Poprawa skuteczności wykonywania orzeczeń w Unii Europejskiej (debata) 
Przewodnicząca
Następnym punktem porządku obrad jest sprawozdanie sporządzone przez pana Lechnera w imieniu Komisji Prawnej na temat zielonej księgi w sprawie poprawy skuteczności wykonywania orzeczeń w Unii Europejskiej: zajmowanie rachunków bankowych.
Kurt Lechner
sprawozdawca. - (DE) Pani przewodnicząca! To była interesująca debata. Skupimy się teraz na zupełnie innym temacie. Wcześniej czy później przekonamy się, czy jesteśmy w stanie osiągnąć jakiś rezultat.
Wydaje mi się, że w Europie znane jest powiedzenie, że pieniądze szczęścia nie dają, ale szczęściu mogą dopomóc. W tym duchu pragnę rozpocząć od życzenia szczęścia wszystkim mieszkańcom Europy.
Tymczasem, gdy ktoś jest komuś winny pieniądze, czy to związane z sprzedażą, pokryciem szkód lub czymś podobnym, jest to raczej powód do zmartwień niż szczęścia. Czy dłużnik będzie się chciał uchylić od płatności zobowiązań? Czy ukryje swoje pieniądze lub aktywa? Może nawet w późniejszym czasie niż nasza wieczorna debata?
Wszystkie państwa członkowskie wprowadziły procedury, które mają nas przed tym uchronić. Obejmują one zajęcia, nakazy, aresztowania i zatrzymania: istnieje wiele różnych określeń. Procedury znacznie się od siebie różnią, w związku z czym sytuacja jest wysoce skomplikowania. Pozostaje jeszcze, rzecz jasna, kwestia języka. Każda osoba, która pragnie skorzystać z różnych transgranicznych procedur państw członkowskich, jest mądra po szkodzie. Jak to się mówi w Niemczech, człowiek uczy się przez całe życie. Innymi słowy, dłużnik ma czas, by ukryć swoje aktywa.
W obecnej Europie jest to powszechny problem. Nabiera przy tym coraz większego znaczenia z uwagi na to, że staramy się wprowadzić jednolity obszar płatności oparty na transakcjach bezgotówkowych. Zwiększa to możliwości ukrycia aktywów w innym miejscu. Dlatego właśnie Komisja Europejska postanowiła przejąć inicjatywę i, co chciałbym szczególnie zaakcentować, w jej działaniu jest sporo racji. Komisja przedstawiła bardzo dobrą, obszerną i szczegółową zieloną księgę, choć niektóre jej punkty będą bez wątpienia wymagały dalszych wyjaśnień. Wciąż jeszcze mamy to przed sobą. Jest to cel naszego posiedzenia. Na tym etapie Parlament Europejski nie jest w stanie rozpatrzeć wszystkich kwestii szczegółowo. Ja podobnie, dlatego zwyczajnie wymienię kilka kluczowych kwestii.
Po pierwsze, choć można to uznać za rzecz oczywistą, sprawozdanie dotyczy jedynie zajmowania rachunków bankowych i tymczasowego zamrażania depozytów bankowych. Nie ma tu mowy o ostatecznym porozumieniu. Po drugie chodzi wyłącznie o aktywa finansowe zgromadzone na rachunkach bankowych. Nie chodzi o nakazy ani o zajmowanie innych aktywów. Pojawia się więc pytanie, czy nasz cel rzeczywiście zostałby osiągnięty, gdyby doszło do harmonizacji 27 różnych systemów. W mojej opinii byłoby to wyjątkowo niewydolne działanie. Jego realizacja zajęłaby całe wieki. Dotyka ono tylu innych aspektów, że byłoby nieprzydatne. Właściwe działanie to takie, jakie ma na myśli Komisja: niezależna, dodatkowa procedura europejska, najlepiej w formie rozporządzenia, która będzie istnieć równolegle do przepisów krajowych, zachowujących swoją moc. Powinienem w tym miejscu wspomnieć również o rozporządzeniu Bruksela I. Obowiązujące obecnie rozporządzenie nie jest odpowiednie. Wierzyciel musi nie tylko wykazać w sposób wiarygodny i natychmiastowy swoje roszczenia, ale i ryzyko.
Przede wszystkim ważna jest dla nas, w tym dla mnie, ochrona wierzyciela. Tym, czego pod żadnym pozorem bym nie chciał, jest sytuacja, w której wierzyciele lub strony trzecie ponoszą szkody dlatego, że obowiązuje europejskie rozporządzenie. Obróciłoby się to przeciwko Europie. W niektórych przypadkach zajęcie bez uzasadnionej przyczyny może zniszczyć czyjeś źródło utrzymania. Wymienię zwyczajnie kilka zasadniczych kwestii: wierzyciel może odpowiadać za szkody wyrządzone przez dłużnika, wierzyciel powinien być zobowiązany do wszczęcia postępowania w określonym czasie, od wierzyciela można wymagać zapewnienia zabezpieczenia, dłużnik powinien mieć prawo do apelacji, postępowanie nie powinno trwać całą wieczność, powinno być zasadniczo zgodne z poprzednim postępowaniem, należy wprowadzić przepisy zapobiegające zamrażaniu zbyt wielu środków na rzecz wierzyciela oraz dłużnikowi należy zagwarantować odpowiednie środki do przeżycia.
Pojawia się problem rachunków powierniczych. Jeśli ma istnieć jakakolwiek możliwość zajmowania - niech ta kwestia pozostanie otwarta - rachunki te zdecydowanie trzeba otoczyć szczególną ochroną. To samo dotyczy wspólnych rachunków, choć problem jest tu inny. W rzeczy samej te dwie kwestie nie są ze sobą bezpośrednio powiązane. Chodzi o to, że ważna jest również ochrona stron trzecich. Wszystkie zaangażowane strony trzecie powinny podlegać specjalnym środkom ochrony.
Nadmienię tylko, że standardowe, formalne wezwania do usunięcia uchybienia mogą być przydatne dla komunikatów bankowych, w związku z czym pragnę zakończyć moją wypowiedź stwierdzeniem, że badania porównujące obowiązujące prawa oraz szczegółowe analizy są niewątpliwie potrzebne. Chciałbym również podziękować moim kolegom, a w szczególności Komisji za ich obszerne analizy i badania. Bardzo dobrze nam się razem pracowało. Zakładam, że w sprawie przedmiotowego sprawozdania zostanie osiągnięte szerokie porozumienie.
Franco Frattini
wiceprzewodniczący Komisji. - Pani przewodnicząca! Moim zdaniem sprawozdanie stanowi interesujący wkład w rozwiązanie niezwykle złożonego problemu: trudności z odzyskaniem transgranicznego długu. Myślę, że sprawozdawcy, panu Lechnerowi należy pogratulować utorowania drogi dla ogólnego, europejskiego rozwiązania problemu obecnej fragmentacji zasad krajowych dotyczących egzekwowania, która poważnie utrudnia odzyskiwanie transgranicznych długów.
Sytuacja ta dotyczy w szczególności wierzycieli, którzy są świadkami tego, jak ich dłużnicy szybko przelewają pieniądze z jednych kont na drugie w tych samych lub w innych państwach członkowskich. W związku z tym Komisja pozytywnie odniosła się do sprawozdania Parlamentu.
Starannie rozważę główne problemy, które wymienili sprawozdawca i Parlament w związku z zieloną księgą. Forma i zakres możliwych wspólnotowych środków realizacji, skutki przyszłej procedury, warunek prawny wydania nakazu zajęcia, rekompensata kosztów oraz ochrona dłużników to szczególnie istotne kwestie, na które zwrócił uwagę sprawozdawca. Mogę potwierdzić, że każdy wniosek czy komunikat w tym zakresie poprzedzone zostaną dogłębną oceną ogólną i oceną wpływu w ścisłej współpracy z Parlamentem.
Sharon Bowles  
sprawozdawczyni komisji opiniodawczej Komisji Gospodarczej i Monetarnej. - Pani przewodnicząca! Z zadowoleniem odnoszę się do zielonej księgi i z niecierpliwością czekam na szybkie, bardziej konkretne propozycje.
Rzecz jasna, w interesie rozwoju handlu transgranicznego leży przekonanie przedsiębiorstw o możliwości odzyskania długu. Mieszkańcy potrzebują tego rodzaju zapewnienia również na szczeblu indywidualnym i prywatnym. Moja opinia spotkała się z jednogłośnym wsparciem Komisji Gospodarczej i Monetarnej nie dlatego, że osiągnęliśmy drogo okupiony kompromis, ale dlatego że od początku podzielaliśmy ten sam pogląd. Cieszę się, że prawie wszystkie nasze decyzje znalazły swoje miejsce w sprawozdaniu końcowym Komisji Prawnej lub zostały objęte jego zakresem. Dziękuję za to sprawozdawcy.
Dwie kwestie, które nie zostały uwzględnione w sprawozdaniu dotyczą możliwości zajmowania wspólnych rachunków oraz zbadania opcjonalnego, krajowego zastosowania przepisów transgranicznych. Zmiana dotycząca wspólnych rachunków, która gdzie indziej spotkała się z uznaniem, ma mniej nakazową formę. Jest to wyraźna luka w przepisach, zakładająca możliwość uniknięcia nakazu zajęcia dzięki wspólnemu kontu wynikowemu, kiedy ochroną muszą być objęte rzeczywiste środki strony trzeciej.
Jeśli chodzi o opcjonalne wykorzystanie przepisów transgranicznych w danym kraju, pragnę zwrócić uwagę na stwierdzenie moich kolegów z Komisji Prawnej, że środek można zastosować wyłącznie w wymiarze transgranicznym, czy to z przyczyn prawnych, czy praktycznych powodów osiągnięcia czegoś w rozsądnym czasie. Tymczasem, o ile w państwach członkowskich, w których zajęcie nie jest możliwe lub jest wyjątkowo trudne, nie istnieją alternatywne środki, mamy do czynienia z brakiem równowagi konkurencyjnej, przynajmniej ze strony przedsiębiorstw, i dosyć nietypową, lepszą sytuacją przedsiębiorstw transgranicznych niż krajowych. Być może państwa członkowskie uwzględnią ten fakt, a konkurencja zapewni to, czego my nie uchwalamy lub czego uchwalić nie możemy.
Panayotis Dimitriou  
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. - (EL) Pani przewodnicząca! Z zadowoleniem przyjmuję inicjatywę Komisji w sprawie transgranicznej regulacji zajęcia i tymczasowego zamrożenia rachunków bankowych. Jako komisarzowi odpowiedzialnemu w kwestii tej inicjatywy, w szczególności gratuluję panu Frattiniemu.
Zielona księga Komisji dotycząca tej kwestii określa procedury postępowania z problemem pojawiającym się w następstwie unikania wykonywania postanowień sądu ze względu na obsługę rachunków poza granicami kraju lub ich przenoszenie za granicę.
Omawiany środek stanowi element strategii rozwoju współpracy wymiaru sprawiedliwości państw członkowskich. Jest to ruch we właściwym kierunku. Trzeba go szybko przypieczętować złożeniem odpowiedniego wniosku. Sprawiedliwość nie zostanie wymierzona, jeśli orzeczenia sądu cywilnego lub karnego nie będą wykonywane. Z tego względu rozważany wniosek dotyczący zajęcia i zamrożenia transgranicznych rachunków bankowych rzeczywiście przyczynia się do ewolucji i umocnienia sprawiedliwości. Parlament Europejski słusznie odnosi się pozytywnie do inicjatywy Komisji i przygotowywanej procedury sądowej.
Sprawozdanie Kurta Lechnera oraz opinie Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych i Komisji Finansów określają podstawowe parametry przygotowywania zrównoważonego wniosku w sprawie decyzji Rady na ten temat.
Pragnę pogratulować panu Kurtowi Lechnerowi jego treściwego, acz niezwykle pouczającego i wyczerpującego sprawozdania. Jako sprawozdawca Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych stoję na stanowisku, które zasadniczo pokrywa się z jego prawie we wszystkich elementach.
Sprawozdanie ma zostać zatwierdzone przez zdecydowaną większość. Podkreśla ono potrzebę spełnienia wymogów wydawania transgranicznych nakazów zajęcia rachunków bankowych. Ponadto uwypukla ono jednoczesną konieczność ochrony postępowania przed nadużyciem oraz zapewnienia gwarancji rekompensaty dla domniemanego dłużnika, gdy nakaz zostanie unieważniony.
Moim zdaniem nakaz zamrożenia może się pod koniec postępowania sądowego stać środkiem przymusu w przypadku orzeczenia o egzekucji. Nie jest to opinia pana Kurta Lechnera, jednak gdy Komisja złoży właściwy wniosek, trzeba się będzie nad nią poważnie zastanowić, działając w interesie zapobieżenia niepotrzebnemu powtarzaniu się postępowań.
Wzywam Komisję do natychmiastowego rozpoczęcia przygotowywania wniosku w tej sprawie.
Tadeusz Zwiefka
w imieniu grupy PPE-DE. - Pani Przewodnicząca! Panie Komisarzu! Niewątpliwą wadą obecnych przepisów w zakresie prawa egzekucyjnego jest sytuacja, gdy wykonanie nakazu sądowego po stwierdzeniu jego wykonalności w innym państwie członkowskim pozostaje wyłączną domeną prawa krajowego. Zgodnie z obowiązującymi wspólnotowymi aktami prawnymi nie ma możliwości uzyskania orzeczenia o zajęciu rachunku bankowego, które byłoby wykonalne na terenie całej Unii Europejskiej.
Dlatego też ustanowienie europejskiego systemu nakazu zajęcia rachunków bankowych, umożliwiające wierzycielowi zabezpieczenie kwoty należności lub wartości roszczenia poprzez uniemożliwienie wycofania bądź przeniesienia środków zdeponowanych na jednym czy też kilku rachunkach bankowych na terytorium Unii Europejskiej, wydaje się bardzo trafnym i potrzebnym rozwiązaniem. System ten powinien zostać utworzony w wyniku wypracowania dodatkowej, autonomicznej procedury, która występowałaby równolegle do przepisów krajowych przy zastrzeżeniu obowiązywania tylko w sprawach o charakterze transgranicznym. Warto tutaj podkreślić, iż nakaz miałby wyłącznie efekt zabezpieczający, czyli powodowałby zablokowanie środków dłużnika na rachunku bankowym bez przenoszenia ich na rachunek wierzyciela.
Sąd bezsprzecznie powinien odstąpić od przesłuchiwania lub powiadamiania dłużnika o sprawie przed dokonaniem zajęcia jego rachunków bankowych, gdyż mogłoby to przynieść skutek odwrotny od zamierzonego.
Kwota podlegająca zajęciu powinna opierać się na sumie roszczenia zgłoszonego przez wierzyciela, jednak należy podkreślić, że dłużnik powinien mieć prawo odwołania wobec wydanego nakazu, a instytucją właściwą do rozpatrzenia tego odwołania powinien być sąd, który taki nakaz wydał.
Jednocześnie należy ustanowić kryteria określania zwolnień z egzekucji tak, aby umożliwić dłużnikowi zaspokojenie podstawowych potrzeb jego oraz jego rodziny. Oczywiście na tym etapie potrzebna jest dalsza analiza prawno-porównawcza, ponieważ wiele elementów wymaga dalszego badania, co jednak nie zmienia faktu, że wprowadzenie wspólnotowej procedury prawnej, jaką byłby europejski nakaz zajęcia rachunków bankowych, mający na celu usprawnienie i skuteczną egzekucję roszczeń pieniężnych, byłoby niewątpliwym przełomem w kształtowaniu europejskiego obszaru sądowego i gospodarczego.
Na zakończenie chciałbym pogratulować panu Lechnerowi znakomitego, świetnie przygotowanego sprawozdania. Wiemy bowiem doskonale, jak trudno jest zmieniać, szczególnie w tym obszarze, przepisy wspólnotowe.
Manuel Medina Ortega
w imieniu grupy PSE. - (ES) Pani przewodnicząca! Chciałbym rozpocząć od pogratulowania mojemu koledze, panu Kurtowi Lechnerowi wspaniałego sprawozdania: jest ono zrównoważone i umiarkowane.
Dziś wieczorem muszę się zastanowić na tym, co oznacza zajęcie. W praktyce życia codziennego wierzyciele to zazwyczaj duże instytucje o ogromnej sile ekonomicznej, natomiast dłużnicy to zazwyczaj osoby znajdujące się w o wiele gorszej sytuacji ekonomicznej. W rzeczy samej jeden z najpiękniejszych wierszy w języku hiszpańskim poświęcony jest zajęciu mienia biednego, nieszczęśliwego robotnika.
To prawda, że gdyby nie funkcjonowała procedura zajęcia, gdyby wierzyciele nie mieli możliwości odzyskania tego, co im się należy, osoby potrzebujące kredytu nie mogłyby go uzyskać. W związku z tym, że jesteśmy już według mnie nieco znudzeni, pozwolę sobie opowiedzieć historię dyktatury generała Primo de Rivery w Hiszpanii. Twierdził on, że zajęcie majątku armii to obraza zawodu żołnierza. W związku z tym zakazał zajmowania rachunków wojskowych. W rezultacie banki odmówiły pożyczania pieniędzy wojsku, które musiało poprosić generała o umożliwienie ponownego poddawania się procedurze zajęcia.
To tylko opowieść. Wierzę, że panu Lechnerowi udało się osiągnąć równowagę w zakresie ochrony praw dłużników. Wciąż jednak pozostaje jedna kwestia. Pan Frattini zapewne wie, co mam w tym temacie do powiedzenia.
Kiedy już do tego dojdzie, więksi dłużnicy zaangażowani w duże operacje finansowe, koniec końców winni miliardy tysiącom bezbronnych ludzi, zazwyczaj nie posiadają rachunków w bankach Belgii, Brukseli, czy Strasburga, a nawet Londynu. Ich rachunki znajdują się zwykle w rajach podatkowych.
Takie miejsca, rzecz jasna, nie zostały uwzględnione w przepisach zielonej księgi Komisji. Jednak w związku z tym, że jestem świadom, iż komisarz Frattini jest tą kwestią zainteresowany, swoje pytanie skieruję do niego: czy nie byłoby wskazane obmyślenie sposobu zapewnienia, żeby ci wielcy przestępcy międzynarodowi, rujnujący życie tysiącom rodzin, również mogli być poddani procedurze zajęcia majątku?
Jak mówiłem wcześniej, taki scenariusz wykracza poza zakres zielonej księgi, poza zakres naszej dyskusji dzisiejszego wieczora. Niemniej jednak w związku z tym, że najwyraźniej główne kwestie zostały już jasno omówione przez moich przedmówców i samego komisarza Frattiniego, powinniśmy się tym zająć. Jestem pewien, że komisarz Frattini sam będzie miał w tym temacie coś do dodania.
Na koniec chciałabym jeszcze raz złożyć gratulacje panu Lechnerowi: uważam, że przygotował zrównoważone sprawozdanie oraz że sytuacja dłużników, biednych dłużników, czyli większości mieszkańców, została zabezpieczona. Mam nadzieję, że Komisja przedstawi nam niedługo tekst legislacyjny, umożliwiający dalsze funkcjonowanie transgranicznego rynku kredytowego.
Diana Wallis
w imieniu grupy ALDE. - Pani przewodnicząca! Również chciałabym pogratulować panu Lechnerowi jego sprawozdania. Pragnę rozpocząć od swojego rodzaju wyznania. Zanim znalazłam się w tej Izbie, byłam prawniczką. Tak naprawdę byłam prawniczką zajmującą się odzyskiwaniem długów, często transgranicznych.
Moje doświadczenie w tej dziedzinie jest takie, że największe szkody ponoszą małe przedsiębiorstwa, które zebrały się na odwagę, by prowadzić handel transgraniczny, a w efekcie straciły wszystko w wyniku zaciągnięcia niewłaściwego długu i dzięki profesjonalnemu dłużnikowi, ukrywającemu się w innym kraju. Dlatego uważam tę inicjatywę, o ile uda nam się ją właściwie przeprowadzić, za sposób na pobudzenie europejskiej gospodarki i popularyzację handlu transgranicznego.
Musimy być bezwzględni. Polecenie płatności było krokiem we właściwym kierunku. To kolejny element układanki. Chciałabym jednak zwrócić uwagę na dwie kwestie. Po pierwsze, mamy do czynienia wyłącznie z przypadkami transgranicznymi. Akceptujemy realia takiego ograniczenia, jednak chciałabym uniknąć sytuacji, w której wierzyciele zmuszeni są do składania wniosków do dwóch sądów: jednego, obejmującego dłużników w ojczyźnie, a drugiego - transgranicznego - w innym kraju. Może to stanowić ostrzeżenie dla dłużnika i poskutkować różnego rodzaju komplikacjami. Musimy zatem dopilnować, aby możliwe było równoczesne postępowanie.
Po drugie, zapewnia to oczywiście równowagę interesów wierzycieli i dłużników. Mamy w Anglii dobry system, zgodnie z którym, gdy zastosuje się środek przejściowy, trzeba złożyć przed sądem zobowiązanie do poszanowania interesów strony trzeciej w formie odszkodowania. Może to być bank, który musi zorganizować zajęcie, lub strona trzecia, która może być posiadaczem wspólnego rachunku. Zalecam system oparty na podobnych zasadach.
Pragnę pochwalić sprawozdanie i zawarte w nim koncepcje. Wierzę, że, o ile nasz plan się powiedzie, jest ono w stanie poważnie przyczynić się do pobudzenia europejskiej gospodarki.
Marek Aleksander Czarnecki
w imieniu grupy UEN. - Pani Przewodnicząca! Zielona księga w sprawie poprawy skuteczności wykonywania orzeczeń w Unii Europejskiej jest kolejnym etapem rozwoju europejskiej przestrzeni sprawiedliwości. Zgadzam się ze stanowiskiem sprawozdawcy wyrażonym w tym opracowaniu i popieram wprowadzenie w Unii Europejskiej szybkiej i skutecznej procedury uzyskiwania nakazu zajęcia rachunku bankowego. Na tle rozwijającej się integracji w zakresie obrotu płatniczego w euro takie uregulowanie prawne wydaje się być w szczególny sposób zarówno konieczne, jak i rozsądne.
W związku z wieloma zagrożeniami, jakie niesie dochodzenie roszczeń, uważam, że Unia Europejska powinna wprowadzić autonomiczną dodatkową procedurę, która występowałby równolegle do przepisów krajowych. Powinna ona obowiązywać jedynie w sprawach o charakterze transgranicznym i dotyczyć tylko środków na rachunkach bankowych, a nie innych wartości majątkowych. Chodzi tylko o tymczasowe zabezpieczenie roszczeń wierzyciela, a nie o jego ostateczne zaspokojenie. Nieuzasadnione zajęcie może mieć dla dłużnika poważne konsekwencje, może również negatywnie wpływać na zaufanie do europejskiego porządku prawnego.
Dlatego uważam, ze szczególną uwagę należy poświęcić ochronie dłużnika, na przykład w postaci składania zabezpieczenia przez wierzyciela, prawa do złożenia sprzeciwu, ograniczenia wysokości kwoty egzekucji czy w końcu zobowiązania wierzyciela do złożenia w ustalonym terminie wniosku o wszczęcie postępowania sądowego z powództwa głównego.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
Pani Przewodnicząca! Przepisy w zakresie prawa egzekucyjnego często określa się mianem pięty achillesowej europejskiego wymiaru sprawiedliwości w sprawach cywilnych. Do tej pory nie zgłoszono żadnego wniosku legislacyjnego w sprawie samych środków egzekucji wyroków i wykonanie nakazu sądowego po stwierdzeniu jego wykonalności w innym państwie członkowskim pozostaje wyłączną domeną prawa krajowego.
Panujące obecnie zróżnicowanie zasad egzekwowania należności w poszczególnych państwach członkowskich Unii Europejskiej znacząco utrudnia ściąganie długów za granicą. Wierzyciele dążący do egzekucji nakazu w innym kraju stają wobec nieznanych im systemów prawnych, wymogów proceduralnych, a także wobec bariery językowej, która powoduje dodatkowe koszty i opóźnienia w postępowaniu egzekucyjnym. Problemy ze ściąganiem długów zagranicznych stanowią przeszkodę w swobodnym przepływie nakazów zapłaty w Unii oraz utrudniają prawidłowe funkcjonowanie rynku wewnętrznego. Opóźnione oraz niezrealizowane płatności zagrażają zarówno interesom firm, jak i konsumentów.
Dlatego też propozycja Komisji dotycząca wprowadzenia jednolitego europejskiego aktu prawnego występującego autonomicznie i równolegle do przepisów krajowych wydaje się być niezbędna, a nawet konieczna. Podstawę prawną tego dokumentu stanowić może artykuł 65 punkt c Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
W związku z tym zgodnie z założeniem zielonej księgi wierzyciel powinien mieć możliwość złożenia wniosku o wydanie nakazu zajęcia rachunków bankowych również przed wszczęciem postępowania głównego. Z uwagi na doraźny charakter procedury wierzyciel powinien być jednak zobowiązany do uwiarygodnienia istnienia swojego roszczenia, a także pilności wydania nakazu zajęcia. Nieuzasadnione zajęcie może mieć bowiem dla dłużnika bardzo poważne konsekwencje, nawet pozbawiające go podstaw egzystencji.
Dodatkowo ważną kwestią jest prawo dłużnika do złożenia sprzeciwu oraz ustalenie wysokości kwoty egzekucji. Nie wydaje się być dobrym pomysłem ustalenie jednolitego limitu kwoty zwolnionej z egzekucji na szczeblu Unii Europejskiej. Tę decyzję należy pozostawić w gestii prawodawstwa kraju dłużnika.
W kwestii doręczenia postanowień o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych ważnym jest zapewnienie stworzenia jednolitych norm w Unii Europejskiej dotyczących komunikacji między sądami i bankami. Regulacja problemu odzyskiwania długów za granicą, w drodze przyjęcia odnośnego aktu prawnego, wydaje się być niezbędna. Nie można jednak zapomnieć o konieczności przeprowadzenia uprzednio dogłębnej analizy regulacji już stosowanych w poszczególnych krajach Wspólnoty oraz rozważenia skuteczności rozwiązań alternatywnych wobec przepisów europejskich.
Na koniec pragnę pogratulować sprawozdawcy panu Lechnerowi bardzo dobrze przygotowanego i wyważonego sprawozdania.
Andrzej Jan Szejna
Pani Przewodnicząca! Problem skutecznej egzekucji roszczeń pieniężnych na obszarze Unii Europejskiej jest bardzo ważny ze względu na zapewnienie prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego. Należy rozważyć możliwość podjęcia działań wspólnotowych w tej dziedzinie. Jednym z bardzo ciekawych powiedzeń, które ja usłyszałem również w swojej praktyce prawniczej, brzmi: "Wyświadczając komuś przysługę, stajemy się jego dłużnikiem”. Czasami to prawda. Opóźnienia oraz nierealizowanie płatności zagrażają zarówno interesom firm, jak i konsumentów. Różnice w skuteczności uzyskiwania należności, z którymi spotykamy się aktualnie w Unii Europejskiej, mogą powodować zakłócenia konkurencyjności wśród firm działających nie tylko na obszarze danego państwa członkowskiego.
Systemy egzekucji nakazów różnią się w poszczególnych państwach. W niektórych są one skuteczne, w innych mniej. Aktualnie możemy stwierdzić, że dłużnicy mają możliwość prawie natychmiastowego przeniesienia środków z rachunków znanych wierzycielowi na inne, w tym samym bądź innym kraju członkowskim. Uniemożliwia to zablokowanie tych środków prze wierzycieli. Ponadto wierzyciele starający się o egzekucję nakazu w innym kraju członkowskim stają wobec nieznanych im systemów prawnych i wymogów proceduralnych. Nie bez znaczenia jest tu też bariera językowa oraz koszty postępowania.
Dlatego uważam, że należy pozytywnie odnieść się do propozycji utworzenia europejskiego systemu zajmowania rachunków bankowych. Biorąc pod uwagę rosnącą integrację w zakresie obrotu płatniczego w euro, takie uregulowanie prawne wydaje się być konieczne i rozsądne. Gratuluję panu Lechnerowi tego sprawozdania i myślę, że będzie ono naprawdę bardzo ważnym wydarzeniem prawnym dla Unii Europejskiej.
Franco Frattini
wiceprzewodniczący Komisji. - (IT) Pani przewodnicząca, szanowni państwo! Chciałbym poczynić drobną uwagę na temat spostrzeżeń pana Mediny Ortegi oraz podziękować wszystkim, którzy zabrali głos. Europejski instrument - omawiany europejski nakaz zajęcia - faktycznie może stanowić uzupełnienie prawodawstwa krajowego, dotyczące poważnych naruszeń ponadnarodowych praw wierzycieli.
Zgadzam się z panem Mediną Ortegą co do tego, że musimy się zastanowić nad zajęciem lub ochroną w kontekście osób szukających schronienia w rajach podatkowych.
Jak wiadomo, Europa nie posiada jednostronnej mocy działania. Moim zdaniem musimy się starać wypracować ściślejszą współpracę między wymiarem sprawiedliwości, wywiadem finansowym oraz większymi grupami bankowymi, działającymi w tzw. rajach podatkowych. Musimy przekonać rządy tych państw, że współpraca z Unią Europejską leży w ich interesie.
W związku z tym nawet jeśli w najbliższej przyszłości nasz instrument - jednostronne narzędzie zwalczania systemu rajów podatkowych - nie zostanie wprowadzony, powinniśmy być w stanie korzystać z jednej strony z instrumentu demokracji, a z drugiej z instrumentu współpracy sądowniczej i finansowej na rzecz rozwiązania faktycznego problemu.
Przewodnicząca
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się jutro.
