Geheime detentie en ontwettelijke overbrengingen van gevangenen waarbij lidstaten van de Raad van Europa betrokken zijn (verslagen Fava en Marty) (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over het in het geheim vasthouden en het onwettig vervoer van gevangenen met betrekking tot lidstaten van de Europese Raad (verslagen-Claudio Fava en Dick Marty).
Manuel Lobo Antunes
fungerend voorzitter van de Raad. - (PT) Mijnheer de Voorzitter, commissarissen, dames en heren, in december 2005 bevestigde de resolutie van het Europees Parlement waarin werd verzocht tot de oprichting van een Tijdelijke Commissie vervoer en illegaal vasthouden van gevangenen, en ik citeer: "zijn vastberadenheid om het terrorisme te bestrijden, maar benadrukt dat de strijd tegen het terrorisme niet kan worden gewonnen door juist die beginselen op te offeren die het terrorisme wil vernietigen, en dat de bescherming van de grondrechten nooit in het geding mag worden gebracht”.
Eerder voorzitterschappen van de Raad waren in de gelegenheid hier in dit Huis hun instemming te betuigen met dit uitgangspunt. Ik kan mijn toespraak niet beginnen zonder te onderstrepen dat het huidige voorzitterschap dezelfde vastberadenheid en standvastigheid heeft. Ik wil nogmaals benadrukken dat de strijd tegen terrorisme geen afbreuk mag doen aan onze waarden en beginselen als het gaat om de bescherming van de grondrechten. Dit is naar onze mening een cruciaal punt. In de strijd tegen terrorisme kunnen we alleen zegevieren als we vrij blijven: vrij van angst en van misbruik of manipulatie uit naam van de angst. Ons krachtigste wapen en onze effectiefste bescherming zijn onze waarden en beginselen met betrekking tot de bescherming van onze grondrechten.
Hoewel de Raad als zodanig niet bevoegd is een standpunt naar voren te brengen, zal er geen enkele lidstaat in de Europese Unie zijn die niet het belang erkent van de inspanningen die zijn geleverd en de initiatieven die zijn genomen om de waarheid boven tafel te krijgen. We mogen niet vergeten dat we het hebben over grondbeginselen waarop onze Europese democratie is gefundeerd. Als we de waarheid ontdekken, kunnen we de sfeer van verdenkingen wegnemen. Het is daarom essentieel dat de onderzoeken op dit gebied licht werpen op de zaak en niet tot verdere verwarring leiden. De eerdere voorzitterschappen die in de gelegenheid waren om voor dit Huis, de secretaris-generaal en de Hoge Vertegenwoordiger en de antiterrorismecoördinator van de EU te verschijnen, hebben allen samengewerkt met de Tijdelijke Commissie van het Europees Parlement op dit gebied.
Ik ben daarom van mening dat het volkomen oneerlijk zou zijn om te suggereren dat er een gebrek aan betrokkenheid is geweest bij de Raad of de ministers van buitenlandse zaken. Ik moet u wijzen op de talloze initiatieven, zowel parlementair als wettelijk, die de verschillende Europese landen hebben genomen naar aanleiding van deze verslagen.
Het was daarom absoluut gepast om te handelen in de geest van het beginsel van subsidiariteit. Zoals u weet, heeft de Europese Unie in veel van de gebieden die de commissie heeft onderzocht zelf niet de bevoegdheid om op te treden. Ik denk dan met name aan de supervisie van inlichtingendiensten. Dit is een feit waar de vorige voorzitterschappen van de Raad en de Hoge Vertegenwoordiger, de heer Solana, dit Parlement en zijn commissie op heeft gewezen. Het valt natuurlijk te betreuren dat dit het geval is, maar het is nu eenmaal zo dat de huidige Verdragen de mogelijkheden tot handelen van de Raad op dit gebied beperken.
Wat ons betreft kan ik u echter verzekeren dat het Portugese voorzitterschap actief en constructief zal samenwerken. Ik wil u herinneren aan de volledige en transparante samenwerking die de Portugese regering heeft verleend, zowel tijdens de onderzoeken die zijn uitgevoerd door de Tijdelijke Commissie van dit Parlement, die in februari van dit jaar de werkzaamheden heeft afgerond, als met betrekking tot de initiatieven van de secretaris-generaal van de Raad van Europa op grond van artikel 52 van het Europees Verdrag inzake de rechten van de mens met betrekking tot de vermeende CIA-vluchten en illegale detentiecentra in Europa.
De Raad heeft niet direct een standpunt ingenomen over de verslagen van de heer Fava en de heer Marty, onder bescherming van respectievelijk dit Parlement en de Raad van Europa, maar dat wil niet zeggen dat hij ze negeert. De Raad heeft juist actief en positief de mensenrechten en het internationaal recht in het buitenlands beleid van de Europese Unie verdedigd.
We hebben steeds gezegd dat de bescherming van de fundamentele waarden van het internationaal recht een serieuze en diepgaande dialoog over de mensenrechten in de context van de strijd tegen terrorisme noodzakelijk maakt. In dit verband heeft de EU benadrukt dat de mensenrechten, de rechten van vluchtelingen en het internationaal humanitair recht gerespecteerd en gekoesterd moeten worden. De Raad zal nauwlettend toezicht blijven houden op de ontwikkelingen die zich voordoen met betrekking tot de mensenrechten bij de strijd tegen terrorisme en zal de nodige maatregelen nemen om de bescherming daarvan te garanderen. De EU blijft zich ook krachtig inzetten voor een totaal verbod op marteling en wrede, onmenselijke en vernederende behandelingen en straffen.
Ons handelen wordt geleid door deze doelstelling en we zullen onze bezorgdheid over dit probleem altijd blijven aankaarten bij derde landen. De EU en haar lidstaten hebben duidelijk aangegeven dat het bestaan van eventuele geheime detentiecentra waar gevangenen in een wetsvacuüm worden vastgehouden niet strookt met het internationaal humanitair recht. De EU-richtsnoeren inzake foltering bepalen duidelijk dat lidstaten geheime detentielocaties moeten verbieden en moeten garanderen dat alle personen die van hun vrijheid worden beroofd worden vastgehouden in officieel erkende detentiecentra en dat hun verblijfplaats bekend is. De EU-richtsnoeren inzake foltering stellen tevens dat niemand gedwongen kan worden teruggestuurd naar een land waar hij of zij het risico loopt te worden onderworpen aan foltering of mishandeling.
Het is algemeen bekend dat de betreffende kwesties, die betrekking hebben op de bevoegdheid van luchthavencontrole, inspectie en inlichtingendiensten, in essentie binnen de verantwoordelijkheid en controle van de lidstaten vallen. Het is waar dat Sitcen periodiek analyses uitvoert aan de hand van informatie die door de lidstaten is aangeleverd, maar het heeft geen operationele jurisdictie over zogenoemde "inlichtingenactiviteiten”. Het moet worden opgemerkt dat de EU-lidstaten ook te maken hadden met de complexiteit die, in dit verband, het systeem van het ordenen en verwerken van verzoeken voor overvlucht, landing en autorisatie voor grondinspectie kenmerkt. Dit is een nieuwe uitdaging voor iedereen. De Portugese regering heeft niet alleen dit soms moeilijke en zeer trage proces van gegevensverzameling uitgevoerd, maar ook een werkgroep opgericht om de talloze procedures te evalueren en verbeteringen voor te stellen, waarvan het belang terecht werd erkend door het eindverslag dat dit Parlement in februari heeft aangenomen.
Ik moet erop wijzen dat wij het werk dat wordt verricht door de secretaris-generaal van de Raad van Europa bijzonder belangrijk vinden en terdege notie hebben genomen van de verslagen die zijn opgesteld door de heer Marty. De vragenlijst en aanbevelingen die zijn ontwikkeld door de secretaris-generaal van de Raad van Europa op grond van artikel 52 van het Europees Verdrag inzake de rechten van de mens hebben ook, zowel in Portugal als naar ik heb begrepen in andere lidstaten, een ongekende evaluatie van de nationale rechtskaders, waarborgen en controlemechanismen als geheel mogelijk gemaakt, waaronder de analyse van procedures voor het sorteren, verifiëren en inspecteren van aanvragen voor toestemming voor overvluchten en landingen op nationaal grondgebied.
In het geval van Portugal hebben deze zeker geleid tot institutionele, technische en operationele verbeteringen. Wat betreft de aanbevelingen die zijn gedaan door de secretaris-generaal van de Raad van Europa inzake controlegaranties, was het overheersende standpunt van de leden dat de initiatieven die in voorbereiding zijn niet mogen leiden tot onnodige dubbele wetgeving of de toewijzing van nieuwe bevoegdheden aan de Raad van Europa.
Aan de andere kant lijken we het erover eens te zijn dat er ruimte is voor effectievere toepassing van en nauwkeuriger toezicht op de bestaande mechanismen. Ik ben van mening dat als deze onderzoeken strikter en evenwichtiger waren uitgevoerd, de uikomsten ervan effectiever zouden zijn. Ondanks dat striktheid altijd is aanbevolen en zonder dat ik feiten met aantijgingen wil verwarren, maar proberend enige terughoudendheid in acht te nemen als het gaat om de gekozen bewoordingen voor het belang van de waarden in kwestie en de goede naam van de Europese democratieën, is de waarheid dat al deze initiatieven een doel en betekenis hebben. Ze moeten daarom worden nagestreefd, in het bijzonder in een tijd waarin het essentieel is geworden om serieus en zonder omwegen de nieuwe dilemma's te analyseren die worden gevormd door terrorismedreigingen, bijvoorbeeld het dilemma van veiligheid versus vrijheid. Bovendien is er in toenemende mate behoefte aan een reactie van het internationaal recht op de moeilijke kwesties die ontstaan als gevolg van de strijd tegen een ongekende dreiging.
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, de versterking van vrijheid, veiligheid en recht, op basis van het Haagse Programma en het bijbehorende actieplan, is een van de voornaamste prioriteiten van het 18 maanden durende gezamenlijke programma van het Duitse, Portugese en Sloveense voorzitterschap. De strijd tegen terrorisme is wat dat betreft een van de grootste uitdagingen waarvoor de drie voorzitterschappen de doelstelling hebben gedefinieerd van de intensivering van de samenwerking op dit gebied door voortzetting van de tenuitvoerlegging van de terrorismebestrijdingsstrategie van de EU. Zoals u weet, is de heer Gilles de Kerchove aangesteld als de nieuwe antiterrorismecoördinator van de EU, en net als zijn voorgangers is hij beschikbaar om dit Huis alle informatie te verstrekken die het nodig heeft.
Ik wil ook van deze gelegenheid gebruik maken om te benadrukken dat de kwestie van respect voor de mensenrechten in de strijd tegen terrorisme specifiek ter sprake is gebracht in de trans-Atlantische dialoog, in het bijzonder tijdens de laatste top tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten in april, toen de conclusies van de Europese Raad van 11 december 2006 zijn gepresenteerd.
Portugal heeft tijdens zijn voorzitterschap van de Raad duidelijk verklaard te streven naar voorzetting en uitbreiding van deze dialoog, die het als essentieel beschouwt voor beide partijen.
Franco Frattini
vicevoorzitter van de Commissie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, Ik wil ook de vertegenwoordiger van de Raad bedanken. Dames en heren, de Commissie - en ikzelf - heeft van het begin af aan het werk van de Tijdelijke Commissie van het Europees Parlement voor dit bekende onderwerp en de ernstige beschuldigingen en gebeurtenissen die daarmee verband houden gevolgd en gesteund.
De ernst van deze gebeurtenissen op zich, zelfs de gedachte alleen al dat ze zouden kunnen hebben plaatsgevonden, maakt het natuurlijk essentieel dat alle drie de instellingen, de Commissie, het Parlement en de Raad, samenwerken. We moeten natuurlijk nogmaals herhalen - en dat doe ik met plezier - dat de strijd tegen het terrorisme moet worden gevoerd met volledig respect voor de grondrechten en de rechtsorde. Dit zijn de twee noodzakelijke voorwaarden om de democratie te laten functioneren.
In dat kader ben ik van mening dat onwettige overbrengingen van gevangenen en de hypothese dat er min of meer geheime detentiecentra bestaan - als dergelijke gebeurtenissen overtuigend zouden worden aangetoond - ongetwijfeld een ernstige schending van het internationaal recht en de fundamentele mensenrechten zouden vormen. We zijn ons er allemaal van bewust dat de leden van de Europese Unie, allemaal, verplicht zijn zich te houden aan de belangrijke beginselen van het Verdrag inzake de rechten van de mens, in het bijzonder de artikelen 5 en 6.
We hopen natuurlijk dat deze gebeurtenissen grondig zullen worden onderzocht in de lidstaten. Deze onderzoeken moeten uiteraard worden uitgevoerd door de bevoegde justitiële autoriteiten. Eén punt moet duidelijk zijn, maar dat is al meerdere keren duidelijk gesteld, zowel met betrekking tot het verslag van de heer Fava als in het verslag van de Raad van Europa: een parlementair verslag kan feiten beschrijven, maar het Parlement heeft natuurlijk noch de bevoegdheid noch de plicht om een gerechtelijk onderzoek uit te voeren.
Uiteraard schrijft de rechtsorde - die we moeten respecteren - voor dat, als er bewijs van onbekende bronnen wordt aangevoerd, de onderzoeken moeten worden toevertrouwd aan vrije, onafhankelijke rechtbanken. Zij hebben de plicht om de bronnen achter een beschuldiging te onthullen. Het mag duidelijk zijn dat het beschuldigen van een lidstaat of individu zonder de bronnen voor die beschuldigingen te onthullen een principe is dat toelaatbaar is in een parlementair verslag, maar niet in een justitieel onderzoek. Daarom hoop ik dat de justitiële onderzoeken zullen doorgaan, zoals dat in sommige lidstaten, waaronder mijn eigen land, gebeurt. Maar natuurlijk moet het verslag een vervolg krijgen, dus ik zal een overzicht geven van de initiatieven die hier naar mijn mening toe kunnen bijdragen.
Op 23 juli heb ik de regeringen van Polen en Roemenië aangeschreven om hen te herinneren aan hun plicht een volledig, diepgaand onderzoek uit te voeren en hen te vragen om in detail te melden of de onderzoeken waren begonnen en wat de uitkomsten ervan waren. Ik hoop dat beide regeringen zullen antwoorden en ik zal u uiteraard om de hoogte brengen van hun reacties, vooral omdat ik van mening ben dat transparantie en waarheid vereisen dat als iemand ergens van wordt beschuldigd, hem elk justitieel middel moet worden geboden om uit te leggen en aan te tonen dat de beschuldiging niet waar is, of anders het onderzoek toe te vertrouwen aan een onafhankelijke rechtbank. Het is naar mijn mening in het belang van de beschuldigde partij dat er een zeer helder antwoord komt.
Mijn tweede punt is het volgende: ik heb een vragenlijst over terrorisme opgesteld voor alle lidstaten, zoals ik in de afgelopen vergaderperiode heb gezegd. In de vragenlijst wordt elke lidstaat gevraagd welke maatregelen hij heeft aangenomen om terrorisme te bestrijden, wat de resultaten zijn geweest als het gaat om de effectiviteit van nationale wetgeving en, in het bijzonder, welke mate van bescherming van de fundamentele mensenrechten de nationale wetgeving toelaat. Het is mijn bedoeling de antwoorden te analyseren en daarna een verslag op te stellen voor de Raad en het Parlement over de effectiviteit en geschiktheid van de antiterrorismemaatregelen van de lidstaten en de mate waarin deze verenigbaar zijn met het beginsel van respect voor de grondrechten.
Mijn derde punt heeft betrekking op het vliegverkeer. Ik heb de Commissie LIBE beloofd me te verdiepen in een zeer belangrijk juridisch aspect dat op dit moment niet is afgedekt: waar loopt de grens tussen de definitie van een burgervliegtuig en een overheidsvliegtuig, met andere woorden, een vliegtuig waarvoor de normale controle-eisen voor de burgerluchtvaart niet gelden? Welnu, hier wordt aan gewerkt, zoals beloofd, en de Europese Commissie zal een mededeling over algemene luchtvaart opstellen. Deze mededeling zal door de Commissie worden aangenomen voor het eind van dit jaar, heel snel dus, en we zullen uiteraard een voorstel indienen voor een betere definitie van dit concept van een overheidsvliegtuig, dat regelmatig zo wordt geïnterpreteerd dat de noodzakelijke controles worden omzeild.
Er is echter nog een initiatief dat betrekking heeft op vliegverkeer. Het maakt deel uit van een algemene oplossing die gemeenschappelijke regels introduceert voor alle lidstaten voor elk type vliegtuig dat de Europese gemeenschappelijke luchtvaartruimte binnenkomt zonder vliegplan. U weet ongetwijfeld dat vanaf 1 januari 2009 de regels voor de tenuitvoerlegging van het zogenoemde gemeenschappelijk Europees luchtruim gemeenschappelijke verzoeken voor vliegplannen aan alle lidstaten zullen introduceren, dus in deze context harmoniseren we de regels voor vliegplannen van alle vliegtuigen, of ze nu het Europese luchtruim binnenkomen of er alleen doorheen vliegen. Dit is een enorm voordeel, want het maakt een einde aan de gedifferentieerde behandeling die we in de lidstaten hebben geconstateerd als het gaat om overvlucht en landing.
Het andere onderwerp is de ratificatie van de uitleveringsovereenkomst tussen Europa en de Verenigde Staten. Als er al een Europese overeenkomst was geweest, zoals het geval had moeten zijn - we hebben deze overeenkomst ondertekend, maar nog niet geratificeerd - dan zouden de regels voor uitlevering van gevangenen uit en naar de Verenigde Staten een stuk duidelijker zijn. We hebben het hier over gevangenen die worden verdacht van, of naar wie een onderzoek loopt in verband met, terrorisme. Deze overeenkomst moet nog worden geratificeerd door bepaalde lidstaten, gelukkig nog maar een paar. Ik heb nogmaals een formeel verzoek gericht aan alle ministers van justitie om deze Europese uitleveringsovereenkomst met de Verenigde Staten zo spoedig mogelijk te ratificeren.
Dan is er nog het onderwerp van supervisie van de inlichtingendiensten. Dit onderwerp komt in beide verslagen aan de orde, maar het is een gevoelige kwestie. Ik denk dat de nationale reactie hier het allerbelangrijkste is, hoewel bepaalde gemeenschappelijke vereisten kunnen worden benadrukt. De eerste vereiste is het versterken van de parlementaire controle in de lidstaten. Sommige landen hebben nationale wetgeving aangenomen, of zijn daar nog mee bezig, om de controlebevoegdheden van hun nationale parlementen over de activiteiten van hun geheime diensten aanzienlijk te verscherpen. Dat is naar mijn mening de weg die we moeten volgen, want zoals u zult begrijpen, kan ik mijn geen toekomstige gemeenschappelijke Europese wetgeving voorstellen die de geheime diensten bestuurt, hoewel ik vind dat het uiterst belangrijk is om het onderwerp te bespreken.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, ben ik van mening dat dit een onderwerp is waarover we moeten blijven praten, waarbij we de rechtsorde en natuurlijk respect voor de grondrechten in gedachten moeten houden; maar tot de grondrechten behoort ook het recht om niet beschuldigd te worden, tenzij de beschuldigingen gebaseerd zijn op bewijs dat volgens de juiste procedures is verzameld.
Jas Gawronski
namens de PPE-DE-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijn fractie heeft terecht kritiek geuit op het verslag Marty en met grote meerderheid tegen het verslag Fava gestemd. Het is een schande, want dit Huis zou toch op zijn minst op het gebied van onderwerpen als terrorisme en mensenrechten in staat moeten zijn de interne verdeeldheid te overwinnen en een gemeenschappelijk standpunt in te nemen. Als we daar niet in zijn geslaagd, komt dat doordat het verslag Fava helaas een vooringenomen standpunt als uitgangspunt heeft genomen: de Verenigde Staten zijn schuldig! We hebben daardoor een jaar verspild waarin we niet hebben gezocht naar de waarheid, maar naar bewijs voor die schuld, waarbij we alle feiten die dit standpunt konden tegenspreken hebben weggelaten of zelfs hebben verhuld.
Ik zal u een praktisch en ik mag wel zeggen schandalig voorbeeld geven. Een van de redenen waarom we naar Polen zijn gegaan, was een vraaggesprek met een journaliste die een van de eersten was geweest die een jaar daarvoor had bericht over het bestaan van CIA-gevangenissen in Polen. Toen we haar ontmoetten, was zij helaas van gedachten veranderd; als ik "helaas” zeg, dan bedoel ik dat ironisch. Ze was niet meer zo zeker; ze vertelde ons dat ze het betreffende artikel nu niet meer zou schrijven. Maar het verslag spreekt met geen woord over het feit dat ze van gedachten is veranderd, terwijl het vol staat met verklaringen van journalisten die de mening van de rapporteur delen. We hebben een jaar verprutst en het geld van de belastingbetalers uitgegeven zonder ook maar iets te ontdekken dat we nog niet wisten uit de pers en uit officiële en onofficiële bronnen in de VS, en als president Bush niet zelf had verklaard dat de CIA-gevangenissen bestaan, waren we zelfs daar niet zeker over geweest.
U vertelde ons, commissaris Frattini, dat u brieven hebt geschreven aan Polen en Roemenië waarin u om uitleg vroeg, maar dat u hierop geen antwoord hebt gekregen. Het is altijd onbeleefd om niet te antwoorden, maar het verbaast me niet, want de beschuldigingen zijn nergens op gebaseerd. U verwijst in uw brief zelf naar veronderstelde informatie, niet naar concrete feiten, en beide landen hebben al op het hoogste niveau verklaard dat ze een onderzoek hebben uitgevoerd en dat er naar hun mening geen CIA-gevangenissen bestaan. Dat kan waar zijn of niet, en iedereen kan erover denken wat hij wil, maar zoals u zelf al zei, mijnheer Frattini, mogen we geen beschuldigingen uiten tot er bewijs is.
Het feit is dat de verslagen Fava en Marty te vol staan met zinsneden als "het is zeer waarschijnlijk” en "we kunnen niet uitsluiten”, waarop vervolgens ferme conclusies worden gebaseerd. En vertel me niet, om het gebrek aan bewijs te rechtvaardigen, dat we geen rechtbank zijn en dat ons document van politieke aard is. Het is niet meer politiek als we worden uitgenodigd na te denken over de vraag of de omstandigheden niet extreem genoeg zijn om een beroep te doen op artikel 7 van het Verdrag betreffende de Europese Unie.
Wel, gezien het feit dat ik in dit Huis de wens bespeur om een nieuw CIA-verslag op te stellen, heb ik een aanbeveling. Laten we ophouden met het produceren van tendentieuze interpretaties van het verleden; laten we ophouden deze kwestie, waarover we niets te weten zijn gekomen, te onderzoeken. Laten we het aan de rechtbanken overlaten - zoals de commissaris zei - en aan journalisten die de mogelijkheden hebben om onderzoek te doen en dat veel beter kunnen dan wij. Laten we ons concentreren op de toekomst, op politiek en op het gedeelte van het verslag Fava met de "aanbevelingen”, het enige aanvaardbare onderdeel ervan.
De Verenigde Staten hebben ongetwijfeld fouten gemaakt; in sommige gevallen hebben ze de mensenrechten geschonden, maar het is heel gemakkelijk om geen fouten te maken als we helemaal niets doen om het terrorisme te bestrijden. Terrorisme is een nieuw verschijnsel dat niet is vertegenwoordigd in onze wetgeving, en de wetgeving moet dus worden aangepast. Laten we gedragsregels invoeren om verdere schendingen van de mensenrechten te voorkomen, zodat fouten uit het verleden niet opnieuw worden gemaakt, en onze regels en wetten aanpassen aan een nieuw type wereldwijde dreiging.
Het is eerlijk dat de Commissie probeert een algehele evaluatie uit te voeren van de maatregelen die zijn aangenomen door de lidstaten; de overige initiatieven die de heer Frattini aankondigt en lanceert zijn eveneens acceptabel. Toch moet er nog veel gebeuren als we het probleem van terrorisme wereldwijd, krachtig en gecoördineerd willen aanpakken. Ik denk bijvoorbeeld aan het Internet en maatregelen om misdaden te voorkomen en vervolgen, om de paradoxale situatie te vermijden waarin de regeringen afzonderlijk op nationaal niveau opereren, terwijl de terroristen wereldwijd actief zijn via het Internet en cellen over de hele wereld.
Onze toekomst hangt af van ons vermogen om terrorisme uit te bannen. Laten we ons verenigen om deze strijd te winnen.
Claudio Fava
namens de PSE-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijn verslag is zeven maanden geleden aangenomen en sindsdien zijn de enige tekenen dat er iets gebeurde uit de Verenigde Staten gekomen. Eén zo'n teken werd aangehaald door de heer Gawronski: president Bush verklaarde op 20 juli dat zijn regering haar toevlucht zou blijven nemen tot onwettige CIA-activiteiten in de vorm van buitengerechtelijke arrestatie en gevangenneming van vermeende terroristen in meewerkende derde landen.
Het andere belangrijke teken is dat het Amerikaanse Congres zijn eigen onafhankelijke onderzoek naar buitengewone uitlevering is begonnen. Hieruit kunnen we concluderen dat we het niet hebben over een hoofdstuk uit de geschiedenis, maar over lopende zaken.
Er zijn gerechtelijke onderzoeken in voorbereiding in vier Europese landen: Spanje, Portugal, Duitsland en Italië. Tot nu toe zijn er 39 voorlopige arrestatiebevelen uitgevaardigd tegen evenzoveel medewerkers en agenten van de geheime dienst. Het onderzoek door dit Huis leverde feiten op, geen meningen. Het is bijvoorbeeld een feit dat enkele van onze regeringen en veiligheidsdiensten hebben samengewerkt met de CIA bij het uitvoeren van buitengewone uitlevering. Ik wil commissaris Frattini eraan herinneren dat onze bronnen in dit geval niet anoniem waren. Onze bronnen waren, zoals het verslag vermeldt, verklaringen van de Britse en Duitse regering.
We hebben 48 aanbevelingen gedaan, vooral aan de Raad, en we zouden graag van de Raad willen horen of die in de afgelopen zeven maanden ook maar een van die aanbevelingen heeft opgevolgd. We hebben in het bijzonder twee verzoeken gedaan: we hebben de Europese instellingen - waaronder de Raad - uitgenodigd hun respectieve verantwoordelijkheden op grond van de artikelen 6 en 7 van het Verdrag te nemen, en we verwachtten van de Raad dat deze druk zou uitoefenen op alle betrokken regeringen om volledige en uitputtende informatie te verstrekken, met de mogelijkheid om waar nodig hoorzittingen te organiseren. Dit is niet gebeurd. Het is niet waar dat de Raad geen bevoegdheden heeft, mijnheer Lobo Antunes; de Raad heeft de bevoegdheden die aan hem zijn verleend op grond van de artikelen 6 en 7 van het Verdrag.
Ons verzoek had zeker uitgevoerd kunnen worden door het Duitse voorzitterschap en nu door het Portugese voorzitterschap. We waarderen de initiatieven van de heer Frattini, maar we zijn niet tevreden over deze twee voorzitterschappen van zes maanden die in wezen een jaar werk van onze onderzoekscommissie hebben doen vergeten. Aangezien de publieke opinie in onze landen om de waarheid vraagt, vormt het stilzwijgen van de Raad - en van veel van onze regeringen - een gemiste kans voor Europa.
Toch is dit Huis niet van plan om het op te geven. Het spijt me voor mijnheer Gawronski, maar we komen nog op dit onderwerp terug. Een initiatiefverslag in de Commissie burgerlijke vrijheden zal onze bijdrage vormen aan de bestrijding van terrorisme op een manier die de mensenrechten respecteert - altijd, overal en voor iedereen; het allerbelangrijkste mensenrecht, zoals Cesare Beccaria ons eeuwen geleden al heeft geleerd, is het vermoeden van onschuld.
Ignasi Guardans Cambó
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement heeft een resolutie over dit onderwerp aangenomen, de Raad van Europa heeft een andere tekst over hetzelfde onderwerp aangenomen, in alle opzichten helder en expliciet, maar degenen van ons met enige juridische kennis weten, en dat is geen verrassing voor ons - ik zeg dit met een zeker ironie - dat er een rechtsorde is, in het bijzonder het strafrecht, waarin niemand verplicht kan worden verklaringen af te leggen die belastend zijn voor hemzelf. Wat ons verbaast, is dat de Raad en alle regeringen dit op zichzelf toepassen.
In dit geval hebben ze ervoor gekozen geen actie te ondernemen maar te zwijgen, zoals de man in de beklaagdenbank die zichzelf niet verdedigt, maar weigert de aanklacht te accepteren door passief te blijven en zijn mond te houden.
Het is schandelijk om te zien dat de Raad als instelling en al zijn leden collectief handelen, collectief profiteren van de wet die beklaagden in de rechtbank gebruiken. Institutioneel stilzwijgen als het gaat om verantwoordelijkheid, of dat nu actief of passief is, door handelen of door nalatigheid, uit overtuiging of uit angst voor problemen onder druk van een bondgenoot: dit stilzwijgen is een van de grootste schandalen van de democratische context waarin we vandaag de dag leven, en is van invloed op alle betrokkenen.
Het is ook moeilijk om mechanismen van verantwoordelijkheid toe te passen in de Europese Unie, omdat de mechanismen niet bedoeld zijn om te worden ingezet tegen alle lidstaten die handelen om zichzelf en elkaar te beschermen.
Toen het Verdrag werd opgesteld, toen de artikelen 6 en 7 werden geformuleerd, had niemand kunnen denken dat we ons in een situatie zouden kunnen bevinden waarin we het niet hebben over schendingen van de grondrechten, of passiviteit ten aanzien van de verdediging van de grondrechten door een regering, maar door een Europese instelling: de Raad zelf blijft een passieve medeplichtige, met de medeplichtigheid van alle lidstaten. Die situatie was nooit voorzien en dat maakt de bescherming ervan mogelijk.
We hebben geen juridische mechanismen om hier maatregelen tegen te nemen, maar ik wil de vertegenwoordiger van de Raad vertellen dat de geschiedenis de zaken zal ophelderen, want de geschiedenis zal altijd de schande aan het licht brengen van dit moment waarop onder het mom van de bescherming van onze vrijheid alle concepten waarop deze Europese Unie is gebaseerd op het spel worden gezet.
Konrad Szymański
namens de UEN-Fractie. - (PL) Het verslag Fava was gebaseerd op indirect bewijs en in plaats van ferme conclusies te trekken, schept het alleen een gevoel van wantrouwen ten aanzien van de lidstaten.
Het verslag Marty is op nog minder verantwoordelijke wijze opgesteld. Alle bevindingen ervan zijn gebaseerd op anonieme bronnen en kunnen daardoor niet worden geverifieerd. Deze benadering kan ons niet de zekerheid geven dat het werk van de heer Marty niet is gemanipuleerd door diensten en organisaties die niets zien in trans-Atlantische samenwerking in het belang van het overwinnen van terrorisme. Ik ben de heer Antunes erg dankbaar dat hij erop heeft gewezen dat het internationaal recht onvoldoende is toegesneden op de problemen die verband houden met terrorisme. Geen van de verslagen die we hier bespreken heeft in dat opzicht iets bijgedragen. De officiële onderzoeken en verklaringen die zijn ingediend door Polen voldoen aan onze beginselen van burgercontrole van de geheime diensten. Bovendien voldoen onze beginselen aan de relevante Europese normen op dit gebied. Ik begrijp daarom niet waarom we dit debat moeten herhalen.
Cem Özdemir
namens de Verts/ALE-fractie. - (DE) Mr Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het verslag-Fava is in februari 2007 door dit Parlement goedgekeurd. Het bevat een aantal juridische en politieke aanbevelingen. Ik wens dat de Raad naar deze aanbevelingen verwijst en ingaat op wat sedertdien is gebeurd. Als de Raad niet over het verslag van de heer Fava beschikt, zullen wij hem met genoegen een kopie voorleggen. Wij willen dan heel graag vernemen welke van de aanbevelingen uit dit verslag met betrekking tot de samenwerking met de lidstaten en met betrekking tot de rol van de Raad, waarnaar in dit verslag werd verwezen, sedertdien in praktijk zijn gebracht.
De heer Marty, rapporteur van de Raad van Europa, heeft in juli van dit jaar nog een tweede verslag voorgelegd. Ik zal mij tot twee punten beperken. Hij vermeldt in zijn verslag dat enkele Europese regeringen de zoektocht naar de waarheid hebben bemoeilijkt en dat nog steeds doen, waarbij ze zich op zogenaamde staatsgeheimen beroepen. Dit is niets anders dan misbruik van het staatsgeheim om mensen te beschermen die de wet hebben overtreden. Hij heeft het helaas ook uitdrukkelijk over mijn eigen land, de Bondsrepubliek Duitsland, en over Italië, maar prijst Bosnië-Herzegowina en Canada, waarnemend land in de Raad van Europa. Hij heeft het in een tweede punt ook uitdrukkelijk over Polen en Roemenië in verband met zogenaamde geheime gevangenissen. Ook dat is een punt waarover ik van de Raad wil vernemen wat in deze samenhang is gebeurd.
De verwijzing naar de subsidiariteit van de lidstaten is in dit geval onvoldoende. Wij beroepen ons hier immers op gemeenschappelijke Europese waarden. Ik verwijs naar de artikelen 6 en 7 van het EU-Verdrag, die onafhankelijk van de subsidiariteit in alle lidstaten gelden.
Sylvia-Yvonne Kaufmann
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, wat wij in het kader van de zogenaamde strijd tegen terreur hebben meegemaakt, zou ik outsourcing van schendingen van de mensenrechten noemen.
Mensen worden in Guantánamo gevangen gehouden, waar hun meest vanzelfsprekende mensenrechten met voeten worden getreden. Mensen worden aan folterregimes overgeleverd, omdat men zelf de handen niet zichtbaar vuil willen maken. Er zijn geheime gevangenissen, zoals president Bush zelf toegeeft. Europese regeringen kijken gewoon de andere kant op, als op hun eigen grondgebied door de Amerikaanse geheime dienst systematische schendingen van de mensenrechten worden begaan.
De Raad van Europa en het Parlement hebben over deze ongehoorde gebeurtenissen niet gezwegen. Ze hebben de feiten verzameld, de schendingen van de mensenrechten onderzocht en ze in alle duidelijkheid bekritiseerd. De heer Marty heeft een zeer geëngageerd werkstuk afgeleverd, waarvoor ik hem dank. Het door mijn fractie gesteunde verslag van de heer Fava eist zeer nadrukkelijk dat wij ons van de aan het licht gekomen praktijken afkeren. Wat gebeurt echter in plaats daarvan?
Mijn regering bijvoorbeeld heeft in het geval van Khaled el-Masri enkele dagen geleden voor de Amerikaanse regering een diepe buiging gemaakt. Ze ziet ervan af het uitleveringsverzoek van de Münchense justitie, die met het onderzoek belast is, voor de drie verdachte CIA-agenten aan de Amerikaanse overheid te doen toekomen. Ze doet dat alleen maar omdat het verzoek Washington ergerde.
Ik heb er niets tegen als mijn land en de EU samen met de VS de strijd tegen de terreur aanbinden. Ontvoering en foltering blijven echter onrecht. Het kan toch niet dat CIA-agenten een vrijbrief krijgen zodat zij kunnen doen en laten wat ze willen. Is dat hoe de trans-Atlantische veiligheidszone waarover de Duitse minister van Binnenlandse Zaken het had, eruit moet zien?
Onze fundamentele waarden, en in het bijzonder de volledige bescherming van de mensenrechten, mogen in het zogenaamde strijd tegen de terreur niet worden uitgehold. Het Europees Parlement en de Raad van Europa hebben dit terecht benadrukt. Ik verwacht van de Raad en de Commissie dat ze zich ten volle achter dit standpunt scharen en er vooral naar handelen. Ik bedoel daarmee dat wat ik hier vandaag van de Raad heb gehoord, geenszins volstaat. Ik verwacht echt dat de Raad naar deze zelf geformuleerde principes handelt en de aanbevelingen van het Europees Parlement in de praktijk brengt.
Johannes Blokland
namens de IND/DEM-Fractie. - (NL) Voorzitter, het is bijna twee jaar geleden dat dit Parlement besloot tot het instellen van een tijdelijke enquêtecommissie. Een besluit dat ondanks stevig verzet en onderbouwde bezwaren toch werd doorgezet. Nu, twee jaar later, staan de bezwaren van toen nog recht overeind. We praten vandaag over twee verslagen, het verslag van de heer Marty en het verslag van de heer Fava. Dat laatste verslag voegde niets nieuws toe aan het toen al bekende verslag van de heer Marty.
Het verslag van de Raad van Europa was genuanceerd en voorzichtig in het uiten van beschuldigingen aan het adres van de lidstaten. Dat kon helaas niet gezegd worden van het verslag in dit Huis. Het is voortschrijdend inzicht te noemen dat vandaag op basis van beide verslagen een debat plaatsvindt. Dat voortschrijdende inzicht op het terrein van de samenwerking krijgt gelukkig ook vorm bij het agentschap voor de grondrechten.
De Conferentie van fractievoorzitters heeft zich terecht uitgesproken voor een goede samenwerking tussen dit Parlement en de Raad van Europa. Daar waar de grondrechten in het geding zijn, is samenwerking vereist, want de bescherming van de grondrechten is van groot belang. Als dat het doel is van onderzoek naar de verrichtingen van de Amerikaanse inlichtingendiensten op Europees grondgebied, moeten de inspanningen van de Raad daar ook op gericht zijn. Kunnen er afspraken gemaakt worden in de trans-Atlantische betrekkingen over de bestrijding van terrorisme of blijft het bij eenzijdig opgelegde maatregelen?
Bij alle maatregelen tegen terrorisme is aandacht voor de rechten vaak onder de maat. Na twee onderzoeken wordt het tijd om vooruit te kijken en te werken aan herstel van gelijkwaardige betrekkingen met de Verenigde Staten. Ik hoor van de Raad graag hoe hij concreet werk maakt van het herstel van de betrekkingen. Blijven we de Verenigde Staten onder druk zetten om duidelijkheid te geven of er geheime detentiekampen waren op grondgebied van de Unie of proberen herhaling te voorkomen?
Tot slot nog een vraag aan de Voorzitter. In het debat van 14 februari heb ik gevraagd of aangegeven kan worden wat de kosten waren van het onderzoek van de tijdelijke commissie. Tot op heden is daarover niets naar buiten gebracht. Mijnheer de Voorzitter, kunt u zorg dragen voor een financieel verslag naast het onderzoekverslag en mogelijk kan ook de Raad van Europa inzicht geven in de kosten van het onderzoek van de heer Marty. Collega Grawronski heeft gelijk. Het gaat hier om het besteden van belastinggeld.
Jan Marinus Wiersma
- (NL) Mijnheer de Voorzitter, een aantal opmerkingen namens mijn fractie. Het is toch jammer vandaag te moeten vaststellen dat de Raad geen echte reactie geeft op de vragen die het verslag van Claudio Fava van januari jl. mede namens dit Parlement zijn gesteld. Wat heeft de Raad nou eigenlijk gedaan met de bevindingen, zowel van ons als van de Raad van Europa? Is er echt geen onderling overleg geweest om te voorkomen dat de praktijken die in die verslagen beschreven worden, niet meer zullen voorkomen?
Positiever zijn we over de reactie van de Commissie. De Commissie is begonnen met een evaluatie van de anti-terrorismemaatregelen en de manier waarop ze worden uitgevoerd. Ik ben heel erg blij met de aankondiging van de commissaris zojuist over wat kan worden gedaan om te voorkomen dat in de toekomst vliegtuigen op Europese vliegvelden landen, die mensen vervoeren die op onrechtmatige wijze ergens anders heen worden vervoerd; voor die zogenaamde staatsvliegtuigen moet inderdaad een systeem van controle komen.
Een volgend punt is natuurlijk dat wij blij zijn dat er weer een terrorismecoördinator is benoemd en wij wensen hem natuurlijk veel succes. We waren wat verbaasd over het plotselinge vertrek van de heer Gijs de Vries die nooit de indruk gaf echt onder de indruk te zijn van zijn eigen functie. Hopelijk is dat bij de nieuwe coördinator wél het geval, wordt zijn positie als coördinator versterkt en zal de nieuwe coördinator in de toekomst desgewenst wél antwoorden kunnen geven op de vragen die dit Parlement stelt.
Dan nu het verslag van de heer Marty over de mogelijk geheime gevangenissen in Polen en Roemenië. Ik deel de opmerkingen die hier al zijn gemaakt over het feit dat dat laatste verslag gebaseerd is op anonieme getuigen. De heer Marty wil ook nog uitleggen wat bij de Raad van Europa de criteria zijn, wanneer je anonieme bronnen mag citeren, dus we zijn niet erg tevreden over de manier waarop de heer Marty het heeft aangepakt. Er zijn een aantal mensen in de beklaagdenbank gezet en tot op heden zijn er geen nieuwe feiten naar boven gekomen. Ik denk dat het tijd wordt voor de heer Marty om aan te geven of die lijst met namen weer geschrapt kan worden, te meer daar twee van onze collega's op die lijst worden genoemd. Ik heb dat een poos geleden ook al gezegd, toen we in commissieverband met de heer Marty hebben gesproken.
Dan nog een laatste punt. Het is natuurlijk van belang om ook aan burgers duidelijk te maken dat de praktijken die hebben plaatsgevonden in landen van de Europese Unie, zoals het ontvoeren van mensen door geheime diensten van buiten de Europese Unie, niet meer kunnen voorkomen, dat het niet zo kan zijn dat de CIA in Europa kan opereren zonder dat nationale overheden daar toezicht op hebben. De Amerikanen blijken er andere rechtsregels op na te houden dan wijzelf. Ook weer de recente voorbeelden van de weigering van de Amerikanen om mensen uit te leveren of in te gaan op uitwijzingsverzoeken van zowel Italië als Duitsland zijn een aanwijzing dat we er blijkbaar toch andere normen op nahouden; die twee voorbeelden geven ons weer te denken over de manier van samenwerken tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten, als het gaat om de strijd tegen terrorisme; wensen de Amerikanen wel dezelfde balans in acht te nemen, als het gaat om veiligheid en mensenrechten?
Sarah Ludford
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de voorzitter van de Raad gooide de handen in de lucht en zei dat de EU niets kon doen en dat wij met foltervluchten en geheime gevangenissen niets te maken hebben. Vervolgens zei hij dat de Raad betrokken was geweest bij de actieve bevordering van de mensenrechten buiten de EU. Ik ben het echt beu voorzitterschappen eindeloos te horen praten over Europese waarden en dan te beweren dat ze voor schendingen van de mensenrechten in de EU niet verantwoordelijk zijn.
Hier zijn twee dingen die u kunt doen. Waarom hebben slechts twaalf lidstaten het VN-Verdrag inzake gedwongen verdwijningen ondertekend? Opvallende afwezigen zijn het VK, Duitsland, Spanje, Polen en Roemenië - een leuk lijstje - en uiteraard de VS. In de tweede plaats kunt u EU-lidstaten vrijgelaten Guantánamo-gevangenen laten opnemen. Het VK moest voor de rechtbank worden gebracht om vijf inwoners van het VK te laten terugkeren. Als de EU om de sluiting van Guantánamo vraagt, zoals we min of meer hebben gedaan, laat de lidstaten dan in de praktijk brengen wat ze prediken.
Ik ben het met de heer Frattini eens dat een parlementair onderzoek onvoldoende is. Wij beschikten niet over de bevoegdheden of de onderzoekstechnieken van een politie- en gerechtelijk onderzoek, maar ik wil erop wijzen dat de ontvangen en gepubliceerde getuigenissen van slachtoffers en anderen zwaar wogen en samenhangend en overtuigend waren. In de tweede plaats is het nogal sterk een parlementair verslag af te keuren als de lidstaten weigerden politie- of gerechtelijke onderzoeken te doen instellen.
Het Britse Intelligence and Security Committee, dat wordt aangesteld door en verantwoording aflegt aan de eerste minister - niet aan het Parlement - verweet de Britse veiligheidsdiensten dat ze zich niet hadden gerealiseerd dat de informatie die zij aan de CIA verstrekten, voor ontvoering, verdwijning en foltering zou worden misbruikt. Als de Britse inlichtingendiensten inderdaad zo naïef zijn, voel ik mij niet erg veilig.
Ik ben blij te vernemen dat de heer Frattini, zij het ietwat laat, een einde maakt aan misbruik van het Europese luchtruim door particuliere vliegtuigen die de controles van nationale vliegtuigen omzeilen of geen vluchtplannen indienen. Dat is echter geen vervangmiddel voor aansprakelijkheid voor het in het verleden toelaten of gedogen van foltervluchten over of geheime gevangenissen op Europees grondgebied.
Mirosław Mariusz Piotrowski
(PL) Het verslag Fava en het verslag van de heer Marty voor de Raad van Europa hebben een ding gemeen: een totaal gebrek aan bewijs. Ze vormen een reeks vage en irrelevante overpeinzingen van de rapporteurs over de uitlevering van terrorismeverdachten en de vermeende geheime CIA-centra in Europa.
Het verslag Fava is al diverse malen besproken en het zou zonde van de tijd zijn om er nog verder op in te gaan. Ik wil echter de heer Marty van harte feliciteren. Vanaf het allereerste begin heeft hij geprobeerd naamsbekendheid te krijgen en daar is hij zeker in geslaagd. Zijn beide verslagen zijn van een bedroevend niveau en maken hem belachelijk als jurist. De heer Marty is duidelijk tot de conclusie gekomen dat het de moeite waard was om die prijs te betalen als hij daarmee zijn naam in politieke kringen bekend kon maken. Hij gaf onder meer personen die zich vrijwillig meldden niet de mogelijkheid om hun verhaal te doen, onder wie leden van het Europees Parlement die hij in het verslag zwart maakt, maar voor wie hij geen tijd kon vrijmaken.
De heer Marty heeft niet gereageerd op herhaalde uitnodigingen van de Poolse autoriteiten. Hij kon geen verklaring voor dat gedrag geven toen hij voor de Commissie buitenlandse zaken van het Parlement verscheen. De heer Marty heeft grote moeite feiten en speculaties van elkaar te onderscheiden. Ik begrijp dat dat schadelijk zou kunnen zijn voor zijn tactische aanpak en de strategische doelstelling die hij altijd voor ogen heeft gehad, namelijk het vergroten van zijn politieke macht. Het is jammer dat hij de goede naam van de Raad van Europa heeft misbruikt om zijn ambitie te verwezenlijken.
Hélène Flautre
(FR) Mijnheer de Voorzitter, in een persbericht geeft Amnesty International vandaag de toon aan van ons debat. Wij lezen dat Duitsland de uitlevering weigert te vragen van Amerikaanse burgers, leden van de CIA, die van het organiseren van de ontvoering, het vasthouden en het folteren van de heer Khaled el Masri worden verdacht.
Gehinderd door een politiek besluit blijft het rechtstelsel dus zonder middelen om recht te spreken over in het kader van de strijd tegen terrorisme begane schendingen van de grondrechten. Het debat betreft die situatie.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, u legt hypothetische verklaringen af zoals "bij de bestrijding van terrorisme dienen de grondrechten in acht te worden genomen”. Wij zijn het daarmee eens. Uit het debat van vandaag blijkt echter dat lidstaten van de Europese Unie zich medeplichtig hebben gemaakt aan het programma voor geheime opsluiting en restituties van de CIA op het grondgebied van de Unie. Zij hebben daarmee de wet overtreden. De feiten zijn bewezen!
Welke initiatieven gaat u nemen en welk gevolg gaat u aan deze situatie geven? Wanneer gaat u dit illegale gekonkel namens de Raad duidelijk veroordelen? Wanneer gaat u druk uitoefenen op de lidstaten en de nationale en Europese parlementsleden om van hen duidelijke en volledige informatie te krijgen? Wanneer gaat u van de lidstaten gedaan krijgen dat ze afstand doen van de procedure van diplomatieke garanties?
Ik ben verheugd over de aankondiging, door de heer Frattini, van een verslag over de doeltreffendheid van antiterrorismemaatregelen en de inachtneming van de grondrechten. Ik geloof dat het Europees Parlement in dit verslag veel belang stelt en er echt met u over in debat wil gaan. Ik verzoek u nu al dat te doen.
Giusto Catania
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik vind dat dit Huis uitzonderlijk werk heeft verricht door het verslag van de heer Fava goed te keuren. De Algemene Vergadering van de Raad van Europa heeft mijns inziens eveneens een belangrijke bijdrage geleverd aan het vaststellen van een waarheid die nu bewezen is: er hebben duizenden vluchten plaatsgevonden, er zijn tientallen ontvoeringen geweest en de Europese regeringen en de veiligheidsdiensten van de EU waren hier rechtstreeks bij betrokken.
We hebben getuigenverklaringen en we hebben ook de notulen van de speciale commissie van het Europees Parlement, die getuigen van het feit dat de Europese regeringen met de Amerikaanse regering om de tafel hebben gezeten en over buitengewone uitlevering hebben gesproken. Dit is een bewezen en publiekelijk bekend feit, dat naar mijn mening gerespecteerd zou moeten worden, zelfs door de collega's die tegen het verslag hebben gestemd.
Er zit slechts één zwart gat in deze zaak: het stilzwijgen van de Raad. Dat is in dit geval nogal gênant, gezien het feit dat verder iedereen zich al heeft uitgesproken. Er is echter een anomalie: terwijl de Raad stil blijft, handelen de regeringen. Het is niet zo dat de regeringen de andere kant op kijken; ze doen wat ze kunnen om te voorkomen dat de waarheid naar buiten komt. De Italiaanse regering weigert bijvoorbeeld momenteel de uitlevering te verzoeken van de CIA-agenten die betrokken waren bij de gerechtelijke maatregelen en heeft zelfs een officiële geheimhoudingsplicht ingesteld om de rechtsgang in de zaak van Abu Omar te vertragen. De regeringen handelen dus wel degelijk terwijl de Raad zich in stilzwijgen hult. Ik vind dat verkeerd! Het uistekende werk dat dit Huis heeft verricht, verdient respect, en eerst en vooral de Raad zou een blijk van respect moeten geven.
Wolfgang Kreissl-Dörfler
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij hebben in de commissie ons werk gedaan. Bewezen is dat de CIA in Europa mensen heeft ontvoerd en gedeporteerd. De Openbare Ministeries in Milaan en München hebben dat duidelijk vastgesteld en bewezen.
Welk beleid is het echter als de verantwoordelijken in Berlijn en Rome nu weigeren de regering van de VS een bevel tot inhechtenisneming - de vakterm - te doen geworden? De ontvoerders - dat zijn de CIA-agenten die Khaled al-Masri in Skopje hebben ontvoerd immers - moeten worden uitgeleverd. In een rechtsstaat - en dat zijn wij toch wel - kunnen er geen uitzonderingen op de wet zijn. Als de betrekkingen met de regering van de VS, zoals de zogenaamde hoge veiligheidsbeambten in Berlijn beweerden, worden verstoord door de werkzaamheden van het Münchense Openbaar Ministerie, dat alleen zijn plicht doet, zegt dat veel over de mentaliteit en de houding van deze mensen tegenover de rechtsstaat.
Het internationale terrorisme moet met alle middelen worden bestreden. Laten het echter de middelen van de rechtsstaat zijn in plaats van de wild-westmethode van de CIA, die het principe van het land van oorsprong is. Het is ook goed en terecht dat bondskanselier Merkel de Chinezen aanmaant de mensenrechten in acht te nemen en dat zij de Dalaï Lama ontvangt. Dat volstaat echter niet. Ook wij moeten ons huiswerk maken. Een rechtsstaat à la carte, die alleen sterk mag zijn als het goed uitkomt, kan niet.
Als ik de vraag hoor hoeveel de commissie heeft gekost - hoeveel kost democratie? - kan ik alleen maar zeggen dat een dictatuur veel goedkoper is, maar ook met een prijs komt. Wij zijn niet bereid die prijs te betalen
Sophia in 't Veld
- (NL) Voorzitter, ik sluit me aan bij de vorige sprekers. De lidstaten hebben collectief gehandeld, zowel in Raads- als NAVO-verband, dus er moet ook collectief als Raad verantwoording worden afgelegd; u mag zich niet verschuilen achter het argument van bevoegdheden en subsidiariteit; het gaat ook niet aan om twee specifieke lidstaten tot zondebok te maken. Er wordt steeds weer gezegd dat er geen sluitend juridisch bewijs is. Dat hoeft ook niet, want ten eerste hebben we een getuige, mijnheer Bush zelf, die heeft gezegd: ja, er zijn renditions, ja, er zijn black sites. Sterker nog, dat vinden we een reuzegoed idee. Bovendien zijn de feiten zowel in Duitsland als in Italië in rechtszaken bewezen, nog naast alle andere feiten die op tafel liggen.
Bovendien is het Europees Parlement inderdaad geen rechtbank - daar heeft mijnheer Frattini gelijk in -, maar de lidstaten hebben niet alleen een juridische, maar ook een politieke en morele plicht om verantwoording af te leggen, niet eens alleen maar voor de rechter, maar ook tegenover de burger. Kan de Raad, kunnen de ministers, de burger recht in de ogen kijken en zeggen: mensenrechtenschendingen in Europa blijven niet onbestraft. Want daar gaat het om. De aantijgingen zijn buitengewoon ernstig en als er volgens de Raad allemaal helemaal niets van waar is, dan moet de Raad het weerleggen. Als er wel een kern van waarheid in zit, dan zijn de feiten ernstig genoeg om daar een onderzoek naar in te stellen.
Tenslotte, ook ik sluit me aan bij diegenen die zeggen: uitlevering tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie, ja. Maar niet alleen maar de verdachten die de Verenigde Staten aanmerken, maar óók als de Europese Unie-landen vragen om uitlevering van CIA-agenten.
Ryszard Czarnecki
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de vorige spreker had het over president Bush. Ik wil erop wijzen dat die Europa niet heeft genoemd en we mogen hem er dan ook niet bij betrekken. Ik zal het niet hebben over het verslag Fava, want daar is al veel over gezegd. Laten we ons liever richten op het verslag Marty.
We zouden het vandaag evengoed kunnen hebben over abstracte schilderkunst. Dat zeg ik, omdat abstracte schilderijen bestaan, ook al zijn ze vaak onbegrijpelijk. We kunnen niet nagaan of de aantijgingen met betrekking tot CIA-operaties en de aanwezigheid van gevangenen in Polen ergens op gebaseerd zijn, evenmin als indirecte bewijzen voor het bestaan van de Yeti in de Himalaya en het monster van Loch Ness in Schotland redenen zijn om te geloven dat deze wezens bestaan.
Het verslag van het Parlement heeft het over CIA-gevangenissen die zich zouden kunnen bevinden in Amerikaanse militaire bases in Europa. Er kunnen vanavond wel hele eskaders ufo's op de binnenplaats van het Parlement zijn geland. Ze hadden geland kunnen zijn, maar dat is niet gebeurd. Maar als we een onderzoekscommissie zouden oprichten, zou die best wel eens het tegendeel kunnen constateren.
Raül Romeva i Rueda
- (ES) Mijnheer de Voorzitter, als ik naar de Raad en enkele van onze collega's luister, krijg ik de indruk dat het nog steeds januari 2006 is, dat er in de tussentijd niets is gebeurd, en toch hebben we een onderzoekscommissie gehad, een aantal verslagen en, het belangrijkste, we hebben een bekentenis van de president van de Verenigde Staten dat deze praktijken werkelijk hebben plaatsgevonden.
Wat hebben de regeringen en de Raad nog meer nodig om de Europese burgers een geloofwaardig antwoord te geven en een beetje prestige en geloofwaardigheid op dit gebied op te bouwen? Hier is duidelijk een enorme kloof tussen wat men zegt en wat men doet.
Er wordt opgeroepen tot striktheid en daar ben ik het mee eens, maar het moet gezegd worden dat striktheid begint met de feiten en het bewijs, feiten die keer op keer zijn bevestigd, en we willen hier niet alleen weten wie er verantwoordelijk is, maar ook tot hoe ver zijn verantwoordelijkheid reikt.
Daarom wil ik de heer Lobo Antunes heel direct vragen: waar wacht u nog op om de Europese regeringen en de regering van de VS te vragen een einde te maken aan deze praktijk die we al zo vaak hebben veroordeeld? Waar wacht u nog op om het prestige en de geloofwaardigheid die de Raad en de Europese Unie als geheel dagelijks verliezen terug te winnen?
Jens Holm
(SV) Mijnheer de Voorzitter, zoals we allemaal weten, vermeldt ons verslag 1 245 gevallen van onwettige CIA-vluchten, 21 onwettige ontvoeringen en talloze gevallen van foltering en mishandeling. We hebben geëist dat de detentiekampen zoals Guantánamo werden gesloten en dat de EU garandeerde dat deze mishandelingen nooit zouden worden herhaald. En wat kregen we? Helaas maar heel weinig. De Verenigde Staten gaan door met hun mishandelingen in de zogenaamde oorlog tegen het terrorisme. Het was deprimerend om de reactie van de Raad op onze belangrijke eisen te horen.
Ik wil de Europese Raad horen zeggen dat we druk gaan uitoefenen op de VS, dat hun ontvoeringen moeten stoppen en dat alle detentiekampen moeten worden gesloten. Ik wil dat de EU - niet alleen het Europees Parlement - zegt dat we opkomen voor de mensenrechten. Ik wil dat de EU zegt dat de strijd tegen terrorisme nooit met onwettige middelen mag worden gevoerd. Het is duidelijk dat we elke dag opnieuw moeten knokken voor de mensenrechten. Laten we blijven optreden als waakhonden en ervoor zorgen dat geen enkel onschuldig persoon het slachtoffer wordt van de zogenaamde oorlog tegen het terrorisme.
Ana Maria Gomes
(PT) Voor de dag in september 2006 waarop president Bush het bestaan van geheime gevangenissen in derde landen bevestigde, oordeelde de Portugese regering dat de garanties die Washington had gegeven dat de soevereiniteit en wettigheid van de Europese bondgenoten niet waren geschaad betrouwbaar waren.
Na deze datum, toen was aangetoond dat er diverse uitleveringen hadden plaatsgevonden in heel Europa, werd het echter essentieel om te onderzoeken of Portugal of Portugese agenten hierbij betrokken waren geweest en, in het bijzonder, om hun betrokkenheid in de toekomst te voorkomen. Tot mijn verdriet en schaamte heeft de Socialistische Partij, mijn partij, de partij in de regering, echter op 10 januari 2007 tegen de oprichting van een parlementaire onderzoekscommissie gestemd. Het is nu echter bewezen dat er meer dan 100 tussenlandingen zijn gemaakt op Portugese luchthavens door vliegtuigen die betrokken waren bij het uitleveringsprogramma. De passagiers- en bemanningslijsten van de meeste verdachte vluchten die de SEF (Portugese dienst vreemdelingen en grenzen) heeft weten te identificeren zijn nooit door de Portugese regering verstekt aan het nationale parlement of aan dit Parlement, ondanks herhaalde verzoeken.
Ook gaf de Portugese regering de directeur van de geheime dienst en zijn voorgangers uit 2002 geen toestemming om te praten met de missie van het Europees Parlement die in december 2006 in Lissabon was. De Portugese regering heeft het nationale parlement en het Europees Parlement niet voorzien van de vaak opgevraagde lijst van burger- en militaire vluchten naar en uit Guantánamo die over Portugees grondgebied zijn gevlogen. Tot december 2006 ontkende de regering het bestaan van dergelijke vluchten. De gegevens van de vluchten waren echter bijgehouden en de opgestelde lijst bevatte 94 overvluchten en 17 tussenlandingen van specifiek Amerikaanse burger- en militaire vliegtuigen tussen januari 2002 en eind juni 2006.
Er is bewijs dat meerdere van deze vluchten gevangenen vervoerden vanuit de basis Incirlik in Turkije naar Guantánamo, onder wie de "Bosnische zes”. Toen het Europees Parlement in bezit was van de lijst, ontkende de Portugese regering de echtheid ervan niet, maar beweerde zij in plaats daarvan dat het detentiecentrum Guantánamo niet hetzelfde was als de legerbasis Guantánamo en dat vluchten naar deze legerbasis werden gezien als "normaal” en onder auspiciën van de Verenigde Naties of de NAVO. De secretaris-generaal van de NAVO heeft dit vervolgens schriftelijk ontkend.
In januari 2006 kreeg ik bewijs in handen dat er geketende gevangenen waren gezien op de basis Lajes in de Azoren tijdens hun overbrenging naar een Amerikaans vliegtuig. Dit bewijs werd bevestigd door journalisten en er werden verslagen gepubliceerd met daarin foto's van de gebouwen.
Mijnheer de Voorzitter, op dit moment wordt er een gerechtelijk onderzoek uitgevoerd in Portugal. Helaas gebeurt dit niet op initiatief van de Portugese regering, maar op mijn initiatief. De waarheid moet echter aan het licht worden gebracht, gezien de zorgwekkende feiten die dit Parlement heeft ontdekt uit de periode van de regering van de heer Durão Barroso tot de huidige regering.
Janusz Onyszkiewicz
(PL) Mijnheer de Voorzitter, in mijn toespraak wil ik mij ook concentreren op het verslag Marty, waarnaar vaak is verwezen in dit Huis. Dat komt doordat dit verslag gekenmerkt wordt door een hoge mate van verwarring tussen de objectieve waarheid en subjectieve oordelen.
Ik vertegenwoordig een partij die in de oppositie zit van de huidige regering en dit was ook het geval bij de vorige regering. De aanhangers van mijn partij hebben noch voor de huidige president noch voor zijn voorganger gekozen. Onze partij is een sterk voorstander van mensenrechten en fundamentele vrijheden. Wij zouden het uiterst nuttig vinden als we over dit soort kruit konden beschikken, want we streven ernaar onze politieke tegenstanders in Polen de baas te worden. Helaas hebben we echter niet zulk kruit tot onze beschikking, om de eenvoudige reden dat het niet bestaat. Onder auspiciën van het Poolse parlement is ook een onderzoek uitgevoerd door een permanente commissie, waarin de oppositie is vertegenwoordigd. Deze heeft niets aan het licht gebracht en het onderzoek van de Ombudsman evenmin. We mogen daarom subjectieve oordelen niet met feiten verwarren. Deze feiten bestaan niet.
Giulietto Chiesa
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, vele maanden zijn er voorbij gegaan sinds de goed gedocumenteerde veroordeling door het Parlement van de ernstige onwettige handelingen die zijn gepleegd of gedoogd door verschillende Europese regeringen in samenwerking met de geheime diensten van de VS. We hebben destijds opgemerkt dat diezelfde Europese regeringen weinig tot niets deden om medewerking te verlenen aan de parlementaire commissie voor het vinden van de waarheid en de verantwoordelijken.
In het licht van de verklaringen die zijn afgegeven door de Commissie en de Raad kunnen we zeggen dat de zaken nauwelijks verder zijn gekomen dan ze op dat moment waren. Er is weinig tot niets gedaan om de lidstaten ertoe te bewegen adequate informatie te verstrekken over de activiteiten van haar geheime diensten, afgezien van de prijzenwaardige brieven waarover commissaris Frattini het had. Er is helemaal niets gedaan om de rol en onafhankelijkheid van de geheime diensten van sommige landen opnieuw te definiëren met het oog op het overduidelijke overwicht en leiderschap van de geheime diensten van de VS.
Gezien wat we nu weten over bijvoorbeeld Italië, Polen, het Verenigd Koninkrijk en Duitsland, moet gezegd worden dat enkele van de essentiële zenuwcentra van de Europese veiligheid ondergeschikt zijn aan de Verenigde Staten. Zelfs als onze voornaamste bondgenoot de Europese wetten en beginselen zou respecteren, dan nog mogen we de Europese soevereiniteit toch niet verkwanselen!
Dit wordt al slecht te verdragen, maar dan blijkt ook nog dat onze voornaamste bondgenoot zich imperialistisch opstelt ten opzichte van ons door onze wetten op ons grondgebied te negeren of te bespotten. Ik wil daarom mijn ontevredenheid uitspreken over de verklaringen van de Raad en de Commissie. Ik ben van mening dat het Parlement zijn goede werk moet voortzetten.
Proinsias De Rossa
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de andere kant opkijken bij foltering en schendingen van de mensenrechten zal geen einde maken aan het terrorisme. Het zal het gevoel van wrok versterken en nieuwe rekruten voor het terrorisme ronselen. Dat is de bittere les van 30 jaar strijd in Noord-Ierland. De andere kant opkijken bij schendingen van de mensenrechten en foltering is geen optie voor een democratische staat. Het is integendeel van zeer groot belang bij de bestrijding van terreur dat wij de kracht van ons engagement voor de rechtvaardigheid tonen.
Het gebrek aan respons van de lidstaten op de aanbevelingen van het Parlement is ontstellend. Het is even triest dat sommigen van de rechterzijde in het Parlement als struisvogels de kop in het zand blijven steken. De VS hebben illegale opsluiting, vervoer en foltering van verdachten toegegeven. Misschien zijn ze nog steeds aan de gang. Wij weten het niet.
Sommige EU-lidstaten verleenden hun medewerking aan deze schendingen van de mensenrechten. Het spijt mij te moeten zeggen dat Ierland de landing van 147 door de CIA ingezette vliegtuigen mogelijk heeft gemaakt. Een aantal daarvan was bij de uitlevering van gevangenen betrokken. Er heeft in Ierland geen parlementair onderzoek, geen parlementair onderzoek van de Ierse veiligheidsdiensten en geen controle van CIA-vliegtuigen plaatsgevonden. De Ierse Mensenrechtencommissie heeft aangekondigd dat ze haar contacten met de Ierse regering met betrekking tot deze kwestie opnieuw bekijkt en aan het einde van dit jaar daarover voorstellen zal doen.
Ten slotte zal ik de heer Blokland antwoorden, die vroeg hoeveel het onderzoek van het Parlement heeft gekost. Dat is een legitieme vraag, maar mag ik hem vragen welke prijs hij mensenrechten waard acht? Welke prijs is het voorkomen van foltering waard? Ik geloof dat die geen prijs hebben. Wij moeten zoveel uitgeven als nodig is om te onthullen wat er aan de gang is en daar een einde aan te maken.
Manuel Lobo Antunes
fungerend voorzitter van de Raad. - (PT) Ik zal het zo kort mogelijk houden, maar dit was een debat met veel bijdragen en er zijn veel vragen gesteld. Zoals u ongetwijfeld begrijpt, mijnheer de Voorzitter, vereisen sommige van deze vragen mijn volledige aandacht en een reactie. Natuurlijk hebben de leden van dit Huis tijdens het debat veel meningen geuit, die niet allemaal gelijkluidend waren. Ze verdienen uiteraard allemaal mijn volledige respect, ook al kan ik het niet met alle meningen eens zijn. Ik ben het vooral niet eens met de uitspraken van één lid uit mijn land, die het in haar toespraak uitsluitend had over de situatie in Portugal. Ik kan haar uitspraken uiteraard op geen enkele wijze onderschrijven. Maar ik ben ervan overtuigd dat we het ondanks de meningsverschillen allemaal eens zijn over het essentiële punt, namelijk dat we verwikkeld zijn in een strijd tegen het terrorisme, in de naam van de vrijheid, en dat we deze strijd alleen in vrijheid kunnen winnen.
Zoals ik aan het begin van mijn toespraak al zei, kan de strijd tegen het internationale terrorisme alleen worden gewonnen als we ons gezamenlijk inspannen en respect hebben voor de waarden en grondbeginselen die de Europese Unie en de Verenigde Staten van Amerika delen.
Het is waar dat de Raad is aangespoord om te handelen, maar, zoals ik al zei en zoals ook de eerdere voorzitterschappen hebben gezegd, de Raad heeft zelf geen enkele bevoegdheid op dit gebied. U kunt dit betreuren, maar zo is het. Er is hier vandaag een beroep gedaan op de artikelen 6 en 7 van de Verdragen. Zoals u weet, zijn in deze artikelen beginselen beschreven en waarden vastgelegd, maar de artikelen wijzen geen bevoegdheden toe. De instellingen kunnen, in overeenstemming met het zogenoemde "beginsel van verlening van bevoegdheden”, alleen die bevoegdheden uitoefenen die effectief, duidelijk en uitdrukkelijk aan hen zijn toegewezen door de Verdragen. Zo functioneren de instellingen van de Unie. De Commissie heeft vandaag echter een reeks voorstellen en initiatieven gepresenteerd, waarvan enkele al ten uitvoer zijn gelegd en andere nog uitgevoerd zullen worden en die uiteraard de volledige aandacht en inzet van de Raad verdienen. De voorstellen van de Commissie worden uiteraard verwelkomd door de Raad.
Verder wil ik ook zeggen dat er talloze initiatieven zijn genomen door de lidstaten, hoofdzakelijk door hun parlementen, en dat er onderzoeken worden uitgevoerd volgens de aanbevelingen die zijn gedaan in het verslag van het Europees Parlement. In dat opzicht, specifiek met betrekking tot wat er in Portugal gebeurt, vertegenwoordig ik hier vandaag de Portugese regering, een regering die is gevormd door de Socialistische Partij, een partij die in Portugal een symbool is voor de strijd voor democratie en vrijheid in ons land. Het mag duidelijk zijn dat noch de regering noch de Socialistische Partij het eens was, is of zal zijn met schendingen van de mensenrechten. Zoals ik u al heb gezegd, zijn de inspanningen en initiatieven om de waarheid boven tafel te krijgen welkom. Het is daarom essentieel om grondig te werk te gaan en de basis voor een grondige analyse is geen enkele verwarring toestaan en veronderstellingen niet als feiten accepteren.
Wat betreft de trans-Atlantische betrekkingen die zijn genoemd, benadrukt de Raad nogmaals dat, in het algemeen, in de strijd tegen het terrorisme, generaliseerde interne veiligheidsmaatregelen, niet beperkt tot één lidstaat van de Europese Unie, alleen in praktijk kunnen worden gebracht binnen een kader van zeer nauwe samenwerking met de VS. Deze samenwerking moet uiteraard worden ontwikkeld, zoals gezegd, vanuit de verklaring die is opgesteld tijdens de meest recente trans-Atlantische top die plaatsvond tijdens het Duitse voorzitterschap.
Franco Frattini
vicevoorzitter van de Commissie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik denk niet dat iemand in dit Huis eraan twijfelt dat deze handelingen onwettig zijn. De toegevoegde waarde die ik zie in het verslag van de heer Fava is dat het iedereen, alle drie de instellingen, tot taak geeft ervoor te zorgen dat dergelijke gebeurtenissen nooit meer plaatsvinden. Dit dringende verzoek lees ik in de conclusies van het verslag Fava en het is een politiek punt dat naar mijn mening benadrukt moet worden.
Ik denk dus dat we hier te maken hebben met twee aspecten. Het ene is strategie, met andere woorden kijken naar de toekomst en ervoor zorgen dat dergelijke gebeurtenissen nooit meer voorkomen op Europees grondgebied, en het onderzoeken van het verleden overlaten aan onze rechters. Zoals anderen al hebben gezegd, denkt niemand dat wij onze rechters kunnen vervangen die, in overeenstemming met de rechtsorde, onderzoek moeten verrichten met al het bewijsmateriaal in de hand en met voldoende respect voor het vermoeden van onschuld, zoals de heer Fava ons heeft herinnerd. Het verleden en de toekomst: dat zijn de twee niveaus die aandacht vragen.
Dames en heren, Europa en de Verenigde Staten delen onmiskenbaar een traditie en een constitutionele achtergrond waarin de grondrechten zijn gewaarborgd. Ik ben daarom van mening dat foltering, onwettige detentie en gevangenneming van individuen - zelfs als zij worden verdacht van terrorisme - niet stroken met onze gedeelde trans-Atlantische achtergrond van democratie en rechten. De politieke conclusie die ik trek is dus dat we manieren nodig hebben om onze Euro-Atlantische banden te versterken om te zorgen voor meer veiligheid en meer rechten.
Het zou verkeerd zijn om met een beschuldigende vinger naar de Verenigde Staten te wijzen, want we moeten juist een manier vinden om gezamenlijk ten strijde te trekken tegen de terreur, op basis van respect voor de rechtsorde en de grondrechten. Dit is de les die ik persoonlijk leer uit veel van deze aanbevelingen.
Dan is er de kwestie van de versterking van onze soevereiniteit. Dit is een ernstige zaak. Hoe kan Europa zijn eigen gebied van soevereiniteit versterken om een sterkere in plaats van zwakke bondgenoot te zijn in de Euro-Atlantische samenwerking? Een voorlopig voorbeeld is de opmerking die ik maakte over een gemeenschappelijk Europees luchtruim. Zodra we, in januari 2009, gemeenschappelijke regelgeving voor alle 27 lidstaten hebben voor overvluchtrechten, de definitie van vliegtuigen en controlebevoegdheden over dit gemeenschappelijke Europese luchtruim, heeft Europa zijn soevereiniteit versterkt. Bovendien zal de Commissie in dat stadium ongetwijfeld coördinerende en controlerende bevoegdheden hebben, aangezien de regels dan niet meer nationaal, maar Europees zullen zijn.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, geeft dit debat ons nog een reden om het Handvest van de grondrechten op te nemen in het toekomstige grondwettelijk verdrag of institutioneel verdrag, of hoe het ook gaat heten. Het is nog een reden, want die opname, die institutionele verwijzing naar het Handvest van de grondrechten, geeft de EU-instellingen bevoegdheden - waaronder die van toezicht en van handelen voor de rechtbank - in sectoren die absoluut cruciaal zijn voor ons allemaal in ons dagelijks leven.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Claudio Fava
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil graag weten of het mogelijk is de artikelen 6 en 7 van het Verdrag toe te voegen aan de notulen van ons debat. We hebben zojuist van de Raad gehoord dat de artikelen 6 en 7 slechts een beginselverklaring vormen. Zoals u weet, beschrijft artikel 6 beginselen, terwijl artikel 7 handelingen beschrijft om die beginselen te waarborgen. Ik denk dat het de moeite waard is om de Raad en ook mijn collega's hieraan te herinneren.
De Voorzitter
? Ik dank u. Wij zullen onderzoeken of dat procedureel mogelijk is.
