Verbetering van de veiligheid en gezondheid op het werk van werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie - Vrouwen in onzekere banen (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de gezamenlijke behandeling van:
het verslag over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 92/85/EEG van de Raad inzake de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de verbetering van de veiligheid en de gezondheid op het werk van werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie - C6-0340/2008- - Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid. Rapporteur: Edite Estrela, en
het verslag over vrouwen in onzeker dienstverband - Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid. Rapporteur: Britta Thomsen.
Edite Estrela
rapporteur. - (PT) Om te beginnen wil ik de schaduwrapporteurs en de rapporteur voor advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken bedanken voor hun medewerking en het werk dat we gezamenlijk tot stand hebben kunnen brengen. Ik dank ook de vele non-gouvernementele organisaties en vakbonden, de experts die deelgenomen hebben aan de workshop waar de financiële effectbeoordeling is gepresenteerd, het secretariaat van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid en het secretariaat van mijn fractie, de beleidsafdeling van het Europees Parlement en mijn medewerkers. Zij waren allemaal onvermoeibaar en zeer professioneel en vakbekwaam.
Deze richtlijn bestaat al achttien jaar en is niet meer van deze tijd. Het herzieningsproces is moeizaam verlopen en heeft veel tijd gevergd. Nu is het moment gekomen voor het Europees Parlement om zich zonder verder getalm uit te spreken en tegemoet te komen aan de verwachtingen en noden van de Europese gezinnen.
De voorstellen die de Vrouwencommissie heeft goedgekeurd, vormen een garantie voor het realiseren van het tweeledige doel op basis van de verbrede rechtsgrond: het verdedigen van de veiligheid en de gezondheid op het werk van werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie, en het bevorderen van de gendergelijkheid en de combinatie van werk en gezin. Tegelijkertijd zullen de voorstellen een bijdrage leveren aan het afremmen van de negatieve demografische trend van de afgelopen decennia.
Honderd jaar geleden vertegenwoordigde de Europese bevolking 15 procent van de wereldbevolking terwijl naar verwachting dat aandeel in 2050 nog maar 5 procent zal zijn. De vergrijzing en de daarmee samenhangende vermindering van de beroepsbevolking brengen de houdbaarheid van de socialezekerheidsstelsels en ook de economische groei in gevaar. Daarom moet het moederschap niet als een ziekte of als een last voor de economie worden gezien maar als een aan de maatschappij geleverde dienst.
De duur van het zwangerschapsverlof varieert in de 27 lidstaten van 14 tot 52 weken. Ook de hoogte van de uitkering loopt sterk uiteen maar in dertien lidstaten wordt het salaris al voor 100 procent doorbetaald. Ik weet dat de huidige economische conjunctuur niet gunstig is voor een verhoging van de sociale uitgaven maar het zwangerschapsverlof is een goede investering in onze collectieve toekomst, en de kosten van deze voorziening zijn zeker niet zo hoog als velen verkondigen. In de financiële effectbeoordeling wordt geconcludeerd dat de kosten van het voorstel van de Vrouwencommissie totaal gedekt zullen zijn indien als gevolg van het voorstel de arbeidsparticipatie van vrouwen slechts met 1 procent toeneemt. Het zijn evenwichtige en uitvoerbare voorstellen, die sporen met de aanbevelingen van de Internationale Arbeidsorganisatie en de Wereldgezondheidsorganisatie.
Twintig weken zijn voldoende om vrouwen te helpen te herstellen van de bevalling, borstvoeding aan te moedigen en moeders de kans te geven een stevige band op te bouwen met het kind. Een langere periode zou de terugkeer van vrouwen op de arbeidsmarkt in de weg kunnen staan. Het doorbetalen van 100 procent van het salaris tijdens het zwangerschapsverlof is gerechtvaardigd omdat vrouwen niet financieel benadeeld mogen worden vanwege het krijgen van de kinderen die zij wensen en die Europa nodig heeft om de demografische uitdaging aan te kunnen.
Het recht op vaderschapsverlof wordt al erkend in 19 lidstaten en de uitkering bedraagt daar tussen de 80 à 100 procent van het salaris. De betrokkenheid van de vader bij het leven van het kind vormt een bijdrage voor de gezonde lichamelijke en psychologische ontwikkeling van het kind. Het is een recht van vaders en van kinderen.
Tijdens de hele behandeling van het voorstel stond ik volledig open voor het bereiken van een brede consensus en ik hoop dat degenen die zich zorgen maken over het welzijn van vrouwen, gezinnen en kinderen dit verslag zullen steunen. In het licht van de doelstellingen van de EU 2020-strategie is er geen enkele rechtvaardiging om vanaf 2020 niet minimaal twintig weken zwangerschapsverlof te hebben die volledig worden betaald. Daarom vraag ik u de amendementen 126, 127 en 128 te steunen. Om dezelfde reden kan ik geen steun geven aan de amendementen die op schandalige wijze de rechten van gezinnen beogen te verminderen.
Britta Thomsen
rapporteur. - (DA) Mijnheer de Voorzitter, we bespreken vandaag de arbeidsomstandigheden van vrouwen, omdat de arbeidsvoorwaarden van mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt verschillen. Vrouwen liggen ver achter bij mannen voor wat betreft salarissen, pensioenen, topfuncties en leidinggevende posities. Daarom is het meer dan ooit nodig dat wij vanuit de EU initiatieven nemen die de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt verbeteren, zodat we Europa op één lijn met het Verdrag kunnen brengen. Wij moeten ervoor zorgen dat vrouwen - of ze nu uit Portugal of Polen, België of Bulgarije komen - een gelijke positie op de arbeidsmarkt wordt gegarandeerd.
Een grote en belangrijke stap in de richting van volledige gelijkstelling is een nieuwe en moderne EU-wetgeving inzake zwangerschapsverlof. Er zijn talloze goede redenen voor een nieuwe wetgeving voor zwangerschapsverlof in Europa. Allereerst bestaat het risico dat de EU binnen afzienbare tijd zal worden geconfronteerd met een demografische crisis - een crisis die minstens net zo ernstig zou kunnen worden als de economische crisis waarin we ons op dit moment bevinden. Vrouwen in de EU krijgen gewoon niet genoeg kinderen. Als we in de toekomst concurrerend willen blijven en groei willen realiseren, hetgeen noodzakelijk is om ons welvaartsniveau overeind te houden, moeten er meer kinderen in de EU worden geboren. Daarom hebben we een wet inzake zwangerschapsverlof nodig die gezinnen stimuleert kinderen te krijgen.
Een gemeenschappelijke hoge norm voor zwangerschapsverlof is essentieel voor het realiseren van een goed functionerende interne markt. Een interne markt moet niet alleen over goedkope producten gaan, het is net zo belangrijk om hoge sociale normen voor de werknemers te garanderen. Er mag geen sprake zijn van ongelijke concurrentievoorwaarden, waarbij het gunstig zou kunnen zijn de voorwaarden voor vrouwen te verslechteren, die dan het slachtoffer van sociale dumping worden.
Vaders moeten ook recht hebben op een vaderschapsverlof van twee weken met behoud van volledig salaris. Als we gelijkstelling van mannen en vrouwen willen realiseren, moeten we inzien dat mannen ook een belangrijke rol spelen in verband met verlof. Dat zal een gunstig effect hebben op de gelijkstelling, op de kinderen en niet in de laatste plaats op de vaders zelf.
We horen van de lobbyisten van ondernemersorganisaties dat dit compleet idioot is. Dat we ons een betere wetgeving voor zwangerschapsverlof niet kunnen veroorloven. Ik zou willen beweren dat juist het tegenovergestelde het geval is. We kunnen het ons niet permitteren niet voor een nieuwe, moderne wetgeving voor zwangerschapsverlof te zorgen. Het gaat om de veiligheid en gezondheid van vrouwen en kinderen in de EU. Die moeten we niet op het spel zetten.
We moeten de deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt overal in de EU vergroten. De EU 2020-strategie beoogt dat 75 procent van alle vrouwen actief wordt op de arbeidsmarkt. Wetende dat op dit moment slechts 60 procent van de vrouwen werkt, is dit een grote uitdaging. Maar het moet lukken en het lijdt geen twijfel dat goede voorzieningen voor kinderopvang een stap in de goede richting zijn. Een ander, minstens net zo belangrijk initiatief is evenwel volledig salaris tijdens het zwangerschapsverlof. Alleen door discriminatie van vrouwen tegen te gaan, krijgen we meer vrouwen op de arbeidsmarkt.
Een andere belangrijke stap in de richting van een grotere gelijkstelling op de arbeidsmarkt is het verslag over vrouwen in onzeker dienstverband, waarvan ik zelf de rapporteur was. Helaas is de situatie zo dat vrouwen duidelijk oververtegenwoordigd zijn voor wat betreft deze banen. Met name vrouwen die aangesteld zijn in particuliere woningen werken onder zeer precaire omstandigheden, die onder meer gekenmerkt worden door geen of geringe baanzekerheid, geen sociale zekerheid, een hoog risico op discriminatie en een slechte werkomgeving. We mogen niet accepteren dat vrouwen onder zulke miserabele omstandigheden werken. Daarom moet de EU de lidstaten ondersteunen bij hun streven deze onzekere banen te vervangen door echte banen met fatsoenlijke werkomstandigheden. Het heeft heel lang aan aandacht voor deze kwetsbare vrouwen ontbroken en ik hoop dan ook dat de Commissie dit verslag serieus zal nemen en zich om een aantal van de meest kwetsbare burgers in de EU zal bekommeren.
Maroš Šefčovič
Mijnheer de Voorzitter, ik ben heel blij dat ik vanavond mag waarnemen voor vicevoorzitter Reding in dit uiterst belangrijke debat, want aan de orde zijn twee zeer actuele verslagen waarin fundamentele rechten en gendergelijkheid centraal staan. Namens de Commissie wil ik de twee rapporteurs, mevrouw Thomsen en mevrouw Estrela, die beiden fantastisch werk hebben afgeleverd, hartelijk bedanken.
Deze twee verslagen behandelen de veelal problematische situatie van vrouwen op de arbeidsmarkt van de Europese Unie. De bijdrage van vrouwen aan ons ambitieuze streven naar een globale arbeidsparticipatie van 75 procent voor 2020 is cruciaal. We zullen deze doelstelling dan ook niet halen als wij de fundamentele rechten van werkneemsters niet waarborgen. Hierover gaan we vanavond van gedachten wisselen.
Om te beginnen wil ik het hebben over vrouwen in onzeker dienstverband. In de afgelopen jaren hebben we veel vooruitgang geboekt met de integratie van vrouwen op de arbeidsmarkt. Het is een gegeven dat vrouwen meer kans lopen op een onzeker dienstverband dan mannen. Bepaalde vormen van onzeker werk dat door vrouwen wordt gedaan, zoals huishoudelijk werk tegen vergoeding en de verzorging van andere personen, zijn gewoonweg niet zichtbaar op de arbeidsmarkt. Als vrouwen geen fatsoenlijke banen hebben, kunnen ze ook niet economisch onafhankelijk zijn - terwijl dit noodzakelijk is willen zij de controle hebben over hun eigen leven.
We moeten iets doen aan de onderliggende oorzaken van het feit dat vrouwen vaker werken in onzeker dienstverband: de stereotypen, de ongelijke verdeling van huishoudelijke en gezinsverplichtingen en de onderwaardering van banen die hoofdzakelijk door vrouwen worden vervuld. Ook moeten we ervoor zorgen dat het groeiende aantal geïmmigreerde vrouwelijke werknemers, die vaak worden uitgebuit in de grijze economie, integreert op de arbeidsmarkt. Onze nieuwe gelijkheidsstrategie pakt al deze problemen aan en we moeten alle beschikbare instrumenten inzetten om de tenuitvoerlegging ervan te bespoedigen.
Als u mij toestaat richt ik mij nu op de richtlijn inzake werkneemsters tijdens de zwangerschap.
Het lijdt geen twijfel dat betere voorschriften voor zwangerschapsverlof op Europees niveau essentieel zijn voor de gezondheid van moeders en kinderen, alsook een hogere arbeidsparticipatie van vrouwen, betere gezinsmodellen en het aanpakken van de demografische druk.
De belangrijkste punten van de Commissievoorstellen zijn onder andere: een verlenging van het zwangerschapsverlof met vier weken, conform de aanbevelingen van de Internationale Arbeidsorganisatie; stimulansen om tijdens het zwangerschapsverlof een hogere uitkering te verstrekken; meer flexibiliteit, zodat vrouwen de mogelijkheid hebben om tot kort voor de bevalling door te werken; en het recht om te vragen om flexibele werktijden.
Hiermee wil de Commissie de arbeidsrechten van werkneemsters beschermen, vrouwen voldoende tijd geven om te herstellen van de bevalling en een band op te bouwen met hun kind, en vrouwen financiële zekerheid geven tijdens hun zwangerschapsverlof.
Ik wil mevrouw Estrela dan ook complimenteren met haar uitgebreide verslag dat, in vele opzichten, een verbetering vormt van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie.
Ten eerste is de Commissie het volledig eens met de nadruk die wordt gelegd op de rol van vaders. De versterking van het ouderschapsverlof, via de nieuwe richtlijn die eerder dit jaar is aangenomen, vormt een belangrijke stap in de goede richting. De introductie van vaderschapsverlof onder de richtlijn inzake werkneemsters tijdens de zwangerschap is echter niet verenigbaar met de algemene doelstelling die we nastreven, en ook niet met de rechtsgrond van het voorstel. Het voorstel is gebaseerd op artikel 153 betreffende gezondheid en veiligheid op het werk voor zwangere vrouwen, en op artikel 157, dat de EU de mogelijkheid geeft om maatregelen te nemen in verband met de gelijke beloning van mannelijke en vrouwelijke werknemers.
Dat gezegd hebbende wil ik wel onderstrepen dat de Commissie zich verder op dit onderwerp gaat beraden. Momenteel voeren wij een diepgravend kosten-batenonderzoek uit met het oog op een eventueel afzonderlijk initiatief op dit gebied. Evenzo kan de Commissie niet accepteren dat het recht van vrouwen om nachtwerk te weigeren wordt ingeperkt.
Dan richt ik mij nu op de duur van het verlof en de uitkering die vrouwen in deze periode zullen ontvangen. Vicevoorzitter Reding heeft gedurende de afgelopen maanden met vele ministers gesproken. Zij hebben haar uitgelegd dat de nationale verlofregelingen goed werken en dat het, gezien de huidige financiële beperkingen, niet mogelijk is de duur te verlengen of de uitkering te verhogen. De Commissie heeft echter heel duidelijk gemaakt dat zij niet bereid is het ambitieniveau van dit voorstel bij te stellen.
In verband hiermee wil ik benadrukken dat de Commissie het minimale beschermingsniveau wil vaststellen, met inachtneming van de verschillende modellen voor het combineren werk en gezin en regelingen voor gezinsgerelateerd verlof in de lidstaten. Volgens de Commissie vormt dit voorstel een goede basis voor een akkoord tussen het Parlement en de Raad. De Commissie wil het Parlement ook bedanken voor een aantal van zijn amendementen, die de voorstellen verbeteren dan wel verhelderen.
Samenvattend: het voorstel moet voorzien in een betere bescherming van de gezondheid en veiligheid van vrouwen en vergroting van hun kansen op de arbeidsmarkt, en bijdragen aan een oplossing voor de vergrijzing. Ik zie belangstellend uit naar uw bijdragen en suggesties ten aanzien van deze twee uiterst belangrijke onderwerpen.
Rovana Plumb
Commissaris, dames en heren, als rapporteur voor advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken wil ik u zeggen dat het ons voornemen was om aan de hand van de in dit verslag beschreven verbeteringen bij te dragen aan de beleidsvormen die moeten bijdragen aan hogere werkgelegenheid en verbetering van de gezondheid en veiligheid op het werk.
Maar wanneer we praten over de doelstellingen van de EU 2020-strategie, moeten we voorrang geven aan de menselijke maat. In dit geval betreft het vrouwen. De nieuwe aanpak die wij voorstaan is dat moederschap nier langer mag worden bestraft, zeker niet bij een dalend geboortecijfer, om maar te zwijgen van vergrijzing en verarming, waardoor de houdbaarheid van socialezekerheidsstelsels op de tocht komt te staan.
Alle maatregelen die wij voorstellen zullen werkende vrouwen beschermen, zowel gedurende de zwangerschap als na de bevalling. De maatregelen die in het verslag worden voorgesteld zijn ook een investering in de toekomst van Europa. Wij willen gegarandeerd en volledig uitbetaald moederschapsverlof. Laat ons nadenken over de noodzaak om het moederschap in de 21ste eeuw in de Europese Unie niet langer te beboeten en ervoor te zorgen dat vrouwen alle voorwaarden genieten die bij behoorlijk werk passen.
Thomas Händel
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, ongetwijfeld hebben wij in de afgelopen jaren vooruitgang geboekt wat een meer gelijke behandeling van mannen en vrouwen betreft. Niettemin zijn er nog steeds veel vrouwen die in laag gekwalificeerde banen weggedrongen worden. Dat is niet alleen van toepassing op activiteiten die traditioneel in gezinsverband worden verricht. Door de deregulering van de afgelopen jaren zijn de banen met een verplichte sociale verzekering vaak omgezet in banen met onregelmatige en onzekere arbeidsvoorwaarden. Dat geldt met name voor vrouwen. De ontwikkeling van de Europese werkgelegenheid tussen 2000 en 2010 bestaat voor 60 procent uit nieuwe onzekere en onregelmatige dienstverbanden. Het gaat daarbij in de meeste gevallen (voor twee derde deel) om vrouwen. Vaak wordt vrouwen de mogelijkheid ontzegd op een democratische participatie in bedrijven aangezien zij slechts in deeltijd werken en op onzekere voorwaarden Tegenwoordig zijn vrouwen echter aanzienlijk sterker geëngageerd en beter opgeleid dan welke andere generatie dan ook. Gemiddeld verdienen zij echter nog steeds 25 procent minder dan mannen.
In de Commissie werkgelegenheid hebben wij veel aandacht aan dit onderwerp besteed en goede voorstellen ontwikkeld met betrekking tot de werkgelegenheid van vrouwen, zoals de integratie in de socialezekerheidsstelsels (ongeacht de status van hun werk), de oprichting van kinderopvangvoorzieningen, een pensioenstelsel en een sociaal stelsel dat gericht is op een zelfstandig bestaan en het creëren van banen die gebaseerd zijn op het beginsel van "fatsoenlijk werk”. Deze voorstellen zijn in wezen allemaal in het verslag over vrouwen in onzeker dienstverband overgenomen. De Commissie werkgelegenheid is tevreden met het resultaat van deze werkzaamheden en stelt dan ook voor om het onderhavige verslag te steunen.
Anna Záborská
Dit verslag is al de tweede poging van het Parlement om zijn standpunt ten opzichte van de minimumnormen ter bescherming van moeders in de Europese Unie te formuleren.
De meningen van vrijwel alle 27 delegaties in de zeven fracties lopen uiteen. Dat geldt ook voor mijn eigen fractie, de Christendemocraten. Veel leden zijn tot op heden niet op de hoogte van de gevolgen van onze stemming voor de economie in hun eigen land, want in de zojuist genoemde studie zijn slechts tien van de lidstaten in beschouwing genomen. Ik zit al twintig jaar in de politiek, maar zo een ingewikkelde situatie heb ik nog niet vaak meegemaakt. Het menselijk leven begint in het lichaam van de vrouw en daarom moeten we zowel voor als na de bevalling haar gezondheid beschermen. De bescherming van moeders moet als sociale kostenpost geen belemmering gaan vormen voor hun arbeidsparticipatie. De moeder moet niet in conflict raken met haar rol als werkneemster. Als we jonge hoogopgeleide vrouwen stimuleren om kinderen te krijgen, maar tegelijkertijd weigeren hun moederschap te erkennen en hen niet in staat stellen om voor hun kinderen te zorgen, zullen we er nooit in slagen de demografische ontwikkeling te keren.
De bescherming van de moeder moet worden beschouwd in samenhang met de zorg voor de vader, het natuurlijke kader van het gezin en de behoefte aan moederliefde van een pasgeborene. Baby's zijn meer dan slechts toekomstige belastingbetalers. Persoonlijk ben ik het eens met de maximale eisen die in het verslag worden voorgesteld. Tevens pleit ik voor maatregelen ter ondersteuning van de re-integratie van moeders die besluiten de arbeidsmarkt weer te betreden. Het is echter ongelukkig om in verband met de bescherming van de moeder te spreken van gelijke kansen. Persoonlijk zou ik het op prijs stellen als de Commissie een voorstel zou indienen waarin rekening wordt gehouden met een complexe beschouwing van zwangerschap, geboorte en de daaropvolgende gezondheidszorg. Deze richtlijn zal misschien twee decennia van kracht zijn; momenteel bevinden we ons slechts aan het begin van een lang en moeilijk besluitvormingsproces. Ik vraag u of we de toekomstige sociale en economische ontwikkelingen slechts aan de hand van de huidige financiële situatie willen beoordelen. Dat staat er vandaag allemaal op het spel.
Marc Tarabella
namens de S&D-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, hoewel de commissaris namens mevrouw Reding en de Commissie heeft aangegeven dat de Commissie haar bedenkingen heeft om het vaderschapsverlof in deze tekst op te nemen, wil ik vandaag in de eerste plaats het woord voeren uit naam van alle vaders in Europa die nog geen recht op vaderschapsverlof hebben.
De natuur heeft ons niet het recht gegeven om kinderen te baren, maar mag de samenleving ons het recht onthouden om de eerste momenten uit het leven van onze kinderen te delen? Vaders zijn ook ouders; laten wij dat niet vergeten. De samenleving moet ons in staat stellen te genieten van onze dochters en zonen, zodat wij meteen na de geboorte een bijzondere band met hen kunnen opbouwen.
Daarom roep ik al mijn collega's op om massaal vóór de invoering van een volledig bezoldigd vaderschapsverlof van twee weken in de gehele Europese Unie te stemmen. En passant verzoek ik ook de Europese Commissie en de Raad ons te steunen, en ik herhaal nog eens: hoe kunt u tegen ons verzoek ingaan om een nieuw recht voor vaders op Europees niveau in te stellen?
Ik roep al mijn collega's tevens op om het verslag-Estrela in zijn geheel te steunen. Aan degenen die de economische crisis als argument aanvoeren om vrouwen een zwangerschapsverlof met een meer aanvaardbare duur en, vooral, met een toereikend salaris te ontzeggen, en om mannen vaderschapsverlof te onthouden, zou ik ronduit willen vragen waarom zij altijd weer de sociale verworvenheden ter discussie stellen als er sprake is van een economische crisis.
Realiseert u zich niet dat alle economische kosten zullen worden gecompenseerd door een grotere arbeidsdeelname van vrouwen, minder discriminatie, gendergelijkheid en een betere balans tussen beroepsleven en privéleven, en dus, op de lange termijn, reële economische voordelen zullen opleveren?
Tot slot wil ik nog eens zeggen tegen degenen die vaders en moeders willen offeren op het altaar van de economische crisis, dat wij niet moeten besnoeien als het gaat om fundamentele rechten. Met deze strijd wordt ook een menselijkere samenleving beoogd, en in deze tijden van crisis is het gezin steeds meer ons laatste bastion in de beproevingen die het leven met zich meebrengt.
Siiri Oviir
namens de ALDE-Fractie. - (ET) Mijnheer de commissaris, dames en heren, jarenlang heeft het Europees Parlement consequent opgeroepen tot de bescherming van zwangere werkneemsters en de aanpassing van bestaande wetgeving inzake zwangerschapsverlof. De betreffende richtlijn bestaat immers al achttien jaar. De demografische toekomst van Europa is niet bemoedigend en wij hebben, nadat wij over deze situatie hadden gedebatteerd, hier in 2008 een resolutie aangenomen waarin werd gepleit voor het nemen van maatregelen met betrekking tot de lengte en bescherming van het zwangerschapsverlof. Wij waren ervan overtuigd dat het met adequaat beleid mogelijk zou zijn de geboortecijfers te beïnvloeden door een financieel en psychologisch gunstige omgeving voor het gezin te creëren.
Het huidige Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie biedt ons in dit Parlement een rechtsgrondslag om de onderhavige richtlijn aan te nemen. Wij hebben veel gesproken over gelijke kansen voor mannen en vrouwen en gelijke rechten op de arbeidsmarkt, en het is duidelijk dat langer zwangerschapsverlof, en ook vaderschapsverlof, daarvoor een betere basis zal bieden. Het is een feit dat zwangerschap en bevalling een aanslag vormen op het lichaam van de vrouw. De richtlijn is gericht op het beschermen van de gezondheid van de vrouw. Het is daarom belangrijk een zodanige verlofperiode te hebben die het herstel van de gezondheid mogelijk maakt en daarnaast ook de moeder de mogelijkheid biedt haar kind borstvoeding te geven ten behoeve van de gezondheid en ontwikkeling van het kind.
Ik wil ook nog iets zeggen over het vaderschapsverlof. Wie anders dan de vader van het kind kan in die tijd een steun voor het kind zijn? Ik sta achter de invoering van vaderschapsverlof, waarbij dit verlof analoog aan het zwangerschapsverlof wordt gecompenseerd. Onze burgers werpen ons vaak voor de voeten dat de Europese wetgeving ingewikkeld is en vragen zich af of wij daar wel bij stilstaan. Laten wij de situatie dus niet nog ingewikkelder maken, maar de betreffende richtlijn aanvullen met een vaderschapsverlof dat net zo lang duurt als het zwangerschapsverlof. Wat de kosten betreft: wij bevinden ons in een economische crisis, of komen daar eigenlijk al uit, maar dat is geen rechtvaardiging om nu zo resoluut te weigeren het bedrag voor zwangerschapsverlof te betalen dat in de 21ste eeuw gepast is. De analyse toont aan dat wij de werkgelegenheid onder vrouwen met slechts 1 procent hoeven te laten stijgen om de kosten in evenwicht te brengen.
Raül Romeva i Rueda
Mevrouw de Voorzitter, het is geen goede tijd voor het moederschap, maar nog minder voor het vaderschap.
Dat komt doordat bepaalde politieke bewegingen en bepaalde groepen in de zakenwereld nog steeds de anachronistische visie aanhangen dat het krijgen van kinderen uitsluitend de taak van de vrouw is.
Welnu, dames en heren, dat is niet het geval. Op geen enkele manier. Het is een maatschappelijke verantwoordelijkheid die de hele samenleving vanuit collectief oogpunt op zich dient te nemen. Dat is waarover we het vandaag hebben. Dat is waarover ons debat gaat: wie moet er opdraaien voor de verantwoordelijkheid en de kosten van het krijgen van kinderen, die ook onze toekomst moeten zijn?
Het is duidelijk dat alleen vrouwen zwanger kunnen worden en een kind kunnen baren. Er is niemand die dat betwist. Waarover we hier debatteren, is dat vrouwen als enigen voor deze kosten moeten opdraaien in hun beroepsleven en die verantwoordelijkheid op zich moeten nemen in hun privéleven.
Aan het eind van het vorige mandaat waren we in gelegenheid om op Europese schaal een enorme stap vooruit te zetten op dit gebied, en we zijn daar niet in geslaagd omdat een grote groep in dit Parlement - de meest conservatieve groep in dit Huis: bepaalde groepen in de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en in de Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa, sommige afvaardigingen, niet allemaal, maar sommige - dat tegenhield. Daardoor is het de moeders van nu onmogelijk gemaakt om meer rechten te hebben. Dat moeten we niet vergeten.
Wat hier vandaag voor ons ligt, is een nieuwe gelegenheid om dat probleem deels te corrigeren. Het verslag-Estrela, dat al is aangenomen door de Commissie rechten van de vrouw, is een goed uitgangspunt voor een compromis en een consensus, en ik vind dat we het woensdag moeten ondersteunen als we stemmen.
Het verslag geeft zwangere werkneemsters in Europa meer rechten, het zorgt ervoor dat hun salaris gehandhaafd blijft, het verplicht vaders om hun deel van de verantwoordelijkheid op zich te nemen, en het garandeert ook dat zwangere vrouwen niet hun rechten zullen verliezen als ze zich tussen de landen van de Europese Unie verplaatsen. Dat zijn allemaal belangrijke punten, en we mogen ze onder geen beding uit het oog verliezen.
Als we bij de stemming van woensdag op een aantal van deze essentiële punten verliezen, dan denk ik dat het belangrijk is dat wij goed beseffen, en dat ook de moeders en de vaders in Europa goed beseffen dat dit niet bij toeval gebeurd is, en dat het argument van de economische crisis niet kan worden aangevoerd in zo'n belangrijke context.
Natuurlijk is er een crisis, en daarvoor moeten we de verantwoordelijkheid nemen. Het is echter niet aan de moeders om die verantwoordelijkheid op zich te nemen. Dat valt te begrijpen als we bedenken dat we het niet over kosten hebben, maar over een investering. Het is een investering in de toekomst, en een investering in een veel gezondere samenleving.
Dat is de discussie die we zullen voeren op woensdag bij de stemming. Ik ben voor ondersteuning van het verslag van onze collega, mevrouw Estrela, en ik ben ervoor dat een grote meerderheid van dit Parlement precies datzelfde doet, want doet zij dit niet, dan brengen we niet alleen de gezondheid van werkende moeders in gevaar, maar ook de verzorgingsstaat waarvoor we zo lang gewerkt hebben om die in Europa te bereiken.
Marina Yannakoudakis
Mevrouw de Voorzitter, een bekende zakenman heeft eens gezegd dat gelijkheidswetgeving, wanneer deze te ver wordt doorgevoerd, de arbeidsperspectieven van vrouwen juist verkleint.
Bedrijven mogen een vrouw niet vragen of zij van plan is aan kinderen te beginnen, en dus ligt hun besluit voor de hand: ze nemen haar gewoon niet aan. Dat is, helaas, de harde realiteit van het verplichte volledig doorbetaalde zwangerschapsverlof in dit verslag.
Combineer dit met het economische effect op kleine en middelgrote ondernemingen - in het Verenigd Koninkrijk, 2,6 miljard pond; in Duitsland, 1,7 miljard euro - en we kunnen concluderen dat het voorliggende verslag ronduit gevaarlijk is in het huidige economische klimaat.
Als de clausule over het zwangerschapsverlof echter zou worden geschrapt, zou de situatie heel anders zijn. Dan zou de nadruk van het verslag liggen op het oorspronkelijke mandaat dat eraan ten grondslag ligt, namelijk de gezondheid en veiligheid van zwangere werkneemsters en vrouwen die recentelijk zijn bevallen.
Ik verzoek mijn collega's in de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid terug te keren naar de basis, en te doen waar vrouwen daadwerkelijk bij gebaat zijn. Vrouwen moeten keuzes hebben. Ze hebben instrumenten nodig om deze keuzes te kunnen maken. Werkgevers moeten vrouwen kunnen ondersteunen zonder dat zij daarvoor hun economische levensvatbaarheid moeten inleveren. Lidstaten moeten hun economieën versterken en zo mogelijkheden scheppen.
De ECR-Fractie heeft een amendement ingediend waarin veel van de problemen die de clausule over volledig doorbetaald zwangerschapsverlof opwerpt, aan de orde worden gesteld. Ik wil mijn collega's verzoeken dit amendement te steunen en daarmee van dit verslag een bruikbaar geheel te maken.
De Europese Unie is er niet om met haar beleid aan maatschappelijke stuurkunde te doen. Het idee dat betaald zwangerschapsverlof vrouwen zal stimuleren om kinderen te krijgen is naïef. Kinderen zijn voor het leven. De financiële gevolgen worden een leven lang gevoeld. Dus alstublieft, houdt u mij niet voor dat wij de bevolkingsgroei kunnen stimuleren door vrouwen twintig weken volledig doorbetaald zwangerschapsverlof te geven.
Dit verslag heeft veel zwakke plekken. De effectbeoordeling waarom de ECR-Fractie heeft verzocht heeft dit uitgewezen. Het is nu de vraag of we dit verslag in deze fase gaan verbeteren, of het terugsturen naar de tekentafel.
Eva-Britt Svensson
namens de GUE/NGL-Fractie. - (SV) Het debat over de richtlijn inzake zwangerschapsverlof en het initiatiefverslag over vrouwen in onzeker dienstverband betreffen de belangrijkste reden voor alle inspanningen ter bevordering van gelijkheid van vrouwen en mannen. De mogelijkheid en de voorwaarden voor vrouwen om in hun eigen levensonderhoud te kunnen voorzien vormen het platform voor gelijkheid van vrouwen en mannen op alle beleidsgebieden. Aanstaande woensdag zullen we de mogelijkheid hebben om voor vrouwen het pad te effenen om ten volle deel te nemen aan de arbeidsmarkt.
Ik betreur dat we het in 2010 nog altijd hebben over zwangerschapsverlof in plaats van over ouderschapsverlof. Voor mij is het vanzelfsprekend dat kinderen recht hebben op hun beide ouders en ik denk dat we in dit geval ook naar het Verdrag inzake de rechten van het kind zouden moeten kijken. Wij bespreken de rechten van moeders en van vaders, maar we moeten ook het recht - het onvoorwaardelijke recht - van kinderen bespreken om een nauwe band op te bouwen met beide ouders.
Er is veel ophef gemaakt over de kosten voor dit verlof, in een heel andere toonaard dan toen we debatteerden over de miljoenen euro's steun voor onder andere banken en de automobielindustrie. Soms vraag ik me af of het gemakkelijker is om kosten te aanvaarden in traditioneel mannelijke sectoren dan wanneer het om gelijkheid van vrouwen en mannen en het recht van het kind op zijn beide ouders gaat.
Ik vind ook dat in de discussie over de kosten geen rekening is gehouden met de voordelen van dit voorstel op zowel individueel als sociaaleconomisch niveau. Velen hebben de demografische toekomst ter sprake gebracht en gezegd dat er te weinig kinderen worden geboren. Ja, maar nu hebben we de kans om er te proberen voor te zorgen dat het mogelijk is om meer kinderen op de wereld te zetten.
De Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links en ik steunen de voorstellen van mevrouw Estrela en mevrouw Thomsen zoals we die goedkeurden in de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid, waar we de mogelijkheden hebben verbeterd.
Ik zie echter een aantal problemen voor bepaalde lidstaten die vandaag een veel beter ouderschapsverlof hebben. Ik zou willen dat dit wetgeving is die rechten verleent, geen wetgeving die een plicht oplegt aan een van de ouders. Ik zou ook willen dat het Verdrag inzake de rechten van het kind en het recht van het kind op beide ouders veel meer in de verf worden gezet.
In bepaalde lidstaten zijn er ook problemen met de beloningsniveaus. Tijdens het debat zei iemand dat werkgevers vandaag aan vrouwen van vruchtbare leeftijd vragen of ze van plan zijn om kinderen te krijgen. Ik hoop dat we in de toekomst, in de zeer nabije toekomst, dezelfde vragen stellen aan vaders omdat kinderen - nogmaals - een aangelegenheid zijn voor de beide ouders. Dat moeten we ernstig nemen.
Mara Bizzotto
namens de EFD-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de weg naar een op maat gemaakt Europa voor vrouwen is nog lang en zwaar. De statistieken spreken voor zich: de wereldwijde crisis heeft de arbeidsmarkt getroffen en de werkgelegenheid voor vrouwen zwaar op de proef gesteld. In 2008 is de arbeidsparticipatie van vrouwen nog eens met 0,7 procent teruggelopen. De consensus voor de europropaganda wordt steeds minder maar toch wordt er via dat kanaal op gezette tijden geprovoceerd met uitspraken over gelijke kansen en werkgelegenheid. Toch zijn er tot op heden geen concrete maatregelen genomen om vrouwen een reële ontplooiing als werkneemster en als moeder te garanderen.
Het Europa van de toekomst moet zich grondig bezinnen op zijn verzorgingsstaatmodel en zich er niet toe beperken zichzelf voortdurend andere etiketten op te plakken. Welnu, de richtlijn die zorgt voor het onderling aanpassen van het zwangerschapsverlof in de lidstaten is een goede zaak maar de keuze om in de marge van hetzelfde verslag het complementaire en even belangrijke thema van het vaderschapsverlof te behandelen is inefficiënt.
Meer integratie van vrouwen is niet alleen een morele waarde, maar ook een strategisch doel voor de houdbaarheid van het Europese sociale model. Daaraan wordt veel publiciteit gegeven, maar mij heeft dat model nog steeds niet kunnen overtuigen, omdat resultaten uitblijven.
Edit Bauer
(HU) Het voorstel over zwangerschapsverlof is van oorsprong een voorschrift op het gebied van gezondheidsbescherming en veiligheid op het werk, en het is in de eerste plaats nodig de richtlijn uit 1992 te wijzigen en daarmee de levensomstandigheden van moeders te verbeteren, omdat de internationale arbeidsorganisatie ILO in 2000 een internationaal verdrag heeft aangenomen waarmee de minimale duur van het zwangerschapsverlof op 18 weken werd gesteld. In de tussentijd zijn we er echter getuige van dat de diverse gezondheidszorgstelsels zich vanwege de combinatie van zwangerschaps- en ouderschapsverlof zodanig in een andere richting hebben ontwikkeld als het gaat om de lengte van het zwangerschapsverlof, de financiering en de hoogte van de uitkering, dat het nu praktisch onmogelijk is geworden om een gemene deler te vinden. Ondanks alle goede bedoelingen is het zeker dat we, of we ons nu aan de rechter- of de linkerkant van dit Parlement bevinden, geen beslissing kunnen nemen die in elke lidstaat positief wordt ontvangen en verwelkomd.
De juiste oplossing zou zijn geweest om in dit voorstel bij veiligheid op het werk en gezondheidsbescherming te blijven en in een ander voorschrift gelijke kansen te versterken. Toen ik mijn verslag over de ongelijke beloning van mannen en vrouwen bij dit Parlement indiende, heb ik gewezen op de nadelige situatie waarin moeders terecht komen die na hun eerste kind terugkeren op de arbeidsmarkt. Er is dus ook een probleem met gelijke kansen dat moet worden opgelost. Maar zolang vaders en moeders niet dezelfde taak op zich kunnen nemen bij de bevalling, aangezien vaders geen kinderen kunnen baren, moeten we gelijke kansen waarschijnlijk op andere terreinen oplossen. Het probleem van gelijke kansen moet worden opgelost, en we moeten hierin vooruitgang zien te boeken, maar niet in deze richtlijn. We hebben de mogelijkheid verzaakt om de combinatie van ouderschaps- en zwangerschapsverlof te moderniseren.
Silvia Costa
(IT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik meen dat het Parlement een uitgelezen kans heeft om te bekrachtigen dat het moederschap een sociale waarde is; dat er een betere bescherming van de gezondheid van moeder en kind moet komen; dat werkneemsters vanwege het moederschap niet gediscrimineerd mogen worden bij het vinden en behouden van werk; en dat de zorg voor kinderen meer gedeeld moet worden met vaders.
Zoals al is benadrukt, zitten we nu in een crisis, maar desalniettemin moeten we ons, net als de meest geavanceerde economen al hebben gedaan, bezinnen op het feit dat de effectbeoordeling de noodzaak heeft aangetoond van een holistischer en meer op de lange termijn gerichte aanpak. De kosten die we vandaag moeten opbrengen - maar die eventueel over een langere periode kunnen worden uitgesmeerd - vormen een sociale en economische investering voor meer kinderwelzijn, het terugdringen van ziekten en meer arbeidsparticipatie van vrouwen.
Velen beweren dat er geen nieuwe banen van kwaliteit en meer werkgelegenheid voor vrouwen zullen komen als de verzorgingsstaat niet opnieuw wordt ingericht en er geen nieuwe kansen voor het combineren van werk en gezin komen. Ik ben het volledig eens met de rapporteurs, mevrouw Estrela en mevrouw Plumb, en dank hen voor het complexe werk dat zij hebben verricht, evenals alle collega's die zich hebben ingespannen voor compromissen.
Ik ben het ook eens met de opzet van de regeling, die naar ik meen velen van ons hebben gewild, waardoor ook moeders met gehandicapte kinderen, adopties, meerlingen, meer mogelijkheden voor flexibele werktijden, omkering van de bewijslast bij overtreding van de regelgeving en betere ontslagbescherming onder het voorstel vallen. Samen met andere collega's heb ik bovendien voorgesteld dat er met betrekking tot de zes weken postnataal verlof een vrijwaringsclausule komt voor de landen waar dat verplicht verlof ook voor de bevalling wettelijk is geregeld.
Ik sluit af met het uitspreken van de hoop dat we nu in deze twee dagen bereid zijn om tot overeenstemming te komen zodat we niet ook in deze zittingsperiode de belangrijke kans voorbij laten gaan om deze richtlijn goed te keuren.
Antonyia Parvanova
(EN) Mevrouw de Voorzitter, wanneer wij het hebben over het gelijkelijk verdelen van gezinstaken tussen mannen en vrouwen - met als ultieme doelstelling een meer gelijke samenleving - in het kader van maatregelen ter vergemakkelijking van de combinatie van werk en gezin, in het belang van het kind, moeten wij ons realiseren dat wij hier in dit Parlement de burgers vertegenwoordigen, en niet het standpunt van de Raad. Recentelijk is mij opgevallen dat er hier te veel mensen van permanente vertegenwoordigingen rondlopen en lobbyen bij leden van dit Parlement, en naar mijn mening druist dat in tegen onze regels en het principe van onafhankelijk gekozen leden van het Europees Parlement.
Er wordt beweerd dat een langer zwangerschapsverlof de particuliere en de openbare samenleving in deze crisistijd opzadelt met hogere kosten. Maar dit is slechts 0,01 procent van het bbp, en we hebben het over twee miljard euro. Tegelijkertijd heb ik de defensiebegroting van de genoemde landen vergeleken. Die begroting is in een jaar tijd met drie miljard euro verhoogd en daar zijn nog in dit Parlement, noch in de nationale parlementen vragen over gesteld.
In deze tijd van groeiende economische onzekerheid en demografische veranderingen is het echter essentieel om flexibele verlofregelingen te ondersteunen, omdat deze kunnen helpen om de huidige demografische trends te keren. We moeten gezamenlijk in actie komen om ervoor te zorgen dat vrouwen overal in Europa deel gaan uitmaken van de arbeidsmarkt, en dat hun levenskeuze serieus wordt genomen. Dit kunnen wij bereiken door middel van een hogere arbeidsparticipatie van vrouwen, waarbij meer rekening moet worden gehouden met het belang van kinderen en een evenwichtige verdeling tussen werk en gezin.
Afsluitend wil ik nadrukkelijk onderstrepen dat het Europese socialezekerheidsstelsel en maatregelen zoals voorzien in deze richtlijn waardevol zijn, en geen last voor de Europese markt.
Marije Cornelissen
(EN) Mevrouw de Voorzitter, uit de amendementen die door een aantal - gelukkig niet alle - collega's van de ALDE-, de PPE- en de ECR-Fractie zijn ingediend, blijkt duidelijk dat zij hun ziel verkocht hebben aan bedrijven die enkel met kortetermijnbelangen bezig zijn en aan lobbyisten uit de lidstaten die niets om vrouwenrechten geven. Wanneer deze amendementen worden aangenomen, zal de kwaliteit van het leven van moeders en vaders in de Europese Unie er niet op vooruit gaan.
Wanneer verlof niet behoorlijk wordt betaald, zullen alleen vrouwen die onbelangrijke banen hebben verlof opnemen. U, lieve collega's aan de rechterzijde, houdt een traditioneel systeem in stand: een mannelijke kostwinner en zijn kleine vrouwtje met haar onbeduidende bijbaantje dat hij keurig onder de duim houdt. Voor haar is het niet zo belangrijk hoe hoog de vergoeding is. Maar iedere onafhankelijke vrouw die financieel verantwoordelijk is voor haar gezin zal na de zes verplichte weken aan de slag moeten wanneer er daarna slecht betaald wordt, of ze nu nog bloed verliest of niet. En haar kind een goede start geven met borstvoeding kan ze vergeten.
Ik hoop uit de grond van mijn hart dat degenen die het leven van nieuwe moeders en vaders willen verbeteren deze stemming zullen winnen. Deze richtlijn zou een hoeksteen van een modern arbeidsmarktbeleid voor de vergrijzende samenleving kunnen zijn. In de toekomst is er behoefte aan politici die dapper genoeg zijn om hun eigen mening te hebben, die wat verder vooruit kunnen kijken en die een visie hebben op een maatschappij met veel meer werkende moeders en veel meer zorgende vaders. We kunnen zeker zonder degenen die meteen door de knieën gaan voor de lobby van directeuren met het zoveelste financiële rapport in gedachten en van nationale ministers die alleen maar bezig zijn met de volgende verkiezingen.
Tadeusz Cymański
(PL) De betekenis van deze richtlijn reikt verder dan de problematiek van gelijke kansen voor en hulp aan jonge moeders. We moeten dit in een bredere context zien, niet alleen maatschappelijk, maar ook economisch, en dit over een langere tijdspanne. De paradox is dat we, door logische en begrijpelijke pogingen ter bescherming van de huidige financiële economie, in de komende generaties op financieel en economisch vlak heel veel kunnen verliezen.
Veel deskundigen zijn van mening dat de demografische ineenstorting een van de grootste problemen, misschien zelfs het belangrijkste probleem van Europa is. De medische vooruitgang, de betere levensomstandigheden en de daling van het geboortecijfer betekenen dat we in de toekomst met een heel oud en heel duur Europa zullen zitten. Nu al worden de kosten van de bejaardenzorg geschat op bijna twee procent van het Europees bnp. De redenen voor de daling van het geboortecijfer zijn heel complex en overstijgen de sociale kwesties en ook de materiële zekerheid. Het lijdt echter geen twijfel dat de nieuwe voorstellen die in de richtlijn zijn opgenomen een belangrijke impuls zullen vormen, die veel vrouwen in Europa zal helpen bij het besluit om te kinderen te nemen.
Mijnheer de Voorzitter, de mate waarin in de Europese landen hulp wordt verleend aan zwangere werkneemsters is zeer uiteenlopend. De betekenis van deze richtlijn zal bijzonder waardevol zijn in landen waar de reikwijdte van de bescherming zeer laag is en waar de steun aan gezinnen, ook tijdens de verdere opvoeding, zeer beperkt of zelfs onbestaand is. Daarom zou ik iedereen die aan deze richtlijn heeft gewerkt vooral willen bedanken voor hun sympathie voor de vrouwen in andere landen, die de toekomst met meer hoop tegemoet zullen kunnen zien. Wat de kinderen betreft, die willen natuurlijk een glimlachende mama zien, die niet bang is dat ze haar werk zal verliezen of dat ze hen niet zal kunnen voeden en opvoeden. Ik dank u nogmaals en reken op een compromis tijdens de stemming nu woensdag. Hartelijk dank.
Jacky Hénin
(FR) Mevrouw de Voorzitter, deze verslagen gaan in de goede richting en zouden veel meer publiciteit verdienen. 85 procent van de gedwongen deeltijdbanen en 80procent van de lage salarissen komen op het conto van vrouwen. Het salaris van vrouwen ligt 27procent lager dan dat van mannen. De helft van de vrouwen heeft een pensioen dat lager is dan 600 euro. Bij de meeste gevallen van valse aangifte of zwart werk die aan het licht komen, gaat het om werk dat door vrouwen wordt verricht. Zelfs nu, in de eenentwintigste eeuw, komen we in Europa nog gevallen van slavernij tegen. Daarbij gaat het uitsluitend om vrouwen.
Jazeker, wij moeten alles wat mogelijk is in het werk stellen om schandalige praktijken jegens vrouwen op het werk en in de samenleving uit te bannen. Maar goede wil alleen volstaat niet. De winsten die deze "smeerlappen” - om het maar ronduit te zeggen - voor ogen hebben zijn zo groot, en de boetes die zij krijgen zo gering, dat ze er niet voor terugschrikken om mensen te blijven uitbuiten alsof het om vee gaat. Het is dringend noodzakelijk om de lidstaten hun verantwoordelijkheid te laten nemen en om de strengst mogelijke straffen te eisen voor degenen die denken dat ze boven de wet staan.
Giancarlo Scottà
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou uw aandacht willen vestigen op een sector waar tot op de dag van vandaag de arbeidsomstandigheden voor vrouwen onzeker zijn. Ik doel op de landbouwsector, waar vrouwen zich zowel op innovatie als op het herstel van de traditie en het behoud van het agrarisch erfgoed richten waarmee zij het platteland levend houden. Vrouwen die in de landbouw werkzaam zijn ontmoeten echter verschillende obstakels bij hun activiteiten omdat zij werk en gezin moeten combineren.
Mevrouw Thomsen heeft in haar verslag een gegeven genoemd dat tot nadenken stemt: in de landbouw werkt 86 procent van de vrouwen in deeltijd. Jonge vrouwen betreden slechts met moeite deze arbeidsmarkt en daarom zijn bedrijfsleidsters in deze sector vaak ouder dan vijfenzestig. Andere vrouwen daarentegen zijn medewerkende echtgenote, dat wil zeggen dat zij helpen bij de werkzaamheden van het landbouwbedrijf van hun echtgenoot zonder dat zij een rechtspositie en een adequate beloning hebben.
Ik ben dus van mening dat het noodzakelijk is vrouwen en het werk van vrouwen in deze sector - waar het werk vaak tijdelijk en seizoensgebonden is - te beschermen door hen te steunen op het vlak van veiligheid en gezondheid en een billijke beloning en een gepaste erkenning van hun werk te garanderen.
Licia Ronzulli
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, als we het over combineren hebben bedoelen we initiatieven die zowel rekening houden met de behoeften van gezinnen als van werknemers waardoor er een balans tot stand komt tussen werk en gezinsleven. We hebben het dus over steunmechanismen voor vrouwen die werken voor hun plezier, om carrière te maken of, vooral, uit noodzaak. Zonder die instrumenten komen zij op een tweesprong te staan en worden gedwongen de meest drastische - en bijna altijd definitieve - keuze te maken om hun baan op te geven. Als een vrouw eenmaal de arbeidsmarkt verlaten heeft is het nog veel moeilijker die weer te betreden. Dat leidt tot een sterk gevoel van frustratie aan de ene kant en grote economische offers aan de andere kant.
Het voorstel dat we vandaag behandelen bevat talloze instrumenten om vrouwen hulp te bieden en legt de basis voor een vorm van rechtszekerheid waardoor vrouwen een vrije keuze kunnen maken en werk en gezin echt met elkaar kunnen combineren. Ik wil nog iets anders benadrukken in verband met de situatie van vrouwen in onzeker dienstverband. Het is al gezegd dat vrouwen nog al te vaak het slachtoffer zijn van ongelijke kansen in verband met werk, de kwaliteit van werk en beloning. Wat betreft de kwaliteit van werk dienen we erop te wijzen dat vrouwen heel vaak geen aangifte doen en gedwongen zijn werk te aanvaarden dat op het randje van de legaliteit balanceert om aan voldoende inkomen te geraken om hun gezin te onderhouden. Het is hoog tijd daar een einde aan te maken.
Daarom moet er toezicht zijn op alle vormen van wangedrag van werkgevers ten opzichte van werkneemsters. Elk misbruik dient te worden vervolgd en bestraft zonder verzachtende omstandigheden toe te passen. Wij moeten ons allemaal blijven inzetten voor een rechtvaardiger en doeltreffender sociaal beleid.
Zita Gurmai
(EN) Mevrouw de Voorzitter, het verslag dat we nu bespreken is van doorslaggevend belang voor ouders en kinderen in Europa en voor de Europese gemeenschap. De bepalingen uit dit wetgevingsvoorstel dragen eraan bij dat alle vrouwen in heel Europa zich verzekerd weten van dezelfde minimumrechten en hulp wanneer ze besluiten om aan kinderen te beginnen, en ze zorgen ervoor dat vrouwen die kinderen willen niet financieel gestraft worden wanneer ze kiezen voor een combinatie van moederschap en carrière.
Een uiterst belangrijke factor is de demografische uitdaging waar Europa mee te maken heeft. Lagere geboortecijfers en een vergrijzende bevolking - en als gevolg daarvan een afname van het aantal arbeidskrachten - bemoeilijken een constante economische groei, met name in tijden van crisis.
Is het een oplossing om vrouwen te ontmoedigen om kinderen te krijgen of te kiezen voor een Amerikaans model waarin vrouwen weinig of geen steun krijgen en weer aan het werk moeten nog voordat zij ook maar hersteld zijn van de bevalling? Als dat zo is, dan zeg ik nee. Geen kinderen krijgen kost de gemeenschap op de lange termijn meer geld. Vrouwen moeten herstellen van de bevalling voordat zij de arbeidsmarkt weer op gaan. Hun achttien weken toestaan is minimaal, en zij zouden niet gestraft moeten worden door directe of indirecte bezuinigingen.
In 24 van de 27 lidstaten van de Europese Unie draagt de overheid bij aan het zwangerschapsverlof en niet het bedrijfsleven. Zouden bedrijven niet willen investeren in jonge vrouwen die ze hebben geworven en opgeleid? Er zou sprake moeten zijn van sociale verantwoordelijkheid. In de wetenschap dat de Europese Unie en de lidstaten een gigantisch bedrag hebben gestoken in het redden van banken, moeten we ons afvragen waarom er altijd ten koste van vrouwen moet worden bezuinigd. Vaders zouden ook vrij moeten kunnen nemen om tijd met hun pasgeboren kinderen te kunnen doorbrengen.
We blijven maar praten over gezamenlijke verantwoordelijkheden en nu kunnen we daar iets mee doen. Sommigen hier vinden het onacceptabel. Hopelijk laat commissaris Šefčovič zien dat hij hier heel duidelijk en vooruitstrevend in zal zijn.
Elizabeth Lynne
(EN) Mevrouw de Voorzitter, deze richtlijn is altijd bedoeld, en terecht, om te voorzien in minimumbepalingen voor werkneemsters tijdens de zwangerschap en tijdens de lactatie. Ik vind echter dat een aantal amendementen van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid en de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken te ver gaan.
Ze houden geen rekening met de diverse gewoonten in verschillende lidstaten. Sommige landen hebben een zwangerschapsverlofregeling, andere landen hebben ook een vaderschapsverlofregeling en weer andere landen beschikken over een ouderschapverlofregeling. De hoogte van de uitkeringen verschillen compleet en de wijze waarop ze betaald worden ook; soms door sociale zekerheidstelsels, soms door bedrijven en soms is het een combinatie van beide. We moeten een aantal uitstekende systemen niet ruïneren.
Mijn amendementen zijn een poging om aan te geven hoe ingewikkeld het is om iets te realiseren dat bij alle lidstaten past. Het introduceren van volledige bezoldiging zou naar mijn mening een groot aantal jonge mensen - of jonge vrouwen met name - ervan weerhouden om aan het werk te blijven. Ik ben verheugd dat de tweede effectbeoordeling in ieder geval meer in detail was dan de eerste. Zoals u weet stond daarin dat het de tien lidstaten meer dan zeven miljard euro per jaar zou kosten als er sprake zou zijn van volledige bezoldiging. Er werd niet eens naar de overige zeventien lidstaten gekeken en ik ga ervan uit dat de kosten van het opnemen van volledige bezoldiging voor hen ook een probleem zou zijn.
Wat verplicht verlof betreft, heb ik altijd geloofd dat de moeder zelf moet beslissen hoe lang ze vrij wil nemen en wanneer ze vrij wil nemen. In de jaren zestig en zeventig hebben we gestreden voor gelijke rechten voor vrouwen. Niet om hun de wet voor te laten schrijven. Het lijkt erop dat we achteruit gaan in plaats van vooruit.
Andrea Češková
(CS) Ik vrees dat hier twee diametraal verschillende zaken ten aanzien van de bescherming van vrouwen op één hoop worden gegooid, te weten de arbeidsrechtelijke voorwaarden voor vrouwen in loondienst en de juridische positie van vrouwen die werkzaam zijn als zelfstandig onderneemster. Bij vrouwen in loondienst gaat het om bescherming tijdens met name de zwangerschap en na de bevalling, en dit met behulp van het arbeidsrecht. In het geval van zelfstandig onderneemsters is een dergelijke bescherming middels het arbeidsrecht echter uitgesloten, aangezien dit recht eenvoudigweg niet op hen van toepassing is. Het is echter zelfs zo dat deze zelfstandig onderneemsters zelf mannen en vrouwen in dienst hebben, reden waarom ik met afgrijzen naar de amendementen kijk waarmee beoogd wordt het oorspronkelijke richtlijnvoorstel, dat uitsluitend betrekking had op bescherming van zwangere werkneemsters en werkneemsters vlak na de bevalling, uit te breiden tot zelfstandig onderneemsters. Dat is zowel praktisch als juridisch onhaalbare kaart. Ik hoop dan ook van ganser harte dat dit Parlement de amendementen die helaas reeds voor het leeuwendeel door de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid zijn goedgekeurd en naar mijn stellige mening niets met deze richtlijn van doen hebben, terzijde schuift, aangezien ze eenvoudigweg niet voor zelfstandige ondernemers gelden kunnen.
Joe Higgins
(EN) Mevrouw de Voorzitter, het verslag-Estrela wil de omstandigheden van werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie verbeteren en dat zijn doelstellingen die wij van harte steunen.
We moeten nu, tegen de achtergrond van een acute crisis in de Europese en de internationale financiële wereld, oprecht bezorgd zijn dat met name kwetsbare werkneemsters het slachtoffer zullen worden van bepaalde werkgevers die winst willen blijven maken en van overheden die begonnen zijn met het proces van snijden in sociale zekerheid en openbare diensten.
Veel werkneemsters uit de lagere sociale klassen lijden onder aanzienlijke uitbuiting door bijvoorbeeld een veel lager salarisniveau dan bij mannen en door een onzeker dienstverband. Er is een reëel gevaar dat werkneemsters tijdens de zwangerschap of na de bevalling, wanneer zij in een kwetsbare positie verkeren, onder de huidige omstandigheden zullen lijden onder discriminatie. Wij zijn er grote voorstander van om zowel het recht van vrouwen om terug te keren naar dezelfde baan, als twintig weken zwangerschapsverlof en een redelijk vaderschapsverlof vast te leggen. Wij zouden ook het honderd procent doorbetalen van het inkomen steunen.
We kunnen echter niet alleen op de wet vertrouwen. Ieder vakgebied zou een sterke vakbondsorganisatie moeten hebben die concreet het recht van vrouwen om terug te komen na de bevalling kan garanderen, zonder dat ze bang hoeven zijn om gediscrimineerd te worden.
Elisabeth Morin-Chartier
(FR) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik heb dit dossier van nabij gevolgd in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, evenals in de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid. Dit is de tweede keer dat een poging wordt ondernomen om minimumnormen voor de Europese Unie op te stellen, en persoonlijk voer ik in mijn arbeidzame leven nu al veertig jaar strijd voor de gelijkheid van mannen en vrouwen, de integratie van meisjes door middel van opleiding, en hun maatschappelijke integratie door middel van hun beroepsintegratie. Gelijkheid, daar gaat het hier om: gelijkheid tussen mannen en vrouwen.
In dit verslag-Estrela worden echter alle mogelijke zaken aan de orde gesteld, en we hoeven maar te luisteren naar de betogen die hier vandaag zijn gehouden om dit te constateren. Iedereen brengt zijn of haar eigen pakketje te berde en wil het ene onderdeel toevoegen aan het andere onderdeel. Uiteindelijk krijgen wij zo een lappendeken die zijn betekenis verliest, terwijl wij ons zouden moeten concentreren op de gezondheid en de veiligheid van zwangere vrouwen op het werk, zoals wij ons natuurlijk ook moeten concentreren op de gelijkheid van mannen en vrouwen in termen van salaris.
Verlof voor baby's is zo ongeveer het enige dat niet in dit verslag is opgenomen. Ik wil u één ding zeggen: als wij vandaag stemmen vóór een zwangerschapsverlof van twintig weken met behoud van het volledige salaris, dan is dat onverantwoordelijk en demagogisch. Ik dring erop aan dat er effectieve maatregelen worden genomen, opdat dit zich niet tegen vrouwen keert. Hoe meer wij het zwangerschapsverlof verlengen zonder te benadrukken dat vrouwen moeten terugkeren op de arbeidsmarkt en dat zij hun gezins- en beroepsleven moeten combineren, en hoe meer wij het zwangerschapsverlof verlengen zonder maatregelen te nemen om de arbeidspositie van vrouwen te beschermen, des te meer werken wij tegen vrouwen.
Welnu, als wij beleid maken, dan is het onze plicht om ons moedig en verantwoordelijk op te stellen, en om de waarheid te zeggen. Wie zal dit betalen? Wie van onze lidstaten kan deze lastenverhoging betalen? Welke onderneming kan dit betalen? Uiteindelijk worden vrouwen klemgezet door een tekst die men op alle punten laat afglijden en die zich tegen deze vrouwen zal keren. Ik doe een beroep op uw verantwoordelijkheidsgevoel. Wij dragen een zware last voor de toekomst.
(Applaus)
(Spreekster verklaart zich bereid een "blauwe kaart”-vraag van Marije Cornelissen en Anneli Jäättenmäki krachtens artikel 149, lid 8 van het Reglement te beantwoorden)
Marije Cornelissen
(EN) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Morin-Chartier is niet de enige die dit heeft gezegd. Een aantal sprekers heeft gezegd dat een zwangerschapsverlof van twintig weken de kansen van een vrouw op de arbeidsmarkt zou verkleinen.
Ik zou graag willen weten waar dat idee vandaan komt. Wanneer je immers kijkt naar onderzoek en naar de situatie in Zweden, Noorwegen, IJsland of Bulgarije, dan zie je duidelijk dat een extreem hoge arbeidsmarktparticipatie van vrouwen hand in hand kan gaan met een behoorlijk lange periode van zwangerschapsverlof.
Elisabeth Morin-Chartier
(FR) Mevrouw de Voorzitter, ik wil aan de hand van twee punten op deze opmerking reageren.
Het eerste is dat er geen wiskundig verband bestaat tussen de duur van het zwangerschapsverlof en het vruchtbaarheidscijfer van vrouwen. Als bewijs voor deze stelling hoef ik alleen maar naar de situatie in Frankrijk te kijken, want dit land heeft momenteel een van de hoogste geboortecijfers in Europa bij een zwangerschapsverlof van veertien weken.
Het tweede punt van mijn antwoord is dat wij merken dat de kloof tussen het beroepsleven van vrouwen en dat van mannen bij iedere geboorte groter wordt. Bij iedere geboorte, bij ieder zwangerschapsverlof reduceren vrouwen in de eerste plaats hun beroepsmatige verantwoordelijkheden - tenzij dit initiatief van de onderneming of de overheidssector uitgaat. Bij de tweede geboorte verkorten zij hun arbeidstijd, en zij gaan hiermee door naarmate er meer kinderen worden geboren, terwijl mannen daarentegen bij iedere geboorte meer beroepsmatige verantwoordelijkheden op zich nemen. Beroepsmatig gezien worden de verschillen gedurende de carrières van mannen en vrouwen dus steeds groter.
Daarom vraag ik u om eens aandachtig te kijken naar wat er in de praktijk gebeurt, zowel in de overheidssector als in de particuliere sector.
Anneli Jäätteenmäki
(FI) Mevrouw Morin-Chartier, accepteert u de dubbele standaarden waarbij alle werknemers van de Europese Unie, dus die van de Commissie, de Raad, het Parlement en de parlementaire fracties, gedurende de twintig weken van hun zwangerschapsverlof volledig worden doorbetaald, terwijl tegelijkertijd wordt voorgesteld dat dit voor andere mensen niet mogelijk is? Ik ben van mening dat moeders in heel Europa in een gelijkwaardige positie moeten worden geplaatst en dat wij geen dubbele standaarden en een januskop mogen accepteren.
Elisabeth Morin-Chartier
(FR) Mevrouw de Voorzitter, wij hebben niet gezegd dat wij er voorstander van zijn om met twee maten en twee gewichten te meten. Er ligt een voorstel van achttien weken van de Europese Commissie. Wij stellen voor om een overbruggingsclausule op te nemen. Dat is een basis die heel goed mogelijk is. Er is echter een verschil tussen datgene wat mogelijk is en het utopische idee om twintig weken met behoud van volledig salaris voor te stellen; tussen datgene wat haalbaar is en datgene wat wij in het Parlement kunnen beloven, maar dat niet zal worden geaccepteerd door de Raad en de nationale parlementen.
Als wij woensdag voor het verslag-Estrela en de twintig weken stemmen, dan zal het Europees Parlement drie keer worden afgewezen: de eerste keer door de Raad, die zijn steun niet zal kunnen geven - de lidstaten zullen hun steun niet kunnen geven; de tweede keer door de nationale parlementen - de nationale parlementen zullen, gezien hun begrotingen, hun steun niet kunnen geven; en de derde keer door de vrouwen zelf, als zij zich realiseren dat wij tegen hen hebben gewerkt.
Emine Bozkurt
Voorzitter, in het spitsuur van hun leven moeten we moeders en vaders bijstaan, de rust te geven om volledig betrokken te kunnen zijn bij het prille nieuwe leven van hun kind. De rust om borstvoeding te geven en volledig te herstellen van de bevalling. De rust om na het verlof weer volop de handen uit de mouwen te kunnen steken en deel te nemen aan het arbeidsproces. Moeders, vaders, bonden, ngo's, allen willen ze dit.
Tegenstanders hangen onterecht een prijskaartje aan vrouwen. Het mag de alsmaar vergrijzende Europese maatschappij niets extra's kosten. We moeten nu investeren in vrouwen als werkkrachten en in de verbetering van het kunnen combineren van werk en privé, opdat we in de toekomst onze samenleving betaalbaar houden. Uiteraard gaat zwangerschapsverlof om volledige betaling van het loon. Waarom zou een vrouw, terwijl zij biologisch gezien nu eenmaal de persoon is die een kind op de wereld kan zetten, tijdens haar verlof financieel gekort moeten worden?
We zeggen het belangrijk te vinden dat mannen en vrouwen werk en privé kunnen combineren, dat vrouwen gelijke kansen op de werkvloer moeten hebben. We moeten daarom stoppen met gekissebis en gezamenlijk verantwoordelijkheid nemen. Moeders en vaders mogen we nu niet het kind van de rekening maken.
Nadja Hirsch
(DE) Mevrouw de Voorzitter, de vraag die wij ons moeten stellen, is de volgende: Wat is de bedoeling van deze richtlijn? Er bestaat een relatief grote consensus over het feit dat die richtlijn bedoeld is om de gezondheid van zwangere vrouwen of jonge moeders te beschermen. Het grote debat draait om de vraag op welk gebied die richtlijn ook meer gendergelijkheid moet bewerkstelligen. Aan de andere kant moeten wij als Europees Parlement beseffen dat wij een besluit nemen over een richtlijn die niet slechts de komende 5 jaar, maar wellicht de komende 20 of zelfs 25 jaar van kracht zal zijn. Ik hoop dat de arbeidsvoorwaarden voor vrouwen tegen die tijd aanzienlijk beter zullen zijn en dat ondernemingen, niet in de laatste plaats vanwege een gebrek aan vakmensen, ook met enthousiasme jonge moeders in dienst nemen. Daarnaast valt te hopen dat die bedrijven dan ook voor de bijbehorende infrastructuur hebben gezorgd. Een dergelijk perspectief behoort uiteraard ook tot de mogelijkheden.
Ik moet echter ook constateren dat een meerderheid op dit moment niet bereid is om een dergelijk perspectief te hanteren. In zoverre zullen wij wel ergens op een bepaald moment overeenstemming bereiken en wordt er een compromis gesloten, bijvoorbeeld met betrekking tot de 18 weken, hogere wettelijke betalingspercentages of doorbetaling van 75 procent van het loon. Dat zou met name in bepaalde Europese landen tot een concrete verbetering leiden.
Een veel belangrijker aspect dat verder gaat dan het zwangerschapsverlof zijn vooral de kadervoorwaarden waarop een jong gezin terug kan vallen. Dat moet zich bijvoorbeeld uiten in meer faciliteiten voor kinderopvang, een voorziening die in Duitsland nog steeds niet in voldoende mate beschikbaar is. Dat zou pas een echt gendergelijkheidsbeleid zijn, waardoor vrouwen ook de kans krijgen om weer aan het werk te gaan.
Julie Girling
(EN) Mevrouw de Voorzitter, typisch iets voor de Groenen om te sneren naar degenen die het lef hebben om het er niet mee eens te zijn. Wij wagen het om van mening te verschillen over een klein gedeelte van deze voorstellen en daarom moeten we belachelijk worden gemaakt. Ik juich uw inzet voor deze voorstellen toe - ik ben het inderdaad met het grootste deel eens - maar er zijn een of twee delen waar ik niet mee instem. Ik prijs u dus vanwege uw inzet maar niet vanwege uw tolerantie. Komt u over dertig jaar terug en wanneer u net zoveel werk verzet hebt op dit terrein als ik, houd u dan een preek tegen mij over het bevorderen van vrouwenrechten.
Ik wil niet in het hokje "regressief” worden geplaatst. Er zijn aspecten van deze voorstellen die regressief zijn: de idee dat Europese vrouwen meer Europese baby's moeten krijgen in een overbevolkte wereld is sociaal regressief. Twintig weken volledig betaald zwangerschapsverlof opleggen in het Verenigd Koninkrijk - ik kan ons systeem niet even snel uitleggen hier - is financieel regressief. Een onevenredig deel van de vrouwen in het Verenigd Koninkrijk zal het grootste gedeelte van de extra twee miljard pond opstrijken, de beter betaalde vrouwen. Het zal niet gaan naar de slechter betaalde vrouwen die we naar ik denk allemaal vooral willen helpen.
Hoe zit het dan met progressie? De lidstaten kunnen het beste zelf beslissen over deze details, het subsidiariteitsbeginsel zou van toepassing moeten zijn.
(Applaus)
Christa Klaß
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, moeders hebben speciale bescherming nodig. Daar is iedereen in deze ruimte het over eens. Het krijgen van kinderen is fysiek en emotioneel zwaar en vormt een ingrijpende ervaring voor vrouwen. Vanwege de lichamelijke veranderingen, de nieuwe levensomstandigheden en met name de herstel- en genezingsfase, is een adequate bescherming van aanstaande en jonge moeders absoluut noodzakelijk. Die bescherming moet door de samenleving worden geregeld. Over dit uitgangspunt bestaan er geen meningsverschillen. Er bestaan wel meningsverschillen over de vraag hoe en op welke voorwaarden dat geregeld moet worden. Daarbij mogen wij niet uit het oog verliezen dat de EU de minimumnorm vastlegt en dat de lidstaten de zwangerschapsverlofregeling moeten uitvoeren, organiseren en betalen. Wij beginnen dus niet bij nul.
De bescherming van het moederschap is in de lidstaten op zeer uiteenlopende wijze georganiseerd, voor een deel ook aangevuld door ouderschapsverlof, zodat ook de vaders een rol kunnen spelen. Die vaders dienen betrokken te worden bij de opvoeding. Dan hebben wij het niet alleen over de vakantieperioden, maar over een verantwoordelijke invulling van opvoedings- en gezinstaken. Vaderschapsverlof maakt echter geen deel uit van de bescherming van het moederschap, maar is een onderdeel van de ouderschapstijd. Vaders worden ook niet ziek door een bevalling. Ik feliciteer alle lidstaten die de mogelijkheid voor vaderschapsverlof hebben gecreëerd en ik zie uit, mijnheer de commissaris, naar het zojuist aangekondigde voorstel van de Commissie. Een uitbreiding van het ouderschapsverlof mag niet ten koste gaan van de zo belangrijke bescherming van het moederschap. Bij die bescherming staat de gezondheid centraal. Geen enkele moeder is 20 weken ziek. En een moeder die borstvoeding geeft, is ook niet ziek.
Onze verantwoording ten opzichte van vrouwen die ook op de arbeidsmarkt actief zijn, vereist dat wij een verdedigbare moederschapsregeling treffen. Wij stellen derhalve een zwangerschapsverlof van 18 weken voor, waarbij de lidstaten de hoogte van de financiële vergoeding in de laatste vier weken zelf kunnen bepalen. Dat is de strekking van de amendementen 115 en 116, en ik verzoek u dan ook om deze amendementen te steunen.
Daarnaast roep ik de lidstaten op om hun mogelijkheden te benutten om alle gezinnen en moeders een hogere vergoeding aan te bieden, waarvan dan op vrijwillige basis gebruik kan worden gemaakt. Moeders bouwen aan onze toekomst en hebben dan ook ons aller steun nodig.
Antigoni Papadopoulou
- (EL) Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, door voor het verslag-Estrela te stemmen komen wij in feite tegemoet aan hetgeen miljoenen vrouwen vragen, namelijk sterkere beschermingsmaatregelen voor zwangere vrouwen, kraamvrouwen en zogende moeders en hun baby's. Met een verlenging van het moederschapsverlof tot twintig en het vaderschapsverlof tot twee weken met volledige uitbetaling van loon dragen wij bij aan niet alleen het herstel na de internationale crisis maar ook de economische groei in de Europese Unie, omdat wij het samengaan van gezins- en beroepsleven bevorderen. Door werkneemsters te beschermen tegen ontslag gedurende de zwangerschap en de zes daaropvolgende maanden stimuleren wij de verwezenlijking van een strategisch doel van de Europese Unie, namelijk de verhoging van de vrouwelijke participatie aan de arbeidsmarkt tot 75 procent in 2020.
Door voor het verslag-Thomsen te stemmen proberen wij werkende vrouwen te beschermen tegen onzekerheid op het werk. Door die onzekerheid wordt immers de salariskloof tussen mannen en vrouwen in stand gehouden, worden vrouwen belemmerd in hun beroepsmatige ontplooiing en lopen zij een verhoogd risico op verlies van allerlei sociale, pensioen- en vakbondsrechten.
Door voor beide verslagen te stemmen, stemmen wij voor een evenwichtig en sociaal Europa, voor een Europa waarin de mens in het middelpunt staat, en voor gelijkheid van mannen en vrouwen.
Gesine Meissner
(DE) Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, vandaag gaat het om de arbeidsvoorwaarden voor vrouwen waarvan wij graag willen dat die in Europa verbeterd worden. Ik zal specifiek ingaan op het verslag-Thomsen waarvoor ik als schaduwrapporteur heb gefungeerd, dat wil zeggen het verslag over "vrouwen in onzeker dienstverband”.
Op dit moment zitten wij in het Europees Jaar tegen armoede en sociale uitsluiting. Het is een vaststaand feit dat vrouwen verhoudingsgewijs eerder het slachtoffer van armoede worden. Dat mag natuurlijk onder geen beding in de toekomst zo blijven. Armoede bij vrouwen kan uiteenlopende oorzaken hebben. Een van die oorzaken kan zijn dat vrouwen minder betaald krijgen dan mannen. Maar dat is natuurlijk niet het enige. Vrouwen hebben ook meer onderbrekingen in hun loopbaan, omdat zij bijvoorbeeld kinderen krijgen en tijd aan de opvoeding besteden. Vrouwen oefenen vaak ook lager gekwalificeerde beroepen uit. Bij vrouwen met een onzeker dienstverband is de situatie bijzonder ernstig omdat zij in sommige gevallen helemaal geen, dan wel onregelmatige arbeidsovereenkomsten hebben. Daarnaast bestaat de mogelijkheid dat zij geen enkele (sociale) zekerheid hebben, en weinig toegang tot adequate informatie. Wanneer vrouwen dan ook nog een migratieachtergrond hebben, is de situatie extra gecompliceerd. Dat kan ertoe leiden dat de armoede blijft voortduren en dat zij uiteindelijk ook op oudere leeftijd nog steeds arm zijn.
Wij moeten deze negatieve spiraal waar juist vrouwen eerder in terecht komen dan mannen, doorbreken. Dat kan bijvoorbeeld via onderwijs en opleidingen. Elke vrouw, elk meisje heeft een diploma of getuigschrift nodig, los van hun achtergrond. Daarnaast moeten zij toegang krijgen tot beroepen die hun de mogelijkheid bieden om op behoorlijke wijze in hun levensonderhoud te kunnen voorzien. Een leven lang leren moet in het algemeen ook voor vrouwen een optie zijn. Ook moeten wij ervoor zorgen dat er meer meisjes en vrouwen in beter betaalde banen terecht komen. Vaak gaat het daarbij om beroepen waarin mannen traditioneel veel sterker vertegenwoordigd zijn.
Het gaat dus in ieder geval om toegang tot onderwijs en toegang tot socialezekerheidssystemen. Als wij daarin slagen, zal er voor vrouwen veel verbeteren!
Joanna Katarzyna Skrzydlewska
(PL) Minimumnormen vaststellen voor de duur en financiële compensatie van zwangerschapsverlof is moeilijk in de huidige Europese sociaaleconomische situatie. In sommige landen ligt het voorgestelde minimum hoger dan het beschermingsniveau dat de nationale wetgeving op dit ogenblik aan zwangere vrouwen biedt. Enerzijds kampen we nog altijd met de gevolgen van de crisis: de regeringen van de afzonderlijke staten verhogen de belastingen, voeren ernstige besnoeiingen door, onze werkloosheidsgraad is hoog. Anderzijds zitten we met het probleem van het dalende geboortecijfer, de negatieve natuurlijke groei en ten gevolge daarvan een vergrijzende samenleving. Binnen afzienbare tijd kunnen onze pensioenstelsels verstoord raken en misschien zelfs ineenstorten.
In een dergelijke situatie bestaan er geen eenvoudige en kosteloze oplossingen. Maar we moeten beseffen dat we door in vrouwen te investeren, gunstige voorwaarden voor hen te scheppen, hen kunnen overhalen om kinderen te krijgen. Volledig betaald en langer zwangerschapsverlof volstaat natuurlijk niet. We hebben gezinsvriendelijke fiscale oplossingen en stabiele banen nodig. We hebben in dit geval geen alternatief. Er bestaat geen andere manier om het aantal Europeanen die over dertig jaar professioneel actief zullen zijn te doen stijgen, als we nu niet in het gezin gaan investeren. Daarom hebben we een fair en waardig minimum voor de duur en financiële compensatie van zwangerschapsverlof in Europa nodig. Laten we vrouwen de mogelijkheid geven om ervoor te kiezen om moeder te worden.
Jutta Steinruck
(DE) Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, ik mis bij dit debat het noodzakelijke onderscheid tussen de nationale omzetting in de lidstaten en de taak waarvoor wij op Europees niveau staan. Dat wij bij dit onderwerp met nationale omstandigheden rekening moeten houden, moge duidelijk zijn. Aan de hand van het voorbeeld van het maatschappelijk debat in Duitsland kan ik zeggen dat ik denk dat het in Duitsland heel goed mogelijk moet zijn om dit verslag om te zetten. Het gaat om minimumnormen op EU-niveau met het oog op het creëren van kadervoorwaarden voor vrouwen. Wij verwijzen immers altijd graag naar de Internationale Arbeidsorganisatie (ILO) wanneer het fatsoenlijk werk en de arbeidszekerheid en gezondheidsbescherming betreft. Dan vraag ik mij af: waarom zouden wij dat in dit geval dan ook niet doen?
Met betrekking tot het debat over de kosten, wil ik iedereen in dit Parlement erop wijzen dat de antidiscriminatierichtlijn bij ons in Duitsland - en ook in andere Europese landen - tot enorme lobbyactiviteiten vanuit het bedrijfsleven heeft geleid. Daarbij ging het om argumenten als een lawine aan kosten, ondernemingen die failliet zouden gaan en de extra belasting van de economie en van de werknemers. En wat blijkt daar jaren later van te kloppen? Helemaal niets! Dit debat en het huidige gelobby roept dat allemaal weer in herinnering. Ik roep dan ook op om nu eindelijk eens een keer de economie terzijde te schuiven en de mensen in het middelpunt van ons handelen te stellen.
Ik ben niet een van degenen die hier alleen maar mooie praatjes wil houden. Ik heb gezegd dat ik mij sterk zal maken voor een sociaal Europa. Daar horen wat mij betreft ook de vrouwen bij. En in deze situatie hebben de vrouwen onze hulp nodig!
Sari Essayah
(FI) Mevrouw de Voorzitter, in haar stemming heeft de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid een aantal amendementen aangenomen op het oorspronkelijke voorstel van de Commissie voor een richtlijn.
Helaas heeft deze commissie in haar amendementen het subsidiariteitsbeginsel met betrekking tot de kostenverdeling volstrekt genegeerd. De poging om de regelgeving inzake het zwangerschapsverlof van 27 verschillende lidstaten te harmoniseren, heeft een verwarrend voorstel opgeleverd. Bovendien kwam hier nog een voorstel voor vaderschapsverlof bij, dat krachtens de rechtsgrondslag niet eens onder het toepassingsgebied van de richtlijn valt, zoals de commissaris gelukkig meteen in het begin al duidelijk zei. Vaderschapsverlof moet worden gereguleerd in connectie met het stelsel voor ouderschapsverlof en niet in connectie met het verlof dat bedoeld is voor herstel na zwangerschap en bevalling.
In de voorstellen van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid worden ook de vergevorderde stelsels van zwangerschaps- en ouderschapsverlof in veel landen, waaronder de noordse landen, genegeerd. In de voorstellen worden deze stelsels, die keuzevrijheid op nationaal niveau bieden, met elkaar verward en in sommige opzichten verzwakken zij zelfs het welzijn van de moeder en het kind. Bijvoorbeeld als de moeder overeenkomstig het voorstel van deze commissie pas na de bevalling met de verplichte zes weken zwangerschapsverlof begint, dan brengt dat een vergroot risico met zich mee voor zwangere vrouwen die tot het laatste moment doorwerken en hun kinderen. Een moeder in de laatste fase van haar zwangerschap kan niet tot het eind toe werkdagen van acht uur maken, en dit voorstel zal daarom leiden tot meer ziekteverloven voorafgaand aan bevallingen.
Het voorstel van de commissie houdt met betrekking tot de compensatie geen rekening met nationale stelsels waarin het zwangerschapsverlof nauw gekoppeld is aan een aanzienlijk langer ouderschapsverlof, omdat men daarin niet volledig wordt doorbetaald. Bijvoorbeeld in Finland kunnen ouders hun kinderen thuis verzorgen tot een leeftijd van gemiddeld 18 maanden en dat kunnen wij ons veroorloven, omdat in verschillende fasen werkgevers, werknemers en ook de belastingbetalers de kosten delen. Als werknemers alle kosten zouden moeten dragen, dan is het overduidelijk dat daardoor de arbeidskansen van vrouwen minder worden en dat vrouwen als werknemers tekort worden gedaan.
Olle Ludvigsson
(SV) Nu is het belangrijk dat we flexibele oplossingen vinden voor de controversiële details in deze richtlijn. Tezelfdertijd moeten we het ruimere perspectief zien. Hoe willen we dat de gelijkheid van vrouwen en mannen er over tien jaar uit zal zien in Europa? Met dat in het achterhoofd is het zonneklaar dat de voorgestelde regels vooruitgang teweeg zouden brengen op het gebied van de gelijkheid van vrouwen en mannen.
De gelijkheid van vrouwen en mannen en het gendergelijkheidsperspectief zouden worden versterkt. De doelstelling van de EU 2020-strategie om de werkgelegenheidsgraad onder vrouwen te verhogen tot 75 procent zou kunnen worden gehaald. Als meer vrouwen een betaalde baan zouden hebben, zou dat de samenleving onmiskenbaar ten goede komen. Er zouden betere stimulansen zijn om kinderen te krijgen en een gezin te stichten, wat een positief tegengewicht zou vormen voor de vergrijzende Europese bevolking.
Laten we daarom het ruime perspectief niet over het hoofd zien in onze discussies.
Astrid Lulling
(FR) Mevrouw de Voorzitter, over het algemeen brengt tijd raad. Helaas is dat niet het geval voor dit tweede verslag, dat door een meerderheid van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid is goedgekeurd en waarover wij, zeventien maanden na het eerste verslag, hier in het Parlement discussiëren. In zijn huidige vorm is dit tweede verslag net zo rommelig, contraproductief en overladen met teksten die niet in een wetgevingsbesluit passen, als het verslag dat in mei 2009 naar de commissie werd terugverwezen.
Wij hebben al twee jaar verloren om de bescherming van het moederschap te verbeteren. Als wij dit verslag in de huidige vorm aannemen, dan verliezen wij nog eens minstens zo veel tijd aan besprekingen met de Raad in het kader van de medebeslissingsprocedure. En dat terwijl het oorspronkelijke voorstel van de Commissie uit 2008 redelijk was en substantiële vooruitgang bracht in lidstaten die wat betreft de duur en vergoeding van het zwangerschapsverlof achterblijven bij de bestaande praktijk in sommige landen; het komt maar zelden voor dat wij twintig weken krijgen met behoud van volledig salaris, zonder maximum, dat betaald wordt door de staat.
Laten wij niet vergeten dat het er nu om gaat minimale drempels in te stellen en dat wij de 27 geen verregaande oplossingen kunnen voorschrijven. Om vrouwelijke werknemers - vooral hooggekwalificeerde vrouwen - te motiveren om kinderen te krijgen, is het bovendien belangrijker dat zij recht hebben op een minder lang maar volledig doorbetaald zwangerschapsverlof, dan op een verlof van twintig of dertig weken zonder de garantie van een volledig salaris. De voorstellen van het verslag-Estrela zijn niet alleen contraproductief voor de inzetbaarheid van vrouwen, ze zijn in sommige lidstaten ook moeilijk te financieren voor regeringen en ondernemingen. Het is beter om nu een concrete stap in de goede richting te zetten, dan een belofte te doen voor de toekomst die pas over tien jaar wordt ingelost.
Persoonlijk zal ik niet voor dit verslag in zijn huidige vorm stemmen, en ik verzoek al mijn collega's om alle amendementen die niets met de bescherming van het moederschap te maken hebben, zoals de bepalingen betreffende zelfstandige werkneemsters, te verwerpen. Wij hebben hier amper vier maanden geleden nog een richtlijn aangenomen inzake zwangerschapsverlof voor vrouwelijke zelfstandigen.
Hetzelfde geldt voor het vaderschapsverlof, mijnheer Tarabella, en ik ben daar voorstander van. De Belgen kunnen morgen een volledig doorbetaald vaderschapsverlof van twintig weken instellen als zij een regering hebben; niets weerhoudt hen ervan dit te doen. Evenzo - want daar moeten wij ook over nadenken - voeren de sociale partners momenteel besprekingen over een ontwerprichtlijn inzake vaderschapsverlof. Laten wij daar op wachten, en dan pakken wij het net zo aan als met het ouderschapsverlof; dat is de juiste aanpak.
Ik roep mijn collega's op om voor de amendementen te stemmen die het zwangerschapsverlof beperken tot achttien weken, evenals voor de weldoordachte amendementen, mevrouw de Voorzitter, die door uw en mijn fractie zijn ingediend.
(Spreekster verklaart zich bereid een "blauwe kaart”-vraag van Marc Tarabella krachtens artikel 149, lid 8, van het Reglement te beantwoorden)
Vasilica Viorica Dăncilă
(RO) Het uitbannen van elke vorm van discriminatie in elk aspect van het maatschappelijk leven is een absolute eerste vereiste om de mensenrechten en het welzijn van elke burger te beschermen. De bevordering van het beginsel van gelijke kansen voor mannen en vrouwen, samen met het waarborgen van een grotere en volwaardige deelname van vrouwen aan het economisch en maatschappelijk leven, moeten voortdurende aandacht hebben. Ik meen dat deze benadering tot uiting moet komen in het gemeenschappelijk landbouwbeleid om ervoor te zorgen dat mannen en vrouwen eerlijk en in gelijke mate worden vertegenwoordigd. Aan de andere kant kan deze aanpak ervoor zorgen dat diverse beleidsvormen doeltreffend op Europees niveau worden uitgevoerd, en wel in elke arbeidssector, maar vooral in de landbouw.
Met in gedachten dat het beginsel van gendergelijkheid in de Europese wetgeving is vastgelegd en een van de fundamentele vereisten is van de Europa 2020-strategie, beschouw ik het als wenselijk om deze kwestie ook op de landbouw van toepassing te laten zijn, wat ook betekent dat er nieuwe instrumenten worden gebruikt om dit beginsel te bevorderen. Ik steun zowel het verslag van mevrouw Estrela als dat van mevrouw Thomsen, die vrouwenkwesties op de voorgrond plaatsen als het gaat om moederschap en om hun arbeidsomstandigheden. Dit zijn belangrijke aspecten in het leven van elke vrouw en van degenen onder ons die in deze kwesties solidariteit met hen zouden moeten betonen.
Marc Tarabella
(FR) Mevrouw de Voorzitter, ik wil mevrouw Lulling graag bedanken dat zij heeft ingestemd met een korte interventie van mijn kant. Ik wil er alleen even op wijzen dat er in België al tien doorbetaalde verlofdagen voor vaders zijn. Negentien van de zevenentwintig landen in de Europese Unie gaan op dezelfde manier te werk, met verschillende vergoedingen.
Ik wilde alleen maar weten of u er voorstander of tegenstander van bent dat er op Europees niveau een harmonisatie naar boven plaatsvindt. Twee weken is weliswaar niet veel, maar het is redelijk; twee weken voor alle vaders in Europa om de taken te verdelen die de komst van een kind in een gezin meteen na de geboorte met zich meebrengt. Ik wilde graag weten of u vóór of tegen deze harmonisatie was. Ik dank u voor uw antwoord, mevrouw Lulling.
Astrid Lulling
(FR) Mevrouw de Voorzitter, ik ben daar natuurlijk voorstander van, mijnheer Tarabella. Ik ben voor een Europese richtlijn, maar ik ben er geen voorstander van dat dit in deze ontwerprichtlijn geregeld wordt, die betrekking heeft op de bescherming van vrouw en kind. Zoals ik al zei voeren de sociale partners momenteel besprekingen over een ontwerprichtlijn inzake vaderschapsverlof.
Ik vind dat wij de uitkomst daarvan moeten afwachten. Dan hebben wij een goed voorstel, zoals wij dat ook hadden voor het ouderschapsverlof, dat wij overigens onlangs verbeterd hebben, maar dat nog niet perfect is. Ik vind dat dit de juiste weg is die wij moeten volgen. Ik vind ook dat wij het aan de sociale partners moeten overlaten om voorstellen op dit gebied te doen, omdat zij het best gekwalificeerd zijn. Ik ben dus voor. Ik feliciteer u: u kunt de situatie in België verbeteren.
Ik wilde simpelweg zeggen tegen u, en tegen al die vrouwen die totaal niet hebben begrepen dat een Europese richtlijn minimumnormen stelt en geen maximumnormen, dat het iedereen vrij staat om verder te gaan, maar dat wij de landen die onder - ver onder - de norm van achttien weken blijven, de mogelijkheid moeten bieden zich aan te passen.
En ik denk dat als u en ik dit verslag hadden moeten opstellen, wij hier lang geleden al, in het kader van de medebeslissingsprocedure met de Raad, de juiste maatregelen hadden genomen.
Thomas Mann
(DE) Mevrouw de Voorzitter, nu weet ik hoe spreektijd veranderd en verlengd kan worden. De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken (EMPL) stelt 18 weken zwangerschapsverlof voor; dat is 4 weken meer dan waartoe in Duitsland in goed overleg is besloten. De Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid (FEMM) heeft op 20 weken aangedrongen met een doorbetaling van het volledige loon plus 2 weken vaderschapsverlof en een uitbreiding van het toepassingsgebied tot zelfstandigen. Daarbij wordt echter met de volgende aspecten absoluut geen rekening gehouden: die 20 weken kosten Frankrijk per jaar 2 miljard EUR en Groot-Brittannië 2,85 miljard EUR extra volgens de Commissie. Voor Duitsland zouden die extra kosten circa 1,7 miljard EUR bedragen. Soms moet er toch ook aan de kosten worden gedacht.
Onlangs hebben de Commissies EMPL en FEMM een gemeenschappelijk onderzoek uitgevoerd met talrijke fouten. Zo is er bijvoorbeeld geen rekening gehouden met bepaalde betalingen, zoals de moederschapsuitkering in Duitsland. Het referentiekader voor het Duitse ouderschapsgeld is verkeerd. De ramingen van de kosten die door een aantal lidstaten op verzoek zijn verstrekt, zijn onvoldoende in aanmerking genomen. Op een dergelijke basis kan er geen verantwoord beleid worden gevoerd. Duitsland is een rolmodel: gedurende het ouderschapsverlof wordt tweede derde deel van het loon tot 14 maanden doorbetaald. 14 weken zwangerschapsverlof worden op deze manier tot maximaal 170 weken uitgebreid. Dat betekent dat Duitsland Europees kampioen babybescherming is en recht heeft op een uitzonderingsregeling in deze richtlijn.
Daarom heb ik samen met 50 collega's van de PPE-Fractie een amendement ingediend dat op steun kan rekenen van de ECR-Fractie en grote delen van de ALDE-Fractie. Ons doel is dat er op adequate wijze rekening wordt gehouden met de nationale regelingen. Hopelijk krijgt dit logische amendement bij de stemming op woensdag een meerderheid. Wij streven naar een toereikende bescherming van moeders, maar elke overdreven uitbreiding vormt, juist op grond van ideologische overwegingen, een te hoge drempel voor het in dienst nemen van vrouwen. Dat willen we nu precies voorkomen en niet bevorderen.
Anna Hedh
(SV) In veel lidstaten zijn er hevige reacties op dit verslag geweest en veel politici hebben geprobeerd om te scoren door brandhout te maken van dit EU-initiatief. Wat daarbij wordt vergeten, is dat dit een herziening is van een bestaande richtlijn. Je mag denken wat je wilt over wat op EU-niveau moet worden geregeld, maar nu hebben we de mogelijkheid om een - zoals ik al zei - reeds bestaande richtlijn te verbeteren.
Gelijkheid van vrouwen en mannen is een onderwerp dat door het Verdrag van Lissabon aan belang heeft gewonnen, en we hebben de verantwoordelijkheid om daar werk van te maken. Vandaag kunnen we vaststellen dat in lidstaten met goed werkende regels inzake zwangerschapsverlof een groot percentage vrouwen een baan heeft, in tegenstelling tot de situatie in de landen met slechtere en minder goed werkende regels.
Als deze richtlijn wordt aangenomen, is de kans ook groter dat we de doelstelling halen die in de EU 2020-strategie is vastgelegd. Ik ben het ermee eens dat het voorstel een aantal controversiële details bevat, maar belangrijk is dat we het kunnen verbeteren. De critici beweren dat het voorstel te duur is, maar ik ben ervan overtuigd dat grotere gelijkheid van vrouwen en mannen lonend is voor de samenleving.
Barbara Matera
(IT) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, voor vandaag heeft deze plenaire vergadering - de vertegenwoordiging van alle 27 staten - met moed en eigenzinnigheid besloten nog eens een delicaat en tegelijkertijd actueel thema te behandelen voor de sociale groei van onze landen. Het verslag dat wij behandelen betreft het sociale beleid, het arbeidsmarktbeleid en het economische beleid van de lidstaten en is van belang voor heel het Europa dat eensgezind wil groeien.
Mevrouw Estrela volgt in haar verslag, dat al behandeld en geamendeerd is, met overtuiging zowel het beginsel van het combineren van privéleven en werk als het beginsel van gelijke kansen; met andere woorden een gezonde en evenwichtige vorm van vooruitgang. Het garanderen in heel Europa van een minimumbeschermingsniveau van die beginselen komt neer op het verbeteren van de levenskwaliteit van vrouwen maar ook van onze gezinnen. Het gaat dus ook om onszelf en wij zetten ons met overtuiging en de juiste compromissen in voor het voorstel.
Een evenwichtige verhouding zowel tussen doelstellingen als tussen procedures is noodzakelijk. Die balans moet garant staan voor de positie van vrouwen op de arbeidsmarkt en voor de prerogatieven van de lidstaten bij de uitvoering van hun beleid. Jean Monet heeft ons geleerd te groeien via kleine stappen. Laten we die kleine stappen gaan zetten zonder vrees ze te laten volgen door andere stappen.
Vilija Blinkevičiūt
(LT) Het is vandaag de dag, waar het gaat om gendergelijkheid, werkelijk zeer belangrijk een betere balans te vinden tussen werk en privéleven bij het streven naar economische groei, welvaart en concurrentievermogen. Aangezien de geboortecijfers in bijna alle lidstaten sterk teruglopen, moeten we maatregelen nemen om de beste mogelijke voorwaarden te creëren voor moeders om én hun kinderen groot te brengen én een serieuze mogelijkheid hebben terug te keren op de arbeidsmarkt. Ik roep de lidstaten en de leden van het Europees Parlement dan ook op om mogelijkheden te zoeken om de kosten voor zwangerschapsverlof en kinderopvang zodanig te coördineren dat vrouwen geen duurdere werknemers zijn dan mannen. Het delen van gezinsverantwoordelijkheden en de mogelijkheid om ook mannen het recht op twee weken ouderschapsverlof te geven, zou vrouwen betere mogelijkheden bieden om terug te keren op de arbeidsmarkt en zou de gezinsbanden versterken. Ik ben er daarom van overtuigd dat een langer zwangerschapsverlof ook zal bijdragen aan een verbetering van de geboortecijfers, vooral ook omdat onze samenleving snel aan het vergrijzen is.
Anne Delvaux
(FR) Mevrouw de Voorzitter, voor mij hoeft de noodzaak om het ouderschapsverlof uit te breiden niet bewezen te worden. Het verhogen van de minimumdrempel van het zwangerschapsverlof is een vooruitgang, een voordeel, en wij moeten ons niet al te demagogisch opstellen door de economische impact te vergelijken met een kwalitatief voordeel dat lastig te kwantificeren valt.
Er zijn in wezen evenwel twee kanten aan het probleem: ten eerste de economische context, inderdaad, maar dat is onvoldoende reden om miljoenen gezinnen nog tientallen jaren in de steek te laten; ten tweede de juridische leemtes van het verslag, want de tekst bevat verschillende soorten gezinsverlof waarvan de rechtsgrondslagen niet met elkaar verenigbaar zijn. Als voorbeeld noem ik adoptieverlof, dat in de tekst in één adem wordt genoemd met zwangerschaps- en vaderschapsverlof.
Als adoptiemoeder en namens alle vrouwen die ik vertegenwoordig, stel ik het persoonlijk op prijs dat men bereid is adoptiemoeders dezelfde rechten te geven als biologische moeders. In feite ben ik het door mevrouw Morin-Chartier ter sprake gebrachte extra pakketje dat aan het verslag-Estrela moet worden toegevoegd.
Als de doelstelling inderdaad is om de gezondheid en de rechten van vrouwen - van alle vrouwen - op de arbeidsmarkt te verbeteren, dan hebben adoptiemoeders, die net als de andere vrouwen moeder zijn geworden, recht op dezelfde rechten en dezelfde bescherming op het werk. Net als andere moeders zijn zij volwaardig moeder, of ze nu trouwens een kind ouder of jonger dan twaalf maanden adopteren; wij moeten dit soort discriminaties, die nu in de tekst staan, voorkomen.
Wat adoptie betreft, betreur ik dat de tekst zo weinig gedetailleerd is. Er is zelfs geen rekening gehouden met de impactstudie van Ramboll. Dit is allemaal niet goed uitgewerkt, hetgeen duidelijk een zwak punt is. Ondanks dit minpunt zal ik het verslag van mevrouw Estrela niettemin steunen, want los van economische overwegingen zijn er niet alleen mannen en vrouwen die hun ouderschap beter moeten vervullen in een samenleving die haar verantwoordelijkheden steeds meer van zich afschuift als het gaat om de opvoeding van haar jongeren, maar is het ook onze plicht ervoor te zorgen dat mensen niet voor de keuze komen te staan om hun kinderen op te offeren voor hun werk of om hun werk op te offeren voor hun kinderen.
Tot slot, wij zijn geen leden van de Raad, maar van het Parlement. Als wij, als rechtstreeks gekozen volksvertegenwoordigers, al niet ambitieus zijn, wie zal dat dan wel zijn?
Sylvie Guillaume
(FR) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, er is al veel gezegd, met name zojuist. De verschillende wendingen en controverses rond het verslag van mevrouw Estrela tonen echter één ding aan: het is - ook nu nog - heel moeilijk om gelijkheid van vrouwen en mannen, en vooral het combineren van beroeps- en gezinsleven, op een kalme manier te behandelen.
Dat deze wetgevende tekst - vergeeft u mij de uitdrukking - een moeilijke bevalling doormaakt, komt voornamelijk omdat er op dit gebied nog veel aan de mentaliteit moet veranderen. Impactstudies zijn ongetwijfeld noodzakelijk om een algemeen begrip te krijgen van wat er op het spel staat. Wij moeten deze studies echter zien voor wat ze zijn en ze omzichtig benaderen. De tegenstrijdige conclusies van de studies vormen hier overigens het duidelijke bewijs van.
Natuurlijk zou het dom zijn om de kwestie van de kosten die bepaalde ingediende amendementen met zich meebrengen, niet aan de orde te stellen. Maar het zou net zo dom zijn om niet te willen kijken naar de sociaaleconomische voordelen op de middellange en lange termijn voor de gezondheid van moeders en kinderen, en voor de gelijkheid van mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt. Daar komt bij dat ons debat, in mijn optiek, beter zou verdienen dan bepaalde karikaturen en clichés zoals wij die ook vandaag nog gehoord hebben.
Regina Bastos
(PT) Europa is vergrijsd en heeft zeer lage geboortecijfers. Die twee factoren vormen voor de Europese Unie geweldige uitdagingen, waar wij concrete antwoorden op moeten geven. Over deze constatering hebben wij consensus kunnen bereiken niettegenstaande de verschillende visies die bij dit debat duidelijk zijn geworden.
In Portugal bijvoorbeeld is het geboortecijfer te laag om de huidige generaties volledig te vervangen, wat een wissel trekt op de toekomst. Naast mijn land kennen de meeste lidstaten van de Europese Unie deze trend. Ik ben er zeker van dat een flexibeler beleid met betrekking tot het zwangerschapsverlof een bijdrage kan leveren aan het omkeren van die trend. We moeten de gezinnen een coherente boodschap geven dat wij het zwangerschapsverlof steunen met concrete maatregelen om werk, privéleven en gezin beter met elkaar te kunnen combineren. Vrouwen hebben bescherming nodig zodat ze ervoor kunnen kiezen kinderen te krijgen zonder de arbeidsmarkt te hoeven verlaten. Het realiseren van deze
uitdaging is essentieel als we de economische en sociale doelstellingen van de EU 2020-strategie willen halen en de vergrijzing willen bestrijden.
Zo bedraagt in Portugal de uitkering tijdens het zwangerschapsverlof 100 procent van het salaris gedurende een periode van 120 dagen. Het is een poging om het lage geboortecijfer dat Portugal treft om te buigen. Daarom pleit ik voor het doorbetalen van het salaris van vrouwen tijdens het zwangerschapsverlof op basis van de regeling in het verslag dat wij behandelen. Het lijkt me een verstandige procedure dat wij de lidstaten tot uiterlijk 2020 de tijd geven om de voorwaarden te creëren waarmee het doel van het doorbetalen van het volledige salaris tijdens het zwangerschapsverlof is verzekerd.
Tot slot complimenteer ik de rapporteur, mevrouw Estrela, met haar volharding bij het bepleiten van maatregelen ter bescherming van gezinnen die tegelijkertijd een bijdrage leveren aan het tegengaan van de vergrijzing.
Iratxe García Pérez
(ES) Mevrouw de Voorzitter, ik denk dat wij ons bewust zijn van de verantwoordelijkheid die het Parlement vandaag dient te nemen voor het herzien van de richtlijn inzake de werkomstandigheden van vrouwen; een richtlijn die onderwerp van debat is sinds de vorige zittingsperiode en waarmee we, als gevolg van verschillende gezichtspunten en moeilijkheden, niet verder zijn opgeschoten.
Daarom zeg ik dat we vandaag, vanuit de verschillende standpunten die we eventueel hebben, de verantwoordelijkheid moeten nemen om vooruitgang te bereiken op het gebied van de gelijke rechten tussen mannen en vrouwen en om de levensomstandigheden van vrouwen op de arbeidsmarkt te verbeteren.
Deze richtlijn gaat verder dan het aantal weken zwangerschapsverlof, want ik ben er zeker van dat we het er allemaal over eens zijn dat die veertien weken verlof onvoldoende zijn en dat deze periode moet worden uitgebreid. Behalve over het aantal weken verlof hebben we het echter ook over vraag of het ontslag van een vrouw die moeder is geworden als onrechtvaardig moet worden beschouwd, en of vaderschapsverlof moet worden ingesteld ten behoeve van de gezondheid van de werkende vrouw.
Ik begrijp niet waarom mensen zeggen dat het vaderschapsverlof de gezondheid van de werkende vrouwen niet ten goede zou komen. Natuurlijk is dat wel het geval. Dat de vader en de moeder de eerste dagen na de geboorte van hun kind de taak van de verzorging van hun kind(eren) kunnen delen, is essentieel en van fundamenteel belang de gelijkheid tussen mannen en vrouwen te bevorderen. Er zijn landen, zoals Spanje, die al een zelfstandig en onoverdraagbaar vaderschapsverlof hebben ingesteld.
We dienen mannen in de gelegenheid te stellen om de verantwoordelijkheid te delen met de vrouwen, zodat er vooruitgang kan worden bereikt op het onderhavige gebied. Ik denk dat dit heel belangrijk is.
Ik zou de rapporteur, mevrouw Estrela, willen bedanken voor haar inspanningen en de verantwoordelijkheid voor het Parlement om...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)
Godfrey Bloom
(EN) Mevrouw de Voorzitter, zo'n vijfeneenhalf jaar gelden veroorzaakte ik nogal wat opschudding met mijn opmerking dat elke kleine ondernemer met een beetje gezond verstand wel gek zou zijn om een vrouw in de vruchtbare leeftijd in dienst te nemen.
Sindsdien is het er alleen maar erger op geworden, aangezien de balans werknemer versus werkgever, die toch al gunstig was voor de werknemers, inmiddels compleet is doorgeslagen. Een van mijn kiezers uit York schreef mij vorig jaar dat het al niet eens meer gaat om het aanstellen van vrouwen in de vruchtbare leeftijd: elke kleine ondernemer die überhaupt nog iemand in dienst wil nemen, moet welhaast gek geworden zijn.
Dit is toch echt een heel bijzondere situatie, niet? Aan de ene kant hebben we jonge vrouwen die verschrikkelijk graag aan het werk gaan, die heel graag bij bedrijven willen gaan werken, met name kleine bedrijven - de drijvende kracht achter de economie van het Verenigd Koninkrijk - en aan de andere kant hebben we werkgevers die veel te bang zijn om hen aan te nemen. Dat is het probleem. We maken het - hier in dit Parlement, waar zo weinig commerciële ervaring zit - kleine bedrijven vrijwel onmogelijk om jonge vrouwen in dienst te nemen, iets dat ze op zich wel willen.
Ik dacht altijd dat het door een of andere Chinees getinte samenzwering kwam dat dit Parlement het functioneren van de Europese economie vrijwel onmogelijk maakte, en dat het achter de schermen de Chinezen waren die ons het leven zó zuur maakten dat we uiteindelijk letterlijk alles uit China zouden moeten gaan importeren. Nou, ik heb nu een andere hypothese, namelijk dat het best eens zo zou kunnen zijn dat de vrouwen die het in commissies, in de Commissie en hier in het Parlement zo moeilijk maken voor kleine bedrijven om jonge vrouwen aan te nemen, zelf op hun grote kans zitten te loeren.
Volgens mij kunnen ze, als de kiezers heel goed naar hen kijken en ze over een paar jaar op de keien worden gezet wegens incompetentie en stupiditeit, alleen weer een normale baan vinden omdat ze in de middelbare leeftijd of iets ouder zijn. Ze hebben dan vrij spel. Dat denk ik echt. Ik kan echt geen enkele andere zinnige reden bedenken voor deze belachelijke interventie tussen werkgever en werknemer. Als u dit een vreemde hypothese vindt, neem dan gerust van mij aan dat hier in dit Parlement niets te dol is, kijk bijvoorbeeld ook maar eens naar de manier waarop hier over klimaatverandering wordt gepraat.
Salvatore Iacolino
(IT) Mevrouw de Voorzitter, het feit dat na anderhalf jaar intensieve voorbereiding we nu een wetsvoorstel in het Parlement behandelen is zonder twijfel een positieve ontwikkeling. Het ligt voor de hand dat bij een voorstel met deze kenmerken de meningen uiteenlopen gezien de zeer grote verschillen tussen de wetgeving van de lidstaten. Het vernieuwend karakter van het voorstel valt zonder meer positief te beoordelen, evenals de bekrachtiging van de beginselen dat het gezin centraal staat en vrouwen in het algemeen en zwangere vrouwen in het bijzonder een hoog niveau van sociale bescherming gegarandeerd moet worden.
We moeten ook zorg dragen voor een homogene bescherming van zwangere vrouwen, daar er in Europa en ook in veel lidstaten nog aanzienlijke verschillen bestaan met betrekking tot de bescherming van zwangere vrouwen en het ongeboren leven. Dat zeg ik ofschoon de regelgeving in dit voorstel breder is dan wat oorspronkelijk was gepland.
Die regelgeving moet gecombineerd worden met de noodzaak misbruik door werkgevers uit te sluiten. Ook dienen we de draagwijdte van de amendementen te beperken; sommige voorstellen leiden volgens mij zelfs tot een verstarring van de regelgeving. Om te beginnen komt het mij voor dat het vaderschapsverlof niet echt op zijn plaats is in een voorstel dat in de grond van de zaak de bescherming van de vrouw tot doel heeft.
Tot slot moeten we zeker op gepaste wijze rekening houden met de problemen van migrerende werknemers en huispersoneel - die onder een aan dit verslag gelieerd voorstel vallen: het wetsvoorstel betreffende werkneemsters in onzeker dienstverband - in een flexibele en elastische markt waar de vrouw, met name vandaag, beschouwd moet worden als een belangrijke hulpbron voor de gemeenschap.
Nicole Sinclaire
(EN) Mevrouw de Voorzitter, Britse werkgevers en de Britse regering roepen de Britse leden van het Europees Parlement op tegen de voorstellen te stemmen voor de verruiming van het volledig doorbetaalde zwangerschapsverlof van 14 naar 20 weken - hoewel dit volgens mij uiterst hypocriet is van de kant van de conservatieven die in de commissie een amendement indienden waarin om 24 doorbetaalde weken werd gevraagd. Hypocrisie loopt blijkbaar door alle partijen heen.
De British Federation of Small Businesses heeft gezegd dat deze plannen onbetaalbaar zijn en het Britse bedrijfsleven meer dan 2,5 miljard Britse pond per jaar zouden kosten. Zelfs de coalitieregering in het Verenigd Koninkrijk, waarvan de liberaal-democraten deel uitmaken, is tegen deze wijzigingen. De voorgestelde wijzigingen kunnen het Verenigd Koninkrijk maar liefst 2 miljard Britse pond gaan kosten, en dat in een tijd dat waarin ambtenaren en werknemers in de particuliere sector moeten afvloeien om bedragen te besparen die veel kleiner zijn.
Ook is het zo dat de aanpassingen hun doel voorbij kunnen schieten, aangezien volgens de Britse regering de hoogst betaalde werknemers het meest, en de lager betaalde werknemers het minst zullen profiteren. Alle goede bedoelingen ten spijt zullen deze wijzigingen in de praktijk zo uitpakken dat het proces van het streven naar gelijkheid voor werkende moeders alleen maar wordt teruggedraaid. Ook is het zo dat de wijzigingen alleen maar een stimulans voor werkgevers zullen zijn om mannen aan te nemen in plaats van vrouwen.
Mevrouw de Voorzitter, er zijn andere manieren om de rechten van verzorgende moeders te versterken, bijvoorbeeld flexibeler vormen van verlof. Ook moeten we de sociale en culturele verschillen in en tussen de lidstaten respecteren. Uniforme oplossingen zijn er niet, maatwerk is nodig. De werkende gezinnen die zozeer op ons rekenen om wetgeving te krijgen op basis waarvan zij kunnen leven, werken en kinderen grootbrengen bevinden zich in de echte wereld, niet in een of ander ideologisch Eurodisney-land.
De wijzigingen worden op het verkeerde moment voorgesteld en bevoordelen de verkeerde mensen. In een tijd waarin regeringen in de hele EU proberen te bezuinigen op de overheidsuitgaven, verhoogt u de arbeidskosten, wat zich vooral zal doen voelen in een sector waar erg veel vrouwen werken, die daardoor in sterkere mate blootstaan aan het risico van het schrappen van banen. Het Verenigd Koninkrijk hanteert nu al de beste, eerlijkste en meest genereuze normen wat het moederschaps- en vaderschapsverlof betreft. Britse moeders krijgen momenteel zes weken 90 procent van hun loon doorbetaald, en krijgen daarna 33 weken een wettelijke moederschapsuitkering van 125 Britse pond per week.
Ik ga stemmen in het belang van de Britten. Ik volg het advies van de regering van Hare Majesteit en ga tegen de amendementen betreffende de moederschapsuitkering stemmen.
Ria Oomen-Ruijten
Voorzitter, als ik dit allemaal zo aanhoor, wat hier in deze plenaire vergadering gezegd is, dan zou, dat weet ik zeker, de gelijke behandeling van mannen en vrouwen, waar toch ook veel moed en veel geld en veel inspanningen voor nodig zijn geweest, zeker niet bereikt zijn. Ik zeg dat niet alleen tegen een aantal collega's van onze eigen fractie, die overigens de zaal hebben verlaten, maar ik zeg dit ook tegen anderen. Dat is het eerste.
Het tweede punt: vergrijzing en ontgroening in deze samenleving. Van uitermate groot belang voor Europa. Daarom is het makkelijker krijgen van kinderen van het grootste belang. Ik waardeer bijvoorbeeld het interview dat de minister van Financiën, mevrouw Lagarde, nu gegeven heeft over de positie van vrouwen op de arbeidsplaats. Dat was perfect. Ik hoop ook dat we ons daaraan houden.
Het derde punt: met de gelijke behandeling hebben we ons ingezet voor een sociaal Europa. In dat sociale Europa hebben we gezegd dat mannen en vrouwen ook gelijke kansen op de arbeidsmarkt moeten hebben, en tegelijkertijd kinderen moeten kunnen krijgen. We gaan nu vandaag, en daar zijn we het over eens, met zijn allen naar die achttien weken, maar we weten nog niet hoe we - achttien weken daar zijn we het nu ongeveer over eens - die gaan betalen.
Ik heb geen enkele moeite met het compromis dat is ingediend door mijn eigen fractie, om die vier weken te maximeren op 75 procent. Waar ik wel moeite mee heb, is dat in dat er in dat compromis ook nog een koppeling zit naar de ziektekosten. Daar heb ik de grootste moeite mee. Want dat geeft landen als Groot-Brittannië, Ierland - overigens heeft Frankrijk een hoge toelage, maar dat geeft deze landen de kans te ontsnappen aan die 75% die doorbetaald moeten worden. Ik vraag mij dus af of we dat stukje niet uit dat compromis kunnen stemmen. Dan zouden we ook een gedegen advies, wat kan rekenen op een meerderheid in de Raad, hier kunnen afgeven.
Pascale Gruny
(FR) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, wij hebben behoefte aan Europese wetgeving ter bescherming van de gezondheid van vrouwen tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie, en wij moeten inspelen op de demografische uitdaging die ons te wachten staat en ervoor zorgen dat het geboortecijfer in Europa omhoog gaat. Deze vooruitgang mag echter geen belemmering vormen voor de werkgelegenheid van vrouwen.
Ik wil drie punten benadrukken. Ten eerste verwelkom ik het voorstel van de Europese Commissie inzake de veiligheid en de gezondheid op het werk van werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie. Ik leg de nadruk op de titel, die het rechtskader van deze ontwerprichtlijn is, omdat wij maar al te vaak geneigd zijn te vergeten waar het in deze tekst precies om gaat. Wij hebben het hier over vrouwen, aangezien mannen - totdat het tegendeel is bewezen - geen kinderen kunnen baren.
Door de verwijzing naar vaderschaps- of ouderschapsverlof neigt het debat te verwateren. Laten wij in de eerste plaats het probleem van vrouwen oplossen, door ons te concentreren op hun gezondheid als zij een kind ter wereld brengen. Wij moeten reële garanties instellen om de gezondheid van deze vrouwen op de arbeidsmarkt te beschermen. Het vaderschaps- en ouderschapsverlof kan dan in een andere richtlijn worden behandeld.
Ten tweede: het debat draait om het aantal weken. Op dit moment is de gemiddelde duur van het zwangerschapsverlof vastgesteld op veertien weken. De Europese Commissie stelt achttien weken voor en het verslag twintig. Als vrouw en moeder van drie kinderen is het uiteraard mijn wens dat moeders de mogelijkheid krijgen om zo lang mogelijk bij hun baby te blijven. Het is dan echter de vraag wie deze verlenging van veertien naar twintig weken zal betalen. De staat? Het bedrijfsleven?
Ik ben ervan overtuigd dat de gemiddelde overgang van veertien naar achttien weken een belangrijke Europese vooruitgang is, en een daadwerkelijke investering van onze economie betekent om het geboortecijfer in Europa omhoog te krijgen. Twintig weken zou wel eens een negatieve invloed op de werkgelegenheid voor vrouwen kunnen hebben; dit zou een rem op de arbeid van vrouwen betekenen. In deze tijden van crisis kunnen de ondernemingen en onze overheden deze enorme extra financiële last niet dragen.
Ten derde dient er meer prioriteit te worden gegeven aan het verbeteren van de kinderopvang, zodat moeders hun beroeps- en gezinsleven kunnen combineren. Ondanks talrijke oproepen van ons Parlement is er op dit punt weinig vooruitgang geboekt. Laten wij ons dus niet contraproductief opstellen en niet bewerkstelligen dat vrouwen weer thuis komen te zitten.
Elena Băsescu
(RO) Ik wil deze gelegenheid te baat nemen om mijn deelneming te betuigen met de familie van Maricica Hăhăianu. Deze 32-jarige Roemeense verpleegster was naar Italië gegaan om een betere baan te zoeken. Ze kwam afgelopen week om het leven nadat ze door een Italiaanse jongeman in een metrostation was aangevallen.
Ik meen dat onzekere arbeidsomstandigheden een zorg voor Europa aan het worden zijn. Veel vrouwen hebben slecht betaald werk en vertegenwoordigen de ruime meerderheid van deeltijdwerkers in de Europese Unie. In een aantal gevallen is het effect van de crisis op vrouwen op de arbeidsmarkt beperkt gebleven. Zo is het aandeel van vrouwen die werk vonden in Roemenië gedurende 2009 blijven toenemen.
Ik moet echter wijzen op de bedroevende omstandigheden waaronder in het buitenland werkende vrouwen verkeren. Ze werken vaak illegaal en genieten geen rechten ...
(Spreekster wordt door de voorzitter onderbroken)
Rovana Plumb
(RO) Ik moet opnieuw de richtlijn met betrekking tot het zwangerschapsverlof ter sprake brengen. Ik heb zeer aandachtig geluisterd naar het debat van vanavond en ik zou willen opmerken dat tegenstanders van dit ontwerp, en ik heb het nu over verlenging van zwangerschapsverlof en volledige uitbetaling, slechts één argument te berde weten te brengen - en dat is de economie. Maar dat is simplistisch, want als we verder kijken dan het begrotingstekort, hebben we te maken met mensen. Zij beseffen niet dat er meer in het voordeel spreekt van dit verslag dan dat er nadelige kanten aan zitten, zowel voor werknemers als werkgevers. Ik doel ook op werkgevers, in de zin van investeren in de toekomst.
Daarnaast beseffen tegenstanders niet dat het daadwerkelijk bestraffen van het moederschap en van plannen hiertoe, in een tijd van dalende geboortecijfers - om maar te zwijgen van de vergrijzing en verarming van de bevolking - de duurzaamheid van socialezekerheidsstelsels schaadt.
Frédérique Ries
(FR) Mevrouw de Voorzitter, ook ik heb aandachtig geluisterd naar alles wat hier tot nu toe gezegd is, en ik constateer, zoals zo vaak het geval is, dat wij door te veel te willen, slechter af zijn. De argumenten die worden aangevoerd ter rechtvaardiging van dit super-zwangerschapsverlof - twintig weken, waarvan zes verplicht voor de geboorte en twee erna, volledig doorbetaald - zijn niet overtuigend. Het zijn natuurlijk niet dit soort opzichzelfstaande maatregelen die Europa in staat zullen stellen de buitengewoon complexe uitdagingen op het gebied van demografie en werkgelegenheid voor vrouwen aan te gaan.
Wie gelooft er nu serieus dat mensen besluiten een kind, een baby, te krijgen om te profiteren van vijf maanden verlof in plaats van vierenhalf? Aan de andere kant draagt het afschaffen van de vrije keuze van vrouwen in mijn ogen niet bij aan een verbetering van de positie van de vrouw. En laten wij alstublieft oppassen voor de bijkomende schade van de besluiten die wij nemen. Om vrouwen te beschermen moeten wij onze eisen vooral niet te ver doorvoeren en dus geen voorwaarden scheppen die nieuwe discriminaties opleveren voor de aanstelling en de terugkeer van vrouwen op het werk, hetgeen door alle deskundigen van de OESO en van bijvoorbeeld de Belgische belangenvereniging van zelfstandigen Union des Classes Moyennes (UCM) wordt bevestigd.
Ik ben dus voorstander van een zwangerschapsverlof van achttien weken, van het principe van vaderschapsverlof en, uiteraard, van de speelruimte voor de lidstaten om verder te gaan; dat spreekt vanzelf.
Franziska Katharina Brantner
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ik wil slechts op één punt kort nader ingaan en wel op de erkenning van het ouderschapsverlof in de afzonderlijke landen. De heer Mann en zijn collega's hebben over dit onderwerp ook amendementen ingediend, waaronder nummer 115. In het eerste deel van dat amendement gaat het om de vraag of die vier weken nu meetellen of niet.
Helaas is het tweede deel van het amendement hieraan gekoppeld. Dat zal ik nu even voorlezen, zodat de strekking ook echt duidelijk is: dat de vergoeding van de gemiddelde uitkering gedurende de 18 weken van het zwangerschapsverlof minimaal overeenkomt met 75 procent van het laatste maandsalaris of van een gemiddeld salaris op grond van de relevante nationale wetgeving, waarbij in die wetgeving ook een bovengrens kan worden opgenomen. In de praktijk betekent dit dat wij de Europese harmonisatie loslaten met betrekking tot de financiering op dit gebied en dus ook met betrekking tot de hoogte van de uitkering waarop vrouwen gedurende het zwangerschapsverlof recht hebben. Als beide delen tegelijkertijd in stemming worden gebracht, zou ik dat bijzonder jammer vinden. Wij willen toch niet dat het eindresultaat is dat wij de harmonisatie op Europees niveau loslaten? Wij willen die harmonisatie juist vergroten, zodat de situatie voor alle vrouwen en mannen er alleen maar beter op wordt.
Cornelia Ernst
(DE) Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, wij moeten ons afvragen, wat wij met deze hele discussie nu eigenlijk willen bereiken. Gaat het om een beetje gendergelijkheid, om een beetje gezinsondersteuning en dan bij voorkeur tegen zo weinig mogelijk kosten? Uiteraard kost het op elkaar afstemmen van werk en gezinsleven geld. Ik zou mijn collega's uit Duitsland de volgende simpele vraag willen stellen: wat stelt een bedrag van 1 miljard in Duitsland nou nog voor als er tegelijkertijd 450 miljard aan garanties voor banken wordt uitgegeven? Wat willen wij nu eigenlijk op dit gebied? Een volledige doorbetaling tijdens het ouderschapsverlof? Ja natuurlijk, dat is volledig terecht. Een andere optie is er niet. Het gaat toch niet om vrije tijd en ook niet om vakantie. Het gaat gewoon om werk.
Natuurlijk zijn wij ook voorstander van een uitbreiding tot 20 weken, omdat wij vinden dat dit werk alleen op die manier goed uitgevoerd kan worden.
Het draait ook niet alleen om een beetje gelijkere behandeling op de arbeidsmarkt. Wij streven naar een volledig gelijke behandeling voor zowel mannen als vrouwen. Daarvoor zijn drastische maatregelen nodig, zoals bijvoorbeeld een wettelijk minimumloon in alle landen.
Angelika Werthmann
(DE) Mevrouw de Voorzitter, de kwestie van de bescherming van het moederschap dient vanwege de culturele verschillen in Europa een zaak van de lidstaten te blijven. Oostenrijk kent 16 weken zwangerschapsverlof. Een uitbreiding van die periode zou per week extra jaarlijks 17,4 miljoen EUR kosten. Indien er sprake zou zijn van een verplicht verlof van 20 weken dan zou het in Oostenrijk om een bedrag van meer dan 60 miljoen EUR gaan. Daarnaast zouden er extra kosten ontstaan als er ook nog eens een doorbetaald ouderschapsverlof van twee weken voor vaders verplicht zou worden gesteld.
Wij moeten duidelijke afwegingen maken: in de eerste plaats gaat het om een zeer persoonlijke beslissing van de ouders. In de tweede plaats brengt dit volgens mij een risico op nog meer discriminatie met zich mee van vrouwen op een vruchtbare leeftijd. Dat kan tot een toename van het aantal onzekere dienstverbanden leiden, een dienstverband dat al kenmerkend is voor 31,5 procent van de werkende vrouwen. De vraag is of wij een dergelijke toename ook echt willen.
Seán Kelly
(GA) Mevrouw de Voorzitter, we hebben hier vanavond een uitstekend debat gevoerd en er zijn, al met al, vele goede argumenten ingebracht. De punten waar het om gaat zijn idealistisch, maar mevrouw Estrela verdient lof vanwege het feit dat ze ze voor ons naar voren heeft gebracht. Tegelijk moeten we echter praktisch en realistisch zijn. Op dat punt heb ik mijn twijfels. Wanneer we alle suggesties zouden volgen zou het gevolg kunnen zijn dat het met name voor jonge vrouwen onmogelijk wordt werk te vinden. Ik bekijk dit als ouder van twee dochters. Ik wil dat zij dezelfde kansen hebben als jongens om banen te vinden. Daar gaat het bovenal om! In Ierland hebben we het momenteel lastig vanwege de financiële situatie. Twintig procent van de jongeren is werkloos. Iedere dag sluiten vier kleine en middelgrote bedrijven de deuren en we hebben te maken met de slechtste overheidsbegroting ooit. Dus, hoewel we hier te maken hebben met vele goede ideeën, denk ik dat ze beter uitkomen op een later tijdstip. Momenteel lijken ze niet praktisch.
Marita Ulvskog
(SV) Dit is een zeer spannend debat geweest. Ik denk dat is gebleken dat het mogelijk is om tot compromissen te komen opdat we hier een besluit over kunnen nemen.
Ik denk dat het een zeer goede zaak zou zijn als we dit zouden kunnen doen, en dat vereist natuurlijk dat we te werk gaan op basis van het feit dat we allemaal verschillende stelsels hebben. Er is in de verschillende lidstaten niet overal evenveel vooruitgang geboekt.
Ik kom uit Zweden, waar we een ouderschapsverlof hebben van meer dan een jaar, met een hoog beloningsniveau en waarbij de vader verplicht is om een deel van het ouderschapsverlof op te nemen.
Ik denk niet dat het haalbaar is om op EU-niveau iets tot stand te brengen wat zo goed is geweest voor mannen, vrouwen en kinderen, alsmede voor de mate waarin de vrouwen deelnemen aan de arbeidsmarkt. Laten we er echter voor zorgen dat we een minimumrichtlijn krijgen die ons in staat stelt om tot een overeenkomst te komen.
Elżbieta Katarzyna Łukacijewska
(PL) In verband met de kwestie van de professionele activering van vrouwen zou ik uw aandacht willen vestigen op twee leeftijdsgroepen: de eerste groep, waarover vandaag uitvoerig is gesproken, bestaat uit jonge, hoogopgeleide vrouwen, die geen werk vinden omdat de werkgevers vaak bang zijn voor de kosten die een zwangerschap en zwangerschapsverlof met zich meebrengen.
De tweede groep bestaat uit vrouwen die ouder zijn dan 50 en als minder productieve en minder creatieve werkneemsters worden beschouwd. Volgens de statistieken maken in de leeftijdsgroep van 59-60 jaar de vrouwen slechts 25 procent van de werknemers uit. Het percentage van vrouwelijke zestigplussers die werken is nog lager. Daarom moeten we tijdens onze discussie over vrouwen in onzeker werkverband aandacht besteden aan die twee groepen en er ook alles aan doen opdat vrouwen gemakkelijker een eerste baan vinden, na hun zwangerschapsverlof hun baan kunnen heropnemen en hogere kwalificaties kunnen verwerven.
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Izaskun Bilbao Barandica
(ES) Mevrouw de Voorzitter, doel van dit initiatief is de veiligheid en gezondheid te verbeteren van werkende vrouwen die zwanger of net bevallen zijn, en maatregelen in te stellen om gezins- en beroepsleven met elkaar te combineren.
De vrouwen van Europa houden vandaag hun blik gericht op het Europees Parlement in de verwachting dat wij de moderne maatregelen voorstellen die de eenentwintigste eeuw vereist. Daarom moeten we praten over de mogelijkheid van 20 weken zwangerschapsverlof, met behoud van 100 procent van het salaris van de moeder, wat ook moet gelden voor vrouwen die als kleine zelfstandigen werken, en over de mogelijkheid dat vaders verlof opnemen na de bevalling en dat vrouwen en mannen gelijk worden gesteld als het gaat om opnemen van dit soort verlof. Dat is niet alleen een zaak van vrouwen.
Praten over de kosten van het zwangerschapsverlof is niet alleen een straf te meer voor de vrouw; hieruit blijkt ook een gebrek aan verantwoordelijkheid, als je de crisis van de geboortecijfers in aanmerking neemt en de veroudering van de bevolking waaronder Europa op het ogenblik gebukt gaat, die ook bijdraagt aan de ontwikkeling van de economische crisis.
Is het niet bij u opgekomen om bij voorbeeld te vragen wat de kosten zijn van het ziekteverzuim in Europa? Hierover heb ik geen woord gehoord. We hebben de gelegenheid om de gelijkheid van vrouwen en mannen te bevorderen, dus laten we de bevolking van Europa niet teleurstellen.
Maroš Šefčovič
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil alle geachte afgevaardigden bedanken voor hun deelname aan dit belangrijke, stimulerende en, ik zou willen zeggen ook zeer gepassioneerde debat.
Hoewel we deze thematiek vanuit verschillende invalshoeken bekijken, zijn de meesten van ons het wel eens over een aantal zaken. Er moet geen soort van sanctie komen te staan op zwangerschapsverlof, we moeten ons keihard inzetten voor gelijke betaling en we moeten heel zorgvuldig nagaan wat de economische gevolgen zijn van de besluiten die we hier nemen.
Sommigen van u gingen in op het vaderschaps- of ouderschapsverlof. Ik wil u erop wijzen dat de onlangs aangenomen ouderschapsverlofrichtlijn voorziet in minimaal acht maanden verlof voor de ouders per kind. Voor het eerst hebben we nu op EU-niveau een wettelijke stimulans voor vaders om verlof op te nemen.
Er gaat een hele maand verlof verloren als de vader zijn verantwoordelijkheid niet neemt. Deze richtlijn zal binnenkort in werking treden. We zullen verdergaan op de ingeslagen weg en zorgvuldig kijken naar verdere voorstellen over vaderschapsverlof.
Zoals ik in mijn eerste toespraak zei, buigen we ons momenteel over de situatie en zullen we u heel snel verslag doen van de resultaten.
Ik zou de stimulans voor vaders om een deel van de zorgtaken op zicht te nemen met een paar persoonlijke woorden kracht willen bijzetten. Ik had het geluk dat ik bij de bevalling van twee van mijn drie kinderen kon zijn. Uiteraard kon ik in het ziekenhuis niet veel meer doen dan een stoer gezicht opzetten, net doen alsof ik me helemaal nergens druk over maakte en proberen mijn vrouw waar ik maar kon te ondersteunen. Op sommige momenten waren het echter mijn vrouw en de vriendelijke verpleegkundigen die juist voor mij zorgden, zodat ik die morele ondersteuning ook echt kon geven! Ik zal nooit die uiterst belangrijke momenten vergeten na de bevalling, en die eerste dagen toen ik mijn vrouw kon helpen met de pasgeboren baby.
Het is zonneklaar dat niet alleen moeders een band moeten krijgen met een pasgeboren kind. De vaders moeten hetzelfde doen, we moeten hen stimuleren, de bekende vaderrol bijstellen en voorwaarden scheppen waarin vaders ook een band kunnen opbouwen met hun pasgeboren kinderen.
Terugkomend op de verslagen die we vandaag hebben besproken, heb ik wat het verslag van mevrouw Thomsen over vrouwen in onzeker dienstverband aangaat, heel goed geluisterd. Ik kan u verzekeren dat de Commissie alle steun zal geven aan maatregelen ter verbetering van de arbeidsvoorwaarden en -omstandigheden voor vrouwelijke werknemers met een onzeker dienstverband door toe te zien op het nationale werkgelegenheidsbeleid en, in het bijzonder, steun uit de structuurfondsen te verlenen.
Voor wat betreft het uitgebreide verslag van mevrouw Estrela over het voorstel van de Commissie voor een verbeterde zwangerschapsverlofrichtlijn proberen we inderdaad de juiste balans te vinden, wat in dit geval met veel pijn en moeite gepaard gaat. We moeten de grondrechten van vrouwelijke werknemers zeker stellen, maar we mogen de lidstaten geen excuus in handen spelen om deze zeer belangrijke onderhandelingen te staken. We moeten modellen bestuderen die garanties inhouden voor beide aspecten, een hoge arbeidsparticipatie én hoge vruchtbaarheidscijfers.
In die geest verwelkomt de Commissie de amendementen die de instandhouding van een verlof van minimaal 18 weken beogen, een ander beloningsniveau vaststellen, de verwijzing naar het ziekteverlof niet schrappen en het mogelijk maken om ook andere vormen van verlof mee te tellen als zwangerschapsverlof.
Dit alles onder de voorwaarde dat het huidige niveau van bescherming onaangetast blijft. Een stap terug in dit opzicht is geen optie voor de Europese Unie.
Ik hoop van harte dat het Parlement en de Raad tot een compromis zullen komen. Het standpunt van de Commissie is erop gericht de kloof tussen de standpunten van beide instellingen te overbruggen en een solide basis te verschaffen voor de besprekingen.
De verbetering van de voorwaarden en omstandigheden voor vrouwen in Europa moet ons hoogste doel zijn. Zij hebben een ongelooflijk belangrijke inbreng in de samenleving en moeten daarvoor beloond worden.
Miroslav Mikolášik
(EN) Mevrouw de Voorzitter, er hebben nogal wat collega's kunnen spreken die echt pas na mij en mijn collega hier kwamen. Wij vroegen het woord al toen Voorzitter Buzek dit agendapunt opende, dus ik maak er bezwaar tegen dat u spreektijd hebt toegestaan volgens de "catch the eye"procedure, omdat ik dat niet correct vind.
De Voorzitter
Hartelijk dank voor uw verzoek om het woord te mogen voeren. Zoals ik al zei, waren er veel meer verzoeken om spreektijd dan we feitelijk konden inwilligen. Negentien mensen wilden het woord voeren, in een tijdsbestek van slechts vijf minuten. Ik heb daarom geprobeerd die mensen op de lijsten die ik hier heb, aan de beurt te laten komen.
Uw opmerkingen zullen vanzelfsprekend worden genotuleerd. We zullen bij de volgende debatten onze uiterste best doen de zaken zo eerlijk mogelijk te laten verlopen.
Edite Estrela
rapporteur. - (PT) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil u bedanken voor de ontvankelijkheid die u zowel bij uw inleidende als bij uw afsluitende betoog heeft getoond en voor uw persoonlijke verklaring die ik zeer belangrijk vind. Samen met de verklaringen van mannelijke leden die het woord hebben gevoerd bij dit debat, zal uw uitspraak zeker bijdragen aan het veranderen van bepaalde vooroordelen en stereotypen die nog steeds in onze samenleving bestaan.
Daarom is het belangrijk dat wij ook in deze richtlijn het vaderschapsverlof opnemen door gebruik te maken van de dubbele rechtsgrond die zowel gendergelijkheid als het combineren van gezin en privéleven beoogt te bevorderen. Een van de stereotypen in de samenleving is immers dat de vrouw aan de reproductieve en de man aan de productieve functie wordt gekoppeld. Welnu, vrouw en man zijn beiden ouder en tegelijkertijd werknemer. Daarom hebben zij beiden het recht om zich te ontplooien in hun werk en vanaf de geboorte voor hun kinderen te zorgen. Een vrouwelijke collega uit het Verenigd Koninkrijk die hier het woord heeft gevoerd maar er inmiddels niet meer is, zou ik willen vragen of David Cameron soms beter is dan andere burgers in Europa die ook vaderschapsverlof zouden willen aanvragen maar in minstens acht lidstaten worden gediscrimineerd.
Wij zitten nog in de eerste lezing en we hebben dus nog kans om samen met de Commissie en de Raad deze voorstellen te verbeteren. Tevens zou ik de collega's willen danken voor hun deelname en voor de volgens mij zeer belangrijke algemene consensus.
We maken inderdaad moeilijke tijden door, maar juist nu heeft de samenleving behoefte aan moedige besluitvormers. De Romeinse dichter Horatius zei immers een paar duizend jaar geleden al: "Wie bang is voor storm zal uiteindelijk gaan kruipen”.
Britta Thomsen
rapporteur. - (DA) Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag mijn collega's bedanken voor hun commentaar op mijn verslag over vrouwen in onzeker dienstverband en de Commissie voor haar bereidheid stappen te ondernemen om verbetering in deze situatie te brengen.
Zoals al door een groot aantal leden is benadrukt, vormen vrouwen de grote meerderheid van diegenen die onder slechte omstandigheden werkzaam zijn voor een gering salaris. Dat betekent niet alleen dat vrouwen in Europa minder verdienen dan mannen, maar ook dat zij lagere pensioenen krijgen dan mannen, en in het Europa van de toekomst zullen we dan ook veel vaker arme vrouwen zien, omdat het huwelijk niet langer automatisch financiële zekerheid op oudere leeftijd biedt.
De kwetsbaarste groep op de Europese arbeidsmarkt wordt gevormd door immigrantenvrouwen. In deze groep is er in hoge mate sprake van uitbuiting, met name onder de elf miljoen vrouwen die als hulp in de huishouding werken. Deze groep omvat tevens au pairs. Au pair betekent 'op gelijke voorwaarden', maar veel van de vrouwen die als au pair uit de Filippijnen en de voormalige Sovjetrepublieken komen, komen niet voor culturele uitwisseling. Ze komen om geld te verdienen en de regeling wordt op veel plaatsen in Europa misbruikt als een manier om goedkope arbeidskrachten te werven. Ik zou de Commissie willen vragen naar deze situatie onderzoek te doen. We moeten niet accepteren dat deze vorm van exploitatie in Europa legaal is. We moeten derhalve de au-pairregeling aanscherpen.
De salarisverschillen tussen mannen en vrouwen beginnen, volgens de eigen salarisstatistieken van de Commissie, op het moment dat er kinderen komen. Als we tot een volledig gelijkstelling van mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt willen komen, moeten vrouwen tijdens hun zwangerschapsverlof volledig worden gecompenseerd en moeten mannen worden betrokken bij de zorg voor de kinderen en dus vaderschapsverlof krijgen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming over het verslag-Estrela vindt woensdag 20 oktober plaats.
De stemming over het verslag-Thomsen vindt dinsdag 19 oktober plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Sergio Berlato
schriftelijk. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de gelijkheid van man en vrouw is een van de fundamentele beginselen van de Europese Unie. Dat principe is al in 1992 vastgelegd in het Verdrag van Maastricht en enkele jaren later, in 1997, in het Verdrag van Amsterdam. We kunnen de lijn verder doortrekken tot aan de EU 2010-2015-strategie van onze dagen. De sociale agenda van de Europese Unie heeft onder meer als prioriteit de noodzaak beleid te stimuleren dat de combinatie van werk en privé- en gezinsleven van vrouwen bevordert. In dat kader is volgens mij het moederschap een grondrecht dat onmisbaar is met het oog op het sociale evenwicht.
Op dit moment staat de Europese Unie voor de demografische uitdaging van lage geboortecijfers en een voortdurende toename van het aantal bejaarden. Ik denk dat betere regelgeving ter bevordering van het evenwicht tussen werk en gezinsleven van vrouwen deel moet uitmaken van het antwoord op deze demografische achteruitgang. Ik zie het belang in van een sterkere vorm van ontslagbescherming in de periode die ligt tussen het begin van de zwangerschap en de maanden direct na het einde van het zwangerschapsverlof.
Ik steun dan ook de wijzigingen die met het oog daarop in het voorstel zijn opgenomen, met name het recht van vrouwen om terug te keren naar dezelfde of een gelijkwaardige baan.
Zuzana Brzobohatá
schriftelijk. - (CS) Het verslag is in de eerste plaats gericht op verbetering van de veiligheid en de bescherming van zwangere werkneemsters, werkneemster vlak na de bevalling en werkneemsters die borstvoeding geven wanneer ze weer aan het werk zijn. Persoonlijk acht ik het voorstel om de minimale duur van het moederschapsverlof van de huidige 14 weken te verlengen naar 20 weken het belangrijkste van al. We mogen er namelijk een positieve invloed van verwachten op de lichamelijke en geestelijke gezondheid van de moeder, die zich volledig zal kunnen wijden aan de zorg voor het kind. Deze verlenging van de minimale duur van het moederschapsverlof werkt tevens het geven van borstvoeding in de hand, dat een bewezen gunstige invloed heeft op de gezondheid van zowel moeder als kind. En dan is er nog het minstens even belangrijke voorstel om de uitkering tijdens het moederschapsverlof gelijk te stellen aan het volle salaris dat de werkneemster voorafgaand genoot, of anders het gemiddelde maandloon of minimaal 85 procent ervan. Met deze toereikende maatregel wordt voorkomen dat gezinnen onder de armoedegrens terechtkomen of sociaal worden buitengesloten, eenoudergezinnen in het bijzonder. In een gedeelte van het verslag wordt stilgestaan bij de kwestie van de traditionele positie van vrouwen. De zorg voor kinderen en andere afhankelijke personen komt nog altijd voor het grootste deel op de schouders van vrouwen terecht. Zij zien zich in tegenstelling tot mannen daarom vaak gedwongen een duidelijke keuze te maken tussen ofwel het ouderschap ofwel een professionele carrière. Het is daarom van buitengewoon belang dat nieuwe vormen van ouderschapsverlof geen afspiegeling vormen van bestaande maatschappelijke stereotypen, noch deze versterken. Voor de Tsjechische Republiek heeft dit voorstel overigens slechts gevolgen voor de hoogte van de uitkering tijdens het moederschapsverlof en geenszins voor de duur van dit verlof.
Corina Creţu
Vrouwen zijn een dankbaar slachtoffer van de recessie, doordat ontslagen in de eerste plaats onregelmatig werk bettreffen. Degenen die het meest worden getroffen door ontslagen, loonverlagingen en misbruik door werkgevers zijn vrouwen die voor betaalde huishoudelijke arbeid in dienst zijn genomen, waarbij zij zorg verlenen op basis van tijdelijke overeenkomsten. Huishoudelijk werk voorziet voor bijna een tiende in het totale aantal banen in ontwikkelde landen, wat staat voor een groot aantal burgers, vooral vrouwen, in een kwetsbare positie. Dit moedigt een slechte behandeling door werkgevers aan, met name wanneer de arbeiders immigranten zijn, afkomstig van hetzij de nieuwe lidstaten van de Europese Unie, zoals Roemenië, hetzij derde landen.
Ik meen dat opheffing van arbeidsbeperkingen voor Roemenen en Bulgaren de eerste stap moet zijn naar opheffing van het discriminerend gedrag dat hen in de meeste oude lidstaten nog altijd veroordeelt tot een onzekere en inferieure status. Het tragische voorbeeld van een Roemeense verpleegster die kort geleden in een Italiaans metrostation onder de onverschillige blik van voorbijgangers werd vermoord, moet een alarmbel doen rinkelen over het gevaar van collectieve discriminatie en stigmatisering, die - zoals uit dit geval blijkt - onvoorzienbare en uiterst ernstige gevolgen kunnen hebben. Ik wil ook aandringen op verlenging van de minimumduur van zwangerschapsverlof naar twintig maanden, zodat vrouwen de tijd krijgen die ze nodig hebben om voor hun kinderen te zorgen.
Proinsias De Rossa
Ik sta achter dit verslag, dat pleit voor verlenging van het Europees zwangerschapsverlof tot twintig weken met volledig behoud van loon, en twee weken betaald vaderschapsverlof. Het is nu essentieel dat de regeringen de aanbevelingen van het Europees Parlement ondersteunen in de Raad van ministers van Sociale Zaken op 2 december. Wanneer deze maatregel geen doorgang vindt, zullen veel vrouwen worden uitgesloten van de arbeidsmarkt en verliezen we waardevolle krachten. De Europese Unie moet vrouwen niet straffen omdat zij kinderen krijgen, maar hen juist ondersteunen en helpen een betere balans te vinden tussen hun werk en hun gezinsleven. Beter zwangerschapsverlof is een investering in de gezondheid van onze samenleving in de toekomst. De eerste weken van het leven van pasgeboren baby's zijn van onschatbare waarde voor de ontwikkeling van hun vertrouwen en zintuiglijk-cognitieve vaardigheden, en voor het opbouwen van een band met hun ouders. Uit onderzoek is ook gebleken dat sociale voorzieningen zoals zwangerschapsverlof helpen om de arbeidsparticipatie van vrouwen met drie tot vier procent te verhogen. Het heeft zeker zin om te investeren in beter zwangerschapsverlof en betaald vaderschapsverlof. Uit de effectbeoordeling met betrekking tot deze maatregel blijkt dat een toename van de arbeidsparticipatie met iets meer dan een procent al voldoende is om de kosten van de 20 weken betaald zwangerschapsverlof en 2 weken betaald vaderschapsverlof te dekken.
Jim Higgins
schriftelijk. - (EN) In de afgelopen vijftig jaar hebben de vrouwen in Europa enorme vooruitgang geboekt op weg naar gendergelijkheid. Een van de belangrijkste doelen die zijn bereikt is de intrede van vrouwen op de arbeidsmarkt, hoewel de toegenomen oververtegenwoordiging van vrouwen in "niet-standaard”-banen uitermate zorgwekkend is. Ik zou de oproepen die in het verslag aan de Commissie worden gedaan willen herhalen, namelijk "om de lidstaten ertoe aan te zetten om de beste werkwijzen onderling uit te wisselen en volledig gebruik van de medefinancieringsmogelijkheden van de structuurfondsen te maken, om ruimere toegang tot betaalbare en kwaliteitsvolle opvangvoorzieningen voor kinderen en ouderen te bieden, zodat vrouwen niet verplicht zijn om dergelijke taken buiten elk formeel dienstverband op zich te nemen”, en "benadrukt dat erop toegezien moet worden dat onzekere werkgelegenheid in de thuiszorg zo veel mogelijk in fatsoenlijke en langdurige werkgelegenheid omgezet wordt”. Onzeker werk is al lang een bron van zorg, maar omdat deze kwestie, en met name het probleem van vrouwen met een onzeker dienstverband, er door de huidige economische en financiële crisis alleen maar urgenter op is geworden, dring ik er bij de Commissie op aan actie te ondernemen om vrouwen die in een kwetsbare positie verkeren en werkzaam zijn binnen een onzeker dienstverband, te beschermen.
Anneli Jäätteenmäki
In plechtige toespraken wordt gepleit voor verbetering van de positie van het gezin. In werkgelegenheidsstrategieën is bevordering van gelijke kansen een prioriteit. Het wordt tijd dat woorden in daden worden omgezet. Gezinnen verlangen concrete daden en willen werk en gezinsleven beter kunnen combineren. De werkgelegenheids- en geboortecijfers onder vrouwen zijn hoger in landen waar goede stelsels van gezinsverloven en kinderopvang de last verlichten die het hebben van kinderen met zich meebrengt. Goede voorbeelden daarvan zijn Zweden, Denemarken, IJsland en Finland. Het is dus mogelijk dat de deelname van vrouwen op de arbeidsmarkt samengaat met hoge geboortecijfers en dat zou in de Europese Unie moeten worden gesteund. Ik sta achter het voorstel van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid voor een volledig doorbetaald zwangerschapsverlof van twintig weken. Vrouwen en gezinnen mogen niet worden gestraft voor het krijgen van kinderen. Naast de eis voor een volledig salaris wordt in het voorstel voor een richtlijn ook verlangd dat het zwangerschapsverlof als gewerkte tijd wordt beschouwd bij de berekening van het pensioen. Deze kwestie houdt verband met de oproep van de Europese Unie tot gelijke beloning. Als de richtlijn op deze punten wordt gerealiseerd, dan zal zij de inkomenskloof tussen mannen en vrouwen verkleinen. De richtlijn zal ook de positie van meerling- en adoptiegezinnen en gezinnen met gehandicapte kinderen verbeteren. Het is dan ook lastig om redenen te bedenken om het voorstel voor een richtlijn met de amendementen van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid niet te steunen. Betere coördinatie van het gezins- en het arbeidsleven bevordert het welzijn van gezinnen, de werkgelegenheid en economische ontwikkeling.
Eija-Riitta Korhola
Wij zijn het met elkaar eens dat zwangere vrouwen en vrouwen die pas zijn bevallen speciale bescherming nodig hebben in de samenleving en op de arbeidsmarkt. Het gaat uiteindelijk om het versterken van de positie van de hoeksteen van de samenleving, namelijk het gezin. Wij verschillen echter van mening over het soort wetgeving dat er moet komen om dit doel in de lidstaten te bereiken. Ik ben het met het standpunt van de Commissie eens dat de minimumperiode voor zwangerschapsverlof in de Europese Unie moet worden verlengd van veertien naar achttien maanden, waarin de betaalde vergoeding ten minste zo hoog is als de vergoeding die voor ziekteverlof wordt betaald. Dat zou in Europa een aanzienlijke vooruitgang zijn. Als wij bovendien rekening houden met de wijzigingen in het ouderschapsverlof die vorig jaar zijn doorgevoerd, dan kunnen wij constateren dat de bescherming van het gezin in de Europese Unie verbetert. De Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid heeft echter amendementen aangenomen die de verschillen tussen nationale stelsels en ook de financiële realiteiten niet respecteren. De lidstaten hebben zeer uiteenlopende stelsels voor zwangerschapsverlof. Het op één hoop gooien van deze stelsels leidt tot slechte wetgeving en schendt het subsidiariteitsbeginsel. Bijvoorbeeld in Finland vormt zwangerschapsverlof gecombineerd met vaderschapsverlof en een lange periode van ouderschapsverlof van ruim zes maanden een uitgebreid stelsel, waarvan de kostenlast door verschillende partijen wordt gedeeld. Dit stelsel wordt nog eens aangevuld met de mogelijkheid van een periode van zorgverlof, waarin het arbeidscontract niet wordt verbroken. De kosten van een volledig doorbetaald zwangerschapsverlof van twintig weken, zoals nu wordt voorgesteld, zouden in Finland stijgen van de huidige dertig miljoen euro naar tachtig miljoen euro. In veel lidstaten zou dit nog hogere kosten betekenen. In deze economische situatie kan zoiets alleen worden voorgesteld door iemand die totaal geen begrotingsverantwoordelijkheid heeft. Wat gelijke behandeling betreft maak ik mij bovendien zorgen om het gevaar dat de kansen van vrouwen op de arbeidsmarkt in feite minder kunnen worden als werknemers zelf voor de enorme kosten moeten opdraaien.
Jiří Maštálka
schriftelijk. - (CS) Er zijn nu reeds vijftien jaar verstreken sinds de ratificatie van het Beijing-actieplatform, een document waarin de positie van vrouwen in de wereld op een rijtje wordt gezet en aanbevelingen worden gedaan voor verbeteringsmaatregelen. Het document legt daarbij veel nadruk op de arbeidsomstandigheden van vrouwen, met name in de landbouw, alsook op bescherming van de gezondheid en op onderwijs. Het Europees Parlement en de Raad hebben meerdere richtlijnen uitgebracht teneinde genoemde aanbevelingen ten uitvoer te leggen. Op basis van de behaalde resultaten, die verregaand positief waren, hebben zij verdere opdrachten uitgewerkt en hebben zij de lidstaten een routekaart opgegeven voor gendergelijkheid voor de periode 2006-2010. Het jaarverslag van het Europees Parlement inzake gendergelijkheid voor 2009 dat februari jongstleden uitkwam, stelt dat als gevolg van de economische crisis en de bezuinigingen de werkgelegenheid in de lidstaten van de EU terugloopt, en dan met name voor vrouwen. Vrouwen geven veelal makkelijk toe aan de druk van hun werkgevers, wat vooral internationale detailhandelsketens in de kaart speelt. Verder gaat de werkdruk ten koste van de gezondheid van vrouwen, het gezin, de wettelijke arbeidsduur of het volgen van opleidingen. Maar weinig werkgevers zijn bereid om hun werknemers dusdanige voorwaarden te bieden dat zij werk en privé beter kunnen combineren. Immigrantenvrouwen hebben nog wel de meest gecompliceerde arbeidsomstandigheden. Zij hebben te maken met een taalbarrière, gebrek aan kennis over het arbeidsrecht, over familietradities en culturele tradities, enz. De crisis heeft ertoe geleid dat talrijke goede doelstellingen weer verder weg zijn komen te liggen. Het Europees Instituut voor gendergelijkheid dient de huidige situatie dan ook onverwijld in kaart te brengen en het is aan de Europese Commissie en het Europees Parlement om zo snel mogelijk doeltreffende maatregelen te treffen teneinde de huidige neerwaartse trend ten aanzien van de positie van vrouwen te keren.
Erminia Mazzoni
schriftelijk. - (IT) De lange bevalling (een passende term in dit verband) van deze ontwerprichtlijn valt te wijten aan de botsing tussen degenen die onmogelijke zaken in het voorstel wilden opnemen om er een symbool van te maken en degenen die als enig doel hadden de verdere ontwikkeling van onze samenleving reëel te bevorderen via het vastleggen van een aantal rechten. Uiteindelijk is het compromis niet volledig bevredigend in het licht van de gestelde beschermingseisen: bescherming van de gezondheid van zwangere vrouwen; waarborgen voor gelijke behandeling van vrouwelijke werknemers en vrouwelijke zelfstandigen; en meer gedeelde verantwoordelijkheid tussen de ouders bij de zorg voor minderjarigen. De nieuwe elementen in het voorstel - verlenging van het zwangerschapsverlof tot 18 weken en verlenging van het verplichte postnatale verlof tot 6 weken; een uitkering van 100 procent van het laatste salaris; versterking van ontslagbescherming; en het recht flexibele werktijden aan te vragen - hebben ons in staat gesteld een stap vooruit te zetten, terwijl het recht van de lidstaten om andere plafonds vast te leggen en gunstiger regelingen te handhaven onverlet blijft. Ik heb voor de resolutie gestemd, maar bij veel amendementen heb ik anders gestemd dan mijn fractie, in een poging het centrale karakter van de maatregelen ter bescherming van de gezondheid en de veiligheid op het werk te benadrukken.
Siiri Oviir
Al heel lang is genderongelijkheid op de arbeidsmarkt een zeer belangrijk thema voor de Europese Unie en jarenlang is geprobeerd daar een oplossing voor te vinden. Toch kunnen wij ook vandaag geen positieve ontwikkelingen op dit gebied melden. Zo is bijvoorbeeld, volgens de gegevens van Eurostat, het aandeel vrouwen in onzeker dienstverband - dat betekent vrouwen die deeltijds werken - toegenomen tot maar liefst 31,4 procent, terwijl dat percentage voor mannen 8,3 procent bedraagt. Het lijkt gerechtvaardigd de redenen hiervoor te zoeken in de huidige economische en financiële crisis, die de problemen van vrouwen in onzekere banen nog groter heeft gemaakt. Ik denk dat onzekere banen niet alleen een reden zijn voor het verschil in loon tussen vrouwen en mannen, maar ook een belemmering voor loopbaanmogelijkheden. Aangezien het aandeel vrouwen in onzekere banen vandaag de dag veel te hoog is en aangezien daardoor de zojuist genoemde schadelijke gevolgen een onevenredig groot effect hebben op de situatie van zulke vrouwen, ben ik van mening dat de Europese Unie de rechtsregels inzake tijdelijk werk deeltijdwerk en uitzendwerk moet verbeteren. Misschien kunnen wij dan ooit zeggen dat de Europese Unie gelijke rechten tussen mannen en vrouwen waarborgt en genderongelijkheid op de arbeidsmarkt heeft uitgebannen.
Sirpa Pietikäinen
Dames en heren, ik wil mevrouw Estrela bedanken voor haar verdienstelijke verslag over de wijziging van de richtlijn van de Raad ter verbetering van de veiligheid en gezondheid op het werk van werkneemsters tijdens de zwangerschap, na de bevalling en tijdens de lactatie. De hervormingen in het verslag zijn belangrijk voor het verbeteren van de rechten en het welzijn van de burgers van de Europese Unie en het creëren van gezondere mededinging op de interne markt. De Europese Unie heeft een samenhangend sociaal beleid nodig. De harmonisatie van het zwangerschapsverlof is een belangrijke stap in de richting van een socialer Europa. In het verslag wordt een volledig doorbetaald zwangerschapsverlof van 20 weken voorgesteld. Dit zou de zwangerschapstoelagen in veel EU-landen verhogen. Het is aangetoond dat een lang en goedbetaald zwangerschapsverlof een positieve invloed heeft op de deelname van vrouwen op de arbeidsmarkt. Een grotere deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt zal de volgens velen onoverkomelijke kosten van de hervorming snel dekken. Hogere zwangerschapstoelagen zullen ook voor hogere geboortecijfers zorgen. Een vergrijzend Europa heeft belastingbetalers nodig om de sociale zekerheid in de toekomst te kunnen handhaven. De eis van een volledig betaald zwangerschapsverlof is ook een belangrijke stap in het verkleinen van de inkomensverschillen tussen vrouwen en mannen. Een periode van zwangerschapsverlof betekent dan niet langer minder inkomsten voor vrouwen en bovendien verhoogt een volledig betaald zwangerschapsverlof het opgebouwde pensioen. Oudere vrouwen lopen in het Europa van vandaag grote kans in armoede te moeten leven.
Daciana Octavia Sârbu
De meeste onzekere banen zijn altijd door vrouwen vervuld. Er wordt al lange tijd gesproken over een verbetering van arbeidsomstandigheden voor vrouwen, maar helaas verandert er niets. In verband hiermee wil ik de aandacht vestigen op het lot van seizoenswerkers die aardbeien plukken in Spanje. Ik ken hun situatie niet alleen uit de talloze klachten die ik heb ontvangen van Roemeense arbeiders of vakbonden, maar ook uit directe ervaringen ter plaatse. Elk jaar gaan duizenden Roemeense vrouwen drie tot vijf maanden aardbeien plukken in Spanje. Sommigen worden heek vaak slecht behandeld door hun werkgevers. De oorspronkelijke contracten worden vervangen door contracten in het Spaans die zij niet kunnen lezen. Ze krijgen geen ziektekostenverzekering en worden zelfs gedwongen om die uit hun eigen zak te betalen. Soms moeten ze met pesticiden besproeide aardbeien plukken, zonder enige beschermende uitrusting. Ze kunnen echter niet hun beklag doen, omdat ze bang zijn dat ze worden ontslagen en naar huis gestuurd. Ik heb de aandacht van de Europese Commissie gevestigd op hun situatie door vragen in te dienen waarin wordt verzocht om een richtlijn die de rechten van seizoenswerkers in de Europese Unie reguleert, maar het antwoord van de Commissie luidde dat deze kwestie niet op haar prioriteitenlijst staat. Om die reden roep ik de Commissie opnieuw op een wetgevingsvoorstel over deze materie in te dienen.
Olga Sehnalová
schriftelijk. - (CS) De ondersteuning van vrouwen bij het combineren van werk en gezin mag gerust een van de moeilijkste taken van de moderne tijd worden genoemd. Het moge verder duidelijk zijn dat het besluit om al dan niet een gezin te stichten niet afhankelijk is van de duur van het moederschapsverlof, noch van de uitkering tijdens die periode. Dat neemt niet weg dat de context waarbinnen dat besluit genomen wordt, niet van belang ontbloot is. Het gaat om een zekere mate van zekerheid voor vrouwen tijdens die periode, opdat zij zich in de eerste weken en maanden rustig en zonder zorgen aan hun moederschap wijden kunnen. Het is ook een uiting van waardering van de samenleving voor deze vrouwen: beschouwt zij het moederschap in feite louter als een betreurenswaardig obstakel op het carrièrepad van volledig aan de grillen van de arbeidsmarkt overgeleverde vrouwen, of is de samenleving in staat vrouwen de benodigde bescherming te bieden? Indien betere bescherming van vrouwen rond de bevalling en in verband met het moederschap op de arbeidsmarkt vooral gezien wordt als een economische last die de Europese samenleving niet bereid is op zich te nemen, dan moeten er toch de nodige vraagtekens gezet worden bij de waarden van die samenleving. Een kwestie van maatschappelijke prioriteiten dus.
Edward Scicluna
schriftelijk. - (EN) Het is logisch dat veel sprekers het hebben gehad over de economische gevolgen van de uitbreiding van het zwangerschapsverlof van 14 naar 20 weken. Jammer genoeg gaat het vaak over de kosten, omdat die makkelijk meetbaar zijn. De baten zijn echter ook meetbaar. Een onderwerp waar gedegen kwantitatief onderzoek naar is gedaan, is het effect van betaald zwangerschapsverlof op de participatiegraad van de vrouwelijke beroepsbevolking (FLFPR) in het leeftijdssegment 25-55 jaar. Uit een van de meest gezaghebbende econometrische studies van de ECB komt duidelijk naar voren dat de FLFPR van vrouwen in dat leeftijdssegment tot aan het punt van 43 weken betaald zwangerschapsverlof alleen maar oploopt; pas na dat punt gaat die graad dalen. Voor veel lidstaten waar de duur van het zwangerschapsverlof dicht bij het wettelijk minimum ligt en de participatie van de vrouw derhalve laag is, levert een verlenging van het betaald zwangerschapsverlof economisch voordeel op. Voor deze lidstaten is het zo dat het geld dat met zo'n verlenging gemoeid is, juist een goede investering is in plaats van een last.
