Verkiezing van de ondervoorzitters van het Europees Parlement
De Voorzitter
Ik geef u hierbij de uitslag van de stemming van gisteren voor de verkiezing van de ondervoorzitters. Zoals u weet hebben wij de ondervoorzitters bij acclamatie gekozen en vervolgens gestemd over de rangorde. 554 leden hebben deelgenomen aan de stemming. Aantal blanco of ongeldige stemmen: 9; aantal uitgebrachte stemmen: 545. Uitslag:
De heer Martin: 300 stemmen.

Gefeliciteerd, David.
De heer Dimitrakopoulos: 240 stemmen.
(Applaus)
Mevrouw Cederschiöld: 230 stemmen.
(Applaus)
De heer Imbeni: 226 stemmen.
(Applaus)
De heer Vidal-Quadras Roca: 215 stemmen.
(Applaus)
De heer Podestà: 203 stemmen.
(Applaus)
De heer Friedrich: 200 stemmen.
(Applaus)
Mevrouw Lalumière: 191 stemmen.
(Applaus)
De heer Colom i Naval: 168 stemmen.
(Applaus)
De heer Pacheco Pereira: 164 stemmen.
(Applaus)
De heer Provan: 162 stemmen.
(Applaus)
De heer Schmid, Gerhard: 151 stemmen.
(Applaus)
De heer Onesta: 148 stemmen.
(Applaus)
De heer Puerta: 120 stemmen.
Mijn gelukwensen aan al deze collega' s. Overeenkomstig artikel 15, lid 2 van het Reglement wordt de rangorde van de ondervoorzitters bepaald aan de hand van het aantal behaalde stemmen. De samenstelling van het nieuwe Bureau zal ter kennis worden gebracht van de voorzitters van de instellingen van de Europese Gemeenschappen.

Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
Aan de orde is de goedkeuring van de notulen van de vergaderingen van maandag 17 december 2001, maandag 14 januari en dinsdag 15 januari 2002. De notulen zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Rovsing
Mijnheer de Voorzitter, volgens mij staat er een vertaalfout in de Deense tekst. Onder punt 7, "Sluiting van de vergadering", staat namelijk: "Het oudste lid in jaren sluit de vergadering om 19.30 uur". Ik dacht dat u de vergadering had gesloten en zo staat het ook in de Franse versie.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Rovsing, dat u mijn belangen al zo spoedig behartigt. Douze points! Wij zullen ervoor zorgen dat dit in de notulen wordt gecorrigeerd. Verder geen bezwaren meer?
(De notulen van de vorige vergaderingen worden goedgekeurd)

Maij-Weggen
Voorzitter, ik wil een punt aan de orde stellen. Op 19 december, vlak voor de kerst, was ik het slachtoffer van een roofoverval vlak bij ons Parlement in Brussel. Ik stond met mijn auto voor het rode licht, mijn ruiten werden ingeslagen en alles werd uit de auto gehaald. Ik wil u verdere details besparen, maar ik heb gehoord dat een zelfde type overval daarna verschillende keren opnieuw is gebeurd bij andere auto's, ook vorige week nog. Mijn vraag is: kunnen de nieuw gekozen quaestoren inventariseren wat voor overvallen het laatste jaar in de omgeving van het Europees Parlement in Brussel zijn gebeurd en harde actie ondernemen bij de politie opdat deze maatregelen treft, want ik kan u verzekeren dat het geen grapje is om zoiets te moeten doorstaan.

De Voorzitter
Mevrouw Maij-Weggen, het Parlement stemt daar uiteraard mee in. Wij zullen ervoor zorgen.1

Regeling van de werkzaamheden
Lynne
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Eind vorig jaar hebben de heer Davies en ik een amendement ingediend op het verslag over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. In dit door het Parlement aangenomen amendement riepen wij de EU op te bemiddelen in het conflict tussen India en Pakistan rondom Kasjmir. Zouden wij hierover tijdens de volgende vergaderperiode een verklaring van de Raad kunnen krijgen of een mondelinge vraag kunnen stellen? Dit conflict duurt al langer dan vijftig jaar. Aan VN-resoluties is geen gevolg gegeven, en aangezien beide landen nu een kernmacht zijn is het van groot belang dat dit conflict wordt opgelost. Ik roep de EU op pro-actief te zijn en haar diensten als bemiddelaar aan te bieden, aangezien geen enkele andere instantie dit lijkt te doen.

De Voorzitter
Mevrouw Lynne, dat is niet echt een motie van orde, maar ik neem nota van uw opmerking. Ik verzoek u deze kwestie tijdens de volgende vergadering van de Conferentie van voorzitters aan de orde te laten stellen door de voorzitter van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij. Dat is de aangewezen weg om dit punt op de agenda te krijgen.

Corrie
Mijnheer de Voorzitter, zoals het Parlement waarschijnlijk weet is vorige week een jonge vrouw in Nigeria ter dood veroordeeld wegens overspel. Zij zou gestenigd worden na deels te zijn begraven. Nadat mevrouw Fontaine, een aantal afgevaardigden en ikzelf, als covoorzitter van de paritaire vergadering ACS-EU, een brief hadden geschreven, werd dit doodvonnis opgeschort. De vrouw kan binnen twee maanden in beroep gaan. Tot mijn afschuw moet ik u echter mededelen dat zich nu opnieuw een dergelijk geval voordoet. Maandag zal een achttienjarige voor de rechter moeten verschijnen, eveneens wegens overspel, en ter dood worden veroordeeld, wederom door steniging.
Ik hoop van harte dat dit Parlement en elk lid daarvan u zal steunen wanneer u deze kwestie opneemt met de Nigeriaanse regering en erop aandringt dat voorgoed een einde wordt gemaakt aan deze barbaarse methode om mensen te doden op grond van de sjaria, de islamitische wetgeving.

De Voorzitter
Mijnheer Corrie, het is duidelijk wat gedaan moet worden, en ik zal ervoor zorgen dat het gebeurt. Ik houd u en uw collega' s op de hoogte.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, gisteren heeft u laten zien dat u besef heeft van geschiedenis. Daarom wil ik een vraag stellen over het Europese schoolportaal dat door de Commissie wordt gesteund.
Vorige week is er een website geopend waarop gegevens uit een geschiedenisboek uit de Sovjet-Unie uit 1982 zijn overgenomen. Volgens die gegevens zou Finland de Winteroorlog zou begonnen. Het is algemeen bekend dat de Winteroorlog is begonnen met de kanonschoten in Mainila, die in scène waren gezet door Stalin. Ik vind het stuitend om te zien dat het Europese schoolportaal dit soort fouten bevat. Dat is een belediging van mijn nationaal gevoel en historisch besef. De Commissie heeft beloofd de zaak te zullen onderzoeken, maar ik wil vragen of de instellingen van het Parlement de kwestie eveneens onder de loep willen nemen. Het is schokkend dat Europese scholen zulke slechte websites toelaten, die toegankelijk zijn in het schoolportaal.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Thors. We zullen het bekijken en contact met u opnemen.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde u en het Parlement mededelen dat Griekenland in december door zwaar noodweer werd getroffen. In bepaalde gebieden duurt dit noodweer zelfs nu nog voort, met langdurig zeer lage temperaturen, zelfs tot 24 graad onder nul. Daardoor is enorme schade aangericht: miljoenen bomen zijn verwoest en in bepaalde gebieden is 100% van de olijf- en citrusvruchtenoogst verloren gegaan. De voorzitter van onze fractie, de heer Wurtz, heeft daarover reeds een brief gestuurd aan de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi.
Ik wil u, mijnheer de Voorzitter, natuurlijk in eerste instantie gelukwensen met uw verkiezing en u vragen als uw eerste daad iets te ondernemen voor de schadeloosstelling van de Griekse boeren. Zoals u weet hebben de Griekse boeren het laagste inkomen van heel de Europese Unie. Zij moeten schadeloos worden gesteld voor het verlies dat zij hebben geleden, en daarvoor is uw hulp onmisbaar. De situatie waarin zij verkeren is uiterst moeilijk en vereist ons onmiddellijk optreden.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, vanuit zijn paleis in Carthago blijft president Ben Ali maar doorgaan met het onderdrukken en ontslaan van magistraten en met het op allerlei manieren intimideren van politieke tegenstanders van zijn land. Mijns inziens is het dringend noodzakelijk dat het Parlement een standpunt inneemt en dit punt nog deze week in een verklaring van de Raad laat opnemen. Ik vind deze situatie absoluut onaanvaardbaar. Het motto van ons Parlement moet worden "Carthago delenda est" , want wij hebben genoeg van dit regime.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Dupuis. Er staat momenteel geen voorstel van die strekking op de agenda en er is deze week ook geen actualiteitendebat. Ik heb echter nota genomen van uw opmerking en we zullen kijken wat we kunnen doen.

Urgentverklaring
De Voorzitter
Aan de orde is het verzoek om urgentverklaring, namens de Economische en Monetaire Commissie, van het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van richtlijn 92/79/EEG, richtlijn 92/80/EEG en richtlijn 95/59/EG betreffende de structuur en de tarieven van de accijns van tabaksfabrikaten (COM(2001) 133 - C5-0139/2001 - 2001/0063(CNS)).
Ik zou mevrouw Randzio-Plath willen vragen of zij ons advies kan geven over het al dan niet inwilligen van dit verzoek om urgentverklaring.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen opmerken dat we hierover een tweede verslag zullen presenteren. Hopelijk is de Commissie het met ons eens dat hierover een compromis met het Parlement gesloten moet worden. Het Parlement heeft namelijk tijdens de stemming in de Economische en Monetarie Commissie het eerste voorstel weliswaar verworpen, maar is nu wel bereid in die commissie een voorstel voor het verslag-Katiforis uit te werken. Dat voorstel willen wij graag in februari aan de plenaire vergadering voorleggen. Dan heeft de Raad van ministers van Financiën in februari nog genoeg tijd om een beslissing te nemen. Namens de commissie heb ik schriftelijk ook een gelijkluidend voorstel aan de Spaanse voorzitter van de Raad doen toekomen. Bovendien heb ik dit de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Rato, tijdens de vergadering van de Economische en Monetaire Commissie van vorige week meegedeeld. Daarom ben ik van mening dat we het verzoek om urgentverklaring hier niet moeten inwilligen.

De Voorzitter
Ik weet niet of u een spreker vóór en één spreker tegen wilt, maar het advies van de commissie is het verzoek om urgentverklaring te verwerpen. Is er een spreker vóór of tegen het voorstel? Mijnheer Von Wogau, u mag maar hoeft niet.

von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, ik krijg de indruk dat er slechts sprekers tegen de urgentverklaring zullen komen, want mijns inziens is dit een zeer belangrijke zaak. Het gevaar bestaat namelijk dat de Raad een standpunt vaststelt zonder dat het Parlement advies heeft uitgebracht.
Ik beschouw het als dringend noodzakelijk dat de Economische en Monetaire Commissie eerst haar advies uitbrengt en de Raad pas daarna een besluit neemt. Daarom moeten wij dit verzoek om urgentverklaring verwerpen.

De Voorzitter
Te oordelen naar deze twee bijdragen is er overeenstemming.
(Het Parlement verwerpt het verzoek om urgentverklaring)

Verkiezing van de quaestoren van het Europees Parlement
De Voorzitter
Aan de orde is de verkiezing van de quaestoren van het Europees Parlement.
Als kandidaat zijn voorgedragen de leden Balfe, Banotti, Maes, Marinho, Poos, Quisthoudt-Rowohl en Smet.
Deze kandidaten hebben mij laten weten dat zij akkoord gaan met hun kandidatuur. Aangezien het aantal kandidaten het aantal te vervullen zetels overschrijdt, zullen we overeenkomstig artikel 13, lid 1 van het Reglement tot geheime stemming overgaan.
Aangezien wij gisteren al zoveel stemmingen hebben gehad en de verkiezing van quaestoren samenvalt met de andere vraagstukken die vandaag aan de orde zijn, stel ik voor overeenkomstig artikel 135 van het Reglement gebruik te maken van de elektronische steminstallatie

Gollnisch
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een korte, echte motie van orde. Ik vrees, mijnheer de Voorzitter, dat de door u voorgestelde procedure geen volledige garantie voor geheimhouding biedt. Het is duidelijk dat zo' n verlicht schermpje zichtbaar is voor de collega' s die naast degene die stemt zitten en tot dezelfde fractie behoren. Gezien de omstandigheden vind ik dit een kwalijke zaak.

De Voorzitter
De procedure is conform het Reglement van het Parlement. Ik heb uit de reacties de indruk gekregen dat de collega' s aldus te werk willen gaan.
Daarom zal ik niet aandringen op een stemming over de procedure. Het is beter te beginnen met de verkiezing van de quaestoren.
We gaan eerst proefstemmen om iedereen aan de elektronische steminstallatie te laten wennen. U moet geduld met me hebben want ik moet het nog leren. Het is net als bij het multilateraal toezicht in de eerste fase van de Economische en Monetaire Unie: al doende leert men.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, ik ben net zo goed als u voorstander van vooruitgang, en ik sta achter de strategie van Lissabon voor de ontsluiting van het informaticatijdperk, maar ik vrees dat deze stemming onder de gegeven omstandigheden, zonder dat onze collega's een stoomcursus hebben kunnen volgen, heel wat problemen oplevert. Ik zou willen voorstellen...
(Tekenen van onrust)
Neemt u mij niet kwalijk, maar volgens het Reglement heeft elke afgevaardigde hiertoe het recht. Ik zou willen voorstellen dat we stemmen middels stembriefjes.

De Voorzitter
Ik heb er nota van genomen.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, mijn steminstallatie werkt niet. Zelfs met de hulp van mijn buren lukt het niet het apparaat aan de praat te krijgen.

De Voorzitter
Wij zullen de installatie van de heer Berthu laten nakijken. De voorzitter van de socialistische fractie stelt voor een geheime stemming te houden. Na de proefstemming heb ik echter de indruk dat de collega' s doorhebben hoe het systeem werkt.

Cohn-Bendit
Mijnheer de Voorzitter, dat is het probleem niet. Als de leider van de op één na grootste fractie het noodzakelijk acht van het andere systeem gebruik te maken, moeten we daar niet over discussiëren en dat doen. Als dat hun wens is en ze zich daar gemakkelijker bij voelen, moeten we ze die mogelijkheid bieden.

De Voorzitter
U hebt gelijk dat het niet gaat om wat mijn indruk is, net zo min als het erom gaat wat uw indruk is, maar ik noteer u als spreker vóór geheime stemming. Is er een spreker tegen geheime stemming volgens de traditionele methode en niet de elektronische?

Goepel
Mijnheer de nieuwe Voorzitter van dit Parlement, geachte collega' s, zouden we dan echt dommer zijn dan onze kinderen?

Zijn we in het tijdperk van de technologie soms niet in staat twee knopjes in te drukken? We hebben een Pisa-rapport, we hebben onderzoeken, we hebben een nieuwe Voorzitter, we hebben veel geld betaald voor deze installatie en zijn daarover lange tijd gekapitteld, en dan gaan we vervolgens stemmen als in de Steentijd!
(Levendig applaus)

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten verzoek ik u officieel om de stemming, conform het Reglement, middels stembriefjes te doen plaatsvinden.

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, beste collega' s, ik ben geen expert in Reglementskwesties. Als het om procedurele zaken gaat, ben ik vanzelfsprekend ook altijd bereid andere overtuigingen te aanvaarden, maar als ik hoor dat de zeer gewaardeerde voorzitter van de socialistische fractie een stemming met stembriefjes verlangt en eraan toevoegt dat alleen dat de juiste vorm voor een geheime stemming is, moet ik verwijzen naar hetgeen u, mijnheer de Voorzitter, aan het begin gezegd hebt, namelijk dat een elektronische stemming een geheime stemming is en strookt met het Reglement. Nu we dus - en ik bekijk de zaak in alle redelijkheid - voor de vraag staan of we elektronisch dan wel met stembriefjes stemmen - en ik geef grif toe dat voor beide standpunten wat te zeggen valt -, dan dient u over de vorm van de stemming door handopsteken te laten beslissen, door een 'ja' of een 'nee' . Alleen zo valt deze procedurekwestie te regelen. Mijn voorstel zou zijn thans op deze manier democratisch te beslissen hoe we gaan stemmen.

De Voorzitter
We weten waar het om draait.
Op grond van artikel 135 van het Reglement kan de Voorzitter "te allen tijde besluiten dat de in de artikelen 133, 134 en 136 bedoelde stemmingen met gebruikmaking van een elektronische steminstallatie plaatsvinden" . De procedure om elektronisch te stemmen is dus volledig overeenkomstig het Reglement. Het is echter duidelijk dat de meningen over wat in dit geval de beste methode is, verschillen.
Daarom ga ik over tot stemming om te bepalen of we tot elektronische stemming dienen over te gaan.
(Het Parlement gaat akkoord met elektronische stemming) De Voorzitter. Aan de orde is de verkiezing van de quaestoren.
Er zijn vijf quaestoren, dus ieder Parlementslid heeft maximaal vijf stemmen. Als u op meer dan vijf kandidaten stemt, is uw stem ongeldig. Wij hebben dezelfde stemopnemers als bij de verkiezing van de Voorzitter en de Ondervoorzitters. Ik zou hen willen vragen eerst te stemmen en zich dan bij mij te vervoegen om de uitslag te bevestigen.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, inderdaad staat in het Reglement dat u gebruik kunt maken van de elektronische stemming. De manier waarop deze echter plaatsvindt, leidt er toe dat het geen geheime stemming meer is. Ik weet namelijk wat mevrouw Ainardi heeft gestemd, wat mevrouw Frahm heeft gestemd en wat de collega' s hier en ginder hebben gestemd. Wij kunnen elektronisch stemmen maar zonder het sterretje. Anders weet de een wat de ander heeft gestemd, en dan is het geen geheime stemming meer.

De Voorzitter
We zitten nu midden in de stemming. Daar ging het ook precies om toen zojuist de vraag werd gesteld hoe wij moeten gaan stemmen. We hebben hierover gestemd, en wij gaan hiermee door. Ik heb nota genomen van uw opmerking, maar ik kan nu niet op het besluit terugkomen.
(Er is gestemd). Er zijn 534 stemmen uitgebracht, waarvan 1 blanco stem en 533 geldige stemmen. De volstrekte meerderheid is 267. De uitslag voor de kandidaten is als volgt:
Banotti: 369
Quisthoudt-Rowohl: 299
Balfe: 259
Smet: 254
Poos: 221
Marinho: 189
Maes: 125
Aangezien de volstrekte meerderheid is vereist, roep ik mevrouw Banotti en mevrouw Quisthoudt-Rowohl beiden uit tot quaestor.
Overeenkomstig artikel 15, lid 2 en artikel 16 van het Reglement wordt de rangorde van de quaestoren net als bij de Ondervoorzitters bepaald door de volgorde waarin zij zijn gekozen. Ik verklaar deze twee kandidaten als zijnde gekozen en feliciteer hen van harte.
We gaan om 12.30 uur volgens dezelfde procedure verder met de verkiezing van de quaestoren.
Aldus staat het op de agenda, maar het staat eenieder vrij dit te betwisten.

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Ik respecteer het besluit dat het Parlement heeft genomen, maar dit was geen geheime stemming. Ik weet hoe alle collega' s om mij heen hebben gestemd. Ik begrijp dat als we een open stemming willen houden dit moet kunnen, maar dan moeten we niet doen alsof de stemming geheim was. Dan kunnen wij beter bij handopsteken stemmen. Dat was mijn eerste punt.
Ten tweede wil ik, met alle respect, tegen onze collega' s in de PPE-DE-Fractie zeggen dat we in net zoveel tijd als we nu nodig hebben gehad, met stembriefjes hadden kunnen stemmen. Wellicht kunnen we nu echt met een geheime stemming verdergaan.

Dell' Alba
Wij hebben een - goed of slecht - besluit genomen, en daar blijft het bij. Ik acht het echter wenselijk dat in de toekomst geverifieerd wordt of een dergelijke geheime stemming - dat het in feite niet is - wel rechtmatig is. Een ander punt is dat volgens onze agenda om tien uur het debat over het Spaanse voorzitterschap zal beginnen. Dankzij deze zogenaamde geheime stemming hebben wij twintig minuten over. Nu de stemming zo snel verloopt, stel ik voor onmiddellijk tot de tweede stemronde over te gaan. Volgens mij denkt iedereen er zo over.

Beazley
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Ik wil de zaak niet ophouden. De heer Dell' Alba heeft volstrekt gelijk. Aangetoond is dat 99,9% van de parlementsleden in staat is de technische vaardigheden van hun kinderen bij te houden. Het zou volkomen absurd zijn nu niet met de tweede stemronde verder te gaan.
Wat de laatste opmerking van mijn collega aan de overkant van het Parlement over de geheimhouding betreft moet ik zeggen dat ik geen flauw idee heb hoe mijn collega' s aan deze kant van het Parlement hebben gestemd, omdat ik niet de behoefte had over hun schouders te gluren.

Jackson
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een eenvoudig niet-technologisch voorstel voor mijn collega' s. We kunnen onze tijd beter gebruiken om de verkiezing van de quaestoren te voltooien. We hebben deze week al veel te veel tijd besteed aan stemmen. De heer Onesta gaf ons gisteren een heel handig stuk papier. Ik weet niet of het symbolisch bedoeld was, maar het is blanco! Het heeft niets met technologie te maken, dus hoeven de socialisten er niet bang van te zijn. Als de leden hebben gestemd, moeten ze gewoon een papier - of het stuk papier van de heer Onesta - voor hun beeldscherm houden. Zo eenvoudig is dat!

McKenna
Mijnheer de Voorzitter, een motie van orde. Ik ben het eens met degenen die vinden dat we gebruik moeten maken van de elektronische installatie, aangezien dat veel sneller gaat. Ik zou echter willen voorstellen dat de technici en degenen die voor dit fantastische stukje techniek verantwoordelijk zijn, het zodanig aanpassen dat we door middel van een plus of een min op alle kandidaten kunnen stemmen, wat zou betekenen dat er bij elke kandidaat een neutraal teken komt te staan. Als iemand dan op je scherm kijkt om te zien hoe je hebt gestemd, valt er niets te zien. Dat zou het veel eenvoudiger maken. Anders kan iedereen heel eenvoudig zien hoe andere leden hebben gestemd.

De Voorzitter
Ik geef nog twee sprekers het woord en dan sluiten we dit onderwerp af.

Cohn-Bendit
Mijnheer de Voorzitter, ik heb geen opmerkingen over de elektronische stemming. Waar ik echter officieel, namens mijn fractie, aan hecht, is dat de tweede stemronde om half een kan plaatsvinden. Dit met het oog op politieke afspraken die nog moeten worden gemaakt.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, u heeft een besluit genomen: de stemming moet op dezelfde manier worden voortgezet, ook als wij het er niet mee eens zijn. Om redenen van politieke aard verzoek ik u thans deze stemming op te schorten tot 12.30 uur.

De Voorzitter
Ik wil hier duidelijk over zijn. Volgens de agenda moest de tweede stemronde om 12.30 uur plaatsvinden. Ik begrijp dat er politieke keuzen moeten worden gemaakt en, hoewel we omwille van de efficiëntie de zaak nu elektronisch zouden kunnen afhandelen, is het duidelijk dat hier politieke overwegingen meespelen. We zullen zo snel mogelijk tot stemming overgaan, maar niet vóór 12.30 uur. Ondertussen hebben de fracties de gelegenheid overleg te plegen. We gaan verder zoals we zijn begonnen: elektronisch.
(De vergadering wordt om 9.48 uur onderbroken en om 10.00 uur hervat)

Programma van het Spaanse voorzitterschap
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de fungerend voorzitter van de Raad over het programma van het Spaans voorzitterschap.
Dit is een zeer belangrijk moment voor de Europese politiek. De euro is er, het economisch klimaat is moeilijk, en wij wachten op de verwezenlijking van de doelstellingen met betrekking tot de economische en sociale hervormingen en duurzame ontwikkeling die we in Lissabon en Stockholm hebben vastgesteld. Wij moeten onze tijd dit jaar gebruiken om de fundamenten te leggen voor de uitbreiding van de Unie. Wij moeten de Conventie lanceren waarmee we de toekomst van Europa gestalte moeten geven. Ik ben er dus van overtuigd dat dit een zeer vol en ambitieus programma zal zijn. Met veel genoegen geef ik het woord aan de heer Aznar, fungerend voorzitter van de Raad.

Aznar
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte leden van de Europese Commissie, dames en heren, het is mij een grote eer voor de eerste maal als minister-president van Spanje voor u te mogen verschijnen, in mijn hoedanigheid van fungerend voorzitter van de Raad van de Europese Unie, en de prioriteiten van het Spaanse voorzitterschap uiteen te mogen zetten.
Het Spaanse voorzitterschap valt samen met de verkiezing van een nieuwe Voorzitter van dit Parlement. Gisteren waren wij getuige van de verkiezing van de nieuwe Voorzitter en van het afscheid van een Voorzitster die haar werk bijzonder doeltreffend heeft verricht.
De persoonlijkheid alsook de politieke en institutionele staat van dienst van de heer Cox staan borg voor een vruchtbare politieke en institutionele samenwerking tussen het Parlement en het voorzitterschap van de Unie, een samenwerking die gericht zal zijn op de versterking van de Europese Unie en de vergroting van de inbreng van het Europees Parlement.
Het Europees Parlement heeft met zijn werkzaamheden, voorstellen en zijn niet-aflatend streven naar meer doelmatigheid in het functioneren van de Unie een aanzienlijke bijdrage geleverd aan de totstandkoming van de Europese Unie in haar huidige vorm. Voorts is dit Parlement erin geslaagd de verschillende parlementaire tradities in Europa onder een noemer te brengen en de verhouding tussen het maatschappelijk middenveld en zijn politieke vertegenwoordigers op nieuwe leest te schoeien via versterking van de democratische controle en de legitimiteit van de Europese opbouw. Nergens wordt dit beter tot uitdrukking gebracht dan in de medebeslissingsprocedure, die echter wel transparanter en doeltreffender moet worden gemaakt. Het Spaanse voorzitterschap zal zich er dan ook voor inzetten dat de acht voor het komend semester geplande bemiddelingen zo spoedig mogelijk kunnen worden afgesloten.
Spanje is voornemens de institutionele samenwerking en de democratische controle in de Unie te verdiepen, en daarom zal het voorzitterschap van de Raad bij de plenaire vergaderingen aanwezig zijn, zoals dat onder het vorige voorzitterschap gebruikelijk is geworden. Verder beloof ik u dat ik dit Parlement in kennis zal stellen van de resultaten van de Europese Raad van Barcelona, en na afloop van de Europese Raad van Sevilla de slotbalans van dit half jaar voor u zal opmaken.

Geachte afgevaardigden, in de huidige politieke situatie is de Unie verplicht ambitieus te zijn, en wel op een drietal gebieden. In de eerste plaats moet er met het oog op de verwezenlijking van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid een strategie worden opgezet ter bestrijding van het terrorisme. In de tweede plaats dient er een zone met meer economische welvaart te worden gecreëerd, onder vrijwaring evenwel van het Europees sociaal model, en in de derde plaats is het zaak de historische kans van de uitbreiding ten volle te benutten en de grondslagen te leggen voor de toekomstige uitgebreide Unie.
Om deze doelstellingen te kunnen verwezenlijken dienen wij Europa verder te verdiepen. "Meer Europa" betekent dat we het terrorisme beter kunnen bestrijden en de invoering van de euro zonder problemen kunnen doen verlopen. Een ambitieuze instelling is noodzakelijk als we de uitbreiding tot een goed einde willen brengen, als we een zone met meer welvaart willen creëren, als we de rol van de Unie op extern gebied willen versterken en de komende Intergouvernementele Conferentie met positieve resultaten willen afsluiten.
Geachte afgevaardigden, ik wil uiting geven aan mijn waardering en dank voor het gevoel van verantwoordelijkheid waar dit Parlement en de Europese Commissie blijk van hebben gegeven bij de bestrijding van het terrorisme. Enkele dagen voor die tragische 11de september heeft het Parlement een resolutie aangenomen waarin het aandrong op initiatieven van de Commissie ter verhoging van de doeltreffendheid bij de terrorismebestrijding in de Europese Unie. We dienen onze inspanningen voort te zetten langs de door u en de Europese Commissie uitgezette lijn. Daarom is het zaak dat we het actieplan voor terrorismebestrijding van de Europese Unie nader uitwerken aan de hand van de beginselen van de rechtsstaat, om te vermijden dat er binnen onze grenzen een vrijplaats voor het terrorisme ontstaat. In december jongstleden is er op dit gebied belangrijke vooruitgang geboekt. Alle instellingen van de Unie, en met name het voorzitterschap en het Parlement, moeten thans ervoor zorgen dat de toen aangenomen instrumenten zo spoedig mogelijk effect sorteren. Dat effect zal zeker uitblijven als we er niet in slagen om tegelijkertijd een betere samenwerking tussen de veiligheidsinstanties en de veiligheidsorganen van de lidstaten van de Unie tot stand te brengen. Voor het voorzitterschap is het dan ook van prioritair belang dat op korte termijn gezamenlijke onderzoeksteams worden opgericht, de werkzaamheden van Europol doelmatiger worden gemaakt en de financiering van terroristen en van degenen die hun onderdak verlenen en steunen, onmogelijk wordt gemaakt.
(Applaus)
Zoals de geachte afgevaardigden weten, creëren terroristische organisaties onderlinge samenwerkingsverbanden om efficiënter en grensoverschrijdend te kunnen opereren. Spanje wil dat de Unie op internationaal niveau een actievere rol gaat spelen bij de bestrijding van het terrorisme. Een eerste stap in die richting is de verwezenlijking van een nauwe samenwerking met de Verenigde Staten op juridisch en strafrechtelijk gebied, aan de hand van de beginselen die ten grondslag liggen aan de rechtsorde van de Europese Unie, zoals dit Parlement heeft benadrukt. Terrorismebestrijding past in het kader van de opbouw van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Het voorzitterschap acht het derhalve van prioritair belang dat vooruitgang wordt geboekt op het gebied van een gemeenschappelijk asiel- en migratiebeleid, dat het beleid ten aanzien van de buitengrenzen van de Unie wordt verbeterd, dat de drugsbestrijding wordt verscherpt en gerechtelijke uitspraken op zowel civielrechtelijk gebied, door middel van de Europese executoriale titel, als strafrechtelijk gebied gemeenschappelijk worden erkend. Deze initiatieven vereisen een nauwe institutionele samenwerking als we ons willen houden aan de termijnen die zijn gesteld voor de opbouw van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.
Geachte afgevaardigden, ik meen te mogen opmerken dat de invoering van de euro fantastisch verloopt. Aan het eind van deze maand zal de eurozone nog maar weinig burgers tellen die de nationale munt gebruiken. Dit bewijst dat de beleidsvormen van de Unie worden geaccepteerd als ze op gedegen en doeltreffende wijze ten uitvoer worden gelegd. Voor de stabiliteit van onze munt is het voorts noodzakelijk dat we onze economische beleidsvormen nauwer op elkaar afstemmen. Dat zal leiden tot een nieuwe impuls aan de rol van de Eurogroep, tot versterking van de algemene richtsnoeren voor het economisch beleid en tot de strikte tenuitvoerlegging van het stabiliteits- en groeipact. Verder zal de eurozone door de komst van de euro internationaal meer voor het voetlicht treden, waardoor het voorzitterschap genoopt zal zijn erop toe te zien dat er op internationale fora rekening wordt gehouden met de standpunten van de Unie.
Er zij op gewezen dat het inkomen per hoofd van de bevolking in Europa ten opzichte van dat van de Verenigde Staten het afgelopen decennium met zes punten is gedaald. Om een hogere groei te bereiken moeten wij de modernisering van onze economieën stimuleren. Een ander kernpunt van het programma van het voorzitterschap is dan ook de verwezenlijking van een ruimte met meer economische en sociale welvaart.
Spanje wil dat er op de Europese Raad van Barcelona op vijf concrete terreinen actie wordt ondernomen teneinde ook op die manier "meer Europa" te bewerkstelligen.
In de eerste plaats zullen we de aansluiting en de openstelling van de Europese vervoers- en communicatiesystemen bevorderen. Het voorzitterschap zal zich inzetten voor de aanpassing van de Trans-Europese vervoersnetwerken, voor de totstandbrenging van een gemeenschappelijk Europees luchtruim, en voor een verdere liberalisering van het vervoer per spoor.
Het tweede werkterrein in Barcelona zal de opzet van een Europese energiemarkt zijn. Daarbij zijn openstelling, liberalisering, concurrentie, transparantie en onderlinge aansluiting de uitgangspunten. Aan de hand van deze maatstaven zal het voorzitterschap de openstelling van de gas- en elektriciteitsmarkten voor bedrijfsleven en consument bestuderen, alsook de regels voor toegang tot de netwerken voor derden en de instelling van infrastructuren en koppelingen tussen de nationale energiemarkten.
Overigens is de integratie van de financiële markten een absolute voorwaarde voor het functioneren van de Europese munt, en een basisvoorwaarde voor de economische groei in Europa. Spanje zal zich ervoor inzetten dat de tijdschema's van het actieplan voor de financiële diensten worden gerespecteerd en dat de in het verslag-Lamfalussy aangegeven nieuwe benadering zo spoedig mogelijk in praktijk wordt gebracht. Daarbij zal het institutionele evenwicht in acht worden genomen.
Tegelijkertijd beseffen we allemaal dat werkgelegenheid de beste vorm van sociale integratie is. Op basis van het proces van Luxemburg en het huidig tijdschema zal de Europese Raad van Barcelona daarom op de vierde plaats trachten te bewerkstelligen dat sterker de nadruk wordt gelegd op de werkgelegenheidsstrategie bij het analyseren van de starre structuren van de arbeidsmarkten, in de belasting- en sociale zekerheidsstelsels alsook in de instellingen van de arbeidsmarkt.
De kans op een goede baan houdt ongetwijfeld verband met de kans op een goede opleiding, hetgeen bevorderlijk is voor de mobiliteit van studenten. Het vijfde punt van de Raad van Barcelona is dan ook het werkprogramma voor onderwijssystemen in het perspectief van het jaar 2010. We zullen de kwaliteit van de Europese onderwijssystemen moeten verbeteren en deze meer open moeten stellen voor de rest van de wereld.
Geachte afgevaardigden, in Barcelona zullen de kandidaat-landen voor de eerste maal deelnemen aan een werkvergadering van de Europese Raad. De deelname van de kandidaat-landen aan de werkzaamheden op het gebied van de economische en sociale modernisering is naar mijn idee een uitstekend politiek signaal dat aangeeft dat de door de Unie beoogde uitbreiding onze steun heeft.
Door de uitbreiding krijgen we ongetwijfeld de gelegenheid om een zwarte bladzijde uit het verleden van ons continent om te slaan en een aantal landen op te nemen die tot de Europese familie behoren, landen waarmee we allerlei waarden delen en die zwaar onder de wisselvalligheden van de geschiedenis hebben geleden. Het Spaanse voorzitterschap heeft de politieke wil er mede voor te zorgen dat alle staten die zich voldoende hebben voorbereid de onderhandelingen over hun toetreding eind dit jaar 2002 kunnen afronden.
Op grond van het huidig communautair acquis en de financiële vooruitzichten zal het Spaans voorzitterschap onderhandelingen voeren over de hoofdstukken landbouw, regionaal beleid, sociale cohesie, financiële en budgettaire vooruitzichten en institutionele zaken. Voorts zal Spanje proberen alle nog niet voltooide hoofdstukken af te sluiten. Om de onderhandelingen te doen welslagen is het zaak dat alle landen van de Unie blijk geven van hun compromisbereidheid, dat de Commissie haar voorstellen tijdig indient en vooral dat elk kandidaat-land de vereiste inspanningen levert. Op de Europese Raad van Sevilla in de maand juni zullen de vorderingen dan worden geëvalueerd.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, zoals wij weten - en wensen - is er voor de Europese Unie een steeds belangrijkere politieke rol weggelegd op het wereldtoneel. Het succes van de Europese integratie en haar betekenis in de economie en de handel maken het vrijwel onontkoombaar dat de Unie zich steeds duidelijker profileert in de wereld. Gezien de internationale ontwikkelingen moet de aanwezigheid van de Unie wordt versterkt op de gebieden waarop de vrede en de veiligheid rechtstreeks worden bedreigd. Het Spaanse voorzitterschap hoopt dan ook bij te kunnen dragen tot de ontwikkeling van een ambitieuze allesomvattende regionale strategie voor Midden-Azië en Afghanistan, waarmee het ontstaan van nieuwe crisishaarden kan worden voorkomen.
Het heeft echter geen enkele zin de aanwezigheid van Europa te waarborgen als we niet in staat zijn om een doeltreffend crisisbeleid te voeren, dat wil zeggen als we geen strijdkrachten hebben voor operaties van beperkte omvang waarvoor snel interveniëren vereist is. Om dit doel te bereiken zullen wij in de onmiddellijk nabije toekomst ook moeten streven naar een uitvoerbaar Europese veiligheids- en defensiebeleid en een definitieve formule moeten vinden voor de raadpleging van en de samenwerking met het Atlantisch Bondgenootschap. Ook op dit terrein wil Spanje het debat aanzwengelen opdat terrorismebestrijding een van de doelstellingen van het Europese veiligheids- en defensiebeleid wordt.
De Unie dient de geloofwaardigheid van haar buitenlandse beleid niet alleen te ontlenen aan haar aanwezigheid op het wereldtoneel, maar ook aan het gebruik van een aantal doeltreffende instrumenten ter uitvoering van dat beleid en in het bijzonder aan haar bevoorrechte positie als gesprekspartner. In dat opzicht acht Spanje het van prioritair belang dat de betrekkingen tussen enerzijds de Europese Unie en Noord-Amerika en anderzijds tussen de Europese Unie en Rusland worden verdiept. Wat het eerste land betreft moeten we de transatlantische dialoog zien te versterken om de strategische component daarvan te vergroten. Wat Rusland betreft is Spanje van mening dat de Europese Unie het beleid dat dit land thans op de rails aan het zetten is, moet ondersteunen. Een van de doelstellingen van dit voorzitterschap is dan ook om de betrekkingen van de Unie met Rusland te consolideren op grond van een aantal concrete punten en vorderingen op bepaalde gebieden.
Geachte afgevaardigden, in mei aanstaande zal in Madrid de tweede top van de Europese Unie, Latijns Amerika en de Caribische landen worden gehouden, waarbij de strategische band tussen beide regio's zal worden vernieuwd en gestimuleerd. Deze top heeft onder meer tot doel om in samenwerking met Chili de associatie- en vrijhandelsovereenkomst nieuw leven in te blazen en om de onderhandelingen van de Europese Unie met de Mercosur te bevorderen. Verder zijn er speciale bijeenkomsten gepland van de Europese Unie met de Andeslanden en Midden-Amerika. Ik kan hier natuurlijk niet voorbijgaan aan de ontwikkelingen in Argentinië die we op de voet volgen en met verontrusting gadeslaan. De Europese Unie zal in samenwerking met de Argentijnse autoriteiten proberen een bijdrage te leveren aan realistische oplossingen die gebaseerd zijn op dialoog, en die het vertrouwen en het groei- en concurrentiepotentieel van Argentinië zullen kunnen herstellen.
Geachte afgevaardigden, de Europese Unie heeft eveneens een belangrijke rol te vervullen bij het herstel van de stabiliteit in het Midden-Oosten. Daarom dienen we onze inspanningen voor samenwerking met de Verenigde Staten en met de overige hoeders van het vredesproces te verdubbelen. Ik hoop dat de recente verklaring van de Europese Unie en de contacten die onlangs op initiatief van het Spaanse voorzitterschap zijn gelegd, ertoe bij zullen dragen dat de situatie van instabiliteit waaronder de landen van die regio en van het Middellandse Zeegebied te lijden hebben, kan worden doorbroken.
Het conflict in het Midden-Oosten is van grote invloed op het verloop van het proces van Barcelona, het enige forum voor een dialoog tussen al degenen die bij het vredesproces betrokken zijn en die bijeen zullen komen op de ministeriële top in Valencia. Spanje zal een nieuwe impuls geven aan de onderhandelingen over de associatieakkoorden tussen de Europese Unie en de landen rond de Middellandse Zee zodat deze definitief kunnen worden afgerond. Verder zal Spanje zich inzetten voor de verwezenlijking van een euromediterrane interne markt en voor de ondersteuning van de regionale strategieën op het gebied van de infrastructuur. Om de haalbaarheid van deze doelstelling te vergroten heeft de Raad van Laken op initiatief van Spanje een concept goedgekeurd voor de oprichting van een bank die gespecialiseerd zal zijn in bankoperaties tussen de mediterrane landen, een project waarover we ons de komende maanden samen met de Europese Investeringsbank en de monetaire autoriteiten zullen buigen.
Geachte afgevaardigden, wij zijn ervan overtuigd dat illegale immigratie slechts doeltreffend kan worden bestreden via bevordering van een evenwichtige ontwikkeling. Met dit belangrijke gegeven voor ogen zet Spanje zich, met de steun van China en Vietnam, er al geruime tijd voor in om de ministeriële bijeenkomst van de Europese Unie en de ASEM over immigratie tot een succes te maken. We weten dat illegale immigratie wordt veroorzaakt door armoede en een gebrek aan ontwikkeling. Daarom hecht het voorzitterschap bijzondere waarde aan de top van Monterrey over de financiering van de ontwikkeling, die we in nauwe samenwerking met de Verenigde Staten en Mexico aan het voorbereiden zijn.
Geachte afgevaardigden, ik overdrijf waarschijnlijk niet als ik zeg dat toen de Verdragen van Rome werden ondertekend zich maar weinig mensen konden voorstellen dat 45 jaar later 300 miljoen Europeanen een en dezelfde munt zouden gebruiken. In deze voor de Unie bijzonder belangrijke periode mogen we dit succesvolle beleid niet laten varen. Vereiste hiervoor is evenwel dat de burgers sterker betrokken worden bij de vormgeving van de toekomst van de Unie.

Op de Europese Raad van Laken is besloten een Conventie bijeen te roepen over de toekomst van Europa. De openingsvergadering van deze Conventie zal plaatsvinden op 28 februari aanstaande in de zetel van het Europees Parlement, in Brussel. Deze stad weerspiegelt als geen ander het belang van de nieuwe fase waarin de Europese Unie verkeert. Tegelijkertijd is zij voor het voorzitterschap van de Unie de ideale plaats om uiting te geven aan zijn waardering voor het werk dat het Europees Parlement heeft verzet met het oog op de toekomst van Europa. Het Spaanse voorzitterschap zal op vastberaden wijze bijdragen aan het welslagen van de Conventie. Het al dan niet slagen van de Conventie zal bepalend zijn voor de consolidering van het huidig constitutionaliseringsproces van de Verdragen, alsook voor de toekomstige rol van de Conventie bij de voorbereiding van intergouvernementele conferenties. Naar ik hoop zal de voorzitter van de Conventie, zoals overeengekomen, volgende maand op de Europese Raad in Sevilla een eerste verslag kunnen overleggen van zijn werkzaamheden.
Geachte afgevaardigden, ik ben hier vandaag naartoe gekomen om de prioriteiten van het Spaanse voorzitterschap voor u uiteen te zetten. Deze prioriteiten zullen moeten leiden tot meer solidariteit in de praktijk opdat via het streven naar evenwicht en via de eerbiediging van eenieders belangen, de meest langdurige periode van vrede, welvaart en vrijheid kan worden geconsolideerd die Europa ooit heeft gekend. We weten dat dit een zware en gecompliceerde taak is, zowel wegens het groot aantal vraagstukken dat onze toewijding vergt als wegens het ambitieuze karakter van onze doelstellingen. Alleen met ambitieuze doelstellingen en met een nauwe samenwerking tussen de instellingen zullen wij er uiteindelijk echter in slagen - daarvan ben ik overtuigd - om dit project te verwezenlijken, waarvan het uiteindelijke doel is het levenspeil van al onze burgers te verhogen.
Geachte afgevaardigden, ik dank u voor uw aandacht.
(Applaus)

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de eerste minister, geachte afgevaardigden, in de nacht van oud- op nieuwjaar hebben wij allen met grote vreugde de start van de euro gevierd. Sedertdien zijn slechts twee weken verstreken maar zij waren voldoende om de overgang naar de nieuwe munt bijna geheel te verwezenlijken. In de twaalf landen van de eurozone geschiedt nu 90% van de betalingen in de eenheidsmunt. De overgang naar de euro was een gigantische operatie en een gigantisch succes. Daar kunnen wij allen trots op zijn want daaraan hebben wij allen bijgedragen, het Europees Parlement en de nationale parlementen, de regeringen, de Europese Centrale Bank, de nationale centrale banken, de Commissie, de handelsbanken, de postkantoren, de handelssector, het bedrijfsleven, de media en alle burgers: zij allen hebben stuk voor stuk bijgedragen aan deze historische verandering.
Voor miljoenen Europese burgers zijn de bankbiljetten en munten die zij nu in hun zak hebben het tastbare bewijs van het verenigd Europa, van ons grote politieke project. Symbolisch gezien gaat de betekenis hiervan veel verder dan de ongetwijfeld enorme emotionele weerslag die de afschaffing van de identiteitscontrole aan de binnengrenzen van de Gemeenschap had. De euro was reeds een tastbaar bewijs van het onomkeerbaar karakter van de Europese integratie en is nu tevens een sleutelelement geworden in het Europees identiteitsbewustzijn en in het besef van een gemeenschappelijke lotsbestemming.
De overgang naar de euro toont aan dat de Europeanen bereid zijn om veranderingen met enthousiasme en vastberadenheid het hoofd te bieden, als deze veranderingen noodzakelijk zijn om een betere toekomst voor te bereiden en als een breed en doorzichtig debat wordt gehouden over de daarmee verband houdende vraagstukken. De overgang naar de euro toont aan dat Europa tot grote prestaties in staat als het daartoe de noodzakelijke politieke wil weet op te brengen. Laat dit een les voor ons zijn en laten wij daarvan uitgaande al onze stappen voorbereiden die wij in het integratieproces gaan zetten.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de eerste minister, "meer Europa" is de leus die Spanje heeft gekozen voor zijn half jaar voorzitterschap van de Unie. Nu de euro klinkende munt is geworden kunnen wij met zekerheid zeggen dat Spanje geen betere keus had kunnen maken.
Uw regering, mijnheer de eerste minister, heeft een veelomvattend maar tegelijkertijd evenwichtig en ambitieus werkprogramma opgesteld, en ik ben blij te kunnen vaststellen dat de in dit programma tot uitdrukking gebrachte prioriteiten dezelfde richting uitgaan als die van de Commissie voor 2002. Ik verzeker u derhalve dat u kunt rekenen op de volledige medewerking van de Commissie.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de eerste minister, geachte afgevaardigden, nu is het echter tijd om de economische en sociale agenda van de Unie ten uitvoer te leggen en daarbij dezelfde ambitie aan de dag te leggen als bij de succesvolle lancering van de nieuwe Europese munt. Wij hebben een monetaire unie verwezenlijkt en moeten ons nu toeleggen op de economische unie, op de concrete verwezenlijking van de economische unie. Wij moeten groeien want groei betekent werkgelegenheid en meer levenskwaliteit.
Er zijn inmiddels twee jaar verstreken sedert het moment waarop de Europese Raad in Lissabon besloot om nog voor het einde van dit decennium de Europese Unie om te vormen tot de meest dynamische en concurrentiekrachtige economie ter wereld, tot een op kennis gebaseerd gebied, tot een Europa waarin volledige werkgelegenheid en sociale en economische samenhang kunnen worden gecombineerd. Sedertdien zijn de voorjaarsbijeenkomsten van de Europese Raad het moment geworden om de economische, sociale en milieuvraagstukken te bespreken en deze te plaatsen in het kader van de allesomvattende strategie voor duurzame ontwikkeling. De Raad van Barcelona zal derhalve een staat moeten opmaken van de tot nu toe gemaakte vorderingen en de prioriteiten moeten vaststellen voor de komende jaren. Ter voorbereiding daarvan heeft de Commissie gisteren haar eigen voorjaarsverslag aangenomen dat de grondslag zal zijn voor de werkzaamheden van de Raad. Dit jaar draagt dit verslag de titel: "De strategie van Lissabon: de verandering verwezenlijken" .
De gisteren door de Commissie aangenomen mededeling bevat namelijk de volgende centrale boodschap: het moment is gekomen om de aangegane verplichtingen na te komen en meer vaart te zetten achter de hervormingen. Wij hebben gewoon geen andere keuze. De in Lissabon goedgekeurde strategie is de sleutel voor de ontwikkeling en de consolidering van het Europees economisch en sociaal model. Hervormingen hebben een grote weerslag op de samenleving, zeer zeker wanneer die samenleving over eigen, dynamische en algemeen aanvaarde waarden beschikt die haar kenbaar maken voor de rest van de wereld en een bijdrage zijn aan de totstandkoming van een daadwerkelijke Europese Unie. Als wij spreken over het Europees sociaal model hebben wij juist die waarden voor ogen.
Daarvan uitgaande moeten wij het samenlevingsmodel dat wij mogelijk en wenselijk achten in Europa, voortdurend bijschaven. Wij moeten zorgen voor een vrije, democratische en rechtvaardige samenleving, voor een samenleving die onze burgers in het hart kunnen sluiten. Dat betekent evenwel geenszins dat wij onze sociale verworvenheden maar over de boeg moeten gooien. Die moeten wij veeleer aanpassen, moderniseren en bestendigen. De geschiedenis verplicht ons daartoe: wij moeten de toekomstige generaties beschermen en de uitdaging van de mondialisering het hoofd bieden. De huidige situatie wordt gekenmerkt door grote onzekerheid en gaat met grote risico' s gepaard. Daarom moeten wij aan solidariteit een tastbare en niet alleen formele of partiële waarde geven. Solidariteit moet een praktische betekenis krijgen voor al onze burgers, ook voor de zwaksten onder ons.
In het verslag van de Commissie worden de tot nu toe bij de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon gemaakte vorderingen besproken en wordt geconcludeerd dat alle voorwaarden om hiervan een succes te maken aanwezig zijn. Op macro-economisch vlak heeft de Unie dankzij de inspanningen van de laatste tien jaar voor de euro een stabiele economie kunnen bewerkstelligen en haar kunnen beschermen tegen acute internationale, economische en financiële crises. Ofschoon de groei nu is afgeremd, blijft de grondslag van de economie in Europa gezond.
De tot nu toe bij de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon geboekte vooruitgang is bemoedigend. In heel wat sectoren, zoals milieu, telecommunicatie, onderwijs, hervormingen van het pensioenstelsel en onderzoek, zijn reeds belangrijke resultaten bereikt. Elders was de vooruitgang echter minder bevredigend. Op bepaalde gebieden worden de voorstellen van de Commissie geblokkeerd en bestaat het risico dat de door de Europese Raad vastgestelde termijnen niet worden gehaald. Hiertoe behoren enkele belangrijke vraagstukken in verband met de integratie van de financiële diensten, het vervoer en de energie, het communautair octrooi en het Galileo-project. Het verheugt mij, mijnheer de voorzitter, dat u deze sectoren tot prioriteit hebt uitgeroepen voor uw werkzaamheden van de komende maanden. Wij moeten de hier opgelopen achterstand namelijk inhalen, en wel zo spoedig mogelijk. Anders zetten wij onze geloofwaardigheid en zelfs ons vermogen tot het boeken van daadwerkelijke vooruitgang op het spel. Zonder verandering zal er minder groei en minder werkgelegenheid zijn.
In het verslag van de Commissie worden voor 2002 drie prioriteiten aangegeven: werkgelegenheid, hervormingen en kennis. Ten eerste de werkgelegenheid. Europa heeft behoefte aan een actief werkgelegenheidsbeleid. Wij moeten meer doen om de beletsels weg te nemen die de burgers ervan weerhouden een baan te vinden en te behouden. De lidstaten moeten de arbeidskosten verminderen door verlichting van de loonbelasting en met name de belasting op de laagste lonen. Eveneens moeten zij de aspecten van de werkloosheidsuitkeringen herzien die de mensen ervan weerhouden opnieuw aan de slag te gaan, en maatregelen treffen om vervroegde pensionering minder gemakkelijk te maken. De kinderopvang moet worden verbeterd om de deelneming van vrouwen aan het arbeidsproces te vergroten en er moeten stimulansen worden geboden om de mensen aan het werk te houden. De participatiegraad kan eveneens worden vergroot door burgers de gelegenheid te geven meer vaardigheden te verwerven, en door onderwijs en mobiliteit binnen Europa en tussen de verschillende bedrijfstakken te bevorderen. Met andere woorden, men moet een actieve en geen passieve houding aannemen ten aanzien van veranderingen.
Ten tweede de hervormingen en de voltooiing van de interne markt. Wij moeten Europa en zijn markten aaneensluiten. Er moeten meer inspanningen worden gedaan om de nationale markten sterker met elkaar te verbinden en de integratie van de financiële markten te versnellen. Daarom moeten de reeds op stapel gezette hervormingen worden voortgezet. Wij moeten de energie- en vervoersmarkten openstellen en aaneensluiten. Ook moeten wij in Europa de breedbandmarkten ontwikkelen. Deze sectoren zijn de ruggengraat van onze economie. Wij moeten zorgen voor meer concurrentie opdat de prijzen omlaag en de groei omhoog kan, en tegelijkertijd een geschikt niveau van voor iedereen beschikbaar staande basisdiensten kan worden gehandhaafd.
Ten derde onderwijs, opleiding en onderzoek. Onderwijs, opleiding en onderzoek zijn ongetwijfeld de sleutelfactoren voor economische vernieuwing, duurzame ontwikkeling en meer werkgelegenheid. Een "kennissamenleving" zonder kennis is onmogelijk. Daarom moeten wij aanzienlijk meer in deze sectoren investeren. Er is een geïntegreerde strategie nodig voor onderwijs en onderzoek op communautair niveau, een op het netwerkconcept en op mobiliteit gebaseerde strategie waarin prioriteit wordt gegeven aan de technologieën van de toekomst, zoals biotechnologie en schone technologieën.
Tot slot staat in ons verslag dat na Barcelona maatregelen moeten worden getroffen ter versterking van de coördinatie van de algemene economische strategie. Er moet een consensus worden opgebouwd over de beginselen en regels van het economisch beleid, en in dat beleid moet rekening worden gehouden met de economische interdependentie binnen de eurozone.
Daarom moeten wij de drie huidige processen synchroniseren: de richtsnoeren voor het economisch beleid, de richtsnoeren voor de werkgelegenheid en de te Cardiff op stapel gezette economische hervormingen. Dan kan de Raad elk jaar in het voorjaar een evaluatie maken van het economisch en sociaal beleid in zijn geheel en aldus de duurzaamheid daarvan garanderen. Wij zullen pas in staat zijn volledig en efficiënt gebruik te maken van de verschillende instrumenten die ons ter beschikking staan als wij een meer coherente aanpak volgen. Wij moeten derhalve korte metten maken met de methoden uit het verleden die sectorgebonden waren en als los zand aan elkaar hingen.
Mijnheer de eerste minister, de rol van de voorzitter van de Commissie is niet altijd even gemakkelijk. Hij moet namelijk in de Europese Raad zijn collega' s erop attenderen dat de gemeenschappelijk aangegane verplichtingen gerespecteerd dienen te worden. Ik ben er evenwel van overtuigd dat ik op uw steun mag rekenen als ik in Barcelona de lidstaten zal vragen de gemeenschappelijk in Lissabon afgesproken hervormingsagenda met vastberadenheid ten uitvoer te leggen en daarbij de in het verslag gedane aanbevelingen te volgen. Wij hebben de plicht ervoor te zorgen dat de Raad van Barcelona een klinkend succes wordt. Als er een kink in de kabel komt en de hervormingen achterwege blijven, zullen niet alleen de economische kosten maar ook kosten ten gevolge van het verlies aan politieke geloofwaardigheid van de Unie ondraaglijk zijn.
Geachte afgevaardigden, 2002 zal een jaar van cruciaal belang zijn voor de uitbreiding. Zoals wij zojuist hebben gehoord zal het Spaans voorzitterschap geen moeite schuwen om het elan in het uitbreidingsproces te handhaven en ervoor te zorgen dat de onderhandelingen met de landen die aan de toetredingscriteria voldoen, nog dit jaar kunnen worden afgesloten.
Hoe fundamenteel de uitbreiding naar het oosten echter ook moge zijn, zij is niet de enige externe dimensie waarvoor de Unie zich moet inzetten. Ook de betrekkingen met de landen van het Middellandse-Zeegebied moeten een prioriteit zijn in ons extern optreden. Ik reken erop dat tijdens het halfjaar van het Spaans voorzitterschap de euromediterrane dialoog met voortvarendheid wordt voortgezet. Het was trouwens in Barcelona dat deze dialoog werd ingeluid. Daarom moeten wij onze benadering versoepelen en met bepaalde groepen van landen aan de zuidkant nieuwe vormen van subregionale samenwerking tot stand brengen.
Ten tweede moeten wij het gemeenschappelijk idee van het Spaans voorzitterschap en de Commissie voor de oprichting van een Bank voor de Middellandse Zee concrete vorm geven. Of dit nu een zelfstandige bank wordt of een structuur binnen de Europese Investeringsbank, deze zal zich in ieder geval moeten inzetten voor de ontwikkeling. Daarin zullen de Europese actoren en de actoren van de zuidkant zij aan zij moeten werken.
Het is verder van fundamenteel belang dat het onderling begrip en de onderlinge kennis van de verschillende volkeren en cultures worden versterkt via diverse specifieke acties. Ik ben er namelijk van overtuigd dat wij juist door export van de ervaringen die wij bij de opbouw van de vrede en onze inzet voor de democratie hebben opgedaan, meer Europa kunnen brengen in de rest van de wereld.
Mijnheer de eerste minister, u hebt ons eraan herinnerd dat Latijns Amerika een gebied is in de wereld dat weliswaar in geografisch opzicht ver van ons verwijderd ligt, maar in historisch opzicht met talrijke Europese landen een lange gemeenschappelijk weg heeft afgelegd. Nu is dan ook het moment gekomen om als Unie een sterke blijk van solidariteit te geven met Argentinië, en de Mercosur in het algemeen, nu deze in een dermate dramatische situatie verwikkeld zijn.
Argentinië moet de weg van de economische groei zien terug te vinden. Dat is de enige weg om uit de moeilijke sociale situatie te geraken. Er is echter maar een recept om dit doel te bereiken en dat is het herstel van het vertrouwen in de politieke instellingen, in de stabiliteit van de rechtsstaat, en in een geloofwaardig en coherent economisch programma. Onze ervaringen op het gebied van de financiële sanering en de economische ontwikkeling via bevordering van de handel en de integratie kunnen een kostbare bijdrage zijn aan het herstel van Latijns Amerika en voordelen opleveren voor alle betrokken partijen.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de eerste minister, geachte afgevaardigden, ik wil nu afsluiten met enkele opmerkingen over de Conventie die tijdens het Spaans voorzitterschap aan het werk gaat.
De Conventie krijgt de kans een beslissende pagina in de geschiedenis van Europa te schrijven. Zij heeft een belangrijke taak en derhalve is het ons aller plicht ervoor te zorgen dat zij kan welslagen. Ik heb voorzitter Giscard d' Estaing reeds de volledige steun van de Commissie en haar vertegenwoordigers in de Conventie toegezegd. De Commissie hoopt op een even nauwe samenwerking met het Europees Parlement, dat de legitieme vertegenwoordiger en spreekbuis is van de aspiraties van de Europese volkeren. Wij moeten ons inzetten voor een intensief en vruchtbaar debat, en ervoor zorgen dat daaruit een visie voor de toekomst voorspruit waarin de meerderheid van onze burgers zich kan vinden. De Conventie en de daarop volgende Intergouvernementele Conferentie moeten de opbouw van een open, verantwoord, democratisch en rechtvaardig Europa voltooien.

Poettering
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, waarde collega' s, u, mijnheer de voorzitter van de Raad, komt op een moment naar het Europese Parlement waarop we bezig zijn onze werkzaamheden voor de tweede helft van deze zittingsperiode te organiseren. Van dit technisch werk voor Europa hangt af of we de grote doelen waarover u gesproken hebt ook daadwerkelijk kunnen bereiken. Onze fractie heet u dan ook hartelijk welkom in het Europese Parlement.
U hebt zelf gezegd dat u voor het eerst hier bent. Wij spreken nadrukkelijk onze waardering uit voor uw belofte om drie keer als voorzitter van de Raad en als minister-president van Spanje hier in het Europees Parlement rekenschap te komen afleggen van de besluiten die onder uw voorzitterschap zijn genomen. Daarvoor zijn we u dankbaar en we hopen dat uw voorbeeld onder alle komende voorzitters navolging zal vinden. Desondanks verwachten we ook meer transparantie van de Raad en vragen u ervoor te zorgen dat het momenteel in de Raad opgestelde verslag tot tastbare resultaten leidt en onder uw voorzitterschap een beslissende stap in de richting van meer transparantie in de Raad wordt gezet.
U heeft ook over terrorisme gesproken. We staan achter u! Er bestaat geen goed en geen slecht terrorisme, alleen terrorisme. Wij moeten derhalve duidelijk het volgende stellen: overal waar mensen met voorbedachten rade op gewelddadige wijze gedood worden, hetzij door de ETA in Spanje, hetzij door de daders van de 11de september, hetzij in het Midden-Oosten of waar dan ook in de wereld, dienen wij onze resolute afwijzing uit te spreken. We moeten het terrorisme met alle vastberadenheid bestrijden en recht en democratie aan de betrekkingen tussen de mensen en de volkeren ten grondslag leggen.

Het deed mij bijzonder deugd dat u, mijnheer de voorzitter van de Raad, Rusland genoemd hebt. We hebben behoefte aan goede betrekkingen met Rusland, maar we weten ook dat er momenteel in Tsjetsjenië grove schendingen van de mensenrechten plaatsvinden. Als christelijke en Europese democraten zeggen wij: het leven van een vreedzame moslim in Tsjetsjenië of waar dan ook ter wereld heeft dezelfde waarde als dat van een christen of niet-christen in het Westen. We dienen de waardigheid van de mens overal op deze wereld te verdedigen.
(Applaus)
U heeft het ook over de euro gehad. Wij onderschrijven uw woorden. Laat u ons op dit moment van blijdschap over de euro, die de Commissievoorzitter als gigantisch project betiteld heeft, eraan herinneren dat - alhoewel de euro vele vaders en moeders heeft, of helaas overwegend vaders - het persoonlijkheden als Europees ereburger Helmut Kohl, als François Mitterrand en Jacques Delors waren die indertijd dit grootse project met hulp van anderen bespoedigd hebben. Ik wil ook uitdrukkelijk Valéry Giscard d'Estaing, voorzitter van de Conventie, noemen die in de jaren 70 met Helmut Schmidt en anderen wegbereider van het Europees Monetair Stelsel was. Ik feliciteer u met het besluit.
Nu is het zaak een strak monetair beleid te voeren, want de omstandigheden veranderen. Ik weet nog hoe ook partijgenoten van mij voor invoering van de euro naar Italië keken en eraan twijfelden of dit land wel tot de monetaire unie moest toetreden en of daar wel een werkelijke begrotingsdiscipline betracht werd. Inmiddels horen we uit datzelfde Italië - al gaat het me er niet om dit op een enkel land vast te pinnen - dat de landen van waaruit in het verleden kritiek op Italië geuit werd, nu een zelfde kritiek verdienen omdat ze niet het nodige voor de stabiliteit van de Europese munt doen, dat wil zeggen voor de sanering van hun begroting!
Europa moet een aantrekkelijke vestigingsplaats voor bedrijven blijven en dat betekent dat we vooral het midden- en kleinbedrijf door een verstandige, gematigde belastingpolitiek moeten stimuleren, waar wij zeer voor zijn. Er is coördinatie nodig op het gebied van het economisch en vooral ook monetair beleid, zodat we allen dezelfde weg inslaan: geen harmonisatie, maar coördinatie.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, hetgeen u over de Conventie gezegd heeft, verheugt mij zeer. Mocht daar behoefte aan bestaan, dan bieden wij graag onze fractiezaal aan - een andere grote fractie heeft hier al eens vergaderd, en misschien is dit een reden voor haar om hiermee in te stemmen -, maar tegenwoordig nodigt de huisgeest van onze fractiezaal er wel bijzonder toe uit om daar aan het project Europa te werken.
Ik heb een verzoek aan u, mijnheer de voorzitter van de Raad. Tot onze grote vreugde hebben wij gehoord dat onze collega, de voormalige minister-president van Luxemburg en voorzitter van de Europese Commissie, de heer Jacques Santer, door de Luxemburgse regering, meer in het bijzonder door minister-president Jean-Claude Juncker, als vertegenwoordiger van Luxemburg naar de Conventie is afgevaardigd.
(Applaus) We richten aan u het welgemeende verzoek uw invloed als voorzitter van de Raad te doen gelden en ervoor te zorgen dat alle regeringen persoonlijkheden naar deze Conventie afvaardigen die in de nationale hoofdsteden, in de regeringen aanzien genieten, opdat van hetgeen in de Conventie besloten wordt ook de nodige bindende werking op de nationale regeringen en de lidstaten van de Europese Unie uitgaat.
Staat u mij toe op een laatste aspect te wijzen: de uitbreiding en de euromediterrane dialoog. Wij zijn het geheel en al eens met uw mening over de timing voor 2002, te weten de ondertekening van de eerste toetredingsverdragen. We kwamen in onze fractie tot de slotsom dat er uit de landen waarmee we een verdrag sluiten zo snel mogelijk waarnemers naar het Europees Parlement gestuurd moeten worden, waarnemers die tot de Europese verkiezingen informatie aan hun landen doorgeven, waarna de vertegenwoordigers van deze landen dezelfde rechten als alle andere europarlementariërs genieten.
Ten aanzien van de euromediterrane dialoog ondersteunen wij u volledig. We moeten ervoor zorgen dat de mensen in de landen rond de Middellandse Zee, voorzover die niet tot de Europese Unie behoren, in hun eigen land - in Marokko, in Algerije en ook in de andere Arabische landen - een kans, een perspectief hebben en niet allemaal naar ons toe komen. Daarvoor moeten we hen helpen en ik juich de initiatieven van het Spaans voorzitterschap dan ook toe. We wensen u veel succes op de ingeslagen weg. We zullen u hier in het Parlement steeds een hartelijk welkom bereiden. Als u succes boekt, is dat een gemeenschappelijk succes, het succes van het Raadsvoorzitterschap, van het Parlement, van de Commissie en van ons aller Europese Unie! Veel succes dus voor u persoonlijk, maar ook voor uw voorzitterschap.
(Applaus)

De Voorzitter
Ik wil graag van de gelegenheid gebruik maken om de heer Santer te feliciteren met zijn benoeming als vertegenwoordiger van Luxemburg in de Conventie.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega' s, ten eerste wil ik mijn waardering uitspreken voor het feit dat het voorzitterschap van Raad hier zo prompt ten tonele verschijnt, hetgeen reeds een gewoonte is geworden. Ik constateer dat de Raad thans, in het midden van de zittingsperiode, een duidelijke draai naar rechts heeft genomen die nog eens wordt onderstreept doordat u, mijnheer Aznar, bent verkozen tot voorzitter van de IDC, voor u de Centrum-Democratische en voor de heer Poettering de Christen-Democratische Internationale; conservatief is zij echter in ieder geval.
Het programma van uw voorzitterschap volgt het gebruikelijke patroon van de halfjaarlijkse benadering van de Raad, waarin alle mogelijke successen worden opgesomd. Maar er kan natuurlijk niet alleen maar geoogst worden, er moet ook gezaaid en gekweekt worden. Ik zou thans de zes doelstellingen van het Spaanse voorzitterschap, die u onder drie noemers heeft samengevat, willen analyseren.
Ten eerste is er de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, waarin de bestrijding van het terrorisme centraal staat. U heeft geheel terecht vastgesteld dat het Europees Parlement bij de totstandbrenging van een communautair beleid ter bestrijding van het terrorisme het voortouw heeft genomen, en dit al vóór 11 september 2001. We hebben ons uiterst intensief met de voorstellen van de Commissie beziggehouden en dit beleid zou al in kannen en kruiken zijn ware het niet dat de Raad zo inefficiënt is en de onderhandelingen in december heeft uitgesteld. De problemen liggen bij u, maar wij zullen u helpen.
Ten tweede wil ik het over de euro hebben. Het succes van de euro is in de eerste plaats te danken aan onze volkeren en aan onze medeburgers. We bekritiseren telkens weer de kloof tussen ons en de burgers, maar het moet gezegd zijn, dames en heren: op 1 januari waren de burgers ons vóór. Dit succes is echter eveneens, en dit moet ook eens erkend worden, de verdienste van de Commissie die verantwoordelijk was voor deze operatie, en van Commissievoorzitter Prodi die, toen hij nog voorzitter was van de Ecofin-Raad, samen met de huidige president van de republiek de toetreding van Italië tot de euro mogelijk heeft gemaakt. En dit terwijl een deel van de huidige Italiaanse regering zich op 1 januari neerbuigend over de eenheidsmunt heeft uitgelaten. Ten slotte is het succes te danken aan commissaris Pedro Solves die in december 1995 Spaans minister van Economische Zaken was.
(Tekenen van onrust)
Want, dames en heren, zowel de euro als de Economische en Monetaire Unie zijn in Madrid geboren.
Mijnheer de Voorzitter, ik ga ervan uit dat u de tijd die door al deze interrupties verloren is gegaan bij mijn spreektijd optelt.
Laten we hopen dat het huidig Spaans voorzitterschap even goed is als zijn voorgangers. Het welslagen van de euro is echter ook de verdienste van de Europese Centrale Bank, van de financiële instellingen en van de honderdduizenden anonieme burgers die op 1 januari hebben gewerkt evenals van Pierre Werner, Valéry Giscard d' Estaing, Helmut Schmidt, François Mitterrand, Helmut Kohl, Ruud Lubbers, Giulio Andreotti, John Major, Felipe González en ook Jacques Santer, in zijn hoedanigheid van Commissievoorzitter. Ook dit dient eens te worden gezegd.
De uitdaging bestaat er thans in een Economische Unie te scheppen die een echte tegenhanger vormt van de Monetaire Unie - dit is ook door de voorzitter van de Commissie reeds benadrukt - en tevens de strategie van Lissabon te ontwikkelen, die in onze ogen bestaat uit duurzame ontwikkeling én sociale samenhang én volledige werkgelegenheid én concurrentievermogen. In dit verband zou ik de aandacht van de fungerend voorzitter van de Raad willen vestigen op de resolutie van het Europees Parlement over de diensten van algemeen belang, die aan duidelijkheid niets te wensen overlaat. Er kan niet worden volstaan met een privatisering van diensten zonder liberalisering, omdat dit erop neerkomt dat openbare monopolies worden vervangen door particuliere. Er moeten regels komen die burgers en consumenten beschermen. Denkt u maar aan hetgeen er met Enron is gebeurd en aan alle problemen die uw regering heeft gehad met de stroomuitvallen rond kerst, toen u heeft moeten verzoeken de verlichting twee uur later aan te zetten.
Wat de uitbreiding betreft, dient u iets tot rijping te brengen en te bevorderen waarvan u de vruchten niet zult kunnen oogsten. U moet dit echter doen en ik constateer met voldoening dat u deze verantwoordelijkheid op zich neemt.
Aangaande het optreden van de Europese Unie op internationaal vlak ben ik van mening dat wij ons niet alleen op het Midden-Oosten moeten blijven richten en het Euromediterrane proces nieuw leven moeten inblazen, maar dat Latijns Amerika, en vooral Argentinië, een centrale plaats in ons beleid moet innemen. Wij delen uw bezorgdheid. Wij achten een vastberaden antwoord onder leiding van de Commissie noodzakelijk. Er zijn tal van verbindingen tussen Europa en Argentinië en wij hebben een historische schuld ten opzichte van degenen die voor honger of onderdrukking zijn gevlucht. Wij moeten de Argentijnen zeggen dat zij vertrouwen moeten hebben in hun land, hun waarden en hun munt en dat wij hen kunnen bijstaan. Ik verzoek de Commissie een concreet voorstel ten aanzien van dit vraagstuk voor te leggen.
Ten slotte zou ik willen ingaan op de discussie over de Conventie en governance. De bijeenroeping van de Conventie was een mijlpaal in de geschiedenis. Hiervoor hebben we vele jaren gestreden. De Europese Raad is ermee akkoord gegaan de vertegenwoordiging van de nationale parlementen en het Europees Parlement te verdubbelen. U heeft zelf ook meer gekregen, u heeft de trojka en het tripartiete voorzitterschap, maar relatief gezien hebben wij gewonnen. U bent perfecte gastheren. U heeft niet gezegd wat u over "méér Europa" denkt. Gaat het hier om een amendement? Mijnheer Aznar, ik ben er in ieder geval van overtuigd dat een meerderheid hier in het Parlement voorstander is van een constitutionalisering van het proces, van een federatie van staten en burgers.
Dames en heren, wij beschouwen de Conventie niet als het toneel van een gevecht tussen politieke partijen, en in dit verband wil ik erop wijzen dat de heer Berlusconi op 12 januari in "Le Monde" heeft gesteld dat wij naar centralisering van alles streven. Waarvan dan? Van de media soms? Als het zo moet, zijn wij inderdaad bereid ons project gezamenlijk te verdedigen.
Tot besluit nog enkele opmerkingen over governance en medebeslissing. U verwelkomt het verslag-Mandelkern, maar wij kennen dit niet, en dit stemt ons tot grote bezorgdheid. Wij hebben nog niet over de Lamfalussy-procedure gedebatteerd, en wij steunen geen verslag van een onkreukbare ambtenaar van de Raad dat wij niet kennen en dat wel eens tegen de medebeslissing zou kunnen indruisen. Praat met ons, zaai en kweek, in plaats van te oogsten.

De Voorzitter
Laat me u eraan herinneren, fractievoorzitters en collega' s, dat er later vanochtend een stemming op het programma staat. Ik wil me graag aan het programma houden.

Watson
Mijnheer de Voorzitter! Premier, u hebt "meer Europa" gekozen als thema voor uw voorzitterschap. De Europese Liberale en Democratische Partij hoopt dat dit zal blijken uit uw inzet voor de uitbreiding van de Europese Unie. Zoals dit Parlement zo' n 15 jaar geleden ondanks twijfels van bepaalde landen aandrong op de toetreding van Spanje en Portugal, zo willen we nu pleiten voor een tijdige en geslaagde uitbreiding in oostelijke richting waarbij 2002 een cruciale rol zal spelen. We zullen uw voorzitterschap in de eerste plaats beoordelen op grond van uw verrichtingen met betrekking tot de voorbereidingen op de hereniging van ons continent.
Wij wensen u ook succes bij uw pogingen de invoering van de euro soepel te begeleiden. Ik heb het Nieuwjaar in Frankrijk ingeluid en ik ben Spanje bijzonder dankbaar dat het Chirac en Jospin wat kleingeld heeft willen voorschieten. De volgende keer dat u Tony Blair spreekt kunt u hem misschien ook wat kleingeld aanbieden en hem vragen of hij bij zijn besluiteloosheid blijft. Het besluit van de Britten om mee te doen met de euro zou ons inziens een flinke stap in de richting van "meer Europa" zijn.
U spreekt in uw toekomstvisie van nieuwe transnationale uitdagingen. De betrekkingen tussen India en Pakistan zijn zeer verontrustend, maar onze eerste zorg betreft Afghanistan. Er moet een einde komen aan de bombardementen en een begin worden gemaakt met de wederopbouw. We moeten het noodlijdende volk helpen door op royale wijze ruimte te maken in onze begroting voor ontwikkelingshulp en door meer hulp te bieden bij de handhaving van de vrede.
U spreekt in uw programma van een oorlog tegen het terrorisme. Het betreft hier geen conventionele oorlog en deze oorlog kan niet met conventionele wapens worden gewonnen. Sommigen van ons vrezen dat de activiteiten van inlichtingendiensten, die bombardementen en militaire oplossingen opleveren, tot collaterale schade en een ophoping van andere problemen zullen leiden. We hopen dat Europa deze collaterale schade kan ondervangen door verstandig te handelen en in te zien dat politieke problemen vaak om een politieke oplossing vragen.
U verwees naar mijn verslag over terrorisme dat op 6 september vorig jaar is aangenomen. Ik zou u ook willen wijzen op onze resolutie over samenwerking tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie in de strijd tegen het terrorisme. De liberaal-democraten kijken met verontrusting naar de discrepantie tussen de noodwetten en de militaire tribunalen van de VS enerzijds en de benadering van de Unie met de nadruk op rechten anderzijds. Het is onze stellige overtuiging dat het terrorisme moet kunnen worden aangepakt zonder dat wij onze Verdragen onrecht aan doen.
(Applaus)Het is uw voornemen verder gestalte te geven aan de ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid zoals omschreven in het Verdrag van Amsterdam. In het programma van uw voorzitterschap wordt gesteld dat veiligheid met het oog op de huidige uitzonderlijke omstandigheden op de eerste plaats moet komen. Als dat zo is, willen we er echter bij u op aandringen dat vrijheid en rechtvaardigheid daar niet ver bij achterblijven.
Ieder voorzitterschap staat bij het opstellen van het programma voor een dilemma, en wij kunnen het weten. Een lijst met prioriteiten krijgt al gauw een universeel karakter. Iedere lidstaat heeft zijn eigen inbreng. Wij verwelkomen de bijdrage die Spanje kan leveren aan het proces van Barcelona en Euro-Med, maar we hebben met fascinatie in uw programma gelezen dat de noordelijke dimensie van de Europese Unie tot uw prioriteiten behoort. We zullen de ontwikkelingen op dit gebied nauwlettend volgen.
De hervorming van de Raad waarover u spreekt, wordt ten zeerste verwelkomd. We hopen dat u ervoor zult zorgen dat de Raad zich aan zijn belofte houdt, documenten toegankelijk maakt voor het publiek en streeft naar een betere verstandhouding met dit Parlement, waarover u helaas pas op pagina 20 van uw programma iets schrijft. Dit Parlement is hét democratische forum van dit continent en we zien graag dat de rechten ervan worden gerespecteerd.
Als er in de ogen van mijn fractie in dit document iets ontbreekt, is het de erkenning van de verschillende regio' s en culturen van Europa. Het komt op mij over als een nogal Castiliaans programma dat niet helemaal strookt met het Spanje dat ik heb bezocht en het Spanje dat in mijn fractie is vertegenwoordigd. Wat is er geworden van het werk van de eminente directeur-generaal in de Commissie, de heer Eneko Landaburu? In uw tweede definitie van "meer Europa" spreekt u van de Europese aard van de Spaanse samenleving. Onze tweede definitie van "meer Europa" zou duiden op een bijdrage van alle Iberische culturen, en de bloei ervan in andere Europese culturen, bij het gestalte geven aan een Europa dat eenheid schept door verscheidenheid en niet aan een monolithische staat met een onbestendige ontwikkeling. Ik wens u alle succes, premier, en ik zie uit naar een levendig debat met het Spaans voorzitterschap.
(Applaus)

Frassoni
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ten eerste zou ik u welkom willen heten in het Parlement. Wij hopen dat u van deze zes maanden zult genieten en ook dat de samenwerking met u even positief en open zal verlopen als die met het Belgische voorzitterschap.
In deze constructieve geest zou ik namens de Fractie de Groenen/Vrije Europese Alliantie uiting willen geven aan een aantal twijfels en kritische opmerkingen ten opzichte van het programma dat u hier vandaag heeft gepresenteerd.
Als u "méér Europa" als doelstelling noemt, dan betekent dit niet automatisch dat u ook streeft naar een beter Europa in de zin van een Europa dat gekenmerkt wordt door meer democratie, meer openheid en meer solidariteit.
Het Spaans voorzitterschap heeft besloten grote aandacht te schenken aan de strijd tegen het terrorisme en ongetwijfeld houdt dit besluit rechtstreeks verband met uw interne prioriteit om korte metten te maken met het geweld van de ETA. Dat is ook gerechtvaardigd, maar ons inziens moet daarbij wel duidelijk worden gemaakt dat men niet moet denken terroristisch geweld te kunnen beteugelen met de beknotting van enkele zeer belangrijke verworvenheden van de Europese democratieën en de Unie, zoals de eerbiediging van de individuele vrijheden, de gelijkheid van de burgers voor de wet, de nationale en ook Europese parlementaire controle op alle besluiten op dit gebied. Iets dergelijks zou onaanvaardbaar zijn en bovendien weinig zoden aan de dijk zetten. Wij hadden echter dolgraag een bevestiging van deze begrippen van u gekregen.
Bovendien zijn wij zeer bezorgd over het feit dat het Spaans voorzitterschap de klemtoon legt op de samenwerking met de Verenigde Staten zonder zich tegelijkertijd te distantiëren van bepaalde keuzes van de Amerikaanse regering, keuzes waarmee zij zich in feite buiten de rechtsstaat plaatst en aanstuurt op militarisering van de rechtspraak.
Als men bovendien spreekt over een internationaal bondgenootschap tegen het terrorisme en tegelijkertijd zwijgt over de manier waarop de Russische regering doorgaat met het terroriseren en vernietigen van Tsjetsjenië, draagt men allesbehalve bij aan de geloofwaardigheid van de Europese Unie.
(Applaus)
Ten tweede komt in het programma van uw regering, mijnheer de voorzitter, weliswaar een lijst met vraagstukken voor, maar nergens worden de politieke bakens van de Europese opbouw duidelijk uitgezet. Dit wordt onder andere bevestigd door het feit dat u de Conventie die over twee maanden van start zal moeten gaan, maar één taak geeft, namelijk de opstelling van concrete en realistische opties die dan moeten worden voorgelegd aan de Intergouvernementele Conferentie van 2004. U weet echter heel goed dat deze Conventie als dochter is geboren van de mislukking van Nice en dat haar succes zal worden gemeten aan haar vermogen om korte metten te maken met de intergouvernementele methode voor de hervorming van de Unie, en om vertegenwoordigers van de volkeren en het maatschappelijk middenveld te betrekken bij het Europees integratieproces.
Ik hoop van ganser harte dat het Spaans voorzitterschap deze innoverende ervaring op juiste wijze zal weten te begeleiden en op serene wijze zal aanvaarden dat niet alleen de staten de toekomst van de Europese Unie vorm geven, maar ook de burgers en hun vertegenwoordigers op Europees, nationaal en regionaal vlak - ook op regionaal vlak - en al degenen die aan die vormgeving kunnen en moeten deelnemen.
U had het over gemeenschappelijke waarden. Ik wilde u vragen de Europese dimensie van hetgeen in het land waar ik vandaan kom, Italië, plaatsvindt niet te onderschatten. Daar wordt het beginsel van de scheiding der machten stelselmatig aangetast en bestaat, naast een onopgelost belangenconflict, nog steeds een probleem in verband met de concentratie van de media-eigendom.
Ten derde zijn wij bezorgd over de zeer geringe aandacht die in uw programma wordt besteed aan het vraagstuk van de duurzame ontwikkeling en aan de urgente noodzaak om concreet en krachtdadig te reageren op de uitdagingen die ons op milieugebied te wachten staan. Ons inziens komt dit gebrek aan belangstelling rechtstreeks voort uit de achterhaalde opvatting dat economische groei enerzijds en milieubescherming en levenskwaliteit anderzijds als prioriteiten tegen elkaar indruisen. Veeleer is het tegendeel waar, en hoe dan ook laten de economische, sociale en fiscale beleidsvormen van de Unie en haar lidstaten wat de eerbiediging van de milieuvereisten betreft nog veel te wensen over. Hier wil ik de klemtoon op leggen.
Ik wil graag snel twee slechte voorbeelden geven met betrekking tot Spanje. Het eerste voorbeeld betreft het nationaal hydrologisch plan waartegen sterk verzet bestaat in uw land, mijnheer de eerste minister: 400 personen in Madrid, 10.000 in Brussel en 25.000 individuele klachten bij de Commissie zijn niet "niets" . Wij zullen hiervan dan ook in ons werk een stokpaardje maken. Wij zijn het niet eens met de opvatting dat het hydrologisch plan een interne aangelegenheid is van Spanje, niet alleen omdat uw regering 8 miljard euro wil uit de structuurfondsen voor de financiering van een gedeelte van dit plan, maar ook omdat de tenuitvoerlegging daarvan een inbreuk zou betekenen op de Europese wetgeving inzake natuurbehoud en de wetgeving ter voorkoming van de verslechtering van de waterhulpbronnen, en bovendien oneerlijke concurrentie teweeg zou brengen in de landbouw. Bovendien wordt met het plan in feite de overbrenging beoogd van water van achtergebleven gebieden naar rijke gebieden teneinde daar de ontwikkeling van de landbouw en een intensieve ontwikkeling van het toerisme te kunnen bevorderen. Dat model is gedoemd te mislukken en heeft reeds enorme schade aangericht. Wij kunnen ons niet de luxe veroorloven nog meer van die schade aan te richten.
Ik had eigenlijk nog veel meer opmerkingen, mijnheer de voorzitter, over bijvoorbeeld de stroommarkt, maar ik zal die voor een volgende keer bewaren. Ik wens u hoe dan ook veel succes bij uw werk in de komende zes maanden.
(Applaus)

Jové Peres
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega' s, Spanje neemt het voorzitterschap van de Raad waar tegen de achtergrond van een moeilijke internationale situatie, in een periode waarin uiterst belangrijke vraagstukken moeten worden aangepakt. Ten aanzien van deze vraagstukken is, zoals u al zei, mijnheer Aznar, inderdaad "meer Europa" noodzakelijk.
De invoering van de euro heeft tot een nieuwe werkelijkheid geleid. De meest urgente taak bestaat er thans in de euro op economisch en sociaal gebied aan te vullen. U heeft gezegd nieuwe economische hervormingen op touw te willen zetten. Voor de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links betekent dit dat thans echt werk wordt gemaakt van de sociale kant van de opbouw van Europa en dat de sociale en economische samenhang wordt versterkt. Wij zijn van mening dat een Europa met meer samenhang en economische ontwikkeling niet tot stand kan worden gebracht door een liberaliserings- en privatiseringsbeleid, door een deregulatie van de arbeidsmarkt die tot verzwakking van de rechten van de werkenden leidt, door een verlaging van de niveaus van sociale bescherming of door fiscale hervormingen die afbreuk zouden doen aan de doelmatigheid en progressiviteit van de belastingstelsels.
Anderzijds is gezien de internationale economische situatie verbeeldingskracht en flexibiliteit vereist, mijnheer Aznar. In onze ogen kunnen wij hieraan niet het hoofd bieden als onze handen gebonden zijn door de strenge en te restrictieve bepalingen van het stabiliteitspact. Dat de wereldeconomie zich momenteel bijna in een recessie bevindt, lijdt eigenlijk geen twijfel meer. De Europese Unie heeft behoefte aan een politieke impuls en meer democratie bij het nemen van economische besluiten. Wij hebben behoefte aan begrotingen die gericht zijn op het creëren van werkgelegenheid en de verwezenlijking van de sociale en economische samenhang. Het stabiliteitspact moet flexibeler worden en bij het vaststellen van de buitengewone tekorten moeten althans de openbare investeringen buiten schot blijven. Het gaat hierbij immers om uitgaven die gericht worden ingezet om de toekomstige ontwikkeling van de Unie te waarborgen en die op de korte termijn als instrument fungeren ter bevordering en multiplicatie van de economische activiteit. De eenheidsmunt moet absoluut worden aangevuld met een proces ter harmonisering van de fiscale, sociale en arbeidswetgeving teneinde een echt economisch - en niet alleen monetair - beleid op stapel te zetten en vaart te zetten achter de verwezenlijking van een sociaal communautair Europa. Wat ons ten slotte tot bezorgdheid stemt, mijnheer Aznar, is dat het voorzitterschap niet voornemens is de openbare diensten uitgaande van een sociaal concept van de opbouw van Europa te versterken.
Hervormingen zijn erg in zwang en in de lidstaten worden in tal van strategische sectoren openbare monopolies opgeheven. Vaak worden zij echter alleen maar tot particuliere oligopolies omgevormd waardoor de openbare controle wordt bemoeilijkt zonder dat de efficiëntie er echt op vooruitgaat. Ik zou hier verschillende voorbeelden uit verscheidene lidstaten kunnen noemen, of het nu om het railvervoer, de gezondheidszorg of de elektriciteitsvoorziening gaat. Wij zijn derhalve van mening, mijnheer Aznar, dat tijdens de Top van Barcelona over dergelijke overwegingen moet worden nagedacht en moet worden gestreefd naar een zeer veel dynamischere en krachtigere visie van de sociale opbouw van Europa.
Wij beiden zijn ons ervan bewust, mijnheer Aznar, dat in hetgeen ik hier zeg de verschillen tussen onze politieke stromingen tot uiting komen. Nu ben ik van mening - en ook het voorzitterschap van de Raad heeft dit terecht benadrukt - dat de onderhandelingen over de grondslagen van het uitbreidingsverdrag nog vóór eind juni van dit jaar moeten worden afgerond. Anders is uitbreiding in 2004 niet mogelijk.
In dit verband zou ik u op het volgende willen attenderen: door de toetreding van 10 nieuwe lidstaten zou de Unie met 27 lidstaten qua oppervlak 34% groter worden en haar bevolking met 28% toenemen, terwijl het communautaire BBP met slechts 5% zou stijgen. Beseft u wat voor een politieke uitdaging de uitbreiding inhoudt? Heeft u enig idee van de verscherping van de sociale problemen die de uitbreiding met zich mee zou kunnen brengen? Momenteel beschikt ongeveer 16% van de Europese bevolking over een inkomen per capita van 90% beneden het communautaire gemiddelde en in een Unie met bijvoorbeeld 27 lidstaten zou dit percentage stijgen tot 34%.
De verschillende pakketten-Delors betreffende de geleidelijke uitbreiding van de interne markt bevatten destijds duidelijke toezeggingen voor een aanzienlijke versterking van de sociale en economische samenhang. Thans bevinden wij ons naar ons gevoel echter voor het eerst in een situatie waarin een versterking en verdieping van de sociale en economische samenhang - zoals in de pakketten-Delors werd benadrukt - absoluut noodzakelijk is. Wij vinden dat een duidelijk signaal in deze richting moet worden gegeven.
De landbouwonderhandelingen zullen wellicht leiden tot de instelling van een overgangsperiode die het mogelijk maakt de definitieve besluiten tot na 2006 uit te stellen. Maar wat dan? De landbouw heeft, net als iedere andere economische sector, behoefte aan perspectieven. Dit betekent dat de landbouwonderhandelingen moeten worden gevoerd op basis van duidelijke afspraken over de toekomst van het landbouwbeleid. Op dit vlak zullen er beslist stemmen opgaan om het communautaire beleid te ontmantelen teneinde de druk op de begroting te verlichten. Wij zijn echter van oordeel dat niet aan het gemeenschappelijk landbouwbeleid mag worden getornd, dat het integendeel op sommige punten, zoals de voedselveiligheid en het milieu, moet worden versterkt. Deze vraagstukken zouden immers in alle communautaire beleidsterreinen moeten worden meegenomen.
Ook ten aanzien van de structuurfondsen is - ook hier zij verwezen naar de pakketten-Delors - de toekomstige politieke opzet van de Europese Unie van cruciaal belang. In een grotere Europese Unie moeten meer inspanningen worden gedaan om de sociaal-economische samenhang tussen de regio' s te waarborgen.
Mijnheer Aznar, wij dienen inderdaad een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te scheppen bij volledige eerbiediging van de democratische tradities van onze landen en van de fundamentele mensenrechten die zijn vastgelegd in ons Handvest. In deze ruimte is geen plaats voor terrorisme. Terrorisme is onze vijand, maar dit betekent niet dat er wetgeving mag komen en maatregelen mogen worden genomen die niets te maken hebben met de bestrijding van het terrorisme en die leiden tot een besnoeiing van de wettelijke en gerechtelijke garanties van onze burgers. De opbouw van deze ruimte van vrijheid moet ook worden aangegrepen om een harmonisatie van de wettelijke garanties op een zeer hoog niveau te bewerkstelligen.
Bij het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid wil ik om het kort te houden een paar heel concrete kanttekeningen plaatsen, mijnheer Aznar. Het Spaanse voorzitterschap heeft samen met de Europese Unie en het Europees Parlement de taak om een beslissende stap te zetten bij het zoeken naar een adequate oplossing voor het Midden-Oosten. Volgens ons moet hierbij voorop staan dat de besluiten van de Verenigde Naties en het internationaal recht worden geëerbiedigd en dat de illegale militaire bezetting van Palestina door Israël wordt beëindigd.
Het stemt ons tot voldoening dat het voorzitterschap voornemens is het proces van Barcelona, dat in het slop is geraakt, weer vlot te trekken. Er moet worden gestreefd naar een echte regionale integratie van de landen in het zuiden van het Middellandse Zeebekken. De ontwikkeling van deze regio mag niet alleen stoelen op de steun of de commerciële concessies die deze mediterrane landen individueel van de Europese Unie krijgen.
"Meer Europa" betekent dat wij onze verantwoordelijkheid voor de regionale stabilisering en de economische ontwikkeling van de ons omringende landen op ons moeten nemen. Het initiatief inzake de oprichting van de Bank voor Euromediterrane Ontwikkeling is in dit verband een goede zaak. Maar ook hier is niet alles koek en ei, mijnheer Aznar: er moet een oplossing worden gevonden voor het conflict tussen Marokko en de Sahara ten aanzien van het referendum inzake het zelfbeschikkingsrecht, zoals besloten door de Verenigde Naties. De Spaanse regering heeft op dit vlak, overeenkomstig de verantwoordelijkheid van Spanje voor de Sahrawi-stam en in overeenstemming met de internationale wetgeving, een onberispelijke houding aangenomen.
Ten aanzien van Latijns Amerika dient het Spaanse voorzitterschap zich sterker in te zetten, vooral op cruciale momenten, zoals naar aanleiding van de acute crisis in Colombia of de ineenstorting van de Argentijnse economie. Het Europees Parlement heeft zich unaniem uitgesproken voor de oplossing die is bereikt voor het ernstige conflict waardoor Colombia geteisterd wordt en het heeft zich tegen de militarisering van deze oplossing door de Verenigde Staten met het Plan Colombia gekant. In deze tragische tijd heeft de stem van de Europese Unie misschien voldoende gewicht om de onderhandelingen tussen de regering en de guerillabeweging te consolideren. Mijnheer Aznar, wij hopen dat u dienovereenkomstig handelt. Het Belgische voorzitterschap heeft belangrijke stappen gezet in de richting van een normalisering van de betrekkingen met Cuba door in eerste instantie het zogenoemd gemeenschappelijke standpunt, dat eerder in de Koude Oorlog dan de huidige tijd thuishoorde, achter zich te laten.
Mijnheer Aznar, mijn fractie is groot voorstander van de Conventie. Wij hadden de voorkeur gegeven aan een meer pluralistische inbreng, maar zijn in ieder geval overtuigd van haar belang. Het Spaanse voorzitterschap heeft gezegd dat alle onderwerpen van de Conventie met de grootste openheid moeten worden behandeld en dat het wenselijk zou zijn indien de door de Conventie bereikte afspraken en conclusies de grondslag zouden vormen voor de toekomstige besluiten van de Intergouvernementele Conferentie en het Verdrag van 2004.
Mijnheer Aznar, zoals u ziet heb ik de balans opgemaakt van de positieve en negatieve aspecten. Ten aanzien van alle positieve vraagstukken kunt op de steun van de kleine groep die ik binnen mijn fractie vertegenwoordig rekenen.

Collins
Mijnheer de Voorzitter, tijdens zijn uiteenzetting over het programma van het voorzitterschap ten aanzien van de politieke kernpunten waarover de Europese Unie zich de komende zes maanden zal buigen, gaf de Spaanse premier aan dat zijn voornaamste prioriteit tijdens het zes maanden durende voorzitterschap van de EU de mondiale strijd tegen het terrorisme is. Ik ben een groot voorstander van deze politieke doelstelling. De afgelopen maanden heeft de Europese Unie in antwoord op de gruwelijke terroristische aanslagen van vorig jaar september in de Verenigde Staten een reeks maatregelen genomen om het internationale terrorisme te bestrijden. Het moet een prioriteit van de Unie blijven misbruik van het Europese financiële systeem voor witwaspraktijken voor terroristische doeleinden te voorkomen. De vijftien regeringen van de Unie moeten ook in staat zijn tegoeden van terroristen en van bij de georganiseerde en internationale misdaad betrokken lieden te bevriezen.
Ik verwelkom de doelstelling van de Spaanse regering grensoverschrijdende politiesamenwerking binnen de Unie te bevorderen. Dit is zeer belangrijk. Als we de terroristische netwerken die in Europa actief zijn, willen aanpakken, zullen de inlichtingendiensten binnen de Unie en Europol veel nauwer moeten samenwerken door informatie uit te wisselen en te delen.
De onderhandelingen over de uitbreiding met de kandidaat-lidstaten gaan tijdens het Spaans voorzitterschap een nieuwe fase in. Er worden dit voorzitterschap twee zeer lastige onderdelen van de onderhandelingen over de uitbreidingen toevertrouwd, namelijk het landbouwbeleid en de regionale steun. De Unie en de kandidaat-lidstaten moeten rond de tafel gaan zitten en tot een akkoord over de lastige onderdelen van de besprekingen zien te komen. Anders zal de uitbreiding van de Unie niet snel gestalte krijgen en wordt het geen succes.
De landen in Oost- en Midden-Europa ontvangen momenteel geld uit de EU-structuurfondsen om de concurrentiepositie van hun economie te vergroten. Dit is een belangrijke beleidsdoelstelling die ervoor kan zorgen dat deze landen bij toetreding tot de Unie in een concurrerend klimaat kunnen participeren. Als de economieën van Oost- en Midden-Europa niet concurrerend zijn, zullen ze niet in staat zijn op een wezenlijke, effectieve manier binnen de interne markt te participeren. Bovendien is het goed voor het bedrijfsleven binnen de Unie om de markteconomieën in Oost- en Midden-Europa te stimuleren, omdat er zo nieuwe afzetgebieden ontstaan voor hun goederen en diensten.
Tevens gaat de Spaanse regering in maart van dit jaar de Conventie opzetten die zich moet gaan buigen over de toekomstige ontwikkeling van EU-beleid in het kader van de volgende Intergouvernementele Conferentie in 2004. Het is belangrijk dat de bevoegdheden van deze Conventie duidelijk en onbetwistbaar zijn en dat de conclusies na verloop van tijd geen onhaalbare wensenlijst blijken te zijn. De leiders van de Europese Unie moeten wijzigingen van de Verdragen afspreken en de uit de Conventie voortkomende voorstellen moeten evenwichtig, vooruitstrevend en haalbaar zijn.
Ik verwelkom het streven van de Spaanse regering om de tenuitvoerlegging van de communautaire verordeningen en richtlijnen te bevorderen die tot een toename in het gebruik van nieuwe informatietechnologieën in alle delen van de Unie moeten leiden. Dit is van uitzonderlijk groot belang als de Unie de komende jaren concurrerend wil blijven.
Tot slot was een van de grootste teleurstellingen van Laken dat er geen akkoord werd bereikt over de zetel van maximaal 12 belangrijke nieuwe EU-organen. Ik hoop dat de Spaanse regering snel een akkoord weet te bereiken over de zetel van deze belangrijke organen, en van met name de Europese Voedselautoriteit en het Europees Agentschap voor Maritieme Veiligheid.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, ook de kleinste fractie van het Parlement, de Fractie voor een Europa van Democratie en Diversiteit, begroet de voorzitter van de Raad, de heer Aznar. Wij willen het graag hebben over de Conventie die op 1 maart van start gaat met een groep van 105 leden die zeer willekeurig is samengesteld en met een bureau van 14 leden dat eveneens zeer willekeurig is samengesteld. Ik verzoek u erop toe te zien dat deze 14 leden ook de 49% nee-stemmers bij het referendum over het Verdrag van Maastricht in Frankrijk en de meer dan 50% nee-stemmers bij meerdere referenda in Denemarken, vertegenwoordigen. Het lijkt mij weinig zinvol een bureau samen te stellen van 14 afgevaardigden die allemaal hetzelfde standpunt innemen en een resultaat produceren dat na 3 of 4 jaar in een referendum verworpen zal worden. Het is praktischer onmiddellijk een dialoog met de bevolking aan te gaan om de verschillende standpunten te kennen en zodoende een duurzaam compromis te bereiken.
De interparlementaire groep in het Parlement die "SOS-democratie" heet en in zekere zin de tegenhanger is van de federalisten en een gesprekspartner voor aangelegenheden in verband met openheid en subsidiariteit, heeft een uitstekende bijeenkomst met de heer Verhofstadt gehad. Wij zullen een verzoek indienen voor een gelijkaardige bijeenkomst met u. Tijdens deze bijeenkomst beloofde de heer Verhofstadt twee interessante dingen:
Ten eerste is hij er voorstander van dat er in alle delegaties zogenaamde eurorealisten uit alle landen zetelen en dat bijvoorbeeld ten minste één van de drie afgevaardigden van twee landen - twee van het parlement en één van de regering - een persoon met een eurorealistische visie zou zijn. Hij beloofde hiervoor te pleiten en verzocht ons campagne te voeren om dit doel te bereiken. Zijn tweede belofte was dat hij zal pleiten voor een volksraadpleging over het resultaat.
Ik wil de heer Aznar vragen of hij eveneens zal aandringen op een brede vertegenwoordiging en een referendum achteraf? Zal hij ervoor zorgen dat er twee verschillende ontwerpteksten worden geschreven, een grondwet voor een democratische bondsstaat en een democratische overeenkomst tussen zelfstandige landen, zodat de bevolking het verschil kan zien? Is hij bereid om over twee verschillende voorstellen een informatieve volksraadpleging te houden? Zal hij de bevolking naar hun mening vragen en daarna een intergouvernementele conferentie samenroepen om een compromis op te stellen? Wij moeten bekijken hoe het Handvest de instellingen kan binden zonder in conflict te komen met de grondwetten en met het Hof voor de Rechten van de Mens, en of een opsplitsing van het Verdrag in twee afzonderlijke delen de mogelijkheid om bij Verdragswijzigingen een referendum te houden, niet uitsluit. Ook moeten wij bekijken hoe dertig soorten besluiten tot drie overzichtelijke besluiten herleid kunnen worden, hoe we een vetorecht kunnen gebruiken wanneer vitale belangen op het spel staan, zonder het besluitvormingsproces volledig lam te leggen, hoe de nationale parlementen bij de samenwerking betrokken kunnen worden en of zij het initiatiefrecht, het monopolie en alle bevoegdheden van de Commissie kunnen overnemen, en hoe wij kunnen voorkomen dat we een herhaling krijgen van wat er met het legaliteitsprincipe is gebeurd.
Tot slot wil ik u, mijnheer Aznar, met betrekking tot de openheid, waarover ook Graham Watson het had, vragen of u van plan bent de Spaanse houding te wijzigen en ervoor te zorgen dat het Parlement dezelfde documenten krijgt als de Raad. Als vriend van Spanje heet ik u welkom en hoop ik dat u ons zult verrassen met de totstandbrenging van openheid, iets waarin Zweden niet geslaagd is en waarvoor België zich niet heeft ingezet. Bienvenido.

Gorostiaga Atxalandabaso
Dank u, mijnheer de Voorzitter.
(De spreker gaat verder in de Baskische taal) Urte berri on danori eta zuri zorionak Lehendakari Jauna.
Mijnheer de Voorzitter, ik wens iedereen een gelukkig nieuwjaar en ik feliciteer onze Voorzitter. De heer Poettering sprak gisteren over het belang van het feit dat u een Ier bent. Dit is het beste bewijs van het politieke succes van de kleine landen van ons continent. Het deed mij als Bask genoegen dat te horen, omdat de Ierse Republiek, die nog maar een eeuw bestaat, een bemoedigend voorbeeld is voor een staatloze Europese natie als de onze. Ook om die reden wens ik u veel succes.
Gedurende de komende maanden zal de regering van het Koninkrijk Spanje er echter op toezien dat u het pad volgt dat uw voorganger heeft uitgestippeld. Laat me u eraan herinneren dat de grootste kans op vrede die zich gedurende meer dan een generatie heeft voorgedaan, door de Spaanse regering is verkwanseld doordat ze weigerde haar nationalistische starheid aan de kant te zetten. Premier, kunt u dit Parlement een sprankje hoop geven door aan te geven dat u zich zult inzetten voor een politieke oplossing van het lopende conflict in Baskenland? De tijd dringt. Aan het eind van deze week is 10% van uw voorzitterschap van de Europese Unie verstreken. U moet opschieten. We zitten te wachten op een doorbraak in de huidige impasse. Ik sluit af met de woorden van de heer Watson, die zei dat we moeten inzien dat politieke problemen vaak om een politieke oplossing vragen.

De Voorzitter
Aangezien we dankzij de welbespraaktheid van sommige fractievoorzitters achter lopen op het schema, zal ik de rest van de ochtend strenger moeten zijn.

Galeote Quecedo
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat u niet begint met mijn spreektijd in te korten.
Ik ben van mening dat vanochtend tijdens ons debat duidelijk is gebleken dat wij ons in een beslissende fase van de Europese eenwording bevinden. Derhalve geloof ik dat de ambitieuze doelstellingen van het Spaanse voorzitterschap - die ieder op zich genomen al als historisch kunnen worden bestempeld - recht doen aan dit feit. Vast staat in ieder geval dat wij gezien de vastberadenheid en zelfs het enthousiasme waarmee 300 miljoen Europese burgers de euro in hun leven hebben opgenomen, de toekomst optimistisch tegemoet kunnen zien.
Het Europees Parlement is de spreekbuis van de burger en dient thans te bewijzen dat het zijn rol van stuwende kracht achter dit debat kan waarmaken. Deze rol is vooral de afgelopen zes maanden door het Belgische voorzitterschap erkend en deze ochtend door de voorzitter van het Spaanse voorzitterschap nog eens onderstreept.
Wij hebben de Commissie en de Raad er bijvoorbeeld toe aangezet de juridische autoriteiten van de lidstaten te voorzien van communautaire instrumenten waarmee de verdediging van de vrijheden met het oog op het terrorisme wordt vergemakkelijkt. Hier in het Parlement is al vanaf het begin van de zittingsperiode duidelijker dan waar ook benadrukt dat het terrorisme een probleem van en een bedreiging voor iedereen is en niet alleen voor de rechtstreekse slachtoffers.
Het voorzitterschap van de Raad heeft verklaard dat de medebeslissingsprocedure bij de volgende herziening van het Verdrag betreffende de Europese Unie moet worden verbeterd. Dit houdt een erkenning van het Parlement in die wij toejuichen.
Wij zullen deze herziening op dezelfde wijze benaderen als het Handvest van de grondrechten - dat als het naar mijn fractie gaat in het nieuwe Verdrag zal worden opgenomen -, dat wil zeggen op basis van een Conventie die, zoals ons vanochtend is verteld, in maart in de zetel van het Parlement zal worden geopend.
Wij vertrouwen erop dat deze positieve houding van de Raad de werkzaamheden van de Conventie zal blijven begeleiden zodat wij twee doelstellingen kunnen verwezenlijken. Ten eerste dienen de communautaire instellingen dichter bij de burger te worden gebracht door hen democratischer, doelmatiger en transparanter te maken. Ten tweede moeten wij het institutioneel kader, dat bedoeld was voor de zes lidstaten die aan de wieg van de Europese Gemeenschap stonden, grondig hervormen en aanpassen aan een Unie van 25 of meer lidstaten, die naar wij hopen in 2004 haar beslag zal krijgen.
Dames en heren, de onderhandelingen over de uitbreiding van de Europese Unie - in het kader waarvan, zoals gezegd, sommige uiterst belangrijke hoofdstukken de komende maanden aan de orde zullen komen - mogen op geen enkele wijze worden beïnvloed door interne discussies. Integendeel, in de huidige lidstaten zouden regering en oppositie hun politieke schermutselingen op de achtergrond moeten schuiven om dit belangrijke doel van de Unie te verwezenlijken.
Mijnheer Barón, men mag niet vergeten dat het succes van een voorzitterschap niet de verdienste is van een land en al helemaal niet van een politieke partij. U heeft deze morgen erkend behoefte te hebben aan wat cursussen. Ik vrees dat dit niet alleen voor informatica geldt. U heeft als een Spaans socialist gesproken. Ik kan alleen maar hopen dat u zich ten opzichte van het Spaanse voorzitterschap even loyaal opstelt als de Fractie van de Europese Volkspartij ten opzichte van de vorige voorzitterschappen.
(Protest van de PSE) Mijnheer de Voorzitter, wij moeten van de komende zes maanden gebruik maken om de positie van de Europese Unie in de wereld te versterken, om ervoor te zorgen dat zij bij alle internationale debatten met één stem spreekt. Dit betekent niet alleen dat op het vlak van het GBVB institutionele hervormingen moeten worden uitgevoerd om dit beleid binnen en buiten onze grenzen doelmatiger te maken en beter onder de aandacht te brengen, maar ook dat de instrumenten waarover de Europese Unie nu al beschikt, zoals de gemeenschappelijke buitenlandse dienst, moeten worden verbeterd.
De komende zes maanden staan ons ongetwijfeld tal van uitdagingen te wachten die de inzet en de medewerking van allen, burgers, Europese instellingen, regeringen en politieke partijen, vereisen. Wij zijn er geheel van overtuigd dat dit voorzitterschap nog een stap in de richting van een groter en hechter Europa zal zetten, van een Europa dat opener is voor de wereld en dat dichter bij de burgers staat.

Díez González
Mijnheer de Voorzitter, de uitoefening van het voorzitterschap is voor een land steeds weer een gelegenheid om aan te tonen dat de gemeenschappelijke zaak hem ernst is, en die zaak is niets meer of minder dan het voortbouwen aan een Europa dat ten goede komt aan de burgers. Ik weet dat u het niet eenvoudig heeft, mijnheer Aznar, dat de internationale context politiek en economisch ingewikkeld is en bovendien dat, zoals is opgemerkt, het Belgisch voorzitterschap de lat erg hoog heeft gelegd voor u. Maar twijfelt u er niet aan, mijnheer de Voorzitter, dat wij, Spaanse socialisten, zonder voorbehoud onze medewerking zullen verlenen om ervoor te zorgen dat dit voorzitterschap tot een succes voor Spanje en een succes voor Europa wordt. Onzerzijds zal er nimmer sprake zijn van enige disloyaliteit, nimmer. Anderen zullen nog spijt krijgen van hun gebrek aan loyaliteit. Onze wens zal zijn dat u het goed doet, omdat wij willen dat door dit voorzitterschap het prestige van Spanje in Europa toeneemt. Daarom zal de inzet van uzelf, mijnheer de Voorzitter, en die van de leden van uw regering, op de omstandigheden moeten zijn berekend.
Mijnheer de Voorzitter, in uw uiteenzetting heeft u de huidige prioriteiten van Europa de revue laten passeren: de uitbreiding, het proces van Lissabon, de internationale coalitie voor de vrijheden en tegen het terrorisme, de gemeenschappelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, de buitenlandse politiek, de betrekkingen met de mediterrane landen, de rol van Europa in Latijns Amerika. Ziehier, mijnheer de Voorzitter, de agenda. Wij socialisten hadden u echter graag een concrete belofte horen doen, u horen spreken van een verreikend initiatief op een van deze terreinen. Wij hadden bijvoorbeeld graag gezien dat u bij het bespreken van het proces van Lissabon het accent had gelegd op de sociale aspecten. In het kader van het proces van Lissabon is immers een strategie afgesproken die naast de totstandkoming van een economische ruimte met meer welvaart en concurrentie een volledige werkgelegenheid en grotere sociale cohesie beoogde.
Daarom zouden wij graag willen, mijnheer de Voorzitter, dat u zich ervoor inzette dat de doelstellingen op de sociale agenda steeds meer op communautair niveau worden gecoördineerd. Wij zouden graag willen dat u het Europees Parlement, de vakbeweging en de werkgeversorganisaties betrok bij dit proces. Dan zal er ons inziens sprake zijn van "meer Europa" . Ik zal nog een voorbeeld geven: de mediterrane landen en Latijns Amerika zijn Europese prioriteiten maar een goed Spaans voorzitterschap zou gezien de nabijheid en bevoorrechte betrekkingen in staat moeten zijn zich te onderscheiden ten aanzien van deze twee geografische gebieden. In uw programma komen wij echter geen concrete initiatieven tegen om de dialoog nieuw leven in te blazen en de samenwerking verder te tillen dan de oprichting van de Euromediterrane ontwikkelingsbank, die trouwens in 1995 al in Barcelona en naderhand in Laken werd voorzien. U zegt hoe noch wanneer u de onderhandelingen met Mercosur en met Chili zult afsluiten. We missen concrete toezeggingen.
Wij zijn blij, mijnheer de Voorzitter, dat u als devies heeft gekozen voor "meer Europa" , en niet omdat dat een klassieker is binnen de Socialistische beweging. Ik kan u nu al zeggen dat we u niet zullen meten aan het aantal vergaderingen per kwartaal, maar aan de resultaten. U zult daarom, mijnheer de Voorzitter, de daad bij het woord moeten voegen. Wat verstaat u onder "meer Europa" ? Ik neem aan dat u daarmee niet bedoelt dat, zoals minister Piqué heeft gezegd, Europa in het jaar 2050 er een eensluidende mening op nahoudt, want, zoals een echte Madrileen zou zeggen, "voor die reis heb je geen proviand nodig" . Ik ben echt onder de indruk van het streven van de minister van Buitenlandse Zaken. Meer Europa betekent meer veiligheid maar ook meer vrijheid; meer Europa betekent meer werkgelegenheid en minder ongelijkheid; meer Europa betekent meer democratie en meer medezeggenschap; meer Europa betekent ook een Unie die zich actiever inzet voor de mensenrechten; meer Europa, mijnheer de Voorzitter, betekent al met al ook minder nationalisme, van het oude en het nieuwe stempel.
Mijnheer de Voorzitter, als u het zo doet, zullen wij de eersten zijn die u toejuichen. Wij willen dat u slaagt en wij willen dat samen vieren.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, allereerst zou ik erop willen wijzen dat de Liberale Fractie en mijn partij, Convergència Democràtica de Catalunya, alle steun zullen verlenen opdat dit voorzitterschap aan het eind van de rit een positieve balans kan vertonen, met klinkende resultaten, en een gelijksoortige beoordeling krijgt als de voorgaande twee voorzitterschappen van Spanje.
Van de onderwerpen die voor het huidige voorzitterschap als prioriteit zijn bestempeld, zou ik de aandacht willen vestigen op de volgende drie.
Ten aanzien van de bijeenkomst van de in maart te houden Europese Raad van Barcelona is het onze wens dat die concrete toezeggingen en verifieerbare resultaten oplevert. Wij willen er namelijk zeker van zijn dat de structurele hervormingen en liberaliseringsprocessen er daadwerkelijk komen. Deze zijn nodig om de doelstellingen van het Lissabon in gang gezette proces te bereiken.
Met betrekking tot de Euromediterrane conferentie, zouden wij graag willen dat daarmee een nieuwe fase werd ingeluid in het eveneens onder Spaans voorzitterschap in 1995 in Barcelona in gang gezette proces. Wij willen namelijk een grotere en betere samenwerking tussen de Europese Unie en de overige mediterrane landen. Wij zijn ervoor een financiële instelling in het leven te roepen die het mogelijk maakt de voor de mediterrane programma' s overeengekomen fondsen volledig en efficiënt te gebruiken. De buitenlandse politiek van de Unie is van doorslaggevend belang voor een niet onaanzienlijk deel van onze toekomstige vrede en stabiliteit en dient derhalve te worden geïntensiveerd.
Aangezien u als lid van het bureau van de Conventie een sleutelpositie inneemt, verzoeken wij u dringend erop toe te zien dat in de tijdens de Intergouvernementele Conferentie van 2004 aan te nemen grondwetstekst sprake is van de opname en deelneming van de constitutionele regio' s in de instellingen van de Europese Unie. Zoals de voorzitter van de Liberale Fractie al in zijn toespraak heeft aangegeven, kan de Europese Unie niet als compleet worden gezien indien geen sprake is van de volledige deelneming en integratie van het Europa van de regio' s. Aan dit vraagstuk hechten wij, zoals gezegd, wat het Spaans voorzitterschap betreft, dat met de Conventie begint, het grootste belang gehecht.

Bautista Ojeda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, de prioriteiten die spelen tijdens het Spaanse voorzitterschap van de Europese Unie zijn ambitieus en vergen wilskracht. De opbouw van Europa is in een fase aanbeland waarin dieper wordt ingegaan op de vrijheden, intolerantie in het nauw wordt gedreven en plaats wordt ingeruimd voor de noodzakelijke strijd tegen het terrorisme.
De Spaanse prioriteit voor de uitbreiding gaat niet gepaard met de toezeggingen die nodig zijn om de verwezenlijking van de terechte doelstellingen van de doelstelling 1-gebieden te garanderen.
Als pleitbezorger van de Andalusische identiteit en met het oog op de toekomst ben ik van mening dat de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, het debat over plattelandsontwikkeling, de gezamenlijke besluitvorming in de landbouw en de voedselzekerheid van vitaal belang zijn om uitermate kostbare crises en onrust bij de consument te voorkomen. De inspraak van de autonome regio' s in de Raad tijdens de behandeling van onderwerpen die op ons gebied liggen, zal altijd positief en verrijkend zijn.
Brengt u in Europa de Spaanse realiteit tot uitdrukking. Probeert u die niet te verhullen, mijnheer Aznar. De autonome regio' s maken deel uit van de staat. Een pluralistisch Spanje in een pluralistisch Europa zorgt voor "meer Unie" ! Op die sociale en politieke realiteit dient u dieper in te gaan.
Mijnheer Aznar, u heeft Marokko niet expliciet genoemd in uw uiteenzetting. Neemt u dat land op in uw voorzitterschap!
Mijnheer Aznar, zorgt u ervoor dat het doel van meer cohesie, waar wij terecht naar streven met het verenigd Europa, niet in het geding komt door het neutrale karakter van het voorzitterschap. Weest u standvastig maar schuwt u de dialoog niet.

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, het spijt mij dat weer eens enkele vertegenwoordigers van links er de voorkeur aan hebben gegeven een partijpolitieke aanval op Italië te plegen, op een volk dus dat zijn regering op vrije en democratische wijze heeft gekozen, in plaats van de aandacht toe te spitsen op het heden en de toekomst van de Europese Unie. Maar: de minimis praetor non curat.
Voorzitter Aznar, het programma van het Spaans voorzitterschap zit vol thema' s en doelstellingen, en wij zien dat achter elk initiatief een poging schuil gaat om de politiek opnieuw in het middelpunt van het debat te plaatsen. Wij hebben niet veel tijd en daarom kunnen wij slechts enkele punten aanhalen. U hebt het gemeenschappelijk economisch beleid genoemd. Ook de benoemde voorzitter van de Commissie heeft dit beleid als de belangrijkste factor voor de toekomst genoemd. Dat is een bevestiging van hetgeen wij zeiden bij de stemming in Brussel over de euro: er kan van een monetair beleid geen sprake zijn als wij geen sterk gemeenschappelijk economisch beleid hebben. Het beleid jegens de mediterrane landen moet sneller vorderen. Samenwerking tussen de geheime diensten van de Europese landen is weliswaar zeer belangrijk voor de strijd tegen het terrorisme - zoals wij ook in het debat over dit onderwerp naar voren hebben gebracht - maar armoedebestrijding is net zo belangrijk. Ook moet opnieuw vrede worden gebracht in het Midden-Oosten en moeten wij voor het politieke zwaartepunt van de Europese Unie een nieuw evenwicht zien te vinden. Daarom moet een krachtdadig beleid jegens de landen van de Middellandse Zee een van de hoofdpunten van de aanstaande top van Barcelona zijn. Als wij het begrip "meer Europa" , ofwel "meer Europa van de burgers" , hard willen maken, moeten wij zorgen voor minder bureaucratische en meer democratische instellingen en meer respect voor de tradities en de identiteit van de verschillende landen. Dan moeten wij zorgen voor een Europa waarin niet alles tot een eenheidsworst wordt, maar eenieder zijn eigen groeikansen heeft, zoals gisteren ook de Voorzitter van het Parlement, de heer Cox, zei.
Wij kunnen tot slot ook niet de ogen sluiten voor het probleem van Argentinië. Dit is de honderdtwintigste crisis sedert 1975. Laten wij daarom het probleem van de speculatieve zeepbel aanpakken, evenals het probleem van de kloof tussen de reële en de officiële economie. Laten wij het probleem van Argentinië aanpakken door onmiddellijk hulp te verlenen, onder meer omdat onze landen met Argentinië verbonden zijn door banden van vriendschap en tradities.

Coûteaux
Mijnheer de Voorzitter, het is jammer dat Spanje, een groot land dat Frankrijk en de Fransen na aan het hart ligt, voor de niet bijster vernieuwende slogan "meer Europa" heeft gekozen. Uiteindelijk is dit al zo' n vijftig jaar een verplichte leus waar wij ons niet meer over kunnen opwinden, temeer daar dit "meer Europa" er in feite uitsluitend op neerkomt dat datgene wat de kern van Europa vormt, namelijk de naties, almaar verder afgebroken wordt.
In een bepaald opzicht zal Spanje echter niet vernieuwend te werk gaan. Met name op een gebied dat u tot prioriteit hebt bestempeld, namelijk de strijd tegen het terrorisme, bent u niet vernieuwend, premier Aznar. Het heeft iets lachwekkends dat wij het terrorisme willen bestrijden, terwijl we alles in het werk lijken te stellen om de wortels van dat terrorisme te voeden, zowel de oppervlakkige als de diepere wortels, en zowel in Europa als overal elders ter wereld. Wat de oppervlakkige wortels betreft, wijs ik op de belachelijke, misdadige obsessie om de grenzen af te schaffen. Uiteraard wordt het hierdoor steeds moeilijker om politiecontroles uit te voeren. Bovendien leidt deze obsessie tot internationalisme, dat zolang de wereld bestaat altijd al een belangrijk wapen van alle terroristische groeperingen is geweest.
Wat de diepere wortels betreft, leidt de afschaffing van de grenzen tot een ondermijning van het gevoel tot een bepaald land te behoren. Eeuwenlang bood dit gevoel de mensen een houvast in tijd en ruimte, oftewel een plaats in de geschiedenis. Nu worden ze teruggeworpen op hun etnische afkomst en binden ze de strijd aan met datgene wat er nog over is van de natiestaat, een strijd die wij overigens soms aanmoedigen. Wat in Spanje gebeurt, is hetzelfde als wat op allerlei andere plaatsen gebeurt. De enige manier waarop Spanje het Baskische terrorisme ons inziens kan bestrijden, is door op het wereldtoneel op nadrukkelijke wijze een Spaans beleid uit te dragen, een beleid dat Spanje gelukkig wel in het Middellandse-Zeegebied in Europa en in Latijns Amerika kan voeren. Het wordt u door Europa echter onmogelijk gemaakt uzelf te profileren.
Een andere, dieper liggende oorzaak waardoor het terrorisme wordt bevorderd en aangemoedigd, is de enorme chaos waarin de wereld wordt gedompeld door de felle aanval die met het onaantastbare dogma van het kapitalisme, oftewel met de liberalisering van het handelsverkeer, wordt gepleegd op de naties. Dit leidt niet alleen tot het vernietigen van de nationale identiteit -hetgeen overigens een van de oorzaken van het moslimterrorisme vormt - maar ook tot het optrekken van een heuse scheidsmuur tussen de rijke en de arme wereld, onder het valse voorwendsel van de mondialisering. Deze arme wereld ziet zich verstoken van een toekomst en wordt derhalve tot de ergste vormen van extremisme gedreven.
In dit opzicht is het gelukkig bemoedigend dat de naties, met name in Europa, hun zelfvertrouwen hervinden. Wij ontvangen hierover positieve signalen: op dit moment uit Italië en Duitsland, eerder al uit Denemarken en Ierland en in de toekomst ongetwijfeld ook uit Frankrijk. Dit zou het komende halfjaar wel eens uw voornaamste zorg kunnen zijn, premier Aznar. Idien u vastbesloten bent aan de nationale staten voorbij te gaan, dan kan ik u persoonlijk en namens mijn fractie helaas geen succes wensen.

Bonino
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk welkom en de beste wensen! U hebt ons een boordevol programma voor uw voorzitterschap gepresenteerd. Staat u mij toe uw enkele suggesties te doen opdat dit ook een groots en ambitieus programma wordt.
Ik kom uit een politieke familie die, in tegenstelling tot vele anderen, altijd heeft geloofd dat er maar één echte concrete zaak is: ideeën en toekomstvisie. Welnu, onder uw voorzitterschap kunt u dat waar maken wat wij als extremisten van het recht en het volkerenrecht al jarenlang als idee koesteren. Onder uw voorzitterschap kunt u ervoor zorgen dat de mensheid de beschikking krijgt over het Permanent Internationaal Strafgerecht om genocide, oorlogsmisdaden en misdaden tegen de mensheid te bestraffen. Dat zal een historische gebeurtenis worden, een fundamentele verandering die samen met de Verdragen een eerste stuk internationale rechtspraak teweeg kan brengen.
Er zijn 60 ratificaties nodig: wij hebben er nu meer dan 50. Heel wat bevriende en dichtbij liggende landen zijn ver gevorderd. Als u wilt kunt u met ons aller hulp - het Parlement zal dit vraagstuk in februari bespreken - als Spaans voorzitterschap die 60 ratificaties bereiken, in naam van en voor rekening van 200 miljoen Europese burgers. Ik hoop dat u deze taak op u zult nemen en deze historische verandering zult bewerkstelligen. Hoe anders zou zelfs de strijd tegen het terrorisme zijn geweest als wij net als in het geval van Milosevic - die een eenvoudige oorlogsmisdadiger is en momenteel terechtstaat - ook de mogelijkheid hadden gehad om iemand als Osama Bin Laden of mullah Omar voor een permanent internationaal tribunaal te dagen, en dus de Amerikaanse vrienden niet gedwongen waren geweest om militaire rechtbanken of wat dan ook te verzinnen. Welnu, wij hebben die mogelijkheid in de hand; u hebt die mogelijkheid in de hand en u kunt ervan op aan dat wij die hard gemaakt willen zien.
Natuurlijk kunnen wij, mijnheer de voorzitter, het niet anders dan eens zijn met de strijd tegen het terrorisme, maar mij baart het politieke antwoord zorgen. Het is namelijk wel duidelijk dat noch de militaire, noch de gerechtelijke antwoorden volstaan. Het politieke antwoord is zwak. Wij blijven als maar hangen aan het principe dat de vijand van de vijand automatisch onze vriend is, en wij brengen dat ook in praktijk. Op die manier lopen wij het risico de meest onvoorstelbare regimes uit te roepen tot onze rechtstreekse bondgenoten, enkel en alleen omdat wij hen nodig hebben. Enkele van die regimes, mijnheer de voorzitter, bevinden zich dicht in de buurt, aan de overkant van de Middellandse Zee.
Ik wilde nog een tweede vraagstuk aanstippen. Ziet u, wij zitten mijns inziens naast een kruidvat en een nieuwe visie ten aanzien van onze betrekkingen met het Middellandse-Zeegebied moet derhalve volgens mij een prioriteit zijn voor het heden, maar zeer zeker voor de nabije toekomst.
Dit waren enkele suggesties, mijnheer de voorzitter, die voortkomen uit een concrete visie. Visie is ook datgene wat onze burgers van ons verwachten.

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de fungerend voorzitter veel geluk wensen met het ambitieuze programma dat hij hier vanochtend heeft gepresenteerd. De interventies van sommige collega' s deden mij denken aan hetgeen Marx - niet Karl maar Groucho - zei over bepaalde literaire critici. Die hadden het zo druk met het schrijven van hun boekbespreking dat ze nog geen vijf minuten overhielden voor het lezen van de roman waar die bespreking over ging.
Wat ik wilde zeggen, mijnheer de voorzitter, is dat het Spaans Voorzitterschap een reeks doelstellingen definieert die direct verwezenlijkt moeten worden. Dat geldt zowel voor de interne als voor de externe aspecten. We moeten onze wensen op elkaar afstemmen en dan tot een consensus komen. Vervolgens moeten we aangeven op welke wijze het Europees project verder moet. Daarvoor hebben we behoefte aan twee dingen. We hebben allereerst een methode nodig. In Laken is gekozen voor een Conventie, en dat is een innovatie. Europa kan immers niet worden opgebouwd op basis van een reeks concentrische cirkels. Daarnaast hebben we ambitie nodig.
Ik wil mijn goede vriend Watson gelukwensen met zijn benoeming tot voorzitter van de Liberale Fractie. Ik ben het echter niet eens met wat hij gezegd heeft, omdat ik geloof dat Spanje zich wel degelijk in een positie bevindt om één van de grootste uitdagingen van onze tijd aan te gaan. Het gaat er namelijk om eenheid en diversiteit met elkaar verenigbaar te maken. Dat moet met overleg en beleid geschieden. Het Europees project moet op een goed gestemd orkest lijken - "wohl temperiert" zou Mozart zeggen - en dat orkest moet zich laten leiden door democratische impulsen, en niet als een bataljon door een cornet.
Mijnheer de voorzitter, toen de vrijheid op 11 december op zulk een brute wijze werd aangevallen, werd het overduidelijk dat de begrippen veiligheid, defensie, samenwerking, buitenlandse politiek en ontwikkelingshulp op elkaar inwerken. We moeten ervoor zorgen dat het denken over deze begrippen uitmondt in de door allen gedeelde overtuiging dat het verschijnsel terrorisme voor allen hetzelfde gevaar en dezelfde bedreiging vertegenwoordigt. Dat betekent dat we allemaal hetzelfde antwoord moeten geven.
Twee opmerkingen, mijnheer de voorzitter, over Latijns Amerika. Volgens dit Parlement heeft Latijns Amerika geen giften nodig, maar mogelijkheden. We geloven in dit Parlement echter ook dat we nu eens van de goede bedoelingen naar het chequeboek moeten overstappen. Daarom hebben we de bedragen die de Commissie voor de samenwerking met deze regio in het jaar 2002 voorstelt drastisch verhoogd. Bovendien hebben we een lijst ambitieuze maatregelen voorgesteld om invulling te geven aan de strategische doelstelling zoals die door de staatshoofden en regeringsleiders tijdens de Top van Rio de Janeiro is gedefinieerd: het scheppen van een biregionale strategische associatie. We hopen - en het Spaanse Voorzitterschap heeft zich ook in die zin uitgesproken - dat tijdens de Top van Madrid duidelijke uitspraken zullen worden gedaan over de verplichtingen van Europa jegens Latijns Amerika.
De fungerend voorzitter zal een nieuwe verdieping op het communautaire gebouw plaatsen. Ik twijfel er niet aan dat die nieuwe verdieping zal voldoen aan de ambitieuze prioriteiten die ons hier vanmorgen zijn voorgelegd.

van den Berg
Premier Aznar, twintig jaar geleden was één Europese markt met één munt, de euro, een droom en vandaag is het werkelijkheid. Diezelfde ambities willen de Europese socialisten voor het Europees veiligheids- en defensiebeleid en die wens is alleen maar versterkt door alle ervaringen van de 11de september. Het is een voorwaarde voor vrede en vooruitgang. Daarom steunen we het Spaanse voorzitterschap als het dit EVDB meer dynamiek, een grotere capaciteit en in het algemeen meer middelen wil geven om meer effectiviteit te bereiken. Daarbij is het van wezenlijk belang dat de boodschap van multilateralisme wordt uitgedragen. De opzegging van het ABM-verdrag door de Verenigde Staten is daarmee in strijd. Wij willen niet terugvallen in een nieuwe bewapeningsrace. Wij vragen het Spaanse voorzitterschap deze Europese boodschap met name ook aan onze bondgenoot, de Verenigde Staten, te doen toekomen. Deze boodschap en oproep aan de VS kunnen we met des te meer kracht doen nu we als Europa bereid zijn de strijd tegen het terrorisme binnen en buiten Europa in de coalitie met kracht voort te zetten.
Ik heb een tweede ernstige vraag aan het Spaanse voorzitterschap. Bent u bereid ook voor een wereldwijde coalitie tegen de armoede te strijden? Armoede is immers voor een groot deel de voedingsbodem voor fundamentalistische haat, van welke origine dan ook. Een coalitie tegen armoede in Azië, in Afrika en ook in het Euromediterrane proces, want veiligheid op onze aarde is er niet voor enkelen maar is alleen stabiel als ze gedeeld wordt door allen, in een internationale rechtsorde.
Vindt het Spaanse voorzitterschap het ook niet beter daarin financieel te investeren in plaats van alle kaarten eenzijdig op nieuwe Star Wars-achtige investeringen te zetten?
Wilt u tegen deze achtergrond alles doen om de heren Solana en Patten te helpen in 2003 een volledig operationele capaciteit te hebben voor de Petersbergtaken?
In het Midden-Oosten horen we de oud-premier van Iran, Rafsanjani, dreigen met een atoombom om Israël te vernietigen. Dat is volkomen onaanvaardbaar. Maar ook de politiek van Sharon, die Arafat isoleert en onschuldige Palestijnse burgers tot slachtoffer maakt, levert geen enkele bijdrage tot de veiligheid in Israël en Palestina. Is het Spaanse voorzitterschap bereid samen met de Verenigde Staten en Rusland een nieuw vredesinitiatief in het hele Midden-Oosten te nemen? Wij zouden het daarvoor zeer dankbaar zijn.

Sánchez García
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Aznar, mijnheer Prodi, dames en heren, als afgevaardigde van de Kanarische Eilanden, een ultraperifere regio van de Unie, en als lid van de liberale fractie, heet ik het voorzitterschap van de Raad hartelijk welkom.
Mijnheer Aznar, u moet de onderwerpen die op de agenda van dit nieuwe semester staan ook daadwerkelijk aan de orde laten komen. De uitbreiding en de invoering van de euro vormen daarbij het scenario voor het communautair Europa, en zulks tegen een heel bijzonder decor. De gehele planeet wordt immers, om uiteenlopende redenen, op dezelfde wijze bedreigd, en we moeten daarom met het oog op vrede en welvaart voortdurend een gezamenlijke inspanning doen.
Als het gaat om Europa moet ik erop wijzen dat er dringend onderhoudswerk moet worden verricht aan alle pijlers van het communautaire gebouw. Op alle communautaire beleidsterreinen moet dus iets worden "ingebouwd" . U noemt dat: "meer Europa" , en dat is juist gezien, zeker als het gaat om de herziening van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, de structuurfondsen, de consolidering van de ultraperifere regio' s en het formuleren van een werkelijk Europees immigratiebeleid. Er moet nu ook werk worden gemaakt van de institutionele hervorming; er moet worden vastgesteld op welke wijze de regio' s kunnen deelnemen aan de constructie van het Europa van de 21ste eeuw, en er moet een adequaat milieubeleid worden ontwikkeld, zonder daarbij het sociaal beleid uit het oog te verliezen, dat wel zeggen werkgelegenheid en KMO' s.
U bent nu tegelijkertijd voorzitter van de Raad en leider van de Spaanse regering, en in die dubbele hoedanigheid mag u niet vergeten "meer Europa" naar de rest van de wereld te exporteren. Voor dat doel moeten de buitenlandse betrekkingen van de Unie worden herzien, bijvoorbeeld met betrekking tot het gemeenschappelijk standpunt van de Raad omtrent Cuba en de toekomst van de Sahara. De mensen moeten zich daar in een referendum kunnen uitspreken over zelfbeschikking. We moeten bovendien een dialoog onderhouden met de mediterrane buurlanden, van Marokko tot het Nabije Oosten, en natuurlijk ook met de geografisch verder verwijderde landen, zoals Latijns Amerika - denkt u maar aan Argentinië - , de Verenigde Staten en China.
U kunt uiteraard altijd op ons rekenen in gemeenschappelijke strijd van Europa tegen het terrorisme.
Ik wens u alle geluk met uw taak en ik hoop dat we bij de evaluatie in juni kunnen vaststellen dat uw optreden een succes is geweest. Wat goed is voor Europa is immers goed voor ons, en zeker voor de ultraperifere regio' s.

Nogueira Román
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de fungerend Voorzitter van de Raad, in het belang van de Unie, de Spaanse staat en mijn natie moet er op een aantal cruciale gebieden - landbouw, visserij, de toekomst van de structuurfondsen - een gemeenschappelijk beleid worden ontwikkeld. In uw prioriteiten voor dit voorzitterschap komen die zaken echter niet aan de orde, of ze worden naar het tweede plan verschoven. U bent daarentegen wel bereid uw voorzitterschap in dienst te stellen van uw autoritaire en obsessieve afkeer van de Europese diversiteit. U staat niet toe dat de verschillende regio' s en naties waaruit de Spaanse staat is opgebouwd in de Raad vertegenwoordigd zijn. Daarbij hanteert u een anti-historisch en anachronistisch soevereiniteitsbegrip. Als u daarin gelijk had, mijnheer Aznar, dan zouden we moeten concluderen dat u hier vandaag verschijnt als de voorzitter van een buitenlandse instelling.
Wij denken er anders over. Ik vertegenwoordig mijn natie en ben op hetzelfde moment burger van de Spaanse staat en de Europese Unie. Ik zie daar niets tegenstrijdigs in. U wilt op een autoritaire wijze tornen aan zaken die in de Verdragen en de praktijk al zijn opgelost. U begrijpt niet waar het in de toekomst over zal gaan. Het gaat hier niet om soevereiniteit en helemaal niet over separatisme. We vragen ons gewoon af waarom Slowakije een Visserijraad kan voorzitten, terwijl Galicië, Andalusië en de Kanarische eilanden in die Raad niet vertegenwoordigd zijn. Het historisch nationaal karakter van Malta en Luxemburg wordt terecht erkend. Waarom geldt dat dan niet voor Galicië, Baskenland, Catalonië, Schotland, Wales en Vlaanderen?

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, onder het Spaanse EU- Raadsvoorzitterschap gaan de onderhandelingen met de kandidaat-lidstaten de tot nu toe lastigste fase in. De thema' s landbouw en regionale steunverlening vergen een summum aan tact en omzichtigheid. Vooral daar waar het om de rechtstreekse steun aan de boeren gaat, is een gedifferentieerde zienswijze op zijn plaats. Als we ons niet de kritiek op de hals willen halen een buitensporige productieverhoging aan te zwengelen, dienen we ons meer op een geïntegreerd beleid voor landelijke gebieden in de kandidaat-lidstaten te concentreren, in plaats van het systeem van rechtstreekse steun over te planten. Zeker in het licht van de opdoemende problemen en de strijdige belangen ten aanzien van de stimuleringsmaatregelen zullen uitzonderlijke onderhandelingsvaardigheden vereist zijn. Het is mijns inziens van cruciaal belang dat de onderhandelingen draagvlak en stabiliteit voor de toekomst scheppen, een toekomst die verder reikt dan 2004 en de Agenda 2000.

Evans, Jonathan
Uit het optreden van premier Aznar vanmorgen maak ik op dat zijn voorzitterschap gericht en zakelijk belooft te zijn, toegespitst op de grote vraagstukken. Er liggen diverse taken op internationaal gebied voor het voorzitterschap; de internationale oorlog tegen het terrorisme is hiervan de moeilijkste en belangrijkste.
Het voorzitterschap heeft toegezegd in deze crisis onwrikbare solidariteit met de Verenigde Staten te betonen, en dat is terecht, maar er zullen zich andere buitenlandse problemen aandienen. In Zimbabwe is sprake van een toenemend drama dat om snel handelen van de EU vraagt: er moeten onmiddellijk krachtige sancties worden afgekondigd en een duidelijke boodschap worden afgegeven over de riskante gevolgen van het misdadige pad dat de heer Mugabe is ingeslagen.
Op economisch gebied ziet het voorzitterschap zich voor vergelijkbare uitdagingen gesteld. Als Europa echt de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld wil worden, belooft Barcelona het moment van de waarheid te worden. We kunnen het ons eenvoudigweg niet veroorloven te blijven falen. Europa moet zijn zaken op orde zien te krijgen. Sinds Stockholm is het de verkeerde kant op gegaan. De liberaliserende agenda is dichtgeslibd met sociale en ecologische doelstellingen. Sindsdien zijn er minstens drie nieuwe EU-richtlijnen ten uitvoer gelegd die rechtstreeks tot een vermindering van de flexibiliteit van de arbeidsmarkt leiden en er komen er nog meer aan. Dan zijn er nog de nationale wetten, bijvoorbeeld in Frankrijk, die het bedrijfsleven de handen binden. Deze agenda gaat ten koste van de werkgelegenheid.
In de doelsectoren voor grotere concurrentie is het beeld ronduit onaanvaardbaar. In de financiële dienstverlening - telecommunicatiebedrijven bijvoorbeeld - vordert de liberalisering veel te langzaam. De liberalisering van de energiemarkten en de postbedrijven ligt ver achter op schema. Als Europa aan het eind van dit decennium werkelijk de mondiale economische leider wil zijn, moet er wel meer inzet getoond worden. We moeten het eenvoudiger maken een bedrijf op te zetten en te exploiteren en winst te behalen en te investeren. Dat betekent dat een heleboel gevestigde belangen zullen moeten worden aangepakt. We vragen premier Aznar ons hierbij te leiden.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de Commissievoorzitter, dit Parlement is druk met de Commissie aan het discussiëren over de nieuwe bestuursvormen, de zogenaamde European governance. In het belang van een daadkrachtig, levendig parlementarisme hebben we tegen sommige voorstellen bezwaar aangetekend, maar we zijn het met de Commissie ook over een aantal dingen eens geworden. Iets wat beide partijen willen, mijnheer de voorzitter van de Raad, maar wat de Raad tot nu toe afgewezen heeft, is een interinstitutionele werkgroep, waarin we als Parlement, Commissie en Raad gezamenlijk de voors en tegens van de nieuwe bestuursvorm kunnen bespreken. Ik verzoek u derhalve, mijnheer de voorzitter van de Raad, ervoor te ijveren dat de Raad instemt met deze gezamenlijke aanpak.
Wij zijn van mening, mijnheer de voorzitter van de Raad en mijnheer de Commissievoorzitter, dat Parlement en Raad tenminste gelijk behandeld dienen te worden, ook waar het de secundaire wetgeving betreft. We zijn van mening dat ook ons een call back-recht toekomt, voor het geval dat de secundaire wetgeving niet goed functioneert. We zijn voorts van mening dat kaderrichtlijnen aan een soort sunset clause, een uiterlijke termijn, gebonden zouden moeten worden.
In ieder geval zijn we het er met de Commissie over eens dat wetgeving en besluitvorming in de Europese Unie telkens weer op hun effectiviteit getoetst zouden moeten worden. Dat geldt ook voor het gebied van de liberalisering, waarvan wij af en toe betwijfelen of zij ook met het nodige inzicht en sociaal bewustzijn doorgevoerd wordt. Overwegingen die daarbij om de aandacht vragen, zijn bijvoorbeeld: leidt liberalisering ook altijd op lange termijn tot lagere prijzen? Leidt zij altijd tot concurrentie, of toch vaak ook niet tot monopolies en oligopolies, zij het ditmaal op Europese schaal?
Hoe staat het met name bij de liberalisering op kleinere schaal met de kansen van het midden- en kleinbedrijf, waar wij ons allemaal zorgen over maken? En wat te zeggen van de concentratie, bijvoorbeeld in medialand? De naam Italië is vandaag al gevallen. Hier is men vaak aan één oog blind. En hoe zit het met het netto-effect op werkgelegenheid en lonen?
Dit zijn punten die ik niet aanhaal omdat ik of mijn fractie tegen de liberalisering zouden zijn. Nee, wij brengen ze ter sprake omdat we de liberalisering in het belang van onze burgers door willen voeren, met inzicht, met sociaal gevoel.
Wellicht, Commissievoorzitter en voorzitter van de Raad, zijn sommige regeringen ook daarom sceptisch en traag bij het doorvoeren van de liberalisering, omdat ze het gevoel hebben dat deze niet altijd precies tot het goede doel leidt dat men ervoor in gedachten had, en omdat ze het gevoel hebben dat de eigen bevolking niet altijd de voordelen ziet die deze liberaliseringsstrategie heeft.
Daarom moet ik u verzoeken in het kader van het proces van Barcelona en dat van Lissabon nog eens na te gaan hoe de liberalisering, die u in uw programma wilt doorduwen en voortzetten, ten faveure van onze burgers plaats kan vinden, zodat er ook rekening gehouden wordt met de sociale aspecten. De inzet kan niet zijn een blinde liberaliseringsstrategie te bestendigen.
Als de heer Berlusconi meent Europa te moeten versterken door ons Amerikaanser dan de Amerikanen te laten zijn, stel ik daar tegenover dat we onze eigen, Europese liberaliseringsweg moeten gaan!

Ortuonda Larrea
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, u heeft het zojuist gehad over "meer Europa" en de bestrijding van het terrorisme. Dat zijn uw belangrijkste prioriteiten. Ik ben het daar van harte mee eens en ik hoop dat u hiermee succes boekt.
De opbouw van Europa mag niet alleen aan de nationale regeringen worden overgelaten, met uitsluiting van alle andere openbare instellingen. Ik verwijs daarom naar Duitsland en de vorige voorzitter, België, als voorbeelden. Tijdens dat laatste voorzitterschap hebben vertegenwoordigers van alle regio' s en gemeenschappen kunnen participeren.
De Spaanse regering daarentegen blijft zich verzetten tegen elke vorm van vertegenwoordiging van plaatselijke autoriteiten in de Europese instellingen, ook als deze laatste besluiten nemen die vallen onder de exclusieve bevoegdheden van die autoriteiten. Dat gebeurt regelmatig in de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, en als het over belastingzaken of financiële aangelegenheden gaat, terwijl de autonome regio' s Baskenland en Navarra op dit gebied toch volledige bevoegdheden hebben.
Om een eind te maken aan het geweld verwijs ik naar het voorbeeld van de Britse en Ierse regeringen. Die hebben het akkoord van Goede Vrijdag gesloten en zo het vredesproces in Ulster op gang geholpen. Ik vraag u en de Partido Popular derhalve om niet langer zo halsstarrig vast te houden aan de alliantie met Herri Batasuna. Die alliantie houdt ETA-terroristen immers een hand boven het hoofd en dient alleen maar om de Baskische regering de staat van beleg op te dringen. In plaats daarvan zou u een democratische dialoog moeten opzetten teneinde dit historische conflict op te lossen, en wel met de steun van de meerderheid van de Baskische bevolking. De Basken willen in vrede leven en het recht erkend krijgen om zelf vrijelijk de toekomst te bepalen.

Borghezio
Mijnheer de Voorzitter, "meer Europa" is de leus. Daar zijn wij het allen mee eens, maar deze moet wel worden aangevuld met de woorden "meer vrijheid" , "meer identiteit" . Wij zijn overtuigde voorstanders van het Europa van de volkeren - de Corsicanen, Vlamen en Padanen zijn onze broeders - en daarom zijn wij voorstanders van vrijheid en autonomie. Wij staan achter het Europese opbouwproject, ook omdat dit een antwoord kan zijn op de ernstige gevaren van de mondialisering. Deze leus "meer Europa" zou echter concrete verbintenissen en een duidelijke inhoud moeten bevatten, een inhoud ter verdediging van de vrijheid en de identiteit van de Europeanen. Voor "meer Europa" zijn in eerste instantie maatregelen nodig ter waarborging van onze specificiteit en onze herkomst, onze taalkundige, regionale, nationale en culturele herkomst waar onze volkeren, om te beginnen het Padaanse volk, voor strijden. Dat betekent dat wij precies de tegenovergestelde richting moeten uitgaan als die waarin de richtlijnen van de technocratische oligarchie ons willen sturen, die van alles een eenheidsworst maakt, geen enkele legitimatie heeft ontvangen van het volk via verkiezingen en momenteel het politieke heft in de Europese Unie in handen heeft.
Is het mogelijk de strijd tegen het terrorisme - waarmee wij het eens zijn - los te koppelen van de gevaren van illegale immigratie, die een voedingsbodem is voor terrorisme? In een resolutie van de Raad van Europa wordt aangedrongen op beperking van de binnenkomsten opdat de werkloosheid in de landen niet nog erger wordt. Waarom wordt daar niet naar verwezen?

Brok
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, het Spaanse voorzitterschap valt net in een periode waarin wij ingrijpende beslissingen moeten nemen op het gebied van de buitenlandse politiek. Er moet een oorlog worden voorkomen tussen twee kernmachten; er moet vrede worden gesloten in het Midden-Oosten en het proces van Barcelona moet een succes worden. Als successen uitblijven, zou ons dat wel eens duur te staan kunnen komen.
Ik denk dat wij op de door u, mijnheer de voorzitter, geschetste hoofdpunten vooruitgang kunnen boeken. Het gaat om zaken die op nationaal en internationaal niveau verbonden zijn met de strijd tegen terrorisme. Inhakend op het betoog van een van mijn voorgangers zou ik willen stellen dat wij aan geen enkel politiek motief achter terrorisme, zowel binnen als buiten de Europese Unie, voorbij mogen gaan.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, wat het buitenlands beleid betreft, heb ik u de laatste maanden in de aanloop naar uw voorzitterschap niet kunnen betrappen op de bilaterale neigingen die in Berlijn, Londen en Parijs zijn vertoond. Ik vermoed dat die instelling voortkomt uit de wetenschap dat de bestrijding van het internationale en nationale terrorisme, alsmede het bewaren van de vrede alleen kunnen worden bereikt door een gezamenlijke koers te varen. In dat verband is het van belang een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid te formuleren. Ik ben verheugd dat u een voorstander lijkt te zijn van dit idee.
Uw voorzitterschap valt nog om twee andere redenen in een cruciale fase. Met het begin van de Conventie zult u in staat zijn belangrijke bakens uit te zetten voor de vraag hoe de toekomstige Europese Unie intern gestalte dient te krijgen. Daarom vragen wij uw steun voor de verwezenlijking van de voorwaarden waaronder de Conventie haar taken naar behoren kan vervullen. Tijdens uw voorzitterschap dienen echter ook de voorbereidende besluiten te worden getroffen waarmee een antwoord moet worden gegeven op de vraag hoe de toekomstige Europese Unie er extern uit moet komen te zien. Wat deze vraagstukken betreft hopen wij de komende zes maanden zeer nauw met u te kunnen samenwerken.

Terrón i Cusí
Mijnheer de voorzitter, in Laken zijn voor de bestrijding van het terrorisme en de verwezenlijking van een Europese juridische ruimte twee belangrijke beslissingen genomen. Besloten is dat er voor terroristische activiteiten gemeenschappelijke delictsomschrijvingen en sancties moeten worden vastgesteld en dat er een Europees opsporings- en aanhoudingsbevel moet komen. Het Parlement had in het verslag-Watson op deze twee maatregelen aangedrongen. Ik ben ervan overtuigd dat we bij de uitwerking ervan samen met de Raad en de Commissie goed werk hebben verricht. Ik wil de heer Watson overigens gelukwensen met zijn verkiezing en hem ook bedanken voor zijn interventie.
In Laken is ook nagegaan in welke mate we ons aan het in Tampere opgestelde tijdsschema hebben gehouden. Ik zal daar zo op terugkomen. Ik wil eerst echter melden dat het Coreper op 27 december een aantal maatregelen heeft genomen op het gebied van de terrorismebestrijding. Belangrijk is vooral het besluit dat er een lijst moet komen van personen en organisaties die binnen de Europese Unie actief zijn. Op die personen en organisaties is artikel 4 van het gemeenschappelijk standpunt van toepassing. Daarin wordt gesproken over de noodzaak van politiële en justitiële samenwerking van het soort zoals dat in de Verdragen en de desbetreffende internationale overeenkomsten is voorzien. Wij zijn met dit besluit, dat een onmiskenbare symbolische waarde heeft, buitengewoon ingenomen. Wij hopen dat ook de maatregelen tegen de financiering van het terrorisme in Europa snel kunnen worden toegepast.
Ik hoop voorts, Mijnheer de Voorzitter, dat de Raad steeds goed met dit Parlement zal blijven samenwerken. Die samenwerking is recentelijk niet optimaal geweest, maar dat is een uitzondering.
Zodra de belangrijkste maatregelen ter bestrijding van het terrorisme zijn aangenomen moeten we zorgen voor een daadwerkelijke toepassing. Het is uw opdracht, uw plicht, de staten die nog twijfels hebben te overtuigen.
Ik wil verder nog aangeven dat we met betrekking tot het immigratievraagstuk nog wel enige twijfels hebben. In uw agenda stapt u direct over van immigratie om humanitaire redenen op de bestrijding van clandestiene immigratie. Daarbij vergeet u iets heel belangrijks: de rechten en plichten van immigranten en de wijze waarop de legale immigratie georganiseerd moet worden. De Commissie heeft met betrekking tot dit onderwerp al documenten opgesteld.
Ik verzoek u dringend de gehele agenda af te ronden, om later geen spijt te hoeven hebben van niet nagekomen beloften, zoals dat in Laken het geval was met een aantal in Tampere genomen beslissingen.

Mayol i Raynal
Voorzitter Aznar, het motto dat u voor uw voorzitterschap hebt gekozen is "meer Europa. "Meer Europa" betekent ook dat het Catalaans, de taal van bijna tien miljoen Europeanen, in dit Parlement geaccepteerd zou moeten worden: dit komt overeen met het Handvest van de grondrechten en de culturele diversiteit. "Meer Europa" betekent eveneens dat onze ministers een rechtstreekse bijdrage zouden moeten kunnen leveren aan de Europese besluiten die hen aangaan: dit komt overeen met het Verdrag van Maastricht. "Meer Europa" betekent dat de staat geen ecologische wandaden zou mogen begaan zoals het Spaanse nationaal hydrologisch plan: dit komt overeen met de Europese habitat- en waterrichtlijnen. "Meer Europa" betekent dat het alle naties, indien zij dit wensen, toegestaan zou moeten zijn om volwaardig lid te worden van de Unie: dit blijkt uit verschillende resoluties van ons Parlement waarin het recht op zelfbeschikking erkend wordt.
Samen met mijn partij Esquerra Republicana de Catalunya, oftewel Republikeins Links van Catalonië, weet ik, voorzitter Aznar, dat wij wat al deze democratische vorderingen betreft, niet op u kunnen rekenen. Mister President, als ik naar de sterren op onze vlag kijk, zie ik in alle uithoeken van Europa oude en jonge naties opstaan. Zij willen allemaal - en geheel terecht - hun plaats innemen in dit gemeenschappelijke huis. Staat u mij toe dat ik in het Catalaans eindig...
... Visca Catalunya lliure! Visca Europa unida!

Méndez de Vigo
Mijnheer de Voorzitter, als ik naar de sterren op de Europese vlag kijk, krijg ik de indruk dat er mensen zijn die niet goed beseffen waar we ons bevinden en daarom menen dat ze hier allerlei bekrompen eisen moeten komen stellen. Ik zal het daar echter niet over hebben, aangezien we het hier over Europa moeten hebben. We zijn namelijk bijeengekomen voor de bespreking van een programma dat van zowel ambitie als visie getuigt.
Ik ben zeer tevreden, mijnheer de voorzitter, dat we hier een halfjaarprogramma hebben waarmee we veel kunnen doen en dat tot veel initiatieven zal leiden. De meerderheid van dit Parlement is het daar wel mee eens.
Mijnheer de Voorzitter, volgens de traditie van dit Parlement wordt er hier bij toerbeurt een Voorzitter aangewezen om de zaken af te handelen. Er zijn vandaag veel eisen gesteld, en ik geloof dat het Parlement daar iets tegenover moet stellen. Het Parlement moet zich ertoe verplichten een mijns inziens uiterst belangrijk onderwerp aan te pakken: het proces van Barcelona. Dat zal tijdens dit voorzitterschap één van de belangrijkste kwesties zijn. Met het proces van Barcelona moeten we afmaken wat in Lissabon begonnen is. Ik verzeker u, mijnheer de voorzitter, dat men sociale integratie het snelst bereikt door het scheppen van banen. We moeten een duidelijk signaal afgeven juist nu de Europese economie een moeilijke periode doormaakt. We moeten laten zien dat de Europese Unie bereid is zich deze inspanning te getroosten. Daarom moeten dit Parlement en deze fractie volgende week in de Commissie constitutionele zaken het verslag van de heer von Wogau aannemen, om zo de in het verslag-Lamfalussy opgenomen maatregelen in te voeren. Dat zal de markten een duidelijk signaal geven dat we bereid zijn tot een akkoord te geraken. Ik ben daarom blij dat ook u hier bent, mijnheer Prodi. De Commissie heeft over dit onderwerp namelijk veel te vertellen. Met dit akkoord moeten we deze markt liberaliseren. Het moet echter wel een billijk akkoord zijn dat het machtsevenwicht tussen de instellingen respecteert. We kunnen deze belofte van het Europees Parlement dan op één lijst schrijven met de goede initiatieven van een ambitieus en van veel visie getuigend voorzitterschap.
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat ik de enige spreker ben die niet al zijn spreektijd heeft opgebruikt.

McNally
Mijnheer de Voorzitter, premier, dank u voor uw presentatie van de prioriteiten van het Spaans voorzitterschap. Ik wil op slechts één ervan ingaan, namelijk uw voornemen de interne markt voor de gas- en elektriciteitsmarkt te voltooien. We hebben twijfels over uw benadering. U wenst dat de EU wordt geleid door vijf hoofdbeginselen: openheid, liberalisering, concurrentie, transparantie en interconnectie. Deze zijn fundamenteel voor een open markt. Energie is echter anders dan andere goederen of diensten. Aan energie zijn andere facetten verbonden: de primaire sociale behoefte en de gevolgen voor het milieu. Een gehaaste en slecht doordachte liberalisering zou zeer gevaarlijk zijn. Uw eigen land heeft, evenals Californië, onlangs te maken gehad met grote stroomstoringen die het gevolg waren van liberalisering.
Liberalisering leidt tot een stormloop op gas, waardoor we genoodzaakt zijn gas uit zeer zwakke regimes te importeren. We moeten ervoor zorgen dat onze eigen energiebronnen een belangrijke rol spelen bij de energievoorziening. Met name duurzame energie dient wettelijk te worden beschermd en bevorderd. Een intelligent gebruik van energie, een van de voorwaarden voor een verstandige liberalisering, is de beste manier om de energievoorziening veilig te stellen. Zorgt u er alstublieft voor dat energie-efficiency een belangrijk nationale indicator wordt in Barcelona. Een ongelijkmatige openstelling van de markt tussen landen heeft veel wrevel tot gevolg. Wij steunen uw inspanningen om bepaalde regeringen die hun eigen markt gesloten houden maar wel profiteren van de open markten elders, onder druk te zetten. Ik hoop dat u ons kunt verzekeren dat de liberalisering van de energiemarkt plaats vindt op grond van een zeer streng geregeld raamwerk waarin rekening wordt gehouden met het milieu en de sociale gevolgen, die deels zeer ernstig van aard zijn. In tegenstelling tot de heer Evans hechten wij daar belang aan.

De Voorzitter
Ik wil het Parlement erop wijzen dat ik, gezien het feit dat we uitlopen, de fungerend voorzitter van de Raad vermoedelijk rond 12.45 uur of 12.50 uur zal uitnodigen op het debat te reageren. Dit betekent naar alle waarschijnlijkheid dat we niet vóór 13.00 uur tot stemming zullen overgaan. Deze informatie wordt in het Parlement op het scherm weergegeven voor de collega' s die bij de stemming aanwezig wensen te zijn. Ik wil echter de reactie van de premier graag in een kalme, parlementaire sfeer horen, als dat mogelijk is.

Tajani
Mijnheer de Voorzitter, het Spaans voorzitterschap heeft onze volledige steun en zal een fundamentele rol spelen in de opbouw van Europa, van niet alleen het Europa van de eenheidsmunt maar ook het Europa van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. In haar gemeenschappelijk optreden zal de Unie in eerste instantie worden beoordeeld op haar inzet in de strijd tegen het terrorisme. Deze strijd is geen interne Spaanse aangelegenheid maar een fundamentele zaak waar wij ons allen over moeten ontfermen. De Europese aanwezigheid in Afghanistan is daar een voorbeeld van. Wij zijn het eens met de wil tot optreden in het Midden-Oosten. Enkel een oplossing van de Israëlisch-Palestijnse crisis zal ons in staat stellen de terroristische organisaties de genadeklap toe te dienen. Als Europa een hoofdrolspeler wil zijn en succes wil boeken in de strijd tegen de regisseurs van de aanslag van 11 september mag het geen genoegen nemen met militair optreden maar moet het vooral zorgen voor een politiek antwoord.
Het herstel van de internationale wetmatigheid zal bijdragen aan de economische groei en dus aan de verbetering van de levensomstandigheden van de Europese burgers. Wij moeten hen een stelsel met verschillende vormen van bescherming - en niet alleen sociale bescherming - bieden, een stelsel waarmee korte metten kan worden gemaakt met oude voorrechten. Het zal onder meer de taak van de Conventie zijn om de weg aan te geven die gevolgd moet worden om het nieuwe handvest het daglicht te doen aanschouwen. Wij hopen ook dat de Intergouvernementele Conferentie in de tweede helft van 2003 zal plaatsvinden om te vermijden dat het lot van Europa wordt besproken terwijl de verkiezingscampagne op volle toeren draait.
Alvorens af te sluiten mag ik niet nalaten te antwoorden op bepaalde uitlatingen die in deze zaal werden gedaan. De Europese gezindheid van Italië en zijn regering, die op democratische wijze werd gekozen, staat buiten kijf. Wij zijn natuurlijk altijd bereid om verduidelijkingen te vragen en te verschaffen, maar moeten wel herhalen dat voor Italië maar één rol is weggelegd en dat is de rol van een autonome hoofdrolspeler in de Europese opbouw en eenmaking. Een andere rol voor Italië is ondenkbaar. Laten de socialisten maar eens uitleg verschaffen over het akkoord dat in Berlijn werd gesloten met de erfgenamen van de DDR, met de nostalgici van de muur. Dat akkoord staat volledig haaks op de hoge vrijheidsaspiraties van niet alleen het Duitse volk maar alle Europeanen.

Hughes
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek namens de socialisten vanuit de optiek van de parlementaire Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. De top van Barcelona wordt een grote mijlpaal voor het Spaans voorzitterschap en het is van belang dat we op de wereldwijde neerwaartse economische trend inspelen door het proces dat in Lissabon is vastgelegd en in Stockholm en Göteborg verder is uitgewerkt, verder te verdiepen en te verstevigen.
De beleidsmix van Lissabon, bestaande uit elkaar ondersteunende economische hervormingen, volledige werkgelegenheid, sociale samenhang en duurzame ontwikkelingen moet worden versterkt door middel van concrete maatregelen die de economische groei en de werkgelegenheid ten goede komen. Het zou een grote vergissing zijn om ons - zoals sommigen tijdens het debat vandaag hebben gedaan - te concentreren op slechts één aspect van het proces van Lissabon, namelijk op dat van de structurele hervorming. We moeten de samenhang van het proces van Lissabon verder ontwikkelen en verstevigen.
Concreet gezegd, we willen dat er in Barcelona een aantal prioriteiten wordt geformuleerd, waarvan enkele worden weergegeven in het syntheseverslag van de Commissie dat deze week is aangenomen.
Omwille van de tijd volgen hier slechts een paar voorbeelden. Gezien de reeds geboekte vooruitgang willen we het streven naar een werkgelegenheidscijfer van 70% in 2010 verstevigen en de deelname van werklozen aan actieve werkgelegenheidsbevorderende maatregelen in bijna alle lidstaten tot minstens 20% uitbreiden. Wij willen meer. Ons nieuwe doel is binnen een tijdsbestek van vijf jaar uit te komen op 44%, het peil in de drie best presterende lidstaten. Binnen dit tijdsbestek is onder andere verdere actie geboden ten behoeve van vrouwen en oudere werknemers die op de arbeidsmarkt willen en kunnen blijven; actie om de beschikbaarheid van betaalbare en kwalitatief goede kinderopvang te verbeteren; doelstellingen voor het terugdringen van de jeugdwerkloosheid en het opnieuw benadrukken van life-long learning, scholing en mobiliteit. Ook moet er verdere actie worden ondernomen ten aanzien van de demografische veranderingen door middel van een geïntegreerde aanpak ter veiligstelling van duurzame en universele pensioenen.

Sudre
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de Commissievoorzitter, het Spaanse voorzitterschap van de Unie heeft als motto "meer Europa" gekozen. Een grote meerderheid van de Europeanen, die sinds 1 januari al een gemeenschappelijke munt hebben, deelt deze wens. "Meer Europa" moet echter niet leiden tot een versterking van een pietluttig, alomtegenwoordig Europa. "Meer Europa" zou juist moeten betekenen dat het Europese beleid daar waar nodig versterkt wordt, zodat wij een grotere rol op internationaal vlak kunnen spelen, onze economieën sterker kunnen worden en er meer banen kunnen worden gecreëerd.
Spanje begint aan zijn derde voorzitterschap van de Unie. Het land heeft dus al de nodige ervaring op dit gebied. Bovendien voert Spanje onder leiding van de regering van José Maria Aznar - die ik bij deze graag persoonlijk wil begroeten - een binnenlands beleid dat zeer succesvol is en dat indien het in Europa zou worden gevoerd, zijn nut ten volle zou bewijzen.
Wat de strijd tegen het terrorisme betreft, behoeven de drama' s waardoor het Spaanse volk vanwege de wrede aanslagen van de ETA en haar bondgenoten nog maar al te vaak in rouw wordt gedompeld, helaas geen verdere toelichting. Het is dan ook niet verwonderlijk - vooral na de gebeurtenissen van 11 september - dat de belangrijkste zorg van het Spaanse voorzitterschap expliciet uitgaat naar de strijd tegen het terrorisme binnen een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid.
Wat de burgers echter werkelijk van Europa en - meer in het algemeen - van de overheid verwachten, is dat de voorwaarden worden gecreëerd voor een concurrerende economie die zoveel mogelijk mensen welvaart brengt. In uw eigen land slaagt u erin dit te realiseren, premier Aznar; wij zijn ervan overtuigd dat u er ook in zult slagen de noodzakelijke impuls te geven om de in Lissabon vastgestelde doelstelling van volledige werkgelegenheid in 2010 tijdens de Raad van Barcelona in maart om te zetten in een concreet en exact tijdschema.
Het zal niemand verbazen dat ik als afgevaardigde van het eiland La Réunion blij ben met de door het Spaanse voorzitterschap nadrukkelijk uitgesproken wens de tenuitvoerlegging van artikel 299, lid 2 van het Verdrag van Amsterdam voort te zetten, opdat bij alle beleidsvormen van de Unie rekening wordt gehouden met het specifieke karakter van deze regio' s.
Tot slot, mijnheer de voorzitter van de Raad, wil ik u er nog even op wijzen dat de eerste bijeenkomst van de Conventie niet in de zetel van het Europees Parlement in Straatsburg zal plaatsvinden, maar op een andere locatie van waaruit het zijn werkzaamheden verricht, namelijk in Brussel.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, het Spaans voorzitterschap heeft aan terrorismebestrijding terecht de belangrijkste prioriteit gegeven. Het Spaans voorzitterschap heeft met evenveel recht aangegeven dat het witwassen van geld voor terroristen van enorm belang is. Ideologie is op dit moment - in ieder geval in Europa - niet de belangrijkste drijfveer achter terrorisme. Het gaat om geld. We vragen ons af of de Raad erin zal slagen dit obstakel bij de terrorismebestrijding uit de weg te ruimen. Er is namelijk één regering die de communautaire voorstellen voor de bestrijding van het witwassen van geld blokkeert.
In de tweede plaats, mijnheer de voorzitter, wijst het Spaans voorzitterschap op het probleem van de immigratie en de noodzaak de immigratiestromen in de hand te houden. In het programma van het voorzitterschap wordt ook gesproken over de ultraperifere regio' s. Ik wil aangeven dat er een verband kan worden gelegd tussen deze twee kwesties. De ultraperifere regio' s mogen ver van het continentaal grondgebied van de Gemeenschap verwijderd liggen, ze maken wel degelijk deel uit van dat grondgebied, en de illegale immigratie naar deze regio' s moet dringend aan banden worden gelegd. Eén van de plaatselijke overheden heeft de volgende oplossing bedacht en illegale immigranten gratis tickets gegeven om van de Kanarische eilanden naar het vasteland te reizen. Ik geloof niet dat dit de juiste aanpak is. Als er binnen het kader van de Gemeenschap echter geen maatregelen worden genomen is het heel wel mogelijk dat andere plaatselijke overheden zich gedwongen zullen zien dezelfde aanpak te volgen.
Tot slot wil ik erop wijzen, mijnheer de voorzitter, dat zowel de Raad als de Commissie de afgelopen jaren vergeten lijken te zijn waar Latijns Amerika ligt. Het is alsof de landkaarten zoek zijn. Het Spaans voorzitterschap maakt duidelijk hoe belangrijk de Ibero-Amerikaanse topontmoeting is. De voorzitter heeft er in zijn toespraak terecht op gewezen dat we bepaalde landen als Colombia en Argentinië moeten helpen. Ik geloof daarom dat het heel belangrijk is dat het Spaans voorzitterschap het roer overneemt en Latijns Amerika weer op de kaart zet, net zoals dat in de vijftiende eeuw gebeurd is. Zo brengt het voorzitterschap de Europese Unie en Latijns Amerika opnieuw dichter bij elkaar.

Maij-Weggen
Voorzitter, allereerst een hartelijk welkom aan het Spaanse voorzitterschap. Premier Aznar, we hebben een groot vertrouwen in u en we wensen u ook veel succes met de goede plannen voor het komende halfjaar.
Een belangrijke taak naar mijn oordeel is het goed laten starten van de Conventie die voorstellen moet uitwerken over de toekomst van Europa. Het is ook belangrijk dat dit snel gebeurt en ik ben blij te horen dat zij eind februari al van start zal gaan. Ik heb u horen zeggen dat de hervorming van de Europese instellingen, de verdieping dus, nodig is om de uitbreiding tot een succes te maken. Ik ben het helemaal met u eens. Ik heb u ook horen pleiten voor meer medebeslissing en meer transparantie. Ook dat wil ik ondersteunen. Het Europees Parlement moet een normaal parlement worden met volledige wetgevende bevoegdheid en de Raad moet in zijn hoedanigheid van medewetgever transparanter werken, misschien wel volgens het model van de Duitse Bondsraad.
Ik steun ook het pleidooi van de heer Aznar voor een versnelling van het antiterrorismebeleid en een versterking van Europol. Premier Aznar, u hebt gelijk als u zegt dat de drugshandel harder moet worden aangepakt. Samen met de mensenhandel schijnt de drugshandel een van de grootste financiers van het terrorisme te zijn. Het is hard nodig dat kwaad de kop in te drukken en ik hoop dat u daar ook de Nederlandse steun voor krijgt.
Ten slotte nog een opmerking over het sociaal-economisch beleid. U hebt gesproken over de noodzaak van meer arbeidsmobiliteit. In mijn land, in Nederland, hebben we een tekort aan arbeidskrachten. Er zijn tienduizenden en zelfs waarschijnlijk meer dan honderdduizend vacatures voor banen waarvoor men geen mensen vindt. Ik denk aan de zorgsector en aan het openbaar vervoer. Die sectoren werken slecht vanwege een gebrek aan arbeidskrachten. Waarom worden er geen Europese arbeidsbureau's ingesteld waarbij wordt geanalyseerd welke landen tekorten hebben en welke landen mensen over hebben? Met snelle taalcursussen moet het toch mogelijk zijn om de miljoenen werklozen in Duitsland te helpen om bijvoorbeeld in Nederland een baan te vinden. Als u daar iets kunt aan doen, helpt u zowel de landen met tekorten als die met een teveel aan arbeidskrachten.

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister-president, u hebt het gepresteerd om tijdens uw betoog over de zes prioriteiten van het Spaanse voorzitterschap het woord milieubescherming niet een maal in de mond te nemen. Ik moet erkennen dat wij hiermee precies weten waar wij aan toe zijn. De laatste twaalf jaar heb ik namelijk van Raadsvoorzitters te vaak beloftes vernomen waar uiteindelijk niets van terecht is gekomen. Hieraan bezondigt u zich tenminste niet en dat laat aan openheid, transparantie en duidelijkheid niets te wensen over. De verwijzing van collega Salafranca naar Groucho Marx is mij uit het hart gegrepen. Ook ik vond het Groucho-Marx-gehalte van uw redevoering tamelijk hoog. Is het immers geen groteske grap dat het Spaanse voorzitterschap tien jaar na de Top van Rio, in het jaar van de wereldtop in Johannesburg, geen woord vuilmaakt over milieu?
Mijnheer Aznar, dit is niet iets wat u aan uw ministerie van milieuzaken kunt overlaten; u zult het zelf moeten doen. Ik zou u eraan willen herinneren dat de Europese Raad tijdens de Top in Göteborg is opgeroepen om op zijn voorjaarszitting in Barcelona op een rijtje te zetten wat er allemaal nog moet gebeuren. In uw hoedanigheid van voorzitter zult u dus iets moeten melden over de emissiehandel. U moet duidelijk maken wanneer u het Protocol van Kyoto denkt te ratificeren. U moet bijvoorbeeld uiteenzetten wanneer u de sectorale strategieën van het zesde milieuactieprogramma ten uitvoer wilt leggen. Dat is allerminst een taak van het milieubestuur in uw land; dat zult u zelf moeten doen. Aangezien wij altijd hecht en constructief willen samenwerken met de Raad bied ik u, mijnheer Aznar, onze steun aan, mocht uw regering die nodig hebben. Uiteraard met alle respect ben ik ten zeerste bereid u namens mijn fractie alle steun te geven die nodig is om uw taken begin dit jaar te kunnen vervullen.

Carlsson, Gunilla
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, Aznar, ik heet uw voorzitterschap van harte welkom! De feitelijke invoering van de euro was een feestelijke gebeurtenis voor onze fractie die streeft naar Europese saamhorigheid en economische groei. De Europese Unie heeft nu de taak erop toe te zien dat de euro aan de verwachtingen voldoet. Daarom is de Spaanse prioriteit van een dynamisch Europa met een sterke concurrentiepositie zo belangrijk.
Ik vond het commentaar hierop van de socialistische leider in het Parlement, die trouwens niet bijzonder geïnteresseerd in dit debat lijkt te zijn, nogal "zeurderig". Feit is immer dat u, mijnheer Aznar, als regeringsleider een veel dynamischer Spanje tot stand heeft gebracht dankzij de modernisering van het bestuur en het bedrijfsleven. Door middel van belangrijke structurele hervormingen en belastingverlagingen heeft Spanje de obstakels voor nieuwe bedrijven verkleind en nieuwe werkgelegenheid gecreëerd. Als gevolg daarvan daalt de werkloosheid en is er meer welvaart in Spanje. Dat is misschien teleurstellend voor de heer Barón Crespo, maar voor de Spaanse bevolking is het gunstig. Als de Europese Unie het proces van Lissabon echt serieus neemt, moet zij dezelfde hervormingen doorvoeren. De socialisten hebben twee van de tien jaar gewoon voorbij laten gaan. Het Spaanse voorzitterschap moet meer druk gaan uitoefenen. Het moet niet alleen bij woorden blijven, maar er moet ook een beleid gevoerd worden voor welvaart, ontwikkeling en mogelijkheden voor de Europese burgers.
De uitbreiding bevindt zich nu in een cruciale fase. Ik vertrouw erop dat Spanje, dat jarenlang gebukt is gegaan onder een dictatoriaal bewind en dat democratie en vrijheid door de Europese samenwerking heeft veiliggesteld, tijdens zijn voorzitterschap erop toeziet dat de Raad de uitbreidingswerkzaamheden niet veronachtzaamt. Ik ga ervan uit dat Spanje dezelfde solidariteit en ambities aan de dag legt die het land al vijftien jaar tentoonspreidt.
Tot slot wil ik zeggen dat ik hoop dat het voorzitterschap de Verenigde Staten vriendschappelijk, respectvol en op autonome wijze bejegent. Veel succes met uw voornemens!

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de staatssecretaris, mijnheer de voorzitter van de Commissie, beste collega' s, sinds de buitengewone Top van Keulen in juni 1999 beschikt de Europese Unie over een Europese veiligheids- en defensie-identiteit die voor het eerst het predikaat "gemeenschappelijk" werkelijk verdient. Er zijn op dit gebied zeer grote stappen genomen, die ertoe strekken dat wij met de snelle interventiemacht, die vanaf 2003 inzetbaar zal zijn, in ieder geval op ons eigen continent zelfstandig en geruggensteund door een VN-mandaat de zogenaamde Petersbergtaken kunnen uitvoeren.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, eerst wil ik iets aan uw woorden toevoegen en vervolgens zal ik een verzoek richten aan het Spaanse voorzitterschap. Allereerst uw suggestie om de snelle interventiemacht ook als instrument te gebruiken tegen het terrorisme in de Europese Unie. Ik ben van mening dat de bestrijding van terrorisme in onze democratische landen in eerste instantie een zaak is van de binnenlandse veiligheid en justitie. Als ooit, zoals na 11 september, militaire actie noodzakelijk is, blijft het zogenaamde principe van de rechtsstaat van kracht. Mijn verzoek aan het Spaanse voorzitterschap is om bij militaire operaties die uitsluitend onder leiding van de Europese Unie worden uitgevoerd, mogelijkheden te scheppen voor gebruikmaking van de materiële hulpbronnen van de NAVO, met name op het gebied van transport, inlichtingen en commandostructuren.
Het is echt verbazingwekkend dat de noodzakelijke overeenkomst tussen de EU en de NAVO nog niet tot stand is gekomen door verzet van Turkije. Het voorstel dat Groot-Brittannië en de Verenigde Staten buiten de EU om hebben ingediend tijdens de Top van Laken, deugt niet en is onaanvaardbaar. Daarom verzoek ik het Spaanse voorzitterschap zich in te zetten voor een overeenkomst tussen de EU en de NAVO waarmee ons veiligheids- en defensiebeleid is gewaarborgd.

De Sarnez
Mijnheer de Voorzitter, Spanje neemt het voorzitterschap van de Europese Unie over op een historisch moment in de opbouw van Europa. Er hebben zich namelijk twee belangrijke gebeurtenissen voorgedaan. Ten eerste hebben de Europese burgers nu de euro in hun portemonnee. Dit is een fantastisch succes en verplicht ons in snel tempo aan de opbouw van een politiek Europa te werken, waar het nu nog aan ontbreekt. Ten tweede hebben de gebeurtenissen van 11 september ons eraan herinnerd - voorzover dat nodig was - aan welke nieuwe bedreigingen de wereld blootstaat. Aan deze twee uitdagingen moet het Spaanse voorzitterschap het hoofd bieden. Door de strijd tegen het terrorisme bovenaan op zijn programma te plaatsen, komt het Spaanse voorzitterschap tegemoet aan de eis dat Europa voor alle Europese burgers een ruimte van veiligheid en een rechtsstaat moet worden. Wij moeten daadwerkelijk alle mogelijkheden op Europees niveau benutten om de instrumenten van de rechtsstaat te versterken, onder andere door het instellen van een Europees aanhoudingsbevel, het bevriezen van tegoeden, wederzijdse erkenning van rechterlijke beslissingen en de ontwikkeling van Eurojust.
Als wij tegemoet willen komen aan de wensen van onze medeburgers, staat ons echter nog een uitdaging te wachten. Dan moeten wij er namelijk voor zorgen dat er een sterk, machtig en dus democratisch politiek Europa ontstaat. Hierbij kan het Spaanse voorzitterschap profiteren van de werkzaamheden van de Conventie, zodat de Verdragen eindelijk kunnen worden vereenvoudigd, de bevoegdheden op heldere manier kunnen worden verdeeld over de Europese Unie en de lidstaten, maar bovenal op korte termijn een Europese grondwet kan worden opgesteld.
Ik weet hoe vastberaden het Spaanse voorzitterschap tegenover al deze kwesties staat. Het programma dat ons vandaag is voorgelegd, sluit aan bij de uitdagingen waarvoor wij ons gesteld zien. Wij kennen uw visie en uw wilskracht en daarom hebben wij vertrouwen in u.

Miguélez Ramos
Mijnheer de voorzitter, morgen wordt hier in het Parlement de resolutie aangenomen over het Groenboek van de Commissie betreffende de toekomst van het gemeenschappelijk visserijbeleid, waarin de toekomstige beleidsmaatregelen worden vastgesteld.
Ik zou willen dat de visserij, onder het motto "meer Europa" van het Spaanse voorzitterschap, tijdens dit hervormingsjaar eens en voor goed werd geïntegreerd in de eenheidsmarkt. Tevens pleit ik voor een actiever GVB. Ik acht het belangrijk dat de vaststelling en uitvoering van dit beleid niet beperkt blijft tot de centrale regeringen. Ook de regio' s die bevoegdheden hebben op visserijgebied, en met name de economische en sociale actoren, moeten hierbij worden betrokken.
Mijnheer de voorzitter, de visserij is net zoals de rest van de economie onderhevig aan internationale parameters. De hervorming van de sector mag deze realiteit niet uit de weg gaan. Wij stellen evenwel met bezorgdheid vast dat de toegang van de communautaire vloot tot exterritoriale wateren steeds meer aan banden wordt gelegd en dat onze vloot geen visgronden aanwint maar verliest. Over zes maanden zullen wij het huidige voorzitterschap kunnen beoordelen op de geboekte resultaten. Dan zullen wij weten of Spanje erin geslaagd is het tij te keren.
De voornoemde economische activiteit is onontbeerlijk voor vele, merendeels perifere en onder doelstelling 1 vallende Europese regio' s. Bovendien draagt zij bij aan de economische integratie en de maatschappelijke samenhang. Daarom dringen wij erop aan dat de visserij als een prioritaire doelstelling wordt beschouwd bij de vaststelling van de strategieën voor de handhaving van het Europees sociaal model waarop u in uw uiteenzetting hebt gezinspeeld. Ik wil graag dat u hier uitdrukkelijk uw hulp toezegt om deze sector weer slagvaardig te maken en vertrouwen in te boezemen.

Elles
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag op één aspect van dit debat ingaan, namelijk de geloofwaardigheid van de instellingen van de Europese Unie op de lange termijn.
Mijnheer de fungerend voorzitter, u bent hier vandaag aanwezig om u uit te spreken voor een verdergaand democratisch bestuur en u hebt toegezegd dit Parlement vóór het eind van uw voorzitterschap nog enkele keren te zullen toespreken.
Sinds halverwege de jaren tachtig hebben we grote vooruitgang geboekt bij de wijziging van het Verdrag en een grotere parlementaire betrokkenheid bij het democratische proces verkregen. Vóór de volgende Verdragswijziging in 2004 en de Europese verkiezingen in hetzelfde jaar moeten er in elk van de Europese instellingen meer hervormingen worden doorgevoerd.
Voorzitter Prodi heeft alles in het werk gesteld om vooruitgang mogelijk te maken bij de bevordering van het personeel op verdienste en de aanpassing van de diverse regels en reglementen, die de komende maanden door dit Parlement zullen worden behandeld. Het probleem is dat slechts weinigen in dit Parlement of daarbuiten op de hoogte zijn van de veranderingen die in de Commissie hebben plaatsgevonden. Wij willen graag een document zien waarin wordt omschreven wat er is gedaan, zodat we er ook iets van afweten.
Mijnheer de Voorzitter van het Parlement, u hebt toezeggingen gedaan ten aanzien van een grondige hervorming van onze werkmethoden en, aangezien u nog maar sinds 24 uur in functie bent, kunnen we niet verwachten dat er nu al veranderingen hebben plaatsgevonden, maar u hebt onze steun voor grootschalige veranderingen van onze werkwijze, met name wat betreft de begroting van het Parlement voor 2003.
Tot slot, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, hebt u in uw programma aangegeven dat:
"Bijgevolg zal het voorzitterschap, overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Laken, ijveren voor een debat over de voorstellen die de secretaris-generaal voorafgaand aan Barcelona zal presenteren. Het doel is ervoor te zorgen dat de Europese Raad van Sevilla uit deze voorstellen operationele conclusies kan trekken."
(EN) Kan het Parlement worden geraadpleegd over de documenten die u de Raad in Barcelona en in Sevilla gaat voorleggen? Dat zou in belang zijn van een echt democratisch proces. In de buitenwereld wordt de Raad wel het "Kremlin van het Westen" genoemd, een van de laatst overgebleven plaatsen waar achter gesloten deuren wetten worden gemaakt, en wij zouden als parlementariërs graag zien dat u de echte wereld binnenstapte.
(Applaus)

Sauquillo Pérez del Arco
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de uiteenzetting van de prioriteiten van het Spaanse voorzitterschap is op geen enkel moment gewag gemaakt van het voornemen om een Europees beleid te ontwikkelen dat op een diepere solidariteit met de rest van de wereld is afgestemd. Als coördinatrice van de Fractie van de Partij van de Europese sociaal-democraten zou ik u derhalve willen verzoeken toe te lichten hoe u de sociale ontwikkeling en de armoedebestrijding denkt te bevorderen. Het gaat hier immers om prioritaire aandachtspunten van de Commissie, het Parlement en de vorige voorzitterschappen.
U hebt een toespeling gemaakt op de Internationale Conferentie van Monterrey. Welke houding zult u aannemen ten aanzien van de voor financiering in aanmerking komende beleidsterreinen? Wie moet voor de financiering instaan? Kan de tijdens de laatste Ontwikkelingsraad door het merendeel van de lidstaten onderschreven doelstelling van 0,7% van het BBP ook op uw steun rekenen? Hoe ziet u de samenwerking met Latijns Amerika en de landen uit het Middellandse-Zeegebied? Gaat uw voorkeur in dit verband uit naar een geïntegreerde aanpak waarin zowel de handelsbetrekkingen als de armoedebestrijding aan bod komen? Welk gevolg denkt u te geven aan de in het kader van de VN-programma' s voor onderwijs en gezondheidszorg voor iedereen aangegane verbintenissen? Wat is uw houding ten aanzien van de huidige conflicten in Afrika? Ik hoop dat u op al deze gebieden niet alleen rekening zult houden met het Europees Parlement maar ook met het maatschappelijk middenveld en de NGO' s.
Mijnheer Aznar, ik wens u een voorzitterschap toe waar Europa wel bij vaart.

Bodrato
Mijnheer de Voorzitter, voorzitter Aznar heeft een duidelijk doel aangegeven voor het Spaans halfjaar: "meer Europa" . Hij heeft ook uitgelegd hoe hij zijn programma denkt te verwezenlijken. De tijd dwingt ons kort te zijn en ons te beperken tot enkele opmerkingen. Mijn eerste opmerking gaat over de Conventie. Deze moet het project van het Handvest van de grondrechten afmaken en aandringen op de communautaire methode en het federalistisch perspectief als garantie voor politieke democratie, economische integratie en sociale samenhang.
Mijn tweede opmerking gaat over de hervormingen van Lissabon, die voortaan vervlochten zullen zijn met de euro. De eenheidsmunt zorgt voor consolidering van de interne markt en is een beslissende stap vooruit in de richting van een politiek Europa en een gemeenschappelijk economisch beleid. De eenheidsmunt versterkt de positie van Europa in de mondialisering maar ontneemt de nationale stelsels de mogelijkheid om met devaluatie hun mededingingsvermogen op te vijzelen. Het stabiliteitspact moet worden geëerbiedigd. Het economisch herstel en de werkgelegenheid vereisen dat de structurele hervormingen, waar de heer Prodi met zoveel nauwgezetheid over sprak, vastberaden worden voortgezet. Deze strategie moet passen bij de meer algemene doelstellingen die worden nagestreefd met de integratie, de samenhang en de harmonisatie van de beleidsvormen die ten grondslag liggen aan het Europees sociaal model. Het is niet gemakkelijk om op evenwichtige wijze doelstellingen na te streven die ogenschijnlijk tegen elkaar indruisen, maar dat is nu juist de uitdaging waarmee wij momenteel zijn geconfronteerd.
Mijn derde opmerking betreft de "politieke" bijdrage die Europa kan leveren aan de strijd tegen het terrorisme, waar sedert 11 september alle democratieën bij betrokken zijn. Ik dring met name aan op de noodzaak het mediterraan beleid een nieuwe impuls te geven en de vredesinitiatieven in het Midden-Oosten te bevorderen. Spanje heeft regelmatig het voortouw genomen in de behandeling van deze problemen.
Tot slot ben ik het eens met de prioriteit die voorzitter Aznar toekent aan Argentinië. Dit land gaat momenteel gebukt onder een crisis die zelfs de democratie in gevaar kan brengen en een weerslag kan hebben op de reeds moeilijke situatie van andere Zuid-Amerikaanse landen.

Hernández Mollar
Mijnheer de Voorzitter, als laatste spreker betuig ik mijn dank aan de fungerend voorzitter van de Raad omdat hij het debat tot op het einde heeft bijgewoond.
Verder wil ik in mijn korte betoog allereerst mijn persoonlijke voldoening uitspreken over het feit dat wij hier vandaag in dit Parlement hebben kunnen luisteren naar de uiteenzetting van de Spaanse regeringsleider, José María Aznar, die zich reeds lang voor de gebeurtenissen van 11 september sterk heeft gemaakt voor de bescherming van de vrijheid en de strijd heeft aangebonden met al degenen die haar bedreigen, onder wie de terroristische moordenaars. Dat is sinds jaar en dag een van de leidmotieven van zijn beleid. Deze politieke keuze heeft op Europees niveau bijzonder hoopgevende resultaten opgeleverd.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ook het migratiebeleid van de Unie heeft behoefte aan een nieuwe impuls. Deze brandende kwestie verdient al uw aandacht. Ik weet dat dit vraagstuk tot een van de prioritaire doelstellingen van het voorzitterschap is uitgeroepen. Bij wijze van voorbeeld wil ik u erop attenderen dat de communautaire wetgeving onverwijld moet worden bijgesteld, met name op het vlak van de gezinshereniging, de asielprocedure en de voorwaarden die verbonden zijn aan de opvang van asielzoekers, teneinde de migratiestromen in goede banen te leiden. Er bestaat dringend behoefte aan een doelmatige regeling die snel afrekent met al wie munt tracht te slaan uit het menselijk lijden en medeverantwoordelijk is voor de tragische dood van immigranten op verschillende punten van het Europese grondgebied, niet in de laatste plaats aan de Andalusische en Spaanse kusten.

De Voorzitter
Voordat ik de volgende spreker het woord geef verzoek ik de collega' s in het Parlement plaats te nemen, zodat we op een waardige wijze naar het antwoord van de fungerend voorzitter kunnen luisteren.

Aznar
Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter, waarde afgevaardigden. Ik ben u allen bijzonder erkentelijk voor de in de loop van deze vergadering geleverde bijdragen, waarnaar ik overigens aandachtig heb geluisterd. U kunt ervan op aan, geachte afgevaardigden, dat ik vele van de hier verwoorde ambities deel. Ik deel tevens vele van uw bezorgdheden. Anderzijds hoeft het niemand te verwonderen dat ik sommige van de aangestipte kwesties niet ten volle onderschrijf. Desalniettemin heb ik over het geheel genomen de indruk dat de basiselementen van de door de verschillende instellingen, en de Europese burgers in het algemeen, nagestreefde punten, doelstellingen en ambities bij de tenuitvoerlegging van onze ideeën en projecten redelijkerwijs worden of kunnen worden aangescherpt met het oog op de toekomst.
In de eerste plaats wil ik het belang van de institutionele dialoog onderstrepen. Nogmaals, in dit verband kunt u steevast op mij rekenen. Wij zullen ongetwijfeld de gelegenheid hebben om over de zogenaamde Europese impuls en ook over de werkzaamheden van het Spaanse voorzitterschap van gedachten te wisselen, zowel in maart, na afloop van de Europese Raad van Barcelona, als in juni, na afloop van de Europese Raad van Sevilla. Dit doet uiteraard geen afbreuk aan het feit dat de verschillende leden van de Spaanse regering op gezette tijden voor de diverse parlementaire instanties van deze instelling zullen verschijnen.
Het voorzitterschap als dusdanig heeft in principe geen enkel bezwaar tegen het hier door sommigen onder u geformuleerde voorstel en verzoek om een werkgroep voor de interinstitutionele dialoog, bestaande uit vertegenwoordigers van de Raad, het Parlement en de Commissie, op te richten om na te gaan of onze werkzaamheden naar behoren vorderen. Ik geloof dat ook de Commissie hier niets op tegen heeft. Ik ben mij in dit verband bewust van de genoemde knelpunten en deel uw bezorgdheid terzake. Met name de behandeling van documenten uit de tweede en derde pijler behoeft de nodige garanties. Dat is wat de omstandigheden, de feiten zelf en het delicate karakter van deze beleidsaspecten van ons vereisen. Wij moeten het voorbeeld volgen van de nationale parlementen die veiligheids- en vrijwaringsgaranties inbouwen. Het spreekt vanzelf dat op vele van deze gebieden vooruitgang kan worden geboekt. Daarom zal het voorzitterschap de oprichting van de voornoemde interinstitutionele werkgroep niet in de weg staan.
Met uw welnemen zou ik mijn betoog willen toespitsen op de doelstellingen en het programma van het voorzitterschap zonder uit te weiden over andere kwesties. Mijns inziens, waarde afgevaardigden, staat de Europese Unie aan de vooravond van een uitermate belangrijk gebeuren. Er kondigt zich een bijzonder gewichtig historisch moment aan. Er wacht ons een kans die wij niet mogen laten voorbijgaan. Wij moeten deze gelegenheid op diverse vlakken aangrijpen. Na 11 september is alles anders geworden; de wereld is op dramatische wijze veranderd. Terrorismebestrijding en veiligheid nemen in de wereld van vandaag onbetwistbaar de eerste plaats in. Dit houdt onder meer in dat na 11 september overal ingrijpende strategische veranderingen op til zijn die de hoeksteen vormen voor de wereld van de toekomst. Het is derhalve van cruciaal belang dat ook de Europese instellingen over deze nieuwe situatie nadenken en van gedachten wisselen en met het oog op de toekomst een duidelijk standpunt innemen. De Europese Unie als dusdanig en haar instellingen mogen zich in geen geval afzijdig houden. Zij moeten actief deelnemen aan deze collectieve denkoefening en aan de ingrijpende strategische veranderingen die de wereld zal ondergaan.
Ten tweede doet zich ook vanuit economisch oogpunt om verscheidene redenen een unieke gelegenheid voor. Om te beginnen beschikken wij voor het eerst over de euro, onze eenheidsmunt, die de stabiliteit in de hand werkt en een waar succes is geworden. Ten tweede hebben onze economieën om structurele redenen, waarop ik later zal terugkomen, nog steeds behoefte aan drastische hervormingen. In de derde plaats worden wij conjunctureel gezien geconfronteerd met een economische groeivertraging. Als wij er niet in slagen om de invoering van de euro ten volle te benutten en de economische hervormingen nieuw leven in te blazen, zullen wij de boot missen en zullen onze economieën zich niet herstellen.
Ten derde wil ik eraan herinneren dat momenteel de laatste hand wordt gelegd aan een grootscheepse actie, aan de zogenaamde uitbreiding, vergroting of hoe je het ook wilt noemen. In wezen gaat het om een grootschalig politiek proces waarmee de hereniging van Europa wordt betracht. Alleen al de verwezenlijking van deze doelstelling zou volstaan om de ambities te stillen van een politieke generatie die in staat is achterom te kijken en lering te trekken uit de Europese geschiedenis en zich, met de blik op de toekomst gericht, inzet voor een veilig en goed georganiseerd Europa.
Tot slot beseffen wij dat de instellingen dringend aan hervorming toe zijn. Daarom hebben wij de Conventie in het leven geroepen en hebben wij een intergouvernementele conferentie gepland.
Uit al deze ambities blijkt dat zich hier een unieke gelegenheid voordoet. Ik geef het Europees Parlement de zekerheid dat het Spaanse voorzitterschap de hier verwoorde ambities deelt en de daad bij het woord zal voegen om deze gemeenschappelijke doelstellingen op efficiënte wijze te verwezenlijken. Daarom hebben wij een reeks prioriteiten vastgesteld die ik in aansluiting op uw bijdragen kort zou willen toelichten.
Het eerste punt betreft de strijd tegen het terrorisme. Dit probleem beperkt zich niet langer tot enkelen onder ons; het treft ons allen. De een zal er wellicht meer aandacht aan besteden dan de ander, maar uiteindelijk valt deze kwestie hoe dan ook onder ons aller verantwoordelijkheid. Uiteraard stel ik de werkzaamheden en inspanningen van het Europees Parlement terzake ten zeerste op prijs. Dat heb ik overigens ook uitdrukkelijk gezegd. Het lijdt geen twijfel dat terrorismebestrijding niet als een losstaand gegeven mag worden beschouwd, maar in verband moet worden gebracht met de totstandkoming van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid en de in Tampere aangegane verbintenissen, die uiting geven aan ons streven naar een diepere Europese integratie.
Verschillende sprekers, onder wie de heer Poettering, hebben onderstreept dat in het kader van de terrorismebestrijding de nodige vastberadenheid aan de dag moet worden gelegd. Ik ben het volkomen met hen eens. Wij moeten ons afvragen of de Europese Unie er over het geheel bekeken in geslaagd is om deze historische taak naar behoren te volbrengen. Ik geloof van wel. Mijns inziens hebben wij met het overigens door de vijftien lidstaten van de Unie onderschreven Europese opsporings- en aanhoudingsbevel, de bestrijding van de financiering van terreurorganisaties en de vaststelling van een lijst van organisaties en personen die het terrorisme steunen, enorme vooruitgang geboekt. Ik hoop en wens dat ook het Europees Parlement tijdens zijn vergadering van 5 februari aanstaande een definitieve stap in deze richting zal zetten.
Hoe moeten wij daarbij te werk gaan? Wel, uitgaande van de garanties die eigen zijn aan de rechtsstaat. U hebt terecht gesignaleerd dat de rechtsstaat en onze vrijheden hoe dan ook moeten worden gewaarborgd. Dat lijdt geen twijfel. Wij moeten deze noodzaak nu meer dan ooit voor ogen houden. Dat zijn immers de waarden die door de democratieën worden beschermd en door de terroristen en hun handlangers worden belaagd en ondermijnd.
Daarom juist is de instandhouding van de democratie op basis van de rechtsstaat onze beste garantie. In de strijd tegen het terrorisme zijn schemerzones uit den boze; hier bestaan geen overgangsgebieden. Per slot van rekening bestaat er ook geen middenweg tussen leven en dood, tussen legaliteit en illegaliteit, tussen eerbiediging van de wet en medeplichtigheid aan terrorisme. Eén ding is duidelijk: wij zullen onze waarden met hand en tand verdedigen, zij het vanuit internationaal oogpunt in het kader van de internationale coalitie, zij het middels interne afspraken of in samenwerking met de rest van de wereld, al naargelang de omstandigheden. Alleen op die manier zullen onze vrijheden en onze rechtsstaat zegevieren. Daarom moeten wij een operationeel antwoord bieden op het probleem van de veiligheid, de inlichtingendiensten, de samenwerking tussen diensten, de gemeenschappelijke onderzoeksteams en de gemeenschappelijke justitiële vraagstukken die onlosmakelijk verbonden zijn met het Europese integratieproces.
Als wij coherent zijn en terrorisme beschouwen als een van de grootste bedreigingen voor onze beschaving, mag terrorismebestrijding onder geen beding ontbreken in de doelstellingen die aan het veiligheids- en defensiebeleid van de Europese Unie ten grondslag liggen. Ik acht dit aspect bijzonder belangrijk. Mijns inziens verdient dit speciale aandacht, met name in het kader van de betrekkingen die de Europese Unie onderhoudt met twee vooraanstaande partners. Ik denk dan in de eerste plaats aan de betrekkingen met de Verenigde Staten. Het wordt tijd dat in dit verband ook juridische en strafrechtelijke kwesties worden aangesneden, uiteraard met inachtneming van onze regelgeving inzake uitleveringen, onze absolute veroordeling van de doodstraf en onze weigering om rechtbanken en rechtszaken te erkennen die de grenzen van de legaliteit te buiten gaan. Dat neemt evenwel niet weg dat deze punten dringend moeten worden aangepakt.
Het is duidelijk dat de draagwijdte van de samenwerking met Rusland sommige afgevaardigden zorgen baart. Daarom moet ook dit aspect van de terrorismebestrijding nader worden besproken.

De Voorzitter
Het spijt me u te moeten onderbreken, premier.
Collega' s, ik moet er echt op aandringen dat iedereen rustig gaat zitten. Ik vraag de bodes of zij de leden die onderonsjes hebben, willen verzoeken plaats te nemen of te vertrekken.
Onder zulke onduldbare parlementaire omstandigheden kunnen we bij een gelegenheid als deze niet werken!

Aznar
Mijnheer de Voorzitter, ik attendeer u erop dat wij in dit verband de inwerkingtreding van het Internationaal Strafhof en de verfijning van de instrumenten ter bevordering van de internationale rechtszekerheid kunnen bespoedigen. Ik zou het hoofdstuk van de terrorismebestrijding willen afronden met de volgende overweging: wij mogen de belangrijke zedenles die de slachtoffers ons meegeven nooit vergeten - ik weet dat de overgrote meerderheid van de EP-leden dit niet zal doen - net zoals wij onder geen beding aan onze fundamentele verplichtingen mogen verzaken.
Wie terrorisme niet veroordeelt en overleg eist, wie terrorisme steunt en overleg eist, wie dood en verderf zaait en overleg eist, begaat niet alleen een fout, maar pleegt bovendien een aanslag op het gezond verstand en de nagedachtenis van degenen die hun leven verloren hebben of in de waagschaal stellen in naam van de mensenrechten, de vrijheden, de rechtsstaat en de democratieën, met name in bepaalde landen.

Het tweede punt dat ik hier zou willen aanstippen, mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, heeft betrekking op de invoering van de euro. Deze succesvolle onderneming moet op conto van Europa worden geschreven. Wellicht kunnen wij hier onder ons een al dan niet exhaustieve lijst van namen opvoeren die bij deze ontwikkeling een hoofdrol hebben gespeeld of althans recht op enige erkenning hebben. Desalniettemin is dit succes bovenal toe te schrijven aan Europa, aan de Europese samenleving, aan de Europese instellingen en aan de Europese burgers. De gunstige afloop van deze operatie is te danken aan degenen die het concept hebben uitgedacht en ontwikkeld, aan degenen die het hebben uitgevoerd en aan degenen die het in de praktijk hebben gebracht. Het is onze diepste wens dat de euro ook met het oog op de toekomst van Europa een succes wordt.
Geachte afgevaardigden, ik beschouw de euro niet als een eindpunt maar als een vertrekpunt. Zodra onze Europese economieën hersteld zijn - dit proces dient onafgebroken te worden bevorderd - moeten wij streven naar de tenuitvoerlegging van de strategie van Lissabon. Wij moeten streven naar een Europa waarin volledige werkgelegenheid, concurrentievermogen, verhoogde levenskwaliteit en betere toekomstmogelijkheden troef zijn. Dat is onze taak. Daarom is het voor Europa van vitaal belang dat, met het oog op de Europese Raad van Barcelona, de invoering van de euro aan het economische hervormingsproces wordt gekoppeld.
In dit verband wil ik hier kort in herinnering brengen dat de Verenigde Staten van Amerika in de jaren negentig, op één uitzondering na, een jaarlijkse groei van meer dan 3% kenden. De Europese Unie kende in de jaren negentig op één uitzondering na een jaarlijkse groei van minder dan 3%. Zoals ik in mijn eerste betoog ook al zei, heeft de Europese Unie ten opzichte van de Verenigde Staten een inkomstenverlies van 6% geleden. Ik heb het al gezegd. Het enorme technologische aanpassingsvermogen van de Verenigde Staten en de Europese tendens om in Noord-Amerika te investeren, aangezien daar betere voorwaarden worden geboden dan in de Europese landen, hebben in de Europese economieën een diepe crisis teweeggebracht.
Ik geloof dat het een vergissing zou zijn te ontkennen dat er naast de huidige economische crisis ook een reeks structurele factoren in aanmerking moeten worden genomen. Nu de invoering van de euro tot een goed einde is gebracht, staat ons in Barcelona een fundamentele uitdaging te wachten. Waarom? Omdat wij daar de nodige voorwaarden moeten creëren om de doelstelling van de volledige werkgelegenheid te kunnen verwezenlijken.
Ik behoor, als ik het zo mag zeggen, tot de groep van mensen volgens wie het beste sociaal beleid, het beste solidariteitsbeleid en het beleid van het gezond verstand berusten op het scheppen van werkgelegenheid en het bevorderen van de economische groei teneinde een meer welvarende, rechtvaardige, solidaire en billijke samenleving tot stand te brengen.
(Applaus) Dat is ons streefdoel. Daarom hebben wij het over vervoer, energie en financiële maatregelen. Ik hoop dat de Commissie en het Parlement er inderdaad in zullen slagen hun laatste meningsverschillen te overbruggen en het financieel actieplan vast te stellen. Daarom hebben wij het over onderwijs, over werkgelegenheid. Dat is de methode die wij moeten toepassen om een concurrerend en progressief Europa tot stand te brengen. Als wij dat niet doen - dat is althans mijn persoonlijke indruk - zal de zich herstellende Amerikaanse economie haar voorsprong ten aanzien van Europa nog vergroten, zowel op het gebied van de mededinging als op het vlak van de werkgelegenheid en de economie. Deze aanpak mag uiteraard niet geïnterpreteerd worden als een aanslag op of een ontmanteling van het Europees sociaal model. Laat dat voor iedereen duidelijk zijn. De ontwikkeling van een duurzaam, haalbaar en betaalbaar systeem is de beste manier om het Europees sociaal model te handhaven. Daartoe zijn groei en werkgelegenheid onontbeerlijk. Kortom, deze recepten verdienen hoe dan ook onze steun.
(Applaus)
Ik heb reeds gesignaleerd dat ik mij ten volle voor de uitbreiding zal inzetten. In dit verband vraag ik uw aandacht voor drie concrete kwesties. De uitbreiding is haalbaar en wenselijk. Wij moeten er derhalve voor zorgen dat deze doelstelling op 31 december van dit jaar in vervulling gaat. Daartoe moet aan de volgende drie basisvoorwaarden worden voldaan. Ten eerste moet het differentiatiebeginsel worden gehandhaafd: de kandidaat-landen die met alle voorbereidingen klaar zijn, mogen toetreden. Ten tweede moet het acquis communautaire geëerbiedigd worden: als het acquis communautaire ter discussie wordt gesteld, komt het tijdschema op de helling te staan. Ten derde pleit ik voor een correcte naleving van Agenda 2000 en de in Berlijn aangegane verbintenissen, waarin de basiselementen van de uitbreiding worden toegelicht. Als deze drie pijlers in acht worden genomen, zullen de onderhandelingshoofdstukken en de gemeenschappelijke standpunten de weg naar het wellicht historische moment van de uitbreiding effenen. Ofschoon zich in de nabije toekomst hervormingen opdringen en er beslissingen zullen moeten worden genomen, zullen wij met deze stap een onmiskenbare dienst bewijzen aan het politieke proces van de uitbreiding.
In aansluiting hierop wil ik het hebben over een andere aanverwante kwestie, namelijk de oprichting van de Conventie, de institutionele hervormingen en het streven naar meer Europa. Waarde afgevaardigden, ik geloof in een verenigd, maar verscheiden Europa. Desalniettemin kan ik begrip opbrengen voor de vrees dat meer Europa, dat een verregaande integratie van Europa het einde zal betekenen van de juridische en politieke realiteit en van de nationale staten zoals wij die nu kennen. Niets is evenwel minder waar. Het Europese integratieproces, waaraan wij onze huidige situatie te danken hebben, is vanuit historisch oogpunt een volkomen nieuwe ontwikkeling die overigens bijzonder succesvol is gebleken. Daarom moeten wij alles in het werk stellen om deze eenheid in verscheidenheid te behouden. De nationale staten zullen dan ook de bevoegdheden op democratische wijze moeten verdelen over de nationale overheid, de gemeenschappen of de regio' s en de lokale overheden.
Het is aan de Europese Unie, als unie van staten, om samenwerkingsformules aan te dragen, uiteraard binnen de bestaande perspectieven en mogelijkheden en zonder institutionele wijzigingen aan te brengen in een systeem dat bijgedragen heeft aan de veiligheid, de welvaart, de vrijheid en het economisch succes van Europa. Anders gezegd, de Conventie zal zich bij de uitvoering van haar werkzaamheden aan de afspraken moeten houden en de Intergouvernementele Conferentie van 2004 zal haar plicht moeten vervullen als vertegenwoordiging van de lidstaten.
Geachte afgevaardigden, tot besluit wil ik nog even nader ingaan op enkele aspecten van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Nu het Europees defensiebeleid haalbaar is gebleken, moet voortgang worden gemaakt met de ontwikkeling van de tweede pijler. Sommigen onder u hebben hier de mogelijkheid geopperd om operationele sleutelovereenkomsten met het Atlantisch Bondgenootschap te sluiten. Ik ben het volkomen met hen eens. Dergelijke overeenkomsten zijn van wezenlijk belang in een Europa dat op veiligheids- en defensiegebied hoegenaamd niet bestaat en zich daarover voortdurend beklaagt. Ik hoop dat de lidstaten die in deze situatie verandering kunnen brengen de nodige tact zullen hebben om spoedig hun verantwoordelijkheid op te nemen.
Wij moeten en kunnen onze verantwoordelijkheid op het gebied van de veiligheid verruimen. Dat is derhalve een van de belangrijkste uitdagingen die ons met het oog op de toekomst te wachten staan. Ik heb al onderstreept - en zal daar dus niet verder op aandringen - dat onze betrekkingen met de Verenigde Staten en Rusland als prioritaire strategische basiselementen moeten worden beschouwd. Geachte afgevaardigden, ik ben ervan overtuigd dat dit element - het overleg met de Verenigde Staten en het overleg met Rusland - bepalend zal zijn voor de toekomst van onze Europese medeburgers. Uiteraard zijn er nog vele andere belangrijke kwesties die onze aandacht verdienen. De mediterrane dialoog is er een van. Het gaat hier niet alleen om een initiatief van het Spaans voorzitterschap, maar om een vitale Europese noodzaak in het Europa van de euro en het Europa van de uitbreiding. Mijn excuses, mijnheer de Voorzitter, ik zal het niet meer te lang maken. Er rest mij nog één opmerking betreffende de hier vaak geciteerde beginselen van solidariteit en ontwikkeling.
Als de landen ten zuiden van de Middellandse Zee hun huidige werkgelegenheids- en inkomensniveau willen behouden, zullen zij in een tijdsspanne van tien jaar 40 miljoen nieuwe banen moeten creëren. Dat is zowel demografisch als economisch gezien een hele uitdaging voor de landen ten zuiden van de Middellandse Zee. Het is een uitdaging voor álle Europese landen. Wij zouden er dan ook goed aan doen eens ernstig na te denken over de wijze waarop dit probleem kan worden aangepakt.
Ik ben van oordeel dat Latijns Amerika tot een van de strategische prioriteiten van de Europese Unie moet uitgroeien. Er zij aan herinnerd dat de tweede Top van de Europese Unie, Latijns Amerika en het Caribisch gebied in Madrid zal worden gehouden. De eerste Top vond plaats in Rio de Janeiro. Wij hechten tevens bijzonder belang aan de ontwikkeling en de stabiliteit in de wereld. Geachte afgevaardigden, dat zijn de overwegingen die ik als vertegenwoordiger van het Spaanse voorzitterschap tijdens mijn eerste redevoering voor dit Parlement wilde uiteenzetten
(Applaus)

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad. Ik heb nota genomen van uw bereidheid na de top van Barcelona weer voor het Parlement te verschijnen. We zijn van mening dat dit een belangrijk extra moment voor dialoog tussen de twee instellingen kan zijn.

Stemming
De Voorzitter
Wij gaan nu over tot de stemming.
Ontwerpbesluit (B5-0032/2002) ingediend overeenkomstig artikel 150, lid 1 van het Reglement door de leden Poettering, namens de PPE-DE-Fractie, Barón Crespo, namens de PSE-Fractie, Cox, namens de ELDR-Fractie, Cohn-Bendit, namens de Verts/ALE-Fractie, Wurtz, namens de GUE/NGL-Fractie, Collins, namens de UEN-Fractie, en Bonde, namens de EDD-Fractie, over het aantal leden van de commissies
(Het Parlement neemt het besluit aan)
Ontwerpbesluit (B5-0021/2002) ingediend overeenkomstig artikel 150, lid 2 van het Reglement door de Conferentie van voorzitters betreffende de instelling van een tijdelijke commissie mond- en klauwzeer
(Het Parlement neemt het besluit aan)
Verslag (A5-0463/2001) van de heer Bushill-Matthews, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over algemene aspecten van het consumentenbeschermingsbeleid en meer in het bijzonder van de voorlichting van de consument in het licht van de toepassing van richtlijn 90/314/EEG (2001/2136(INI))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Aanbeveling voor de tweede lezing, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een communautair actieprogramma ter ondersteuning van niet-gouvernementele organisaties die voornamelijk werkzaam zijn op het gebied van milieubescherming (13397/1/2001 - C5-0643/2001 - 2001/0139(COD))
(Het Parlement keurt het gemeenschappelijk standpunt goed)
Verslag (A5-0462/2001) van mevrouw Jackson, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een besluit van de Raad met betrekking tot de sluiting, namens de Gemeenschap, van het protocol inzake water en gezondheid bij het Verdrag inzake de bescherming en het gebruik van grensoverschrijdende waterlopen en internationale meren (1992) (COM(2001) 483 - C5-0644/2001 - 2001/0188(CNS)
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
De Voorzitter. Hiermee is de stemming beëindigd.

Tijdelijke Commissie mond- en klauwzeer

Inglewood
Ik heb geprobeerd het Parlement duidelijk te maken dat, zoals sommige collega' s weten, bijna al mijn vee mond-en-klauwzeer heeft opgelopen en moest worden geslacht. Aangezien ik er echter niet van uit ga dat de voorgestelde commissie van onderzoek gevolgen voor mij zal hebben, heb ik vóór het onderzoek gestemd.

Verkiezing van de quaestoren van het Europees Parlement
De Voorzitter
Aan de orde is de tweede stemronde voor de verkiezing van de quaestoren van het Europees Parlement.
Aantal deelnemers: 570, geldige stemmen: 567. Volstrekte meerderheid: 284.
De heer Poos: 304 - gekozen
De heer Balfe: 288 - gekozen
Mevrouw Smet 288 - gekozen
De heer Marinho: 264
Mevrouw Maes: 116.
Er is geen verdere stemronden nodig. De vijf quaestorposten zijn bezet. Ik feliciteer de gekozen personen.
Ik nodig u uit voor een korte receptie.
(De vergadering wordt om 13.24 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

De Voorzitter
Ik laat het Parlement hierbij weten dat de Indiaase regering onze collega van de socialistische fractie, de heer John Hume, binnenkort de prijs Mahatma Ghandi voor de Vrede zal toekennen. Vorig jaar heeft de heer Nelson Mandela deze nieuwe prijs ontvangen. Gezien zijn voortreffelijke inzet voor de vrede en verzoening in Ierland, doet het mij groot genoegen hem te kunnen feliciteren. Ik weet zeker dat het Parlement zeer blij zal zijn met deze blijk van erkenning voor een van onze meest eminente leden.

Verwelkoming
De Voorzitter
De Delegatie voor de betrekkingen met Rusland heeft vandaag bezoek van onze Russische collega' s, waaronder de heer Vladimir Lukin. Ik zie dat Vladimir, een oude vriend van mij, al boven heeft plaatsgenomen. Van harte welkom, Vladimir. Hij is ondervoorzitter van de Doema van de Russische Federatie en medevoorzitter van de parlementaire commissie voor de samenwerking EU-Rusland. Het is fijn je hier te zien en ik hoop dat we elkaar nog persoonlijk treffen. Ik mag dit soort dingen eigenlijk niet vanuit deze stoel zeggen. Vladimir, ik ben nog maar sinds gisteren aan het leren hoe ik voorzitter moet zijn, maar het doet mij deugd oude vrienden in het Parlement te mogen verwelkomen.

Invoering van de euro
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de invoering van de euro, die we nu een paar weken in onze zakken hebben en waarmee een langgekoesterde droom binnen de Europese Gemeenschap in vervulling is gegaan. Het is een schitterend eerbetoon aan de capaciteit van de Europese Centrale bank en het Europese Stelsel van Centrale Banken. Het is een schitterend eerbetoon aan het bankstelsel, het financiële en commerciële stelsel en de detailhandel, en bovenal een eerbetoon aan de Europese burgers die er met zoveel enthousiasme op zijn overgestapt dat de nationale valuta' s in de betreffende lidstaten reeds nagenoeg zijn vervangen.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, bijna tien jaar na de ondertekening van het Verdrag van Maastricht is de euro eindelijk een feit. Ik meen te mogen stellen dat onze medeburgers hem niet alleen in hun zak hebben zitten maar hem ook in hun hart meedragen.
De invoering van de euro is tijdens deze eerste twee weken bijzonder goed verlopen. De huidige situatie overtreft onze meest optimistische voorspellingen. Dat is ongetwijfeld te danken aan het enthousiasme en het verantwoordelijkheidsbesef van de Europeanen en aan de toewijding en de nauwgezetheid waarmee de betrokken actoren de wisseloperatie hebben uitgevoerd.
Met de invoering van de euro op 1 januari 2002 hebben wij een proces afgerond waaraan wij jarenlang gewerkt hebben. Onze medeburgers vinden dat de Europese eenwording langzaam vordert, maar vanuit historisch oogpunt gaat het allemaal heel snel. Laten wij niet vergeten dat de lidstaten er tien eeuwen over hebben gedaan om op hun grondgebied één enkele munteenheid in omloop te brengen terwijl de Gemeenschap dat in iets meer dan 40 jaar voor mekaar heeft gekregen.
Ik wil mijn commentaar beginnen met een eerbetoon aan de mensen die dit proces tot een goed einde hebben gebracht. Zij zijn met velen. Vanochtend zijn enkelen van hen hier genoemd. Ik ga hun namen niet herhalen aangezien iedereen weet over wie ik het heb. Maar goed, het proces heeft - als ik het zo mag zeggen - niet alleen vaders maar ook moeders, die ik zou willen huldigen in de persoon van Christa Randzio-Plath. Zij belichaamt de toewijding en het engagement van dit Parlement en zijn Economische en Monetaire Commissie ten aanzien van de euro.

Er zijn evenwel nog twee andere EP-leden die ik eerlijkheidshalve niet over het hoofd mag zien: Karl von Wogau, die als voorzitter van de Economische en Monetaire Commissie eveneens een beslissende rol heeft gespeeld, en de voormalige voorzitter van de Europese Commissie, Jacques Santer. Ook mijn voorganger Yves-Thibault de Silguy verdient een vermelding omdat hij in de vorige periode uitstekend werk heeft verricht.
Wij hebben op efficiënte wijze samengewerkt met het Parlement. Ik hoop dat deze samenwerking zich ook in de toekomst zal voortzetten zodat wij nieuwe stappen kunnen zetten op de weg die voor ons openligt. Nogmaals, de invoering van de euromunten en de eurobankbiljetten betekent veel meer dan de afronding van een proces. De muntwisseling luidt een nieuw tijdperk in de geschiedenis van de Europese eenwording in.
De chartale euro biedt ons de gelegenheid om nieuwe vorderingen te maken in het kader van ons integratieproces. Ik zal daar later nog op terugkomen. Eerst wil ik de hoofdlijnen van het verloop van de omschakeling naar de euro tijdens deze eerste dagen uiteenzetten.
In de eerste plaats wil ik u attenderen op het enthousiasme waarmee de Europeanen hun nieuwe munt hebben onthaald. Deze factor heeft ongetwijfeld bijgedragen aan het welslagen van de onderneming. De Europese burgers hebben de euro onverwijld in hun dagelijkse leven geïntegreerd.
Reeds vóór 1 januari gingen de eurokits vlot over de toonbank. Vanaf 1 januari begonnen de consumenten massaal biljetten te gebruiken. De uitgifte van euro' s via geldautomaten overtrof van bij het begin de stoutste verwachtingen. Tijdens de eerste week van januari werden de bankloketten eenvoudigweg overrompeld. In sommige landen lag het aan bankloketten afgehaalde of gewisselde geldvolume zelfs hoger dan het via verrichtingen aan geldautomaten verstrekte volume.
Het succes van de eenheidsmunt blijkt eveneens uit het feit dat er al snel in euro werd betaald. Op 2 januari, de eerste werkdag, vond reeds 20% van de betalingen in euro plaats. Momenteel, nauwelijks negen dagen later, worden negen op de tien betalingen in euro uitgevoerd. Dat is een uitstekend resultaat, aangezien in twee weken tijd meer dan 90% van de verrichtingen in euro geschiedt.
Mijn tweede opmerking betreft de aanpassing van de geldautomaten. Ook deze operatie is in heel de eurozone vlot verlopen. De Commissie en de Europese Centrale Bank hebben de banken reeds twee jaar geleden verzocht hun plannen te wijzigen en de geldautomaten nagenoeg onmiddellijk aan te passen. Ook deze omschakeling was een waar succes. Gemiddeld 80% van de geldautomaten was gereed op 1 januari. Dit cijfer steeg tot 90% op 2 januari en tot 97% op 3 januari. Op 4 januari werden door vrijwel alle geldautomaten uitsluitend euro' s verstrekt.
Nog een woord over de handel: de meeste burgers wilden zich zo snel mogelijk van hun nationale munt ontdoen en gaven de voorkeur aan wisselgeld in euro. Anders gezegd, zij wilden zo spoedig mogelijk alleen euro' s gebruiken. Over het algemeen hielden de winkeliers zich aan de afspraak om uitsluitend wisselgeld in euro terug te geven, hetgeen ervoor heeft gezorgd dat de voorraad oude munten snel van het toneel verdween.
Dankzij de snelle verspreiding van de betalingen in euro en het lovenswaardige optreden van het merendeel van de winkeliers stonden er in de winkels geen lange rijen wachtende klanten aan te schuiven. Zaterdag 5 januari was in dit opzicht een beslissende dag. De proef werd met succes doorstaan: in geen van de deelnemende landen lagen de wachttijden hoger dan in normale omstandigheden. In deze situatie kwam ook de maandag nadien geen verandering, ofschoon op dat moment in vele landen van de Unie de uitverkoop van start ging.
Tijdens de eerste week van januari hadden de handelszaken evenwel met ernstige moeilijkheden te kampen. In sommige lidstaten hadden de handelaars zich vooraf onvoldoende euromunten en eurobankbiljetten aangeschaft. Hier en daar doken ook logistieke problemen op. Bovendien maakten vele consumenten van hun aankopen gebruik om zich te ontdoen van grote nationale biljetten met als gevolg dat er in een groot aantal deelnemende landen al snel een gebrek aan kleine coupures bestond. Gelukkig werd dit probleem gaandeweg opgelost.
Ik wil het ook even over de prijzen hebben. De Commissie is zo vrij geweest om de lidstaten en alle bij de omschakeling naar de euro betrokken actoren tijdens de aan de invoering van de euro voorafgaande maanden te attenderen op de prijsontwikkeling. Welnu, uit de verslagen die de bevoegde nationale instanties ons hebben toegestuurd, blijkt dat zich ten gevolge van de invoering van de euro geen noemenswaardige prijsstijging heeft voorgedaan, enkele uitzonderingen daargelaten. Sterker nog, in sommige gevallen werden de prijzen naar beneden afgerond, ofschoon ik moet toegeven dat in andere uitzonderlijke gevallen wellicht het tegengestelde is gebeurd.
Desalniettemin heeft er over het geheel genomen - ik herhaal het nogmaals - geen noemenswaardige prijsstijging plaatsgevonden. Wij verwachten dan ook niet dat de euro een negatieve invloed op de inflatie van januari zal hebben.
Samengevat: naar het oordeel van de Commissie kan de balans van deze eerste twee weken als uitermate gunstig worden beschouwd. De grootste muntwisseling uit de geschiedenis is nagenoeg zonder ongemakken verlopen. Wij staan hier voor een overwinning waar de Unie bijzonder trots op mag zijn. Zij is het beste bewijs van de uitstekende kwaliteit en nauwgezetheid van de voorbereidende werkzaamheden. De inspanningen van de hoofdrolspelers die de overgang naar de euro hebben mogelijk gemaakt - het Eurosysteem, de nationale regeringen, de Commissie, de privé-ondernemingen en de burgers in het algemeen - hebben resultaat opgeleverd.
Het welslagen van deze onderneming betekent - zoals ik al eerder zei - het einde van een hoofdstuk. Wij zijn evenwel nog niet aan het slotstuk toe. Nu komt het er op aan om de vruchten van dit succes te plukken. Daartoe moeten wij de coördinatie van de economische beleidslijnen versterken en uitdiepen en de nodige structurele hervormingen aanbrengen om de groei en de werkgelegenheid in onze Unie te bevorderen.
Wij moeten de energie en ambitie waarmee wij de verwezenlijking van de euro hebben nagestreefd verleggen naar de coördinatie van een reeks economische beleidsmaatregelen die bijdragen aan sterkere groei en meer werkgelegenheid. De stabiliteit van de eurozone heeft op korte termijn een evenwichtig en gepast antwoord gegeven op de economische groeivertraging waarmee wij momenteel worden geconfronteerd.
Dankzij de gunstige ontwikkeling van de begrotingssaldi kunnen de gevolgen van de door de wereldwijde groeivertraging veroorzaakte lichte stijging van de begrotingstekorten enigszins worden verzacht.
Hopelijk worden in 2002 bevredigende groeicijfers genoteerd. Dat zou ongetwijfeld een eerste aanzet zijn tot een algemeen economische herstel. De succesvolle invoering van de eurobankbiljetten en euromunten zal daaraan hoe dan ook bijdragen. Nu de onzekerheden zijn weggenomen, zal het vertrouwen van de consument en de bedrijfswereld ongetwijfeld groeien.
De Europese Unie heeft in Lissabon een reeks duidelijke doelstellingen op middellange termijn vastgesteld met het oog op de versterking van de groei en het scheppen van werkgelegenheid. Om deze streefdoelen te verwezenlijken is het van wezenlijk belang dat wij ons blijven inzetten voor de hervormingen die nodig zijn om het werkgelegenheidscijfer en het productiviteitsniveau op te trekken.
De Commissie stelt voor om dit jaar drie prioritaire aandachtspunten op de agenda te plaatsen: ten eerste de tenuitvoerlegging van beleidsmaatregelen ter bevordering van de werkgelegenheid, en met name van actieve maatregelen voor de arbeidsmarkt; ten tweede de tenuitvoerlegging van economische hervormingen teneinde het concurrentievermogen, de integratie en de investering in netwerkindustrieën te verhogen, en ten derde investering in kennis ter bevordering van de mededinging en de werkgelegenheid. Ik ga hier niet nader op in aangezien deze punten gisteren door de Commissievoorzitter besproken zijn.
De groeiende onderlinge afhankelijkheid van de economieën van de lidstaten, vooral binnen de eurozone, vereist een nauwere en efficiëntere coördinatie van de economische beleidslijnen.
Mijns inziens kan deze versterking van de coördinatie slechts tot stand komen op basis van een betere analyse van de economische situatie en de policy mix van de eurozone. Verder moet bij de consensusvorming over de aan te nemen beleidslijnen naar meer openheid worden gestreefd. Het is tevens van belang dat de lidstaten en de Commissie kunnen beschikken over informatie betreffende de voornaamste economische beleidsmaatregelen die de verschillende landen ten uitvoer denken te leggen. Alleen op die manier zal het systeem van de peer review op communautair niveau het gewenst effect sorteren.
Vooruitgang boeken betekent aangegane verplichtingen nakomen, zowel de verplichtingen krachtens het Verdrag als de verplichtingen krachtens het stabiliteits- en groeipact. Vooruitgang boeken betekent eveneens nieuwe uitdagingen aangaan. Dat is wat de Commissie met haar inspanningen en werkzaamheden betracht. Wij hopen dat wij daarbij zoals steeds kunnen rekenen op de medewerking van het Parlement en dat daaruit net zoals in het verleden een efficiënte samenwerking en vruchtbaar overleg zal voortvloeien.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris. Zoals u opmerkte zijn velen reeds eerder vandaag genoemd en bedankt, maar natuurlijk moeten we ook u en uw medewerkers en het college van commissarissen bedanken voor al het werk dat zij de afgelopen jaren hebben verricht. Daarvoor verdient u onze felicitaties en onze achting.

von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega' s, het is de laatste keer dat ik hier in deze zaal het woord voer als lid van de Economische en Monetaire Commissie. Ik ben 22 jaar lang lid geweest van deze commissie. Vanaf morgen zal ik lid zijn van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid. Ik ben ervan overtuigd dat de volgende stap die wij in de ontwikkeling van de Europese Unie moeten zetten in de richting van een politieke unie moet gaan. Ik ben verheugd dat ik in het vervolg een bijdrage kan leveren aan het vervullen van deze opdracht.
Als ik terugkijk naar het verleden zie ik allereerst onze collega Basil de Ferranti voor me, die inmiddels helaas is overleden. Hij was het die destijds met de eerste verslagen kwam over de totstandkoming van de interne markt en daarmee de aanzet heeft gegeven tot alle ontwikkelingen die zich sindsdien op dit gebied hebben voltrokken. In het begin was er een werkgroep voor technische handelsbelemmeringen waaruit later de Kangoeroegroep is voortgekomen. In die periode werden de eerste initiatieven ondernomen voor de totstandkoming van de interne markt. Toentertijd was Jacques Delors voorzitter van de Europese en Monetaire Commissie van het Europees Parlement, onze voorganger dus, mevrouw Randzio-Plath. Hij heeft als Franse minister van Financiën en later als voorzitter van de Europese Commissie de basis gelegd voor de verwerkelijking van deze ideeën.
Ik zou ook Jacques Moreau in herinnering willen roepen, die in 1984 samen met mij het eerste verslag van het Europees Parlement heeft ingediend over de voorstellen voor de totstandkoming van de Europese interne markt.
Het enthousiasme waarmee op 1 januari is gereageerd op de komst van de euro, deze nieuwe munteenheid voor 300 miljoen mensen in de Europese Unie, mag ons niet doen vergeten dat aan de invoering een lang en moeizaam traject is voorafgegaan. Ook dienen wij na te denken over de voorwaarden waaronder de euro, deze gemeenschappelijke munt, ook op de lange termijn een succes kan zijn.
Ik zal drie voorwaarden geven. De eerste is een consequente uitvoering van het stabiliteits- en groeipact. Mijn vaderland, Duitsland, heeft altijd het meest hiervoor geijverd en pijnlijk genoeg kunnen wij er in de huidige situatie welhaast van uitgaan dat Duitsland als eerste land door de sancties in het pact zal worden getroffen. Ik ben echter van mening dat een consequente handhaving vereist is als wij ook op termijn een stabiele euro en een lage rente willen als basis voor duurzame groei en als investeringsprikkel voor onze ondernemingen.
De tweede voorwaarde is dat wij in de lidstaten en de Europese Unie een economisch beleid voeren op basis van gemeenschappelijke beginselen. Een brede meerderheid in het Europees Parlement is van mening dat dit de beginselen van de sociale markteconomie moeten zijn.
Ten derde moeten wij blijven toewerken naar een politieke unie. Reeds vóór Maastricht werd gesteld dat de monetaire unie en de politieke unie gelijktijdig tot stand zouden moeten komen. Destijds zeiden wij al dat een monetaire unie op den duur niet zonder een politieke unie kan. Hieruit zullen wij de nodige consequenties moeten trekken. Wij zullen nu stappen moeten ondernemen in de richting van een politieke unie. Een gemeenschappelijk buitenlands- en defensiebeleid vormt hierin de kern.
Tot slot zou ik willen inhaken op wat Jacques Delors ooit eens zei. Tijdens een van die eindeloze debatten over de Europese interne markt merkte hij zeer terecht op dat men niet verliefd kan worden op een interne markt. Het is inderdaad niet direct een onderwerp waarvan het hart sneller gaat kloppen. Ik denk dat dit ook opgaat voor een munteenheid, hoewel enkelen onder ons een zeer emotionele, welhaast erotische band met de munt onderhouden. Wat wij echter nodig hebben, wat wij op moeten wekken is het bewustzijn van een gemeenschappelijke Europese identiteit. Ik denk dat dit de allerbelangrijkste taak is waar wij als Europees Parlement voor staan.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, de invoering van het contante eurogeld is logistiek en organisatorisch een succes en levert inderdaad nu al een bijdrage aan een betere identiteitsvorming en -vinding. Hieraan kunnen ook eurosceptici in Italië niets veranderen.

Met de euro in onze hand wordt Europa een dagelijkse realiteit, precies zoals wij steeds hebben voorgehouden aan de afgevaardigden. De euro is van oudsher het troetelkind van het Europees Parlement geweest, al vanaf het moment dat deze instelling rechtstreeks werd gekozen. Vooral de Economische en Monetaire Commissie heeft zich er sterk voor gemaakt. In die zin wordt de euro al twee decennia lang tot de succesprojecten gerekend van het Europees Parlement. Wij kwamen op voor één markt en één valuta en wij hebben bijgedragen aan de totstandkoming ervan. Ik denk dat dit resultaat te danken is aan alle leden van dit Parlement, ook aan u, mijnheer von Wogau.
(Applaus)
Mijns inziens wordt in het jaar 2002 "euro" het meest positieve woord. De euro vertegenwoordigt immers de dynamiek en vastbeslotenheid van Europa om een Europese identiteit te creëren, de Europese concurrentiekracht ten behoeve van de economie en werkgelegenheid te bevorderen en samen te groeien tot een onomkeerbare solidaire samenleving. De Monetaire Unie maakt de interne markt compleet, zodat wij de uitdagingen van de globalisering het hoofd kunnen bieden, en zorgt er tevens voor dat de voordelen van de interne markt nu ook zullen toevallen aan het midden- en kleinbedrijf en aan de mensen zelf.
De euro zal uitgroeien tot een succes omdat de munt niet alleen door de markten, maar ook door de mensen wordt omarmd. Eindelijk zijn vele mensen verheugd - en dat hebben wij als afgevaardigden altijd voorspeld - om in euroland te leven. De succesvolle invoering van de euro zorgt voor veel enthousiasme en schept een sfeer van optimisme die wij in Europa dringend nodig hebben voor het aantrekken van de investeringen, de binnenlandse vraag en daarmee ook de werkgelegenheid. De invoering bekroont en beloont de duurzame inspanningen op de weg naar de Monetaire Unie. Nu al zijn er mensen die zich afvragen waarom de euromunten en eurobiljetten niet eerder zijn ingevoerd, iets waar wij als afgevaardigden altijd op hebben gehamerd. Wij roepen Denemarken, Zweden en Groot-Brittannië op nog voor de uitbreiding naar het Oosten toe te treden tot de eurozone; het is in hun eigen belang.
De D-mark was een munt met een trots verleden. Drie jaren Monetaire Unie beloven ons een toekomst die in monetair opzicht net zo stabiel zal zijn. In ieder geval is de inflatie in de Monetaire Unie altijd lager geweest dan in voorgaande decennia met de D-mark. Het daarmee samenhangend laag renteniveau zorgt voor een gunstig investerings- en financieringsklimaat. De Monetaire Unie heeft dus gebracht wat politiek in het Verdrag van Maastricht is toegezegd: prijsstabiliteit.
Met de invoering van de contante euro' s worden de voordelen nu ook zichtbaar voor de consumenten: de prijzen van duurzame consumptiegoederen, auto' s bijvoorbeeld, zullen dalen. Als sluitstuk van het programma voor de interne markt zorgt de euro voor concurrentie waar de consument de vruchten van zal plukken. Concurrentie zal op middellange termijn leiden tot druk op de prijzen en kwaliteitsverbetering.
De verdere ontwikkeling van de Economische en Monetaire Unie, de interne hervorming van de Europese Unie, een Europese grondwet en een succesvolle uitbreiding van de Europese Unie naar het Oosten zijn de grote uitdagingen die Europa aan moet pakken. Wij mogen echter een ding niet vergeten: de euro is niet alleen een monetair, maar ook een politiek project, dat deel uitmaakt van de politieke unie van Europa.
Europa is een maar een klein continent op onze aardbol en daarom is de interne markt die met de euro is voltooid een zeer positieve verworvenheid. De euro bewijst bovendien dat de Europeanen in staat zijn om eigenbelang te verzoenen met gemeenschappelijkheid in het belang van alle landen van Europa. Daarmee is de munt tegelijkertijd bindmiddel en steen des aanstoots voor andere dappere projecten in het Europa van de toekomst.
William Shakespeare stelde terecht vast: "Waar geld voorhanden is, liggen alle wegen open". Hopelijk gaat dat eveneens op voor een efficiëntere en betere coördinatie van het economisch, financieel, sociaal en werkgelegenheidsbeleid. De euro moet dringend worden geschraagd door een economische regering. Conjuncturele ontwikkelingen manifesteren zich niet langer in nationale staten, maar in economische vraagstukken. Daarom dient op de EU-Top van Barcelona de dogmatische omgang met het stabiliteits- en groeipact, dat best wel enige speelruimte biedt, te worden ingeruild voor een solide beleid dat gericht is op monetaire, financiële en vooral ook sociale stabiliteit.
De betrokkenheid die het Europees Parlement heeft getoond in de monetaire dialoog met de Europese Centrale Bank is van groot belang geweest. Wij, de leden van het Europees Parlement, hebben net zo zeer gepleit voor onafhankelijkheid als voor een democratische verantwoordingsplicht van deze instelling. Daarom is het zo belangrijk dat wij een cultuuromslag in Europa bewerkstelligd hebben, want de democratische verantwoordingsplicht die wij vandaag kennen, hanteerden de lidstaten vroeger niet in hun omgang met de nationale centrale banken. Deze plicht zorgt voor een transparant en controleerbaar geldbeleid dat niet langer in nevelen is gehuld. Dat is van belang omdat het geldbeleid geen neutraal beleid is. Het heeft namelijk ook uitwerkingen op de reële economie, op de groei en de werkgelegenheid.

Peijs
Voorzitter, in mijn fractie is besloten dat om half vier de coördinatoren in de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme moeten worden gekozen. Ik ben een van de kandidaten en ik moet daar dus naartoe. Mag ik u vragen of de heer Pronk in mijn plaats mijn twee minuten durende bijdrage mag voorlezen als mijn naam op het bord verschijnt?

De Voorzitter
Mevrouw Peijs, ik heb er geen bezwaar tegen als het Parlement ermee instemt, en ik meen dat dit het geval is. Dat kan dus.

Peijs
Dank u.

Maaten
Voorzitter, ik zal zelf mijn verhaal houden. Op 1 januari jongstleden hebben veel Europese burgers voor het eerst kennisgemaakt met de nieuwe munt: de euro. En wat voor kennismaking! Na amper twee weken heeft de euro overal de nationale munten vervangen. Als aan de wens van dit Parlement tegemoet was gekomen om al voor 1 januari eurobiljetten onder het publiek te verspreiden, was een aantal kleinere problemen wellicht voorkomen, maar het is een kniesoor die daar nu nog op let.
Ik beaam volmondig dat de omschakeling een groot succes is. Voor dit succes verdient bovenal - en u hebt dat zoals een goed liberaal betaamt, zelf al naar verwezen - de Europese burger lof. Deze heeft met enthousiasme en geduld gereageerd op de wisseling van munten. Daarnaast moeten de winkeliers worden geprezen. Zij hebben de last van de daadwerkelijke uitvoering gedragen en zij zijn wat mij betreft dan ook de helden van de omschakeling.
Echter voorzitter, naar mijn smaak is de introductie van de chartale euro slechts een eerste stap en commissaris Solbes heeft daar ook al naar verwezen. Nu is het cruciaal er zorg voor te dragen dat de nieuwe munt succesvol blijft. Daartoe is vanuit alle deelnemende lidstaten nogal wat nodig: de politieke wil om steun te geven aan de munt en deze niet in een kwaad daglicht te stellen zoals enkele leden van de Italiaanse regering deden, de politieke moed om het stabiliteitspact ongemoeid te laten opdat het juiste financiële raamwerk van de euro blijft bestaan en de politieke kracht om op het succes van de euro voort te bouwen. Nu is het moment dus daar om na het meest succesvolle Europese project ooit, stappen te zetten om de interne markt verder te voltooien. Willen wij werkelijk de in Lissabon gestelde doelen bereiken, dan moeten wij ons sterk inzetten voor een verdere liberalisering en flexibilisering van de interne markt.
Er is daarin een vijftal duidelijke prioriteiten, de terreinen van posterijen, vervoer, stroom, gas en water. In een geliberaliseerde en flexibele kenniseconomie die wij in Europa nastreven, is dit onmisbaar en ook in het belang van de burger. Zo ziet de burger wat hij aan Europa heeft. Voorzitter, alleen door het inslaan van deze weg kan de economische kracht van de Europese Unie worden gerealiseerd en de nieuwe munt sterk worden gehouden.

Abitbol
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de inderdaad geslaagde invoering van de chartale euro bewijst maar één ding, en dat is het grote pragmatisme van de Europese volkeren. Het ziet ernaar uit dat de markten, die nog altijd de keuze hebben, veel terughoudender zijn in hun enthousiasme. In elk geval denk ik dat voor de burgers het prijsniveau het werkelijke criterium zal zijn om de munt van Euroland al dan niet te aanvaarden.
Hoe het ook zij, deze staatloze munt zorgt nu reeds voor nieuwe problemen. Vanwege de invoering van de euro moesten de winkeliers al vrijwillig de rol van bankier op zich nemen. Je zou kunnen zeggen dat zij daar op dat moment evenveel belang bij hadden als de consumenten. Maar dan krijgen wij te maken met het probleem van het valse geld. Nu al worden er valse biljetten in omloop gebracht. Daarnaast zal er de komende zomer een enorme verplaatsing op gang komen van de verschillende munten tussen de noordelijke en de zuidelijke helft van Euroland. Zo zullen biljetten van tweehonderd en vijfhonderd euro, die in Frankrijk en de Zuid-Europese landen niet gedrukt zijn, daar toch terechtkomen. Overigens gebeurt dit al met biljetten die uit Duitsland afkomstig zijn. In de zomer zullen wij overspoeld worden met deze biljetten. Uiteraard is geen enkele winkelier in staat om eventuele valse biljetten te onderscheiden, terwijl het hier toch - neemt u mij niet kwalijk - over meer dan 3500 van onze arme oude francs gaat, oftewel een half minimumloon in Frankrijk. De Commissie is aansprakelijk voor de schadeloosstelling van slachtoffers van eventueel vals geld, aangezien er geen staat is. Van wie zullen de Europese burgers en winkeliers echter een schadevergoeding ontvangen, als zij - per ongeluk en zonder zich daarvan bewust te zijn - vals geld aannemen? Van de lidstaten of van de Europese Centrale Bank?

Della Vedova
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijns inziens is het succes van de euro onbetwistbaar en daarvoor moeten wij de Europese Centrale Bank, de Commissie en al degenen die daaraan hebben meegewerkt, met inbegrip van het Parlement, lof toezwaaien. Collega von Wogau zei dat de politieke unie de volgende stap is. Ik ben het met die opmerking eens, maar het zou verkeerd zijn te denken dat het succes van de euro, zijn vermogen om een sterke, solide en betrouwbare munt te zijn, afhangt van de politieke unie: de politieke unie is noodzakelijk om andere redenen, maar de euro zal een sterke munt zijn als de Europese economie sterk is.
Mijnheer de commissaris, u hebt in uw uiteenzetting herhaaldelijk gezegd dat het noodzakelijk is de economische beleidsvormen te coördineren. Mijn inziens is er iets dat nog belangrijker is dan coördinatie van de economische beleidsvormen, die als men naar de andere kant doorslaat ook kwalijke gevolgen kan hebben. Wij moeten in Europa gewoon goede economische beleidsvormen hebben: daar zal de kracht van de euro van afhangen. Wij moeten ervoor zorgen dat de goede beleidsvormen worden gebundeld, en niet de onbuigzame. De kracht van de euro zal dus afhangen van de mate waarin deze goede beleidsvormen in staat zullen zijn de economische bestellen dynamischer te maken - zoals collega Maaten zei - en te bevrijden van corporatieve en dirigistische lasten, de markten te liberaliseren, enzovoort. Dit wordt bewerkstelligd met minder economisch beleid en niet met meer economisch beleid. Mijns inziens heeft men er baat bij de nationale beleidsvormen en de uiteenlopende oplossingen naast elkaar te leggen en te vergelijken. Dan komt er een regelrechte benchmarking en wordt er een imitatieproces op gang gebracht.
Het kader van de interne markt is samen met het stabiliteitspact - dat nog bijgeschaafd moet worden maar in feite een economische grondwet is die in veel landen, zoals Italië, tot nu toe ontbrak - ruim genoeg om de landen in staat te stellen daarin pijnloos en zonder contra-indicaties hun diverse nationale keuzes op te nemen. Deze keuzes, de erkenning dat diverse keuzes mogelijk zijn, zullen ervoor zorgen dat onze economie sterker wordt en derhalve ook de voorwaarden worden geschapen voor een sterkere eenheidsmunt.

Pronk
Voorzitter, ik spreek inderdaad de tekst van mevrouw Peijs uit, en wel vanaf haar plaats om dit te onderstrepen, maar voor alle duidelijkheid: ik sta er helemaal achter. Het project "invoering euro" is geslaagd. In Nederland en Ierland is de invoering van de euro al praktisch afgerond. Meer dan 90% van alle betalingen verloopt al in euro. Ik ben er trots op zegt mevrouw Peijs - en ik ben het geheel met haar eens - dat de Europese burger met zoveel gevoel voor innovatie de euro pijlsnel heeft opgenomen en zijn eigen munt aan de kant heeft gezet.
De Europeanen hebben geen lange omschakelingsperiodes nodig gehad. Een speciaal woord van dank en erkenning mag vandaag wel gaan naar de detailhandel die heel veel moeilijkheden flexibel heeft opgevangen. Ook de banken en hun medewerkers hebben veel bijgedragen tot een goed verloop. Nu moeten we een belangrijke volgende stap zetten. De euro moet een stabiele sterke munt blijven. Daarvoor moet op de eerste plaats de president van de Centrale Bank blijven waar hij is en strikt de doelstellingen van de Bank in de gaten houden, namelijk lage inflatie. Bijna nog belangrijker is het dat de lidstaten beginnen te begrijpen dat ze niet alleen en volledig autonoom zijn, maar dat alles wat ze doen, en vooral wat ze niet doen, gevolgen heeft voor de hele Gemeenschap en voor de stabiliteit van de munt.
Om het vertrouwen van de markten te behouden is het heel belangrijk dat vooral de grote lidstaten - en misschien wel met name de Bondsrepubliek Duitsland - nu eindelijk de nodige maatregelen nemen om hun markten geheel te openen, hun arbeidsmarkten flexibeler te maken, hun pensioensystemen duurzaam te maken en hun sociale voorzieningen te moderniseren. In plaats van de motor van de Unie zijn die landen op het ogenblik een rem op de vooruitgang van de Unie. Eventuele zwakte van de munt is te wijten aan de lidstaten en tot nu toe niet aan de Centrale Bank, die uitstekend functioneert behalve op het gebied van betalingsbalanssystemen zoals TARGET en het consumentensysteem.

Ruffolo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in de toespraken van commissaris Solbes en de collega' s wordt de klemtoon gelegd op twee aspecten in verband met de komst van de euro: op het onbetwistbare succes van de euro en op zijn toekomstperspectieven. Ik wil mijn luttele opmerkingen wijden aan het tweede aspect, want de euro is inderdaad een open deur naar de toekomst. Ik geloof namelijk dat niettegenstaande de enorme symbolische waarde van de euro, de invoering daarvan op onze economie, op het inflatiepercentage en de participatiegraad geen onmiddellijk effect, geen effect op korte termijn zal hebben. Ik geloof veeleer dat de euro Europa een uitmuntende kans biedt om voor ontwikkeling onder stabiele voorwaarden te zorgen, en wel in twee richtingen: op middellange en lange termijn. Op middellange termijn moet Europa zijn economie zien los te koppelen van de Amerikaanse cyclus. Ook nu nog wordt de Europese ontwikkeling namelijk in sterke mate bepaald door de export en dus voor een groot deel door de Amerikaanse vraag. Daardoor heeft de huidige recessie in de Verenigde Staten ook een weerslag op onze economie, alhoewel wij juist in staat zouden moeten zijn deze recessie te compenseren met ons eigen, zelfstandig groeivermogen. Met de eenmaking van het monetair beleid heeft men aanzienlijk meer mogelijkheden om de interne vraag te versterken, maar deze mogelijkheden mogen niet enkel worden overgelaten aan het monetair beleid. Het monetair beleid moet veeleer worden geschraagd door een economisch beleid, door een beleid waarmee monetaire maatregelen worden gecombineerd met fiscale maatregelen, en met name ook door een onderzoeksbeleid en een beleid ter bevordering van innoverende investeringen. Zo' n beleid werd in Lissabon weliswaar uitgestippeld maar nog niet concreet in praktijk gebracht.
Op de meer lange termijn stelt zich het probleem van de euro als reservevaluta op wereldschaal, met een evenwichtige relatie tot de dollar. Wij hebben reeds in een resolutie van het Parlement erop gewezen dat het hoofdrichtsnoer voor het wisselkoersbeleid niet zozeer de sterkte of zwakte van de euro moet zijn maar de stabiliteit van de euro binnen een bandbreedte van niet-destabiliserende schommelingen. Daarom zal het vroeg of laat noodzakelijk zijn tot bepaalde afspraken te komen over het monetair beleid van de Verenigde Staten en Europa. Dat zou niet alleen in wederzijds maar in algemeen belang zijn. De euro is dus een enorme kans, maar deze kans moet wel worden gegrepen. Zoals de vorige sprekers al zeiden moet deze potentiële ruimte nu worden opgevuld met beleid, en daarvoor moet een beroep worden gedaan op het politieke vermogen van Europa, op een voor de economie verantwoordelijke regering die in Europa een autonome ontwikkeling op intern vlak en een doeltreffend beheer van de wisselkoers naar buiten toe kan garanderen.

Lang
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, zowel de regeringen van de landen van de eurozone als de Centrale Bank zijn eensgezind in hun beweringen dat de Europeanen de euro, de imperiale munt, de nieuwe Reichsmark, op enthousiaste, ja zelfs euforische wijze hebben ontvangen. Volgens officiële verklaringen was er dus geen enkel probleem dat een smet op deze triomfantelijke introductie wierp. Het bewijs daarvoor is dat, twee weken na de introductie, de overgrote meerderheid van de transacties in euro' s wordt uitgevoerd.
Laten we eerlijk zijn: deze overdreven propagandistische verklaringen hebben niets met de werkelijkheid te maken. Vrijwel alles verliep anders dan voorzien. De eerste dagen was er een tekort aan euro' s, de banken weigerden hun werk te doen door geen geld om te wisselen of hieraan een limiet te verbinden en - dat is nog wel het toppunt - door te trachten de gehele operatie in rekening te brengen. Geldautomaten slagen er niet in biljetten van twintig euro af te leveren, automaten weigeren euro' s die in een ander land gedrukt zijn en er komen steeds meer valsemunters, aangezien niemand de nieuwe biljetten kan onderscheiden. Laten we het maar toegeven: de Europeanen gebruiken de euro niet omdat ze er zo enthousiast over zijn, maar omdat ze ertoe verplicht en gedwongen worden nu hun nationale munt in steeds mindere mate voorhanden is.
In Duitsland, waar geen enkele overgangsperiode was voorzien, blijven sommige Duitsers gewoon met marken betalen, terwijl de mark sinds 1 januari geen wettelijk betaalmiddel meer is. In het dagelijks leven biedt de euro dus geen enkel voordeel. De munt levert uitsluitend ongemakken op en kost ons allemaal veel geld. En dan heb ik het nog niet over het opgeven van onze soevereiniteit, waartoe wij door de invoering gedwongen werden en hetgeen mijns inziens onaanvaardbaar is. Op dit moment hebben alle Europeanen een buitenlandse munt. Bovendien zien we dat de inflatie opnieuw de kop opsteekt. Iedereen merkt dit bij het boodschappen doen: de prijzen zijn overal onrustbarend gestegen, met name de prijzen van gangbare producten en eerste levensbehoeften.
De situatie is misschien niet vergelijkbaar met het Roergebied in de jaren ' 20, maar heeft wel veel weg van de jaren ' 70. De prijsindex voor de maand januari zal misschien nog gered worden door de uitverkoop, maar laten we de cijfers voor het gehele jaar 2002 maar eens afwachten. Laten we eveneens maar eens afwachten totdat de eerste antisociale gevolgen op de salarissen zichtbaar worden, nu de concurrentie door de euro aantrekt, en totdat bedrijven naar het buitenland verplaatst worden en er ontslagen vallen. Laten wij er - wat ons betreft - in naam van het recht van de volkeren op zelfbeschikking dan ook aan vasthouden om deze volkeren het recht te gunnen om in de toekomst hun nationale munt in ere te herstellen, net als de volkeren die zich van het federalistische Sovjetjuk bevrijdden, dat in het verleden al deden.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, voorzitter Prodi vertelde ons vanmorgen dat de invoering van de euromunten en -biljetten een enorm succes was. Sommige sprekers gingen nog iets verder en schetsten het enthousiasme waarmee de consumenten zich, naar het schijnt, op de nieuwe munt zouden hebben geworpen.
Deze voorstelling van zaken lijkt ons overdreven. Het omwisselen van de munten en biljetten was inderdaad een technisch goed geleide operatie, maar de consumenten hadden geen keus. Of het nu een paar dagen eerder of later was, ze moesten de nieuwe munt gaan gebruiken. De werkelijke test zal het eurobeleid in de komende jaren zijn, en als ik in de schoenen van de federalisten zou staan, zou ik mij niet gelukkig prijzen. Ik zou mij eerder zorgen maken. Want mensen die op het politieke toneel een heel andere plaats innemen dan wij, zoals Jacques Delors, zeggen momenteel exact hetzelfde als wat wij altijd al zeggen, namelijk dat de euro als zodanig niet kan functioneren. De integratie zou versneld moeten worden, verklaarde Romano Prodi. De economische pijler zou versterkt moeten worden, of er zou een politiek Europa moeten komen, zeggen anderen. Kortom, er moet een grotere supranationale, integrerende macht op Europees niveau komen, oftewel - hoe je het ook wendt of keert - we moeten toe naar een superstaat.
En daar wringt de schoen, mijnheer de Voorzitter. Is Europa er klaar voor om een superstaat te aanvaarden? Nee! Om te beginnen zijn de Europese naties in alle opzichten dusdanig verschillend dat zij geen optimale monetaire zone vormen. Sommigen van u zullen hierop ongetwijfeld antwoorden dat de aanwezigheid van een superstaat die over de macht beschikt hierin samenhang te brengen, des te meer noodzakelijk is. Zeker, een superstaat zou des te meer noodzakelijk zijn, maar is tegelijkertijd des te meer onmogelijk. Met deze vicieuze cirkel zullen de landen van de eurozone de komende jaren te kampen hebben.
Verder is er sprake van nog een wedloop. De ene mogelijkheid is dat de verantwoordelijke bestuurders er om het functioneren van de euro mogelijk te maken, redelijk snel in zullen slagen de structuur van de naties af te breken en deze superstaat op te bouwen. In dat geval kan de euro standhouden, maar je kunt je afvragen met wat voor een Europa en wat voor een democratie. De andere mogelijkheid is dat de naties, alleen al door vast te houden aan hun verschillen, het beleid van de eenheidsmunt onmogelijk zullen maken. Het is duidelijk waar onze voorkeur naar uitgaat, mijnheer de Voorzitter, zowel vanwege onze liefde voor het vaderland als vanwege onze overtuiging dat er voor democratie en solidariteit in de eerste plaats een nationaal kader nodig is.
Is er echter niet een derde hypothese, namelijk die van een gemeenschappelijke munt zonder staat? Voor die mogelijkheid zouden wij warm kunnen lopen. Maar in feite weet niemand hoe die munt zou reageren indien zich in bepaalde landen een eenzijdige crisis zou voordoen. Overigens geloven de markten hier zelf niet in, getuige de voortdurende zwakte van de euro de afgelopen dagen.
Zo stort de euro ons in een avontuur dat zeer zware politieke en financiële consequenties heeft. De burgers zijn hiervoor niet gewaarschuwd en zijn er niet aan toe deze gevolgen te aanvaarden. De bedenkers van de euro zouden zich werkelijk grote zorgen moeten maken.

Tannock
Mijnheer de Voorzitter, met de invoering van de bankbiljetten en munten is de euro eindelijk een politieke realiteit geworden voor de 300 miljoen mensen in Euroland. Als iemand afkomstig uit een land dat niet meedoet en een partij die tegen de euro is, had ik half om half meer probleempjes en gemopper verwacht bij de invoering van een onbekende valuta. Tot nu toe verloopt alles naar wens, afgezien van wat afrondingsperikelen. Ik feliciteer de ECB, de Commissie en de nationale centrale banken met hun aanpak van het logistieke aspect van deze grootschalige onderneming die niet tot een plotselinge toename van het aantal gewapende overvallen of vervalsingen heeft geleid, hoewel ik me nog steeds afvraag wat het nut is van een biljet van 500 euro, dat alleen maar criminaliteit in de hand werkt.
De van nature behoedzame houding van de conservatieven is dat, hoewel de euro het gemak voor reizigers vergroot en de transparantie van prijzen in de interne markt ten goede komt, de euro in de eerste plaats ongetwijfeld is bedoeld om de pan-Europese identiteit te versterken, als een springplank naar verdere politieke integratie - iets wat iedereen behalve de heer Blair en onze Labourregering toegeeft - en controle over het monetaire beleid en de belastingheffing.
Het universele monetaire beleid kan, zoals de Commissie in haar pessimistisch economisch verslag over 2001 toegeeft, nooit voor ieder land op ieder moment gunstig zijn en zal, in combinatie met de fiscale beperkingen van het stabiliteits- en groeipact, voor bepaalde economieën tot ernstige destabiliserende problemen en een gebrek aan flexibiliteit leiden, zoals we reeds hebben gezien bij de kunstmatige hoogconjunctuur in Ierland. De kans op een asymmetrische schok neemt alleen maar toe als Europese arbeidsmarkten na de uitbreiding niet worden hervormd en grotendeels immobiel blijven. Voorzitter Prodi heeft toegegeven dat dit inherente gevaar bestaat en zeer binnenkort zal er een roep om een veel ruimere EU-begroting en directe EU-belastingheffing komen zodat compensatiefondsen kunnen worden opgezet waaruit benadeelde landen een vergoeding ontvangen voor het feit dat ze hun valuta niet mogen devalueren en hun rente niet mogen verlagen. Toch wens ik het beste voor de euro, de valuta van onze grootste handelspartner, aangezien de welvaart in het Verenigd Koninkrijk daar mede van afhangt.
Ik hoop dat mijn sombere prognose, waarin die van de Commissie doorklinkt, onjuist zal blijken te zijn. Ik zou graag van commissaris Solbes willen weten of hij van mening is dat het Verenigd Koninkrijk, als het aan de euro wenst mee te doen, eerst minstens twee jaar in de ERM II-fase dient te blijven. Tot slot wil ik u, mijnheer de Voorzitter, feliciteren met uw verkiezing.

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik alle sprekers bedanken voor hun commentaar.
Om te beginnen dank ik met name Karl von Wogau, die gedurende 22 jaar aan dit proces heeft meegewerkt. Wij betreuren het dat hij de Economische en Monetaire Commissie verlaat, maar anderzijds weten wij dat hij zijn kennis en inzicht ook in de Commissie buitenlandse zaken ten dienste van het Parlement en het Europese eenwordingsproces zal stellen.
Terwijl Karl von Wogau hier in navolging van Jacques Delors heeft gezegd dat wij ons hart niet mogen verliezen aan de euro, heeft Christa Randzio-Plath onderstreept dat de burgers gelukkig zijn. Ik meen te mogen stellen dat beide uitspraken tot een en dezelfde gemeenschappelijke noemer kunnen worden herleid: de euro is een eerste tastbaar element van de Europese identiteit dat alle burgers van de lidstaten van de monetaire unie aanbelangt.
De invoering van de euro betekent een belangrijke stap voorwaarts, net zoals de afschaffing van de grenzen en de verwezenlijking van de interne markt, ofschoon laatstgenoemde ontwikkeling slechts gevolgen had voor het goederenverkeer en voor burgers die zich er op een bepaald moment toe verplicht zagen een grens over te steken. Aan het belang van de euro valt niet te tornen, maar er is meer. De euro vormt een onderdeel van onze Europese identiteit. Hij wordt dagelijks van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat gebruikt in alle landen van de monetaire unie en in identieke omstandigheden. De eenheidsmunt dient derhalve beschouwd te worden als een bijzonder waardevol gemeenschappelijk element. Dat heeft evenwel niets met eenvormigheid te maken aangezien er uiteraard ook flagrante verschillen bestaan.
Voortaan zal de euro ons munten en biljetten geven. Nu de twijfels zijn weggenomen, wordt een lichte stijging van de economische groei verwacht. Desalniettemin ben ik het met sommigen onder u eens dat het eindresultaat afhangt van ons potentieel groeivermogen of, liever gezegd, van de tenuitvoerlegging van het proces van Lissabon. Het wordt tijd dat wij de lat hoger leggen.
De heer Ruffolo zal zijn wens wellicht in vervulling zien gaan. Wij zullen ons kunnen losmaken van de Verenigde Staten. Dat zouden wij althans graag willen. De ervaring van 2001 heeft ons evenwel geleerd dat een relatieve onafhankelijkheid op handelsgebied ons niet vrijwaart voor de gevolgen van een Amerikaanse groeivertraging, daar de vervlechting van de bedrijfswereld en de financiële markten een domino-effect teweegbrengt.
De wisselkoers is wellicht de moeilijkste proef die de euro zal moeten doorstaan. Ik heb steeds gezegd dat dit aspect niet tot de doelstellingen van de Unie behoort. Het monetair beleid streeft in de eerste plaats naar de handhaving van een lage inflatie. Wij zijn er immers van overtuigd dat een munt met een lage inflatie op de lange termijn zal uitgroeien tot een stabiele munt, een begeerde munt, een toevluchtsvaluta en een munt die in economische kringen een fundamentele plaats inneemt.
Maar goed, laten wij de louter economische aspecten nu even buiten beschouwing laten. Wat doen wij met onze institutionele structuur? Wordt met de euro de eerste aanzet gegeven tot een economische regering? In Maastricht hebben wij een model ontworpen dat gebaseerd is op een gemeenschappelijk monetair beleid en een reeks gecoördineerde nationale economische beleidslijnen. Dat is het model dat wij moeten toepassen. Wij moeten ervoor zorgen dat de euro in dit kader een succes wordt. Ik ga mij hier niet uitspreken over het feit of er meer of minder voortgang moet worden gemaakt met het politieke integratieproces. Ik hoor weliswaar tot degenen die een diepgaande politieke integratie bepleiten, maar anderzijds begrijp ik dat deze beslissing, waaraan de vijftien lidstaten deel moeten hebben, elders moet worden genomen, op andere terreinen, in andere gespreksfora en naar aanleiding van een ander debat. Desalniettemin ben ik ervan overtuigd dat het coördinatieproces van de economische beleidslijnen bespoedigd en versterkt kan worden. Dit betekent evenwel niet dat de nationale beleidslijnen volledig met elkaar moeten samenvallen. Daarvoor lopen onze situaties te sterk uiteen en daarmee moet op consequente wijze rekening worden gehouden.
Groeipacten en economische richtsnoeren worden vaak met elkaar verward. Dat is hier ook vandaag weer het geval. Vormt het stabiliteitspact een beletsel voor het economisch beleid van de Unie? Het is niet de eerste maal dat wij hierover in dit Parlement een debat houden. Ik blijf bij mijn oorspronkelijke standpunt: het stabiliteitspact is een onmisbaar element dat ons in de gelegenheid stelt het begrotingsbeleid en het monetair beleid op zodanige wijze met elkaar te combineren dat wij een monetair beleid met lage rentevoet kunnen voeren. Het is van fundamenteel belang dat zowel de structurele aanpassingen van onze economieën en de bevordering van de groei als de afstemming van onze nationale economische beleidslijnen, en het economisch beleid in het algemeen, op het monetair beleid geheel in lijn zijn met de grote economische richtsnoeren. Wij beschikken over de nodige instrumenten. Ik ben van oordeel dat het systeem werkt, ofschoon het hier en daar moet worden bijgestuurd en verbeterd. De voorzitter van de Ecofin-Raad heeft onderstreept dat de policy mix een van de prioritaire aandachtspunten van het Spaanse voorzitterschap is. U kunt er derhalve van op aan dat wij de gelegenheid zullen hebben om deze essentiële kwestie in dit Parlement te bespreken. Zoals ik al zei, blijven de structurele hervormingen de sleutel tot de toekomst.
Nu wil ik het nog even hebben over het uitbreidingsproces van de eurozone. In de "pre-ins" is een verhoogde belangstelling voor de ontwikkelingen in de eurozone waargenomen. Ik zou zelfs durven stellen dat deze vernieuwde blijk van belangstelling van de drie "pre-ins" duidelijk tot uiting komt in de politieke signalen die wij de laatste dagen hebben ontvangen. Dat neemt evenwel niet weg dat de euro hier en daar nog steeds op kritiek stuit en dat in eurosceptische kringen, waar de kortetermijnproblemen niet aan de orde zijn, vrees bestaat over de situatie waarmee wij binnen tien of vijftien jaar zullen worden geconfronteerd. Daarover kunnen wij natuurlijk geen uitsluitsel geven. Het lijkt mij bijzonder moeilijk nu al in te spelen op wat er binnen tien of vijftien jaar zal gebeuren. Desalniettemin ben ik er persoonlijk van overtuigd dat wij op dit vlak binnen tien of vijftien jaar veel minder problemen zullen hebben dan momenteel het geval is.
Aan welke voorwaarden zullen de "pre-ins" moeten voldoen om tot de eurozone te worden toegelaten? Aan identiek dezelfde voorwaarden als alle andere kandidaten, niet meer maar ook niet minder. Zij moeten voldoen aan de voorwaarden van Maastricht, onverminderd het opting-out-recht van Denemarken en het Verenigd Koninkrijk. Er zal geen enkele wijziging plaatsvinden, noch voor de "pre-ins" noch voor de kandidaat-landen. Wij houden vast aan het ons inziens fundamentele beginsel van gelijke behandeling van alle lidstaten van de Unie. Dit principe mag onder geen beding worden aangetast.
Nog een laatste woord over een minder belangrijke kwestie die ons hier vandaag evenwel in zekere mate bezighoudt: de praktische problemen van de invoering van de euro. Hebben de winkeliers voor bankiers gespeeld? Nee. De kleinhandel heeft dankzij het systeem van vroegtijdige bevoorrading wel bijgedragen aan het snelle gebruik van de eenheidsmunt. Daarbij hebben zich inderdaad enkele praktische problemen voorgedaan, met name vanwege de druk van sommige burgers om de winkels als bank te gebruiken en grote nationale coupures te wisselen in een handelszaak in plaats van in een bank. Dergelijke problemen hadden vermeden moeten worden.
Worden wij geconfronteerd met ernstige vormen van valsemunterij? Tot dusver zijn er op dit vlak geen ernstige of minder ernstige problemen geregistreerd. Er is vooralsnog geen melding gemaakt van vervalsingen die technisch gezien als eurovervalsingen kunnen worden bestempeld. Er zijn fotokopieën in omloop. Er circuleren euro' s die met behulp van een scanner zijn gefabriceerd. Het verschil met de echte euro is evenwel zo groot dat er geen reden tot bezorgdheid is. Mijns inziens biedt de euro, in tegenstelling tot andere nationale munten die wereldwijd gebruikt worden, uitzonderlijke veiligheidsgaranties. Het is derhalve bijzonder onwaarschijnlijk dat de vrees voor vervalsingen bewaarheid wordt.
Ik heb tevens mijn twijfels bij de uitspraken over de werking van de automaten. Ik ontken niet dat er ook op dit gebied praktische problemen zijn opgedoken. Een bezoek aan enkele, niet eens zo verafgelegen tolzones volstaat om vast te stellen dat sommige machines niet in staat zijn de munten van de verschillende lidstaten van de Unie te lezen. Laten wij deze praktische problemen evenwel naar waarde schatten: uiteindelijk gaat het om louter anekdotische nevenwerkingen van een uitermate gewichtig en complex proces.
Ook de prijsproblemen hebben mijns inziens niet veel te betekenen. Ik denk overigens niet dat de uitverkoop invloed zal hebben op de prijzen van de maand januari. Dat hadden ze in het verleden immers ook niet, temeer daar met de prijzen van de uitverkoop nooit rekening is gehouden.
Zoals de voormalige voorzitter van de Ecofin, de heer Reynders, en ik vorige week nog tegen mekaar zeiden, hebben wij uit dit proces een belangrijke les getrokken: de volgende muntwisseling zullen wij niet meer op 1 januari laten plaatsvinden. Ik ben er evenwel zeker van dat deze situatie zich niet meer zal voordoen en dat wij de opgedane ervaring niet in de praktijk zullen moeten brengen.
Waarde afgevaardigden, hartelijk dank voor de intense samenwerking die u ons gedurende al deze tijd hebt verleend. Uw inzet heeft onmiskenbaar bijgedragen aan de goede afloop van de acties van de lidstaten en aan de correcte voorlichting van de bevolking. Bovendien hebt u een onschatbare impuls gegeven aan de werkzaamheden van de Commissie.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.

Plaatsen van opdrachten
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5-0378/2001 van de heer Zappalà, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen, diensten en werken (COM(2000) 275 - C5-0367/2000 - 2000/0115(COD));
A5-0379/2001 van de heer Zappalà, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende coördinatie van de procedures voor het plaatsen van opdrachten in de sectoren water- en energievoorziening en vervoer (COM(2000) 276 - C5-0368/2000 - 2000/0117(COD)).

Zappalà
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik u gelukwensen met uw verkiezing tot Voorzitter van dit Parlement. Ik wens u en heel het Parlement het allerbeste voor de komende tweeënhalf jaar.
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, de plenaire vergadering wordt gevraagd te stemmen over zowel de richtlijn betreffende overheidsopdrachten voor leveringen, diensten en werken als de richtlijn voor speciale sectoren zoals water, energie en vervoer. Deze richtlijnen werden aan het Parlement voorgelegd na vier jaar werk in de Commissie. In die tijd zijn verschillende hoorzittingen gehouden, studies verricht en evaluaties opgesteld. Daarna was nog eens twee jaar werk nodig in het Parlement. Er is toen een drukbezochte hoorzitting gehouden en het advies ingewonnen van het Comité van de Regio' s en de sectorale en beroepsorganisaties van heel Europa.
Men hoeft echter niet verbaasd te zijn over deze enorme hoeveelheid werk. Met overheidsopdrachten is jaarlijks in de Unie een bedrag gemoeid dat oploopt tot 15% van het totaal BBP, ofwel tot 1500 miljard euro. Men schat dat slechts 20% van dat bedrag aan de in de huidige richtlijnen vermelde voorschriften is onderworpen. De drempel namelijk waarboven de richtlijnen van toepassing worden, ligt vrij hoog en is hoe dan ook min of meer gelijk aan de in de overeenkomsten voor deelname van derde landen opgenomen waarde. De vigerende richtlijnen dateren uit een niet meer zo recente tijd en moeten absoluut worden herzien en aangepast aan niet alleen de nieuwe marktomstandigheden maar ook de nieuwe technologie. Juist omdat de interne markt steeds meer tot zijn gelding moet komen, heeft de Commissie besloten de onderhavige richtlijnvoorstellen uit te werken en in te dienen. Deze materie is zeer belangrijk en mocht absoluut niet op lichtzinnige wijze worden behandeld. Er zijn talrijke amendementen ingediend op de onderhavige teksten door niet alleen individuele collega' s, maar ook de vier medeadviserende commissies en de Commissie juridische zaken als commissie ten principale. Waarschijnlijk heeft meer dan de helft van de collega' s aldus de gelegenheid gehad deze teksten te bestuderen, te bespreken en te amenderen.
De inhoud van de twee voorstellen is gemakkelijk samen te vatten: herziening en actualisering van de vigerende richtlijnen, instelling van mechanismen voor elektronische inkoop, verduidelijking van de bepalingen voor specifieke technieken, precisering van de voorschriften voor de gunningscriteria, vereenvoudiging van de drempels en invoering van een gemeenschappelijk taalgebruik voor alle overheidsopdrachten.
Over het geheel genomen verdienen de voorstellen instemming. Wij beseffen allen hoe belangrijk zij zijn en willen dat de aanneming daarvan van een leien dakje gaat. Toch moet ik hier wijzen op de belangrijkste problemen die zich hebben voorgedaan - en zich nog steeds voordoen - en aanleiding zijn geweest tot een hevig debat in de verschillende fracties en tussen de nationale vertegenwoordigers.
Het eerste probleem betreft de drempelwaarde, oftewel de waarde waaronder de richtlijn niet absoluut geëerbiedigd hoeft te worden. Zoals ik reeds zei, ligt die waarde al vrij hoog. Het voorstel van de Commissie daarvoor komt min of meer overeen met de in de overeenkomsten met derde landen vermelde waarde. Er is evenwel voorgesteld die waarde verder te verhogen. Dat zou een tweevoudig probleem met zich meebrengen: enerzijds zou dat leiden tot een vermindering van het aantal overheidsopdrachten waarop de richtlijn van toepassing zal zijn, en anderzijds zou dat een betrekkelijk voordeel opleveren voor de derde landen waarmee niet voor herziening vatbare overeenkomsten zijn gesloten. Bovendien zou dat ertoe leiden dat de met de inschrijving belaste instanties zich kunnen onttrekken aan de gemeenschappelijke regels, met alle risico' s van dien. Er is trouwens gezegd dat ook met een hogere drempelwaarde het aantal op Europese schaal gegunde opdrachten niet zal afnemen, daar onder een bepaalde waarde de bedrijven er hoe dan ook economisch geen belang bij hebben om de grens van de eigen regio over te gaan en nog minder om de grens van het eigen land over te gaan. Hier speelt echter nog een andere overweging een rol, en deze houdt verband met de mogelijkheid voor elke lidstaat en voor elke regionale regering om beneden de drempels lokale voorschriften toe te passen. Daaruit volgt dus dat hoe hoger de drempels liggen hoe sterker de voorschriften in de Unie van elkaar zullen afwijken en hoe geringer dus de uniformiteit in de Unie zal zijn.
Ik ben van mening dat, ongeacht de drempelwaarden, geen uiteenlopende wetgevingen in de Unie mogen worden geduld. Uiteenlopende wetgevingen zullen niet leiden tot meer maar minder gemeenschappelijke markt. Zij zullen bovendien de verschillende territoriale wetgevingsinstanties de gelegenheid bieden om hun regionaal of nationaal grondgebied af te sluiten en niet-lokale bedrijven de pas af te snijden. Een dergelijke mogelijkheid mag alleen bestaan voor hetgeen niet in de richtlijnen is gereglementeerd. Met andere woorden, de algemene inhoud van de richtlijn moet worden overgenomen in de nationale of regionale wetgeving, en daarom is hiervoor een amendement ingediend.
Er is nog een ander belangrijk thema dat verband houdt met het milieu en de sociale vraagstukken. Er is voorgesteld om in de richtlijn specifieke milieu- en sociale voorschriften op te nemen. Dit vraagstuk heeft een lang en hevig debat ontketend en zou zelfs kunnen leiden tot terugverwijzing naar de commissie als tijdens de stemming geen standpunt uit de bus komt waar een voldoende meerderheid achter kan staan. Ik ben van mening dat in een wetgeving voor de tenuitvoerlegging van de interne markt op een economisch gebied en voor de versterking van het mededingingsvermogen geen beginselen mogen voorkomen die niet in de sectorale wetgeving zijn opgenomen. De verwijzingen in het voorstel van de Commissie volstaan. Zij garanderen dat bij de aankondiging van opdrachten alle vigerende wetsbepalingen met betrekking tot het milieu en de rechten van de werknemers worden geëerbiedigd. Die wetsbepalingen kunnen niet worden uitgebreid of gewijzigd via toepassing van richtlijnen betreffende overheidsopdrachten voor leveringen en diensten. Er zijn in bepaalde medeadviserende commissies en in de commissie ten principale enkele amendementen goedgekeurd waarmee de invoering van nieuwe voorschriften wordt beoogd. Als die amendementen ook in de plenaire vergadering worden aangenomen, is het mijns inziens beter de huidige richtlijnen te handhaven, die misschien wat minder modern zijn maar in ieder geval niet het risico met zich mee brengen dat enkele fundamentele aspecten op de helling komen te staan.
Er is nog een ander vraagstuk: de intellectuele diensten. Dit vraagstuk is niet door de Commissie naar behoren behandeld ofschoon in de onderhavige wetgevingen hier wel degelijk rekening mee zou moeten worden gehouden. Het is tijd dat een duidelijke grens wordt getrokken tussen intellectuele dienst en uitvoerende dienst, tussen ontwikkeling en uitvoering. Dit is een concept dat moeilijk ingang vindt in bepaalde sectorale organisaties, die hun eigen, in de tijd verworven posities willen verdedigen. Intellectueel werk mag echter niet over een kam worden geschoren met productieprocédé' s. Evenmin kan één enkel bedrijf alles doen, zowel ontwikkeling als uitvoering. Daarop zijn slechts enkele uitzonderingen, met name wanneer het gaat om het gebruik van specifieke technologieën. Er zijn hiervoor twee redenen. Ten eerste is het intellectueel product niet kwantificeerbaar: het ene idee is nooit gelijk aan het andere, en ten tweede staat de geschiedenis van heel Europa - met her en der een eeuw meer of minder - bol van de meest uiteenlopende werken die dankzij hun artistieke waarde door alle tijdsgrenzen heen zijn gebroken. Natuurlijk kan niet alles, niet elke dienst worden vergeleken worden met een kunstwerk, maar het product van de hersenen mag niet worden verward met zuivere uitvoering. Het uitvoerend bedrijf beschikt inderdaad over capaciteiten en ervaringen, over technologie en is derhalve ook het best geplaatst om andermans ideeën verder uit te werken en technisch ten uitvoer te leggen, maar dat is, op enkele zeldzame uitzonderingen na, ook het enige. Door de intellectuele diensten te scheiden van de uitvoerende diensten doet men recht aan de met het intellect verband houdende beroepen en producten. De geïntegreerde aanbesteding - wanneer dus de ontwikkeling en de uitvoering als een geheel worden aanbesteed - is enkel opportuun als intellectuele dienstverleners in het bedrijf zelf aanwezig zijn of verbonden zijn met het bedrijf en over de nodige capaciteiten krachtens de vigerende wetgeving beschikken. Op deze overwegingen zijn twee amendementen gebaseerd. In het eerste amendement is geen sprake van een verplicht samenvoegen of scheiden van ontwikkeling en uitvoering maar van een verplichte motivatie indien ontwikkeling en uitvoering worden samengevoegd, en in het tweede amendement wordt duidelijk aangegeven wat met preliminaire, definitieve en uitvoerende ontwikkeling wordt bedoeld.
Tot slot worden aan het Parlement, mijnheer de Voorzitter, twee richtlijnen voorgelegd die in feite op hetzelfde neerkomen, daar enkele sectoren geliberaliseerd zijn of in de nabije toekomst geliberaliseerd zullen zijn. De telecommunicatiesector wordt als geliberaliseerd gezien en daarom buiten beschouwing gelaten. Door de voortschrijdende liberalisatie in ook de water-, energie- en vervoerssector - die de Commissie zelf of op verzoek van een lidstaat moet verifiëren - zal uiteindelijk de tweede richtlijn komen te vervallen, zonder dat de eerste hoeft te worden gewijzigd.
Over het geheel genomen hoop ik dat wij ons zullen laten leiden door onpartijdige overwegingen en de sectorspecifieke voorschriften zonder gevaarlijke uitbreidingen zullen aannemen, de interne markt in steeds grotere mate ten uitvoer zullen leggen, rekening zullen houden met het feit dat andere landen op het punt staan toe te treden tot de Unie, met al hun tradities en vereisten, en steeds meer zullen streven naar uniforme regels en niet naar versplintering daarvan.
Ik meen tevens mijn grote waardering tot uiting te moeten brengen voor het werk en het voorstel van de Commissie.
Tot slot moet ik zeggen dat ik er trots op ben te hebben mogen bijdragen aan de uitdieping, en hopelijk verbetering, van een wetgeving die niet alleen belangrijk is voor de verwezenlijking van een steeds sterker verenigd Europa maar ook een ommezwaai teweeg kan brengen in de bestrijding van de op economisch gebied vaak ongebreidelde fraude en wanpraktijken. Als het erom gaat al te grote mazen in het net te voorkomen, is het misschien beter tijdelijk een kink in de kabel van de richtlijnen te laten komen dan voorschriften op te nemen waarin te veel discretionaire armslag wordt geboden.

Rapkay
Mijnheer de Voorzitter, beste collega' s, staat u mij toe vanuit het gezichtspunt van de Economische en Monetaire Commissie in te gaan op enige economische en mededingingsaspecten inzake overheidsopdrachten. Collega Zappalà merkte reeds op dat veertien tot vijftien procent van het BBP van de Unie - althans, dat is de schatting van de Commissie - wordt verdiend met bouw-, leverings- en dienstverleningscontracten van de staat of van ondernemingen die zorgen voor de voorzieningen van algemeen belang.
Vijftien procent: als dit percentage wordt uitgedrukt in absolute getallen spreken wij bij een jaarlijks communautair BBP van rond 900 miljard euro over bedragen van zo' n 125 à 130 miljard euro. Het gaat dus allerminst om onbenullige bedragen. De sector overheidsopdrachten in de Europese Unie is een van de sectoren die het minst van de instelling van de interne markt heeft geprofiteerd. Daar moet verandering in komen. Grensoverschrijdende gunning van aanbestedingen is nog altijd de uitzondering en de voorschriften zijn gecompliceerd, de procedures star, slepend en bureaucratisch. Bovendien is het vaak niet mogelijk om sociale wensen en milieubelangen te integreren. Wat dit betreft heeft het Parlement zelf bepaalde eisen gesteld in zijn debatten over het Groenboek en de mededeling van de Commissie in 1996 en 1998. Daarom dienen wij ons te buigen over de beleidsdoelstellingen op economisch en mededingingsvlak. Wij streven naar een doorbraak van de interne markt in de sector overheidsopdrachten. De regels moeten duidelijker en transparanter worden en mogen niet discriminerend zijn voor bepaalde aanbieders.
Anderzijds mogen aanbieders niet begunstigd worden ten opzichte van anderen doordat zij kunnen profiteren van onrechtvaardige voordelen. In dit verband is het belangrijk om duidelijk te maken dat men zich dient te houden aan de rechtsbepalingen op het gebied van arbeid, milieu en CAO. Toen collega Zappalà zijn betoog afsloot met de woorden dat economische aspecten van andere aspecten gescheiden moeten worden, had hij dus niet helemaal gelijk. Het kan natuurlijk niet zo zijn dat men bepaalde normen naast zich neerlegt om economisch voordeel te behalen. In dat verband wijs ik op de gemeenschappelijke spelregels, en daar moeten wij de hand aan houden.

Hughes
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken heeft op twee manieren lang aangedrongen op meer aandacht voor sociale en werkgelegenheidsnormen bij het plaatsen van overheidsopdrachten. Enerzijds moet worden gewaarborgd dat de geldende rechtsnormen door alle inschrijvers in acht worden genomen om oneerlijke concurrentie te verhinderen. Ik zou de leden van het Parlement willen vragen om hiermee rekening te houden in het licht van wat de rapporteur in zijn inleiding opmerkte. In dit verband moeten we inzien dat het niet gaat om sociale criteria - waarmee de objectiviteit bij het plaatsen van opdrachten in twijfel kan worden getrokken, maar om het tegenovergestelde: het gaat erom voor alle deelnemers aan de plaatsingsprocedure een "level playing field" te creëren.
Anderzijds willen we dat er rekening wordt gehouden met sociale criteria door het de aanbestedende diensten mogelijk te maken om in het kader van het plaatsen van overheidsopdrachten bepaalde sociale en werkgelegenheidspolitieke doelen, zoals gelijke kansen en sociale integratie, na te streven. Maar - ik benadruk dit nogmaals met het oog op wat de rapporteur heeft gezegd - dat is altijd gebonden aan de strenge voorwaarde dat daardoor geen concurrentievervalsing ontstaat. Dit wordt herhaaldelijk duidelijk gemaakt in de amendementen van de Commissie juridische zaken en interne markt, die op hun beurt weer zijn ingegeven door het standpunt van de Commissie werkgelegenheid.
In het advies van de Commissie werkgelegenheid is gekeken naar de verschillende fasen van de inschrijvingsprocedure en zijn aanbevelingen gedaan voor elk van die fasen. In de eerste fase dient een verwijzing naar de geldende wetgeving in het bestek te worden opgenomen. Gegadigden, deelnemers aan een procedure, moeten informatie kunnen verkrijgen over alle sociale en werkgelegenheidscriteria waarmee ze rekening dienen te houden.
In dit verband is met name artikel 27 van de algemene richtlijn van belang. Ik zou de leden willen wijzen op amendement 129 van mevrouw Berger. Dat is een uitstekend amendement en ik hoop dat het de steun van het Parlement krijgt.
In de tweede fase moeten we ervoor zorgen dat de normen die in de eerste fase zijn vastgelegd in acht worden genomen en moet de mogelijkheid worden gecreëerd inschrijvers die deze sociale en werkgelegenheidsnormen in het verleden niet hebben geëerbiedigd, uit te sluiten. In dit verband is met name artikel 46 van belang en ik zou de leden op de amendementen 82, 86, 87 en 89 willen wijzen.
Tijdens de selectie van gegadigden en de gunning van de opdracht moeten we ervoor zorgen dat de rechtsnormen inzake arbeidsbescherming en arbeidsomstandigheden in acht worden genomen. Dat is artikel 53, dat de meeste aandacht heeft opgeëist tijdens de besprekingen in de Commissie juridische zaken. In dit verband wijs ik de leden op de amendementen 134 en 140. Ik hoop echt dat we morgen tijdens de stemming over een van deze amendementen overeenstemming bereiken.
Tot slot moet er een adequate beroepsprocedure komen om ervoor te zorgen dat deze criteria bij de uitvoering van de opdracht worden nageleefd. In dit verband is amendement 108 onder meer van belang.
Ik wil nog op één belangrijk amendement wijzen. Het werd in het standpunt van de Commissie werkgelegenheid benadrukt en heeft betrekking op sociale werkgelegenheid. Amendement 36 biedt lidstaten de mogelijkheid bepaalde opdrachten te reserveren voor sociale werkgelegenheidsregelingen of sociale werkplaatsen waarin meer dan de helft van het personeel bestaat uit gehandicapten. In bepaalde lidstaten, met name die van mijzelf, is dit een gevestigd gebruik. Ik hoop dat dit amendement morgen wordt aangenomen en dat in de toekomstige richtlijn een duidelijke verwijzing naar dit punt wordt opgenomen.
Dat is de essentie van het standpunt van de Commissie werkgelegenheid. Al deze punten zijn opgenomen in de amendementen die morgen worden behandeld. Ik hoop dat ze de steun van het Parlement krijgen.

Schörling
. (SV) Mijnheer de Voorzitter, het milieu kan op diverse manieren beschermd worden. In het Europees Parlement proberen wij dat met name op twee manieren te doen. Enerzijds trachten wij door middel van richtlijnen en verordeningen milieuvervuilende activiteiten te verbieden of terug te dringen, anderzijds trachten wij door middel van richtlijnen en verordeningen particulieren, bedrijven en overheidsinstanties te stimuleren zich vrijwillig op zo'n manier te gedragen dat de milieuvervuiling afneemt.
Tegen de heer Zappalà wil ik zeggen dat de tijd voorbij is dat er alleen gekeken hoeft te worden naar economische criteria. Het EG-Verdrag verplicht ons om naast de economische aspecten ook de sociale en milieuaspecten in acht te nemen. De twee richtlijnvoorstellen voor het plaatsen van overheidsopdrachten moeten het daarom voor gemeentes, provincies en overheidsinstanties mogelijk maken leveringen en diensten op zo'n manier aan te besteden dat het milieu zo min mogelijk wordt belast.
Wat dit aangaat vind ik het Commissievoorstel opmerkelijk, omdat daarmee een dergelijke milieuvriendelijke aanbesteding onmogelijk wordt gemaakt. In de twee adviezen, waarvoor ik rapporteur was namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, hebben wij duidelijk de mogelijkheid opgenomen om bij het plaatsen van overheidsopdrachten rekening te houden met milieueisen. Deze adviezen zijn in hun geheel en ongewijzigd goedgekeurd en daarmee geeft de Milieucommissie een buitengewoon krachtig en duidelijk signaal af. Ook heb ik tot mijn grote vreugde opgemerkt dat de meeste amendementen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid door de ten principale bevoegde commissie zijn goedgekeurd.
Er zijn echter enkele punten waarop de ten principale bevoegde commissie opmerkelijke resultaten heeft geboekt. Het betreft met name het voorstel voor een richtlijn betreffende het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen, diensten en werken, waarvan artikel 53 moet worden gewijzigd zodat het aanzienlijk eenvoudiger wordt rekening te houden met milieueisen bij het plaatsen van overheidsopdrachten. Tegelijkertijd is in de tweede richtlijn van de twee voorstellen, dat wil zeggen het voorstel voor een richtlijn betreffende het plaatsen van overheidsopdrachten in de sectoren water, energie en vervoer, artikel 54 niet op dezelfde manier gewijzigd, terwijl het identiek is aan artikel 53 in de eerstgenoemde richtlijn. Ik neem aan dat het een vergissing is, maar ik wil het toch even naar voren brengen en iedereen oproepen te stemmen voor amendement 140 van het verslag over het plaatsen van overheidsopdrachten voor leveringen, diensten en werken.
Deze amendementen zijn van groot belang. De twee richtlijnen moeten, zoals gezegd, overeenkomen. Als de formulering "de voor de aanbestedende dienst economisch voordeligste inschrijving" gehandhaafd blijft, heeft dat tot gevolg dat de aanbestedende dienst geen rekening hoeft te houden met milieuaspecten, het algemeen belang of met de levenscyclus van leveringen en diensten in een breder perspectief. Het is daarom van groot belang dat het daadwerkelijk gewijzigd wordt, zodat het overeenkomt met de formulering in het voorstel voor een richtlijn betreffende het plaatsen van overheidsdiensten voor leveringen, diensten en werken.
Deze criteria staan namelijk in het zesde milieuactieprogramma. Zij zijn opgenomen in het geïntegreerd productbeleid. Bovendien moeten de regels ook een duurzame ontwikkeling stimuleren in overeenstemming met het Verdrag van Amsterdam, om maar een paar voorbeelden te noemen. Ik begrijp niet waarom de Commissie de huidige richtlijn heeft verslechterd, want zij is immers van mening dat het niet is toegestaan om bijvoorbeeld een levenscyclus als beoordelingscriterium te hanteren. Er is hiernaar echter een gerechtelijk onderzoek in gang gezet. De advocaat-generaal heeft duidelijk aangegeven dat mijn visie en die van de Milieucommissie de juiste is in tegenstelling tot de visie van de Commissie.
Ik ben ook erg blij met de amendementen van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, omdat duurzame ontwikkeling betekent dat men rekening moet houden met zowel economische en sociale als milieuaspecten. Ik hoop daarom dat men voor de amendementen stemt die de Fractie de Groenen en de PSE-Fractie hebben ingediend.

Kuhne
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou in willen gaan op de vraag of economische wetgeving nu echt neutraal is en of die kan worden gescheiden van andere aspecten. De sectorenrichtlijn biedt in die zin al enige duidelijkheid. Met deze zogenaamd neutrale wetgeving is het namelijk goed mogelijk op dit vlak ongelijke effecten te sorteren. Als men stelt dat gemeentelijke bedrijven onder de richtlijn vallen maar verzelfstandigde ondernemingen niet, is er sprake van ondernemingen die hetzelfde doel nastreven maar onderworpen zijn aan verschillende rechtsregels. Neutrale effecten? Ho maar!
Om die reden heeft een partijoverstijgende meerderheid in de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, die er niet bepaald om bekend staat dat zij opkomt voor sociale of milieubelangen, zich bereid gevonden deze aspecten mee te nemen in haar voorstellen. Ik wil benadrukken dat wij hier niet alleen maar hebben zitten praten; wij hebben belangrijke resultaten van de Commissie industrie, de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en de Economische en Monetaire Commissie opgenomen in het onderhavige voorstel.
Ons belangrijkste voorstel luidt dat men zich niet alleen dient te houden aan de arbeids- en sociaalrechtelijke voorschriften maar ook aan de collectieve overeenkomsten tussen werkgevers en vakbonden - zoals het in ons voorstel nog heet - op de plaats waar de prestatie moet worden geleverd. Om misverstanden te voorkomen denk ik dat de Commissie industrie zich wel kan vinden in de formulering "algemeen geldende CAO' s", temeer daar het voorstel van de Commissie juridische zaken en interne markt mogelijk aanleiding tot bepaalde misverstanden zou kunnen geven.
Hierbij wil ik, met een schuin oog naar de lidstaat waar ik vandaan kom, nog één ding opmerken. In delen van het politieke spectrum aldaar wordt de komende uitbreiding naar het Oosten aangegrepen om angst te zaaien op de arbeidsmarkt. Nu delen van dit Parlement juist bezig zijn om de deuren te openen, zou het kunnen lijken alsof die angsten gerechtvaardigd zijn. Dat moeten wij ons niet wijs laten maken.
Daarnaast verwelkom ik dat de Commissie juridische zaken tegemoet gekomen is aan onze eis om ondernemingen die CAO-voorschriften en andere arbeids- en sociaalrechtelijke bepalingen in het land van vestiging of een ander land met voeten treden, van de aanbestedingsprocedure uit te sluiten. Wij hebben in de sectorenrichtlijn, in het voorstel dat wij vandaag behandelen, twee belangrijke punten verankerd die van belang zijn voor gemeentelijke bedrijven. Wij zijn van mening dat de onderhavige richtlijn niet van toepassing mag zijn op opdrachten die een onderneming plaatst bij een verbonden onderneming of een gemeenschappelijke onderneming waarin zij deelneemt met ten minste 50% van de gemeenschappelijke omzet. Dat is een opvatting die wij steunen.
Ook vinden wij dat de levering van energie of brandstoffen van het toepassingsgebied van deze richtlijn moet worden uitgesloten. Daarmee wordt de huidige situatie bestendigd, mede in het licht van de verschillen in liberaliseringsniveau binnen de Europese Unie. Bovendien wordt vermeden dat er een effect optreedt waar ik eerder al op wees, namelijk dat gemeentelijke bedrijven en verzelfstandigde bedrijven niet op voet van gelijkheid worden behandeld. Verder zijn wij van mening dat ook postdiensten onder deze richtlijn moeten vallen. Hier moeten echter niet alle soorten van dienstverlening op postgebied worden meegenomen, maar de richtlijn moet uitsluitend van toepassing zijn op sectoren waarin nog geen sprake is van een vrije concurrentie.
Als het zover komt dat ook mijn verwijzing naar CAO' s in de definitieve stemming wordt aangenomen en als er rekening wordt gehouden met de andere punten die ik heb aangevoerd, denk ik dat de Commissie Industrie hoogst tevreden zal zijn met het resultaat.

Jonckheer
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag ingaan op het tweede voorstel voor een richtlijn. Maar laat ik u eerst op mijn beurt gelukwensen met uw verkiezing.
Ik wilde de plenaire vergadering ervan op de hoogte brengen dat de Economische en Monetaire Commissie het advies waarvan ik de rapporteur ben, op 12 juni 2001 unaniem heeft goedgekeurd. Deze unanieme goedkeuring is van belang aangezien de Economische en Monetaire Commissie hiermee heeft erkend dat de procedures voor openbare aanbestedingen instrumenten zijn ter bevordering van duurzame ontwikkeling en dat het milieu dient te worden geïntegreerd in alle beleidsvormen van de Unie, iets waartoe het Verdrag ook oproept.
In dit verband moeten de politiek verantwoordelijke instanties de sociale maar ook de milieucriteria kunnen bepalen die ze willen hanteren bij het gunnen van overheidsopdrachten, waarbij het beginsel van non-discriminatie uiteraard moet worden nageleefd.
Om niet te herhalen wat andere collega' s reeds gezegd hebben, wilde ik de aandacht vestigen op twee zaken. De Economische en Monetaire Commissie heeft een vereenvoudiging voorgesteld van de gunningsprocedures, namelijk door de drempels voor de toepassing van de richtlijn op overheidsopdrachten met 50% te verhogen. Daarnaast stelt ze voor met name de kleine en middelgrote ondernemingen te beschermen door de opdrachtgevende instanties toe te staan 15% van alle toegekende opdrachten te gunnen aan kleine en middelgrote ondernemingen.

Lehne
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ik denk dat iedereen het er wel over eens is dat sociale en milieutechnische kwesties eigenlijk geregeld moeten worden in de milieu- en sociale wetgeving. Op elke regel zijn er echter uitzonderingen. Wij zijn echt niet wereldvreemd en daarom begrijpen wij best dat sociale en milieuaspecten niet buiten beschouwing kunnen worden gelaten in dit debat over de voorstellen voor een richtlijn van de Commissie inzake overheidsopdrachten. Natuurlijk is het ons duidelijk dat ook bij de besluitvorming recht moet worden gedaan aan sociale en milieuaspecten. Wel willen wij een zeer duidelijk onderscheid aanbrengen. Wij zijn van mening dat in de Europese interne markt de voorwaarden gelijk moeten zijn voor iedereen die in economische zin wil deelnemen aan deze interne markt. Een van mijn voorgangers drukte dit beginsel al treffend uit met level playing field.
Dat is natuurlijk alleen mogelijk als de aanvullende criteria die wij willen, en die naast de economische criteria zullen moeten worden gebruikt, al opgenomen zijn in de aanbestedingsvoorwaarden en niet nog eens in een later stadium alsnog in aanmerking worden genomen of gehanteerd worden als de aanbesteding al in kannen en kruiken is en de opdracht moet worden gegund. Daarom heeft de Fractie van de Europese Volkspartij in het debat tot dusver steeds de opvatting verkondigd dat dergelijke criteria, voor zover ze daadwerkelijk worden meegenomen in de besluitvorming, deel moeten uitmaken van de aanbestedingsvoorwaarden en geen rol mogen spelen in een latere gunningsfase van de opdracht. Daarom zou ik er met klem op willen wijzen dat artikel 53, waarover steeds wordt gesproken en dat inderdaad een twistappel en een belangrijk onderwerp is geweest in dit debat, betrekking heeft op de gunning. De Fractie van de Europese Volkspartij zich dan ook bij de stemming behoudend opstellen ten aanzien van de amendementen op artikel 53. Wij willen dat artikel 53 zoals die door de Commissie is voorgesteld, zo miniem mogelijk wordt geamendeerd. Alleen dan kunnen wij er zeker van zijn dat er niet met aanbestedende diensten kan worden gesjoemeld op basis van criteria die achteraf nog eens in de discussie worden ingebracht. Dit kan leiden tot besluitvorming op basis van subjectieve criteria, terwijl wij vinden dat die juist gebaseerd moet zijn op objectieve criteria.
Ik ben van mening dat het hier gaat om een cruciaal onderscheid, dat ook in het debat in de Commissie juridische zaken nadere uitwerking behoeft en waarover waarschijnlijk ook in de fracties nog geen volledige duidelijkheid is.
Voorts zijn wij tegen het opnemen van bepalingen in de richtlijn die de interne markt in feite zullen saboteren en tot stilstand brengen als ze door de nationale wetgevers worden omgezet. Momenteel vindt er in mijn moederland, Duitsland, een discussie plaats over het zogenaamde "Tariftreuegesetz" , een wet op de CAO-beloning bij overheidsopdrachten. Ik ben het met mijnheer Kuhne eens dat deze wet ertoe zal leiden dat in plaats van de algemeen bindende CAO' s, die beschouwd kunnen worden als wetgeving waaraan iedereen zich moet houden, regionale of lokale CAO' s de basis zullen worden bij aanbestedingen. Het gevolg kan zijn dat een aanbesteding zodanig wordt geformuleerd dat er uiteindelijk nog maar één onderneming overblijft die er op in kan schrijven. Het zou de doodsteek zijn voor de interne markt. Dat vinden wij onzin en daarom zijn wij niet bereid om hieraan onze medewerking te verlenen. Wij zullen tegen alle amendementen stemmen die dergelijke gevolgen kunnen hebben. Daarentegen zal het voorstel van mijnheer Kuhne namens de Commissie industrie om een en ander te beperken tot de algemeen bindende bepalingen wel kunnen rekenen op instemming van mij en mijn fractie.
Over de drempelwaarden heeft mijn fractie nog geen definitief besluit genomen. Wij zullen dat morgen in de fractievergadering doen, omdat er in onze fractie nog verschil van mening over bestaat. Ik zou echter nog willen wijzen op een interessant voorstel dat collega Zappalà bij wijze van compromis heeft gedaan - amendement 147 - om zeker te stellen dat, ingeval besloten wordt de drempelwaarden te verhogen, de basisbeginselen van deze richtlijn ook voor alle gunningen onder deze drempel gelden.
Nu kunt u zeggen dat dit vanzelfsprekend is, maar het amendement bevat ook een wezenlijk nieuw punt dat de interne markt mijns inziens echt een stuk vooruit helpt. Het gaat namelijk om de mogelijkheid naar de rechtbank te gaan met hetgeen hier wordt besloten en de aanbestedingsprocedure aan te vechten. Voor gunningen onder de drempel is dat momenteel nog niet in alle lidstaten even goed geregeld. Als dat wel het geval zou zijn, geloof ik dat dit een belangrijke stap voorwaarts zou zijn. Ik verzoek met name de Commissie haar standpunt over amendement 147 te heroverwegen en morgen aan het Parlement mede te delen of dit amendement alsnog haar goedkeuring kan wegdragen, want ik denk dat er een goede kans ligt op een compromis in de kwestie van de drempelwaarden.
Tot slotte wil ik de rapporteurs, de heer Zappalà voorop, zeer hartelijk bedanken. Dit is een van de moeilijkste wetsontwerpen die in dit Parlement worden behandeld, en u hebt ons er tot nu toe meesterlijk doorheen geleid. Daarvoor hartelijk dank.

Berger
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil u in de eerste plaats van harte gelukwensen met uw overwinning.
Mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, ik wil de rapporteur namens mijn fractie eveneens feliciteren en hem en alle rapporteurs voor advies danken voor het enorme werk dat aan dit verslag verbonden was.
Wij houden ons nu al ruim anderhalf jaar bezig met deze beide ontwerprichtlijnen van de Commissie. Een jaar geleden werd er een openbare hoorzitting over dit onderwerp gehouden. Na intensieve besprekingen en een heel moeizame stemming in de Commissie juridische zaken en interne markt vind ik dat het de hoogste tijd wordt om morgen de eerste lezing met de stemming in het Parlement af te sluiten, en ik hoop dat die stemming plaats kan vinden.
Wij hebben in de commissie al vele amendementen behandeld die morgen gedeeltelijk nog behandeld moeten worden in het Parlement. Deze amendementen betekenen echter geenszins dat wij het oneens zijn met de fundamentele uitgangspunten van de Commissie. Het samenvoegen van de richtlijnen en de harmonisering en modernisering ervan is zeker een wezenlijke stap. Er is een aantal belangrijke onderwerpen die gedeeltelijk reeds besproken zijn, maar voor mijn fractie is er nog een ander kardinaal punt waarover wij met de Commissie van mening blijven verschillen. Het gaat om de herziening van de gunningscriteria. De Commissie wil een wezenlijke inhoudelijke verandering ten opzichte van de huidige rechtssituatie doorvoeren. Ze voegt dus niet alleen maar bestaande zaken samen.
Met het Commissievoorstel wordt de speelruimte die er tot nu toe was drastisch ingekrompen. Dat gaat vooral ten koste van de kwalitatieve criteria, met name sociale en ecologische criteria, en de criteria op het gebied van gezondheid.
De Commissie heeft in haar beide interpretatieve verklaringen aangetoond dat deze speelruimte zonder enige vorm van discriminatie benut kan worden. Ook het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen heeft een zeer goede en betrouwbare uitleg gegeven aan het geldend recht met richtinggevende uitspraken en met name in de conclusie van de Helsinki-zaak. De Commissie lijkt deze bestaande rechtssituatie om politieke redenen niet acceptabel te vinden en wil daarom drastische veranderingen doorvoeren. Dit zorgt waarschijnlijk voor verwarring onder een aantal collega' s, omdat veel zaken die de Commissie gelukkig in haar beide interpretatieve mededelingen heeft opgenomen niet meer mogelijk zullen zijn vanwege de nieuwe rechtssituatie als wij morgen geen wijzigingen daaromtrent aannemen. Opdrachtgevers zoals gemeenten mogen in de toekomst nog egoïstischer zijn en nog meer aan hun eigen voordeel denken. Het economisch voordeel moet immers duidelijk voor de opdrachtgever zijn. In Oostenrijk noemen we dat het "Floris-principe" : laat liever het huis van de buren in brand staan dan je eigen huis! Dat betekent dat er bij het gunnen van opdrachten geen rekening meer gehouden mag worden met de nadelen en de kosten die op rekening van een andere territoriale overheid komen. De Commissie is er tevens voorstander van dat criteria die met de vervaardiging van een product te maken hebben toegepast kunnen worden. Op die manier wordt bijvoorbeeld een openbare aanbesteding onwettig waarin houtproducten afkomstig van duurzame bosbouw of levensmiddelen van een biologische teeltwijze of productie van dieren worden vereist. Bovendien worden zodoende conventionele aanbieders gediscrimineerd.
Daardoor worden niet alleen de doelstellingen van het Verdrag, zoals de integratie van de milieubescherming in alle beleidsvormen en een beleid voor duurzame ontwikkeling, omzeild, maar ook de autonomie en de democratie van de steden, gemeenten, regio' s en deelstaten beperkt. Door Europese wetten gaan wij dan immers een democratisch gekozen orgaan, zoals het bestuur van een stad of een gemeente, verbieden zelf te beslissen of het een milieuvriendelijk aankoopbeleid wil door- of invoeren. Dat is volgens mij niet bepaald bevorderlijk voor de populariteit van de Europese Unie onder de burgers.
Juist op grond van dit vooruitzicht voor de steden en gemeenten in Europa is mijn fractie merendeels voor een verhoging van de drempelwaarden. Ik woon in een kleine gemeente in een land waarin de bouw vanwege het klimaat zeer duur is. Zelfs daar is echter de bouw van een gewone school duurder dan de drempelwaarde. De aanbestedingskosten liggen wezenlijk hoger. Dit bedrag kan helaas echter niet worden terugverdiend, omdat de drempelwaarde nog steeds te laag is om aantrekkelijk te zijn voor aanbieders uit andere landen. Zoals gezegd gelden ook voor de drempelwaarden de regels van de interne markt.
Tot slot wil ik de PPE-DE-Fractie verzoeken haar houding in de commissie ten aanzien van de gunningscriteria op een aantal punten te veranderen. Voor mijn amendementen 134 en 110 zijn verschillende stemmingen in onderdelen voorgesteld. Op basis hiervan zou het mijns inziens mogelijk moeten zijn de tekst van de Commissie op deze punten te verbeteren.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, het is een goede zaak dat deze discussie gevoerd wordt op een moment dat er veel mensen aanwezig zijn in het Parlement en dat wij niet alleen de juridische aspecten bespreken. De richtlijnen betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van overheidsopdrachten zijn namelijk doeltreffende middelen om corruptie in het bestuur te voorkomen. Het betreft de meest gehate en meest geliefde richtlijnen die nogal wat consequenties hebben voor de verschillende nationale overheden in de Unie.
Tijdens de hoorzitting in de commissie maakte ik me, en velen met mij, zorgen over het feit dat er zo weinig grensoverschrijdende inschrijvingen zijn. Het belangrijkste dat vandaag na het debat en de lezing moet gebeuren, is het tot stand brengen van doeltreffende richtlijnen met een effectief sanctiemechanisme. Er moet nog veel werk verricht worden.
De milieukwesties zijn al meerdere malen aan de orde gekomen, maar het is belangrijk dat wij wat betreft de milieukwesties overheidsinstanties dezelfde mogelijkheid moeten bieden die wij eisen van de meest vooruitstrevende bedrijven. Waarom zou men op dit gebied in de publieke sector niet op dezelfde manier kunnen concurreren als in de particuliere sector?
Volgens de Commissie moet men zoveel mogelijk waar voor zijn geld krijgen. Ik wil hierbij echter opmerken dat het in dit verband vaak om gemeentelijk zelfbestuur gaat. In gemeentes kunnen besluitvormers vervangen worden als er fouten worden gemaakt en de burgers ontevreden zijn. De besluitvormers willen dat er goede milieubesluiten in hun gemeentes worden genomen. Verder kan ik mij vinden in het argument dat wij vreemd genoeg wel richtlijnen hebben voor het stimuleren van hernieuwbare energie, maar geen richtlijnen voor het plaatsen van overheidsopdrachten, die dit nu juist bevorderen. Hoewel dit argument al verschillende keren naar voren is gebracht, mag het van mij wel herhaald worden. Ik vind het een goede zaak dat de Commissie zich in het voorstel rigide opstelt ten opzichte van de huidige jurisprudentie.
Er bestaat echter een verschil tussen milieukwesties en zogeheten sociale kwesties. Wij stellen redelijk uniforme eisen aan milieukwesties, maar wij hebben zeer uiteenlopende richtlijnen voor sociale kwesties. Het is interessant om op te merken dat de meeste afgevaardigden die de sociale kwesties aan de orde hebben gesteld uit Duitsland komen. Ik kom uit een klein EU-land. Ik heb gemerkt dat het voor Finse ondernemingen erg moeilijk is om een plek te vinden in de Duitse bouwsector, wat tevens geldt voor de Zweedse markt, met name door de zogeheten collectieve arbeidsovereenkomsten. Daarom is het van belang dat wij geen dubbelzinnige besluiten nemen. De voorwaarden zijn niet uniform wat betreft de sociale kwesties. Het is niet duidelijk aan welke regelgeving wij ons op dit gebied moeten houden.
Ik hoop echter namens de liberale fractie een belangrijk signaal af te kunnen geven. Dat wil zeggen dat als de voorstellen voor hogere drempels worden aangenomen, wij deze niet kunnen steunen. Wij zijn namelijk van mening dat deze voorstellen het toepassingsgebied nog verder inperken. Wij hebben bij diverse gelegenheden gezegd dat wij hier niet achter kunnen staan, omdat het hele doel, de hele kwestie in dat geval zinloos wordt. Daarom wil ik wat betreft deze kwestie een beroep doen op mijn collega's.
Tot slot wil ik erop wijzen dat het compromisamendement dat is ingediend volgens de praktijk die in verschillende lidstaten gangbaar is eigenlijk geen echt compromisamendement is.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u feliciteren met het feit dat u met een groot aantal stemmen tot ondervoorzitter bent gekozen.
Ik beschrijf nu een geval in mijn woonplaats Helsinki dat met deze richtlijnen verband houdt. Het openbaarvervoersbedrijf van Helsinki, dat een openbaar aanbestedende dienst is, liberaliseerde enige tijd geleden bepaalde buslijnen. Daarbij stelde de dienst onder andere de eis dat de aan te schaffen bussen zo schoon, dus zo milieuvriendelijk mogelijk moesten zijn. De gemeente Helsinki besloot daarom een bus aan te schaffen die op aardgas rijdt en zeer weinig uitstoot.
Een concurrerende aanbieder liet het daar niet bij zitten en beklaagde zich er bij het Finse gerechtshof onder andere over dat de gemeente Helsinki niet voor het goedkoopste alternatief had gekozen. De advocaat-generaal van het Europees Hof van Justitie heeft onlangs een uitspraak hierover gedaan die waarschijnlijk door het Hof wordt overgenomen. In feite komt de uitspraak van de advocaat-generaal in grote mate overeen met de opvatting van de gemeente Helsinki dat een openbare aanbestedende dienst het recht moet hebben milieueisen te stellen die hij bij zijn aanbesteding aanwendt en op grond waarvan hij producten uitkiest. Het is interessant dat het standpunt van de advocaat-generaal precies hetzelfde is als dat van het directoraat-generaal milieu en verschilt van dat van het directoraat-generaal interne markt. Ik wil nu dan ook de aandacht van commissaris Bolkestein vestigen op deze oplossing die heel goed definitief kan worden, maar dat weten wij natuurlijk nog niet.
De richtlijnen zijn in financieel opzicht van zeer groot belang. Het is onze plicht ervoor te zorgen dat de spelregels zo transparant en eerlijk mogelijk worden, dat de aanbestedingen zo open mogelijk worden en dat openbare diensten milieuvriendelijke en ook in sociaal opzicht gunstige oplossingen kunnen bevorderen.
Tegen mijn collega Astrid Thors wil ik zeggen dat de sociale wetgeving in de landen natuurlijk verschillend is, maar misschien juist daarom moeten wij toestaan dat een openbare dienst zich aan zijn eigen sociale criteria kan houden en moeten de politieke fracties onderling duurzame compromissen voor deze kwesties zien te vinden.

Ainardi
Mijnheer de ondervoorzitter, ik wilde u eveneens gelukwensen met uw verkiezing. In navolging van mijn collega' s die reeds hebben benadrukt dat het inderdaad een monumentaal verslag betreft dat veel werk heeft gevergd, wilde ik in twee minuten proberen door te dringen tot wat mij persoonlijk de kern van de zaak lijkt, vanuit de optiek van de belanghebbenden, met name de lokale en regionale overheden en de burger.
Ik ben van mening dat het verslag Zappalà, dat is goedgekeurd door de Juridische Commissie, een verbetering is ten opzichte van het oorspronkelijke voorstel voor een richtlijn van de Commissie. Onder het mom van een vereenvoudiging en modernisering van de geldende wetgeving stelt de Commissie weliswaar voor de regelgeving te harmoniseren, maar dat doet ze hoofdzakelijk en zelfs uitsluitend met het oog op de liberalisering, en dat is voor mij onaanvaardbaar. Zo wordt bij het besluit over de prijzen meer belang toegekend aan een lage prijs dan aan sociale en milieucriteria. Ik ben evenals andere collega' s van mening dat er heel wat op het spel staat. Overheidsinstanties zouden, wanneer het gaat om hun economische activiteit, voorrang behoren te geven aan werkgelegenheid en duurzame ontwikkeling. In plaats daarvan conformeert het verslag zich aan louter financiële criteria, en dat terwijl het Europees Verbond van Vakverenigingen al in maart 2000 benadrukte dat de communautaire regeling inzake overheidsopdrachten te veel belang toekent aan het concept prijs, hetgeen ten koste gaat van de sociale en territoriale samenhang, gelijkheid en werkgelegenheid.
Het verslag Zappalà, ik zei het al, is een verbetering ten opzichte van de richtlijn van de Commissie, met name omdat daarin de drempels voor het uitschrijven van aanbestedingen met 50% worden verhoogd en meer rekening wordt gehouden met sociale en milieucriteria. Als het verslag in zijn bestaande vorm wordt goedgekeurd, zou het denk ik een vooruitgang ten opzichte van de huidige situatie kunnen betekenen. Dat neemt echter niet weg dat de liberalisering in wezen tot norm wordt verheven.
In een mededeling van 15 oktober jongstleden heeft de Commissie de mogelijkheid moeten opperen om sociale en milieuaspecten te integreren in de gunningsprocedures voor overheidsopdrachten. Deze mededeling heeft echter geen enkele rechtskracht. We moeten dus verder gaan en deze logica omkeren, en dat is de strekking van de door mijn fractie ingediende amendementen. Het gaat erom werkgelegenheid, milieu en ruimtelijke ordening even zwaar te laten wegen in de gunningscriteria als de kosten. Hoe mijn fractie stemt, zal uiteraard afhangen van de uitslag van de stemming over de amendementen van de commissie en over de amendementen die morgen worden ingediend.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, net als mijn collega' s wil ik u feliciteren met uw herverkiezing tot ondervoorzitter. Ook wil ik de rapporteur en alle rapporteurs voor advies feliciteren met hun werk. Dit lijkt een eenvoudig gebied te zijn maar als je jezelf erin verdiept blijkt het buitengewoon moeilijk te zijn. Ik ga niet herhalen wat anderen reeds hebben gezegd, maar ik wil graag drie specifieke punten naar voren brengen.
Mijn eerste opmerking betreft het verhogen van de limiet waarboven inschrijvingen op basis van raadpleging dienen plaats te vinden. We moeten streven naar een verhoging met 50% omdat reeds is gebleken dat de huidige limiet geen ruimte biedt voor grotere grensoverschrijdende interactie tussen bedrijven onderling en tussen bedrijven en instellingen. Dat komt doordat de contractlimiet te laag is. De economische werkelijkheid die hieraan ten grondslag ligt is dat je voor het verleggen van je activiteiten naar een andere lidstaat extra geld en een waardevoller contract nodig hebt om de verplaatsing rendabel te maken. Het heeft geen nut overheidsgeld uit te geven om een falend of verouderd systeem intact te houden. We moeten het geld goed gebruiken - natuurlijk om de infrastructuur te verbeteren, betere diensten te kunnen aanbieden en de lokale werkgelegenheid zoveel mogelijk te vergroten - maar we moeten het niet louter gebruiken als vervanging voor particuliere en overige investeringen of voor andere initiatieven om lokale werkgelegenheid te scheppen.
Ten tweede milieu: ook dat is een belangrijke zaak waarvoor - zo zal iedereen van ons beamen - bepaalde minimumnormen moeten worden vastgelegd. We moeten van onze fouten uit het verleden leren en goede controles en mechanismen instellen om ervoor te zorgen dat wat we aan toekomstige generaties doorgeven in een betere staat verkeert dan toen we het kregen. Dat moet echter niet als een obstakel of een belemmering voor ontwikkelingen worden gebruikt. Er is een middenweg, een evenwicht tussen de twee, en die middenweg moeten we betrachten.
Mijn derde punt betreft de sociale verplichtingen. Ik ben het volledig eens met de leden die zeiden dat de gunning van de opdracht sociaal rendement moet opleveren voor de aanbestedende dienst en het gebied waarin deze zich bevindt. Het mag echter niet zo zijn dat opdrachten niet doorgaan of dat een extra bureaucratische laag wordt gecreëerd om te voorkomen dat de meest gunstige prijs wordt genoteerd.
Mijn laatste punt betreft de kwalitatieve selectiecriteria. Natuurlijk moeten er beschermende maatregelen worden getroffen om ervoor te zorgen dat degenen die zich aan wandaden, fraude en chantage schuldig maken en met activa en gelden van de Gemeenschap knoeien, van overheidsopdrachten worden uitgesloten. Er is echter één kwestie waar ik me zorgen om maak, namelijk uitspraken die nog niet in kracht van gewijsde zijn gegaan: we handelen als rechter en jury als we iemand het recht ontzeggen op een opdracht in te schrijven alhoewel er geen sprake is van een veroordeling in laatste instantie, of niet is onderzocht of de persoon in kwestie zich al dan niet aan een misdaad heeft schuldig gemaakt. Daar moeten we zeer voorzichtig mee zijn.
Ter afronding: het wordt tijd dat deze richtlijnen samengebracht worden, dat de teksten worden verduidelijkt en meer zekerheid wordt ingebouwd in het wetgevingskader waarbinnen mensen moeten werken. Bovenal moet echter een en ander worden gezien als een stap in de richting van betere overheidsdiensten voor iedereen.

van Dam
Voorzitter, ik wens u graag geluk met uw herverkiezing als ondervoorzitter van dit Parlement.
Voorzitter, de Commissie stelt voor de huidige richtlijnen met betrekking tot de aanbestedingen te consolideren en te moderniseren. Terecht, want ze zijn te ingewikkeld en te bureaucratisch zowel voor de aanbesteders als voor het bedrijfsleven.
Kunnen we politieke idealen verwezenlijken via de procedures voor openbare aanbestedingen? Dat lijkt de kernvraag te zijn in de langlopende discussie over dit onderwerp. Via amendement 98 wil dit verslag zowel sociale als milieucriteria toevoegen aan de beoordeling van de meest gunstige inschrijver. Criteria inzake milieu - een Europees beleidsterrein bij uitstek - zijn via beheersnormen objectief meetbaar en daardoor goed toepasbaar in de praktijk. Het gaat ons echter te ver om op Europees niveau vast te leggen dat nationale instanties bij hun beoordeling sociale criteria moeten meewegen. Sociaal beleid is nationaal te bepalen en dat moet zo blijven. Bovendien maakt dit amendement de procedure aanzienlijk ingewikkelder voor zowel de aanbesteder als de inschrijvers. Het kan tot allerlei nieuwe twistpunten en interpretatieverschillen leiden. Daardoor zou de richtlijn even moeilijk toepasbaar worden als de huidige.
Het uitsluiten van bedrijven die een misdrijf hebben begaan ondersteunen we van harte. In mijn land lopen op dit moment verschillende strafzaken tegen aannemers en het lijkt wel alsof fraude een wijd verspreid verschijnsel wordt. Deze tekst geeft een duidelijk signaal richting bedrijfsleven: geen geknoei met het geld van de burger.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, deze twee richtlijnen zijn belangrijk voor het creëren van een goed functionerende interne markt. De plaatsing van overheidsopdrachten in de Europese Unie bedraagt 1,5 miljard euro per jaar, waarvan 40 miljoen alleen al in Zweden. De cijfers geven het belang aan van duidelijke en eenvoudige spelregels.
Het midden- en kleinbedrijf moet op dezelfde voorwaarden kunnen concurreren. Als de Europese Unie in 2010 's werelds sterkste concurrentiepositie moet hebben, moet het midden- en kleinbedrijf worden gestimuleerd en betere voorwaarden krijgen. Het is belangrijk de drempels te handhaven om oplossingen te vinden die gunstig zijn voor de consumenten en die de concurrentie bevorderen. Op deze manier kunnen wij het aantal plaatsingen van overheidsopdrachten vergroten en voorwaarden scheppen voor een Europese markt op het gebied van de overheidsopdrachten. Dat voorkomt protectionistisch gedrag op de nationale markten en maakt het voor de politici gemakkelijker om zuinig om te springen met het belastinggeld van de burgers: dat is een belangrijke zaak!
Er moeten tevens duidelijke regels komen voor de sociale en milieuaspecten. De twee richtlijnen die wij vandaag behandelen, zijn economische richtlijnen. Wanneer er rekening gehouden moet worden met sociale en milieufactoren, moet dat gebeuren op het moment waarop de criteria voor de plaatsing van overheidsopdrachten worden opgesteld. Op die manier zijn de regels voor inschrijvers duidelijk en weten zij welke voorwaarden er gelden voor de plaatsing van overheidsopdrachten. De inschrijver met de economisch voordeligste inschrijving komt in aanmerking voor de opdracht.
Ik ben het ook volledig eens met wat mevrouw Thors zei over haar ervaring met kleine landen versus de Duitse markt. Ik heb dezelfde ervaring met mijn land. Ik moet echter toegeven dat er in mijn land veel te weinig concurrentie bestaat in de bouwwereld, wat leidt tot hoge woonlasten.
Wij moeten streven naar vereenvoudiging, naar meer efficiëntie en meer grensoverschrijdende plaatsingen van overheidsopdrachten teneinde de kwaliteit te verhogen en de kosten terug te dringen.

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, van harte gefeliciteerd met uw verkiezing. Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, voor vele wetten geldt hetzelfde als voor onze lievelingskleding: als wij ze niet goed verzorgen, worden ze snel lelijk en kunnen wij ze ten slotte niet meer gebruiken. Ze kunnen dan niet meer aan hun doel beantwoorden. Daarom is het goed dat de Commissie zich nu bezighoudt met de wetgeving inzake overheidsopdrachten die uit de jaren '70 stamt, en dat wij nu met twee richtlijnen kunnen voldoen aan de eisen van de interne markt en de huidige tijd. Er is al het een en ander gezegd over de modernisering van de aanbestedingsrichtlijnen en daar hoef ik niets aan toe te voegen. Wij lopen evenwel het risico dat wij het aanbestedingsrecht weliswaar in technisch opzicht verbeteren en handzamer maken, maar inhoudelijk verslechteren. Dat is nu precies wat het voorstel van de Commissie doet. Daarin worden een soepel functionerende interne markt en concurrentie boven alles gesteld, terwijl er nauwelijks naar de terechte wensen en belangen van de mensen gekeken wordt. Dat mogen wij als Parlement niet toestaan.
Wij zijn niet verplicht ons te houden aan willekeurige mechanismen en economische ideologieën. Wij moeten rekening houden met de behoeften van de burgers in Europa en er bovendien voor zorgen dat hun belastinggeld niet over de balk gegooid wordt. Een goed functionerende interne markt is daarvoor bevorderlijk als deze normen omvat die op menselijke behoeften zijn afgestemd. Overheidsopdrachten kunnen derhalve niet eenvoudigweg aan de laagste bieder gegeven worden. Sociale eisen moeten ook doorslaggevende criteria zijn net als de gezondheid van de burgers en de voorzichtige omgang met het milieu. Mijn fractie heeft daartoe enkele amendementen ingediend die mijns inziens onontbeerlijk zijn voor de aanneming van de aanbestedingsrichtlijn. Ik zal u daarvan een voorbeeld geven. Het is toch vanzelfsprekend dat de inschrijvers zich moeten houden aan de regels voor de arbeidsbescherming en arbeidsvoorwaarden en aan alle arbeidsrechtelijke collectieve en individuele plichten. Daartoe behoort ook de inachtneming van de collectieve arbeidsovereenkomsten die op de plaats van de opdracht gelden. Als dat niet gebeurt, lopen wij het risico in een neerwaartse spiraal terecht te komen van discriminatie en loondumping ten koste van vele arbeidersgezinnen. Dat is niet de gewenste vorm van concurrentie op de interne markt.
Deze concurrentiestrijd mag evenmin ten koste van het milieu gaan. Het is derhalve absoluut noodzakelijk dat de aanbestedende diensten eisen dat hoge milieunormen in acht worden genomen. Tot slot wil ik nog een opmerking maken over de drempelwaarden voor de Europese aanbesteding. De tot dusver geldende drempelwaarden hebben geen aanwijsbaar verhoogde grensoverschrijdende uitwisseling van overheidsaanbestedingen tot gevolg gehad. Wij kunnen ze dus met een gerust hart verhogen. Persoonlijk heb ik geen probleem met een verdubbeling, want hogere drempelwaarden verhinderen bureaucratische rompslomp bij kleinere projecten. Ze leiden tot meer flexibiliteit bij de planning en uitvoering van kleinere projecten en zorgen ervoor dat er voorzichtiger met het belastinggeld wordt omgesprongen. De burgers zullen ons er dankbaar voor zijn dat wij hun burgemeesters niet dwingen het geld met beide handen over de balk te gooien.
Mijnheer Zappalà en mijnheer de commissaris, neemt u mij niet kwalijk dat ik niet tot het einde kan blijven. Er wacht al sinds 16.00 uur een groep bezoekers op mij waar ik nu echt naartoe moet. Eigenlijk had ik echter heel graag het antwoord van de commissaris gehoord.

Wallis
Mijnheer de Voorzitter, dit debat gaat over de bescherming van de openbare belangen bij het gunnen van overheidsopdrachten. In het kader van de interne markt gaat het ook om het aanmoedigen van grensoverschrijdende inschrijvingen en werken: 15% van het BBP van de EU - dat is een behoorlijk bedrag voor het verwezenlijken van openbare beleidsdoelstellingen. De burgers moeten waar voor hun geld krijgen en de procedures voor de inschrijvers moeten transparant zijn. Hierbij mogen echter niet alleen financiële criteria een rol spelen. De prijs alleen mag nooit bepalen wat in het openbaar belang is en wat het meest aantrekkelijke bod is.
Als lid van een lokale overheid heb ik ooit gezien hoe een raad tijd, inspanningen en geld verkwiste door een kostbaar contract voor schoolmaaltijden dat onbevredigend bleek te zijn, te ontwarren. Ja, de prijs ging omlaag, maar alleen de advocaten werden er beter van.
De doelstellingen die overheden nastreven beogen het openbaar belang en zijn terecht een mengeling van onder andere milieu- en sociale doelstellingen. Zolang sprake is van een "level playing field" en de procedure volledig transparant is, kunnen en moeten dergelijke doelstellingen en keuzen geldig zijn, zoals het Europese Hof van Justitie onlangs nog heeft bevestigd. Dergelijke keuzen zijn een geldig en intrinsiek onderdeel van het plaatselijke politieke leven.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat u de vergadering vanmiddag voorzit, want ik wil graag zeggen dat ik er trots op ben volgens onze huidige verkiezingsregeling het kiesdistrict Schotland met u te delen. De waardige en voortreffelijke wijze waarop u zich de afgelopen weken hebt opgesteld strekt ons kiesdistrict tot eer en daar zijn we zeer blij mee.
In dat kiesdistrict is het, zoals u weet, geen vanzelfsprekendheid dat al hetgeen de overheid verschaft of doet, slecht is en hetgeen particulieren doen goed is. En dat is het voor de Commissie ook niet. Zoals mevrouw Wallis zojuist echter al zei, richt dit debat zich op de vraag welke besluiten het beste genomen kunnen worden door overheden, via democratische en op openbaar belang gegrondveste procedures en wat redelijkerwijs aan de markt moet worden overgelaten.
De scheidslijn tussen die twee is van groot belang. Mevrouw Hautala stelde een vraag waarop de commissaris in zijn reactie op het debat vandaag antwoord moet geven. Het is een vraag die ook kan worden gesteld aan de heer Zappalà, die zegt dat we alleen rekening moeten houden met economische voorwaarden en niet met bijvoorbeeld milieu- of sociale voorwaarden. Als Helsinki of Edinburgh ernstig vervuild zouden raken door dieselgassen, zou dat kosten met zich meebrengen. Uiteindelijk zou er iemand moeten betalen om alles schoon te maken. Het lijkt mij een vreemde redenatie om dan te zeggen dat dit niet-economische kosten zijn. We draaien de zaak dus om: we stellen de vraag wie erover gaat beslissen of er milieuvriendelijke en duurzame bussen door de straten van Helsinki en Edinburgh moeten rijden. Waar moet zo' n besluit worden genomen? Moet dat in Brussel gebeuren? Moet dat in Straatsburg worden gedaan, door dit Parlement? Of in Londen? Nee, dat kan het beste in Edinburgh of Helsinki worden gedaan.
Dergelijke besluiten moeten op lokaal niveau worden genomen. We willen natuurlijk niet dat zo' n besluit oneerlijke gevolgen heeft. De procedure moet open en transparant zijn. Wie kunnen er op deze opdracht inschrijven en onder welke voorwaarden wordt hun de opdracht gegund? Dat is prima, maar maak het de lokale overheid, de bevolking van de regio niet onmogelijk zelf te bepalen welke eisen ze aan de inschrijvers stellen. Als de Europese wetgeving dat onmogelijk maakt, zal Europa niet aan populariteit winnen onder de burgers. Deze duidelijke verantwoordelijkheid moet omwille van de burgers door de publieke overheden worden genomen. Ik ben benieuwd naar de reactie van de commissaris op dit punt.

Cossutta
Mijnheer de Voorzitter, ik waardeer het voorstel voor een richtlijn van de Commissie en het verslag van de Commissie juridische zaken van ons Parlement. Desondanks zijn amendementen noodzakelijk om krachtigere sociale en milieucriteria en criteria met betrekking tot gelijke behandeling in de procedures te introduceren. De door mij voorgestelde amendementen hebben tot doel de rol van de aanbestedende diensten in de controle op de kwaliteit van de inschrijvers te versterken, en onderstrepen hoe belangrijk het is dat het milieueffect van openbare en particuliere projecten wordt beoordeeld. Ik wil eveneens onderstrepen dat het noodzakelijk is om personen die zijn veroordeeld wegens een misdrijf, zoals witwassen, zwendel en racketvorming, uit te sluiten van aanbestedingsprocedures. Ik wil dat ook hier benadrukken, omdat in mijn land, Italië, de aanwezigheid van de maffia helaas nog altijd voelbaar is. In tegenstelling tot hetgeen de Italiaanse minister Lunardi beweert, is het onder een hoedje spelen met de maffia echter absoluut onaanvaardbaar.

Harbour
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil u graag feliciteren met uw verkiezing als eerste ondervoorzitter.
Ik zou het debat van vanmiddag graag vanuit een andere hoek willen benaderen. We hebben in dit debat nog niets gehoord over de mensen die nu aan de publieke overheden in de Europese Unie leveren dankzij de enorme vooruitgang die is geboekt bij het openstellen van overheidsopdrachten overal in de Europese Unie.
Tot dusverre hebben we vanmiddag nog niets gehoord over de mensen die de economie dragen doordat zij toegang hebben tot inschrijvingen die via elektronische weg goedkoop en eenvoudig voorhanden zijn. Dat geldt voor bedrijven, organisaties, dienstverleners, fabrikanten en aannemers in de gehele Europese Unie. Een paar weken geleden heb ik in mijn eigen kiesdistrict zo' n bedrijf bezocht. Daar werken 80 mensen. Iedere ochtend wordt ingelogd op het Publicatieblad. Daar worden vijf of zes inschrijvingen vermeld, allemaal voor het Verenigd Koninkrijk. Het bedrijf heeft momenteel geen exportambities maar het Publicatieblad biedt op goedkope en eenvoudige wijze, volgens een vast formaat, toegang tot klanten bij publieke overheden. Het vervult en biedt elke week inschrijvingen voor hen.
Vanuit dit perspectief wil ik de balans tussen economische, sociale en milieukwesties bekijken. Dat bedrijf in het Black Country in het Verenigd Koninkrijk heeft 80 werknemers, dat zijn 80 broodnodige banen, en alle sociale eisen van de Britse wet worden door het bedrijf in acht genomen. Alle Britse milieuwetten worden nageleefd. Het bedrijf heeft absoluut het recht om op een opdracht in te schrijven. En waarom ook niet? Waarom zou dat bedrijf meer moeten doen? Dit is vooral een economisch instrument. Zo was het om te beginnen ook bedoeld. Misschien moeten we sociale vereisten hieraan toevoegen, zoals diverse collega' s dat zouden willen. We zullen nog veel debatten met mevrouw Thorning-Schmidt en andere collega' s voeren over extra vereisten om de veiligheid en gezondheid van hun werknemers te verbeteren. Dat is prima. Als bedrijven daaraan voldoen, moeten ze het recht hebben op opdrachten in te schrijven.
Ik kom nu bij de opmerkingen van de heer MacCormick. Mij dunkt dat hij teveel protesteert. Wat het buscontract in Helsinki betreft: het was toch aan de autoriteiten in Helsinki om te beslissen wat de meest gunstige en milieuvriendelijkste bus was voordat ze de opdracht aanbesteedden? Het is niet de bedoeling dat de busfabrikanten door overheidsopdrachten worden gedwongen milieutechnisch onderzoek voor Helsinki uit te voeren, voordat ze op de opdracht inschrijven. Als de autoriteiten van Helsinki hadden gezegd dat ze 100 bussen op aardgas wilden en als dat de opdracht was, dan was het prima als ze dat wilden doen, maar er moet wel een open en consistente procedure worden gevolgd.
Tot slot wil ik het hebben over de drempels. Dit is mijns inziens het meest opmerkelijke debat. Ik heb het vooral over een van de adviezen van EMAC. Onze collega, die helaas niet aanwezig is, zei dat hij de zaken wilde vereenvoudigen door de drempels te verhogen, maar tegelijkertijd wilde hij 15% van de opdrachten aan KMO' s toewijzen. Denkt hij dat de situatie voor KMO' s er beter op wordt als het aantal opdrachten op grond van de regeling betreffende openbare aanbestedingen door middel van hogere drempels wordt teruggedrongen? In wat voor wereld leven we?
We willen dat KMO' s elkaar op dit gebied beconcurreren. We willen dat lokale overheden opdrachten volgens een consistente, open procedure aanbesteden zodat de burgers waar voor hun geld krijgen. We willen hen dwingen dit te doen. Alleen maar omdat ze het moeilijk vinden, omdat ze denken dat het ze geld kost - waarschijnlijk omdat ze geen zin hebben aan alle eisen te voldoen -, willen ze meer discretie en willen ze dat opdrachten niet volgens een open procedure worden aanbesteed. Daar is het verhogen van deze publieke drempel voor bedoeld. Dat moeten we niet doen. Het ondermijnt de waarde van een systeem dat goed functioneert. We moeten op zoek naar verbeteringen, niet naar afbraak.

McCarthy
Mijnheer de Voorzitter, in mijn kiesdistrict bevinden zich ook bedrijven die van deze regeling voor openbare aanbestedingen profiteren. Ze leveren automaten die geschikt zijn voor de euro aan de publieke overheden, hoewel Groot-Brittannië niet in de eurozone ligt. Er liggen hier genoeg kansen. Ik heb echter een paar pertinente vragen voor de commissaris en hoop dat hij daar in zijn reactie antwoord op geeft.
Commissaris, we willen helderheid aangaande de drempels, zoals de heer Harbour al aangaf. Ik zou echt wel eens willen weten wat het effect van hogere drempels op de markt van de overheidsopdrachten zou zijn, met name op kleine en middelgrote ondernemingen en consumenten. Gezien onze internationale verplichtingen op grond van het WTO-akkoord met derde landen inzake algemene aanbestedingen zou ik ook wel eens willen weten of, zoals de Commissiediensten hebben vastgesteld, de VS en Japan inderdaad meestbegunstigde naties zijn en dat leveranciers binnen de EU daarvan de dupe zijn omdat we met twee verschillende regelingen werken.
Ik heb vraagtekens bij de sociale criteria. De mogelijkheid om strenge sociale criteria op te nemen in aanbestedingsprocedures met inachtneming van de beginselen van eerlijke concurrentie, gelijke behandeling en non-discriminatie is al door leden benadrukt. Het zou mogelijk moeten zijn economische hervormingen en een concurrentiebeleid te combineren met sterke en gezonde sociale rechtvaardigheid en de beginselen van de sociale vooruitgang. Ik begrijp niet waarom we niet in staat zijn te voorkomen dat het stelsel van transparantie en open concurrentie wordt gebruikt als een protectionistisch rookgordijn bij de aankondiging van inschrijvingen. Waarom heeft de Commissie niet de procedures volgens de Europese jurisprudentie in deze richtlijn opgenomen om ervoor te zorgen dat de hoogste sociale en economische normen ten aanzien van openbare aanbestedingen zijn gewaarborgd? Dat zijn we onze publieke overheden, onze consumenten en zeker het bedrijfsleven toch zeker verplicht. Waarom heeft de Commissie voor de vrijwillige benadering gekozen?
Ik hoop dat de Commissie de door mijn collega, de heer Hughes, genoemde amendementen overneemt, zodat er opdrachten voor sociale werkgelegenheidsregelingen kunnen worden gereserveerd. Ik hoop dat de Commissie respect heeft voor het aandringen van het Parlement op een krachtige richtlijn, een richtlijn waarmee de fundamentele arbeidsnormen in acht kunnen worden genomen en degenen die niet aan de normen voldoen kunnen worden uitgesloten.

De Clercq
Voorzitter, hartelijk gefeliciteerd met uw verkiezing. Mijnheer de commissaris, collega's. Dit verslag heeft veel meer impact dan men op het eerste gezicht zou denken. Jaarlijks worden duizenden opdrachten gegund door openbare, vaak regionale of lokale besturen. Openbare aanbestedingen zouden thans circa 14 procent van het ganse Europese BBP vertegenwoordigen. De bestaande regelgeving is echter te ingewikkeld, te complex waardoor dit marktsegment tot op heden al te veel verstoken is geweest van de voordelen van de interne markt.
Het huidige verslag mag dus zijn doel, namelijk vereenvoudiging van de wetgeving en grotere mogelijkheden voor Europese aanbestedingsprocedures, niet voorbijschieten. Onder meer om die redenen ben ik gekant tegen een te grote stijging van de drempels, waardoor amper 8 tot 12 procent van alle aanbestedingen in de Europese Unie onder deze regeling zou vallen. Ook met het invoeren van sociale en milieucriteria moet voorzichtig worden omgesprongen. Teveel en te omslachtige voorwaarden maken het opnieuw veel moeilijker, zowel voor onze steden en gemeenten als voor onze KMO's. We moeten beseffen dat zij in de eerste plaats zullen worden geconfronteerd met deze Europese regelgeving. Wij moeten hen dichter bij Europa brengen en door hen de Europese boodschap laten uitdragen. Dit gebeurt zeker niet door reglementitis.

Wuermeling
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil de rapporteur hartelijk danken en mijn respect voor hem uitspreken. Hij heeft deze materie met veel energie, discipline en intelligentie doorgewerkt. Ik heb grote bewondering voor hem omdat hij zijn Romeinse opgewektheid heeft behouden, ondanks deze deels toch zeer moeilijke procedure. Mijn dank gaat eveneens uit naar mijn collega' s. Dit was volgens mij een van de meest interessante debatten in de Commissie juridische zaken en interne markt tot nu toe.
De discussie hier heeft eveneens aangetoond dat alle fracties wel een mening hebben over drempelwaarden en sociale normen. Wij kunnen de stemming morgen derhalve met grote spanning tegemoet zien.
Mijns inziens moeten de nieuwe richtlijnen een vooruitgang betekenen en moeten ze rechtvaardig en functioneel zijn. Wij ondersteunen de door de Commissie voorgestelde modernisering bijvoorbeeld wat betreft de invoering van een veiling bij afslag en elektronische inschrijving. Ik vrees echter dat de richtlijn op een bepaald punt niet rechtvaardiger zal worden. Ik doel hierbij op de sociale en milieunormen.
Ook namens de andere collega' s van mijn fractie wil ik nogmaals benadrukken dat wij er niet op uit zijn de sociale en milieucriteria uit de aanbestedingsprocedure te schrappen. Absoluut niet! De heer Hager heeft dat reeds zeer duidelijk aangegeven. Deze normen moeten bij de beschrijving van het product worden vastgelegd. Aan het einde van de aanbestedingsprocedure staat vast welke offerte economisch gezien het gunstigst is en welke het slechtst. Wij willen nu vermijden dat er dan toch opnieuw bekeken wordt welke onderneming socialer is, omdat ze meer gehandicapten in dienst heeft, of welke onderneming milieuvriendelijker is, omdat ze aan milieubeheer doet. Dit zou er immers toe kunnen leiden dat uiteindelijk toch de duurste offerte de aanbesteding krijgt toegewezen en niet de offerte die economisch het gunstigst is. Wij willen deze situatie vermijden, omdat dat niet met de interne markt in overeenstemming zou zijn. Daarom beschouwen wij dat als een uitermate belangrijk punt en zouden wij deze richtlijn met dergelijke normen in feite overbodig maken.

Koukiadis
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde u feliciteren en het beste wensen voor uw werk. Ik hoop dat u net zo efficiënt als altijd zult doorwerken.
Voor de opneming van de sociale en milieucriteria is een ware strijd gevoerd, en deze strijd is met het voorstel van de Monetaire Commissie ook grotendeels gewonnen. Daarmee tonen wij aan dat het Europees Parlement de grote voorstander is en blijft van het Europees sociaal model en van duurzame ontwikkeling. Duurzame ontwikkeling is de enige mogelijkheid die Europa heeft om concurrentiekrachtig te zijn in een mondiale context. Met de amendementen inzake de sociale en milieucriteria, die als één geheel moeten worden gezien, worden noch nieuwe verplichtingen noch extra kosten opgelegd aan de bedrijven. Daarin wordt veeleer iets vanzelfsprekends voorgesteld, namelijk de eerbiediging van het communautaire acquis op het gebied van de arbeids- en milieubescherming.
Volgens dezelfde logica moet unanieme steun worden betuigd aan het standpunt van de Monetaire Commissie volgens welke in de voorwaarden voor de gunning van een contract gewag kan worden gemaakt van de werkgelegenheidsbevordering van gehandicapte of uitgesloten personen of van de werkloosheidsbestrijding. Als wij het er mee eens zijn dat het werkgelegenheidsbeleid geïntegreerd moet worden in de andere beleidsvormen, kunnen wij door overname van dit standpunt aantonen dat wij ook echt geloven wat wij besluiten.
Het is tevens bemoedigend dat met de opneming van een nieuw lid in artikel 7 wordt aangedrongen op niet alleen de vaststelling van een wetgevingskader voor arbeidsbescherming, maar ook de harmonisatie met Overeenkomst 94 van de Internationale Arbeidsorganisatie en de richtlijn betreffende detachering van werknemers. De harmonisatie met de minimale arbeidsnormen van de internationale overeenkomsten is een elementaire verplichting van de ontwikkelde landen van de Europese Unie.
Het andere vraagstuk dat ons bezighoudt betreft de drempels. Mijns inziens kunnen wij met de afschaffing van de drempels inderdaad voorkomen dat het midden- en kleinbedrijf van de markt wordt uitgesloten. Deze uitsluiting zou echter onvermijdelijk zijn indien het MKB gedwongen zou worden aan de hand van de ingewikkelde richtlijnprocedures te concurreren met de grote ondernemingen op communautair vlak. Bijgevolg worden met de voorgestelde amendering de werkgelegenheid en de levensvatbaarheid van deze ondernemingen bevorderd.
Tot slot wil ik nog een beroep doen op de Commissie en haar verzoeken niet alleen inschrijvingen met elektronische middelen toe te staan maar ook inschrijvingen met andere middelen dan de op de markt gebruikelijke elektronische veilingen. Ik denk bijvoorbeeld aan bepaalde modellen van overheidsopdrachten zoals elektronische catalogi, elektronische inkoopsystemen van de overheid en aan een reeks elektronische middelen die in het bedrijfsleven worden gebruikt.

Thorning-Schmidt
Mijnheer de Voorzitter, het plaatsen van opdrachten door de overheid is een belangrijk middel om de maatschappelijke ontwikkeling in een duurzame richting te duwen. Gemeenten en overheidsinstellingen moeten daarom uiteraard het recht hebben om bij het plaatsen van opdrachten rekening te houden met het milieu, het arbeidsklimaat en de sociale doelstellingen. Mijnheer Harbour, het gaat hier wel degelijk om een recht en niet om een verplichting, ook al heeft u herhaaldelijk gepoogd het zo voor te stellen. Het is een recht dat elke gemeente moet krijgen. Daarbij moet men er natuurlijk over waken dat er geen sprake is van concurrentievervalsing. De EU heeft goede doelstellingen op het gebied van milieu en sociale zaken, maar als we deze doelstellingen niet in alle soorten EU-wetgeving opnemen, dan is het nutteloos en hebben we niets bereikt. De overheid moet kunnen eisen dat de producten die ze koopt aan bepaalde milieuvereisten voldoen. In dit verband is het belangrijk te onderstrepen dat de milieuvereisten moeten kunnen gelden voor de volledige levenscyclus van een product. Het is verbazingwekkend dat de eigen milieukeur van de EU in het voorstel van de Commissie zo weinig aandacht krijgt. Wanneer een overheid technische specificaties vaststelt, moet ze immers naar de EU-milieukeur kunnen verwijzen. Door een aantal amendementen in te dienen hebben wij gepoogd de sociale en milieuaspecten beter onder de aandacht te brengen. Ik hoop dat de Commissie er deze keer meer rekening mee zal houden.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Zappalà graag bedanken voor het vele werk dat hij heeft verricht ten aanzien van deze zeer gecompliceerde en belangrijke kwestie, zoals vele leden vanmiddag reeds hebben opgemerkt.
In mei 2000 nam de Commissie twee ontwerprichtlijnen aan die waren bedoeld om de regels voor openbare aanbestedingen te vereenvoudigen en moderniseren. Die voorstellen bevatten belangrijke nieuwe ontwikkelingen om de richtlijnen aan te passen aan de huidige eisen op het gebied van aanbestedingen. Omwille van de vereenvoudiging heeft de Commissie voorgesteld vier bestaande richtlijnen tot twee nieuwe richtlijnen om te werken.
Hierbij merk ik op dat het Parlement van de bewerking van deze vier richtlijnen gebruik heeft gemaakt om vraagtekens te zetten bij het acquis communautaire op terreinen waar de Commissie geen veranderingen had voorgesteld. Ik doel hier met name op de amendementen inzake de verhoging van de drempels, waardoor de werkingssfeer van de richtlijnen aanzienlijk zou worden verminderd, vooral - en dat zeg ik tegen mevrouw McCarthy - met betrekking tot kleine en middelgrote ondernemingen. Als deze voorstellen worden aangenomen, zal de Commissie serieus moeten overwegen of het voorstel wel moet worden gehandhaafd.
Vele van de ingediende amendementen zullen het plaatsen van opdrachten ten goede komen en zijn welkom. De Commissie steunt de amendementen die aan vereenvoudiging en modernisering bijdragen. Dat zijn de amendementen 1, 3, 167, 141, 4, 13, 16, 17, 24, 28, 34, 36, 174, 40, 50, 128, 53, 79, 80, 85, 88, 97, 109 - voor zover het productieprocessen betreft - en 112.
De Commissie kan bepaalde amendementen inhoudelijk, met enige aanpassingen, overnemen, te weten de amendementen 2, 10, 42 gedeeltelijk, 45, 46, 47, 123, 52 gedeeltelijk, 93 en 95 gedeeltelijk, 109, 110 en 154 wat betreft de mate waarin milieuoverwegingen in de verschillende fasen van de aanbestedingsprocedure van invloed kunnen zijn. Ook de amendementen 11, 15, 48 gedeeltelijk, 51, 129, 52, 86, 87, 124, 89, 100 gedeeltelijk, 110 en 164 waarin gewag wordt gemaakt van de noodzaak dat inschrijvers de rechtsnormen ten aanzien van werkgelegenheid in acht nemen, kunnen in aangepaste vorm in de richtlijn worden opgenomen. Dat geldt deels ook voor amendement 163 met betrekking tot onderaanneming.
Diverse amendementen die bedoeld zijn om iets te doen aan de toenemende centralisatie van aanbestedingen, zijn met enige aanpassingen ook aanvaardbaar. Dat zijn de amendementen 5, 6, 20 gedeeltelijk, 126, 21, 41, 168, 172 gedeeltelijk en 175.
Zo zijn ook de amendementen 38, betreffende door aanbestedende diensten gevormde samenwerkingsverbanden, 39 en 40 aanvaardbaar.
Met een aantal amendementen wordt iets toegevoegd aan het brede scala van elektronische middelen die aanbestedende diensten tot hun beschikking hebben, te weten de amendementen 23, 54 en 65 betreffende elektronische veilingen bij afslag en de amendementen 74 en 104, die handelen over de integriteit en vertrouwelijkheid van door bedrijven verschafte gegevens.
Wat betreft de vertrouwelijkheid van gegevens kan een gedeelte van amendement 31 worden overgenomen, hoewel amendement 77 dan overbodig is en moet worden verworpen.
Wij zullen rekening houden met diverse amendementen met betrekking tot de concurrentiële dialoog, met name wat betreft de betaling van deelnemers. Het gaat hier meer specifiek om de amendementen 9, 56, 57 gedeeltelijk, 58 gedeeltelijk, 137 gedeeltelijk en 138.
Er zijn verschillende amendementen die ik als verklarend zou willen beschouwen en die op een hele reeks onderwerpen betrekking hebben. Ook die zijn aanvaardbaar, te weten de amendementen 7, 125 gedeeltelijk, 18, 142, 26, 30, 35, 46 gedeeltelijk, 70, 113, 114, 121, 132, 153, 169, 170 en 171. Met enige aanpassingen is de inhoud van amendement 147 met betrekking tot de toepasbaarheid van het Verdrag onder de drempelwaarden ook aanvaardbaar, mits deze in een overweging wordt opgenomen.
Aan de andere kant ziet de Commissie zich genoodzaakt de amendementen te verwerpen waarin vraagtekens worden gezet bij het acquis communautaire en die ten koste gaan van de modernisering van de richtlijnen of de regeling ingewikkelder maken. Dientengevolge kan de Commissie de volgende amendementen niet goedkeuren:
de amendementen bedoeld om de drempels van de richtlijnen met 50% te verhogen - zoals ik al eerder opmerkte - als gevolg waarvan een groot aantal opdrachten die nu nog onder de regeling vallen buiten de werkingssfeer van de richtlijnen zouden vallen, te weten de amendementen 32, 33, 67, 130, 101, 105 en 106. De nadelige gevolgen van deze amendementen worden niet verminderd door amendement 147, hoe goed de bedoeling ervan ook is. Zonder de uitvoerige procedurele regels van de richtlijnen die voor een uniforme en rechtszekere toepassing moeten zorgen en waarmee de rechten van bedrijven door middel van efficiënte rechtsmiddelen moeten worden gewaarborgd, hebben de richtlijnen niet voldoende bestaansrecht;
de amendementen waarin zonder enige vorm van rechtvaardiging nieuwe uitzonderingen op de werkingssfeer van de richtlijnen worden voorgesteld en waardoor een aantal overheidsopdrachten niet meer onder de communautaire concurrentie zouden vallen, te weten de amendementen 37, 38 gedeeltelijk, 122, 136, 150 en 157;
de amendementen waardoor de doelstelling van de regeling betreffende openbare aanbestedingen wordt ondermijnd. Het is namelijk de bedoeling dat aanbestedende diensten zich niet laten leiden door niet-economische overwegingen. Dat zijn de amendementen 12, 14, 98, 134, 140 en 166 met betrekking tot de aanbestedingscriteria die het mogelijk maken niet-economische criteria, met name sociale en milieucriteria, te hanteren;
de amendementen waarmee de pogingen tot modernisering van de richtlijnen worden verzwakt doordat de werkingssfeer voor het gebruik van elektronische inschrijving wordt beperkt, te weten de amendementen 70 gedeeltelijk, 73, 75, 102, 103, 115, 117 en 131;
de amendementen die voor kleine en middelgrote ondernemingen leiden tot onevenredige eisen ten aanzien van onderaanneming en andere zaken, te weten de amendementen 42, 48 gedeeltelijk, 49, 76, 100 gedeeltelijk, 116, 133, 152 en 159;
de amendementen die ten koste gaan van de transparantie met betrekking tot de mededinging, met name de amendementen 62, 68 en 78, en waardoor de grenzen van de onderhandelingsprocedure worden verruimd, te weten de amendementen 57, 61 gedeeltelijk, 66 en 151;
de amendementen waardoor het hanteren van raamovereenkomsten zonder enige vorm van rechtvaardiging wordt beperkt, te weten de amendementen 25, 27, 135, 139, 63, 64 en 158;
de amendementen waarin op een met de richtlijnen onverenigbare manier met de richtlijnen, milieuoverwegingen aan aanbestedingsprocedures worden toegevoegd, te weten het gedeelte van amendement 45 dat betrekking heeft op milieukeuren, 92 betreffende de selectiefase en 109 met betrekking tot de definitie en milieuvriendelijkheid van technische specificaties;
de amendementen die onverenigbaar zijn met de flexibele aard van de concurrentiële dialoog, met name de amendementen 55, 58 gedeeltelijk, 59, 60 en 160;
de amendementen met aanvullende gevallen waarbij personen die in het verleden zijn veroordeeld wegens bepaalde delicten wettelijk worden uitgesloten. Volgens het voorgestelde mechanisme dienen uitsluitend gevallen die in alle lidstaten onder het strafrecht vallen, te worden opgenomen. Enkele van deze gevallen kunnen daarom niet in overweging worden genomen, namelijk de amendementen 81, 82 en 83. Aan de andere kant vallen enkele van deze gevallen reeds onder de facultatieve uitsluitingen in artikel 46, lid 2. De amendementen 84 en 90 verwerpen we eveneens, aangezien deze ertoe kunnen leiden dat een opdracht niet kan worden gegund aan een bedrijf dat een periode van financieel herstel doormaakt;
de amendementen die overbodig zijn of waarschijnlijk, zonder enige reden, het effect van andere bepalingen in de richtlijnen aanzienlijk zullen veranderden, namelijk de amendementen 8, 19, 20 gedeeltelijk, 22, 29, 30 gedeeltelijk, 43, 127, 44, 45 gedeeltelijk, 55, 59, 60, 69, 70 gedeeltelijk, 71, 72, 94, 96, 108, 111, 143, 156, 162, 172 gedeeltelijk en 173;
de amendementen die zonder rechtvaardiging de bevoegdheden die de wetgever op grond van de geldende wet aan de Commissie heeft gedelegeerd, ontkrachten, te weten amendement 107.
De laatste categorie amendementen op het eerste voorstel die de Commissie niet kan aanvaarden, zijn de amendementen waarin verduidelijkende wijzigingen, bedoeld om meer rechtszekerheid te creëren, worden geschrapt, te weten amendement 99 betreffende de weging van de gunningscriteria, amendement 100 over de buitengewoon lage inschrijvingen ten gevolge van overheidssteun, de amendementen 144, 145, 146, 148 en 149 waarin de definitie van opdrachten voor werken wordt gewijzigd, en amendement 161 aangaande de beginselen met betrekking tot uitvoeringstermijnen.
Tot zover wat betreft de eerste richtlijn.
De tweede richtlijn, de zogenaamde richtlijn voor nutsbedrijven, behelst het tweede voorstel dat door de Commissie is goedgekeurd in mei 2000. Naast de doelstellingen om de wetgeving te vereenvoudigen en te moderniseren, waar ik het zojuist al over had, is dit tweede voorstel met name bedoeld om de werkingssfeer van de richtlijn in het licht van de continue of toekomstige liberalisering van de betrokken sectoren te herzien. Dit voorstel behelst eveneens een poging om bestaande teksten te vernieuwen. De voorgestelde wijzigingen zijn gebundeld in een enkele tekstdocument. Ik kan de twijfel die is gezaaid, met name als gevolg van de voorgestelde amendementen over de drempelwaarden, slechts beamen.
Een groot aantal van de ingediende amendementen zal de richtlijn sterk verbeteren. Zie dienen daarom te worden verwelkomd. De Commissie ondersteunt de amendementen die overeenstemmen met de gekozen lijn. Dat zijn de amendementen 2, 7, 21, 37, 43, 47, 95, 111 en 116. De Commissie accepteert eveneens - als is het wat schoorvoetend - amendement 29 gezien de brede consensus hierover in zowel het Parlement als de Raad.
De Commissie is het in principe eens met een groot aantal andere amendementen, mits deze op enkele punten worden gewijzigd. Het gaat om de volgende amendementen:
de amendementen 3, 18, 34 gedeeltelijk, 35, 36, 38, 40, 64, 87, 89, 92, 96, 99, 101, 118 en 119 betreffende technische specificaties, de mogelijkheid om milieukwesties mee te laten wegen op verschillende niveaus van de aanbestedingsprocedure en middelen die de technische en financiële mogelijkheden staven;
de amendementen 4, 9, 44 gedeeltelijk, 56, 90 gedeeltelijk, 93, 97 gedeeltelijk, en 108 gedeeltelijk inzake de naleving van andere wetgeving, in het bijzonder sociale wetgeving. Het gaat hierbij om bepalingen die verband houden met de uitvoering van contracten en regelingen voor onderaanneming;
de amendementen 57, 59, 60 en 109 over de uitsluitingscriteria zijn gedeeltelijk aanvaardbaar, voor zover verplichte uitsluitingen worden beperkt tot aanbestedende diensten die overheidsdiensten zijn en voor zover de lijst van redenen voor verplichte uitsluiting strookt met de bepalingen in de richtlijn voor de publieke sector;
de amendementen 66 gedeeltelijk, 67, 68 en 69 over de vereenvoudiging van de bepalingen bij het noemen van het relatieve gewicht van gunningscriteria;
amendement 70 over abnormaal lage offertes, afhankelijk van de taalversies, aangezien voor enkele daarvan geen wijzigingen zijn vereist;
amendement 76 over de steenkoolsector en de andere brandstoffensector, in de zin dat vrijwillige inachtneming van richtlijn 94/22 nodig is ten behoeve van artikel 29, echter zonder dat deze vrijwillige inachtneming gekoppeld is aan enig wettelijk vermoeden;
de amendementen 78, 79, 80, 81, 82, 83, 85 en 86 over meer transparantie bij rechtsmiddelen. Als de essentie van het voorstel van de Commissie inzake artikel 29 wordt overgenomen, kan de Commissie zich eveneens vinden in de amendementen 13 en 16 inzake de overheveling van postdienstverlenende instanties van de richtlijn voor de publieke sector naar de richtlijn voor nutsbedrijven. Aan de kerndoelstelling van amendement 15, waarmee wordt voorzien in de economische exploitatie van door steenkool opgewekte warmte, wordt recht gedaan door aanvaarding van amendement 29. Ik acht het amendement, zoals het in deze bewoordingen is gesteld, niet aanvaardbaar. In deze vorm zou het volstrekt onbedoelde effecten sorteren;
amendement 27, voor het geval waarin een aanbestedende dienst opdrachten plaatst bij een met hem verbonden onderneming, is acceptabel voor zover het mogelijkheden betreft om dienstencontracten toe te kennen aan nieuw opgerichte, verbonden ondernemingen en om bepaalde dienstencontracten toe te kennen aan een joint venture. Wij stemmen in met de amendementen 51 en 75 inzake het waarborgen van de vertrouwelijkheid van informatie langs elektronische weg. Andere voor de Commissie aanvaardbare amendementen noem ik verhelderend. Het gaat om de amendementen 22, 30, 53, 113 gedeeltelijk, en 117, die uiteenlopende onderwerpen bestrijken.
Aan de andere kant heeft de Commissie geen andere keus dan de amendementen te verwerpen die niet stroken met het acquis van de Gemeenschap, en die de aandacht afleiden van de noodzaak de richtlijn te moderniseren of die de voorschriften nóg ingewikkelder maken. Het gaat om de volgende amendementen:
de amendementen 20, 46, 72, 102, 105 en 107. Dit zijn amendementen die ertoe strekken de drempelwaarden in de richtlijn met vijftig procent te verhogen. Hierdoor zou een groot aantal contracten niet langer onder de werkingssfeer van de richtlijn vallen. Ook zouden ze kunnen leiden tot veel minder transparantie;
de amendementen 6, 19, 24, 25, 26, delen van 27, 28, 45 en 84. Het betreft amendementen waarin zonder een adequate onderbouwing nieuwe uitzonderingen worden geformuleerd op het toepassingsgebied van de richtlijnen. Het effect van deze amendementen zou zijn dat een aantal contracten buiten de concurrentiesfeer op communautair vlak blijven;
de amendementen die een fundamentele wijziging zouden betekenen van de voorwaarden zoals geformuleerd in artikel 29 en bijlage X, op basis waarvan de Commissie wettelijk bindende vrijstellingen kan verlenen indien liberalisering geleid heeft tot effectieve mededinging, of die tot onverenigbaarheid zouden leiden tussen deze richtlijn en andere wetgeving van de Gemeenschap. Het zijn de amendementen 31, 58, 76, voor zover opname daarvan in bijlage X een wettelijk vermoeden zou creëren, en 77;
de amendementen die het specifieke doel van de regels voor openbare aanbesteding - namelijk verzekeren dat openbare aankopers zich in hun besluitvorming niet laten leiden door overwegingen van niet-economische aard - zouden ondergraven. Het gaat hier om de amendementen 8, 17, 65, 94, 104, 110 en 122 waarin sprake is van gunningscriteria die de mogelijkheid openlaten niet-economische criteria, met name sociale of milieucriteria, te hanteren;
de amendementen die een beletsel vormen voor het streven naar modernisering van de richtlijnen doordat zij de mogelijkheden inperken voor elektronische aanbesteding. Dit zijn de amendementen 49, 50, 73, 74 en 103;
de amendementen die onevenredige eisen stellen aan het midden- en kleinbedrijf waarbij ik doel op de regulering van onderaanneming in de amendementen 32, 41 en 42, alsmede de amendementen waarin sociale criteria worden gehanteerd in gunningsprocedures op een wijze die onverenigbaar is met de richtlijn. Dit zijn de amendementen 33, 55, 62, 63, 71 en 88;
de amendementen over technische specificaties strekkende tot invoering van milieuoverwegingen op een wijze die onverenigbaar is met de richtlijnen, of tot de invoering van misplaatste eisen inzake de equivalentie van technische oplossingen. De desbetreffende amendementen zijn 34, het deel over de eco-labels, 36, het deel over de kosten, 39, 91, 98 en 100;
de amendementen die niet in overeenstemming zijn met de flexibele aard van deze richtlijn - deze is namelijk toepasbaar op zowel publieke als particuliere diensten - en de amendementen waarin zonder een geldige motivatie voorzieningen worden overgeheveld uit de richtlijn voor de publieke sector. Het gaat om de amendementen 10, 11, 52, 54, delen van 59, delen van 60 en amendement 61;
de amendementen die niet alleen overbodig zijn maar zouden leiden tot grote wettelijke onzekerheid en hoogstwaarschijnlijk het effect van andere bepalingen zouden beïnvloeden zonder dat daar gegronde redenen voor zijn. Dit zijn de amendementen 1, 5, 12, 14, 23, 48, delen van amendement 66 over het gewicht dat wordt toegekend aan gunningscriteria, 106, 112, 114, 115, 120, 121, 123 en 124.
Het Parlement heeft het recht om de mening van de Commissie te horen over alle ingediende amendementen, maar ik zie dat ik al 24 minuten aan het woord ben. Ik zou enkele antwoorden willen geven op vragen die tijdens het debat aan mij werden gericht, maar ik vrees dat ik dan de mij toegewezen spreektijd ver zou overschrijden. Het is dus geheel aan u om te bepalen wat ik moet doen.

Bolkestein
Ik zal proberen een bondig antwoord te geven op de verschillende vragen. Als u vindt dat ik te lang het woord voer, kunt u dat tegen mij zeggen.

De Voorzitter
Dank u wel voor uw uitgebreide uitleg. Wellicht kunt u ons het antwoord schriftelijk geven maar nu de hoofdpunten samenvatten.

Bolkestein
Mijnheer Zappalà, mijn antwoord aan u is dat de huidige definitie van contracten voor werken uitdrukkelijk impliceert dat het onderwerp van dergelijke contracten de bouw alleen, maar ook de ontwikkelings- en bouwactiviteiten samen kan omvatten. Een wijziging in die benadering zou voor ons een ernstige belemmering betekenen, met name in de toepassing van sleutelklare projecten, partnerschappen tussen de overheid en de particuliere sector, concessieovereenkomsten voor openbare werken en de concurrentiële dialogen. De Commissie is daarom tegen het aanbrengen van een scheiding tussen ontwikkeling en uitvoering van werken.
Mijn antwoord aan mevrouw Schörling is dat de Commissie heeft voorgesteld een gunningscriterium op te nemen met betrekking tot de milieukenmerken van een product of dienst, mits de aanbestedende autoriteit daar baat bij heeft. Een openbare aankoper kan dit criterium toepassen bij het controleren van de intrinsieke kwaliteiten van een product of bij het honoreren van een offerte op grond van het criterium van de economisch voordeligste inschrijving. De voorgestelde amendementen hebben verderstrekkende implicaties. Zo maken zij mogelijk dat er in de gunningsfase milieuoverwegingen van meer algemene aard gaan meespelen, zoals de langetermijneffecten van aangeschafte producten of diensten op het milieu. Dergelijke overwegingen zijn niet meetbaar; zij zijn van geen waarde bij de evaluatie van de intrinsieke kwaliteiten van een product of dienst, en derhalve ongeschikt voor toepassing in de gunningsfase.
Mijn antwoord aan de heren Rapkay en Hughes is dat het doel van de richtlijnen voor overheidsopdrachten bestaat uit de coördinatie van de procedures voor de toekenning van opdrachten en niet uit de opgave van verplichtingen - of ze nu wel van niet van sociale aard zijn - waaraan particuliere aannemers moeten voldoen na gunning van een opdracht. Aannemers moeten sowieso voldoen aan de geldende wetten, of die nu van sociale aard zijn of niet.
De Commissie is echter bereid om in de consideransen van de richtlijnen de verplichting op te nemen dat aannemers zich moeten houden aan de geldende sociale regelgeving, alsmede aan de gangbare collectieve overeenkomsten bij uitvoering van overheidsopdrachten. De Commissie stemt eveneens in met het voorstel de aanbestedende autoriteiten te verplichten om in de contractdocumenten te vermelden bij welke instelling informatie kan worden opgevraagd over de heersende sociale verplichtingen.
Op de vraag van mevrouw Hautala zou ik willen antwoorden dat in verband met de prejudiciële vraag waarover het Hof van Justitie zich momenteel over buigt, de Commissie kennis heeft genomen van de conclusies van de advocaat-generaal. Hiermee kunnen wij echter niet vooruitlopen op de uitspraak zelf. Zoals de Commissie reeds tijdens de zitting van het Hof naar voren heeft gebracht, ziet zij, rekening houdend met de inhoud van de mededeling over milieu en openbare aanbestedingen, geen obstakel voor de toepassing van het emissiecriterium, zolang het gaat om - het voorbeeld van de stad Helsinki indachtig - een externe kostenpost voor de koper zelf. De Commissie zal daarom wachten op een uitspraak van het Hof en haar interpretatie op basis van die uitspraak heroverwegen. Indien nodig zal de Commissie haar standpunt over de amendementen van het Europees Parlement herzien.
Ik had ook graag de heer Lehne voorzien van een antwoord, maar omdat hij al vertrokken is, zal ik dat achterwege laten.

Zappalà
- Mijnheer de commissaris, ik verzoek u te antwoorden, ondanks het feit dat de heer Lehne afwezig is. De heer Lehne zal van uw antwoorden op de hoogte worden gesteld. Dit is een breed debat dat het individuele belang overstijgt.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie verleent altijd met alle plezier haar medewerking aan de opinievorming van de afgevaardigden in het Parlement. Ik heb er geen bezwaar tegen om mijn antwoord aan de heer Lehne in zijn absentie uit de doeken te doen.
Mijnheer Lehne stelde dat sociale en milieubepalingen opgenomen moeten worden in de inschrijvingsdocumenten zelf en dat deze bepalingen niet van invloed mogen zijn op de keuze in de fase van de gunning. Daarom deel ik zijn standpunt dat artikel 53 inzake de gunningscriteria niet moet worden gewijzigd. Aan dergelijke overwegingen kan recht worden gedaan in het hiervoor geschikte stadium, bij opstelling van de inschrijvingsdocumenten of bij de contractuele bepalingen.
Ik kan niet akkoord gaan met amendement 147 van de heer Zappalà aangezien dit amendement bedrijven geen juridische zekerheid biedt.
Ik zou af willen sluiten door te zeggen dat wij met onze regels voor overheidsopdrachten dringend moeten inhaken op de continue ontwikkelingen die zich voordoen in de eisen voor overheidsopdrachten. Daarom dienen het Parlement en de Raad ervoor te zorgen dat deze richtlijnen zo spoedig mogelijk worden aangenomen.
Mijnheer de Voorzitter, mijn excuses dat ik een vol half uur aan het woord ben geweest, maar ik vind dat het Parlement recht heeft op een volledig antwoord op de vele ingediende amendementen. De Commissie zal afwachten wat de stemming van morgen zal opleveren.

Zappalà
rapporteur (IT) - Mijnheer de Voorzitter, gezien het belang van de materie zou ik de commissaris slechts nog om een precisering willen vragen. Ik dank hem niettemin hartelijk voor al zijn opmerkingen die zeker heel belangrijk voor mij waren, alhoewel ik voor het Europees Parlement het recht opeis - en zal ik dat morgen ook doen - om autonoom te beslissen over politieke zaken. Dat is namelijk het enige. Het antwoord op amendement 147 komt mij tegenstrijdig voor. De Commissie is tegen verhoging van de drempels omdat volgens de vertegenwoordiger van de Commissie dat zou leiden tot vermindering van het aantal aanbestedingen. Zoals echter volgens mij uit de hoorzittingen, ontmoetingen en debatten van de Commissie juridische zaken, is gebleken wordt deze verhoging nu juist voorgesteld om de richtlijnen voor de aanbestedingen in het algemeen een zo breed mogelijke toepassing te geven.
Wel, amendement 147 is er nu juist op gericht om de basis van de aanbestedingen te verbreden, en ik begrijp daarom niet waarom de Commissie daar tegen is. Ik zou de commissaris erkentelijk zijn, als hij mij nu of later, onder vier ogen, of op wat voor wijze dan ook, zou willen uitleggen welke tekst in amendement 147 niet deugt. Dit is belangrijk, mijnheer de Voorzitter, omdat wij hier geen irrelevante materie behandelen. Ik herhaal nogmaals dat als dit nu niet het juiste tijdstip is, omdat wij onze werkzaamheden moeten onderbreken of moeten overgaan op een ander onderwerp, ik graag bereid ben de commissaris na afloop te ontmoeten, als hij dat zelf tenminste goed vindt. Dan kan hij mij uitleggen wat het probleem is met de inhoud van amendement 147, dat het naar mijn mening voor alle aanbestedingen, van welke aard ook, mogelijk maakt om de Europese normen van toepassing te laten zijn.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, ik zal proberen het kort te houden. Voor overheidsopdrachten golden tot 1971 alleen de regels en principes zoals vervat in het Verdrag zelf, met name de bepalingen van artikel 28 en 49. De praktijk heeft echter uitgewezen dat, om de markten echt te kunnen openen en om een reële, efficiënte interne markt te kunnen vormen, duidelijkheid moest worden geschapen in deze regels en principes door de formulering van gedetailleerde regelingen voor de coördinatie van procedures op nationaal niveau.
Een terugkeer naar de wettelijke situatie van de jaren '70 - dat zou namelijk het effect zijn van het zojuist gedane voorstel alsmede van amendement 147 - acht ik onaanvaardbaar, niet in het minst omdat wij hier juist bezig zijn om de wetgeving te moderniseren. Bovendien zou het de bedrijven beroven van een van de belangrijkste voordelen op het gebied van overheidsopdrachten, namelijk de mogelijkheid om hun rechten te doen gelden via de efficiënte rechtsmiddelen waarin deze twee richtlijnen voorzien. Het zijn immers deze richtlijnen die de rechtsmiddelen regelen met betrekking tot contracten die binnen de werkingssfeer vallen van de richtlijnen voor overheidsopdrachten. De invoering van amendement 147 zorgt er domweg voor dat de amendementen gericht op verhoging van de drempels over de gehele richtlijn niet acceptabel zijn.

De Voorzitter
Ik bespeur nog steeds wat onbegrip. Ik denk dat wij dit wel op bilaterale wijze kunnen oplossen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12:00 uur plaats.

Ozon in de lucht
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0454/2001) van de heer Davies, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende ozon in de lucht (PE-CONS 3658/2001 - C5-0524/2001 - 1999/0068(COD)).

Davies
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het vorige verslag niet zo goed gevolgd, maar als commissaris Wallström in dezelfde stemming is als commissaris Bolkestein, ben ik blij dat ik vandaag geen amendementen indien.
Nu een heel ander onderwerp. Enkele weken geleden zat ik mijn dochter Kate voor te lezen uit A Christmas Carol van de 19e-eeuwse Britse schrijver Charles Dickens. Scrooge zat in zijn kantoor, zo schreef hij. "De stadsklokken hadden zojuist drie uur geslagen, maar het was al helemaal donker en voor de vensterruiten der naburige kantoren brandden kaarsen als rossige vegen op de tastbare bruine lucht."
Wij mogen ons wel heel gelukkig prijzen dat wij in onze hedendaagse Europese steden die "tastbare bruine lucht" niet meer hoeven in te ademen. Het is een teken van vooruitgang en succes op het gebied van het milieu dat de luchtkwaliteit nu beter is dan in de afgelopen eeuwen.
Er moet echter nog meer gebeuren. In haar Clean Air for Europe programma heeft de Commissie fijn stof en ozon aangewezen als haar twee belangrijkste actiepunten.
Ozonvervuiling draagt jaarlijks bij aan de voortijdige dood van tienduizenden mensen en veroorzaakt ademhalingsproblemen, verkoudheid, hoofdpijn en irritatie van de ogen. De Wereldgezondheidsorganisatie heeft nog geen minimumniveau kunnen vaststellen waarbeneden ozon geen effect heeft.
Ozon kan ook schadelijk zijn voor de vegetatie, het kan de opbrengst van landbouwgewassen verminderen en de groei van de bossen belemmeren, en net als zure regen kan het ook gebouwen en kunstwerken aantasten en vernietigen.
Daarom hebben wij deze ontwerprichtlijn om dit probleem te gaan aanpakken. Aanvankelijk lag er een opmerkelijk zwak voorstel, met als belangrijkste element dat er voor 2010 doelstellingen werden vastgelegd voor het maximum aantal overschrijdingen van de richtlijnen van de WHO. Deze doelstellingen zouden echter voor de lidstaten niet bindend zijn geweest. In dat aanvankelijke voorstel werden de lidstaten opgeroepen actieplannen voor de korte termijn op te stellen om acute problemen aan te pakken en werd aangedrongen op meer overheidsinformatie en meer waarschuwingen voor de gezondheid.
In de afgelopen twee jaar heeft het Parlement zijn medebeslissingsbevoegdheden kunnen aanwenden om deze wetgeving meer kracht bij te zetten. Wij hebben het recht van de burgers op informatie versterkt. Wij hebben het eenvoudiger gemaakt om landen die weigeren aan de eisen te voldoen, openlijk aan de schandpaal te nagelen zodat zij beter hun best gaan doen. Wij hebben ervoor gezorgd dat ook schade aan materialen een criterium is geworden dat meespeelt in de overwegingen. Wij hebben nog eens met nadruk onze wens uitgesproken dat, in overeenstemming met de voorgestelde richtlijn inzake de nationale emissieplafonds, de langetermijndoelstellingen voor een daling van de ozonconcentratie in 2020 gerealiseerd moeten zijn.
Bovenal echter hebben wij het vraagstuk van de niet-bindende kortetermijndoelstellingen aangepakt. In het oorspronkelijke voorstel stond dat de lidstaten hun best moesten doen om deze doelstellingen "zoveel mogelijk" te halen. In plaats daarvan dringen wij nu aan op de verplichting om doeltreffende maatregelen te treffen, tenzij deze doelstellingen niet door "evenredige maatregelen" kunnen worden bereikt. Ik wil benadrukken dat wij met deze formulering hebben ingestemd omdat zowel de Commissie als onze eigen juridische diensten ons hebben verzekerd dat hierdoor de bepalingen van de richtlijn inderdaad uitvoerbaar zijn en dat de lidstaten inderdaad voor het Europese Hof van Justitie kunnen worden gedaagd indien zij nalaten dergelijke maatregelen te treffen. Met andere woorden, door gebruik te maken van onze medebeslissingsbevoegdheid zijn wij erin geslaagd een verklaring van goede wil om te zetten in een wettelijk bindende verplichting.
Toch heeft het Europees Milieubureau ons bekritiseerd en ons gevraagd: "Wat moeten wij met een richtlijn als de streefwaarden voor 2010 niet wettelijk bindend zijn?" Deze vraag gaat echter voorbij aan de aard van de ozonvervuiling. Die is namelijk in zeer hoge mate grensoverschrijdend. Terwijl in Europa de hoogste overschrijdingen momenteel afnemen, stijgt de gemiddelde ozonconcentratie nog steeds, hoogstwaarschijnlijk als gevolg van vervuiling die wordt veroorzaakt in gebieden hier ver vandaan.
Naar mijn mening mogen Spanje, Italië of Duitsland, of welk ander Europees land dan ook, niet worden geconfronteerd met wettelijke sancties omdat zij worden vervuild vanuit China. Dat zou niet billijk zijn en ook niet realistisch. Volgens mij moet van de lidstaten hier worden geëist dat zij alles doen wat zij redelijkerwijs kunnen om de doelstellingen te halen, niet meer en niet minder.
Ik denk dat die "tastbare bruine lucht" in hoge mate bijdroeg aan de sfeer in het verhaal over Scrooge. Dat is nu echter niet meer van toepassing. Misschien zal ik mijn dochter Kate vragen een 21ste-eeuwse versie met schone lucht te schrijven.
Met hulp van de Commissie en het onlangs geëindigde Belgische voorzitterschap is het Parlement er echter intussen in geslaagd zijn onderhandelingsbevoegdheden te gebruiken om een eenvoudig wensenlijstje om te zetten in een verplichting voor onze diverse regeringen om maatregelen te treffen. Dit zal leiden tot een aanzienlijke verbetering van de luchtkwaliteit in heel Europa.
Wij hebben grotere veranderingen en een ambitieuzere richtlijn weten te bereiken dan wij redelijkerwijs hadden kunnen verwachten toen het ontwerp voor het eerst werd ingediend.
Wij mogen dan ook trots zijn op ons resultaat.

García-Orcoyen Tormo
Mijnheer de Voorzitter, de richtlijn betreffende ozon in de lucht tracht een antwoord te geven op het probleem van de ozon in de troposfeer. Het is algemeen bekend dat ozonvorming en ozonconcentratie in de lucht dichtbij het aardoppervlak schadelijke gevolgen hebben voor zowel de gezondheid van de mens als de vegetatie, de ecosystemen en het milieu in het algemeen. Zoals u weet, worden ozonconcentraties veroorzaakt door opeenhoping van precursoren in de lucht. De vernietiging van deze stoffen is allesbehalve vanzelfsprekend aangezien de precursoren in bepaalde omstandigheden bijdragen aan de vermindering van de ozon in de lucht.
Uit diverse nationale metingen is gebleken dat een vermindering van de precursoren in bepaalde klimatologische omstandigheden, met name bij hoge helderheid en hoge luchtstabiliteit, niet het gewenste effect sorteert en geen noemenswaardige vermindering van de ozonconcentratie tot gevolg heeft, integendeel. Daarom ligt de oplossing van het probleem van de ozonconcentratie niet voor de hand. Sluiting van emissiebronnen volstaat niet. Maatregelen zoals de ontmanteling van een fabrieksschoorsteen die rook en derhalve ozonprecursoren in de lucht blaast, helpen ons geen stap verder.
De rapporteur heeft samen met diverse leden van de Milieucommissie, onder wie ikzelf, gedurende bijna twee jaar hard gewerkt om de nodige verbeteringen aan te brengen in het voorstel van de Commissie en een evenwichtig initiatief tot stand te brengen dat door de lidstaten integraal kan worden nageleefd. In oktober vorig jaar kwam er eindelijk een gemeenschappelijke tekst uit de bus die op de goedkeuring van het Bemiddelingscomité kon rekenen.
Een pluspunt van het goedgekeurde voorstel is dat de langetermijndoelstellingen hand in hand gaan met kortetermijnacties voor het vermijden van risicosituaties. Ook de maatregelen die een nauwgezette controle en follow-up van de ozonwaarden in de lucht in alle lidstaten beogen, lijken mij bijzonder opportuun.
Hetzelfde geldt voor de toepassing van het transparantiebeginsel. Het is immers van wezenlijk belang dat de bevolking meer en beter wordt voorgelicht over de gevolgen van de ozonniveaus in de lucht.
Ook de inachtneming van de meteorologische omstandigheden en de vergelijking tussen de verschillende lidstaten zijn een goede zaak. Deze aanpak stelt ons in de gelegenheid om op grond van de verzamelde gegevens na te gaan hoe dit probleem zich in de verschillende lidstaten ontwikkelt.
De onderhavige richtlijn betekent een belangrijke stap voorwaarts op de weg naar een integrale aanpak van het probleem van de verontreiniging. Wij zijn van oordeel dat deze tekst samen met de richtlijn inzake nationale emissiedrempels tot een fundamenteel instrument zal uitgroeien en een horizontale oplossing voor milieuproblemen, met name voor verontreinigingsproblemen, zal aandragen.

Lund
Mijnheer de Voorzitter, eerst en vooral dank ik commissaris Wallström en Chris Davis voor de goede samenwerking in deze aangelegenheid. Juist wat ozon betreft, zitten wij in een vreemde situatie. Hoog in de atmosfeer is de ozonlaag te dun, met alle gezondheidsproblemen van dien, terwijl de concentratie dicht bij de aarde veel te hoog is. Ik vind echter dat de onderhandelingen een goed resultaat hebben opgeleverd en zelfs een veel beter resultaat dan wij allemaal hadden durven hopen, toen wij de negatieve houding van sommige lidstaten hoorden met betrekking tot het probleem van luchtkwaliteit. Samen met de richtlijn over nationale grenswaarden voor emissies, waarvoor mevrouw Riita Myller co-rapporteur was, draagt deze richtlijn in belangrijke mate bij tot een daling van de ozonconcentratie in Europa en vooral in de grote Europese steden.
Ik vind het positief dat wij de beoordeling die de WHO gemaakt heeft van de bestaande risico's op het gebied van gezondheid en milieu, als uitgangspunt hebben genomen. Wij hebben enkele subdoelstellingen en doelwaarden voor 2010 vastgesteld. Het is echter zorgwekkend dat wij nog jarenlang verplicht zullen zijn gedurende een aantal dagen per jaar een zekere overschrijding van de WHO-drempels te aanvaarden. Daarom vind ik het goed dat we erin geslaagd zijn een aantal doelstellingen op langere termijn te doen aanvaarden, waarbij de grenswaarden van de WHO moeten worden nageleefd. Het Parlement wilde eigenlijk zelfs verder gaan. Nu is het jaar 2020 een referentiepunt. Velen van ons hadden liever gezien dat 2020 als streefdoel was vooropgesteld voor de verwezenlijking van de aanbevelingen van de WHO. Daarnaast vind ik het positief dat de lidstaten niet alleen verplicht worden concrete programma's voor de verwezenlijking van de doelstellingen op te stellen, maar dat ze ook verplicht worden de burgers over deze programma's en hun resultaten, zowel positieve als negatieve, in te lichten. Tevens zijn er regels vastgesteld voor het tijdstip waarop de burgers gewaarschuwd moeten worden wanneer de ozonconcentratie te hoog wordt. Met burgers wordt hier bedoeld: burgers in het algemeen en burgers die behoren tot groepen die zeer gevoelig zijn voor dit probleem.
Tot slot vind ik het ook positief dat wij de kandidaat-landen niet vergeten zijn, zodat ze zo vroeg mogelijk bij deze problematiek betrokken worden. Het ziet er immers naar uit dat de richtlijn in werking zal treden nog vóór de eerste kandidaat-landen tot de Unie toetreden. Op het tijdstip van hun toetreding moeten zij zich bijgevolg aan dezelfde verplichtingen houden als de huidige lidstaten. Ik hoop dat wij met deze richtlijn de veel te hoge ozonconcentraties en hun schadelijke gevolgen voor de gezondheid van de mens en de plantengroei zullen kunnen voorkomen en beperken en dat de dag van vandaag een heugelijke dag wordt voor de toekomstige luchtkwaliteit in Europa.

Korhola
Mijnheer de Voorzitter, de richtlijn die nu in derde en laatste lezing wordt behandeld, verbetert naar mijn mening de luchtkwaliteit in Europa. Ze wijzigt de richtlijn uit 1996 zodanig dat die wat de luchtverontreiniging betreft tegemoet komt aan de nationale emissiegrenswaarden en de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie. De inbreng van het Parlement bij het opstellen van de richtlijn was zeer groot. Daarvoor nogmaals mijn complimenten aan de heer Davies en de andere collega's die aan het meer dan twee jaar durende proces hebben bijgedragen. Bovendien moet nogmaals speciaal het Belgische voorzitterschap worden bedankt.
In de nu aangenomen richtlijn worden de lidstaten verplicht met plannen te komen waarmee men in 2010 onder de grenswaarden blijft die noodzakelijk zijn voor de bescherming van de mens en de vegetatie. Het jaar 2020 is een referentiejaar voor de langetermijndoelstelling en de toekomstige herziening van de richtlijn. Voor bepaalde risicogebieden worden ook kortetermijnactieplannen en een actieve en transparante voorlichting geëist.
Voor deze richtlijn is het van wezenlijk belang dat ook alle kandidaat-landen er zo vroeg mogelijk bij betrokken worden, want de grensoverschrijdende invloed op de ozonconcentraties in de troposfeer van emissies van stikstofoxiden en vluchtige organische stoffen is groot. Bijvoorbeeld in Finland is het merendeel van de ozon in de troposfeer afkomstig van grensoverschrijdende emissies waar ons land zonder de Europese Unie praktisch geen invloed op zou hebben.
Mijnheer de Voorzitter, zoals u zelf heeft ondervonden, zijn wij op de helft van de vijfde zittingsperiode gekomen. Het Parlement heeft al in deze fase van de zittingsperiode grote invloed gehad op het verbeteren van de luchtkwaliteit in de Europese Unie en de kandidaat-landen. Op milieugebied heeft het Parlement dus zijn nieuwe, grotere macht op goede en verantwoorde wijze gebruikt. Dat werk moet worden voortgezet, de Commissie moet worden aangespoord met ambitieuzere voorstellen te komen en de huidige goede samenwerking met de Raad op milieugebied moet innig en doeltreffend blijven.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, ik ben natuurlijk erg verheugd over het feit dat wij het moment naderen waarop wij de richtlijn betreffende ozon in de lucht kunnen aannemen. Dankzij deze richtlijn kunnen wij de vegetatie en de gezondheid van de mensen beschermen tegen schadelijke effecten van te hoge ozonconcentraties, behalve in die gevallen dat dit niet bereikt kan worden met evenredige maatregelen. Daarom juich ik de gemeenschappelijke ontwerptekst van het Bemiddelingscomité van 11 november 2001 van harte toe.
Er is reeds gewezen op het feit dat de richtlijn op essentiële punten verbeterd is tijdens het proces van een gemeenschappelijk standpunt naar een definitieve richtlijn. Zij is duidelijker en consistenter geworden dankzij de hoge kwaliteit van het voorstel van het Europees Parlement en de succesvolle onderhandelingen tijdens de bemiddeling. Ik wil de gelegenheid te baat nemen om in het bijzonder de rapporteur, de heer Chris Davies, en alle leden van het Bemiddelingscomité te bedanken.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Zesde milieuactieprogramma van de Europese Gemeenschap
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0456/2001), namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het zesde milieuactieprogramma van de Europese Gemeenschap (11076/1/2001 - C5-0434/2001 - 2001/0029(COD)) (rapporteur: mevrouw Myller).

Myller
Mijnheer de Voorzitter, ik wil wat het zesde milieuactieprogramma betreft allereerst de "schaduwrapporteurs" van de verschillende parlementaire fracties bedanken voor de goede samenwerking. De samenwerking met de mederapporteurs is belangrijk geweest, daar de stemlijst er nu in ieder geval geheel anders uitziet dan bij de eerste lezing. Men heeft zich nu alleen op de allerbelangrijkste amendementen geconcentreerd. Ik hoop dat de goede samenwerking ook morgen bij de stemming wordt voortgezet. De Commissie was eveneens een goede partner. Wij hebben veel met elkaar gesproken. Mijn speciale dank gaat naar Zweden dat tijdens de eerste lezing het voorzitterschap vervulde.
De belangrijkste doelstelling van het programma is de integratie van het milieubeleid in de andere beleidsvormen. Wat dat betreft is het een voortzetting van het vijfde milieuactieprogramma. Bij deze integratie moet men echter komen tot concrete doelstellingen en resultaten, en dan zijn er ook structurele wijzigingen nodig in bijvoorbeeld het beleid van de Commissie. Het doel van de integratie is natuurlijk dat er in de verschillende onderdelen van het beleid rekening wordt gehouden met het milieu. Een bijzondere nadruk moet liggen op energie, vervoer, landbouw en visserij, omdat die sectoren vanuit milieuoogpunt complex zijn.
In de komende landbouwhervorming moet men in de richting gaan van duurzamere methodes. Een van de nieuwe instrumenten ter verbetering van het milieu moet zijn dat in het subsidiebeleid van de Europese Unie duidelijk rekening wordt gehouden met milieuoverwegingen. Het conflict dat momenteel bestaat over milieuoverwegingen bij het verlenen van subsidies moet verdwijnen. De subsidies die schadelijk zijn voor het milieu moeten in kaart worden gebracht en moeten uiterlijk in 2010 zijn verdwenen. Geld is overigens ook een goede raadgever en in dat opzicht moeten bijvoorbeeld ook de milieu- en energieheffingen worden ontwikkeld. Ik ben blij dat wij in het Parlement een ruime meerderheid vinden voor ontwikkeling van de milieuheffing ook op Europees niveau.
Voor de belangrijkste milieuproblemen moeten er termijnen en kwalitatieve en kwantitatieve doelstellingen komen. Dat is een zeer omstreden kwestie die de Commissie niet heeft gesteund en waarover in de Raad ook twijfels bestaan. Ik ben zelf van mening dat het in een dergelijk programma zeer belangrijk is de eisen te begrijpen die vanuit milieuoogpunt aan de besluitvorming worden gesteld. Door doelen te stellen en die op verstandige wijze over de tijd te verdelen, worden voor de politieke besluitvormer de mogelijkheid gecreëerd te begrijpen hoe laat het is en welke besluiten in deze situatie moeten worden genomen. Naar mijn mening zijn die doelen vooral noodzakelijk als sturingsinstrumenten voor het beleid.
De Commissie presenteert thematische strategieën waarmee het toekomstige milieubeleid wordt gestuurd. De Commissie stelt er zes voor en het Parlement heeft die aangevuld met het initiatief voor het stedelijk milieu dat zeer breed wordt gesteund. Thematische strategieën moeten in de medebeslissingsprocedure worden aangenomen. Naar maar mening is dat zonneklaar, omdat met die strategieën de belangrijkste onderdelen van het milieubeleid gestuurd gaan worden.
Zoals ik zei, zijn er heel weinig amendementen, maar over één amendement wil ik nog enkele woorden kwijt. Het gaat om het amendement van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij waarin wordt aangedrongen op verwerping van het gemeenschappelijk standpunt. Naar mijn mening voegt het niets goeds aan deze zaak toe en ik begrijp de inhoud ervan niet; alleen door het gemeenschappelijk standpunt te verbeteren kunnen wij het Europees milieubeleid verbeteren.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mijn dank betuigen aan de rapporteur omdat zij in eerste lezing de aandachtspunten van de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement heeft overgenomen. Door onze dagdagelijkse ervaringen maken wij ons zorgen - hoe kan het ook anders - over de naleving van de wetgeving. Deze bezorgdheid komt zowel tot uiting in diverse amendementen van de rapporteur als in sommige compromisamendementen. Wij dringen erop aan dat alle beleidsterreinen in het milieubeleid worden geïntegreerd en dat de bevolking bij de milieuacties wordt betrokken en op correcte wijze wordt voorgelicht. Beide punten worden in de amendementen aan de orde gesteld.
Ik wil hier niet ontkennen dat ik als burger van een kleine Asturiaanse mijnstreek - en ik spreek nu niet namens mijn fractie maar op persoonlijke titel - moeite heb met het amendement betreffende de invoering van een tijdschema voor de afschaffing van subsidies die negatieve gevolgen voor het milieu hebben. Ofschoon deze maatregel in algemene termen perfect aanvaardbaar is, heb ik ernstige twijfels bij de concrete toepassing ervan op de regio waar ik woon, temeer daar in mijn streek ten gevolge van herstructureringen reeds meer dan 30.000 arbeidsplaatsen verloren zijn gegaan. Daarom kan ik mij niet vinden in deze amendementen. Op de overige amendementen hebben wij niets aan te merken.
Zoals hier reeds door verschillende sprekers is onderstreept - mijn collega Jonas Sjöstedt zal ongetwijfeld hun voorbeeld volgen -, is dit laatste voorstel niet in lijn met de oorspronkelijke intenties van het Europees Parlement. De tekst is het resultaat van talloze gedachtewisselingen, compromissen tussen alle fracties en overeenkomsten tussen de rapporteur en de Commissie en de Raad. Daarom ben ik het met de rapporteur eens dat het voorstel van de liberale fractie om het gemeenschappelijk standpunt van de hand te wijzen hoe dan ook verworpen dient te worden. Wij zullen derhalve tegenstemmen.
Deze tekst is werkelijk onontbeerlijk, mijnheer de Voorzitter. Het vijfde milieuactieprogramma is reeds afgelopen. De Europese Unie heeft voor de komende jaren behoefte aan een eenduidige strategie waarin verplichtingen worden aangegaan en een concreet tijdschema wordt vastgesteld. Mijns inziens voorziet het onderhavige initiatief in concrete verplichtingen en termijnen. Laten wij het dan ook in de praktijk brengen.

Gutiérrez-Cortines
Mijnheer de Voorzitter, ik stel met genoegen vast dat de betrokken partijen in deze tweede lezing hun best hebben gedaan om hun standpunten nader tot elkaar te brengen. De Raad en de Commissie hebben onmiskenbaar een ernstige inspanning geleverd om de talrijke amendementen van onze eerste lezing over te nemen, maar ditmaal moeten de toenaderingspogingen en het streven naar een gemeenschappelijk standpunt mijns inziens op naam van het Parlement worden geschreven. Dat is overigens grotendeels aan mevrouw Myller te danken.
Wij hebben hier een goed doordacht programma voor ons liggen: het stelt de Commissie in de gelegenheid aan de slag te gaan, het voorziet in de mogelijkheid om wetten op te stellen en het stelt de landen in staat om actie te ondernemen in het kader van een reeks haalbare programma' s. Daarom zijn wij van oordeel dat het onderhavige programma onze steun verdient. Het biedt een uitstekend kader om de ontwikkeling van de Europese volkeren te integreren in een algemeen beleid voor duurzame ontwikkeling. Ik denk dat die aanpak volstaat. Als dit voorstel wordt aangenomen, zal tijdens de bemiddelingsprocedure uitdrukkelijk moeten worden onderstreept dat op bepaalde terreinen het subsidiariteitsbeginsel van toepassing is.
Ik wil het hier ook over enkele principiële kwesties hebben. Het streven naar een veralgemening van alle maatregelen en de invoering van een uniform beleid in alle landen is in strijd met het beginsel van duurzaamheid en getuigt van een mentaliteit die verdacht veel weg heeft van de zogeheten globalisering. Het is gemakkelijk om kritiek te spuien op de economische globalisering en tegelijkertijd te ontkennen dat pogingen om de hele wereld in een en hetzelfde keurslijf te dwingen niet onder dezelfde noemer vallen. Duurzaamheid is sterk afhankelijk van sociale beginselen, technologische haalbaarheid en de context waarin de maatregelen worden toegepast. Het eerste beginsel van duurzaamheid houdt in dat de algemene principes moeten worden afgestemd op het maatpak dat voorziet in de behoeften van elk volk, elke plaats, elk klimaat en elke context.
Wij moeten grootmoedig zijn en de bestuurders de vrijheid gunnen om dit maatpak - waarvan wij onder geen beding afzien - te vervaardigen en aan te passen aan de maatregelen.
Anderzijds verlenen wij hier onze steun voor een wetenschappelijk beleid. Wij zijn van oordeel dat de Volkspartij en het Parlement in dit concrete geval de taak hebben om de Raad en de Commissie een hart onder de riem te steken. Het Parlement ontleent immers niet alleen rechten aan de medebeslissingsprocedure. Deze legt ons tevens de verantwoordelijkheid op om de regeringen te helpen. Daarom houden wij ons bijvoorbeeld aan de termijnen die in de door de Commissie en de Raad met andere Europese landen gesloten overeenkomsten worden vastgesteld. Wij moeten deze zaak ernstig nemen en dit moeizaam totstandgekomen beleid steunen.
Wij scharen ons achter de thematische strategieën en bepleiten een meer wetenschappelijk beleid omdat deze aanpak beter aansluit bij de stand van zaken, bij de situatie van de verschillende landen en sectoren en bij het probleem zelf. Er moet worden nagegaan of er al dan niet aangepaste technologieën beschikbaar zijn, of er al dan niet toepasbare technologieën bestaan. Wellicht zullen op grond van het klimaat, de omstandigheden, de bedrijfsgrootte, enzovoorts, verschillende technologieën worden gebruikt, maar de resultaten moeten overal dezelfde zijn.
Kortom, wij kunnen ons vinden in het wetenschappelijke karakter van het programma en in de rapportage van de economische en maatschappelijke gevolgen aangezien er zonder sociale beginselen van duurzaamheid geen sprake kan zijn. Daarom zijn wij geen voorstander van een herziening van de subsidies zonder meer. Wij gaan er niet mee akkoord dat voor om het even welke subsidie een termijn wordt vastgesteld. Dit geldt met name voor sectoren die hun deuren hebben moeten sluiten ten gevolge van door de Commissie opgelegde maatregelen en normen. Zij worden nu geconfronteerd met het probleem dat zij aan strengere voorwaarden moeten voldoen dan andere industrieën. De steenkoolsector is hiervan een goed voorbeeld.
Laten wij beginnen met de criteria voor ecologisch nadelige subsidies vast te stellen. Bovendien moeten wij goed beseffen dat vijf jaar onvoldoende is om een hele generatie weer op de been te krijgen en bepaalde achtergebleven gebieden nieuw leven in te blazen.
Anderzijds verwerpen wij het beginsel van vervangbaarheid aangezien het geen garanties biedt voor de industrie, de burgers en de maatschappij in haar geheel. Bovendien bestaat het gevaar dat bepaalde sectoren, bepaalde landen en bepaalde ambtenaren of deskundigen dit beginsel vrij interpreteren om maatregelen uit te vaardigen die de maatschappij benadelen en geen rechtszekerheid genieten, terwijl het beginsel van rechtszekerheid eigen is aan de rechtsstaat.
Ik hoop dat het onderhavige initiatief op bevredigende wijze in de praktijk kan worden gebracht.

Hulthén
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Myller bedanken. Zij heeft lang aan dit actieprogramma gewerkt en haar uiterste best gedaan om het ons duidelijk te maken. Het is fijn om te weten dat wij eindelijk zo ver zijn dat wij een standpunt kunnen innemen over het zesde milieuactieprogramma.
Met het oog hierop is het wellicht niet zo verbazingwekkend dat velen van ons graag een beter programma hadden gezien en teleurgesteld zijn over het feit dat het minder goed is dan zij hadden gehoopt. Tegelijkertijd zijn wij wellicht ook enigszins gefrustreerd over de onrechtvaardige machtsverdeling die wij soms tussen de verschillende instellingen denken te zien. Dit manifesteert zich op de één of andere manier ook bij het zesde milieuactieprogramma.
Ik hoop dat de liberalen en andere gelijkgestemden zich vermannen en zich over hun eigen frustraties heen zetten. Laten wij de politiek en het proces van elkaar scheiden. Laten wij datgene doen waarvoor wij een mandaat hebben. Laten wij het goed doen en de institutionele en constitutionele strijd elders voeren en niet op het gebied van het zesde milieuactieprogramma.
Bekijkt u het zesde milieuactieprogramma eens! Kijkt u eens waarvoor het dient; het dient namelijk als richtsnoer voor het totale beleid van de Unie, voor het milieubeleid, maar ook voor andere gebieden. Het is een essentieel detail in de totale strategie voor duurzame ontwikkeling, waarmee wij in september van dit jaar naar Johannesburg gaan. Er is geen reden om dit document te verwerpen. Wij moeten het vandaag aannemen.
Mevrouw Myller brengt de communautaire milieubelasting te berde. Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om te melden wat recentelijk in Zweden is gerapporteerd. Men zegt dat de hoeveelheden klimaatveranderende gassen sterk zijn afgenomen als gevolg van de kooldioxidebelasting. Dat is nog een argument om samen met de Commissie ons best te doen om de Raad te overtuigen van het feit dat er een communautaire milieubelasting moet komen, met name voor kooldioxide.

Maaten
Voorzitter, in mei vorig jaar hadden wij het eerste debat over het zesde milieuactieprogramma van de Commissie. Destijds hadden wij als liberale fractie forse kritiek op het Commissievoorstel. Het was wat ons betreft veel te weids en vertoonde een ernstig gebrek aan prioriteiten. Tegelijkertijd stelden wij ons de vraag of een tienjarenplan wel van deze tijd was.
Inmiddels zijn we acht maanden verder en hebben de Commissie, de Raad en de Milieucommissie van het Parlement hun licht over het voorstel laten schijnen. En tevredenheid, vooruitgang? Nee, helaas geen van beide. Het voorstel zoals het toen voorlag is inmiddels compleet uitgekleed. Het standpunt van de Raad van ministers, Voorzitter, is in alle opzichten diep teleurstellend. Vorige keer nog sprak ik van een kerstboom met een veelheid aan voorstellen waardoor de hele tekst aan waarde verloor.
Het huidige plan lijkt eerder een lege doos dan een kerstboom: een nog net presentabele vorm, maar een ernstig tekortschietende inhoud. Ik kan u meteen zeggen waaraan het niet ligt. Onze rapporteur, mevrouw Myller, heeft heel goed werk verricht en de Commissaris heeft haar best gedaan om het plan scherper te maken en meer met de wensen van dit Huis rekening te houden. Het is echter de Raad die elke substantiële verbetering van het voorstel heeft gefrustreerd. Het is verbijsterend om je te realiseren dat wanneer we als Parlement voor de huidige versie van het plan stemmen, we eigenlijk weer helemaal terug bij af zijn, en dat na twee jaar hard werken van Commissie en Parlement. Is dat wel uit te leggen aan de Europese burger? Die vindt het milieu belangrijk! Nu is het de Raad die al het goede werk dat is gedaan, heeft vernietigd.
Wat had er dan moeten gebeuren? Mijn fractie mist in dit geheel inhoudelijke prioriteiten, wat ons betreft klimaatverandering, energie, afval en biodiversiteit. Daarnaast vinden wij dat er veel meer samenhang en visie in een veel korter plan had moeten zijn. De Raad is wat ons betreft niet anders meer te omschrijven dan als een keizer zonder kleren. Bij een vluchtige blik lijkt hij misschien aardig, maar een nadere inspectie doorstaat hij niet.
Collega's, dit is geen strategie, het is zelfs minder dan bestaand beleid met een nietje erdoorheen. Het is daarom een stap terug. Wij stellen dan ook voor het huidige voorstel in zijn geheel te verwerpen.

Schörling
Mijnheer de Voorzitter, wie zich bezighoudt met milieuvraagstukken en met allerlei maatregelen, programma' s, wetgeving, verdragen en dergelijke, raakt vaak verbaasd en geërgerd over het trage tempo en de moeilijkheden rond het formuleren en verwezenlijken van de doelstellingen op het gebied van milieu en gezondheid. Dat is ook weer gebeurd met het zesde milieuactieprogramma. Eerst was het niet zeker of er überhaupt een actieprogramma zou komen. Toen we vervolgens het voorstel van de Commissie onder ogen kregen, vonden we dat uiterst vaag en misten we zowel kwalitatieve als kwantitatieve doelen en tijdschema' s. Wil een milieuactieprogramma überhaupt enige zin hebben, dan moet het natuurlijk milieudoelen vaststellen. Rapporteur Myller en de Milieucommissie hebben werkelijk geprobeerd om het zesde milieuactieprogramma te verbeteren. Ik wil de rapporteur hiervoor dankzeggen en ook andere collega' s bedanken voor de goede samenwerking.
Nu wij ons oordeel moeten uitspreken over het standpunt van de Raad in tweede lezing, stellen wij vast dat de Raad feitelijk zeer veel van de amendementen van het Parlement heeft overgenomen. Wat concrete termijnen en dergelijke betreft, is de Raad echter nog steeds enorm traag. Nu moeten wij de kans grijpen om hier verandering in te brengen door te stemmen voor de amendementen van de parlementaire commissie en voor de compromisamendementen die door verschillende fracties zijn ingediend.
Het hoofddoel van het programma is het loskoppelen van milieubelasting enerzijds en economische groei anderzijds. Tot nu toe zijn de aangebrachte verbeteringen tenietgedaan door de productie- en consumptiestijging. Een ander hoofdbeginsel is dat er voorrang moet worden gegeven aan duurzame ontwikkeling en dat moet worden verduidelijkt waarom deze noodzakelijk is. Om dit mogelijk te maken zou ik alle leden willen aanraden om voor amendement 44 te stemmen, waarin wordt gesteld dat men uiterlijk in 2003 moet hebben uitgezocht welke EU-subsidies precies een averechts effect hebben, dat wil zeggen welke subsidies slechte gevolgen hebben voor het milieu, en een jaar moet hebben vastgesteld waarin deze steun moet zijn afgeschaft.
Wat chemicaliën en bestrijdingsmiddelen betreft, ben ik het eens met alle ingediende amendementen. De CEFIC, de overkoepelende organisatie van de chemische industriefederaties, heeft als argument naar voren gebracht dat de amendementen niet in overeenstemming zijn met het verslag over de chemicaliënstrategie. Ik kan u wel zeggen dat dit volstrekt uit de lucht gegrepen is. Het is triest dat men met zo' n onvolledige en eenzijdige analyse aan komt zetten. Als rapporteur voor het Witboek kan ik u verzekeren dat deze amendementen zinnig zijn en het zesde milieuactieprogramma versterken.
Wat het voorstel van de ELDR-Fractie betreft, zouden wij net als mevrouw Hulthén willen dat het een sterker programma was, en dat wij meer hadden bereikt. Nu ligt hier echter het voorstel in zijn huidige vorm. Er is nog zoveel wat wij moeten doen en waarover wij het in alle betrokken instellingen eens moeten worden. Daarom wil ik het voorstel van de liberalen met kracht afwijzen en allen oproepen om het voorstel van de Milieucommissie en de ingediende compromisamendementen te steunen.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het eerst even hebben over het voorstel van de ELDR-fractie om het gemeenschappelijke standpunt te verwerpen. Dat voorstel kunnen wij niet steunen. Volgens ons zou het onverantwoord zijn om geen besluit te nemen over het zesde milieuactieprogramma.
Ik zou ook willen dat het voorstel veel verder ging. Het oorspronkelijke voorstel was heel zwak en ook heel vaag. Het is echter een feit dat een deel van wat het Parlement heeft toegevoegd in het gemeenschappelijk standpunt terecht is gekomen. Wij hebben daarom de kans om morgen heel wat van de door ons gewenste kwantitatieve doelstellingen en tijdschema' s aangenomen te krijgen. Die mogelijkheid moeten wij ons niet laten ontgaan.
Wij moeten dit voorstel in zijn context zien. In de periode waarin dit milieuprogramma van kracht zal zijn, wordt de Europese Unie uitgebreid met een groot aantal nieuwe landen. Dat dreigt te leiden tot een aantal problemen, onder andere op milieugebied. De milieu-inspanningen dreigen te worden vertraagd en het kan moeilijker worden om nieuwe milieuwetten aangenomen te krijgen. Het is in een dergelijke situatie niet erg verstandig om geen milieuactieprogramma te hebben. Het is goed om te beschikken over een programma met tijdschema' s en concrete doelstellingen, zodat de milieu-inspanningen niet worden vertraagd.
Mijn fractie zal steun verlenen aan het voorstel van de parlementaire commissie en aan alle compromisamendementen die wij tijdens de onderhandelingen over dit punt hebben opgesteld en ingediend. Wij vinden het resultaat niet perfect, maar wel aanvaardbaar.
Ik wil speciaal wijzen op amendement 10, dat ik een belangrijk amendement vind. Het gaat over de Europese Investeringsbank. In de parlementaire commissie hebben veel leden tegengestemd. Dat vind ik onbegrijpelijk, omdat dit amendement nu juist gaat over het wezen van de integratie van het milieubeleid in de andere beleidsvormen. De Europese Investeringsbank is er niet in geslaagd zo' n integratie tot stand te brengen. Wat in het amendement gevraagd wordt, namelijk om rekening te houden met het milieu, zou vanzelfsprekend moeten zijn. Daarom is het zo belangrijk dat de EIB de duidelijke boodschap krijgt dat het ook voor hen geldt. Hetzelfde geldt voor het beleid inzake chemicaliën, waarvoor wij strenge voorschriften willen hebben.

Hyland
 - (EN) Mijnheer de Voorzitter, dit is niet de eerste keer dat ik in dit Parlement de gelegenheid krijg om mijn bezorgdheid te uiten over de veiligheid van kerncentrales en in het bijzonder van die centrales die aantoonbaar slecht worden beheerd. Die vormen immers een gevaar voor het leven en de gezondheid van miljoenen burgers. Dat is het geval bij de Britse kerncentrale in Sellafield. Dit is niet alleen mijn mening: de lange lijst van beheersblunders en ernstige technische storingen is algemeen bekend, ondanks pogingen tot geheimhouding ervan.
Het is ongelooflijk dat de Britse regering niet alleen probeert de voortzetting van Sellafield in zijn huidige gevaarlijke staat te rechtvaardigen, maar ook nog eens de werkzaamheden ervan wil uitbreiden door een MOX-productie-eenheid te openen. Deze installatie staat dichter bij Ierland dan bij de meeste delen van het Britse vasteland zelf. Daarom heeft de Ierse regering opnieuw ernstig bezwaar gemaakt tegen het in bedrijf houden van deze gevaarlijke fabriek.
De notulen van dit Parlement zullen aantonen dat ik bij een eerdere gelegenheid de Commissie heb opgeroepen haar bevoegdheden overeenkomstig artikel 35 van het Euratom-Verdrag aan te wenden en een onderzoek in te stellen naar de kerncentrales in Sellafield. In antwoord op vragen van mijn fractie heeft de Commissie kortgeleden bevestigd dat de laatste keer dat zij een dergelijk onderzoek heeft ingesteld in 1993 was, dus bijna tien jaar geleden. Deze zaak is al vele malen door alle fracties in het Parlement aan de orde gesteld. Hoe kan de Commissie dan in vredesnaam haar zwijgen en haar in gebreke blijven met betrekking tot een zaak die bij de burgers tot zoveel bezorgdheid leidt, rechtvaardigen? Ik roep de Commissie op onmiddellijk een onderzoek in te stellen naar alle activiteiten op deze plek in Cumbria en ik vraag de commissaris in zijn antwoord te bevestigen dat dit zal gebeuren.

Bernié
Mijnheer de Voorzitter, door samenvoeging van verschillende sectorale richtlijnen, zoals die betreffende klimaatverandering en afvalbeheer, wil de Commissie komen tot een innovatief milieuverbeteringsprogramma. Resultaat: een wirwar van regels waar de burger geen touw aan vast kan knopen. En dat juist nu de Raad weer een redelijker standpunt had ingenomen door geen bindende kalender of gekwantificeerde doelstelling op te leggen. Dus wat wil de rapporteur nu? Is het bijvoorbeeld verstandig het substitutiebeginsel in te voeren waarvoor op dit moment geen enkele politieke of juridische definitie bestaat?
Aan de orde zijn eveneens de milieuovertredingen, de ecotaks en de wetgeving inzake milieuverantwoordelijkheid. Wat betreft chemische stoffen zouden wij bovendien gelijke tred moeten houden met de in november jongstleden aangenomen resolutie. Deze cruciale vraagstukken voor het economische weefsel kunnen niet even snel worden afgehandeld in dit verslag. Ook maak ik me zorgen over het accent dat wordt gelegd op de biodiversiteit, gezien de hoofdbrekens die de instelling van het netwerk Natura 2000 in Frankrijk maar ook daarbuiten bezorgt.
Ook op dit punt is de gehanteerde aanpak niet de goede, en er zijn alternatieven. Wij zullen dus het amendement steunen om het voorstel in zijn geheel te verwerpen. Laten we realistisch en pragmatisch blijven. Laten we terugkeren naar de hoofddoelstellingen van het zesde milieuactieprogramma: een hoge mate van bescherming garanderen door rekening te houden met het subsidiariteitsbeginsel en met de diversiteit in de verschillende regio' s van de Gemeenschap. Dat is mijns inziens al een hele opgave.

Jackson
 - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat wij overeenstemming kunnen bereiken over het zesde milieuactieprogramma, liefst zonder bemiddelingsprocedure. Namens de commissie wil ik mevrouw Myller bedanken voor de enorme hoeveelheid werk die zij voor dit verslag heeft verzet. Ik benadruk mijn waardering voor de hoeveelheid werk die zij heeft verzet, omdat ik het met veel van haar conclusies eigenlijk helemaal niet eens ben. Niettemin hebben wij deze zaak zo uitgebreid behandeld dat wij er waarschijnlijk niets mee winnen door het proces te verlengen en het te onderwerpen aan alle toeters en bellen van een volledig bemiddelingsproces in Brussel.
De door de commissie en de rapporteur ingediende amendementen stellen inhoudelijk weinig voor, en waar zij dat wel doen, zouden de gevolgen ervan de kansen op succes van het zesde milieuactieprogramma waarschijnlijk juist schaden. Ik wijs u op amendement 11, dat nu al achterhaald is.
Net als de heer Bernié heb ik kritiek op het feit dat de rapporteur in hoge mate leunt op jargon. Oude strijdkreten zijn weer eens uit de kast gehaald om nog eens als vanouds te schallen. Met name de chemische industrie krijgt de rol van boosdoener toebedeeld en het substitutiebeginsel krijgt een welverdiende nieuwe kans in de amendementen die de commissie het Parlement vraagt in overweging te nemen. De impliciete veronderstelling - in ieder geval in amendement 1 en tot op zekere hoogte ook in amendement 30 - is dat het substitutiebeginsel een volledig uitgewerkt beleid zou zijn. Dat is het niet. Het is een allegaartje van veronderstellingen en vermoedens dat door de milieubeweging is samengeflanst tot een soort universeel wondermiddel. In de amendementen wordt hierover gesproken als ware het een volledig uitgewerkt concept, maar wij moeten toch op zijn minst consequent zijn. In het verslag-Schörling, waarover wij enkele maanden geleden hebben gestemd, hebben wij de Commissie opgeroepen met een duidelijke definitie van het substitutiebeginsel te komen. Wij kunnen dan nu toch niet doen alsof die al bestaat.
Is een zesde milieuactieprogramma wel nodig? Ik deel het cynisme en de vertwijfeling van sommigen in de ELDR-fractie niet. Een soort routebeschrijving of checklist kan heel nuttig en wenselijk zijn. Waarschijnlijk heeft de Commissie geleerd van eerdere fouten en vindt zij daarom het idee van een programma zo belangrijk. De arme commissaris wilde een eenvoudige aanpak, maar zit nu met een fors programma opgescheept.
Net als waarschijnlijk zijzelf betreur ook ik het feit dat het programma de volledige medebeslissingsprocedure moest doorlopen. Dit heeft het proces immers zeker vertraagd, zonder dat het inhoudelijk iets heeft opgeleverd. Wat mij betreft, is het sterkste punt van het milieuactieprogramma de nadruk die daarin wordt gelegd op een goede uitvoering. In het verleden wilden wij een actieprogramma om de Raad onder druk te kunnen zetten en hem ertoe aan te kunnen zetten in te stemmen met bepaalde wetgeving. Nu is het probleem dat de Raad wel met de wetgeving instemt, maar daar dan vervolgens heel weinig mee doet.
Als wij niet zorgen voor een betere uitvoering van die wetgeving, houden wij de burgers in Europa voor de gek door hen te laten geloven dat de zaken steeds beter gaan, net als in de oude verkiezingsslogans van de Labourpartij. Net zoals in het Verenigd Koninkrijk de zaken helemaal niet steeds beter gaan, is het nog steeds gemakkelijker om iets met de mond te belijden dan om dat in daden om te zetten. Het is aan ons om te zorgen dat dat wel gebeurt.

Bowe
 - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik heb hier mijn toespraak voor mij, maar ik moet bekennen dat mevrouw Jackson mij wat heeft afgeleid en dat ik nu zit na te denken over hoe het komt dat dingen steeds beter lijken gaan nadat men een zekere leeftijd heeft bereikt. Het is duidelijk dat mevrouw Jackson die zekere leeftijd heeft bereikt en denkt dat alles in het verleden beter was dan nu.
Net als mevrouw Jackson wil ook ik de rapporteur danken voor haar uitstekende werk. Dit verslag verdient onze steun, maar het zou die steun nog veel meer verdienen indien het wat meer door het Parlement ingediende amendementen bevatte.
Voor het beleid inzake chemische stoffen, het behoud van de biodiversiteit, klimaatverandering, vervoer en de bescherming van lucht- en waterkwaliteit, zijn heldere en nuttige voorstellen ingediend waarop in het bemiddelingsproces wellicht kan worden voortgebouwd.
Op het gebied van het fiscaal beleid bevatten de amendementen van het Parlement enkele serieuze en verstandige voorstellen. De invoering op dit moment van welke pan-Europese milieubelasting dan ook moet echter beter worden doordacht. Op dit moment lijkt het een beetje op een poging om met een kanon een heleboel muggen dood te schieten. Naar mijn inschatting zou het succes van een dergelijke actie zeer beperkt zijn.
Wij moeten als Parlement nu de handen ineenslaan en morgenochtend de volgende stap zetten op weg naar bemiddeling. In dit bemiddelingsproces moeten wij ons inzetten voor een gezamenlijk standpunt over de manier waarop wij het milieu in ons gezamenlijk Europees tehuis gaan beschermen en bewaren voor de na ons komende generaties. Ik hoop dat wij die stap morgenochtend inderdaad zullen zetten, en ik hoop dat de christen-democraten ons daarbij zullen helpen.

de Roo
Voorzitter, ik wil mevrouw Myller bedanken. Zij heeft een uitstekend verslag door de Milieucommissie gekregen. Het moet mij van het hart: het voorstel van de Raad is zwak, fantasieloos, bevat geen concrete doelen en is een woordenbrij. Mijn kritiek gaat ook naar de vier groene ministers die wel vooruitgang beloofd hebben, maar die niet hebben geleverd.
Het voorstel dat we nu hebben is ook niet bruikbaar als EU-propagandamateriaal voor jongeren, zoals commissaris Wallström geopperd heeft. Daarom moet het in de prullenmand en zal de overgrote meerderheid van mijn fractie het amendement van de liberalen om het gemeenschappelijk standpunt te verwerpen steunen.
Het is de politieke keuze van de twee grote fracties, christen-democraten en socialisten. Als zij tegen het amendement stemmen en het verwerpen, dan dragen zij ook de verantwoordelijkheid voor deze slappe, inhoudsloze brij.
Natuurlijk zullen de Groenen alle amendementen steunen om het te verbeteren. Een procent minder broeikasgassen per jaar, certificering van hout, goed hout en fout hout, het amendement waar de GUE op gewezen heeft, de Europese Investeringsbank, het chemiebeleid met het substitutiebeginsel. Het moet me van het hart mevrouw Jackson: dit is geen groen gedachtenspinsel, het is bestaande politiek in Denemarken en Zweden en ook de nieuwe Deense regering die van rechtse snit is, is niet van plan om dat te veranderen.
Een wettelijk raamwerk voor vrijwillige overeenkomsten tussen industrie en de Europese Commissie, het zijn allemaal goede amendementen, maar mijn hoop dat deze amendementen de vereiste 314 stemmen zullen krijgen, is gering. Dat betekent dat uiteindelijk de ambtenaren van de Europese Commissie hun zin zullen krijgen, dezelfde ambtenaren die de politiek hebben voorgesteld om überhaupt geen zesde milieuactieprogramma in te dienen. Daarom is dit een nederlaag voor de politiek en ook voor het Europees milieubeleid. En de hoofdverantwoordelijkheid draagt hiervoor de christen-democratische fractie, gesouffleerd door bepaalde ambtenaren van de Europese Commissie.
Maar nog is het niet te laat. Morgen gaan we stemmen en ik hoop dat misschien een deel van de christen-democraten wel bij zinnen komt en bereid is om voor een aantal van de zinnige amendementen te stemmen, zodat we misschien een bemiddelingsprocedure zullen krijgen die nog een zekere inhoud heeft en die niet alleen over een woordenbrij gaat.

Blokland
Voorzitter, al sinds de jaren '70 hebben we in het Europees Parlement de gewoonte om met behulp van milieuactieprogramma's het milieubeleid richting te geven. Toen was dat zeer relevant, want we moesten ongeveer bij nul beginnen. Nadien is er veel bereikt, maar nu bekruipt me meer en meer een ongemakkelijk gevoel. Uit de evaluatie van het vijfde MAP is duidelijk gebleken dat we op een dood spoor staan. Mede omdat veel lidstaten milieuwetgeving niet uitvoeren, zijn de doelstellingen van het vijfde MAP niet gehaald. Aangezien wij er niet in slagen een programma op te stellen dat een meerwaarde heeft ten opzichte van wat we nu al doen op milieugebied, vraag ik me af of we door moeten gaan met milieuactieprogramma's. Het amendement van de heer Maaten om het gemeenschappelijk standpunt van de Raad te verwerpen zal ik om die reden dan ook steunen. Dat is geen kritiek op de rapporteur, mevrouw Myller, of op de commissaris, mevrouw Wallström, maar het gaat om de rol van de Raad.
Mijnheer de Voorzitter, laten we nu verder gaan met de werkelijke uitvoering van het vijfde MAP. Implementatie en naleving van de huidige milieuwetgeving zijn de zaken waar het, zeker in het licht van de uitbreiding, op aan zal komen.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, een gemeenschappelijk standpunt zoals is voorgesteld voor de tweede lezing, zou de indruk kunnen wekken dat er slechts sprake is van een praktische, procedurele overgang naar een volgende fase waarmee de weg wordt geopend om de besluiten te implementeren. Zoals ook door zovele andere collega' s is gezegd, dienen in dit debat echter nog enkele belangrijke kwesties opgelost te worden. Ook al heeft de Raad het grootste deel van de door het Europees Parlement aangenomen amendementen in de eerste lezing overgenomen, ontbreken in het zesde actieprogramma nog nauwkeurige termijnen, evenals een concretere definiëring van de strategische doelstellingen. We dienen niet te vergeten dat het tijdsbestek waarbinnen dit programma effect moet resulteren, tien jaar is. We kunnen dus geen schema opstellen waarin de termijnen slechts bij benadering zijn vastgesteld en de inhoud onzorgvuldig is geformuleerd.
De nieuwe amendementen van het Europees Parlement vragen met name om een daadkrachtiger, strenger optreden tegen het gevaar van pesticiden. Dit geldt voor zowel de huidige lidstaten als de lidstaten die op toetreding wachten. Daarnaast vragen ze om een aanzienlijke inspanning in de strijd tegen het broeikaseffect, de toenemende geluidsoverlast op iedere denkbare plaats en ieder tijdstip, en de milieurampen als gevolg van menselijke onachtzaamheid, die zich veel te vaak voordoen en waarvan steeds vaker moeilijk te achterhalen en vast te stellen is wie ervoor verantwoordelijk gesteld moet worden.
Tot slot hebben de amendementen van het Europees Parlement tot doel enkele reeds genoemde voorstellen nader in te vullen. Ik wil die slechts kort samenvatten door middel van vier kernpunten, van vier belangrijke aandachtsgebieden: klimaatverandering, biodiversiteit, de verhouding milieu en volksgezondheid en afvalverwerking. Men dient bij de behandeling van zulke belangrijke onderwerpen de grootst mogelijke nauwkeurigheid en verantwoordelijkheid te betrachten, en deze niet op de lange baan te schuiven, zoals de Raad ogenschijnlijk wil.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte mevrouw de commissaris, ik wil de rapporteur, mevrouw Myller, en de schaduwrapporteurs, met name de schaduwrapporteur van onze fractie, danken voor het werk aan dit verslag. Mijns inziens zijn noch het voorstel van de Commissie, noch het verslag van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid nutteloos. Derhalve begrijp ik het voorstel van de liberalen en de groenen niet helemaal om het voorstel en het gemeenschappelijk standpunt in hun geheel te verwerpen. Ik begrijp het des te minder daar de ministers van Milieu in de Europese lidstaten niet alleen uit christen-democraten bestaan. Dat zijn op de eerste plaats groenen, maar ook sociaal-democraten. Voorstellen van de Raad moeten vaak kritisch bekeken worden en zijn vaak voor verbetering vatbaar. We kunnen echter in het licht van deze politieke situatie moeilijk zeggen dat alles onzin is. Wij moeten dit voorstel van de Raad derhalve verbeteren, maar niet compleet verwerpen.
Ik wil er met name voor pleiten dat wij een strenge formulering opstellen voor de milieuonvriendelijke subsidies, want de formulering van de Raad is in mijn ogen te zwak. Er wordt steeds gezegd dat milieubescherming geld kost, maar wij moeten er daarbij wel aan denken dat vernietiging van het milieu en de gevolgen daarvan natuurlijk ook geld kosten. Het is echter nog veel erger als wij de vernietiging van het milieu subsidiëren en daar dus geld aan uitgeven. Daar kunnen wij zeker geld besparen en daarom ondersteun ik nadrukkelijk de vermindering van subsidies.
De commissie heeft nu 2005 als termijn vastgesteld, maar daarmee hebben velen - niet alleen binnen onze fractie - problemen. Daarom zijn er verschillende compromisvoorstellen gedaan. Mijns inziens moeten wij in ieder geval een amendement aannemen dat strenger is dan het besluit van de Raad. Bovendien moeten wij andere milieu-instrumenten zoals een milieubelastinghervorming niet ad acta leggen. Wij moeten die verder blijven gebruiken en wel op Europees niveau.

Wallström
Commissie. (SV) Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de weg naar een nieuw milieuactieprogramma is een spannende en zeer leerzame tocht. Uiteraard heeft het mij af en toe getroost dat u in elk geval vriendelijke en aardige woorden heeft gesproken over mij en over de bekwame rapporteur.
Misschien hadden wij reeds, toen u mij ondervroeg, wat meer moeten praten over de verwachtingen inzake het zesde milieuactieprogramma. Misschien hadden wij een en ander al in een eerder stadium tot klaarheid moeten brengen. Ik constateer namelijk dat in dit debat allerlei min of meer tegenstrijdige wensen naar voren zijn gebracht.
Het is begrijpelijk dat er behoefte is aan een programma dat zich over langere tijd uitstrekt, omdat milieuproblemen vaak na een bepaald aantal jaren ontstaan. Er is ook een langere planningstijd nodig om de juiste maatregelen te nemen. Aan de andere kant willen wij natuurlijk heel graag concrete doelen formuleren en maatregelen nemen, omdat wij daarmee druk kunnen uitoefenen op de lidstaten. Wij kunnen echter niet alleen maar geloofwaardige doelen bedenken voor een periode van tien jaar. De overkoepelende doelstellingen liggen er, en het is natuurlijk heel belangrijk dat wij weten waarnaar wij streven. Tegelijkertijd gaat het om een programma van maatregelen, en daar hebben wij ons nu op gericht. Wij moeten aangeven hoe wij de doelen denken te bereiken, terwijl de concrete doelen en termijnen zullen worden opgenomen in respectievelijk de thematische strategie en de verschillende wetsvoorstellen en andere voorstellen die wij gedurende deze tien jaar zullen indienen. De gedachte achter het programma was dus niet alleen dat wij zouden doorgaan met de huidige activiteiten, en ook niet dat we alleen maar een lange lijst met wetgevingsvoorstellen zouden toevoegen aan de voorstellen die reeds waren opgenomen in het vijfde actieprogramma, een programma waarvan de uitwerking bovendien vaak te wensen overlaat, zoals mevrouw Jackson al zei.
Het is echter ook belangrijk om te benadrukken waar wij het wél over eens zijn. Dat geldt voor de overkoepelende structuur en de prioriteiten. Het gaat erom dat wij durven zeggen dat deze vier vraagstukken de belangrijkste zijn. Ook gaat om het belang van de fundamentele beginselen van het milieubeleid gedurende deze tien jaar en om de noodzaak van een brede oriëntatie en een brede deelname aan de besluitvorming inzake milieuvraagstukken. Wij zijn het erover eens welke kwesties aan de orde gesteld moeten worden. Dat zijn: klimaatverandering, natuur en biodiversiteit, milieu- en gezondheidsmaatregelen, het gebruik van natuurlijke hulpbronnen en het afvalprobleem. Wij zijn het er ook over eens dat de geldende wetgeving volledig in praktijk moet worden gebracht, dat milieuoverwegingen moeten worden geïntegreerd in alle overige politieke terreinen, en dat de wetgevende macht, de uitvoerende macht en het grote publiek toegang moeten hebben tot adequate informatie.
De strategie voor de komende tien jaar is feitelijk gebaseerd op het vijfde milieuactieprogramma, dat men verder ontwikkeld heeft door middel van een beschrijving van de veranderingen in het milieubeleid en in de uitdagingen. Het huidige levens- en consumptiepatroon, de productiemethoden en de manier waarop wij als privé-personen leven en werken, beïnvloeden de milieuproblemen.
Het milieuactieprogramma is een uitdaging. Ik ben mij daarvan bewust en aanvaard mijn verantwoordelijkheid in dezen. Ook al is er harde kritiek geuit, toch geloof ik dat het goed is om iets nieuws te durven beginnen en te proberen een nieuwe structuur te vinden. Voor mij was het belangrijk om een milieuactieprogramma op te stellen waarbij alle betrokkenen, en niet alleen de experts, nieuwe voorstellen en initiatieven kunnen volgen en evalueren, zoals onlangs is gebeurd met het klimaatpakket. Daarom ben ik het er natuurlijk niet mee eens dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad moet worden verworpen. Nu wij al zoveel werk op dit gebied hebben verricht, moeten wij toch zeker proberen het af te maken en elkaar zo goed mogelijk proberen te helpen!
De Milieucommissie geeft in beginsel haar onverdeelde steun aan de algemene procedure voor de ontwikkeling van het toekomstige milieubeleid, zoals dat is opgenomen in het gemeenschappelijke standpunt van de Raad. Daarbij horen ook de eisen dat het beleid moet worden gebaseerd op deelname en dialoog en op optimale, toegankelijke, wetenschappelijke bevindingen. Dat betekent dat wij de problemen waarmee we worden geconfronteerd en eventuele oplossingen zeer grondig moeten analyseren en dat wij tegelijkertijd kennis moeten nemen van actueel wetenschappelijk onderzoek, dat wij gebruik moeten maken van indicatoren enzovoort. Dan zorgen wij voor een beleid dat berust op gedegen werk, en dat is in overeenstemming met het strategische doel van dit programma.
Zoals ik al zei, betekent dat ook dat het geen zin heeft om min of meer willekeurig doelen en termijnen in het programma aan te brengen. Tegelijkertijd wil ik eventuele misverstanden voorkomen door duidelijk te verklaren dat ik uiteraard een voorstander ben van het gebruik van duidelijke doelen en tijdsgrenzen. Deze zullen ook te vinden zijn in onze voorstellen en ze zullen zowel in het Parlement als in de Raad worden bediscussieerd. De enkele overkoepelende doelstellingen die het programma nu bevat zijn terecht algemeen aanvaard.
Ik kan uiteraard ook akkoord gaan met de extra doelstellingen die de Commissie heeft voorgesteld in haar mededeling over duurzame ontwikkeling met het oog op de Top van Göteborg, dat wil zeggen de amendementen 11, 15, 16 en 27, echter op voorwaarde dat deze onze mededeling getrouw weerspiegelen. Ik kan niet akkoord gaan met het invoegen van andere doelen in het programma, zoals gebeurt met de amendementen 17, 24, 25, 26, 34 en 42.
Verder is het verheugend dat de parlementaire commissie de ideeën en het voorstel inzake thematische strategieën en de voorgestelde inhoud daarvan heeft goedgekeurd. Ze heeft bovendien nog een voorstel inzake het stedelijk milieu toegevoegd. Dat is te vinden in de amendementen 32 en 33, die in grote lijnen aanvaardbaar zijn. Daarmee beschikken wij over een stabiel platform voor onze toekomstige inspanningen en samenwerking.
Het probleem is dat de voorstellen om de strategieën binnen drie jaar gereed te maken voor invoering, botsen met de eis inzake een optimale wetenschappelijke onderbouwing, overleg en deelname op brede basis. Wij moeten ook bedenken dat wij met zeven thematische strategieën te maken hebben. Samen met amendement 12, waarin wordt geëist dat alle thematische strategieën een medebeslissingsprocedure moeten ondergaan, zou dat betekenen dat de Commissie alle thematische strategieën uiterlijk met de jaarwisseling moet presenteren om nog op tijd te zijn voor de medebeslissingsprocedure. Misschien lukt dat voor een afzonderlijke thematische strategie, maar vrijwel zeker niet voor alle. Daarom wil ik het Europees Parlement oproepen om deze kwestie niet op de spits te drijven. Geeft u ons een mogelijkheid om de strategieën verder uit te werken en een pakket maatregelen voor te leggen dat optimaal is aangepast aan de actuele problemen. Wij kunnen dus niet akkoord gaan met de amendementen 12, 13 en 41, maar ik zal het Europees Parlement op de hoogte houden van ons werk aan de thematische strategieën, en wij zullen elk jaar mondeling verslag uitbrengen om te voldoen aan de eis in amendement 14.
Ik moet het Parlement meedelen dat ik mij verzet tegen de meeste amendementen inzake chemicaliën. Het probleem hiermee is dat er geen algemeen aanvaarde definitie van het substitutiebeginsel is. Wij moeten dit beginsel dan ook nauwkeurig onderzoeken voordat wij het wettelijk bindend maken. Uiteraard vind ik dat het een functie vervult, maar voordat wij het wettelijk bindend maken moeten wij tot een houdbare definitie komen. Wat betreft het voorstel om alle bestaande stoffen op te nemen in het REACH-register en om alle producten te voorzien van etiketten met gegevens over de afzonderlijke stoffen en de bereiding, kan ik alleen maar zeggen dat dat praktisch onuitvoerbaar is. Wij zijn het echter in beginsel eens met amendement 31 over de coördinatie van de werkzaamheden inzake chemicaliën en pesticiden, ook al bestaat deze coördinatie reeds.
Wat de kwestie van vrijwillige maatregelen en overeenkomsten betreft: deze zien wij als een vruchtbaar mengsel van verschillende politieke instrumenten, waaronder juridische en economische instrumenten. Volgens de OESO zijn er meer dan 300 overeenkomsten in de lidstaten van de Gemeenschap. Die zijn onderling sterk verschillend, doordat ze flexibel zijn aangepast aan uiteenlopende situaties en doelstellingen. De Commissie is van plan om met een mededeling te komen waarin de mogelijkheden voor dit instrument worden onderzocht. Het is nog te vroeg om vast te stellen hoe de overeenkomsten in het programma eruit zullen zien, en daarom kunnen wij niet akkoord gaan met de amendementen 9 en 40.
Diverse andere kwesties, bijvoorbeeld duurzame ontwikkeling en integratie, maatregelen op het gebied van communautaire belastingniveaus en van milieumisdrijven enzovoort, krijgen de algemene steun van de Commissie. Behalve de reeds genoemde kan de Commissie akkoord gaan met de amendementen 2, 3, 4, 5, 6, 8, 18, 19, 21, 39 en 45, en delen van de amendementen 43, 46 en 47. Ik kan echter niet akkoord gaan met de overige ingediende amendementen.
Mijnheer de Voorzitter, het ziet ernaar uit dat wij het eens worden over het milieuactieprogramma voor de komende tien jaar. De inzet van de geachte afgevaardigde mevrouw Myller als rapporteur voor deze tweede lezing heeft algemene waardering gekregen. Het is niet nodig het debat hier te herhalen, aangezien haar amendementen zorgvuldig zijn uitgekozen, wat veel goeds belooft voor de volgende stap in de procedure.
Ik hoop dat de Raad op basis van de door de Commissie gesteunde amendementen zich positief zal opstellen tegenover het advies van het Parlement, zodat wij - Commissie, Raad, Parlement en overige belanghebbenden - gezamenlijk kunnen voortgaan met de inspanningen om ons milieu te bewaren en te verbeteren. Dank u voor het interessante debat!

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 19.10 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Geïntegreerd productbeleid
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0419/2001) van mevrouw García-Orcoyen Tormo, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, inzake het Groenboek van de Commissie over het geïntegreerd productenbeleid (COM(2001) 68 - C5-0259/2001 - 2001/2117(COS)).

García-Orcoyen Tormo
Mijnheer de Voorzitter, ik moet u bekennen dat ik zeer blij was u te zien. Ik dacht bijna al dat ik alleen in de vergaderzaal zou zitten. Ik wil de commissaris eveneens danken voor haar aanwezigheid hier, na zo' n zware dag.
Het Groenboek over het geïntegreerd productenbeleid moet mijns inziens het kader vormen voor de formulering van richtlijnen en voorstellen die zowel de producenten als de consumenten de mogelijkheid bieden de instrumenten en mogelijkheden van de markt ten volle te benutten. Zodoende kan de markt beter worden aangepast aan een duurzame ontwikkeling.
Deze nieuwe benadering moet een verbetering worden ten opzichte van de tot nu toe door de Europese Unie gevolgde, traditionele benadering. Zij is met name gericht op milieuverbetering in de productiesector door middel van bepalingen ter bestrijding van vervuiling en door middel van vrijwillige instrumenten waarmee de differentiatie van bedrijven en producten met milieuverbeteringen kan worden bevorderd.
Wij moeten constateren dat deze vrijwillige maatregelen, die sinds het begin van de jaren '90 worden toegepast, zoals de Europese regeling inzake medezeggenschap, milieu-audits en het milieukeur, niet het verwachte resultaat hebben opgeleverd. Bovendien hebben deze maatregelen niet in alle lidstaten hetzelfde effect gehad. Slechts 3.200 bedrijven in heel Europa hebben het EMAS-certificaat en 350 producten van 70 bedrijven hebben het zogenaamde Europese milieukeur.
De voornaamste oorzaak van deze situatie is volgens mij de onbuigzaamheid van het systeem en de nog steeds geringe vraag van consumenten naar milieuvriendelijke producten. De Commissie was zich bewust van dit probleem en heeft dit Groenboek over het geïntegreerd productenbeleid met meer of minder succes en evenwicht gepresenteerd. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid heeft hierover veel gediscussieerd, en ik wil uiteraard onderstrepen dat de Commissie zeer veel interesse in dit onderwerp heeft getoond.
Er worden verschillende mechanismen toegepast om stimulansen te bieden voor de noodzakelijke bevordering van milieuvriendelijke producten en consumptie. Het voorstel omvat een aantal elementen waarmee de aanzet wordt gegeven tot het toepassen van verschillende beleidsvormen en tot op de markt gebaseerde, maar niet uitsluitend op het milieu gerichte instrumenten. Ze zullen volgens mij ook de weg vrijmaken voor een meer gedetailleerd en beter opgezet witboek.
Wij hebben nu te maken met een beslissende poging om milieuverbeteringen te stimuleren via de markt in de Europese Unie. Dankzij deze aanpak kunnen wij betere prijzen op de producten plakken, de vraag stimuleren en het gebruik van schone productiemethoden uitbreiden. Deze aanpak zal mijns inziens bovendien een grotere impuls geven aan de integratie van het milieubeleid in andere beleidsvormen, op bijvoorbeeld economisch en sociaal gebied. Daarmee kunnen wij het mandaat van Cardiff en Göteborg beter vervullen.
Het Parlement heeft mijns inziens met zijn amendementen het voorstel gepreciseerd en verhelderd wat betreft de oriëntatie van het GPB en de rol van alle betrokkenen (bedrijven, overheid en consumenten). Het Parlement heeft een duidelijke benadering wat de kwestie van de gedeelde verantwoordelijkheid betreft. Deze betekent geenszins een vermindering van de verantwoordelijkheid van de producent, maar houdt wel rekening met de overheid en de consument, die eveneens verantwoording moeten dragen, en daar wordt de nadruk op gelegd.
De overheid kan bijvoorbeeld een zeer belangrijke drijvende kracht zijn achter een milieuvriendelijkere markt door middel van overheidsopdrachten. Zij heeft ook de beschikking over nuttige marktinstrumenten waarmee zij het GPB ten uitvoer kan leggen. Het gaat hierbij met name om economische instrumenten zoals belastingprikkels.
In de tekst van het Parlement wordt eveneens gewezen op het belang van een beter en uitgebreider keurmerk en op de noodzaak de Europese normalisatieprocessen te verbeteren. Tevens wordt gewezen op de noodzaak parameters en indicatoren vast te stellen voor de levenscyclus van producten, die gemakkelijk toe te passen zijn en in alle lidstaten hetzelfde zijn. Daarbij wordt erop gelet de vrije concurrentie van de markt en de Europese bedrijven niet te schaden. Tot slot wordt ook gewezen op het enorme belang van voorlichting. De voorlichting moet gemakkelijker, duidelijker en betrouwbaarder worden.
Ik heb nu geloof ik met het grootste deel van de amendementen van het Parlement rekening gehouden. Ik heb ze overgenomen en alleen die amendementen verworpen die mijns inziens niet in een Groenboek passen. Dit is volgens mij een goed voorstel dat door het voltallige Parlement ondersteund moet worden.

Lucas
rapporteur voor advies van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. (EN) Mijnheer de Voorzitter, hoewel het Groenboek zeker enkele prijzenswaardige elementen bevat, laat het toch over het geheel genomen de indruk achter van een gemiste politieke kans. De Commissie heeft uitgebreide institutionele bevoegdheden en zij zou die kunnen gebruiken om het GPB-proces actief te stimuleren. Wij krijgen maar al te vaak de indruk dat de Commissie toeschouwer is in plaats van een krachtige speler.
Wij hebben ook behoefte aan een samenhangende benadering, met duidelijker verbanden tussen het GPB-project, het zesde milieuactieprogramma en de strategie voor duurzame ontwikkeling. Naar onze mening moeten die verbanden veel explicieter worden gemaakt.
Ik zal een aantal van de andere door de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie naar voren gebrachte zorgen kort bespreken. Wij menen dat de strategie in het algemeen teveel leunt op vrijwillige overeenkomsten. Het is duidelijk dat vrijwillige overeenkomsten een rol moeten spelen, maar niet ter vervanging van de wetgeving; zij moeten dienen als aanvulling op de wetgeving. Wat wij in ieder geval nodig hebben, zijn heel duidelijke beoordelingscriteria, doelstellingen en tijdschema' s voor die vrijwillige overeenkomsten, zodat wij ervan op aan kunnen dat zij goed functioneren.
Doordat in het Groenboek de nadruk vooral op producten ligt, raakt het belang van diensten ondergesneeuwd. Daardoor wordt een groot aantal kansen gemist om een sterk groeiende sector van onze economie te vergroenen.
Een van de belangrijkste tekortkomingen van het Groenboek is misschien wel het feit dat onvoldoende aandacht wordt besteed aan de bredere context van de internationale handel, waarin de wettigheid van een aantal van de voorstellen helaas betwijfeld zou kunnen worden. De doeltreffendheid van de GBP-strategie zal daardoor ernstig worden aangetast, tenzij de Commissie expliciet onderkent dat om haar maatregelen te kunnen uitvoeren hervormingen van met name de Wereldhandelsorganisatie nodig zijn.
Een ander punt is dat van de overheidsopdrachten. Een groener beleid met betrekking tot de overheidsopdrachten is van cruciaal belang. Hiervoor bestaan echter momenteel obstakels. Deze obstakels hadden duidelijker in het Groenboek moeten worden genoemd, net als strategieën om dit probleem te lijf te gaan.
Het is zeer veelzeggend dat het Comité van de Regio' s in zijn commentaar speciaal verwijst naar de beperkte mogelijkheden die de lokale en regionale overheden hebben om maatregelen te nemen om het beleid op het gebied van de overheidsopdrachten milieuvriendelijker te maken. Het Comité wijst er in dit verband op dat tegen een aantal steden die hebben geprobeerd dergelijke maatregelen te treffen, al juridische stappen zijn ondernomen. Dat soort zaken moet worden veranderd. Wij zien met belangstelling uit naar een nieuw en ambitieus witboek in de nabije toekomst.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, in dit verslag worden de moeizame paden bewandeld die ons in staat moeten stellen de noodzakelijke groei van de productie van consumptiegoederen en diensten in overeenstemming te brengen met de eisen inzake milieubescherming. Ik heb waardering voor de concrete, serieuze en rustige wijze waarop de rapporteur het in het voorstel van de Commissie aan de orde komend vraagstuk heeft behandeld.
Elk product heeft zijn levenscyclus. Deze vangt aan op het moment dat het ter beschikking wordt gesteld van de consument, die het door het te gebruiken onmiddellijk toetst op zijn duurzaamheid, een term die vandaag de dag iedereen kent. De precaire verhouding gebruik/duurzaamheid beperkt zich echter niet alleen tot het feitelijke gebruik en het einde van het leven van het consumptiegoed. De grootste problemen doen zich juist vaak voor op het moment dat het product, nadat het zijn functie verloren heeft, verwerkt en verwijderd moet worden uit de wereld waarin het zijn functie heeft gehad.
Juist dan doen zich de meest problematische gevolgen voor het milieu voor, aangezien niet alle producten met dezelfde technologie vernietigd kunnen worden, ze niet alle even gevaarlijk zijn voor het milieu, en evenmin in dezelfde mate biologisch afbreekbaar zijn. De Commissie doet daarom een voorstel voor een initiatief waarmee de koe bij de horens wordt gevat: een product dient, om aan het einde van zijn levenscyclus gemakkelijk vernietigd te kunnen worden, vanaf zijn ontwerpstadium op dit doel te worden voorbestemd. Dit is het waardevolste aspect in de verhouding gebruik/duurzaamheid. Vandaar ook het voorstel om prikkels te bieden voor de verrichting van studies naar een betere voorlichting van de producenten over de technologieën en de keuze van de grondstoffen voor dit doel.
Het voorstel gaat niet voorbij aan een aspect dat een hindernis zou kunnen vormen in de benadering van de producenten: het kostenplaatje. In betrekkelijk concrete bewoordingen wordt in de tekst gesteld dat niet alleen de producenten moeten worden geholpen, die aanzienlijke kosten maken om deze afbreekbare goederen te vervaardigen, maar er eveneens een prijsbeleid moet worden gevoerd waarmee de marktprijzen, en ook de milieubelasting, gedifferentieerd kunnen worden.
Kortom, laten wij aandacht besteden aan wie het milieu, en daarmee ons, helpt.

Müller, Rosemarie
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wij vervaardigen producten, maar wat doen wij daarmee aan het einde van hun levenscyclus? In het Groenboek wordt deze vraag tegen het licht van de milieuaspecten gehouden. Mijns inziens wordt op deze vraag tot dusver niet afdoende antwoord gegeven, hoewel de gevolgen bekend zijn. Het milieu wordt aanzienlijk geschaad door de vervaardiging en het gebruik van producten, die tevens schadelijk zijn voor de gezondheid van de werknemers en de consumenten.
Wij moeten dit beleid niet langer voortzetten, maar serieus aan een geïntegreerd beleid beginnen. Op die manier zouden wij geld kunnen besparen en niet te kampen hebben met schadelijke gevolgen voor het milieu. Dat is ook een reden om een strategie voor meer milieuvriendelijke producten en diensten te ontwikkelen. Het onderhavige verslag vormt samen met de in de commissie goedgekeurde amendementen een goed kader voor een milieugericht productbeleid. Het Commissievoorstel was evenwel geen grote bijdrage aan de besprekingen in de commissie. Het voorstel was vaag geformuleerd en gaf geen structuur voor de verder te nemen stappen. Daarin ontbrak eveneens een gecoördineerd discussieproces. Er is volgens mij geen enkele ondernemer en geen enkele consument die met een allegaartje aan voorstellen voor een milieuvriendelijk product te winnen is.
De Commissie moet haar standpunten in het vervolg duidelijker opstellen. Mijn fractie vindt het belangrijk dat de totale milieugerelateerde kosten in de productprijs worden opgenomen. Er moeten evenwel ook stimulerende fiscale maatregelen getroffen worden waardoor consumenten die het niet zo breed hebben ook milieuvriendelijke producten kunnen kopen.
De Europese productnormalisatie moet sterker gerelateerd worden aan de milieuvereisten, maar dat geldt eveneens voor diensten. Een andere mogelijkheid een markt voor milieuvriendelijke producten te creëren is bijvoorbeeld de toepassing van economische sturingsinstrumenten waarvan wij het gebruik en de gevolgen onderzoeken. Het is bovendien uitermate belangrijk dat wij ervoor zorgen dat de Europese milieuwetgeving niet verzwakt wordt.
De rapporteur heeft ondanks het onbevredigende voorstel van de Commissie goed werk verricht. Het verdere verloop mag evenwel niet tot nog meer discussies leiden. Wat wij nu dringend nodig hebben, zijn concrete voorstellen voor de bevordering van milieuvriendelijke producten. Producenten en consumenten moeten zich bewust worden van het belang van de kwaliteit van het leefmilieu. Het onderhavige verslag is daarvoor een begin, maar het concrete inhoudelijke werk moet nog gedaan worden.

Paulsen
Mijnheer de Voorzitter, ik zal mij niet bijzonder kritisch opstellen en trachten om niet zozeer het wat merkwaardige Groenboek te bediscussiëren, maar te wachten op het komende witboek.
In de sector veilig voedsel, waar ik mij het meest mee bezighoud, is men nu eindelijk, na een reeks schandalen en rampen, bijna tot overeenstemming gekomen over een "van-landbouwgrond-tot-eettafel" -beginsel, dat zeer doelmatig is als men tot wetgeving probeert te komen en deze in een breder verband probeert te zien. Ik zou willen dat het witboek uitging van ongeveer hetzelfde beginsel, zodat men een bepaalde lijn kan volgen voor elk product in een breder verband. Daarbij zou men moeten letten op de grondstoffen, de toegang tot eindige of duurzame energie, de te gebruiken energie, de chemicaliën, het stroomschema van de producten, de logistiek, enzovoort. Dat is vooral belangrijk voor de zeer grote hoeveelheden van de meest voorkomende producten, namelijk voedsel, water en huishoudchemicaliën. Die maken meer dan de helft uit van de producten die over onze wegen worden vervoerd, en ze plegen een ongelooflijk grote aanslag op onze hulpbronnen, hoewel wij ze misschien niet eens als producten beschouwen. Ik pleit daarom voor een strategie waarin alles te herleiden is tot de bron, zodat wij de gang van het product in omgekeerde richting kunnen volgen, en ik pleit tevens voor beginselen die overal van kracht zijn, of het nu gaat om een auto of om een pak worstjes voor de lunch.

Wallström
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Parlement bedanken voor zijn resolutie over het Groenboek van de Commissie. Ik wil u eraan herinneren dat dit een Groenboek is en dus de start markeert van een discussie over geïntegreerd productbeleid. In het bijzonder wil ik mevrouw García-Orcoyen Tormo bedanken voor het feit dat zij zich als rapporteur zo heeft ingezet voor dit uitdagende en moeilijke vraagstuk. Ik dank u ook voor uw toespraken. Met veel van wat er gedurende dit korte debat is gezegd ben ik het van harte eens.
De doelstelling van GPB, namelijk de milieueffecten van producten gedurende hun hele levenscyclus terugdringen, is van fundamenteel belang voor de aanpak van onze milieuproblemen. Daarom is het GPB binnen het zesde milieuactieprogramma een bijzonder belangrijke maatregel. Dit belang wordt nog eens onderstreept in de strategie voor duurzame ontwikkeling. Wij zitten met het probleem dat er tegenwoordig enorm veel producten op de markt zijn, waarvoor vaak lange aanbodketens bestaan en waarbij veel verschillende actoren betrokken zijn. Hierdoor is het onmogelijk een voor alles en iedereen geschikt instrument te ontwikkelen. Wij hebben een heel scala van instrumenten nodig, en welk instrument precies waarvoor nodig is, hangt af van wat op ieder punt in de aanbodketen het meest doelmatig is. De instrumenten kunnen zowel vrijwillig als verplicht zijn. Ik ben het met u eens dat vrijwillige maatregelen alleen aanvullend moeten zijn, en wij moeten ervoor zorgen dat zij niet het enige instrument zijn dat wij gebruiken.
Wanneer wij over GBP op Europees niveau nadenken, moeten wij ook rekening houden met de ervaringen die in de afgelopen jaren in verschillende lidstaten al zijn opgedaan, in Denemarken, Duitsland, Zweden en Italië, om er maar een paar te noemen. Er bestaat dan ook veel instemming met en belangstelling voor dit concept. In 1999 heeft de informele Milieuraad de Commissie gevraagd met een groenboek over dit vraagstuk te komen. Ik heb daarom deze nota geproduceerd om een begin te maken met de discussie over de vorm die het Europese GBP moet krijgen. De reacties op die nota van de 130 belanghebbenden die commentaar hebben ingestuurd, waren over het algemeen positief. Wel kwamen er ook geluiden - en die geluiden klinken ook hier vandaag weer - dat men het concept hier en daar te vaag en niet echt begrijpelijk vindt. Maar het klinkt mooi, zo zegt men, en ook de commentaren van de Raad, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio' s waren over het algemeen positief.
Het Groenboek bevatte voorstellen voor een strategie en instrumenten om een Europees geïntegreerd productbeleid te verwezenlijken. Veel van die instrumenten bestaan al. Ik noem bijvoorbeeld de wetgeving inzake overheidsopdrachten, Europese milieukeuren en EMAS. Op andere gebieden zullen wij innoverend moeten zijn en nieuwe instrumenten moeten bedenken. Bij de opstelling van dit Groenboek hebben wij goed rekening gehouden met de gezichtspunten van de belanghebbenden, in het belang van een goed GPB.
De Commissie heeft dit niet slechts gedaan om een zo goed mogelijk beleid te ontwikkelen, maar ook omdat het GPB alleen kan slagen als alle belanghebbenden er actief bij betrokken zijn. Uw resolutie vormt de afronding van dit proces van overleg met de belanghebbenden. Nu kunnen wij het witboek gaan voorbereiden. Uit uw resolutie en de commentaren van de belanghebbenden blijkt duidelijk dat het witboek moet beginnen met de concrete milieuproblemen. Dit is ons uit deze discussie wel duidelijk geworden. Vraagstukken als klimaatverandering, gevaarlijke chemische stoffen en biodiversiteit gaan ons allemaal aan. Als wij de milieuproblemen als uitgangspunt nemen in plaats van de instrumenten, kunnen wij beter duidelijk maken dat het GPB meer is dan alleen een verzameling instrumenten. Dit hebben wij in het Groenboek wellicht onvoldoende gedaan. Bij de beschrijving van het gebruik van deze instrumenten moeten wij een duidelijk verband leggen met concrete milieuproblemen. Dit is ook waar mevrouw Paulsen op doelde.
Deze instrumenten blijven overigens belangrijk. Wij moeten ze blijven ontwikkelen omdat wij onmogelijk miljoenen producten afzonderlijk kunnen aanpakken. Ik kom nu echter ook tot de conclusie dat wij onze activiteiten op bepaalde producten en sectoren moeten richten. U stelt dit terecht voor in de paragrafen 24 en 25 van uw resolutie.
Wij moeten ook een strategie vaststellen voor de uitvoering van het GPB met al zijn voordelen. De Commissie zal de maatregelen in het kader van het GPB, en ook de relatie tussen het GPB en andere beleidsterreinen, zorgvuldig moeten bestuderen. Het is mijn bedoeling om de Commissie te vragen deze nota in het tweede kwartaal van dit jaar vast te stellen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Wallström.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Europa en de ruimtevaart
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0451/2001) van de heer Alyssandrakis, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over Europa en de ruimtevaart: Begin van een nieuw hoofdstuk (COM(2000) 597 - C5-0146/2001/2072(COS)).

Alyssandrakis
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega' s, het onderhavig voorstel van de Europese Commissie gaat over de opstelling van een ruimtebeleid, niet meer op het niveau van de lidstaten maar op dat van de Europese Unie. De Commissie heeft dit beleid samen met het Europese Ruimteagentschap uitgewerkt en daarin drie actietrajecten aangegeven: versterking van de grondslag voor ruimtevaartactiviteiten, verbreding van de wetenschappelijke kennis en benutting van de voordelen voor de markt en de samenleving.
De Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie hecht met haar verslag goedkeuring aan deze drie actietrajecten en erkent dat de ontwikkeling van ruimtevaartactiviteiten uiteindelijk voordelen oplevert. De ontwikkeling van lanceersystemen is een onontbeerlijke voorwaarde voor elke andere ruimtevaartactiviteit, en in deze sector kunnen wij voortbouwen op de tradities en de knowhow van de Europese landen zoals deze zich gedurende de laatste decennia met vooral het Ariane-lanceersysteem hebben kunnen ontwikkelen.
Het twee traject betreft activiteiten die eigenlijk de meest normale zaak van de wereld zijn. De ruimte is namelijk de ideale plek om onderzoek te doen dat niet op aarde kan worden gedaan, zoals bijvoorbeeld ruimteonderzoek naar stralingen die niet door de atmosfeer van de aarde heen kunnen dringen, onderzoek in afwezigheid van zwaartekracht, enzovoort.
Het derde actietraject bestrijkt een breed terrein en omvat al hetgeen wij ruimtevaarttoepassingen noemen. Dit gaat van satellietcommunicatie tot navigatie en het waarnemen van de aarde, activiteiten dus die een vast onderdeel van ons dagelijks leven zijn geworden. Ik wilde hier opmerken dat als wij willen dat de samenleving profijt trekt van de ruimtevaartactiviteiten, wij erop moeten toezien dat de ruimte gevrijwaard blijft van militair antagonisme. Dat is een absolute voorwaarde. Mijns inziens is het dan ook zeer belangrijk dat de Commissie in de allereerste paragraaf van haar verslag zegt dat de ruimtevaartactiviteiten uitsluitend vreedzame doeleinden mogen dienen.
Ik heb echter tot mijn grote ongerustheid kunnen vaststellen, mijnheer de Voorzitter, dat een amendement werd ingediend waarin wordt voorgesteld de volgende zin toe te voegen: "in de doelstellingen waarvan eventueel ook militaire toepassingen in het kader van vredesoperaties kunnen worden opgenomen" . Als dit amendement wordt aangenomen zet men de deur open voor ongeacht welke militaire activiteit in de ruimte. Men hoeft er namelijk alleen maar voor te zorgen dat deze plaatsvindt onder de dekmantel van een "vredesoperatie" . Dergelijke verschijnselen hebben wij de laatste jaren op aarde ten over gehad. Kortom, dit is een paard van Troje dat tot doel heeft de aard van het verslag te veranderen en de doos van Pandora te openen.
Ik doe derhalve een beroep op alle collega' s en vraag hen de tekst van de Commissie te handhaven. Ik stel hun tevens voor de amendementen 2, 3 en 4 aan te nemen die zijn ingediend door de rapporteur voor advies, de heer Souladakis. Ik wil hierbij aantekenen dat het zeer belangrijk is een duidelijk standpunt tegen de militarisering van de ruimte in te nemen, zeer zeker na het recente besluit van de regering van de Verenigde Staten om het ABM-Verdrag op te zeggen en aan te dringen op de ontwikkeling van het zogenaamde ruimteschild. Ik wilde duidelijk de gevolgen van dit besluit uit de doeken doen en heb daarom amendement 5 ingediend. Staat u mij tevens toe erop te wijzen dat volgens mijn persoonlijke overtuiging ook militaire activiteiten zijn verbonden met bepaalde aspecten van het voorgestelde GMES-programma.
Ook de tenuitvoerlegging van het ruimtebeleid is onderwerp van ons debat. Op ons vasteland hebben wij nu al enkele jaren lang een interstatelijke instantie, het Europees Ruimteagentschap, die een beslissende rol heeft gespeeld in de ontwikkeling van de ruimtevaartactiviteiten in de Europese landen. Het is daarom volkomen normaal dat er een nauwe samenwerking bestaat tussen de Europese Unie en het Europees Ruimteagentschap, en deze samenwerking heeft reeds vruchten afgeworpen. In het verslag van de Commissie wordt duidelijk verwezen naar de rol van het Europees Ruimteagentschap en wordt voorgesteld dit op lange termijn te integreren in de Europese Unie, met behoud evenwel van zijn autonomie. Staat u mij toe te zeggen dat ik het daar persoonlijk niet mee eens ben. Ik vrees namelijk dat het Europees Ruimteagentschap dan zijn autonomie juist wel zal verliezen, ofschoon het dankzij deze autonomie een hoofdrolspeler op wereldvlak is geworden. Internationale samenwerking is een absolute voorwaarde op ruimtevaartgebied en terecht wordt in het verslag van de Commissie daarvoor een lans gebroken en gezegd dat het noodzakelijk is deze samenwerking te versterken met niet alleen de Russische Federatie, de Verenigde Staten, China en Japan maar ook met de minder ontwikkelde landen. De Europese Unie zou deze minder ontwikkelde landen toegang kunnen verschaffen tot de ruimte.
Tot slot wil ik, mijnheer de Voorzitter, nog iets zeggen over het vraagstuk van de financiering. Wij weten allen dat het betreden van de ruimte vruchten afwerpt maar ook duur is. In het zesde kaderprogramma voor onderzoekfinanciering worden de ruimte en de vliegtuigbouw als prioriteiten vermeld. Dit is weliswaar een blijk van goede intenties maar volstaat niet. Het is wenselijk en ook noodzakelijk daarvoor meer algemene verbintenissen aan te gaan.
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega' s, het debat van vandaag is zeer belangrijk voor de toekomst van het ruimtebeleid van de Europese Unie. Ik hoop dat de richting die in de resolutie wordt aangegeven van nut zal zijn voor onze volkeren en heel de mensheid.

Souladakis
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de Commissie buitenlandse zaken heeft dit voorstel van de Commissie onderzocht en is tot de conclusie gekomen dat zij over het geheel genomen kan instemmen met de daarin aangegeven richting. Zij wil evenwel aantekenen dat het GEVDB te veel als een economisch en ontwikkelingsvraagstuk wordt gezien en te weinig als een defensie- en veiligheidsvraagstuk, met alle gevolgen van dien voor Europa. Dit is waarschijnlijk te wijten aan het feit dat het GEVDB momenteel nog in wording is. Daarom zal dit voorstel mijns inziens nog moeten uitrijpen en in de volgende fase zijn beslag moeten krijgen wat de systemen van buitenlands- en veiligheidsbeleid betreft.
Dan nu de inhoud: daar hebben wij enkele opmerkingen over. Ten eerste is er een overvloed aan projecten in de Europese landen, die vroeg of laat onder een noemer moeten worden gebracht. Ten tweede is, wat het vraagstuk van het militair gebruik van de ruimte betreft, het praktisch onmogelijk militair gebruik van de ruimte te voorkomen. Dit gebruik moet echter vreedzame doeleinden dienen. Ik denk bijvoorbeeld aan de Petersbergtaken. Onze commissie gaat hoe dan ook niet akkoord met het militair gebruik dat in het bekende "starwars" -project is bedoeld. Met andere woorden, gebruik is toegestaan als het gaat om rakettenafweer vanaf ruimtebases of vernietiging van satellieten.
Onder die voorwaarden kunnen wij ons inziens dergelijk beleid lanceren. Wij kunnen het daarmee eens zijn mits de volgende criteria worden geëerbiedigd: vreedzame toepassing van al deze methoden, eenmaking van alle beleidsvormen en opneming van alle activiteiten in een enkel Europees beleid. De veiligheid van de communicatie in de lidstaten en de veiligheid van de lidstaten zelf mogen uiteindelijk niet afhankelijk worden gemaakt van andermans satellietsystemen, ongeacht of die van de Verenigde Staten of van Rusland zijn. Dit initiatief is niet alleen interessant vanwege de belangwekkende ontwikkelingsaspecten maar ook vanwege de politieke aspecten, en daarom is dit van cruciaal belang voor het gemeenschappelijk Europees veiligheids- en defensiebeleid.

Radwan
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, in de eerste plaats wil ik de heer Alyssandrakis danken voor de uitstekende samenwerking. Europa streeft sinds Lissabon het ambitieuze doel na nummer één van de wereld te worden, uiteraard ook op het gebied van techniek en wetenschap. Ik denk daarbij niet zozeer aan de elektronische stemapparatuur die wij gisteren getest hebben, maar eerder aan de meer ontwikkelde technologieën, zoals telecommunicatie, aardobservatie en milieubescherming. Zoals uit het verleden blijkt, moet Europa zijn krachten op deze gebieden bundelen. De projecten Airbus en Ariane in Toulouse geven aan dat Europa in staat is wereldwijd concurrentie te bieden als het zijn krachten bundelt. De industrie concentreert zich steeds meer en derhalve moeten er Europese structuren tussen de Europese Unie, de ESA en de lidstaten gecreëerd worden om een uniforme en effectievere samenwerking te bewerkstelligen.
Wij moeten tevens gaan nadenken over een internationale samenwerking die verder reikt dan Europa. Ik denk hierbij niet alleen aan de VS, maar ook aan Rusland en China. Uiteraard moet een Europees onderzoekbeleid er zodanig uitzien dat het ook aantrekkelijk is voor de komende generaties. Ik kom zelf uit de lucht- en ruimtevaartindustrie en ik heb gemerkt dat de afgelopen steeds minder jongeren deze vakken hebben gekozen. Wij moeten dus zelf stappen ondernemen en niet op immigranten rekenen, zoals wij op andere gebieden doen.
Wij moeten ook duidelijke doelen voor ogen hebben. Daarom wil ik de lidstaten dringend verzoeken voor Galileo te stemmen. De industrie moet hierin eveneens het voortouw nemen. In de toekomst moeten immers niet alleen overheden de verantwoording op zich nemen, maar moet ook de industrie een bijdrage leveren aan de ontwikkeling van diensten die voor de consument van nut zijn en die op de markt gebracht kunnen worden.
Tot slot wil ik op een zeer belangrijk punt ingaan dat reeds ter sprake gebracht is, namelijk de zogenaamde militarisering van de ruimte. Mijns inziens moet Europa geen SDI, ofwel Star Wars, ontwikkelen. Ik vraag me echter af of we hier wel van een militarisering kunnen spreken. Defensie maakt gebruik van de telefoon, maar daardoor hebben we het nog niet over een militarisering van de telecommunicatie. Wij willen een Europees buitenlands en veiligheidsbeleid ontwikkelen en een snellereactiemacht opzetten. Wij sturen onze soldaten naar andere landen waar zij de juiste informatie moeten kunnen krijgen. Daarom moeten wij er op Europees niveau eens goed over na gaan denken om op dit gebied onafhankelijk te worden. Wij moeten in de toekomst onze eigen infrastructuur kunnen gebruiken om beter tegemoet te kunnen komen aan de verantwoording voor onze eigen soldaten en de politieke verantwoording op dit gebied. Ik wil u dan ook verzoeken het amendement van de heer Chichester en mij goed te keuren. Er is hier werkelijk geen sprake van een SDI; het gaat om het zinvolle gebruik van de Europese infrastructuur ten behoeve van de Europese belangen.

Ford
Mijnheer de Voorzitter, net als mijn collega's wil ik de heer Alyssandrakis complimenteren met zijn verslag over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Parlement over Europa en de ruimtevaart: Begin van een nieuw hoofdstuk. Dit is niet het eerste verslag van de heer Alyssandrakis over het onderwerp van de ruimtevaart en vast ook niet het laatste.
De socialistische fractie zal het verslag steunen. Wij zijn van mening dat de ruimtevaart belangrijke civiele en industriële toepassingen heeft. Europa kan het zich niet veroorloven om buitenspel te worden gezet. Europa kan het zich niet veroorloven om de VS en andere ruimtevaartmogendheden - Rusland, China en Japan - de kans te geven ons achter zich te laten. We moeten de technologische basis van onze ruimtevaartactiviteiten, met name draagraketten, verder ontwikkelen, zodat Europa uiteindelijk op dat gebied een onafhankelijke positie verwerft.
Op weg naar die Europese onafhankelijkheid moeten we misschien samenwerken met hen die de enorme achterstand op de VS proberen in te lopen. We zijn daarom blij met de opmerking in het verslag dat ruimteonderzoek een van de thematische prioriteitsgebieden voor het zesde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling is. Zolang er geen ondubbelzinnige afspraak tussen Europa en de Verenigde Staten bestaat dat Europa te allen tijde toegang heeft tot het GPS-systeem, zal het met anderen binnen en buiten de Europese Unie - bedrijven en overheden - moeten samenwerken om zijn eigen onafhankelijke systeem te ontwikkelen.
Wij staan achter het amendement van de heer Chichester waarin wordt verklaard dat militaire toepassingen voor vreedzame doeleinden acceptabel zijn. Ook steunen wij amendement 5 van de rapporteur, waarin ongerustheid wordt uitgesproken over de opzegging van de VS van het ABM-verdrag en over de ontwikkeling van nationale raketafweersystemen, waardoor naar onze mening een nieuwe wapenwedloop in Oost-Azië op gang wordt gebracht.
Om volkomen duidelijk te maken wat ons standpunt is, zijn wij ook bereid om, als amendement 1 wordt aangenomen, het door de rapporteur voorgestelde amendement 2 te steunen, waarin wordt verklaard dat wij van mening zijn dat de ruimte gebruikt moet worden om vrede tot stand te brengen en geen conflicten.
Volgens ons is hier geen sprake van een tegenstelling, maar wordt aangegeven dat dit een grens is die wij niet willen overschrijden.
Ik hoop dat we bij de stemming morgen ons doel, zoals ik hier vanavond uiteen heb gezet, bereiken.

Lucas
Ik wil graag eerst de rapporteur gelukwensen en mij daarna in de korte tijd die mij ter beschikking staat richten op één belangrijk onderwerp, namelijk de gevaren van het strategisch gebruik van de ruimte.
Veel Europese burgers staan uitermate kritisch tegenover de plannen van de VS voor een nationaal raketafweersysteem, dat zij terecht beschouwen als een aanvalssysteem dat ongetwijfeld een nieuwe en geldverslindende wapenwedloop in gang zal zetten. Zou hun ongerustheid niet nog groter zijn als ze beseften wat sommige van hun eigen politici en wetgevers van plan waren? Ik heb het niet over mensen hier, maar over anderen die plannen hebben om hun eigen, zelfontwikkelde EU-programma voor het strategisch gebruik van de ruimte te lanceren. Dat zijn de plannen die sommige mensen met het Europese ruimtevaartprogramma hebben. We moeten met dit verslag een ondubbelzinnige boodschap uitzenden om volkomen duidelijk te maken dat de ruimte uitsluitend gebruikt mag worden voor vreedzame doeleinden en in overeenstemming met het internationaal recht. Daarom ben ik bijzonder blij met de nadruk die de heer Alyssandrakis in zijn verslag hierop heeft gelegd en met de amendementen die hij heeft voorgesteld om deze aspecten nog verder te beklemtonen.
Daaruit vloeit ook voort dat ik de amendementen van de PPE-DE-Fractie zeer betreur, omdat hiermee opnieuw het idee van een strategisch gebruik van de ruimte naar voren wordt gebracht. Hoewel ik aanvaard dat dit in de context van zogeheten activiteiten ten behoeve van de vrede is geplaatst, ben ik nog steeds bang dat we ons hiermee op een hellend vlak begeven. Ik ben erg blij dat de heer Radwan niet uit is op een Star Wars met de EU in de hoofdrol, maar ik vrees dat zijn bedoelingen wel eens verkeerd kunnen worden uitgelegd: dat andere mensen het in stand houden van de vrede in een andere context kunnen zien dan hij.
Laten we ook niet de context vergeten van het verslag dat het Europees Ruimtevaartagentschap (ESA) in december 2000 heeft uitgebracht en waarin de zogenoemde Drie Wijze Mannen de toekomst van ESA onder de loep namen en tot de volgende conclusie kwamen, en ik citeer: "De ontwikkeling van een Europees afweersysteem, met inbegrip van een ruimtecomponent, zal beslag leggen op een aanzienlijk deel van de Europese overheidsinvesteringen." In dat verslag wordt ook gezegd: "We vinden het logisch om de capaciteiten van het Europees Ruimtevaartagentschap ook aan te wenden voor de ontwikkeling van aspecten van het Europees ruimtevaartbeleid die meer gericht zijn op veiligheid." Hieruit blijkt dat er een uiterst reële kans bestaat dat het Europese ruimtevaartbeleid een zeer specifieke militaire component krijgt en daarom is het dringend nodig om nu met dit verslag de boodschap uit te zenden dat wij willen dat de ruimte uitsluitend voor vreedzame doeleinden wordt gebruikt.

Chichester
Mijnheer de Voorzitter, mijn complimenten aan de heer Alyssandrakis voor zijn verslag en de inspanningen die hij verricht op dit specifieke terrein van de activiteiten van onze commissie.
Het eerste wat ik wil opmerken is dat er onder het brede publiek weinig belangstelling is voor het gebruik van de ruimte voor onderzoek en commerciële doeleinden, omdat dergelijke toepassingen niet zo spectaculair zijn als bijvoorbeeld de maanlandingen van de Apollo. Ze zijn echter bijzonder belangrijk, zoals in dit verslag ook wordt benadrukt. Ik ben blij met de doelstellingen voor een Europees beleid die in de mededeling worden genoemd.
Ik moet zeggen dat paragraaf 10 mij bijzonder aanspreekt. Hierin wordt een beroep gedaan op de ruimtevaartsector om meer aandacht te schenken aan een commercieel gebruik van de ruimte. Dat is een belangrijke ontwikkeling. We willen dat de sector nauw betrokken is bij het gebruik van de ruimte.
Ik heb het idee dat dit verslag een soort voorafje - of hors d'oeuvre - is voor het Galileo-verslag, waarover we ons volgende maand tijdens de zitting in Straatsburg zullen buigen. In paragraaf 12 in het bijzonder wordt erop gewezen dat Galileo deel uitmaakt van de Europese strategie en hoe belangrijk dit project is voor het vervoer. Daarvan moeten we ons goed rekenschap geven.
We moeten beseffen dat het moeilijk is om aan geld te komen voor het exploiteren van de ruimte, ruimteonderzoek en het gebruik van de ruimte. Ik ben vooral ook blij met de opmerking in het verslag dat er internationale samenwerking nodig is en dat andere mogendheden en partners bij de activiteiten moeten worden betrokken. Ik wil nog wat zeggen over de kwestie van de militaire activiteiten voor vreedzame doeleinden. Het is realistisch om ervan uit te gaan dat we geld van defensiebegrotingen nodig hebben voor ruimteprojecten op een aantal terreinen. We moeten niet bang zijn om geld uit dergelijke bronnen aan te wenden voor toepassingen die bedoeld zijn om de vrede te handhaven. Het is erg belangrijk om dat te benadrukken. Ik betreur het dat de heer Alyssandrakis geschrokken is van mijn opmerking over militaire activiteiten. Hij kan beter aandacht schenken aan de toevoeging "vreedzame doeleinden".

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, en toch beweegt ze. Deze woorden van Galileo Galilei zijn ook van toepassing op het huidige Europese luchtvaartbeleid. Door het bijna eindeloze getouwtrek om de oprichting van het Europees programma voor satellietnavigatie Galileo was er bij mij eigenlijk een aantal twijfels gerezen. Ik ben er derhalve des te blijer om dat er verschillende positieve aanzetten zijn voor een nieuwe impuls aan de Europese luchtvaart. Die is dringend noodzakelijk, omdat Europa anders de aansluiting met dit wezenlijke en op de toekomst gerichte onderdeel van de geavanceerde technologie verliest. Satellieten zijn immers van doorslaggevend belang, of wij nu met communicatie-, navigatie- of waarnemingssystemen werken.
Wij mogen niet de fout maken rustig van de bestaande systemen van andere, bevriende staten gebruik te maken. Wij moeten veel eerder onze eigen vaardigheden op dit gebied bewijzen. Alleen op die manier kunnen wij voor onszelf een betrouwbare operatieve vrijheid bewerkstelligen en is een gezonde toekomst mogelijk voor de Europese industrie.
Ik spreek uit ervaring, want ik ben zelf meerdere malen rapporteur geweest voor het Europees programma voor satellietnavigatie. Europa heeft op dit gebied zo veel potentieel in huis. Dat mogen we zeker niet onbenut laten. Wij moeten juist stappen nemen en daarvoor is een politiek signaal absoluut noodzakelijk.
De eerste stap is de uitwerking van een coherente ruimtevaartstrategie. De Commissie heeft daarvoor reeds uitstekend werk gedaan en ik ondersteun nadrukkelijk de voorgestelde beleidslijnen. Europa moet in de toekomst meer belang hechten aan zijn ruimtevaart.
De Europese ruimtevaart geniet bij mij hoge prioriteit. Ik zal aan de hand van het volgende begrippenpaar uitleggen waarom, ook al klinkt het misschien paradoxaal: onafhankelijkheid en samenwerking. Onafhankelijkheid staat voor eigen kracht, autonome structuren en toekomstgerichte arbeidsplaatsen. Samenwerking daarentegen staat voor compatibiliteit en uitwisseling om de betrekkingen van de EU te versterken. De ruimtevaart moet daarmee een nieuwe impuls krijgen.

Savary
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag onze collega Alyssandrakis gelukwensen met dit uitstekende verslag dat ons aanspoort een communautair ruimtevaartbeleid op poten te zetten. Nochtans, als we kijken hoe het Galileo vergaat, denk ik dat we er nog lang niet zijn en dat we het heft niet uit handen moeten geven. Met andere woorden: momenteel zijn de intergouvernementele acties doeltreffender dan de communautaire. Want waar ook ter wereld is de ontwikkeling van de ruimte alleen mogelijk als aan een aantal voorwaarden is voldaan. Allereerst moeten we niet bang zijn publieke initiatieven te financieren met publieke middelen. Niet alles verloopt via de markt, noch de Amerikaanse raketten, noch de Russische raketten, noch de Franse raketten. Bovendien financiert de militaire industrie een groot deel van de civiele ruimtevaart, laten we daar niet geheimzinnig over doen. Als we het dualisme verwerpen, zullen we heel wat moeite hebben de Europese ruimtevaart te lanceren, want - en dat hebben we gezien bij Galileo - het pacifisme van ons Parlement komt uiteindelijk alleen het Amerikaanse militarisme ten goede. Ik denk dat we ons dat ook heel goed moeten voorhouden. De Amerikanen hebben gezegd: wij willen Galileo niet, omdat dat onze strategische en militaire inspanningen op het gebied van GPS hindert. Tot slot moeten we ook een echt bedrijfstakbeleid ontwikkelen. Alles bij elkaar denk ik dat we momenteel nog niet aan deze voorwaarden voldoen. Dat betreur ik, maar we moeten wel die kant op wil de Unie ooit de ruimtevaartmogendheid zijn die ze zou moeten zijn en die ze moet zijn om een hoog niveau van technologische competentie te behouden.
Tot slot denk ik dat, als we op ruimtevaartgebied vooruit willen komen, we nauwer moeten gaan samenwerken met hen die deze ambitie delen, en hen die niet vooruit willen, links moeten laten liggen. En dat geldt niet alleen voor Galileo, maar ook voor de toekomst van een Europese ruimtevaartstrategie.

De Veyrac
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega' s, ik wil allereerst de rapporteur bedanken voor dit verslag dat aangeeft hoe we een nieuw hoofdstuk in het Europese ruimtevaartbeleid kunnen inluiden. Ik wilde vandaag het woord voeren over de ruimtevaart, omdat het een onderwerp is dat me aan het hart gaat en omdat ik in de bevoorrechte positie ben in Toulouse te wonen, waar, zoals de heer Radwan het uitdrukte, lucht- en ruimtevaart alomtegenwoordig zijn. Twee van ' s werelds grootste toeleveranciers op ruimtevaartgebied zijn er gevestigd en vele activiteiten van het Europees Ruimtevaartagentschap in Frankrijk zijn ondergebracht bij het Centre national d' études spatiales.
Wij weten allemaal dat de bescherming en de observatie van ons milieu, risicopreventie en de bescherming van ons grondgebied te danken zijn aan satellieten, die een steeds belangrijkere rol spelen in ons dagelijks leven. De voordelen van een gecoördineerd ruimtevaartbeleid zijn dan ook evident, waardoor de samenwerking zich nu al uitbreidt. Zoals enkelen onder u reeds gezegd hebben, moeten we nu een hogere versnelling inschakelen en een echt Europese strategie ontwikkelen. De Europese Unie bezit op dit terrein zo' n enorm potentieel, zoals mevrouw Langenhagen stelde, dat ze zich de middelen moet verschaffen om succesvol te zijn.
De besluiteloosheid omtrent de voortzetting van het Europese satellietnavigatieproject Galileo is een betreurenswaardig voorbeeld van hoe het niet moet. Er is reeds fors geïnvesteerd en we kunnen ons zulke lange besluitvormingstrajecten niet veroorloven, want telkens verliezen we iets van onze geloofwaardigheid. Ik weet echter, en iedereen hier met mij, mevrouw de commissaris, dat u al het mogelijke doet om dit project tot een goed einde te brengen.
De in maart van dit jaar te houden Vervoersraad moet zich uitspreken over de voortzetting van Galileo, en ons Parlement moet al zijn gewicht in de weegschaal leggen om dit te bereiken.
Tijdens de Europese Raad van Laken hebben de vertegenwoordigers van onze lidstaten afgesproken het gemeenschappelijke veiligheids- en defensiebeleid operationeler te maken. Het verslag onderstreept, en het amendement van de heren Chichester en Radwan namens de PPE-DE fractie dringt hierop aan, dat ruimtevaartactiviteiten, die alleen mogen aangewend voor vreedzame doeleinden, militaire toepassingen voor vredeshandhavingsoperaties niet uitsluiten.
Hoe kan de Europese Unie ooit een gemeenschappelijk defensiebeleid ontwikkelen als ze zich hiervoor niet de technologische middelen op ruimtevaartgebied verschaft?
Geachte collega' s, wij moeten een realistisch en coherent kader vaststellen voor ons ruimtevaartbeleid. Dat is van cruciaal belang voor de bescherming van ons milieu, de veiligheid van onze burgers en het behoud van de vrede.

Martin, Hans-Peter
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik u gelukwensen met uw herverkiezing als ondervoorzitter. U heeft tijdens de Conventie voor de grondrechten steeds opnieuw op de religieuze waarden gewezen en ze opgeëist. Vaak zijn deze Europese waarden loze kreten, maar dit verslag zou daar heel goed verandering in kunnen brengen. Dit verslag biedt Europa immers de mogelijkheid te bewijzen dat het op een zeer belangrijk gebied een andere aanpak heeft dan de andere landen. Wij kunnen van de ruimte een ruimte van vrede maken en dat hangt voor een groot deel wederom af van de grondbeginselen.
Dan komt echter amendement 1 waarin staat: "Wat ook militair gebruik voor maatregelen ter instandhouding van de vrede kan omvatten." De ruimte voor maatregelen ter instandhouding van de vrede tegen wie dan, zou je bijna strijdvaardig kunnen zeggen. Tegen marsmannetjes die binnendringen of voor het gebruik - zoals de heer Chichester heeft aangegeven - door een militair-industrieel complex in Europa dat nog opgezet moet worden? Dit laatste zou rampzalig zijn. Wij zouden immers via een omweg afhankelijk worden gemaakt van dit militair-industriële complex, waar de enig overgebleven grootmacht nu een groot voorstander van is, maar toch over Europese waarden blijven praten. Dat zou werkelijk hypocriet zijn! Ik raad u aan amendement 1 te verwerpen, maar de volgende amendementen wel aan te nemen. Dat is zeker in het belang van de christelijke en religieuze waarden die u steeds terecht hebt bevorderd, mijnheer de Voorzitter.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, de Verenigde Staten hebben eenzijdig het ABM-Verdrag opgezegd, ofschoon er volgens de Amerikaanse inlichtingendienst al zeker tien jaar geen kernwapendreiging meer van een "schurkenstaat" uit ging. Volgens de Amerikaanse kranten zetten de republikeinen in het Congres de media onder druk opdat zij hun standpunt wijzigen en een ongefundeerd schrikbeeld creëren. Die fictie wordt nu bewaarheid met de opzet van een enorm raketschild.
Niemand kan definitief beschermd worden tegen onrechtvaardigheid en tegen het terrorisme dat daar zijn kracht uit put. Aan de duivelse terreurdaden van september zien wij waar de werkelijke gevaren voor de veiligheid liggen. Het raketschild militariseert de ruimte, aangezien de afweerraketten zich daar zullen bevinden. Het gevolg ervan is een nieuwe wapenwedloop, maar als antwoord op het voorbeeld van de Verenigde Staten nemen ook wij hier een klein principebesluit: bij vredestaken kan Galileo naar mijn mening voor militaire doeleinden worden gebruikt.
De mensen in de wereld hebben een gezamenlijke, dus voor iedereen geldende veiligheid en rechtvaardigheid nodig. Dat moet een belangrijke doelstelling van de Unie worden. De jacht op terroristen zal nooit stoppen als wij de oorzaken van opstanden en conflicten niet wegnemen. De tijdens de koude oorlog met veel moeite tot stand gebrachte vrede in de ruimte, de demilitarisatie ervan, wordt zonder goede reden beëindigd. Er zullen altijd mensen bereid zijn dwaasheden te begaan. Is echter een dwaasheid die zich niet richt tegen gebouwen maar tegen de hele wereld, aanvaardbaarder? Als je alleen voor je eigen veiligheid zorgt, ben je oorlog aan het zaaien.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega' s, op verzoek van de Raad heeft de Europese Commissie een mededeling opgesteld waarin gewag wordt gemaakt van de noodzaak om in samenwerking met het Europees Ruimtevaartagentschap snel een samenhangende ruimtevaartstrategie te ontwikkelen. Evenals de rapporteur, de heer Alyssandrakis, zwaai ik dit initiatief lof toe, zoals ik hem als rapporteur lof toezwaai voor de kwaliteit van zijn werk.
De Commissie stelt voor de fundamenten van de ruimtevaartactiviteiten te versterken door beter gebruik te maken van de wetenschappelijke kennis. De rapporteur dringt aan op het ontwikkelen van de technologische basis. Dit alles vereist mijns inziens een aanzienlijke ondersteuning door de overheid, een ondersteuning die echter niet uitsluitend financieel van aard hoeft te zijn.
Het zesde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, waarvan ik algemeen rapporteur ben, komt deels tegemoet aan deze eis door de lucht- en ruimtevaart uit te roepen tot een van de zeven prioriteitsgebieden, met een begroting van ruim één miljard euro. Ik heb in mijn verslag eveneens voorstellen gedaan voor de opleiding van ruimtewetenschappers en ruimtevaarttechnologen, en maatregelen voorgesteld om de problemen in verband met hun beroepsmobiliteit op te lossen, die verergerd worden door de geografische opsplitsing van de installaties.
Ik wilde afsluiten door op mijn beurt in te gaan op de gevaren van militarisering van de ruimte. Er zijn zeker risico' s, maar ik denk dat we in het kader van conflictpreventie en crisismanagement militaire activiteiten kunnen ontplooien om de vrede te bewaren of te herstellen. Dat neemt echter niet weg dat het onze prioriteit moet zijn bij de ontwikkeling van het gebruik van de ruimte het algemeen belang en het belang van de openbare dienstverlening voor ogen te houden.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, op de eerste plaats van harte gefeliciteerd met uw herbenoeming.
Dames en heren, voor alles wil ik de heer Alyssandrakis feliciteren en hem danken voor zijn duidelijke en constructieve verslag. Ik wil ook de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie danken, evenals de verschillende commissies die aan dit debat en aan de opstelling van dit verslag hebben deelgenomen.
Het verheugt mij dat ik vandaag tijdens dit debat het woord mag voeren namens de Commissie, in plaats van de heer Busquin. Wij hebben nauw met hem samengewerkt in deze ruimtevaartkwestie. Ik heb namelijk ook verantwoordelijkheden op dit gebied, via het Galileo-project.
Het verslag waarover u vandaag debatteert, is een belangrijke mijlpaal op de weg naar een Europees ruimtebeleid, met de opstelling waarvan de gemeenschapsinstellingen de afgelopen tijd een aanvang hebben gemaakt. Ze vinden daarbij politieke steun in het werk dat de Commissie en het Europees Ruimtevaartagentschap in samenwerking hebben verricht. Dit werk is volledig in de aanbevelingen van de ontwerpresolutie terug te vinden. Mijn collega, de heer Busquin, levert een zeer belangrijke bijdrage aan dit werk, en dat is ook wat Europa nodig heeft als het in 2010 de meest concurrentiekrachtige kennismaatschappij van de wereld wil zijn.
In mijn betoog zal ik drie punten aansnijden. Het eerste punt betreft de inhoud van het Europees ruimtebeleid. Dat past in het kader van de visie van een Europa dat zijn mogelijkheden als kenniseconomie volledig benut. Daartoe moet met name een werkelijke Europese onderzoeksruimte worden gecreëerd, in overeenstemming met de conclusies van Lissabon, die in Barcelona moeten worden bekrachtigd. Europa moet bovendien zeer beslist de duurzame ontwikkeling stimuleren die sinds Göteborg een van de prioriteiten van de Unie is. Het moet de burgers meer betrekken bij de besluitvorming en zodoende een praktisch voorbeeld van beleid geven. Juist op dat punt speelt het Parlement een sleutelrol, met name wanneer het erom gaat de technische aangelegenheden uit te leggen, zoals de onderhavige ruimtevaartkwestie.
Behalve deze algemene principes moet ik nog twee bijzondere aspecten noemen. Ten eerste willen wij de ruimte als een internationale aangelegenheid beschouwen en onze verantwoordelijkheid in de wereld erkennen. Dat kunnen wij doen door Europa te voorzien van de noodzakelijke middelen voor een juiste onafhankelijkheid. Ten tweede willen wij de vrede bewaren en de veiligheid van de Europese burgers garanderen.
Ik wil hierbij benadrukken - in antwoord op een aantal door de rapporteur verwoorde zorgen - dat het vredesinstrument van het GMES-initiatief, ofwel Global Monitoring for Environment and Security, een krachtig instrument is bij het toezicht op milieu en veiligheid.
Mijn tweede punt gaat over de weg die wij hebben afgelegd op dit gebied. Er zijn het afgelopen jaar immers belangrijke vorderingen gemaakt bij het ruimtevaartbeleid, dankzij de mededeling waarover u vandaag debatteert en de bijgevoegde resolutie van de Raad. Het beleid van de Europese Unie omvat strategische ruimtevaartactiviteiten voor Europa.
Wat de concrete vorderingen betreft kan ik twee belangrijke fasen noemen. Ten eerste de oprichting van de gemeenschappelijke task force van de Commissie en het Ruimtevaartagentschap. Dit was de aanleiding tot de tweede mededeling, die eind 2001 aan de Raad, het Ruimtevaartagentschap en het Parlement werd voorgelegd. Ten tweede de gezamenlijke voorbereiding voor een strategie ter tenuitvoerlegging van het GMES-initiatief. Er is in dit kader samen met het Europees Ruimtevaartagentschap een communautair actieplan opgezet. Een aanvulling daarop werd aangenomen door de Ministerraad van het Agentschap.
2001 heeft ons evenwel ook met de neus op een aantal grenzen gedrukt. Er konden bijvoorbeeld geen resultaten worden bereikt tijdens de vorige Raad van ministers van Vervoer met betrekking tot het Galileo-project.
Ik betreur deze vertragingen ten zeerste en wil nogmaals zeer duidelijk onderstrepen dat er mijns inziens geen economische redenen zijn om aan de haalbaarheid van het project te twijfelen. Er zijn veeleer twijfels over de politieke wil om een ambitieus project als Galileo door te zetten. Ik hoop dat wij deze twijfels in de komende weken weg kunnen nemen en de Europese Unie in maart definitief tot een positief besluit zal komen.
Het derde aspect is de toekomst. Er staat ons nog veel te doen. Om ervoor te zorgen dat Europa zijn rol kan vervullen, moet er een nauwe samenwerking komen tussen alle betrokken partijen en met name tussen de Commissie en het Europees Ruimtevaartagentschap. Er moet op korte termijn een kaderovereenkomst gesloten worden tussen deze twee instellingen waarin hun onderlinge samenwerking wordt vastgelegd en het Agentschap belast wordt met uitvoering van de ruimtevaartprogramma' s van de Unie. Later zal er een informele Raad over de ruimte moeten worden bijeengeroepen met deelneming van de Raad Wetenschappelijk en Industrieel Onderzoek en de Raad van het Europees Ruimteagentschap.
Het doel op de middellange termijn is dat de Raad van de Unie, de Raad van het Europees Ruimtevaartagentschap en het Europees Parlement het ruimtevaartbeleid bepalen op basis van de aanwijzingen van de staatshoofden en regeringsleiders. Op langere termijn evenwel zal het Europees ruimtevaartagentschap, en meer speciaal het ruimtevaartbeleid, moeten worden opgenomen in de Verdragen. Daarover moet worden gesproken in het kader van het binnenkort beginnend debat over de toekomst van Europa.
Voordat ik mijn betoog eindig, wil ik enkele opmerkingen maken over een aantal aanbevelingen in het verslag-Alyssandrakis. Ik doel met name op de kwestie van de frequenties. Op dit moment wordt er een Europees coördinatiesysteem opgezet in de vorm van een task force. Daarvan maken nationale verantwoordelijken op het gebied van de wetgeving deel uit. Een ander punt is de volledige convergentie tussen het verslag van de door de reflectiegroep ingestelde task force en het standpunt van het Parlement. Het gaat hierbij met name om de noodzaak de concurrentie in de wereld nauwkeurig te onderzoeken en de juiste maatregelen te nemen voor met name lanceerinstallaties. Wij vinden het bovendien een uitstekend idee om een internationale conferentie te organiseren voor de bespreking van de samenwerkingsmogelijkheden. Zoals de heer Alyssandrakis weet, werken wij nu reeds nauw samen met Rusland.
Tot slot wil ik in het algemeen zeggen dat er met het zesde kaderprogramma stappen gezet moeten worden op de weg die in verschillende aanbevelingen wordt aangegeven. Het ruimtevaartvraagstuk is nu immers voor het eerst een van de prioriteiten van dit kaderprogramma, maar het Europees Ruimtevaartagentschap heeft ook voor het eerst de mogelijkheid volledig hieraan deel te nemen.
Dames en heren, het verslag dat u gaat aannemen vormt een belangrijke en sterke prikkel voor de krachten die in gang zijn gezet met de toepassing van een echt Europees ruimtevaartbeleid. Het succes van een dergelijke onderneming hangt af van de inzet van alle betrokkenen en van uw volledige ondersteuning, dames en heren.
Ik wil benadrukken - en daarmee ben ik dezelfde mening toegedaan als een aantal vorige sprekers, zoals de heren Savary en Caudron - dat wij de noodzakelijke capaciteiten en de aanwezigheid van de Europese Unie op het gebied van de ruimtevaarttechnologie niet mogen afzwakken, onder het voorwendsel dat bepaalde projecten zich zouden lenen voor tweeledig gebruik. Er werd duidelijk aangegeven dat het GMES de vrede tot doel heeft en geen initiatief is waarvoor begrotingsmiddelen moeten worden uitgetrokken of dat voor militaire doeleinden kan worden gebruikt. Integendeel! Datzelfde geldt ook voor het project Galileo.
Als de ruimte deels wordt gemilitariseerd, zullen wij daar zeker geen stokje voor kunnen steken door niet-present te zijn in de ruimte. Wij moeten vastbesloten zijn aanwezig te zijn in de ruimte, met eerbiediging van de criteria van de Europese Unie, hetgeen betekent dat wij een ruimte van vrede moeten creëren voor de hele wereld.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de Palacio.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Wegvervoer
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5-0437/2001 van de Hatzidakis, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 96/53/EG van de Raad van 5 juli 1996 houdende vaststelling, voor bepaalde aan het verkeer binnen de Gemeenschap deelnemende wegvoertuigen, van de in het nationale en het internationale verkeer maximaal toegestane afmetingen, en van de in het internationale verkeer maximaal toegestane gewichten (9068/1/2001 - C5-0433/2001 - 2000/0060(COD));
A5-0469/2001 van de heer van Dam, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging, met het oog op de invoering van een uniform bestuurdersattest, van verordeningen (EEG) nr. 881/92 en nr. 3118/93 van de Raad (10353/1/2001 - C5-0473/2001 - 2000/0297(COD)), en
A5-0430/2001 van de heer Grosch, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de opleiding van beroepschauffeurs voor goederen- en personenvervoer over de weg (COM(2001) 56 - C5-0037/2001 - 2001/0033(COD)).

Hatzidakis
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, toen ik mij over dit verslag ontfermde dacht ik hiervoor niet veel tijd nodig te hebben. Uiteindelijk had het toch heel wat voeten in aarde, maar eind goed al goed!
Het doel van deze richtlijn is de maximumlengtes van zowel gelede als niet-gelede bussen voor vervoer in heel de Europese Unie te harmoniseren. Tot nu toe ontbrak het ons aan een duidelijke wetgeving op dit gebied. Wij hadden maar één garantie: niet-gelede bussen mochten overal in de Europese Unie rondrijden als zij niet langer waren dan 12 meter en gelede bussen als zij niet langer waren dan 18 meter. Voor niet-gelede bussen hebben wij bijvoorbeeld op nationaal niveau 4 verschillende maximumlengten. Het gevolg daarvan is dat bepaalde bussen ongeschikt zijn voor gebruik in heel de Europese Unie, en dus de concurrentie wordt verstoord. De lidstaten wilden dat deze maximumlengten werden geharmoniseerd en daarom hebben zij de Commissie om een voorstel gevraagd.
Ik wil de collega' s erop wijzen dat het Parlement tijdens de eerste lezing drie amendementen heeft aangenomen. Met het eerste amendement werd de termijn verlengd waarbinnen de lidstaten op eigen grondgebied het verkeer kunnen toestaan van bussen die niet beantwoorden aan de vereisten van de nieuwe richtlijn. De Commissie had aanvankelijk december 2009 als einddatum voorgesteld, en wij hebben deze toen verlengd tot 2015 om deze bussen een normale economische levensduur, zoals wij dat noemen, te garanderen. De Raad heeft toen deze termijn nogmaals verlengd, namelijk tot december 2020, en de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme heeft daar haar volledige goedkeuring aan gehecht. Met het tweede amendement van het Europees Parlement werd voorgesteld voor gelede bussen dezelfde lengte vast te stellen als voor bussen met aanhanger, namelijk 18,75 meter. In het gemeenschappelijk standpunt werd ook dit amendement overgenomen en natuurlijk hebben wij daar geen enkel probleem mee. Overeenkomstig het laatste amendement mochten niet-gelede bussen met een maximumlengte van 13,5 meter twee assen hebben. De bussen met lengten tussen 13,5 en 15 meter moeten drie assen hebben om het maximumgewicht per as niet te overschrijden. Ook dit amendement werd overgenomen. Alleen het gedeelte met betrekking tot het begrip van niet-gelede bussen werd niet aanvaard, maar dit is enkel een kwestie van terminologie. Belangrijker is dat met het gemeenschappelijk standpunt het voorstel van de Commissie werd aanvaard om de nieuwe wendbaarheidscriteria te gebruiken die momenteel ter aanneming zijn voorgelegd aan de Economische Commissie van de VN in Genève.
Ik wil eraan herinneren dat Portugal en het Verenigd Koninkrijk gedurende een periode tot drie jaar vanaf de inwerkingtreding van de richtlijn, op hun eigen grondgebied de bussen kunnen verbieden die niet beantwoorden aan de oude en strengere wendbaarheidscriteria. Bovendien kunnen de lidstaten om veiligheidsredenen of op andere gronden een lokaal verbod op het gebruik van lange bussen uitvaardigen. Het gaat hierbij om artikel 7 van het gemeenschappelijk standpunt dat lang en breed besproken is in onze commissie. Volgens ons kan aldus grotendeels tegemoet worden gekomen aan de zorgen die tot uiting waren gebracht met bepaalde, tijdens de tweede lezing in de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme verworpen amendementen.
Dit gezegd zijnde is wel duidelijk dat ik alleen maar kan herhalen wat ik ook de Commissie heb voorgesteld: ik vraag de plenaire vergadering het onderhavig gemeenschappelijk standpunt ongewijzigd aan te nemen. Dit bewerkstelligt namelijk een goed evenwicht tussen de verschillende aspecten: interne markt, wetgeving, veiligheid en technische en commerciële vraagstukken.

van Dam
Mijnheer de Voorzitter, de voorgestelde verordening inzake de invoering van een bestuurdersattest houdt in dat alle chauffeurs in dienst van transportondernemingen binnen de Europese Unie een uniform document bij zich dragen. Hierdoor kunnen inspectiediensten in de gehele EU eenvoudig zien of de betreffende chauffeur op correcte wijze te werk is gesteld, dat wil zeggen in overeenstemming met de geldende nationale regels inzake sociale wetgeving. Op dit moment is die controle vanwege uiteenlopende voorschriften en documenten buiten de eigen landsgrenzen moeilijk uit te voeren.
Het Parlement heeft in eerste lezing dit initiatief gesteund. Wel is opgemerkt dat niet te verwachten viel dat dit voorstel alle bestaande problemen op zou lossen. Er bestaan immers ook bilaterale, internationale en CEMT-vergunningen waarmee chauffeurs van buiten de Europese Unie op een bepaalde manier legaal binnen de Europese Unie kunnen werken. De scheidslijn tussen legale en illegale inzet van deze chauffeurs lijkt voor een aantal ondernemingen niet duidelijk genoeg te zijn. Dit voorstel heeft derhalve alleen effect voor de chauffeurs die in dienst zijn van EU-ondernemingen en op vrachtwagens van die ondernemingen rijden.
Het Parlement was in eerste lezing wel van mening dat de toepassing op non-EU-chauffeurs en anderzijds op EU-chauffeurs moest worden gefaseerd, dit vanwege de administratieve maatregelen die de lidstaten moeten nemen. Daarmee gaf het Parlement blijk de situatie in de sector te kennen waar de non-EU-chauffeurs het belangrijkste probleem vormen, althans indien men op het aantal klachten over dergelijke praktijken mag afgaan. Daarom koos het Parlement voor uitstel van twee jaar voor de toepassing van de verordening op EU-chauffeurs. Daarnaast was het Parlement van mening dat de in het attest op te nemen gegevens ook het nummer van het rijbewijs en de sociale zekerheid moesten omvatten. In zijn gemeenschappelijk standpunt heeft de Raad een verregaande mate van instemming met het Parlement getoond. Hij onderkent de beschreven problematiek en acht het attest op zijn minst een constructief element voor de oplossing van de bestaande concurrentieverstoringen in het internationale wegvervoer. Van de amendementen van het Parlement heeft de Raad alleen het amendement inzake de opname van rijbewijs- en socialezekerheidsnummer direct overgenomen. De amendementen over de fasering van de toepassing tussen non-EU- en EU-chauffeurs zijn niet direct door de Raad overgenomen. De Raad aanvaardt wel een fasering maar wil de uiteindelijke datum van toepassing op chauffeurs uit de Europese Unie - op basis van de huidige beschikbare gegevens - nog niet vaststellen. De toepassing op EU-chauffeurs zou pas dan moeten plaatsvinden indien uit een evaluatie van de dan in werking zijnde verordening zou blijken dat dit daadwerkelijk toegevoegde waarde zou hebben. Daarnaast heeft de Raad een interpretatie van het inspectiepercentage (20%) van het aantal afgegeven attesten gegeven.
Als rapporteur kom ik tot de conclusie dat de standpunten van Raad en Parlement niet zover uiteen liggen. Beide onderkennen de kern en de urgentie van het probleem: de non-EU-chauffeurs. Op die groep moet die verordening dan ook zo spoedig mogelijk van kracht worden. Daar bestaat tussen Raad en Parlement geen verschil van mening over. Wat de EU-chauffeurs betreft wil ik opmerken dat - op basis van de beschikbare gegevens - de urgentie daar veel minder hoog is. De door de Raad vastgestelde evaluatie lijkt me een goede zaak om meer gegevens boven water te krijgen. Ik ben echter wel van mening dat het zeer gewenst is een einddatum voor deze evaluatie vast te stellen. Daarom ben ik zeer ingenomen met de schriftelijke toezegging van commissaris de Palacio aan de Vervoerscommissie dat zij de betreffende evaluatie binnen de drie jaar zal laten uitvoeren. Ik reken erop dat zij deze mededeling tijdens deze vergadering mondeling zal bevestigen.
Al met al denk ik, Voorzitter, dat het Parlement tevreden kan zijn met de tekst die nu voorligt. Ik wil dan ook adviseren om deze zonder wijzigingen met de toezegging van de commissaris te accepteren.
Tenslotte, Voorzitter, nog graag een enkele opmerking over het verslag van collega Grosch. Ik kan ermee instemmen maar van wezenlijk belang is wel dat de kandidaten na elke opleiding op adequate wijze worden getoetst en dat de dagelijkse praktijk bij de verdere bijscholing wordt betrokken. Als we vaststellen dat elke chauffeur moet worden opgeleid maar dat dit volgens nationale normen dient te geschieden, bevordert dit het zogenaamde "opleidingstoerisme" en dat is precies wat we niet willen.

Grosch
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte afgevaardigden, de liberalisering van het wegtransport heeft er ongetwijfeld toe geleid dat Europa nu beschikt over een beter aanbod en betere prijzen. Dientengevolge is de concurrentie verscherpt, wat in een groot aantal ondernemingen helaas deels ten koste gaat van de veiligheid en de arbeidsvoorwaarden.
De onderhavige richtlijn betreffende de opleiding van beroepschauffeurs voor goederen- en personenvervoer over de weg moet een aanvullende maatregel zijn en het statuut van de chauffeurs verbeteren. De technologische ontwikkelingen en de strengere milieu- en veiligheidseisen zijn voor ons reden genoeg om verbetering van de opleiding en regelmatige bijscholing te eisen.
Uit de vele gesprekken met de sector hebben wij kunnen opmaken dat de richtlijn geen belemmering mag worden, gezien het gebrek aan werknemers. Daarom heeft de commissie geprobeerd - en daarvoor wil ik alle fracties danken die op zeer constructieve wijze aan dit gesprek hebben deelgenomen - amendementen in te dienen die niet de complete richtlijn veranderen, maar deze wat flexibeler maken. In de eerste plaats hebben wij een brug geslagen naar het rijbewijs. Zoals wij allemaal weten worden in verschillende lidstaten reeds bepaalde eisen gesteld aan de opleiding voor het rijbewijs, en die eisen stemmen overeen met hetgeen hier met deze opleiding wordt voorgesteld. Daarom vinden wij het weliswaar belangrijk dat chauffeurs deze opleiding doen, maar ze hoeven niet dubbel opgeleid te worden, zowel voor het rijbewijs als met deze opleiding.
Voor de opleidingsdoelstellingen geldt hetzelfde. Wij willen niet alles tot in detail vastleggen, maar de doelstellingen heel algemeen opstellen en ze derhalve in de bijlage laten staan. Zodoende kunnen wij de opleidingsdoelstellingen flexibel hanteren en ze aan de ontwikkelingen aanpassen.
De bestaande opleidingen in de lidstaten lopen uiteen en daarom hebben wij gezegd dat de lidstaten die samen met de Commissie kunnen bekijken. Het doel daarvan is de opleiding overal gelijk te maken. Als een land echter reeds een opleiding heeft, moet deze niet door de richtlijn worden veranderd.
Bijscholing is naar onze mening zeer belangrijk voor de ontwikkeling en wij hopen dat dit gerelateerd wordt aan het rijbewijs. Bijscholing voor het rijbewijs is later namelijk ook een belangrijke factor.
Wij hebben evenwel ook voor flexibiliteit gekozen. Chauffeurs moeten bijscholing van zeven uur, een dag dus, volgen en niet meer, zodat de bedrijven niet te veel belast worden. Een dag is slechts 0,05 procent van de werktijd en dat is volgens mij niet te veel.
Persoonlijk ben ik een groot voorstander van een flexibele opleiding. Vandaag de dag spreken we van mobiliteit in Europa en dan kan de plaats van de opleiding niet aan de onderneming of de woonplaats van de chauffeur gebonden zijn. Dit attest moet in heel Europa geldig zijn, maar dan moet de opleiding ook in heel Europa gedaan kunnen worden. Wij zijn ons daarbij bewust van het feit dat dit weliswaar een interessante en belangrijke richtlijn is, maar dat hiermee nog niet alle problemen zijn opgelost. De heer van Dam heeft zojuist over de bilaterale vergunningen gesproken die op dit gebied tot misbruik kunnen leiden, omdat ze in Europa geldig blijven. Wij weten dat bepaalde ondernemingen gebruik zullen blijven maken van het feit - en dat betreur ik enigszins in het verslag van de heer van Dam - dat wij dit uniforme bestuurdersattest beperken tot de landen die geen deel uitmaken van de EU. Binnen de vijftien lidstaten wordt op dit gebied immers ook overdreven. Ik zal geen namen van bedrijven noemen, maar wij kennen er wel enkele.
Tot slot wil ik benadrukken dat wij hier een groot geheel van kunnen maken als wij ervoor zorgen morgen te beschikken over niet alleen een uniform bestuurdersattest, een richtlijn voor de rij- en rusttijden, de daaraan verbonden kaart voor de controle daarop, maar ook deze rijbewijsrichtlijn en de opleiding van vandaag. Dit zou allemaal gemakkelijk gecontroleerd kunnen worden. Vandaar mijn verzoek aan de Commissie, maar ook aan de lidstaten, de controles te verbeteren. Richtlijnen kunnen uitstekend in elkaar zitten, maar als ze niet regelmatig door alle lidstaten worden gecontroleerd, hebben ze geen enkele zin.

Simpson
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik onze drie rapporteurs - de heren Hatzidakis, Van Dam en Grosch - complimenteren met hun werk. Ik sta telkens versteld van de enorme kennis die de leden van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme bezitten ten aanzien van technische details zoals het aantal assen dat bussen hebben, de draaicirkel van bussen, enzovoort. Ik bedank ze voor hun inspanningen. Wat het verslag van de heer Hatzidakis betreft is de PSE-Fractie tevreden met het gemeenschappelijk standpunt, en hetzelfde geldt voor het verslag van de heer van Dam. Dat zal ook bij de stemming tot uiting komen.
Wat betreft het verslag van de heer Grosch: ik ben blij met de richtlijn, aangezien we hierdoor nu een mogelijkheid hebben om de verkeersveiligheid te verbeteren. De arbeidsvoorwaarden voor chauffeurs hebben directe gevolgen voor de economie, maar ook voor de veiligheid. Door middel van opleidings- en bijscholingsprogramma's voor beroepschauffeurs kunnen we de waardering voor dit beroep vergroten. In het licht van de uitbreiding van de Unie is het ook belangrijk om in te zien dat kandidaat-lidstaten deze bepalingen moeten opnemen in hun wetgeving. Ik weet dat in veel lidstaten de opleiding tot chauffeur tot het basispakket van opleidingen behoort, maar in lidstaten waar dit niet het geval is zorgt deze richtlijn ervoor dat alle chauffeurs een gedegen opleiding kunnen krijgen.
De kwestie van de subsidiariteit is al in de commissie naar voren gebracht en komt via een aantal amendementen opnieuw aan de orde in de plenaire vergadering. Mijn fractie is van mening dat dankzij het compromis dat we met behulp van onze rapporteur, de heer Grosch, in de commissie hebben bereikt, de richtlijn nu meer richtsnoeren behelst en er derhalve geen behoefte meer is aan subsidiariteit. Daarom zal mijn fractie tegen de meeste amendementen stemmen waarin voor dit principe wordt gepleit, en zullen wij voor het standpunt van de rapporteur stemmen. We zullen ook voor amendement 43 stemmen, waarin wordt voorgesteld om de werking van deze richtlijn te evalueren, en tegen enkele andere amendementen die te veel willen voorschrijven. Om kort te gaan, we zijn het eens met de rapporteur.
Ik bedank alle rapporteurs voor hun inspanningen en complimenteer ze met de evenwichtige verslagen die ze hebben opgesteld.

Sanders-ten Holte
Allereerst wil ik de drie rapporteurs bedanken voor het vele werk. Speciaal de heer van Dam wil ik complimenteren met het belangrijke werk dat hij heeft gedaan. Het ongeluk in de Gothardtunnel heeft duidelijk gemaakt dat het echt noodzakelijk en urgent is dat er een gemeenschappelijke Europese regelgeving komt zodat er streng kan worden opgetreden tegen illegaal aangestelde chauffeurs die niet over de nodige papieren beschikken. Maar of de attesten voldoende zijn zal uit de evaluatie nog moeten blijken. Ook de heer Grosch wil ik graag complimenteren met zijn verslag. Ook hier gaat het erom dat er uniforme eisen worden gesteld aan chauffeurs omdat dit een bij uitstek transnationaal beroep is. Het gaat tenslotte om veiligheid en eerlijke concurrentie op de weg en het is dan van groot belang dat elke chauffeur een behoorlijke opleiding achter de rug heeft voordat hij de weg opgaat, dat hij zich kan specialiseren en bijscholen en dat de eisen vergelijkbaar zijn in alle lidstaten en de toetredingslanden. Dat zal ook het beroep meer aanzien geven hetgeen erg belangrijk is, en het ook aantrekkelijker maken. Voor de liberalen is het van essentieel belang dat het geleerde ook degelijk getoetst wordt door een onafhankelijke instantie. Toch zijn enige flexibiliteit en pragmatisme geboden. De duur van de opleiding, zoals door de Commissie wordt voorgesteld, is onnodig lang en werkt belemmerend. Bovendien zal een behoorlijk examen veel meer zekerheid geven dat de chauffeur ook datgene geleerd heeft dat hij meent te hebben geleerd. De flexibiliteit die de heer Bradbourn en anderen willen inbouwen gaat ons echter te ver. De meeste van de amendementen zullen wij niet steunen omdat zij in feite de verordening overbodig maken en het examen ontkrachten en daarmee schieten wij ons doel voorbij.

Bouwman
Mijnheer de Voorzitter, Commissaris en rapporteurs, collega's, ik wil de gelegenheid nog even te baat nemen om erop te wijzen dat we eigenlijk op heel korte tijd met een aantal verslagen - niet alleen de hier voorliggende maar ook die over de organisatie van de werktijden waarbij de werktijd niet alleen voor werknemers maar ook voor zelfstandige rijders teruggebracht wordt van gemiddeld 60 naar 48 uur - heel langzaam maar zeker een pakket hebben samengesteld waarin wij vanuit onze zorg over veiligheid, onze zorg over het milieu en over de efficiency toch proberen een aantal voorstellen erdoor te krijgen ter verbetering van de hele omgeving van het vrachtvervoer over de weg en de rol die de chauffeur daarin speelt. Er is al gewezen op de ongelukken die regelmatig plaatsvinden, ook daar waar mensen uit derde landen bij betrokken zijn en waar de papieren niet aanwezig zijn.
Met betrekking tot het verslag van de heer van Dam wil ik er op wijzen dat we eigenlijk in staat zijn geweest dit toch in een redelijke korte termijn te verwezenlijken, en daarom wil ik zijn pogingen ook ondersteunen om niet nog eens te komen met allerlei amendementen maar zo snel mogelijk aan de slag te gaan, wetende dat er ongetwijfeld een aantal feilbare zaken aanzitten die naar voren zullen komen bij de evaluatie, die binnen drie jaar zal plaatsvinden - althans ik neem aan die belofte zo meteen wel zal worden bevestigd. Ik ben het ook eens met de opmerkingen van de heer Brian Simpson dat de manier waarop subsidiariteit gebruikt wordt door collega Bradbourn in zijn amendementen, toch eigenlijk niet de manier is waarop wij op dit moment zouden moeten werken. Wij zullen als groene fractie absoluut tegen deze benadering stemmen. Tot slot een woord van dank aan rapporteur Hatzidakis en de heer Grosch uiteraard. Mijnheer Hatzidakis, dit was een technisch amendement. Dit is het soort verslagen dat wij met alle plezier aan de voorzitter toendertijd overlieten en ik wens u veel succes in uw volgende baan binnen dit transportgebeuren.

Vatanen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wij debatteren nu over drie verslagen over het wegvervoer die op zich voor het grote publiek niet de meest spannende zijn. Er zal in politiek opzicht dus niet gescoord worden. Ook kleine stappen zijn echter noodzakelijk om een flexibel vervoer te garanderen. Ik bedank de rapporteurs voor hun uitstekende werk en bijvoorbeeld de heer Grosch voor zijn zeer constructieve benadering van de amendementen van zijn collega's. Wat het verslag van de heer Hatzidakis betreft kan men zeer tevreden zijn over het feit dat de Raad nu toestaat dat oude bussen tot het eind van hun economische levensduur worden gebruikt. Een andere oplossing zou ook een absurde verkwisting van middelen zijn.
Wat de afmetingen betreft wil ik de situatie bij vrachtwagens noemen. In Finland en Zweden zijn grotere vrachtwagens dan gebruikelijk toegestaan. Bij ons mogen ze zes en een halve meter langer zijn dan elders in de Europese Unie. Die afmetingen moeten onmiddellijk in de hele Europese Unie worden ingevoerd. Als dat gebeurt, zou de hoeveelheid vracht van vrachtwagens toenemen van veertig naar zestig ton. De voordelen zijn ook voor leken zonneklaar. Op onze drukke wegen bespaart men ruimte, omdat twee Finse vrachtwagens gelijk staan aan drie vrachtwagens uit een andere lidstaat. Midden-Europa zou zo nu en dan kunnen leren van het pragmatisme in de noordelijke landen. Een vlotter vervoer en een beter gebruik van de ruimte leiden tot een schoner milieu. Dat is precies de boodschap van het Witboek over vervoer: merci, madame Palacio Vallelersundi. Ik vraag de Commissie dan ook hierop te reageren en een voorstel in die richting te overwegen.
Men moet beseffen dat het wegvervoer voor Europa verreweg de belangrijkste vervoersvorm is, die bovendien vervoer van deur tot deur mogelijk maakt. De jammerlijk slecht functionerende spoorwegen moeten natuurlijk ook worden verbeterd. Dat ijsbrekers sneller gaan dan vrachttreinen is absurd. Hierbij moet wel worden aangemerkt dat Finse ijsbrekers niet erg langzaam zijn. Het functioneren van het wegvervoer mag men echter niet tegenwerken, integendeel. De dynamiek van Europa hangt af van een florerende economie waarvoor een goed functionerend wegvervoer van levensbelang is. Met een uniforme regelgeving garanderen wij gelijkwaardige mededingingscriteria zowel tussen de vervoersvormen als tussen de lidstaten. Naar mijn mening zijn deze verslagen een stap in de goede richting.

Pohjamo
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mijn collega's bedanken voor de goede verslagen over het wegvervoer. Met de maatregelen die daarin staan wordt de verkeersveiligheid verbeterd en dat is belangrijk.
Over de maximaal toegestane afmetingen van voertuigen is een redelijk evenwichtig gemeenschappelijk standpunt tot stand gekomen, zoals rapporteur Hatzidakis zei. Verlenging van de overgangstermijn maakt het mogelijk dat de huidige bussen tot het eind van hun levensduur goed worden gebruikt. Er is nu voldoende tijd. De technologische ontwikkeling biedt de mogelijkheid steeds langere voertuigen te gebruiken en tegelijkertijd rekening te houden met de veiligheidsfactoren. Door het harmoniseren van de maximumlengtes van bussen wordt ook de concurrentieverstoring minder.
Met de invoering van een uniform bestuurdersattest wordt een gelijkwaardiger concurrentie in de sector bevorderd en wordt ook de verkeersveiligheid verbeterd. Het alleen toepassen van de verordening op chauffeurs uit derde landen is in ieder geval in de eerste fase gerechtvaardigd.
Het derde verslag over het harmoniseren van de opleiding van beroepschauffeurs voor goederen- en personenvervoer kan zowel de verkeersveiligheid als de positie van de chauffeurs verbeteren. Tegelijkertijd kan ook het aanzien van de sector worden verhoogd en de aantrekkelijkheid ervan onder jongeren worden vergroot. Ook dat is een belangrijk aspect. Het is ook goed om op te merken dat een beter rijgedrag ook voordelen biedt voor het milieu. De verplichte basisopleiding voor chauffeurs mag echter niet verhinderen dat chauffeurs die al in de sector hebben gewerkt naar de sector terugkeren. Daarmee is in dit verslag rekening gehouden. De deelname aan de opleiding moet zo flexibel mogelijk zijn. Het opleidingsprogramma moet zodanig worden opgesteld dat een lesprogramma ten minste zeven uur duurt. Het belangrijkste is echter te garanderen dat met de opleiding de vakbekwaamheid van chauffeurs wordt verbeterd, zoals mevrouw Sanders-ten Holte zojuist onderstreepte.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, iedere dag staan er in de krant berichten over ernstige ongelukken in Europa die worden veroorzaakt door oververmoeide, overwerkte en onervaren vrachtwagenchauffeurs. Dan vraagt iedereen zich toch hoofdschuddend af hoe zoiets aan het begin van de eenentwintigste eeuw nog mogelijk is op onze wegen. De kwaliteitsnorm van het wegvervoer in de EU moet en kan ongetwijfeld verbeterd worden. Het beroep van vrachtwagenchauffeur, waaraan steeds meer eisen worden gesteld, moet verbeterd en aantrekkelijker gemaakt worden en de veiligheid van het wegverkeer moet eveneens verhoogd worden. Of de door de Commissie voorgestelde mogelijkheid daadwerkelijk verbetering in de situatie kan brengen, moet nog blijken. Mijns inziens levert de onderhavige richtlijn geen echte meerwaarde op.
Wij moeten opleiding in principe toejuichen, want deze is belangrijk voor de beroepsgroep. Door het examen voor het rijbewijs moet iedere vrachtwagenchauffeur nu evenwel al een zeer grote kennis van de verkeersregels hebben. Waar ik vandaan kom, zeggen we altijd zeker is zeker, maar ik kan geen enkele logica herkennen in vele eisen in de richtlijn die - in mijn ogen - overbodig zijn, omdat ze reeds bestaan. Een duidelijk voorbeeld hiervan is het volgende: in Duitsland bestaat reeds een echte opleiding voor beroepschauffeur die drie jaar duurt. In vergelijking daarmee zijn de tijdelijke eisen die in de titel van de richtlijn genoemd worden en die door de Raad overigens zelfs worden afgezwakt, slechts een beroepsbasisopleiding. Er kan in 140 uur eenvoudigweg niet meer bereikt worden.
Ik had het zojuist over meerwaarde. Als ik de voorgestelde regelingen echter goed bekijk, moet ik vaststellen dat het op een aantal plaatsen eerder om een verslechtering gaat. Een achttienjarige mag nu immers met een vrachtwagen van veertig ton met gevaarlijke producten door de Alpen rijden als hij slechts een paar uur basisopleiding gevolgd heeft! Dat kan nooit de bedoeling zijn geweest. Het beroep van vrachtwagenchauffeur moet verbeterd worden en daarvoor is deze richtlijn geschikt. Wat betreft de veiligheid in het verkeer is de richtlijn nog voor verbetering vatbaar. Misschien zou alles wel veel beter worden als er eindelijk een nieuwe tachograaf zou komen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, geachte mevrouw de commissaris, geachte dames en heren, wij behandelen vandaag een richtlijn over gewichten in het grensoverschrijdend verkeer. Uiteraard gaat het daarbij niet alleen om gewichten, maar ook om afmetingen. Dat is een typische methode om in de titel al duidelijk aan te geven waarop de richtlijn betrekking heeft en dat vervolgens uit te werken.
Ik volg reeds gedurende lange tijd de ontwikkelingen bij de Europese bussen, omdat deze gedetailleerdheid op Europees niveau eigenlijk helemaal niet nodig is.
Wij - het Europees Parlement is hierover eensgezind - zetten ons per slot van rekening in voor het beginsel van wederzijdse erkenning. Dat betekent dat wij dit beginsel waar mogelijk daadwerkelijk in praktijk moeten brengen en de regelgeving alleen moeten harmoniseren als het echt nodig is. Wat dat betreft vind ik deze richtlijn zeer goed. Ze is een toonbeeld van een korte en exacte, algemene bepaling voor Europese bussen.
Ik zou eigenlijk graag zien dat deze richtlijn alle andere richtlijnen betreffende bussen verving, waardoor de lidstaten de mogelijkheid krijgen hun bussen aan te passen aan de plaatselijke omstandigheden. Een bus die op Sicilië bij hoge temperaturen en door kleine dorpjes rijdt, moet aan andere eisen voldoen dan een bus die tijdens het spitsuur door Londen rijdt of grote afstanden in Noord-Ierland moet afleggen. Harmonisatie is hier niet op zijn plaats, omdat het veel geld kost en veel overbodig werk oplevert. De Commissie moet zo spoedig mogelijk nagaan waar wij een vrijwillige zelfverplichting nodig hebben en waar juist normen moeten worden uitgewerkt. Wij hebben daarvoor uitstekende normalisatiecomités. Wij willen alleen kaderrichtlijnen als het dringend noodzakelijk is.

Helmer
Mijnheer de Voorzitter, deze voorstellen voor de opleiding van vrachtwagenchauffeurs zijn - zoals veel wetgeving die door dit Parlement wordt aangenomen - volkomen overbodig. Het enige wat we nodig hebben is de wederzijdse erkenning van nationale attesten, eventueel ondersteund door een vrij algemene kaderrichtlijn om te zorgen dat aan de minimumeisen wordt voldaan, met name wanneer het gaat om chauffeurs uit derde landen. We zitten echter met een typisch staaltje EU-wetgeving: opdringerig, normatief, geldverslindend. Het is een kerstboom waar we een verlanglijstje vol dure kerstballen aan hebben gehangen. Milieuaspecten zijn belangrijk maar staan los van het vermogen om een vrachtwagen te besturen.
De voorstellen om bij de opleiding aandacht te schenken aan gezond voedsel zijn in de Britse pers al algemeen met hoongelach ontvangen. Een Britse vrachtwagenchauffeur vragen om zijn eieren met worst te laten staan is hetzelfde als de Paus uitnodigen voor een discofeest. Daarmee maken we ons gewoon belachelijk. Wij vragen echter om iets wat erger is dan hoongelach. De branche heeft geschat dat deze voorstellen alleen al in het Verenigd Koninkrijk meer dan 200 miljoen euro per jaar kosten, terwijl zij al onder grote druk staat. De hoeveelheid tijd die de individuele eigenaar-vervoerder moet vrijmaken voor opleiding is onaanvaardbaar. Hierdoor zullen honderden van hen hun activiteiten moeten staken.
In dit Parlement bewijzen we constant lippendienst aan de wensen van het midden- en kleinbedrijf, maar we negeren hun belangen voortdurend. We praten over het probleem van de werkloosheid en nemen vervolgens richtlijnen aan waarmee banen verloren gaan. Deze voorstellen maken deel uit van een vastberaden aanval van de Commissie op de sector van het wegvervoer.
Ik moet zeggen dat ik zelf zijdelings betrokken ben: mijn stiefzoon is vrachtwagenchauffeur en hij en zijn collega's zijn verbijsterd over deze voorstellen. Ik heb tevergeefs gezocht naar een realistische beoordeling van de consequenties voor de bedrijven. Wat ons te wachten staat, zijn enorme kosten, enorme schade voor de bedrijfstak, en met name de kleine ondernemingen en grote schade voor de Europese concurrentiepositie. Hierdoor wordt het behalen van de doelstellingen van Lissabon nog verder belemmerd, en waarvoor? Om dingen te bereiken die in het gunstigste geval vaag en speculatief zijn. Ik dring er bij mijn collega's op aan om het verslag-Grosch te verwerpen. Laten we even een stapje achteruit doen en kijken wat een enorme schade wij met onze stortvloed van gecompliceerde en overbodige wetgeving aanrichten.

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij behandelen nu drie verslagen, of liever gezegd drie wetsvoorstellen die tot doel hebben de veiligheid op de wegen te verbeteren en een betere werking van de interne markt te garanderen.
Wat betreft de maximaal toegestane afmetingen in het nationaal en internationaal verkeer en de maximaal toegestane gewichten in het internationaal verkeer wil ik de rapporteur, de heer Hatzidakis, feliciteren met zijn uitstekende werk. Hij heeft ervoor gezorgd dat er uiteindelijk een akkoord kon worden gevonden na dit hele proces. Ik ben zeer tevreden omdat de conclusie van het verslag een goed evenwicht is tussen interne markt, regulering en veiligheid, en tevens aandacht wordt geschonken aan de technische en economische aspecten. Dit was in feite ook de bedoeling van de Commissie toen zij haar initiatief presenteerde. Daarom wil ik het Parlement bedanken voor zijn steun aan het gemeenschappelijk standpunt, dat de Commissie volledig en zonder amendementen ondersteunt. Daarin zijn immers reeds alle amendementen van het Parlement uit de eerste lezing overgenomen en komen ook kleine, nieuwe wijzigingen voor van het oorspronkelijke Commissievoorstel.
Ik heb nu de heer Hatzidakis bedankt voor zijn werk, maar ook de heer van Dam verdient alle lof voor het werk dat hij gedaan heeft. Ik kan hem mededelen dat de Commissie van plan is binnen drie jaar na inwerkingtreding van de verordening een evaluatieverslag op te stellen. Ik hoop dat het Parlement zodoende het gemeenschappelijk standpunt van de Raad kan goedkeuren en daarmee de zaak afsluiten. Daarmee kunnen wij ons op efficiënte wijze gaan inzetten voor de werkgelegenheid en de situatie van de vrachtwagenchauffeurs uit derde landen reguleren via transportondernemingen uit de Europese Unie.
Tot slot wil ik het hebben over de opleiding van beroepschauffeurs voor goederen- en personenvervoer over de weg. Ik wil de heer Grosch danken die het laatste verslag over het wegvervoer heeft opgesteld waarover wij vandaag debatteren. Ik kan bevestigen dat uit het verslag en de toelichting blijkt dat het Europees Parlement de mening van de Europese Commissie met betrekking tot het belang van dit voorstel deelt, hoewel het hier om een technisch voorstel gaat. Met de voorgestelde maatregelen kan een compleet pakket worden samengesteld voor opleiding en scholing van bus- en vrachtwagenchauffeurs via de vaststelling van minimumvereisten.
Mevrouw Langenhagen, men zal niet verplicht worden de beroepsopleiding in een bepaald land te verminderen. Er moeten alleen minimumvereisten worden vastgesteld waaraan alle landen zich moeten houden.
Derhalve hoeft de eis van een driejarige basisopleiding die nu in Duitsland geldt, niet veranderd te worden. Integendeel, dit strookt zelfs beter met de vereiste van deze richtlijn. Men moet er nu echter wel voor zorgen dat alle Duitse chauffeurs, en niet slechts een klein percentage zoals nu het geval is, deze basisopleiding volgen en volbrengen. Het doel daarvan is de kwaliteit van de chauffeurs en het wegvervoer in het algemeen te verhogen en de wegveiligheid te garanderen.
Het grootste deel van de amendementen kunnen wij, met enkele wijzigingen her en der, overnemen maar er zijn enkele amendementen die wij moeten verwerpen. Ik doel bijvoorbeeld op de amendementen 25 tot en met 41, want daarmee zou dit initiatief volledig aan de lidstaten overgelaten worden. Op dit moment ligt de volledige verantwoordelijkheid bij de lidstaten en slechts 5 procent van de bus- en vrachtwagenchauffeurs heeft een beroepsopleiding gevolgd.
Dit voorstel is derhalve van doorslaggevend belang om verbetering in deze situatie te brengen. Slechts met een communautaire wetgeving waarmee een dergelijke opleiding verplicht wordt gemaakt, kunnen wij dit doel bereiken. De huidige situatie is immers niet alleen gevaarlijk maar veroorzaakt ook duidelijke concurrentieverstoring. Wat met name amendement 37 betreft, stel ik voor in het gewijzigde voorstel van de Commissie rekening te houden met een aantal zorgen van de heer Bradbourn. Op die manier creëren wij een grotere marge voor het subsidiariteitsbeginsel. Wij vinden namelijk dat hij op bepaalde punten gelijk heeft.
De Commissie kan weliswaar het beginsel van een parallelle opleiding voor rijbewijs en vakbekwaamheid overnemen, maar wil wel graag voorkomen dat chauffeurs bepaalde onderdelen van hun opleiding dubbel moeten doen. Derhalve kunnen wij de amendementen 6, 16, 17 en 18 niet aanvaarden. Amendement 5 kunnen wij evenmin overnemen, omdat de sector daardoor in moeilijkheden kan raken. Deze branche heeft toch al met problemen te kampen omdat er te weinig chauffeurs zijn vanwege de basisopleiding die chauffeurs moeten gaan volgen die reeds werken maar nog geen drie jaar ervaring hebben. Als compromis zouden wij amendement 27 desalniettemin kunnen aanvaarden. Wat betreft amendement 10 dat betrekking heeft op bijscholing onder arbeidstijd, is de Commissie van mening dat de sociale partners daarover moeten beslissen. Dit amendement kunnen wij derhalve niet overnemen.
De Commissie is het evenmin eens met amendement 13 dat betrekking heeft op de opleidingsplaats. Wij begrijpen dat er enige flexibiliteit moet zijn wat betreft de bijscholing die van korte duur is. Deze bijscholing moet plaatsvinden in het land van de woonplaats van de chauffeur of in het land waar de onderneming een zetel heeft. Het is echter niet de bedoeling dat bijscholing ergens anders plaatsvindt. Er zijn namelijk al soortgelijke bepalingen met betrekking tot het rijbewijs en de kaart.
In amendement 19 wordt de mogelijkheid voorgesteld om internationaal transport met name op talenkennis te concentreren. Dat is niet het doel van dit voorstel en wij verwerpen derhalve dit amendement. De Commissie ondersteunt evenmin de amendementen 2, 22 en 23 omdat zij verdergaan dan de onderhavige richtlijn. Ten slotte zijn wij van mening dat de amendementen 42, 44 en 45 evenmin kunnen worden overgenomen. Daarmee wordt de duur van de opleiding bepaald in de artikelen in plaats van in de bijlage.
Mijnheer de Voorzitter, dan wil ik eindigen met een woord van dank aan de drie rapporteurs voor hun werk. Ik dank eveneens het Parlement, omdat het zoals het er nu naar uitziet, twee voorstellen zal goedkeuren: het voorstel betreffende de in het nationale en internationale verkeer maximaal toegestane afmetingen en gewichten en het voorstel betreffende een uniform bestuurdersattest. Ik hoop dat wij aldus spoedig een punt kunnen zetten achter de behandeling daarvan en over kunnen gaan tot de toepassing. Ik hoop eveneens dat wij in de laatste fasen nog tot overeenstemming kunnen komen over de opleiding van beroepschauffeurs voor goederen- en personenvervoer. Dat is voor ons een zeer belangrijke factor om de wegveiligheid te verbeteren en verstoringen op de markt, en met name in de transportbranche in de Europese Unie, te voorkomen. Zoals ik reeds gezegd heb, zullen wij in het gewijzigd voorstel dat wij te zijner tijd zullen presenteren, vele amendementen overnemen en eveneens enkele amendementen verwerken met betrekking tot het belang van meer armslag voor de subsidiariteit.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de Palacio.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Partnerschapsovereenkomst ACS/EG
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling (A5-0412/2001) van de heer Rod, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting van de Partnerschapsovereenkomst tussen de staten in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan en de Europese Gemeenschap en haar lidstaten (2117/2000 - COM(2000) 324 - C5-0417/2000 - 2000/0124(AVC).

Rod
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, ook al heb ik mij in de motivering van dit verslag vrij kritisch uitgelaten, onze opstelling moet constructief blijven en ondanks het late tijdstip zou ik het Europees Parlement willen aanbevelen instemming te betuigen met de ratificatie van deze ACS/EU-overeenkomst.
De ondertekening van de Overeenkomst van Cotonou was allesbehalve een formaliteit. De ACS-landen hebben weliswaar altijd te kennen gegeven dat zij hun samenwerking met de Europese Unie wilden voortzetten, maar aan Europese zijde werden andere scenario' s overwogen. De Europese belangen op het internationaal toneel zijn veranderd en Afrika is een marginaal continent geworden. Onder de tien landen die de meeste Europese hulp ontvangen bevindt zich geen enkel ACS-land. Er is nooit een echte politieke balans opgemaakt van Lomé, maar toch gaan we bij Cotonou uit van dezelfde grondslagen. Wij betwijfelen of de Overeenkomst van Cotonou wel in staat zal zijn een dynamische en duurzame ontwikkeling op gang te brengen als er geen evenwichtigere economische wereldorde komt die de ontwikkelingslanden eindelijk rechten geeft. De structurele oorzaken die het succes van de overeenkomsten van Lomé in de weg stonden, zijn nog altijd aanwezig: de schuldenlast die op de begrotingen van de ACS-landen drukt en hun mogelijkheden tot investering in duurzame ontwikkeling dwarsboomt; de voortdurende verslechtering van de handelsvoorwaarden ten nadele van de ACS-landen door het gebrek aan een internationaal systeem voor regulering van de handel in basisproducten; een beleid van structurele aanpassingen dat budgettaire beperkingen oplegt aan ACS-landen, en tot slot een onsamenhangend Europees beleid dat evenals het ontwikkelingsbeleid niet alleen de eigen landbouwproductie subsidieert en overschotten exporteert naar de ontwikkelingslanden, met al funeste gevolgen van dien voor de lokale markten, maar ook de industriële vissersvloten toestaat de territoriale wateren van de ACS-landen te exploiteren waardoor het overleven van de lokale bevolking in gevaar wordt gebracht en de biodiversiteit schade wordt toegebracht. Laten we ook niet voorbijgaan aan de interne problemen van de ACS-groep, de democratische tekortkomingen in bepaalde landen en het improductieve gebruik van steunmiddelen door corrupte regimes.
De Overeenkomst van Cotonou brengt geen innovatie. Het bestendigt en accentueert veeleer de koers naar liberalisering die onder Lomé IV werd ingezet en door de internationale instanties wordt voortgezet. Dit betekent handelsliberalisering, waarbij wordt afgestapt van niet alleen het niet-wederkerig handelssysteem maar ook de STABEX- en SYSMIN-mechanismen en wordt overgegaan naar een handelsregeling in de vorm van regionale economische partnerschapsovereenkomsten die verenigbaar zijn met de WTO-regels. Kunnen de ACS-landen de wereldwijde concurrentie echter wel het hoofd bieden? Zal de differentiatie met de minst ontwikkelde landen die wel profiteren van het Everything but arms-initiatief de cohesie binnen de ACS-groep niet in gevaar brengen? Dit betekent echter tevens economische liberalisering, via de Algemene Overeenkomst inzake de Handel in Diensten. De privatisering van deze economische sector is een uiterst gevaarlijk proces binnen de ACS-landen waar publieke basisdiensten - onderwijs, medische zorg, rechtspraak - toch al kwetsbaar zijn of zelfs ontbreken. Evenzeer is de verwijzing naar de TRIPS-overeenkomst een gevaar voor de mensen in het Zuiden, die mogelijk de toegang tot hun eigen natuurlijke hulpbronnen verliezen. De biodiversiteit loopt gevaar. In de Overeenkomst van Cotonou is het milieu overigens naar het tweede plan verdrongen. Men probeert uitsluitend de milieuschade van het ontwikkelingsbeleid te beperken, hetgeen niets te maken heeft met een strategie voor duurzame ontwikkeling.
De Overeenkomst van Cotonou bevat echter ook interessante elementen waarmee we op weldoordachte wijze iets moeten doen. De erkenning van het maatschappelijk middenveld als betrokkene bij de partnerschap is een belangrijke innovatie. Zijn vertegenwoordigers moeten van meet af aan betrokken worden bij de dialoog over het ontwikkelingsbeleid en bij de tenuitvoerlegging van programma' s. Zij moeten ook direct kunnen profiteren van de middelen. We moeten dit maatschappelijk middenveld definiëren en ervoor zorgen dat het niet voor het karretje van deze of gene partij wordt gespannen. Het maatschappelijk middenveld van ieder ACS-land moet dus vanuit een nationale én regionale organisatie actief deelnemen aan de ontwikkeling van zijn land. Dit proces is op gang gebracht met de oprichting van het forum voor het maatschappelijk middenveld van de ACS-landen. De Europese Unie moet dit proces in navolging van het Belgische voorzitterschap ondersteunen.
De Paritaire Parlementaire Vergadering krijgt op dit punt een grotere rol toebedeeld, aangezien ze moet gaan toezien op de participatie van het maatschappelijk middenveld en op de tenuitvoerlegging van de democratiseringsprocessen. Ze beschikt echter niet over middelen waarmee zij de uitoefening van deze taak kan afdwingen. Een ander cruciaal element is de politieke dialoog, mits deze wederzijds is en effectief in praktijk wordt gebracht. Het Everything but arms-initiatief is genomen zonder de ACS-landen te raadplegen en de sancties worden nog altijd verschillend ingevuld. Omdat ten slotte de Europese gemeenschap fors wil investeren in enkele sleutelsectoren, zouden de nationale indicatieve programma' s prioriteit moeten geven aan het verbeteren van de openbare diensten en de administratieve en institutionele capaciteit. In de praktijk zal alles afhangen van de toepassing van de Overeenkomst van Cotonou. Zo voorziet de nieuwe Overeenkomst van Cotonou in een toename van de hulp, rekening houdend met de prestaties van de ontvangende landen. Wie gaat deze prestatiecriteria echter vastleggen? Gaat men kijken in hoeverre landen erin slagen hun macro-economisch evenwicht te herstellen, of het effect beoordelen van de hulp op het terugdringen van de armoede? De nieuwe verdeling van de bevoegdheden over de diensten van de Commissie lijkt weinig bij te dragen aan een grotere samenhang in het ontwikkelingsbeleid. In hoeverre kan het directoraat-generaal Handel bijdragen aan een handelsmodel dat voordeliger is voor de ACS-landen zonder de Europese handelsbelangen schade toe te brengen? Het feit dat het directoraat-generaal Ontwikkeling op dit vlak langzaam maar zeker wordt ontdaan van zijn prerogatieven belooft weinig goeds.
Wat ons, Europese afgevaardigden, betreft, en daarmee wil ik afsluiten mijnheer de Voorzitter, loopt onze taak na de stemming van morgen ten einde. Daar het Europees Ontwikkelingsfonds niet in de begroting is opgenomen, zijn we niet langer bevoegd voor de controle op en de verwezenlijking van de doelstellingen van de ACS/EG-partnerschap. Dat is onaanvaardbaar. We moeten samen de tenuitvoerlegging van deze overeenkomst ter hand nemen opdat de hulp daadwerkelijk ten goede komt aan de bevolking van de ACS-landen, al naar gelang hun behoeften aan voedsel, zorg en onderwijs.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, het is nu anderhalf jaar geleden dat wij de Commissie met de Overeenkomst van Cotonou konden feliciteren. Het is eigenlijk beschamend dat dit Verdrag nog maar door drie lidstaten is geratificeerd. Ik denk dat er dit voorjaar vermoedelijk nog een aantal lidstaten zal volgen, maar al bij al is dit geen bemoedigend resultaat. Het is al heel wat dat wij dit verslag morgen kunnen aannemen, hoewel ik het met de rapporteur eens ben dat dit nog maar een eerste stap is. Toch feliciteer ik hem met zijn verslag.
Sinds het Verdrag in juni 2000 werd ondertekend, is er veel veranderd in de wereld, maar dat doet niets af aan het belang van dit Verdrag. We mogen gerust zeggen dat de samenhang tussen het buitenlands beleid en het ontwikkelingsbeleid sindsdien versterkt is en ik ben blij dat ik vandaag het woord neem namens de Commissie buitenlandse zaken, want dat bewijst immers de samenhang tussen het buitenlands en het ontwikkelingsbeleid. Commissaris Nielson heeft dit in een toespraak in december 2001 in Berlijn met de titel "Van Afghanistan naar Zimbabwe" tot zijn leuze gemaakt. Wat er eerst komt, speelt geen rol. 11 september bewees duidelijk het verband tussen beide en vooral het belang van een buitenlands beleid. 11 september toonde aan wat er kan gebeuren als niet alle delen in de wereld ontwikkeld zijn. Het is nu onze taak ervoor te zorgen dat deze ontwikkeling er komt. Hetzelfde geldt voor onze opvolging van Kosovo. Ook met betrekking tot Zimbabwe is de samenhang tussen het buitenlands beleid en het ontwikkelingsbeleid duidelijk. De EU is erin geslaagd met Zimbabwe een goede overeenkomst te bereiken, die hopelijk zal toelaten succes te boeken in Zimbabwe. Ik sluit mij aan bij de slotwoorden van de commissaris, die zei dat de C in CFP staat voor "gemeenschappelijk (common), niet gunstig (convenient) en koloniaal (colonial)". Er is dus nog heel wat werk aan de winkel, ook voor ons hier in het Parlement.

Corrie
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag in de eerste plaats de rapporteur bedanken voor de enorme hoeveelheid werk die hij in dit document heeft gestopt en voor de informatie die erin is vervat. Ik ben echter teleurgesteld dat hij zo pessimistisch is, zowel over het verleden als over de toekomst. Uiteraard deel ik bepaalde punten van zijn kritiek: een te grote papierwinkel, gebrek aan besluitvorming, traagheid van procedures en een gebrek aan capaciteit in de ontwikkelingslanden. Dit heeft aanleiding gegeven tot frustratie, maar commissaris Nielson pakt deze problemen krachtdadig aan.
Ik ben veel optimistischer dan de rapporteur. Ik ben ervan overtuigd dat met de Overeenkomst van Cotonou de juiste weg wordt ingeslagen. Lomé had zijn tekortkomingen, maar het was een uniek concept en er is veel goed werk verricht. De nieuwe partnerschapsovereenkomst stoelt op de juiste principes en vormt een verbetering van de oude Overeenkomst van Lomé. Het thema van leniging van de armoede is een van die juiste principes. De enige vraag is hoe dit probleem het beste kan worden aangepakt. Er wordt veel gediscussieerd over projectfinanciering versus begrotingssteun. Moeten we werken met multilaterale of bilaterale hulp? Ik ben een groot voorstander van multilaterale hulp, aangevuld met bilaterale hulp als dat een project ten goede komt.
Ik vind niet dat de projectfinanciering een fiasco is geworden. Het probleem was dat landen niet de capaciteit hadden om projecten voort te zetten nadat ze door de Europese Unie waren afgerond. Ik ben er ook nog niet van overtuigd dat begrotingssteun in alle ontwikkelingslanden strak genoeg in de hand kan worden gehouden en ik vrees dat het de deur zal openzetten naar corruptie.
Ik denk dat de nieuwe elementen in de Overeenkomst van Cotonou de grootste invloed zullen hebben: de politieke dimensie, de nadruk op goed bestuur, conflictpreventie en -beheer, de interactie met de samenleving, de regionale benadering ter stimulering van de handel en het parlementaire aspect van de Paritaire Vergadering. Dit zijn allemaal elementen die de partnerschap moeten versterken.
Door dit alles is mijn rol van covoorzitter vorig jaar veranderd. Ik heb vorig jaar onmiskenbaar een meer politieke rol gespeeld. Zo heb ik bijvoorbeeld in Liberia met president Taylor gesproken over conflictbeheer en goed bestuur. Ik heb ook met de presidenten van Botswana, Malawi en Mozambique gepraat over de situatie in Zimbabwe en gehoord en gezien wat die voor effecten heeft op hun landen.
Dit alles valt of staat met een effectieve Commissie en delegaties die over voldoende middelen en mensen beschikken. De meeste die ik heb gezien, functioneren momenteel bijzonder slecht door gebrek aan geld en het onbenullige papierwerk dat ze moeten afhandelen. Dat is de schuld van het Parlement. We moeten er bij alle landen op aandringen dat ze het Verdrag ratificeren, zoals mevrouw Dybkjær ook al heeft opgemerkt, zodat het negende EOF in werking kan treden.
Deze partnerschap moet een succes worden. Als we echt willen dat er een einde komt aan economische migratie en terrorisme in de wereld, dienen we in ontwikkelingslanden voor een levensstandaard te zorgen die mensen overhaalt om daar te blijven en te werken.

Junker
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil beginnen met te zeggen dat de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-democraten vol overtuiging zijn instemming zal betuigen met de Overeenkomst van Cotonou. Uiteraard is ze op een aantal punten nog voor verbetering vatbaar, zoals alle dingen. Helaas kan ik vanwege de beperkte spreektijd geen uitgebreide lofrede over deze Overeenkomst houden en moet ik mij tot een aantal aspecten beperken.
De Overeenkomst van Cotonou vloeit voort uit de permanente samenwerking met de ontwikkelingslanden in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan. De samenwerking begon met de Overeenkomst van Yaoundé en werd vanaf 1975 met in totaal vier Overeenkomsten van Lomé uitgebreid. Lomé I begon met 46 ACS-landen en 9 EU-lidstaten en bij de Overeenkomst van Cotonou is het aantal verdragspartners uitgebreid tot 77 ACS-landen en 15 EU-lidstaten. De Overeenkomst heeft nu evenwel een bredere inhoudelijke basis en dat is nog belangrijker dan de geografische uitbreiding. Door het uiteenvallen van het Oostblok en de daaraan verbonden politieke veranderingen in de gehele wereld, en bijgevolg ook in de ACS-landen, zijn de politieke en economische aspecten steeds belangrijker geworden. De eerbiediging van de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat, behoorlijk bestuur en de versterking van het maatschappelijk middenveld zijn belangrijke onderdelen van de Overeenkomst. Schending ervan kan met sancties worden bestraft.
In de Overeenkomst van Cotonou wordt gewezen op de noodzaak van een politieke dialoog, worden de landen verplicht de vrede te consolideren en conflicten te voorkomen of op te lossen en is armoedebestrijding als doelstelling vastgelegd. Dit zijn allemaal belangrijke instrumenten van de ACS-samenwerking maar helaas bieden ze geen garantie voor succes. Denkt u hierbij maar aan Soedan, de Hoorn van Afrika, Congo, Zimbabwe, de islam en HIV of aids. De parlementaire follow-up van de ACS-samenwerking is een wereldmodel dat door de Overeenkomst van Cotonou is opgewaardeerd. Daardoor wordt zijn parlementaire karakter versterkt, maar ook zijn rol als een open discussieforum en toezichthoudend orgaan. Dit maakt deel uit van de nieuwe dimensie van de Overeenkomst van Cotonou en is voor ons reden te meer deze Overeenkomst goed te keuren.

van den Bos
Zal de Overeenkomst van Cotonou meer vruchten afwerpen dan zijn Lomé voorgangers? De nieuwe samenwerkingsovereenkomst met de ACS-landen trekt lessen uit de totnutoe opgedane ervaringen en weerspiegelt nieuwe inzichten op het gebied van handel, goed bestuur, hulp en de rol van burgerorganisaties. Natuurlijk is er kritiek mogelijk maar ik vind dat collega Rod te ver doorschiet in zijn alomvattend verslag. In zijn analyse is Europa de duivel zelf en zijn de ACS-landen tot heiligen verklaard. De desastreuze gewelddadige conflicten worden veroorzaakt door armoede en de armoede is de schuld van het rijke Westen. Zo simpel is het helaas niet. Het is unfair te stellen dat Cotonou uitsluitend zal leiden tot ongebreideld liberalisme. Wel legt de Overeenkomst terecht grote nadruk op het belang van participatie van andere actoren dan alleen de lokale overheid, zoals NGO's en de particuliere sector. Niet alleen de donoren moeten lessen trekken maar ook de ontwikkelingslanden zelf. Het is daarom ook goed dat Cotonou de ACS-landen aanspreekt op hun eigen verantwoordelijkheid. Het is terecht dat de hulp versterkt wordt, rekening houdend met de prestaties van de ontvangende landen. Succes op langere termijn hangt niet alleen van ons af, maar vooral ook van de onophoudelijke, eigen inspanningen van de partners. Is commissaris Nielsen dat met mij eens?
Cruciaal voor het boeken van resultaten is bestuurlijke capaciteit. Minstens zo belangrijk is het voorkomen van machtsmisbruik en schendingen van de mensenrechten. De voorziene, brede dialoog beschouw ik dan ook als het hart van de Overeenkomst van Cotonou. Het is van wezenlijk belang dat de EU en de ACS-partners het niet bij goede intenties laten. Europa moet zijn eigen ontwikkelings-, handels- en landbouwbeleid drastisch hervormen en de ACS-landen moeten alle kaarten zetten op democratisering, politieke stabiliteit en conflictpreventie om daarmee hun landen sociaal te kunnen ontwikkelen en tot volwaardige handelspartners te maken.

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Rod bedanken voor het uitstekende verslag dat hij over dit onderwerp heeft afgeleverd. Ik wil ook aangeven dat ik het grosso modo eens ben met de overwegingen in de toelichting, evenals met de conclusies die hij ons in de Commissie ontwikkelingssamenwerking heeft voorgesteld en die we dan ook hebben goedgekeurd.
Ik zal mij daarom tot enige korte opmerkingen beperken. In de eerste plaats wil ik aangeven dat de belangrijkste overwinning voor deze nieuwe Overeenkomst schuilt in het feit dat we haar hebben kunnen afsluiten. We hebben namelijk een hele reeks obstakels moeten overwinnen om zover te komen. Eerst werd gezegd dat de partnerschap met de ACS-landen zou worden opgezegd, en later, tijdens de laatste fase van de onderhandelingen, is de inderdaad lastige migratiekwestie ons parten komen spelen. De onderhandelingen zijn nu afgesloten, en we hebben nu een nieuwe Overeenkomst die twintig jaar zal gelden. Ik ben er van overtuigd dat dit een bijzonder gunstig resultaat is.
Toch blijven we zitten met een aantal belangrijke kwesties. We willen eerst en vooral dat het maatschappelijk middenveld participeert, en wel op de ruimst denkbare wijze. Die participatie mag echter niet haaks staan op de samenwerking waarop de centrale regeringen van de ACS-landen recht hebben, ook al lijden die regeringen vaak onder structurele gebreken. We moeten ook rekening houden met de voorgenomen regionalisering. Die moet voorzichtig worden uitgevoerd; ze mag niet worden opgelegd en in geen geval leiden tot fragmentatie van de ACS-landen. Dat moeten we vermijden.
Intussen moeten we toegeven dat een aantal elementen van de nieuwe Overeenkomst ons zorgen baart. Er worden namelijk voortdurend voorwaarden opgelegd, met unilaterale doelstellingen. In een partnerschap waarin de partners worden geacht elkaars gelijken te zijn is dat een kwalijke zaak. Bovendien kan dit de keuze van de ACS-landen voor hun ontwikkelingsstrategie op onaanvaardbare wijze beïnvloeden. Daar komt bij dat de liberaliseringsfilosofie van de Wereldhandelsorganisatie nu snel doorgevoerd zal worden, en we weten dat dit voor de minder ontwikkelde landen ongunstige gevolgen kan hebben. We mogen dat niet ontkennen, zeker niet als we kijken naar wat er in het Oosten van de Europese Unie gebeurt. We mogen namelijk niet vergeten dat op de lijst met de tien landen die het meest profijt trekken van de samenwerking met de Europese Unie geen enkel ACS-land voorkomt, en dat kan wel eens schadelijke gevolgen hebben voor deze partnerschap. We willen immers dat deze partnerschap voor beide partijen voordelig is om zo de cirkel van onderontwikkeling en nijpende armoede die deze landen kenmerkt te doorbreken.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, we doen hier niet veel meer dan nakaarten. Het is al bijna twee jaar geleden dat de onderhandelingen over de Overeenkomst van Cotonou zijn afgerond. Toch hoop ik dat de Raad het verslag van de heer Rod ter harte zal nemen. Ik complimenteer de rapporteur met de scherpe analyse in zijn verslag. Het voortbestaan van een aantal inconsistenties in de Cotonou-overeenkomst en het niet willen terugdringen van onderontwikkeling als dat gepaard gaat met het opgeven van eigen belangen maken de rapporteur somber over het welslagen van dit ontwikkelingsproject. Ik sluit mij daarbij aan. De verschuiving naar integratie in het wereldhandelssysteem in plaats van verandering van dat systeem ten gunste van de allerarmsten kan ik maar ten dele onderschrijven. Hulp zonder handel haalt weliswaar niet veel uit, maar handel is geen panacee voor ontwikkeling.
Tot slot nog iets over de toekomstige regionale handelsakkoorden. Vanuit het WTO-perspectief zit er weinig anders op dan Lomé op deze manier voort te zetten. Ik zou echter willen wijzen op een ander perspectief, namelijk dat van de ontwikkeling. Ik ben er niet zo zeker van dat de regionale economische partnerschapsovereenkomsten al onze partners ten goede zullen komen. Met name de minst ontwikkelde landen hebben er weinig baat bij. Bovendien zou het wel eens zo kunnen zijn dat er belangentegenstellingen ontstaan tussen de verschillende landen in hun meer of minder kunstmatig ingedeelde regio's. Dat druist regelrecht in tegen het hoog op de agenda staande conflictpreventiebeleid van de Europese Unie.

Schwaiger
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, de nieuwe Overeenkomst van Cotonou betreffende samenwerking en ontwikkeling is een sterk verbeterd kader voor de samenwerking met de ACS-landen. Wij ondersteunen deze Overeenkomst derhalve ten volle. Uit de voorstellen van het Europees Parlement vloeien wezenlijke inhoudelijke en politieke verbeteringen vloeien voort. Wij zijn het daarom niet eens met de zeer kritische beoordeling en toelichting van de rapporteur. Die geven volgens ons zelfs een tamelijk vertekend beeld.
Ik wil drie uitermate positieve punten noemen die de analyse van de rapporteur weerleggen. Op de eerste plaats is de instelling van een parlementaire vergadering een daadwerkelijke vooruitgang. Daardoor mogen de ACS-landen na voldoende aanlooptijd slechts democratisch gekozen parlementariërs afvaardigen en geen ambassadeurs, zoals tot dusver deels gebeurde. In het nieuwe reglement van de Paritaire Vergadering moet dit beginsel worden vastgelegd en bovendien daadwerkelijk in praktijk worden gebracht. Wij zullen tegen de toelating van een ACS-ambassadeur stemmen als dat betekent dat bijvoorbeeld een democratisch gekozen Afrikaanse afgevaardigde niet kan komen.
Op de tweede plaats heeft de samenwerking een regionaal karakter gekregen waardoor er een einde wordt gemaakt aan de economische versnippering in Afrika. Ook dit is het resultaat van voorstellen van het Europees Parlement. Regionale vrijhandels- en samenwerkingsovereenkomsten moeten in de toekomst centraal staan in onze samenwerking. Wij dringen erop aan dat er dit jaar al een begin wordt gemaakt met de regionale parlementaire samenwerking ter plaatse. Dat kan bijvoorbeeld gebeuren na de ontmoeting met de Sahellanden in Kaapstad in maart of na de ontmoeting met de West-Afrikaanse economische gemeenschap in de loop van het jaar.
Op de derde plaats ondersteunen wij de versterking van de clausules inzake democratie en mensenrechten. Die moeten naar onze mening zo snel mogelijk worden omgezet. Denkt u maar aan Nigeria, Togo en Zimbabwe. Hopelijk kunnen wij uiteindelijk daadwerkelijk tot een parlementaire partnerschap met de parlementariërs uit Afrikaanse landen en andere ACS-landen komen.

Martínez Martínez
Mijnheer de Voorzitter, de aanbeveling van de heer Rod tot ratificatie van de Overeenkomst van Cotonou door ons Parlement omvat een uitgebreide analyse van de Overeenkomst, van haar betekenis en innoverende elementen. Dit is tevens een zeer kritische analyse, en daarin zijn wij het eens met de rapporteur. De Overeenkomst heeft een aantal hiaten en gebreken die reeds in de voorlopige versie naar voren kwamen. Dat betekent evenwel niet dat wij de Overeenkomst niet ondersteunen en de ratificatie tegenhouden.
Toen deze Overeenkomst tot stand kwam, zag de wereld er duidelijk anders uit dan toen de eerste Overeenkomst van Lomé werd gesloten. Door de huidige situatie in de wereld zijn de economische instrumenten evenwel nog niet voldoende om de globalisatie op het juiste niveau te brengen. Daarvoor is ook politieke samenwerking nodig. Derhalve moeten wij deze Overeenkomst met haar gebreken toejuichen en er het beste uit halen.
De rol van het Europees Parlement bij deze Overeenkomst mag niet beperkt blijven tot het Europees Ontwikkelingsfonds. Wij kunnen mijns inziens meer uit deze Overeenkomst halen. Nu kunnen wij de positieve elementen onderstrepen en ervoor zorgen dat de nationale parlementen haar ratificeren. Het is toch schandalig dat anderhalf jaar na de ondertekening slechts drie van de vijftien parlementen de Overeenkomst hebben geratificeerd.
Wij kunnen ook de versterking en de werking van de nationale parlementen van de ACS-landen bevorderen, wat zeer belangrijk is. De heer Rod wijst op de participatie van het maatschappelijk middenveld, wat nieuw is in de Overeenkomst, en hij erkent de rol van de staat die altijd van belang is. Binnen de staat is een parlement dat goed functioneert evenwel de beste garantie voor het vermijden van armoede, voor de strijd tegen corruptie en een efficiënte samenwerking met ons. Dat is het onderliggende doel van de Overeenkomst van Cotonou. Als wij de parlementen van onze partners steunen, kan de Paritaire Vergadering ASC-EU haar rol als democratisch toezichthoudend orgaan vervullen die haar in de Overeenkomst wordt toebedeeld.
De heer Rod legt ons de hamvraag voor of onze samenwerking in het kader van de Overeenkomst van Cotonou bedoeld is voor de ontwikkeling van de ACS-landen of slechts voor de invoering van het op het vrijemarktdenken gebaseerde ontwikkelingsmodel in die landen. Is dat ontwikkelingsmodel dan bedoeld om in die landen een goede ontwikkeling te garanderen? Mijns inziens is dat alleen niet voldoende. Derhalve moeten wij ons ervoor inzetten dat deze Overeenkomst van Cotonou meer is dan slechts een kader voor economische betrekkingen en dat ze ook een instrument is voor goede en rechtvaardige politieke en economische betrekkingen met de ACS-landen. Wij moeten ervoor zorgen dat onze samenwerking een van de pijlers wordt voor een solidaire en democratische wereld. Dat is wat wij nodig hebben en waartoe wij - of in ieder geval mijn fractie - ons verplichten.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met het verslag van de heer Rod en ik ben het met hem eens dat de vernieuwing van de kaderovereenkomst betreffende de samenwerking tussen de EU en de ACS-landen het beste kan worden gezien tegen de achtergrond van de uitdagingen waarmee wij geconfronteerd worden door de mondialisering, de economische liberalisering en de door de Europese Commissie in gang gezette hervorming van de externe hulp. Nu, meer dan anderhalf jaar na de ondertekening van de Overeenkomst in Cotonou, kunnen we deze Overeenkomst gaan beoordelen door te kijken naar de vooruitgang die er inmiddels daadwerkelijk mee is geboekt.
Ondanks de vele sterke kanten die de Overeenkomst van Lomé had, schoot deze Overeenkomst in elk geval op één specifiek punt tekort en dat was de bestrijding van de armoede. Ik ben bijzonder blij dat het terugdringen van de armoede een van de kerndoelen van de nieuwe partnerschapsovereenkomst is, maar we moeten ervoor zorgen dat dit ook tot uiting wordt gebracht in de programma's van de Commissie via de strategiedocumenten van de landen.
Ik betreur het dat uit de strategiedocumenten die tot nu toe aan de orde zijn geweest, blijkt dat er van alle programmeerbare middelen 35% naar de vervoerssector gaat en 25% naar macro-economische steun. In de Commissie ontwikkelingssamenwerking hebben we herhaaldelijk benadrukt dat we geld moeten pompen in elementaire gezondheidszorg en elementair onderwijs als we de armoede serieus willen bestrijden. Ik wil dit vanavond graag opnieuw benadrukken.
De tweede belangrijke verandering ten opzichte van Lomé betreft de participatie van de samenleving. Wat voor resultaten kunnen we verwachten nu ons ter ore is gekomen dat de samenleving nog niet echt op een zinnige manier bij de uitvoering is betrokken? Ik zie tot mijn teleurstelling dat in de strategiedocumenten die tot nu toe zijn opgesteld slechts 2% van de mogelijke 15% aan middelen is toegewezen aan capaciteitsopbouw. Komt dit doordat er geen organisaties uit de samenleving zijn geraadpleegd of doordat de samenleving zo'n laag absorptievermogen heeft?
In de Overeenkomst van Cotonou is vastgelegd dat participatie van de samenleving van onderaf dient te geschieden, maar zonder de benodigde capaciteit is dat onmogelijk.
Ik heb weliswaar een aantal praktische problemen aan de orde gesteld, maar daarmee wil ik zeker niets afdoen aan de enorme prestatie die is verricht met de onderhandelingen over en de ondertekening van de Overeenkomst. De EU-ACS-partnerschap blijft een lichtend voorbeeld voor de samenwerking tussen Noord en Zuid voor de rest van de wereld, en daarover laten wij onze vreugde blijken door deze week in het Europees Parlement onze stem uit te brengen voor ratificatie.

Nielson
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik graag de leden van het Parlement gelukwensen met deze belangrijke stap in het proces van goedkeuring van de Overeenkomst van Cotonou.
U weet allemaal hoe belangrijk het is om het ratificatieproces af te ronden, aangezien de Overeenkomst, inclusief de financiële component, dan volledig in werking kan worden gesteld. U weet ook hoe belangrijk de betrekkingen tussen de ACS-landen en de EG zijn in het kader van het ontwikkelingsbeleid van de Gemeenschap.
Een zeer belangrijk aspect is dat de tekst van de Overeenkomst van Cotonou door onderhandeling tot stand is gekomen. Dit komt ook indirect tot uiting in dit debat. Veel sprekers merkten immers op dat de totstandkoming van de Overeenkomst op zich al een hele prestatie is. Dat was het resultaat van serieuze onderhandelingen. Dat bedoelde de heer Howitt ook toen hij zei dat dit een voorbeeld is voor een meer mondiale relatie tussen Noord en Zuid. De Overeenkomst kent vele tekortkomingen en veel kritiek gaat over het feit dat de Overeenkomst nog steeds erg ambitieus en moeilijk uitvoerbaar is. Dat heeft te maken met onze verwachtingen ten aanzien van hetgeen onze partnerlanden daadwerkelijk bijdragen aan het vaststellen van de programma's. Hierover kunnen wij niet alleen beslissen en daarmee geef ik gedeeltelijk antwoord op de opmerkingen van de heer Howitt.
Dan wil ik nu wat korte opmerkingen maken over het verslag zelf. Ik vind de benadering die in het verslag is gekozen ten aanzien van het handelsaspect van Cotonou interessant, maar ik kan het er niet volledig mee eens zijn. In het verslag worden het economische stelsel en het handelsstelsel zoals die volgens Cotonou zouden moeten zijn, beoordeeld op grond van een politieke visie op het ontwikkelingsvraagstuk en de Noord-Zuid-betrekkingen. We zijn het bijvoorbeeld niet eens met de opmerking in het verslag dat de Overeenkomst van Cotonou erop gericht is om "elke ontwikkeling uit het oogpunt van de markt" te bekijken. Wij zijn van mening dat de Overeenkomst van Cotonou een breed kader biedt, waarin de handel als een van de instrumenten is opgenomen om een duurzame ontwikkeling te bevorderen. Het belangrijkste element van de toekomstige handelsbetrekkingen zullen de Economische Partnerschapsovereenkomsten zijn die tot doel hebben gunstige voorwaarden te scheppen om zowel het handelsvolume als de handelsopbrengst te vergroten.
Het is waar dat de onderhandelingen over Regionale Economische Partnerschapsovereenkomsten gericht zullen zijn op een geleidelijk toenemende en flexibele liberalisering van de handelsstromen en op de integratie van de ACS-landen in de wereldeconomie. Dat zal echter plaatsvinden in overeenstemming met hun ontwikkelingsniveau en er zal rekening worden gehouden met de sociaal-economische gevolgen van handelsmaatregelen. De Regionale Economische Partnerschapsovereenkomsten zullen gebaseerd zijn op regionale integratie en op versterking en verdieping van de bestaande regionale integratie-initiatieven. Daarom ben ik het ook niet eens met de opvatting van de heer Belder dat deze initiatieven een risico kunnen inhouden met betrekking tot conflictpreventie. We verwachten absoluut dat deze regionale samenwerking een rol zal spelen in conflictpreventie en dat er juist een extra preventieve werking van zal uitgaan Dat heeft de ervaring ons geleerd.
De Regionale Economische Partnerschapsovereenkomsten zullen ook worden gekoppeld aan uitgebreide economische en sociale maatregelen die gefinancierd kunnen worden via het EOF. Dit komt niet duidelijk genoeg in het verslag naar voren.
Het verslag bevat een aantal beweringen die naar onze mening preciezer zouden kunnen zijn. Zo wordt er scherpe kritiek geuit op de export van rundvlees uit de EU naar West-Afrika, omdat hierdoor lokaal rundvlees wordt vervangen door gesubsidieerd rundvlees uit de EU. Dit argument is echter gebaseerd op exportcijfers uit de jaren 1981 tot en met 1991. We zitten nu in 2002 en het exportbeleid van de Gemeenschap ten aanzien van ontwikkelingslanden is de afgelopen jaren veranderd. Vanaf het begin van de jaren '90 hebben we de exportvergoedingen voor de uitvoer van rundvlees naar West-Afrika aanzienlijk beperkt, juist om te voorkomen dat lokaal rundvlees wordt vervangen door gesubsidieerd rundvlees uit de EU. Daardoor is de export van rundvlees uit de EU naar ECOWAS-landen geleidelijk aan geslonken van 54.000 ton in 1991 tot slechts 1600 ton in 2000. Dit is een klassiek voorbeeld, en daarvan zijn er verschillende geweest in het debat over de coherentie in het beleid. In de meeste gevallen gaat het om historische kwesties, die alle zijn opgelost, maar er zijn andere uiterst concrete, gewichtige, belangrijke problemen die in het kader van het coherentiedebat moeten worden besproken, dus ik wil iedereen die aan dit debat deelneemt op het hart drukken om de echte problemen te signaleren en niet alleen maar met archeologisch materiaal aan te komen.
Het verslag geeft ook aanleiding tot enige verwarring als het gaat om de handelsbetrekkingen met de minst ontwikkelde landen. Er wordt beweerd dat de minst ontwikkelde landen automatisch zouden kiezen voor het "alles behalve wapens"stelsel, terwijl andere landen de keuze hadden tussen Economische Partnerschapsovereenkomsten en het gebruikelijke Algemeen Preferentiestelsel. Dit is niet het geval. Integendeel, ik verzeker u met klem dat de minst ontwikkelde landen betrokken zullen worden bij de totstandbrenging van Regionale Economische Partnerschapsovereenkomsten. Met deze partnerschapsovereenkomsten zullen alle handelsbarrières worden geslecht, met inbegrip van kwesties zoals sanitaire en fytosanitaire maatregelen of technische handelsbelemmeringen, en zal worden voortgeborduurd op bestaande regionale integratie-initiatieven. Beide zijn uiterst relevant voor de minst ontwikkelde landen.
Tot slot wil ik benadrukken dat de Regionale Economische Partnerschapsovereenkomsten geïntegreerd dienen te worden in de ontwikkelingsstrategieën van de ACS-landen en de EG. Daarom is het essentieel dat de onderhandelingen over en de tenuitvoerlegging van de Regionale Economische Partnerschapsovereenkomsten aan de ene kant en de ontwikkelingsstrategieën aan de andere kant op elkaar aansluiten en dat er gepaste EU-steunmaatregelen worden opgenomen in de reguliere EOF-hulp. Het handelsbeleidskader dat door de Regionale Economische Partnerschapsovereenkomsten wordt gecreëerd moet naadloos aansluiten op de ontwikkelingsstrategieën.
Het is waar dat de doelstellingen van de handelsagenda van Cotonou ambitieus zijn, maar als we niets doen en onze oude aanpak voortzetten, stellen we onszelf bloot aan grote risico's en kunnen we waarschijnlijk niet voorkomen dat de ACS-landen economisch aan de zijlijn komen te staan. Dat is heel duidelijk als we kijken naar wat er tot nu toe is gebeurd op basis van de instrumenten uit het verleden. De Overeenkomst van Cotonou biedt de instrumenten die nodig zijn om de ACS-landen te helpen bij de integratie in de wereldeconomie en om de armoede te bestrijden. We moeten ze op de best mogelijke manier gebruiken. Het zou een misverstand zijn te denken dat deze Overeenkomst en onze instrumenten de zaak wel eventjes kunnen oplossen. Er zijn heel goede, elementaire redenen waarom deze arme landen niet goed zijn geïntegreerd in de wereldeconomie. We hebben hier met serieuze problemen te maken.
Door de manier waarop het verslag is geschreven wekt het de indruk dat we tijdens de voorbereidende werkzaamheden voor en de onderhandelingen over de Overeenkomst van Cotonou gemakkelijk een groot aantal van de onderliggende mondiale kwesties hadden kunnen aanpakken en veranderen. Ik hoop niet dat ik iemand laat schrikken als ik zeg dat het niet zo gemakkelijk is. Het is nooit een optie geweest om de ACS-landen een kader voor economische ontwikkeling te bieden dat niet gebaseerd was op de blijvende factor van de markteconomie. Dat is echter niet hetzelfde als beweren dat de markt de enige methode is. Met die bewering is de Commissie het niet eens. Uit al onze inspanningen ten behoeve van de samenwerking tussen de ACS-landen en de EU, en ook ten behoeve van de ontwikkelingssamenwerking op mondiaal niveau, blijkt dat we iets proberen te bereiken wat nooit bereikt zou kunnen worden als we de markt alleen zijn gang lieten gaan. Daarom doen we dit. Ik wil graag op een meer verzoenende toon eindigen door een conclusie uit het verslag te citeren die ik van harte onderschrijf. "Het feit dat er een nieuwe samenwerkingsovereenkomst tussen de ACS en de EU tot stand is gekomen is op zich al een overwinning. Bovendien bevat deze overeenkomst een aantal nieuwe elementen, en het gaat er nu om deze elementen op een constructieve wijze te interpreteren en te gebruiken. Het Europees Parlement is niet bevoegd amendementen aan te brengen op deze tekst, maar kan er wel voor proberen te zorgen dat alle mogelijkheden die deze tekst biedt benut worden, om er zo voor te zorgen dat de hulp werkelijk bijdraagt tot de verbetering van het welzijn - voeding, gezondheid, onderwijs, enzovoort - van de in de ACS-landen levende bevolking." In dit soort uitspraken kan ik mij vinden. We juichen deze conclusie toe.
Ik wil graag afsluiten met de opmerking dat het de Commissie bijzonder verheugt dat het Europees Parlement zijn bijdrage aan het proces heeft geleverd en wij spreken de hoop uit dat het proces in het algemeen zo snel mogelijk zal worden afgerond.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.30 uur gesloten)

