Goedkeuring van de Notulen
De Voorzitter
De Notulen van de vorige vergadering zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

McMahon
Voorzitter, dit gaat over bladzijde een van de Notulen van gisteren. Zowel de heer Smith als ik hebben het een en ander opgemerkt over de lijst voor het Vragenuur en over het feit dat onze vragen op het gebied van het vervoer, die wij aan commissaris Kinnock hadden gesteld, niet bij de vragen over vervoersaangelegenheden waren opgenomen. Is hier gewoon administratief iets misgegaan of is er sprake van politieke opzet om de Britse regering niet in verlegenheid te brengen, zo vroegen wij ons af. De fungerend voorzitter, de heer Imbeni, zou de zaak naar de Commissie doorspelen. Heeft het voorzitterschap al van de Commissie vernomen hoe het met deze vragen zit?

De Voorzitter
Mijnheer McMahon, de vraag is genoteerd en de Commissie beslist, welke commissaris op uw vraag zal antwoorden. Dit punt wordt in ieder geval besproken; het is aan de Commissie te beslissen, wie van de commissarissen antwoord zal geven.

McMahon
Voorzitter, ik heb mijn vraag op het gebied van het vervoer heel bewust aan commissaris Kinnock gesteld, de verantwoordelijke commissaris voor het vervoer. Nu is er evenwel, binnen deze instelling of bij de Commissie, besloten om de vraag niet door commissaris Kinnock te laten beantwoorden. Ik wil weten of de diensten van het Parlement dan wel die van de Commissie hieraan debet zijn en ik wil ook weten of het hier gaat om een simpele administratieve blunder dan wel om politieke opzet. Alleen de voorzitter kan hierin meer duidelijkheid brengen!

De Voorzitter
Nee, geachte collega, het één noch het ander. Ik kan alleen maar herhalen wat ik zojuist heb gezegd. De vragen worden voorgelegd aan de Commissie als college, en de Commissie beslist dan zelf, wie antwoord op die vraag zal geven. Dit betekent dat wij noch u in dit geval bepalen dat de heer Kinnock het antwoord op uw vraag zal geven. Wij zullen het doorgeven, en dan wordt de vraag beantwoord.

Gutiérrez Díaz
Mevrouw de Voorzitter, ik zou twee kleine opmerkingen willen maken in verband met de notulen.
Ik wil het met name over bladzijde 22 van de Spaanse versie hebben maar heb ook vastgesteld dat hetzelfde voorkomt in de Italiaanse en Franse versies. Tijdens het debat over BSE had ik de eer mevrouw Péry te vervangen als voorzitter en nadat mevrouw van Dijk het woord gevoerd had, heb ik het woord verleend aan de heer Plumb. In de notulen blijkt deze vervanging echter niet. Het is een eer voor mij om verward te worden met mevrouw Péry maar mijns inziens moet dit gewijzigd worden zodat de notulen correct zijn.
Mijn tweede opmerking, mevrouw de Voorzitter, betreft bladzijde 23 en heeft, denk ik, enkel betrekking op de Spaanse versie. Ik heb de Italiaanse en Franse versies nagekeken en die zijn correct. In de Spaanse versie ontbreekt echter bij het begin van het vragenuur met vragen voor de Raad en de Commissie de naam van de heer Avgerinos, die mijns inziens toen de vergadering voorzat.
Het zijn twee kleine punten maar ik wil er toch op wijzen, mevrouw de Voorzitter, zodat onze werkzaamheden nauwgezet verlopen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, dit wordt rechtgezet. Het corrigeren van de verwisseling geeft waarschijnlijk geen problemen. Zojuist hoor ik dat deze lacunes of fouten niet aanwezig zijn in de andere versies, die u niet hebt genoemd. Maar in de door u genoemde versies wordt het gecorrigeerd.

Cornelissen
Mevrouw de Voorzitter, in het noorden van Spanje worden een aantal buitenlandse vrachtwagens al twee weken lang vastgehouden. Ondanks de pogingen van de Spaanse regering om een oplossing te vinden, is de situatie op sommige plaatsen bijzonder grimmig. Banden worden kapotgestoken, ruiten worden ingeslagen en twee vrachtwagens zijn in brand gestoken. Ik wil onze Voorzitter, Gil-Robles, vragen zijn goede contacten met de Spaanse autoriteiten te gebruiken om de verontrusting van het Parlement en de afkeuring van deze situatie over te brengen en de Spaanse regering er nadrukkelijk op te wijzen dat zij gehouden is vrij verkeer van personen en goederen te waarborgen.

De Voorzitter
Mijnheer Cornelissen, dit heeft geen betrekking op de Notulen. Wij behandelen nu de bezwaren met betrekking tot de Notulen. Wij zullen dit echter doorgeven. Ik vraag u, op dit moment alleen maar uw bezwaren tegen de Notulen naar voren te brengen.

Smith
Voorzitter, de heer McMahon heeft zijn grieven in mijn ogen uitstekend verwoord en kon dat heel goed alleen af, maar ik ben echt stomverbaasd over Uw reactie. Als de Commissie inderdaad zelf uitmaakt welke vragen beantwoord worden, waarom wordt er dan nog van ons verlangd dat wij onze vragen aan een bepaalde commissaris richten? Waarom is een deel van het Vragenuur dan nog ingeruimd voor bepaalde commissarissen? Wij hebben onze vragen aan de heer Kinnock gericht. Iemand heeft besloten om ze bij de heer Kinnock weg te halen en ze een plaats op de agenda te geven waar ze niet aan bod zouden komen. Wie heeft dat besluit genomen? In onze ogen gaat het hier om een politieke zaak. Kunt U ons zeggen wat er aan de hand is? Er is gewoon weer gesjoemeld op belangrijke punten in de besluitvorming. De atoomindustrie volgt dit soort zaken op de voet.

De Voorzitter
Ik geloof dat er bij u van een misverstand sprake is. Ik heb zojuist gezegd dat de Commissie beslist, welke commissaris de vraag beantwoordt. Ik heb niet gezegd dat de Commissie beslist welke vraag wordt beantwoord. Hier moet sprake zijn van een misverstand. De Commissie luistert overigens mee naar wat hier nu wordt gezegd, en ik denk dat er zeker een mogelijkheid is dat de vraag van de heer McMahon door de heer Kinnock wordt beantwoord, maar we kunnen dat niet afdwingen. Ik kan dit alleen maar doorgeven met het uitdrukkelijk verzoek dat de heer Kinnock de vraag beantwoordt, wat ik ook zal doen.
(De Notulen worden goedgekeurd)

Actualiteitendebat (bezwaren tegen de lijst van onderwerpen)
De Voorzitter
Aan de orde is de stemming over de bezwaren betreffende het debat over actuele, dringende en bijzonder belangrijke kwesties (artikel 47 van het Reglement).
Punt 1 - mensenrechten:

d'Ancona
Mevrouw de Voorzitter, ik sluit aan bij uw opmerking over de mensenrechten. Ik wou daar twee dingen over vragen. In de eerste plaats is er een verzoek binnengekomen om onze mensenrechtenresolutie over Vannunu te vervangen door een over de oorlogsmisdadiger Brunner. Wij vragen aan de indieners van dat verzoek om Brunner als een toevoeging toe te staan. Dat is mijn eerste verzoek en het tweede verzoek is een dringend beroep op de Groenen om het nieuwe punt dat zij onder de mensenrechten willen toevoegen, namelijk het punt over de gevangengehouden Roisín McAliskey terug te trekken; waarom vraag ik dat aan de Groenen? Omdat er op dit moment onderhandelingen aan de gang zijn, die gefrustreerd kunnen worden door dat nu op de urgentie-agenda te zetten. Het gaat ons toch om het resultaat en ik vraag dus de Groenen om de toevoeging van dat punt vandaag niet op de agenda te zetten, maar terug te trekken.

De Voorzitter
Mevrouw D'Ancona, het bezwaar waar wij nu over spreken, is ingediend door de fractie van de Europese Volkspartij en eigenlijk is de indieningstermijn al verstreken. Dit betekent dat ik op uw verzoek - ik heb begrepen wat u wilt - zo niet kan ingaan, wanneer de fractie van de Europese Volkspartij niet verklaart het ermee eens te zijn.

McKenna
Voorzitter, het verzoek om deze resolutie in te trekken is volstrekt niet aan de orde. Het Parlement hoort schendingen van mensenrechten binnen de Unie aan de orde te stellen en het is zonneklaar dat daartoe nu ook aanleiding is. Deze zaak kan niet langer wachten. Er zijn onderhandelingen gevoerd, er zijn brieven over en weer gegaan, maar enige vooruitgang is niet geboekt. Het Parlement moet schendingen van mensenrechten binnen de Unie aan de orde stellen. Het mag niet zo zijn dat wij ons wel met de mensenrechtensituatie elders in de wereld bezighouden, maar de ogen sluiten voor wat er in onze eigen lidstaten gebeurt.

De Voorzitter
Dank u wel mevrouw McKenna.

Rundvlees - Veterinaire controles - Registratieregeling voor rundvlees
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0037/97 van de heer Papayannakis namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming over het voorstel voor een verordening van de Raad (COM(96)0460 - C4-0546/96-96/0229(CNS)) inzake de etikettering van rundvlees en rundvleesproducten; -A4-0033/97 van de heer Olsson namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming over de voorstellen voor: I.een richtlijn van de Raad (COM(96)0170 - C4-0334/96-96/0109(CNS)) tot vaststelling van de beginselen voor de organisatie van veterinaire controles voor producten die uit derde landen in de Gemeenschap worden binnengebracht; II.een richtlijn van de Raad (CON(96)0170 - C4-0335/96-96/0110(CNS)) tot wijziging van de richtlijnen 71/118/EEG, 72/462/EEG, 85/73/EEG, 91/67/EEG, 91/492/EEG, 91/493/EEG, 92/45/EEG en 92/118/EEG met betrekking tot de organisatie van veterinaire controles voor producten die uit derde landen in de Gemeenschap worden binnengebracht; -A4-0022/97 van de heer Mayer namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling over het voorstel voor een verordening van de Raad (COM(96)0460 - C4-0545/96-96/0228(CNS)) tot vaststelling van een identificatie- en registratieregeling voor runderen.
Papayannakis
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, we hebben gisteren uitgebreid gedebatteerd over de bevindingen van de Tijdelijke Enquêtecommissie BSE en de verantwoordelijkheden van het Verenigd Koninkrijk, de Raad en de Commissie in deze kwestie, die heeft geleid tot een vertrouwenscrisis van burgers en consumenten ten aanzien van zowel de werking van de Unie als de Europese rundveehouderij en aanverwante sectoren. Het gaat om een crisis waarvan we de omvang niet mogen bagatelliseren, wat blijkt uit de situatie van de markt, de daling van de consumptie en het prijsverval - verschijnselen die de werkgelegenheid in de sector bedreigen en de levensvatbaarheid van de bedrijven aantasten. Met het onderhavige voorstel voor een verordening van de Raad inzake de etikettering van rundvlees en rundvleesproducten poogt de Unie tot het vertrouwensherstel bij te dragen. Het voorstel - en dat voor een verordening van de Raad tot vaststelling van een identificatie- en registratieregeling voor runderen - bewijst de ernst van de door de BSE-kwestie veroorzaakte crisis en is nodig om de sector en zijn infrastructuur diepgaand te hervormen - wat niet betekent dat in de toekomst geen andere wetgevende acties moeten worden ondernomen om de vertrouwenscrisis van de burgersconsumenten om te buigen. Ik wijs er in dit verband op dat het vertrouwen van de consument vooral ook wordt aangetast door de voortdurende ontwikkelingen in de veeteelt - met name op technologisch gebied - en het streven van de sector naar winstmaximalisering, die het mogelijk en noodzakelijk maken dat steeds nieuwe - of vernieuwde - producten op de markt worden aangeboden, waardoor het voor de consument steeds moeilijker wordt precies te weten wat hij uiteindelijk eet en drinkt. Een echt vertrouwensherstel kan er alleen komen met een doortastend beleid voor de uitroeiing van BSE op het niveau van de productie. De verordening waarover we ons thans buigen, komt echter uitsluitend tussenbeide op het vlak van de afzet. Ze is erop gericht de consumenten meer nuttige informatie over de geografische herkomst en de productiewijze van rundvlees en rundvleesproducten te verstrekken - waarmee men hoopt de rust op de betrokken markt te herstellen. De verordening is opgesteld vanuit de dringende noodzaak om overtuigende antwoorden aan de verontruste consument te geven, wat evenwel tot leemten en tekortkomingen heeft geleid - zodat we enkele amendementen voorstellen om hierin te voorzien. De verordening bepaalt dat rundvlees en rundvleesproducten die in de handel worden gebracht, kunnen worden voorzien van een etiket waarop de herkomst ervan is aangegeven. Daarvoor moet eerst evenwel een andere verordening - die tot vaststelling van een identificatie- en registratieregeling voor runderen - worden goedgekeurd welke voorziet in het noodzakelijke informatienetwerk. Voorts vertoont het voorstel van de Commissie de volgende negatieve kanten. Ten eerste, het voorgestelde etiketteringsstelsel is in beginsel vrijwillig en niet verplicht. Als we dat aanvaarden, worden we binnenkort met een dubbele markt voor deze producten geconfronteerd: een markt met geëtiketteerde producten die duurder zijn aangezien ze meer waarborgen bieden, en een markt met goedkopere soortgelijke producten zonder etiket waarnaar de vraag zal dalen. Hoewel we toegeven dat de regeling onmiddellijk toepasbaar is, zijn we van oordeel dat er niets mee wordt bereikt. Het is immers een oplossing die de burgers enkel kunstmatig geruststelt en er zal toe leiden dat consumenten welke slechter ingelicht en minder gegoed zijn en - daarom - zo weinig mogelijk voor de producten willen betalen, zullen kiezen voor goedkopere producten die theoretisch een groter risico opleveren. Beter, zij het niet absoluut tevredenstellend, is een verplichte etikettering van alle rundvleesproducten, met inbegrip van verwerkte producten. Maar ook deze oplossing vertoont duidelijk enkele negatieve kanten, vooral dat op grote schaal bestuurlijk ingrijpen, regelgeving en controle noodzakelijk zijn, waardoor hogere kosten zullen ontstaan. Een voordeel is wel dat deze aanpak beter beantwoordt aan de omvang van het geloofwaardigheidsvraagstuk waarmee we te kampen hebben. Ten tweede, de etikettering geldt alleen voor rundvlees en rundvleesproducten. Ik pleit er echter voor dat het stelsel moet toegepast op alle producten van de rundvleesindustrie, ook op verwerkte en afgeleide producten. Ten derde, de gegevens die uit hoofde van de voorgestelde verordening op de etiketten worden vermeld, volstaan niet. Daarom vragen we dat de etiketten ook inlichtingen bevatten over het ras, de teelt en de geografische oorsprong van de dieren waarvan de producten in kwestie afkomstig zijn. Ten vierde, we dringen aan op strengere voorschriften inzake de controles op de toepassing van het etiketteringsstelsel, en stellen voor administratieve sancties en boetes op te leggen aan degenen die de uit deze verordening voortvloeiende verplichtingen niet nakomen. Hoewel de Commissie deze aspecten maar al te vaak verwaarloost, zou de recente BSE-crisis er ze moeten toe aanzetten haar houding terzake te wijzigen. Tenslotte herhaal ik dat het ingrijpen waarop dit voorstel voor een verordening betrekking heeft, plaatsvindt in de laatste fase van het productie- en afzetproces van de producten, terwijl de BSE-bestrijding vooral tijdens de beginfase van dit proces moet plaatshebben, zodat de waarde van het voorstel in elk geval betrekkelijk is. We hopen dan ook dat de Commissie en de Raad in de toekomst voorstellen indienen die de wortels van het kwaad aanpakken en het productiemodel zelf betreffen, en inzien dat de verdere rundvleesproductie moet berusten op criteria die verband houden met duurzame ontwikkeling en de bescherming van de consument en de volksgezondheid. Mevrouw de Voorzitter, de heer Santer heeft hier gisteren verklaard dat hij voorstander is van een verplichte etikettering. Ik veronderstel dat dit betekent dat de Commissie de desbetreffende amendementen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming aanvaardt. De steun van het Parlement aan het Commissievoorstel zal trouwens afhangen van het standpunt dat zij daaromtrent inneemt. Ik dank u voor de aandacht.

Olsson
Mevrouw de Voorzitter, graag wil ik eerst de heer Papayannakis gelukwensen met zijn goede verslag. Het is belangrijk dat wij in de huidige situatie het vertrouwen van de consumenten in levensmiddelen proberen te herstellen. Vroeger werden levensmiddelen lokaal geproduceerd en geconsumeerd. Toen wisten de mensen waar de levensmiddelen vandaan kwamen, hoe ze waren geproduceerd, hoe ze waren toebereid en wat voor werking ze hadden. Ook was het zo dat als er een besmetting of andere problemen ontstonden, men vaak in de eigen streek tegen deze problemen meer gehard werd. Vandaag de dag kennen wij geen lokale levensmiddelenmarkt meer. Wij kennen ook geen nationale levensmiddelenmarkt meer. Vandaag de dag hebben wij een Europese en zelfs soms een mondiale levensmiddelenmarkt. Het is goed dat er vrij verkeer van goederen en diensten in de Europese Unie bestaat, en ik sta ook positief tegenover het streven naar een grotere wereldhandel. Het is echter geen goede zaak als dit vrije verkeer zou leiden tot verdere verspreiding van besmetting en ziekten, ziekten waardoor huisdieren of mensen kunnen worden getroffen. Daarom is het zo belangrijk om in de gaten te houden wat wij eten, om de consumenten voor te lichten over de plaatsen waar de levensmiddelen vandaan komen en de manier waarop ze zijn geproduceerd.
Inzake het verslag van de heer Papayannakis zijn er twee belangrijke kwesties waarover wij ons standpunt moeten bepalen. De ene is of etikettering vrijwillig of verplicht moet zijn, het tweede is of ze alleen moet gelden voor hele stukken rundvlees of ook voor rundvleesproducten. Ik ben me er volledig van bewust dat een verplichtstelling bepaalde moeilijkheden met zich meebrengt. Ik denk echter dat het een verkeerd signaal zou zijn als het Parlement een vrijwillig stelsel zou accepteren. Uit naam van mijn fractie wil ik zeggen dat wij voor een verplichte etikettering zijn. Ik ben me er ook volledig van bewust dat het moeilijk kan zijn om verwerkte producten te etiketteren; soms is er immers sprake van een steeds verder gaande verwerking van producten. In zulke gevallen kan een etikettering van de verwerkte producten moeilijk zijn. Toch denk ik dat wij in de praktijk mogelijkheden moeten vinden - en daar moet de Commissie bij helpen - om te komen tot een afgrenzing, zodat de verplichte etikettering in beginsel ook voor de verwerkte vleesproducten geldt.
Daarmee, mevrouw de Voorzitter, wil ik verder gaan met mijn eigen verslag, dat eigenlijk over hetzelfde gaat, namelijk de veiligheid rond levensmiddelen, maar dan met de nadruk op levensmiddelen die uit derde landen worden ingevoerd. In dit verband wil ik allereerst de heer Kindermann en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling bedanken voor hun zeer waardevolle standpunten over een groot aantal details waar wij in de Commissie milieubeheer niet volledig over beschikten. Ik wil ook de Begrotingscommissie bedanken, die bij brief over dit verslag geadviseerd heeft.
Het voorstel gaat over de noodzaak van harmonisatie van de bepalingen voor veterinaire controles van alle producten van dierlijke oorsprong die in de Europese Unie worden ingevoerd en over de noodzaak elke zending te onderwerpen aan een veterinaire controle door een erkende veterinaire inspectiepost. In verband hiermee dient een databank, genaamd ANIMO, te worden gebruikt voor de communicatie tussen de verschillende posten. Ik kijk positief tegen dit voorstel aan en beveel het op alle wezenlijke onderdelen aan. Het houdt een aantal waardevolle vereenvoudigingen in. Maar een gemeenschappelijk stelsel houdt ook in dat wij misschien de bestrijding van importfraude moeten intensiveren.
Ik hecht er speciaal belang aan nog een gezichtspunt naar voren te brengen; dat is misschien speciaal voor Zweden of Scandinavië van belang, maar het is daarom niet minder belangrijk. Artikel 2 van de richtlijn heeft ook betrekking op bepaalde plantaardige producten. In dit geval geldt dat voor hooi en stro, die moeten worden gecontroleerd op besmetting met mond- en klauwzeer. Vandaag de dag hebben wij ook andere problemen. O.a. geldt dat voor de invoer van sojameel, dat vaak salmonella bevat. Dat is een grote zorg, vooral voor de landen die een heel eind gekomen zijn met het uitbannen van salmonella, bijvoorbeeld Zweden en Finland. Er is ook een passage waarin wordt gesteld dat men rekening moet houden met de speciale wensen van landen. Dat is ook voor deze kwestie van belang en het is waardevol dat zoiets opgenomen wordt.
Ik heb een amendement op het gebied van de boete. Het gaat eigenlijk slechts om een detail. Wij willen, overeenkomstig het Zweedse rechtsstelsel, dat de uiteindelijke beslissing over de boete niet via de bevoegde autoriteit gaat, maar via de rechtbank. Bovendien stellen wij voor om in de praktijk - het is een beetje eigenaardig - de invoering uit te stellen tot 1 januari 1998 nu het datasysteem nog niet operationeel is. Daarom kan de invoering niet overeenkomstig het voorstel van de Commissie per 1 januari 1997 geschieden - een datum die trouwens al verstreken is.
Mevrouw de Voorzitter, dit is ongeveer wat ik over deze zaak naar voren wilde brengen. Wij hebben als Commissie milieubeheer zowel de wijzigingen van de Commissie landbouw en van rapporteur Kindermann als van de Begrotingscommissie ondersteund, en ik denk dat het mogelijk is om in grote eensgezindheid over dit verslag te beslissen.

Mayer
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, er moeten consequenties worden getrokken uit de gebeurtenissen rond BSE, zoveel is gisteren wel duidelijk geworden. Heel concreet en met het oog op de toekomst moeten de identificatie van runderen en ook de etikettering van rundvlees worden verbeterd.
Het vertrouwen van de consument in rundvlees is ernstig aangetast. De oorzaken hiervan lopen sterk uiteen. Onder andere is het van belang dat vlees voor het merendeel als een anoniem massaproduct wordt verkocht, over de herkomst waarvan de consument eigenlijk heel weinig of praktisch niets te weten komt. Hier moet iets aan worden gedaan.
Een voorwaarde die geldt voor alle verbeteringen op dit gebied, is natuurlijk dat niet alleen de productie transparant is, maar ook de handel. De Commissie heeft, en dat wil ik onderstrepen, gereageerd en in de herfst een voorstel gepresenteerd voor een verordening inzake een identificatie- en registratieregeling voor runderen. Een voorwaarde voor de benodigde veiligheid van de consument is echter dat deze identificatie en de etikettering van rundvlees even belangrijk en van hetzelfde gewicht zijn. Alleen met deze twee elementen van kwaliteitsbewaking kan uiteindelijk het vertrouwen van de consument weer worden opgebouwd. Het heeft weinig zin om te klagen over de ontoereikende implementatie van de tot nu toe geldende richtlijn - er bestaat er immers één. Met de verordening moeten wij sneller het doel bereiken en deze dan uiteindelijk als basis in alle lidstaten implementeren.
Nu is het systeem voor de identificatie en registratie van runderen gebaseerd op vier elementen, te weten: oormerken - en wel in beide oren -, gegevensbanken - heel essentieel -, runderpaspoorten en bedrijfsboekhoudingssystemen. Deze elementen krijgen een bindend karakter, en dat moeten zij objectief en subjectief gezien ook zijn.
De Raad besluit op basis van het verslag - en daar wil ik ook graag op wijzen -, of er na een proefperiode een electronisch registratiesysteem kan worden ingevoerd. Momenteel loopt deze proefperiode, het zogenaamde IDEA-programma, met ongeveer 1 miljoen dieren.
Het lijdt in het geheel geen twijfel dat de huidige mogelijkheden om de herkomst van runderen aan te tonen, gebrekkig zijn. Daarbij moeten twee beginselen in aanmerking worden genomen. In de eerste plaats moeten de voorstellen in de praktijk haalbaar zijn. Wij mogen de maatregelen op deze drie gebieden niet lichtvaardig op het spel zetten. Het systeem moet functioneren. Dit geldt vooral voor de communicatie tussen producenten en gegevensbanken. Anderzijds mag, hoe noodzakelijk het ook is om het vertrouwen van de consument terug te winnen, de doelstelling niet uit het oog worden verloren dat de producent zo min mogelijk door de bureaucratie wordt belast, iets waar het Europees Parlement in het verleden steeds weer op heeft aangedrongen.
Om het vertrouwen van de consument terug te kunnen winnen, moeten er eisen worden gesteld. De agrarische sector is bereid, aan deze eisen te voldoen. Ik meen dat wij desondanks nog meer ruimte moeten geven aan de verantwoordelijkheid van de lidstaten met betrekking tot de implementatie van de regeling en dat we daarom een zekere vrijheid, met name bij de invoering van de gegevensbank en het runderpaspoort moeten toestaan.
De voorwaarden waaraan moet zijn voldaan om de gegevensbank in te voeren, zijn heel verschillend. Deels functioneren zij; in sommige landen zal de invoering echter enige tijd vergen. Het uitgangspunt bij onze overwegingen, geachte dames en heren, moet zijn dat wij er inderdaad voor zorgen dat het verzamelen van gegevens op absoluut betrouwbare wijze plaatsvindt. Waar dit echter gewaarborgd is, zouden wij ook niet meer moeten verlangen dan nodig is, wat dus betekent dat dezelfde gegevens niet eventueel twee keer worden verzameld.
Een doorslaggevend punt met betrekking tot de geloofwaardigheid van de maatregelen betreft de invoer uit derde landen; en hier ligt vooral het breekpunt, mijnheer de commissaris. Ook de heer Olsson heeft daar nadrukkelijk op gewezen. Om er bij deze invoer, bij deze binnenkomst in de Gemeenschap uit derde landen voor te zorgen dat de geïmporteerde dieren volgens de voorschriften worden geïdentificeerd, moet reeds aan de grens de officiële identificatie plaatsvinden. De desbetreffende gegevens moeten dan onmiddellijk worden ingevoerd in de gegevensbank, en het dierenpaspoort moet eveneens onmiddellijk worden afgegeven. Ik vind dat de ideeën van de Commissie op dit punt niet ver genoeg gaan.
Het komt hier aan op de geloofwaardigheid van het systeem. Wij kunnen het ons niet veroorloven, minder streng te zijn bij de invoer uit derde landen dan we zijn met betrekking tot de dieren die bij ons in de Gemeenschap worden geboren. Geachte dames en heren, ik vind dit zeer essentieel! In dit kader is ook de momenteel geldende periode van 30 dagen voor de identificatie redelijk en moeten wij deze aanhouden.
Nu zal, geachte dames en heren, nog worden gezegd dat bij de etikettering de rechtsgrondslag van artikel 100A in acht dient te worden genomen. En als dan al bij de etikettering de rechtsgrondslag van artikel 100A in acht moet worden genomen, dan toch zeker ook met betrekking tot de identificatie van de dieren. Volgens de verklaringen van de Commissie in het BSE-debat van gisteren moet immers de medebeslissingsprocedure worden uitgebreid tot deze gebieden. En als met alle goede wil van alle betrokkenen praktisch geen of alleen maar een summiere vertraging zal optreden, dan moet ook artikel 100A als rechtsgrondslag gelden in het bijzonder voor het punt van de identificatie van de runderen.
Ik doe op deze plaats het mondelinge verzoek, hierover te stemmen, en ik wijs erop dat dit, ook al is de vertraging gering, als het ware formeel de terugverwijzing naar de parlementscommissie betekent. Maar ik vind dat er met enige goede wil op dit punt snel gehandeld kan worden, zonder dat daar veel tijd in behoeft te worden gestoken.

Kindermann
Mevrouw de voorzitter, geachte collega's, het doel van één van de voorstellen van de Commissie die wij vandaag behandelen is, gemeenschappelijke regels vast te stellen voor de controle op dierlijke producten uit derde landen. Als gevolg van de verwezenlijking van de interne markt en de daarmee verbonden afschaffing van grenscontroles moeten de importbepalingen worden geharmoniseerd om de bilaterale overeenkomsten te kunnen opheffen. De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, namens welke ik het advies heb opgesteld, juicht het voorstel van de Europese Commissie toe. Met dit voorstel worden de tot nu toe geldende bepalingen vereenvoudigd en worden deze ook aan nieuwe omstandigheden aangepast. Om de gezondheidsbescherming te kunnen waarborgen, wordt met het voorstel gestreefd naar strenge regels op een aantal terreinen. Het is acceptabel dat de tot nu toe apart doorgevoerde documentencontrole vervalt, aangezien deze in het kader van de toekomstige keuring moet gaan plaatsvinden.
Afgezien van de onjuiste en gedeeltelijk misleidende vertaling in het Duits bevat het voorstel enkele onduidelijke formuleringen die wij door middel van onze amendementen willen trachten op te heffen. Wij hopen dat de Commissie deze wijzigingsvoorstellen accepteert.
Voorts doen wij een beroep op de Commissie, nog eens na te denken over haar standpunt met betrekking tot de gekozen rechtsgrondslag. Zij geeft in haar voorstel zelf aan dat de gemeenschappelijke regeling van de veterinaire controles deel moet uitmaken van de inspanningen om het doel van de verwezenlijking van de interne markt en de harmonisering van de gezondheidsbescherming te bereiken. Juist tegen de achtergrond van de actuele BSEdiscussie hier in het Parlement en daarnaast met de burgers en in het licht van de juiste beslissing van de Commissie om de bevoegdheid voor de veterinaire controles weg te halen bij het Directoraat-Generaal Landbouw, zou zij eigenlijk tot het inzicht moeten zijn gekomen, dat het toezicht op producten van dierlijke oorsprong niet in de eerste plaats thuishoort bij de ordening van de landbouwmarkt maar bij de gezondheids- en consumentenbescherming.
De enig juiste rechtsgrondslag die er voor het Parlement blijkt te zijn - ook op grond van de inzichten en ervaringen van de laatste weken en maanden - is dan ook artikel 100A in verbinding met artikel 129A. Ik denk hierbij ook speciaal aan de uiteenzetting van de heer Mayer, waarmee ik het voor 100 % eens ben, namelijk dat wij deze grondslag ook laten gelden voor de beide andere vandaag gepresenteerde verslagen.

McCartin
Voorzitter, gisteren hadden wij het over de bezorgdheid die er onder consumenten, zowel in Europa als daarbuiten, heerst ten aanzien van rundvlees. Vandaag praten wij over passende maatregelen om die bezorgdheid op sommige punten weg te nemen. Ik ben blij met de initiatieven die de Europese Commissie op dit gebied ontplooit, en met de vaart die zij erachter zet. Ik ben het niet eens met de kritiek dat dit voorstel tot onnodige administratieve kosten voor de boeren zou leiden. Deze maatregel is absoluut noodzakelijk om de markten die de Europese rundvleesproducenten voor de afzet van hun producten hebben, te consolideren. Daarnaast moeten er maatregelen worden getroffen om consumenten in derde landen die onze producten kopen, gerust te stellen. Wij produceren in de Europese Unie een miljoen ton rundvlees dat in derde landen moet worden afgezet. Het is algemeen bekend dat consumenten buiten de Europese Unie steeds kritischer worden ten aanzien van de gezondheids- en veiligheidsaspecten van de producten die zij van ons kopen.
Dit maakt dan ook dat het om een belangrijke maatregel gaat. De commissie begrotingscontrole heeft evenwel enige zorg over het kostenaspect. Wij hebben binnen de Europese Unie zo'n 70 miljoen runderen. Die kosten ons jaarlijks 60 miljard ecu. Van dat bedrag gaat circa 70 % op aan individuele premies. Budgettair gezien is het daarom van groot belang te weten waar die dieren precies rondlopen en hoeveel ons dat aan premies zou mogen kosten en feitelijk heeft gekost.
De commissie begrotingscontrole is ook bezorgd over het feit dat schapen en geiten buiten de maatregel vallen. Deze sector kost ons jaarlijks nog eens een slordige 2 miljard ecu. Gelet op het feit dat schapen en geiten wel zijn opgenomen in de oorspronkelijke richtlijn 102, zouden zij ons inziens ook onder de nieuwe regeling moeten vallen. Namens de commissie begrotingscontrole wil ik de Commissie dringend verzoeken om met maatregelen te komen die ons meer garanties bieden aanzien van de uitgaven op dit gebied.

Papayannakis
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het globaal genomen eens met het verslag van de heer Mayer. Het Reglement voorziet evenwel dat de medeadviserende commissies amendementen kunnen indienen die het verslag van de commissie ten principale verbeteren. Ik wil in dit verband eerst herhalen wat ik zo-even al heb beklemtoond, namelijk dat we de etikettering van rundvlees en rundvleesproducten niet verplicht kunnen maken zolang er geen identificatie- en registratieregeling voor runderen bestaat.
Ik wens er echter ook op te wijzen dat de registratie in gegevensbanken van de 95 miljoen runderen in de Unie en de controle op de verplaatsing van de dieren van bedrijf naar bedrijf een enorme onderneming is. Het lijdt evenwel geen twijfel dat de invoering van zo'n regeling, die belangrijke kosten met zich brengt en tot voor kort ondenkbaar was, thans absoluut noodzakelijk is. Ze is de prijs die we betalen voor de inertie van onder meer de communautaire instellingen tijdens de hele BSE-crisis, alsmede voor de winsten die anderen in die periode hebben opgestreken.
Ik wil nog benadrukken dat sommige lidstaten er te weinig of helemaal niet op voorbereid zijn om deze regeling zonder meer in te voeren. Om fraude te bestrijden en ongeregeldheden - zoals praktijken die indruisen tegen de volksgezondheid - te vermijden, moet het Parlement het amendement van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming aannemen waarin bij de Commissie wordt aangedrongen op de ontwikkeling en financiering van een bijzondere actie voor zowel de harmonisering van de desbetreffende wetgevingen in de lidstaten als de instelling van de nodige technische - en andere - infrastructuren, zodat de identificatie- en registratieregeling voor runderen zo spoedig mogelijk in de hele Unie kan worden toegepast.

Fantuzzi
Mevrouw de Voorzitter, de voorstellen die wij thans in behandeling nemen, vind ik uiterst belangrijk. Volgens mij is er een nauw verband tussen het thema van ons huidige debat, het verslag van de heer Mayer, en de uitspraken die wij gisteren hebben gedaan over de BSE-crisis. Ik geloof dat het van het grootste gewicht is dat er een deugdelijk, efficiënt en betrouwbaar identificatie- en registratiesysteem voor runderen wordt ingevoerd. Ook waardeer ik ten zeerste wat gezegd is over etikettering van rundvlees, vooral het feit dat dit verplicht moet worden doorgevoerd en niet facultatief mag blijven, zoals binnen de landbouwcommissie van het Europees Parlement al was afgesproken. Volgens mij zijn dit nu net de belangrijke signalen die wij door moeten geven aan de consument, want die bevindt zich momenteel in een diepe vertrouwenscrisis wat betreft de consumptie van rundvlees en trouwens ook andere producten van dierlijke oorsprong. Een en ander is te wijten aan bepaalde fokmethodes, aan problemen met het transport van dieren, waar overigens zo nu en dan al een beschuldigende vinger naar wordt gewezen. Een andere factor die zeker meespeelt, is dat het vaak heel moeilijk is de herkomst te bepalen van een product dat in verwerkte staat op onze dis komt.
Deze problemen hebben al chronische trekjes aangenomen, ze zijn al van structurele aard geworden en het was al enige tijd duidelijk dat de rundvleesmarkt in Europa in de knel kwam te zitten. Maar de situatie is op de spits gedreven door de hele deining die is ontstaan rondom BSE. Naar de mening van onze fractie zijn dierpaspoorten, gegevensbanken, oormerken, en ook de registers die ieder boerenbedrijf moet bijhouden, allemaal elementen die absoluut verplicht moeten worden gesteld. Wij vinden dat daar geen enkele uitzondering op mag komen, ook niet voor een overgangsperiode, want dan wordt het toch weer facultatief. Dit zijn elementen die stuk voor stuk van het grootste belang zijn voor de volksgezondheid maar ook voor de veterinaire controles. Tevens wordt langs deze weg gepoogd fraude te voorkomen in het beheer van de premies die in het kader van het gemeenschappelijk landbouwbeleid aan rundvleesproducenten worden uitgedeeld.
Ik geloof, mijnheer de commissaris, dat het noodzakelijk is om ten spoedigste de zwaartepunten op te sporen van de hervorming van de gemeenschappelijke marktordening van rundvlees. Dit is namelijk al herhaalde malen aangekondigd, en ik geloof dat onze landen en vooral de producenten van de Europese Unie nu maar eens op hun strepen mogen gaan staan en eisen dat de daad bij het woord gevoegd wordt.

Schnellhardt
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, in het kader van de BSE-problematiek en de daarmee samenhangende vertrouwenscrisis bij de consumenten zijn de drie voorstellen inzake de identificatie van runderen en de etikettering van rundvlees, alsmede het verslag Olsson van groot belang. Het moet toch zeker lukken om het vertrouwen van de consument terug te winnen. De mogelijkheid om de herkomst van runderen en rundvlees aan te tonen kan een factor van beslissende betekenis zijn.
Het is een juist uitgangspunt van de Commissie om in het kader van de registratie van runderen te komen tot de verplichte invoering van zowel een gegevensbank als een stelsel van dierenpaspoorten. We moeten ons niet aan het twijfelen laten brengen door veronderstelde technische moeilijkheden. Uit de ervaringen met gegevensbanken, die in enkele lidstaten zijn opgedaan, blijkt dat er veel mogelijk is. Het is duidelijk dat de richtlijn van 1992 niet op bevredigende wijze is geïmplementeerd, en misschien ook niet op bevredigende wijze kon worden geïmplementeerd. Er bestaat nog steeds geen volledige duidelijkheid over de herkomst van individuele dieren.
Wij moeten ons er duidelijk bewust van zijn dat we het echte werk met de implementatie van de nieuwe verordening nog voor ons hebben. In de praktijk moeten we ervan op aan kunnen dat de communicatie tussen de gegevensbanken van de lidstaten ook goed werkt. Wat heeft een Franse boer eraan als hij van een rund uit Spanje niet precies weet waar het vandaan komt, als de gegevens hierover alleen maar in de Spaanse gegevensbank beschikbaar zijn en hij daarop niet kan inloggen, of omgekeerd?
Ik kan echter niet begrijpen waarom de Commissie de identificatie van dieren uit derde landen pas 14 dagen na binnenkomst wil voorschrijven. Juist in die tijd is er fraude mogelijk. Ik sta met nadruk achter het amendement van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling om op dit punt de onmiddellijke identificatie toe te passen zoals dat staat in het verslag-Mayer.
Het hele systeem heeft echter alleen maar zin wanneer ook de consument kennis kan nemen van het bewijs van de herkomst. Daarom is etikettering van rundvlees tot op de toonbank nodig. Wij zijn het er hier in het Parlement over eens dat een vrijwillig identificatiesysteem, zoals door de Commissie voorgesteld, de verkeerde manier is om het vertrouwen van de consument terug te winnen. Naar mijn idee heeft het geen nut, te wijzen op krachten van de markt die vanzelf zouden werken in de richting van een systeem van etikettering. Zolang er op deze terreinen in Europa geen etikettering zonder lacunes is, blijft het wantrouwen van de consument bestaan. Alleen een verplicht identificatiesysteem kan uitkomst bieden. De verklaring van de Europese Commissie in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming was als volgt: als de identificatie vrijwillig is, kan men deze richtlijn ook laten gelden voor vleesproducten en andere producten, bijvoorbeeld die welke gelatine bevatten. Het resultaat is dan dat er veel wordt geïdentificeerd, dat het lang duurt, dat er veel wordt verhuld. U presenteert ons hier een goocheltruc.
Volgens deze voorstellen zouden er acht gegevens moeten worden vermeld over het rund waaruit de gelatine is gewonnen, bijvoorbeeld op het pastablikje: slachtdatum, geslacht, verplaatsingen, om er een paar te noemen. Dit is niet realistisch, en daar moeten wij ons niet mee bemoeien. Ik begrijp natuurlijk wel waarom sommigen ook op dit punt opkomen voor een verregaande verplichte regeling. Vanzelfsprekend moeten wij na de BSE-affaire richtinggevend optreden en ook laten zien dat het daadwerkelijk gaat om een nieuw begin. Het is echter de vraag of dat mogelijk is met eisen die in de praktijk nauwelijks zullen werken. Ik kan er alleen maar tegen waarschuwen om met zoiets te beginnen. Met alle begrip voor de motieven daarvoor moeten wij ons afvragen of wij niet veel meer vertrouwen kapot maken wanneer zo'n identificatiesysteem niet mogelijk blijkt te zijn, dat op basis van de dan bestaande verplichting om de zaak ter hand te nemen, iets wordt gedaan wat niet te begrijpen, misschien zelfs fout is - want de kans daarop is er nu eenmaal ook. Wat gebeurt er als er zich zulke gevallen voordoen? Hoe willen we dan het vertrouwen van de consument terugwinnen? Ik vind dat wij alleen dat moeten identificeren wat ook kan worden gecontroleerd. Een lidstaat die op deze punten eigen regelingen wil treffen, mag daarbij zeker niets in de weg worden gelegd, maar op Europees niveau moeten we dit niet doen.
Wat echter niet mag worden afgewezen, mijnheer de commissaris, en ik verzoek u dat met nadruk, dat zijn onze verlangens om de verslagen te behandelen volgens artikel 108. Na de woorden van de heer Santer van gisteren geloof ik dat het niet moeilijk voor u zal zijn om hiermee in te stemmen. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft hier unaniem voor gestemd. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft beloofd dat het goed is om hierover te beraadslagen. Dan zijn wij zeker op de goede weg.

Santini
Mevrouw de Voorzitter, ik wil op mijn beurt erop wijzen hoe verstandig het is geweest om dit debat meteen op de dag na het debat over BSE te doen plaatsvinden. Ook was het uiterst verstandig deze drie verslagen aan elkaar te koppelen, omdat ze elkaar in feite aanvullen: het zijn bijna drie schakels van eenzelfde keten. Een en ander leidt tot belangrijke resultaten, te weten nieuwe garanties voor de consumenten en ook nieuwe verplichtingen voor de producenten. Maar er is ook nog een derde partij, en die wordt er misschien te weinig bij betrokken, ondanks dat zij in deze materie zo'n belangrijke rol te vervullen heeft. Ik doel op grossiers en middenstanders. Op het moment dat het product in de handel wordt gebracht, nemen deze figuren een sleutelpositie in. Ook zij moeten dus nodig op hun verantwoordelijkheid gewezen worden, vooral op het vlak van etiketteringssystemen.
Dit vooropgezet, wilde ik in mijn betoog kort ingaan op de boeren en de problemen waar zij mee te maken krijgen vanwege de voorgestelde vernieuwingen. Tot nu toe hebben bijna alle boeren, ook de kleintjes, zich moeiteloos kunnen redden met het oude systeem van oormerken en bedrijfsregisters. Maar met de nieuwe regeling worden er toch elementen in het boerenbedrijf gevoerd die daar tot nu toe niet echt bijhoorden. Een voorbeeld is de computer: om deze goed te kunnen bedienen, wordt toch wel een andere beroepsopleiding vereist en wellicht wordt het noodzakelijk nieuwe beroepsfiguren in het boerenbedrijf te introduceren. Het staat als een paal boven water dat dit alles nieuwe financiële lasten voor de boeren met zich meebrengt, dat het een andere professionele aanpak vereist, ook al is duidelijk dat een en ander ook kwalitatieve verbeteringen met zich meebrengt. Dus, ik ga best akkoord met de innovatie, maar ik vind wel dat, alvorens je iemand een auto cadeau gaat doen, je eerst te weten moet komen of de persoon in kwestie ook een rijbewijs heeft, anders rijdt hij regelrecht de sloot in.
Ik stel dus het volgende voor: een geleidelijke hervorming, vooral wat betreft de invoering van gegevensbanken. Om betrouwbare gegevensbestanden te verkrijgen is het noodzakelijk dat het toevoerkanaal voortdurend wordt bediend door een aanzienlijk percentage producenten. Ik vind het heel redelijk om voor te stellen dat er een bufferjaar wordt gepland, na de deadline van 31 december 1997. Ik denk vooral aan kleine bedrijfjes, die al dan niet in berggebieden gevestigd zijn en maar weinig personeel hebben, zodat al die vernieuwingen nogal wat verwarring kunnen zaaien en zelfs paniekerige reacties kunnen ontketenen.
Als de gegevensbanken eenmaal klaar zijn, kan gedacht worden aan het dierenpaspoort. Dit is een ambitieus maar prima voorstel dat de verplaatsingen van runderen, hun groei, het hele leven van die dieren begeleidt tot aan het eindcertificaat, dat wij op het etiket zouden kunnen identificeren. Dit etiket wordt dus het eindstadium van een documentatiestelsel, dat steevast uit moet gaan van duidelijkheid en volledigheid van gegevens, om op die manier borg te kunnen staan voor de kwaliteit, dus voor de eigenschappen van het produkt, met duidelijke opgave van de oorsprong, de bewerkingsmethoden en eventuele veterinaire controles.
Dit systeem moet vooral gelden voor producten die uit vlees worden bereid. Ik denk met enige bezorgdheid aan de hamburgers, die bij de jongeren die naar ons luisteren zo gretig aftrek vinden. Voor hamburgers zijn dergelijke etiketten belangrijker dan voor andere producten die uit vlees worden verwerkt. Vaak zijn herkomstaanduiding, ingrediëntenopgave en vooral de kwaliteit van hamburgers nog een verre utopie.

Watson
Voorzitter, ik ben afgevaardigde voor Somerset in Noord-Devon, het belangrijkste veeteeltgebied van het Verenigd Koninkrijk. Wij weten nagenoeg alles van rundvlees en rundvleesproducten. De recente vertrouwenscrisis in deze sector komt bij ons hard aan. Ik ben dan ook blij met deze maatregelen van de Commissie en trouwens ook met de door de heer Papayannakis voorgestelde amendementen, omdat ik denk dat zij van essentieel belang zijn voor het herstel van het vertrouwen van de consument in de rundvleessector.
Mijn fractie is voorstander van een verplichte etikettering. De geografische herkomst van de producten is wel belangrijk, maar is ons inziens niet van doorslaggevende betekenis. Waar wij naar toe willen, is het soort maatregelen zoals bepleit in amendement vier van de heer Papayannakis inzake bepaalde minimumnormen. Verder vinden wij dat de productinformatie ook betrekking zou moeten hebben op mogelijke genetische manipulatie bij het dier en het gebruik van groeibevorderaars bij de productie, zij het dat wij hier amendement 29 van de heer Tamino prefereren boven die van de rapporteur.
Nog belangrijker dan de etikettering van rundvlees, vind ik de etikettering van rundvleesproducten en producten die rundvlees bevatten, ook al is dit geen gemakkelijke zaak. Dit soort producten wantrouwt de consument het meest. Het is belangrijk dat consumenten kunnen nagaan -en dit is iets waarvoor de liberalen in het Europese Parlement zich sterk maken- wat voor voedingsmiddelen zij precies kopen. Ik geloof ook dat strengere etiketteringsvoorschriften een goede zaak voor de boeren is. De boeren hebben de greep op hun sector verloren. Zij hebben geen grip meer op de toelevering, waar de veevoederfabrikanten de dienst uitmaken, en aan de afzetzijde hebben de grote voedingsmiddelenbedrijven het heft in handen genomen. Maatregelen om het vertrouwen van de consumenten te herstellen, zouden ook de boeren kunnen helpen om weer meer grip te krijgen op deze belangrijke sector. De liberalen in dit Huis zijn dan ook voorstander van invoering van een dierpaspoort.
Tot besluit wil ik de Commissie oproepen om binnen afzienbare termijn over te gaan tot een veel uitgebreidere herziening van de etiketteringsvoorschriften voor voedingsmiddelen binnen de Europese Unie. Wij hebben een hele batterij voorschriften en die moeten tot één regeling worden samengesmeed.

Tamino
Mevrouw de Voorzitter, zoals het debat ook al duidelijk heeft gemaakt, ziet dit hele Parlement wel in hoe nuttig en noodzakelijk deze drie maatregelen zijn alsook het gezamenlijk debat daarover. De maatregelen zijn onderling aan elkaar gerelateerd, niet in de laatste plaats omdat een verplichte etikettering geen zin zou hebben als wij niet beschikken over een goed identificatiesysteem van runderen. Vandaar dus de noodzaak van oormerken, gegevensbanken, dierenpaspoorten, bedrijfsregisters, en in de toekomst eventueel ook elektronische identificatie. Al die elementen vormen een onontkoombare ontwikkeling waar zo snel mogelijk naar toe gewerkt moet worden, wil men de nodige resultaten bereiken.
Het doel is om burgers, de consumenten dus, een deugdelijke controle te garanderen en dat kan via etikettering. Wij vinden natuurlijk dat etikettering verplicht moet worden gesteld voor rundvlees en in de toekomst ook voor andere vleessoorten. Bovendien moet niet alleen het etiket verplicht worden gesteld, maar tevens moet daaruit de nodige transparantie spreken, onder meer volgens de indicaties die ook al zijn overgenomen door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming op grond van een aantal amendementen die door de Groenen en andere fracties zijn ingediend.
Uiteraard zijn wij van mening dat men al eerder die richting uit had kunnen gaan. Het was niet nodig om op die horrorscenario's van BSE te wachten om tot dergelijke resultaten te komen. Maar enfin, nu het vandaag dan zo ver is, moeten wij eisen dat op korte termijn wordt gerealiseerd wat gisteren in dit Huis werd gezegd door de voorzitter van de Commissie, de heer Santer. Wij verwachten dus van de Commissie dat zij ons vandaag duidelijk zegt dat het etiket verplicht wordt gesteld en dat zij zich derhalve niet verzet tegen de amendementen die in dat verband zijn ingediend. Wij verwachten ook een heel transparant etiket en daarom hoop ik dat er bijvoorbeeld geen weerstand komt tegen de verwijzing naar genetisch gemodificeerde organismen. Dan zou ook een begin kunnen worden gemaakt met de verplichting om op etiketten van voedingsmiddelen indicaties te zetten over producten die afkomstig zijn van genetisch gemodificeerde organismen.
De rechtsgrond moet artikel 100A worden, zoals ook in de verslagen van de leden Papayannakis en Olsson bepleit wordt. Wij verwachten dan ook dat commissaris Fischler himself dit zal beamen. Meer is niet nodig, de Commissie hoeft alleen maar die rechtsgrond over te nemen. Voorts is er een herorganisatie van DG XXIV nodig die daadwerkelijk de kant van bescherming van de consumentengezondheid uitgaat. Maar dit kan alleen maar als het betreffende directoraat voldoende personeel en middelen worden toegeschoven. Tot slot verwachten wij een hervorming van het GLB waarin de problemen van het milieu en de volksgezondheid sterker op de voorgrond worden geplaatst dan de kwantitatieve productie.

Vandemeulebroucke
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, de veeteelt staat onder zware druk en het is niet enkel de dollekoeienziekte, maar er is heel wat meer. Op 20 februari zal het uitgerekend twee jaar geleden zijn dat in Vlaanderen een dierenarts-keurder genadeloos werd vermoord en deze moord wordt toegeschreven aan de wijdvertakte hormonenmaffia. Het onwettig gebruik van groeibevorderaars in de runderteelt blijft een zeer ernstig probleem. Daarom zijn de identificatie en de etikettering van rundvlees belangrijke initiatieven. Ze zijn ook complementair. Alles start bij identificatie en de registratie, de etikettering is er het logisch gevolg van. Toch een paar bedenkingen.
In het verslag-Mayer is er amendement 19 van de Commissie Landbouw, die wil dat de producenten extra hoeveelheden oormerken en paspoorten zouden krijgen opdat zijzelf hun verloren oormerken zouden kunnen vervangen en die ook leesbaar zouden kunnen invullen. Dat is naar mijn mening uiterst gevaarlijk, want dat kan leiden tot heel wat gesjoemel. In mijn land bijvoorbeeld, kennen we een zeer goede identificatieregeling. Toch zijn er malafide veehouders die valse oormerken heel dikwijls hanteren en bij de hormonenmaffia is dat een algemeen bekend systeem. Zomaar extra lege of blanco oormerken of paspoorten bezorgen is eigenlijk een regelrechte aansporing tot bedrog en tot fraude.
Tweede bedenking: men wil een vrijwillig etiketteringsysteem. Ik deel de bezorgdheid van Papayannakis dat een dergelijk systeem leidt naar een duale markt die asociaal is. Men komt immers tot een dure markt van geëtiketteerde producten en anderzijds tot een goedkope markt met niet-geëtiketteerde producten, en dat kán niet. Daarom een algemeen verplichte etikettering, enkel dat is aanvaardbaar.
En tenslotte nog dit: er zijn een aantal bedrijven die een elektronisch systeem hebben ingevoerd voor identificatie van runderen. Dat is een elektronische herkenning van chips die op runderen wordt ingeplant. Daardoor worden de verplaatsingen automatisch geregistreerd en dit is niet enkel nuttig voor de veekwekers, maar ook voor de telsystemen van slachterijen en zelfs voor de centrale databanken. Mijn vraag nu aan de Commissie: heeft de heer Schleicher dit systeem reeds bestudeerd? Is dat haalbaar, wat is de kostprijs ervan, en daar zou ik toch zeer graag een antwoord op hebben.

Belleré
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Fischler, het verslag van de heer Papayannakis over etikettering van rundvlees verdient een positieve beoordeling, vooral waar het opnieuw stelt dat etikettering verplicht moet worden gesteld om de consumenten van vlees of van producten verwerkt uit rundvlees precieze indicaties te verschaffen.
Als zulks in het verleden was gebeurd, hadden wij ons vast en zeker beter ingedekt tegen de risico's van de BSEepidemie. Momenteel is die etikettering facultatief, en daarom wil dit Huis bij de aanneming van dit verslag het voorstel van de Commissie afwijzen, omdat deze namelijk etikettering facultatief wil houden.
Er is gewoon verstand en een beetje moed nodig: of we doen ons best het vertrouwen van de consumenten terug te winnen of we springen in de bres voor bepaalde veefokkers die het liefst maar wat sjoemelen en allerlei zaken niet op het etiket willen zien, zoals de opgave van herkomst, bewerking, vervaldatum en gebruikte additieven. Ik sta ook achter wat de spreker heeft gezegd over de importeurs van vlees of vleesproducten uit derde landen: die moeten ook voor etikettering zorgen.
De partij Alleanza Nazionale is voor etikettering van rundvlees en uit rundvlees verwerkte producten, ook al beseft zij best dat bepaalde voorzieningen voor de controle van dieren niet geringe praktische problemen met zich mee kunnen brengen en organisatorisch en financieel gezien heel wat voeten in aarde kunnen hebben.
Ik zei in een vorig debat over BSE: dura lex, sed lex . Vandaag zeg ik dat je niet van twee walletjes tegelijk kunt eten. We moeten met andere woorden niet alleen redeneren in termen van preventiemaatregelen, dus bijvoorbeeld identificatie en registratie van runderen en geautomatiseerde databanken, maar we moeten ook optimale duidelijkheid nastreven zodra het product verspreid wordt. We zeggen dus ja tegen etikettering van vlees en de daaruit verwerkte basisproducten: het minimum is toch wel afspreken dat informatie met betrekking tot de oorsprong en bewerking van vlees verplicht moet worden gesteld. Wij zullen dus voor de daartoe strekkende amendementen stemmen.

Hardstaff
Voorzitter, om te beginnen wil ik blijk geven van mijn waardering voor het uitstekende werk dat door alle rapporteurs en met name door de heer Papayannakis is verricht, en dat niet alleen in zijn eigen verslag over de etikettering van rundvlees, maar ook in het advies dat hij namens de commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft opgesteld naar aanleiding van het verslag-Mayer inzake een identificatieregeling voor runderen.
Wij kennen allemaal de achterliggende redenen voor deze twee verslagen, en ook voor dat van de heer Olsson, welke door de Commissie zijn gecombineerd. Wat in ons zeer lange debat van gisteren over het verslag van de speciale BSE-commissie vooral naar voren kwam, was de noodzaak van een systeem om runderen te kunnen identificeren en te volgen, althans als wij van het BSE-probleem willen afkomen. Dat men in het Verenigd Koninkrijk zoveel moeite had uit te maken welke koeien nu precies moesten worden geslacht, kwam onder meer doordat er geen nauwkeurige gegevens voorhanden waren.
Zo hebben niet alleen boeren, maar ook consumenten wel eens zien gebeuren dat BSE-vrije kuddes als eerste werden geslacht, terwijl kuddes waar zich gevallen van BSE hadden voorgedaan, in onzekerheid werden gelaten. De boeren wisten wel dat de dieren op een gegeven moment zouden worden afgemaakt, maar worstelden met de vraag of zij nog extra wintervoer zouden aankopen. De voorstellen voor een goede registratieregeling voor runderen via oormerken, individuele runderpaspoorten en gegevensbanken dragen wij een warm hart toe. Het is belangrijk dat informatie over afstamming, kudde, geboortedatum en de bedrijven waar het dier is gehouden, gemakkelijk na te trekken is.
Gezien de bijzondere situatie waarin Europa momenteel verkeert, komt de commissie milieubeheer met enkele amendementen om ook informatie te gaan verstrekken over voeding, hormonen en diergeneesmiddelen. De consument is in toenemende mate bezorgd over de effecten van het massale antibioticagebruik op de gezondheid van de mens. Als de dieren op een extensievere manier worden gehouden, zoals gisteren ter sprake is geweest, zal men ook minder beducht voor infecties zijn. Vanwege die infectiedruk worden antibiotica stelselmatig aan het voer toegevoegd.
Consumenten willen de zekerheid dat zij met de consumptie van rundvlees geen hoge concentraties antibiotica binnenkrijgen. De etiketteringsregeling sluit dan ook nauw aan bij de registratieregeling die de nodige informatie moet aanleveren voor een gedetailleerde etikettering van het vlees. De heer Papayannakis dringt terecht aan op een verplichte regeling die niet alleen voor rundvlees, maar ook voor rundvleesproducten geldt. Dit is een zeer belangrijk punt, aangezien het besmettingsgevaar vaker optreedt bij vleesproducten dan bij gewoon vlees. Dat komt omdat vleesproducten vaak worden vervaardigd van vlees dat bij het uitbenen overschiet, en van delen van het geslachte dier die normaal gesproken niet in de supermarkt of bij de slager worden verkocht.
Het gaat hier niet alleen om BSE. Er zijn recentelijk in het Verenigd Koninkrijk meer mensen gestorven aan een E Coli-epidemie dan aan de nieuwe vorm van Creutzfeldt-Jakob die in verband wordt gebracht met het eten van besmet vlees. Bejaarden en jonge mensen zijn bijzonder kwetsbaar voor deze infecties. Uiteraard kunnen een hygiënische bereiding en het goed doorbakken van het vlees de risico's verkleinen, maar de wetenschap dat deze producten van een etiket moeten worden voorzien waarop de exacte herkomst van het vlees staat vermeld, inclusief het voer waarmee het dier is gemest, zal voor het bedrijfsleven een grote stimulans zijn om ervoor te zorgen dat deze vleesproducten alleen van gezonde dieren afkomstig zijn.
De opkomst van BSE en de nieuwe variant van Creutzfeldt-Jakob bij mensen hebben ons in Europa en met name in het Verenigd Koninkrijk op zeer pijnlijke wijze duidelijk gemaakt dat wij uit puur winstbejag de gezondheid van mens en dier niet op het spel mogen zetten. Wij moeten bepaalde landbouwmethoden aan een nader onderzoek onderwerpen, wij moeten beter gaan toezien op wat er in ons voedsel zit en de consumenten de informatie geven waar zij om vragen, opdat zij weer vertrouwen krijgen in de goede kwaliteit van de producten die zij kopen en consumeren.
De commissie milieubeheer -en zeker de socialistische leden daarvan- vraagt de Commissie om hoge eisen te stellen aan de te verstrekken productinformatie. Voorts moet de etiketteringsregeling verplicht worden gesteld en niet alleen van toepassing zijn op rundvlees, maar ook op rundvleesproducten. Daarnaast moet haast worden gemaakt met de uitvoering van de maatregelen. De socialistische fractie is van mening dat wij de plicht hebben om op te komen voor de volksgezondheid en de bescherming van de consumenten in Europa. Onze boeren en de vleesverwerkende industrie zijn op de lange termijn alleen gebaat bij een herstel van een goed gefundeerd vertrouwen van de consument.

Schierhuber
Mijnheer de commissaris, zeer geachte dames en heren, de laatste tijd heeft het werk van het Europees Parlement sterk in het teken van BSE gestaan. Het verslag van de Tijdelijke Enquêtecommissie is een poging om het verleden te verwerken, en ik ben er zeker van dat dit niet zonder consequenties zal blijven. Nu moeten we echter, zo meen ik, handelen en de wissels goed zetten voor de toekomst. Wij moeten de huidige catastrofe zien als een kans om verbeteringen tot stand te brengen. En bij verbeteringen gaat het er vooral ook om, het vertrouwen van de consument, dat de laatste jaren zo dramatisch is verdwenen, terug te winnen. Ik behoef dit Parlement niet nog eens te vertellen dat de BSE-crisis talrijke boerenbedrijven in een bestaanscrisis heet gebracht. Nu moeten wij erin slagen, door onverwijld maatregelen te nemen, deze boeren die in geheel Europa buiten hun schuld in de knel zijn geraakt, te helpen en de consumptie van vlees weer op gang te brengen.
De identificatie resp. etikettering van rundvee, rundvlees en de producten daarvan is onvermijdelijk geworden. Hiermee moet het vlees uit de sfeer van de anonimiteit worden gehaald. De consument in de supermarkt moet niet alleen een kwaliteitsgarantie in handen hebben, maar ook precies kunnen nagaan waar het vlees vandaan komt. Daarom vind ik het ook noodzakelijk dat identificatie en etikettering zo snel mogelijk en verplicht worden ingevoerd, zowel voor runderen als voor rundvlees. Ik ben mij er wel van bewust dat dit grote organisatorische en financiële offers zal vergen, maar er is in de rundveesector reeds teveel schade aangericht om zich nu nog met halve oplossingen tevreden te kunnen stellen. Ik denk dat de voorgestelde identificatieregeling voor runderen door middel van oormerken voor de individuele identificatie van dieren, electronische gegevensbanken, runderpaspoorten en bedrijfsboekhoudingssystemen goed kan functioneren, als men van goede wil is. Het is niet alleen aan de lidstaten maar vooral aan de Commissie, te zorgen voor de noodzakelijke technische infrastructuur; de kosten mogen niet buitensporig hoog zijn, vooral niet voor kleine producenten.
Ik denk dat de BSE-catastrofe ons voor de toekomst ook leert dat niet alleen de markt en de winst een rol moeten spelen, maar dat ook voldoende rekening moet worden gehouden met consumenten- en gezondheidsbescherming. Van wezenlijke betekenis lijkt mij dat de invoer uit derde landen moet worden onderworpen aan dezelfde strenge criteria en aan de identificatieplicht. Binnen afzienbare tijd mag er in de Europese Unie geen runderlapje meer zijn, waarvan de herkomst niet onomstotelijk kan worden nagegaan. Er bestaan ethische en morele grenzen. Politici zijn verplicht deze in het oog te houden en daarnaar te handelen. Dat wat de burgers in Europa na aan het hart ligt en wat zij nodig hebben, moeten politici heel serieus nemen.

Guinebertière
Mevrouw de Voorzitter, op 20 maart 1996 heeft de verklaring over mogelijke overdracht van BSE op de mens door het eten van rundvlees het vertrouwen van de consument in onbegrensde mate geschaad en een weergaloze economische crisis voor de rundveehouders veroorzaakt. Onze instellingen hebben getracht iets te doen. Er zijn al elf maanden verlopen en uiteindelijk wordt er serieus gepraat over verordeningen, registratie van runderen, etikettering en controle. Het is nooit te laat om goed te doen. De consument heeft er vandaag de dag nog alle redenen toe om wantrouwen te hebben als hij de voorwaarden kent waarin bepaalde voor menselijke consumptie bestemde dieren worden geteeld, welke voedermiddelen en geneesmiddelen worden gebruikt en wat de mogelijke gevolgen zijn voor de gezondheid. In naam van de meerderheid van de veehouders die hun werk goed doen en die ook worden gestraft, is het tijd om de consument gerust te stellen.
Er is nu overduidelijk gebleken dat de Europese teksten en de toepassing ervan tekortschieten: richtlijn 92 die het kader van het identificatiesysteem voor runderen vaststelt is niet alleen ontoereikend, maar ook op erbarmelijke wijze ten uitvoer gelegd. Sommige landen zijn pas in 1996 begonnen met de feitelijke tenuitvoerlegging ervan.
Het verslag-Mayer steunt het voorstel voor een verordening voor een identificatie- en registratieregeling voor runderen, maar ook voor doeltreffende sanitaire controles van de dieren en een premieregeling voor de fokkerij. Daarnaast dient de richtlijn over de veterinaire controles voor producten die uit derde landen in de Gemeenschap worden binnengebracht, te worden vereenvoudigd. De onmiddellijke en verplichte etikettering voor rundvlees en afgeleide producten is noodzakelijk. Dat is vanzelfsprekend de belangrijkste maatregel om de geloofwaardigheid weer te herstellen. En wij steunen deze maatregel, evenals wij de invoering van sancties steunen. Vertrouwen kun men niet afdwingen, vertrouwen wordt gewonnen. En in dit geval wordt het vertrouwen herwonnen. Om die reden steunen wij de inhoud van deze drie verslagen en feliciteren wij de rapporteurs.

Anttila
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, allereerst wil ik de rapporteurs danken voor hun belangrijke verslagen. De consumenten eisen dat de dierlijke producten die ze kopen geen schade toebrengen aan de gezondheid en dat ze te vertrouwen zijn. Tevens willen ze er zeker van zijn dat de omstandigheden waaronder dieren worden gefokt en vervoerd overeenstemmen met hoge eisen op het gebied van de dierenbescherming. Met name voor het vervoer van dieren binnen de EU moeten communautaire regels worden opgesteld, omdat het veevervoer binnen de Unie op buitengewoon negatieve wijze in de publiciteit is gekomen.
De ELDR-Fractie is van mening dat het noodzakelijk is om een voor rundvee verplicht identificatie- en registratiesysteem en een etikettering van rundvlees en rundvleesproducten in te voeren, als middel om het vertrouwen van de consument in rundvlees en rundvleesproducten te herstellen. Een verplichte etikettering is effectiever dan een vrijwillige etikettering. In het advies van het Parlement wordt de invoering voorgesteld van een stelsel van paspoorten voor dieren dat voor de hele Unie geldt en een geautomatiseerde databank, waarin zaken als oorsprong, vervoer, verblijfplaats en slacht van dieren zonder hiaten te volgen zijn. In de toelichting van het verslag wordt er terecht op gewezen dat het stelsel niet te ingewikkeld, te bureaucratisch of duur mag worden en evenmin overlappingen mag vertonen, wat het geval zal zijn indien er bijvoorbeeld vier verschillende stelsels in het leven worden geroepen. Daarom denk ik dat het misschien verstandiger is om paspoorten voor dieren alleen in te voeren voor dieren die van het ene naar het andere land vervoerd worden.
Bij de invoering van het stelsel moet er in de lidstaten gezond verstand worden gebruikt, zodat de uitgevoerde maatregelen en de kosten in juiste verhouding komen te staan met het te bereiken nut. Als de centrale registratie van dieren in de lidstaten effectief werkt, zodat alle informatie daarin verwerkt is, zou dat voldoende moeten zijn. De structuur van de productie is immers in elk land anders en ook daar moet rekening mee worden gehouden. Het terugwinnen van het vertrouwen van de consument is een uiterst belangrijke zaak en daarom spoor ik de lidstaten en de Commissie aan om ernaar te streven dat het stelsel voor het einde van dit jaar in gebruik wordt genomen.
Het verslag van collega Olsson over de beginselen voor de organisatie van veterinaire controles voor producten die uit derde landen in de Gemeenschap worden binnengebracht is ook van zeer groot belang voor de bescherming van de gezondheid van de consumenten. Het basisbeginsel moet zonder meer altijd zijn dat de gesloten verdragen geen bedreiging mogen vormen voor de gezondheid van mens en dier. De wetgeving op dit punt van een derde land mag slechts worden beschouwd als equivalent, indien het veiligheidsniveau tenminste net zo hoog is als de eigen wetgeving van de EU. Als afgevaardigde uit Finland waarschuw ik de communautaire autoriteiten voor het veronachtzamen van dit principe, omdat ik weet dat met name bij overeenkomsten met de VS de EU de neiging heeft het huidige niveau van veiligheid te verlagen, als dit de EU in ruil daarvoor een voordeel op het gebied van de uitvoer zou kunnen opleveren. Ik hoop de Commissie in ieder geval van de BSE-crisis heeft geleerd dat bij ondernemingen en in de handel de ethiek en de moraal hoog in het vaandel moeten staan. Ook de bescherming van dieren moet in de genoemde overeenkomsten worden opgenomen.

Barthet-Mayer
Mevrouw de Voorzitter, wij moeten minstens twee lessen uit de BSE-crisis trekken: de eerste is dat op het vlak van dierlijke productie twee controles beter zijn dan helemaal geen controle, en de tweede les is dat men geen vertrouwen meer kan hebben in de acties en besluiten van de lidstaten afzonderlijk om een communautaire garantie te geven voor eender welk voedingsproduct. Voor de veiligheid van de Europese consumenten is een algemene communautaire controle meer dan ooit noodzakelijk. De Commissie gaat uit van de illusie dat de vermelding van de geografische herkomst voldoende is om de consument te beschermen en zij stelt dan ook een facultatieve etikettering voor. De heer Papayannakis wil dit meer dan lacunaire systeem terecht verbeteren door bijkomende vermeldingen in te voeren: geboorteplaats van het dier, ras en geslacht, maar ook de regio waar het is gefokt en vetgemest, en gegevens over de teelt. Deze amendementen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling sluiten aan bij die van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming - één maal is geen maal - en beogen de etikettering van vlees en afgeleide producten verplicht te maken. Vanzelfsprekend staan wij volledig achter deze stap.
Na de BSE-affaire, waartegen de Commissie nauwelijks opgewassen bleek te zijn, vereisen de nog bestaande onzekerheden meer dan ooit dat men dringend een beroep doet op voorzorgsmaatregelen. Anderzijds moet de verplichte etikettering in verband staan met het eerdere systeem van registratie bij de geboorte en continue identificatie zoals voorgesteld door de heer Mayer. De actualiteit verplicht ons nu tot het traceren van de dieren als elementaire garantie, zowel voor de veehouders als voor de consumenten. Niettemin is er een doeltreffend systeem nodig dat niet al te lastig is voor de veehouder. De nieuwe verordening moet een op Europees niveau uniek identificatiesysteem aanbevelen. Als dit er niet komt, is er niet veel lering getrokken uit de BSE-crisis. Opdat de veehouders de verordening in de dagelijkse praktijk kunnen toepassen, moet deze eenvoudig blijven en in één enkele handeling de huidige administratieve verplichtingen, het bijhouden van het register en de informatie van de bevoegde overheid (criteria en inlichtingen van het paspoort) omvatten. Dit verzoek kan teruggebracht worden tot een register waarvan een kopie bestemd is voor de bevoegde overheid, en een voor het paspoort. En aangezien wij lering moeten trekken uit de actualiteit, lijkt het absurd en gevaarlijk om geen controles op te leggen in de veehouderijen om de oormerken en de bestanden te verifiëren. In dezelfde geest steunen wij vanzelfsprekend ook het verslag van de heer Olsson.
Geachte collega's, ik wil graag dat u nadenkt over het feit dat er hier drie verslagen voor ons liggen over een delicaat onderwerp, drie bewijzen dat de Commissie het onderwerp nog steeds maar gedeeltelijk behandelt omdat zij bepaalde systemen niet wil laten vallen die zo liberaal mogelijk willen zijn en derhalve het meest fraudegevoelig zijn.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, na het BSE-debat spreken we nu over een belangrijk onderwerp, namelijk niet alleen over de identificatie van dieren, maar ook over de etikettering van rundvlees. In de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling waren wij het erover eens dat de verplichte etikettering ook moet gelden voor rundvleesproducten. Ik hoop dat de Commissie ons op dit punt zal volgen, omdat wij menen dat de plichten niet slechts mogen worden opgelegd aan de agrarische bedrijven - dat is terecht, en daar staan wij ook achter -, maar ook aan de verwerkende industrie. Er moet een einde komen aan de neiging van de verwerkende industrie om zo goedkoop mogelijk en anoniem in te kopen. Dit is niet alleen in het belang van de consument, maar ook in het belang van de producent omdat dan de leveranciers minder uitwisselbaar worden.
Dit is niet alleen van belang voor een verstandige prijsvorming voor de productiebedrijven, maar ook in het belang van de verbruikers, omdat zij kunnen nagaan waar het vlees vandaan komt. Simpelweg komt het erop neer, dat ik, als ik vlees afkomstig van producent Meier heb gekocht dat mij als consument goed heeft gesmaakt - daar ga ik van uit, dat zij goed rundvlees produceren -, dat ik dan de volgende keer, als het etiket aangeeft dat het niet van producent Meier afkomstig is, zal vragen waarom deze zakelijke relatie niet meer bestaat. Als het antwoord dan is dat men bij een andere producent goedkoper heeft kunnen kopen - dat is namelijk meestal de reden om naar een ander te gaan -, dan is dat geen argument op grond van de kwaliteit, zoals dat weliswaar in de handel gebruikelijk is, maar dat argument hoeft niet door de consument te worden gevolgd. Zij zeggen: ik wil niet weg bij een leverancier die ik ken en goede spullen heeft; en daarmee wordt onze positie sterker.
Tot slot wil ik nog een gedachte kwijt. Bij alle registratie die wij doen, mijnheer Fischler, mogen wij natuurlijk niet gaan denken dat registratie hetzelfde is als bestrijding van BSE. Wanneer wij geregistreerde dieren geïnfecteerd vleesmeel geven, dan worden zij geregistreerd gek, zodat we dat ook weten. Het is een hulpmiddel en aanwijzing voor de consument, maar het is geen middel tegen BSE, om dat nog eens duidelijk te stellen.

Happart
Mevrouw de Voorzitter, aan het eind van de jaren tachtig heeft het Europees Parlement het verslag-Borgho aangenomen over de etikettering van voedingsproducten van gecontroleerde oorsprongskwaliteit. Tot op heden heeft men nog geen echte maatregelen genomen om dit verslag op te volgen. Mijnheer de commissaris, hetgeen wij u vragen door middel van deze drie verslagen, is een titanenwerk, maar het is noodzakelijk om het vertrouwen van de burger en de Europese consument in de EU-instellingen te waarborgen.
Etikettering, kwaliteit, fraude, traceerbaarheid, al deze punten staan met elkaar in verband en men vraagt zich nu nog af hoe het mogelijk is geweest dit contract tussen de overheden en de consumenten zo licht op te vatten. Op de een of andere manier kan men vandaag de dag over de uit het Verenigd Koninkrijk geïmporteerde producten niet zeggen of zij wel of niet gelatine bevatten. Deze producten circuleren. Ik ben ervan op de hoogte gesteld dat er eveneens problemen waren in het kader van de immatriculatie, als dieren van staat veranderen en als de ontvangende staat de dieren wil heridentificeren. Dit veroorzaakt vertragingen die vanzelfsprekend fraude in de hand werken. Iedereen staat hieraan bloot, niemand kan garanderen dat hij het spel tot het einde zal spelen. Het is onze rol, het is uw rol, om te eisen dat wij een systeem invoeren dat de traceerbaarheid kan garanderen.
Mijnheer de commissaris, de doorzichtigheid en de samenwerking tussen de instellingen dwingen mij ertoe u te vragen ook artikel 101 van de medebeslissing toe te passen voor de identificatie en de traceerbaarheid, omdat men geen coherent systeem kan garanderen zonder te eisen dat alle punten onder dezelfde procedure vallen, die van doorzichtigheid en samenwerking.

Keppelhoff-Wiechert
Mijnheer de commissaris, geachte collega's, als we de pers kunnen geloven, dan hebben de ministers van landbouw eergisteren in Brussel over dit onderwerp een oriënterend debat gevoerd. Een oriënterend debat! Deze strijd om de electronische knoop in het runderoor zorgt naar mijn mening vast en zeker voor meer ergernis over Europa. Men kan zich afvragen waarom wij alles bij elkaar zoveel tijd nodig hebben voor de invoering. Naast de etikettering van vlees is er het plan om een computerondersteunde registratie van rundvee in de EU in te voeren. Het tijdstip waarop de maatregelen worden ingevoerd is nog omstreden, evenals de vraag of ze ook verplicht worden. Naar mijn mening zouden de identificatie resp. etikettering op z'n laatst bij de overgang naar het nieuwe millennium voor alle lidstaten verplicht moeten zijn. In Duitsland wil men per 1 januari 1998 met deze regeling beginnen. In veel regio's loopt nu al met succes een programma waarmee kan worden nagegaan waar het vlees vandaan komt. In een chip zullen alle noodzakelijke gegevens over herkomst, ras en eigenaar worden opgeslagen. Deze gegevens kunnen op elk gewenst moment met behulp van een scanner worden afgelezen. Ik zou natuurlijk niet graag zien, mijnheer de commissaris dat de klant pas aan tafel de electronische component uit zijn zondagse stuk vlees snijdt - dat wil zeggen dat we ons om praktische redenen zeker iets eerder moeten praten over de geschikte plaats om de chip te implanteren.
Helaas moet ik ook constateren dat de handel in agrarische producten niet altijd zu sterk is geïnteresseerd in markttransparantie. In de levensmiddelenhandel laat het aanbod aan rundvlees met gegarandeerde herkomst nog veel te wensen over. Daarom vraag ik nu, welke kosten er voortvloeien uit dit verordeningsvoorstel. Bij de doorvoering ervan zal dit in de lidstaten zonder twijfel tot aanzienlijke kosten leiden. Naar mijn mening moet daarbij de zekerheid worden gegeven dat de toch al zo geplaagde Europese landbouw niet met al te hoge kosten wordt opgezadeld. De maatregel als geheel zal aanzienlijk goedkoper zijn dan wat wij nu met de gehele BSE-affaire financieel op de schouders hebben genomen. Ik vind dat de financiering van de nieuwe systemen verplicht moet worden geregeld met behulp van middelen van de EU of vanuit de begrotingen van de lidstaten. Ook de voorziene identificatie van uit derde landen ingevoerde dieren dient reeds bij binnenkomst in de Gemeenschap officieel plaats te vinden.

Hyland
Voorzitter, wij hebben gisteren de hele dag gepraat over de invloed van BSE op de volksgezondheid en over de ernstige gevolgen die BSE voor onze boeren, de voedingsmiddelenindustrie en de werkgelegenheid heeft. Wij zijn ons uiteraard ook bewust van de consequenties van deze problematiek voor onze concurrentiepositie op de wereldmarkt.
Het is een goede zaak dat er in de hele voedselproductieketen, van producent tot consument, stringente controles worden ingesteld. Ik heb gisteren in mijn bijdrage aan het debat gewezen op de noodzaak om snel te komen tot een regeling waarbij het hele traject van producent naar consument precies kan worden nagetrokken. Met behulp van de moderne technologie en met een goede codering van de dieren is een en ander, zoals wij nu weten, realiseerbaar en in mijn eigen land, Ierland, is men op dit punt al behoorlijk ver. Wij hebben namelijk een traceerbaarheidssysteem voor lammeren ontwikkeld, het eerste in de Europese Gemeenschap. En wij zijn ook al behoorlijk vergevorderd met de ontwikkeling van een technologisch zeer geavanceerd systeem voor de identificatie van al onze andere dieren.
Mijn land is tevens een belangrijke producent van vlees en met name van rundvlees, waarvan 85 % voor de export is bestemd. Het behoeft dan ook geen nadere toelichting dat BSE een ramp voor Ierland betekent. De kwaliteit van het Ierse rundvlees is vermaard. Bovendien hebben wij, meteen na het eerste verdachte geval van BSE, een consequent slachtprogramma ingevoerd. Onze boeren zijn nu de onschuldige slachtoffers van een situatie waar zij part noch deel aan hebben, en de Commissie moet hen in hun benarde economische situatie tegemoetkomen.
Ik moet zeggen dat ik enigszins bezorgd ben over bepaalde uitspraken van de heer Santer gisteren, die de suggestie wekten dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid als gevolg van de BSE-crisis radicaler zal worden hervormd dan oorspronkelijk in de bedoeling lag. Dit komt op mij over als een paniekreactie. Wij mogen met onze begrijpelijke zorg voor de volksgezondheid -en het is op zich goed dat wij bezorgd zijn- niet onnodig afbreuk doen aan de belangrijke functie van het gemeenschappelijk landbouwbeleid als ondersteunend instrument voor de ontwikkeling van een duurzame Europese landbouw, noch aan de belangrijke rol die het GLB speelt in het beleid om zoveel mogelijk boerengezinnen op het Europese platteland te houden alsmede in de bredere context van de plattelandsontwikkeling, die bij commissaris Fischler een zeer hoge prioriteit heeft.
Ik wil tot slot nogmaals mijn waardering uitspreken voor de wijze waarop de commissaris zich voor de landbouw en de plattelandsontwikkeling inzet. Ik zal hem overal steunen, op wat voor discussiebijeenkomst of symposium dat ook is.

Virrankoski
Mevrouw de Voorzitter, BSE is een ernstig Europees probleem. Daarom moet al het mogelijke worden gedaan om deze ziekte te laten verdwijnen en de reeds veroorzaakte schade te herstellen. De tot nu toe voorgestelde maatregelen houden in dat de middelen voor de Commissie worden verhoogd en de controlemogelijkheden verbeterd. In Dublin wordt een waarnemingscentrum voor dieren- en plantenziektes opgericht, de individuele registratie van runderen wordt verbeterd en er worden databanken opgezet. De oorsprong van rundvlees wordt nauwkeuriger op etiketten kenbaar gemaakt en de productie van vlees wordt intensiever gecontroleerd.
Dit werpt de vraag op of de Europese Unie misschien te veel vertrouwt op controle en beheer. Zo vereist het stelsel voor registratie van runderen bijvoorbeeld een gigantisch bevolkingsregister; het gaat hier om miljoenen individuele dieren, waarbij bovendien het verloop enorm is. Bij de gecentraliseerde registratie wordt onder andere de moeder van het rund vastgelegd, het geslacht, alle plaatsen waar het dier gegraasd heeft en het moment van slacht. Is het realistisch te verwachten dat de Europese runderen tot op het individuele dier kunnen worden gecontroleerd met een centrale databank of vertrouwen we gewoon op een dergelijke enorme bureaucratie? Is aan de andere kant trouwens het uitgangspunt van de controle wel juist? BSE kon zich verspreiden omdat de boeren vertrouwden op de veterinaire autoriteiten in eigen land en op diens ethiek en omdat ze ervan uitgingen dat de veevoerproducenten legale en goedgekeurde grondstoffen gebruikten. Moeten er voor deze punten niet meer middelen worden vrijgemaakt? De traceerbaarheid van rundvlees betekent slechts controle achteraf en kan reeds aangerichte schade niet meer herstellen.

Stirbois
Mevrouw de Voorzitter, er is altijd een geluk bij een ongeluk. De BSE-epidemie en de dramatische gevolgen ervan voor de volksgezondheid en het inkomen van de veehouders waren blijkbaar nodig voordat de Europese Unie besloot om de identificatie- en registratieregelingen voor runderen te harmoniseren.
In dat opzicht zijn wij van mening dat het verslag-Mayer, dat verder gaat dan de voorstellen van de Europese Commissie, in de goede richting gaat, ook al moet men voorkomen dat de staten te veel verplichtingen krijgen opgelegd. Als in ieder bedrijf bijvoorbeeld een oormerkregistratie, een gegevensbank, een register en een paspoort voor de dieren worden opgelegd, dan is er niet alleen het gevaar dat de bureaucratische rompslomp wordt verzwaard, maar dit kan, bij gebrek aan voldoende financiële middelen of omwille van de complexiteit van de wetgeving, ook leiden tot fraude.
Men heeft de indruk dat de Commissie en de Raad door middel van deze voorstellen zich trachten schoon te wassen van tien jaar laksheid inzake de invoer en identificatie van dieren en dat zij nu overdrijven om hun ernstig aangetaste geloofwaardigheid weer terug te krijgen.
Dames en heren afgevaardigden, terecht wil men het vertrouwen van de consument in rundvlees weer herstellen. Tegelijkertijd staat de Europese Commissie de invoer van genetisch gemodificeerde maïs toe, en in de nabije toekomst wellicht onder druk van de Amerikanen ook hormonenrundvlees. Is het niet erg schijnheilig om maatregelen te nemen die weliswaar noodzakelijk zijn, ook al overlappen zij elkaar soms, en tegelijkertijd de controles aan de grenzen af te schaffen en geen rekening te houden met de verantwoordelijkheid van de Britse regering, de hoofdverantwoordelijke van de gekke-koeiencrisis?
Laten wij erop wijzen dat de BSE-crisis de Europese belastingbetalers in 1996 al meer dan 23 miljard Franse frank heeft gekost. Het bedrijfschap voor rundvee vraagt dat als het dier in een en hetzelfde land is geboren, gefokt en geslacht, dat dan het land van herkomst moet worden vermeld. Als het dier uit verschillende landen komt, moet in ieder geval de geboorteplaats en de plaats waar het is vetgemest worden vermeld. Bij de traceerbaarheid van het dier dient de garantie te worden toegevoegd dat het dier altijd met gras of met graan is gevoederd.
Alleen op deze voorwaarde zal de vertrouwensband tussen de producent en de consument weer worden hersteld en kan de rundvleesmarkt het niveau van voor de crisis bereiken. Technische maatregelen hebben nooit een politieke wil vervangen. En dat is waar de heren politici in deze ernstige BSE-crisis, alsmede in andere kwesties, overduidelijk gebrek aan hebben.

Thomas
Voorzitter, gisteren hebben wij in dit Huis gedebatteerd over het verslag van de tijdelijke enquêtecommissie BSE. In haar verslag heeft de commissie duidelijk gewezen op het grote belang van een doeltreffend systeem voor de identificatie van dieren in de Europese Unie. Er gelden sinds 1992 Europese voorschriften voor de identificatie van dieren, maar deze zijn niet in alle lidstaten op een bevredigende wijze ten uitvoer gelegd.
Het staat voor mij vast dat de BSE-crisis veel ernstiger zou zijn geweest, als de dieren die mogelijk waren geïnfecteerd, niet hadden kunnen worden getraceerd. Het onvermogen van het Verenigd Koninkrijk om de uit 1989 en 1990 stammende Britse runderen te traceren, was een van de belangrijkste factoren die de goedkeuring van het Britse BSE-slachtprogramma hebben opgehouden.
Deze week komt er een einde aan de werkzaamheden van de enquêtecommissie, maar het einde van de crisis is nog niet in zicht. De normale situatie keert alleen terug, als de Europese burgers ervan overtuigd zijn dat zo'n crisis zich nooit weer zal voordoen. Dit kan alleen worden bereikt met doeltreffende regelgeving en controles die het mogelijk maken om snel in te grijpen, mocht er ooit weer gevaar dreigen voor de volksgezondheid.
Zo'n controlesysteem vereist ondermeer een snelle identificatie van dieren die een potentieel gevaar vormen. Dat is niet alleen nodig om de consument te beschermen, maar ook om de boer en de belastingbetaler te behoeden voor onnodige slacht van gezonde dieren. Dit systeem moet in heel Europa worden ingevoerd, aangezien zulke crises zelden tot één lidstaat beperkt blijven, zoals wel blijkt uit de BSE-crisis en uit de huidige varkenspestepidemie. Ik ben dan ook ingenomen met de voorstellen van de Commissie en ik ben teleurgesteld over de pogingen van de heer Mayer om de door de Commissie voorgestelde regeling af te zwakken.
In een week waarin sommige leden van het Europese Parlement roepen om het aftreden van de Europese Commissie wegens een te slappe aanpak van de BSE-crisis, zou het eigenlijk niet consequent zijn om preventieve maatregelen van de hand te wijzen, die de landbouwgeschiedenis van het afgelopen decennium een andere wending hadden kunnen geven, als zij van kracht waren geweest.

Goepel
Mevrouw de Voorzitter, volgens een oud spreekwoord is de kern van het goede aanwezig in al het slechte, en de kern van het goede ligt voor ons in de vorm van deze drie verslagen. Ik wil allen die eraan hebben meegewerkt, hiermee feliciteren. Er moet op worden gelet dat jongvee uit derde landen wordt geïdentificeerd. Dat is ook al gezegd. Wij moeten onvoorwaardelijk pleiten voor deze verplichte identificatie. Alles wat wij opleggen aan onze op de interne markt gevestigde ondernemingen, moet ook gelden voor importen, anders is dit een halve maatregel.
Het electronische systeem voor identificatie moet worden ingevoerd. Onlangs heb ik in een gerenommeerd dagblad in Duitsland op een in het oog vallende plaats een artikel gelezen over drie methoden voor identificatie. Ik moet zeggen dat zij alle drie zonder twijfel als oplossing bruikbaar zijn, alleen is het op dit moment de kunst, te weten welke het beste is. Maar zonder deze identificatie redden we het absoluut niet meer. Daarbij moet natuurlijk nog worden opgemerkt dat identificatie met behulp van zulke electronische methoden in wezen meestal toch goedkoper kan zijn.
Natuurlijk kost identificatie geld, maar tot welke enorme kosten heeft niet-identificatie wel niet geleid? Daarom moet het meningsverschil ook niet over dit punt gaan. Er is haast bij. Natuurlijk zitten wij hoe dan ook klem als wij enerzijds dit zeggen, en anderzijds de heer Mayer in een mondeling voorstel vraagt, alles volgens artikel 100A te behandelen.
Mijnheer de commissaris, het is mij duidelijk dat hiermee een puur theoretische vertraging optreedt. Deze kan hoogstens een jaar duren, maar ik doe een beroep op u: misschien zouden wij in dit Parlement eens een voorbeeld kunnen geven, hoe snel ook een medebeslissingsprocedure volgens artikel 100A kan verlopen, beste collega Graefe zu Baringdorf. Ik denk toch dat u dat wel met mij eens bent. Wij zouden hier eens een goed voorbeeld met een recordtijd moeten geven voor de toepassing van artikel 100A en misschien ook eens laten zien wat er mogelijk is in het kader van de regeringsconferentie. De heren regeringsleiders bijten zich er erg in vast; alles kost heel veel tijd.
Inhoudelijk zijn wij het eens en zijn er geen omstreden punten. Ik verzoek u daarom, samen met ons in een versnelde procedure volgens artikel 100A ook deze verslagen, zoals ze hier voor ons liggen, af te wikkelen.

Whitehead
Voorzitter, ik ben het helemaal met de heer Goepel eens dat de Commissie artikel 100 A als uitgangspunt zou moeten nemen. Ik kan daarin meegaan. Maar kan de Commissie dat ook?
Waar wij hier, met de behandeling van deze drie verslagen, op uit zijn, is de erkenning dat de wereld, na het uitbreken van de BSE-crisis, drastisch is veranderd. Het is niet meer zoals vroeger. De gezapige sfeer die vroeger rond de landbouwwetgeving hing, is -voorgoed en geheel terecht- verdwenen.
De commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming staat, zoals enkele van mijn collega's al hebben aangegeven, achter de verslagen Olsson en Papayannakis, maar heeft nog wel enkele punten van kritiek, die overigens ook al eerder zijn aangeroerd, met betrekking tot het verslag-Mayer. Wij vinden namelijk dat de rapporteur het voorstel te zeer wil afzwakken. Wij zijn beslist geen voorstander van amendementen die steeds maar weer vragen om de kosten laag te houden.
Om welke kosten gaat het hier? Het gaat niet alleen om de kosten die de boer moet maken om de maatregelen in de praktijk uit te voeren, het gaat vooral om de kosten voor de Gemeenschap als deze maatregelen niet worden opgevolgd. Er is een Engels spreekwoord dat erop neerkomt dat, als je onderwijs een kostbare zaak vindt, je maar eens moet proberen of je zonder beter af bent. Hetzelfde geldt voor de productinformatie. Die informatie moet er komen en daarnaast hebben wij een rechtsgrondslag nodig die ons in de toekomst in staat stelt om consumentenaangelegenheden naar behoren aan de orde te stellen. Hiervoor kan worden gezorgd door de rechtsgrondslag van deze verslagen te wijzigen van artikel 43 in artikel 100 A. Het Parlement zou hiermee medebeslissingsbevoegdheden krijgen. Dit is de aangewezen procedure bij voorstellen die van essentieel belang zijn voor het soepel functioneren van een interne markt, waar consumentenprioriteiten een eigen plek hebben. Alleen als wij dat voor elkaar krijgen, kunnen wij ons werk als Parlement doen en kunnen wij handelen in de geest van wat voorzitter Santer gisteren zei in zijn toespraak waarin hij het boetekleed aantrok.

Cunha
Mevrouw de Voorziter, geachte commissaris, beste collega's, de verslagen van onze collega's Olsson en Mayer staan in nauw verband met elkaar, aangezien zij alletwee de uiteindelijke veiligheid van de consument met betrekking tot de producten die hij verbruikt beogen, of deze nu uit derde landen of uit de Europese Unie komen.
Met betrekking tot het verslag-Olsson wens ik te vragen om welke reden de Commissie een richtlijn en niet een verordening indient? Immers, indien alle lidstaten dezelfde controles moeten uitvoeren, waarom deze dan geen bindend karakter geven via een verordening van de Raad?
Aangaande het verslag-Mayer wil ik een paar opmerkingen maken. Ten eerste ben ik het volkomen met de rapporteur eens wanneer hij stelt dat het geen zin heeft het identificatieregister voor dieren verplicht te maken en de etiketteringsregeling voor vlees vrijblijvend te laten. Zij dienen alletwee verplicht te zijn, aangezien anders al de identificatie-inspanningen van de dieren die wij ons getroosten nutteloos zijn.
Ten tweede wens ik op te merken dat de verpakking verplicht melding moet maken van de herkomst van het vlees, maar ook van de vetmestingsmethode. En daarnaast dienen de controles die de dieren hebben ondergaan te worden vermeld.
Ten derde onderstreep ik dat de Europese Unie niet een uitvoerig pakket maatregelen kan uitdenken zonder op zich te nemen dat zij de met deze in de lidstaten uitgevoerde operaties gepaard gaande uitgaven mede dient te financieren. Vele van de problemen die zich heden ten dage op het gebied van de diergezondheid stellen hebben trouwens veel te maken met het feit dat men deze acties nooit als een echt gemeenschappelijk beleid heeft beschouwd.
Mijn vierde en laatste opmerking is om eraan te herinneren dat, ook al ben ik het volkomen eens met de doelstellingen van deze maatregelen, ik van oordeel ben dat de geleidelijke uitbreiding daarvan op alle diersoorten - en zelfs tot plantaardige producten - op termijn een heel moeilijk bestuurbare bureaucratie zal meebrengen.
Daarom denk ik dat het tijd is om serieus een instelling van het type "Food and Drugs Administration " te overwegen - hier gisteren genoemd door de voorzitter van de Commissie - wat zou betekenen dat geen enkel product kan worden verkocht zonder toestemming van deze instelling. Omdat hetgeen is gebeurd met BSE en andere dierziekten, onverminderd een kritische analyse van het optreden van de Raad, de Commissie of de lidstaten, in laatste instantie toegeschreven dient te worden aan het niet bestaan van een echt gemeenschappelijk beleid terzake.
In dit opzicht hebben wij te maken met de kosten van het niet-Europa. Dus nu wij aan het beraadslagen zijn over de herziening van de Verdragen hoop ik dat onze politieke leiders deze gelegenheid niet voorbij zullen laten gaan om de diepgaande oorzaken van deze problemen te bestuderen.

Hallam
Voorzitter, denkend aan dezelfde periode vorig jaar vraag ik me wel eens af of wij, stel dat dit debat in februari 1996 zou zijn gehouden, dan ook zo'n brede consensus over de voorstellen van de Commissie en over het verslag-Mayer hadden kunnen bereiken.
De BSE-crisis heeft alles veranderd en heeft veel mensen aan het denken gezet. Boeren uit mijn kiesdistrict vertelden mij dat zij graag een uniforme regeling hadden gezien, waarmee zij konden aantonen dat hun dieren vrij waren van BSE, dat zij vrij waren van antibiotica of wat dies meer zij. Was dat het geval geweest, dan hadden zij hun producten met veel meer overtuiging op de markt kunnen brengen. Zij hebben al het mogelijke geprobeerd, maar feit is dat er bij de nationale autoriteiten, de plaatselijke autoriteiten of de consumenten verschil van inzicht bleef bestaan over een regeling, waarmee kon worden aangetoond dat hun vlees in orde was, dat het een smakelijk en hoogstaand kwaliteitsproduct was.
Wij moeten maatregelen nemen om op de internationale markten, met de internationale media, bescherming te kunnen bieden aan die sectoren die zo vaak en soms om onbenullige redenen onder vuur komen te liggen. Een vertrouwenscrisis van deze omvang kunnen wij ons niet veroorloven. Ik heb vertrouwen in deze etiketteringsregeling voor rundvlees. Wel ben ik samen met de vorige spreker bezorgd over het vrijwillige karakter, zoals de Commissie voor het eindproduct wil. Maar ik denk wat wij er met deze vorm van registratie en etikettering wel voor kunnen zorgen dat wij, in geval van een nieuwe crisis, de niet-betrokken sectoren kunnen afschermen. Deze maatregelen hebben mijn volle steun en ik hoop dat zij zo snel mogelijk ten uitvoer kunnen worden gelegd.
Nog één opmerking tot besluit, namelijk dat boeren een financiële tegemoetkoming moeten krijgen om er zeker van te zijn dat zij de regelingen kunnen uitvoeren. Ik hoop dat daaraan wordt gedacht.

Rosado Fernandes
Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, wij weten allemaal dat zelfs in een federale staat niet alle staten de openbare zedelijke voorschriften nakomen. Ik ben het dus niet helemaal eens met mijn vriend Arlindo Cunha wanneer hij zegt dat alleen een beleid van de Unie de losbandigheid die wij rondom ons zien kan verhelpen.
Wij weten dat Arkansas niet even eerlijk is als New York. Dat beweren de kranten tenminste! Welnu, ik ben van oordeel dat vlees en vleesproducten verplicht dienen te worden gecontroleerd en geëtiketteerd. Maar ik hecht eveneens veel belang aan het verslag-Olsson, omdat ik van mening ben dat op dit moment het uit het Oosten ingevoerde vlees - en mijn land is een van de landen waar dit gebeurt - niet wordt gecontroleerd. Nog niet zo lang geleden hebben de Portugese dierenartsen geprotesteerd tegen het gebrek aan controle op het vlees dat het land binnenkomt. Ik denk dat de Commissie, als uitvloeisel van de regeringen en de staten, in dit geval, in plaats van de omertà te gebruiken waarvan zij wordt beschuldigd, voldoende morele autoriteit heeft om de regeringen en staten openlijk en transparant mede te delen dat zij niet op de juiste manier te werk gaan. Het heeft geen zin dat zij fraude blijven dekken tegen uitverkoopsprijzen, het heeft geen zin dat zij de openbare moraal in de uitverkoop doen. Aangaande dit aspect ligt de schuld bij de Commissie, omdat zij als hoedster van de Verdragen de facto de macht heeft om te waken over de publieke moraal, over de controle en om in de diverse landen de mogelijkheid van financieringen te overwegen van hetgeen dient te worden gedaan.

Fischler
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, de voorschriften over de identificatie en registratie van dieren zijn, zoals blijkt uit recente voorbeelden, deels onvoldoende, deels onvolledig, en resulteren alle in problemen in het grensoverschrijdende verkeer. Aan de andere kant verwacht de kwaliteitsbewuste consument van vandaag een moderne etikettering van het vlees die op z'n minst de omstandigheden aangeeft waaronder het is geproduceerd, en met behulp waarvan de herkomst kan worden nagegaan tot aan het bedrijf waar het dier vandaan komt.
Voor ons liggen nu de ontwerpteksten voor twee verordeningen: het eerste gaat over een systeem voor de identificatie en registratie van runderen en het tweede over de etikettering van rundvlees en rundvleesproducten. Deze verordeningen zijn bedoeld om zekerheid te verschaffen over de herkomst van vlees en levend rundvee vanaf de boerderij tot aan de consument en zo een solide basis te vormen voor de presentatie van rundvlees en rundvleesproducten waarin de consument ook vertrouwen heeft.
Het komt nu aan op snel en grondig handelen. Dat is hier ook al enkele malen met nadruk gezegd. In de tweede plaats vindt ook de Commissie dat voor de identificatie en etikettering moet worden uitgegaan van een verplichtende regeling. Vanwege de haalbaarheid moet ik er echter op wijzen dat we voor de verplichte etikettering rekening moeten houden met een passende voorbereidingstijd. In die fase zouden echter diegenen die reeds aan alle voorwaarden voldoen, op vrijwillige basis een dergelijke etikettering moeten opzetten.
Wat de rechtsgrondslag betreft is de Commissie bereid voor beide ontwerpteksten en ook voor het verslag over de veterinaire controles, artikel 100A te accepteren. Dat zou dan betekenen dat dit debat vandaag als eerste lezing kan worden beschouwd. Ik geef echter in overweging dat wij daarmee tijd verliezen en niet volledig rekening kunnen houden met de noodzaak van urgentie. Dit geldt met name voor de identificatie en registratie van dieren, die vooral ook noodzakelijk is om de verplichte etikettering te kunnen uitvoeren.
Dan wil ik nu, mevrouw de Voorzitter, dames en heren, dieper ingaan op het verslag inzake de identificatie en registratie. Allereerst wil ik graag de rapporteurs, de heer Mayer namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, en de heer Papayannakis namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, alsmede de heer McCartin van de Begrotingscommissie hartelijk danken voor hun voorstel.
Over de amendementen wil ik het volgende opmerken. De amendementen 2, 5 en 6 kan ik accepteren. Tot mijn spijt is de Commissie niet in staat om de andere amendementen van vandaag te accepteren, en ik wil het Parlement graag uitleggen, waarom dat zo is. De Commissie kan amendement 3 niet accepteren aangezien het fokken van dieren geen doel is van de Gemeenschap, en evenmin amendement 4 omdat het volgens het subsidiariteitsprincipe niet noodzakelijk is dat de technische infrastructuur in alle lidstaten identiek moet zijn.
De amendementen 7, 9, 12 en 24 zijn niet acceptabel omdat het absoluut noodzakelijk is dat ons systeem voor het gehele gebied van de Gemeenschap geldt en sluitend is om een effectief bewijs van de herkomst van runderen en rundvlees mogelijk te maken. Anders zou zo'n systeem contraproductief zijn en een ondermijning vormen van de gezamenlijke inspanningen van het Europees Parlement en de Commissie om het vertrouwen van de consument in de rundveemarkt te herstellen.
De amendementen 8 en 13 kunnen evenmin worden geaccepteerd omdat reeds in ons voorstel wordt gezegd dat "met name de door de lidstaat erkende belanghebbende consumentenverenigingen voor wie deze informatie van bijzonder belang is" , toegang moeten krijgen tot deze gegevensbanken. Ons voorstel gaat op dit punt dus verder dan het amendement.
Met de amendementen 10 en 18 kan de Commissie niet meegaan, omdat wij reeds de toepassing van een alfanumerieke code voorstellen, die uit twee letters voor de lidstaat van geboorte en voor het overige uit cijfers bestaat.
De uitzondering onder amendement 11 zou naar onze mening resulteren in een grijs gebied omdat uitbreiding van de definitie van het begrip 'houder' tot de handel bijvoorbeeld ook telefonische transacties zou omvatten. Tegen de amendementen 14 en 18 moet worden ingebracht dat details zoals deze hier worden voorgesteld beter in de verordening van de Commissie kunnen worden vastgelegd.
Amendement 15 is niet noodzakelijk omdat boeren de oormerken zelf kunnen aanbrengen. Naar onze mening is het praktischer, de dieren op de plaats van de bestemming te identificeren met een nieuw oormerk dan op de plaats van binnenkomst. Want als de dieren naar de slachterij gaan, is het aanbrengen van een nieuw oormerk niet nodig, tenminste indien de dieren binnen korte tijd worden geslacht. Dat betekent dan dat de amendementen 16, 17 en 26 niet op deze wijze kunnen worden geaccepteerd. Amendement 19 is niet acceptabel omdat de bepaling dat de veehouders éénmaal per jaar een aantal oormerken kunnen verkrijgen, zou worden beschouwd als afwijzing van het subsidiariteitsprincipe.
Evenmin kan de Commissie instemmen met de amendementen 20, 23, 30 en 34 waar het gaat om de data van inwerkingtreding van de afzonderlijke bepalingen. Zoals u weet ben ik van mening dat wij zo spoedig mogelijk tot een beslissing dienen te komen. In overeenstemming hiermee hebben wij ook de data in het ontwerp vastgesteld.
De Commissie kan ook de amendementen 21 en 22 niet accepteren omdat het identificatienummer voor de bedrijven waar het dier heeft verbleven, zoals zich dat in de gegevensbank bevindt, niet uit 14 tekens hoeft te bestaan. 12 tekens zijn hiervoor ruim voldoende. Bovendien voorziet het voorstel van de Commissie reeds in de registratie van alle bedrijven waar dieren verblijven.
De amendementen 25 en 29 vormen voor ons een probleem omdat 30 dagen een te lange termijn is om de gegevens aan de gegevensbank door te geven. Wij vinden dat deze gegevens op actuele basis beschikbaar moeten worden gesteld.
Ook met amendement 27 kan de Commissie niet instemmen omdat ik van mening ben dat het dierenpaspoort pas moet worden overhandigd nadat de veehouder de mededeling heeft gedaan. Amendement 31 is overbodig omdat er in de geldende wetgeving reeds bepalingen hierover zijn opgenomen. Dit geldt ook voor amendement 32. Wat de amendementen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming betreft wil ik erop wijzen dat deze tot op zekere hoogte reeds in het verslag-Mayer zijn opgenomen. Voor het overige blijkt ook duidelijk uit mijn zojuist gegeven standpunt, welke instelling de Commissie heeft ten opzichte van deze amendementen.
Met betrekking tot het verslag Papayannakis over ons voorstel inzake de etikettering van rundvlees en rundvleesproducten wil ik ook op deze plaats allen hartelijk danken, die hebben meegewerkt aan de totstandkoming van het verslag en zich in de commissies hebben ingezet.
Ik geloof dat wij het er allen over eens zijn dat deze kaderverordening inzake een voor geheel Europa geldend systeem van etikettering zo snel mogelijk moet worden uitgevaardigd. Ons doel daarbij is, zoals ik al heb gezegd, een verplicht systeem. Daarom kan de Commissie de amendementen 3, 5, 6, 7, 10, 11, 22, 24 en 25 die in wezen gaan over de invoering van een verplicht systeem van etikettering, niet op deze wijze accepteren, want wanneer wij het verplichte systeem accepteren, moeten deze amendementen worden herzien.
Wij moeten echter met beide benen in de realiteit blijven staan. Ik vind - ik heb daar ook op gewezen -, dat het momenteel niet mogelijk is, reeds in alle 15 lidstaten een verplicht systeem in te voeren. Naar onze mening duurt het waarschijnlijk wel drie jaar voor wij de passende verordeningen over identificatie en in alle lidstaten de volgens deze verordening noodzakelijke instellingen, zoals gegevensbanken enzovoort, tot stand hebben gebracht.
Een verplicht systeem kan echter doorgaans alleen maar functioneren wanneer de identificatie in alle lidstaten volledig kan functioneren. Maar, zoals ik al zei, om de anderen niet tegen te houden, zouden we deze tijd met een facultatief systeem moeten overbruggen.
Met amendement 34 kan de Commissie ook niet instemmen. De details aangaande de connectie tussen de identificatie van een stuk vlees en het desbetreffende individuele dier zijn reeds duidelijk geregeld in artikel 3, lid 2 van het verordeningsvoorstel.
De amendementen 12, 16, 31 en 32 hebben betrekking op de gegevens die bij een verplicht systeem op het etiket moeten worden opgenomen. Hierbij moet dus ook rekening worden gehouden met de zojuist geciteerde logica. Daar staat tegenover dat de Commissie de amendementen 23, 27, 30 en 33 met betrekking tot de verwerkte producten kan accepteren, echter niet de amendementen 2, 8 en 26.
Ik verzeker u echter graag dat wij na een overgangsperiode de mogelijkheid zullen hebben om ook verwerkte producten in het systeem mee te nemen. Met betrekking tot amendement 21 deelt de Commissie de principiële wens van het Europees Parlement dat deze verordening gezien haar betekenis zo snel mogelijk in werking treedt. Ik zal mij ook in de Raad hiervoor inzetten.
In principe kan de Commissie amendement 18 accepteren, alleen zullen de bepalingen over sancties in de uitvoeringsbepalingen worden vastgelegd. Over amendement 19 is de Commissie van mening dat het beter is om een verslag over de uitvoering van de regeling te presenteren aan het einde van de overgangsperiode, dan om dat jaarlijks te doen.
Nu staat het de lidstaten vrij, zoals dat in amendement 4 is verwoord, om regelgeving uit te vaardigen die verder gaat dan de voorschriften van de verordening. Dat beschouwt de Commissie als het begin van een renationalisering van de gemeenschappelijke markt. Amendement 20 kan niet worden aanvaard omdat het nog te vroeg is om een datum vast te leggen dat de Commissie de uitvoeringsbepalingen bij deze verordeningen goedkeurt. Amendement 9 over de onafhankelijke controlediensten kan de Commissie echter wel accepteren. Deze diensten moeten voldoen aan de criteria van Euronorm 45011 en zouden, zoals dat in het amendement wordt voorgesteld, door de bevoegde autoriteit moeten zijn goedgekeurd.
Over de rechtsgrondslag heb ik al gesproken. Ik kan nu dan ook doorgaan naar het laatste verslag en mag op deze plaats aan de heren Olsson en Kindermann mijn bijzondere dank uitspreken.
Met de inwerkingtreding van de interne markt in 1993 is een regeling voor efficiënte veterinaire controles op uit derde landen in te voeren producten onvermijdelijk geworden. Op dit punt zijn Parlement en Commissie het met elkaar eens. Nu is het tijd om de geldende controleregelgeving te verbeteren op basis van de opgedane ervaringen.
Ten aanzien van de ingediende amendementen kan ik zeggen dat de Commissie bereid is, de nummers 2, 3, 5, 6, 7, 17 en 18 te aanvaarden. Zij zorgen voor meer transparantie van de tekst en geven op bepaalde punten een betere garantie, zoals met betrekking tot de overbrenging van informatie en de toelating tot vrije gebieden. De amendementen 4, 8, 9 en 10 vindt de Commissie echter technisch niet gerechtvaardigd. De door het Parlement voorgestelde regeling voor leveranciers per schip biedt minder garanties dan het oorspronkelijke voorstel. Ik geef dan ook de voorkeur aan de tekst van de Commissie. Daar staat tegenover dat de Commissie amendement 11 kan accepteren, dat de lidstaten meer flexibiliteit geeft.
Amendement 16 vindt geen instemming bij de Commissie, aangezien zij in dit geval niet is overtuigd van de noodzaak van een overgangstijd. Bij de harmonisering van veterinaire voorschriften voor de invoer uit derde landen is flink vooruitgang geboekt, waardoor ook een gemeenschappelijke uniforme controle mogelijk zou moeten zijn. Wat betreft de amendementen 12, 13, 14 en 15 wil ik zeggen dat het Parlement zich waarschijnlijk wel bewust is van de algemene positie van de Commissie. Helaas kan ik deze amendementen, die gaan over institutionele vraagstukken, niet accepteren.

Lannoye
Mevrouw de Voorzitter, ik veronderstel dat de commissaris zich terdege bewust is van het politieke belang van zijn betoog vandaag. Tussen zijn betoog en de rede van de voorzitter van de Commissie liggen maar enkele uren.
Hij heeft ons zojuist gezegd, en dat is erg positief, dat hij de rechtsgrondslag wil wijzigen en artikel 100 A wil aannemen. Onmiddellijk daarna, nadat hij de zachte lijn heeft gevoerd, komt hij echter met harde politiek en vertelt hij ons dat hij onmogelijk de amendementen voor de verplichte etikettering kan aannemen.
Ik vind dat een tamelijk grove tegenstrijdigheid en ik wil graag een bevestiging voor mijn interpretatie. Misschien dat ik het verkeerd heb begrepen, maar enerzijds hebben wij artikel 100 A en anderzijds steunt de Commissie de amendementen van het Parlement niet. Wat is dan de winst? In feite is deze nihil.

Mayer
Het was wel duidelijk dat mijnheer de commissaris in zijn antwoord op de amendementen natuurlijk veel negatieve signalen wilde geven. Ik denk echter, mijnheer de commissaris, dat het er in de allereerste plaats om gaat, het vertrouwen van de consument weer tot stand te brengen. En daarom moeten wij tot zinvolle regelgeving komen. De verplichte regeling inzake de identificatie van rundvee en de etikettering van rundvlees kan snel plaatsvinden. Ik vind dat ook bij gebruik van rechtsgrondslag 100A werkelijk, zoals de heer Goepel heeft gezegd een signaal kan worden gegeven, dat het niet elf maanden hoeft te duren, maar dat het sneller mogelijk is om ook op deze rechtsgrondslag de desbetreffende verordeningen uit te vaardigen. Tot zover hierover.

Vandemeulebroucke
Mevrouw de Voorzitter, ik had eens in een debat aan commissaris Fischler gevraagd of hij akkoord was om de invoering van een elektronisch systeem, chips, te bestuderen, opdat dan het dier zijn ganse leven lang kan gevolgd worden. Mijn vraag is of hij bereid is dat te bestuderen op de haalbaarheid en op de kostprijs.

Olsson
, rapporteur. (SV) Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik zeggen dat het zeer waardevol is dat de Commissaris akkoord gaat met een wijziging van de rechtsgrond in artikel 100 A. Het is in overeenstemming met datgene wat de Heer Santer gisteren heeft gezegd en dat verheugt mij. Voor de rest zijn er eigenlijk geen - althans niet veel - problemen met betrekking tot mijn verslag. De Commissaris gaat akkoord met het grootste deel van de amendementen, maar niet met de voorstellen die betrekking hebben op de bijstand van een Comité-stelsel, d.w.z. dat er meer bevoegdheid wordt gegeven aan de Commissie en dat de voorbereidende werkzaamheden transparanter worden. Het was beslist zeer waardevol geweest als ook hieraan goedkeuring had kunnen worden gehecht.
Ik wil als commentaar bij het verslag van de heer Papayannakis toevoegen dat het heel waardevol zou zijn geweest als wij een hardere houding hadden gezien, namelijk de houding die het Parlement bepleit, met een verplichte etikettering van vlees. Ik ben wel zo praktisch dat ik begrijp dat dit moeilijk is. Ik denk tegelijkertijd echter dat onze signalen duidelijk moeten zijn, aangezien er anders niets gebeurt. Het gevaar bestaat dat het zeer lang zal duren voor er iets gebeurt als er nu van de zijde van de Commissie een lange overgangsperiode wordt vastgesteld. Daarom vind ik het belangrijk dat het Parlement van zijn kant tijdens de vergadering van vandaag een duidelijk signaal afgeeft.

Papayannakis
Mevrouw de Voorzitter, ik dank de Commissie die bereid is de rechtsgrondslag van haar voorstel te wijzen. Wegens de snelle vertolking heb ik evenwel niet begrepen wat commissaris Fischler in zijn tussenkomst precies heeft verklaard. Ik wil hem derhalve nog de volgende - eenvoudige - vragen stellen.
Ten eerste, de Commissie verwerpt de amendementen betreffende de inlichtingen die op de etiketten moeten worden vermeld, omdat geopteerd wordt voor een vrijwillig en niet voor een verplicht etiketteringsstelsel voor rundvlees en rundvleesproducten. Ik ben evenwel van oordeel dat de etiketten ook in dat geval meer concrete gegevens moeten bevatten. Het facultatieve karakter van het stelsel betekent niet dat men op de etiketten slechts meedeelt wat men kwijt wil. Is de commissaris het met me eens dat dit de verordening waardeloos maakt en - daarom - onaanvaardbaar is?
Ten tweede, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming en haar rapporteur blijven erbij dat de etiketteringsstelsel niet alleen moet worden toegepast op rundvlees en rundvleesproducten maar ook op verwerkte en afgeleide producten. Daar ik niet begrepen heb of de Commissie ons standpunt al dan niet bijtreedt, vraag ik de commissaris de houding van de Commissie hierover uiteen te zetten.
Ten derde, ik weet niet of de commissaris in zijn interventie is ingegaan op het probleem van de uniforme identificatie- en registratieregeling voor runderen. Ik wijs er evenwel op dat sommige lidstaten niet over zo'n stelsel beschikken en - daarom - al het mogelijke moeten doen om dit instrument ten spoedigste in te stellen. Zolang dat niet gebeurt, heeft een homogene regeling weinig of geen zin. Ik vraag de Commissie dan ook of ze bereid is een specifieke en door de Unie gefinancierde actie hiervoor op te zetten.

Fischler
Dames en heren, misschien is het echt allemaal wat snel gegaan, maar als men over zoveel punten tegelijkertijd zijn standpunt moet bepalen en daarvoor niet al te veel tijd wil gebruiken, dan is dat nu eenmaal nodig.
Voor alle duidelijkheid nog een keer: de Commissie aanvaardt artikel 100A; ik heb er alleen maar op gewezen dat dat ook weer consequenties met zich meebrengt. In de tweede plaats accepteert de Commissie verplichte systemen. Er was helemaal geen sprake van dat wij de identificatie van dieren als een vrijwillig systeem opzetten - dit systeem moet in elk geval verplicht zijn -, het gaat immers alleen maar om de vraag, of de etikettering vrijwillig moet zijn of niet. Ook op dit punt accepteren wij de verplichte etikettering.
Ik vraag er echter uw begrip voor dat wij te maken hebben met de volgende situatie: als wij zeggen verplicht, punt uit, dan houdt dat in dat wij de lidstaten daarvoor de noodzakelijke tijd moeten geven. Dan hebben wij in deze tussentijd in feite een regeling zonder waarde. Onze overweging is dan ook dat we zeggen dat voor deze tussentijd een vrijwillig systeem dient te worden ingevoerd, wat echter niet mag betekenen - om het hier nog eens met nadruk te stellen -, dat iedereen in deze fase maar kan doen wat hij of zij wil, maar dat men zich natuurlijk ook moet houden aan de voorschriften, bijvoorbeeld met betrekking tot de informatie die op dat etiket moet staan.
Ook dat zijn twee los van elkaar staande vraagstukken: of ik een etiket maak of niet, dat is vrijwillig. Voor wat er op het etiket moet staan, hebben wij natuurlijk ook duidelijke regelingen nodig. Alleen zo kan dat zinvol functioneren.
Over verscheidene amendementen die ik heb afgewezen, heb ik heel duidelijk gezegd dat sommige daarvan naar onze mening niet direct tot verbetering van het systeem zouden leiden. In plaats daarvan zouden bijvoorbeeld grijze gebieden kunnen ontstaan. Overigens gaan onze voorstellen deels zelfs verder dan die van het Parlement. Ik vind zonder meer dat de Commissie het recht heeft, op zulke moeilijkheden te wijzen en hier in de eerste lezing - wanneer we er nu vanuit gaan dat wij werken op basis van artikel 100A -, zulke voorstellen ook afwijzen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt te 12.00 uur plaats.

Verwelkoming
De Voorzitter
Het is mij een genoegen om een delegatie van de Republiek Jemen welkom te heten die op de officiële tribune heeft plaatsgenomen en geleid wordt door de heer Mohammed Abdo Said, voorzitter van de commissie van financiën in de kamer van afgevaardigden.
Het is een eer dat uw delegatie ons een bezoek brengt voor de tweede interparlementaire ontmoeting met de bevoegde delegatie van het Europees Parlement.
Het verheugt mij dat de betrekkingen tussen de Europese Unie en Jemen uitstekend zijn en dat uit onze contacten op parlementair niveau gebleken is dat er een gemeenschappelijke wil tot samenwerken bestaat.
Ik wens de Jemenitische delegatie vruchtbare onderhandelingen en een uitstekend verblijf in Straatsburg toe.

Residuen van geneesmiddelen voor
diergeneeskundig gebruik in levensmiddelen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0035/97) van de heer Kenneth Collins, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad (COM(96)0584 - C4-0683/96-96/0279(CNS)) tot wijziging van verordening EEG 2377/90 houdende een communautaire procedure tot vaststelling van maximumvoorwaarden voor residuen van geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik in levensmiddelen van dierlijke oorsprong.

Collins, Kenneth
Voorzitter, ik wil beginnen met te zeggen dat het standpunt dat ik hier vanmorgen uitdraag, door alle leden van de commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming wordt gesteund en ik wil duidelijk stellen dat wij unaniem tot die mening zijn gekomen.
Maximumwaarden voor residuen zijn de toegestane gehaltes aan bepaalde substanties bij levensmiddelen van dierlijke oorsprong. Een en ander is geregeld bij een uit 1990 daterende verordening van de Raad die eind 1996 afliep. Het gaat hierbij om een belangrijke vraag, namelijk wat voor elke chemische substantie het residugehalte is, waarbij er geen gevaar voor de mens optreedt. Zo simpel ligt het en dat wil dus zeggen dat deze kwestie niet alleen betrekking heeft op de industriepolitiek of het veterinair beleid, maar ook op de volksgezondheid.
In 1990 is de markt in tweeën gedeeld. Aan de ene kant waren er de zogeheten oude substanties waarvan er ruim 180 op de markt waren. Deze zouden geleidelijk worden geëvalueerd om een maximumwaarde te kunnen vaststellen. Aan de andere kant waren er nieuwe substanties die nog niet waren geïntroduceerd, en waarvoor eerst de maximumwaarde moest worden vastgesteld alvorens zij op de markt mochten worden gebracht. Alle oude substanties moesten vóór eind 1996 zijn beoordeeld en voorzien van een maximumwaarde. Dit is niet gelukt met als gevolg dat alle substanties waarvoor de maximumwaarde nog moet worden vastgesteld, eigenlijk in de Gemeenschap zouden moeten worden verboden, als er verder niets zou gebeuren.
De Commissie heeft erg lang gewacht met haar voorstel. De oude regeling liep in december 1996 af, de nieuwe bereikte het Parlement pas op 10 januari 1997. Er is op dit ogenblik dan ook een gat in de regelgeving. Het huidige Commissievoorstel beoogt twee dingen: ten eerste verlenging van de tijdslimiet voor de uitvoering van beoordelingen en daarmee kunnen wij instemmen aangezien de noodzaak daarvan buiten kijf staat. Ten tweede gaat het om de classificatie van substanties die worden gebruikt bij dieren welke aan klinische proeven worden onderworpen. Een prijzenswaardige doelstelling, maar ik vrees dat een tijdspanne van twee of drie weken voor het Parlement niet voldoende is om een en ander goed te bestuderen en zich een oordeel te vormen over een zeer belangrijk aspect van de volksgezondheid. Wij moeten de garantie krijgen dat de beoordeling van de resterende substanties binnen een bepaalde termijn kan worden uitgevoerd, willen wij met een verlenging van de tijdslimiet instemmen. Dat de termijn moet worden verlengd, staat voor de commissie niet ter discussie en wij zijn bereid om daarin mee te gaan. Maar verder is er, eerlijk gezegd, nog wel het een en ander aan te merken en wij zijn van oordeel dat de volksgezondheid een zaak is die de allerhoogste prioriteit verdient.
Bovendien komt het voorstel niet tegemoet aan bepaalde punten van zorg ten aanzien van klinische proeven. Bedrijven hebben, naar verluidt, niet altijd de juiste gegevens verstrekt, wat de Commissie in sommige gevallen zelf in de hand werkte door niet altijd duidelijk aan te geven welke gegevens werden verlangd. Er zijn nog heel veel substanties waarvoor de proeven nog niet eens zijn gestart, om nog maar te zwijgen van alle testen die nog niet zijn afgerond. Onder deze omstandigheden mogen wij de volksgezondheid niet blootstellen aan de risico's die nietgeteste substanties kunnen opleveren. Wij zien dus wel de logica in van een langere termijn, maar de rest van het voorstel is voor ons niet aanvaardbaar. Wij hebben hiervoor veel te weinig tijd gekregen en wij zijn van mening dat de veiligheid van de consument niet voldoende gewaarborgd wordt. Het voorstel vertoont lacunes en het laat zowel de consumenten als de farmaceutische industrie in onzekerheid.
Het Europees Parlement kan dit voorstel slechts in één lezing behandelen - het betreft namelijk een voorstel in het kader van artikel 43 - en bovendien hebben wij begrepen dat het Comité voor geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik wellicht over een week of twee met voorstellen komt voor een andere benadering van de klinische proeven. Toch wordt hier vandaag van ons gevraagd om dit document als een soort hamerstuk door het Huis te loodsen. Dat is niet bevredigend. Het voorstel, de termijn en de belangrijke beleidsmaatregelen zijn stuk voor stuk heel verschillende zaken. Er zijn geen bepalingen in het Verdrag op grond waarvan wij deze materie kunnen opsplitsen.
Bovendien heeft de Commissie tot dusverre, en het is nu 11.40 uur, niet voldaan aan het verzoek om aan te geven hoe zij een en ander juridisch denkt te onderbouwen. Ik heb niet van de Commissie vernomen waarop zij zich in het Verdrag baseert, en dat terwijl wij daar wel op hebben aangedrongen. Er is mij anderhalf uur geleden een antwoord beloofd en daar wacht ik nog steeds op.
Het zou beter zijn om het ontstane gat in de regelgeving op te vullen, maar van mijn commissie heb ik de opdracht gekregen om het voorstel alleen voor verdere amendering terug te nemen, als de Commissie onomwonden toezegt dat zij het voorstel zal intrekken op de onderdelen die betrekking hebben op de substanties, en dat zij alleen zal vasthouden aan de verlenging van de tijdslimiet. Hierover is de commissie eensgezind.
Ik zie aan de heer Bangemann dat hij verbaasd is. Ik begrijp zijn verbazing niet -als hij inderdaad verbaasd isomdat het op het niveau van de commissie al duidelijk was dat er eensgezindheid heerste en daarop is gisteren nog gewezen in een brief die wij hem hebben toegezonden.
Ik hoop dat de Commissie mogelijkheden ziet om het voorstel in te trekken op het punt van de substanties. Ik hoop dat de Commissie ermee kan instemmen om alleen vast te houden aan verlenging van de termijn. Als zij daartoe bereid is, wil ik het Parlement graag adviseren om met de nieuwe termijn in te stemmen, maar mijn commissie wijst de rest van het voorstel resoluut van de hand.

De Voorzitter
De heer Bangemann vraagt mij het woord. Ik weet niet of dat voor een voorstel van orde is of voor een persoonlijk feit, maar ik heb gezien dat hij zeer heftig reageerde. Als de heer Collins mij dit toestaat, zal ik hem onmiddellijk het woord verlenen en daarna de andere sprekers.

Bangemann
Mevrouw de Voorzitter, ik wil eerst zeggen waarom ik nu het woord heb gevraagd. Niet omdat ik geïrriteerd ben, maar omdat wij eerst eens samen moeten vaststellen waar het om gaat. Uit de uiteenzetting van de heer Collins heb ik begrepen dat er nog steeds onduidelijkheid bestaat. Daarom wil ik nu graag zeggen wat wij van de zaak vinden en hoe de problemen volgens ons kunnen worden opgelost.
In de eerste plaats vragen wij absoluut niet van het Parlement om zich vandaag of over, zeg, twee weken diepgaand uit te spreken over de voorstellen. Het Parlement krijgt de tijd die het nodig heeft om deze voorstellen nauwkeurig te bestuderen. Het kan de nieuwe ontwikkelingen erbij betrekken, en de Raad heeft - dat weet de heer Collins ook - in een brief aan mij bevestigd dat hij geen beslissende uitspraak zal doen voordat het Parlement zijn standpunt daarover heeft bepaald en geformuleerd.
Ik heb zojuist gehoord dat de brief ook is gestuurd aan de heer Collins. Dat betekent dat het volkomen duidelijk moet zijn dat geen mens hier, noch de Raad, noch de Commissie, van het Parlement vraagt om over een paar dagen of uren, of zelfs nu meteen, al definitieve uitspraken te doen. Dat is niet onze wens, en ook niet de wens van de Raad.
De Raad heeft zich daarop vastgelegd. Ik geloof dat wij in de dialoog tussen de instellingen er niet van moeten uitgaan dat de Raad een dergelijke schriftelijk vastgelegde verplichting zal breken. Maar ik kan, om deze zorg bij het Parlement weg te nemen, hier zeggen dat wanneer de Raad de bedoeling mocht hebben om zonder medewerking van het Parlement een beslissing te nemen, wat ik absoluut niet geloof, dan zouden wij het voorstel intrekken. Dat kunnen wij te allen tijde doen. Wij zouden ervoor zorgen dat de Raad geen beslissing kan nemen, zonder dat het Parlement daarover iets heeft gezegd. Wij vragen alleen - en de heer Collins heeft gezegd dat hij dat zal steunen -, dat u artikel 14, dat wil zeggen de verlenging van de tijdslimiet, nu behandelt omdat wij anders in een onmogelijke situatie terechtkomen, met de geneesmiddelen die reeds - en wel zonder enig gevaar - al jaren op de markt zijn. Dat is het probleem.
Het klopt dat het lang heeft geduurd. Dat ligt echter niet aan de Commissie maar komt doordat bijvoorbeeld de instantie in Londen niet voldoende mensen heeft en doordat de industrie - dat heeft de heer Collins ook gezegd - de benodigde bescheiden voor een deel niet ter beschikking heeft gesteld. Dus bestaat er naar mijn mening geen onenigheid over de inhoudelijke rechtvaardiging van de verlenging van de tijdslimiet met twee jaar.
Mevrouw de Voorzitter, u ziet wel, lijkt me, dat het nodig was dat ik mij hier nog een keer heb geuit. Het gaat niet om de substantie, het gehele voorstel. De Raad zal geen besluit nemen, voordat het Parlement hierover een standpunt heeft ingenomen. Het Parlement krijgt alle tijd die het nodig heeft en de Commissie belooft hiermee dat, als de Raad zich desondanks - maar dit is een zuiver abstracte overweging - zich niet zou houden aan de verplichtingen die hij in de brief tot uiting heeft gebracht, dan trekken wij het voorstel in, zodat het dan niet bestaat.
Het enige waar wij om wille van de urgentie nu om vragen, is de toepassing van artikel 14, en dat is juridisch mogelijk.

Trakatellis
Mevrouw de Voorzitter, de aanpak van het probleem inzake veevoeders en de gevolgen ervan voor de menselijke gezondheid is - vooral na de recente BSE-crisis - uitgegroeid tot een prioriteit voor de Europese Unie. De producten die op de interne markt worden afgezet, mogen geen bedreiging vormen voor de volksgezondheid en moeten beantwoorden aan de voorschriften die in de internationale overeenkomsten terzake werden vastgelegd. Het onderhavige voorstel van de Commissie betreft de wijziging van de verordening houdende een communautaire procedure tot vaststelling van maximumvoorwaarden voor residuen van geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik in levensmiddelen van dierlijke oorsprong. Overeenkomstig het voorstel wordt het Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling verantwoordelijk voor de vaststelling van in de hele Unie geldende maximumwaarden voor residuen, alsmede voor het onderzoek naar de voorwaarden voor wijziging en uitbreiding van die waarden. Het voorstel is er ook op gericht de besluitvorming terzake op de gecentraliseerde procedure af te stemmen. Voorts wil men met de aanpassing van de bestaande verordening de Unie in staat stellen de - internationale - sanitaire en fytosanitaire verplichtingen na te komen die ze in het kader van de Uruguay-ronde is aangegaan. De essentiële doelstellingen van de wijziging van de verordening zijn evenwel de echte bescherming van de volksgezondheid en - ik herhaal - de vaststelling van maximumwaarden voor residuen, zulks om het vrije verkeer van levensmiddelen en diergeneeskundige geneesmiddelen op de interne te vergemakkelijken en de doelmatige bescherming van de consument in de interne markt te verzekeren. De wijzigingen die de Commissie voorstelt, hebben echter feitelijk betrekking op de verlenging van de tijdslimiet voor de uitvoering van beoordelingen. De problemen met de beoordeling van gegevens die zich voordeden zowel op het niveau van de lidstaten als in het kader van het Europees Bureau voor geneesmiddelenbeoordeling - dat pas in 1995 operationeel werd - verplichten ons de termijn voor de beoordelingen met twee jaar te verlengen, wat het Bureau in staat moet stellen de maximumwaarden van alle substanties te evalueren, waarbij zij opgemerkt dat - met het oog op de bescherming van de consument en de menselijke gezondheid - de beoordeling van alle schadelijke stoffen vóór eind december 1997 moet worden afgerond.

Cabrol
Mevrouw de Voorzitter, het huidige voorstel wil garanderen dat het gebruik van geneesmiddelen bij dieren die bestemd zijn voor de consumptie geen gevaar oplevert voor de consument. De geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik laten residuen achter in het dier die in de voor menselijke consumptie bestemde levensmiddelen kunnen terechtkomen: vlees, orgaanvlees, melk, eieren. De schadelijkheid van deze residuen hangt voornamelijk af van de concentratie ervan in de desbetreffende levensmiddelen, hetgeen men de "maximumwaarde voor residuen van geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik in levensmiddelen van dierlijke oorsprong" noemt. Dat is een technische definitie, maar er blijkt wel duidelijk uit wat bedoeld wordt. Deze maximumwaarde is vastgesteld door de verordening van januari 1992. Sinds die datum is er geen enkele vergunning afgegeven voor een geneesmiddel, zonder dat deze maximumwaarde was vastgesteld. Vierhonderd farmaceutische producten wachten op deze vergunning die voor 1 januari 1997 afgegeven had moeten worden. Helaas werden er maar 200 van deze producten beoordeeld. De resterende tweehonderd producten lopen het gevaar onmiddellijk uit de handel van de diergeneeskundige middelen te worden genomen. Dit zou rampzalige gevolgen hebben voor de levensmiddelenindustrie, zonder dat de volksgezondheid er echter baat bij heeft. Wij vragen dan ook de termijn te verlengen tot 1 januari 1999.
Daarentegen zou het gevaarlijk en in strijd met de bescherming van de volksgezondheid zijn als levensmiddelen afkomstig van dieren die aan klinische proeven werden onderworpen, geconsumeerd kunnen worden voordat er een definitieve - en niet voorlopige - maximumwaarde is vastgesteld. Het is absoluut noodzakelijk dat de aan klinische proeven onderworpen dieren niet bestemd worden voor menselijke consumptie voordat deze definitieve maximumwaarde is vastgesteld.

Lannoye
Mevrouw de Voorzitter, ik sluit mij aan bij de woorden die Kenneth D. Collins enkele minuten geleden heeft gesproken, maar ik wil een duidelijke mening uitdragen over het tweede deel van het dossier.
Wat het eerste deel betreft moet echter worden vastgesteld dat men te maken heeft met een ernstig probleem. Er zijn nog altijd tweehonderdzesenveertig substanties die nog niet opnieuw zijn beoordeeld en vóór de goedkeuring van de verordening van 1990 zijn aangewend voor diergeneeskundig gebruik. Er is geen maximumwaarde vastgesteld voor de residuen en het is sinds 1 januari van dit jaar dan ook verboden om deze substanties te gebruiken. Derhalve is het absoluut noodzakelijk om, zoals de Commissie voorstelt, de termijn voor de beoordeling ervan te verlengen.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming is het daarmee eens op voorwaarde dat de gevaarlijkste substanties, of in ieder geval de potentieel gevaarlijkste, vóór 1 januari 1998 worden beoordeeld.
Nu wil ik het hebben over het tweede deel van het voorstel dat een veel ernstiger probleem inhoudt. De Commissie stelt voor de verordening van 1990 te wijzigen en de farmaceutische industrie de mogelijkheid te geven om geneesmiddelen, die zich nog in het stadium van de klinische proeven bevinden, met voorlopige maximumwaarden te gebruiken. Dat betekent concreet dat de consument ongewild proefkonijn wordt voor de farmaceutische industrie. Deze voorlopige maximumwaarden zijn in feite voorgesteld door de farmaceutische industrie en worden momenteel bestudeerd door het Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling en door de bevoegde commissies.
Dit is een wijziging vergeleken met 1990, want toentertijd werd deze maatregel als een uitzondering beschouwd. Nu wordt het een algemene maatregel. Mijns inziens is iedereen in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming het erover eens dat dat onaanvaardbaar is. Wij vragen de commissaris om zich hier duidelijk over uit te spreken. Gaat hij er wel of niet mee akkoord om dit deel van het voorstel in te trekken? Volgens mij is dat de inzet van het debat, en niet het eerste deel waarover wij het allen eens zijn.
Ik wil toch nog even terugkomen op de verklaringen van de heer Santer. In verband met de sanitaire en fytosanitaire maatregelen heeft hij gisteren verklaard dat hij graag gebruik wilde maken van artikel 100 A. Aangenomen kan worden dat dat dringend noodzakelijk is voor het eerste deel, maar voor het tweede deel is dat niet het geval.
(Interruptie van de commissaris) Des te beter, mijnheer de commissaris, bevestig dit duidelijk! In uw zo-even gehouden betoog heeft u gesproken - maar wellicht is dit een vertaalprobleem - over de kern. Ik heb het over het tweede deel van uw voorstel dat betrekking heeft op het systeem van de voorlopige maximumwaarden voor geneesmiddelen die zich nog altijd in het stadium van klinische proeven bevinden.
Weest u duidelijk op dat vlak en verklaar dat u dit voorstel zult intrekken!

Barthet-Mayer
Mevrouw de Voorzitter, eens te meer staat de veiligheid van de consument hier in het middelpunt, en in dit geval de veiligheid ten opzichte van residuen van geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik in levensmiddelen van dierlijke oorsprong.
Het eerste essentiële punt betreft de termijnen. Het is van fundamenteel belang dat de potentieel gevaarlijkste substanties vóór 31 december van dit jaar worden beoordeeld en indien dit niet gebeurt, dat zij dan vanaf 1 januari 1998 worden verboden. Gezien de vertraging van de Commissie is het normaal om een verlenging van drie jaar toe te staan voor de andere producten die nog door het Europees Bureau moeten worden geëvalueerd. Die termijn is noodzakelijk want anders zullen er meer dan 200 oude substanties onmiddellijk uit de handel worden genomen zonder onderscheid te maken tussen de goede en slechte producten, hetgeen niet eerlijk zou zijn.
Het tweede essentiële punt betreft de klinische proeven. De tekst van de Commissie blijft op dat punt vaag en onduidelijk. Het gaat echter om de consumptie van levensmiddelen afkomstig van dieren die aan klinische proeven werden onderworpen. In het organisme van deze dieren bevinden zich residuen van substanties en sommige van deze substanties kunnen gevaren opleveren voor de consument. In het licht van de crisis die wij momenteel in de sector doormaken - en op dat punt sluit ik mij volledig aan bij de heer Lannoye - is het onaanvaardbaar dat deze geneesmiddelen in de voedselketen zouden terechtkomen.

Collins, Kenneth
Voorzitter, ik denk dat wij een paar dingen duidelijk op een rij moeten zetten. Qua intenties is er geen enkel verschil tussen de heer Bangemann en mij. Laat daarover geen misverstand bestaan.
Maar daar houdt de overeenkomst tussen de heer Bangemann en mij waarschijnlijk wel op. Er waren in het verleden naar mijn weten toch al niet opvallend veel overeenkomsten. Wij zijn het er volstrekt over eens, en dat geldt voor een ieder in de zaal, zowel diegenen die het woord hebben gevoerd als diegenen die niet aan het woord zijn geweest, dat de tijdslimiet moet worden aangepast. De termijn kan wel worden opgetrokken tot ongeveer het einde van deze eeuw. Wij hebben nog zo'n drie jaar nodig om alle vereiste proeven te doen.
Waar wij echter met de heer Bangemann van mening verschillen, is wat wij juridisch gezien met de rest aanmoeten. Ik waardeer het dat hij tot de Raad wil zeggen dat er geen beslissing mag vallen zolang het Parlement zich niet heeft uitgesproken, maar feit is dat er maar één voorstel op tafel ligt. Er is slechts één lezing, omdat het een voorstel in het kader van artikel 43 betreft. Het Parlement heeft niet de mogelijkheid om het voorstel op te splitsen en voorzover ik kan zien, kunnen de Commissie en de Raad dat evenmin.
Voor ons staat echter vast dat dit niet door mag gaan. Ik vrees dat de brieven die ik heb ontvangen, geen officiële status hebben. Zij hebben geen basis in het Verdrag. Er zijn naar mijn weten -en ik hoop dat de heer Bangemann mij hier op andere gedachten kan brengen- geen bepalingen in het Verdrag die een dergelijke intentieverklaring voorschrijven.
Was dat wel het geval dan zou men mij misschien op andere gedachten kunnen brengen en de commissie zou daar dan misschien ook wel voor voelen. Maar op dit moment hebben wij niet de garantie dat het Parlement de mogelijkheid heeft om zich uit te spreken over een zaak waarover zij reeds advies heeft uitgebracht, aangezien er slechts één lezing is en één verordeningsvoorstel. Daar wringt de schoen. Als wij dit probleem kunnen oplossen, als de heer Bangemann kan aangeven welke rechtsgrondslag hier geldt, dan zouden wij ons standpunt wellicht kunnen bijstellen.
Op dit ogenblik zie ik geen mogelijkheden om schot in de zaak te krijgen, hoewel ik het op zich met hem eens ben en hij, naar ik aanneem, met mij. Wij hebben beide dezelfde bedoelingen, maar ik vrees dat wij als Parlement te weinig vertrouwen hebben in de procedure zoals die is voorgesteld. Ik denk niet dat de heer Bangemann tegenover de Raad zodanige machtsmiddelen heeft om bepaalde dingen af te dwingen, mede vanwege het feit dat daarvoor de juridische basis ontbreekt.

Bangemann
Voorzitter, om problemen met de interpretatie van mijn wollig Duits te omzeilen, zal ik mij eerst in het Engels -dat ik perfect beheers- en daarna in het Frans uitdrukken, zodat een ieder die aan het debat deelneemt, niet hoeft af te gaan op onze gebrekkige tolkendienst.
Ik heb geen problemen met de vertolking, ik refereer alleen aan opmerkingen die tijdens het debat zijn gemaakt.
Alles is wat helderder geworden, omdat de discussie vandaag, zoals ik aan het begin al opgemerkte, alleen gaat over artikel 14 en niet over andere artikelen. Artikel 14 voorziet in een verlenging met twee jaar van de tijdslimiet voor substanties die reeds op de markt verkrijgbaar zijn. Ken Collins en het Parlement zijn bereid daarmee in te stemmen. Wat U vooral bezighoudt, is de vraag wat U verder met het voorstel aanmoet. Ik heb reeds aangegeven dat wij U twee brieven hebben doen toekomen. De ene is, zoals U weet, afkomstig van de Raad en de andere is -op aanraden van onze juridische dienst- geschreven door mijn collega Marcelino Oreja, die verantwoordelijk is voor de betrekkingen met het Parlement. Beide brieven zijn juridisch gezien volkomen duidelijk: dit wordt niet aangemerkt als een lezing. Wij willen alleen graag dat het Parlement zich snel uitspreekt over artikel 14, en niet over andere zaken.
Vandaag hoeven wij geen verdere inhoudelijke discussies te voeren. Niemand vraagt daar om. Dat kan later wel, als het Parlement zijn standpunt heeft bepaald. Vandaag is alleen de vraag aan de orde of het Parlement akkoord kan gaan met artikel 14, daar gaat het ons om.
Wat de gevraagde garanties betreft, zegt onze juridische dienst dat het wel goed zit. De Raad heeft alleen gevraagd om een snelle behandeling van artikel 14. Bovendien is de Commissie bereid om, mochten er problemen rijzen, het hele voorstel in te trekken en daarmee een heel duidelijk signaal af te geven dat het Parlement zijn mening over het voorstel moet kunnen geven.
(FR) Ik wil nu kort in het Frans verdergaan omdat de opmerkingen over de substanties in het Frans zijn gemaakt. Als deze opmerkingen een mening van het Parlement uitdrukken - hetgeen nog moet worden bezien -, zijn wij ten volle bereid om het besluit van het Parlement in overweging te nemen en u heeft de tijd om te besluiten. De klinische proeven en al de andere zaken die u aangaan, kunnen inderdaad worden behandeld en vervolgens kan daar een besluit over worden genomen. De situatie is duidelijk genoeg en om die reden, als u het eens bent met de wijziging van artikel 14, zie ik niet in waarom wij dat niet zouden doen. Dat is het enige dat men u vraagt, men vraagt u niets anders.
Collins, Kenneth
Voorzitter, ik ben U heel erkentelijk voor het feit dat U mij aan het woord laat en ik ben ook de heer Bangemann erkentelijk voor zijn toelichting. Ik weet dat wij over pakweg een half uur over deze kwestie moeten stemmen. Ik vraag me af of wij de stemming niet morgen zouden kunnen houden. Dat geeft mij de mogelijkheid om een en ander nog eens persoonlijk met de heer Bangemann en zijn diensten door te spreken en misschien kunnen wij de kwestie wel op een voor beide partijen bevredigende wijze ophelderen. Als U hierin mee kunt gaan, denk ik dat dit de beste oplossing is.

De Voorzitter
Ik ben van mening dat dat een zeer redelijk voorstel is. Ik wend mij tot de Vergadering omdat wij normaal gesproken hedenmorgen om 12.00 uur over dit verslag zouden moeten stemmen. Zijn er bezwaren tegen het feit dat wij deze minieme wijziging van de agenda aanvaarden, namelijk dat de stemming over dit verslag wordt uitgesteld naar de stemming van morgen om 12.00 uur?
(De Vergadering gaat akkoord met het voorstel) Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

De Voorzitter
Geachte collega's, de heer Whitehead heeft een verzoekschrift tot mij gericht waarop ik positief wil reageren. De heer Whitehead is aanwezig, maar vanmiddag kan hij absoluut niet aanwezig zijn en hij wil zijn verslag indienen. Het is nu 12.01 uur. Ik zal hem derhalve nu het woord verlenen en ik verzoek hem zich te houden aan zijn spreektijd zodat wij aansluitend over kunnen gaan tot de stemmingen.

Prioriteiten voor het consumentenbeleid 1996-1998
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0317/96) van de heer Whitehead, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de mededeling van de Commissie (COM(95)0519 - C4-0501/95) over de prioriteiten voor het consumentenbeleid 1996-1998.

Whitehead
Voorzitter, ik dank U dat U mij aan het woord laat, vooral gezien alle moeilijkheden waarmee U al eerder vandaag bent geconfronteerd. Ik heb niet de illusie dat de leden die hier aanwezig zijn, zijn gekomen omdat zij wilden horen wat ik te zeggen heb. Zij zitten hier vanwege de stemming over de consumentenbelangen in het kader van de BSE-crisis en nog enkele andere kwesties.
Ik wil de mij toebedeelde vijf minuten benutten om een verslag in te leiden, dat al meer dan twee vergaderperiodes ligt te wachten op behandeling door het Parlement. Het heeft betrekking op de prioriteiten voor het consumentenbeleid die zijn uitgezet door de heer Prendergast, maar hem hebben overleefd, die ook de ambtsperiode van de heer Papas als Directeur-generaal bij DG XXIV hebben doorstaan en nu een zaak van de heer Reichenbach zijn. Gezien het feit dat een en ander al zoveel tijd in beslag heeft genomen en dat wij nog steeds op de bres moeten voor mevrouw Bonino en haar kabinet, is het wel duidelijk wat de teneur vandaag zal zijn. Ik ben blij dat voorzitter Santer hier aanwezig is, ongeacht of hij al dan niet zit te luisteren naar wat ik te zeggen heb.
Bij het stellen van de prioriteiten op het gebied van het consumentenbeleid in de Unie gaat het niet aan om een verlanglijstje op te stellen van dingen die wij ons in een ideale wereld nog wensen, maar om te komen tot een heldere, bondige en nauwkeurige lijst van dingen die gedaan moeten worden, dingen die verband houden met de centrale rol die artikel 129 A zou moeten spelen in de periode na Maastricht. Wij zijn van mening dat wij de heer Reichenbach en zijn medewerkers duidelijk moeten aangeven welke prioriteiten er op dit punt dienen te worden gesteld.
Wij willen verdere maatregelen om in de hele Unie de toegang tot rechtsbedeling, zowel binnen als buiten de rechtszaal, te vergemakkelijken. Wij willen concrete wetsvoorstellen en maatregelen om de financiële belangen van consumenten beter te beschermen en wij zullen hier vanmiddag op terugkomen in het debat over het verslagMarinucci. Wij willen maatregelen om consumentenvoorlichting om te zetten in consumentenmacht. Wij willen een verantwoord voedingsmiddelenbeleid in het belang van de consument en ik wil in dit verband tevens wijzen op de nieuwe bevoegdheden van mevrouw Bonino. Ik hoop dat wij vanmiddag van haar zullen horen hoe zij daarmee denkt om te gaan en ik ben blij met de uitspraken die de heer Santer gisteren deed op die historische dag voor dit Huis en voor zijn betrekkingen met de Commissie, ten aanzien van de prioriteit die men nu wil geven aan het voedingsmiddelenbeleid, de volksgezondheid en de veiligheid. Tot slot willen wij toe naar één enkele en duidelijke basisdefinitie van de universele dienst, die op sectoriële basis kan worden toegepast nu de liberalisering van zeer belangrijke economische sectoren naderbij komt.
De tijd die ik toebedeeld heb gekregen, ga ik niet gebruiken om uitvoerig op elk van deze punten in te gaan. Ik wil alleen zeggen dat ik vind dat wij tekortgeschoten zijn door deze punten niet de prioriteit te geven die zij verdienen. Op het punt van de rechtstoegang werkt de Commissie nu tenminste aan concrete maatregelen, maar zij moet nog verdere voorstellen doen om te zorgen voor wederzijdse erkenning van de voorwaarden om voor rechtsbijstand in aanmerking te komen, en om ervoor te zorgen dat consumentenorganisaties in landen als het mijne, en ook overheidsinstanties procedures kunnen aanspannen ingeval van inbreuk op het Gemeenschapsrecht.
DG XXIV en mevrouw Bonino moeten ons daarnaast haarfijn vertellen hoe zij de extra personele middelen willen inzetten en hoe zij zullen omgaan met de nieuwe bevoegdheden met betrekking tot het toezicht op de gezondheid en de voedselveiligheid in de Gemeenschap. In het onderzoek dat op dit gebied nodig is en dat de Commissie financieel zou moeten ondersteunen, moet ook aandacht zijn voor de onderlinge samenhang van bepaalde gezondheidsvraagstukken bij mens en dier. Hieraan is altijd een lage prioriteit gegeven, omdat de consumentenbelangen nooit voorop hebben gestaan. Ik hoop dat er bijvoorbeeld bij het onderzoek naar de nieuwe variant van Creutzfeldt-Jakob vanuit de lidstaten, waaronder ook mijn eigen land, en vanuit de Commissie toezeggingen worden gedaan om onderzoek naar deze afschuwelijke ziekte en naar de ontwikkeling daarvan mogelijk te maken.
Ik had over dit onderwerp nog veel meer kunnen zeggen en misschien komt er later nog een gelegenheid om hierover te spreken met de nieuwe directeur-generaal en mevrouw Bonino. Ik betreur het dat dit debat zo is ingepland dat het moet worden ingekort en onderbroken.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Whitehead. Gezien de omstandigheden heeft uw betoog niet de gewenste aandacht gekregen omdat iedereen op de stemming wachtte.
Het debat over het verslag van de heer Whitehead wordt vanmiddag om 15.00 uur voortgezet.

Verwelkoming
De Voorzitter
Ik heb de eer een delegatie van het Internationaal Centrum voor de vrede in het Midden-Oosten te begroeten, die heeft plaatsgenomen op de officiële tribune. Deze delegatie, die is samengesteld uit vertegenwoordigers van de Knesset en de Wetgevende Palestijnse Raad, vereert ons met een bezoek naar aanleiding van haar ontmoeting met de bevoegde delegaties van het Europees Parlement.
Dit initiatief, het eerste in zijn soort, vormt een unieke gelegenheid om de kwesties in verband met het vredesproces in het Midden-Oosten te bespreken, die ons allen van nabij aanbelangen.
Ik maak tevens van de gelegenheid gebruik om de speciale gezant van de Europese Unie voor het vredesproces in het Midden-Oosten, de heer ambassadeur Moratinos, te groeten.
Wij onderhouden uitstekende relaties met de Knesset en de Wetgevende Palestijnse Raad en de contacten die wij op parlementair vlak onderhouden, hebben de gezamenlijke wil aangetoond om op een groot aantal vlakken samen te werken.
Ik hoop dat deze ontmoeting een nieuwe etappe is in de noodzakelijke toenadering tussen de landen en de volkeren die wij vertegenwoordigen.
Ik wens de delegatie van het Internationaal Centrum voor de vrede in het Midden-Oosten vruchtbare gesprekken en een uitstekend verblijf in Straatsburg toe.

Tamino
Mijnheer de Voorzitter, ik kom alleen maar even tussenbeide om een opheldering te krijgen. Er is namelijk een apert contrast tussen wat de heer Santer gisteren heeft gesteld in zijn verslag, op pagina 8, waar hij het heeft over "verplichte en systematische etikettering" als keuze van de Commissie, en de verklaring die wij vandaag hebben gehoord van commissaris Fischler, die alle amendementen waarin gevraagd werd om verplichte etikettering voor rundvlees, heeft afgewezen.
Nu, voordat hierover gestemd wordt, zouden wij toch wel graag willen weten wat het enige echte standpunt van de Commissie is. Wordt etikettering nou verplicht of niet? Wordt het systematisch of niet? De verklaringen die wij hebben gehoord duiden daar kennelijk niet op. Je kunt wel vaag zeggen, zoals commissaris Fischler zojuist deed, dat de Commissie het "in het algemeen" eens is met het verplichte karakter, maar als je op de onmiddellijke termijn geen enkele verplichting en geen enkele datum afspreekt, ga je in feite gewoon niet akkoord met het principe dat de heer Santer nog amper gisteren uitgesproken heeft. Voordat tot stemming wordt overgegaan, willen wij duidelijkheid over het officiële standpunt van de Commissie!
(Applaus)
Fischler
Zeer geachte Voorzitter, zeer geachte dames en heren, ik ben zeer dankbaar voor deze woorden, want zij geven mij werkelijk de gelegenheid, iets te verduidelijken. De geachte afgevaardigde heeft vanmorgen kennelijk niet goed geluisterd.
(Hevig protest) Ik heb vanmorgen verklaard dat de Commissie verklaart dat alle drie de voorstellen waarover hier is gedebatteerd, kunnen worden gebaseerd op artikel 100A. De Commissie heeft vanmorgen ook verklaard dat wij ons duidelijk uitspreken voor een verplicht systeem. Ik heb mij overigens veroorloofd erop te wijzen, dat er een zekere tijd nodig zal zijn om dit verplichte systeem feitelijk overal in alle lidstaten te kunnen invoeren, omdat wij daarvoor een deugdelijk systeem voor de identificatie van dieren en een deugdelijke registratie moeten hebben, die geautomatiseerd moeten functioneren.
Om nu geen belemmeringen op te werpen voor die lidstaten die reeds in deze periode voldoen aan alle voorwaarden en al eerder een etiketteringssysteem kunnen invoeren, vinden wij het zinvol om voor deze ingangsfase een systeem van vrijwillige etikettering toe te staan, en dat heeft voor het overige - die indruk heb ik tenminste gekregen - de instemming verkregen van de meeste mensen die tijdens het debat aanwezig waren.

De Voorzitter
Dit is niet het ogenblik om deze kwestie te bespreken. Wanneer het verslag aan de orde is, kunnen vragen terzake gesteld worden.

Cohn-Bendit
Ik wil de geachte commissaris Fischler slechts één vraag stellen: hoe lang duurt die overgangstijd?

De Voorzitter
Ik heb al gezegd dat deze vragen op het gepaste ogenblik gesteld moeten worden.

Evans
Voorzitter, ik wil het over een ordepunt hebben, dat ik al eerder, toen Uw voorgangster, mevrouw Fontaine, de vergadering nog voorzat, onder de aandacht had willen brengen. Toen mijn collega, Philip Whitehead, aan het woord was, hebben veel leden van dit Huis zich onhoffelijk jegens hem gedragen. Er werd niet geluisterd, er kwamen mensen binnen en er werd volstrekt geen rekening met hem gehouden.
Voorzitter, U heeft de bezoekers op de officiële tribune welkom geheten. Ik weet niet wat voor indruk zij zo-even hebben gekregen -misschien dat die nu iets positiever is-, maar ik hoop dat U Uw hamer op de juiste wijze weet te gebruiken, zodat het hier ordelijk blijft en er serieus naar de sprekers wordt geluisterd, wat bij de heer Whitehead niet het geval was.

De Voorzitter
Ik dank u van harte voor uw bijdrage, mijnheer Evans, want u zal wel gemerkt hebben dat niet alleen niet naar de heer Whitehead maar ook niet naar de voorzitter zelf geluisterd werd, toen ik om stilte verzocht bij het begin van de stemming die wij willen starten.

Cohn-Bendit
Ik wil de geachte commissaris Fischler slechts één vraag stellen: hoe lang duurt die overgangstijd?

De Voorzitter
Ik heb al gezegd dat dergelijke vragen op het passende moment gesteld moeten worden. Mevrouw Fontaine vraagt het woord omwille van persoonlijke feiten.

Fontaine
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van mening dat ik deze Vergadering gewoonlijk duidelijk respecteer. De heer Whitehead was zich hier ook terdege van bewust. Hem is een bijzondere gunst verleend. Normaal gesproken hadden wij niet met zijn verslag hoeven te beginnen. Als ik bovendien de Vergadering stilte had opgelegd, hadden wij het betoog van de heer Whitehead nog verlengd en ik denk dat hij dat uitstekend heeft begrepen. Wij bevonden ons in zeer bijzondere omstandigheden. Dat was het enige wat ik wilde zeggen.

Stemming
Hory
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij beroepen op de artikelen 127, 122 en 34 van het Reglement. Ook al heeft de Fractie Europese Radicale Alliantie getracht om het compromis door middel van amendementen te verbeteren, blijven wij kritisch staan tegenover een procedure die op ons overkomt alsof het Europees Parlement zich in een uiterst ernstige zaak terugtrekt.
Het gaat hier dan ook om een principieel meningsverschil, maar mijn verwijzing betreft de procedurele kwestie die de komende stemming aan de orde stelt. Maandag hebben mevrouw Barthet-Mayer en de heer Puerta de duidelijke redenen onderstreept voor het uitstellen van deze stemming tot na de stemming over de motie van afkeuring. Het Parlement heeft hier anders over beslist en heeft geen gevolg gegeven aan deze redenering ondanks het feit dat deze binnen het Parlement toch door talrijke aanwijzingen werd ondersteund. Ik begrijp dit dan ook niet.

De Voorzitter
Mijnheer Hory, deze kwestie is maandag volgens de vastgestelde procedure geregeld. Vanzelfsprekend kan ik niet toelaten dat deze kwestie opnieuw aan de orde wordt gesteld als een soort van stemverklaring, want u beroept zich op het artikel van de stemverklaringen. Het spijt mij.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil vóór de stemming over mijn verslag nog aan het volgende herinneren.
Ten eerste, commissaris Fischler heeft in zijn tussenkomst van daarnet verklaard dat de Commissie bereid is - in eerste lezing - artikel 100 A van het Verdrag als grondslag voor de verordening te aanvaarden.
Ten tweede, ik heb de vergadering voorgesteld alle amendementen te verwerpen die indruisen tegen onze voorstellen om het etiketteringsstelsel verplicht te maken of die het etiketteringssysteem willen beperken tot rundvlees en rundvleesproducten. Ik herhaal...
dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming erop aandringt het stelsel toe te passen op alle producten die met rundvlees te maken hebben, dus ook op verwerkte en afgeleide producten en bereidingen.
Ten derde, de heer Fischler heeft zo-even gezegd dat de Commissie voorstander is van een verplicht etiketteringsstelsel, maar de voorkeur geeft aan een overgangsperiode en - daarom - de desbetreffende amendementen van onze commissie niet kan overnemen. Daar tal van collega's zich aan die benadering ergeren, wil ik de Commissie vragen of ze bereid is de amendementen die betrekking hebben op de verplichte etikettering te aanvaarden en een bepaling aan de verordening toe te voegen waarin een - zo kort mogelijke - overgangsperiode wordt vastgesteld, wat de lidstaten in staat moet stellen de toepassing van het stelsel voor te bereiden.
(Applaus)
Fischler
Mijnheer de Voorzitter, zoals de rapporteur juist heeft aangehaald, gaat het hier op grond van de wijziging van de rechtsgrondslag om de eerste lezing. Ik vind dan ook dat wij in samenhang met de tweede lezing nog een keer kunnen terugkomen op de wens van de rapporteur.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Mayer
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u er slechts aan herinneren dat ik vanmorgen mondeling het verzoek heb gedaan, de rechtsgrondslag te wijzigen van artikel 43 naar artikel 100A en dat de Commissie hiermee heeft ingestemd.

De Voorzitter
Zoals jullie weten, kunnen mondelinge amendementen niet in stemming worden gebracht. Wij nemen hier echter kennis van en dit zal worden opgenomen in de notulen opdat de Commissie dit amendement eventueel kan aanvaarden.
Bovendien dient de Commissie juridische zaken en rechten van de burger zich hierover uit te spreken. Wij zullen het Reglement dan ook respecteren en gaan over tot de stemming maar zonder dit mondelinge amendement.
Ik wijs jullie erop dat er een corrigendum is op de Duitse versie van dit verslag en dat amendementen 1 en 28 niet op alle taalversies slaan en te gelegener tijd een adequate taalkundige oplossing zal gezocht worden met de betrokkenen.
Ik wijs er tevens op dat de tekst van amendement 17 van het verslag van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling voorkomt in de tekst van amendement 16 die ter stemming aan de plenaire vergadering wordt voorgelegd en dat amendement 35 is ingetrokken. Wij bespreken het voorstel voor een verordening.

Goepel
Mijnheer de Voorzitter, voordat wij nu gaan stemmen zou ik graag nog de toezegging horen van commissaris Fischler over hetgeen de heer Mayer zojuist heeft gezegd.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, het is interessant dat juist diegenen die mijn taal spreken, mijn woorden kennelijk niet zomaar oppakken. Ik verklaar hiermee ten derde male dat de Commissie instemt.

(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

De Voorzitter
Ik wil de heer Wole Soyinka, winnaar van de Nobelprijs voor literatuur, verwelkomen. Ik heb vanmorgen een gesprek gehad met hem over de toestand in Nigeria en dit Parlement is nu volledig op de hoogte.

Provan
Voorzitter, het zal nauwelijks verbazing wekken dat een lid van de Britse conservatieven graag nog eens komt uitleggen waarom wij vanmorgen tegen het verslag-Medina hebben gestemd. Als ik gisteren hier mijn oor te luisteren had gelegd, dan had ik mogelijk bepaalde mensen horen beweren dat de Britse regering juist bezig was om BSE in ons land te bevorderen.
Ik moet zeggen dat ik het standpunten dat dit Huis heeft ingenomen, zeer betreur, omdat aan de kern van de zaak voorbij wordt gegaan. Wij kunnen de geschiedenis niet herschrijven en dat is wat men in het verslag wel probeert te doen. Men probeert in feite meningen te ventileren, die niet op feiten zijn gestoeld. De commissie had werkelijk wel wat wetenschappelijke instrumenten kunnen gebruiken om tot juiste conclusies te komen. Misschien was een "retrospectoscoop" wel iets geweest, want men heeft naar het verleden gekeken en niet ingezien dat het hier om een nieuwe ziekte ging en dat er een nieuwe situatie was ontstaan.
Laten wij er geen doekjes omwinden. Ik weet zeker dat dit Parlement en wij, als Britse conservatieven, streven naar betere garanties voor de volksgezondheid en een herstel van het vertrouwen. Dat staat buiten kijf. Wij zouden in dit verband dan ook eens de situatie in het Verenigd Koninkrijk in ogenschouw moeten nemen: de consumptie daar is vrijwel terug op het oude niveau, de situatie in de rundvleessector is weer zo goed als normaal en de maatregelen die de regering in het Verenigd Koninkrijk heeft getroffen, hebben vruchten afgeworpen. Dat kan niet van de rest van Europa worden gezegd, waar een gebrek aan vertrouwen bij de consument de bron van alle moeilijkheden is.
Het verslag wijst niet de oorzaken van de ziekte aan. Het helpt alleen allerlei ongefundeerde meningen de wereld in. Het is heel gemakkelijk om kritiek te hebben, het is heel gemakkelijk om je kwaad te maken en om steen en been te klagen, maar iets positiefs doen om de problemen te verhelpen, dat is hele andere koek.
Het probleem lijkt te schuilen in de aanmaak van dierlijke eiwitten. Wij hebben gekeken naar de situatie in de Verenigde Staten en daar schijnt de BSE-problematiek niet te spelen.
Ik zou nog tal van zaken willen aanstippen, maar laat ik dit zeggen: het Parlement is niet consequent tegenover minister Hogg. Het Parlement stelt aan de ene kant dat hij wettelijk verplicht was te verschijnen, maar aan de andere kant staat er in de zojuist aangenomen resolutie dat het institutionele akkoord moet worden versterkt om hem te kunnen dwingen te komen. Ik meen dat er daarvoor momenteel geen rechtsbasis is.

Le Gallou
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben tegen de gezamenlijke resolutie gestemd omdat een voorwaardelijke afkeuring niet verdedigbaar is op juridisch vlak en de diensten van het Parlement hebben dit overigens vastgesteld. Een voorwaardelijke afkeuring is evenmin houdbaar op politiek vlak. In werkelijkheid staat een voorwaardelijke afkeuring gelijk met een schijnafkeuring. Wij hebben dan ook tegen deze gezamenlijke resolutie gestemd.
Daarentegen zullen wij morgen wel voor de motie van afkeuring stemmen, omdat de BSE-crisis niet - zoals sommigen ons echter willen doen geloven - een kwestie is van pech. De crisis is evenmin de fout van het systeem. Laten wij nauwkeurig zijn, dit probleem is de fout van de mensen die verantwoordelijk zijn voor het systeem. En de verantwoordelijken voor het systeem, met alle respect voor de voorgaande spreker, zijn enerzijds de Britse regering en anderzijds de Commissie in Brussel.
Derhalve stemmen wij voor de motie van afkeuring. Dat zal een bepaald effect sorteren. Toch zeker wat de Franse vertegenwoordiging betreft. Met de stemmen van elf afgevaardigden van het Franse Front National zal er namelijk waarschijnlijk een meerderheid van Franse vertegenwoordigers binnen dit Parlement zijn die morgen voor de motie van afkeuring zal stemmen.

Berthu
Een van de lessen die te trekken is uit de gekke-koeiencrisis is de grote wanorde van de sanitaire controles in Europa die de verspreiding van besmet meel en besmet vlees, en daarmee dan ook van de ziekte zelf, in de hand heeft gewerkt. Dit aspect van het dossier is miskend, maar het bevat veel informatie over de huidige werkwijze van de Europese instellingen.
Met het vooruitzicht van de interne markt die alle invoercontroles aan de interne grenzen moest afschaffen - en vanzelfsprekend dus ook de sanitaire controles - regelde de richtlijn 89/662/EEG het systeem op een andere manier: de belangrijkste sanitaire controle was niet meer de taak van het invoerland, aan de grenzen, maar van het land van herkomst - in dit geval het Verenigd Koninkrijk voor zijn vleesexport.
Deze formule bevat echter cumulatieve nadelen: het gewicht van de controle rust nu op de partner die er het minste belang bij heeft om de controle nauwgezet uit te voeren; om deze fout te corrigeren moesten er "federale" controles worden ingesteld om toezicht te houden op de exportlanden; maar deze gecompliceerde constructie blijkt hinderlijk te zijn voor de nationale soevereiniteiten, en bovendien kostbaar, want er moesten hele legers van ambtenaren in Brussel worden aangesteld. Als dit niet in het kort de oorzaken waren van de gekke-koeienziekte (die voortkomt uit een tegennatuurlijk landbouwbeleid), dan waren het toch op zijn minst de oorzaken van de verbreiding ervan; de Europese Unie heeft haar nationale controles afgeschaft, zonder ook maar na te denken over andere echt operationele systemen in de plaats hiervan, laat staan ze in te voeren.
Hoe ziet de huidige situatie eruit? Aangezien de vaste douanes aan de interne grenzen zijn afgeschaft, evenals de vervoersdocumenten voor goederen, wordt het moeilijk om controles uit te voeren. Hier en daar worden plaatselijke controles uitgevoerd, zonder serieuze basis en terwijl de goederen al binnen de interne markt van ieder land circuleren. Onder die omstandigheden ontstaat er steeds meer fraude. En de wanorde is compleet.
Een beangstigend signaal klinkt uit het verslag van de enquêtecommissie van de Franse Nationale Vergadering over de gekke-koeienziekte, namelijk in het hoofdstuk over de douanecontroles: geen enkele van de gehoorde verantwoordelijken, ministers, directeurs van de centrale overheid, voorzitters van vakverbonden, kon betrouwbare cijfers geven over de import in Frankrijk, in de loop van de voorgaande jaren, van dier- en beendermeel van Britse oorsprong.
De Europese Unie bevindt zich momenteel in een staat van sanitaire ontwapening, niet per toeval, maar door een beleid dat ik gerust durf te betitelen als een bewuste desorganisatie die - volgens de tovenaarsleerlingen die hiervoor hebben gekozen - tot resultaat heeft dat de Europese staat uit de chaos rijst. Deze situatie doet sterk denken aan de wanorde inzake de heffing van intracommunautaire BTW die ontstaan is sinds de opheffing van de interne grenzen.
Wat is de oplossing hiervoor? De naïevelingen grijpen dadelijk de kant-en-klare oplossingen aan die de Commissie hen aanreikt: meer communautaire normen! Meer communautaire agentschappen! Meer communautaire controleurs!
Maar niemand heeft getracht te achterhalen hoeveel de invoering van een dergelijk geüniformiseerd en gecentraliseerd systeem op Europese schaal zou kosten, evenmin of het op korte termijn werkelijk uitvoerbaar is. Niets weerhoudt ons ervan dergelijke experimenten uit te voeren, maar men kan er niet van uitgaan dat een federaal toezicht op de sanitaire normen ons onmiddellijk uit de crisis en de wanorde zal halen.
Wij denken eerder dat de interne markt bedorven is door het dogma van de Commissie dat stelt dat alle controles aan de grenzen, alsmede alle vervoersdocumenten, absoluut moeten worden afgeschaft. De vrijheid van verkeer is zo de vrijheid van besmetting geworden. Om uit deze situatie te raken moet dit beleid opnieuw ter discussie worden gesteld.

Cox
Ik juich het toe dat het Europese Parlement de Europese Commissie heeft uitgedaagd om haar handelwijze in de BSE-crisis door te lichten. In reactie op het parlementaire onderzoek naar de BSE-crisis, heeft de voorzitter van de Europese Commissie, de heer Jacques Santer, in het bijzijn van elf andere commissarissen, impliciet toegegeven dat men op tal van punten tekortgeschoten is en dat deze onvolkomenheden moeten worden verholpen.
Het verslag van het Europese Parlement waarin de Britse regering onder vuur wordt genomen voor haar rol in het BSE-schandaal, levert ook forse kritiek op de Commissie en op de voormalige commissaris Ray MacSharry die, als hij al niet rechtstreeks betrokken was bij het stelselmatig verstrekken van onjuiste informatie en het bagatelliseren van het schandaal, door de enquêtecommissie op z'n minst wordt beschuldigd van "een oogje dichtknijpen" .
De moedwillige kortzichtigheid van de Commissie heeft de Europese consumenten geen goed gedaan en is uiteindelijk ook funest geweest voor de rundvleesproducenten in Ierland en in de andere delen van Europa. Ik juich het van harte toe dat de landbouwcommissaris niet langer voor het voedingsmiddelenbeleid verantwoordelijk is. Ik ben ook voorstander van de oprichting van een Europese tegenhanger van de Amerikaanse Food and Drugs Administration.
Met de liberale fractie ben ik van mening dat wij de Commissie nu niet naar huis moeten sturen, maar haar een paar maanden de tijd moeten gunnen om de fouten uit het verleden recht te zetten door het voedingsmiddelenbeleid op bepaalde punten grondig te hervormen.

Crowley
De BSE-crisis heeft er in ieder geval voor gezorgd, dat er volop aandacht is voor de absolute noodzaak van beleidsmaatregelen om consumenten in bescherming te nemen en in te spelen op hun legitieme bezorgdheid. De instellingen van de Europese Unie en de regeringen van de lidstaten moeten nu gezamenlijk werken aan maatregelen om de belangen van de consumenten te allen tijde te beschermen. De lijn die de Britse autoriteiten in deze hele kwestie hebben gevolgd, is dan ook zeer betreurenswaardig. GrootBrittannië heeft zich arrogant gedragen en hield totaal geen rekening met de gevolgen van die opstelling voor de andere Europese landen.
Hoewel ik het toejuich dat de enquêtecommissie de onderste steen boven wil halen, begrijp ik soms niets van de aanpak die is gevolgd. Zij heeft wel Europese commissarissen en ambtenaren gehoord, maar heeft niet de man opgeroepen die destijds de politieke eindverantwoordelijkheid droeg, namelijk de toenmalige voorzitter van de Europese Commissie, Jacques Delors. Het niet oproepen van de heer Delors is een opmerkelijke omissie, waarbij de vraag zich opdringt hoe onpartijdig de commissie eigenlijk is. Waarom is de heer Delors niet opgeroepen? Heeft dat iets te maken met de socialistische meerderheid binnen de commissie? En waarom trad de heer Delors zelf niet naar buiten om de Commissie te beschermen en te verdedigen?
De BSE-crisis lossen wij niet op door onze blik naar het verleden te richten en te zeggen hoe het achteraf had gemoeten. De beste manier is om een brede strategie uit te stippelen die de Europese consument bescherming biedt en herstel van het vertrouwen mogelijk maakt. Dit betekent automatisch dat de Britse autoriteiten zich coöperatiever en verantwoordelijker moeten gaan opstellen.

Deprez
De verspreiding van BSE onder het rundvee heeft de besmette rundveestapel uitgedund en de rundvleesindustrie in Europa geruïneerd. Dit zijn op zich al zeer ernstige gevolgen. Het is echter niet te vergelijken met het gevaar dat voor de menselijke gezondheid dreigt als de besmetting van de mens via de consumptie van het vlees van de zieke dieren bewaarheid wordt.
In verband met deze crisis was het van essentieel belang om het gebrekkige functioneren, de fouten en vergissingen vast te stellen die bijgedragen hebben tot de uitbreiding van de besmettelijke veeziekte en tot een verval van de consumentenbescherming, niet enkel om de verantwoordelijkheden van elkeen vast te stellen, maar vooral om draconische maatregelen te nemen die de herhaling van een dergelijke ramp kunnen voorkomen.
Het verslag-Medina stelt de Britse regering verantwoordelijk voor de ernstigste fouten. Deze heeft door de deregulering van de vlees- en beendermeelproductie toegelaten dat dit meel besmet werd door de ziekteverwekker die bij de koeien tot BSE heeft geleid, en die verder in de voedselketen tot Creutzfeldt-Jakob kan leiden bij de mens.
De onbekwaamheid van dezelfde Britse regering is eveneens aan de kaak gesteld omdat zij de maatregelen, die ten doel hadden de besmettelijke veeziekte en het gevaar van een epidemie te bestrijden, ondoeltreffend heeft gemaakt in een vergeefse poging om haar rundvleesindustrie te beschermen.
De Raad is zijn institutionele verantwoordelijkheden niet nagekomen.
De Commissie heeft de bescherming van de belangen van de markt en van haar betrekkingen met de Britse regering duidelijk boven het waken over de gezondheid van de consument gesteld. Bovendien heeft de enquêtecommissie ernstige structurele gebreken aan het licht gesteld in een besluitvormingsproces dat overgeleverd was aan particuliere belangen en ontoegankelijk was voor het algemeen belang.
Met het oog op deze situatie moet het indienen van een motie van afkeuring tegen de Commissie worden overwogen. Voor het wanbeheer van deze crisis was echter de vorige Commissie verantwoordelijk; de voorzitter van de huidige Commissie heeft zich er bovendien op toegelegd om het gebrekkige functioneren te verbeteren en stelt wijzigingen voor op het gebied van wetenschappelijke raadpleging, besluitvorming, controlemiddelen en de communautaire rechtsgrondslag om de Gemeenschap grotere bevoegdheden te geven op het vlak van de gezondheid.
In plaats van een institutionele crisis te ontketenen die wellicht lang kan duren, lijkt het verstandiger om de noodzakelijke hervormingen zo spoedig mogelijk te laten uitvoeren door een Commissie die met verplicht aftreden bedreigd wordt als zij deze niet binnen een redelijke termijn tot een goed einde brengt.
De beste oplossing is derhalve om een motie goed te keuren die de Commissie verplicht om zich aan te passen aan de aanbevelingen van het Europees Parlement op gevaar af van een latere motie van afkeuring. Vóór alles is het belangrijk dat de Commissie de consumentenbescherming centraal stelt.

Dury
Ik heb mij onthouden van de zojuist gehouden stemming ter afsluiting van de werkzaamheden van de enquêtecommissie over BSE. Dat is niet omdat ik het niet eens ben met het uitzonderlijke verslag van de heer Medina, integendeel. Ik ben van mening dat het verslag een zeer nauwkeurig overzicht geeft van de zware verantwoordelijkheden, ten eerste van de Britse regering, maar eveneens van de vorige Commissie en van de huidige Commissie op het vlak van de gekke-koeienziekte. Deze ramp, waarvan momenteel nog niemand de omvang kan voorspellen, is verergerd door de vergissingen die zijn begaan op alle verantwoordelijke niveaus: nalatigheid, toegeeflijkheid jegens de Britse regering, verzwijging van de feiten in het Parlement, ontoelaatbare druk op het Parlement. Voorzitter Santer heeft gisteren nog in deze houding volhard door, tegen beter weten in, het ongelukkige besluit van de Commissie om het embargo op gelatine op te heffen, te ontkennen. Dit gedrag dient onmiddellijk politiek gesanctioneerd te worden: ik zal morgen zeker voor de motie van afkeuring stemmen.
Artikel 144 van het Verdrag bestaat immers en onze publieke opinie zou niet begrijpen dat de Commissie niet wordt gestraft als men de ernst van de feiten in overweging neemt. Als het Parlement de motie niet goedkeurt, die ik samen met de heer Happart heb ondertekend, denk ik dat wij de Intergouvernementele Conferentie moeten voorstellen om artikel 144 af te schaffen. Dit artikel stelt dan namelijk ten voordele van de Commissie een stelsel van politieke onverantwoordelijkheid in gedurende 50 jaar. Het zou beter zijn om hier nota van te nemen en een doeltreffende controle op de uitvoerende macht in te voeren net als het Amerikaanse congres die uitoefent.
Daarentegen vind ik gevaarlijk om de Commissie onder voogdij te stellen zoals voorgesteld wordt in de resolutie waarover wij hebben gestemd. Deze resolutie verzwakt ernstig de positie van een Commissie wier autoriteit al sterk is aangetast door de huidige crisis. Zij ondermijnt de onafhankelijkheid van de Commissie, niet alleen ten opzichte van het Parlement, maar ook tegenover de Raad en de lidstaten. Zij bereidt een vermindering van haar machten en bevoegdheden voor ter gelegenheid van de herziening van het Verdrag waar momenteel aan gewerkt wordt. Ik weet niet of dat de bedoeling is van mijn collega's die deze resolutie net hebben aangenomen; ik vrees echter dat dat het resultaat is. Een echte politieke sanctie is beter. Hierdoor zou het mogelijk zijn om weer vanuit een gezonde basis te vertrekken en om de vooruitzichten van een democratisering van onze instellingen te behouden.

Ewing
Ik heb schoorvoetend met het compromis ingestemd. Ons Parlement moet niet dreigen met het naar huis sturen van de Commissie, terwijl de echte schuldigen gewoon in de Britse regering blijven zitten.
Het BSE-probleem is door hun toedoen ontstaan, door hun toedoen kon de ziekte zich verspreiden en vooral in het zuiden de kop opsteken. Zij hebben gefaald in het bedwingen van de crisis en zich afschuwelijk gedragen met hun "obstructiepolitiek" en hun arrogante afwijzing van de voorstellen die Europa deed voor de financiering van een verantwoord slachtprogramma.
Geen wonder dat er door de andere Europese landen nu compensaties worden gevraagd voor de schade die door het falende Britse optreden is ontstaan. Helaas kunnen wij Schotten geen compensatie eisen voor onze ingestorte rundvleesexport en bovendien kunnen wij ons minder goed afschermen voor de BSE-problemen in Engeland dan onze mede-Europeanen.
Omdat ik als Europarlementariër stomweg niet de juiste mensen ter verantwoording kan roepen, heb ik mijn boeren onterecht laten vallen. Aangezien de rede in Westminster zoek is, hebben Schotse rundvleesproducenten op eigen kosten een eigen kwaliteitsmerk opgezet voor producten die gegarandeerd BSE-vrij zijn. Deze keurmerkregeling is door de minister voor Schotse Zaken afgekraakt en onderuit gehaald "in het belang van de Britse eenheid" !
Mijn partij heeft geprobeerd om de minister voor Schotse Zaken met naam en toenaam te noemen in de motie van afkeuring tegen de heer Hogg, die deze week in Westminster aan de orde is geweest.
Michael Forsyth heeft bepaald dat de Europese vlag niet in Schotland mag worden gehesen. Ik hoop dat de Britse vlag bovenop zijn departement voor Schotse Zaken de Schotten doet terugdenken aan de keren dat zij door de Britten zijn bedrogen en ik hoop dat het Europese Parlement zijn veroordeling uitspreekt over de cynische Britse BSE-politiek met als motto: " Geef-iemand-anders-de-schuld!"

Gallagher
De zorg voor de volksgezondheid moet voorop staan bij iedereen die bij de voedingsmiddelensector is betrokken. Boeren en producenten spelen in dit verband een cruciale rol en ook de wetgevende instanties, zowel op nationaal als op Europees niveau, zijn van essentieel belang als het gaat om de veiligheid van voedingsmiddelen. Het vertrouwen van de consument heeft nog nooit zo'n dieptepunt bereikt. De primaire verantwoordelijkheid van de EU en alle nationale regeringen is om de belangen van de consumenten te allen tijde te beschermen en ervoor te zorgen dat het vertrouwen in rundvlees als kwaliteitsproduct wordt hersteld.
De door het Parlement ingestelde enquêtecommissie BSE is slechts één analyse van de hele BSE-crisis. Hoewel ik alle inspanningen ondersteun om aan deze crisis een einde te maken, betwijfel ik of de commissie altijd wel strikt onpartijdig was. Haar kritiek op voormalig EU-commissaris MacSharry is niet terecht. Ray MacSharry heeft de kritiek van de commissie op zijn persoon inmiddels op een zeer consequente wijze weerlegd. Daarbij wil ik aantekenen dat het achteraf altijd makkelijk praten is. Het zou beter zijn om de gebeurtenissen te beoordelen tegen de achtergrond van die specifieke periode. Ray MacSharry was een van de commissarissen van de laatste tijd die grote hervormingen hebben doorgevoerd en de boeren in Ierland zijn hem veel dank verschuldigd. Aan deze verdienste doet de enquêtecommissie helemaal niets af.
Men mag niet vergeten dat de ware schuldigen van de hele BSE-problematiek de Britse autoriteiten zijn, die zich zeer arrogant hebben opgesteld en totaal geen oog hadden voor de gevolgen van hun optreden voor de andere lidstaten van de EU, en niet het minst voor Ierland. Bij elke strategie die in de toekomst wordt opgezet om de BSEcrisis te bedwingen, is loyale medewerking van de Britse autoriteiten vereist.

Hory
In verband met de gezamenlijke resolutie van verschillende fracties blijft de Fractie Europese Radicale Alliantie kritisch staan tegenover de lafhartigheid van het Europees Parlement, dat in een uitzonderlijk ernstige crisis - en de ernst ervan is door alle sprekers tijdens het debat op 18 februari onderstreept - ervan heeft afgezien politieke middelen te gebruiken die het Verdrag tot zijn beschikking stelt.
Er heerst dan ook een fundamentele verdeeldheid over het aan ons voorgelegde compromis en wij zijn niet van plan om voor dit compromis te stemmen.
Ons standpunt ten opzichte van deze stemming wordt echter hoofdzakelijk bepaald door de procedure die ons Parlement tijdens zijn vergadering van 17 februari heeft gekozen. Tijdens deze vergadering hebben mevrouw Barthet-Mayer en de heer Puerta de gewichtige redenen onderstreept die wij hadden om deze stemming uit te stellen tot net na de stemming over de motie van afkeuring.
Het Parlement heeft nochtans geen gevolg gegeven aan deze beargumenteerde redenering die gefundeerd is op tal van aanwijzingen binnen het Parlement.
Er is dan ook geen reden om hierop terug te komen, behalve om te stellen dat de stemming over de motie die ons door de vijf geassocieerde fracties is voorgelegd, tot indirect gevolg heeft dat de motie van afkeuring minder politieke betekenis krijgt en dat de parlementsleden die deze motie steunen bij de uitoefening van hun prerogatieven aan de kant worden geschoven.
Om die reden heeft de Fractie Europese Radicale Alliantie met een meerderheid besloten niet deel te nemen aan de stemming.

Jové Peres
De Confederale Fractie Europees Unitair Links - Noords Groen Links heeft de gemeenschappelijke ontwerpresolutie niet gesteund en zich onthouden bij de stemming en dit omwille van twee redenen.
Aangezien morgen over een motie van afkeuring van de Commissie gestemd wordt, vormt de inschrijving op de agenda van een resolutie die de motie van afkeuring betreft een interferentie. De Fractie Europees Unitair Links heeft beslist de motie van afkeuring te steunen en zij vindt het dan ook niet logisch voor een resolutie te stemmen die met een zo belangrijke kwestie interfereert.
Bovendien stelt de gemeenschappelijke resolutie voor de motie van afkeuring uit te stellen en eerst na te gaan of de Commissie een aantal maatregelen treft: dat is nog een reden waarom wij ons onthouden. Een motie van afkeuring kan alleen gebruikt worden om verantwoording te vragen voor daden uit het verleden en niet als drukkingsmiddel om acties in de toekomst te bekomen. Omwille van deze fundamentele reden kunnen wij ons niet uitspreken over de gemeenschappelijke resolutie.
Het verslag van de Tijdelijke Enquêtecommissie BSE stelt vast dat de Commissie een aantal onherroepelijke fouten gemaakt heeft. Als de Commissie hier inderdaad verantwoordelijk voor is en een aantal fouten onomkeerbaar zijn, moet onmiddellijk een motie van afkeuring ingediend worden. Wanneer wij zo'n onmiddellijke motie van afkeuring uitstellen, schieten wij tekort in de controletaken die aan het Europees Parlement zijn toegekend. De gemeenschappelijke resolutie zou louter een poging zijn om deze tekortkomingen goed te praten.

Killilea
De inspanningen van het Parlement om de BSE-problematiek te ontrafelen hadden moeten uitmonden in waardevolle informatie waaruit lering zou kunnen worden getrokken voor het toekomstige beleid op het gebied van de landbouw en de voedselveiligheid.
In plaats daarvan wordt het door de enquêtecommissie verrichte werk ondergraven door een motie van afkeuring waarmee -indien zij wordt gesteund- de huidige Commissie in haar geheel tot aftreden wordt gedwongen, ondanks het feit dat de meeste gebeurtenissen die uiteindelijk tot de BSE-crisis hebben geleid, zich hebben voorgedaan toen deze Commissie nog niet eens was aangetreden.
Deze motie van afkeuring komt de Britse regering niet ongelegen. Zij heeft stelselmatig geprobeerd om haar eigen primaire verantwoordelijkheid voor deze hele crisis voor de Britse bevolking te verdoezelen door de Europese Commissie de schuld te geven van het falend optreden van de eigen ministers en ambtenaren, belast met het beleid inzake de voedselveiligheid.
De indieners van de motie zouden op hun daad moeten terugkomen en zouden zich, samen met de Commissie, moeten richten op maatregelen om de lessen van het onderzoek van de enquêtecommissie te kunnen vertalen in het toekomstige beleid op het gebied van de landbouw en de voedselveiligheid, zowel op Europees als op nationaal niveau.
Het eindverslag van de enquêtecommissie heeft veel aan waarde ingeboet, doordat enkele zeer belangrijke getuigen niet zijn opgeroepen.
Waarom is bijvoorbeeld de voormalige voorzitter van de Commissie, de vooraanstaande socialistische politicus Jacques Delors, niet gehoord?
Oud-voorzitter Delors die de politieke eindverantwoordelijkheid droeg voor de daden van de Europese Commissie, had het verweer van zijn landbouwcommissaris tegen bepaalde aantijgingen met betrekking tot de handelwijze van de diensten van de Commissie tijdens de periode Delors, kunnen onderschrijven.
Bij de kritiek op het optreden van de Commissie tijdens de periode Delors, wordt de oud-voorzitter bepaald niet ontzien en hij had dan ook de gelegenheid moeten krijgen om deze kritiek te weerleggen.
Ook vind ik het onbegrijpelijk dat de voorzitters van het Wetenschappelijk Veterinair Comité tijdens de betrokken periode niet zijn opgeroepen. De commissie had in haar onderzoek ongetwijfeld kunnen profiteren van de informatie van deze deskundigen, die een sleutelrol gingen spelen naarmate de problematiek uitgroeide tot een heuse crisis die het BSE-vraagstuk uiteindelijk werd.
Een andere onbegrijpelijke beslissing van de commissie was om documenten waarin bepaalde beschuldigingen werden geuit, openbaar te maken voordat de betrokkenen ook maar de kans hadden gekregen om voor de commissie tekst en uitleg te geven.
Oud-commissaris MacSharry was het slachtoffer van dit soort discutabele praktijken en de commissie zou het fatsoen moeten hebben om haar verontschuldigingen aan te bieden voor het feit dat zij beschuldigingen tegen hem openbaar maakte, terwijl hij pas een maand daarna de mogelijkheid kreeg om deze aantijgingen te weerleggen. Tegenover de commissie kon de oud-commissaris deze aantijgingen overigens op een gedetailleerde, open, doeltreffende en consequente wijze weerleggen.
Daarnaast heeft het verslag van de enquêtecommissie een flinke deuk opgelopen door de weigering van de Britse minister van landbouw om te verschijnen en te getuigen.
Een van de lessen die wij naar aanleiding van deze hele zaak ter harte moeten nemen, is dat enquêtecommissies de bevoegdheid moeten bezitten om getuigen te dwingen ter zitting te verschijnen en informatie te verstrekken. Anders zal het eindverslag van dergelijke commissies gebaseerd zijn op onvolledig onderzoek en zal, zoals in dit geval, het uitstekende werk van de collega's die in deze commissies zitting hebben, worden ondergraven door factoren waarop zij geen greep hebben.

Kreissl-Dörfler
Commissievoorzitter Santer heeft zich gisteren vol begrip geuit over de kritiek van het Europees Parlement over de Commissie. Hij heeft toegegeven dat het werk van de Commissie de afgelopen jaren hoogst onvoldoende is geweest, dat er niets is gedaan van wat gedaan had moeten worden om te zorgen dat de burgers van de Europese Unie geen schade zouden ondervinden.
Als dit inzicht er is, geachte mijnheer Santer, dan moet dit ook consequenties hebben. Tijdens de vergaderingen van de Tijdelijke Enquêtecommissie van het Europees Parlement werd duidelijk dat enkele - ook hoge - ambtenaren van de Commissie klaarblijkelijk niet bereid waren om samen te werken met het Europees Parlement. Ambtenaren zoals de heer Legras of de heer Mansito hebben het werk van de Enquêtecommissie gewoonweg gedwarsboomd, hoewel zij als directeur-generaal respectievelijk adjunct- directeur-generaal van GD VI in eerste instantie verantwoordelijk zijn voor de aan het licht gebrachte wantoestanden. Een dergelijk gedrag kan toch zeker niet zonder consequenties zijn. Bij bewezen ongeschiktheid kan men zulke ambtenaren niet eenvoudig op hun post laten. In het geval van de heer von Moltke van het Directoraat-Generaal voor Toerisme heeft de druk van het Europees Parlement onlangs immers wel succes gehad. Een dergelijke druk moeten wij ook tegen GD VI organiseren.
Maar natuurlijk mogen wij niet de ambtenaren onder vuur nemen volgens het motto dat de kleintjes worden aangepakt en de grote jongens vrijuit gaan. De Europese Commissie, en in de allereerste plaats haar voorzitter, moet de politieke verantwoordelijkheid dragen van de wantoestanden bij haar dienst. Over het bestaan van BSE weten we immers al langer dan gisteren. En de Commissie-Santer is ook niet sinds gisteren in functie. Tot op heden heeft BSE in Europa 16 dodelijke slachtoffers geëist. Hoeveel dodelijke slachtoffers hadden er dan wel moeten zijn, voordat de Commissie uit eigen beweging in actie was gekomen? De politieke verantwoordelijkheid voor verkeerd gedrag van ambtenaren moet altijd worden gedragen door de ministers of in dit geval dus de commissarissen, zo is toch de goede Europese of tenminste Britse traditie. Commissaris Fischler had zijn augiasstal gewoon eerder moeten uitmesten. En nu moet hij niet doen alsof alleen maar zijn voorgangers fouten hebben gemaakt. De fractie van de Groenen heeft een 'voorwaardelijke motie van wantrouwen' ingediend om deze politieke verantwoordelijkheid duidelijk te maken. Klaarblijkelijk moest er eerst met een motie van afkeuring worden gedreigd om de heer Santer de ernstige fouten van de huidige Commissie en van de vorige Commissie voor het eerst in het openbaar te doen toegeven.
Natuurlijk hebben ook andere instanties de plank misgeslagen. Het gedrag van de Britse regering kan men alleen maar als kwaadwillig en onbenullig aanduiden. Een schadevordering aan het adres van het Verenigd Koninkrijk (en de diermeel- en vleesverwerkende industrie aldaar) voor het Europese Hof van Justitie in Luxemburg is het enige passende antwoord hierop. Maar ook de heer Borchert en de andere Europese ministers van landbouw hebben gefaald. Veel te lang hebben zij geen hand uitgestoken en hebben zij economische belangen laten prevaleren boven het leven van hun burgers.
De verantwoordelijkheid voor het BSE-schandaal ligt natuurlijk ook in de structuren van de EU. De interne markt heeft geleid tot een verlaging van de standaard van de consumentenbescherming. Wij als Groenen hebben steeds gewaarschuwd tegen het scheppen van een interne markt zonder voldoende beschermende mechanismen op ecologisch en sociaal gebied. Maar voor de op de economie gerichte liberalen van alle fracties, van mevrouw Thatcher tot aan de heer Bangemann, bestond nu eenmaal het hoogste doel uit de deregulering van beschermende bepalingen. Nu wordt dan de rekening gepresenteerd voor de vorm van de Europese integratie die niet is gehaald. Tot op heden zijn er nog geen doeltreffende controlemechanismen voor consumentenbescherming, op landbouwgebied was de Commissie haar eigen controlerende instantie. Het is lang niet voldoende om nu binnen de Commissie alleen maar een nieuw directoraat-generaal voor de consumentenbescherming op te zetten. We hebben ten langen leste een onafhankelijke Europese instantie voor de controle op levensmiddelen nodig. En wij hebben eindelijk meer transparantie en meer rechten voor het Europees Parlement nodig. De vergaderingen van alle vakcommissies van de Commissie moeten openbaar zijn. Het moet voortaan mogelijk zijn om ook tegen individuele, politiek verantwoordelijke commissarissen een motie van afkeuring in te dienen. En voortaan moet het Europees Parlement het medebeslissingsrecht hebben voor alle vraagstukken op het gebied van het landbouwbeleid.
En natuurlijk hebben wij ook een geheel ander Europees landbouwbeleid nodig. Het voeren van diermeel aan planteneters moet principieel worden verboden. Diermeel mag alleen worden gevoerd wanneer er - anders dan in de gedereguleerde agrarische sector van het Verenigd Koninkrijk - hoge veiligheidsnormen worden aangehouden. Er moeten financiële prikkels worden gecreëerd voor de diervriendelijke veehouderij en heffingen en voorwaarden worden ingesteld voor op industriële leest geschoeide grootschalige veehouderij. Wij als Groenen hebben altijd al een ecologische landbouw en een diervriendelijke veehouderij geëist en harde kritiek geuit op het Europese landbouwbeleid. Het BSE-schandaal heeft ons nu op tragische wijze gelijk gegeven.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, ik ben geen lid geweest van de Tijdelijke Enquêtecommissie BSE en had ook geen spreektijd tijdens het debat in de plenaire vergadering. Ik hecht er echter waarde aan, duidelijk aan te geven dat - als wij hadden gestemd over het verslag van de Tijdelijke Enquêtecommissie - ik niet voor had kunnen stemmen, en wel om de volgende redenen:
De uitspraken over de politieke verantwoordelijkheid van de Commissie - de huidige en de vorige, van de vroegere landbouwcommissarissen en de huidige - over wat ze fout hebben gedaan en wat ze hebben nagelaten, zijn te algemeen gesteld en bevatten geen enkele differentiatie, zijn veelal gebaseerd op te snelle veroordelingen zonder rekening te houden met de feitelijke situatie in de loop der jaren, zodat iemand die inhoudelijk kijkt naar wat er zich heeft afgespeeld, van Delors tot aan Santer, en van MacSharry tot aan Fischler, niet zomaar kan accepteren dat de schuld op zo'n globale en ongenuanceerde wijze ergens wordt neergelegd. Dit geldt te meer, omdat de Enquêtecommissie niet eens de moed heeft gehad om Commissievoorzitter Delors op te roepen. Het is gewoon niet eerlijk om de heer Steichen op één hoop te gooien met MacSharry, en het is gewoonweg bespottelijk om de Commissie-Santer te willen heenzenden en de heer Delors niet eens op te roepen voor de hoorzitting.
Helaas heeft de Enquêtecommissie, die veel goed werk heeft gedaan, zichzelf geen goede dienst bewezen door de schuld zo ongenuanceerd ergens neer te leggen.
Maar ik moet ook zeggen dat ik de aanbevelingen van de Enquêtecommissie voor de toekomst ten zeerste toejuich, en na de moedige interventie van Commissievoorzitter Santer van gisteren ben ik er zeker van dat de Commissie deze aanbevelingen zal laten volgen door de daden die wij en de burgers van de Gemeenschap terecht verwachten om deze runderplaag uit te roeien en de zorg voor de gezondheid van de burgers de prioriteit te geven die deze verdient.

Martin, Philippe-Armand
Het verslag van de tijdelijke enquêtecommissie over het beheer van BSE heeft het gebrekkige functioneren binnen de Commissie aangetoond. Vanzelfsprekend mag men evenmin de verschillende verantwoordelijkheden van het Verenigd Koninkrijk, de Raad en de fabrikanten van Brits meel vergeten.
In het door mij ingediende minderheidsstandpunt heb ik het belang aangetoond van de oprichting van een onafhankelijke organisatie waardoor een besluitvorming mogelijk is die vrij is van iedere verdenking of van iedere invloed. Om die reden heb ik aangegeven dat dit Agentschap onderworpen moet worden aan de normen EN 45004.
Naast de oprichting van een onafhankelijk agentschap is het echter ook noodzakelijk de controlediensten van de lid-staten aan dezelfde internationale regels voor gelijkvormigheid te onderwerpen.
Met veel interesse heb ik dan ook kennis genomen van de voorstellen van de heer Santer over de geplande reorganisatie van de Commissie.
Maar ook al zijn de voorgestelde maatregelen interessant, toch kan dat niets veranderen aan de verantwoordelijkheden van de Commissie voor het beheer van het dossier in het verleden.
Om die reden heb ik de indiening van de motie van afkeuring gesteund en vanzelfsprekend zal ik er morgen ook voor stemmen.

Méndez de Vigo
Indien een motie van afkeuring van een afzonderlijk lid van de Commissie mogelijk geweest was, zouden vele leden van deze Vergadering zo'n motie van afkeuring van de heer Fischler gesteund hebben. Mijns inziens heeft het beleid van de commissaris voor landbouw de Commissie in haar geheel aanzienlijk geschaad en zijn houding tegenover de Enquêtecommissie liet veel te wensen over. Gisteren luisterde hij tijdens het debat zelfs niet naar de bijdrages van eminente leden als mevrouw Redondo Jiménez.
Het heeft echter geen enkele logische of politieke zin een motie van afkeuring van een Commissie te steunen omwille van feiten die vóór haar ambtstermijn gebeurd zijn en ik zal morgen dan ook tegen dit initiatief stemmen.
Wanneer wij een stok achter de deur houden en eisen stellen aan de Commissie, zoals in punt 7 van de gemeenschappelijke resolutie, tasten wij mijns inziens het optreden van de Commissie aan in het licht van de uitdagingen die de Unie de komende maanden wachten, zoals de Intergouvernementele Conferentie.
Ik ben altijd van mening geweest dat het Parlement gebaat is bij een sterke Commissie en niet bij een Commissie die aan bepaalde voorwaarden moet voldoen. Ik zal dan ook - voor de eerste keer - afwijken van het standpunt van mijn fractie en tegen een motie van afkeuring stemmen die aan bepaalde voorwaarden gekoppeld wordt.

Péry
De met algemeen kiesrecht verkozen leden van het Europees Parlement moeten de Europese burgers verdedigen. Gezondheid is het kostbaarste goed van de burgers en zij stellen de politieke gekozenen hiervoor verantwoordelijk. Wij hebben dit in Frankrijk kunnen vaststellen met het drama van het "besmette bloed" .
Derhalve hebben wij het initiatief genomen van een enquêtecommissie om de gekke-koeiencrisis op te helderen.
De conclusies van dit verslag zijn verpletterend. Allereerst wil ik de grote verantwoordelijkheid van de Britse regering aan de kaak stellen. Door haar fytosanitaire dereguleringsbeleid in de jaren tachtig heeft Margaret Thatcher een temperatuursverlaging toegelaten voor de productie van meel. Door het verlagen van de kosten van het product maakten de Britse regering en bepaalde industriëlen dit meel levensgevaarlijk!
Vervolgens heeft de Britse regering het meel in eigen land verboden, zonder de toepassing van deze maatregelen te controleren, zonder de grenzen te sluiten en zonder controles toe te staan van Europese sanitaire comités.
De Commissie in Brussel wordt eveneens verantwoordelijk gesteld. Het is duidelijk dat bepaalde functionarissen informatie hebben achtergehouden en de doorzichtigheid in deze vreselijke zaak in de weg hebben gestaan.
Deze mensen moeten nu hun verantwoordelijkheid erkennen en er moeten sancties worden getroffen. Om die reden zal ik de compromisresolutie steunen en zal ik erop toezien dat alle aanbevelingen van de enquêtecommissie zullen worden uitgevoerd, met name die inzake het verantwoordelijk stellen van de Britse regering, de hoofdverantwoordelijke.
Ik kan echter niet aanvaarden dat grove fouten die de huidige Commissie heeft begaan in het beheer van de crisis, ongestraft blijven. Ik zal donderdag dan ook voor een onmiddellijk aftreden stemmen.

Pimenta
In het debat over de enquête naar het geval van de "gekke koeien" is het volgende duidelijk geworden:
1.De Commissie heeft vanaf het begin een verkeerde strategie gevoerd door te trachten de informatie en de beraadslaging over de ziekte te minimaliseren, ten einde te voorkomen dat de consumenten zouden reageren als zij de feiten en de wetenschappelijke onzekerheden kenden. Het optreden van de opeenvolgende commissarissen was erg bekritiseerbaar en schadelijk voor de volksgezondheid.2.De strategie van de Commissie heeft het optreden van de lidstaten op doorslaggevende wijze beïnvloed en het treffen van doelmatige maatregelen op het gebied van de diergezondheid en het wetenschappelijk onderzoek naar de oorzaken en de verspreiding van de ziekte vertraagd.3.De regering van het Verenigd Koninkrijk is duidelijk verantwoordelijk voor de manier waarop zij het uitbreken van de ziekte heeft toegestaan en vooral voor de manier waarop zij de werkelijke omvang van de tragedie verborgen heeft gehouden voor de andere lidstaten.4.De procedure heeft aangetoond dat de landbouwstructuren van de Commissie die belast zijn met de controle van de diergezondheid en de gevolgen daarvan voor de volksgezondheid, niet naar behoren functioneren, alsook het gebrek aan wetenschappelijke correctheid en transparantie van deze structuren. Ook de Raad en de Veterinaire Comités hebben blijk gegeven van onbevoegdheid en bescherming van de korte-termijnbelangen van bepaalde lobby's in de dierenproductie, met name in het Verenigd Koninkrijk, ten koste van de uitoefening van hun mandaat.5.Zoals al werd geëist in het vorige verslag van de enquêtecommissie inzake de kwaliteit van vlees (verslagPimenta 1989), opgesteld omwille van de hormonencrisis, is het fundamenteel de Verdragen tot oprichting van de Europese Unie te wijzigen, zodat zij echte bevoegdheden krijgt op het gebied van de volksgezondheid en zodat onmiddellijk een Instituut of Eenheid voor de bescherming van de volksgezondheid wordt opgericht, dat onafhankelijk is van landbouw- of industriële belangen.Deze opeenvolging van gebeurtenissen, die overigens een herhaling is van de gebeurtenissen ten tijde van de "hormonencrisis" , vormt duidelijk de kosten van het "niet-Europa" op dit gebied.
Het Europees Parlement heeft met dit verslag niet alleen bekritiseerbare gedragingen blootgelegd, maar vooral de incoherenties en tekortkomingen van de kwaliteitscontroleregeling voor levensmiddelen. Om deze reden stemmen wij vóór het verslag en de motie die dit debat afsluit.

Poisson
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, een stemverklaring is erg kort om uit te leggen hoe groot mijn verontwaardiging was tijdens de werkzaamheden van de tijdelijke enquêtecommissie.
Mijnheer Delors, mijnheer Santer, hoe heeft u het gedurfd om op dit punt geen rekening te houden met de gezondheid van de Europeanen? Men heeft mij altijd geleerd: " Bij twijfel, ervan afzien" . En wat doet u? "Bij twijfel, doorgaan" .
In naam van de heilige winst hebben de fabrikanten van vleesmeel het zelfs gedurfd om de karkassen van zieke dieren te gebruiken in het fabricageproces. De anderen, de politiek en de instellingen, hebben niets gedaan, uit laksheid, uit angst om de markten te dereguleren en ook wellicht uit angst om de invoering van de interne markt ter discussie te stellen.
Wie zijn de slachtoffers? De veehouders, want de markt is volkomen vernietigd. De consumenten, want zij kunnen eraan lijden en er zelfs aan sterven. Deze ziekte is een symptoom, het symptoom van een ziekte van de instellingen en de maatschappij.
Ondanks de BSE-crisis gaat men gewoon door om tovenaarsleerling te spelen. Denk maar eens aan de transgene organismen. Dat is wellicht een vooruitgang, maar is het niet enigszins pretentieus om te willen veranderen wat de natuur al vijf miljard jaar voortbrengt? Wat zijn hiervan de gevolgen voor de menselijke gezondheid over tien of twintig jaar? Wie kan dat vandaag de dag zeggen?
De Europeanen verwachten een sterk Europa, een Europa dat bekwaam is om fundamentele richtsnoeren goed te keuren op het vlak van de volksgezondheid en de consumentenbescherming. Na een fin de siècle waarin de economieën zich gericht hebben op de bevrediging van de directe behoeften, is de tijd rijp om de echte kwesties aan de orde te stellen. Laten we hopen dat de beleidsvormen die gebaseerd zijn op het belang op korte termijn het niet systematisch winnen en dat wij in het licht van onze rampzalige ervaringen de klippen in de toekomst kunnen omzeilen!
Laten wij ons herinneren wat generaal de Gaulle altijd voorstond: de zin van de staat - en nu denk ik hierbij aan de zin van de Europese Unie -, het algemeen belang, de integriteit, en vooral de bekwaamheid om vooruit te lopen op de gebeurtenissen. Het met algemeen kiesrecht gekozen Europees Parlement is verantwoordelijk ten overstaan van zijn burgers en heeft de plicht om de Commissie nu sancties op te leggen.
Ik wil afsluiten met een uitspraak van Rabelais: " Wetenschap zonder geweten is niets anders dan de ondergang van de ziel" . Ik roep u allen dan ook op om deze zaak goed te overwegen.

Souchet
Het drama van de gekke-koeienziekte met de nasleep aan rampen heeft ons ertoe aangezet een tijdelijke enquêtecommissie op te richten, de eerste die haar conclusies voor dit Parlement kenbaar maakt. Het resultaat van dit eerste onderzoek is, ondanks de obstructies, een bezwarende vaststelling voor de Commissie. De hoorzittingen en het verslag lijken op een grote reis in het land van de leugens, van de informatieachterhouding en van de desinformatie. De Commissie lijkt op een koninkrijk waarin, beschut tegen iedere democratische praktijk en ver verwijderd van de realiteit, de lobby's koning zijn. De Commissie openbaart zich als een duistere wereld waarin iedereen zijn verantwoordelijkheid afschuift op de ander, waarin in feite niemand verantwoordelijk is, waarin de wetenschappelijke informatie zelfs wordt achtergehouden en gemanipuleerd, waarin de zorg voor de volksgezondheid systematisch wordt opgeofferd aan de belangen van de markt.
De Commissie beschermt de consumenten niet, sterker nog, zij verbiedt dat anderen de consumenten beschermen, hetgeen nog veel erger is. Zij heeft diverse lidstaten, zoals Frankrijk en Duitsland, zelfs verboden hun onderdanen te beschermen tegen de import van besmet meel.
De schriftelijke aanklacht van de enquêtecommissie is onherroepelijk. Hoewel de heer Delors door middel van een procedurele kunstgreep ontsnapt is aan de comparitie, zijn de verantwoordelijken toch duidelijk aangeduid. Niemand - noch de slachtoffers van de vreselijke ziekte, noch onze geruïneerde veehouders, noch de belastingbetalers die de slachtingen financieren -, niemand zou begrijpen dat ons Parlement geen enkele sanctie voorstelt nu het de fouten heeft ontdekt en de verantwoordelijken heeft aangeduid.
En dat is echter wat er in het verslag-Medina gebeurt: er worden paradoxale voorstellen gedaan in dit bezwarende verslag. Heeft de Commissie gefaald? Dan moeten haar bevoegdheden worden uitgebreid en versterkt. Heeft zij zich onverschillig opgesteld tegenover de volksgezondheid? Dan moet zij er volledig verantwoordelijk voor worden. Heeft het Europees Parlement zijn bijzondere waakzaamheid niet uitgeoefend? Dan moeten zijn bevoegdheden worden uitgebreid tot aan de medebeslissing op landbouwgebied, hetgeen de structuur zelf van het gemeenschappelijk landbouwbeleid dreigt te ruïneren.
Om die reden heeft onze fractie, hoewel zij een actieve rol heeft gespeeld in de oprichting en de werkzaamheden van de enquêtecommissie, zich gedistantieerd van de conclusies van deze commissie en een minderheidsstandpunt ingediend. Om die reden kunnen wij de gezamenlijke resolutie niet accepteren en hebben wij onze eigen resolutie laten circuleren. Om die reden hebben wij een doorslaggevende rol gespeeld bij de indiening van de motie van afkeuring die het enige antwoord vormt op het drama dat door de onachtzaamheid van de Commissie is ontstaan. Als wij echt willen hetgeen wij pretenderen, namelijk dat een dergelijk schandaal zich nooit meer voordoet, dan is er geen enkel voorwendsel meer om terug te krabbelen. Onze medeburgers verwachten dat dit vreselijke drama een ander vervolg heeft dan de aankondiging van een interdisciplinaire conferentie over volksgezondheid en voeding...
Het gaat er hier absoluut niet om de Commissie, als zijnde een schijnregering, omver te werpen. Het gaat hier om de ideologische samenspanning af te keuren tussen de supranationale instellingen tegen de Raad die de lidstaten vertegenwoordigt, waartoe de voorzitter van de Commissie opnieuw heeft opgeroepen om haar verantwoordelijkheden aan het oog te onttrekken. Het gaat er hier om de enige rol te spelen die het bestaan van dit Parlement kan rechtvaardigen: de functionarissen van de Commissie controleren en er geen medeplichtige van worden. Om dit sereen te doen, zijn wij in dit helaas exemplarische geval verplicht ons besluit heel bewust te nemen, waarbij voorbijgegaan moet worden aan de adviezen van de partijen, aan de terechtwijzingen van ministers en aan de druk van commissarissen om zo de laksheid, de onachtzaamheid en de onverantwoordelijkheid duidelijk en ernstig te sanctioneren.

Theorin en Wibe
Vast en zeker kan de Commissie en ook de Britse regering verweten worden dat zij in verband met de behandeling van de BSE nalatig zijn geweest. Het is echter overdreven om aan te dringen op een motie van afkeuring van dit Parlement jegens de Commissie, speciaal omdat de begane misslagen vooral door vroegere leden van de Commissie zijn begaan. Een motie van afkeuring is onder deze omstandigheden je reinste showbeleid.

Valverde López
De resultaten van de Tijdelijke Enquêtecommissie BSE moeten geïnterpreteerd worden naar de geest en de letter van de Verdragen en het afgeleide recht en het subsidiariteitsbeginsel. In die zin is het klaar en duidelijk dat de grootste verantwoordelijkheid eerst en vooral bij de Britse regering ligt. Zij moest waken over de gezondheid van mens en dier maar heeft blijk gegeven van een totale nalatigheid terzake. Zo stelt het verslag dat "het grootste deel van de verantwoordelijkheid bij de regering van het Verenigd Koninkrijk ligt" . De Enquêtecommissie heeft "de nalatige houding van het Verenigd Koninkrijk" aangetoond. Het optreden van het Verenigd Koninkrijk vertoont heel wat negatieve aspecten: het heeft o.a. niet gewaarborgd dat het verbod om herkauwers met dier- of beendermeel te voederen doeltreffend werd nageleefd; het heeft de nationale verbodsbepalingen, die de invoer van meel uit het Verenigd Koninkrijk verboden, niet nageleefd; het heeft druk uitgeoefend op de Commissie opdat geen inspecties zouden worden uitgevoerd. Bovendien heeft de Britse regering de toezeggingen, die zij tijdens de Ministerraad in 1990 gedaan had, niet adequaat uitgevoerd. Tenslotte veroordeelt het Europees Parlement Groot-Brittannië kordaat voor de blokkering van de communautaire instellingen.
Ook de ondernemingen die dieren met BSE, rundvlees en rundvleesproducten hebben uitgevoerd dragen verantwoordelijkheid. Zij zullen te gelegener tijd voor de rechtbank moeten verschijnen en geconfronteerd worden met schadeclaims voor burgerlijke en strafrechtelijke aansprakelijkheid.
De verantwoordelijkheid van de Commissie situeert zich op een ander vlak. Zij is verantwoordelijk voor "overkoepelende inspectie" en moet m.a.w. de controlediensten controleren en eisen dat het Gemeenschapsrecht wordt nageleefd. Daarom wijst de parlementaire Enquêtecommissie op de verantwoordelijkheid van de Commissie, die voorrang gegeven heeft aan de belangen van het beheer van de markt en er niet in geslaagd is de risico's voor de menselijke gezondheid en de verspreiding van de ziekte naar andere landen te voorkomen. Ook het Parlement keurt de Europese Commissie met de heer Delors als Voorzitter af omdat zij in de periode 1990-1994 geen controles verricht heeft.
Wat de verantwoordelijkheid van de huidige commissaris voor landbouw, de heer Fischler, betreft, hij moet zich verantwoorden voor verschillende nalatigheden en in het bijzonder voor het besluit van de Commissie om het verbod op de uitvoer van gelatine, talg en sperma op te heffen.
De Commissie moet terzake haar verantwoordelijkheid collegiaal op zich nemen omdat zij is ingegaan tegen het advies van de wetenschappelijke comités. Hetzelfde kan worden gezegd van de lidstaten die deze maatregel in de Raad van de Europese Unie steunden.
Het is belangrijk voor de toekomst van de Europese Unie dat we hier de nodige institutionele gevolgen uit trekken. De Europese Unie heeft reële uitvoerende bevoegdheden nodig, zowel voor rechtstreekse als voor globale controle en moet over de bevoegdheid beschikken om producten automatisch uit de handel te nemen en de verkoop ervan te verbieden, zowel binnen als buiten de Europese Unie. Zij moet tevens over de bevoegdheden beschikken om te eisen dat de lidstaten de communautaire wetgeving nauwgezet naleven.
Aanbeveling voor de tweede lezing Tamino (A4-0011/97)
Donnay
Het onderwerp dat wij hier behandelen is belangrijk omdat het in feite over de intermodaliteit van de vervoersdragers gaat. Het is duidelijk dat overal in Europa de verdeling van de infrastructuurkosten over het vervoerstype en het opnemen van de sociale kosten in de transportprijzen door grote verschillen worden gekenmerkt. Deze verschillen spelen duidelijk in het nadeel van het vervoer dat niet over de weg gaat, en derhalve ook van het gecombineerd vervoer. In deze context kan ik mij alleen maar verheugen over het voorstel voor een verordening van de Commissie en ik heb daar twee redenen voor.
Allereerst stelt de Commissie voor om de bestaande financiële steun aan de intermodale diensten te verlengen, waarbij de lidstaten de vrijheid hebben om te kiezen hoe zij deze steunbedragen besteden. Vervolgens gaat het voorstel van de Commissie in de richting van een verlichting van de procedures, met name door de huidige controle a priori te vervangen door een controle a posteriori.
Ik ben van mening dat de zo verleende steun een zeer belangrijk compensatiemiddel is voor de ontwikkeling van het intermodale vervoer waarbij het accent gelegd wordt op de belangrijke rol van de waterwegen. Ik heb voor het gemeenschappelijk standpunt van de Raad gestemd dat de Commissie vervoer en toerisme onlangs heeft aangenomen.
Deze steun blijft echter nog te gering in verhouding met de werkelijke behoeften. Op middellange termijn moet er naast deze compensatiemechanismen een vervoersbeleid komen dat echt gericht is op het intermodale vervoer.
Derhalve moet men in de eerste plaats de mededingingsvoorwaarden op Europees niveau harmoniseren. Ook dient er een reglementering te komen voor de integratie van alle reële kosten in de tarificatie van de verschillende vervoersmodi. Naar aanleiding hiervan heeft de Commissie in een recent Groenboek gesteld hoe belangrijk het is om de door het vervoer gegenereerde externe kosten te integreren.
Dat is een heel belangrijk element in de overwegingen van het Parlement over het intermodale vervoer en de Europese afgevaardigden moeten hun werkzaamheden in die richting voortzetten om gebruik van het intermodale vervoer te stimuleren.
Verslag-Weiler (A4-0016/97)
Berthu
De verslagen die de Commissie ons heeft voorgelegd, tonen aan dat de sociale uitgaven in de landen van de Europese Unie in de afgelopen periode zeer snel zijn gestegen (van 24 % van het BBP in 1980 tot meer dan 30 % nu), en dat dit grotendeels, en praktisch overal, te wijten is aan de werkloosheid. Als wij onze sociale stelsels willen redden, moeten wij ook de werkloosheid terugdringen en hiervoor moeten wij eerst begrijpen hoe deze ontstaan is. Welnu, de verslagen van de Commissie zitten er ver naast, want zij zien de werkloosheid als het gevolg van een conjuncturele recessie.
Helaas, dat is niet het geval. De huidige recessie bevindt zich in het verlengde van een al twintig jaar durende progressieve vertragingstendens van de Europese groei. Dit is het resultaat van de interactie van twee verschillende oorzaken die nauw met elkaar verbonden zijn: de onvoorzichtige openstelling van onze grenzen en het relatief hoge peil van onze lonen en sociale lasten. In een open economie stijgt de werkloosheid doordat arbeid te zwaar belast wordt, de werkloosheid verergert de kosten van de sociale bescherming en deze drukken op hun beurt weer op de groei waardoor deze vertraagt en de werkloosheid nog meer stijgt.
En dat is de vicieuze cirkel waarin wij zitten, en als wij niet reageren leidt deze ons rechtstreeks tot de toename van de verplichte heffingen, ja zelfs tot de explosie van de sociale stelsels en het mogelijke ontstaan van een samenleving van ieder voor zich, waarbij een deel van de bevolking in extreme armoede wordt geduwd. De paradox van de situatie is dat iedereen dit type van maatschappij deugdzaam veroordeelt, maar er zijn er maar enkelen die de oorzaken ervan durven te bestrijden, namelijk de bureaucratisering van bepaalde sociale stelsels, het ontbreken van de communautaire voorkeur bij arbeid, en de uitbarsting van een simplistische mondiale vrijhandel, hetgeen de karikatuur is van de echte vrijhandel.
Om de nationale sociale stelsels weer op het rechte spoor te brengen, moet het functioneren ervan duidelijk worden gewijzigd: de steun moet gerichter zijn, er moet worden afgezien van passieve steunmaatregelen ten gunste van actieve maatregelen die de werklozen aansporen om het werk te hervatten, zoals de Commissie voorstelt. Maar ook de regels inzake het beheer van minder dure en concurrentiekrachtigere sociale organisaties moet worden aangemoedigd, vanzelfsprekend binnen het kader van de solidariteitsregels van de openbare orde. Tot slot moet het probleem van de communautaire voorkeur bij arbeid aan de orde worden gesteld en in verband hiermee ook het probleem van de onbeperkte handhaving van sociale minimuminkomens voor langdurig werklozen uit derde landen.
Deze hervormingen zouden echter niet voldoende zijn om de werkloosheid weg te nemen als zij niet tegelijkertijd het moeilijke probleem van de billijkheid van buitenlandse handelsbetrekkingen in een gemondialiseerde economie zouden aanpakken. In dat opzicht luidt de doorslaggevende vraag: hoe kan een land of een groep landen in een volledig open en onbeschermde economie morgen besluiten voor een hoger sociaal beleid dan dat van zijn buurlanden, zonder zijn lasten te verhogen en zich ipso facto te diskwalificeren inzake concurrentie?
Dit is een essentiële vraag en de Commissie erkent deze kwestie wel degelijk als het om betrekkingen tussen de Europese landen gaat, zoals ik vanmorgen reeds onderstreepte tijdens het debat. Maar merkwaardig genoeg wordt er volledig aan deze vraag voorbijgegaan zodra het om betrekkingen met de rest van de wereld gaat. In het tweede geval is het probleem echter oneindig veel groter en dit probleem vormt, door de verslechtering van de werkgelegenheidssituatie, de zwaarste hypotheek voor de toekomst van onze sociale stelsels.
Het is heel goed te begrijpen dat noch de Commissie, noch het Parlement, nadat zij de conclusies van de Uruguay-Ronde hebben gesteund, zin hadden om deze waarheden te horen. Maar men zal ze toch eens onder ogen moeten zien als men de situatie wil verbeteren.

Boogerd-Quaak
De ELDR-Fractie verwelkomt het initiatief met betrekking tot het debat over de toekomst van de sociale bescherming in Europa, maar heeft haar steun aan het verslag-Weiler onthouden. De hoofdreden is dat het een aantal conserverende voorstellen bevat, die niet aansluiten bij de noodzakelijke nieuwe ontwikkelingen op Europees niveau. De groep verwelkomt de meer vooruitstrevende bijdrage van de Nederlandse minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Melkert in het debat en spreekt de hoop uit dat de Commissie voort zal gaan op de weg van vernieuwing.

Carlotti en Rocard
De crisis van de overheidsfinanciën, de druk in verband met de grote werkloosheid en de evolutie van de leeftijdspyramide zetten de Europese Unie ertoe aan om zich ten volle in te zetten in het debat over de toekomst van de sociale bescherming in Europa. Het verslag van mevrouw Weiler is dan ook een stap in de goede richting.
Toch moeten wij de aandacht van het Europees Parlement op paragraaf 11 van dat verslag vestigen: " ...waarschuwt tegen de privatisering van sociale risico's, met name in de gezondheidszorg" .
Wij zijn van mening dat deze paragraaf meer aandacht verdient, want het gaat hier om een van de grootste uitdagingen van dit debat. Wij denken inderdaad dat het voor het gehele sociale bouwwerk een groot risico is als er geen aandacht geschonken wordt aan een afwijking die, onder het voorwendsel van besparingen, van een zogenaamd beter beheer, van het verantwoordelijkheidsgevoel van de gebruiker, meer en meer staten ertoe aanzet om de dekking "gezondheid" te verkleinen en om de risico's over te brengen van solidaire verplichte stelsels naar aanvullende stelsels. Deze aanvullende stelsels, die in aantal toenemen, zijn aan geen enkele andere regel onderworpen dan die van de markt.
Vandaag de dag bestaat het gevaar dat ons gezondheidsstelsel afglijdt naar het Amerikaanse model (selectie van de risico's, uitsluiting, individualisering). De gezondheid mag echter niet worden beschouwd als een lucratieve markt.
Wij vragen dan ook dat de Commissie zich vanaf nu met dit punt bezighoudt en het debat opent over "de verplichte en aanvullende gezondheidsstelsels en het algemeen belang" .

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, regelmatig geeft de Commissie ons een situatieschets van de sociale bescherming in alle lidstaten zodat de besluitvormers een goede kijk krijgen op de situatie en hierdoor het best mogelijke sociale beleid ten uitvoer kunnen brengen. Dat is noodzakelijk, maar niet voldoende!
Onze collega Weiler tracht het concept zelf van de sociale bescherming op te helderen en roept de Europese Unie op om een belangrijkere, actievere rol te spelen op dat vlak. Dat was noodzakelijk!
De geschiedenis van de opbouw van Europa is inderdaad gedeeltelijk gebaseerd op de doelstelling een hoge levensstandaard te garanderen en na te streven, en dit verloopt via een hoog niveau van sociale bescherming. Velen onder ons zijn ervan overtuigd dat onze maatschappijen niet te kampen hebben met een teveel aan solidariteit, juist integendeel. En vandaag de dag doet het op losse schroeven stellen van deze doelstelling de Europese idee zelf geweld aan.
De Unie heeft er dan ook alle belang bij om in haar sociale bescherming te investeren en dit niet als een belasting van de economie te zien, maar wel als de uiting van een maatschappelijk model, ja zelfs als de motor van de productiviteit en dus van de groei.
De Unie is haar Economische Unie aan het voltooien en roept de lidstaten op om de in Maastricht vastgestelde convergentiecriteria te respecteren. Is het utopisch om te hopen dat de Raad in juni, in Amsterdam, sociale convergentiecriteria vaststelt die erop gericht zijn voor alle burgers van de Unie het hoogste niveau van sociale bescherming te verzekeren waarbij onze sociale zekerheidsstelsels worden behouden en vernieuwd. Dit valt te vrezen en het is vooral van belang om vóór het zover is hiervoor te strijden, want het is van vitaal belang voor het Europese ideaal!
Het verslag van onze collega gaat in die richting: voor een sociale integratie van Europa, voor de verdeling van onze verworvenheden, op weg naar de ontwikkeling van een burgerschap waarin het sociale en het solidariteitsaspect de belangrijkste rol spelen. Zonder sociaal Europa zal er geen Europa zijn!

Elmalan
Alle onderzoeken tonen aan dat de Europese burgers zich zorgen maken over de gevolgen van de gemeenschappelijke munt voor de sociale bescherming. En terecht! De verplichtingen in verband met de toepassing van de criteria van Maastricht dienen als voorwendsel voor de regeringen om druk uit te oefenen op de loonkosten en om te snijden in de sociale uitgaven.
Zoals de Commissie in haar mededeling over de sociale bescherming uiteenzet: " Door de mondialisering van de wereldmarkt en de eisen van de concurrentie zal het waarschijnlijk noodzakelijk zijn de loonkostenstijging continu te matigen. Het zal veel moeilijker zijn om onder die omstandigheden de premies en de lasten van de ondernemingen te verhogen" .
In naam van de strikte financiële rendabiliteit op korte termijn van de ondernemingen gaat het enerzijds om het verlagen van hun bijdrage aan de herverdeling van de geproduceerde rijkdom en anderzijds om de behoefte aan gezondheid en veiligheid te veranderen in een ruime markt die open staat voor de grote financiële concerns. Gezondheid en sociale bescherming zullen gewoon beschouwd worden als goederen en de toegang van de bevolking tot de zorgen wordt steeds moeilijker gemaakt. In alle lidstaten zijn de oude recepten van individualisering en privatisering van de risico's weer populair, en kapitaalvorming wordt gepresenteerd als de oplossing tegen de herverdeling. In haar mededeling steunt de Commissie dit offensief door de sociale bescherming in het kader te stellen van de Europese concurrentie. In feite pleit zij ervoor marktelementen in de sector van de sociale bescherming in te voeren, ja zelfs concurrentie in te voeren tussen de gezondheidsstelsels van de Vijftien.
Het verslag van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken corrigeert deze richtsnoeren. In dit verslag wordt gevraagd om het sociale-zekerheidsstelsel ook in de toekomst op het solidariteitsprincipe te baseren en wordt ervoor gepleit de fiscale lasten op arbeid te verleggen naar andere sectoren. Onze fractie is van mening dat de belasting op kapitaalbewegingen waardoor geld vrijkomt voor de sociale bescherming, de lasten op arbeid zou kunnen verlichten.
Onze fractie verwerpt de strikt economische benadering van de sociale bescherming, die leidt tot de commercialisering van het legitieme verlangen van eenieder naar zekerheid waardoor dit tot een goed verwordt.
Wij vragen het behoud en de verbreiding van het solidariteitsprincipe teneinde te kunnen voldoen aan de behoefte aan zekerheid van de volkeren, aan de behoefte om zich te beschermen en om zich collectief te beveiligen tegen de sociale risico's.
Alleen de stelsels van sociale bescherming en sociale zekerheid die gebaseerd zijn op solidariteit maken een hoog niveau van sociale bescherming en dienstverlening mogelijk voor iedereen, met een goede verhouding tussen premies en doeltreffendheid. Zij kunnen de risico's verminderen van sociale breuklijnen of van verpaupering van een gedeelte van de bevolking. Het behoud van een hoog niveau van sociale bescherming houdt verband met waarden zoals solidariteit, eerbiediging van het individu en van de democratie, waarden die met voeten getreden worden als men de regels van de concurrentie toepast.

Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Wij wensen maatschappelijke dumping tegen te gaan, maar wij denken niet dat een gelijkstelling van de sociale verzekeringstelsels en van het nationale arbeidsmarktbeleid de aangewezen manier is. Daarom onthouden wij ons bij de eindstemming van stemming.

Gahrton, Holm en Lindholm
Wij vinden het belangrijk dat ieder individu in de EU recht heeft op een sociale basisbescherming van redelijk niveau. Het verslag-Weiler bevat een aantal zeer redelijke eisen m.b.t. o.a. werkgelegenheidsbevorderende maatregelen en een duurzame economische ontwikkeling. Het tegengaan van maatschappelijke dumping is ook belangrijk.
Zeer duidelijk is echter gebleken, zowel uit het debat als uit het verslag, dat dit een eerste stap betekent naar een harmonisatie van het maatschappelijke welzijn. Dit maakt dat wij het verslag niet kunnen steunen.
Wij zijn van mening dat elk afzonderlijk land moet kunnen beslissen over de door dit land noodzakelijk en redelijk geachte sociale wetgeving. Dat is een nationale zaak en niet iets dat op EU-niveau moet worden gebracht.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten hebben vandaag voor het verslag-Weiler gestemd. Het verslag sluit aan bij de visie van de Commissie dat de lidstaten hun verplichting om een hoog sociaal beschermingsniveau te bevorderen, moeten nakomen en dat ze moeten helpen om hun socialezekerheidsstelsels geleidelijk te harmoniseren door minimumnormen op te stellen.
Het verslag bevat in het algemeen zinvolle overwegingen en biedt stof voor een interessant debat in de toekomst. De Deense sociaal-democraten wensen echter dat op sommige punten dieper wordt ingegaan, zoals bijvoorbeeld de situatie van de grensarbeiders. Verder zijn wij van mening dat het uitgaven- en begrotingsbeleid op gebied van de sociale zekerheid een nationale aangelegenheid moet blijven.

Skinner
Het verslag-Weiler maakt de weg vrij voor een diepgaand debat over de vraag hoe een werkelijk vrij verkeer voor de burgers van Europa tot stand kan worden gebracht. In het verslag komen alle standpunten die er hierover binnen dit Parlement leven, aan bod.
Vanuit een Brits gezichtspunt is het interessant om aan te tekenen dat het verslag teruggrijpt op een aanbeveling van de Raad, die in juli 1992 onder Brits voorzitterschap tot stand is gekomen. Deze aanbeveling inzake de convergentie van de doelstellingen en het beleid op het gebied van de sociale bescherming, is ondertekend door de toenmalige voorzitter van ECOFIN, Norman Lamont. De aanbeveling-Lamont van 1992 legt grotendeels de basis voor dit verslag en voor het standpunt dat wij vandaag in het Parlement hebben ingenomen.
Het doet mij en de socialistische fractie in het Europese Parlement deugd dat dit verslag zo krachtig is gesteund. Wij konden evenwel niet instemmen met de amendementen die betrekking hadden op de invoering van een nieuwe brandstof-toeslag en op een uitbreiding van de meerderheidsbesluiten op het gebied van het sociale protocol. Bij deze twee kwesties hebben wij ons van stemming onthouden.

Souchet
In het verslag van de Commissie over de sociale zekerheid in Europa 1995 waarop onze collega, mevrouw Weiler, commentaar heeft gegeven, wordt een aanvechtbaar algemeen kader voorgesteld, maar niettemin bevat het enkele relevante analyses, met name over de onderbreking of vermindering van activiteit voor de zorgvoorziening.
De Commissie vestigt de aandacht op het feit dat gezinsopvang de kosten van de sociale bescherming verlicht door een betere opvang mogelijk te maken van gehandicapten, jonge kinderen en ouderen, met name dankzij de permanente aanwezigheid van de partner die deze taak op zich neemt.
Op dat vlak onderstreept het verslag van de Commissie het belang van de informele diensten die het gezin verleent, als een van de leden van het gezin geen betaald werk verricht en zich kan bezighouden met de kinderen, met gehandicapte volwassenen of met invalide ouderen.
Met het oog op het belang van deze diensten onderstreept de Commissie dat de hiervoor toegekende vergoedingen absoluut onvoldoende zijn, met name wanneer er sprake is van loopbaanonderbreking. De specifieke toelagen die in bepaalde landen in het leven zijn geroepen (kinderoppas, uitkering voor gehandicapten...) blijven zeer bescheiden en de partner die zijn of haar betaalde baan heeft onderbroken on dit soort diensten te verlenen wordt per slot van rekening gestraft: lage sociale-zekerheids- en werkloosheidsuitkeringen, lagere pensioenuitkeringen, en men komt niet in aanmerking voor de voordelen van de aanvullende pensioenen....
Deze informele diensten die door het gezin worden geleverd zijn bijzonder belangrijk voor de gehele maatschappij. Zeker vandaag de dag omdat de bevolking in de Europese landen in snel tempo veroudert. En aangezien onze maatschappij eveneens gekenmerkt wordt door een groeiend aantal vrouwen met betaald werk, is het vandaag de dag voor tal van vrouwen veel moeilijker om deze belangrijke informele diensten gratis te verlenen.
De Commissie houdt het in haar verslag helaas bij vaststellingen en analyses en komt niet met vernieuwende voorstellen die erop gericht zouden zijn om deze informele diensten te behouden en te ontwikkelen, en dat terwijl zij toch erkent dat deze diensten de kosten van de sociale bescherming in grote mate zouden kunnen drukken. Het zou dan ook zeer nuttig kunnen zijn als de Commissie zou onderzoeken in welke mate bijvoorbeeld de invoering van een ouderloon, als vervanging van de bestaande specifieke uitkeringen, de ontwikkeling van informele gezinsdiensten zou stimuleren. In haar huidige structuur heeft onze maatschappij daar de grootste behoefte aan en zou zij daar het meeste baat bij hebben.

Wolf
De toekomst van de sociale zekerheid in de Europese Unie is zonder meer een zwaartepunt in de toekomst van Europa. Eindelijk kan aan de ontwikkeling tot nu toe, waarbij men bij de aan de EU-regelgeving ondergeschikte werkzaamheden in de lidstaten steeds weer moest ondervinden dat 'Europa' feitelijk werd gebruikt als stormram om de stelsels van sociale zekerheid van de lidstaten af te breken, een halt worden toegeroepen. Dit is nu eindelijk mogelijk door middel van een ommekeer, een omschakeling naar een transnationaal beleid van sociale zekerheid dat voor iedereen geldt, van waaruit ook grensoverschrijdende vormen van solidariteit en samenhang worden opgezet. Het verslag van mevrouw Weiler geeft op dit punt voorzichtig enkele toekomstperspectieven aan. Dat verdient onze steun, juist ook met het oog op de lopende voorbereidingen voor een monetaire unie die helaas de andere kant op werkt.
Bij deze gelegenheid moet ook nog eens duidelijk worden gezegd dat ons Europa zijn toekomst zal mislopen, als het deze voorzichtige eerste stappen niet echt doet - nog helemaal afgezien van de noodzakelijke stappen op aanverwante gebieden, van de terugkeer naar volledige werkgelegenheid tot aan het internationale stakingsrecht.
Verslag-Papayannakis (A4-0037/97)
Díez de Rivera Icaza
Sinds enige tijd stellen wij een toenemend en terecht wantrouwen vast bij de consument voor de consumptie van rundvlees en rundvleesproducten. Dit is een logisch gevolg van het BSE-schandaal, de zogenaamde "dolle-koeienziekte" .
Deze dramatische situatie heeft ertoe geleid dat de consument verontwaardigd is over het feit dat vlees nog altijd in de handel gebracht kan worden als een "anoniem" product zonder dat de herkomst duidelijk wordt aangegeven.
Heel deze triestige situatie toont aan dat de productie beter gecontroleerd moet worden, waarbij eerst en vooral een moderne productie van vleesproducten nodig is die is afgestemd op de consument.
Dit vergt eerst en vooral een duidelijke etikettering die de consument moet informeren en geruststellen over de kwaliteit en de echte herkomst van deze producten.
De perfectionering van de etikettering van deze producten, met een doeltreffende identificatie- en registratieregeling voor runderen, is dan ook onontbeerlijk, zowel met het oog op de productie als het in de handel brengen.
Ik zal dan ook vóór dit verslag stemmen.

Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling
Wij hebben gestemd vóór het verslag over het voorstel voor een verordening van de Raad inzake etikettering van rundvlees en rundvleesproducten, al zijn wij van mening dat het beter zou zijn om in deze zaak de controles en besluitvorming op nationaal niveau te laten plaatsvinden. Wij willen duidelijk aangeven dat wij het belangrijk vinden dat de lidstaten zelf kunnen besluiten tot duidelijker etikettering, als zij dat wensen. Aangezien wij echter het voorstel van de Commissie slechter vinden, steunen wij desalniettemin het verslag. Wij steunen vooral het idee om het vlees te etiketteren met informatie over mogelijke embryonale of genetische manipulatie bij het dier en met informatie over de toediening van antibiotica en stimulerende middelen aan het dier.
Verslag-Mayer (A4-0022/97)
Gahrton, Holm, Lindholm en Schörling
Wij hebben tegen het verslag van de heer Mayer gestemd, aangezien wij van mening zijn dat de fundamentele fout schuilt in het Europese landbouwbeleid als zodanig. De BSE-crisis kan dan worden gezien als een eerste waarschuwing, een aansporing om het landbouwbeleid te hervormen. Het voorstel voor deze identificatie- en registratieregeling voor runderen hangt samen met wat het Europese beleid als zodanig heeft nagestreefd, namelijk dat de grenscontroles binnenkort zullen verdwijnen. Dat is al goed zichtbaar met betrekking tot de salmonella. Wij vinden het verkeerd om de BSE aan te pakken via de invoering van deze absurde identificatie en registratie van runderen, in plaats van zich bijvoorbeeld te richten op een algeheel verbod op verwerking van kadavers in veevoeder.

Theorin en Wibe
Het is te betreuren dat zo'n omvangrijke organisatie op poten moet worden gezet om de gezondheid van runderen in de Europese Unie te kunnen controleren. Als ze nu gezien de huidige situatie, noodzakelijk geacht wordt, dan moet we dat maar aanvaarden. Maar ik zou graag willen zien dat als de BSE goed en wel uitgeroeid is, deze grote controle-organisatie wordt aangepast en dat wordt bekeken of ze überhaupt wel bestaansrecht heeft.
In Zweden zijn wij niet getroffen door BSE en wij hebben de ziekte bij runderen kunnen bestrijden zonder het nu voorgestelde gigantische controle-apparaat op poten te hoeven zetten. Met behulp van een betrekkelijk beperkte grenscontrole hebben wij bijvoorbeeld BSE, salmonella en rabiës kunnen voorkomen.
Hieraan kan de volgende beschouwing worden toegevoegd. De pleitbezorgers van de vrije markt stellen dat een deregulering grote besparingen oplevert doordat de kosten voor regelgeving en subsidiestelsels verdwijnen. In dit geval blijkt de vrije markt echter nieuwe regelgeving en subsidiestelsels te ontwikkelen. Men kan zich dan ook terecht afvragen af er überhaupt iets wordt bespaard, op financieel gebied en qua gezondheid, met de vrije markt voor - in casu - landbouwproducten.
(De vergadering wordt te 13.21 uur onderbroken en te 15.00 uur hervat)

Prioriteiten voor het consumentenbeleid 1996-1998 (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag (A4-0317/96) van de heer Whitehead, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de mededeling van de Commissie (COM(95)0519 - C4-0501/95) inzake de prioriteiten voor het consumentenbeleid 1996-1998.

Añoveros Trias de Bes
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, in artikel 129 A, lid 1, wordt verwezen naar artikel 100 A als meest adequate middel om alle wettelijke, reglementaire en bestuursrechtelijke maatregelen van de lidstaten te behandelen die de totstandbrenging van de interne markt tot doel hebben. het Verdrag voorziet bovendien in andere specifieke maatregelen ter ondersteuning en aanvulling van het beleid van de lidstaten om de consumenten te beschermen.
Een authentieke interne markt, een echte interne markt zal pas bereikt worden wanneer de bescherming van de consument zich ook uitstrekt tot grensoverschrijdende geschillen. En dit vergt een aantal juridische, economische, sociale en informatiemaatregelen.
Vanuit juridisch standpunt, het gebied waarvoor mijn commissie bevoegd is, dient mijns inziens beklemtoond te worden dat de rechten van de consument in grensoverschrijdende geschillen slechts daadwerkelijk beschermd zullen zijn als de volgende maatregelen genomen worden: op internationaal vlak moet bij de lidstaten aangedrongen worden op de toepassing van het Verdrag van Brussel van 1968, het Verdrag van Rome van 1980 inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst en de Verdragen van Den Haag van 1965 en 1970, die respectievelijk unificatie en de verkrijging van bewijs in het buitenland betreffen.
We moeten tevens pleiten voor een onderzoek naar de redenen waarom ondanks de bepalingen van het Verdrag van Brussel sommigen nog moeilijkheden ondervinden om in een lidstaat de tenuitvoerlegging te verkrijgen van een door een gerechtelijke instantie in een andere lidstaat genomen executoriale beslissing in burgerlijke zaken. Ook de mogelijkheden van uitbreiding van het commerciële toepassingsgebied van het Verdrag van Rome inzake het recht dat van toepassing is op verbintenissen uit overeenkomst moeten worden onderzocht.
Het zou ook nuttig zijn een communautair instrument te creëren dat de beginselen van het Verdrag van Wenen inzake internationale koopovereenkomsten opneemt en in het kader van de derde pijler een initiatief te stimuleren dat voorziet in een executoriale titel voor niet-afgeloste schulden.
We hebben het over het internationale vlak gehad en willen het nu over het communautaire vlak hebben. Wij zouden de volgende maatregel willen voorstellen: wij willen de buitengerechtelijke oplossing van conflicten verbeteren, die veel eenvoudiger, sneller en goedkoper is, op voorwaarde dat de mogelijkheid van een gerechtelijke procedure blijft bestaan. Wij zijn dan ook van oordeel dat het actieplan van de Commissie ter bevordering van buitengerechtelijke procedures zo snel mogelijk moet worden uitgevoerd.
De richtlijn van het Parlement en de Raad betreffende het doen staken van inbreuken is een schitterend instrument om de erkenning van de actieve legitimering van organisaties, ondernemingen en consumenten te bevorderen, opdat de rechter bevoegd zou zijn op grond van de bestaande verdragen, opdat hij een beslissing kan nemen die gebaseerd is op het recht dat van toepassing is op de grond van het geschil, ook al doen de gevolgen van de inbreuk zich voor op een andere dan de nationale markt. De resolutie van het Parlement over de betalingstermijnen bevat interessante suggesties die de moeite lonen. Volgens deze resolutie moeten zowel de automatische rentebetalingen aan crediteuren als de compensaties voor kosten in verband met de recuperatie van schulden, conform getarifeerde vergoedingen die door de daartoe bevoegde overheidsinstantie worden vastgesteld, erkend worden. Ook de gerechtelijke inningsprocedures voor de invordering van verschuldigde betalingen en daarmee verband houdende kosten moeten geharmoniseerd worden.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, ben ik van oordeel dat we de kritiek in het verslag van de heer Whitehead moeten steunen omdat de Commissie geen gedetailleerd tijdschema van de prioriteiten van het consumentenbeleid 1996-1998 geeft. Deze leemte kan deze prioriteiten tot een reeks goede voornemens maken die geenszins bijdragen tot de geloofwaardigheid van het consumentenbeleid van de Unie.
Wij trachten kortom gebruik te maken van de internationale en communautaire instrumenten waarover wij beschikken om een daadwerkelijke bescherming van de consumenten op alle niveaus te bereiken.

Kuhn
Mijnheer de Voorzitter, geachte mevrouw commissaris Bonito, ik ben geen afgevaardigde die gewend is om rapporteurs op royale wijze te bedanken. In de eerste plaats omdat dit spreektijd kost, en in de tweede plaats omdat ik ervan overtuigd ben dat alle rapporteurs goede verslagen afleveren. Vandaag maak ik graag een uitzondering en wil ik de heer Whitehead namens mijn fractie zeer hartelijk danken voor zijn werk, ook al is hij dan niet in persoon aanwezig, hem danken voor het feit dat hij niet alleen de prioriteiten van de Commissie voor het consumentenbeleid 1996-1998 analyseert, kritiek daarop levert en met verbeteringsvoorstellen komt, maar ook omdat hij een evaluatie van de prioriteiten voor 1993-1995 maakt. Pas daardoor wordt duidelijk welke doelstellingen wij hadden en op welke punten wij deze hebben gehaald of niet gehaald.
Een deel van de prioriteiten moest worden doorgeschoven naar het programma voor 1996-1998. Niet eerder dan in 1996 hebben wij gediscussieerd over de vraag, welke maatregelen moeten worden genomen als resultaat van de discussie over het groenboek over de rechtstoegang van de consument. In eerste lezing hebben wij de richtlijn over grensoverschrijdende vorderingen als preventieve collectieve consumentenbescherming aangenomen. Ik hoop dat wij van de Raad spoedig het gemeenschappelijke standpunt mogen ontvangen. Wij hebben ook gediscussieerd over het actieplan van de Commissie dat buitengerechtelijke procedures wil stimuleren. Deze maatregel is zeer positief wanneer de lidstaten bereid zijn om voor alle producten en diensten onafhankelijke instellingen te creëren. Op Europees niveau kunnen wij nog zulke goede consumentenwetten maken - wat noodzakelijk is -, maar daar heeft de consument die werkelijk profijt wil hebben van de interne markt, niets aan als hij zijn recht niet in zijn eigen taal, tegen gunstige kosten en snel buitengerechtelijk of eventueel gerechtelijk kan halen.
De prioriteiten voor 1996-1998 zien er, zoals de heer Whitehead vanmorgen al heeft gezegd, uit als het verlanglijstje van een consument. Voor mij zijn ze eenvoudig niet concreet. Wij vinden het belangrijk dat de Commissie eindelijk komt met gemeenschappelijke voorschriften, maar die zijn er nog niet, wat de interne markt voor consumenten in de weg staat. Het groenboek over het levensmiddelenrecht was aangekondigd voor 1996. Wij wachten er nog op. Als wij de BSE-discussie van deze week de revue laten passeren, is het nog urgenter geworden. Wat doet de Commissie? Zij kondigt aan dat zij Duitsland en eventueel nog twee lidstaten voor het Europese Hof van Justitie wil aanklagen, omdat er te strenge nationale normen voor pesticiden in babyvoeding zijn vastgesteld. Gelooft de Commissie nou echt dat ouders begrip hebben voor zo'n maatregel? Het Parlement heeft altijd geëist dat babyvoeding vrij van pesticiden moet zijn.
Vandaag discussiëren wij nog over de verslagen inzake het consumentenkrediet en over het groenboek betreffende de financiële diensten. Beide verslagen geven aan, op welke punten het dringend noodzakelijk is om juridische normen te stellen. Niet zo benauwd, beste commissarissen! Wij als Parlement staan achter de Commissie bij vraagstukken die gaan over consumentenbescherming!

Oomen-Ruijten
Voorzitter, ik wil in de allereerste plaats Philip Whitehead danken voor het enorme werk dat hij hieraan besteed heeft. En waarom zeg ik dat heel speciaal? Omdat, en dat zou ook mevrouw de commissaris zich een beetje moeten aantrekken, de mededeling die voor ons ligt over de prioriteiten naar mijn gevoel veel en veel te globaal is. Ik vind echt dat de prioriteiten 96-98 nogal wat te wensen overlaten. En ik ben dus dankbaar dat de heer Whitehead er toch in geslaagd is om tot een behoorlijk resultaat te komen. Ik ben het namelijk volstrekt met de rapporteur eens dat de mededeling een veel meer gedetailleerd, veel meer uitgewerkt programma had moeten zijn en dat erin had moeten worden aangegeven waar, hoe en in welke vorm de Commissie op een aantal punten zal proberen om de doelen die zij zichzelf stelt, en waar ik op zich geen probleem mee heb, te bereiken. Er had dus naar mijn gevoel een veel duidelijker lijst met prioriteiten in moeten zitten.
Mag ik op een paar knelpunten wijzen? Allereerst de toegang tot de rechtspraak. Nu al meer dan drie jaar geleden is er een Groenboek verschenen. Wij hebben net bij de wetgeving waarover ik rapporteur was, gezegd dat er in elk geval gezorgd moet worden dat het groepsactierecht, in welke vorm dan ook, nu gestalte moet krijgen en ik weet dat een aantal lidstaten daar redelijk veel moeite mee hadden toen ze de verkoop op afstand moesten goedkeuren. Maar hoe dan ook, mijn vraag is: hoe gaat u dat nu verder vorm geven en met welke voorstellen komt u nu? Ik vind dat de Groenboeken die u drie jaar geleden heeft ingediend toch in een of andere vorm tot een actiepunt gemaakt hadden moeten worden.
En verder wil ik ook aandacht vragen voor de buitengerechtelijke procedures. Misschien vindt u dat een stokpaardje van mij en dat is het ook, maar ik denk dat we de consument vaak veel sneller, goedkoper en efficiënter kunnen helpen wanneer we ten aanzien van de geschillenbeslechting veel meer stimulansen geven dan we op dit moment doen. Ik heb een belang, geen financieel belang, misschien wel een emotioneel belang, omdat ik zelf voorzitter ben van de Stichting Geschillencommissies voor consumentenzaken in Nederland, die op dit moment al zo'n vijfentwintigtal commissies kent, waar onafhankelijk door consumenten en door vertegenwoordigers van de branche-organisaties recht gesproken wordt, hetgeen op een perfecte manier functioneert. Ik denk dat we op dat punt ook wat meer zouden moeten doen en, misschien ook omdat ik er trots op ben wat we met de Nederlandse consumentenorganisaties in die zin bereikt hebben, dat we wat meer mensen hieruit lering zouden kunnen laten trekken dan we op dit moment doen.
Dan een vraag die gisteren ook al aan de orde is gekomen. Ik herinner mij bijvoorbeeld dat mevrouw Behrendt daar iets over gezegd heeft. Het is over het Groenboek levensmiddelen. Ik weet niet wat er nu mee gebeurt. Is het zo dat dat Groenboek in het kader van alle nieuwe afspraken en alle nieuwe beleidsmaatregelen die we met elkaar aan het maken zijn nu nog bijgesteld moet worden? Kan misschien daarop een antwoord gegeven worden? Want als we iets willen doen aan de ongerustheid van de Europese consument, dan denk ik dat het met name erop aankomt dat we in de eerste plaats tot snelle actie komen en dat we in de tweede plaats weten op welke termijnen we moeten rekenen en waar er nog wijzigingen komen.
Over financiële dienstverlening hebben wij het vanmiddag nog even, dus daar zal ik nu niets over zeggen.
Als slotopmerking, wat ik nog een beetje mis in de voorstellen is het volgende: Hoe gaat de Europese Commissie, mogelijk tezamen met de Europese consumentenorganisaties en het bedrijfsleven, aan de gang om daar waar er nog geen wetgeving is, misschien ook geen wetgeving nodig is, toch te proberen via zelfregulering wat regelingen te treffen? Mogelijk kunnen we daar ook eens een keer een actielijstje van zien.

Riis-Jørgensen
Mijnheer de Voorzitter, de Liberale Fractie is uiterst tevreden met het verslag van de heer Whitehead en zijn poging om enkele prioriteiten op te stellen. De Liberale Fractie hecht er veel belang aan dat we niet alleen een Europa van ondernemingen creëren, maar ook een Europa van de burgers en niet het minst een Europa van de verbruikers. Er zijn twee thema's die wij zeer belangrijk vinden. Het ene is de vrije keuze van de consument, het andere de mogelijkheid voor de consument om naar een rechtbank te stappen. Op dit laatste zal ik nu niet ingaan, omdat de vorige drie sprekers het al ter sprake hebben gebracht.
De vrije keuze van de consument is naar onze mening echter ook een zeer belangrijk onderwerp. De Liberale Fractie is een fervente voorvechter van de interne markt, maar het spiegelbeeld van de interne markt is juist de keuze, de vrije keuze van de consument. Om het met de Engelse uitdrukkingen te zeggen, zijn wij terzelfdertijd internal market freaks en free choice freaks. De voorwaarde voor een vrije keuze is dat de consument informatie krijgt en daarom wil ik de commissaris vragen hoever hij staat met de etiketteringsregels. Gisteren heeft de heer Santer een grote stap gezet met de belofte dat de verplichte etikettering voor alle producten zal gelden, ook alle genetisch gemodificeerde producten. Dit is een belangrijke vertrouwensverklaring vanwege de Commissie. Ik hoop ook dat de Commissie zich bewust is dat een simpele etikettering geen wonderen kan doen. Het moeten duidelijke etiketteringen zijn en dit vereist in de eerste plaats informatie over de merken. Ik hoop dan ook dat de Commissie het als een van haar prioriteiten bij de tenuitvoerlegging van de etiketteringsregels zal beschouwen om informatie te verstrekken over de achtergrond van genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen en over de selectiecriteria voor de merken, om te vemijden dat we door het bos van merken de bomen niet meer zien.
Dank u voor uw aandacht en ik ben benieuwd naar het antwoord van de commissaris.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik weet dat u geduld moet oefenen omdat de aanwezige afgevaardigden misschien in herhaling vallen maar wij nemen inderdaad met veel belangstelling deel aan de behandeling van het verslag van de heer Whitehead. Zijn verslag, dat unaniem is goedgekeurd, stelt min of meer wat wij hier allemaal zeggen.
In de paar minuten waarover ik beschik, wil ik toch twee of drie belangrijke punten benadrukken. Eerst en vooral dat de rapporteur zelf, de heer Whitehead, de tien prioriteiten van de Commissie toejuicht. Die houden verband met de voorlichting van de consument, een eenvoudige toegang tot het gerecht, de veiligheid van de voedingsmiddelen - een onderwerp dat deze week erg in trek is in dit Parlement - en een aantal andere kwesties die rechtstreeks de rechten van de consument betreffen.
Wij zijn het echter allemaal eens met de kritiek dat de afgelopen periode tot 1995 onvoldoende geëvalueerd is en dat misschien ook concretere plannen nodig zijn voor de periode die tot het jaar 1998 loopt.
De heer Whitehead stelt zelf een heel concrete strategie voor om de problemen te identificeren: we moeten eerst nagaan welke de doelstellingen van het consumentenbeleid zijn, vervolgens een strategie vaststellen om deze te bereiken en tenslotte een tijdschema opstellen om ze ten uitvoer te leggen.
Mijns inziens is dit de belangrijkste kritiek. Er zijn in die periode inderdaad maatregelen genomen en ook nu wil men inderdaad maatregelen treffen. Maar het is ook juist dat, bijvoorbeeld op het vlak van de veiligheid van de voedingsmiddelen, de communautaire instellingen geloofwaardigheid missen voor de kwestie van de dolle koeien, de kwestie van het besmette bloed, de groeihormonen. Wij zullen ook een vraag stellen over genetisch gemodificeerde maïs en genetisch gemodificeerde soja. Waarom? Omdat deze kwestie sterk aan de orde is in Spanje. Een enquête heeft aangetoond dat in een groot aantal landen 60 tot 80 % van de bevolking gekant is tegen de consumptie van producten die via "genetic engineering" bereikt zijn omdat de mensen zich zorgen maken over de weerslag die ze op de gezondheid van de mens kunnen hebben. Voedselveiligheid moet vandaag dan ook één van de prioriteiten zijn en er moet een onafhankelijk organisme opgericht worden dat over de veiligheid van voedingsmiddelen kan waken.
Wij zijn het kortom eens met alle punten. Wij zullen voor het verslag van de heer Whitehead stemmen en zijn ons bewust van de vragen van de consument. Wij hebben uiteraard de plicht de woordvoerders te zijn van de bezorgdheid die bij de Europese bevolking leeft, die zich vandaag zorgen maakt over de veiligheid van haar voeding en haar gezondheid. Wij zien ons genoodzaakt dit te herhalen, ook al begrijp ik dat dit jullie vermoeit omdat jullie dit vanmiddag al herhaalde malen te horen gekregen hebben.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, ik wil collega Whitehead danken voor de uiterst constructieve samenwerking, in het bijzonder met betrekking tot de etikettering die in zijn verslag wordt genoemd. Tevens wens ik commissaris Bonino veel werklust toe, wanneer zij de behandeling van de veiligheid van levensmiddelen in de Commissie gaat coördineren. Ik denk dat zij voor deze taak heel geschikt is.
Ik zou de aandacht van mijn collega's en van mevrouw de commissaris willen vestigen op een bepaalde passage in dit verslag. In paragraaf 19 wordt gesproken over de bewustmakingscampagne van de Commissie en het Parlement. Mijn fractie kan helaas niet instemmen met deze paragraaf en verwelkomt dergelijke campagnes niet. Recentelijk is namelijk gebleken dat de Commissie van onafhankelijke onderzoekers en deskundigen een schriftelijke verklaring eist, waarin staat dat wanneer ze door de Commissie naar manifestaties worden gestuurd om met de burgers van gedachten te wisselen over de EMU, ze zich alleen zullen uiten zoals de Commissie van tevoren heeft bepaald. Ik vind dit uiterst gevaarlijk. Nu we het vandaag gehad hebben over de BSE-crisis, mevrouw de commissaris, hoe kunnen we dan nog vertrouwen in door de Commissie afgevaardigde deskundigen, nu dit soort dingen zich weer voordoet? Ik heb hierover een vraag ingediend en ik zou graag willen weten in welke gevallen de Commissie nog meer van dergelijke verklaringen eist van onafhankelijke deskundigen.

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de heer Whitehead feliciteren met zijn uitstekend verslag, want het meest positieve dat men over de mededeling van de Commissie inzake de prioriteiten voor het consumentenbeleid kan zeggen is dat ze er is gekomen, aangezien de formuleringen veel te vaag en te algemeen zijn. Als consumenten hebben we recht op iets beters. Rekening houdens met de bijkomende bevoegdheid van DG XXIV op gebied van consumentenbescherming ben ik het volledig met de heer Whitehead eens dat het dringend noodzakelijk is om een aantal prioriteiten vast te stellen en de algemene formuleringen van de Commissie door concrete tijdsschema's en actieplannen te vervangen. Voorts moet er ook werk worden gemaakt van de milieu- en energiekeuren en moet er in alle lidstaten een consumentenwetgeving komen.
De ideeën rond een Europees consumentenbeleid kunnen fundamenteel in twee richtingen gaan. Ofwel kan men, zoals de heer Whitehead, argumenteren voor de creatie van een Europese consumentenvoorlichting met campagnes, brochures en voorlichtingscentra, of men kan - en dat heeft mijn voorkeur - argumenteren dat de reeds bestaande nationale consumentenorganisaties samen moeten werken aan een doelmatige aanpassing, concreet door een versterking van de BEUC en dat ze daarna gezamenlijk moeten onderhandelen met de politieke organen. Ik denk dat we moeten inzien dat het te moeilijk en te duur is om een nieuw en volledig eensgezind consumentenbeleid en -voorlichting tot stand te brengen, omdat de behoeften gewoon te verschillend zijn. Ondanks dit verschil van opvatting zullen wij uiteraard voor het verslag-Whitehead stemmen.
Alleen een actief consumentenbeleid kan de interne markt legitiem en efficiënt maken. Daarom moeten we ook eerst en vooral op de intergouvernementele conferentie mikken. Daar moet en zal het consumentenbeleid versterkt worden. Reeds in de preambule van het Verdrag moet duidelijk zijn dat de EU evenveel belang hecht aan het consumentenbeleid als aan een duurzame ontwikkeling. Het Verdrag moet op een aantal andere gebieden verscherpt worden, zodat het een doel op zich wordt om de aandacht voor het consumentenbeleid en de consumentenbelangen te bevorderen. Artikel 129 A behoeft een aantal verduidelijkingen en verbeteringen. Alleen op deze manier zal het consumentenbeleid de belangrijke plaats krijgen, die het verdient.

Garosci
Mijnheer de Voorzitter, ons werk in dit Huis en in het hele politieke bestel zou maar weinig om het lijf hebben, als wij niet de consument als voornaamste doelstelling van al onze werkzaamheden hadden. Een consumentenbeleid is geen sectorale aangelegenheid. Een sectorale aangelegenheid is bijvoorbeeld de crisis van de machine-industrie, de bananenmarkt of soortgelijke zaken. De consument moet echter voorop staan in elk objectief dat wij ons stellen, in iedere activiteit van ons, in elke richtlijn die wij consolideren.
Er zijn bedrijven, kleine, grote en middelgrote bedrijven, die dagelijks op volle toeren draaien, die volop produceren, mensen aannemen, arbeidsplaatsen scheppen, bedrijven die ontwikkelen en investeren, dit allemaal met één groot doel voorop: de koning klant bedienen.
Tegen deze achtergrond willen wij mevrouw de commissaris dankzeggen voor het belangrijke stuk dat zij heeft opgesteld. Wij zijn het overigens eens met de standpunten van de rapporteur en van mevrouw Oomen-Ruijten, aangezien op dit specifieke tijdsmoment vooral de actieprioriteiten steun verdienen.
Ik wilde u nog snel in herinnering brengen welke vijf aspecten de rapporteur heeft aangegeven: de consument betere toegang verschaffen tot rechtsbedeling; de financiële belangen van de consument vertegenwoordigen; consumentenvoorlichting omzetten in continue voorlichting; een duurzaam voedingsmiddelenbeleid in het belang van de consumenten opzetten; garanderen dat de consument toegang krijgt tot een universele dienstverlening.
Dan is er nog een laatste aspect waar wij de aandacht op willen vestigen omdat het vooral in dit specifieke tijdsgewricht belangrijk is: de invoering van de euro. Met de invoering van de euro zal de Europese burger zich eindelijk als zodanig herkennen. Als het eenmaal zo ver is, kan hij vrij rondreizen tussen de vijftien lidstaten en in winkels, supermarkten of reisbureaus inkopen doen met één en dezelfde munt. Misschien wordt dan eindelijk ingezien wat het is om Europees burger te zijn.

Musumeci
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het consumptiebeleid vergt steeds meer een Europese visie op de problemen, terwijl onder politici nog steeds de neiging heerst om verantwoordelijkheden en bewijzen van onvermogen op het conto van Europa te schuiven. Europa moet dus niet door de consumenten beleefd worden als een ideologische keuze, maar als een doorlopende toetsing van de belangen van de afzonderlijke staten in een Europese dimensie.
Dit wilde ik even vooropzetten. Nu, het is bekend dat in sommige lidstaten de aandacht voor de rechten van de consumenten veel langzamer op gang is gekomen dan in andere landen van de Europese Unie. Daartoe behoort zeker Italië: waar in dit land sprake is van een bewustwording van de rechten van de consumenten, is dat zonder meer te danken aan het doortastend optreden van allerlei verenigingen, die het zonder enige hulp van de regering in Rome moeten stellen.
Wij vragen daarom dat de Commissie Italië op het matje roept, omdat dit land schandalig genoeg nog steeds geen nationale kaderwet heeft inzake de vertegenwoordiging van consumentenbelangen. Wij zien al jarenlang met lede ogen toe hoe de verantwoordelijkheden van de regering naar het Parlement worden doorgeschoven en weer teruggekaatst. Al met al is er nog teveel weerstand, vooral omdat de consumentenbonden dingen eisen waar de politieke partijen geen grip op hebben.
Ik feliciteer dus de rapporteur, de heer Whitehead, voor de goed opgezette ontwerpresolutie met betrekking tot de programma's 1996-1998. Wij staan daar vierkant achter, dus zowel in juridisch, als in economisch en maatschappelijk opzicht. Wij van Alleanza Nazionale doen een oproep aan de Commissie om meer steun te geven aan de consumentenbeweging in de zuidelijke landen van Europa. In die landen is de aanwezigheid van georganiseerde consumenten namelijk nog heel timide vergeleken met wat de rest van de Unie te zien geeft, want daar hebben zich in totaal vier miljoen consumenten georganiseerd, vooral in de noordelijke landen.
Als men op de korte of middellange termijn ontwikkelingen wil garanderen die kunnen leiden tot het opzetten van consumentenbonden, betekent dit hoe dan ook niet dat het Verdrag van Maastricht in dit opzicht aan flarden wordt geschoten. Het Verdrag maakt namelijk weliswaar gewag van een nieuwe rol die consumenten moeten krijgen op het vlak van scholing en andere belangrijke sectoren, en creëert daarvoor nieuwe ruimte, maar er is een reëel risico dat de zwakkere verenigingen daar niet op in kunnen springen.

Malone
Voorzitter, ook ik wil graag de rapporteur complimenteren met het uitstekende verslag van zijn hand. Ik weet dat zijn verslag bijzonder wordt gewaardeerd door consumentenorganisaties in heel Europa, waaronder ook de BEUC in Brussel, en ik steun van ganser harte zijn conclusies. Het derde consumentenprogramma dat nu voor ons ligt, ontbeert een gedegen evaluatie van de voorafgaande periode, er is nauwelijks sprake van continuïteit en een coherente strategie voor de toekomst is ver te zoeken.
In het licht van de totstandbrenging van een interne markt en de naderende invoering van een gezamenlijke munt, moet het consumentenbeleid op een paneuropese leest worden geschoeid in plaats van aan de afzonderlijke lidstaten te worden overgelaten. Bestaande regelgeving dient volledig ten uitvoer te worden gelegd en burgers moeten eenvoudiger en efficiëntere verhaalsmogelijkheden krijgen. Maar het belangrijkste en meest actuele punt in het consumentenbeleid is natuurlijk de BSE-crisis.
Sinds de goedkeuring van het verslag-Whitehead door de commissie milieubeheer zijn er enkele belangrijke ontwikkelingen geweest. Het meest ingrijpend was wel het besluit om de voedselveiligheid voortaan onder DG XXIV te laten vallen.
De nieuwe taken van DG XXIV op dit vlak hebben gisteren een nieuwe impuls gekregen toen de Commissie met haar reactie op het BSE-verslag kwam. Ik ben het met voorzitter Santer eens dat de Europese Veterinaire Inspectiedienst, die in Ierland in het graafschap Meath gevestigd is, een vitale rol kan spelen bij de maatregelen om de consument weer vertrouwen te geven in de procedures die de veiligheid van het voedsel moeten waarborgen. Ik wil dan ook de Raad oproepen om zijn standpunt ten aanzien van deze dienst te heroverwegen. Ik vind het verder een goede zaak dat alle betrokken wetenschappelijke comités voortaan onder DG XXIV vallen en dat er een nieuwe dienst in het leven wordt geroepen die wordt belast met de beoordeling van mogelijke risico's voor de volksgezondheid en met de controle op voedingsmiddelen. Deze dienst maakt eveneens deel uit van DG XXIV.
Ik ben er echter nog niet gerust op dat de Commissie niet weer de fouten begaat, die in het BSE-verslag zijn blootgelegd. De taken van de Veterinaire Inspectiedienst en van de nieuwe diensten voor de voedselveiligheid moeten van het begin af aan duidelijk worden geformuleerd. Als dat niet gebeurt, zullen de Europese consumenten uiterst sceptisch blijven over de Europese procedures op het gebied van de voedselveiligheid.

Jackson
Voorzitter, de luttele opmerkingen die ik in dit verband wil maken, sluiten nauw aan bij wat mevrouw Malone zojuist heeft gezegd. Ik wil eigenlijk haar eisen aan de Commissie nog wat kracht bijzetten. Ik ben met haar en nog een aantal andere sprekers van mening dat dit een volstrekt onmogelijk document is dat maar beter niet geschreven had kunnen worden. Ik weet niet of de opsteller hier aanwezig is, maar ik hoop van niet. Ik hoop dat hij of zij niet meer bij de Commissie werkt, en al helemaal niet meer bij DG XXIV. Als dit alles is waarmee de Commissie op het gebied van de consumentenbescherming komt aanzetten, had het Verdrag op dit punt eigenlijk niet hoeven te worden aangepast, en ik stel me zo voor dat mevrouw Bonino hier nauwelijks achter kan staan.
Er zijn enkele zeer belangrijke terreinen waar consumentenbescherming op communautair niveau vruchten kan afwerpen, en ik zeg dit als lid van de Britse conservatieven. Ik wil me hierbij vooral concentreren op drie punten, namelijk veiligheid, voorlichting en rechtsbijstand voor consumenten. De Commissie zou moeten onderzoeken welke behoefte daaraan onder consumenten bestaat, gezien de ontwikkelingen binnen de Gemeenschap, met name op het stuk van de grensoverschrijdende transacties. Wat het veiligheidsaspect betreft dringt de vraag zich op wat DG XXIX aan het BSE-probleem deed, toen deze voorstellen werden opgesteld. Dat is nergens terug te vinden. Er is sprake van een grote crisis aan de rand van de Unie, aan de rand van ons bewustzijn, die wordt bestreden voor DG VI, terwijl het vermoeden rijst dat DG XXIV zich op de vlakte hield. Welnu, zo wàs het.
Maar nu wil ik de commissaris graag uitnodigen dit debat aan te grijpen om ons te zeggen -en mevrouw Malone heeft dit punt al aangestipt- wat er gaat gebeuren op het gebied van de voedselveiligheid. Nu DG XXIV, het directoraat consumentenbescherming, waarvan dit document afkomstig is, de voedselveiligheid onder zijn hoede krijgt, wie gaan zich daar dan concreet mee bezighouden? Zijn het dezelfde mensen, of worden er mensen gehaald bij DG III en DG VI? Of worden de zaken overgelaten aan de opstellers van dit document? Als dat zo is, moge de Here ons dan bijstaan.
Verder zou ik ten aanzien van de voorlichting de aandacht van de Commissie willen vestigen op een kwestie waarop ik gisteren commissaris Bangemann heb aangesproken. Hierbij ging het om de etikettering van levensmiddelen. In punt 6 van dit document wordt gesteld dat niet duidelijk is of alle informatie die op etiketten van voedingsmiddelen vermeld staat, ook echt nuttig voor de consument is. Vervolgens wordt gezegd dat men op dit punt verder geen actie gaat ondernemen. Ik heb een amendement ingediend dat hopelijk door de Commissie wordt overgenomen, waarin ik de Commissie aan haar verplichting houd om op voedingsmiddelen meer informatie te verstrekken over de E-nummers. Dat is een wezenlijk punt.
Tot slot wil ik de opmerkingen van de rapporteur over de rechtsbijstand krachtig onderstrepen. Als er één ding is die mijn kiezers van een consumentenbeleid verwachten, dan is het wel meer informatie en meer zekerheid over wat er gebeurt als zij in een andere lidstaat in moeilijkheden geraken, met name als het om bepaalde aankopen gaat, zoals onroerend goed. Wat kan het Europese recht dan voor hen doen? Op het ogenblik is dat bitter weinig.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag me af of het een toeval is dat nagenoeg alle leden die tot dusver in dit debat tussenbeide zijn gekomen - met uitzondering van de Voorzitter en de rapporteur, die ons zijn uitstekend verslag heeft voorgesteld - vrouwen zijn.
In de korte spreektijd waarover ik beschik, wil ik wijzen op de diepe kloof tussen enerzijds de algemene beginselen van het consumentenbeleid en de oprechte maatregelen en wetgevingsinitiatieven van de "hyperactieve" commissaris die voor dit beleid bevoegd is en anderzijds de werkelijke situatie op het gebied van de consumentenbescherming in de lidstaten, waarbij ik niet alleen denk aan de BSE-crisis maar ook aan tal van andere problemen.
Als we in Griekenland de televisie aanzetten, stellen we onmiddellijk vast dat de basisbeginselen en communautaire richtsnoeren inzake consumentenbescherming er met de voeten worden getreden. Hoewel de Commissie de passende stimulansen geeft en de juiste demarches doet om de consumentenbescherming te versterken, verwijzen haar diensten die bescherming naar het tweede plan en geven ze de voorkeur aan de behartiging van de belangen van grote economische en financiële machten - wat wordt bewezen door het besluit Zweden en Griekenland naar het Hof van Justitie te verwijzen omdat ze de reclame voor kinderspeelgoed hebben beperkt of verboden.
Ik herinner eraan dat de richtlijn "Televisie zonder grenzen" er onder meer op gericht is de consument te beschermen en daarom beperkingen oplegt met betrekking tot de duur van reclame, het tijdstip waarop ze wordt uitgezonden en de producten die erin aan bod komen. Dat televisiemakers in mijn land daar geen rekening mee houden, blijkt niet alleen uit de reclame voor kinderspeelgoed maar ook voor geneesmiddelen, die zich richt tot kijkers van alle leeftijdscategorieën - volwassenen, jongeren en kinderen.
Dat alles bewijst dat de lidstaten de basisregels en richtsnoeren inzake consumentenbescherming geenszins toepassen zoals het hoort, zodat we op dat vlak nog een lange weg te gaan hebben.

Blokland
Voorzitter, het gebeurt niet zo vaak dat het Parlement de Commissie oproept om niet te hard van stapel te lopen. Meestal is het andersom. De rapporteur voor de milieucommissie, de heer Whitehead, maant de Commissie tot terughoudendheid in het opsommen van schone wensen op het vlak van de consumentenbescherming en daar stem ik van harte mee in. Het verslag ademt realiteitszin, die in het consumentenbeleid, denk ik, op zijn plaats is. Ik kan mij dus in hoge mate vinden in de aanbevelingen van het verslag van de heer Whitehead.
Het consumentenbeleid is een relatief jong beleidsterrein dat een aantal inherente beperkingen kent. In de eerste plaats is het een beleidsterrein dat zich primair afspeelt op het privaatrechtelijke vlak. Ik zou haast zeggen: als het goed is, heeft de overheid zo min mogelijk met de consument te maken.
Ten tweede is ontzettend veel afhankelijk van de medewerking van het bedrijfsleven. Als er krachtige consumentenorganisaties zijn die hun punten duidelijk weten te maken aan de producenten van goederen en diensten, dan heb je de helft van je consumentenbescherming al binnen.
In de derde plaats kent het Europees beleid zijn eigen beperkingen. Juist omdat het vaak om privaatrechtelijke aangelegenheden gaat, kan de Commissie op het wetgevende vlak niet zo veel, tenzij kan worden teruggegrepen op bestaande Europese richtlijnen.
Ik kan mij daarom goed vinden in de aanbevelingen in het verslag die gaan over de versterking van de positie van de consument door verspreiding van informatie (de paragrafen 20 tot 26). We hebben veel meer aan mondige consumenten dan aan allerlei prachtige wettelijke regelingen, waar slechts een heel klein deel van de toch al mondige consumenten gebruik van zal maken. Het is bekend dat in de zuidelijke landen van de Europese Gemeenschap het consumentenbewustzijn nog niet zo sterk is ontwikkeld en georganiseerd. En daar moet het beginnen, niet bij allerlei wettelijke regelingen. Daarom vind ik het ook goed dat de Commissie de meeste gedachten die ontwikkeld worden eerst maar eens in Groenboeken publiceert en niet meteen met onrijpe wetsvoorstellen komt, waar dan in de Raad toch geen overeenstemming over kan worden bereikt.
Ik ben dus zeer te spreken over de oproep van de rapporteur tot consolidatie van de voorstellen uit het vorige programma van prioriteiten voor het consumentenbeleid en wil hem van harte feliciteren met zijn uitstekend verslag. De Europese Commissie zal er haar winst mee doen.

Pimenta
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, in de eerste plaats wil ik de rapporteur, de heer Whitehead, feliciteren met het uitstekende verslag dat hij heeft opgesteld en ook met zijn onvermoeibare inzet in het kader van de werkgroep consumenten. Indien de Raad en de Commissie hem en de werkgroep eerder hadden gehoord, dan hadden het probleem van de "gekke koeien" - en andere - zich misschien niet voorgedaan.
Commissaris, ik wil u een uitdaging voorleggen. De uitdaging is dat u dit stuk intrekt, omdat dit stuk, mevrouw de commissaris, niet deugt, het is slecht. Dit stuk is opgesteld door een team van een voormalig directeur-generaal die is vervangen door de heer Papas, die in de milieucommissie heeft gezegd dat het stuk niet deugt, dat hij niet akkoord gaat met het stuk. De heer Papas is momenteel al vervangen door een nieuwe directeur-generaal. Dit stuk is geen rechtstekst, het is geen wet met amendementen. Het is een politiek geörienteerde tekst die prioriteiten stelt. Ik zou de commissaris dan ook willen vragen waartoe deze politieke oriëntatietekst dient als hij slecht en onuitvoerbaar is? Ik denk dat het beter was het document in te trekken - en ik denk dat de rapporteur het eens is met wat ik zeg, omdat ik de gelegenheid heb gehad met hem hierover te discussiëren - en een stuk in te dienen dat wellicht minder geconcentreerd is, met minder prioriteiten en dat in een echt actieprogramma kan worden omgezet. In dit geval beloof ik u dat wij allen, uit de diverse fracties, heel dit Parlement, bereid zullen zijn een verslag met vier of vijf actieprioriteiten aan te nemen voor het toekomstig consumentenbeleid. Daaraan is behoefte.
De rapporteur noemt overigens vijf prioriteiten waarmee ik het eens ben: de toegang tot justitie, zowel via rechtbanken als via arbitragemethoden of andere, de bescherming van de financiële belangen van de consumenten, betere voorlichting, die de consumenteninformatie omzet in consumentenmacht, een ander voedingsmiddelen- en menselijke en diergezondheidsbeleid dan tot nu toe is gevoerd en een duidelijke en eenvoudige definitie van wat de universele dienstverlening is en hoe deze kan worden toegepast.
Nog twee slotopmerkingen, mevrouw de commissaris, een eerste om u ertoe aan te zetten meer gebruik te maken van artikel 129 A, dat een wapen is waarover u beschikt en tot nog toe ongebruikt is gebleven. Wij geloven dat het meermaals kan worden gebruikt. Mijn tweede opmerking betreft het toekenningsbeleid van subsidies aan de consumentenverenigingen. Dit Parlement heeft jaren geleden - en ik was één van de opstellers - een amendement ingevoerd dat de kredieten voor de consumentenverenigingen heeft verhoogd met het doel vooral de verenigingen in de meest achtergestelde landen te steunen, zoals Ierland en de zuidelijke landen, alsook de kleinste verenigingen.
Het huidige beleid steunt daarentegen uitsluitend de grote Europese verenigingen en ziet over het hoofd dat het in de landen is waar de consumentenverenigingen het kleinst en het zwakst zijn dat zij het meest noodzakelijk zijn.

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, ik moet u zeggen dat ik nogal verbijsterd ben over dit debat.
Allereerst wijs ik u erop dat dit plan op 3 november 1995 aan het Parlement is voorgelegd. U heeft dit vast en zeker grondig bestudeerd, want u legt mij in februari 1997 een verslag voor over de prioriteiten! Laten wij serieus zijn, geachte vrienden! Mijnheer Pimenta, dit plan is onder mijn naam ingediend en ik ben zo vrij om te hopen dat de directeur-generaal mij niet in de steek gelaten heeft. Als u denkt dat hij dit heeft gedaan, waarom heeft u mij dit niet gezegd? Dat zou toch echt een zaak zijn voor een disciplinaire sanctie. En klaarblijkelijk hecht dit Parlement nogal veel waarde aan disciplinaire sancties. Het zou beter zijn geweest, in plaats van het vandaag publiekelijk te zeggen, als men zo vriendelijk was geweest om dit veel eerder aan de Commissie bekend te maken.
Ik herinner mij zeer goed dat vóór het indienen van dit document aan de Raad en het Parlement, het Parlement mij had gevraagd om geen gedetailleerd actieplan in te dienen, maar enkele grote krachtlijnen. En als u dit document leest, stelt u vast dat de Commissie als nieuwe prioriteiten heeft gekozen - hetgeen nooit eerder is gedaan - de openbare dienstverlening, de financiële diensten en de informatiemaatschappij, en niet meer de producten. U heeft deze prioriteiten vast en zeker goed overwogen! Want als ik op uw advies had moeten wachten, vooraleer ik iets had kunnen doen, sinds november 1995, dan had ik tot op heden nog niets gedaan. Het debat moet dan ook weer in zijn context worden geplaatst.
In afwachting van uw overwegingen - sinds 3 november 1995! - heeft de Commissie, aan wie men gevraagd had een beleidsplan en niet een actieplan voor te leggen, dat zij overigens later heeft opgesteld, twaalf ontwerprichtlijnen voorgelegd betreffende alle beleidslijnen. Drie van deze twaalf - dat wil zeggen een kwart - betreffen het consumentenbeleid, en meer in het bijzonder de toegang tot justitie, de garanties en het consumentenkrediet, hetgeen wij vanmiddag zullen behandelen. Vervolgens heeft u ons het Groenboek over de financiële diensten voorgelegd dat wij straks zullen behandelen. Het Parlement heeft daarna de verkoop van financiële diensten op afstand verworpen, dat wij opnieuw zullen voorleggen. Iedereen moet dan ook zijn verantwoordelijkheden op zich nemen, omdat ik het eerlijk gezegd nauwelijks aanvaardbaar vind dat de Commissie beschuldigd wordt zonder dat men al het werk erkent dat zij in 1996 heeft verricht.
Mevrouw Jackson, als U denkt dat dit een waardeloos document is, omdat het niet over BSE gaat, wil ik U eraan herinneren dat Uw regering en Uw partij een grote steun voor het Parlement en de Commissie hadden kunnen zijn, als zij ons hadden gezegd wat er precies gaande was. Ik wil U erop wijzen dat de Commissie de interne werkgroep in 1996 in het leven heeft geroepen. Wij hebben drie memoranda opgesteld en een vademecum voor consumenten, en het onderhavige document -en wellicht is U dit detail ontgaan- is in november 1995 gepresenteerd, terwijl de crisis in maart uitbrak.
(FR) Inderdaad, onze betrekkingen zijn altijd loyaal geweest. Ik wil niet alles wat wij hebben gedaan de revue laten passeren, bijvoorbeeld wat betreft de wetgeving, de prijsaanduiding, de vergelijkende reclame, enz. maar ik vind de opmerkingen die ik binnen dit halfrond heb gehoord toch wel enigszins onrechtvaardig, weinig edelmoedig en nogal onnauwkeurig.
Ik wil u overigens melden dat het precies een week geleden is dat ik de bevoegdheden inzake gezondheidsmonitoring heb ontvangen. Ik wil de heren afgevaardigden vragen een beetje geduld te hebben, want wij moeten gezamenlijk vaststellen wat er gedaan moet worden. Ik heb geen wonderoplossing, mijnheer Whitehead, en ik heb reeds gezegd dat ik half maart naar uw voorstellen zal luisteren. Ik ben bijvoorbeeld van mening dat het, rekening gehouden met mijn nieuwe verantwoordelijkheden, goed zou zijn als ik het bijna voltooide Groenboek levensmiddelen opnieuw bekijk in het licht van de gewijzigde koers en de gewijzigde prioriteiten die zojuist zijn goedgekeurd.
Wij hebben een sprong voorwaarts gemaakt ten gunste van de consument, maar nu moeten wij aan het werk gaan zonder al te veel demagogie. Er wacht ons een uitdaging die wij gezamenlijk moeten aannemen. Ik vind het nogal eigenaardig dat men mij vandaag vraagt wat mijn besluiten, mijn programma's, mijn ideeën of - erger - die van de Commissie zijn inzake volksgezondheid, de controles of het wetenschappelijk comité. Ik heb deze bevoegdheden nog maar een week geleden ontvangen! Ik denk niet zozeer aan u, maar aan andere betogen die wij vandaag hebben gehoord.
Ik wil echter antwoord geven op enkele gerichtere opmerkingen. Het Groenboek was klaar tijdens de raadplegingen tussen de verschillende Commissie-diensten, maar ik ben van mening dat het in de sinds vorige week ontstane situatie mijn plicht is om het opnieuw te bekijken en te zien of het mogelijk is om de zaken een beetje vooruit te helpen.
Mevrouw Kuhn, wat babyvoeding betreft kan men altijd dromen van revolutie. Dat neemt niet weg dat het huidige recht limieten voorziet. Zolang het Verdrag niet is gewijzigd, is de Commissie verplicht dit toe te passen zoals het is, en de heer Bangemann heeft een procedure ingeleid tegen Duitsland voor hindering van het vrij verkeer. Wij moeten deze regels eerbiedigen, of wij erachter staan of niet, en wel net zolang totdat wij ze hebben kunnen wijzigen.
Wat de instructies betreft, hoop ik dat het om een uitzonderlijk geval gaat, maar ik ben volledig bereid om er meer van te weten, want ik ken dat feit niet. Ik wil nu geen uitspraak doen over een onderwerp waar ik niets vanaf weet, maar ik wil er graag meer over vernemen, teneinde te kunnen vaststellen of het om een gewone praktijk gaat of om een bijzonder geval. Wat de subsidies aan de organisaties betreft - en hier kom ik terug op de laatste opmerking van de heer Pimenta en anderen -, heeft men ons verweten het geld te verdelen zonder goed te weten waarom, terwijl wij een procedure hebben ingesteld om de consumentenorganisaties aan te sporen samen te werken aan communautaire projecten. Wij hebben getracht om geen exploitatiesubsidies meer te verlenen, maar om uitsluitend gerichte projecten te steunen. Ik denk dat wij nu gereed zijn om het resultaat van ons niet bepaald eenvoudige werk in het Publikatieblad te publiceren.
Naar de vier Zuid-Europese landen, die er de meeste behoefte aan hebben, heb ik zelf een bijzondere raadgever gestuurd om alle consumentenorganisaties te ontmoeten, die nu in staat zijn om mij voorstellen te doen. Ik geef er de voorkeur aan dat de consumentenverenigingen zelf een eerste stap zetten, in plaats van dat ik ze moet zeggen wat zij moeten doen. Na een jaar werk kunnen wij projecten opstarten die de vier landen van het Europese Middellandse-Zeegebied dekken - Italië, Portugal, Griekenland en Spanje -, en kan er een consumentenbeleid worden versterkt dat in Zuid-Europa nauwelijks ontwikkeld is.
Wat artikel 129 A betreft, hebben zes lidstaten - zoals u weet - een wijziging voorgesteld voor de Intergouvernementele Conferentie; wij hebben zelf een wijziging voorgesteld voor artikel 129. Wij hopen op die manier het consumenten- en het volksgezondheidsbeleid te kunnen versterken.
Ik kom nu bij het onderwerp van de voedseletikettering. In dat stadium kan ik alleen maar bevestigen wat mijnheer de voorzitter gisteren in zijn rede heeft gezegd, en ik citeer: " Ik pleit voor de geleidelijke totstandkoming van een echt voedselbeleid en in die context ben ik voor een verplichte en systematische etikettering" . Het DG XXIV is al gestart met een raadpleging en een studie bij de consumentenverenigingen om gezamenlijk vast te stellen wat duidelijke, belangrijke en relevante informatie is, zodat de consumenten niet meer verdrinken in een stroom van informatie waar zij niet wijs uit worden. Op dit moment zijn de meningen tamelijk uiteenlopend, en op een gegeven moment moeten er besluiten worden genomen op politiek vlak, maar wij hebben tenminste de ideeën van de consumentenverenigingen willen kennen.
Ik weet niet of ik iedereen een antwoord heb gegeven. Ik had een opmerking voor de heer Garosci over de euro. Dit is een van onze zorgen en wij moeten dit met de bevoegde commissaris behandelen. Ik hoop dat ik alle vragen heb beantwoord. De financiële diensten vormen het volgende onderwerp van ons debat. Samen met mijn collega Monti zal ik er dan ook in detail op terugkomen. Wat de nieuwe gezondheidscontroles betreft is de ontmoeting met het Parlement vastgesteld op half maart.

Whitehead
Voorzitter, gezien het feit dat ik vanmorgen mijn verslag moest inleiden, heeft de commissaris mij misschien niet gehoord en daarom wil ik haar graag nog twee specifieke vragen voorleggen. Ten eerste, is mevrouw Bonino het wel of niet eens met de uitlatingen die haar directeur-generaal in de commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming deed over het opgestelde advies? Ten tweede, wil ik, in het licht van mijn opmerkingen van vanmorgen, graag van haar weten wanneer zij denkt te komen met het Groenboek inzake het voedingsmiddelenbeleid. Ik wil niet de poten onder haar stoel wegzagen. Ik wil dat zij haar mannetje staat. Wij weten tegen welke druk zij binnen de Commissie moet opboksen. Waar het nu om gaat, is om tijdens dit debat wat meer duidelijkheid hierover te krijgen.

Kuhn
Mevrouw Bonino, één opmerking maar. U hebt onze parlementscommissie in feite verweten dat wij teveel tijd nodig hebben gehad. In de eerste plaats duurt het echter enkele maanden voordat onze commissie de documenten krijgt. U hebt naar voren gebracht dat wij intussen ook het ontwerp voor de richtlijn over de garantie op verbruiksgoederen hebben ontvangen. Ik wilde deze in maart in onze commissie inbrengen, alleen heeft de Europese Commissie, toen ik het document vier weken had, opdracht gegeven voor een kostenbatenanalyse. Maar dan moet men mij niet aanwrijven dat ik niet werk.
Over de babyvoeding nog een opmerking. Ik zou u willen aanraden, na te gaan of er behalve de richtlijn voor babyvoeding een lijst bestaat met grenswaarden voor pesticiden. Als ik mij goed herinner is die nog nooit gemaakt. Wij hebben geen Europese waarden.

Bonino
Voorzitter, nog even voor alle duidelijkheid: ik kan niet reageren op een uitlating van mijn directeur-generaal, omdat ik daarvan geen kennis draag. Als U mij meer informatie geeft -en wellicht als U dat had gedaan- zou ik daar iets zinnigers over kunnen zeggen. Hoe dan ook, als ik die informatie van U krijg, zal ik zeker zeggen wat mijn mening is.
Het Groenboek over voedingsmiddelen was, zoals ik U al heb gezegd, klaar om aan de Commissie te worden voorgelegd. In verband met onze nieuwe taakstelling en het gewicht dat wij als consumenten in de schaal leggen, heb ik besloten om het Groenboek te herzien in het licht van de nieuwe positie die de consument is gaan innemen. Ik kan niet toezeggen dat het morgen of volgende week gereed zal zijn, ik zeg alleen dat het af was, maar dat er nu mogelijkheden zijn om er iets meer van te maken. Maar wat ik wel kan zeggen is dat U het met een of twee maanden hebt.
Ook voor de vraag over pesticiden geldt dat ik deze kwestie nog maar net onder mijn hoede heb gekregen en dat wij hier samen over moeten discussiëren. Ik bekritiseer het Parlement niet vanwege de trage behandeling. Ik zeg alleen dat ik in het tussenliggende jaar niet heb stilgezeten, mevrouw Jackson. Dit is geen prutswerk. Het Parlement heeft gevraagd om een beleidsdocument, niet om een actieplan, maar het heeft wel een actieplan erbij gekregen. Wanneer U om een document vraagt, moet U dus eerst uitmaken wat U nu eigenlijk wilt.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Groenboek betreffende de financiële diensten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0048/97) van mevrouw Marinucci, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het Groenboek van de Commissie "Financiële diensten: voldoen aan de verwachtingen van de consument" (COM(96)0209 - C4-0339/96).

Marinucci
Mijnheer de Voorzitter, de financiële diensten hebben een steeds grotere rol voor gezinnen en consumenten gekregen. Het scala aan financiële diensten is uitgebreid en het gebruik ervan is ook toegenomen, maar door gebrekkige voorlichting en reglementering, maar ook wel ten gevolge van fraude of gewoon door slordig werken van het personeel, hebben heel wat burgers de nodige financiële schade opgelopen, terwijl menig andere burger aan dat slechte functioneren een hoop vooroordelen hebben overgehouden.
De binnenmarkt heeft ook in deze sector nieuwe kansen voor de consument in petto, maar het is ook zo dat juist door die binnenmarkt een en ander veel lastiger en moeilijker wordt. Aan de ene kant is het zo dat de vrijheid van de burgerconsument groter wordt, dankzij de mededinging en de mogelijkheid te kiezen tussen aanbieders van financiële diensten, ook buiten de landsgrenzen. Aan de andere kant kunnen door de bonte verscheidenheid aan regelgevingen allerlei nieuwe problemen ontstaan. Het is dan ook geen toeval dat het gebruik van grensoverschrijdende financiële diensten nog steeds beperkt is. Waarschijnlijk zien consumenten menigmaal af van diensten die economischer of hoe dan ook minder duur zijn, omdat ze niet goed genoeg zijn voorgelicht, of ook omdat ze niet genoeg zekerheid krijgen. Er is dus duidelijk behoefte aan een communautaire wetgevingsactie, en dat wordt allemaal nog dringender met het oog op de realisering van de Monetaire Unie.
In december 1995 had commissaris Bonino tijdens dezelfde plenaire vergadering waarin bevestigd werd dat de financiële diensten niet onder de ontwerprichtlijn inzake verkoop of afstand zouden vallen, ten overstaan van het Parlement toegezegd dat zij een mededeling zou presenteren met - en dat zijn haar eigen woorden - een actieprogramma of desnoods ook een richtlijn.
Het Parlement waardeert het ten zeerste dat die belofte op zeer korte termijn werd ingelost via de presentatie van het Groenboek, waar dit debat dan ook aan gewijd is. Het Parlement is het echter niet eens met de Commissie als deze stelt dat door middel van ongeveer vijftig richtlijnen het doel van de verwezenlijking van de binnenmarkt op dit terrein ruimschoots is bereikt.
Overigens worden in het tweede deel van het Groenboek allerlei nog bestaande problemen onder de loep genomen, zoals de mogelijke discriminatie van niet-ingezetenen, een gebrekkige of gewoon slechte voorlichting, gebrek aan regelingen voor tussenpersonen, uitblijven van belastingharmonisatie. Maar er is nog veel meer, en in dat verband zal ik maar één voorbeeld aanhalen, en wel op het vlak van verzekeringen: alleen bij levensverzekeringen is een bedenktijd voorzien, bij andere verzekeringen, bijvoorbeeld tegen brand of diefstal, bestaat zoiets niet eens.
Voor wat de tussenpersonen betreft, er bestaat weliswaar in het verzekeringswezen een aanbeveling die van 1991 dateert, maar dat is geen bindend instrument. Zo is er geen enkele bescherming tegen frauduleus gebruik van kredietkaarten. Ook in dit geval heeft aanbeveling 595 van 1988 niet de kracht gehad om de lidstaten aan te zetten tot het ontplooien van concrete initiatieven in het belang van de consumenten.
Dan de problemen rondom het consumentenkrediet. Richtlijn 102 van 1987 biedt geen dekking voor nieuwe diensten die ten tijde van de aanneming van die richtlijn nog niet bestonden. Voorts moet het idee van algemeen belang beter gedefinieerd worden. Het citaat in de bankrichtlijnen, met name de tweede, kan aanleiding geven tot ernstige juridische onzekerheid. En zo zou ik nog wel even door kunnen gaan.
Dan tot slot het probleem van de verkoop op afstand. Daar buigt het Groenboek zich in het derde deel over. De huidige wetgeving biedt geen enkele dekking voor de verkoop of afstand. De bevoegde wetgevingscommissies hebben aandachtig en met kennis van zaken over het Groenboek gesproken, en met overgrote meerderheid hebben zij hun voorstellen geconcentreerd op de behoefte aan een samenhangend en compleet communautair wetgevingskader, om te komen tot horizontale interventie bij problemen die telkens terugkeren in meer dan een sector, en tot een verticale interventie bij specifieke themagebieden als dat van de verkoop op afstand.
In afwachting van het antwoord van de Commissie, kan ik de collega's - die momenteel niet in de zaal zitten, maar morgen hopelijk wel - de amendementen van harte aanbevelen. Deze amendementen zijn bijna met volledige meerderheid door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming goedgekeurd.

Kestelijn-Sierens
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, in het advies dat ik namens de economische commissie op dit Groenboek formuleerde ben ik grotendeels tot dezelfde vaststellingen gekomen betreffende de problemen die nog steeds rijzen inzake de situatie van de consument ten overstaan van financiële diensten. De economische commissie constateert er vijf. Ten eerste, de interne markt werkt niet echt. Lidstaten handhaven onder het mom van algemeen belang nationale wetgeving die leidt tot een bescherming van hun markt eerder dan van hun consumenten. Het wordt tijd dat een klachtprocedure voor het Europees Hof tegen de verplichte bonus/malus schaal, de verplichte franchise, het verbod op rentedragende zichtrekeningen en andere wordt ingeleid. Om verdere belemmeringen te verhinderen dringt ook een gemeenschappelijke definitie van algemeen belang zich op. Ten tweede, het ontbreken van fiscale harmonisatie vormt een serieuze hinderpaal op het vrije verkeer van financiële diensten. Levensverzekeringen zijn in sommige lidstaten nog steeds fiscaal niet aftrekbaar indien deze in een andere lidstaat afgesloten werden. Dat is onaanvaardbaar. Ten derde, de dubieuze activiteiten van niet-erkende financiële tussenpersonen, die dikwijls op afstand opereren, werpen een schaduw op de gehele sector. Communautaire regels van toegang tot en uitoefening van het beroep moeten er ook voor zorgen dat de consument straks het kaf van het koren kan scheiden en de leveranciers van financiële diensten kan vertrouwen. Ten vierde, het verstrekken van efficiënte en duidelijke informatie moet de consument in staat stellen de vruchten te plukken van de interne markt van financiële diensten. Hij moet voldoende kennis krijgen van de voordelen en weten welke rechten hij kan laten gelden in die markt. Via vrijwillige gedragscodes moeten de aanbieders van financiële diensten streven naar het optimaliseren van kwaliteit van de informatie naar de consument. En ten slotte pleit ik voor een verdere uitbouw van de rol van de onafhankelijke ombudsdiensten voor de bank- en de verzekeringssector. Zij moeten verslag uitbrengen van hun activiteiten zodat de betrokkenen de nodige lessen kunnen trekken en zij moeten voortaan ook nodig betrokken worden bij de voorbereiding, de totstandkoming en evaluatie van wetgeving en de financiële en de verzekeringssector.
Tot daar de problemen die de economische commissie prioritair stelt. Op een punt ben ik het oneens met de hoofdrapporteur. Ik vind een afzonderlijke richtlijn voor verkoop op afstand voor financiële diensten niet gefundeerd. Voor financiële diensten is het onderscheid tussen transacties op afstand en niet op afstand veel minder relevant dan bij het kopen op afstand van een eenvoudige koopwaar als een boek of een trui. Financiële diensten zijn van een andere aard. Ze zijn niet zichtbaar of tastbaar en bijgevolg dikwijls het voorwerp van vertrouwen ongeacht de koop op afstand of niet op afstand gebeurt. Regels ter bevordering van de integriteit van de aanbieder van financiële diensten zijn daarom volgens de liberale fractie van groter belang.
Collega's, hoewel mijn fractie wat betreft de gestelde problemen grotendeels zich kan herkennen in het verslag van mevrouw Marinucci, willen wij niet dat wetgeving steeds het eerste en het beste beleidsinstrument moet zijn om die problemen op te lossen. Niet minder dan 50 richtlijnen regelen reeds het doen en laten van de bank- en verzekeringssector en het beleggerswezen en nog steeds kan de consument niet ten volle de vruchten van de interne markt plukken. Mijn fractie stelt voor om voor sommige problemen bijvoorbeeld via vrijwillige gedragscodes naar een oplossing te streven, en enkel daar waar nodig bijkomende wetgeving voor te stellen. Want wetgeving betekent veelal ook een hogere kost die meestal afgewenteld wordt op de rug van de consument. Wij moeten trouwens streven niet naar meer, maar naar betere en gefundeerde wetgeving. Ik zou graag het standpunt van de Commissie hierover horen.

Florio
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft waardering voor het werk dat de rapporteur heeft verricht. Wij hebben een paar overwegingen naar voren gebracht in de ten principale bevoegde commissie en die punten zal ik nu kort even aanhalen. We hebben er de nadruk op gelegd dat het doel van communautaire wetgeving vooral moet zijn dat de nodige garanties geboden worden voor een grotere concurrentie aan de aanbodzijde, voor een echt vrij verkeer van vraag en aanbod, een goede, effectieve en waarheidsgetrouwe voorlichting aan de afzonderlijke consument - die al met al toch wel het minst beschermd is bij de huidige wetgeving - alsook meer transparantie en zekerheid bij grensoverschrijdende contracten.
Waar wij daarnaast nog de nadruk op willen vestigen, is dat de communautaire wetgeving moet dienen om de kosten van grensoverschrijdende contracten in te perken, om het gebruik van de taal van de potentiële klant te stimuleren, om ervoor te zorgen dat de ene contractpartij gemakkelijker inlichtingen kan inwinnen omtrent de andere partij, zij het met inachtneming van de bepalingen inzake bescherming van persoonsgegevens, om ervoor te zorgen dat de ene contractpartner gemakkelijker zijn gelijk kan halen in de lid-staat van de andere partner, om consumentenvoorlichting en -educatie te bevorderen, om naleving van het beginsel van wederzijdse erkenning te waarborgen en ten slotte om ervoor te zorgen dat de naleving van de voorschriften van het gastland of van het land van vestiging van de klant geen obstakel wordt voor het vrije verkeer en de onderlinge mededinging van financiële produkten.
Dit zijn een paar thema's die wij op de voorgrond hebben geschoven. We hebben de indruk dat er nog heel wat werk voor de boeg is om werkelijk een beschermde positie van de consument in deze sector te verkrijgen. Maar we zijn ervan overtuigd dat de Commissie in ieder geval van zins is voort te gaan in de juiste richting en dat zij haar best zal doen om de paar leemten die het Groenboek volgens ons nog heeft, weg te werken.

Whitehead
Voorzitter, commissaris Bonino heeft ons inmiddels verlaten, maar ik wil er niettemin op wijzen dat dit Groenboek voortvloeit uit een toezegging die zij deed tijdens het debat over de verkoop op afstand. Gelet op het feit dat zij het Parlement vandaag betichtte van laksheid, wil ik er tevens op wijzen dat wij dit Groenboek later en in een andere vorm hebben ontvangen dan ons was toegezegd.
Ik wil mevrouw Marinucci complimenteren met de wijze waarop zij deze materie, zowel binnen de commissie als voor het hele Parlement, heeft uiteengezet. Zij heeft fantastisch werk verricht. Als je naar het Groenboek kijkt, maakt de titel misschien wel de meeste indruk. Daarna zijn er meer samenvattingen van de bestaande regelgeving op het gebied van de financiële dienstverlening dan analyses van toekomstige knelpunten. Wat ik bedoel te zeggen is dat wij dieper op de kwestie moeten ingaan dan dit soort minimale inspanningen. De rapporteur merkt terecht op dat er een duidelijk wetgevingskader moet komen voor zaken die alle financiële diensten gemeenschappelijk hebben, aangevuld met verticale maatregelen voor onder meer de verkoop op afstand van financiële producten en voor de kredietverlening. Met de voortschrijdende verwezenlijking van de interne markt en het stijgend aantal grensoverschrijdende transacties, zijn er ook meer maatregelen nodig op het gebied van de consumentenbescherming.
Als de Commissie dat erkent, is het verbazingwekkend dat niet wordt gekeken naar de mogelijk negatieve gevolgen van bepaalde ontwikkelingen in de financiële dienstverlening voor de consument.
Het verslag-Marinucci begint en eindigt met de aanbeveling om te komen tot een richtlijn die specifiek gericht is op de bescherming van de consumenten op dit terrein. En daar hebben wij al voortdurend om gevraagd. Dat vonden wij al nodig tijdens het debat, vorig jaar, over de verkoop op afstand. Wij zijn vóór de totstandkoming van een interne markt. Wij willen dat die markt functioneert, maar daarbij moeten wij wel zorgen voor een zodanige bescherming van de consument, dat wij oplichters telkens een stap vóór zijn.
Commissaris Bonino en haar nieuwe directeur-generaal doen er verstandig aan goed na te denken over de wijze waarop zij met hun grotere bevoegdheden omgaan. Ik hoop dat haar collega de uitgesproken mening die er op dit punt binnen het Huis leeft, wil overbrengen.

Oomen-Ruijten
Mevrouw de Voorzitter, ik herinner er nog maar eens aan dat het hele debat over de financiële dienstverlening eigenlijk op gang is gekomen nadat de Europese Commissie in de richtlijn verkoop op afstand in eerste instantie de financiële diensten onder verkoop op afstand had gebracht, het Parlement het daar van harte mee eens was, de Raad van ministers het schrapte en vervolgens wij in de tweede lezing een discussie kregen. In de eerste lezing - dat zeg ik nog eens tegen mevrouw Kestelijn, die zat zo hard nee te knikken -in de eerste lezing stond het er nog keurig in en vanuit uw liberale fractie heeft toen geen enkel lid een amendement ingediend om het eruit te halen. In de tweede lezing, toen de Raad het eruit haalde, is het u inderdaad gelukt om het er met een stem of vier uit te nemen. Toen is het debat gekomen. Daarna is er toezegging gekomen van mevrouw Bonino dat er een groenboek zou komen over de financiële dienstverlening, want ook een gedeelte van de Europese Commissie, en met name mevrouw Bonino, zag in dat er wel iets zou moeten gebeuren. Het groenboek is ingediend, er is een inventarisatie gedaan wat er aan wetgeving is voor banken, verzekeringen, effectenhandel en er zijn een aantal probleemgebieden aangegeven. Wat ik jammer vind is dat er geen concrete voorstellen in gedaan werden. Die hoop had ik wel gehad.
Ik heb op het verslag van mevrouw Marinucci een aantal amendementen ingediend, met name om er bij de Commissie op aan te dringen dat er een regeling moet komen betreffende de financiële tussenpersonen. Vervolgens zal er naar mijn gevoel ook wetgeving moeten komen ten aanzien van elektronische betalingen en krediet- en betaalkaarten. Dat missen we node, zeg ik tegen de heer Monti.
Dan de kredietregistratie; daar wordt eigenlijk nergens over gesproken. We weten dat er een vrijwillige kredietregistratie is in het merendeel van de lidstaten, we weten ook dat een aantal van die vrijwillige kredietregistraties met elkaar contact hebben, en ik denk dat het nodig is dat we daar als Europese Unie een extra stimulans aan geven. Dat wil niet zeggen dat wij dat op ons moeten nemen, maar wel een stimulans moeten geven zodat die samenwerking gestalte krijgt. Als je een lening op afstand bestelt en het is niet bekend in welke mate men al kredieten heeft, verplichtingen is aangegaan, kan dat zowel voor degene die de lening krijgt, als voor de verstrekker tot problemen leiden. Dus ik denk dat die vrijwillige samenwerking die er in een aantal landen is ten aanzien van de kredietregistratie in elk geval wat ondersteund moet worden.
Voorzitter, de concrete vraag die ik aan de heer Monti zou willen stellen, is of hij nu echt van plan is om binnen een jaar met een aparte wetgeving te komen ten aanzien van de verkoop op afstand. Ik zeg dat, en ik kijk maar weer eens achterom naar mevrouw Kestelijn; het gaat er bij mij niet in dat je bij huis-aan-huis-verkoop van een verzekering of een spaarpolis of wat dan ook absolute garanties moet hebben, en dat wanneer je in een luie stoel via de t.v. op een mooie achteravond iets bestelt dat grotere consequenties heeft, de leverancier aan geen enkele verplichting hoeft te voldoen. Dat is niet afgedekt.
Voorzitter, wat dat betreft hoop ik dat de Commissie eindelijk inziet dat er op dit moment iets moet gebeuren, dat de besluiten die er destijds zijn genomen worden teruggedraaid, en dat er snel overleg komt om tot wetgeving te komen. Dat is echt heel erg nodig.

Alavanos
Mevrouw de Voorzitter, de titel van het onderhavige groenboek van de Commissie, met name "Financiële diensten: voldoen aan de verwachtingen van de consument" , doet vermoeden dat het gaat om een nuttige - en noodzakelijke - actie die afgestemd is op de noden van de consument, meer bepaald de burger - in vooral de zuidelijke lidstaten van de Unie, zoals Griekenland - die weinig of geen vreemde talen kent, de Financial Times niet leest, de kleine letters van overeenkomsten niet begrijpt en de diensten van advocaten niet inroept. Het zou dus een positief initiatief kunnen zijn waarvan de dimensie en gevolgen zeker niet mogen worden onderschat. Na lezing van het groenboek komen we evenwel tot de vaststelling dat de denkbeelden die de titel doet veronderstellen, alleen betrekking hebben op de verkoop op afstand en de nieuwe elektronische betaalmiddelen en geen verband houden met de bescherming van de consument in het kader van de wetgeving inzake banken, effectenhandel en verzekering - wat ook mevrouw Marinucci opmerkt in paragraaf 5 van haar ontwerpresolutie. Daardoor draagt het groenboek slechts in geringe mate bij tot de oplossing van de problemen die het beweert aan te pakken, waardoor grote leemten nog op aanvulling wachten. Zo zal de technologische ontwikkeling en de toename van het aantal kleine spaarders leiden tot heel ernstige problemen waaraan de consument zonder de nodige hulp onmogelijk het hoofd kan bieden.

Howitt
Voorzitter, ik ben blij met dit verslag en ik wil mevrouw Marinucci complimenteren met de inleiding die zij heeft verzorgd. In mijn bijdrage wil ik graag nader ingaan op de noodzaak om in de toekomstige regelgeving op het gebied van de financiële dienstverlening te zorgen voor een goede bescherming van de rechten van de consument.
De twee amendementen die ik bij de commissie milieubeheer heb ingediend -en ik dank mijn collega's voor de ondersteuning daarvan- hebben met name betrekking op de bescherming van kwetsbare groepen in onze samenleving, die slachtoffer zijn geworden van de praktijken van gewetenloze lieden uit het financiële circuit en daarbij veel geld hebben verloren. Zo speelt er in Groot-Brittannië en in mijn eigen kiesdistrict de kwestie van de huis/inkomensplannen. Dat is een regeling waarbij oudere mensen een levenslange uitkering in het vooruitzicht werd gesteld, als zij hun huis onder hypotheek zouden brengen. In mijn kiesdistrict, Zuid-Essex, zijn 28 mensen erin getuind, en in het Verenigd Koninkrijk waren dat er in totaal 700. Deze zaak heeft hun inmiddels al duizenden ponden gekost. Veel slachtoffers zijn eind zeventig of begin tachtig en dreigen nu uit hun woning te worden gezet.
Naar aanleiding van deze zaak is er bij dit Parlement een verzoekschrift ingediend door de heer James Fielding uit mijn kiesdistrict en nog een aantal anderen. De commissie verzoekschriften achtte de zaak gegrond en heeft erop aangedrongen om in de toekomstige regelgeving op het gebied van de financiële dienstverlening, te zorgen voor een goede bescherming van deze kwetsbare groepen in de hele Unie. Daarvoor pleiten wij ook vandaag in dit debat. Natuurlijk kunnen wij hier niet al te diep ingaan op het specifieke geval dat ik aanhaalde, maar wij moeten vandaag in dit debat wel een signaal afgeven dat wij de rechten van kwetsbare groepen op dit punt beter beschermd willen zien.
Deze mensen is een inkomen voor het leven beloofd. Zij hebben niet stilgestaan bij de risico's van hun beleggingen en gaan gebukt onder problemen die zij gezien hun leeftijd beslist niet meer aankunnen. Wij willen een goede, begrijpelijke en duidelijke voorlichting, om te voorkomen dat mensen om de tuin worden geleid. Wij willen duidelijke verhaalsmogelijkheden voor consumenten, wanneer er sprake is van misleiding, en wij willen een compensatieregeling voor hen. Daar moet in de wetgeving iets aan worden gedaan.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, ik wens allereerst de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming te danken, en met name de rapporteur, mevrouw Marinucci, voor de steun die zij heeft gegeven aan het initiatief van de Commissie, en waarvan een goede weerklank is terug te vinden in het verslag waar uw Vergadering zich vandaag over buigt.
Het verslag is tevens de neerslag van het werk van twee medeadviserende commissies, de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, naar wier rapporteurs, mevrouw Kestelijn-Sierens en de heer Florio, tevens mijn hartelijke dank uitgaat.
Reeds bij de stemming in tweede lezing over de thans aangenomen richtlijn inzake consumentenbescherming bij op afstand gesloten overeenkomsten, had de Commissie aangegeven dat zij ermee akkoord ging om de financiële diensten buiten de richtlijn te houden. Tevens had zij daarbij gezegd dat ze zou bezien welke eisen er precies verbonden zijn aan consumentenbescherming bij de verkoop op afstand van financiële diensten en meer in het algemeen in de gehele financiële sector.
Dat hebben wij dus gedaan. Het huidige verslag schaart zich achter het streven van de Commissie om de bescherming van de consumenten als natuurlijke personen op te voeren. Tegelijkertijd heb ik, rekening houdend met het grote belang van een consumentenbeleid bij financiële diensten, samen met commissaris Bonino toegezegd om zo gauw mogelijk een mededeling op te stellen. In die mededeling zal de officiële reactie komen van de Commissie op het grote overleg dat op gang is gebracht naar aanleiding van het Groenboek. Onder meer zal in die mededeling vastgesteld worden welke prioriteiten en termijnen verbonden worden aan de maatregelen die wij denken te nemen. Uiteraard zal daarbij terdege rekening worden gehouden met het advies van uw Vergadering.
Ik zal thans kort ingaan op de afzonderlijke voorstellen waar mevrouw Bonino en ik aandachtig en met gelijkgestemde ideeën over hebben nagedacht. In grote lijnen kan ik zeggen dat wij akkoord gaan met diverse voorstellen die zijn gepresenteerd. Ik doel met name op punt 5. Het verslag wijst er terecht op dat bij gebrek aan een duidelijke definitie het begrip "algemeen belang" op dusdanige wijze wordt toegepast dat dit obstakels opwerpt tegen het vrije verkeer van diensten.
Op het vlak van bankdiensten heeft de Commissie reeds een ontwerpmededeling gepubliceerd over de uitoefening van de vrijheid van dienstverlening en over het begrip "algemeen belang" : beide begrippen zijn al hecht verankerd in de tweede bankrichtlijn. Het is mijn bedoeling zo gauw mogelijk over te gaan tot afronding van die mededeling, om dan een soortgelijk bezinningsproces op te starten voor verzekeringsdiensten.
In punt 13 van het verslag wordt er bij de Commissie op aangedrongen een dialoog op te zetten met beroepsverenigingen en -organisaties, om waar mogelijk gezamenlijk oplossingen af te spreken voor geschillen tussen consumenten en beroepsorganisaties. Wij zijn van zins op Europees niveau een dialoog tussen de partijen aan te moedigen, in de stijl van wat op nationaal niveau al her en der bestaat, om ervoor te zorgen dat er gedragscodes komen, met name op het vlak van consumentenvoorlichting. Ik ben dus van plan de toepassing nauwlettend te volgen en als deze ontoereikend mocht blijken, zal ik zoeken naar bindende juridische middelen. De dialoog is inmiddels opgestart, maar moet nog verder opgevoerd worden.
Wat de belangrijke punten 14 en 15 van het verslag betreft, hierin komen verschillende voorstellen naar voren. Wij staan weliswaar achter de achterliggende doelstelling, maar we vorsen momenteel nog na of in dit stadium een horizontale regeling al dan niet de meest doelmatige oplossing is. Met name op het vlak van consumentenvoorlichting zijn wij de mening toegedaan dat de partijen tot een dialoog moeten worden uitgenodigd, om ervoor te zorgen dat nog voor het eind van 1997 gedragscodes uitgewerkt worden. Na een bepaald tijdsbestek dat nodig is om de toepassing van die gedragscodes mogelijk te maken, kan de Commissie beginnen de resultaten te toetsen. Als dan de gekozen weg niet de juiste blijkt te zijn, zal de Commissie haar best doen om met meer bindende maatregelen voor de dag te komen, die tegelijkertijd getest zullen worden qua haalbaarheid.
Waar ik echter een hard hoofd in heb, is de toepassing van een initiatief inzake de kwaliteit en veiligheid van financiële produkten. Ook de concrete invulling en het doel van zo'n actie zullen naar mijn smaak moeilijk te bepalen zijn.
Wat de bevoegdheden en integriteit van financiële tussenpersonen aangaat, wij zijn overtuigd van het nut van wetgevingsmaatregelen voor niet gereglementeerde tussenpersonen in het verzekerings- en bankwezen. Deze maatregelen moeten op korte termijn de Commissie worden voorgelegd.
Dan wat het probleem van de toegang tot de basisdiensten aangaat: uit een nauwlettende bestudering van de situatie blijkt dat de diverse oorzaken van sterk uiteenlopende aard zijn en de implicaties een plaatsgebonden karakter hebben. De Commissie is van plan om de ervaringen die thans in de lidstaten worden opgedaan, goed op de voet te volgen.
Soortgelijke beschouwingen kunnen worden gedaan voor wat betreft de te grote schuldpositie. In dit opzicht ben ik geneigd voorrang te verlenen aan initiatieven die vooral gericht zijn op consumentenvoorlichting en -educatie.
Ik kom nu bij de verticale maatregelen, mevrouw de Voorzitter. Wij zullen op korte termijn bij de Commissie een voorstel voor een richtlijn indienen over de verkoop op afstand van financiële diensten. Dit voorstel zal inspiratie putten uit de maatregelen van de reeds aangenomen algemene richtlijn, en er zal rekening worden gehouden met het specifieke karakter van de financiële diensten. Dit kan dus leiden tot bescherming van de consument, bijvoorbeeld via erkenning van zijn recht zich te bedenken, waar zulks gepast is, en zijn recht op informatie. Bovendien wordt hiermee de industrie in de gelegenheid gesteld de vruchten te plukken van een markt zonder grenzen, een markt dus die niet opgezadeld zit met de nadelen van uiteenlopende nationale wetten.
Wat kredietkaarten, betaalkaarten en thuisbankieren aangaat, wij zijn momenteel aan het peilen of het zin heeft in dit stadium wetgevingsmaatregelen voor te stellen. De markt is zich namelijk razendsnel aan het ontwikkelen en we moeten dus goed bezien of wetgeving op dit moment nut heeft. Een andere oplossing zou kunnen zijn een substantiële herziening van de aanbeveling van 1988: deze kan uitgebreid worden tot de nieuwe betaalmiddelen, waarop eventueel in een verder stadium meer bindende maatregelen kunnen volgen.
Voor wat betreft de andere technische aspecten die een specifieke aanpak vereisen: wij zien weliswaar dat die suggestie nuttig is, maar vooralsnog wachten we even met die sectorgerichte aanpak.
Dan het onroerendgoedkrediet. Wij zijn het ermee eens dat er een grondiger onderzoek nodig is, met name naar transparantie, voordat verdere acties ondernomen worden. De Commissie heeft onlangs een studie opgestart, waarvan de resultaten tijdens de zomer van 1977 beschikbaar zullen komen. We zullen mettertijd het Parlement inlichten over de resultaten van deze studie, en indien nodig zullen hier de nodige initiatieven aan vastgeknoopt worden.
In deze context moet ook beseft worden dat alle verticale maatregelen een zekere standaardisering van de financiële producten met zich meebrengen. Hierdoor komt er zeer zeker meer transparantie van de markten, maar tegelijkertijd is het dan gemakkelijker voor de marktpartners om prijsakkoorden te sluiten, hetgeen ten nadele van de consumenten is.
Tot slot wilde ik antwoorden op het verzoek van deze Vergadering om initiatieven te ontplooien op het vlak van het verzekeringswezen. Wat ik vooral te melden heb, is dat de Commissie de komende zomer een richtlijn zal presenteren ter bescherming van de slachtoffers van ongelukken die hebben plaatsgehad in een ander land dan waar zij woonachtig zijn.
Ik sluit af door in vogelvlucht te reageren op een paar punten die in dit debat ter sprake zijn gebracht. Eerst het bonus-malussysteem: de Commissie heeft reeds inbreukprocedures aangespannen. Wat de fiscale harmonisatie betreft ben ik het volledig eens met wat in het verslag-Marinucci wordt gesteld en, zoals u wellicht al weet, heb ik als bevoegde commissaris voor fiscale zaken een grootscheepse poging opgestart om voor elkaar te krijgen dat er doortastender wordt opgetreden op het vlak van coördinatie van fiscale zaken, hetgeen zeker ook de financiële instellingen aangaat. Dan de afronding van de ene markt: het is onze bedoeling dat hier krachtig wordt opgetreden en wel ten behoeve van degenen die de uiteindelijke doelgroep zijn van de ene markt, de consumenten dus. De Commissie heeft toegezegd om de Europese Raad van Amsterdam een actieplan voor te leggen inzake de afronding van de ene markt. Een bijzonder accent zal komen te liggen op de dienstensector, waaronder de financiële diensten. Dit alles komt volgens ons de consument zeker ten goede. Zoals u zich vast wel herinnert, deinst de Commissie er niet voor terug om wetgevingsmaatregelen voor te stellen als zij denkt dat deze voor de consument van nut zijn: de meest recente gevallen waren de garanties op bankdeposito's, de investeringsgarantie, die thans in een voorspoedige bemiddeling is terechtgekomen, de goedgekeurde richtlijn over grensoverschrijdende betalingen, naast dan de nieuwe acties die wij vandaag hier hebben aangekondigd.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, ten eerste: heb ik het goed verstaan dat er binnenkort wetgeving komt ten aanzien van de financiële diensten en de verkoop op afstand? Kunt u dat bevestigen? Wat is binnenkort? Ten tweede, de betaalkaarten; ik weet dat de collega-parlementariërs die zich daar in de jaren tachtig al mee bezig hebben gehouden samen met het bedrijfsleven bij ons een hartelijk pleidooi voor wetgeving hebben gehouden. Ik vind dat de commissaris op dat punt wat afhoudend is. Kan kij daar nog een nadere mededeling over doen?

Marinucci
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde de commissaris danken voor zijn heldere uiteenzetting over wat de Commissie allemaal doet. Ik deel grotendeels uw standpunt, maar vraag me toch af waarom de aanpak van kredietkaarten, die toch zo vreselijk gangbaar zijn geworden, tot een later moment moet worden uitgesteld. Wij weten dat een andere aanbeveling min of meer hetzelfde lot zou ondergaan als de vorige. Ik weet niet waarom het nodig is hierover nog verder te overleggen. Voor andere punten kan ik daar wel inkomen, daarvoor is misschien inderdaad nog verdere bezinning nodig, maar bij dit punt ben ik daar helemaal niet van overtuigd.
En dan nog de kwestie van het algemeen belang: is het voldoende een mededeling op te stellen en dan nog eens de kat uit de boom te kijken? Ook dit thema lijkt me onderhand rijp voor actie. Ik dank u hartelijk voor de informatie die u hebt verstrekt naar aanleiding van de volgende ontwerprichtlijn over financiële diensten op afstand. Ik hoop dat de daarvoor uitgetrokken tijd echt heel krap wordt.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, ik dank de twee geachte afgevaardigden voor hun vragen, die mij de kans bieden concrete verduidelijkingen te leveren.
Voor wat de wetgeving inzake verkoop op afstand van financiële diensten gaat: ik heb reeds gezegd dat wij overtuigd zijn van het nut daarvan, en ik kan zeggen dat wij erop rekenen deze vóór eind september 1997 te presenteren.
Voor wat de nieuwe betaalmiddelen betreft, wij zijn echt wel van plan om op te treden. Momenteel zijn we aan het bestuderen wat de beste manier is om dat te doen, en we doen dit volgens mij echt wel op verantwoorde wijze. Vergeet u niet dat het om heel nieuwe verschijnselen gaat! Ik wil er alleen even op wijzen dat dit thema ook bijzondere aandacht geniet van de instanties die toezicht moeten houden op bankzaken. Nieuwe betaalmiddelen kunnen problemen van stabiliteit en veiligheid met zich meebrengen, en zoiets kan opbotsen tegen de totaal tegenovergestelde eisen van de mededinging. Dus ook als je de zaak vanuit het oogpunt van de consument beziet - en ik denk afdoende duidelijk te hebben gemaakt dat wij de consument hoog in ons vaandel voeren - is het in bepaalde gevallen niet zo evident wat de beste oplossing is: de consument heeft aan de ene kant zeker wel baat bij marktvormen met een hoog mededingingsgehalte, maar aan de andere kant heeft hij ook belang bij een zekere veiligheid en stabiliteit van de financiële instrumenten en betaalmiddelen. Wij zijn dus nog aan het bekijken wat de beste manier is om deze met elkaar conflicterende belangen in evenwicht te trekken.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Het beleid van de Unie ten overstaan van Algerije
De Voorzitter
Aan de orde is nu de verklaring van de Raad over het beleid van de Unie ten overstaan van Algerije, met aansluitend de beraadslaging.

Patijn
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het Europees Parlement zeer erkentelijk dat mij deze gelegenheid wordt geboden het standpunt van de Raad over de crisis in Algerije uiteen te zetten, want de Raad deelt ten volle de zorg van het Europees Parlement om de situatie in Algerije en de Raad volgt de ontwikkelingen nauwlettend. Eergisterenavond nog zijn 33 inwoners van een dorp ten zuiden van Algiers vermoord. Volgens de persberichten waren onder de slachtoffers acht vrouwen en twee vierjarige kinderen. Het sterk toegenomen politieke geweld baart ons grote zorgen. Van beide zijden wordt de politieke strijd met verbetenheid gevoerd en dat duurt nu al jaren. Sinds het begin van dit jaar zijn al meer dan 350 personen omgekomen die niets met het politieke conflict te maken hebben. Onder hen vele vrouwen en kinderen. Zij zijn zonder vorm van proces afgemaakt. Bijna dagelijks lezen wij daarover in de krant.
Het in het wilde weg om het leven brengen van onschuldige burgers bij wijze van intimidatie of uit politieke vergelding heeft de Raad voortdurend gechoqueerd en zal dit blijven doen. De aanslagen zijn naast amoreel ook zinloos. De steun voor islamitisch extremisme is er niet aantoonbaar door toegenomen, eerder het tegendeel. De Raad behoudt vertrouwen in het streven van het huidige Algerijnse leiderschap om de crisis te bezweren en de ingeslagen weg naar democratie te blijven volgen. In zijn contact met de Algerijnse overheid laat de Raad niet na herhaaldelijk zijn bezorgdheid te uiten over de situatie. Ook wijst hij erop dat juist van een land waarmee een nieuw associatieakkoord in voorbereiding is, verwacht mag worden dat het een crisis als de onderhavige met wijsheid en met terughoudendheid bestrijdt.
Internationale mensenrechtenorganisaties hebben gewezen op schending van mensenrechten in Algerije, ook van de kant van de overheid. Het Europees Parlement heeft zich eveneens kritisch uitgesproken over de wijze waarop Algerije het islamitisch extremisme tegemoettreedt. De Raad is zich hiervan ten volle bewust en aarzelt niet bij de Algerijnse regering te pleiten voor een beheerste aanpak van de crisis. Daarbij dienen de grenzen van de mensenrechten niet, ik herhaal, niet te worden overschreden.
De spoedige sluiting van een associatieakkoord met Algerije kan een politiek gunstige factor betekenen bij het streven van dat land naar herstel van orde en recht en naar democratie. De Raad hoopt daarom dat de Commissie binnen afzienbare tijd de zojuist gestarte onderhandelingen tot een goed einde zal kunnen brengen. Dit associatieakkoord biedt de Europese Unie immers de gelegenheid tot een gestructureerde politieke dialoog met Algerije en in het kader van dit akkoord kan zij de Algerijnse regering aanspreken op haar beleid ter zake van mensenrechten.
De enige uitweg uit de crisis lijkt dat Algerije vasthoudt aan zijn beleid van terugkeer naar democratisch, gelegitimeerd bestuur. Het Algerijnse regime heeft reeds een aantal belangrijke stappen in deze richting gezet. De presidentsverkiezingen van 1995 en de grondwetswijziging van 1996 laten zich hier noemen. De Raad moedigt Algerije uitdrukkelijk aan voor 1997 vast te houden aan een volgende stap in deze essentiële reeks op weg naar democratische legitimering, namelijk het houden van algemene verkiezingen.
Ter afsluiting, mevrouw de Voorzitter, in de ogen van de Raad blijft Algerije internationaal vertrouwen en steun verdienen, in het bijzonder van de Europese Unie, bij zijn pogingen deze ernstige en diep ingrijpende crisis onder bedwang te krijgen. Dat deze Europese steun beschikbaar blijft, is niet alleen een wederzijds economisch belang. Het past ook in de geest van politiek partnerschap die onze samenwerking met Algerije moet kenmerken. Deze geest komt naar voren in het streven van de Unie naar een associatieakkoord met Algerije. Het spreekt uit ons aller streven naar mediterrane samenwerking onder het zogenaamde "Barcelona-proces" . In die geest van dialoog is geen sprake van kritiekloze steun. Juist integendeel, wij voorzien onszelf van instrumenten die ons in staat stellen tegelijk kritisch en opbouwend te zijn.
Ik ben er dan ook van overtuigd dat de Raad er verstandig aan doet zijn huidige koers vast te houden zolang de Algerijnse crisis voortduurt. Deze koers houdt in essentie twee elementen in. Ten eerste: voortzetting van Europees vertrouwen en Europese steun aan Algerije en aan de Algerijnse regering op weg naar een sterkere democratische legitimering van het bestuur. Ten tweede, voortgaan met aandringen op die democratisering en op een betere respectering van de mensenrechten. De Europese Unie kan naar opvatting van de Raad slechts op deze wijze bijdragen aan een duurzame oplossing van de crisis in Algerije. De opstelling van de Raad blijft daarmee gericht op het langere perspectief. Dat perspectief is: oplossing van de crisis door de Algerijnen zelf door middel van terugkeer naar democratisch landsbestuur en voortgaande economische structurele aanpassingen. Eind december 1996 heeft de Europese Unie in dit kader ook 125 miljoen ecu aan Algerije ter beschikking gesteld.
De Europese Commissie heeft onlangs een nieuwe gedelegeerde voor Algerije benoemd. De onderhandelingen over de associatie zijn in volle gang. Politieke contacten op hoog niveau vinden regelmatig plaats. De Europeanen blijven naast de Algerijnen staan. De samenwerking gaat voort.
(Applaus )

Wiersma
Mevrouw de Voorzitter, we praten vandaag over Algerije, en terecht, vindt mijn fractie, want Algerije is een angstwekkend voorbeeld van een zeer diepgaand maatschappelijk conflict waarmee wij ook elders geconfronteerd kunnen worden, de seculaire staat die botst met gewelddadige fundamentalistische groeperingen. De situatie maakt ons moedeloos en lijkt uitzichtloos. Ook de afgelopen dagen verloren weer tientallen mensen het leven. De huidige regering is nog niet in staat gebleken het geweld uit te bannen en een politieke oplossing van het conflict lijkt niet in zicht. Algerije dreigt een soort Joegoslavië van Noord-Afrika te worden. Gematigde groepen krijgen geen kans door de slag die tussen de regering en de gewapende islamitische groepen plaatsvindt. Wij veroordelen natuurlijk met kracht de aanslagen, maar hebben tegelijk moeite de Algerijnse regering volop te steunen. Die heeft nog steeds een geloofwaardigheidsprobleem. Geen kritiekloze steun zoals de Voorzitter zonet terecht zei.
Het is van belang de terroristen volledig te isoleren. Daarover zijn we het snel eens, maar dat kan de huidige Algerijnse regering niet alleen. De nationale dialoog, met ruimte voor iedereen en verkiezingen waaraan alle vreedzame partijen kunnen deelnemen, zijn nodig om dat doel te bereiken. De regering heeft een aantal stappen op dit pad gezet en moet daarmee doorgaan, daarin aangemoedigd door de Unie. De burgers van Algerije moeten weer een kans krijgen zich uit te drukken. De verkiezingen moeten vrij en veilig zijn. Wat doet bijvoorbeeld in dit verband de Algerijnse regering om de partijen die niet mee willen doen alsnog te overtuigen? Of de verkiezingen zullen lukken is een van de grootste vraagtekens.
De Europese Unie kan tenminste proberen dit proces van dialoog en verkiezingen te bevorderen en ik denk dat de Algerijnse regering dat zou moeten verwelkomen, de nationale dialoog stimuleren, ruimte eisen voor de burgerlijke maatschappij, staan op eerlijke verkiezingen met maximale deelname en goede voorwaarden voor iedereen, en waar zich problemen voordoen, moet de Unie niet aarzelen bemiddeling aan te bieden. De Algerijnse regering lijkt niet altijd in staat bruggen te slaan naar belangrijke delen van de bevolking. Zolang die er niet zijn, is het onmogelijk de aanslagenplegers volledig te isoleren en de weg terug naar een meer vreedzame maatschappij te vinden.
Een EU-optreden zou volgens de voor ons liggende compromis-resolutie in de vorm van een gemeenschappelijke actie van de Unie moeten plaatsvinden, een gebaar dat de EU haar relaties met de regio's serieus neemt en niet wegloopt voor ernstige problemen. Eensgezind optreden van de Unie is nodig en zo'n gemeenschappelijke actie biedt daarvoor een uitstekende basis. De vraag waarom het gaat is of de Unie, het Nederlandse voorzitterschap dat aandurft. Het is te hopen, want de regio zal nooit echt veilig worden als de Unie dat soort problemen, we kunnen het wespennesten noemen, mijdt en het is tegelijk een forse test voor het mensenrechtenbeleid van de Unie en de pogingen van de Unie omdat mensenrechtenbeleid te integreren in de aanpak van het MiddellandseZeegebied.

von Habsburg
Mijnheer de Raadsvoorzitter, ik heb uw verklaring tamelijk verbaasd aangehoord. U sprak van vertrouwen in de Algerijnse regering maar ziet daarbij over het hoofd wat de heer Zeroual onlangs nog heeft gezegd, namelijk: uitroeien. Als dat een basis is voor vertrouwen, dan ben ik zeer verbaasd.
Bovendien hebt u gezegd dat er hervormingen hebben plaatsgevonden. Ik ben absoluut van mening dat er praktisch nog geen hervormingen hebben plaatsgevonden. U moet één ding niet vergeten, mijnheer de Raadsvoorzitter: voor vrede zijn er altijd twee nodig, maar om oorlog te beginnen is er maar één partij nodig. In dit geval mag men ook niet zijn eigen onderhandelingspartners uitzoeken, zoals de heer Zeroual doet, maar moet men juist met alle partijen spreken. Dat betekent dus dat men open en van goede wil moet zijn. Dat de religie erbij wordt gehaald, is voor een deel niet juist. Men mag niet vergeten dat veel kan worden herleid tot de vertwijfeling die is ontstaan doordat democratische verkiezingen gewoonweg werden afgebroken omdat ze niet verliepen naar de zin van de potentaten, die ook nog eens bekend staan om hun corruptie. Dat mag gewoon niet worden vergeten, mijnheer de Raadsvoorzitter.
Wij moeten ook nog iets anders duidelijk zien. Het terrorisme is een gevolg van vele zonden die zijn begaan. Sinds de Fransen weg zijn uit Algerije is er de ene dictatuur geweest na de andere. Er is geen democratie geweest, en wat men tegenwoordig democratie noemt, ziet er als volgt uit: er worden partijen uitgekozen die democratisch worden verklaard, en het Algerijnse volk krijgt niet de gelegenheid, de mensen van hun eigen keus naar voren te brengen. We moeten de situatie dan ook realistisch onder ogen zien en volledig beseffen dat hier nu eindelijk eens moet worden gekeken naar de grondprincipes van de vrede. Vrede en verzoening in Algerije vinden wij van levensbelang. Dat hebben wij in Barcelona gezegd. Dat zeggen wij steeds weer. Maar daar zullen we nooit aan toe komen, als we slechts één kant steunen, deze weliswaar mild bekritiseren, maar niet eisen wat geldt als de grondslag van de democratie, namelijk dat alle partijen met gelijke rechten en gelijke mogelijkheden kunnen deelnemen aan de verkiezingen. Op dit punt moeten wij dus een duidelijk beleid volgen.
Een tweede aspect is, mijnheer de Raadsvoorzitter, dat wij het niet in ons eentje zullen klaarspelen. De Europese Unie is veel te zwak om nu daadwerkelijk te kunnen optreden. Laten wij niet vergeten dat wij onze reputatie in Bosnië en elders hoe dan ook hebben verspeeld. Velen zien ons nu eenmaal als een papieren tijger. Daarom moeten we ervan uitgaan dat ook andere krachten deelnemen aan het scheppen van vrede in Algerije. Dat zou de Arabische Liga kunnen zijn, waarover wij in onze resolutie hebben gesproken. Dat kan de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid zijn. Alleen zullen wij het niet klaarspelen; wanneer wij dus serieus iets willen ondernemen, moeten wij dat samen met anderen uitvoeren.
Laten we één ding niet vergeten: er bestaat zoiets als een vrede van de dapperen. We hebben het gezien bij generaal de Gaulle. Hem is het gelukt. Hij was bereid, met zijn tegenstanders te spreken, en daaruit is dan de oplossing voortgekomen die, hoe pijnlijk ook voor de Fransen, zonder twijfel ook zekere voordelen voor Frankrijk heeft gehad. Ik ben verscheidene malen in Algerije geweest, ik weet wat het voor de Fransen heeft betekend, ook voor de Fransen die in Algerije hebben gewoond, maar wij dragen verantwoordelijkheid voor dit land. Wij bevinden ons in een Gemeenschap met het Middellandse-Zeegebied en, mijnheer de Raadsvoorzitter, de weg die u hier heeft beschreven, leidt beslist niet naar vrede. Wij moeten geheel andere principes toepassen, en daar dient onze resolutie voor!

Guinebertière
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, met een zekere opstandigheid neem ik vandaag in dit halfrond het woord om het oplaaien van het blinde terrorisme waarmee Algerije de laatste tijd wordt geconfronteerd, opnieuw aan de kaak te stellen. Ik wil een boodschap van solidariteit uitdragen aan allen die met gevaar voor eigen leven strijden tegen het terrorisme en voor de toepassing van democratische rechten en de eerbiediging van de menselijke persoon. In het bijzonder gaan mijn gedachten uit naar de vrouwen en kinderen.
De situatie in Algerije zet alle westerse democratieën aan tot het streven naar een positieve dialoog onder eerbiediging van de culturele verschillen. De Europese Unie streeft naar een associatieakkoord met Algerije en wil een structurele politieke dialoog op gang brengen. In december van afgelopen jaar heeft het Europees Parlement al een resolutie aangenomen over Algerije en de Fractie Unie voor Europa heeft deze overigens niet ondertekend, en er ook niet voor gestemd. Deze resolutie had natuurlijk tot gevolg dat president Zeroual zich hierover ergerde en er ontstond een sterk onbegrip tussen het Europees Parlement en dit land.
Waarom moet men nu dan weer dezelfde fout maken? Wat is er voor nieuws gebeurd dat nog niet binnen dit halfrond is vermeld? Het nieuwe en belangrijke element op grond waarvan het gerechtvaardigd is dat men zich opnieuw hierover uitspreekt, is de start van een verkiezingsproces waarvan de exacte data nog niet zijn vastgesteld, maar de verkiezing is voorzien voor eind mei, begin juni. Met alle partijen zijn er discussies gestart, behalve met het FFS. Alle partijen hebben laten weten dat zij aan de verkiezingen zullen deelnemen.
Als men rekening houdt met deze situatie, op welk vlak kan het Europees Parlement dan een positieve rol spelen? Zeker niet door de verklaringen van de een of andere partij over te nemen. En nog minder door zich als schoolmeester te willen opstellen met resoluties die de dialoog tussen de parlementsleden en Algerije nog dreigen te verslechteren bij volgende resoluties met aansluitende negatieve reacties.
Dat strookt niet met de wil van onze fractie, de Fractie Unie voor Europa. Wij willen de verklaringen van de politieke overheden van Italië, Spanje en Frankrijk, evenals die van de Verenigde Staten, respecteren en als verstandig beschouwen. Deze landen weigeren politieke inmenging onder het voorwendsel van bemiddeling.
Dat wij ons als parlementsleden met de situatie bezighouden is een normale zaak. Maar laten wij in hemelsnaam onze plaats weten. Laten wij zonder omwegen het terrorisme en het geweld veroordelen. Laten wij het goede verloop van het verkiezingsproces steunen zodat dit in alle doorzichtigheid gebeurt. Laten wij deelnemen aan de waarnemingstaken die hiertoe worden georganiseerd, zodat de uitslag van deze verkiezing door niemand kan worden betwist en zodat er in Algerije eindelijk een democratie wordt ingesteld die gunstig is voor het herstel van de vrede.
Wij antwoorden vandaag op de oproep van de Raad die een debat over Algerije wenste. Moet dit initiatief nog uitlopen op een resolutie of geven wij er de voorkeur aan om de Algerijnse minister van Buitenlandse Zaken, die bilaterale dialogen voert met onze landen, uit te nodigen om zich voor onze eigen Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid uit te spreken en te antwoorden op de vragen van de parlementsleden? Door resoluties aan te nemen zoals de resolutie die vandaag ter stemming voorligt, zullen wij zeker niet bijdragen tot een beter klimaat voor ontmoeting en dialoog. Mijn fractie zal dan ook niet voor deze resolutie stemmen. Evenals de Raad zeggen wij: Algerije verdient vertrouwen en kritische steun.

André-Léonard
Mevrouw de Voorzitter, dit jaar is de ramadan een van de meest moorddadige vastenperioden geweest in de geschiedenis van Algerije.
Meer dan 300 Algerijnen, mannen, vrouwen en kinderen hebben de dood gevonden. De GIA had verschrikking beloofd... en heeft inderdaad woord gehouden. De Algerijnse autoriteiten schijnen zich echter niet zoveel zorgen te maken over dit terrorisme dat zij als "residueel" kwalificeren. De vuile oorlog gaat dan ook verder met zijn nasleep aan slachtoffers, voor het leeuwendeel burgers.
Het oprichten van gewapende milities door het regime lijkt de infernale cyclus van wraak te versnellen en meedogenloos tot de burgeroorlog te leiden. De spiraal van geweld die Algerije momenteel kent, stelt het gezag in staat om de ingevoerde uitzonderingswetgeving te rechtvaardigen en te consolideren.
Sinds het einde van de ramadan maken de door de pers verspreide berichten gewag van meer dan 200 doden. De door de gewapende groepen gebruikte methoden worden steeds radicaler; volledige dorpen worden platgebrand en de inwoners ervan moeten de meest weerzinwekkende wreedheden verduren die men zich kan voorstellen. De bevolking leeft in permanente angst. In de steden wordt zij bedreigd door autobomaanslagen, in de dorpen door moordpartijen.
De resolutie die ons Parlement hier afgelopen december heeft aangenomen, is door de Algerijnse overheden inderdaad scherp veroordeeld. Ik betreur dit, en wij betreuren het, want wij hebben alleen maar de wreedheden aan de kaak gesteld waarvan het Algerijnse volk het slachtoffer is, dit volk dat geweld weigert en dat vrij en in alle waardigheid wil leven, dit volk, dat meer dan wie dan ook, verlangt naar vrede, vrijheid en democratie.
Voor het doen terugkeren van de vrede en voor de uitroeiing van het terrorisme dat in Algerije woedt, zal de regering een dialoog moeten voeren met de gehele democratische oppositie. De Europese Raad zal zijn verantwoordelijkheden op zich moeten nemen en deelnemen aan de onderhandelingen die Algerije in staat stellen om in juni van dit jaar naar echt democratische verkiezingen te gaan.
De goedkeuring die mijnheer de commissaris Marín heeft uitgesproken over de Algerijnse ploeg lijkt mij nogal naïef in de huidige politieke en sociale context. En niet zonder reden: de nieuwe wet die gisteren nog is aangenomen door de nationale overgangsraad beoogt de voorwaarden voor de oprichting van politieke partijen te verscherpen; iedere verwijzing naar godsdienst, taal of regio is verboden. Het sociale klimaat verslechtert onophoudelijk, meer dan een kwart van de bevolking is werkloos, en vanzelfsprekend zijn het vooral de jongeren die hier het meest door getroffen zijn. Bij gebrek aan redelijke inkomsten zijn er hele gezinnen die niets te eten hebben.
Al deze redenen dwingen de Raad en de Commissie ertoe om uiterst waakzaam te zijn wat de bestemming van de steun betreft. Het euromediterraan akkoord moet gericht zijn op ontwikkelingsprojecten en op projecten die de belangrijke rol van de vrouw erkennen. De Europese Unie moet een economische transformatie van Algerije steunen zodat Algerije kan overgaan van een economie met staatsbemoeiing die afhankelijk is van koolwaterstoffen naar een meer gediversifieerde economie waarin de particuliere sector een grotere plaats inneemt. Deze steun moet samengaan met na te leven voorwaarden inzake de fundamentele mensenrechten.
Ook al is de oprichting van een democratische staat zonder vrijheid van meningsuiting niet voorstelbaar - zoals de heer Zeroual wel heeft verklaard -, moet de Raad druk uitoefenen zodat de censuur op informatie inzake veiligheid wordt opgeheven. Het nieuwe wetsontwerp inzake de pers dat de regering wil invoeren heeft ten doel de pers te muilkorven. Het is onaanvaardbaar dat de fundamentele rechten van het menselijk individu - waarvan vrijheid van meningsuiting en bijgevolg ook persvrijheid een onvervreemdbaar deel uitmaken - op losse schroeven worden gezet.
Ook al kan ik begrijpen met welke moeilijkheden de Algerijnse regering geconfronteerd wordt, kan ik niet toelaten dat iedere dag opnieuw burgers dit geweld, dat helaas in Algerije woedt, met de dood moeten bekopen. Wij moeten de regering en het Algerijnse volk helpen om opnieuw een welverdiende vrede in te stellen. Ook onze geloofwaardigheid staat op het spel.

Moreau
Mevrouw de Voorzitter, de terreur die Algerije treft, overschrijdt onophoudelijk nieuwe grenzen van gruwelijkheid.
Ondanks alle waarden van beschaving, stijgt het aantal moorden, verkrachtingen en slachtpartijen en zijn gruweldaden aan de orde van de dag. Door middel van de vreselijkste misdaden willen de fanatieke groeperingen hun weg banen naar een obscurantistisch systeem dat alle vrijheid vernietigt en dat degenen die zich hier niet aan onderwerpen, straft met de dood. Men moet zich hier niets wijsmaken, want dat is waar het hier om gaat.
Ik wil hier tot uitdrukking brengen dat onze gehele fractie solidair is met het Algerijnse volk en in het bijzonder met de Algerijnse vrouwen wier leven een ware lijdensweg is en die het onaanvaardbare weigeren.
Wij moeten het Algerijnse volk hulp bieden zonder ons als schoolmeesters op te stellen. Dat is een plicht voor iedere democraat, voor iedere humanist. Helaas is dat niet de richting die ons Parlement volgt als het de gezamenlijke ontwerpresolutie van bepaalde fracties goedkeurt, waartegen wij ons heftig verzetten.
Allereerst moet het terrorisme in zijn geheel worden veroordeeld, niet enkel ten opzichte van de daders van de gepleegde misdaden, maar ook ten opzichte van hen die erachter staan en deze daden rechtvaardigen. Als alle in dit conflict betrokken partijen op voet van gelijkheid worden gezet, zoals in punt 8, dan worden de moordenaars beschouwd als politieke onderhandelingspartners. Dat is onaanvaardbaar, evenals de aanwezigheid en de duidelijk zichtbare activiteit van sommige opdrachtgevers in de lid-staten. Deze netwerken moeten ontmanteld worden.
Wij kunnen het Algerijnse volk ook helpen door de dialoog aan te moedigen die momenteel is aangegaan met de politieke en sociale krachten die het terrorisme veroordelen. Het doel hiervan is de algemene verkiezingen te houden en het overgangsproces te begunstigen.
De lidstaten en de Europese Unie zouden het economisch herstel van Algerije doeltreffend moeten steunen. Het aangaan van de onderhandelingen voor een associatieakkoord kan hiertoe bijdragen, op voorwaarde dat men de vrijhandelslogica laat vallen waardoor de betrekkingen tussen de Europese Unie en haar externe partners nog te vaak worden gekenmerkt.
Structurele belemmeringen voor de ontwikkeling moeten worden weggeruimd, zoals de schuld en de ondraaglijke financiële verplichtingen die de internationale financiële instellingen hebben opgelegd. Deze kwesties mogen door onze landen en door de Unie niet meer als taboes worden beschouwd.
In ieder geval is het recht van het Algerijnse volk om zelf over zijn toekomst te beslissen, zonder inmenging van buitenaf, niet alleen een onaantastbaar principe, maar ook een doeltreffende garantie voor iedere oplossing.

Cohn-Bendit
Mevrouw de Voorzitter, nu de gruwel zo erg wordt, kun je niet meer rationeel handelen. Men doet hier alsof het geven van raad niet onze plicht is. Met reden hebben wij lessen gegeven over Zuid-Afrika. Met reden geven wij raad over Turkije. En als wij zin hebben om wijze lessen te geven over Algerije, nu, dan doen wij dat ook. Laten wij ermee ophouden elkaar iets voor te liegen.
Mijnheer de vertegenwoordiger van de Raad, stop met uw naïveteit, de naïveteit van het Franse buitenlandse beleid, om te zeggen: " Alles gaat goed in Algerije - de zaken gaan de goede kant op" .
Onlangs is er een boek gepubliceerd van de heer Graham Fuller, oud-verantwoordelijke van de CIA voor het Midden-Oosten. Hierin legt hij ons uit dat het Amerikaanse beleid gericht is op de overwinning van het FIS. Ikzelf wil weten wat de westerse en democratische landen in Algerije willen. Er is hetzelfde politieke kader als in Afghanistan, waar de Amerikanen in de kaart hebben gespeeld van de fundamentalisten, met alle brokken van dien.
Anderzijds is het duidelijk dat wij solidair zijn met de slachtoffers en met het Algerijnse volk. Vanzelfsprekend veroordelen wij het religieuze fundamentalistische terrorisme. Het is duidelijk dat de regering van de heer Zeroual Algerije niet uit de problemen haalt waarin het zich bevindt. En dat is ons probleem. Laten wij onszelf niet voor de gek houden. Wanneer wij vandaag zeggen dat wij een dialoog willen als oplossing, dan moet natuurlijk aan de organisaties die voorstaan islamitisch te zijn, worden gevraagd om het gebruik van het terrorisme niet alleen politiek, maar ook moreel te veroordelen. Maar dan moet ook worden gezegd dat de islamitische familiewetten ingevoerd zijn door het FLN, dat de regering van de heer Zeroual de wetgeving op de familie behoudt, dat de regering van de heer Zeroual een regering is die ook een islamitische staat wil. Dat is de kweekplaats van het islamitische terrorisme.
Waarom ik dat zeg? Omdat ik daadwerkelijk geloof dat wij alle partijen naar een zekere scheiding tussen kerk en staat moeten leiden. Wij moeten allen in een bepaalde richting duwen en dat verloopt door middel van een dialoog tussen moordenaars. Want binnen een gedeelte, ik zeg niet binnen de hele regering, maar binnen een gedeelte van de instellingen van de Algerijnse staat bevinden zich moordenaars, net als er ook aan de andere kant moordenaars zijn.
In deze dramatische en moeilijke situatie is er geen eenvoudige oplossing. Moet het FIS deelnemen aan de verkiezingen? Ik weet het niet. Moet het FIS uitgesloten worden van deelname? Ik kan hier niet met zekerheid op antwoorden. Maar als wij niet in de richting van een democratische dialoog gaan met een speciale afgezant van Europa, dan komen wij er niet. Wij moeten lessen geven in politieke realiteit aan diegenen die dromen over een maatschappij die in Algerije niet bestaat.

Pradier
Mevrouw de Voorzitter, in enkele maanden zijn er in Algerije enkele duizenden mensen afgeslacht, ofwel door moordenaars die zich voordoen als voorvechters van de islam, ofwel door militairen die men heeft getransformeerd in beulen.
Meerdere jaren van dit regime hebben het Algerijnse volk in een ware staat van wanhoop gebracht, maar nu is het toch echt tijd om te wijzen op de inhoud van de teksten die de Algerijnse regering in 1995 in Barcelona heeft ondertekend over de uitoefening van de fundamentele vrijheden en de mensenrechten.
De ondertekening van een associatieakkoord tussen de Europese Unie en Algerije staat op de agenda. Het Parlement moet zeer rigoureus zijn houding afstemmen op de garanties die de Algerijnse autoriteiten zullen geven in verband met de naleving van de beloften die zij hebben gedaan. Ik ben er niet zeker van of er lessen gegeven moeten worden! Mijn land, dat meerdere steden in handen van de racisten en xenofoben heeft, is in ieder geval niet geschikt om dat te doen.
Laten wij daarentegen verheugd zijn dat er tekenen zijn dat er in de komende maanden een verkiezing wordt gehouden. Deze tekenen worden echter overschaduwd door een verontrustend precedent van het boycotten van de verkiezing. In elk geval moet worden vermeden dat bepaalde kandidaten maar beperkte toegang krijgen. Alle politieke krachten die zich tegen geweld verzetten, die weigeren geweld goed te keuren of te verontschuldigen, of "te begrijpen" , moeten deelnemen aan deze politieke strijd. Waarschijnlijk is het nog te vroeg voor de conferentie die alle betrokken partijen zou verenigen. Een einde maken aan de bloedbaden verloopt waarschijnlijk eerder via besprekingen die gehouden worden buiten de spotlights van de actualiteit.
Het voorstel voor bemiddeling dat de Algerijnen uit het drama zou kunnen halen dat hen verscheurt, maakt veel emoties los. Vooral bij diegenen die een dergelijk voorstel als imperialistisch, als kolonialistisch, en wat weet ik nog meer, beschouwen.
Aan alle antikolonialistische en anti-imperialistische voorstanders - waartoe ik mij ook reken - wil ik het volgende zeggen. Aangezien wij continu geplaagd worden door een schuldgevoel of een slecht geweten, moeten wij nu aanvaarden dat naar aanleiding van hetgeen zich in Bosnië en in het Midden-Oosten heeft voorgedaan, een speciale afgezant van de president van de Verenigde Staten de plaats inneemt die wij niet durfden te bezetten.

Souchet
Mevrouw de Voorzitter, Algerije blijft ons het treurige schouwspel bieden van de dagelijkse wreedheden. Het toenemend aantal gewapende groeperingen brengt de nationale eenheid in gevaar. De conflicten tussen de pro-regeringsmilities en de gewapende fundamentalistische groeperingen houden zowel in de steden als op het platteland een klimaat in stand van permanent geweld, dat alle pogingen tot ontwikkeling ruïneert en ontmoedigt. Een land dat alle troeven in handen heeft voor een even succesvolle ontwikkeling als in de Aziatische landen, verknoeit zijn kansen en verspilt zijn troeven.
Op welke manier kan Europa nu hulp bieden voor de wederopbouw van de Algerijnse natie? Allereerst door zeer duidelijk opnieuw te bevestigen dat het veel waarde hecht aan het voortbestaan van Algerije als staat. Wij kunnen niets positiefs verwachten van een uiteenvallen van de Algerijnse staat die naar eenheid streeft. In de Arabische wereld vormen solide staten het best mogelijke tegenwicht tegen de verbreiding van een islamitisch fundamentalisme dat instabiliteit veroorzaakt.
Niemand heeft er belang bij dat Algerije in een "honderdjarige burgeroorlog" terechtkomt en aan onze zuidgrens een duurzame onstabiele zone vormt. Integendeel, elk van onze landen heeft er belang bij dat Algerije uit de chaos komt, ook al gebeurt dat op aarzelende manier, dat het een stabiele pool wordt en zijn ontwikkeling samen met ons organiseert. De ontwikkeling van Algerije en een betere beheersing van de migratoire verschijnselen staan duidelijk met elkaar in verband.
Ten tweede moet alles worden vermeden wat de burgeroorlog nieuw voedsel geeft. In het bijzonder moet de onverantwoordelijke inmenging worden vermeden, de partijdige uitingen of de irrelevante parlementaire resoluties die iedere partij zo snel mogelijk in zijn voordeel tracht te laten gelden. De slechtste dienst die wij Algerije zouden kunnen bewijzen, is de indruk geven dat wij ons in het ene of andere kamp bevinden. Wij moeten niet de plaats innemen van de Algerijnen om hun lot te bepalen. Wij zouden er wel eventueel aan toe kunnen bijdragen dat de komende algemene verkiezingen zo onbetwistbaar mogelijk zijn zodat de politieke confrontatie de plaats inneemt van het gewapende conflict.
Wij kunnen ook samenwerking voorstellen die, in het kader van het associatieakkoord, hoofdzakelijk gericht is op het herstel van de sociale structuur, zodat Algerije ooit de beschikking krijgt over intermediaire lichamen en bemiddelingsinstanties die nodig zijn voor het functioneren van een democratie.

Antony
Mevrouw de Voorzitter, de Vergadering probeert eens te meer een standpunt in te nemen over de burgeroorlog in Algerije. En waartoe leidt dit? Tot niets. Een tekst van dit Parlement zal het geweld veroordelen, het blinde terrorisme - blind, natuurlijk, alsof het terrorisme niet altijd blind is! - aan de kaak stellen, de schendingen van de mensenrechten afkeuren, oproepen tot democratische verkiezingen en tot een dialoog tussen alle partijen, zijn steun uitdrukken voor alle democratische forums, maar wil dat zeggen dat het aantal doden in Algerije zal dalen?
Niemand is onnozel, en zeker geen enkele van de ondertekenaars van deze tekst, ook u niet, heren Cohn-Bendit en Kouchner, noch de intellectuelen die zich hiertoe hebben uitgeroepen en die uit solidariteit met het Algerijnse volk verenigd zijn bij de Mutualité. U weet heel goed dat de oproepen vanaf de Boulevard Saint-Germain in Parijs of vanuit dit halfrond het leven van geen enkele Algerijn redden. Daarentegen dreigen onze landgenoten bepaalde uitlatingen met hun leven te moeten bekopen. Woorden die alleen tot gevolg hebben dat de woede van de Algerijnse terroristen wordt aangewakkerd, zowel van diegenen van de islamitische oppositie als die van de militaire macht, die reeds actief zijn in onze steden. Maar de bommen raken niet diegenen die niet met de metro reizen.
In werkelijkheid willen sommigen hun gedrag weer goedpraten bij diegene die hun geweten speelt, namelijk de media. Het zijn veelal dezelfden, in 1980 aanhangers van de Rode Khmer in Cambodja, van de Vietcong in Vietnam, maoïsten bekeerd tot de "Nieuwe Filosofie" , de pers, de showbizz, de reclame, die petities ten gunste van de boat people , slachtoffers van hun ideologie, tekenden. Zij dragen een even zware verantwoordelijkheid voor de ramp die Algerije treft en die niet teruggaat tot 1992 maar tot 1962.
Enkelen van onze collega's - nietwaar, mijnheer Rocard? - hebben hun jeugd opgeofferd aan het steunen van de terroristen van het FLN! Hebben zij in 1962 getuigd voor de 3.000 pieds noirs die in de vernietigingskampen van het FLN werden gedeporteerd, voor de 150.000 harki's die in kokend water werden gedompeld, levend begraven, ontmand en in stukken gesneden werden door hun vrienden? Hebben zij een honderdste van het medelijden getoond waarvan zij vandaag de dag voor de Nomenklatura fellaga getuigen? Ik herinner mij Melouza, ik herinner mij al die misdaden tegen de mensheid... maar wie zal deze misdaden tegen de mensheid berechten? Het is waar dat de slachtoffers Fransen waren en dat Fransen inferieure mensen zijn die geen recht hebben op justitie noch op het oordeel dat de geschiedenis zal vellen. Tot verontschuldiging van diegenen kan gesteld worden dat zij niet de enigen zijn geweest. Alle regeringen van de Vijfde Republiek, na Frans Algerije aan de moordenaars van het FLN te hebben overgeleverd, hebben onophoudelijk de Algerijnse dictaturen gesteund sinds Ben Bella tot aan Zeroual. Die steun is duur komen te staan.
In 1962 heeft men onze landgenoten laten geloven dat het terugtrekken van onze natie binnen de grenzen van Europees Frankrijk het voordeel zou hebben om hen te bevrijden van het Algerijnse juk. Wat een leugen! Dat juk is verpletterend geworden. Met miljoenen tegelijkertijd verlaten de Algerijnen de ellende waarin hun land ten onder gaat. Ieder jaar keren wij tientallen miljarden francs uit aan de nomenklatura van Zeroual , die ons alleen maar diepe verachting teruggeeft en die zelfs verbiedt dat het Frans in de Algerijnse scholen wordt onderwezen.
In januari 1992 hebben onze leiders partij getrokken in de Algerijnse burgeroorlog door de militaire staatsgreep te steunen die de eerste vrije verkiezingen ongeldig maakte. Ons land is geleidelijk meegesleurd in dat conflict. Toentertijd waren wij de enigen in deze Vergadering die wezen op de gevaren van een dergelijke positie.
En wat moeten wij nu doen? In de eerste plaats de onderdanen van onze staten beschermen. Op korte termijn moeten onze regeringen - en met name die van Frankrijk - hun steun aan de momenteel aan de macht zijnde partij stopzetten, de komst van Algerijnse onderdanen verhinderen en de orde herstellen in de wijken die de terroristische netwerken herbergen. Voor het overige weet u niet wat u moet doen, en trouwens, u kunt niets doen.

Newens
Voorzitter, een ieder die ook maar enigszins om de mensenrechten geeft, moet wel met ontzetting kennis nemen van de bloedige moordpartijen en andere gruweldaden die zich in Algerije in de afgelopen vijf jaar hebben voorgedaan. Daar zijn wij het wel over eens.
Elke dag zijn er weer nieuwe bloedbaden, zoals de moord op 33 inwoners van een dorp, waarnaar de heer Patijn verwees. Schoolmeisjes zijn om het leven gebracht, omdat zij weigerden een sluier te dragen. Ook vakbondsmensen zijn om het leven gekomen, onder wie de leider van een grote vakbond. Onschuldige mensen worden het slachtoffer van geweld. Wij als Parlement zullen dat zeker resoluut veroordelen en ook al diegenen die het geweld steunen.
Er wordt beweerd dat deze mensen geld ontvangen uit Iran en andere fundamentalistische centra in het MiddenOosten en dat er ook in Europa mensen te vinden zijn die hen steunen. Wij moeten alles in het werk stellen om deze vorm van terrorisme te bestrijden. De Algerijnse regering moet uiteraard wel gaan inzien dat zij geen loopje mag nemen met democratische uitgangspunten en mensenrechten, wil zij zich niet vervreemden van de mensen die niet geloven in fundamentalisme, maar wel in vrijheid en democratie.
Wij zijn blij met de plannen om later dit jaar verkiezingen te houden. In de huidige moeilijke omstandigheden moet al het mogelijke worden gedaan om alle serieuze democratische groeperingen in staat te stellen mee te doen. Zover is het nu nog niet.
Uiteindelijk moeten wij in de Europese Unie, maar ook daarbuiten, gaan beseffen dat de toenemende armoede en uitzichtloosheid in de ontwikkelingslanden mensen in de armen van intolerante en gewelddadige groeperingen drijven. Een economisch beleid naar neo-liberaal model dat de werkloosheid doet toenemen en mensen alle perspectieven ontneemt, speelt fundamentalisme en andere intolerante bewegingen in de kaart en blaast terrorisme en geweld nieuw leven in.
Alleen door een verhoging van de levensstandaard voor iedereen kunnen wij de voorwaarden scheppen voor meer democratie en een betere naleving van de mensenrechten - twee zaken waarvoor wij ons allen sterk maken - en ik hoop dat de Raad daar ook van doordrongen is.

Hernández Mollar
Mevrouw de Voorzitter, sinds enige tijd volgen wij als Europese burgers met afschuw - dit woord is in dit debat vaak gebruikt - wat zich afspeelt in een land dat zo dichtbij ligt en een buurland is van de landen van het zuiden van Europa. Als Spanjaard voel ik dan ook een bijzondere betrokkenheid. De GIAterroristen brengen bijna dagelijks honderden onschuldige burgers om, waaronder vrouwen, kinderen en journalisten, zoals de fungerend voorzitter van de Raad ook al gezegd heeft.
Niet alleen vanuit politiek standpunt maar ook als mensen kunnen wij niet langer zwijgen voor zulke wreedheden. Maar zoals de fungerend voorzitter van de Raad ook al gezegd heeft, is een grote dosis afstandelijkheid en objectiviteit, voorzichtigheid en wijsheid nodig om dit complexe probleem te bestuderen.
Algerije is een Maghreb-land dat, zoals alle Maghreb-landen, een aantal bijzondere kenmerken vertoont in zijn politieke, economische, sociale en culturele ontwikkeling en dat mogen we niet vergeten. Landen als Spanje, Italië of Frankrijk hebben, omwille van hun geografische nabijheid en hun economische en sociale banden, bijzondere aandacht voor de gebeurtenissen in die landen, die immers een heel directe weerslag hebben op de belangen van de Europese Unie in haar geheel.
De Euro-mediterrane conferentie is een goed forum om verder te zoeken naar oplossingen die kunnen bijdragen tot de stabiliteit van een gebied dat ons allen aanbelangt. Het is verstandig en correct bij te dragen tot de economische en sociale ontwikkeling van deze landen omdat economische redenen, onderontwikkeling en reële situaties van armoede en honger de diepere oorzaak vormen voor fanatisme en geweld.
Bovendien zal alles wat bijdraagt tot de politieke ontwikkeling, zowel technische bijstand en toezicht op het verkiezingsproces als dialoog met de regering, die met dit terroristische geweld kampt, ongetwijfeld zorgen voor de toenadering van Algerije tot de cultuur van democratie en respect voor de mensenrechten, die eigen is aan de westerse landen.
De Europese Unie mag de ogen niet sluiten voor wat momenteel in Algerije gebeurt. Er staat veel op het spel. De Raad moet zich inzetten, initiatieven voorstellen die de verstandhouding en de dialoog tussen de politieke en democratische krachten in dit land bevorderen en meewerken in de strijd tegen het terrorisme, dat zich helaas ook uitbreidt tot het Europese grondgebied.
De Europese Unie moet kortom een protagonistenrol spelen en mag niet het flauwe imago geven dat zij in andere recente en dichtbije conflicten bood.

Carnero González
Mevrouw de Voorzitter, Algerije zal pas maatschappelijke vrede en coëxistentie herwinnen wanneer er een einde komt aan de misdadige terroristische acties en het proces voor een democratische overgang hernomen is. Dit vereist een dialoog tussen de representatieve politieke krachten zodat de daders van het geweld geïsoleerd kunnen worden en vrije en pluralistische wetgevende verkiezingen kunnen gehouden worden.
Hierop en niet op de voorgestelde resolutie moet de Europese Unie haar optreden baseren - en dit Parlement natuurlijk ook zijn standpunt. De Unie moet ijveren voor de ondertekening van een overeenkomst met Algerije die positief is voor beide partijen, die bijdraagt tot de oplossing van de sociaal-economische problemen van het land zoals de enorme jeugdwerkloosheid en het volledige respect voor de mensenrechten van mannen én vrouwen bevordert.
Er moet een einde komen aan het Algerijnse drama om de stabiliteit in de Maghreb en het MiddellandseZeegebied te waarborgen. Dit is een prioritaire doelstelling voor de Europeanen en des te meer voor oeverstaten zoals Spanje. Mevrouw de Voorzitter, het zou immers een enorme vergissing zijn als het Europese optreden in Algerije een louter Franse aangelegenheid zou zijn. Frankrijk heeft inderdaad een aantal verantwoordelijkheden terzake maar de eerste reeks bijdrages in deze vergadering heeft aangetoond dat ook de overige lidstaten het recht en vooral de plicht hebben om tussenbeide te komen.

Stasi
Mevrouw de Voorzitter, in Algerije is de veiligheid van de mensen in het geding, evenals de eerbiediging van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden, de stabiliteit van het MiddellandseZeebekken en de toekomst van het euromediterraan beleid. De Europese Unie mag zich dan ook niet stil, onmachtig en passief opstellen tegenover de dramatische gebeurtenissen die zich in dat land afspelen.
Allereerst moeten wij het blinde geweld aan de kaak stellen van de islamitische terroristen, de dagelijkse bloedbaden, de autobommen in de steden, de systematische slachting van journalisten, intellectuelen, van allen die de misdaad begaan om vrij te willen denken, maar even krachtig moet ook het geweld en de schendingen van de mensenrechten aan de kaak worden gesteld die begaan worden door de veiligheidstroepen. De legitimiteit die de heersende macht sinds de presidentsverkiezingen heeft verworven maakt nog niet alle middelen die zij gebruikt legitiem. Wreedheid mag men nooit beantwoorden met wreedheid. Het zou gevaarlijk zijn om het schandalige en afkeurenswaardige machtsmisbruik van de overheid gelijk te stellen met het misdadige fanatisme van de fundamentalisten.
Het soms schandalige gedrag van het gezag mag ons er niet toe aanzetten om meer begrip op te brengen voor de islamitische terroristen.
Ook moeten de democraten worden gesteund. Men vergeet maar al te vaak dat er democraten bestaan in Algerije. Ik ben ervan overtuigd dat zij de meerderheid van het Algerijnse volk vertegenwoordigen. Deze democraten zijn helaas verdeeld, hetgeen een factor van zwakheid is, maar zij voeren allen dezelfde moedige strijd tegen de overheid met gevaar voor eigen leven en tegen de fundamentalisten. Derhalve moeten wij hen onze solidariteit betuigen en hen steun verlenen. Wij moeten de Algerijnse regering vastberaden aansporen om eindelijk een dialoog te beginnen, zonder bijgedachten, met alle democraten van Algerije en met alle politieke verantwoordelijken en alle groeperingen die aanvaarden af te zien van geweld.
Tot slot moeten wij ons vertrouwen in het Algerijnse volk luid verkondigen. Vele Algerijnen hebben de hoop op hun land opgegeven. Zij zien geen enkele toekomst aan het eind van deze lijdensweg. Wij moeten de Algerijnen helpen om te geloven in Algerije, om zich bewust te worden van de troeven van Algerije, want Algerije heeft troeven. Allereerst de kwaliteit van de mannen - en vooral van de vrouwen - die veelal met een bewonderenswaardige moed strijden.
In mei 1992 heb ik een lang onderhoud gehad met president Boudiaf. Hij heeft mij zijn droom kenbaar gemaakt om van Algerije het eerste moslimland te maken dat zonder al zijn wortels te verloochenen tegelijkertijd een democratie en een wereldlijk land zou kunnen worden. Enkele dagen later werd president Boudiaf vermoord.
Ik ben van mening dat wij de Algerijnen moeten helpen om zich de droom van de heer Boudiaf eigen te maken en deze in werkelijkheid om te zetten.

Izquierdo Rojo
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ondanks het parlementaire respect dat ze verdienen en hoezeer ik ook goede parlementaire toespraken -aangrijpende, emotionele of ontroerende toespraken- waardeer, zoals we die hier vanmiddag tijdens dit debat gehoord hebben, ben ik met alle respect van oordeel dat het hier niet om draait in Algerije. Het gaat niet meer en niet minder om politieke efficiëntie. Het gaat erom dat wij willen helpen. En wij moeten in staat zijn te helpen in de goede richting.
Tijdens de jongste ramadan hebben we zeker en vast een toename van het geweld en de terreur gekend. Wij moeten deze slachtpartijen veroordelen - en doen dat ook - en moeten ze bestrijden met alle middelen waarover wij beschikken. De komende algemene verkiezingen, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, moeten echt een stap vooruit vormen naar democratie en vrede. Daarom vestig ik de aandacht op twee punten.
Eerst en vooral is er de politieke rol die de Algerijnse vrouwen in de toekomst moeten spelen. Wij moeten inspanningen in die zin leveren. Dit is mogelijk en het zal doeltreffend zijn. De Algerijnse vrouwen moeten de civiele, politieke maatschappij in dit land leiden. En het Algerijnse volk zal het hiermee eens zijn.
Het tweede voorstel is dat de Europese Unie en Algerije de krachten bundelen om tijdens de komende verkiezingen een minimum aan veiligheid en vrijheid te waarborgen.
Zo willen wij dat wordt opgetreden. Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, de ontwerpresolutie die het Europees Parlement zal aannemen, wijst ook op een aantal positieve aspecten waarmee rekening moet gehouden worden. Sinds 11 februari werken president Zeroual en de vertegenwoordigers van de verschillende politieke krachten samen in deze noodzakelijke dialoog die wij vragen en dit moeten we als een positief signaal beschouwen.
Ten tweede is ook het zenden van waarnemers naar de komende algemene verkiezingen een positief teken. Ik beklemtoon dat we doeltreffend moet optreden. Laten we dat dan ook doen op deze manier.

Patijn
Mevrouw de Voorzitter, ik dank alle sprekers voor hun onverkorte en onvoorwaardelijke veroordeling van terreur en blind geweld. Ik denk dat overigens de grote meerderheid van sprekers ook heeft gepleit voor voortzetting van de samenwerking met Algerije en ik wou dat nog eens onderstrepen. De volkeren van de Europese Unie en Algerije zijn nu eenmaal tot samenwerking veroordeeld. Dat is om geografische redenen, dat is om historische redenen en dat is om sociale en menselijkheidsredenen. En dat doen wij vanuit Europa onder een volledig respect voor de culturele en godsdienstige tradities van onze Noord-Afrikaanse medemensen, onder absolute verwerping van het fundamentalistisch misbruik daarvan. De Raad blijft bereid samen te werken met de huidige Algerijnse regering zolang wij de overtuiging hebben dat deze regering toewerkt naar herstel van democratische verhoudingen en betere waarborging van de mensenrechten. Daarom roepen wij de regering op om vast te houden aan de verkiezingen in 1997 en deze open en vrije verkiezingen te doen zijn. Van onze kant herhaal ik nog eens dat de Europese Unie in het kader van haar Middellandse-Zeebeleid, in het kader van een bilateraal samenwerkingsakkoord bereid is structureel en duurzaam bij te dragen aan de sociale en economische ontwikkelingen van het Algerijnse volk.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de Raadsvoorzitter!
Ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement zes ontwerpresoluties ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur (B4-0001/97) voor vragen aan de Raad.

De Voorzitter
Vraag nr. 1 van Wayne David (H-1026/96):
Betreft: De behandeling door de politie van Sonia Esmeralda Gomez Guevara en Carmen Velasquez
Is de Europese Raad op de hoogte van berichten van Amnesty International inzake twee Guatemalaanse meisjes, Sonia Esmeralda Gomez Guevara en Carmen Velasquez?
Er wordt beweerd dat de twee meisjes op 18th Street in Guatemala City zijn opgepakt door drie mannen in uniform omdat zij straatkinderen zouden zijn. De mannen dreigden de meisjes te arresteren wegens het bezit van marihuana als zij niet met hen mee zouden gaan naar het politiebureau. Op weg daarnaartoe werden de meisjes een steegje ingetrokken en werd Sonia zoals beweerd door twee van de drie mannen verkracht.
Tot nu toe heb ik noch van de president van Guatemala noch van de Guatemalaanse ambassade antwoord ontvangen op mijn schrijven. Kan de Europese Raad het Europees Parlement meedelen hoe hij druk wil uitoefenen op de Guatemalaanse regering inzake de kwestie straatkinderen in het bijzonder en de mensenrechten in het algemeen?

Patijn
Wat betreft de vraag van de heer Wayne David over de behandeling door de politie van Sonia Esmeralda Gomez Guevara en Carmen Velasquez zou ik het volgende willen opmerken. De Raad heeft over het door de geachte afgevaardigde aan de orde gestelde geen besprekingen gevoerd. Zoals hij weet hecht de Unie groot belang aan de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden. Tegen de achtergrond van de vernieuwing van de dialoog van San José waarbij Guatemala partij is, wordt het bevorderen van mensenrechten, inclusief de kwestie van de straatkinderen, als een kerndoelstelling beschouwd die bij de betrekkingen van de Europese Unie met de landen van Centraal-Amerika voorop moeten staan. Dit blijkt ook uit het feit dat de ontwikkelingssamenwerkingsprogramma's van de Europese Unie en haar lidstaten in Guatemala in het bijzonder de bevordering van mensenrechten en het geven van voorlichting en training over mensenrechten tot doelstelling hebben.

David
Ik wil de fungerend voorzitter van de Raad hartelijk danken voor zijn bemoedigend antwoord. Toch ben ik benieuwd of hij nog een stap verder wil gaan en openlijk wil verklaren dat de Europese Unie opschorting van de ontwikkelingshulp zou kunnen overwegen als er geen verbeteringen optreden in de mensenrechtensituatie.
Verder zou ik graag willen weten of de Raad bereid is om in de een of andere vorm nog protest aan te tekenen over het specifieke geval dat ik in mijn vraag aan de orde heb gesteld.

Patijn
Ik vraag me af of, gelet op de recente politieke ontwikkelingen in Guatemala, de Europese Unie nu geroepen is om bijzonder daar de politieke toestanden aan de orde te stellen. Ik kan mij herinneren dat zeer recentelijk daar toch een belangrijk politiek verzoeningsproces tot stand is gebracht, wat een absolute voorwaarde is voor volledig herstel van de democratische verhoudingen, en ook een correcte naleving van de mensenrechten, inclusief de rechten van straatkinderen en in dat verband is hier weinig reden om op dit moment daar nu namens de Europese Unie iets bijzonders te doen. Uiteraard zullen wij in het kader van de San José-dialoog, die over enige weken weer plaats zal vinden, op gepaste wijze dit bijzondere probleem aan de orde kunnen stellen.

De Voorzitter
Vraag nr. 2 van Felipe Camisón Asensio (H-1029/96):
Betreft: Geautomatiseerde meertalige diensten
Wat zijn de intenties van de Raad ten aanzien van het bevorderen van de taalverscheidenheid, en met name van geautomatiseerde meertalige diensten?

Patijn
De Raad heeft op 21 november 1996 een meerjarenprogramma ter bevordering van de taalverscheidenheid in de informatiemaatschappij in de Europese Gemeenschap aangenomen dat exact beantwoordt aan de preoccupaties van de geachte afgevaardigde. Dit programma, dat reeds van start is gegaan en voor uitvoering waarvan een bedrag van 15 miljoen ecu verdeeld over drie jaar beschikbaar is, heeft met name de volgende doelstellingen: in de eerste plaats stimulering van het gebruik van technologieën, hulpmiddelen en methoden die de kosten van informatieoverdracht tussen talen en van de ontwikkeling van meertalige diensten verminderen. Tweede doelstelling: bevordering van de groei van de taalindustrieën. Derde doelstelling: aanmoediging van de ontwikkeling van meertalige diensten. De Commissie is verantwoordelijk voor de tenuitvoerlegging van het programma en voor de coördinatie ervan met de andere communautaire programma's.

Camisón Asensio
Ik ben verheugd dat de Raad voornemens is alle activiteiten te steunen die het gebruik van alle talen in de elektronische communicatie kunnen bevorderen. Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik wil er toch aan herinneren dat het hier om een dringende operatie gaat die zo mogelijk voltooid moet worden vóór de drie jaar die u vermeldt. Het lijkt immers niet redelijk verder te gaan zoals dat vandaag het geval is, waarbij de telematica-informatiediensten grotendeels of uitsluitend in het Engels worden aangeboden. Dit vormt een aanslag op de taalkundige verscheidenheid in de Unie en een belemmering voor haar desbetreffende taalindustrieën die zo belangrijk zijn. De Raad zegt ons vandaag dat hij een budget van 15 miljoen ecu heeft uitgetrokken voor een programma ter bevordering van de taalkundige verscheidenheid in de Unie. Dat is niet veel, mijnheer de voorzitter van de Raad, maar het is een begin.
Ik stel vast dat u inderdaad een aantal belangrijke doelstellingen aanhaalt, waaronder uiteraard de werkgelegenheid. Ik wil er echter de aandacht op vestigen dat we ook rekening moeten houden met het feit dat het belangrijk is de toegang van kleine en middelgrote ondernemingen tot soortgelijke faciliteiten te vergemakkelijken en de transformatiekosten te verminderen.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik nog zeggen dat dit alles noodzakelijk is omdat het doel van de "eenheidstaal" helaas niet zo dichtbij is als dat van de eenheidsmunt.

Patijn
Ik dank de geachte afgevaardigde voor zijn aansporing. Afkomstig uit een taalgebied van 22 miljoen mensen, wat een stukje kleiner is dan uw taalgebied, begrijp ik heel goed wat uw inzet is en ik zal uw opmerking overbrengen naar de Raad en naar de Commissie zodat wij kijken of wij in de loop van de uitwerking van dit programma nadere bijzondere toespitsingen kunnen aanbrengen.

De Voorzitter
Vraag nr. 3 van Mihail Papayannakis (H-1030/96):
Betreft: Convergentiecriteria en defensie-uitgaven
Bijzonder interessant zijn de discussies en commentaren van de laatste tijd over "criteria" uit het Verdrag voor de toetreding van de diverse lid-staten tot de EMU. Steeds vaker wordt er vanuit vele min of meer officiële kanten gesproken over een "politieke interpretatie" van de vraag hoe dicht een land de criteria benadert, waarbij de inhoud van het begrip "politieke interpretatie" van geval tot geval varieert. De Raad is hierover reeds tot een zoveel mogelijk eensluidend standpunt gekomen. Zou het mogelijk zijn dat bij een dergelijke "politieke" benadering en interpretatie ook rekening wordt gehouden met onevenredig hoge defensie-uitgaven van een land (die niet worden gedaan om economische vraagstukken op te lossen), als bij voorbeeld het percentage van deze uitgaven ten opzichte van het BNP hoger ligt dan het gemiddelde percentage van de andere lid-staten, zodat in ieder geval deze extra last niet meeweegt bij de "politieke" beoordeling van de voortgang die dit land maakt op weg naar de EMU?

Patijn
De vraag van de geachte afgevaardigde Papayannakis zou ik als volgt willen beantwoorden. Met betrekking tot de mogelijkheid die de geachte afgevaardigde in zijn vraag oppert moge ik memoreren dat in de geldende spelregels voor de EMU de convergentiecriteria niets - en ik herhaal niets - aan duidelijkheid te wensen overlaten. Defensie-uitgaven tellen net als andere overheidsuitgaven gewoon mee in de berekeningen betreffende het maximumtekort van 3 % van het bruto nationaal product in iedere lidstaat, bij overschrijding waarvan de toegang tot de derde fase tot de EMU kan worden ontzegd.

Papayannakis
Mijnheer de Voorzitter, ik weet niet of ik het antwoord van de fungerend voorzitter van de Raad goed heb begrepen. Ik herhaal evenwel dat de Top van Dublin zich heeft gebogen over het probleem van begrotingstekorten die hoger liggen dan 3 % van het BBP en voortvloeien uit omstandigheden buiten de wil van de lidstaten. Iedereen zal toegeven dat buitengewone defensie-uitgaven die niet worden gedaan om economische vraagstukken op te lossen, als exceptionele overheidsuitgaven moeten worden beschouwd, vooral als ze het gevolg zijn van gewelddadige dreigementen welke tegen de internationale rechtsorde indruisen. Ik vraag de Raadsvoorzitter dan ook in hoeverre zulke uitgaven meetellen in de berekeningen betreffende het maximumtekort van 3 % van het bruto binnenlands product.

Patijn
Ik vind de hele vraagstelling van de geachte afgevaardigde wat hypothetisch. In beginsel, denk ik, dat wij voor een correcte toepassing van de convergentiecriteria van de Economische en Monetaire Unie zeer moeilijk onderscheid kunnen maken in categorieën uitgaven; uitgaven zijn uitgaven. Externe bijzondere omstandigheden hebben veeleer te maken met bijzondere economische omstandigheden en niet zozeer met externe dreigingen. Ik wil de vergelijking trekken met mijn eigen land. Ongeveer de helft van mijn land ligt beneden de zeespiegel. Ik beroep mij ook niet voor de bijzondere hoge kosten van het uitpompen van al dat extra water op een bijzondere behandeling op het punt van de convergentiecriteria.

De Voorzitter
Vraag nr. 4 van Anne McIntosh (H-1033/96):
Betreft: Communautaire maatregelen ter bestrijding van pedofilie
Zou de Raad willen meedelen welke maatregelen hij voorstelt voor een gezamenlijke aanpak van de Europese Unie bij de strijd tegen de sexuele exploitatie van kinderen? Denkt de Raad hierbij ook aan maatregelen inzake judiciële samenwerking tussen lid-staten op dit gebied?
Kan de Raad in het licht van zijn besluit om pedofilie gezamenlijk te bestrijden nadere informatie verstrekken over het meerjarenprogramma (1996-2000) inzake opleiding en uitwisseling van personen die zich met deze problematiek bezighouden? Hoe zouden de begrotingsmiddelen van dit programma volgens de Raad moeten worden gebruikt?

Patijn
Mevrouw McIntosh heeft een belangrijke vraag gesteld en die zou ik als volgt willen beantwoorden namens de Raad. De Europese Raad in Dublin heeft zijn afschuw geuit over de seksuele uitbuiting van kinderen en mensenhandel en heeft zich gecommitteerd de nodige actie daartegen te ondernemen. De Europese Raad heeft de Raad en de Commissie verzocht de maatregelen waarover de Raad het tijdens het Ierse voorzitterschap eens is geworden op voortvarende wijze te implementeren en zich te beraden op stappen die verder vereist zijn. Zoals de Raad in eerdere antwoorden aan de geachte afgevaardigden reeds heeft aangegeven, strekken de maatregelen, waarvan overigens sommige nog niet formeel zijn aangenomen, tot verbetering van de politiële en gerechtelijke samenwerking en hebben zij daarnaast betrekking op opleidingen. Het gaat hier met name om de volgende maatregelen. Ten eerste, een voorstel van het Ierse voorzitterschap om mensenhandel op te nemen in het mandaat van de Europol-drugseenheid. Ten tweede, een Belgisch voorstel om een programma in te stellen om de uitwisseling en opleiding van personen die verantwoordelijk zijn voor de bestrijding van mensenhandel te stimuleren. Dat is het zogenaamde STOP-programma. Dit zou een begroting moeten krijgen van 6, 5 miljoen ecu. Ten derde, een voorstel van o.a. de Belgische delegatie om ter bestrijding van onder meer de mensenhandel een lijst van deskundigen en gespecialiseerde instellingen aan te leggen. Hiermee kan de samenwerking tussen politiediensten versterkt worden. Ten vierde, een Belgisch voorstel betreffende een gemeenschappelijke aanpak voor de omschrijving van seksuele uitbuiting van kinderen en mensenhandel, alsmede maatregelen voor de samenwerking tussen lidstaten. De Raad hecht groot belang aan de snelle en goede behandeling van deze onderwerpen en het Nederlandse voorzitterschap zal hier dan ook hoge prioriteit aan geven.

McIntosh
Ik dank de fungerend voorzitter voor zijn antwoord. Waar het mij om gaat is dat wij nu, anno 1997, halverwege het meerjarenprogramma zitten. Als wij iets meer duidelijkheid zouden hebben over de maatregelen in dit kader, zodra daarover overeenstemming is, zou het voor ons in het Parlement makkelijker worden om een en ander te volgen.
De fungerend voorzitter verwees naar de inspanningen van het Ierse voorzitterschap op dit terrein. Kan hij aangeven wat de prioriteiten voor het Nederlandse voorzitterschap zijn? Het Ierse voorzitterschap hechtte bijvoorbeeld grote waarde aan de veiligheid op straat en heeft maatregelen voorgesteld om straten veiliger te maken, zowel voor kinderen als voor volwassenen. Ik ben bijzonder verheugd over de grotere politiële en gerechtelijke samenwerking op dit gebied, waarbij er veel aandacht voor opleidingen is. Een zeer verontrustende ontwikkeling vind ik het misbruiken van Internet voor pornografische en pedofiele doeleinden. Als er bijvoorbeeld ooit een nationaal register komt van mensen die als pedofiel bekend staan, zal dat dan ook worden uitgewisseld met de desbetreffende instanties in de andere lidstaten?

Patijn
Ik zou de geachte afgevaardigde enigszins willen aanvullen. Het motto van het Ierse voorzitterschap was niet alleen safe streets maar ook sound money . Ik heb goede nota genomen van wat zij naar voren heeft gebracht. U zult mij niet euvel duiden dat ik daar hier en nu niet precies antwoord op kan geven, maar ik zal vragen of de Raad en met name dat deel wat zich met Justitie en Binnenlandse Zaken bezighoudt, u later precies op de hoogte kan houden, hetzij schriftelijk, hetzij mondeling in een vergadering met de Commissie juridische zaken over de voortgang van de afwerking van het werkprogramma.

Stewart-Clark, Sir Jack
Ik wil graag nog even terugkomen op het misbruik van Internet. De minister zal het ongetwijfeld met mij eens zijn dat Internet op dit moment nog in de kinderschoenen staat. Wij weten dat pedofielen gebruik maken van Internet. Is de fungerend voorzitter het niet met mij eens dat dit een ideaal moment is om te komen tot een Europese of zelfs een mondiale gedragscode op grond waarvan bronnen die pedofiel materiaal op Internet toegankelijk maken, kunnen worden afgesloten? Dit is een gelegenheid die wij niet voorbij mogen laten gaan en ik hoop dat de minister ons op dit punt wat concrete garanties kan geven.

Patijn
Ik onderstreep het belang dat de afgevaardigde hecht aan een goede behandeling van misbruik van Internet, met name op het punt van seksuele uitbuiting van kinderen en pedofilie. De Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken, maar ook de telecommunicatieministers, werken op dit moment hieraan. Hierbij gaat het in het bijzonder om het misbruik via goede nationale en internationale afspraken en maatregelen tegen te gaan, maar gelijktijdig ook te voorkomen dat het enorme economische potentieel van Internet verbrokkelt en verdampt door een veelheid van ongecoördineerde nationale maatregelen.

De Voorzitter
Vraag nr. 5 van Irini Lambraki (H-1036/96):
Betreft: Eventuele communautaire actie in verband met exceptionele omstandigheden
Het is bekend dat de landbouwproduktie rechtstreeks afhankelijk is van de weersomstandheden en een reeks andere onvoorzienbare factoren.
Doelmatige maatregelen om het hoofd te bieden aan de problemen die het gevolg zijn van natuurrampen of andere catastrofale ontwikkelingen, zoals onlangs in het geval van de Bovine Spongiforme Encefalopathie, zijn echter vaak niet mogelijk omdat hiervoor op de begroting niet de vereiste kredieten zijn opgenomen.
Ik zou daarom de Raad willen vragen: Zou er niet een mechanisme moeten worden gecreëerd om, door de opneming van een specifieke begrotingslijn, het hoofd te bieden aan dergelijke exceptionele omstandigheden?

Patijn
Op de vraag van mevrouw Lambraki zou ik er ten eerste op willen wijzen dat de begroting van de Europese Gemeenschap een aantal posten bevat waaruit noodhulp kan worden verleend aan slachtoffers van rampen. Het gaat dan onder andere om post B 4/3400, getiteld noodhulp aan slachtoffers van rampen in de Gemeenschap. Het gaat ook om alle posten onder titel B 5.2, die dienen ter financiering van rentesubsidies voor leningen in verband met natuurrampen die zich binnen de Gemeenschap voordoen, en daar is onder andere hulp uit verleend aan de slachtoffers van de aardbevingen in Italië in november 1980 en in Griekenland in maart 1988 en in september 1986, alsmede voor de cycloon in Madeira in 1993. Dan hebben wij ook nog titel B 7.2, die bestemd is voor voedselhulp en humanitaire hulp aan bevolkingsgroepen in de ontwikkelingslanden die het slachtoffer worden van natuurrampen of ernstige crises.
Over het algemeen is het overeenkomstig het Verdrag de taak van de Commissie om bij opstelling van de begroting de begrotingspost voor te stellen die het meest aansluit bij de te verwachten behoeften.
Ten tweede heeft de recente BSE-crisis aangetoond dat de Gemeenschap wel degelijk in staat is op flexibele wijze de nodige middelen te vinden om het hoofd te bieden aan dramatische en onvoorziene situaties die niet onder de categorie natuurrampen vallen. Op grond van de bestaande bepalingen en de bestaande praktijken blijkt dus dat het heel goed mogelijk is om aan crises zoals de BSE-crisis het hoofd te bieden. Het lijkt dus naar mijn oordeel niet nodig om permanent grote bedragen achter de hand te houden voor eventuele niet te voorziene noodsituaties.

Lambraki
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het wellicht met de fungerend voorzitter van de Raad eens zijn, als ik de begrotingsposten waarnaar hij verwijst, niet kende.
Ik herinner er de Raadsvoorzitter aan dat de middelen van post B4 opgebruikt zijn, titel B5 ter financiering van rentesubsidies voor leningen in verband met natuurrampen - zoals aardbevingen - werd geschrapt en rubriek B7 voorziet in hulp aan derde landen en niet aan de lidstaten van de Europese Unie. De begrotingslijnen die hij heeft aangehaald, houden dus geen verband met mijn vraag.
De Raadsvoorzitter beweert ook dat de BSE-crisis heeft aangetoond dat de Unie in staat is het hoofd te bieden aan onvoorziene situaties. Hij zegt evenwel niet dat deze kwestie werd aangepakt met middelen die afkomstig zijn van andere begrotingslijnen, zodat de veehouders uit het Verenigd Koninkrijk werden gesteund met fondsen die eigenlijk voor de landbouwers in de andere lidstaten bestemd waren. Ik heb niets tegen de ondersteuning van de Britse veefokkers, maar dat mag geenszins ten koste gaan van de veeboeren en landbouwers uit de andere landen van de Unie. Ik stel dan ook voor het miljard ecu dat voor de landbouwsector in de begrotingsreserve werd opgenomen, aan te wenden om in het kader van het EOGFL een fonds op te richten dat het hoofd moet bieden aan uitzonderlijke omstandigheden in de landbouw - zoals rampen en BSE - en waarvoor de Raad en niet van de Commissie bevoegd is.

Patijn
Ik begrijp de redeneertrant van de geachte afgevaardigde wel, maar ik hoop dat zij het met mij eens is dat wij een aantal uitgangspunten in de gaten moeten houden. Ten eerste, wij werken bij de opstelling van de begroting in de Raad, daar kunt u het mee eens zijn of niet, zeer strikt binnen de financiële perspectieven en de budgetplafonds die wij afspreken. Als u bepleit om een groot bedrag af te zonderen voor een algemene reserve onvoorzien, betekent dat dat het bij de opstelling van de begroting onvermijdelijk al afgaat van legitieme, voorspelbare uitgaven van de begroting. De bezuinigingen zullen van meet af aan worden ingeboekt. Wat echter blijkt, is dat je op een begroting ongeveer 70 miljard ecu in de loop van het jaar merkt dat je hier en daar onvolledig gebruik van de middelen hebt, en die kan je in de praktijk dan gebruiken voor het opvangen van bijzondere onvoorziene noodsituaties zoals onder andere bijvoorbeeld de BSE-crisis. Het lijkt mij van niet echt sophisticated begrotingsbeleid getuigen als je van meet af aan zeer grote bedragen onvoorzien gaat begroten, die rechtstreeks ten koste gaan van uitgaven die prioriteit hebben en die voorspelbaar zijn.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 6 te vervallen.
Vraag nr. 7 van Jonas Sjöstedt (H-0057/97):
Betreft: Gevolgen voor Noorwegen en IJsland bij een integratie van het Akkoord van Schengen
Tijdens de huidige regeringsconferentie wordt overlegd over de integratie van het Akkoord van Schengen in de Gemeenschapswetgeving. Tegelijkertijd lopen er momenteel onderhandelingen over de associatie van IJsland en Noorwegen met het Akkoord van Schengen.
Op welke manier zou de integratie van Schengen in het Verdrag, de overeenkomst met IJsland en Noorwegen beïnvloeden? Zou een dergelijke integratie met zich meebrengen dat de Gemeenschapswetgeving op dit vlak zonder beperkingen moet toegepast worden door de twee landen?

Patijn
Op de vraag van de heer Sjöstedt zou ik willen antwoorden dat het juist is dat de Intergouvernementele Conferentie, wanneer zij de kwestie van versterkte samenwerking in het kader van de derde pijler aansnijdt, zich zal moeten buigen over de integratie van de momenteel bestaande samenwerking tussen de lidstaten die partij zijn bij het akkoord van Schengen en de uitvoering daarvan. Ik kan bevestigen dat in het kader van dat onderzoek bijzondere aandacht zal worden besteed en reeds besteed is aan de situatie van Noorwegen en IJsland, die door het op 19 december 1996 ondertekende akkoord, dat nog niet in werking is getreden, een samenwerkingsovereenkomst met de Schengen-staten hebben gesloten, maar het is nog te vroeg om pertinente uitspraken te doen over op welke wijze dat precies zijn neerslag zal vinden in de Intergouvernementele Conferentie.

Sjöstedt
Ik heb drie aanvullende vragen naar aanleiding van het antwoord van de Raad, waar ik trouwens dank voor zeg. De eerste is of het nodig is een nieuwe overeenkomst met Noorwegen en IJsland te sluiten als het Akkoord van Schengen wordt geïntegreerd in de gemeenschapswetgeving, of dat men het huidige, door vertegenwoordigers van deze landen ondertekende, akkoord ten uitvoer kan leggen.
Mijn tweede vraag gaat over de rol van het Hof van Justitie: als het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen door de verdragswijziging, zaken die verband houden met het Akkoord van Schengen zal kunnen beoordelen, houdt dat dan in dat IJsland en Noorwegen rechtstreeks vallen onder de jurisdictie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen?
Mijn derde vraag luidt: Hoe kan men als het Akkoord van Schengen in het Verdrag wordt geïntegreerd, in de toekomst onderscheiden wat onder dit akkoord valt, en wat valt onder bijvoorbeeld Europol of andere onderdelen van de huidige derde pijler? Zal het in de praktijk niet onmogelijk worden om bij de beslissingen over wat in de samenwerkende landen toepasselijk is, deze zaken uit elkaar te houden?

Patijn
Ik vind het nog te vroeg om nu al uitspraken te doen over de vraag of er een nieuw akkoord nodig is met Noorwegen en IJsland als gevolg van een eventuele wijziging van de verdragsverhouding tussen de Europese Unie en de Schengen-samenwerking. Dat kan zijn, en in dat geval bestaat het voornemen van de Schengenlidstaten om in ieder geval tijdig in overleg te treden met Noorwegen en IJsland. We zullen erop toezien dat wij Noorwegen en IJsland nimmer voor verrassingen of voor voldongen feiten stellen op dat punt.
Uw tweede vraag, de jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie. Als het Europese Hof van Justitie bevoegdheden krijgt ten aanzien van onderdelen op het geheel van de Schengen-samenwerking, indien het ooit tot volledige integratie van Schengen in de Europese Unie zal komen, dan zullen wij de positie van Noorwegen en IJsland nader moeten regelen. Overigens, de jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie waar Noorwegen en IJsland mee te maken hebben is niets nieuws, er bestaan namelijk bij de Europese Economische Ruimte ook bijzondere relaties tot de jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie. De vraag is of het als het komt tot een integratie van Schengen in de derde pijler nog mogelijk zal zijn om onderscheid te maken. Jazeker, dat is gewoon een kwestie van goed opschrijven en goed uitvoeren van de afspraken, zodat niet door een enkele handtekening rond de integratie van Schengen er een grote verwarring ontstaat tussen over waar Noorwegen en IJsland nu precies aan gebonden zouden zijn en niet aan gebonden zouden zijn; dat is gewoon een kwestie van goed afspreken en überhaupt in het hele concept van flexibele samenwerking in het kader van de derde pijler is dat ook niets bijzonders naar mijn gevoel.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik vertegenwoordig Beieren, en ik zou u in de eerste plaats willen vragen of het tijdschema voor de toetreding van Oostenrijk en Italië tot het Akkoord van Schengen vastligt en wat u kunt zeggen over het huidige tijdschema voor de toetreding. Ten tweede zou ik u willen vragen naar de veiligheid aan de oostgrenzen van de Europese Unie.

Patijn
Als voorzitter van de Raad kan ik de vraag over het tijdschema en op welke wijze Oostenrijk tot het Verdrag van Schengen zal toetreden, niet beantwoorden en mag ik niet beantwoorden. Ik hoop dat u dat zult begrijpen en uw aanvullende vraag aan de veiligheid aan de Oostgrens van de Unie: ik zou u in de eerste plaats in het kader van de ordentelijke regeling van de subsidiariteit willen voorstellen dat u die vraag richt aan de bevoegde autoriteit in Bonn.

Lindqvist
Ik wil graag aansluiten bij de zojuist door de heer Sjöstedt gestelde vraag over de mogelijke verwarring als de Intergouvernementele Conferentie voorstelt om het Akkoord van Schengen te integreren in de Gemeenschapswetgeving. Mijn vraag luidt: zou het niet verstandiger zijn om hiermee te wachten totdat men de bestaande overeenkomsten in de respectieve parlementen van Zweden, Noorwegen en IJsland heeft kunnen bespreken? Er kan immers grote verwarring ontstaan als het Akkoord van Schengen wordt geïntegreerd in de gemeenschapswetgeving voordat deze overeenkomsten door de respectieve parlementen zijn geratificeerd.

Patijn
U stelt nu een vraag niet aan de voorzitter van de Raad, maar aan een lid van de Intergouvernementele Conferentie; dat onderscheid wil ik even maken. Ik zou in de eerste plaats zeggen: wij hebben niet ieder jaar een Intergouvernementele Conferentie, dus wachten betekent wachten sine die , en ik denk dat het bijzonder nodig is om de onzekerheid op te heffen die nu eenmaal ontstaan is omdat er een rechtsontwikkeling plaatsvindt in het kader van de eerste en de derde pijler van de Europese Unie enerzijds, en anderzijds in het kader van de Schengen-samenwerking een rechtsontwikkeling en een rechtspraktijk plaatsvindt die onderling slecht gecoördineerd zijn. Ik geef dat eerlijk toe, dat is een institutionele zwakheid op een terrein van samenwerking, waarbij die samenwerking overigens buitengewoon hoge prioriteit heeft naar het oordeel van alle lidstaten die zowel in de Europese Unie als in het Verdrag van Schengen samenwerken.
Het probleem dat u aansnijdt: hoe nu precies de relatie tussen Noorwegen en IJsland wordt op het moment dat het vrije verkeer van personen opeens binnen de Europese Unie zal worden geregeld, is een vraag die ook bij toepassing van artikel 7A van het Unie-Verdrag onder ogen moet worden gezien. Het naast elkaar bestaan van vrij verkeer van personen in het kader van de Europese Unie en het bestaan van de Noorse paspoortunie moet hetzij in Schengen-kader hetzij door de Europese Unie ordentelijk geregeld worden, en om nu te suggereren dat dat allemaal tot grote verwarring zal leiden of tot onoverkomelijke problemen, daar geloof ik niets van. In mijn hoedanigheid als Nederlands staatssecretaris heb ik zelf de onderhandelingen mogen leiden die we met Noorwegen en IJsland over de integratie van Noorwegen en IJsland in de Schengen-samenwerking hebben gevoerd, en ik vond dat het buitengewoon soepel verliep. Ik verwacht in de gehele benaderingswijze van de Noordse landen en in het bijzonder van Noorwegen en IJsland dat zij hiervoor pragmatische benaderingen en oplossingen kiezen die volstrekt recht doen aan de soevereiniteit van deze twee landen; dat is een uitgangspunt dat nimmer omstreden is geweest. Ik verwacht daar absoluut geen problemen van, en vandaar dat ik denk dat uw suggestie dat we verwarring wekken en dat we alles moeten uitstellen, neerkomt op het weglopen voor problemen die nu dringend geregeld moeten worden.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 8 te vervallen.
Omdat de vragen over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld:
Vraag nr. 9 van Manuel Medina Ortega (H-1045/96):
Betreft: Ontwerp van het Euro-biljet
Op de keerzijde van het nieuwe Euro-biljet is een kaart van Europa weergegeven, waarop echter Kreta en andere Griekse eilanden, de Franse overzeese departementen, de Portugese eilanden van de Azoren en Madeira en de Spaanse Balearen en Canarische eilanden en de steden Ceuta en Melilla ontbreken. Beschouwt de Raad dit nieuwe ontwerp als het meest geschikte om uitdrukking te geven aan de Europese identiteit? Vraag nr. 10 van Ulf Holm (H-0085/97):
Betreft: Materiaal van de euro-munt
In verband met de vorm die de nieuwe euro-valuta zal krijgen, zijn er in de Zweedse media berichten geweest dat de euro-munt nikkel zal bevatten. Vanuit het standpunt van de consument gezien zou het een ongelukkige zaak zijn als in de munt nikkel zou worden verwerkt. Nikkelallergie is tegenwoordig de meest voorkomende vorm van contactallergie, waaraan meer dan elke tiende vrouw lijdt.
Is de Raad zich van dit probleem bewust?
Is de Raad van plan de euro-munt geheel nikkelvrij te maken?
Patijn
De vragen van de heer Medina Ortega en de heer Holm hadden beide betrekking op de fysieke kenmerken van de biljetten en de nieuwe muntstukken van de euro. Ten eerste, wat de biljetten betreft heeft de Europese Centrale Bank volgens het Verdrag het alleenrecht machtiging te geven tot de uitgifte van bankbiljetten. Het Europees Monetair Instituut ziet toe op de technische voorbereiding van de eurobankbiljetten. Het Europees Monetair Instituut in zijn perscommuniqué van 13 december 1996 naar aanleiding van de presentatie van het door de heer Medina Ortega bedoelde ontwerp onderstreept dat ten eerste: het samen met de ontwerpers zal blijven werken aan een verbetering van de bankbiljetten, en ten tweede, dat de Europese Centrale Bank in 1998 een beslissing zal nemen over het definitieve ontwerp en over de aanvang van de biljettenproductie.
Wat betreft de euromunten, een vraag van de heer Holm geloof ik, kan ik u zeggen dat de groep van muntdirecteuren zich op dit moment bezighoudt met de technische specificaties van de munten. De vormgeving en de materiaalkeuze voor de euromunt is voor een eerste bespreking onder de aandacht gebracht van de Raad van ministers van Financiën van de Unie op 27 januari jl. En hier is ook, en dat meld ik uitdrukkelijk, het nikkelgehalte of het opnemen van nikkel in de samenstelling van de munten aan de orde geweest. De Raad van ministers van Financiën heeft de groep van muntdirecteuren verzocht een nadere studie te verrichten en oplossingen aan te dragen.

Medina Ortega
Mijnheer de voorzitter van de Raad, eerst en vooral wil ik stellen dat uw woorden mij geruststellen omdat wij nog altijd tot 1998 de tijd hebben voor een definitieve beslissing genomen wordt over het ontwerp.
Ik wil eenvoudigweg dat de bezorgdheid van miljoenen Europese burgers, die op de Canarische Eilanden, de Azoren, Madeira, de Griekse eilanden en in Ceuta en Melilla wonen, bij monde van het voorzitterschap van de Raad aan de Europese Centrale Bank wordt overgemaakt. Zij maken zich immers zorgen omdat hun heel belangrijke gebieden niet voorkomen op deze kaart. Er lijkt een identificatie tussen deze kaart en de geldigheid van de munt te bestaan en op die manier zou het vermoeden kunnen rijzen dat de munt niet geldig zou zijn in deze regio's.
Dit lijkt u misschien een onbelangrijk probleem maar de inwoners van deze gebieden maken zich hier echt zorgen over. Ik zou dan ook graag de zekerheid krijgen dat de bezorgdheid van ons, afgevaardigden die in zekere zin deze regio's vertegenwoordigen, bij monde van het voorzitterschap van de Raad aan de Europese Centrale Bank wordt overgemaakt.

Patijn
Ik zeg u gaarne toe dat ik de opmerkingen van de heer Medina Ortega zal overbrengen aan het Europees Monetair Instituut.

Holm
Ik dank de verantwoordelijke minister voor zijn antwoord. Het verheugt mij te horen dat u geen definitief standpunt heeft ingenomen inzake het nikkelgehalte van de munt. Er kunnen immers geheel nikkelloze munten worden vervaardigd. In Zweden hebben wij bijvoorbeeld zowel nikkelloze tienkronenmunten als vijfkronenmunten. U vermeldde dat het percentage nikkel in de nieuwe munten lager moet worden. In Zweedse eenkronenmunten bijvoorbeeld is het nikkelgehalte ten hoogste 25 %. Het zou interessant zijn om te horen over welke percentages gesproken wordt.

Patijn
De heer Holm zal begrijpen dat hij op dit moment de aanwezig fungerende voorzitter van de Raad overvraagt. Ik zou voorstellen dat hij het verslag van de muntdirecteuren aan de ministers van Financiën afwacht en met name ook wat welke conclusies de ministers van Financiën aan het rapport van de muntdirecteuren verbinden.

De Voorzitter
Vraag nr. 11 van Nikitas Kaklamanis (H-1046/96):
Betreft: Dreigementen van mevrouw Çiller ten aanzien van een lid-staat
In de telexberichten van alle persagentschappen in Ankara werd gemeld dat mevrouw Çiller, minister van Buitenlandse Zaken van Turkije, bij haar terugkeer van de Europese Raad van Dublin op de luchthaven van de Turkse hoofdstad de volgende verklaring heeft afgelegd:
" Als Europa onze vredeshanddruk niet aanvaardt en Turkije uit de boot valt, heeft Griekenland alle reden om bevreesd te zijn" .
Hoe denkt de Raad te reageren op dit openlijk dreigement aan het adres van een lid-staat van de Europese Unie, hetgeen regelrecht indruist tegen de geest van de Verklaring die de 15 in juli 1996 hebben afgelegd?

Patijn
De Raad hecht aanmerkelijk belang aan de verdere ontwikkeling van de betrekkingen van de Europese Unie met Turkije, zowel op economisch als op politiek gebied. Een aantal aangelegenheden de betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije betreffende wachten echter nog steeds op een oplossing. In aansluiting op de verklaring van de Raad van 15 juli 1996 gaat het voorzitterschap voort met zijn pogingen om de dialoog en de samenwerking met Turkije verder te ontwikkelen, ten einde bij te dragen aan het vinden van oplossingen voor uitstaande kwesties.

Kaklamanis
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de Raadsvoorzitter voor zijn antwoord, en benadruk dat ik voorstander ben van de toenadering van Europa tot Turkije en de volwaardige integratie van Turkije in de Europese Unie. Een voorwaarde is evenwel dat Turkije onze beginselen op het gebied van democratie, mensenrechten en menselijke waardigheden erkent en de economische voorwaarden aanvaardt die door de Unie worden gesteld aan de landen welke tot de grote Europese familie wensen toe te treden.
Daar de Raadsvoorzitter evenwel niet op de essentie van mijn vraag heeft geantwoord, wens ik nog het volgende te vragen. Ten eerste, hoelang wil de Raad nog wachten op het antwoord van mevrouw Ciller op de vraag van de Unie of Turkije het al of niet eens is met de verklaring van de Europese Raad van Dublin van juli 1996? Ten tweede, welke actie zal de Raad ondernemen, als Turkije niet antwoordt? De verklaring dateert van acht maand geleden, zodat we met die mogelijkheid rekening moeten houden. Ten derde, wat denkt de Raad van de recente beweringen van mevrouw Ciller dat Turkije zich tegen de toetreding van Cyprus tot de Europese Unie zal verzetten zolang de Unie geen onderhandelingen over het Turks Unielidmaatschap begint?

Patijn
De verklaring van 15 juli 1996 had niet zozeer betrekking op toelating van Turkije tot de Europese Unie maar het inwerkingstellen van de douane-unie met Turkije en dat is aan de orde. Aan alle voorwaarden is, dacht ik, nog niet geheel voldaan en ik denk dat het dringend noodzakelijk is dat de Raad voortgaat in zijn dialoog met Turkije om een volledige overeenstemming te bereiken over de voorwaarden die in die verklaring van 1996 zijn opgenomen en dat daarmee de douane-unie, wat de Raad betreft, zo snel mogelijk in werking kan treden.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 12 te vervallen.
Omdat de vragen over een soortgelijk onderwerp gaan, worden we tezamen behandeld:
Vraag nr. 13 van Thomas Megahy (H-0005/97):
Betreft: Leeftijdsgrenzen bij werving voor EU-instellingen: vacatures in Ierland
Welke regeling denkt de Raad te treffen voor de bekendmaking van vergelijkende onderzoeken voor EU-instellingen in Ierland na de goedkeuring van de Employment Equality Bill 1996, waarin bepaald wordt dat discriminatie op grond van leeftijd in vacatures verboden is? Vraag nr. 14 van Brian Crowley (H-0097/97):
Betreft: Discriminerende leeftijdsgrenzen
Is de Raad niet van mening dat de vaststelling van lage leefttijdsgrenzen voor eventuele kandidaten voor banen bij de Europese instellingen een discriminatie van een groot deel van het totaal aan beschikbare werknemers betekent en is hij bovendien bereid onmiddellijk stappen te ondernemen ter afschaffing van de leeftijdsgrens van 35 jaar voor sollicitanten voor administratieve functies binnen de Europese instellingen?
Patijn
Antwoorden op de vragen van de geachte afgevaardigden Megahy en Crowley. Staat u mij toe dat gecombineerd te beantwoorden zoals u al heeft aangegeven. De aanwervingsprocedure voor ambtenaren van de Europese Unie wordt geregeld door het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen en dus uitsluitend door het Gemeenschapsrecht. Dit garandeert eenvormige behandeling in alle lidstaten. De procedure voor aanwerving via een vergelijkend onderzoek wordt uiteengezet in het Statuut, artikel 29 en bijlage III. Volgens artikel 1, punt g, van bijlage III vermeldt de aankondiging van het vergelijkend onderzoek zonodig een leeftijdsgrens die kan worden aangepast om rekening te houden met bijzondere situaties. Aldus wordt in de praktijk in bepaalde gevallen de leeftijdsgrens verhoogd, bijvoorbeeld een verhoging van maximum vijf jaar om rekening te houden met de opvoeding van kinderen die nog niet leerplichtig zijn of een verhoging in geval van militaire dienst of handicap. Zo kan ook de leeftijdsgrens worden aangepast om rekening te houden met de arbeidsmarkt in sommige sectoren. Sinds twee jaar hebben de communautaire instellingen en organen, waaronder de Raad, besloten hun aanwervingsmethodes te rationaliseren en zich ertoe verbonden ambtenaren aan te werven via aankondigingen die op meerdere instellingen betrekking hebben, tenzij een bepaalde instelling specifieke behoeften heeft. Zij hebben eveneens om budgettaire redenen en om redenen die verband houden met bepaalde vermelde kwaliteitseisen, en ik verwijs hierbij naar artikel 27 van het Statuut, besloten in het algemeen de leeftijdsgrens van 35 jaar te hanteren voor toegang tot het vergelijkend onderzoek voor de aanvangsrangen. En de aanvangsrangen zijn dan D4, D3, C5, B5, A8 en A7. De budgettaire redenen houden vooral verband met het feit dat de bijdrageperiode voor de pensioenregeling 35 pensioenjaren bedraagt. Ik verwijs u naar artikel 77, tweede alinea van het Statuut. Wat de kwaliteitseisen, zoals opgenomen in artikel 27 van het Statuut, betreft, is geconstateerd dat door de leeftijdsgrens van 35 jaar ambtenaren kunnen worden geworven die, zoals het Statuut vereist, uit het oogpunt van bekwaamheid en prestatievermogen aan de hoogste eisen voldoen. Voor de toegang tot de tussenrangen, en dan praat ik in het bijzonder over de rangen D1, C3, C1, B3, B1 en A5 is de algemene leeftijdsgrens 50 jaar. Ten slotte wil ik benadrukken dat overeenkomstig artikel 27, tweede alinea, van het Statuut bij de keuze der ambtenaren geen onderscheid wordt gemaakt ter zake van ras, geloof en geslacht.

Megahy
Ik dank de fungerend voorzitter voor zijn uitgebreide uiteenzetting van de algemene procedures.
Ik mag wel zeggen dat ik geen enkel goed argument heb gehoord om oudere kandidaten te weren door instelling van een leeftijdsgrens bij 35 jaar. Ik hoop dat tijdens de IGC -en het Nederlandse voorzitterschap zal hierin een belangrijke rol spelen- zal worden besloten tot een anti-discriminatieclausule die dit in de toekomst onmogelijk maakt.
Mijn specifieke vraag had betrekking op de situatie die nu in één bepaalde lidstaat - en ik wil Ierland complimenteren met dit beleid - lijkt te ontstaan. Personeelsadvertenties waarin sprake is van leeftijdsdiscriminatie, mogen in Ierland niet meer. Wat ik graag wil weten, is het volgende: heeft de Raad op het punt van de personeelswerving in Ierland - en de Raad zou in Ierland toch mensen moeten kunnen aanwerven voor posten bij de Europese instellingen - nagedacht over de vraag hoe dat moet als de Ierse regering op het standpunt staat dat leeftijdsdiscriminatie in personeelsadvertenties niet is toegestaan? Hoe denkt de Raad dan mensen uit Ierland te kunnen aanwerven?
Voelt de fungerend voorzitter er niet voor om het Ierse voorbeeld op dit punt te volgen en dit beleid voor de hele Gemeenschap van toepassing te verklaren, en daarmee alle problemen te verhelpen?

Patijn
Ik vind het te vroeg om uitspraken te doen over de vraag wat de Intergouvernementele Conferentie precies zal opleveren op het punt van het verbod op discriminatie. Uw vraagstelling over het Ierse recht en de Ierse aanwervingspraktijken is mij duidelijk. Ik kan u alleen zeggen dat wij hier praten over Gemeenschapsrecht, dat in algemene zin van toepassing is en dat het Ierse recht op het grondgebied van de Ierse Republiek van toepassing is. Het Ierse recht is niet specifiek van toepassing op de aanwerving van ambtenaren van de Europese Unie.

Crowley
Ik wil de fungerend voorzitter eveneens bedanken voor zijn zeer uitvoerig antwoord en ook voor de zeer uitvoerige, doch niet relevante informatie, want ook al hebben de heer Megahy en ik twee verschillende vragen gesteld vanuit wellicht twee verschillende invalshoeken, onze bedoelingen zijn dezelfde.
Ik vrees dat ik het niet met de fungerend voorzitter eens ben als hij zegt dat het te vroeg is om uitspraken te doen over wat de IGC zal opleveren. Dit Parlement heeft reeds meerdere voorstellen gedaan om in het nieuwe Verdrag een anti-discriminatiebepaling op te nemen. Het ontwerpverdrag dat vorig jaar door het Ierse Voorzitterschap is opgesteld, bevatte ook een specifiek artikel inzake anti-discriminatie, met name ten aanzien van leeftijd.
Ik vraag me af of de fungerend voorzitter bekend is met het demografisch onderzoek dat de Commissie in de Europese Unie heeft gedaan. Hieruit blijkt dat de bevolking vergrijst en dat een aanpassing van de leeftijdsgrens is geboden, als wij de posten binnen de EU-instellingen willen blijven opvullen.
Ik ben blij dat de leeftijdsgrens voor de hogere rangen op 50 jaar ligt, maar misschien zou er wel een uniforme leeftijdsgrens voor alle rangen moeten komen. Deze kwestie vraagt op zeer korte termijn onze aandacht.

Patijn
Ik dank de geachte afgevaardigde voor zijn observatie over het Ierse voorzitterschapsvoorstel voor de IGC, maar ik blijf bij mijn antwoord dat het te vroeg is om te speculeren over de vraag wat de IGC zal opleveren op het punt van anti-discriminatie-onderwerpen. Ik zie uw demografische argumenten, maar ik kan er tegenover stellen dat regulering op EG-niveau niet voor eeuwig in steen is gebeiteld en als de arbeidsmarkt en demografische situatie daartoe aanleiding geven, dan kunnen wij dat opnieuw in overweging nemen. Ik heb op dit moment geen reden om de instellingen van de Unie te vragen een andere aanwervingspolitiek te volgen dan nu is vastgelegd.

Smith
Ik wil graag de fungerend voorzitter bedanken voor zijn uitvoerig antwoord. Ik ben het met mijn collega, de heer Megahy eens, dat de uitgangspunten van het beleid wat moeilijk te volgen zijn. Er werd in dit verband verwezen naar budgettaire redenen en dat heeft te maken met de pensioenrechten. Maar er zullen toch nog wel mensen van boven de 35 zijn die al pensioenrechten hebben opgebouwd, en tellen die dan niet mee? U bedoelt toch niet te zeggen dat er boven de 35 niemand is met voldoende capaciteiten om bij een van de EUinstellingen te komen werken?
Ik wil de fungerend voorzitter vragen of hij niet bereid is om de situatie opnieuw te bezien in het licht van de demografische ontwikkelingen waar de heer Crowley het over had. Of misschien is hij daartoe wel bereid gezien de onbevredigende uitgangspunten voor het beleid, zowel ten aanzien van de pensioenen als de vakbekwaamheidseisen. Herziening zou ook alleen al uit een oogpunt van non-discriminatie een goede zaak zijn.

Patijn
Het is niet helemaal mijn specialiteit, eerlijk gezegd, het personeelsbeleid van de Europese instellingen. Mij is niet bekend dat het huidige uitgangspunt voor werving in de afgelopen jaren ook maar enig probleem heeft opgeleverd voor de Europese instellingen om hun personeelsbestand op een heel hoog kwalitatief niveau te houden. Dus vanuit dat oogpunt zie ik geen enkele reden om nu initiatieven te ontplooien om op dit punt de praktijk te wijzigen of de regelgeving te wijzigen. Volledigheidshalve moet ik vermelden dat dit een kwestie is waar de Europese Commissie het initiatiefrecht heeft en als de Europese Commissie het gevoel heeft dat hetzij de arbeidsmarkt niet meer respondeert aan de geldende regelgeving, hetzij dat er ernstige spanningen zijn op het punt van de beginselen van non-discriminatie, dan denk ik dat de Europese Commissie niet zal aarzelen om haar initiatiefrecht uit te oefenen.

Seal
Het doet mij deugd te horen dat deze regelingen niet in steen zijn gebeiteld en kunnen worden aangepast. Het is belangrijk om nogmaals te wijzen op de hogere levensverwachting voor de burgers van de Europese Unie. Is het voor de Raad niet mogelijk, gezien het feit dat de mensen langer leven en langer moeten werken, gezien de duidelijke behoefte aan meer ervaren mensen en het uitstekende besluit van de Ierse regering, om de situatie nu al, zonder de IGC af te wachten, onder de loep te nemen en met voorstellen te komen om in de hele Europese Unie een einde maken aan leeftijdsdiscriminatie?

Patijn
Ik zal de zorgen van de geachte afgevaardigde overbrengen aan de Commissie en aan de Raad.

De Voorzitter
Vraag nr. 15 van Ioannis Theonas (H-0007/97):
Betreft: Dreigementen van Turkije in verband met de installatie van raketten op Cyprus
23 Jaar na de landing van Turkse troepen op Cyprus wordt 40 % van het grondgebied van dit eiland nog steeds door deze troepen bezet gehouden. In deze context ontraden de Verenigde Staten en de lid-staten van de EU - bewust voorbijgaand aan het overduidelijke militaire overwicht van Turkije - de Cyprische Republiek ten stelligste Russische raketten voor defensiedoeleinden aan te kopen, omdat dit het "machtsevenwicht" in één van de meest gemilitariseerde zones ter wereld zou verstoren.
Is de Raad van oordeel dat het een onvervreemdbaar recht van de Cyprische Republiek is haar defensiepotentieel te versterken? Zo ja, welke maatregelen denkt hij te nemen om het hoofd te bieden aan de acties die Turkije ten aanzien van Cyprus dreigt te ondernemen als op het eiland defensieve luchtafweerraketten zouden worden geïnstalleerd? Stemt hij in met het voorstel inzake een door de internationale gemeenschap gewaarborgde demilitarisering van het eiland, waarbij de Turkse bezettingstroepen en kolonisten het eiland zouden verlaten in het kader van een rechtvaardige en duurzame oplossing voor de Cyprische kwestie op grond van de VN-besluiten? Maakt dit deel uit van de initiatieven die de EU in deze regio ontplooit?

Patijn
De heer Theonas stelt een belangrijke kwestie aan de orde. De Raad roept alle betrokken partijen op om zich terughoudend op te stellen en geen acties te ondernemen die de gesprekken later dit jaar, onder auspiciën van de internationale gemeenschap zouden kunnen hinderen of bemoeilijken. Recente gebeurtenissen in Cyprus hebben eens te meer aangetoond dat in het kader van de Verenigde Naties en overeenkomstig de resoluties van de VN-Veiligheidsraad dringend werk moet worden gemaakt van initiatieven om voor Cyprus tot een allesomvattende politieke oplossing te komen op basis van een federatie van twee zones met twee gemeenschappen. In deze context is de Raad voorstander van demilitarisering van het eiland. De Raad bevestigt zijn volle steun aan de secretaris-generaal van de Verenigde Naties en zijn speciale vertegenwoordiger voor Cyprus.
Op 25 februari aanstaande zal de associatieraad met Cyprus worden gehouden. Bij die gelegenheid zal onder meer van gedachten worden gewisseld over de politieke situatie in het oostelijk bekken van de Middellandse Zee en uiteraard ook op Cyprus zelf. De Europese Unie heeft er voorts al herhaaldelijk bij Turkije op aangedrongen om in overeenstemming met resoluties van de VN-Veiligheidsraad bij te dragen aan een oplossing voor Cyprus.
Ambassadeur Heaslip, vertegenwoordiger van het voorzitterschap voor Cyprus, zal nauw met alle betrokkenen samenwerken en ook terzake de nodige initiatieven ontplooien.
Wat de bevordering van de veiligheid in het kader van Europese Unie-initiatieven ten behoeve van de regio betreft, wijst de Raad op het Euromediterrane proces in het kader waarvan thans, als onderdeel van ons partnerschap, op het gebied van politiek en veiligheid aan vertrouwenwekkende maatregelen wordt gewerkt.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de Raadsvoorzitter voor zijn antwoord. Ik maak me evenwel ongerust over de vaststelling dat de Unie de dreigementen van Turkije tegen Cyprus nog niet heeft veroordeeld.
Het spreekt vanzelf dat ik voorstander ben van de politieke regeling van het Cyprische vraagstuk en elke militaire oplossing van deze kwestie verwerp. Ik ben echter ook van oordeel dat het een onvervreemdbaar recht van elk land is zijn defensiepotentieel te versterken én dat het voornemen raketten voor defensiedoeleinden op Cyprus te installeren vooral tot ongerustheid leidt bij degenen die het eiland willen aanvallen. Ik merk in dit verband op dat de Raadsvoorzitter niet geantwoord heeft op de vraag hoe de Raad voornemens is te reageren op de herhaalde bedreigingen van Turkije tegen Cyprus - waaronder het dreigement de toetreding van Cyprus tot de Unie te verhinderen, als het eiland weigert de Turkse eisen in te willigen en niet terugkomt op zijn besluit defensieve luchtafweerraketten op zijn grondgebied te installeren.

Patijn
Ik heb begrip voor de zorg van de geachte afgevaardigde. De Raad zal in zijn reguliere contacten met alle betrokkenen, inclusief de regering van Turkije en de regering van Cyprus, alles in het werk stellen om zoveel mogelijk te werken aan de-escalatie van de politieke spanning. Alhoewel ik jaren voor het ministerie van Defensie heb gewerkt, zou ik willen voorstellen om geen debat te openen over de strikte noodzaak om raketten met een reikwijdte van 150 km aan te schaffen als legitieme verdediging van bedreigingen op Cyprus.

De Voorzitter
Vraag nr. 16 van Alfred Lomas (H-0008/97):
Betreft: Gegijzelde personen in Kashmir
Kan de Raad, gezien het strenge winterweer dat in Kashmir heerst, er bij de Indiase regering op aandringen om nieuwe pogingen te doen teneinde de vrijlating van de gegijzelde personen te bewerkstelligen?

Patijn
In antwoord op de vraag van de heer Lomas kan ik het volgende zeggen. Sedert het begin van deze gijzelingszaak in Kashmir heeft de Europese Unie bij de Indiase en Pakistaanse autoriteiten verscheidene demarches ondernomen met het verzoek om geen moeite te sparen om deze crisis tot een goed einde te brengen. Helaas is op dit gebied geen vooruitgang geboekt en is het nieuws dat ons tijdens de laatste maanden over de gijzelaars heeft bereikt schaars en tegenstrijdig. Het voorzitterschap zal geen inspanningen achterwege laten om de dramatische situatie van de gijzelaars te verlichten en zal dit probleem aan de orde blijven stellen bij de bevoegde instanties in de betrokken landen.

Lomas
Ik dank de Raad voor zijn antwoord en voor de wijze waarop hij zich in het verleden voor deze zaak heeft ingespannen. Maar het lijkt de laatste tijd nogal stil rond deze kwestie, hoewel de mensen in Kashmir zelf er sterk mee bezig zijn en pogingen hebben ondernomen -met name de JKLF- om de gijzelaars vrij te krijgen. Eigenlijk is dit een zaak van de Indiase regering, die per slot van rekening de dienst in Kashmir uitmaakt. In mijn vraag dring ik er dan ook op aan om meer druk op de Indiase regering uit te oefenen.
Is de Raad bovendien niet van mening dat de echte oplossing voor al dit soort zaken -en er zijn in de loop der jaren heel wat doden in Kashmir gevallen- moet worden gezocht in verlening van het zelfbeschikkingsrecht aan de bevolking?

Patijn
Om te beginnen met de laatste vraag, ik denk dat de oplossing van de kwestie Kashmir gezocht moet worden in rechtstreekse onderhandelingen tussen de betrokken regeringen. Of dat uitmondt in self-determination of iets anders, de Europese Unie is niet de eerste om daar een oordeel over uit spreken. Ik heb goede nota genomen van de zorgen van de geachte afgevaardigde inzake de gijzelingszaak. Ik zal overwegen of dat aanleiding is om daar nog een schepje bovenop te gooien.

Truscott
Ik wil de fungerend voorzitter van de Raad dankzeggen voor de beantwoording van de vraag van de heer Lomas. In weerwil van de acties van de Raad in het verleden, zou ik graag vernemen welke stappen hij de komende weken denkt te ondernemen om een oplossing te vinden voor het gijzelingsdrama dat zich nu al geruime tijd voortsleept en veel leed bij de getroffen families teweegbrengt. Ook ben ik benieuwd naar eventuele politieke acties van de Raad om het conflict in Kashmir tot een oplossing te brengen, waarbij zelfbeschikking het uitgangspunt zou moeten zijn. Dat is wat de bevolking wil, om nog maar niet te spreken van de betrokken bestuursorganen.
Deze zaak veroorzaakt grote ongerustheid onder miljoenen mensen in Groot-Brittannië en niet te vergeten de duizenden mensen uit mijn kiesdistrict, die banden met Kashmir hebben.

Patijn
Ik dank de geachte afgevaardigde voor zijn zeer pertinente wijze waarop hij zijn zorgen heeft overgebracht. Ik wou nog eens uitdrukkelijk het idee wegnemen dat in het kader van de Raad geen aandacht aan Kashmir wordt besteed. Er is zeer regelmatig overleg, met name in het kader van het comité van politieke directeuren, onder andere over de kwestie Kashmir. Wij zoeken zeer zorgvuldig naar goede aangrijpingspunten om hetzij door demarches, hetzij wellicht in de toekomst door het uitzenden van een trojka-missie om ons niet alleen goed op de hoogte te stellen van de situatie in Kashmir, maar ook om met de Indiase en de lokale autoriteiten zeer indringend te spreken over zaken als de gijzelingsactie, als bedoeld door de vragenstellers.

De Voorzitter
Vraag nr. 17 van Sir Jack Stewart-Clark (H-0015/97):
Betreft: Rol van het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving in het werkprogramma van het Nederlandse voorzitterschap
In haar werkprogramma wenst het Nederlandse voorzitterschap een meerjarenprogramma voor de uitwisseling van kennis tussen de lidstaten over onderzoeksmethoden, voorlichtingscampagnes van de overheid en voorzieningen voor specifieke doelgroepen. Opgemerkt wordt dat nauwe samenwerking tussen deskundigen op het gebied van de volksgezondheid, rechtsinstanties en de politie van essentieel belang is.
Het verbaast mij dat het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving niet wordt vermeld.
Kan de Raad bevestigen dat van dit Waarnemingscentrum zo veel mogelijk gebruik zal worden gemaakt in het belang van een behoorlijke coördinatie tussen de diverse organen?

Patijn
Naar aanleiding van de vraag van de heer Stewart-Clark kan ik het volgende zeggen. Aan de Europese Raad in Dublin is een voortgangsrapportage over de drugsbestrijding voorgelegd met daarin een aantal specifieke aandachtspunten voor actie in het jaar 1997. Eén daarvan betreft het toekennen van een grotere rol aan onderzoek bij de drugsbestrijding. In het recentelijk aangenomen communautaire actieprogramma inzake de preventie van drugsverslaving binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid neemt onderzoek een belangrijke plaats in. Het programma heeft mede ten doel de kennis over drugs, drugsverslaving en de gevolgen daarvan te verbeteren, alsmede de kennis over de middelen en methoden van preventie. Aan het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving, het EWDD, wordt in dit verband een belangrijke rol toegekend. De Commissie zal bij het goedkeuren van acties in het kader van het communautaire actieprogramma rekening houden met de activiteiten van dat EWDD, zodat er geen onnodige overlappingen ontstaan.

Stewart-Clark, Sir Jack
Ik heb gehoord wat U zei, maar de oprichting van dit waarnemingscentrum in Lissabon heeft ons veel moeite gekost. Dit centrum is absoluut van essentieel belang. Er zijn in elk van de lidstaten zogeheten detox-centra die in verbinding staan met het waarnemingscentrum. Het is van het grootste belang dat het waarnemingscentrum kan rekenen op de steun van de Raad en de nationale regeringen.
De reden waarom ik deze vraag heb gesteld, mijnheer de Raadsvoorzitter, was omdat U plannen had voor de uitwisseling van informatie over allerlei onderwerpen met betrekking tot drugs. Daarbij werd het waarnemingscentrum helemaal niet genoemd.
Wat ik U dan ook eigenlijk wil vragen, is ten eerste -en U hebt dit al deels beantwoord- of de Raad volledig achter het waarnemingscentrum staat, en ten tweede of hij ervoor zal zorgdragen dat de retox-centra in de lidstaten voldoende worden ondersteund en dat de door deze centra aangeleverde informatie van optimale kwaliteit is.

Patijn
De eerste pertinente vraag van de geachte afgevaardigde kan ik met een volmondig ja beantwoorden. Wij denken dat het Waarnemingscentrum, gelet op de omvang en de ernst van de problematiek waar wij in WestEuropa mee te maken hebben op het punt van de drugsverslaving en de drugshandel, al onze steun verdient. Er is ook een andere reden en dat is iets wat ook vanuit de Nederlandse benadering van de drugsproblematiek een bepaalde rol speelt. Wij denken dat toenemende aandacht voor preventie en het voorkomen dat mensen met de drugswereld en met de verslavingswereld in aanraking komen één van de belangrijke sleutels is naast criminaliteitsbestrijding en naast repressie, dat het één van de belangrijkste instrumenten is om dit afgrijselijke probleem dat ons al jaren bedreigt en ook in de toekomst zal bedreigen beter onder controle te krijgen. Ik deel de onderliggende gedachte van de afgevaardigde dat als je een complex probleem onder controle moet krijgen, dat je dan moet waarnemen, dat je moet weten, dat je moet meten en dat je vooral over betrouwbare en gelijkluidende gegevens moet beschikken over de diverse verschijningsvormen waarin dit probleem zich voordoet en hoe het zich in de diverse lidstaten voordoet. Ik sta dus absoluut achter de benaderingswijze die de geachte afgevaardigde heeft gekozen. Ik zal het zeer zeker onder de aandacht brengen van de Nederlandse minister van Volksgezondheid, die overigens een expert is op het punt van drugspreventie.

De Voorzitter
Vraag nr. 18 van Niels Sindal (H-0018/97):
Betreft: Ratificatie van de Europa-Overeenkomsten
Het is twee jaar geleden dat de Europa-Overeenkomsten met Estland, Letland en Litouwen ondertekend werden. Niettemin heeft een aantal landen (België, Griekenland, Frankrijk, Italië, Portugal en het Verenigd Koninkrijk) de Overeenkomsten nog altijd niet geratificeerd.
Welke maatregelen overweegt het voorzitterschap van de Raad om ervoor te zorgen dat deze landen de Overeenkomsten ratificeren?

Patijn
Naar aanleiding van de vraag van de heer Sindal wil ik het volgende zeggen. De Europese associatieovereenkomsten met Estland, Letland en Litouwen zijn op 12 juni 1995, dus iets meer dan anderhalf jaar geleden, ondertekend. Sedertdien is de ratificatieprocedure ingezet en in dit stadium zijn de procedures in negen lidstaten afgerond. Zoals de geachte afgevaardigde goed weet, heeft ieder parlement zijn eigen procedures en praktijken. Het is niet aan mij om daar verder in te treden of daar commentaar op te geven. Overigens moet niet de indruk worden gewekt dat de ratificatieprocedures voor de Europa-overeenkomsten met de drie Baltische staten niet voldoende vorderen. De ratificaties van de Europa-overeenkomsten met andere landen in Midden- en Oost-Europa hebben ook enige tijd gevergd, namelijk twee jaar. Voor andere belangrijke overeenkomsten als die met Rusland en de Oekraïne die in juni 1994 zijn ondertekend, zijn de procedures overigens nog aan de gang. Wel wil ik benadrukken dat het voorzitterschap geen enkele gelegenheid voorbij laat gaan om de aandacht van de lidstaten erop te vestigen dat de niet-afgehandelde ratificatieprocedures voor de diverse overeenkomsten, waaronder ook die met de Baltische staten, moeten worden bespoedigd. Het voorzitterschap heeft daarom ook het volste vertrouwen dat de lidstaten die de ratificatieprocedure voor de overeenkomsten met de Baltische staten nog niet hebben afgerond, het nodige in het werk stellen om dat toch alsnog spoedig te doen.

Sindal
Dank u voor uw antwoord. Het verheugt mij dat de Raad geen problemen ziet, maar de Raad moet wel inzien dat de kandidaat-lidstaten Estland, Letland en Litouwen bezorgd zijn over het feit dat de Unie niet hetzelfde enthousiasme heeft getoond als bijvoorbeeld bij Polen, Hongarije en Tsjechië. Wij hebben besloten dat alle landen die het lidmaatschap aanvragen, gelijk zijn. Mijn vraag is dan ook: Kan de Raad bevestigen dat de Commissie niemand favoriseert in haar voorbereidende werkzaamheden voor de toetreding van nieuwe landen? Als voormalig voorzitter van de Delegatie voor de betrekkingen met Estland, Letland en Litouwen had ik namelijk die indruk. Ik hoop dat u hierop kunt antwoorden.

Patijn
Ik kan u bevestigen dat de Raad geen favorieten heeft wat betreft de elf landen die kandidaat zijn om lid te worden van de Europese Unie. Het lidmaatschap zou zoveel mogelijk op een objectieve toepassing van de criteria van de Europese Raad van Kopenhagen uit 1992 moeten worden gebaseerd.

Cars
Wat deze ratificaties urgent maakt, is de situatie waar wij ons in verschillende opzichten in bevinden. Ik denk dan aan het feit dat de regeringsonderhandelingen gaande zijn; en een half jaar na de afsluiting hiervan moeten immers de lidmaatschapsonderhandelingen met onder andere de Baltische staten beginnen. Het is duidelijk dat er dan ongerustheid kan ontstaan of er voldoende achter deze kwesties wordt aangezeten. U heeft daarnet gezegd dat u ernaar streeft om hier steeds de aandacht op te vestigen. Ik ga ervan uit, Mijnheer de Minister, dat u dit in de Raad doet en dat u uw collega-ministers in de landen die nog niet geratificeerd hebben, aanspoort om van hun parlement een zo spoedig mogelijke behandeling van deze kwesties te verlangen. In dat geval is er, zo begrijp ik, geen reden voor ongerustheid in de Baltische landen en evenmin in dit Parlement.

Patijn
Er is naar mijn gevoel geen reden voor onrust in de Baltische staten, ook niet met het proces van nadere bepaling van de hele strategie van toetreding die later dit jaar zal aanvangen, nadat de Europese Commissie haar advies over de wijze van onderhandelen heeft uitgebracht. Als u zich als leden van het Europees Parlement zorgen maakt over de trage procedure die sommige nationale parlementen hanteren om tot ratificatie te komen, dan zou ik allen die nationale parlementariërs kennen die procedures maar niet behoorlijk voortzetten, willen oproepen om daar contact mee op te nemen en ze flink achter hun broek te zitten.

De Voorzitter
Vraag nr. 19 van Jan Andersson (H-0020/97):
Betreft: Initiatieven tegen de vraag naar drugs
Het drugsmisbruik is groot in Europa. De handel in en het gebruik van synthetische verdovende middelen nemen toe. Ondanks het feit dat de landen van de EU een verschillende kijk op de vraag hebben hoe de strijd tegen verdovende middelen gevoerd moet worden, is het hoog tijd dat de EU met een strategie komt als antwoord op het toegenomen misbruik. Deze strategie zou zowel maatregelen tegen de toegang tot als de vraag naar verdovende middelen moeten omvatten. Het programma van het Nederlandse voorzitterschap bevat een aantal algemene gezichtspunten over de drugsbestrijding. Men wil de drugshandel bestrijden en ervaringen over verschillende preventieprogramma's uitwisselen. Daarmee ga ik akkoord. Daarentegen ontbreken maatregelen om de vraag te beperken.
Welke concrete maatregelen overweegt het Nederlandse voorzitterschap ter beperking van de vraag naar verdovende middelen?

Patijn
Ik zou de geachte afgevaardigde erop willen wijzen dat bij besluit van het Europees Parlement en van de Raad van 16 december 1996 een communautair actieprogramma inzake de preventie van drugsverslaving binnen het actiekader op het gebied van de volksgezondheid is aangenomen. Dit programma omvat een hele reeks stimulerings- en ondersteuningsmaatregelen die bedoeld zijn om deze doelstelling te helpen verwezenlijken. Het betreffende programma is in grote lijnen vooral gericht op de twee volgende actiegebieden. Ten eerste: acties op het gebied van de gegevens en de evaluatie, waarbij de doelstelling is het verbeteren van de kennis over drugs, drugsverslaving en de gevolgen daarvan alsmede, over de middelen en methoden voor preventie van drugsverslaving en van de daaraan verbonden risico's. En dit gebeurt dan in het bijzonder door gebruik te maken van de gegevens van het Europees waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving, daar hadden wij het zojuist even over, en de door de bestaande communautaire programmainstrumenten geboden mogelijkheden.
Het tweede actiegebied betreft acties op het gebied van de voorlichting, educatie en opleiding, waarbij de doelstelling is bij te dragen tot verbetering van de voorlichting, educatie en opleiding teneinde drugsverslaving en de daaraan verbonden risico's te voorkomen. Met name, op het gebied van jongeren in hun eigen omgeving, huis, school, universiteit, vrijetijdsbesteding en bijzonder kwetsbare groepen met inbegrip van voormalige drugsgebruikers. De Commissie zal een nadere uitwerking van een actieprogramma ter hand nemen.
Zoals de geachte afgevaardigde terecht aangeeft, zal het Nederlandse voorzitterschap zich verder concentreren op het uitwisselen van ervaringen met preventie van druggebruik. Tevens zal worden onderzocht welke elementen van het gemeenschappelijk optreden - drugs - dat in december 1996 door de Raad is aangenomen, implementatie verdienen op het gebied van preventie van drugsverslaving. Ik zou toch de geachte afgevaardigden, niet alleen de heer Andersson maar ook anderen die evenzeer als ikzelf die zeer begaan zijn met dit onderwerp, erop willen wijzen dat het Nederlandse voorzitterschap zeer hoge prioriteit zal geven aan het hele element van bestudering en preventie van de drugsproblematiek, evenzeer als de repressieve en de justitiële kant van de drugsproblematiek.

Andersson
Ik dank de Raad voor dit antwoord. De aanleiding voor mijn vraag is gelegen in het feit dat men zoals bekend drugsmisbruik in het algemeen op twee manieren kan bestrijden, enerzijds door het aanbod aan te pakken, anderzijds door de vraag aan te pakken. Deze beide manieren moeten worden toegepast. Over het aanbod, d.w.z. de handel en fabricage van synthetische drugs enz., zijn wij het helemaal eens. Tegelijkertijd weten wij echter dat hoeveel fabrieken en groothandelaren wij ook aanpakken, er altijd drugsmisbruik zal bestaan, zolang er vraag blijft bestaan. Daarom vind ik de vraag misschien wel het belangrijkste, en het allerbelangrijkste is dat jongeren überhaupt nooit beginnen aan verdovende middelen.
Ik heb twee vragen, één naar aanleiding hiervan en een tweede naar aanleiding van uw antwoord aan de heer Stewart-Clark. Ten eerste: vindt u ook dat het eigenlijk de belangrijkste inzet op drugsgebied is dat wij verhinderen dat jongeren überhaupt beginnen met verdovende middelen? Ten tweede: in Oost-Europa worden nu amfetamine en andere synthetische drugs gefabriceerd. Is het niet zaak voor ons in de EU, om nu "ons eigen straatje schoon te vegen" , nu wij contact hebben met de Oost-Europese landen?

Patijn
Ik ben het eens met de basisanalyse van de heer Andersson die de aanbodkant en de vraagkant goed onderscheidt. Ik denk dat binnen de Europese Unie er toch een zeer grote convergentie van meningen en ook beleidsopvattingen bestaat over de bestrijding van de aanbodkant. Het is vooral de repressieve kant, het tegengaan van de internationale georganiseerde criminaliteit en op dat punt vraagt de heer Andersson terecht aandacht ook voor de relaties met derde landen. We weten dat door de snelle maatschappelijke veranderingsprocessen in sommige Oost-Europese landen bijzondere risico's worden gelopen op het punt van doorvoer en productie van harddrugs en ik kan u verzekeren dat in het kader van de activiteiten van de Raad daar aandacht aan wordt besteed. Ik vermeld even dat de Europese Raad van Dublin heeft besloten tot de instelling van een groep van hoge vertegenwoordigers om op korte termijn te komen met suggesties voor de bestrijding van de georganiseerde criminaliteit en dan gaat het met name uiteraard over de grote en middelgrote drugshandel en dat daar uitdrukkelijk ook de relaties met derde landen als bijzonder aandachtspunt bij onder de loep wordt genomen.
Wat betreft de beperking van de vragen, omdat je toch praat over de grote differentiatie van cultuur per land en ook de hele wisselende benaderingswijze, denk ik dat wij in toenemende mate behoefte hebben om op dat punt elkaars ervaringen beter te leren kennen en ik ben er al gedeeltelijk op ingegaan, naar aanleiding van de vragen van de heer Stewart-Clark. Op het punt van samenwerking tussen lidstaten, tussen de specialisten van de lidstaten en gecoördineerd door het waarnemingsinstituut, is er nog aanzienlijke ruimte om de samenwerking te intensiveren. Preventie is naar ons oordeel in Nederland een belangrijke sleutel geweest om met name de maatschappelijke gevolgen en de gevolgen ook voor de hele jeugd, scherp te analyseren en onder controle te krijgen en ik kan u verzekeren dat de aandacht van dit voorzitterschap daarvoor niet zal verslappen.

De Voorzitter
Vraag nr. 20 van Nuala Ahern (H-0022/97):
Betreft: Kennisgeving vooraf van transporten van radioactief materiaal aan de langs de route gelegen landen
Door het Verdrag van Barcelona te ondertekenen heeft de Franse regering zich ertoe verplicht om wanneer radioactief of giftig materiaal Franse havens verlaat, de landen langs de te volgen route daarvan van te voren in kennis te stellen.
Is de Raad niet van mening dat Frankrijk - en ook het VK - derhalve verplicht zijn de langs de route gelegen landen van te voren op de hoogte te stellen van nucleaire transporten over zee van materiaal afkomstig uit hun opwerkingsinstallaties respectievelijk in La Hague en Sellafield?

Patijn
Naar aanleiding van de vraag van mevrouw Ahern wat betreft de overbrenging van radioactieve afvalstoffen is een aantal regelingen van belang. Ik noem in volgorde in de eerste plaats de communautaire wetgeving, namelijk richtlijn 92/3/Euratom van 3 februari 1992 betreffende toezicht en controle op overbrenging van radioactieve afvalstoffen tussen lidstaten en naar en vanuit de Gemeenschap. Ten tweede noem ik de voorschriften voor het vervoer van nucleaire stoffen, die in het kader van de internationale organisatie voor atoomenergie zijn opgesteld en ten derde, de voorschriften voor zeevervoer, zogenaamde IMOcode inzake maritieme gevaarlijke goederen.
Dit geheel van wettelijke en bestuursrechterlijke bepalingen is ook van toepassing op de overbrenging van radioactieve afvalstoffen afkomstig uit de opwerkingsinstallaties waar de geachte afgevaardigde naar verwijst, namelijk die te La Hague en te Sellafield.
Wat betreft de toepassing van het Verdrag van Barcelona, waarnaar de geachte afgevaardigde in haar vraag verwijst, moet ik opmerken dat deze verwijzing in dit geval geen grond heeft. Dit Verdrag heeft namelijk betrekking op transporten die de Middellandse Zee aandoen, terwijl de transporten van de opgewekte afvalstoffen vanuit La Hague een totaal andere route kiezen, zij hebben namelijk Japan als bestemming en gaan niet via de Middellandse Zee. Tegelijkertijd wens ik de geachte afgevaardigde erop te attenderen dat het niet aan de Raad is de inachtneming van de internationale verdragen die de lidstaten hebben gesloten binnen een ander kader dan dat van de Europese Unie te waarborgen. Dit is een individuele verantwoordelijkheid van de lidstaten, althans voor zoverre het niet communautaire wetgeving betreft.

Ahern
Op dit moment is er een nucleair transport vanuit La Hague in Frankrijk onderweg naar Japan. Kan de Raad aangeven of de langs de route gelegen landen daarvan in kennis zijn gesteld? U zegt dat het niet aan de Raad is om hierop toe te zien, waar wie houdt dan toezicht? Euratom soms? Is de betrokken lidstaat zelf verantwoordelijk voor de kennisgeving aan andere landen? Zijn die landen in kennis gesteld? Wie heeft wie geïnformeerd en wie wenst te worden geïnformeerd? En is voor het transport toestemming verleend door de langs de route gelegen landen?
Ik weet dat de Australische regering in kennis is gesteld. Zij heeft dit ook in het openbaar bevestigd. Wij weten niet met zekerheid wat de stand van zaken is binnen de Unie en langs de route tussen de Europese en de Australische wateren. Hebben de landen langs de route ook recht op kennisgeving en wie dient dit dan te doen? Zijn er nog anderen die daarvoor zorgen, behalve Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk?

Patijn
Ik begrijp de zorgen van mevrouw Ahern over deze gevoelige zaken, maar ik wil erop wijzen dat dit een discussie is tussen de Raad van de Europese Unie en het Parlement van de Europese Unie, dus ik kan hier eigenlijk alleen maar praten over de verplichtingen die uit de wetgeving van de Europese Unie voortvloeien en dat betreft dus dan de communautaire wetgeving Euratom, maar die heeft bepaalde specifieke bepalingen die ook door de Europese Commissie worden gemonitord. U heeft het met name over een notificatie van derde landen; die vallen niet onder de gemeenschappelijke wet- en regelgeving, daar spelen dus de organen van de Europese Unie geen rol, en ik moet u dus als u vraagt wat de verplichtingen zijn die voor dit soort transporten gelden, verwijzen naar de verplichtingen in het kader van de Internationale Organisatie voor atoomenergie en de IMCO, dat is de maritieme samenwerkingsorganisatie waar individuele lidstaten de verplichting hebben - die ik op dit moment niet uit mijn hoofd ken, ik hoop dat u mij dat niet euvel duidt - om hun eigen verdragsverplichtingen richting derde landen op dat punt na te komen. Het is geen verantwoordelijkheid van de Europese Unie.

De Voorzitter
Mevrouw Ahern, het Reglement staat u niet toe nogmaals het woord te voeren. Het zou mij een genoegen zijn, maar ik kan u het woord niet verlenen.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, we zijn gekomen aan het einde van het vragenuur en ik wil protest aantekenen tegen het antwoord van mijnheer de Raadsvoorzitter dat in strijd is met het verdrag, want in het antwoord op mijn vraag naar de controle en de veiligheid aan de oostgrenzen van de EU heeft hij zich beroepen op het subsidiariteitsprincipe en mij naar Bonn verwezen. Hij heeft mij echter niet verteld hoe dat te verenigen valt met de derde zuil van Maastricht, met het Europa zonder binnengrenzen, en hij heeft niet gezegd hoe Bonn de oostgrens van de EU moet bewaken, van Finland tot aan Griekenland.

De Voorzitter
Mijnheer Posselt, u weet dat het Vragenuur nog niet is gesloten en u begrijpt dus heel goed dat uw interventie niet reglementair is.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 21 te vervallen.
Vraag nr. 22 van Alex Smith (H-0028/97):
Betreft: Nucleaire opwerkingsfabrieken en leukemie
In het nummer van 11 januari 1997 van de British Medical Journal (deel 314, blz. 101-106) verscheen een uitvoerig artikel over de geregistreerde gevallen van leukemie bij jongeren die in de buurt wonen van de nucleaire opwerkingsfabriek van COGEMA in La Hague op het schiereiland van de Cotentin in Normandië.
Is de Raad in het licht van eerder onderzoek naar kankergevallen in de buurt van de opwerkingsinstallatie van Sellafield in Cumbria door professor Gardner en de vele gevallen van leukemie in de nabijheid van de kerncentrale van Dounreay in Schotland voornemens de gevolgen van de voortzetting van de exploitatie van deze installaties voor de volksgezondheid en het milieu in de Europese Unie nu stelselmatig te onderzoeken?

Patijn
De geachte afgevaardigde Smith stelt een vraag over opwerkingsfabrieken. In het voetspoor van mijn voorganger, toen hij een vraag van de geachte afgevaardigde beantwoordde, wil ik er nogmaals de nadruk op leggen dat de Raad er veel belang aan hecht dat een hoog niveau van veiligheid en gezondheid wordt gegarandeerd bij nucleaire activiteiten in de Europese Unie. In dit verband wijs ik op het feit dat onlangs richtlijn 96/29/Euratom door de Raad is aangenomen, waarin de basisnormen worden vastgelegd voor de bescherming van de gezondheid van de bevolking, en ook van de betreffende werknemers, tegen de aan ioniserende straling verbonden gevaren. Deze richtlijn houdt een verscherping in van de bestaande normen. Hierbij is rekening gehouden met de meest recente wetenschappelijke en technische gegevens.
Indien de Commissie het noodzakelijk acht om met het oog op een eventuele aanpassing van de communautaire wetgeving aan nieuwe internationaal erkende wetenschappelijke gegevens te zijner tijd nieuwe voorstellen te doen, dan zullen deze door de Raad zeker in behandeling worden genomen. Het is aan de Commissie de ontwikkeling van de situatie in dat veld te volgen en te verifiëren of het onderzoek waarnaar de geachte afgevaardigde verwijst een universeel erkende en wetenschappelijke basis heeft. Daarbij wil ik uiteraard op voorhand niets afdoen aan het feit dat dit onderzoek naar ik begrijp door eminente specialisten is uitgevoerd. Het is aan de Europese Commissie om hier verder actie op te nemen.

Smith
Ik wil de fungerend voorzitter, en ik sta alweer achter hem, danken voor zijn antwoord.
Wij hebben deze week gedebatteerd over het verslag van de tijdelijke enquêtecommissie, waarin zowel de Commissie als de Raad werden bekritiseerd vanwege een te lakse houding op het punt van de bescherming van de volksgezondheid. Hier gaat het opnieuw over een zaak met potentiële risico's voor de volksgezondheid en gezien het antwoord dat de fungerend voorzitter zojuist gaf, vind ik dat hieraan wel wat meer aandacht mag worden besteed. Ik wil hem vragen of hij de Commissie wil verzoeken na te gaan hoe betrouwbaar deze studie, die op de Kanaaleilanden is uitgevoerd, eigenlijk is, of wellicht nog nader onderzoek is vereist en of de vigerende regelingen nog aanpassing behoeven, met name in het licht van de zorg voor de volksgezondheid.

Patijn
Naar aanleiding van de herhaalde vraag van de heer Smith zal ik het genoemde onderzoek rechtstreeks onder de aandacht van de Europese Commissie brengen.

Ahern
Ik wil U dankzeggen voor de beantwoording van de diverse vragen hier vanavond. U verwees een aantal malen naar verordeningen en richtlijnen van Euratom, maar het Euratom-verdrag kan net zo goed naar de planeet Zorg worden verbannen, vanwege het gebrek aan democratische controle die wij daarop in deze Unie hebben. Het had allang moeten zijn herzien en opgenomen in het Verdrag van Maastricht of in zijn geheel over boord gegooid.
Kunt U zeggen of er binnen de IGC voorstellen zijn gedaan voor wijziging van het Euratom-Verdrag en of het Nederlandse voorzitterschap die zal overnemen en/of zelf met voorstellen komt voor een herziening van het Euratom-Verdrag tijdens de onderhandelingen in het kader van de IGC?

Patijn
Ik weet niet helemaal of ik de jest van de vraag van de geachte afgevaardigde begrijp. Voor het geval dat daarin de suggestie is verwerkt dat degenen die verantwoordelijk zijn voor het uitvoeren van het EuratomVerdrag voortdurend zitten te slapen, wou ik dat ontkennen. Ten tweede wil ik zeggen dat er op dit moment in de Intergouvernementele Conferentie geen voorstellen zijn gedaan tot wijziging van het Euratom-Verdrag.

De Voorzitter
Hartelijk bedankt, fungerend voorzitter van de Raad.
De vragen nrs. 23 tot 43, die wij niet hebben kunnen behandelen, zullen schriftelijk worden beantwoord.
Het Vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt te 19.15 uur onderbroken en te 21.00 uur hervat)

Consumentenkrediet
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0345/96 van mevrouw Mosiek-Urbahn, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 87/102/EEG (als gewijzigd bij richtlijn 90/88/EEG) betreffende de harmonisatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake het consumentenkrediet (COM(96)0079 - C4-0243/96-96/0055(COD)); -A4-0010/97 van de heer Caccavale, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het verslag van de Commissie over de werking van richtlijn 87/102/EEG betreffende de harmonisatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen der lidstaten inzake het consumentenkrediet (COM(95)0117 - C4-0185/95).
Mosiek-Urbahn
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het voorstel tot wijziging van de richtlijn inzake het consumentenkrediet vormt een kleine maar belangrijke stap in de richting van een betere consumentenbescherming. Het zwaartepunt van de veranderingen ligt hierin dat wordt besloten tot een uniforme methode voor de berekening van het jaarlijkse kostenpercentage die in de gehele Unie als bindend geldt. Voor de consument zal dit met name gunstig blijken te zijn omdat hij of zij nu gemakkelijker de in verschillende lidstaten aangeboden financiële diensten kan vergelijken.
Voorts voorziet het voorstel van de Commissie een harmonisering van de berekeningsgrondslag in die zin dat het jaarlijkse kostenpercentage op basis van 365 respectievelijk 366 dagen per jaar dient te worden berekend. In mijn verslag stel ik echter voor, de genormaliseerde berekening alleen op basis van 365 dagen per jaar te doen plaatsvinden. In dit voorstel is de Commissie juridische zaken en rechten van de burger meegegaan met de stemmen van mijn fractie.
Het is nodig om dit duidelijk te stellen omdat de tekst van de Commissie misverstanden kan oproepen en eveneens de mogelijkheid van de onmiddellijke kapitalisatie van de rente openlaat. Een onmiddellijke kapitalisatie van de rente zou echter nadelen voor de consument inhouden. Er zou steeds moeten worden uitgegaan van de werkelijke waarde en de werkelijke periode met als gevolg dat wij nu eenmaal bijvoorbeeld in februari met slechts 28 dagen te maken hebben en in januari met 31 dagen. Dat zou betekenen dat het jaarlijkse kostenpercentage zou verschillen bij maanden van verschillende lengte, ondanks dat het rentepercentage nominaal gelijk is. Daardoor zou de rente minder goed vergeleken kunnen worden.
Aangezien er met dit richtlijnvoorstel geen volledige harmonisering van de berekeningsgrondslagen plaatsvindt, spreekt de Commissie juridische zaken en rechten van de burger zich ook uit tegen invoering van een door de Europese Commissie voorgesteld symbool bij de opgave van het kostenpercentage. Met dit symbool wil de Europese Commissie graag aangeven, dat het opgegeven kostenpercentage is berekend op grond van de richtlijn inzake het consumentenkrediet en kan worden vergeleken met het kostenpercentage in de andere lidstaten. Aangezien echter per lidstaat de bij deze berekening mee te nemen kostenelementen nog duidelijk kunnen verschillen - bijvoorbeeld het disagio dat in het ene land wel wordt meegeteld en in het andere niet -, is er geen echte vergelijkbaarheid van het kostenpercentage. Bijgevolg zou zo'n symbool kunnen worden misbruikt om de consument te misleiden en ingaan tegen wat met het voorstel wordt beoogd.
Met betrekking tot het verslag-Caccavale wil ik naar voren brengen dat de burgers van Europa natuurlijk in de eerste plaats consumenten zijn. Daarom zijn de verslagen van de Commissie over de implementatie en toepassing van de consumentenwetgeving in de lidstaten van bijzonder belang. De Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft in haar verslag niet alleen het document van de Commissie kritisch beoordeeld, zij heeft veeleer ook getracht, met complete oplossingen te komen voor de door de Commissie aan de orde gestelde vragen.
Ik wil graag extra aandacht geven aan twee punten. De Commissie wil graag de werkingssfeer van de richtlijn inzake het consumentenkrediet uitbreiden tot de niet door hypotheken gewaarborgde kredieten bestemd voor renovatie en verbetering. In haar verslag spreekt de Commissie juridische zaken en rechten van de burger zich uit tegen een dergelijke uitbreiding, volgens mij terecht, want het zou in het nadeel zijn van de consument als deze kredieten binnen de werkingssfeer van de richtlijn inzake consumentenkrediet zouden worden gebracht. Deze kredieten zouden dan namelijk niet meer kunnen worden aangeboden tegen de gunstigere rentevoorwaarden voor hypothecaire kredieten maar alleen tegen de hogere rente van een consumentenkrediet, wat ten nadele is van de consument.
Het tweede punt is dat de Europese Commissie de vraag aan de orde heeft gesteld aangaande de doelmatigheid van een Europese richtlijn ter harmonisering van het hypothecair krediet. De parlementscommissie en mijn fractie zijn van mening dat op dit moment niet kan worden ingestemd met een dergelijke Europese richtlijn. Het hypothecair krediet is nauw verbonden met de onderling sterk uiteenlopende nationale waarborg- en gebruiksmechanismen. Een Europese regeling voor hypothecair krediet zou dus gelijktijdig een onderlinge aanpassing van de waarborg- en gebruiksregelingen en uiteindelijk een Europese harmonisering van de nationale civielrechtelijke stelsels vereisen. Dit zou echter niet verenigbaar zijn met het subsidiariteitsprincipe.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, de markt voor consumentenkrediet heeft in de afgelopen jaren in een stroomversnelling gezeten en zal in de komende jaren nog een exponentiële groei te wachten staan. Maar in de huidige situatie is het feitelijk nog zo dat de ene contractsluitende partij daar beter bij gedijt dan de andere. Dit houdt niet uitsluitend verband met de wetgeving, of liever gezegd, de wetgeving doet ook wel een duit in het zakje, maar het gaat er vooral om dat wij tegenwoordig in een aanbodeconomie leven. De financiële instellingen delen eigenlijk de lakens uit, zij leggen hun keuzen, hun producten en contracten op, vaak ook met clausules waar niet veel van te begrijpen valt, en dat kan allemaal doordat er dikwijls een heel beperkt aanbod is, zodat de klant te weinig speling heeft.
Daarom vinden wij het nodig dat er een regelgeving komt op Europees niveau waarbij op de een of andere manier de richtlijn van 1987 wordt uitbreid. Immers, in het derde lid van artikel 100A en ook in de eerste zin van artikel 129A staat: " De Gemeenschap draagt bij tot de verwezenlijking van een hoog niveau van consumentenbescherming" . Maar om de consumenten te beschermen is het niet noodzakelijk dat er een louter beschermende regeling komt. Voor ons hoeft een beschermende richtlijn eigenlijk niet zo nodig. Zoals de commissaris, mevrouw Bonino, zo dikwijls zegt, de consument is geen soort dat met uitroeiing wordt bedreigd. Wel is het zaak vaart te zetten achter bepaalde ontwikkelingen die afsturen op een actievere rol van de consument: de consument moet aanspraak kunnen krijgen op de informatie die hijzelf nuttig acht en hij moet kunnen eisen dat zijn rechten, belangen en vrije wilsuiting ten volle worden gerespecteerd.
Daarom denken wij aan een stuk wetgeving dat regels invoert die zowel een horizontale uitwerking hebben als een parallel effect. Het mag geen overkoepelende wetgeving worden ten opzichte van de regelsystemen van de lidstaten, maar wel moet ervoor gezorgd worden dat deze wetgeving een sturende werking krijgt wat betreft de rechten van consumenten en klanten alsook de relatie tussen consumentenbonden en overheid. Ook moet die wetgeving streven naar bescherming via gerechtelijke spoed- of verzoeningsprocedures, want daar is vandaag de dag grote behoefte aan, juist om een stabiele, communautaire uniformiteit te garanderen die het goede functioneren van de binnenmarkt moet waarborgen.
Wij geloven dat het voor de bescherming van de consument vooral van belang is dat de principes van vrije mededinging worden toegepast, want dan kun je pas echt beweren dat de consument de keuze heeft. De consument moet dus zowel het recht krijgen om tussen verschillende producten te kiezen, alsook het recht om van mening te veranderen zonder daarvoor beboet te worden. Met andere woorden, wij zien de consument als een mobiele en goed geïnformeerde figuur die volgens duidelijke regels kan handelen en die mag eisen dat gedane toezeggingen worden nagekomen. Wij willen vooral dat de consument echt de kans krijgt om te kiezen. Een en ander kan tevens een stimulans voor de producent zijn, want die wordt dan genoopt economisch zijn best te doen om zichzelf en zijn producten te vernieuwen. Met een groter aanbod en een grotere mededinging heeft de consument echt vrijheid van keuze tussen diverse producten en heeft hij dus de kans om invloed uit te oefenen op productaanbod en marktontwikkeling.
Tegenwoordig is het zo dat de burger die in contact treedt met banken of financiële maatschappijen maar heel moeilijk zelf kan beoordelen wat de voor- en nadelen van de verschillende geboden diensten zijn. Daarom heeft de consument behoefte aan informatie en moet hij die ook kunnen krijgen, hij moet leren vergelijken, en plannen, hij moet buitensporige voorstellen onderkennen en van de hand wijzen. Een transparant optreden en openbaarheid van voorwaarden dienen zowel voor de bescherming van de zwakkere consument alsook en vooral voor een efficiënte marktwerking.
Tegen deze achtergrond willen wij uw aandacht vragen voor een paar essentiële punten van ons verslag. Zo wordt hier bijvoorbeeld een nieuwe opvatting van de consument uitgedragen: deze figuur wordt veel ruimer gezien dan wat de Europese corpus juri doet. Volgens deze nieuwe opvatting moet het begrip consument ook kunnen slaan op al diegenen - dus ook kleine ondernemers - die in een ongelijke situatie verkeren ten opzichte van de financiële instelling, dus diezelfde situatie van ongelijkheid die de doorsnee consument ten opzichte van financiële instellingen heeft.
Het is uiteraard niet onze bedoeling om het begrip consument als zodanig op zijn kop te zetten, maar wel geloven wij dat oprekking van het begrip uiterst relevant is en een speciale plaats kan krijgen in de sector van consumentenkrediet. Daarom hebben wij daarover opnieuw een amendement gepresenteerd en wij vragen of de collega's hier hun steun aan willen geven. De uiteindelijke bedoeling is dat er een andere visie op de consument komt en dat kan weer stimulerend werken op de opening van de markt en de variëteit van het aanbod, omdat zodoende ook meer mededinging en concurrentie in de hand gewerkt worden.
Doordat de markt van consumentenkrediet tot nu toe potdicht zit, zijn er ook bepaalde uitwassen te bespeuren. Het ergste zijn de woekerpraktijken. In feite profiteren woekeraars ervan dat massa's potentiële consumenten die in banken en financiële instellingen niet genoeg openheid en keuzevariëteit aantreffen, zich tot de zwarte markt wenden.
Volgens ons moet er ook een evaluatie komen over bijvoorbeeld hypothecair krediet. Wij zijn er niet tegen dat de richtlijn van 1987 ook uitgebreid wordt tot hypothecaire kredieten. We hebben een amendement ingediend dat deze kwestie openlaat en we vragen daarvoor steun aan onze collega's van de andere fracties. In feite vragen wij u om het idee van de Commissie te ruggesteunen.
Ik zal besluiten, Voorzitter, met een paar essentiële punten te resumeren. Ik vraag de collega's om de amendementen over standaardisering van kredietovereenkomsten te steunen in het licht van een zelfreguleringscode. Ik vraag u steun te geven aan de ruimere opvatting van het begrip consument en ook om het idee van hypothecair krediet nauwkeurig onder de loep te nemen. Tot slot vraag ik u tevens om steun te geven aan ons nieuwe idee om de markt en mededinging in deze sector open te wrikken.

Kuhn
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn standpunt geven waarbij ik me bepaal tot het verslag-Caccavale en niet tot het verslag Mosiek-Urbahn. Op grond van het tijdschema van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger moesten wij reeds eind april vorig jaar ons standpunt inleveren. Wij als commissie van het Parlement roepen de Europese Commissie op, de richtlijn van 1986 aan te passen. Waarom zou een krediet dat is bedoeld om een eigen bedrijf te beginnen, niet onder de richtlijn mogen vallen? Waarom zouden er in reclame-uitingen voor consumentenkrediet geen minimale voorschriften mogen zijn, die voor personen die krediet nodig hebben, informatief, begrijpelijk en naar waarheid zijn? Waarom zouden nieuwe vormen van krediet, zoals kredietkaarten, niet mogen vallen onder een gewijzigde of een aparte richtlijn? Waarom zou er niet in alle lidstaten een bedenktijd voor kredietovereenkomsten mogen zijn? Hoe kunnen wij woekerpraktijken en de bovenmatige schuldenlast van steeds meer burgers van de Europese Unie binnen de perken houden?
Kan dat misschien ook komen doordat menige kredietbemiddelaar niet op de vereiste manier is geschoold en voldoende serieus is? Is er op dit punt misschien ook Europese regelgeving nodig? Onze commissie vindt dat dat inderdaad het geval is. De richtlijn van 1986 was bedoeld als basis voor de harmonisering van de voorschriften van de lidstaten. Deze richtlijn werd aangenomen voordat de Europese Akte in werking trad. In de Raad was unanimiteit vereist, wat betekende dat men het is eens geworden op de kleinste gemeenschappelijke noemer. De implementatie in de lidstaten is zeer verschillend verlopen. Deels zijn er aanzienlijk betere beschermende bepalingen van kracht geworden, maar van harmonisering is absoluut geen sprake, dat is een moeilijkheid op het punt van grensoverschrijdende activiteiten.
Een opmerking aan het adres van de heer Caccavale. Bij Nr. 16 van de ontwerpresolutie lezen wij: geen communautaire regeling voor hypothecair krediet. Bij de overwegingen lezen wij dat een communautaire regeling op z'n plaats is. Dat is op z'n minst met elkaar in tegenspraak. Onze commissie vraagt om een richtlijn. Juist hier in het grensgebied zijn er volop negatieve voorbeelden van de manier waarop Franse burgers door Duitse banken worden behandeld.

Añoveros Trias de Bes
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil de heer Caccavale danken voor de wijze waarop hij zijn verslag opgesteld heeft. Ik moet zeggen dat het debat, dat gevoerd werd bij de behandeling van de talrijke amendementen op zijn verslag, in het licht van zijn streven om een consensus te vinden eerder op diplomatieke onderhandelingen dan op een parlementaire stemming leek.
Wij maken momenteel een essentiële etappe door op het vlak van de interne markt. Na de prachtige verklaringen van 1992 zitten we nu midden in de uitvoeringsfase, die als uiteindelijk doel heeft Europa dichter bij het dagelijkse leven van de burgers te brengen. Zij zullen zich meer bewust zijn van de waarde van de Unie wanneer zij ook buiten hun eigen land doeltreffend gebruik kunnen maken van de instrumenten ter verdediging van hun rechten of wanneer zij financiële operaties kunnen verrichten die consumptie als enige en uiteindelijke doel hebben.
De bescherming van de consumenten op Europees niveau wordt complexer wanneer wij het over krediet hebben. Dit is te wijten aan het vrije spel van vraag en aanbod en de komende inwerkingtreding van de derde fase van de monetaire unie, die een belangrijk juridisch probleem stelt inzake het principe van de continuïteit van de contracten.
Zoals punten K en L van het verslag uitstekend stellen, valt het kredietbeleid nog steeds onder de lidstaten, ook al moeten zij het Gemeenschapsrecht eerbiedigen. Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, zullen wij ooit de dag kennen dat het consumentenkrediet niet langer een nationale bevoegdheid van de lidstaten is maar een communautaire bevoegdheid wordt? Zou dit geen belangrijk en indrukwekkend succes zijn voor de burgers? Zoals wij vanmiddag ook al stelden in verband met het verslag van de heer Whitehead, vormt de oplossing van geschillen één van de grote moeilijkheden bij kredieten. Ik zal hier niet nader op ingaan omdat, zoals ik vanmiddag ook al stelde, de eenvoud moet primeren, aangezien wij hier te maken hebben met grensoverschrijdende situaties en het krediet niet zo duur mag worden dat het onmogelijk wordt of alleen nog mogelijk is op papier.
Het verslag van de heer Caccavale bevat een aantal theoretische basisbeginselen van het civiel recht die mij als jurist bijzonder tevreden stellen. De wederzijdse verplichting tot het verstrekken van correcte en volledige informatie (het principe van de goede trouw), de vrije wil van de partijen, het samenvallen van de essentiële elementen van het contract, het motief, het voorwerp en het doel.
Er is slechts één punt waarmee ik het niet eens kan zijn. Punt 10 van het verslag stelt immers een absoluut eenzijdige terugbetaling vast. Is dit niet in strijd met het principe van de continuïteit van het contract? Zoals de eeuwenoude theorie van het burgerlijk recht zegt, mag de uitvoering van het contract nooit worden overgelaten aan de willekeur van één van de contractsluitende partijen.
Ik besluit, mijnheer de Voorzitter. Ik wil tenslotte nog zeggen dat het Recht, de Wet het juiste midden vertegenwoordigt of moet vertegenwoordigen. Ik heb het verslag dan ook enthousiast gesteund, in het bijzonder het punt inzake woeker. De gerechtelijke bepalingen mogen echter nooit interventionistisch of dirigistisch zijn. Het volstaat dat zij een adequaat en evenwichtig kader scheppen.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, geachte Commissaris, wiens optreden zowel vandaag als gisteren door het hele Parlement is bewonderd. Het verslag-Mosiek-Urbahn wordt ook toegejuicht door de consumenten in mijn land, Finland, een van de landen waarvoor de wijziging gevolgen zal hebben. De consumenten juichen het toe; wij krijgen een doelmatiger rente en een uniform Europees stelsel. Tot zover het verslag-Mosiek-Urbahn.
Wat het verslag-Caccavale betreft: op veel plaatsen wordt gewezen op de noodzaak van verder onderzoek. Dit is nodig als wij werkelijk door middel van de derde fase van de EMU een uniforme kapitaalmarkt krijgen. De ervaringen met de liberalisering die wij nu al op de kapitaalmarkt gezien hebben, wijzen immers op grote verschillen tussen de lidstaten. Vandaag de dag hebben wij in de Noordse landen een overaanbod aan kapitaal, dat de positie van de burgers definitief heeft verbeterd. Het grootste probleem ligt, zoals ik het zie, bij de randgroeperingen, die überhaupt geen mogelijkheid hebben om krediet te krijgen, die slechte terugbetalingsmogelijkheden hebben, die in het centrale kredietregister zijn opgenomen en die veel te hoge schulden hebben gekregen, toen de economie oververhit was. Wij hebben voor de toekomst bepalingen nodig om het rechtmatige belang van deze groeperingen te waarborgen. Ik denk dat de problemen die wij nu bespreken wellicht meer de problemen van de middenklasse zijn, wat zeer typerend is voor de huidige politieke discussie.
Het verslag van de heer Caccavale wijst op een transparante manier ook op de problemen die wij zullen krijgen als wij de bepalingen voor de kapitaalmarkt willen harmoniseren. Wij hebben de beperking dat harmonisatie van civielrechtelijke bepalingen inderdaad moeilijk is . Wat men in het ene deel van Europa een hypothecaire lening noemt, is in een ander deel iets volkomen anders. Ik denk dat de instelling van de heer Caccavale, d.w.z. dat wij er onbevooroordeeld naar moeten kijken, door onze fractie kan worden gesteund. Dat is nodig als wij werkelijk gemeenschappelijke bepalingen willen voor faillissementen en kredieten.
Ik ben ook ingenomen met paragraaf 9 van het verslag, over de strengere regelgeving voor reclame. Er spreekt een heel andere geest uit paragraaf 9 van het verslag-Caccavale, dan uit het voorstel over zakelijke communicatie, dat wij later gaan bespreken. Ik hoop dat wij paragraaf 9 goed zullen bekijken en hierop terug zullen komen bij de bespreking van de zakelijke communicatie.

Ullmann
Mijnheer de Voorzitter, zowel in het verslag als in het ontwerp voor de wijziging van richtlijn 87/102 hebben wij te maken met een centraal thema met betrekking tot de financiële dienstverlening in het kader van de Europese Unie, en wel in een situatie waarin alle overwegingen in kwestie in het teken staan van de voorbereiding op de beslissende stappen naar de monetaire unie. Aan alle betrokkenen in de Commissie en aan de rapporteur wil ik graag mijn respect en mijn dank voor de bewezen zorgvuldigheid en voor het oog voor detail tot uitdrukking brengen.
Gezien het belang van de zaak wil ik collega Caccavale in het bijzonder danken voor het feit dat hij de vraag heeft gesteld naar een ruimere definitie van het begrip consument, en wel in de zin van de consument als vrije burger. In dit verband spreek ik mij met bijzondere nadruk uit voor amendementen 1 t/m 5 die ik ondersteun. Maar, mijnheer Caccavale, dit kan ik helaas niet zeggen voor amendement Nr. 6. Ik ben van mening dat de oorspronkelijke tekst nauwkeuriger is dan wat u later hebt voorgesteld.
Ik kan niet onder stoelen en banken steken dat ik de indruk heb dat eerst de monetaire unie moet zijn verwezenlijkt, alvorens een horizontale regeling van deze moeilijke materie definitief tot stand kan worden gebracht.

Oddy
Voorzitter, ik wil graag beide rapporteurs, de heer Caccavale en mevrouw Mosiek-Urbahn, complimenteren met hun verslag. Ik wil echter deze gelegenheid aangrijpen om extra aandacht te vestigen op de moeilijkheden die mensen met een laag inkomen of zonder arbeidsinkomen in de Europese Unie op dit punt ondervinden, en te wijzen op het feit dat kredietverlening niet een vorm van financiële ondersteuning mag worden die enkel voor de meer welgestelden is weggelegd.
Mensen die geen vast inkomen noch bezittingen hebben, hebben grote moeite om geld te lenen. In GrootBrittannië moeten veel mensen het hebben van postordercatalogi. Dat is voor mensen met lage inkomens of zonder arbeidsinkomen de beste manier om aan geld te komen.
Verder wil ik het nog graag hebben over de link tussen mobiliteit en kredietwaardigheid. In Groot-Brittannië wordt -om voor mij niet geheel duidelijke redenen- de kredietwaardigheid van mensen die vaak verhuizen, lager ingeschat dan van mensen die erg honkvast zijn. Dit gegeven geldt als een van de criteria voor eventuele kredietverlening. Een ander punt dat ik onredelijk vind -en dit is recentelijk als probleem onderkend- is dat mensen die op hetzelfde adres wonen als iemand met een lage kredietwaardigheid, eveneens moeite hebben om geld te lenen. Ook als je bijvoorbeeld gaat winkelen en op dezelfde dag meerdere keren met een credit card betaalt, kan al slecht voor je kredietwaardigheid zijn.
Ik vind dat de Commissie moet onderzoeken welke criteria financiële instellingen aanleggen voor de beoordeling van iemands kredietwaardigheid en wat consumenten kunnen doen om een dergelijke beoordeling, niet alleen voor zichzelf, maar wellicht ook voor gezinsleden, te corrigeren. Ik ben daarnaast van mening dat de Commissie kredietverenigingen zoveel mogelijk moet stimuleren, omdat deze goed werk doen voor mensen met een laag inkomen en de zelfredzaamheid bevorderen.
Tot slot wil ik de Commissie graag wijzen op de conferentie over "micro-credit" (het uitzetten van kleine kredieten) die van 1 tot 4 februari in Washington is gehouden. Deze conferentie ging vooral over het nut van "micro-credit" voor mensen die in de regel niet in aanmerking komen voor kredietverlening door een normale kredietinstelling. Een en ander is ook toepasbaar in de geïndustrialiseerde landen. Ik zou graag zien dat de Commissie hier serieus naar kijkt.

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, dit is inderdaad een dag van intensief overleg over voorstellen en initiatieven inzake financiële diensten. Ik wil allereerst het Parlement lof toewuiven, omdat ik twee jaar geleden, toen ik net mijn ambt aanvaardde, nog dacht dat financiële diensten en consumentenbelangen zaken waren die, ik wil niet zeggen taboe waren, maar toch wel uiterst gevoelig lagen: zo gevoelig dat de tegenpartijen er alleen al de kriebels van kregen als over reglementering werd gesproken.
Dit toont ook aan dat de weg die wij hebben gekozen en die de langste leek, namelijk om een Groenboek over financiële diensten te schrijven en dus iedereen op te roepen tot overleg en voorstellen, uiteindelijk toch wellicht als beste uit de bus is gekomen. Gezien wat er in het Groenboek staat, kunnen producenten van financiële diensten tegenwoordig niet meer gewoon maar beweren dat er geen problemen zijn, want die problemen staan nu toch echt zwart op wit. Maar ik neem aan dat u dit allemaal al vanmiddag besproken hebt met mijn collega Monti naar aanleiding van het verslag van mevrouw Marinucci.
Ik zal thans specifiek ingaan op de twee voorstellen die vandaag ter bespreking staan. Ik begin met wat in het eerste verslag staat en uw commentaar over het voorstel voor een uniforme wiskundige formule. Ik ga hier niet nog eens tegen dit Parlement zeggen dat dit dossier al van een hele tijd terug dateert en dat hierover op heel veel verschillende plaatsen en momenten is gesproken. Het enige dat thans telt, is dat we de eindstreep naderen. Vanuit deze optiek wilde ik over drie precieze zaken een paar verduidelijkingen aandragen. Eerst wat het logo betreft. De Commissie neemt nota van het standpunt van het Parlement, maar ik wil eraan toevoegen dat het logo destijds warm aanbevolen was door een paar lidstaten. Als die landen daarna van mening veranderen, dan kan de Commissie daar alleen maar nota van nemen.
Dan wat betreft de tijdsperiode die als grondslag voor de berekening wordt genomen. De keuze is tussen een conventioneel jaar of het echte kalenderjaar. Dit zijn twee mogelijkheden die allebeide een eigen logica hebben. Wat de Commissie hier te zeggen heeft, is dat het criterium van het echte kalenderjaar preciezer is dan dat van het conventionele jaar dat u voorstelt: uw voorstel is misschien wel wat gemakkelijker, maar in de optiek van de consument is de berekening op basis van een conventioneel jaar gewoon minder precies. Afgezien daarvan geloof ik dat de afronding van het resultaat van de berekening zoals dit Parlement dat voorstelt, een averechts effect sorteert: er kan dan wel sprake zijn van een vereenvoudigde formule, maar ik vind dat een maximale precisie bij de opgave van het effectieve jaarpercentage een belangrijk element van consumentenvoorlichting is.
Dan het derde en laatste punt. Aangezien de Commissie dikwijls de wens heeft geuit dat men voor het overnemen van de richtlijnen een termijn zou stellen van een jaar, doet het haar genoegen te kunnen constateren dat in het amendement van het Parlement een vrij korte termijn wordt aangereikt. Deze is weliswaar nog iets ruimer dan wat de Commissie in gedachten had, maar we zitten hoe dan ook op dezelfde golflengte.
Tot slot wilde ik nog enig commentaar leveren op de positieve of negatieve lijst van elementen die in de berekening opgenomen moeten worden dan wel daarvan uitgesloten. Zoals u weet, stond in het aanvankelijke voorstel van de Commissie het idee van een positieve lijst, maar dit is afgeketst, zoals u zich wel zult herinneren. Wij hebben nu dus een negatieve lijst van elementen die niet onder de berekening vallen. Mij moet echter van het hart dat uit onderzoek van de Commissie tijdens de voorbereiding van deze richtlijn is gebleken dat er qua eindresultaat echt geen groot verschil zit tussen de ene methode en de andere: de Commissie heeft de negatieve lijst gepresenteerd, omdat de vorige methode was afgewezen.
In ieder geval is de Commissie zeker wel bereid om met u de modaliteiten te bestuderen van een verdergaande harmonisering, waarbij ook de lidstaten gevraagd kan worden de gegevens te presenteren waarin het bestaan van die problemen gedocumenteerd wordt. Ik kan het Parlement vertellen dat uit materiaal dat de Commissie heeft ontvangen van de lidstaat die de meeste bezwaren had gemaakt over de negatieve lijst, Frankrijk dus, eerlijk gezegd helemaal niet zoveel bekommernis naar voren treedt.
Ik rond thans dit deel af: ik geloof dat wij ons allemaal kunnen verheugen over het feit dat deze richtlijn bijna rond is. Het hanteren van één wiskundige formule voor de berekening van het effectieve jaarcijfer is voor de consumenten een grote stap vooruit ten opzichte van de regeling van tien jaar geleden, zij het dat er nog wel een paar beperkingen te bespeuren zijn.
Dan stap ik nu over tot het verslag over het consumentenkrediet. Eigenlijk hebben mijn opmerkingen voornamelijk de bedoeling een paar misverstanden uit de weg te ruimen die her en der kunnen zijn gerezen. Het gaat er mij dus voornamelijk om enige duidelijkheid te verschaffen.
De Commissie deelt ten volle de beoordeling van het Parlement dat de kredietmarkt in de afgelopen tien jaar een razendsnelle expansie heeft meegemaakt. Men hoeft bijvoorbeeld maar te bedenken dat ten tijde van de huidige richtlijn 87/102, 1987 dus, het kopen in termijnen nog eigenlijk de enige mogelijke transactie was. Vandaag de dag zijn met kredietkaarten en andere formules de dingen behoorlijk veranderd en er staan nog veel meer veranderingen op til met de voortschrijdende internationalisering en de invoering van de ene munt.
Om al die redenen is de Commissie van plan, zoals dacht ik commissaris Monti ook al heeft aangekondigd, mede in het licht van het Groenboek over financiële diensten, om een richtlijn te presenteren ter wijziging van de oude richtlijn over consumentenkrediet. Dit moet gepaard gaan met een pakket initiatieven over tussenpersonen, niet alleen in het verzekeringswezen maar ook in het kredietwezen. De Commissie zal hierover een wetgevingsvoorstel indienen, een en ander in een poging een oplossing aan te dragen voor een hele reeks problemen die u voor het voetlicht hebt gehaald.
Bij wijze van informatie zal ik u een paar elementen aanreiken die in die nieuwe gewijzigde richtlijn komen te staan. Allereerst de verhoging van het plafond dat momenteel op 20.000 ecu is vastgesteld. Voorts een uitbreiding van het toepassingsbereik tot kredieten die door hypotheken worden gegarandeerd voor het verbouwen van panden: daar zal ik nog even op terugkomen, want volgens mij schuilt hier nog een misverstand. Verder ook uitbreiding van de richtlijn tot bijvoorbeeld bedrieglijke promotieverkopen, het verbod op wissels, plus nog een hele reeks andere elementen waar u al de klemtoon op hebt gelegd. Dit wordt dus een gewijzigde richtlijn die echt tot het uiterste gaat.
Om misverstanden te voorkomen ga ik het nu even alleen hebben over paragraaf 4. Daarin oordeelt het Parlement negatief over het voorstel van de Commissie om onder het toepassingsbereik van de richtlijn ook niet door hypotheken gegarandeerde kredieten voor verbouwings- en restauratiewerkzaamheden te laten vallen. Volgens mij berust uw weigering op een misverstand: als men eventueel deze richtlijn ook laat gelden voor niethypothecaire kredieten die toegekend worden voor verbouwingen of moderniseringswerkzaamheden, betekent dat volgens ons heus niet dat dan een aanslag wordt gepleegd op de kredietmarkt voor verbouwingen met hypotheekgarantie, natuurlijk rekening houdend met het specifieke karakter van dit laatste krediettype. Ik geloof dus best wel dat, als iedereen op dit laatste punt bereid is enige duidelijkheid te scheppen, wij dan wellicht elkaars bedoelingen beter leren doorgronden.
Voor wat paragraaf 16 betreft, waarin het idee van communautaire voorschriften voor harmonisering van hypothecair krediet van de hand wordt gewezen: ook hier zit een misverstand, want de Commissie streeft helemaal niet naar harmonisatie van de vigerende nationale wetgevingen of civielrechtelijke clausules. Zoiets zou ook helemaal niet mogelijk zijn. Wij willen alleen maar een bezinning opstarten over mogelijkheden en modaliteiten om de regels van voorlichting, transparantie en bescherming waar de huidige richtlijn in voorziet, ook op dit soort van kredietverlening te betrekken.
Dan het derde punt, dat slaat op paragraaf 10, waarin het recht op vervroegde terugbetaling van kredieten beperkt wordt tot consumptiegoederen, terwijl de Commissie juist vervroegde terugbetaling voorstelt als algemeen beginsel voor alle vormen van kredietverstrekking. Ik vind dat het Parlement in dit opzicht een te restrictief standpunt hanteert. Volgens mij is het best mogelijk een soepeler standpunt te bekleden en is het helemaal niet nodig je zo strak op te stellen, zoals in dit verslag wordt gedaan.
Tot slot paragraaf 12. Ook deze paragraaf vindt de Commissie onnodig beperkend. Wij vinden dat er een bedenktijd van uniforme duur moet worden vastgesteld met een meer globale toepassing dan die waar het amendement over rept. De bedoeling van uw amendement is namelijk - om redenen die mij niet duidelijk zijn - dat deze mogelijkheid wordt beperkt tot alleen maar consumptiegoederen. De stellingname van de Commissie is veel ruimer en ook consumentvriendelijker, vandaar dat ik dit Parlement wil vragen om er nog eens over na te denken, rekening houdend met mijn toelichtingen.
Als laatste punt heb ik nog te zeggen dat ik in institutioneel opzicht de nodige twijfels koester over het nut om de consument over één kam te scheren met het midden- en kleinbedrijf. In politiek opzicht kan ik daar wel inkomen, maar institutioneel gezien heb ik in de huidige situatie mijn vraagtekens met betrekking tot het consumentenbeleid, de bevoegdheden en zelfs het Verdrag. Aangezien ik echter van mening ben dat het institutioneel overleg juist hiervoor bestaat, om dus ook de instellingen aan te zetten tot het kweken van nieuwe zienswijzen, deel ik u mede dat ik weliswaar om institutionele redenen deze paragrafen niet kan overnemen, maar dat ik ze toch beschouw als een belangrijke opening in een debat dat momenteel meer van culturele dan institutionele aard is: het debat gaat immers over de opzet en de manier waarop wij tegen de consument en de burger aankijken, natuurlijk ook in diens hoedanigheid als kleine of middelgrote ondernemer.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Erkenning van diploma's
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0003/97) van mevrouw Gebhardt, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad (COM(96)0022 - C4-0123/96-96/0031(COD)) betreffende de invoering van een mechanisme ter erkenning van diploma's ten behoeve van beroepswerkzaamheden welke binnen de werkingssfeer van de liberaliseringsrichtlijnen en van de richtlijnen houdende overgangsmaatregelen vallen, en tot aanvulling van het algemene stelsel van erkenning van diploma's .

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, weliswaar is de plenaire vergadering op dit tijdstip niet uitzonderlijk druk bezet, maar laten we desondanks dit debat serieus nemen. Na serieuze voorbereidingen hebben de fracties van het Parlement het één en ander te zeggen over de vereenvoudiging van de erkenning van beroepskwalificaties in de Europese Unie. Het gaat hier niet om een kleinigheid, het gaat om elementaire rechten van de burger, welke rechten in vergelijking met de economische belangen op de interne markt steeds weer tussen de wal en het schip raken. Vandaag gaat het over de erkenning van gelijke vaardigheden in de sectoren handel, ambacht en industrie die de burgers van de 15 lidstaten kunnen begrijpen en die hun het samenleven in deze Gemeenschap eenvoudiger maakt.
Op het eerste gezicht zou men kunnen denken dat iemand met deze richtlijn over de erkenning van diploma's de juridische bezem heeft gehanteerd en de snippers van 35 losse regels bij elkaar heeft geveegd. Nee, zo eenvoudig ligt het niet. De dimensie van deze richtlijn is anders. Zij creëert duidelijkheid over de mogelijkheden voor beroepsontplooiing in de Europese Unie, en zij streeft naar gelijkheid, een elementair recht van de burger. Aan de Franse revolutie kon ik nog niet meedoen, maar waar zouden wij in Europa wel zijn geweest zonder het doel van de egalité ?
Toegepast in onze tijd betekent egalité gelijke kansen. In Europa betekent dit dat een bepaalde kwalificatie overal geldig moet zijn. Zo zorgen wij ervoor dat de burgers zich kunnen vestigen waar zij willen. Dat is geen groots bedenksel. Wij herstellen slechts een normale toestand. Vroeger trokken vooral handwerksgezellen jarenlang rond voordat zij zich ergens vestigden.
Maar nu terug naar de kwalificatie als voorwaarde om in de sectoren handel, ambacht of industrie werkzaam te zijn of zich te vestigen. Dit houdt niet in dat deze kwalificatie overal in de Europese Unie in dezelfde vorm moet worden verworven. Het betekent dat wij gelijkwaardige kennis wederzijds moeten erkennen, zonder bureaucratische rompslomp. Ik wil u hier een voorbeeld geven. Het was tamelijk belachelijk dat de Duitse bondsstaat Beieren na de val van de muur het eindexamen van de middelbare school uit de DDR niet wilde erkennen. In Oost-Duitsland slaagde men voor dat eindexamen na twaalf jaar, in Beieren moeten de kinderen daar dertien jaar voor blokken. Er zijn geen gegevens dat er uit Beieren meer wetenschapsmensen van betekenis komen dan uit het oosten van Duitsland.
Zo ligt het in de gehele beroepensfeer in Europa. Wie zijn vak onder de knie heeft, wie vakman is, die is daarin net zo goed in Rovaniemi op de poolcirkel, als in Parijs, Athene of een stadje in Zuid-Duitsland. Daarop legt de richtlijn het accent en zij zorgt voor meer duidelijkheid dan de tot nu toe geldende voorschriften tezamen. Daarom is het voorstel van de Commissie zeer toe te juichen. Voor de burgers kleven er echter nog teveel bezwaren aan. Als Parlement kunnen wij die niet zo maar uit de weg ruimen, maar wij kunnen wel het voorstel verbeteren. Daarvoor ligt er een reeks noodzakelijke amendementen. Daarover zullen wij overleggen en besluiten nemen, en wij verwachten dat de Commissie met het Parlement meegaat. Maar dat is niet zo eenvoudig. Wat de Commissie ons heeft gepresenteerd, is zonder veel inspiratie voorbereid, nauwelijks aan de burgers uit te leggen en vol leemtes. Dat blijkt ook wel uit het aantal amendementen.
Uit deze amendementen blijkt dat het Europees Parlement weer eens de taken van het bestuursapparaat op zich moet nemen. Daarvoor zijn we niet gekozen. Wij zijn gekozen om door middel van het nemen van politieke besluiten te zorgen dat wij als 370 miljoen mensen goed met elkaar overweg kunnen, nu en in de toekomst. En wat hebben we nu voor ons liggen? Een document dat de mogelijkheden voor beroepsontplooiing in Europa zou moeten vereenvoudigen en doorzichtiger maken. Niet alleen heeft de Commissie haar werk helaas afgewenteld op het Europees Parlement, maar ook maakt zij ons het werk extra moeilijk doordat wij niet voldoende informatie krijgen.
Wij hadden graag een nog grotere eenvoud, nog meer duidelijkheid gezien. Maar dat gaat niet zonder de informatie die daarvoor noodzakelijk is. Daarom doe ik - en met mij de Commissie voor juridische zaken en rechten van de burger - een beroep op de Europese Commissie om het Parlement binnen zeer korte tijd te voorzien van deze informatie, teneinde in staat te zijn om deze halfslachtige richtlijn snel te verbeteren zodat de mensen in de sectoren handel, ambacht en industrie een echte waarborg kan worden geboden op beroepsmobiliteit en het recht op vrije vestiging in de lidstaten van de Europese Unie. Wij maken nu helaas een veel te klein stapje in de richting van dat doel, maar aan de burgers zijn wij als Parlement verplicht om ook deze kleine stapjes te maken. De Commissie doet er in de toekomst beter aan, ons het maken van grotere stappen niet te beletten.
Misschien mag ik nog toevoegen dat het mooi zou zijn geweest als wij deze vereenvoudigingen in artikel 4 hadden kunnen doorvoeren, maar dit was niet mogelijk omdat er eenvoudigweg geen ervaringsrapporten op grond van de 35 eerdere aparte richtlijnen beschikbaar waren.

Heinisch
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, vanuit het standpunt van de fractie van de Europese Volkspartij en als lid van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media juich ik het initiatief van de Commissie toe om eindelijk de 35 richtlijnen van individuele lidstaten over de erkenning van diploma's samen te voegen tot één enkele Europese regeling en daarmede de kosten te verminderen en de transparantie van de erkenningsprocedures aanzienlijk te verbeteren. Het ontwerp voor de richtlijn moet worden gezien in het licht van de dereguleringsmaatregelen van de Commissie en brengt het streven tot uitdrukking om bestaande communautaire regelingen zo vorm te geven dat ze dichter bij de burger staan, door ze nauwkeuriger te formuleren en te vereenvoudigen.
Wij juichen het verslag van mevrouw Gebhardt van harte toe. Het is bijzonder zinvol en verheugend dat de erkenningsprocedure op enkele punten wordt verbeterd en vergemakkelijkt, dat echter inhoudelijk datgene behouden blijft wat in de laatste 30 jaar, namelijk sinds de overgangs- en liberaliseringsrichtlijnen van 1964, zijn nut heeft bewezen. Met deze regeling wordt samengevoegd, wat er al is en goed voldoet, en wordt er gezorgd voor grotere transparantie. Bovendien wordt hiermede rekening gehouden met de jurisprudentie op dit gebied van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen, die hiermee wordt bevestigd. Het verslag doelt op meer rechtszekerheid en transparantie.
Vooral vanuit het Duitse standpunt doet het mij natuurlijk deugd dat het verslag geen tendens bevat in de richting van een globale erkenning, maar dat slechts de procedure en de termijn voor het vergelijken van individuele gevallen worden geregeld. Het begrip 'erkenning' in de titel is dan ook eigenlijk enigszins misleidend.
Zoals u weet hebben wij in Duitsland een duaal onderwijssysteem, wat inhoudt dat het onderwijs parallel plaats vindt in de praktijk en op de vakschool. Dit systeem heeft reeds vele jaren zijn nut bewezen, en de waarde van het duale onderwijs mag in geen geval worden aangetast door een Europese regeling die alles over één kam scheert. Dit zou het geval zijn bij een globale beoordeling wanneer voor de bepaling van iemands niveau alleen maar rekening wordt gehouden met het aantal op school doorgebrachte uren, maar niet met de praktische beroepservaring. Ook vind ik dat, zoals in het verslag genoemd, het EURES-netwerk moet worden uitgebreid. Hier zit een goed idee achter, dat echter helaas nu nog wat mager wordt uitgewerkt. Per jaar worden er via het EURESnetwerk slechts zo'n 500 plaatsen aangeboden, en echte bemiddelingen vinden er nauwelijks plaats.
Vooral ook met het oog op de razendsnelle ontwikkeling van nieuwe technologieën vind ik het zinvol en van groot belang voor iedereen op de arbeidsmarkt, om voor geheel Europa een gegevensbank op te zetten, waarin de beschikbare banen staan aangekondigd en waarin ook de geïnteresseerde werknemers zich kunnen laten opnemen. Naar mijn mening is het namelijk niet meer de belangrijkste opgave om de erkenning van kwalificaties te reglementeren. Intussen zijn de gereglementeerde beroepen bijna allemaal in de richtlijnen opgenomen, en in de meeste beroepen is de toegang op de arbeidsmarkt toch al vrij.
Nee, waar het nu om gaat is, de transparantie te verbeteren met betrekking tot de opleidingssystemen en de eindexamens in de diverse Europese landen. Om dat te bereiken moet ervoor worden gezorgd dat geïnteresseerden via een centrale gegevensbank toegang hebben tot een maximum aan informatie, bijvoorbeeld via het EURES-netwerk en de informatiecentra in de lidstaten. Tot deze transparantie behoort natuurlijk ook de meertaligheid van de diploma's. Alleen dan kan de werkgever in een ander land ze ook begrijpen, en alleen dan kan individueel een vergelijking worden gemaakt. Ik zou op dit punt wel in overweging willen geven dat men dit document, dit diploma, in de eerste plaats voor het eigen land wil gebruiken en dat hiermee ook met de vormgeving van het diploma rekening moet worden gehouden.
Uit het ontwerp voor de richtlijn van de Commissie blijkt duidelijk de wil om de mobiliteit binnen de Europese Unie te stimuleren en belemmeringen af te breken. Deze inspanningen vormen een wezenlijke stimulans voor de Europese integratie want, om een Europees bewustzijn en een Europa van de burgers tot stand te brengen en niet in de laatste plaats ook om de Europese economie tot bloei te laten komen, is het van fundamenteel belang te zorgen dat er op het terrein van de algemene beroepsopleiding en ook bij de beroepsuitoefening grensoverschrijdende mobiliteit mogelijk is en dat daarvan ook gebruik wordt gemaakt.

Van Bladel
Voorzitter, ik ben geen lid van de juridische commissie maar als europarlementariër houd ik mij wel bezig met de rechten van de burger. Daarom ben ik bijzonder blij met het verslag van mevrouw Gebhardt, blij omdat ik nu eindelijk aan jonge bezoekers hier in Straatsburg en in Brussel eens iets positiefs kan vertellen en bijzonder blij nu we in het jaar 1997, het jaar van de herziening van het Verdrag van Maastricht, een instrument in handen hebben tegen de toenemende Euro-scepsis bij de burger. Het is natuurlijk een technischtheoretische zaak die gelukkig vereenvoudiging en duidelijkheid van het communautair recht verschaft en praktisch gesproken vooral verruiming van de beroepsuitoefening teweegbrengt, maar ook de beroepsmobiliteit bevordert. En dat is belangrijk, want bijna iedere dag spreken wij in dit Parlement over de werkgelegenheid en die kan daarmee ook toenemen. Mevrouw Gebhardt zei al dat er nu meer gelijke kansen zijn tussen de Noordpool en Zuid-Duitsland. Ik denk bijvoorbeeld dat doktoren in Nederland nu ook veel meer kansen kunnen krijgen in een buurland als Duitsland bijvoorbeeld. Dat is fantastisch. Zij vindt het nog een te kleine stap. Ik zou willen zeggen: beter deze kleine stap dan geen. Ik vind het een heel goed cement voor het Europese huis dat wij aan het bouwen zijn, en mijn fractie is dan ook heel positief over dit verslag. Mevrouw Gebhardt, ik geloof dat wij morgen daar positief over zullen stemmen en ik feliciteer u hiermee alvast.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, de ontwikkeling van een stelsel voor erkenning van diploma's heeft direct te maken met de grondrechten van de burgers op het gebied van vrij verkeer en de vrije uitoefening van hun beroep, evenals met de waarborging van gelijke rechten. Deze richtlijn is erop gericht het communautaire recht te vereenvoudigen en opener te maken vanuit het gezichtspunt van de burgers. Helaas wordt op dit gebied nog te weinig vooruitgang geboekt. Ook voor de komende jaren blijft het nodig de ontwikkeling voort te zetten.
Eind jaren '80 vond een belangrijke principiële wijziging plaats, toen het streven naar de zogeheten euroberoepen, beroepen die in heel Europa waren gelijkgetrokken, werd opgegeven, en men overging tot het erkennen van diploma's en andere kwalificaties. Dit systeem moet nu op een open wijze gaan functioneren zonder bepaalde personen te discrimineren. De stortvloed van klachten laat zien dat er op nationaal niveau nog veel moet gebeuren om de belemmeringen op te ruimen.
Voor de burgers is het van belang dat de zogeheten proceduregarantie in de praktijk in elke situatie werkt. Een lidstaat moet de deskundigheid van een aanvrager vergelijken met de in de ontvangende lidstaat vereiste deskundigheid en als een dergelijke equivalente deskundigheid wordt aangetoond, kan de aanvraag voor erkenning worden goedgekeurd. Een aanvrager moet tevens te allen tijde de mogelijkheid hebben om aan te tonen dat hij eventuele ontbrekende deskundigheid op andere wijze heeft verkregen, indien daarvan geen diploma voorhanden is. Dit is naar mijn mening een zeer belangrijke uitbreiding van de flexibiliteit.
De rapporteur heeft gelijk wanneer hij zich erover verbaast dat er over een zaak van zo groot belang voor de rechten van de burger geen recente statistische gegevens beschikbaar zijn. Het is hoog tijd om de lidstaten te verplichten de Commissie gegevens te doen toekomen, met name over de problemen waar burgers nog op stoten als ze hun beroep willen uitoefenen in een andere lidstaat. Alleen op basis van dergelijke informatie is het mogelijk te bepalen wat er precies moet veranderen en de nodige wijzigingen door te voeren.

Zimmermann
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het voorstel van de Commissie inzake de erkenning van diploma's ten behoeve van beroepswerkzaamheden die vallen binnen de werkingssfeer van de liberaliserings- en overgangsrichtlijnen, is toe te juichen. Eerlijk gezegd vraag ik mij alleen af of hoe deze lange titel is te begrijpen door alle burgers die dit aangaat; wij hanteren hier zo vaak een taal die veel burgers helemaal niet begrijpen, en vaak weten de burgers ook niet dat zij werkelijk baat kunnen hebben bij zulke voorstellen.
Desondanks steun ik dit voorstel en vooral ook de verklaringen die mijn collega's voor mij al hebben afgelegd. Er zijn hier nog twee heren aanwezig, maar deze hebben er tot nu toe niets over gezegd. Je hebt het gevoel dat het dus echt een onderwerp is dat alleen vrouwen raakt. Maar dat is niet zo.
Ik vind dat juist in een Europa van de burgers, waarin de mobiliteit een zeer grote rol speelt, tenminste op papier en ook in onze gedachten, het absoluut noodzakelijk is dat wij de belemmeringen afbreken die deze mobiliteit in de weg staan. Want de verschillende kwalificatievoorwaarden voor de onderwijssystemen en de vaak moeizame wederzijdse erkenning van diploma's en beroepservaringen staan het in de weg dat mensen met een beroep, hun beroep in een ander land van Europa uitoefenen en zich daar vestigen. Daarom moet deze richtlijn over de erkenning van diploma's een stimulans zijn in de richting van vereenvoudiging en bespoediging.
Uit gesprekken met betrokkenen - en in mijn regio heb ik veel daarmee te maken -, weet ik dat velen die nu werkloos zijn, ook wel willen gaan werken in een andere regio, maar ze weten niet hoe ze dat feitelijk kunnen doen. Want zij moeten heel wat hindernissen overwinnen om daadwerkelijk in een andere regio te kunnen gaan werken.
Ik vind dat het belangrijk is dat wij ons hiermee bezig houden en ervoor zorgen dat gekwalificeerde mensen naar een ander land kunnen gaan. Ikzelf heb dat 25 jaar geleden gedaan, en ik kan erover meepraten welke problemen daar allemaal bij komen kijken. Ik hoop dat we deze problemen uit de wereld kunnen helpen en dat er in de toekomst een Europa van de burgers kan worden opgebouwd waarin de Europese gedachte echt is verankerd in de hoofden van alle mensen.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag is ogenschijnlijk heel technisch, maar het is in feite van zeer groot politiek belang, omdat het de burgers aangaat. Namens de Commissie feliciteer ik de rapporteur, mevrouw Gebhardt, voor het duidelijke en precieze verslag dat ze namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger heeft opgesteld.
Dit was zeker geen geringe klus! De voorgestelde richtlijn is heel complex, want het gaat om codificatie van 35 richtlijnen en om de instelling van een erkenningsmechanisme voor diploma's met betrekking tot een groot aantal uiteenlopende beroepsactiviteiten. Gelukkig heeft de juridische commissie dit verslag goedgekeurd door lange discussies over de technische complexiteit van het voorstel uit de weg te gaan. Op die manier heeft zij het optreden van de Commissie geschraagd, die namelijk streefde naar vereenvoudiging van het communautaire recht, en heeft zij de beoordeling over deze ontwerprichtlijn kracht bijgezet zoals deze was verstrekt door de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, volgens welke de richtlijn beschouwd moet worden als een bijdrage aan de strijd tegen de werkloosheid.
In principe - en het verheugt me dat te kunnen zeggen - kan de Commissie alle amendementen overnemen die de juridische commissie heeft voorgesteld. Maar terwijl ik dit zeg, moet ik tegelijk resoluut stellen dat ik één bepaalde uitspraak van mevrouw Gebhardt pertinent afwijs, toen zij het namelijk had over "gebrek aan enthousiasme" . Ik zou graag willen dat dit Parlement - ook al zitten er momenteel niet veel leden meer in de zaal - zich eens goed realiseert wat met zijn steun, met uw steun dus, allemaal wordt gedaan voor de opbouw van het Europa van de burgers.
Het beleid van de Commissie is erop uit prioriteit te geven aan de burger. De burger is iets ruimers dan de consument, zoals collega Bonino zostraks heel goed heeft uitgelegd, de burger wordt ruimer opgevat dan de spaarder, de werknemer: de burger is degene voor wie wij ons allen inzetten.
Het beleid van deze Commissie is te werken voor het Europa van de burger, en dit geldt zelfs voor het aspect dat het meest economisch kan lijken: de ene markt. Dit voorstel waarvoor wij hedenavond het uitstekende verslagGebhardt hebben, slaat wat dat betreft de spijker op de kop, want het verwoordt precies het beleid van de Commissie: prioriteit aan de burger, vereenvoudiging, transparantie, informatie. Dat is nog eens andere koek dan "gebrek aan enthousiasme" ! Wij tonen juist heel veel enthousiasme, mede dankzij de steun van het Parlement, bij de opbouw van de ene markt voor de burger, van dit Europa voor de burger.
Ik wil thans herinneren aan de initiatieven die in de jongste tijd zijn genomen om concreet gestalte te geven aan wat anders een puur retorische opbouw van het Europa van de burgers zou worden: de Groep Simone Weil, om de concrete problemen van de vrijheid van beweging te bestuderen; het pakket voorstellen dat ik heb ingediend voor afschaffing van de grenscontroles in een kader van veiligheid; het groeiende aantal gevallen van inbreukprocedures die wij tegen de lidstaten aanspannen, met name vanwege schending van de richtlijnen betreffende het vrij verkeer van burgers en de erkenning van diploma's.
Maar afgezien daarvan, zoals zo goed is gezegd door mevrouw Zimmermann, is het niet voldoende het Europa voor de burgers op te bouwen. Er moet ook een voorlichting voor de burgers opgebouwd worden, de burgers moeten op de hoogte worden gesteld van de mogelijkheden die Europa hun te bieden heeft. Opnieuw met de steun van het Parlement, met het enthousiasme van de Commissie en natuurlijk ook van het Parlement, hebben wij een actie gelanceerd, Citizens First - Burger Europas . Deze actie streeft ernaar om het buitenland ook op dit terrein precieze informatie aan te reiken, zodat de burgers eindelijk doorkrijgen wat Europa concreet voor hen aan het realiseren is. Ook leren wij dankzij die actie inzien, met heel veel telefonische feedbacks , internet enzovoort, welke echte obstakels de burgers tegenkomen bij het uitoefenen van de rechten van het Europese burgerschap.
Ik denk dat mevrouw Gebhardt het nu wel met mij eens zal zijn dat wij deze actie met veel enthousiasme doen en dat we echt niet te slapjes zijn. Wij zijn ervan overtuigd dat het Europees Parlement achter deze moeilijke, maar uiterst belangrijke actie van de Commissie staat.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.

Statuut van de ambtenaren van de Gemeenschappen
(Gelijke behandeling voor vrouwen en mannen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0046/97) van mevrouw Lindholm, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over het gewijzigde voorstel voor een verordening (EURATOM, EGKS, EEG) van de Raad (COM(96)0077 - C4-0565/96-00/0904(CNS)) tot wijziging van het Statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen alsmede van de Regeling welke van toepassing is op de andere personeelsleden van de Gemeenschappen met betrekking tot de gelijke behandeling van mannen en vrouwen.

Lindholm
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, dit verslag heeft een merkwaardige en spannende voorgeschiedenis en betreft de wijziging van arbeidsbepalingen van de personeelsleden met betrekking tot de gelijke behandeling van mannen en vrouwen. In de commissie werd het voorstel met het kleinst mogelijke verschil afgestemd. De stemverhouding was 8-8, ook al werden de meeste amendementen aangenomen. Wij komen nu weer met de zo goed als ongewijzigde amendementen. De amendementen worden gesteund door vier politieke fracties en sommige door vijf. Wij weten, hopen en denken dat het streven naar gelijke behandeling van mannen en vrouwen en de strijd tegen discriminatie ook door de andere politieke fracties krachtig wordt gesteund.
Wat hebben wij dan aan voorstellen gedaan die naar moderne maatstaven revolutionair zijn? Wel, eigenlijk helemaal geen. Wij eisen bijvoorbeeld dat de instellingen gelijke kansen voor mannen en vrouwen bevorderen. Wij eisen dat de instellingen streven naar een evenwichtig verdeelde vertegenwoordiging van mannen en vrouwen bij selectie, opleiding en promoties. Wij willen de discriminerende en ouderwetse leeftijdsgrens van 35 jaar laten verdwijnen. Wij willen dat niet-huwelijkse samenlevingsvormen met betrekking tot sociale voorzieningen worden gelijkgeschakeld met het huwelijk, en wij willen commissies voor gelijke kansen oprichten.
Beste collega's, over drie jaar hebben wij het jaar 2000. Wij gaan een nieuw millennium in, een nieuwe tijd en misschien een nieuwe wereld. De arbeidsbepalingen die wij nu willen veranderen, moderniseren en aanpassen aan de huidige omstandigheden, stammen uit de jaren '50. Het is werkelijk tijd dat de voorwaarden van ons, d.w.z van de personeelsleden van de EU, worden aangepast aan de huidige tijd.
Met welke argumenten zijn de tegenstanders van het verslag gekomen? Wat zijn dat voor solide, fantastische argumenten waardoor men denkt dat het in orde is als de EU in 1997 verdergaat met een de facto discriminerend personeelsbeleid, terwijl men zich op alle andere momenten opwindt over alle mogelijke discriminaties buiten de Unie? Hier volgen enkele voorbeelden: de leeftijdsgrens van ten hoogste 35 jaar bevoordeelt vrouwen en is positief, wordt gezegd. Wij weten dat het andersom is, wat ook door vele vrouwenorganisaties in de Unie kan worden bevestigd. Soms wordt dus tegen beter weten in iets gezegd. De leeftijdsgrens is bovendien in twee lidstaten, Ierland en Finland, wettelijk verboden. Hoe moeten de EU-instellingen in deze landen adverteren? Moet men de nationale wetgeving overtreden of moet men verschillende regels voor verschillende lidstaten hanteren? Een ander argument voor handhaving van de leeftijdsgrens is dat er problemen zouden ontstaan met jonge chefs en oudere ondergeschikten. Beste collega's, kijk naar de realiteit buiten de instellingen. Europa en de rest van de wereld zijn vol met ondernemingen en bedrijven, vooral binnen de data- en IT-branche, waar deze situatie gewoon is en geen problemen geeft. Waarom zou dat wel gebeuren in de EU-instellingen? Een verder argument voor handhaving van de leeftijdsgrens zouden begrotingsredenen zijn. De pensioenkosten zouden toenemen. Nu, ik geef les in wiskunde en ik dacht dat ik daar wel wat verstand van had. Deze redenering kan ik echter niet volgen; die is voor mij zuiver wiskundig onbegrijpelijk. Maar zelfs al was ze wel juist, dan is het voor mij onbegrijpelijk dat men om financiële redenen pleit voor voortzetting van discriminatie. Zou de EU dit argument van enige andere zijde goedkeuren? Dat deed ze niet met betrekking tot bijvoorbeeld de apartheid in Zuid-Afrika. Kort en goed, voor mij en voor de meeste burgers bestaat er geen solide argument om deze discriminatie te handhaven. Het argument om aan niet-huwelijkse samenlevingsvormen niet dezelfde status toe te kennen als aan het huwelijk, was dat de EU het gezin moet beschermen. Op welke manier zou een erkenning van niet-huwelijkse samenlevingsvormen de status van het gezin ondergraven? Dat maakt daar toch op geen enkele manier inbreuk op. Als ware christen zou men toch positief moeten staan tegenover alle voorstellen die de gelijke rechten van alle mensen bevorderen, ongeacht geslacht of seksuele geaardheid. Ik denk hierbij onwillekeurig aan het bijbelse verhaal over de arbeiders in de wijngaard; wij zouden daar nog heel wat van kunnen leren. Een ander argument tegen niet-huwelijkse samenlevingsvormen was ook van financiële aard: er wordt beweerd dat het te duur zou zijn. Nogmaals wordt geld dus als argument gebruikt om een de facto bestaande discriminatie binnen de EUinstellingen te handhaven. Ik vind dit onaanvaardbaar en onwaardig voor een instelling die pretendeert tegen alle vormen van discriminatie te strijden.
De EU heeft zich in een groot aantal verslagen, bijvoorbeeld in die van de leden Vayssade en Roth, en in vele resoluties, uitgesproken tegen alle soorten discriminatie. Dat sloeg op lidstaten, maar vooral op landen buiten de EU. De EU en het Europees Parlement hebben nu de kans om te tonen dat het ze ernst is en dat het niet alleen lege woorden zijn. Hier en nu kan het Parlement alle mooie woorden omzetten in concrete daden. De commissie kreeg dat niet voor elkaar, daar werd het voorstel afgestemd. Wij geven nu het voltallige Parlement de kans om te tonen dat de EU als werkgever bereid is om vooraan te lopen in de strijd tegen de discriminatie en voor de gelijke kansen.

Sornosa Martínez
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, eerst en vooral wil ik mevrouw Lindholm feliciteren met haar verslag. Ikzelf werd door de Commissie rechten van de vrouw benoemd tot rapporteur voor advies. Nadat de amendementen, die op het uiteindelijke verslag zijn ingediend, zijn goedgekeurd zal het statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen een goed model zijn op het vlak van de gelijke behandeling. Het is van levensbelang dat wij terzake over een vooruitstrevend wettelijk model beschikken en dit o.a. omwille van twee redenen die ik hier wil uiteenzetten.
Eerst en vooral omdat vanuit een administratie duidelijk en expliciet het principe van de gelijke behandeling gesteld wordt, ook al blijkt de praktische toepassing in juridisch opzicht zo moeilijk en problematisch.
Ten tweede omdat het zich, in tegenstelling tot wat gewoonlijk gebeurt, in het juridische kader wil aanpassen aan het sociale moment dat wij momenteel kennen. Het erkent het bestaan en de toename van feitelijke - hetero- en homoseksuele - paren in onze samenleving en wil hen dezelfde rechten geven.
Het is van prioritair belang dat deze corrigerende maatregelen worden genomen. Van deze maatregelen hangt immers af of de tendens tot discriminatie van vrouwen kan worden omgebogen waarbij, met dezelfde opleiding en capaciteiten, mannen een baan in een hogere categorie krijgen. Deze maatregelen en wijzigingen willen niet alleen dit proces corrigeren maar zijn ook positief omdat ze van tijdelijke aard zijn en geen inbreuk vormen op de formele gelijkheid, aangezien slechts beoogd wordt de ongelijkheden op het vlak van aanstelling, bevordering en carrièreverloop te corrigeren en de voorrang een tijdelijk karakter heeft.
Tenslotte wil ik stellen dat het principe van de gelijke behandeling van vrouwen - waarvoor wij ons zo hard hebben ingezet en zullen blijven inzetten - en het principe van de gelijke behandeling van homoseksuelen - dat vervat ligt in een resolutie van het Parlement van februari 1994 - gewoonlijk geschonden worden en dat de strijd voor de naleving van deze principes niet alleen elke dag opnieuw gevoerd moet worden maar ook aandacht moet krijgen in verordeningen als deze, die wij, naar ik veronderstel, zullen goedkeuren.

Zimmermann
Mijnheer de Voorzitter, vanavond praten wij over het ambtenarenstatuut en de werkgelegenheidszaken van ambtenaren van de instellingen van de Europese Gemeenschap. Ik vind dat juist de Europese Gemeenschap het voorbeeld moet geven dat zij alles implementeert waarover wij hier met betrekking tot de gelijke behandeling van vrouwen en mannen op alle terreinen van onze maatschappij discussiëren. Dit is helemaal afgezien van de vraag of het op het gebied van de werkgelegenheid of in andere sectoren erom gaat dat juist wij het goede voorbeeld geven en dat juist wij laten zien wat wij in de Europese Unie willen.
Voor mijn fractie wil ik enkele punten nog iets uitvoeriger uiteenzetten. Mevrouw Lindholm heeft het zojuist heel duidelijk onder woorden gebracht. Mensen die met elkaar samenleven, mogen niet verder worden gediscrimineerd doordat ze ongelijk worden behandeld. Het mag niet zo zijn dat ik alleen maar gelijk wordt behandeld wanneer ik een bepaalde status heb verworven, die mij in de veilige haven van het huwelijk heeft gebracht. Ikzelf ben een kleine 20 jaar geleden aan een huwelijk begonnen, omdat ik wist dat dat voor de belasting verschil zou uitmaken en ik daar voordeel bij zou hebben. Het mag niet zo zijn dat wij alleen daarom dat papiertje gaan halen, en ik vind dat ik ook gelijke rechten moet kunnen krijgen zonder dat ik dat papiertje als het ware bij het rijk ga halen. Er zijn veel mensen die jarenlang samenwonen en die eigenlijk alleen maar worden benadeeld doordat ze niet naar de burgerlijke stand zijn gegaan.
Dit geldt niet alleen met betrekking tot het salaris, maar ook bij de sociale verzekeringen, in geval van ziekte en op veel andere gebieden. Ik vind dat wij hier in onze open maatschappij nu mee moeten ophouden.
Het tweede punt dat ik nog wil noemen, betreft de leeftijdsgrens. Ik wil nog graag iets toevoegen aan het betoog van mevrouw Lindholm. Het gaat er niet alleen om dat het leven van vrouwen anders verloopt als gevolg van een onderbreking vanwege het moederschap, doordat zij pas later weer in hun beroep terugkeren. Het afgelopen jaar hadden wij het zogenaamde jaar van permanente educatie waarin wij erover hebben gesproken dat men via omscholing een nieuwe kans moet krijgen, respectievelijk een ander beroep moet kunnen kiezen. Kan het niet zijn dat dit wordt afgeremd door de leeftijdsgrens? Veel mensen ronden hun middelbaar onderwijs pas af als ze 30 jaar zijn, beginnen daarna aan een opleiding of gaan naar de universiteit, en als er een leeftijdsgrens is, zijn hun kansen nihil. De leeftijdsgrens moet worden afgeschaft.

Casini, Carlo
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde vijf dingen naar voren brengen. In de eerste plaats verklaar ik namens de fractie die ik vertegenwoordig dat wij ons volledig scharen achter het verslag voor wat de gelijke behandeling van mannen en vrouwen betreft. Sterker nog, mijn fractie beschouwt deze gelijke behandeling als een verovering van de geschiedenis, het is bijna een soort slotakte, na de, althans theoretische, bevrijding van de slaven, van zwarten, kinderen, allochtonen en mensen van verschillende rassen. Wij juichen ten zeerste toe dat er een totaal nieuwe en diepgaande opvatting over gelijkheid komt, ook dus in de relatie man/vrouw.
In de tweede plaats moeten wij toch ook wel melding maken van onze reserves met betrekking tot de amendementen 3, 8, 10 en 11. Wij zullen tegen die amendementen stemmen, omdat ze, waarschijnlijk onbedoeld, een element van discriminatie invoeren: het gezin, dat gebaseerd is op het huwelijk van heteroseksuele paren, wordt namelijk gelijkgesteld met ongehuwde paren en homoseksuele koppels. Volgens mij zit er toch wel een duidelijk en zichtbaar verschil tussen de volgende twee situaties: bepaalde personen nemen een zekere en publieke verantwoordelijkheid op zich ten opzichte van de staat en de samenleving om datgene te vormen wat in onze internationale handvesten en grondwetten wordt gedefinieerd als "de fundamentele cel van staat en maatschappij" , die als zodanig dan ook - en nu citeer ik uit mijn hoofd artikel 15 van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens - door de staat erkend en beschermd moet worden; andere personen daarentegen nemen niet die publieke vorm van verantwoordelijkheid op zich welke rechtszekerheid biedt en in het geval van homoseksuele paren hoe dan ook niet gekoppeld kan worden aan het generatievermogen, wat juist van het gezin de fundamentele cel maakt, omdat het in het belang van staat en samenleving is dat er kinderen komen en dat dezen in gezinsverband opgevoed worden. Dat niet alleen: wie trouwt onderwerpt zich aan een complex van openbare regels die door het publieke recht worden gedicteerd, omdat dat in het algemeen belang is, terwijl dat in de andere gevallen niet zo is. Men hoeft maar te denken aan al die nietigheidsverklaringen, al die rechtszaken voor echtscheiding, de voorwaarden voor huwelijk en scheiding.
In de derde plaats wilde ik onomwonden zeggen dat wij ook voor personen met verschillende seksuele geaardheid, met name alle vormen van homoseksualiteit, het beginsel van gelijkheid moeten toepassen. Ik vind dat dit met kracht gezegd moet worden, ook met de kracht van de christen-democratische levensbeschouwing. Alle menselijke wezens zijn gelijk en dat moet heel duidelijk gezegd worden. Doch dit betekent nog niet dat door gelijkheid van waardigheid instellingen die op zich heel verschillend zijn over één kam mogen worden geschoren.
En dan mijn vierde punt. Waarom wordt het gezin in onze internationale handvesten, met inbegrip van de Europese Conventie voor bescherming van de fundamentele rechten en vrijheden, " fundamentele cel" genoemd? Is dat om een collectief goed of een privé-bezit te beschermen? Er is inderdaad een collectief goed bij gemoeid, en daar heb ik al naar verwezen, namelijk de mogelijkheid om kinderen te krijgen. Anders geldt het beginsel van de vrijheid: ieder mag doen en laten wat hij wil en de overheid moet alleen maar borg staan voor de vrijheid, maar mag noch stimuleren, noch beschermen. Men kan tegenwerpen dat ook het gezelschap, het samenzijn een goed is dat op enigerlei wijze beschermd moet worden. Ik ben bereid om die redenering te volgen, maar dan moet deze wel tot het uiterste worden doorgetrokken en niet alleen gelden voor gezelschap bedoeld in seksuele zin. Ook een gezelschap dat een culturele, psychologische of wetenschappelijke basis heeft, of gebaseerd is op vriendschap of verre verwantschap, verdient dan bescherming, of niet soms?
Tot slot mijn laatste punt. Ik ontken heus niet dat er bijzondere situaties zijn. Ik ben gevoelig voor wie als argument tegenwerpt dat er kinderen in het spel zijn, of wie zegt: maar als twee mensen een heel leven met elkaar hebben samengewoond en lief en leed met elkaar hebben gedeeld? Ik ben daar echt wel gevoelig voor. Maar ik geloof ook dat daar een heel diepe en serieuze bezinning over moet komen en dat men de zaken heel genuanceerd moet zien, want één ding is iets stimuleren, iets anders is als men constateert dat bepaalde situaties er nu eenmaal zijn.
Ik geloof dus dat er een bezinning nodig is, maar zoiets moet niet heimelijk gebeuren doch in het volle daglicht. Er moet een heel breed overleg komen over dit specifieke thema: dus het probleem van samenleven en ongehuwde paren. Men moet niet trachten stiekem iets in te voeren wat op dit moment weliswaar van groot belang is, maar niet zomaar afgehandeld kan worden in het kader van een verordening als deze.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, ik moet zeggen dat de manier waarop de commissie het door deze vasthoudende en goede rapporteur voorgestelde verslag heeft behandeld, een tragikomisch schouwspel was, waar ik als relatief nieuw lid uit de Noordse landen van ontsteld raakte.
Ik ben echter blij dat wij het, dwars door vele fractiegrenzen heen, erover eens geworden zijn hoe wij de door de rapporteur beschreven slag die het verslag was toegebracht, konden herstellen, en dat wij nu amendementen hebben voorgesteld die volgens mij een goede kans maken te worden aangenomen. Ik wil niet de getuige uit het Noorden uithangen, maar ik wil er toch op wijzen dat men erop let wat wij morgen zullen doen, hoe mij morgen zullen stemmen, aangezien uit de stemming die wij morgen houden voor een deel zal blijken hoe geloofwaardig de Unie is als voorvechter van de vrouwen en gelijke kansen. Daarom hoop ik dat de gemeenschappelijke voorstellen van de fracties worden aangenomen.
Het verheugt mij ook dat wij door de ingediende voorstellen doelbewust kunnen werken aan de gelijke kansen, dat ze een wettelijke ondersteuning zullen vormen van de door de huidige Commissie en de aanwezige Commissaris naar voren gebrachte bedoelingen, namelijk dat men binnen de instellingen van de Unie een meer gelijke vertegenwoordiging van de beide geslachten nastreeft. Men moet dit de hele tijd in gedachten houden, anders leiden onzichtbare mechanismen in een andere richting; er is een plan nodig om succes te hebben.
De leeftijdsdiscriminatie is hier ook bij betrokken. Ik steun de door ons ingediende voorstellen. Wat de gelijkstelling van liefde in verschillende vormen betreft, kan ik niet begrijpen dat die in een van de lidstaten een bedreiging zou zijn voor het huwelijk of voor het gezin. Het is eerder een optie. De voorstellen tot erkenning van verschillende samenlevingsvormen die anders zijn dan het traditionele huwelijk, vormen geen inbreuk op de wet van enig land.

Sierra González
Mijnheer de Voorzitter, van de amendementen die tijdens de plenaire vergadering van het Parlement in november 1993 zijn aangenomen en die wij wensten opgenomen te zien in het statuut van de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen, heeft de Commissie alleen het amendement overgenomen inzake het uitdrukkelijke verbod van elke directe of indirecte discriminatie op grond van seksuele geaardheid.
Het feit dat de Commissie dit amendement heeft overgenomen is ongetwijfeld een stap vooruit die we moeten waarderen. Maar andere amendementen willen de middelen creëren opdat het verbod van directe of indirecte discriminatie wordt omgezet in de praktijk. Zo wordt voorgesteld een comité op te richten dat de toepassing van het gelijkheidsbeginsel moet bevorderen, hierop moet toezien en desbetreffende programma's met positieve acties moet voorstellen en een systeem voor de bevordering van ambtenaren in te voeren, dat gebaseerd is op een preferentieclausule. De Commissie heeft deze voorstellen echter niet aanvaard.
Haar gebrek aan aandacht verhult een probleem te gronde: de beperkte autonomie van de instellingen inzake de verdieping en de veralgemening van het principe van gelijke behandeling. Dit is te wijten aan het feit dat de stap van het formele juridische beginsel naar de realiteit gepaard gaat met een aantal kwesties die verband houden met verschillende gebieden in de samenleving: van het overheidsbeheer van de sociale diensten en de sociale zekerheid tot de omvorming van de gezins- en huiselijke functie van het individu. Geen enkele van deze kwesties kan door één enkel orgaan behandeld worden aangezien zij het politiek-administratieve kader overschrijden en een weerslag hebben op de samenleving en gewoonten en gebruiken.
Maar inzake rechten - in het bijzonder subjectieve rechten - wenste men - en in een aantal gevallen is men erin geslaagd - dat de Europese wetgeving als voorbeeld zou dienen en niet alleen een juridisch maar ook een moreel referentiepunt zou zijn. Dit is een gelegenheid waar de wetgevers hun verantwoordelijkheid kunnen nemen. Het gaat er niet alleen om een statuut vast te stellen voor de ambtenaren van de Europese Gemeenschappen maar ook een functioneel model te formuleren met economische en sociale rechten, met bevorderingssystemen, dat op zich de uitdrukking vormt van gelijke behandeling en het einde betekent van alle vormen van juridische discriminatie op grond van seksuele geaardheid.
Deze amendementen moeten dan ook aanvaard worden als men wil dat de Europese Unie een voorbeeld wordt inzake de bevordering van gelijke behandeling. Sommigen zullen zeggen dat de bedoelingen van dit statuut beperkter waren, dat zijn doelstelling ruimschoots vervuld is wanneer het principe van gelijke behandeling voor de ambtenaren op een algemene manier geregeld is zonder in detail te treden. Maar de afschaffing van discriminatie op grond van seksuele geaardheid vereist dat wij in detail treden. De wettelijke waarborgen die de gelijke behandeling verzekeren moeten zeker en vast aandacht besteden aan bijzonderheden zoals de ondervertegenwoordiging van de vrouwen, de verticale segregatie van de vrouwen op directieniveaus, hun horizontale concentratie in bepaalde activiteiten en, in het geval van de Europese vrouwelijke ambtenaren, in bepaalde categorieën.
Wanneer hieraan niets gedaan wordt - in tegenstelling tot wat deze amendementen willen die ik namens mijn fractie steun - zou het principe van gelijke behandeling zonder inhoud blijven. We moeten er ook aan herinneren dat de gelijke behandeling als instrument om de democratie te verdiepen, op het vlak van arbeids-, burgerlijk, contracten- en handelsrecht, alle communautaire burgers moet bereiken, ongeacht hun seksuele geaardheid en de samenlevingsvorm waarvoor zij gekozen hebben. Anders zouden bepaalde gedragingen bestraft worden en zou de keuzevrijheid van het individu beperkt worden. We moeten dan ook het recht van alle feitelijke paren, of het nu om hetero- of homoparen gaat, erkennen om gebruik te maken van alle sociale prestaties.
Tenslotte wil ik nog zeggen dat het aangaan van deze verbintenissen betekent dat wij niet alleen stappen zetten naar een democratischere maar ook naar een vrijere samenleving. Mijns inziens heeft de Commissie de plicht voor deze doelstelling te ijveren.

Ullmann
Mijnheer de Voorzitter, zeer geachte mijnheer de commissaris, dames en heren, in het geval dat voor ons ligt gaat het niet alleen om de gelijkstelling van mannen en vrouwen in het ambtenarenstatuut van de Europese Gemeenschappen maar ook, zoals collega Casini zojuist op indrukwekkende wijze heeft uiteengezet, om het uitsluiten van elke vorm van discriminatie op grond van seksuele, religieuze of filosofische gerichtheid, dus precies zoals het staat in de amendementen 3, 8 en 11.
Het Europees Parlement heeft op dit punt een dubbele plicht. Het mag niet gaan onder de normen die zijn aangenomen door andere transnationale instellingen zoals de Verenigde Naties, de Wereldbank of het Europese Monetaire Instituut, en evenmin mag het voorbijgaan aan het besluit aangaande de gelijkstelling van samenlevingsvormen van hetzelfde geslacht, dat dit Parlement in februari 1994 heeft genomen. Er bestaan noch juridische noch theologische argumenten tegen een dergelijke beslissing. Geen theologische argumenten, omdat de traditie van noch het Oude Testament noch het Nieuwe Testament een bepaling kent ten gunste van een bepaalde gezinsstructuur. Geen juridische argumenten, omdat het opkomen voor persoonlijke vrijheden niet mag worden beperkt tot een bepaalde religieuze, seksuele of filosofische gerichtheid, vooral niet in regelingen met betrekking tot openbare diensten.
Het zou ingaan tegen de op vrijheid gerichte grondprincipes van de Europese Unie als er in het ambtenarenstatuut nog beperkingen zouden blijven staan.

Hory
Mijnheer de Voorzitter, de Fractie Europese Radicale Alliantie stemt volledig in met de doelstellingen van het aan ons voorgelegde voorstel voor een verordening.
Als de Europese instellingen inderdaad een voortrekkersrol willen vervullen in de strijd tegen de discriminatie op grond van seksuele geaardheid moeten zij het voorbeeld geven in de wijze waarop zij hun ambtenaren en personeelsleden behandelen.
Derhalve staat mijn fractie eveneens achter de algemene gedachtegang in het verslag van mevrouw Lindholm; wij hebben dan ook het merendeel van de amendementen medeondertekend die deze gedachtegang overnamen teneinde het voorstel van de Commissie te verbeteren.
Ik wil persoonlijk een opmerking maken en ik ben mij ervan bewust dat deze tegen de huidige tendensen ingaat. Ik moet echter zeggen dat het volgens mij niet mogelijk is om de amendementen 5, 12, 13 en 14 te steunen. Deze amendementen stellen een echt probleem inzake de politieke filosofie aan de orde, omdat zij een rechtsongelijkheid creëren bij de aanstelling en de bevordering van ambtenaren van de Gemeenschappen.
In dit geval gaat het niet meer alleen om de gelijkheid tussen mannen en vrouwen maar over een andere maatschappelijke visie. De grote filosofische stromingen zijn reeds lange tijd hieraan gewijd. De ideologieën die ik samenvattend "collectivistisch" noem, streefden naar een "gelijke behandeling ongeacht de omstandigheden" , met de bekende gevolgen ervan voor de individuele vrijheden en verantwoordelijkheden. De liberale ideologieën blijven gebaseerd op hetgeen ik het "liefdadigheidsprincipe" noem: men verlaat zich op het persoonlijke initiatief om de ongelijkheden qua situatie te corrigeren.
Ikzelf ben radicaal en ik houd vast aan het principe van rechtvaardigheid. Dit beginsel veroordeelt discriminatie op grond van objectieve criteria (ras, geslacht, taal of oorsprong) en waarborgt de gelijkheid van rechten en kansen. Wat het probleem inzake mannen en vrouwen betreft, verkies ik de kwalitatieve gelijkheid boven de kwantitatieve gelijkheid. Meer in het algemeen ben ik dan ook van mening dat een feitelijke ongelijkheid niet gecorrigeerd kan worden door een rechtsongelijkheid te creëren, onder voorbehoud dat wij op weg gaan naar deze "ideale" maatschappij waarin elke man en elke vrouw díe plaats inneemt die hen door rekenkundige bewerkingen is toegewezen. Een dergelijke maatschappij stel ik echter absoluut niet op prijs.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het aan ons voorgelegde voorstel voor een verordening van de Raad krijgt de goedkeuring van onze fractie maar zet mij er wel toe aan twee opmerkingen te maken: ten eerste over de procedure, ten tweede over de essentie.
Allereerst de procedure. Het eerste verslag van mevrouw Lindholm is op 27 januari in de Commissie juridische zaken en rechten van de burger verworpen na behandeling van de amendementen. Wat is er gebeurd? De amendementen waarover geen consensus is bereikt, werden aangenomen met een nipte meerderheid, zoals zo vaak gebeurt met één stem. Het huidige verslag wijst hier ook op. Bij de definitieve stemming heeft een lid van de commissie die van mening was dat het verslag niet ver genoeg ging, zijn positieve stem omgezet in een onthouding. Dit heeft geleid tot staking van stemmen en derhalve tot de verwerping van het verslag. En vervolgens onderging het voorstel voor een wetgevingsresolutie, dat nogal snel ter stemming werd gebracht, hetzelfde lot.
Ik moet zeggen dat ik met tevredenheid vaststel dat de Commissie juridische zaken en rechten van de burger op 6 februari zich het voorstel eigen heeft gemaakt dat ik gedaan had overeenkomstig de letter van het Reglement en de logica van de procedure. In dit voorstel werd haar gevraagd zich uit te spreken over het aanvankelijke voorstel van de Commissie. De zo goedgekeurde tekst maakt ons debat van vanavond mogelijk. De tekst vormt geen belemmering voor het debat en maakt het mogelijk om amendementen in te dienen in de plenaire vergadering.
Mijn tweede opmerking gaat over de kern van de zaak. De ongelijke behandeling van mannen en vrouwen heeft geleid tot de goedkeuring van maatregelen die ernstige juridische problemen aan de orde stellen, en die het fundament van onze republikeinse stelsels op losse schroeven stellen. Samenvattend kan ik zeggen dat wij van een quotasysteem in de openstaande posten overgegaan zijn naar een systeem van gereserveerde posten door middel van de fameuze positieve discriminatie. Ik sluit mij aan bij hetgeen mijn collega, de heer Hory, zojuist heeft gezegd. Hij had de beroemde zin van een communistische minister van Ambtenarenzaken kunnen citeren: " In een niet-egalitaire maatschappij moet men niet-egalitair optreden om de egaliteit te herstellen" .
Dit stelt inderdaad twee problemen aan de orde. Het eerste probleem is van juridische aard. De staatsraad in Frankrijk, het constitutioneel hof in Italië, het federaal constitutioneel gerechtshof in Duitsland, en het Europees Hof van Justitie in het Kalanke-arrest hebben de positieve maatregelen veroordeeld die, in een gelijke situatie, de aanstelling van vrouwen systematisch begunstigden in de naam van het fameuze gelijkheidsprincipe. Maar dit stelt ook een filosofisch probleem aan de orde dat te maken heeft met de aard van deze positieve discriminatie. In feite ondermijnt de positieve democratie het fundament van onze democratieën, omdat het begrip burgerschap hier in het geding is. Wat moet men doen? Vanzelfsprekend moeten er maatregelen inzake gelijkheid worden genomen. Ook moet er aansporingen worden gegeven zoals zo vaak het geval is in de politieke partijen. Ik geloof niet dat men van het debat moet afwijken. Ik ben er niet van overtuigd of de voorgestelde amendementen - en er zijn er achttien van dezelfde ondertekenaars - de mogelijkheid geven om vooruitgang te boeken.
Door maatregelen voor te stellen die zo betwistbaar zijn als de genoemde amendementen wijken de indieners van deze amendementen van het debat af. Andere voorbeelden zijn amendement 3, amendement 10 over de niethuwelijkse samenlevingsvormen, en amendement 11 over het geregistreerd partnerschap als statutair gelijkwaardig aan het huwelijk. Zij nemen het risico dat het voorstel van de Commissie wordt verworpen.
Omwille van de uitstekende redenen die de heer Casini zo-even heeft aangevoerd, stemmen wij niet voor deze amendementen. Per slot van rekening, ook al worden zij aangenomen en wordt het voorstel van de Commissie verworpen, zal de situatie van vrouwen er niet op vooruit gaan. Om die reden blijven wij vasthouden aan de tekst van de Commissie.

Falconer
Voorzitter, ik ben blij met het verslag dat de rapporteur heeft opgesteld. Het betekent een grote stap voorwaarts in de bestrijding van de discriminatie, zowel van vrouwen als van mensen met een andere sexuele geaardheid. De amendementen die door mijn collega, mevrouw Zimmerman, en anderen zijn ingediend, zijn er ook op gericht om een einde te maken aan deze specifieke vorm van discriminatie.
In antwoord op de vorige spreker en ook op de heer Hory, wil ik opmerken dat je een eeuwenoude situatie van ongelijkheid niet ongedaan kan maken door simpelweg je beleid bij te stellen en de zaak van de gelijkberechtiging van vrouwen verder aan dezelfde personen over te laten. Daar komt gewoon niets van terecht. Goddank beginnen vrouwen nu aan een inhaalrace. In de afgelopen 50 jaar hebben vrouwen zich sterk gemaakt voor het verkrijgen van gelijke rechten. Toen de heer Hory aan zijn betoog begon, dacht ik, gezien zijn vriendelijke woorden aan het adres van mevrouw Lindholm, dat hij zeer positief stond tegenover het uitbannen van deze vormen van discriminatie en dat hij tot op zekere hoogte wel kon meegaan in een evenwichtige vertegenwoordiging van vrouwen. Maar hij maakte een draai en haalde het verslag onderuit door te zeggen dat hij niet kon instemmen met de amendementen 5, 12 en 14. Deze amendementen zeggen nu juist tot de Commissie: " U dient bij de personeelsaanwerving zorg te dragen voor een daadwerkelijke gelijkheid binnen Uw rangen" .
Wat mij in dit verslag vooral zorgen baart, is amendement 18. Ik ben van mening dat wij ongelijkheid niet alleen langs gerechtelijke weg moeten bestrijden, maar dat daarvoor meer wegen moeten zijn. Ik ben eveneens van mening dat wij de zaken op de werkplek moeten aanpakken. Het is dan ook belangrijk dat wij vakbondsvertegenwoordigers en personeelsdelegaties deze instrumenten in handen geven om eerst zelf te proberen een oplossing te vinden alvorens naar de rechter te stappen. Ik vind dan ook dat amendement 18, dat wij namens de socialistische fractie hebben ingediend, door het hele Huis moet worden gesteund. Het geeft personeelsdelegaties de mogelijkheid om inzage te krijgen in de loopbaanontwikkeling van verschillende ambtenaren en deze te vergelijken met de loopbaanontwikkeling van anderen die voor bepaalde posten zijn voorgedragen. Ik praat hier dan wel over de werkervaring.
In de Duitse vertaling zie ik het woord " Laufbahnen" . Van mijn Duitse collega's heb ik begrepen dat dit slaat op het curriculum vitae. De juiste vertaling, voorzover ik begrepen heb, is: " Arbeitserfahrung" , wat werkervaring betekent. Kunnen wij er niet voor zorgen, Voorzitter, dat U en anderen, waaronder ook het secretariaat-generaal, de amendementen, zoals die worden ingediend, laten controleren om er zeker van te zijn dat zij in overeenstemming zijn met de wensen van de indieners? In dit specifieke geval klopt het amendement niet. De vertaling is onjuist. Ik hoop en vertrouw erop dat dit Huis een en ander zal rechtzetten.

Pex
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek namens het Nederlandse deel, smaldeel, van de christendemocratische partij dat morgen nog wat versterking hoopt te krijgen. Ik ben tweeënhalf jaar bezig geweest met de verzoekschriften van de Europese ambtenaren die riepen en roepen om gelijke rechten; met name betrof dat de homoseksuele paren. Helaas heb ik geen resultaat bereikt. Ik moest het dossier steeds onder het stof bij de Europese Commissie vandaan halen. Ik dank de rapporteur en de indieners van de amendementen dat zij de zaak vandaag een nieuwe kans geven.
Werkgevers, de goede althans, weten dat een goed thuisfront goed is voor het werk. Het is goed voor het werk als thuis iemand zorg heeft voor de werknemer. Dat geldt niet voor de Europese instellingen. Jan trouwt met Marie, de vlag gaat uit, niemand maakt zich zorgen over de financiële consequenties. Als twintig jaar later Jan dood gaat, zorgt men zonder enig probleem tot het graf voor Marie. Hoe anders is het bij Robert en Arthur, en bij Françoise en Nicolette is het helemaal beroerd, want die worden als vrouwen nog eens extra slecht behandeld.
Dit verschil, mijnheer de Voorzitter, heet discriminatie. Een term die in dit Huis wordt verafschuwd, behalve waar het homoseksuele paren betreft. Werkgevers in Nederland met zo'n statuut in Nederland zouden in de gevangenis terecht komen. Hier niet. Hier zit de werkgever achter de tafel en praat met ons over discriminatie overal in de wereld, behalve bij zijn eigen personeel.
Ik wil twee duidelijke vragen stellen aan de commissaris. Als het Parlement morgen de resolutie en de amendementen aanneemt, wat doet de Europese Commissie dan met het statuut? Hoe lang moet het duren voordat daadwerkelijk aan deze discriminatie een eind komt? Waarom is er geen respect voor de wetten en de grondwetten van de lidstaten die deze zaken wel goed regelen? Waarom heeft de Europese Commissie niet de moed om voor mensen als Arthur, die geen verblijfsvergunning krijgen in België, de invloed aan te wenden bij de Belgische regering opdat deze mensen niet hoeven te vluchten naar Nederland om van daaruit hun werk in Brussel te kunnen doen? De Europese Commissie doet daar niets aan. Politici die zichzelf respecteren, willen een maatschappij die onder andere bijeengehouden wordt door de zorg voor de naaste. Een werkgever heeft daar zijn bijdrage aan te leveren. Twee mensen die voor elkaar zorgen, hebben in de maatschappij een veel betere situatie dan ieder voor zich. Iedereen accepteert dat, behalve de werkgever, de Europese instellingen, ten opzichte van de ambtenaren die niet in het huwelijk kunnen of willen treden.

Eriksson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de gelegenheid aangrijpen om alle aanwezigen hier in het Parlement mee te delen dat ik een Stockholmer ben. In Stockholm bestaat de meerderheid van de "gezinnen" uit één persoon. Wat de logica betreft dat kinderen iets tot gezin maken, vind ik van mijn kant dat men zou kunnen toestaan dat ook homoseksuelen het recht krijgen om kinderen te adopteren - als dat is wat er ontbreekt - dan is dat probleem ook opgelost.
Ik juich de inzet van mevrouw Lindholm toe die er naar streeft dat de instellingen van de EU de resoluties van het Europese Parlement serieus nemen - resoluties, waarin men zich uitspreekt vóór gelijke kansen en tegen discriminatie, resoluties die hier in het Parlement vaak herhaald zijn en die ook in zeer grote eensgezindheid zijn aangenomen.
De handhaving van de leeftijdsgrens bij de aanstelling en het onthouden van rechten aan homoseksuelen die als partners of anderszins langdurig samenleven, rechten die hun heteroseksuele collega's wel hebben, is niet alleen actieve discriminatie van medeburgers, maar ook een desavouering van de nationale wetgevingen, o.a. de Zweedse.
Wij hebben hier in het Parlement het talent om ons met zeer grote waardigheid en heel grote woorden uit te drukken. Wij hebben nu tijdens de komende stemming over het verslag-Lindholm de mogelijkheid om deze grote en trotse woorden in daden om te zetten door vóór de voorgestelde amendementen te stemmen. Ik hoop dat niet enkel een meerderheid van de leden voor deze amendementen zal stemmen, maar dat alle leden dat zullen doen - al kan de behandeling in de commissie op het tegenovergestelde duiden. Dat hoop ik, om inhoud en geloofwaardigheid te verlenen aan woorden als competentie, gelijkberechtigdheid, gelijke kansen en rechten voor iedereen, ongeacht leeftijd, ongeacht geslacht en ongeacht seksuele geaardheid. Wanneer men tegen deze amendementen stemt, draagt men volgens mij actief bij tot discriminatie en spreekt men zichzelf actief tegen.

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, ook hier is de arrogantie van sommige mannen onmiskenbaar, van sommige, niet van allemaal, dat wil ik er graag bij zeggen. Beweren dat gelijkheid mogelijk is wanneer wij alleen maar juridisch alles precies gelijk maken, dat is echt zo arrogant dat dat nauwelijks is te begrijpen. De manier waarop het leven verloopt, de arbeidsstructuren, de wereld van de arbeid, alle voorwaarden voor aanstelling en promotie berusten immers op een mannelijke leefwereld, op mannelijke levenservaringen. En u zegt ons in alle ernst: " Ja, vrouwen, wordt toch alsjeblieft net zo als wij mannen, dan hebt u direct die gelijke kansen!" Gelooft u nou werkelijk dat wij dat willen, dat wij niet onszelf willen blijven? Zo ligt dat toch niet! Echt, dat kan toch niet het geval zijn!
Het gezin is iets waardevols. Dat klopt. Maar het is niet alles. Men moet toegeven dat het gezin nu eenmaal niet het algemeen geldige is of de algemeen geldige levensvorm in onze maatschappij. Het is altijd minder. En een gezin, dat betekent niet het hebben van een trouwboekje. Gezin betekent: mensen met kinderen. Wat heeft een trouwboekje daar nu mee te maken? Het gaat om het samenleven, het samenzijn, dat moet meetellen. Het maakt niet uit of mensen die samenwonen van verschillend geslacht zijn of van hetzelfde geslacht. Er is geen reden waarom deze mensen benadeeld zouden moeten worden alleen maar omdat zij openlijk zeggen: " Ik leef zoals ik ben, en ik wil de gelijke kansen en de gelijke mogelijkheden hebben en krijgen als anderen ook hebben" . Er is geen reden waarom wij zouden afwijken van de principes waartoe wij in het Europees Parlement reeds hebben besloten. Die hebben wij - dat heeft de heer Ullmann ook al gezegd - in 1994 zo ook aangenomen.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel van de Commissie dat nu in het Parlement wordt behandeld heeft al een lange geschiedenis achter zich. De Commissie diende vier jaar geleden, in maart 1993, bij het Parlement voor het eerst een voorstel in ter behandeling. Het voorstel had twee doelstellingen. Aan de ene kant moest in de personeelsstatuten het principe van gelijkheid tussen man en vrouw worden opgenomen, anderzijds moest het mogelijk worden om positieve maatregelen te nemen om de situatie van vrouwen te verbeteren, in gevallen waarin vrouwen worden gediscrimineerd.
Het Parlement stelde hierover in november 1993 voor het eerst een verslag op. Op grond daarvan wijzigde de Commissie haar voorstel en nam daarin een bepaling op inzake non-discriminatie op grond van seksuele geaardheid. Het door de Commissie gewijzigde voorstel kon pas in maart 1996 aan de Raad worden voorgelegd, omdat het wijzigen van personeelsstatuten uitgebreid overleg vereist, vooral met vertegenwoordigers van het personeel. Omdat het indienen en wijzigen van het voorstel van de Commissie zeer veel tijd in beslag had genomen, verzocht het Parlement de Raad om opnieuw gehoord te worden en dit verzoek werd oktober 1996 ingewilligd. De commissie heeft nu een groot aantal amendementen ingediend, die zowel de gelijke behandeling van vrouwen en mannen tot onderwerp hebben als het beginsel van non-discriminatie op grond van seksuele geaardheid. Ik zou willen benadrukken dat het onderhavige voorstel van de Commissie slechts een kleine en gedeeltelijke hervorming betreft en niet zozeer een grondige vernieuwing van de administratie. Het is de bedoeling om nu na vier jaar deze kleine hervorming door te voeren, waarna we ons kunnen wijden aan de noodzakelijke grotere veranderingen.
De discussie draait vooral om twee punten, waarover ik graag iets wil zeggen. Het eerste punt betreft de leeftijdsgrens, het tweede de positie van samenwonende stellen. In het voorstel wordt geopperd de leeftijdsgrens bij het aanwerven van personeel voor de instellingen af te schaffen. Er is al heel lang over deze kwestie gepraat en de argumenten voor en tegen zijn bekend. Ik zou willen benadrukken dat het statuut de toepassing van leeftijdsgrenzen mogelijk maakt, maar dit niet verplicht stelt. De huidige regelgeving verplicht ons dus niet tot het stellen van leeftijdsgrenzen. We moeten daarom overwegen in welke gevallen het nuttig is om leeftijdsgrenzen vast te stellen en in welke gevallen we dit niet moeten doen, en we iets anders moeten verzinnen.
Een praktisch probleem, waarover ik met de commissie graag verder wil praten, is de organisatie van vergelijkende onderzoeken. Toen er in 1993 in 12 landen een vergelijkend onderzoek werd georganiseerd voor jonge A-ambtenaren, waren er 50.000 deelnemers uit 12 landen met 9 moedertalen. Op de reservelijst werden 600 personen toegelaten, dus iets meer dan 1 %. Dit was een enorme administratieve klus, die een grote hoeveelheid middelen opslokte. Als er nu binnenkort weer zo'n vergelijkend onderzoek wordt georganiseerd, wat eigenlijk zou moeten, zal het aantal deelnemers uit de 15 lidstaten waarschijnlijk nog veel groter zijn, maar tegelijkertijd zijn er veel minder beschikbare banen, omdat de begroting hiervoor niet de ruimte biedt. De leeftijdsgrens is een manier om het aantal sollicitanten in te dammen. Over de rechtvaardigheid ervan kan men natuurlijk van mening verschillen.
Ik zou echter wel willen benadrukken dat leeftijdsgrenzen niet altijd gebruikt worden als criterium bij de aanwerving van personeel. Een groot aantal zogeheten tijdelijke ambtenaren is zonder leeftijdsgrens bij de Commissie in dienst getreden en velen van hen hebben een vast contract gekregen middels deelname aan een intern vergelijkend onderzoek. De Commissie heeft vorig jaar op mijn initiatief een nieuw beleid goedgekeurd inzake tijdelijke ambtenaren, dat het volgende inhoudt: voortaan worden er twee soorten vergelijkende onderzoeken gehouden, algemene onderzoeken voor jonge ambtenaren en onderzoeken voor oudere, ervaren ambtenaren. Het is de bedoeling dat alle vergelijkende onderzoeken open en openbaar zijn, voor jongeren zowel als voor ervaren ambtenaren, waarbij de meer ervaren ambtenaren dus ook een zekere mate van deskundigheid moeten bezitten. Bij de aanwerving van personeel in de nieuwe lidstaten is deze werkwijze reeds toegepast. Voor de laagste rangen op A-niveau zijn jongere mensen geworven die nog geen of slechts weinig ervaring hebben opgedaan. Verder zijn er vergelijkende onderzoeken georganiseerd voor ervarener ambtenaren, dat wil zeggen op A4 en A5-niveau. Deze mensen zijn vervolgens op de hogere posten aangesteld.
Ik heb pas geleden de resultaten van deze nieuwe onderzoeken vergeleken. Voor wat betreft de vergelijkende onderzoeken voor jonge A-ambtenaren was het aandeel vrouwen uit de nieuwe lidstaten dat op de reservelijst is gekomen 51 %. Voor ambtenaren met ervaring was het aandeel vrouwen iets meer dan 30 %. Dit vormt hoogstwaarschijnlijk een weerspiegeling van de maatschappelijke ontwikkeling. De positie van jonge vrouwen is tegenwoordig duidelijk beter dan zo'n 10 tot 20 jaar geleden. Maar het is goed om elk geval afzonderlijk te beschouwen. Ik ben er niet zeker van of leeftijdsgrenzen als regel verboden zouden moeten worden. Elke situatie kan afzonderlijk bekeken worden. Maar zoals ik al zei organiseert de Commissie nu ook vergelijkende onderzoeken voor meer ervaren ambtenaren.
Dan het principe van non-discriminatie van samenlevende stellen. De Commissie is op de hoogte van de problemen waar samenlevende stellen mee te maken hebben en van hun ondergewaardeerde positie en probeert oplossingen te vinden voor dit probleem. Vorige zomer heeft de Commissie een administratieve vernieuwing goedgekeurd, waarmee aan homo- en heteroseksuele stellen dezelfde rechten worden toegekend als aan echtparen, en waarvoor het niet nodig is het statuut te wijzigen, dus op basis van het nu van kracht zijnde statuut. Ik heb gehoord dat het Europees Parlement en de Raad tevens gelijksoortige vernieuwingen aan het voorbereiden zijn. Ik raad de parlementsleden aan deze ontwikkelingen nauwgezet te volgen.
Het Parlement stelt nu voor om ook het statuut te wijzigen, waardoor ongetrouwde stellen dezelfde sociale en financiële rechten zouden krijgen als echtparen. Dit is vanuit het oogpunt van gelijke behandeling gerechtvaardigd. Voordat de Commissie een voorstel hierover doet, moet er echter nog een politieke overweging plaatsvinden. Namelijk: de Raad neemt tegenover de rechten van ambtenaren een ietwat vijandige houding aan heeft vaak aanzienlijke beperkingen van deze rechten voorgesteld. Als we nu het voorstel doen om de rechten van echtparen ook toe te kennen aan samenwonende stellen, bestaat het gevaar dat de Raad hierop zal reageren door ook echtparen te beroven van de rechten, die ze in veel landen al niet hebben. We moeten zorgvuldig overwegen of we dit risico willen nemen, aangezien we hierover ook met vertegenwoordigers van het personeel gaan spreken. Persoonlijk zou ik er niets op tegen hebben. Ik ben zonder meer de overtuiging toegedaan dat echtparen en samenlevende stellen op gelijke voet behandeld moeten worden. Het gevaar bestaat echter dat de Raad op het standpunt zal staan dat gelijkheid ook bereikt kan worden door echtparen van hun rechten te beroven en zo in een gelijksoortige positie te manoeuvreren als samenwonende stellen.
Al met al kan ik over de amendementen van het Parlement zeggen dat ik het er op veel punten mee eens ben. Nu moeten we echter beslissen of we deze relatief kleine hervorming, waar we al vier jaar mee bezig zijn, willen doorvoeren of dat we gaan beginnen met een nieuwe discussie en behandelingstraject. Het andere alternatief is dat deze kleine hervorming nu wordt doorgevoerd en dat we vervolgens beginnen met een totale herziening van het personeelsstatuut, hetgeen om een groot aantal redenen noodzakelijk is, voordat de Unie wordt uitgebreid. Helaas kost de behandeling van dergelijke onderwerpen buitengewoon veel tijd. De onderhavige kwestie heeft al vier jaar geduurd, dus hoeveel tijd zal de behandeling van een totale herziening dan wel niet in beslag nemen. Misschien is het goed om ook daarover met de commissie te spreken. Het overleg en de besprekingen over het statuut nemen binnen dit huis al buitengewoon veel tijd in beslag. Procedures kosten tijd. Als er iets wordt ondernomen, moet dat nog tijdens het mandaat van dit Parlement en deze Commissie worden afgerond. Ik dank de commissie voor de aandacht die men aan deze zaak heeft besteed en ik ben graag bereid ook later nog over deze kwestie van gedachten te wisselen.

Pex
Voorzitter, ik heb de commissaris drie duidelijke vragen gesteld, en ik heb daar geen antwoord op gekregen. Ik vind dat ik na tweeëneenhalf jaar recht heb op antwoord. De commissaris zegt dat hij het eens is met de amendementen, maar hij doet verder niets. De Commissie heeft het recht van initiatief. Laat de commissaris nu iets doen, en laat hij dan tenminste antwoord geven op mijn vragen.
Ik herhaal ze: ten eerste, wat doet de Commissie wanneer het Parlement morgen de amendementen aanneemt; ten tweede, hoelang gaat het dan duren voordat het Statuut veranderd wordt en ten derde, waarom worden de wetten en de grondwetten van die landen waar wel gelijke rechten zijn niet door de Europese instellingen, door de Europese Commissie gerespecteerd? Ik verzoek u, Voorzitter, om ervoor te zorgen dat dit Parlement antwoord krijgt op deze drie nadrukkelijke vragen.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, ik heb net gezegd dat we zullen moeten beslissen of we deze kleine hervorming gaan doorvoeren of niet. Als we dat wel willen, dan moet dat nu leiden tot een beslissing. Als we deze kwestie opnieuw willen gaan behandelen, dan is het duidelijk dat die behandeling weer enkele jaren in beslag zal nemen. We zullen dan op grond van het principe van samenwerking met het personeel nieuwe besprekingen moeten gaan voeren. Dit moet de commissie nu gaan overwegen. Zelf ben ik geneigd, maar de commissie moet erover beslissen, om liever vandaag nog te besluiten deze kleine herziening goed te keuren en de standpunten van het Parlement aan bod te laten komen in een latere, volledige herziening van het statuut.
Het tweede punt, dat juridisch gezien problematisch is, betreft de vraag of op grond van het personeelsstatuut van de Europese Gemeenschappen de burgers uit de verschillende landen op verschillende wijze behandeld kunnen worden. Juristen hebben gezegd dat voor het statuut van de Europese Gemeenschappen alle ambtenaren gelijk zijn. Het statuut geeft ons niet de juridische ruimte om verschil te maken tussen ambtenaren op grond van hun staatsburgerschap. Dat is dus het standpunt van de deskundigen en aangezien dit een juridische interpretatie is, kan de Commissie daar moeilijk van afwijken. Indien de lidstaten hun opvattingen wijzigen, er zijn nu een paar landen die samenlevende stellen en met name homoseksuele stellen rechten hebben toegekend en de mogelijkheid tot registratie, dan is er natuurlijk meer kans om wijzigingen door de Raad goedgekeurd te krijgen. Ik zou heel blij zijn, als de standpunten van de lidstaten zich zo zouden ontwikkelen, dat dit zou kunnen leiden tot een bevredigende oplossing van deze kwestie.
Het derde punt waar ik op zou willen wijzen, is het feit dat we een politieke afweging moeten maken als we een voorstel willen indienen om een gelijkwaardige positie te creëren voor samenlevende stellen en echtparen. Is de commissie bereid om het risico te lopen dat de rechten van echtparen, in het bijzonder de financiële rechten, worden afgeschaft om zodoende te zorgen voor gelijkwaardigheid? Het lijkt misschien een simpele zaak, maar ik kan u zeggen dat het voor de personeelscomités een zeer delicaat onderwerp is.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de Commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen te 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt te 23.00 uur gesloten)

