3. Financiering van het Speciaal Tribunaal voor Sierra Leone
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over zes ontwerpresoluties over de financiering van het Speciaal Tribunaal voor Sierra Leone.
Ik moet er hier op wijzen dat enkele van onze collega's momenteel in Sierra Leone zijn als verkiezingswaarnemers.
Józef Pinior  
auteur. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, de ontwikkeling van het internationaal humanitair recht, samen met de oprichting van rechtbanken om de plegers van oorlogsmisdadigers en misdaden tegen de menselijkheid te berechten, waren na de Tweede Wereldoorlog belangrijke wapenfeiten van de internationale gemeenschap. De rol van genoemde instellingen heeft zich verder ontwikkeld in het tijdperk van de globalisering, vooral in gebieden waar het nationale leiders niet lukt om op basis van de rechtsstaat de centrale autoriteit van de regering te vestigen en voor de fundamentele veiligheid van de betrokken inwoners te zorgen.
Het Speciale Tribunaal voor Sierra Leone levert een belangrijke bijdrage aan het bereiken van het doel van vrede en gerechtigheid in de regio rond de rivier de Mano in West-Afrika. Ik wil wijzen op het programma van het Tribunaal om documenten die betrekking hebben op het werk van het Tribunaal te archiveren en te vertalen. Ik wil ook de programma's noemen die het Tribunaal heeft opgezet voor de bescherming van slachtoffers. Dit soort activiteiten is op de lange termijn cruciaal voor de vestiging van regeringen die zijn gefundeerd op de rechtsstaat in West-Afrika.
In de resolutie van vandaag over de financiering van het Speciale Tribunaal voor Sierrra Leone roept het Europees Parlement de Commissie en alle instellingen van de EU en de lidstaten op om de financiële basis te garanderen teneinde het Tribunaal in staat te stellen om op een zorgvuldige en verantwoordelijke manier zijn werk af te maken.
Ryszard Czarnecki  
auteur. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, het feit wil dat de volgende ronde van de parlementaire verkiezingen in Sierra Leone komend weekend zal plaatsvinden. Ik kan het slechts betreuren dat de delegatie van het Europees Parlement daar niet bij aanwezig zal zijn, zoals eerder was gepland.
Het is goed om ons af te vragen waarom het Speciale Tribunaal voor Sierra Leone zo belangrijk is. Het gaat hier niet om gewoon weer een Afrikaans land met een geschiedenis van verkrachtingen en moorden. Het gaat hier om het prestige en de ontwikkeling van de internationale rechtspraak op het gebied van het strafrecht.
We hebben ditzelfde systeem recentelijk twee keer spectaculair zien falen, en we moeten eerlijk zijn tegenover onszelf en erkennen dat dat zo is. Ik doel op de mislukte poging om Slobodan Milošević te berechten en de buitengewoon controversiële omstandigheden rondom de dood van Saddam Hussein. Als ook dit weer op een fiasco uitloopt, na deze met veel publiciteit omgeven gebeurtenissen, dat wil zeggen als het Tribunaal zijn activiteiten moet staken vanwege een gebrek aan financiële middelen, zou dat de genadeslag voor de internationale rechtspraak op het gebied van het strafrecht zijn
Het gaat hier, om precies te zijn, om de toewijzing van minder dan negentig miljoen dollar voor de komende twee en een kwart jaar, waarbij meer dan een derde deel van het totale bedrag dit jaar moet worden overgeboekt. Dat is nodig om te waarborgen dat het Tribunaal kan blijven functioneren. Het prestige van de grensoverschrijdende rechtspraak hangt echt af van de veroordeling van Charles Taylor, de vroegere president van Liberia, door het Speciale Tribunaal voor Sierra Leone, en van het onderzoek door het Tribunaal van zeventien vermeende misdaden tegen de menselijkheid en oorlogsmisdaden, waaronder moorden en seksuele delicten.
Ik wil vanuit dit Huis publiekelijk twee landen bedanken, namelijk het Verenigd Koninkrijk en Nederland, die aanzienlijke financiële steun hebben gegeven voor de activiteiten van het Tribunaal. De Verenigde Naties hebben ook een belangrijke rol te spelen. De Verenigde Naties kunnen in deze zaak niet doen als Pontius Pilatus en hun handen wassen in onschuld. Ik ben blij dat het Parlement over deze kwestie met één stem zal spreken.
Marios Matsakis  
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, degenen die respect voor de mensenrechten hoog in hun vaandel dragen - met inbegrip van de leden van dit Huis - hebben hard gevochten voor de instelling van het Speciale Tribunaal voor Sierra Leone om notoire moordenaars als Charles Taylor en zijn criminele bende te berechten en te bestraffen. Diezelfde mensen zien nu vol ongeloof dat de inspanningen om Charles Taylor rekenschap van zijn daden te laten afleggen mogelijk op een farce zal uitlopen omdat het geld van het Speciale Tribunaal in Den Haag halverwege het proces op is. Als dit akelige vooruitzicht werkelijkheid wordt, zal dat ongetwijfeld een zware klap zijn voor het internationale recht en zullen onze burgers ieder vertrouwen in de loop van het recht verliezen. Bovendien zal dat een aanmoediging vormen voor criminelen overal ter wereld om zonder angst genocide en andere verachtelijke en kwaadaardige misdrijven tegen de menselijkheid te plegen.
Ongeacht het resultaat van de pleidooien om dit Speciale Tribunaal voor Sierra Leone op een of andere manier in leven te houden en te laten blijven functioneren, komen de volgende vragen onvermijdelijk bij een mens op.
Ten eerste vormen de 89 miljoen dollar die het Tribunaal voor de afronding van het proces heeft gevraagd een enorm bedrag. Hoe kan het dat dit bedrag zo hoog is? We weten allemaal dat advocaten een bom geld verdienen, maar toch geen nucleaire bom? Kan zo'n Tribunaal niet wat efficiënter en zuiniger werken? Is er misschien sprake van extravagante uitgaven en ernstige inefficiëntie, waardoor er grote hoeveelheden geld over de balk worden gesmeten?
Ten tweede, hoeveel heeft het een zeer vergelijkbaar Tribunaal in Den Haag gekost om, in de mate waarin dat is gebeurd, Slobodan Milošević te berechten? Waren er toen geen beperkingen aan de begroting gesteld, en zo nee, waarom niet? Is het misschien iets anders om in Europa een misdrijf tegen de menselijkheid te plegen dan in Afrika?
Deze vragen behoeven een antwoord, maar ik weet uit ervaring dat ik die in dit Huis niet ga krijgen, en onze burgers moeten zich er mogelijk maar bij neerleggen dat niet het recht zegeviert, maar dat het recht ondergeschikt is aan geld.
Bernd Posselt  
auteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, West-Afrika gold ooit als een regio met veel positieve ontwikkelingen. Thans is Sierra Leone synoniem met de vreselijke verschrikkingen waarmee we de afgelopen jaren in Afrika zijn geconfronteerd. Daarom is het onze plicht ervoor te zorgen dat bij de komende verkiezingen niet alleen de democratie wordt hersteld, maar - nog veel belangrijker - ook het justitiële apparaat en de rechtsstaat. Daartoe behoort ook de berechting van de afschuwelijke misdaden die in dit land hebben plaatsgevonden. Het waren niet in de laatste plaats ook Europeanen die zich met behulp van de heer Taylor ten koste van dit land en ook in dit land hebben verrijkt.
Ik vind dan ook dat de berechting van deze misdaden in geen geval door geldgebrek mag mislukken. Wij hebben als Europeanen een verplichting op dit punt. Toch vind ik de vragen die hierover zijn gesteld, wel terecht. Het geeft aan dat wij het op den duur niet zullen redden met ad-hoctribunalen. Het geeft aan dat wij op den duur een gemeenschappelijke, universele rechtbank voor zulke misdadige dictaturen nodig hebben. Daarmee schieten we echter op dit moment niets op. We moeten er nu eerst voor zorgen dat er vaart wordt gezet achter de processen die zijn begonnen en vooral achter de berechting van de heer Taylor. Dat is immers een waarschuwing aan het adres van misdadigers die nu en wellicht in de toekomst misdaden tegen de menselijkheid begaan. Ik noem in dit verband bijvoorbeeld de heer Mugabe, de dictator van Zimbabwe. Mijnheer Mugabe moet weten wat hem te wachten staat wanneer hij doorgaat met zijn vreselijke misdaden. Om zulke grove misdaden tegen te gaan hebben we uniforme maatstaven en stabiele instellingen nodig.
Mikel Irujo Amezaga  
auteur. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, ik heb het geluk gehad deel te mogen uitmaken van de waarnemingsmissie bij de verkiezingen van afgelopen augustus in Sierra Leone en ik moet zeggen dat we allemaal in de eerste plaats diep onder de indruk waren van de professionaliteit waarmee de missie, onder leiding van mijn fractiegenoot mevrouw Isler Béguin, werd en wordt uitgevoerd.
Ook heb ik de gelegenheid gehad om het Speciale Tribunaal in situ te bezoeken en rechtstreeks van mevrouw Mansaray, het hoofd van het register, te vernemen welk werk dit Tribunaal verricht. Tijdens ons bezoek werd ons voortdurend verteld dat er zonder gerechtigheid geen vrede mogelijk is. Precies daar ligt het belang van dit Tribunaal. Het is van fundamenteel belang voor de consolidatie van het vredesproces in Sierra Leone, zoals in deze resolutie zo vaak wordt verklaard, dat de misdaden niet ongestraft blijven.
En dat heeft veel geld gekost en kost nog steeds veel geld, want het werk van deze rechtbank is titanisch; het is heel moeilijk om een terugkeer naar de strikte eerbiediging van het recht, de "rule of law”, te bewerkstelligen in een land dat door een burgeroorlog is verwoest. De eerste taak was om getuigenverklaringen te verzamelen, en dat was bepaald niet gemakkelijk: de mensen moesten er eerst van overtuigd worden dat er geen vergeldingsacties meer zouden komen en dat ze niet meer lastig gevallen zouden worden.
De tweede taak was om de bevolking ervan te overtuigen dat iedereen die bij de mensenrechtenschendingen betrokken was geweest kon worden berecht, en niet alleen de leiders van de guerrillastrijders. Daarnaast wil ik benadrukken dat het recht van de verdachten op verdediging zorgvuldig in acht is genomen. Bovendien heeft dit Tribunaal in 2004 een historisch besluit genomen door een nationale amnestie niet van toepassing te verklaren op plegers van oorlogsmisdaden en misdaden tegen de menselijkheid.
Zonder gerechtigheid dus geen vrede. Daarom is het zo belangrijk om bij te dragen aan de financiering van dit Tribunaal. We hebben de plicht om bij te dragen aan de pacificatie en stabiliteit van de regio rond de rivier de Mano. Tegelijkertijd is het Speciale Tribunaal een voorbeeld voor de hervorming van het rechtssysteem van Sierra Leone, en misschien mag ik van de aanwezigheid van de Commissie gebruik maken om te verzoeken of de Commissie de mogelijkheid wil onderzoeken om een begrotingspost te creëren voor steun aan de projecten voor de hervorming van het rechtssysteem van Sierra Leone die de Verenigde Naties aan het uitvoeren zijn.
Tadeusz Zwiefka
namens de PPE-DE-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, het Speciale Tribunaal voor Sierra Leone moet op onze speciale aandacht kunnen rekenen, omdat het terecht wordt gepresenteerd als een nieuw en bijna perfect model voor het streven naar gerechtigheid. Bovendien heeft het aangetoond dat een internationale rechtbank die oorlogsmisdaden berecht kan worden gevestigd in het land waar die misdaden zijn gepleegd, waardoor de lokale bevolking rechtstreeks toegang tot justitie heeft. Daarnaast zien we, als we het Speciale Tribunaal voor Sierra Leone vergelijken met soortgelijke instanties in andere delen van de wereld, dat het Tribunaal door deze regeling volledig effectief kan functioneren, tegen aanmerkelijk lagere kosten.
Voor het eerst in de geschiedenis is een zittend staatshoofd van een Afrikaans land, Charles Taylor, met succes voor de rechtbank gebracht wegens misdaden tegen de menselijkheid. Ook is het mogelijk gebleken om een wettelijke definitie van de begrippen kindsoldaat en gedwongen huwelijk vast te stellen, waardoor degenen die zich schuldig hebben gemaakt aan dit soort misdaden kunnen worden veroordeeld. Helaas moet het Speciale Tribunaal voor Sierra Leone zijn activiteiten misschien staken omdat het geld op raakt. Het bedrag dat nodig is om de processen tegen de grootste misdadigers te kunnen voortzetten is minder dan negentig miljoen dollar. Ik roep alle lidstaten en de Commissie op om zo snel mogelijk middelen ter beschikking te stellen aan het Speciale Tribunaal voor Sierra Leone. De voortgang van het vredes- en verzoeningsproces in Sierra Leone en heel West-Afrika zal ernstig in gevaar komen als er geen financiering voor het Tribunaal beschikbaar zal komen.
Genowefa Grabowska
namens de PSE-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, ik steun iedereen die ervoor heeft gepleit dat dit werk moet worden voltooid en dat het recht wordt toegepast in Sierra Leone. Dat moet eenvoudigweg gebeuren. De plegers van misdaden mogen niet denken dat ze ongestraft zullen blijven, of ze nu in Europa, in Afrika of in welk ander deel van de wereld dan ook wonen.
Ik wil deze gelegenheid echter aangrijpen om een probleem voor het voetlicht te brengen waarvan ik denk dat het erg belangrijk is. We zijn getuige van een snelle verspreiding van door de Verenigde Naties ingestelde rechtbanken, die als paddenstoelen uit de grond schieten. Er is een internationaal strafhof opgericht in Rome. Ook is er een internationaal tribunaal opgericht voor de misdaden die zijn gepleegd in het voormalige Joegoslavië, en weer een ander tribunaal voor de misdaden die zijn gepleegd in Rwanda. Nu hebben we het Speciale Tribunaal voor Sierra Leone. Ik erken dat al deze rechtbanken nodig zijn, maar als ze worden opgericht moet de financiering ervan vanaf het begin zijn gegarandeerd. Dat is een sine qua non.
Daarom roep ik de commissaris op om de kwestie van de financiering van deze instellingen ter sprake te brengen op de komende EU-Afrika-Top, die voor het eind van het jaar zal plaatsvinden. Deze instellingen zijn nodig en moeten naar behoren worden gefinancierd. Het is gênant om over dit soort bedragen te debatteren.
Viviane Reding
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de Europese Commissie zet zich sterk in om Sierra Leone te helpen bij de overgang van een post-conflictsituatie naar een situatie van ontwikkeling en bij het ondersteunen van de pogingen van Sierra Leone om de vrede, stabiliteit en democratie te versterken.
We hebben de acties van het Tribunaal om de plegers van oorlogsmisdaden voor het gerecht te brengen altijd gesteund en zullen dat in de toekomst ook blijven doen, waarmee we het lijden van de bevolking van Sierra Leone tijdens de burgeroorlog erkennen. Het werk van het Speciale Tribunaal is een belangrijk signaal aan iedereen dat ernstige misdrijven tegen de menselijkheid, genocide en oorlogsmisdaden niet langer onbestraft zullen blijven, ongeacht waar ze zijn gepleegd.
De Commissie heeft het Speciale Tribunaal sinds 2002 financieel gesteund. In 2002 is deze steun indirect toegekend, door een coalitie van niet-gouvernementele organisaties onder leiding van No Peace Without Justice met bijna 685.000 euro te steunen voor het in kaart brengen van de mensenrechtenschendingen, bewustmaking van juristen en het geven van juridische hulp aan de regering van Sierra Leone. Sinds 2003 heeft de Commissie de financiële middelen rechtstreeks aan het Speciale Tribunaal verstrekt in het kader van het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten, zoals al is gezegd. Door middel van drie Victims' Justice and Legacy-projecten is in totaal ongeveer 2,1 miljoen euro aan het Speciale Tribunaal toegewezen. De overkoepelende doelstelling van deze projecten was onder andere om ervoor te zorgen dat het Speciale Tribunaal bijdraagt aan het kweken van meer begrip voor gerechtigheid voor de slachtoffers van het conflict. In 2006 kwam de nadruk te liggen op de voorbereiding van het proces tegen Charles Taylor en werd de steun gericht op specifieke maatschappelijke organisaties en de bevolking van Liberia en de subregio.
Het Speciale Tribunaal zal in 2008 gesteund worden door middel van het Europees instrument voor democratie en mensenrechten, dat is aangenomen in het kader van het nieuwe financiële kader voor de periode 2007-2013. In de begroting 2007 is een bedrag van zeshonderdduizend euro gereserveerd binnen het jaarlijkse actieplan. De Commissie voert besprekingen met het Speciale Tribunaal over het projectvoorstel voor de financiering over 2007. Er is verschillende malen door verschillende afgevaardigden opgemerkt dat er problemen zijn bij het vinden van voldoende middelen voor de financiering van het Speciale Tribunaal. Daarom wil de Commissie deze kwestie aanhangig maken bij de lidstaten en is de Commissie ook de mogelijkheid aan het onderzoeken om het Speciale Tribunaal en zijn outreach-activiteiten te financieren met behulp van andere financiële instrumenten.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemmingen vinden na afloop van de debatten plaats, dat wil zeggen binnen enkele ogenblikken.
