Dialoog tussen universiteiten en bedrijven: een nieuw partnerschap voor de modernisering van de Europese universiteiten (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Pál Schmitt, namens de Commissie cultuur en onderwijs, over de dialoog tussen universiteiten en bedrijven: een nieuw partnerschap voor de modernisering van de Europese universiteiten.
Marco Scurria
plaatsvervangend rapporteur. - (IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik spreek namens onze rapporteur, de heer Schmitt, die - zoals Voorzitter Buzek aan het begin van deze zitting heeft aangekondigd - zijn ontslag heeft ingediend als Europees Parlementslid teneinde in zijn eigen land taken te vervullen en naar wie mijn groeten en felicitaties met zijn uitstekende werk uitgaan.
Dit verslag is het resultaat van zijn intenties en het is in onze Commissie cultuur en onderwijs met overgrote meerderheid - slechts één tegenstem - goedgekeurd, waarvoor ik, ook namens de heer Schmitt, alle schaduwrapporteurs bedank die een bijdrage hebben geleverd aan dit verslag. Alvorens af te reizen naar Straatsburg heb ik maandag in Rome een bezoek gebracht aan een particulier opleidingscentrum dat uitstekende resultaten bereikt omdat het erin is geslaagd de overgrote meerderheid van de jongeren die het in de loop der tijd opleidt te plaatsen. De desbetreffende directeur drong er bij mij op aan dat ook Europa dit centrum zou moeten helpen om deze aanpak voort te zetten en belang toe te kennen aan een opleiding die deze weg inslaat, die zoveel jonge mensen in staat stelt werk te vinden, en om de relatie tussen universiteiten en bedrijven te moderniseren.
De zin van dit verslag is juist deze: op dit moment is twintig procent van de Europese jongeren werkloos en hiervan bestaat ongeveer dertig procent uit afgestudeerden; een percentage dat zo hoog is dat wij onszelf zeer serieus moeten afvragen hoe de kwestie aan te pakken van de opleiding van jonge mensen voor toetreding tot de arbeidsmarkt in deze tijden, in dit Europa, in deze geglobaliseerde wereld.
Met dit verslag hebben wij derhalve de kwestie van een betere koppeling tussen universiteiten en bedrijven rechtstreeks willen aanpakken, waarbij we bepaalde essentiële punten hebben onderstreept: om te beginnen door prioriteit te geven aan een potentiële troef van de Europese Unie, namelijk dat haar bevolking zich kan aanpassen aan de voortdurend veranderende omstandigheden van de arbeidsmarkt; het feit dat het concept van een baan voor het leven niet meer bestaat en dat scholing en herscholing tegenwoordig van fundamenteel belang zijn.
Het eerste punt is dus het levenslang leren; het tweede punt, dat volgens ons van fundamenteel belang is, is de mobiliteit. Zoals wij in dit verslag onderstrepen, is het tegenwoordig belangrijk te benadrukken dat mobiliteit tussen landen en tussen bedrijven en universiteiten een van de meest doeltreffende manieren is om samenwerking tussen de twee sferen te bewerkstelligen. Daarnaast moedigen wij niet alleen de verruiming en uitbreiding aan van programma's voor individuele mobiliteit zoals Erasmus voor jonge ondernemers en Erasmus voor leerlingen in het beroepsonderwijs, maar zijn wij ook voorstander van het opzetten van postdoctorale Europese programma's voor Masters of Excellence in samenwerking met verschillende universiteiten en met actieve deelname van ondernemingen. Ook moet worden gestreefd naar meer ondernemingsgerichte universiteiten.
Dit kan onder meer worden bewerkstelligd door het instellen van het systeem van kennisvouchers dat momenteel in een aantal lidstaten in gebruik is, waarbij vooral het midden- en kleinbedrijf zijn onderzoekscapaciteit kan verbeteren zonder dat de onafhankelijkheid, de autonomie en het openbaar karakter van universiteiten worden aangetast.
Het derde essentiële punt is onderzoek, dat wil zeggen dat wij een grotere mobiliteit van onderzoekers, op zowel korte als lange termijn, over nationale grenzen heen en tussen universiteiten en het bedrijfsleven, als onmisbaar beschouwen voor een verbetering van de kennisoverdracht. En, tot slot, de mogelijkheid tot uitbreiding van de goede praktijken op dit gebied die in zoveel landen bestaan.
Mevrouw de Voorzitter, tot slot wil ik - met betrekking tot dit verslag en het uitstekende werk van de commissie - illustreren hoezeer wij ervan overtuigd zijn dat Europa de strijd tegen China of andere opkomende landen niet kan winnen met lage lonen, maar wel met hooggekwalificeerde professionals en uiterst concurrerende ondernemingen en hierbij is het van het allergrootste belang dat universiteiten en ondernemingen hun onderlinge afhankelijkheid inzien en dat de autoriteiten op alle niveaus bijdragen tot de ontwikkeling van efficiëntere samenwerkingsmethoden.
Günther Oettinger
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dit verslag is het antwoord op onze mededeling over de dialoog tussen het hoger onderwijs en het bedrijfsleven. Ik dank iedereen die hieraan heeft meegewerkt en vooral de leden van de Commissie cultuur en onderwijs en de Commissie industrie, onderzoek en energie. Mijn speciale dank gaat uit naar de heer Pál Schmitt, die afscheid neemt van het Parlement en die de rapporteur was.
De samenwerking tussen het hoger onderwijs en het bedrijfsleven is mogelijk, en zelfs absoluut noodzakelijk. De vraag is alleen hoe we deze op een voor beide zijden gepaste manier kunnen vormgeven. Een betere en intensievere samenwerking bevordert het uitwisselen en doorgeven van kennis, zowel in het bedrijfsleven als in de wereld van het hoger onderwijs.
Door het contact met reële problemen en oplossingen door middel van aangepaste leerplannen en practica wordt de leerervaring van de studenten verrijkt en worden zij voorbereid op hun latere beroepsleven. Door regelmatige en langdurige samenwerking wordt vertrouwen gecreëerd en dit kan leiden tot ambitieuze partnerschappen en samenwerkingsprojecten waarvan het bedrijfsleven en het hoger onderwijs in gelijke mate kunnen profiteren voor onderzoek, ontwikkeling en praktijkervaringen.
Door nieuwe trends op de arbeidsmarkt en nieuwe technologieën veranderen de eisen die aan afgestudeerden in het hoger onderwijs worden gesteld en dit zal de komende decennia zo blijven. Om de kwaliteit van leven in Europa te kunnen behouden en te kunnen verbeteren, moeten arbeidskrachten de mogelijkheid hebben om hun kennis en vaardigheden voortdurend up-to-date te houden en dit geldt des te sterker gezien de demografische ontwikkeling van Europa in de komende jaren.
We hebben behoefte aan een open, flexibele en dynamische dialoog tussen alle deelnemers. Daarom heeft de Europese Commissie het EU-Forum voor de dialoog tussen het hoger onderwijs en het bedrijfsleven opgericht.
Het forum biedt alle deelnemers een platform voor discussie, uitwisseling van beste praktijken en wederzijds leren. De Europese Commissie fungeert daarbij als gespreksleider en helpt mee om barrières tussen de beide werelden weg te nemen.
Tot nu toe hebben we drie bijeenkomsten van het EU-Forum voor de dialoog tussen het hoger onderwijs en het bedrijfsleven in Brussel en een reeks thematische forums gehouden. Hierbij zijn thema's aan de orde gekomen als leerplanontwikkeling, ondernemerschap, een leven lang leren, kennisoverdracht, management in het hoger onderwijs, mobiliteit, nieuwe competenties voor nieuwe banen en samenwerking tussen het hoger onderwijs en het bedrijfsleven in de huidige crisis.
In samenwerking met de Europese Stichting voor opleiding (ETF) werd in december 2009 in het gebouw van het Europees Parlement een thematisch forum over derde landen georganiseerd. In maart 2010 volgde een thematisch forum over het verkennen van de mogelijkheid om het bereik van het Forum uit te breiden naar samenwerking tussen scholen en het bedrijfsleven.
Zeer onlangs vond op 4 en 5 mei in Brussel het meest recente Forum voor de dialoog tussen het hoger onderwijs en het bedrijfsleven plaats, waarbij de nadruk lag op de volgende punten: samenwerking tussen universiteiten en kleine en middelgrote ondernemingen, samenwerking tussen het hoger onderwijs en het bedrijfsleven met betrekking tot innovatie, samenwerking tussen het hoger onderwijs en het bedrijfsleven met betrekking tot kwaliteit van het onderwijs. Deze thema's zijn ook in uw verslag behandeld.
Ik wil graag van de gelegenheid gebruikmaken om mevrouw Doris Pack te bedanken voor haar deelname aan de openingszitting van dit evenement.
Wij waarderen de positieve reactie op onze mededeling die nu in uw verslag tot uitdrukking komt. We hebben behoefte aan meer samenwerking tussen de actoren, op basis van wederkerigheid, vertrouwen, respect en transparantie. Daarom bevorderen we niet alleen de economische groei, maar creëren we ook sociaal rendement in de ruimste zin, door de mensen te helpen zich succesvol te bewegen in een steeds sneller veranderende maatschappij en arbeidsmarkt.
Georgios Papanikolaou
Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst de heer Schmitt, die ons Parlement heeft verlaten, heel veel succes wensen met zijn nieuwe taak. Het was ons een genoegen om met hem te mogen samenwerken, tenminste in de tijd waarin ik lid was van het Parlement.
Geachte collega's, het ontwikkelingsdrieluik "onderwijs, onderzoek, innovatie” is - zoals wij zojuist ook al hebben onderstreept toen wij het hadden over de EU 2020-strategie - van doorslaggevend belang voor Europa. Om deze doelstellingen te bereiken is het echter ook noodzakelijk de moeilijkheden onder ogen te zien die jongeren tegenwoordig ondervinden bij de overgang van studie naar beroepsleven, moeilijkheden die door de crisis alleen maar groter dreigen te worden.
Wij erkennen eveneens allemaal dat het onderwijssysteem in veel lidstaten zwakke punten vertoont, wat betreft zowel de kwaliteitsnormen als de opleiding van leerlingen en studenten. Er mag geen enkele twijfel over bestaan dat opleiding niet los gezien kan worden van de hedendaagse behoeften van de arbeidsmarkt. Daarom moeten wij elk middel dat wij tot onze beschikking hebben aangrijpen om jongeren te helpen.
De heer Scurria had het zojuist over mobiliteit. Ik zou daar nieuwe technologieën aan willen toevoegen en natuurlijk hebben wij naast levenslang leren ook het formele onderwijs, dat wil zeggen universiteiten, en het niet formele onderwijs, het atypische onderwijs, door middel waarvan jongeren eveneens vaardigheden verwerven. Onderwijs en werken zijn begrippen die met elkaar vervlochten zijn, en daarom moeten wij proberen de dialoog tussen onderwijsinstellingen en werkgevers te versterken.
Wij zeggen allemaal dat onze jongeren goed uitgerust moeten zijn met kwalificaties en vaardigheden, en wij weten allemaal heel goed dat jongeren zonder vaardigheden tegenwoordig veel minder kansen hebben. Maar welke vaardigheden? Wel, vaardigheden waarnaar vraag is op de arbeidsmarkt, vaardigheden die innoverende ideeën en initiatieven voort kunnen brengen. Wij mogen geen tijd meer verliezen. De werkloosheid neemt steeds verder toe, en daarom is het ons aller plicht om ervoor te zorgen dat deze dialoog, deze samenwerking zo snel mogelijk wordt versterkt.
Mitro Repo
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ook ik feliciteer de heer Schmitt met zijn benoeming tot voorzitter van het Hongaarse parlement.
Het spreekt vanzelf dat Europese universiteiten voortdurend moeten worden ontwikkeld om ons in staat te stellen nieuwe maatschappelijke uitdagingen en de steeds groter wordende internationale concurrentie aan te gaan. Wij kunnen het ons eenvoudigweg niet veroorloven stil te blijven staan. Hoogwaardige knowhow en een op kennis gebaseerde economie zijn het fundament van de Europese samenleving en moeten dat ook in de toekomst zijn. In dit opzicht is het belangrijk dat er meer aandacht wordt besteed aan de dialoog tussen onze universiteiten en bedrijven en dat wij de belemmeringen voor samenwerking proberen weg te nemen. Dat zijn onder meer de problemen met betrekking tot intellectueel eigendom en innovatie.
In Finland hebben wij een uitstekend voorbeeld van samenwerking tussen bedrijven en universiteiten, namelijk de Aalto Universiteit, vernoemd naar de beroemde Finse architect Alvar Aalto. Het is een multidisciplinaire universiteit, die uit drie hoog aangeschreven universiteiten in Helsinki bestaat: de Economische Hogeschool, de Universiteit voor Kunst en Design en de Technische Universiteit. Economie, esthetica en technologie zijn in symbiose met elkaar.
De interdisciplinaire benadering, vooral de nieuwe platformen, zoals design, media en surface factor, geeft academische teams de mogelijkheid om onderzoek te doen en studenten om nauw samen te werken met bedrijven en organisaties. Het mooiste is dat nieuwe onderzoeksgegevens direct naar het onderwijs wordt overgebracht, zodat de studenten meteen de beschikking hebben over de nieuwste informatie die op de arbeidsmarkt nodig is.
Wij moeten echter goed overwegen hoe en onder welke voorwaarden wij de samenwerking tussen bedrijven en universiteiten willen verbeteren. Het is van cruciaal belang dat wij onder alle omstandigheden vasthouden aan het beginsel van de onafhankelijkheid van universiteiten en de traditie van vrij onderzoek. Het uiteindelijke gevaar is de privatisering van de universitaire sector, maar is dat de richting die wij in Europa uit willen?
De basis van een onafhankelijk universitair systeem is voldoende overheidsfinanciering. Universiteiten afhankelijk maken van private financiering is zorgwekkend, omdat het de overdracht van macht van de universitaire gemeenschap naar de geldverschaffers mogelijk maakt. Daarom moet er specifiekere aandacht worden besteed aan de administratieve systemen van universiteiten.
Morten Løkkegaard
namens de ALDE-Fractie. - (DA) Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag de verschillende rapporteurs bedanken voor de goede samenwerking. Als schaduwrapporteur namens de ALDE-Fractie in deze kwestie ben ik zeer tevreden over het verslag. We zijn erin geslaagd om het eens te worden over een verslag met aanbevelingen voor de verbetering van de samenwerking tussen universiteiten en bedrijven - een verslag dat, eerst en vooral, zeer concrete initiatieven bevat voor de modernisering van de universiteiten. Zoals bekend leggen de universiteiten van Europa het af tegen de wereldtop en dit heeft ook grote consequenties voor het Europese concurrentievermogen. Het is daarom niet verbazingwekkend dat onderwijs, onderzoek en innovatie hoge prioriteit hebben gekregen in zowel het werkprogramma van de Commissie als in de 2020-strategie. Ik hoop natuurlijk dat een grote meerderheid ermee zal instemmen dat deze politieke verhoging van de prioriteit ook wordt gevolgd door een uitbreiding van de financiering. We bevinden ons nu in een situatie waarin we genoodzaakt zijn buiten de conventionele kaders van ons onderwijsstelsel te denken, en waarin we moeten beginnen de muren neer te halen tussen de universiteiten en diegenen die voordeel hebben van de output van de universiteiten, namelijk de bedrijven.
We concentreren ons met name op twee zaken, waaraan ik enkele woorden wil wijden. Ten eerste wil ik de modernisering van het curriculum noemen. Het is belangrijk dat er meer aandacht komt voor interdisciplinariteit en de ontwikkeling van vaardigheden die daadwerkelijk gevraagd worden door de bedrijven. Universitaire opleidingen moeten in grotere mate de behoefte op de arbeidsmarkt weerspiegelen en de opleidingen moeten ook dienovereenkomstig worden ingericht, onder andere in de vorm van meer bedrijfsgerichte curricula. De bedrijven zouden op hun beurt actief moeten bijdragen aan het actualiseren van de curricula. Ten tweede wil ik mobiliteit noemen. Het is belangrijk dat de kloof tussen de universiteiten en de bedrijven kleiner wordt en dat er mensen zijn die bruggen bouwen tussen de universiteiten en het bedrijfsleven. Stages zijn een goed voorbeeld van de manier waarop universiteitsstudenten praktische ervaring opdoen en die ervaring vervolgens kunnen inbrengen in hun studies. Tegelijkertijd zijn deze studenten beter voorbereid om de arbeidsmarkt te betreden na een opleiding. Stages moeten uiteraard in Europa worden gesteund en bevorderd.
Ook onderzoek kan een brug vormen tussen de universiteiten en de bedrijven. Ik heb al eerder verteld over een persoonlijk stokpaardje van me, namelijk de Deense regeling voor het behalen van een mastertitel binnen een bedrijf, waarbij een werknemer van een bedrijf in Denemarken een mastertitel kan behalen aan een Deense universiteit met een toelage van de overheid. Ik heb een avonddebat gehouden op 3 februari 2010 in Brussel met een ruime vertegenwoordiging van zowel het bedrijfsleven als de universiteiten en de houding van de deelnemers aan dit avonddebat was heel eenduidig: een soortgelijke regeling voor een masteropleiding voor werknemers op EU-niveau zou een uiterst nuttig instrument zijn om gespecialiseerd onderzoek met relevantie voor de bedrijven te bevorderen en om het concurrentievermogen van de Europese bedrijven te verbeteren en aldus meer banen en economische groei te creëren. Met andere woorden, beide partners steunen dit volledig. Bovendien is dit een uiterst doeltreffende methode om bedrijfservaring en praktische kennis naar de universiteiten te brengen en op die manier binnen het onderwijs meer aandacht te krijgen voor de competenties en kennis waar behoefte aan is op de arbeidsmarkt. Deze regeling zou geïntegreerd kunnen worden in het bestaande Marie Curie-programma, eventueel onder het programma voor "Industrial Academic Partnership” en zou meehelpen de doelstellingen van het Bolognaproces te bereiken. Het verheugt me dat we morgen een verslag kunnen aannemen dat een aanbeveling bevat voor het instellen van precies zo'n regeling.
Malika Benarab-Attou
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, ik wil het belang onderstrepen van dit rapport, waarmee in dit Parlement een debat wordt geopend over de positie en de rol van universiteiten in Europa. De universiteiten moeten worden aangemoedigd om deel te nemen aan de Europese integratie van binnenuit, in plaats van haar te bekijken van buitenaf.
In de geschiedenis van Europa zijn universiteiten altijd plaatsen van ontmoeting en kennisuitwisseling geweest, van ontwikkeling van reflectie en van onderwijs in de verschillende disciplines. Vandaag de dag moeten de gevolgen van de crisis en de werkloosheid er niet toe leiden dat de universiteiten hun rol beperken tot het leveren van arbeidskrachten die meteen aan het werk kunnen. In onze veranderende samenlevingen is het namelijk van ontegenzeglijk belang om te kunnen veranderen van vak.
Integendeel, de universiteiten moeten als plaatsen van hoger onderwijs hun studenten een kritische geest laten ontwikkelen, een analytische geest waarmee zij de wereld waarin wij leven kunnen begrijpen en doordacht gebruik kunnen maken van hun vakspecifieke vaardigheden.
De Europese universiteiten moeten een leven lang leren mogelijk maken, bijdragen aan de verrijking van het intellectuele leven en een centrale rol spelen in de kennis van vandaag, in het digitale tijdperk.
Oldřich Vlasák
namens de ECR-Fractie. - (CS) Goede kennis en vaardigheden, dat is waar het ons allemaal om gaat. Maar welke kennis en vaardigheden dan? The Economist haalde in een artikel een onderzoek aan waaruit bleek dat 80 procent van de door directieleden van grote ondernemingen als cruciaal bestempelde kennis en vaardigheden helemaal niet aangeleerd worden aan de universiteit. Zie de schrikwekkende werkloosheidscijfers onder vers afgestudeerden.
Wat is er dan logischer dan het bedrijfsleven en de universiteiten nauwer met elkaar in contact te brengen? In allerhande beleidsstukken en verklaringen wordt daar keer op keer weer op gewezen, onder meer in het Handvest van Leipzig inzake duurzame Europese steden. Rijst uiteraard de vraag hoe dit te organiseren. Ik denk dat stages van meerdere maanden voor zowel studenten als professoren een onlosmakelijk onderdeel zouden moeten uitmaken van het proces van levenslang leren. Het is van groot belang dat niet alleen studenten, maar ook het onderwijzend personeel op reguliere basis contact onderhoudt met de werkelijke wereld. De medefinanciering van dergelijke stages zou een onlosmakelijk onderdeel moeten uitmaken van de universiteitsbegrotingen. Want laten we wel zijn, dit geheel vraagt grote inspanningen van het bedrijfsleven en ook niet onaanzienlijke investeringen.
Marie-Christine Vergiat
namens de GUE/NGL-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, het spijt me zeer maar ik moet de unanimiteit in deze zaal doorbreken.
De ontwerpresolutie die ons vandaag is voorgelegd, gaat over de verhoudingen tussen universiteiten en bedrijven in het kader van de uitvoering van het beroemde Bolognaproces. Er is zeer veel werk verricht door de twee commissies die de tekst hebben bestudeerd en veel verbeteringen hebben aangedragen op de oorspronkelijke tekst, om recht te doen aan de belangen van dit dossier. Wij proberen allen om de ambities van de jeugd te begrijpen. Wij maken ons allen druk over het bewapenen van de jeugd met de beste middelen om een baan te kunnen vinden. De jeugdwerkloosheid is werkelijk onverdraaglijk. Maar moeten wij dan daarmee de universiteiten beschouwen als een machine die vóór alles moet voldoen aan de behoeften van bedrijven en de zakenwereld, zoals de resolutie nog in een aantal paragrafen zegt? De GUE/NGL-Fractie deelt die mening niet.
Nee, de rijkdom van onze universiteiten is ook gelegen in de vorming van een groeiend aantal studenten in rijke en diverse intellectuele kennis, en niet alleen in het aanleren van professionele vaardigheden. Daar ligt de ware sleutel tot een leven lang mobiliteit.
In vele landen van Europa stijgt het onbegrip in de universitaire wereld. De GUE/NGL-Fractie is van mening dat wij naar hen moeten luisteren. Ons verzoek is slechts dat er een globale balans van het Bologna-proces wordt opgemaakt. Wij zullen niet stemmen voor deze resolutie, die de universiteiten uitnodigt uitsluitend het spel van bedrijfsbehoeften te spelen, en zich niet meer bezig te houden met andere belangrijke elementen in het economische en sociale leven, die zich niet slechts beperken tot bedrijven.
Derek Roland Clark
namens de EFD-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, waarom wordt er in dit verslag gesteld dat er meer internationale samenwerking op universitair niveau moet komen? Universiteiten delen al eeuwenlang, voordat de EU bestond, informatie met elkaar. De renaissance, die zich uitstrekte van de 14e tot de 17e eeuw, was een vloedgolf van intellectuele ontwikkeling die zich van Florence tot over heel Europa via de universiteiten verspreidde. De kunsten, muziek, literatuur en de wetenschappen kwamen tot leven en brachten ontelbare werken voort die ons ook nu nog verrijken.
Dus, hoezo modernisering? Gaat het om de technologische ontwikkelingen voor de toekomst? Zo ja, dan is de situatie op dit moment net zo veelbelovend. Universiteiten elders zouden ons kunnen inhalen, maar ze danken hun ontstaan aan Europese universiteiten. Dit getij in het hoger onderwijs keert vaak. De Britse universiteiten nemen afgestudeerde studenten uit de hele wereld op, die hun studie daar vervolgen en hun informatie delen, niet in het minst met de handel en industrie. We hoeven het hoger onderwijs echter niet tot een politiek agendapunt te maken met programma's zoals het Bolognaproces en het Erasmusprogramma.
We hebben geen programma's nodig voor multiculturalisme of meertaligheid en dat soort zaken. Die gebeuren gewoon vanzelf als studenten uit de hele wereld elkaar op de universiteiten leren kennen. Als u de huidige en toekomstige wereld een dienst wilt bewijzen, zorg er dan voor dat universiteiten gepaste financiering krijgen, stimuleer de studenten die graag in het buitenland willen studeren, en laat ze dan gewoon allemaal met rust om aan de slag te gaan.
Martin Ehrenhauser
(DE) Mevrouw de Voorzitter, de verbondenheid van het bedrijfsleven met het hoger onderwijs bestaat al jaren. Deze situatie heeft geleid tot het huidige ondoordachte aanpak waarbij gedeeltelijk geprivatiseerde universiteiten handelen als controlerende ondernemingen die onderwijsoutput voorspelbaar moeten maken. Dat een dergelijk partnerschap plotseling moet bijdragen aan modernisering toont alleen maar aan hoe sloom en hoe weinig creatief ons debat over het onderwijsbeleid wordt gevoerd.
We leven in een tijd dat er een technische revolutie plaatsvindt. Wij veranderen door digitale systemen en ook ons handelen, denken, onze cognitieve vermogens en zelfs ons brein veranderen hierdoor. We hebben dus een revolutie in het onderzoek en het onderwijs nodig om te zorgen dat die aan deze situatie worden aangepast. Indien in deze fase van de omwenteling wordt gepleit voor de afhankelijkheid van het hoger onderwijs van dit onderdeel van onze samenleving, hoewel deze verbondenheid de laatste tien jaar niet tot een wezenlijke verbetering heeft geleid, wordt ook het belang van onderwijs en onderzoek voor de samenleving in haar geheel ontkend.
Waar we in deze tijd van een ommekeer echt behoefte aan hebben, is wetenschappelijke nieuwsgierigheid en creativiteit. Die ontstaan echter indien de mogelijkheid bestaat om vrij te denken, indien men niet is onderworpen aan dwang, dus ook niet aan de eisen van het bedrijfsleven. Een jonge geest, een jong brein met potentieel moet zich vrij kunnen bewegen. Wat u hier in dit verslag voorlegt, is precies het tegenovergestelde.
In het verslag wordt een verouderde en onjuiste denkwijze weergegeven. Het hele verslag is niet-creatief en nutteloos! Het is, bladzijden lang, een aaneenschakeling van logge frasen, opdat niet opvalt dat het aan inhoud ontbreekt. In het Oostenrijkse onderwijssysteem zou u voor dit verslag een vijf krijgen.
Doris Pack
(DE) Mevrouw de Voorzitter, tegen collega Ehrenhäuser zou ik willen zeggen dat hij naar de hogescholen moet gaan en daar eens moet rondkijken. Dan kan hij zien hoeveel creativiteit daar is en dat er geen enkele student afhankelijk is omdat hij misschien een beurs van het bedrijfsleven ontvangt. Dat geldt ook voor de heer Repo en mevrouw Vergiat.
We moeten ons erop richten dat bij de samenwerking tussen het onderwijs en het bedrijfsleven vooral ook het MKB wordt betrokken. We moeten ervoor zorgen dat het MKB, ook in het kader van de onderzoeksprogramma's, beter, sneller en minder bureaucratisch kan worden behandeld. Dat is belangrijk en dat staat ook in dit verslag, mijnheer Ehrenhäuser. Dat had u moeten lezen en dan had u gezien dat het iets heel nieuws is.
Er moet dus meer samenwerking komen tussen het hoger onderwijs en het MKB. Deze samenwerking moet op lokaal, nationaal en internationaal niveau plaatsvinden. Wanneer het bedrijfsleven en de universiteiten met elkaar samenwerken, kunnen we er niet van uitgaan dat de een van de ander zal leren, want die ene leidt diegenen op, die de ander op enig moment voor zijn bedrijf kan gebruiken. Daarom moeten we ervoor zorgen dat juist ook financiële middelen van het bedrijfsleven naar de universiteiten kunnen stromen, te meer daar de overheidsinstellingen steeds minder geld hebben om vooral ook op dit terrein extra middelen ter beschikking te stellen.
Ik ben dankbaar met iedere ondernemer, met kleine, middelgrote en grote ondernemingen die geld voor opleidingen beschikbaar stellen, want daarmee wordt de volgende generatie geschoold die de economische groei verder stimuleert. We moeten het hoger onderwijs steunen. We moeten ervoor zorgen dat overheids- en particuliere instellingen nauwer met elkaar gaan samenwerken en dat er ook particuliere investeringsfondsen komen. Daarom heeft dit verslag precies de juiste teneur.
We hebben natuurlijk ook behoefte aan mensen die zijn opgeleid door mensen die de ondernemersgeest begrijpen en die weten wat het betekent om manager te zijn. We moeten ervoor zorgen dat de leraren de studenten het juiste gereedschap meegeven. We zouden ervoor moeten zorgen dat het bedrijfsleven wordt aangemoedigd om actief mee te werken aan de ontwikkeling van lesmateriaal voor het ondernemerschap.
De opmerkingen van de heer Repo en de heer Ehrenhäuser komen niet overeen met de feiten en ik spreek ook met klem tegen dat dit verslag dom en nietszeggend is. Integendeel, het is goed. Ik dank de heer Pál Schmitt die nu voorzitter van het parlement van Hongarije is.
Mary Honeyball
(EN) Mevrouw de Voorzitter, de meesten van ons hier delen het standpunt dat we onze universiteiten en onze jongeren moeten steunen. Hoewel ik geloof - net als volgens mij de meesten van ons - dat universiteiten autonoom zijn en ook moeten zijn, staan ze wel in de maatschappij en moeten ze rekening houden met wat er in de maatschappij gebeurt, niet in het minst omdat hun studenten de universiteit uiteindelijk zullen verlaten en in de maatschappij een baan moeten vinden.
Volgens mij is dat waar we het echt over hebben. We hebben het over de manieren waarop de universiteiten hun academische uitmuntendheid kunnen behouden en toch hun studenten op werk kunnen voorbereiden. Daarom is deze dialoog over het contact tussen universiteiten en het bedrijfsleven zo enorm belangrijk, daarom hebben we er zo veel tijd aan besteed en daarom heeft de heer Schmitt zo veel tijd besteed aan het schrijven van zijn verslag.
Wat we nodig hebben, is een werkelijke dialoog met werkgevers, en dan denk ik aan werkgevers op alle niveaus. Ik ben het ermee eens dat kleine en middelgrote ondernemingen belangrijk zijn, maar volgens mij kijken we ook naar een dialoog met grote ondernemingen, evenals de openbare sector, de overheid als werkgever op nationaal, regionaal en lokaal niveau, de gezondheidssector en eigenlijk iedereen die mensen tewerkstelt, want op die manier zullen we ervoor zorgen dat we de hoogte van de werkloosheid onder afgestudeerden omlaag brengen en onze jongeren een kans geven.
Binnen deze context is het zeer belangrijk dat we de staatssteun aan universiteiten op adequate niveaus houden. Ik weet dat dit in sommige lidstaten een steeds groter probleem aan het worden is. Tenzij we dat geld krijgen en tenzij universiteiten gepast en adequaat gefinancierd worden, zullen we geen evenwichtige opleidingen hebben, zullen we geen evenwichtige discipline hebben en zullen we onze studenten niet de kansen kunnen bieden die ze nodig hebben.
Dus dring ik er bij iedereen op aan om dit belangrijke verslag te steunen en er voor te stemmen, zodat we vooruit kunnen gaan en een mooie toekomst voor universiteiten, studenten en werkgevers zullen hebben.
Marek Henryk Migalski
(PL) Om te beginnen wil ik u bedanken dat mijn amendement is aangenomen om voor het forum waarover de heer Oettinger gesproken heeft, ook landen van buiten de Europese Unie uit te nodigen. Daardoor kunnen wij profiteren van de ervaringen van de Amerikaanse universiteiten - volgens mij de beste universiteiten van de wereld; onze universiteiten zouden hier gebruik van moeten maken - en tegelijkertijd onze ervaringen delen met andere landen, bijvoorbeeld de landen van de voormalige Sovjet-Unie.
Het allerbelangrijkste is echter dat we in deze dialoog tussen het bedrijfsleven en de academische wereld niet vergeten dat een universiteit - een instelling voor hoger onderwijs - een zelfstandige, autonome eenheid is, met als belangrijkste taak het belangeloos zoeken naar de waarheid. Zo zijn de universiteiten in Italië, Duitsland, Frankrijk en Polen ontstaan en ik denk dat ook de moderne universiteiten dit doel moeten nastreven. Samenwerking met het bedrijfsleven mag dit nobele werk, het belangeloos zoeken naar de waarheid, niet in de weg staan.
Rui Tavares
(PT) Mevrouw de Voorzitter, universiteiten vormen de ruggengraat van Europa; ze zijn waarschijnlijk het beste wat we hebben voortgebracht. In de twaalfde eeuw, lang voordat er sprake was van een politiek Europa, was er al het Europa van de universiteiten van Bologna, Coimbra, Oxford en de Sorbonne. De wereld van het bedrijfsleven en de bedrijfsvoering die we vandaag de dag kennen is echter maar dertig of veertig jaar oud: deze dateert van na de Tweede Wereldoorlog. Dit is een van de weinige keren dat een links georiënteerd Parlementslid u een conservatieve vraag zal stellen, dus maak er het beste van.
Willen we ons werkelijk in dienst stellen van een eeuwenoude Europese schepping, of van een ideologie voor het bedrijfsleven die slechts enkele decennia oud is? Als we ons in dienst stellen van het bedrijfsleven, zoals we de afgelopen decennia hebben gedaan, stellen we ons automatisch in dienst van de korte termijn, en daar gaat het hier over. Nu leiden we kunststoftechnici op, zodat ze over drie jaar kunnen worden ontslagen, om daarna een type financieel manager op te leiden die na vier jaar werkloos zal zijn. Ik wil de Europese landen Portugal en Estland een vraag stellen.
Waar gaat jullie voorkeur naar uit? Willen jullie liever dat jullie kinderen een opleiding volgen die voldoet aan de marktwetten voor de korte termijn, of willen jullie dat ze de meest degelijke en brede opleiding krijgen die er bestaat en die op de Europese universiteiten altijd heeft bestaan? Wilt u dat ze door hun opleiding in staat zijn nu een plek op de arbeidsmarkt te krijgen, of dat ze gedurende de volgende decennia en de rest van hun leven verzekerd zijn van een baan? Met deze vraag sluit ik af.
Jaroslav Paška
(SK) Om te beginnen wil ik onze collega, de auteur van dit verslag, feliciteren met zijn verkiezing in de belangrijke positie van nieuwe voorzitter van het Hongaarse parlement. Staat u mij toe bij deze gelegenheid tevens de hoop uit te spreken dat de heer Pál Schmitt met zijn wijsheid en brede politieke overzicht en zijn rustige en weloverwogen optreden in deze functie zal bijdragen tot de duurzame verbetering van de co-existentie van Hongarije met zijn buurlanden.
En nu wat betreft het nieuwe partnerschap voor de modernisering van de universiteiten. De belangrijkste constatering uit de hele tekst is, naar mijn mening, uitgedrukt in de inleiding van punt twee van het ontwerpadvies van de Commissie voor industrie, onderzoek en energie, waarin staat "dat de in de mededeling genoemde uitdagingen niet nieuw zijn en dat zij tot dusverre niet met succes zijn aangepakt”.
Kort gezegd, de commissie heeft een visie uitgewerkt, roept er herhaaldelijk toe op om op uitdagingen in te gaan, misschien in de hoop daarmee iets te bereiken, maar helaas is er tot nu toe op dit gebied geen vooruitgang geboekt van enige betekenis. Commissaris, het zou daarom waarschijnlijk verstandiger zijn om zo snel mogelijk grondig te onderzoeken waarom eerdere oproepen niet het gewenste effect hebben gehad en pas daarna pragmatisch nieuwe en daadwerkelijk functionele maatregelen te treffen om werkelijk een goede samenwerking tussen de universiteiten en productiebedrijven tot stand te brengen.
Seán Kelly
(GA) Mevrouw de Voorzitter, Pádraig Ó Conaire heeft ooit een boek geschreven met de titel 'M'Asal Beag Dubh' [Mijn kleine zwarte ezel] waarin hij vertelde dat de ezel "met zijn rug naar de wind stond, het leven te negeren terwijl het leven hem negeerde”.
(EN) Die beschrijving zou, met alle respect, ook kunnen gelden voor professoren aan universiteiten in het verleden, daar ze in hun ivoren torens verkeerden, ver van de wereld, en de wereld ver van hen, maar gelukkig is dat nu allemaal anders, en volkomen anders. Ik heb daar onlangs drie fantastische voorbeelden van gezien.
Ten eerste in mijn eigen stad Tralee, waar het Technologisch Instituut de onderscheiding "Ondernemende Europese Regio van het Jaar” ontving voor zijn activiteiten in het bedrijfsleven en bij de vestiging van ondernemingen.
Ten tweede heb ik tijdens mijn gesprekken en ontmoetingen met de nieuwe professor en voorzitter van het University College Cork ontdekt dat ze daar echt betrokken raken bij het bedrijfsleven en dat dit wederzijds is.
Wat nog het meest bemoedigend is, is dat we toen we een paar weken geleden in Santiago waren, zagen dat de universiteit daar een ongelooflijk model had ontwikkeld voor betrokkenheid bij het bedrijfsleven en zelfs zijn eigen bank had opgezet om startende ondernemers te stimuleren, die vaak geen financiering kunnen verkrijgen om hun bedrijven van de grond te krijgen.
Wij op het niveau van de Europese Unie kunnen veel doen om hen te stimuleren, om de mogelijkheden voor ontwikkeling te scheppen en ook om de coördinatie te regelen van onderzoek dat uiteindelijk zal leiden tot de kenniseconomie en de slimme banen waar we het over hebben.
Nessa Childers
(EN) Mevrouw de Voorzitter, het ligt nu eenmaal in de aard van academici te discussiëren, dus als voormalig universitair docent en cursusleider heb ik het zeer openbare debat in Ierland tussen academici over de toekomstige richting van Ierse universiteiten met grote interesse gevolgd.
Het punt waarop de meningen van deze academici overeenstemmen is dat universiteiten een van de instellingen blijven voor grootse innovaties binnen Europa en dat hun blijvend succes essentieel is voor het toekomstige sociale, politieke en economische succes van de Europese Unie.
Economisch succes moet echter niet worden verward met sociale ontwikkeling, zowel in de maatschappij als op universiteiten; en dus moeten we met de grootste zorgvuldigheid onze richting bepalen op deze tweesprong waarop we in het tertiair onderwijs zijn beland - met het traditionele, op studenten gebaseerd onderwijs aan de ene kant, en de eisen van de moderne, door het bedrijfsleven gestuurde economieën aan de andere kant.
Winstgroei en moderne ontwikkeling zijn vandaag de dag integrale elementen van de universiteiten, maar omdat veel faculteiten geen koppeling hebben met beroepen in het bedrijfsleven waar winstbejag geldt - en dan denk ik met name aan de kunsten en geesteswetenschappen - is het, om zowel economisch als intellectueel succes in evenwicht te houden, voor moderne universiteiten belangrijk tot op zekere hoogte de essentiële academische banden te behouden met hun verleden, waarin men minder te maken had met de financiële kant.
Elena Băsescu
(RO) Helaas leggen onderwijscurricula teveel nadruk op theorie, waardoor studenten moeilijkheden ondervinden bij het betreden van de arbeidsmarkt. Hun opleiding moet meer vanuit een praktisch perspectief worden verzorgd en op basis van reële problemen in de economie. Daarom ben ik van mening dat de band tussen de academische wereld en het zakenleven moet worden versterkt.
Daarnaast moeten universiteiten meer ontvankelijk zijn voor het zakenleven, zodat ze het onderwijsaanbod beter kunnen aanpassen aan de eisen van de arbeidsmarkt. Hierdoor kunnen studenten de kwalificaties en vaardigheden verkrijgen waar werkgevers om vragen. Een aantal lidstaten, zoals Frankrijk, Duitsland, Italië, het Verenigd Koninkrijk of Spanje heeft al een aantal jaar partnerschappen tussen universiteiten en zakenleven ontwikkeld.
In Roemenië is afgelopen jaar met Europese financiering een project gestart, waarbij twintig faculteiten nieuwe curricula hebben ontwikkeld die waren aangepast aan de huidige eisen van de arbeidsmarkt. Een van de grote voordelen van het project is dat het de werkloosheid verkleint, door de kwaliteit van het onderwijsaanbod te vergroten. Het aantal afgestudeerden met opleidingen die niet op de arbeidsmarkt aansluiten wordt kleiner.
Deze partnerschappen moeten niet beperkt blijven tot individuele lidstaten. In de huidige situatie steun ik het bevorderen en uitbreiden van de Erasmusprogramma's voor jonge ondernemers en voor leerlingen in het beroepsonderwijs.
Cătălin Sorin Ivan
(RO) Eerst wil ik Pál Schmitt feliciteren met zijn coherente en relevante verslag over de huidige situatie in het hoger onderwijs. We hebben een groot probleem: Op dit moment leveren we in elk van de 27 lidstaten werklozen af , in plaats van jonge mensen die volledig klaar zijn voor de arbeidsmarkt. Er is een grote kloof tussen wat jongeren op school leren en waar werkgevers om vragen. Dit probleem wordt nog versterkt door de huidige economische en financiële crisis, terwijl er ook een overduidelijke banencrisis is.
De Europese Unie is al vele jaren een speler op de wereldmarkt, met een economie die vooral op kennis en innovatie gebaseerd is. Als wij werkelijk een economie willen die op kennis en innovatie gebaseerd, moeten we verder gaan dan praten. We moeten steun verlenen aan meer investeringen en publiek-private partnerschappen, en partnerschappen tussen universiteiten en de zakenwereld aanmoedigen, zodat de ontdekkingen en resultaten van wetenschappelijk onderzoek in de universiteiten kunnen worden ingezet in de reële economie.
Met Seán Kelly heb ik ook de universiteit van Santiago de Compostela bezocht. Ik kan u vertellen dat we daar een zeer duidelijk model hebben gezien voor het financieren van startende en kleine bedrijven van studenten, waarbij de universiteit krediet verleent aan studenten die geen onderpand hebben. De producten die de studenten op de universiteit ontwikkelen hebben een onmiddellijke praktische toepassing in de lokale economie. Dit is een model dat we in de hele EU moeten bevorderen en kopiëren.
Piotr Borys
(PL) Dit rapport loopt in de pas met de belangrijke doelen van de EU 2020-strategie. Ik herinner eraan dat de komende tien jaar het aantal personen met een hogere opleiding moet stijgen met 10 procent (van 30 naar 40 procent) en de bijdragen van de lidstaten aan onderzoek en ontwikkeling met 3 procent. Het zullen hoofdzakelijk de universiteiten zijn die deze bijdragen ontvangen en de taken uitvoeren. We moeten de systemen beproeven die in de wereld het meest succesvol zijn gebleken. Ik heb het over de Amerikaanse oplossingen voor het partnerschap tussen bedrijfsleven en instellingen voor hoger onderwijs en methoden voor het aanpassen van alle wetenschappelijke onderzoeksresultaten aan de markt, zodat excellente wetenschappelijke prestaties niet op de plank blijven liggen, maar een toepassing vinden in de praktijk, dus in het bedrijfsleven.
Een volgende kwestie is de succesvolle invoering van wetenschappelijke beurzen en het betrekken van ondernemingen bij dat systeem. We moeten PhD-programma's krachtig ondersteunen, gebruikmakend van het Europees Sociaal Fonds en al bestaande programma's, zoals het Marie Curie-programma. Hoe kunnen heldere blauwdrukken voor publieke samenwerking worden gemaakt, vooral als onderdeel van technologieparken en bedrijfsincubators? Hoe kunnen we betrokken raken bij kleine en middelgrote ondernemingen en hoe betrekken we studenten hierbij? Dat zijn allemaal belangrijke zaken. Ik denk dat het belangrijk is om niet uitsluitend in te investeren technologie die van wezenlijk belang is. Ook de alfawetenschappen moeten samenwerken met publieke organen en het bedrijfsleven.
Een laatste opmerking: China heeft op de dag van vandaag net zoveel studenten als de hele Europese Unie bij elkaar. Het praten over gemeenschappelijke doelen is dus onze gezamenlijke opdracht. Ik denk dat deelname van het bedrijfsleven aan deze dialoog een doeltreffende manier is om de wereldwijde concurrentie te verslaan.
Teresa Riera Madurell
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, als leden van de Commissie industrie, onderzoek en energie willen wij onze steun betuigen aan het werk van het EU-forum voor de dialoog tussen universiteiten en bedrijven.
Wij zijn van mening dat dit een goed instrument is om de betrekkingen tussen de publieke en de particuliere sector te verbeteren, wat beslist noodzakelijk is.
Wij zijn ervan overtuigd dat in tijden van economische crisis, wanneer het voor jongeren moeilijker is om een baan te vinden en bedrijven meer onder druk staan van de concurrentie, deze samenwerking een extra economische en sociale waarde heeft die haar nog meer tot een prioriteit maakt.
Het zijn een dialoog en samenwerking die beide kanten op dienen te gaan, van vraag- en van aanbodzijde, en die zich dienen uit te strekken tot nationaal en regionaal niveau, teneinde de beste praktijken, de beste beleidsvormen en de beste instrumenten vast te stellen.
Wij zijn het ermee eens dat het bevorderen van de mobiliteit van personeel tussen onderzoekscentra en bedrijven, het stimuleren van investeringen van de particuliere sector in onderzoek en ontwikkeling, en het waarborgen dat de universiteiten goed opgeleid personeel afleveren voor de arbeidsmarkt, allemaal essentiële acties zijn.
De Europese Unie neemt al belangrijke stappen in deze richting, zoals steun aan technologische platforms, aan gezamenlijke technologische initiatieven en aan allerlei formules voor samenwerking tussen de publieke en de particuliere sector, net zoals aan het Europees Instituut voor innovatie en technologie, want dit zijn bijzonder interessante initiatieven die dat beogen en die we moeten blijven stimuleren.
Om mijn betoog af te sluiten, mijnheer de Voorzitter, willen wij van de Commissie industrie, onderzoek en energie de rapporteur gelukwensen met zijn werk en met zijn benoeming.
Joanna Katarzyna Skrzydlewska
(PL) Het EU-forum voor dialoog tussen universiteiten en bedrijven dat de samenwerking tussen universiteiten en bedrijven versterkt, is door de Commissie geopend om universiteiten te helpen om partnerschappen aan te gaan die gebruik maken van wetenschappelijke en technologische kennis. Dit is een goed idee als we de Europese economie dynamisch en concurrerend willen maken. Ik wil echter wijzen op een aantal tekortkomingen in het voorstel van de Commissie.
Sommige van de aanbevelingen zijn te algemeen en laten teveel ruimte open voor interpretatie. Bijvoorbeeld het gebruik van het woord 'universiteit' waar alle instellingen voor hoger onderwijs bedoeld worden, onafhankelijk van hun status. Onderzoeksinstrumenten voor het vaststellen van de gebreken in de kwalificaties voor de arbeidsmarkt ontbreken. Er is ook geen sprake van een systeem van onderwijs en scholing dat helpt die gebreken te op te heffen. In het actieprogramma voor levenslang leren is geen rekening gehouden met de bijzondere situatie van mensen zonder universitaire opleiding.
Samengevat, de gekozen richting van versterking van de samenwerking tussen universiteiten en bedrijven lijkt een antwoord op de actuele behoeften van de markt. De belangrijkste taak rust echter op de schouders van de lidstaten. Zij moeten zorgen voor een effectieve omzetting van de voorstellen als we de voorgenomen plannen willen verwezenlijken.
(Applaus)
Lara Comi
(IT) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren, na de eerste herziening van de Lissabonstrategie kijkt de Europese Unie alweer naar de komende tien jaar. Een in het oog springende prioriteit van Europa 2020 is slimme groei op basis van de kenniseconomie en innovatie.
De sleutel voor het inslaan van deze weg is de integratie van het secundair en tertiair onderwijssysteem in de arbeidsmarkt. Bij de te volgen koers wordt hernieuwde aandacht besteed aan de arbeidsmarkt en het leren ter verkrijging van persoonlijke vaardigheden, ofwel de zogenaamde kennisdriehoek.
Europa zal bijgevolg kunnen bewerkstelligen dat het meetelt op het internationale toneel indien het, op het gebied van wetenschap en innovatie, als een grotere eenheid te werk gaat en iedereen involveert die een bijdrage kan leveren aan groei en ontwikkeling. In deze context zijn systemen voor de beoordeling van universiteiten tot vaststelling en evaluatie van efficiëntie- en kwaliteitsnormen meer dan nuttig. Het is dus tijd dat wij stappen zetten in de richting van die nieuwe dimensie van Europese eenheid die bekendstaat als de vijfde vrijheid oftewel het vrije verkeer van kennis en talent.
Hiertoe moet er een Europees voorstel komen dat het werk van jonge onderzoekers vergemakkelijkt door middel van dwarsverbanden met ondernemingen teneinde te voldoen aan hun ontwikkelingseisen. Om deze doelstellingen te verwezenlijken, moet er meer worden geïnvesteerd in programma's als Erasmus. Hierdoor worden studies over de nationale grenzen heen en met gegarandeerde academische erkenning voor de studenten aangemoedigd.
Corina Creţu
(RO) Nu wij nieuwe instrumenten nodig hebben die de economische groei de wind in de zeilen moeten geven is het naar mijn mening van belang om kleine en middelgrote ondernemingen gemakkelijker toegang te verschaffen tot onderzoek en ontwikkeling. Veel van deze ondernemingen hebben last van moeilijke toegang tot financiering, hetgeen betekent dat ze geen nieuwe producten kunnen ontwerpen en ontwikkelen, of bestaande producten herontwerpen, waardoor verlies van concurrentievermogen optreedt.
Het is wenselijk dat universiteiten, met name universiteiten die door de overheid worden betaald, ontvankelijker worden voor de noden van de KMO-sector. Het verminderen van de administratieve lastendruk in combinatie met meer overheidsfinanciering voor onderzoeks- en ontwikkelingsprogramma's, die kunnen leiden tot technologieën of producten die overgedragen kunnen worden aan KMO's, kan de toegang tot financiering via de structuurfondsen vergemakkelijken voor deze programma's.
De universiteiten kunnen ook bijdragen aan het opleiden van personeel van KMO's, als onderdeel van het proces van een leven lang leren. De lancering van één enkel Europees netwerk van centra voor ondernemingen en innovatie is bemoedigend.
Ik wil de rapporteur mijn gelukwensen overbrengen.
Elena Oana Antonescu
(RO) We moeten onszelf de vraag stellen welke richting we op willen met ons onderwijs- en onderzoeksstelsel. Er wordt veel gepraat over de kennismaatschappij, maar ik vraag me af of dit concept niet is verworden tot slechts een klinkende term voor de media. Ik denk dat er te weinig wordt gesproken over vaardigheden in deze context, en teveel over het verwerven van kennis.
Als er een enquête onder studenten werd gehouden zou blijken dat het schrijven van essays in de praktijk slechts een aantal platitudes vereist om de gevraagde hoeveelheid tekst mee op te vullen. Een aantal studenten zal terechtkomen in een zakelijke omgeving, waar de recepten voor succes niet meer altijd werken. Ik denk dat niet alleen het bedrijfsleven radicaal wordt veranderd door de economische en financiële crisis. Dat geldt ook voor de universiteiten, die zich zullen moeten transformeren om zich aan te passen aan een constant veranderende omgeving. Daarvoor is het verwerven van vaardigheden noodzakelijk, en niet slechts kennis.
Iosif Matula
(RO) Ik wil Pál Schmitt gelukwensen met twee zaken: met zijn nieuwe positie en met zijn goed gestructureerde en volledige verslag. Dit zal zeker een positieve invloed hebben op de effectiviteit van de relaties tussen het bedrijfsleven en de academische wereld in Europa.
Op een moment dat alle aangenomen strategieën de noodzaak van goed opgeleide burgers noemen, met vaardigheden die aansluiten op de eisen van de arbeidsmarkt, denk ik dat een specifieke maatregel voor het verbeteren van de aansluiting op deze gebieden welkom is.
Ik denk dat er EU-breed een andere houding nodig is, en een bedrijfsleven dat de universiteiten helpt om het curriculum aan te passen, net als in Noord-Amerika, door het opzetten en financieren van specifieke vakken. Hierdoor zullen studenten bekend kunnen raken met de rigoureuze eisen van ondernemerschap en dit zal ook Europees hoger onderwijs mondiaal gezien aantrekkelijker maken. De praktische uitwerking moet zijn om toegevoegde waarde te leveren aan de samenleving en kennis en resultaten te bieden vanuit de samenwerking tussen universiteiten en bedrijven. Daardoor ontstaat economische groei en daarmee een hogere levenskwaliteit voor onze burgers.
Martin Ehrenhauser
(DE) Mevrouw de Voorzitter, dank u vriendelijk dat ik nog even het woord mag nemen. Mijn collega schijnt het onderscheid tussen scholing en vorming niet te kennen. In een tijd dat een groot deel van ons werk door de techniek wordt overgenomen, wordt het steeds belangrijker dat het hoger onderwijs de burgers tot mondige en kritische mensen vormt. Daar hebben we behoefte aan. We hebben dus mensen nodig die in staat zijn om kritische vragen te stellen bij maatschappelijke processen.
Dit is niet het doel van het bedrijfsleven. Het bedrijfsleven wil mensen scholen, dat is zijn recht en dat is juist. Dat is echter slechts een eis van een deel van onze samenleving en het is niet wat wij in de samenleving als geheel nodig hebben.
Ik wil er tot slot nog één keer op wijzen dat wij behoefte hebben aan wetenschappelijke creativiteit en wetenschappelijke nieuwsgierigheid. Ik denk echt niet dat het bedrijfsleven die nieuwsgierigheid en creativiteit die wij zo dringend nodig hebben met zijn financiële bijdragen kan kopen. Dat is onmogelijk!
Czesław Adam Siekierski
(PL) Onderzoek, wetenschappelijke vooruitgang en onderwijs aan studenten zijn de hoofdtaken van instellingen voor hoger onderwijs. De prioriteiten van de Lissabonstrategie zijn, kort gezegd, kenniseconomie, innovatie en wetenschappelijk onderzoek. Zelfs als we de resultaten van de strategie niet bevredigend vinden, zijn haar doelstellingen nog steeds relevant.
Op welke manieren kunnen we de genoemde uitgangspunten en doelstellingen verwezenlijken? Ten eerste: door samenwerking tussen universiteiten, de economie en concrete bedrijven, financiering van wetenschappelijk onderzoek en stages door bedrijven. Ten tweede door uitwisseling van studenten en wetenschappelijk medewerkers tussen universiteiten van verschillende landen en meer middelen voor beurzen. Ten derde door financiering door bedrijven van studentenstages en onderzoeken in opdracht. Ten vierde door mobiliteit van de staf, die belangrijk is om de opgeleide mensen ten volle te benutten. Ten vijfde: door ontwikkeling van onderzoeks- en ontwikkelingscentra op het gebied van de economie.
Tot slot zou ik nog willen zeggen dat scholing van de jonge generatie de beste investering is, een investering in levenslang leren.
Petru Constantin Luhan
(RO) Ik ben het gedeeltelijk met de rapporteur eens. Om de doelstellingen van de EU 2020-strategie te behalen hebben we kennis en innovatie nodig. Het gaat dan niet om het kopen van kennis, maar om het investeren in een onderwijssysteem dat is aangepast aan de eisen van de markt.
Op dit moment bieden de universiteiten in de Europese Unie onderzoekers en studenten minder aantrekkelijke voorwaarden dan de universiteiten in de Verenigde Staten. Een van de belangrijkste redenen hiervoor is gebrek aan geld. Zoals de voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso, ook heeft benadrukt, concurreren de Europeanen met elkaar om de beste voetballers binnen te halen. Ze verliezen hun onderzoekers echter aan de Amerikanen.
Daarom is het noodzakelijk om de Europese universiteiten te moderniseren, zodat ze een beslissende rol kunnen spelen in de samenleving, en in een op kennis en innovatie gebaseerde economie. Werkgevers geloven dat het universitaire onderwijs geen rekening houdt met de eisen van de arbeidsmarkt en studenten niet voorbereidt op het huidige arbeidsklimaat. Een oplossing om de onvrede van werkgevers te beteugelen is studenten de gelegenheid te geven om praktische stages te doen bij KMO's.
Günther Oettinger
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik dank u voor uw levendige debat en uw vele voorstellen en ideeën. Ik denk dat in het Parlement breed wordt onderschreven dat de dialoog tussen het hoger onderwijs en de arbeidsmarkt en het bedrijfsleven goed kan zijn voor alle betrokkenen, voor het hoger onderwijs zelf, de onderzoekers, de docenten, de studenten, de ondernemingen en de samenleving in haar geheel.
Het gaat er volgens mij niet om óf er een dialoog wordt gevoerd, maar het gaat om de vraag hoe de dialoog en de samenwerking worden vormgegeven. Het gaat om de kennisoverdracht, de dialoog en de uitwisseling van informatie tijdens de opleiding en het levenslang leren, het gaat om samenwerking in het fundamenteel onderzoek, het gaat om een grotere praktijkgerichtheid - naast de theorie in het onderwijs - door inzicht te verschaffen in de economische toegevoegde waarde en de productie. Het bedrijfsleven speelt hierbij geen dominante, maar een aanvullende rol en het is van essentieel belang dat onderzoek en onderwijs vrij blijven. Daar worden de besluiten genomen en de politiek mag het onderzoek en onderwijs niets opleggen.
We hebben een win-winsituatie nodig, waarbij de wetenschaps- en onderwijsinstellingen enerzijds en het onderzoek en bedrijfsleven anderzijds 'ja' zeggen tegen dit partnerschap. Vrijheid van onderzoek en onderwijs betekent niet zweven in het luchtledige, maar betrokken zijn bij de maatschappij en de arbeidsmarkt.
Daarom denk ik dat het verslag een goede inventarisatie biedt en dat het duidelijk aangeeft welke weg we moeten volgen als we ons hoger onderwijs en het concurrentievermogen van het bedrijfsleven en de techniek in Europa willen versterken. We willen met ons forum hieraan een kleine bijdrage leveren en een platform bieden. We zullen nu onderzoeken hoe de activiteiten van ons forum aangevuld kunnen worden. Het verslag vormt daarbij een goede basis en is een goed naslagwerk. Hartelijk dank daarvoor!
Marco Scurria
plaatsvervangend rapporteur. - (IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik wil de Commissie nogmaals bedanken voor haar mededeling, die wij grotendeels hebben aangenomen.
Ik wil alleen even stilstaan bij een wellicht kritiek aspect dat in dit debat naar voren is gekomen omdat iemand heeft onderstreept dat de onafhankelijkheid van universiteiten, de vrijheid van onderzoek en overheidsfinanciering van essentieel belang zijn. Hierover zijn wij het allemaal eens en daarom begrijp ik deze kritische opmerkingen niet zo goed: het volstaat om het verslag te lezen, waarin wij al in de allereerste paragrafen bijzonder duidelijke taal spreken en benadrukken dat de geestelijke en financiële onafhankelijkheid van de instellingen voor hoger onderwijs ten opzichte van de bedrijven moet blijven bestaan en er geen relatie mag ontstaan waarin de instellingen voor hoger onderwijs afhankelijk zijn van de bedrijven.
In dit verslag benadrukken wij bovendien dat universiteiten in alle gevallen de autonomie moeten blijven houden om beslissingen te nemen over hun curricula en bestuurlijke structuren. Hiermee wordt dus ieder probleem en elke twijfel op dit gebied weggenomen en daarom begrijp ik niet welke problemen er zouden kunnen zijn tenzij het een kwestie is van ouderwetse ideologische exploitatie.
Laten we hier dus echt goed over nadenken aangezien dit verslag de voorwaarden stelt voor een effectieve verbetering van het lot van onze jongeren en studenten, want er is echt niemand die honderdduizenden jongeren voor wie weet welk zakelijk karretje wil laten spannen, maar het is wel de bedoeling dat honderdduizenden studenten de mogelijkheid hebben om te studeren, zich te ontwikkelen en daadwerkelijk te werken in de samenleving die hen wacht.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen, donderdag 20 mei, om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Liam Aylward  
Geachte Voorzitter, afgestudeerden in Europa dienen over de ervaring en de hoogkwalitatieve vaardigheden te beschikken die nodig zijn om goede carrièrekansen te kunnen grijpen, om concurrerend te zijn op de wereldmarkten en om het ondernemerschap in Europa te bevorderen. Als we een kenniseconomie op poten willen zetten, is het van groot belang te zorgen voor een goede dialoog tussen het bedrijfsleven, onderzoek en onderwijs en op die manier voor een goede verstandhouding tussen deze partijen.
Hoewel onderwijs onder de exclusieve bevoegdheid van de lidstaten valt, zijn er talrijke goede redenen om grensoverschrijdende contacten te leggen en te zorgen voor een betere samenwerking tussen het Europees bedrijfsleven en de universiteiten in Europa. Ik ben buitengewoon ingenomen met de inspanningen van de rapporteur om universiteiten en bedrijven tot afspraken te laten komen en ik ben het met hem eens dat deze dialoog niet alleen over wetenschappelijke en technologische kwesties dient te gaan, maar over alle aspecten van het onderwijs.
Europese afgestudeerden dienen over sterke vaardigheden te beschikken die hen klaar maken voor de arbeidsmarkt. Ook dienen zij eenvoudig toegang te hebben tot cruciale programma's als "Erasmus voor jonge ondernemers” en "Erasmus voor leerlingen in het beroepsonderwijs”. Het curriculum van het onderwijs en de opleidingen dient dusdanig te worden geherstructureerd dat het aansluit op de behoeftes van de arbeidsmarkt en de kenniseconomie.
Vilija Blinkevičiūt 
Er is in de afgelopen maanden in mijn land, Litouwen, onderzoek gedaan naar de manier waarop het universitair onderwijs beter zou kunnen aansluiten op de nieuwe behoeften van de arbeidsmarkt, alsook naar de mogelijkheden waarop afgestudeerden de kans kan worden geboden direct na afronding van hun universitaire studie aan de slag te gaan op de arbeidsmarkt. Het onderzoek gaf helaas aan dat veel universiteiten specialisten opleiden waar er al meer dan genoeg van zijn op de arbeidsmarkt. Met andere woorden, de universiteiten houden niet altijd rekening met de behoeften van de markt. Degenen die daar het ernstigst van te lijden hebben, zijn de jonge mensen die zojuist hun studie hebben afgerond. Ik ben dan ook warm voorstander van het initiatief tot een specifieke, breed gedragen en sterk gepushte strategie of structuur ter versterking van de banden tussen universiteiten en het bedrijfsleven op zowel lokaal, regionaal, nationaal als internationaal niveau. Ik zou graag uw aandacht willen vestigen op het feit dat het tekort aan werkgelegenheid en moeilijke werkomstandigheden een grote impact heeft op het leven van mensen in het algemeen, en al helemaal op dat van jonge mensen; zij zijn erg kwetsbaar als ze in een dergelijke positie verkeren. Tevens zou ik willen benadrukken dat de universiteiten zich dienen aan te passen aan alle veranderingen op de dynamische markt, de snelle veranderingen in de arbeidsomgeving en de steeds verdergaande ontwikkeling van nieuwe technologieën; zij dienen hun curricula te hervormen, om aldus te kunnen zorgen voor een hoog onderwijsniveau en om de problemen waar afgestudeerden veelal op de arbeidsmarkt tegenaan lopen, uit de weg te ruimen. Dat vraag om inspanningen van meer partijen dan de universiteiten alleen; ook het bedrijfsleven en de overheid dienen aan dit proces bij te dragen.
Adam Gierek  
schriftelijk. - (PL) In de dialoog tussen universiteiten en bedrijven, die is bedoeld om de universiteiten in Europa te moderniseren, moeten we rekening houden met hun huidige staat die is aangepast aan het Bolognaproces en tevens met de economische uitdagingen op het gebied van innovatie.
Het Bolognaproces maakt een grote mate van flexibiliteit mogelijk bij de opleiding van specialisten. Al in de bachelorfase van hun studie bereiden zij zich praktisch voor op de beroepspraktijk. In de daarop volgende masteropleiding benaderen zij op flexibele wijze de interdisciplinaire kennis over de economie in een zich ontwikkelende wereld. In de fase van het doctoraat leveren zij innovatieve oplossingen. Universiteiten die nog op traditionele manier onderwijzen, leveren specialisten af die niet geschikt zijn voor een innovatieve economie. Daarom moeten studieprogramma's continu worden aangepast en afgestemd op de behoeften van de verschillende branches van de economie. Colleges over het ondernemerschap en de problematiek van de intellectuele eigendom zijn een stimulans om het werk van de universiteit dichter bij de behoeften van de industrie te brengen. Het is ook gunstig als scripties en proefschriften thematisch aansluiten bij de eisen van de economie of direct voortkomen uit economische behoeften. Dat is het beste voorwendsel voor een dialoog tussen beide werelden - die van de wetenschap en het bedrijfsleven. De kans op innovatief succes zal nog groter zijn, als het praktische gedeelte van deze werkstukken uitgevoerd kan worden op de plaats waar de innovaties uiteindelijk hun toepassing vinden.
Een belangrijk element van de samenwerking tussen universiteiten en bedrijven zijn beroepsstages voor studenten die op dit moment vanwege de kosten met tegenzin georganiseerd worden. Op hun beurt moeten de universiteiten voor vertegenwoordigers uit het bedrijfsleven postdoctorale cursussen verzorgen die zijn gewijd aan de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van wetenschap en techniek.
Tiziano Motti  
schriftelijk. - (IT) Wij zijn het beu jonge Europeanen te horen zeggen: "Ik zou zijn aangenomen als ik ervaring had gehad, maar niemand geeft me de kans om deze op te doen.” Zij zijn bijzonder zwaar getroffen door de huidige economische crisis en ook ervoor ondervonden zij al moeilijkheden bij de toetreding tot de arbeidsmarkt en de opbouw van een redelijke toekomst voor zichzelf. De werkloosheid onder jongeren tot 25 jaar is in de EU 21,4 procent: het dubbele vergeleken bij het gemiddelde van de bevolking. Dit zijn geen bemoedigende cijfers: de werkloosheidspercentages lijken gedoemd te stijgen en het baart ons zorgen dat hoogopgeleide jongeren van rond de dertig nog niet de economische zelfstandigheid hebben die nodig is om een gezin te kunnen stichten, onafhankelijk te kunnen zijn en te kunnen investeren in de eigen toekomst; dat wil zeggen om te laten zien wat ze waard zijn en te groeien als individuen. Wij willen een Europese Unie waarin het individu centraal staat. Onze jongeren moeten kunnen vertrouwen op een sterke en duurzame koppeling tussen de opleiding die ze krijgen op de universiteit en een arbeidsmarkt die hun beroepsmogelijkheden kan bieden die aansluiten op hetgeen zij tijdens hun studie hebben geleerd. Wij leggen de nadruk op coördinatie tussen universiteiten en ondernemingen, de herziening van de Europese programma's voor jongeren en systemen van kortingen en prikkels voor de ondernemingen die deze in dienst nemen en meer aandacht voor de informatietechnologie, zodat het jongerenbeleid kan worden geïntegreerd in alle gebieden van politieke besluitvorming en discussie.
Siiri Oviir  
schriftelijk. - (ET) De Europese Unie stelde zich ten doel om in 2010 de meest concurrerende en dynamische op kennis gebaseerde economische macht ter wereld te worden. De snel veranderende werkgelegenheidssituatie, de op kennis gebaseerde economie en de steeds sneller gaande technologische ontwikkeling zijn zaken waar het Europese hoger onderwijs en de Europese wetenschap vandaag de dag mee om moeten kunnen gaan. Tegelijkertijd heeft de economische crisis in Europa, die het Europese mededingingsvermogen heeft aangetast en grote veranderingen op de financiële en economische markten teweeg heeft gebracht, onder meer het faillissement van hele industrietakken en het verlies van vele banen veroorzaakt. Dit allemaal maakt het moeilijker om de doelen die de Europese Unie heeft gesteld te bereiken. In deze situatie is het naar mijn mening belangrijk dat universiteiten en ondernemers meer met elkaar samenwerken, omdat verbeterde samenwerking de kans op wederzijds voordeel vergroot, wat later niet alleen economische groei stimuleert, maar ook in bredere maatschappelijke zin van nut is, doordat voortdurende verbetering van een op actie gebaseerde samenleving wordt bevorderd. Ik ben van mening dat de lidstaten zich ook aanzienlijk meer moeten richten op het stimuleren van mensen om zich voortdurend aan te passen aan de veranderende arbeidsmarkt - wat van primair belang is voor de Europese Unie, vooral in de huidige economische malaise - door middel van levenslang leren. Bij- en herscholing in alle fasen van het leven is van wezenlijk belang voor het vergroten van het Europese mededingingsvermogen, voor economische groei en het bevorderen van banen. Mede rekening houdend met de demografische veranderingen die zich in de Europese Unie voordoen, denk ik dat de lidstaten in de komende jaren meer in mensen moeten investeren en prioriteit moeten geven aan de belangrijkste hulpbron van de Europese Unie: haar mensen.
Marie-Thérèse Sanchez-Schmid  
schriftelijk. - (FR) Zoals het uitstekende verslag van Pál Schmitt onderstreept, is het partnerschap tussen universiteiten en bedrijven een van de belangrijkste bestanddelen van het succes van ons onderwijsmodel. Hoewel er veel voortgang is gerealiseerd dankzij het Bolognaproces en programma's zoals Leonardo voor stages bij bedrijven, is er nog veel werk te doen. Te veel universiteiten zijn nog steeds bang voor hun academische onafhankelijkheid, en richten zich op kennis ten nadele van vaardigheden. Te veel bedrijven beschouwen de universiteit als ongevoelig voor de behoeften van de arbeidsmarkt. En dat terwijl vaardigheden en kennis nauw verbonden en totaal van elkaar afhankelijk zijn. Het bedrijfsleven kan een grote steun zijn voor de universiteit in termen van financiering, professionalisering van het onderwijsaanbod en de aanpassing van programma's. Tegelijkertijd behoudt de universiteit zijn autonomie en kwaliteitsstandaarden. De Europese Unie moet de juridische kaders helpen vereenvoudigen, waardoor partnerschappen mogelijk worden gemaakt en de mobiliteit van onderwijspersoneel en jonge ondernemers wordt aangemoedigd. Maar het zijn vooral de lidstaten die hun wetgeving moeten aanpassen, zoals Frankrijk in 2007 heeft gedaan met de wet op de autonomie van universiteiten. Er is hier geen sprake van marchanderen met kennis, zoals sommigen het afkeurend noemen, maar het gaat om het creëren van een echte dialoog waardoor ieders behoeften kunnen worden vastgesteld en ingevuld.
