Precommerciële inkoop: Aansturen van innovatie voor het waarborgen van duurzame hoogkwalitatieve overheidsdiensten in Europa (korte presentatie) 
De Voorzitter
Aan de orde is een korte presentatie van het verslag van Malcolm Harbour, namens de Commissie interne markt en consumentenbescherming, over precommerciële inkoop: Aansturen van innovatie voor het waarborgen van duurzame hoogkwalitatieve overheidsdiensten in Europa.
Malcolm Harbour
Mijnheer de Voorzitter, het is zeer gunstig dat mevrouw Reding vanavond de Commissie vertegenwoordigt, omdat mijn verslag gericht is op een voorstel dat gedurende een aantal jaar met haar Commissiediensten is ontworpen. Het is een uiterst belangrijk voorstel met ruime mogelijkheden voor de gehele Europese economie. Het eerste wat ik de commissaris vanavond wil zeggen, is dat ik haar Commissiediensten wil bedanken voor hun leiderschap hierbij, maar dat dit initiatief naar mijn mening veel meer bekendheid moet krijgen. Het moet ver buiten de DG Informatiemaatschappij en media bekend worden - en ik denk dat dit nu gebeurt - omdat het van aanzienlijk belang is, met name in de huidige economische tijden.
Dus waar gaat deze discussie over? De kern van de problematiek is dat overheidsdiensten in de Europese Unie enorme bedragen overheidsgeld uitgeven voor het inkopen van producten en diensten. Overheden geven jaarlijks naar schatting 1 800 miljard euro uit aan inkoop. Hoeveel wordt hierbij eigenlijk besteed aan het evalueren, onderzoeken en ontwikkelen van nieuwe oplossingen voor de grote uitdagingen waar overheden en ook de maatschappij dagelijks mee te maken hebben: een betere gezondheidszorg, betere transportoplossingen, de aanpak van de klimaatverandering, energiezuinigere gebouwen? In de EU wordt minder dan 1 procent van het totale inkoopbudget besteed aan onderzoek en ontwikkeling.
Uitgaande van de duidelijke doelstelling van de Lissabon-strategie om onze uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling te verhogen naar 3 procent, bestaat hier een enorm potentieel.
En dat is waar de hele doelstelling van precommerciële inkoop een rol gaat spelen. Waar we in essentie naar toe willen, is dat intelligente, onderzoeksgerichte overheden een behoefte aan innovatieve oplossingen creëren en vervolgens samenwerken met innovatieve bedrijven - zowel kleine als grote, maar vooral kleine bedrijven, die duidelijk hiervan kunnen profiteren - om aan deze eisen te voldoen. We willen dat deze 'intelligente klanten' werkelijk vooruitdenken, kritisch zijn en nadenken over behoeften waar nog geen commerciële oplossing voor bestaat, maar waar met de financiële steun van de overheid een aantal oplossingen voor kunnen worden ontwikkeld om juist dit te doen: het financieren van onderzoek en ontwikkeling. In een eerste fase moeten wellicht eerst verschillende ideeën met elkaar worden vergeleken. Vervolgens moeten die ontwikkelingsoplossingen naar een volgende fase worden gebracht waarna de uitvoerbaarheid van het in te voeren product of de in te voeren dienst aan de orde komt.
De voordelen van deze impuls, waar vooral kleine bedrijven van zullen profiteren, en het geven van commerciële steun zullen van zeer groot belang zijn voor deze sector. Waar dit nu al op deze manier gebeurt, zien we inderdaad dat zelfs de bedrijven die niet de winnende oplossing hadden, bepaalde onderzoeks- en ontwikkelingsactiviteiten gefinancierd hebben gekregen, waarmee ze vervolgens andere omzetgenererende producten kunnen ontwikkelen.
Dit staat ook in verband met het tweede initiatief van de Commissie dat in mijn verslag ter sprake komt: het 'initiatief voor leidende markten', waarbij we ernaar streven dat overheden een pionierrol spelen op een aantal belangrijke technologiegebieden omtrent gezondheid, klimaatverandering en transport. Er zijn tekenen dat er een geïntegreerd beleid in opkomst is, maar volgens mijn verslag hebben we meer training en meer beste praktijken nodig en moet dit voorstel beter bekend worden gemaakt en beter worden verspreid. Ik hoop dat de Commissaris en ook het College dit zullen opvolgen en dat het Parlement zal laten zien dat het vierkant achter deze oplossing staat.
Ter conclusie - en ik verzoek u vriendelijk mij wat extra tijd te geven, omdat dit in zekere zin een punt van orde is - wil ik in dit lege Parlement allereerst melden dat ik voor mijn verslag twee adviezen heb ontvangen, een van mevrouw Sakalas van de Commissie juridische zaken en een van mevrouw Podimata van de Commissie industrie, onderzoek en energie. Uiteraard zijn zij niet gerechtigd hun advies hier te presenteren, wat erg jammer is, aangezien zij met waardevolle bijdragen zijn gekomen die ik aan mijn amendementen heb toegevoegd. Ik wil daarnaast mijn schaduwrapporteur, de heer Hasse Ferreira, bedanken voor de samenwerking en voor de nuttige bijdrage die hij heeft geleverd.
Tot slot wil ik nog zeggen dat deze oplossing gunstig is voor iedereen: de maatschappij, de burgers, de overheid, bedrijven, innovatoren en de Europese economie. Daarom is dit alles van zeer groot belang en daarom is dit voorstel, als het gaat om de overheden die in deze tijd van economische teruggang blijven investeren, zelfs nog belangrijker dan toen ik een paar maanden geleden met dit verslag begon.
Viviane Reding
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben het hier roerend mee eens, omdat met precommerciële inkoop twee doelen worden nagestreefd. Het verbetert de kwaliteit van overheidsdiensten, maar bovenal creëert het kansen voor bedrijven om een leidende rol te spelen in internationale markten. Deze uitgaven zijn dus absoluut lonend, zeker in een tijd van crisis, waarin we het bedrijfsleven moeten helpen de resultaten van onderzoek in de praktijk om te zetten en optimaal gebruik te maken van technologische oplossingen en innovaties.
Ik ben zeer verheugd dat de rapporteur, de heer Harbour, samen met de Commissie zich heeft ingezet voor iets wat zich lange tijd in de ontwerpfase bevond. Er is echter een verschil tussen de ontwerpfase en het omzetten in de praktijk. Ik hoop daadwerkelijk dat het verslag van het Parlement hiervoor een springplank zal zijn en een belangrijke bijdrage zal vormen voor ons onderzoeks- en innovatiebeleid. Door te zorgen voor een sterke vraag van de zijde van de overheid voor de ontwikkeling van nieuwe innovatieve producten en diensten in Europa kunnen we het verschil maken, met name voor het MKB, en daarom ben ik positief gestemd over dit initiatief. Ik feliciteer de heer Harbour met zijn werk.
Wat zijn de volgende concrete stappen die we moeten nemen? Als direct antwoord op de concrete aanbevelingen in het verslag kan ik bevestigen dat de Commissie maatregelen zal nemen ter bevordering van uitwisseling van ervaring en bewustmaking en de middelen zal verkennen om inkopers in een aantal lidstaten te stimuleren precommerciële inkoopprojecten gezamenlijk te realiseren.
De Commissie heeft al oproepen tot het indienen van voorstellen geopend in de INTERREG-, CIP- en FP7-programma's om de oprichting van netwerken van overheden voor precommerciële inkoop te ondersteunen.
Ik ben van mening dat de regeringen in Europa op middellange tot lange termijn precommerciële inkoop in hun strategische planning voor overheidsinvesteringen moeten opnemen. Ik denk dat herstelprogramma's een geschikt punt zijn om mee te beginnen. Ik zal dit namens de Commissie benadrukken in een mededeling die op de planning staat voor begin maart dit jaar, waarin ik een versterkte strategie zal voorstellen voor onderzoek, ontwikkeling en innovatie op ICT-gebied voor Europa. Ik zal precommerciële inkoop dus aan dit verslag toevoegen.
Zoals u weet zijn sommige lidstaten reeds aan het experimenteren met proefprojecten voor precommerciële inkoop. De komende maanden hopen we meer van zulke proefprojecten te zien, en ik nodig de leden van de commissie en tevens de leden van het Parlement uit om naar hun land terug te keren en met ministers en gemeenten te praten over precommerciële inkoop. We kunnen alleen het verschil maken als we met elkaar samenwerken. Hartelijk dank voor het bieden van een helpende hand hierbij.
De Voorzitter
Het punt is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Zita Pleštinská  
Aansturen van innovatie en ontwikkelen van de kenniseconomie zijn sleutelfactoren voor het garanderen van duurzame hoogkwalitatieve overheidsdiensten. De overheid in de VS geeft jaarlijks 50 miljard dollar uit aan inkoop van onderzoek en ontwikkeling, hetgeen twintig keer zo veel is als in de EU, en daarom moeten de lidstaten hun belofte om 3 procent van het BBP te investeren in onderzoek en ontwikkeling, nakomen. Overheidsopdrachten zijn een strategisch instrument om dit doel te bereiken.
Momenteel zijn er tal van Europese onderzoeksprogramma's, waarvan de resultaten nog niet door overheidsinstellingen middels overheidsopdrachten zijn geëxploiteerd. De huidige praktijk in de EU is gebaseerd op exclusieve ontwikkeling, hetgeen betekent dat iedere onderneming de eigendomsrechten met betrekking tot de nieuwe ideeën die zij ontwikkelt zelf behoudt.
In weerwil van het feit dat pre-commerciële inkoop voor enige vereenvoudiging zorgt, is het hele proces zeer veeleisend. Overheidsinstellingen zullen mogelijk aanzienlijk worden geholpen door de deelname van universiteiten en onderzoeksinstellingen. De lidstaten zouden inspiratie moeten putten uit de ervaringen van de Europese innovatiebureaus die deelnemen aan onderzoek en ontwikkeling.
Ik geloof dat de Commissie op grond van de aanbevelingen in het verslag van Malcolm Harbour een alomvattend en eenvoudig te begrijpen handboek gaat ontwikkelen dat met name kleine en middelgrote ondernemingen en de bij overheidsinkopen betrokken autoriteiten ondersteuning zal bieden bij de uitvoering.
Alleen door middel van nauwe samenwerking tussen EU-lidstaten op het vlak van overheidsinkopen zullen wij in staat zijn innovatie aan te sturen en duurzame hoogkwalitatieve overheidsdiensten te garanderen.
