Vragenuur (Commissie) 
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur (B6-0484/2008). Wij behandelen een reeks vragen aan de Commissie.
Eerste deel

Betreft: Voorlichting i.v.m. de maatregelen van de EU ter bescherming van de burger tegen de financiële crisis
In de plenaire vergadering van maart deelde de Commissie in haar antwoord op mijn schriftelijke vraag betreffende de gevolgen van de internationale kredietcrisis mee rekening te houden met een daling van de economische groei met 0,5%, een stijging van de inflatie en een extern handelstekort van 185 miljard euro voor de 27 lidstaten van de Unie. Verder benadrukte ze dat de internationale crisis het beste kan worden aangepakt door verdere herstructureringen (onder andere van het macro-economisch beleid) en dat protectionisme niet de oplossing is. Inmiddels zien we dat de financiële crisis gigantische vormen heeft aangenomen en dat ook megabedrijven erdoor worden bedreigd.
Kan de Commissie aangeven of de destijds door haar vermelde gegevens nog altijd kloppen? Hoe gaat de Commissie de burgers van Europa informeren over de gevolgen van deze crisis, en welke concrete maatregelen gaat ze nemen om diezelfde burgers te beschermen?
Margot Wallström
De Commissie heeft op 3 november haar najaarsprognose gepresenteerd en daaruit blijkt dat het er slecht uitziet voor de economie: de economische groei zal in 2009 naar verwachting nagenoeg tot stilstand komen, met een toename van slechts 0,2 procent in de Europese Unie.
In 2010 zullen de meeste economieën in de EU zich waarschijnlijk geleidelijk aan herstellen, met een verwachte groei van 1,1 procent voor de EU als geheel. Als gevolg daarvan zal de werkloosheid in de EU in 2009 naar verwachting stijgen naar 7,8 procent en in 2010 wordt een verdere stijging verwacht.
We verwachten echter dat de inflatie in de EU volgend jaar snel zal dalen tot 2,4 procent en in 2010 nog verder.
Het lijdt geen twijfel dat we voor grote uitdagingen staan. De Commissie werkt daarom aan een overkoepelende strategie om de financiële crisis te beteugelen en de economische neergang te beperken. De basis van deze strategie is beschreven in de mededeling met de titel 'Van financiële crisis naar herstel: een Europees actiekader', waarin wordt uitgelegd hoe de EU de volgende fasen van de crisis op een gezamenlijke, gecoördineerde manier moet aanpakken.
We moeten onze inspanningen richten op drie doelstellingen: ten eerste het bouwen van een nieuwe financiële marktarchitectuur op EU-niveau, ten tweede het verwerken van het effect op de reële economie en ten derde de coördinatie van een wereldwijde reactie op de financiële crisis.
Op 26 november zal de Commissie een gedetailleerdere versie van dit EU-herstelplan voorstellen, onder de paraplu van de Lissabonstrategie voor groei en werkgelegenheid. Ons doel is het bijeenbrengen van een reeks gerichte kortetermijninitiatieven die helpen de negatieve effecten op de bredere economie te bestrijden, terwijl tegelijkertijd de maatregelen voor de middellange en lange termijn van de Lissabonstrategie worden aangepast om rekening te houden met de crisis.
Stavros Arnaoutakis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, bedankt voor uw antwoord. Wat we de Europese burger vandaag echter moeten vertellen, is dat we zullen optreden tegen de financiële crisis en geld zullen pompen in de reële economie. De Europese burgers willen ook dat deze crisis een kans is voor Europa, voor de burgers van Europa.
Mijn vraag is: wordt er de komende jaren geld in overheidsinvesteringen en openbare werken gepompt?
Reinhard Rack
(DE) Mevrouw de vicevoorzitter, indien recente informatie beschikbaar is, is snelle besluitvorming noodzakelijk. Het probleem is dat de Commissie, die de vorm aanneemt van een college, doorgaans zeer veel tijd nodig heeft om zaken in gang te zetten. Bestaan er speciale regels voor situaties zoals die waarmee wij thans worden geconfronteerd? In andere gevallen duurt het werkelijk zeer lang voordat de Commissie als college een resultaat bereikt.
DanutBudreikait
(LT) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Wallström, uit ervaring blijkt dat de lidstaten zelf hun weg uit de financiële en economische crisis zoeken.
Wat is uw mening over de maatregelen van vóór de crisis? Zijn belastingverhogingen, vergroting van de belastinggrondslag en verhoging van de btw een goede manier om een uitweg uit de crisis te vinden in zo'n moeilijke tijd?
Margot Wallström
De belangrijkste vraag is op dit moment: wat zijn de volgende stappen die de Commissie in de komende week gaat zetten om de effecten op de reële economie daadwerkelijk aan te pakken?
We gaan een pakket presenteren - waaraan op dit moment wordt gewerkt - waarin we de verschillende beleidsterreinen aanwijzen waarin we volgens ons het effect op de reële economie op de korte termijn kunnen beperken, zonder daarbij af te wijken van de bestaande hervormingsprioriteiten van de Lissabonstrategie voor de middellange termijn. Dat wordt het kader waarin we gaan werken. We hopen dat we maatregelen kunnen vinden om de totale vraag te stimuleren; aan de vraagzijde willen we de inflatiedruk verminderen en de koopkracht van huishoudens bevorderen.
We moeten meer doen op de arbeidsmarkt en, zoals u zegt, investeringen stimuleren. We hopen dat dit ook gunstig zal zijn voor de vraagstukken en acties met betrekking tot het pakket maatregelen inzake energie en klimaatverandering, want we hebben geld nodig voor investeringen. We hopen dat dit stimulerend zal werken in deze moeilijke periode. Op de arbeidsmarkten kan activatiebeleid bijvoorbeeld erg effectief zijn.
In antwoord op de laatste vraag wil ik zeggen dat we willen dat de lidstaten hun acties coördineren. Het ergste wat er kan gebeuren is volgens ons dat alle lidstaten een andere kant op gaan om te doen wat volgens hen het beste is. We willen dat ze zo veel mogelijk overleggen, coördineren en samenwerken, want de effecten zullen merkbaar zijn in de hele economie van Europa. Wij geven de voorkeur aan gecoördineerde acties.
En de lange aanloopperiode en voorbereidingstijd? U zult verbaasd zijn. Zoals ik gisteren tijdens het debat over de financiële crisis zei, is de Commissie er voor het eerst in geslaagd binnen 24 uur voorstellen op tafel te krijgen. Als we reageren op deze zeer ernstige crisis, mag het voorbereiden van de verschillende voorstellen niet te veel tijd kosten.
We hebben allemaal gehoord of ingezien hoe we binnen onze beleidsterreinen kunnen helpen, hoe we de lange voorbereidingsperiode kunnen verkorten, hoe we het sneller kunnen doen, maar toch op een gecoördineerde en respectvolle manier. We proberen de voorstellen zo snel mogelijk op tafel te krijgen en we benutten alle mogelijkheden zo goed mogelijk. Dat is op dit moment het uitgangspunt voor de Commissie.
Betreft: Uiteenlopende maximale alcoholgehalten in het bloed bij bestuurders in de EU
In veel Europese landen, onder meer in Groot-Brittannië, Italië, Ierland en Luxemburg, is het maximale alcoholgehalte in het bloed waarbij een auto mag worden bestuurd, vastgesteld op 0,8 mg/l. In Slowakije en Hongarije is het verboden een voertuig te besturen na het nuttigen van zelfs maar de geringste hoeveelheid alcohol. In deze landen geldt het rijden onder invloed van een dergelijke hoeveelheid alcohol als een ernstig delict. Volgens de regelgeving voor het besturen van gemotoriseerde voertuigen, die in Polen is vastgesteld bij de Wet op het wegverkeer van 20 juni 1997 (Stbl. 2005, nr.108, pos. 908, als gewijzigd), is de maximaal toelaatbare hoeveelheid alcohol in het bloed van een bestuurder 0,2 mg/l. Bij overschrijding van een alcoholgehalte van 0,5 mg/l is er reeds sprake van een strafbaar feit, waarop maximaal twee jaar gevangenisstraf kan staan.
Is de Commissie, gezien de tendens tot harmonisering van de voorschriften voor het wegverkeer in de EU, voornemens het maximaal toelaatbare alcoholgehalte in het bloed bij bestuurders in EU-landen te harmoniseren?
Antonio Tajani
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie heeft in feite in 1988 een richtlijn voorgesteld inzake het maximaal toegestane alcoholgehalte in het bloed van bestuurders. Maar aangezien de lidstaten en de Commissie niet tot een akkoord zijn gekomen, moest de Commissie er genoegen mee nemen op 17 januari 2001 de aanbeveling aan te nemen dat in alle lidstaten een maximaal toegestaan gehalte van 0,5 mg/ml zou worden ingevoerd. Op dit moment zijn er in de Europese Unie slechts drie lidstaten - Ierland, Malta en het Verenigd Koninkrijk - die een maximaal alcoholgehalte in het bloed toestaan dat hoger is dan genoemde waarde.
De aanbeveling van de Commissie heeft er ook in voorzien het alcoholgehalte te verlagen naar 0,2 mg/ml voor bepaalde categorieën bestuurders, waaronder beginnende bestuurders, die het onderwerp zijn van de eerste vraag die is gesteld door het Parlementslid. Beginnende bestuurders zijn namelijk de voornaamste slachtoffers van verkeersonveiligheid en daarom is het van essentieel belang de risicofactoren omtrent deze categorie bestuurders zo veel mogelijk terug te dringen. Dit kan bijvoorbeeld door voor hen een alcoholgehalte in het bloed toe te staan van niet meer dan 0,2 mg/ml, zoals ik al zei. Dit houdt verband met de maatregel die bekend staat als de "nullimiet" en die werd vastgesteld voor deze categorie bestuurders in de mededeling die de Commissie in oktober 2006 heeft aangenomen. In deze mededeling wordt een strategie uiteengezet om de lidstaten te ondersteunen bij het beperken van alcoholgerelateerde schade.
Dames en heren, tegen deze achtergrond vindt de Commissie helaas dat er geen politieke voorwaarden bestaan om de lidstaten regelgeving te laten goedkeuren die gericht is op de verdere harmonisatie van het maximale alcoholgehalte in het bloed dat is toegestaan in de EU. Desondanks is de Commissie niet van plan achterover te leunen als het gaat om iets dat een van de belangrijkste doodsoorzaken blijft op de Europese wegen.
De Commissie heeft op dit vlak diverse maatregelen genomen. In de eerste plaats heeft de Commissie, met betrekking tot verkeerscontroles, in de aanbeveling van 6 april 2004 aangedrongen op een uitbreiding van willekeurige controles van het alcoholgehalte in het bloed met behulp van een doeltreffend apparaat om alcohol in het bloed te meten middels de analyse van uitgeademde lucht. Dit apparaat kan gebruikt worden op plaatsen en tijdstippen waarop geregeld overmatige alcoholconsumptie door bestuurders wordt geconstateerd.
Dames en heren, ik moet ook benadrukken dat rijden onder invloed van alcohol een van de overtredingen is die het onderwerp zijn van een voorstel voor een richtlijn ter facilitering van de grensoverschrijdende handhaving van de verkeersveiligheid. Dit voorstel is afgelopen maart door de Commissie aangenomen en wordt op dit moment door de Raad en het Parlement behandeld.
Bij de laatste zitting van de Raad Vervoer, Telecommunicatie en Energie heb ik het volgende onder de aandacht van de ministers kunnen brengen: omdat we te maken hebben met het verlies van mensenlevens, kunnen we niet blijven steken in juridisch geharrewar en discussies over de vraag of dit onderwerp betrekking heeft op de eerste of de derde pijler. Juridische discussies dragen namelijk helaas weinig bij aan het aanpakken en oplossen van ernstige problemen zoals verkeersongevallen.
Ik wil dit parlementaire debat aangrijpen om erop te wijzen dat de vier overtredingen waarop de richtlijn die wordt besproken gericht is - te weten rijden onder invloed van alcohol, te hoge snelheid, het niet dragen van de veiligheidsgordel en rijden onder invloed van verdovende middelen - de oorzaak zijn van drie op de vier verkeersongevallen. Dit betekent dat de Europese Unie veel kan en moet doen en daarom vraag ik het Parlement nogmaals om verder te gaan in de richting die reeds is bepaald met de stemming van de Commissie vervoer en toerisme.
Tevens - en ik sta op het punt om af te ronden, mijnheer de Voorzitter - heeft de Commissie, om in de nabije toekomst concrete voorstellen te doen met betrekking tot het rijden onder invloed van psychoactieve middelen, in oktober 2006 een onderzoeksproject opgezet dat vier jaar zal duren en gericht is op het verbeteren van de kennis op dit gebied en op het formuleren van oplossingen. Ik heb het over het DRUID-project, dat u welbekend is.
Ten slotte dient ook de financiële steun van de Commissie aan de bewustwordingscampagnes onder de aandacht te worden gebracht. Het gaat in het bijzonder om de campagnes die worden gerealiseerd door jongeren en erop zijn gericht andere jongeren bewust te maken van het gevaar van de consumptie van alcohol en drugs in combinatie met het besturen van een auto. Een van de vele voorbeelden is de campagne genaamd "Bob", die in heel Europa erg succesvol was. We mogen ook de betrokkenheid van de Commissie niet vergeten. Zij heeft de voormalige wereldkampioen van de Formule 1, Kimi Räikkönen, gevraagd naar Brussel te komen om deel te nemen aan de verkeersveiligheidcampagne van de EU. Ook mogen we niet vergeten dat er op 10 oktober in Parijs een dag is gehouden die gewijd was aan de verkeersveiligheid in grote steden. Dit geeft nog maar eens aan hoe enorm betrokken de Europese Unie is bij de verkeersveiligheid. Tijdens het debat waarin werd ingestemd met mijn benoeming, dat volgde op mijn voordracht als commissaris vervoer, heb ik van verkeersveiligheid een van mijn prioriteiten gemaakt.
Meer kan er helaas niet gedaan worden, dames en heren, maar ik hoop dat ik uw mondelinge vraag uitvoerig genoeg heb beantwoord.
Bogusław Sonik
(PL) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik dank u voor uw antwoord en moedig u aan om meer durf aan de dag te leggen. We moeten een richtlijn aannemen en herzien, om zo een volledig alcoholverbod in te voeren bij het besturen van voertuigen. We hoeven niet toe te geven aan de lobby en de invloed van alcoholproducenten of bang voor hen te zijn. We hebben recht op veilige wegen en dienen te beginnen bij de jeugd. Deze projecten moeten we met durf aanpakken.
Jörg Leichtfried
(DE) Mijnheer de vicevoorzitter, ik wil deze korte tijd benutten om twee vragen te stellen. Ten eerste hebt u gezegd dat nog niet helemaal is voldaan aan de politieke randvoorwaarden voor een dergelijke verordening. Ik zou graag willen weten waar de meeste weerstand vandaan komt. Komt deze van individuele lidstaten of van grote lobbygroepen? Wat weerhoudt de Commissie ervan in dit geval iets te ondernemen?
Mijn tweede vraag betreft het feit dat uit steeds meer onderzoeken blijkt dat roken in de auto zeer gevaarlijk is. Het is enerzijds zeer ongezond en anderzijds leidt het af en veroorzaakt het vermoeidheid. Mijn vraag luidt of de Commissie overweegt ten aanzien hiervan iets te doen op Europees niveau.
Colm Burke
(EN) Mijn vraag heeft betrekking op Ierland, waar erg veel jonge mensen als enige inzittende van een voertuig betrokken zijn bij tragische ongevallen.
Ik zou graag willen weten of er in Europa onderzoek is gedaan naar dit onderwerp en of we het programma om jonge mensen op te leiden in het verkeer nieuw leven kunnen inblazen. Er moet veel meer worden gedaan en ik wil verzoeken dat scholingsprogramma zo spoedig mogelijk nieuw leven in te blazen.
Antonio Tajani
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, bedankt voor de vragen die u hebt gesteld. Door uw vragen kan het standpunt van de Europese Unie namelijk verder duidelijk gemaakt worden.
Mijnheer Leichtfried, toen u terecht refereerde aan de politieke problemen die we hebben ondervonden, waren dat de politieke problemen met betrekking tot de lidstaten. We hebben echter gezien dat het voorstel van de Commissie, ondanks een grote inzet, helaas niet is aanvaard. Ondanks het gebrek aan overeenstemming met de lidstaten over het voorstel voor een richtlijn, hebben we doorgezet en zullen we blijven doorzetten. Ik herhaal nu wat ik gezegd heb tijdens de hoorzitting waarbij ik het vertrouwen van de Commissie en het Parlement heb gekregen: verkeersveiligheid blijft een van mijn prioriteiten.
Ik ben van plan - en dit is mijn antwoord aan het Parlementslid - om alle DRUID-projecten en -programma's te steunen die betrekking hebben op het verstrekken van informatie aan jongeren en op de educatie van jongeren. Dat moet prioriteit hebben. Vervoermiddelen veroorzaken geen ongelukken, maar veilige vervoermiddelen zijn natuurlijk wel belangrijk. Veilige wegen zijn belangrijk en dit Parlement heeft samen met de Commissie enkele beslissingen genomen met betrekking tot de infrastructuur. Het grootste probleem blijft echter de educatie van degene die plaatsneemt achter het stuur van een auto of op het zadel van een motor.
Het is onze plicht om te beginnen met de educatie van jongeren, en daarom ben ik het volledig met uw standpunt eens en zal ik er alles aan doen om te zorgen dat er altijd geld zal worden vrijgemaakt voor programma's van de Europese Unie en de Commissie voor de educatie van jongeren op scholen. Dames en heren, het is niet toevallig dat ik de voormalige wereldkampioen, een jonge man, heb gekozen als boegbeeld van de Commissie.
We moeten proberen jongeren te bereiken via jongeren, die geen preek houden - zoals een gezinshoofd zou kunnen doen - maar die andere jongeren kunnen uitleggen welke reële risico's er bestaan, omdat alle jongeren zich in feite onkwetsbaar voelen als ze uit een disco komen. Helaas zijn ze dat niet. We moeten samenwerken met scholen en met gezinnen, om te zorgen dat alle jongeren worden gewezen op de risico's die zij elke keer lopen als ze achter het stuur zitten en met name als ze alcohol drinken of verdovende middelen gebruiken.
Ten aanzien van het onderwerp roken, zal ik de diensten van de Commissie vragen onderzoek te doen om te weten te komen of er nu wel of niet daadwerkelijk bijkomende risico's bestaan voor rokers. Ik kan u geen antwoord geven, omdat ik het antwoord vanuit wetenschappelijk oogpunt niet ken. Ik zal echter, zoals gezegd, de diensten opdragen om dit na te gaan.
Ik geloof dat ik mijnheer Sonik ook een antwoord heb gegeven, door mijn toezegging te bevestigen, en ik denk dat ik namens de Commissie - vicevoorzitter Wallström is ook verantwoordelijk voor communicatie - de toezegging kan doen dat we alles in het werk zullen stellen om burgers en met name jonge burgers - omdat zij beginnende bestuurders zijn - te informeren over de risico's en gevaren die ze elke keer lopen als ze in een voertuig rijden.
Betreft: Interinstitutioneel Akkoord betreffende de communicatie over Europa in partnerschap
Op 22 oktober 2008 werd door vertegenwoordigers van het Europees Parlement, de Europese Commissie en de Raad voor het eerst in de geschiedenis van de EU een beleidsverklaring ondertekend over de interinstitutionele samenwerking bij de communicatie over de EU-prioriteiten. Een overeenkomst van zeer groot belang omdat hiermee een wordt getracht een effectieve oplossing te vinden voor het grote democratische probleem, de gebrekkige informatie van de Europese burgers. Een overeenkomst die bovendien op een cruciaal tijdstip komt, namelijk in de aanloop naar de Europese verkiezingen.
Welke zijn de prioriteiten en de belangrijkste boodschappen in dit centrale communautaire informatiebeleid voor het volgend jaar en met name voor de verkiezingsperiode?
Op welke wijze wordt de samenwerking tussen de drie instellingen bij het opstellen van de prioriteiten en de doelstellingen van dit communicatiebeleid, alsmede de samenwerking met de respectieve nationale instanties bevorderd? Hoe zal de verhouding liggen tussen het communautaire en het nationale communicatiebeleid ten aanzien van de EU?
Welke middelen zijn er beschikbaar voor de uitvoering van het communautaire communicatiebeleid en welke rol speelt de hulp van de nieuwe communicatietechnologieën daarin? Welke rol speelt de meertaligheid hierbij?
Uit welke communautaire middelen worden de verschillende activiteiten van het nieuw ingestelde communicatiebeleid gefinancierd?
Margot Wallström
Het Parlement, de Commissie en de Raad hebben hun samenwerking op het gebied van EU-communicatie geïntensiveerd en op 22 oktober van dit jaar de politieke verklaring betreffende het "Communiceren over Europa in partnerschap” ondertekend. Heel hartelijk bedankt voor uw sterke steun voor deze zaak. Dit is de eerste keer dat we een gezamenlijke benadering van communicatie hebben afgesproken.
Communicatie is efficiënter en effectiever als het op een gecoördineerde manier gebeurt met betrekking tot prioritaire kwesties. Bovendien vereist het een politieke verbintenis van alle actoren, waaronder de lidstaten. Alle instellingen hebben de verantwoordelijkheid om met de burgers te communiceren over de Europese Unie. Maar - en dat wil ik sterk benadrukken - de politieke verklaring respecteert ook de individuele verantwoordelijkheid van elke EU-instelling en lidstaat voor zijn eigen communicatiestrategie en -prioriteiten.
Gezamenlijke communicatieprioriteiten vormen de kern van de politieke verklaring en hierover zullen afspraken worden gemaakt door de interinstitutionele groep informatie (IGI), die gezamenlijk wordt voorgezeten door vertegenwoordigers van elke instelling. We hebben al vier gezamenlijke prioriteiten aangewezen en afgesproken in 2009: de Europese verkiezingen, energie en klimaatverandering, de twintigste verjaardag van de democratische veranderingen in Midden- en Oost-Europa en natuurlijk het behoud van werkgelegenheid, groei en solidariteit in Europa.
De tenuitvoerlegging zal worden gegarandeerd door het Parlement, de Commissie en de Raad samen, alsmede door de lidstaten. Daarom zullen wij streven naar synergieën met nationale, regionale en lokale overheden en met vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld. Onze vertegenwoordigingen en de voorlichtingsbureaus van het Parlement in de lidstaten zullen samenwerken met de nationale overheden aan gezamenlijke activiteiten die zijn aangepast aan de nationale omstandigheden. Zo nodig zullen we passende administratieve regelingen treffen tussen de diensten op EU-niveau en die op nationaal niveau en de acties zullen passend worden gefinancierd.
Het spreekt vanzelf dat onze instellingen en de lidstaten in hun acties de meertaligheid en culturele diversiteit zullen respecteren. In deze context wil ik graag opmerken dat de Commissie erg actief is in het aanpakken van de uitdaging van meertaligheid. Een van de maatregelen die zij heeft genomen, is de toewijzing van vertalers aan onze vertegenwoordigingen in de lidstaten om te voorzien in de lokale behoeften en te helpen communiceren over Europa in de taal van de burgers.
Tot slot zullen Europese, nationale en regionale politici door de tenuitvoerlegging van de gemeenschappelijke communicatieprioriteiten beschikken over uitstekende platforms om voor de Europese verkiezingen met de burgers over EU-zaken te debatteren. Ik hoop dat dit een positieve invloed zal hebben op de opkomst.
Katerina Batzeli
(EL) Hartelijk bedankt mevrouw Wallström voor uw antwoord. Ik zou ten eerste willen zeggen dat dit interinstitutioneel akkoord als primair doel heeft om een gemeenschappelijk communicatiebeleid in te voeren, dat gestaag, langzaam maar zeker, door alle communautaire instellingen moet worden aangenomen, zodat burgers dezelfde informatie ontvangen.
Ten tweede zou ik graag enige opheldering krijgen met betrekking tot de financieringskwestie van de onlangs voorgestelde maatregelen. Zullen ze in bestaande programma's worden geïntegreerd? Wordt er een nieuwe begrotingslijn gecreëerd, zodat er budget is voor voorlichting? Hoe zullen sectorale programma's worden gefinancierd? Wordt het communicatiebeleid een onafhankelijk of een medegefinancierd beleid?
Reinhard Rack
(DE) Mevrouw de vicevoorzitter, papier is geduldig, maar het wordt steeds duidelijker dat het niet meer zeer informatief is. In het kader van ons informatiebeleid moeten we prioriteit geven aan de elektronische media - televisie en internet. Mijn vraag luidt derhalve of wij een dergelijke trend in het bestaande beleid kunnen ontwaren. Ten tweede verheugt het mij dat met name de lokale en regionale televisiezenders hierbij worden betrokken. Dat is verstandiger dan de tekorten van de grote publiekrechtelijke televisiezenders te dekken.
Marian Harkin
(EN) Ik ben opnieuw blij met wat de commissaris te zeggen heeft, maar ik deel de bezorgdheid van de laatste spreker. Ik ben bezorgd over hoe de boodschap zal worden overgebracht en ik ben het eens met het punt over elektronische media.
Er is een reëel gevaar dat brochures en boeken ongelezen in kantoren zullen blijven liggen. Ik heb dat al zo vaak zien gebeuren. De vraag die ik wil stellen is dus: hoe bent u van plan de boodschap te gaan overbrengen aan belangstellenden? Gaat u proberen groepen belangstellenden gericht te benaderen, of wordt het gewoon een algemene aanpak?
Margot Wallström
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Dank u voor deze belangrijke vervolgvragen.
Ik zal zeggen wat er volgens mij nodig is. Voor het slagen van elke campagne of voorlichting zijn vijf elementen nodig.
Ten eerste intensief gebruik van het internet en nieuwe technologieën. We kunnen alleen maar dromen van de campagne van Obama. Ik geloof dat zij 1,2 miljard dollar hadden voor hun voorlichtingscampagne, maar de manier waarop ze het internet hebben gebruikt, bleek doorslaggevend. Zo moeten wij dus te werk gaan.
Ten tweede moeten we audiovisuele hulpmiddelen gebruiken: 60 procent van de burgers gebruikt hoofdzakelijk televisie en radio voor alle informatie over wat er op EU-niveau gebeurt.
Ten derde moeten we samenwerken met 'multipliers', zoals het maatschappelijk middenveld en de verschillende netwerken van lokale overheden. Op die zorgen andere gezichten en andere boodschappers ervoor dat de burger geïnformeerd wordt over de toegevoegde waarde van samenwerking op Europees niveau.
Ten vierde moeten we samenwerken met 'ambassadeurs', d.w.z. mensen die bereid zijn te pleiten voor democratie en die een groter bereik hebben dan wij als politici.
Ten vijfde moeten we jongeren en vrouwen bereiken, want die stemmen gemiddeld minder en zijn minder enthousiast over de Europese Unie, zoals onder meer blijkt uit de referenda in Ierland en eerder in Frankrijk en Nederland.
Deze dingen zijn noodzakelijk.
En hoe zit het met het geld? Wat voor budget hebben we? We hebben voor het komende jaar zo'n 8,5 miljoen in onze begroting weten te reserveren voor centraal en decentraal beheerde acties die gekoppeld zijn aan de verkiezingen van volgend jaar. Onze vertegenwoordigingen hebben opdracht gekregen het grootste deel van hun bescheiden communicatiemiddelen te wijden aan de EP-verkiezingen en van de gedecentraliseerde fondsen waarover zij beschikken, hebben ze 60 procent uitgetrokken voor deze taak. We voeren nu ook besprekingen op een technisch niveau met uw diensten in het Parlement om van gedachten te wisselen over de verschillende activiteiten in de verschillende lidstaten.
Dit jaar hebben we activiteiten in het kader van de verkiezingen die een waarde vertegenwoordigen van zo'n 6,2 miljoen euro. We hebben projecten die gericht zijn op jongeren; we hebben speciale Eurobarometers enzovoort. Er is ook geld voor communicatie over de structuurfondsen, over landbouw en over onderzoek op elk beleidsterrein, maar we hebben hier geen extra geld of speciaal geld voor uitgetrokken. Ik heb al mijn collega's gevraagd de verkiezingen te integreren in hun communicatieplannen. Zij zullen verslag aan mij uitbrengen over hoe dit wordt gedaan.
De begroting voor volgend jaar is nog niet definitief vastgesteld, dus het is nog mogelijk om extra geld toe te voegen - maar dit is wat we nu kunnen vrijmaken in de begroting. Er wordt dus niet overmatig veel geld uitgetrokken, maar we moeten gebruik maken van de bestaande kanalen. We zullen ook het Europees Parlement zo veel mogelijk helpen en bijstaan met al onze middelen en via onze normale activiteiten, d.w.z. door het produceren van audiovisueel materiaal, filmpjes op EUtube - we zullen ervoor zorgen dat alle dingen die we dagelijks doen, worden ingezet om kiezers te mobiliseren en te inspireren tot een goede en levendige discussie over de EP-verkiezingen.
De Voorzitter

Betreft: Voorlichting van de Europese burgers met het oog op de komende Europese verkiezingen
Door de internationale economische zwakte die zowel het internationale als het Europese banksysteem onlangs aan de dag hebben gelegd werd veel ongerustheid gewekt bij de eenvoudige Europese burgers, die geen oplossingsvoorstellen op communautair vlak hebben gezien en niets hebben kunnen bespeuren van het bestaan van een Europese solidariteit in deze kritieke situatie.
Welke maatregelen en initiatieven zal de Europese Commissie voorstellen om de Europese burgers voor te lichten over Europese beleidsmaatregelen en over oplossingen op het vlak van de EU of van de lidstaten in perioden van crisis en buitengewone economisch-politieke ontwikkelingen?
Hoe wordt de opstelling van de verkiezingsinformatie gepland en hoe worden de Europese burgers aangespoord tot deelneming aan de Europese verkiezingen, ook in verband met minder gunstige ontwikkelingen in voor de EU belangrijke thema's op het gebied van de internationale economische en commerciële betrekkingen?
Margot Wallström
Ik weet heel goed dat de financiële crisis en de invloed daarvan op de reële economieën veel Europeanen grote zorgen baren en dat zal op zijn beurt duidelijk van invloed zijn op de Europese verkiezingen. Het is dus geen wonder dat de meeste mensen willen dat de verkiezingscampagne zich met name richt op economische kwesties die van invloed zijn op het dagelijks leven, zoals werkloosheid, economische groei, inflatie en koopkracht. Recente opiniepeilingen wijzen ook uit dat de mensen de EU nu zien als een 'schuilplaats' voor de huidige crisis en willen dat de EU op wereldniveau regels instelt.
De Commissie houdt de ontwikkelingen bij. Op 29 oktober hebben we een raamwerk aangenomen dat erop gericht is enerzijds een crisis in de markten aan te pakken, waarbij toekomstige crises worden voorkomen door middel van hervormingen van het economisch bestuur, en anderzijds het effect op de werkgelegenheid en de groei te minimaliseren. Voorstellen als vervolg hierop zijn in voorbereiding en vormen centrale strategische prioriteiten voor ons wetgevings- en werkprogramma voor 2009, dat we gisteren aan het Parlement hebben gepresenteerd en waarover is gedebatteerd.
Het is belangrijk dat de Commissie, het Parlement en de Raad de noodzaak van actie hebben erkend en dat we het behoud van werkgelegenheid, groei en solidariteit gaan voorstellen als een van de interinstitutionele communicatieprioriteiten voor volgend jaar. Dat betekent dat het een van de thema's wordt waaraan de EU-instellingen en de lidstaten in partnerschap zullen samenwerken om te communiceren over de EU-activiteiten op dit gebied. Er zullen plannen worden opgesteld voor de manier waarop dit het beste kan worden gedaan.
Ik had het net al over de EP-verkiezingen, die ook een interinstitutionele prioriteit zijn. Op dat gebied zijn de voorbereidingen al verder gevorderd, want we wisten al enige tijd dat dit een prioriteit zou worden.
Onze instellingen werken nauw samen aan alle communicatieactiviteiten met betrekking tot de verkiezingen en de Commissie zal actief bijdragen aan de kaderstrategie voor communicatie die is aangenomen door het Parlement. Het doel van de Commissie is mensen bewust te maken van de verkiezingen en een discussie op gang te brengen over belangrijke EU-beleidskwesties. Dit hopen wij te bereiken door gebruik te maken van onze centrale hulpmiddelen, waaronder de toepassing van audiovisuele media en het internet, aangevuld met vele gedecentraliseerde activiteiten die de vertegenwoordigingen in elke lidstaat organiseren in nauwe samenwerking met de voorlichtingsbureaus van het Parlement.
Via deze activiteiten willen we de mensen bewust maken van het feit dat de kiezer de keuze heeft uit verschillende beleidsvisies op Europa en dat deze keuzen veel uitmaken voor het leven van al onze burgers.
Marie Panayotopoulos-Cassiotou
(EL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de vicevoorzitter bedanken voor haar antwoord. Ik vertrouw erop dat de door de Commissie voorgestelde maatregelen zullen worden uitgevoerd. Er ligt namelijk de nodige tijd tussen het indienen van voorstellen en het moment waarop deze worden uitgevoerd; het bureaucratische proces moet worden doorlopen en ik weet niet of er vóór de verkiezingen nog voldoende tijd is voor burgers om al resultaten te zien.
De financiering en de voorlichtingsstrategie kunnen ook tot tegenstrijdige resultaten leiden. Hierbij is zorgvuldigheid geboden om wrevel bij onze burgers te voorkomen. Zij willen immers niet dat er onnodig geld over de balk gesmeten wordt voor de evenementen, publicaties en gedecentraliseerde activiteiten die u noemde.
Daarnaast geldt dat het debat niet altijd de manier is om te overtuigen. Wellicht moeten we daarom onderkennen welke middelen wij beschikbaar hebben en eerlijker zijn tegenover onze burgers.
Josu Ortuondo Larrea
(ES) Mevrouw Wallström, denkt u dat de vraag of kandidaten dicht bij of ver van hun kiezers af staan iets te maken kan hebben met het aantal kiezers dat gaat stemmen bij de verkiezingen? Bent u het ermee eens dat een land met 45 miljoen inwoners maar één kiesdistrict voor de verkiezingen voor het Europees Parlement heeft? Wat kan de Commissie doen om ervoor te zorgen dat landen met een grote bevolking kiesdistricten hebben die dichter bij de burgers staan?
Gay Mitchell
(EN) Ik wil alleen zeggen tegen de vicevoorzitter van de Commissie dat we moeten kijken naar de situatie in Denemarken, waar nu gesproken wordt over een mogelijk verzoek tot deelname aan de euro; in IJsland, waar het hele land overhoop ligt, en in Zweden, waar duidelijk opnieuw wordt nagedacht over deelname aan de euro.
Wie vertelt bijvoorbeeld de mensen in Ierland dat ze, doordat ze meedoen met de euro en de Europese Centrale Bank, deze storm veel beter hebben doorstaan dan die andere landen? Wordt het niet eens tijd dat we ons echt positief uitlaten over de Europese Unie? Deze week maakten leden van het Europees Parlement uit Ierland in deze vergadering negatieve opmerkingen over de Europese Unie. Wie gaat de positieve opmerkingen maken en wijzen op de goede dingen, zodat de mensen weten wat de voordelen zijn van lidmaatschap van de Europese Unie en deelname aan de euro?
Margot Wallström
Ik heb geprobeerd mijn steentje bij te dragen door vorige week een bezoek te brengen aan Ierland. Ik heb geprobeerd uit te leggen wat volgens mij de voordelen zijn van Europese samenwerking. Ik denk dat het debat over de euro en de vraag waarom het voor Ierland voordelig is geweest dat het deel uitmaakt van het eurogebied, nu goed verloopt, maar het roept de basisvraag op wie zal pleiten voor de Europese Unie. Wie spreekt er voor de Europese Unie? Waar ligt de verantwoordelijkheid? We mogen er niet van uitgaan dat Brussel dat allemaal doet. Het moet gezamenlijk en in samenwerking gebeuren.
Ik ben van mening dat de politieke controverse en het debat goed zijn, want er zijn verschillende versies, verschillende programma's enzovoort. Ik denk dat dat helpt belangstelling te wekken en dat het uiteindelijk ook goed is voor de opkomst bij de verkiezingen. Natuurlijk willen we een levendig debat en een discussie over de Europese agenda en Europese kwesties aanmoedigen en stimuleren. We moeten allemaal voor de EU pleiten. Daarom ben ik trots en blij dat we voor het eerst een dergelijk kader hebben voor een gezamenlijk overeengekomen partnerschap voor communicatie. Dat hebben we nog nooit eerder gehad.
We moeten dus besluiten de verantwoordelijkheid voor de positieve beeldvorming te delen en ook te luisteren naar de zorgen van de mensen in heel Europa, want het gaat niet alleen om informatie, maar vooral ook om communicatie. Beter luisteren, beter uitleggen en kiezen voor een lokale aanpak: dat herhaal ik met betrekking tot communicatie. De campagne zal in de verschillende lidstaten op verschillende manieren worden gevoerd, omdat hij moet worden afgestemd op de nationale omstandigheden. Dat proberen we nu te doen. We proberen er zo veel mogelijk vaart achter te zetten, maar we moeten ook het Financieel Reglement en alle regels respecteren. We moeten correct zijn in alles wat we doen. We hebben vandaag vergaderd en zullen daarop doorgaan. We zullen proberen zo goed mogelijk te reageren op het gedetailleerde tijdschema van het Parlement voor de planning van de EP-verkiezingen.
Ik denk dat we dit jaar al geld kunnen toewijzen en uitgeven, maar natuurlijk komen er meer middelen beschikbaar waarmee we volgend jaar meer activiteiten kunnen organiseren. Ik herhaal dat ik van mening ben dat we ook moeten kijken naar uitgebreider gebruik van audiovisuele media en het internet om effectief te kunnen zijn en jongeren te bereiken.
Josu Ortuondo Larrea
(ES) Vergeef me, maar ik heb niet gehoord dat mevrouw de vicevoorzitter mijn vragen heeft beantwoord.
De Voorzitter
Wij nemen kennis van het antwoord van de Commissie, maar wij beschikken niet over de bevoegdheden of de competentie om de reikwijdte van het antwoord inhoudelijk te beoordelen.

Betreft: Voorlichtingsstrategie van de Commissie in verband met het referendum in Ierland
Welke was de door de Commissie en haar leden gevolgde voorlichtingsstrategie in de aanloop naar het referendum in Ierland?
Margot Wallström
Ik wil benadrukken dat de Europese Commissie zich, met betrekking tot het Verdrag van Lissabon, via haar vertegenwoordigingen en in nauwe samenwerking met de lidstaten heeft ingezet voor de levering van feitelijke en objectieve informatie aan de EU-burgers. We hebben dit werk ondersteund met communicatiepakketten met daarin diverse materialen, zoals fact sheets, presentaties en kernboodschappen. We hebben ook scholing en instructies georganiseerd voor commissarissen, medewerkers van vertegenwoordigingen, informatiecentra van Europe Direct en andere informatiemultipliers.
Omdat we het belang van het web erkennen, hebben we een speciale website gemaakt met uitgebreide informatie over het Verdrag van Lissabon, die beschikbaar is in de 23 officiële talen. Op basis daarvan hebben de vertegenwoordigingen van de Commissie in de lidstaten materialen ontwikkeld die zijn afgestemd op de lokale behoeften en beter geschikt zijn om de burgers te informeren. Daarnaast hebben de vertegenwoordigingen, waaronder die in Ierland, in nauwe samenwerking met de nationale regering en de EP-voorlichtingsbureaus in de lidstaten communicatieplannen opgesteld.
Activiteiten die we hebben gepland zijn onder meer scholing voor journalisten en multipliers, de publicatie van brochures en folders, de organisatie van discussies met het maatschappelijk middenveld en de lokale overheden en openbare evenementen op scholen en universiteiten. Op die manier krijgen de burgers op hen afgestemde informatie in hun eigen taal en over de zaken die zij belangrijk vinden.
Georgios Papastamkos
(EL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw de vicevoorzitter bedanken. Bij wijze van aanvullende vraag wil ik u een voorstel doen: mevrouw de vicevoorzitter van de Commissie, u - niet alleen u, het college van commissarissen - zou op een politiek gunstige tijd een bezoek aan Ierland moeten brengen in verband met de Ierse kwestie en het gehele college van commissarissen zou een debat moeten beginnen met de inwoners van Ierland en hun vragen in totum beantwoorden.
U zou een debat moeten organiseren met alle belanghebbende instanties dat op televisie wordt uitgezonden, zodat de Ierse bevolking en het Ierse verkiezingsorgaan het kunnen bekijken en waarbij u in situ antwoord biedt op hun vragen en zorgen.
Armando França
(PT) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de laatste twee maanden wordt de agenda van de politiek en van de media bepaald door de financiële en economische crisis. Over het referendum in Ierland of de problemen in Tsjechië met betrekking tot het Verdrag van Lissabon hoor je nauwelijks iets in de media. Bent u niet ook van mening dat de Commissie haar strategie op het gebied van informatie en communicatie moet aanscherpen, gezien de noodzaak en de urgentie van de inwerkingtreding van het Verdrag van Lissabon en als politiek antwoord op de huidige crisis?
Mairead McGuinness
(EN) Ik zal het kort houden. Allereerst wil ik de commissaris in het bijzonder complimenteren met haar inspanningen op dit gebied. Als voormalig journaliste kan ik u zeggen dat een vergadering van de Commissie misschien interessant is voor de Commissie, maar dat we mensen niet kunnen dwingen ernaar te kijken.
Het probleem is dat informatie zonder emotie niet zal worden opgenomen en ik ben bang dat Europa tamelijk saai en vervelend is - behalve u zelf - dus daar moet u iets mee doen.
En ik wil ook zeggen als voormalig journaliste - en het is vreselijk dat ik dat hier in het openbaar zeg - dat ik vaak hierheen ben gestuurd en naar de Commissie, en dat de grijze muren en de kleurloze presentaties mijn Europese genen niet hebben gestimuleerd. Dat probleem moet u aanpakken. Tot slot: als de Ierse regering, zoals u zei, beter had geluisterd, beter uitleg had gegeven en een lokale aanpak had gekozen, dan was de uitslag 'ja' geweest.
De Voorzitter
De vragen 38 tot en met 41 zullen schriftelijk worden beantwoord.
Georgios Papastamkos
(EL) Zou de vicevoorzitter mijn aanvullende vragen willen beantwoorden?
Margot Wallström
Ik denk dat de Voorzitter misschien vergeten is mij de gelegenheid te geven om uw specifieke vragen te beantwoorden. Natuurlijk leren we belangrijke lessen uit wat er in dit referendum is gebeurd, en ik denk dat u gelijk hebt als u zegt dat er misschien meer bezoeken aan de 'ja'-zijde hadden moeten plaatsvinden. We hebben toen het advies opgevolgd en de wens om ons niet te bemoeien met het debat in Ierland volledig gerespecteerd, maar misschien zullen de Ieren nu veel meer mensen willen uitnodigen. Ik heb al mijn collega's aangemoedigd erheen te gaan en in discussie te gaan met de Ieren. Als ze het op tv uitzenden, weet ik niet of het altijd overtuigend is, maar we waarderen de media-aandacht.
We werken nu samen met de Ierse regering aan een memorandum van overeenstemming, waarin we kijken naar de dingen die moeten worden gedaan, zowel op de korte als op de langere termijn, om te zorgen voor betere politieke vorming, voor samenwerking met journalisten en misschien voor een wat emotionelere benadering van enkele van deze kwesties, terwijl we tegelijkertijd de wetten en regels in Ierland volledig respecteren.
We leren lessen en ik denk dat we zeker uw advies zullen opvolgen om erheen te gaan en op alle zaken te reageren, variërend van landbouw en visserijbeleid tot handel enzovoort. Dat is de manier om deze uitdaging aan te gaan. Ik hoop dat we een goede discussie op gang kunnen brengen. Bedankt dat u mij deze tijd hebt gegeven.
De Voorzitter

Betreft: Intra-Afrikaanse migratie
De opeenhoping van de binnenlandse problemen in een aantal Afrikaanse landen en de hoop naar Europa te kunnen emigreren hebben geleid tot de verplaatsing van tienduizenden Afrikanen uit de landen ten zuiden van de Sahara naar meer noordelijk gelegen landen als Libië, Marokko, Mauritanië en Senegal.
Is de Commissie zich bewust van deze situatie en zo ja, heeft zij maatregelen overwogen om de miserabele omstandigheden waarin deze Intra-Afrikaanse migranten leven te verbeteren en de druk die als gevolg van deze abnormale volksverplaatsing op de landen van Noord-Afrika rust, te verlichten?
Margot Wallström
Nu komen we bij een heel ander beleidsterrein. De Commissie is zich volkomen bewust van de armoede die, in combinatie met andere factoren zoals instabiliteit, klimaatverandering en schendingen van de mensenrechten, migranten ertoe brengt een zware en soms tragische reis te ondernemen. De Commissie is actief op al deze fronten, vooral via de politieke dialoog die wordt gevoerd met deze landen en via het Europees Ontwikkelingsfonds, dat zich richt op armoedebestrijding.
In reactie op de tragische gebeurtenissen in Ceuta en Melilla en als onderdeel van de totaalaanpak die de Europese Raad eind 2005 heeft goedgekeurd, wilde de Europese Unie een gestructureerde dialoog met Afrika aangaan over het verband tussen migratie en ontwikkeling in het kader van het Rabatproces met betrekking tot de West-Afrikaanse migratieroute, dat binnenkort zal worden vervolgd met de Conferentie van Parijs op 25 november, en het Tripoliproces met betrekking tot Afrika als geheel.
Het partnerschap inzake migratiemobiliteit en werkgelegenheid is officieel van start gegaan tijdens de top EU-Afrika in december 2007 in Lissabon. De onderliggende gedachte is dat het partnerschap oplossingen moet vinden voor migratie door een verband te leggen met werkgelegenheidskwesties.
Het Informatie- en Beheercentrum Migratie, dat op 6 oktober in Bamako is geopend door de commissaris voor ontwikkeling en humanitaire hulp en de Malinese president Touré, is een goed voorbeeld van de praktische toepassing van de geïntegreerde aanpak die de Commissie wil bevorderen. Dit voorbeeld kan bovendien elders in West-Afrika worden nagevolgd.
Wat de leefomstandigheden van de migranten betreft, is een van de doelstellingen van het migratie- en asielprogramma bescherming van de rechten van migranten, onder meer door regeringen en belanghebbenden in landen van doorreis of bestemming, zoals de Noord-Afrikaanse landen, beter in staat te stellen de migranten te helpen, vooral onder bepaalde omstandigheden.
Bij wijze van voorbeeld heeft de Europese Gemeenschap onlangs financiering in het kader van het programma toegezegd aan de volgende projecten: voortzetting van de financiering van het bureau van de Hoge Commissaris voor vluchtelingen in Libië, dat een belangrijke rol speelt voor de bevordering van de rechten van vluchtelingen en asielzoekers; verbetering van de bescherming van de leefomstandigheden van internationale migranten in Noord-Afrika; versterking van de mogelijkheden van maatschappelijke organisaties in het gebied om de rechten van migranten in Noord-Afrika te bevorderen en een programma dat migranten in Libisch Marokko de mogelijkheid geeft onder fatsoenlijke omstandigheden vrijwillig terug te keren naar huis.
Tot slot benut de Commissie het programma voor de financiering van een groot aantal projecten in Afrika ten zuiden van de Sahara die gericht zijn op het voorkomen van illegale immigratie, het bevorderen van legale migratie, het verband tussen migratie en ontwikkeling en het bevorderen van de belangenverdediging van vluchtelingen en asielzoekers.
Manuel Medina Ortega
(ES) Dank u, mevrouw de vicevoorzitter. U hebt me veel informatie gegeven over het onderwerp dat ik aan de orde heb gesteld en ik dank u voor deze gedetailleerde informatie. Naar mijn mening is deze nieuwe fase van de Commissie heel belangrijk, en vooral het Bamako-project is richtingwijzend voor de Europese Unie op het gebied van immigratie. Ik weet dat dit project nog maar net van start is gegaan en dat het waarschijnlijk nog wat prematuur is, maar de vraag die ik de Commissie wil stellen is deze: als dit Bamako-project (Mali) op het gebied van immigratie tot goede resultaten leidt, overweegt de Commissie dan deze ervaring uit te breiden naar de rest van de landen rond de zuidelijke kust van de Middellandse Zee?
Colm Burke
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil een beroep doen op het Reglement en iets zeggen over de laatste zitting. Het spijt me dat ik het in dit stadium ter sprake breng, maar tijdens de laatste zitting werd minder dan 15 minuten toegestaan voor drie vragen - 38, 39 en 40 - die nauw verband met elkaar houden.
Ik vind het jammer dat ze niet behandeld zijn, want volgens mij had dat wel gekund en voor de laatste zitting werd slechts 15 minuten uitgetrokken. Ik had begrepen dat het 20 minuten zouden zijn.
De Voorzitter
Ik ben het met u eens. Ik zal er een aantekening van maken, maar op dit moment kan ik verder geen actie ondernemen.
Margot Wallström
Ik leer ook voortdurend nieuwe dingen in mijn werk. Ik hoor dat er soortgelijke projecten - zoals het Bamako-project - gepland zijn voor andere landen in West-Afrika, zoals Senegal. Dit staat dus blijkbaar al op de agenda en de Commissie is volledig betrokken bij de ontwikkeling van soortgelijke projecten in andere landen.
De Voorzitter

Betreft: Begin van dialoog op Cuba
De conclusies van de Raad van 23 juni 2008 over Cuba zijn zeer positief onthaald door de democratische groeperingen op het eiland. Zij stellen het op prijs dat de onvoorwaardelijke vrijlating van alle politieke gevangenen voor de EU een fundamentele prioriteit is en dat de EU zich engageert voor de mensenrechten en echte vooruitgang in de richting van een pluralistische democratie.
Hebben leden van de Commissie, overeenkomstig de verbintenissen die in de conclusies van de Raad zijn aangegaan, reeds contact gelegd met vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties en de democratische oppositie? Welke effectieve maatregelen neemt de Commissie om de dialoog met deze vertegenwoordigers te intensiveren? Hoe kan zij voorkomen dat geplande maatregelen ten behoeve van maatschappelijke organisaties (zoals microprojecten ter bevordering van maatschappelijke integratie en samenhang) met inmenging van overheidsinstanties te maken krijgen?
Margot Wallström
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) De Commissie onderhoudt regelmatig rechtstreeks contact met het maatschappelijk middenveld in alle landen van de wereld, waaronder Cuba. De rol van de Commissie in Cuba wordt gewaardeerd en gesteund door het maatschappelijk middenveld en door oppositiegroepen. De Commissiedelegatie in Cuba ontvangt regelmatig vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld en oppositiegroepen en de diensten van de Commissie in Brussel streven naar een opendeurbeleid ten aanzien van iedere persoon of organisatie die een constructieve discussie wil voeren over Cuba of een ander land.
De vergadering waarmee de politieke dialoog tussen de Europese Unie en Cuba opnieuw is geopend, na de conclusies van de Raad van 23 juni die een einde maakten aan de in 2003 aangenomen diplomatieke maatregelen, was een vergadering van de ministeriële trojka van de EU over Cuba in Parijs op 16 oktober 2008. De positieve sfeer die tijdens die vergadering de boventoon voerde, maakte eerlijke en open discussies mogelijk over onderwerpen van gemeenschappelijk belang, zoals de internationale financiële crisis, de mensenrechten, de samenwerking met Cuba en de hervorming van de Verenigde Naties.
De Commissie is er sterk van overtuigd - en dat heeft de commissaris voor ontwikkeling en humanitaire hulp diverse malen gezegd - dat een eerlijke en open dialoog tussen de EU en Cuba het beste kader biedt voor discussies over zaken van gemeenschappelijk belang voor beide partijen, waaronder kwesties op het gebied van mensenrechten.
Antonio Masip Hidalgo
(ES) Ik dank u namens de heer Yañez-Barnuevo, maar ik moet tegen de heer Michel zeggen, commissaris, dat zijn woorden, acties en gebaren van essentieel belang zijn in de rechtstreekse contacten met de democratische oppositie van Cuba, teneinde de prioritaire conclusies van de Raad ten uitvoer te leggen en de gevolgen van de vreselijke dictatuur van de Castro's te beperken en de vrijheid te bevorderen.
Margot Wallström
Ik zal uiteraard alle antwoorden en reacties van het Parlement doorgeven aan mijn collega. Ik geloof dat hij recentelijk een bezoek heeft gebracht aan Cuba, maar we hebben tot nu toe natuurlijk nog niet de gelegenheid gehad voor nadere ontwikkeling in deze context. Als ik hem goed ken, denk ik dat dit zeker in zijn belang is en dat hij openheid zal tonen en bereid zal zijn om te luisteren. Dit maakt natuurlijk deel uit van wat we vanaf nu moeten doen. Dat is zeker ook in het belang van de Commissie.
De Voorzitter
Daar de vraagstellers van de overige vragen afwezig zijn, zullen de vragen 51 tot en met 58 schriftelijk worden beantwoord.

Betreft: Europa - meest aantrekkelijke plaats voor onderzoekers
Blijkens statistische gegevens studeren er in de Europese Unie meer mensen af in de exacte wetenschappen dan in de VS en in Japan. Niettemin laat onderzoek zien dat Europa niet in staat is dit grote aantal afgestudeerde wetenschappers vast te houden, met een uitstroom naar landen buiten de EU als gevolg. Het is te begrijpen dat dit voor bijzondere verontrusting zorgt, juist nu Europa de ambitie heeft de meest dynamische kenniseconomie ter wereld te worden.
Aan welke factoren met name is deze ontwikkeling toe te schrijven en welke weerslag zal dit hebben voor de EU? Beschikt zij over statistische gegevens met betrekking tot de werkgelegenheid voor afgestudeerde wetenschappers per afzonderlijke lidstaat?
Janez Potočnik
Onderzoekers vormen de kern van de totstandkoming, overdracht en exploitatie van kennis. Zij zijn de sleutel voor Europa om de vijfde vrijheid - de vrijheid van verkeer van kennis - werkelijkheid te laten worden en zo de kenniseconomie vorm te geven.
De aanwas van personeel voor onderzoek kan het beste worden afgeleid uit het aantal afgestudeerden aan de universiteiten. Het ijkpunt dat de Onderwijsraad in 2003 heeft aangenomen, namelijk verhoging van het aantal afgestudeerden in de lidstaten met 15 procent en vermindering van de genderongelijkheid in 2010, is gehaald. In 2006 studeerden er in de EU-27 ongeveer 200 000 meer personen af in wiskunde, natuurwetenschappen en technologie dan in 2000.
Het is duidelijk dat niet alle universitair afgestudeerden ook onderzoekers worden. Voor de Europese Unie is een extra factor hierbij dat, als gevolg van het kleinere aandeel van particuliere onderzoeksinvesteringen in Europa in vergelijking met andere werelddelen, de markt voor onderzoekers in de EU relatief kleiner is dan die van onze concurrenten.
Daar komt nog bij dat er een felle concurrentie heerst om het aantrekken en vasthouden van de meest getalenteerde onderzoekers. Dat is allereerst een concurrentiestrijd tussen onderzoek en andere economische sectoren. Maar er is ook concurrentie tussen landen en wereldregio's - in het bijzonder de VS, maar ook steeds meer China en India.
De Europese Unie krijgt binnenkort te maken met de pensionering van generaties onderzoekers in Europa, zonder vooruitzicht op volledige vervanging van deze mensen. De situatie zal verslechteren als jonge mensen niet worden geworven voor het beroep van onderzoeker. Wat op het spel staat, is of Europa op de lange termijn kan standhouden en zich verder kan ontwikkelen als een locatie van wereldklasse voor onderzoek en ontwikkeling.
Het is een feit dat onderzoekers in Europa nog steeds te maken hebben met ernstige hindernissen en een gebrek aan kansen. Als ik met onderzoekers uit heel Europa praat, hoor ik verhalen over onaantrekkelijke werkomstandigheden en loopbaanvooruitzichten, een vaak onzekere status en kortlopende contracten. Bovendien worden veel onderzoekers nog steeds opgeleid op een manier die hun niet de vaardigheden leert die ze nodig hebben in de moderne kenniseconomie. Onderzoekers die van baan willen veranderen binnen de academische wereld of het bedrijfsleven en vice versa worden hierin sterk ontmoedigd. Tot slot hindert de structurele fragmentatie van de Europese arbeidsmarkt voor onderzoekers de transnationale mobiliteit van onderzoekers binnen de Europese Unie, vooral als gevolg van het ontbreken van open werving op basis van verdienstelijkheid en van culturele factoren, evenals problemen waarmee zeer mobiele werknemers te maken hebben op het gebied van onder meer sociale zekerheid, belasting en overdraagbaarheid van aanvullende pensioenrechten.
Het is daarom hoog tijd dat Europa zich meer gaat inspannen om ervoor te zorgen dat de komende jaren de benodigde onderzoekers beschikbaar zijn. Dat is precies de reden dat de Commissie in mei van dit jaar een de reden waarom de Commissie een Europees partnerschap voor onderzoekers heeft voorgesteld: een partnerschap met en tussen lidstaten dat een gericht kader biedt om in heel Europa snel vooruitgang te boeken op terreinen die essentieel zijn voor het garanderen van betere carrièrekansen en meer mobiliteit.
De Raad heeft instemmend op dit initiatief gereageerd en we staan op het punt om te beginnen met de uitvoering ervan, die draait om nationale actieplannen en wederzijds leren. Op bewijsmateriaal gebaseerd toezicht op de voortgang, gegevensverzameling over mobiliteit en loopbaanpatronen zijn ook voorzien. Dus hoewel we op dit moment nog erg weinig gegevens hebben, streven we ernaar de betere statistieken te verkrijgen waarnaar het geachte Parlementslid op zoek is. We hebben veel andere gegevens, maar niet precies deze specifieke gegevens.
De mededeling van de Commissie inzake het Europees partnerschap voor onderzoekers wordt op dit moment bestudeerd door dit Parlement. De Commissie hoort graag de mening van het Parlement, die hopelijk de gemeenschappelijke inspanning voor de toekomst van het onderzoek in Europa zal versterken.
Emmanouil Angelakas
(EL) Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris voor zijn antwoord. Ik heb een aanvullende vraag over het zevende kaderprogramma voor onderzoek, dat een financieel pakket van 54 miljoen euro omvat. Commissaris, kunt u me vertellen, nu het zevende kaderprogramma achttien maanden loopt, welke landen zich aan de afgesproken opnamepercentages houden, wat de voornaamste problemen zijn en of de Commissie van plan is om een voortgangsverslag uit te brengen over dit financieringskader?
Paul Rübig
(DE) Mijnheer de Voorzitter, de aantrekkingskracht voor onderzoekers hangt vanzelfsprekend ook af van het netto-inkomen dat zij ontvangen. Wordt er samen met commissaris Kovács gewerkt aan een voorstel dat ervoor zal zorgen dat onderzoekers geen belasting hoeven te betalen over hun inkomsten en dat giften aan onderzoeksinstellingen ook belastingvrij zijn of kunnen worden beschouwd als bedrijfskosten? Een dergelijk systeem bestaat reeds in de VS. Zou het niet mogelijk zijn een vergelijkende studie uit te voeren opdat wij ook op dit gebied incentives kunnen geven?
Gay Mitchell
(EN) Ik wil de commissaris vragen of hij, als hij terugkomt op deze kwesties en naar het Parlement luistert, terug zal komen op de kwestie van ethisch onderzoek en ethische onderzoekers. Het is erg duidelijk dat het doden van embryo's niet meer nodig is en dat er vele andere wegen verkend kunnen worden. Gaat hij nu middelen toewijzen aan deze andere wegen zodat we kunnen terugkeren naar een volledig ethische onderzoeksbasis binnen de Europese Unie?
Janez Potočnik
Allereerst wil ik zeggen dat we natuurlijk alle gegevens en alles wat te maken heeft met het kaderprogramma volgen. Deze gegevens zijn beschikbaar en die kunnen wij u geven.
We hebben ook regelmatige controleverslagen, die zijn voorzien tot het einde van het jaar, en daarnaast komt er een voortgangsverslag - ik denk eind mei 2009. Het voortgangsverslag omvat echter veel meer: het gaat over het leveren van de input van ideeën over hoe we in de toekomst verder moeten gaan. Een deel van de logische tenuitvoerlegging van het kaderprogramma houdt in dat we volgen wat er gedaan wordt en waarin het geld wordt geïnvesteerd of waaraan het wordt uitgegeven.
Wat belastingvrije inkomsten betreft: ik ben altijd een voorstander geweest van het gebruik van de instrumenten die wetenschap en onderzoek stimuleren, waaronder belastingvrije inkomsten. Een van de problemen waarmee we in deze crisis en moeilijke situatie te maken hebben, is de vraag hoe we onderzoek en ontwikkeling kunnen stimuleren, dus we bevinden ons niet in dezelfde situatie als bedrijven. Vanwege de druk zouden die zeker overwegen minder te investeren in onderzoek en ontwikkeling.
Deze weg is een weg van mogelijkheden, maar we moeten ons er ook van bewust zijn dat we een flexibel groei- en stabiliteitspact hebben dat moet worden gevolgd en we moeten er rekening mee houden dat de situatie zeker niet in alle lidstaten hetzelfde is. De lidstaten hebben verschillende beleidsvormen, die ze hebben ingesteld in de goede tijden, toen het met de economieën beter gesteld was.
Tot slot stelde u mij een vraag over de ethische benadering, die ook in een andere vraag aan de orde kwam. Ik denk dat we werkelijk veel hebben geïnvesteerd om overeenstemming te bereiken over de vragen waarop we onze ethische benadering van wetenschap en onderzoek moesten baseren en wanneer we de kaderprogramma's gebruiken. Overeenstemming is moeilijk. Er zijn verschillende standpunten in de lidstaten van de Europese Unie en we mogen er best trots op zijn dat we zoiets hebben vastgesteld als heldere ethische procedures die in de praktijk gebaseerd blijken te zijn op werkelijke ethiek.
Bernd Posselt
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn excuses aanbieden. Normaal gesproken ben ik zeer punctueel, maar punctualiteit heeft altijd twee kanten, en dit vragenuur is uitgesteld. Daarom was ik in de fractievergadering, en zodra ik op het beeldscherm zag dat commissaris Potočnik begon te spreken, ben ik hierheen gerend en juist op het moment aangekomen dat hij begon. Ik verzoek u vriendelijk mijn vraag 42 te stellen omdat ik juist op het moment dat commissaris Potočnik werd opgeroepen, de vergaderzaal binnenkwam. U hebt mij misschien niet gezien, maar ik kwam binnengerend.
De Voorzitter
Mijnheer Posselt, wij hadden al gezien dat u bent aangekomen, zij het aan de late kant. Het is duidelijk dat u niet verantwoordelijk bent voor deze vertraging, die geheel gerechtvaardigd is. Het Bureau was inmiddels van plan om de agenda te volgen en verder te gaan met de volgende vraag. We zullen er echter naar streven om uw vraag tijdens deze ronde aan bod te laten komen.

Betreft: Financiering voor groene technologie
In het hedendaagse klimaat van economische malaise en de afnemende energiezekerheid verwachten burgers dat de EU het voortouw zal nemen. De EU en de lidstaten moeten nu het tempo opschroeven en meer financiering voor innovatie en technologie ter beschikking stellen. We moeten mensen duidelijk maken dat de EU wereldwijd leider op het gebied van groene technologie kan zijn als we nu handelen en niet wachten. De uitdagende klimaatverandering biedt mogelijkheden voor investeerders, onderzoek en ontwikkeling, bedrijven en banen!
Kan de Europese Commissie aangeven wat de huidige en toekomstige plannen voor investeringsfinancieringen voor groene technologie zijn uit hoofde van het zevende kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling?
Janez Potočnik
De Commissie steunt de analyse die het geachte Parlementslid in zijn mondelinge vraag maakte volledig.
Wij lopen voorop in groene technologie en we moeten deze positie behouden en versterken. Daarmee steunen we ook de EU in haar leidende rol in de internationale fora voor de bestrijding van klimaatverandering. Met het zevende kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling is de Europese Unie goed uitgerust - en het Parlement heeft zich optimaal ingezet voor het resultaat daarvan - om de middelen van de EU voor O&O te mobiliseren ten behoeve van de ontwikkeling van nieuwe groene technologieën.
De Commissie werkt er hard aan om KP7 optimaal te benutten. Twee van de gezamenlijke technologische initiatieven die tot nu toe zijn aangenomen, zijn volledig gewijd aan groene technologieën: 'Clean Sky', met een Europese bijdrage van 800 miljoen euro, en 'waterstof en brandstofcellen', met een bijdrage van 450 miljoen euro van de Europese Gemeenschap.
Met het Europees strategisch plan voor energietechnologie (SET-plan) worden we sterk gesteund door het Parlement en de Raad. De Commissie heeft een proces in gang gezet dat de effectiviteit van de uitgaven aan onderzoek en ontwikkeling op het gebied van energieonderzoek zal verbeteren. Het SET-plan zet zich in voor groene technologieën. Het roept op tot de uitvoering van zes nieuwe Europese industriële initiatieven met prioriteit (branchegerichte programma's: windenergie, zonne-energie, CCS, hoofdnetten, bio-energie en duurzame kernsplijting) en de oprichting van de Europese alliantie voor energie-onderzoek (onderzoeksgerichte programma's).
Het communautair programma voor energie van KP7 is het belangrijkste instrument dat op korte termijn beschikbaar is om de uitvoering van deze acties te ondersteunen. Maar er is zeker meer nodig dan alleen inspanningen van de EU. Daarom moet het communautair programma worden gebruikt als katalysator voor acties van de lidstaten en natuurlijk de particuliere sector. Dat vereist een verschuiving in de aanpak: in plaats van alleen medefinanciering van projecten, is het sturen en mogelijk maken van een gemeenschappelijke inspanning door middel van gemeenschappelijk programmeren noodzakelijk.
Na analyse van de volledige reeks werkprogramma's van de eerste drie jaar van de tenuitvoerlegging van KP7, schat de Commissie dat 37 procent van de met O&O-financiering gesteunde onderwerpen betrekking hebben op groene technologie. Veertig procent van het budget dat is toegewezen na de oproepen van 2007, in het kader van de specifieke programma's 'Samenwerking', steunen ook O&O op het gebied van groene technologie.
Om de bijdrage van KP7 aan duurzame ontwikkeling in het algemeen en groene technologie in het bijzonder te kunnen volgen, stelt de Commissie een controlestelsel op, dat in het eerste semester van volgend jaar in gebruik moet worden genomen.
In haar mededeling 'Van financiële crisis naar herstel: een Europees actiekader', die op 29 oktober van dit jaar is aangenomen, benadrukt de Commissie ook de rol van investering en scholing in O&O en de verbetering van het Europese concurrentievermogen door onze economie te blijven vergroenen.
In meer algemene termen moet worden opgemerkt dat er, naast de financiële middelen en activiteiten van KP7, een groot aantal beleidsinitiatieven en ondersteunende programma's met betrekking tot milieutechnologieën is in de EU, zoals het Actieplan milieutechnologie, het plan voor concurrentievermogen en innovatie en meer recentelijk het initiatief en actieplan voor leidende markten inzake duurzame productie en consumptie.
De Commissie hoopt dat het geachte Parlementslid er door dit antwoord van overtuigd is dat we druk bezig zijn met de inzet van geld van KP7 om ons onderzoek en onze economieën daadwerkelijk groener te maken.
Seán Ó Neachtain
(GA) Voorzitter, ik wil de commissaris graag bedanken voor dit uitgebreide antwoord.
Zijn er uit hoofde van het zevende kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling van de Europese Unie middelen beschikbaar voor marien onderzoek, zeeonderzoek en mariene technologie en wetenschap, zodat in het kader van dat programma meer aan marien onderzoek gedaan kan worden en de mariene technologie meer ontwikkeld kan worden?
Janez Potočnik
lid van de Commissie. - (EN) Het antwoord is zeker 'ja'. We hebben deze specifieke activiteit, die is gewijd aan mariene en maritieme zaken, gisteren nog besproken in de Commissie industrie, onderzoek en energie. We willen meer vooruitgang boeken op dit gebied, want de situatie is zeer complex. Dit hele gebied van oceanen is zeer complex, maar ons leven, de manier waarop wij leven, beïnvloedt ook de ecosystemen daar. Dit verdient speciale aandacht, en die aandacht moet de vorm krijgen van een nieuwe manier van organiseren van het onderzoekssysteem in dit gebied: mariene en maritieme onderzoekers bij elkaar brengen en ook de inspanningen van de lidstaten op een andere manier combineren dan nu gebeurt. Dit is een nieuwe manier van denken, die we 'proefdenken' zouden kunnen noemen in de context van gemeenschappelijk programmeren, waar ik het al eerder over heb gehad. We zullen hier in de toekomst ook zeker aandacht aan besteden.
De Voorzitter
Dames en heren, we moeten zien om te gaan met de gevolgen van de wijziging die heeft plaatsgevonden omtrent het vragenuur, door te proberen iedereen met respect te behandelen en iedereen de mogelijkheid te geven zijn of haar vraag te stellen. We zullen hiertoe alle resterende vragen proberen te behandelen, maar als de commissaris antwoord heeft gegeven, kan ik het woord alleen geven aan het Parlementslid dat de vraag heeft gesteld. Andere verzoeken om te mogen spreken zullen we niet inwilligen, omdat het anders moeilijk wordt de eindstreep te halen.
Avril Doyle
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik weet dat ik er net bij ben gekomen, maar ik heb naar het beeldscherm gekeken tijdens een zeer belangrijke fractievergadering en ik vroeg me af waarom we niet punt voor punt werken. Ik kan echt niet blijven. Ik ben precies gekomen op het moment dat mijn vraag gepland stond en nu wijkt u af van de volgorde. Ik wil u met klem verzoeken u aan de volgorde te houden, mijnheer de Voorzitter.
De Voorzitter
Mevrouw Doyle, van de agenda wordt niet afgeweken. Er vond helaas een incident plaats waarvoor de heer Posselt niet verantwoordelijk was. Aangezien we een vragenronde hebben gehad waarbij de tijd voor de commissarissen werd gewijzigd, was de heer Posselt 30 seconden te laat. Ik ga daarom terug naar de vraag van de heer Posselt en direct daarna gaan we verder met de vraag van mevrouw Doyle.

Betreft: Klonen
De Commissie voert momenteel een fundamentele gedachtewisseling over het klonen. Wat is hiervan het doel, en op welke essentiële basis wordt deze gedachtewisseling gevoerd?
Janez Potočnik
Dit is zeker een moeilijk en gecompliceerd terrein. Het debat over klonen in de Commissie gaat over het gebruik van een technologie die 'somatic cell nucleus transfer' (SCNT) wordt genoemd, in het bijzonder met betrekking tot de veehouderij en hoe we moeten omgaan met voedsel dat wordt geproduceerd van deze gekloonde dieren en hun nakomelingen.
In het geval dat deze kloontechniek wordt gebruikt voor de voortplanting en het fokken van vee in de agrarische voedselsector, hebben onze vragen in het bijzonder betrekking op de gezondheid en het welzijn van de dieren. Als het gaat om de veiligheid van voedsel dat afkomstig is van gekloonde dieren en hun nakomelingen, hebben de vragen met name betrekking op eventuele mogelijke risico's voor de menselijke gezondheid en op het recht van de consument om geïnformeerd te worden.
Het debat houdt zich niet bezig met het gebruik van SCNT in onderzoek. De Commissie volgt de ontwikkeling van SCNT al sinds 1996, toen het eerste gekloonde zoogdier, het schaap Dolly, werd geboren. In 1997 heeft de Commissie de Adviesgroep Ethische implicaties van de biotechnologie gevraagd advies uit te brengen over de ethische aspecten van klonen.
In 2004 heeft de Commissie het project 'Cloning in public' gefinancierd vanuit het zesde kaderprogramma. Dit heeft een EU-breed debat mogelijk gemaakt als een eerste gelegenheid voor inleidende besprekingen met academici en het maatschappelijk middenveld over ethische, juridische en andere maatschappelijke aspecten van het klonen van landbouwhuisdieren. Het onderzoek concludeerde dat het algemene publiek niet goed op de hoogte is van het gebruik en de implicaties van klonen. Het GCO heeft in 2007 een onderzoek gepubliceerd in Nature Biotechnology over de vooruitzichten van commercieel gebruik van kloontechnologie in de toekomst. Dit onderzoek bracht de stand van zaken van de commerciële toepassingen van het klonen van dieren in de hele wereld in kaart en gaf een prognose van producten en het moment waarop ze naar verwachting op de markt zouden komen. De conclusie was dat gekloonde dieren niet voor 2010 op de EU-markt worden verwacht en dat teeltmaterialen - sperma - van gekloonde dieren vermoedelijk de eerste producten zouden zijn die in de handel kwamen.
De afgelopen jaren heeft de Commissie vernomen dat de technologie van 'somatic cell nuclear transfer' voor de voortplanting van landbouwhuisdieren binnenkort het commerciële stadium zal bereiken, in het bijzonder in derde landen, vooral de VS. Op basis van de definitieve risicobeoordeling werd in een verslag dat is geschreven door wetenschappers van de Amerikaanse Food and Drug Administration en in januari 2008 is verschenen, geconcludeerd dat de consumptie van voedsel dat is geproduceerd van gekloonde dieren en hun nakomelingen veilig is zolang het voedsel afkomstig is van gezonde dieren, wat een algemeen uitgangspunt is voor voedselveiligheid. Alleen gezonde dieren mogen in de voedselketen terechtkomen.
Om een goed geïnformeerd politiek debat voor te bereiden, heeft de Commissie in 2007 de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid (EFSA) gevraagd de daadwerkelijke en potentiële risico's van het gebruik van deze technologie bij de productie van voedsel te beoordelen en heeft zij tevens de Europese Groep Ethiek (EGE) gevraagd advies uit te brengen over de ethische aspecten van het klonen van dieren voor de voedselvoorziening. De Groep heeft zijn advies in januari 2008 uitgebracht en de Autoriteit in juli 2008. Volgens de EFSA is er 'op basis van de huidige kennis... geen indicatie dat er op het gebied van voedselveiligheid verschillen bestaan tussen voedselproducten [die afkomstig zijn] van gezonde [dier]klonen en hun nageslacht en die van gezonde dieren die op conventionele wijze zijn gefokt'. Met betrekking tot de algemene gezondheidsvoorwaarden van klonen, stelt het advies van de EFSA dat er geen indicatie is van negatieve effecten voor het geslachtelijk voortgebrachte nageslacht van gekloonde runderen of varkens. Klonen en hun nageslacht zijn echter nog niet gedurende hun hele natuurlijke levensduur bestudeerd.
Op dit moment ziet de EGE geen overtuigende argumenten om de productie van voedsel uit klonen en hun nageslacht te rechtvaardigen.
De Commissie heeft ook verzocht tot het uitvoeren van een Eurobarometer-enquête over de houding van Europeanen ten aanzien van het klonen van dieren. De uitslagen zijn bekendgemaakt in oktober 2008. Het onderzoek wees uit dat 58 procent van de deelnemers tegen klonen ten behoeve van de voedselproductie is.
De Commissie is deze verschillende elementen nu nauwkeurig aan het overwegen om een informeel politiek debat over het gebruik van 'somatic cell nucleus transfer' voor de voortplanting van landbouwhuisdieren en de voedselproductie voor te bereiden. Mocht het noodzakelijk worden geacht het regelgevingskader verder te ontwikkelen, dan is het belangrijk om in gedachten te houden dat de nieuwe bepalingen uiteraard in overeenstemming moeten zijn met het EG-verdrag en de regels van de Wereldhandelsorganisatie.
Bernd Posselt
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Voorzitter bedanken voor zijn genereuze gebaar en de commissaris voor zijn positieve antwoord. Ik heb slechts één vraag: kan de Commissie definitief verklaren dat het klonen van mensen, in welke vorm dan ook, geen onderdeel is en wordt van deze strategie?
Janez Potočnik
Volgens de regels die we op dit moment toepassen, is dat uitgesloten. De regels die we hanteren laten zeker geen onderzoek toe dat gericht is op het klonen van mensen.
De Voorzitter

Betreft: Europese Onderzoeksraad
Op 27 en 28 februari 2007 werd, tijdens een door het Duits voorzitterschap gehouden openingsconferentie in Berlijn, officieel de Europese Onderzoeksraad ingesteld. Een van de doelstellingen van de Onderzoeksraad is: ”geheel door onderzoekers aangestuurd of 'bottom up' grensverleggend onderzoek te bevorderen”.
Kan de Commissie verduidelijken wat wordt bedoeld met: ”door onderzoekers aangestuurd of 'bottom up' grensverleggend onderzoek”? En welke vooruitgang is tot nu toe gemaakt op dit gebied?
Janez Potočnik
Ik zal hier kort op reageren. De 'onderzoekergerichte' aanpak die wordt gevolgd door de Europese Onderzoeksraad houdt in dat hierbij projecten worden gesteund aan de grenzen van de kennis, die onderzoekers uitvoeren naar onderwerpen van hun keuze, in welk deel van de wetenschap dan ook. Ze hebben dus de vrijheid om te kiezen.
De Europese Onderzoeksraad legt door het steunen van 'pioniersonderzoek' bijzonder de nadruk op interdisciplinaire projecten en grensverleggend onderzoek.
Tot nu toe - en ik heb het nu over de voortgang - zijn er twee oproepen tot voorstellen gedaan door de Europese Onderzoeksraad en de onderzoeksgemeenschap van Europa heeft met groot enthousiasme gereageerd. Maar liefst 9 167 voorstellen werden ingediend door jonge onderzoekers in reactie op de oproep voor beurzen voor beginnende onafhankelijke onderzoekers vorig jaar en dit jaar kwamen er meer dan 2 000 voorstellen binnen voor de oproep voor beurzen voor ervaren onderzoekers. Deze hoge mate van participatie laat zien dat de Europese Onderzoeksraad bijzonder aanspreekt, hetgeen bevestigt dat financiering voor pioniersonderzoek volgens een 'bottom-up'-benadering een dringende behoefte vervult in Europa.
De Commissie is ervan overtuigd dat een dergelijke investering in pioniersonderzoek op de lange termijn een aanzienlijke bijdrage zal leveren aan de verbetering van onze kennismaatschappij en ons innovatievermogen op het gebied van onderzoek.
Avril Doyle
(EN) Kan de Commissie, in het licht van de doelstelling van het Franse voorzitterschap om voor het einde van 2009 een bestuursproces op te zetten voor de Europese onderzoeksruimte (EOR), aangeven welke maatregelen zij van plan is te nemen, in samenwerking met de lidstaten en het Parlement, om evaluatiemethoden in te stellen voor het wetenschappelijk beleid om op wetenschappelijk bewijs gebaseerde beleidsopties voor wetenschap en onderzoek en ontwikkeling te garanderen in de EU?
Welke mate van vooruitgang wordt er geboekt met de aankondiging van de 'Visie 2020' van de Europese onderzoeksruimte, die is overeengekomen door het Franse voorzitterschap, de Raad en de Commissie, met betrekking tot het hele gebied van bestuur hier in de EOR?
Janez Potočnik
Om eerlijk te zijn gaat deze vraag nogal ver. Wij zijn van mening dat het belangrijk is dat we overeenstemming bereiken met de lidstaten over de 'Visie 2020', omdat dat zeker de verdere debatten over wat we in Europa willen doen zou verkorten. We moeten niet blijven herhalen waar we heen gaan, dat is het hele idee. Het debat begint natuurlijk nu: het idee is gepresenteerd met een groenboek in 2000. Ik denk dat het heel goed is, vooral voor de nieuwe, veranderde werkelijkheid waarin we leven.
De structuur en het bestuur van de EOR zijn zeer belangrijk en daarom moeten we geduld hebben. Het is duidelijk dat we niet kunnen slagen als de lidstaten niet aan het roer staan. Als we het hebben over de Europese onderzoeksruimte en het stimuleren daarvan, dan hebben we het niet in hoofdzaak over vergroting van de financiële middelen op Europees niveau, maar meer over hoe we met zijn allen beter kunnen samenwerken - iets dat de basis vormt van het institutionele kader van enkele van onze grootste concurrenten, zoals de VS, waarmee we onszelf willen vergelijken. Wij willen dus een vrijwillige inzet van de lidstaten tot stand brengen, waarmee we meer en beter kunnen samenwerken dan nu gebeurt.
Wat methodologieën voor wetenschapsbeleid betreft, dat maakt allemaal deel uit van de discussie waarop we ons concentreren. Ik denk dat er zeker op deze vraag moet worden ingegaan, maar ik kan er niet te lang over spreken. Ik weet dat de aanpak van de EOR in wezen een van de ontwikkelingen is die Europa op dit moment het hardst nodig heeft.
De Voorzitter

Betreft: Ethische toets van financiering van onderzoek op grond van het Zevende Kaderprogramma
In de regels voor het indienen van voorstellen, en de relevante beoordelings-, selectie- en goedkeuringsprocedures met betrekking tot het Zevende Kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling (Besluit nr. 1982/2006/EG) staat duidelijk dat er geen financiële middelen beschikbaar zullen worden gesteld voor onderzoekactiviteiten waarbij embryo's worden vernietigd. Is volgens de Commissie bij de uitvoering van dit beleid de ethische toets van de voorgestelde projecten succesvol geweest?
Janez Potočnik
De ethische beoordeling van onderzoek dat wordt gefinancierd vanuit het zevende kaderprogramma is een systeem dat de bescherming van de grondrechten en respect voor ethische beginselen waarborgt.
In het geval van onderzoek waarbij stamcellen uit menselijke embryo's worden gebruikt, bestaat de procedure uit vijf stappen, waaronder de wetenschappelijke evaluatie, de ethische screening en beoordeling, de goedkeuring van het voorgestelde onderzoek door de nationale/lokale ethiekcommissies en de indiening van de voorstellen bij een regelgevend comité, dus er wordt per project een besluit genomen.
In juli 2007 heeft de Europese Groep Ethiek ook een advies aan de Commissie uitgebracht over ethische beoordelingen van onderzoeksprojecten binnen het zevende kaderprogramma waarbij gebruik wordt gemaakt van stamcellen uit menselijke embryo's.
De Commissie is van mening dat het ingestelde mechanisme voor ethische beoordeling door het volgen van de genoemde stappen de relevante EG-bepalingen met succes heeft uitgevoerd. Aangezien alle onderzoeksactiviteiten waarbij menselijke embryo's worden vernietigd zijn uitgesloten van communautaire financiering, zijn er geen onderzoeksvoorstellen op dit gebied gefinancierd vanuit het zevende kaderprogramma.
De ethische beoordeling is bedoeld om te controleren dat er geen EU-financiering wordt verleend aan onderzoeksactiviteiten waarbij menselijke embryo's worden vernietigd. In dat opzicht vormt zij een integraal deel van de totale tenuitvoerlegging van het kaderprogramma.
Gay Mitchell
(EN) Zou de commissaris het Parlement willen mededelen of het kader kan worden gebruikt om onderzoek te doen op menselijke embryo's die al zijn gedood voordat het onderzoek begint, of is dit semantiek en spelen we gewoon met woorden?
Ik kom terug op de vraag die ik eerder heb gesteld en vraag om meer detail. Gaat de commissaris maatregelen nemen om ervoor te zorgen dat al het mogelijke wordt gedaan om op de hoogte te blijven van die vorm van onderzoek die niet zulke ethische vragen oproept en die best dezelfde of betere resultaten kan opleveren?
Marco Cappato
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijn bezorgdheid staat in elk geval haaks op die van mijnheer Mitchell. Onderzoek op cellijnen die reeds zijn verwijderd, wordt ongetwijfeld toegestaan. Het probleem is in mijn ogen dat de obstakels hoe dan ook zo groot zijn, dat dergelijk onderzoek nadeel ondervindt om redenen die schijnbaar ethisch zijn, maar dat in wezen niet zijn.
Gay Mitchell
(EN) Mijnheer de Voorzitter, u zei eerder dat u geen vragen aan de commissaris zou toestaan van andere mensen dan de vraagsteller. Mensen kunnen dan binnenkomen en spreken. Waarom stellen ze zelf geen vragen over deze kwesties? U moet de regel consequent toepassen, mijnheer de Voorzitter.
U zei dat u niemand anders dan degene die de vraag had ingediend zou toestaan vragen te stellen en vervolgens laat u iemand aan het woord naar aanleiding van mijn vraag. Als ik had geweten dat er zo'n vraag was ingediend, had ik veel langer gesproken over het punt dat ik wilde overbrengen.
Onethisch onderzoek is absoluut niet nodig...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
De Voorzitter
Mijnheer Mitchell, als ik het woord geef aan een lid van het Parlement voor een interventie van dertig seconden, dan weet ik niet of hij een vraag wil stellen of een opmerking wil maken over de reeds gestelde vragen. Dankzij de interventie van mijnheer Cappato had u in elk geval de mogelijkheid een nadere reactie te geven. Ik denk dat we allemaal tevreden kunnen zijn. Laten we mijnheer Potočnik bedanken voor zijn geduld en hem het woord geven voor zijn laatste antwoord.
Janez Potočnik
U hebt gezien hoe moeilijk dit debat is als we het hebben over ethische kwesties. Dat is nu precies de moeilijkheid waarmee wij te maken hebben binnen Europa.
Om precies te zijn is onderzoek op stamcellen uit menselijke embryo's toegestaan onder voorwaarden die zijn overeengekomen en waarover is gestemd in het Europees Parlement en ook in de Raad. We hebben een zeer grondig en diepgaand debat gevoerd en de procedure die gebruikt is - dat kan ik u verzekeren - is gebaseerd op een werkelijk ethische aanpak.
Ik heb in mijn inleiding al uitgelegd welke maatregelen wij hebben getroffen en hoe het besluit wordt genomen. Ten eerste hebben we een wetenschappelijke evaluatie nodig. Dan volgt een ethische evaluatie op het niveau van de Europese Unie, daarna een ethische evaluatie op het niveau van de afzonderlijke lidstaat. Als een lidstaat ertegen is dat iets in dat betreffende land wordt gefinancierd, dan financieren we het niet. Dan gaat het project naar de commissie waar het besluit wordt genomen door de lidstaten, voor elk project afzonderlijk.
Als we de wetenschappelijk evaluatie uitvoeren, is de eerste vraag: is het mogelijk om dit op een andere manier te bereiken? En alleen als het antwoord 'nee' is, gaan we in die richting door.
Normaal gesproken is er een overweldigende meerderheid van wetenschappers die van mening is dat de combinatie moet worden gebruikt. Maar als u naar de structuur van onze programma's kijkt, zult u zeker tot de conclusie komen dat de grote meerderheid van de programma's die we financieren programma's zijn die verband houden met onderzoek van volwassen stamcellen. Dat is heel duidelijk. Dus we proberen de regels toe te passen die hier zijn overeengekomen en waarover hier is gestemd en waarvan wij geloven dat ze in de praktijk werken.
Colm Burke
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik was hier om 18.15 uur vanavond voor deze vragen. Mijn vraag was nummer 3 in een zitting. Daarvoor werden vijftien minuten uitgetrokken. Voor deze zitting zijn 35 minuten uitgetrokken. Ik vind dit systeem oneerlijk als de vraag van iemand die hier op tijd is niet wordt behandeld en ik ben erg teleurgesteld. Ik wil dat mijn ergernis wordt opgetekend.
Het is heel frustrerend om hier te komen, op tijd, en er dan achter te komen dat er vragen worden overgeslagen om andere mensen de ruimte te geven. Ik vind dat heel vervelend.
De Voorzitter
Mijnheer Burke, ik begrijp uw teleurstelling, maar de vastgestelde tijd voor behandeling van vragen is vanavond in acht genomen. Wanneer, als gevolg daarvan, sommige vragen gepland staan in een tijdvak maar helaas niet worden behandeld, dan is dit helaas niet afhankelijk van de Voorzitter maar een kwestie van toeval en daar kan ik niets aan doen. U kunt heel goed nagaan dat mijn enige mogelijkheid natuurlijk was om de laatste periode voor behandeling van vragen met enkele minuten te verlengen, met dank aan de bereidwilligheid en de vriendelijkheid van de Commissie. Er is echter geen tijd onttrokken aan de andere perioden.
De vragen die wegens tijdgebrek niet zijn beantwoord, zullen schriftelijk worden beantwoord (zie bijlage).
(De vergadering wordt om 19.50 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)
