Geologische opslag van kooldioxide (debat)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Chris Davies, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de geologische opslag van kooldioxide en tot wijziging van de Richtlijnen 85/337/EEG en 96/61/EG van de Raad, de Richtlijnen 2000/60/EG, 2001/80/EG, 2004/35/EG en 2006/12/EG en Verordening (EG) nr. 1013/2006 - C6-0040/2008 -.
Chris Davies
Mijnheer de Voorzitter, we kunnen gewoon niet anders dan de mogelijkheden aangrijpen die de technologie voor het afvangen en opslaan van koolstof biedt om de hoeveelheid CO2 die in de atmosfeer terechtkomt drastisch te beperken. Het moet mij van het hart dat het idee van een permanente ondergrondse opslag van CO2 voor mij niet de ideale oplossing is. Veel liever zag ik ons gelijk doorstoten naar een nieuw tijdperk, waarin we onze energie betrekken uit hernieuwbare, schone en groene bronnen. Maar we kunnen de ogen niet sluiten voor de werkelijkheid van steenkool. China haalt 80 procent van zijn elektriciteit uit steenkool. Het is zeer voortvarend met programma's voor hernieuwbare energie en toch breidt het ook week na week de capaciteit van zijn kolengestookte centrales uit.
In mijn eigen land woedt een heftig debat over de bouw van een enkele nieuwe kolengestookte elektriciteitscentrale in Kingsworth. De CO2-uitstoot van die ene centrale zal gelijkstaan aan alle uitstoot die vermeden wordt door de gezamenlijke windmolenparken die momenteel in ons land in bedrijf zijn. De mensen zullen zeggen: waarom zouden we moeite doen voor al die hernieuwbare energiebronnen, waarom al die andere heisa, als jullie nog steeds dit soort kolengestookte centrales bouwen?
We moeten de CCS-technologie ontwikkelen. Volgens het Internationaal Energieagentschap kan die rond 2050 goed zijn voor een vermindering van wel 50 procent van de uitstoot waar bij een doorgaan op dezelfde weg sprake van zou zijn.
Onze voornaamste zorg bij de behandeling van deze wetgeving is de veiligheid geweest. Voor een deel valt die zorg makkelijk te overdrijven. CO2 is namelijk wel natuurlijk: we ademen het in, we ademen het uit. We pompen een explosief gas als methaan onze huizen in, waar we er de vlam in zetten. Het is dus zaak om CO2 in het juiste perspectief te zien. Maar we hebben in dit verslag geprobeerd een antwoord te vinden op het probleem van lekkage en daarbij duidelijk gemaakt dat zoiets volstrekt onaanvaardbaar is als dit gevaar voor de volksgezondheid op zou leveren.
We hebben geprobeerd de regelgeving te verbeteren door in bepaalde delen een verheldering aan te brengen om tegenstrijdigheden te voorkomen en de aanvraagprocedures te versnellen. Tegelijk hebben we duidelijk gemaakt dat lidstaten uiteindelijk over hun eigen lot beschikken. Zij beslissen of er al dan niet CO2 op hun grondgebied wordt opgeslagen.
De oorspronkelijke voorstellen van de Commissie waren goed. Ik hoop dat Raad, Commissie en Parlement er gezamenlijk verbeteringen in hebben aangebracht. Maar het heeft weinig zin CO2 op te slaan - of daar voorbereidingen voor te treffen - als we het gas niet eens weten af te vangen. Dus hebben we de laatste maanden de uitdaging aanvaard en een financieel mechanisme geïntroduceerd om de constructie van de proefinstallaties te bespoedigen die de regeringsleiders vorig jaar in het vooruitzicht gesteld hebben.
Ik moet zeggen dat ik bij tijd en wijle het gevoel kreeg tegen de bierkaai te vechten. Van verschillende kanten rees twijfel aan het voorstel om rechten uit de nieuwkomersreserve van de regeling voor de emissiehandel te gebruiken. Maar uiteindelijk hebben we ons doel bereikt, toen de Raad vorige week besloot 300 miljoen rechten te reserveren. Hoeveel dat oplevert, hangt af van de koolstofprijs. Maar ik heb mij laten vertellen dat het tussen de zes en negen miljard euro aan investeringssteun kan betekenen.
Dat is een belangrijke stap voorwaarts - een van de tastbare resultaten van deze onderhandelingen. Het lijkt mij dat alle collega's hier er trots op mogen zijn dat het voorstel oorspronkelijk van het Parlement afkomstig was. Het stond op de agenda van de Raad omdat wij het daar geplaatst hebben. Het voorzitterschap pakte het op, zij het met weinig enthousiasme, maar men realiseerde zich tenminste dat het een oplossing bood voor een maar al te reëel probleem.
Laten we nu voortgaan op de ingeslagen weg. Laten we ervoor zorgen dat deze proefinstallaties zo snel mogelijk aanbesteed worden. Dat er met de bouw begonnen wordt. Laten we deze technologie testen en erop hopen dat zij werkt.
Jean-Louis Borloo
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, allereerst wil ik de rapporteur, de heer Davies, van harte bedanken. Dankzij zijn volharding is mijns inziens uiteindelijk gewoon succes geboekt.
Wij kunnen wel zeggen dat de grootste bijdrage van het Parlement is gekomen. Inderdaad was er in de Raad geen unanimiteit ten aanzien van ten eerste het principe en daarna de bedragen. Uiteindelijk is het principe unaniem door de lidstaten aanvaard. Er was vrij brede overeenstemming over de toewijzing van ongeveer 100 miljoen ton, of de tegenwaarde ervan.
Wij hebben dus bij dit onderwerp - waarvoor zoals de rapporteur zei een oplossing is gevonden die noch perfect, noch ideaal, noch eeuwigdurend is, maar die volgens de acht leidinggevende academies van wetenschappen waarschijnlijk wel onontkoombaar is - een consensus bereikt over 300 miljoen ton, of over ten minste het monetaire equivalent ervan, waarmee het mogelijk moet zijn een tiental demonstratieprojecten op te zetten, zoals commissaris Dimas en in feite heel de Commissie wilden. Mijns inziens hebben wij hier inderdaad te maken met medebeslissing, convergentie en consensus.
Stavros Dimas
Mijnheer de Voorzitter, het compromisakkoord dat werd bereikt over koolstofafvang en -opslag is zeer tevredenstellend. Ik kan wel zeggen dat daarmee het oorspronkelijk voorstel wordt verbeterd en alle fundamentele bepalingen van het Commissievoorstel worden gehandhaafd. De tekst omvat strenge verplichtingen inzake koolstofopslag teneinde een hoog niveau van milieubescherming en volksgezondheid te kunnen waarborgen zonder de ondernemingen te zware administratieve en financiële lasten op te leggen.
Wat de financiering betreft - een onderwerp waar het Europees Parlement zich uitgebreid mee heeft beziggehouden - kan ik bevestigen wat de heer Davies zei, namelijk dat uit de nieuwkomersreserve tot 300 miljoen emissierechten beschikbaar kunnen worden gesteld via de richtlijn inzake emissiehandel, teneinde de ontwikkeling van innoverende technologie voor koolstofafvang en -opslag en voor innoverende hernieuwbare energiebronnen te kunnen aanmoedigen. Naar verwacht zal dit bedrag volstaan voor de geplande bouw en werking van maximaal twaalf projecten voor koolstofafvang en -opslag in de Europese Unie. De uitkomst van de onderhandelingen over het voorgesteld rechtskader en de financiering van projecten voor koolstofafvang en -opslag zullen de weg vrijmaken voor milieuveilige technologie waarmee in belangrijke mate kan worden bijgedragen aan de vermindering van de CO2-uitstoot.
Ik wil de rapporteur, de heer Davies, nogmaals bedanken voor de moeite die hij heeft gedaan om dit compromisakkoord te bereiken. Ik verzoek u allen om voor dit voorstel te stemmen. De heer Davies vroeg ons om te bidden. Wel, mijn voorouders, de Oudgrieken, plachten te zeggen dat God degenen helpt die zichzelf helpen.
Françoise Grossetête
Mijnheer de Voorzitter, namens de Commissie industrie, onderzoek en energie wil ik duidelijk maken dat wij blij zijn met het bereikte compromis. Daarmee wordt de basis gelegd voor de ontwikkeling van technologie voor koolstofafvang en -opslag en wordt een nieuw rechtskader geschapen met de juridische voorwaarden voor permanente en veilige ondergrondse opslag.
Wij bevinden ons hier nog op experimenteel terrein. Wij moeten dus elke kans aangrijpen om deze technologie uit te proberen en de betrouwbaarheid ervan aan te tonen. Wij zijn erin geslaagd om de tot nu toe nog ontbrekende financiële middelen te vinden voor de bouw van twaalf demonstratieprojecten in heel Europa.
Ik juich dan ook het akkoord over de 300 miljoen emissierechten toe en wil van de gelegenheid gebruik maken om beide rapporteurs, de heer Davies en mevrouw Doyle, van harte geluk te wensen, die met hun goede onderlinge coördinatie dit resultaat hebben mogelijk gemaakt.
Als de technologie voor koolstofafvang en -opslag commercieel levensvatbaar wordt, kan zij worden aangeboden aan derde landen, zoals China, India, enzovoort. Deze technologie moet de Europese Unie tevens in staat stellen voortrekker te worden in de wereld op het gebied van de diverse technologieën voor schone, efficiënte en koolstofarme energie.
Als wij eenmaal een voldoende lange weg hebben afgelegd in het experimenteel onderzoek, kunnen wij voor een aantal centrales deze technologie verplicht stellen.
Karsten Friedrich Hoppenstedt
namens de PPE-DE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, de hele discussie en het verslag over afvang en opslag van kooldioxide (CCS) zijn een klein rad in het grote raderwerk van het klimaatpakket, maar wel een heel belangrijk en essentieel onderdeel omdat CCS als overgangstechnologie voor de komende vijftig tot tachtig jaar kan gelden. De resultaten van de stemming in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid waren over het algemeen positief. Chris Davies heeft een goed verslag opgesteld en in de gesprekken van de drie instellingen ons standpunt uitstekend vertegenwoordigd.
Van meet af aan was ik ertegen gekant dat al in 2015 emissiegrenswaarden zouden worden vastgelegd - dat is nu ook zo geregeld. Dat zou tot gevolg hebben gehad dat CCS verplicht zou zijn ingevoerd, nog voordat de resultaten van de demonstratieprojecten bekend zouden zijn. In dat geval hadden we naar gascentrales toegewerkt, weg van steenkool.
Er werd al gezegd dat de invoering van de CCS-technologie van de financiële situatie afhangt. Avril Doyne heeft hier strijdvaardig de bakens uitgezet. Ik wil de cijfers niet nogmaals noemen, omdat die al werden gegeven. De vraag is natuurlijk wanneer we van start kunnen gaan, want het emissiehandelssysteem start pas binnen het vastgelegde tijdkader. Ik vind het belangrijk dat lidstaten uiterst efficiënte installaties met CCS-capaciteit tot 2016 voor 50 procent van het investeringsbedrag zullen mogen bevorderen.
De overdracht van de verantwoordelijkheid na het sluiten van opslagplaatsen is nu op twintig jaar vastgelegd, wat ook heel positief is. Zonet werd ook gezegd dat in China steenkool naar schatting nog zowat de komende vijftig jaar zal worden gebruikt voor het dekken van minstens 60 procent van de energiebehoefte. Bij de verdere ontwikkeling van technologieën komt daar nog bij dat ook India, Zuid-Afrika, Australië, Amerika en Rusland die technologieën willen gebruiken. Dat biedt Europa de kans om hierin te investeren en deze techniek ten voordele van de hele CO2-afvang en opslag verder te ontwikkelen.
Evangelia Tzampazi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de technologie voor het afvangen en geologisch opslaan van koolstof is een instrument in de strijd tegen klimaatverandering. Tijdens de onderhandelingen is de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement erin geslaagd verbeteringen aan te brengen in de voorstellen van de Raad en deze aan te vullen. Ons doel is de totstandbrenging van een coherent rechtskader voor milieuveilig gebruik van de technologie voor koolstofafvang en -opslag, zodat negatieve gevolgen voor de menselijke gezondheid en het milieu kunnen worden voorkomen. Onze fundamentele politieke prioriteit is en blijft de verhoging van de energie-efficiëntie en de ondersteuning van hernieuwbare energiebronnen. Het bereikte akkoord is een keuze voor de middellange termijn en ik wil alle collega's dan ook vragen hier steun aan te geven.
De fundamentele punten van het akkoord betreffen: de verplichting om bij de eerste herziening van de richtlijn te onderzoeken of CO2-emissielimieten moeten worden opgelegd aan alle nieuwe elektriciteitscentrales, de invoering van een financieel mechanisme voor de kosten van monitoring, toezicht en sanering, het verplicht vragen van advies aan de Europese Commissie voordat opslagvergunningen worden verstrekt, risicoanalyse en -beoordeling met betrekking tot schone stroom, verscherpte vereisten inzake monitoring van opslaglocaties, rapportering van en corrigerende maatregelen voor eventuele lekkages, en tot slot de totstandbrenging van een duidelijk kader met verantwoordelijkheden, van de exploitant voor de opslaglocaties tot de overdracht van de verantwoordelijkheden aan de nationale autoriteit. Op die manier dragen wij ons steentje bij en kan God eveneens het zijne bijdragen.
Anne Laperrouze
Mijnheer de Voorzitter, hoezeer ik ook het idee ondersteun dat de Europese Unie de ontwikkeling van demonstratiecentrales voor koolstofafvang en -opslag moet aanmoedigen, zet ik toch grote vraagstekens bij de grootschalige ontwikkeling van deze technologie om klimaatverandering te bestrijden. Ik vrees vooral dat er veel steenkoolcentrales zullen komen onder het voorwendsel dat wij op termijn in staat zullen zijn de CO2 af te vangen en op te slaan.
Mijns inziens moeten wij heel voorzichtig blijven. Mijn vrees wordt zelfs nog groter als ik kijk naar de mijns inziens teleurstellende balans van het energie- en klimaatpakket. Wij hebben onze ambitieuze doelstellingen bevestigd om aan de hele wereld te tonen dat Europa zich heeft gecommitteerd aan een ambitieus proces van bestrijding van klimaatverandering. Als ik echter kijk naar de inhoud ervan, dat wil zeggen naar de instrumenten om de broeikasgasemissies terug te dringen, krijg ik de indruk dat de strefcijfers niet in 2020 zullen worden gehaald omdat men terugkrabbelt bij de voertuigemissies en met name uitzonderingen toekent aan energieproducenten.
Wat rest ons dan nog om de streefcijfers in 2020 te halen? Koolstofafvang? De ontwikkeling van nieuwe, schone technologie? Te vroeg. Gelukkig zijn er nog de ondernemingen en de Europese burgers die veel meer dan de hen regerende politici bereid zijn om energie te sparen, groene energie te gebruiken en over te stappen op andere vervoersmiddelen. Echter, daartoe moeten ze wel de middelen krijgen.
Kathalijne Maria Buitenweg
namens de Verts/ALE-Fractie. - Voorzitter, mijn fractie is vol enthousiasme begonnen aan de onderhandelingen, want wij wilden graag goede voorwaarden voor CO2-afvang en -opslag. CO2 kan maar beter in de grond dan in de lucht zitten. De vraag is of het voorliggende onderhandelingsresultaat goed is voor het milieu; wij denken van niet.
Het is spijtig dat Chris Davies geen rapporteur was voor de ETS-richtlijn, want zijn volhardendheid voor financiële stimuleringsmaatregelen was daar wel op zijn plaats geweest. Maar nu hij mee wilde schaken op het bord over de emissierechten, bleek hij bereid om vele pionnen, en zelfs uiteindelijk ook de koning, op zijn eigen schaakbord te offeren.
Zo is er geen maximum aan CO2-uitstoot voor nieuwe centrales afgesproken. Wel is er gezegd dat energiecentrales capture ready moeten zijn. Wat betekent dat? Want zonder definitie volstaat de beschikbaarheid van een voetbalveldje aan de zijkant. En gevolg van dit verslag is, dat geen enkele beperking wordt gesteld aan het bouwen van steeds meer en supervervuilende kolencentrales. Het voetbalveldje ernaast dient dan als een vijgenblad voor een verre toekomst.
Ik wil de rapporteur wel feliciteren met het introduceren van een aansprakelijkheidstermijn van twintig jaar en een fonds van waaruit het monitoren van afgesloten sites voor dertig jaar kan worden betaald. Daar staat weer tegenover dat het in de grond pompen van CO2 om meer gas en olie te winnen, de zogeheten enhanced oil recovery, met deze richtlijn wordt toegestaan. En dat is een heel bizar onderdeel van het klimaatpakket, want dit proces leidt er van nature juist toe dat er meer CO2 wordt uitgestoten. Dus dankzij het Davies-fonds kunnen oliemaatschappijen nu profiteren van stimuleringsmaatregelen voor CCS om hun olievelden langer te gebruiken en uit te putten.
Voorzitter, Shell kan tevreden zijn, het milieu echter niet; mijn fractie zal daarom tegen stemmen.
Bairbre de Brún
Dit is een belangrijk punt in de strijd tegen klimaatverandering. Nu is er een rechtskader om landen te helpen de vuile economie achter zich te laten en uit te kijken naar een schonere toekomst. Ongeacht de tekortkomingen bij sommige aspecten van het pakket is het nu voor de Europese Unie tijd om aan de slag te gaan.
Het afvangen en opslaan van koolstof kan niet worden gezien als een wondermiddel waarmee de klimaatstreefcijfers kunnen worden gehaald. Hernieuwbare energie moet altijd de prioriteit krijgen. De technologie is nog niet tot volledige wasdom gekomen, maar het heeft er alle schijn van dat we hiervan afhankelijk zullen zijn als onderdeel van onze gecoördineerde actie tegen koolstofemissies.
Ik verwelkom het verslag van Chris Davies en bedank hem voor zijn werk. In dit verslag worden regels vastgesteld die in verschillende opzichten strenger en duidelijker zijn dan de regels die door de Commissie werden aanbevolen, hoewel we niet alles hebben gekregen wat we nodig hebben.
Het doet mij genoegen om mede te ondertekenen namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links en ik vraag mijn collega's om voor te stemmen.
Hanne Dahl
namens de IND/DEM-Fractie. - (DA) Mijnheer de Voorzitter, het is een schande dat het klimaatplan na de vergadering van de Raad afgelopen week zo is uitgekleed. Het lijkt nu nog het meest op de wensdroom van de industrie. Met dit plan worden op symbolisch niveau goede bedoelingen getoond, maar praktisch gezien gebeurt er heel weinig. Het idee om CO2 ondergronds op te slaan is volledig absurd. CO2 is een verontreinigende stof, of het zich nu in de lucht bevindt of onder de grond. We kunnen onze inspanningen voor het klimaat niet baseren op een veronachtzaming van de verontreiniging voor de komende generaties. Het onderhavige ontwerpverslag is zelfs gebaseerd op een niet-bestaande technologie. Volgens onzekere prognoses is deze technologie op zijn vroegst in 2015 ontwikkeld, misschien zelfs pas in 2020. Bovendien reduceert deze technologie de energie-efficiëntie, wat totaal indruist tegen de doelstellingen van het klimaatplan. Overbruggingstechnologie betekent in dit verband dat er geld wordt geïnvesteerd in iets dat geen toekomst heeft, terwijl dit geld beter kan worden gebruikt voor de ontwikkeling van hernieuwbare energie. Ik hoop dat u allen tegen stemt.
Norbert Glante
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, beste collega's, CO2 is geen vergif, het is ook niet explosief, maar CO2 heeft een onaangename eigenschap: wanneer het in grote hoeveelheden in de atmosfeer terechtkomt, verandert ons klimaat. Daarom is de technologie voor afvang en opslag (CCS) een belangrijke overbruggingstechnologie.
Op dat vlak heeft de heer Hoppenstedt gelijk: het vormt een brug voor de volgende vijftig tot tachtig jaar. Het is niet non plus ultra, maar een deel van de oplossing voor onze problemen. Ik ben ervan overtuigd dat we een goed compromis hebben gevonden, in elk geval in verband met het emissiehandelssysteem. Dat garandeert dat er middelen voor CCS ter beschikking worden gesteld, en CCS garandeert ook dat we vooruitgang boeken met de vermindering van CO2 en onze streefcijfers kunnen halen.
Behalve de inspanningen van de industrie om demonstratie-installaties te bouwen, moeten volgens mij de lidstaten zich inspannen om deze richtlijn in nationale wetgeving om te zetten. Bovenal moeten we allemaal zowel aan de publieke opinie als aan de industrie duidelijkheid verschaffen om de angst voor CCS bij de mensen weg te nemen. CCS is geen gevaarlijke, wel een erg nuttige technologie.
Jill Evans
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het afvangen en opslaan van koolstof is centraal komen te staan in dit debat over de bestrijding van de klimaatverandering en ik ben er ook overtuigd voorstander van om deze technologie te verkennen en te ontwikkelen. Als die succesvol is zal zij op een dag een belangrijke rol vervullen en we hebben echt een sterk wettelijk kader nodig om ervoor te zorgen dat een en ander goed geregeld is.
Maar CCS kan niet aangegrepen worden als excuus om nog meer vieze kolencentrales te bouwen, die voor meer CO2-uitstoot zorgen. De enige manier om het onderzoek naar CCS te stimuleren zonder dit bijverschijnsel op te roepen, is het vaststellen van een duidelijke emissienorm en dat is dan ook de reden dat de Verts/ALE-Fractie een amendement heeft ingediend om het emissieniveau van nieuwe centrales gestookt op fossiele brandstoffen te beheersen. Dit komt erop neer dat alleen nog de meest efficiënte centrales gebouwd zouden kunnen worden, welke brandstof ze ook gebruiken, en de overname van dit beding gaf voor onze fractie de doorslag om in de commissie voor de tekst te stemmen.
Het stelt ons teleur dat veel andere goede punten die de commissie heeft ingebracht tijdens de onderhandeling onder tafel zijn gevallen, waaronder ook een grotere aansprakelijkheid, een strakker toezicht, transport en het uitsluiten van verbeterde oliewinning (EOR).
Er is enorme druk uitgeoefend om deze zaak tot een einde te brengen, maar dat moet wel een goed einde zijn en voor ons betekent dat wel degelijk een emissienorm.
Adam Gierek
(PL) Mijnheer de Voorzitter, het opleggen van uniforme emissielimieten na 2015 voor alle energiecentrales op fossiele brandstoffen is een vergissing. In het geval van steenkoolcentrales is deze limiet van 500 g CO2/kWh zelfs technisch onhaalbaar. Dit komt neer op een sui generis moratorium voor de bouw van nieuwe steenkoolcentrales. Wellicht was dit de echte reden, vandaar de afwijzing van de vergelijkingsmethode. De investeerders zijn ongeduldig omdat nieuwbouw jaren kan duren en erg duur is. De landen die het meest afhankelijk zijn van steenkool moeten dan ook dringend beginnen met het verzamelen van expertise op het gebied van afvang en opslag van kooldioxide (CCS).
Dit vereist onmiddellijke financiële steun en ik heb in dit opzicht een verzoek aan de commissaris, gezien het feit dat de inkomsten uit de handel in emissiequota te laat komen. Op het grondgebied van Polen moeten onmiddellijk twee of drie experimentele CCS-faciliteiten worden gebouwd. Dit omvat de geïntegreerde omzetting van steenkool, van energie uit steenkool in elektrische energie die is gekoppeld aan warmtekrachtkoppeling en de productie van koolwaterstof, gevolgd door de geologische opslag van de CO2 indien nodig. Alleen dan kan de verstandige doelstelling van 3x20 worden verwezenlijkt.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Wat betreft de geologische opslag van kooldioxide, bespreken we de mogelijkheid deze nieuwe technologie tijdens een beginfase te beproeven.
De Commissie is voornemens om tijdens een beginfase twaalf proefprojecten uit te voeren. De Raad heeft voorgesteld 300 000 000 emissierechten toe te kennen ter financiering van de demonstratieprojecten. Het Parlement heeft gevraagd om een vermindering van de risico's voor het milieu en de volksgezondheid die aan het gebruik van deze nieuwe technologie zijn verbonden, om de totstandbrenging van een stringent juridisch kader voor het beproeven en bevorderen van projecten voor geologische opslag van kooldioxide en om een regeling ter financiering van de demonstratieprojecten.
Ik ben van mening dat de veiligheid van deze opslaglocaties uiterst belangrijk is. Maar het veiligheidsniveau tijdens het transport van kooldioxide is minstens zo belangrijk. De bevoegde autoriteiten in elke lidstaat dienen noodevacuatieplannen op te stellen die in werking treden als zich een kooldioxidelek voordoet. Bovendien dienen speciale maatregelen te worden getroffen en gefinancierd om te voorzien in gevallen waarin dergelijke locaties worden gesloten.
Avril Doyle
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik vind ook dat we niet de ogen kunnen sluiten voor de werkelijkheid van steenkool, de omvang van de voorraden van deze delfstof en de afhankelijkheid van steenkool in veel lidstaten, evenals in de rest van de wereld, in Rusland, China, Australië en de Verenigde Staten. Als we duurzame technologieën stimuleren, moeten we de technologie voor koolstofopslag daar gelijke tred mee laten houden.
Voor het Commissievoorstel van twee jaar geleden om maximaal twaalf CCS-installaties te bouwen is tot op de dag van vandaag geen geld vrijgemaakt. Ik was zeer ingenomen met het in aansluiting op mijn verslag gesloten akkoord om 300 miljoen rechten te gebruiken om het potentieel van deze technologie te benutten. Mijn oorspronkelijke, vrij bescheiden voorstel om de flinke reserve voor nieuwe installaties aan te spreken werd met zoveel enthousiasme ondersteund door de heer Davies en andere collega's, dat ik mijn eigen verslag geamendeerd en van duidelijk hogere streefcijfers voorzien heb.
Mijn dank derhalve aan het Raadsvoorzitterschap, aan de Commissie, dank ook aan u, mijnheer Davies, mevrouw McAvan en de collega's voor uw steun op dit punt.
Nu we in hoog tempo de capaciteit van onze planeet om CO2 door biologische vastlegging op te nemen uitputten, zijn we op onze eigen vindingrijkheid aangewezen om tot nieuwe technologieën voor het afvangen en opslaan van koolstof te komen, met name om het transformerende vermogen van CCS aan te spreken, mocht door deze twaalf projecten aangetoond worden dat deze processen het milieu niet aantasten en commercieel toepasbaar zijn.
Claude Turmes
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het gevaar bestaat dat koolstofopslag als een soort klopgeest gaat werken om de publieke opinie terug te winnen voor de bouw van vieze kolencentrales. Hoe dat kan? Ten eerste, bent u zich ervan bewust dat de beste CCS-centrale aller tijden, die wij herbouwd hebben, nog altijd 150 tot 200 g CO2 produceert? Dat is meer dan bij bestaande warmtekrachtkoppelingscentrales op gas, meer dan welke warmtekrachtkoppeling met gas van dit moment dan ook. Ten tweede - en dat is iets wat u, mijnheer Davies, echt voor zichzelf moet zien te verantwoorden - hadden we hier in het Parlement een plafond aan CO2-emissies gesteld, dat we zijn kwijtgeraakt.
Nu verkeren we dus in de omstandigheid dat we geen plafond meer hebben en dat er tussen 2013 en 2016 voor 15 procent aan subsidie uit de emissiehandel naar nieuwe kolencentrales gaat, bijvoorbeeld in Duitsland. Op deze manier blijft het bouwen van conventionele kolencentrales economisch aanvaardbaar en het ontgaat mij hoe dat te rijmen valt met een voortvarende bestrijding van de klimaatverandering.
Vladimir Urutchev
(BG) Ook ik wil de rapporteurs, de onderhandelaars en al degenen die achter de schermen een bijdrage hebben geleverd bedanken voor al hetgeen ze hebben ondernomen om ervoor te zorgen dat we nu dit slotdebat over het energie- en klimaatpakket kunnen voeren.
Het lijdt geen twijfel dat de impact van dit pakket niet beperkt zal blijven tot de energiesector; het zal ook doorwerken in de industriesector als geheel en de sector vervoer. Deze sectoren zullen nog minder afhankelijk moeten worden van koolstofhoudende brandstoffen, maar ze moeten daar wel haast mee maken. Dankzij de inspanningen van het Franse voorzitterschap hebben we de nodige compromissen kunnen bereiken.
Tot slot moet ik er beslist op wijzen dat er met de belangen van de landen in Midden- en Oost-Europa op een heel eerlijke wijze rekening is gehouden. Ik wil bij deze graag een oproep aan de Commissie richten en voorstellen om één van deze twaalf projecten in Bulgarije te realiseren.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Mijnheer de Voorzitter, er zijn effectieve en innovatieve oplossingen nodig om uitvoering te kunnen geven aan de ambitieuze inhoud van het energie- en klimaatpakket.
Ik ben van mening dat de technologie voor het afvangen en opslaan van koolstof (CCS) op dit moment de juiste manier is om het broeikaseffect op relatief korte termijn te neutraliseren. Tegelijkertijd mogen we de mogelijke risico's bij CCS echter niet over het hoofd zien. Er is bijvoorbeeld aangetoond dat onjuist opgeslagen gas kan exploderen. Bovendien kan bij een lekkage van de opslagcontainers het gevaar bestaan dat het grondwater verzuurt, en dit zou de volksgezondheid bedreigen. Het is dan ook essentieel om maatregelen te nemen om dergelijke gevaren te elimineren of in elk geval te minimaliseren bij het plannen en uitvoeren van dergelijke ondernemingen.
Ik ben van mening dat het systeem van geologische opslag van kooldioxide mogelijk de beste oplossing is in de huidige context. Maar voor het welslagen van dit systeem moeten de landen die verantwoordelijk zijn voor de meeste schade ervan worden overtuigd dat ze het moeten implementeren. Ik heb het dan bijvoorbeeld over de Verenigde Staten, China en India. Niet alleen slagen deze landen er niet in om steenkoolcentrales te sluiten, ze bouwen er ook nog meer, in een alarmerend tempo.
Rebecca Harms
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik wil u hier herinneren aan een thema van de Wereldklimaatconferentie in Poznán, omdat de overtuiging waarmee hier wordt gepleit voor een technologie die helemaal nog niet functioneert, me absurd lijkt. Wanneer we consequent tegen de massale ontbossing in landen in het Zuiden zouden optreden, zouden we tegelijk enorme mogelijkheden hebben om CO2 af te vangen - veel grotere dan wat we met CCS ooit zullen bereiken. Als we CO2 willen afvangen, zouden we ons veel meer dan blijkt uit dit eurocentrisch CCS-debat, moeten inzetten om de ontbossing en het kappen van de regenwouden te stoppen.
Chris Davies
Mijnheer de Voorzitter, toen ik rapporteur werd besloot ik mijn mandaat wat ruimer op te vatten om de ontwikkeling van technologie voor het afvangen en opslaan van koolstof te bespoedigen. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid koos voor een tweesporenaanpak, enerzijds bestaande uit de introductie van een financieel mechanisme ter subsidiëring van de bouw van proefinstallaties, anderzijds uit het invoeren van een regelgevingsinstrument dat de bouw van de meest vervuilende centrales onmogelijk maakt door het opleggen van een emissienorm. Beide voorstellen stuitten aanvankelijk bij de Commissie en de Raad op afwijzing.
Een goed argument tegen het instellen van een emissienorm op dit moment is dat de CCS-technologie zich eerst nog in tests moet bewijzen.
Mij dunkt dat het Parlement tevreden mag zijn dat het tenminste een grote stap voorwaarts gezet heeft door het instellen van een financieel mechanisme dat de demonstratieprojecten bespoedigt. Ik blijf ervan overtuigd dat er ooit een emissienorm moet komen.
Voor nu bedank ik mevrouw Grossetête en de schaduwrapporteurs voor hun hulp bij het boeken van deze vooruitgang. Tegen de tegenstanders van de koolstofopslagtechnologie zou ik willen zeggen: word eens wakker! Kijk nou toch eens naar de wereld zoals die is, met de reusachtige hoeveelheden steenkool die er gebruikt worden en voeg daarbij het feit dat het Internationaal Energieagentschap voor de komende twintig jaar een toename van 70 procent in het steenkoolgebruik voorspelt.
We moeten deze technologie wel ontwikkelen. Ik sta er niet om te springen, maar we moeten iets ontwikkelen dat emissies op een dergelijk grote schaal hanteerbaar maakt.
CCS-technologie zou ons een machtig wapen in handen kunnen geven, dat ons de strijd tegen het broeikaseffect helpt winnen. Daarom moeten we er vaart achter zetten. We kunnen ons geen moment veroorloven dit potentieel te veronachtzamen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag 17 december 2008 plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Gyula Hegyi  
schriftelijk. - (HU) De geologische opslag van CO2 is ongetwijfeld een spannende technische uitdaging. We mogen echter niet vergeten dat de broeikasgasemissies in het belang van milieubescherming en de matiging van de klimaatverandering uiteindelijk zullen moeten worden verlaagd. Met andere woorden: het gebruik van fossiele energie moet worden beperkt in plaats van alternatieve oplossingen te vinden voor de ondergrondse opslag van gasemissies. Deze technologie is bovendien erg duur. Tot nu toe is het alleen in Noorwegen gelukt om deze op industriële schaal in te voeren en volgens schattingen kunnen de kosten voor opslag oplopen tot maar liefst 100 euro per ton. Dit enorme bedrag kan waarschijnlijk wel nuttiger worden besteed, bijvoorbeeld voor de ondersteuning van hernieuwbare energiebronnen. Het zou zeer ongepast zijn als communautaire gelden zouden worden besteed aan de financiering van onderzoek in de rijkste lidstaten. Als de geologische opslag van CO2 inderdaad zo'n goede oplossing is als de aanhangers ervan beweren, moet deze zich ook op de markt, in een open concurrentiestrijd, staande kunnen houden.
