Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op donderdag 28 mei 1998 werd onderbroken, te zijn hervat.

Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van donderdag 28 mei 1998 zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Chichester
Mijnheer de Voorzitter, afgelopen vrijdag is de heer Eric Tabarly, een zeer bekende Franse zeezeiler, voor de kust van Wales in zwaar weer overboord geslagen. Hij wordt sindsdien vermist en is vermoedelijk verdronken. Mijn vader, Sir Francis Chichester, was een grote rivaal van de heer Tabarly. Ik wil hier nog graag mijn respect betonen aan deze zeer grote Franse solozeiler en ik hoop, mijnheer de Voorzitter, dat u hiervoor begrip zult hebben.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, terwijl ik hier spreek, voetbalt Engeland in Marseille tegen Tunesië. Het staat nu 2-0.
De wedstrijd is reeds geëindigd in 2-0. Hoe dan ook, ik was zeer verontrust toen ik hoorde van het optreden van groepen doorgedraaide hooligans tijdens die wedstrijd en ik wil tot dit Huis zeggen dat zij absoluut niet representatief zijn voor de echte Engelse supporters die het gedrag van deze mensen in Frankrijk net zo walgelijk en weerzinwekkend vinden als ieder ander.
(Applaus)
Malone
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde niet voor, maar tegen amendement 4 op het verslag-Arias Cañete stemmen en ik zou dat graag in de notulen veranderd willen zien, als dat mogelijk is.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, dit is geen beroep op de notulen, maar op het Reglement. Deze week worden hier de resultaten van de werkgroep bekendgemaakt, die betrekking hebben op de salarissen en de reis- en onkostenvergoedingen van de leden. Van deze resultaten is enige informatie uitgelekt, onder andere naar de Zweedse pers. Wij Finse leden, in ieder geval een deel van ons, hebben vragen moeten beantwoorden die betrekking hebben op de bevindingen van de werkgroep. Ik weet niet of de uitgelekte informatie juist is of niet, maar er zou niets mogen uitlekken. Wij moeten uiterlijk tegelijkertijd met de media kennis kunnen nemen van de inhoud van het verslag, zodat we de vragen die ons worden gesteld kunnen voorzien en beantwoorden.

De Voorzitter
Mevrouw Matikainen, ik denk dat de heer Martin hierover ook iets wil zeggen.

Martin, David
Mijnheer de Voorzitter, de persdiensten hebben mij zojuist geattendeerd op de berichtgeving in de Zweedse pers over het statuut van EP-leden.
Ik wil er hierbij ten eerste op wijzen dat er geen sprake is van een lek, omdat de berichten in de pers in het geheel niet kloppen: zij geven niet weer wat er in het verslag staat. Zoals u weet, mijnheer de Voorzitter, zal het verslag vanmiddag bij het Bureau worden ingediend en zolang dat nog niet is gebeurd, heeft het geen officiële status.
Ik wil er ten tweede op wijzen dat in het verslag zelf helemaal geen salarisbedragen worden genoemd. Er wordt alleen voorgesteld om in de toekomst EP-leden een percentage toe te kennen van het salaris van de rechters van het Europese Hof, maar welk percentage dat zou moeten zijn, laat het verslag in het midden. Ten derde wordt gesteld dat het Parlement en de Raad hierover gezamenlijk een beslissing moeten nemen, zodat het Parlement niet eenzijdig de eigen salarissen kan vaststellen.
De in de Zweedse pers verschenen berichten en bedragen zijn dus pertinent onjuist.

De Voorzitter
Mijnheer Martin, u heeft daarnet de vraag voor mij beantwoord.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, in tegenstelling tot de vorige sprekers zou ik het willen hebben over de notulen, in verband met pagina's 17 en 18 en de stemming over het verslag van de heer Arias Cañete.
Er was op dat verslag een amendement ingediend, amendement 1, dat enerzijds het voorwerp was van een verzoek om hoofdelijke stemming, namens de GUE/NGL-fractie, en anderzijds van een verzoek om stemming in onderdelen, namens onze fractie.
De resultaten van de hoofdelijke stemming staan vermeld in de notulen, zowel voor het eerste gedeelte van amendement 1 als voor het tweede gedeelte, maar in de resultaten van de hoofdelijke stemming, in de bijlage bij de notulen, wordt ons gezegd dat de lijst met de namen van de deelnemers aan de stemming over het eerste gedeelte van amendement 1 om technische reden niet zal worden gepubliceerd.
Ik zou u willen vragen wat die redenen zijn en of er maatregelen zijn genomen om te voorkomen dat een dergelijk voorval zich herhaalt. Want ik geloof inderdaad dat, wanneer er een verzoek om hoofdelijke stemming wordt ingediend, het niet alleen gaat om het precieze resultaat, maar dat het er ook om gaat te weten hoe de stemverhouding per fractie ligt. Zijn er dus maatregelen genomen om ervoor te zorgen dat dergelijke betreurenswaardige incidenten zich niet meer voor zullen doen?

De Voorzitter
Zeker, mijnheer Fabre-Aubrespy. Het elektronisch systeem heeft een storing gehad. Alles is eraan gedaan om zo'n probleem voortaan te voorkomen en vooral om ervoor te zorgen dat het elektronisch systeem van het nieuwe gebouw nog beter is en ons in ieder geval een mogelijkheid tot beroep biedt.

Wijsenbeek
Voorzitter, ik ben een beetje gedesoriënteerd geraakt, want ik zie hier voortdurend aan mijn linkerzijde, aan uw rechterzijde, iets naderbij komen, en er staat hier PPE. Maar ik weet niet meer of dat nog een juiste benaming is, en of hier sinds het samengaan met alles wat met Alleanza Nazionale en zo meer te maken heeft wat de samenwerking betreft, niet binnenkort nog maar één fractie in deze zaal zal zijn. Zou u kunnen bepalen dat het centrum hier blijft waar ik sta?

De Voorzitter
Mijnheer Wijsenbeek, dit hangt af van de vrijheid van de afgevaardigden, die u ongetwijfeld zult erkennen.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de aandacht vestigen op het blad "The Parliament's Magazine" dat pretendeert zich bezig te houden met berichtgeving over dit Huis en zegt de hier levende opvattingen weer te geven. Dit is een speciale uitgave over nucleaire veiligheid waarvoor ik ben gevraagd een artikel te schrijven. Dit artikel is echter later gecensureerd om het positieve beeld van de nucleaire industrie, dat het blad schetst, niet te verstoren.
Of dit blad geeft een weergave van de opvattingen van de leden van dit Huis of doet dat niet, maar als het dat wel pretendeert zou een dergelijke censuur niet mogen voorkomen. Als dit in de toekomst weer gebeurt, zou ik graag zien dat het Parlement het blad verzoekt om zich niet meer op deze wijze te presenteren. Ik zal het artikel dat ik op verzoek van het blad over het kernenergievraagstuk heb geschreven, ronddelen, opdat wij hier in dit Huis niet worden gecensureerd.

De Voorzitter
Het gaat hier om een onafhankelijk blad. Als de redactie besluit om een aangeleverd artikel in te korten, kunnen wij daar niets aan doen, omdat dat valt onder de vrijheid van meningsuiting. Het gaat hier niet om een officiële publicatie van het Europees Parlement.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, dat is het nu juist: het zou niet mogen pretenderen een officiële uitgave te zijn en het zou zich niet mogen presenteren als een blad dat de opvattingen in dit Huis weergeeft.

De Voorzitter
Wij zullen een en ander in ieder geval natrekken om er zeker van te zijn dat dat niet het geval is.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag twee punten onder de aandacht brengen. Het eerste betreft mijn schrijven aan u over de stemming over het verslag-Arias Cañete, omdat daarover enige verwarring bestond. Het tweede punt is dat ik de Commissie zou willen verzoeken om deze week in het Parlement een verklaring te komen afleggen over het arrest van het Hof van Justitie van 12 mei jongstleden. Deze uitspraak betekent in feite dat veel van de NGO's en de programma's die de Europese burgers rechtstreeks aangaan, niet verder kunnen. Een en ander veroorzaakt grote paniek en spanningen bij veel NGO's die hun financiering moesten opschorten als gevolg van deze rechtszaak. Als de Commissie hierover deze week geen verklaring wil komen afleggen, wat is daarvan dan de reden? En in dat geval, zou zij dan tijdens de volgende vergaderperiode, begin juli in Brussel, met een verklaring kunnen komen?

De Voorzitter
Dit is in de triloog ter sprake gebracht en wij proberen opheldering te krijgen over de kwestie die u aan de orde stelde.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag kort de aandacht van dit Huis willen vragen voor het droevige feit dat een vissersboot uit Mallaig, een klein stadje in het uiterste noordwesten van mijn district, bij een aanvaring met een Duitse tanker in tweeën is gebroken en terstond met man en muis is vergaan. Wat de hele zaak zo tragisch maakt, is het feit dat de hele bemanning uit een en hetzelfde stadje afkomstig was, waar de verslagenheid groot is. Ik weet niet of dit wel kan, maar ik zou u willen vragen of er misschien een of ander schrijven zou kunnen uitgaan om ons medeleven te betuigen.

De Voorzitter
Ik verzeker u dat ik daar onmiddellijk werk van zal maken.

Hallam
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat ik namens de overgrote meerderheid van de mensen in Engeland spreek, en ik gebruik vandaag met opzet de term "Engeland" , als ik zeg dat wij geschokt, boos en beschaamd zijn naar aanleiding van de misdragingen van een zekere groep mensen in een Franse stad die zich voor Engelse voetbalsupporters uitgeven! Ik wil tot het Franse volk zeggen dat ik mijn verontschuldigingen aanbied voor hun gedrag. Ik wil met name mijn verontschuldigingen aanbieden voor het gedrag van die Engelse supporters die Franse burgers van Noord-Afrikaanse afkomst hebben geprovoceerd. Het zijn rechts-extremistische raddraaiers! Zij zijn niet representatief voor het Engelse volk.
Tot slot wil ik zeggen dat, mocht dit gedrag niet veranderen, de Britse regering en de Engelse voetbalbond zouden moeten overwegen om de Engelse ploeg uit het WK terug te trekken.

Mann, Erika
Mijnheer de Voorzitter, wij spreken ons medeleven uit met de slachtoffers van vrijwel ieder ongeluk dat in de Europese Unie gebeurt, dat is zeker ook wel terecht. Daarom zou ik u willen verzoeken zo vriendelijk te zijn ook de treinramp in Duitsland ter kennis te nemen en ook in dat geval een condoleancebrief te schrijven.

De Voorzitter
U hebt volkomen gelijk, mevrouw Mann. Ik kan u vertellen dat ik, toen het ongeluk was gebeurd, verschillende telegrammen heb verstuurd naar de Duitse autoriteiten, de voorzitter van de Bundestag en de bondskanselier om het medeleven van dit Parlement te betuigen.

Bloch von Blottnitz
Mijnheer de Voorzitter, ook u zult hebben gehoord, ik ga daar tenminste van uit, dat de metingen van het dioxinegehalte van de rookgassen van de vuilverbrander in Straatsburg soms 360 nanogram opleverden. De grenswaarde ligt in Duitsland bij 0, 1 - ik zeg dit zodat iedereen, ook degenen die niet in de milieuhoek werken, de orde van grootte kan inschatten. We kunnen misschien zeggen: dat hoort bij ons werk, maar we moeten toch ook aan onze medewerkers denken. Daarom zou ik u vriendelijk willen verzoeken een brief aan de gemeente Straatsburg te sturen en te vragen, deze oven meteen stil te leggen. Dat zijn we onze medewerkers verschuldigd!

De Voorzitter
Ik zal dit vanavond tijdens het diner tegen de burgemeester zeggen.

Fitzsimons
Mijnheer de Voorzitter, zoals u weet hebben wij een ernstig probleem met Sellafield en British Nuclear Fuels, dat niet mag worden veronachtzaamd. Ik zou u, in uw hoedanigheid van Voorzitter van dit Parlement, willen oproepen om de Commissie te vragen een onderzoek naar BNFL in te stellen. Dit bedrijf heeft reeds bij de Britse regering een aanvraag ingediend om aanzienlijk meer afvalwater uit de eigen nucleaire installaties in de Ierse Zee te mogen lozen. Daarmee zou er in de komende tien jaar meer dan 30 miljard liter afvalwater in de Ierse Zee terecht komen. Ten tweede, dat BNFL en Siemens, de Duitse...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

De Voorzitter
Het spijt mij, mijnheer Fitzsimons, er zijn al heel veel resoluties over Sellafield geweest en ik kan niet iets gaan toevoegen aan wat dit Parlement reeds heeft gezegd.

Marinucci
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn weliswaar reeds op een ander onderwerp overgegaan, maar ik moet beslist terugkomen op hetgeen zojuist gezegd is. Een Britse collega merkte terecht op dat degenen die zich tijdens het WKvoetbal tegen de Franse burgers hebben misdragen, niet het gehele Verenigde Koninkrijk vertegenwoordigen; zij zijn exponenten van een gedeelte, waarvan hij en vele anderen zich distantiëren. Daar ben ik blij om. Maar ik zou er hier aan willen herinneren dat de Britse pers Italië en de Italiaanse regering hevig heeft aangevallen toen de Italiaanse politie in staat van paraatheid was gebracht, ter gelegenheid van een voetbalwedstrijd in Italië. Het was een kwestie van preventie, daar de fans als relschoppers bekend stonden en het ten enenmale beter is te voorkomen dan te genezen! Gezien dus...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter
Mevrouw Marinucci, wij kunnen niet almaar blijven praten over de voetbalrellen; dit is niet de juiste plaats daarvoor.

Falconer
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor de brief die ik vandaag van u ontving naar aanleiding van de vraag die ik u had gesteld. Ik begreep uit uw brief dat het Bureau vanavond, 15 juni, bijeenkomt om te vergaderen over de 50 %-norm. Zal hierbij rekening worden gehouden met de inhoud van uw brief waaruit ik opmaak dat de meerderheid van de mensen die niet in staat is om 50 % van de stemmingen bij te wonen, problemen ondervindt bij het vervoer naar respectievelijk vanuit Straatsburg? Ik ben van mening dat hiermee rekening moet worden gehouden. Uiteraard verwacht ik dat de leden van de fracties over deze zaken intern overleg plegen en tot een definitieve oplossing komen.

De Voorzitter
Daar twijfel ik niet aan.

Oomen-Ruijten
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eigenlijk aansluiten bij de opmerkingen die door een aantal collega's en ook door David Martin gemaakt zijn over het salaris van de Euro-parlementariërs. Bij ons in Nederland is in de regionale pers op de voorpagina eenzelfde soort artikel verschenen. Ik zou u eigenlijk dringend willen vragen, Voorzitter, of u hedenavond nog een persverklaring zoudt willen uitgeven, wellicht tezamen met de werkgroep, om te melden wat waar is en wat niet. Het is absoluut hard nodig dat dat ook een keer gemeld wordt.
Dan heb ik een tweede opmerking. Wij moeten vandaag de amendementen indienen voor de agenda voor het komend jaar. Wij zouden het als EVP-fractie zeer op prijs stellen wanneer wij iets langer de gelegenheid zouden krijgen om over de agenda te praten. Amendementen op die agenda zijn niet zeer bewerkelijk. Ik zou derhalve willen vragen of het mogelijk zou zijn dat wij tot morgen, laat ik zeggen 19.30 uur, in de fractie nog even de tijd hebben om iets daaraan te doen.

De Voorzitter
Mevrouw Oomen-Ruijten, u hebt volkomen gelijk. Als er geen verdere onderbrekingen zijn, hoop ik de agenda voor 19.30 uur te hebben afgewerkt, zodat de fracties hierover kunnen spreken.
(De notulen worden goedgekeurd)

Vergaderrooster 1999
De Voorzitter
De Conferentie van voorzitters heeft besloten het volgende vergaderrooster voor te stellen voor 1999:
11 t/m 15 januari27 en 28 januari8 t/m 12 februari24 en 25 februari8 t/m 12 maart24 en 25 maart12 t/m 16 april3 t/m 7 mei20 t/m 23 juli13 t/m 17 september4 t/m 8 oktober18 t/m 22 oktober3 en 4 november15 t/m 19 november1 en 2 december13 t/m 17 december
De termijn voor de indiening van amendementen op deze voorstellen wordt vastgesteld op vanavond 20.30 uur, zodat de fracties een half uur hebben om hierover te spreken.

Oomen-Ruijten
Mijnheer de Voorzitter, dat was niet de bedoeling. Ik heb het gevoel dat wij ook eens moeten kijken naar de Spaanse vertolking vanuit het Nederlands. Ik denk dat die niet altijd even goed is. Ik had gevraagd om tot morgenavond de amendementen te mogen indienen, morgenavond 19.30 uur.

De Voorzitter
Het is onmogelijk om dit morgen om 20.30 uur te doen. Morgen om 12.00 uur zou wel kunnen.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, als dat problemen zou kunnen opleveren met de vertalingen - het zijn heel simpele amendementen. Dat is één. Maar wij kunnen ook op donderdag stemmen. Waarom niet? Wij stemmen ook op donderdag over de Cardiff-resolutie, een belangrijk onderwerp, dus wij kunnen dit op donderdag ook doen. Dan zou ik willen vragen om een termijn voor het indienen van de amendementen tot morgen 20.00 uur.

De Voorzitter
Dan is er geen enkel probleem. Als er op donderdag wordt gestemd in plaats van woensdag, kan de termijn voor het indienen van de amendementen worden vastgesteld op morgen 20.00 uur.

Wijziging van artikel 48 van het Reglement
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0293/97) van de heer Dell' Alba, namens de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten over de wijziging van artikel 48 van het Reglement betreffende de schriftelijke verklaringen.

Fayot
Mijnheer de Voorzitter, de heer Dell'Alba, die verhinderd is, heeft mij inderdaad verzocht hem te vervangen in zijn functie van rapporteur, en ik doe dat natuurlijk heel graag.
Het verslag van de heer Dell'Alba gaat over een wijziging van artikel 48 van het Reglement, dat de schriftelijke verklaringen betreft. Deze wijziging van het Reglement heeft als basis een voorstel tot wijziging van het Reglement krachtens artikel 163, dat is gedaan door mevrouw Aglietta in oktober 1996. Daarin staat dat elk lid een wijziging op het Reglement kan voorstellen en die kan verwijzen naar de bevoegde commissie. Dit voorstel betrof dus artikel 48 van het Reglement en was ingediend op basis van een besluit van het Bureau in uitgebreide samenstelling van het Europees Parlement van 7 juli 1989. Volgens dit besluit kunnen de schriftelijke verklaringen (artikel 65 van het oude Reglement) op het moment van indienen niet worden getekend door meer dan één afgevaardigde.
Op grond van dit voorstel heeft de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten, die de heer Dell'Alba tot rapporteur heeft benoemd, vier voorstellen tot amendering van artikel 48 opgesteld, die ik kort wil toelichten. Het eerste amendement houdt in dat het feit dat tot nog toe slechts een afgevaardigde een schriftelijke verklaring met een lengte van maximaal 200 woorden kon indienen vervangen wordt. Voortaan kan een schriftelijke verklaring worden getekend door ten hoogste vijf leden, om rekening te houden met het feit dat er in het Parlement veel collectieve acties zijn en dat een schriftelijke verklaring eveneens door meerdere afgevaardigden moet kunnen worden ingediend.
De verklaring moet vervolgens met de naam van de ondertekenaars in een register staan. Dat is het tweede voorstel: de Reglementscommissie wil dat de verklaring wordt opgenomen in een register dat in de onmiddellijke nabijheid van de vergaderzaal komt te liggen. Tot nu toe moesten de schriftelijke verklaringen door de afgevaardigden worden getekend in een kantoor dat niet altijd even makkelijk te vinden was, vandaar die precisering aangaande de plaats van dat register.
Andere belangrijke wijzigingen: zodra een verklaring getekend wordt door meer dan de helft van de afgevaardigden brengt de Voorzitter het Parlement onmiddellijk daarvan op de hoogte, en wordt die verklaring onmiddellijk doorgegeven aan de instellingen waaraan ze gericht is. Bovendien wordt ze opgenomen in de notulen van de laatste vergadering van die vergaderperiode.
Dat zijn de verschillende amendementen die zijn ingediend. Die amendementen moeten het de afgevaardigden mogelijk maken om hun recht tot het indienen van verklaringen beter uit te oefenen. Het is in zekere zin een vorm van democratisering, een extra stap in de richting van een bredere basisdemocratie, die het recht om dergelijke verklaringen in te dienen effectief maakt voor eventuele ondertekenaars.
Ik zou nog willen toevoegen dat er bij de vier amendementen die zijn ingediend door de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten, en die overigens unaniem waren aangenomen, nog een vijfde amendement is gekomen, ingediend door de heren Crawley en Janssen van Raay, die zouden willen dat deze verklaringen in een register worden opgenomen. Nu staat dat ook al in het verslag van de heer Dell'Alba, maar volgens dit vijfde amendement zou ook de naam van de ondertekenaars moeten worden opgetekend. Persoonlijk vraag ik me af of het niet een beetje omslachtig wordt om niet alleen de verklaring, maar ook de naam van al diegenen die hem ondertekend hebben op te nemen. Ik ben er niet in geslaagd te horen wat de rapporteur hiervan vindt en ik beperk me er dus toe te zeggen wat ik er persoonlijk van vind: ik vind dat het een beetje lang zou worden.
Dat, mijnheer de Voorzitter, is in een paar woorden het voorstel dat door de Reglementscommissie wordt gedaan. Ik verzoek de Vergadering dan ook met deze wijzigingen akkoord te gaan.

Ford
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Dell'Alba dat is ingeleid door de heer Fayot, de voorzitter van de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten, kan rekenen op mijn steun. Aan dit verslag gaat een geschiedenis vooraf. Het was vroeger voor parlementariërs mogelijk - althans in het vorige Parlement - om handtekeningen te verzamelen voor resoluties in het kader van artikel 48. In een redelijk aantal gevallen - misschien drie tot vier keer per jaar - lukte het om de vereiste parlementaire meerderheid te halen. De reden waarom deze regel enige tijd geleden is gewijzigd hield verband met de nogal fanatieke lobby - sommigen zouden wellicht spreken van pressie - van een van de Iraanse oppositiepartijen. Een en ander leidde tot de roep om een andere interpretatie van het Reglement. In de huidige interpretatie van artikel 48 mag een resolutie aanvankelijk slechts door een lid zijn ondertekend. Eventuele medeondertekenaars moeten hun handtekening zetten in een speciaal daartoe aangewezen kantoor. Op deze wijze wordt voorkomen dat men spitsroeden moet lopen langs degenen die handtekeningen voor een specifieke resolutie ex artikel 48 willen afdwingen.
Deze procedure betekent vrijwel het einde van artikel 48 als instrument om resoluties aan te dragen. In de afgelopen drie jaar is het maar een enkele keer gelukt om het vereiste aantal handtekeningen te verzamelen, en dat was nog maar kort geleden bij een resolutie ex artikel 48 over het gebruik van geweld tegen vrouwen.
Hoewel het verslag-Dell'Alba betrekking heeft op een klein onderdeel van deze problematiek, zullen wij het steunen, zij het mogelijk met uitzondering van amendement 3, waarbij wij niet meer te weten komen hoeveel leden hun handtekening hebben geplaatst, en van het tweede deel van amendement 1 dat ons omslachtig lijkt en voorbijgaat aan de procedure die in het desbetreffende kantoor wordt gevolgd, aangezien er al een lijst van ondertekenaars is. Niettemin was het beter geweest om naar de oude situatie terug te gaan, maar dan zouden de leden van het Parlement een zodanig vertrouwen in hun politieke standpunten moeten hebben dat zij bescherming tegen een overijverige lobby niet nodig zouden vinden. Dat is duidelijk niet het geval in dit Parlement. Hopelijk zal het volgende Parlement op dit punt sterker in zijn schoenen staan dan het zittende, of de lobbyisten wat minder sterk.

Evans
Mijnheer de Voorzitter, de heer Ford heeft het gehad over de geschiedenis van artikel 48. Het gaat er nu om de procedure democratischer te maken en weer meer te laten aansluiten bij de vroegere situatie. Het gaat erom EPleden een doorzichtiger en constructievere procedure aan te reiken waarmee zij niet alleen hun eigen politieke standpunten over actuele kwesties en zaken van internationaal belang voor het voetlicht kunnen brengen, maar ook - en dat is misschien nog wel belangrijker - een ontwerpresolutie kunnen indienen namens kiezers uit hun kiesdistrict: zij werden immers gekozen om hen te vertegenwoordigen.
De rapporteur verdient een compliment voor zijn amendementen die over het algemeen, behoudens de onderdelen die de vorige spreker heeft genoemd, zijn bedoeld om deze rechten en mogelijkheden te vereenvoudigen en ook om de publicatie van de resoluties doorzichtiger en toegankelijker te maken.
De heer Dell'Alba, de rapporteur in deze, wil het ook mogelijk maken dat de procedure door meer dan een lid in gang wordt gezet. Vijf leden kunnen gezamenlijk hiertoe het initiatief nemen. De voorgeschiedenis van dit proces is wederom al door de heer Ford uiteengezet, zodat ik hier niet dieper op hoef in te gaan.
Veel verslagen zijn lang en gecompliceerd. Dit verslag en de ingediende amendementen springen eruit vanwege hun eenvoud en heldere presentatie. Deze kenmerken komen ook terug in de doelstellingen van het verslag, namelijk helderheid, openheid en eenvoud, en dit zijn doelstellingen die het Parlement zou moeten omarmen en steunen. Om deze redenen heeft dit verslag zonder meer mijn steun en die van mijn fractie.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Artikel 366 bis van de vierde ACS-EG-Overeenkomst
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0194/98) van mevrouw Aelvoet, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking over een voorstel voor een besluit van de Raad betreffende een procedure voor de tenuitvoerlegging van artikel 366 bis van de vierde ACS-EG-Overeenkomst (5644/98 - C4-0156/98-96/0050 (AVC)).

Aelvoet
Voorzitter, collega's, in januari vorig jaar raadpleegde de Raad het Europees Parlement over een voorstel voor een besluit van de Raad betreffende een procedure om artikel 366 bis van de vierde ACS-EG-overeenkomst zoals die herzien was in 1995, uit te voeren. In dat artikel wordt namelijk bepaald dat indien een ACS-staat de verplichtingen met betrekking tot de essentiële onderdelen van de overeenkomst niet is nagekomen, en die essentiële onderdelen zijn: eerbiediging van mensenrechten, democratische beginselen en de rechtsstaat, dat dit kan leiden tot de gehele of gedeeltelijke schorsing van de overeenkomst. De Commissie ontwikkelingssamenwerking besloot dan een interimverslag op te stellen overeenkomstig artikel 80, lid 3 van het Reglement en vroeg tevens de procedure van overleg met de Raad op gang te brengen. De Commissie ontwikkelingssamenwerking, hierin gevolgd door het gehele Parlement in de vergaderperiode van juni 1997, legde in dat interimverslag aanbevelingen vast om de tekst van de Commissie te wijzigen, te wijzigen op zulke manier dat het Parlement het recht zou krijgen instemming te verlenen ten aanzien van elk voorstel om de samenwerking te schorsen of te hervatten. In de tekst van de Commissie was namelijk voorgesteld dat het Parlement alleen op de hoogte moest worden gebracht achteraf. Jammer genoeg hebben we moeten vaststellen dat er dan vanwege de Raad op 6 maart 1998 een antwoord kwam, een antwoord waarin men eigenlijk de opinie van het Parlement totaal aan de kant schoof, met het argument dat de instemming van het Europees Parlement juridisch gezien totaal uitgesloten is. We kwamen dus van een kale reis terug, collega's.
De situatie is er niet op verbeterd aangezien in het Verdrag van Amsterdam dat begin volgend jaar al zal geratificeerd zijn door de 15 lidstaten, wordt voorzien dat in dergelijke aangelegenheden alleen informatie achteraf aan het Parlement moet worden gegeven. Wij hebben geen juridische poot om op te staan om die instemming af te dwingen van de Raad. Want het zou dus voldoende geweest zijn dat de Raad zou wachten tot begin volgend jaar om ons dan bij de procedure van tenuitvoerlegging voor voldongen feiten te plaatsen. Daarom hebben we nu zeer snel gereageerd in dit interimverslag en een terugvalpositie ontwikkeld die erop neer komt dat de raadplegingsprocedure zou worden ingesteld in plaats van de instemmingsprocedure. We gaan dus een stapje achteruit maar vragen nog altijd iets meer dan wat voorzien is volgens de letter van het Verdrag.
Het is overigens niet de eerste keer dat het Parlement deze eis tot raadpleging formuleert. Wij hebben destijds bij de behandeling van het Oostlander-verslag over de uitbreiding naar Midden- en Oost-Europa van fungerend voorzitter Henderson een toezegging gekregen die helemaal in dezelfde richting gaat, namelijk dat men ervoor zou zorgen dat het Parlement een passende gelegenheid krijgt om zijn zienswijze te laten horen aan de Raad vooraleer de Raad een beslissing neemt. Eigenlijk een perfecte omschrijving van wat een raadpleging is.
Vandaar dat ik dus naar aanleiding van die beslissing en van die mededeling van de heer Henderson onmiddellijk contact opgenomen heb met het fungerend voorzitterschap inzake ontwikkelingssamenwerking en dat is dan mevrouw Clare Short, om aan haar te vragen of het Brits voorzitterschap in deze procedure ook raadpleging aan het Europees Parlement zou willen toekennen. Ondertussen hebben er twee gesprekken plaatsgevonden met voorstellen van tekst die in de goede richting gaan. Alles is nog niet verworven maar we zitten al op de weg van de raadpleging. Het is dus van groot belang dat wij de zaak nog kunnen afronden voor het einde van het Brits voorzitterschap en dat komt nu wel zeer dicht bij. Daarom ligt hier vandaag al een nieuw voorstel van interimverslag voor dat de unanieme steun gekregen heeft van de Commissie ontwikkelingssamenwerking.
De essentiële elementen daarvan zijn voorzien in de raadplegingsprocedure voor het Parlement. Ten tweede, de Raad moet beslissen met gekwalificeerde meerderheid indien het gaat over een gedeeltelijke opschorting van de overeenkomst en met unanimiteit indien het zou gaan over een volledige opschorting. Om u daar een klaar idee van te geven, collega's, zelfs in het geval van Nigeria, is de volledige overeenkomst niet opgeschort. Het is dus hoogst uitzonderlijk dat de unanimiteit zou moeten worden ingeroepen.
Het derde element is uiteraard de vraag tot overleg met de Raad en dit in actieve samenwerking met de Commissie. Ik durf dus de hoop uitspreken dat de goedkeuring van dit verslag ertoe mag leiden dat wij binnen enkele weken een akkoord met het voorzitterschap zullen kunnen bereiken.

Paasio
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Aelvoet verdient erkenning omdat ze de aandacht vestigt op een zeer belangrijke kwestie, namelijk de rol van het Europees Parlement in de zeer uitzonderlijke situatie waarin de Europese Unie reageert op het feit dat de mensenrechten in sommige landen waarmee we samenwerken niet worden gerespecteerd. Ik complimenteer haar ook met het feit dat ze in deze kwestie eerder al heel consequent is geweest.
Er moet gezegd worden dat het er hier niet alleen om gaat dat het Europees Parlement een mening heeft en de mogelijkheid krijgt te debatteren, maar dat het ook gaat om het grote probleem dat de Europese Unie momenteel heeft, namelijk dat de algemene acceptatie, de legitimiteit van de Europese Unie onder de bevolking enigszins lijkt af te nemen. Het is dan ook zeer gerechtvaardigd dat het Europees Parlement als openbaar en volksvertegenwoordigend forum betrokken is bij de belangrijke kwesties waar de aandacht van de mensen zich in het algemeen op richt.
Men zou gemakkelijk kunnen denken dat het Parlement in deze kwestie misschien op juridische gronden en om politieke redenen is tegengehouden. Ik wil echter niet beweren dat dat zo is. Het zou daarom zeer goed zijn als we dit verslag aannamen en dat het ook serieus wordt genomen. Het gaat er ook om dat in het land waar de mensenrechtenschendingen hebben plaatsgevonden, de kwestie serieuzer wordt genomen doordat het Europees Parlement er als openbaar forum de aandacht op vestigt. Het verslag van mevrouw Aelvoet moet worden gesteund en ik hoop dat het zonder veel tegenstand wordt aangenomen.

Günther
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou de rapporteur van harte willen gelukwensen met haar verslag. Zoals we van haar gewend zijn heeft zij in alle duidelijkheid ook de hele juridische achtergrond beschreven. Daarom zal ik in de twee minuten die ik heb op een aantal politieke aspecten van deze procedure ingaan. Het is bij ons in het Europees Parlement bijna een traditie dat we bij de ontwikkelingssamenwerking onze partners ook vragen: hoe zit dat bij jullie met de mensenrechten? Hoe is jullie staatswezen georganiseerd, dus wat doen jullie aan good governance ? Kunnen jullie de burgers rechtszekerheid garanderen?
Ik geloof dat we de discussie hier niet tot de mensenrechten mogen reduceren, we moeten altijd ook naar de andere twee aspecten kijken. Natuurlijk is geen van de drie zaken zonder de andere werkelijk denkbaar, daarom zijn we in de discussie eigenlijk altijd van die gezamenlijke behandeling uitgegaan.
Als we deze procedure zo volgen als de rapporteur voorstelt, bieden we nu meer rechtszekerheid voor de partnerlanden binnen de ACS-groep, maar ook daarbuiten. Tenslotte proberen we nu samen met de landen van de ACS-groep ook de minst ontwikkelde landen die daar niet bij horen nauwer te betrekken bij onze samenwerking. Eigenlijk zou deze procedure ook daar min of meer van toepassing zijn.
Af en toe zien we dat sancties wat minder streng worden nageleefd als de schendingen van de mensenrechten en de corruptie van de regering lang duren. Ik vind dat we moeten afspreken dat we overal met gelijke maten meten als we dergelijke tekortkomingen vaststellen. We moeten dan ook hard blijven tot de situatie beter wordt.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, de Unie krijgt de kans haar mensenrechtenbeleid handen en voeten te geven. De democratie- en de mensenrechtenclausule kan door voorstellen van de Commissie concreet worden gemaakt. Met die voorstellen worden operationele afspraken gemaakt over hoe en op basis van welke criteria de democratieclausule moet worden gehanteerd. De Unie heeft met de mensenrechtenclausule een machtig instrument in handen en moet het ook willen gebruiken. Duidelijke criteria en procedures zullen de transparantie van het beleid van de Unie vergroten. Betrokken landen zullen ook meer begrip tonen voor het beleid van de Unie en daardoor zal ook een impuls voor de betrokken landen zijn ingevoerd om zich aan die criteria te houden. Daar is het allemaal om begonnen.
De huidige stand van zaken in dit proceduredebat is echter uiterst teleurstellend. De Raad wil alléén beslissen over het gebruik van de democratieclausule. Daarmee is mijn fractie het absoluut niet eens. Informeren van het Parlement over opschorting van Lomé-samenwerking bijvoorbeeld is veel te weinig. In dit soort gevallen is juist de publieke druk vanuit de volksvertegenwoordiging van Europa nodig. Het opstarten van Lomé-samenwerking vereist instemming van het Europees Parlement. Dan is het niet meer dan logisch dat datzelfde Parlement ook zijn instemming moet geven aan de opschorting van de samenwerking.
De weigerachtige houding van de Raad moet ons niet van ons principiële standpunt afbrengen, namelijk dat democratische inspraak en controle hier een eerste vereiste is. De Raad en het Parlement moeten in overleg treden om een oplossing te vinden voor dit conflict. We moeten niet vooraf inleveren. De Raad heeft immers ook in het kader van de toetredingspartnerschappen het Europees Parlement een aanzienlijke rol gegeven.
Dit geldt overigens ook voor de aanvang van de procedure. Niet alleen de Raad, de lidstaten en de Commissie moeten de opschortingsprocedure en dialoog met een land kunnen opstarten, ook het Europees Parlement moet daar om kunnen vragen. Terecht vraagt de rapporteur daarom in haar verslag, dat ik hooglijk waardeer. Het Parlement speelt een belangrijke rol in het mensenrechtenbeleid van de Unie en ook de Paritaire Vergadering van de ACS is een belangrijk instrument. Op basis hiervan verdient het Europees Parlement een belangrijke rol te krijgen in de gehele opschortingsprocedure. Overigens niet alleen bij de opschorting van samenwerking, maar ook bij het weer opstarten van de samenwerking.
Juist nu de Unie de samenwerking in het Lomé-verband politieker wil maken, moet ook de parlementaire dimensie worden versterkt anders is het politiek nowhere . Welk ACS-land bijvoorbeeld laat zich overtuigen door een moralistische Europese Unie, die zelf ook democratische principes met voeten treedt.

Andrews
Mijnheer de Voorzitter, ik ben voorstander van een sterke politieke dimensie bij de nieuwe samenwerkingsovereenkomsten met de ACS-landen, met name op het punt van mensenrechten en behoorlijk bestuur volgens de beginselen van de rechtsstaat. Wij doen er goed aan consequent het belang te benadrukken van een gestage integratie van de ACS-landen in de wereldeconomie en ervoor te zorgen dat nieuwe handelsregelingen verenigbaar zijn met die welke in het kader van de Wereldhandelsorganisatie worden uitgevoerd. Nog resterende tariefmuren moeten zoveel mogelijk worden geslecht uit een oogpunt van rechtvaardigheid en gelijke toegang tot de markt.
Bij de onderhandelingen over nieuwe ACS-overeenkomsten moet vooral de nadruk worden gelegd op de noodzaak van vereenvoudiging en rationalisatie van de steuninstrumenten met het oog op een geleidelijke overgang op directe begrotingssteun voor de Afrikaanse landen. Er moet zorgvuldig op worden toegezien dat bij de liberalisering van het handelsverkeer geen schade wordt toegebracht aan de tere Afrikaanse economieën. Ik ben blij met de verklaringen van de leiders van de G8-landen na afloop van hun bijeenkomst in Engeland vorige maand, over sanering van de schulden die Afrikaanse landen bij de meer welvarende landen in de westerse wereld hebben. Met het nieuwe millennium in aantocht, zijn de Afrikaanse landen niet in staat op eigen benen te staan als zij maar onder aflossingsverplichtingen gebukt blijven gaan. De westerse leiders moeten regels en procedures vaststellen om ervoor te zorgen dat een algehele schuldsanering niet algemeen voor alle Afrikaanse landen geldt.

Hory
Mijnheer de Voorzitter, ik zou op mijn beurt willen zeggen dat de Fractie Europese Radicale Alliantie de twee voornaamste voorstellen in het verslag van mevrouw Aelvoet volledig onderschrijft.
Allereerst hadden wij in juni 1997 gevraagd dat het Europees Parlement een eensluidend advies zou moeten kunnen uitbrengen aan de Raad in het geval van opschorting van de overeenkomst. Maar een dergelijke bepaling schijnt in te druisen tegen het Verdrag van Amsterdam. Daar nemen we nota van, maar we willen tussen twee haakjes wel opmerken dat dat nog eens een bewijs is van de ontoereikendheid van dat verdrag. Maar goed, wij gaan akkoord met een gewone raadplegingsprocedure zoals de rapporteur die voorstelt opdat het Parlement toch minstens van tevoren zijn advies kan uitbrengen.
Verder zijn wij met de rapporteur van mening dat het Europees Parlement, evenals de Commissie of een lidstaat, een initiatiefrecht moet krijgen voor de opschorting van de toepassing van het akkoord. Ik weet persoonlijk niet zeker of een dergelijk parlementair initiatief verdedigbaar is in een klassieke en orthodoxe visie op de scheiding der machten. Maar als overtuigd voorstander van het Europees federalisme zeg ik dat, zolang de instellingen het Parlement geen werkelijke wetgevende macht toekennen, we alleen maar dergelijke inbreuken van onze vergadering op de uitvoerende functie kunnen aanmoedigen.
Maar met de snelheid waarmee de uitwerking van de kaderprocedure voor de toepassing van artikel 366 bis van de LoméOvereenkomst nu verloopt kunnen we vrezen dat die praktisch geen tijd krijgt om toegepast te worden. Daarom zou ik opnieuw de aandacht van de Commissie en de Raad willen vestigen op een van de bepalingen die staan in het verslag van de heer Rocard over de toekomst van de samenwerking tussen de Unie en de ACS-landen. De heer Rocard had voorgesteld - en de Vergadering is hem daarin gevolgd - dat de criteria met betrekking tot de democratie en de eerbiediging van mensenrechten waarvan de hulp zou afhangen moesten worden gedefinieerd door de landen die hulp ontvangen zelf.
Ik denk dat dit voorstel de politieke legitimiteit van de voorwaardelijkheidsbepaling zou verbeteren en de doelmatigheid daarvan zou verhogen. Maar ook al zijn we het eens over de inhoud van het voorstel, we moeten wel bedenken dat de goedkeuring ervan een betrokkenheid van de ACS-landen in de procedure zelf tot gevolg zou hebben. Je kunt van die landen niet verlangen dat zij criteria voor hulpverlening opstellen, en a contrario dus ook criteria voor de opschorting van de overeenkomst, zonder ze te betrekken bij het besluit om de hulp aan hun land op te schorten. We zullen dan ook onze fantasie moeten gebruiken om de procedure als geheel opnieuw in evenwicht te brengen, zodat zij een werkelijk rechtvaardig samenwerkingsbeleid laat zien.

Sichrovsky
Mijnheer de Voorzitter, wij steunen deze eis en vooral ook het idee erachter, hoewel het volgens ons niet ver genoeg gaat. Natuurlijk is de raadplegingsprocedure nodig, maar de instemmingsprocedure zou een betere oplossing zijn. Eén ding willen we nu al aankondigen: als er tijdens het Britse voorzitterschap geen oplossing komt zullen wij proberen invloed uit te oefenen op de Oostenrijkse regering om ervoor te zorgen dat dit onderwerp tijdens het volgende voorzitterschap bijzonder serieus wordt genomen.
Misschien mag ik toch een aantal algemene opmerkingen maken over deze belangrijke zaak: Europa moet gezien zijn eigen geschiedenis met het probleem van de mensenrechten heel behoedzaam omspringen. Ook als het Parlement erin slaagt dit probleem in eigen huis te behandelen, moeten we heel voorzichtig te werk gaan. We mogen niet de fout maken dat we iemand op basis van clichés veroordelen.
Het is weliswaar een goede zaak dat we in dit verband initiatieven nemen, maar we moeten ieder geval op zijn merites beoordelen. De economische ontwikkelingsstand van de landen die hier in groepen worden behandeld varieert heel sterk. Eén bepaalde maatregel zou het ene land heel hard en een ander land minder hard kunnen raken. Als we de samenwerking vanwege het achterwege blijven van de democratische ontwikkeling stopzetten, komen het recht op eten en het recht op onderwijs in gevaar. Die ontbreken echter in het rijtje van mensenrechten die telkens weer genoemd worden.
Laten we één ding niet vergeten: het is niet onze taak om hier rechter te spelen. Wij moeten de democratische ontwikkelingen in de individuele landen begeleiden en ondersteunen.

Sauquillo Pérez del Arco
Mijnheer de Voorzitter, het is nog nooit zo belangrijk voor de Europese Unie geweest als nu om te voorzien in een mechanisme voor de schorsing van de samenwerking wanneer de mensenrechten worden geschonden. Dit blijkt al uit de vele resoluties voor het actualiteitendebat van dit Parlement, dat iedere vergadering weer een apart onderdeel wijdt aan de mensenrechten.
Aangezien dit mechanisme een juridisch instrument is, moet het voor de geloofwaardigheid van het extern beleid van de Europese Unie absoluut operationeel zijn, en moet het tevens gematigd genoeg zijn, wat een absolute vereiste is voor de tenuitvoerlegging van de doelstellingen van de Verdragen.
Het mechanisme kan niet operationeel zijn zolang de toepassing van de mensenrechtenclausule afhangt van de unanimiteit in de Raad en zolang het Parlement hier alleen maar achteraf van op de hoogte wordt gebracht. De vereiste unanimiteit in de Raad staat bekend als een systeem dat de besluitvormingsprocedure verlamt, wat duidelijk is gebleken tijdens de crisis van de lege stoel in 1966 en ook nu weer, nu een van de uitdagingen die de uitbreiding met zich meebrengt het veranderen van een besluitvormingsprocedure is die niet vlot verloopt doordat ze gebaseerd is op het beginsel van unanimiteit.
Dat het Parlement verzoekt beslissingen betreffende een zo belangrijk onderwerp met een meerderheid aan te nemen, moeten we dan ook niet als revolutionair beschouwen. De Raad hoeft niet achterdochtig te reageren op dit voorstel, omdat het de conjuncturele belangen van de lidstaten niet schaadt, maar juist bedoeld is om het beleid en de belangen van de Europese Unie te ondersteunen, volgens de beginselen van de Verdragen.
Dat het Parlement geraadpleegd wil worden over een van de belangrijkste onderwerpen met betrekking tot het extern beleid is niet alleen niet revolutionair, zoals mevrouw Aelvoet in de toelichting op haar verslag stelt, maar gewoon redelijk. Als het Parlement eerder geraadpleegd was, hadden veel moeilijke situaties waar we nu mee te maken hebben voorkomen kunnen worden, zoals bijvoorbeeld de indiening in deze vergaderperiode van een resolutie over Equatoriaal-Guinea, waar onlangs vijftien doodstraffen zijn opgelegd; in die resolutie wordt de Commissie verzocht voortzetting van de samenwerking met dit land opnieuw in overweging te nemen.
We moeten dus een mechanisme creëren waarmee we inspraak hebben in een zo elementaire, belangrijke zaak als de schending van de mensenrechten, en laten we dit ook goed doen, dat wil zeggen zorgen voor een mechanisme dat transparant is en dat vooral garanties biedt.

Corrie
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Huis mijn excuses aanbieden voor het feit dat ik niet op mijn plaats zat toen het debat begon. Mijn vliegtuig had helaas vertraging. Ik wil mevrouw Aelvoet complimenteren met dit voortreffelijk verslag. De PPE-fractie steunt het unaniem. Opschorting van de samenwerking is een zeer ernstige zaak en het is belangrijk dat de mening van het Parlement wordt gehoord. Hierbij moeten wij evenwel bedenken dat wij voor de instemmingsprocedure vastzitten aan wat er in Amsterdam is afgesproken. Als instemming niet haalbaar is, dan zouden wij ten minste het recht moeten krijgen om onze mening kenbaar te maken wanneer een dergelijke situatie zich voordoet.
Ook zouden wij in het Parlement moeten erkennen dat zich verschillende soorten situaties kunnen voordoen. Ik denk bijvoorbeeld aan de afschuwelijke gebeurtenissen in Nigeria toen de vorige president 19 mensen liet ophangen. In dergelijke gevallen, waar sprake is van ernstige schendingen van de mensenrechten, wil de Commissie de samenwerking misschien meteen opschorten. In andere gevallen kan er sprake zijn van een heel langzaam proces, waar het, gewoon omdat de omstandigheden in het desbetreffende land er naar zijn, nog mogelijk is om het tij bijtijds te keren.
Zo ben ik net terug van de Comoren waar de spanningen tot mijn ontzetting steeds verder lijken op te lopen. Een van de eilanden, Anjouan, heeft zich onafhankelijk verklaard en rekent tegelijkertijd op continuering van de hulp uit de Europese Unie. Wij hebben hun klip en klaar verteld dat zij niet onder Lomé konden blijven vallen, als zij zich onafhankelijk hadden verklaard. Het is niet uitgesloten dat wij op den duur tot opschorting van de samenwerking moeten overgaan. In dit soort situaties zouden wij moeten gaan praten.
Mensenrechten en democratie zijn van essentiële betekenis voor continuering van de steun aan ontwikkelingslanden. En om heel eerlijk te zijn, is een behoorlijk openbaar bestuur misschien nog wel belangrijker. Ik had gedacht dat Afrika een voor de hand liggend alternatief voor ASEAN zou zijn. Gezien de problemen van ASEAN willen veel bedrijven weg. Maar als de situatie in een land niet stabiel is, blijven investeerders gewoon weg. Het is derhalve belangrijk met andere Afrikaanse naties samen te werken om op die manier landen stabiel te houden, zodat wij de hulp niet hoeven op te schorten.
Als de instemmingsprocedure niet mogelijk blijkt, hoop ik dat de Commissie ons ten minste zeer nauwgezet zal informeren over elke situatie waarin opschorting van de samenwerking mogelijk aan de orde is en dat met name de Commissie ontwikkelingssamenwerking over alle verslagen zal kunnen beschikken die hierover verschijnen. Overigens zal de PPE-fractie dit verslag van harte steunen, wanneer het in dit Huis ter stemming wordt voorgelegd.

Van Bladel
Voorzitter, na jaren van lippendienst over het naleven van mensenrechten in ACS-landen is mevrouw Aelvoet erin geslaagd een vorm te vinden waarbij wij een stap dichter bij het effectief functioneren van de Europese instellingen zijn gekomen met betrekking tot het naleven van de mensenrechten. Bovendien is de rol van het Parlement versterkt. Ik ben het met de heer Bertens eens, het is nog niet goed genoeg, maar toch een begin. Bravo, mevrouw Aelvoet.
Maar hoe kan dit voorstel succesvol zijn als bijvoorbeeld een belangrijk land als Angola zich hevig blijft bewapenen. Angola heeft de olievoorraad van de komende drie jaar verkocht en met dat geld de wapens cash betaald, wapens van Brazilië en Rusland, Rusland, nota bene een lid van de trojka die het vredesproces moet begeleiden. Dat de eenpartijstaat Angola zonder democratisch overleg met de legale oppositie dit besluit kan nemen, dat kan toch de democratische toets van Lomé ook niet doorstaan. Ik dring dus aan bij de Raad en de Commissie op een concreet voorstel en een interim-verslag van het Parlement dat de ACS-landen zich houden aan het percentage van bewapening zoals vastgelegd in het Verdrag en uiteraard ook aan de good governance waar mevrouw Günther naar heeft verwezen. Dan eerst hebben democratie en mensenrechten ook in de ACS-landen enige kans.

Brittan, Sir Leon
Mijnheer de Voorzitter en leden van dit Huis, het is duidelijk dat in de loop van het debat enkele onderwerpen zijn aangeroerd die de strikte grenzen van het tweede interim-verslag van mevrouw Aelvoet te buiten gaan.
Dat valt te begrijpen gezien het grote belang dat het Parlement hecht aan een juiste tenuitvoerlegging van Lomé IV en meer in het bijzonder aan de mensenrechtenaspecten daarvan. Zo heeft de heer Corrie enkele voorbeelden aangehaald van afschuwelijke gebeurtenissen die aanleiding geven om ons te gaan beraden over de gevolgen daarvan voor de nauwe banden die de EU via Lomé onderhoudt met de landen waar dergelijke gebeurtenissen plaatsvinden. Het behoeft dan ook geen betoog dat de kwestie van de toepassing van de procedure van artikel 366 bis van de Overeenkomst van Lomé, die specifiek voor dit soort situaties is bedoeld, zeer belangrijk is. De Commissie heeft het tweede interimverslag van mevrouw Aelvoet zeer aandachtig bestudeerd en neemt nota van de ingediende amendementen waarin het Parlement zich uitspreekt voor een formele raadpleging in alle stadia van de procedure.
Toen het eerste interim-verslag hier werd goedgekeurd, sprak de Commissie zich uit voor de wenselijkheid van een grotere betrokkenheid van het Parlement bij de tenuitvoerlegging van de procedure en het is duidelijk dat het huidige voorstel voor een besluit van de Raad in dit opzicht explicieter is dan voorheen. Bepaald is nu dat het Parlement volledig en onverwijld zal worden geïnformeerd over elk besluit dat in het kader van artikel 366 bis wordt genomen. Wij achten een formele raadpleging van het Parlement in alle stadia van de procedure niet haalbaar, niet omdat wij denken dat de mening van het Parlement er niet toe doet of niet veel voorstelt, maar simpelweg omdat de Verdragen specifieke bepalingen kennen, waaronder met name artikel 300, waarin is vastgelegd welke procedure voor dit soort situaties dient te worden gevolgd. Wat het Parlement voorstelt is niet verenigbaar met het bepaalde in artikel 300.
De Commissie wil het Parlement zoveel mogelijk tegemoetkomen en is zonder meer bereid de toezegging te doen dat zij het Parlement zal informeren over alle initiatieven die worden ontplooid en alle voorstellen die worden gedaan in het kader van artikel 366 bis. En het Parlement is in die situatie natuurlijk heel goed in staat om zijn opvattingen duidelijk te maken. Als die duidelijk voor het voetlicht worden gebracht, zal de Commissie daarvan normaliter meteen nota nemen en ze bij haar beraadslagingen laten meewegen. De Commissie zal rekening blijven houden met alle opvattingen die het Parlement op dit punt kenbaar maakt.
Ik betreur de vertraging die is ontstaan bij de opstelling van de procedure voor de toepassing, indien dat nodig is, van artikel 366 bis. Ik hoop dat het naar aanleiding van dit debat en wat er in de loop daarvan zowel door de leden als mijzelf is gezegd, mogelijk zal zijn om artikel 366 bis zo snel mogelijk operationeel te maken door overeenstemming te bereiken over de te volgen procedure.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 11.30 uur plaats.

Gemodificeerde micro-organismen
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0192/98) namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van de Raad tot wijziging van richtlijn 90/219/EEG inzake het ingeperkt gebruik van genetisch gemodificeerde micro-organismen (C4-0031/98-95/0340(SYN)) (rapporteur: de heer Trakatellis).

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, een van de belangrijkste sectoren van de biotechnologie is de toepassing van technieken met genetisch gemodificeerde micro-organismen. Deze technieken hebben een enorme weerslag op talrijke vraagstukken van het menselijk leven en werken. Ik noem als voorbeeld de gezondheidszorg, de voeding, de milieubescherming en de landbouw.
Daarom moet men het gebied uitbreiden waarop deze veelbelovende technieken met genetisch gemodificeerde microorganismen kunnen worden toegepast. Aangezien men echter nog enigszins in het duister tast wat de aard en de omvang van de met deze micro-organismen gepaard gaande risico's voor mens en milieu betreft, moet het werken met deze microorganismen in bepaalde, overeenkomstig de risicoklasse ingerichte ruimtes plaatsvinden. Het ingeperkte gebruik wordt geregeld in richtlijn 90/219. Deze richtlijn beoogt enerzijds de totstandbrenging van een gemeenschappelijk kader voor de ontwikkeling van deze nieuwe technologie en anderzijds de bescherming van de menselijke gezondheid en het milieu. Sedert de inwerkingtreding van deze richtlijn heeft de wetenschap echter nieuwe vorderingen gemaakt. Men heeft nieuwe toepassingsmogelijkheden ontdekt en ook een zekere administratieve ervaring opgedaan. Daarom wordt nu terecht een voorstel tot wijziging en bijwerking van deze richtlijn gedaan. Inderdaad moet deze wijziging instaan voor een zo groot mogelijke administratieve soepelheid, maar nooit en te nimmer mag deze de veiligheid aantasten. Daarom moet ik hier met nadruk wijzen op de mogelijke gevaren. Soepelheid en duidelijkheid mag men absoluut niet verwarren met veiligheid. Door de snelle uitbreiding van het toepassingsgebied groeit het risico voor ongevallen aanzienlijk. Een klein ongeval volstaat om heel het bedrijfsleven in deze sector in diskrediet en in een crisis te brengen. Iets dergelijks kan worden vermeden wanneer men de juiste omstandigheden voor veiligheid garandeert.
Ofschoon de Raad een niet gering aantal amendementen van het Parlement heeft overgenomen, zijn toch enkele belangrijke amendementen uiteindelijk buiten het gemeenschappelijk standpunt gebleven. De rapporteur is dan ook van mening dat dit gemeenschappelijk standpunt slechts ten dele beantwoordt aan het standpunt van het Parlement uit de eerste lezing. Daarom stellen wij voor in de aanbeveling voor de tweede lezing opnieuw de amendementen op te nemen die in de eerste lezing werden aangenomen en de essentie van het standpunt van het Parlement weergeven
De belangrijkste amendementen zijn:
Amendement 2: hierin wordt de term "ingeperkt gebruik" nader toegelicht. Het doel van deze toelichting is duidelijk aan te geven welke inperkingsmaatregelen moeten worden getroffen bij het werken met genetisch gemodificeerde micro-organismen.
Amendement 3: hierin staat dat de bevoegde autoriteiten, zodra zij ervan op de hoogte zijn gebracht dat de risicoanalyse niet meer adequaat is, een nieuwe risicoanalyse kunnen verlangen. Op die manier krijgen zij een handelingsmogelijkheid.
De amendementen 4 en 9 voorzien in bepalingen voor de wettelijke aansprakelijkheid van de gebruikers. Ondanks de inperkingsmaatregelen kan men immers een, zij het dan minimaal, gevaar nooit geheel uitsluiten. Daarom is het zinvol te voorzien in een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering voor het geval dat door gebruik van genetisch gemodificeerde microorganismen schade wordt toegebracht aan derden.
Amendement 5 behelst waarborgen voor de gebruiker. De gebruiker kan de bevoegde autoriteiten vragen om een formele toestemming voor gebruik overeenkomstig klasse 2.
De amendementen 7 en 8 betreffen de voorlichting van het publiek voordat men begint met ingeperkt gebruik. Daarbij gaat het niet alleen om rampenplannen, maar ook om flankerende veiligheidsmaatregelen. Ook hier wordt de mogelijkheid geboden de burgers te raadplegen.
Amendement 10 betreft de inspecties en de controles door de bevoegde autoriteiten en de juiste toepassing van de richtlijn en de inperkingsmaatregelen.
De amendementen 11, 12 en 13 gaan over de deelname van het Europees Parlement aan de procedure voor de vaststelling en de wijziging van bijlage II, deel B. Hierin staan de criteria op grond waarvan bepaalde genetisch gemodificeerde microorganismen van de werkingssfeer van de richtlijn worden uitgezonderd.
Ook willen wij dat het Parlement wordt betrokken bij de wijziging van de procedure voor de risicoanalyse in bijlage III, deel B. Dit zijn zeer belangrijke onderdelen van de richtlijn en daarom is het voor ons onaanvaardbaar dat het Europees Parlement wordt uitgesloten van de desbetreffende werkzaamheden. Als onze amendementen worden overgenomen, zal enerzijds de Commissie haar uitvoerende bevoegdheden beter kunnen uitoefenen en anderzijds het Parlement een betere controle kunnen verrichten op de activiteiten van de Commissie. Wij zijn het dus wat dit betreft roerend met de Commissie eens en verwachten dan ook van haar dat zij ons standpunt steunt.
Amendement 14 gaat over de procedure voor de risicoanalyse. Ik wil hierbij onderstrepen dat in feite heel de richtlijn valt of staat met een exacte risicoanalyse. De Raad heeft hiervoor slechts enkele algemene bepalingen opgenomen. Wij dringen echter met klem aan op de vaststelling van een duidelijke procedure voor de risicoanalyse.
Tot slot wil ik nogmaals het vraagstuk van de rechtsgrondslag aanstippen. Wij willen 100 A in plaats van 130 P. De laboratoria van de bedrijven zijn de mening toegedaan dat de genetisch gemodificeerde micro-organismen van doorslaggevend belang zijn voor de concurrentievoorwaarden. Daarom is mijns inziens 100 A de aangewezen rechtsgrondslag. Na de aanbevelingen in de BSE-zaak is trouwens zonder meer duidelijk geworden dat voor volksgezondheidsvraagstukken medebeslissing noodzakelijk is. De heer Santer heeft zich daartoe ook verplicht.
Tot slot ben ik van mening dat de Commissie onze standpunten dient te steunen. Daarmee wordt enerzijds de ontwikkeling van deze nieuwe technologie geen strobreed in de weg gelegd en anderzijds zorg gedragen voor bescherming van de menselijke gezondheid en het milieu.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dienen wij allen de rapporteur te bedanken voor de enorme hoeveelheid werk die hij heeft verricht om over deze buitengewoon technische en zeer complexe richtlijn een verslag op te stellen. Ik wil hem complimenteren met zijn kennis van de technische details en zijn inzicht in de daarmee samenhangende problemen.
Dit is een zeer actueel verslag gezien de grote publieke belangstelling en ongerustheid waarvoor dit onderwerp - de biotechnologie - de laatste jaren heeft gezorgd. Dit is een buitengewoon belangrijk verslag. Biotechnologie lijkt als tak van wetenschap veelbelovend om in de volgende eeuw tot grote doorbraken te kunnen komen, althans bij een juiste toepassing van de technologie. Biotechnologie kan de mensheid in het algemeen geweldige voordelen brengen en ons allen een grotere welvaart bezorgen. Maar het is belangrijk dat wij het publieke vertrouwen in deze technologie versterken. Met het oog daarop moeten wij hogere beschermingsniveaus gaan hanteren om er zeker van te zijn dat de volksgezondheid geen gevaar loopt en dat experimenten geen gevaar opleveren voor het milieu in het algemeen. De onderhavige richtlijn heeft voornamelijk betrekking op experimenten onder gecontroleerde omstandigheden of het gebruik van GGM's (genetisch gemodificeerde micro-organismen), wederom onder gecontroleerde omstandigheden.
De door de rapporteur opgestelde amendementen moeten ervoor helpen zorgen dat aan die eisen wordt voldaan en dat een ieder die beroepshalve met GGM's te maken heeft, op een verantwoorde en zorgvuldige wijze te werk gaat.
Namens de socialistische fractie wil ik zeggen dat wij zonder meer positief staan tegenover de ontwikkeling van deze nieuwe tak van wetenschap, de biotechnologie. Maar het is volgens ons wel zaak ervoor te zorgen dat vraagstukken op het gebied van ethiek, volksgezondheid en algemene veiligheid worden onderkend en uitgebreid aan de orde worden gesteld. De amendementen van de rapporteur helpen ons die waarborgen te vinden. Ik zou deze bij de Commissie en de Raad willen aanbevelen.
Het gemeenschappelijk standpunt, zoals dat bij ons teruggekomen is, is op zich zo slecht nog niet. Maar er zijn nog steeds enkele punten van zorg die door de amendementen van de rapporteur moeten worden ondervangen en waaraan wij graag onze steun willen geven. Ten eerste de kwestie van de classificatie van deze micro-organismen. Het is een feit dat de overgrote meerderheid van de micro-organismen die in experimenten worden gebruikt, over het algemeen onschuldig zijn en nauwelijks gevaar opleveren. Maar er zijn ook micro-organismen waaraan enorme gevaren verbonden zijn. Dat geldt met name voor verwekkers van traditionele ziekten, zoals bijvoorbeeld de micro-organismen die verbonden zijn met ziekten als de builenpest. Als het om deze micro-organismen gaat, moeten wij de grootst mogelijke voorzichtigheid in acht nemen. Wij dienen er dan ook voor te zorgen dat de getroffen inperkings- en veiligheidsmaatregelen adequaat zijn ten opzichte van het gevaar dat door de micro-organismen in kwestie wordt gevormd. Dat wordt onderkend in de amendementen van de rapporteur, die in elk geval een regeling beogen waarbij dat gegarandeerd is.
Ook deel ik de zorg van de rapporteur op het punt van de comitologie. Dit is een nogal bizar voorstel uit het oogpunt van de comitologie. Er zijn namelijk twee verschillende bijlagen met twee verschillende beheersprocedures. Dit is dus iets waar wij niet aan gewend zijn, wat wij niet leuk vinden en waar wij ons zeer ongemakkelijk bij voelen. Wij beseffen dat de Commissie binnenkort met een nieuw voorstel komt op het gebied van de comitologie en de opzet van een modus vivendi. Wij hopen dat de Commissie een meer rationele benadering zal volgen en dat de kwesties die momenteel in dit voorstel spelen, op die wijze kunnen worden opgelost.
Tenslotte zou ik nog graag de aandacht willen vestigen op de kwestie van de rechtsgrondslag. Dit voorstel valt momenteel onder de samenwerkingsprocedure. Dat vinden wij geen bevredigende situatie. Wij hadden graag gezien dat de discussie met de Raad, met de Commissie als moderator, in het kader van de medebeslissingsprocedure wou worden voorgezet. Wij vinden het jammer dat dat er niet in zit. Wij kunnen derhalve meegaan in de zienswijze van de rapporteur dat artikel 100 A als rechtsgrondslag moet worden aangemerkt.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ook ik zou de rapporteur willen bedanken voor het werk dat hij verzet heeft. De gentechnologie en de biotechnologie brengen zonder twijfel grote gevaren met zich mee. Over die gevaren hebben we hier vaak gesproken, bijvoorbeeld in verband met het klonen van mensen. Ik kan er nog een voorbeeld aan toevoegen: ik ben zeer bezorgd dat de toepassing van de prenatale diagnostiek tot een negatieve selectie van mensen met een handicap kan leiden. Dat is een gevaar dat we onder ogen moeten zien.
De richtlijn die vandaag ter discussie staat is echter een toepassing van de gentechnologie die volgens mij enorme kansen biedt en waarvan we na twintig jaar praktijk kunnen zeggen: de gevaren die we twintig jaar geleden misschien nog vreesden, blijken niet te bestaan. Tot nu toe zijn er geen incidenten geweest. Daarom is het volgens mij redelijk deze richtlijn wat minder bureaucratisch te maken. Bij de productie van geneesmiddelen door genetisch gemodificeerde organismen mag Europa niet meer op het tweede plan staan, we moeten onze achterstand inlopen. Daarom moeten we de regels vereenvoudigen.
Dat betekent heus niet minder veiligheid, omdat we hier gedifferentieerd te werk gaan. De gevaarlijke organismen - dat heeft de heer Bowe ook duidelijk gemaakt - worden ook in de toekomst heel streng behandeld. De ongevaarlijke organismen moeten echter wel minder streng worden behandeld, want het simpele feit dat er hier met gentechnologie wordt gewerkt impliceert geen gevaar, de organismen dragen het risico in zich. Daarom pleit ik met nadruk tegen bepaalde amendementen op het verslag, die niet van de heer Trakatellis komen, maar door de commissie zijn goedgekeurd. Het gaat om de amendementen 2, 4, 9 en 14. Ik vind ook niet dat we voor de biotechnologie weer een bijzonder strenge regeling van de aansprakelijkheid moeten vastleggen. Wat we willen is een regeling voor alle gevallen, en dat bereidt de Commissie voor. We kunnen er echter niet bij de biotechnologie telkens weer een schepje bovenop doen, dan kunnen we onze achterstand nooit inlopen.

Eisma
Voorzitter, het wordt eentonig maar ook ik ben rapporteur Trakatellis zeer erkentelijk voor dit goede verslag. De biotechnologie is een zeer jonge sector en heeft nog nauwelijks praktijkervaring opgedaan. Er zullen in de komende jaren onverwachte wetenschappelijke resultaten worden gepubliceerd die gevolgen hebben voor de risicoinschatting van deze technologieën. Het is daarom zaak heel voorzichtig te zijn. Er moet duidelijke wetgeving zijn waarin de risico's afdoende zijn ingeperkt.
Daarom vindt ook de ELDR-fractie dat de heer Trakatellis, ik zei het al, een uitstekend verslag heeft afgeleverd. Na het gemeenschappelijk standpunt van de Raad zijn echter nog een aantal amendementen nodig om de risico's zoveel mogelijk in te perken. De diverse verduidelijkingen, zoals de definitie van het ingeperkt gebruik, zijn daarbij erg belangrijk.
Ook is aansprakelijkheid van de gebruiker van genetisch gemodificeerde organismen in een aantal amendementen nu duidelijk geregeld, als ze tenminste door dit Parlement worden aangenomen. De bevoegde instanties krijgen terecht de mogelijkheid om in te grijpen als zij aanwijzingen hebben dat risicoanalyses niet meer voldoen.
De wijzigingen houden ook in dat het Europees Parlement betrokken is bij de opstelling en wijziging van de criteria aan de hand waarvan bepaalde GMO's worden uitgezonderd van de richtlijn. Juist omdat alle risico's moeten worden vermeden, lijkt het mij goed dat het Europees Parlement terughoudend maar toch duidelijk zicht houdt op deze criteria. Ik heb begrepen dat de Europese Commissie het Parlement in deze grote betrokkenheid steunt. Ik zou dat wel graag weer eens herhaald willen zien door de commissaris.
Tenslotte is onze fractie duidelijk over de rechtsgrondslag, dat moet artikel 100 A zijn. De richtlijn heeft immers betrekking op industriële bedrijven en dus op concurrentievoorwaarden in de biotechnologische sector. Bovendien was na de BSE-crisis afgesproken dat op dit soort onderwerpen de medebeslissingsprocedure zou worden toegepast. Ik hoop dat het Parlement ook artikel 100 A zal steunen.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het wel beschamend als er in dit Parlement, onder andere door de heer Liese, wordt beweerd dat de gentechnologie enorme kansen biedt en dat er in gesloten systemen, en daarover hebben we het vandaag, geen gevaren dreigen. Tegelijkertijd deinst men namelijk voor de aansprakelijkheid terug alsof het de baarlijke duivel is. Als we dereguleren, en dus minder vergunningen vereisen, geeft het toch geen pas dat de industrie de aansprakelijkheid daarvoor niet hoeft te dragen! Als de technologie al zo veilig is word ik toch een beetje wantrouwig als de aansprakelijkheid zo stellig van de hand wordt gewezen!
Ik weet dat er in de afgelopen weken heftig is gelobbyd bij de afgevaardigden in dit Parlement. Ik zie dat het bij de heer Liese effect heeft gesorteerd, hij wil dat de aansprakelijkheid niet door de industrie hoeft te worden gedragen. Dat is absoluut onverantwoordelijk, de industrie zou juist meer eigen verantwoordelijkheid moeten dragen. Met name de Duitse regering herhaalt tot vervelens toe dat de industrie en de wetenschap meer verantwoording moeten dragen. Wie meer verantwoording wil moet absoluut ook de aansprakelijkheid regelen. Het is toch te gek dat iedere automobilist pas in zijn wagen mag stappen als hij een aansprakelijkheidsverzekering heeft afgesloten, terwijl ondernemingen die met pathogene organismen werken en onderzoekslaboratoria die experimenteren met virussen, die allemaal in het milieu terecht kunnen komen, daartoe niet verplicht zijn.
Wij kunnen niet voor dit verslag stemmen, omdat het allerlei sectoren wil dereguleren. Een vergunning die wordt verstrekt vanwege het verstrijken van een termijn heeft namelijk niets meer te maken met het principe van preventie. Tenslotte wil ik er nogmaals met klem op wijzen dat de kwestie van de aansprakelijkheid voor ons de doorslag zal geven. Het wil toch wat zeggen dat de Oostenrijkers onlangs tijdens een referendum duidelijk hebben gezegd dat er een regeling voor de aansprakelijkheid moet komen. Er zijn ook lidstaten die dat willen. Als we wensen dat de industrie zijn verantwoordelijkheid draagt mogen we niet wachten tot er iets ergs gebeurt. We moeten de industrie met...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Blokland
Voorzitter, het verslag-Trakatellis behandelt een van die onderwerpen waarvan je je afvraagt in hoeverre het Europees Parlement er zich mee bezig moet houden. De materie is dusdanig technisch dat je bijna zelf in een biotechnologisch laboratorium moet gewerkt hebben om mee te kunnen praten en zelfs dan is het nog niet gezegd of de voorschriften uit de richtlijn zoals ze waren of zoals ze nu via het gemeenschappelijk standpunt worden, beter zijn. Het gaat hier allemaal om de vraag wanneer een laboratorium strenge veiligheidsvoorschriften in acht moet nemen als er met genetische modificatietechnieken wordt gewerkt. Nu moeten volgens het voorstel van de Commissie de laboratoria zelf via een risicoanalyse vaststellen wat het niveau van de veiligheidsmaatregelen moet worden. Dat is een wonderlijke constructie want de normen voor wat een groot risico is en wat niet zijn in feite nergens vastgelegd. Als je vervolgens als bedrijf bij een streng veiligheidsniveau een zwaardere administratieve procedure voor de kennisgeving moet doorlopen dan wanneer je via de risicoanalyse tot zwakke veiligheidsmaatregelen komt, dan zit daar iets tegenstrijdigs in. Als je heel voorzichtig wilt zijn als bedrijf dan word je als het ware administratief gestraft en als je de risico's wat minder hoog inschat, hoef je ook niet aan een zware kennisgevingsprocedure te voldoen.
Volgens mijn inschatting leidt dat tot een neerwaartse druk op het inperkingsniveau. Waar we naar mijn gevoel vooral behoefte aan hebben, is een meer gestandaardiseerde risicoanalyse. De tekst van bijlage drie gaat daar wel over maar is nog veel te algemeen. Ik ben er niet zeker van of de amendementen van het Europees Parlement in de praktijk tot een verbeterde kennisgevingsprocedure zullen leiden. Zekerheidshalve zal ik ze steunen maar zonder veel overtuiging.
Wat de rechtsgrondslag betreft, meer dan 130 S kan ik er niet van maken. Of de lidstaten hiermee een hoog niveau van bescherming bereiken, waag ik echter te betwijfelen. Gelukkig mogen de bedrijven boven het voorgeschreven niveau van bescherming, voor zover het duidelijk is, uitgaan.

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de rapporteur heeft het heel terecht gezegd, de biotechnologie en vooral de gentechnologie expanderen sterk. Voor een eerlijke en geordende concurrentie in de Europese Unie moeten we daarom zorgen voor een degelijke rechtsgrondslag. Dat is belangrijk, dat is zelfs essentieel, ook omdat op het gebied van de biotechnologie alle regelingen in de Europese Unie op artikel 100 A gebaseerd zijn.
In dat verband is de kwestie van de comitologie belangrijk. Voor ons als Europees Parlement is de procedure van een regelgevend comité van het type 3b natuurlijk onaanvaardbaar. Daardoor zouden wij volkomen buitenspel worden gezet bij de bespreking van de wijziging van de criteria die we gebruiken om te bepalen welke genetisch gemodificeerde organismen uit het toepassingsgebied van de richtlijn kunnen worden verwijderd. We hebben tenslotte onlangs nog een richtlijn hierop laten stuklopen, omdat de Raad niet tot concessies bereid was. Dat aanvaarden wij echter niet. Als we werken met de samenwerkingsprocedure of de medebeslissingsprocedure moeten de daarbij behorende rechten van het Europees Parlement ook in de commissies worden gegarandeerd.
Ten tweede, informatie voor de burger. In het gemeenschappelijk standpunt staat dat de lidstaten bepalen dat het publiek in bepaalde gevallen moet worden geraadpleegd. Wat zijn dat voor bepaalde gevallen? Wie bepaalt wat voor bepaalde gevallen dat zijn? Wat betekent dat eigenlijk? Het is onbegrijpelijk dat de Europese Raad erop staat dat een zo vage definitie, eigenlijk een niet-definitie, wordt gehandhaafd. Ook in het belang van de eerlijke concurrentie moeten we dit helder regelen, wat ook met de amendementen beoogd wordt.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil alleen maar even toelichten waarom we ons vandaag met deze richtlijn bezighouden. In haar toelichting schrijft de Commissie dat ze enerzijds wil garanderen dat er verantwoorde procedures gelden voor genetische modificaties, anderzijds wil ze ook rekening houden met de nieuwe wetenschappelijke kennis en ervaring die we in de afgelopen 10 jaar hebben opgedaan.
Al onze concurrenten zijn in dat opzicht al veel verder gekomen. Europa heeft de lat erg hoog gelegd, en deze richtlijn heeft eigenlijk als doel de overdreven bureaucratie een beetje te beknotten en de procedures iets te vereenvoudigen. Uit de ervaringen tot nu toe is namelijk gebleken dat de hoge risico's die we bevreesden niet werkelijk schijnen te bestaan. Ik ben van mening dat het gemeenschappelijke standpunt getuigt van zin voor verantwoording, en daarom hoop ik werkelijk dat deze richtlijn tot stand komt. Ik steun het gemeenschappelijk standpunt volledig.

Lannoye
 Mijnheer de Voorzitter, in tegenstelling tot wat sommige collega's, zoals de heer Liese, beweren, geloof ik niet dat het relevant is de wetgeving voor wat betreft het weggooien van genetisch gemodificeerde micro-organismen te versoepelen.
Talrijke wetenschappelijke argumenten pleiten in tegendeel voor strengere naleving, en de heer Trakatellis heeft dat goed begrepen: wij steunen zijn verslag volledig, ook al hebben we amendementen ingediend.
Ik zou een aantal nieuwe wetenschappelijke argumenten willen aanhalen: sinds de aanneming en tenuitvoerlegging van richtlijn 90/219 heeft onze kennis zich namelijk inderdaad ontwikkeld in de richting die ik zojuist noemde. Eerste opmerking: de bacteriestammen die biologisch gehandicapt zouden zijn in het laboratorium kunnen in het milieu overleven en ze gaan daar verder met het uitwisselen van genen met andere organismen. Tweede nieuwe informatie: de routinemethoden voor de chemisch inactivatie kunnen tot 10 % virussen en andere pathogene stoffen in besmettelijke staat achterlaten. Derde opmerking: DNA dat uit cellen - zelfs uit dode cellen - is vrijgekomen blijft in het milieu aanwezig en kan overgedragen worden op andere organismen. Tenslotte een vierde element: de drager van naakt viraal DNA kan besmettelijker zijn dan het virus zelf en een groter integratievermogen hebben.
Ik denk dat dit alles amendement 2 meer dan rechtvaardigt, waarin staat dat contact van micro-organismen met de bevolking en het milieu niet alleen beperkt, maar beter helemaal vermeden kan worden. Dit is dus een buitengewoon belangrijk amendement, net zozeer als dat over de burgerlijke aansprakelijkheid. Daarom zullen wij het verslag van de heer Trakatellis steunen.

Gillis
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met dit verslag en met de inspanningen van zowel de rapporteur, de heer Trakatellis, als zijn commissie om het Europees Parlement te betrekken bij het toezicht op de ontwikkelingen op dit zeer technisch en gecompliceerd terrein. Met de aanbeveling om de rechtsgrondslag te veranderen in artikel 100 A wordt verzekerd dat de medebeslissingsprocedure volledig zal worden gevolgd.
Het is van essentieel belang dat wij leren van in het verleden opgedane ervaringen en vasthouden aan de beginselen van openheid en transparantie. Daarnaast moeten wij zorgen voor een instrumentarium om de veiligheid te garanderen, niet alleen van degenen die in de biotechnologie werkzaam zijn, maar ook van het grote publiek. Het is dringend noodzakelijk het publieke vertrouwen te vergroten. Het gaat om een nieuwe technologie die op medisch gebied zeer veelbelovend lijkt voor de behandeling van een groot aantal tot nu toe ongeneeslijke ziektes en voor het verlichten van lijden en pijn bij miljoenen mensen.
Wij moeten ernaar streven de grenzen van het onderzoek op te rekken, maar wel op een open en transparante wijze. Met inachtneming van de strengste veiligheidsvoorschriften moeten wij het wetenschappelijk onderzoek bevorderen en ondersteunen en ervoor waken dat de sector zodanige beperkingen worden opgelegd dat laboratoria hun onderzoek buiten Europa gaan onderbrengen, waardoor kennis, hoog opgeleide mensen en hoogwaardige werkgelegenheid voor Europa verloren gaan. De boodschap die aan het publiek moet worden uitgedragen ten aanzien van de biotechnologie, moet evenwichtig en zakelijk zijn, in tegenstelling tot wat tot dusverre vaak de praktijk was als het om biotechnologisch onderzoek ging. De biotechnologie kent veel prachtige succesverhalen, zoals bijvoorbeeld de ontwikkeling van genetische insuline. En zij belooft nog veel meer. In het belang van de mensheid hebben wij de verantwoordelijkheid om naar de juiste antwoorden te blijven zoeken. Ik hoop dat de achterhaalde denkbeelden van vroeger ons niet de mogelijkheden zullen ontnemen om de kwaliteit van het leven van zovelen in de toekomst te verbeteren.

Brittan, Sir Leon
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik graag de rapporteur en de commissie bedanken voor hun verslag en de grondige analyse van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad over dit onderwerp.
De richtlijn in kwestie is voorgesteld en aangenomen om het preventiebeginsel te kunnen hanteren met betrekking tot de menselijke gezondheid en het milieu, zodat de voordelen van deze technologie zich op een veilige wijze zouden kunnen ontwikkelen. De bedoeling is om in één specifieke horizontale regeling een uiterst technische en snel veranderende sector te vatten die onmiskenbaar een enorm belang vertegenwoordigt. Er zijn in het kader van de richtlijn enkele problemen aan het licht gekomen op het punt van de classificatie van genetisch gemodificeerde organismen, zoals ontoereikende richtsnoeren voor de risicoanalyse en inperkingsmaatregelen, het ontbreken van een correlatie tussen de kennisgevings- en administratieve procedures en de reële aan de activiteiten verbonden gevaren, enzovoorts.
Het gemeenschappelijk standpunt betekent een aanscherping en verduidelijking van het oorspronkelijke voorstel van de Commissie op dit gebied. De voornaamste veranderingen zijn: intensivering van de administratieve controles op activiteiten van de klassen 3 en 4 (in geval van twijfel over de classificatie van bepaalde activiteiten gelden de veiligheidsmaatregelen uit de hogere categorie), verruiming van de eis tot opstelling van rampenplannen tot alle gevallen waarbij door falen van inperkingsmaatregelen ernstige gevaren kunnen ontstaan, en aanscherping van de inperkings- en controlemaatregelen door toepassing van de beginselen van een goede veiligheid en hygiëne in alle gevallen verplicht te stellen.
De Commissie kon echter geen steun geven aan de in het gemeenschappelijk standpunt gevolgde lijn om het Europees Parlement niet te betrekken bij de procedure voor de vaststelling en wijziging van bijlage II, deel B, die van invloed is op de werkingssfeer van de richtlijn, en evenmin aan het bepaalde in artikel 21, waar de Raad bleef vasthouden aan procedure 3b (regelgevend comité) in plaats van te kiezen voor procedure 2a, zoals de Commissie in navolging van het eerste advies van het Parlement had voorgesteld.
Van de 36 amendementen die in totaal (inclusief aanvullende amendementen) zijn ingediend, zijn voor de Commissie zonder meer aanvaardbaar de amendementen 5, 6, 17, 19, 25, 32 en 36, deels aanvaardbaar zijn de amendementen 8, 12, 13 en 14 en in beginsel aanvaardbaar de amendementen 2, 18, 20, 21, 28, 33, 34 en 35, die mogelijk iets anders moeten worden geformuleerd.
De Commissie kan zich vinden in het in amendement 13 gedane voorstel om in plaats van procedure IIIb), zoals zij eerst had voorgesteld, procedure IIa) toe te passen. Dit geeft de Raad de ruimte om tot andere maatregelen te besluiten dan door de Commissie waren voorgesteld.
Ten aanzien van de in het amendement geformuleerde eis om een verslag voor te leggen over de met de richtlijn opgedane ervaringen, is de Commissie van mening dat het doel van het amendement kan worden bereikt door het Parlement het verslag ter hand te stellen dat zij in het kader van artikel 18, lid 3, verplicht is op te stellen. Maar het voorstel om de besluiten en notulen van het regelgevend comité toegankelijk te maken voor het publiek is niet aanvaardbaar, aangezien dat indruist tegen het akkoord dat Commissie en Parlement nog niet zo lang geleden hebben bereikt over de transparantie en openbaarheid van de bijeenkomsten van de comités en dat sinds december 1996 van kracht is.
Dan zijn er nog 17 amendementen die de Commissie niet kan overnemen. In amendement 1 wordt voorgesteld de rechtsgrondslag te veranderen van artikel 130 S in artikel 100 A. Het toepassingsgebied van de richtlijn is niet wezenlijk veranderd en zij is niet rechtstreeks van invloed op het functioneren van de interne markt. De Commissie is daarom van mening dat er geen juridische redenen zijn om de rechtsgrondslag van de richtlijn te wijzigen en deze zienswijze spoort met de opvattingen van de commissie juridische zaken van het Parlement. Een bijkomende factor is dat wijziging van de rechtsgrond de lidstaten zou beperken in hun mogelijkheden om strengere inperkings- en controlemaatregelen vast te stellen dan de richtlijn voorschrijft. Zij kunnen daartoe besluiten, omdat zij nu in hun nationale wetgeving verder mogen gaan dan wat de richtlijn voorschrijft. Het punt van de aansprakelijkheidsverzekering met voldoende financiële waarborgen dat in de amendementen 4 en 9 aan de orde komt, is momenteel bij de Commissie in studie. Zij is, zoals reeds is gezegd, voornemens een Witboek over aansprakelijkheid op milieugebied te presenteren en om op dit punt discrepanties tussen de verschillende richtlijnen te voorkomen zou zij deze kwestie liever horizontaal willen regelen.
Amendement 11 is niet aanvaardbaar vanwege de eis tot een volledige wetgevingsprocedure bij wijzigingen in de procedure voor de uitvoering van risicoanalyses als omschreven in bijlage III. Dit zou een snelle wijziging van de bijlage, die louter technisch van aard is, verhinderen, waardoor de veiligheid in het gedrang zou kunnen komen. Zo'n situatie zou zich kunnen voordoen als op basis van aanvullende wetenschappelijke gegevens een snelle wijziging van de bijlage geboden is. De Commissie is van mening dat de voorgestelde procedure waarbij gebruik wordt gemaakt van een comité bestaande uit vertegenwoordigers van de lidstaten, de nodige flexibiliteit en striktheid kan bieden bij de bestudering van voorstellen tot wijziging van de bijlage.
De amendementen 3, 7, 10, 16, 24 en 31 zijn niet aanvaardbaar, omdat zij andere artikelen van de richtlijn overlappen en de technische amendementen 15, 26 en 30 zouden de beheerslast alleen maar vergroten, aangezien zij pleiten voor stringentere voorschriften dan is voorzien in richtlijn 90/679/EEG inzake de bescherming van werknemers tegen de risico's van blootstelling aan biologische agentia op het werk. Deze richtlijn heeft ook betrekking op werkzaamheden met genetisch gemodificeerde micro-organismen en de Commissie wil in het kader van de twee richtlijnen vasthouden aan vergelijkbare inperkingsmaatregelen voor hetzelfde soort werkzaamheden.
Amendementen 22, 23, 24 en 27 betekenen een verzwaring van de lasten, zonder dat daar een evenredige verbetering van de veiligheid tegenover staat.
Amendement 29 is technisch onmogelijk, aangezien genetisch gemodificeerde micro-organismen niet in een gesloten systeem hoeven te worden gehouden.
Ik wil besluiten door nadrukkelijk te wijzen op de toegevoegde waarde van de amendementen die geheel of gedeeltelijk kunnen worden overgenomen, en dat zijn er nogal wat. Zo geeft bijvoorbeeld amendement 5 van de heer Trakatellis indieners het recht om binnen een bepaalde termijn een antwoord van de bevoegde instantie te verlangen. Dit schept duidelijkheid over de positie en de verplichtingen van de indiener in het kader van de richtlijn.
Ik ben van mening dat de amendementen het gemeenschappelijk standpunt verhelderen en versterken en tezamen met de tekst van de Raad een solide en uitvoerbaar kader aanreiken voor het hoge veiligheidsniveau waarnaar wij allen streven.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een vraag aan de Commissie, omdat het Parlement telkens weer gepaaid wordt met het witboek over de aansprakelijkheid, dat zou dus een horizontale oplossing zijn. Wij hebben een initiatief genomen, en nu wachten we al jaren op een dergelijke regeling. Sir Leon Brittan weet vast wel hoe moeizaam de besluitvorming is, hij is tenslotte lid van de Commissie, daarom zou ik van hem graag willen weten wanneer hij een regeling verwacht.
Mijn tweede vraag borduurt daarop voort: mijnheer de commissaris, is de eigen verantwoordelijkheid van de industrie en van de wetenschap volgens u verenigbaar met het feit dat in de tussentijd de belastingbetaler, dat wil zeggen de samenleving, moet betalen voor de eventuele schade?

Brittan, Sir Leon
Mijnheer de Voorzitter, wij voeren op dit moment overleg met de belanghebbende partijen en hopen in de loop van dit jaar met voorstellen te komen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Humane vangmethoden
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0197/98) van de heer Pimenta namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de ondertekening en sluiting van een internationale overeenkomst in de vorm van goedgekeurde notulen tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten van Amerika inzake normen voor humane vangmethoden met behulp van vallen (COM(97)0726 - C40014/98-97/0360(CNS)).
De heer Pimenta kon helaas niet aanwezig zijn. Mevrouw Banotti zal in zijn plaats het woord voeren.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, u wilt misschien graag weten waarom de heer Pimenta mij heeft gevraagd zijn verslag hier vanavond in te leiden. Ik heb de twijfelachtige eer de eerste rapporteur te zijn die zich heeft beziggehouden met het verbod op de invoer van bont afkomstig van met wildklemmen gevangen dieren. Ik heb sindsdien de kwestie van de wildklemmen op de voet gevolgd. Het zijn niet bepaald aangename dingen. Ik kreeg er verscheidene opgestuurd in de tijd dat ik rapporteur was. Ik hoop dat de heer Pimenta niet hetzelfde is overkomen, toen hij dit onderwerp op zich heeft genomen.
Wij hebben al uitvoerig gesproken over de regelingen die op dit punt met de Canadese en Russische regering zijn getroffen. De heer Pimenta heeft de indruk dat de Amerikaanse autoriteiten de wildklemmen-verordening (nr. 3254/91) proberen te omzeilen door zich te beroepen op het feit dat zijzelf reeds wetgeving hebben vastgesteld op het punt van de humane vangmethoden. Hij vindt dit geen juiste gang van zaken.
De kern van de verordening is een verbod op het gebruik van klemvallen. De toezegging van Canada en Rusland om zogeheten conventionele klemvallen te zullen verbieden, geldt tenminste nog onvoorwaardelijk en dat kan niet van de Verenigde Staten worden gezegd. Zij hebben slechts aangeboden om in een periode van zes jaar de klemvallen geleidelijk af te schaffen en hebben daarnaast heel wat uitzonderingen bedongen. Deze uitzonderingen staan vermeld in sectie 423 en 424 van de normen. Ook al is deze tekst identiek aan die van de overeenkomst met Canada en Rusland, de Verenigde Staten zeggen toe dat zij overeenkomstig de normen, dat wil zeggen voorwaardelijk, iets zullen doen tegen de klemvallen. Dat komt nog bovenop hun eis om een langere overgangsfase toe te staan.
In oktober deden de Verenigde Staten de toezegging om de conventionele klemvallen in vier jaar tijd geleidelijk af te schaffen, mits er goede alternatieven voorhanden waren. Deze voorwaarde werd uit de tekst van december geschrapt. Deze hele affaire heeft onmiddellijke gevolgen voor het welzijn van dieren, nu miljoenen dieren nog jarenlang blootgesteld blijven aan de willekeurige wreedheid van klemvallen en het uiteindelijk zelfs niet uitgesloten is dat sommige soorten klemmen ten onrechte als humaan worden aangemerkt. Hieruit blijkt ook wel dat de huidige strategie van de EU in zaken die verband houden met de WHO, volstrekt ongeschikt is. Toen er gekozen moest worden tussen nakoming van de wettelijke verplichting tot uitvoering van de communautaire wetgeving enerzijds en eventuele inbreuk op de regels van de WHO anderzijds, hebben Commissie en Raad liever de hand willen lichten met hun statutaire EU-verplichtingen dan een aanvaring met de WHO te riskeren.
De Commissie en de Raad zijn herhaaldelijk voorbijgegaan aan uitspraken van het Europees Parlement, waaronder de talrijke constructieve voorstellen die het Parlement heeft geformuleerd om tot een evenwichtige afweging van de belangen te komen, bijvoorbeeld om ervoor te zorgen dat de handelsmaatregelen proportioneel waren en om rekening te houden met de belangen van inheemse volkeren. Hoewel er in dit verband nog een paar andere problemen spelen, zoals het testen van cosmetische producten en het houden van dieren op boerderijen, heeft de Commissie bovendien nog steeds geen formele analyse gepresenteerd noch voorstellen over de vraag hoe de ingewikkelde materie rond handel en dierenwelzijn moet worden benaderd of opgelost, bijvoorbeeld in verband met de uitvoering of wijziging van de bestaande artikel XX-uitzonderingen binnen het WHO-reglement.
Ook heeft de Commissie zich hierover nog steeds niet uitgesproken in Genève en heeft zij evenmin steun toegezegd aan het opzetten van een dialoog op hoog niveau over dit onderwerp, een idee dat in 1996 op het GLOBE-symposium is gelanceerd.
De Commissie is helaas niet bereid gebleken om een discussie aan te gaan over hoe op basis van productiemethode een terecht en legitiem onderscheid kan worden gemaakt tussen de producten. Deze kwestie is van het grootste belang, zowel voor het dierenwelzijn als voor de vooruitgang van de handels- en milieudiscussie in het algemeen.
Daarom vraagt de heer Pimenta, als rapporteur in dezen, het Parlement de voorgestelde overeenkomst te verwerpen.

Ilaskivi
Mijnheer de Voorzitter, men kan zijn hoofd op verschillende manieren stoten. Dat is al verscheidene malen gebleken op de momenten dat het Parlement zijn ideeën over de overeenkomsten betreffende humane vangmethoden heeft uitgesproken. Op basis van het verslag van collega Pimenta heeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming indertijd eerst voorgesteld de met Canada en Rusland en nu de met de VS opgestelde overeenkomst te verwerpen. Dat heeft het Parlement dan ook gedaan. De Commissie heeft in dezen het Parlement wel gehoord, maar ze heeft eerder al het op aandringen van de Raad overeengekomen akkoord gesloten en zal dit nu waarschijnlijk ook doen.
Het beste is de grootste vijand van het goede. Deze oude constatering hebben noch collega Pimenta, noch de bevoegde commissie, noch het Parlement tot nu toe in acht genomen. Er is naar gestreefd de vangmethoden absoluut humaan te maken. Manieren die tot volledige humaniteit leiden zijn echter nog niet uitgevonden. De overeenkomsten zijn een duidelijke stap in de goede richting. Logischerwijs betekent de verwerping van de overeenkomsten een voortzetting van de huidige inhumane vangmethoden.
De Commissie externe economische betrekkingen heeft eensgezind een positief standpunt ingenomen over de onderhavige overeenkomst. Nu er bovendien sprake is van de VS, ofwel de nieuwste deelnemer aan de overeenkomst, is deze opvatting zeer gerechtvaardigd. Ik hoop, collega's, dat we ons hoofd niet nog eens stoten. Ik hoop dat het Parlement een stap in de goede richting zet. Het komt niet tot absoluut het beste, maar de inspanningen om dat te bereiken vormen de grootste belemmering voor het verwezenlijken van het onderhavige goede. De overeenkomst moet zodoende, tegen het standpunt van de bevoegde commissie in, worden aangenomen.

Pollack
Mijnheer de Voorzitter, dit is hopelijk de laatste droevige aflevering van de treurige saga van de Klemval, waar wij hebben gezien hoe de standvastige opvattingen van het Parlement, gekozen door de burgers van Europa, door de Commissie terzijde werden geschoven om internationale handelsafspraken niet te frustreren. Slachtoffer hiervan zijn de pelsdieren in Noord-Amerika, Canada en Rusland, die een wrede dood sterven opdat rijke vrouwen in het Westen zich in hun pelzen kunnen hullen. Dat valt niet te rechtvaardigen.
De socialistische fractie kan zich, evenals voorheen, volledig vinden in het uitstekende verslag van de heer Pimenta, waarin hij oproept het akkoord te verwerpen op grond van de argumenten die hij in zijn verslag duidelijk uiteenzet. Dit soort akkoorden deugden in het verleden al niet, zij deugen nog steeds niet en wij zien geen reden om onze mening bij te stellen. Dit akkoord met de Verenigde Staten vertoont dezelfde tekortkomingen als de door ons al eerder verworpen akkoorden met Canada en Rusland en is op bepaalde punten zelfs nog zwakker, zoals de heer Pimenta in zijn verslag laat zien. Voorts is het niet waarschijnlijk dat het akkoord naar behoren wordt uitgevoerd en dat op de naleving wordt toegezien, omdat de bevoegdheden in dezen bij de overheden van de verschillende Amerikaanse staten liggen, die geen partij zijn bij het akkoord, met als gevolg dat een goede uitvoering van het akkoord niet gegarandeerd is.
Wij zijn van mening dat de Commissie de verkeerde weg is ingeslagen met haar weigering uitvoering te geven aan de verordening uit 1991, wat vóór 1996 had moeten gebeuren. Wij houden voet bij stuk, omdat wij vinden dat wij het gelijk aan onze zijde hebben en wij kunnen alleen maar hopen dat deze onbevredigende situatie zich niet zal herhalen. Wij hopen eveneens dat de Commissie de noodzaak van aanscherping van artikel 20 van de GATT zal onderschrijven. Het is schandalig dat de Europese wetgeving op deze manier wordt ondermijnd. Ik geloof niet dat pelsdieren met deze zwakke akkoorden ook maar een greintje beter af zijn en daarmee verdwijnt de bestaansgrond voor deze overeenkomsten.

Eisma
Voorzitter, de hele wildklem-affaire wordt eigenlijk steeds lachwekkender. Ik had eigenlijk net zo goed de tekst kunnen herhalen die ik twee jaar geleden heb uitgesproken. Het lijkt een never ending story , want deze overeenkomst tussen de Unie en de Verenigde Staten is zelfs nog slechter dan de overeenkomst die we ook al verworpen hebben, tussen de Unie met Canada en Rusland.
Terwijl Canada en Rusland ten minste nog hadden toegezegd het verbod op de zogenaamde conventionele wildklemmen te zullen uitvoeren, geldt dat zeker niet voor de Verenigde Staten. Ze hebben slechts aangeboden om in een periode van zes jaar de wildklem geleidelijk af te schaffen en hebben daarnaast heel wat uitzonderingen bedongen. Deze overeenkomst is beslist onvoldoende en moet dan ook worden afgewezen.
De hele affaire maakt op een ernstige manier duidelijk dat de huidige strategie van de Europese Unie in zaken die verband houden met de WHO, volstrekt ongeschikt is. Het is toch werkelijk schandalig dat de Raad en de Commissie hun ingenomen standpunten hebben laten varen en akkoord zijn gegaan met een nog zwakker voorstel om daarmee aan een eventueel geschil voor de WHO te ontkomen. Het is buitengewoon verontrustend om te zien hoe gemakkelijk de Raad en de Commissie de Europese Uniewetgeving naast zich neerleggen. Het Europees Parlement heeft er herhaaldelijk op gewezen dat de verordening uit 1991, die het gebruik van de wildklem helemaal verbiedt, moet worden uitgevoerd. Helaas hebben de Raad en de Commissie zich tot nu toe niets aangetrokken van de standpunten van dit Parlement. De hele zaak vormt een ernstige ondermijning van de wetgeving in de Europese Unie en de Europese democratie wordt daarmee ook ondermijnd. Maar ernstiger nog zijn de gevolgen voor het welzijn van dieren want miljoenen dieren zullen nu nog steeds een wrede dood sterven in die wildklemmen.

Bloch von Blottnitz
Mijnheer de Voorzitter, dit hele debat over humane vangmethoden is een drama in meerdere schandalige bedrijven, laten we het kind bij zijn naam noemen. Ik zou allereerst willen wijzen op de verordening 3254/91, dus uit 1991, waarin wordt bepaald dat sinds 1.1.1996 helemaal geen bont van dieren die met klemvallen zijn gevangen in de EU mag worden ingevoerd. De Commissie heeft samen met de Raad besloten om de uitvoeringsbepalingen gewoon maar in de la te laten liggen, en heeft daardoor een EU-wet omzeild, die nu domweg niet bestaat. Op de keper beschouwd heeft de Commissie de wet geofferd op het altaar van de WHO.
Ten tweede vind ik de titel "humane vangmethoden" misleidend. Humane vangmethoden met welk type vallen dan ook bestaan niet! Wie zoiets in de mond neemt onderschat het gezond verstand van de burgers. Het kan de dieren helemaal niets schelen in wat voor val ze creperen. We moeten nu eindelijk leren dat dieren levende wezens zijn en geen goederen. Die manier van denken dateert van de Middeleeuwen. Het jaar 2000 staat nu voor de deur en we hebben er nog steeds niets bijgeleerd.
Ten derde, en dat is eigenlijk het toppunt: die overeenkomst met de VS. De overeenkomsten met Canada en Rusland waren al in de waarste zin van het woord werken met de botte bijl. Dit slaat echter alles. De overgangstermijnen zijn lang, er is geen enkele rechtsnorm en we weten nog helemaal niet zeker wanneer er met dit type vallen geen dieren meer mogen worden gevangen. Bovendien is het een apert gebrek aan respect voor het Parlement, wij zijn tenslotte de gekozen vertegenwoordigers van miljoenen burgers. Die kiezers willen een verbod op het gebruik van klemvallen. Om deze eenvoudige reden zullen wij natuurlijk voor het verslag van de heer Pimenta stemmen. We wijzen alle overeenkomsten die nu bestaan en de hele manier van werken van de Commissie volledig van de hand.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, de meerderheid van de leden van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming staat achter het verslag van de heer Pimenta. In dat verslag wordt dit voorstel opnieuw bekritiseerd, omdat niet alleen de niet-gouvernementele organisaties, maar ook een aantal landen dat direct met dit onderwerp te maken heeft, er niet bij betrokken zijn.
Wij stemmen dan ook volledig in met het voorstel van de heer Pimenta om de voorgestelde overeenkomst te verwerpen omdat deze ontoereikend is, om het verbod op de import van bont zonder uitstel toe te passen en om vooral de inheemse bevolking erbij te betrekken.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft de rechten van de inheemse bevolking tijdens het debat over dit onderwerp geen moment uit het oog verloren. Deze bevolking jaagt al vele jaren, en doodt de dieren niet op een wrede manier, wat in verschillende andere landen wel het geval is.
Omdat ik in Asturië woon, ben ik vooral hierin geïnteresseerd. Asturië is een streek in Noord-Spanje waar misschien wel de belangrijkste groep bruine beren leeft (80 stuks). Er zijn de afgelopen drie weken drie bruine beren gestorven. Men vermoedt - het onderzoek daarnaar is nog niet afgerond - dat met name een volwassen beer die heel belangrijk was voor de instandhouding van de soort is gedood door een val die stropers voor andere dieren hadden gezet. Dit is wat er gebeurt als er vallen worden uitgezet die ook schadelijk zijn voor bedreigde diersoorten.
Mijnheer de Voorzitter, wij staan dan ook volledig achter het verslag van de heer Pimenta. Wij zijn van mening dat het tijd is om een definitieve beslissing te nemen en niet langer aandacht te schenken een commerciële belangen. Wij hopen dat de plenaire vergadering dit verslag net als de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming met meerderheid van stemmen aanneemt.

Leperre-Verrier
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, zal de Europese Unie op haar grondgebied het verbod kunnen laten naleven op het importeren van bont van dieren die gevangen zijn door middel van wildklemmen? Ons debat maakt deel uit van een lange reeks debatten, en ik hoop dat het Parlement logisch en consequent zal blijven ten opzichte van zijn eerder ingenomen standpunten.
Ik geef toe dat ik deel heb uitgemaakt van diegenen die tot nu toe eerder begrip en bescheidenheid aan de dag hebben gelegd ten aanzien van de standpunten die - overigens vaak eenzijdig - door de Commissie werden ingenomen. Ik heb aanvaard, zij het dan met tegenzin, dat de noodzaak om een akkoord te bereiken inhield dat de onderhandelingen met één jaar verlengd werden. Ik was ook van mening dat de akkoorden met Canada en Rusland een noodsprong waren, maar een noodsprong die tenminste het voordeel had dat hij de onderhandelingen uit het slop haalde waarin ze verzeild waren.
Maar alles goed en wel, ook goede wil kent zijn grenzen en het akkoord met de Verenigde Staten dat u ons vandaag voorstelt, mijnheer de commissaris, is volkomen onaanvaardbaar. Ik deel dus het standpunt van onze rapporteur, die ik met de kwaliteit van zijn werk gelukwens. Dit akkoord ligt ver achter bij het akkoord tussen de Europese Unie, Canada en Rusland, en dat was al zo beperkt. Het aantal uitzonderingen, de toepassingsperiode die verlengd is tot zes jaar zijn slechte voortekenen. Je kunt je bovendien terecht vragen stellen over de wil of het vermogen van de Amerikaanse regering om dit akkoord aan zijn eigen staten op te leggen.
Dat zijn een hele serie vragen waarop wij geen antwoord hebben. We kunnen dus slechts met de heer Pimenta vragen om dit akkoord met de Verenigde Staten te verwerpen. Bovendien moeten we het debat opnieuw in zijn context plaatsen en bedenken dat het hier naast het probleem van de wildklemmen ook gaat over het vermogen van de Europese Unie om weerstand te bieden aan de druk vanuit de WHO.
De Commissie zou zich bewust moeten zijn van de gevolgen van de akkoorden die zij wil sluiten. En we kunnen slechts eens te meer betreuren dat zij het Parlement voor een voldongen feit plaatst. Bovendien dwingt zij het Parlement tot het loochenen van fundamentele principes. Vandaag is het de milieubescherming waar het om gaat, morgen worden de sociale clausules of onze cultuur mishandeld.

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik benadrukken hoe belangrijk het is dat wij het welzijn van de dieren garanderen. Juist daarom kan ik de verwerping van het voorstel inzake een overeenkomst met de Verenigde Staten, zoals gewenst door de heer Pimenta, niet steunen. Ik vind dat zowel een overeenkomst als de Commissie externe economische betrekkingen onze steun verdient. Ten eerste moeten we ons realistisch afvragen wat het alternatief is voor een overeenkomst alvorens we deze afwijzen. Ten tweede moeten we de gevolgen van de overeenkomst voor de VS en vooral voor de EU beoordelen. Ten derde moeten we onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om continu betere en meer humane vallen te ontwikkelen.
Het alternatief voor een overeenkomst met de VS is niet een overeenkomst met betere normen. Daarom is het geen goed idee om terug te komen op de beslissing van de Raad betreffende het verbod van wildklemmen. Mevrouw Pollack gebruikte het woord beledigend en dat brengt ons bij de kern van de zaak. Het Europees Parlement is beledigd, omdat het de verordening van 1991 wenste te behouden, ook al bieden de overeenkomsten met Rusland, Canada en de VS, voor zover ik kan beoordelen, een beter welzijnsniveau voor de dieren. Waarom? De beslissing die het gebruik van wildklemmen verbiedt, is zeer beperkt. Ze omvat slechts 13 soorten, in tegenstelling tot de nieuwe overeenkomst die voor 19 soorten geldt. Ze verbiedt het gebruik van wildklemmen niet, ze verbiedt alleen de invoer van bont en het allerbelangrijkste is dat ze alleen deze vangmethode betreft. Zoals ik reeds eerder heb gezegd, is het huichelachtig om je alleen op deze - weliswaar barbaarse - vangmethode te richten, wanneer er in de EU even gruwelijke vallen worden gebruikt. Dat is het alternatief voor de overeenkomsten met Rusland, Canada en nu ook met de VS - niet strengere normen voor wildklemmen.
De uitvoer van Europees bont naar de VS bedraagt op dit ogenblik dubbel zoveel als de invoer vanuit de VS. Dat is belangrijk, omdat het aantoont dat wij meer aandacht zouden moeten besteden aan de Europese normen voor vangmethodes. De net afgesloten overeenkomst betekent voor verschillende EU-landen een verscherping van de normen. Misschien moet dat ons uitgangspunt zijn in plaats van goedkope punten te scoren op het vlak van dierenwelzijn ten koste van de Amerikaanse jagers. Tenslotte - en dat is misschien het belangrijkste - zijn er in de overeenkomst middelen vastgesteld voor het onderzoek naar betere vallen. Dit betekent dat we nu een overeenkomst hebben met concrete normen voor vallen en een programma om de bestaande vallen te verbeteren. Dit is toch beter dan een verbod op de invoer, een WHO-kwestie en Europese jagers die de normen niet naleven.

Blot
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, voor wat betreft dit ontwerpakkoord tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie zijn wij het volledig eens met het voorstel van de rapporteur om het te verwerpen.
In deze inmiddels al heel oude kwestie van de wildklemmen hebben de akkoorden die zijn gesloten met Canada en Rusland nooit werkelijk de goedkeuring van het Europees Parlement verkregen. Toch waren ze beter dan het huidige. Drie onderdelen laten zien hoe moeilijk het is werkelijk eerlijke diplomatieke onderhandelingen te voeren met de Verenigde Staten.
Allereerst hebben de Amerikanen de gewoonte aangenomen - en dat is opnieuw het geval bij dit akkoord - om te herinneren aan hun interne grondwettelijke bepalingen die zeggen dat op talrijke gebieden, waaronder dit gebied, de deelstaten bevoegd zijn, en niet de federale regering. Dat maakt het vervolgens voor hen mogelijk om de handtekening die ze op federaal niveau geplaatst hebben in zekere zin te verwerpen bij de toepassing van het akkoord. Datzelfde hebben ze al gedaan bij andere zaken, die hier niets mee te maken hebben, zoals bijvoorbeeld de internationale markt van elektrische constructies, en dat toont aan dat er werkelijk een ongelijkheid bestaat in de akkoorden die wij met de Verenigde Staten sluiten.
Ten tweede weigeren de Verenigde Staten het dwingende mechanisme van geschillenoplossing en beperken zij zich tot een eenvoudig raadplegingsmechanisme, wat uiteraard onvoldoende is. Tenslotte krijgen de Verenigde Staten steeds langere termijnen voor het afschaffen van de wildklemmen, waardoor de inhoud van het akkoord zelf in twijfel getrokken wordt.
In feite willen wij dus de afschaffing van die klemmen, maar naast het onderwerp dat wij hier behandelen is er een principieel probleem voor wat betreft de akkoorden die de Europese Unie sluit met de Verenigde Staten. Vroeger hadden we het over "ongelijke" akkoorden die werden gesloten tussen China en de Europese machten. We hebben vaak de indruk dat het ook om ongelijke akkoorden gaat wanneer er een conflict heerst tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, niemand gaat akkoord met de toepassing van wrede, barbaarse vangmethodes bij de jacht op pelsdieren.
Ik heb echter gemerkt dat bepaalde collega's zo overdreven gevoelig zijn voor dit thema dat wij, als wij hen volgen in het zoeken naar de ideale oplossing - hetgeen niets anders kan zijn dan een volledig vangverbod - in een onaanvaardbare impasse verzeild raken. De overeenkomsten met Rusland en Canada bieden ons weliswaar geen ideale oplossing, maar zijn ons inziens wel een stap in de goede richting. Daarin wordt het gebruik van deze wildklemmen en van elke, nodeloos wrede vangmethode verboden. Daarom moeten wij deze overeenkomsten aangrijpen om de situatie te verbeteren en in standvastige onderhandelingen met de Verenigde Staten iets vergelijkbaars zien te bewerkstelligen.
Wij zijn echter tevens van mening dat hoe strenger de regels zijn, des te groter het gevaar is op overtreding daarvan. Dat leert ons de geschiedenis. Geen enkele strenge wetgeving is ooit ongeschonden gebleven. Integendeel, strenge wetgevingen zijn niet zelden aanleiding tot zeer vernuftige, ja zelfs criminele methodes voor de overtreding daarvan.
Ik wilde echter nog een ander aspect aankaarten. Natuurlijk moet men gevoelig zijn voor het welzijn van dieren. Men moet echter ook gevoelig zijn voor het welzijn van mensen. Duizenden mensen vinden hun bestaan in de bontbewerking en -handel. Ik noem als voorbeeld Noord-West-Griekenland. In de stad Kastoria houden zich honderden kleine bedrijven bezig met de bewerking van en de handel in bont. Duizenden mensen kunnen daardoor in hun levensbehoeften voorzien. Ook dat zijn aspecten die wij voor ogen moeten houden.
Afgezien van het verbieden van wrede vangmethoden, kunnen wij, om het uitsterven van dit soort dieren te voorkomen, subsidies verstrekken op zowel communautair als nationaal vlak voor de bescherming van bijvoorbeeld natuurparken waar deze prachtige pelsdieren zich gemakkelijk kunnen voortplanten.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Pimenta willen bedanken voor dit uitstekende nieuwe verslag over dit onderwerp. Het is een hele roman geworden, maar dan wel een droevige, het droevige verhaal van de wildklemmen die dertien diersoorten aangaan.
Ik wil er toch aan herinneren waar het om gaat. Dieren worden gevangen, hun botten gebroken, hun pezen gescheurd, ze proberen zich los te rukken, met hun eigen kaken breken, verscheuren, vreten ze hun poot op in een poging zichzelf te bevrijden en slepen zich dan door de sneeuw waarbij ze een spoor achterlaten, zichzelf opspoorbaar maken, als ik het zo mag noemen.
Al jarenlang, vanaf de verordening van 1991, proberen wij deze gruwel te verbieden. Iedere jaar zegt de Europese Commissie tegen ons: " Nog even wachten, mijnheer de beul, nog heel eventjes" . Er is ons verteld dat we de eskimobevolking niet moeten hinderen, alsof de traditionele eskimovisserij, sinds onheuglijke tijden, het staal van de wildklemmen zou gebruiken.
Nu wordt ons verteld dat we de Wereldhandelsorganisatie niet moeten hinderen, dat men een panel gaat inroepen, zoals in het geval van de bananen, zoals bij het hormoonvlees. Het panel van Genève wordt nu aangeroepen alsof het God was.
Wij hebben in december 1997 een akkoord met de Verenigde Staten gesloten, zoals we in juli 1997 een akkoord met Canada en Rusland hadden gesloten. Natuurlijk struikelen wij over iedere lening - het gaat gewoon om notulen, zoals het akkoord van Blair House, dat de vertegenwoordiger van de Commissie heel goed kent. De truc van Blair House wordt hier opnieuw met ons uitgehaald en er wordt ons gezegd dat het akkoord heel beperkt is vanwege de federale structuur van de Verenigde Staten, die ertoe leidt dat de staten in kwestie niet kijken naar wat er in Washington gebeurt.
In wezen is de Commissie tevreden, zij krijgt nog een extra termijn van drie tot vijf jaar, want de Verenigde Staten stellen ons gewoonweg voor om een hiërarchie aan te brengen in het onaanvaardbare, in het ongehoorde.
Wat bij deze kwestie belangrijk is, is dat ze symbolisch is. Net als bij de bananen, net als bij het hormoonvlees, net als bij de rauwmelkse kazen, net als bij de hormoonmelk onderwerpen we ons, net als altijd, aan de Verenigde Staten van Amerika. Ik zeg het nog eens, mijnheer de Voorzitter, en daar rond ik mee af, voor de Helms-Burton- of de D'Amato-wet zijn de Verenigde Staten lang niet zo omzichtig met ons omgegaan als wij met hen. Wat ons betreft, wij scharen ons achter het standpunt van de heer Pimenta, want dat is het enige humane, als ik dat van dieren zeggen kan, en waardige standpunt.

Skinner
Mijnheer de Voorzitter, ik kan mij vinden in het verslag. De achterliggende gedachtegang is glashelder, want, zoals een ieder weet die van zijn kiezers brieven heeft ontvangen over deze barbaarse praktijken, en zoals vorige sprekers reeds hebben opgemerkt, de wreedheid die van zo'n grote willekeur getuigt en dieren dagenlang doet lijden, is in een beschaafde wereld volstrekt onaanvaardbaar.
Veel mensen in het Verenigd Koninkrijk zetten hun naam op een lijst die ik krijg toegestuurd en ook uit delegaties van anderen in het VK komen hele duidelijke signalen door dat de mensen dit onderwerp, net als andere kwesties met betrekking tot het welzijn van dieren, buitengewoon belangrijk vinden.
Europa is een van de grootste afnemers van pelzen, ongeveer 70 % van het aanbod komt in de Europese Unie terecht. Het behoeft dan ook geen betoog dat wij als afnemers een hele sterke en gezaghebbende stem in dezen hebben. De Commissie had mijns inziens de zaak verder in de WHO moeten uitspelen op basis van de morele aspecten van milieu-, welzijns- en sociale vraagstukken. Ik denk dat wij een sterker geluid kunnen laten horen. Ik weet dat met name Sir Leon zich uitermate heeft ingespannen om tot een evenwichtige wereldhandel, althans vanuit het oogpunt van de Commissie, te komen. Er zijn echter grenzen die niet kunnen worden overschreden: niet alleen in dit geval, maar bijvoorbeeld ook ten aanzien van asbest en hormonen in rundvlees.
Het is voor mij en voor anderen in dit Parlement zonneklaar dat als wij ervoor kiezen geen goedkeuring te geven aan akkoorden die in naam van Europa worden gesloten, terwijl wij hier voor het volk spreken, onze mening dient te worden gerespecteerd en men tot het inzicht moet worden gebracht dat vanuit dat oogpunt gezien, en alleen vanuit dat oogpunt, er niet mag worden getornd aan de zaken die het Parlement bespreekt en aan u, Sir Leon, voorlegt.

Brittan, Sir Leon
Mijnheer de Voorzitter, ik kan dit Huis verzekeren dat ik dit akkoord met de Verenigde Staten niet zou aanbevelen als ik er niet van overtuigd zou zijn dat dit een flinke vooruitgang betekent voor het welzijn van de dieren en mogelijkheden aanreikt voor een oplossing van de problematiek. Volmaakt is het akkoord weliswaar niet, maar het betekent toch een verbetering die vergelijkbaar is met die welke wij met Canada en de Russische Federatie hebben bereikt. Het zou van de Commissie en de Raad een zeer merkwaardige - om het zachtjes uit te drukken - stap zijn geweest om een akkoord met de Verenigde Staten te aanvaarden, als wij er zelf niet van overtuigd waren dat dit het geval is.
Het akkoord is gegoten in de vorm van goedgekeurde notulen en sluit daarmee aan, hoewel het geheel eenvoudiger en flexibeler van opzet is, bij de hoofdtekst van het akkoord met Canada en de Russische Federatie. Deze opzet is nodig, omdat het gebruik van wildklemmen in de Verenigde Staten onder de exclusieve bevoegdheden van de federale staten valt en niet nationaal geregeld is. Maar, en op dit punt wil ik nadrukkelijk wijzen, dit akkoord met de Verenigde Staten is wel een internationaal bindende overeenkomst en geldt als zodanig voor het hele grondgebied van de Verenigde Staten. Zij kunnen zich er niet aan onttrekken door te zeggen dat een van de staten niet akkoord wil gaan. Het gaat om een internationaal bindende overeenkomst.
De normen die bij deze goedgekeurde notulen zijn gevoegd, zijn identiek aan die welke aan de akkoorden met Rusland en Canada zijn gehecht. Alleen het implementatiemodel is gewijzigd om rekening te kunnen houden met de uitzonderingsbepalingen als voorzien in artikel 10 van het akkoord met Canada en Rusland. Het is waar dat, in tegenstelling tot het akkoord met Canada en Rusland, het akkoord met de VS geen gedetailleerde en bindende procedure omvat voor de oplossing van eventuele geschillen, maar daar staat tegenover dat de VS bij de handel in pelzen kwetsbaarder zijn dan Canada en Rusland, omdat in geval van een flagrante schending van de overeenkomst door de VS waarbij de ingestelde overlegprocedure niets oplevert, de Europese Unie ten volle haar recht behoudt om onverwijld terug te grijpen op verordening 3254/91 en een verbod op de invoer uit de VS uit te vaardigen. Als dat inderdaad zou gebeuren - en ik hoop van niet en verwacht dat ook niet - zouden wij sterker in onze schoenen staan dan nu, mocht het nodig zijn om zo'n verbod tegenover de WHO te verdedigen.
Ook als het om het welzijn van dieren gaat, doet dit akkoord op generlei wijze onder voor dat met Rusland en Canada. De Verenigde Staten zijn bereid zich te conformeren aan alle normen zoals die in het akkoord met Rusland en Canada zijn vastgesteld. Zij zijn bereid de vallen daaraan te toetsen binnen de termijn die daarvoor in het akkoord staat. Zij hebben ook ingestemd met een onvoorwaardelijke afschaffing van de conventionele, met stalen tanden uitgeruste klemvallen, die versneld zal worden uitgevoerd. Twee soorten daarvan zullen vier jaar na de inwerkingtreding van het akkoord met Canada en Rusland zijn afgeschaft, voor de overige tien in de VS gebruikte klemmen is die periode zes jaar.
Natuurlijk moeten de aan de goedgekeurde notulen gehechte brieven beletten dat de Verenigde Staten hun toevlucht nemen tot de uitzonderingsbepalingen die zijn voorzien in het implementatiemodel voor de afschaffing van de wildklemmen, en dat zal ook niet mogelijk zijn. Als wordt gekeken naar de respectieve situatie in de betrokken landen voor wat betreft het gebruik van wildklemmen, het totale aantal dieren dat daarmee wordt gevangen en dus ook wat er moet gebeuren om deze klemmen af te schaffen, levert dit akkoord, zelfs binnen de langere periode, hetzelfde resultaat op als dat met Canada en Rusland als het om de verbetering van het dierenwelzijn gaat.
Afwijzing van het akkoord zou zonder meer tot een verbod op de invoer in de Europese Unie leiden, maar niet tot een verbetering van het dierenwelzijn. Alleen aanvaarding van het akkoord kan voor een aanzienlijke verbetering van het dierlijk welzijn zorgen en alleen op basis van dezelfde overeenkomsten kunnen wij op internationaal niveau vooruitgang in dit vraagstuk verwachten.
Het welzijn van dieren is geen tittel of jota gebaat bij het uitvaardigen van een invoerverbod en juist daarom geven wij uitvoering aan onze wettelijke bepalingen die voorzien in de mogelijkheid om via de sluiting van een internationale overeenkomst een invoerverbod af te wenden. Dat is een verstandige bepaling, omdat een internationale overeenkomst mogelijkheden biedt voor een verbetering van het dierenwelzijn, misschien niet in die mate die wij graag zouden zien, maar een en ander betekent toch een aanzienlijke verbetering in vergelijking met de negatieve oplossing van een verbod, waarmee geen enkel dier gebaat zou zijn. Zelfs al zou er geen WHO bestaan, dan nog zou ik er alleen al vanuit het oogpunt van het dierenwelzijn, geen moment aan twijfelen om deze overeenkomst bij het Huis aan te bevelen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Overeenkomst met Guinee inzake de visserij
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van de heer Girão Pereira (A4-0178/98), namens de Commissie visserij over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de sluiting van het protocol tot vaststelling van de visserijrechten en de financiële compensatie, bedoeld in de Overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de regering van de Republiek Guinee inzake de visserij voor de kust van Guinee voor de periode van 1 januari 1998 t/m 31 december 1999 (COM(98)0129 - C4-0245/98-98/0086(CNS)).

Girão Pereira
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de Commissie heeft de afgelopen jaren Raad en Parlement voorgesteld visserijakkoorden met derde landen te sluiten die het mogelijk maken de vissersvloot van de lidstaten in bedrijf te houden ondanks de dalende visbestanden in de communautaire wateren.
De visserijovereenkomst met Guinee past in dit beleid, dat wij juist vinden en onomwonden steunen, gezien het belang van de visserij voor bepaalde kustgebieden, de verwerkende industrie en de markt in de Unie zelf. De visserijbetrekkingen met Guinee dateren reeds uit 1986. Het gaat dus om de vernieuwing van een reeds bestaand akkoord, en wel voor de periode van 1 januari 1998 tot en met 31 december 1999.
Enkele belangrijke aspecten van de overeenkomst verdienen hier nadere aandacht. De financiële compensatie is aanzienlijk verhoogd, maar ook de vangstmogelijkheden zijn toegenomen doordat een groter aantal schepen zijn netten in de Guinese wateren kan uitwerpen.
Een ander nieuw aspect waarop gewezen moet worden, betreft het feit dat circa 50 % van de totale financiële compensatie bedoeld is voor specifieke steun aan de visserijsector in Guinee, met name wetenschappelijke programma's, projecten op het gebied van technische scholing en beroepsopleiding, steunprogramma's ten behoeve van de instanties die belast zijn met toezicht op de visserijactiviteiten, en programma's ter ondersteuning van de ambachtelijke visserij. Bovendien is de financiële steun verruimd met het oog op een juist beheer van de visbestanden: zo is voorzien dat ieder schip dat in de Guinese wateren opereert, een waarnemer aan boord heeft die toezicht houdt op de activiteiten aan boord en cijfers over de omvang van de vangst vergaart.
Voorts is van belang - en dit is volkomen nieuw - dat het Guinese Ministerie van Visserij verplicht is ieder jaar de Commissie een verslag voor te leggen inzake de wetenschappelijke en technische activiteiten die zijn ondernomen teneinde de kennis omtrent de visbestanden te optimaliseren.
Nog belangrijker is het feit dat de financiële compensatie gebonden is aan de daadwerkelijke uitvoering van de projecten die gericht zijn op de uitbouw van de lokale visserij en de instandhouding van de visbestanden. Dit is uitdrukkelijk vastgelegd aan het slot van artikel 4 van het protocol. In dit licht heb ik amendement 5 ingediend, dat volgens mij ruimer is dan het amendement van de Commissie visserij, aangezien mijn wijzigingsvoorstel juist op deze clausule van het protocol de aandacht vestigt en daarenboven het recht van het Europees Parlement claimt om kennis te nemen van de in het protocol genoemde verslagen. Ik heb er reeds op gewezen, dat de inhoud van deze overeenkomst in overeenstemming is met de door de Raad tijdens zijn vergadering van 30 oktober 1997 geformuleerde richtsnoeren, die stipuleren dat circa de helft van de financiële compensatie van de EU besteed dient te worden aan de verbetering van de visserijsector in het betrokken land.
Tot slot worden in deze overeenkomst veel van de aanbevelingen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking in de praktijk gebracht; deze commissie heeft er altijd op aangedrongen dat dergelijke akkoorden een ontwikkelingscomponent zouden bevatten. Wij rekenen erop dat deze overeenkomst de unanieme steun van het Parlement zal krijgen: ze is immers van groot belang voor de visserijsector in de EU en wordt gekenmerkt door tal van vernieuwingen.

Baldarelli
Mijnheer de Voorzitter, deze overeenkomst levert volgens mij verschillende problemen op. Op de eerste plaats vanwege het aantal visserijvaartuigen met vergunning: 74 ten opzichte van de oorspronkelijke 43. Op de tweede plaats is de overeenkomst door de Commissie ondertekend zonder voorafgaand advies van het Parlement. Daarom ben ik het met de rapporteur eens wanneer hij stelt dat het Parlement op de hoogte moet worden gebracht en dat het protocol moet worden geëerbiedigd. Voorts hebben we nog de kwestie van de controle op de visserij binnen de 10-mijlszone; die is uiterst problematisch. Deze visserij schijnt enorme belangenconflicten met de 100.000 ambachtelijke vissers op te leveren, die dan ook meermalen bij de Europese Unie en de plaatselijke autoriteiten hebben geprotesteerd.
Anderzijds is de voorgestelde financiële compensatie ten behoeve van de ambachtelijke visser werkelijk miniem in verhouding tot het globale bedrag van 6.500.000 ecu: slechts 320.000 ecu voor steun aan de ambachtelijke visserij tegen de 800.000 ecu voor het ministerie en de 800.000 ecu voor de controle. De visserijvaartuigen, om precies te zijn 74 - waarvan 33 met de zegen, uiterst schadelijke netten die grote problemen veroorzaken - betalen slechts 20 ecu per ton; dat betekent in feite 40.000 lire per 10 kwintaal tonijn, een belachelijk bedrag.
Hoe het ook zij, wij realiseren ons dat deze overeenkomst nu eenmaal ondertekend is; wij realiseren ons eveneens dat zij geverifieerd moet worden. Wij spreken de hoop uit dat toekomstige internationale overeenkomsten ten minste de hulpbronnen van derde landen gelijkelijk respecteren.

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, om te beginnen wil ik collega Girão Pereira complimenteren met zijn verslag, dat aansluit bij de traditie die het Parlement heeft ontwikkeld als het om visserijovereenkomsten gaat. Het is een heel duidelijk verslag en namens mijn fractie kan ik verklaren dat wij de inhoud geheel en al steunen.
Het akkoord wordt gekenmerkt door vernieuwing, want wat wij in wezen doen, is een oud beginsel in de praktijk brengen waarnaar wij ons in het Parlement altijd hebben gericht: de kredieten, dat wil zeggen de door de EU verstrekte financiële compensatie, dient ten goede te komen aan de visserijsector van de landen waarmee een overeenkomst wordt gesloten. Ik vind het dan ook terecht dat ten minste de helft van de communautaire steun naar de lokale visserij gaat. Een goed begin is het halve werk; het ware natuurlijk te wensen dat de gehele compensatie voor dit doel werd bestemd, maar hier begeven wij ons op gevoelig terrein, aangezien de soevereiniteit van de betrokken landen in het geding is.
In het geval van de overeenkomst met Guinee is sprake van een kostenstijging, maar daar staat een verhoging van de vangstcapaciteit tegenover, en die twee kunnen tegen elkaar worden weggestreept. Ook andere, interessante facetten van de overeenkomst juichen wij toe, zoals de toegenomen steun voor onderzoek en voor de administratieve organisatie van het visserijdepartement in Guinee.
Het verslag krijgt onze steun en wij complimenteren nogmaals de rapporteur met zijn werk.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, uit de toon van de vorige bijdragen is wel gebleken dat zowel de rapporteur als de twee andere sprekers over het algemeen de nadruk leggen op de positieve aspecten van de overeenkomst. Deze overeenkomst stemt dan ook overeen met het nieuwe communautaire visserijbeleid.
Het is er niet op gericht de bestaande visbestanden uit te putten, maar de ontwikkelingslanden te helpen hun eigen bestanden veilig te stellen - de Europese Unie zorgt voor de financiële middelen om ze bijvoorbeeld te helpen bij het toezicht - en ook wordt de eigen economische ontwikkeling gestimuleerd door de financiële compensatie aan deze landen. Aan de ene kant maakt de Europese Gemeenschap het de vissers van de Gemeenschap, die zoals bekend op veel plaatsen in moeilijkheden zijn, gemakkelijk, en aan de andere kant stimuleert ze de visserij, maar wel met instandhouding van de visbestanden en zonder deze in gevaar te brengen.
Ik denk dat de budgettaire verhoging in het licht van het nieuwe communautaire beleid gerechtvaardigd is en dat zowel de Afrikaanse bevolking als de burgers van de Gemeenschap hier baat bij hebben, en dat ook de instandhouding van de visbestanden in het algemeen er wel bij vaart.
Ik ben het dan ook met de vorige sprekers eens dat het Parlement de tekst moet aannemen zoals deze is met de amendementen die de Commissie visserij heeft goedgekeurd en ook amendement 5 van de heer Girão Pereira. Ik ben echter volkomen tegen amendement 6 van de heer Teverson, dat een te zware en te negatieve beperking zou betekenen ten aanzien van de voorgaande visserijovereenkomsten.

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Girão Pereira over de visserijovereenkomst met Guinee - ik feliciteer hem met dit verslag - toont heel duidelijk het ongelijk aan van degenen die beweren dat de visserijovereenkomsten een manier zijn om de communautaire vloot de visbestanden van derde landen te laten uitbuiten zonder dat deze hier enig baat bij hebben.
Voor zover de overeenkomsten met Argentinië, Marokko en Mauritius niet genoeg hebben aangetoond hoezeer de communautaire visserij heeft bijgedragen aan de ontwikkeling van deze sector in derde landen, toont de nieuwe overeenkomst met Guinee heel duidelijk welke voordelen een kustland heeft bij een visserijovereenkomst met de Gemeenschap. Deze voordelen zijn te vergelijken met de financiële steun die specifiek gericht is op de ontwikkeling van deze landen, als ze al niet groter zijn, ook al hebben we in dit geval te maken met eenvoudige handelsovereenkomsten.
Zoals al is opgemerkt is de verhoging van de financiële compensatie met 50 % heel belangrijk, maar de verdeling hiervan is nog belangrijker. Van de 6, 5 miljoen ecu die Guinee ontvangt, wordt vrijwel de helft aangewend om de visserij van Guinee te stimuleren. Opvallend is de verhoging voor het verbeteren van het toezicht, die in vergelijking met de vorige overeenkomst een verdubbeling inhoudt, en de 320.000 ecu bedoeld om de ambachtelijke visserij te steunen, wat in vergelijking met de vorige overeenkomst een toename van een derde betekent.
Dankzij deze steun heeft Guinee overeenkomsten kunnen sluiten met China en Korea, waarbij garanties zijn gegeven voor de bestanden die ondenkbaar zouden zijn geweest zonder de kennis van de visserij en de internationale normen met betrekking tot de instandhouding waartoe Guinee toegang had dankzij de financiële compensatie van de Gemeenschap.
Zoals de heer Girão Pereira al heeft gezegd, is het belangrijk dat de autoriteiten van Guinee de Europese Unie voortaan moeten bewijzen dat de fondsen zijn gebruikt voor zaken die gerelateerd zijn aan de ontwikkeling van de lokale visvangst en het instandhouden van de visbestanden, en dat dit een strikte voorwaarde is voor de betaling van de financiële compensatie.
Mijn fractie staat dan ook achter het verslag van de heer Girão Pereira.

Crampton
Mijnheer de Voorzitter, het is nogal ongewoon dat iedereen hier de nadruk legt op de goede ontwikkelingsaspecten die uit dit soort verslagen naar voren komen ten aanzien van de visserij van, in dit geval, Guinee en ook andere landen. Dat zie ik graag: ik heb daar altijd al voor gepleit. Er is in deze verslagen flinke vooruitgang gemaakt, die zich met name lijkt af te tekenen sinds de inspanningen van het Nederlandse voorzitterschap en de bemoeienissen van de verantwoordelijke commissaris naar aanleiding van mijn verslag van verleden jaar.
De situatie gaat er dus op vooruit, maar de raadpleging van het Europees Parlement levert nog steeds problemen op. De Commissie betrekt ons te laat bij het proces. De Raad gaat hierbij ook niet helemaal vrijuit. Dit wordt in niet mis te verstane bewoordingen nog eens duidelijk gemaakt in het advies van de Begrotingscommissie. Dat hebben wij evenwel keer op keer moeten benadrukken. Er zit echter nu schot in de zaak, er zijn veel meer middelen beschikbaar voor de ambachtelijke visserij, voor de verbetering van de visserij in Guinee enzovoorts, voor allerlei maatregelen die hier al eerder zijn genoemd. Ik hoop dat de Guineeërs daarmee in staat zijn om de situatie in de gaten te houden als de EU-vloot er eenmaal is.
Wat ik ook goed vind aan het voorstel - hoewel dat misschien nog niet voldoende is - is de bepaling dat een deel van de vangst in Guinee moet worden aangeland teneinde bij te dragen in de visvoorziening van de plaatselijke bevolking. Dat is heel belangrijk. Maar het is jammer dat tot een 10-mijlszone is besloten, terwijl in de omringende landen een 12-mijlszone geldt, wat min of meer standaard is.
Tot besluit wil ik zeggen dat ik het met de Commissie ontwikkelingssamenwerking eens ben dat het zinnig zou zijn als de Europese Commissie zou streven naar regionale overeenkomsten die gebieden beslaan als Guinee, Guinee-Bissau enzovoorts.

Brittan, Sir Leon
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de geachte afgevaardigde danken voor zijn voortreffelijk verslag over de nieuwe voorwaarden voor de uitoefening van de visserij door de communautaire vloot in de wateren voor de kust van Guinee. Wij zijn van mening dat deze nieuwe voorwaarden goede mogelijkheden bieden voor een efficiëntere tenuitvoerlegging van de overeenkomst, die spoort met de grondbeginselen van de instandhouding van de visbestanden.
Met dit protocol sluit de Commissie aan op de inspanningen die de Guinese regering sinds 1996 onderneemt om de toegankelijke bestanden beter te controleren, de illegale visserij aan te pakken en het mariene onderzoek te bevorderen.
Dit nieuwe en positieve klimaat, dat door de communautaire reders wordt erkend, heeft geleid tot een betere visstand en een hernieuwde belangstelling voor vissers uit de EU in de Guinese wateren die een belangrijk potentieel voor de communautaire vloot vormen. Dit nieuwe protocol met Guinee bevat tevens enkele belangrijke nieuwe elementen die met name zijn gericht op de bevordering van een duurzame visserij, maar eveneens sporen met het ontwikkelingsbeleid van de EU en haar streven naar visserijovereenkomsten met een regionaal karakter.
Het protocol betekent een flinke stap voorwaarts in ons streven naar een regionale aanpak en dat wordt weerspiegeld in een harmonisatie van de financiële tegenprestatie van de Gemeenschap voor de verschillende landen in de subregio. Bovendien zijn de technische voorschriften voor visserijactiviteiten afgestemd op de vigerende voorschriften in de landen die behoren tot de Subregionale Commissie voor de visserij in de Golf van Guinee.
Het protocol bepaalt dat 50 % van de totale financiële compensatie - ten bedrage van 3, 25 miljoen ecu over een periode van twee jaar - bestemd is voor de bevordering van het mariene onderzoek, het toezicht op de visserij ter ondersteuning van de kleinschalige visserij, opleidingen en de bijdrage van Guinee aan internationale visserijorganisaties. Deze bijstand geeft Guinee de financiële armslag om deel te nemen aan subregionale programma's voor het beheer van visbestanden. Guinee hecht hieraan veel waarde, omdat het dit jaar voorzitter is van twee regionale visserijcommissies, namelijk de Subregionale Commissie voor de visserij in de Golf van Guinee en de Ministeriële Conferentie voor Atlantische kuststaten.
Het protocol voorziet in een nauwe samenwerking tussen de twee partijen bij het beheer van de regelingen en geeft ons de mogelijkheid om de betalingen te herzien in het licht van de daadwerkelijke tenuitvoerlegging van de overeenkomst.
Wat de amendementen betreft, kan de Commissie niet akkoord gaan met amendement 4, aangezien dit indruist tegen algemeen aanvaarde opvattingen over de aard van onze internationale visserijovereenkomsten en de Commissie zou tegenwerken in de onderhandelingen. De Commissie kan in beginsel wel akkoord gaan met de amendementen 1, 2, 3 en 5, zij het niet in hun huidige vorm.
Ik wil in dit verband benadrukken dat de Commissie het Parlement al op gezette tijden informeert over het gebruik van visserijovereenkomsten middels het afleggen van verklaringen en het voorleggen van verslagen aan de Commissie visserij.
De Commissie kan niet akkoord gaan met amendement 6, omdat visserijovereenkomsten op communautair niveau worden gesloten. Dat betekent dat de Commissie de financiële compensaties financiert en de vissersvaartuigen die in deze wateren actief zijn, voor de kosten van de vergunningen opdraaien.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats .
(De vergadering wordt om 19.50 uur gesloten)

