raadplegingsprocedure van drie maanden meer dan voldoende. In ieder geval is een aantal voorstellen van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming goedgekeurd, waar ik ontzettend blij mee ben. Een van die voorstellen vind ik heel belangrijk. Jarenlang is er gebouwd in gebieden in de omgeving van rivieren, in gebieden waar er overstromingsgevaar bestaat. Mijnheer de Voorzitter, dat heeft echte rampen tot gevolg gehad.
De Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie stelt voor om, voordat er bouwvergunningen voor een project worden afgegeven, te onderzoeken of het gaat om gebieden waar er overstromingsgevaar bestaat, want zo zouden veel doden, veel ongelukken, veel financiële verliezen, maar vooral verliezen van mensenlevens worden voorkomen.
Anderzijds moeten wij ook niet al te bang zijn dat het opstellen van deze milieuverklaringen bouwprojecten ophoudt als de plannen er goed uitzien. Ik vind deze voorzichtige stap van de Commissie om ervoor te zorgen dat de verschillende autoriteiten - nationale, regionale of gemeentelijke - milieuoverwegingen in hun problemen betrekken, al heel belangrijk.
Mevrouw de commissaris, de nu voorliggende richtlijn is heel oppervlakkig. Ook zo heeft u nog problemen met de regeringen. De meeste amendementen van de heer Gahrton zullen wij niet steunen, want ze maken een richtlijn die al verwarrend is alleen maar ingewikkelder. Wij vinden het echter wel belangrijk om verder te gaan. Wij zullen ons bij de stemming dan ook onthouden.

White
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten zal tegen amendement 35 stemmen dat de heren Lannoye en Papayannakis hebben ingediend. Gevoelsmatig ben ik er helemaal voor, maar in de realiteit en zoals ik het milieueffect zie, moeten we dit standpunt innemen omdat het amendement veel te ruim is.
Misschien helpt het als ik de indieners van amendement 35 uitleg waarom ik het er precies lastig mee heb. De heer Gahrton verwijst in zijn overigens uitstekende verslag naar de definitie van een SMB als een milieubeoordeling van een strategische actie - een beleidsplan of -programma; het geformaliseerde, systematische en uitgebreide proces van het evalueren van de milieueffecten van dat beleidsprogramma of de alternatieven daarvoor. Zover begrijp ik het. De moeilijkheid is de beleidskwestie. Ik heb milieueffectrapportage altijd gezien als iets dat gebruikt zou worden als een zeer precies instrument, aan de hand waarvan zij die een bepaalde ontwikkeling willen steunen, kunnen zeggen dat het een goede zaak is, en zij die ertegen zijn, kunnen zeggen dat het juist een slechte zaak is. Ze kunnen dan de hulp inroepen van de milieueffectrapportage als onderdeel van het onderzoek van dat voorstel. We weten, omdat de heer Gahrton dat terecht in zijn toelichting zegt, dat de gewone, op een bepaald project gerichte SMB geen onverdeeld succes was. In diezelfde toelichting zegt hij hoe moeilijk het is de som te beoordelen van een groot aantal kleine activiteiten en de indirecte effecten van de invloed van transportroutes op het vervoersgedrag, enzovoort.
Dus we vinden allemaal - zeker in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en in onze fractie - dat milieueffectrapportages als zodanig aandacht moeten krijgen. De vraag is of het voorstel over het beleid niet te ruim is. Ik beweer van wel. De juiste plaats om over beleid te discussiëren is niet zozeer in een hoorzitting over de aanleg van een winkelcomplex of van een luchthaven of van een van de andere zaken die in het verslag van de heer Lannoye over milieueffectrapportage worden opgesomd. De juiste plaats om dit te bespreken is naar mijn mening een forum zoals de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, in het Parlement of in een vergaderzaal van de Commissie. Dat zijn de plaatsen waar beleid wordt gemaakt op basis van het feit dat mensen zijn gekozen om beleidsmaatregelen te bespreken. Daarom vind ik dat zij, als zij naar een hoorzitting gaan, een beroep moeten kunnen doen op een strategische milieueffectrapportage, die ze kunnen gebruiken als planninginstrument.
Daarom vind ik dat amendement 35 verworpen moet worden. Over beleid moet worden gediscussieerd in het juiste forum.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie van de Europese Volkspartij is voor de milieueffectbeoordelingsprocedure die volgens de richtlijn van 1985 tot stand kwam.
We hebben het moeilijk met de richtlijn die wij nu bespreken. Ik weet niet zeker wat de conclusies van de heer White nu precies waren. Uit wat hij heeft gezegd, meen ik te kunnen afleiden dat de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten tegen deze richtlijn zal stemmen. Misschien is men sinds het debat in de commissie van mening veranderd.
Maar het uitgangspunt van de richtlijn, zoals dat in de toelichting staat, is als volgt: de Commissie zegt dat het duidelijk is dat de milieueffectbeoordeling van bepaalde projecten te laat in de ontwikkeling, de planning en de besluitvorming plaatsvindt. Het gevolg hiervan is inderdaad dat eventuele alternatieven helemaal niet in overweging genomen worden, noch wat betreft het individuele project, noch de specifieke plaats of route ervan. Conclusie is dat het huidige voorstel deze inherente beperking moet oplossen door de richtlijn van 1985 aan te vullen met deze richtlijn, waarin de beoordeling wordt vereist van plannen en programma's in verband met ruimtelijke ordening.
Waarom heeft de Commissie de richtlijn dan gebaseerd op het verkeerde deel van het Verdrag? Om het Verdrag te citeren, artikel 130 S, lid 2: in afwijking van de in lid 1 bedoelde besluitvormingsprocedure (stemmen met gekwalificeerde meerderheid), neemt de Raad op voorstel van de Commissie met eenparigheid van stemmen een besluit over "maatregelen betreffende ruimtelijke ordening'. Dat is het punt van het amendement dat de heer Florenz en ik naar voren hebben gebracht. Dit valt toch zeker onder de unanimiteitsregel?
Hoe zit het dan met de subsidiariteit? Wij zijn heel ongelukkig met deze richtlijn omdat we erkennen dat de lidstaten allemaal hun eigen methodes hebben voor ruimtelijke ordening. In sommige gevallen is alleen al de inschatting van de milieueffecten heel complex.
In andere gevallen ontbreekt het misschien wel, maar het antwoord is ongetwijfeld dat de richtlijn van 1985 overal van toepassing moet zijn.
De heer Gahrton gaat heel ver. Hij zegt onder meer dat strategische milieueffectbeoordeling ook toegepast dient te worden op programma's voor de ontwikkeling van de landbouw en de veeteelt. Dat zal vele landbouwers in de Europese Unie als muziek in de oren klinken.
Wij vinden dat de tekst verwarrend is en slecht is opgesteld. Het lijkt dan ook of een richtlijn van de Europese Unie nu ineens van toepassing is op alle programma's, van die welke helemaal aan de top staan tot en met de meest onbeduidende. De Fractie van de Europese Volkspartij heeft een fundamenteel amendement ingediend, waardoor die naar de Commissie juridische zaken en rechten van de burger zou moeten worden verwezen.
Ik zou ter afronding de hier niet aanwezige heer Gahrton willen gelukwensen. De heer Gahrton is een bekend tegenstander van de Europese Unie. Ik veronderstel dat hij nu in Zweden zit om de een of andere medaille van de Europese beweging in ontvangst te nemen voor het bepleiten van goedkeuring van deze zeer verregaande richtlijn. Misschien durft hij hier zijn gezicht niet te laten zien, maar - via de heer Lannoye - heeft hij zeker de indruk gegeven dat hij voor een richtlijn is waarvan wij vinden dat ze de subsidiariteit in de wind slaat en niet zal doen waarvoor ze is bedoeld.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, ik kan gerust zeggen dat ik het totaal oneens ben met mevrouw Jackson. Ik vind dat deze richtlijn de goede kant uitgaat en dat wij over het algemeen op goede weg zijn. Ik persoonlijk kan in elk geval niet begrijpen waarom mevrouw Jackson zegt dat we voor deze richtlijn het artikel over unanimiteit zouden moeten gebruiken. Er is hier immers sprake van dingen die in de lidstaten moeten gebeuren, niet in de Gemeenschap. De betrokkenheid van de Gemeenschap is in dit geval niet dezelfde als in het betreffende artikel vereist is. Ik vind dus wel dat we een stap in de goede richting doen. Het is niet meer dan natuurlijk dat dit voorstel de richtlijn uit 1985 opvolgt, omdat deze laatste in de praktijk duidelijk beperkt was op het gebied van ruimtelijke ordening. Het is belangrijk dat we in een vroeg stadium rekening houden met de belangen van het milieu en op dit ogenblik gebeurt dit eigenlijk niet.
Ik vind dat de amendementen van de milieucommissie goed zijn en kan ze steunen. Ik ben het ermee eens dat andere beleidssectoren in de overwegingen genoemd moeten worden en hiermee gaan we iets verder dan de Commissie. Wanneer we het over het milieubeleid hebben, verbaast het mij telkens weer hoe weinig wij - en dat geldt af en toe ook voor de Fractie van de Europese Volkspartij - verlangen van de milieueffectrapportage, terwijl de gevolgen van een project op economisch gebied uitgebreid onderzocht worden. Mijnheer Florenz, ik heb niet gezegd dat dit altijd zo is, maar af en toe is het wel zo. In dit geval ben ik het niet eens met mevrouw Jackson. Ik vind dat het onderzoek naar de mogelijke gevolgen van een project voor het milieu en voor de economie aan even strenge eisen onderworpen moeten worden. Het gaat immers om twee kanten van dezelfde zaak, tenminste als we naar duurzame ontwikkeling streven.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, de evaluatie van de gevolgen voor het milieu van bepaalde projecten is, zoals de heer Gahrton mijns inziens terecht opmerkt, behept met een aantal nadelen. Wij gaan dan ook met de meeste voorstellen van de rapporteur akkoord.
In Griekenland bijvoorbeeld wordt de milieueffectrapportage vaak pas gedaan nadat een begin is gemaakt met het project en niet daarvoor. Soms wordt deze door de aannemers zelf gedaan en zelden worden de in de studies als noodzakelijk vermelde maatregelen voor herstel van de milieuschade ten uitvoer gebracht.
Over de algemene gevolgen voor het milieu van grote projecten, of van uit verschillende projecten bestaande werken, tast man vaak echter nog volledig in het duister. In talrijke gevallen worden wij geconfronteerd met een multiplicatoreffect op het milieu. Men kan namelijk niet zomaar de gevolgen van het ene project bij de die van het andere optellen. Alleen daarom al moeten wij een andere aanpak te volgen. In plaats van de huidige "gewone" aanpak, zoals ik dat zou noemen, moeten wij een "strategische" aanpak volgen.
Staat u mij toe, mijnheer de Voorzitter, de Olympische Spelen van Athene in het jaar 2004 als voorbeeld te citeren. In het programma is sprake van de bouw van verschillende sportcomplexen en talrijke andere projecten. Elk van deze projecten betekent een gevaar voor het milieu. Ik noem als voorbeeld het watergebied van Schinia, de groengordel om Athene en de kustgebieden. Er is echter geen allesomvattende evaluatie gemaakt van de algemene gevolgen voor het milieu en de ruimtelijke ordening in heel het stadsgebied. Het resultaat daarvan is dat men nu al, na een eerste contact met de realiteit, spreekt over een verplaatsing van vele sportcomplexen. Het aanvankelijke programma wordt nu al gewijzigd en dit is een peperduur programma. De algemene, daadwerkelijke gevolgen voor het milieu zijn niet onderzocht en evenmin wordt de publieke opinie daarover voldoende voorgelicht. De Griekse regering draagt, evenals de lokale overheid en met name de gemeente Athene, een grote verantwoordelijkheid hiervoor. De Commissie heeft zich tot nu toe echter evenmin naar behoren van haar taak gekweten. Zij heeft ons geen verzekering gegeven omtrent de eerbiediging van de communautaire milieuwetgeving bij de organisatie van de Olympische Spelen.
Misschien kan de Commissie, nu de projecten voor de Olympische Spelen nog niet zijn begonnen, na de nieuwe richtlijn alsnog een strategische evaluatie van de gevolgen voor het milieu maken?

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, voor ons is dit een mijlpaal in het streven naar meer duurzaamheid. Dit voorstel voor een richtlijn streeft naar een betere milieubescherming en is ook een instrument om van hogerhand de vroegtijdige en grondige inachtneming van milieubelangen te garanderen bij projecten die gevolgen hebben voor het milieu. Van vele criteria vinden wij het essentieel - en op dit punt zou ik mevrouw Estevan Bolea nadrukkelijk willen tegenspreken - dat zij in deze richtlijn tot uitdrukking komen. Een van die criteria is ongetwijfeld de participatie van de betrokken milieuambtenaren en de betrokken publieke opinie. Men kan het publiek geen projecten opdringen zonder de publieke opinie erbij te betrekken. Als Spaanse zou u dat, denk ik, toch moeten begrijpen, mevrouw Estevan Bolea. Want had men toen de publieke opinie en de betrokken wetenschappers en milieuorganisaties geraadpleegd over de vuilstortplaatsen in La Coruña, dan had men deze ramp kunnen voorkomen.
Ik vind het betreurenswaardig dat juist de Duitse bondsregering, die zich anders altijd als voortrekker profileert, zich in deze procedure zo negatief heeft opgesteld en geen constructieve voorstellen heeft gedaan, en op Europees niveau bij wijze van spreken buiten spel staat. Wat ook een essentieel punt is, en de heer Lannoye heeft hier reeds op gewezen, is dat het ons jammer genoeg niet gelukt is hierin beleidsterreinen te betrekken die subsidies genieten, zoals bijvoorbeeld landbouw, steenkool en scheepsbouw, waaraan we publieke steun geven zonder dat de desbetreffende programma's worden getoetst op hun milieueffecten. We hopen dat de milieueffectbeoordeling niet op een zijspoor wordt gezet en ik zou nogmaals juist de lidstaten willen oproepen, zoals de Duitse bondsrepubliek...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het Europese milieubeleid heeft twee zwakke kanten: ten eerste hebben we een overmaat aan theoretische intentieverklaringen en een tekort aan praktische uitvoeringsbepalingen.
Ten tweede wordt in het Europese milieubeleid de voorkeur gegeven aan hersteloperaties boven de actieve preventie van milieuschade. Een dergelijk beleid hinkt logischerwijze altijd achter de feiten aan. Het milieubeleid kan pas resultaten boeken als het dit stadium te boven komt. De rapporteur heeft dit heel goed ingezien en in de amendementen heeft hij deze structurele tekortkomingen op zijn minst verzacht.
Als we er echt in zouden slagen structuren te creëren die de strategische milieueffectbeoordeling verankeren, dan zou in het hele milieubeleid een reuzensprong zijn gemaakt.

Florenz
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in dit debat over de milieueffectbeoordeling bezondigt dit Parlement zich aan een volstrekt verbazingwekkende zelfverheerlijking. We hebben juist in het afgelopen jaar de milieueffectbeoordeling voor bedrijfsinstallaties aangenomen en in deze richtlijn een groot aantal toekomstige toepassingsgebieden vastgelegd. Maar toen het erom ging op Europees niveau te definiëren wat een Milieueffectbeoordeling is, zijn we allemaal achteruitgekrabbeld. Toen hebben we "subsidiariteit" geroepen, met als resultaat dat we nu enorme problemen hebben, en niet alleen wij in Duitsland, want we passen dit systeem al vijf jaar toe, mevrouw Breyer. Dit laat alleen zien hoe wereldvreemd u bent.
De regels worden gewoonweg volkomen verschillend geïnterpreteerd. In Duitsland moet men zich onderwerpen aan een beoordeling, en wie deze niet doorstaat, kan het vergeten, zijn bouwplan gaat niet door. In alle andere landen is men iets flexibeler. Ik wil niet oordelen of dit nu beter of slechter is. Ik zeg alleen maar dat we een interne markt hebben gerealiseerd, en deze interne markt heeft tot doel dat de regels in deze interne markt vergelijkbaar zijn. Ze hoeven niet helemaal gelijk te zijn, omdat er ook geografische verschillen zijn.
Het gaat hier niet om de afschaffing van de milieueffectbeoordeling. Waar het om gaat is dat we van de milieueffectbeoordeling iets maken dat zinvol en vergelijkbaar is, met gelijke spelregels. Dan zijn we het allemaal eens en staan we er ook open voor. Dit is gebleken uit de talrijke betogen die hier gehouden zijn. Ik geloof dat deze richtlijn gebaseerd is op een verkeerde rechtsgrondslag.
De vraag is niet of het Parlement dit met eenparigheid van stemmen kan afwijzen of niet, maar de vraag is of we ons al dan niet bezighouden met ruimtelijke ordening. In deze kwestie van de milieuvriendelijke bestemmingsplannen gaat het nu eenmaal om ruimtelijke ordening. We moeten enkel de erbij passende artikelen vinden. Dit kan de Commissie juridische zaken en rechten van de burger veel beter dan wij, dus dat moeten we rustig afwachten.
Ik geloof dat dit verslag in principe gebaseerd is op goede ideeën. Maar het is nog niet helemaal gerijpt. Op dit moment steunt geen enkele lidstaat dit verslag. Kanselier Kohl en de Franse president hebben gelijk dat de Commissie zich met te veel zaken bemoeit. De lidstaten zijn wijs genoeg om zulke milieueffectbeoordelingen volgens hun eigen criteria uit te voeren. Te gelegener tijd zullen we dit verslag nog eens behandelen. Ik ben van mening dat we ons nu het best onthouden. Eigenlijk zouden wij zelfs tegen dit verslag moeten stemmen.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het voorstel van de Europese Commissie voor de invoering van een milieueffectbeoordeling - ook voor plannen en programma's - is een typische dieptepass van achter de groene tafel in Brussel die in de buitenspelval loopt van de praktische uitvoering in de lidstaten. De heer Florenz heeft zopas nog gewezen op de huidige problemen in verband met de toepassing van de milieueffectbeoordeling in de lidstaten en het nieuwe voorstel wil daar nog extra gedetailleerde bepalingen aan toevoegen. Het is nog veel en veel moeilijker dan wat we tot nu toe hadden en dat werd al onvoldoende ten uitvoer gelegd. Alweer probeert men uitsluitend de procedureregels te harmoniseren en daardoor drastisch in te grijpen in de wetgeving en de bestuursbevoegdheid van de lidstaten. Bovendien trekt de Commissie helemaal geen conclusies uit de problemen die de tenuitvoerlegging van de milieueffectbeoordeling tot dusver heeft opgeleverd.
Ik stel voor dat de Europese Commissie, alvorens door te gaan met dit voorstel voor een richtlijn, de milieueffectbeoordeling volgens de bepalingen van dit voorstel toepast op plannen en programma's die onder haar eigen bevoegdheid vallen, om ervaring op te doen met dit instrument en aan te tonen dat het geschikt is voor de praktijk. Ik ben ook van mening dat de rechtsgrondslag niet deugt. We hebben de andere rechtsgrondslag nodig, want voor stedenbouwkundige bepalingen, bestemmingsplannen en stedenbouwkundige ontwerpplannen heeft de Europese Unie op grond van artikel 3 en 3 A van het EG-Verdrag geen wetgevende bevoegdheid. Omdat het in vele toepassingsgebieden van dit voorstel voor een richtlijn om een ondubbelzinnige regeling gaat op het gebied van ruimtelijke ordening, zou een dergelijk voorstel voor een richtlijn gegrond moeten worden op artikel 130 S, lid 2 van het EG-Verdrag.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de milieucommissie danken, meer in het bijzonder de rapporteur, de heer Gahrton en nu ook de heer Lannoye, die als plaatsvervangend rapporteur optreedt, voor hun inzet en hun grondige behandeling van dit voorstel. Milieueffectbeoordeling is een fundamenteel instrument in de milieubescherming omdat het de milieubelangen in een vroeg stadium in de besluitvormingsprocedure integreert. De bedoeling van de Commissie met dit voorstel is de huidige milieueffectrapportage voor projecten aan te vullen met de invoering van regelingen in de plannings- en programmeringsfase van de besluitvormingsprocedure. Met het voorstel wordt naar onze mening een minimale en zeer eenvoudige procedure ingevoerd, waarvoor international erkende principes inzake strategische milieubeoordeling, SMB, gehanteerd zijn. Uit het debat van vandaag blijkt echter duidelijk dat de meningen over dit voorstel uiteenlopen, zoals ook reeds bij de voorbereidingen het geval was.
Er is daarom een groot aantal amendementen ingediend en de Commissie is blij dat ze ongeveer de helft ervan kan overnemen, omdat wij vinden dat deze amendementen de formulering verduidelijken en verbeteren, ook door de toevoeging van sommige definities. Wij zijn uiteraard tevreden dat we de verbeteringen die het voorstel duidelijker maken, kunnen aanvaarden. Dat wij een aantal amendementen niet kunnen overnemen, is in bepaalde gevallen te wijten aan technische oorzaken en in andere gevallen aan een verschillende benadering van het voorstel. Ik zal nu een opsomming geven van de amendementen die we al dan niet kunnen aanvaarden. Van de 39 amendementen kan de Commissie er 18 volledig, gedeeltelijk of principieel aanvaarden. De amendementen 2, 3, 4, 7, 9, 11, 16 en 31 volledig, amendement 25 principieel en de amendementen 14, 17, 19, 22, 27, 32, 33, 34 en 37 gedeeltelijk. Hieruit blijkt dat we een lange reeks amendementen verworpen hebben.
Ik moet misschien iets zeggen over amendement 39 betreffende de rechtsgrondslag van de richtlijn, want verschillende sprekers hebben dit ter sprake gebracht. Vandaag werd geopperd dat artikel 130 S, lid 2, dat unanimiteit vereist, te verkiezen is boven artikel 130 S, lid 1, dat een gekwalificeerde meerderheid vereist. Wij hebben de Juridische Dienst van de Commissie uiteraard om advies gevraagd alvorens onze keuze te maken. Wij hebben artikel 130 S, lid 1 gekozen, omdat het procedures betreft en omdat de bescherming van het milieu de belangrijkste doelstelling is. Bovendien zijn wij van mening dat alle EUinstrumenten die te maken hebben met milieubeoordeling dezelfde rechtsgrondslag moeten hebben. Aangezien de MERrichtlijn, richtlijn 97/11/EEG inzake projecten, op artikel 130 S, lid 1 gebaseerd is, hebben wij voor dit voorstel dezelfde rechtsgrondslag gekozen.
In het debat werd gezegd dat de plannen en programma's waarover we het hier hebben, in feite te maken hebben met ruimtelijke ordening en dat artikel 130 S, lid 2 van toepassing is op "maatregelen betreffende ruimtelijke ordening" . Daarom hebben sommigen geargumenteerd dat lid 2 de juiste rechtsgrondslag zou zijn. Wij zijn het hiermee niet eens. Wij beschouwen lid 2 als een uitzondering op de algemene regel die beschreven is in artikel 130 S, lid 1 en die restrictief geïnterpreteerd moet worden. Volgens het Hof van Justitie bepaalt het hoofddoel van de richtlijn de keuze van de rechtsgrondslag. Zoals reeds gezegd, is het hoofddoel van de richtlijn de bescherming van het milieu. De richtlijn dient niet om in te grijpen in de ruimtelijke ordening, maar om de bevoegde autoriteiten een instrument te geven waarmee ze hun besluitvormingsprocedure kunnen verbeteren door de mogelijkheid te creëren de gevolgen voor het milieu in te schatten, te beoordelen en er rekening mee te houden. Ik wilde hier toch even op ingaan, omdat ik de indruk had dat dit probleem een grote rol speelde in het debat van vandaag.
De andere amendementen die ik graag zou becommentariëren zijn die welke we niet kunnen aanvaarden. Het betreft de amendementen 8, 18 en 17 gedeeltelijk, waarin een uitbreiding van het toepassingsgebied van de richtlijn wordt gevraagd. Deze amendementen stellen enkele specifieke sectoren zoals landbouw, bosbouw, visserij en vrijetijdsactiviteiten voor. Wij zijn van oordeel dat de invoering van een milieueffectbeoordelingssysteem in de besluitvormingsprocedure betreffende ruimtelijke ordening en programmering om te beginnen beperkt moet worden tot stads- en plattelandsplanning en verwante sectoren. Wij baseren ons hiervoor op verschillende studies en op een grondig onderzoek van de bestaande situatie in de lidstaten, waaruit is gebleken dat het de voorkeur verdient eerst deze gebieden te integreren. Wij kunnen niet instemmen met een specifieke integratie van de sectoren landbouw, bosbouw, visserij of vrijetijdsactiviteiten, omdat onze studies hebben aangetoond dat er in al deze sectoren zo goed als geen aparte plannen voor grondgebruik of programma's bestaan van het type waarvan in de richtlijn sprake is.
Dan is er ook een kleine discussie geweest - daar zal ik echter niet op ingaan - over de integratie van andere beleidssectoren. De heer White trok van leer tegen het amendement dat hierover is ingediend en mevrouw Jackson had het er ook over. Ik geloof dat mevrouw Dybkjær de integratie van andere beleidssectoren vanzelfsprekend vond. Het zal u misschien niet verwonderen dat mijn persoonlijke opvatting dicht tegen die van mevrouw Dybkjær aanleunt, maar het huidige voorstel bevat geen bepalingen in die zin.
Dan zijn er de amendementen 22 en 25, waarin wordt voorgesteld methodes vast te stellen die de kwaliteit van de informatie die in de milieuverklaring gegeven wordt, te garanderen. De bedoeling hiervan is onnodige vertragingen in de procedure of bijkomende kosten wegens slechte of ontbrekende inlichtingen in de milieuverklaring te vermijden. Wij kunnen deze amendementen principieel of gedeeltelijk aanvaarden. Met betrekking tot de amendementen 3, 30 en 33 betreffende het toezicht op de gevolgen voor het milieu hebben wij ook de richtsnoeren van de MER-richtlijn gevolgd.
Als besluit kan ik zeggen dat wij de amendementen die we aanvaard hebben, als een verbetering van het voorstel beschouwen. Ik denk dat we mogen verwachten dat deze richtlijn de bescherming van mens en milieu zal verbeteren en dat ze ook voor het bedrijfsleven een hulp kan zijn, omdat de ondernemingen in een coherenter kader kunnen werken. Daarom hoop ik natuurlijk dat het Parlement het voorstel zal aannemen en dat het ons zal steunen om het voorstel op de agenda van de Raad te krijgen.

White
Mijnheer de Voorzitter, ik ben ervan overtuigd dat het niet de bedoeling was van mevrouw Jackson kwetsend te zijn. Dat ligt niet in haar aard, maar er werd gesuggereerd dat de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten tegen zou stemmen in de plenaire vergadering, terwijl wij het voorstel in de commissie hebben gesteund. Zo is de situatie niet. Wij zullen dit in de plenaire vergadering steunen, met uitzondering van de verwijzing naar beleid - precies zoals we in de commissie hebben gedaan.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, nu begrijp ik er helemaal niets meer van. Voorzover ik kan zien heeft het allemaal met beleid te maken. Mijn vraag is gericht tot mevrouw Bjerregaard. Ze heeft gezegd dat alle instrumenten van de Europese Unie die met milieu te maken hebben, volgens de Commissie dezelfde rechtsgrondslag moeten hebben.
Vindt zij ook niet dat dit onmogelijk is omdat het Verdrag bepaalt dat alle maatregelen die betrekking hebben op ruimtelijke ordening en bodembestemming door de Raad met eenparigheid van stemmen moeten worden goedgekeurd? Is zij het er voorts niet mee eens dat de richtlijn die wij hier bespreken, zegt: "Overwegende dat krachtens deze richtlijn de plannen en programma's aan een milieubeoordeling dienen te worden onderworpen die als onderdeel van het besluitvormingsproces inzake ruimtelijke ordening worden vastgesteld" ? Ziet zij geen tegenstelling tussen wat zij zegt en wat het Verdrag zegt?

Estevan Bolea
Mijnheer de Voorzitter, dank u dat u mij het woord geeft, zodat ik even kan reageren. Ik zou iets tegen mevrouw Breyer willen zeggen, die haar betoog zit te lezen en niet luistert. Mevrouw Breyer, ik heb niet gezegd dat we niet aan raadpleging moeten doen. In Spanje gebeurt dat uitvoerig. Wat ik heb gezegd, is dat de periode tot drie maanden beperkt zou moeten worden; het is niet de bedoeling om twee jaar met raadplegen bezig te zijn. Weest u er echter van overtuigd dat we die raadplegingen houden.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, de heer Florenz heeft mij persoonlijk aangesproken. Hij is nu afwezig, anders had ik hem graag uitgelegd hoe een milieueffectbeoordeling werkt. Het is immers niet zo dat men het resultaat afwacht en dan een beslissing neemt. We weten allemaal hoe zo'n beoordeling in zijn werk moet gaan. Wat erin staat, is later niet relevant meer. Over het geheel genomen is het een groot succes voor degenen die het onderzoek uitvoeren. Tenslotte, en dat heeft de heer Lannoye reeds vermeld, ontbreekt de nuloptie, waarbij wordt nagegaan wat er gebeurt als het project niet wordt uitgevoerd.
Aangezien ik ook werd aangesproken door mevrouw Estevan Bolea: ik geloof niet dat men in drie maanden het publiek ernstig bij een project kan betrekken.

De Voorzitter
Ik moet u helaas onderbreken, mevrouw Breyer, omdat we het debat niet opnieuw kunnen openen. Het spijt mij. Ik verzoek de commissaris te antwoorden.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, er zijn nog leden die commentaar hebben gegeven op het debat als zodanig. Daar zal ik niet op ingaan. Ik heb de heer Florenz en mevrouw Jackson een duidelijk antwoord gegeven, toen ik onderstreepte dat wij absoluut niet twijfelen aan artikel 130 S, lid 1 als rechtsgrondslag, omdat wij de vraag hebben voorgelegd aan de Juridische Dienst van de Commissie, die van oordeel was dat dit de juiste rechtsgrondslag was, omdat artikel 130 S, lid 2 een uitzondering vormt op de algemene regel en omdat het niet de bedoeling is om met dit voorstel in te grijpen in de ruimtelijke ordening, maar de nationale autoriteiten een instrument te geven dat ze in hun besluitvormingsprocedure kunnen integreren. Ik denk dat dit voldoende verklaart waarom artikel 130 S, lid 1 de rechtsgrondslag moet zijn.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming wordt uitgesteld tot de Commissie juridische zaken en rechten van de burger advies heeft uitgebracht over de rechtsgrondslag, die het onderwerp van discussie is geweest.

Civiele subsonische straalvliegtuigen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0279/98) van de heer Valverde López, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de inschrijving en het gebruik in de Gemeenschap van bepaalde types civiele subsonische straalvliegtuigen die werden aangepast en gerecertificeerd als zijnde in overeenstemming met de normen van boekdeel I, deel II, hoofdstuk 3, van bijlage 16 van het Verdrag inzake de internationale burgerluchtvaart, derde uitgave (juli 1993) (COM(98)0098 - C4-0212/98-98/0070(SYN)).

Valverde López
Mijnheer de Voorzitter, in het communautaire actieprogramma inzake milieu en duurzame ontwikkeling staat de nadrukkelijke eis dat de geluidsemissies van vliegtuigen voor het jaar 2000 verder moeten worden teruggebracht. De maatregel die wij vandaag bespreken valt dus onder deze algemene doelstelling.
Anderzijds is in verband met de regeling van geluidsemissies van vliegtuigen het Verdrag van Chicago inzake de internationale burgerluchtvaart van centraal belang.
In dit verdrag worden vliegtuigen in drie categorieën of hoofdstukken onderverdeeld.
Hoofdstuk 1 omvat de vliegtuigen die destijds het meeste lawaai produceerden en thans niet meer mogen worden gebruikt.
Voor hoofdstuk 2-vliegtuigen wordt in de EU-richtlijn van 1992 bepaald dat deze vanaf 1 april 2002 niet meer in de Europese Unie mogen worden geëxploiteerd. Deze hoofdstuk 2-vliegtuigen kunnen echter met zogenoemde "hushkits" (ombouwsets ter beperking van het geluid) worden uitgerust, zodat ze minder lawaai produceren en tot categorie 3 kunnen worden gerekend.
In de Europese Unie vormen deze met "hushkits" uitgeruste hoofdstuk 2-vliegtuigen nog geen groot probleem, maar in de Verenigde Staten is dat anders. Daar zal dit aantal tot het jaar 2000 nog tot ongeveer 1.500 stijgen.
De Amerikaanse Airport Noise and Capacity Act van 1990 bepaalt dat grote hoofdstuk 2-vliegtuigen voor 31 december 1999 volledig het veld moeten ruimen.
Het zou kunnen zijn dat de met "hushkits" omgebouwde hoofdstuk 2-vliegtuigen vanaf die datum van de Verenigde Staten naar de luchtvaartregisters van de Europese Unie worden overgebracht. Met de onderhavige verordening zou dit gevaar moeten worden bezworen.
Zoals ik zojuist al heb gezegd, is het doel van de voorgestelde verordening te voorkomen dat de geluidsoverlast in de Unie door gerecertificeerde subsonische straalvliegtuigen in de toekomst groter wordt.
Tevens wordt ernaar gestreefd andere door vliegtuigen veroorzaakte milieuhinder te beperken. Er zijn uitzonderingen voor het gebruik van deze vliegtuigen bij rampen of voor het verlenen van humanitaire hulp.
Voorts heeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming zes amendementen ingediend die vrijwel met algemene stemmen zijn goedgekeurd. Tevens is er aan deze plenaire vergadering een nieuw amendement voorgelegd. Na grondige bestudering en een eerlijke afweging mijnerzijds kan ik dit amendement toch niet aanvaarden, want dat zou niet in overeenstemming zijn met het politieke akkoord dat wij met de verschillende fracties in de milieucommissie hebben bereikt. Bovendien is het niet in overeenstemming met de regels voor de interne markt noch met de spoed die deze wetgevingsresolutie behoeft.
Mijnheer de Voorzitter, ik ben dan ook van mening dat dit voorstel van de Commissie is toe te juichen. Wij ondersteunen het in grote lijnen en zijn oprecht van mening dat de in de milieucommissie goedgekeurde amendementen in dezelfde richting gaan. Derhalve hebben zowel het voorstel als de amendementen al onze steun.
Anderzijds mag in geen geval worden vergeten dat verdere maatregelen ter beperking van de geluidsoverlast in de sector luchtvervoer in de komende jaren noodzakelijk zijn, zoals in het communautaire programma was vooropgesteld.

Lagendijk
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat ik de gelegenheid heb om het werk van mijn voorgangster, mevrouw Van Dijk, op zo'n korte termijn voort te zetten en op te kunnen treden als rapporteur voor advies van de Commissie vervoer en toerisme op het voorstel van de Commissie. Ik ben ook blij dat ik kan melden dat het voorstel van de Commissie, zoals toegelicht door de heer Valverde López, ten volle onderschreven wordt ook door de Commissie vervoer en toerisme, namelijk het terugdringen van de overlast van het vliegtuiglawaai. Daarbij hoort wel de kanttekening dat dit een kleine stap is die, naar ik hoop, onderdeel wordt van een wat alomvattender plan om in Europees verband de overlast van vliegtuiglawaai terug te brengen.
Ik wil nog drie andere kanttekeningen maken. De eerste is nogmaals onderstrepen dat ondanks het goede karakter van dit voorstel, in de praktijk blijkt dat de stijging van het aantal vliegbewegingen helaas dit soort positieve ontwikkelingen tenietdoet. Met andere woorden, er is meer nodig, ook als het gaat om het aantal vliegbewegingen, om op lange termijn structureel de overlast van vliegtuiglawaai terug te brengen.
Mijn tweede kanttekening betreft het urgente karakter van de zaak. Het is al onderstreept door de heer Valverde López en dat brengt mij ertoe om nogmaals het belang van de amendementen 1 en 2 te onderstrepen. Geen richtlijn, maar een verordening en in de loop van de tijd strengere nieuwere normen als het gaat om de overlast van vliegtuiglawaai.
Wij hechten, mijn derde kanttekening, ook grote waarde aan amendement 6 van de rapporteur, namelijk het toevoegen van het verbod op nachtvluchten. Op een of andere manier moet dat in het verslag worden opgenomen. Wat ons betreft zo snel mogelijk en op een dwingende manier, misschien pas in het jaar 2000, maar het moet er nu wel in.
Tenslotte, Voorzitter, naar mijn mening en naar de mening van de commissie is de toekomst van de luchtvaart in Europa een van de grote problemen van de toekomst en ik ben blij dat deze kleine stap genomen kan worden.

Bowe
Allereerst wil ik mijn voldoening uitspreken over het verslag. Ik kan de rapporteur namens de sociaaldemocraten verzekeren dat hij op onze steun kan rekenen. Dit is een belangrijke kwestie. Geluidsoverlast wordt een steeds gevoeliger thema, waar we ons steeds meer van bewust worden. De Commissie heeft over dit onderwerp zelf een Groenboek opgesteld en komt met maatregelen. Deze eerste stap is zeer welkom.
Het landen en opstijgen van vliegtuigen is een belangrijke bron van geluidsoverlast op en rond luchthavens en we zijn blij met de maatregelen die op internationale schaal genomen zullen worden om de meest lawaaierige vliegtuigen te weren. Hushkits (ombouwsets ter beperking van het geluid), zoals de rapporteur heeft beschreven, zijn in de tussentijd zeker aanvaardbaar, maar we willen niet dat vliegtuigen met een grote geluidsemissie hushkits gaan gebruiken als voorwendsel om verder dan maar niets te doen. Terecht dringt de rapporteur erop aan dat verdere controles en restricties worden opgelegd aan vliegtuigen die met dergelijke hushkits zijn uitgerust.
Deze plannen moeten zo snel mogelijk ten uitvoer worden gelegd. Sommigen leden van deze Vergadering, die vaak per vliegtuig reizen, zijn zich er niet van bewust dat dit gereis van ons door Europa voor veel mensen die in de nabijheid van de vliegroutes van deze vliegtuigen wonen, in en om de vele luchthavens in de Gemeenschap, niet zo plezierig is. Daarom krijgt de rapporteur onze volledige steun en verzoek ik de collega's in deze Vergadering deze amendementen eveneens goed te keuren.

Oomen-Ruijten
Mijnheer de Voorzitter, mag ik allereerst complimenten maken aan het adres van collega José Valverde López. Hij heeft een goed verslag gemaakt.
Ten tweede wil ik graag de heer Lagendijk feliciteren met zijn maidenspeech. Het was een hele aardige en ik vertrouw op een hele goede samenwerking. Voorzitter, geluidsoverlast rondom vliegvelden is een buitengewoon groot probleem waar we, zeker in heel dichtbevolkte gebieden, ongelooflijk mee worstelen. Als ik kijk naar de Nederlandse situatie hoef ik maar te verwijzen naar de problematiek rondom de main airport Schiphol maar ook naar de kleinere burgerluchtvaart. Terecht is ook in het Europees Parlement ons aller inzet om de geluidsoverlast en andere milieuoverlast van het vliegen te bekijken.
Er zijn twee strategieën. Een, dat zijn geruisarme vliegtuigen. Vandaag doen we daar een stap in. Twee is beperking van de vliegbewegingen, maar ook de zonering. Voorzitter, in Nederland denken we ten onrechte vaak dat we met de zonering het milieu en de geluidsoverlast van vliegtuigen zelf wel kunnen regelen. Niets is minder waar. Ik zal een voorbeeld geven. Ik woon in het Limburgse. We hebben een vliegveld Maastricht en in Maastricht heeft men geprobeerd: een, te saneren; twee, de beperking van het aantal nachtvluchten en drie, men heeft de lawaaierige vliegtuigen geweerd. Wat komt er dan daarna? Op amper twintig kilometer afstand, ook nog eens met financiële steun van de Europese Unie, wordt dan in Bierset een nieuw vliegveld gebouwd en op dat nieuwe vliegveld is er geen beperking ten aanzien van de nachtvluchten en mogen ook de lawaaierige toestellen vliegen. De bevolking in dat gebied blijft dus last hebben van het probleem. Dus wat moet je doen? Je moet vooral naar Europese oplossingen gaan.
Voorzitter, daarom juich ik ook het voorstel van vandaag zeer toe om de lawaaierige toestellen te weren en ik vind de aanscherpingen een goede stap. Ik ben het met de rapporteur eens dat de hush kitting van de zogenaamde hoofdstuk 2vliegtuigen die nu voorzien is, zoveel mogelijk ingeperkt moet worden. Ik steun derhalve graag zijn amendementen. Ik vraag mij echter af wat we gaan doen wanneer hier, net zoals in de Verenigde Staten, tot 1 april een grote hoeveelheid vliegtuigen geregistreerd en dus ook geëxploiteerd kunnen worden. Ik vraag me af of de oplossing die de rapporteur daarvoor bedacht heeft in zijn amendement op artikel 6, wel voldoende soelaas biedt.
Voorzitter, tot slot, alle amendementen die het voorstel van de rapporteur zullen ontkrachten, zal ik in elk geval niet steunen. Ik denk dat we in die Europese markt met alle kracht moeten proberen om te harmoniseren, om een zo hoog mogelijk niveau van milieubescherming te krijgen. Het is toch van de gekke dat je met het milieu zou kunnen gaan concurreren.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is net als de sprekers van vandaag verheugd over het verslag van de heer Valverde López. Wij zijn ook zeer blij dat het verslag er zo snel is gekomen, zodat het binnen de gestelde termijn aangenomen kan worden. Daarom dank ik de heer Valverde López en zijn collega's van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming. Bij de beoordeling van de amendementen vond de Commissie het belangrijk het evenwicht te bewaren tussen de gewenste milieuverbeteringen en de economische last die bepaalde ontwikkelingslanden zouden moeten dragen. Het is ook belangrijk dat wij de ICAO de juiste signalen sturen, omdat deze op dit ogenblik de mogelijkheid onderzoekt om wereldwijd strengere geluidsoverlastgrenswaarden voor vliegtuigen in te voeren. Het verheugt mij dan ook u te kunnen meedelen dat de Commissie amendement 1 kan aanvaarden en de amendementen 2, 3 en 4 gedeeltelijk. Amendement 5 kunnen wij niet aanvaarden, omdat het gebruik van met hushkits uitgeruste vliegtuigen buiten de Unie in artikel 4, lid 2 wordt behandeld. De amendementen 6 en 7 kunnen wij evenmin aanvaarden, omdat geharmoniseerde regels inzake nachtelijk vliegverbod voor bepaalde types vliegtuigen strijdig zijn met het subsidiariteitsbeginsel en met de internationale verplichtingen van de lidstaten. Bovendien beschikken de lidstaten in verordening 2408/92 al over een procedure waarmee ze het aantal vluchten kunnen beperken om de geluidshinder in de buurt van luchthavens te verminderen.
Het is duidelijk dat er over dit voorstel grote eensgezindheid heerst en dankzij de inzet van de heer Valverde López en zijn collega's kan deze eensgezindheid op korte termijn in wetgeving worden omgezet.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Afvalstoffenbeleid
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0235/98) van de heer Campoy Zueco, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad over de toepassing van de richtlijnen 75/439/EEG, 75/442/EEG, 78/319/EEG en 86/278/EEG betreffende afvalbeheer (COM(97)0023 - C4-0368/97).

Campoy Zueco
Mijnheer de Voorzitter, het verslag dat wij dit Parlement voorleggen maakt deel uit van het communautaire beleid inzake afvalbeheer. Het voorstel van de Commissie is de eerste poging van haar kant om de toepassing door de lidstaten van de communautaire wetgeving inzake het afvalbeheer te inventariseren. De evaluatie betreft de eerste generatie Europese wetgeving over dit onderwerp, dat wil zeggen tot het jaar 1995.
Op grond van deze regelgeving zijn de lidstaten verplicht regelmatig verslagen in te dienen over de toepassing ervan. Het wekt verbazing dat de Commissie hier zo lang mee heeft gewacht. Na 20 jaar wordt de stand van zaken geëvalueerd. Het beeld dat die evaluatie geeft, is uitermate treurig vanwege de geringe inzet van de lidstaten bij de toepassing van de geldende wetgeving. Geen enkele lidstaat heeft tot dusverre de zogenoemde Europese afvalcatalogus overgenomen.
Er is sprake van grote verschillen met betrekking tot de interpretatie van de wetgeving. Begrippen als industriële afvalstoffen en gevaarlijke afvalstoffen worden uiteenlopend geïnterpreteerd. Er zou een uniforme terminologie moeten komen. Er worden ernstige tekortkomingen van de lidstaten geconstateerd wat betreft hun verplichting de Commissie regelmatig te rapporteren. In een enkel geval is na 22 jaar nog steeds geen verslag ingediend.
De toepassing laat veel te wensen over, waardoor veel afbreuk wordt gedaan aan doelstellingen als volksgezondheid, de werking van de interne markt, duurzame ontwikkeling en - wat nog veel erger is - de geloofwaardigheid van de Unie, met name ten opzichte van de kandidaat-lidstaten.
De Commissie heeft in december 1991 een nieuwe richtlijn ingediend betreffende de harmonisatie van de verslagen, teneinde de verplichting van de lidstaten over de periode 1995-1997 te vergemakkelijken. De Commissie zal de uitkomsten daarvan medio 1999 voorleggen. In oktober 1997 is er - weliswaar schoorvoetend - een begin gemaakt met inbreukprocedures. Men zou systematischer te werk moeten gaan bij het opstarten van inbreukprocedures. Ook moet het communautaire recht op milieugebied gecodificeerd worden. De wetgeving is erg verspreid; er zijn 20 rechtsbesluiten die geünificeerd zouden moeten worden teneinde de samenhang en transparantie ervan te verbeteren.
De Raad wordt verzocht bij de komende herziening van verordening 1210/90 van de Europese Economische Gemeenschap de amendementen van het Europees Parlement over te nemen die het Europees Milieuagentschap in staat moeten stellen gegevens en informatie te verstrekken over de toepassing van de wetgeving inzake afvalbeheer door de lidstaten, alsook haar samenwerking met de nationale parlementen te intensiveren.
Ik bedank mevrouw Jackson en de heren Bowe en Eisma voor het inbrengen van hun standpunten, die het verslag beslist verbeteren.
Met betrekking tot de drie ingediende amendementen ben ik het eens met het eerste van de heer Eisma, waarin een nieuw punt aan paragraaf 7 wordt toegevoegd. De amendementen 2 en 3 van de heren des Places en Souchet kan ik, hoewel het me spijt en ik hun voor hun belangstelling bedank, niet aanvaarden omdat ik vind dat ze niet thuishoren in dit verslag, dat algemener van aard is.
Mijnheer de Voorzitter, dit onderwerp is zo belangrijk dat een groot aantal veranderingen nodig is: in de eerste plaats, de houding van de lidstaten en, in meer algemene bewoordingen, het veranderen van industriële processen tot leefgewoonten en van productontwerp tot wereldvisie.
Ik hoop dat het verslag door dit Parlement wordt aangenomen en dat de Commissie akkoord gaat met de suggesties.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat dit verslag er eindelijk is. De heer Campoy Zueco heeft er hard aan gewerkt en is heel eerlijk en rechtvaardig geweest. Ik ben het absoluut eens met wat hij tot dusverre heeft gezegd.
Maar we moeten de nadruk blijven leggen op de problemen van de niet-tenuitvoerlegging van de afvalrichtlijn in de Unie. Er is in de richtlijn zeer zeker verwarring omtrent de definities en de teksten moeten duidelijker worden opgesteld, zodat ze ook samenhangender worden. Zo is er een duidelijk verzuim van de lidstaten om een hele reeks richtlijnen ten uitvoer te leggen, of dat nu gaat om afvalolie, rioolslib of giftig en gevaarlijk afval. Er zijn veel gebieden waarop de lidstaten daadwerkelijk actie moeten ondernemen.
Ook de Commissie, die per slot van rekening toch hoedster is van de Verdragen en beschermster van de richtlijnen, moet krachtdadiger optreden. Daarom ben ik blij dat de Commissie een inbreukprocedure is begonnen tegen bepaalde lidstaten die de richtlijn over afgewerkte olie niet naar behoren hebben toegepast. Maar er moet meer gebeuren en de maatregelen moeten na een bepaalde periode, die niet te lang mag zijn, systematischer en automatischer worden. Ook moeten we erkennen dat er voor het Milieuagentschap in Kopenhagen een rol is weggelegd om problemen op te sporen en de Commissie te informeren, zodat deze snel in actie kan komen. De belangrijkste verantwoordelijkheid ligt naar mijn gevoel evenwel bij de Commissie.
De uitbreiding zal ons voor een hele reeks nieuwe problemen met betrekking tot de tenuitvoerlegging van wetgeving stellen. Ik vind dat we onszelf moeten dwingen op dit gebied hardere actie te ondernemen. We moeten de aandacht vestigen op de zondaars die de Europese wetgeving niet ten uitvoer leggen en fiscale maatregelen treffen tegen diegenen die de wet niet naleven. Het Europees Parlement is bereid andere verkozen vertegenwoordigers, zoals ministers van de lidstaten, te vragen verantwoording af te leggen en ze te laten uitleggen waarom de wetgeving niet ten uitvoer wordt gelegd. Wij zijn bereid om in actie te komen en doen een beroep op anderen om hetzelfde te doen. De Europese Unie moet coherent zijn en de wetgeving respecteren die wij via dit Parlement aannemen.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn collega, de heer Campoy Zueco, gelukwensen met zijn verslag en met het vele werk dat hij eraan besteed heeft.
Dit is een zeer droevige geschiedenis, die vooral door de Britse leden en de Britse conservatieven al jaren wordt benadrukt.
Het is met de tenuitvoerlegging van de in het verslag van de heer Campoy Zueco onderzochte richtlijnen door de lidstaten verschrikkelijk gesteld en, zoals de Commissie zal bevestigen, heeft zij enorme problemen gehad om de lidstaten zover te krijgen informatie te verschaffen.
Bot gezegd: de Europese milieuwetgeving op dit gebied werkt gewoon niet. We gebruiken woorden die niets betekenen en keuren richtlijnen goed die veronachtzaamd worden. En wat gaan we eraan doen? Het traditionele antwoord is zeggen dat de lidstaten die de wetgeving niet toepassen, voor het Hof van Justitie gedaagd moeten worden. Maar misschien werkt dat al evenmin. Wat doe je als een land gewoon niet kan betalen voor de wetgeving die ze niet in werking heeft gesteld. Dat is de reden dat de wetgeving niet werkt.
Inbreukprocedures zijn waarschijnlijk ook niet echt welkom bij de burgers van sommige lidstaten, die vinden dat het besluit of ze bepaalde rekeningen wel of niet moeten betalen, in eerste instantie voor hun nationale regering is, en niet voor een of ander Europees forum, ver weg.
Ik heb twee suggesties, waarvan er een niet nieuw zal zijn voor de Europese Commissie. Ten eerste moeten we ervoor zorgen dat voor elk milieuvoorstel dat van de Commissie komt, een volledige kostenbeoordeling wordt gemaakt; een beoordeling van de kosten die de individuele burgers en hun plaatselijke autoriteiten mogen verwachten als ze deze wetgeving ten uitvoer leggen.
De Commissie zegt vaak dat dit erg moeilijk is. Dat zal best zo zijn. Het zal best dat de Commissie de kosten wil opnemen van als er niets gebeurt, wat als vergelijking prima is, maar de burgers van Europa moeten weten hoe hoog de rekening wordt. Alleen dan zullen de lidstaten hun burgers kunnen laten zien wat de kosten zijn die ze bereid zijn te betalen als ze met deze wetgeving instemmen.
Tot slot moeten we, zoals de heer White ook al zei, een staat hebben van de kosten van de uitbreiding. Hebben deze nieuwe lidstaten die aan onze deur staan te kloppen echt de illustere hoop dat ze deel zullen nemen aan onze milieuwetgevingsprocedure - wat naar wij aannemen mogelijk is - als we er alleen maar nieuwe richtlijnen bij krijgen waardoor de kosten die zij op zich nemen almaar oplopen? We hebben een kostenevaluatie nodig voor de bestaande lidstaten en voor de kandidaat-landen.

Eisma
Voorzitter, hoewel op het gebied van het milieu de laatste jaren veel is bereikt, blijkt tegelijkertijd uit het uitstekende verslag van collega Campoy Zueco hoe beperkt zo'n Europees milieubeleid eigenlijk is. Een goed milieubeleid functioneert alleen als de lidstaten bereid zijn daaraan voor 100 % mee te werken. Helaas blijkt uit de mededeling van de Commissie dat de omzetting, de toepassing en de uitvoering van onze afvalrichtlijnen zeer te wensen overlaat. Deze geringe inzet van de lidstaten is niet alleen betreurenswaardig, maar ook heel zorgelijk, zeker met het oog op de uitbreiding.
Wij verwachten immers ook dat de nieuwe lidstaten ons acquis overnemen. Hiervoor heb ik een amendement ingediend dat stelt dat financiële steun aan kandidaat-landen voor afvalbeheer gekoppeld moet zijn aan de huidige Europese Unie-eisen. Ik hoop dat commissaris Bjerregaard amendement 1 van de liberale fractie zal accepteren. Maar de eis die wij stellen aan de kandidaat-landen komt zeer ongeloofwaardig over als de huidige vijftien lidstaten al niet eens in staat zijn om aan deze eis te voldoen. De lidstaten wil ik daarom dringend verzoeken om hun verantwoordelijkheid op zich te nemen en van de Commissie verwacht ik dat zij daar strenger op zal toezien.

Fitzsimons
Mijnheer de Voorzitter, ik steun de resolutie die vandaag voor ons ligt. Daarin wordt een beroep gedaan op de Commissie om het Europees Parlement ieder kwartaal een lijst te overhandigen van zaken waarbij lidstaten voor het Hof van Justitie zijn gedaagd in verband met afvalbeheer. Bovendien geeft de Commissie haar voornemen te kennen om bij flagrante schending van de communautaire afvalwetten de verantwoordelijke ministers van de desbetreffende lidstaat uit te nodigen voor de milieucommissie van het Europees Parlement te verschijnen en hun beleidsmaatregelen toe te lichten.
Vanuit Iers standpunt ligt de toekomst van de afvalverwijdering niet in de aanhoudende zoektocht naar meer stortplaatsen in het land. Dit geeft steevast aanleiding tot flink wat kritiek van de plaatselijke bevolking. Plaatselijke overheden overal in Ierland zijn nog steeds bezig met het zoeken naar nieuwe stortplaatsen voor de toekomstige programma's voor afvalverwijdering.
De verontrusting onder het publiek over de langetermijneffecten van stortplaatsen op het milieu neemt toe. Ierland kent momenteel een sterke economische groei en een deel van onze middelen moet worden geïnvesteerd in alternatieve programma's voor afvalbeheer. Op middellange tot lange termijn zullen de investeringen in een schoon milieu in Ierland de extra uitgaven billijken.
Ik ben bijzonder verheugd over het initiatief van mijn regering een studie te laten verrichten naar het mogelijk gebruik van nieuwe en alternatieve vormen van het genereren van afval en afvalverwijdering. De tenuitvoerlegging van de wet afvalbeheer (1995) is zeker een stap in de goede richting. Krachtens deze wet moeten de lokale overheden individueel of gezamenlijk plannen voor afvalbeheer opstellen en het Bureau voor de milieubescherming moet een nationaal beheersplan opstellen voor gevaarlijk afval.
Als je echter bedenkt dat Ierland in 1995 meer dan 42 miljoen ton afval had, ben ik ervan overtuigd dat de nieuwe voorstellen om iets aan het afvalbeheer in Ierland te doen, een zeer gunstig antwoord zullen krijgen van de Commissie tijdens de volgende ronde van de structuurfondsen van de Europese Unie voor de periode 2000 tot en met 2006. Ik feliciteer de rapporteur met zijn uitstekende verslag.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, er is geen enkele twijfel over de opportuniteit van deze mededeling van de Commissie en het verslag van mijn landgenoot Campoy Zueco inzake de juiste toepassing van vier richtlijnen. Het zou over veel meer richtlijnen kunnen gaan en ik denk dat we ook dan zouden moeten concluderen dat de meeste lidstaten flagrant in strijd met deze en andere richtlijnen handelen.
Ik vind dat we blij moeten zijn met de openlijke inbreukprocedure tegen dertien lidstaten die geen afvalbeheerplan hebben ingediend. Ik vind dat een goede zaak. Wel is het zo dat deze inbreukprocedures misschien sneller en automatischer zouden moeten zijn, want ze duren erg lang en dat leidt tot een ophoping van afvalstoffen. Dat is een alarmerende situatie, vooral als het om gevaarlijke stoffen gaat.
De gegevens van de heer Campoy spreken voor zich: meer dan 20 soms ingewikkelde rechtsbesluiten staan een duidelijker, transparantere en snellere toepassing van de richtlijnen door de regeringen in de weg. Ik denk dat het heel interessant zou zijn het communautaire recht op het gebied van afvalbeheer te codificeren, zoals de rapporteur voorstelt, het werk van IMPEL te ondersteunen en, uiteraard, het Milieuagentschap met voldoende middelen te steunen in follow-up- en toezichtsprogramma's, teneinde na te gaan of het communautaire recht op dit punt wordt toegepast.
Als we het hier over afvalbeheer hebben, lijkt het alsof we het over iets weinig concreets, iets etherisch hebben. De commissaris, mevrouw Bjerregaard, weet echter heel goed, want soms sturen we haar informatie toe, dat de toename van afvalstoffen een ramp voor de gezondheid en voor het milieu betekent. Toxische en gevaarlijke afvalstoffen, zoals de 5 miljoen ton gefosforiseerde kalk in Huelva of wat er in Doñana is gebeurd; of wat we deze week in León hebben geconstateerd bij een bezoek aan de puinhopen die het gevolg zijn van de exploitatie van leisteen en die zelfs levensbedreigend zijn voor de 700 inwoners van het dorp. Oftewel, gezondheid en milieu worden bedreigd doordat het communautaire recht niet juist wordt toegepast.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, zoals de rapporteur al aangaf, is een van de duidelijkste zaken in deze mededeling van de Commissie het gebrek aan informatie van de lidstaten. Er is nauwelijks informatie binnengekomen. Het is duidelijk dat de regeringen van de Europese Unie hun plicht om de Commissie informatie te verschaffen, niet naleven.
Ierland, mijn eigen land, heeft in bijna alle gevallen nagelaten de rapporten over omzetting, toepassing en tenuitvoerlegging van de EU-richtlijnen inzake afvalbeheer in te dienen. We kunnen onmogelijk bepalen of de lidstaten de verplichtingen zijn nagekomen die zij krachtens de wetgeving hebben, omdat ze geen rapporten hebben ingediend. Aan deze situatie moet iets worden gedaan. De Commissie moet onmiddellijk juridische stappen ondernemen tegen de lidstaten die hun verplichtingen niet nakomen.
De Commissie neemt blijkbaar een zeer zwakke houding aan tegenover het doen naleven van de afvalbeheerwetgeving. Daardoor krijgen onverantwoordelijke landen, zoals mijn eigen land, de kans op een gevaarlijke manier met afval te blijven omgaan, met de onhoudbare optie van stortplaatsen. Ierland is een van de landen van de Europese Unie waar het minst wordt gerecycled en dat de meeste stortplaatsen heeft.
Ierland heeft aan de rand van grote woongebieden vele stortplaatsen en volgens een onlangs verrichte studie zijn deze een ernstige bedreiging voor zwangere vrouwen. Duizenden zwangere vrouwen die in de buurt van stortterreinen wonen, lopen een verhoogd risico kinderen met geboorteafwijkingen ter wereld te brengen. Volgens een studie die onlangs werd gepubliceerd in het medische tijdschrift The Lancet , hebben baby's die ter wereld zijn gebracht door moeders die binnen 1, 8 mijl van stortterreinen wonen, 33 % meer kans op spina bifida, gaatjes in het hart, vervormingen van belangrijke bloedvaten en een hele reeks andere gebreken. Op veel van deze stortterreinen komen zeer gevaarlijke chemicaliën voor.
Het verzuim van de Ierse regering om toe te zien op naleving van de EU-wetgeving en het verzuim van lidstaten overal in de Europese Unie om toe te zien op naleving van de verordening inzake afvalbeheer, is onaanvaardbaar. Men mag niet toestaan dat deze situatie blijft duren.
Afval is zeker een van de meest duidelijke problemen waar de Europese Unie in de toekomst mee te kampen krijgt. Het wordt tijd dat de lidstaten hun plicht nakomen en het publiek beschermen tegen gevaarlijke en giftige lozingen en het onverantwoordelijk dumpen van afval. Er moet een inventaris worden opgemaakt van wat er overal in de Europese Unie is gedumpt. De mensen hebben het recht dat te weten en de mensen die daarvoor verantwoordelijk zijn, moeten belasting betalen. Er moet belasting worden geheven op de industrie om ervoor te zorgen dat er geen giftig afval meer wordt geproduceerd. Afval moet op een weldoordachte manier worden aangepast.

De Voorzitter
We hebben niet veel tijd en daarom verzoek ik iedereen zich strikt aan de spreektijd te houden. Ik ben verplicht de vergadering nu te onderbreken voor het vragenuur. Er zijn nog vier leden die het woord hebben gevraagd. Indien de plenaire vergadering mij unaniem vraagt om het debat voort te zetten, waardoor deze sprekers nog aan het woord kunnen komen, dan ben ik misschien te overtuigen. Ik heb de indruk dat een grote meerderheid het debat graag wil voortzetten.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, als u de verlenging van het debat toestaat, wil er dan tenminste voor zorgen dat elke spreker zich tot ongeveer een minuut beperkt.
De laatste drie sprekers hebben hun spreektijd met 45 seconden overschreden. Onder leiding van een energieke Voorzitter met de nodige bevoegdheden moeten wij ons tijdschema toch kunnen naleven.

De Voorzitter
U heeft volkomen gelijk, mijnheer Herman. Ik ben veel te vriendelijk geweest, waardoor het zo laat is geworden. Ik vraag de laatste sprekers om het zo kort mogelijk te houden.

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, met haar mededeling geeft de Commissie voor het eerst een schets van het manke beleid inzake afvalbeheer. Voor het eerst doet de Commissie een poging tot inventarisering en beoordeling van de huidige, treurige situatie. Voor het eerst krijgen wij een beeld van de toepassing van de communautaire wetgeving door de lidstaten. In het verslag wordt ook de inefficiënte toepassing aan de kaak gesteld van de communautaire regels en voorschriften. Tussen hetgeen enerzijds door de instellingen van de Europese Unie wordt vastgesteld en anderzijds door de lidstaten wordt toegepast, bestaat een diepe kloof.
Het feit dat geen enkele lidstaat richtlijn 75/442/EEG correct heeft omgezet in de nationale wetgeving en elk land deze anders toepast, spreekt boekdelen. Ook moet ik vermelden dat geen enkele lidstaat de Europese lijst van afvalstoffen op grond van richtlijn 94/4 heeft overgenomen. In elk land worden de grenswaarden voor gevaarlijke stoffen en toegestane concentraties anders vastgesteld. Ook zijn er aanzienlijke problemen met de richtlijnen inzake minerale oliën en zuivering van afvalwater.
Ik wil echter kort ingaan op de richtlijn inzake vaste afvalstoffen. Daar zijn wij geconfronteerd met een dramatische situatie. De Commissie heeft geprobeerd de lidstaten te dwingen de richtlijn toe te passen via het Hof van Justitie en met boetes die zij uit hoofde van artikel 171 mag opleggen. Helaas is mijn land een van de landen die deze richtlijn overtreedt. Ik noem als voorbeeld de Pagasitische Golf, de verontreiniging van het meer van Vegoritis, de rivier Soelos en het geval van Koropito bij Chania, dat werkelijk alles slaat.
Ondanks de bombastische verklaringen van de lidstaten over een "burgervriendelijk" Europa zijn het uiteindelijk de instellingen van de Unie die met de burgers meevoelen, met hen solidair zijn en hun rechten proberen te beschermen.
Wij zijn van mening dat de Commissie een algemene inventaris moet opmaken van de situatie in alle sectoren van het afvalbeheer en een enkel communautair beleid moet vaststellen. Anderzijds moeten de lidstaten inzien dat een juist afvalbeheer een van de kernpunten is in het Verdrag en in het streven naar een goede levenskwaliteit. Ik wil de rapporteur bedanken voor zijn werkelijk uitstekende werk.

Querbes
Mijnheer de Voorzitter, ik deel de bekommeringen en de kritiek van de rapporteur, Luis Campoy Zueco, in verband met de aanzienlijke vertragingen bij de tenuitvoerlegging van de afvalrichtlijnen.
Doordat wij voor duurzame ontwikkeling en milieubescherming gekozen hebben, moeten wij ons afval anders gaan beheren. Wij moeten de productie aan de bron verminderen, de technieken voor hergebruik en recyclage van afval verder ontwikkelen en het restafval neutraliseren. Hoe moeten wij daarbij te werk gaan?
Ik volg onze rapporteur maar ten dele wanneer hij aandringt op de opening van de inbreukprocedures. Wij moeten er ons immers ten volle rekenschap van geven dat de tenuitvoerlegging van de afvalwetgeving op heel wat hinderpalen stuit. Daarmee willen wij de huidige tekortkomingen niet rechtvaardigen, maar pleiten wij voor een efficiënte en uitvoerbare wetgeving. Die wetgeving heeft echter aanzienlijke financiële gevolgen. Men kan natuurlijk de kosten beperken en de Commissie moet voorstellen in die zin indienen, onder meer via belastingprikkels, zoals de rapporteur dit voor afgewerkte olie voorstelt. Maar moeten wij algemeen gezien niet het laagste BTW-tarief hanteren voor afvalverwerking, of de voorwaarden scheppen om gerecycleerde producten, die moeten concurreren met nieuwe en vaak goedkopere producten, voldoende aantrekkelijk te maken?
Waar moeten wij echter, gelet op de zware financiële kosten, de nodige middelen halen, nu de overheid moet besparen, de ondernemingen met wereldwijde concurrentie hebben af te rekenen en de koopkracht van de bevolking ontoereikend is?
Ik meen dat het monetair en het economisch beleid van de Unie, die aan strikte verplichtingen en criteria onderworpen zijn, haaks staan op het milieubeleid, waar laisser faire en laksheid vaak de boventoon voeren, zoals dit verslag bewijst.
Ik meen tenslotte dat wij pas uit de huidige situatie zullen geraken als wij de inbreukprocedures combineren met financiële maatregelen die fundamentele hinderpalen uit de weg kunnen ruimen en vooral als wij de democratie meer laten spelen.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik wil eerst de rapporteur feliciteren en daarbij ook mijn ontevredenheid uiten over het feit dat de lidstaten dralen met het toepassen van een coherent afvalbeleid.
Nochtans weet iedereen dat, om het milieu te beschermen dat het vaak moet ontgelden, om bodem-, water- en luchtvervuiling terug te dringen, om de grondstoffen te sparen, wij het afval efficiënt moeten beheren, beperken en recycleren.
In een eerste fase kost dit natuurlijk geld, veel geld soms, want op korte termijn is het goedkoper te verspillen en te vervuilen; op middellange termijn echter is een strikt en zuinig beheer van vitaal belang, vooral de menselijke gezondheid. Wij moeten dus kordaat optreden tegen al wie de wetgeving niet toepast; de overtreders moet uiteraard fiscaal worden bestraft, maar wellicht moeten wij ook diegenen helpen die de wetgeving nauwgezet toepassen, inzonderheid de plaatselijke besturen.
Tenslotte stel ik zoals andere collega's vast dat in dit debat het probleem van de toepassing van de genomen beslissingen eens te meer aan de orde is. Men besteedt veel tijd aan het vaststellen van normen en het nemen van maatregelen, met name op milieugebied. Men vergeet echter vaak te kijken hoe het er in de praktijk aan toe gaat, en als men het doet, zoals nu, dan is de balans allesbehalve rooskleurig.
Meer dan ooit gaat het hier om de politieke autoriteit van Europa en van de Europese instellingen. Die autoriteit moet worden versterkt.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het debat niet nodeloos rekken. Ik ben heel blij met het verslag van de heer Campoy Zueco. Uit het debat heb ik begrepen dat er algemene ontevredenheid heerst over de tenuitvoerlegging van de wetgeving en dat de leden zich ergeren over het gebrek aan politieke wil bij de lidstaten om de wetgeving ten uitvoer te leggen. Ik hoop dat de resolutie, waarvan ik verwacht dat ze wordt aangenomen, het debat zal helpen verscherpen en ik dank de leden voor de goede raad die ik hier vandaag gehoord heb. Sommige voorstellen die de situatie kunnen verbeteren, hebben we naar mijn mening reeds verwezenlijkt en ik kan het Parlement beloven dat wij beslist niet van plan zijn de lidstaten met rust te laten als zij hun nationale wetgeving niet aanpassen aan de Europese wetgeving die wij - dat mogen we wel zeggen - met veel moeite tot stand hebben gebracht.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw de commissaris.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Commissie (B4-0482/98).

De Voorzitter
Vraag nr. 44 van Charlotte Cederschiöld (H-0763/98):
Betreft: Dekking door sociale verzekeringen bij vestiging in het buitenland
Herhaaldelijk hebben Zweedse rechtbanken zich op het standpunt gesteld dat de Zweedse wetgeving inzake volksverzekeringen strijdig is met fundamentele communautaire voorschriften aangezien wordt geëist dat iemand, om voor uitkeringen in aanmerking te komen, in Zweden woonachtig dient te zijn. Desondanks ontvangen burgers die recht hebben op sociale voorzieningen, wanneer zij naar het buitenland zijn verhuisd, nog steeds geen sociale uitkeringen.
Acht de Commissie dit verenigbaar met de beginselen inzake het vrije verkeer van personen? Ik heet de heer Monti welkom en verzoek hem mij te verontschuldigen voor het feit dat we tien minuten te laat met het vragenuur beginnen. Ik nodig hem uit de vraag van mevrouw Cederschiöld te beantwoorden.

Monti
De geachte afgevaardigde werpt het probleem op van de receptie van de communautaire voorschriften inzake de sociale zekerheid door Zweden. Verordening 1408/71/EEG van de Raad stelt gedetailleerde normen vast voor de coördinatie van sociale zekerheidsstelsels van de lidstaten, die van toepassing zijn op werknemers van de Europese Unie en hun gezinsleden die zich binnen de Gemeenschap verplaatsen. De vraagstelling vooronderstelt dat Zweden deze verordening niet correct uitvoert, maar bevat onvoldoende informatie om het de Commissie mogelijk te maken vast te stellen of de communautaire voorschriften in een specifiek geval ook inderdaad niet zijn geëerbiedigd. Daarom verzoekt de Commissie de geachte afgevaardigde de kwestie nader te illustreren aan de dienst van mijn terzake bevoegde collega, commissaris Flynn, zodat de zaak in het licht van het Gemeenschapsrecht kan worden onderzocht.

Cederschiöld
Dank u voor uw antwoord, commissaris Monti. Het gaat om een sociale-verzekeringscasus van een vrouw die haar looncompensatieverzekering voor thuisblijven na de geboorte van haar kind niet uitgekeerd kon krijgen, omdat ze in Engeland werkte. Het is een goede zaak dat de Commissie naar meer details in dezen vraagt, en ik zal daar graag voor zorgen.
Ik zou graag een parallel willen trekken met een zeer actuele zaak; het Hof van Justitie verwijst namelijk naar het Verdrag van Rome als het gaat om het recht op gezondheidszorg. Voor mij ligt vrij verkeer van patiënten heel dichtbij vrij verkeer van sociaal verzekerden. Als het om patiënten gaat, is dat een individueel recht, dat wil zeggen dat er geen willekeurige beoordelingen mogen komen, dat men geen vergoeding mag weigeren en geen goedkeuring vooraf mag eisen.
Helpt de Commissie burgers met aanvullende maatregelen tegen lidstaten, indien het vrij verkeer van patiënten en sociaal verzekerden niet blijkt te kunnen worden gehandhaafd?

Monti
Ook in dit geval verzoek ik mevrouw Cederschiöld ons nadere gegevens te verschaffen. Ik kan slechts - heel in het algemeen - zeggen dat de Commissie zich inspant om de burgers van de Europese Unie te helpen bij het uitoefenen van hun rechten, op de eerste plaats via een informatiecampagne omtrent de precieze aard van deze rechten. In dit kader moet ook, zoals de geachte afgevaardigde zeker weet, de campagne Citizens first gezien worden, die de Commissie met de onmisbare steun van het Europees Parlement heeft gevoerd. Ik verzoek u nogmaals de Commissie nadere gegevens te verschaffen over het specifieke door u gesignaleerde geval inzake de gezondheidszorg, opdat onze actie ook daadwerkelijk nuttig kan zijn.

De Voorzitter
Vraag nr. 45 van Robert Evans (H-0764/98):
Betreft: Stemrecht voor EU-burgers
Is de Commissie ervan op de hoogte dat sommige EU-burgers die buiten hun eigen lidstaat wonen in feite niet al hun burgerrechten genieten aangezien zij niet mogen stemmen in de Europese of gemeenteraadsverkiezingen, iets waarop zij als EU-burgers toch aanspraak kunnen maken?
De Belgische regering heeft, ook al is zij 'in het hart van Europa' gevestigd, nogmaals getoond dat zij niet in staat is om aan niet-Belgen het volledig stemrecht te geven, maar zij is niet de enige die op dit punt tekortschiet.
Er werd mij gewezen op het geval van EU-burgers, die gedurende vele jaren voor de Raad van Europa hebben gewerkt en die nu noch van hun land van herkomst noch van de Franse regering stemrecht krijgen wegens hun 'half-diplomatiek' statuut.
Welke initiatieven zal de Commissie nemen om een eind te stellen aan deze onregelmatigheden in de Europese Unie en ervoor te zorgen dat alle EU-burgers hun stem kunnen uitbrengen, tenminste bij de gemeenteraads- en de Europese verkiezingen? Mijnheer Monti, het woord is aan u om de vraag van de heer Evans te beantwoorden.

Monti
Alle burgers van de Unie die in een lidstaat wonen waarvan zij geen staatsburger zijn, kunnen hun stemrecht uitoefenen en zijn bovendien verkiesbaar bij de gemeenteraadsverkiezingen en bij het Europees Parlement conform de in de richtlijnen vastgestelde regels die in het nationaal recht van alle lidstaten, met uitzondering van één, zijn overgenomen. Alleen België heeft richtlijn 94/80/EG, die de modaliteit van de uitoefening van het stemrecht en de verkiesbaarheid bij de gemeenteraadsverkiezingen regelt, nog niet omgezet.
Na de veroordeling van België door het Hof van Justitie, op 9 juli 1998, omdat het de genoemde richtlijn nog niet heeft omgezet, zal de Commissie ongetwijfeld de procedure van artikel 171 van het EG-Verdrag opstarten, indien de lidstaat die zijn plichten niet is nagekomen, niet binnen redelijke tijd de nodige maatregelen neemt om het arrest van het Hof uit te voeren.
Wat de ambtenaren van de Raad van Europa betreft, is de Commissie niet op de hoogte van de door de geachte afgevaardigde naar voren gebrachte feiten. De Commissie weet niet beter of alle in Frankrijk woonachtige burgers van de Europese Unie kunnen, indien ze dat wensen, aan de gemeenteraadsverkiezingen en de verkiezingen voor het Europees Parlement deelnemen, onafhankelijk van hun persoonlijke status. In de Franse wet tot omzetting van richtlijn 94/8/0/EG, waarin de modaliteiten van de uitoefening van het actief en passief kiesrecht bij gemeenteraadsverkiezingen wordt geregeld, staat dat burgers van de Europese Unie als woonachtig in Frankrijk worden beschouwd indien zij aldaar hun feitelijke woonplaats hebben of indien zij er continu verblijven.

Evans
Deze wetgeving zit vol onregelmatigheden. Wat de commissaris over de Belgische autoriteiten zegt, is helemaal waar. België maakt hiervoor blijkbaar zijn eigen uitzonderingen of zijn eigen regels. In bepaalde gemeenten lijkt het of men de wet en de wetgeving gewoon aan zijn laars lapt als 20 % van de ingezetenen geen Belg is maar afkomstig uit een ander Europees land. Ik hoop van harte dat de commissaris zal doen wat hij in zijn antwoord op de vorige vraag heeft gezegd: ervoor zorgen dat de EU-burgers al hun burgerrechten kunnen genieten.
Dit werpt een vraag op. Als de commissaris, voor de Europese verkiezingen volgend jaar, in Londen zou wonen, zou hij kunnen stemmen. EU-commissarissen, die in Brussel wonen, kunnen volgens mij niet stemmen voor de Europese verkiezingen in de zomer van volgend jaar, ook al werken ze voor Europa.
Voorts moet ik de aandacht van de commissaris vestigen op het punt dat ik ter sprake heb gebracht over mensen die voor de Raad van Europa werken en die - naar ik heb begrepen - niet mogen stemmen omdat zij in Frankrijk niet volledig belastingplichtig zijn wegens hun status als werknemer van de Raad van Europa. Zou hij mij daar iets meer over kunnen zeggen?

Monti
Wat de ambtenaren van de Raad van Europa betreft, kan ik alleen maar verwijzen naar wat ik in mijn oorspronkelijke antwoord heb gezegd. De Franse wet tot omzetting van richtlijn 94/80, die de modaliteiten bepaalt voor de uitoefening van actief en passief kiesrecht bij de gemeenteraadsverkiezingen, bepaalt dat burgers van de Unie in Frankrijk beschouwd worden als ingezetenen van Frankrijk als zij daar hun domicilie hebben of als hun verblijf in dat land van permanente aard is.
Ik wil daar graag enkele woorden over België aan toevoegen, een punt dat de heer Evans in zijn aanvullende vraag heeft aangehaald. De Commissie weet dat in verband daarmee recentelijk enige vooruitgang is gemaakt is België. Op zijn eerste vergadering in september heeft de Belgische ministerraad een voorontwerp goedgekeurd dat de van kracht zijnde wetgeving wil wijzigen en de richtlijn wil omzetten. Dit ontwerp is nu voor onderzoek aan de Kamer voorgelegd en de bevoegde parlementaire commissies hebben hun besprekingen hervat over de wijziging van artikel 8 van de Grondwet, hetgeen nodig is om EU-burgers die geen Belgisch onderdaan zijn, politieke rechten te kunnen verlenen.
Hoewel dit inderdaad complexe zaken zijn, hoopt de Commissie dat op basis van het werk dat nu wordt verricht, men op tijd de nodige maatregelen zal treffen om de burgers van de Unie in staat te stellen te stemmen en zich kandidaat te stellen voor de volgende gemeenteraadsverkiezingen in België, die gepland zijn voor het jaar 2000. Met dit in gedachten zien de diensten van de Commissie toe op de ontwikkelingen en onderhouden zij hierover contacten met de Belgische autoriteiten.

De Voorzitter
Vraag nr. 46 van Willy De Clercq (H-0793/98):
Betreft: Het stemrecht voor de Europese verkiezingen dat conform het Verdrag aan alle EU- onderdanen moet worden toegekend
In het rapport over het burgerschap van de Unie, aangenomen door het EUROPEES PARLEMENT tijdens de vergadering van 2 juli 1998, werd in de resolutie gesteld dat "de lidstaten en de communautaire instellingen worden verzocht er in het bijzonder op toe te zien dat het actief en passief kiesrecht bij de verkiezingen van het Europees Parlement zonder onderscheid worden toegekend en kunnen worden uitgeoefend door alle burgers die conform artikel 8 de nationaliteit van een lidstaat bezitten en verblijven binnen de Europese Unie" . De regering van het Verenigd Koninkrijk stelt dat zij als haar onderdanen erkent onder meer "burgers van de Britse Afhankelijke Gebieden die hun burgerschap ontlenen aan een band met Gibraltar" (PB C 23 van 28.1.1983, blz. 1). Waarom blijven de inwoners van Gibraltar tot op heden verstoken van deelname aan de Europese verkiezingen en zal de Commissie terzake maatregelen nemen voor de verkiezingen van juni 1999? Mijnheer Monti, ik nodig u uit de vraag van de heer De Clercq te beantwoorden.

Monti
In afwachting van de vaststelling van een uniforme verkiezingsprocedure, zijn de verkiezingen voor het Europees Parlement geregeld door de Akte van 20 september 1976 betreffende de verkiezing van de vertegenwoordigers in de Vergadering door middel van rechtstreekse algemene verkiezingen, gehecht bij het besluit van de Raad 76/78/EGKS, EG, Euratom, bepalingen van het Verdrag betreffende de Europese Unie en de nationale wetgevingen. Genoemde akte bevat een daarvan integraal deel uitmakende bijlage waarin staat dat het Verenigd Koninkrijk de bepalingen van de akte alleen ten aanzien van het Verenigd Koninkrijk zal toepassen. Dat betekent concreet dat Gibraltar van het stemrecht voor het Europees Parlement is uitgesloten. Genoemde bijlage is formeel aangenomen door de vertegenwoordigers van de lidstaten en aan deze ter goedkeuring en ratificatie toegezonden volgens de procedures waarin de respectieve rechtsstelsels voorzien.
Het Verdrag betreffende de Europese Unie, en met name artikel 8 B, wijzigt deze juridische situatie niet daar het zich beperkt tot het verlenen van stemrecht aan burgers van de Europese Unie die woonachtig zijn in een lidstaat waarvan zij het staatsburgerschap niet bezitten, onder dezelfde voorwaarden als de burgers van de betreffende staat. De definitie van het toepassingsbereik dat in de richtlijn 93/109/EG betreffende de modaliteit van de uitoefening van genoemd recht, hangt samen met de akte van 1976, waardoor er in Gibraltar geen verkiezingen voor het Europees Parlement gehouden worden.
Het is niet toevallig dat artikel 8 B, lid 2 uitdrukkelijk bepaalt dat de daarin bedoelde politieke rechten artikel 138, lid 3 en de bepalingen ter uitvoering daarvan onverlet laten. Artikel 138, lid 3 van het EG-verdrag bepaalt dat de akte van 1976 slechts gewijzigd kan worden bij een met eenparigheid door de Raad, na instemming van het Parlement, genomen besluit dat door de lidstaten moet worden aangenomen.
Zoals de heer De Clercq ongetwijfeld weet, roept het Verdrag het Parlement er toe op ontwerpen op te stellen voor het houden van rechtstreekse algemene verkiezingen volgens een eenvormige procedure. In de huidige juridische situatie kan de Commissie geen enkel initiatief nemen om, zoals de geachte afgevaardigde wenst, de in Gibraltar wonende burgers van de Europese Unie stemrecht te verlenen.

De Clercq
Mijn vraag is zeer eenvoudig. Uit het antwoord van de geachte commissaris meen ik af te leiden dat hij niet zo gelukkig is met de situatie door Groot-Brittannië hier tot stand gebracht. Alhoewel ik er de nadruk op leg dat de Britse regering indertijd wel de burgers van Gibraltar als Britse onderdanen heeft erkend en als dan de resolutie van het Europees Parlement zegt dat alle burgers van de Europese Unie moeten kunnen deelnemen aan Europese verkiezingen, dan lijkt mij de houding van deze lidstaat duidelijk in tegenstrijd te zijn met deze resolutie. U zegt: de Commissie kan geen initiatief nemen. Ik ben het met u eens maar ik had uw reactie willen horen. Mijn vraag is: ofschoon u geen initiatief kunt nemen, kunt u niet aandringen bij de lidstaat in kwestie om alle burgers gelijk te stellen waar ze zich ook bevinden?

Monti
Inderdaad, mijnheer De Clercq, kunnen de laatste woorden van mijn korte antwoord in dat licht worden gezien. Ik heb gezegd dat het Europees Parlement er in het Verdrag uitdrukkelijk toe wordt opgeroepen ontwerpen op te stellen om de rechtstreekse algemene verkiezingen voor het Europees Parlement volgens een uniforme procedure te doen verlopen. Daarom is de stimulerende rol die dit Parlement, en niet alleen de Commissie, ten opzichte van de lidstaten vervult, ook in deze materie erg belangrijk. Als wij ons afvragen of er mogelijkheden bestaan om de burgers van Gibraltar stemrecht voor de verkiezingen van het Europees Parlement te verlenen, is de eerste stap uiteraard de wijziging van de aan de akte van 1976 gehechte verklaring van het Verenigd Koninkrijk en de wijziging van het besluit van de Raad 76/78/EGKS, EG, Euratom, waarvoor in de Raad eenparigheid is vereist. De nadere regels voor de uitoefening van het stemrecht door de burgers van Gibraltar behoort tot de bevoegdheiden van de Britse regering en niet tot die van de Commissie.
Voor de volledigheid kan ik nog zeggen dat ook op de Kanaaleilanden en op het eiland Man geen Europese verkiezingen plaatsvinden. Het EG-Verdrag is niet van toepassing op de soevereine gebieden van Groot-Brittannië op Cyprus, waar de kwestie van de deelname aan de verkiezingen voor het Europees Parlement niet aan de orde is. Wat Denemarken betreft, doen de autonome regio's van de Faeröer-eilanden, waarop het EG-verdrag niet van toepassing is, en Groenland, dat geen deel meer uitmaakt van het territorium van de Europese Unie, niet aan de Europese verkiezingen mee.
Tenslotte merk ik op dat richtlijn 93/109/EEG van de Raad van toepassing is op de overzeese gebiedsdelen van Frankrijk, op Ceuta en Melilla, op Aruba en de Nederlandse Antillen; dit om een volledig beeld te verschaffen.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt vraag nr. 47.
Vraag nr. 48 van María Izquierdo Rojo (H-0746/98):
Betreft: Tenuitvoerlegging van het Euro-Mediterrane beleid in Algerije
Wat zijn de vooruitzichten van de Commissie voor de nabije toekomst wat betreft de samenwerkingsprogramma's en -projecten met Algerije? Kan de Commissie de balans opmaken van de acties over de laatste drie jaar? Ik heet de heer Marín welkom en ik nodig hem uit de vraag van mevrouw Izquierdo Rojo te beantwoorden.

Marín
Mevrouw Izquierdo Rojo, zoals u weet, is de Commissie in het kader van het MEDA-programma een meerjarenplan voor bilaterale financiële samenwerking met de Algerijnse regering en met de andere aangesloten mediterrane landen overeengekomen.
Gezien de moeilijke maatschappelijke situatie - volgens officiële cijfers bedraagt de werkloosheid ongeveer 30 % van de beroepsbevolking, welk cijfer in werkelijkheid vast en zeker hoger is -, zijn de inspanningen in het kader van dit meerjarenplan in de eerste plaats gericht geweest op ondersteuning van de beleidsvormen die het terugdringen van de werkloosheid betreffen.
Via het programma voor de zeer kleine bedrijven willen wij een bijdrage leveren aan het creëren en in stand houden van banen voor onbepaalde tijd. Projecten met betrekking tot infrastructuur en openbare werken willen wij gebruiken om een systeem van tijdelijke banen te ontwikkelen. Dat is de doelstelling.
In allesbehalve gemakkelijke omstandigheden bevordert de Commissie tevens de plattelandsontwikkeling via de zogenaamde "lokale initiatieven" . Dit is een kwestie waar veiligheidsaspecten in het geding zijn. Vooralsnog hebben wij geen antwoord van de Algerijnse regering ontvangen over de wijze waarop deze initiatieven voor plattelandsontwikkeling in praktijk gebracht kunnen worden. De redenen daarvoor zijn duidelijk.
De overige aspecten van het huidige programma betreffen steun aan het instrument van structurele aanpassing, privatisering, alsook modernisering van de financiële sector. Omdat het moeilijk is deskundigen aan te trekken die bereid zijn naar Algerije te verhuizen, valt het niet mee deze projecten tot ontwikkeling te brengen. Toch zijn wij er voorlopig, met de nodige bescherming, in geslaagd drie teams van deskundigen te vormen, die de programma's voor privatisering van het midden- en kleinbedrijf en modernisering van de financiële sector voorbereiden. De doelstelling, waarover nog wordt onderhandeld, is in deze drie programma's voor zo'n 100 miljoen ecu vastleggingen te doen. Dat wilde ik over de uitvoering van het meerjarenplan zeggen.
Zoals u ongetwijfeld bekend is, heeft de Algerijnse regering met betrekking tot de onderhandelingen over de associatieovereenkomst besloten enige tijd uit te trekken voor nauwkeurig onderzoek van het voorstel van de Commissie, met name waar het gaat om de periode van afbraak van industrieën. De Algerijnse regering heeft ons nog niet laten weten wanneer zij de formele onderhandelingen wil hervatten.
Wel is ons gevraagd een serie seminars te houden, waarbij de Euro-Mediterrane vrijhandelszone wordt toegelicht, alsook de problemen met betrekking tot het instellen van een Euro-Mediterrane interne markt, met de daarbij behorende afbraak van industrieën, alsmede de eventuele gevolgen voor de Algerijnse industrie. Naar hun oordeel is dit een heel gevoelige kwestie en zij willen graag over zoveel mogelijk informatie van onze kant beschikken alvorens de onderhandelingen te hervatten.
Wij zijn uiteraard bereid dit soort informatie te verstrekken. Als de Algerijnse regering zegt dat ze de formele onderhandelingen wenst voort te zetten, zullen wij dat ook zeker doen.

Izquierdo Rojo
Hartelijk dank, mijnheer Marín, voor dit antwoord dat mijn bezorgdheid over de situatie in Algerije enigszins wegneemt.
Ik zou u echter nog meer specifiek willen vragen of men al een delegatie van de Commissie in Algerije heeft kunnen openen. Ik heb begrepen dat er drie teams van deskundigen zijn, maar ik weet niet of dit punt mij nu voldoende duidelijk is.
De situatie in Algerije vereist zonder meer een plan dat is toegespitst op de situatie van dit land op dit moment. Ik ben van mening dat de Commissie in het Euro-Mediterrane proces goed voor ogen moet houden dat we nu, zeker nu er vervroegde verkiezingen zijn uitgeschreven, met een specifiek programma voor Algerije kunnen beginnen, met een zekere flexibiliteit in de uitvoering ervan.
Tenslotte zou ik graag willen weten of de Commissie eventuele beleidsvormen gaat ondersteunen die democratische waarborgen geven voor het komende verkiezingsproces, dat president Zeroual voor februari heeft aangekondigd, alsook op welke wijze wij de corruptie kunnen bestrijden en jongeren toekomstperspectieven kunnen bieden.

Marín
Wat de delegatie betreft, kan ik u laten weten dat de gedelegeerde en de adjunct-gedelegeerde zijn benoemd. Er is een gebouw gevonden dat de nodige veiligheidswaarborgen biedt. Met de Algerijnse autoriteiten is over het beveiligingssysteem onderhandeld.
Ons enige probleem is dat wij het door de eigenaar aangeboden contract om strikt juridische redenen hebben afgewezen. Wij stellen momenteel pogingen in het werk om dit probleem op juridisch niveau op te lossen.
De kern van het besluit is echter reeds genomen. Wat betreft de internationale waarnemers bij de verkiezingen weet u dat Algerije bij de laatste verkiezingen niet akkoord ging met deelname van Europese waarnemers. Die hebben dan in het kader van de Verenigde Naties gewerkt. Via de Verenigde Naties konden wij erbij zijn, niet als Europese maar als VN-waarnemers.
Wat zal de regering ten aanzien van de komende presidentsverkiezingen besluiten? Zullen ze al dan niet met onze aanwezigheid als waarnemers akkoord gaan? Daar kan ik nog niets over zeggen.
Wat betreft het programma, toont hetgeen ik gezegd heb al duidelijk aan dat wij proberen flexibel te zijn, uiteraard binnen bepaalde grenzen. Ik heb u al verteld dat wij drie teams van deskundigen hebben aangetrokken die in uiterst moeilijke omstandigheden werkzaam zijn. U weet als geen ander dat ons grootste probleem eenvoudigweg is - ik constateer dit met spijt - dat er geen personeel is dat zich hiervoor wil inzetten, vooral als het gaat om programma's die veiligheidsrisico's met zich meebrengen.

De Voorzitter
Vraag nr. 49 van Maj Theorin (H-0747/98):
Betreft: Birma
Al verscheidene jaren heeft de bevolking in Birma onder extreem moeilijke omstandigheden geleefd. Het militaire regime stelt de bevolking bloot aan geweld en dwangarbeid, vrouwen worden systematisch verkracht; in het bijzonder wordt het volk der Karen sterk getroffen, maar ook andere bevolkingsgroepen hebben het hard te verduren. Deze omstandigheden duren al verscheidene jaren. Sinds 1990 buit het militaire regime SLORC het land op brute en meedogenloze wijze uit.
Het Europees Parlement heeft verscheidene resoluties aangenomen waarin schendingen van de mensenrechten worden veroordeeld en het heeft ook een verslag aangenomen waarin de opheffing van de algemene douanepreferenties binnen de industriesector en voor landbouwproducten van Birma wordt bepleit. Helaas is er geen verandering ten goede voor de oppositie en de bevolking van Birma te bespeuren. Daarentegen komen er voortdurend berichten over nieuwe excessen en schendingen van de mensenrechten.
Het permanente internationale strafhof, voor de oprichting waarvan de EU zich in Rome actief heeft ingezet, geeft de internationale gemeenschap een nieuw instrument in handen tegen "volkenmoord, misdaden tegen de menselijkheid, oorlogsmisdaden en agressie, begaan tijdens internationale conflicten en burgeroorlogen" . Overweegt de Commissie dit nieuwe instrument te gebruiken om maatregelen tegen de militaire regering van Birma te initiëren? Mijnheer Marín, ik verzoek u de vraag van mevrouw Theorin te beantwoorden.

Marín
Hartelijk dank, mevrouw Theorin, voor uw voortdurende aandacht voor de kwestie-Birma. Ik ben immers van oordeel dat onze politieke aandacht van groot belang is in de moeilijke tijden die Birma doormaakt. Op de laatste vergadering die wij met de ASEAN in de Filippijnse hoofdstad Manilla hadden, waren de betrekkingen met Birma bijzonder stroef. Zoals u weet, was er toen sprake van een ernstig incident met oppositieleidster Daw Aung San Suu Kyi en een aantal etnische minderheden. Ik was getuige van de politieke dialoog met de Birmaanse regering en - gelooft u mij - het was een allesbehalve eenvoudige situatie.
Wij volgen de ontwikkelingen op de voet en in de onderhandelingen met de ASEAN maken wij het standpunt van de Europese Commissie ten aanzien van de situatie in Birma steeds duidelijk kenbaar.
Met betrekking tot de situatie die na de goedkeuring de oprichting van een internationaal gerechtshof voor strafzaken is ontstaan, moet ik u erop wijzen dat het nog niet mogelijk is dit als een aanvullend instrument te gebruiken. U weet dat de Commissie als waarnemer aanwezig was en het standpunt van de Europese Unie met betrekking tot de oprichting van dit hof wordt door ons met kracht ondersteund. Zoals bekend, is voor het in werking treden van dit hof de ratificatie door tenminste 60 landen vereist. Pas dan wordt het internationaal gerechtshof voor strafzaken werkelijkheid. Zover zijn we nog niet.
Op de conferentie in Rome is als uitgangspunt gedefinieerd dat de partij zijnde staten, de Veiligheidsraad en de openbare aanklager het recht hebben zaken naar dit hof te verwijzen. De rechtsbevoegdheid met betrekking tot landen die geen partij zijn, zoals waarschijnlijk met Birma het geval zal zijn - want ik denk niet dat Birma het protocol voor de inwerkingtreding van het internationaal gerechtshof voor strafzaken zal ondertekenen -, is echter normaal gesproken een instrument dat, zoals ook in het verdrag staat, door de Veiligheidsraad dient te worden aangewend.

Theorin
Mijn vraag kwam op naar aanleiding van de instelling van het nieuwe strafhof. Ik wil natuurlijk, net als mevrouw Maij-Weggen, weten wat de Commissie heeft gedaan en van plan is te doen. Uiteraard moet een en ander nog worden geratificeerd door een aantal landen. De vraag is echter of men van plan is dit nieuwe instrument te gebruiken om tot maatregelen tegen het militaire regime van Birma te komen. Het hoort overduidelijk tot de bevoegdheden van het strafhof, aangezien volkenmoord, misdaden tegen de mensheid, oorlogsmisdaden en agressie, gepleegd tijdens internationale conflicten en burgeroorlogen, daar thuishoren. Wij hebben hiermee natuurlijk een extra instrument in onze handen gekregen.
Ik vind het heel belangrijk dat we erop toezien dat de druk op het militaire regime van Birma met kracht gehandhaafd blijft. In dat verband is het ook van belang dat de Europese Unie haar eigen instrumenten gebruikt en dus ook haar investeringen in Birma beperkt.

Marín
Zoals ik reeds heb aangegeven, kan van het internationaal gerechtshof voor strafzaken pas gebruikgemaakt worden als het protocol over de inwerkingtreding ervan door 60 landen is geratificeerd. Als die 60 landen het geratificeerd hebben, kan de kwestie-Birma aan de orde worden gesteld. Echter, zoals ik u in mijn antwoord heb laten weten, komt het initiatief om de tussenkomst van het internationaal gerechtshof voor strafzaken te vragen volgens het protocol uitsluitend toe aan de aangesloten landen, de Veiligheidsraad en de openbare aanklager die partij bij het protocol is geweest. Als zodanig zal de Europese Commissie nooit de bevoegdheid hebben om zaken bij het internationaal gerechtshof voor strafzaken te initiëren. Wie dat na de inwerkingtreding wel mogen - en daar gaat het om - zijn de lidstaten in de Raad bijeen. Dit is dus een kwestie die in het Parlement en de Commissie moet worden besproken op het moment dat het protocol in werking is getreden en, vervolgens, op het moment dat er door de staten een besluit is genomen, want - ik herhaal - de Commissie heeft hier geen bevoegdheden.

De Voorzitter
Daar de vraagstelster afwezig is, vervalt vraag nr. 50.
Vraag nr. 51 van Bernd Posselt (H-0772/98):
Betreft: Christenen op Oost-Timor
Welke maatregelen overweegt de Commissie te treffen ten behoeve van de onderdrukte christelijke bevolking op OostTimor na de politieke veranderingen die in Indonesië hebben plaatsgevonden? Mijnheer Marín, ik nodig u uit de vraag van de heer Posselt te beantwoorden.

Marín
In vergaderingen met de Indonesische regering heeft de Commissie dikwijls haar bezorgdheid uitgesproken over de situatie in Oost-Timor. Wij verzoeken de Indonesische regering met klem om een vreedzame en duurzame oplossing voor het gebied. Van Indonesische kant zijn er tijdens de laatste vergadering van de ASEAN-landen verklaringen afgelegd die ik als nieuw kan bestempelen - we zullen zien hoe ze uitpakken - met betrekking tot een aanbod dat aan het andere rechtstreeks betrokken Europese land - Portugal - is gedaan. Dit betreft een procedure, die op dit moment in de Verenigde Naties onder verantwoordelijkheid van de heer Kofi Annan, de Portugese regering en de Indonesische regering wordt onderzocht, om te komen tot een besluit dat internationaal aanvaardbaar is en waarbij uiteraard ook duidelijk rekening wordt gehouden met de belangen van de inwoners van Timor.
Anderzijds is er een bezoek geweest van de trojka. De hoofden van de Europese missie in Jakarta hebben Oost-Timor bezocht. De Raad Algemene Zaken heeft op 13 september jongstleden een aantal besluiten met betrekking tot de toekomst van OostTimor genomen.
Wat de hulpverlening betreft, biedt de Europese Commissie, zoals u bekend, een specifiek programma voor Oost-Timor aan. In mei van dit jaar is er een evaluatiemissie uitgevoerd en op dit ogenblik bespreken de betrokken organisaties wat de beste methode is voor de uitvoering van dit specifieke programma voor humanitaire hulp, voedselhulp en ontwikkelingshulp, dat door de Commissie aan de Raad is voorgesteld.

Posselt
Mijnheer de commissaris, ik zou enkel willen vragen waarin dit plan van de Europese Unie eigenlijk bestaat, en ik zou met name willen terugkomen op twee punten. Het eerste betreft het voorstel van bisschop Belo over de demilitarisering van Oost-Timor: wordt dit in overweging genomen?
Het tweede punt heeft betrekking op onze democratiseringsprogramma's. Er ontstaan daar heel nieuwe partijen, en het gevaar bestaat dat ook extremistische tendensen de kop opsteken. Wordt dit ontluikende politieke spectrum eigenlijk ook door ons begeleid in het kader van de democratiseringsprogramma's?

Marín
Dit is inderdaad een open debat. Tijdens de vergadering op de Filippijnen deed de minister van Buitenlandse Zaken van Indonesië op - naar mijn mening - verrassende wijze de ASEAN een aanbod met betrekking tot het probleem van Oost-Timor. Een van de aspecten van dat aanbod betrof juist het terugtrekken van de Indonesische militairen uit Oost-Timor, alsmede de bereidheid om over autonomie te onderhandelen. Dit aanbod is onderwerp van discussie geweest tussen de secretaris-generaal Annan, de Portugese minister van Buitenlandse Zaken Jaime Gama en de eigen minister van Buitenlandse Zaken Ali Alatas. Als ik mij goed herinner, vond deze vergadering eind augustus in New York plaats.
Ik weet niet - van geen der partijen heb ik daar informatie over - welke conclusies er op die vergadering zijn getrokken. Dat is tot op zekere hoogte ook logisch, want ik denk dat het heel gevoelige en lastige bilaterale onderhandelingen zijn. Hoe het ook zij, het feit dat de Indonesische regering voor de eerste keer in het openbaar heeft verklaard dat zij bereid is de militairen terug te trekken en over autonomie te onderhandelen, is een stap naar de mogelijke oplossing van het conflict. Over deze bilaterale onderhandelingen heeft de Commissie en heb ik echter geen informatie.

De Voorzitter
Vraag nr. 52 van Glenys Kinnock (H-0781/98):
Betreft: Cambodja
Wat dient naar de mening van de Commissie het gepaste antwoord te zijn op de verkiezingen die op 26 juli van dit jaar in Cambodja hebben plaatsgevonden? Aan welke criteria moet door de Cambodjaanse autoriteiten zijn voldaan voordat over eventuele toekomstige samenwerkingsovereenkomsten kan worden beraadslaagd? Mijnheer de commissaris, ik nodig u uit de vraag van mevrouw Kinnock te beantwoorden.

Marín
Allereerst zou ik mevrouw Kinnock willen bedanken voor haar werk als speciaal vertegenwoordiger van de Europese Unie bij de verkiezingen in Cambodja van 26 juli. Hartelijk dank, vooral omdat ik heb kunnen vaststellen dat het niet bepaald een eenvoudige opgave was, die u - naar mijn mening en naar de mening van de internationale waarnemers - op efficiënte en briljante wijze heeft uitgevoerd. Hierdoor hebben wij de geloofwaardigheid van de Europese Unie en haar deelname aan het verkiezingsproces kunnen verstevigen, ook al werken wij in een politiek klimaat van wantrouwen van de kant van de Cambodjaanse politici. Tevens hebben wij kunnen laten zien dat ook Europa deel uitmaakte van de groep internationale waarnemers.
Het oordeel van de Commissie is - dat weet u - nog steeds in overeenstemming met de verklaring die op 27 juli door de groep internationale waarnemers over de verkiezingen is uitgebracht. In deze verklaring staat dat de verkiezingen vrij en eerlijk zijn verlopen en dat het Cambodjaanse volk zijn wil op geloofwaardige wijze heeft kunnen uiten. Wij zijn van oordeel dat de procedure in haar geheel aanvaardbaar was, zij het dat zich - zoals u heeft kunnen constateren - tijdens de verkiezingscampagne enkele problemen hebben voorgedaan die zowel bij de stemming als bij het tellen van de stemmen aan het licht kwamen. Deze problemen zijn in beginsel onderzocht en opgelost.
Mevrouw Kinnock, niet zozeer het probleem van de verkiezingen baart mij zorgen. Die zijn nog wel verdedigbaar. Wat mij verontrust, en ook u - daar ben ik van overtuigd -, is de situatie die na de verkiezingen is ontstaan, toen er iets is gebeurd waarvan iedereen - uzelf incluis - al dacht dat daarin het grootste risico lag, namelijk dat de verliezers de uitkomst van de verkiezingen niet aanvaardden, want de winnaars worden altijd geacht het resultaat van de verkiezingen te aanvaarden omdat ze hebben gewonnen. Dit is helaas gebeurd en daardoor is er een lastige situatie ontstaan, waarbij geen politieke arbitrage mogelijk is.
Ik moet u het verzoek overbrengen - misschien bent u er al van op de hoogte - dat ons is toegestuurd door het hoofd van de groep waarnemers om, hoewel wij hebben besloten de Europese aanwezigheid nog voor enige tijd voort te zetten om de internationale aanwezigheid te waarborgen, de vertegenwoordigers van de Europese Unie om redenen van veiligheid en stabiliteit uit Cambodja terug te trekken. Deze week gaan wij bekijken of de situatie in het gebied inderdaad noopt tot terugtrekking van onze waarnemers wegens het ontbreken van de nodige veiligheidsvoorwaarden.
In de tweede plaats moet ik u zeggen dat de voorzitter van de Raad bevestigd heeft dat de Europese Unie akkoord gaat met het door de ASEAN genomen besluit om de vice-minister van Buitenlandse Zaken van Thailand voor een onderhoud met de koning naar Phnom Penh te sturen, waar hij op dit moment werkzaam is, om te kijken of het mogelijk is dat er weer internationale bemiddelaars komen om het land weer bestuurbaar te maken.
Nog even in het kort: ten eerste, hartelijk dank voor de door u zo uitstekend verrichte moeilijke taak. Ten tweede, de verkiezingen en de uitkomst daarvan zijn internationaal verdedigbaar, afgezien van de onvolkomenheden die correctie behoeven. Ten derde, nu moeten wij bekijken wat er gedaan moet worden opdat er snel een regering kan worden samengesteld en er niet opnieuw de voor dit land overbekende situatie ontstaat. Het land heeft al genoeg geleden als gevolg van het feit dat sommige politieke leiders niet in staat zijn ooit tot overeenstemming te komen.
Dit is een bijzonder belangrijk punt want, mevrouw Kinnock, wij mogen iets heel fundamenteels niet uit het oog verliezen: dit is de tweede keer dat de internationale gemeenschap zich bezighoudt met het organiseren van vrije verkiezingen. Er zijn verkiezingen georganiseerd die resulteerden in een regering en vervolgens in een staatsgreep. Om deze situatie te corrigeren heeft de internationale gemeenschap nogmaals verkiezingen georganiseerd. Het gevaar is groot dat de internationale gemeenschap Cambodja als een hopeloos geval gaat beschouwen en het daarom niet de moeite waard vindt nog meer inspanningen te verrichten. Derhalve heb ik tegenover de Raad benadrukt dat deze situatie van internationale gelatenheid voorkomen moet worden, een situatie die zich voordoet als iets niet goed loopt. Cambodja mag namelijk niet als een verloren zaak worden beschouwd. Dat zou verschrikkelijk zijn. Dat is onze mening.

Kinnock, Glenys
Ik dank de commissaris voor zijn vriendelijke woorden en voor de persoonlijke steun die hij me heeft gegeven voor wat, naar hij zei, een toch wel erg moeilijke taak was in Cambodja.
Zoals de commissaris zegt, duren de protesten voort en gisteren nog zei prins Ranariddh ervoor te vrezen dat de hele boel binnenkort volledig uit de hand loopt. Ik vind het zeer verontrustend u te horen zeggen dat onze waarnemers waarschijnlijk zullen vertrekken, omdat dit voor het Cambodjaanse volk, dat duidelijk zeer moeilijke tijden doormaakt, een zeer ernstige boodschap inhoudt.
Waarschijnlijk komt er een topontmoeting tussen de heer Hun Sen, prins Ranariddh en Sam Rainsy. Ik vraag me af in hoeverre u gelooft dat die ontmoeting er ook echt zal komen. Ook vraag ik me af hoe waarschijnlijk het is dat de aanhangers van de harde lijn in de regering zullen eisen dat er opgetreden wordt tegen mensen die er een andere mening op na houden, zodat daar voor eens en voor altijd mee afgerekend kan worden.
Ten derde is het interessant dat Thailand betrokken is bij de pogingen vrede tot stand te brengen. Ik zou willen vragen waar de Europese Unie blijft. Zij heeft in Cambodja geïnvesteerd. Behoort het tot de mogelijkheden dat de Raad dit keer wat meer zal investeren en in Cambodja aanwezig zal zijn?

Marín
Mevrouw Kinnock, ik heb van het hoofd van de waarnemers formeel het verzoek ontvangen om uit veiligheidsoverwegingen opdracht te geven tot terugtrekking van de waarnemers. Natuurlijk zal ik vooraf alle lidstaten raadplegen, iets wat we vrijdag willen doen. Vrijdagochtend willen wij het definitieve besluit nemen.
In deze situatie hebben wij te maken met iets wat vaak gebeurt: de veiligheid van de waarnemers moet beoordeeld worden, de situatie aldaar, alsook de politieke schade die door het terugtrekken van de waarnemers mogelijk wordt aangericht. Maar u, die met hen heeft samengewerkt, zult begrijpen dat ik van onze waarnemers ook niet kan verlangen dat zij helden zijn. Als hun chef constateert dat er op ieder willekeurig moment een ernstige situatie voor de waarnemers kan ontstaan, is het heel moeilijk om van de mensen, met name in de noordelijke provincies, die u samen met mij heeft bezocht, te verwachten dat zij in een gebied blijven waar ze gedood of ontvoerd kunnen worden en waar alles en nog wat kan gebeuren.
In ieder geval heb ik mijn diensten opdracht gegeven om voor vrijdag een ontwerpbesluit voor te bereiden dat wij aan de lidstaten zullen voorleggen. Ik kan u wel zeggen dat de Europese Unie het leiderschap van de ASEAN-trojka heeft aanvaard in een poging om ervoor te zorgen dat de ASEAN-landen onderling een blok van politieke samenwerking vormen om te kijken of de koning eindelijk het initiatief neemt. Het is de enige mogelijkheid die overblijft en daar moet een formule voor te vinden zijn. Waar ik namelijk echt bang voor ben is dat, na alle inspanningen van de Europese Unie in de vorm van vertegenwoordigers, waarnemers en werk, waar 12 miljoen dollar mee gemoeid is geweest, de situatie zich herhaalt. Ik heb andere situaties gekend die uiteindelijk tot gelatenheid, fatalisme en machteloosheid hebben geleid. Als dit gebeurt met een volk als het Cambodjaanse, moet het ergste worden gevreesd. Vrijdag zal ik daarom de verantwoordelijkheid op mij nemen om tot een besluit in een of andere richting te komen en zullen wij zien of de Raad ons een oplossing aanreikt.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in Cambodja zijn de goed bedoelde vredesinspanningen mislukt. Mijn vraag aan u is: was de waarneming bij de verkiezingen echt zo goed als beweerd werd? Naar verluidt bestond het probleem erin dat de waarneming te laat begonnen is en dat in de periode voor de verkiezingen oneerlijke praktijken zijn toegepast, met name wat de lokale media en de politieke ontwikkelingen voor de verkiezingen betreft.

Marín
Ik denk dat uw collega, mevrouw Kinnock, deze vraag veel beter zou kunnen beantwoorden. Ik denk dat de omstandigheden erg risicovol waren. Het werken was bijna onmogelijk en het werk dat gedaan werd, was - naar mijn mening - echt buitengewoon. Natuurlijk deden zich tekortkomingen met betrekking tot de toegang tot de media voor en was er tegen deze problematische achtergrond sprake van omstandigheden die, vanuit de Europese visie op de betekenis van verkiezingen in Duitsland, Engeland, Spanje of Frankrijk, verwerpelijk zijn. Zijn deze punten van zo grote invloed geweest dat de verkiezingen niet verdedigbaar zijn? Dat geloof ik niet.
Ondanks de problemen kun je zeggen dat deze verkiezingen een redelijke uitkomst hebben gehad. Wat er op het ogenblik aan de hand is, hebben wij al vaak met mevrouw Kinnock, de ambassadeurs en alle waarnemers besproken. Het probleem van deze verkiezingen is niet ze te organiseren, al is dat wel moeilijk. Bij dit soort verkiezingen moet de winnaar zo genereus zijn een oplossing van nationale consensus te vinden, terwijl de verliezer dat verlies ook dient te aanvaarden. Het probleem is dat de winnaar niet zo genereus is geweest om een nationale consensus tot stand te brengen en dat de verliezers, zich aan die argumenten vasthoudend, zeggen dat de verkiezingen niet geldig zijn. Een situatie dus die helaas een herhaling is van situaties die zich al eerder in Cambodja hebben voorgedaan.

De Voorzitter
Dames en heren, er is geen tijd meer voor andere vragen aan commissaris Marín, die ik bedank voor zijn aanwezigheid en zijn antwoorden. De vragen 53 en 54 zullen derhalve schriftelijk worden beantwoord.

De Voorzitter
Vraag nr. 55 van Astrid Thors (H-0739/98):
Betreft: Mededeling van de Commissie over pan-Europese geografische informatie
De ministers van de EU hebben de Commissie in 1994 verzocht een onderzoek in te stellen naar de huidige situatie en de rol van de pan-Europese geografische informatie (GI). DG XIII van de Commissie heeft een begin gemaakt met een breed opgezet raadplegingsproces, dat moet resulteren in een mededeling aan de Raad en het Parlement, genaamd "GI 2000: Een Europees kader voor geografische informatie."
De Commissie had allereerst beloofd dat deze belangrijke mededeling in november 1996 zou verschijnen. Daarna zijn er beloften gedaan omtrent andere verschijningsdata, maar tot op heden is de mededeling nog steeds niet gepubliceerd.
Welke stappen denkt de Commissie te doen om ervoor te zorgen dat deze mededeling zo spoedig mogelijk zal worden gepubliceerd? Mijnheer Bangemann, ik nodig u uit de vraag van mevrouw Thors te beantwoorden.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is van plan deze mededeling in de herfst van 1998 aan te nemen en voor te leggen aan de Raad, het Europees Parlement en het Economisch en Sociaal Comité. We hebben de afgelopen jaren een aantal documenten ontvangen waarin GI 2000 gesteund wordt en de Commissie wordt opgeroepen een initiatief te nemen op Europees niveau. Vervolgens hebben we het met de betrokkenen besproken. Eindelijk lijkt een consensus in de maak om op Europees niveau iets te ondernemen. Daarom zijn we van start gegaan met de voorbereidingsmaatregelen en projecten in het kader van het programma INFO 2000.
We hebben de bedrijfswereld al jaren geleden aangespoord om zich aaneen te sluiten en een Europese koepelorganisatie op te richten. Dat is ook gebeurd, maar we hebben in het verleden moeten vaststellen dat we ondanks het belang van dit project en ondanks onze inspanningen voor de ondersteuning ervan in het kader van het onderzoeksprogramma, bij de Europese bedrijfswereld niet de nodige interesse hebben kunnen wekken. Daar lijkt nu echter verandering in te komen, zodat we deze mededeling binnenkort zullen voorleggen.

Thors
Dank u, mijnheer de commissaris, voor deze toelichting. Ik hoop werkelijk dat er sprake was van een vertaalfout toen gezegd werd dat het de bedoeling van de Commissie was dat de mededeling dit najaar zou komen. Ik hoop dat dit nog steeds de bedoeling van de Commissie is .
Ik deel de opvatting van de commissaris dat het hier gaat om een belangrijke sector. Dat deze mededeling eraan komt, lijkt mij een logisch vervolg van de normalisatie-inspanningen voor het scheppen van nieuwe banen in Europa, waarop u zich heeft toegelegd. Ik ben desondanks bezorgd, omdat het nu al zo lang duurt sinds men in 1994 met de eerste plannen kwam. Hebben we die mededeling nodig of zou men meteen een werkgroep op hoog niveau kunnen instellen, om concreet verder te gaan?
Bestaan er verder plannen om in de begroting van de Commissie posten op te nemen die nodig zijn voor deze uniformering, waarmee men het Europese concurrentievermogen op dit gebied kan versterken? Ook ik denk dat het eigen werk van de Commissie sterk gebaat zou zijn bij uniformering.

Bangemann
We zullen deze mededeling voorleggen. Ik vind dit noodzakelijk, want het wordt tijd dat we een overzicht geven van waar we nu staan. We zullen onze overige activiteiten natuurlijk niet staken, maar voortzetten. Ik zei reeds dat we in het kader van het programma INFO 2000 met het oog op de opbouw van Europese databanken en registers een aantal maatregelen hebben genomen. Het zijn als het ware de eerste bouwstenen van een infrastructuur voor geografische gegevens. We hebben een website, waar toch al meer dan 300 actoren aan meedoen. We hebben het plan GI 2000 ook herhaaldelijk voorgesteld op conferenties; de nieuwe programma's voor de opbouw van een gebruikersvriendelijke informatiemaatschappij worden voortgezet in het kader van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek. We hebben dus een hele reeks activiteiten die natuurlijk doorlopen. Maar uiteindelijk zijn het allemaal maar impulsen. De bedrijfswereld moet zelf deze zaak in handen nemen en meer interesse tonen. Daarom geloof ik dat deze mededeling een rol kan spelen.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt vraag nr. 56.
Vraag nr. 57 van Mark Watts (H-0791/98):
Betreft: Veiliger autobumpers
Wanneer denkt de Commissie met een voorstel voor een richtlijn te komen waarin veiliger autobumpers in het belang van de voetgangers en de fietsers worden voorgeschreven en waarvan de invoering in het Tweede actieprogramma van de Commissie inzake de verkeersveiligheid in de loop van 1998 is aangekondigd? Mijnheer Bangemann, ik verzoek u de vraag van de heer Watts te beantwoorden.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft er al heel vroeg samen met het Parlement op gewezen dat we inzake frontale botsingen met personenwagens, met name van voetgangers natuurlijk, maar ook van andere verkeersdeelnemers, betere voorzorgsmaatregelen moeten nemen, en dat de gevaren die uitgaan van de voorzijde van auto's kunnen verminderd worden door technische voorschriften. We hebben in 1996 een eerste ontwerprichtlijn voorgelegd aan de deskundigen van de lidstaten, de bedrijfswereld, de consumentenorganisaties en de voor verkeersveiligheid bevoegde instanties, waarbij we konden steunen op de testspecificaties en prestatie-eisen van de European Enhanced Vehicle Committee .
Uit de raadplegingen is gebleken dat de mening van de betrokkenen zeer wijd uiteenlopen. Er zijn ook heel veel lidstaten die vinden dat de kosten veel te hoog zijn in vergelijking met de potentiële opbrengsten. Andere vinden dat we er toch mee door moeten gaan. Daarom hebben we een onafhankelijke deskundige de opdracht gegeven met name deze omstreden kwestie van de verhouding tussen kosten en baten te onderzoeken. Zodra de resultaten hiervan beschikbaar zijn - dit geldt ook voor het eindverslag, dat in december wordt verwacht - zullen de diensten van de Commissie ervoor zorgen dat we de definitieve tekst van de ontwerprichtlijn begin volgend jaar kunnen behandelen in de Raad en in het Parlement.

Watts
Dank u, commissaris, voor dit uitgebreide en nuttige antwoord.
Natuurlijk dring ik er bij u op aan dat onderzoek te laten instellen. Tevens vestig ik evenwel uw aandacht op het feit dat er reeds drie onafhankelijke studies zijn verricht, en wel door de Britse Transport Research Laboratories , de Duitse Bundesautobahn Forschungsanstalt en de Nederlandse Stichting Wetenschappelijk Onderzoek en Verkeersveiligheid. Alle drie komen tot de conclusie dat er elk jaar tot 2000 levens gered en 20.000 ongevallen met zwaargewonden voorkomen kunnen worden als deze nieuwe richtlijn die auto's veiliger wil maken in het belang van voetgangers en fietsers, wet wordt.
Ik geloof dat het bewezen is dat deze maatregel werkelijk noodzakelijk is en dat iedere maand, iedere week en iedere dag dat we ermee wachten, mensen onnodig gewond raken op onze wegen.
Ik hoop dat de commissaris kan bevestigen dat we deze richtlijn in dit Parlement op tafel zullen krijgen, zodat we deze kwestie begin volgend jaar kunnen afhandelen.

Bangemann
Wat ik over de data heb gezegd, kan ik bevestigen. Als we de studie in december krijgen, zullen we onze best doen om u begin volgend jaar de nodige wijzigingen in ons oorspronkelijke voorstel voor te leggen. Maar de twee of drie studies die u noemde waren nu precies de reden waarom wij de European Enhanced Vehicle Committee hebben gevraagd ze nog eens in hun eigen studies op te nemen, zodat we echt weten wat de meest recente wetenschappelijke bevindingen zijn. Daarom willen wij tot december wachten - zodat we dan het standpunt kennen en dienovereenkomstig kunnen handelen.

De Voorzitter
Vraag nr. 58 van Niall Andrews (H-0830/98):
Betreft: Telefoonterreur
Volgens de beschikbare gegevens neemt de telefoonterreur in heel Europa toe. Telecom Eireann behandelde vorig jaar ongeveer 30.000 formele klachten van klanten. In Ierland worden deze telefoontjes beschouwd als een met boete en/of gevangenisstraf strafbare handeling.
Kan de Commissie meedelen in hoeverre dit probleem op EU-niveau aan de orde geweest is en, zo ja, hoe kan haars inziens tegen dit type misdrijf effectief worden opgetreden? Mijnheer Bangemann, ik nodig u uit de vraag van de heer Andrews te beantwoorden.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, we beschikken over een rechtsgrondslag om dit soort telefoontjes zoveel mogelijk tegen te gaan. Het gaat om richtlijn 97/66 van 15 december 1997 betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de telecommunicatiesector. Deze richtlijn bepaalt dat telefoongebruikers die last hebben van boosaardige of opdringerige telefoontjes aanspraak kunnen maken op hulp van hun telefoonmaatschappij om de herkomst van deze telefonische oproepen te achterhalen.
In deze richtlijn worden de lidstaten ook opgeroepen rechtsmiddelen en sancties vast te stellen voor het geval dat de rechten van gebruikers en van deelnemers aan het telefoonverkeer niet worden gerespecteerd. Overigens hebben we ook in de recente richtlijn betreffende de spraaktelefonie de lidstaten gevraagd de gegevens beschikbaar te stellen met het oog op de bekendmaking van abonneenummers, de zogenaamde calling line identification , zodat gebruikers, voor ze de hoorn afnemen, aan de hand van het aangegeven telefoonnummer kunnen nagaan of ze de opbeller kennen en de oproep willen beantwoorden.
In de VS is uit de toepassing van dit systeem gebleken dat het aantal boosaardige of agressieve telefoontjes daardoor met 25 % kan worden verminderd. Men kan natuurlijk nog verder gaan, want een dergelijke bekendmaking van abonneenummers kan ertoe leiden dat de telefoongebruiker principieel geen oproep aanvaardt als hij de opbeller niet kent. Mocht de opbeller verhinderen dat zijn abonneenummer wordt getoond, zou op grond van de bovengenoemde richtlijn de telefoongebruiker de oproep automatisch moeten kunnen afwijzen. Met andere woorden, als bij een telefoontje het abonneenummer van de opbeller niet wordt getoond, kan men - als men dat wil - zo'n telefonische oproep automatisch afwijzen. Ik denk dat dit in principe een goede bescherming zou moeten zijn tegen zulke telefoontjes.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Bangemann. De heer Andrews geeft aan dat uw antwoord voor hem volstaat. Hiermee zijn de vragen aan commissaris Bangemann behandeld. Wij danken hem voor zijn aanwezigheid en voor zijn antwoorden.

De Voorzitter
Vraag nr. 59 van Jonas Sjöstedt, vervangen door de heer Bonde (H-0734/98):
Betreft: EU-lidmaatschap en de EMU
In een interview in de Zweedse media deed de directeur van de Zweedse Rijksbank, Urban Bäckström, onlangs uitspraken over het feit dat Zweden eventueel zou kunnen meedoen aan de derde fase van de EMU. Volgens Bäckström kan Zweden in de toekomst worden gedwongen om te kiezen tussen een volledig EMU-lidmaatschap en uittreding uit de EU.
Acht de Commissie deze beoordeling juist? Beschikt de EU over mogelijkheden tot uitsluiting van een land dat de gemeenschappelijke munteenheid niet wil hebben? Mocht Zweden ook in de toekomst buiten de samenwerking op wisselkoersgebied van de EU willen blijven, heeft het land dan de mogelijkheid om desondanks mee te doen aan de gemeenschappelijke munteenheid? Mijnheer de Silguy, ik heet u welkom en verzoek u de vraag van de heer Sjöstedt te beantwoorden.

de Silguy
Net zoals elke lidstaat heeft Zweden zich ertoe verbonden de voorwaarden voor toetreding tot de Economische en Monetaire Unie te vervullen. Het Verdrag bepaalt dat een lidstaat die in de derde fase van de Economische en Monetaire Unie de toetredingsvoorwaarden niet vervult, een afwijking krijgt. Dit is het geval voor Zweden. Het land blijft hoe dan ook lid van de Europese Unie, daar is geen twijfel aan.
In haar convergentieverslag van 25 maart 1998 stelt de Commissie dat de Zweedse munt nooit aan het wisselkoersmechanisme heeft deelgenomen. Ze stelt vast dat gedurende de twee bestudeerde jaren de Zweedse kroon schommelde ten opzichte van de munten die aan het wisselkoersmechanisme deelnamen, wat er onder meer op wijst dat er geen stabiele wisselkoers werd nagestreefd.
De Commissie heeft terecht besloten dat Zweden niet beantwoordt aan het in artikel 109 J, lid 1, derde streepje van het Verdrag bedoelde convergentiecriterium. De Europese Raad heeft op 2 mei jongstleden die aanbeveling van de Commissie aanvaard.
Die conclusie geldt nog steeds. De Commissie herhaalt evenwel dat, voor de landen van de tweede fase, de voorwaarden voor de toetreding tot de Economische en Monetaire Unie exact dezelfde zullen zijn als die voor de landen die de euro op 1 januari 1999 invoeren.

Bonde
Ik heb de vraag van Jonas Sjöstedt overgenomen. Ik wens hem en alle andere goede tegenstanders van de Unie veel succes met de Zweedse verkiezingen. Ik wil dus vragen of het klopt dat de situatie voor Zweden dezelfde is als voor Duitsland, dat met het arrest van het Constitutioneel Hof in Karlsruhe het recht heeft gekregen om via een resolutie in de Bondsdag zelf te beslissen of het al dan niet mee wil doen aan de derde fase van de EMU. Als Duitsland dit recht heeft gekregen, moet dit toch ook voor Zweden gelden, aangezien iedereen gelijk behandeld moet worden.

de Silguy
Neen, het Verdrag is heel expliciet. Voor twee landen, namelijk Denemarken en het Verenigd Koninkrijk, geldt de "opting out" -mogelijkheid. Dat betekent dat, zelfs al zijn de voorwaarden voor toetreding tot de euro vervuld, die landen moeten laten weten of ze aan de Economische en Monetaire Unie willen deelnemen. Voor alle andere landen van de Europese Unie zijn de criteria van toepassing vanaf het moment waarop de voorwaarden vervuld zijn. De toetreding tot de Economische en Monetaire Unie gebeurt dan van rechtswege en er is geen discriminatie tussen de lidstaten. Het Verdrag is op dat punt duidelijk; alle staatshoofden en regeringsleiders hebben het op 2 mei jongstleden strikt en eenparig toegepast.

De Voorzitter
Vraag nr. 60 van Esko Seppänen (H-0735/98):
Betreft: Coördinatie van het monetair beleid van de EU-landen
Voor het economisch beleid van de EMU-landen is de Europese Centrale Bank (ECB) verantwoordelijk, die door de politiek niet wordt gecontroleerd en die aan de politiek geen rekenschap verschuldigd is. Zij heeft wat het monetair beleid betreft een monopoliepositie. Het toezicht op het in Dublin opgestelde en in Brussel bevestigde stabiliteitspact berust bij de Raad, die een monopoliepositie inneemt wat betreft de coördinatie van het financieel beleid van de EUlanden. Het economisch beleid van de EU lijkt dan ook buiten de bevoegdheid van de Commissie te vallen. Welke rol speelt de Commissie in de economische besluitvorming? Wat kan er volgens de Commissie worden gedaan om het democratisch tekort in het monetair beleid op te heffen? Mijnheer de commissaris, ik nodig u uit de vraag van de heer Seppänen te beantwoorden.

de Silguy
Ik dank de heer Seppänen voor zijn vraag. Ze stelt mij in staat te onderstrepen dat, net zoals voor de invoering van de euro, de Commissie een centrale rol speelt in het beheer van de Economische en Monetaire Unie. De specifieke verantwoordelijkheden van elke instelling, en dus ook de opdracht van de Commissie, zijn in het Verdrag bepaald.
In de eerste plaats speelt de Commissie een essentiële rol in de coördinatie van het economisch beleid, en dit reeds vanaf 1 januari 1999. Inderdaad, ze oefent ten volle haar bevoegdheid uit om voorstellen te doen voor het vaststellen van de algemene richtsnoeren, en dit overeenkomstig artikel 103 van het Verdrag. Ik herinner eraan dat dit document het raam vormt voor de coördinatie van het economisch beleid in de Unie. Vervolgens zorgt de Commissie voor het multilaterale toezicht, zowel op de evolutie van de begrotingssituatie als op de schuldenlast van de lidstaten. In dat verband kan de in artikel 104 C van het Verdrag vastgestelde procedure in geval van buitensporige tekorten niet worden ingesteld zonder een specifieke aanbeveling van de Commissie. Deze essentiële bepaling van het Verdrag wordt ook in het stabiliteits- en groeipact duidelijk bevestigd.
Tenslotte kan de Commissie aanbevelingen toen inzake wisselkoersbeleid, en dit overeenkomstig artikel 109 van het Verdrag. Ik kan u verzekeren dat, wat al deze punten betreft, de Commissie haar verantwoordelijkheid ten volle zal uitoefenen, zoals het Verdrag het haar vraagt. Daarnaast vertrouwt het Verdrag de verantwoordelijkheid voor het uitstippelen en het voeren van het monetair beleid toe aan de Europese Centrale Bank en garandeert het zijn absolute onafhankelijkheid. Maar onafhankelijkheid betekent niet isolement. Ik wijs erop dat, met het oog op een perfecte coördinatie van het economisch en het monetair beleid, het bevoegde lid van de Commissie, in casu de commissaris belast met economische en monetaire zaken, deel kan nemen aan de vergadering van de Raad van bestuur, ook al heeft hij geen stemrecht. Ikzelf neem aan alle vergaderingen van die Raad deel. Ook de voorzitter van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën mag op dezelfde voorwaarden deelnemen aan de Raad van bestuur en, net zoals de Commissie, aan de Algemene raad van de Europese Centrale Bank.
Nu specifiek iets over de democratische controle van de Economische en Monetaire Unie, waarover in dit Parlement al terecht herhaaldelijk is gediscussieerd. De Commissie was steeds van mening dat onafhankelijkheid en dialoog moeten samengaan en dat alleen een permanente dialoog tussen de instellingen, rekening houdend met hun respectieve bevoegdheden en opdrachten, in staat is om in Europa tot een evenwichtig beleid te komen dat groei en werkgelegenheid meebrengt.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, ik bedank de commissaris voor dit theoretische antwoord, dat naar mijn mening zeer uitvoerig was. In mijn aanvullende vraag breng ik een praktisch probleem naar voren: hoe worden de valutakoersen van de euro en de Amerikaanse dollar in de besluitvormingsprocedure bepaald en wat is de rol van de Commissie daarbij?

de Silguy
Ik weet niet of de Commissie terzake echt bevoegd is. Als er echter een domein is waar de Commissie, de Raad, noch de regeringen hun wil kunnen opdringen, dan is dit wel de wisselkoerssituatie. Hier zijn het immers de markten die de onderlinge waarde van de valuta bepalen. Wij kunnen dus niet op voorhand zeggen of de euro ten opzichte van de dollar een sterke of zwakke munt zal zijn, aangezien vandaag niemand ter wereld de stabiliteit van de wisselkoersen kan garanderen. Het zijn de markten die een oordeel vellen op basis van de economische situatie. Welk begrotingsbeleid voert een land? Welk monetair beleid? Hoe evolueren de lonen? Eens die gegevens zijn vastgesteld, gaat men ze vergelijken met die van de andere landen, men vergelijkt de munten en men stelt een relatieve waarde vast. Zo werken de markten.
Het komt er voor de Commissie vooral op aan te zorgen dat de euro een stabiele munt is, die gebruikt kan worden voor het grootste deel van ons handelsverkeer en die ons dus tegen wisselkoersschommelingen beschermt en ons minder afhankelijk maakt van de evolutie van de dollar. Voor het overige zal de Commissie, in het kader van artikel 109 van het Verdrag, haar verantwoordelijkheid ten volle uitoefenen, meer bepaald bij het vaststellen van de gemeenschappelijke standpunten van Europa en zijn vertegenwoordiging in de internationale instanties; ze zal overeenkomstig het Verdrag de nodige voorstellen doen opdat de Raad kan beslissen en de Europese Unie in de grote internationale onderhandelingen, monetaire of andere, vertegenwoordigd is en haar belangen dus op een efficiënte manier kan verdedigen.

De Voorzitter
Vraag nr. 61 van Paul Rübig (H-0737/98):
Betreft: Onderverdeling van de euro
Nadat alle fundamentele beslissingen inzake de invoering van de gemeenschappelijke valuta met succes zijn afgerond, staat nu de omzetting van deze besluiten in de praktijk op de voorgrond.
De kwestie van de onderverdeling van de euro-munten is tijdens de plenaire vergaderingen van het Europees Parlement in november en december uitvoerig behandeld. Veel gebruikers hebben evenwel vragen over de nominale waarde van de nieuwe bankbiljetten. Bijna de helft van alle Oostenrijkse bankbiljetten die nu in omloop zijn, bestaat uit biljetten van 20 en 50 schilling. Het kleinste euro-biljet (5 euro) heeft daarentegen een waarde van ongeveer 70 schilling. Bovendien kan de vermelding "euro-cent" op de kleinere valuta-eenheid tot verwarring met de euro-munten leiden.
Indien hierdoor - zoals door deskundigen wordt gevreesd - het aantal in omloop zijnde munten inderdaad tot het viervoudige toeneemt, moet men zich afvragen of niet over een latere invoering van biljetten van 1 en /of 2 euro zou moeten worden nagedacht en hoe de burgers op deze situatie moeten worden voorbereid? Hoe denkt de Commissie over deze vraagstukken? Mijnheer de Silguy, ik nodig u uit de vraag van de heer Rübig te beantwoorden.

de Silguy
Dit is een heel praktische vraag die de burger rechtstreeks aangaat. In antwoord op de vraag van de heer Rübig wil ik er vooreerst op wijzen dat de Raad van Ministers en de centrale banken in 1995 de denominaties van de munten en biljetten in onderlinge overeenstemming hebben vastgesteld. Dat akkoord, dat intussen drie jaar oud is, hield rekening met de vermoedelijke evolutie tot aan de datum van effectieve invoering van de muntstukken en de biljetten. Dat akkoord werd officieel goedgekeurd door de Raad van het Europees Monetair Instituut en de Raad van Ministers en is sindsdien nooit betwist.
Sommige landen hebben inderdaad biljetten met een waarde die heel wat lager ligt dan 5 euro. Andere landen hebben dan weer muntstukken van meer dan 2 euro in omloop. Na een grondige studie stelt de Commissie vast dat die stukken en biljetten eigenlijk relatief weinig gebruikt worden. Immers, kleine coupures worden niet in grote hoeveelheden verdeeld en grote muntstukken worden meestal niet door automaten aanvaard, zodat het nut ervan in de praktijk veeleer beperkt is.
Er is ook beslist om geen muntstukken en biljetten met dezelfde nominale waarde in omloop te brengen om het beheer van de chartale geldmassa niet te bemoeilijken. Zoals u weet is het niet de bedoeling dat de Commissie in de plaats treedt van de Europese Centrale Bank of van de Raad om de situatie te beoordelen. Ze meent nochtans te kunnen stellen dat op grond van het voorgaande het akkoord van 1995 evenwichtig is.
Op basis van de eerste schattingen van de lidstaten, waarvan ik een synthese heb gevraagd om op uw vraag te antwoorden, zou het aantal muntstukken in de eurozone niet groter zijn dan nu. Integendeel, door de ontwikkeling van de alternatieve betalingsmiddelen - bijvoorbeeld de elektronische portemonnee -, inzonderheid voor kleine bedragen, zou het aantal in omloop zijnde muntstukken in Europa moeten dalen.
Algemeen gezien zijn de lidstaten bevoegd om de Europese burgers vertrouwd te maken met de muntstukken en biljetten in euro, ook al doet de Commissie aanbevelingen en heeft ze, met de steun van het Europees Parlement, informatiecampagnes opgezet ten behoeve van het publiek. Maar doordat de bevoegdheid terzake nationaal is, heeft de Commissie aangeraden plaatselijke waarnemingsposten op te richten, zodat de consument op het terrein kan worden geïnformeerd en de invoering van die munten en biljetten tijdens de overgangsfase gevolgd kan worden.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, ik hou op het ogenblik een heleboel voordrachten over de euro en ik stel vast dat met name de kleine bedrijven bang zijn dat de geldomloop drastisch zal toenemen. We gaan immers niet alleen over van zes munten op acht, maar in de Europese Unie zijn er thans maar twee landen die bankbiljetten hebben met een hogere nominale waarde. Alle andere landen zijn gewend met bankbiljetten om te gaan en gebruiken niet zoveel munten in het dagelijkse verkeer. Daarom rijst de vraag of men in de toekomst niet de invoering van een biljet van 1 euro zou moeten overwegen, als we bijvoorbeeld zien dat ook Amerika een biljet van 1 dollar heeft dat niet is weg te denken uit de Amerikaanse samenleving. Daarover zou een debat moeten plaatsvinden.

de Silguy
Ik wil de parlementsleden openhartig antwoorden. Wij zijn hier niet om de waarheid te verdoezelen. Wij zijn thans in een fase waarin de beslissingen zijn genomen en wij een omvangrijk technologisch en industrieel mechanisme moeten opzetten. Er moeten bijvoorbeeld in de Europese Unie ongeveer 75 miljard muntstukken worden geslagen en 10 miljard biljetten worden gedrukt. Het gaat hier om 300.000 ton metaal. Dit is een enorme opdracht. De beslissingen zijn genomen en moeten nu worden uitgevoerd. In sommige landen is men reeds begonnen met het slaan van de munten en het drukken van de biljetten zou begin volgend jaar van start moeten gaan.
Ik meen dat het thans realistisch noch redelijk is beslissingen op de helling te zetten die de regeringen drie jaar geleden in onderlinge overeenstemming hebben genomen en die technisch gezien een echte industriële uitdaging betekenen. Inderdaad, de muntstukken moeten overal dezelfde zijn, ongeacht of ze in Oostenrijk, Frankrijk of Duitsland worden geslagen, ze moeten overal worden aanvaard, ze moeten aan dezelfde veiligheidseisen voldoen en door alle automaten worden aangenomen. Dit is dus een heel grote technische onderneming en die tot een goed einde te brengen is thans de prioriteit.
Mijnheer Rübig, ik ben het wel met u eens dat wij het publiek efficiënt moeten informeren en voorlichten. Het bereikte resultaat is namelijk een compromis tussen de verschillende standpunten van de lidstaten. Het is nu onze taak om in elk van de lidstaten uit te leggen wat er verandert. Ik acht de Europese burgers voldoende intelligent, ontwikkeld en gecultiveerd om de zaken te begrijpen en zich aan te passen. Het is inderdaad zo dat, om de weerstanden waarover u sprak te overwinnen en om de problemen in kwestie op te lossen, er een formidabele inspanning nodig is om de burger voor te lichten. Wij hebben daar drie jaar de tijd voor en volgens mij moeten wij allemaal onze bijdrage leveren.

De Voorzitter
Vraag nr. 62 van Hans Lindqvist (H-0740/98):
Betreft: EMU - "Een nieuwe Berlijnse muur"
Het gevaar bestaat dat de gemeenschappelijke munteenheid euro een groot aantal problemen in Europa gaat veroorzaken omdat de deelnemende landen thans nog geen optimale monetaire unie vormen. De eenzijdige gerichtheid van de EMU op prijsstabiliteit bergt daarom het risico in zich dat de werkloosheid en de regionale onevenwichtigheid in de EMU-landen worden vergroot. De EMU schept een politieke en economische unie, maar sluit tevens de deur voor een groot aantal kandidaatlanden in Oost- en Midden-Europa die binnen afzienbare termijn tot de EU/EMU willen toetreden.
Houdt dit niet het risico in dat het EMU-project ertoe leidt dat er nieuwe muren in Europa worden opgeworpen? Welke strategie volgt de Commissie om een dergelijke onfortuinlijke ontwikkeling te voorkomen? Mijnheer de commissaris, ik nodig u uit de vraag van de heer Lindqvist over het optrekken van muren in Europa te beantwoorden.

de Silguy
Ik moet zeggen dat ik enigszins verbaasd was. Bijna tien jaar na de val van de Berlijnse muur vind ik de vraag van de heer Lindqvist toch wat vreemd. Waarom? Vooreerst omdat de euro reeds positieve effecten had. De met het oog op de invoering van de euro geleverde inspanningen om onze economieën en financiën te saneren, beginnen hun vruchten af te werpen. Ik wijs erop dat de overheidstekorten in Europa gemiddeld gedaald zijn van 6, 1 % van het BBP in 1993 tot 2, 4 % in 1997 en dat de groei, die in 1993 nog negatief was, vorig jaar gestegen is tot 2, 6 % en dit jaar wellicht 2, 8 % zal bedragen. Ook de werkgelegenheid is verbeterd. Tegen 1999 zouden er in Europa 2, 5 miljoen banen moeten bijkomen en dat is toch het resultaat van het gevoerde economisch beleid.
Een ander positief effect: nog vooraleer de euro effectief, juridisch is ingevoerd, speelt hij reeds volop zijn beschermende rol ten aanzien van de financiële crisis in Azië en Rusland. Ik denk dat dit punt morgen in de plenaire vergadering aan bod zal kunnen komen.
Tenslotte stel ik vast dat de landen van de eurozone er in Europa het best aan toe zijn. Het vertrouwen van de industrie en van de consument is sterker in de eurozone dan in de rest van Europa en de groei ligt er 0, 2 % hoger. Ik denk dan ook dat de euro, in plaats van een nieuwe muur op te trekken, de integratie van de kandidaat-landen zal vergemakkelijken. Ze zijn alle geroepen om deel te nemen aan de euro en de Europese Raad van Kopenhagen heeft het principe goedgekeurd dat kandidaatlanden die tot de EMU toetreden het communautaire acquis verwerven, ook al namen ze niet deel aan de euro vanaf hun integratie in de Europese Unie.
Bij hun toetreding komen die landen in de tweede fase van de EMU terecht en krijgen ze dus met het communautaire acquis de middelen om geleidelijk de voorwaarden te vervullen om aan de euro deel te nemen. De Economische en Monetaire Unie werpt dus zeker geen muur op, integendeel, ze draagt bij tot het proces van integratie en toenadering tussen de landen en de volkeren van Europa.

Lindqvist
Hartelijk dank, commissaris de Silguy, voor uw antwoord op mijn vraag. Ik ben het met u eens dat die enigszins provocerend was geformuleerd, maar misschien was dat ook wel de bedoeling.
Wat ik wil proberen weer te geven met mijn vraag, is dat wij als voorstander van een verbreding van de Europese samenwerking - en ik neem aan dat commissaris de Silguy zelf tot die voorstanders behoort - voorzien dat het voor veel Midden- en Oost-Europese landen geweldig lang kan gaan duren voordat zij lid kunnen worden van een breed samenwerkingsverband, dat wil zeggen lid van de EMU. Dat komt enerzijds doordat er hoge eisen worden gesteld aan nieuwe EMU-lidstaten, anderzijds doordat hun economie zo ver op de ontwikkelingen achterloopt na een lange periode van communisme. Daarom bestaat het risico dat het lang duurt voordat deze landen worden opgenomen in een verbrede Europese samenwerking, en dat ze gedurende lange tijd buitenstaander zullen blijven. Ik zou graag willen dat dit probleem wordt bezien vanuit het streven naar een bredere Europese samenwerking.

de Silguy
Ik zal kort antwoorden om de vergadering niet te laten uitlopen. De heer Lindqvist heeft veeleer een opmerking dan een vraag geformuleerd.
Het is een kijk op de zaak en inderdaad ook een manier om op bepaalde risico's te wijzen. Maar iedere medaille heeft nu eenmaal een keerzijde. Dat neemt echter niet weg dat een van de zijden een dynamisch proces is.
Het Verdrag van Maastricht voorziet in beginselen voor het economisch beleid en de toepassing ervan is voor de Europese Unie positief gebleken. Ik denk dat de kandidaat-landen, met name de landen van Centraal- en Oost-Europa en Malta, uiteindelijk voordeel zullen halen uit de toepassing van recepten die bij ons goede resultaten hebben gegeven.
Voor het overige meen ik dat wij de zaken niet door elkaar mogen halen, namelijk de toetreding tot de Europese Unie en de invoering van de euro. Ik denk dat het juist een wijze beslissing was om niet te eisen dat de landen die tot de Europese Unie toetreden ook de voorwaarden voor de invoering van de euro vervullen. Het loskoppelen van die twee zaken is een factor van vooruitgang en zal een dynamisch effect hebben op de verdere Europese integratie.

De Voorzitter
Vraag nr. 63 van Wayne David (H-0757/98):
Betreft: Toekomst van de Britse Koninklijke Munt
Onlangs heeft de Britse regering aangekondigd dat aan de Koninklijke Munt, die is gevestigd in Llantrisant in ZuidWales, een nieuw samenwerkingsverband van overheid en particulier ondernemerschap zou worden ingevoerd. Kan de Commissie, gezien de betekenis van de Koninklijke Munt voor de huidige en toekomstige klanten in de hele Europese Unie, mededelen hoe zij aankijkt tegen de toekomstige ontwikkelingen in verband met de Koninklijke Munt? Mijnheer de commissaris, ik roep u op voor de eindsprint en verzoek u de laatste vraag te beantwoorden. Het woord is aan u om de heer David gerust te stellen wat betreft de toekomst van de Britse Koninklijke Munt.

de Silguy
Ik weet niet of ik de heer David gerust kan stellen. Ik kan op zijn vraag alleen maar het volgende antwoorden.
In de eerste plaats blijft, na de invoering van de euro, het slaan en uitgeven van muntstukken grotendeels een bevoegdheid van de nationale staten. Alleen het bepalen en het wijzigen van de technische kenmerken en de Europese zijde van de stukken vormen een communautaire bevoegdheid. Over beide punten is er trouwens een debat geweest en hebt u een advies uitgebracht.
Voor het slaan van de eerste euro-muntstukken werd overigens beslist het huidige principe aan te houden: elke lidstaat slaat zelf de muntstukken die hij uitgeeft. De Britse Koninklijke Munt is dus niet rechtstreeks betrokken bij de invoering van de euro, tenzij een lidstaat van de eurozone soeverein beslist de aanmaak van de stukken die hij uitgeeft aan de Britse Koninklijke Munt toe te vertrouwen.
De Commissie is dus niet bevoegd om zich uit te spreken over de mogelijke evolutie van het statuut van de Britse Koninklijke Munt of enig ander nationaal monetair instituut. Het is echter zo dat de uitgifte van muntstukken een prerogatief van de overheid is, terwijl de aanmaak ervan een klassieke industriële activiteit is zoals de aanmaak van biljetten. In sommige landen nu zorgt de overheid voor die taak, in andere de privé-sector. De beslissing hierover wordt door elke lidstaat afzonderlijk genomen.

David
Ik had eigenlijk gehoopt dat de commissaris mijn vrees zou wegnemen, maar ik ben bang dat dit niet het geval is. Men is werkelijk bezorgd, niet alleen voor de lokale economie in Zuid-Wales, maar ook voor de Europese Unie als geheel. Momenteel zijn er aanwijzingen dat vijf van de elf lidstaten die tot de eerste groep van de Economische en Monetaire Unie zullen horen, tenminste een deel van hun munten zullen laten slaan in Llantrisant in Zuid-Wales. Een van de redenen waarom zij hebben besloten naar Wales te gaan, is de bijzonder scherpe prijs en omdat ze zeker kunnen zijn van de productie. Als er veranderingen komen qua eigendom, of dat nu privatisering is of een samenwerkingsverband van overheid en particuliere sector, dan komt er toch een vraagteken te staan boven de momenteel bestaande afspraken in verband met kostprijs en levering.
Ik vind dan ook dat dit een Europese en niet alleen een binnenlandse aangelegenheid is.

de Silguy
Ik kan het geachte parlementslid misschien proberen gerust te stellen. U zegt terecht dat er problemen kunnen rijzen bij het vergelijken van de kosten tussen de verschillende centrale banken of tussen de verschillende bedrijven die munten en biljetten aanmaken.
Er werd evenwel beslist dat elke lidstaat zorgt voor de aanmaak van de hoeveelheid muntstukken en biljetten die hij op zijn grondgebied nodig heeft. Nemen wij een willekeurig voorbeeld: als er in een lidstaat 3 miljard stukken en 200.000 biljetten in omloop zijn, maakt hij diezelfde hoeveelheid aan in euro. Naderhand beslist hij soeverein hoe hij de muntstukken zal slaan en de biljetten zal drukken. Wat het lanceren van de euro en de aanmaak van de eerste voorraad stukken en biljetten betreft, mag elkeen dus te werk gaan zoals hij wil. Strikt economisch gezien hebben wij inderdaad geen rekening gehouden met comparatieve voordelen noch met de concurrentiekracht van deze of gene. Vanuit strikt economisch oogpunt is dat misschien te betreuren, maar politiek gezien denk ik dat u in de huidige stand van zaken gerustgesteld zou moeten zijn.

De Voorzitter
Mijnheer de Silguy, hartelijk dank voor uw aanwezigheid en voor uw antwoorden.
Dames en heren, met dertien minuten vertraging zijn wij aan het eind van het vragenuur gekomen. Hierdoor hebben onze medewerkers en heel in het bijzonder de tolken langer moeten doorwerken. Ik dank hen allemaal hartelijk en bied hun mijn verontschuldigingen aan voor het feit dat de werkzaamheden enigszins zijn uitgelopen.
Daar er geen tijd meer beschikbaar is voor het vragenuur aan de Commissie, zullen de vragen 69 tot en met 107 schriftelijk worden beantwoord.
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.15 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Comitologie
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over haar voorstellen inzake comitologie.

Oreja Aguirre
Als er in het communautair systeem een onderwerp is dat aanleiding geeft tot onenigheid en discussie in het kader van de interinstitutionele betrekkingen is het wel dat van de comitologie, ook al werkt het systeem vanuit louter technisch oogpunt goed.
Het aantal gevallen waarin de besluitvorming op moeilijkheden stuitte en het besluit bijgevolg naar de Raad werd terugverwezen, bleef beperkt. Tijdens de laatste vijf jaar werden er in het kader van de reglementeringsprocedure op een totaal van 3.000 besluiten slechts 32 terugverwezen. En het aantal besluiten dat in laatste instantie door de Raad en niet door de Commissie werd goedgekeurd bedraagt minder dan 0, 5 %.
Het feit dat ik deze cijfers kenbaar maak, wil niet zeggen dat ik tevreden ben met het resultaat. Ik zou niet willen dat u die conclusie trekt; ik beperk mij enkel tot het vaststellen van een reeks gegevens.
Ik zou nochtans twee aspecten willen aanstippen die niet steeds de nodige aandacht hebben gekregen.
Ten eerste, de doorzichtigheid. Om redenen die voornamelijk te wijten zijn aan de complexiteit van het systeem, de verschillende soorten comités, de onzekerheid bij het bepalen van de aard van het comité dat in elk van de verschillende werkgebieden moet worden aangewezen, bestond er een duidelijk gebrek aan doorzichtigheid.
Anderzijds, de democratische controle, en met name de door het Parlement uitgeoefende controle bij het goedkeuren van de besluiten. Dit probleem is nog gegroeid na de invoering van de medebeslissingsprocedure.
Hoe het ook zij, de aanwezigheid van eventuele proceduregebreken - waarvan het bestaan natuurlijk niet ontkend kan worden - mag ons echter het belang van de comitologie niet uit het oog doen verliezen. Zij is namelijk essentieel voor de goede werking van de Unie.
De bedoeling van dit systeem is de talrijke, belangrijke uitvoeringsbesluiten die aan de Commissie worden toevertrouwd beter voor te bereiden door overleg te plegen met vertegenwoordigers van de nationale overheden.
Historisch gezien werd de comitologie in het leven geroepen om de door de Commissie aangenomen uitvoeringsbesluiten op doelmatige wijze in de nationale systemen te integreren. In de meeste gevallen wordt de materiële toepassing van deze besluiten per slot van rekening door de nationale overheden ter plekke uitgevoerd.
Het belang van deze samenwerking tussen verschillende overheidsniveaus is nog toegenomen ten gevolge van de uitbreiding en de toekenning van nieuwe bevoegdheden.
Op deze manier zijn de bijeenkomsten van de comités uitgegroeid tot echte discussieforums waar zowel de diensten van de Commissie als die van de lidstaten profijt van hebben.
Het tweede punt is dat de Raad - en ik herinner u eraan dat deze instelling tot 1993 nagenoeg de enige echte wetgever was - overeenkomstig het Verdrag bevoegdheden overdroeg aan de Commissie en bijgevolg over diens handelwijze controle diende te kunnen uitoefenen. Het enige belangrijke vraagstuk in dit opzicht was in hoeverre hierdoor de aan het Europees Parlement op grond van het Verdrag toegekende politieke controle in het gedrang kwam.
De eerste functie, met name de integratie in de nationale systemen, is volgens mij ook op dit moment onmisbaar, aangezien de regelgeving van de Unie vandaag de dag nog meer doorzichtigheid en overleg vereist, wil zij geloofwaardig overkomen. De Commissie stelt alles in het werk om in de mate van het mogelijke aan deze eis tegemoet te komen, in zoverre de procedure - die zoals ik reeds heb aangehaald uitermate complex is - dit toelaat.
Anderzijds stond het streven naar meer doorzichtigheid ook centraal in de nota's die de Commissie en het Parlement sinds 1988 hebben uitgewisseld, en in de modus vivendi van 20 december 1994.
Wat de tweede functie betreft dient erop gewezen dat deze gedeeltelijk ten gevolge van de toename van de bevoegdheden van de Unie en de competenties van het Europees Parlement wijzigingen heeft ondergaan en dat zich momenteel, naast de betrekkingen met de lidstaten, het probleem stelt van de democratische controle op de uitvoeringsbesluiten op Europees niveau. Dit is het fundamentele probleem, met name op het gebied van de medebeslissingsprocedure, omdat elke procedure die zich aan deze democratische controle onttrekt natuurlijk volstrekt onaanvaardbaar is.
Dat is nu juist een van de essentiële kwesties die dit Parlement te berde brengt.
Ik wens u er tevens aan te herinneren dat de Commissie op dit moment gemachtigd is om in talrijke gevallen waarin de aanpassing aan de technische vooruitgang en de snelle evolutie van de markten daarom vragen, een aantal belangrijke aspecten van de communautaire wetgeving te moderniseren of toe te passen.
Ik ben mij ervan bewust dat de draagwijdte van dit soort besluiten in het Parlement meer dan eens vraagtekens oproept, maar anderzijds ben ik van mening dat deze flexibiliteit op wetgevingsgebied een belangrijke troef is in een snel veranderende wereld, waar de regelgevingen binnen de kortste keren achterhaald zijn.
Nu ga ik over tot de uiteenzetting van het voorstel van de Commissie.
Overeenkomstig de besluiten van de Europese Raad van Amsterdam en de door het Europees Parlement en de Raad aangegane verbintenissen naar aanleiding van de opstelling van de modus vivendi, heeft de Commissie onlangs een voorstel tot wijziging van het besluit van de Raad van 1987 ingediend.
Wij hebben voornamelijk getracht een oplossing te vinden voor de drie volgende problemen: ten eerste, vereenvoudiging van de comitologieprocedures door de huidige vijf varianten terug te brengen tot drie varianten; ten tweede, rationalisering van het gebruik van de procedures door in het besluit betreffende de comitologie te bepalen welk comité voor welk soort besluiten dient te worden aangewezen; en tot slot, informatie en democratische controle met betrekking tot de goedgekeurde besluiten, daarbij rekening houdende met de nieuwe bevoegdheden van het Parlement zonder het onderscheid tussen uitvoerende en wetgevende macht uit het oog te verliezen.
Het eerste punt betreft de vereenvoudiging. Deze operatie verloopt voor de Commissie niet probleemloos daar zij ermee heeft ingestemd procedures te herzien die zij sinds jaar en dag toepaste, maar die zo complex en zo ondoorgrondelijk zijn geworden dat zij aan een radicale verandering toe zijn.
Om die reden wordt het aantal procedures dan ook tot drie hoofdformules herleid en wordt van de huidige varianten afgezien. Dit geldt ook voor de vrijwaringsprocedure. Zoals u allen weet, bestaat er momenteel maar een.
Ik zou willen benadrukken dat de reglementeringsprocedure aan een diepgaande hervorming wordt onderworpen. Indien er geen overeenstemming wordt bereikt tussen het comité en de Commissie, zal de desbetreffende maatregel slechts door de wetgever kunnen worden goedgekeurd, met name door het Europees Parlement en de Raad in het kader van de medebeslissingsprocedure.
Ik zou ook kort willen ingaan op de rationalisering. Wij geloven dat de procedure daadwerkelijk wordt gerationaliseerd omdat er voor de eerste maal wordt voorgesteld de keuze van de procedure afhankelijk te maken van het soort besluiten dat moet worden genomen.
De procedure van het comité van beheer garandeert een snelle besluitvorming bij problemen die betrekking hebben op het beheer van landbouw en financiën, ook al beschikt dit comité over een verregaande inspectiebevoegdheid.
Het reglementeringscomité, dat de rol van de Commissie aan banden legt, behandelt vraagstukken van algemene aard die betrekking hebben op fundamentele wetgevingsaspecten. En dit is precies het geval van de aanpassingen aan de technische vooruitgang. Deze procedure houdt logischerwijze meer beperkingen voor de Commissie in en kent meer speelruimte aan de wetgevende macht toe.
Het raadgevend comité, tenslotte, treedt op in alle resterende gevallen die door de wetgevende macht als niet-problematisch worden bestempeld.
Wij zijn van mening dat de voorgestelde bepalingen de doorzichtigheid van het systeem bevorderen en de voor het Europees Parlement onontbeerlijke informatie, met name op het gebied van de medebeslissing, bevestigen en verstevigen. In dit opzicht lijkt het mij van het grootste belang dat de wijze van overdracht en ontvangst van de betreffende informatie, die bijzonder omvangrijk placht te zijn en het Europees Parlement vaak weinig voorthelpt, wordt geherdefinieerd.
Ik zou nog een volgens mij fundamentele bedenking willen maken die ik tot het einde heb bewaard. Het voorstel verplicht de Commissie en de overige instellingen ertoe de bestaande procedures aan te passen aan de in het nieuwe besluit vervatte formules vanaf het moment waarop dit van kracht wordt.
Mevrouw de Voorzitter, ik zou willen eindigen met een voor de hand liggende vraag die wij allen, ook ik, ons stellen: Welke rol komt het Parlement toe, afgezien van zijn raadgevende functie bij het aannemen van het voorstel voor een besluit?
De Commissie heeft in haar voorstel de in de modus vivendi opgesomde informatieprocedures willen bevestigen en versterken. De Commissie wacht op voorstellen van het Parlement om tot een akkoord te komen dat in het besluit zelf wordt opgenomen of een onderdeel vormt van de overeenkomst tussen het Parlement, de Commissie en de Raad of, in voorkomend geval, van een overeenkomst tussen het Europees Parlement en de Commissie.
Het voorstel voor een verklaring dat door de Commissie is verspreid en waarin aan het Europees Parlement een belangrijke rol wordt toegekend is een poging een aanvang te maken met de onderhandelingen die tot dit akkoord moeten leiden.
Het lijkt ons logisch dat het Europees Parlement meer inspraak heeft daar waar het basisbesluit is goedgekeurd in het kader van de medebeslissingsprocedure. Geen enkele fase van de procedure mag aan de controle van het Europees Parlement worden onttrokken.
Anderzijds is het voor ons ook duidelijk dat voor het Europees Parlement geen uitvoerende rol is weggelegd. In dit verband ben ik er echter zeker van dat het niet in de bedoeling van het Parlement ligt zich om te vormen tot een orgaan dat de uitvoerende macht vervangt of deelneemt aan een activiteit die, wil zij nuttig en doelmatig zijn, uitsluitend onder de bevoegdheid van de Commissie mag vallen.
Het is de taak van de Commissie initiatief te nemen en zich te kwijten van haar verantwoordelijkheden door in elk geval afzonderlijk na te gaan of het legitiem en gerechtvaardigd is voor een uitvoeringsbesluit te opteren. In het licht van deze principes komt het haar echter ook toe te oordelen of het daarentegen noodzakelijk is een nieuwe wetgevingsprocedure in te stellen.
Wat de betrekkingen tussen het Europees Parlement en de Commissie betreft en gelet op het feit dat er weinig kans bestaat op een permanent conflict tussen het Parlement en de Commissie, tenzij er een motie van afkeuring wordt ingediend, ben ik van mening dat de meningsverschillen aangaande de voorstellen van de Commissie enkel mogen worden behandeld via strikte procedures waarbij het hele Parlement wordt betrokken.
Mijns inziens bestaat de ideale oplossing erin procedures te zoeken die erop gericht zijn de vertrouwensrelatie tussen het Parlement en de Commissie te bevorderen in plaats van een soms overdreven en louter bureaucratische controle uit te oefenen op de werkzaamheden van de Commissie.
Een dergelijke handelwijze, die schriftelijk en openbaar moet zijn, komt ongetwijfeld de doorzichtigheid ten goede, aangezien op die manier de publieke opinie of, in voorkomend geval, de deskundigen de mogelijkheid zouden hebben hun standpunt terzake mee te delen.
En hiermee ben ik dan aan het einde van mijn betoog gekomen, mevrouw de Voorzitter. De Commissie zou willen dat de debatten en de onderhandelingen die tot de goedkeuring van het in de maand juli voorgestelde nieuwe besluit betreffende comitologie moeten leiden ernaar streven de volgende drie doelstellingen te verwezenlijken in het kader van de maatregelen die erop gericht zijn het Verdrag van Amsterdam ten uitvoer te leggen: verdieping en bevordering van de interinstitutionele betrekkingen; grotere doorzichtigheid van ons besluitvormingssysteem naar de burgers en de nationale instellingen toe, waardoor het geloofwaardiger zal overkomen; behoud en aanpassing aan de huidige situatie van een democratisch en doelmatig uitvoeringssysteem.
Ik hoop dat zowel uw besluiten en voorstellen als de debatten die tot een akkoord moeten leiden in deze lijn zullen liggen en een punt zullen zetten achter de permanente conflictsituatie waarin wij tot nu toe hebben verkeerd, hetgeen ons in de mogelijkheid moet stellen goed gedefinieerde interinstitutionele betrekkingen tot stand te brengen op het uitermate complexe terrein van de tenuitvoerlegging van de communautaire regels.

Aglietta
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, het lijkt me dat commissaris Oreja in zijn inleiding wellicht iets te optimistisch is over het voorstel dat de Commissie heeft gepresenteerd. Ik geloof dat het ook ons ter harte gaat dat het wetgevingsmechanisme en het mechanisme betreffende de uitvoeringsvoorstellen worden verbeterd, maar het lijkt me dat, ondanks dat er in dit voorstel enkele stappen vooruit gezet zijn, de voornaamste bezorgdheden en verzoeken van het Europees Parlement enigszins zijn blijven liggen.
Het initiatief van het Europees Parlement over de comitologie vindt zijn oorsprong in de problemen op het gebied van de transparantie en naleving van de wetgevingsprocedure, die door het huidige systeem zijn opgeworpen, en die des te onaanvaardbaarder zijn nu het Verdrag van Amsterdam de rol van het Europees Parlement in de medebeslissingsprocedure opnieuw gedefinieerd heeft en het Parlement op gelijk niveau met de Raad heeft gesteld. Het is duidelijk dat de comitologie ook zonder wijziging van artikel 202, voormalig artikel 145, waarin wordt verwezen naar de wetten die door de Raad zijn goedgekeurd en niet naar wetten die door Parlement en Raad samen zijn goedgekeurd, een grijs gebied is, dat praktisch geen regels kent. Bij het vaststellen van nieuwe regels moet rekening gehouden worden met de toegenomen verantwoordelijkheid van het Europees Parlement, die trouwens ook door de commissaris wordt erkend. In het bijzonder denk ik dat de twee takken van de wetgevingsautoriteit, dat wil zeggen het Europees Parlement en de Raad, evenveel bevoegdheid dienen te hebben wat het overdragen van de uitvoeringsbevoegdheden aan de Commissie en de controle op de uitvoeringsactiviteiten betreft in het kader van medebeslissingsprocedure.
Wanneer de commissaris zegt dat de informatie het enige is dat verbetert door de controle van het Parlement, denk ik dat hij wellicht de controlefunctie een beetje beperkt. Het Europees Parlement heeft besloten om in twee fasen te handelen: de onderhandelingen met de Raad en de Commissie zo snel mogelijk in gang te zetten op basis van de ontwerpresolutie waar we vandaag over spreken en, nadat de onderhandelingen gestart, of liever nog, al afgerond zijn, een definitief advies uit te spreken over het Commissievoorstel.
Een bevredigende afronding van de onderhandelingen hangt eveneens af van de bereidheid van de Commissie en vooral van de Raad om de verzoeken van het Parlement open en zonder vooroordelen te bespreken en daarnaast van de bereidheid van het Parlement om begrip op te brengen voor de argumenten van de Commissie en de Raad. Er zijn echter fundamentele principes die ik in het voorstel van de Commissie mis en waaraan de Commissie institutionele zaken bij de onderhandelingen aandacht wil besteden.
Het eerste principe geldt de volledige eerbiediging van de wetgevingsprocedure, om te vermijden dat een document met wetgevend karakter buiten de reguliere medebeslissingsprocedure om wordt aangenomen. Dat zou iedereen ter harte moeten gaan die wil dat het proces transparant en democratisch is. Vanuit dit gezichtspunt is de definitie van uitvoeringsbesluit die door de Commissie gegeven wordt zorgwekkend, omdat die indruist tegen de behoefte aan een nauwkeurigere afbakening van de respectieve rollen: de uitvoerende rol van de Commissie aan de ene kant en de wetgevende rol van de Raad en het Europees Parlement aan de andere kant. Dat wil zeggen dat wij, anders dan de Commissie, van mening zijn dat het niet mogelijk moet zijn dat een uitvoeringsvoorschrift door aanpassing de essentiële aspecten van de basiswetgeving inclusief de bijlagen wijzigt. Want we weten heel goed dat wanneer we het hebben over "technische aanpassingen" in bijvoorbeeld de bijlagen, heel vaak essentiële aspecten van de wetgeving worden aangetast. Ik geloof dat het onvermijdelijk zal zijn dat, als binnen de uitvoerende macht de verwarring blijft bestaan die blijkt uit het nieuwe besluit, de basiswetgeving tot steeds algemenere normen verwordt - en dat is een risico voor iedereen, niet alleen voor het Europees Parlement - en dat de comités hun rol nog meer versterkt zullen zien bij het definiëren van de essentiële aspecten van de wetgeving en dat is nu net wat we achter ons willen laten.
Het andere essentiële principe voor een juist en democratisch evenwicht tussen de verschillende instellingen is dat het Europees Parlement de mogelijkheid dient te hebben om daadwerkelijk controle uit te oefenen over de uitvoeringsvoorschriften, en zo in niet al te lange tijd kan ingrijpen om eventueel de onwettigheid of de inhoud van de procedure van de wet te betwisten. Dit zou natuurlijk betekenen dat de Commissie misschien een dergelijke norm moet intrekken of wijzigen, maar we kunnen discussiëren over de meest geschikte manier om de controle van het Europees Parlement te verwezenlijken zonder dat dit een inmenging in de uitvoerende rol van de Commissie betekent, noch een vertraging in de wetgevingsprocedure waardoor de rechten van de burger worden geschaad. Wij zijn ons er zeer goed van bewust dat deze twee punten van essentieel belang zijn bij het nemen van het nieuwe besluit en het vaststellen van de procedure betreffende uitvoeringsvoorschriften.
Voor wat tenslotte het principe van de werkelijke controle van het Europees Parlement betreft, geloof ik dat dit zeer duidelijk vastligt is en vast moet blijven liggen. Wij hopen dat de Commissie en de Raad bereid zijn tot een dialoog en de rol en de verantwoordelijkheid niet onderschatten die het Europees Parlement, dat zijn wettigheid ontleent aan rechtstreekse verkiezing door de Europese volkeren, verworven heeft. Ik hoop dat de dialoog een positief resultaat zal hebben en ik geloof dat het Europees Parlement vastbesloten is zijn argumenten te laten gelden.

De Giovanni
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik geloof dat het vooral na Amsterdam juist is om gelijkwaardigheid van de Raad en het Europees Parlement op wetgevend gebied op te eisen. Vanuit die gelijkwaardigheid is het zaak de aspecten te bepalen voor een nieuw evenwicht tussen de wetgevende instellingen. Dit is de grote politieke, historische en juridische context waarin wij ons moeten bewegen. Maar we moeten vooral vermijden - en dat heeft onze rapporteur, mevrouw Aglietta, heel goed gezegd - dat de comitologie een hindernis of een beperking van gelijke wetgevende bevoegdheden betekent. Dat is het politieke discussiepunt.
Ik geloof dat het Verdrag van Amsterdam ook iets anders heeft teweeggebracht, waardoor dit probleem gemakkelijker te definiëren wordt: het heeft een nieuwe efficiëntie gegarandeerd, door de procedures te vereenvoudigen en door aan alle instellingen nieuwe verantwoordelijkheid te geven waar het hun wetgevende functie betreft. Dit is het kader waarin wij ons bewegen. Er bestaat een tekst van de Commissie. Ik geloof dat ik het oordeel moet delen dat onze rapporteur, die heel goed werk levert in onze commissie, hierover gegeven heeft, maar ik zou enkele aspecten willen benadrukken. Wij vertrouwen erop dat de tekst van de Commissie in staat is een nieuwe dynamiek tot stand te brengen en wij doen daartoe een oproep - zowel aan de Commissie, alsook aan het Oostenrijkse voorzitterschap van de Raad - om in korte tijd tot een interinstitutioneel akkoord te komen.
Ik zou willen wijzen op een interessant gegeven: er zijn enkele gemeenschappelijke standpunten waarin de wijzigingen van enkele bijlagen liever in medebeslissing worden gezien dan in comitologie, en dat feit heeft niet veel precedenten. Wat het handelen van de comités betreft moeten we ons natuurlijk richten op vereenvoudiging - wij waarderen enkele aspecten van de vereenvoudiging die opgenomen zijn in de tekst van de Commissie - en op controle. Vereenvoudiging wil zeggen transparantie, comitologie betekent wetenschap van de comités, maar een wetenschap van de comités heeft regels nodig en deze regels moeten transparant zijn. Het woord comitologie, waarover zo vaak ironisch gedaan wordt, mag ons niet doen vergeten dat we het hebben over de rol van de instellingen en over de openstelling van het wetgevingsproces naar de burgers toe. In werkelijkheid gaat het dus ook binnen een technisch probleem om een grote politieke kwestie die de burgers raakt, want de verhouding tussen wetgeving, transparantie en burgerschap hoeft verder niet benadrukt te worden.

Herman
Mevrouw de Voorzitter, achter deze technische aspecten gaat eigenlijk een probleem van bevoegdheden schuil. Toen de grondwetgever - zo noem ik degenen die het Verdrag opstellen - besloot de medebeslissingsprocedure in het Verdrag van Maastricht in te voeren, had men uit technisch oogpunt onmiddellijk de artikelen 145 en 155 moeten wijzigen. Dat is evenwel niet gebeurd.
Het Parlement had hier niets over te zeggen. De zaak is geregeld tussen de Commissie en de Raad. Toen ik hierover mijn bezorgdheid uitsprak, kreeg ik te horen dat het te laat was, dat het onderwerp te technisch was, dat wij hierover geen advies konden uitbrengen. Wij hebben ons tot het Hof van Justitie gewend. In het Hof van Justitie is iets merkwaardigs gebeurd. Het Hof heeft geen rekening gehouden met een traditie van 30 jaar, waarbij het de teksten altijd volgens de bedoeling van de grondwetgever of de wetgever wilde interpreteren en heeft voor de eerste keer - niet echt voor de eerste keer, maar toch bijna - een louter formalistische aanpak gevolgd. Dat is ook een van de gevolgen van de uitbreiding, maar daar wil ik het nu niet over hebben. Men begaat dus een zware vergissing, want overal, in alle grondwettelijke stelsels, is degene die de normen oplegt, die de wetten maakt ook degene die de uitvoeringsvoorwaarden bepaalt. Dat is hier niet het geval. Hier stellen het Parlement en de Raad tezamen de wetten vast, maar beslist de Raad alleen over de uitvoering ervan.
Toen in Maastricht vorderingen gemaakt werden op het gebied van de voornemens, liet men alle burgers geloven dat het Europees Parlement voortaan meer bevoegdheden zou krijgen en dus echt op voet van gelijkheid met de Raad geplaatst zou worden, maar dat is helemaal niet wat er gebeurt. Wij zijn helemaal niet gelijkwaardig aan de Raad, aangezien het Parlement geen inspraak heeft en de Raad in zijn eentje over de uitvoering beslist. De Commissie schikt zich in deze situatie. Nergens in de tekst van de Commissie vinden we hier iets over terug en er wordt enkel gezegd dat, aangezien de Raad artikel 147 niet wilde wijzigen, zij zich hiermee tevreden stelt. Zij stemt er dus mee in dat ons een recht onthouden wordt dat men overal elders verkondigt. Men zegt dat wij in principe gelijk zijn, maar niet in de praktijk en dat men artikel 147 niet wil wijzigen. Dat is de kern van het probleem.
Waarom protesteren wij zo fel? Het gaat hier niet louter en alleen om gelijke rechten. Indien men zich eenvoudigweg tevreden stelde met raadpleging of zelfs met de aanpak die u voorstelt, zouden er geen problemen zijn. U behoudt evenwel de regelgeving. En wat wordt in deze regelgeving gezegd? Hierin wordt bepaald dat, als de voorstellen van de Commissie niet overeenstemmen met het advies van het comité, zij niet aanvaard kunnen worden. Wie neemt de beslissing om deze voorstellen niet te aanvaarden? Ambtenaren van nationale administraties, die aan niemand rekenschap moeten geven. Zij hoeven nergens verantwoording over af te leggen, noch aan hun eigen nationale parlementen, noch aan het Europees Parlement. Nergens over. Dat is verschrikkelijk. Onze verontwaardiging is dan ook terecht.
Op het eerste gezicht had u geen oren naar dit argument. Daarom kunnen wij dit zo moeilijk aanvaarden, ook al erkennen wij objectief dat het inderdaad om een verbetering gaat vergeleken bij de huidige situatie. U hebt er zich evenwel toe beperkt binnen het kader te blijven dat gecreëerd is door de uitspraak van het Hof van Justitie en door de weigering van de onderhandelaars over het Verdrag van Maastricht om artikel 145 te wijzigen. U hebt gezegd: "wij zullen ons hiermee tevreden stellen" . In dit kader hebt u inderdaad al het mogelijke gedaan. Als u evenwel hoopt zodoende de problemen op te lossen, moet ik tot mijn spijt zeggen dat dit niet zal lukken. Het Parlement zal immers terecht alle rechten opeisen die het formeel toebedeeld krijgt, maar die het in de praktijk onthouden worden.

Spaak
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in het uitstekende verslag dat mevrouw Aglietta namens de Commissie institutionele zaken opgesteld heeft, wordt erop gewezen dat in het Verdrag van Amsterdam ondubbelzinnig beslist is dat de medebeslissingsbevoegdheden van het Europees Parlement worden uitgebreid en de derde lezing wordt afgeschaft, en dat aldus de gelijkheid tussen het Europees Parlement en de Raad op het gebied van de vaststelling van de communautaire wetten benadrukt wordt.
Men had deze logica volledig kunnen doortrekken in het Verdrag van Amsterdam door de controle op de uitvoeringsbepalingen te versterken en zodoende de wetgevingsprocedure volledig in acht te nemen. Dat is evenwel niet gebeurd en de Commissie heeft opdracht gekregen voorstellen te doen inzake comitologie. De Commissie heeft dit verzoek binnen de gestelde termijn beantwoord en wij moeten haar hiervoor danken. Zij wil vóór alles aanzienlijke inspanningen leveren om de zaken te vereenvoudigen, zij wil voor meer transparantie zorgen en een democratischer systeem invoeren door het Parlement een recht van toezicht op de uitvoerende macht toe te kennen voor de in het kader van de medebeslissingsprocedure genomen besluiten.
Zoals de heer Herman zonet ook al onderstreepte, is het behoud van de regelgevende comités in het voorstel van de Commissie jammer genoeg meer dan zorgwekkend, aangezien het Europees Parlement aldus de mogelijkheid ontnomen wordt om een uitvoeringsbesluit te betwisten. Dat is in strijd met het Verdrag van Amsterdam, dat bepaalt dat de controle op de uitvoeringsactiviteiten van de Commissie moet worden uitgeoefend door de wetgevende macht, namelijk het Europees Parlement en de Raad, en wel op voet van gelijkheid.
Het gevaar bestaat dan ook dat de medebeslissingsprocedure uitgehold wordt en enkel geldt voor besluiten van heel algemene aard. Het is dan ook heel logisch dat een van de prioriteiten in de tekst van de Commissie institutionele zaken is dat de wetgevingsprocedure volledig in acht genomen wordt, om te vermijden dat besluiten van wetgevende aard, met inbegrip van de aanpassing van overeenkomstig de medebeslissingsprocedure genomen besluiten en de wijziging van bijlagen, worden aangenomen als uitvoeringsbesluiten en bijgevolg buiten het kader van de medebeslissingsprocedure vallen.
Mijnheer de commissaris, alle sprekers zeggen hetzelfde. U hebt getracht een aantal verbeteringen aan te brengen. U hebt dit tot op zekere hoogte gedaan, maar ons inziens bent u niet zo ver gegaan als wij gehoopt hadden.

Crowley
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de commissaris en de rapporteur bedanken voor de betrokkenheid die spreekt uit hun benadering van dit onderwerp.
In elke democratie bestaat het idee van de scheiding der machten zodat geen enkele instelling een andere volledig kan domineren. Er is een systeem om het evenwicht tussen de machten te bewaren. Vandaar dat het Parlement altijd wat huiverig is geweest met betrekking tot de ideologie van de comitologie.
Ik heb enigszins geamuseerd toegehoord hoe de commissaris in zijn inleidende verklaring benadrukte hoe belangrijk het zijns inziens was dat het Parlement zelf een rol speelt als het gaat om het zekerstellen en de naleving van de bevoegdheden van het Parlement als medebesluitvormer en medewetgever. Er wordt wel gezegd: " Mijn daden verraden wie ik ben, niet mijn woorden'. De daden van de Commissie zijn ietwat onoprecht.
Het Parlement behandelt morgen het verslag-Miller over accijnzen. Iedereen weet dat het Verdrag van Amsterdam in werking gaat treden. Iedereen weet dat er in het Parlement oppositie bestaat tegen bepaalde wetteksten en beslissingen die op Raadsniveau tot stand zijn gekomen. In het licht van deze twee feiten is er een geschil ontstaan over de tax-free verkoop en de accijnswetten die daarop van toepassing zouden zijn. Wat heeft de Commissie gedaan toen dit probleem rees? De Commissie besloot het door te verwijzen naar het Comité voor accijnzen, waardoor het Parlement volledig werd uitgesloten van het besluitvormingsproces.
Wij moeten als Parlement dan ook bijzonder behoedzaam reageren op elke olijftak die ons door de Commissie wordt voorgehouden. Er mag bij onszelf geen twijfel over bestaan dat wij, als enige rechtstreeks verkozen, democratisch controleerbare instelling binnen de Europese Unie, ons recht moeten opeisen om bij geschillen en beslissingen, het laatste woord te hebben. We moeten dat hele idee van regelgevende en uitvoerende comités laten varen. Die comités zijn niets anders dan gesublimeerde semi-overheidsinstanties - niet verkozen, niet representatief en niet democratisch controleerbaar. Laten we de macht teruggeven aan het volk, aan het Parlement, waar die macht thuishoort; de macht om commissies terecht te wijzen en beslissingen te bekritiseren. Geef ons nu de macht om de wet te veranderen en te verbeteren.

Saint-Pierre
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, om te beginnen wil ik mevrouw Aglietta feliciteren met het werk dat zij geleverd heeft over een heel ingewikkeld en heel technisch onderwerp dat moeilijk te begrijpen is voor de burger. Dit lijkt technisch, maar comitologie heeft natuurlijk belangrijke politieke gevolgen.
Net nu iedereen de noodzaak van transparantie in de Europese instellingen erkent, stellen we inderdaad vast dat het systeem van comitologie allesbehalve transparant is. Dit systeem, waarbij de Raad controle uitoefent op de uitvoerende taken van de Commissie, is inderdaad ondoorzichtig en complex en houdt risico's in voor verlamming, in het bijzonder in de regelgevende comités.
Het is niet onze bedoeling dezelfde bevoegdheden te krijgen als die welke de Raad op dit moment heeft. Het is onze bedoeling over evocatiebevoegdheid te beschikken, zodat twee instellingen de wetgevende macht delen.
De vijandige houding van de Raad tegen elk onderzoek van de kwestie werkt op de zenuwen, maar helemaal zorgwekkend is dat de Commissie in haar voorstel van juli lijkt af te glijden naar standpunten die veraf liggen van die van het Europees Parlement, en dat is ernstig. Zij plant inderdaad het behoud van de regelgevende comités en wil het Europees Parlement geen enkele mogelijkheid bieden om een uitvoeringsbesluit te betwisten.
Er dienen dan ook dringend ernstige onderhandelingen op gang gebracht te worden zodat hierover een interinstitutioneel akkoord kan worden gesloten. Dit akkoord moet veel verder gaan dan de huidige modus vivendi die, toegegeven, alle comitologieprocedures in de oude staat laat.
Ik wil er zeker ook nog op wijzen dat de kwestie van de comitologie nauw samenhangt met een van de belangrijkste hangende kwesties in de Europese Unie, de hiërarchie van de wetten.
Ik ben ervan overtuigd dat het bij gebrek aan een echte classificatie van de Europese wetgevende besluiten zeer moeilijk zal zijn om duurzame oplossingen te vinden voor dit probleem. Deze kwestie stond op de agenda van de Intergouvernementele Conferentie, maar is niet afgerond. Dat is het doel van het namens mijn fractie ingediende amendement, waarvan ik hoop dat het op de steun van de Vergadering kan rekenen.

Bonde
Mevrouw de Voorzitter, de EU heeft wel duizend comités. Wij kennen de lijst van de begroting, maar we kennen niet alle comités. Mijn fractie wenst dat er geen cent reisvergoeding uitbetaald wordt aan comités waarvan we het bestaan niet eens kennen. Wij willen dat alle middelen voor vergaderingen in de reservebegroting komen. Wanneer we voldoende informatie hebben, kunnen deze middelen dan ter beschikking worden gesteld. De comités moeten er zijn voor de kiezers en daarom moeten hun agenda's, arbeidsdocumenten en notulen ook voor de kiezers toegankelijk zijn. Indien bepaalde documenten om een gerechtvaardigde reden vertrouwelijk zijn, dan kan dit gemeld worden en kan de toegang tot de documenten bijvoorbeeld tot de voorzitter, de rapporteurs en een vertegenwoordiger van elke fractie worden beperkt. Het principe moet echter zijn dat elk document toegankelijk is voor de leden van dit Parlement zodra het de Commissie verlaten heeft. Ik verzoek de heer Oreja te bevestigen dat dit ook zijn principe is: wanneer de Commissie een document vrijgeeft, moet het voor elk van ons toegankelijk zijn.
Het moet principieel ook mogelijk zijn een onderwerp dat in een comité is behandeld op de agenda van de Raad te zetten. De Commissie en een comité mogen niet verhinderen dat wij, als verkozenen van het volk, wetgeving schrijven. De kern van de democratie is dat wij kunnen stemmen en nieuwe wetten maken. Dat kunnen we niet meer als de macht in handen is van de Commissie of van een comité. Dan kan alleen de Commissie het onderwerp op de agenda van de Raad zetten. Het is daarom van doorslaggevend belang dat de Raad en het Parlement het algemeen recht krijgen om een onderwerp op de agenda te plaatsen.

Schäfer
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, comitologie is noch een duistere wetenschap noch een nieuwe godsdienst. Het gaat in wezen veeleer om de democratische wettiging en het supranationale karakter van de integratie. Aan de hand van twee punten zou ik dit willen verduidelijken: in de eerste plaats is het Europees Parlement medewetgever en begrotingsautoriteit met dezelfde rechten. In de comitologieprocedure die uitgewerkt werd voor het Verdrag van Maastricht nemen vertegenwoordigers van lidstaten in diverse deskundigencomités een hele serie besluiten die raken aan de wetgevingsen begrotingsbevoegdheid van het Europees Parlement. Dat dient gewijzigd te worden. Want in 1987 bestond er geen medebeslissing terwijl via het Verdrag van Amsterdam de medebeslissingsprocedure de regel werd binnen de Gemeenschapswetgeving. In de verklaring in het protocol wordt om die reden bepaald dat de Raad voor eind 1998 een wijziging dient voor te leggen, waarbij de inbreng van het Parlement echter beperkt wordt tot het uitbrengen van een advies. Dat is voor ons niet voldoende. Wij willen dan ook nu met de Raad besprekingen starten om nadrukkelijk ons standpunt naar voren te brengen. Dat is ook de opzet van de resolutie die het besluit van ons debat van vandaag zal vormen.
In de tweede plaats bevindt het supranationale integratieproces zich in het spanningsveld tussen de belangen van de individuele lidstaten enerzijds en het behartigen op supranationaal niveau van gemeenschappelijke belangen anderzijds. Tot op heden vindt in de wetgevings- en begrotingsprocedure dit spanningsveld in grote mate zijn weerslag. Op het vlak van de uitvoeringsbesluiten is dit evenwicht echter nog niet bereikt. Natuurlijk dienen in dat kader de belangen van de lidstaten vertegenwoordigd te zijn omdat de uitvoering van Gemeenschapswetgeving vooral een zaak is voor de landen. Wanneer echter uitvoeringsbesluiten met een algemeen karakter het supranationale vlak niet op universele wijze vertegenwoordigen dan wordt onverbiddelijk de weg naar hernationalisering ingeslagen. Deze problematiek blijkt met name uit de hele discussie rond subsidiariteit.
Om dit gevaar tegen te gaan, streeft het Europees Parlement naar een politiek controlerecht parallel aan dat van de Raad. Het behartigen van gemeenschappelijke belangen op supranationaal niveau is ongetwijfeld in de eerste plaats uw zaak, mijnheer de commissaris, een aangelegenheid dus voor de Commissie. Gezien het feit dat de beheerscomitéprocedure de Raad vaak nog de mogelijkheid biedt het standpunt van de Commissie te overstemmen is het zinvol op parlementair vlak een politiek tegenwicht in het leven te roepen. Precies op basis hiervan willen en moeten wij een interinstitutioneel akkoord bereiken.

Lenz
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ook informatie valt onder andere onder uw bevoegdheden. Het zal u dan ook niet verbazen dat ik u moet zeggen dat ik in de uitleg waarvoor weliswaar de nodige moeite werd genomen niet alleen de rode draad van Ariadne niet heb kunnen bespeuren door het labyrint van de comitologie, maar dat dit begrip naar mijn mening de burger nog net zozeer als abracadabra in de oren klinkt als vroeger het geval was. Hij kan het niet doorgronden. Wanneer er hier cijfers genoemd worden dan dient men toch te zeggen dat de huidige praktijk geleid heeft tot een mate van vermenging van wetgevende en uitvoerende functies die niet te verdedigen valt, en op ontoelaatbare wijze de klassieke scheiding van de machten binnen het EU-systeem nog verder buiten werking heeft gesteld. Er zijn namelijk honderden beheers- en regelgevende comités, die bestaan uit vertegenwoordigers van de lidstaten en die de Commissie bijstaan in het kader van de uitvoering van rechtsinstrumenten. Het gaat hier immers niet alleen om de medebeslissing, het gaat om meer dingen, bijvoorbeeld om programma's in het kader van buitenlandse betrekkingen die boven een bepaalde grens ook door deze beheerscomités gecontroleerd worden.
Het gaat er ons niet zozeer om het Parlement in te schakelen bij de uitvoering, maar wij maken ons wel zorgen over het feit dat de Raad zich op deze manier veel te veel bemoeit met de uitvoeringsbevoegdheden van de Commissie. Ik ben van mening dat Commissie en Parlement zich in dit kader echt moeten inzetten voor een vorm van controle waartoe u zopas wel aanspoorde maar waarvoor er eigenlijk te weinig aanwijzingen zijn.
In de komende maanden voor de Europese verkiezingen zal de burger ons vragen hoe het zit met transparantie, duidelijke verantwoordelijkheden en democratisering. Wij worden dan door hem op het matje geroepen en niet zozeer uw ambtenaren noch die van de Raad. Hier ligt toch de kern van de zaak. Vandaar dat wij belang hechten aan het sluiten van een redelijk akkoord tussen de instellingen waarin deze elementen met meer nadruk naar voren komen. Wat dat betreft steunen wij de strekking van het verslag van mevrouw Aglietta in al zijn complexiteit.

Corbett
Mevrouw de Voorzitter, in alle wetgevende systemen zijn procedures ingebouwd voor het overdragen van uitvoeringsbevoegdheden aan de uitvoerende macht. Dit betekent vaak dat de uitvoerende macht gerechtigd wordt gedetailleerde technische wetgeving uit te vaardigen. Soms gaat het verder en mag ook de basiswettekst, onder strikte voorwaarden en binnen bepaalde grenzen, worden gewijzigd. Dat is niet ongebruikelijk. Wat wel ongebruikelijk is in het Europese systeem, is dat de Commissie, als ons uitvoerend orgaan, verplicht is samen te werken met comités van nationale ambtenaren. Dat zou logisch kunnen lijken. Uiteindelijk zijn het de lidstaten die de Europese wetgeving moeten toepassen wanneer deze is goedgekeurd. Het is wellicht verstandig ze te betrekken bij de goedkeuring van gedetailleerde uitvoeringsmaatregelen.
Waarom heeft het Parlement dan bezwaar tegen het comitologiesysteem? Daar zijn drie of vier zwaarwegende redenen voor. De eerste is dat deze comités van nationale ambtenaren als enige het recht hebben uitvoeringsmaatregelen van de Commissie te blokkeren en terug te verwijzen naar de wetgever of een orgaan daarvan. Het Parlement heeft een dergelijk recht niet. Wij kunnen de uitvoerende macht niet kritisch volgen en terugfluiten.
Ten tweede verloopt terugverwijzing in dergelijke gevallen slechts via één tak van de wetgevende autoriteit - de Raad - en niet via beide - Raad en Parlement - zoals zou moeten volgens het idee van gelijkwaardigheid zoals vervat in het medebeslissingssysteem dat nu geldt in de Europese Unie.
Ten derde is het systeem zo complex, met zoveel comités en agenda's en procedures waar nauwelijks vat op te krijgen is, dat het onduidelijk en ondoorzichtig wordt voor het grote publiek. Ten vierde hebben we niet veel op met procedure 3 en in het bijzonder procedure 3 b, die kan resulteren in stagnatie. Alle procedures drie kunnen leiden tot een systeem dat zo ongeveer gelijk staat aan de wetgevende procedure. De Commissie doet een voorstel en dat voorstel kan met gekwalificeerde meerderheid goedgekeurd worden door de nationale vertegenwoordigers in het comité. Maar het Parlement heeft part noch deel aan het systeem. Het is een manier om het Parlement buiten vaak zeer belangrijke beslissingen te houden. Daarom kunnen we dit systeem niet aanvaarden.
Het Commissievoorstel zet bepaalde zaken recht maar stemt ons niet op alle vier de punten tot volle tevredenheid. Het is eenvoudigweg niet goed genoeg. Er zullen interinstitutionele onderhandelingen komen en de resolutie die we goedkeuren, zal voor onze onderhandelaars als onderhandelingsmandaat fungeren. De andere instellingen moeten goed begrijpen dat het Parlement deze zaak hoog opneemt en in deze onderhandelingen een zeer harde lijn zal volgen. Er zijn al medebeslissingsprocedures gestrand op de comitologie, en op uitvoeringsmaatregelen. Het is zeker niet ondenkbaar dat dat opnieuw gaat gebeuren.
We hebben gezien hoe er in bemiddelingscomités uren en uren verspild werden aan dit ene onderwerp terwijl de wetgeving waar het om te doen was, veel sneller en gemakkelijker geregeld had kunnen worden. Dit zal keer op keer gebeuren tot deze zaak is opgelost. Dat betekent dat alle instellingen - Raad, Commissie en Parlement - moeten werken aan een compromis. Maar we zullen deze gelegenheid te baat nemen om het systeem voor eens en altijd in orde brengen.

Donnelly, Alan
Mevrouw de Voorzitter, ook ik zou de Commissie willen bedanken voor haar verklaring en haar ideeën over dit onderwerp. Zoals de commissaris weet, staan wij in het Europees Parlement constant onder vuur. Wij worden ervan beticht de burgers van de Europese Unie op te zadelen met vele extra lagen bureaucratie en wettelijke voorschriften.
Zoals u weet, mijnheer de commissaris, is het een feit dat in 1996 330 comitologiecomités actief waren in de Europese Unie. Collega Richard Corbett en anderen gaven al aan dat geen van deze comités rechtstreeks verantwoording aflegt aan de instellingen van de Europese Unie. Op één gebied, namelijk douane en indirecte belastingen, zijn maar liefst 43 comitologiecomités werkzaam.
Als dus eind oktober de speciale top plaats vindt over het toekomstig functioneren van de Unie, moeten wij als Parlement en u als Commissie duidelijk maken dat indien de Raad serieus streeft naar meer doorzichtigheid in het functioneren van Europa en wij proberen de Europese burger te bevrijden van regeltjes en bureaucratie, de rol van het Europees Parlement niet op een negatieve wijze benaderd moet worden. Laten we in plaats daarvan kijken naar de kosten en de omvang van de comitologiecomités die steeds meer minutieuze details verwerken in regels en voorschriften.
We hebben het vaak over de manier waarop regels en voorschriften door nationale parlementen worden bijgekleurd. We zouden ook eens moeten kijken hoe nationale ambtenaren die regelmatig om de tafel gaan zitten met zogenaamde deskundigen dat doen, want vaak genoeg is het zo dat deze deskundigen gevestigde belangengroepen vertegenwoordigen die hun eigen regels en voorschriften inbrengen.
Als wij serieus zijn over het Europa van de burger, als wij serieus zijn over het inzichtelijk maken van onze systemen, dan moeten wij uw voorstellen natuurlijk steunen. Maar ze mogen niet meer zijn dan een stapje in het proces om te komen tot begrijpelijke wetgeving.

Barton
Mevrouw de Voorzitter, ik voel mee met de Commissie. Het spijt mij echt dat de Commissie in een situatie verzeild is geraakt waarin zij een voorstel heeft moeten doen over dit onderwerp. Ten tijde van de modus vivendi meenden wij dat de situatie scheef was. Bij de daaropvolgende herziening van het Verdrag slaagden de mensen die daar debet aan waren er niet in een voorstel te formuleren dat uitkomst kon bieden, ondanks hun verzekering toentertijd dat de modus vivendi technisch gezien de enige manier was waarop de kloof overbrugd kon worden tot er een echte oplossing zou komen.
Bij die herziening van het Verdrag had de Raad het hele probleem uit de wereld kunnen helpen door in te stemmen met het principe dat het medewetgeversschap niet alleen betrekking heeft op primaire wetgeving maar zich ook kan uitstrekken tot andere gebieden. In zijn verslag over deze bijzonder slechte situatie maakt onze collega er het beste van. Ik hoop dat we erin slagen de ware schuldige de zwartepiet toe te spelen, en niet de Commissie. De Raad heeft zijn verantwoordelijkheid niet op zich genomen bij de laatste herziening van het Verdrag, en moet dit of door een interinstitutioneel akkoord, of bij de volgende herziening van het Verdrag recht zetten.

De Voorzitter
Hartelijk dank mijnheer Barton!
Ik heb een ontwerpresolutie ontvangen overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Toezicht op verzekeringsondernemingen
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing van mevrouw Mosiek-Urbahn (A4-0286/98), namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het aanvullend toezicht op verzekeringsondernemingen in een verzekeringsgroep (C4-0308/98-95/0245(COD)).

Mosiek-Urbahn
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, de wetgevingsprocedure tot nu toe toont aan dat de principiële doelstellingen van het voorstel voor een richtlijn in ruime mate op steun van alle betrokkenen mag rekenen. De toezichthoudende instanties van de Europese Unie dienen in de toekomst doeltreffender kunnen onderzoeken in welke mate verzekeringsmaatschappijen die tot een verzekeringsgroep behoren daadwerkelijk solvabel zijn. Het is de bedoeling de consument, de verzekerde, een zo hoog mogelijk niveau van bescherming te bieden. Deze dient beschermd te worden tegen eventuele insolventie van zijn verzekering.
Welke maatregelen noodzakelijk en proportioneel zijn om dit doel te bereiken blijft echter een twistpunt. Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad en de houding van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger van het Europees Parlement wijken sterk van elkaar af wanneer het gaat om belangrijke punten die het beperken van de financiële belasting tot een proportioneel niveau beogen.
De details: het Europees Parlement verheugt zich over de overname door de Raad van de meeste amendementen die op verduidelijking gericht waren. Het Europees Parlement verwelkomt ook uitdrukkelijk het feit dat de Raad in zijn gemeenschappelijk standpunt in ieder geval enigszins tegemoet komt aan de eis van het Europees Parlement om alle in het kader van individueel toezicht toegelaten solvabiliteitselementen ook te erkennen in het aanvullend toezicht op de groep. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft zich niet akkoord kunnen verklaren met het gemeenschappelijk standpunt waarin gesteld wordt dat voortaan bij verzekeringsholdings de financiering van verzekeringsdeelnemingen slechts erkend dient te worden op basis van elementen die toegelaten zijn in de individuele solvabiliteitsvereisten voor verzekeringsmaatschappijen. In de praktijk zijn dat in wezen ondergeschikte leningen en kapitaal uit dividenden, maar geen andere instrumenten van de financiële markt zoals leningen, converteerbare obligatieleningen en ander vreemd kapitaal.
Het opleggen van dergelijke grenzen aan de financieringsmogelijkheden lijkt in ieder geval bij holdingmaatschappijen niet op zijn plaats. Hun aandeelhouders zijn geen verzekeringsmaatschappijen. De richtlijn wil meer bescherming bieden aan de verzekerden, niet aan de aandeelhouders die sowieso ook niet onder individueel toezicht vallen. Amendement 5 dat door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger werd goedgekeurd heeft tot doel deze excessieve bescherming tot de juiste proporties terug te brengen.
Hoe uitgebreid volgens deze richtlijn het toepassingsgebied voor toezicht op de groep dient te zijn, vormt het belangrijkste twistpunt. Het gemeenschappelijk standpunt omvat thans iedere deelneming van een verzekeringsmaatschappij in een andere verzekerings- of herverzekeringsonderneming terwijl het Parlement in eerste lezing de toepassing pas vanaf de drempel van 20 % of bij overheersende invloed wilde laten gelden. Dit gaat verder dan de eerste lezing en het voorstel van de Commissie.
Indien de richtlijn in haar huidige versie aangenomen zou worden, zou dit duidelijk negatieve gevolgen met zich meebrengen voor de kapitaalstructuur in Europa en de Europese verzekeringswereld. De bestaande verzekeringsgroepen zouden voor de financiering van een hoger verplicht eigen kapitaal aanzienlijke bedragen op de kapitaalmarkt moeten gaan opnemen. Eigen kapitaal is duur en verzekeringsmaatschappijen zullen trachten of gedwongen zijn de hierdoor ontstane kosten te compenseren door een verhoging van de premies of via rationaliseringsmaatregelen. Bij hogere premies betaalt de verzekeringsnemer zelf het gelag en rationaliseringsmaatregelen zetten banen op de tocht.
Voor verzekeringsmaatschappijen die wegens hun rechtsvorm geen toegang hebben tot de kapitaalmarkt, bijvoorbeeld verenigingen tot onderlinge verzekering, zouden er nog meer problemen rijzen bij het verwerven van kapitaal. Deze problemen kunnen beslist vrij relevant worden op het vlak van de mededingingspositie. Het risico zou ontstaan dat op deze wijze de in de individuele lidstaten door de jaren heen gegroeide verzekeringssector op termijn zijn grondslagen zou verliezen.
Een compromis inzake het toepassingsgebied zou gelegen kunnen zijn in het differentiëren van de drempel in functie van het regelingsbereik. Op die manier zou de eis betreffende toezicht gericht op transparantie en transactiecontrole over de hele linie gegarandeerd zijn. Tegelijkertijd zou men echter ook rekening houden met de eisen van het Parlement bij de eerste lezing, om de extra solvabiliteitsverplichtingen die zouden voortvloeien uit het behoren tot een groep, praktijkgericht aan te pakken en deze te beperken tot die gevallen waarin risico verhogende beïnvloeding tussen ondernemingen ook daadwerkelijk mogelijk is, namelijk in al die gevallen waarin er overheersende invloed uitgeoefend wordt. Hiertoe werden amendementen 3 en 4 ingediend.
Vasthouden aan de toepassing op minderheidsdeelnemingen is vooral niet nodig omdat het in handen hebben van deze minderheidsdeelnemingen zonder overheersende invloed niet de mogelijkheid biedt nadelige transacties binnen de groep te realiseren. Zij doen geen gevaarlijke situaties ontstaan. Toezicht dat op basis van de bestaande regeling onvoldoende wordt uitgeoefend kan echter wel een gevaar vormen.
In dit verband zou ik nog een opmerking willen maken: de richtlijn respectievelijk het gemeenschappelijk standpunt harmoniseert in afwijking van de Europese regelgeving inzake solvabiliteit van individuele verzekeringsmaatschappijen slechts actiecriteria in het kader van het toezichtsrecht, niet echter de toezichtsrechtelijke maatregelen zelf, om nog maar te zwijgen over het feit dat de toegelaten verschillende berekeningsmethoden voor een aangezuiverde solventiepositie toch al equivalent verklaard werden. Dit zou tot gevolg kunnen hebben dat bij het vaststellen van een tekort in de door de richtlijn voorgeschreven berekening van de aangezuiverde solventiepositie het toezichtsorgaan van de ene lidstaat een hoger eigen kapitaal zal eisen terwijl de toezichthoudende instantie in een andere lidstaat hoogstens een rapport zal vragen. Dit moet wel leiden tot de concurrentieverstoring die juist door middel van de richtlijn vermeden moest worden.
Tenslotte dient bezwaar aangetekend te worden tegen het feit dat de beoordelingsbevoegdheid inzake het bestaan van een overheersende invloed bij de bevoegde autoriteit zou moeten berusten.

Oddy
Mevrouw de Voorzitter, ik spreek namens de socialistische fractie.
Ik zou in de eerste plaats de rapporteur willen bedanken voor alle energie die zij in dit onderwerp heeft gestoken. In de tweede plaats wil ik voor de notulen, onze schaduwrapporteur, de heer Rothley, verontschuldigen. Hij kon helaas niet aanwezig zijn vanwege andere, belangrijke werkzaamheden. Zoals altijd heeft hij zich op consciëntieuze en nauwgezette wijze van zijn taak gekweten.
Toezicht op verzekeringsondernemingen is een belangrijke zaak. Het voortbestaan en de solvabiliteit van verzekeringsondernemingen is van cruciaal belang om consumenten op allerhande gebieden gerust te kunnen stellen.
Mijn fractie juicht dit verslag toe. Aan het eerste ontwerp van de Commissie kleefden aanzienlijke problemen. Wij vinden dat het gemeenschappelijk standpunt een aanmerkelijke verbetering is van dat eerste voorstel. Alhoewel mijn fractie geen eensluidend standpunt inneemt, geloven wij, gelet op het feit dat het gemeenschappelijk standpunt zoveel beter is dan de oorspronkelijke tekst, dat het gemeenschappelijk standpunt zonder tegenstand, moet worden aangenomen. De meerderheid van de socialistische fractie vindt dan ook dat het gemeenschappelijk standpunt ongewijzigd moet worden aangenomen.
Dat betekent dat wij de amendementen die voor deze lezing zijn ingediend, helaas niet kunnen aanvaarden. Wij bedanken nogmaals de rapporteur voor haar inzet, benadrukken het belang van dit onderwerp en spreken ons vertrouwen uit dat de Commissie dit verslag snel en succesvol zal afronden.

Ullmann
Mevrouw de Voorzitter, de rapporteur heeft het volledig bij het rechte eind wanneer zij wijst op het verschil inzake het te dragen risico tussen verzekeringsmaatschappijen enerzijds en banken of kredietinstellingen anderzijds. Aan de andere kant is over de hele wereld bekend wat er gaande is op de financiële markten en hoeft men dus nu het belang niet aan te tonen van een dergelijke richtlijn en van verplichtingen in dit kader, waar ik de rapporteur natuurlijk voor wil bedanken.
Ik wil echter de mij resterende spreektijd gebruiken, mevrouw Mosiek-Urbahn, om uiteen te zetten waarom ik uw amendementen jammer genoeg niet kan steunen. Daar bestaat een heel eenvoudige reden voor, namelijk de ervaringen die ik in de vroegere DDR heb opgedaan met de misstanden in de holding-economie. Die verklaren waarom ik in dit kader eerder voorstander ben van méér dan van minder controle. Deze wantoestand is absoluut nog niet ten einde en helaas niet alleen in de vroegere DDR. Wat u vermeldt in uw amendement 5 en ook hier nog eens naar voren hebt gebracht levert jammer genoeg het bewijs dat hier wel degelijk een aanzienlijke behoefte aan controle bestaat.
Dus nogmaals mijn hartelijke dank voor het verrichtte werk. Het spijt mij dat ik uw voorstellen niet kan ondersteunen en ik daarom uit naam van mijn fractie hetzelfde besluit voorstel als collega Oddy.

Buffetaut
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, mijn docenten aan de rechtsfaculteit, die zich baseerden op het gedachtegoed van Thomas van Aquino, stelden dat wij, om een tekst te beoordelen, altijd allereerst het doel moesten bepalen en vervolgens moesten nagaan welke middelen aangewend werden om dit doel te bereiken. Wat is het doel van deze tekst? Hij wil de verzekerden beter beschermen en de concurrentievervalsing wegwerken. Welke middelen worden hiervoor gebruikt? Men wil de meervoudige aanwending van eigen kapitaal (" double gearing" ) voorkomen, belangrijke intragroeptransacties moeten verplicht worden meegedeeld aan de toezichthoudende instanties en tenslotte wil men de toegang van de toezichthoudende instanties tot de nodige informatie regelen.
Wanneer we deze doelstellingen bekijken, lijkt het gemeenschappelijk standpunt zoals het ons wordt voorgelegd mij bevredigend. Zoals de rapporteur onderstreept, worden tal van amendementen van het Parlement overgenomen en is dit dus een vrij evenwichtige tekst. Dat is de reden waarom wij, mevrouw Mosiek-Urbahn, uw amendementen jammer genoeg niet kunnen steunen. Met name amendement 4 lijkt mij het controleterrein al te zeer te beperken. Amendement 1 zou aanvaardbaar geweest zijn naar de geest, aangezien we inderdaad zouden kunnen denken dat de beoordeling van de overheersende invloed niet aan de bevoegde instanties mag worden overgelaten, maar objectiever gedefinieerd moet worden. In zijn huidige formulering kunnen wij het evenwel niet steunen omdat het te restrictief is en het toezicht tot het moederbedrijf beperkt.
Wij zullen dus kortom voor het gemeenschappelijk standpunt in zijn huidige vorm stemmen.

Caudron
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ook ik wil om te beginnen onze collega, mevrouw Mosiek-Urbahn, danken voor haar belangrijke werk.
Zij heeft grote inspanningen geleverd om een ruim akkoord te bereiken. In het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, dat door een grote meerderheid van de lidstaten is goedgekeurd - door 14 van de 15 lidstaten - worden 18 van de 24 amendementen die ons Parlement in eerste lezing had aangenomen geheel of gedeeltelijk, naar de geest of naar de letter overgenomen. Wij zijn dan ook van mening dat wij als Franse socialisten een goed compromis steunen.
Onze rapporteur stelt ons vanavond een aantal amendementen in tweede lezing voor en ik moet haar zeggen dat wij haar hierin niet kunnen volgen. Als deze amendementen worden aangenomen, zou het evenwicht van het gemeenschappelijk standpunt opnieuw ernstig ter discussie gesteld worden, hetgeen ten koste zou gaan van de verzekerden en de onderlinge verzekeringsmaatschappijen, een sector die ons na aan het hart ligt.
Ik voeg er nog aan toe dat de onderlinge verzekeringsmaatschappijen in Frankrijk nu al hevig geschokt zijn door de inbreukprocedure die de Commissie voor het Hof van Justitie tegen Frankrijk begonnen is. De Franse socialisten zullen net als de meerderheid van de socialistische fractie het gemeenschappelijk standpunt dan ook ongewijzigd aannemen. Zij hebben mij gevraagd u dit vanavond mee te delen.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, zoals mevrouw Mosiek-Urbahn in haar belangrijke verslag heeft onderstreept, vormt de richtlijn inzake verzekeringsgroepen een heel belangrijk aspect van de voltooiing van de interne markt voor verzekeringen. Zoals bekend moeten verzekeringsondernemingen een bepaalde hoeveelheid eigen middelen hebben om hun solvabiliteit te garanderen: de solvabiliteitsmarge, die een veiligheidsgarantie vormt voor de polishouders. De richtlijn is bedoeld om te verhinderen dat deze verplichtingen worden omzeild door verzekeringsgroepen, die anders de mogelijkheid zouden hebben dezelfde middelen meer dan eens te gebruiken voor het berekenen van hun solvabiliteit.
Het gemeenschappelijke standpunt van de Raad met betrekking tot de richtlijn bevestigt de belangrijkste aspecten van het Commissievoorstel en neemt, met of zonder aanpassingen, 19 van de 24 amendementen over die het Europees Parlement in eerste lezing heeft ingediend. Het gaat om een evenwichtige, coherente tekst, die in de Raad is goedgekeurd door alle lidstaten op één na. Ik vrees dat eventuele wijzigingen in het gemeenschappelijke standpunt de tekst zouden verzwakken, de bescherming van de consumenten aanzienlijk zouden verminderen en het compromis dat in de Raad bereikt is over een zo complexe tekst weer ter discussie zouden kunnen stellen. Ik dring er dus met klem op aan dat het Parlement het gemeenschappelijke standpunt in de huidige versie accepteert.
Maar laten we de amendementen eens bezien. Alle ingediende amendementen, met uitzondering van amendement 5, hebben, als we het goed bekijken, hetzelfde doel: het toepassingsveld van de richtlijn te verkleinen of de toepassing facultatief te maken. Het gemeenschappelijke standpunt bepaalt dat de richtlijn van toepassing is in geval er sprake is van een deelneming van minstens 20 %. Amendement 4 begrenst uitdrukkelijk het toepassingsveld tot de moeder- en dochterbedrijven (deelneming van minstens 50 %), en dus kan een willekeurige verzekeringsonderneming die deelneemt met een percentage tussen 20 en 50 % haar benodigde eigen middelen, die door iedereen noodzakelijk geacht worden als we het over afzonderlijke, niet tot een groep behorende ondernemingen hebben, "verdunnen" .
De amendementen 1 en 2 hebben een soortgelijk effect, want zij zouden opname door de lidstaten van bedrijven die de facto een overheersende invloed uitoefenen op andere verzekeringsondernemingen optioneel en niet verplicht maken. Het optionele karakter, dat aanvaardbaar is als we het hebben over een boekhoudkundige richtlijn als de zevende vennootschapsrichtlijn, is echter ongeschikt in een richtlijn die het verzekeringswezen betreft zoals deze richtlijn, die bedoeld is om te garanderen dat groepen aan de solvabiliteitseisen voldoen. Amendement 1 en 2 zouden het omzeilen van de richtlijn gemakkelijker en de toepassing ervan facultatief maken.
Amendement 3 tenslotte is bedoeld om de automatische toepassing vanaf de 20 %-grens om te zetten in een eenvoudig vermoeden. De verzekeringsondernemingen en de toezichthoudende autoriteiten zouden zodoende de mogelijkheid hebben om deelnemingen van meer dan 20 % uit te sluiten uit het toepassingsveld. Ik heb derhalve de plicht om het Parlement te informeren dat de Commissie de amendementen 1 tot en met 4 niet kan overnemen. Voor wat betreft amendement 5, dit amendement wordt door de Commissie overbodig geacht, omdat het doel dat hiermee nagestreefd wordt reeds in het gemeenschappelijke standpunt wordt bereikt. Het gemeenschappelijke standpunt legt al in de overwegingen uit dat iedere verwijzing naar de eerste verzekeringsrichtlijnen moeten worden gezien als verwijzing naar de gewijzigde versie van de derde richtlijnen en naar elke willekeurige latere richtlijn.
In het debat over de amendementen is het wellicht gemakkelijk de redenen te vergeten die deze richtlijn noodzakelijk en de amendementen onaanvaardbaar maken. Samengevat vult de richtlijn een lacune in de regels betreffende het toezicht op verzekeringsondernemingen, bankgroepen en beleggingsondernemingen die al onderwerp van communautaire wetgeving zijn. De richtlijn beschermt de consument en ik kan het hier dus helaas niet eens zijn met mevrouw Mosiek-Urbahn, want de richtlijn stelt geen aanvullende eisen aan het vermogen maar is er eenvoudig op gericht de dubbele berekening op te heffen, en brengt dus geen extra kosten voor de consument met zich mee omdat zij geen aanvullende eisen aan het vermogen impliceert, terwijl zij voordelen voor de consument heeft in termen van een grotere garantie. De richtlijn stelt bedrijven die deel uitmaken van een verzekeringsgroep gelijk aan individuele verzekeringsondernemingen, zonder groepen op te zadelen met extra lasten, en schept gelijke voorwaarden voor de onderlinge waarborgmaatschappijen die per definitie geen wederzijdse deelnemingen mogen hebben.
Tenslotte een punt waaraan vaak niet genoeg aandacht wordt gegeven: als de richtlijn in verzwakte vorm wordt aangenomen, zou dat ernstige gevolgen hebben voor de communautaire werkzaamheden op het gebied van de financiële concerns in lijn met de aanbevelingen van het joint forum van de G7. Zoals bekend vormt de groei van deze financiële concerns op internationaal niveau een van de voornaamste uitdagingen die we tegemoet moeten treden als we de financiële stabiliteit in een globale economie willen waarborgen en, mevrouw de Voorzitter, ik hoef u vandaag de dag in het licht van de recente internationale ontwikkelingen niet te herinneren aan het belang van de financiële stabiliteit en de financiële ondernemingen. De inhoud van deze richtlijn verzwakken zou zonder meer een verkeerd signaal zijn, zeker nu.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris Monti.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Islam en de Europese Dag van Averroës
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van de heer Mohamed Ali (A4-0167/98), namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media over de islam en de Europese Dag van Averroës.

Mohamed Alí
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, de viering van de Europese Dag van Averroës is ongetwijfeld een uitstekende gelegenheid om na te denken over de zin van het leven en het werk van deze belangrijke filosoof en commentator van Aristoteles in de wereld van vandaag.
Volgens Averroës vormt het zoeken naar de Waarheid een verplicht onderdeel van de ontwikkeling van elke mens. Dit aspect lijkt ons des te belangrijker daar Averroës in de geest van het verslag dat wij voor ons hebben liggen het voorwendsel en de aanleiding is om de huidige verschijning van de islam en zijn rol in Europa te bestuderen. Dat is een moeilijke en complexe opgave, vooral omdat de islam jammer genoeg maar al te vaak op een lijn wordt gesteld met het islamisme en zijn fundamentalistische en gewelddadige neigingen.
Het is trouwens helemaal niet moeilijk een verklaring voor deze gelijkstelling te vinden. Men hoeft alleen maar naar de politieke situatie te kijken die volledig wordt overheerst door het gruwelijke optreden van de Taliban en de huiveringwekkende berichten die ons bereiken uit Algerije, waar maar geen einde komt aan het bloedvergieten. Deze politieke actualiteiten schuiven op hun beurt andere wreedheden naar de achtergrond, zoals de huidige gebeurtenissen in Kosovo, die een vervolg zijn op wat zich eerder in Bosnië afspeelde.
Dit brengt ons tot een economische manier van denken, van zoeken naar de Waarheid, die ook wordt gevoed door de voortdurende spanningen die voortkomen uit de sociale crisis waaronder Europa momenteel lijdt, of het nu het onoplosbare menselijke drama van de werkloosheid of de uitsluiting en de geweldplegingen eigen aan de grootsteden betreft. Dat verklaart onder meer waarom het uitermate moeilijk is een debat over de aanwezigheid van de moslims in Europa tot stand te brengen en waarom men ertoe geneigd is islam systematisch met immigratie gelijk te stellen.
Dit is niet het moment - we hebben daarvoor trouwens geen tijd - om in te gaan op de interessante inhoud en conclusies van het verslag van de commissie-Runnymede die in Groot-Brittannië werd belast met de opdracht het verschijnsel van de islamofobie te bestuderen, dat er onder meer in bestaat de moslims met de duivel te vereenzelvigen, hetgeen natuurlijk een serene en realistische analyse in de weg staat. Reflexieve benaderingen als die van Huntington, volgens welke geobsedeerd wordt gezocht naar een tegenstander ter vervanging van de reeds geëlimineerde communistische vijand, houden ons voor dat het onvermijdelijk is dat verschillende beschavingen met elkaar in botsing komen.
Anderzijds wil men met de viering van Averroës - een mijns inziens bijzonder geslaagde opzet - juist aandacht vragen voor de betekenis van zijn idealen van verdraagzaamheid, vooruitgang en menselijke ontwikkeling. Zijn denkbeelden bieden een houvast bij onze poging de sociale, politieke en economische oorzaken te ontwarren die een uitstekende voedingsbodem vormen voor onwetendheid, vooroordelen en obscurantisme, bron van uitsluiting en sociale discriminatie. Cultuur en opvoeding zijn twee fundamentele gegevens die ons kunnen helpen om ons van deze risico's rekenschap te geven en er een oplossing voor te vinden.
Van tijd tot tijd komen wij in contact met personen van verschillende afkomst en met een verschillende culturele achtergrond wier wereld anders gestructureerd is dan de onze, op basis van andere waarden, andere symbolen, die hen helpen de wereld waarin zij leven te doorgronden en te ontcijferen. In dat geval is het van het grootste belang dat wij blijk geven van ruimdenkendheid en bescheidenheid, aangezien wij te maken hebben met personen die uit een andere cultuur afkomstig zijn en we bijgevolg de gelegenheid hebben deze cultuur te leren kennen en waarderen zonder al te grote inspanningen, gewoon door met alle eerbied en in alle eerlijkheid te luisteren en te converseren.
Wij mogen de ander niet negeren wanneer die om de erkenning van zijn menselijke waardigheid vraagt daar het, zoals Javier de Lucas onderstreept, bijzonder belangrijk is de eigen levensstijl te relativeren om de aanspraken op andere levensstijlen te legitimeren, de eigen identiteit niet als universeel te beschouwen en al wat hiervan afwijkt niet te marginaliseren. Samenvattend, het komt erop aan meer verdraagzaamheid aan de dag te leggen, een eerlijke, rigoureuze en consequente redenering op te bouwen en de islam te benaderen als cultuur, beschaving en religie, niet enkel als een van de vele aspecten van onze multiculturele samenleving, maar tevens als een element dat perfect in overeenstemming is met de waarden die vorm en inhoud geven aan een democratisch en verdraagzaam Europa.
Volgens de Zwitserse theoloog Hans Kung vervult elke godsdienst fenomenologisch gezien drie functies: zingeving, normstelling en gemeenschapsvorming. In dit verband verdedigt de filosoof de stelling dat de islam de mogelijkheid moet krijgen zich in de moderne tijd te integreren zonder van deze drieledige functionaliteit te moeten afzien, in dezelfde condities als het christendom of eender welk ander geloof.
Het is waarschijnlijk niet aan mij om de voorspelling van Malraux te bevestigen of te weerleggen; hij beweerde namelijk dat de komende eeuw religieus zou zijn of niet zou zijn. Des te meer daar ik u er als moslim aan dien te herinneren dat de vijftiende eeuw van de hegira nog maar net is begonnen. Ik hoop alleen maar, en dat komt ook enigszins in het verslag tot uiting - de meerderheid beslist natuurlijk - dat de overheden van onze landen en de mannen en vrouwen van goede wil zich goed bewust zijn van de gevolgen die voortvloeien uit het feit dat de islam in onze samenleving de tweede belangrijkste religie is.
Terwijl Chevènement - die ik trouwens welgemeend een spoedig herstel toewens - verzekert dat couscous een Frans gerecht is, stellen wij vast dat de Brusselse moslims tijdens de ramadan met gamba's gevulde tomaten en frieten eten.
Is dit alles een teken van cultuurverlies, bekering of totstandkoming van nieuwe identiteiten? Volgens mijn bescheiden mening zijn dit ongetwijfeld tot nog toe ongekende moslimervaringen en de veranderende tijden en omstandigheden zullen daar zeker nog andere nieuwigheden aan toevoegen. Hoogstwaarschijnlijk staan wij voor een integratieproject, zonder dat men natuurlijk de eigenheid wil opgeven.
Vanuit dit standpunt zouden we kunnen besluiten dat dit de eerste symptomen van een Europese islam zijn en waarschijnlijk hebben deskundigen zoals Olivier Carré het bij het rechte eind wanneer zij opmerken dat de moslims en de niet-moslims van Europa steeds meer naar elkaar toegroeien.
Om al deze redenen, waarde collega's, zou ik willen dat Mohammed, Fatima of eender welke andere moslim die ons dagelijks, in zijn werkzaamheden verzonken, onze koffie brengt, in Brussel of hier in Straatsburg, door ons allen hier in Europa opnieuw wordt beschouwd als de man of de vrouw met wie wij gedachten kunnen uitwisselen, als de ander die wij respecteren en aanvaarden omdat wij geleerd hebben degene die anders is dan wijzelf te leren kennen. Kortom, wij moeten hen beschouwen als onze metgezellen, met wie wij hand in hand op een verantwoorde manier de toekomst tegemoet kunnen gaan.
Wij, de Europese moslims, of de moslims die in Europa wonen, verbinden ons ertoe alles te doen wat in onze macht ligt om bij te dragen aan de constructie van het Europa waarvan Jacques Delors zei dat iedereen een inspanning moest leveren om het een ziel te geven. Mevrouw de Voorzitter, ik ben ervan overtuigd dat de moslimaanwezigheid in het landschap van de Europese samenleving op vele gebieden bijzonder verrijkend is, vooral omdat wij ertoe worden aangezet na te denken over de rol van de spiritualiteit in de geseculariseerde samenleving, in een wereld die steeds meer wordt gedomineerd door een buitensporige en allesvernietigende consumptiedrang.
Ik wil niet pretentieus zijn, maar zoals u ziet, mevrouw de Voorzitter, heb ook ik een droom.

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, ik wil collega Mohamed Alí bedanken voor zijn zeer grondige verslag, in het bijzonder de interessante toelichting. Ik geloof dat u op moet treden als belangrijke spreker op het symposium dat u en waarschijnlijk ook het Parlement wil organiseren ter gelegenheid van de Dag van Averroës. We moeten u dankbaar zijn dat u een zeer buitengewoon verslag heeft opgesteld.
De Commissie rechten van de vrouw heeft in deze zaak een standpunt ingenomen, omdat immigrantenvrouwen vaak moslims zijn. We hebben benadrukt dat ze vaak buitengewoon veel problemen hebben om volledig aan onze samenleving deel te nemen. We dringen erop aan dat de Commissie en de Raad de situatie van de islamitische immigrantenvrouwen verbeteren.
Ik ben er tevreden over hoe de rapporteur de opmerkingen van de Commissie rechten van de vrouw in het verslag heeft opgenomen. In het verslag wordt benadrukt dat er bijvoorbeeld bij de betrekkingen van de Europese Unie met de islamitische landen rekening gehouden moet worden met de gelijkheid tussen man en vrouw. Hierin wordt erop aangedrongen de discriminatie van vrouwen te beëindigen en wordt hun onderdrukking binnen het gezin veroordeeld, bijvoorbeeld als het gaat om het feit dat vrouwen nog steeds worden besneden, hoewel dit in veel landen is verboden.

Tongue
Mevrouw de Voorzitter, ook ik zou de heer Mohamed Alí willen bedanken voor al het werk en geduld dat hij in zijn verslag heeft gestoken. Ik spreek niet alleen namens de socialistische fractie maar ook namens de vele moslims in Oost-Londen die ik vertegenwoordig en die zo'n verrijking zijn voor mijn kiesdistrict.
Het verslag komt zeer gelegen gelet op de recente, betreurenswaardige gebeurtenissen die het conflict tussen de islamitische en de westerse cultuur verder zouden kunnen aanwakkeren. Gezien de multiculturele aard van onze samenlevingen moeten wij proberen een vreedzame coëxistentie te stimuleren.
Dat is wat wij kunnen leren van de grote filosoof Averroës. Mocht u de film Le Destin niet gezien hebben, dan zou ik u vooral willen aanraden dat alsnog te gaan doen. Het is een briljant relaas van Averroës' leven en werk. Kon deze film maar vertoond worden op elke school en in elke gemeenschap van de Europese Unie. Het zou zoveel begrip opleveren.
Het is ongelooflijk dat ik lid moest worden van het Europees Parlement om de naam Averroës te horen. Onze kinderen zouden Averroës als voorbeeld gepresenteerd moeten krijgen. Hij was een moedige en radicale filosoof met veel wetenschappelijke kennis, oprecht in zijn woorden, consistent in zijn redeneringen en een voorstander van het naast elkaar bestaan van verschillende religies.
Zoals valt te verwachten, werd hij vervolgd. Zijn werk werd vaak verboden. En er is niets veranderd in de loop der eeuwen; de boeken van Salman Rushdie worden nog steeds verbrand. Wij moeten Averroës' nalatenschap gebruiken om pluralisme in het denken, een vrije meningsuiting en het respect voor mensenrechten, te bevorderen. Dit zijn de dragende pijlers van de democratie.
Daarbij willen wij benadrukken dat dit het best verwezenlijkt kan worden door een scheiding van kerk en staat, iets wat niet in al onze lidstaten volledig is doorgevoerd, door wetten die discriminatie op grond van religie verbieden, iets waar wij ons in het Verenigd Koninkrijk voor zullen inzetten, en door een minimum aan censuur met altijd de nadruk op de vrije meningsuiting. Mij bevalt vooral paragraaf 10, waarin gevraagd wordt om openbaar onderwijs. Maar we kunnen niet stoppen bij verdraagzaamheid jegens andere culturen; we moeten de diversiteit van onze samenleving waarderen en roemen. We moeten schendingen van de rechten van de vrouw in het kader van fundamentalistische, islamitische bewegingen veroordelen en ervoor zorgen dat vrouwen hun rechten, met inbegrip van ons Europese beleid, kennen. We moeten het mensen gemakkelijker maken Arabisch, als levende taal, te leren en de studie van islamitische cultuur, geschiedenis en politiek aanmoedigen. Het Oxford Centre for Islamic Studies is hier een uitstekend voorbeeld van.
Ik vraag de commissaris en de lidstaten op basis van de aanbevelingen van dit verslag met concrete voorstellen te komen. Ik wil de rapporteur nogmaals bedanken. Wij verheugen ons erop de Averroësdag in de toekomst nog vele malen te vieren.

Monfils
Mevrouw de Voorzitter, dit initiatiefverslag, dat aanvankelijk gewijd was aan de studie van de culturele banden tussen de islam en Europa naar aanleiding van de achthonderdste verjaardag van het overlijden van Averroës, heeft heel wat lotgevallen achter de rug en heeft, bijna twee jaar na de bevruchting, een moeilijke bevalling gekend.
Het probleem is dat het verslag zoals het vandaag wordt gepresenteerd, aarzelt tussen verschillende doelstellingen. In heel wat paragrafen wordt elke vorm van discriminatie veroordeeld - en wordt aldus de inhoud herhaald van de resoluties die het Europees Parlement maandelijks op donderdag aanneemt inzake het probleem van de mensenrechten. In andere passages wordt het probleem van de godsdiensten behandeld, dat buiten de bevoegdheid van het Europees Parlement valt. Dit heeft overigens onlangs geleid tot de verwerping van het verslag van onze collega, de heer Oostlander, waarin gelijkaardige problemen behandeld werden.
Bovendien nemen tal van voorstellen het subsidiariteitsbeginsel niet in acht, met name het voorstel waarin onderstreept wordt dat de islamitische gemeenschappen zich moeten kunnen uiten onder dezelfde voorwaarden als andere godsdiensten.
Wij weten dat deze kwesties heel gevoelig liggen en dat zij in de verschillende landen op specifieke wijze opgelost worden, al naargelang het representatieve karakter van de islamitische gemeenschappen en de plaats die elk land aan de verschillende gezindten toekent overeenkomstig hun grondwettelijke rechten.
Tenslotte worden in dit verslag dat, zoals ik al zei, niet langer beantwoordt aan zijn oorspronkelijke doelstelling om culturele kwesties te behandelen, evenmin de belangrijkste politieke problemen besproken, zoals de integratie van migranten, stemrecht, sociale problemen, het begrip burgerschap. Over al deze elementen wordt momenteel grondig nagedacht in de verschillende lidstaten.
Europa heeft een aantal verantwoordelijkheden in het Middellandse-Zeebekken. Het moet die op zich nemen met respect voor de andere, met respect voor de anderen. Het moet tevens adequate maatregelen nemen voor de integratie van migranten uit derde landen. Ons inziens legt dit verslag geen precieze krachtlijnen voor de immigratieproblematiek vast en beperkt het zich tot een oppervlakkig onderzoek van een aantal mogelijkheden.
Om al deze redenen en bij gebrek aan bevoegdheden terzake zal de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij zich onthouden.

Guinebertière
Mevrouw de Voorzitter, zoals mijn collega, de heer Monfils, zopas ook al zei, is dit initiatiefverslag afgeweken van zijn culturele doelstellingen.
Wij konden het volledig eens zijn met een dag van Averroës, maar godsdienstige problemen vallen niet onder de bevoegdheid van het Parlement.
Ik betreur dit des te meer omdat de toelichting van de rapporteur een interessante analyse bevat van de invloed die Averroës met zijn werk gehad heeft. Ik citeer: "dit toont aan hoe onverdraagzaamheid ontstaat en is een les in intelligentie" . Jammer genoeg is de les in intelligentie snel de les van de islam geworden en wordt ons opgedragen wat we moeten doen om tolerant te zijn.
Het is helemaal niet mijn bedoeling dit verslag te veroordelen, maar ik wil de auteur enkel zeggen dat ik, ook al ben ik een fervent voorstandster van de volledige opneming en integratie van een belangrijke bevolkingsgroep in de schoot van de Europese samenleving, jammer genoeg niet het voornemen koester om actief de oprichting van een Europees-islamitische universiteit op Europees grondgebied aan te moedigen, de beroepsopleiding van imams te bevorderen of andere passende maatregelen te nemen voor godsdienstige riten.
Ik betreur dat dit verslag deze buitensporige wending neemt, ook al deel ik de idee dat de interculturele dialoog verrijkend is en bevorderd moet worden en dat wij ons hiervoor moeten inzetten.
Hoewel ik het eens ben met een aantal aanbevelingen heb ik tenslotte ook niet de indruk dat deze resolutie het lot van de vrouw kan veranderen of kan zorgen voor de toepassing van het secularisatiebeginsel op school, ook al steun ik dit streven.
Ik denk dat onze fractie zich zal onthouden over deze tekst.

Ullmann
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, de naam Averroës staat voor het aandeel van de islam aan de tradities van de verlichting en de emancipatie in Europa. Wanneer Thomas van Aquino de voor hem belangrijkste autoriteit wat betreft commentaar op Aristoteles wilde noemen had hij aan twee woorden genoeg: commentator dicit . Zijn tijdgenoten wisten dan dat hij Averroës bedoelde. Ik heb op school geleerd dat de Europese cultuur gebaseerd is op de Oudheid, het Christendom en het Germaanse tijdperk.
Het waardevolle verslag dat ons hier wordt voorgelegd en waarmee ik de opsteller ervan alleen maar geluk kan wensen doet ons stilstaan bij het feit dat er hier sprake is van geheugenverlies en van een leemte in ons historisch beeld. Ik vind het dan ook van bijzonder groot belang - en dat in tegenstelling tot de vorige spreekster - dat het idee van een Europees-islamitische universiteit aangemoedigd wordt. Dit is echter natuurlijk ook een herinnering aan het feit dat het voorgestelde programma slechts dan doeltreffend kan zijn wanneer er ook een kentering zal hebben plaatsgevonden in de grondwettelijke positie van de islam en zijn gelovigen binnen de Europese Unie, een overgang van een louter gedoogd worden in de marge tot een openbaar erkende en beschermde positie.

Seillier
Mevrouw de Voorzitter, het verslag zoals het ons vandaag door onze collega, de heer Mohamed Alí, wordt gepresenteerd, is het resultaat van tal van gesprekken en contacten die sinds de eerste presentatie vorig jaar plaatsvonden.
Er zijn een aantal belangrijke verduidelijkingen en preciseringen aangebracht. Toch moet ik, geachte collega, zoals vele van de vorige sprekers zeggen dat een aantal onduidelijkheden blijft bestaan, met name wanneer u het over democratie hebt. Ik twijfel helemaal niet aan uw bedoeling om de vrijheden zoals wij die ons in onze democratieën voorstellen te respecteren, maar ik moet u toch de volgende vraag stellen. Kan de koran als zodanig - dit wil zeggen naar de letter, want het is juist eigen aan de koran dat hij al zo vele eeuwen niet het voorwerp van exegese en theologische discussie is - iets anders dan een theocratie betekenen?
Wij dienen ons deze fundamentele vraag te stellen. Ik twijfel niet aan uw bedoelingen, maar ik stel vast dat men blijk moet geven van coherentie. Als de herdenking van Averroës ons verplicht al deze vragen te stellen, laten we ze dan ook klaar en duidelijk stellen. Wat de oprichting van een universiteit betreft, geeft ik boven uw voorstel veruit de voorkeur aan een Europese universiteit waar wij op het hoogste niveau, in alle eerlijkheid, in een zoektocht naar de waarheid en met wederzijds respect de problemen behandelen die betrekking hebben op het verband tussen godsdienst en politiek, tussen geloof en rede, in de islam, het jodendom en het christendom in zijn verschillende vormen.
U stelt vast dat ons een enorme taak wacht. Ik prijs het werk dat wij tezamen geleverd hebben in deze commissie, maar zolang een aantal onduidelijkheden niet zijn weggewerkt, kan ik mij niet onvoorwaardelijk aansluiten bij de voorstellen die u doet.

Baldi
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het lijdt geen twijfel dat dit verslag moeizaam tot stand gekomen is: er zijn verschillende maanden verstreken sinds we er in de commissie over hebben gesproken en er zijn talrijke moeilijkheden geweest.
Ik ben van oordeel dat de herdenking van de achthonderdste sterfdag van Averroës een belangrijke gelegenheid vormt om ruim opgezette culturele programma's te presenteren, om de dialoog te versterken en de kennis van de beschaving en de cultuur van het Middellandse-Zeegebied ten nutte te maken. De wederzijdse kennis van de volkeren vormt de basis van elke menselijke samenleving en welke kennis is er beter dan die van de eigen literatuur van een volk? In Europa is er veel uit het Arabisch en andere islamitische talen vertaald, met over het algemeen zeer goede resultaten. We moeten de Europese lezer Arabische en islamitische klassieken blijven bieden. Hoe dan ook, er moet gelet worden op de vertalingen. Ik heb hier de vertaling van Averroës in het Italiaans - " L'accordo della legge divina con la filosofia" - die in het bijzonder tot verschillende interpretaties kan leiden want als de zinnen die erin staan uit hun context worden gehaald, kunnen zij een andere letterlijke betekenis krijgen.
Vanuit symbolisch oogpunt kan deze herdenking dus de juiste gelegenheid vormen om in gesprekken en andere gebeurtenissen aandacht te besteden aan de moderne geest van de denkbeelden van Averroës en de uitdaging die gevormd wordt door het begin van het derde millennium, de strijd tegen uitsluiting en vreemdelingenhaat, die ontstaan uit obscurantisme, onwetendheid en vooroordelen, ook in onze Gemeenschap die altijd weer appelleert aan het respect voor de democratie, het pluralisme en de rechten van de mens.
Het is daarom nodig de dialoog met de islamitische wereld, en dat wil zeggen de betrekkingen met de Euro-mediterrane landen, te intensifiëren, ook door middel van het MEDA-programma, en dan niet alleen voor wat de sociaal-economische aspecten betreft maar vooral voor wat betreft cultuur en opleiding, die de basis vormen van elke beschaving en democratie. Alleen met de kennis van de eigen oorsprong, de eigen geschiedenis en de eigen tradities zijn we in staat de waarde van vrede, solidariteit en tolerantie, die de pijlers van het Europese bouwwerk vormen, in te schatten. De fundamentele rechten en de individuele waardigheid, zowel van de man als van de vrouw, moeten in gelijke mate gerespecteerd en in aanmerking genomen worden via een open confrontatie met de moslimwereld, zonder enige veroordeling en discriminatie, in het bijzonder ten opzichte van vrouwen. Ik ben tenslotte van mening dat er werkelijk een onbevooroordeelde dialoog nodig is in deze hele factor/sector, maar het is evenzeer noodzakelijk dat er geen zaken worden opgelegd, want we kunnen onze cultuur, onze vorming, onze ervaring alleen verrijken als we erin slagen om de dingen te bereiken die we belangrijk vinden en die we ook altijd hebben uitgedragen, dat wil zeggen duidelijke, rustige informatie, dialoog en confrontatie.

Féret
Mevrouw de Voorzitter, veertig jaar na de dood van de profeet Mohammed in 632 heeft de islam vijfmaal Konstantinopel belegerd. Dit was het begin van een oorlog tegen Europa die al meer dan duizend jaar duurt, aangezien het conflict aan de vooravond van de 21ste eeuw nog altijd aansleept.
Naar aanleiding van de 800ste verjaardag van het overlijden van Averroës, filosoof in het Middeleeuwse Spanje die een ambigue theorie verdedigde die toen fel betwist werd en ook nu nog, wil onze collega, de heer Mohamed Alí, een tijdperk van vrede tussen de islam en de Europese landen inluiden. Ik respecteer de islam, die een zaak is van zijn gelovigen. Kunnen wij echter van vrede spreken als onze geachte collega in de cultuurcommissie van het Europees Parlement de voormalige directeur van het centrum voor Arabische filosofie van de Katholieke Universiteit van Leuven uitnodigt, die in Beiroet ook al een werkje gepubliceerd heeft waarin hij de moord op zeven christelijke monniken in Tibéhirine toejuicht?
Kunnen we van vrede spreken wanneer in 1995 in Rome, in het hart van de stad van pausen en keizers de grootste moskee van Europa ingehuldigd werd als om onze god te bespotten, en wanneer onze priesters op beestachtige wijze vermoord worden aan de overzijde van de Middellandse Zee? Kunnen we van vrede spreken wanneer het eiland Cyprus, Europees grondgebied, en Konstantinopel, Europese keizerstad, nog altijd niet bevrijd zijn?

Oostlander
Mevrouw de Voorzitter, dit verslag van onze collega Mohamed Alí doet mij denken aan de meest interessante filosofiecolleges die ik aan de protestantse universiteit die ik bezocht heb, heb kunnen volgen. Colleges die aanduidden hoezeer er parallellen zijn tussen Europese en Arabische theologieën en filosofieën. Hoe komt dat? Dat komt allemaal omdat er mensen zoals Averroës geweest zijn die Aristoteles hebben geïnterpreteerd en uitgelegd en naar Europa hebben vertaald, want via die omweg zijn wij eraan gekomen.
Ik denk dat het bijzonder belangrijk is dat in een verslag als dit ook een signaal wordt gegeven van respect voor de bijdrage van de moslimwereld en van de Arabische wereld, maar van de moslimwereld in het bijzonder, aan de Europese cultuur. Ik denk dat dat respect moet blijken, want zowel in wetenschap als in filosofie als in cultuur en recentelijk natuurlijk ook in het sociale en het economisch leven is de bijdrage van de moslims aan de Europese samenleving bijzonder groot.
Er worden natuurlijk de islam ook allerlei fouten in de schoenen geschoven op grond van gedragingen van sommige moslims. Dat geldt natuurlijk ook voor daden van christenen, socialisten en liberalen; die mogen ook niet allemaal op het conto worden geschreven van christendom, socialisme en liberalisme. Ik vind het heel juist dat de heer Alí het voortouw neemt om hier de zaak te verdedigen.
Er zijn twee ernstige punten in het verslag die onze tegenstand oproepen en die hebben allebei te maken met het onderscheid tussen de competenties van de geloofsgemeenschap en de staatsgemeenschap. Het ene is duidelijk, dat is paragraaf 11 f), daar gaat het over het wetenschappelijk centrum voor islamkunde. Ik ben daar al sinds jaren een groot voorstander van en gelukkig is zoiets op het ogenblik in Nederland aan het komen. Dat past ook uitstekend binnen de Nederlandse grondwet, omdat daar de religies dezelfde rechten hebben. Dat is een heel goede zaak omdat de moslimgemeenschappen daarbij hun imams kunnen betrekken, die sociaal-cultureel in onze eigen samenleving een rol spelen. Maar wij kunnen vanuit de politiek niet zeggen wat voor type theologie daar onderwezen moet worden. Dat het een moderne, liberale of Europese moet zijn, dat kunnen wij hopen, maar wij kunnen het absoluut niet in zo'n stuk zeggen. Dat is een ernstige overschrijding van de scheiding tussen competenties.
Het tweede is paragraaf 10 waarin een antipersoneel element wordt ingevoerd dat ook niet klopt met de situatie van de moslims in deze dagen. Zelfs de Nederlandse regering, waar geen christen-democraten in zitten, heeft erkend dat voor de emancipatie van moslims Nederlands onderwijs op islamitische basis vaak een uitstekende vorm is, tot in het middelbaar onderwijs toe. Daar past ook de universiteit bij die straks al genoemd is. Ik vind het volstrekt onjuist en het doet de moslims zeer veel schade als zij door middel van dit verslag in hun keuzevrijheid worden belemmerd. Dat moeten wij niet doen en wij moeten geen wantrouwen oproepen door de betutteling van wat voor soort van denken aan hun instellingen moet worden ontworpen, want dat zal ons niet lukken. Ik doe dus een beroep op de heer Alí om ervoor te zorgen dat deze twee punten conform onze voorstellen verdwijnen, zo niet, dan kan hij onze stem niet krijgen. Dat zou ontzettend jammer zijn.

Antony
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, ik vrees dat Averroës hier vanavond ten zeerste mishandeld wordt. Ik vrees inderdaad dat hij eigenlijk veraf staat van de bekommeringen die de opeenvolgende sprekers lijken te bewegen. De plaats van Averroës in de islam is op zijn minst raadselachtig en strookt hoe dan ook niet met de orthodoxe leer van de islam. Averroës is voor de islam zowat het tegenovergestelde van wat Maïmonides voor de joodse godsdienst is. Ik wil de heer Mohamed Alí zeggen dat hij zich geen zorgen hoeft te maken. Met uw welnemen zal ik hier niet pleiten voor uitsluiting en vreemdelingenhaat. Ik heb Averroës grondig bestudeerd. Weet u, mijnheer Mohamed Alí, dat wij bijvoorbeeld van "De Anima" , het belangrijkste werk van Averroës, niet over de originele tekst in het Arabisch beschikken, maar slechts over een heel middelmatige Latijnse vertaling die Michel Scot aan het hof van Palermo op verzoek van Frederik II gemaakt heeft? Overigens is veel van het werk van Averroës verloren gegaan in zijn oorspronkelijke Griekse tekst.
Ik wil ook zeggen dat Averroës een man van zijn tijd was. We moeten ons met de grootst mogelijke objectiviteit in plaats van met ideologische oogkleppen over dit tijdperk buigen. De belangrijke historicus Jean Dumont, directeur van de uitgeverij Amiot-Dumont, heeft het behandeld in zijn schitterende boek "L'église au risque de l'histoire" en ook de joods-Israëlische historica Bat-Ye-Or heeft het over dit tijdperk gehad. Het is de geschiedenis van de kolonisatie van Spanje door de islam. Die is niet zo idyllisch als degenen die ons sprookjes vertellen ons willen doen geloven. Dat blijkt uit het statuut van de joden. Dit kan niet betwist worden, evenmin als de slachtpartijen van christenen. Het was de geschiedenis van een kolonisatie en de Spaanse reconquista was de geschiedenis van een dekolonisatie. Zouden wij ons hier verzetten tegen een dekolonisatie?
In verband met moskeeën betreurt de heer Mohamed Alí dat er niet meer gebouwd worden in Europa, maar ik wil hem vragen of hij geïnteresseerd is in het wederkerigheidsbeginsel. Waar zijn de kerken in Saoedi-Arabië? Zijn er 1500 kerken, zoals er 1500 moskeeën in Frankrijk zijn? Zijn er 100 of 10 kerken, of is er zelfs maar één kerk in Saoedi-Arabië? De wahhabitische islam vervolgt de christenen en gunt hun geen enkele gebedsruimte. En hoe zit het in Algerije, hoe zit het in het land van SintAugustinus? Hoe ziet de toestand van het christendom in de islamwereld er op dit moment uit? Binnen de islam zijn er inderdaad verstandige mensen die willen dat er een einde komt aan de sharia die, zoals mijn voortreffelijke collega, mevrouw Seillier, ook al zei, momenteel voor een theocratie staat die zeker niet aangepast is aan de moderne wereld.
Wij zeggen dus "ja" tegen het gedachtegoed van Averroës, maar dan wel in al zijn aspecten! En als wij een dag van Averroës willen houden in Europa, laten wij er dan ook een houden aan de Al Azhar-universiteit in Caïro. Laten we een Averroësdag houden in Tunis. Laten we een Averroësdag houden in Saoedi-Arabië. Welnu, ik zeg u dat zij dit niet zullen aanvaarden, want Averroës wordt vervloekt door de islam, die ons christenen niet de minste vrijheid gunt in de landen waar hij aan de macht is. Alleen een open man als Saddam Hoessein stemt ermee in dat kathedralen gebouwd worden in Irak, die jammer genoeg platgegooid worden door Amerikaanse vliegtuigen.

Oreja Aguirre
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik moet toegeven, mijnheer Mohamed Alí, dat het vernoemen van de naam Averroës hier in deze Vergadering, over wiens leven en werk wij op school hebben geleerd, mij werkelijk heeft ontroerd. Ik feliciteer u dan ook van harte met uw initiatief.
Uw idee is werkelijk briljant. Ik ben niet van plan om in historische details te treden, maar ik zou wel willen opmerken - ik kan niet anders - dat de aanwezigheid van de islam in Spanje niet zomaar als kolonisatie kan worden beschouwd. Het was veel meer dan dat. Er vond een wederzijdse verrijking plaats waarvan wij nu nog de vruchten dragen. Precies daarom hebben wij Spanjaarden het gevoel dat zowel de inhoud van de islam als de inhoud van het jodendom en de inhoud van het christendom hun stempel hebben gedrukt op onze identiteit. Ik geloof dat de combinatie van deze drie culturen de culturele realiteit vormt van elke Spanjaard die zich Spanjaard voelt.
Ik wil u feliciteren met uw verslag, mijnheer Mohamed Alí. Ik wil u feliciteren omdat u hebt voorgesteld een Europese Dag ter ere van Averroës te vieren die er niet enkel op gericht is hulde te brengen aan deze belangrijke filosoof en verdediger van de verdraagzaamheid, de kennis en het rationalisme, maar tevens een interculturele dialoog wil opstarten - en ik meen dat dit het ware doel van uw verslag is - om uitsluiting te voorkomen en de mogelijkheid te scheppen een einde te maken aan de onverdraagzaamheid en de xenofobie. Dat is wat ik heb begrepen en zo heb ik uw verslag geïnterpreteerd.
De Commissie is zich bewust van de bijdrage die de moslimbeschaving levert aan de Europese cultuur en ook van de problemen die de tot de Europese islam behorende bevolking ondervindt op het gebied van de sociale en culturele integratie. Wij moeten deze moslims dan ook met alle eerbied voor hun identiteit in onze maatschappij opnemen. In dit verband is de Commissie ten volle overtuigd van de waarde en het belang ervan om een vrije en open dialoog tot stand te brengen, in de eerste plaats naar de nieuwe generaties toe.
Ik wil u eraan herinneren dat er reeds vele stappen zijn ondernemen om deze dialoog op gang te brengen: in het kader van de EUROMED-programma's is men een samenwerking aan het uitbouwen tussen de JEUGD VOOR EUROPA-programma's en de mediterrane programma's; op het gebied van de beroepsopleiding dient de Stichting in Turijn te worden vermeld die een uitbreiding van deze programma's in het vooruitzicht stelt en deze ook zal openstellen voor Centraal- en Oost-Europa; naar aanleiding van de Conferentie van Stockholm van april jongstleden heeft er een gedachtewisseling over de culturen en de beschavingen plaatsgevonden in het kader van de opvolging van de Verklaring van Barcelona; over enkele dagen, op 25 en 26 september - en ik betreur het ten zeerste dat ik niet aanwezig zal kunnen zijn - wordt op Rhodos een euromediterrane conferentie van de ministers van Cultuur en Audiovisuele Media gehouden; en met betrekking tot de cultuursector heeft de Commissie bij het Parlement en de Raad een nieuw kaderprogramma ingediend dat op dit moment in onze instellingen wordt besproken en waarin met name het belang van de interculturele dialoog ter bevordering van de vrede en de sociale samenhang wordt onderstreept.
Voorts wil ik nog zeggen dat de Commissie gelooft dat dit verslag misschien net iets te laat komt om de betoging waarvan u spreekt nog voor het jaareinde te laten doorgaan. Er moeten immers een aantal maatregelen worden getroffen, zowel op organisatorisch als op financieel gebied, waarvoor wij momenteel noch tijd noch middelen hebben. Desondanks is de Commissie van mening dat, zoals mevrouw Baldi zo briljant heeft opgemerkt, de verwijzing naar het werk en de waarden van de belangrijke denkers uit de islam, waaronder Averroës, een aangewezen basis is om de wederzijdse kennis en de geest van verdraagzaamheid en begrip te bevorderen die de pijlers vormen voor de totstandkoming van een ware dialoog tussen beschavingen die zo rijk en gevarieerd zijn als de onze. Ik garandeer u dan ook dat wij hiermee rekening zullen houden en dat wij al het mogelijke zullen doen om in de nabije toekomst hoe dan ook hulde te brengen aan de persoon en de denkbeelden van Averroës, die zeer actueel zijn.

De Voorzitter
Hartelijk dank commissaris Oreja!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.00 uur gesloten)

