Przedstawienie rocznego sprawozdania Trybunału Obrachunkowego - 2009 (debata) 
Przewodniczący
Pierwszym punktem porządku dziennego jest przedstawienie rocznego sprawozdania Trybunału Obrachunkowego - 2009.
Vítor Manuel da Silva Caldeira
prezes Trybunału Obrachunkowego. - Panie przewodniczący! Jestem zaszczycony, że mogę wziąć udział w dzisiejszej debacie dotyczącej rocznego sprawozdania Trybunału Obrachunkowego z realizacji budżetu za 2009 rok, które przedstawiałem już panu i Komisji Kontroli Budżetowej.
Chciałbym zaprezentować Izbie cztery najważniejsze informacje zawarte w tegorocznym sprawozdaniu. Po pierwsze, Trybunał stwierdził, że rachunki Unii Europejskiej zapewniają uczciwe przedstawienie, rzetelny i uczciwy obraz stanu finansów oraz wyników operacji i przepływu środków. To trzeci rok z rzędu, kiedy Trybunał uznał rachunki za wolne od istotnych błędów i wiarygodne.
W zakresie legalności i prawidłowości Trybunał, podobnie jak w poprzednich latach, wydaje pozbawioną zastrzeżeń opinię o dochodach i zobowiązaniach. Jednakże w płatnościach z budżetu nadal występują istotne błędy - z wyjątkiem dwu dziedzin, co jest drugą ważną informacją zawartą w tegorocznym sprawozdaniu. Te dwie wyjątkowe dziedziny to wydatki administracyjne oraz sprawy gospodarcze i finansowe.
We wszystkich pozostałych dziedzinach wydatków Trybunał stwierdził istotny poziom błędów. Skupię się na dwu najważniejszych dziedzinach wydatków: rolnictwie i polityce spójności.
W dziedzinie rolnictwa i zasobów naturalnych w ocenie Trybunału poziom błędów jest nieco wyższy, niż w 2008 roku. Wyniki są jednak w obu latach zgodne z wydaną przez Trybunał oceną, że systemy są efektywne jedynie częściowo. Trybunał zaleca ograniczenie ryzyka występowania błędów przez poprawę jakości informacji w bazach danych wykorzystywanych do określania uprawnień i obliczania płatności, a także przez wyjaśnienie i egzekwowanie zasad dotyczących wykorzystywania i utrzymywania gruntów.
W przypadku polityki spójności, stanowiącej prawie jedną trzecią budżetu, nadal mamy do czynienia z sytuacją, że jest to jedyna dziedzina budżetu o szacowanym poziomie błędów przekraczającym 5 %. Większość stwierdzonych błędów wynika z poważnych naruszeń popełnianych przez władze krajowe przy stosowaniu przepisów prawa zamówień publicznych i zwrocie niekwalifikowalnych kosztów. Państwa członkowskie mogły i powinny były wykryć i skorygować wiele błędów przed zatwierdzeniem wydatków wobec Komisji, z audytu wynika bowiem, że dysponowały potrzebną w tym celu informacją.
Jeżeli przeanalizujemy tegoroczne wyniki i porównamy je do zeszłorocznych, zauważymy, że najistotniejsza zmiana zaszła w polityce spójności. To prowadzi mnie do trzeciej istotnej informacji Trybunału. Szacowany najbardziej prawdopodobny błąd w wydatkach w dziedzinie spójności był zdecydowanie mniejszy niż w poprzednich latach, a w odniesieniu do całego budżetu wykonane przez Trybunał szacunki błędów spadały w ciągu ostatnich lat.
Jednakże przy wyciąganiu jakichkolwiek wniosków dotyczących tendencji w tej dziedzinie należy zachować pewną ostrożność; z uwagi na różnice we wzorcach wydatków, populacja płatności może się znacznie różnić w poszczególnych latach - rok 2009 znacznie różni się od roku 2008. Ponadto nie ma gwarancji, że ogólny spadek szacowanej stopy błędów w ubiegłych latach zostanie utrzymany, póki systemy obejmujące znaczną większość wydatków nadal są jedynie częściowo wydajne.
Tu dochodzimy do ostatniej najważniejszej informacji. Dostarczana przez Komisję informacja o odzyskiwanych środkach i innych korektach nadal nie jest w pełni wiarygodna i nie można jej sensownie porównać z szacowaną przez Trybunał stopą błędów.
Mamy przed sobą wiele inicjatyw, stanowiących istotną szansę na poprawę zarządzania finansowego w Unii Europejskiej. Tegoroczne sprawozdanie stanowi potwierdzenie wniosków i zaleceń zawartych w sporządzonym przez Trybunał stanowisku, dotyczącym zagrożeń i wyzwań związanych z usprawnieniem zarządzania finansowego w Unii Europejskiej. Ważnym priorytetem powinna być poprawa jakości wydatków. Do osiągnięcia tego celu powinny się przyczynić uproszczenie ram legislacyjnych i ustanowienie bardziej opłacalnego systemu kontroli, służące zmniejszeniu ryzyka błędów.
W tym roku Komisja przedstawiła projekt zmiany rozporządzenia finansowego. W przyjętym niedawno stanowisku dotyczącym tego dokumentu Trybunał stwierdził, że zawiera on szereg propozycji dających Komisji szansę zwiększenia przejrzystości i usprawnienia zarządzania finansowego. Nadal jednak ważnym sposobem znacznej poprawy jakości wydatków pozostaje uproszczenie prawodawstwa sektorowego.
W przyszłym roku Komisja przedstawi wnioski legislacyjne dotyczące polityki i programów w zakresie głównych dziedzin wydatków w następnym okresie programowania. Trybunał sugeruje, aby przy zmianie programu wydatków zastosować szereg zasad zwiększających prawdopodobieństwo uzyskania europejskiej wartości dodanej, jasność celów, największy realizm i prostotę programów, jaką da się rozsądnie uzyskać, oraz czytelną odpowiedzialność.
Zapewnienie optymalnego sposobu wydatkowania funduszy europejskich nakłada na nas wszystkich ogromną odpowiedzialność: na Komisję przy przedstawianiu wniosków legislacyjnych i realizacji budżetu; na państwa członkowskie przy codziennym zarządzaniu około 80 % budżetu europejskiego; na Parlament i Radę jako władze prawodawcze i udzielające absolutorium; a na Trybunał - jako na audytora zewnętrznego.
Trybunał oczekuje, że będzie miał możliwość pełnego udziału w wysiłkach na rzecz zapewnienia właściwego i dobrego wydatkowania środków finansowych.
Algirdas Šemeta
komisarz. - Panie przewodniczący! Już dwa dni temu wraz z panem prezesem Caldeirą mieliśmy okazję wymienić opinie i omówić roczne sprawozdanie Trybunału z członkami Komisji Kontroli Budżetowej. Chciałbym przytoczyć tutaj najważniejsze punkty dyskusji i wynikające z niej wstępne wnioski.
Zanim przejdę do sedna sprawy, chciałbym przypomnieć o owocnym dialogu między audytorem, Trybunałem, a zespołem audytowym w Komisji oraz podziękować prezesowi Caldeirze za doskonałą współpracę z jego strony. Cieszę się, że Trybunał dostrzegł postęp, jaki się dokonał; naprawdę zauważam wiele korzystnych sygnałów; dostrzegam również pewną dozę krytyki, a obowiązkiem Komisji jest szczegółowa realizacja wszystkich zaleceń Trybunału.
Główne sygnały wynikające ze sprawozdania Trybunału mają kluczowe znaczenie dla tego, w jaki sposób sama Komisja ocenia realizację swoich zadań w zakresie zarządzania budżetem UE.
Po pierwsze, trzeci rok z rzędu rozliczenie roczne uzyskało pozbawioną zastrzeżeń, pozytywną ocenę. Według oceny Trybunału rozliczenia UE zapewniają rzetelny i uczciwy obraz, nie ma do tego żadnych zastrzeżeń. Komisja jest naturalnie bardzo zadowolona z tego wyniku, potwierdza on bowiem trwały efekt naszej reformy rachunkowości. Trybunał słusznie podkreśla jednak pewne niedociągnięcia. Chociaż żadne z nich nie wpłynęło na wydaną przez Trybunał opinię, pozbawioną zastrzeżeń, Komisja chce jednak uporać się z tymi niedociągnięciami i dlatego nadal dąży do usprawniania swojej codziennej praktyki prowadzenia rachunkowości. Co do legalności i prawidłowości transakcji, cieszę się, że w 2009 roku udało się utrzymać korzystną tendencję spadku ogólnego poziomu błędów.
Dochody i zobowiązania całego budżetu są legalne i prawidłowe pod wszystkimi istotnymi względami. Ponad 95 % wszystkich płatności z budżetu UE jest wolne od błędów. Ten werdykt to pozytywny sygnał, że nasze wysiłki na rzecz dalszego usprawnienia kontroli przynoszą konkretne efekty. Osiągnęliśmy to przede wszystkim dzięki znacznemu zmniejszeniu poziomu błędów w dziedzinie spójności; ten postęp stanowi odzwierciedlenie rozszerzenia nadzorczej roli Komisji za pomocą uprzedniej oceny systemów zarządzania i kontroli w państwach członkowskich. To również świadectwo zalet rygorystycznego podejścia, polegającego na wstrzymywaniu lub zawieszaniu płatności w przypadku stwierdzenia problemów.
Wreszcie w swoim sprawozdaniu Trybunał zauważa wyższą jakość dostarczanej przez Komisję i zawartej w rozliczeniach informacji o odzyskiwaniu środków. Zwiększenie wartości środków odzyskiwanych z projektów, w których stwierdzono błędy lub od właściwych władz krajowych jest faktycznie kolejnym dowodem determinacji Komisji. Podzielam jednak opinię Trybunału, że sprawozdawczość państw członkowskich nadal nie jest zadowalająca - i Komisja będzie kontynuować swoje wysiłki służące naprawie tej sytuacji w przypadku istniejących programów, a także w przypadku kolejnej serii programów i wspólnego zarządzania.
W pełni zgadzam się z przestrogami pana prezesa Caldeiry, kiedy ostrzega on przed możliwymi wahaniami poziomu błędów w przyszłości, szczególnie w dziedzinie spójności. Zgadzam się też z uwagami Trybunału dotyczącymi wad systemów państw członkowskich i niektórych innych kwestii we wspólnym zarządzaniu. Moim zdaniem dalsze działania obejmują opracowanie opłacalnych mechanizmów kontrolnych; uproszczenie zasad kwalifikowalności, kiedy ich stopień złożoności jest oczywistym źródłem błędów; oraz podniesienie jakości dostarczanej przez państwa członkowskie informacji w zakresie korekt finansowych i odzyskiwanych środków.
Ale lista nie ma charakteru ostatecznego. Nasza wtorkowa dyskusja pokazała, że przed nami kolejne wyzwania, na przykład większa odpowiedzialność najważniejszych podmiotów, szczególnie państw członkowskich, oraz opłacalna polityka kontroli opierająca się na ryzyku i rezultatach. Ponadto w przygotowaniach do przeglądu budżetu popierałem skupianie się raczej na skutkach niż na wkładzie, a to za pomocą określenia jasnych i mierzalnych celów oraz kluczowych wskaźników postępu. W zeszłym roku na forum Komisji Kontroli Budżetowej tej Izby przedstawiłem swój program dotyczący absolutorium, audytu i środków przeciwdziałających oszustwom na lata 2010-2014. W programie tym zarysowano kluczowe cele strategiczne i konkretne działania, jakie Komisja podejmie w celu dalszego przybliżania się do korzystnego poświadczenia wiarygodności przez Trybunał. W kontekście rocznego sprawozdania Trybunału za 2009 rok ten program zachowuje swoją pełną ważność w zakresie naszych przyszłych działań.
Na zakończenie chciałbym powiedzieć, że cieszę się z zawartego w sprawozdaniu rocznym za 2009 rok potwierdzenia, że nasze wysiłki przynoszą efekty. To ważny i aktualny wkład w nasze rozważania dotyczące sposobów osiągnięcia skuteczniejszego i wydajniejszego zarządzania budżetem UE, które powinny stanowić dla nas wskazówkę przy przygotowywaniu kolejnej generacji programów.
Ingeborg Gräßle
Panie przewodniczący, panie prezesie Caldeira, panie komisarzu Šemeta, panie i panowie! Mamy przed sobą bardzo dobry dzień, ponieważ po raz pierwszy możemy oczekiwać, że druga Komisja kierowana przez pana przewodniczącego Barroso przekroczy barierę 2 %. Naprawdę nie potrzebujemy akceptowalnego ryzyka błędów. Właśnie dlatego sprawozdanie przesłane nam przez Trybunał Obrachunkowy to zdecydowanie bardzo dobra wiadomość, w szczególności dla tych, którzy pracują w tej dziedzinie. Jasno widać, że jeżeli Komisja rzetelnie podejmie zdecydowane wysiłki, to może uzyskać efekty.
Jeżeli bliżej przyjrzymy się tym wynikom, to oczywiste stanie się, że po części zawdzięczamy je zmianom przepisów. Z pewnością tak jest, i jest to droga, którą powinniśmy kierować się w przyszłości. Gdyby Komisja była w stanie zmobilizować się do zmiany dyrektywy dotyczącej zamówień publicznych i faktycznie ułatwić życie organom publicznym w państwach członkowskich, byłby to z pewnością największy krok, jaki możemy uczynić na rzecz korzystnego poświadczenia wiarygodności.
Wszystkim, którzy twierdzą nieustannie, że budżet europejski jest narażony na ogromne ryzyko, chciałabym powiedzieć, że to prawda, iż powinniśmy poddać wydatki europejskie spójniejszej kontroli niż wydatki krajowe. Środki europejskie są monitorowane i muszą być rozliczane spójniej, niż w przypadku wielu dziedzin budżetu krajowego, co zawsze doskonale widać przy każdej naszej wizycie w państwach członkowskich, ponieważ uregulowania krajowe zostały ustanowione jedynie w wyniku wdrożenia uregulowań europejskich. Dlatego musimy po prostu zachęcać państwa członkowskie i wzywać je do poddania ich wydatków krajowych takim samym metodom kontroli, jak środki europejskie, i odwrotnie.
Chciałabym podziękować Trybunałowi Obrachunkowemu, ale chciałabym też powiedzieć, że jestem rozczarowana tym rocznym sprawozdaniem. Jak już powiedziałam, sprawozdanie roczne zawiera o wiele mniej informacji, niż to miało miejsce w przeszłości. Potrzebujemy szczegółowych informacji dotyczących poziomów błędów. Zawsze otrzymywaliśmy tę informację w odniesieniu do funduszy strukturalnych, ale w tym roku po raz pierwszy jej nie otrzymaliśmy. Nie jesteśmy w przedszkolu. Ta informacja jest Parlamentowi niezbędna. Kiedy sięgam pamięcią wstecz do wysłuchań z udziałem przedstawicieli Trybunału Obrachunkowego, to przypominam sobie, że obiecywali oni ściśle współpracować z Parlamentem. Nie wydaje mi się, by ta obietnica była realizowana.
Georgios Stavrakakis
w imieniu grupy S&D. - Panie przewodniczący! Chciałbym wyrazić zadowolenie z tego sprawozdania rocznego i pogratulować doskonałej pracy panu prezesowi Caldeirze oraz wszystkim członkom Trybunału. Szczególne podziękowania pragnę skierować do pana O'Shea'a za doskonałą współpracę, jaką prowadziliśmy w odniesieniu do agencji.
Jako parlamentarzyści musimy być odpowiedzialni wobec obywateli, zatem musimy zapewnić właściwe, przejrzyste i wydajne wykorzystywanie pieniędzy podatników. Oczekuję, że konkluzje rocznych sprawozdań dotyczących agencji, które mają zostać opublikowane w późniejszym terminie, będą odzwierciedlały tendencje z ubiegłych lat. Sytuacja ulega poprawie, ale nadal trzeba usprawnić część systemów kontroli, rozwiązać pewne problemy i znaleźć pewne rozwiązania.
W okresie obecnego dotkliwego kryzysu gospodarczego i społecznego monitorowanie stało się ważniejsze niż kiedykolwiek wcześniej, a przedstawiciele Parlamentu i Trybunału Obrachunkowego działają wspólnie, by stawić czoła problemom i rozwiązać je, tak aby osiągnąć jeszcze lepsze rezultaty.
Jorgo Chatzimarkakis
Panie przewodniczący, panie komisarzu Šemeta, panie prezesie Caldeira! Chciałbym podziękować Trybunałowi Obrachunkowemu za przedmiotowe sprawozdanie. Panie prezesie Caldeira, pańska organizacja świadczy nam usługę niezwykle istotną z punktu widzenia podatników europejskich. To dobrze, że w tym roku udało się utrzymać tendencję spadku poziomu błędów. To efekt reformy Komisji, przeprowadzonej przez liberalnego komisarza, pana Kallasa. W ubiegłym roku udało się uzyskać znaczną poprawę w dziedzinie spójności, a w dziedzinie rolnictwa sytuacja uległa jedynie niewielkiemu pogorszeniu. Komisja nie powinna jednak teraz siedzieć z założonymi rękami i nic nie robić. Musimy wyraźnie podkreślić, że ogromna poprawa wynika z niezwykle szczęśliwego doboru próbek. Dlatego obawiam się, że w przyszłym roku nie uda się utrzymać tej korzystnej tendencji. Powinniśmy wykorzystać impet pierwszego absolutorium budżetowego na mocy traktatu z Lizbony do wdrożenia decydującej zmiany paradygmatu.
Chciałbym jeszcze raz wyraźnie podkreślić, że tegoroczne sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego to już szesnaste sprawozdanie z rzędu, którego ogólne wyniki nie są korzystne. W jaki sposób możemy wreszcie położyć kres nieefektywności i marnotrawstwu przy rozdziale środków finansowych oraz politycznemu przymykaniu oka w tej dziedzinie?
Moja propozycja jako sprawozdawcy brzmi: po pierwsze, Komisja musi bardziej zdecydowanie interweniować w przypadku oczywistych błędów, a kiedy te błędy się powtarzają - zawieszać finansowanie. Jak to możliwe, że na kraj mający od wielu lat status państwa członkowskiego, jak Grecja, przez 10 lat nie nałożono sankcji, pomimo wyraźnego łamania postanowień Zintegrowanego Systemu Zarządzania i Kontroli (ZSZIK)?
Po drugie, nie możemy dalej podwójnie karać podatników. Beneficjenci funduszy UE, które zostały przyznane z naruszeniem prawa, są zobowiązani zwrócić jedynie 10 %. Zgodnie z zasadą 50:50, państwo członkowskie wnosi połowę kwoty ze swojego budżetu krajowego. To obraza dla podatników. Chciałbym przytoczyć państwu kilka liczb. W latach 1994-2006 w dziedzinie spójności państwom członkowskim przyznano niezgodnie z prawem niewiarygodną kwotę 7,7 miliarda euro. Niedawno Komisja sama ujawniła ten fakt. Zwrócono jedynie 709 milionów euro, co bardzo wyraźnie pokazuje odmienność tych okoliczności. To prawdopodobnie prawda, ponieważ państwa członkowskie nie są w stanie przedstawić dokładnych wyliczeń. Potwierdził to Trybunał Obrachunkowy.
Po trzecie, wszystkie państwa członkowskie powinny wreszcie podpisać i przesłać krajowe deklaracje w sprawie zarządzania. Po czwarte, Komisja powinna ponosić odpowiedzialność polityczną. Właśnie dlatego domagamy się podpisu przynajmniej pana przewodniczącego Barroso na syntetycznym sprawozdaniu z rocznej działalności. Domagamy się również sprawozdania z oceny, o którym mowa w traktacie z Lizbony.
Pewne kwestie nadal wymagają dopracowania. Podsumowując, chciałbym bardzo serdecznie podziękować Trybunałowi Obrachunkowemu za przedmiotowe sprawozdanie.
Bart Staes
Panie przewodniczący, panie i panowie! Kiedy czytałem przedmiotowe sprawozdanie, odniosłem wrażenie déjà lu, wrażenie ponownego czytania czegoś, co czytam już od wielu lat. Po pierwsze, nadal występuje zbyt wiele istotnych błędów, zwłaszcza w dziedzinach rolnictwa, Funduszu Spójności, badań i rozwoju, pomocy zagranicznej, współpracy rozwojowej i kształcenia. Po drugie, systemy nadzorujące i kontrolne były jedynie częściowo skuteczne przy zapobieganiu i korygowaniu odzyskiwania środków z tytułu nadmiernych i niekwalifikowalnych kosztów.
Panie i panowie! Nadal stoimy przed zasadniczym problemem, że państwa członkowskie nie robią tego, co powinny, czyli nie monitorują właściwie środków wypłacanych beneficjentom. Mówimy tu o około 80 % budżetu europejskiego. Kolejnym zasadniczym problemem, który się utrzymuje, jest brak dostatecznych wysiłków ze strony Komisji w zakresie monitorowania działań państw członkowskich w tej dziedzinie.
Dlatego popieram strategię sprawozdawcy, obejmującą z jednej strony zapewnienie, byśmy domagali się przede wszystkim krajowych deklaracji w sprawie zarządzania, podpisanych przez ministrów finansów, a z drugiej strony - zapewnienie, aby Komisja wreszcie podjęła działania przeciwko każdemu państwu członkowskiemu, które narusza przepisy, a jeżeli będzie to konieczne - by nałożyła sankcje: finansowe, na przykład polegające na wstrzymaniu dotacji. Moim zdaniem powinniśmy przyjąć taki sposób postępowania.
Ryszard Czarnecki
Panie przewodniczący! Trybunał Obrachunkowy to taki wielki audytor, można powiedzieć, policjant, policjant przyjazny, choć mam czasem wrażenie, że patrzący przez palce, zbyt łaskawy i zbyt dobrotliwy wobec instytucji, które kontroluje. Wniosek tego sprawozdania, wniosek z pracy Trybunału jest następujący: jest dobrze, ale nie jest idealnie.
Mam wrażenie, że wielu ludzi w Europie myśli bardziej pesymistycznie niż Trybunał Obrachunkowy. Rola Trybunału musi rosnąć, Trybunał musi być wiarygodny, aby instytucje europejskie miały autorytet w oczach podatników i wyborców. Ale aby Trybunał był wiarygodny, musi rzeczywiście być bardzo skrupulatny, bo dzisiaj Trybunał mówi, że cieszmy się, że szklanka jest w 95 % pełna, ale myślę, że wielu podatników zapyta: ale dlaczego w 5 % jest pusta? Tym bardziej, że powszechne jest przekonanie, że jest pusta w większym stopniu niż tylko 5 %. Zgadzam się z jedną konkluzją - kontrola na poziomie europejskim jest może czasem bardziej szczegółowa niż w państwach członkowskich i wzywam Trybunał do większej kontroli w państwach członkowskich, gdzie te pieniądze często po prostu przeciekają.
Søren Bo Søndergaard
Panie przewodniczący! Chciałbym podziękować Trybunałowi Obrachunkowemu za doskonałe sprawozdanie. Jak usłyszeliśmy, ogólnie zmniejszyła się liczba popełnianych błędów. Co powinniśmy z tym zrobić? Moim zdaniem to zależy od dwu kwestii: sytuacji wyjściowej i naszych oczekiwań. Sytuacja wyjściowa była katastrofalna. W 2008 roku wbrew przepisom wypłacono miliardy euro. Dlatego oczekiwaliśmy nie tylko poprawy, lecz raczej istotnej poprawy we wszystkich dziedzinach.
Czy zatem tak się stało? Tak, w dziedzinie spójności udało się zdecydowanie zmniejszyć liczbę błędnych płatności - co jest dobrą informacją - nawet jeżeli ich poziom jest nadal niedopuszczalnie wysoki. Jednakże w innych dziedzinach doszło faktycznie do wzrostu, co po prostu nie jest wystarczająco dobrym wynikiem.
Niedawno na forum Komisji Kontroli Budżetowej i dzisiaj ponownie pan komisarz Šemeta stwierdził, że ogólny spadek liczby błędów to efekt wysiłków Komisji. To mi wystarczy. Z radością udzielę Komisji kredytu zaufania. W takim przypadku jest jednak jasne, kto będzie odpowiedzialny, jeżeli poziom błędów wzrośnie w przyszłym roku. Proszę uznać to za zaproszenie.
Marta Andreasen
w imieniu grupy EFD. - Panie przewodniczący! Od szesnastu lat każdego roku audytorzy odmawiali zatwierdzenia co najmniej 90 % budżetu, i w tym roku jest tak samo. Mówią o błędach, lecz charakter znajdowanych przez nich nieprawidłowości dalece wykracza poza pomyłki. Wystarczy powiedzieć, że taka sytuacja spowodowałaby zamknięcie przedsiębiorstwa sektora prywatnego i postawienie jego dyrektorów w stan oskarżenia.
Faktem jest, że pieniądze podatników wydaje się niezgodnie z prawem. W tym roku audytorzy twierdzą, że nie należało wypłacić co najmniej 6 miliardów funtów. Na czym polega problem? Na braku odpowiedzialności.
Komisja i audytorzy będą, jak zwykle, obwiniać państwa członkowskie, ale faktem jest, że błąd leży po stronie Komisji z uwagi na brak właściwej kontroli. Komisja znajduje się w najlepszej sytuacji, aby ustanowić zasady i ukarać tych, którzy je łamią, ale całkowicie zawiodła pod tym względem, a Parlament również ponosi część odpowiedzialności, ponieważ co roku zgadzał się na taką sytuację i stale zwraca się o zwiększenie budżetu.
Nie ma już nadziei, że audytorzy kiedykolwiek zatwierdzą budżet UE. W takiej sytuacji jedyną możliwością zapewnienia pieniądzom podatników ochrony jest drastyczne zmniejszenie budżetu UE.
Zwracam się teraz do brytyjskiego premiera. Panie Cameron, całkowicie nas pan zawiódł, zgadzając się na wzrost budżetu UE w 2011 roku o 2,9 %. W imieniu brytyjskich podatników domagam się, aby zażądał pan drastycznego zmniejszenia budżetu na 2011 rok.
Martin Ehrenhauser
(DE) Panie przewodniczący! To prawda, że poziom błędów w dziedzinie spójności znacznie się zmniejszył, z 54 % w 2007 roku do 36 % w roku 2009. To dobrze. To fakt, i nawet ja muszę to przyznać. Niemniej jednak, jak już powiedział sprawozdawca, jeżeli przyjrzymy się dokładniej, w jaki sposób wyliczono te wartości, to oczywiste stanie się, że należy je rozważać w sposób relatywny. Faktem jest też, że według przedmiotowego sprawozdania Trybunału Obrachunkowego systemy kontroli w dziedzinie spójności są nieskuteczne. Ponadto prawdą jest również, że co najmniej 3 % środków w ogóle nie należało wypłacić. To oznacza, że między innymi pan komisarz Hahn nadal ma bardzo wiele do zrobienia, aby uporządkować swoją działkę.
Moim zdaniem zwiększenie poziomu błędów w dziedzinie rolnictwa to oczywisty krok wstecz. W dodatku za błąd nie uznaje się marnotrawstwa, na przykład kiedy miliarderom wypłaca się dotacje dla górników.
Wspomniałem już na forum komisji, że ani od Trybunału Obrachunkowego, ani od Komisji nie uzyskałem odpowiedzi dotyczącej zasiłków socjalnych, które zostały wypłacone dwukrotnie. Ponownie zadaję pytanie: kto popełnił w tym przypadku błąd? Czy środki zostaną zwrócone i o jak wielką kwotę chodzi? Chciałbym wreszcie powiedzieć, że w przyszłości Trybunał Obrachunkowy powinien nie tylko sprawdzać legalność wykonywanych płatności, ale również zapewnić ich opłacalność i wydajność.
Cătălin Sorin Ivan
(RO) Przede wszystkim chciałbym podziękować prezesowi Victorowi Caldeirze za jego jasne sprawozdanie, które ma duże znaczenie dla działań Komisji i realizacji budżetu za 2009 rok. Po drugie, chciałbym od razu wyjaśnić coś, co ma dla nas ogromne znaczenie: do Parlamentu Europejskiego wybierają nas i wysyłają co pięć lat obywatele Europy, ludzie płacący podatki i cła, którzy w ostatecznym rozrachunku składają się na ten budżet. Gdy oprzeć się na naszych regularnych powrotach do domu i spotkaniach z nimi, z ich punktu widzenia nie można uznać realizacji budżetu na 2009 roku za sukces. Dam państwu dwa powody takiej oceny.
Po pierwsze, składane krajowe deklaracje w sprawie zarządzania nie mają poparcia politycznego. Inaczej mówiąc, nie widnieje na nich podpis ani ministra finansów, ani premiera. W efekcie nie wiemy, kto jest odpowiedzialny za te krajowe deklaracje w sprawie zarządzania i na ile są one zrozumiałe i dokładne. W sferze praktycznej otwiera to drogę do fałszywych sprawozdań, a jeżeli nawet nie do fałszywych, to przynajmniej do niepełnych.
Po drugie, jeżeli w zarządzaniu funduszami europejskimi popełniono błędy, to każde państwo musi zwrócić środki do Komisji. Inaczej mówiąc, obywatele Europy najpierw wpłacają środki, by stworzyć budżet europejski, a następnie, jako przegrani, ponownie pokrywają straty w budżecie krajowym. Dlatego obywatele UE płacą dwa razy za pomyłki, błędy, a nawet oszustwa popełniane w zarządzaniu funduszami europejskimi.
Po trzecie, popieram Komisję i Europejski Trybunał Obrachunkowy. Ja również opowiadam się za ściślejszymi powiązaniami między tą instytucją a krajowymi organami audytowymi w każdym państwie członkowskim. Uważam, że jeżeli domagamy się zwiększenia budżetu, to musimy przede wszystkim lepiej wydatkować środki, którymi dysponujemy. By lepiej wydatkować dostępne nam środki, musimy przede wszystkim wiedzieć, gdzie występują problemy i w jaki sposób możemy je rozwiązać.
Luigi de Magistris
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Uważam, że jeżeli możemy dzisiaj mówić o spadku poziomu błędów, to zawdzięczamy to umiejętnościom, niezależności i profesjonalizmowi Trybunału Obrachunkowego, i chciałbym prosić pana prezesa Caldeirę o zauważenie tego.
Sądzę, że oprócz Komisji również Parlament odegrał ważną rolę w uzyskaniu tej poprawy, w szczególności Komisja Kontroli Budżetowej, która przywiązuje ogromną wagę do przejrzystości oraz skuteczności i wydajności wykorzystywania środków publicznych.
Nadal musimy jednak myśleć o tym, co możemy usprawnić, ponieważ wciąż jeszcze wiele kwestii nie jest w porządku, szczególnie w bardzo wrażliwych dziedzinach, jak rolnictwo i polityka spójności - czemu często towarzyszy niepokojący poziom błędów w tych sektorach, w których szerzą się oszustwa w zakresie umów i zawyżania faktur. Moim zdaniem należy zmniejszyć zakres biurokracji i ograniczyć bezsensowną administrację, a w zamian ustanowić kilka jasnych reguł, aby powiedzieć bardzo wyraźnie i zdecydowanie "nie” każdemu rodzajowi oszustwa w tych sektorach, w których powszechnie występuje korupcja.
Kolejnym ważnym czynnikiem jest rola OLAF, urzędu zwalczającego nadużycia, w przeciwdziałaniu wszelkim formom oszustw i korupcji. Innym aspektem, którego nie możemy pominąć - nauczyliśmy się tego również dzięki niedawnej wizycie Komisji Kontroli Budżetowej we Włoszech - jest ryzyko związane z przemożnym wpływem zorganizowanej przestępczości i form korupcji na środki publiczne. Z tego punktu widzenia OLAF może zatem odgrywać istotną rolę, wraz ze ściślejszą współpracą między państwami członkowskimi, Komisją i Parlamentem.
Kolejną bezwzględnie kluczową kwestią jest, moim zdaniem, wzmocnienie niezależności Komisji wobec państw członkowskich. Uważam, że musimy blokować fundusze, aby zapobiec powtarzaniu się tego typu zachowań, zwłaszcza w krajach, w których od wielu lat występują poważne błędy - nie mówię tu o pomniejszych błędach - oraz bardzo znaczące przypadki oszustw.
Wiarygodność Parlamentu Europejskiego i instytucji europejskich jest w znacznej mierze uzależniona od przejrzystości i prawidłowości wykorzystywania środków publicznych. Mam w związku z tym nadzieję, że pewne kwestie z tej dziedziny możemy poprawić.
Peter van Dalen
(NL) Pani przewodnicząca! Chociaż Trybunał Obrachunkowy stwierdził, że poziom odpowiedzialności w wydatkach europejskich wzrósł, nadal jednak nie wydał tym wydatkom pełnego poświadczenia wiarygodności. Wynika to po części z faktu, że choć naprawdę udało się osiągnąć pewien postęp w zakresie drugiej dziedziny pod względem wielkości - polityki spójności - to błędy występują nadal w około 40 % projektów. Dlatego przy budżecie ogólnym wynoszącym 35 miliardów euro, 2 miliardy euro nie mogły uzyskać poświadczenia wiarygodności. Moim zdaniem to niedopuszczalne; z tego względu zwłaszcza Komisja powinna dokładnie zbadać, jak mogło dojść do pojawienia się tych błędów i w jaki sposób można je ograniczyć. Ma to szczególne znaczenie dla rozważań dotyczących absolutorium budżetowego za 2009 rok.
Wczoraj pan Engwirda, członek Trybunału, stwierdził, że błędy wynikają przede wszystkim ze złożoności procedur. To ponownie pokazuje, że Europa musi stać się prostsza i przejrzystsza. Jeżeli tak się nie stanie, nasi obywatele nadal będą odbierać Europę jako twór skomplikowany i zbyt odległy.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane za pomocą niebieskiej kartki zgodnie z art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Jens Geier
(DE) Pani przewodnicząca! Chciałbym zapytać pana posła van Dalena, czy wie, że wysoki poziom procentowy odnosi się wyłącznie do próbki. Inaczej mówiąc, błędy występują nie w 36 % płatności, ale w 36 % płatności w próbce. Dzięki ekstrapolacji wiemy, że wynik wynosi co najmniej 5 % w przypadku Funduszu Spójności. Dlatego miliardy, o których pan mówił, to nie są dokładne kwoty. Czy wiedział pan o tym?
Peter van Dalen
(NL) Pani przewodnicząca! W pełni to zrozumiałem. Moim zdaniem prawdziwy problem polega na tym, że nie można przyznać poświadczenia wiarygodności w odniesieniu do miliardów euro, i właśnie dlatego zwróciłem się do Komisji o dokładne zbadanie tego i sprawdzenie, w jaki sposób można uzdrowić tę sytuację. Na szczęście pan komisarz powiedział już przed chwilą w swoim wystąpieniu, że ma zamiar wszcząć takie dochodzenie i poważnie potraktować tę sprawę.
Franz Obermayr
(DE) Pani przewodnicząca! Według szacunków przedstawionych przez Europejski Trybunał Obrachunkowy, w 2009 roku na skutek beztroski, złego zarządzania, oszustw, ignorancji i braku kontroli z budżetu europejskiego zniknęło 6 milionów euro. Trybunał Obrachunkowy ujawnił skandaliczny fakt, że około 40 % urzędników UE otrzymuje dodatek rodzinny dwukrotnie wyższy niż normalnie. Grecja ponownie jest źródłem problemów. Nie dość, że została uratowana przez pozostałe państwa członkowskie za pomocą pakietu ratunkowego wartego miliardy euro, to jeszcze stała się liderem w zakresie defraudacji dopłat. Wystarczy, że spojrzą państwo na obszary leśne, w związku z którymi Grecja wystąpiła o dopłaty do terenów zielonych, aby dostrzec czystą bezczelność takiego zachowania.
Oczywiście sytuacja jest szczególnie zła w odniesieniu do dopłat regionalnych. Jak już powiedział mój przedmówca, jeżeli błędy występują w 36 % sprawdzonych płatności, to sytuacja jest już wystarczająco zła. Właśnie dlatego zwracamy się do pana komisarza Hahna o podjęcie drastycznych działań w stosunku do kierowanej przez siebie niezwykle istotnej dziedziny. Nie stać nas na marnotrawstwo.
Chciałbym w końcu wyrazić uznanie dla zaangażowanych pracowników Trybunału Obrachunkowego. Są to ludzie niezwykle zmotywowani, a my jako politycy powinniśmy ich zachęcać do przeprowadzania jeszcze dokładniejszych kontroli. Jako politycy mamy możliwość opracowywania i wdrażania wytycznych.
Jan Olbrycht
(PL) Szanowni państwo! Myślę, że dyskutując na temat sprawozdania, musimy być dosyć precyzyjni w wypowiedziach, ponieważ bardzo często mówimy tutaj równocześnie o błędach, o nieprawidłowościach, bądź o zdefraudowaniu. Ze sprawozdania bardzo wyraźnie wynika, że jeżeli chodzi o stwierdzany poziom błędów w polityce spójności, to zasadniczo się zmniejszył. Dotyczy on skali mniej więcej 5 %, w związku z czym nie możemy przy okazji mówić o błędach na poziomie 20, 30, 40 %, bo to po prostu zaciemnia cały obraz. Mamy do czynienia z wyraźną poprawą w tej polityce, która niewątpliwie jest bardzo skomplikowana, bo oparta jest na wspólnym zarządzaniu z państwami członkowskimi. Jest problemem nas wszystkich, w jaki sposób usprawnić tę politykę, która w swej strukturze jest po prostu bardzo wymagająca, bardzo skomplikowana, ale ma ogromną wartość dodaną. Należy to odnotować z satysfakcją i pozytywnie stwierdzić, że sytuacja się zmienia.
Natomiast chciałbym zwrócić uwagę na pewien niepokojący fragment w raporcie - cytuję: "biorąc powyższe pod uwagę, Trybunał stwierdza, że nie jest możliwe miarodajne porównanie jego własnych szacunków dotyczących poziomów błędu z danymi przekazywanymi przez Komisję na temat korekt”. Wydaje się, że to stwierdzenie jest bardzo ważne, istotne na przyszłość, tak aby nie było sytuacji, w której Trybunał stwierdza, że nie jest w stanie uzgodnić z Komisją rezultatów. Ta sprawa wymaga dłuższej pracy i wyjaśnienia.
Christel Schaldemose
(DA) Pani przewodnicząca! Chciałabym podziękować Trybunałowi Obrachunkowemu za ponowne dostarczenie nam doskonałego narzędzia oceny sposobu wykorzystywania przez nas środków w UE. Na szczęście możemy potwierdzić, że idziemy we właściwym kierunku, nawet jeżeli nadal występuje wiele problemów. Jednakże skoro sprawy idą we właściwym kierunku, to sądzę, że powinniśmy wykorzystać ten czas do zastanowienia się, jakie działania podjąć w następnej kolejności. Gdy zastanowimy się nad sytuacją na przykład w zakresie wydatków administracyjnych, zauważymy, że mamy skuteczny system kontroli i niewiele błędów. Moim zdaniem to jednak nie wystarczy. Musimy również poświęcić nieco czasu na sprawdzenie, czy naprawdę wykorzystujemy te środki we właściwy sposób.
Wydatki administracyjne to nasze wydatki na wynagrodzenia, nieruchomości i tak dalej. Tutaj powinniśmy się zastanowić, czy faktycznie uzyskujemy wystarczająco wiele za środki, jakie wydajemy na wynagrodzenia. Czy właściwie wykorzystujemy środki w zakresie zarządzania naszymi nieruchomościami, itd.? Uważam, że teraz powinniśmy nieco pogłębić tę debatę i przedyskutować zagadnienie, czy to wystarczająco wydajna metoda, by uzyskać zdecydowanie większy poziom przejrzystości w tej sprawie. Dlatego wzywam nie tylko Parlament Europejski, ale również Komisję do okazania wyraźnej woli zapewnienia większej przejrzystości i włączenia się w tę debatę.
Andrea Češková
(CS) Już po raz drugi podczas obecnej sesji przedmiotem debaty stają się rachunki Unii Europejskiej. Na wstępie chciałabym serdecznie podziękować panu prezesowi de Silvie Caldeirze i jego zespołowi za wykonaną przez nich pracę. Z drugiej strony, jestem zaskoczona poziomem błędów występujących nadal w przeszło 92 % wydatków budżetowych, we wszystkich dziedzinach za wyjątkiem wydatków administracyjnych i spraw gospodarczych. Chciałabym zapytać, w jakiej mierze to państwa członkowskie są odpowiedzialne za te błędy, a w jakim stopniu wynikają one z braku kontroli ze strony Komisji.
Ze sprawozdania wynika, że w rzeczywistych systemach kontroli państw członkowskich występuje wiele niedociągnięć. Uważam, że potrzebujemy przede wszystkim ściślejszej współpracy i otwartości ze strony państw członkowskich, jeżeli chcemy uniknąć tak ogromnych błędów.
Tamás Deutsch
(HU) Pani przewodnicząca, panie i panowie, koleżanki i koledzy! Trybunał Obrachunkowy wykonał doskonałą robotę przy opracowywaniu sprawozdania z audytu budżetu UE na 2009 rok, a pan prezes Caldeira i członkowie Trybunału Obrachunkowego zasługują na uznanie za swoją pracę. Zgadzam się z tymi mówcami, którzy stwierdzili, że na podstawie sprawozdania wyraźnie można dostrzec tendencję poprawy w zakresie wykorzystywania funduszy UE oraz spadający ogólny poziom błędów. Niemniej jednak musimy wyciągnąć ze sprawozdania jasne i oczywiste wnioski dotyczące tego, co musimy zrobić tutaj, w Parlamencie, w Komisji i innych instytucjach UE.
Zmniejszający się poziom błędów oznacza jednak nie mniej niż to, że według Trybunału Obrachunkowego kilka miliardów euro z funduszy UE zostało wykorzystanych w niewłaściwy lub nieprawidłowy sposób, co może nawet wywołać podejrzenia, że doszło do przestępstwa. Oznacza to konieczność podjęcia działań. Jest jeden szczególny środek, o którym chciałbym wspomnieć - otóż czymś niezwykle istotnym byłoby przygotowanie przez Trybunał Obrachunkowy w kolejnym okresie zestawienia w podziale na poszczególne państwa członkowskie, pokazującego zakres poziomu błędów i standardy działania mechanizmu kontroli w każdym państwie. To również może przyczynić się do dalszego zmniejszenia poziomu błędów.
Inés Ayala Sender
(ES) Pani przewodnicząca! Po raz kolejny cieszymy się z usprawnień wprowadzonych dzięki intensywnemu dialogowi między Trybunałem Obrachunkowym, Komisją i - oczywiście - Parlamentem. Tegoroczne sprawozdanie stanowi jednak również dowód, że nie możemy spocząć na laurach i musimy zachować czujność.
Uważam też, że propozycja pana prezesa da Silvy Caldeiry, dotycząca współpracy na rzecz poprawy i uproszczenia istotnych aspektów rozporządzenia finansowego, jest bardzo korzystna, podobnie jak nowe wnioski legislacyjne, nad którymi być może moglibyśmy pracować wspólnie dla osiągnięcia zadowalających wyników.
Co się tyczy pozostałych instytucji, zwrócę szczególna uwagę na wszystkie aspekty związane z wydatkami operacyjnymi Rady, szczególnie na SESAME (Bezpieczny europejski system automatycznego przekazywania wiadomości), w którym znalazło się konkretne odniesienie do konieczności poprawy prognozowania budżetu Rady, jak również do poszczególnych kwestii związanych z Europejskim Rzecznikiem Praw Obywatelskich czy Europejskim Inspektorem Ochrony Danych, których budżety - jak się wydaje - zostały mocno okrojone. Jestem jednak również zainteresowana faktem, że dysponowaliśmy informacją o przekazaniu do Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych sprawy związanej z Komitetem Ekonomiczno-Społecznym. Ponadto chciałabym poznać stanowisko dotyczące znacznego wzrostu liczby pracowników Komitetu Regionów między rokiem 2009 a 2010.
Iliana Ivanova
(BG) Panie i panowie! Niezwykle istotne jest podkreślenie faktu, że Trybunał Obrachunkowy dostrzegł postęp, który udało się osiągnąć Komisji w zakresie kontroli absorpcji funduszy europejskich. Jednocześnie mam jednak nadzieję, że faktycznie uwzględni się zalecenia i propozycje zgłaszane przez Parlament Europejski w sprawozdaniach z udzielenia absolutorium, powtarzane od wielu lat, szczególnie w tych dziedzinach, gdzie nadal dochodzi do licznych nieprawidłowości. Jakość informacji przekazywanych nam przez Trybunał Obrachunkowy również powinna być jeszcze lepsza. Uważam, że naprawdę powinniśmy otrzymywać dokładne liczby i musimy znać poziom nieprawidłowości.
Dobrą informacją dotyczącą 2009 roku jest znaczny spadek poziomu nieprawidłowości w polityce spójności w porównaniu do roku poprzedniego. Jednakże pozostaje ważne pytanie, czy z biegiem czasu uda się utrzymać to zmniejszenie, czy też mamy do czynienia ze zwykłym szczęściem, które może wynikać również ze specyfiki krajów wybranych do przeprowadzenia audytu.
Tak czy inaczej, pozostają jednak nierozwiązane kwestie, dotyczące nieprawidłowości w dziedzinach pomocy zagranicznej, rozwoju i rozszerzenia, rolnictwa, badań, energii i transportu, kształcenia i obywatelstwa.
Chciałabym zapewnić Trybunał Obrachunkowy, Komisję i Radę, że w naszej pracy na forum Komisji Kontroli Budżetowej Parlamentu Europejskiego w najbliższych miesiącach będziemy w sposób bardzo intensywny i zdecydowany koncentrować się przede wszystkim na zwiększeniu wydajności zarządzania funduszami europejskimi.
Będziemy w dalszym ciągu zwracać uwagę na obowiązki, jakie w tym zakresie powinny podjąć Komisja i państwa członkowskie i których powinny się trzymać, jak również na środki, które należy podjąć przeciwko podmiotom naruszającym przepisy, aby uzyskać rzeczywisty efekt ochrony interesów podatników europejskich.
Jens Geier
(DE) Pani przewodnicząca, panie prezesie Caldeira, panie komisarzu Šemeta! Polityka spójności to chory człowiek budżetu UE. Zeszły rok spędził na oddziale intensywnej terapii, w tym przechodzi rekonwalescencję. Jednakże daleki jest od pełnego wyzdrowienia, a choroba może nawrócić w każdej chwili. Ponad 5 % wszystkich płatności w polityce spójności było obarczonych błędem, a 3 % w ogóle nie powinno było mieć miejsca. Oznacza to kwotę około 700 milionów euro. Państwa członkowskie mogły zapobiec znacznej części tych błędnych płatności. Do błędów dochodzi w zamówieniach publicznych i w wypłatach funduszy spójności, pomimo istniejących systemów kontrolnych, które zostały zatwierdzone przez Komisję. Musimy jeszcze raz dokładnie przyjrzeć się tym systemom kontroli. W mojej ojczyźnie, Niemczech, próbki pokazały, że wszystkie przebadane systemy kontroli były jedynie częściowo skuteczne.
Komisja odpowiada za zarządzanie budżetem. Możemy dyskutować nad tą sprzecznością - błędami w państwach członkowskich, za które odpowiedzialność ponosi Komisja - w naszych ojczystych krajach, możemy wyjaśniać ją mediom i mówić o niej naszym obywatelom. Jednakże w politycznym zakresie to Komisja powinna rozwiązać ten problem w państwach członkowskich. Panie komisarzu Šemeta! Musi pan przejąć kontrolę w tej dziedzinie i może pan liczyć na nasze wsparcie w tym zakresie.
Lambert van Nistelrooij
(NL) Pani przewodnicząca, szanowni przedstawiciele Komisji i Trybunału Obrachunkowego! Zabieram głos jako koordynator do spraw polityki regionalnej z ramienia Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów).
Analizując poziom błędów, dostrzegam wyraźną poprawę, jaka dokonała się w dziedzinie spójności. Możemy teraz dostrzec wpływ nowych przepisów, które przyjęliśmy na lata 2007-2013, oraz planów działania, które uzyskały tak zdecydowane poparcie, nie tylko w Parlamencie, ale również w Komisji poprzedniej i obecnej kadencji. Większość problemów czy błędów można znaleźć w dokumentacji zamówień publicznych. Transpozycja prawodawstwa europejskiego do przepisów kilku państw członkowskich oraz ich realizacja spowodowały wzrost poziomu błędów do obecnej, bardzo wysokiej wartości.
Dlatego zwracam się do komisarzy o przedstawienie planu działania, który służyłby między innymi wywarciu presji na państwa członkowskie lub wsparciu ich w zakresie zamówień publicznych. W zeszłym tygodniu miałem okazję przewodniczyć delegacji Parlamentu Europejskiego do Rumunii, gdzie mogliśmy się przekonać, jakie problemy w tej dziedzinie ma ten kraj i z jakimi trudnościami musi się zmagać. Moglibyśmy osiągnąć znaczny postęp w tej sprawie.
Wreszcie, ja również jestem gorącym zwolennikiem krajowych deklaracji w sprawie zarządzania, czyli deklaracji finansowych, które państwa członkowskie miałyby obowiązek przesłać, ponieważ to właśnie na szczeblu państw członkowskich dochodzi do większości błędów.
Derek Vaughan
Pani przewodnicząca! Chciałbym podejść do tego sprawozdania możliwie jak najbardziej pozytywnie, ponieważ zawsze uważam, że należy wykorzystywać audyt do poprawy sytuacji i do uczenia się na swoich błędach. Istnieje wiele przykładów, w których Komisja, państwa członkowskie i beneficjenci mogą to zrobić, aby poprawić sytuację na przykład w rolnictwie. Ciągłe zmiany wymogów Komisji powodują trudności dla państw członkowskich i beneficjentów; w Walii ciągle to słyszę. Aby zmniejszyć roszczenia zgłaszane przez rolników z tytułu gruntów niekwalifikowalnych, Komisja mogłaby również zapewnić przepisy jasno definiujące pojęcie "aktywnych rolników” w całej UE, które mogłyby być następnie wykorzystane przez wszystkie państwa członkowskie, podczas gdy obecnie mają one pewien margines swobody. Wreszcie zbliżająca się reforma WPR jest doskonałą szansą uproszczenia procedur w celu zapewnienia, byśmy w Europie w opłacalny sposób wykorzystywali nasze wydatki, ale również w dalszym ciągu zapewniali korzyści jednostkom i społecznościom.
Andrzej Grzyb
(PL) Pani przewodnicząca! Prezentacja wyników badań Europejskiego Trybunału Obrachunkowego zawsze daje znakomitą wiedzę, żeby porównać, jak wyglądało w przeszłości, i co należy zrobić dla przyszłości. Jaka może być konkluzja generalna? Wydaje się tak, że tam gdzie procedury są mniej skomplikowane, łatwiejsze wykorzystanie pieniędzy, tam mamy mniej istotnych błędów. Im polityki bardziej skomplikowane, tym istotność błędów, a czasami również nieprawidłowości, rośnie. Przykładem jest polityka spójności, która jednocześnie jest bardzo ważna dla Unii Europejskiej. Dlatego tutaj też stwierdzono, że wspólnotowa polityka rolna ma duży odsetek błędów, ale tam, gdzie procedury wykorzystania środków są uproszczone, tam jest mniej błędów, niż tam, gdzie jest bardziej skomplikowana.
Ja chciałbym zwrócić uwagę na istotność współpracy z narodowymi organami kontroli, ale również, o czym nie mówiono, na istotność współpracy z parlamentami narodowymi, w szczególności z komisjami do spraw Unii Europejskiej, komisjami do spraw budżetu czy kontroli budżetowej. Ja osobiście byłem w parlamencie w tym okresie, kiedy wprowadzaliśmy te informacje Europejskiego Trybunału Obrachunkowego, one spotykały się ze znakomitym odbiorem członków parlamentu narodowego.
Karin Kadenbach
(DE) Pani przewodnicząca! Chciałabym szczerze podziękować Trybunałowi Obrachunkowemu. Przedmiotowe sprawozdanie stanowi imponujący dowód na stałą poprawę środków kontroli. Nie jestem zbytnio zmartwiona ujawnionym poziomem błędów, ponieważ wierzę, że proces audytu to system uczący się. Oznacza coraz bliższe przyglądanie się problemom i - dzięki Bogu - znajdowanie coraz większej liczby błędów. Naszym zadaniem jest wspólna praca nad tym, by uniknąć popełnienia tych samych błędów w przyszłości. Dlatego chciałabym ponownie zwrócić uwagę wszystkich na przedstawione wczoraj piąte sprawozdanie w sprawie spójności. Komisja zachęca wszystkich zaangażowanych do wyrażenia swojego stanowiska w sprawach poruszonych w tym dokumencie. Stanowi to ogromną szansę stworzenia fundamentów pod przyszłe ustalenia dotyczące dopłat, zapewniające z jednej strony łatwiejsze uzyskanie dopłat w tej dziedzinie, uproszczenie dostępu i ograniczenie administracji, a z drugiej - istnienie niezbędnej, ścisłej kontroli, aby ochronić wykorzystywane pieniądze podatników.
Dlatego wzywam wszystkich zaangażowanych do spełnienia tej prośby Komisji. Oczywiście, my w Parlamencie to uczynimy.
Algirdas Šemeta
komisarz. - Pani przewodnicząca! Dzisiejsza debata świadczy o dalszym postępie, jaki dokonał się w 2009 roku w zakresie zarządzania budżetem europejskim. Jasne stanowisko Trybunału dotyczące rachunków i najniższego w historii poziomu błędów w odniesieniu do całego budżetu, co stwierdził nasz audytor zewnętrzny, potwierdza słuszność podjętych przez Komisję decyzji i propozycji przedłożonych w celu usprawnienia funkcjonowania programów w obecnym okresie finansowym.
Trybunał zwrócił jednak uwagę również na te dziedziny, w których potrzebny jest dalszy postęp ze strony wszystkich podmiotów finansowych. Mam tu na myśli oczywiście Komisję, a także podmioty finansowe w państwach członkowskich, których obowiązki i odpowiedzialność w ramach wspólnego zarządzania uległy wyraźnemu wzmocnieniu na mocy nowego Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.
Wielu mówców poruszało tutaj kwestię stosowania sankcji wobec państw członkowskich, a ja chciałbym powiedzieć, że Komisja bardzo rygorystycznie stosuje sankcje. Na przykład obecnie prowadzimy procedurę zawieszenia lub wstrzymania 40 programów spójności na ogólną kwotę 1,75 miliarda euro. To ogromna suma, a co ważniejsze - liczba działań w 2010 roku uległa niemalże podwojeniu w porównaniu do roku 2009. Zaledwie w ubiegły piątek podjęliśmy również decyzję o zażądaniu zwrotu niewłaściwie wydatkowanych środków w rolnictwie na kwotę ponad 578 milionów euro; a zatem naprawdę rygorystycznie stosujemy te sankcje i mamy zamiar czynić to dalej w przyszłości. Na podstawie sprawozdania opracowanego przez Trybunał Obrachunkowy mogą państwo również zauważyć, że z upływem lat znacznie wzrósł poziom odzyskanych środków i korekt finansowych i wyniósł on w 2009 roku 3,3, miliarda euro. To również bardzo duża kwota, a mamy zamiar kontynuować tę politykę i stosować sankcje bardzo rygorystycznie tam, gdzie to konieczne.
Sprawozdanie Trybunału i właśnie rozpoczynająca się procedura udzielania absolutorium służą nie tylko poradzeniu sobie ze słabymi stronami obecnych programów, ale również wyciągnięciu wniosków na kolejną generację programów. Trybunał słusznie wskazał, w jakim kierunku powinniśmy podążać w przyszłości, a kierunek ten polega oczywiście na uproszczeniu i usprawnieniu przepisów dotyczących zamówień, prawdą jest bowiem, że znaczną część błędów popełniono ze względu na naruszenie kryteriów kwalifikowalności i przepisów dotyczących zamówień. Musimy wyciągnąć z tego odpowiednie wnioski i Komisja jest gotowa to uczynić. Będzie zatem postępować zgodnie z zaleceniami Trybunału i ma nadzieję na pomyślne ukończenie procedury udzielania absolutorium.
Vítor Manuel da Silva Caldeira
prezes Trybunału Obrachunkowego. - Pani przewodnicząca, szanowni posłowie! Chciałbym państwu podziękować za wszystkie miłe uwagi, jakie wypowiedzieli państwo pod adresem Trybunału, oddające również hołd tym, którzy pracują w naszej instytucji i każdego dnia zmagają się z jej problemami, przy zachowaniu najwyższych standardów zawodowych i zgodnie z międzynarodowymi standardami audytu. Z odpowiednią uwagą podchodzimy do zaleceń tej Izby i jeśli państwo pozwolą, chciałbym podać dwa przykłady tego, co zrobiliśmy w przedmiotowym sprawozdaniu rocznym za 2009 rok dla uwzględnienia zgłaszanych przez tę instytucję wniosków dotyczących większego zakresu informacji.
Zapewniamy państwu ogólną ocenę sytuacji; po raz pierwszy mówimy, jak wygląda ogólna sytuacja. Uważamy, że uległa ona poprawie w ubiegłych latach; zmniejsza się liczba najczęściej popełnianych błędów w odniesieniu do całego budżetu. W szczególności w dziedzinie spójności również zapewniliśmy państwu więcej informacji, niż w ubiegłym roku, ponieważ w zeszłym roku stwierdziliśmy, że niesłusznie wypłacono co najmniej 11 % środków; w tym roku byliśmy również w stanie stwierdzić, że najbardziej prawdopodobny poziom błędów faktycznie przekracza 5 % - czego nie byliśmy w stanie powiedzieć w ubiegłym roku - a nie należało dokonywać zwrotu co najmniej 3 % środków. To miernik postępu, jakiego udało się dokonać. Takie są fakty. Dlaczego? Jakie są tego przyczyny? Jaki postęp udało się nam osiągnąć? Nie zmyślamy faktów, nie jesteśmy mili dla Komisji czy państw członkowskich. Trybunał jest niezależną instytucją audytową, działającą na mocy traktatu. Opieramy nasze stwierdzenia na dowodach, i to właśnie przedstawiamy w sprawozdaniach dla tej instytucji, której mamy obowiązek pomagać w przedmiotowej procedurze udzielania absolutorium.
Chcemy państwu pomóc w tej pracy, a głównym powodem takiego postępowania, o czym poinformowaliśmy w naszym sprawozdaniu, jest z jednej strony lepsze funkcjonowanie systemów wdrożonych w celu zarządzania środkami na ten okres programowania, na lata 2007-2013. Inną przyczyną jest fakt, że wydatkowanie środków na okres programowania wynosi zaledwie 25 %, zatem z naszych dowodów wynika, że realizacja finansowa w tym okresie jest niższa od tego, czego należało oczekiwać. Zatem połączenie tych dwóch czynników - z jednej strony lepszego funkcjonowania systemów, a z drugiej niższego wykonania, czyli mniejszej liczby faktycznie dokonanych płatności - sprawiło, że znaleźliśmy się w obecnej sytuacji. Właśnie w tym punkcie pojawia się ostrzeżenie. Musimy zobaczyć, jak będzie się teraz rozwijać sytuacja, kiedy systemy funkcjonują tak dobrze we wszystkich 27 państwach członkowskich i kiedy wszystkie środki mają zostać w przyszłości rozdysponowane. Stąd nasze ostrzeżenie.
Powiedziałem już jednak, że chcemy pomóc tej Izbie, a zwłaszcza Komisji Kontroli Budżetowej, w udzielaniu przez nią absolutorium. Nasi członkowie pomogą państwu w tym zadaniu i dostarczą państwu wszelkich potrzebnych informacji. Ale pomagamy państwu również za pomocą naszych sprawozdań specjalnych. Mogą państwo znaleźć audyty i inne elementy dotyczące wpływu finansowania w rzeczywistości, skuteczności ich wykorzystywania, a moim zdaniem to bardzo cenna informacja również dla tej instytucji.
W oczywisty sposób odpowiedzialność za realizację budżetu spoczywa przede wszystkim na Komisji Europejskiej, ale zgodnie z traktatem lizbońskim również we współpracy z państwami członkowskimi. Jeżeli mielibyśmy wybiec myślą naprzód, to powiedziałbym, że mamy obecnie wyjątkową szansę nadania nowego impetu lepszemu zarządzaniu budżetem Unii Europejskiej. Obecnie trwają dyskusje nad nowym rozporządzeniem finansowym, które niedługo zostanie przyjęte i stanie się podstawowym wyznacznikiem decydowania o zarządzaniu i kierowania nim na rzecz postępu w przyszłości. Jeżeli mamy ustanowić proste zasady, jeżeli chcemy mieć wydajniejsze, opłacalne systemy zarządzania nimi w państwach członkowskich i Komisji, to nadeszła chwila zajęcia się tymi zagadnieniami. Na przyszły rok zaplanowano również przegląd budżetu.
Zatem Komisja, Rada i Parlament Europejski stają teraz przed okresem podejmowania ważnych decyzji, służących poprawie sytuacji w przyszłości. Jeżeli Trybunał Obrachunkowy może pomóc w tym zadaniu, chciałbym zasugerować, aby czynił to w oparciu o zalecenia przedstawione już w naszej opinii w sprawie najważniejszych zagrożeń i wyzwań dla usprawnienia zarządzania finansowego w Unii.
Kiedy zajmują się państwo nową generacją programów na okres po 2013 roku, to - powtarzam - musimy zadać pytanie: czy programy systemów finansowania mają szansę zapewnić Unii Europejskiej wartość dodaną? Czy proponowane przez nas systemy są łatwe, zawierają jasne cele, czy ich wykonanie jest realne, a podział związanej z nimi odpowiedzialności - jasny? Chcemy uniknąć niepewności, kiedy to czasami twierdzimy, że odpowiedzialność nie leży ani po stronie Komisji, ani po stronie państw członkowskich. Teraz mamy szansę, a Trybunał Obrachunkowy z radością pomoże państwu w tym zadaniu.
Przewodnicząca
Zamykam ten punkt porządku dziennego.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Jean-Pierre Audy
Po raz pierwszy od szesnastu lat Europejski Trybunał Obrachunkowy wydał korzystne poświadczenie wiarygodności w odniesieniu do zarówno wiarygodności rachunków rocznych, jak też legalności i prawidłowości związanych z nimi transakcji. To koniec cyklu, który rozpoczął się za kadencji Komisji kierowanej przez pana przewodniczącego Santera, który zrezygnował ze stanowiska w 1999 roku. Taka sytuacja jest efektem determinacji Parlamentu Europejskiego i jego Komisji Kontroli Budżetowej, aby skłonić Komisję i państwa członkowskie - w kwestiach należących do wspólnego zarządzania - do właściwego zarządzania europejskimi funduszami publicznymi. Z zadowoleniem przyjmuję pracę Trybunału. Nie rozumiem, dlaczego Unia nie uwzględnia w swoich rachunkach 37,2 miliarda euro, które państwa członkowskie są winne z tytułu emerytur pracowników, i w efekcie ma około 44 miliardów ujemnego kapitału własnego. Co za obraz! Zastanawiam się, w jaki sposób uda się nam teraz pożyczyć na rynkach 60 miliardów euro potrzebnych na plan stabilności. Wreszcie uważam, że przedmiotowe sprawozdanie pojawia się zbyt późno. W każdej poważnej organizacji sprawozdanie audytora powinno być przesłane do 30 czerwca roku następującego po roku, którego dotyczył audyt. Niedopuszczalne są zastrzeżenia mówiące o złożoności zagadnień i wielu istniejących językach.
Zuzana Brzobohatá
Europejski Trybunał Obrachunkowy przedłożył swoje szesnaste sprawozdanie, w którym udziela poświadczenia wiarygodności dotyczącego prawidłowości i legalności operacji, na których opiera się roczne rozliczenie budżetu UE. Chciałabym podkreślić, że w niektórych operacjach nadal utrzymuje się wysoki poziom błędów. Na przykład Trybunał Obrachunkowy stwierdza, że w przypadku projektów w dziedzinie spójności poziom błędów przekracza 5 %, co moim zdaniem jest zbyt dużym odsetkiem, pomimo poprawy, jaka nastąpiła w ubiegłych latach. Moim zdaniem Komisja Europejska powinna podjąć wszelkie wysiłki na rzecz zmniejszenia poziomu błędów do maksymalnej dopuszczalnej wysokości 2 %. Należy oczywiście powiedzieć, że poziom błędów nie zawsze wskazuje na nieprawidłowe zarządzanie przekazanymi środkami, ale często wynika z błędów rachunkowych w zarządzaniu poszczególnymi projektami.
Véronique Mathieu
W swoim rocznym sprawozdaniu z realizacji budżetu za 2009 rok, w odniesieniu do wiarygodności rozliczeń Trybunał stwierdził, że niektóre jednostki skonsolidowane nie przekazały żadnej deklaracji dotyczącej ich skonsolidowanych rachunków lub przekazały zmienioną deklarację. Jedną z tych jednostek, w przypadku których od kilku lat brakuje wymaganej informacji, jest Europejskie Kolegium Policyjne (CEPOL). Wiążą się z tym ważne następstwa, ponieważ po przeprowadzeniu w lipcu 2010 roku pogłębionego audytu rozliczeń CEPOL dokonano pewnych korekt rozliczeń. W rzeczywistości w sprawozdaniu finansowym agencji za 2009 rok nawiązano do zarządzania rachunkowego za rok budżetowy 2008 i lata wcześniejsze oraz oszacowano budżetowy wpływ korekt na 13 % obecnego budżetu agencji. Ponieważ Kolegium z dniem 1 stycznia 2006 r. stało się agencją wspólnotową, Trybunał Obrachunkowy wysunął tylko zastrzeżenia odnośnie do wiarygodności rozliczenia za rok budżetowy 2007. To nie wystarczyło do uporządkowania rozliczeń sprzed 2010 roku.
