Effectentransacties en financiëlezekerheidsovereenkomsten (debat)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Piia-Noora Kauppi, namens de Commissie economische en monetaire zaken, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 98/26/EG betreffende het definitieve karakter van de afwikkeling van betalingen en effectentransacties in betalings- en afwikkelingssystemen en Richtlijn 2002/47/EG betreffende financiëlezekerheidsovereenkomsten wat gekoppelde systemen en kredietvorderingen betreft - C6-0181/2008 -.
Piia-Noora Kauppi
rapporteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik had het genoegen om de rapporteur te zijn van het dossier inzake het definitieve karakter van de afwikkeling van betalingen en effectentransacties in betalings- en afwikkelingssystemen en de richtlijn betreffende financiëlezekerheidsovereenkomsten. Ik neem morgen afscheid van het Parlement - dit is mijn laatste wetgevingsverslag voor het Europees Parlement - dus neemt u me niet kwalijk als ik vanavond wat emotioneel ben.
Dit is niet het meest politieke onderwerp. Soms is hetgeen we in het Europees Parlement doen nogal technisch van aard, maar ik ben ervan overtuigd dat deze richtlijn, deze wetgeving, Europa ook vooruit zal helpen.
Het doel van deze wetgeving is om de richtlijnen zodanig te actualiseren dat ze aansluiten bij de meest recente ontwikkelingen op de markten en in het toezicht- en regelgevingskader. De belangrijkste verandering in de finaliteitsrichtlijn betreft de uitbreiding van de bescherming tot nachtelijke afwikkeling en afwikkeling tussen gekoppelde systemen. Dit is van groot belang, aangezien het aantal koppelingen en de noodzaak van interoperabiliteit onlangs enorm zijn toegenomen. De MiFID-richtlijn, waarvoor ik ook rapporteur was in dit Parlement, en de Europese Gedragscode voor clearing en afwikkeling zullen naar verwachting steeds meer operationeel worden, waardoor de noodzaak groter wordt om onze afwikkelings- en financiëlezekerheidsovereenkomsten op elkaar af te stemmen.
Met betrekking tot de richtlijn betreffende financiëlezekerheidsovereenkomsten is het van groot belang dat kredietvorderingen als financiële zekerheid kunnen fungeren. Het Europees Parlement wilde ook de reikwijdte van wat als financiële zekerheid wordt beschouwd uitbreiden tot interbancaire kredietvorderingen. Ik vond het aanvaardbaar dat kredieten voor micro- en kleine ondernemingen, evenals consumentenkredieten, werden uitgesloten.
De invoering van een geharmoniseerd wettelijk kader voor het gebruik van kredietvorderingen als financiële zekerheid bij grensoverschrijdende transacties helpt de marktliquiditeit te bevorderen en waarborgt het goed functioneren van afwikkelingssystemen in snel veranderende markten. Er zijn ook verscheidene vereenvoudigingen, verduidelijkingen en definities in de nieuwe richtlijnen aangebracht. Hierdoor wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan het versterken van de instrumenten om instabiliteit op de financiële markten te beheersen.
Het was mijn doel om een compromis in eerste lezing te bereiken, dus we hebben voortdurend met de Raad en de Commissie onderhandeld. Ik heb ook met andere politieke fracties onderhandeld, met name met de dames Berès en Starkevičiūtė, om tot een compromis te komen dat iedereen in het Parlement tevreden zou stellen. Ik ben erg blij dat het verslag unaniem is goedgekeurd door de Commissie economische en monetaire zaken.
Ten slotte ben ik ook heel tevreden met het compromis waarover tijdens deze vergaderperiode gestemd zal worden. De onderhandelingen over de meeste kwesties verliepen goed en we zijn het eens geworden over de hoofdlijnen van de wetgeving. Er waren echter ook een aantal omstreden punten en ik heb niet alle doelstellingen kunnen halen.
Het is me tijdens de onderhandelingen niet gelukt om steun te krijgen voor het voorstel van de Commissie economische en monetaire zaken om de definitie van het systeem aan te passen, waardoor het mogelijk zou worden de bescherming van de richtlijnen uit te breiden tot systemen die zijn gebaseerd op het rechtsbesluit van de Europese Centrale Bank, waardoor de Europese Centrale Bank zelf zulke systemen zou kunnen aanwijzen. Ik ben blij dat de Europese Commissie tijdens de onderhandelingen heeft aangegeven in principe positief tegenover zo'n aanpassing te staan en hiertoe waarschijnlijk in de nabije toekomst een voorstel zal indienen.
Met betrekking tot de richtlijn betreffende financiëlezekerheidsovereenkomsten en de kennisgevingen, had ik graag gewild dat alle lidstaten de kennisgevingseisen al hadden afgeschaft, die naar mijn idee alleen maar extra bureaucratie opleveren en geen enkel doel dienen. Ik heb echter begrepen dat dit punt bijzonder gevoelig lag bij sommige lidstaten en daarom ben ik heel tevreden dat we een herzieningsclausule hebben kunnen toevoegen.
Ik denk dat de weinige lidstaten die deze voorafgaande kennisgevingen nog steeds willen, over vijf jaar kunnen worden overgehaald om met deze onnodige praktijken te stoppen. Zoals ik al zei, ben ik blij dat we een compromis hebben bereikt waar we allemaal achter kunnen staan. Ik hoop, geachte collega's, dat u donderdag voor deze wetgeving zult stemmen.
Tot slot wil ik graag zeggen dat het een genoegen was om met u allen samen te werken de afgelopen jaren. Dit is mijn twintigste en laatste wetgevingsverslag. Ik zal het Parlement, deze vergadering en u allen missen.
De Voorzitter
Mevrouw Kauppi, wij danken u nogmaals van harte voor uw werk en wensen u het allerbeste voor de toekomst.
Charlie McCreevy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteurs, mevrouw Kauppi en de heer Sakalas van respectievelijk de Commissie economische en monetaire zaken en de Commissie juridische zaken, bedanken voor hun snelle en zeer doeltreffende werk voor dit dossier.
De finaliteitsrichtlijn en de richtlijn betreffende financiëlezekerheidsovereenkomsten functioneren goed en hebben brede steun in de markt. Desondanks ben ik blij dat we in minder dan acht maanden overeenstemming konden bereiken over de noodzakelijke aanpassingen om ze volledig aan te laten sluiten bij de meest recente ontwikkelingen in de markten en het toezicht- en regelgevingskader. Dat is van belang voor de financiële stabiliteit en in het bijzonder voor het blijvend goed functioneren van de afwikkelingssystemen, die, met behoud van hun eigen identiteit, steeds meer onderling gekoppeld worden. Er was geen reden om supersystemen in het leven te roepen en dit is duidelijk verwoord in de amendementen.
Mijn diensten startten begin 2007 met het voorbereiden van het voorstel van de Commissie, vóór de aanvang van het aanhoudende financiële tumult. Maar ik denk dat de door ons voorgestelde aanpassingen gerechtvaardigd zijn door de uitdagingen die dat tumult met zich meebrengt. De invoering van een geharmoniseerd rechtskader voor het gebruik van kredietvorderingen als financiële zekerheid bij grensoverschrijdende transacties zal de marktliquiditeit, die we nu onder de huidige omstandigheden zo hard nodig hebben, verder bevorderen.
We verwachten dat kredietvorderingen in de toekomst vaker gebruikt zullen worden als de regels simpeler zijn. Dit hangt uiteraard af van de vraag in de markt naar andere vormen van financiële zekerheid. We hebben echter gedurende de eerste maanden van de financiële crisis gezien dat de vraag naar kredietvorderingen groeide, bijvoorbeeld vergeleken met de beruchte asset-backed securities. De verklaring hiervoor is simpel: zolang de kredietvorderingen niet samengevoegd zijn, wat het geval is bij securitisering, kan de zekerheidsnemer hun kredietwaardigheid beoordelen op individuele basis alvorens te beslissen om ze al dan niet te accepteren. Bij de stemming over het verslag van mevrouw Kauppi wordt u gevraagd in te stemmen met het vergemakkelijken van het gebruik van kredietvorderingen door een aantal formele eisen af te schaffen.
De Commissie verplicht zich om over vijf jaar verslag aan u uit te brengen over deze veranderingen. We zullen daarbij in het bijzonder kijken naar de manier waarop de afschaffing verloopt van de kennisgevings- en registratieverplichtingen jegens de debiteur over de verschaffing van kredietvorderingen als financiële zekerheid, met name in die lidstaten die zich vooralsnog aarzelend opstellen en willen afzien van artikel 3, lid 1, van de richtlijn betreffende financiëlezekerheidsovereenkomsten.
Ik grijp deze gelegenheid aan om Piia-Noora Kauppi het beste te wensen voor de toekomst. Ik weet dat ze teruggaat naar een zeer interessante betrekking in Finland. Tijdens mijn tijd als commissaris was ze uiterst coöperatief en behulpzaam en zette zich volledig in voor iedere taak die het Parlement haar opdroeg. Ik ben ervan overtuigd dat ze haar toekomstige carrière tot een groot succes zal maken en ik wens haar en haar familie het allerbeste.
Aloyzas Sakalas
Mijnheer de Voorzitter, ik was door de Commissie juridische zaken aangewezen om het advies op te stellen inzake het hoofdverslag van mevrouw Kauppi in de Commissie economische en monetaire zaken. Ik heb twee amendementen ingediend. De Commissie juridische zaken heeft het ontwerpadvies goedgekeurd en staat positief tegenover mijn amendementen, waarin ik aangeef dat de Europese Centrale Bank direct eigen systemen moet kunnen aanmerken en aanmelden zonder tussenkomst van de Duitse Bundesbank of andere nationale instellingen.
We hebben een trialoog gevoerd met deskundigen van de Centrale Bank, de Raad en de Europese Commissie. De deskundigen van de Centrale Bank hebben een uiteenzetting gegeven en hebben blijk gegeven van hun volledige steun voor de amendementen die de Commissie juridische zaken heeft ingediend. De Raad daarentegen kon in de werkgroepen moeilijk tot een compromisakkoord komen over een van de ingediende amendementen, omdat lidstaten de Europese Centrale Bank niet het recht willen geven direct eigen systemen aan te merken en aan te melden. Ik betreur dat dit amendement niet is goedgekeurd door de Raad, maar ik meen dat er in de nabije toekomst nog genoeg gelegenheid zal zijn om dit onderwerp opnieuw aan de orde te stellen.
Othmar Karas
namens de PPE-DE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw de rapporteur, dames en heren, nu ik namens de fractie spreek, wil ik graag eerst Piia-Noora Kauppi namens mijn fractie hartelijk danken, niet alleen voor haar grote betrokkenheid, maar ook voor haar deskundigheid en haar inzet voor het parlementaire werk en daarmee ook haar bereidheid om compromissen te sluiten. Bij haar was altijd duidelijk waarvoor ze staat en ze betrekt ook altijd anderen bij het proces. Zij gaat nu terug naar een spannende functie en dan zal ze vooral ook meer tijd hebben als moeder. Ik dank u voor de goede samenwerking en wens u het allerbeste!
Met deze wijziging geeft de Europese Unie opnieuw het juiste antwoord op de crisis op de financiële markten. Er zijn nog veel verschillen tussen de individuele lidstaten en met de geplande harmonisatie wordt een stap in de goede richting gezet. De crisis op de financiële markten is ook, zoals dit voorbeeld laat zien, een kans voor de communicatie van de Europese Unie en voor de duurzame verbetering van ons Europese financiële marktsysteem. Ik zeg heel uitdrukkelijk dat het waarborgen van een goed functionerend afwikkelingssysteem, met name in zeer dynamische markten, onmisbaar is voor de stabiliteit van de financiële markten en dit is juist nu van meer belang dan ooit.
Daarbij gaat het mij om drie punten. Ten eerste gaat het mij om de samenhangende aanpak waarvoor in deze verslagen is gekozen. Ten tweede steun ik de maatregelen om de toepassing van de twee richtlijnen te vereenvoudigen en vergemakkelijken. Ten derde zal ik in mijn eigen verslag over de richtlijn kapitaalvereisten ook rekening houden met de resultaten van dit verslag en deze richtlijn om een allesomvattend verslag en een samenhangende aanpak mogelijk te maken.
Pervenche Berès
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw de rapporteur, staat u mij toe om mij namens de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement te scharen achter de vriendelijke woorden aan uw adres. Inderdaad weet je, als je met u onderhandelt, waar je aan toe bent. U hebt uw standpunten, maar als je met u onderhandelt, is wit wit en zwart zwart. Aan het einde wisten we precies waar we stonden, en van daaruit konden wij verdergaan. U hebt opnieuw blijk gegeven van uw vermogen om in gezamenlijkheid aan een tekst te werken. Dat is wat mijns inziens zo kenmerkend is voor de intelligente werkwijze van dit Parlement en dat is wat u, bij dit dossier, ook in staat heeft gesteld dat te doen wat wij van meet af aan allen wilden, namelijk een akkoord in eerste lezing.
Dit dossier gaat nu, inhoudelijk gezien, over een onderwerp waarbij de Commissie het helaas heeft laten afweten. Bij heel het backoffice-dossier hadden wij, na de aanneming van de MiFID-richtlijn, van de Commissie graag krachtigere voorstellen gehad om de markt te organiseren, te structureren, te controleren en te reguleren, dus voorstellen voor al wat backoffice wordt genoemd.
Dit is een heel klein steentje, een uitermate juridisch, uitermate technisch en nuttig steentje, maar dit mag niet verhullen dat we nog enorme bergen werk voor de boeg hebben, en voor dat werk zitten wij nog steeds te wachten op voorstellen van de Commissie. De resultaten van hetgeen de Commissie met de gedragscode op gang heeft willen brengen, zijn heel mager. Wij dachten dat wij vandaag een balans zouden krijgen en wij zijn dan ook enigszins teleurgesteld, evenals een aantal marktdeelnemers trouwens, die heel goed inzien dat op dit gebied zelfregulering niet volstaat.
In de concrete en zeer precieze context waarin wij ons nu bevinden, zijn twee grote problemen opgedoken. Het eerste betrof de vraag of de Europese Centrale Bank met deze tekst specifieke bevoegdheden moesten worden verleend. Mijns inziens is geschetst welke bruggen daarvoor kunnen worden geslagen. De Raad wilde echter niet verder gaan dan de huidige situatie en wij hebben in onze wijsheid en in het besef van onze verantwoordelijkheid dat compromis aanvaard. Dat leidde toen tot het evenwichtige voorstel dat nu op tafel ligt, en dat wij nu onder ogen moeten zien.
Het tweede belangrijke probleem was dat wij moesten voorkomen dat de manier waarop de systemen op elkaar worden aangesloten zelf autonome systemen creëert, en ook ten aanzien daarvan heeft het Parlement een redelijk standpunt ingenomen, een standpunt waarmee in deze koppelingen kan worden voorzien, maar waarmee tevens kan worden vermeden dat de autonomie ontstaat die wij in het kader van deze tekst niet willen.
Natuurlijk zijn er nog heel veel onderwerpen die behandeld moeten worden, en ik hoop dan ook dat de Commissie zich van haar verantwoordelijkheden zal kwijten door gebruik te maken van haar initiatiefmonopolie op dit gebied.
Margarita Starkevičiūtė
Het onderhavige document lijkt slechts technisch. In werkelijkheid waarborgt dit veilige effectentransacties, wat belangrijk is voor veel mensen die aangesloten zijn bij een pensioenfonds, verzekeringsregeling of investeringsregeling. Het verslag van de rapporteur is uitstekend opgesteld, zoals al haar documenten. Ik ben zeer blij dat ik de eer had om met haar samen te werken bij het opstellen van veel financiële documenten, en ik betreur het zeer dat vandaag haar laatste dag is in het Europees Parlement. Wij - de Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa - zijn het eens met dit document, omdat het een afspiegeling is van ons standpunt. Wat is dat standpunt? Ten eerste zijn wij van mening dat de gemeenschappelijke markt van effectentransacties van de Europese Unie moet worden uitgebreid, omdat deze zeer versnipperd is. We zijn echter niet voor het vestigen van een monopolie, en zijn dan ook van mening dat er in het onderhavige verslag voorwaarden zijn gecreëerd om op flexibele wijze een samenwerkingsovereenkomst te vormen voor diverse systemen en het introduceren van nieuwe koppelingen.
Betreffende financiëlezekerheidsovereenkomsten vonden wij het erg belangrijk dat de procedures worden vereenvoudigd en verduidelijkt, dat het bij insolventie en diverse kritieke gevallen gemakkelijker zou moeten zijn om eigendomsgeschillen op te lossen en dat alle voorwaarden duidelijker zouden moeten zijn. Het lijkt er op alsof ook dit doel is bereikt.
Net als de andere rapporteurs vind ook ik het jammer dat het probleem met de effectentransacties die door de Europese Centrale Bank zijn vastgesteld, niet kon worden opgelost. Ik zou er bij de Commissie zeer sterk op willen aandringen dat zij zo snel mogelijk een compromisvoorstel hierover opstelt, omdat de Europese Centrale Bank steeds meer aandacht moet besteden aan het functioneren van dergelijke systemen, en de kwestie van het onderhoud ervan moet worden opgelost, dat wellicht hetgeen is dat de uitbreiding van deze verordeningen naar bestaande systemen onder de invloed van de Europese Centrale Bank tegenhoudt.
Dragoş Florin David
(RO) Ik zou de rapporteur, mevrouw Kauppi, willen complimenteren met haar verslag over de richtlijn betreffende financiëlezekerheidsovereenkomsten, dat drie belangrijke amendementen op de huidige richtlijn bevat. Deze zijn dat kredietovereenkomsten voor consumenten en kleine ondernemingen van de werkingssfeer van de richtlijn zijn uitgesloten, dat een horizonbepaling wordt opgenomen die luidt dat lidstaten vijf jaar het recht hebben kennisgeving of registratie te eisen en, last but not least, dat de werkingssfeer van de richtlijn wordt uitgebreid door voor te stellen dat deze zich ook uitstrekt tot interbancaire leningen als beleenbaar onderpand, in plaats van alleen tot centralebankleningen, zoals het oorspronkelijke voorstel wilde.
Ik ben van mening dat de ingediende amendementen stroken met de Europese bepalingen op dit gebied, wat voor mij een belangrijke reden is om het aannemen van dit verslag te steunen. Tot slot wil ik mevrouw Kauppi graag bedanken voor al haar inspanningen in het Europees Parlement en wens ik haar veel succes in haar nieuwe werkkring. Dank u.
Zuzana Roithová
(CS) Geachte collega, ik zou u graag hartelijk willen bedanken voor uw werk, professionaliteit en inzet bij de onderhandelingen over het compromis inzake het voorstel voor een richtlijn dat ongetwijfeld zal bijdragen tot stabilisering van de financiële markten. Ook zou ik u graag willen complimenteren met het feit dat u reeds in eerste lezing een akkoord heeft weten te bewerkstelligen. Daarenboven zou ik u willen bedanken voor al uw werkzaamheden hier in het Europees Parlement, dus niet slechts voor de tientallen verslagen die u geschreven heeft, onder meer ter cultivering van het gedrag in de bankwereld met behulp van bijvoorbeeld de genoemde code. U heeft zich, mevrouw Piia-Noora Kauppi, eveneens professioneel verdienstelijk gemaakt bij de behandeling van talrijke andere verslagen. Ik ben altijd zeer te spreken geweest over uw opstelling in de strijd tegen het softwareoctrooi tegen de achtergrond van het feit dat de Europese Unie niet beschikt over een Europees octrooi. We zullen u missen als we een volgende keer weer eens over dit octrooi debatteren. Hartelijk dank voor de vruchtbare samenwerking.
Charlie McCreevy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil iedereen bedanken voor zijn of haar bijdrage aan dit debat en, zoals ik al in een eerdere verklaring zei, ik juich het verslag van het Parlement toe.
De richtlijnen betreffende finaliteit en financiëlezekerheidsovereenkomsten vormen de hoeksteen van de post-trade en het lijdt geen twijfel dat de huidige amendementen een belangrijke stap voorwaarts betekenen.
De Commissie steunde het verzoek van de ECB om rechtstreeks systemen aan te melden bij de Commissie, maar er is momenteel onvoldoende steun in de Raad. We zullen hier echter in de nabije toekomst opnieuw naar kijken.
Ik wens mevrouw Kauppi nogmaals het beste.
Piia-Noora Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn collega's bedanken voor hun vriendelijke woorden en ook de commissaris voor de samenwerking van de afgelopen jaren.
Ik wil een paar politieke opmerkingen maken, ten eerste over de Gedragscode voor clearing en afwikkeling. Ik denk niet dat de tijd rijp is om een eindoordeel te vellen over de resultaten van de code. Dit was een van de redenen waarom sommige marktpartijen tegen de ontwikkeling van koppelingen en interoperabiliteit waren. Zij vinden dat er problemen zijn met het definitieve karakter van de afwikkeling en ook met de afstemming van verschillende regels. Ik denk dat als we deze richtlijn nu aannemen, het voor de marktpartijen makkelijker wordt om koppelingen en interoperabiliteit van hun systemen te accepteren.
Het tweede punt betreft de Europese Centrale Bank. Ik denk dat we meer samen kunnen werken met de Commissie, met name door middel van een communautaire aanpak van verschillende onderwerpen. Er is al een ontwikkeling die leidt tot communautaire systemen, en de ECB heeft al netwerksystemen ingevoerd die niet onder de wetgeving van een van de lidstaten opereren. Het zou dom zijn om geen gebruik te maken van deze bestaande ontwikkeling bij het actualiseren van Europese wetgeving. Ik ben derhalve erg blij dat de Commissie naar deze kwestie zal kijken. Wellicht is tijdens de volgende zittingsperiode de tijd rijp om deze door de ECB ingevoerde systemen deel uit te laten maken van de finaliteitsrichtlijn.
Ten slotte nog een opmerking over het Verdrag van Den Haag. We hebben gezien hoe moeilijk het is om tot overeenstemming te komen over details wanneer dit door middel van richtlijnen van de Europese Gemeenschap moet gebeuren. Het is van groot belang om door te gaan met het Verdrag van Den Haag en met de onderhandelingen over verschillende kwesties op het gebied van privaatrecht. Het was vooral moeilijk om tot een compromis te komen over de tijdstippen van invoering en herroepbaarheid. Dit zijn kleinigheden, maar ik denk dat de Commissie ook vorderingen maakt met betrekking tot deze belangrijke zaken, wellicht tijdens de volgende zittingsperiode.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats.
