Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op donderdag 25 oktober 2001 werd onderbroken, te zijn hervat.

Mededeling van de Voorzitter
De Voorzitter
Beste collega' s, sinds onze laatste vergadering heeft het terrorisme helaas opnieuw toegeslagen in Spanje. Op 7 november is José Maria Lidón Corbi, rechter en professor in de rechten in het Baskenland, op lafhartige wijze vermoord bij het verlaten van zijn woning in Getxo.
Op de avond tevoren hebben de terroristen in Madrid een autobom tot ontploffing gebracht, waarbij een honderdtal gewonden viel.
Ik heb onmiddellijk namens mijzelf en namens het Europees Parlement mijn diepgevoelde medeleven overgebracht aan de familie van het slachtoffer alsmede onze wens dat de gewonden spoedig herstellen.
Eens temeer hebben de terroristen van de ETA aangetoond dat zij het recht op leven met voeten treden en dat zij het beginsel van de rechtsstaat van de hand wijzen. Met de moord op een rechter hebben zij dit opnieuw laten blijken.
Gisteren werd Algerije getroffen door een rampzalig onweer, ten gevolge waarvan tot nu toe 538 mensen om het leven zijn gekomen en 316 mensen gewond zijn geraakt.
Ik heb het Algerijnse volk onmiddellijk in kennis gesteld van onze diepe bedroefdheid over de ramp die Algiers heeft getroffen en onze volledige solidariteit betuigd naar aanleiding van het humanitaire drama dat zich in het land afspeelt. Verder heb ik President Bouteflika verzocht onze bedroefdheid over te brengen aan de families van de slachtoffers en aan hun nabestaanden. Ik hoop oprecht dat de Europese Unie actief deelneemt aan de noodhulp, die zo spoedig mogelijk moet worden geboden.
Gisteren zijn drie journalisten gedood nadat zij in een hinderlaag van de Talibaan waren gelopen. Johanne Sutton, Pierre Billaud en Volker Handloik zijn om het leven gekomen tijdens de beoefening van hun beroep, dat tegelijkertijd hun passie was. Dankzij hun moed hebben wij de gebeurtenissen in Afghanistan kunnen volgen. Laten wij hun een eerbetoon brengen en ons medeleven betuigen met hun families en collega' s.
Vanmiddag, nog geen uur geleden, is een Amerikaans lijnvliegtuig neergestort in de buurt van de luchthaven John Fitzgerald Kennedy te New York, in de wijk Queens. Er waren meer dan 260 mensen, passagiers en bemanning, aan boord. Op dit moment zijn het exacte aantal slachtoffers en de precieze toedracht nog niet bekend. Beste collega' s, ik wil u vragen een minuut stilte in acht te nemen ter nagedachtenis van al deze slachtoffers.
(Het Parlement neemt een minuut stilte in acht)

De Voorzitter
Beste collega' s, het is mij een groot genoegen onze collega Olivier Dupuis in ons midden te kunnen begroeten, die veertien dagen in gevangenschap heeft doorgebracht in Laos.

Ik wil iedereen bedanken die heeft bijgedragen tot de gelukkige ontknoping van deze gevangenschap. Tijdens mijn contacten met de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Michel, en met de heer Javier Solana heb ik plechtig en in alle ernst benadrukt dat het ongehoord is dat een land waarmee de Europese Unie op 29 april 1997 samenwerkingsakkoorden heeft ondertekend, twee weken lang een Europees parlementslid, drie burgers van de Europese Unie en een Russische staatsburger gevangen zet en zo de meest elementaire mensenrechten, alsmede de verplichtingen die voortvloeien uit het samenwerkingsakkoord, naast zich neerlegt. Ik wil er bij de autoriteiten van Laos met klem op aandringen dat zij de democratische beginselen respecteren die zij hebben onderschreven, en alle personen die nog op grond van hun opinie gevangen zitten onvoorwaardelijk vrijlaten.
(Applaus)

Dupuis
Mevrouw de Voorzitter, beste vrienden, om te beginnen wil ik de heer Zimeray bedanken voor het feit dat hij de reis naar Vientiane heeft ondernomen. Zodra wij met hem konden spreken, dat wil zeggen tien dagen nadat wij gevangen waren gezet, heeft hij onmiddellijk aangeboden zich over onze verdediging te ontfermen en heeft hij ons in kennis gesteld van de stappen die u onmiddellijk heeft ondernomen. Verder heeft hij ons in kennis gesteld van de acties van talrijke collega' s, in het bijzonder de heer Brok, mijn collega' s en vrienden van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, en talloze andere collega' s.
Mevrouw de Voorzitter, ik wil u en al mijn collega' s persoonlijk en van harte bedanken. Ik zie hier Ignacio Salafranca, Jules Maaten en vele anderen. Het initiatief op dit gebied moet worden voortgezet. Laos staat ook op de agenda van deze vergaderperiode. De situatie in Laos is tragisch. Ik wil mijn collega' s eraan herinneren dat wij naar Laos waren gereisd om de zaak van vijf vergeten gevangenen, zogenaamde desaparecidos, te behartigen, maar er zijn er honderden en honderden meer. De toestand in de gevangenissen in Laos is tragisch. Deze mensen hebben zelfs geen recht op een oneerlijk proces; zij sterven in vergetelheid zonder dat zij ook maar hun familie kunnen ontmoeten. Dit is helaas de banale werkelijkheid in Laos.
De corruptie viert overal hoogtij. Dit is de toestand in Laos. Ik hoop dat wij gezamenlijk zo spoedig mogelijk verandering kunnen brengen in deze toestand.

Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van donderdag 25 oktober zijn rondgedeeld.
Heeft iemand iets op te merken over de notulen?

Ferber
Mevrouw de Voorzitter, onmiddellijk na de stemming over de begroting 2002 heb ik al de vraag gesteld hoe er precies over begrotingslijn B3-306 was gestemd. De coördinator van mijn fractie en ik hebben u al een brief geschreven met het verzoek om dat nogmaals na te gaan, maar wij hebben tot dusver geen antwoord ontvangen. Daarom wil ik wat betreft dit punt bezwaar maken tegen de notulen, want deze kwestie moet fatsoenlijk afgehandeld worden.
Ik zal u in het kort uitleggen waar het om gaat. Wij hadden over een reserve - bedragen en toelichtingen - gestemd. Het was de bedoeling daar gezamenlijk over te stemmen en over slechts een korte passage in de toelichtingen apart te stemmen, maar ineens werd er apart gestemd over bedrag en toelichtingen. Dat was niet de afspraak. Ik verzoek u derhalve een en ander na te gaan en ik wil mijn bezwaar tegen de notulen nogmaals onderstrepen!

De Voorzitter
Mijnheer Feber, daar nemen wij nota van.

Korakas
Bij de stemming van donderdag 25 oktober is, als ik mij niet vergis, mijn hoofdelijke stem betreffende het tweede deel van amendement 559 betreffende de begroting, meer bepaald de steun voor tabak, verkeerd geregistreerd.
Ik heb tegen het tweede deel gestemd, tegen de opmerking, maar hier staat dat ik voor heb gestemd.
Ik heb u een brief gestuurd en ik heb van uw diensten de bevestiging ontvangen dat de fout zal worden rechtgezet. Ik heb daar evenwel nog niets van gezien. Ik hoop dat het is gebeurd, maar ik wilde dit toch even in het Parlement aan de orde stellen.

De Voorzitter
Juist, mijnheer Korakas. Hartelijk dank voor uw opmerking.
(De notulen van de vorige vergadering worden goedgekeurd)

Regeling van de werkzaamheden
De Voorzitter
Aan de orde is de definitieve ontwerpagenda die door de Conferentie van voorzitters is opgesteld overeenkomstig artikel 110 van het Reglement.
Vergaderingen van 12 tot en met 15 november 2001 te Straatsburg Dinsdag:

Meijer
Voorzitter, voor dinsdag is als agendapunt zestien mijn verslag over het openbaar vervoer per spoor, over de weg en over de binnenwateren op de agenda geplaatst. De afgelopen maanden is vanuit verschillende fracties voortdurend aangedrongen op versnelling of vertraging bij de behandeling. De afgelopen week werd mij medegedeeld dat de drie fracties PSE, PPE-DE en Groenen/ALE prijs stelden op het uitstellen van de behandeling. Ik heb daarmee toen ingestemd in de verwachting dat de andere fracties extra tijd nodig hadden voor een volwaardige behandeling. Toen ik donderdagavond werd verrast met de mededeling dat de Conferentie van voorzitters toch niet tot uitstel had besloten, heb ik alle leden bericht dat mijn bereidheid tot uitstel nog steeds van kracht was. Inmiddels is mij gebleken dat de PPE-DE-Fractie donderdagmiddag niet voor uitstel was en dat de PSE-Fractie er ook nu geen behoefte meer aan heeft. Bovendien zitten de agenda' s van de twee, nog resterende plenaire vergaderingen van dit jaar al vol. Nu ik dit heb vernomen, vervalt mijn schriftelijk rondgezonden aanbod en ga ik ervan uit dat de behandeling morgen plaatsvindt.

De Voorzitter
Inderdaad!
Woensdag: De Voorzitter. Ik heb een verzoek ontvangen van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten en van de Europese Liberale en Democratische Fractie, om het debat over het verslag van de heer Fiori uit te stellen tot de vergadering van 28 en 29 november in Brussel.
Wie mag ik als auteur van dit verzoek het woord geven?

Thors
Mevrouw de Voorzitter, het Parlement moet een open forum zijn, dat voor de burgers te volgen is. Dat is het Parlement niet als wij het verslag-Fiori deze week behandelen, want het is pas vandaag in tien talen beschikbaar gekomen. Ik weet niet hoe het met de elfde taal, het Deens, is gesteld. Volgens ons oorspronkelijke rooster, waarover de Conferentie van voorzitters overeenstemming had bereikt, zou dit verslag tijdens november II worden behandeld. Wij vinden ook niet dat er aanleiding bestaat om het vóór het verslag-Caudron te behandelen. Daarom verzoek ik u namens de liberale fractie om de behandeling naar november II te verschuiven. Ik denk, mevrouw de Voorzitter, dat u evenzogoed toezicht moet houden op de wijze waarop de fracties stemmen. Op dit punt zijn de fracties, net als op talloze andere, enorm verdeeld, maar bovenal moet de buitenwereld kunnen zien wat er gebeurt. Wij leden moeten ons ook een mening kunnen vormen over de buitengewoon lastige kwesties die in dit verslag worden behandeld.

De Voorzitter
Mevrouw Thors, ik kan u een verklaring geven waarvan de collega' s wellicht niet in kennis zijn gesteld. De Conferentie van voorzitters heeft tijdens haar vergadering besloten het debat over het verslag-Fiori tegelijk met het verslag-Caudron op de agenda te plaatsen. Als de stemming niet redelijkerwijs haalbaar zou zijn, zo is besloten, dan zou de stemming worden uitgesteld tot onze tweede vergadering in november, in Brussel. Ik zeg u dit even, zodat u ervan op de hoogte bent. Als het verslag op de agenda blijft staan, is het aan mij om te beoordelen of u al dan niet onder correcte omstandigheden zult kunnen stemmen.
Wij hebben zojuist de auteur van het verzoek gehoord. Wie wenst voor dit verzoek te spreken?

Dell' Alba
Mevrouw de Voorzitter, ik wil mij voor dit verzoek uitspreken, want hoewel een kleine meerderheid in de Conferentie van voorzitters zich heeft uitgesproken voor een gecombineerd debat, kan ons Parlement toch niet zomaar een politiek besluit van een administratieve dienst aanvaarden. Daar kunnen wij ons toch moeilijk naar voegen. Wij moeten in alle rust over het verslag-Fiori kunnen stemmen. Ook het debat moet in alle rust kunnen plaatsvinden. Als de termijn voor de indiening van amendementen wordt vastgelegd op dinsdag om 21 uur en als wij van de administratieve diensten verlangen dat zij het onderste uit de kan halen om ervoor te zorgen dat het Reglement wordt gerespecteerd en dat de parlementsleden 24 uur voor de stemming over de teksten beschikken, is dat een race tegen de klok, waarmee wij noch het verslag-Fiori, noch dit Parlement eer aandoen. Daarom moeten wij het gezamenlijk verzoek steunen - en ik steun het met mijn radicale vrienden - om het debat uit te stellen, zodat het in alle rust kan plaatsvinden.

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, wat de vertaling betreft, heeft men mij gezegd dat alles in orde is, dat alle documenten in alle talen beschikbaar zijn. Over de opmerking van onze gewaardeerde collega Dell' Alba wil ik het volgende zeggen: ik ben het met hem eens dat het hier ook om een politieke kwestie gaat, maar ik kom tot een heel andere conclusie dan hij. Dit is niet alleen een politieke maar ook een ethische kwestie. En deze ethische kwestie speelt in het verslag-Fiori een essentiële rol. Wij zijn steeds van mening geweest dat het verslag-Fiori samen met de beide verslagen-Caudron behandeld moest worden.
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben zojuist besloten dat het debat met Commissie en Raad op woensdagmiddag om 15.00 uur zal plaatsvinden. Er is ' s morgens dus voldoende tijd om over het verslag-Fiori en de verslagen-Caudron te debatteren. Als dat niet het geval zou zijn, zouden ook wij onze twijfels hebben over de handhaving van de agenda. Nu het debat met Commissie en Raad over de internationale situatie op woensdagmiddag plaatsvindt, kunnen wij de verslagen van de heer Caudron en de heer Fiori naar onze mening samen behandelen. Wij zouden het zeer op prijs stellen als dit niet wordt veranderd in de agenda, want er moet nu wel snel een oplossing komen voor deze ethische en politieke kwestie.

De Voorzitter
Wij hebben nu de auteur van het verzoek gehoord, één interventie voor en één tegen. Mijnheer Barón Crespo, wenst u nogmaals het woord?

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, ik wil benadrukken dat ik het recht heb om mij te mengen in het gesprek, aangezien mijn geachte collega de heer Poettering niet alleen over het verslag-Fiori heeft gesproken. Hij heeft over de gehele agenda van woensdag gesproken en als indiener begrijp ik dat ik het recht heb om iets te zeggen, aangezien mijn fractie het voorstel heeft gedaan om in de agenda van de woensdagochtend opnieuw de mondelinge vragen over zo' n belangrijk onderwerp op te nemen, die aanvankelijk zouden worden voorgelegd aan de Raad. Dit met name gezien de vrije tijd waarover wij - naar men zegt - beschikken. Mevrouw de Voorzitter, ik wil van de gelegenheid gebruik maken om krachtig protest aan te tekenen, en ik wil u vragen om dit ook te doen bij de Raad, aangezien de vertegenwoordiger van de Raad in de Conferentie van voorzitters informatie heeft verschaft die inaccuraat -zo niet onjuist -is wat de vergaderingen van de Raad betreft.
De Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken zal zoals verwacht aanstaande vrijdag bijeenkomen, en de vertegenwoordiger van de Raad in de Conferentie van voorzitters heeft meegedeeld dat de vergadering op 7 december zal plaatsvinden. Dat is onjuiste informatie op een moment dat dit Parlement zich krachtig inspant om de antiterrorisme-wetgeving in een spoedprocedure te behandelen. Mijns inziens gaat het hier om een ernstig feit, aangezien het tot algehele verwarring heeft geleid.
Dit was mijn eerste opmerking, over de agenda van de woensdagochtend, die volgens de heer Poettering nog veel ruimte overlaat.
Mijn tweede opmerking, mevrouw de Voorzitter, is dat het me een enorme politieke fout lijkt een wetgevend verslag als dat van Caudron ondergeschikt te maken aan een kwestie die ethische gevolgen heeft voor iedereen -niet enkel voor één fractie -, want wij moeten werken aan hetgeen onze taak is, namelijk het ontwerpen van wetten.
Overigens kunnen zulke ernstige kwesties als die van het verslag-Fiori dan zoals voorzien in alle rust en kalmte worden behandeld, en niet noodzakelijkerwijze via een spoedprocedure. Wij zijn er dan ook voorstander van dat dit in de tweede vergadering van november wordt besproken, zoals aanvankelijk was gepland.

De Voorzitter
Mijnheer Barón Crespo, alles verloopt volkomen correct. Er zijn namelijk twee auteurs van dit verzoek. Wij hebben derhalve twee sprekers gehoord die zich voor het verzoek hebben uitgesproken, en voor de eerlijkheid ga ik nu het woord verlenen aan de heer Lannoye, die zich naar ik meen tegen het verzoek zal uitspreken.

Lannoye
Mevrouw de Voorzitter, in tegenstelling tot de heer Barón Crespo ben ik van mening dat het debat over het verslag-Fiori een voorwaarde is voor de behandeling van het verslag-Caudron. Ik zal dit toelichten. Wij hebben een tijdelijke commissie inzake de menselijke genetica ingesteld. Waarom? Omdat hier belangrijke ethische vraagstukken aan de orde zijn. Ik denk dat iedereen zich hiervan bewust is. Als wij ons uitspreken over onderzoeksprogramma' s, waarbij wij ons voor meerdere jaren vastleggen en waarbij ethische overwegingen een fundamentele rol spelen, en daarna pas stemmen over het verslag-Fiori, verliest dit verslag een groot deel van zijn politieke relevantie. Ik ben dan ook van mening dat het voor de werkzaamheden van het Parlement verkieslijk is dat wij tegelijkertijd stemmen over de verslagen-Fiori en -Caudron. Verder ben ik het ermee eens dat als niet zou kunnen worden voldaan aan de technische vereisten, het beter is de stemming uit te stellen dan te stemmen onder slechte omstandigheden. Men moet immers respect hebben voor ons Parlementsleden.

De Voorzitter
Wij gaan nu stemmen over het verzoek van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten en van de Europese Liberale en Democratische Fractie om de behandeling van het verslag-Fiori uit te stellen.
(Het Parlement keurt het voorstel goed) Ik heb een verzoek ontvangen van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten om het debat over de strafmaatregelen en het communautair recht, dat is gepland op 28 november, reeds deze week te houden.

Watson
Mevrouw de Voorzitter, namens de commissie waarvan ik de eer heb voorzitter te zijn, zou ik willen vragen dit punt opnieuw op de agenda voor deze week te zetten. Het vorige week aan de Conferentie van voorzitters gegeven advies ten spijt, zal de Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken dit onderwerp namelijk aanstaande vrijdag tijdens zijn bijeenkomst behandelen. Vanavond zal de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken een tekst aannemen die is opgesteld in samenwerking met de Commissie begrotingscontrole en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, en die volgens ons een stevige basis vormt voor een resolutie van het Parlement over dit onderwerp. Als het niet mogelijk is een plenair debat te houden met de Raad, verzoeken wij om toestemming deze tekst in de vorm van een ontwerpresolutie aan het plenum voor te leggen, teneinde daar donderdag over te stemmen, overeenkomstig artikel 39 van het Verdrag en artikel 94 van ons Reglement.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, na het aanhoren van de uitleg van voorzitter Watson, die ik een langdurig voorzitterschap van de Commissie vrijheden en rechten van de burger toewens aangezien hij zijn werk goed doet, trekt mijn fractie haar verzoek in en schaart ze zich achter de woorden van voorzitter Watson.

De Voorzitter
Zijn er bezwaren tegen het voorstel van de heer Watson?
(Het Parlement keurt het voorstel goed)
Donderdag: De Voorzitter. Gezien het grote aantal stemmingen stel ik voor dat wij een half uur vroeger met de stemming beginnen, dat wil zeggen om 11.30 uur. Ik denk dat dit ook zonder het verslag van de heer Fiori nodig zal zijn.
Ik heb een verzoek ontvangen van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links om een vierde punt toe te voegen aan het actualiteitendebat, met de titel "Overstromingen in Algerije" . Ik stel voor dat wij dit punt toevoegen aan punt 3, "De orkaan 'Michelle' in Nicaragua en Cuba" en het hele punt "Natuurrampen" noemen.

Barón Crespo
). -(ES) Mevrouw de Voorzitter, indien mogelijk zou ik graag een mondelinge wijziging willen toevoegen: "De orkaan Michelle in Nicaragua, Cuba en Honduras" , aangezien daar de meeste schade is aangericht.

De Voorzitter
Inderdaad. Ik denk dat de collega' s daar geen bezwaar tegen zullen hebben en dat een en ander dus volgens uw wens kan gebeuren.
(Het Parlement willigt het verzoek in)
De agenda is aldus vastgesteld.
Moties van orde

Tannock
Mevrouw de Voorzitter, dit weekend zijn volgens de Britse pers zes Algerijnse onderdanen gearresteerd door de Franse veiligheidsdiensten. Zij zouden banden onderhouden met de terroristische organisatie Al-Qaeda en met de vijf personen die vorig jaar gearresteerd werden en die in het bezit bleken van plattegronden waarop de Parlementsgebouwen in Straatsburg en de kathedraal gemarkeerd waren. Dat is zowel qua ruimte als qua tijd dichtbij deze Vergadering. In dat licht zou ik de Voorzitter willen vragen welke informatie zij tot haar beschikking heeft over de vijandige bedoelingen deze personen jegens het Parlement. Welke extra veiligheidsmaatregelen zullen er worden genomen om ons te beschermen, gezien het huidige klimaat van wantrouwen en het feit dat er vanavond opnieuw een vliegtuig is neergestort in New York? Ikzelf ben vanavond bijvoorbeeld tot het Parlement toegelaten zonder dat ik zelfs maar mijn toegangspas hoefde te laten zien. Welke maatregelen kunnen getroffen worden om ons te beschermen, nu dit gevaar ons bedreigt?

De Voorzitter
Mijnheer Tannock, u zult zich kunnen voorstellen dat ik de informatie waar u naar verwijst nauwlettend heb gevolgd. Men heeft mij verteld dat de terroristen alleen kaarten van de kathedraal van Straatsburg en van de kerstmarkt bij zich droegen. Het is evenwel duidelijk dat wij uiterst voorzichtig moeten zijn. Ik zal nu het woord geven aan de heer Balfe, die u kan vertellen wat wij ter vergroting van de veiligheid hebben ondernomen.

Balfe
Mevrouw de Voorzitter, ik bezit niet meer informatie dan u over deze arrestaties. Niemand heeft mij daar tot nog toe over geïnformeerd, maar dat zal ongetwijfeld in de loop van de avond gebeuren en dan zal ik de heer Tannock op de hoogte stellen. Ik wil er echter op wijzen dat - hoezeer wij de nieuwe veiligheidsmaatregelen aan de buitenzijde ook toejuichen - dit gebouw ten dienste moet staan van de afgevaardigden. Ik hoop dat het Bureau het punt van de beveiliging nog eens bekijkt en deze probeert te verfijnen. De wijze waarop de regels nu worden toegepast, bezorgen veel te veel bezoekers van Parlementsleden en andere groepen ernstige overlast. De regels kunnen iets subtieler worden gehanteerd. Ik hoop dat wij daarvoor kunnen zorgen.
Om nog even terug te komen op de vraag van de heer Tannock: ik zal zoveel mogelijk informatie verzamelen en hem en het Parlement op de hoogte brengen.

De Voorzitter
Ik geloof overigens dat de heer Tannock geen problemen heeft met de maatregelen die het Bureau nodig heeft geacht.
Ik moet u zeggen dat veel collega' s deze kwestie hebben aangekaart. In deze, ik mag wel zeggen uiterst penibele, periode kunnen wij niet voorzichtig genoeg zijn.

Krivine
Mevrouw de Voorzitter, ik wil kort het woord voeren ten behoeve van een van onze Israëlische collega' s, parlementslid Bichara, wiens parlementaire onschendbaarheid door de Knessret is opgeheven. Deze maatregel is genomen nadat dit parlementslid bepaalde politieke opinies openlijk had geuit. Deze maatregel staat haaks op het concept van de parlementaire onschendbaarheid, die in geen enkel land op grond van de uitlatingen van parlementsleden wordt opgeheven. De heer Bichara speelt een uiterst belangrijke rol in de betrekkingen tussen het Palestijnse en het Israëlische volk om tot een rechtvaardige oplossing van het conflict te komen. Het is mijns inziens van belang dat u de bezorgdheid van dit Parlement over deze maatregel overbrengt aan de Israëlische autoriteiten. De maatregel is een aanslag op de vrijheden en is strijdig met het verdrag tussen Israël en de Europese Unie.

De Voorzitter
Wij zullen deze kwestie nader bestuderen.

Wurtz
Dank u wel, mevrouw de Voorzitter, voor de woorden van solidariteit met Algerije die u aan het begin van de vergadering heeft uitgesproken. Men zegt dat men in nood zijn vrienden leert kennen. Ik denk dat het moment is gekomen dat wij blijk geven van onze vriendschap met het Algerijnse volk, in de vorm van een spoedige en omvangrijke hulp om de schade te herstellen die de stortregens in Algiers en in het noorden van Algerije hebben aangericht.
Een natuurramp als deze is altijd een groot ongeluk voor de bevolking, met name voor de armsten onder hen, maar in dit geval gaat het om een bevolking die reeds tot het uiterste op de proef is gesteld door het islamitische terrorisme, door de economische crisis en door de politieke crisis die elke hoop in de kiem blijft smoren.
Mijn fractie pleit ervoor dat de Europese Unie onmiddellijk de nodige middelen vrijmaakt om de getroffenen te helpen. Verder zijn wij van mening dat wij niet alleen met de autoriteiten en het Parlement, maar ook samen met erkende vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld in Algerije lessen moeten trekken uit deze tragedie en prioriteiten moeten opstellen voor onze toekomstige samenwerking.
Mevrouw de Voorzitter, als u mij toestaat wil ik nog snel een ander punt aankaarten dat niet urgent is verklaard, namelijk het geval Leïla Zana. Het bureau van mijn fractie heeft onlangs vergaderd in Ankara, alwaar wij hebben verzocht om een ontmoeting met de winnares van de Sacharovprijs. Niet alleen is ons hiervoor de toestemming geweigerd, maar men heeft eraan toegevoegd dat men in deze tijden van strijd tegen het terrorisme onmogelijk een geste kan doen in de richting van mevrouw Leïla Zana, hetgeen in het geval van een winnares van de Sacharovprijs toch buitengewoon onaangenaam is.
Ik vond dat ik mijn collega' s hiervan in kennis moest stellen. Hetzelfde geldt voor de Commissie, die thans werkt aan een tussentijds verslag betreffende de betrekkingen tussen Turkije en de Europese Unie.

Purvis
Mevrouw de Voorzitter, terwijl de heer Dupuis vorige week werd vastgehouden in Laos, werd een groot aantal van uw collega' s, onder wie ikzelf, acht uur lang -van drie uur ' s middags tot elf uur ' s avonds - opgehouden op de luchthaven van Brussel. De reden hiervoor was dat de Belgische regering het vrije verkeer van Europese burgers in heel Europa, inclusief leden van het Europees Parlement, niet wilde waarborgen. Wij konden Brussel niet uit, wij moesten terugkeren, en uiteindelijk vertrokken wij de volgende dag vanaf Charleroi. Het heeft mij 23 uur gekost om thuis te komen.
Zou u protest kunnen aantekenen bij de Belgische regering - en trouwens ook bij andere regeringen - teneinde hen erop te wijzen dat alle Europese burgers, niet alleen afgevaardigden, recht hebben op vrij verkeer in Europa en dat de autoriteiten onredelijke en onrechtmatig blokkades van luchthavens op gepaste wijze dienen aan te pakken?

De Voorzitter
Zeker, mijnheer Purvis, ik zal dat met plezier doen.

Sánchez-Garcia
Mevrouw de Voorzitter, ik wil u laten weten dat ik in juli van dit jaar en conform artikel 21 van het Unieverdrag een vraag heb gesteld aan de Raad, betreffende het referendum in de Westelijke Sahara en betreffende enkele verklaringen van de heer Solana, de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie.
Enkele weken geleden heeft een aantal leden van de Europese Unie in de Verenigde Naties gedebatteerd over het gemeenschappelijk beleid van de Unie inzake de Sahara. Merkwaardigerwijs distantieerde Frankrijk zich hier van het voorstel van het Belgische voorzitterschap en eiste het dat de lijn werd gevolgd van het antwoord dat de Raad mij op 10 oktober had gegeven. Tot op de dag van vandaag heb ik dat antwoord niet ontvangen. Er werd zelfs gesproken over een diplomatieke rel, over een crisis tussen Spanje en Frankrijk, tussen Spanje en Marokko.
Ik wil hier twee dingen onderstrepen. In de eerste plaats wil ik laten weten dat het nooit mijn bedoeling is geweest om een diplomatieke rel te veroorzaken tussen Spanje en Frankrijk of tussen Spanje en Marokko. Ten tweede wil ik mijn bezorgdheid uiten over het gebrek aan openheid van de Raad tegenover het Parlement, aangezien deze afgevaardigde geen officieel antwoord heeft ontvangen op zijn vraag.

Read
Mevrouw de Voorzitter, zoals u waarschijnlijk weet zijn Straatsburg en Leicester, waar ik woon, zustersteden. Burgemeester Allen van Leicester en zijn echtgenote zitten op de publieke tribune. Deze stedenband is belangrijk in politiek en sociaal opzicht en ik hoop dan ook dat u de burgemeester en zijn vrouw hier in Straatsburg van harte welkom wilt heten.

Harbour
Mevrouw de Voorzitter, ik wil u opmerkzaam maken op een vorige week door de BBC uitgezonden reportage over kinderhandel tussen landen van de Europese Unie en West-Afrika. Dat was een uitermate verontrustende reportage, die ik zal doorsturen naar uw diensten. Namens collega' s in dit Huis van wie ik weet dat zij zeer bezorgd zijn over deze zaken, verzoek ik u dit onderwerp aan de orde te stellen bij de Commissie en de lidstaten. Daarnaast wil ik u vragen of er stappen ondernomen kunnen worden in heel de Europese Unie om dit ontstellende misbruik van jonge mensen uit een zeer arm deel van de wereld uit te roeien.

Korakas
Mevrouw de Voorzitter, ik wil voor de zoveelste keer de barbaarse bombardementen aan de kaak stellen die nu al dagenlang, ja zelfs wekenlang voortduren. Daarmee worden weerloze burgers gedood en zelfs ziekenhuizen vernietigd. Helaas steunen de regeringen van onze landen deze bombardementen.
De verklaringen van de Amerikaanse verantwoordelijken dat niet Bin Laden -van wie niemand weet waar hij zich bevindt - maar de vernietiging van Al-Qaeda het doel is en binnenkort ook andere landen aan de beurt zijn, baren ons grote zorgen. Zij laten geen enkele twijfel bestaan over de echte bedoelingen van de VS. Voor de VS zijn de aanslagen van 11 september slechts een voorwendsel om een van tevoren vastgesteld plan ten uitvoer te leggen, dat niet alleen tot doel heeft dit o zo belangrijke gebied onder controle te brengen, maar ook de ter beschikking staande wapens te gebruiken.
In onze landen en in de VS wordt het verzet van de bevolking hiertegen gelukkig steeds sterker. De burgers willen dat er onmiddellijk een eind wordt gemaakt aan deze aanval. Zij willen in geen geval dat onze landen, de regeringen van onze landen, hun plannen uitvoeren en strijdkrachten naar Afghanistan sturen. Mevrouw de Voorzitter, de Europese afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland geven met al hun kracht steun aan deze manifestaties. Wij hopen dat deze steeds omvangrijker zullen worden en de momenteel begane misdaad een halt zullen toeroepen.

Paasilinna
Mevrouw de Voorzitter, ik wijs erop dat hier op de televisie nog steeds geen beeld en geluid van de Finse televisie te ontvangen is. Wij hebben daar vanaf begin september vier verschillende keren over geklaagd: eerst mondeling; toen per e-mail; vervolgens hebben alle Finse leden op 2 oktober een brief naar de quaestoren ondertekend en opgestuurd; en ten slotte heb ik deze kwestie tijdens de eerste vergadering van oktober naar voren gebracht. Op niet één van die verzoeken is ook maar enig antwoord gekomen. Wij voelen ons als roependen in de woestijn. Finland behoort in technologisch opzicht tot de top en wij schamen ons voor een dergelijke praktijk. Ik verzoek u snel maatregelen te nemen. Er gebeurt zo veel in de wereld en de enige lidstaat die van informatie verstoken blijft, moet zich onmiddellijk bij de andere lidstaten kunnen aansluiten.

De Voorzitter
Ik moet toegeven dat uw mededeling mij sterk verbaast. Ik herinner mij de interventies van onze Finse collega' s nog goed en ik dacht dat dit probleem allang uit de wereld geholpen was. U kunt er evenwel op rekenen dat ik dit punt zal aankaarten bij de quaestoren -van wie ik overigens op dit moment niemand in de zaal zie -, want ik ben van mening dat deze kwestie inderdaad uiterst belangrijk is en dat er snel iets aan moet worden gedaan.

Santini
Mevrouw de Voorzitter, zoals eerder gezegd is dit bepaald geen normale plenaire vergaderweek. Sinds twee maanden is er zoiets als een oorlog aan de gang; een verschrikkelijke oorlog tegen het terrorisme. Vanmorgen heeft Italië zijn steun en solidariteit jegens de Verenigde Staten concreet gemaakt. Vandaag vertrekken namelijk de Italiaanse militairen die zich bij de troepen van de Verenigde Staten en verscheidene landen van de Europese Unie zullen voegen die al actief zijn in deze oorlog tegen de barbarij. Wij moeten deze gebeurtenis absoluut niet gewoon gaan vinden, en daarom is het desbetreffende agendapunt in deze context gewoonweg zwak te noemen: voor woensdag is er slechts een mededeling van de Commissie gepland.
Voorzitter, ik had toch wel wat meer verwacht! Ik weet niet hoe het er bij mijn collega' s aan toegaat, maar bij mijn thuiskomst vragen mij plaatsgenoten mij slechts één ding: "Wat denken jullie ginds van wat er gebeurt? Wat hebben jullie ons te zeggen om ons gerust te stellen of om onze bezorgdheid te verklaren?" Daarom vind ik de aanwezigheid van de Belgische vice-premier, mevrouw Durant, echt een zwaktebod. Met alle respect: zij houdt zich bezig met vervoer en niet met het voeren van een oorlog, en zij zal ongetwijfeld een zinderend betoog van het voorzitterschap moeten oplezen. Nogmaals, het lijkt mij bijna een belediging voor het Parlement dat de Belgische premier deze week niet komt. Mevrouw de Voorzitter, ik stel u verder voor na te gaan of het mogelijk is Javier Solana hier te laten verschijnen. Hij is onze vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid en degene die ons heldere, concrete en technische informatie zou moeten verschaffen. Wij kunnen geen genoegen nemen met een verklaring van goede wil, met een politiek standpunt. Wij zijn in oorlog, maar het komt mij voor dat er wellicht nog mensen zijn die de draagwijdte en de ernst daarvan nog niet beseffen.
Concreet verzoek ik u, indien de tijd dat nog toestaat, de heer Solana te vragen voor het Parlement te verschijnen en ons concreet te vertellen wat er in Afghanistan gebeurt. Wij willen van hem niet alleen de details van de militaire operaties vernemen, maar wij willen ook horen wat wij met zijn allen aan humanitaire hulpverlening doen om de getroffenen te helpen.

Alyssandrakis
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega' s, tot onze grote ongerustheid hebben wij vernomen dat de regering van het Verenigd Koninkrijk in allerijl bezig is een wet op te stellen om verdachten van terrorisme voor onbeperkte tijd in hechtenis te kunnen nemen. Wij hebben eveneens vernomen dat het Verenigd Koninkrijk van plan is zich terug te trekken uit het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, op grond waarvan hechtenis zonder proces is verboden.
Samen met de recentelijk door het Congres van de Verenigde Staten aangenomen antiterreurwetgeving -waarin eveneens ruime mogelijkheden voor inhechtenisneming zijn opgenomen -en de plannen van de Europese Unie - arrestatiebevel, definitie van terrorisme, versterkte politiële samenwerking -is dit een zeer gevaarlijke ontwikkeling. Helaas wordt onze veronderstelling bevestigd dat de verwerpelijke aanslagen van 11 september voor de imperialistische krachten een voorwendsel zijn om niet alleen een aantal internationale rekeningen te vereffenen maar ook de interne vijand uit de weg te ruimen en de individuele en collectieve rechten te verbrijzelen.
Het is echter bemoedigend dat de Amerikaanse vereniging voor politieke vrijheden, evenals talloze Amerikaanse, Britse en andere mensenrechtenorganisaties dergelijke daden hebben veroordeeld. Alleen het verzet van het volk, alleen een eendrachtige volksbeweging kan de toepassing van dergelijke wetten in de praktijk een halt toeroepen en de verspreiding ervan op het Europees vasteland tegengaan.

MacCormick
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een punt van orde. Het zou jammer zijn als er geen afgevaardigde van het Verenigd Koninkrijk zou opstaan om tegen de heer Alyssandrakis te zeggen dat ook wij ons grote zorgen maken over dit wetsvoorstel en dat wij hopen dat het niet zonder slag of stoot wordt aangenomen.

Lynne
Mevrouw de Voorzitter, u heeft aangekondigd dat de stemmingen donderdag al om 11.30 uur beginnen. Kunt u mij zeggen wat er zal gebeuren met mijn verslag over het Europees Jaar van personen met een handicap? Het zou een zeer slechte gang van zaken zijn als een verslag over de rechten van gehandicapten werd uitgesteld tot donderdagmiddag, wanneer de meeste afgevaardigden hier niet aanwezig zullen zijn om te stemmen.
Wij schieten in dit Parlement ernstig tekort waar het gaat om de rechten van gehandicapten wat toegankelijkheid betreft. Het zou getuigen van grote onachtzaamheid tegenover de problemen waarmee gehandicapten geconfronteerd worden als wij hun niet enig respect tonen door dit debat te plannen op een moment dat de afgevaardigden aanwezig zijn om over dit belangrijke onderwerp te debatteren en te stemmen.

De Voorzitter
Mevrouw Lynne, ik begrijp u heel goed, maar u moet toch ook inzien dat het niet zal liggen aan het vervroegen van de stemming met een half uur dat uw verslag niet tijdens de voormiddag kan worden behandeld. Als u de agenda bekijkt - ik heb hem hier voor me liggen - dan ziet u dat er vóór de behandeling van uw verslag een verklaring van de Raad en de Commissie over de economische en werkgelegenheidssituatie, het verslag-Figeiredo en het verslag-Bouwman zijn voorzien. Het is duidelijk dat wij uw verslag hoe dan ook niet tussen 10 uur en 12 uur hadden kunnen behandelen. Dit spijt mij oprecht, want het is terecht dat u dit probleem aan de orde stelt.

Toegang van het publiek tot de documenten van het Parlement
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0349/2001) van mevrouw Maij-Weggen, namens de Commissie constitutionele zaken, over de aanpassing van het Reglement aan verordening (EG) 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad inzake de toegang van het publiek tot documenten van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie (2001/2135(REG)).

Maij-Weggen
. -Voorzitter, deze week vindt in ons Europees Parlement de voorlopige afronding plaats van de behandeling van de verordering "openbaarheid van bestuur" . In technische termen heet die verordening "access to documents" , maar in de volksmond heeft die een andere naam gekregen. In mei konden we, na maandenlange onderhandelingen met Raad en Commissie, de verordening met een positieve inhoud afsluiten. Voor mij persoonlijk was dat een belangrijk moment, omdat ik me jarenlang heb ingezet voor meer transparantie in de Europese Unie.
Volgens de verordening moet elk van de instellingen, Commissie, Raad en Parlement ervoor zorgen dat de verordering vóór 3 december is verwerkt in de eigen reglementen, in de werkvoorschriften, in de vergaderordes. Voor ons Parlement betekende dat dat wij ons Reglement moesten doorlichten om na te gaan of er nog verbeteringen nodig waren. wij hebben vaak het gevoel dat Commissie en Raad diegenen zijn die tekort schieten op dit gebied, maar wij hebben vastgesteld dat er ook in ons Reglement nog wel een en ander kan worden gewijzigd. Voorzitter, als ik over "we" spreek dan wil ik nadrukkelijk zeggen dat ik ook mijn collega-rapporteur Cashman met wie ik nauw heb samengewerkt, hierbij wil betrekken. De beoordeling is gebeurd in de Commissie constitutionele zaken, maar ook in de Commissie vrijheden en rechten van de burger. Dat is logisch, omdat ook in een vorig stadium beide commissies hebben samengewerkt. Ik dank collega Cashman zeer voor de constructieve manier waarop we steeds overleg hebben kunnen plegen.
Wat zijn nu de voorgestelde wijzigingen op ons Reglement waarvoor wij uw steun vragen? Het gaat in de eerste plaats om het recht van alle burgers in de Europese Unie, dus ook burgers van derde landen, op toegang tot documenten van het Europees Parlement. Dat recht lag wel vast voor Europese burgers, maar niet voor de in de EU geregistreerde burgers uit derde landen. Op dat punt is er dus een verruiming nodig die nog niet bestond. Overigens komt dit overeen met de "Freedom of Information Act" van de Verenigde Staten. wij doen hier dus niets bijzonders.
Tweede punt, de definitie van documenten die voor openbaarheid in aanmerking komen, moet volgens de verordening ruimer worden beschreven dan in het huidige Reglement. Het moet gaan om alle parlementaire documenten dus ook om de voorbereidende stukken, zoals werkdocumenten van rapporteurs of van parlementaire delegaties. Wat er niet toe behoort is de persoonlijke correspondentie van de parlementsleden of interne documenten van de fracties, omdat dat geen officiële parlementaire documenten zijn. Hierover bestaan uitspraken van het Europese Hof van Justitie en die moeten en willen wij natuurlijk respecteren.
De derde eis in de verordening waarin ons Reglement niet voorziet, is de eis om tot registratie van alle openbare documenten te komen en in die registratie ook alle documenten feitelijk op te nemen op naam en nummer. Die registratie moet bovendien op internet beschikbaar zijn en oproepbaar zijn. Dat zal wel de nodige inspanning kosten en daarom hebben de instellingen tot juni de tijd om dit te realiseren. wij moeten ons team met de plaatsvervangend secretaris-generaal maar veel sterkte wensen bij deze taak, want het is nog een hele klus om deze zaken allemaal op een rijtje te zetten. In juni zullen wij controleren of het allemaal in orde is.
Een vierde eis waarin ons huidige Reglement niet voorziet, is de openbaarheid van de notulen van het Bureau van het Parlement. Dat kan niet zo' n groot probleem zijn, omdat die notulen na een bepaalde tijd toch al openbaar worden. Het was alleen volgens ons Reglement niet verplicht en die verplichting moet nu dus netjes in het Reglement opgenomen worden. Mijn advies zou trouwens zijn om die notulen nog wat eerder te publiceren dan nu het geval is. Trouwens, de middag na de vergadering weet toch ons hele Parlement al wat er besproken is.
En dan het vijfde punt, Voorzitter. wij kennen in ons Parlement ook nog het fenomeen van besloten vergaderingen wanneer er delicate punten aan de orde zijn. Ons voorstel is om die vergaderingen met gesloten deuren te laten, maar de notulen te toetsen aan de artikelen 4 en 9 van de verordening. Alles wat dan niet daaronder valt, moet via de notulen worden gepubliceerd. Dat kan, naar ik hoop, de commissies ertoe brengen om de vergaderingen niet onnodig besloten te verklaren.
Het laatste punt betreft het overleg tussen Commissie, Raad en Parlement bij geschillen. Het Parlement dient lid te zijn van het overleg en het lijkt ons het best om een ondervoorzitter van het Europees Parlement speciaal hiervoor te benoemen. wij willen dat ook graag vastgelegd zien in het Reglement zodat het helder is wie verantwoordelijk is.
Voorzitter, tot zover de belangrijkste wijzigingen op ons Reglement. Bij de eindstemming stond de Commissie constitutionele zaken in grote meerderheid achter deze amendementen. Het zijn er niet zoveel en ik denk dus dat we ook hier tot een goede afronding kunnen komen. Er zijn nog vier amendementen ingediend, eentje van mijn fractie en drie van de Groenen. Met dat van mijn fractie heb ik als rapporteur niet zoveel problemen. Naar die van de Groenen moeten we nog eens goed kijken, want het heeft geen zin om verder te gaan dan de voorschriften van de verordening. Dat hadden we dan bij de verordening moeten regelen, en ik ben dus geneigd om nee tegen die amendementen te zeggen.
Voorzitter, mijn laatste woord, deze verordening en deze wijziging van ons Reglement zijn erg belangrijk omdat onze burgers daardoor meer toegang krijgen tot interne documenten van ons Parlement en van de hele Europese Unie, en de transparantie aldus toeneemt. Ook het vertrouwen van de burgers neemt daarmee toe en dat kunnen we wel gebruiken. Dat is een goede zaak en daarom hoop ik dat wij dit Reglement dinsdag zullen goedkeuren.

Cashman
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mevrouw Maij-Weggen bedanken voor haar opmerkingen. Ik heb zeer genoten van de wijze waarop wij samen aan dit verslag gewerkt hebben en het verheugt mij dat in haar verslag ons gezamenlijke werk tot uitdrukking komt. Ik sluit mij ook aan bij wat zij over de amendementen heeft gezegd.
Voordat ik verder ga, zou ik de diensten willen verzoeken na te gaan of amendement 17 van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie toelaatbaar is, aangezien dit strekt tot het herschrijven van de verordening. In dit amendement wordt het Parlement gevraagd criteria aan te nemen voor de definitie van gevoelige informatie en documenten. De definitie van gevoelige documenten ligt thans besloten in de verordening, artikel 9, verwijzing naar artikel 4, lid 1 bis.
Ik wil mevrouw Maij-Weggen nogmaals bedanken voor haar consistente benadering van transparantie en openheid. Het is volkomen terecht dat wij wijzigingen van ons Reglement aannemen, zodat wij niet alleen de verordening inzake de toegang tot documenten kunnen naleven, maar ook verantwoording kunnen gaan afleggen aan de burgers die wij beweren te vertegenwoordigen.
Ik vind het daarom belangrijk, nu commissaris Barnier hier aanwezig is, om enkele van mijn zorgen ter sprake te brengen die samenhangen met de ingangsdatum van deze verordening, 3 december 2001. Wanneer de verordening van kracht wordt, is het recht van de burger op toegang tot documenten van de instellingen niet langer een gunst die naar goeddunken wordt verleend, maar een in artikel 255 verankerd grondrecht. In het Verdrag wordt geen andere rechtsgrondslag gegeven voor de toegang tot documenten. Om die reden zal de verordening inzake artikel 255 het kader vormen voor alle secundaire wetgeving en voor de interne regels van de instellingen, die daarmee in overeenstemming dienen te zijn. De Commissie moet bijgevolg formele voorstellen doen voor het afschaffen of wijzigen van secundaire wetgeving die niet overeenkomt met de in artikel 18, lid 3 van de verordening beschreven beginselen en beperkingen. Dit is buitengewoon belangrijk als wij deze verordening in werking willen laten treden.
Evenzo wordt de Commissie, wat de bredere definitie van instellingen en de organen en agentschappen betreft, in overweging 8 en in de gezamenlijke toelichting verzocht de regels voor agentschappen te herzien en waar nodig zo spoedig mogelijk amendementen voor te stellen.
In verband met het interinstitutioneel comité - en al deze punten zijn relevant als wijzelf aanpassingen op het Reglement aannemen - heeft het voorzitterschap van de Raad de mening te kennen gegeven dat dit comité op secretariaat-generaalniveau moet functioneren. Dat is niet de mening van Commissievoorzitter Prodi en het Parlement. Hoewel ik aarzel dit te zeggen, is het onzin om voor te stellen dat secretariaten-generaal zitting zouden moeten hebben in dit interinstitutioneel comité. Het gaat bij politieke aanwezigheid nu juist om politieke aansprakelijkheid.
Tot besluit: mevrouw Maij-Weggen heeft met dit verslag uitstekend werk verricht. Het is nu aan de Commissie om te zorgen dat het Verdrag wordt nageleefd en dat de daaruit voortvloeiende verordeningen aan het Parlement worden voorgelegd.

Méndez de Vigo
Mijnheer de Voorzitter, vanmiddag debatteren wij in deze plenaire vergadering van het Europees Parlement over een verslag dat van belang is aangezien het handelt over een zaak die dit Parlement altijd heeft verdedigd: het transparantiebeginsel, vertaald naar het recht van toegang van het publiek tot de documenten van het Parlement, en tegelijkertijd over het beginsel van openheid en proximiteit ten opzichte van de burgers. Vandaar dat wij het hebben over artikel 255 van het Verdrag van Amsterdam en tevens over een belangrijk artikel uit het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, namelijk artikel 42.
Nu de Raad en het Parlement overeenstemming hebben bereikt, moeten wij de beginselen van de genoemde artikelen van respectievelijk het Verdrag en het Handvest van de grondrechten verwerken in ons eigen Reglement.
Ik wil mevrouw Maij-Weggen graag complimenteren met haar voortreffelijke werk. Haar verslag, met de door haar voorgestelde amendementen, is in de Commissie aangenomen met 25 stemmen voor en 1 stem tegen. Ik wil graag ook de heer Cashman complimenteren. Ik geloof dat er een goede samenwerking is geweest en dat de Commissie constitutionele zaken rekening heeft gehouden met alle voorstellen van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken.
Daarom, mijnheer de Voorzitter, zullen wij bij de stemming van morgen een belangrijk politiek beginsel toepassen en verwerken in ons eigen Reglement. Daarmee nemen wij, ter wille van de transparantie en openheid waar ik al aan gerefereerd heb, een grondbeginsel op in de verordening die onze betrekkingen regelt.
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie zal een amendement steunen dat door haarzelf is ingediend, en dat doet zij niet zomaar, maar omdat het een goed amendement is. Voor het overige volgen wij de voorstellen van mevrouw Maij-Weggen. Ik vertrouw erop dat de genoemde voorstellen meer dan de vereiste 314 stemmen krijgen, zodat ze kunnen worden verwerkt in ons Reglement.
Namens de Europese Volkspartij wil ik beide rapporteurs nogmaals complimenteren met het geweldige werk dat ze hebben verricht.

Martin, Hans-Peter
Mijnheer de Voorzitter, wat is transparantie? Men zou het zo kunnen en moeten formuleren, dat er sprake is van transparantie als alle geïnteresseerde EU-burgers toegang hebben tot zo mogelijk alle documenten van de Europese instellingen, en als de zittingen van de Raad openbaar zijn. Dat is de simpele inhoud van het transparantie-initiatief dat door de meest uiteenlopende parlementariërs en bekende persoonlijkheden uit heel Europa is genomen. Dit initiatief wordt pas nu in praktijk gebracht op basis van de onderhavige verordening 1049/2001 en de adequate aanpassingen die wij in het Parlement willen doorvoeren.
Hoe willen wij dat er aan die transparantie vorm gegeven wordt? Daarover zijn de meningen verdeeld. Persoonlijk ben ik er een voorstander van dat de Europese transparantie een combinatie wordt van de Amerikaanse en Zweedse formule. Dat wil zeggen dat bijna alle informatie onbeperkt toegankelijk is, zonder register, en dat de werkzaamheden van het Parlement en met name van de Raad, waar alle wezenlijke besluiten genomen worden, werkelijk gecontroleerd en permanent bewaakt kunnen worden. Helaas hebben wij daarvoor niet voldoende steun binnen het Parlement. Wij kunnen ook zeggen dat de Europese publieke opinie daar in al haar verscheidenheid nog niet aan toe is. Voor het volgende argument is dan ook wel iets te zeggen. Een Italiaan of een Oostenrijker houdt er geen rekening mee dat een brief die hij aan een van de EU-instellingen stuurt vervolgens in een openbaar register wordt opgenomen. Als hij dat geweten had, zou hij iets anders gedaan hebben. Voor een Zweed is dit evenwel vanzelfsprekend.
Toch moeten wij deze weg naar mijn mening blijven volgen. Vanwege de jongste gebeurtenissen moeten er juist op dit moment Europese waarden gedefinieerd worden. Transparantie hoort daar zeker bij. Het onderwerp waar wij ons nu mee bezighouden, is een stap in die richting. Er is reeds gesproken over de besluitvorming in de Commissie constitutionele zaken. Ik zou graag willen dat de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie amendement 15 duidelijker zou verklaren dan zij tot dusver gedaan heeft. Persoonlijk zou ik er geen probleem mee hebben om in het kader van de begrotingscontrole de gewenste documenten voor te leggen. Ook met de eis aan het einde zou ik geen probleem hebben. Als die zichzelf echter tegenwerkt, kan hij beter weggelaten worden.
Over amendement 17 heeft de heer Cashman reeds gesproken, en onze fractie keurt amendement 14 unaniem goed. Dat amendement houdt een verbetering in. Wij moeten het ook toejuichen dat de beperking tot "permanente" commissies in het eerste lid van amendement 15 geschrapt wordt. Wij moeten allemaal inzien dat democratie zonder transparantie niet mogelijk is. Voordat wij dat echter bereikt hebben, hebben wij nog een lange weg te gaan.

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag vloeit zoals gezegd voort uit het tamelijk moeizame werk aan het verslag betreffende artikel 255 van het EG-Verdrag, inzake de toegang van het publiek tot documenten, waarover wij op 3 mei hebben gestemd. Dankzij de enorm sterke alliantie voor openheid die in het Parlement bestond en nog steeds bestaat, en waarin mevrouw Maij-Weggen en de heer Cashman een belangrijke rol hebben gespeeld, zijn wij er uiteindelijk in geslaagd de Raad en de Commissie achter een voorstel te krijgen dat de wens van de plenaire vergadering inzake een zo groot mogelijke openheid weerspiegelt.
De door ons aangenomen wetgeving vertoont gebreken en bepaalde onduidelijkheden, maar vormt wel een eerste uiterst belangrijke stap vooruit in de strijd voor grotere openheid in de EU-werkzaamheden voor onze burgers. Wij hebben ook besloten de regelgeving uiterlijk in januari 2004 te herzien.
Net als de vorige keer moeten wij bij deze werkzaamheden ook nu weer voorop lopen en opnieuw een stap voorwaarts zetten. Openheid en transparantie vormen de basis voor een democratische bestuursvorm en zijn noodzakelijk opdat de burgers de openbare besluitvorming kunnen volgen en erbij betrokken kunnen zijn. De mogelijkheid toegang te krijgen tot EU-documenten leidt tot meer vertrouwen en legitimiteit - twee zaken waarover de EU vandaag de dag helaas niet al te overvloedig beschikt. Laten wij het daarom nu, als wij dan toch onze regels aanpassen, niet al te ingewikkeld maken. Laten wij artikel 255 zo ruimhartig mogelijk en het begrip "document" zo breed mogelijk interpreteren. Er zijn uitzonderingen in de wetgeving, in artikel 4, maar laten wij geen ruimte openlaten voor nieuwe interpretaties van vertrouwelijkheid of geheimhouding en laten wij ook geen onnodige bureaucratie opbouwen.
Het is belangrijk dat de burgers documenten waar ze recht op hebben zo snel mogelijk kunnen krijgen en dat de documenten ook op internet staan. De ELDR-Fractie heeft hierover in de commissie amendementen ingediend, maar deze zijn niet aangenomen. Desondanks hoop ik dat de praktijk er wel zo zal uitzien.
Mijn fractie steunt dit verslag, omdat openheid en transparantie voor ons efficiënt en democratisch zijn -niet bureaucratisch en overbodig. Met progressieve en verregaande regels over openheid in het Parlement kunnen wij laten zien dat wij er zijn voor de burgers in plaats van andersom.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, het is gebruikelijk rapporteurs te bedanken, maar wij willen mevrouw Maij-Weggen oprecht lof toezwaaien voor haar werk. Ik sluit mij aan bij wat mevrouw Malmström zojuist gezegd heeft over de dringende noodzaak van transparantie en openheid, vooral in het Parlement, en ik onderschrijf de opmerking van de heer Cashman dat dit als een politieke verantwoordelijkheid moet worden gezien. Wij als gekozen politici hebben de verantwoordelijkheid jegens onze kiezers om ervoor te zorgen dat alle werkzaamheden zo open mogelijk geschieden.
Met dat in gedachten wil ik kort de namens mijn fractie ingediende amendementen noemen. In het eerste daarvan wordt voorgesteld de regels op alle commissies van toepassing te laten zijn en ik hoop dat mevrouw Maij-Weggen dit amendement zal aannemen. Ik heb slechts beperkte ervaring als ondervoorzitter van de Commissie Echelon-interceptiesysteem die onlangs in functie was, maar ik zie geen reden om speciale commissies en onderzoekscommissies niet aan voornoemde regels te onderwerpen. Verderop in het amendement wordt voorgesteld een bredere definitie te geven van parlementaire documenten. Ook dat is zinvol. Ik hoop dat dit amendement wordt overgenomen.
Wat politieke verantwoordelijkheid betreft, zijn wij van mening dat in sommige gevallen de Conferentie van voorzitters meer geschikt is voor het nemen van beslissingen dan het Bureau. De leden van de Conferentie van voorzitters vertegenwoordigen immers hun politieke partij, terwijl de leden van het Bureau geacht worden voor het Parlement in zijn geheel te spreken.
In ons derde amendement stellen wij voor om een parlementaire definitie van gevoelige documenten te geven. De heer Cashman zet vraagtekens bij de redelijkheid van dit voorstel. Wij menen dat er binnen onze regels ruimte is voor een bredere definitie van parlementaire documenten. Wij zullen dat nakijken en het amendement intrekken als wij bij nader inzien vinden dat wij te ver zijn gegaan.
Tot slot zouden wij een stemming in onderdelen willen met betrekking tot voorschriften betreffende de beveiliging van het Europees Parlement. Daarbij gaat het ons erom de woorden "op voorstel van het Bureau" te schrappen, waardoor de verantwoordelijkheid opnieuw bij de Conferentie van voorzitters komt te liggen. Wij stellen de geest waarin mevrouw Maij-Weggen dit ter sprake heeft gebracht echter zeer op prijs en wij zijn haar dankbaar dat zij bereid is onze amendementen zorgvuldig te bekijken.
Parlementen moeten transparant zijn. Het is jammer dat hoe meer wij de mensen een kijkje in onze keuken bieden, hoe minder ze daadwerkelijk een kijkje lijken te nemen. De media moeten hierin ook een bijdrage leveren. Als wij willen dat dit Parlement transparant is, moet het niet alleen open zijn, maar moet er ook over bericht worden.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van mevrouw Maij-Weggen over openheid in de documenten van het Parlement is een stap vooruit, die wij slechts kunnen ondersteunen. Het probleem zit hem in alles wat er niet in staat. Het voornaamste probleem is dat de Commissie en de Raad geen documenten uit de wetsvoorbereidende fase aan het Parlement overleggen, en die fase moeten de burgers immers kunnen volgen om invloed te kunnen uitoefenen op de inhoud van de wetgeving. Onze rapporteur en commissievoorzitter kunnen de stukken dikwijls vertrouwelijk inzien. De vertegenwoordigers van de machthebbende klasse kunnen meestal wel via hun politieke vrienden in de Commissie of de delegaties van de Raad krijgen wat ze nodig hebben, maar dergelijke documenten zijn noch worden toegankelijk voor alle leden van het Parlement of voor het publiek. Het verslag verandert evenmin iets aan de beschamende kaderovereenkomst die de meerderheid van het Parlement met de Commissie gesloten heeft en die Parlementsleden indeelt in eerste- en tweederangsleden, respectievelijk met en zonder toegang tot vertrouwelijke informatie.
Het zou relevant kunnen zijn onderscheid te maken tussen rapporteurs en gewone leden, maar dit onderscheid houdt er geen rekening mee wie er behoefte aan de vertrouwelijke informatie heeft. Het is prima om strenge eisen te stellen ingeval een lid de vertrouwelijkheid schendt, maar het is in strijd met het gelijkheidsbeginsel en daarmee onwettig om commissievoorzitters als bij uitstek geschikt te zien, terwijl een rapporteur met dezelfde behoefte niet op dezelfde wijze toegang heeft. En het is volslagen krankzinnig en in strijd met elke parlementaire traditie dat de Commissie begrotingscontrole van het Parlement, de Ombudsman en de eigen Rekenkamer van de EU nog steeds niet in staat zijn alle bijlagen bij de kwijting van de Commissie te controleren. Daaraan wordt evenmin iets gedaan in het overigens zeer goede verslag van mevrouw Maij-Weggen. Wij, die de uitbreidingsovereenkomsten moeten goedkeuren, kunnen evenmin de screeningrapporten krijgen, ook al bevatten deze zoals bekend niets anders dan een vergelijking tussen de bestaande EU-wetgeving en de afstand van de kandidaat-lidstaten tot het kopieerapparaat dat de EU-regels tot hun wetten moet maken. Dat verandert nauwelijks met de inwerkingtreding van de openheidsverordening. Qua openheid bevinden wij ons nog steeds in de duistere middeleeuwen, maar zelfs een kleine stap in de goede richting moet worden beantwoord met een ja en dus druk ik morgen op de groene knop om mevrouw Hanja Maij-Weggen aan te sporen zich in te blijven zetten voor meer openheid in de EU.

Wuermeling
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw Maij-Weggen, mijnheer Cashman, geachte dames en heren, als vandaag het raam van de Europese Unie iets verder opengaat, zoals de heer MacCormick het formuleerde, dan is dat voor een groot deel te danken aan mevrouw Maij-Weggen en de heer Cashman. Hartelijk dank voor uw toewijding en van harte gefeliciteerd met het succes dat u voor onze openheid behaald heeft! Ik beschouw mijzelf absoluut niet als iemand die in het duister tast, zoals de heer Bonde dat zei. Wij zijn juist op weg naar het licht.
Met het besluit van morgen nodigen wij de Europese burgers uit om gebruik te maken van onze openheid en eens bij ons binnen te kijken en een blik achter de schermen te werpen. Openheid heeft natuurlijk weinig zin als niemand zich voor ons werk interesseert. Wij willen niet klagen over het gebrek aan interesse bij onze burgers, de kiezers, maar wij willen hun met klem verzoeken daadwerkelijk gebruik te maken van deze nieuwe openheid van het Parlement. Door de technische mogelijkheden is vandaag de dag immers iets mogelijk dat vroeger ondenkbaar was. Nu is het met een muisklik mogelijk de originele teksten waarover wij onderhandelen te bekijken. De berichtgeving over Europa is af en toe niet volledig, maar op deze manier kan de burger met behulp van internet direct met ons meekijken. Dat biedt mogelijkheden en daarom geven wij onze nadrukkelijke steun aan dit verslag.
Ik had graag nog iets tegen de vertegenwoordiger van de Ministerraad willen zeggen, maar hij is helaas afwezig. Over het thema transparantie zou evenwel ook niet veel te zeggen zijn.

Corbett
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Maij-Weggen en de heer Cashman feliciteren met dit tweede succes. Ze verdienen al lof voor hun werk in verband met de oorspronkelijke wetgeving, verordening (EG) 1049/2001 van het Europees Parlement en de Raad. Hun werk van destijds is cruciaal geweest bij het behalen van het positieve resultaat. Nu zijn zij hier opnieuw om die verordening te vertalen naar ons Reglement teneinde te zorgen dat onze werkzaamheden transparant zijn.
Men zou kunnen stellen dat de Europese Unie in sommige opzichten al transparanter is dan enkele van onze lidstaten. Zij voldoet beslist nog niet aan de hoogste normen die sommige lidstaten aanhouden, maar wij gaan de goede kant op, hoewel de Unie uiteraard nog niet volmaakt is. Wij zullen haar over een paar jaar evenwel beoordelen op grond van onze ervaring.
De Commissie constitutionele zaken heeft een heel pakket amendementen op ons Reglement ingediend. Namens mijn fractie kan ik zeggen dat wij de strekking van de voorstellen van de commissie zullen steunen.
Wij zullen luisteren naar de argumenten die in dit debat worden aangevoerd en vervolgens ons standpunt opnieuw bepalen. Onze fractie is echter geneigd amendement 14 van de PPE-DE-Fractie te steunen, evenals de eerste helft van amendement 15 van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie. Ook het door De Groenen ingediende amendement 16 zullen wij mogelijk steunen. Wij verzetten ons tegen de tweede helft van amendement 15 van De Groenen. Wat daarin wordt voorgesteld, is volslagen onwerkbaar en als het zou worden aangenomen, zou dat een aantal praktische problemen opleveren. Zoals de heer Cashman al aangaf, betwijfelen wij of amendement 17 van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie toelaatbaar is. Het doet mij deugd dat de heer MacCormick zich dat ook afvroeg. Ik krijg de indruk dat het heel goed mogelijk is dat dit amendement wordt ingetrokken en dat zou ik toejuichen.
Dat is het standpunt van onze fractie, waarbij de argumenten die wij thans te horen krijgen nog niet in aanmerking zijn genomen. Wat er echter ook met die specifieke amendementen gebeurt, ik heb er alle vertrouwen in dat wij morgen tijdens de stemming een positief resultaat zullen bereiken.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij de gelukwensen aan mevrouw Maij-Weggen voor haar uitstekende verslag. Het is na de afspraken die wij met de Commissie hebben gemaakt overduidelijk dat het Parlement zijn eigen zaken op orde moet zien te krijgen. Toegang is belangrijk, maar er wordt teveel lippendienst aan bewezen. Ik vond dat de heer Corbett aanvankelijk vrij uitbundig was met zijn felicitaties. Ik ben het met hem eens dat wij de goede kant op gaan, maar wij hebben nog een lange weg te gaan.
Ik wil de aandacht van het Parlement vestigen op het specifieke probleem dat de Commissie verzoekschriften nog steeds ondervindt in verband met toegang tot documenten. Ik weet dat het probleem hier grotendeels gevormd wordt door de Commissie, maar het heeft invloed op het Parlement. Enkele Europese burgers hebben een verzoekschrift ingediend bij dit Parlement met betrekking tot Lloyds of London. Er is een zeer gedetailleerde vragenlijst naar de Britse regering gestuurd. Alleen leden van de Commissie verzoekschriften mochten deze vragenlijst zien - andere parlementsleden niet. Zelfs achter gesloten deuren mogen leden van de Commissie verzoekschriften geen gebruik maken van de diensten van juridische of politieke adviseurs. Evenmin is het hun toegestaan kopieën te maken.
Niemand in het Parlement heeft het antwoord van de Britse regering mogen zien. De heer Bolkestein zei dat hij deze informatie niet openbaar kan maken, omdat de Commissie haar nodig zou kunnen hebben bij gerechtelijke stappen tegen de Britse regering. De Britse regering liet weten dat zij ons de informatie niet wilde laten zien, omdat zij deze beschouwt als een informele mededeling op verzoek van de Commissie verzoekschriften. Eenentwintig gedetailleerde vragen en dat noemt de Britse regering een informele mededeling!
Wij wensen hier enige duidelijkheid, zodat wij precies weten tot welke documenten wij wel toegang hebben en tot welke niet. Op dit ogenblik kunnen afgevaardigden, commissies en het Parlement zelf hun werk niet naar behoren doen als gevolg van buitensporige geheimhouding. Ik wil er met klem op aandringen dat een Parlementslid - de voorzitter van de Commissie verzoekschriften - deel uitmaakt van het interinstitutioneel comité, zodat burgers weten dat de leden van dit Parlement die voor hun belangen opkomen ervoor zorgen dat deze geheimhouding niet nog verder gaat dan zij al doet.

Barnier
. (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren Parlementsleden, ik wil u van harte bedanken voor deze gelegenheid om namens de Commissie te mogen spreken over het werk dat wij gezamenlijk - en dan bedoel ik niet alleen mijzelf en de Commissie, maar ook het Parlement en het voorzitterschap van de Raad - hebben verzet en dat heeft geleid tot de verordening van 30 mei. Het is een groot genoegen hier te mogen spreken op dit voor u zo belangrijke ogenblik, nu u zich met het verslag-Maij-Weggen de middelen verschaft voor de toepassing, per 3 december aanstaande, van de verordening betreffende de toegang van het publiek tot documenten. De Commissie is van mening dat deze verordening een belangrijke stap voorwaarts is in de richting van meer transparantie en een sterkere verplichting voor de instellingen om verantwoording af te leggen aan onze burgers. Uit de inspanningen van het Parlement om de verordening binnen de door het verdrag gestelde termijn aan te nemen - ik heb dit bij een eerdere gelegenheid reeds benadrukt -, blijkt duidelijk hoeveel belang uw instelling hecht aan de transparantie in het algemeen en aan het recht van het publiek op toegang tot documenten in het bijzonder. Ik wil uw inspanningen nadrukkelijk huldigen en mijn erkentelijkheid uitspreken aan het adres van de voorzitter van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, de heer Watson, maar ook aan de rapporteur, mevrouw Maij-Weggen, en aan Michael Cashman, met wie u nauw hebt samengewerkt. Ik kan u mededelen dat de Commissie thans de laatste hand legt aan een ontwerpbesluit betreffende de tenuitvoerlegging van de verordening van 30 mei. De Commissie zal dit besluit in de loop van deze maand aannemen en als bijlage aan haar interne reglement toevoegen. Ook de Commissie zal de verordening derhalve binnen de gestelde termijn kunnen toepassen, zodat de burgers daadwerkelijk gebruik zullen kunnen maken van hun recht op toegang tot de documenten van de Commissie.
Het spreekt vanzelf dat de Commissie de benadering van het Parlement bij de wijziging van zijn Reglement met buitengewone aandacht volgt. Uw aanpak zal voor ons een nuttige bron van inspiratie zijn bij de aanpassing van ons reglement, want de benadering van de instellingen bij de toepassing van deze belangrijke reglementen is volgens mij vergelijkbaar. Uiteraard moet bij de toepassing de geest van de verordening worden gerespecteerd. Dit is de essentie van wat de Commissie vandaag aan u wil overbrengen, uiteraard met volledige eerbiediging van uw volledige autonomie ten aanzien van de wijze waarop u uw eigen regels wenst aan te passen.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou tot slot kort willen ingaan op een punt dat mevrouw Maij-Weggen aansnijdt in haar verslag, en wel met betrekking tot de kaderovereenkomst tussen onze beide instellingen. De rapporteur verwijst naar de verschillende aard van enerzijds de verordening van 30 mei en anderzijds de kaderovereenkomst die ik zojuist heb genoemd.
De Commissie is van mening dat deze documenten in principe niet strijdig zijn. Bijlage III van de kaderovereenkomst regelt namelijk de overdracht van vertrouwelijke documenten aan het Parlement en die zijn vanwege een van de uitzonderingen in de verordening van 30 mei toch al niet toegankelijk voor het publiek. De praktijk zal deze juridische constatering moeten weerspiegelen.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren Parlementsleden, ik wil hier nog benadrukken dat de Commissie alle bepalingen van de kaderovereenkomst loyaal wil toepassen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Samenstelling van de interparlementaire delegaties en de gemengde parlementaire commissies
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0346/2000) van de heer Carnero González, namens de Commissie constitutionele zaken, over de wijziging van het Reglement betreffende de instelling van interparlementaire delegaties en gemengde parlementaire commissies (1999/2196(REG)).

Carnero González
. (ES) - Mijnheer de Voorzitter, tot aan de huidige zittingsperiode werden de vaste commissies, de interparlementaire delegaties en de gemengde parlementaire commissies van dit Parlement gevormd volgens een algemeen geldige procedure: de voltallige vergadering wees op voordracht van de Conferentie van voorzitters de leden aan die in de constituerende vergadering de bureaus van al deze organen kozen. De reglementaire hervorming die aan het eind van de vorige zittingsperiode werd ingevoerd op besluit van de voltallige vergadering van dit Huis veranderde deze situatie op het punt van de interparlementaire delegaties en de delegaties van de gemengde parlementaire commissies. Sinds die tijd zijn beide op een andere manier gekozen en gevormd dan de vaste commissies: hun bureaus zijn goedgekeurd door dit Parlement op voordracht van de Conferentie van voorzitters, en die heeft de rest van de leden benoemd.
Als gevolg van deze werkwijze kwam aan het begin van deze vijfde zittingsperiode een tegenstrijdigheid aan het licht in artikel 170. Hierin werd gesteld dat de delegaties van de gemengde parlementaire commissies op dezelfde manier zouden worden gevormd als de vaste commissies. Tegelijkertijd werd gesteld dat dit zou gebeuren overeenkomstig artikel 168, dat al was aangepast op de wijze die ik eerder heb genoemd. Als gevolg hiervan ontstond er een tegenstrijdigheid, die ongetwijfeld te wijten viel aan een fout van dit Parlement, dat met een meerderheid van stemmen een mondeling amendement had aangenomen zonder de referentie aan de vroegere procedures uit het Reglement te schrappen.
Om deze tegenstrijdigheid weg te nemen heeft de Conferentie van voorzitters haar voorgelegd aan de Commissie constitutionele zaken. Het verslag waar wij vandaag over praten is het resultaat van het werk van deze commissie. Het ontwerpverslag is precies een jaar geleden vrijwel unaniem aangenomen door de commissieleden. Ik onderstreep dat deze tekst een jaar lang de "slaap der rechtvaardigen" heeft geslapen. De redenen daarvoor ontgaan me.
Het is in elk geval duidelijk dat de voorzitter van de Commissie constitutionele zaken, de heer Napolitano, en enkele coördinatoren er in die periode op hebben aangedrongen dat het Parlement het op zijn agenda zou plaatsen. Hier heeft u dus het verslag. Van belang is dat men gedurende deze periode tijd heeft gehad om tot de volgende conclusie te komen: vóór alles moet de bestaande tegenstrijdigheid uit het Reglement verdwijnen. Dat is absoluut noodzakelijk om te voorkomen dat in de komende maand januari dezelfde twijfels rijzen als in juli 1999.
Tegelijkertijd doet de Commissie constitutionele zaken in het verslag het voorstel om terug te keren naar een uniforme procedure voor de vaste commissies, de interparlementaire delegaties en de delegaties van de gemengde parlementaire commissies. Het lijkt erop dat deze tijd van de "slaap der rechtvaardigen" van het verslag ertoe heeft geleid dat de parlementaire fracties zich hebben kunnen realiseren dat - hoewel een aanpassing van het Reglement om de bestaande tegenstrijdigheid uit artikel 170 te verwijderen absoluut noodzakelijk is - er twijfels bestaan over de noodzaak om de procedures voor de vorming van deze drie organen van dit Parlement, waar ik aan het begin al over sprak, weer te uniformeren.
Voor mij als rapporteur is een aantal zaken duidelijk. Als het Reglement moet worden aangepast, moeten twee beginselen overheersen. In de eerste plaats moet er sprake zijn van consensus en in de tweede plaats van doelmatigheid. Wat het consensusbeginsel betreft, is het duidelijk dat ik als rapporteur begrip heb voor de mening van de politieke fracties. Ik ben dan ook van mening dat wij morgen moeten overgaan tot een verwijdering van de bestaande tegenstrijdigheid in artikel 170 en moeten afzien van de bestaande procedure voor de vorming van de interparlementaire delegaties en delegaties van de gemengde parlementaire commissies.
De tweede kwestie betreft zoals gezegd de doelmatigheid. In januari staat ons opnieuw een hervorming van deze organen te wachten. Deze hervorming moet snel plaatsvinden zodat deze organen even goed kunnen blijven functioneren als ze tot op heden gedaan hebben. Verder wil ik de interparlementaire delegaties en de delegaties van de gemengde parlementaire commissies graag zowel persoonlijk als namens de Commissie constitutionele zaken gelukwensen.
Ik wil hier als u het mij toestaat voor de Commissie constitutionele zaken en haar vertegenwoordigers graag een derde beginsel aan toevoegen, en dat is de coherentie, die hoe dan ook onontbeerlijk is.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik graag een Spaans gezegde aanhalen: "Beter één vogel in de hand dan tien in de lucht" . Laten wij de tegenstrijdigheid wegnemen; dat is nu het belangrijkste.

Wuermeling
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Carnero, geachte afgevaardigden, ook ik ben blij dat het probleem van deze juridische tegenstrijdigheid morgen hopelijk voorlopig wordt opgelost als het verslag-Carnero González wordt aangenomen. Hartelijk dank voor de goede samenwerking! Mijnheer Carnero, ik wil u ook hartelijk bedanken voor het feit dat u zich heeft ingewerkt in deze zeer technische materie en dat u daadwerkelijk het politieke aspect van de door ons te nemen beslissing heeft belicht.
In politiek opzicht is het natuurlijk niet helemaal onbelangrijk of de voorzitters van de gemengde parlementaire commissies en van de interparlementaire delegaties en bloc worden gekozen door het Parlement of dat iedere individuele kandidaat voor iedere individuele gemengde commissie of voor iedere individuele parlementaire delegatie als persoon gekozen of vastgesteld moet worden. Het is natuurlijk duidelijk dat er voor het creëren van politiek evenwicht binnen de delegaties en de gemengde commissies in het Reglement een procedure moet worden vastgelegd. Het is ook duidelijk dat de uit de procedure voortvloeiende resultaten moeten worden gerespecteerd en dat dat ook door het Reglement gegarandeerd moet worden. Aan de andere kant mag men het Parlement uiteraard niet alle beslissingen met betrekking tot het personeel ontnemen.
Wij moeten ons er uiteraard van bewust zijn dat de gemengde commissies en de interparlementaire delegaties uiterst gevoelige taken hebben ten opzichte van de partnerlanden. De benoeming van bepaalde personen tot voorzitter van dergelijke commissies kan een politiek signaal zijn en kan als onbeleefd of zelfs provocerend beschouwd worden. Daarom moet het Parlement de beslissende stem kunnen uitbrengen in de uiteindelijke benoeming voor dergelijke ambten.
Het kan dus niet de bedoeling zijn dat het Parlement zijn onbeperkte volmacht voor de benoeming van bepaalde posities uit handen geeft en dat uiteindelijk alleen de individuele fracties of zelfs de nationale delegaties van die fracties over de persoon zelf beslissen. Het Parlement moet zijn soevereiniteit behouden. In januari worden wij opnieuw geconstitueerd en het is mijns inziens belangrijk dat wij vóór de stemming ten minste de namen van de kandidaten kennen. Aan het begin van deze zittingsperiode was dat namelijk nog niet het geval.
Op de middellange termijn moeten wij er mijns inziens evenwel over gaan nadenken om de verantwoording over te dragen aan de gemengde commissies en de delegaties. Die kennen namelijk de betrekkingen met onze partnerlanden en zijn op de hoogte van de gevoelige punten. Op de lange termijn moeten zij ook beslissen wie hun voorzitter wordt.

Corbett
Mijnheer de Voorzitter, de voorgestelde reeks amendementen op ons Reglement die onze rapporteur zo bekwaam heeft opgesteld, zijn bedoeld om een tegenstrijdigheid op te lossen. In zekere zin is het zeer eenvoudig: wij lossen het probleem op de een of andere manier op. Naar mijn mening en die van velen in mijn fractie doet het er niet zoveel toe op welke manier dat gebeurt. Voor beide oplossingen zijn argumenten aan te voeren. Sommige daarvan zijn zeer helder verwoord tijdens dit korte debat. Maar het probleem moet opgelost worden, hoe dan ook.
Zoals zo vaak het geval is wanneer iets relatief eenvoudig is, heeft iedereen een mening, en deze meningen komen niet geheel overeen. Sommigen geven de voorkeur aan de door de commissie voorgestelde oplossing. Anderen prefereren de oplossing die wordt aangedragen in een door verschillende politieke fracties ondertekend amendement.
De stemming zal morgen bepalen welke richting wij uit gaan. Het is in elk geval belangrijk dat wij het hier morgen over eens worden. Het moet geregeld worden vóór de constituerende vergadering in januari. Ik ben het met de rapporteur eens dat het eigenlijk schandalig is dat dit verslag meer dan een jaar is blijven liggen sinds het door de commissie is aangenomen en dat het nu pas, bijna op de valreep, ter stemming wordt voorgelegd aan de plenaire vergadering. Dat had lang geleden al gebeurd moeten zijn. Ik feliciteer de rapporteur met zijn geduld. Ik ben blij dat hij - een heel jaar nadat hij het verslag door de commissie geloodst had -zich de cruciale argumenten nog kon herinneren waarmee zijn verslag onderbouwd is.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Corbett.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Europol - gemeenschappelijke onderzoeksteams
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5-0370/2001 van de heer Turco, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over
1. het initiatief van het Koninkrijk België en het Koninkrijk Zweden met het oog op de aanneming van een besluit van de Raad houdende uitbreiding van het mandaat van Europol tot de in de bijlage bij de Europol-overeenkomst vermelde ernstige vormen van internationale criminaliteit (9093/2001 -C5-0266/2001 -2001/0817(CNS)),
en
2. het initiatief van het Koninkrijk Zweden met het oog op de aanneming van een besluit van de Raad tot wijziging van het besluit van de Raad van 12 maart 1999 houdende vaststelling van de regels betreffende de verstrekking van persoonsgegevens door Europol aan derde staten en instantie (8785/2001 -C5-0218/2001 -2001/0807(CNS));
A5- 0369/2001 van de heer Kirkhope, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het initiatief van het Koninkrijk België, de Franse Republiek, het Koninkrijk Spanje en het Verenigd Koninkrijk met het oog op de aanneming door de Raad van een kaderbesluit inzake gemeenschappelijke onderzoeksteams (12442/2001 -C5-0507/2001 -2001/0821(CNS)).

Turco
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, niettegenstaande het belang van deze initiatieven wordt het Europees Parlement slechts geraadpleegd. Dit betekent dat, zoals zo vaak in dergelijke gevallen, de Raad op geen enkele wijze met de uitkomst van onze stemming rekening zal houden. Desalniettemin zal ik juist daarom stil blijven staan bij de noodzaak en het dringende karakter van de hervorming van Europol, met het oog op democratische controle en rechterlijk toezicht op dat orgaan.
Het Parlement heeft in ieder geval al in 1996 een verzoek in die zin gedaan met het verslag-Nassauer. Dat verslag gaf een duidelijk politiek signaal af in de richting van de Raad, door de lidstaten te vragen de Europol-Overeenkomst niet te ratificeren zolang er geen prejudiciële beslissingsbevoegdheid verleend was aan het Hof van Justitie inzake de interpretatie en correcte toepassing van de overeenkomst. Het verslag-Nassauer schetste op voorbeeldige wijze de toenmalige problemen rond Europol en de Europol-Overeenkomst. Die problemen bestaan nog steeds en de oplossing ervan is geen probleem van de fracties of de rapporteur, collega Nassauer. Nee, rechterlijk toezicht en democratische controle op Europol vormen een institutioneel probleem.
Daar men deze wonde van de Europese democratie -zo wij die term al kunnen gebruiken voor de manier waarop de instellingen van de Unie nu geregeld zijn - niet wenst te helen, is het onmogelijk concrete vooruitgang te boeken in de richting van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Wij zijn trouwens van mening dat het eerst en vooral een ruimte van democratie moet zijn. Vanaf de oprichting van Europol heeft het Europees Parlement de noodzaak verdedigd dat dit nieuwe orgaan gecontroleerd zou worden. De verwachte uitbreiding van de bevoegdheden van Europol om het hoofd te bieden aan de door het terrorisme ontstane noodsituatie; het schandaal waarin een hoge ambtenaar van Europol verwikkeld is geraakt; door de terughoudendheid van de nationale politiediensten om hun gegevens aan Europol over te dragen; alsmede door het creëren van Parlopol (een groep van nationale en Europese parlementsleden die het belang claimen van meer democratische controle op Europol en de besluiten die in het kader van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid worden genomen), - dat alles heeft de Raad al gestimuleerd om in ieder geval na te denken over de noodzaak enkele hervormingen te realiseren.
De Raad heeft de Commissie dringend gevraagd om nog vóór het einde van het jaar een mededeling te maken over de democratische controle op Europol. Wij zijn op de hoogte van de ideeën van commissaris Vitorino, die zich herhaalde malen heeft uitgesproken voor een commissie van nationale en Europese parlementsleden. Wij hopen hier echter te vernemen dat er met het oog op deze hervorming een korter tijdpad komt. In een democratische context moet er volgens ons niet alleen democratische controle op Europol zijn, maar moet er naast toezicht door de rechter ook sprake zijn van financiële en budgettaire controle. Deze vormen van controle zijn niet mogelijk, daar Europol door de lidstaten wordt gefinancierd en niet via de begroting van de Gemeenschap. Op deze manier kunnen het Parlement en de Commissie geen enkele financiële controle uitoefenen, daar zij het beleid van dat orgaan kunnen afkeuren noch beïnvloeden.
Er is ook geen sprake van rechterlijk toezicht, want het Hof van Justitie is daarvoor niet ten volle bevoegd. Ook moet erop gewezen worden dat de ambtenaren van Europol een mate van immuniteit genieten die eerder lijkt op een garantie voor straffeloosheid. Hun immuniteit beschermt hen ook tegen mogelijk rechterlijk toezicht op nationaal niveau.
Tot slot is er het probleem van de geleidelijke groei van het mandaat en de bevoegdheden. Oorspronkelijk hield Europol zich bezig met aan drugs gerelateerde criminaliteit, maar met deze voorstellen worden de bevoegdheden in wezen uitgebreid tot alle vormen van criminaliteit. Op dit moment maken de Raad en de Commissie zich op om de bevoegdheden van Europol te verruimen. Om in dit kader het Parlement in staat te stellen zijn zorgen en verzoeken aan de twee andere instellingen duidelijk te maken, zijn er volgens ons naast de amendementen op de onderhavige twee initiatieven van België en Zweden andere amendementen nodig om dit probleem op te lossen. De voorgestelde amendementen kunnen ertoe dienen om de initiatieven die wij behandelen te verduidelijken en te verbeteren. Tevens bevatten die amendementen een politieke boodschap voor de Raad en de lidstaten met kritiek op de huidige situatie en voorstellen voor enkele fundamentele hervormingen.
Ter afsluiting wil ik opmerken dat de combinatie van de bovenstaande opmerkingen en het ontbreken van medebeslissingsbevoegdheden van het Parlement op het vlak van justitie en binnenlandse zaken ertoe moet leiden dat al degenen die hechten aan de principes van democratie en vrijheid, deze twee initiatieven verwerpen. Dat zou de Raad en de lidstaten volgens mij meer bewust maken van het feit dat hervorming van Europol noodzakelijk en urgent is.

Kirkhope
Mijnheer de Voorzitter, zoals te verwachten was, concentreer ik mij op mijn eigen verslag, dat handelt over de oprichting van gemeenschappelijke onderzoeksteams. Ik ben er zeer trots op dat ik rapporteur ben op dit buitengewoon vernieuwende terrein, dat na de ontstellende gebeurtenissen van 11 september uitermate belangrijk is geworden. Het is misschien des te belangrijker omdat wij artikel 13 van het Europees Verdrag aangaande de wederzijdse rechtshulp in strafzaken ten uitvoer trachten te leggen. Hoewel dit verdrag in mei 2000 ondertekend is, lijkt het niet waarschijnlijk dat het in de nabije toekomst geratificeerd wordt. Om die reden is het van vitaal belang dat wij zo spoedig mogelijk over een juridisch kader beschikken, zodat wij op dit punt vorderingen kunnen maken.
Door middel van gemeenschappelijke onderzoeksteams zullen twee of meer landen gezamenlijk een onderzoek kunnen instellen naar terrorisme, mensenhandel, drugshandel en andere ernstige vormen van georganiseerde misdaad. Dat is een belangrijk project, dat wij allen moeten steunen. In een gemeenschappelijk onderzoeksteam zullen het talent en de deskundigheid van verschillende lidstaten samengevoegd worden met het oog op een duidelijk omschreven doel, dat binnen een duidelijke termijn gerealiseerd moet zijn. Dit laatste mag echter niet ten koste gaan van de doeltreffendheid en de doortastendheid waarmee criminaliteit wordt aangepakt en misdadigers voor de rechter worden gebracht. Gemeenschappelijke onderzoeksteams zullen een flexibel instrument vormen, een instrument waar al enige tijd behoefte aan bestaat.
Er zijn zorgen geuit over de mate van deelname aan dergelijke teams, hoewel deze bezorgdheid niet in amendementen is verwoord. Er is bijvoorbeeld gewezen op de nationale criminele inlichtingendiensten van lidstaten. Enige jaren geleden was ik in het Verenigd Koninkrijk als minister verantwoordelijk voor het opzetten van onze eigen nationale criminele inlichtingendienst. Gezien mijn ervaringen in die tijd heb ik er alle vertrouwen in dat deze organisaties in de lidstaten al goed op orde zijn. Naar mijn idee is dit punt zeer doeltreffend aangepakt: degenen die de teams opzetten, mogen zelf de samenstelling daarvan bepalen en waar nodig mogen zij bezwaar maken. Alle betrokken staten hebben het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden ondertekend. Desalniettemin vraag ik in dit verslag om bijzondere aandacht voor de bescherming en handhaving van de mensenrechten in de werkwijze van deze teams.
Op dit ogenblik houdt vooral terrorisme ons bezig. Mensenhandel is echter eveneens iets waarover wij ons ernstig zorgen zouden moeten maken en waarbij deze teams misschien van nut kunnen zijn. Nog maar kort geleden werd in het Verenigd Koninkrijk onthuld dat honderden, ja, zelfs duizenden jonge kinderen uit andere delen van de wereld die als slaven zijn verkocht, thans in Europa een vreselijk bestaan leiden. Een dergelijk geval is aan het licht gekomen in het Verenigd Koninkrijk en onlangs ook in Italië. Gemeenschappelijke onderzoeksteams van bijvoorbeeld Italië en onszelf, eventueel met gebruikmaking van de Franse deskundigheid op dit gebied, zouden kunnen helpen een einde te maken aan dit soort ontstellende misdaden.
Het verslag heeft dus niet alleen betrekking op terrorisme, maar ook op de andere zojuist genoemde zaken. Als de talenten en bekwaamheden van speciale kleine teams die in verschillende landen kunnen opereren, onder één enkele noemer vallen, is dat misschien zelfs ook van grote invloed op de oplossing van een hele reeks actuele vraagstukken. Ik denk daarbij aan fraude, het witwassen van geld en dergelijke economische misdrijven.
Er is nog één ander punt. Ik maak in mijn verslag duidelijk dat het belangrijk is dat al deze acties ondubbelzinnig onder de parlementaire controle van het Europees Parlement vallen. Binnen het jaarlijkse debat over vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid dient ook dit specifieke debat voortgezet te worden. Wij moeten goed over deze acties nadenken.
Tot besluit: er kan veel gevoelige informatie naar boven komen als gevolg van deze aanpak. Misschien kan er een soort beperkte commissie worden opgericht om dergelijke vertrouwelijke informatie in ontvangst te nemen. Dit zou eveneens bevorderlijk zijn voor het vertrouwen in het functioneren van deze teams, die een zeer belangrijke en waardevolle ontwikkeling vormen binnen de misdaadbestrijding in de Europese Unie.

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega' s, tijdens de Top van Tampetre in 1999 hebben de staatshoofden en regeringsleiders van de vijftien lidstaten van de Europese Unie voor het eerst in de geschiedenis van de Europese eenwording justitiële onderwerpen boven aan hun politieke agenda geplaatst. Zij hebben zich er bij die gelegenheid toe verplicht binnen uiterlijk vijf jaar een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid tot stand te brengen.
In dat verband is een van de grote doeleinden van de Unie een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid voor de burgers te creëren waarin vrijheid vergezeld gaat van een hoog niveau van veiligheid. In dat kader denkt men aan de oprichting van gemeenschappelijke onderzoeksteams. In Tampere is er een oproep gedaan snel gemeenschappelijke onderzoeksteams op te richten als eerste fase in de strijd tegen het terrorisme, de drugshandel en de mensenhandel. Na de verschrikkelijke gebeurtenissen van 11 september maakt dit initiatief deel uit van de te nemen maatregelen tegen het terrorisme. Het gaat om de goedkeuring van een besluit dat een rechtskader biedt voor het oprichten van gemeenschappelijke onderzoeksteams, teneinde lopend onderzoek op het vlak van terrorisme te coördineren. Deze teams moeten bestaan uit rechters en politieagenten die gespecialiseerd zijn in de strijd tegen het terrorisme, en uit vertegenwoordigers van Europol en van de voorloper van Eurojust.
Ik reageer even enthousiast op dit initiatief als de rapporteur, collega Kirkhope, die ik met zijn werk feliciteer. Het initiatief beoogt de bepalingen van de overeenkomst die de lidstaten het meest urgent achten vervroegd in werking te laten treden. Tot nu toe is de overeenkomst trouwens nog niet geratificeerd en daarom zie ik mij hier genoodzaakt de lidstaten op te roepen de overeenkomst snel te ratificeren om een mogelijke versnippering van dit rechtsmiddel te vermijden.
Aan de andere kant valt ook de uitbreiding van de actieradius van Europol tot alle ernstige vormen van internationale criminaliteit, zoals opgesomd in de bijlage bij de overeenkomst, toe te juichen. Dat zal leiden tot een doelmatiger samenwerking in het kader van de Europol-Overeenkomst. Daarom moeten er prioritaire actiegebieden worden bepaald aan de hand van de ontwikkeling van de criminaliteit in de Unie. Een ieder zal het er vooral nu mee eens zijn het terrorisme daarbij een speciale plaats te geven.

Paciotti
Mijnheer de Voorzitter, meer dan ooit is er op dit moment behoefte aan een nauwere Europese samenwerking om problemen in verband met de veiligheid en de vrijheid van de burgers aan te pakken. Het gaat met andere woorden om het realiseren van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, die ons in het Verdrag van Amsterdam wordt beloofd en voor de verwezenlijking waarvan plannen zijn gemaakt op de Europese Raad van Tampere. Het elan voor de uitvoering van de noodzakelijke maatregelen is voortdurend stukgelopen op het vaak kortzichtige verzet van de regeringen. Pas de tragedie van 11 september heeft uiteindelijk een groot deel van onze regeerders wakker geschud en een belangrijke impuls gegeven aan de goedkeuring van een aantal noodzakelijke maatregelen. Ik hoop van harte dat er geen nieuwe rampen nodig zijn om uitvoering te geven aan de geest van Tampere. Onder de emotionele druk van dergelijke ontzaglijke rampen is er immers niet altijd sprake van verstandige wetgeving en loopt men soms het risico de bescherming van de grondrechten van de burgers te vergeten.
Dat is gelukkig niet het geval met de drie onderhavige verslagen, vooral niet na de opportune verbeteringen die de Vrijhedencommissie met haar amendementen heeft aangebracht. Het verslag van de heer Kirkhope vraagt om onze steun voor het voorstel van vier lidstaten om een kaderbesluit te nemen ter vorming van gemeenschappelijke onderzoeksteams. Die teams waren al voorzien door de Europese Raad van Tampere en in de Overeenkomst inzake de wederzijdse rechtshulp in strafzaken, waar wij een jaar geleden door middel van het verslag-Di Pietro mee hebben ingestemd. Het verslag-Kirkhope verdient derhalve een zeer brede steun, mede vanwege de verbetering door de amendementen over het respecteren van de grondrechten en de bredere inzet van de gemeenschappelijke onderzoeksteams. Deze moeten niet alleen het terrorisme, drugshandel en mensenhandel bestrijden, maar ook de georganiseerde misdaad.
De verslagen van collega Turco zijn door de Vrijhedencommissie goedgekeurd, waarbij is afgeweken van de mening van de rapporteur. De verslagen beogen met de nodige veranderingen twee voorstellen betreffende Europol goed te keuren. Het eerste voorstel betreft de uitbreiding van het mandaat van Europol tot alle ernstige vormen van georganiseerde misdaad. In de bijlage bij de overeenkomst staan deze misdrijven al geformuleerd volgens de prioriteiten van de Raad, die zijn opgesteld op basis van een voorstel van de Raad van Bestuur van Europol. De Vrijhedencommissie heeft een nuttige correctie aangebracht, volgens welke zo' n besluit met gekwalificeerde meerderheid door de Raad wordt genomen, na raadpleging van het Europees Parlement en van Eurojust, een orgaan dat bijzondere ervaring heeft met deze materie. Het is spijtig te constateren dat de collega' s van de Europese Volkspartij, na in de commissie voorgestemd te hebben, nu van mening veranderd zijn en de advisering door Eurojust willen uitsluiten. Dat advies is natuurlijk niet bindend, maar het is zeker zeer nuttig en het is absurd ons dat te ontzeggen. Wij steunen dus het eerste verslag-Turco, zoals de commissie het ons presenteert.
Ook het tweede verslag-Turco, betreffende het verstrekken van persoonsgegevens door Europol aan derde staten, verdient de breedst mogelijke steun. Los van de mening van de rapporteur, die hier nogmaals is bekrachtigd, zouden wij volgens mij deze voorstellen en maatregelen in hun geheel moeten goedkeuren. Wij kunnen ons echter volledig vinden in de mening van de rapporteur -die ook nadrukkelijk wordt onderstreept in de door de commissie goedgekeurde amendementen - over de groeiende noodzaak de instrumenten voor de justitiële samenwerking te communautariseren en het rechterlijk toezicht en de democratische controle op deze onmisbare instrumenten te versterken.

Sörensen
Collega' s, onze fractie staat achter het verslag-Kirkhope en zeker achter de woorden die hij deze avond heeft uitgesproken. Ik denk dat de gemeenschappelijke onderzoeksteams een goede stap zijn op weg naar de bestrijding van alle vormen van georganiseerde misdaad. Ten eerste: in verband met het verslag-Turco, dat specifiek gaat over de twee aspecten van de werking van Europol, lijkt de uitbreiding van het mandaat eerder een zinledige oefening, indien Europol het mandaat niet naar behoren kan invullen. In de praktijk blijkt het nut van Europol immers vooralsnog zeer beperkt. Bovendien werkt Europol wel degelijk met politiële en gerechtelijke informatie, maar heeft ze met de binnenlandse veiligheidsdienst in de praktijk niets te maken. Zo onstaat een onevenwicht waarbij repressief en na de feiten kan worden opgetreden zonder dat men preventief voldoende kan doen.
Ten tweede is wat betreft de gegevensbanken de roep om een gedecentraliseerd systeem gerechtvaardigd omwille van de beheersbaarheid. Het zou dan ook een grote stap vooruit betekenen mocht elke lidstaat een dergelijke databank ontwikkellen. Als zodanig zijn deze initiatieven dus te verwelkomen, maar opnieuw blijken dezelfde zwakten naar boven te komen. Enerzijds wordt te veel ruimte gelaten aan de welwillendheid of het gebrek daaraan van de lidstaten, anderzijds blijkt een duidelijk gebrek aan vertrouwen in de democratie met name de parlementaire controle op dit hoogst belangrijke beleidsterrein. Als wij werkelijk bekommerd zijn om de bescherming van de burgerrechten en het behoud van de democratie, kunnen we niet dralen bij het uitbouwen van een adequaat strafrechtelijk systeem dat is afgestemd op de uitdagingen waarmee wij vandaag geconfontreerd worden, en evenmin bij het investeren in een krachtig preventiebeleid. Met name de binnenlandse veiligheidsdiensten hebben hier een belangrijke rol te spelen. De samenwerking tussen de binnenlandse veiligheidsdiensten en de gerechtelijke diensten, tussen preventief en repressief optreden, moet dringend beter gecoördineerd worden waarbij de nadruk ondubbelzinnig op het voorkomen van ernstige misdaden moet liggen.

Alyssandrakis
Mijnheer de Voorzitter, naar aanleiding van de terreuraanslagen van 11 september heeft de Europese Unie in nauwe samenwerking met de Verenigde Staten besloten de heksenjacht te versterken en degenen te vervolgen die zich tegen de imperialistische plannen en besluiten verzetten. Europol moet hierin een hoofdrol vervullen. De bevoegdheden van deze instelling worden voortdurend uitgebreid, en daarbij worden de nationale wetten en zelfs de grondwettelijk vastgestelde bescherming van de burgers steeds meer aan de laars gelapt.
De in de lidstaten verzamelde inlichtingen van persoonlijke aard worden nu voor algemeen gebruik ter beschikking gesteld. Er worden immers gemeenschappelijke dossiers aangelegd van potentiële verdachten -en dat zijn wij allemaal -, en de kring van degenen voor wie deze inlichtingen bestemd zijn, wordt voortdurend uitgebreid. De gemeenschappelijke onderzoeksteams kunnen in feite ongehinderd hun gang gaan. Indien de lidstaten dat wensen, mogen zij dergelijke teams oprichten en net zolang laten voortbestaan als zij willen. Ook kunnen zij zelf besluiten welke diensten zij bij deze teams betrekken en met welke taken zij ze belasten. Dit is een goed geplande, goed gecoördineerde aanval op de volksbeweging, een aanval waarmee men korte metten wil maken met de verworvenheden van de werknemers op het gebied van de individuele en collectieve rechten en de democratische vrijheden.
Helaas wordt met de verslagen geen enkele poging gedaan deze volksvijandige en antidemocratische ontwikkeling tegen te gaan. Integendeel, men wil deze ontwikkeling opnemen in een algemene hervorming van de instrumenten voor justitiële en politiële samenwerking.

Angelilli
Mijnheer de Voorzitter, na de gebeurtenissen van 11 september is het juist dat men gemeenschappelijke onderzoeksteams in het leven roept om de samenwerking tussen alle nationale onderzoeksteams te verbeteren. Vóór alles moet men zorgen voor een bredere en snellere uitwisseling van informatie tussen alle inlichtingendiensten van de lidstaten van de Europese Unie. In het kader van de politiële samenwerking is dat een echt strategisch instrument voor de preventie van misdrijven. Na de ernstige internationale crisis die ontstaan is na de aanslag op de Twin Towers, is het een essentieel en nuttig werktuig voor het leveren van een bijdrage aan de bestrijding van het terrorisme in Europa.
Helaas hebben wij pas na de bloedbaden van New York en Washington de jarenlange voorbereiding kunnen reconstrueren van de terreurdaden van met Osama bin Laden verbonden personen en organisaties, die uitgerekend op Europees grondgebied hebben geopereerd. Talrijke aanwijzingen, ogenschijnlijk van weinig belang, hadden in werkelijkheid dezelfde rode draad. Deze rode draad hebben wij echter te laat gereconstrueerd: pas na 11 september, na de dood van duizenden onschuldige mensen. Het is duidelijk dat bij intensievere justitiële en politiële samenwerking en meer gemeenschappelijk onderzoek wij misschien adequater preventief hadden kunnen reageren op terroristische activiteiten. Het is hoe dan ook de moeite waard te preciseren dat de rol van gemeenschappelijke onderzoeksteams niet alleen nuttig zou kunnen zijn met het oog op de noodtoestand die door het terrorisme ontstaan is, maar ook in het algemeen van nut zou kunnen zijn bij bestrijding van de grote georganiseerde internationale criminaliteit. Als voorbeelden kan ik de illegale wapenhandel, drugshandel, mensenhandel en de uitbuiting van mensen noemen.
Mijnheer de Voorzitter, na rapporteur Kirkhope bedankt te hebben, zou ik er ter afsluiting aan willen herinneren dat de bestrijding van de misdaad, zowel het terrorisme als de gewone criminaliteit, onderhand al jarenlang de meest nadrukkelijke wens is van de Europese burgers aan ons adres. Zij verwachten van de nationale en de Europese instellingen een steeds grotere inspanning om het onvervreemdbare grondrecht op veiligheid ten volle te garanderen. Die veiligheid is een kostbaar goed, dat in toenemende mate bedreigd wordt. Juist om de Europese burgers weer vertrouwen te geven valt een maximale inzet van de Europese Unie dan ook toe te juichen, ook in de vorm van gemeenschappelijke onderzoeksteams.

Cappato
Mijnheer de Voorzitter, wij kunnen geloof ik de Raad welkom heten, want als ik mij niet vergis is er iemand van de Raad gearriveerd. Is dat inderdaad het geval? Bent u van de Raad? Dat is niet bekend!

De Voorzitter
Ik verzoek u om de Commissie en de Raad niet direct en persoonlijk te interpelleren. Indien u wenst te interpelleren, doet u dit dan via de Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer Cappato.

Cappato
Mijnheer de Voorzitter, ik richtte mij juist tot u om te vragen of wij echt vereerd worden met de komst van de Raad. Ik wilde alleen maar duidelijk maken dat wij dit debat hebben gehouden bij afwezigheid van de Raad, die nu pas is gearriveerd. Dit doet ons beseffen hoe de besluiten en de debatten van het Parlement - de in 11 talen vertaalde verslagen, de in 11 talen vertaalde amendementen, de in 11 talen vertaalde betogen -worden gewaardeerd. Het is allemaal volstrekt zinloos!
Wij hebben het erover, het mandaat voor de coördinatie van de Europese politiediensten uit te breiden tot de ernstigste misdrijven. Wij weten dus dat het coördineren van informatie op zich een operationele bevoegdheid is en dat het onderscheid tussen coördinerende en operationele bevoegdheden uiterst subtiel en uiterst vaag is en zeer moeilijk te maken valt. Wij houden ons derhalve bezig met de centrale elementen van het beleid betreffende de politie en de politiële samenwerking tussen de lidstaten. De implicaties voor de strafvordering in de afzonderlijke lidstaten zijn gigantisch. Wij weten immers dat de banden van de politie in de vijftien lidstaten met de rechterlijke en de uitvoerende macht op zeer uiteenlopende wijze zijn geregeld.
Nu, dat speelt zich allemaal af op een terrein waar op geen enkele wijze -ik herhaal op geen enkele wijze -door democratische gekozen parlementen in het wetgevingsproces wordt ingegrepen. Wij weten maar al te goed dat de commissaris deze visie deelt. Wij weten echter ook dat wij vanwege het spoedeisend karakter en de noodsituatie en met het oog op de doeltreffendheid, met één klap elke vorm van evenwicht tussen de verschillende machten wegvagen. De ambtenaar van de Raad komt hier rustig binnenlopen, terwijl het debat hier onderhand ten einde loopt. Hetgeen wij zeggen, besluiten en bij stemming goedkeuren dient nergens meer toe. Dat blijkt onder andere uit het feit dat het Bureau besloten heeft dit debat gelijktijdig te doen plaatsvinden met de vergadering van de Vrijhedencommissie -die voor deze materie bevoegd is -, waar op dit moment gestemd wordt. De twee niet-ingeschreven leden en de drie of vier andere afgevaardigden missen door die keuze de stemming over het terrorisme en het Europees aanhoudingsbevel. Die keuze spoort trouwens met de keuze van de Raad om niet aanwezig te zijn, en is in overeenstemming met de manier van wetgeven van de Europese Unie.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding van het mandaat van Europol is geen nieuw vraagstuk, dat na 11 september is ontstaan. Het spreekt echter voor zich dat de noodzaak juist nu bijzonder groot is. Uiteraard is uitwisseling met derde staten inzake politie-informatie en criminaliteitsbestrijding nodig. Dat is door een nagenoeg unaniem Parlement onderstreept bij de stemming over het verslag inzake de bestrijding van computercriminaliteit.
Er zijn mensen die zich zorgen maken over het feit dat Europol te veel middelen zou krijgen. Deze mensen zouden zich eens kunnen afvragen welke consequenties het heeft dat Europol voor een bevolkingsaantal dat groter is dan dat van de Verenigde Staten, 388 werknemers heeft, terwijl de FBI er 27 000 heeft. De middelen zijn überhaupt niet te vergelijken, net zo min als de activiteiten. Europol is niet operationeel.
Bij het overdragen van informatie telt de instandhouding van de gegevensbescherming, het zoveel mogelijk bewaren van de individuele integriteit, voor ons buitengewoon zwaar. De mensenrechten, die wij hebben vastgesteld in zowel het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens als in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, zijn een Europees symbool waarop wij trots moeten zijn en dat wij ook echt moeten zien te behouden. wij moeten evenwel waken voor een Big Brother-samenleving. Daarom is het, precies zoals de heer Turco heeft benadrukt, belangrijk dat het Parlement meedoet en zijn democratische controle uitoefent. Het is absoluut onlogisch dat deze kwesties buiten de institutionele structuur van de Unie liggen en dat kwesties die dermate belangrijk voor de burgers zijn, in een zo goed als lege kamer worden besproken.
Het verzamelen van criminaliteitscijfers is natuurlijk welkom. Het is enigszins ongezond dat het Europees Waarnemingscentrum voor Drugs en Drugsverslaving in Lissabon een grote hoeveelheid cijfers over drugsverslaving verzamelt, terwijl wij onbetrouwbare cijfers hebben als het om criminaliteitsbestrijding gaat. Op dit terrein is uiteraard een belangrijke rol weggelegd voor Europol.
Wat de vraag betreft in hoeverre Eurojust in dit verband al dan niet genoemd moet worden, is gebleken dat velen de formulering interpreteren alsof men de machtsbalans tussen de politieke en de rechterlijke macht wil verstoren. Zo moet dat vanzelfsprekend niet worden opgevat. Ik wil echter niet dat er misverstanden op dit punt zullen rijzen. Om die misverstanden te voorkomen zou het dan ook beter zijn de Eurojust-formulering te wijzigen.
Tenslotte wil ik de heer Turco bedanken voor zijn uitstekende behandeling van het Zweedse en Belgische initiatief.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, de beide gouvernementele initiatieven betreffende Europol die wij vandaag bespreken - één inzake de uitbreiding van het mandaat en één inzake de verstrekking van persoonsgegevens - stellen het Europees Parlement in de gelegenheid om een fundamentele kwestie aan de orde te stellen, namelijk de democratische controle op deze instelling.
Het gaat hier om een uiterst belangrijke kwestie, aangezien de politiële samenwerking en vooral de bewaring van analysedossiers door Europol direct raken aan de openbare vrijheden. Momenteel is Europol een intergouvernementeel orgaan, dat in de eerste plaats wordt gecontroleerd door de nationale parlementen en door de regeringen in de Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken en door hun vertegenwoordigers in de raad van bestuur van Europol, en ten slotte door een controleautoriteit die uit onafhankelijke personen bestaat.
De bevoegde commissie van ons Parlement beoogt een radicale hervorming van de pas sedert 1999 toegepaste controle. Zij wil de controle op Europol onderwerpen aan de communautaire procedures, zodat ze vooral bij het Parlement komt te berusten.
Dit lijkt ons geen goed voorstel. Het Europees Parlement is volgens ons niet de geschikte instantie voor het democratische toezicht op soevereine politieactiviteiten die worden uitgevoerd door de nationale diensten op het grondgebied van de lidstaten. Nu Europol nog in de kinderschoenen staat, is het beter dat wij ons terughoudend opstellen en de nationale parlementen de tijd geven om hun controle te organiseren en te vervolmaken. Zij zijn zich bovendien van de noodzaak bewust.
Zo heeft het Franse parlement zich in september voorbehouden een parlementaire studie te maken naar aanleiding van de ontwerpakkoorden van Europol met de landen van Midden- en Oost-Europa. Toen het voldoende garanties had gekregen met betrekking tot de veiligheid van de overdracht van persoonsgegevens, heeft het dit voorbehoud weer ingetrokken.
Deze aanpak lijkt ons zeer positief. Het toont aan dat er werk wordt gemaakt van een daadwerkelijke controle op nationaal niveau. Ter verbetering van de controle heeft de Franse senaat bovendien onlangs een gespecialiseerde werkgroep in het leven geroepen, die belast is met vraagstukken op het gebied van de politiële samenwerking. Mijnheer de Voorzitter, dit voorbeeld verdient navolging. De controleactiviteiten van de nationale parlementen moeten horizontaal beter worden gecoördineerd.
Waarom wordt er geen interparlementaire vergadering opgericht om toezicht te houden op Europol en de politiële samenwerking?
Of, beter nog, waarom zou de intergouvernementele conferentie die in 2004 wordt bijeengeroepen en die zich moet buigen over het vraagstuk van de plaats van de nationale parlementen in het Europese bouwwerk, niet met een voorstel komen voor de ontwikkeling van een dergelijke interparlementaire samenwerking en deze tot een nieuwe pijler van de Europese Unie maken?

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Commissie vindt deze drie initiatieven bijzonder belangrijk, met name gezien de huidige situatie. Op dit ogenblik is voor de Europese Unie naast de onderlinge samenwerking de samenwerking met derde landen en internationale organisaties van essentieel belang, indien wij de georganiseerde misdaad, en met name het terrorisme, op doeltreffende wijze willen bestrijden.
De initiatieven die wij vandaag behandelen, beogen het moment waarop de lidstaten zullen kunnen beschikken over een communautaire rechtsgrond voor het creëren van gemeenschappelijke onderzoeksteams dichterbij te brengen, het mandaat voor Europol uit te breiden en Europol de mogelijkheid te geven op efficiënte wijze persoonsgegevens te verstrekken aan derde landen en andere internationale organisaties. In het voorkomende geval zullen ook vertegenwoordigers van derde landen of internationale organisaties deel uitmaken van die onderzoeksteams. Een ruimer mandaat moet daarentegen Europol in staat stellen zich met een breder scala aan criminele activiteiten bezig te houden, terwijl de verstrekking van persoonsgegevens er in belangrijke mate toe bijdraagt om de samenwerking in het kader van internationale organisaties en met derde landen geloofwaardig en efficiënt te maken.
De Commissie stelt met tevredenheid vast dat het Europees Parlement zijn steun verleent aan het ontwerp-kaderbesluit inzake gemeenschappelijke onderzoeksteams, dat door België, Spanje, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk is voorgesteld. Door de tijdwinst bij het opzetten van dergelijke teams door de lidstaten wordt de strijd tegen de grensoverschrijdende misdaad hopelijk doeltreffender. Het verheugt de Commissie eveneens dat het Europees Parlement positief heeft gereageerd op de uitbreiding van het Europolmandaat en de verstrekking van persoonsgegevens aan derde landen en andere organisaties. Die twee initiatieven zullen ertoe bijdragen dat Europol een efficiëntere organisatie wordt in de strijd tegen de georganiseerde misdaad. De bezorgdheid van publieke opinie in de lidstaten van de Europese Unie over de georganiseerde criminaliteit neemt voortdurend toe.
Het verslag van de heer Turco stelt de kwestie van de democratische controle op Europol in het kader van deze twee initiatieven aan de orde. In juni van dit jaar heb ik al de gelegenheid gehad deze kwestie te bespreken tijdens de interparlementaire conferentie die het Nederlandse parlement in Den Haag had georganiseerd. Daar waren vrijwel alle nationale parlementen van de lidstaten vertegenwoordigd en ook de rapporteur was aanwezig. Na dat debat met de vertegenwoordigers van de nationale parlementen legt de Commissie nu de laatste hand aan een mededeling over de democratische controle op Europol. Die mededeling maakt trouwens deel uit van het werkprogramma voor dit jaar en zal ideeën bevatten voor het verbeteren van de democratische controle. Zoals de afgevaardigden weten, ben ik van mening dat die democratische controle niet zonder de nationale parlementen kan en mag geschieden. Aan de onvervangbare rol van de nationale parlementen in die democratische controle moet de meerwaarde van het Europees Parlement op dit vlak worden toegevoegd. Dat moet op zo' n manier gebeuren dat wij door nauwe samenwerking tussen het Europees Parlement en de nationale parlementen een volledig overzicht krijgen van de manier waarop Europol functioneert, zonder daarbij de details te missen die de nationale parlementen bij hun controlewerkzaamheden kunnen aanleveren.
Tegelijkertijd zie ik het belang in van een regeling van de verhouding tussen Europol en Eurojust en de rol van Eurojust in het kader van het rechterlijk toezicht op Europol. Ik meen echter dat het de voorkeur verdient te wachten op het besluit van de Raad inzake de definitieve opzet van Eurojust, alvorens met oplossingen te komen voor de verhouding tussen de politiële en de justitiële autoriteit op Europees niveau.
Wat de uitbreiding van het mandaat van Europol betreft, neemt de Commissie nota van de in het verslag geformuleerde zorgen -die wij overigens delen - aangaande de besluitvormingsstructuur in de derde pijler van de Unie. Die besluitvorming verloopt inderdaad langzaam, de prioriteiten veranderen soms per voorzitterschap, en de rol van het Parlement zelf is gering. Wij staan dan ook positief tegenover de door het Parlement benadrukte noodzaak de toestand van de georganiseerde misdaad in elke lidstaat tot uiting te laten komen bij het vaststellen van de prioriteiten voor de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit op Europees niveau. Daarom is het belangrijk dat de lidstaten tijdig adequate informatie verstrekken aan Europol, zodat dat orgaan met de vereiste kwaliteit zijn jaarverslag over de toestand van de georganiseerde criminaliteit in de Europese Unie kan opstellen. Wat betreft de amendementen daarop in het verslag van het Parlement, zou de Commissie kunnen voorstellen de openbare versie van dat jaarverslag als bijlage te voegen bij het verslag dat Europol eveneens jaarlijks bij het Parlement indient.
Wat tot slot het initiatief inzake de verstrekking van persoonsgegevens betreft, steunt de Commissie over het algemeen de amendementen van het Parlement. Wij delen de mening dat de huidige waarborgen voor de bescherming van gegevens die zijn verstrekt krachtens artikel 7 van het Raadsbesluit van 1999 betreffende de aan derde landen en internationale organisaties te verstrekken gegevens, ook moeten gelden voor de gegevens die verstrekt worden uit hoofde van dit Zweeds initiatief. Daar in het onderhavige geval het Zweeds initiatief alleen artikel 5, lid 5 van het genoemde Raadsbesluit wijzigt, blijft het voor deze materie steekhoudende artikel 7 volledig van toepassing. Vandaar mijn twijfels over de reële noodzaak van het amendement op artikel 7 van het Raadsbesluit.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Uitlevering tussen de lidstaten van de Europese Unie (Overeenkomsten 1995 en 1996 -Schengenacquis)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0371/2001) van de heer Marinho, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het initiatief van het Koninkrijk Zweden met het oog op de aanneming van een besluit van de Raad tot vaststelling van de bepalingen van de Overeenkomst van 1995 aangaande de verkorte procedure tot uitlevering tussen de lidstaten van de Europese Unie, en van de Overeenkomst van 1996 betreffende uitlevering tussen de lidstaten van de Europese Unie, die een ontwikkeling inhouden van het Schengenacquis in de zin van de Overeenkomst inzake de wijze waarop de Republiek IJsland en het Koninkrijk Noorwegen worden betrokken bij de toepassing, de uitvoering en de ontwikkeling van het Schengenacquis (9946/2001 -C5-0321/2001 -2001/0820(CNS)).

Marinho
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, vreemd genoeg stonden twee Europese staten die nooit zijn toegetreden tot de Europese Unie aan de basis van een ruimte met vrij verkeer van personen op regionale schaal. In het jaar 1957 openden vijf Europese landen - Denemarken, Zweden, Finland, Noorwegen en IJsland - met de oprichting van de Noordse Paspoortunie hun grenzen voor het vrij verkeer van personen, terwijl zes andere Europese staten die de voorkeur gaven aan het vrij verkeer van goederen binnen een douane-unie een gemeenschappelijke markt gingen vormen. Die twee groepen landen zijn verschillende wegen ingeslagen. De eerste groep vormde de EVA, terwijl de tweede groep een verenigd Europa nastreefde dat niet louter een economische eenheid moest zijn. Gelukkig heeft het plan van de zes landen - nu vijftien en in de nabije toekomst bijna het dubbele daarvan - gezegevierd over plannen voor louter vrijhandel of eenvoudige faciliteiten voor het overschrijden van de grenzen. Hoewel het plan van de zes ambitieuzer en complexer was, heeft het verschillende landen aangetrokken die betrokken waren bij de oprichting van de Noordse instellingen. Daarom proberen wij met dit verslag dan ook een zekere zin te geven aan de tegenstrijdigheden en onverwachte tegenslagen van de geschiedenis, nu wij Noorwegen en IJsland bij de ruimte van Schengen betrekken. Dat geldt nog sterker voor het Zweeds initiatief om deze twee landen op te nemen in de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid van de Europese Unie.
Dit Zweeds initiatief breidt de ruimte van het vrije verkeer binnen de Europese Unie uit tot buiten de formele grenzen van de Unie. Dat heeft ook gevolgen op gerechtelijk vlak, want ook in Noorwegen en IJsland zullen de regels voor uitlevering van het Schengenacquis gelden. Wie zou dat 45 jaar geleden voor mogelijk hebben gehouden?
Deze noodzakelijke evolutie van de geschiedenis geeft aanleiding tot nieuwe eisen en compromissen, en zo krijgt de ontwikkeling, de vooruitgang van Europa de overhand. Op die historische context baseren wij de zekerheid dat het programma van Tampere, dat de overgang van de intergouvernementele naar de communautaire methode veronderstelt, tot de communautarisering van de justitiële samenwerking zal leiden. De regeringen van de lidstaten wensen dat immers, en het werk van de Commissie en van commissaris António Vitorino mag niet het slachtoffer worden van de chronische huiver voor het overdragen van soevereiniteit. Maar het zijn vooral de huidige ontwikkelingen die eisen dat Europa zich toerust met een strafrechtelijk instrument dat als belangrijkste wapen in de strijd tegen de internationale en grensoverschrijdende misdaad kan worden gebruikt.
Het echte verschil waar wij als Europeanen trots op kunnen zijn is niet ons wapenarsenaal, maar de kwaliteit van de nieuwe Europese regelgeving die wij in deze Vergadering tot stand helpen brengen. Die regelgeving moet afschrikken, maar moet ook de vrijheden respecteren, zonder de filosofische en culturele ideeën die bepalend zijn voor het strafrecht van de verschillende lidstaten geweld aan te doen. Het Europees aanhoudingsbevel is gebaseerd op de wederzijdse erkenning van rechterlijke uitspraken. Het desbetreffende voorstel van commissaris António Vitorino kan tot voorbeeld dienen voor de verwezenlijking van andere besluiten van Tampere, met name voor de harmonisering van het strafrecht.
Wij juichen het Zweeds initiatief toe, daar het opportuun en noodzakelijk is. Om al de hiervoor genoemde redenen hoop ik echter dat het initiatief spoedig achterhaald zal zijn door communautaire regels, met name voor het aanhoudingsbevel. Dan kunnen de twee overeenkomsten opgeborgen worden; die zitten wel vol goede bedoelingen, maar sorteren weinig effect. De logica wil dat die overeenkomsten vervangen worden door de wederzijdse erkenning van rechterlijke uitspraken en de simpele overdracht van misdadigers door de lidstaten. Zo, mijnheer de commissaris, creëren wij een Europese ruimte voor uitlevering.

von Boetticher
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, allereerst wil ik de rapporteur danken. Hij heeft dit zeer technische verslag met grote deskundigheid geanalyseerd en een aantal redactionele wijzigingen voorgesteld, die wij allemaal kunnen ondersteunen.
Het onderhavige initiatief van Zweden inzake de ontwikkeling van het Schengenacquis wordt door ons van harte ondersteund. Op een aantal punten loopt het initiatief echter achter de feiten aan. Er hebben zich op het gebied van het binnenlands en justitieel beleid allerlei snelle ontwikkelingen voorgedaan naar aanleiding van de terroristische aanslagen op 11 september. Daardoor zijn het verslag en het voorstel in ieder geval wat de uitleveringsprocedures betreft achterhaald.
De Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken heeft reeds op 20 september een verkorte procedure op gang gebracht voor de overdracht van personen die een misdrijf hebben begaan en voor de wederzijdse erkenning van rechterlijke vonnissen. Deze verdergaande eenwording vinden wij ook een zeer positief aspect voor het strafrecht en de strafvordering. Daardoor kunnen wij de misdaad in Europa beter bestrijden en de Europese juridische ruimte bevorderen. Wat dit betreft hoef ik niet verder uit te wijden over het Zweedse initiatief, omdat de heer Marinho de belangrijkste punten al genoemd heeft.
Op één punt wil ik evenwel nader ingaan. De bepalingen van de EU-overeenkomst over de vereenvoudigde uitleveringsprocedure van 1995 en de EU-overeenkomst inzake de uitlevering tussen de lidstaten van 1996 houden een ontwikkeling van het Schengenacquis in, en ze moeten volgens dit voorstel dan ook worden toegepast op IJsland en Noorwegen. Tot zover klopt het allemaal nog. België, Frankrijk, Ierland, Italië, Luxemburg en Engeland hebben tot dusver echter geen van beide overeenkomsten geratificeerd. Dat is schandalig, omdat de kandidaat-lidstaten immers ook verplicht worden deel te nemen aan het Schengenacquis.
De lidstaten moeten zich er eindelijk eens van bewust worden dat zij een voorbeeldfunctie hebben wat de omzetting en ratificatie van Europese besluiten betreft.

Coelho
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega' s, om te beginnen zou ik collega Marinho willen feliciteren met zijn uitstekende verslag. Wij beseffen allemaal dat voor de lidstaten gevoelige zaken als asielbeleid, maatregelen ter bestrijding van de criminaliteit, de organisatie van de grenscontroles en de strijd tegen het terrorisme van onbetwistbaar belang zijn. Ik meen echter dat op dit moment eenieder begrijpt dat gemeenschappelijke problemen gemeenschappelijke oplossingen vereisen. Voor doeltreffende en coherente oplossingen is naast een nationale ook een Europese dimensie nodig.
Politiële en justitiële samenwerking in strafzaken in de Europese Unie hebben als belangrijkste doeleinden de bestrijding van de georganiseerde grensoverschrijdende criminaliteit en de onderlinge aanpassing van juridische bepalingen en regelgeving. Op het vlak van justitiële samenwerking heeft de samenwerking in het kader van Schengen zich echter geconcentreerd op versnelde behandeling van de uitleveringsverzoeken door middel van het SIS. Het Zweeds initiatief dat wij vandaag behandelen bevat, zoals collega Marinho al heeft gezegd, met name op het gebied van uitlevering geen belangrijke nieuwe bepalingen. Het beoogt vooral de verschillende bepalingen inzake uitlevering van Europese Unie te verduidelijken en IJsland en Noorwegen bij de toepassing ervan te betrekken. Ik vind het van fundamenteel belang om justitie en veiligheid in Europa nader in te vullen. De recente gebeurtenissen van 11 september verplichten ons het terrorisme niet alleen met militaire middelen te bestrijden maar ook met rechtsmiddelen. Ik herinner u eraan dat de strategie van de Europese Unie voor het begin van het nieuwe millennium -preventie en beheersing van de georganiseerde misdaad -reeds de mogelijkheid inhield één Europese rechtsruimte voor uitlevering te creëren. De gebeurtenissen van 11 september hebben het dringende karakter en de noodzaak van een dergelijk besluit alleen maar vergroot. Daarom heeft de Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken met het oog op de bestrijding van het terrorisme al op 20 september besloten in de Europese Unie uitlevering te vervangen door een simpele overdracht van dergelijke misdadigers. Dat betekent, zoals hier al is gezegd, dat alle bestaande wetsbepalingen inzake uitlevering achterhaald zullen zijn en dat de wederzijdse erkenning van rechterlijke uitspraken en de simpele overdracht van misdadigers de twee overeenkomsten inzake uitlevering zullen vervangen. Op die manier creëren wij die ene Europese ruimte voor uitlevering die wij zo nodig achten.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, bij dit debat is de taak van de Commissie er heel eenvoudig op geworden, want ik zou mij ertoe kunnen beperken het betoog van de heer Luís Marinho intergraal te onderschrijven. Ik zou hem overigens willen feliciteren met zijn uitstekende verslag.
Ik zou er alleen maar aan willen toevoegen dat dit initiatief van Zweden belangrijk en nuttig is, omdat het duidelijk maakt dat de bepalingen inzake uitlevering in de overeenkomsten van 1995 en 1996 onder het Schengenacquis kunnen worden gebracht. Dat heeft belangrijke consequenties, met name gezien de besluiten van de Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken van 20 september, waar de heer Coelho net naar verwezen heeft. Als men in het kader van de Europese Unie de bestaande regelgeving inzake uitlevering volledig vervangt door het Europees aanhoudingsbevel en de overdracht van verdachten, zal dat gevolgen hebben voor het Schengenacquis. Die vervanging zal ook niet zonder gevolgen blijven voor het functioneren van het Akkoord van Schengen. Ik hoop dat de Raad op 6 en 7 december aanstaande het aanhoudingsbevel en de overdracht zal goedkeuren. Vervolgens zal dan deze volledige vervanging van de twee overeenkomsten onvermijdelijk de uitbreiding van het Europees aanhoudingsbevel en de overdracht van verdachten tot Noorwegen en IJsland aan de orde stellen. Daarom is dit geen onnodig debat; het is een stap op weg naar de goedkeuring door de Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken van het Europees aanhoudingsbevel en de overdracht. Dat zal de consolidatie betekenen van de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid op het punt van de verdediging van de grondrechten en de bestrijding van de grensoverschrijdende georganiseerde misdaad, met name het terrorisme.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Elektronische communicatie (verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer)
De Voorzitter
Aan de orde is het tweede verslag (A5-0374/2001) van de heer Cappato, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verwerking van persoonsgegevens en de bescherming van de persoonlijke levenssfeer in de sector elektronische communicatie (COM(2000) 385 - C5-0439/2000 - 2000/0189(COD)).

Cappato
Mijnheer de Voorzitter, hier zijn wij weer, terwijl de Vrijhedencommissie nog steeds stemt over het terrorisme. Maar dat is niet erg.
Een tweede poging: privacy bij elektronische communicatiediensten. Het komt mij voor dat deze vergadering er de vorige keer niet in is geslaagd een meerderheidsstandpunt goed te keuren, daar de twee voorstellen betreffende ongevraagde commerciële e-mail elkaar ophieven. Aan de ene kant was er het voorstel met een starre Europese opt-in-regeling en aan de andere kant het voorstel dat de lidstaten de keuzevrijheid liet tussen een opt-in- of een opt-out-regeling. Daarnaast was er een compromisvoorstel, dat volgens mij te laat aan de collega' s was voorgelegd. De drie voorstellen hebben elkaar dus opgeheven. Ik denk echter dat het Parlement nu eindelijk klaar is een besluit te nemen, daar zowel de Vrijhedencommissie -voorstander van een keuzemogelijkheid voor de lidstaten -als de Commissie - voorstander van een starre Europese opt-in-regeling - water bij de wijn heeft gedaan. Er is dus sprake van toenadering, want aan de ene kant heeft de Vrijhedencommissie met name rekening gehouden met de zorgen aangaande de SMS-berichten, dat wil zeggen de boodschappen op mobiele telefoons, terwijl het starre standpunt inzake een Europese opt-in-regeling oog heeft gehad voor de behoefte van bedrijven met hun klanten te communiceren.
Ik hoop dat de collega' s, en met name de fracties, mij zullen volgen bij de keuze die het Parlement heeft tussen deze twee alternatieve ideeën, zonder op het laatste moment bij de stemming die voorstellen door elkaar te halen. Ik vind het belangrijk nog eens te bevestigen dat er mijns inziens noch voldoende gegevens noch voldoende bewijzen voorhanden zijn waaruit blijkt dat de landen die de opt-in-regeling toepassen spamming beter kunnen bestrijden. Spamming is nu al illegaal op internet, daar het al illegaal is zonder toestemming adressen te verzamelen en te gebruiken. Ook is het al illegaal om berichten te versturen zonder duidelijk de afzender aan te geven, en hetzelfde geldt voor het versturen van berichten zonder de mogelijkheid te bieden zich op eenvoudige wijze van de abonneelijsten te laten schrappen. Aan de andere kant brengt ook starheid risico' s met zich mee, bijvoorbeeld voor de vrijheid van communicatie. Het is geen toeval dat de Vrijhedencommissie bij dit onderwerp voorzichtig heeft willen zijn. Er zijn namelijk coalities van niet-gouvernementele organisaties die onder andere zorgen hebben geuit over de mogelijkheid geld in te zamelen via internetcampagnes.
Ik geloof dat dit debat over deze wetgeving vandaag al achterhaald is door de technologische ontwikkeling en de feiten. Ik meen dat de consument zelf nu al een individuele keuze kan maken tussen opt-in en opt-out. Daarvoor hoeft men zich niet van de abonneelijsten te laten schrappen of het bericht terug te sturen naar de afzender, maar volstaat het die persoon op een zwarte lijst te plaatsen, zodat er van die afzender geen berichten meer ontvangen worden. Er zijn echter al zes jaar verstreken zijn sinds de inwerkingtreding van de algemene richtlijn inzake de persoonlijke levenssfeer, die door een aanzienlijk aantal lidstaten nog steeds niet is geratificeerd. Er zijn vier jaar verstreken sinds de inwerkingtreding van de richtlijn die wij met deze nieuwe ontwerprichtlijn zullen wijzigen, en ook de richtlijn van 1997 past een groot aantal lidstaten nog niet toe. Met dit tempo moeten wij er redelijkerwijs van uitgaan dat dit nieuwe voorstel over wellicht drie, vier of vijf jaar van kracht wordt. Dus over drie, vier of vijf jaar, als de gebruikers al echt de behoefte zullen hebben om zich tegen ongevraagde commerciële e-mail te verdedigen, zullen de markt en de technologie de al bestaande systemen nog gemakkelijker maken. Ik zou echter niet willen dat, wij na deze grote en begrijpelijke bezorgdheid over de overlast door ongevraagde commerciële berichten, aan de nationale politieautoriteiten volmachten zouden geven om naar believen te beschikken over onze persoonsgegevens. Ik besef dat dit niet zozeer een probleem van deze richtlijn is als wel een algemeen politiek probleem. Ik vrees dat wij die richting ingaan en dat het bij de grote zorgen over de privacy van de burgers niet over een ongevraagd commercieel bericht meer of minder gaat.

Schröder, Ilka
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, wij hebben al eerder over dit verslag gestemd en in deze tweede lezing moeten wij eigenlijk alleen nog een oplossing zien te vinden voor het opt- in/opt-out-probleem. Dat is dan ook het enige wat ik wil bespreken. Als wij de verschillende voorstellen bekijken die nu in het Parlement worden behandeld, dan zijn het naar mijn mening allemaal opt-out-voorstellen. Alleen het voorstel van de Commissie houdt een duidelijke opt-in in. Dat betekent wederom dat alleen het Commissievoorstel zou garanderen dat de burgers zelf voor spamming kunnen kiezen. Zij kunnen dus zelf beslissen of ze al dan niet elektronische reclame wensen te ontvangen. De andere mogelijkheden die gegeven worden in de opt-out-voorstellen, kunnen dit mijns inziens niet garanderen.
Daarom zie ik ook geen heil in hetgeen hier als een compromis voorgesteld wordt. Als wij recht willen doen aan de titel van het voorstel en een voorstel willen goedkeuren dat met de bescherming van gegevens te maken heeft, moeten wij de lijn van de Commissie volgen. Wij moeten dit Commissievoorstel ondersteunen en de andere voorstellen die in het Parlement ter tafel liggen, verwerpen.
Desalniettemin ben ik het in principe grotendeels eens met het verslag en vind ik veel punten die erin aangekaart worden zinvol. Maar daarover hebben wij tijdens de vorige vergadering al gestemd. Nu moeten wij alleen nog tot een oplossing komen van het opt-in/opt-out-probleem. Wat dat betreft moeten wij in het kader van de bescherming van gegevens naar mijn mening het Commissievoorstel ondersteunen.

von Boetticher
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, morgen gaan wij voor de tweede maal stemmen over het verslag-Cappato. De partijen zijn het nog niet met elkaar eens, maar ze zijn wel nader tot elkaar gekomen. De rapporteur heeft bijvoorbeeld rekening gehouden met de bezwaren van de linkse partijen in het Parlement, want SMS-reclame mag in de toekomst alleen nog maar met toestemming van de consument verstuurd worden. De Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken heeft met een duidelijke meerderheid het compromisvoorstel voor de zogenaamde soft opt-out aangenomen dat door de rapporteur wordt ondersteund. Alleen dit voorstel houdt rekening met de belangen van de consumenten zonder dat er op grote schaal arbeidsplaatsen verdwijnen. Ik zal u ook uitleggen waarom.
Als het Parlement business to customer-reclame helemaal wil verbieden, zoals mevrouw Paciotti voorstelt, zullen ondernemingen hun reclame eenvoudigweg vanuit de VS of andere derde landen naar de Europese Unie versturen. Daarmee zouden de Europese consumenten absoluut niets opschieten en zou alleen de Europese markt op het gebied van de elektronische handel worden verzwakt. Daarom willen wij dat de landen het opt-out-systeem behouden, voor zover ze dat nu hebben. Wij willen de ontwikkelingen daarin blijven volgen en over twee jaar opnieuw een beslissing nemen.
In het verslag-Cappato wordt een drieledige bescherming van de consument voorgesteld. In de eerste plaats kan hij zich op zogenaamde Robinson-lijsten laten plaatsen, zodat er helemaal geen reclame naar hem gestuurd mag worden. In de tweede plaats krijgt de consument de mogelijkheid om zich makkelijk en kosteloos te laten schrappen van abonneelijsten van individuele ondernemingen die reclame per e-mail versturen. In de derde plaats zal e-mailreclame als zodanig herkenbaar zijn in de inbox en daardoor makkelijk en kosteloos individueel te verwijderen zijn.
Dit laatste is tegenwoordig al mogelijk bij aanbieders als AOL - daarover zal de heer Van Velzen het zo dadelijk ongetwijfeld gaan hebben. Dit leidt er evenwel geenszins toe dat AOL het monopolie krijgt. Een dergelijke bewering is absoluut onzin, want iedereen kan nu al anti-spam-programma' s van internet downloaden. Het maakt daarbij niet uit bij welke internetaanbieder men is aangesloten. AOL was overigens tegen een dergelijke regeling. Daarom verzoek ik u om met een overweldigende meerderheid het compromisvoorstel van de heer Cappato te ondersteunen.

Paciotti
Mijnheer de Voorzitter, de terugverwijzing van dit dossier naar de commissie heeft de standpunten ongetwijfeld verduidelijkt, maar volgens mij is het resultaat er niet beter op geworden en in zekere zin zelfs verslechterd. Bij de vorige stemming heeft het Europees Parlement namelijk de wijsheid gehad in ieder geval het voorstel van de Commissie te volgen inzake de mailinglijsten. Dat vormde een garantie voor eenieders vrijheid al of niet in een openbare lijst opgenomen te worden. Ik vind de keuze voor het toelaten van het verzenden van ongevraagde berichten verkeerd en niet alleen schadelijk voor de vrijheid maar ook voor de ontwikkeling van de elektronische handel. Pas achteraf kan men zich beklagen en verzoeken dergelijke berichten niet meer te ontvangen. Toch zouden de effecten van deze regeling misschien minder schadelijk zijn, indien wij het voorstel van de Commissie betreffende de mailinglijsten zouden volgen.
Door het afwijzen van het voorstel betreffende een opt-in-regeling voor de openbare lijsten -zelfs een uitzonderingspositie voor de mobiele telefoons was niet aanvaardbaar - zijn wij nu allemaal blootgesteld aan de hinderlijke verzoeken van de meest uiteenlopende personen en instellingen die ons lastig vallen. Wij kunnen ons zelfs niet meer verdedigen zoals vroeger, toen er alleen maar vaste telefonie en gedrukte gidsen bestonden. Toen kon je je doeltreffend verdedigen door je uit de gids te laten schrappen of een ander telefoonnummer aan te vragen. Nu komt elke openbare lijst op het net en is er geen verdediging meer mogelijk. Het heeft geen nut te vragen om het schrappen van je telefoonnummer of e-mailadres! Alle gebruikers kunnen er immers inmiddels over beschikken en dat geldt ook voor personen die volledig onbereikbaar zijn. Daarom lijkt mij de wijziging van artikel 12 geen nuttige keuze voor onze vrijheid. Ik begrijp absoluut niet hoe men de vrijheid voor het maken van reclame kan stellen boven de persoonlijke vrijheid.
Wat ongevraagde berichten -artikel 13 van de richtlijn -betreft, maakt het overlaten van de keuze aan de lidstaten de richtlijn op dat vlak grotendeels nutteloos, gezien de harmonisatieplicht. Ik kan echt niet geloven dat dit de elektronische handel allemaal ten goede komt. Ik denk namelijk dat er naast mensen als onze rapporteur, die erg handig is met elektronica, er net als ik nog zeer vele burgers weinig vertrouwd zijn met deze instrumenten en derhalve bezorgd zijn. Ik kan u verzekeren dat ik geen enkel bedrijf zal benaderen met een verzoek. Ik zal ook geen enkel bericht meer openen, want ik ben bang dat mij dan overkomt wat mij nu al gebeurt in mijn land terwijl ik daar beschermd ben. Zo stuurt mijn internetaanbieder, die mijn adres natuurlijk kent, mij nog steeds ongewenste berichten. Helaas doet een luchtvaartmaatschappij die ik een keer bij vergissing elektronisch heb benaderd, hetzelfde.
Ik denk dan ook dat ik, zolang ik geen bescherming geniet, het zonder elektronische handel zal stellen, want dat middel wekt geen vertrouwen. Ik spreek hier voor mijzelf, maar er zijn vele ouderen zoals ik en anderen, die minder deskundig zijn dan vele jongeren. Het idee dat je op een lijst staat die over het hele net gaat en je deze instrumenten moet zien te begrijpen, wekt geen vertrouwen. Ook dat je je pas kunt laten schrappen van een lijst na een bericht ontvangen en geopend te hebben, wekt geen vertrouwen. Het is mogelijk dat de ontwikkeling van de elektronica een betere verdediging mogelijk maakt, maar dan moet die ontwikkeling er eerst wel komen. Wij moeten eerst instemmen met de ontwikkeling van de elektronische handel, maar daarvoor is vertrouwen nodig. Dit voorstel geeft dat vertrouwen niet.

Ludford
Mijnheer de Voorzitter, het komt niet vaak voor dat ik het volkomen eens ben met mijn collega in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, de heer von Boetticher. Deze keer ben ik het echter met hem eens dat er een "nationale keuze" -optie moet komen, zodat wat het ontvangen van e-mail betreft voor opt-out gekozen kan worden. Ik ben tegen het amendement van de socialisten.
Een grote mythe houdt de linkse partijen in haar ban, namelijk dat spam hetzelfde is als ongewenste e-mail. Ik ben bang, commissaris, dat de Commissie deze verwarring heeft veroorzaakt. In uw oorspronkelijke voorstel werd spam namelijk ten onrechte gelijkgesteld aan ongewenste e-mail. Ik vrees dat de afzenders van spam die de wet nu al overtreden, daarmee door zullen gaan. Mevrouw Paciotti, u zult spam blijven ontvangen!
Ik sta om twee redenen achter de opt-out. De eerste is dat bij opt-in zowel bedrijven als liefdadigheidsinstellingen op niet te verantwoorden wijze worden benadeeld. Grote Amerikaanse firma' s kunnen het zich financieel veroorloven reclame te maken via televisie, kranten, aanplakborden enzovoort. Met opt-in zullen wij schade berokkenen aan kleine en middelgrote Europese bedrijven voor wie commerciële e-mail een redelijke manier is om elektronische handel te bedrijven. Zij worden erdoor in het nadeel gesteld. Ook liefdadigheidsinstellingen zullen er de dupe van worden en uit onderzoek blijkt dat mensen er geen bezwaar tegen hebben om e-mail van dergelijke instellingen te ontvangen. Ze zouden er niet voor kiezen deze e-mail te weigeren, zelfs als dat mogelijk was. Maar het ligt natuurlijk in de menselijke aard om er niet expliciet voor te kiezen deze e-mail te ontvangen. Er heerst ook een misverstand over de implicaties voor de vrijheden van de burger. Wanneer men voor opt-out kiest, is het heel eenvoudig om te laten zien dat men bepaalde e-mail niet wenst te ontvangen. Fatsoenlijke afzenders hebben er geen belang bij dit verzoek te negeren, omdat dat slechts irritatie oproept.
Oppervlakkig gezien is opt-in een klantvriendelijke keuze. Men zou dan echter moeten aantonen dat men zich nooit heeft aangemeld voor het ontvangen van bepaalde e-mail, wat in feite moeilijker is. Onder een opt-in-beleid, tot slot, zouden mensen er misschien voor kiezen mailings te ontvangen van organisaties waarvoor zij zich schamen, zoals homo-organisaties, hoewel zij eigenlijk niet willen uitkomen voor hun geaardheid. Ook kunnen zij blootstaan aan kwaadwillig misbruik. Als zij er voor gekozen hebben mailings te ontvangen van subversieve politieke groeperingen, zouden zij bijvoorbeeld ten onrechte in de gaten kunnen worden gehouden door de politie. De linkse partijen hebben het mis en voor deze ene keer heeft de heer von Boetticher gelijk.

Blokland
Voorzitter, hoewel naar mijn mening in de meeste gevallen nationale regelgeving te verkiezen is boven Europese, ligt het bij dit verslag anders. Bij direct marketing per e-mail is duidelijk sprake van een grensoverschrijdend probleem. Ik pleit niet voor een volledig verbod op direct marketing per e-mail, maar voor de consumenten is het van groot belang dat zij vooraf de keuze hebben of ze geconfronteerd willen worden met deze vorm van direct marketing, en dat zij al dan niet toestemming kunnen geven. Dat bespaart hun namelijk een hoop tijd, ergernis en kosten.
Rapporteur Cappato stelt voor, de keuze voor een opt-in of een opt-out aan de lidstaten over te laten. Daarmee ontstaat echter een onsamenhangend Europees beleid. Een lidstaat die voor de opt-in heeft gekozen, zal veel moeilijkheden ondervinden bij het tegengaan van ongewenste e-mail, indien lidstaten die voor de opt-out hebben gekozen, die wel toestaan. Bij een verdeeld en versnipperd Europees beleid is ook de kans op internationale afspraken met betrekking tot ongewenste e-mail zo goed als verkeken.
Het probleem is dat bedrijven de Europese regels vanuit landen buiten de Europese Unie makkelijk kunnen ontwijken. Dit moet ons niet weerhouden van wetgeving op Europees niveau. Beter is het om praktische oplossingen voor deze problemen te zoeken en te werken aan internationale afspraken. Zo worden u en ik niet geconfronteerd met e-mails van bedrijven waaraan wij totaal geen behoefte hebben.

Van Velzen
Voorzitter, laat ik vooraf zeggen dat ik een minderheidsstandpunt vertegenwoordig, maar daar wel heel erg trots op ben. Voor mij heb ik de "Automatiseringsgids" van een bekend Nederlands dagblad. Voor al mijn collega' s die willen leren uit technologieneutraliteit, doe ik er misschien goed aan daaruit een paar citaten te geven.
NTT DoCoMo trekt 8,2 miljoen dollar uit om ongewenste e-mail op mobilofoons te bestrijden. De e-mailadressen van mobiele telefoons van NTT DoCoMo zijn gebaseerd op telefoonnummers van het toestel. Dat stelt allerlei reclamebureaus en datingservices in staat hun diensten aan te prijzen door berichten te sturen naar random gegenereerde nummers. Er staat nog bij dat in Japan de ontvanger van het tekstbericht meebetaalt aan de verzending ervan. Misschien goed om even over na te denken voor de mensen die zeggen dat het voorstel van amendement 35 van collega Cappato technologieneutraal is. Dat is het dus niet Voorzitter, want zodra je met UMTS wordt geconfronteerd, gaat het onderscheid tussen e-mail en SMS' jes hoe langer hoe meer wegvallen, met alle gevolgen van dien. Daarom is het ook veel beter om, zoals in amendement 44 wordt gedaan, te spreken van elektronische communicatie. Dat is eigenlijk de laatste stap die rapporteur Cappato nog had moeten zetten om een heel goed voorstel op tafel te leggen.
Voorzitter, laten wij ons goed realiseren dat burgers niet allemaal van die computernitwits zijn. Ze worden echter wel met de meeste problemen opgescheept. Als wij het voorstel van amendement 35 van de heer Cappato zouden volgen om met name dit soort e-mailservices te veranderen, dan moet je je hele computersysteem veranderen: je moet dan namelijk van het pop-3-systeem dat bijna iedereen in Europa heeft, overstappen op het e-map-systeem dat slechts door één Amerikaanse provider wordt aangeboden. Dan krijgt de commissaris echter meteen een klacht dat er sprake is van gebrek aan concurrentie in Europa. Dus ook vanuit dat oogpunt zou het naar mijn overtuiging niet moeten gebeuren.
Ik stel dus voor het verslag-Cappato volledig goed te keuren, maar het nog verder te perfectioneren en daarom te stemmen voor amendement 44 in plaats van amendement 35.

Cashman
Mijnheer de Voorzitter, anders dan gewoonlijk kan ik deze keer zeggen dat vrijwel alles al aan de orde gesteld is. Ik ben het eens met de heren von Boetticher en Cappato en vooral met barones Ludford. Wij zijn allen lid van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. Wij hebben een standpunt ingenomen en ons daarbij niet laten opjagen door het feit dat wij geïntimideerd en onder druk gezet werden op internet en via de faxapparaten die ieder van ons in zijn kantoor heeft staan. Wij moeten er zeer voor oppassen dat wij niet gehaast te werk gaan bij het creëren van wetgeving.
Het moet mij van het hart dat het voorstel van de Commissie verkeerd en overhaast is. In 2003 zullen wij in het kader van de richtlijn inzake elektronische handel een zeer goede gelegenheid hebben om de informatie en de inzichten te vergaren van de lidstaten die voor opt-in dan wel voor opt-out hebben gekozen. Wij moeten wetgeving alleen voorstellen en aannemen op basis van verstandig advies en gedegen ervaring.
Wij mogen de implicaties voor de burgerlijke vrijheden, waarvoor barones Ludford dit Parlement terecht gewaarschuwd heeft, nooit onderschatten. Ik wil niet dat iemand in de huidige situatie - waarin wij sommige wetsvoorstellen misschien wel iets te stellig ter tafel leggen - moet verantwoorden waarom hij ervoor gekozen heeft om bijvoorbeeld Ammunition Weekly of informatie van Amnesty International te ontvangen. Wij introduceren nu via de achterdeur een soort censuur, terwijl internet mensen juist bevrijd heeft van dictatuur en onderdrukking. Dat is verkeerd en onverstandig.
De commissaris kan nu wel zijn hoofd schudden en glimlachen, maar wil hij dat hij aan een overheidsinstantie of een andere instelling moet uitleggen waarom hij ervoor gekozen heeft bepaalde e-mail te ontvangen? Dat is geen vrijheid. Dat is verantwoording moeten afleggen voor het feit dat je gebruik maakt van een dienst die bedoeld is om je vrijheid te geven.
Over het recht op bescherming van de persoonlijke levenssfeer zou ik het volgende willen zeggen. Wij hebben allemaal recht op privacy, maar dat recht kan niet aan mensen worden opgelegd. Mensen kiezen het recht op privacy en vervolgens wordt deze keuze ondersteund door wetgeving.
Wat ongewenste commerciële e-mail betreft: dit is niet altijd hetzelfde als spam. Opnieuw speelt de Commissie hier degenen in de kaart die werkgelegenheid verloren willen laten gaan in de EU en die doen alsof mensen in Japan, de Filippijnen, de Verenigde Staten of waar dan ook geen ongewenste commerciële e-mail zullen sturen, alleen maar omdat de EU dat binnen haar grenzen verbiedt.
Tot slot nog een opmerking over spamming. Ik heb zelf ook regelmatig spam ontvangen. Mijn naam werd op diverse lijsten gezet en vervolgens kreeg ik junkmail. Ik ben door personen op lijsten geplaatst die worden beheerd door spammers. Ik heb hier een zeer goede oplossing voor: ik heb een filter, ik heb een knop waarmee ik e-mail kan verwijderen. Wij moeten mensen aanmoedigen gebruik te maken van de technologie en ophouden hen te betuttelen. Ik roep het Parlement op het geamendeerde verslag-Cappato te steunen.

Harbour
Mijnheer de Voorzitter, de Britse leden van drie verschillende politieke partijen en andere collega' s zullen het vanavond met elkaar eens zijn, wat zelden voorkomt.
Ik ben geen lid van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. Ik wil de heer Cappato en zijn collega' s evenwel nadrukkelijk complimenteren met de moed waarmee zij het oorspronkelijke Commissievoorstel geamendeerd hebben. Ik betreurde het dat wij de vorige keer het verslag van de heer Cappato niet in zijn geheel gesteund hebben. Dit verslag is een compromis en daar heeft het dan ook alle kenmerken van. Met andere woorden, het schenkt niet bijster veel voldoening, maar het is tenminste een vooruitgang ten opzichte van het oorspronkelijke Commissievoorstel. Het is ook beter dan het amendement van de sociaal-democratische fractie, dat morgen hopelijk niet wordt aangenomen.
Wij dienen dit verslag in wezen te beschouwen als een overgangsdocument. Ik denk dat iedereen die hier vanavond aanwezig is zich bezighoudt met wetgeving in het elektronische tijdperk. Ik heb gewerkt aan de richtlijn inzake elektronische handel en de richtlijn inzake auteursrecht. Momenteel werken wij aan de wetsvoorstellen aangaande elektronische communicatie. Het is overduidelijk dat de technologie uitermate snel voortschrijdt en verandert en dat de markten voortdurend in beweging zijn. Zoals enkele collega' s vanavond reeds gezegd hebben, biedt de wereld van de elektronische communicatie de burgers immense voordelen. Dat geldt niet alleen voor hun persoonlijke toegang tot liefdadigheidsinstellingen of politieke partijen, maar ook op commercieel gebied. Sommige collega' s willen daar een einde aan maken. Het mag duidelijk zijn dat wij daartoe niet in staat zijn, omdat het hier een mondiaal proces betreft. Ook junkmail is een wereldwijd fenomeen. Wij hebben onze burgers dus een belofte gedaan die wij niet kunnen waarmaken.
Het is duidelijk dat wij toe moeten werken naar een mondiale, op technologie gebaseerde oplossing. Wij willen een mondiaal systeem waardoor mensen hun e-mailberichten kunnen markeren naar afzender en naar onderwerp. Wij kunnen beschikken over de technologie waarmee mensen de volledige controle krijgen. Als wij dit voorstel en dit amendement aannemen, laten wij de gelegenheid voorbijgaan om de omgeving te scheppen waarbinnen mensen werkelijk kunnen profiteren van de onmetelijke kracht van de nieuwe communicatiewereld.

Liikanen
De Commissie heeft reeds haar standpunt kenbaar gemaakt over de op 6 september aangenomen amendementen. Ik ben geneigd terug te keren naar dat debat, maar ik wil het kort houden en mij beperken tot het kernprobleem, namelijk ongewenste e-mail.
Ik wil er slechts op wijzen dat de Commissie de amendementen 16, 25 en 34 - die het Parlement op 6 september verworpen heeft en die nu opnieuw zijn ingediend - niet kan steunen. Wel kan zij het nieuwe amendement 43 over gespecificeerde facturen aannemen.
Ik zal mij nu concentreren op wat het allerbelangrijkste onderwerp van het debat over de voorgestelde richtlijn is gebleken: ongewenste e-mail.
Dit Parlement is nu al enige jaren aan het debatteren over opt-in en opt-out. De uitkomst van de stemming op 6 september heeft laten zien hoe moeilijk het nog altijd is om een tussenoplossing te vinden die aanvaardbaar is voor een ruime meerderheid.
Wij kunnen echter niet veel langer dralen - wij moeten een beslissing nemen. Wij hebben de besluitvorming in dezen niet overhaast. Wij hebben op grote schaal een openbaar, internationaal debat gevoerd met het bedrijfsleven, met wetenschappers en met juristen. Zelf heb ik deelgenomen aan intensieve discussies over dit onderwerp in de Verenigde Staten en Europa. Ik ben het nadrukkelijk oneens met de stelling dat het een beperking van de burgerlijke vrijheden is wanneer je iemand pas een rekening kunt sturen nadat je hem gevraagd hebt of hij zich als abonnee wil aanmelden. Dat is volslagen onlogisch. Wij kunnen van mening verschillen over de details, maar als mensen gevraagd wordt te betalen, moeten ze van tevoren kunnen kiezen, niet achteraf.
Wij moeten niet meer hoofdzakelijk nadenken over berichten die wij op een computer op ons bureau binnenkrijgen. Wij moeten nadenken over de toekomst. De technologie verandert snel. Het draadloze internet zal anders zijn dan het internet dat alleen via desktops bereikbaar is.
Het door de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken ingediende amendement 33 heeft als positieve zijde dat daarin erkend wordt dat ongewenste commerciële berichten aan mobiele telefoons een reëel probleem vormen, dat slechts door een geharmoniseerd opt-in-beleid kan worden aangepakt. Ik ben het daar volkomen mee eens.
De zwakte van dat voorstel is echter dat het uitgaat van de veronderstelling dat mobiele eindapparatuur enkel SMS-berichten kan ontvangen. Dat is helaas niet meer het geval. Het is nu al mogelijk e-mailberichten te ontvangen op mobiele toestellen die zijn aangesloten op internet. Als u dit wilt onderzoeken, kan ik u enige goede voorbeelden geven. Het is daarnaast duidelijk dat SMS in het kader van de convergentie beslist zal worden samengevoegd met andere elektronische berichtensystemen.
Door de convergentie kan de afzender niet weten of een bericht op mobiele of vaste eindapparatuur wordt ontvangen. Dat is een technologisch gegeven. Ongewenste commerciële SMS-berichten verbieden en tegelijkertijd ongewenste, op andere technologieën gebaseerde, elektronische berichten toelaten, is dus geen werkbare oplossing.
Ik heb eveneens moeite met amendement 35, paragraaf 4, vanwege de bevooroordeelde benadering van de technologie die daarin naar voren komt. Deze paragraaf is erop gericht het probleem van de kosten voor abonnees aan te pakken. De voorgestelde oplossing voldoet echter niet. Volgens Europese internetaanbieders is het bij de meeste systemen die tegenwoordig in Europa gebruikt worden technisch niet mogelijk om de onderwerpregel te bekijken alvorens een bericht te downloaden. Er zouden aanzienlijke investeringen nodig zijn om deze optie te introduceren en het zou een kostbare aangelegenheid zijn voor het bedrijfsleven. Aangezien het niet meer dan een halfslachtige oplossing is, valt dat niet te verdedigen.
Kortom, amendement 35 is niet alleen onverenigbaar met de interne markt, maar het komt evenmin tegemoet aan de behoefte aan technologieneutrale wetgeving die ook in de toekomst voldoet.
In amendement 44, daarentegen, wordt een technologieneutrale tussenoplossing voorgesteld, evenals een volkomen geharmoniseerde benadering ten aanzien van ongewenste commerciële e-mail. In paragraaf 2 van dit amendement wordt een tamelijk grote uitzondering op het opt-in-principe gemaakt voor e-mailadressen binnen bestaande klantenbestanden.
Hier zou een opt-out-benadering toegestaan blijven, hoewel dit een belangrijke concessie betekent ten opzichte van het oorspronkelijke Commissievoorstel. Deze uitzondering is te rechtvaardigen, omdat bedrijven in de context van een bestaande klantrelatie veel te verliezen hebben en het derhalve meer voor de hand ligt dat zij weldoordacht gebruik zullen maken van marketinginstrumenten.
Wij dienen te kijken naar toekomstige uitdagingen. Het is interessant om te kijken naar de huidige ontwikkelingen in Japan, waar het draadloze internet al met succes van start is gegaan. Dat neemt niet weg dat de operator met een ernstig probleem geconfronteerd wordt. Van de 950 miljoen berichten die dagelijks naar mobiele telefoons gestuurd worden bestaat naar schatting 85 procent uit ongewenste commerciële berichten die naar willekeurig gekozen mobiele nummers zijn gestuurd. Dit levert enorme problemen op voor de netwerkcapaciteit, vooral omdat de meeste van deze berichten onjuist geadresseerd zijn en niet kunnen worden bezorgd. Bovendien wekt het grote ergernis bij gebruikers die zich door reusachtige hoeveelheden ongewenste commerciële berichten heen moeten worstelen. Er wordt geschat dat het meer dan 8,2 miljoen dollar kost om het systeem van junkmail te zuiveren.
Als wij dus een gunstige omgeving willen creëren voor de ontwikkeling van elektronische handel en van de derde generatie mobiele diensten, moeten wij nu gepaste maatregelen treffen. Wij moeten ervoor zorgen dat de groei van diensten op het gebied van draadloos internet niet gehinderd wordt door enorme hoeveelheden junkmail waarvoor de gebruiker tegen zijn zin betaalt. Kostbare capaciteit binnen netwerken en in mobiele eindapparatuur die op batterijen werkt, moet beschikbaar zijn voor mededelingen, berichten en diensten die gebruikers werkelijk wensen te ontvangen. Het is zeer waarschijnlijk dat dit doel door middel van het in amendement 44 voorgestelde bereikt kan worden.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Roulatie van Europese films
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0351/2001) van de heer Vander Taelen, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over een betere verspreiding van Europese films op de interne markt en in de kandidaat-lidstaten (2001/2342(INI)).

Vander Taelen
Voorzitter, toen ik twee en een half jaar geleden lid werd van dit Parlement heb ik meteen aan Commissaris Reding gevraagd wat zij voornemens was te gaan doen aan de precaire situatie van de Europese cinema. Als filmmaker heb ik me altijd afgevraagd hoe lang Europa nog de stelselmatige achteruitgang zou accepteren van hetgeen toch een substantieel onderdeel is van ons cultureel erfgoed. Inderdaad, in de jaren zestig maakten de Europese films nog 60 percent uit van het aanbod in Europa. Nu is dat percentage helaas gezakt tot 22 percent. Dat is een absoluut historisch dieptepunt. Europese films halen slechts 26 percent van hun inkomsten buiten hun eigen land. Dat is zeker veel te weinig. Het handelstekort met de Verenigde Staten is dan ook opgelopen tot, -en ik citeer dit cijfer zeer graag omdat het zo immens groot is - 6 829 miljoen EUR. Dat is een gigantisch bedrag en dat handelstekort van Europa tegenover Amerika moeten wij zeker kunnen terugdringen.
Europa maakt nochtans meer films dan Amerika, misschien maken wij zelfs betere films dan Amerika. Dat is een heel subjectief gegeven. Maar het is toch godgeklaagd dat het bijzonder moeilijk is om in eigen land een film uit een ander Europees land te zien. Het is bijzonder moeilijk om een Spaanse film te zien in Griekenland. Het is bijzonder moeilijk om een Italiaanse film te zien in Nederland, op enkele uitzonderingen na. Ik denk echter dat het van een voorbijgestreefde kortzichtigheid zou getuigen om te gaan pleiten voor het grootschalig subsidiëren van Europese cinema. Ik denk dat er in Europa voldoende krachten zijn, creatieve krachten, krachten van acteurs, van auteurs maar ook van financiers die het mogelijk maken om de Europese cinema weer te doen herrijzen. Daarom heeft die Europese cinema geen bijstand nodig. Wij hebben gewoon de middelen en de omgeving nodig om weer creatief te kunnen zijn. Derhalve pleit ik ook voor een zeer ambitieus Europees project.
Ik denk dat wij in de eerste plaats moeten nagaan waar de fundamentele zwakte ligt van de Europese film en die ligt absoluut niet op het creatieve, maar veeleer op het financiële vlak. Europese ondernemers die willen investeren in Europese film, hebben het bijzonder moeilijk om bijvoorbeeld bankgaranties te krijgen, opdat hun investeringen niet te risicovol zouden zijn. In Amerika is dat door de grote financiële draagkracht van de studio' s een veel minder groot probleem. Vandaar dat er ook een soort kapitaalvlucht ontstaat van Europees kapitaal naar Amerika. Die tendens moeten wij proberen om te buigen. Ik denk dat er van de Europese Investeringsbank kan worden verwacht dat zij daaraan meehelpt door zichzelf garant te stellen voor banken die op hun beurt diegenen willen helpen die in Europa willen investeren. Dat geld is nodig om aan de Europese producers de nodige middelen te geven om de Europese film te versterken en zijn zwakheden -en dan heb ik het over het gebrek aan development -weg te werken.
Europese films worden niet voldoende ontwikkeld. Amerikanen denken langer na, werken langer aan films voor zij deze op de markt brengen. Wij hebben daar het geld niet voor. Ook op het vlak van de promotie kunnen wij van de Amerikanen enorm veel leren. Zelfs als wij het geleerd hebben, ontbreekt het ons aan de middelen om die promotie en die marketing te gaan voeren. Ik ben ervan overtuigd dat, als wij de producenten op dat vlak kunnen steunen, hierin verandering kan komen. Ik denk ook dat wij bijvoorbeeld moeten denken aan de Structuurfondsen. De Structuurfondsen kunnen gebruikt worden om de kleinere cinema' s in minder ontwikkelde gebieden te versterken. Dat is een weg die tot op heden niet bewandeld is. Ik zou graag hebben dat daarover bij de Commissie toch nog wordt nagedacht.
Ik zou het ook nog willen hebben over de manier waarop wij ons erfgoed gaan beschermen. Veel films gaan helaas verloren. Het geheugen van de Europese cinema gaat verloren. Europa zou op dat vlak ook ambitieus moeten zijn omdat het voor de opvoeding van onze kinderen bijzonder belangrijk is dat de jeugd die films nog kan zien.
Ik zal het hierbij houden, want in dit verslag doe ik een dertigtal aanbevelingen.
Ik wil ook nog de leden van de Commissie cultuur bedanken voor de zeer constructieve manier waarop wij hebben samengewerkt en ik hoop dan ook dat dit morgen tot een goedkeuring zal leiden.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, eigenlijk had Ruth Hieronymi hier moeten staan, maar omdat zij helaas wegens ziekte verhinderd is, zal ik in haar plaats het woord voeren, een gelegenheid waar ik mij nochtans zeer op verheug. Allereerst wil ik de rapporteur hulde brengen voor dit rapport. Het is weinigen gegeven met net zoveel verstand van zaken over dit onderwerp te spreken als filmmakers zelf. Daarom verdient u alle lof, mijnheer Vander Taelen!
Ik wil maar zeggen dat uw verslag de impuls is die wij dringend nodig hadden. Zoals u al heeft aangegeven, is het marktaandeel van Europese films in de bioscopen van de Europese Unie met slechts 22,5% op een historisch dieptepunt beland. Het veel te hoge handelstekort van 6,8 miljard euro is illustratief voor de dominantie van de Amerikaanse filmindustrie.
In de kandidaat-lidstaten is de situatie nog veel nijpender. Behalve met de duidelijke dominantie van de Amerikaanse films hebben wij echter ook te maken met een probleem waarvoor wij onze ogen niet mogen sluiten. Hoewel wij keer op keer beweren de Europese film een warm hart toe te dragen, haken wij al gauw af als het gaat om niet-nationale Europese producties. Europese films die niet van eigen bodem zijn, worden in de Europese Unie maar zeer matig bekeken.
Het wordt hoog tijd dat de Commissie en de Raad nu echt werk beginnen te maken van een plan om de Europese filmindustrie concurrerend te maken. Het gaat om een sector waarin veel geld te verdienen valt, dat hebben de Amerikanen ons wel bewezen. Misschien wordt er eens iemand wakker die in actie komt.
De grootste problemen schuilen in de marketing en promotie en natuurlijk in het chronisch gebrek aan kapitaal. Ik ben dan ook uitermate verheugd dat het Parlement, de Commissie en de Raad via het programma MEDIA PLUS gezamenlijk willen trachten de marketing en promotie te voorzien van de nodige impulsen.
Ik ben uiteraard ook verheugd dat de Europese Investeringsbank op verzoek van mevrouw de commissaris ook een steentje bijdraagt en het risicokapitaal wil verschaffen voor de totstandkoming van audiovisuele projecten. Hoewel ik vind dat wij op dit gebied dus al een flink aantal goede stappen hebben ondernomen, kunnen wij nog veel meer doen. Ik juich het toe dat wij op het niveau van de lidstaten fiscale voordelen kunnen bieden, dat wij een situatie kunnen scheppen waarin filmmakers uit het ene land aan middelen en subsidies uit andere landen kunnen komen. Dat soort dingen blijkt dus mogelijk te zijn. Ik denk dat hierdoor mede in het kader van het i2i-Audovisual-initiatief een impuls zal worden geven aan de investeringen in de infrastructuur van onafhankelijke bioscopen waar wij in dit verslag naar streven. Daarnaast geloof ik dat de ondersteuning van bioscopen in regio' s met een economische achterstand ook in het kader van de Europese Structuurfondsen nuttig kan zijn.
Er is overigens ook nog wel het een en ander aan te merken. Zo sta ik niet te juichen over paragraaf 7, waarin wordt gesuggereerd tv-zenders verplicht te stellen een deel van hun zendtijd te reserveren voor Europese niet-nationale films. Dat zal bij de televisiezenders natuurlijk op groot verzet stuiten. Wij zullen dit bij de toetsing van de richtlijn "Televisie zonder grenzen" aan de orde stellen en wellicht kunnen wij wat dit betreft tot een vergelijk komen. Nogmaals grote hulde!

Zorba
Mijnheer de Voorzitter, ik ben eerlijk gezegd een beetje jaloers op de heer Vander Taelen. Zijn verslag bevat niet alleen enkele scherpzinnige opmerkingen -hij kent de filmsector immers op zijn duimpje -maar ook bepaalde idealen en concrete voorstellen voor door ons te nemen maatregelen, voor het beleid dat wij ten behoeve van de Europese film moeten volgen. Dit is mijns inziens een voorbeeldig verslag, waarin economie en cultuur in beider belang op elkaar worden afgestemd
Natuurlijk waren wij in onze commissie het er allemaal over eens dat de Europese film een belangrijk onderwijskundig en cultureel instrument is en grote invloed uitoefent op de vorming van de sociale en esthetische waarden van het Europese publiek. Ik zou de film een nobele industrie willen noemen: hele generaties filmliefhebbers zijn erdoor gevoed. Wij kunnen de film zonder meer aan onze kinderen toevertrouwen. De film biedt onze kinderen de mogelijkheid tot het verwerven van kennis over het verleden, van een indringende analytische blik op onze samenleving en van intuïtie over wat de toekomst in petto heeft.
Wij houden van de Europese film. Wij houden allemaal van onze "nationale" films, maar ook van andere films, van films die mijlpalen waren in ons leven. Anderzijds moeten wij echter toegeven dat de Amerikaanse film de show steelt. Daarom moeten wij absoluut wat ondernemen. Wij moeten ervoor zorgen dat de Europese filmindustrie de weg vindt die zij verdient. Daarvoor zijn alle in het verslag voorgestelde maatregelen nodig. Geen enkele daarvan mag ontbreken als wij in het volgend decennium tenminste een Europese filmindustrie willen die aan onze verwachtingen voldoet.

Sanders-ten Holte
Voorzitter, collega' s, laat ik allereerst de heer Vander Taelen danken voor zijn uitstekende verslag. Ik ben het helemaal met hem eens dat het te gek is dat wij in Europa films van uitstekende kwaliteit produceren maar dat slechts 22 procent daarvan in de bioscopen terechtkomen, om nog maar niet te spreken van het percentage niet-nationale films dat in de lidstaten vertoond wordt. Dit terwijl film voor jong en oud een bij uitstek geschikt medium is om elkaars cultuur te leren kennen.
Hoe komt het toch dat er zo weinig publiek op de Europese film afkomt, terwijl het bioscoopbezoek wel toeneemt? Het lijkt mij aangewezen om het Europees Waarnemingscentrum voor de audiovisuele sector een diepgaand onderzoek te laten uitvoeren naar de motieven van het filmpubliek bij zijn filmkeuzes. Op grond daarvan kan men dan vanuit een programma als MEDIA PLUS de ondersteuning van de distributie van de Europese film gerichter en doelmatiger laten verlopen. Daarnaast spelen de andere media natuurlijk een belangrijke rol bij de stimulering van de Europese film. Radio en televisie besteden er wel aandacht aan, maar vooral de televisie zou dat vooral gestructureerder kunnen doen via een vastgelegde hoeveelheid zendtijd, een quotum dus. Men kan ook denken aan bepaalde Europese zenders die zich specialiseren, bijvoorbeeld een pan-Europees kindernet dat goede Europese kinderprogramma' s en kinderfilms uitzendt. Ik ben het helaas niet met de heer Vander Taelen eens als hij stelt dat de TV-zenders verplicht moeten worden om een deel van hun omzet in de filmindustrie te investeren. Als liberaal en ook namens mijn fractie vind ik dat een te grote ingreep van hogerhand.
Het lijkt mij, en het is al eerder gezegd, dat er een Europese rol is weggelegd voor de Europese Investeringsbank. Een van de gebieden waarin geïnvesteerd moet worden, is e-cinema. Het zal producenten onder andere in staat stellen op een eenvoudiger manier verschillende taalversies van hun films te maken hetgeen zeker bijvoorbeeld de kinderfilm ten goede zal komen. Want hoewel wij hier in het Parlement wel hameren op een goede talenkennis, is het aanleveren van aangepaste taalversies ook een uitstekende manier voor de burgers van een lidstaat om kennis te maken met de cultuur van de Europese medeburgers.

Fraisse
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega' s, het verslag van Luckas Vander Taelen komt op een uiterst gelegen tijdstip. De rapporteur heeft zojuist nog verwezen naar de eerste keer dat dit Parlement in de huidige samenstelling bijeenkwam, tweeënhalf jaar geleden. Na de werkzaamheden van tweeënhalf jaar kunnen wij deze herfst terugblikken op een aantal verworvenheden: de deelneming van de Europese Investeringsbank; het evenwichtige voorstel van de Commissie inzake staatssteun; en de erkenning van die steun. Nu stelt de heer Vander Taelen in zijn verslag dat het tijd is dat films rouleren. Dit verslag komt in dat verband uiterst gelegen, want er is juist een dynamiek op gang gekomen voor de steun aan de audiovisuele sector en de cinematografische productie. Dit is mijns inziens een nieuw en wezenlijk element. Wij moeten deze ontwikkeling echter van nabij beschouwen, want er wordt wel veel gesproken over culturele verscheidenheid, maar wat stelt die culturele verscheidenheid nu helemaal voor als werken niet gedistribueerd worden? Als culturele verscheidenheid niet meer betekent dan de versterking van een particularisme binnen een particularisme, dan zal er van de zo gewenste verscheidenheid in Europa weinig terechtkomen. Het is derhalve van wezenlijk belang dat films gedistribueerd worden. Ik wil Luckas Vander Taelen gelukwensen met zijn belangrijke verslag en benadrukken hoezeer ik het betreur dat een van zijn amendementen, waarin hij pleit voor bindende maatregelen voor de distributie van films, niet is aangenomen in de Cultuurcommissie. In plaats daarvan is er een akkoord over een haalbaarheidsstudie betreffende de distributie. Dat is allemaal mooi en aardig, maar zo blijft het bij mooie woorden. Ik betreur dat wij niet voor een zekerdere weg hebben gekozen. Verder wil ik nog twee punten van dit verslag onder uw aandacht brengen. In de eerste plaats spreken wij vandaag de dag in Europa graag van Europese werken. Wij beschikken over criteria aan de hand waarvan wij kunnen bepalen wat een Europese productie is, maar wij weten ook dat het cinematografisch erfgoed een belangrijke rol speelt bij de beantwoording van de vraag wat een Europees werk is. Ik verheug mij daarom over het belang dat de rapporteur hecht aan het erfgoed. Zoals bekend is de Commissie voorstander van een Europese Stichting voor het Filmerfgoed. De Raad van Europa heeft ook onlangs het belang van het erfgoed benadrukt. Het gaat hierbij niet uitsluitend om het conserveren van Europese films, maar ook, zoals verschillende collega' s reeds hebben gezegd, om het leggen van een basis voor de diversiteit van de Europese werken en het vertonen van Europese films aan de generaties van de toekomst. Dit punt van het erfgoed is voor mij van groot belang.
In de tweede plaats wil ik nog op een ander belangrijk punt wijzen, en wel de nieuwe technologieën. De nieuwe technologieën zijn instrumenten voor de verspreiding van allerlei zaken, zoals informatie, kennis en films. De nieuwe technologieën bieden ook mogelijkheden op het gebied van de talen, hetgeen de distributie van films een duwtje in de rug kan geven. De nieuwe technologieën spelen in dezen dus een belangrijke rol.
Ik heb dit reeds benadrukt in mijn advies betreffende het zesde kaderprogramma, waarover wij binnen enkele dagen zullen stemmen. Nieuwe technologieën, het onderzoek op het gebied van die nieuwe technologieën en de digitalisering zijn van fundamenteel belang.

Musumeci
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, ook ik wil de rapporteur gelukwensen met zijn uitstekende werk. Zijn verslag vormt een goede illustratie van de moeilijkheden die de Europese filmsector al sinds vele jaren moeizaam probeert te overwinnen.
Ik wil kort ingaan op twee van de talrijke punten in het verslag die mijn aandacht hebben getrokken. Ten eerste sta ik volledig achter het verzoek de kredieten voor de Europese filmindustrie te verhogen. De film vormt immers tegenwoordig een belangrijk element van ons cultureel erfgoed, want in Europa bezoeken al sinds vele jaren meer mensen een bioscoop dan een boekhandel. Gezien het grote potentieel aan arbeidsplaatsen in deze sector zal meer financiële steun ongetwijfeld het scheppen van banen bevorderen. Dat is precies een van de tere punten, want zonder prikkels en investeringen is er geen groei, geen nieuw elan en ook geen kwaliteit. Te lang is Europa overspoeld door films die niets te maken hebben met onze culturele identiteit en die vaak van dubieuze kwaliteit zijn. Dat heeft uiteraard niets te maken met het recht, of liever gezegd de plicht, zich te meten met andere ideeën. Europa moet echter zijn eigen filmerfgoed beschermen en stimuleren.
Als wij voorts kijken naar het effect van de concurrentie van de televisie vanaf de jaren zeventig, dan begrijpen wij meteen waarom duizenden bioscopen zo lang dicht zijn gebleven.
Ten tweede ben ik het volledig eens met paragraaf 18, waarin expliciet naar restauratie en bescherming van het Europees filmerfgoed wordt verwezen. Wij moeten namelijk de openbare instellingen, de plaatselijke overheid en de culturele verengingen stimuleren bij hun speurtocht naar oude en korte films en de daaropvolgende restauratiewerkzaamheden. Daarbij moeten het bewaren van de films en de publieke vertoning gegarandeerd zijn. In Europa zijn er zeer weinig cinematheken die de naam cinematheek verdienen en die goed uitgerust en efficiënt zijn. Veelal hebben die cinematheken te kampen met een zeer geringe bijdrage van de nationale overheid. Welnu, als wij werkelijk de tiende kunst willen beschermen, dan kan de Europese Unie niet ongevoelig blijven voor deze dringende behoefte.

Sichrovsky
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij de woorden van dank die mijn voorgangers aan de rapporteur gericht hebben. Hij registreert haarscherp hoezeer het succes van een product - in dit geval de film - afhankelijk is van verkoopstimulerende activiteiten als marketing en promotie. In Amerika besteden productiebedrijven 30% van hun budget aan promotie. In Europa is dat maar 3 tot 6%, zodat het geen verbazing mag wekken dat de Europese film in de concurrentiestrijd het nakijken heeft.
De Europese filmproducenten moeten dan ook domweg meer doen om hun producten aan de man te brengen. Als belastingbetalers hebben wij het recht dat van hen te eisen. Zo kan ik mij zelfs een regeling voorstellen waarin overheidssteun voor vervolgprojecten afhankelijk wordt gemaakt van de inspanningen die de filmmakers leveren om hun publiek te bereiken. Domweg meer subsidie verlenen, is niet de oplossing. Er is in het verleden al teveel geld uitgegeven aan films die het publiek waar ze voor waren bestemd, nooit hebben bereikt. Oostenrijk besteedt jaarlijks meer dan 30 miljoen euro aan filmpromotie. Als men dat bedrag afzet tegen het aantal personen dat de films daadwerkelijk gaat bekijken, komt het erop neer dat elk bioscoopkaartje voor een Oostenrijkse film met 1000 euro wordt gesubsidieerd. Dat kan niet de bedoeling zijn van overheidssteun voor de filmindustrie.

Echerer
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, net als mijn voorgangers wil ik de rapporteur alle lof toezwaaien voor zijn initiatief. Mijn dank geldt echter ook de Cultuurcommissie, die een flinke steun in de rug is geweest voor het initiatief van mijn collega. Misschien weet u dat afgelopen weekend hier in Straatsburg het jaarlijkse congres begonnen is van Europacinema, dat ook morgen en overmorgen nog voortduurt. Morgen vindt in dit gebouw de laatste paneldiscussie plaats.
Er zijn vele discussies gevoerd, waarbij antwoorden werden gezocht op vragen als "Hoe definiëren wij eigenlijk het probleem?" en "Waarom ontbreekt hier een Europese interne markt?" Of het nu ging om problemen van nationale aard of om het punt van de subsidieverlening, steeds stuitten wij op hetzelfde probleem: de distributie functioneert niet. Natuurlijk hebben wij een Europese interne markt, alleen accepteren wij niet dat het product film er vrij in kan circuleren. Het probleem is dat wij bij het promoten van films nog altijd redeneren vanuit een nationale logica. Dat geldt evenzeer voor het succes van een film: is een film op eigen bodem geen kassucces, dan zal dat over de grenzen ook niet het geval zijn.
Ik geef collega Sichrovsky gelijk als hij zegt dat domweg meer subsidie verlenen niet de oplossing is, maar ik denk wel dat hogere subsidies van ons beider land van herkomst de markt een klein steuntje in de rug zouden geven. Het zou verkeerd zijn van producenten te eisen dat ze meer risico' s moeten nemen. Producenten zijn per slot van rekening niet onafhankelijk. Wat deze markt eerst nodig heeft, zijn economische prikkels. Wij moeten een economisch stimuleringsbeleid voeren, zodat deze markt zich überhaupt kan ontvouwen. Een van de voorstellen die de Cultuurcommissie al diverse keren naar voren heeft gebracht, is hier op zijn plaats, namelijk het voorstel dat wij moeten aansturen op een regeling waarin de steunverlening zowel voor grote als voor kleine ondernemingen fiscaal aftrekbaar is. Wij zullen dit verslag dan ook steunen, enerzijds op basis van gezindheid, maar vooral uit volle overtuiging.

De Sarnez
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteur bedanken voor het uitstekende werk dat hij heeft geleverd en voor zijn constructieve opstelling bij de uitwerking van dit verslag.
Wij bevinden ons thans in Europa in een uiterst paradoxale situatie. Europa produceert meer films dan de Verenigde Staten en in veel gevallen gaat het om hoogwaardige films, maar nog nooit is het marktaandeel van de Europese films zo zwak geweest - 22% -terwijl de Amerikaanse films 73,7% van de Europese markt voor hun rekening nemen. Daarnaast behalen de Europese films slechts 26% van hun recettes buiten het land van productie. Dit is thans de situatie.
Dit verslag is zo goed omdat de rapporteur het niet laat bij een beschrijving van de situatie. In plaats daarvan pakt hij de zwakte van de Europese filmindustrie bij de wortels aan. Die zwakte zit hem vooral in de ontwikkeling en de distributie.
De rapporteur komt met zeer concrete en mijns inziens uitstekende voorstellen om het concurrentievermogen van de Europese filmindustrie te versterken. Ik ben het met de rapporteur eens dat er snel een diepgaand meerjarenprogramma moet worden uitgewerkt om het concurrentievermogen van de Europese filmindustrie te verbeteren en om de grensoverschrijdende distributiestructuren van de Europese film te versterken. Wij moeten investeren in onderzoek naar digitale technologie voor de filmdistributie en -projectie. Wij moeten de oprichting van een Europese stichting voor het erfgoed bevorderen en een haalbaarheidsstudie uitvoeren naar de interconnectie van de steunfondsen van de lidstaten om de financieringsbronnen te verruimen.
Uiteraard moeten er in het kader van de herziening van de richtlijn "Televisie zonder grenzen" aan de televisieomroepen investeringsquota in de Europese filmindustrie worden opgelegd, alsmede een verplichting tot promotie en uitzending van Europese films. Voor de lidstaten die hier nog geen gebruik van maken, is dit ook een goede gelegenheid om na te denken over gepaste belastingvoordelen.
Ik hoop dat niet alleen de Commissie maar ook de Raad zich de omvang van de uitdaging realiseert en ernaar zal handelen.
Het gaat hier vandaag niet alleen om een grote uitdaging op economisch vlak, maar om een van de elementen die de basis vormen van de Europese Unie, namelijk onze cultuur, creativiteit en identiteit. Daarom is er echt haast geboden.

Gargani
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, ook ik wil mijn voldoening uitspreken over de eenparigheid van stemmen waarmee de commissie, waarvan ik de eer heb voorzitter te zijn, terecht het nauwkeurige en grondige verslag van de heer Vander Taelen heeft goedgekeurd.
Met voorbijgaan aan de aspecten die al behandeld zijn en waar de rapporteur zoals gezegd met de nodige nauwkeurigheid de aandacht op heeft gevestigd, wil ik benadrukken dat er sprake is van een cultureel en een organisatorisch probleem. Deze twee problemen zijn onderling complementair. Ik acht de door de commissie voorgestelde maatregel en de morgen te houden stemming door de plenaire vergadering over die maatregel erg belangrijk. De commissaris moet er volgens mij over nadenken en een reeks voorstellen en initiatieven ontwikkelen.
Wij hebben herhaalde malen gezegd dat er voor het opbouwen van Europa ook belangrijke culturele bouwstenen nodig zijn. De film is een belangrijk en fundamenteel element van zowel de informatieverstrekking als de culturele diversiteit. De film kan met andere woorden zijn boodschap naar alle lidstaten uitdragen. Hoewel het niet alleen gaat om organisatie, is dat wel een belangrijk element. Ik denk dat het verslag wat dat betreft fundamentele problemen aansnijdt. Als wij de rapporteur volgen bij de oplossingen die hij ervoor aanbiedt, kunnen wij een hoger niveau aan organisatie en investeringen in vergelijking met het verleden bereiken.
Mevrouw Sanders-ten Holte heeft daarnet een belangrijke opmerking gemaakt. Als er meer Europese films worden gemaakt, moet er tegelijkertijd de mogelijkheid bestaan deze films te distribueren. Daarom zijn die twee problemen complementair en het hangt met name van ons als Parlement, maar ook van de Raad en nog meer van de Commissie af, of dat resultaat haalbaar is. Wij kunnen geen oplossing van de organisatorische problemen forceren. Bij de discussie over de richtlijn "Televisie zonder grenzen" zullen wij voorkeursbehandelingen en specifieke regelingen vastleggen. Wij zullen de Europese filmindustrie verplichten tot organisatie, distributie en meer diepgang. Wij zijn er echter van overtuigd dat wij op cultureel vlak een belangrijk signaal moeten geven, zodat de Europese film het bezit kan zijn van alle landen in Europa.

Vitorino
. (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren parlementsleden, mijn collega Viviane Reding kan helaas niet aan dit debat deelnemen omdat zij in Brussel moet zijn in verband met de vergadering van de Raad van ministers van Sportzaken. Daarom heeft zij mij gevraagd de heer Vander Taelen namens haar te bedanken voor de kwaliteit van zijn verslag.
Het onderhavige initiatief toont aan dat het Europees Parlement zich bewust is van het grote strategische belang, zowel economisch als cultureel, van de Europese filmindustrie, alsmede van de belemmeringen die de distributie van cinematografische en andere audiovisuele werken in de interne markt en de kandidaat-landen in de weg staan. Verschillende sprekers hebben dit benadrukt.
De Europese Commissie steunt de doelstellingen van dit verslag en verheugt zich over de aanneming ervan. De Commissie verheugt zich bovendien over de hoge mate van overeenstemming tussen onze beide instellingen over de noodzaak van een ambitieus Europees beleid ter versterking van het concurrentievermogen van de Europese audiovisuele sector. Verscheidene recente initiatieven van de Commissie getuigen van deze gemeenschappelijke aanpak.
Zoals u weet, heeft de recente mededeling van de Commissie over bepaalde juridische aspecten in verband met cinematografische en andere audiovisuele werken, die mijn collega Viviane Reding op 5 november jongstleden aan de Raad heeft voorgelegd, betrekking op vraagstukken zoals: de elektronische distributie van films; de fiscale behandeling van de sector; de bescherming van het Europees audiovisueel erfgoed; de classificatie van films; en de problematiek rond de distributie van films en andere audiovisuele werken. De tenuitvoerlegging van de in deze mededeling beschreven acties zal, in combinatie met het programma MEDIA PLUS 2001-2005 en het gezamenlijk initiatief van de Commissie en de Europese Investeringsbank, i2i Audiovisual, bijdragen tot een aanzienlijke verbetering van de toestand van de Europese film.
Mijnheer de Voorzitter, als u mij toestaat zou ik willen ingaan op een aantal punten van de ontwerpresolutie die hier aan de orde is. In verband met maatregelen die thans worden genomen, verzoekt het Parlement de Commissie om een coherent communautair beleid ten behoeve van de filmindustrie, met name in het kader van het mededingingsbeleid. De mededeling die ik zojuist heb vermeld, geeft de filmindustrie een grotere rechtszekerheid. Zij preciseert de criteria die de Commissie -vanuit een positieve en opbouwende benadering -hanteert bij de toetsing van de nationale stelsels voor de steun aan de filmindustrie aan de in het verdrag opgenomen regels inzake staatssteun.
In paragraaf 5 van de ontwerpresolutie wordt de Commissie verzocht om speciale aandacht voor het zalennetwerk "Europa Cinemas" in het kader van de uitvoering van het programma MEDIA PLUS. In punt 6 wordt de Commissie opgeroepen het "Shooting stars" -initiatief van de organisatie European Film Promotion te steunen.
Deze projecten zijn van onmiskenbaar belang en genieten sinds meerdere jaren communautaire steun in het kader van het MEDIA-programma. Ik moet er evenwel op wijzen dat de acties van het MEDIA-programma overeenkomstig het mededingingsbeginsel, geselecteerd worden via een transparante procedure in de vorm van een oproep tot voorstellen.
In paragraaf 7 van de ontwerpresolutie wordt de Commissie verzocht om bij de herziening van de richtlijn onderzoek te doen naar het nut en de haalbaarheid van de herinvoering van een quotasysteem voor de omroepen. Op basis van artikel 25 bis van de richtlijn heeft de Commissie reeds een onafhankelijke studie opgestart naar het effect van maatregelen voor de promotie van de productie en distributie van Europese televisieprogramma' s. In deze studie zal vooral de doelmatigheid van op basis van deze richtlijn toegekende quota worden geëvalueerd in vergelijking met andere steunmaatregelen. Verder zal de Commissie begin 2002 een openbare raadpleging uitvoeren op dit gebied. De Commissie zal alle betrokken partijen verzoeken om schriftelijke bijdragen. De resultaten van de verschillende studies en de openbare raadpleging zullen belangrijk materiaal leveren voor de mededeling over de herziening van de richtlijn en de eventuele wijzigingsvoorstellen die de Commissie tegen het einde van 2002 wil voorleggen aan de Raad en het Europees Parlement.
In paragraaf 33 van de ontwerpresolutie wordt de Commissie verzocht om de mogelijkheid te bestuderen van specifieke Europese regelgeving om de ontwikkeling van de filmindustrie in de kandidaat-landen te bevorderen. In dit belangrijke punt wordt voorzien in het kader van de externe actie van het Europese audiovisueel beleid in verband met de uitbreiding. Zo moeten de kandidaat-landen het acquis communautaire op audiovisueel gebied overnemen. Zoals u weet gaat het hierbij in de eerste plaats om de richtlijn "Televisie zonder grenzen" . Verder kunnen zij deelnemen aan het MEDIA-programma zodra zij het acquis communautaire in voldoende mate hebben omgezet. Overigens hebben wij aan negen kandidaat-landen deelname aan het programma MEDIA PLUS voorgesteld. Het is de bedoeling dat deze landen vanaf het begin van 2002 zullen deelnemen.
In paragraaf 26 van de ontwerpresolutie wordt de Commissie verzocht een haalbaarheidsstudie uit te voeren in verband met de interconnectie van de automatische steunfondsen van de lidstaten en de regio' s. Ik wil u erop wijzen dat de Club van Europese producenten hier reeds in 1998 een studie naar heeft verricht in Birmingham. De werkgroep, waarin de diensten van de Commissie ook zitting hebben gehad, kwam tot de volgende conclusie: het voorgestelde mechanisme zou in de praktijk de lidstaten uitsluiten die geen stelsel van automatische steun voor de productie kennen. Dit zou ertoe leiden dat de automatische steunfondsen van de kleinere landen zouden wegvloeien naar de landen die commercieel het beste presteren, dat wil zeggen naar de grote producerende landen.
In paragraaf 27 van de ontwerpresolutie wordt de Commissie verzocht een haalbaarheidsstudie uit te voeren in verband met de oprichting van een Europees Promotiefonds. Het besluit van de Raad 2000/821/EG betreffende het programma MEDIA PLUS voorziet, in het gedeelte dat de promotie behandelt, reeds in de ondersteuning van promotieactiviteiten ten behoeve van Europese producties. Dit onderdeel betreft ongeveer 8% van het budget.
Tot slot staat de Commissie positief tegenover het amendement dat de rapporteur in de plenaire vergadering heeft ingediend en dat de oprichting van een uitvoerend agentschap beoogt. Wij zullen de rapporteur en het Parlement in kennis stellen van ons voorstel op dit vlak.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren parlementsleden, dit zijn de reacties van de Commissie op het verslag van de heer Vander Taelen, die ik nogmaals wil bedanken.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Bescherming van dieren tijdens het vervoer
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0347/2001) van de heer Maat, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de ervaringen van de lidstaten sinds de tenuitvoerlegging van richtlijn 95/29/EG van de Raad tot wijziging van richtlijn 91/628/EEG inzake de bescherming van dieren tijdens het vervoer (COM(2000) 809 -C5-0189/2001 - 2001/2085(COS)).

Maat
Voorzitter, ik verwelkom ook commissaris Byrne, die op dit vlak veel kan betekenen. Over de uitvoering van Richtlijn 95/29/EG en het vervoer van dieren valt veel te zeggen. Het ontbreken van adequate controles, transporteurs die het soms niet zo nauw nemen en misstanden bij export van slachtvee buiten de EU geven aanleiding tot veel commotie. Daarnaast heeft het ongelimiteerde vervoer van slachtvee door de Europese Unie agressief bijgedragen aan de verspreiding van veeziekten, zoals mond- en klauwzeer en varkenspest. Opvallend is dat de gevolgen daarvan vrijwel geheel worden gedragen door veehouders. Misstanden tijdens dit vervoer en de verpreiding van veeziekten hebben directe gevolgen voor het imago en vaak het inkomen van veehouders, terwijl ze part noch deel hebben aan genoemde oorzaken. Wie dus preventief veeziekten wil bestrijden, zoals mond-en klauwzeer en varkenspest, en wie begaan is met de toch al moeilijke positie van veehouders in Europa en wie dierenwelzijn een warm hart toedraagt, duldt geen gedoogcultuur en warrige regels voor het vervoer van dieren. Dat het Parlement besloten heeft een initiatiefvoorstel te presenteren voor de aanscherping van genoemde richtlijnen op dit moment, is een sterk politiek signaal aan de Raad en de Commissie. Volgende maand immers zal de Raad een conferentie houden over het Europese vaccinatiebeleid en met dit verslag wordt een eerste voorstel gedaan voor een effectieve preventie van besmettelijke dierziekten. Daarnaast komt de Commissie binnenkort met voorstellen voor verdere aanscherping van de regels voor het vervoer van dieren.
Uit het verslag blijkt ook een groot ongenoegen van het Parlement over de uitvoering van de bestaande regelgeving door de lidstaten en de te geringe mogelijkheden van de Commissie om lidstaten in gebreke te stellen. Voorzitter, dit verslag wil vooral hoofdlijnen aangeven waaraan een goede wetgeving voor het vervoer van dieren moet voldoen. Allereerst de controle. De controle op het transport van dieren moet in de Europese Unie op een Europese leest worden geschoeid, en wel door de volgende maatregelen. Allereerst de benoeming van 15 EU-inspecteurs met de plicht van jaarlijkse rapportages aan de Raad, de Commissie, maar ook aan het Europees Parlement, alsmede de parlementen van de lidstaten. Tweede punt zijn de adequate voorschriften voor sancties, zowel financieel als wat vergunningen betreft. Het derde punt betreft de invoering van een adequaat Europees vergunningenstelsel voor vervoerders van dieren.
Met betrekking tot de transportduur wil ik de volgende punten aanhalen. Voor slacht-en gebruiksvee stellen wij een beperking voor van de transportduur tot vier uur ofwel 250 km, waarbij een uitbreiding tot acht uur mogelijk is, mits de vervoerder een licentie heeft en de dieren kunnen liggen en over vers water beschikken. Voor fok- en sportdieren stellen wij een transportduur van tweemaal 24 uur door gepecialiseerde vervoerders voor, mits de dieren beschikken over vers water en voer.
Met betrekking tot mogelijke uitzonderingen, Voorzitter, wil ik aandacht vragen voor een tweetal problemen. Voor gebieden met weinig of geen slachthuizen kan de Commissie ontheffing verlenen tot de toename van maximaal 50 procent van genoemde afstanden en tijdsduur. Voor kleine eilanden, maar ook voor Ierland -en ik wil met name de nadruk leggen op Ierland -is voor het vervoer per schip een aparte regeling van toepassing. Overigens worden genoemde regio' s bovenmatig geconfronteerd met de scherpe Europese wetgeving voor voedselveiligheid en ik stel dan ook voor om voor deze gebieden Structuurfondsen te bestemmen voor investeringen in kleine en half-mobiele slachthuizen.
De exportrestitutie voor de uitvoer van levend slachtvee dient zo spoedig mogelijk te worden gestopt. Dat kan echter niet zonder dat er internationaal een discussie wordt gestart over het vervoer van slachtvee en het op de agenda plaatsen van dit onderwerp.
Met betrekking tot de amendementen het volgende. Gezamenlijk met de Liberale Fractie en de Socialistische Fractie heb ik een drietal amendementen gepresenteerd om de praktische uitvoerbaarheid van het verslag te vergroten. Het betreft amendementen 4, 5 en 6, onder andere met betrekking tot de temperatuur, maar ook een aantal andere praktische punten. Ik dank ook de collega' s Heinz Kindermann en Neil Busk voor de zeer constructieve samenwerking. Het verslag zou, wat mij betreft, ook het verslag Maat-Busk-Kindermann genoemd mogen worden. Ik ga ervan uit dat de Liberale Fractie amendement 3 intrekt, daar het identiek is aan het gezamenlijke amendement van de PPE-DE, de PSE en de ELDR.
Voorzitter, het gedoogbeleid en de vrijheid-blijheid-sfeer rond het vervoer van dieren dient te worden gestopt. Letterlijk miljoenen dieren zijn de laatste vier jaar in de EU afgemaakt en vernietigd tengevolge van een explosieve verspreiding van dierziekten, bijvoorbeeld mond- en klauwzeer en varkenspest. Misstanden bij het vervoer van dieren en schokkende beelden daarvan zijn een aanklacht tegen de Europese cultuur, waarvan zorg voor dieren en het platteland een wezenlijk deel uitmaakt. Het trieste is dat in alle gevallen de veehouder het echte gelag betaalt in een tijd dat de prijzen voor vlees onaanvaardbaar laag zijn en de consumentenprijzen ongekend hoog blijven. Commissie en Raad, het is tijd voor actie, tijd om te kiezen voor de kwaliteit van ons vee en ons platteland.

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, namens de Milieucommissie begroet ik het uitstekende verslag van de heer Maat met instemming. Het gaat niet zo ver als wij graag gezien hadden, met name wat de reistijd betreft - de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid had de voorkeur gegeven aan vier uur. Als men zich echter aan acht uur houdt, zal dat al een uitermate welkome vooruitgang betekenen op het punt van dierenwelzijn. Dit is het eerste realistische verslag over het welzijn van dieren. Mijn complimenten aan de heer Maat voor het uitstekende werk dat hij verricht heeft. Mijn fractie steunt dit verslag.
Hoewel het verslag niet ver genoeg gaat met betrekking tot de reeds genoemde acht uur, is paragraaf 1 buitengewoon belangrijk. De maximale reistijd van acht uur voor dieren die zullen worden geslacht of elders verder zullen worden vetgemest, moet toegejuicht worden. Dieren zijn tot nu toe immers gedurende lange perioden over lange afstanden en onder volkomen onaanvaardbare omstandigheden vervoerd. Paragraaf 20 is eveneens belangrijk. Daarin wordt een oproep gedaan om een einde te maken aan de uitkering van exportrestituties voor de uitvoer van levende slachtdieren naar derde landen. Dit had allang gebeurd moeten zijn. De overgrote meerderheid van de Europese belastingbetalers is ertegen dat hun belastingen worden aangewend om iets te financieren waarmee zij het fundamenteel oneens zijn.
Het is aan de Commissie om ervoor te zorgen dat de lidstaten zich aan de regels houden. De Commissie dient met kracht op te treden tegen alle lidstaten die dat niet doen. Zij moeten voor de rechter worden gebracht en een boete krijgen.
In verband met de afgenomen behoefte aan langeafstandsvervoer is het uitermate belangrijk om de oprichting en instandhouding van plaatselijke slachthuizen te bevorderen, evenals de vleeshandel. Vleeshandel is economisch gezien veel zinvoller dan handel in levende dieren, omdat de eerstgenoemde soort handel banen schept binnen de EU. Hetzelfde geldt voor Ierland: dit land zou veel meer kunnen verdienen aan de export van vlees dan aan de export van levende dieren.

Keppelhoff-Wiechert
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, om te beginnen wil ook ik een woord van lof spreken over mijn collega, de heer Maat. Ik vind dat hij blijk heeft gegeven van een zeer realistische visie op dit thema; en dat is net wat wij nodig hadden na de jaren waarin emotionele discussies over diertransporten de boventoon voerden. Spreken wij over het transport van dieren, dan weten wij wat daar in ieder geval niet onder wordt verstaan. Het gaat helemaal niet om het meenemen van katten aan boord van het vliegtuig, het aanlijnen van honden in de trein en al helemaal niet om het vervoer van renpaarden over de snelweg. Nee, in het Verslag-Maat gaat het om het welzijn van slachtvee tijdens transport.
Welnu, als parlementariër loop ik al geruime tijd mee en daarom kan ik tegen de commissaris zeggen dat wij op papier al heel wat jaren hebben gewerkt aan verbeteringen op dit gebied en gaandeweg steeds hogere eisen hebben gesteld. En toch worden wij telkens opnieuw opgeschrikt door ernstige misstanden die tijdens de zeldzame controles aan het licht komen. Het is niet alleen de dierenbescherming die verbeteringen eist; nee, ook producenten en consumenten vragen om betere transportomstandigheden. In onze verslagen en amendementen eisen wij bij langeafstandsvervoer van slachtvee vakkundig personeel, deugdelijke transportvoertuigen waarin dieren fatsoenlijk kunnen liggen, goede ventilatie, voldoende voer en vers drinkwater, en rijtijden tot maximaal 9 uur
Het voorstel om een eind te maken aan de uitkering van exportrestituties met betrekking tot levend slachtvee is volgens mij van cruciaal belang en verdient alle ondersteuning. Er worden bezwaren geopperd die erop neerkomen dat dit marktverstorend zou werken. Er wordt zelfs geschermd met het argument dat het ritueel slachten naar Joods gebruik hierdoor onmogelijk wordt gemaakt. In dit verband zou ik er fijntjes op kunnen wijzen dat dit ritueel slachten al mogelijk is in de EU. Het zou prettig zijn als het vlees dan na het slachten zou worden vervoerd.
Mijnheer de Commissaris, de gevoeligste plek van een mens is zoals bekend vaak de eigen portemonnee. Meer inspecties, meer controles, striktere straffen en de intrekking van concessies bij overtredingen zouden leiden tot doeltreffende verbeteringen voor ons allemaal.

Kindermann
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega' s, het verslag van de Commissie inzake diertransporten dat wij vanavond bespreken, heeft nog eens bevestigd wat op televisiebeelden al vaak te zien is geweest. Vee wordt op een stuitende manier behandeld; wettelijke rijtijden worden niet nageleefd; veevrachtwagens worden te zwaar beladen; en andere overtredingen van de heersende vervoersregels zijn schering en inslag. Deze voorbeelden zijn exemplarisch voor de huidige stand van zaken, die inmiddels onhoudbare vormen heeft aangenomen. De Europese burger heeft groot gelijk door te eisen dat hier snel iets tegen wordt gedaan.
Ik moet daarbij wel benadrukken dat de EU-voorschriften voor diertransporten wel degelijk een hoge mate van bescherming bieden aan het dier, als ze maar goed zouden worden toegepast. Zoals de Commissie in haar verslag onderstreept, zit het wezenlijke probleem hem erin dat de meeste lidstaten de geldende regelgeving slechts mondjesmaat uitvoeren. Behalve in de omzetting van de richtlijn in nationaal recht schuilt het probleem vooral in de ontoereikende controles door de lidstaten en de veel te lankmoedige houding bij de sanctionering van overtredingen. Wat de hoofdpunten van de kritiek betreft, zouden de pijlen dus op de lidstaten moeten worden gericht. Naar mijn mening dient het controlebeleid van de Gemeenschap met een kritische blik te worden ontleed, want vergelijkbare problemen doen zich ook voor op andere gebieden waar veterinaire controles worden verricht.
Ik wil nog twee andere punten aanstippen. De afschaffing van de exportrestitutie voor de uitvoer van levende runderen zoals in deze resolutie wordt voorgesteld, is al door het Parlement aangenomen in het kader van de begrotingsprocedure voor het jaar 2002. Het gaat hier overigens om een belangrijk uitgangspunt, waaraan de sociaal-democraten al lange tijd hechten. In het verleden heeft het Parlement bereikt dat bij de uitkering van exportrestituties de uitvoer van vlees financieel wordt bevoordeeld om de export van levende runderen te ontmoedigen. Zo wordt momenteel bij de uitvoer van levende dieren nog maar de helft uitgekeerd van de exportrestituties bij de uitvoer van vlees. Ook deze regeling gaat ons echter niet ver genoeg; de exportrestituties voor de uitvoer van slachtvee dienen tot nul te worden gereduceerd.
De eis in de ontwerpresolutie om de duur van het vervoer van slachtdieren te beperken tot maximaal 8 uur is overigens ook een oude eis van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten. De regeling van een maximale vervoerstijd moet echter in de toekomst ruimte laten voor specifieke uitzonderingen. In dit verband juichen wij de uitzonderingsregeling toe die wordt gemaakt voor de perifere gebieden en kleine eilanden.
Ter afsluiting zou ik uit naam van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten de heer Maat willen bedanken voor zijn constructieve samenwerking. Ik denk dat wij daar ook in de toekomst op kunnen blijven rekenen.

Busk
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega' s, ik wil graag allereerst de heer Maat bedanken voor de bijzonder plezierige samenwerking in verband met dit verslag. Wij hebben, onder andere samen met de heer Kindermann, een aantal amendementen uitgewerkt, en in mijn ogen is het een heel goed verslag geworden. Ik wil tevens graag de Commissie bedanken, die zonder iets te verbergen duidelijk heeft aangegeven hoe de lidstaten de talloze tussen 1991 en 1995 genomen besluiten geïmplementeerd of liever gezegd überhaupt niet geïmplementeerd hebben. In feite is het beangstigend om te zien hoe Europese ministers gemeenschappelijke besluiten nemen over een belangrijk zaak als het welzijn van dieren en over het transport van dieren onder veilige omstandigheden. Vervolgens gaat men naar huis en vergeet volledig wat men mede heeft besloten, dat wil zeggen dat men geen enkele van deze besluiten in de nationale wetgeving implementeert.
Wij hadden de talloze afschuwelijke televisiebeelden en de talloze afschuwelijke situaties met lijdende dieren, die wij hebben mogen meemaken, heel goed kunnen missen. Er worden vrachtwagens geopend en dan liggen er dode dieren op de grond, terwijl andere dieren over de dode dieren heen lopen. Dat is gewoonweg onacceptabel en het moet nu afgelopen zijn. Daarom wordt het hoog tijd een eind te maken aan een jarenlange traditie binnen de EU, namelijk het vervoer van dieren van noord naar zuid en van oost naar west. Daar valt geen reden voor te bedenken. De dieren ondervinden er nadeel van en daarom moet er nu op worden aangedrongen dat de dieren in de dichtstbijzijnde slachthuizen worden geslacht. Het is vanzelfsprekend helder, dat wij ook genoodzaakt zijn fokdieren uit een regio met goede fokdieren te vervoeren naar een regio waar nieuwe fokdieren nodig zijn. Daarom zie ik ernaar uit dat de Commissie nu voorstellen inzake gemeenschappelijke regels voor diertransporten indient. Ik herhaal het nog maar eens: het moeten geen minimumregels zijn, maar gemeenschappelijke regels voor diertransporten.

Wyn
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met dit verslag en ik bedank de rapporteur voor zijn uitmuntende werk. Allereerst wil ik echter mijn verontrusting uitspreken over het feit dat men in dit debat consequent nalaat erop te wijzen dat veel lidstaten nalaten om bestaande communautaire wetgeving op dit gebied ten uitvoer te leggen. In het meest recente Commissieverslag en talloze andere verslagen op dit terrein komt naar voren dat het dierenwelzijn in sommige landen ernstig veronachtzaamd wordt. De Commissie moet een veel grotere bereidheid tonen om inbreukprocedures aan te spannen tegen lidstaten die niet voldoende toezien op de naleving van deze richtlijn.
Wat reistijden betreft, hoop ik dat de Commissie de aanbevelingen van haar wetenschappelijke adviescommissies overneemt en werkbare limieten zal voorstellen waardoor enerzijds bedrijven doeltreffend kunnen functioneren en anderzijds een hoge standaard op het gebied van dierenwelzijn wordt gehandhaafd. Ik zal mijn steun geven aan de limiet van acht uur of vijfhonderd kilometer. Ook steun ik nadrukkelijk het standpunt dat er eveneens rekening dient te worden gehouden met de klimatologische omstandigheden van elke lidstaat. In sommige gebieden zijn deze reistijden met een maximum van acht uur evenwel niet realistisch. In die gevallen zou daarvoor een tijdelijke ontheffing verleend moeten worden, wanneer er binnen een straal van vijfhonderd kilometer geen slachthuizen zijn. Ik denk hierbij in het bijzonder aan de eilanden van West-Schotland in het Verenigd Koninkrijk en aan andere delen van de Europese Unie die in dat opzicht in het nadeel zijn. Het stellen van een limiet aan reistijden is een belangrijke stap voorwaarts. De behandeling van dieren tijdens het vervoer, de ventilatie in vrachtauto' s, de beladingsdichtheid van voertuigen en de definiëring van ruimte- en temperatuureisen tijdens het vervoer enzovoort zijn echter even belangrijke zaken.
Tijdens de recente MKZ-crisis bleek maar al te duidelijk dat het onnodig vervoeren van dieren over lange afstanden meespeelde in de snelle verspreiding van die ziekte. Ik zie uit naar het beleidsplan van de Commissie, dat gepland is voor 1 januari 2003 en dat erop gericht is de vleesproductieketen te regionaliseren, teneinde het vervoer van levende dieren over lange afstanden in de toekomst te beperken.

Fiebiger
Mijnheer de Voorzitter, het verslag over de bescherming van dieren bij vervoer heeft veel aandacht van het publiek gekregen. Verschillende organisaties, maar vooral ook de burgers, kijken met argusogen naar de maatregelen die het Europees Parlement zal nemen om een halt toe te roepen aan de misstanden bij diertransporten.
Met dit verslag wordt ernaar gestreefd via wetgeving te voorkomen dat dieren bij het vervoer worden blootgesteld aan gevaren en uiteindelijk een vreselijke dood sterven. Hierbij mag niets aan het toeval worden overgelaten en er zullen daarom harde onderhandelingen moeten worden gevoerd. De verwachtingen die de maatschappij koestert zijn van cruciaal belang voor de wijze waarop het Europese landbouwmodel tot in detail wordt ingericht.
De BSE-crisis en de massale vernietiging van vee naar aanleiding van de mond- en klauwzeerepidemie hebben een zware erfenis nagelaten, die twijfel heeft doen ontstaan over de tot nu toe bereikte resultaten. Er worden jaarlijks naar schatting 250 miljoen stuks vee door de Europese Unie vervoerd. Door alle betrokkenen wordt al jarenlang gestreden over de vraag of deze transporten zinloos zijn of noodzakelijk. De huidige basisverordening bevat al diverse praktische en juridische bepalingen voor het vervoer van dieren, maar er wordt in de afzonderlijke lidstaten kennelijk niet naar gehandeld. Het ontbreekt aan de wil om de regels voor de bescherming van dieren serieus, duidelijk en oprecht na te leven. In het wild levende hazen worden in Polen met netten gevangen en onder schrijnende omstandigheden in containers dwars door de EU vervoerd om recreatieve jagers aan hun trekken te laten komen. Dit soort praktijken, dat sowieso niets meer te maken heeft met sport, tart alle principes op het gebied van dierenbescherming, en het zou mij deugd doen als de commissaris eens zou zeggen dat dit echt niet door de beugel kan.
Juist in de onderhandelingsfase over de Europese uitbreiding vormt dit soort toestanden een zware hindeernis voor een gedegen landbouwsysteem, dat recht zou moeten doen aan de bescherming van de natuur en de bescherming van soorten. Dit verslag is gericht op samenwerking tussen boeren en dierenbeschermers en niet op confrontaties.

Van Dam
Voorzitter, het veetransport is in een kwaad daglicht gekomen door de vele overtredingen die de vervoerders begaan. Deze overtredingen geven aan dat wij naast de vervoersregels extra aandacht moeten besteden aan controle en toezicht op de naleving. Het afgelopen jaar zijn wij met onze neus gedrukt op een ander desastreus effect van het veetransport, de verspreiding van dierziekten. Een inmiddels berucht kalverentransport door diverse lidstaten heeft in mijn land de dood van 265.000 dieren tot gevolg gehad. Eén van de conclusies die wij uit de MKZ-crisis trekken, is dat de landbouw zich moet concentreren op regionalisatie van de productie en er een einde moet komen aan het gesleep met levende dieren. Met het oog daarop steun ik het verslag van collega Maat van harte. Ik vind het echter onbegrijpelijk dat hij in zijn amendementen de maximum- en minimumtemperatuur in de veewagens wil schrappen middels het loze argument dat het wel goed zit als een wagen mechanische ventilatie heeft. De dierenbescherming zal hiermee zeker moeite hebben. Mijn amendementen beogen hetzelfde als die van collega Maat, maar houden de temperatuureisen staande.
Ik steun de oproep tot afschaffing van exportrestituties op levend slachtvee. Het ontduiken van Europese vervoers- en slachtregels door dieren buiten de Unie te laten slachten onder omstandigheden die in Europa uitgebannen zijn, doet onrecht aan de Europese boeren. De Commissie wil de boeren stimuleren tot de productie van kwaliteitsproducten. Dierenwelzijn is een wezenlijk onderdeel van die kwaliteit die reikt van boer tot bord.

Ayuso González
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, geachte afgevaardigden. wij debatteren hier over een verslag over een verslag van de Commissie aangaande de tenuitvoerlegging van de Richtlijn inzake de bescherming van dieren tijdens het vervoer.
Mijnheer de Commissaris, wederom bezwijken wij in dit Parlement voor de verleiding om de Commissie te zeggen wat de inhoud moet zijn van de komende richtlijnvoorstellen die ze ons gaat doen, en wel op zo' n gedetailleerde manier dat de klus al bijna geklaard is. De rapporteur, de heer Maat, heeft voortreffelijk werk verricht. Ik vertrouw erop dat de Commissie en de Raad daar rekening mee houden. De dieren moeten onder goede condities worden vervoerd; de wetgeving moet regels voorschrijven om daarvoor te zorgen; en de autoriteiten moeten erop toezien dat die regels worden nageleefd.
Na dit gezegd te hebben, wil ik nog twee zaken te berde brengen. In de eerste plaats moeten de regels voor lange transporten dezelfde zijn als voor de korte transporten. wij moeten het langeafstandsvervoer niet demoniseren, omdat dit de verstoring van de concurrentie in de interne markt veronderstelt. En in de tweede plaats moeten de vervoersregels hetzelfde zijn voor alle dieren die vervoerd worden, of ze nu richting slachthuis gaan of dat ze worden vervoerd voor de fok op grotere of kleinere afstand van hun plaats van herkomst of om mee te doen aan een wedstrijd. Die kwesties komen niet aan de orde in het verslag en ik zou graag zien, mijnheer de Commissaris, dat ze worden opgenomen in de volgende voorstellen van de Commissie.
Anderzijds verheugt het me dat de rapporteur -die ik daarvoor dankbaar ben -in naam van mijn fractie een amendement presenteert om de verwijzingen naar de temperaturen te schrappen.Want het heeft geen zin om over temperaturen te praten zonder dat ze gerelateerd worden aan de daarbijbehorende relatieve luchtvochtigheid. Bovendien is Europa zeer groot, en van Lapland tot de Canarische Eilanden bestaan er grote verschillen in klimaat, bevolkingsdichtheid en socio-economische omstandigheden.
Ten slotte wil ik de aandacht vestigen op de grote rol die het vervoer speelt bij de verspreiding van veeziekten. Dat heeft niets te maken met de duur van de reis. Maar wij moeten strikt vasthouden aan de regels en aan de controle op de naleving van die regels. De varkenspest die wij in 1997 in Spanje hadden, werd bijvoorbeeld veroorzaakt door uit Nederland afkomstige speenvarkens. Dat kan en moet worden voorkomen.

Paulsen
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Maat is uitstekend en vat de rechtmatige en sterke kritiek samen die in eerste instantie op de Raad van ministers en de lidstaten moet worden gericht. Het is een schande voor een beschaafd en gecultiveerd gebied op aarde, dat zich Europa noemt, om met de dieren om te gaan op de manier waarop wij dat doen. Bovendien kan niemand mij ervan overtuigen dat dit vanuit economisch oogpunt nodig is. Vermoedelijk is het economische idiotie.
Eerst wil ik paragraaf 14 aan de orde stellen. Als een chauffeur dronken achter het stuur zit, raakt hij direct zijn rijbewijs kwijt. Hoe is het mogelijk dat een chauffeur met dode dieren in zijn lading aankomt en zowel zijn transportvergunning als zijn rijbewijs mag behouden? Dat is absurd!
Paragraaf 20 gaat over het opheffen van de exportrestituties voor levende dieren. Dit is een eerste kleine stap die de Unie feitelijk kan zetten.

Echerer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Maat, uw verslag is een belangrijk instrument, dat zowel een aantal grote lijnen van het landbouw- en milieubeleid aangeeft als meer praktische maatregelen op lokale schaal. Uw verslag verdient alle ondersteuning, omdat er geen concessies worden gedaan op het gebied van het dierenwelzijn en omdat het ons opnieuw nadrukkelijk wijst op de tekortkomingen die al lange tijd bekend zijn. Er wordt veel verwacht van dit verslag, vooral sinds de stemming in de plenaire vergadering, die ertoe heeft geleid dat het budget voor exportrestituties is geschrapt. Dat dit punt op instemming kon rekenen, wekt de hoop dat het Verslag-Maat in zijn geheel wordt aangenomen, vooral omdat het duidelijk aan het licht brengt welke bezwaren er momenteel kleven aan het vervoersbeleid voor dieren.
Ik wil kort wijzen op een paar punten, want ik heb maar weinig tijd. Daarom beperk ik me tot het volgende: de controles moeten beter; er moet meer toezicht komen; en de geldboetes moeten worden geharmoniseerd en opgetrokken tot een bedrag dat transportondernemers afschrikt. Hetzelfde moet gelden voor de sancties tegenover de lidstaten. Iedereen weet wat de problemen zijn: de burgers van de Unie hebben terecht scherpe kritiek op de Europese instellingen en de vijftien regeringen. Ook in het licht van de uitbreiding verdient dit verslag alle lof.
Waarde collega' s van de Raad en de Commissie, het is de hoogste tijd om te handelen!

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, het staat zo te zien buiten kijf dat de Europese publieke opinie eist dat de dierenmishandeling rond het vervoer van levende dieren direct wordt beëindigd. De Europese Unie heeft wel de middelen maar niet de wil om de problemen te verminderen. Er zijn richtlijnen die bedoeld zijn om de omstandigheden voor dieren tijdens het vervoer te verbeteren, maar er is geen controle op de uitvoering ervan.
In het verslag van de heer Maat wordt die situatie erkend. Daarin staat dat de richtlijnen inzake het vervoer niet worden nageleefd. Daarin worden de problemen onderkend die ontstaan door de verschillen tussen de rust- en rijtijden voor de chauffeurs en de vervoerde dieren. Daarin wordt bijzondere aandacht besteed aan de export van levende dieren naar landen buiten de Europese Unie waarnaar het natuurlijk altijd de langste reis is. Daarin wordt erop gewezen dat de transporten de oorzaak zijn van de explosieve verspreiding van overdraagbare dierziekten. De radicaalste eis is dat de Commissie vanaf begin volgend jaar de exportrestituties voor het vervoer van slachtvee stopzet.
De Commissie moet voldoen aan de eisen in de geest van het Parlement, zodanig dat in de Europese Unie de ethisch-morele beginselen van de geciviliseerde wereld inzake het respect voor het leven ook voor slachtvee gaan gelden.

Doyle
Mijnheer de Voorzitter, Ierland zet zich in om met alle lidstaten en met internationale organen samen te werken teneinde hogere welzijnsnormen voor dieren tot stand te brengen. Zoals de heer Maat reeds benadrukt heeft - en daar ben ik hem dankbaar voor - hebben wij, doordat Ierland perifeer ligt en doordat het een eiland is, geen realistisch alternatief voor de export van levende dieren per boot. Wij moeten echter wel voor negen van de tien dieren die op onze boerderijen gefokt worden, exportmarkten vinden.
Ik sta volledig achter het algemene principe om dieren zo dicht mogelijk bij de plaats waar ze gefokt zijn, te slachten. De realiteit is evenwel dat veel van de voor ons beschikbare exportmarkten niet zozeer om de eindproducten vragen, als wel om levende dieren. Voor de nabije toekomst zal evenwicht nodig zijn tussen de vleeshandel en de handel in levende dieren om onze markt goed te laten functioneren.
Verordening 615/98 koppelt alle exportrestituties aan de naleving van strikte normen voor dierenwelzijn tijdens het vervoer, met inbegrip van een volledig medisch onderzoek van ieder dier. Wij moeten erop toezien dat deze verordening ten volle wordt nageleefd. Het incident met het vervoer van levende dieren dat deze zomer plaatsvond en waarbij Duitsland en Libanon betrokken waren, was het gevolg van de onervarenheid van de Duitse autoriteiten. Duitsland voert namelijk zelden levende dieren uit en het had niet eerder een veterinaire overeenkomst met Libanon gehad. Wetgeving aanpassen aan gevoelig liggende uitzonderingen levert geen goede wetten op. Ik ben het niet met de Duitse landbouwminister eens dat exportrestituties voor levende dieren nu niet meer te rechtvaardigen zijn. Als Europa niet aan de voorwaarden van derde landen voldoet, zullen deze hun voorraden van veel verder weg halen. Omdat er nog steeds geen internationaal overeengekomen normen voor het vervoer van dieren zijn, zal er in dat geval niet of nauwelijks sprake zijn van controle of van verordeningen die uitgaan van dierenwelzijn.
Wij moeten de hoogst mogelijke normen stellen -niet alleen in het belang van de dieren, maar ook in dat van de fokkers. Die zullen immers een veel betere prijs krijgen voor hun dieren als deze gezond en niet gestrest zijn. Het is waar dat wij onze normen voor de bescherming van dieren tijdens vervoer moeten blijven bijstellen. Ook moet iedere lidstaat bereid zijn om toe te zien op naleving van de wet. Met een rundvleesoverschot in de EU van meer dan een miljoen ton blijven exportrestituties voorlopig echter nog nodig. Voorstellen die strekken tot afschaffing daarvan zal ik dan ook niet steunen.

Pesälä
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, vanzelfsprekend moet er een eind komen aan dierenmishandeling. Dat standpunt vormt feitelijk het ethisch fundament van de Europese landbouwproductie. De Commissie moet voldoende bevoegdheden krijgen om zich met de werkzaamheden van de lidstaten te bemoeien, de sancties moeten zwaar genoeg zijn en de maatregelen ter verbetering van de onderhavige situatie moeten beslist doeltreffender worden. Ik bedank rapporteur Maaten voor het feit dat hij rekening heeft gehouden met de uitzonderingen. Er zijn dunbevolkte regio' s, eilanden, perifere gebieden, en ook in die regio' s moet men goed kunnen werken. Daarmee wordt in het verslag op evenwichtige wijze rekening gehouden.
Dierenwelzijn maakt deel uit van een groter geheel. De regionalisatie van de productieketens is het gesprek van de dag en een zaak voor de toekomst. Vooral tegen die achtergrond moet er een eind komen aan de steun voor het vervoer van slachtvee. De afschaffing van die steun bevordert de regionalisatie en de totstandbrenging en ontwikkeling van regionale ketens.

Jeggle
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, opnieuw buigen wij ons over de "bescherming van dieren tijdens het vervoer" , inmiddels een heuse klassieker onder de Europese vraagstukken. Ik ondersteun het verslag van collega Maat zonder voorbehoud. Zoals bekend zijn er in de lidstaten van de Europese Unie al de nodige richtlijnen en uitvoeringsbepalingen op dit gebied. Wij zijn allemaal voor uitgebreide bescherming van dieren en tegen transporten die met name voor slachtvee een onnodige kwelling betekenen. Wanneer al die goede wetgeving eens overal zou worden uitgevoerd en gecontroleerd, zouden wij dit debat helemaal niet hoeven te voeren! Jammer genoeg is het tegendeel het geval.
Herhaaldelijk wordt het bewijs hiervan geleverd door beelden van ernstige misstanden bij het vervoer van levend vee. Wij mogen echter niet uit het oog verliezen dat er ook een aantal positieve punten te melden zijn. Er zijn namelijk al transporten die aan de eisen voor de bescherming van dieren voldoen. Ook wordt het idee om dieren te slachten in de buurt van de boerderij waar zij zijn gefokt, regelmatig in praktijk gebracht. Ik stel mij volledig achter het beginsel dat men dieren moet slachten in de buurt van de plaats waar zij zijn gefokt. Door moderne conserveringstechnieken kan het vlees probleemloos worden geëxporteerd, ook naar afgelegen gebieden.
Het is een terechte eis dat bij diertransporten rustpauzes worden ingelast waarin de dieren kunnen worden gevoederd en gedrenkt. Daarnaast zullen wij in de toekomst onze gedachten moeten laten gaan over de manier waarop de stress bij dieren kan worden verminderd gedurende pauzes tijdens het in- en uitladen. Er moet een situatie worden geschapen waarin de dieren tijdens korte rustperiodes aan boord van het voertuig kunnen blijven om daar te worden verzorgd. Dat lijkt mij beslist een lofwaardig streven.
Transport, ruimte, rijgedrag, ventilatie, temperatuur en de behandeling bij in- en uitladen - mits daar niets aan schort, zijn dat de factoren die zorgen voor een betere bescherming van dieren. De heer Maat heeft hieraan een bijdrage geleverd en daarom vraag ik om brede steun voor zijn verslag.

Van den Bos
Voorzitter, bij veetransport worden dieren uitsluitend als handelswaar beschouwd en niet als levende wezens met een waarde in zichzelf. De lidstaten moeten zich kapot schamen dat de controle op de naleving van de regelgeving zo abominabel is. Ik juich daarom de voorstellen toe om de controles aanzienlijk te verbeteren en de sancties te verscherpen. Bovendien moet er een algemene tijds- en afstandslimiet komen en moeten er veel strengere eisen aan álle vrachtwagens worden gesteld. Een verbeterde inrichting mag geen alibi zijn om de rijtijden maar te verlengen onder het mom dat business class vervoer langer kan duren. "Business class" : wat een term! De laatste gang van de dieren blijft altijd zesderangs. Levende dieren moeten alleen heel kort worden vervoerd. Acht uur is inderdaad een verbetering, maar eigenlijk zou vier uur het absolute maximum moeten zijn. wij moeten toe naar een regionalisering van de productieketen met kleine, schone slachterijen. De recente MKZ-crisis heeft nog eens aangetoond dat de halte- en de verzamelplaatsen onverantwoorde veterinaire risico' s met zich meebrengen en deze moeten dus worden afgeschaft. Hervormingen hebben haast met het oog op de uitbreiding. In heel Europa mogen de dieren niet meer uitsluitend als dingen worden beschouwd waar je geld mee verdient in plaats van als een deel van de schepping. Collega Maat, dank voor het goede verslag.

Fiori
Mijnheer de Voorzitter, het overkomt mij niet vaak, maar deze keer ben ik gedwongen namens mijn land te spreken. De hele Italiaanse rundvleessector is namelijk zeer bezorgd over dit voorstel, en dat niet alleen vanwege de maximale vervoerstijden. Voor ons weegt nog zwaarder dat in het voorstel voor de mestdieren dezelfde strenge beperkingen gelden als voor de slachtdieren. Voor de mestdieren geldt dus niet de soepeler regeling waar de fokdieren aan onderworpen zijn, terwijl vetmesten een natuurlijke fase van het fokproces is, die wel een aantal maanden duurt.
Wij begrijpen heel goed het doel van het verslag, namelijk het zo veel mogelijk vervangen van het vervoer van levende dieren door geslachte dieren. In Italië kennen wij echter een heel bijzondere situatie. Wij hebben 120 000 runderteeltbedrijven en een bloeiende verwerkende industrie vanaf het slachten tot de productie van vleeswaren. Door dit voorstel zou die sector aanzienlijke schade oplopen. Ik zal u, mijnheer de Voorzitter, en de Commissaris enkele gegevens verschaffen: Frankrijk heeft een rundveestapel van 20 miljoen stuks en jaarlijks worden er 5 miljoen dieren geslacht, terwijl Italië een rundveestapel heeft van 7 miljoen stuks en er per jaar 4,5 miljoen dieren worden geslacht. Het is duidelijk dat deze geconsolideerde productie, die van vitaal belang is voor de veeteeltsector in ons land, het leven onmogelijk wordt gemaakt bij aanvaarding van een maximale vervoersduur of vervoersafstand. Zo' n begrenzing is trouwens op geen enkele wijze wetenschappelijk onderbouwd en dient louter bepaalde belangen. Maar de gevolgen voor de hele sector zouden zoals gezegd zeer pijnlijk zijn.
Uit het voorgaande vloeit voort dat elk voorstel voor een absolute begrenzing van de reisduur in werkelijkheid alleen ingegeven is door de wens van andere landen om Italië een belangrijk deel van de slachtcapaciteit afhandig te maken en zo de plaats in te nemen van onze producenten bij de bevoorrading van de Italiaanse markt met rundvlees. Dat is niet het Europa dat wij willen!

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, met genoegen zal ik u een samenvatting geven van het standpunt van de Commissie met betrekking tot het uitstekende verslag van de heer Maat. Het onderwerp van dit verslag is dierenwelzijn en in het bijzonder het vervoer van dieren. Wij weten allemaal dat dit een uiterst gevoelig onderwerp is.
Toen ik het oorspronkelijke Commissievoorstel presenteerde, gaf ik duidelijk te kennen dat de opvattingen van de Raad en het Parlement mede vorm zouden geven aan de voorstellen die ik begin volgend jaar ter tafel wil leggen. Het onderhavige verslag is in overeenstemming met de meeste doelstellingen van de Commissie. Er ontbreekt evenwel nog één belangrijk element in de samenstelling van de definitieve Commissievoorstellen: het advies van de afdeling "Gezondheid van dieren" van het Wetenschappelijk Veterinair Comité. Dit wordt echter binnen afzienbare tijd verwacht.
In dit advies zal de Commissie het noodzakelijke, wetenschappelijk onderbouwde advies gegeven worden met betrekking tot belangrijke onderwerpen als reistijden en beladingsdichtheid. In dergelijke zaken moeten wij handelen op basis van goed wetenschappelijk advies aangaande vervoersomstandigheden. Desalniettemin wil ik enkele algemene opmerkingen maken over een aantal van de hoofdthema' s van uw verslag.
Om met het punt van reistijd te beginnen: ik was zeer verheugd dat enkele van de meer drastische voorstellen niet gesteund werden in het verslag van de heer Maat. Ik denk bijvoorbeeld aan de maximumreistijd van vier uur voor het vervoer van dieren. In adviezen aan de Commissie komt steeds naar voren dat de stress en het risico waaraan dieren blootstaan tijdens vervoer hoofdzakelijk met drie factoren samenhangen: de reistijd; het in- en uitladen van dieren; en vervoersomstandigheden zoals ventilatie, vochtigheid en beladingsdichtheid.
De Commissie heeft reeds voorstellen ter verbetering gedaan op deze gebieden of zal dit binnenkort doen. Er wordt echter in sommige kringen teveel nadruk gelegd op de reistijd. Naar mijn mening is het simplistisch om de reistijd terug te brengen naar vier uur. Een dergelijke ingreep houdt geen rekening met de bredere belangen die meespelen.
Wij kunnen de belangen van de boeren en van de vlees- en veesector niet terzijde schuiven. Een dusdanige vermindering van de reistijd zou eerder beschouwd worden als een aanval op hun levensonderhoud dan als een werkelijke bijdrage aan het welzijn van dieren. Als wij willen dat zij de verbetering van dierenwelzijn blijven steunen, moeten wij ook hun belangen respecteren. Ik werk liever met hen samen dan tegen hen en ik hoop dat u deze zienswijze deelt.
Dan wil ik nu overgaan tot de kwestie van de middelen. In uw verslag pleit u ervoor het aantal inspecteurs bij het Voedsel en Veterinair Bureau dat zich bezighoudt met dierenwelzijn uit te breiden van de huidige vier tot veertien. Een dergelijke uitbreiding zou echter alleen gerealiseerd kunnen worden ten koste van andere prioriteiten. Ik denk daarbij aan de bestrijding van BSE en mond- en klauwzeer, toezicht op vleeshygiëne, en de controle van residuen en voedselveiligheid in het algemeen - terreinen waarop de Commissie nu al overbelast is.
Ik heb consequent geweigerd beloften te doen die ik niet kan nakomen. Dat zou oneerlijk zijn, zowel jegens dit Parlement als jegens de Europese burgers. U beklemtoont dat er in de lidstaten te weinig toezicht is op de naleving van de huidige wetten. Daar ben ik het volkomen mee eens. De lidstaten moeten zich inspannen om een betere tenuitvoerlegging te bevorderen en zij dienen de middelen daartoe te verschaffen. Dit heb ik de lidstaten herhaaldelijk duidelijk gemaakt in de Raad van ministers van Landbouw.
Te oordelen naar de correspondentie die ik van leden van het Parlement krijg, zijn gerechtelijke stappen tegen lidstaten de beste manier om de controle op naleving te verbeteren. Soms is het echter doeltreffender om met lidstaten samen te werken dan om hen tegen te werken. Gerechtelijke actie dient dus pas in laatste instantie aan de orde te komen. De lidstaten zijn tenslotte verantwoordelijk voor de lokale tenuitvoerlegging van communautaire wetgeving.
Laat dit echter duidelijk zijn: wanneer de dialoog niet tot een oplossing leidt, zal de Commissie inbreukprocedures aanspannen tegen de betrokken lidstaten. Op dit ogenblik zijn er in feite al inbreukprocedures aanhangig tegen verscheidene lidstaten en er worden nog meer procedures overwogen.
In dit verband zou ik het Parlement ten slotte dringend willen vragen de Commissie te steunen in haar pogingen de lidstaten te stimuleren om het dierenwelzijn serieuzer te nemen. Ik verzoek de geachte afgevaardigden met name om hun politieke collega' s in hun eigen lidstaat eraan te herinneren dat zij zich meer moeten inspannen en meer middelen beschikbaar moeten stellen om ervoor te zorgen dat de communautaire bepalingen inzake dierenwelzijn worden nageleefd.
Mijnheer Maat, dames en heren, ik zal binnenkort bij u terugkomen met de formele voorstellen van de Commissie. Daarmee zult u vorm kunnen geven aan de juridisch bindende wetgeving inzake het welzijn van dieren. Ik kan u verzekeren dat het verslag van de heer Maat van grote invloed zal zijn op deze wetgeving.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 21.40 uur gesloten)

