
De Voorzitter.
   - Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over het Statuut van de leden. 
Antonione,
    Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, gaarne maak ik van de gelegenheid gebruik om deel te nemen aan dit debat over het Statuut van de leden.
Mijnheer de Voorzitter, reeds op 21 november heeft het voorzitterschap u in een brief duidelijk gemaakt dat de Raad bereid was met het Parlement een dialoog te voeren over dit vraagstuk. Daarmee bevestigde het voorzitterschap het aanbod dat het Grieks voorzitterschap bij monde van minister Papandreou op 20 juni jongstleden had gedaan. Dit is dus een belangrijk debat. Nu wordt ons immers de gelegenheid geboden om vooruitgang te boeken en na te gaan of na vijfentwintig jaar werk een akkoord mogelijk is.
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement vervult de hoofdrol bij de opstelling van het Statuut van zijn leden, en de Raad eerbiedigt die volledig. Volgens de in de Verdragen opgenomen procedure stelt het Parlement, na advies van de Commissie en instemming door de Raad - die unaniem besluit over belastingvraagstukken - het Statuut vast. Ook stelt het de algemene voorwaarden vast waaronder de leden hun taken moeten uitoefenen. Het is dus wel duidelijk dat het Europees Parlement geen Statuut kan aannemen als de Raad daar niet mee instemt, en de Raad kan niet instemmen met het Statuut als het Parlement onaanvaardbare voorstellen doet. Mijns inziens is het goed dit nog eens in herinnering te brengen.
Mijnheer de Voorzitter, ik besef dat velen onder u graag willen vernemen wat het standpunt van de Raad is ten aanzien van het Statuut in het algemeen, en in het bijzonder ten aanzien van bepaalde voorstellen die in de afgelopen weken van verschillende kanten zijn gedaan.
Toen het Parlement zijn voorstel voor een Statuut in juni jongstleden deed, bleek al spoedig dat er aanzienlijke meningsverschillen waren tussen het Parlement en de Raad. De Raad was dan ook niet in staat instemming te betuigen. U zult zich nog wel herinneren dat in maart jongstleden de Griekse fungerende voorzitter, de heer Papandreou, een delegatie van Parlementsleden duidelijk had gemaakt welke aspecten van het Statuut aanvaardbaar waren voor de Raad en welke niet. Helaas week het voorstel van het Parlement van juni jongstleden aanzienlijk af van het standpunt van de Raad, en daardoor was het voor ons onmogelijk instemming hiermee te betuigen.
Staat u mij echter toe nogmaals duidelijk maken wat het standpunt van de Raad is ten aanzien van de belangrijkste aspecten. Ten eerste is de Raad unaniem van mening dat met het Statuut het primair recht niet kan worden gewijzigd. De aspecten in verband met het primair recht moeten dus elders worden geregeld. Het voorzitterschap heeft met genoegen nota genomen van de recente maatregelen die het Bureau van het Europees Parlement heeft genomen met betrekking tot de onkostenvergoeding. Volgens de Raad moet deze vergoeding geschieden aan de hand van de daadwerkelijk gemaakte onkosten.
Wat de belastingheffing op de bezoldiging van de Europese Parlementsleden betreft - waarover de Raad eenparig moet besluiten om instemming te kunnen betuigen - mogen de bepalingen betreffende de op de bezoldiging van de Parlementsleden van toepassing zijnde communautaire belasting geen inbreuk plegen op de mogelijkheid van de lidstaten om deze bezoldiging te onderwerpen aan de nationale belastingbepalingen, mits dubbele belasting wordt vermeden.
Wat de pensioengerechtigde leeftijd betreft, is in de Raad weliswaar een duidelijke voorkeur gebleken voor de leeftijd van 65 jaar, maar om opbouwend te zijn en een compromis te kunnen vinden zouden wij kunnen instemmen met een leeftijd van 63 jaar.
Wat het netelige bezoldigingsvraagstuk betreft heeft de Raad er geen bezwaar tegen dat het bezoldigingsniveau wordt vastgesteld uitgaande van een zeker percentage van de bezoldiging van een rechter van het Hof van Justitie. Daarmee zou ook het probleem van de jaarlijkse indexatie zijn opgelost.
Ik wil u erop attenderen dat alle bovengenoemde standpunten de vrucht zijn van lange en gedetailleerde discussies in de Raad. Deze discussies hebben reeds lang voordat het Parlement op 3 juni jongstleden zijn Statuut goedkeurde, plaatsgevonden. Wat een aantal recente initiatieven van het Parlement betreft, heeft het Italiaans voorzitterschap kunnen vaststellen dat deze bij alle delegaties in de Raad in goede aarde zijn gevallen. Als deze initiatieven nu de steun krijgen van het Parlement, zullen wij mijns inziens dichter dan ooit bij een akkoord komen over dit al zo lang aanslepend vraagstuk.
Zoals ik aan het begin van mijn redevoering reeds zei, is dialoog de enige manier om meningsverschillen op te lossen. De Raad is bereid tot een dialoog. Het Italiaans voorzitterschap is altijd bereid geweest mee te werken aan een oplossing, en ik weet dat het komend Iers voorzitterschap die aanpak volledig deelt.
De Palacio, Loyola,
   . - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, allereerst wil ik zeggen dat de Commissie blij is met de initiatieven van de rapporteur en het Italiaanse voorzitterschap voor het Statuut van de leden.
Ik hoop van harte dat wij na de jarenlange debatten eindelijk de kans krijgen om een akkoord te bereiken over deze aanslepende kwestie. Ik wil de heer Rothley nogmaals bedanken voor het werk dat hij al die tijd heeft verricht. Hij heeft zich met grote vasthoudendheid en toewijding ingezet voor dit Parlement, en daarvoor zijn wij hem veel dank verschuldigd.
Op dit moment kan de Commissie niet op de gedetailleerde inhoud van dit initiatief ingaan, aangezien wij nog niet over het officiële voorstel beschikken. Maar wellicht mag ik de geachte aanwezigen eraan herinneren welk standpunt wij hebben ingenomen na de goedkeuring van het Statuut in juni vorig jaar. De Commissie bracht toen een advies uit dat twee algemene opmerkingen bevatte. De eerste had betrekking op de bepalingen van het Statuut die vallen onder het primair recht en de tweede op de financiële implicaties van het Statuut.
In het eerst geval zeiden wij dat, overeenkomstig artikel 190 van het Verdrag, de bepalingen van het Statuut niet kunnen worden gewijzigd door een basiswet, en in het tweede geval stelden wij dat de daarmee verband houdende bedragen een zware belasting zouden vormen voor categorie 5 van de financiële vooruitzichten.
Het spreekt vanzelf dat dit allemaal betrekking had op een andere tekst dan de onderhavige. Nu moeten wij de concrete tekst eerst bestuderen alvorens er gedetailleerd op in te kunnen gaan. Mijnheer de Voorzitter, de Commissie zal in ieder geval steeds een constructieve houding aannemen en wij hopen uiteraard vurig dat er een akkoord kan worden bereikt tussen de instellingen. 
Karas (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, ik wil er niet omheen draaien: velen van ons voelen zich vandaag niet op hun gemak. Waarom? Als wij onszelf en onze besluiten echt serieus hadden genomen, dan had deze mondelinge vraag helemaal niet behandeld mogen worden. Dan was er ook geen resolutie geweest die afwijkt van het Statuut van de leden dat het Europees Parlement op 3 juni van dit jaar heeft vastgesteld. Ook voelen wij ons onbehaaglijk bij de gedachte - omdat het merkwaardig is - dat wij vier dagen na het falen van de Intergouvernementele Conferentie voor “de toekomst van Europa - een Europese grondwet” met een urgentieprocedure de Raad oproepen in te stemmen met het Statuut van de leden van het Europees Parlement, ondanks het feit dat de Raad dat tot nu toe niet heeft gedaan, of niet wilde doen.
De grondwet is voor ons in principe belangrijker dan het Statuut, hoewel de twee niet echt met elkaar verband houden. Toch doen wij dit; toch dienen wij een gezamenlijke ontwerpresolutie van de grote fracties van dit Parlement in. Waarom? Omdat het Statuut voor de Europese afgevaardigden geen kwestie is van partijpolitieke, nationale of individuele belangen, respectievelijk spelletjes. Integendeel, wij zouden de inhoud en de procedure daarvan als een gemeenschappelijk doel moeten blijven nastreven. Omdat wij de onoprechtheid, de tactische overwegingen, de individuele verkiezingsstrategieën en de foute opvattingen over onze respectievelijke rollen ten zeerste betreuren, mijnheer de voorzitter van de Raad! Wij zijn namelijk niet van plan een dialoog met u te voeren. U moet gewoon ja of nee zeggen tegen hetgeen wij
hebben vastgesteld als voorstel voor ons Statuut van de leden van het Europees Parlement. Wij doen dit omdat wij deze gemeenschappelijke weg willen verlaten, omdat wij opnieuw duidelijk willen maken dat de hoofdverantwoordelijkheid voor de onbevredigende toestand ligt bij de Raad, bij de vertegenwoordigers van de nationale regeringen, en niet bij dit Parlement. Dit is ons laatste aanbod; dit is een nieuw signaal: zegt u voor 15 januari ja of nee.
Hoewel velen onder ons vinden dat het belastingvoorstel tegen het Europese recht indruist, onrechtvaardig en in principe verkeerd is, leggen wij dit aan de Raad voor, als teken van goede wil omdat wij de problemen in de Raad kennen. Om rekening te houden met de nationale discussies over de pensioenen, verhogen wij de pensioengerechtigde leeftijd met drie jaar. Hoewel de functie van afgevaardigde ook in het Statuut geregeld zou moeten zijn, delen wij deze op en halen wij de kwestie van het primaire recht eruit. Maar nu houdt het op, want ook wij hebben ons gevoel voor eigenwaarde, en wie zichzelf niet respecteert kan ook niet door anderen gerespecteerd worden.
Barón Crespo (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, ik hoop namens mijn fractie dat het uur van de waarheid is aangebroken voor het Statuut van de leden. In de eerste plaats wil ik, niet als lid van mijn fractie maar als vertegenwoordiger van het hele Parlement, de rapporteur, de heer Rothley, gelukwensen met zijn volharding en vasthoudendheid. Ook feliciteer ik de Voorzitter met zijn vasthoudendheid: wij werken al lange tijd samen, en nog voordat hij Voorzitter werd, hadden wij al bepaalde acties ondernomen. Ik wil deze acties graag in herinnering brengen om duidelijk te maken waar het in de discussie om gaat.
Aan het begin van deze zittingsperiode, en nadat in de vorige zittingsperiode het verslag Rothley was goedgekeurd, hebben wij een werkgroep gevormd om na te gaan wat de meest controversiële kwesties waren rond het Statuut. Ik wil er graag aan herinneren dat in deze werkgroep ook een ex-secretaris van de Raad en een ex-secretaris van de Commissie zitting hadden, plus tal van andere vooraanstaande personen. Wij wilden deze kwestie, die een constitutionele dimensie heeft, namelijk objectief aanpakken. Wij spreken altijd over de instellingen, maar bij de instellingen werken mensen, en wij als vertegenwoordigers van de Europese burgers moeten gelijk zijn als het gaat om wetgeving. Het zou onaanvaardbaar zijn indien wij voor alle burgers van de Unie gelijke wetgeving moeten opstellen maar onszelf zouden bevinden in een geheel andere en in velerlei opzicht zeer laakbare situatie. Wat dat betreft moeten wij erkennen dat de publieke opinie en de media niet ongelijk hebben met bepaalde punten van kritiek. Daarom moeten wij deze kwestie oplossen.
De grondwet is nog niet aangenomen - dat klopt - maar dit jaar hebben wij - mede dankzij de Raad - een stap voorwaarts kunnen zetten met de goedkeuring van het Statuut van de Europese politieke partijen. Het is niet zo dat wij de pionnen van de politieke partijen zijn, maar wij maken wel deel uit van de structuren die al sinds het Verdrag van Maastricht - waarmee ze erkend werden - bijdragen aan de vorming van een democratische gezindheid in de Unie. Daarom denk ik dat nu, tijdens dit gepassioneerde en zeer complexe debat, het moment is aangebroken om als Parlement eensgezindheid te zijn en een duidelijke uitspraak te doen, hetgeen naar ik hoop ook uit de stemming zal blijken. Zoals de fungerend voorzitter van de Raad reeds heeft gezegd moeten wij een beslissing nemen over het Statuut en moet de Raad hiermee instemmen.
Ik denk dat onze stap beantwoordt aan een filosofie van een gedeelde wetgevende macht in de Europese Unie, waar wij altijd voor hebben gestreden. Wij willen niets tegen uw wil doen of ons tegen de lidstaten keren, en daarom reikt het Parlement u nu de hand om deze lastige kwestie op te lossen.
Met betrekking tot de drie ideeën waar mijn fractie voor pleit - en die naar ik hoop worden aangenomen in de resolutie - is de fungerend voorzitter van de Raad mijns inziens duidelijk en helder geweest. Het gaat om het primaire recht, de kostenvergoeding en de belasting. Hij heeft zich ook uitgesproken over de hoogte van de bezoldiging en een mijns inziens zelfs interessante opmerking gemaakt over de problemen die daarmee kunnen worden voorkomen.
Dan nog een laatste vraagstuk, waarover hij zich niet expliciet heeft uitgelaten. Ik meende echter te hebben begrepen dat de fungerend voorzitter van de Raad ook namens het volgende voorzitterschap heeft gesproken en heeft duidelijk gemaakt dat het Ierse voorzitterschap voornemens is om dit proces met een gemeenschappelijke inzet voort te zetten. Ik besef dat wij al voor 15 januari een positieve oplossing voor het Statuut kunnen hebben, hetgeen denk ik een belangrijke vooruitgang zal betekenen, waardigheid zal verlenen aan het werk van de parlementsleden en een van de meest complexe en moeilijke constitutionele kwesties van de Unie zal oplossen.
Wallis (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ben aan het eind van mijn Latijn wat betreft het Statuut van de leden. Alles wat erover te zeggen viel, is immers al gezegd. We herhalen ook steeds dat “dit de laatste kans is”. Laat dit nu ook echt zo zijn.
Laat ik beginnen bij waar ik in juni in dit Parlement gebleven was, toen ik namens de ELDR-Fractie, die zich van stemming had onthouden, en namens mijn eigen nationale delegatie, die tegen de toenmalige resolutie was, een stemverklaring had afgelegd. We hebben toen duidelijk gemaakt dat we hieraan geen steun wilden geven omdat er sprake was van primaire wetgeving en er geen mogelijkheid was tot nationale belasting. “Zie je nou wel!”, zou ik u nu namens onze fractie kunnen zeggen. Op dit moment lijkt namelijk een meerderheid van dit Parlement zich achter ons standpunt te hebben geschaard. We maken dus vorderingen. Voordat ik de vorige keer echter ging zitten, zei ik nog te hopen dat de Raad dit beter zou aanpakken dan wij. Nu zitten wij hier weer en bieden de Raad een helder en aanvaardbaar pakket aan.
Helaas weten we dat de Raad niet bepaald een goed weekeind achter de rug heeft. Hier ligt echter een kans voor Europa om voor het einde van deze legislatuur alsnog een succesverhaal te brengen. Dit lijkt misschien een heel bescheiden succes te zijn, maar het is van enorme betekenis voor de goede naam van de Europese democratie. Als we bij de verkiezingen van komende zomer naar de Europese kiezers gaan, kunnen we een Parlement hebben dat orde op eigen zaken heeft gesteld en waarvan de leden overal in Europa op gelijke en transparante wijze behandeld en gerespecteerd worden. Anders gaan wij voort op de huidige weg van het beschamende gehakketak, dat ons allemaal voortdurend belachelijk dreigt te maken.
Ik heb het al eerder gezegd en ik herhaal: ik ben ervan overtuigd dat wij hier zitten om ons in te spannen voor de mensen in Europa en niet om onze tijd te verdoen met debatten over onze eigen salarissen en status. Raad, het is aan u om ons uit deze belachelijke situatie te redden en het imago van de Unie bij de burgers op te poetsen. Alstublieft, laat het deze keer niet mislukken.
Di Lello Finuoli (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, onze fractie is absoluut voor een Statuut van de leden van het Europees Parlement. Wij waren er altijd al van overtuigd dat een Statuut noodzakelijk was en de vertegenwoordigers van de Europese volkeren gelijke politieke en financiële waardigheid moest worden gegarandeerd. Daarom hebben wij ook de werkzaamheden in de verschillende fasen - die uiteindelijk zijn uitgemond in het momenteel in de Raad besproken voorstel - op de voet gevolgd en met voorstellen aangemoedigd.
Ik wil echter met evenveel duidelijkheid erop wijzen dat wij ons verzetten tegen elke poging tot uitstel. De fractie van Unitair Europees Links wil dat dit Statuut zo spoedig mogelijk wordt vastgesteld. Alle Europese afgevaardigden zijn gelijk en dat beginsel is voor ons onontbeerlijk om rechtvaardigheid te garanderen en duidelijkheid te scheppen voor onze burgers. Zoals met compromisvoorstellen altijd het geval is, zijn wij niet laaiend enthousiast over het onderhavig voorstel maar wij zullen hieraan een opbouwende bijdrage blijven leveren en open staan voor een dialoog tussen de fracties.
Wij kunnen het echter volstrekt niet eens zijn met het voorstel voor de pensioengerechtigde leeftijd. In het huidig voorstel is sprake van een pensioengerechtigde leeftijd van 63 jaar. De fractie van Unitair Europees Links wil echter een verlaging tot 60 jaar. Dat betekent niet dat wij de voorrechten van de Parlementsleden willen beschermen. Veeleer zijn wij ervan overtuigd dat voor alle Europese burgers een maximale pensioengerechtigde leeftijd van 60 jaar zou moeten gelden. Samen met mijn collega´s heb ik mij altijd verzet tegen hervormingen van de pensioenstelsels die waren gebaseerd op een verhoging van het aantal premiejaren. Mijns inziens is dat niet billijk. Volgens ons zijn er voldoende financiële middelen om alle Europese burgers, met inbegrip van de parlementsleden, die burgers zijn zoals alle anderen, met 60 jaar met pensioen te sturen.
Wat het beginsel van de gelijke bezoldiging betreft, zijn wij van mening dat dit een kwestie van democratie en gelijke behandeling is. Waarom zou een lid van het Europees Parlement uit Estland veel minder moeten verdienen dan een Duitser? Wij beseffen evenwel dat in bepaalde lidstaten van de Europese Unie onaanvaardbare situaties zouden kunnen ontstaan als een Europese afgevaardigde een salaris zou ontvangen dat ettelijke malen boven dat van de president van zijn land ligt. Daarom moeten wij blijk geven van politieke soepelheid. Misschien kunnen wij bij de vaststelling van de bezoldiging rekening houden met de maandsalarissen die worden betaald voor de hoge functies in een bepaald land, maar het algemene principe van een gelijke bezoldiging is voor ons onontbeerlijk.
Wat tot slot de reiskostenvergoeding voor de Europese afgevaardigden betreft, willen wij erop wijzen dat voor de meerderheid van onze fractie het door het Bureau van het Europees Parlement gedane voorstel tegelijk met het Statuut in werking moet treden. 
Cohn-Bendit (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, met de grootste bescheidenheid steunt onze fractie nu wat wij reeds maanden geleden hadden kunnen doen, als wij naar de kleinere fracties hadden geluisterd. Maar het verleden behoort tot het verleden en de toekomst is van ons allemaal. Daarom zijn wij erg blij dat wij ons nu in deze situatie bevinden. Dit betekent ten eerste dat wij een principieel besluit willen formuleren en duidelijk willen maken dat voor alle leden van het Parlement dezelfde regels moeten gelden, want wij doen hetzelfde werk.
Als wij dit echter besluiten, dan besluiten wij tegelijk over de beëindiging van de ondoorzichtige, en naar mijn en onze mening, gewoon niet juiste regeling van de reiskostenvergoeding. Dit moeten wij steeds weer duidelijk maken. Met het gemeenschappelijk Statuut besluiten wij ook een einde te maken aan de volledig absurde reiskostenvergoeding. Het is belangrijk dat wij dit ook in het openbaar duidelijk maken.
Ten tweede maken wij hiermee ook duidelijk dat we intelligent genoeg zijn om overgangsregelingen mogelijk te maken, zodat de toetredingslanden daadwerkelijk tijd hebben om vertrouwd te raken met deze gemeenschappelijke afspraak. Het zou namelijk absurd zijn als een afgevaardigde van het Europees Parlement van vandaag op morgen meer verdient dan de minister-president van zijn land. Het gaat om en niet om , want wij zijn allen onderworpen aan hetzelfde Statuut. Wanneer de afgevaardigden van deze landen hieraan meedoen, moet de Raad met een intelligente regeling vaststellen: een dus. Als dit gerealiseerd is, hebben wij gegarandeerde statuten voor de toekomst.
Enkele afgevaardigden waren enigszins verontwaardigd omdat wij hadden vastgesteld dat onze pensioengerechtigde leeftijd na het 63ste levensjaar moet beginnen. Ik zou 65 ook goed hebben gevonden, want wij zouden ook van onszelf datgene moeten verlangen wat wij tegenwoordig van de totale samenleving verlangen, en geen voorkeursbehandeling moeten krijgen. Daarom ben ik ertegen om beneden deze leeftijd, die wij nu ook in deze resolutie hebben opgenomen, te gaan zitten. Dat zou een verkeerd signaal naar de buitenwereld zijn. Samengevat: eind goed, al goed. Hartelijk dank aan allen die hebben meegewerkt!
Van Dam (EDD ).
   - Mijnheer de Voorzitter, binnenkort hebben we een zilveren jubileum: dit Parlement wordt al 25 jaar direct gekozen. Toch is de rechtspositie van de leden een lappendeken die aan alle kanten scheurt. De bezoldiging volgens nationale regels loopt dermate uiteen dat de verhouding met de verantwoordelijkheid en de werklast volledig zoek is. Tegelijkertijd belopen de vergoedingen van reiskosten bedragen die steeds meer het verband met de werkelijke kosten verliezen, met name door de concurrentie in de luchtvaart. Tijdens de Top van Amsterdam in juni 1997 is een rechtsgrondslag in het Verdrag opgenomen waardoor wij als Parlement een Statuut konden opstellen, goed te keuren door de Raad. Voorzitter, nu zijn we 6,5 jaar verder en dat Statuut is nog steeds niet goedgekeurd! Terwijl de toetreding van 10 nieuwe lidstaten, per 1 mei, en de verkiezingen in juni aanstaande hun schaduw vooruit werpen, is het nu erop of eronder. Willen wij de kiezer opnieuw tegemoet treden met een onverantwoord systeem van kostenvergoedingen en een onverklaarbaar verschil in beloning van de leden? Me dunkt dat het tijd wordt dat we over politieke kwesties van andere orde gaan debatteren.
Een gezamenlijk Statuut voor de leden uit alle lidstaten doet recht aan het ideaal van een gelijke beloning voor gelijke verantwoordelijkheid. Tegelijkertijd staat het op gespannen voet met de subsidiariteit. Dit is voor veel leden van de EDD-fractie reden om vast te houden aan een nationaal bepaalde rechtspositie. Tegelijkertijd wil de gehele fractie een grondige sanering van de vergoeding van reiskosten. Jaar in jaar uit dient onze fractie bij de begrotingen een amendement in om de werkelijk gemaakte reiskosten te vergoeden en elk jaar weer verwerpt een meerderheid van dit Parlement dat voorstel. Hoe onaanvechtbaar dat laatste ook is, het brengt mij en mijn Nederlandse collega's tot de conclusie dat de reiskostenvergoeding niet los verkrijgbaar is, maar uitsluitend in combinatie met een Statuut. Om die reden vinden we dat het Statuut er al lang had moeten zijn. Tot voor kort werd dat verhinderd door de bekende 3 struikelbrokken, over elk ervan een korte opmerking.
Ten eerste het primaire recht, de immuniteit en dergelijke. Gelukkig koppelen de resoluties dit eindelijk los. Het is onvermijdelijk dat dit deel zijn eigen weg gaat. De Raad heeft meermalen gezegd eraan te willen meewerken en daar houden wij hem aan.
Ten tweede de pensioenleeftijd. Het blijkt dat leden van dit Parlement in de praktijk gemiddeld op 62-jarige leeftijd met pensioen gaan. Gezien de maatschappelijke ontwikkeling is 63 jaar, zoals de Raad wil, niet onredelijk.
Ten derde de nationale belastingheffing. Wij hebben al jaren het compromis van het toenmalige Belgische voorzitterschap, waarmee we op dit punt aan de subsidiariteit tegemoetkomen.
Een knoop die we nog moeten doorhakken, is de bezoldiging. De huidige nationale bedragen kennen extremen, zowel naar boven als naar beneden. Wat de laagste bedragen betreft, ga ik ervan uit dat deze historisch niet op een voltijdse functie gebaseerd zijn. Een gewogen gemiddelde van de huidige 15 bedragen zou ons inziens een verantwoord 'beloning naar werken' betekenen. De gedachte om dat uit te drukken in een percentage van een beloning van een rechter in het Hof van Justitie lijkt een goede oplossing, ook voor de indexering.
Mijnheer de Voorzitter, de premier van Italië toonde zich gisteren trots dat de Top het afgelopen weekend zovele besluiten in grote voortvarendheid heeft genomen. Wat ons betreft is het Statuut de proef op de som. Als dit voorzitterschap kan melden dat de Raad instemt met het Statuut, mag het zich geslaagd achten. En anders komt het Ierse voorzitterschap in beeld. Een goed begin is het halve werk! Ieren hebben getoond hard te kunnen werken, dus ik hoop van harte dat ze vóór 15 januari het groene licht voor het Statuut kunnen geven. 
Berthu (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, namens mijn collega's van de MPF-delegatie in het Europees Parlement wil ik er nog eens op wijzen dat wij er absoluut op tegen zijn dat de primaire bezoldiging van de Europese afgevaardigden uit de communautaire begroting wordt betaald. Overeenkomstig het Verdrag zijn de Europese afgevaardigden de vertegenwoordigers van hun respectieve volkeren en daarom moeten ze ook door hen worden betaald.
Het wankele compromis over de belastingen dat nu wordt voorbereid, is evenmin aanvaardbaar. We moeten van een eenvoudig en duidelijk principe uitgaan, namelijk dat voor de Europese afgevaardigden dezelfde belastingheffing moet gelden als voor hun landgenoten. Als de besprekingen die wij vandaag over het Statuut voeren - zoals te vrezen valt - tot een hogere vergoeding van de parlementariërs en tot een lagere inkomstenbelasting zouden leiden, en als dit Statuut bovendien de indruk zou wekken dat de Europese afgevaardigden aan de financiële controles van hun eigen land ontsnappen en werknemers van Brussel worden, dan zouden onze medeburgers dit niet accepteren en dan zou de geloofwaardigheid van de Unie opnieuw een vreselijke slag toegebracht worden. Ik zeg u waar het op staat.
Daarom moeten de regeringen nu niet bezwijken voor de druk van de federalisten die de Europese afgevaardigden willen losmaken van hun respectieve landen, onder het mom van een beginsel van gelijkheid van afgevaardigden dat nergens in de Verdragen voorkomt en volkomen uit de lucht gegrepen is. We moeten de band tussen de afgevaardigde en zijn of haar land juist versterken om het Europa van de burgers dichterbij te brengen.
Samengevat, mijnheer de Voorzitter, moet de primaire bezoldiging van de Parlementsleden betaald worden door het land van herkomst dat de afgevaardigde vertegenwoordigt. Er moet sprake zijn van nationale belastingheffing. De onkostenvergoeding moet overeenkomen met de werkelijk gemaakte kosten. Tot slot zouden wij er bij wijze van compromis mee kunnen instemmen dat de dagvergoeding als een extra inkomen wordt beschouwd dat door de Europese instellingen wordt betaald en om die reden onder de communautaire belastingheffing valt. Voor ons is dit het maximaal aanvaardbare. 
Lehne (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, sinds 1998 is dit een onafzienbare lijdensweg. Naar mijn mening is de belangrijkste oorzaak daarvoor dat de Raad in de afgelopen jaren in zijn standpunten nooit een duidelijke uitspraak heeft gedaan. Alle hier genoemde brieven waren cryptisch geformuleerd en bevatten geen heldere aanwijzingen voor hetgeen de Raad bereid was te accepteren. Ook vandaag hebben wij daarover niets gehoord. Dat is wat ik uit de presentatie van de Raad van vanochtend heb kunnen opmaken.
Bovendien is het standpunt van de Raad, zoals dat in de afgelopen maanden duidelijk geworden is, oneerlijk en leugenachtig. Ik zeg dat hier met nadruk en zal aan de hand van een heel belangrijk punt duidelijk maken wat ik bedoel, namelijk de manier waarop de belastingzaak wordt aangepakt. De Raad verwijt het Parlement dat wij met ons Statuut willen ingrijpen in het primaire recht. De Raad heeft kennelijk echter niet de minste moeite met de manier waarop hijzelf vraagstukken van primaire recht, zoals de belastingen, in dit Statuut wil regelen. De vraag is: wat wilt u eigenlijk, en wat voor resultaten moet dit alles opleveren?
Daarbij weten wij - we hebben informatie van alle drie de juridische diensten, van zowel het Parlement, de Raad als de Commissie - dat datgene wat hier concreet is voorgesteld in strijd is met de wet. Toch is het Parlement bereid daar aan mee te doen. Ik kan u hier echter wel het volgende aankondigen: mocht dit besluit er komen en mocht een willekeurige lidstaat besluiten van deze optie gebruik te maken, zal de zaak zeker voor de rechter komen en uiteindelijk bij het Europees Hof van Justitie belanden en daar worden beslist. Naar mijn mening is met deze ontwerpresolutie, die nu op tafel ligt, het einde bereikt. Meer is niet mogelijk.
De heer Karas heeft daarnet terecht gezegd dat ook wij in dit Parlement ons gevoel voor eigenwaarde hebben. Ik geloof dat dit een aanbod is, en wij verwachten dat de Raad nu eindelijk, voor 15 januari, een concreet standpunt inneemt. Dit is ook een kwestie van redelijkheid tegenover onze toekomstige collega’s. Momenteel worden in de lidstaten de verkiezingslijsten opgesteld. Ook zij moeten weten onder welke omstandigheden ze in de toekomst hier in het Parlement moeten werken. 15 Januari is dus de uiterste termijn. Tot dan willen wij definitief weten wat de Raad wil, en wat de Raad niet wil, anders is het in deze zittingsperiode te laat voor dit Statuut. 
Rothley (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, commissaris de Palacio, ik wil de Commissie bedanken voor de ondersteuning die wij altijd van de Commissie hebben gekregen. Ook dank ik het Italiaanse voorzitterschap. Ik vond de toelichtingen duidelijk en accuraat. Ik stel vast dat wij met onze resolutie en met de verduidelijkingen van het Italiaanse voorzitterschap van vandaag tot overeenstemming kunnen komen. Maar dan wel graag snel want wij kunnen de verkiezingen niet met dit onderwerp belasten.
Waar gaat het nu om? Alhoewel het Europees Parlement nu al bijna een kwart eeuw rechtstreeks wordt gekozen, hebben wij nog steeds de structuur van een parlementaire vergadering. We moeten echter toe naar een echt parlement, en daarvoor dient dit Statuut. Dat is natuurlijk slechts een eerste stap, want uiteraard moet datgene erbij komen wat tot nu toe in het Protocol van 1965 geregeld was. Pas dan hebben we werkelijk een Statuut van de leden van het Europees Parlement. Daarom doe ik een beroep op de regeringen en vraag hun dit thema aan te pakken en vooruitgang mogelijk te maken.
Een tweede punt: iedereen weet dat de huidige situatie onhoudbaar is. Wij hebben verschillende bezoldigingen en een ellendig systeem voor reiskostenvergoeding. Ik herinner u aan een simpele waarheid: dit kan alleen gezamenlijk worden opgelost. Er zal geen Statuut zijn zonder hervorming van het systeem voor reiskostenvergoeding. Er zal ook geen hervorming van de reiskostenvergoedingen komen zonder een Statuut. Wie de twee wil loskoppelen stelt in principe iets voor dat niet eerlijk is en van weinig solidariteit getuigt.
Wij hebben hier duidelijkheid en transparantie nodig. Dat is de enige manier om de mensen te respecteren die ons kiezen en ons betalen.
Ik wil bij deze alle fractievoorzitters bedanken voor het feit dat wij een gezamenlijke resolutie konden indienen. Ik zou echter drie personen met name willen noemen, zonder wie wij niet zover waren gekomen: mijn fractievoorzitter, de heer Barón Crespo, de voorzitter van de Commissie juridische zaken en interne markt, de heer Gargani, en natuurlijk de Voorzitter van het Europees Parlement, de heer Cox. Na de - hoop ik - voorlopige mislukking van de nieuwe grondwet zouden wij nu een zeer bescheiden signaal moeten afgeven en duidelijk moeten maken dat er in Europa misschien toch vooruitgang mogelijk is.
MacCormick (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het is mij een groot genoegen om meteen na mijnheer Rothley het woord te kunnen voeren. Hij heeft in dit Parlement zo ontzettend veel gedaan om de kwestie tot de oplossing te brengen die nu, naar het zich laat aanzien, binnen bereik ligt. Hij heeft lof toegezwaaid aan andere collega’s. Laat mij nu hem een groot compliment geven. Het was buitengewoon aangenaam met hem samen te werken in deze zaak. Wij zouden allen blij zijn indien wij - als de Raad de bal tenminste niet uit het oog verliest - nog voor de komende verkiezingen een goed Statuut van de leden zouden hebben. Dit is van cruciaal belang voor deze verkiezingen. Ik stel mezelf niet kandidaat, dus ik spreek niet uit eigenbelang. Sterker nog, ik ben 63 als ik met pensioen ga, maar niet met dit pensioenplan.
Een goede onkostenregeling en een uniforme bezoldiging zijn van groot belang. Ik ben verschillende keren rapporteur geweest voor de voorrechten en immuniteiten uit hoofde van het huidige Protocol. Ik moet zeggen dat dit een uiterst warrig en ontoegankelijk systeem is en geen bevredigende basis voor de voorrechten en immuniteiten van een Parlement als het onze. Ofschoon dit vraagstuk nu nog niet aan de orde is, wil ik wel duidelijk maken dat wij in de nabije toekomst hard zullen moeten werken om ook de regeling van de voorrechten en immuniteiten op juiste leest te schoeien.
Dell´Alba (NI ).
   - Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, zoals u ziet heerst er eensgezindheid in deze zaal. Het is na vijfentwintig jaar hoog tijd geworden dat het Europees Parlement en zijn leden een Statuut, of gemeenschappelijke regels, krijgen. Het zou na vijfentwintig jaar eveneens wenselijk zijn dat een besluit werd genomen over de zetel van het Europees Parlement. In tegenstelling tot vele collega´s hier zou ik evenwel willen zeggen dat dit absoluut in orde is. Er is namelijk een echt probleem: de publieke opinie houdt ons in de gaten, en dit systeem werkt niet. Goed, om dit nu een Statuut te noemen is misschien wat pompeus. Aanvankelijk wilde men in het Statuut een echt Statuut van de leden opnemen, met inbegrip van de voorrechten van de Europese afgevaardigde. Een gemeenschappelijk pakket dus waarvoor het woord “statuut” toepasselijk zou zijn. Als wij echter willen dat verder wordt gewerkt aan het zeer belangrijke stelsel van de op afgevaardigden van toepassing zijnde financiële bepalingen, moeten wij het beestje bij de naam noemen. Wij moeten echter het woord “statuut” voorbehouden voor het moment waarop wij, net als de nationale parlementsleden, gemeenschappelijke regels hebben, ook voor de andere kwesties die wij aanvankelijk hadden opgenomen - en om allerlei redenen moesten schrappen of die wij nu geschrapt zouden willen zien - maar die hoe dan ook zeer belangrijk zijn. Ons Statuut zal pas waarde hebben als wij voorzien in regels met betrekking tot de voorrechten en de taken, en als wij zorgen voor een daadwerkelijke gelijkschakeling met de nationale parlementsleden. Ik denk bijvoorbeeld aan de Italiaanse parlementsleden die in Italië wanneer zij maar willen gevangenissen mogen bezoeken. Dat lijkt mij de juiste betekenis die wij het woord “Statuut van de leden” zouden moeten geven. 
Gargani (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, als men voor belangrijke vraagstukken staat - en het Statuut is een belangrijk vraagstuk - is er maar een vereiste: geduld. Uiteindelijk zal toch de rede zegevieren en iedereen gewetensvol en verantwoord handelen.
Eerlijk gezegd heb ik mij in mijn lange politieke leven zelden zo geroepen gevoeld om zo onomwonden mijn voldoening te uiten als nu. Daarom wil ik vooral ook u, mijnheer de Voorzitter, van harte danken voor het feit dat u via het Interinstitutioneel Akkoord en dit Statuut de zaak van het Parlement zo rustig en discreet maar vastberaden hebt behartigd. Als de nu heersende unanimiteit vruchten afwerpt zal dit als een belangrijke dag de geschiedenis in gaan.
Dankzij uw leiding en dankzij de eigenzinnigheid - en zelfs koppigheid - van de heer Rothley en van mijzelf zijn wij erin geslaagd tijdens de niet nalatende bespreking van dit vraagstuk uiteindelijk de rede te doen zegevieren. Mijns inziens heeft ook het Italiaans voorzitterschap zeer verdienstelijk gehandeld, ondanks het feit dat de grondwet het licht niet heeft mogen aanschouwen. Dit is mijns inziens, mijnheer Antonione, het meest welsprekende feit.
Geachte collega’s, wij hadden ook voor 9 december een resultaat kunnen bereiken. Niet iedereen besefte dat toen ik de commissie op 9 en 10 december bijeenriep om de Raad op zijn verantwoordelijkheden te wijzen. Wij hebben echter nog tijd, en mijns inziens moeten wij nu handelen als wij van 15 januari een belangrijke datum willen maken. Als u wilt, mijnheer de Voorzitter, kan ik zonder meer de commissie op 12 januari bijeenroepen en, mijnheer Antonione, ervoor zorgen dat het Parlement een duidelijke, transparante en nauwkeurige uitspraak doet. Dit is mijn eerste mandaat in het Europees Parlement maar ik heb de lange geschiedenis van dit probleem grondig bestudeerd.
Met het eerste gedeelte krijgt het werk van de Europese afgevaardigden, en het Europees Parlement in zijn geheel, autonomie, garanties, zichtbaarheid, transparantie en unanimiteit. Dit is de wijziging van het primair recht. Het tweede deel is het noodzakelijke organisatorische deel. Het daarin bereikte evenwicht is te danken aan een compromis dat mijns inziens het Parlement tot eer strekt. Er worden weliswaar kleine offers gebracht maar de zaak is vrij duidelijk en aanvaardbaar. Zoals de heer Rothley al zei, waren de opmerkingen van het Italiaans voorzitterschap duidelijk en als het voorzitterschap namens alle lidstaten en alle regeringen heeft gesproken, zal mijns inziens op 15 januari, na een commissievergadering op 12 januari, een echte oplossing kunnen worden gevonden voor dit grote probleem en zal het Parlement een stap vooruit kunnen zetten. 
Medina Ortega (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, aangezien ik al tien jaar samen met Willy Rothley in de parlementsbanken zit, ben ik een bevoorrechte getuige geweest van de volharding waarmee hij dit dossier erdoor heeft proberen te krijgen. Ik wil hem graag feliciteren en bedanken, want dat verdient hij echt.
Ik wil eveneens onderstrepen dat zowel de fungerend voorzitter van de Raad en de vice-voorzitter van de Commissie als mijn collega, de heer Lehne, hebben gewezen op een zeer belangrijk beginsel van het primaire recht, namelijk op de eenheid van de wetgeving inzake communautaire belasting. Ons voorstel bevat een wijziging van het buitengewone belastingstatuut dat is opgenomen in het zogenaamde “Belgische compromis”, waarmee een soort wordt geboden wat het algemene recht betreft, maar dat niet kan worden geïnterpreteerd als een algemene bevoegdheid voor het heffen van belastingen op de door de Gemeenschapsinstellingen betaalde bedragen.
Met dit voorbehoud zou het voorstel dat wij als fracties op dit moment aan het Europees Parlement voorleggen inderdaad een stap voorwaarts kunnen betekenen bij de totstandkoming van een gemeenschappelijk Statuut met betrekking tot de Europese Unie. Ik denk dat dit niet het moment is om een beroep te doen op het subsidiariteitsbeginsel. Integendeel, wij zijn bezig met de opbouw van een Europese Unie die is gegrondvest op gemeenschappelijke instellingen met een gemeenschappelijke werking. Dit is ook de reden die ten grondslag ligt aan dit voorstel voor het Statuut van de leden van het Europees Parlement en het voorstel voor het Statuut van de Europese politieke partijen. Het gaat niet om het verlenen van privileges maar om het creëren van een situatie van gelijkheid tussen de verschillende leden van het Europees Parlement.
Ik hoop dat wij de tekst kunnen aannemen zonder de ingediende amendementen. 
Inglewood (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de geschiedenis van het pakket met de taken en de voorwaarden voor de leden van dit Parlement is niet bepaald glorieus te noemen, en is evenmin een grote verdienste van alle degenen die hierbij betrokken waren. Het lijkt soms wel of al die mensen door dit onderwerp behekst zijn geraakt.
Ik wil geen oude koeien uit de sloot halen. De huidige versie van het Statuut van de leden is niet volmaakt, verre van dat. Maar onder de huidige omstandigheden is dit waarschijnlijk het beste dat we kunnen krijgen. Wij hebben als Britse conservatieven vier hoofdprincipes: ten eerste moet de bezoldiging vergelijkbaar zijn met die van onze nationale parlementariërs; ten tweede moeten wij dezelfde belasting betalen als onze kiezers; ten derde dient de onkostenregeling te worden opgeschoond en ten slotte moet er duidelijk gebroken worden met het verleden.
De voorgestelde bezoldiging is niet dezelfde als die van de Britse parlementariërs, maar het pakket vertoont in zijn geheel, alles wel beschouwd, geen grote afwijking. Wij zullen op dezelfde grondslag belast worden als onze kiezers. De onkostenregeling zal worden opgeschoond en, ofschoon er geen volledige breuk is met het verleden, kan ik de afwijkingen niet echt groot noemen, en bovendien zullen ze in de loop der tijd wel vervagen.
Daarom stemmen wij hiermee in. Ik zou willen afsluiten met een opmerking aan het adres van al degenen die waarschijnlijk een belangrijke rol spelen in de eindfase: verlummel geen tijd. Laten we deze hele zaak nu in noodtempo afhandelen! 
Miller (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, vandaag krijgen wij de kans de hinderpalen op te ruimen die een echte discussie over het Statuut van de leden zo lang in de weg hebben gestaan. Als we vooruitgang boeken met het Statuut, kunnen we ook de lastige kwestie van onze onkostenvergoeding aanpakken. Wij laten ons als leden van dit Parlement onze onkosten op een zeer ondoorzichtige manier vergoeden en daardoor stellen wij ons bloot aan kritiek. Het Statuut en de hervorming van de onkostenvergoeding zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden: ze gaan hand in hand, zoals mijnheer Rothley zo helder uiteenzette. Daarom vraag ik enerzijds de Raad om vooruitgang te boeken bij het Statuut en anderzijds het Parlement om vorderingen te maken bij de hervorming van de onkostenregeling, want als we een helder, ondubbelzinnig en eerlijk systeem voor onze onkostenvergoeding invoeren, kunnen we eind juni de kiezers met vertrouwen tegemoet treden. 
Nobilia (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik moet van meet af aan duidelijk maken dat voor ons het compromis, zoals zich dat nu aftekent, niet aanvaardbaar is, evenmin als het oorspronkelijk voorstel om allerlei redenden aanvaardbaar was.
Over het beginsel dat hieraan ten grondslag ligt kan nauwelijks onenigheid bestaan: elke afgevaardigde heeft dezelfde waardigheid en moet een duidelijke, gemeenschappelijke baken hebben voor de uitoefening van zijn mandaat, met al de daarmee verband houdende rechten en plichten. De onderhavige regeling druist echter tegen dit beginsel in, en wel om verschillende redenen. De eerste reden houdt verband met het tijdstip van inwerkingtreding van deze regeling. Over de uitbreiding van de Unie is al zoveel gezegd en geschreven, met steunbetuigingen, instemming en commentaar op de meest uiteenlopende aspecten daarvan, dat ik nu geen extra duit in het zakje hoef te doen.
De laatste tijd hebben de communautaire instellingen echter herhaaldelijk wetgeving uitgevaardigd waaruit men, als men tussen de regels door las, duidelijk kon afleiden dat het wenselijk werd geacht de toekomstige lidstaten enkel te laten meedoen tijdens de bemiddelingsfase. Als dit zo is, is het moeilijk te begrijpen waarom men zoveel haast heeft met de vaststelling van een Statuut. Dit Statuut aanschouwt dan immers het daglicht zonder dat de afgevaardigden van de nieuwe lidstaten de kans hebben gehad hieraan een bijdrage te leveren. Men zou dus bewust een “nalatigheid” begaan. Als bovendien het beginsel van de - ook inhoudelijke - gelijkheid wordt gehuldigd, moet men zich afvragen waarom een Europees afgevaardigde, ongeacht het land waar hij vandaan komt, bij de uitoefening van zijn mandaat - dat tenminste op hetzelfde, zo niet hoger niveau staat dan dat van een nationaal afgevaardigde - minder voorrechten zou moeten hebben dan een nationaal afgevaardigde. Ik verwijs hierbij natuurlijk naar de landen waarin het nationaal recht kwalitatief op een hoger niveau staat, want het zou onaanvaardbaar zijn indien de voorschriften naar beneden toe, in de richting van minder garanties, zouden worden genivelleerd.
Daar komt echter nog wat anders bij, iets wat minder nobel is, zo u wilt, maar hoe dan ook iets te maken heeft met de waardigheid. Ik geloof niet dat er bezwaar tegen zou zijn indien de bezoldiging uit een enkele bron werd uitbetaald, maar een van de eerste problemen die daarbij opduikt betreft de omvang van die bezoldiging, de verwijzing dus naar het toekomstige bedrag in vergelijking met de huidige - hogere of lagere - bezoldigingen. Ik weet niet hoe een collega van het Europees Parlement ethisch, in zijn eigen land, het feit kan rechtvaardigen dat hij plotseling meer en in sommige gevallen veel meer krijgt, ook indien dit uit een andere bron komt. Ik weet ook niet hoe andere collega´s zouden kunnen instemmen met een mindere bezoldiging dan de huidige. Daarbij moet ook worden gekeken naar de hogere bezoldiging van de nationale afgevaardigden en soms zelfs de regionale bewindslieden binnen een en hetzelfde land.
Laten wij echter even uitgaan van het gelijkheidsbeginsel en zeggen dat dit een goed beginsel is. De belastingzaak zal dan hoe dan ook voor een sterk heterogene situatie zorgen.
Evenmin lijkt mij het compromis voor de pensioengerechtigde leeftijd een waardig compromis te zijn. De overgrote meerderheid van de lidstaten heeft een pensioengerechtigde leeftijd van 65 jaar, of zelfs meer. Of men heeft genoeg moed om het feit te negeren dat het pensioenstelsel van de Europese afgevaardigden, dat financieel in feite zelfdragend is, buiten de sociale uitgaven van een lidstaat valt - en dan kiest men, enkel en alleen om politiek consequent te zijn, voor een pensioengerechtigde leeftijd van 65 jaar - of men heeft net zoveel moed om toe te geven dat het pensioenfonds in feite een particuliere aangelegenheid is en daarop dus enkel de statistische berekeningsmethode uit de verzekeringssector van toepassing is.
Mijns inziens zal het niet zozeer het Parlement zijn dat in een ondergeschikte positie terecht zal komen, als de twee andere twee instellingen het laten afweten, als wel de afgevaardigden. 
Vidal-Quadras Roca (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag drie opmerkingen maken over hetgeen wij hier vanmorgen hebben gehoord.
De eerste opmerking heeft betrekking op het probleem van het, volgens sommige collega’s schandalige, verschil tussen de bezoldiging van een Europees Parlementslid en de bezoldiging van sommige politieke functies in de kandidaat-lidstaten. Mijnheer de Voorzitter, ik vind het niet terecht om daar een probleem van te maken. Er zijn ook inkomensverschillen tussen de huidige lidstaten, maar daarom gaan wij nog niet verschillende bezoldigingen invoeren. Ook binnen de lidstaten zelf bestaan inkomensverschillen tussen de verschillende regio’s, en naar ik weet worden landelijke parlementsleden niet betaald uitgaande van de regio waar ze vandaan komen. Mijnheer de Voorzitter, ik vind het daarom niet meer dan logisch dat er maar één Statuut is en dat de bezoldiging voor alle lidstaten dezelfde is. Dergelijke opmerkingen beschouw ik zelfs als beledigend voor de kandidaat-landen.
Mijn tweede opmerking heeft betrekking op het idee dat de Europese afgevaardigden moeten worden betaald uit de begroting van hun eigen lidstaten. Mijnheer de Voorzitter, ook dat is absurd, want als wij een Europese functie bekleden, moet onze beloning uit de Europese begroting komen. Of worden de landelijke parlementsleden soms ook betaald door hun eigen kiesdistricten? Zij worden betaald door het land als dusdanig.
De derde opmerking, mijnheer de Voorzitter, heeft betrekking op het idee dat er homogeniteit dient te bestaan tussen het salaris van de Europese afgevaardigden en dat van de nationale afgevaardigden. Ook dat is absurd, mijnheer de Voorzitter! Of is het soms zo dat in de lidstaten een gemeenteraadslid van een dorp hetzelfde krijgt als een gemeenteraadslid van een grote stad, of dat een gemeenteraadslid hetzelfde krijgt als een lid van de Eerste Kamer? Iedere functie wordt beloond overeenkomstig haar eigen niveau en belang.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, alle elementen die nodig zijn om dit probleem op te lossen liggen op tafel. U bent nu aan zet. Lost u deze kwestie nu eindelijk eens op, want dit probleem sleept zich al te lang voort. 
Ghilardotti (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, er is al heel veel gezegd. Ik kan trouwens in mijn minuut spreektijd zelfs de belangrijkste aspecten niet noemen.
Niemand betwist mijns inziens dat het met het oog op de rol en de legitimiteit van het Parlement noodzakelijk is een Statuut vast te stellen. Wij allen in deze fractie, en met name de heren Rothley en Barón Crespo, en ook de Italiaans delegatie, hebben ons altijd voor een Statuut uitgesproken, en wij hebben in juni jongstleden ook overtuigd voor gestemd.
Wij mogen onszelf echter niet voor de gek houden, mijnheer de Voorzitter. Waar wij vandaag over spreken is geen Statuut. Als daarover gesproken moet worden, prima, maar hier gaat het om de regeling van de bezoldiging. Het is weliswaar wat vernederend voor dit Parlement maar in feite gaat het alleen daarom. Laten wij het beestje bij de naam noemen. Als dat het enige is dat wij kunnen doen - en de verantwoordelijkheid daarvoor ligt bij de Raad - laten wij dat dan doen, maar dan moeten wij dat geen Statuut noemen, want het is geen Statuut. 
De Voorzitter.
   - Ik dank de Raad en de Commissie voor hun nuttige verklaringen van vandaag, evenals al degenen die hebben deelgenomen aan dit debat. Ik dank met name ook de heren Rothley en Gargani voor het uitzonderlijke werk dat zij gedurende zulk een lange tijd en met name tijdens het Italiaans voorzitterschap achter de schermen hebben verricht.
Ik wil de Raad erop wijzen dat, indien we later vandaag blijk geven van wijsheid en hier met een duidelijke meerderheid vóór stemmen, dit met de grootste spoed behandeld moet worden. In dat geval kijken wij uit naar een goede samenwerking met u.
Het debat is gesloten.(1)
De stemming vindt plaats om 12.00 uur. 

De Voorzitter.
   - Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de rol van de Unie in het voorkomen van conflicten in Afrika in het bijzonder bij de inwerkingstelling van het akkoord Linas-Marcoussis in Ivoorkust. 
Antonione,
    Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil enkele overwegingen naar voren brengen over het voorkomen, beheren en oplossen van conflicten in Afrika. Dat vraagstuk is, wat het Afrikaanse vasteland betreft, het belangrijkste van het Italiaans voorzitterschap.
Het meest urgent is nu dat het Afrikaans vasteland wordt gestabiliseerd, dat wil zeggen dat conflicten worden voorkomen en, waar nodig, worden opgelost. Men is unaniem van mening dat van ontwikkeling pas sprake kan zijn als er algemene voorwaarden voor vrede en veiligheid worden gecreëerd. Zonder dergelijke voorwaarden zal elke vooruitgang bij armoedebestrijding, bevordering van de mensenrechten, goed bestuur en milieubescherming slechts tijdelijk of oppervlakkig kunnen zijn. Er is geen middenweg tussen ontwikkeling en vredesoperaties. Er is maar één aanpak mogelijk: een geïntegreerde aanpak. De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de heer Kofi Annan, heeft dat tijdens zijn toespraak op de topontmoeting van de Afrikaanse Eenheid in Maputo heel goed verwoord. Hij zei dat er behoefte is aan een allesomvattende aanpak, aan een aanpak waarin vrede en veiligheid, mensenrechten en democratie, wederopbouw en ontwikkeling in elkaars verlengde liggen.
De eersten die daarvan doordrongen zijn, zijn de Afrikaanse regeringen zelf. Zij hebben reeds in het programmadocument van het nieuw partnerschap voor de ontwikkeling van Afrika beklemtoond dat oorlog en onderontwikkeling twee kanten zijn van dezelfde medaille, twee kanten die elkaar voortdurend voeden. Daarop inhakend hebben zij de noodzakelijke instanties in het leven geroepen om crises te voorkomen, te beheren en op te lossen. Ik noem hier met name de Raad voor vrede en veiligheid en het gemeenschappelijk comité van de Afrikaanse generale staven.
Politiek nieuw is dat de Afrikanen naar het schijnt vastberaden zijn de verantwoordelijkheid op zich te nemen, ook op vredes- en veiligheidsgebied, en zich daarbij baseren op het -beginsel. De Europese Unie heeft deze houding altijd aangemoedigd en ondersteund met acties die waren gericht op de versterking van de Afrikaanse vermogens op zowel pan-Afrikaans als subregionaal niveau, via ECOWAS, IGAD en SADC.
Gezien dit politieke scenario - dat zich in ontwikkeling bevindt - besloot het Italiaans voorzitterschap zich actief in te zetten voor een Europees antwoord op deze uitdaging. Ten eerste hebben wij het vraagstuk van het voorkomen, beheren en oplossen van conflicten theoretisch onderzocht. Daartoe was op 28 juli in Rome een studieseminar belegd. Ook hebben wij de dialoog tussen de Europese Unie en Afrika, die na het uitstel van de top van Lissabon was bevroren, nieuw leven ingeblazen. Daarvoor zijn twee ontmoetingen van de Trojka belegd. De tweede vond op 10 november in Rome plaats. Tijdens het herstel van de dialoog is vooral aandacht geschonken aan de vredes- en veiligheidsproblemen. Naar wij hebben kunnen vaststellen bestaat ten aanzien daarvan ruime overeenstemming met de Afrikanen. Ook hebben wij constant steun gegeven aan de huidige vredesprocessen: van Ivoorkust tot Liberia, van Soedan tot Somalië, van Ethiopië/Eritrea tot Noord-Oeganda en van de Democratische Republiek Congo tot Burundi. Eveneens hebben wij niet nalatende diplomatieke inspanningen ondernomen en onder meer een grote reeks reizen georganiseerd van de ministeriële Trojka van de Europese Unie naar Afrika.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de resultaten - tenminste op korte termijn - zijn overwegend positief. Het beheer in van de Liberiaanse crisis, op zowel politiek-diplomatiek als financieel vlak, heeft een beslissende bijdrage geleverd aan de stopzetting van het conflict, de sluiting van een vredesakkoord en de samenstelling van de huidige overgangsregering.
Nu, in hetzelfde gebied, de situatie in Sierra Leone is herstelt en geconsolideerd, is het de beurt van Ivoorkust om de moeilijkste proef te doorstaan. Dit land is de ware economische motor van heel de regio en daarom zijn de ontwikkelingen in dit land van doorslaggevend belang. Er is tot nu toe aanzienlijke vooruitgang geboekt: er is een regering van nationale verzoening ingesteld, een amnestiewet uitgevaardigd en op 4 juli jongstleden is een akkoord gesloten tussen de nationale strijdmachten en de rebellen. Dit zijn belangrijke etappes in een proces dat nog voltooid moet worden met de inkwartiering en ontwapening van de milities en de uitbreiding van het staatsbestuur tot heel het grondgebied, tot de voor 2005 geplande presidentiële verkiezingen.
De Europese Unie blijft alles in het werk stellen om de huidige patstelling te doorbreken, de hereniging onomkeerbaar te maken en een volledige uitvoering van de akkoorden van Linas-Marcoussis te garanderen. Hiervan getuigen de verklaringen van 22 september en 9 december, het bezoek medio oktober van de Europese ministeriële Trojka en de activiteiten van de vertegenwoordiger van de Europese Unie in het comité voor de follow-up. Dankzij het snelle optreden van de Franse strijdmachten en de ECOWAS-contingenten kon een open conflict worden voorkomen. Er is evenwel behoefte aan een grotere vredesmacht, onder het mandaat van de Verenigde Naties, waarbinnen ook de Afrikaanse contingenten kunnen blijven opereren. Dat is het verzoek dat de ECOWAS in New York heeft gedaan en dit verzoek moet door de Europese Unie worden ondersteund.
Deze verwijzingen naar concrete conflictsituaties tonen enerzijds aan dat de Afrikanen hun conflicten met vastberadenheid willen aanpakken en anderzijds dat er nog heel veel werk verzet moet worden om de operationele vermogens en met name de vermogens van de subregionale organisaties te versterken. Het partnerschap tussen de Europese Unie en Afrika moet uitmonden in een tripartiete samenwerking tussen de Europese Unie, de Verenigde Naties en Afrika. In deze samenwerking zal de ene component de andere aanvullen.
De operatie Artemis - de eerste door Europa geleide militaire operatie buiten Europa - heeft aangetoond hoe efficiënt snel interveniëren kan zijn als een goed voorbereide en georganiseerde macht wordt ingezet, als het conflict wordt ingedamd en daarna een omvangrijke VN-macht, met het geschikte mandaat, de grote stabiliseringstaken overneemt. Ook de strijdmachten van de Afrikaanse subregionale organisaties kunnen optreden als snelle interventiemacht en daarna vervangen worden door een langzamere, maar beter georganiseerde macht van de Verenigde Naties. Dit zou het geval kunnen zijn in Burundi, waar zich momenteel de eerste geheel Afrikaanse vredesmacht bevindt. Deze zal over hoogstens een jaar vervangen kunnen worden door de Verenigde Naties.
Tot nu toe heb ik de acties genoemd die de Europese Unie heeft ondernomen om het hoofd te bieden aan de opeenvolgende crises en humanitaire noodsituaties. De belangrijkste innovatie is evenwel de op 18 november 2003 door de Raad van de Europese Unie besloten instelling van een vredesfonds, een waarvoor 250 miljoen euro uit de middelen van het EOF is uitgetrokken. Daarmee krijgt de Europese Unie de beschikking over een instrument dat snel kan worden ingezet en strookt met de strategische partnerschapbetrekkingen tussen de Unie en Afrika en met het beginsel van Afrikaanse . De zal ons in staat stellen een reeks door Afrikaanse troepen verrichte vredesacties te financieren, waarbij de besluitvorming zal zorgen voor de noodzakelijke garanties. Aldus is beantwoord aan het door de top van de Afrikaanse eenheid in Maputo gedaan verzoek en aan de herhaaldelijk beloofde inspanningen.
Tenminste tien jaar lang dringen wij samen met de Verenigde Naties erop aan dat Afrika het lot in eigen handen neemt en met de steun van de internationale gemeenschap de vicieuze cirkel van conflicten en armoede doorbreekt. Dit keer hebben wij dit verzoek rechtstreeks gericht tot de Afrikaanse leiders, zoals blijkt uit de nieuwe filosofie die ten grondslag ligt aan de totstandbrenging van de Afrikaanse Unie en NEPAD, en daarom zal de concrete omzetting van de beloftes in besluiten een kwestie van politieke geloofwaardigheid zijn. Als de op verstandige manier wordt gebruikt zal dit een van de belangrijkste instrumenten zijn voor de toekomstige betrekkingen tussen Europa en Afrika.
Tot slot wil ik er nog op wijzen dat bij het voorkomen, beheren en oplossen van crises in Afrika zich een in conceptueel en operationeel opzicht belangrijke ontwikkeling aftekent. Wij proberen deze ontwikkeling te sturen met de herziening van het basisdocument waarop de activiteiten van de Europese Unie in deze sector tot nu toe gegrondvest waren. Ik doel hierbij op het gemeenschappelijk standpunt dat de Europese Unie op 14 mei 2001 heeft ingenomen ten aanzien van het voorkomen, beheren en oplossen van conflicten in Afrika.
De op gang gebrachte werkzaamheden hebben tot doel het huidige gemeenschappelijke standpunt te actualiseren. Ten eerste moet hierin een verwijzing worden opgenomen naar de bestrijding van terrorisme en georganiseerde misdaad, waar conflictsituaties een vruchtbare voedingsbodem voor zijn. Daarom moet de rol van de georganiseerde samenleving en met name de rol van de vrouw daarbinnen worden aangemoedigd. Ook moet bijzondere aandacht worden besteed aan de economische dimensie van de conflicten en aan vooral de illegale exploitatie van natuurlijke rijkdommen. Tot slot moet ik gewag maken van de ernstige situatie van de zogenaamde “mislukte landen”, dat wil zeggen van de gebieden waar geen enkele controle wordt uitgeoefend of waar geen overheidsinstellingen bestaan die het noodzakelijke gezag zouden kunnen uitoefenen en voor de basisdiensten zouden kunnen zorgen.
Het werk is echter niet afgesloten. Wij geven dit door aan het toekomstig Iers voorzitterschap. Uiteindelijk zal de allesomvattende aanpak van de Europese Unie voor het voorkomen, beheren en oplossen van crises in Afrika vaste vorm moeten krijgen. 

Nielson,
   . - Mijnheer de Voorzitter, de Commissie deelt de bezorgdheid van het Parlement over de politieke toestand in Ivoorkust. Er is wel wat vooruitgang geboekt bij de uitvoering van het Akkoord van Marcoussis, maar de patstelling moet worden doorbroken.
De nieuwe strijdkrachten hebben de afgelopen twee maanden de Raad van Ministers geboycot en deze boycot, samen met het wederzijdse gebrek aan vertrouwen, maakt het onmogelijk om een begin te maken met het proces van demobilisatie, ontwapening en reïntegratie, dat een voorwaarde is voor de hereniging van het land.
Nog altijd vinden er ernstige schendingen van de mensenrechten plaats en de Commissie vindt ook de humanitaire situatie zeer zorgwekkend. Sinds het begin van het conflict in september 2002 heeft de Commissie 7,24 miljoen euro voor noodhulp aan Ivoorkust ter beschikking gesteld. Zij zal in 2004 humanitaire hulp blijven verstrekken in het kader van het internationale plan voor de West-Afrikaanse kuststaten.
De Europese Unie is actief betrokken bij de uitvoering van het Akkoord van Marcoussis, zowel financieel als politiek. Sinds het uitbreken van de crisis op 19 september 2002 heeft zij negen verklaringen afgelegd en er herhaaldelijk bij alle Ivorianen op aangedrongen dat zij eendrachtig samenwerken voor de hereniging van hun land en voor de voorbereiding van vreedzame democratische verkiezingen in 2005.
De Commissie is, evenals het EU-voorzitterschap, in Abidjan lid van de waarnemingcommissie van het Akkoord van Marcoussis. De tien ondertekenaars van het akkoord hadden de instelling van een internationale commissie aanbevolen om op de uitvoering toe te zien. 
De waarnemingscommissie heeft zich behoorlijk actief opgesteld. Sinds de eerste vergadering eind februari is zij meer dan 50 maal bijeen geweest. Niettemin is zij bekritiseerd door alle tien politieke kampen, met uitzondering van de partij van President Gbagbo, de FPI.
De leden van de commissie moeten snel overleg plegen om na te gaan hoe de efficiëntie van de commissie kan worden verbeterd. Om de geloofwaardigheid te herstellen dient de commissie zich opnieuw diepgaand op haar rol te bezinnen. Zij moet niet alleen optreden als bemiddelaarster, maar vooral ook op een opener manier te werk gaan, zodat er met meer vertrouwen tegen haar werkwijze wordt aangekeken.
Er zou een soort verplichte verslaglegging aan de hoofdkwartieren moeten komen, met notulen van de vergaderingen, om zodoende meer transparantie te creëren met betrekking tot de instellingen die in deze commissie vertegenwoordigd zijn. Zij heeft teveel zitten navelstaren in haar manier van werken. Veranderingen op dit terrein kunnen nuttig zijn.
Het belangrijkste is echter dat de politieke actoren in Ivoorkust werkelijk gaan inzien dat ze bereidheid tot samenleven en compromissen moeten opbouwen. Ze moeten hun best doen om als één natie samen te leven. Zonder een dergelijke instelling blijft het uiterst moeilijk om vooruitgang te boeken.
Wat betreft de rol van de Unie bij het voorkomen, beheren en oplossen van conflicten worden er pogingen ondernomen om tot een passende gemeenschappelijke strategie te komen. De belangrijkste aspecten hiervan zijn de versterking van de regionale integratie door ondersteuning van ECOWAS, versterking van de coördinatie met de VN en het bevorderen van een politieke dialoog op nationaal en regionaal niveau. Bij al deze dingen zijn wij direct betrokken. We doen wat we kunnen op al deze fronten.
De initiatieven van de Afrikaanse Unie ten behoeve van de vrede en de veiligheid en de acties tegen illegale exploitatie van natuurlijke hulpbronnen worden in het licht van dit proces bekeken. Ik vind het juist dat het Parlement in de bestaande situatie aandacht besteedt aan deze aspecten.
Ik wil graag het volgende opmerken over de amendementen van mevrouw McKenna. Zij wil dat de visserijovereenkomst met Ivoorkust wordt opgezegd omdat de communautaire beleidsvormen incoherent zouden zijn en geen controle op de nationale wateren mogelijk is.
De Commissie heeft voorgesteld de visserijovereenkomst met een jaar te verlengen omdat Ivoorkust volgens haar op die manier, in het kader van de overeenkomst, kan blijven profiteren van de doelgerichte activiteiten op het gebied van wetenschappelijk onderzoek, controle en toezicht. Deze activiteiten en de opleiding van de mensen van het ministerie van Visserij, alsmede de investering in de Ivoriaanse economie - die voornamelijk de drie tonijnfabrieken betreft - kunnen alleen worden veiliggesteld als de overeenkomst wordt verlengd.
Een faillissement van de tonijnverwerkende industrie, die op dit moment goed is voor lokaal 5000 directe banen en meer dan 30.000 indirecte banen, zou de werkloosheid doen stijgen en sociale onrust in Abidjan kunnen veroorzaken. Bovendien zou het de haven van Abidjan zeker, en vermoedelijk voor een aantal jaren, als visserijhaven uitschakelen.
Het niet-verlengen van de overeenkomst zou zonder meer verstrekkende negatieve gevolgen hebben en de huidige crisis in Ivoorkust alleen maar verergeren. Ik ben er dus niet voor dit element te betrekken bij een situatie die al problematisch genoeg is. 
Fernández Martín (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, helaas worden wij door de crisis in Ivoorkust gedwongen ons vandaag opnieuw te buigen over dit land - dat nog niet zo lang geleden een voorbeeld van politieke stabiliteit was -, over de economische vooruitgang en de levensomstandigheden van zijn bewoners.
Er is een resolutie ingediend door zes fracties van dit Parlement en deze zal vanochtend ongetwijfeld worden aangenomen. Hierin verzoeken wij met name om de strikte naleving van het akkoord Linas-Marcoussis, dat ons inziens de meeste garantie biedt op herstel van de rechtsstaat en de vreedzame samenleving van alle partijen in het conflict.
Ik ben het roerend eens met commissaris Nielson dat alle pogingen op niets zullen uitlopen zolang de partijen in het conflict niet duidelijk blijk geven van hun wil om tot een akkoord te komen en in vrede samen te leven.
Volgens mij is dit gebrek aan bereidheid of dit onvermogen om gezamenlijk tot een akkoord te komen het belangrijkste struikelblok in het streven naar vrede in Ivoorkust.
Enkele maanden geleden bracht dit Parlement een bezoek aan Ivoorkust en sprak met vertegenwoordigers van de georganiseerde samenleving, met regeringsfunctionarissen en oppositieleden. In al die gevallen bleek dat er geen bereidheid was om de crisis op te lossen. Zoals bekend is het akkoord Linas-Marcoussis door belangrijke sectoren van de Ivoriaanse samenleving weinig enthousiast ontvangen. Toen de heer Gbagbo terugkeerde in Abidjan werd hij ontvangen met massale protestdemonstraties tegen de akkoorden waar hijzelf mee had ingestemd. Daarna zei hij tegen ons dat hij ze niet had ondertekend. Dit is duidelijk spreken met gespleten tong, hetgeen ik weinig acceptabel achtte.
In de regering zelf gaven enkele van de ministers uit de groep die wij de “opstandige sector” zouden kunnen noemen een duidelijke demonstratie van opstandigheid. Hun woorden waren allesbehalve vriendelijk jegens het andere deel van de regering waar de heer Gbagbo deel van uitmaakt.
Ook de heer Gbagbo zelf, die zeer voorkomend en aardig was en ons tijdens een lunch in het presidentieel paleis zijn visie op het probleem gaf, heeft in het bijzijn van velen onder ons - wij waren op zijn minst met 10 à 15 mensen - dingen gezegd die volgens mij niet veel goeds beloven. Zo zei hij bijvoorbeeld dat hij zijn leger moest versterken en dat hij van plan was om militair materieel te kopen in landen in het Oosten. Wij denken dat hij daarmee de verkeerde kant opgaat.
Er zijn nog andere voorbeelden, zoals het etnische vraagstuk dat, zoals wij in de resolutie zeggen, niet de wortel is van het conflict en waarschijnlijk ook niet de enige oorzaak. Het etnische vraagstuk en dat van het Ivoriaanse burgerschap werden echter wel te berde gebracht in al onze besprekingen - en wij hebben er tientallen gevoerd. Al onze gesprekspartners bleven maar doorpraten over de problemen die worden veroorzaakt door de duizenden, honderdduizenden mensen afkomstig uit vooral Burkina Faso. Zij zouden voor problemen zorgen en - vaak zelf - het slachtoffer zijn van geweld.
Ik denk dan ook dat wij alles in het werk moeten blijven stellen om er voor te zorgen dat het akkoord Linas-Marcoussis wordt nageleefd, waarbij wij een betere coördinatie tot stand moeten brengen tussen alle delen van het CDA, de Verenigde Naties en de Europese Unie zelf. Uitgaande echter van hetgeen wij hebben gezien en ik zojuist in een paar woorden heb samengevat, kan ik niet erg optimistisch zijn over de nabije toekomst van dit land dat zo’n behoefte heeft aan vrede. 
Kinnock, Glenys (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, sedert in mei 2003 een missie naar Ivoorkust heeft plaatsgevonden bestaande uit parlementariërs van ACS-landen en het Europees Parlement, lijdt het geen enkele twijfel meer dat het Akkoord van Linas-Marcoussis een weinig geslaagd instrument is. Zoals reeds is opgemerkt, blijven alle partijen weigeren met elkaar samen te werken, samen te leven en eendrachtig aan verzoening te werken. Dat was ook volstrekt duidelijk toen wij daar waren, en dat is nog steeds zo.
Er moet een eind komen aan de straffeloosheid en er is, zoals de commissaris al zei, veel meer vastberadenheid nodig om het land te demilitariseren, te demobiliseren en vervolgens te rehabiliteren. Mijnheer Prodi heeft Ivoorkust in november bezocht en hij heeft serieuze beloftes gedaan in die richting. Dit Parlement wil graag dat deze beloften zo snel mogelijk worden omgezet in reële en onmiddellijke financiële hulp.
ECHO heeft meer steun nodig om haar belangrijke werk voor de verwezenlijking van het akkoord te verrichten. Dat is van doorslaggevend belang om vrede te bereiken, humanitaire hulp beschikbaar te maken, de burgers te beschermen, enzovoort.
Kijkend naar de context van de Afrikaanse Unie en onze ACS-verplichtingen moet zeggen dat commissaris Nielson een buitengewoon welkome en innoverende manier heeft voorgesteld waarop wij steun kunnen geven aan de inspanningen die de Afrikanen zelf ondernemen voor conflictbeheersing. Als ik het goed begrijp - en ik wil graag opheldering over dit punt want uit wat de Raad zei werd dat niet duidelijk - willen bepaalde lidstaten de inmiddels goed uitgewerkte vredesfaciliteit gebruiken om directe financiële steun te verstrekken aan subregionale organisaties, zonder de Afrikaanse Unie daarover te raadplegen of zelfs maar om steun te vragen.
Ik vind dit een ongelooflijk voorstel en wil daar vanochtend graag uitleg over. Is de Raad het ermee eens dat het noodzakelijk is dat de Europese Unie duurzame, op de lange termijn gerichte steun geeft aan de reeds begonnen vredesinspanningen op het Afrikaanse continent en hulp verschaft aan de infrastructuur die de Afrikaanse Unie reeds heeft opgebouwd om veiligheid te bewerkstelligen in dit deel van de wereld?
Gaat de Commissie ervan uit dat de lidstaten zich achter de wens van de Afrikaanse staatshoofden zullen scharen en ermee zullen instemmen dat het financieel beheer geheel door de Afrikaanse Unie geschiedt? Ik zou het op prijs stellen als er meer duidelijkheid werd verschaft over waar het precies heen gaat met dit uiterst belangrijke voorstel van commissaris Nielson. 
Van Hecke (ELDR ).
   - Voorzitter, lange tijd leek Ivoorkust een land met een veelbelovende toekomst. Het was een van de zogenaamde voorbeeldlanden in Afrika op vlak van stabiliteit en economische groei. Geleidelijk is Ivoorkust terechtgekomen in een cyclus van geweld vooral sinds het invoeren van 'Ivoirité', een concept dat eigenlijk vergelijkbaar is met apartheid. Het is zonder meer duidelijk dat de heersende politieke klasse, de president inbegrepen, tot alles in staat is om haar macht te versterken en er daarbij zelfs niet voor terugschrikt om de weg op te gaan van de etnische zuivering. De parallellen met wat zich 10 jaar geleden aan de vooravond van de genocide in Rwanda heeft afgespeeld, zijn verontrustend groot.
Natuurlijk is er geen onmiddellijk alternatief voor de akkoorden van Marcoussis, maar mevrouw Kinnock stelt terecht dat die eventueel toch wel eens geëvalueerd en waar nodig bijgestuurd moeten worden. Hoe dan ook is het grootste probleem de afdwingbaarheid ervan. Hier mag de internationale gemeenschap zich niet langer beperken tot lippendienst. De Europese Unie, mijnheer de Commissaris, moet alle mogelijke initiatieven en instrumenten overwegen, inbegrepen het opschorten van de hulp aan Ivoorkust tot wanneer de regering bereid is om de akkoorden van Linas-Marcoussis integraal en consequent toe te passen.
Vandaag zwijgen en passief toekijken zou morgen wel eens uitgelegd kunnen worden als passieve medeplichtigheid. Laat ons alstublieft vermijden dat Rwanda zich herhaalt. 
Rod (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de situatie in Ivoorkust wordt steeds slechter. Wij veroordeelden het concept "ivoirité", dat een smet heeft geworpen op de rechtmatigheid van de verkiezing van Laurent Gbagbo. Wij veroordeelden echter ook het militaire oproer, dat onaanvaardbaar is in een democratie. Wij waren sceptisch over de ondertekening van het vredesakkoord van Marcoussis, dat de kenmerken droeg van het dictaat van het voormalige koloniale regime. Zoals te verwachten viel was deze overeenkomst niet levensvatbaar, hetgeen in september wel bleek uit het aftreden van de rebellenministers uit de regering van nationale verzoening.
Hoewel er de afgelopen maanden vooruitgang is geboekt, zijn door de nieuwe confrontaties van de laatste twee weken de kansen op herstel van het vredesproces weer kleiner geworden. Door de gewelddadigheden in het noorden en in het gebied van de cacaoplantages, en door de geweldplegingen van de zogenaamde patriottische strijdkrachten nemen de schendingen van de mensenrechten momenteel alleen maar toe. Wij willen dat hier zo snel mogelijk een einde aan komt en dat de regering en de rebellenstrijdkrachten deze uitingen van geweld - die zich in werkelijkheid beslist niet spontaan voordoen - niet langer als een instrument beschouwen. Wij eisen dat er onderzoeksprocedures worden ingesteld zodat de daders van deze geweldplegingen worden gestraft. Wij veroordelen ook ten zeerste de moord op de Franse journalist Jean Hélène. Wij eisen een internationaal onderzoek opdat de schuldigen voor het gerecht worden gedaagd. Wij dringen aan op een daadwerkelijke hervatting van de onderhandelingen over de beëindiging van het conflict. Alleen als er rekening wordt gehouden met alle politieke krachten in het land en met het onderlinge evenwicht daartussen, kan er een vreedzame en democratische oplossing worden gevonden en het vredesproces weer op gang worden gebracht. Hiervoor is het beslist noodzakelijk dat de milities ontwapend worden en er vrije, algemene parlements- en presidentsverkiezingen plaatsvinden onder internationaal toezicht.
Om dit te bereiken dient het conflictpreventiebeleid van de Europese Unie zich te richten op de structurele oorzaken, namelijk de armoede, de ongelijke verdeling van het bezit, het sociale onrecht, de onderdrukking van de minderheden en de toestand van ordeloosheid die in Ivoorkust heerst. Daarnaast moet de Unie een coherent handels- en ontwikkelingsbeleid voeren opdat steun kan worden gegeven aan de Afrikaanse economieën, en in het bijzonder aan de bevolking van dit continent. In dit verband vragen wij de Commissie dringend om de visserijovereenkomst met Ivoorkust niet te verlengen zolang de ontwikkelingssamenwerking in het kader van de Overeenkomst van Cotonou is opgeschort.
Tot slot hechten wij eraan dat de minderheden worden gerespecteerd. Dit is namelijk een noodzakelijke basisvoorwaarde voor de vreedzame oplossing van deze conflicten in Afrika. 
Karamanou (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de Unie speelt samen met de Verenigde Naties en de Afrikaanse Unie een ontzettend belangrijke rol in het voorkomen van conflicten en bij het zoeken naar vrede in Afrika, een continent dat verscheurd wordt door onlusten en gewapende conflicten.
De toestand in Ivoorkust is een typisch voorbeeld van spanningen veroorzaakt door sociale en etnische verschillen. De moord op de Franse journalist Jean Hélène, correspondent van , bewijst hoe ernstig de crisis is. Blijkbaar wordt het vredesakkoord van Marcoussis als een vodje papier beschouwd, terwijl het toch samen met de Overeenkomst van Cotonou een prima kader vormt voor het bezweren van crises en het eerbiedigen van de mensenrechten en de democratische rechtsregels. Wanneer we spreken over democratie en vreedzame coëxistentie in een door geweld getekende regio moeten we twee elementaire factoren voor ogen houden.
De eerste factor betreft de traditionele, inheemse manieren van geschillenbeslechting. Wanneer plaatselijke gemeenschappen in staat zijn vertrouwen en samenwerking te bewerkstelligen tussen de strijdende partijen, komt een levensvatbare oplossing sneller in zicht. De ervaring heeft geleerd dat oplossingen die uitgaan van inheemse waarden en bemiddelingstradities veel meer kunnen bijdragen tot duurzame vrede. Daarom verdienen inheemse praktijken en opvattingen een plaats in internationale mechanismen.
Ten tweede moet de rol van vrouwen bij het oplossen van crises en in verzoeningsprocessen sterker worden belicht en ik dank de heer Antonione voor zijn opmerking hierover. De Commissie rechten van de vrouw van het Europees Parlement heeft zich al vaker gebogen over dit onderwerp en wij hebben eerder al concrete standpunten geformuleerd over de rol van vrouwen in vredesprocessen. Ook de VN heeft hierover eigen analysewerk verricht en tijdens het Griekse voorzitterschap heeft dit vraagstuk bijzondere aandacht gekregen in de conclusies van de Europese Raad van Thessaloniki. Raad en Commissie doen er dus goed aan rekening te houden met die factor en met de 250 miljoen euro - een niet onaanzienlijk bedrag - initiatieven van vrouwen in het vredesproces te ondersteunen.
Tenslotte, Voorzitter, wil ik nog zeggen dat de organisatie op 10 december, de internationale dag van de mensenrechten, van de VN de prijs voor de mensenrechten van 2003 heeft gekregen. Deze organisatie bestaat uit vrouwen uit drie landen, Liberia, Sierra Leone en Guinea. Zij heeft een cruciale rol gespeeld in het voorkomen van vijandelijkheden tussen de drie landen door hun politieke leiders te verplichten opnieuw rond de onderhandelingstafel te gaan zitten. Hiervoor hebben zij lof geoogst bij de secretaris-generaal van de VN in april 2002. Hiermee wil ik benadrukken hoe belangrijk de rol van vrouwen is, want vaak krijgt dit aspect geen aandacht. 
André-Léonard (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, in de nacht van 11 op 12 december werd Ivoorkust opnieuw getroffen door bloedige confrontaties. Door deze confrontaties - tussen Ivoriaanse militairen en gewapende onbekenden - laait de vrees weer op dat het vredesproces stagneert.
Deze gebeurtenissen komen op het moment waarop de strijdkrachten van de voormalige rebellen aankondigden hun plaats binnen de regering van nationale verzoening spoedig weer te zullen innemen. Een zeer ernstig gevolg van het conflict is dat, zoals wij helaas vaststellen, de milities zich snel uitbreiden. In talloze getuigenissen die de organisatie heeft opgetekend, wordt melding gemaakt van veelvuldig en volstrekt straffeloos machtsmisbruik door pro-regeringsmilities.
Terwijl het land zich opmaakte om een beslissende stap te zetten op de weg naar vrede, is deze nieuwe uitbarsting van geweld - tegen een uitermate duistere achtergrond - een bron van grote ongerustheid voor de voorvechters van de akkoorden van Linas-Marcoussis. Zoals u weet was het doel hiervan een einde te maken aan de vijandelijkheden, de vrede te herstellen, stabiliteit te waarborgen en de territoriale en etnische integriteit van Ivoorkust te beschermen. In het licht van de akkoorden van Linas-Marcoussis dient nu prioriteit te worden gegeven aan de voortzetting van het proces van ontwapening en reorganisatie van de aanwezige troepen in Ivoorkust.
Daarom moet de Ivoriaanse regering - en met name president Gbagbo - de burgers garanderen dat hun rechten en vrijheden worden beschermd en zo snel mogelijk een einde wordt gemaakt aan de vijandelijkheden. Gebeurt dit niet dan zou dit voor ons aanleiding kunnen zijn om opschorting van de steun aan Ivoorkust te vragen, hoewel wij ons ervan bewust zijn dat deze steun onmisbaar is voor het Ivoriaanse volk. Wij vrezen namelijk, mijnheer de commissaris, dat de steun van de Unie helaas voor een groot deel gebruikt wordt voor de aankoop van wapens. Laten wij daarom verstandig zijn, en ons niet naïef opstellen of medeplichtig worden aan een nieuwe volkenmoord. 
Nielson,
    - Mijnheer de Voorzitter, laat ik beginnen met een reactie op de laatste bijdrage. Als men steun geeft aan een regering die zich in een moeilijke situatie bevindt, zoals deze, bestaat altijd het gevaar dat er zich onbedoelde gevolgen voordoen. Wij gaan hier echter zeer zorgvuldig te werk. Wij keren het land niet onze rug toe maar bekijken juist op welke terreinen wij een zinvolle bijdrage kunnen leveren, waarbij we niet moeten vergeten dat het land een legitieme regering heeft. We hebben het systeem van Cotonou aangewend voor het organiseren van een dialoog en het vaststellen van ijkpunten op de weg naar normalisatie. We hebben onze steun aan het Akkoord van Marcoussis onderworpen aan de gang van zaken in het vredesproces.
Ik ben eerder al ingegaan op de specifieke aspecten van de visserij. In mijn antwoord aan mevrouw Kinnock en mevrouw Karamanou wil ik enkele woorden wijden aan de vredesfaciliteit. Ik was zeer verheugd over de conclusies van de Europese Raad van vorige week ten aanzien van de vredesfaciliteit. In die conclusies werd duidelijk gesteld dat de Raad het belang van deze vredesfaciliteit erkent. Ook liet hij duidelijk blijken dat de bekostiging van deze vredesoperaties een noemenswaardige en belangrijke impuls zal zijn voor de versterking van de capaciteit van de Afrikanen om op het gehele continent vrede tot stand te brengen en te handhaven. Er was dus geen sprake van dat dit anders gezien zal worden dan als een inspanning die geheel in Afrikaanse handen is, zoals ook impliciet al duidelijk was. Wij gaan er evenwel van uit - en de Afrikaanse Unie en de Commissie verwachten dat ook - dat regionale organisaties gebruikt zullen worden als uitvoerende instanties bij de behandeling van individuele gevallen. Uit de hele opzet van het voorstel blijkt echter duidelijk dat de beslissingsbevoegdheid geacht wordt in handen te zijn van de Afrikaanse Unie. Deze opvatting lijkt ook te overheersen in de discussies binnen de EU. Dit is heel belangrijk, omdat stabiliteit en Afrikaans leiderschap in dit proces de sleutels zijn voor succes.
Wij hopen dat de volgende stappen op weg naar implementatie spoedig zullen volgen.
Ik wil mevrouw Karamanou er graag op wijzen dat de vredesfaciliteit geen steun geeft aan vrouwenorganisaties en soortgelijke activiteiten. Het is van groot belang dat deze faciliteit alleen activiteiten financiert die direct met vredeshandhaving en vredesopbouw te maken hebben en niet uit andere bronnen gefinancierd kunnen worden. Dat is wat hierin nieuw is. Daarmee begeven wij ons ook op een nieuw terrein van activiteiten en volgen wij een nieuwe methode van financiering en besluitvorming. Er zijn goede redenen voor deze vernieuwing maar we moeten oppassen dat er geen overlapping ontstaat. Er zijn namelijk zaken die uit andere bronnen gefinancierd kunnen worden, en die ervoor zouden kunnen zorgen dat wij juist de nieuwe mogelijkheden laten liggen.
Dan heb ik nog een laatste opmerking over de situatie in Ivoorkust en over hetgeen wij proberen te doen. Het is niet zo dat we de financiering hebben gestopt of bevroren. We hebben de werkrelatie in het kader van Cotonou niet opgeschort, maar wij moeten ons wel aan de situatie aanpassen. We proberen stap voor stap vooruitgang te boeken en een koppeling tot stand te brengen met het verzoeningsproces. Om precies te zijn, de landenstrategie en het indicatief programma, die in totaal 298 miljoen euro beslaan, zijn op 20 november in het Comité van het EOF besproken. Wij zullen nu proberen de implementatie hiervan te koppelen aan de implementatie van het Akkoord van Marcoussis. Interventies zoals het bevorderen van de zekerstelling van het beschikkingsrecht over land zullen we erin opnemen en ook goed bestuur zal een belangrijk onderdeel ervan zijn, evenals de ondersteuning van de presidents- en parlementsverkiezingen van 2005. Dit is een zeer treurig geval, maar we moeten hardnekkig optimistisch blijven. 
De Voorzitter.
   - Hartelijk dank. Ter afsluiting van het debat zijn zes ontwerpresoluties ingediend, overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement(1). 
Het debat is gesloten.
De stemming vindt plaats om 12.00 uur. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de opheffing van het embargo opgelegd door de Unie op verkoop van wapens aan China. 
Antonione,
    Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het embargo op de wapenexport naar de Volksrepubliek China werd in 1989, na de gebeurtenissen op het Tienanmen-plein, door de Europese Unie besloten. Volgens het embargo mag enkel export plaatsvinden die niet in verband gebracht kan worden met repressieve acties of schendingen van de mensenrechten. Daarbij moet elk geval apart onderzocht worden.
Peking is van mening dat dit embargo achterhaald is en opheffing gerechtvaardigd is, uitgaande van het niveau van samenwerking tussen China en Europa in alle sectoren en van de snelle veranderingen in de Volksrepubliek China. Onze Chinese gesprekspartners dringen hier steeds vaker en sterker op aan. Zij laten geen enkele multilaterale of bilaterale gelegenheid daarvoor voorbij gaan. De laatste tijd laten zij zelfs doorschemeren dat de opheffing van het embargo voor hen een prioriteit op korte en middellange termijn is in de betrekkingen met de Europese Unie.
De opheffing van het embargo tegen China zal de toepassing van de Europese gedragscode hoe dan ook onaangetast laten. In de praktijk zal er bij de wapenexport qua resultaten inhoudelijk niet veel veranderen.
De afgelopen maanden is in de Europese Unie over het vraagstuk van de mogelijke opheffing gesproken, maar er is geen consensus over de vraag of een herziening wenselijk is. De Europese Unie erkent dat de politieke situatie in China zich sedert 1989 aanzienlijk heeft veranderd en er zich eveneens belangrijke ontwikkelingen hebben voltrokken in de betrekkingen tussen de Europese Unie en China. Ik bedoel hier ook de kwaliteit van de politieke dialoog. Er is tussen de Europese Unie en China een dialoog over de mensenrechten op gang gebracht. Deze dialoog is een belangrijk instrument voor de gedachtewisseling tussen beide partijen en voor de opzet van projecten waarmee concrete verbeteringen kunnen worden aangemoedigd.
Anderzijds heeft het vorig jaar gehouden partijcongres - en daar wijzen de Chinezen met klem op - geleid tot een totale machtswisseling onder de Chinese leiders. De huidige leiders zeggen niets te maken hebben gehad met Tienanmen. Vanuit het standpunt van de Unie bekeken - de publieke opinie in de Unie liggen de gebeurtenissen op het Tienanmen-plein nog vers in het geheugen - is dit een zeer gevoelig vraagstuk. In China bestaan namelijk nog aanzienlijke problemen bij de mensenrechten. De economische liberalisatie en de geleidelijke integratie van het land in de internationale gemeenschap gaan niet vergezeld van een overeenkomstige politieke liberalisatie. Er moet nog een lange weg worden afgelegd voordat bij de eerbiediging van de mensenrechten het niveau bereikt wordt dat voor onze samenlevingen normaal is.
Het beleid van de Europese Unie op dit gebied wordt momenteel aan een nauwgezette toets onderworpen. De niet-gouvernementele organisaties en de publieke opinie verwachten dat tastbare resultaten worden bereikt. Anderzijds moet erop worden gewezen dat Peking niet heeft willen instemmen met het leggen van een band tussen de opheffing van het embargo en concrete vorderingen op het gebied van de mensenrechten. In de Unie is evenwel nog niet aan de voorwaarden voldaan om het embargo te kunnen opheffen. Dit is de Chinese gesprekspartners tijdens de recente topontmoeting tussen de Europese Unie en China ook onomwonden duidelijk gemaakt.
Het lijdt evenmin twijfel dat er in de Unie uiteenlopende standpunten bestaan over dit vraagstuk, met name over de vraag welke houding moet worden aangenomen ten aanzien van de herhaalde Chinese verzoeken. Daarom moet dit vraagstuk in de toekomst opnieuw worden besproken en onderzocht. Een belangrijke impuls in die richting kwam van de Europese Raad van 12 december jongstleden, die de Raad Algemene Zaken en Buitenlandse Externe betrekkingen gevraagd heeft de zaak opnieuw te onderzoeken. 
Nielson,
    - Mijnheer de Voorzitter, ik ben het volledig met het voorzitterschap eens. Ik wil er enkele opmerkingen aan toevoegen, ofschoon duidelijk is dat dit geen kwestie is waarin de Commissie de leiding heeft, gezien de werkwijze van het GBVB. Niettemin heeft premier Wen Jiabao van China tijdens een bijeenkomst in Harvard, in de Verenigde Staten, gezegd dat de hervormingen en de openstelling van China ten doel hebben de mensenrechten te bevorderen. Die twee dingen zijn van elkaar afhankelijk en versterken elkaar.
Dit is bemoedigende taal en laat zien dat mensenrechten nu onderdeel zijn van hun algehele toekomstoriëntatie, en ze doen dit op eigen initiatief. Maar we moeten niet op de zaken vooruitlopen en de werkelijke situatie ter plaatse moet de maatstaf blijven voor het meten van de vooruitgang, zeker op een gebied als dit.
We zien dat er reële verandering zijn, maar er is nog altijd goede reden om een systematisch georganiseerde dialoog over mensenrechten met China in stand te houden.
Dit hebben wij ook door de jaren heen steeds zo gedaan. De huidige kwestie is dat een aantal lidstaten welwillend staat tegenover het opheffen van het wapenembargo en dit standpunt ook publiekelijk heeft bekendgemaakt. Deze lidstaten vinden dat een wapenembargo om technische redenen niet meer nodig is, omdat de wapenverkopen aan China al geregeld worden in de EU-gedragscode van 1998, of dat deze kwestie moet worden bekeken tegen de meer algemene achtergrond van onze betrekkingen. Andere lidstaten zijn van mening dat opheffing van het embargo prematuur is. Zij beklemtonen de noodzaak van verdere vooruitgang op het gebied van de mensenrechten.
De Europese Raad van afgelopen week heeft de zaak doorverwezen naar de eerste Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen onder Iers voorzitterschap. De Commissie stelt zich volledig achter een diepgaande politieke discussie over dit onderwerp. Het is belangrijk dat hiervoor een heldere lijn namens de EU wordt uitgestippeld.
In feite zou opheffing van het embargo weinig praktische gevolgen hebben voor de Europese wapenexport naar China, omdat het volgens de EU-gedragscode van 1998 verboden is wapens uit te voeren naar landen die gebruik blijven maken van wapens voor binnenlandse repressie of agressie tegen een ander land. Feitelijk is de gedragscode hier van toepassing.
Dat gezegd zijnde en rekening houdend met de grote politieke en symbolische betekenis van deze zaak, wil ik duidelijk maken dat elke aanpak gepaard moet gaan met een recente beoordeling van de vorderingen die sinds 1989 op het gebied van de mensenrechten zijn gemaakt. Wij zijn natuurlijk geïnteresseerd in de opvattingen van het Parlement over deze kwestie en de Commissie is dan ook blij met de discussie die hier vandaag gevoerd wordt. 
Jarzembowski (PPE-DE ).
   - Mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, de christen-democratische fractie staat sterk afwijzend tegenover de recente initiatieven, zoals die van de Duitse bondskanselier Schröder, tot opheffing van het wapenembargo tegen de Volksrepubliek China.
Ik ben blij dat de vertegenwoordiger van de Raad duidelijk gezegd heeft dat de Raad op dit moment nog steeds vasthoudt aan handhaving van het wapenembargo. Mijnheer de commissaris, u heeft de situatie beschreven, maar weest u voorzichtig. Terecht besloot de Europese Raad in 1989 een wapenembargo in te stellen na het bloedig neerslaan van de vrijheidsdemonstratie op het Plein van de Hemelse Vrede. Mijnheer de commissaris, wij zijn eveneens van mening dat de situatie van de mensenrechten in China sindsdien verbeterd is, maar niet genoeg.
De Raad heeft onlangs nog, op 13 oktober, de situatie in China behandeld en net als het Parlement in oktober vastgesteld dat de huidige toestand van de mensenrechten in China, als het om de burgerlijke, culturele en politieke grondvrijheden gaat, op geen enkel vlak overeenkomt met de door China zelf erkende internationale normen. Wij willen natuurlijk graag dat in China positieve stappen worden gezet, maar wij moeten wachten tot die stappen ook daadwerkelijk zijn gezet. Het zou dan ook een volledig verkeerd signaal zijn om nu het embargo op te heffen. Wij zouden juist precies het tegenovergestelde moeten doen en tegen onze Chinese vrienden moeten zeggen dat ze duidelijk vooruitgang moeten boeken bij de mensenrechten in China.
En er is nog een tweede reden. U weet dat er volgend jaar op 20 maart presidentsverkiezingen in Taiwan zijn. De Volksrepubliek China heeft zich echter in de afgelopen weken haast oorlogszuchtig tegenover Taiwan opgesteld. Het Parlement had al op 23 oktober duidelijk gemaakt dat China de in de kustprovincies tegenover Taiwan opgestelde raketten moest terugtrekken en een vreedzame dialoog moest openen over de Straat van Taiwan. Wat zijn daar dus geconfronteerd met een spanningsgebied. Dat is de tweede reden waarom het volledig onzinnig zou zijn om het wapenembargo op te heffen.
Daarom hoop ik dat wij nu niet een verkeerd signaal afgeven, ook al is het alleen van redactionele aard, volgens het motto: “Alles is in de gedragscode geregeld; wij kunnen dus het wapenembargo opheffen.” Nee, gezien de spanningen en de mensenrechtensituatie, die nog altijd onbevredigend is, geloof ik dat we het wapenembargo overeind moeten houden.
Van den Berg (PSE ).
   - Voorzitter, mijn fractie is tegenstander van het opheffen van het wapenembargo en wij steunen dus de algehele lijn om nu het wapenembargo tegen China niet op te heffen.
Ik wil er wel een paar dingen bij zeggen. Iedereen die China in de afgelopen 10 jaar verschillende keren heeft kunnen bezoeken - dat heb ik zelf ook gedaan - weet dat er daar een enorme economische dynamiek merkbaar is, met grote verschillen tussen de verschillende regio's en ook met een bijna keihard kapitalisme op intern niveau, waarbij tal van grote sociale problemen zich voordoen. In een samenleving die zich zo ontwikkelt, heb je ook een politiek systeem nodig dat dit kan verwerken. Er zit duidelijk een enorme spanning tussen enerzijds die economisch vrijheid, waarin onvoldoende ruimte is voor de sociale actoren zoals de vakbeweging en anderen om daaraan ook vorm te geven op het sociale vlak, en anderzijds het politieke vlak waar geen ruimte is voor politieke democratie. Naar dat hele proces, daar kijken we natuurlijk allemaal ademloos naar. China is niet een kleine speler. Het is groot en machtig in termen van economie, het is groot en machtig in bevolkingsaantal.
Dus als je probeert die regio vanuit geopolitiek standpunt te bekijken, bekijk het dan niet alleen in verhouding tot Taiwan. Natuurlijk is dat een punt, maar het ligt veel ruimer in die regio. China wil natuurlijk geleidelijk aan een wereldspeler worden. China probeert een charmeoffensief te lanceren. Ze hebben immers donders goed door dat ze met hun enorme economische macht ook een hoop mensen vrees aanjagen en ze proberen als het ware een positieve speler te zijn op mondiaal vlak. Daarvoor moeten ze effectief meer ruimte scheppen voor democratie en respect voor mensenrechten in het eigen land. Die spanning beheersen ze nog niet goed, en sommigen willen dat ook helemaal niet beheersen of doen zelfs iets dat volgens ons helemaal niet kan, namelijk vrijheid aan de ene kant en politieke onvrijheid aan de andere kant. Toch hebben wij, Europa, er enorm belang bij hen te helpen om die nieuwe rol op te pakken.
Terecht zeggen dus alle collega's: geen opheffing van het wapenembargo, dat is het verkeerde signaal. Maar tegelijkertijd, collega's, laten we het in een breder perspectief zetten en laten we duidelijk maken dat we die diepgaande dialoog met China - en dat zeg ik ook aan de Raad - echt willen, en dat we ook willen helpen in dat proces. Het is fundamenteel dat China een rol in de wereld opneemt en dat die rol past in de internationale rechtsorde. 
Andreasen (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, er zijn landen op deze wereld die niet zo zwaar tillen aan de mensenrechten, zoals China, de laatste grote communistische dictatuur van de wereld. Het gebrek aan respect voor de mensenrechten is voor mij het hoofdargument waarom wij op dit moment het Europese embargo op de verkoop van wapens aan China niet moeten opheffen. De Raad heeft het afgelopen weekeinde besloten de opheffing van het embargo in overweging te nemen. Wij vinden dat de tijd daarvoor nog niet rijp is. Weliswaar is er vooruitgang geboekt in China sinds het bloedbad op het Plein van de Hemelse Vrede in 1989, en weliswaar is ook de politieke dialoog tussen de EU en China verbeterd, maar er is nog steeds reden tot grote bezorgdheid over het gebrek aan begrip voor de mensenrechten en de rechtsstaat in China. Wij weten dat de fundamentele vrijheidsrechten worden geschonden, mensen worden gemarteld of willekeurig gevangen worden gehouden, dat de Chinese autoriteiten de minderheden niet respecteren en dat er vele terechtstellingen plaatsvinden, meer dan in enig ander land ter wereld. We weten ook dat China raketten heeft opgesteld die gericht zijn op het democratische Taiwan aan de andere kant van de zeestraat, en dat aan beide zijde van de Straat van Taiwan de spanningen zijn opgelopen.
Moeten wij de ogen sluiten voor het feit dat een dictatuurstaat - China - een bedreiging vormt voor een van de verst gevorderde democratieën van het Verre Oosten, Taiwan? Op het punt van mensenrechten en democratie is Taiwan een voorbeeld, terwijl China een schrikbeeld is. Moeten we de Chinezen nu helpen met zich te bewapenen? Dat vinden wij echt een heel slecht idee. 
Cohn-Bendit (Verts-ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, soms zijn er momenten waarop regeringsleiders gewoon onzin verkopen. Zo geloof ik dat het onzinnig is om eenvoudigweg te zeggen: wij willen het wapenembargo tegen China opheffen. Het wapenembargo is een politiek drukmiddel. Dat wil zeggen dat er een politiek antwoord moet komen op de vraag wat er in China is veranderd. Tibet wordt nog steeds militair bezet door China. Taiwan wordt nog steeds door China bedreigd. De mensenrechten worden in China nog steeds niet gerespecteerd. De democratie is niet in zicht in China. Je kunt zaken doen met China. Ga maar gewoon door met zaken doen! De verkoop van nucleaire installaties aan China is echter onzinnig en schadelijk. Maar dat is een andere kwestie. Dat moeten wij met de Duitse bondskanselier bespreken.
Wat ik bedoel is dat het niet alleen verkeerd is te zeggen dat men het wapenembargo wil opheffen, maar dat het al verkeerd is überhaupt te zeggen dat daar op dit moment over wordt gesproken. Dat betekent gewoon dat wij tegen de Chinezen zeggen: “Jullie doen het geweldig. Ga door met het arresteren van mensen die hun mening verkondigen. Dat stoort ons helemaal niet. Wij zijn bereid om alle mogelijke zaken met jullie te doen.”
Ten tweede is er nog een ander punt: de heren Chirac en Schröder. Dit zijn overigens twee regeringsleiders die ik werkelijk steun onder bepaalde politieke omstandigheden, zoals in het geval van de oorlog in Irak. Ik kom op het volgende afschuwelijke idee: heeft men met een dergelijke strategie de samenwerking met China gekocht? Het zou ongelooflijk zijn als men dacht Putin te kunnen kopen door niets over Tsjetsjenië te zeggen, als men dacht de Chinezen te kunnen kopen door hun wapens te leveren, alleen omdat dan een gemeenschappelijke standpunt in de Veiligheidsraad mogelijk wordt. Dat zou verschrikkelijk zijn.
En tot slot zou ik nog het volgende willen zeggen: de heren Chirac en Schröder hebben gezegd dat ze de grondwet willen, ze willen Europeanen zijn, ze willen het Europees Parlement gewoon sterker maken. Alstublieft! De Raad kan het wapenembargo alleen opheffen als het Parlement daarmee instemt. Dit zouden ze in een gemeenschappelijke gedragscode moeten zeggen. Dat wil zeggen, zonder toestemming van het Parlement kan en mag het wapenembargo niet worden opgeheven, en ik ben blij dat op dit moment alle fracties dit wapenembargo niet willen opheffen. Fantastisch!
Cappato (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het zou geweldig zijn indien men de miljoenen mensen die in Europa de straat op zijn getrokken om steun te betuigen aan kanselier Schröder - die zij erkennen als een symbool van het Europa van de vrede - en misschien ook aan Chirac, duidelijk zou kunnen maken dat juist kanselier Schröder, een van deze grote symbolen van het Europa van de vrede, nu voorstelt het embargo op de wapenexport naar China op te heffen. Die miljoenen mensen weten dat niet, en dat weten de kiezers van de regering-Schröder waarschijnlijk ook niet. Een dergelijk voorstel zou zelfs niet op de tafel van de besprekingen mogen liggen. Gelukkig maar dat het besluit daarover niet voor vandaag is. Maar misschien is het wel voor morgen of overmorgen. 
Een dergelijk besluit zou echter, afgezien van de technische en formele details, alleen genomen kunnen worden door een Europa dat definitief heeft besloten de bevordering van de democratie en de mensenrechten niet meer te beschouwen als een baken voor zijn internationale politiek en dus voor het defensie- en veiligheidsbeleid. Dit Europa - en zeer zeker het Europa van Schröder, het Europa van Chirac, dat zichzelf het Europa van de vrede noemt - beschouwt de bevordering van de democratie en de mensenrechten echter niet als een baken. Als het om China, Rusland en Tsjetsjenië gaat is dit het Europa van de schande. Alleen het Europa van de schande zou een dergelijk voorstel kunnen overwegen. 
Tannock (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het is van essentieel belang dat de EU op constructieve wijze omgaat met China. Dit is het land met het hoogste inwonertal ter wereld en - dit met het oog op bepaalde compensatieorders - een economie die in de komende twee decennia de economie van mijn land, Groot-Brittannië, en misschien zelfs die van Duitsland, in omvang zal overtreffen. China is een reusachtig land met een goed opgeleide en productieve bevolking, maar het is geen democratie en blijft in de kern een autoritaire, communistische eenpartijstaat, ook al speelt het marxisme er in het huidige politieke en economische denken nauwelijks een rol.
Ik ben niettemin ingenomen met de Chinese samenwerking in de strijd tegen het internationaal terrorisme en met de toenadering van China tot India, waarvan het nog steeds een stuk grondgebied bezet houdt. China is tevens een traditionele bondgenoot van Pakistan en heeft dit land geholpen bij de bouw van een atoombom. China helpt ook druk uitoefenen op Noord-Korea dat atoomwapens wil ontwikkelen. Toch blijf ik kritisch over de onmenselijke behandeling van Noord-Koreaanse vluchtelingen door China. Zij worden teruggestuurd, alhoewel hen marteling of zelfs executie te wachten staat.
Rood China blijft een ernstige bedreiging voor Taiwan, dat een toonbeeld is van democratie, welvaart en goed bestuur. Er leeft aan Chinese zijde een irrationele angst voor de wens van Taiwan om de weg van zelfbeschikking en onafhankelijkheid voort te bewandelen, wellicht omdat juist dit toonbeeld van pluralisme en democratie de bazen van de communistische partij nog de meeste angst inboezemt.
Niettemin ben ik voor handhaving van het EU-wapenembargo, gezien de houding van China tegenover Taiwan, Tibet en zijn eigen dissidenten, die variëren van vreedzame aanhangers van de Falun Gong tot pro-democratische activisten, die zo bruut werden gearresteerd na . Hoe je het ook bekijkt, de Straat van Taiwan blijft potentieel een van de gevaarlijkste brandhaarden van de wereld en de Verenigde Staten hebben zich verplicht tot militair optreden om Taiwan te beschermen in geval van vijandelijkheden. Daarom moeten we niets doen dat de spanning in deze regio verder kan escaleren. 
Swoboda (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, een debat over de opheffing van het wapenembargo tegen China kan niet anders dan in het teken staan van grof gesneden argumenten en bijdragen. Ik zal proberen hier een paar nuances in aan te brengen, want ik geloof dat veel collega’s zich er iets te makkelijk vanaf maken. Ik wil meteen in het begin zeggen dat ik de opheffing van het wapenembargo niet verstandig en niet slim vind. Ik ben zelf onvoorwaardelijk tegen een opheffing van het wapenembargo.
Toch moeten we China iets genuanceerder bekijken. Wij kunnen China niet op dezelfde manier blijven bekijken als tot nu toe, waarbij ik voor de verandering dichter bij collega Tannock sta dan bij de andere collega’s die vandaag hebben gesproken. China beschikt over een groot en - laten we eerlijk zijn - kapitalistisch economisch bestel met een overkoepelend éénpartijsysteem. Daarbij wil China zijn bevolking deelachtig maken aan de welvaart die zich in de wereld ontwikkelt. Het grootste gevaar schuilt evenwel in de vraag of China erin zal slagen de politieke structuur van een eenheidsstaat te behouden en aan de sociale behoeften van de mensen te voldoen. Het grootste probleem van China wordt namelijk niet door wapens gevormd, maar door de toenemende honger en armoede onder bepaalde delen van de bevolking. China heeft zeker te kampen met een groot probleem: het land heeft namelijk verschillende culturen, talen en etnische groepen en is er tot nu toe niet in geslaagd - dit geldt overigens niet alleen voor China - om deze verschillende culturen en etnische groepen ruimte te geven. Voorwaarde daarvoor is evenwel het behoud van de politieke eenheid in het land.
Daarom heeft China onze wapens niet nodig, maar wel onze sympathie en steun bij dit moeilijke ontwikkelingsproces. Ik zou niemand in dit Parlement toewensen dat hij of zij de verantwoordelijkheid zou moeten dragen voor dit grote, moeilijke land. Mede daarom denk ik dat de resolutie ons op een dwaalspoor brengt als daarin de kwestie Taiwan alleen behandeld wordt vanuit het - toegegeven terechte - gezichtspunt dat China geen bedreigende scenario’s mag ontwikkelen. Ik ben van mening dat president Bush - en alleen wat dit betreft sta ik dichter bij hem dan bij Daniel Cohn-Bendit, niet voor de rest - gelijk heeft als hij ook Taiwan waarschuwt geen onverstandige stappen te zetten. Ik heb het er helemaal niet over of die stappen terecht zijn, of ze moreel gerechtvaardigd zijn of niet. In tijden van crisis bestaan er stappen die misschien objectief en abstract gezien gerechtvaardigd zijn, maar toch kunnen bijdragen aan oorlogszuchtige of kritieke ontwikkelingen.
Vanuit dit Parlement zouden we niet alleen slechts één kant moeten waarschuwen voor het zetten van unilaterale en gevaarlijke stappen, maar ook tegen de andere kant moeten zeggen: “Wees verstandig, wees terughoudend! Probeer de weg naar een vreedzame hereniging open te houden.” Naar mijn mening is dat een belangrijke boodschap, en die ontbreekt helaas in deze resolutie. Vandaar mijn slotzin: nee tegen een opheffing van het wapenembargo. China heeft onze volledige hulp en steun nodig, maar niet op het gebied van wapens. Tegen beide partijen in dit crisisgebied, China en Taiwan, zouden wij moeten zeggen: “Wees terughoudend! We leven in een tijd waarin vreedzame en geen oorlogszuchtige oplossingen gevonden moeten worden.” 
Gahrton (Verts/ALE ).
   -Mijnheer de Voorzitter, de EU moet een vredesorganisatie zijn en geen wapenhandelaar. Daarom zou de EU überhaupt geen wapens moeten verkopen, vooral niet aan landen die ze mogelijk in een oorlog zullen gebruiken. Op grond van deze logica moeten we natuurlijk om te beginnen geen wapens aan de Verenigde Staten verkopen, maar evenmin aan China. Mijn afwijzing van wapenexport naar China is niet alleen tegen China bedoeld, maar geeft uitdrukking aan een algemeen beginsel. Alles wat gezegd is over China, is waar, maar er zijn ook positieve ontwikkelingen. Zo is men een dialoog gestart met de Dalai Lama, waarover de Dalai Lama zelf heel hoopvol gestemd is. Een dergelijke kleine stap is natuurlijk niet voldoende om het algemene beeld te wijzigen. Daarom zou het verkeerd zijn om het wapenembargo tegen China op te heffen. Vergeet u echter niet dat er nog meer landen zijn waaraan we geen wapens moeten verkopen. 
Gahler (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, tien minuten geleden hoorden we een lid van de partij die de Duitse minister van Buitenlandse Zaken levert, verklaren dat de Duitse minister-president althans op dit punt onzin verkondigt. Ik stel vast dat de kritiek van een afgevaardigde van een partij die in Duitsland tot de oppositie behoort, nauwelijks scherper kan worden geformuleerd.
We hebben hier helaas alweer te maken met een Duits-Frans initiatief dat deze beide landen wederom in niet-positieve zin tot de motor van Europa maakt. Zoals de laatste tijd al meerdere keren het geval is geweest, wordt bij andere lidstaten de verdenking gewekt dat het hier niet zozeer gaat om een Duits-Frans partnerschap, maar meer en meer om een Duits-Franse samenzwering. Deze wijze van samenwerking tussen Duitsland en Frankrijk had ik op dit punt, evenals bij de kwestie rond het Stabiliteitspact, liever niet gezien. We maken de laatste tijd helaas steeds vaker mee dat deze beide landen, hoewel ze toch mededragers zijn van een gezamenlijke Europese verantwoordelijkheid, een uiterst egoïstische koers varen.
Het is al gezegd, en op dat punt ben ik het met collega Swoboda eens: we moeten China zeer gedifferentieerd beoordelen. Ook ik ben er onlangs nog weer eens geweest en heb daarbij twee zaken vastgesteld. Als we enerzijds kijken naar de uiterst dynamische economische ontwikkeling, en anderzijds naar de bereidheid - althans achter gesloten deuren, tijdens conferenties, maar ook in wijdere kring - om zeer open over alle kwesties te discussiëren, dan moeten we concluderen: er wordt in China nagedacht. Concrete aanwijzingen zijn er niet, maar vooral op het politieke vlak lijkt de leiding zich te bezinnen op de manier waarop men enerzijds de stabiliteit in het land kan behouden, wat een volkomen legitiem doel is, maar anderzijds de economische dynamiek ook op politiek vlak tot uitdrukking kan brengen. Daar is men nog niet erg ver mee gevorderd. Het moment is derhalve ook nog niet aangebroken om over opheffing te praten: de redenen die aan het opleggen van het wapenembargo ten grondslag lagen, gelden immers nog steeds. We zijn Tienanmen niet vergeten, en de politieke voorwaarden die tot Tienanmen hebben geleid, zijn nog onveranderd aanwezig.
Anderzijds is ook al gewezen op de bedreigingen die worden geuit tegen Taiwan - Taiwan dat nota bene, wanneer men het bekijkt vanuit het standpunt van de één-China-politiek, eigenlijk deel uitmaakt van het eigen Chinese grondgebied. Hoe kan men het eigen grondgebied met dergelijke raketten bedreigen? Daar zou China misschien ook eens over na moeten denken. Taiwan vormt in elk geval geen bedreiging voor China, maar omgekeerd is dat wel het geval. Deze beide redenen - de mensenrechten en ook de bedreigingen tegen Taiwan - moeten op dit moment voor de Raad aanleiding zijn zich te distantiëren van elke gedachte tot opheffing van het wapenembargo. Dat zou immers een volkomen verkeerd signaal zijn. 
Mann, Thomas (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, wie het wapenembargo tegen China wil opheffen moet eenduidige bewijzen hebben dat de mensenrechtensituatie is verbeterd. Anders maakt hij inbreuk op de fundamentele beginselen van het Europese waardenstelsel. Bondskanselier Schröder wil bij premier Wen Jiabao in een goed blaadje komen. Met het oog op een mogelijk gunstiger exportklimaat zet hij zich in voor een voortijdig eind aan het embargo, waarbij hij uiterst amateuristisch te werk gaat en geen voorafgaand overleg voert met andere landen. Wat dat betreft ben ik het helemaal met collega Cohn-Bendit eens. Confusie in plaats van Confucius!
Het embargo was in 1989 een reactie op het bloedig neerslaan van de democratische beweging, en vormt ook nu nog een van de belangrijkste middelen voor het afdwingen van veranderingen in de Chinese Volksrepubliek. Wie uitsluitend in economische termen denkt, is aan één oog blind. Tot de heer Swoboda wil ik het volgende zeggen: meldt 1500 terechtstellingen per jaar. Honderdduizenden gevangenen worden mishandeld en gemarteld, en wachten vergeefs op een eerlijk proces. De situatie van Tibetanen, Mongoliërs en andere minderheden is nog altijd volstrekt onaanvaardbaar en wordt er niet beter op door erover te zwijgen.
Ik ben sedert 1999 voorzitter van de interfractiewerkgroep voor Tibet van het Europees Parlement. Al onze sprekers en al onze gasten, die China allen zeer goed kennen, laten er geen twijfel over bestaan dat er nauwelijks enige vooruitgang is geboekt op het vlak van de mensenrechten.
Ik denk ook aan Taiwan. Sinds enkele weken dreigt Peking met militair ingrijpen als Taiwan via een referendum tot formele onafhankelijkheid zou besluiten.
Ik verwelkom de initiatieven van de Commissie om de geplande verkoop van een Duitse atoomfabriek aan China nader te controleren.
Voor de export van verbruiksgoederen moet vergunning wordt gegeven door de Europese Unie. Het doet me genoegen dat Daniel Cohn-Bendit daarmee instemt.
De lidstaten moeten enerzijds de beperkingen op wapenleveranties handhaven en anderzijds een inhoudelijk gefundeerd debat over de Volksrepubliek China voeren, op nationaal niveau, op communautair niveau en uiteindelijk - hopelijk nog in het voorjaar van 2004 - tijdens de bijeenkomst van de Mensenrechtencommissie in Genève, op internationaal niveau.
Van Orden (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heb in lange tijd niet zo’n eensgezindheid bespeurd in deze kamer. Het lijkt erop dat de Franse en Duitse regeringen de belangrijkste voorstanders zijn van opheffing van het wapenembargo tegen China en van de beperkingen op de export van nucleaire technologie die voor meerdere doeleinden gebruikt kan worden. Gezien hun staat van dienst in het afgelopen jaar is er reden tot argwaan ten aanzien van elk initiatief op het gebied van de buitenlandse politiek dat deze twee regeringen ondernemen.
Ik vind het zorgwekkend dat Frankrijk en Duitsland op bepaalde terreinen de voorkeur lijken te geven aan een strategisch partnerschap met landen als China boven dat met de Verenigde Staten. Ik denk hierbij aan de voorstellen voor het Galileo-project, met al hun militaire implicaties.
Waarom heeft de Europese Raad juist nu besloten dat er reden is om het wapenembargo van de EU tegen China te heroverwegen? Welke positieve ontwikkelingen in China hebben precies tot deze stap aanleiding gegeven? Het spreekt voor zich dat we allemaal voorstander zijn van verbetering van de betrekkingen met China, maar niet ten koste van onze veiligheid. China heeft nog een lange weg te gaan voordat het een democratie wordt, voordat de mensenrechten daar worden gerespecteerd, en voordat het ons ervan overtuigd heeft dat het een vredelievende partner in de internationale gemeenschap wil zijn.
Het is voorbarig om een algehele opheffing van het wapenembargo in overweging te nemen. 
De Voorzitter.
   - Ter afsluiting van het debat zijn vijf ontwerpresoluties ingediend, overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement(1). 
Het debat is gesloten. 
De stemming vindt morgen plaats.

Atkins (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde, voordat u met de stemming begint. Ik heb dit ook de vorige keer al ter sprake gebracht en ondervoorzitter Martin heeft toen beloofd dat hij het zou onderzoeken en aan u zou voorleggen, maar nu u hier toch zit, zal ik mijn verzoek rechtstreeks tot u richten.
Het komt steeds vaker voor dat stemmingen te laat beginnen. Het lijkt mij onredelijk en onordelijk om van de afgevaardigden te verwachten dat zij hier op tijd aanwezig zijn, om vervolgens te laat te beginnen met stemmen. Vandaag begint de stemming zeven minuten te laat. Dat valt nog wel mee, ware het niet dat wij daarvoor niets te doen hadden. Maar zelfs als wij wel bezig zijn met een discussie, moet de stemming, die zo belangrijk is voor dit Parlement, stipt op tijd en zonder vertraging beginnen. Alles dient daaraan ondergeschikt te worden gemaakt. Ik verzoek u dit probleem met spoed te behandelen.
De Voorzitter.
   - Hopelijk hebt u gemerkt dat ik hier eveneens op tijd aanwezig was, klaar om te beginnen. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is de stemming.
(1)
- Collega’s, ik wil graag namens u allen de rapporteur, de heer Rothley, en de heer Gargani, voorzitter van de Commissie juridische zaken en interne markt, bedanken. Dankzij hun hulp hebben wij dit resultaat kunnen bereiken. Het Parlement heeft er goed aan gedaan deze resolutie aan te nemen en daarmee blijk gegeven van wijsheid. Nu moeten wij hetgeen wij hebben aangenomen honoreren, niet meer in niet minder. Samen met de Raad zullen we hiermee aan de slag gaan.

Randzio-Plath (PSE ),
   .-Mijnheer de Voorzitter, op 18 november heeft het Parlement het voorstel van de Commissie voor accijnzen op benzine en gasolie met grote meerderheid verworpen. Overeenkomstig artikel 68, lid 3 van het Reglement en gezien de weigering van de Commissie om haar voorstel in te trekken, deel ik u mede dat de Economische en Monetaire Commissie zich op 2 december nogmaals over deze kwestie heeft gebogen en andermaal heeft besloten het voorstel te verwerpen. Namens de rapporteur, mevrouw Kauppi, die vandaag niet aanwezig kan zijn, herhaal ik ons standpunt: deze harmonisatiepoging is vanuit zowel milieu- als concurrentieoogpunt ongerechtvaardigd.
Wij roepen de Commissie op haar huidige voorstel in te trekken en een nieuw voorstel in te dienen, een voorstel dat sterker in overeenstemming is met de onlangs aangenomen richtlijn inzake energiebelasting. Het zou realistischer zijn om een aanpak te kiezen die volledige harmonisatie vermijdt en bijvoorbeeld een marge met een boven- en ondergrens instelt. Die optie biedt meer kansen om vooruitgang te boeken in de Raad en zou tevens een zekere ruimte laten voor belastingconcurrentie tussen de lidstaten. Ook is het nodig om de belastingheffing op brandstoffen te coördineren met infrastructuurheffingen, om gelijke mededingingsvoorwaarden te waarborgen.
Om al die redenen roept de Economische en Monetaire Commissie de plenaire vergadering van het Europees Parlement op nogmaals te bevestigen dat zij het voorstel van de Commissie voor accijnzen op benzine en gasolie verwerpt. 
De Voorzitter.
   - De voorzitter van de Economische en Monetaire Commissie stelt dus voor de verwerping van het Commissievoorstel te bevestigen door de ontwerpwetgevingsresolutie aan te nemen.
Manders (ELDR ),
   . - Voorzitter, ik heb de afgelopen dagen nog een ultieme poging ondernomen om compromissen te bereiken en ik heb daarvoor een aangeboden. Dat is helaas niet gelukt, ondanks alle inspanningen van de schaduwrapporteurs, die ik daarvoor toch wil bedanken. In ieder geval kunnen we stellen dat, wat er ook gebeurt, het vandaag een echte is, een want we keuren nu voor het eerst in de geschiedenis van de Europese Unie wetgeving goed waardoor we een rechtstitel hebben om vervuilers te laten betalen voor de schade die zij veroorzaken. Ik denk dat dat een winstpunt is. 

Müller (PSE ),
   . - Als rapporteur wil ik graag een korte verklaring afleggen aan het adres van de collega's. We stemmen vandaag over het compromispakket voor de geneesmiddelenwetgeving. In dit compromis zijn heel veel ideeën van het Europees Parlement verwerkt. Ik wil de collega's daarom verzoeken blok 1, 2 en 3 te aanvaarden, maar blok 4 of delen daarvan juist beslist niet. Wanneer ook maar één enkel amendement in blok 4 wordt aangenomen, moeten we terug naar de onderhandelingstafel, en kan vandaag geen gemeenschappelijk standpunt worden goedgekeurd. Het is een goed pakket dat we met de Raad zijn overeengekomen. Vandaar mijn oproep om het compromis te steunen.
Grossetête (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dank u dat u mij nu het woord geeft, want in feite vormen de drie verslagen waarover wij gaan stemmen één pakket. Met mijn collega, mevrouw Müller, zijn wij erin geslaagd een aantal uitstekende compromissen te bereiken, waarmee wij enorme vooruitgang boeken op het gebied van de farmaceutische wetgeving.
Evenals mevrouw Müller wil ik erop wijzen dat het van essentieel belang is dat wij alle compromissen in hun huidige vorm aannemen en dat wij niet vóór de amendementen stemmen die buiten dit compromispakket vallen. Met de aanneming van een amendement dat geen deel uitmaakt van deze compromissen, zou het compromispakket dat wij met het Italiaanse voorzitterschap hebben bereikt, op losse schroeven worden gezet. Ik wil mijn collega's hier echt even opmerkzaam op maken: het is de bedoeling dat u voor de compromissen stemt, en niet voor de overige amendementen die er buiten vallen. 
Liikanen,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag bevestigen dat de Commissie volledige steun geeft aan het compromispakket dat door de twee rapporteurs, mevrouw Müller en mevrouw Grossetête, is ingediend en dat door de fracties is aanvaard. Inhakend op het debat van gisteravond en op het verzoek van de geachte afgevaardigden wil ik echter nogmaals het standpunt van de Commissie verduidelijken ten aanzien van de amendementen betreffende homeopathische geneesmiddelen.
De Commissie stemt in met dit compromispakket. Dat betekent dat we geen amendementen kunnen aanvaarden waarin niet nader omschreven technische concepten worden opgenomen die tot doel hebben met de registratieprocedure verder te gaan dan mogelijk is overeenkomstig de in deze vereenvoudigde procedure neergelegde vereisten, of die botsen met de nagestreefde harmonisering.
Ten aanzien van compromisamendement 20, dat de Commissie aanvaardt, wil ik het volgende verduidelijken. In eerste instantie werd in het amendement een oproep gedaan aan de lidstaten en hun gevraagd zich goed rekenschap te geven van door anderen verrichte registraties. Zoals gebleken wordt met artikel 39 van het gemeenschappelijk standpunt al rekening gehouden met het feit dat de procedure overeenkomstig de communautaire verordening op dit soort producten moet worden toegepast. Het gemeenschappelijk standpunt gaat dus al verder.
Compromisamendement 20 verduidelijkt de rechtssituatie en zegt dat de procedure van de communautaire verordening van toepassing is op geregistreerde homeopathische geneesmiddelen en aanvaarding daarvan nodig is.
Dit compromispakket zal beslist een verbetering betekening van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Daarom steunt de Commissie de voorstellen van mevrouw Müller en mevrouw Grossetête. 

Chichester (PPE-DE ),
   .- Mijnheer de Voorzitter, na het debat van gisteravond en na de besprekingen met het voorzitterschap wil ik het Parlement mededelen dat de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, overeenkomstig de geest van het aan onze werkzaamheden ten grondslag liggend compromis, mij de opdracht heeft gegeven om de amendementen 3 en 11 in te trekken. Ik heb begrepen dat de Commissie aldus haar volledige steun kan geven aan alle amendementen en dat ook het voorzitterschap steun heeft beloofd. Ik vraag derhalve de collega’s voor de rest te stemmen. In blok 1 zijn drie andere amendementen opgenomen. 

(2)
(3)
Hiermee is de stemming beëindigd.

Konrad (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, waarde collega's, andermaal hebben we ons beziggehouden met het Statuut van de leden, en dat in een tijd waarin Europa er niet in slaagt de grondwetskwestie tot een goed einde te brengen, in een tijd waarin het Stabiliteitspact van de Unie is gestrand, in een tijd ook waarin we overal in Europa te maken hebben met economische problemen en de werkloosheid moeten aanpakken. In deze tijd vindt het Parlement het nodig zich weer eens met zichzelf bezig te houden. Het Statuut van de leden was dus weer terug op de agenda van dit Parlement. Afgezien overigens van de vraag of het echt noodzakelijk is een regeling vast te stellen die geldt van Finland tot Sicilië, vind ik het een ernstige zaak dat we hier weer hebben geprobeerd tot een oplossing te komen vóórdat de toekomstige lidstaten uit Midden- en Oost-Europa zijn toegetreden en als volwaardige lidstaten in dit Parlement kunnen meebeslissen. Daar heb ik kritiek op, reden waarom ik tegen heb gestemd en het Statuut in deze vorm verwerp. 
McAvan (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heb steun betuigd aan het Statuut van de leden omdat ons systeem van reiskostenvergoedingen op tijd hervormd moet zijn voordat het nieuwe Parlement in juli wordt geïnstalleerd. Met deze resolutie kunnen we de onderhandelingen openen met de Raad over het Statuut van de leden. Ik hoop dat we bij onze onderhandelingen over het bezoldigingsniveau opnieuw het rapport van de onafhankelijke deskundigen zullen betrekken, dat op uitstekende wijze richting heeft gegeven aan het debat over de bezoldigingskwestie. 
MacCormick (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ben verzocht om namens mijn fractie een stemverklaring af te leggen. Kort en eenvoudig samengevat gaat het om een kwestie in verband met paragraaf 2 ter. Zoals ik vanmorgen in het debat al heb gezegd, zijn wij fervent voorstander van een hervorming van het Protocol betreffende de voorrechten en de immuniteiten, want de huidige regels hiertoe zijn onbevredigend. Zoals we tijdens het debat in de aanloop naar het besluit van 3 en 4 juni hebben gezegd, is de destijds goedgekeurde tekst veel te ruim gesteld ten aanzien van de gestelde voorrechten en immuniteiten. Wij hebben dus tegen paragraaf 2 ter gestemd, niet omdat we geen hervorming willen, maar omdat het als hervormingsmodel te ruimhartig is. 
Breyer (Verts/ALE ).
   - Ik heb om de volgende redenen tegen het Statuut gestemd: ik vind het belangrijk en correct - om dat meteen maar even vast te stellen - dat we de gemaakte reiskosten vergoed krijgen. Maar iedereen in dit Parlement weet dat dat niets, maar dan ook helemaal niets met het Statuut te maken heeft. We kunnen de koppeling van de reiskosten aan de werkelijk gemaakte kosten zo nodig morgen nog veranderen. Dat heeft niets, maar dan ook helemaal niets met het Statuut te maken. Ik zou het echter fijn vinden als we hiervoor zo spoedig mogelijk een regeling zouden treffen. Wat het Statuut betreft moet ik toegeven dat dit verbeterd is ten opzichte van het besluit van afgelopen zomer, met name waar het gaat om de pensioengerechtigde leeftijd en dergelijke.
Ik vind het Statuut echter nog steeds niet in aanmerking komen voor goedkeuring, omdat het een sociaal scheefgetrokken situatie oplevert. We moeten in heel Europa zeer fors snijden in allerlei sociale voorzieningen. Dan gaat het niet aan dat de afgevaardigden, als ware het een kerstgeschenk, op een dergelijke inkomensstijging aandringen - voor de Duitse afgevaardigden bedraagt deze bijvoorbeeld 20 procent. Ik vind dat niet acceptabel. Ik vind het ook niet juist dat er wordt uitgegaan van het inkomen van een rechter, die overigens geen neveninkomsten mag hebben. Ik had het juister gevonden als we waren uitgegaan van het gemiddelde inkomen van alle afgevaardigden. Dat was naar mijn mening het meest voor de hand liggend geweest. Ik vind het ook nog steeds onjuist dat de afgevaardigden, in tegenstelling tot rechters, neveninkomsten mogen hebben. Ik vind het ook nog steeds onjuist dat wij als afgevaardigden, in plaats van af te wachten tot de levensstandaard voor de hele bevolking is gestegen, nu bij onszelf beginnen. Ik verwerp het Statuut omdat ik van mening ben dat er een sociaal onrechtvaardige situatie ontstaat wanneer ons inkomen een dergelijke groei vertoont. Ik zou aanzienlijk meer aan vergoedingen ontvangen dan mijn nationale collega's. Ook dat vind ik onrechtvaardig. Ik vind dat het Parlement zich hiermee echt een kerstcadeautje geeft, in plaats van zich aan te passen aan hetgeen onder de bevolking wordt bediscussieerd.
Misschien nog een laatste punt: ik hoop dat we achteraf nog iets kunnen doen aan de scheve situatie die door dit Statuut is ontstaan, met name wat het sociale aspect betreft. 
De Voorzitter.
   - Ik weet niet wat er mis is gegaan bij de Verts/ALE-Fractie, maar in het Reglement staat heel duidelijk dat stemverklaringen van tevoren moeten worden aangemeld. Niettemin zal ik, mevrouw McKenna, naar uw stemverklaring luisteren. 
McKenna (Verts/ALE ).
   -Mijnheer de Voorzitter, er zijn grote problemen met het Statuut van de leden. Ik heb er uiteindelijk mijn steun aan gegeven, al blijf ik grote bedenkingen hebben vanwege het feit dat de onkostenkwestie niet gescheiden is van de bezoldigingskwestie. Een groot aantal van mijn landgenoten zal ontdaan zij over het feit dat zoveel afgevaardigden technisch gezien voor een enorme verhoging van hun bezoldiging hebben gestemd. Dit zal slecht vallen in de lidstaten. 
Alavanos (GUE/NGL ),
   . - Het Europees Parlement is uiteindelijk toch teruggekrabbeld van zijn voorstellen voor een Statuut van de leden en heeft aldus de mogelijkheid van een oplossing gedurende het Italiaanse voorzitterschap ondermijnd. De resolutie van vandaag probeert dat nog te verhelpen en daarom heb ik ervoor gestemd. Het Europees Parlement staat nu voor schut bij de publieke opinie. Het kan geen andere instellingen van de Unie op de vingers tikken wanneer het geen orde op zaken stelt in eigen huis. We moeten vooral ons best doen om nog voor de verkiezingen met het stelsel van de reisvergoedingen in het reine te komen. 
Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Karlsson, Sandberg-Fries en Theorin (PSE ),
   Wij wijzen er met nadruk op hoe belangrijk het is dat wij eindelijk een Statuut van de leden krijgen en een eind wordt gemaakt aan het systeem van heimelijke vergoedingen zoals we dat in het Parlement kennen. Wij juichen het systeem van vergoeding van daadwerkelijk gemaakte reiskosten toe. Een systeem met een bezoldiging - al is deze dan voor velen hoger dan het huidige - is beter, omdat het een open systeem is, dat de kiezers kunnen onderzoeken en beoordelen. Ondanks deze fundamentele houding willen wij hierbij verklaren dat wij het bezoldigingsniveau dat wordt bepleit in het verslag van het Parlement van juni 2003 te hoog vinden en dat wij druk zullen blijven uitoefenen op onze regering om zich in de Raad in te spannen voor een redelijker bezoldigingsniveau. 
Berthu (NI ),
   . - Om de principiële redenen die ik tijdens het debat heb genoemd, heb ik tegen de resolutie van het Parlement gestemd waarin opnieuw wordt voorgesteld een uniform Statuut van de leden van het Europees Parlement in te voeren.
Ik wil daar het volgende aan toevoegen. Hoe meer wij met de onderhandelingen over dit statuut vorderen, des te meer problemen er aan het licht komen, des te meer men zich in complexe bochten moet wringen om deze problemen op te lossen, en des te onhoudbaarder het voorgestelde systeem wordt.
Het is met name moeilijk voor te stellen hoe men, uit naam van een niet bestaand beginsel inzake de gelijkheid van alle Europese afgevaardigden, een tastbare en vergaande ongelijkheid binnen ieder afzonderlijk land kan creëren. Hoe is het mogelijk dat een Europese afgevaardigde van een nieuwe lidstaat bijvoorbeeld een bezoldiging ontvangt dat twintig keer zo hoog is als dat van een nationale volksvertegenwoordiger? En hoe kun je een dergelijke ongelijkheid rechtzetten? Wat de belasting betreft rijzen er soortgelijke vragen. Kan men zich voorstellen dat een Europese afgevaardigde, die een tamelijk goed salaris heeft, inkomstenbelasting betaalt volgens een veel lager tarief dan zijn landgenoten?
Zoals ik al in het debat heb onderstreept, leidt de dogmatische halsstarrigheid van sommige federalistische afgevaardigden tot ingewikkelde politieke toestanden, die eens te meer funest zullen zijn voor het imago van de Europese Unie. 
Bonde (EDD ),
   De Junibeweging heeft vandaag besloten voor noch tegen de gezamenlijke resolutie RC-B5-0543/2003 over het Statuut van de leden te stemmen.
De Deense Junibeweging heeft zich van stemming onthouden vanwege de verwerping van amendement 1, dat een volledige regulering van de reiskostenvergoedingen en een veel grotere transparantie met zich mee zou hebben gebracht.
De huidige regeling, met haar ondoorzichtige en belastingvrije reiskostenvergoedingen en vergoedingen voor algemene uitgaven, is onaanvaardbaar. Het voorliggende Statuut van de leden biedt echter geen bevredigende oplossing van de problemen.
Het is onaanvaardbaar:
- dat de vergoeding van de Deense Parlementsleden met meer dan 50 procent wordt verhoogd;
- dat er naast vergoeding van feitelijke reiskosten nog steeds een belastingvrije vergoeding wordt verstrekt op basis van de afgelegde afstand en de aan de reis bestede tijd;
- en dat de vergoeding voor algemene uitgaven (op dit moment circa 26.000 Deense kroon per maand) nog steeds belastingvrij wordt uitbetaald, zonder verplichting tot financiële verantwoording.
Vanwege de zeer uiteenlopende nationale regelingen voor parlementsleden en vanwege de onwil van de meerderheid om belastingvrije regelingen af te schaffen, is het het meest efficiënt om het aan elke afzonderlijke lidstaat of aan de opgestelde partijen/bewegingen over te laten om verantwoorde regels vast te stellen voor zijn leden van het Europees Parlement. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   - Ondanks de wijzigingen in het voorstel van 3 en 4 juni (met name wat betreft de fiscale aspecten en de voorrechten en immuniteiten) bevat het compromis dat het Europees Parlement aan de Raad wil voorleggen nog steeds elementen waarin wij ons niet kunnen vinden. Ik denk bijvoorbeeld aan de invoering van een voor iedereen gelijke maandelijkse bezoldiging, ongeacht het land dat de afgevaardigden vertegenwoordigen.
De vraag is niet of er al dan niet een Statuut van de leden van het Europees Parlement moet komen. Het gaat hier om de inhoud van dat Statuut. Zoals wij al eerder hebben gezegd, worden de Europese afgevaardigden gekozen op basis van nationale kieskringen. Zij zijn aan deze kringen gekoppeld, en dat moet ook in de toekomst zo blijven. Dit betekent dat de bezoldiging van een afgevaardigde van het Europees Parlement berekend moet worden op basis van de bezoldiging die de leden van het nationaal parlement ontvangen in het land waar de afgevaardigde is gekozen.
Wij mogen overigens onze ogen niet sluiten voor de enorme sociale verschillen tussen de landen van de Europese Unie. De toekenning van dezelfde bezoldiging aan alle leden van het Europees Parlement zou leiden tot ernstige ongelijkheden en grote verschillen met de lonen en salarissen van werknemers, gekozen afgevaardigden en overheidsambtenaren in de verschillende lidstaten, onder meer ook in Portugal. Dat zou volkomen onbegrijpelijk zijn.
Daarom hebben wij tegen het voorstel gestemd. 
Frahm en Sjöstedt (GUE/NGL ) en Lund (PSE),
    Wij hebben vandaag voor noch tegen de gezamenlijke ontwerpresolutie nr. RC-B5-0543/2003 over het Statuut van de leden gestemd.
De huidige regeling, met haar ondoorzichtige en belastingvrije reiskostenvergoedingen en vergoedingen voor algemene uitgaven, is onaanvaardbaar. Het voorliggende Statuut van de leden biedt echter geen bevredigende oplossing van de problemen.
Het is onaanvaardbaar:
- dat de bezoldiging van de Deense en Zweedse Parlementsleden met meer dan 50 procent wordt verhoogd;
- dat er naast vergoeding van feitelijke reiskosten nog steeds een belastingvrije vergoeding wordt verstrekt op basis van de afgelegde afstand en de aan de reis bestede tijd;
- en dat de vergoeding voor algemene uitgaven (op dit moment circa 26.000 Deense kroon per maand) nog steeds belastingvrij wordt uitbetaald, zonder verplichting tot financiële verantwoording.
Vanwege de zeer uiteenlopende nationale regelingen voor Parlementsleden en vanwege de onwil van de meerderheid om belastingvrije regelingen af te schaffen, is het het meest efficiënt om het aan elke afzonderlijke lidstaat of aan de opgestelde partijen/bewegingen over te laten om verantwoorde regels vast te stellen voor zijn leden van het Europees Parlement. 
Gebhardt (PSE ),
   . - Het is bijna 25 jaar geleden dat de leden van het Europees Parlement voor het eerst rechtstreeks door het volk werden gekozen. Dat was een mijlpaal. Tot dusver bestaat er echter geen uniforme regeling inzake de rechten en plichten van de Europese afgevaardigden. Dat is een schande! Maar geen schande waarvoor dit Parlement zich moet schamen. De Raad moet zich schamen.
Ik werd in 1994 voor het eerst in dit Parlement gekozen. Sedertdien moet ik elke dag opnieuw meemaken hoe de Raad ons, wat het Statuut van de leden betreft, met een kluitje in het riet stuurt. Toen we afgelopen zomer in tweede instantie eindelijk een Statuut de deur uit konden sturen, dat bolstond van de concessies en compromisbereidheid, dacht ik dat de grootste hobbel genomen was. Het enige wat ontbrak was immers nog de goedkeuring door de Raad. De Raad gaf echter het gebruikelijke beeld: neus in de lucht en geen vin verroeren. Foei!
Ik heb tegen de resolutie gestemd omdat ik niet begrijp waarom we ons eerder overeengekomen Statuut zouden weggooien en de Raad nu, in plaats van een regeling voor de status van de Europese afgevaardigden, een doodeenvoudige salaristabel zouden voorleggen. Daarvoor moeten wij ons schamen en worden we door de burgers uitgelachen. 
Gröner (PSE ),
   . - Naast het fiasco van het Italiaanse Raadsvoorzitterschap krijgen wij nu naar mijn overtuiging ook nog het door het Europees Parlement zo naarstig nagejaagde Statuut van de leden. Dit is een kauwgomoplossing voor het belasten van de bezoldiging, maar dit is vooral een totaal gebrek aan een regelgeving voor de status van de afgevaardigden. Ik kan er beslist niet mee instemmen dat de kwestie rond de immuniteit niet is opgelost, en evenmin kan ik accepteren dat ik geen toegang heb tot de rechten die een onafhankelijk mandaat moeten garanderen, rechten waarover onze collega's in de nationale en deelstaatparlementen wel beschikken. Daarom heb ik geen vertrouwen meer in de wil van de Raad om op enig moment nog een werkelijk uniform Statuut van de leden tot stand te brengen, en stem ik tegen de gemeenschappelijke resolutie RC B5-543-/2003. 
Klaß (PPE-DE ),
   . - Ik heb tegen de resolutie gestemd omdat ik van mening ben dat het tijdstip voor een hernieuwde discussie over een Statuut van de leden uitermate slecht gekozen is.
De Europese Unie heeft momenteel wel enkele belangrijkere problemen op te lossen. Zo kort na een mislukte Top, naast alle problemen rond de Europese eenwording, dient ook het Europees Parlement zich te beperken tot het absoluut noodzakelijke. Een communautair Statuut is een belangrijke zaak en daarom moet samen met de Raad en zonder tijdsdruk naar een oplossing worden gezocht. 
Malmström, Paulsen en Schmidt, Olle (ELDR ),
   Het is ontzettend belangrijk dat we snel met transparante, heldere en duidelijke gemeenschappelijke regels komen. Daarom hebben wij besloten voor de resolutie te stemmen, maar niet voor de voorstellen waarin een lagere pensioenleeftijd wordt geëist. Wij vinden ook dat de bezoldiging meer in overeenstemming moeten worden gebracht met die van de leden van het Zweedse parlement en dat ze nationaal belast moeten worden. 
Meijer (GUE/NGL ),
   . - Invoering van een Statuut van de leden van het Europees Parlement wordt al vele jaren bepleit als een wondermiddel tegen zelfverrijking van Parlementsleden. In plaats van de leden in staat te stellen om hun inkomen aanmerkelijk te verhogen door middel van veel te ruime, maar niet door de nationale belastingdienst geregistreerde inkomstenvergoedingen zou er een scherp onderscheid worden gemaakt tussen inkomsten en werkelijk gemaakte onkosten. Tegelijk zou dan een eind komen aan de gelijke beloning van Europarlementariërs en de nationale parlementariërs in hun land. Eigenlijk ben ik het met die gelijke beloning eens, maar die leidt in de praktijk wel tot extreme inkomstenverschillen tussen leden van het Europees Parlement en wordt daarom gezien als een aanmoediging tot fraude. De laagstbetaalden compenseren hun tekort en de hoogstbetaalden profiteren graag mee. Daarom heb ik dat streven naar zo'n Statuut altijd ondersteund. Bij eerdere stemmingen bleek daarvoor echter geen meerderheid mogelijk zonder belastingverlagingen en enorme salarisverhogingen voor EP-leden uit een groot aantal lidstaten, waaronder mijn land Nederland. Het huidige voorstel gaat uit van de resolutie van 3 juni 2003, waar ik op die grond tegen heb gestemd. Het doet wel enkele concessies aan de bezwaren van de Raad, vooral op het gebied van nationale belastingheffing, maar die verbeteren het voorstel onvoldoende om thans vóór te kunnen stemmen. 
Miller (PSE ),
   - De Fractie van de Europese Sociaal-democraten heeft vandaag gestemd voor het wegnemen van de hinderpalen die een Statuut van de leden in de weg staan. Zij heeft vandaag ook gestemd voor onderhandelingen met de Raad over het juiste bezoldigingsniveau voor de leden van het Europees Parlement. De studie die verricht is door de groep van wijze mannen en vrouwen dient hiertoe als uitgangspunt te worden genomen.
Een ander aspect dat wij ondersteunen is nationale belastingheffing. Wij zijn steeds voorstander geweest van het concept dat leden van het Europees Parlement niet anders behandeld mogen worden dan andere ingezetenen van hun lidstaten. Daarnaast is het van groot belang dat wij vandaag een punt zetten achter de hele onkostenkwestie. Te lang heeft deze kwestie het Parlement achtervolgd en nu hebben we de kans om deze zaak ten langen leste af te wikkelen. 
Seppänen (GUE/NGL ),
    Ik heb voor het voorstel gestemd omdat, als wij een verandering van de huidige regeling willen, die verandering hiermee tot stand wordt gebracht, en anders niet. Ik ben er bij mijn steun voor dit voorstel van uitgegaan dat de reiskostenregeling zodanig wordt herzien dat de reiskosten overeenkomstig de werkelijk gemaakte kosten worden vergoed. 
Thorning-Schmidt (PSE ),
   Het Europees Parlement heeft vandaag een resolutie aangenomen die een eind kan maken aan een jarenlang debat over de bezoldigings-, pensioen- en reisvoorwaarden van de leden. Met dit akkoord is het Parlement de Raad zo ver tegemoetgekomen dat er nu eindelijk uitzicht is op een Statuut van de leden.
Ik ben heel blij met dit resultaat, dat onder andere betekent dat de leden verplicht worden om rekening en verantwoording af te leggen van hun reizen.
De welwillendheid van het Parlement is gebaseerd op de afspraak dat alle Parlementsleden dezelfde bezoldiging krijgen. Het bedrag is een gewogen gemiddelde van de bezoldiging die de EU-Parlementsleden van de vier grootste landen krijgen. Het komt neer op 8.600 euro, waarvan de leden zelf hun pensioenbijdrage moeten betalen. Daarnaast kunnen de lidstaten kiezen of hun Parlementsleden belasting moeten betalen, en ten slotte wordt de pensioenleeftijd voor leden van het Europees Parlement verhoogd van 61 tot 63 jaar.
Er is sprake van een verstandig compromis, waarbij iedereen genoodzaakt was om tot de pijngrens te gaan. Ik vind dat de bezoldiging te hoog is vastgesteld, maar die hoge bezoldiging was de prijs die we moesten betalen om überhaupt tot een compromis te kunnen komen.

Figueiredo (GUE/NGL ),
   - Wij hebben het Commissievoorstel opnieuw verworpen. In naam van de bevordering van de eerlijke mededinging op de interne markt, de bescherming van het milieu en het beginsel dat de vervuiler betaalt, wordt gepleit voor een geleidelijke onderlinge aanpassing naar boven toe van de belasting op commerciële gasolie. Bovendien wordt er een onderscheid gemaakt tussen belastingregelingen voor brandstoffen die gebruikt worden voor commerciële en niet-commerciële doeleinden. Dit voorstel voor een richtlijn, dat al eerder door het Europees Parlement is verworpen, maakt deel uit van de strategie die gepresenteerd wordt in het Witboek "Het Europese vervoersbeleid tot het jaar 2010". Daarin wordt geijverd voor een herverdeling van de fiscale last tussen de "gebruiker" en de "belastingbetaler", waarbij de "reële" vervoerskosten moeten worden doorberekend aan de "gebruiker".
De Commissie wil "een progressieve heffing op het gebruik van vervoersinfrastructuur invoeren en de cohesie van het fiscaal systeem versterken". Het is de bedoeling om tijdens dit decennium in heel Europa een fiscaal systeem in te voeren dat de registratie- en motorrijtuigenbelasting voor voertuigen omvat, alsmede een doordacht stelsel voor het gebruik van infrastructuur en een onderlinge aanpassing van de brandstofaccijnzen. Er worden ook minimumaccijnzen op loodvrije benzine en een spiltarief voor commerciële gasolie vastgesteld. Aangezien het merendeel van deze maatregelen niet op onze steun kan rekenen, hebben wij, samen met de rapporteur, het voorstel van de Commissie verworpen, hetgeen als eens eerder is gebeurd. 

Bernié (EDD ),
   . - Het opstellen van regels inzake milieuaansprakelijkheid lijkt op het openen van de doos van Pandora, omdat milieuschade zo slecht gedefinieerd is en het toepassingsgebied ervan zo onduidelijk is. Dit geldt met name voor de biodiversiteit, die reeds door twee belangrijke internationale verdragen geregeld is, namelijk de Verdragen van Bern en van Bonn.
De herstelmaatregelen zouden beperkt moeten blijven tot uitsluitend de in het kader van Natura 2000 aangewezen gebieden, terwijl activiteiten zonder winstoogmerk, zoals recreatie, niet onder de beroepsactiviteiten zouden moeten vallen. In de richtlijn wordt echter geen onderscheid gemaakt tussen deze twee soorten activiteiten. Om de aansprakelijkheid te kunnen toepassen, dient deze gebaseerd te zijn op objectieve en kwantificeerbare criteria: de aard van de schade en de gevolgen ervan, de toestand van het milieu op het moment dat de schade plaatsvindt en - bovenal - de plaatselijke omstandigheden. De vergunning voor bepaalde emissies of activiteiten en het begrip "de stand van de wetenschappelijke en technologische kennis" dienen te worden gehandhaafd, zodat het principe "de vervuiler betaalt" op efficiënte wijze kan worden toegepast en niet wordt vervangen door het principe "de belastingplichtige betaalt". Onder de aansprakelijkheid dienen ook GGO's en koolwaterstoffen te vallen, gevoelige onderwerpen die van de werkingssfeer zijn uitgesloten. Meer in het algemeen: wat heeft het voor zin de Europese Commissie bevoegdheden toe te kennen, als de strafbaarstelling van een milieudelict onder justitiële samenwerking valt en we andere juridische instrumenten zouden kunnen toepassen, zoals het Verdrag van Lugano van de Raad van Europa? 
Figueiredo (GUE/NGL ),
    Aan het voorstel voor een richtlijn betreffende milieuaansprakelijkheid met betrekking tot het voorkomen en herstellen van milieuschade, dat in januari 2002 is gepresenteerd, wordt nog steeds gewerkt. Dit initiatief is van wezenlijk belang om een betere milieubescherming te waarborgen en alle vormen van verontreiniging tegen te gaan. Doel is nieuwe beginselen te definiëren en nieuwe verplichtingen op te leggen, met name aan bedrijven.
Het voorbereidingsproces loopt echter niet van een leien dakje, althans niet in het Europees Parlement, waar de druk van de diverse economische belangen zich sterk heeft doen gevoelen. Daarom wordt de kwestie behandeld door de Commissie juridische zaken en interne markt en niet door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid. De Raad heeft in zijn gemeenschappelijk standpunt talloze voorstellen van het Europees Parlement verworpen die wij in tweede lezing slechts gedeeltelijk hebben kunnen recupereren. Uit de uitkomst van de stemming blijkt dat het huidige standpunt van het Parlement enkele tegenstrijdigheden en zwakke punten vertoont. De plenaire vergadering heeft de meeste amendementen van mijn fractie verworpen. Gelukkig zijn ook de negatieve voorstellen van de Commissie doorgaans niet aanvaard.
Wij kennen het eindresultaat natuurlijk nog niet, maar het ziet ernaar uit dat het voorstel niet ver genoeg zal gaan. 
Meijer (GUE/NGL ),
   .- Dat de vervuiler betaalt wordt tegenwoordig algemeen aanvaard. Maar betekent dat ook dat wie veel geld heeft veel mag vervuilen ? En wat gebeurt er als de schuldige niet meer kan betalen ? Of als de veroorzaker onbekend blijft ? Of als alles volgens de vergunningsregels gedaan is ? Zolang de economie belangrijker wordt gevonden dan het milieu zullen er altijd verzachtende omstandigheden en uitzonderingen gezocht worden. Er moet meer worden gedaan om rampen met olietankers op zee en met kerncentrales vrijwel onmogelijk te maken, maar als ze zich tóch voordoen is de schade enorm. In de huidige verhoudingen is een verplichte verzekering voor elke economische activiteit het belangrijkste wapen om zulke rampen te voorkomen. De verzekeringsmaatschappijen, die niet graag grote uitkeringen doen, zullen de bij hen verzekerde bedrijven dwingen om veiliger te worden. Tijdens het voorbereidende debat is gebleken dat het niet alleen maar om een onomstreden technische regeling gaat. Rampen met olie en kernenergie worden uitgezonderd op grond van ontoereikende internationale regelingen. Aan de rechterzijde wordt gezegd dat een verplichte verzekering ongewoon is, onbetaalbaar wordt en te veel bureaucratie oproept. Het alternatief is dan dat bij milieurampen niet wordt betaald voor opruiming en herstel of dat wordt betaald uit de belastingpot. Ik ondersteun alle pogingen om deze richtlijn aan te scherpen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   - Het verheugt mij dat er werk is gemaakt van een thema dat de Europese burgers steeds sterker bezighoudt, namelijk de bescherming van het milieu en de aansprakelijkheid van de economische actoren voor de aangerichte milieuschade. Daarom vind ik het gerechtvaardigd, noodzakelijk en nuttig dat deze actoren ertoe worden verplicht de nodige maatregelen te nemen om gevallen van dreigend gevaar voor milieuschade te voorkomen. Het is tevens een goede zaak dat er op grond van de veroorzaakte schade compensatiemechanismen worden vastgesteld.
Anderzijds lijkt het mij ook bijzonder nuttig dat er een onderscheid wordt gemaakt tussen beroepsactiviteiten met een hoog risico en andere beroepsactiviteiten. In het eerste geval worden alle vormen van milieuschade gedekt en is het beginsel van objectieve aansprakelijkheid van toepassing. In het tweede geval biedt de verzekering slechts dekking voor schade aan beschermde soorten en natuurlijke habitats wanneer er sprake is van opzet of nalatigheid van de exploitant.
De evenwichtige en realistische oplossingen die wij op dit vlak zullen aandragen, zullen ons in de gelegenheid stellen onze doelstelling te verwezenlijken: wij zullen erin slagen milieuschade te voorkomen en te herstellen zonder de economische belangen en het concurrentievermogen van de bedrijven aan te tasten. Deze benadering zal ongetwijfeld ook bijdragen aan de verwezenlijking van de communautaire doelstellingen van duurzame groei en ontwikkeling. 
Sacrédeus (PPE-DE ),
   - Het Europees Parlement heeft vandaag gestemd over een ontwerprichtlijn die tot doel heeft de regels voor milieuaansprakelijkheid in de EU te standaardiseren. Het overkoepelend beginsel moet zijn dat ”de vervuiler betaalt”. Het is de bedoeling dat ondernemingen en andere actoren in de hele EU onder dezelfde wetgeving worden gebracht, waar het gaat om hun plicht tot het reguleren en vergoeden van de milieuschade waarvoor zij verantwoordelijk zijn.
Ik heb besloten een milieuvriendelijker lijn te volgen dan de PPE-Fractie en heb daarom onder andere gestemd voor striktere eisen inzake nucleaire vervuiling (amendement 42) en inzake de kwestie van de genetisch gemanipuleerde organismen, GGO’s (amendementen 43 en 44). Hoewel de amendementen 42 en 44 een meerderheid hebben gekregen, zijn de vereiste 314 stemmen niet bereikt en zijn de amendementen dus verworpen. 
Skinner (PSE ),
   - Ik wil uiteenzetten waarom ik tegen enkele amendementen van de groenen heb gestemd.
Ik heb tegen de amendementen gestemd waarin wordt voorgesteld GGO’s en nucleaire vraagstukken op te nemen in de werkingssfeer van de richtlijn. De reden is dat nucleaire aansprakelijkheid, die bestreken wordt door de Verdragen van Wenen en Parijs, momenteel onderwerp is van herziening. Voorstellen op dit vlak betekent dat het Parlement voor de muziek uit zou lopen.
Wat de GGO’s betreft is het duidelijk dat de aansprakelijkheidsregels nader uitgewerkt moeten worden, daar zij nog maar net hun intrede in de wetgeving hebben gedaan. Laten we eerst afwachten hoe een en ander zich verder ontwikkelt. Al het andere betekent een ondermijning van verdragen of bestaande wetgeving. 

Alavanos (GUE/NGL ),
   . - De aanbeveling betreffende een wetboek voor geneesmiddelen is van groot belang voor de Europese burger, maar het winstbejag van grote bedrijven voert jammer genoeg nog steeds de boventoon. Daarom heb ik gestemd voor amendementen die het volgende beogen:
- markttoezicht dat onafhankelijk is van de farmaceutische industrie.
- bescherming van de burger tegen vervallen geneesmiddelen.
- kortere geldigheidsduur van het handelsgeheim, want anders krijgen goedkopere geneesmiddelen geen kans op de markt.
- beperking van reclame voor geneesmiddelen.
- oprichting van onafhankelijke gegevensbanken. 
Bordes en Cauquil (GUE/NGL ),
   . - Het verslag-Grossetête over de vaststelling van een communautair wetboek betreffende geneesmiddelen voor menselijk gebruik is hoofdzakelijk bedoeld om de belangen van de farmaceutische industrie te beschermen. Het is schandelijk dat op een gebied waar de volksgezondheid zou moeten prevaleren, uiteindelijk voorrang wordt gegeven aan het winstbejag van de grote farmaceutische concerns. Het dramatische gevolg van de bescherming van het octrooimonopolie - dat de winsten in deze industrie veiligstelt door de prijs van de geneesmiddelen op te drijven - is namelijk dat deze geneesmiddelen voor honderdduizenden mensen onbereikbaar worden.
Wij hebben de amendementen gesteund die de voorlichting aan het publiek over de bijwerkingen van geneesmiddelen of over een betere etikettering bevorderen. Wij hebben echter tegen de amendementen gestemd die het monopolie van de farmaceutische industrie beschermen.
Naar onze mening gaan de belangen van de patiënten en de volksgezondheid beslist vóór handelsvrijheid en de winsten van de aandeelhouders. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   - Ik attendeer u erop dat het akkoord van dit Parlement teruggaat op een onaanvaardbaar voorstel van de Commissie, waarin vanuit een uitgesproken mercantilistische visie werd aangedrongen op een herziening van het wetgevingsproces met betrekking tot de geneesmiddelen. Hoofddoel was het concurrentievermogen van de farmaceutische industrie op de korte termijn te versterken.
Dit standpunt werd onmiddellijk ter discussie gesteld door diverse maatschappelijke organisaties, waaronder consumentenverenigingen, gezinsgroepen en verzekeringsmaatschappijen uit verschillende landen die opkomen voor een verantwoord beleid ten behoeve van de volksgezondheid en de consumentenbescherming. Zo heeft het Parlement in eerste lezing ingrijpende wijzigingen kunnen aanbrengen in de Commissievoorstellen. De Raad heeft die echter slechts gedeeltelijk overgenomen.
In de tweede lezing zijn wij erin geslaagd verschillende van de oorspronkelijke voorstellen opnieuw in te tekst op te nemen. Ofschoon het compromis dat hier vandaag in het Europees Parlement in stemming is gebracht niet al onze voorstellen bevat, houdt het een aanzienlijke verbetering in van het standpunt van de Raad. Ik denk daarbij onder meer aan de definitie van generieke geneesmiddelen, de scheiding tussen reclame en informatie en het verzoek aan de Commissie om een studie te verrichten naar de huidige voorlichtingspraktijken en op grond daarvan de kwaliteit van de informatieverstrekking te verbeteren. 
Maaten (ELDR ),
   . - Het compromis is een stap vooruit voor de concurrentiekracht van de farmaceutische industrie, de kenniseconomie en de beschikbaarheid van medicijnen in de EU. De dossierbescherming voor farmaceutische producten loopt in de Unie uiteen van 6 tot 10 jaar. Gevolg is dat het aanbod en de prijs van geneesmiddelen aanzienlijk verschilt tussen de lidstaten. Het compromis van 8+2+1 (8 jaar dossierbescherming, 2 jaar tijd voor generieken om het dossier op orde te krijgen, waarna markttoegang, vervolgens 1 jaar extra bescherming voor de innoverende industrie als een medicijn ook voor andere ziektes genezend werkt) geeft meer prijsconcurrentie, een groter aanbod van medicijnen en een stimulans voor de kenniseconomie. De Raad heeft gefaald door de homeopathische geneesmiddelen niet in het compromispakket op te nemen. Hierdoor blijven deze medicijnen in de grijze juridische zone en zullen homeopathische geneesmiddelen illegaal op de markt blijven circuleren. Ik roep de Europese Commissie dan ook op zo snel mogelijk een voorstel te presenteren waarin de registratie van homeopathische geneesmiddelen Europees wordt geregeld. Alleen dan zal de Europese geneesmiddelenmarkt volledig zijn. Homeopathische geneesmiddelen zijn voor veel mensen een belangrijk alternatief. Ook ik behoor tot de groep die veel vertrouwen heeft in de heilzame werking van deze medicijnen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   - In artikel 152 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap wordt bepaald dat in de Europese Unie een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid moet worden nagestreefd.
Ik begroet de inspanningen die de verschillende institutionele en particuliere actoren hebben verricht om het communautair wetboek betreffende geneesmiddelen voor menselijk gebruik aan te passen en te verbeteren. De wijzigingen hebben vooral betrekking op de definitie van geneesmiddelen, generieke geneesmiddelen en biologische producten. Ik denk dat deze aanpassingen voldoen aan de steeds hogere eisen van de Europese burgers en bijdragen aan de totstandkoming van een betrouwbaar kader van voorschriften voor het in de handel brengen van geneesmiddelen voor menselijk gebruik.
Zoals ik ook al naar aanleiding van het verslag van collega Grossetête heb gezegd, moeten wij ervoor zorgen dat het octrooi op farmaceutische producten op redelijke wijze beschermd wordt (tijdelijke verlenging). Dat geldt met name voor geneesmiddelen met nieuwe therapeutische indicaties die voor de patiënt een belangrijk klinisch voordeel inhouden ten opzichte van de bestaande behandelingen. Wij moeten met andere woorden op zoek gaan naar het - zij het niet optimale dan toch realistische - evenwicht tussen concurrentiebelangen, wetenschappelijk onderzoek, stelsels van gezondheidszorg en ontwikkeling van generieke geneesmiddelen waaraan de rapporteur refereert.
Het algemeen akkoord dat onder het Italiaanse voorzitterschap met de Raad is bereikt - met name ook over het bureau dat in het verslag-Müller wordt behandeld - betekent een belangrijke stap voorwaarts. 
Roure (PSE ),
   . - Wij hebben ons zojuist uitgesproken over de herziening van de farmaceutische wetgeving. Dankzij de gewijzigde richtlijn kan de harmonisatie van de voorschriften betreffende geneesmiddelen tussen de lidstaten onderling worden verbeterd. Daarnaast zullen de gecentraliseerde en gedecentraliseerde procedures doeltreffender kunnen functioneren. Wij willen echter dat de lidstaten een gunstig klimaat scheppen voor homeopathische geneesmiddelen die in de Gemeenschap worden geproduceerd en op de markt gebracht.
Voor sommige homeopathische geneesmiddelen bestaat nog geen adequate wetgeving. Wij hebben vóór de amendementen gestemd die een oplossing zouden kunnen bieden voor bepaalde, door deze leemte ontstane problemen. Deze geneesmiddelen, die door ruim honderd miljoen Europeanen worden gebruikt, hebben geen bijwerkingen en stellen de diverse stelsels van gezondheidszorg bovendien in staat om te bezuinigen. Wij willen de homeopathische geneesmiddelen, die in de behoefte van de burgers van onze landen voorzien, absoluut beschermen.
Wij hebben ons eveneens vóór de ontwikkeling van de generieke farmaceutische industrie in Europa uitgesproken. Als wij namelijk onze sociale bescherming in stand willen houden, moeten we bezuinigen en generieke geneesmiddelen kunnen daar een bijdrage aan leveren. 

Fitzsimons (UEN ),
   - Ik prijs de rapporteur voor het uitmuntende werk dat zij voor deze belangrijke kwestie heeft verricht. Het gemeenschappelijk standpunt dat uit de bus is gekomen stelt mijn land, Ierland, voor een groot probleem met betrekking tot artikel 67 inzake geneesmiddelen voor diergeneeskundige doeleinden die alleen op recept worden verstrekt. Vandaar dat ik het hierop van toepassing zijnde amendement, dat we in de eerste lezing met overweldigende meerderheid hebben aangenomen, opnieuw heb ingediend.
Het is van essentieel belang dat op dit vlak het subsidiariteitsbeginsel wordt toegepast, opdat elke lidstaat zelf kan bepalen welke geneesmiddelen op recept verstrekt dienen te worden. Zo is de situatie op dit moment en die heeft op het gebied van de volksgezondheid haar waarde bewezen.
Mijn amendement zou de lidstaten deze vrijheid verschaffen en er tegelijkertijd voor zorgen dat vergunningen aan de juiste verstrekkers van geneesmiddelen worden verleend. Het zou betekenen dat het op handel gebaseerde systeem van vergunningverlening en controle in Ierland gehandhaafd zou kunnen blijven. Dit systeem biedt enerzijds de hoogste normen op het vlak van voedselveiligheid en traceerbaarheid en voorkomt anderzijds dat boeren en diereigenaren worden opgescheept met onnodige kosten en bureaucratie. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   - Ik begroet de inspanningen die worden verricht om een communautair wetboek betreffende geneesmiddelen voor diergeneeskundig gebruik vast te stellen. Om een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid op het grondgebied van de Europese Unie te waarborgen moeten de algemene voorschriften betreffende het in de handel brengen van deze geneesmiddelen worden aangepast. Helaas zijn er redenen te over om streng toezicht uit te oefenen op de producten die vakmensen ter beschikking worden gesteld. Gelukkig groeit het bewustzijn onder de bevolking. Daarom komt er meer aandacht voor juiste en betrouwbare geneesmiddeleninformatie. Ik ben dan ook van oordeel dat een duidelijkere scheiding tussen “informatie over geneesmiddelen” en “reclame voor geneesmiddelen” ons al een heel stuk op weg zal helpen.
Ten slotte onderschrijf ik de gedachte dat octrooien op farmaceutische producten gedurende een redelijke termijn beschermd moeten worden. Deze doelstelling - die gebaseerd is op een redelijk akkoord dat mijns inziens door toedoen van het Europees Parlement tot stand is gekomen - is onontbeerlijk om te waarborgen dat de betrokken bedrijven hun activiteiten op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling voortzetten en zelfs nog versterken zodat er nieuwe en betere producten in de handel kunnen worden gebracht. 
Sacrédeus (PPE-DE ),
   Ik heb voor de amendementen 20-23 gestemd, die uiteindelijk echter zijn verworpen.
De reden voor mijn stem is dat er een duidelijk risico bestaat dat wat vandaag als voedingssupplement wordt beschouwd, in de toekomst misschien wordt geherdefinieerd als geneesmiddel. Dat zou de toegankelijkheid van deze middelen verkleinen alhoewel juist zoveel mensen hun voedsel aanvullen met voedingssupplementen om zich prettiger en fit te voelen.
De richtlijn zet daarmee de deur open voor een ingrijpend effect op de prijzen voor het geval voedingssupplementen worden geherdefinieerd als geneesmiddel. Vanwege de hogere kosten kan het voor de afzonderlijke consument te duur worden om voedingssupplementen te kopen. Dat zou leiden tot een stijgend aantal ziekmeldingen met de bijbehorende kosten voor de samenleving. 

Fitzsimons (UEN ),
   - Ik bedank de rapporteur voor het vele werk dat hij voor dit belangrijke vraagstuk heeft verricht. Traditionele kruidengeneesmiddelen worden in onze samenlevingen al sinds mensenheugenis toegepast. De laatste jaren zijn de productie en de verkoop van deze producten beter gestructureerd en gecommercialiseerd.
Er is een groeiend besef dat moderne geneesmiddelen niet altijd een oplossing bieden voor alle mogelijke gezondheidsproblemen en een groot aantal mensen heeft ontdekt dat kruidengeneesmiddelen een belangrijk element zijn van hun gezondheidsregime.
Ik ben van mening dat wij als wetgevers allereerst de plicht hebben om de hoogste normen op het vlak van de volksgezondheid te waarborgen. De beschikbaarstelling van kruiden- of andere geneesmiddelen kan niet plaatsvinden in een ongereguleerde omgeving. Dat zou onverantwoordelijk zijn.
We dienen ons echter goed rekenschap te geven van lang gevestigde praktijken in een branche die in vele landen grotendeels zelfregulerend is. Er zijn vele producten verkrijgbaar bij natuur- en reformwinkels die geclassificeerd zijn als levensmiddelen of voedingssupplementen en niet als geneesmiddelen, ook al hebben ze een genezende werking. We moeten ons echter wel realiseren dat alle levensmiddelen die deel uitmaken van een uitgebalanceerd dieet een gunstig effect op de gezondheid kunnen hebben.
Voorkomen moet worden dat er een restrictieve wetgeving wordt opgelegd en deze een belemmering gaat vormen voor de vrije handel en de concurrentie en schade gaat toebrengen aan de bloeiende natuurvoedings- en reformbranche. Met goede nationale wetgeving kan er nauwlettend toezicht worden gehouden op het reilen en zeilen in deze branche. 

Ribeiro e Castro (UEN ),
   - Ik heb deze aanbeveling voor de tweede lezing gesteund. De amendementen die het Parlement in eerste lezing heeft aangenomen, zijn opnieuw in de tekst opgenomen en er zijn aanzienlijke verbeteringen aangebracht in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Kortom, ik ben van oordeel dat de tekst nu beter beantwoordt aan de doelstelling van harmonisatie van de nationale rechtsregels voor meetinstrumenten.
De toenemende complexiteit van de huidige economieën en het beginsel van eerlijke handelspraktijken vereisen een minimale nauwkeurigheid. Deze moet gewaarborgd worden aan de hand van wetgevingsvoorschriften. Deze eis is in het kader van een gemeenschappelijke markt zoals die van de Europese Unie meer dan gerechtvaardigd.
Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad bevat echter een “facultatieve clausule” die de verwezenlijking van de voornoemde doelstelling bemoeilijkt, aangezien zij de lidstaten in de gelegenheid stelt zelf te bepalen welke instrumenten aan de regelgeving onderworpen moeten worden. Op die manier wordt er een tweevoudig systeem in stand gehouden, dat bestaat uit enerzijds een gereglementeerd gedeelte en anderzijds een niet-gereglementeerd gedeelte. Ik ga echter volledig akkoord met de rapporteur: “uitgaande van de overwegingen van intracommunautaire handel mag men aannemen dat de nationale wetgevingen niet onverenigbaar zijn met elkaar noch met de Gemeenschapswetgeving”.
Kortom, zoals de rapporteur terecht onderstreept, kan de beoogde harmonisatie slechts verwezenlijkt worden als de bedoelde clausule ondergeschikt wordt gemaakt aan bepaalde algemene voorwaarden en als er een overgangsperiode wordt ingevoerd. Op die manier kunnen de lidstaten de toepassing van de clausule geleidelijk opheffen. 

Ribeiro e Castro (UEN ),
   - De verbetering van de verkeersveiligheid is een van de prioritaire aandachtspunten van de Europese Unie. Dit initiatief draagt ongetwijfeld bij aan de verwezenlijking van deze communautaire doelstelling. Daarom heb ik voor het verslag gestemd. Over het geheel genomen ga ik akkoord met de voorgestelde maatregelen en de toepassing ervan op minibussen, touringcars, lijnbussen en lichte, middelzware en zware voertuigen. Ik ben het echter met de rapporteur eens dat het verbod op de installatie van zijdelings gerichte zitplaatsen in bepaalde voertuigen te ver gaat. Het is immers niet bewezen dat deze zitplaatsen de veiligheid van alle bedoelde categorieën van voertuigen in het gedrang brengen. De Commissie heeft hierover weliswaar een studie voorgelegd, maar die kan een dergelijk verbod niet rechtvaardigen, omdat zij beperkt blijft tot de beoordeling van ongelukken met één enkele groep voertuigen, te weten minibussen. Bovendien worden er in de studie parameters gebruikt die alleen maar van toepassing zijn op minibussen. Uit de gegevens betreffende touringcars van de categorie M3, klassen III en B, blijkt daarentegen dat daar geen specifieke veiligheidsrisico’s bestaan die een volledig verbod rechtvaardigen.
Daarom vind ik de conclusies van de Europese Commissie terzake enigszins voorbarig. 

Ribeiro e Castro (UEN ),
   - Een van de belangrijkste voordelen van het gebruik van de veiligheidsgordel is dat de inzittenden niet uit het voertuig worden gekegeld, temeer daar uit diverse studies over verkeersongevallen is gebleken dat een groot deel van de inzittenden die naar buiten worden geslingerd om het leven komt, terwijl degenen die in het voertuig blijven doorgaans overleven. Men mag dan ook aannemen dat iedereen baat heeft bij het gebruik van de veiligheidsgordel. Het is immers bewezen dat deze maatregel leidt tot een drastische vermindering van het aantal doden en gewonden bij verkeersongelukken.
Ik herinner u eraan dat wij met dit verslag een voorstel van de Commissie goedkeuren dat, samen met andere wijzigingen van richtlijnen van de Raad uit 1974, 1976 en 1977, bedoeld is om de verkeersveiligheid te verbeteren. Alles wijst erop dat de Commissievoorstellen die deel uitmaken van dit maatregelenpakket gunstige resultaten zullen opleveren.
Aangezien er in het wegverkeer nog steeds bijzonder veel doden vallen, is het van wezenlijk belang dat er voor alle voertuigen veiligheidsmaatregelen worden genomen, niet alleen voor lichte personenwagens (categorie M1), maar ook voor minibussen en bussen (categorieën M2 en M3) en lichte, middelzware en zware vrachtwagens (categorieën N1, N2 en N3).
Veiligheid op de weg moet een van onze prioritaire aandachtspunten zijn.
Daarom heb ik voor dit verslag gestemd. 

Ribeiro e Castro (UEN ),
   - Aangezien er in het verkeer elk jaar veel doden vallen, is de verbetering van de verkeersveiligheid een van de prioritaire aandachtspunten van de Europese Unie. Dat is onder meer gebleken uit de diverse verslagen van het Europees Parlement en het Witboek van de Commissie.
Ik heb voor dit verslag gestemd omdat ik van oordeel ben dat het Commissievoorstel, waarmee ook de rapporteur instemt, via de uitbreiding van het verplichte gebruik van de veiligheidsgordel bijdraagt aan de veiligheid van inzittenden. De voorgestelde maatregel is van toepassing op minibussen, bussen en lichte, middelzware en zware vrachtwagens.
Uiteindelijk verlicht deze actie echter slechts de gevolgen van de verkeersongevallen. Daarom is het van wezenlijk belang dat er andere, werkelijk preventieve maatregelen worden genomen om het aantal doden op de weg op doeltreffende wijze terug te brengen via een drastische vermindering van het aantal ongevallen. Ik stel onder meer voor om extra aandacht te besteden aan voorlichtingscampagnes op school en voor de burgers in het algemeen, aan de verspreiding van een cultuur van verantwoordelijkheid en respect, aan de verbetering van de steeds drukkere wegen en autosnelwegen en aan de technologische verbetering van de voertuigen en het wagenpark. Anderzijds dring ik al sinds geruime tijd aan op investeringen in de ontwikkeling van de spoorwegsector. Het spoorwegvervoer is immers een stuk veiliger dan het wegvervoer. Het is wellicht een duurzaam alternatief voor een wegvervoer dat steeds meer verzadigd raakt. 

Inglewood (PPE-DE ),
   - Ik heb mij van stemming onthouden omdat ik voorzitter ben van de toetsingscommissie voor de uitvoer van kunstwerken in het Verenigd Koninkrijk. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   - Ofschoon ik mij bewust ben van de problemen die aan dit initiatief verbonden zijn, met name wat betreft het bewijsmateriaal en de internationale coördinatie, is dit mijns inziens een goed voorstel. Het biedt immers, daar waar mogelijk, garanties voor de integrale teruggave van ontvreemde culturele goederen.
Het huidige gebrek aan rechtszekerheid speelt in de kaart van degenen die deze goederen op onrechtmatige wijze verkrijgen en verhandelen, terwijl het de legitieme eigenaars in de kou laat staan. Het enorme aantal bezittingen dat tijdens de Tweede Wereldoorlog is geroofd, kan in dit verband als voorbeeld dienen. Een grote hoeveelheid van die goederen is nog steeds niet aan de eigenaars of hun erfgenamen terugbezorgd. Bij het zoeken naar een evenwicht tussen de verschillende belangen moet zeker ook rekening worden gehouden met de rechten van derden die te goeder trouw handelen.
Gelet op het voorgaande ben ik het met de rapporteur eens dat er dringend een oplossing moet worden gevonden voor het onderliggende morele en ethische probleem en dat er een eerlijker juridisch en institutioneel kader moet komen voor de eisers en de huidige eigenaars, alsmede voor overheidsinstanties en organisaties zonder winstbejag. Verder lijdt het geen twijfel dat coördinatie te verkiezen is boven het bestaande systeem, waarin geschillen per geval worden beslecht. Ik pleit voor de instelling van een gemeenschappelijk catalogiseringssysteem, de oprichting van een centrale databank en vrije toegang tot openbare en particuliere archieven voor onderzoeksdoeleinden. Deze maatregelen zullen ongetwijfeld leiden tot meer transparantie en een betere controle op het verkeer van culturele goederen. Ik heb dan ook voor het verslag gestemd. 

Berthu (NI ),
   . -De resolutie over het werkprogramma van de Commissie voor 2004 bevat een aantal uiterst strenge passages - die ik integraal heb gesteund - over de Eurostat-affaire en de gevolgen daarvan. Niemand begrijpt namelijk waarom de reactie van de Commissie zo lang uitbleef. Het kwaad rond Eurostat dient met wortel en tak te worden uitgeroeid. Daar komt voor de toekomst nog bij dat de operationele onafhankelijkheid en capaciteit van het OLAF moeten worden versterkt, dat de interne informatieoverdracht moet worden verbeterd, dat het boekhoudsysteem van de Commissie dringend moet worden hervormd en dat er een einde moet worden gemaakt aan de cultuur van geheimhouding en onverschilligheid ten aanzien van de regels op het gebied van de financiële controle.
Deze eisen zijn temeer urgent daar er steeds weer andere malversaties aan het licht komen, zoals handelen met voorkennis bij het vaststellen van prijzen binnen de beheerscomités voor de landbouw, of zoals onlangs de kwestie "Blue Dragon 2000" over het gebruik van Gemeenschapsgelden in Catalonië.
Deze misstanden zijn niet los te zien van de algehele arrogantie van de Commissie jegens de lidstaten. De aanleiding voor deze houding is telkens weer dat de Commissie denkt dat zij als enige de wijsheid in pacht heeft. Helaas sterkt de Europese ontwerpgrondwet haar in die gedachte, terwijl de Commissie ontegenzeglijk een ondergeschikt orgaan zou moeten worden. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   - In deze resolutie wordt geen van de fundamentele richtsnoeren en beleidslijnen van de Europese Unie ter discussie gesteld. Er wordt geen protest aangetekend tegen de neoliberale, kapitalistische koers, de federalistische ambities of het groeiende militarisme. Ook de ernstige gevolgen daarvan voor de werknemers en de bevolking uit de verschillende landen worden niet aan de kaak gesteld. Sterker nog, de voornoemde richtsnoeren en prioriteiten worden herbevestigd en hun ware aard wordt verdoezeld door de invoering van een reeks sociale zorgpunten.
Er wordt onder meer onderstreept dat de zogenaamde "Europese grondwet" absoluut noodzakelijk is. Verder blijkt uit de tekst een zekere vrees voor het debat over de nieuwe financiële vooruitzichten (vanaf 2006) - stel je voor! -, waarbij als argument wordt aangevoerd dat de Europese verkiezingen eraan komen. De militarisering van de Europese Unie wordt gunstig onthaald. Ook de liberaliseringsmaatregelen worden niet in twijfel getrokken. Er wordt alleen maar gesignaleerd dat de "mogelijke gevolgen" meer aandacht moeten krijgen. Het amendement waarin wordt aangedrongen op een herziening van het mandaat van de Commissie voor de WTO, is van de hand gewezen. Niets nieuws onder de zon dus!
De verslechtering van de economische en sociale situatie in de verschillende landen van de Europese Unie komt echter niet ter sprake en er wordt geen kritiek geleverd op de beleidsacties die aan deze achteruitgang ten grondslag liggen. Maar goed, eerlijk gezegd hadden wij niets anders verwacht van de politieke krachten die in het Europees Parlement, de Commissie en de regeringen het beleid van de Europese Unie uitstippelen. 

McKenna (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, wij hebben vandaag een amendement ingediend inzake Ivoorkust. Het is betreurenswaardig dat het Parlement geen steun aan dit amendement heeft gegeven. Het is uitermate verwerpelijk dat als het gaat om visserijakkoorden de visserijschepen van de EU voorrang krijgen boven de rechten van de mensen in andere landen. Ivoorkust is een land dat door oorlog wordt verscheurd. Wij vinden dat de overeenkomst opgeschort moet worden totdat het conflict is beslecht. Het is volkomen onaanvaardbaar dat EU-vissers stug mogen doorvissen en totaal geen acht wordt geslagen op het conflict dat daar aan de gang is. 
Alyssandrakis (GUE/NGL ),
   . - De rol van de vreemde mogendheden blijkt erg duidelijk in de militaire conflicten die Ivoorkust teisteren, waar tienduizenden onschuldige slachtoffers vallen. Tegelijk maakt de Europese Unie van dit land een proefsteen voor haar eigen beleid van “conflictbeheersing”, in feite een eufemisme voor zuiver imperialisme.
De Europese Unie heeft niets te zoeken in Ivoorkust. De Franse troepen moeten er onmiddellijk weg en het probleem moet worden aangepakt in het kader van de VN en de Afrikaanse Unie.
De Europese Parlementsleden van de Communistische Partij van Griekenland hebben tegen de resolutie gestemd, niet alleen omdat hierin geen schuldigen worden genoemd, maar vooral omdat hierin het interventionisme van de EU wordt toegejuicht. Die standpunten ontkrachten de resolutie zodat er alleen maar vrome wensen overblijven. 
Bordes en Cauquil (GUE/NGL ),
   . - Hoewel wij uiteraard volledig achter de veroordeling van het concept "ivoirité" en de uit naam daarvan gepleegde moorden staan, hebben wij niet voor dit verslag gestemd.
Enerzijds wordt in het verslag de verantwoordelijkheid van de achtereenvolgende Franse regeringen verdoezeld, die - na een lange periode van koloniale onderdrukking - hun steun hebben gegeven aan de dictatuur van Houphouët-Boigny, en vervolgens aan het autoritaire regime van zijn opvolger Bédié, die in de strijd tegen zijn rivalen om de macht het misleidende concept over de "ivoirité" heeft bedacht.
Vandaag de dag spant het Franse leger ter plaatse zich nog steeds in om de belangen van het Franse bezit in Ivoorkust te beschermen en laat het de bevolking volledig aan haar lot over.
Anderzijds, wat betekent "het herstel van het gezag van de staat" als er geen middelen worden geboden om een eind te maken aan "de armoede, de ongelijke verdeling van het bezit, het sociale onrecht, de schendingen van de mensenrechten en de onderdrukking van de minderheden", terwijl deze destabiliserende factoren ook in het verslag zelf als de oorzaak van de huidige conflicten worden gezien?
Wat de zogenaamde vredeshandhavingstroepen - zoals die van de ECOWAS - betreft, is uit de precedenten in Sierra Leone en Liberia wel gebleken dat het er gewoonlijk slechts op neerkomt dat er een extra gewapende bende wordt toegevoegd aan de bendes die elkaar reeds over de rug van de bevolking bevechten. Met onze stem hebben wij laten zien dat wij niet achter deze hypocriete tekst staan, die uitsluitend dient om het geweten van de Europese Parlementsleden te ontlasten. 
Krivine (GUE/NGL ),
   . - Van meet af aan wordt in de gemeenschappelijke resolutie een paternalistische toon aangeslagen. Daarin wordt immers met stelligheid verkondigd dat het conflict in Ivoorkust "niet uitsluitend aan de etnische factor kan worden toegeschreven", waarmee aan deze factor niettemin een zekere waarde wordt toegekend. Is het echter niet zo dat de ontvankelijkheid voor de discussie over de "ivoirité" en de staatsgrepen is aangewakkerd door de neoliberalisering van de Ivoriaanse economie, de daling van de grondstofprijzen en daarmee de verpaupering van de bevolking, evenals door het feit dat de neokoloniale Ivoriaanse facties door de multinationals tegen elkaar opgezet zijn?
In de gemeenschappelijke resolutie wordt niet gesproken over de noodzaak om de Franse troepen terug te trekken als vredeshandhavingsmacht. Gezien de historische band tussen het Franse leger en de Franse ondernemingen enerzijds en de politieke klasse van Ivoorkust en de buurlanden anderzijds, kan de positie van het Franse leger en de Franse diplomatie in Ivoorkust echter niet als neutraal worden beschouwd. Daarom zouden er andere partijen naar voren moeten worden geschoven. Er zijn dus talrijke aspecten die de uitgangspunten van Linas-Marcoussis ontkrachten. Het beste conflictpreventiebeleid is een beleid dat de oorzaken van deze conflicten wegneemt, en in dit geval zijn de pyromanen niet geschikt om als brandweer op te treden. We moeten de neokoloniale - uiterst ondemocratische - logica loslaten en op een andere vorm van samenwerking tussen Europa en Afrika overstappen. Omdat deze problemen in de resolutie niet bij de kern worden aangepakt, heb ik mij dus van stemming onthouden. 
Souchet (NI ),
   . - Ons Parlement heeft eens te meer een onbeduidende resolutie met betrekking tot het Ivoriaanse debacle aangenomen, waarin wat de oorzaken van dit debacle betreft geen onderscheid wordt gemaakt tussen hoofd- en bijzaken. De hoofdzaak is dat een aantal bendes, dat uitgaat van etnische principes en zich openlijk racistisch opstelt (tussen stammen onderling, anti-blank, anti-Frans), bezig is de stabiele, welvarende erfenis die hun is nagelaten, te verkwanselen. De gewelddadigheden die sinds twee weken in Abidjan door zogenaamde "patriottische" milities worden begaan tegen vertegenwoordigers van humanitaire NGO's - die opzienbarend werk verrichten, met name voor kinderen en diplomatieke vertegenwoordigers - zijn des schandelijker en onaanvaardbaarder omdat ze zich volkomen ongestraft en onder de toegeeflijke blik van de met wetshandhaving belaste autoriteiten afspelen. Het feit dat de regeringsautoriteiten dubbel spel spelen moet duidelijk aan de kaak worden gesteld. Deze geweldplegingen doen zich beslist niet spontaan voor. Ze worden in het geheim georganiseerd door president Gbagbo en zijn omgeving, die als geen ander de kunst beheerst om met gespleten tong te spreken. De "jonge patriotten" worden bewapend, gefinancierd en gebruikt door een legale regering die verraad pleegt aan haar taak.
Gezien de omvang van deze gewelddadigheden moeten Frankrijk en de Europese Unie dringend krachtige taal spreken en een duidelijk verband vastleggen tussen steun en eerbiediging van de rechten, tenzij ze de indruk willen wekken al te inschikkelijk of medeplichtig te zijn. 
De Voorzitter.
   - Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.

(4)
Patakis (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, tijdens het weekeinde van zes en zeven december 2003 is de massa onschuldige slachtoffers van de misdadige Amerikaanse invasie in Afghanistan aangegroeid met vijftien kinderen, allemaal vermoord tijdens bombardementen van de bezetters. Sinds het begin van de inval in Afghanistan zijn duizenden kinderen en ongewapende burgers gedood in aanvallen die zogezegd gericht zijn tegen de Taliban, maar die in werkelijkheid het land moeten knechten.
In Irak is de toestand nog veel erger vanwege de illegale en barbaarse invasie van Amerikaanse en Britse troepen. Terwijl het Europees parlement veel aandacht heeft besteed aan de slachtoffers onder de invasiemacht, voor wie een minuut stilte werd gehouden, valt de talloze slachtoffers van de invasie slechts onverschilligheid ten deel.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het Bureau willen voorstellen dat het Parlement tijdens de volgende plenaire vergadering een minuut stilte houdt voor alle kinderen en voor de duizenden andere ongewapende burgers die zijn omgekomen in de oorlog in Irak. 
De Voorzitter.
   - Ik heb kennis genomen van uw verzoek en zal dit aan de bevoegde autoriteiten voorleggen. 

De Voorzitter.
   - Aan de orde is het debat over het verslag (A5-0435/2003) van mevrouw Sommer, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de algemene invoering en de interoperabiliteit van elektronische tolheffingssystemen voor het wegverkeer in de Gemeenschap (COM(2003) 132 - C5-0190/2003 - 2003/0081(COD)). 
Sommer (PPE-DE ),
   . - Allereerst wil ik al mijn collega's in het Parlement en met name de schaduwrapporteurs bedanken voor hun uiterst constructieve samenwerking. Nogmaals, hartelijk dank.
De Commissie heeft ons een zeer ambitieus voorstel voorgelegd: een nieuwe, veelbelovende en toekomstgerichte techniek die voortbouwt op satellietnavigatie en mobiele communicatie. Deze techniek moet met ingang van uiterlijk 2012 in alle lidstaten verplicht worden ingevoerd voor het heffen van tol. Dat zou betekenen dat alle andere momenteel bestaande technische systemen op basis van communicatie in het microgolfbereik moeten worden afgeschaft, hetgeen uiteindelijk moet leiden tot het eigenlijke doel van het wetsontwerp, namelijk technische interoperabiliteit.
Dat eigenlijke doel is juist. In een gemeenschappelijke interne markt mag de doorstroming van het verkeer en dus van het goederenvervoer niet worden belemmerd door technische beperkingen. Dat zou namelijk het geval zijn bij incompatibele nationale tolsystemen: die veroorzaken problemen in het internationale wegverkeer en belemmeren het soepel functioneren van de interne markt. Een tweede doel van het wetsontwerp is de contractuele interoperabiliteit. Eén overeenkomst per gebruiker, in heel Europa geldig: voorwaar een goede zaak. Ook dat is overigens een ambitieuze doelstelling, gezien het feit dat op zowel fiscaal als administratief en juridisch gebied binnen de EU nog zo veel harmoniseringsmaatregelen op uitvoering wachten.
Als rapporteur van dit Parlement kan ik echter het Commissievoorstel inzake de technische interoperabiliteit niet steunen. Weet u waarom? We zien ons gesteld voor het probleem dat de nieuwe tolheffingstechniek waar de Commissie de voorkeur aan geeft en die momenteel uitsluitend in Duitsland in een opbouwfase verkeert, tot dusver niet functioneert. Maar een techniek die niet functioneert, bestaat feitelijk niet. Kan de wetgever iets bindend voorschrijven wat niet bestaat? Is het eigenlijk wel de taak van de wetgever om een bepaalde techniek voor te schrijven? Ik denk van niet. Het is aan de markt om uit te maken welke techniek er gebruikt wordt. Deze opvatting wordt ook gedeeld door de meerderheid van mijn collega's. Wij zijn derhalve tot de slotsom gekomen dat wij de Commissie op dit punt niet moeten steunen. Wij willen ons techniekneutraal opstellen. Wij stellen dat het eigenlijke doel bereikt moet worden, namelijk de technische interoperabiliteit van de verschillende systemen. De gebruikers en exploitanten uit de verschillende lidstaten waar elektronische tolsystemen worden toegepast, zeggen ons dat die doelstelling haalbaar is. Daar houden wij met het voorliggende, gewijzigde voorstel ook aan vast. De technische interoperabiliteit moet worden gerealiseerd. Dat heeft als uiterste consequentie dat wanneer blijkt dat een bestaande techniek niet zodanig kan worden aangepast dat deze met andere systemen kan communiceren, deze techniek vervangen moet worden.
Van belang daarbij is dat de subsidiariteit gewaarborgd blijft. De fundamentele beslissing of er überhaupt tol moet worden geheven en zo ja, op welke voertuigen, trajecten en wegen, moet onder de bevoegdheid van de lidstaten blijven vallen. Het is mijns inziens evenzeer van belang er hier nogmaals op te wijzen dat de bescherming van persoonlijke gegevens de hoogste prioriteit moet hebben. We willen geen 'glazen' weggebruikers creëren.
En dan nog iets: ik heb in alle discussies steeds benadrukt dat ik de satelliettechniek uitermate belangrijk acht. Ik ben ervan overtuigd dat wij er goed aan doen het Europese satellietsysteem Galileo op te zetten. Om dit belang nogmaals te onderstrepen, heb ik nu voor de eerste lezing een nog scherper geformuleerd amendement ingediend. Ik wil er met nadruk op wijzen dat dit amendement oorspronkelijk al was ingediend in de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme - door mijn geachte collega Brigitte Langenhagen - maar daar mijns inziens vanwege zijn striktheid geen meerderheid zou behalen. Wat echter de stemming van morgen in de plenaire vergadering betreft, ga ik er echter vanuit dat het Parlement dit eenduidige votum ten gunste van een Europees satellietnavigatiesysteem, dat ons als Europeanen onafhankelijk van anderen maakt, ondersteunt. Ik verzoek u hierbij nogmaals dringend om het voorstel te aanvaarden.
Tot slot nog het volgende. U moet me geloven als ik zeg dat het mij, juist mij als Duitse rapporteur, niet licht gevallen is om dit voorstel aan u voor te leggen. Het oorspronkelijke Commissieontwerp zou de Duitse industrie immers een buitenkans van formaat geboden hebben. De nieuwe, innovatieve tolheffingstechniek zou in heel Europa op de markt zijn gebracht. Het is een fantastische nieuwe techniek. Naar mijn stellige overtuiging is het niet alleen de enige technische oplossing die zich leent voor toepassing in de Duitse situatie, maar zijn er nog van andere gebruiksmogelijkheden die veel verder reiken dan uitsluitend het heffen van tol. Maar nogmaals: een techniek die feitelijk niet bestaat, kan niet wettelijk voorgeschreven worden. Het doet me buitengewoon veel verdriet dat het amateuristische optreden van de Duitse Bondsregering tijdens de contractonderhandelingen over het invoeren van de tolheffingstechniek zo'n fiasco heeft opgeleverd dat ons op Europees niveau geen andere keuze rest dan voor het voorliggende wetsvoorstel te stemmen.
Turmes (Verts/ALE ),
   . - De statistieken, met name met betrekking tot het goederenvervoer over de Alpen, spreken duidelijke taal: in Zwitserland wordt 66 procent van de goederen via het spoor vervoerd en 30 procent over de weg. In de EU is deze verhouding omgekeerd en zelfs nog veel schever. De Zwitsers doen politiek gezien wat wij in Europa, in de Europese Unie, niet voor elkaar krijgen. Zij stellen de tolheffing voor zwaar verkeer zo hoog vast dat de externe kosten volledig worden geïnternaliseerd. Wegverharding, kosten van ongevallen en aantasting van het milieu door geluidsoverlast, luchtvervuiling en klimaatschade worden dus gefinancierd. 80 procent van deze inkomsten wordt besteed aan alternatieve voorzieningen, namelijk de bouw van basistunnels, maatregelen tegen geluidsoverlast bij het spoor en verbetering van de dienstverlening op het spoor.
Ook op het gebied van de technologie heeft Zwitserland, dat kleine Zwitserland, lichtjaren voorsprong op de EU. Zwitserland beschikt over een systeem, dat goed functioneert, een combinatie van microgolftechnologie en in de toekomst ook digitale tachografen. De vraag is waarom krijgen wij in de EU dit niet voor elkaar?
In het voorstel betreffende het Eurovignet is weer een maximumbedrag opgenomen. Dit bedrag is zo laag dat niemand in de verste verte ervan kan uitgaan dat er een echte stimulans bestaat om over te schakelen van vervoer over de weg naar vervoer via het spoor. Bovendien mogen de landen het leeuwendeel van deze middelen niet besteden aan de alternatieve voorzieningen. Hier is sprake van een halfhartig beleid, en het resultaat van dit beleid zien we wanneer we kijken naar statistieken met betrekking tot klimaatbescherming, ongevallenbescherming en dergelijke.
De Commissie heeft zich ook, in navolging van het Duitse ministerie van Verkeer, voor het karretje laten spannen van twee en wil ons opzadelen met satellietentechnologie die nog niet geperfectioneerd is. Naar mijn mening doet de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, maar ook de andere commissie er goed aan de Commissie weer met beide benen op de grond te zetten en neutrale technologie te eisen.
Tot slot wil ik nog iets zeggen over de concurrentievervalsende mededinging tussen weg en spoor in het sociale stelsel. Wij hebben hier in het Parlement in eerste lezing het verslag-Markov aangenomen over rust- en rijtijden. De heer Berlusconi en zijn regering hebben het zelfs niet nodig geacht dit onderwerp op de agenda van de Raad te plaatsen. Ik vind dit gewoonweg schandalig. Hoe kunnen we in Europa op sociaal en milieugebied vooruitgang boeken wanneer de Raad niet eens vaart zet achter dergelijke belangrijke richtlijnen. 
De Voorzitter. -
   Dank u wel. Ik ben heel inschikkelijk met de sprekers maar u hebt uw spreektijd met vijftig procent overschreden en uw collega’s zullen daar beslist hun beklag over doen. Wilt u zich alstublieft houden aan uw tijd. 
De Palacio, Loyola,
   . - Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in de eerste plaats wil ik u bedanken voor uw steun aan ons initiatief voor de interoperabiliteit van de elektronische tolheffingsystemen, dat een essentieel onderdeel vormt van het Europese beleid inzake tolheffing op infrastructuur en transportbeheer.
Deze richtlijn is een van de voorstellen uit het Witboek over het transportbeleid en vormt de opmars naar de invoering van nieuwe Eurovignetsystemen en de vereenvoudiging van de betaling van de kosten van het autoweggebruik door de gebruikers.
Deze richtlijn heeft de volgende drie doelstellingen: ten eerste de interoperabiliteit van de elektronische tolheffingsystemen, ten tweede de invoering van een Europees elektronisch tolheffingsysteem en ten derde de invoering van satelliettechnologie.
Het interoperabiliteitsprincipe maakt het mogelijk om de struikelblokken weg te nemen die de verwezenlijking van de elektronische tolheffing binnen de Europese markt in de weg staan. Interoperabiliteit maakt het ook mogelijk om de elektronische tolheffing op grote schaal in te voeren en filevorming bij de betaalzones te beperken.
De Europese tolheffing die wij voor ogen hebben beantwoordt, evenals de interoperabiliteit van de systemen, aan de werkelijke behoefte van de gebruikers en met name de vrachtrijders, die zo snel mogelijk willen beschikken over één enkel elektronisch betaalmiddel voor het gehele wegennet. Het systeem dat wij voorstellen is gebaseerd op het principe van één enkel contract en biedt de gebruikers en de exploitanten bij geschillen de bescherming van een helder en bruikaar juridisch document. Wij willen op dit terrein een soortgelijk systeem invoeren als voor de mobiele telefonie of de bankpasjes.
Met betrekking tot de overschakeling van de huidige elektronische tolheffingsystemen, waarbij gewerkt wordt met microgolven, naar de satelliettechnologie, zou ik willen zeggen dat dat de enige oplossing is voor de toekomst die tegemoetkomt aan de verschillende behoeften in het Europese tolheffingbeleid en waarmee de kwaliteit van het wegtransport bovendien aanzienlijk kan worden verbeterd dankzij de invoering van nieuwe telematicadiensten en nieuwe mogelijkheden, met name op veiligheidsgebied, zoals snelheidsbegrenzers, anti-botsingapparaten, begeleiding van het vervoer van gevaarlijke stoffen, informatie aan reizigers over de situatie op de verschillende snelwegen en de doorstroming van het verkeer op verschillende punten, etc.
Mijnheer de Voorzitter, de afwezigheid van een duidelijk positieve houding ten opzichte van de satelliettechnologie zou niet in overeenstemming zijn met het voortvarende beleid dat de Commissie en vooral dit Parlement, alsmede de Raad en de Europese Unie in haar geheel, voeren ten opzichte van het Galileo-systeem.
Er zijn veel lidstaten - met Duitsland en Italië als overduidelijke uitzonderingen - die de microgolfsystemen parallel aan de satellietsystemen willen blijven gebruiken. Met die wens, die gezien de reeds gedane investeringen begrijpelijk is, kan ook rekening worden gehouden als duidelijk wordt gekozen voor de satellietoplossing, waardoor deze op middellange termijn verwezenlijkt zou kunnen worden. Daar stemt de Raad ook mee in. Ik zal de rest van het debat aanhoren, maar ik hoop dat wij het voorstel, dankzij het werk van de rapporteur, mevrouw Sommer, en de co-rapporteur, de heer Turmes, alsmede het werk van de Raad, bij eerste lezing kunnen aannemen. Ik herhaal dat dat van het grootste belang is om het gebruik van de tolheffingsystemen op de wegen in de toekomst mogelijk te maken.
Mijnheer de Voorzitter, hoewel de “Eurovignetrichtlijn” vandaag niet op de agenda staat, wil ik toch graag tegen de heer Turmes zeggen dat de werkgroep transport al verschillende malen bijeen is geweest om verder te praten over deze complexe richtlijn en dat wij proberen om net zo’n goed resultaat te bereiken als naar ik hoop wordt bereikt met deze “Tolheffingsrichtlijn”, dat wil zeggen dat dit Parlement en de Raad naar ik hoop goedkeuring zullen verlenen bij eerste lezing en dus voor het verstrijken van het huidige mandaat van dit Parlement.
Hatzidakis (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, mevrouw Sommer, gelukwensen met haar inspanningen voor dit verslag. Haar verslag is inderdaad zo goed dat ik denk dat we het al in eerste lezing eens kunnen worden met de Raad. Dat maakt ons huidige debat wel iets minder meeslepend. Toch moeten we zeggen dat mevrouw Sommer uitstekend en stelselmatig werk heeft geleverd. Het is haar verdienste dat bijna alle leden van onze commissie het oorspronkelijke Commissievoorstel nu kunnen aanvaarden. Tegelijk heeft ze het ook op een akkoord gegooid met de Raad, zodat we heel snel kunnen doen wat nodig is, namelijk in heel Europa interoperabele tolheffingsystemen invoeren.
Wij zijn het in beginsel eens met het voorstel van de Commissie. Het is gebruiksvriendelijk voor bestuurders, zodat zij in het grensoverschrijdend verkeer minder moeilijkheden zullen ondervinden. We hebben wel nog een paar bezwaren en we zijn blij dat Commissie en Raad hier begrip voor kunnen opbrengen. Onze bezwaren gaan over twee punten.
Ten eerste vragen we ons af wanneer deze nieuwe visie op tolheffing ingang zal vinden? Wij stellen voor dat het systeem voor bussen en vrachtwagens niet in 2005 maar pas in 2007 van kracht wordt. Wij vinden namelijk dat iedereen die twee jaar nodig zal hebben als aanpassingsperiode.
Ons tweede probleem betreft de al dan niet uitsluitende toepassing van het nieuwe systeem voor plaatsbepaling per satelliet, dat in Duitsland zoveel kinderziekten vertoont.
Het strekt de rapporteur tot eer dat zij een heuse Europese visie heeft ontwikkeld op dit onderwerp. Zij wil niet zomaar iedereen het Duitse systeem opleggen, maar stelt samen met de andere collega’s voor een dergelijke beslissing te nemen in samenspraak met de vervoerssector, de lidstaten en de andere belanghebbenden. Alleen dan zijn we zeker dat de systemen voor iedereen interoperabel en doelmatig functioneren. 
Savary (PSE ).
   - Mevrouw de Commissaris, mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik onze collega mevrouw Sommer alle lof toezwaaien voor het goede werk dat we samen hebben verricht, voor haar luisterend oor en haar flexibele opstelling, ook toen wij van mening verschilden. Ik hoop dat wij in de eerste lezing een prima en hopelijk definitieve tekst tot stand kunnen brengen.
Ik denk dat deze richtlijn uiteindelijk van groot belang is, enerzijds omdat ze tot doel heeft het leven te vergemakkelijken van professionals in het wegverkeer die uiteraard over de tolwegen rijden en vaak geconfronteerd worden met verschillende systemen of betaalwijzen, maar ook omdat het een richtlijn is die nadrukkelijk gericht is op de toekomst, met name waar het gaat om de tenuitvoerlegging van het Galileo-systeem.
Binnen de Europese socialistische partij dachten wij oorspronkelijk dat deze richtlijn enigszins star en zeer belastend was voor de snelwegsector. Ze eiste namelijk dat de interoperabiliteit van de microgolfsystemen zeer snel haar beslag zou krijgen. Dat zou echter loodzware investeringen in zeer korte tijd hebben betekend, waarbij dan twee jaar later zou worden overgestapt op een ander systeem.
We konden echt niet van de lidstaten zo´n dubbele inspanning verlangen, en gelukkig hebben wij nu amendement 48 van mevrouw Sommer, waarin Galileo warm wordt aanbevolen en wordt voorgesteld een tussentijdse rapportage van de Commissie af te wachten voordat wij bepalen onder welke voorwaarden we deze overstap zullen maken. Wij juichen het plaatsbepalingssysteem per satelliet echter van harte toe en zijn van mening dat dit de toekomst is, niet alleen voor de tolwegen maar voor een heleboel andere diensten.
Ten tweede zijn wij van mening dat we de interoperabiliteit van de systemen voorop moesten stellen. De meeste amendementen die wij hebben ingediend - of het nu gaat om amendement 11 van onze fractie, of 46 van door mevrouw Sommer - hebben namelijk als voornaamste doel de systemen compatibel te maken zonder dat er per se één systeem hoeft te komen. Wij denken dat dit op korte termijn het streven moet zijn. Met andere woorden: we moeten er tevens voor zorgen dat bepaalde microgolfsystemen compatibel zijn met GPS-GSM.
Wij hebben voorts het tijdsplan herzien. Het tijdsplan dat de Commissie ons had voorgelegd was mijns inziens eenvoudigweg onhaalbaar, omdat het geen rekening hield met de tijd die nodig is om wetgeving tot stand te brengen en omdat wij niet konden eisen dat het Europese systeem van rekeningrijden zo snel, per 1 januari 2005, in overeenstemming met de nieuwe bepalingen zou zijn gebracht.
Tot slot heeft de Europese socialistische partij op verzoek - hetgeen me niet typisch socialistisch lijkt - van de stad Londen, die dit debat zeer aandachtig volgt, voorgesteld het toepassingsbereik enigszins te beperken en ten minste één overgangsfase in te bouwen voor de lokale tolheffingssystemen. Deze stad heeft namelijk onlangs een eigen systeem ingevoerd. Het betreft een zeer veelbelovend experiment en ik denk dat we dit niet te zeer in de weg moeten staan.
Daarentegen zijn wij fel gekant tegen de amendementen van onze Italiaanse collega´s: de amendementen 19, 23, 26, 27 en 29. Deze neigen eerder naar een contractueel regelsysteem dan naar een Europees stelsel van rekeningrijden. Wij denken dat een Europees stelsel van rekeningrijden noodzakelijk is. Het is juridisch gezien duidelijker, stabieler, eenvoudiger en begrijpelijker. Wij zullen dan ook tegen deze voorstellen van onze Italiaanse collega´s stemmen.
Wij zullen ons echter vierkant achter amendement 39 ter bescherming van het privé-leven scharen, zogauw een overstap naar Galileo ter sprake komt. Het lijkt ons dat deze voorzorgsmaatregelen geenszins overbodig zijn. Tot slot zullen wij amendement 40 van onze groene collega´s goedkeuren en steunen, omdat we van mening zijn dat een tolweg niet teruggebracht mag worden tot een extra belasting of heffing. Evenmin mag een tolweg slechts een manier zijn om het wegennet te bekostigen. Een tolweg moet ook een instrument van verkeersbeleid zijn en garant staan voor de modale transfer en kruisfinanciering van andere vervoerwijzen die een alternatief bieden voor de toekomst. 
Blak (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteur graag bedanken voor haar zeer goede werk. Op dit moment zien we hoe steeds meer EU-lidstaten heffingen voor het gebruik van het wegennet invoeren. Daarvoor worden vaak uiteenlopende systemen gebruikt, en dat is een van de hoofdpunten waar we volgens mij de nadruk op moeten leggen. We mogen ons namelijk niet blind staren op een bepaald technisch systeem, bijvoorbeeld op satellietnavigatie, maar moeten verschillende systemen toelaten die onderling kunnen samenwerken.
Kijk maar naar Duitsland. Daar heeft men eenzijdig gekozen voor een bepaald systeem en dat systeem functioneert duidelijk niet volgens plan. Dat is geen voorbeeld om te volgen op EU-niveau. In verband met het Duitse systeem was er ook een ander probleem, namelijk dat er onvoldoende apparaten beschikbaar waren, zodat de vrachtrijders in diverse landen deze apparaten niet konden laten installeren.
Er zijn nog meer zaken die we in de toekomst moeten vermijden. Vanuit gebruikersoogpunt vind ik dat het systeem ook puur technisch moet garanderen dat de vrachtrijders en hun chauffeurs slechts één apparaat per wagen installeren. Dat zal de administratieve last voor de vervoersbedrijven verlichten, en het zal ook leiden tot meer veiligheid op de weg als de chauffeurs zich slechts op één apparaat hoeven te concentreren. Bovendien is het van belang dat men de weggebruikers toegang garandeert tot een samenhangend netwerk, door middel van een enkel contract voor het totale tolwegennet.
Dit zijn allemaal belangrijke aspecten die men voor ogen moet houden bij de behandeling van dit verslag. Ik hoop dan ook dat de weggebruikers bij de stemming de ereplaats krijgen. Verder hoop ik, mijnheer de Voorzitter, dat u hebt gemerkt dat ik wat tijd heb gespaard voor degenen die, in tegenstelling tot mijzelf, hun spreektijd hebben overschreden.
Schroedter (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mevrouw de commissaris, ik wil er nogmaals op wijzen dat ik het niet eens ben met mevrouw de commissaris. Bij dit rapport gaat het wel degelijk ook om het Eurovignet. De interoperabiliteit van de tolheffingssystemen is namelijk een voorwaarde voor de invoering van een Eurovignet. We kunnen het geld voor het Eurovignet pas innen wanneer de techniek beschikbaar is en werkt, en we weten allemaal dat we dat geld dringend nodig hebben. Wij weten dat juist bij het spoor sprake is van aanzienlijke tekorten. Tijdens de recente discussies over de vraag hoe groot begrotingen in de Europese Unie moeten zijn, is gebleken dat er op dit gebied inkomsten nodig zijn en dat de werkelijke kosten bekend moeten zijn. Het spoor, dat de infrastructuur moet betalen, moet qua kosten worden gelijkgesteld met de weg. Bovendien moet het gebruik van wegen met name voor het vrachtvervoer en het goederenvervoer worden betaald.
Wij ondersteunen daarom volledig het principe van mevrouw Sommer dat wij een oplossing nodig hebben die niet afhankelijk is van de techniek. De techniek waarvan gebruik wordt gemaakt, moet overal gebruikt kunnen worden, en wel snel. Dat is ons doel, en het is zeer goed dat het Parlement hieraan vasthoudt. Ik wil u hiervoor hartelijk danken, mevrouw Sommer. Wij ondersteunen dit omdat wij een uitvoerbare oplossing nodig hebben. Een bruikbare oplossing is de voorwaarde voor de invoering van het instrument dat wij eigenlijk nodig hebben, namelijk het Eurovignet. Dit politieke instrument is het doel van dit ontegenzeglijk zeer technische rapport. Daarom kan ik als vertegenwoordiger van een regering die heeft laten zien hoe het niet moet, zeggen dat de groenen - op dit punt ben ik het volledig eens met de Duitse groenen - van mening zijn dat de uitvoerbaarheid van de oplossing essentieel is. Ik verzoek u dringend, commissaris, nu niet blindelings te vertrouwen op de hightech, die misschien niet werkt, en de andere praktische aspecten niet te verwaarlozen. Naar mijn mening stelt het verslag-Sommer de juiste voorwaarden en toont aan hoe het moet worden gedaan. 
Dillen (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, graag zou ik van de bespreking van dit verslag gebruik maken om te beklemtonen dat er een onderscheid moet blijven bestaan tussen harmonisering van tolheffingsystemen en het uniform opleggen van tol als belasting. Hierbij spreek ik enerzijds over de technische aspecten die besproken worden en waarbij er naar gestreefd wordt de interoperabiliteit van elektronische tolheffingsystemen in heel de Unie te realiseren. Geen zinnig mens zal zich hiertegen verzetten. Wel dunkt me dat dit rapport enkele belangrijke politieke vragen ontwijkt die rijzen bij de bespreking van dit dossier. Een meer globale bespreking zou daarom wenselijk geweest zijn.
Ik beklemtoon met name dat het aan de lidstaten zelf moeten blijven te oordelen over de wenselijkheid van een tolsysteem voor vracht- en personenwagens. Het lijkt mij nogal logisch dat in een perifere of insulaire lidstaat, zoals bijvoorbeeld Portugal of Malta morgen na de toetreding, andere economisch en politieke overwegingen spelen dan bijvoorbeeld in Vlaanderen, dat gelegen tussen Duitsland, Frankrijk, Nederland en Groot-Brittannië, als het ware het centrale verkeersknooppunt van de Europese Unie vormt. De Vlaamse snelwegen dreigen morgen oververzadigd te worden door het exponentieel toenemende vrachtverkeer. Om bijvoorbeeld het spoor- en zeevervoer te stimuleren moet Vlaanderen daarom andere criteria kunnen hanteren dan andere lidstaten, wil het eventueel morgen - want vandaag zijn er nog geen in mijn land - tolheffingen voor vrachtvervoer invoeren. Hetzelfde geldt voor tolheffingen op personenvervoer, waarbij zoveel verschillende factoren als toerisme, verkeersdichtheid, luchtvervuiling, economische structuren, enzovoort een rol kunnen spelen bij het vastleggen van de wenselijkheid van dergelijke tolheffingen. Elke regering moet het recht behouden om zelf af te wegen of de reeds zwaar fiscaal gestrafte automobilisten - en het gaat hier om mensen die werken en een economie draaiende houden - nog meer belast moeten worden.
Europa mag vandaag harmoniseren waar het de technische aspecten van - en hier wil ik de nadruk opleggen - reeds bestaande tolsystemen betreft. Voor de politiek-economische besluitvorming terzake doen dit Parlement en de Commissie er beter aan wat meer respect te tonen voor het subsidiariteitprincipe waaraan vaak alleen maar lippendienst wordt bewezen. 
Bradbourn (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ook ik heb alle lof voor het uitstekende werk dat de rapporteur heeft verricht bij de wijziging van enkele onrealistische onderdelen van het voorstel. Ik heb echter een aantal zorgen en daarvoor heb ik nadere verduidelijking nodig.
Een van mij belangrijkste zorgen houdt verband met het bekende onderwerp van de subsidiariteit, waar de vorige spreker het ook al over had. In dit speciale geval denk ik niet dat de EU heffingen voor gebruik van het wegennet zou moeten kunnen opleggen aan het Verenigd Koninkrijk, of aan welk ander EU-land dan ook trouwens, en ik ben dan ook verheugd dat ik een amendement zie waarmee het subsidiariteitsbeginsel gewaarborgd wordt in dit verslag. Het is dus nu duidelijk dat het voorstel niet de verplichte invoering van tolheffingssystemen op Europese schaal zou moeten inhouden. Een dergelijke stap zou ongetwijfeld een voorwendsel zijn voor bijvoorbeeld de regering van het Verenigd Koninkrijk - die momenteel overweegt tolheffing in te voeren - om de zwarte piet voor deze onpopulaire maatregel door te schuiven naar de Europese Unie.
Ook zie ik tot mijn vreugde dat wij de markt willen laten dicteren welke beschikbare technologie gebruikt gaat worden. De gedachte dat een satellietsysteem ons enige elektronische systeem zou zijn, lijkt me tamelijk absurd. In dit verband stuit het voorstel om satelliettechnologie te gebruiken me zeer tegen de borst. Ik heb al verschillende keren in de commissie gesteld dat een dergelijke technologie een ernstige bedreiging vormt voor de burgerlijke vrijheden. Iedereen weet dat een oneigenlijk gebruikt satellietvolgsysteem leidt tot Big Brother in een andere gedaante. Bovendien gaat de invoering van zo’n systeem gepaard met hoge kosten voor het bedrijfsleven en de burger, want zij zullen er vermoedelijk voor op moeten draaien.
Dan nu een positievere noot: het besluit van onze parlementaire commissie om de uitvoeringsdata van de Commissie vooruit te schuiven was zeer welkom. Het oorspronkelijke verzoek was uitermate onlogisch en onrealistisch. Als er echter geen werk wordt gemaakt van de door mij opgeworpen kwesties en met name van de kwestie in verband met de toepassing van satellietsystemen, zal ik het algehele voorstel van de rapporteur niet kunnen steunen. 
Swoboda (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, allereerst wil ik collega Sommer feliciteren met haar grondig en intensief werk, hoewel ik moet zeggen dat ik de voorkeur zou hebben gegeven aan een verslag dat dichter in de buurt lag van het Commissievoorstel.
Naar mijn mening getuigt het voorstel van de Commissie van meer moed en visie, hoewel het ietwat risicovoller was en is. Ik moet zeggen dat de medewerkers van de Commissie helaas niet met voldoende felheid en verve hebben gewezen op de technologische betekenis van dit voorstel. Wij kunnen zeker leven met datgene wat collega Sommer heeft uitgewerkt en wat de commissie heeft besloten. Ik wil er echter op wijzen dat het de Europese Unie eigenlijk zou sieren wanneer zij zou kiezen voor de modernste technologie, niet alleen omdat deze zeer modern maar ook zeer flexibel is. Degenen die voorstander zijn van een tolheffingssysteem, weten in ieder geval hoe belangrijk tolheffing kan zijn voor onder meer ook de regulering van verkeersstromen en het ontzien van overbelaste of ecologisch bijzonder kwetsbare gebieden. U weet dat we een hoge mate van flexibiliteit nodig hebben. Die flexibiliteit is alleen maar te bereiken met de satelliettechnologie omdat hiervoor veel minder infrastructuur nodig is dan voor een tolheffingssysteem op basis van microgolven. Ik moet toegeven dat de slechte ervaringen die Duitsland inmiddels heeft opgedaan, er niet bepaald voor hebben gezorgd dat dit principe ingang heeft gevonden. Collega Sommer, die misschien zelfs iets positiever stond tegenover dit systeem, kon het ook niet zo verdedigen, omdat de persberichten uit Duitsland voortdurend op de achtergrond meespelen en zij op dit punt niet verder kon gaan.
Mijn laatste opmerking is gericht aan de Commissie, die misschien in een van de volgende vergaderingen van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme verslag kan uitbrengen over de vraag hoe de situatie is met betrekking tot Galileo en het satellietensysteem. Ik heb aan het begin gezegd dat het voorstel van de Commissie moediger maar ook ietwat risicovoller was, risicovoller omdat wij afhankelijk zijn van een satellietensysteem, met name van Galileo. Ik heb gehoord dat de Amerikanen enige druk uitoefenen - er vinden speciale gesprekken plaats met Amerika - met het oog op de Amerikaanse invloed op dit systeem, zodat het ietwat minder precies gemaakt en eventueel zelfs uitgeschakeld kan worden. Als het satellietsysteem in Europa wordt toegepast, ontstaan er grote problemen. Ik weet niet of de commissaris aan het einde van dit debat hierop nog kan ingaan. Of misschien kan zij bij de eerstkomende gelegenheid in de commissie verslag uitbrengen over de stand van zaken. 
Bouwman (Verts/ALE ).
   - Voorzitter, mevrouw de commissaris, allereerst wil ik mevrouw Sommer danken voor het vele werk dat verricht is.
En dan wil ik terugkomen op het doel van de richtlijn. Dat is natuurlijk de interoperabiliteit van de elektronische tolheffingssystemen. Maar het is natuurlijk ook overduidelijk dat het uiteindelijk gaat om een dieperliggende doelstelling, de internalisering van de externe kosten van het milieu. Daar zijn ook amendementen voor ingediend.
Want de kernproblemen rondom het verkeer zijn er nog steeds. Nu, ruim vier jaar nadat ik in het Parlement ben terechtgekomen, zijn die discussies nog steeds niet van de straat. De problemen zijn duidelijk: milieu, geluid, emissie, congestie, onveiligheid, en ga zo maar door. Er is geen ontkoppeling met de economische groei.
Bijna alle verkeerseconomen zeggen dat het beperken en het beïnvloeden van het verkeer via beprijzen de enige mogelijkheid is om dat probleem aan te pakken. De krant van vandaag in Nederland: "Tol met prijsverschillen helpt tegen files". Dit is de theorie, maar de kern van het probleem ligt natuurlijk voor een gedeelte in de Ministerraad. Uit de Ministerraad kwam begin deze maand het bericht dat de ministers, en de verkeersministers, het hopeloos oneens zijn over de kilometerheffing, op alle mogelijke manieren. Ik hoor daar de voorstellen van onze oud-collega, nu minister van Verkeer in Nederland, mevrouw Peijs, - nou dat is hetzelfde als een 'platte heffing'.
Wat wij nodig hebben is een heffing naar prijs, naar plaats, naar soort voertuig en naar een hele reeks andere zaken. Dat vereist moderne technologie. Toch zijn wij het eens met de rapporteur wanneer zij zegt dat we op dit moment niet zomaar de microgolfcommunicatie bijvoorbeeld over boord moeten gooien. Dat gaat te ver. Ik denk ook dat we één stap te ver maken bij het gebruiken van die zogenaamde Galileo-technologie. Waarom willen we dat nou zo per se? We hebben op dit moment al bestaande technologie: GSM, GPS, GPS2 komt er ook aan. De discussie over Galileo is bekend, die hebben we hier ook al gevoerd. Wat we nu krijgen, dat is een vorm van gedwongen winkelnering die volgens mij niet per se noodzakelijk is.
Als we kijken naar de voorbeelden in Zwitserland, op de autostrada's, enzovoort, constateren we dat we een veelheid van technieken nodig hebben, waarbij het oog op de toekomst gericht moet zijn. Het moet volgens mij niet alleen Galileo zijn, het kan ook GSM zijn. Het moet ook compatibel zijn, zoals we dat al eerder afgesproken hebben. Hiermee dan komen we een heel eind verder en we hopen dat we dat toekomstig probleem kunnen oplossen. De vraag aan de Verkeersministers is dat zij zich in ieder geval uitspreken over de manier waarop we het geld gebruiken, of we wel of niet geld overmaken, wat we innen voor bijvoorbeeld het verbeteren van systemen per spoor, enzovoort, met andere woorden 'kruisbeprijzing'. 
Cocilovo (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, rapporteur Sommer - die ik van harte bedank voor haar werk -, wij zouden ons debat soms veel eenvoudiger kunnen maken als wij ons sterker bewust waren van waar het om ging. Ik ben het ermee eens dat ook deze ontwerprichtlijn vereenvoudiging tot doel heeft, en dus in zekere zin moet bijdragen aan de verspreiding van op tolheffing, gebruiksrechten, enzovoort gebaseerde tariferingsystemen Het onderwerp van deze richtlijn is echter niet zozeer de tarifering als wel de interoperabiliteit tussen de verschillende systemen. Dat was voor ons het doel waar wij onder geen beding vanaf konden zien, aangezien alleen met interoperabiliteit hinderpalen voor het verkeer en mogelijke storingen van de interne markt kunnen worden voorkomen.
Het gaat hier dus niet om de vestiging van instrumentele en technische monopolies maar om de onafzienbare eis van interoperabiliteit. Ik heb geen bezwaren tegen investeringen in hightech, in de satellietsector, zoals de rapporteur zegt. Vaak hoor ik spreken over het gevaar van “Big Brother”. Ik houd niet van “Big Brother”, ongeacht zijn nationaliteit, als ik eerlijk moet zijn. Ik hoop niet dat er iemand is die enerzijds totaal onverschillig staat ten opzichte van de “Big Brother” van Bush en zich anderzijds opwindt over de Europese “Big Brother”. Als ik al moet kiezen dan kies ik voor de Europese familie. Dat wil ik duidelijk stellen.
Dan nog een laatste opmerking. De verplichting tot interoperabiliteit moet ook gelden voor de contractbepalingen. Ook de gebruikers en belastingbetalers hebben vereenvoudiging nodig. Wij moeten hen duidelijke voorschriften geven en ervoor zorgen dat de contractbepalingen van de afzonderlijke bedrijven soepel zijn en geschikt voor gemeenschappelijk gebruik door alle bedrijven. Juridische, fiscale en andere barrières maken de verplichte verwijzing naar een systeem met één contract alleen maar ingewikkelder. 
Watts (PSE ).
   -Mijnheer de Voorzitter, de afgevaardigden van de Britse Labourpartij in het Europees Parlement staan volledig achter het beginsel dat de vervuiler betaalt. Wij vinden dan ook dat de kosten van autorijden in het algemeen beter de reële kosten voor de maatschappij, in het bijzonder het milieu, moeten weerspiegelen. Dat kan het best worden bereikt door de invoering van tolheffingssystemen, als deze nodig zijn en als er lokale steun voor is.
Tolheffing speelt een cruciale rol in de bestrijding van files, vervuiling en broeikaseffect. De succesvolle en populaire tolregeling in het centrum van Londen is een voorbeeld van de nieuwe aanpak en als zodanig het meest ambitieuze tolsysteem in Europa. Andere grote en kleine steden in het VK ontplooien eveneens initiatieven in die richting. De Britse Labourpartij is vóór de invoering, per 2006, van een gebruikersbelasting op vrachtwagens, een voornemen dat overigens krachtig wordt ondersteund door de grote beroepsverenigingen voor het vrachtvervoer. Hoewel wij het principe van de interoperabiliteit van elektronische tolheffingssystemen volledig steunen, achten wij het van essentieel belang dat deze baanbrekende Britse initiatieven niet worden afgeschoten. Wij geven derhalve steun aan de communautaire actie voor het bepalen van technische minimumnormen om de interoperabiliteit van tolheffingstechnologie mogelijk te maken, teneinde te voorkomen dat voertuigbezitters allerlei verschillende apparaten moeten aanbrengen, met alle kosten en ongemak van dien.
Het zou echter niet goed zijn als het type technologie werd voorgeschreven. Wij verwelkomen daarom het verslag-Sommer, dat volledig aan deze zorgen tegemoet komt, en bedanken de rapporteur voor haar werk. In het verslag wordt eerder gestreefd naar compatibiliteit dan naar het rigide opleggen van een bepaald type technologie. Het is terecht dat dit wordt overgelaten aan de markt of, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel, aan de lidstaten.
Voorts zou de rol van de regionale en plaatselijke autoriteiten verduidelijkt kunnen worden. In dit verband roepen wij de afgevaardigden op amendement 45 te steunen, waarin duidelijk wordt gemaakt dat besluiten in bepaalde gevallen op die bestuursniveaus genomen moeten worden. Wij steunen eveneens amendement 44 waarin ervoor wordt gepleit apparaten in het voertuig niet verplicht te stellen.
Laat het ten slotte voor iedereen duidelijk zijn dat als we dit verslag morgen aannemen geen lidstaat of plaatselijke autoriteit gedwongen wordt om tol te heffen van automobilisten of vrachtrijders. Wij trachten op een redelijke en verantwoorde wijze te komen tot compatibiliteit tussen de systemen. 
Marques (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, in de eerste plaats feliciteer ik mevrouw Sommer met haar uitstekende verslag, dat overigens mijn absolute steun geniet. Samen met de rapporteur ben ik van oordeel dat het voorstel van de Commissie zal bijdragen aan een beter functioneren van de interne markt. Vanuit het standpunt van de gebruiker bekeken zal de richtlijn het tolheffingssysteem in de lidstaten aanzienlijk vereenvoudigen. Ons doel is de wachttijd bij tolstations te verkorten en de gebruikscapaciteit van de infrastructuurvoorzieningen te vergroten.
Het huidige systeem heeft geen zin meer. Met name de internationale vrachtvervoerders hebben het er moeilijk mee. Zij moeten immers verschillende apparaten aanschaffen, elk met hun eigen contract, die dan in de respectieve voertuigen moeten worden geïnstalleerd. Staat u mij toe dat ik nu even nader inga op enkele belangrijke punten die mijns inziens hier in dit Parlement bijzondere aandacht moeten krijgen.
Ten eerste zal de richtlijn de vrijheid van de lidstaten om de tarieven van de wegeninfrastructuur te bepalen zeker niet aantasten. Dat moet duidelijk zijn. De richtlijn bestrijkt alleen de kaartverkoop, niet het tariferingsbeleid. Wat het tijdschema betreft, ben ik het met de rapporteur eens dat interoperabiliteit per 1 januari 2007 gewaarborgd moet worden. Op die manier hebben de industrie en de infrastructuurmanagers voldoende tijd om zich aan te passen aan de nieuwe regelgeving en in overeenstemming daarmee de nodige apparatuur te ontwikkelen en in te zetten.
Ten slotte wil ik nog onderstrepen dat wij geen elementen mogen veronachtzamen die van essentieel belang zijn voor het welslagen van de richtlijn. Ik denk daarbij onder meer aan het ontwikkelen en lanceren van bewustmakingscampagnes die de gebruiker vertrouwd moeten maken met de technologische veranderingen, de invoering van juridische procedures voor fraudebestrijding en de analyse van compensatiemechanismen voor gedane of lopende investeringen in technologische, financiële of commerciële processen die op de helling komen te staan ten gevolge van de overgang naar het nieuwe systeem. 
Stockmann (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, nu de constructiefout in het voorstel van de Commissie is hersteld, namelijk de geëiste interoperabiliteit van de systemen en vervolgens de afschaffing hiervan, stippelt het verslag een duidelijke en door iedereen ondersteunde route uit, waarvoor ik de rapporteur wil bedanken. Ons belangrijkste doel blijft een voor geheel Europa compatibel tolheffingssysteem op een progressief technisch niveau. Sinds de jaren negentig zijn in Europa legio tolheffingssystemen ingevoerd. Er is sprake van een lappendeken, en zonder deze richtlijn zouden er nog veel meer lappen bij komen. Deze richtlijn is erop gericht dat we in de toekomst met één technische eenheid en één contract Europa kunnen doorkruisen, dat wil zeggen de systemen moeten tot 2007 compatibel zijn.
Op de langere termijn zijn wij voorstander van de invoering van een door satellieten ondersteund tolheffingssysteem. Bovendien roepen wij de Commissie op vóór 2009 een migratiestrategie te presenteren voor de diensten. Ik ben blij dat de rapporteur zich heeft geschaard achter deze eis van onze fractie. Waarom zijn wij voorstander van een door satellieten ondersteund tolheffingssysteem? Omdat het toegevoegde waarde heeft op het gebied van het verkeersbeleid. Per slot van rekening koop ik - om een voorbeeld te noemen - ook niet eerst een schrijfmachine en daarna een computer wanneer ik mijn teksten voortaan op internet wil plaatsen.
Een door satellieten ondersteund tolheffingssysteem is ook geschikter voor de toekomst omdat hiermee in de eerste plaats voertuigen ook overal en grensoverschrijdend geregistreerd kunnen worden wanneer de politiek dit wenst. In de tweede plaats wordt hiermee volgens mijn collega Swoboda de basis gelegd voor de mogelijkheid om verkeersstromen te sturen en verschillende verkeersdragers logistiek te verstrengelen. In de derde plaats kunnen we op deze basis, in combinatie met de techniek voor mobiele communicatie, ook andere diensten invoeren, bijvoorbeeld snelle hulp bij ongevallen, plaatselijk gevarenalarm en het volgen van gevaarlijke goederen, om maar een paar voorbeelden te noemen. De Commissie zou deze technische mogelijkheden misschien nog meer hebben moeten beklemtonen. Het zou mij deugd doen wanneer dit Parlement de richtlijn nog zou kunnen aannemen, bij voorkeur na de eerste lezing. 
Rack (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, sinds meer dan twintig jaar praten wij in Europa over de zogenaamde . Nu hebben we een andere slogan: de Europese Unie moet niet meer alles tot in ieder detail regelen, maar moet zich in de eerste plaats concentreren op de interoperabiliteit van de systemen. Maar helaas houden wij ons vaak genoeg niet aan dit principe. Dat is ook in dit geval het probleem - maar niet bij deze richtlijn zelf - en dat is al herhaalde malen aan de kaak gesteld.
De Commissie heeft een progressief systeem voorgesteld - zij het met een lange termijn - maar de commissaris heeft gezegd dat het waarschijnlijk niet zal functioneren. Dat hebben we namelijk niet nodig. We hebben goed functionerende systemen - let wel, meervoud - nodig. Ze moeten bestaan, ze moeten functioneren en ze moeten interoperabel zijn. Ik heb niets tegen de satellietentechniek en ben er zelfs een groot voorstander van, maar niet op deze wijze. Hebben we niets geleerd van het debacle in Duitsland? We hebben hier en nu, en voor nog een hele reeks jaren, neutrale technologie nodig. Zo bezien moeten we rapporteur Sommer hartelijk bedanken dat zij de discussie in de commissie al heel vroeg in de richting heeft geleid die wij nodig hebben. Wij moeten ons namelijk concentreren op het waarborgen van de interoperabiliteit. Wij moeten ons concentreren op vereenvoudiging van de zaak, vooral ook voor de gebruiker, en moeten ervoor zorgen dat de zaak goed functioneert.
Daarom wil ik ook collega Turmes hartelijk bedanken, die ons terecht ervoor heeft gewaarschuwd dat we bij het onderwerp tol en tolheffingssystemen met beide benen op de grond moeten blijven staan. Toen hij begon te spreken, was het net alsof hij al over het volgende agendapunt, de ecopunten, sprak. Ik ben het echter eens met hem ten aanzien van dit agendapunt en ook ten aanzien van datgene wat hij heeft gezegd over het punt waarover wij nu debatteren: wij moeten met beide benen op de grond blijven staan, en we moeten ervoor zorgen dat we operationele systemen voor ons gehele vervoerssysteem krijgen. Anders maken wij meer kapot dan wij goed maken. 
Honeyball (PSE ).
   -Mijnheer de Voorzitter, hoewel wij, zoals collega Watts al zei, een fervent voorstander zijn van het principe van interoperabiliteit van tolheffingssystemen in Europa wil ik het met name hebben over Londen.
Als afgevaardigde van het Europees Parlement vertegenwoordig ik Londen, en het ligt dan ook voor de hand dat ik bezorgd ben over het mogelijk nadelige effect van dit verslag op het zeer succesvolle tolsysteem dat in Londen al sinds ongeveer een jaar in werking is. We willen niet dat er aan dit systeem getornd wordt en we willen garanties van de Commissie dat onze zorgen ter harte worden genomen.
Ik wil twee punten aan de orde stellen. Ten eerste maakt het systeem in Londen geen gebruik van microgolftechnologie, hoewel daar in de toekomst wellicht verandering in kan komen. Hiervoor moeten voertuigen uitgerust worden met apparatuur waardoor het systeem zeker onder de richtlijn zou komen te vallen. Als we vervolgens worden gesommeerd over te stappen op een satellietsysteem zou dat leiden tot enorme problemen, omdat satellietsystemen niet voor stedelijke omgevingen ontworpen zijn. Er zouden problemen optreden met de zichtbaarheid, met het feitelijk registreren van het verkeer op de vereiste wijze. Verder is er de kwestie van de slagbomen, die we in een stadsomgeving absoluut niet kunnen gebruiken. De overgang op satelliettechnologie zou dan ook gepaard gaan met ernstige technische problemen, niet alleen in Londen, maar ook in andere stedelijke omgevingen waarin dergelijke systemen ingevoerd zouden worden.
We maken ons dan ook buitengewoon veel zorgen over deze kwestie, alsmede over de mogelijke gevolgen van de richtlijn voor het nog prille, maar buitengewoon succesvolle tolsysteem in Londen. Dit systeem heeft het verkeer naar het centrum van de stad aanzienlijk verminderd, en dat heeft duidelijk voordelen opgeleverd voor onder andere het milieu. Ik hoop dan ook dat wij de garanties krijgen die we willen. 
Vatanen (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, tolheffingen zijn nooit populair, vooral niet als je die zelf moet betalen, maar ze zijn toch een feit in het huidige Europa. Ze zijn noodzakelijk. Het gaat er alleen om hoe wij de door tolheffingen veroorzaakte ergernis en kosten kunnen minimaliseren.
Nu zijn op lokaal en nationaal niveau verschillende tolsystemen in gebruik die niet op elkaar zijn afgestemd. Het is duidelijk dat die moeten worden geharmoniseerd om problemen te voorkomen. De uitstekende doelstelling van het Commissievoorstel is dan ook dat iedereen slechts één contract sluit en dat zich in elk voertuig slechts één apparaat bevindt, wat de interne markt ten goede komt. Dat is alleen maar verstandig. Ik ben het met mevrouw Sommer eens dat het doel de interoperabiliteit van de tolheffingen is en absoluut niet de manier waarop dat gebeurt.
Ik ben het niet helemaal met de Commissie eens. Naar mijn mening is er meer speelruimte voor de lokale autoriteiten nodig, omdat op die manier wordt voorkomen dat de al goed functionerende systemen moeten verdwijnen door een te snelle invoering van een satellietsysteem. Het doel is dat de systemen onderling goed functioneren, of ze nu op microgolven of andere golven functioneren. Het is daarom voldoende dat er algemene criteria worden vastgesteld waarmee het fundamentele doel van de richtlijn wordt bereikt, namelijk de interoperabiliteit van de systemen. Dat is van doorslaggevend belang.
Een dynamisch Europa heeft wegvervoer nodig. Een welvarend Europa heeft mobiliteit nodig. Het is natuurlijk prima dat wij de systemen standaardiseren, maar wij moeten ook zorgen voor een redelijk kostenniveau en mogen ons niet vrijwillig in een keurslijf laten persen. 
Grosch (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank. Mevrouw de commissaris, dames en heren, ik wil ook de rapporteur bedanken voor haar werk en voor het feit dat zij altijd bereid was te praten over een zeker niet eenvoudig onderwerp. Per slot van rekening is de verleiding groot over tol te praten als iets heel vanzelfsprekends, omdat tol zo veel aspecten heeft. Met tol kan men reguleren, ten gunste van het milieu, en voor veiligheid zorgen. Tol betekent ook inkomsten, en de vraag wat met die inkomsten wordt gedaan, is vanzelfsprekend een spannend onderwerp van discussie. Naar mijn mening zouden wij er echter niet verstandig aan doen het ene onderwerp met het andere te combineren, omdat we nog gelegenheid krijgen om over dat eerste onderwerp te praten. Daarom dienen we ons nu te beperken tot de technologie. In het verleden is immers ook gebleken dat het meer dan nuttig was hierover te praten. We hebben zelf gezien welke chaotische situatie kan ontstaan wanneer ieder land op technologisch gebied zijn eigen gang wil gaan. Een goed voorbeeld hiervan is Toll Collect in Duitsland. Naar mijn mening vormen zuivere economische monopolies op dit gebied niet de oplossing, maar goede technologie zou gewoonweg het doel moeten zijn. Ik vind dat het voorstel van de Commissie en ook de voorstellen van de rapporteur daarom in de goede richting gaan.
Ik ben en blijf voorstander van het principe "één contract per gebruiker". Weliswaar woon ik niet zoals mijn collega’s in Londen, maar zeven kilometer van twee landen vandaan. Ik kan u verzekeren dat het onder andere voor vrachtwagenchauffeurs vreselijk zou zijn wanneer ze binnenkort voor ieder land een ander controlesysteem zouden moeten laten inbouwen in hun vrachtauto. Dat is onmogelijk. Ik vind dat dit ook voor de toekomst verhinderd moet worden.
De techniek zou niet te nauwkeurig omschreven moeten worden. Ze moet echter eenvoudigweg betrouwbaar, efficiënt en compatibel zijn, dat wil zeggen dat de interoperabiliteit gewaarborgd moet zijn. We weten uit het verleden wat ons te wachten staat wanneer niet aan die criteria wordt voldaan.
Tot slot hoop ik dat we, welk systeem ook wordt ingevoerd, niet meer beleven wat wij onlangs nog hebben beleefd: bij vrachtautobedrijven zijn duizenden arbeidsuren verloren gegaan omdat systemen ingebouwd moesten worden die later door het betrokken land en regio’s werden afgezegd. Dit kan niet de bedoeling zijn en schiet in mijn ogen volledig aan het doel voorbij, aan een mijns inziens heel goed doel. 
Korhola (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het voorstel van de Commissie verdient de steun van het Parlement. Het is onze taak het nemen van nog verdere stappen aan te moedigen, maar in dit opzicht is het verslag van de parlementaire commissie teleurstellend.
Ten eerste bekijkt de commissie de zaak van veel kanten, maar zij vindt het niet erg dat het systeem slechts betrekking heeft op het commerciële vervoer. Ten tweede lijkt de commissie zich niet te hebben losgemaakt van de gedachte dat tolheffing de kosten van het wegonderhoud moet dekken. Ten derde krijgt de Europese Unie met het door de commissie voorgestelde beleid een onvoldoende snelle start met het oog op duurzame ontwikkeling. Ik zal deze drie factoren nu iets gedetailleerder uiteenzetten.
Bij de invoering van een tolheffingssysteem moet men oppassen voor een situatie waarin een toename van het particuliere vervoer het voordeel van een afname van het commerciële vervoer volledig tenietdoet. De enige duurzame oplossing is dat het systeem van meet af aan op gelijke wijze betrekking heeft op al het wegvervoer. Die oplossing is ook voor particuliere chauffeurs niet onredelijk, want satellietnavigatieapparatuur in auto's wordt steeds algemener. Het aandeel daarvan zal in 2008, wanneer het Europese Galileo-systeem in gebruik is genomen, al behoorlijk groot zijn.
Het is van wezenlijk belang dat er zodanig rekening wordt gehouden met de externe kosten in het vervoer, dat op het moment van tolheffing de maximumkosten van het verkeer in de juiste verhouding staan met de te innen maximumprijs. Op die manier zal het vervoer niet opdraaien voor de huidige externe kosten, maar voor de kosten van de vervoersomvang overeenkomstig de nieuwe evenwichtsprijs. Het doel moet dus in de eerste plaats zijn dat de vervoersomvang op de route of regio met tolheffing op verschillende tijdstippen optimaal is en dat het besluit over het niveau van de optimale omvang op basis van het marktmechanisme wordt genomen. Voor zover ik kan zien, zal het makkelijkst aan deze criteria worden voldaan in systemen die op satellietnavigatie zijn gebaseerd. Men zou daarom op de door de Commissie voorgestelde wijze moeten durven besluiten deze technologie snel als basis voor een Europees systeem in te voeren. Op die manier behaalt men ook schaalvoordeel met het op de markt brengen van technologie en daarvan profiteren vooral de vervoerders in de vorm van afnemende kosten.
Ik denk dat veel collega's in zichzelf morren over de ontoereikendheid van de wetgevende bevoegdheden van de Europese Unie. Ik wijs echter op het toenemende aandeel van het verkeer in de CO2-uitstoot. Hoewel de auto-industrie, gesteund door de Europese Unie, belangrijk werk heeft verricht met het ontwikkelen van zuinige auto's, is het goed de tolheffingssystemen vooral in gebruik te nemen om de uitstoot te verminderen. Ik verwijs hierbij naar artikel 174 van het Verdrag. 

Langenhagen (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik ben het eens met de rapporteur dat de wetgever niet als taak heeft de markt bindend en exclusief een bepaalde techniek voor te schrijven. Het is echter in het belang van de zaak zelf om in Europa ooit het beste van de aangeboden tolheffingssystemen te kunnen gebruiken. De microgolftechniek concurreert met de plaatsbepaling met satellieten en mobiele communicatie. In belangrijke amendementen wordt ook gewezen op de voordelen van de satellietentechniek ten opzichte van andere systemen. Af en toe is er zeker sprake van parallelle systemen, misschien niet alleen tijdens een overgangsperiode. De stapsgewijze omschakeling op satellietenregistratie en mobiele telefoontechniek biedt echter wel de realistischere mogelijkheid interoperabiliteit te bereiken en zodoende de vlekkeloze afwikkeling van het wegverkeer te garanderen bij een goed functionerende inning van heffingen en zonder al te hoge investeringen in de infrastructuur. Op het gebied van de satellietenregistratie zal het in ontwikkeling zijnde Europese satellietnavigatiesysteem Galileo, zoals wij hebben gehoord, vanaf 2008 informatie leveren die de kwaliteit van het huidige GPS overtreft en optimaal geschikt is voor telematicadiensten in het wegverkeer. Hierbij wordt gebruik gemaakt van de mogelijkheden die Galileo ons biedt op het gebied van de tolheffing.
Het gaat er echter geenszins om de ontwikkeling van Galileo via technische tolheffingssystemen te rechtvaardigen. Laten we niet de fout maken een door satellieten ondersteunde tolheffing geen kans te geven vanwege de ramp bij de invoering van de Duitse tol voor vrachtauto’s. Dan zouden we het kind met het badwater weggooien. Fiasco’s, pech en tegenslagen zoals bij de invoering van de Duitse tol voor vrachtauto’s hoeven zich niet per se te herhalen. Laten we dus het hoofd koel houden. Zoals gezegd, ben ik niet voor een verplichte invoering van door satellieten ondersteunde tolheffingssystemen, maar ik vertrouw erop dat in het belang van de zaak uiteindelijk het beste systeem succes zal hebben op de markt. 
De Palacio, Loyola,
   - Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteur, mevrouw Sommer, gelukwensen met haar verslag en de gevoerde dialoog. De drie instellingen hebben kunnen samenwerken en zo hebben we vorderingen gemaakt. We kunnen dit verslag nu in eerste lezing goedkeuren. We hadden aanvankelijk enige bezwaren ten aanzien van een aantal aspecten van het eerste verslag van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, maar als ik het goed begrijp kunnen we die nu intrekken dankzij een paar compromisamendementen die voor de Commissie aanvaardbaar zijn en waar volgens mij ook de Raad achter kan staan.
Als de voltallige vergadering de voorstellen van de rapporteur aanneemt, zal de Raad dat voorstel waarschijnlijk overnemen. Zoals ik reeds heb aangegeven kan de Commissie dit voorstel in deze formulering aanvaarden.
Ik wil bovendien heel kort ingaan op een aantal punten ten aanzien waarvan u zorgen tot uiting hebt gebracht.
Om te beginnen de subsidiariteit. Ik verzeker u, dames en heren, dat dit beginsel wordt gerespecteerd. Wat we hier voorstellen is in wezen een contract waarmee gebruikers plaatselijk, via hun lopende rekening, betalen voor het gebruik van infrastructuur, en dan maakt het niet uit waar die infrastructuur gebruikt wordt. Je kunt dat bijvoorbeeld vergelijken met de kosten voor het gebruik van een mobiele telefoon of een kredietkaart. Het maakt niet uit waar wij die in de Europese Unie gebruiken. De kosten worden later van onze rekening afgeschreven. En nu proberen we hetzelfde te bereiken voor tolwegen. Het is de bedoeling dat de kosten voor het gebruik van infrastructuur in derde landen van onze bankrekening thuis worden afgeschreven.
Voor dat doel moeten we degelijke contracten opstellen en afdoende garanties scheppen, precies zoals dat gebeurd is voor de in het voorbeeld genoemde kredietkaarten en telefoons.
Om dat te kunnen doen moeten we niet alleen één standaardcontract hebben, maar er ook voor zorgen dat de systemen op elkaar afgestemd zijn.
Ook al hebben mevrouw Sommer en een aantal andere sprekers gezegd dat het nu nog te vroeg is om ons op één systeem - zoals bijvoorbeeld een satellietsysteem dat nog niet geheel bedrijfsklaar is - te richten, en ik persoonlijk geloof dat we iets verder hadden kunnen gaan, geloof ik toch dat dit debat een batig eindsaldo heeft. Als we een dringende aanbeveling voor het Galileo-systeem doen, geven we een duidelijk signaal aan de hele sector die wil investeren of reeds investeert in het Galileo-systeem of van plan is dit te gebruiken. We moeten het Galileo-systeem - dat een Europees systeem is - steunen, maar tegelijkertijd voldoende flexibel zijn, opdat ieder land eigen maatregelen kan nemen, als die systemen maar compatibel en interoperabel zijn. Uiteindelijk kunnen er andere oplossingen worden gevonden indien er zich bijvoorbeeld problemen voordoen met investeringen, aflossing van investeringen, enzovoorts.
Dan zal ik nu heel beknopt antwoord geven op de vraag van de heer Swoboda over de onderhandelingen met de Verenigde Staten. Die verlopen heel voorspoedig. We hebben problemen gehad met de overlapping van frequenties, maar die problemen hebben we nu weten op te lossen, en wel op een manier die voor beide partijen bevredigend is. Ik heb het nu over de overlapping van de M-code van de Amerikaanse GPS, die de maximale veiligheidscode vormt, en ons eigen signaal - het gesloten veiligheidssignaal - dat in het kader van het Galileo-systeem voorbehouden is aan de autoriteiten. We hebben nu een oplossing gevonden die de kwaliteit van het Galileo-systeem op geen enkele wijze schaadt, maar wel de veiligheidsgaranties geeft die de Amerikanen verlangen.
We moeten nu nog een oplossing vinden voor de overlapping zoals die zich - volgens de Amerikanen - voordoet tussen ons open signaal en één van hun signalen. Met betrekking tot dit punt hebben we heel duidelijk gezegd dat we het aanvankelijke voorstel van de Amerikanen niet kunnen aanvaarden. Ze hadden namelijk voorgesteld om van 1 5 1 5 (wat wij zouden willen) over te stappen op 1 1 (wat de Amerikanen willen). Wij vonden echter dat er dan teveel kwaliteitsverlies zou optreden. Bovendien veroorzaken we met 1 5 geen problemen voor het Amerikaanse veiligheidssysteem. Hoe dan ook, de discussie over deze zaken wordt nu afgesloten, en we hopen dat er zich nu geen grote problemen meer voordoen. We zouden dan, nu bijna alle problemen vrijwel geheel zijn opgelost, een uiteindelijke oplossing hebben, wat me ten zeerste verheugt. Ik moet daar bij vertellen dat ook andere landen - China, India, Brazilië en andere derde landen - belangstelling hebben om aan dit project deel te nemen.
Een ander onderwerp dat ik even wil aanstippen is Londen, al kan men ook aan andere steden denken. We zijn uit op interoperabiliteit en compatibiliteit, maar de tolzone in Londen valt daarbuiten, onder andere omdat het hier om een lokale aangelegenheid gaat. We zijn daar dus niet bevoegd, en bovendien is het zo dat er in Londen geen apparatuur is geïnstalleerd. Tot slot wijs ik erop dat het systeem niet moet worden toegepast in die gevallen waarin de kosten, vergeleken bij de te bereiken doelstelling, erg hoog zouden oplopen.
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit af met de opmerking dat het gaat hier om een heel technisch onderwerp, en ik moet dus heel precies zijn. Ik geloof daarom dat het een goed idee zou zijn om de formulering van de amendementen 2, 14, 18 en 32 enigszins te wijzigen. Dan rest mij alleen nog mevrouw Sommer te bedanken voor haar uitstekende verslag en u voor uw medewerking. We kunnen wel zeggen dat deze technologie ons later in staat zal stellen de Eurovignet-richtlijn naar behoren ten uitvoer te leggen. We hebben het nu nog niet over de tolwegen zelf, maar over methoden om het probleem van de tolheffing zo elegant mogelijk op te lossen. Dat systeem moet de gebruikers zo min mogelijk in de weg leggen en aldus het functioneren van de binnenmarkt vergemakkelijken. 
De Voorzitter.
   - Dank u wel mevrouw de commissaris en vice-voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is het verslag (A5-0475/2003) van de heer Costa, namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot invoering van een overgangspuntensysteem voor vrachtwagens in transito door Oostenrijk voor het jaar 2004 in het kader van een duurzaam vervoersbeleid (PE-CONS 3689/2003 - C5-0562/2003 - 2001/0310(COD)). 
Hatzidakis (PPE-DE ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, onze rapporteur, de heer Costa, heeft mij gevraagd hem hier te vervangen omdat de agenda voor de vergaderperiode is gewijzigd en hij in Italië moest zijn.
De bemiddelingsprocedure voor het verslag-Costa over vrachtwagens in transito door Oostenrijk was voor alle deelnemers een slopend karwei. Het gaat namelijk om een regeling die van toepassing is in een concrete lidstaat, Oostenrijk. Sommige collega’s, Parlementsleden uit Oostenrijk, hadden begrijpelijkerwijs redenen te over om zich met dit onderwerp bezig te houden. Het Oostenrijkse volk is namelijk erg gevoelig voor dit thema en daarom werd er ook een speciaal protocol van kracht toen Oostenrijk in 1995 lid werd van de Europese Unie. De bepalingen van dat protocol zijn nu echter verlopen en daarom vond het Europese Parlement al in eerste lezing dat Oostenrijk na 2006 niet meer mocht genieten van een bijzondere regeling, ook al omdat de situatie op milieuvlak is verbeterd. Dat blijkt uit de statistieken die we van de Europese Commissie hebben gekregen.
U weet dat Parlement en Raad hierover van mening verschillen. Het Parlement vindt dat de gunstmaatregelen voor Oostenrijk beperkt moeten blijven tot de Alpen, terwijl de Raad het hele land wil laten genieten van deze regeling. Wat het aantal vrachtwagens in transito betreft, vindt het Parlement ook dat er meer vrachtwagens door Oostenrijk moeten kunnen rijden.
Tijdens de bemiddeling hebben de twee instellingen toenadering tot elkaar gevonden. Wij hebben ingestemd met het standpunt van de Raad dat de speciale maatregelen voor heel Oostenrijk moeten gelden, terwijl de Raad ons tegemoet is gekomen op het punt van de vrachtwagens. Sommige vrachtwagens die van de Raad eerst niet door het land mochten, of waarvoor contingenten zouden gelden, mogen nu vrij door Oostenrijk rijden. Dat was de logica van de voorstellen van het Parlement; het gaat trouwens slechts om bepaalde vrachtwagens, niet om alle.
Toen dook er alsnog een probleem op, nadat het aantal vrachtwagens waarvoor een contingent geldt was beperkt: hoeveel ecopunten moeten beschikbaar zijn? Hierbij heeft het Parlement zich solidair getoond met Oostenrijk en de Oostenrijkse collega’s en gevraagd om een drastische beperking van het aantal ecopunten. Uiteindelijk heeft de Raad dat aanvaard en dat was dan het resultaat van de bemiddeling. De Oostenrijkse collega’s hebben tegen gestemd omdat ze de maatregelen te streng vinden voor hun land, terwijl andere collega’s, zoals de heer Ferber uit Beieren, het resultaat dan weer te coulant vonden voor Oostenrijk en daarom tegen hebben gestemd.
Als lid van het bemiddelingscomité maar ook als vertegenwoordiger van de Europese Volkspartij kan ik u zeggen dat we een evenwichtig resultaat hebben bereikt. Uiteindelijk is dit een goed akkoord. Dat blijkt uit het feit dat de rechtstreeks belanghebbenden tegen hebben gestemd, de enen vinden de maatregelen te gunstig en de anderen te streng.
Na al die lange en moeilijke beraadslagingen kan ik niet anders, mijnheer de Voorzitter, dan alle collega’s aanbevelen het resultaat van de bemiddeling goed te keuren, want de maatregelen moeten van start gaan en de einddatum is 2006. Wanneer intussen vooruitgang wordt geboekt met het Eurovignet, dan zal een eventueel akkoord hierover ook gelden voor Oostenrijk. In elk geval geldt na 2006 voor Oostenrijk wat ook voor de andere Europese landen geldt. De belangrijkste reden is dat, althans volgens de statistieken, de milieu-indicatoren zijn verbeterd. De verjonging van het vrachtwagenpark heeft hier sterk toe bijgedragen. De vrachtwagens die door Oostenrijk rijden zijn dus veel milieuvriendelijker geworden.
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Volkspartij zal met grote meerderheid voor het resultaat van de bemiddeling stemmen. Uiteraard weet ik dat sommige collega’s niet tevreden zijn. Vooral aan het adres van de Oostenrijkse collega’s wil ik zeggen dat we ernstig rekening hebben gehouden met hun opmerkingen en met de standpunten van de Oostenrijkse regering, die de Oostenrijkse visie met hand en tand heeft verdedigd. Maar toch konden we niet verder gaan. Hetzelfde geldt voor de collega’s van andere politieke fracties. We konden de Oostenrijkse collega’s niet meer geven, want dan hadden we problemen gekregen met de collega’s uit andere landen. Wij hebben dus een goed resultaat bereikt, iets beters zat er niet in, daarom denk ik dat de grote meerderheid van de collega’s er zijn goedkeuring aan zal hechten. 

- Mijnheer Martin, ik moet u erop wijzen dat ik op grond van artikel 123 verplicht ben u tot de orde te roepen. Voorts wijs ik u erop dat als u uw actie herhaalt en ik gedwongen ben u nogmaals te manen, een aantekening in de notulen van de vergadering zal worden gemaakt. Als dat niet helpt, zal ik u helaas moeten vragen de vergaderzaal te verlaten. Daarom verzoek ik u de orde niet langer te verstoren. 
Martin, Hans-Peter (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heb dit gedaan omdat ik tot vanochtend op de sprekerslijst stond en toen door de parlementaire zaakgelastigde van de sociaal-democratische fractie “eruit gewipt” ben, waardoor mij mijn spreekrecht werd ontnomen. Ik wilde voor de tijd waarvoor ik spreektijd had, in ieder geval symbolisch laten zien waarvoor ik als onafhankelijke hier kan staan, wanneer iemand uit mijn eigen fractie mij belet te spreken. Ik dank u echter voor uw begrip, mijnheer de Voorzitter. 
De Voorzitter.
   - Mijnheer Martin, dit is natuurlijk puur een fractiezaak en heeft niets met het Parlement van doen. U moet dus uw fractievoorzitter tot de orde roepen. 
De Palacio, Loyola,
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, om te beginnen een woord van dank aan het Parlement en het bemiddelingscomité voor het werk dat zij hebben verricht aan dit voorstel over het ecopuntensysteem. Ik wil vooral de heer Imbeni, en de rapporteur, de heer Costa, bedanken. Zij hebben zich een grote inspanning getroost om in overleg met de Raad een oplossing te vinden voor dit probleem.
Ik wil graag duidelijk maken dat de Commissie dit compromis steunt. Daar mag geen twijfel over bestaan. Ik besef wel dat de Oostenrijkse autoriteiten en de afgevaardigden uit dat land dit compromis niet ver genoeg vinden gaan. Voor hen ligt dit onderwerp natuurlijk heel gevoelig. We hebben het immers over het transitoverkeer door Oostenrijk. Ik wil toch graag zeggen dat de verkeersomstandigheden door dit compromisvoorstel er op vooruit zullen gaan, om de eenvoudige reden dat in artikel 11, lid 5 van Protocol 9 bij het toetredingsverdrag van Oostenrijk tot de Europese Unie bepaald wordt dat het na een reeks overgangstermijnen - die nu allemaal zijn verstreken - in zijn geheel van kracht wordt.
Het besluit voor de laatste overgangstermijn is reeds genomen: deze zal op de 31ste van deze maand verlopen. Als dit compromis niet wordt aangenomen volgt uit het beginsel van vrij verkeer dat vrachtwagens die in de rest van de Unie mogen rijden ook door Oostenrijk mogen. We weten allemaal dat deze kwestie heel gevoelig ligt, en daarom hebben we ons zulk een inspanning getroost om dit compromis te bereiken.
Zoals gezegd gaat het om een voor Oostenrijk gevoelig onderwerp. Ik begrijp daarom heel goed dat niet alleen de Oostenrijkse autoriteiten en Europarlementariërs, maar ook de burgers van dit land een betere bescherming hadden gewild. Ik vind echter wel dat we met deze overgangsregeling een geprivilegieerde situatie voortzetten. We doen dat –-daar moeten we duidelijk in zijn - met het oog op het milieu in Oostenrijk. Daarom verbieden we de sterkst vervuilende vrachtwagens door dit land te rijden. Diezelfde vrachtwagens mogen wel door de andere landen van de Unie rijden, en dat zullen ze mogen blijven doen. Het komt er dus op neer dat we de sterkst vervuilende vrachtwagens over andere routes laten rijden en alleen de schoonste vrachtwagens toestaan door Oostenrijk te rijden.
Ik geloof dat dit een blijk van Europese solidariteit is. Het mag de Oostenrijkers onvoldoende voorkomen, het is toch een belangrijke stap voorwaarts. Het puntensysteem blijft immers gehandhaafd. We ontzeggen dus niet alleen de meest vervuilende vrachtwagens de doorgang, we beperken bovendien - door het puntensysteem - het aantal vrachtwagens met een gemiddeld vervuilingsniveau. Dat betekent dat alleen de schoonste en meest moderne vrachtwagens vrij door Oostenrijk kunnen rijden. De meest vervuilende en minst energie-efficiënte vrachtwagens mogen intussen wel door de rest van de Europese Unie rijden.
Het is dus van belang dat het Parlement nu tot stemming overgaat. Het huidige systeem zal immers op 31 december aflopen. Vervoerders zullen vanaf 1 januari 2004 geen ecopunten meer toegewezen krijgen. Het is dus van belang dat we een beslissing nemen over de onmiddellijke toepassing van het voorlopige puntensysteem om aldus het verkeer van vrachtwagens door Oostenrijk mogelijk te maken, één en ander overeenkomstig de genoemde beperkingen. Ik besef heel goed dat dit niet de uiteindelijke oplossing kan zijn. Die kunnen we alleen bereiken door de invoering van het Eurovignet. We zullen daar dus snel werk van moeten maken.
We hebben vandaag overeenstemming bereikt over het systeem voor tolwegen. Dat systeem zit technisch gezien zo in elkaar dat een systeem voor Eurovignetten er gemakkelijk in kan worden geïntegreerd. Als we allemaal flexibiliteit betrachten en het met elkaar eens kunnen geraken, kunnen we dat Eurovignetsysteem binnen drie of vier maanden goedkeuren, nog tijdens het Iers voorzitterschap, met dit Parlement en deze Commissie.
De Commissie zal alles in het werk stellen om dat doel te bereiken. Ik hoop dat de heer Cocilovo en dit Parlement op dezelfde wijze als ze dat tot nu toe hebben gedaan zullen voort werken en dit mogelijk zullen maken. 
Lisi (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijns inziens heeft de heer Hatzidakis - die onder meer ook namens de rapporteur sprak - al aangegeven wat er technisch aan de orde is in deze moeilijke bemiddeling. Mevrouw de commissaris heeft echter met haar opmerkingen - waar ik achter sta - aangegeven wat er politiek op het spel staat bij dit zeer ingewikkelde, zeer gecompliceerde besluit, want anders kan ik het moeilijk noemen.
Wij hebben begrip voor de moeilijkheden van de Oostenrijkse bevolking en alhoewel wij deze niet kunnen rechtvaardigen, zijn wij bereid daar rekening mee te houden en nog een voorrecht toe te kennen. Het is namelijk een voorrecht, zoals ook de commissaris al zei: wij breiden een bijzonder gevoelig gebied, het Alpengebied, uit tot heel het Oostenrijks grondgebied. In feite geven wij zelfs een dubbel voorrecht want in plaats van de toepassing te beperken tot 2004 en daarna te besluiten wat er in 2005-2006 gedaan moet worden, verlengen wij hele zaak automatisch tot 2006.
Dat is de inhoud van het akkoord dat wij bereid zijn te sluiten, wel wetend dat wij ons nu in alle bochten moeten wringen. Wij zijn anderzijds echter ook van mening dat het de moeite waard is een dergelijk offer te brengen voor de Europese Gemeenschap en de samenhang daarbinnen. Alle andere argumenten zijn kletskoek. Er wordt een allesomvattend compromis gesloten. Dit is het best mogelijke compromis, want daarmee wordt een evenwicht bereikt tussen recht op mobiliteit en eerbiediging van het milieu. Ook wordt daarmee een geleidelijk aanpak geboden en het onfatsoenlijke gedrag gestraft van degenen die hun wagenpark niet vernieuwen. Tegelijkertijd beloont dit compromis degenen die zich wel fatsoenlijk gedragen en rekening houden met de specifieke, delicate kenmerken van dit gebied.
Als iemand zich van dit compromis wil distantiëren, zal niemand hem tegenhouden, maar dan begaat hij wel een fout. Dit is de best mogelijke keuze en daarom moet hier steun aan worden gegeven. 
Fava (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de spitse opmerking van de heer Hatzidakis dat dit een slopend karwei was voor alle afgevaardigden van het Parlement is mijns inziens de kortste maar beste typering van het werk dat wij hebben verzet. Dit was inderdaad een moeilijk karwei, want wij moesten dat goedmaken wat de Raad had nagelaten, die vaak achteloos en verstrooid was en telkens weer de oplossing van het probleem op de lange baan schoof. Tijdens de bemiddeling is nu een evenwichtige en verstandige oplossing gevonden voor alle instellingen. Er is een evenwicht bereikt tussen twee verschillende eisen: enerzijds moet het vrij verkeer worden gegarandeerd en de Verdragen worden nageleefd en anderzijds moeten het milieu en de menselijke gezondheid worden beschermd, hetgeen het Parlement net als Oostenrijk na aan het hart ligt. Dat betekent streven naar duurzame ontwikkeling. Voor duurzame ontwikkeling is het echter noodzakelijk interoperabiliteit te garanderen, spoorwegtunnels te ontwikkelen en het spoorvervoer de voorkeur te geven boven vrachtwagens.
Het Parlement heeft blijk gegeven van een volwassen gedrag omdat het zich niet door bepaalde excessen tijdens het debat heeft laten verleiden tot schematiseren. Wij hebben de voorstanders van de wegvervoerders en de voorstanders van het milieu en de gezondheid niet tegenover elkaar gezet. Daarom gaat het namelijk niet, zoals de heer Lisi al zei. Uit de bemiddeling is ons inziens gebleken dat grote aandacht moet worden geschonken aan bepaalde behoeften van Oostenrijk. Ten eerste is de laatste verlenging, die definitief afliep op 31 december van dit jaar, terzijde geschoven en een andere datum vastgelegd die ons in staat stelt tot eind 2006 te gaan.
Mevrouw de commissaris heeft er al op gewezen dat de meest vervuilende vrachtwagens in heel Europa zullen blijven rondrijden met uitzondering van het Oostenrijks grondgebied dat gevrijwaard zal zijn van een situatie waar de andere landen onder gebukt moeten blijven gaan. Op verzoek van Oostenrijk wordt de toepassing van deze verordening en de ecopunten uitgebreid tot heel het Oostenrijks grondgebied. Het gaat dus niet alleen om het Alpengebied. Ook wordt op suggestie van de Commissie - die uitstekend werk heeft verricht - gekozen voor contingenten, hetgeen het dichtst in de buurt komt bij de Oostenrijkse verzoeken.
Wij moeten de Commissie erkentelijk zijn voor haar werk en het Parlement voor de evenwichtigheid waarvan het blijk heeft gegeven door deze zware verantwoordelijkheid op zich te nemen. Ons is ter ore gekomen dat Oostenrijk misschien zal afzien van de uitzondering waarvan het tot nu toe genoot. Wij hopen dat dat niet het geval zal zijn en rekening wordt gehouden met de kwaliteit en degelijkheid van het werk van het Parlement. Daarom kondig ik na twee jaar werk aan dat onze fractie voor het resultaat van de bemiddeling zal stemmen. 
Sterckx (ELDR ).
   - Voorzitter, het was niet gemakkelijk om een akkoord te vinden over de ecopunten. Ik zou mijn collega Paolo Costa willen bedanken voor de moeite die hij gedaan heeft en ook zijn voorganger, mijnheer Caveri, als voorzitter van de Vervoerscommissie, die daar ook heel hard aan gewerkt heeft. Er is inderdaad veel energie gekropen in het vinden van een compromis en om een overgangssysteem, dat was toegekend bij de toetreding van Oostenrijk, om te vormen tot een meer algemeen systeem. Ik denk namelijk dat het niet mogelijk is voor één lidstaat een permanente uitzondering te maken op dit gebied, hoeveel begrip ik ook heb voor de specifieke problemen van Oostenrijk en de manier waarop dit land een antwoord probeert te vinden op die specifieke problemen. Maar het is duidelijk dat er een evenwicht moet zijn tussen algemene milieuproblemen en de geografische situatie in Oostenrijk enerzijds en het vrije verkeer van goederen anderzijds. Ik denk dat het evenwicht tussen die twee niet gemakkelijk is. We kunnen daar in theorie zeer mooie dingen over verkopen, maar in de praktijk moet je dan soms toch een harde beslissing nemen. Ik denk dat we het geheel ook op langere termijn moeten bekijken en een regeling moeten proberen te vinden voor het verkeer over de Alpen in het algemeen. Ik denk dat dit zeer belangrijk is. Ook in het kader van verslag-Cocilovo over het Eurovignet moeten we ons daarover buigen. Maar voor ons in elk geval is het akkoord dat in bemiddeling bereikt is, een aanvaardbaar akkoord. Mijn fractie zal het goedkeuren. Wat mij een beetje verontrust, mijnheer de Voorzitter, zijn de uitspraken die de Oostenrijkse minister heeft gedaan na afloop van de bemiddeling. Ik denk dat dergelijke uitspraken de zaken eerder bemoeilijken dan voor een oplossing te zorgen. 
Blak (GUE/NGL ).
   -Mijnheer de Voorzitter, voor ons ligt thans het resultaat van het bemiddelingscomité over transitoverkeer door Oostenrijk. Ik spreek namens mijn fractie, de GUE/NGL-Fractie. De fractie is tegen dit compromis omdat het tot een algemene aantasting van het milieu leidt. Maar zoals ik het verslag lees, is het een bruikbaar compromis, waarmee een groot deel van de wensen van het Parlement wordt ingewilligd. Er is een aanvaardbaar evenwicht gevonden tussen milieuoverwegingen en vrijhandelsoverwegingen. Het voorstel betekent dat de ecopuntenregeling gedurende heel 2004 kan blijven bestaan, met kans op verlenging tot en met zowel 2005 als 2006. Tegen die tijd hebben we in de hele EU hopelijk eindelijk een allesomvattend heffingssysteem voor weggebruikers. Maar voordat we zover zijn, is er nog een aantal problemen waar zowel voor- als tegenstanders van het compromis rekening mee zullen moeten houden, met het oog op Oostenrijk. Willen wij het probleem van de verontreiniging eindelijk te lijf gaan, dan zijn we gedwongen langs andere banen te denken. We moeten de vervoerde goederen van de weg halen en ze per spoor laten transporteren. Zoals het er nu uitziet, duidt er weinig op dat men bereid is de capaciteit te verhogen, maar net als voor alle andere dingen op aarde moet je nu eenmaal hard werken om de vruchten van je arbeid te smaken. Dat betekent dat de Oostenrijkers zich moeten concentreren op de capaciteit van de spoorwegen door Oostenrijk. Zoals ik al zei, is de GUE/NGL tegen het voorstel van het bemiddelingscomité, maar persoonlijk zal ik voorstemmen.
En dan wil ik nog iets zeggen tegen mijn collega die hier een demonstratie hield. Ik vind het leuk dat hij al aan de verkiezingsstrijd is begonnen, maar hij kan zijn demonstratie beter in zijn thuisland Oostenrijk houden dan hier in het Parlement, al wordt hij dan natuurlijk niet gefotografeerd met zijn inhoudsloze demonstratie. 
Voggenhuber (Verts/ALE ).
   - Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in Oostenrijk hebben de regering, het parlement, de gehele bevolking, alle partijen en alle media woedend en verbijsterd gereageerd op de beslissing van het bemiddelingscomité. Van een verkiezingsstrijd kan hier geen sprake zijn. Naar mijn mening zouden we de lege stoelen in deze zaal vandaag duizenden keren kunnen vullen met mensen die u zouden laten weten hoe woedend en verbijsterd ze zijn. Voor de eerste keer in de rechtsgeschiedenis van de Unie wordt op deze wijze omgegaan met de vitale belangen van een lidstaat. Enkelen onder u spreken over consideratie. Denkt u eens na over dit woord: er wordt consideratie gebruikt met Oostenrijk, er worden privileges toegekend, er worden voorrechten verlengd. Enkelen onder u, die zo spreken, lijken te denken dat wij de Alpen uit woede hebben gebouwd, dat wij onze natuur met de gevoeligste planten van dit werelddeel hebben gevuld, zodat we een nationale hysterie kunnen uitlokken.
Wat de mensen in Oostenrijk voelen, is een enorm gevaar, alhoewel het helemaal niet alleen om Oostenrijkse belangen gaat. Het gaat om het gevaar dat het recht op vrij verkeer van goederen, waar wij het allemaal over eens zijn, een godsdienstig recht wordt, en daarmee het recht van de mens op gezondheid en milieubescherming wordt geschonden. Het gaat om het gevaar dat we alleen maar begeleidende maatregelen nemen, maar niet het fundamentele recht van de mens op gezondheid en milieu garanderen.
Ik heb geen zin om nog meer commentaar te leveren op deze eindeloze geschiedenis met dit betreurenswaardige resultaat. Maar u snijdt vandaag een onderwerp van rechtsbeleid aan, mijnheer de Voorzitter. U maakt van een milieuconflict, van een ecologische ramp, een juridisch conflict, dat uniek is in de geschiedenis. Oostenrijk wil deze oplossing niet. Niemand wil die. Wilt u ons werkelijk tegen de wil van ons land deze verordening opdringen, die boerenbedrog is, die camouflage is en die Oostenrijk niet zal uitvoeren? Is dat werkelijk uw bedoeling?
Van Dam (EDD ).
   - Voorzitter, na dit bevlogen verhaal van één van onze Oostenrijkse collega's moet ik toch maar weer met beide benen op de grond komen met alle begrip voor de gevoelens. Op 31 december aanstaande loopt de uitzonderlijke ecopuntenovereenkomst af. De vraag of en zo ja, hoe dit systeem een vervolg moest krijgen, heeft ons dit jaar veel bezig gehouden.
Het verslag in eerste en tweede lezing was daar duidelijk over. Het Parlement wilde niet meer dan een overgangssysteem van het huidige ecopuntensysteem naar een situatie waarin ook buitenlandse vrachtwagens een vrije transit door Oostenrijk zouden krijgen. Dat bleek echter niet de bedoeling te zijn van Oostenrijk. De Raad ging daar in eerste instantie in mee.
Nu, aan het einde van de conciliatie gekomen, blijken Raad en Parlement het in essentie toch met elkaar eens te zijn. Het compromis behelst een regime waarin de meest vervuilende wagens worden geweerd en het gebruik van schone voertuigen wordt gestimuleerd, en dat bij een jaarlijkse afname van het beschikbare aantal punten. In het licht van de bescherming van het inderdaad kwetsbare Alpengebied versus het beginsel van het vrije verkeer van goederen - en dat is toch een realiteit in de Europese Unie - is dat een realistisch evenwicht. Daarom was onze teleurstelling ook groot toen Oostenrijk aankondigde het ecopuntensysteem per 1 januari 2004 aanstaande op te heffen.
Voorzitter, in dit debat wil ik een drietal oproepen doen. In de eerste plaats aan Oostenrijk zodat het zich realiseert tot welk een langslepende affaire van wederzijdse onvriendelijkheden haar houding kan leiden. Onnodige onderlinge irritatie is allesbehalve constructief.
In de tweede plaats wil ik de Commissie oproepen scherp toe te zien op de toelaatbaarheid van potentiële Oostenrijkse acties die het vrije verkeer van personen en goederen in gevaar kunnen brengen.
In de derde plaats wil ik de collegae oproepen snel werk te maken van de herziening van de Eurovignetrichtlijn. Die kan in haar nieuwe gedaante een uitweg uit de huidige impasse betekenen. Over het met de Raad bereikte compromis ben ik tevreden. Wij stemmen er dan ook van harte mee in. 
Kronberger (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, wij stemmen morgen over een verslag waarin het eigenlijk al niet meer om de oorspronkelijke probleemstelling draait, namelijk het verminderen van de uitstoot van luchtverontreinigende stoffen door middel van een kwalitatieve en kwantitatieve beperking van het transitovervoer in Oostenrijk.
Als gevolg van het compromis dat in het bemiddelingscomité is gesloten, kunnen de voertuigen die onder het ecopuntensysteem vallen op veel meer ecopunten aanspraak maken dan überhaupt nodig is. Dat betekent dat dit systeem in de praktijk geen beperkingen meer oplegt aan het transitovervoer in Oostenrijk, waardoor het eigenlijk ronduit zinloos is geworden. Bovendien moet Oostenrijk ook nog eens een duur registratiesysteem invoeren dat technisch nauwelijks haalbaar is en uitsluitend tot extra uitgaven, maar niet tot ecologische voordelen leidt. Tegen deze achtergrond is het volledig irrelevant dat de regeling slechts voor drie jaar geldt en niet alleen op het Alpengebied, maar op heel Oostenrijk betrekking heeft.
Het zou niet alleen complete nonsens zijn als wij deze regeling zouden aannemen, maar hierdoor zou ook het aanzien van dit Parlement in diskrediet worden gebracht. Ik roep u dan ook op om dit verslag morgen te verwerpen. Als dat niet gebeurt, belandt het op de lijst met onzinnige besluiten en die lijst is sowieso al lang genoeg. Met elke ‘ja-stem’ voor dit verslag maakt het Europees Parlement zichzelf belachelijk en dat is een half jaar voor de verkiezingen geen goede zaak. 
Rack (PPE-DE ).
   - Het overleg en de besluitvorming met betrekking tot het verslag-Costa betekent een zwarte dag voor één van de lidstaten, namelijk Oostenrijk. Ons land en zijn bevolking wordt letterlijk ‘platgewalst’ zonder dat er met de negatieve gevolgen rekening wordt gehouden. Het is echter niet alleen voor Oostenrijk een zwarte dag. Ook het Europees Parlement zet bij deze kwestie zijn reputatie op het spel ten gunste van de lawaai- en uitlaatgaslobby en ten koste van zijn verantwoordelijkheid als vertegenwoordiger van de burgers en de milieubelangen. Het Europees Parlement heeft namelijk zelf, en wel met een grote meerderheid van stemmen, het oorspronkelijke wetgevingsvoorstel van de Commissie gewijzigd en daar vervolgens aan vastgehouden.
Door het resultaat van de bemiddelingsprocedure wordt het transitovervoer in Oostenrijk niet aan regels gebonden, maar vrijgegeven. De schade voor het milieu wordt niet langer beperkt en de mensen die in dat gebied wonen, verliezen elke bescherming. ‘Een vrije doortocht voor alle verkeer’ luidt het devies. Als dat - zoals eerder is opgemerkt - een tegemoetkoming aan Oostenrijk zou zijn, kan ik daarop alleen maar zeggen: ‘God behoede ons voor dergelijke vrienden’! Het lijdt geen twijfel dat de Oostenrijkers onder deze omstandigheden dit voorstel voor een verordening zullen afwijzen. Wij roepen onze collega’s die de reputatie van het Europees Parlement als burger- en milieuvriendelijke instelling een warm hart toe dragen, dan ook op om ons daarbij te steunen.
Hoe de stemming morgen ook uitpakt, de problemen zullen er niet door opgelost worden. De Republiek Oostenrijk voorziet grote problemen bij het uitvoeren van het voorstel voor die toekomstige regeling en de burgers zullen zich hier ook geen raad mee weten.
Ik kan in het hele proces geen enkel positief aspect ontdekken. Volgend jaar zullen wij hier de richtlijn betreffende de toerekening van infrastructuurkosten bespreken. Deze richtlijn zal voor heel Oostenrijk gelden. In dat verband is er geen sprake meer van enige voorkeursbehandeling van een bepaald land en zijn burgers. Bij de stemming over die richtlijn zullen wij straks ook goed kunnen zien waar de loyaliteit van het Parlement en zijn afgevaardigden ligt: bij de burgers en het milieu of bij de lawaai- en uitlaatgaslobby. De Europese kiezers zullen u daar op 13 juni op afrekenen. 
Swoboda (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik sta hier weliswaar als afgevaardigde voor Oostenrijk, maar ik sta hier ook met name als iemand die het milieu een warm hart toedraagt. Als gemeenteraadslid in Wenen had ik het vervoersbeleid in mijn portefeuille. In die hoedanigheid heb ik mij steeds op het standpunt gesteld dat de economische en vervoersontwikkelingen nooit ten koste van het milieu en de volksgezondheid mogen gaan.
Wellicht dat wij de transitoregeling af en toe als een Oostenrijks privilege of een speciale regeling voor Oostenrijk hebben afgeschilderd. Dat van die speciale regeling klopt inderdaad, maar het gaat dan wel om een regeling met een bepaalde pioniersfunctie voor geheel Europa. Dankzij deze transitoregeling is het vrachtwagenpark in heel Europa gewijzigd. De vrachtwagens zijn gemoderniseerd of - zo men wil - geëcologiseerd, dat wil zeggen dat zij milieuvriendelijker zijn geworden. En dat is precies de ontwikkeling die men nu wil terugdraaien. De rapporteur is vandaag helaas niet aanwezig. Het is toch wel opvallend dat wij nu alweer voor de tweede keer over de ecopuntenregeling discussiëren zonder dat de rapporteur daarbij aanwezig is; ook de voorganger van de heer Costa was er toentertijd niet bij. Daaruit blijkt hoe serieus dit onderwerp soms wordt genomen. Maar goed, de rapporteur heeft in ieder geval op een bepaald ogenblik een voorstel gedaan dat nog aanleiding zou kunnen vormen om op andere vrachtwagens over te stappen. Dat voorstel is echter inmiddels weer van tafel gehaald. In het huidige zogenaamde overgangssysteem is er geen enkele aanleiding meer om van vrachtwagens die schadelijk zijn voor het milieu op milieuvriendelijkere vrachtwagens over te stappen. Dat is ook het grote bezwaar dat de Oostenrijkers tegen deze regeling hebben.
Er wordt voortdurend naar de richtlijn betreffende de toerekening van infrastructuurkosten gewezen. Ik weet nu al welke argumenten er straks in dat verband worden aangevoerd. Ik hoef alleen maar naar het voorstel van onze collega, de heer Cocilovo, te kijken om te constateren dat wij absoluut geen behoefte hebben aan datgene wat de Commissie voorstelt. Er wordt voortdurend van het ene naar het andere voorstel verwezen. Waarom maken wij niet gewoon een algemene regeling? Ik ben in beginsel weliswaar blij met de regeling, maar deze is nog lang niet afdoende. Die regeling wordt zelfs compleet overbodig als ik hoor dat dit Parlement, en met name bepaalde fracties en collega’s, nog meer beperkingen willen doorvoeren. Zij willen niet eens akkoord gaan met de wijziging die de Commissie heeft voorgesteld om een miniem deel van het transport van de weg naar het spoor te verplaatsen. Ik blijf erbij dat er zo geen zinvolle regeling meer overblijft.
Tot slot wil ik alle collega’s oproepen om het verslag morgen te verwerpen. Het gaat namelijk slechts om een schijnoplossing. Ik zou u willen vragen om alles nog eens grondig te overwegen en ‘nee’ te zeggen tegen een oplossing die in de praktijk geen oplossing zal brengen. Oostenrijk heeft een echte oplossing nodig en op basis van dit verslag komt die er niet. Ik hoop dat wij bij de richtlijn betreffende de toerekening van de infrastructuurkosten op meer steun kunnen rekenen dan wij bij deze kwestie hebben gekregen.
Bouwman (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat er vooruitgang geboekt is in de onderhandelingen maar die is absoluut onvoldoende. Wij vroegen om het hele Oostenrijkse gebied te handhaven en dat is overgenomen. Het amendement over de meest vervuilende vrachtwagens - milieuvriendelijke vrachtwagens bestaan niet - is overgenomen. Dat is een . Geluidsaspecten worden niet in aanmerking genomen. Kortom, we houden nog een heleboel problemen over. Ik heb er al vaker op gewezen in deze gehele procedure - eerste lezing, tweede lezing, vorige debatten - dat we een probleem krijgen van democratische aard. Daar is ook op gewezen door mijn buurman.
Oostenrijk vindt het dus onaanvaardbaar. Het heeft vervolgens vastgesteld dat er in de komende jaren, ook door de toetredingslanden, sprake kan zijn van een verdubbeling zoniet een verviervoudiging van het transport door Oostenrijk. En uiteindelijk heeft het besloten om per 31 december eenzijdig het ecopuntensysteem op te heffen. Dat confronteert ons met de vraag wat we verder gaan doen. Ik zou de commissaris dan ook willen vragen hoe zij inschat wat er op 22 december in de Raad gaat gebeuren. Want als Oostenrijk bij zijn standpunt blijft, dan weet ik niet wat wij doen met dit besluit. 
Vatanen (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, punten zijn in het leven vaak goede zaken, maar deze punten zijn helaas tegenstrijdig. Onze waarde collega Swoboda zei zojuist dat Oostenrijk meer wil. Al mijn sympathie ligt bij de Oostenrijkers, maar waarde vrienden, wij zijn niet in Wenen in het Oostenrijkse parlement, maar in het Europees Parlement!
Kunnen wij onszelf de vraag stellen of Europa meer wil? Natuurlijk. Als ik in een Oostenrijks dal geboren zou zijn, lijkt het probleem precies op hoe u het nu ziet. Als wij echter naar heel Europa kijken, worden er goederen tussen Zuid-Europa en Noord-Europa vervoerd. Als die niet via een rechte weg of via een zo voordelig mogelijke weg worden vervoerd, vinden zij hun eigen weg wel via een andere route. Dat heeft wel tot gevolg dat de totale reizen langer worden, de wegen meer slijten en de totale vervuiling groter wordt.
Wij moeten accepteren dat wij ons binnen de Europese Unie aan gemeenschappelijke regels moeten houden, hoewel ik volledig kan begrijpen dat het trendy is protectionisme achter ecopunten te verbergen. Wij moeten echter door de bomen het bos zien. Wij moeten overeenkomstig de beroemde Engelse uitdrukking zien, want wie zal er moeten betalen als wij voor duur vervoer in Europa zorgen waarbij dus de totale vervuiling toeneemt? Dat is altijd de eindgebruiker, de Europeaan die duizend euro per maand verdient.
Wat is de oplossing? De overstap op vrachtwagens die zo weinig mogelijk vervuilen en natuurlijk, zover mogelijk, een toenemend gebruik van de spoorwegen. Wij weten in de praktijk dat de capaciteit daarvan ontoereikend is, maar wij doen ons best. Wij moeten bij de overschakeling op modernere vrachtwagens gebruik maken van fiscale voordelen, maar een solo-optreden is niet goed wanneer wij aan een gezamenlijk Europa bouwen. Wij moeten inzien dat het totale belang ook het belang van de individuele Europeaan is. 
Ferber (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega’s, waarom heeft het zo veel moeite gekost om tot een oplossing te komen? Omdat wij voor de opgave stonden om een oplossing te vinden voor een land dat zelf niet op een constructieve wijze aan dit proces heeft deelgenomen. Vanaf de eerste lezing in het Europees Parlement met betrekking tot de besluiten van de Raad is steeds duidelijk geweest wat Oostenrijk niet wil. Tot op de dag van vandaag weet ik echter nog steeds niet wat Oostenrijk dan wel wil. Ik weet alleen dat er geen prijs op dit compromis wordt gesteld. Het is toch niet vreemd als ik zeg dat wij deze zaak naar beste vermogen hebben aangepakt. Maar hoe kunnen wij een voortzetting van het ecopuntensysteem realiseren waarbij rekening wordt gehouden met de gerechtvaardigde eisen van Oostenrijk zonder dat dit land zelf aan het besluitvormingsproces hierover deelneemt? In dat verband kan ik alleen maar opmerken dat zowel mijn fractie als ik zelf dit compromis steunen, ook al heeft in de kranten gestaan - en zelfs in de notulen en de persberichten die in dit Parlement circuleerden - dat ik ertegen zou zijn. Ik ben uitsluitend tegen de hoeveelheid punten, omdat ik 6,9 miljoen punten wat aan de lage kant vind. De Commissie heeft ook andere berekeningen gemaakt, maar daar heb ik in de delegatie van het Parlement niet genoeg steun voor kunnen vinden. Ik ben echter wel voorstander van het bereikte compromis.
De heer Swoboda heeft gelijk als hij zegt dat er in Europa een modernere technologie is ingevoerd. Ik wil daarbij echter duidelijk stellen dat dit voor één land niet geldt. In Zuid-Duitsland en in Noord-Italië rijden er op dit moment als gevolg van het ecopuntensysteem modernere vrachtwagens rond dan in de Republiek Oostenrijk, omdat het ecopuntensysteem voor dat land zelf niet geldt. Op dat vlak had Oostenrijk door het opstellen van een nationale regelgeving een goed voorbeeld kunnen geven. Dat was toentertijd ook voorzien in de richtlijn voor het invoeren van euro-3- en euro-4-vrachtwagens om het vrachtwagenpark door middel van belastingprikkels te moderniseren. Als dat inderdaad gebeurd was, zouden veel van de sentimentele argumenten die ons nu worden voorgespiegeld, ook geloofwaardiger overkomen. Ik hoop dat het compromis hier morgen op een grote meerderheid kan rekenen. 
Santini (PPE-DE ).
   - Na acht jaar redetwisten is er eindelijk een oplossing in zicht voor het probleem van de ecopunten. Het resultaat van de bemiddeling is een goed resultaat en daarmee wordt het evenwicht hersteld in een situatie waarin Oostenrijk gebruik maakt van een instrument om zware vrachtwagen te weren terwijl diezelfde vrachtwagen wel vrij blijven rondrijden in de Alpengebieden van ook andere landen, van Frankrijk en Italië, zonder daar een milieutol te moeten betalen. Ik zei: de Alpengebieden van ook andere landen, want ik moet reageren op de manier waarop een Oostenrijkse collega over de Alpen sprak: alsof de Alpen enkel in Oostenrijk lagen.
Ook elders doen zich dezelfde problemen voor en wordt dezelfde milieuschade aangericht als waar Oostenrijk zich over beklaagt. Wij zijn allen voor de bescherming van onze berggebieden en onze landen tegen een overdreven hoog aantal zware vrachtwagens. Het vervuilingsprobleem wordt echter niet opgelost door het te verplaatsen. Ook is het schamele troost te weten dat de milieuschade wordt betaald met grote tolbedragen. Het gevolg daarvan is namelijk dat de expediteurs en met name de kleine, zwakke expediteurs worden geruïneerd. De schade blijft namelijk, met of zonder tol. Ik ben het met collega Lisi eens dat deze oplossing het best mogelijke compromis is en dat Oostenrijk daar blij mee kan zijn. Oostenrijk was het misschien te goed gewend, of te slecht gewend, al naar gelang hoe je het bekijkt.
Wat moeten wij nu doen? Wij moeten vastberaden de grote projecten aanpakken. Eerst en vooral moet er een tunnel worden gebouwd onder de Brenner en moet snel de spoorverbinding tussen München en Verona worden verviervoudigd opdat er een echt spoorwegalternatief komt voor het vrachtwagenvervoer. Er moet echter ook duidelijke taal worden gesproken tegenover de bedrijven die de interoperabiliteit beheren. Dit beheer is tegenwoordig weliswaar vrij tevredenstellend maar er moet meer bijkomen: tarieven, tijden en dienstverleningsmodaliteiten, die concurrentiekrachtig en goedkoop - of liever gezegd overtuigend - zijn, opdat het vervoer inderdaad wordt verplaatst van de weg naar het spoor.
Pex (PPE-DE ).
   - Voorzitter, natuurlijk heb ik begrip voor de positie van Oostenrijk en de Oostenrijkse leden van dit Parlement. Maar ik acht het vrij verkeer van personen en goederen één van de belangrijkste verworvenheden van de Europese Unie.
Oostenrijk heeft bij het aanvaarden van het lidmaatschap een uitzonderingspositie verkregen, die op 31 december van dit jaar zou aflopen. Als uitzondering op de uitzonderingspositie zijn de Raad en het Parlement in de bemiddelingsvergadering overeengekomen de regeling voort te zetten tot en met 2006.
Gezien tegen de achtergrond van het principe van vrij verkeer is dit geen goed besluit. Maar toch acht ik het gezien de omstandigheden in Oostenrijk een aanvaardbaar compromis tussen het principe van vrij verkeer en het behartigen van de milieubelangen.
Ik ben er namelijk voor dat er voor duurzaam transport steeds plaats moet zijn. Mijn blijdschap met het akkoord wordt getemperd door de houding van de Minister van Verkeer van Oostenrijk tijdens de laatste bemiddelingsbijeenkomst. Om bij een zojuist genomen democratisch besluit te stellen dat je dat besluit niet wenst uit te voeren, lijkt mij niet juist. Inmiddels is, afgaande op persberichten met betrekking tot de Europese Raad van afgelopen weekend, deze emotionele verklaring kennelijk het standpunt van de regering van Oostenrijk geworden. Hoewel ik hier dus pleit voor het accepteren van het bereikte compromis, vraag ik mij af wat de consequentie van dit democratisch te nemen besluit zal zijn.
Graag verneem ik van de Commissie op welke wijze het vrije transitverkeer door Oostenrijk binnen het bepaalde van het in het compromis bereikte akkoord over de milieubelasting, kan worden gegarandeerd als de Oostenrijkse regering dat akkoord naast zich neerlegt en op haar eigen wijze de problematiek denkt te kunnen regelen. Ziet de Commissie mogelijkheden om de Oostenrijkse regering alsnog te overtuigen van het nut van het bereikte akkoord? Een akkoord dat het gebruik van schonere auto's, in ieder geval voor het transitverkeer, stimuleert. 
Jarzembowski (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, geachte collega’s, ik zou graag een aantal dingen die hier aan de orde zijn gesteld, recht willen zetten. Als ik hoor dat een Oostenrijkse collega naar een fundamenteel recht op gezondheid verwijst dat wij allemaal met voeten treden, dan zou ik er voor willen pleiten, geachte collega’s, om per ommegaande de nachttransporten voor goederentreinen te verbieden. De volksgezondheid wordt namelijk ook absoluut negatief beïnvloed door de enorme geluidsoverlast die goederentreinen veroorzaken wanneer zij ’s nachts door steden en dorpen rijden. Verder zou ik de Oostenrijkers ook willen oproepen om alle skigebieden te sluiten. Ik kan u namelijk garanderen dat ik genoeg deskundigen kan vinden die kunnen aantonen dat wat er in die gebieden aan toeristische activiteiten plaatsvindt schadelijk voor de gezondheid en het milieu is. Wij moeten dus oppassen dat wij niet al te veel gaan overdrijven.
Het gaat altijd om situaties waarin het belang van een bepaald rechtsbeginsel op een evenwichtige manier tegen een ander rechtsbeginsel afgezet moet worden. Naar mijn idee zorgt het compromis dat wij na uitgebreide discussies hebben bereikt, voor een dergelijke, evenwichtige oplossing. Op basis van dit compromis is het transitoverkeer van de meest vervuilende vrachtwagens namelijk verboden. Als dit compromis het niet haalt, kunnen niet alleen de Griekse vrachtwagens door Oostenrijk rijden - die u grappig genoeg wel wil toelaten terwijl dat de vrachtwagens zijn die de meeste vervuiling veroorzaken - maar ook alle andere vrachtwagens die grote schade aan het milieu toebrengen.
Met dit voorbeeld wil ik slechts duidelijk maken dat in de eerste plaats uw eigen standpunt helemaal niet zo verheven is als het lijkt en dat dit compromis in de tweede plaats ongetwijfeld ook voordelen zal opleveren.
Tot slot een laatste opmerking. Men moet altijd oppassen dat men niet al te veel naast zijn schoenen gaat lopen. Zo hebben de staatshoofden en regeringsleiders in 1994 geëist dat de bouw van de Brenner-basistunnel één van de veertien prioritaire projecten zou worden. Tot één jaar geleden werd er in uw eigen Oostenrijkse planning van uitgegaan dat deze tunnel in 2021 klaar zou zijn. Onder druk van dit Parlement en ook van anderen heeft Oostenrijk nu besloten om de bouw van de Brenner-basistunnel te vervroegen naar 2012. Wie dus meent het gelijk helemaal aan zijn zijde te hebben, moet zich eerst zorgvuldig afvragen of het eigen gedrag echt zo onbesproken is als men zelf denkt.
De Palacio, Loyola,
   - Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik graag zeggen dat de heer Swoboda gelijk heeft. Het ecopuntensysteem zal iedereen ten goede komen, omdat het vrachtwagenpark op deze wijze sneller zal worden gemoderniseerd. Ten tweede: het ecopuntensysteem zal worden gehandhaafd, ook al bent u daartegen. Met de voortzetting van dit systeem bieden we het gehele Oostenrijkse grondgebied speciale bescherming, en dat is heel wat. Daarom vraag ik u dit voorstel te steunen. Ik wijs u erop dat de Commissie in de medebeslissingsprocedure niet onderhandelt of ingrijpt. Alles wordt overgelaten aan de Raad en het Parlement. De Commissie kan alleen proberen het bereiken van een akkoord te vergemakkelijken. 
De Voorzitter.
   - Dank u wel, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is het verslag (A5-0464/2003) van de heer Lisi, namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van gemeenschappelijke regels inzake compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten en tot intrekking van Verordening (EEG) nr. 295/91 (PE-CONS 3676/2003 - C5-0518/2003 - 2001/0305(COD)) 
Lisi (PPE-DE ),
    Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, hopelijk is het einde in zicht van de goedkeuringsprocedure van dit Commissievoorstel betreffende compensatie en bijstand aan luchtreizigers bij instapweigering en annulering of langdurige vertraging van vluchten. Ik moet hier onmiddellijk aan toevoegen dat de bemiddeling mijns inziens een optimaal resultaat heeft opgeleverd. De weg die dit voorstel heeft moeten afleggen was net zo moeilijk en ingewikkeld als die van het vorige onderwerp.
Ik zal nu een samenvatting geven van de belangrijkste punten van deze bemiddeling en mij concentreren op de vraagstukken waarvoor tijdens de eerste en tweede lezing geen oplossing was gevonden, maar ik wil tevens wijzen op het fundamentele en eigenlijk vrij eenvoudige concept dat ten grondslag ligt aan dit compromis: wij kunnen de rechten van luchtreizigers niet uit de algemene context van het luchtvervoer als systeem lichten. Dit systeem wordt gekenmerkt door onderlinge afhankelijkheid van alle betrokkenen, van de controleautoriteiten tot de beheersautoriteiten en van de luchtvaartmaatschappijen tot de reizigers zelf. De beste manier om de reizigers rechten te garanderen is ervoor te zorgen dat dit een goed doorstromend systeem is. Dat betekent dat wij geen regels mogen invoeren die een stok in de wielen van dit delicate en sterk vertakte mechanisme zouden steken.
Het oorspronkelijk voorstel van de Commissie was - zoals de collega´s zich zullen herinneren - op heel wat bezwaren gestuit. Het Parlement heeft toen geprobeerd het een en ander bij te sturen en 40 amendementen ingediend. Toen kwam het gemeenschappelijk standpunt van de Raad waarvan wij onmiddellijk zeiden dat het een verbetering was ten opzichte van het Commissievoorstel, met name wat de netelige kwestie van het compensatiebedrag betreft. Aan bepaalde vraagstukken die wij als Parlement aan de orde hadden gesteld was echter geen gevolg gegeven.
Om welke vraagstukken gaat het hier voornamelijk? Ten eerste om de manier waarop de verschillende niveaus van bijstand aan de passagiers in geval van annuleringen en vertragingen moeten worden toegepast. Wat deze twee punten - annulering en vertraging - betreft geeft het bereikte resultaat mijns inziens grotendeels dat weer wat de meest fatsoenlijke luchtvaartmaatschappijen nu reeds hun passagiers vrijwillig aanbieden. Daarbij is er slechts één nieuw element: deze rechten van de luchtreizigers zijn nu zeker. Dit is een onbeperkte zekerheid, alhoewel uitzonderlijke omstandigheden niet uitgesloten zijn.
Wij hebben de Raad ervan kunnen overtuigen - en daar zijn wij als Parlement voldaan over - dat er maar één boodschap mag worden gegeven: “Beste passagier, wij kunnen niet veel rechten garanderen; wij kunnen maar een paar rechten garanderen maar de rechten die wij kunnen garanderen, staan vast en zijn onvoorwaardelijk”. Het zou namelijk verkeerd zijn verwachtingen te wekken als wij daarna moeten vaststellen dat deze rechten en verwachtingen niet hard worden gemaakt door de luchtvaartmaatschappijen. Dat zou een averechtse uitwerking hebben. Ik heb het daarbij over de meest elementaire rechten, zoals bijvoorbeeld het recht op een drankje, een telefoongesprek of het contacteren van de familie.
Wij hebben een mechanisme gevonden waarmee een trapsgewijze maar tegelijkertijd ook volledige dienstverlening aan de luchtreizigers kan worden gegarandeerd. Dit gaat van een minimumdienstverlening - bijstand op de luchthaven in geval van willekeurige vluchtannulering of vertraging van langer dan 5 uur - tot een soort schadeloosstelling ofwel terugbetaling, hetgeen het hoogste niveau van bescherming is dat wij aanbieden.
Hier moet mijns inziens ook gewezen worden op het akkoord over de wederkerigheid wat het verhaalrecht betreft. Dit was een belangrijk aspect tijdens de bemiddeling, omdat dankzij dit recht touroperators die deze regelingen moeten toepassen, zich kunnen verhalen op de luchtvaartmaatschappij die de dienst heeft uitgevoerd, als deze luchtvaartmaatschappij tenminste verantwoordelijk is voor de slechte dienstverlening. De andere punten zijn zoals u weet minder belangrijk. Ik noem bijvoorbeeld de uniformiteit van al hetgeen wij in eerst lezing hebben opgenomen.
Tot slot wil ik, mijnheer de Voorzitter, al degenen bedanken die hebben bijgedragen aan dit resultaat. Mijns inziens moeten wij dit resultaat nu steunen en niet luisteren naar enkele lobbies die ook nu nog op het laatste nippertje hemel en aarde bewegen om dit resultaat om zeep te helpen. 
De Palacio, Loyola,
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de parlementaire delegatie, het bemiddelingscomité - en dan vooral zijn voorzitter, mevrouw Cederschiöld - en de rapporteur bedanken. Ze hebben samen heel goed werk verricht, en het gaat hier om een heel ingewikkeld onderwerp.
Met deze verordening willen we twee beslist onaanvaardbare praktijken in het luchtverkeer zo veel mogelijk terugdringen. Het gaat hierbij om praktijken die de reizigers veel schade toebrengen. Reizigers - en wij zelf dus ook - hebben vaak het gevoel dat ze als bagage behandeld worden, en niet als personen, burgers of consumenten met rechten. Het komt namelijk voor dat we over een in alle opzichten geldig biljet beschikken, maar ons de toegang tot het vliegtuig wordt geweigerd. Het komt ook voor dat vluchten geannuleerd worden: we beschikken over een geldig biljet, wat betekent dat we een overeenkomst met de luchtvaartmaatschappij hebben, en toch wordt de vlucht geannuleerd, niet vanwege bijzondere omstandigheden of overmacht - bijvoorbeeld mist - maar eenvoudigweg uit commerciële overwegingen. Het zal u - net als mij - vast wel eens overkomen zijn dat een vlucht geannuleerd werd omdat er te weinig reizigers voor de betreffende vlucht waren.
Met de onderhavige regeling willen we schadevergoedingen instellen om de luchtvaartmaatschappijen te bewegen een einde te maken aan dit soort praktijken. De regeling is ook bedoeld om het ongemak en de problemen voor de reizigers en burgers die daar het slachtoffer van zijn, te minimaliseren.
Ik zal niet in details treden. De rapporteur, de heer Lisi, heeft alles al heel duidelijk toegelicht. Ik hoop dat na de inwerkingtreding van deze verordening een drastische daling waarneembaar zal zijn in het aantal gevallen waarin passagiers de toegang tot het vliegtuig ontzegd wordt. Als dat toch mocht gebeuren, dan introduceren we met deze regeling een mechanisme om de problemen voor de burgers zoveel mogelijk te beperken. Dat mechanisme werkt ofwel op vrijwillige basis, ofwel volgens een systeem van toewijzingen.
Ik weet dat enkelen onder u zich zorgen maken. U heeft uitgebreid gesproken met vertegenwoordigers van luchtvaartondernemingen, die hun legitieme belangen hebben proberen te behartigen. Ik begrijp uw bezorgdheid maar ik wil u wel vertellen dat de luchtvaartmaatschappijen op dit moment uit het dal van de afgelopen jaren aan het klimmen zijn. De Commissie is als eerste verantwoordelijk voor het economisch welzijn van deze maatschappijen en ze waakt daar ook over. Daarom hebben we de afgelopen jaren een hele reeks maatregelen uitgevaardigd om onze luchtvaartmaatschappijen in Europa en daarbuiten te steunen.
Ik noem hier één van die maatregelen: het initiatief betreffende het gemeenschappelijk luchtruim. Dat initiatief moet leiden tot lagere kosten en een verstandiger gebruik van de vloot. Het schept verder de mogelijkheid samenwerkingsverbanden aan te gaan, terwijl concurrentiestoringen worden tegengegaan, en wel door steun aan onze luchtvaartmaatschappijen tegen oneerlijke praktijken van maatschappijen uit derde landen. Tot slot hebben we steun geboden bij problemen die zich de afgelopen tijd met verzekeringen hebben voorgedaan.
Het is dus duidelijk dat we onze Europese luchtvaartmaatschappijen steunen en voor hun belangen opkomen. Dat is onze plicht. We zijn nu aan het onderhandelen over een overeenkomst met de Verenigde Staten om een gemeenschappelijk transatlantisch luchtruim te scheppen voor de Verenigde Staten en de Europese Unie.
Maar dat is niet het hele verhaal. We moeten ook opkomen voor de rechten van onze burgers, de reizigers. Dat proberen we met deze maatregelen te doen. Ik kan u hier reeds vertellen dat verantwoordelijke en oprechte luchtvaartmaatschappijen het grootste deel van deze maatregelen reeds op vrijwillige basis hebben ingevoerd.
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat het Parlement het resultaat van de bemiddeling morgen zal steunen. Ik wil tot slot de voorzitter van het bemiddelingscomité, mevrouw Cederschiöld, en de rapporteur, de heer Lisi, opnieuw bedanken. 
Hatzidakis (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, wij vinden wellicht allemaal dat vliegtuigpassagiers bescherming verdienen, wanneer ze in de luchthaven te horen krijgen dat ze niet kunnen vertrekken of dat hun vlucht zo’n grote vertraging heeft dat vertrekken geen zin meer heeft. Dat is steeds onze mening geweest. Wij hebben van meet af aan het belang van de consument centraal gesteld.
Anderzijds hebben we ook aandacht besteed aan de belangen van de luchtvaartsector, vooral in deze moeilijke tijden, en daarom heeft het Europese Parlement steeds gepleit voor evenwichtige maatregelen, die de consument beschermen zonder de luchtvaartmaatschappijen en hun concurrentiepositie pijn te doen. Dat is ook de strategie van de rapporteur, de heer Lisi. Hij heeft uitstekend werk geleverd, dat tijdens de bemiddeling met succes werd bekroond.
Persoonlijk - en dat vond ik al tijdens de bemiddeling en dat zal ik ook morgen bij de stemming nog steeds vinden - ben ik voor de overeenkomst met de Raad. Ik vind namelijk dat de luchtvaartsector hiermee geen schade wordt berokkend. Tegelijk krijgt de consument, de reiziger, een goede bescherming. Ik weet dat bepaalde maatschappijen bezwaren zullen blijven uiten. Ik hou daar wel rekening mee, maar ik ben het niet met hen eens. Ik vind dat ze overdrijven. Ik vind dat we een goede overeenkomst hebben gesloten en dat we die zonder meer moeten goedkeuren. 
Stockmann (PSE ).
   In Europa kunnen er per jaar 1050 passagiers niet met hun vlucht mee hoewel zij over een geldig ticket beschikken. Ook wordt het aantal geannuleerde vluchten steeds groter en dat geldt ook voor de vertragingen, met name onderweg. Dat is bijzonder gebruikersonvriendelijk. Daarom is voor mijn fractie de onderhavige verordening een goede zaak. Hierdoor wordt namelijk naar verwachting vanaf 2005 een uniform Europees rechtskader gecreëerd. Ik ben ervan overtuigd dat wij een evenwichtig compromis hebben bereikt tussen consumenten- en ondernemersbelangen. De overdreven eis van de Commissie wat de hoogte van de compensatie betreft, hebben wij tot een realistisch niveau terug weten te brengen. Doordat nu ook duidelijkheid is gecreëerd over de inhoud van het begrip buitengewone omstandigheden, is ook de aansprakelijkheid van de luchtvaartmaatschappijen op een rechtvaardiger manier geregeld. Ik ga er daarom vanuit dat na het Parlement ook de Raad zal instemmen met het bereikte compromis.
Het voordeel ten opzichte van de huidige regeling is dat er nu een hele lijst met compensatiemaatregelen is gedefinieerd waarop passagiers wettelijk aanspraak kunnen maken, niet alleen bij het overboeken van vluchten - zoals tot nu toe het geval was - maar ook bij annuleringen van vluchten en vertragingen. De compensatievergoedingen vormen de kern van deze verordening. Die vergoedingen zijn twee keer zo hoog als tot nu toe in Europa op vrijwillige basis gebruikelijk was. Een voorbeeld: als ik pas op het vliegveld Tegel hoor dat mijn vlucht van Berlijn naar Mallorca geannuleerd is, krijg ik niet alleen mijn ticket vergoed, maar ook nog een schadevergoeding van 400 euro. Datzelfde bedrag krijg ik ook als ik niet meegenomen wordt omdat een vlucht overboekt is. Daardoor wordt ook een bepaalde druk op de luchtvaartmaatschappijen uitgeoefend om het - overigens noodzakelijke -systeem van het overboeken zorgvuldiger te hanteren. Uiteraard hopen wij dat er ook meer getracht zal worden om vertragingen te verminderen en dat er een einde aan de praktijk komt om vluchten die niet helemaal volgeboekt zijn op grond van soms oneigenlijke argumenten te annuleren.
Een bijkomend effect is dat het verschil in concurrentieomstandigheden tussen de goedkope en de traditionele luchtvaartmaatschappijen kleiner wordt. Samengevat stellen wij vandaag normen voor de rechten van passagiers in de luchtvaart vast die op korte of lange termijn ook voor de andere vervoersmodi zouden moeten gelden. 
Blak (GUE/NGL ).
   -Mijnheer de Voorzitter, eindelijk hebben wij een compromisvoorstel voor compensatie aan luchtreizigers. Juist in het Europees Parlement moeten we blij zijn met dat voorstel. Vermoedelijk is er geen organisatie in Europa die in het kader van haar dagelijkse werkzaamheden zoveel reist als wij. Daarom zijn wij maar al te goed bekend met overboekte vluchten, vertraagde vliegtuigen en slechte service en met de frustratie die dat alles oplevert. Daarom denk ik dat het voorstel om grenzen aan vertragingen te stellen en om in geval van annuleringen compensatie te laten betalen flinke pressie zal uitoefenen op de luchtvaartmaatschappijen, die daardoor duidelijk gestimuleerd worden om zich beter aan hun tijdschema te houden en de vliegtuigen op tijd de lucht in te krijgen, ten voordele van de reizigers. Dat leidt hopelijk ook tot een normaler vertrek van vliegtuigen en tot duidelijke compensaties voor de reizigers als ze niet op tijd kunnen vertrekken. Maar de vliegtuigmaatschappijen moeten hun compensatieregeling openbaar maken, zodat iedereen duidelijk kan zien wat die regeling inhoudt.
Ik vrees echter dat er een probleem kan ontstaan. Met het oog op de wetgeving heeft men het beginsel van terugbetaling van de vliegticketprijs ingevoerd, en dat zal ook gelden voor geheel verzorgde pakketreizen. Daar kan ik natuurlijk alleen maar blij mee zijn, omdat het de positie van de reizigers versterkt. Het probleem is alleen dat het vaak moeilijk is om de juiste prijs voor een vliegticket te achterhalen, omdat die deel uitmaakt van de pakketreis. Ik heb er echter vertrouwen op dat zoiets gemakkelijk kan worden opgelost in de praktijk, op de plaats en het moment dat dit probleem ontstaat. Over het geheel genomen ben ik zoals gezegd heel tevreden met het voorstel van het bemiddelingscomité, en ik hoop en vertrouw erop dat het wordt aangenomen.
McKenna (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie is buitengewoon ingenomen met dit verslag. Het onderhavig voorstel is belangrijk omdat een verbetering van de voorwaarden en criteria voor compensatie en bijstand aan luchtreizigers in geval van instapweigering en bij annulering of langdurige vertraging van vluchten iets is dat toegejuicht moet worden.
Wij moeten ook rekening houden met gevallen van annulering om geldige technische redenen waarbij het gaat om de veiligheid. We willen geen situatie creëren waarin luchtvaartmaatschappijen besluiten dat er gevlogen moet worden ongeacht de uitkomst van onderzoek. Niettemin zijn er tal van gevallen waarbij passagiers niet in mochten stappen wegens overboeking - wat menigeen in het Parlement ondervonden zal hebben bij een aantal luchtvaartmaatschappijen in Europa - en zo in Brussel of ergens anders zijn gestrand.
Een inwoner uit mijn kiesdistrict kocht via internet een vliegticket bij het beruchte Ryanair. Toen deze persoon het ticket ophaalde mocht hij niet aan boord omdat hij een internationale studentenkaart had die verlopen was. Bij vertoon van een nationale studentenkaart, die wel geldig was, mocht hij nog steeds niet aan boord. De grote vraag is dus eigenlijk wat een aanvaardbaar identiteitsbewijs is. Deze persoon had behoorlijk veel geld betaald voor het ticket; het was niet zo’n aanbieding van een paar euro maar een vrij duur ticket. Hoeveel verdienen luchtvaartmaatschappijen hier eigenlijk aan?
Een andere inwoner van mijn kiesdistrict strandde in Londen waar hij niet mocht instappen voor een vervolgvlucht naar een andere Europese bestemming. Luchtvaartmaatschappijen moeten verantwoordelijkheid nemen voor hun passagiers. Zij mogen hun passagiers niet op zo’n manier behandelen en daar nog ongestraft mee wegkomen ook. 
Esclopé (EDD ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega´s, ik wil het bemiddelingscomité en de heer Lisi bedanken voor het akkoord dat we hebben bereikt.
Deze verordening zal vliegmaatschappijen en reisorganisaties hopelijk ertoe aansporen hun gangbare praktijken te beperken. Ik ben blij dat de verordening gewag maakt van sancties, die doelmatig, proportioneel en ontmoedigend moeten zijn. Luchtreizigers moeten schadeloos worden gesteld, worden toegelaten op een andere vlucht en bijstand krijgen die in verhouding staat tot het geleden ongemak, en wel zo snel mogelijk, hetgeen niet altijd het geval is. De uitbreiding van de rechten van luchtreizigers op alle soorten vluchten is goed nieuws: zo kunnen reizigers op reguliere vluchten - die slechts de helft van de markt uitmaken - en niet reguliere vluchten, met name de combireizen, hun rechten op dezelfde wijze doen gelden.
Zoals de Commissie heeft aangegeven in haar Witboek over het Europees vervoersbeleid tot 2010, is zij van plan dit beleid sterker af te stemmen op de eisen en de behoeften van de burger. Wij rekenen hierop. Het ongemak dat gepaard gaat met instapweigeringen - stress, vermoeidheid, vernedering - kan zwaarwegende gevolgen hebben voor de betrokken personen: verlies van een klant, een begrafenis niet kunnen bijwonen, etc. De leden van dit Parlement die regelmatig het vliegtuig nemen tussen Brussel, Straatsburg en hun regio, zijn zich terdege bewust van deze ongemakken en het tijdverlies dat ermee gepaard gaat.
Als vice-voorzitter van de intergroep “Handicap” doet het me overigens deugd dat artikel 11 voorziet in een voorkeursbehandeling voor personen met verminderde mobiliteit. Deze lijst zou echter kunnen worden uitgebreid met personen die reizen met jongere kinderen.
Wat de vrijstellingen in verband met staking betreft, zouden de maatschappijen via de opgelegde vooraankondigingen tijdig moeten kunnen reageren, zonder zich te ontrekken aan de bepalingen van de verordening. Ik ben overigens blij met de in de verordening opgenomen verplichting om reizigers over hun rechten te informeren via een in goed leesbare letters aangeplakte mededeling in de vertrekhal die, sterker dan in de verordening staat, rekening houdt met blinden en slechtzienden, via de daartoe geëigende middelen. Een dergelijk systeem om reizigers te beschermen zou ook voor andere vervoersmodi moeten worden ingevoerd.
Tot slot lijkt het mij essentieel te zijn dat de vliegmaatschappijen zich primair richten op goede service aan hun reizigers, zodat deze ongemakken zich niet meer voordoen. Ik hoop dat de leden van dit Parlement hun goedkeuring zullen hechten aan dit akkoord. Daarmee worden de rechten van reizigers gerespecteerd en dergelijke praktijken aldus zoveel mogelijk voorkomen. 
Jarzembowski (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, geachte collega’s, aangezien rapporteur Lisi het compromis al op uitstekende wijze heeft verdedigd, zal ik in mijn betoog alleen maar op een paar geruchten en argumenten nader ingaan. Sommige lidstaten uiten sinds korte tijd twijfels over het compromis omdat het te belastend voor de luchtvaartmaatschappijen zou zijn. Dat klopt echter helemaal niet. Het Europees Parlement heeft de compensatieregeling juist met het oog op die luchtvaartmaatschappijen aanzienlijk naar beneden bijgesteld. Het Europees Parlement heeft ook duidelijke regels voor overmachtsituaties ingevoerd, zodat de vliegtuigmaatschappijen geen compensatie hoeven te geven indien de reden voor de annulering of een overboeking buiten hun macht ligt. Het Parlement heeft zelfs de inwerkingtreding van de verordening met een jaar uitgesteld, omdat de bijzondere en problematisch economische situatie van de luchtvaartmaatschappijen door ons zeer serieus wordt genomen. Daarom wordt de regeling pas in 2005 van kracht.
Als er nu vanuit de vervoersector of de toeristenbranche twijfels over dit compromis worden geuit, vind ik dat zeer onterecht en absoluut onaanvaardbaar. Sommige regeringen zouden zich eens moeten afvragen of zij die kritiek überhaupt wel in de Raad door willen drukken. Zij lopen dan namelijk het risico dat het Parlement hen als consumentonvriendelijk zal gaan bestempelen. Indien de Raad daar echter prijs op stelt, willen wij dit thema met alle plezier tot onderwerp van de Europese verkiezingsstrijd maken.
Staat u mij tot slot nog toe een opmerking te maken. De goedkope luchtvaartmaatschappijen die deze hele kwestie in eerste instantie niet serieus hebben genomen, zeggen nu plotseling dat de schadeloosstellingen veel te hoog zijn. Wanneer een dergelijke maatschappij voor vijftig euro vluchten aanbiedt, is zij ondanks dat lage tarief toch verplicht om die vluchten daadwerkelijk uit te voeren. De rechten van passagiers die uit zakelijke of recreatieve overwegingen op een bepaald tijdstip ergens willen zijn, worden namelijk geschonden als hun vlucht niet doorgaat of als zij pas de volgende dag kunnen vertrekken. Daar moet een schadeloosstelling tegenover staan en die zullen ook de prijsvechters moeten betalen. 
Watts (PSE ).
   -Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de commissaris bedanken voor de indiening van dit voorstel. Verder wil ik onze rapporteur, de heer Lisi, feliciteren met zijn verslag. Ik zou ook de heer Jarzembowski kunnen bedanken voor veel van zijn opmerkingen. Ik had die ook zelf willen maken, en zoiets komt zelden voor. Ik ben het volkomen met hem eens. Het is inderdaad onzin te zeggen dat luchtvaartmaatschappijen het onderspit zullen moeten delven. Laten we eerlijk zijn: het aantal vliegreizen zal de komende dertig jaar verdubbelen in Europa. Luchtvaartmaatschappijen moeten dus niet doen alsof ze het zich niet kunnen veroorloven een glas water en een koekje te serveren bij vertraging. Dat is het soort basisnorm dat we in de toekomst moeten verwachten als de plannen doorgang vinden.
Ik juich een groot aantal aspecten toe. Te lang hebben passagiers te lijden gehad onder annuleringen of vertragingen om zuiver commerciële redenen, en ik hoop dat daar nu een einde aan komt. Eindelijk worden luchtvaartmaatschappijen gedwongen passagiers het voedsel en de drankjes te serveren waar ze recht op hebben, met de waardigheid en het respect die zij verdienen. Ik hoop dat de dagen van commerciële annuleringen en langdurige vertragingen hiermee tot het verleden zullen behoren. Dit is een grote doorbraak voor alle luchtreizigers en ook voor de luchtvaartmaatschappijen zelf, omdat goede luchtvaartmaatschappijen die hun passagiers goed verzorgen geen schade van de regels zullen ondervinden.
Bij wijze van conclusie kan ik stellen dat deze overeenkomst nog beter had gekund als de collega’s aan gene zijde van het Parlement zich bij de bemiddeling wat standvastiger hadden opgesteld. Het heeft niet zo mogen zijn. Om Neil Armstrong onjuist aan te halen: het is geen grote stap voor de mensheid, maar het is wel een belangrijke eerste stap.
Tot slot wil ik de commissaris eraan herinneren dat wij zitten te springen om soortgelijke regels voor internationaal vervoer per spoor, veerboot en bus. 
Vatanen (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, ik ben het helemaal met de heer Watts eens: wij verdienen meer dan een kaakje en een glas water. Gedurende de afgelopen dertig jaar heb ik gemiddeld misschien wel twee keer per week ergens in de wereld in een vliegtuig gezeten en dat is waarschijnlijk meer dan veel anderen in deze vergaderzaal. Ik ben het in hoofdlijnen niet met de constatering van veel collega's eens dat de luchtreiziger slecht wordt behandeld. Wij verdienen rechten, maar moet dit pakket worden volgestopt met alle mogelijke kerstcadeaus?
Waarde vrienden, met welk geld functioneren de luchtvaartmaatschappijen? Zij functioneren met het geld dat zij van ons, de passagiers, hebben gekregen. Zou het niet beter zijn deze problemen op te lossen door meer concurrentie, het opheffen van monopolies en minder regels? Wij bieden geen betere diensten aan passagiers door meer regelgeving en het belasten van de luchtvaartmaatschappijen. Ook het huidige systeem functioneert immers zeer goed in de landen waar men zich aan het systeem houdt. Waarde vrienden, wij leven in een open wereld en deze maatregelen zullen alleen maar concurrentievoordeel voor derde landen opleveren. De Europese consument verdient zo veel mogelijk alternatieven en goedkope tickets. Een toenemend gebruik van een, op z'n Engels gezegd, helpt daar niet bij.
Over kan ik zeggen dat als een vlucht van British Airways van Tokio naar Helsinki gaat en Finnair de vlucht voortzet naar Oulu en deze voortgezette vlucht vanwege slecht weer wordt geannuleerd, het onredelijk is als Finnair het hele ticket moet betalen.
Ik ben echt van mening dat de rechten van de luchtreiziger gewaarborgd moeten worden, maar luchtreizigers en luchtvaartmaatschappijen gaan hand in hand en hun belangen kunnen niet op het laatste moment van elkaar worden gescheiden. Aan het eind van de landingsbaan staan ons gemakkelijk duurdere ticketprijzen te wachten. 

Izquierdo Collado (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de Commissie gelukwensen met dit initiatief en de heer Lisi bedanken voor het werk dat hij bij het doorlopen van de speciale parlementaire procedure heeft verricht.
Ik geloof niet dat iemand het belang van de luchtvaartsector zal willen betwisten. Ik zelf ben afkomstig uit een land waar deze sector strategisch erg belangrijk is. Landen waar het toerisme sterk ontwikkeld is hebben er meer dan alle andere landen belang bij dat de luchtvaartsector sterk en gezond is. Deze sector is voor de ontwikkeling immers heel belangrijk. Dat geldt voor een vrij groot aantal Europese landen. Dat alles is ook heel goed verenigbaar met het idee om reizigers die schade hebben ondervonden te compenseren. Welke schade ondervindt een reiziger die een vertraging oploopt? Blijft die beperkt tot drie of vier uur wachten bij het vertrekpunt? Als er sprake is van overboeking, wat is dan de schade voor de reiziger? Het is niet eenvoudig die schade te begroten. Ik ben er echter van overtuigd dat de schadevergoedingen die we nu vaststellen niet volstaan om voor die schade te compenseren. In bepaalde gevallen staat de vergoeding ook in geen verhouding tot de ernst van de schade. We moeten op dat probleem een antwoord formuleren.
Ik geloof dat het Parlement met dit verslag heel goed en heel interessant werk heeft geleverd. Ik wil de heer Lisi bedanken voor alle energie die hij in dit verslag heeft gestoken. Het Parlement heeft de voorstellen van de Commissie en de Raad heel zorgvuldig gewogen en ze hier en daar afgezwakt. We hebben dat gedaan met het oog op de belangen van de sector en het overleven van de luchtvaartmaatschappijen. Het Parlement heeft daar heel verstandig aan gedaan. Maar we moeten nu wel duidelijk maken dat we de sofistische argumenten waarvan de luchtvaartmaatschappijen zich tegenover de reizigers vaak bedienen om hen ervan te overtuigen dat er sprake is van uitzonderlijke omstandigheden niet langer aanvaarden.
Ik geloof dat we een heel interessant proces op gang hebben gebracht. Ik hoop dat we hier verder mee gaan, en dat deze denkbeelden ook op de andere vervoerswijzen worden toegepast. 
Foster (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mijn dank uitspreken aan de rapporteur, de heer Lisi. Het spreekt vanzelf dat ik en mijn collega’s ervan uitgaan dat passagiers die met Europese luchtvaartmaatschappijen vliegen op een eerlijke en respectvolle wijze worden behandeld. Ook ben ik ervan overtuigd dat als hun reisplannen doorkruist worden door een fout van de luchtvaartmaatschappij, die maatschappij daar volledig voor moet opdraaien. Treurig genoeg zal de verordening in haar huidige bewoordingen ernstige schade toebrengen aan onze luchtvaart, met name aan onze regionale budgetmaatschappijen. Zij is een bedreiging voor de werkgelegenheid en de mogelijkheden qua keuze en goedkope vliegtickets waaraan de consument inmiddels gewend is geraakt.
Ik kan daarom tot mijn spijt geen steun geven aan deze verordening, en wel om de volgende redenen.
Om te beginnen is de definitieve versie van artikel 6 van de verordening inzake vertragingen behept met ernstige tekortkomingen. De uitsluiting van buitengewone omstandigheden trekt een te zware financiële wissel op luchtvaartmaatschappijen. Situaties als arbeidsgeschillen, vertraging van vluchten, slechte weersomstandigheden en mogelijke terroristische dreigingen kunnen door geen enkele luchtvaartmaatschappij worden voorzien. De opname van volledige terugbetaling en een retourvlucht naar het eerste vertrekpunt is dan ook volstrekt onaanvaardbaar. Dat luchtvaartmaatschappijen in staat zouden zijn compensatie te verkrijgen van een derde leverancier is een illusie. Misschien wenden ze zich tot de hemel bij problemen met het weer.
Dezelfde bezwaren gaan op ten aanzien van de annuleringen in artikel 5. Deze verordening houdt geen rekening met de steun die het Parlement geeft aan de versterking van onze regionale luchthavens. Daarnaast realiseert de Commissie zich niet wat het effect ervan is op chartermaatschappijen, die vaak niet meer dan een of twee vluchten naar bepaalde bestemmingen verzorgen.
Ik heb al bij aanvang van dit proces de Commissie bekritiseerd om haar slecht getimede, belabberd opgestelde voorstel, dat geen rekening houdt met de recente vrijwillige toezeggingen en niet voorziet in een beoordeling van de financiële effecten. Een extra kostenbedrag van GBP 1 miljard voor de luchtvaartmaatschappijen zal niet ten goede komen aan de passagiers. Integendeel, ze zullen juist bestraft worden door duurdere vliegtickets en minder keuzemogelijkheden.
De ironie wil dat geen van deze bepalingen van toepassing zou zijn op luchtvaartmaatschappijen van derde landen die op Europa vliegen. Als de Commissie onze luchtvaartindustrie wil uitleveren aan de rest van de wereld heeft ze goede zaken gedaan. 
Savary (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, wij zullen deze verordening uiteraard goedkeuren. Wij zijn van mening dat we een redelijk evenwichtige tekst hebben voortgebracht, vergeleken met een eerder voorstel dat ons inziens de nodige gevaren met zich meebracht.
Het is duidelijk dat de rechten van reizigers onschendbare rechten zijn. Luchtvaartmaatschappijen springen daar vaak zeer lichtzinnig mee om, of het nu gaat om de behandeling of de voorlichting van reizigers. Duidelijk is ook dat het systeem van overboekingen in heel wat gevallen allesbehalve feilloos is gebleken en dat het als commercieel instrument wordt ingezet. We hebben zelfs gezien dat vliegtuigen aan de grond bleven omdat ze niet vol waren, hetgeen absoluut onaanvaardbaar is voor iemand die een contract heeft getekend om een ticket te kopen.
Ik denk dat de tekst die wij tot stand hebben gebracht redelijk evenwichtig is. Enerzijds probeert deze te waarborgen dat het systeem van overboekingen niet louter commercieel van aard is, maar een flexibiliteitsinstrument blijft. We weten allemaal dat vliegmaatschappijen altijd zullen blijven overboeken, aangezien het dé manier is om onberekenbaarheden in te calculeren. Evenals menige andere collega in deze zaal neem ik regelmatig het vliegtuig. Velen van ons profiteren echter ook van overboekingen wanneer we te laat arriveren of wanneer het tegenzit en we op weg naar de luchthaven in de file staan. Ik denk dus dat we ons op dit punt niet demagogisch moeten opstellen.
Anderzijds moet de compensatieregeling eerlijk en billijk zijn. Ze mogen niet te ingewikkeld zijn om oeverloze geschillen te vermijden en mogen vooral ook geen aanleiding voor luchtvaartmaatschappijen zijn om veiligheidsrisico´s te nemen. We moeten niet te ver doorschieten, om te voorkomen dat de maatschappijen zeggen: ik vertrek hoe dan ook, zelfs wanneer er een technisch incident is, want het gaat me te veel geld kosten om de reizigers schadeloos te stellen.
Ik hoop dat we dit evenwicht hebben bereikt bij dit verslag. Ik hoop het, maar ben er niet helemaal zeker van. Hoe het ook zij, wij zullen het verslag goedkeuren. 
Simpson (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het kan nuttig zijn om even stil te staan bij de vraag waarom het noodzakelijk werd geacht wetgeving in te voeren die de compensatie van luchtvaartpassagiers, wier vlucht buiten hun schuld geannuleerd is of vertraging heeft opgelopen, tot een wettelijk recht verheft. Deze stap werd nodig geacht omdat enkele luchtvaartmaatschappijen de zeer slechte gewoonte hadden ontwikkeld om op het laatste moment vluchten te annuleren, vluchten te overboeken en vertraging te veroorzaken vanwege inefficiënte operationele processen. Om het nog erger te maken werden de gedupeerde passagiers zeer respectloos bejegend en hoefden ze niet of nauwelijks te rekenen op enig begrip.
De afgevaardigden kunnen wellicht ook stilstaan bij het feit dat de meer betrouwbare luchtvaartmaatschappijen er een vrijwillige gedragscode op na hielden. De weigering van de zogenaamde budgetmaatschappijen zich hieraan te committeren alsmede de geringe bedragen die ter compensatie aan gedupeerden werden uitbetaald waren aanleiding om actie te ondernemen in een meer formele context. Om een redelijker en evenwichtiger situatie te scheppen moest er een poging ondernomen worden om de balans meer richting de consument te laten doorslaan.
Het onderhavige voorstel is een eerste stap om de bescherming te waarborgen van passagiers als luchtvaartmaatschappijen beloften en verplichtingen niet nakomen. Ik kijk uit naar de invoering van vergelijkbare regelingen voor andere vervoersmodi, met name veerboten en zogenoemde hogesnelheidsschepen.
Wat voor ons ligt, is niet perfect. Ik betreur het dat de Raad heeft aangedrongen op de opname van chartervluchten. Ook betreur ik de schrapping van buitengewone omstandigheden in het onderdeel over vertragingen. Ik verwelkom echter de vrijstelling van exploitanten van rotorvliegtuigen, de overeengekomen compensatieniveaus en de opname van de budgetmaatschappijen.
Dit voorstel is niet perfect. Het roept vele vragen op aangaande de bestaande wetgeving en belicht gebieden waar de bestaande wetgeving ondeugdelijk is. Ik noem als voorbeeld de richtlijn inzake pakketreizen. We moeten echter erkennen dat consumenten en passagiers nu eindelijk de rechten worden verleend die hun toekomt en dat ze compensatie krijgen als luchtvaartmaatschappijen hun beloften niet inlossen.
De laatste maanden hebben sommige luchtvaartmaatschappijen en zelfs bepaalde afgevaardigden van het Parlement allerlei scenario’s geschilderd die doem en duisternis voorspellen. Maar ik voorspel dat als luchtvaartmaatschappijen zich onthouden van annuleringen of overboekingen, als zij vluchten waar ze mee adverteren op tijd laten vertrekken en als zij zich houden aan de contracten met het reispubliek, dit voorstel ze geen duit zal kosten. Het wordt voor luchtvaartmaatschappijen pas duur als ze niet presteren, en wat kan daar nu mis mee zijn?
De Rossa (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik juich deze verordening toe, al is ze geen perfecte oplossing. Daar hebben ook andere afgevaardigden reeds op gewezen. Toch is het nodig dat die verordening er komt. We hadden ons de moeite kunnen besparen als er jaarlijks geen 500.000 gedupeerde passagiers waren geweest als gevolg van annuleringen en instapweigering. Men moet kunnen zien dat het Europees Parlement en de Commissie opkomen voor de belangen van de mensen in Europa. Deze verordening toont de toegevoegde waarde aan die de Europese Unie kan bieden als het gaat om de rechten van de Europese burgers.
Waarschijnlijk heeft iedere afgevaardigde in dit Huis wel enige ervaring met het soort problemen waar gewone passagiers op stuiten. Het is goed dat wij deze zaak ter hand hebben genomen. 
De Palacio, Loyola,
   - Mijnheer de Voorzitter, in deze wereld is niets volmaakt. Ik geloof echter wel dat we een stap voorwaarts hebben gedaan bij de bescherming van de rechten van reizigers. Ik hoop dat het Parlement dit initiatief morgen zal steunen. Ik wil alle afgevaardigden die hieraan hebben meegewerkt hartelijk bedanken, met name de rapporteur, de heer Lisi, en mevrouw Cederschiöld. 
De Voorzitter.
   -Dank u wel, mevrouw de Palacio.
Het debat is gesloten
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is het vragenuur (B5-0416/2003). We behandelen een reeks vragen aan de Commissie.
De Voorzitter.
Welke maatregelen heeft de Commissie genomen om de Turkse regering ervan te overtuigen dat zij, alvorens zich over te kunnen geven aan dromen over toetreding tot de Unie, krachtige maatregelen moet nemen tegen de stroom Afghaanse heroïne die door Turkse drugsbaronnen met gebruikmaking van de meest moderne technologie en technieken de EU wordt binnengesmokkeld om geld te verdienen en de levens van jonge Europese burgers te verwoesten? 
Verheugen,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigde, de Europese Commissie deelt uw bezorgdheid met betrekking tot de drugstransporten via Turkije. In de Associatieovereenkomst met Turkije is een institutionele organisatie voorzien op basis waarvan de Commissie nauwkeurig kan controleren of Turkije de communautaire voorschriften ter bestrijding van de georganiseerde misdaad en drugshandel overneemt en hoe dat in de praktijk wordt gebracht. Daarnaast wordt er op dit moment onderhandeld over een waarnemersstatus voor Turkije bij het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving. Ik vermoed dat Turkije die waarnemersstatus volgend jaar zal krijgen.
Op 1 januari 2004 wordt in het kader van een partnerschap een begin gemaakt met het oprichten van een contactcentrum voor het Europees informatienetwerk voor drugs en drugsverslaving. Daarnaast zal er ook steun worden verleend bij het ontwikkelen en omzetten van een nationale strategie voor de drugsbestrijding. De Commissie is bovendien van mening dat er zo snel mogelijk een kleine Dublin-groep in Ankara moet worden opgericht. Ik ben blij dat ik u kan meedelen dat Turkije ingrijpende maatregelen ter bestrijding van de drugshandel heeft genomen en nog steeds neemt. Turkije is ook actief betrokken bij internationale maatregelen om het binnensmokkelen van heroïne uit Afghanistan in de Europese Unie tegen te gaan. Het is inherent aan dit onderwerp, geachte afgevaardigde, dat ik over de inhoud van deze maatregelen hier geen informatie kan verschaffen omdat het deels ook om operaties van inlichtingendiensten gaat. Ik kan wel zeggen dat uit de informatie waarover de Commissie beschikt, blijkt dat Turkije volledig meewerkt en dat de ondertoon in uw vraag dus niet terecht is.
In 2002 hebben de Turkse autoriteiten 2.124 kilo heroïne in beslag genomen. Dat is in vergelijking met de jaren daarvoor weliswaar minder, maar dat is een gevolg van het feit dat de internationale drugshandelaren andere transportroutes hebben gekozen vanwege de strengere controles in Turkije. In 2003 heeft de Turkse douane namelijk bij drie grensovergangen uiterst geavanceerde systemen in gebruik genomen waardoor de passerende voertuigen met scanners gecontroleerd worden. Daardoor zijn al grote hoeveelheden drugs ontdekt.
In het kader van de internationale samenwerking organiseren de Turkse douane-instanties maandelijkse bijeenkomsten met de in Turkije gestationeerde verbindingsofficieren voor de bestrijding van drugs. Uiteraard legt de Commissie er in haar samenwerking met Turkije de nadruk op dat alle afspraken en voorschriften die er op het gebied van de drugsbestrijding bestaan, ook volledig worden nageleefd. 
Newton Dunn (ELDR ).
   - Dat was een zeer uitgebreid en nuttig antwoord, mijnheer de commissaris. Wat betreft uw opmerking over de ondertoon in mijn vraag, hecht ik eraan erop te wijzen dat een en ander letterlijk is uitgesproken door het hoofd van een politie-inlichtingendienst in Londen, die sprak over de gevolgen van Turkse heroïne in het VK.
Ik heb nog een vraag over de zogenaamde ‘kleine Dublin-groep’ die in Ankara wordt opgezet. Kunt u mij in eigen woorden uitleggen wat voor een groep dat is? 
Verheugen,
   Geachte afgevaardigde, diezelfde vraag heb ik mijzelf ook gesteld toen ik over het antwoord op uw vraag nadacht. Daarom verkeer ik in de gelukkige omstandigheid u een gedetailleerd antwoord te geven.
Allereerst is het belangrijk om te weten wat een Dublin-groep nu precies is. De Dublin-groep is het samenwerkingsverband van een aantal industriële landen - en wel alle lidstaten van de EU, de Verenigde Staten, Canada en Australië - dat de initiatieven voor het bestrijden van drugs en drugshandel coördineert. In samenwerking met andere landen, die geen deel uitmaken van deze Dublin-groep, worden zogenaamde mini-Dublin-groepen opgericht die een regionale reikwijdte hebben. Een mini-Dublin-groep in Ankara is dus bedoeld om een samenwerking tot stand te brengen tussen de leden van de Dublin-groep en Turkije ter bestrijding van de drugs en de drugshandel in dat land. 
De Voorzitter.
De Commissie heeft de laatste jaren een reeks besluiten goedgekeurd in verband met de sport en het mededingingsbeleid. Het merendeel van deze besluiten heeft, rekening houdend met de bijzondere kenmerken van de sportieve mededinging, geresulteerd in oplossingen die, mede gezien het belang van deze besluiten en de gecreëerde regelgeving, ook vanuit het oogpunt van het communautair recht bevredigend zijn.
Acht de Commissie het niet wenselijk om voor het eind van haar mandaat een mededeling op te stellen over de wijze waarop de mededingingsvoorwaarden op de sport zijn toegepast, die in de toekomst ook voor de sportorganisaties als leidraad kan dienen, zodat zij weten waaraan zij zich bij hun voorschriften moeten houden? 
Verheugen,
   Geachte afgevaardigde, de Commissie heeft op dit moment geen mededeling gepland over de wijze waarop de mededingingsvoorwaarden op de sport worden toegepast. De Commissie is van mening dat de regeling van individuele gevallen, zoals die al jaren en met succes gebruikt wordt, voldoende oriëntatiemogelijkheden biedt over de vraag wanneer en in hoeverre de mededingingsbepalingen niet correct worden toegepast. De internationale sportbonden zijn in eerste instantie voor de regulering van de sport verantwoordelijk en zij zijn in het algemeen sowieso van deze regeling op de hoogte.
De mededingingsregels in het EG-Verdrag zijn uitsluitend van toepassing op de economische activiteiten die met sport verband houden, maar uiteraard niet op de feitelijke sportbeoefening zelf. Er zijn ook grensgevallen - of wellicht dat wij daar in de toekomst mee te maken krijgen - waarbij de scheiding tussen economische en niet-economische activiteiten moeilijk aan te brengen is. Dergelijke problemen kunnen echter het beste in elke situatie apart worden opgelost, omdat dan ook rekening gehouden kan worden met de specifieke kenmerken van de betreffende sport. 
Zabell (PPE-DE )
   - Hartelijk dank voor uw antwoord, mijnheer de commissaris. Wat ik u wil vragen is het volgende. De Commissie heeft de afgelopen jaren een hele reeks beslissingen moeten nemen op het gebied van sport en mededinging. Wijst dat er niet heel duidelijk op - zo deze duidelijkheid nog nodig was - dat er in het toekomstige Verdrag van de Europese Unie een artikel over sport zou moeten worden opgenomen? 
Verheugen,
   Dit is een interessante verwijzing naar de huidige discussie over de grondwet, mevrouw Zabell. De Commissie kan zich inderdaad goed voorstellen dat de sport in de geplande grondwet special aandacht krijgt. Als ik de discussies die hierover in de Conventie en in de media zijn gevoerd goed begrijp, gaat het daarbij echter niet zo zeer om de toepassing van de mededingingsregels, maar veeleer om de vraag of er ook op sportgebied een zogenaamde ‘zachte’ bevoegdheid van de Europese instellingen tot stand kan worden gebracht.
Staat u mij toe om nog even op de mededingingsproblematiek terug te komen. Wat de toekomst betreft, sluit de Commissie niet uit dat er een definitie wordt geformuleerd en die dan in een mededeling wordt opgenomen. Ik kan nu echter alleen maar ons standpunt herhalen en zeggen dat volgens ons alle betrokkenen er het meeste baat bij hebben als elk twijfelgeval ook per geval bekeken wordt. Aan de hand van de eerdere besluitvorming zal er dan telkens opnieuw een oordeel worden geveld. 
De Voorzitter.
   - Daar de vraagsteller niet aanwezig is komt vraag nr. 27 te vervallen.
De Voorzitter.
Heeft de Commissie bij de toetredingsonderhandelingen persoonlijke contacten gehad met de vertegenwoordigers van de aldaar wonende etnische groepen en minderheden en zal zij in de laatste maanden vóór de toetredingsfase nog eenmaal een ontmoeting met hen hebben? 
Verheugen,
   Ik ben erg dankbaar voor uw vraag, geachte afgevaardigde, omdat deze inderdaad op een zeer belangrijk aspect van het toetredingsproces betrekking heeft. Meer dan tien jaar geleden heeft de Europese Raad in Kopenhagen dit toetredingsproces in gang gezet. Ik kan u meedelen dat de mensenrechten - en in dat verband ook het respect voor en de bescherming van minderheden - sinds die tijd een centrale rol hebben gespeeld bij het al dan niet openen van toetredingsonderhandelingen.
Ik wil hier nog één keer heel duidelijk onderstrepen dat het voldoen aan de politieke criteria van Kopenhagen een voorwaarde vormt voor het openen en afronden van onderhandelingen met kandidaat-landen. Dat betekent dat de kandidaten over een volledig ontwikkelde democratie moeten beschikken, alle rechtsstaatbeginselen en mensenrechten gerespecteerd moeten worden en de minderheden in overeenstemming met de Europese minderhedennorm beschermd moeten worden.
In het kader van de toetredingsstrategieën en de samenwerkingsovereenkomsten met de EU heeft de Commissie de ontwikkelingen op het gebied van de minderheden in alle kandidaat-landen steeds nauwlettend in de gaten gehouden. Elk jaar is in de voortgangsverslagen uitvoerig op de vooruitgang op dit vlak in de kandidaat-landen ingegaan. Daarbij is niet alleen verslag gedaan van de verbeteringen en vooruitgang, maar zijn zoals bekend ook de tekortkomingen steeds duidelijk met name genoemd. Dat was mogelijk omdat alle partijen die aan dit proces deelnamen, inclusief de vertegenwoordigers van de etnische groepen en minderheden, voortdurend met elkaar in contact stonden, en nog staan. Naast de regelmatige contacten die de diensten van de Commissie hebben kunnen onderhouden dankzij bezoeken van EU-delegaties aan landen of hoofdzetels, heeft de Commissie ook nog talrijke comités en seminars over uiteenlopende minderheidskwesties ondersteund of hieraan deelgenomen. In de komende maanden zullen deze contacten ook buiten het kader van de toetreding verder onderhouden worden. Ik kan u de verzekering geven dat de Commissie altijd nauwe contacten met minderheden en hun vertegenwoordigers, respectievelijk de desbetreffende niet-gouvernementele organisaties in Europa onderhouden heeft. Uiteraard zal de Commissie dat ook in de toekomst blijven doen. 
Posselt (PPE-DE ).
   Ik heb alleen nog een vraag over de groep landen die op 1 mei aanstaande toetreedt. Bent u tot 1 mei nog steeds het aanspreekpunt voor de vertegenwoordigers van de minderheden in deze toetredingslanden als die nog iets onder de aandacht willen brengen? Valt dat dus nog steeds onder uw verantwoordelijkheid? Dat is de ene vraag en de tweede vraag luidt: wie is na de toetreding de verantwoordelijke contactpersoon in de Commissie? 
Verheugen,
   Deze vraagt biedt mij de gelegenheid om dit nog een keer uit te leggen, omdat blijkbaar niet iedereen weet hoe de vork in de steel zit. Tot 1 mei 2004 beschik ik over een exclusieve en volledige verantwoordelijkheid voor de betrekkingen met de landen die op die datum toetreden. Dat betekent dat alle zaken waarover nog overleg met deze landen moet plaatsvinden, via mij lopen. Als vertegenwoordigers van minderheden dus nog behoefte aan een gesprek hebben of als hieromtrent nog dingen met regeringen besproken moeten worden, ben ik vanzelfsprekend graag bereid om aan die verzoeken te voldoen. Puur toevallig heb ik een aantal dagen geleden in Breslau nog een bijeenkomst met de Duitse minderheid in Polen gehad. Als er dus nog behoefte aan een gesprek bestaat, ben ik daar graag toe bereid. Na de toetreding op 1 mei zullen dan de commissarissen op basis van hun portefeuilleverdeling voor de betreffende gebieden verantwoordelijk zijn. Wat de bescherming van de minderheden betreft zal, naar ik meen, mijn collega Antonio Vitorino het stokje overnemen. Als ik hem goed ken, zal hij ongetwijfeld met grote inzet ijveren voor de eerbiediging van de rechten van de minderheden. 
Alyssandrakis (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de commissaris, u weet dat onze partij, de Communistische Partij van Griekenland, al vaker heeft gewezen op het probleem van de rechten van de Russischtalige minderheid in de Baltische landen. Die situatie is onduldbaar. Een derde van de bevolking in twee van de drie landen heeft geen burgerrechten en heeft ook niet deelgenomen aan het referendum over de toetreding tot de Europese Unie. Zij blijven verstoken van hoger onderwijs in hun taal en van nog een heleboel andere dingen.
We hebben geen enkel bevredigend antwoord van u ontvangen, ook niet van de Europese Unie in het algemeen. Ik begrijp niet hoe u zoveel begrip kunt opbrengen voor bijvoorbeeld de rechten van de Albaneestaligen in Kosovo en hoe u zelfs Kosovo en Servië kunt bombarderen. U toont ook veel begrip voor de tegenstanders van het regime in Cuba, maar het beleid van de Baltische landen, dat ik zonder aarzeling revanchistisch en fascistisch noem, laat u helemaal koud. Ik vind dit een hemeltergend voorbeeld van hypocrisie. 
Verheugen,
   Geachte afgevaardigde, de Commissie is het niet met u eens. De Commissie is net als de Raad van Europa en de OVSE van mening dat de Baltische landen niet alleen de mensenrechten volledig respecteren, maar ook de minderheden in hun landen op een wijze behandelen die helemaal in overeenstemming met de Europese normen is. 
De Voorzitter.
Sociaal werkers en op Tsjechië gerichte organisaties hebben alarm geslagen in verband met grootschalige sekshandel in het grensgebied van Tsjechië en Duitsland. Onder andere zijn schokkende berichten binnengekomen over de verkoop van kinderen met het oog op seksuele uitbuiting.
Kan de Commissie naar aanleiding hiervan mededelen of zij dit probleem bespreekt of tijdens de toetredingsonderhandelingen aan Tsjechië specifieke eisen stelt? Bestaan er EU-projecten in het kader waarvan de slachtoffers van de sekshandel in Tsjechië op bijzondere wijze worden gesteund? 
Verheugen,
   Geachte afgevaardigde, uw vraag gaat over een bijzonder serieus en pijnlijk thema waar de Commissie zich, zoals u weet, al jaren intensief mee bezighoudt. Staat u mij toe om eerst een inleidende opmerking te maken. Ik ben zelf in dit verband altijd van mening geweest dat men uiterst voorzichtig moet omgaan met dramatische veronderstellingen en verwijten. Tot mijn schrik moet ik echter constateren - en neemt u van mij aan dat ik echt geschrokken ben - dat de uitlatingen van bepaalde niet-gouvernementele organisaties, die overigens met de beste bedoelingen gedaan zijn en die ook op ernstige problemen duiden, tot een overdreven en op sensatie beluste berichtgeving in de media hebben geleid. Dat geldt met name voor de landen die aan de Tsjechische Republiek grenzen. Dit heeft ook vreselijke gevolgen gehad. Het heeft namelijk een grote stroom aan sekstoeristen op gang gebracht die naar de grensstreken reizen omdat zij op televisie hebben gezien dat daar zogenaamd kinderen ter prostitutie worden aangeboden. Mijn grootste zorg is dat door die op sensatie gerichte berichtgeving een vraag ontstaat waar uiteindelijk ook een passend aanbod voor wordt gecreëerd, zelfs als dat aanbod er tot nu toe helemaal niet geweest is. Deze kwestie moet dus uiterst behoedzaam en voorzichtig aangepakt worden. Ik ben er van overtuigd dat u het daarmee eens bent.
De oplossing van dit probleem ligt echter niet alleen bij de Tsjechische autoriteiten. Dit probleem gaat ook ons aan. Het is een probleem dat mede via samenwerking tussen politie en justitie opgelost moet worden. Naar mijn vaste overtuiging moet deze kwestie ook bezien worden in het licht van de eerbiediging van de mensenrechten. Tegen deze achtergrond heeft de Commissie de Tsjechische autoriteiten al meerdere keren opgeroepen om de nodigde maatregelen te nemen.
In het voortgangsverslag 2002 constateert de Commissie dat de Tsjechische regering belangrijke stappen in de strijd tegen de mensenhandel heeft genomen. Dat geldt met name voor de verbetering van het wettelijke kader via een wijziging van het Wetboek van Strafrecht in 2002. Door deze wetswijziging is de definitie van het begrip handel uitgebreid en is deze nu ook op kinderen van toepassing. Daarnaast verlopen procedures in gevallen van kindermisbruik nu eenvoudiger en sneller doordat het strafrechtelijke systeem in allerijl is gewijzigd. In 2000 heeft de Tsjechische regering al een nationaal plan voor het bestrijden van seksueel misbruik van kinderen voor commerciële doeleinden aangenomen. Dit werd in 2003 gevolgd door een uitgebreid nationaal plan ter bestrijding van mensenhandel met het oog op seksuele uitbuiting. Het omzetten van deze plannen wordt regelmatig gecontroleerd.
De Commissie is echter tot de conclusie gekomen dat de situatie in de Tsjechische Republiek, met name in het grensgebied tussen de Tsjechische Republiek en Duitsland, respectievelijk Oostenrijk, nog steeds problematisch is. Naar aanleiding van de meest recente berichten van niet-gouvernementele organisaties roept de Commissie de Tsjechische autoriteiten op om nieuwe stappen te ondernemen. De verantwoordelijkheid voor het nemen van alle noodzakelijk maatregelen ter bestrijding van de mensenhandel en de kinderprostitutie blijft bij de Tsjechische autoriteiten liggen.
Naar mijn idee is het op dit moment het belangrijkst om via gerichte observaties een betrouwbaar overzicht van de feitelijke situatie te verkrijgen. Dat zou ook de opsporing en de strafrechtelijke vervolging van de daders eenvoudiger maken. Daarvoor is ook een zeer nauwe samenwerking van de bevoegde interne en grensoverschrijdende politiediensten noodzakelijk. Ik wil met name het belang van dat grensoverschrijdende aspect onderstrepen omdat u ongetwijfeld weet, geachte afgevaardigde, dat de klanten niet uit de Tsjechische Republiek afkomstig zijn. Die komen namelijk uit landen die al lang deel uitmaken van de Europese Unie.
De Commissie onderhoudt nauwe contacten met zowel de Tsjechische als de Duitse en Oostenrijkse autoriteiten om gedetailleerde informatie over de situatie ter plaatse te verzamelen en om op nieuwe ontwikkelingen in te kunnen spelen. Helaas bieden de relevante financieringsregelingen geen ruimte om slachtoffers van de mensenhandel die voor seksuele uitbuiting worden misbruikt, directe hulp te verlenen. In het kader van het PHARE-programma stelt de Commissie echter wel een aanzienlijke hoeveelheid middelen ter beschikking voor de bestrijding van de georganiseerde misdaad en de mensenhandel. De Tsjechische regering heeft hiervoor in de laatste vier jaar 5,5 miljoen euro ontvangen. Na de toetreding moet de verdere ondersteuning op dit vlak gewaarborgd worden uit hoofde van het financiële bijstandsinstrument dat bekend staat onder de naam ‘overgangsfaciliteit’. Sinds 2000 hebben Tsjechische niet-gouvernementele organisaties bovendien aan vijf projecten deelgenomen in het kader van het communautaire programma DAPHNE, dat bedoeld is om geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen te voorkomen, inclusief geweld in de vorm van seksuele uitbuiting. Niet-gouvernementele organisaties uit de Tsjechische Republiek zullen ook in het kader van het DAPHNE-programma voor 2004-2008 aanspraak kunnen maken op de benodigde financiële ondersteuning. 
Hedkvist Petersen (PSE ).
   -Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris voor zijn antwoord. Terecht zeggen de NGO’s dat er reden is tot grote ongerustheid over de vrouwen- en kinderhandel in het grensgebied tussen Duitsland en Tsjechië maar ook in andere delen van Europa. Het gaat hier om een omvangrijk en veel voorkomend probleem, dat men ook tegenkomt in de grensgebieden van de andere landen die aan de huidige en uitgebreide EU grenzen maar geen lid zijn van de EU. Ik woon in Noord-Zweden en wij kennen dit probleem in het gebied rond de Barentsz-zee.
In tegenstelling tot de commissaris geloof ik niet dat de berichten in de media ertoe leiden dat de handel toeneemt. Volgens mij is het een kwestie van armoede en van onderdrukking van vrouwen. Dat bevordert de vrouwen- en kinderhandel. We moeten heel breed optreden. Ik vind ook dat legale prostitutie de vrouwen- en kinderhandel stimuleert. Daarom wil ik dat de prostitutieklanten worden gecriminaliseerd. Dat lijkt mij de goede weg.
Ik hoor dat de Commissie en de commissaris dit vraagstuk zeer serieus nemen, en dat vind ik belangrijk. Ik wil ook met nadruk wijzen op het DAPHNE-programma. Vindt de commissaris dat de politie in de EU-landen goed genoeg samenwerkt om dit grote probleem aan te pakken? Worden er vorderingen gemaakt met de politiële samenwerking? 
Verheugen,
   . - Mevrouw de afgevaardigde, twee korte opmerkingen om een misverstand tussen ons te voorkomen. Ik heb niet gezegd dat de media de zaak opblazen. Ik heb gezegd dat de sensatiebeluste berichtgeving over de situatie in de Tsjechische grensgebieden de vraag naar kinderprostitutie wel heel uitdrukkelijk heeft belicht. Dat dient opgevat te worden als een oproep aan de media iets terughoudender te zijn in de berichtgeving. Ik ben het volkomen met u eens dat dit in wezen een gevolg is van de door de transformatie ontstane armoede en dat dit probleem geenszins beperkt blijft tot de Tsjechische Republiek. Niettemin zijn er gebieden in Europa waar de situatie nog veel erger is. Ik ben enkele dagen geleden in Moldavië geweest, waar het probleem schrikbarend veel groter is en ook dat is duidelijk een gevolg van de bittere armoede waarin de mensen verkeren. Het is dan ook zonder meer een goede strategie om binnen Europa de economische welvaart van de transformatielanden te stimuleren en de politiële en justitiële samenwerking te verbeteren.
Terugkerend naar het specifieke probleem in de Tsjechische Republiek kan ik u mededelen dat volgens mijn contacten in de Oostenrijkse en Duitse regering, maar ook contacten ter plaatse - bijvoorbeeld op politiebureaus in Beieren - de samenwerking met de Tsjechische politie en justitie naar behoren verloopt. Dat is vroeger wel eens anders geweest. 
Martin, David (PSE ).
   - Mijn vraag 54, die later behandeld wordt maar waar we denk ik niet meer aan toe zullen komen, staat in nauw verband hiermee. In het VK is de “” (nationale vereniging ter voorkoming van wrede praktijken jegens kinderen) met overtuigende bewijzen gekomen waaruit blijkt dat pedofielen gebruik maken van de verschillen in wetgeving om door Europa te reizen. Het VK houdt een register bij van daders van seksueel misbruik van kinderen. Wij zien nu dat mensen die in het VK niet met kinderen zouden kunnen werken verhuizen naar andere lidstaten van de Unie om te profiteren van het feit dat daar niet zo’n register wordt bijgehouden.
Is de Commissie, in het licht van wat de commissaris heeft gezegd over de noodzaak tot meer politiële en justitiële samenwerking, voornemens een Europees register van zedendelinquenten op te zetten, zodat er toezicht op die mensen gehouden kan worden? 
Verheugen,
   . - Geachte afgevaardigde, dat weet ik niet. Dat komt omdat het een vraag is die niet onder mijn bevoegdheid valt, en ik wil niet vooruitlopen op het antwoord van mijn collega die wel ter zake bevoegd is en een antwoord op deze vraag heeft voorbereid, die hij later in het vragenuur zal uitspreken. Ik hoop dat u er begrip voor hebt dat ik deze vraag niet kan beantwoorden. 
De Voorzitter.
Is het de Commissie bekend dat er in vier kandidaat-landen voor toetreding, te weten Tsjechië, Hongarije, Slowakije en Slovenië, nog steeds kooibedden worden gebruikt? Deze praktijk houdt in dat oudere mensen die aan dementie lijden, en personen van alle leeftijden die geestelijk gestoord zijn of gedragproblemen vertonen, soms voor weken of zelfs maanden achtereen in kooibedden worden opgesloten. Dit wordt in brede kringen, zowel internationaal als binnen de betrokken landen, beschouwd als een aantasting van de mensenrechten en een archaïsche methode om de betrokken personen onder controle te houden. Deze methode wordt niet toegepast in één der huidige lidstaten van de Europese Unie, noch in één der andere kandidaat-landen voor toetreding.
Zal de Commissie de betrokken vier landen aansporen om de toepassing van de kooibedden opnieuw onder de loep te nemen en te beperken, en overeenstemming trachten te bereiken over een tijdschema voor de stapsgewijze afschaffing van deze praktijk? 
Verheugen,
   . - Staat u mij toe eerst een korte politieke opmerking te maken alvorens ik deze vraag beantwoord. Ik verbaas me er soms over dat er aan de Commissie vragen worden gesteld die de indruk wekken alsof wij verantwoordelijk zijn voor allerlei toestanden in de toekomstige lidstaten en alsof we beschikken over bevoegdheden op terreinen waarop de Gemeenschap absoluut niet bevoegd is.
Het gaat hier om een vraag waarbij we nog niet eens weten hoe de situatie in de lidstaten ervoor staat. We hebben echter iets kunnen ondernemen omdat de criteria van Kopenhagen reeds van toepassing zijn op de toekomstige lidstaten en die stellen ons in staat om bij zulke vraagstukken in actie te komen. Die worden dan in het vervolg als mensenrechtenkwesties behandeld. Dat wilde ik eerst even gezegd hebben.
Over de problematiek ten aanzien van de kooibedden die u aansnijdt in uw vraag heeft het , een internationale organisatie die opkomt voor de rechten van mensen met een geestelijke handicap, op 17 juni een rapport ingediend bij het Europees Parlement. Dat wist u natuurlijk al. Volgens dit rapport worden er in vier toetredingslanden, te weten de Tsjechische Republiek, Hongarije, Slowakije en Slovenië, nog steeds kooibedden gebruikt om geestelijk gehandicapten onder controle te houden. De bevindingen in het rapport waren voor de Commissie aanleiding de huidige situatie nauwkeurig te onderzoeken en zij heeft hiertoe direct contact opgenomen met deze landen. Zij heeft de landen gevraagd de Commissie over de huidige stand van zaken in kennis te stellen.
De Commissie heeft de informatie inmiddels ontvangen en gebleken is dat de in het rapport beschreven situatie alleen al door het verzoek om inlichtingen van de Commissie iets verbeterd is. De Sloveense autoriteiten hebben ons medegedeeld dat er in Slovenië geen kooibedden meer gebruikt worden. In Slowakije, de Tsjechische Republiek en Hongarije worden ze enkel nog bij hoge uitzondering gebruikt en dan alleen onder strenge voorwaarden. De betrokken landen gaven echter te kennen dat hun inspanningen om modernere methoden voor psychiatrische zorg in te voeren, bemoeilijkt worden door gebrek aan personele middelen.
De Commissie heeft er kennis van genomen dat de Slowaakse regering passende maatregelen getroffen heeft en momenteel werkt aan een plan voor de stapsgewijze afschaffing van kooibedden. De Tsjechische regering heeft de Commissie verzekerd deze kwestie grondig te zullen onderzoeken om ons nader te kunnen informeren over de stand van zaken omtrent het gebruik van kooibedden. In Hongarije is het gebruik van kooibedden stelselmatig afgenomen. De paar inrichtingen waarin ze nog wel worden gebruikt staan onder regelmatig toezicht en er wordt gekeken of er mogelijkheden zijn deze afschuwelijke bedden af te schaffen.
Persoonlijk denk ik dat we hier te maken hebben met een afschuwwekkend relict uit de prehistorie van de psychiatrie. Ik denk dat wij daar echt van moeten schrikken. We zijn het er allemaal volkomen over eens dat zulke methoden niet thuishoren in de moderne psychiatrie. Daarom zal de Commissie alle middelen die haar ter beschikking staan inzetten om deze kwestie aan te pakken en we zullen niet rusten totdat het laatste kooibed uit al die landen verdwenen is. 
Bowis (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ben het volkomen eens met de laatste opmerking van de commissaris. Hij heeft absoluut gelijk: kooibedden en dergelijke horen niet thuis in een moderne psychiatrische inrichting.
Wel was ik verbaasd over zijn opmerking dat hij niet op de hoogte was van de situatie in de lidstaten. Ik kan hem vertellen dat er in geen enkele lidstaat kooibedden worden gebruikt. Geen van de toetredingslanden gebruikt kooibedden, behalve deze vier. Ze zijn een erfenis van het Habsburgse rijk, dus ook Oostenrijk had ze vroeger, maar dat land heeft ze op een gegeven moment weggedaan.
Ik sprak hier onlangs over op een conferentie in de senaat in Praag toen over dat onderwerp werd gedebatteerd. Een van de sprekers was Michael, een jongeman van 29 jaar, die wekenlang in een kooibed opgesloten heeft gezeten. Het mag geen verbazing wekken dat zijn gezondheid hieronder geleden heeft. Mensen zitten opgesloten achter ijzeren tralies of in netten. Dat heeft gevolgen voor de veiligheid. Er zijn mensen omgekomen in dat soort bedden. Zoals de commissaris zei, is het een mensenrechtenkwestie. Dat betekent dat het ook een toetredingskwestie is. Daarom hebben wij in ons verslag van twee jaar geleden ten aanzien van Slovenië een vraag opgenomen over de nieuwe wetgeving van dat land inzake de geestelijke gezondheidszorg. Daarom juich ik van harte toe dat de commissaris druk uitoefent op deze landen. Hongarije heeft al gereageerd, Slovenië is aan het reageren, een reactie van de Tschechische Republiek blijft uit en wat Slowakije betreft, zijn we nog in afwachting van een reactie. 
Verheugen,
   . - Geachte afgevaardigde, ik wil graag toegeven dat de Commissie niet alles weet. De moeilijkheid is dat we op dit vlak niet over een beschikken dat ons is staat zou stellen een nauwkeurig beeld te scheppen van de stand van zaken in de huidige lidstaten. Wat u gezegd hebt, neem ik echter zonder meer aan. Verder denk ik dat we op één lijn zitten. Mocht u in het bezit komen van informatie over individuele of systematische gevallen op dit gebied aarzelt u dan niet mij persoonlijk en direct hiervan in kennis te stellen. Ik heb er absoluut geen moeite mee om bij dat soort gevallen telefonisch contact op te nemen met het terzake bevoegd lid van de regering en hem te vertellen wat wij van hem of zijn land verwachten.
Ten aanzien van de situatie in de Tsjechische Republiek heb ik pas enkele dagen geleden bij een bezoek in Praag overleg kunnen voeren met iemand van de regering. Ik reken erop zeer binnenkort antwoord uit Praag te ontvangen waaruit blijkt waar de reis heengaat. 
McKenna (Verts/ALE ).
   - Ik ben het met de heer Bowis eens. Het gaat hier om de mensenrechten en wat dat aangaat heeft de Europese Unie mogelijkheden. Volgens bepalingen in het Verdrag van Nice kunnen tegen landen, zodra ze volledig lid zijn van de EU strafmaatregelen worden getroffen. Dat overkwam bijvoorbeeld Oostenrijk, hoewel dat land zich eigenlijk niet aan mensenrechtenschendingen had schuldig gemaakt. Er was een politieke partij aan het bewind gekomen waar de meesten van ons bezwaren tegen hadden.
De toetredingslanden dienen dus gewaarschuwd te worden over de mogelijkheid dat ze onderworpen worden aan strafmaatregelen als ze doorgaan met het schenden van de mensenrechten. Dat zal meer vaart zetten achter het proces om deze onbevredigende situatie uit de wereld te helpen. 
De Voorzitter.
   - Ik zou de afgevaardigden eraan willen herinneren dat dit een vragenuur is, en geen meningen- of verklaringenuur. Ik zeg dit tegen iedereen, opdat u daar rekening mee houdt, uiteraard. 
Verheugen,
   . - Ik meen uit de politieke verklaring van de geachte afgevaardigde op te maken dat zij wil weten wat ik van die verklaring vind. Daar wil ik best op ingaan. Ik ben het met u eens, geachte afgevaardigde. Ik ben dezelfde mening toegedaan als u, met één verschil: de Europese Unie heeft nooit strafmaatregelen afgekondigd tegen Oostenrijk - laat dat duidelijk zijn. De lidstaten hebben in hun hoedanigheid van soevereine staten de bilaterale betrekkingen met Oostenrijk op een lager pitje gezet. De Unie zelf heeft Oostenrijk nooit ook maar één strafmaatregel opgelegd. Ik ben het met u eens dat wij ten aanzien van de mensenrechten dubbele normen in de Europese Unie moeten vermijden. Dat betekent dat als wij een thema als mensenrechtenkwestie behandelen, de resultaten voor heel de Unie moeten gelden. Schendingen van de mensenrechten bij psychiatrische behandelingen moeten dus overal aan de kaak worden gesteld, zowel in de nieuwe als in de oude lidstaten. Die mogelijkheid bestaat natuurlijk ook na toetreding; de betreffende verdragsbepalingen blijven immers van kracht. En die bepalingen behelzen dat de fundamentele waarden waarop de Europese Unie gegrondvest is - en waar de eerbiediging van de mensenrechten deel van uitmaakt - noodzakelijkerwijs worden nageleefd en gerespecteerd. 
De Voorzitter.
Het is bekend dat de Commissie de ontwikkelingen op Cyprus nauwgezet volgt, in het bijzonder ook wat betreft de "verkiezingen" die op 14 december worden gehouden op het noordelijke deel van het eiland. Eerder deze maand deelde de Commissie mede dat een oplossing voor het probleem van Cyprus weliswaar geen formele voorwaarde vormt voor het openen van toetredingsonderhandelingen, maar dat het ontbreken van vooruitgang op dit punt wel een serieuze hindernis vormt.
Hoe beoordeelt de Commissie de resultaten van de "verkiezingen" op het noordelijk deel van Cyprus? Welke volgende stappen denkt de Commissie te ondernemen om in de huidige omstandigheden het vinden van een oplossing voor het Cypriotische vraagstuk te bevorderen? Welke invloed hebben de recente ontwikkelingen op Cyprus op de kwestie van de toetreding van Turkije? 
Verheugen,
   . - Geachte afgevaardigde, voor alle duidelijk wil ik eerst nog eens vaststellen dat de Turkse Republiek Noord-Cyprus door geen enkele staat ter wereld wordt erkend, met uitzondering van Turkije, en ik ben ook niet van plan daar verandering in te brengen. Daarom moeten we de verkiezingen van vorige week zondag beschouwen als een politieke gebeurtenis, maar daarvan gaan effecten uit die mogelijk voor ons van belang zijn. De Commissie is thans van mening dat het nog steeds mogelijk is - drie dagen na deze verkiezingen - om op 1 mei 2004 een rechtvaardige, duurzame en functionele oplossing van het conflict te bewerkstelligen. De Commissie blijft er bij alle betrokken partijen op aandringen op basis van het plan van Kofi Annan tot een alles omvattende oplossing van het conflict te komen.
Ten aanzien van de vraag of een en ander verband houdt met de aanvraag van Turkije tot toetreding heeft de Commissie in haar strategisch document van begin november gesteld dat zij een dergelijk politiek verband ziet. De Commissie heeft vastgesteld dat het ontbreken van een oplossing een ernstige hindernis zou kunnen worden voor het streven van Turkije naar lidmaatschap van de EU.
De Europese Raad heeft afgelopen weekeinde de aansporing van de Commissie om zo’n politiek verband te leggen, ter harte genomen. Hij heeft echter besloten een en ander in de vorm van een stimulans te gieten, in plaats van de waarschuwing waar de Commissie voor koos. De Raad heeft erop gewezen dat een oplossing van de kwestie-Cyprus het streven van Turkije om het EU-lidmaatschap te bemachtigen aanzienlijk zou vergemakkelijken, maar feitelijk komt dat op hetzelfde neer. Dat betekent voor de Turkse regering dat niet alleen de Commissie maar ook alle 15 lidstaten alsmede de 10 nieuwe lidstaten vaststellen dat er een politiek verband is tussen beide thema’s, zonder dat hiermee een nieuwe voorwaarde of een nieuw criterium wordt gecreëerd.
Wat de volgende stappen betreft, is de Commissie bereid alle denkbare hulp aan te bieden om een snelle oplossing te verwezenlijken en de nodige voorbereidingsmaatregelen te treffen voor een snelle overname van het Gemeenschapsrecht op het noordelijk deel van het eiland.
Ik herinner eraan dat de Commissie heeft aangeboden om, als er een oplossing is bereikt, een internationale donorconferentie te organiseren teneinde op internationaal niveau middelen te genereren die de economische en sociale achterstand op het noordelijk deel van het eiland moeten opheffen.
Daarnaast wil ik bekrachtigen dat de Europese Unie bereid is in het Gemeenschapsrecht rekening te houden met de modaliteiten van een oplossing, en dat de Unie voor het noordelijk deel van het eiland in geval van een oplossing reeds hulpfondsen ter hoogte van 206 miljoen euro in het vooruitzicht heeft gesteld.
Tot slot hoop ik van ganser harte dat de Turkse regering in Ankara inziet dat het in haar eigen belang en voor haar eigen bestwil is dat zij steun geeft aan een nieuw initiatief voor de hervatting van de dialoog met de andere partij en gebruik maakt van de resterende tijd. Er is nog steeds tijd, al begint die wel te dringen. Bovendien zou het in elk opzicht beter zijn als de toetreding van Cyprus op 1 mei op basis van een politieke oplossing van het conflict zou kunnen plaatsvinden. 
Zorba (PSE ).
   - Mijnheer de commissaris, uiteraard wil ook ik beamen dat het gaat om een politieke evolutie. De heer Gül heeft kort geleden gezegd dat Turkije en de Turks-Cypriotische autoriteiten werken aan een compromis, dat volgende week zal worden bekendgemaakt. Ik heb hierover een vraag. Het gaat hier om recente verklaringen, van gisteren of vandaag. Weet u meer over dat compromis en over wat Erdogan heeft gezegd, namelijk dat “niemand de wil van het volk kan negeren” en dat “de kiezers een hoofdstuk willen afsluiten”. Dat was namelijk zijn reactie op de stemresultaten. Erkent hij hiermee volgens u de overwinning van de oppositie in Noord-Cyprus en is dat volgens u een omslag in de houding van Ankara?
Tot slot wil ik nog een ander onderwerp aankaarten. Een groep waarnemers van de rechtsfaculteit van de universiteit van Oslo heeft vandaag meegedeeld dat ze hebben gezien dat “het aantal kiesgerechtigden kunstmatig is opgevoerd om de steun voor de regeringspartijen te vergroten tijdens de jongste verkiezingen”. Wat heeft u hierop te zeggen? 
Verheugen,
   . - Geachte afgevaardigde, de Turkse minister van Buitenlandse Zaken was enkele dagen geleden in Brussel. Ik heb daar een lang gesprek met hem gevoerd. Hij heeft mij niet ingelicht over de inhoud van een mogelijk compromis dat zijn regering met de Turks-Cyprioten zoekt. Na dit gesprek had ik echter de indruk dat na de verkiezingen in Noord-Cyprus het moment gekomen zou kunnen zijn om de gesprekken weer op te vatten op basis van het plan-Anan. Hij en premier Erdogan hebben zich in die zin publiekelijk uitgelaten. Ik hoop dat ze zullen volharden in hun standpunt.
Ten tweede beschouw ik de door u aangehaalde verklaring van premier Erdogan als positief. Ik kan me daar bij aansluiten en zeggen: in deze verkiezingen is de wil van de echte Turks-Cyprioten, dat wil zeggen degenen die daadwerkelijk in Turks-Cyprus wonen, tot uitdrukking gekomen. Het is duidelijk geworden dat zij beide punten omarmen, namelijk de oplossing van het conflict op basis van het plan van de Verenigde Naties en de toetreding tot de Europese Unie. Het zou dan ook inderdaad verstandig en op zijn plaats zijn om de duidelijke wil van de meerderheid van de bevolking te respecteren.
Ten derde: wat betreft de waarneming van de verkiezingen en de bevindingen daarvan ben ook ik reeds vóór de verkiezingen regelmatig door verkiezingswaarnemers op de hoogte gesteld van hetgeen u geconstateerd hebt. Reeds vóór de verkiezingen heb ik de manipulatie van de kiezersregisters menig maal aan de kaak gesteld en de Turkse regering verzocht een en ander recht te zetten. Ik twijfel er niet aan dat het aantal kiesgerechtigden bij deze verkiezing inderdaad kunstmatig en met manipulatieve bedoelingen is verhoogd. 
De Voorzitter.
   - Dank u wel mijnheer Verheugen dat u ons vanmiddag te woord hebt willen staan.
Dan is er nu een motie van orde. Ik wil u vragen, mijnheer Posselt, het bij een motie van orde te houden want tijdens het vragenuur kan niet over politieke onderwerpen gedebatteerd worden. 
Posselt (PPE-DE ).
   - Gisteren is er iets voorgevallen dat niet in de notulen moet worden vermeld - daar zou het niet op zijn plaats zijn - maar in het volledig verslag van de debatten. Nu u hier toch bent, moet ik dit even aan de orde stellen. Ik heb gisteren een vraag gesteld aan het Italiaans voorzitterschap en die werd beantwoord. Daarna stelde ik een aanvullende vraag. Ik vroeg - u zult het zich herinneren -: “Zegt u ja of nee?”. Het antwoord was ‘nee’. Dit antwoord ontbreekt in het volledig verslag van de debatten, hoewel ik die zelf heb opgenomen op een geluidsband. In plaats daarvan is in het volledige verslag nog eens het tweede deel van het schriftelijk antwoord herhaald. Dat is geen getrouwe weergave van hetgeen zich bij het vragenuur heeft afgespeeld. Ik ben er zeker van dat u zich deze vraag met ‘ja’ of ‘nee’ nog herinnert en ik verzoek u dan ook een en ander te corrigeren. 
De Voorzitter.
   - U heeft volkomen gelijk, mijnheer Posselt.
Ik herinner me die vraag heel goed en het antwoord daarop was een stellig “nee”.
Ik zal alle benodigde maatregelen treffen om ervoor te zorgen dat dit in de notulen wordt opgenomen, want deze moeten weergeven wat er in de vergadering is voorgevallen en geen andere antwoorden die gegeven zouden zijn als die niet zou zijn gedaan. Ik vind dat u gelijk hebt en ik zal de benodigde maatregelen treffen.
De Voorzitter.
Momenteel is er een discussie gaande over de controversiële vraag of men er goed aan zou doen om toe te staan dat via het kaderprogramma van de EU onderzoek aan embryonale stamcellen wordt gefinancierd. Wat staat de Commissie voor ogen als budget voor onderzoek waarbij gebruik wordt gemaakt van embryonale stamcellen? 
Hoe groot is verder het aantal embryo's dat bij dit onderzoek vernietigd zou kunnen worden? In welke lidstaten bevinden deze embryo's zich? 
Waarom steunt de Commissie onderzoek aan embryonale stamcellen, terwijl is aangetoond dat adulte stamcellen uit wetenschappelijk oogpunt een goed alternatief bieden? 
Liikanen,
   Met de besluiten betreffende het vijfde en zesde kaderprogramma inzake communautair onderzoek en de bijbehorende programma´s wordt geen specifiek budget toegekend voor onderzoek aan embryonale stamcellen.
In het vijfde kaderprogramma zijn twee onderzoeksprojecten opgenomen waarin sprake is van activiteiten met menselijke embryonale stamcellen. In het zesde kaderprogramma heeft tot op heden geen enkel project financiering gekregen voor dit type onderzoek, en daarnaast komt één onderzoek waarbij een stamcellenlijn van menselijke embryo’s wordt gebruikt eventueel in aanmerking voor financiering na de eerste oproep tot het indienen van voorstellen. Alle de betrokken cellijnen zijn bestaande lijnen die tot stand zijn gebracht zonder gebruikmaking van communautaire fondsen en buiten de Europese Unie om.
De Commissie beschikt niet over andere gegevens, met name over de hoeveelheid menselijke embryo´s die zouden kunnen worden gebruikt in de lidstaten voor het afnemen van stamcellen. De lidstaten die het gebruik van menselijke embryo´s voor het afnemen van stamcellen momenteel goedkeuren en reguleren zijn België, Denemarken, Finland, Frankrijk, Groot-Brittannië, Nederland, Spanje en Zweden.
De besluitvorming betreffende het vijfde en zesde kaderprogramma voor communautair onderzoek en de bijbehorende programma´s staat de financiering toe van het onderzoek aan stamcellen, ongeacht hun herkomst.
Het Europees Parlement heeft zich in zijn resolutie van 19 november jongstleden uitgesproken voor communautaire financiering van onderzoek aan embryonale stamcellen en adulte stamcellen. 
McKenna (Verts/ALE ).
   - Het zou nuttig zijn als wij, zodra er een beslissing is genomen over de financiering, zouden kunnen beschikken over het soort door mij gevraagde specificatie. Die is erg belangrijk aangezien sommige lidstaten onderzoek aan embryonale stamcellen verboden hebben, maar toch - zoals Duitsland bijvoorbeeld - de belangrijkste financiers zullen zijn van dit type onderzoek. In het belang van de openheid en transparantie dient er gezorgd te worden voor een heldere specificatie en een duidelijk schema over de hoogte en bestemming van de financiering en over de resultaten. 
Liikanen,
   . - Ik ben ervan overtuigd dat de heer Busquin een gedetailleerder antwoord zou kunnen geven, maar ik zal in algemene termen uiteenzetten hoe de onderzoeksbegroting van de Gemeenschap functioneert. Wij regelen dit soort kwesties niet vooraf. Er worden oproepen tot inschrijvingen gedaan en prioritaire thema’s vastgesteld, en er wordt gekeken naar beoordelingen van onafhankelijke deskundigen. Op basis daarvan worden projecten geselecteerd. Het type specificatie waar u op doelt, wordt normaal gesproken niet opgesteld in communautaire onderzoeksprojecten, maar ik kan uw opmerkingen doorgeven aan commissaris Busquin. 
De Voorzitter.
   - Meerdere afgevaardigden hebben nu het woord gevraagd om aanvullende vragen te stellen, en bovendien zitten ze allemaal bij elkaar.
De eerste twee die het woord vroegen waren de heren Purvis en Rübig. De heer Posselt heeft eveneens het woord gevraagd, maar u begrijpt dat er slechts twee kunnen spreken.
Ik heb geen andere mogelijkheid dan de chronologische volgorde aan te houden. Als iemand van u bereid is af te zien van zijn vraag, kunnen de overblijvende twee hun vraag stellen. 
Purvis (PPE-DE ).
   -Kan de commissaris aangeven of men op het punt staat het moratorium op onderzoek naar het gebruik van embryonale stamcellen op te heffen en of de Commissie bereid is toepassingen voor onderzoek met embryonale stamcellen te overwegen en mogelijk te financieren op basis van de door hem genoemde resolutie van het Parlement van 19 november 2003. 
Liikanen,
   . - Dit is een zeer gevoelig dossier dat mijn collega de heer Busquin uiterst behoedzaam en vakkundig heeft behandeld, dus ik zal mijn antwoorden buitengewoon zorgvuldig formuleren. Uit de voorbereide antwoorden blijkt dat er twee delen zijn. Ik zal verder gaan in het Frans. 
Liikanen,
    Krachtens dit moratorium is het onderzoek aan menselijke embryonale stamcellen alleen toegestaan indien deze worden bewaard in banken of geïsoleerd in kweken. Dit moratorium is het uitvloeisel van een politiek akkoord tussen de Raad en de Commissie en heeft geen enkele rechtswaarde. Het loopt af op 31 december 2003 en daarna is de Commissie bij ontstentenis van een nieuwe wetgevende tekst juridisch verplicht het zesde kaderprogramma ten uitvoer te leggen dat dit onderzoek goedkeurt. Dit zal ze doen, temeer daar ze een zeer krachtig politiek signaal heeft gekregen van het Parlement, dat voorstander is van dit type onderzoek. 
Posselt (PPE-DE ).
   - Mijnheer de commissaris, niet alleen het Parlement is verdeeld over deze kwestie, maar ook de Raad. Bovendien zijn er grote verschillen op strafrechtelijk gebied tussen de lidstaten. Er heerst in de Raad onenigheid over deze zeer belangrijke kwestie en er is sprake van een blokkerende minderheid. Zou het daarom niet verstandig zijn als de Commissie de behandeling van deze kwestie uit zou stellen totdat in de Raad overeenstemming is bereikt over deze zaak? Dat is mijn eerste vraag. Mijn tweede vraag is of u weet waarom de heer Busquin nooit aan het vragenuur deelneemt. Het is niet voor het eerst dat hij verstek laat gaan. 
De Voorzitter.
   - Wellicht, mijnheer Posselt, moet deze tweede vraag in elk geval worden doorgespeeld naar de heer Busquin. 
Liikanen,
   . - De heer Busquin is vaak aanwezig in het Europees Parlement en de Europese instellingen. Ik heb bij vele debatten over deze kwestie geconstateerd dat hij zich hiervoor met grote toewijding inzet. Ik zal de geachte afgevaardigde later deze week een antwoord geven op deze kwestie. Ik wil heel nauwkeurig zijn in debatten over gevoelige juridische vraagstukken. 
De Voorzitter.
   - Ik wil de heer Liikanen van harte bedanken voor zijn medewerking.
De Voorzitter.
De Belgische federale minister van Mobiliteit pleitte begin november 2003 voor een verbod op nachtvluchten op Europees niveau. Hij wil niet weten van een eenzijdig Belgisch verbod op nachtvluchten omdat dit - door de potentiële delokalisatie - zware gevolgen kan hebben voor de tewerkstelling in België. Bij een Europees verbod op nachtvluchten zijn deze gevolgen minder zwaar.
Is de Commissie bereid om een voorstel voor een verordening of richtlijn die een totaalverbod op nachtvluchten binnen de Unie beoogt en dus de nachtrust van honderdduizenden Europeanen zal vrijwaren, op te stellen en ter discussie voor te leggen aan de Raad en het Parlement en zo neen, op basis van welke argumenten beslist zij dit niet te doen? 
De Palacio, Loyola,
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Commissie heeft geen plannen om nachtvluchten overal in de Unie te verbieden. We hebben daar een aantal redenen voor.
Om te beginnen is de geluidshinder niet op alle Europese luchthavens hetzelfde. Bij sommige luchthavens is de geluidshinder een groot probleem omdat de luchthavens zich vlak bij woonwijken bevinden of gewoonweg omdat er veel vluchten plaatsvinden. Bij andere luchthavens spelen die problemen niet, of in mindere mate.
Een verbod op nachtvluchten zou gevolgen hebben voor de economie en de werkgelegenheid. We moeten daarom naar een evenwicht zoeken tussen de verschillende overwegingen die hier meespelen. Dat betekent dat we voor elke luchthaven een kosten-batenanalyse moeten uitvoeren. Pas dan kunnen we aan een verbod denken.
Daar komt bij dat unilaterale maatregelen Europa zou kunnen isoleren van het internationale luchtverkeersnet. Als we alle luchthavens in de Europese Unie ’s nachts zouden sluiten, zouden we het normaal functioneren van dat netwerk terdege kunnen verstoren. In een aantal gevallen is het zelfs zo dat vluchten niet anders dan ’s nachts kunnen plaatsvinden. Er zijn immers verschillende tijdszones en verschillende typen vracht. Deze overweging geldt vooral voor intercontinentale vluchten.
De Commissie heeft echter wel degelijk oog voor de problemen die geluidshinder voor de in de buurt van luchthavens wonende burgers veroorzaakt. Ze dringt er daarom in een internationale context - dat wil zeggen: bij de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie - op aan dat er besluiten worden genomen die het mogelijk maken dat er een oplossing wordt gevonden voor de specifieke problemen van de Europese Unie op het gebied van geluidshinder rond luchthavens.
Tijdens de drieëndertigste vergadering van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie in 2001 is een aantal besluiten genomen waarmee een kader werd geschapen voor het opleggen van bepaalde beperkingen. Die besluiten hebben ook betrekking op nachtvluchten en op basis daarvan heeft de Commissie een voorstel voor een richtlijn ingediend, welk voorstel in maart 2002 is aangenomen. Deze richtlijn maakt het mogelijk om na een onderzoeks- en overlegprocedure een verbod op nachtvluchten van en naar communautaire luchthavens uit te vaardigen indien aan bepaalde criteria is voldaan. 
Staes (Verts/ALE ).
   - Mevrouw de commissaris, ik vraag me af waar u woont als u in Brussel verblijft. Ik denk dat u niet woont in de noordrand. Ik denk dat u woont op een plaats waar er bepaald weinig nachtvluchten plaatsvinden, want anders zou u een ander antwoord geven. Mevrouw de commissaris, begrijpt u dat als er geen algemeen Europees verbod op nachtvluchten komt, er dan een concurrentie ontstaat tussen luchthavens, en dat er een concurrentie ontstaat naar beneden toe waarbij het aanvaarden van lawaai uitgewisseld wordt tegen jobs? Beseft u dat u zo inspeelt op een economie die een doorholeconomie is, een economie waar steeds meer, steeds sneller moet worden gewerkt en waar de kwaliteit van het leven niet meer centraal staat? De normen van de Wereldgezondheidsorganisatie zijn klaar en duidelijk: nachtlawaai leidt tot meer prikkelbaarheid, nachtlawaai leidt tot zwaarmoedigheid. Mevrouw de commissaris, mag ik u vragen uw tussenkomst te herzien en mag ik u uitnodigen misschien om eens een avond, een nacht met mij in de noordrand rond Brussel door te brengen, zodat u weet wat deze mensen dag in, dag uit, nacht in, nacht uit moeten beleven? 
De Palacio, Loyola,
   - Mijnheer, ik woon in Brussel in een wijk waar het - net als in de rest van Brussel - aangenaam wonen is. Het is er heel mooi, we wonen vlak bij een prachtig park, en langs mijn huis loopt een spoorlijn waar elke nacht een hele reeks treinen voorbij komt rijden. Nu vraag ik u: verbieden wij die treinen omdat ze lawaai maken en mij uit mijn slaap wekken? Als u het precies wilt weten, kan ik u vertellen dat ik die treinen soms hoor, en af en toe, als ik niet voldoende diep slaap, word ik wakker. Ik vertel u ook dat die spoorlijn daar al lag toen ik dat huis kocht.
Zoals gezegd zijn we ons wel degelijk bewust van dit probleem van geluidshinder. Daarom zijn we binnen het kader van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie overeengekomen dat er onderzoek moet worden uitgevoerd om te zien op welke manier we de geluidshinder in woonwijken rond luchthavens kunnen verminderen. Het verbieden van nachtvluchten is inderdaad één van de mogelijkheden. Een aantal Europese luchthavens heeft zo’n verbod ingesteld.
Wat u van ons vraagt, mijnheer, is dat we, om van onze rust te kunnen blijven genieten, niet alleen nachtvluchten verbieden maar de luchthavens helemaal sluiten. Er zijn echter ook luchthavens waar er geen problemen met geluidshinder zijn, omdat er geen woonwijken in de buurt zijn, omdat ze wat geïsoleerder liggen of omdat de start- en landingsbanen anders liggen. U wilt - om een voorbeeld te geven - dat de luchthavens in het noorden van Finland worden gesloten om geen problemen te veroorzaken voor werknemers in Brussel.
U zult mij zulke voorstellen niet zien doen, onder andere omdat we hier te maken hebben met een comparatief voordeel. De mededinging in Europa is op een aantal beginselen gebaseerd en het begrip comparatief voordeel is één van die beginselen. Het gaat hier heel eenvoudig om verschillende situaties. Als er in Brussel problemen zijn, dan zal men zich hier aan de plaatselijk situatie moeten aanpassen. Wie weet ligt de oplossing besloten in het verbieden van nachtvluchten. Maar u kunt niet verlangen dat nachtvluchten in Athene verboden worden omdat er zich in Brussel problemen voordoen. Misschien vliegt UPS op Athene. Als dat het geval is, wat moet ik daaraan doen?
Ik kan u nog wel meer voorbeelden geven van situaties met andere comparatieve voordelen. Zo werkt mededinging. Het spijt me, maar u zult begrijpen dat ik de door u verlangde voorstellen niet zal indienen. 
De Voorzitter.
   - Ik wil u erop wijzen dat meerdere afgevaardigden het woord hebben gevraagd.
De twee eersten die het woord hebben gevraagd zijn zonder enige twijfel de heren Alavanos en Rübig. Bovendien wordt in het Reglement aanbevolen het woord te geven aan afgevaardigden van een andere fractie en nationaliteit dan de vraagsteller. 
Alavanos (GUE/NGL ).
   - Mevrouw de commissaris, u heeft mijn vraag blijkbaar zien aankomen omdat u zelf begonnen bent over de luchthaven van Athene. Ik heb uw mening gehoord over nachtvluchten in het algemeen en ik ben het met u eens. Dat geldt ook voor spoorlijnen, die uiteraard niet kunnen worden verlegd.
Wanneer vliegtuigen om enkele minuten tijd te winnen of om een paar liter brandstof te sparen boven een woongebied gaan vliegen in plaats van hun landingsbaan over zee aan te vliegen, zoals nu op de internationale luchthaven van Athene gebeurt - met veel overlast voor honderdduizenden bewoners - waar zijn we dan mee bezig?
Voor zover ik weet, is er bij de Europese Commissie nu al een klacht binnengekomen over de internationale luchthaven van Athene en ik zou u willen vragen wat er in zo’n geval te gebeuren staat. 
De Palacio, Loyola,
   - Mijnheer Alavanos, wat u zojuist gezegd heeft is helemaal juist.
Maar dat is een ander verhaal. Het gaat erom vluchtroutes te vinden om de hinder te verminderen. Misschien moeten we de luchtvaartmaatschappijen daartoe verplichten. Indien nodig, zullen we zelfs vluchten moeten verbieden. Ik zeg niet dat een dergelijk verbod uitgesloten is. Of nachtvluchten dan ook in Athene verboden moeten worden weet ik niet.
Of nachtvluchten wel of niet verboden moeten worden hangt namelijk af van een hele reeks factoren: bebouwing, mate van hinder, alternatieve oplossingen, om er een paar te noemen. Dat ze in Brussel verboden moeten worden heeft voor een eventueel verbod elders evenwel geen consequenties. Het is niet zo dat nachtvluchten boven Athene verboden moeten worden, omdat er in Brussels zo’n nachtvluchtverbod geldt. De Commissie is niet bereid daaraan mee te werken.
Maar wat u zegt is juist. Het maakt een groot verschil welke aanvliegroute wordt gekozen, en datzelfde geldt voor de wijze waarop een vliegtuig opstijgt. En u heeft ook gelijk als u zegt dat er soms om brandstof te sparen meer lawaai wordt geproduceerd dan onder normale omstandigheden noodzakelijk is. Het is aan de luchthavens om daar op te letten. 
Rübig (PPE-DE ).
   - Mevrouw de commissaris, om te beginnen moet ik zeggen dat ik in Brussel bijzonder goed slaap, geen idee hoe dat komt. Maar goed, ik ben lid van de delegatie voor de betrekkingen van de Europese Unie met Zwitserland en ik heb daarom te maken met het verbod op nachtvluchten op de luchthaven van Zürich. Wat vindt u eigenlijk van de stand van zaken bij vluchten tussen het Duitse luchtruim en dat van Zürich, en hoe zal de rechtssituatie zich in de toekomst ontwikkelen? Er wordt veel gemopperd op het vliegverkeer en er wordt gesteld dat een bepaalde aanvliegroute van de stad niet meer gebruikt zou mogen worden, en de Duitsers zijn het daar mee eens. Zo is momenteel de aanvliegroute over Zuid-Duitsland verboden. Hierdoor is het aanvliegverkeer geconcentreerd boven de stad Zürich. Ik ben benieuwd hoe de Europese Unie, en met name de Commissie, dit probleem voor de toekomst ziet. 
De Palacio, Loyola,
   - Vorige week hebben wij antwoord gegeven op het verzoek van de Duitse regering om een reeks beperkingen op te leggen. Het gaat hier om beperkingen op de nachtvluchten naar Zürich, één en ander overeenkomstig de tussen Zwitserland en de Europese Unie bestaande overeenkomsten op het gebied van het vervoer, waaronder ook het vervoer door de lucht. Er is daarbij ook rekening gehouden met de regels van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie en andere instanties. Dat is wat we een aantal dagen geleden hebben geantwoord. 
De Voorzitter.
Voor de tenuitvoerlegging van het steenkoolplan in 1998 heeft het bedrijf Minero Siderúgica de Ponferrada SA (MSP) voor miljoenen aan subsidies ontvangen die bestemd waren voor het creëren van werkgelegenheid en het ontwikkelen van alternatieve nijverheid. Na vijf jaar is de werkgelegenheid alarmerend gedaald (er zijn de afgelopen jaren 1500 arbeidsplaatsen verloren gegaan) en zijn er geen nieuwe industrieën bijgekomen om dit verlies op te vangen. De ontvangen subsidies zouden MSP in staat moeten stellen om rond het jaar 2005 de marktconcurrentie het hoofd te bieden en de economie van het gewest te diversifiëren. De subsidies zijn echter doorgesluisd naar bedrijven die niets toevoegen aan de plaatselijke economie. Bijna alle ondergrondse mijnen zijn gesloten, waardoor een groot deel van de productie momenteel afkomstig is van de "open" steenkoolmijnen van Fonfría en Feixolin. Deze beide bedrijven, de inmiddels gesloten mijnen en de mijnen die gepland zijn, betekenen de verwoesting van de Valle de Laciana (die is erkend als mondiaal biosfeerreservaat, speciaal beschermingsgebied voor vogels en zone van communautair belang). Indien het erom gaat om een strategische steenkoolreserve te handhaven voor noodsituaties, is de Commissie dan niet van oordeel dat het redelijker zou zijn om de gemakkelijk te exploiteren steenkoollagen met rust te laten, m.a.w. af te zien van open steenkoolmijnen, en in plaats daarvan ondergrondse mijnen te exploiteren, aangezien die noodzakelijk zijn voor het veilig stellen van arbeidsplaatsen en het creëren van nieuwe? 
De Palacio, Loyola,
   - Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft veel steun ontvangen voor de ideeën die ze in haar Groenboek “Op weg naar een Europese strategie voor een continue energievoorziening” heeft uiteengezet en die betrekking hebben het toegankelijk houden van de communautaire steenkoolvoorraden en het aanhouden van een minimale steenkoolproductie. De Commissie heeft op basis van die ideeën een verordening voorgesteld betreffende staatssteun aan de steenkoolindustrie. De Raad heeft deze verordening - Verordening 1407/2002 - na een gunstig advies van het Europees Parlement aangenomen.
De doelstellingen van deze verordening zijn niet dezelfde als die welke u noemt in verband met de staalfabriek Minero uit Ponferrada. Steenkoolondernemingen die steun ontvangen moeten ervoor zorgen dat ze economisch rendabel zijn. De nieuwe verordening van de Raad bevat ook een nieuw element, en dat is dat steenkool van eigen bodem moet bijdragen tot een zekere energievoorziening en wel binnen het kader van duurzame ontwikkeling. De Commissie is van mening dat zowel in bovengronds als ondergronds gewonnen steenkool aan de eisen van duurzame ontwikkeling kan worden voldaan. Voorwaarde is wel dat daarbij de communautaire wetgeving wordt gerespecteerd. 
Turmes (Verts/ALE ).
   - Mevrouw de Palacio, ik heb de afgelopen maanden soms moeite om uw redenering te volgen en dat is nu ook weer het geval met uw antwoord over de steenkool. U zegt dat we moeten doorgaan met de bovengrondse steenkoolwinning in Europa om het aanbod op peil te houden. De wereldwijde steenkoolmarkt kent helemaal geen tekort. Al tientallen jaren liggen de prijzen muurvast, en Europa heeft niet de minste moeite om aan steenkool te komen. Dit toont aan dat u geen objectief criterium hanteert. Het percentage geïmporteerde steenkool kan niet als een bedreiging worden gezien voor het aanbod in Europa. Wij zouden in deze redeneertrant veel meer te duchten hebben van de import van computerchips, om maar een voorbeeld te noemen.
Om terug te komen op het onderhavig Spaanse geval moet ik zeggen dat wij de indruk hebben dat de heer Victorino Alonso, die in het betreffende gebied de scepter zwaait over meerdere bedrijven, het geld dat Europa hem geeft oneigenlijk gebruikt, aangezien hij het aanwendt om de concurrentiepositie van zijn ondernemingen te verbeteren, terwijl het geld zou moeten dienen om de werkgelegenheid in de regio te behouden. 
De Voorzitter.
   - Mijnheer Turmes, ik zou u willen verzoeken enkel vragen te stellen. Zoals ik vandaag al eerder heb gezegd, zijn er volgens het Reglement andere gelegenheden om verklaringen af te leggen en debatten te houden. 
De Palacio, Loyola,
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb de indruk dat de heer Turmes het over iets anders heeft. Anders begrijp ik het niet. De steun voor de steenkoolsector is geen Europese steun. Europa geeft geen steun aan de onderneming Minero uit Ponferrada. Die onderneming ontvangt steun van de Spaanse regering, niet van Europa.
De Europese Unie en de Commissie geven geen geld voor steun aan de kolensector. U heeft het vermoedelijk over nationale subsidies die voornoemde onderneming in het kader van het destijds door de Spaanse regering ingediende herstructureringsplan ontvangt. Ik kan u verzekeren, mijnheer Turmes, dat de Commissie niet goed begrijpt waar u het over heeft. 
De Voorzitter.
Wat zijn de vooruitzichten voor de aanleg van de HST-verbinding tussen Galicië en Portugal, van Ferrol naar Lissabon? In welk jaar denkt men de werkzaamheden te kunnen afronden? 
De Palacio, Loyola,
   - Mijnheer de Voorzitter, de in de mondelinge vraag genoemde trajecten maken deel uit van prioritair project nr. 8, de multimodale as Spanje/Portugal-rest van Europa. Dat project is gebaseerd op het Commissiebesluit van 1996 betreffende de communautaire richtsnoeren voor de ontwikkeling van het trans-Europese vervoersnet.
In het Groei-Initiatief wordt ook gesteld dat het grensoverschrijdende traject Vigo-Porto voldoet aan de vereisten voor opname op de lijst van trajecten waar snel een begin mee moet worden gemaakt. Dat zijn, zoals u weet, trajecten die deel uitmaken van het trans-Europese vervoersnet en bovendien een grens overschrijden. Met het werk aan deze trajecten zal de eerstvolgende drie jaar - ergens tussen 2004 en 2006 - een aanvang worden gemaakt.
De Minho-lijn ten noorden van Porto zal gedurende de periode 2006 - 2006 uit het Cohesiefonds gefinancierd worden. De nu volgende paar dagen zal er een besluit worden genomen over de toekenning van een subsidie van in totaal 87 miljoen euro voor de trajecten Nine-Braga-Lousada-Nine. Er wordt sinds 1987 onderzoek uitgevoerd naar de Atlantische spoorlijn van Ferrol in Galicië tot de Portugese grens. Voor dat onderzoek is intussen - we zijn nu in 2003 - zes miljoen euro uitgegeven. Er is voor de periode 2004 - 2006 op verzoek van de Spaanse autoriteiten nog eens vijf miljoen euro vrijgemaakt voor de financiering van onderzoek naar deze belangrijke spoorverbinding. Wat de verbinding tussen Ferrol en de Portugese grens betreft: sommige technische onderzoeken zijn reeds afgesloten, andere zijn nog in volle gang.
Ten noorden van Vigo is reeds met de bouw begonnen. Volgens informatie van de Spaanse en Portugese autoriteiten zou het traject Vigo-A Coruña in 2007 gereed moeten zijn. De lijn Vigo-Porto moet in 2009 gereed zijn, en de verbinding tussen A Coruña en Ferrol, het traject dat de verbindingen op Spaans grondgebied afsluit, moet in 2010 operationeel zijn. 
De Voorzitter.
In haar document betreffende de toepassing door Griekenland van Verordening (EEG) 3577/92(1) en in het bijzonder van artikel 3, lid 2 stelt de Commissie: "het recht van de staat van ontvangst om regels uit te vaardigen met betrekking tot aangelegenheden die met het bemannen van kustvaartschepen te maken heeft, is beperkt tot dekpersoneel en machinekamerpersoneel". In haar antwoord op mijn vraag P-3616/97(2) nam de Commissie evenwel een volledig tegenovergesteld standpunt in: "artikel 3 van Verordening (EEG) 3577/92 betreffende het bemannen dekt alle aspecten die met de bemanning verband houden. In concreto is bij het schatten van het aantal arbeidsplaatsen op passagiersschepen, veerboten en cruiseschepen het cabine- en het keukenpersoneel meegerekend bij de bemanning".
Waarom en via welke procedure heeft de Commissie haar standpunt gewijzigd en valt cabine- en keukenpersoneel nu niet langer onder de bemanning die wordt gedekt door artikel 3, lid 2 van de verordening? Is de Commissie niet op de hoogte van de veiligheidsproblemen die zullen ontstaan door de aanwezigheid van externe bemanningen op passagiersschepen en veerboten, met name gezien de betreurenswaardige ongelukken in de Europese Unie, en neemt de Commissie daarvoor de verantwoordelijkheid op zich? Is de Commissie van plan om met name betreffende cruiseschepen steun te verlenen aan het beginsel van 'de staat van ontvangst'? 
De Palacio, Loyola,
   - Mijnheer de Voorzitter, de Commissie begrijpt dat u het heeft over een zaak die op dit moment bij het Hof aanhangig is en betrekking heeft op de bepalingen die uit hoofde van de Griekse wetgeving van toepassing zijn op de bemanning van cabotage-vaartuigen.
In het verzoekschrift over dit onderwerp heeft de Commissie geen onderscheid gemaakt tussen de regels voor dekpersoneel en die voor machinekamerpersoneel. De voor de bemanning geldende regels gelden voor de gehele bemanning.
Het verwijt van de Commissie aan de Griekse overheid betreft de toepassing van de normen van de staat van ontvangst op cruiseschepen. Volgens Verordening 3577/92/EEG zijn namelijk de regels van de staat onder de vlag waarvan het schip vaart van toepassing.
De normen van de staat van ontvangst gelden alleen voor die cabotage-schepen die in lijndienst tussen de eilanden varen. Verder is het zo - en dus ook in dit geval - dat de nationale regels niet strijdig mogen zijn met het beginsel van vrije dienstverlening. Nationale wetgeving voor bemanningen mogen dus geen restricties opleggen, behalve indien daarvoor een dringende reden van algemeen belang bestaat, en zelfs dan dienen zulke restricties in verhouding te staan tot het beoogde doel. De Commissie wijst erop dat de SOLAS- en STCW-overeenkomsten - overeenkomsten die door alle lidstaten geratificeerd zijn - betrekking hebben op de veiligheid van het scheepsverkeer.
De Commissie is van mening - en ze heeft dat in haar mededeling over de interpretatie van Verordening 3577/92 ook duidelijk aangegeven - dat alle opleidings- en veiligheidsvoorschriften die verder gaan dan de in genoemde overeenkomsten opgenomen regels, een onaanvaardbare restrictie inhouden op het principe van vrije dienstverlening. 
Alavanos (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ontwaar een contradictie in de uiteenzetting van de Commissie en daarom wil ik mevrouw de commissaris een vraag stellen. Commissaris, naast de kwestie van de cruiseschepen zou ik u iets willen vragen over de andere passagiersschepen. Vindt u dat de staat van ontvangst regels kan opleggen voor de bemanning van cabotage-vaartuigen, niet alleen voor het dek- en machinekamerpersoneel maar ook voor het cabine- en keukenpersoneel? De vraag is dus of de staat van ontvangst dezelfde rechten heeft betreffende het dek- en machinekamerpersoneel en het cabine- en keukenpersoneel. 
De Palacio, Loyola,
   - Mijnheer de Voorzitter, deze kwestie ligt op dit moment voor aan het Hof. Nu is het zo dat de bijzondere overgangsperiode voor Griekenland uit hoofde van de bestaande richtlijn op 1 januari afloopt. Discriminatie mag dus niet meer.
U moet verder bedenken, mijnheer Alavanos, dat we het hier over de bemanning in haar geheel hebben. Hoe dit zij, het Hof zal aan alle twijfels - als er tenminste nog sprake is van twijfels - een einde maken. 
De Voorzitter.
   - Hartelijk dank, mevrouw de Palacio, dat u het Parlement vanmiddag te woord hebt willen staan.
Aangezien de voor het vragenuur aan de Commissie uitgetrokken tijd verstreken is, zullen de vragen nrs. 37 t/m 72 schriftelijk worden beantwoord.(3)
Het vragenuur is gesloten.

De Voorzitter.
   Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de bevordering van warmtekrachtkoppeling op basis van de vraag naar nuttige warmte binnen de interne energiemarkt en tot wijziging van Richtlijn 92/42/EEG (10345/2/2003 - C5-0444/2003 - 2002/0185(COD)) (Rapporteur: de heer Glante). 
Glante (PSE ),
   –Goedenavond, mevrouw de commissaris. Ik heb mijn plaats net op tijd gevonden. Het debat dat we vanavond in een knusse kring van insiders voeren gaat over een technologie, warmtekrachtkoppeling, die haar nut heeft bewezen in het milieubeleid. Warmtekrachtkoppeling wordt op allerlei manieren gebruikt, van stadsverwarming, vooral in Noord-Europa, tot industriële toepassingen, bijvoorbeeld bij de productie van keramiek en papier in andere landen.
Warmtekrachtkoppeling is de gelijktijdige productie van stroom en warmte volgens een procédé dat meestal leidt tot energiebesparing. In deze richtlijn ligt de nadruk vooral op hoogrenderende warmtekrachtkoppeling, dat wil zeggen procédés die tot een energiebesparing van ten minste tien procent leiden. Warmtekrachtkoppeling wordt onder andere om die reden gebruikt als instrument voor het verbeteren van de energie-efficiëntie en draagt dus bij aan het vergroten van de voorzieningszekerheid. De van de afgelopen maanden hebben aangetoond dat we daar iets aan moeten doen.
Allereerst zou ik nog iets willen zeggen over de manier waarop de Raad met het Parlement omgaat. We onderhandelen al sinds september 2002 over deze richtlijn, dus bijna anderhalf jaar. In de eerste lezing was er veel strijd, de tweede was veel meer gericht op het bereiken van een consensus. In zijn gemeenschappelijk standpunt heeft de Raad helaas slechts weinig van de amendementen van het Parlement overgenomen. Ook tijdens de tweede lezing toonde de Raad zich niet bijzonder flexibel en open tegenover onze eisen. Zoals ik het zie heeft de Raad van begin af aan een onverzoenlijke houding aangenomen, en ons is telkens weer gezegd dat er buiten het gemeenschappelijk standpunt geen speelruimte was. De manier van onderhandelen deed mij vaak meer denken aan een raadplegingsprocedure dan aan een medebeslissingsprocedure. Als rapporteur ben ik niet echt tevreden met het resultaat, maar er is uiteindelijk toch een compromis gesloten omdat de Raad druk op het Parlement heeft uitgeoefend – er was geen tijd meer voor een bemiddelingsprocedure als men vond dat de Raad alle termijnen in acht moest nemen. We zijn ook onder druk gezet door de mededeling dat een aantal delegaties in de Raad van mening was dat er geen richtlijn nodig was voor het bevorderen van warmtekrachtkoppeling en dat de richtlijn zou worden geblokkeerd wanneer het Parlement verdergaande eisen zou stellen.
Laat ik nu dan ingaan op de punten in deze richtlijn die volgens mij positief zijn. Met deze richtlijn willen we het gebruik van een technologie bevorderen die de energie-efficiëntie en de voorzieningszekerheid kan verbeteren. Warmtekrachtkoppeling krijgt op die manier een prominente plaats in het energiebeleid van de Europese Unie. Deze richtlijn is de basis voor een Europees WKK-beleid. We krijgen op die manier een gezamenlijke definitie van en dus ook een gezamenlijke visie op warmtekrachtkoppeling in heel Europa. Wat hoogrenderende warmtekrachtkoppeling is kan bepaald worden aan de hand van het in bijlagen II en III van deze richtlijn beschreven proces in twee fasen.
Ten eerste wordt de productie van elektriciteit door warmtekrachtkoppeling berekend volgens de Prothermo-methode, die in bijlage II wordt beschreven. Op basis van deze methode en met inachtneming van de resultaten van een nog lopende CEN/CENELEC-workshop moet de Commissie een geharmoniseerde methode voor de berekening van elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling en de nodige richtsnoeren voor de toepassing vastleggen.
Ten tweede kan warmtekrachtkoppeling alleen maar als hoogefficiënt worden bestempeld wanneer er ten minste tien procent energie wordt bespaard volgens de berekeningsmethode van bijlage III. Om de energiebesparing te berekenen moet de Commissie nog geharmoniseerde referentiewaarden voorleggen. Dat heeft het Europees Parlement altijd geëist, en het is een groot succes dat we dat hebben weten te bereiken. Er is niet vastgelegd in welke volgorde bijlagen II en III moeten worden toegepast. Alternatieve berekeningsmethodes blijven vooralsnog dus toegestaan, en de Commissie moet die zo nodig harmoniseren in een nieuw voorstel voor een richtlijn. Wel is nu al voorzien in een standaardmethode voor de afgifte van certificaten van oorsprong. Dat is belangrijk voor de grensoverschrijdende handel en dus voor de interne markt.
De lidstaten moeten een statistiek bijhouden over de productie in hun land van elektriciteit en warmte door warmtekrachtkoppeling. Ze moeten ook analyseren welke mogelijkheden er zijn om meer gebruik te maken van warmtekrachtkoppeling en daarover verslag uitbrengen aan de Commissie. De Commissie moet deze verslagen evalueren en zo nodig een actieplan voorleggen voor het bevorderen van warmtekrachtkoppeling in de Unie. De nationale instrumenten en de financiële steun moeten gebaseerd zijn op primaire energiebesparingen. Juridische en andere belemmeringen moeten worden weggenomen. In de richtlijn zijn een definitie van en een speciale status voor micro-warmtekrachtkoppelingseenheden vastgelegd; volgens deze richtlijn gaat het daarbij om installaties met een maximale capaciteit van vijftig kilowattuur. Exploitanten van dergelijke installaties kunnen voor de nodige berekeningen gebruik maken van gecertificeerde waarden, zodat de administratieve rompslomp beperkt blijft. De lidstaten kunnen voor kleine installaties en exploitanten van micro-warmtekrachtkoppelingseenheden de toegang tot het net vereenvoudigen. Wat dat betreft hadden we natuurlijk meer willen bereiken.
Wat staat er niet in de richtlijn, wat hadden we nog graag willen bereiken? Er worden helemaal geen streefdoelen genoemd voor de EU of voor de lidstaten, er wordt niets gezegd over speciale steun en er is te weinig ondersteuning voor micro-warmtekrachtkoppelingseenheden. Op die manier bevorderen we het gebruik van deze technologie in de komende jaren helaas niet. Er worden geen concrete maatregelen voorgesteld om het aandeel van elektriciteitsopwekking door warmtekrachtkoppeling in de totale stroomproductie in Europa te verhogen, en de toegang tot het net voor deze vorm van stroom wordt onvoldoende bevorderd. Er is nog geen geharmoniseerde berekeningsmethode; tot 2010 mogen er alternatieve methodes worden gebruikt. Warmtekrachtkoppeling op basis van kernenergie valt niet buiten het toepassingsgebied van de richtlijn. Het Europees Parlement had zeker een ambitieuzere richtlijn gewenst, maar in ieder geval hebben we nu een gemeenschappelijk concept van warmtekrachtkoppeling en een basis voor het bevorderen van warmtekrachtkoppeling in Europa. We leggen de basis voor het harmoniseren van de methodes voor het berekenen van elektriciteit uit warmtekrachtkoppeling en voor primaire energiebesparingen. De lidstaten zullen voor deze technologie een beleid moeten uitwerken, daar ze een evaluatie moeten maken van de nationale productiecapaciteit en het nationale potentieel, waarover ze vervolgens verslag moeten uitbrengen aan de Commissie. Wanneer blijkt dat het gebruik van warmtekrachtkoppeling niet toeneemt, moet de Commissie op haar beurt een actieplan voorleggen om het gebruik van deze technologie te bevorderen.
Het warmtekrachtkoppelingsbeleid is hiermee op Europees niveau aangekomen. Dat is een fraai succes voor de Europese Unie. Tot slot wil ik een beroep doen op de lidstaten om zo snel mogelijk vast te stellen welke mogelijkheden ze hebben om meer gebruik te maken van warmtekrachtkoppeling. Ze moeten alle hindernissen wegnemen die het moeilijker maken om het aandeel van warmtekrachtkoppeling te vergroten. Ik doe ook een beroep op de Commissie om zo snel mogelijk een nieuwe richtlijn voor te leggen over een Europees beleid voor het bevorderen van deze technologie en een volledige harmonisatie van de energiemarkt.
Tot slot wil ik de corapporteurs, de schaduwrapporteurs, alle collega’s die hebben meegewerkt en ook de Commissie bedanken. Ik geloof dat we goed hebben samengewerkt. In de discussies heb ik keer op keer duidelijk gemaakt dat ik een compromis zie als een oplossing die iedereen een beetje pijn doet. Ik hoop dat de pijn eerlijk verdeeld is, en dat we morgen, wanneer we stemmen over de compromisamendementen, een bruikbare richtlijn krijgen.
De Palacio, Loyala,
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, om te beginnen wil ik u graag zeggen hoezeer het me deugd doet dat we nu op het punt staan de procedure voor het goedkeuren van deze richtlijn voor het bevorderen van warmtekrachtkoppeling af te ronden. Ik wil eerst de rapporteur, de heer Glante, bedanken, maar mijn dank gaat ook uit naar de corapporteurs en de overige bij dit proces betrokken afgevaardigden. Ze hebben heel hard gewerkt aan deze richtlijn, die voor het energiebeleid in Europa van groot belang is. Het is technisch gezien vaak een heel gecompliceerde materie.
De richtlijn over de bevordering van warmtekrachtkoppeling is een stap voorwaarts. We proberen zo een bijdrage te leveren aan de oplossing van de problemen in de Europese energiesector. Het is van groot belang dat we energie gaan besparen en de uitstoot van broeikasgassen beperken. Een doeltreffende warmtekrachtkoppeling kan daarbij helpen: we besparen zo energie, en dat betekent ook dat er minder broeikasgassen vrijkomen. We denken nu ook aan warmtekrachtkoppeling voor hernieuwbare energiebronnen. Daarmee zal de continuïteit van de energievoorziening gediend zijn. Er kunnen altijd problemen optreden bij transport van stroom – zeker als het om lange afstanden gaat. Met warmtekrachtkoppeling zijn we in dit opzicht minder kwetsbaar. De plaats waar de elektriciteit wordt opgewekt bevindt zich immers dichter in de buurt van de plaats waar stroom wordt verlangd: productie en consumptie komen dichter bij elkaar te liggen. Bovendien wordt de energievoorziening op deze wijze flexibeler. Warmtekrachtkoppeling kan immers toegepast worden – ik heb het al eerder gezegd – bij alle energiebronnen, waaronder ook hernieuwbare.
De Europese industrie heeft al geruime tijd behoefte aan een regeling op dit gebied. Men houdt de ontwikkelingen hier nauwlettend in de gaten, en ik geloof dat iedereen inziet dat wat we hier vanavond en morgen, bij de stemming, kunnen bereiken een goed akkoord is – een compromis “dat iedereen een beetje pijn doet”, zoals de heer Glante het uitdrukte. Maar misschien is het daarom wel zo’n goed akkoord.
De heer Glante heeft één heel belangrijk punt aangeroerd: hij heeft gezegd dat aan het begrip warmtekrachtkoppeling op verschillende wijzen uitleg kan worden gegeven, en die uitleg verschilt van land tot land. Door dit debat te voeren brengen we die uiteenlopende benaderingen in één concept onder, en dan komen we uit bij iets dat mij essentieel lijkt: warmtekrachtkoppeling moet werkelijk warmtekrachtkoppeling zijn en bijdragen tot het verbeteren van de reële totale energiebalans.
Bij deze discussie tussen de Raad en het Parlement over het bevorderen van warmtekrachtkoppeling ging het vooral om het vastleggen van doelstellingen. We moesten de lidstaten bereid vinden hun potentieel vast te stellen en daarvan verslag te doen. Ik geloof dat we zo een stap voorwaarts hebben gemaakt en daarin voldoende ver zijn gegaan. De rapporten van de lidstaten moeten worden gepubliceerd, zodat de belanghebbende partijen ze kunnen bekijken. Ik ben ervan overtuigd dat er vervolgens maatregelen zullen worden genomen om het potentieel voor energiebesparende warmtekrachtkoppeling te benutten.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de amendementen van het Parlement hebben niet alleen de aanvankelijke richtlijn zoals we die aan het Parlement en de Raad hebben voorgelegd verbeterd, ze hebben ook geleid tot een betere formulering van het gemeenschappelijk standpunt. Zeker als het gaat om het punt waar de rapporteur op heeft gewezen: micro-warmtekrachtkoppeling, een uiterst veelbelovende technologie. Ik ben heel tevreden dat het Parlement op dit punt heeft willen aandringen en de nodige wijzigingen heeft willen doorvoeren opdat micro-warmtekrachtkoppeling rechtstreeks in onze nieuwe richtlijn kon worden verwerkt.
Het Parlement heeft ook op andere punten meegewerkt aan de verbetering van het gemeenschappelijk standpunt. Ik denk dan aan autorisatie van het comité dat belast is met het uitwerken van de gecompliceerde technische details en de aanpassing van de grenswaarden aan de technologische ontwikkelingen. Ik wil u daarom nogmaals bedanken voor het werk dat u verricht heeft. U heeft opnieuw laten zien wat u vermag – ook als er, zoals in dit geval, soms heftig moet worden gediscussieerd over uiterst technische zaken. Ik wil u feliciteren met de hoge kwaliteit van uw werk.
Ik wil verder opnieuw de rapporteur, de heer Glante, bedanken, alsmede de co- en schaduwrapporteurs en al diegenen die aan dit debat een bijdrage hebben geleverd. 
Rübig (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, allereerst zou ik u van harte willen bedanken voor uw woorden van lof voor het werk van het Parlement. We weten dat er in dit Parlement niet alleen maar ingenieurs zitten, maar ook goede, gekozen politici, die proberen van ieder voorstel het beste te maken. Ik wil vooral ook de heren Glante en Vidal-Quadras Roca bedanken, omdat ze zich ten volle geëngageerd hebben in deze kwestie. We hebben in de afgelopen maanden volgens mij heel veel geleerd over deze technologie, en uiteindelijk hebben we vastgesteld dat er toch altijd een politieke keuze moet worden gemaakt. Ik ben ook blij met het compromis, waarvoor we veel steun hebben gekregen van onze medewerkers. Zij hebben zich echt ingewerkt in deze ingewikkelde materie, en wat zíj hier hebben gepresteerd is misschien nog wel het meest uitzonderlijk.
Na de stemming in de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie is wel duidelijk dat de richtlijn morgen zal worden aangenomen. Ik geloof dat het verstandig was om een bemiddelingsprocedure te vermijden. Misschien hadden we nog een paar punten kunnen regelen, maar ik stel vast dat de hoofdpunten van onze algehele benadering in de tekst staan. We wilden absoluut zeker weten dat we een richtlijn zouden krijgen, want juist volgend jaar, wanneer de interne markt niet meer onder de begroting valt, is het heel belangrijk dat we voor alle deelnemers op deze markt een hebben. Daarom waren de definities in dit verband ook zo belangrijk. Wij willen de voorzieningszekerheid verbeteren. Dat kunnen we natuurlijk onder andere doen met micro-warmtekrachtkoppeling. We willen graag dat veel ondernemers de voorzieningszekerheid verbeteren en zorgen voor een zuiniger gebruik van energie. Vooral willen we - en ik geloof dat dit een van de belangrijkste drijfveren was - de veiligheid van het net verbeteren. We hebben door de allemaal geleerd dat er vaak een groot verschil bestaat tussen de elektriciteit die wordt verhandeld en de elektriciteit die daadwerkelijk beschikbaar is. Daarom moeten we de stabiliteit van het net verbeteren door te zorgen voor veel leveranciers. Op die manier kunnen ook de huishoudens later de mogelijkheid krijgen om een deel van hun elektriciteitsrekening terug te krijgen door stroom te leveren. Micro-warmtekrachtkoppeling biedt consumenten de mogelijkheid om ook als kleine gebruikers efficiënter en goedkoper energie te verkrijgen, terwijl we tegelijkertijd de voorzieningszekerheid verhogen. Dat is goed voor de nationale economie, maar ook voor de individuele consument. Het is ook onze taak om de belangen van de burgers te behartigen, en wanneer energie goedkoper wordt zal iedere burger dat uiteindelijk in zijn portemonnee voelen.
Het is van het grootste belang dat we allemaal met dezelfde definitie van warmtekrachtkoppeling werken. Het belangrijkste resultaat is volgens mij dat we hebben besloten om verschillende berekeningsmethodes te aanvaarden, vooral het voorstel van de CEN, waar we met belangstelling op wachten. De basis is Prothermo, maar de Commissie moet ook ons voorstel voor de berekening van de nettowaarde van elektriciteit serieus onder de loep nemen. We hebben nu een norm die in de toekomst voor iedereen heel belangrijk is. Een ander belangrijk punt is dat de elektriciteit die door de industrie met behulp van warmtekrachtkoppeling voor eigen gebruik wordt opgewekt op dezelfde manier wordt behandeld als elektriciteit die aan het net wordt geleverd. Op die manier kunnen we ook bedrijven die mechanische energie opwekken en bedrijven die geen energie aan het elektriciteitsnet leveren op voet van gelijkheid behandelen. Energie is van groot belang in dit steunmechanisme.
Ik vind dat we het best mogelijke resultaat bereikt hebben. Niemand heeft geheel zijn zin gekregen, maar we hebben wel een optimale oplossing bereikt waarmee we ook met het oog op de verkiezingen van volgend jaar kunnen aantonen dat Europa wel degelijk relevant is.
Paasilinna (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijn dank aan rapporteur Glante voor wat een zware opgave was. Het bevorderen van het gebruik van warmtekrachtkoppeling is een van de beste manieren om de doeltreffendheid van de energie-economie te verbeteren en de door deze productie veroorzaakte uitstoot van broeikasgassen te verminderen. Laten wij met behulp van wetenschappelijke kennis, efficiency en billijkheid de uitstoot bestrijden.
Bij ons in Finland hebben wij goede ervaringen met warmtekrachtkoppeling. Wij zijn pioniers op dit gebied. In Finland wordt nu al eenderde van de elektriciteit door warmtekrachtkoppeling opgewekt. Ik steun de richtlijn, want die bevordert de toename van deze productie in heel Europa. De Unie zou eigenlijk het voorbeeld op dit gebied moeten geven.
Het is wenselijk dat dergelijke initiatieven zo snel mogelijk ook in de programma's van de nieuwe buurlanden worden opgenomen, zodat deze productie ook in de buurregio’s van de Unie toeneemt. In onze nationale strategie zijn we op dit pad al bijna bij het eindpunt aangekomen: voor wijkverwarming en bedrijfsterreinen wordt over de hele linie al gebruik gemaakt van warmtekrachtkoppeling. Onze energie-economie is zeer divers, veelzijdig en efficiënt.
Ik ben het met de vorige spreker eens dat de prijs van elektriciteit omlaag moet. Wij merken dat het van belang is dat de lidstaten de bevoegdheid houden om op nationaal niveau te besluiten welke middelen er worden gebruikt voor meer gemeenschappelijke doelen. Wij kennen wat dit betreft verschillende snelheden in de Unie.
Over de details wil ik één ding zeggen: ik ben het ermee eens dat de Raad het amendement in het verslag steunt waarin gesteld wordt dat het de taak van de Commissie is de effecten van een geharmoniseerde metingsmethode te beoordelen en extra maatregelen voor te stellen om harmonisatie te bevorderen. Ik steun dit uitgangspunt, omdat de harmonisatie van bepalingen die voor nationale doeleinden worden gebruikt de doelstelling voor de lange termijn moet zijn. 
Pohjamo (ELDR ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ook ik wil namens mijn fractie de heer Glante bedanken voor zijn zeer verdienstelijke verslag. Hij heeft veel werk voor deze zaak verricht, naar veel partijen geluisterd en een goed eindresultaat bereikt. Ik ben een warm voorstander van het gebruik van warmtekrachtkoppeling als instrument van het milieu- en energiebeleid om de energie-efficiëntie te verhogen en de energievoorziening te verbeteren. Zoals de heer Paasilinna hiervoor zei, hebben wij in Finland goede ervaringen met warmtekrachtkoppeling.
Het opstellen van een richtlijn die van toepassing is voor de hele Unie is een moeilijk proces, omdat de richtlijn technisch gezien veeleisend is en omdat de omstandigheden en prakrijken in de lidstaten enorm verschillen. Onze fractie steunt het door de rapporteur opgestelde compromis en hoopt dat met de richtlijn nu snel vorderingen worden gemaakt. Naar mijn mening is het belangrijk dat er in deze zaak vooruitgang wordt geboekt, al is het maar met kleine stappen.
De Europese Unie is in hoge mate afhankelijk van de import van energie, wat voor onzekerheid zorgt. Een toename van het aandeel van geïmporteerde energie verhoogt het risico van onderbreking van de energievoorziening. Het vergroten van het aandeel van warmtekrachtkoppeling is noodzakelijk. Met deze richtlijn kan een kader voor bevordering van het gebruik van warmtekrachtkoppeling worden gecreëerd. De lidstaten moeten gezamenlijk de vastgestelde criteria goedkeuren op basis waarvan bindende doelen kunnen worden bereikt. De ervaring leert dat als de criteria niet bindend zijn voor de lidstaten, er slechts langzaam vooruitgang wordt geboekt.
Er kan optimaal van de mogelijkheden van warmtekrachtkoppeling worden geprofiteerd als de verschillende actoren de beschikbare technische mogelijkheden kennen en compatibele systemen vinden. Samenwerking tussen de verschillende actoren en het uitwisselen van informatie over goede praktijken zijn van groot belang. 
Vidal-Quadras Roca (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mevrouw de commissaris, de Commissie – en dan vooral vice-voorzitter De Palacio – heeft vanaf het begin van deze wetgevende periode hard gewerkt aan het energiebeleid van de Unie, en dat beleid heeft nu een nieuwe dimensie gekregen.
Bij het energiebeleid streven we, zoals bekend, naar voorzieningszekerheid, lagere kosten en behoud van het milieu. Warmtekrachtkoppeling is een heel nuttig instrument bij het behalen van deze doelstellingen. Het werd dus tijd dat deze richtlijn er kwam.
Bij het debat over en de uitwerking van deze uiterst belangrijke wetgeving is duidelijk gebleken dat er twee belangen, twee sectoren, tegenover elkaar staan. De belangen die hier op elkaar moesten worden afgestemd waren de belangen van degenen die warmte produceren en degenen die deze warmte in een industrieel proces willen gebruiken. Die tegenstelling kwam vreemd genoeg tot uitdrukking in twee natuurkundige parameters: de energie-efficiëntie van de installaties en de besparing van primaire energie. Wat wij samen hebben geprobeerd te doen is een evenwichtig voorstel uitwerken dat als basis kan dienen voor het bevorderen van warmtekrachtkoppeling. We hebben voor dat doel een objectief onderzoek uitgevoerd naar alle belangen die daarbij meespelen.
Ik geloof dat we daarin geslaagd zijn, mijnheer de Voorzitter, en wel dankzij het uitmuntende werk van de rapporteur, de heer Glante, en alle andere collega’s die een bijdrage hebben geleverd. Ze hebben laten zien dat een consensus niet altijd kwaliteitsvermindering inhoudt. Bij gelegenheden als deze hebben we via een consensus een resultaat geboekt dat beslist gevierd mag worden.
Ik sluit dus af, mijnheer de Voorzitter, door mijn tevredenheid met dit resultaat te uiten. We hebben bij het energiebeleid dat we allen voorstaan een belangrijke stap voorwaarts gezet. Ik hoop dat deze richtlijn de aanzet geeft tot een geharmoniseerde en uniforme aanpak voor de bevordering van warmtekrachtkoppeling om ons zo in staat te stellen de doelstellingen die we nu al geruime tijd nastreven te behalen. 
Glante (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, voor de volledigheid wil ik er nog op wijzen dat de Raad het secretariaat en ook mij een brief heeft gestuurd. Aan de formele vereisten is dus voldaan. De Raad heeft ons compromis erkend. Ik heb gisteren het woord gevoerd tijdens het debat over het verslag van de heer Chichester. Op dat moment was die brief er nog niet, maar nu wel, en dat is een stap in de goede richting. Ik wil iedereen nu nog even duidelijk maken wat CHP (de Engelse afkorting voor warmtekrachtkoppeling) werkelijk betekent. Het betekent . Ik geloof dat we een fraai resultaat hebben bereikt en ik wens u prettige feestdagen.
Matikainen-Kallström (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, er is op vele forums over deze kwestie gedebatteerd en ik bedank de rapporteur voor zijn grote inzet voor deze zaak, die direct verband houdt met warmtekrachtkoppeling en het functioneren van de interne markt en die nu hopelijk wordt afgehandeld.
In de laatste compromisvoorstellen is de richtlijn daadwerkelijk de juiste kant op gegaan. Het is goed dat er geen nationale doelen worden gesteld: het uitgangspunt is positief en stimulerend. Warmtekrachtkoppeling moet worden bevorderd omdat het een efficiënte en natuurlijke manier is om elektriciteit en warmte te produceren. Het is ook van belang dat de steun voor warmtekrachtkoppeling niet wordt beperkt tot elektriciteitsinstallaties van minder dan vijftig megawatt. Wij moeten ons verzetten tegen de voorgestelde steun aan kleinschalige warmtekrachtkoppelingseenheden door ze bijvoorbeeld een vrije aansluiting op het net en garantieprijzen te bieden. Dit zou de concurrentie verstoren op de open elektriciteitsmarkt die we momenteel in de Europese Unie proberen te creëren. Kleinschalige warmtekrachtkoppelingseenheden moeten op andere manieren worden gesteund, op basis van keuzevrijheid, zonder de concurrentie te verstoren en daar waar warmtekrachtkoppeling een kosteneffectieve technologie is.
Biomassa moet steeds meer als brandstof voor warmtekrachtkoppeling worden gebruikt. Op die manier wordt bevorderd dat de doelen inzake het gebruik van hernieuwbare energiebronnen en het verminderen van de uitstoot worden bereikt. De onderhandelingen over emissiehandel kunnen tot gevolg hebben dat aparte steun voor warmtekrachtkoppeling onnodig blijkt te zijn. Verwacht wordt dat de energieprijs op de markt als gevolg van de emissiehandel sowieso zal stijgen, hetgeen een extra druk legt op de gebruikers.
Het is van belang warmtekrachtkoppeling te bevorderen, omdat het zowel in economisch als in ecologisch opzicht een goede oplossing is. De nu overeengekomen compromisvoorstellen zijn wat dit betreft een stap vooruit. 
De Palacio, Loyala,
   – Dames en heren, ik wil u graag bedanken voor al uw interventies. En ik wil er ook op wijzen – de heer Vidal-Quadras Roca heeft dat zojuist al gedaan – dat we met deze definitie beide soorten warmtekrachtkoppeling in één concept hebben ondergebracht. In Europa worden namelijk verschillende benaderingen aangehouden: één waarbij gestreefd wordt naar efficiënt gebruik van energie door de industrie, en een andere die vooral gericht is op de productie van warmte voor doeleinden van – met name – collectieve verwarming.
Nu hebben we ten slotte voor deze algemene definitie gekozen. Er is dan een positieve energiebalans, dat wil zeggen: via warmtekrachtkoppeling krijgen we dezelfde resultaten bij een lagere energieconsumptie dan die welke nodig zou zijn wanneer we de productie gescheiden zouden houden. En dat is waar we naar toe willen: meer efficiëntie op energiegebied.
In dit geval heeft de consensus – zoals u terecht heeft opgemerkt – tot positieve resultaten geleid. Als je tot een werkelijk goede consensus wilt komen, gaat het niet om afzwakken of laten verwateren, maar om combineren en problemen ondervangen. In gevallen als het onderhavige heeft de bereikte consensus juist tot gevolg dat we een hele serie maatregelen die tezamen het Europese energiebeleid moeten schragen, steunen en extra inhoud verlenen.
Dan blijft over, als een mogelijk onafgedane kwestie, het pakket inzake de voorziening op basis van kernenergie. Ik hoop dat het Parlement zich daarover spoedig zal uitspreken. De Raad heeft een heel pakket maatregelen voorgesteld en daar zullen we iets over moeten zeggen. Dan hebben we het over het derde pakket maatregelen, na de pakketten voor gas en elektriciteit. Waar we op uit zijn is een zekere energievoorziening binnen de context van een geliberaliseerde markt, en die voorziening moet berekend zijn op de behoeften van een uitgebreide Unie.
Dit is de laatste voltallige vergadering van dit jaar, de laatste zitting van dit wetgevingsjaar. Er zullen meer wetgevende perioden komen, en ik hoop dat u – indien u wilt, tenminste – hier dan opnieuw zult zitten. Het is hoe dan ook belangrijk dat we de balans opmaken van hetgeen we bewerkstelligd hebben.
We hebben om te beginnen een hele reeks verklaringen afgelegd over efficiënt energiegebruik, warmtekrachtkoppeling en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen. Prachtige verklaringen, vol goede bedoelingen – maar niet meer dan dat. En nu zijn we dan eindelijk begonnen met het uitvaardigen van maatregelen met concrete doelstellingen ter bevordering van efficiënt energiegebruik, warmtekrachtkoppeling en het gebruik van hernieuwbare energiebronnen op verschillende terreinen en in verschillende toepassingen.
We zijn ook op andere gebieden actief geweest, zoals de voorzieningszekerheid en het efficiënt functioneren van de markt. Ook daar blijkt dit uiterst belangrijke goed – energie – ons voor problemen te stellen. En dan zwijg ik nog even over problemen bij de veiligheid van de zojuist genoemde kernenergie.
Ik wil deze interventie aangrijpen om u allemaal te bedanken voor uw werk en de wijze waarop u al deze tijd met ons heeft samengewerkt, vooral bij de totstandkoming van deze richtlijn. Het is een gecompliceerde richtlijn, maar ik geloof dat hij heel gunstige gevolgen teweeg zal brengen. Ik wens u een prettige kerst en het beste voor 2004.
De Voorzitter.
   Dank u, mevrouw de commissaris, en prettige kerstdagen!
Het debat is gesloten
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0431/2003) van de heer Zimmerling, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot verlenging en wijziging van Verordening (EG) nr. 1659/98 van de Raad betreffende gedecentraliseerde samenwerking (COM(2003) 413 - C5-0319/2003 - 2003/0156(COD)). 
Nielson,
   . - Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik rapporteur Zimmerling bedanken voor zijn werkzaamheden ten aanzien van deze verordening en met name voor zijn inspanningen om de wetgevingsprocedure bij de eerste lezing rond te krijgen.
Met dit voorstel willen wij de rechtsgrond voor de begrotingslijn voor gedecentraliseerde samenwerking met nog eens drie jaar verlengen. Hiermee wordt de continuïteit van de begrotingslijn gewaarborgd tot eind 2006, wanneer de nieuwe financiële vooruitzichten worden vastgelegd. Tevens biedt dat ruimte voor een grondigere discussie met alle betrokkenen over de rol van de begrotingslijn en de toewijzing van financiële middelen. Naar aanleiding van deze discussie kunnen we de strategische richtsnoeren voor gedecentraliseerde samenwerking op langere termijn herzien.
De meest recente evaluatie van de tenuitvoerlegging van deze begrotingslijn is in juli naar het Parlement gestuurd. Daaruit komt duidelijk naar voren dat gedecentraliseerde samenwerking een belangrijke aanvulling vormt op de maatregelen in het kader van de nationale indicatieve programma's ter ondersteuning van het lokale maatschappelijk middenveld.
De amendementen van de Commissie ontwikkelingssamenwerking zijn bedoeld om te verduidelijken welke actoren voor gedecentraliseerde samenwerking in aanmerking komen. Zo ontstaat er meer coherentie met de comitologie en kan er beter verslag worden uitgebracht over de tenuitvoerlegging van maatregelen die krachtens deze begrotingslijn worden gefinancierd.
De Commissie neemt al deze amendementen dankbaar aan. De discussies tussen de rapporteur, de werkgroep van de Raad en de diensten van de Commissie zijn zeer productief gebleken. De enige uitzondering hierop vormt amendement 5, waarin wordt voorgesteld het referentiebedrag van 18 miljoen naar 36 miljoen euro op te trekken. Ik begrijp dat het Parlement lokale actoren graag een grotere rol wil toebedelen in ontwikkelingssamenwerking, met name maatschappelijke organisaties in zuidelijke landen.
Wij spannen ons daarvoor actief in. Onder deze begrotingslijn hoeven echter geen extra middelen te worden vrijgemaakt voor gedecentraliseerde samenwerking. Uit ons voorstel blijkt immers duidelijk dat de financiering hoofdzakelijk is bedoeld voor moeilijke partnerschappen. Dit heb ik ook toegelicht in de brief die ik twee weken geleden aan het Parlement heb gestuurd. Op andere gebieden kunnen geografische instrumenten worden ingezet.
De Commissie gaat dan ook niet akkoord met de voorgestelde verhoging. Hierin wordt zij overigens volledig gesteund door de Raad. 
Zimmerling (PPE-DE ),
   –Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, deze verordening loopt aan het einde van dit jaar af. Met dit verslag willen we ervoor zorgen dat het beleid kan worden voortgezet. We willen in de jaren 2004 tot 2006 een beleid voortzetten dat resultaten heeft opgeleverd, en om een rechtsgrondslag te krijgen voor een naadloze overgang willen wij nu proberen om al tijdens de eerste lezing een positief resultaat te bereiken, samen met de Raad en de Commissie. Dat lijkt ons tot nu toe ook te zijn gelukt, want de amendementen die vandaag voorliggen verdienen over het geheel genomen zeker onze steun. Het was onze bedoeling om de nadruk te leggen op de initiatieven en actoren van de gedecentraliseerde samenwerking in de ontwikkelingslanden zelf, en niet op die in de Europese Unie.
De formulering van amendement 10 is het resultaat van een compromis van de heer Sauquillo Pérez del Arco en mijzelf. Daarin staat onder andere dat ook onafhankelijke stichtingen moeten worden opgenomen. In onze tekst hebben we de formulering van overweging 11 over de status van kerken en levensbeschouwelijke organisaties uit de bijlage bij het Verdrag van Amsterdam overgenomen, zodat een en ander aanvaardbaar was voor de Raad.
De commissaris heeft zojuist al gezegd dat amendement 5 het eigenlijke breekpunt is. De andere punten zijn al geregeld in de Commissie ontwikkelingssamenwerking. In amendement 5 wordt voorgesteld de begroting van 18 tot 36 miljoen euro te verhogen. Ik zou natuurlijk ook wel meer geld voor dit beleid ter beschikking willen stellen, maar ik vind, gelet op de huidige situatie, dat dit verslag en deze verordening niet de juiste instrumenten zijn om die eis te stellen. Dat zou er ongetwijfeld toe leiden - en dat heeft de Raad ons ook heel duidelijk laten weten - dat we in eerste lezing geen overeenstemming zouden kunnen bereiken. Daarom lijkt het me beter om het te laten bij de 18 miljoen euro uit het voorstel, en dan tijdens de onderhandelingen over de volgende periode vanaf 2007 een hoger bedrag te voorzien. 
Sauquillo Pérez del Arco (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil voor al het andere de rapporteur, de heer Zimmerling, bedanken voor zijn werk. Hij heeft het mogelijk gemaakt dat we het eens zijn geworden over een goede verordening voor gedecentraliseerde samenwerking. Dat was in het kader van de modernisering van het communautaire ontwikkelingsbeleid beslist nodig. We hebben niet alleen in het Parlement, maar ook op interinstitutioneel niveau een consensus bereikt. Dat betekent dat we spoedig een nieuwe rechtsgrond zullen hebben voor het ontwikkelingsbeleid voor de eerstvolgende drie jaar.
Gedecentraliseerde samenwerking – waarbij zowel in Europa als in de ontvangende landen actoren en entiteiten worden ingezet die niet of niet rechtsreeks onder de overheid ressorten – is een voorwaarde voor participatieve ontwikkeling. Daarmee hopen we tegemoet te komen aan de behoeften en de ideeën van de bevolkingen met wie we samenwerken. Ons beleid kan zo dus een factor zijn bij de democratisering van de zich ontwikkelende landen, aangezien het sociale netwerk via gedecentraliseerde samenwerking versterkt wordt. Bovendien is bewezen dat de hulp zo doeltreffender wordt, en gedecentraliseerde samenwerking is ook een element bij het concretiseren van het idee van toe-eigening van ontwikkelingsprocessen.
Ontwikkelingssamenwerking is al geruime tijd niet meer uitsluitend bilateraal of multilateraal, en ofwel gouvernementeel ofwel non-gouvernementeel. De Fractie van de Europese Sociaal-Democraten is een groot voorstander van het perfectioneren van de gedecentraliseerde samenwerking. Er zijn in Europa mensen die menen dat we op deze wijze bewegingen die niet onder staatstoezicht staan bevorderen. In de ontvangstlanden zijn sommige autoriteiten bevreesd dat ze de controle zullen verliezen over middelen die ze als de hunne beschouwen. Vanuit het idee van duurzame en participatieve lokale ontwikkeling bezien moeten we stellen dat deze mensen zich vergissen.
Bij gedecentraliseerde samenwerking is de aandacht vooral gericht op de betrokken actoren, en niet zozeer op economische hulpmiddelen of de door de samenwerking bestreken sectoren.
Wat de – door de rapporteur genoemde – economische middelen betreft: wij hebben, om tot een interinstitutioneel akkoord te kunnen geraken, onze aanvankelijke eis tot uitbreiding van de middelen laten vallen. We rekenen er echter wel op dat de Commissie haar belofte om toe te zien op een behoorlijke uitvoering van het programma gestand zal doen. We geloven overigens dat de begrotingslijn voor gedecentraliseerde samenwerking geleidelijk moet worden uitgebreid. Hij mag niet gezien worden als een minder belangrijke begrotingslijn waaruit middelen kunnen worden onttrokken om elders gaten te vullen.
We hebben in begrotingslijn B7-6002 nu 9 miljoen euro voor het eerste jaar en 6 miljoen euro voor de volgende twee jaar. Verder is het altijd mogelijk dat er uit de begrotingslijnen voor de afzonderlijke landen middelen worden vrijgemaakt voor doeleinden van gedecentraliseerde samenwerking. Dat is voor ons niet genoeg. We zouden graag meer hebben gehad, maar met het oog op de consensus zijn we bereid met deze oplossing genoegen nemen.
Het gaat hier om een transversale begrotingslijn, zonder sectorale limieten. Onze fractie heeft geprobeerd zo veel mogelijk categorieën begunstigden toe te laten, opdat alle sociale geledingen een kans krijgen. Er wordt expliciet gesteld dat lokale overheden ook als gemeentelijke autoriteiten worden beschouwd. We zijn heel tevreden met de verlenging van de verordening en de wijzigingen die erin zijn aangebracht. Daarbij is rekening gehouden met de verslagen van de afgevaardigden Gemelli, Carrilho en Howitt. We hopen nu dat de Commissie zich houdt aan de door het Parlement vastgestelde termijnen voor het presenteren en beoordelen van de resultaten. Dan kunnen we zien hoe doeltreffend dit ontwikkelingsinstrument is. 
Rod (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, voor onze fractie is gedecentraliseerde samenwerking een essentieel onderdeel van het ontwikkelingssamenwerkingbeleid. Het is namelijk een van de enige onderdelen waarbij zeker is dat de gelden ook echt door de bevolking van de zuidelijke landen gebruikt worden. Het verslag-Zimmerling wijst in de goede richting. Het biedt een instrument waarmee de participatie van de burgers in ontwikkelingslanden daadwerkelijk gewaarborgd kan worden. Het verslag-Howitt bood al interessante aanzetten en dit nieuwe verslag beoogt een verdere verbetering van de samenwerking met niet-overheidsactoren.
Wij zijn erg blij met de gestage groei van de lijst van potentiële partners. Wij hechten er veel belang aan dat organisaties van inheemse bevolkingsgroepen niet vergeten worden, daar deze vaak in de minderheid zijn en tegenstand ondervinden van overheden die vaker wel dan niet autoritaire krachten vertegenwoordigen.
Wat de actoren betreft vormen de kerken een probleem. Hoewel het voor iedereen logisch lijkt dat liefdadigheidsinstellingen, ook als die een godsdienstig karakter hebben, in aanmerking kunnen komen voor middelen voor gedecentraliseerde samenwerking, lijkt het me anderzijds ondenkbaar dat de Europese Unie uit dien hoofde ook kerken financiert, daar die toch allereerst de verbreiding van hun religie tot doel hebben. Gaan wij katholieke kerken of protestante kerkgebouwen financieren in moslimlanden, of moskeeën in christelijke landen? We hebben daarover gesproken met de rapporteur en deze leek het probleem begrepen te hebben. Dat dit standpunt gehandhaafd werd voordat er in de commissie over gestemd was kan nog als een kwestie van onoplettendheid worden beschouwd. Maar het is toch vreemd dat dit aspect, nadat het door de Commissie ontwikkelingssamenwerking in grote meerderheid was verworpen, door tussenkomst van het voorzitterschap van de Raad opnieuw is opgenomen, waarbij een tekst is gebruikt van het Verdrag van Amsterdam, die daartoe is ontdaan van de filosofische elementen. Dit maakt het er voor mij niet bepaald duidelijker op wat het einddoel is van deze tekst. Zonder opheldering op dit punt kunnen wij niet voor dit verslag stemmen. Ik wil er dus bij mijn collega’s op aandringen om terug te keren tot het amendement dat in de commissie is goedgekeurd en waarin de financiering beperkt wordt tot liefdadigheidsinstellingen.
Het is van essentieel belang dat zo veel mogelijk maatschappelijke organisaties gehoord kunnen worden en kunnen profiteren van financiering die los staat van de overheid van hun land. Dat is de beste manier om de onafhankelijkheid van sociale bewegingen te versterken in hun strijd voor duurzame ontwikkeling, mensenrechten en sociale rechten, democratisering of cultureel pluralisme. Wij vragen daarom om een verdubbeling van het budget van 18 naar 36 miljoen euro. Dit lijkt ons noodzakelijk, willen we alle maatschappelijke actoren laten meedoen in het debat. Een goed beleid alleen is namelijk niet voldoende; we moeten ook zorgen voor de financiële middelen. 
Belder (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ontwikkelingshulp komt optimaal tot stand door recht te doen aan de lokale context in ontwikkelingslanden. Overleg met lokale partijen spreekt daarbij voor zich. Het instrument van de gedecentraliseerde samenwerking roept evenwel een aantal vragen op.
Allereerst een aparte budgetlijn. Een lijn voor gedecentraliseerde samenwerking is een experiment van de afgelopen jaren. De evaluatie die de Europese Commissie heeft laten uitvoeren geeft totaal geen blijk van effectieve implementatie. Een voortzetten van de aparte budgetlijn is dus niet redelijk. Helaas zie ik deze afweging niet in het verslag weergegeven. Met name de selectie van projecten is problematisch.
Er is een transparant kader nodig waarbinnen de delegaties de juiste projecten selecteren. De criteria voor die selectie moeten goed zijn en de toepassing ervan inzichtelijk. Het evaluatieverslag toont daarentegen dat het selectieproces helemaal niet transparant is. Tevens schiet de follow-up en evaluatie tekort. Het evaluatieverslag stelt zelfs: "follow-up en evaluatie ontbreekt". De flexibiliteit van het instrument oogst waardering bij de delegaties van de Commissie. Het gebrek aan transparantie en evaluatie doet me veeleer denken dat het instrument te flexibel is.
Tot slot, de Europese Commissie stelt een budgetverhoging voor. Het verslag-Zimmerling zelfs in versterkte mate. Overtuigende argumenten voor die verhoging ontbreken in zowel het Commissiedocument als het verslag. Kortom, er is geen reden tot groot vertrouwen in de juistheid van de gevolgde aanpak. 
Carrilho (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, gedecentraliseerde samenwerking moet gezien worden als een element van duurzame ontwikkeling, waarbij het accent ligt op de rol van de mensen ter plaatse. Ze draagt verder bij tot versterking van het maatschappelijk middenveld, met burgers die als partners worden beschouwd en niet alleen als ontvangers van steun.
We moeten het Commissievoorstel dat het onderwerp vormt van het onderhavige verslag onvoorwaardelijk steunen. Ik wil intussen wel graag benadrukken dat gedecentraliseerde samenwerking op een meer consistente wijze moet worden vormgegeven. Dit voorstel bijvoorbeeld had veel eerder moeten worden ingediend. Ik herinner me de eerste verlenging nog, toen mij de eer te beurt viel een verslag op te stellen. Ook toen hadden we met een enorme vertraging te maken.
Verder is het van belang dat we kijken naar wat er over de financiering wordt gezegd. Er wordt gesproken over een uitbreiding van de middelen, maar dat is – ofschoon positief – niet voldoende, vooral omdat het niet alleen om het verstrekken van middelen gaat. We moeten er ook harder aan werken dat dit type hulp meer bekendheid krijgt, zodat de begunstigden niet altijd dezelfden zijn – degenen die de beste relaties hebben en het gemakkelijkst over informatie en uitleg kunnen beschikken. Of er zich meer kandidaten aandienen hangt in de eerste plaats van ons af. Het hangt af van de wijze waarop we informatie verspreiden en van de mate waarin we de aanvraagprocedure van bureaucratische obstakels weten te ontdoen. De Commissiedelegaties kunnen hulp bieden bij de indiening van voorstellen. Ter afsluiting wil ik de heer Zimmerling gelukwensen met zijn werk. Ik steun de voorgestelde wijzigingen, vooral die welke betrekking hebben op de uitbreiding van het aantal categorieën begunstigden, met bijzondere aandacht voor al de categorieën die ik genoemd heb. Belangrijk zijn ook de wijzigingen ter versterking van de netwerken die op het gebied van mensenrechten en democratiseringsprocessen actief zijn. 
Nielson,
   . - Mijnheer de Voorzitter, de politieke signalen die van de diverse sprekers zijn uitgegaan, zijn tot me doorgedrongen. Ik beaam dat dit een belangrijk en interessant beleidsterrein is. Ook waardeer ik het dat er realistisch en constructief is gereageerd op de noodzaak om niet aan het begrotingsniveau te tornen. Alleen zo kunnen we een stap vooruit zetten.
Ik zou nog iets willen toevoegen. Kijken we naar het volume van steun op ontwikkelingsgebied en naar deze activiteit, dan springt de financiële bijdrage aan niet-overheidsactoren in ACS-landen, die nu van start gaat, eruit. Gemiddeld bedragen de beschikbare middelen tussen de vijf en tien procent van het budget per land, als we kijken naar de gehele groep ACS-landen. Dit is financiering voor lokale NGO's, niet-overheidsactoren en het maatschappelijk middenveld in ruime zin. Het is de bedoeling dat besluiten voornamelijk door ons delegatiehoofd ter plaatse worden genomen. Dat is echt gedecentraliseerde samenwerking. Hier hebben we het over een begrotingslijn die vanuit Brussel wordt beheerd. Het heet dan wel gedecentraliseerde samenwerking, maar het is in feite een enigszins bureaucratische benadering, die stamt uit de tijd van vóór het akkoord van Cotonou. Destijds was er nog niet de nieuwe dimensie die we nu kennen, waarbij maatschappelijke organisaties in die 78 landen rechtstreekse financiering ontvangen. Dat wil niet zeggen dat deze begrotingslijn en dit instrument er niet meer toe doen, want ze zijn gericht op alle landen, niet alleen de ACS-landen. Wel blijkt hieruit dat het feitelijk gevoerde beleid meer om het lijf heeft dan wat wij hier nu bespreken.
Met deze begrotingslijn en de verordening en de behandeling ervan door het Parlement kunnen we duidelijk maken wat onze intenties zijn. De begrotingslijn vormt echter slechts het topje van de ijsberg. We moeten niet vergeten dat er heel wat meer achter schuilgaat.
Ik spreek nogmaals mijn dank uit voor de constructieve reactie van het Parlement. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
Averoff (PPE-DE ),
   - Gedecentraliseerde samenwerking is een instrument dat het ontwikkelingsbeleid van de Unie aanvult. Deze vorm van samenwerking heeft voornamelijk tot doel de kwaliteit van de verstrekte steun te verbeteren en omstandigheden voor nieuwe acties en samenwerking te creëren. Het belangrijkste kenmerk ervan mag bijgevolg niet de omvang van de steun zijn. De uitwerking van het wetgevingskader lijkt bovendien tot nu toe niet te hebben geleid tot een grotere absorptie van de kredieten, terwijl het budgettair referentiebedrag in het Commissievoorstel voor 2004-2006 uitmondt in een jaarbedrag dat gemiddeld hoger ligt dan dat van de vorige actieperiode, hetgeen mijns inziens ook overeenkomt met het gestelde doel. Ik stem in met de doelstellingen en de noodzaak van voortzetting van de acties. Gezien de omvang van de steun en het experimenteel karakter daarvan is een soepele procedure noodzakelijk om een optimale efficiëntie te kunnen garanderen. Het spreekt evenwel vanzelf dat de acties van deze instanties en het beheer van de communautaire middelen dat door hen wordt uitgevoerd, gekenmerkt moeten worden door transparantie en behoorlijk financieel beheer. Tot slot wil ik nog wijzen op het dynamisch karakter van een dergelijke samenwerking. De jaarlijkse evaluatie van deze acties mag niet beperkt blijven tot een kwantitatieve presentatie van de gefinancierde acties, maar moet ook een kwalitatieve beoordeling van de samenwerking bevatten, opdat duidelijk wordt welke tendensen zich aftekenen voor de komende jaren. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0447/2003) van mevrouw Zrihen, namens de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen in het kader van de ontwikkelingssamenwerking (COM(2003) 465 - C5-0367/2003 - 2003/0176(COD)). 
Nielson,
   . - Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik rapporteur Zrihen bedanken voor haar uitstekende samenwerking en voor al haar inspanningen om de verordening bij de eerste lezing goedgekeurd te krijgen. Ik hoop oprecht dat dit nog steeds kan worden bewerkstelligd.
Met ons voorstel voor een verordening betreffende de bevordering van de gelijkheid van mannen en vrouwen in het kader van de ontwikkelingssamenwerking stellen we een duidelijk politiek doel. Zo benadrukken we dat gelijke rechten een doorslaggevende rol spelen in ontwikkeling.
Sinds de verklaring van Peking en het actieplatform van de vierde Wereldvrouwenconferentie in 1995 is er heel wat vooruitgang geboekt op het gebied van gelijke kansen en rechten voor vrouwen en mannen in ontwikkelingslanden. Een flinke stap vooruit is dat een alomvattende strategie inzake gendermainstreaming is opgenomen in het algemene kader voor ontwikkelingssamenwerking van de EU. De prioriteiten zijn nu weliswaar gesteld, maar het komt er nu op aan resultaten te boeken. Zo moeten de omstandigheden van vrouwen in ontwikkelingslanden binnen een bepaald tijdsbestek worden verbeterd.
Een uitvoerigere strategische benadering is dan ook van groot belang om de gevolgde lijn kracht bij te zetten. Het is de bedoeling het beleid met deze verordening beter aan te sturen. Het proces wordt daarmee duidelijker en zichtbaarder, zodat de nodige veranderingen in gang kunnen worden gezet om gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen in ontwikkelingssamenwerking te bevorderen. Zo wordt tevens een belangrijke koppeling gelegd naar de millenniumdoelstellingen van de VN voor ontwikkeling.
We weten allemaal dat gelijke kansen voor vrouwen en mannen niet van de ene dag op de andere ontstaan. Ook wij hebben dit punt helaas pas na lange tijd bereikt. De zaken moeten met de onderhavige verordening en de gevolgde strategie dan ook absoluut in een stroomversnelling worden gebracht. In het kader van deze verordening moeten vernieuwende maatregelen worden gefinancierd die het gewenste resultaat opleveren en vervolgens op andere terreinen kunnen worden toegepast of kunnen worden versterkt met andere financieringsbronnen. Dat is wat we met deze verordening uiteindelijk voor ogen hebben.
Het Parlement heeft aanvankelijk voorgesteld het budget voor deze verordening te verhogen. Ik denk dat we daarmee niet de juiste oplossing in handen hebben. Zoals ik heb uitgelegd in een brief aan de voorzitters van de Begrotingscommissie, de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de rapporteur, kunnen we het budget niet met dit betrekkelijk kleine bedrag verhogen. We hebben er gewoonweg de middelen niet voor. Eerder dit jaar hebben we ons volle gewicht in de schaal geworpen in de strijd tegen ziekten die verband houden met armoede en bij de bevordering van seksuele en reproductieve gezondheid. Meer geld kunnen we niet beschikbaar stellen. In een amendement dat op een van de overwegingen is ingediend, wordt in ieder geval verwoord dat álle financiële middelen die door de EU worden ingezet voor ontwikkelingsaangelegenheden moeten bijdragen aan gelijke rechten voor mannen en vrouwen. Het gaat immers om een horizontale kwestie.
De Commissie kan dan ook niet akkoord gaan met de voorgestelde verhoging. Hierin wordt zij overigens volledig gesteund door de Raad. Ik hoop dat het Parlement zich daar vanavond bij aansluit.
Als het Parlement groen licht geeft voor de verordening, kunnen we financiële ondersteuning bieden voor activiteiten van instanties die zich inzetten voor internationale ontwikkelingsdoelstellingen en werken aan gelijke kansen en rechten, vrouwen ontplooiingsmogelijkheden bieden en armoede bestrijden.
Deze speciale begrotingslijn en de verordening zijn een goede zaak. Ze bieden ons de inspiratie en stimulans om richting te geven aan gendermainstreaming. Maar een dergelijke begrotingslijn alleen is lang niet genoeg om de genderproblematiek aan te pakken. Dat is de realiteit en ik ben blij dat de proporties van dit thema en de mechanismen die aan oplossingen ten grondslag liggen, duidelijk zijn. Hopelijk reageert het Parlement navenant. Ik hoop dat we in het Parlement met de eerste lezing kunnen volstaan. Ik zou het ten zeerste betreuren als het Parlement zich niet achter het voorstel zou opstellen. 
Zrihen (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, volgens mij is dit een alleszins fundamenteel verslag. Een van de belangrijkste doelstellingen van het ontwikkelingssamenwerkingsbeleid van de Europese Unie is namelijk mee te werken aan het uitbannen van de armoede in ontwikkelingslanden. Bovendien denken wij dat de consolidatie van de democratie en de rechtsstaat, alsmede de eerbiediging van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden, nastrevenswaardige doelen zijn.
Het zou een illusie zijn om te geloven dat de armoedebestrijding succesvol kan zijn zonder medewerking van vrouwen. De vrouw is een steunpilaar van de samenleving en in het bijzonder van de samenlevingen in kwestie. Evengoed moeten wij vaststellen dat vrouwen naast kinderen het meest kwetsbaar zijn als het gaat om ziekte, armoede analfabetisme en oorlog. Daarom moeten alle strategieën die wij willen uitvoeren en alle acties die wij willen ontplooien bijdragen aan de emancipatie en de betrokkenheid van vrouwen op alle terreinen en in alle landen. Vrouwen moeten heel concreet meedoen om hun land tot ontwikkeling te brengen, want elke vrouw heeft het in zich om bij te dragen aan succes, verandering en ontwikkeling.
Het verslag waar we vandaag over debatteren vormt naar ik hoop een van de fundamentele stappen in die samenwerkingsaanpak, omdat het voorziet in een groot aantal maatregelen die zijn gericht op de bevordering, ontwikkeling en ondersteuning van concrete acties op dat gebied. En concreet is het woord dat wij belangrijk vinden hier. Deze verordening moet werken als katalysator en motor voor initiatieven voor gendergelijkheid, via de ontwikkeling van pilotprojecten en het identificeren en verspreiden van goede praktijken.
Deze verordening beslaat de periode 2004-2006. Het lijkt ons dan ook absoluut noodzakelijk dat zij met ingang van januari van kracht kan zijn, zodat dan een aanvang gemaakt kan worden met de aanbesteding van de projecten. Ik denk namelijk dat in het veld honderden mensen op ons besluit zitten te wachten en dat uitstel schadelijk zal zijn voor alle spelers in het veld die zich concreet willen inzetten voor gelijke kansen.
Ik vond het essentieel om in dit verslag in de eerste plaats in te gaan op de toegang van vrouwen van alle leeftijden tot alle middelen en diensten zoals gezondheidszorg, onderwijs en opleiding, en infrastructuur. Laten we ook niet vergeten dat vrouwen in alle sectoren zijn uitgesloten van participatie, toegang en controle. Als vrouw, maar bovenal als democraat, hoop ik deze participatie te kunnen bevorderen in alle landen waar dat nodig is. Ik hoop ook dat de actoren ter plekke en de vrouwenorganisaties die onvermoeibaar doorwerken aan de mentaliteitsverandering ten gunste van gendergelijkheid de voornaamste begunstigden van onze steun zullen zijn.
Maar aan alles wat we zeggen en aan alles wat we willen zit natuurlijk een financiële kant. De Europese Commissie trekt negen miljoen euro uit voor deze verordening. Voor ons is dat misschien weinig, maar voor de spelers in het veld is het niet minder dan een fortuin, waarmee concrete projecten gefinancierd kunnen worden. Desalniettemin zouden wij willen vragen om elf miljoen. Elf miljoen, want volgens ons is twee miljoen extra niet erg veel. Toch ziet het er naar uit – zoals commissaris Nielson zojuist heeft uitgelegd – dat dat niet mogelijk zal zijn. Daarom heb ik, met de steun van mijn collega’s, het verslag in eerste lezing aanvaard, zodat we pragmatisch te werk kunnen gaan. Zo kan deze verordening zo snel mogelijk worden aangenomen – namelijk morgen – en kan ze met ingang van januari 2004 van kracht worden. Het lijkt er echter op dat de andere fracties er niet zo over denken. Het heeft er alle schijn van dat we de strijd zullen moeten voortzetten, omdat we misschien nog een paar centimes en een paar franken bij elkaar kunnen sprokkelen, en daar heeft men ter plekke behoefte aan.
Iedereen die meedoet aan het debat van morgen in dit Parlement zou ik echter wel willen vragen goed te beseffen dat we dus ook de ondubbelzinnige verantwoordelijkheid nemen om te beginnen aan een procedure van tweede lezing, waarvan we niet weten hoe lang die gaat duren. Bovendien denk ik dat alle organisaties die betrokken zijn bij deze strijd terecht van ons, en van de Raad en de Commissie, verwachten dat we ons niet kinderachtig opstellen en dat we de wil tonen om deze doelen te bereiken.
Wat mij betreft, als ik als rapporteur nog een beslissingsbevoegdheid heb: ik wil er opnieuw voor pleiten dat deze tekst met ingang van 2004 van kracht wordt. Als de onderhandelingen die wij vanavond en morgen nog voeren ons noodzaken om op enig moment terug te komen op ons standpunt, dan zal ik dat zeker betreuren, maar ik zal dan ook onmiddellijk vragen om een onderhoud met de Raad en de Commissie om zo snel mogelijk tot een akkoord te komen. 
Sanders-ten Holte (ELDR ),
   . Mijnheer de commissaris, Voorzitter, collega's, de Europese Unie heeft gelijke rechten van mannen en vrouwen hoog in het vaandel staan en ook waar het gaat om het beleid voor het gebied van ontwikkelingssamenwerking. We kennen allemaal die schrijnende voorbeelden: de Nigeriaanse Amina, die gestenigd zou worden voor overspel terwijl haar geliefde vrijuit gaat, vrouwen die enkel omdat ze vrouw zijn geen toegang tot leningen krijgen voor het opzetten van een klein bedrijf, meisjes die verstoken blijven van onderwijs, omdat ze dat als vrouw toch niet nodig zullen hebben en ze nu al vast kunnen meedraaien in de huishouding. Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, er valt nog veel te doen.
We nemen het op in elke verordening, maar papier is geduldig en het valt niet mee om er uitvoering aan te geven. Daar is vooral op de delegaties kennis van zaken voor nodig. Ik vind het enigszins teleurstellend dat de Commissie bij de herziening van de eind 2003 aflopende verordening met een voorstel is gekomen dat er enkel naar streeft een katalyserende werking te hebben. Bij de rapportage over de resultaten van de vorige acties is nu juist gebleken dat die weinig indrukwekkend zijn, terwijl bovendien het voorziene budget slechts gedeeltelijk wordt gebruikt. Ik wil me niet uitlaten over de redenen hiervoor, maar ik hoop dat deze nieuwe benadering die de Commissie voorstaat, doeltreffender zal zijn. Het budget, mijnheer de commissaris, voor deze verordening is klein, te klein vindt mijn commissie, ook al wil de Commissie dat de doelstellingen bereikt worden door synergie, en andere acties en programma's.
Ik hamer er dan ook op dat het essentieel is ter plekke vakkundige mensen te hebben. Daar is geld voor nodig. Dat moet toch gevonden kunnen worden? Daarvoor is training en bijscholing nodig, zoals ik vorige week nog op de delegatie van Peru hoorde. Maar ook elders wordt steeds gevraagd om deze zaken beter te regelen. Drie jaar is niet veel. Maar het zou toch goed zijn als we kunnen zeggen: "Kijk er is vooruitgang, meer vrouwen hebben zicht op inspraak op politiek, sociaal en economisch gebied, meer meisjes kunnen naar school en een goede gezondheid is ook weggelegd voor vrouwen." Mijnheer de commissaris, ik doe een dringend beroep op u. 
Martens (PPE-DE ).
   – Voorzitter, commissaris, artikel 3 van het Verdrag beschrijft dat de Europese Gemeenschap alle ongelijkheid wil uitbannen. Ze wil gelijkheid tussen mannen en vrouwen bevorderen. De Raad heeft gendergelijkheid genoemd als grondslag voor ontwikkelingssamenwerking. In Beijing is het tienpuntenactieprogramma op dit punt aangenomen. Dit is door alle landen ondertekend. De situatie laat nog steeds zeer te wensen over, niet in het minst op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking. 70 procent van de ongeveer 1,5 miljard mensen die onder de armoedegrens leven, zijn vrouwen. Zij hebben niet alleen een gebrek aan financiële middelen, maar meestal ontberen zij ook sociale rechten zoals recht op behoorlijke voeding, drinkwater, onderwijs, gezondheidszorg en fundamentele mensenrechten.
Sinds de Raad gendermainstreaming als uitgangspunt heeft gedefinieerd voor ontwikkelingssamenwerkingsbeleid is er eigenlijk teleurstellend weinig gebeurd. Daarom ben ik blij met het actieprogramma. Het moet een extra impuls geven aan gendergelijkheid in ontwikkelingssamenwerkingsbeleid. Reeds eerder kwam in debatten en documenten van het Parlement het verband ter sprake tussen armoede en genderongelijkheid. Landen die een grote ongelijkheid tussen mannen en vrouwen kennen, kennen ook de grootste armoede. In landen waar er minder ongelijkheid is tussen mannen en vrouwen, is er minder armoede. Ontwikkelingsprojecten op het gebied van gezondheidszorg, alfabetisering en landbouw bijvoorbeeld blijken meer succesvol als er vrouwen bij betrokken zijn. Investeren in meisjes blijkt tot lagere kindersterfte en sterfte onder vrouwen te leiden, biedt hogere voedselveiligheid en betekent verbetering van de armoedebestrijding. Helaas is dit niet algemeen bekend. Daarom was ik blij met de publicatie van het onderzoek van Unicef op 11 december jongstleden, waaruit dit nog eens helder bleek. Het rapport zegt zelfs dat zonder maatregelen om meer meisjes naar school te krijgen, het onmogelijk zal zijn de millenniumdoelstellingen te halen. Het blijkt dat wanneer er meer meisjes naar school gaan, dit zowel de meisjes als de jongens als hun landen ten goede komt. Het rapport beschrijft dat genderdiscriminatie ontwikkelingen belemmert. Het rapport beschrijft ook dat op een paar uitzonderingen na de geïndustrialiseerde landen en internationale financiële instellingen gefaald hebben om hun eigen beloftes te realiseren.
Voorzitter, vandaar mijn steun voor het actieprogramma, dat beoogt analyse en integratie van het genderaspect op de voorrangsterreinen van de communautaire ontwikkelingssamenwerking te bevorderen, horizontale integratie van het genderaspect in projecten en programma's, opbouw van gendercapaciteit in de Europese Gemeenschap zelf. Alledrie belangrijke punten en met name het laatste punt: er is een mentaliteitsverandering nodig, niet in de laatste plaats in de organen van de Europese Unie zelf. Vanwege de urgentie en de kansen, Voorzitter, sta ik achter het amendement om het budget te verhogen van negen naar elf miljoen euro. Ik hoop van harte dat de Commissie daarmee kan instemmen. 
Valenciano Martínez-Orozco (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, als we in dit Parlement spreken over gelijke kansen voor mannen en vrouwen gebeurt dat tegenwoordig altijd tijdens de avondzittingen. Echt belangrijk is dat niet, maar het is toch wel een ietwat eigenaardig gegeven. Ik zou graag eens ’s middags over gelijke kansen voor mannen en vrouwen kunnen spreken.
Het beleid voor gelijke kansen is één van de belangrijkste instrumenten bij de bestrijding van de armoede waartoe de Europese Unie zich verplicht heeft. We hebben dat tijdens nachtelijke zittingen eindeloos herhaald en iedereen hier is van deze waarheid overtuigd. Nu moeten we die waarheid ook in de begroting concretiseren.
We hebben sinds de jaren negentig veel vooruitgang geboekt met het beleid op deze gebieden, maar we hebben nog niet bereikt wat we zouden willen. Daar zijn we ons allemaal van bewust. Het is dus zaak, zoals in de tekst van de Commissie wordt gesteld, om nieuwe werkwijzen te ontwikkelen. Het is vooral van belang dat we ervoor zorgen dat de maatregelen die we hier hebben goedgekeurd op nationaal niveau worden geïmplementeerd. Dat is namelijk het aspect waarbij we de meeste problemen ondervinden.
In 2001 hebben we er in het actieprogramma op aangedrongen dat het genderperspectief in alle beleid geïntegreerd zou worden. We moeten bij de vaststelling en beoordeling van onze doelstellingen dus steeds zodanig te werk gaan dat het perspectief van vrouwen meegewogen wordt. Die strategie moeten we nu verder uitwerken door een solide fundament te scheppen voor het gelijkekansenbeleid. Dat doen we door een verbinding te leggen met de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling.
Zoals we al zo vaak hebben aangegeven is het van belang dat we de politieke boodschap met betrekking tot het bevorderen van gelijke kansen tussen mannen en vrouwen op een intensievere wijze uitdragen. Binnen de Unie zelf, maar ook – en vooral – in de zich ontwikkelende landen. Armoede, analfabetisme, ziekte, werkloosheid, gebrek aan autonomie, afhankelijkheid, schending van de meest fundamentele rechten – het is een realiteit voor de meeste vrouwen in de zich ontwikkelende wereld. Als we met onze strategie vooruitgang willen boeken, zullen we maatregelen moeten nemen. Genderperspectief, specifieke beleidsmaatregelen, bewustmaking en steun voor de verbetering van de openbare en particuliere capaciteiten van de zich ontwikkelende landen om ze in staat te stellen gelijke kansen te bevorderen zijn daarbij van fundamenteel belang.
Om onze doelstellingen te bereiken zullen we manieren moeten vinden voor transnationale en regionale samenwerking, en een beleid en daarop aansluitende programma’s moeten ontwikkelen met betrekking tot – bijvoorbeeld – reproductieve en seksuele gezondheid. Die aspecten van de gezondheidszorg staan als gevolg van een religieus geïnspireerd conservatief beleid tegenwoordig onder zware druk.
De verordening waarover we nu een debat voeren zal beslist bijdragen tot het doeltreffender maken van onze acties. De formulering ervan is in de loop van de parlementaire procedure aanzienlijk verbeterd. We hebben daarbij steeds aangedrongen op fundamentele zaken, zoals de participatie van vrouwenorganisaties ter plaatse. Dat zijn de entiteiten die de belangrijkste bijdrage leveren aan de vooruitgang binnen de eigen gemeenschap. Verder is het van belang dat vrouwen toegang krijgen tot de diensten op het gebied van opleiding en gezondheidszorg en daar een belangrijke rol in kunnen spelen, en ook moeten ze een stem krijgen in de besluitvorming. Het is van groot belang dat we technische ondersteuning geven; daaronder valt ook de beoordeling van de impact van onze acties voor gelijke kansen op het gebied van onderwijs, opleiding en de media.
De bestrijding van aids en geweld tegen vrouwen alsook het verlenen van macht aan vrouwen blijven problematische onderwerpen. Het is van groot belang dat we deze verordening snel aannemen en de termijnen niet te al te ruim vaststellen. We zullen dus een compromis moeten zien te bereiken, opdat deze verordening reeds vanaf januari 2004 van kracht wordt. Dat is wat ik u nu wil vragen. 
Thors (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil van de gelegenheid gebruik maken om het over de opleiding van meisjes te hebben, want zonder een opleiding voor meisjes kan er van gelijkheid voor vrouwen geen sprake zijn. Collega Martens gaf al aan dat het rapport van Unicef, "The State of the World's Children 2004", dat vorige week werd gepubliceerd, onthutsend is om te lezen.
Wij doen steeds weer nieuwe beloften, bijvoorbeeld in de millenniumverklaring. In de speciale VN-zitting voor kinderen hebben wij beloofd het verschil tussen jongens en meisjes op het gebied van analfabetisme weg te werken en de toegang tot opleidingen voor meisjes te verbeteren. Door het Ontwikkelingscomité van de Wereldbank is het -initiatief gelanceerd, maar wat gebeurt er? Vandaag zijn er meer dan 120 miljoen kinderen die niet naar school gaan. Vijftien procent van alle jongens en eenentwintig procent van alle meisjes heeft nog nooit een school gezien. In Zuidoost-Azië en in de landen ten zuiden van de Sahara is de situatie bijzonder .
In het kader van het -initiatief binnen de Wereldbank hebben de geïndustrialiseerde landen vorig jaar een financieringsplan van 326 miljoen dollar goedgekeurd, maar tot nog toe is slechts 207 miljoen dollar toegewezen. Dit betekent een financieringsspeelruimte van bijna 118 miljoen in anderhalf jaar. Wij zijn onze beloften niet nagekomen. De geïndustrialiseerde landen hebben hun steentje niet bijgedragen. De ontwikkelingslanden hebben hun plannen voorgelegd en zij hebben gedaan wat van hen verwacht werd. In de EU besteedt Italië slechts 0,3 procent en Duitsland slechts 2,1 procent van de nationale begroting aan ontwikkelingshulp. Alleen Nederland heeft zijn belofte aan de kinderen van de wereld waargemaakt.
Hoe moet het nu verder na alle mooie verklaringen en vooral na de speciale VN-zitting voor kinderen, waaraan de jongeren zelf hebben deelgenomen en waar zij de eis inzake het recht op onderwijs naar voren hebben gebracht? Het gaat hier toch om kleine sommen in vergelijking met vele andere beloften. Naar mijn mening moeten de EU en de Commissie zich inzetten en hun beloften, bijvoorbeeld in het kader van de Wereldbank, waarmaken. 
McKenna (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, willen we gelijke rechten voor mannen en vrouwen in ontwikkelingslanden bewerkstelligen, dan kunnen we niet voorbijgaan aan armoedebestrijding.
Vrouwen en kinderen hebben het meest te lijden van armoede, maar met de hulp van vrouwen kunnen de bakens echt worden verzet. Het is ongelofelijk dat de Commissie vandaag haar hakken in het zand zet voor een luttele twee miljoen euro. De commissaris stelt dat er volgens de Raad en de Commissie, twee mannenbolwerken, geen twee miljoen euro extra kan worden vrijgemaakt. Zij hopen het Parlement op de knieën te krijgen voor de beslissing van twee instellingen waar mannen de dienst uitmaken. Dat is ongelofelijk, want zelfs elf miljoen euro is echt een schijntje van de algemene begroting. Toch wilt u dat dit Huis al bij eerste lezing afziet van die twee miljoen extra. Dat kan echt niet door de beugel.
Ik hoop dat het Parlement morgen net zoals de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen voor een verhoging stemt van negen miljoen naar elf miljoen euro. Willen we op de bres staan voor gelijke rechten, dan moeten we de daad bij het woord voegen en dat beetje extra beschikbaar stellen. Het is nauwelijks te verkroppen dat er volgens u geen twee miljoen euro in de begroting kan worden gevonden voor deze begrotingslijn. Ik hoop dat het Parlement een sterk signaal aan de Commissie en de Raad zal afgeven dat dit een brug te ver is.
We gaan prat op gelijke rechten voor mannen en vrouwen in de Europese Unie, maar we moeten onze woorden ook waarmaken door middelen beschikbaar te stellen waarmee deze ook in ontwikkelingslanden kunnen worden bevorderd. We moeten steun geven aan vrouwen in ontwikkelingslanden die vaak zijn vervolgd en kosten noch moeite hebben gespaard om gelijke kansen te creëren en armoede te bestrijden. Ze hebben ons geld hard nodig en daarom mag u hun deze twee miljoen euro niet ontzeggen. 
Claeys, (NI ).
   – Voorzitter, de efficiëntie van ontwikkelingshulp blijft een probleem.
Misplaatste schuldgevoelens over ons koloniale verleden hebben van dat probleem trouwens een taboe gemaakt, dat gelukkig stilaan barsten begint te vertonen.
Steeds meer waarnemers en actoren op het terrein stellen zich kritisch op over de manier waarop de ontwikkelingshulp doorgaans wordt georganiseerd. De middelen die aangewend worden, raken dikwijls niet tot bij de bestemmelingen.
Het louter geven van geld is trouwens niet altijd de oplossing. Integendeel, er zijn andere factoren die mede bepalend zijn voor succes. Ik denk bijvoorbeeld aan de aanwezigheid van een systeem van vrije markteconomie en het bestaan van vrijheid .
De gelijkwaardigheid van mannen en vrouwen zoals dit verslag beoogt, is daar een zeer belangrijk aspect van. Terecht wordt gesteld dat de discriminatie van vrouwen een obstakel vormt voor een duurzame en effectieve ontwikkeling.
Er moet dus inderdaad werk gemaakt worden van beter onderwijs, vorming en participatie, zowel op economisch als op politiek vlak. De Commissie voorziet daartoe onder meer in "de ondersteuning van de analyse en de verbetering van statistieken naar geslacht en leeftijd, ontwikkeling en verspreiding van methodologieën, richtlijnen, gendereffectenrapportages, thematische studies, indicatoren en andere operationele instrumenten".
Dat is allemaal ongetwijfeld nuttig en noodzakelijk, maar we moeten erop letten dat we een aantal essentiële gegevens niet uit het oog verliezen. Vele derdewereldlanden worden geteisterd door archaïsche cultuurpatronen die rechtstreeks verantwoordelijk zijn voor de achterstelling van vrouwen. In dat opzicht is het verbazingwekkend dat noch in het verslag-Zrihen, noch in het verslag van de Commissie zelfs maar de minste verwijzing naar de islam is te vinden. In de islamitische wereld is de vrouw als het ware structureel minderwaardig. Het heeft dan ook geen enkele zin een wijde boog te maken om dat onaangename feit. Zolang men weigert dat onder de ogen te zien, wordt deze verordening ten hoogste een bron van werkgelegenheid voor genderexperten en andere ontwikkelingshelpers uit Europa, maar ook niet meer dan dat. 
Bastos (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, zoals bekend is het ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie eerst en vooral gericht op het terugdringen en uitbannen van armoede. Maatregelen gericht op het bevorderen van een gelijke behandeling van mannen en vrouwen en meer autonomie van vrouwen op sociaal, economisch en milieugebied zijn niet alleen maatregelen voor meer rechtvaardigheid; ze leveren ook een belangrijke bijdrage aan de verwezenlijking van voornoemde doelstelling. En dat is omdat vrouwen, net als kinderen, de belangrijkste slachtoffers zijn van armoede.
We hebben een strategie aangenomen volgens welke het genderperspectief in de ontwikkelingssamenwerking moet worden opgenomen. Die strategie heeft goede resultaten opgeleverd. Maar er moet nog steeds veel gedaan worden. Als we het hebben over gelijke behandeling van mannen en vrouwen en de autonomie van vrouwen, dan zijn sommige aspecten van fundamenteel belang. Die aspecten vragen onze aandacht: gezondheidszorg, onderwijs en opleiding, en toegang tot sociale en economische activiteiten, waaronder werk. Ook het gebruik kunnen maken van infrastructuren is belangrijk. Verder moeten vrouwen bij de besluitvorming betrokken worden.
De projecten dienen te worden afgestemd op de concrete situatie ter plekke. We moeten daarom de beschikking hebben over statistieken met specifieke gegevens voor mannen en vrouwen. Dat moet ons helpen bij het beoordelen van acties, vóór de aanvang ervan en na de afsluiting. Belangrijk is ook dat we het belang van de organisaties ter plaatse erkennen. Die weten immers wat de reële behoeften zijn en wat er moet worden gedaan om acties inhoud te verlenen.
Een ander punt is dat we partnerschappen moeten creëren. De betrokkenen – waaronder de regionale autoriteiten – moeten netwerken opzetten om de uitwisseling van ervaringen en beste praktijken te vergemakkelijken. Op die wijze kunnen we de acties beter organiseren en de uitvoering ervan verbeteren. Tot slot wil ik er graag op wijzen dat we voldoende middelen opzij moeten zetten voor het bevorderen van een gelijke behandeling van mannen en vrouwen in het kader van de ontwikkelingsamenwerking voor de periode 2004-2006. Ik begrijp de argumenten van Commissie en de rapporteur – die ik bij dezen bedank – , maar als we kijken naar de maatregelen die nog moeten worden uitgevoerd en naar al hetgeen nog gedaan moet worden, dan is het duidelijk dat deze begrotingslijn tot elf miljoen euro moet worden verhoogd. 
Schierhuber (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, allereerst wil ik de rapporteur bedanken voor haar verslag.
De Europese Unie beschouwt de gelijke behandeling van man en vrouw als één van haar hoofddoelstellingen, en ik denk dat het heel belangrijk is dat deze prioriteit ook in het ontwikkelingsbeleid wordt opgenomen. Nog steeds zijn meisjes en vrouwen meestal degenen die niet kunnen lezen of schrijven en die gediscrimineerd worden op onderwijsgebied. Onderwijs is echter de enige manier om de vicieuze cirkel van armoede en ziekte te doorbreken. Wie niet kan lezen of schrijven maakt geen kans in onze wereld van computers en internet. Het is in ieder geval heel belangrijk dat vrouwen van alle leeftijdscategorieën kunnen profiteren van het beleid voor gelijke kansen.
Dit verslag is vooral gericht op ondersteuning van de bestaande organisaties ter plaatse, want daar werken de deskundigen aan de basis, degenen die weten wat er werkelijk nodig is. Overal op het platteland spelen vrouwen een hoofdrol in de ontwikkeling van de regio’s. Meestal krijgen vrouwen een passieve rol in de projecten en de planning in ontwikkelingslanden; dat hebben de spreeksters voor mij ook al gezegd. Daardoor zijn ze onvoldoende betrokken bij het gebeuren en wordt er onvoldoende rekening gehouden met de behoeften van vrouwen. Vrouwen moeten dan ook een actieve rol spelen in de planning ter plaatse, zodat ze actief kunnen helpen hun leefomgeving vorm te geven en met honderd procent inzet nieuwe uitdagingen kunnen aangaan .
Om efficiënte maatregelen te kunnen nemen die echt zoden aan de dijk zetten moet het financieel kader voor de tenuitvoerlegging van deze verordening het bedrag van elf miljoen euro omvatten, zoals al is gezegd. Daarom zou ik u willen verzoeken om morgen met dit bedrag van elf miljoen euro in te stemmen. Het begrip gendermainstreaming wordt weliswaar te pas en te onpas gebruikt, maar toch is het een essentieel concept dat bij ieder beleidsterrein toegepast moet worden. 
Nielson,
   . - Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen vind ik het jammer dat mevrouw McKenna zich in dergelijke bewoordingen heeft uitgelaten. Ik teken bezwaar aan tegen de kwalificatie van de Commissie als een mannenbolwerk. Dat strookt niet met de manier waarop wij op dit terrein te werk gaan. Het is een ongenuanceerde opmerking die niet op waarheid berust.
De werkzaamheden die wij op dit gebied verrichten worden doorgaans niet of niet altijd aangemerkt als genderspecifieke acties. In veel landen werken we bijvoorbeeld aan landhervormingen en veranderingen in de wetgeving zonder dat hieraan een genderkaartje hangt. Toch is het uitermate belangrijk om moderne wetgeving op te stellen waarin gelijke rechten op landeigendom worden verankerd en om een land als Kenia bijvoorbeeld, dat heeft besloten in één stap gratis basisonderwijs in te voeren, financiële ondersteuning te bieden zodat meisjes hiervan gebruik kunnen maken. De vijftig miljoen euro aan steun voor Kenia valt formeel niet onder gelijkekansenbeleid, maar in de praktijk komen dergelijke aanzienlijke middelen de vrouwenemancipatie natuurlijk ten goede. En dat is nou mainstreaming.
Ik wil er echt op hameren dat daarmee de hoogste ogen worden gegooid. Ik zou de discussie kunnen begrijpen als het ging om een verschil tussen negen en tweehonderd miljoen euro en niet om een verschil tussen negen en elf miljoen euro. Dan zou ik de logica van wat er vanavond is gezegd inzien. Maar de begrotingslijn voor deze specifieke activiteit moet als katalysator dienen om goede nieuwe ideeën en vernieuwende benaderingen uit te stippelen waarmee de algemene werkzaamheden op het gebied van mainstreaming kunnen worden aangestuurd. Daarom is het geen goed idee om zo met het referentiebedrag te spelen. Ik zou het ten zeerste betreuren als het Parlement de weg niet zou vrijmaken voor een snelle en probleemloze besluitvormingsprocedure. Het is een misvatting dat de visie en de oprechtheid van ons genderbeleid hun weerslag vinden in de keuze tussen negen en elf miljoen euro. We moeten namelijk worden beoordeeld op onze algemene werkzaamheden. En daarin hebben we veel vertrouwen. 
McKenna (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijn opmerking was niet persoonlijk bedoeld. Van de mannelijke commissarissen is de heer Nielson waarschijnlijk een van de meer vooruitstrevende wat gelijke rechten voor vrouwen betreft. Maar het is nu eenmaal zo dat mannen de boventoon voeren in de Commissie en de Raad. Kijken we naar de cijfers, dan worden beide instellingen gedomineerd door mannen. Als het aantal mannen en vrouwen zowel bij de Commissie als bij de Raad beter was verdeeld, zou het plaatje er anders uitzien.
Dit is geen persoonlijke aanval, commissaris. Wat vrouwenemancipatie betreft doet u het beter dan diverse andere commissarissen, zoals de heer Flynn, die hier een paar jaar geleden was. Maar het blijft een feit dat mannen in de Commissie en de Raad de eerste viool spelen. 
De Voorzitter.
   We zullen dat als een handreiking beschouwen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0465/2003) van de heer Graefe zu Baringdorf, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over coëxistentie van genetisch gemodificeerde teelten en conventionele en biologische teelten (2003/2098(INI)). 
Graefe zu Baringdorf (Verts/ALE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dit verslag is geschreven op initiatief van het Europees Parlement en op verzoek van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling; het is dus niet een reactie op een wetsvoorstel van de Commissie. Wij vinden echter dat er wat moet gebeuren op dit gebied, en daarom hebben we de moeite genomen dit verslag op te stellen. Alle fracties hebben eraan meegewerkt, en het is een compromis dat in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling met grote meerderheid is goedgekeurd. Ik zou de corapporteurs willen bedanken: mevrouw Schierhuber, mevrouw Scheele, de heer Olsson en de heer Garot. We hebben geprobeerd ons door de feiten te laten leiden bij het uitvoeren van deze parlementaire taak.
Wel of geen GGO’s: dat is niet de vraag die centraal staat in dit verslag. Ik wil daar nog eens met nadruk op wijzen. Het gaat hier om coëxistentie. Mede door dit Parlement is al besloten dat we genetisch gemodificeerde organismen toelaten en dat ze in het milieu mogen worden geïntroduceerd. De vraag die we hier bespreken is hoe een naast elkaar bestaan, een coëxistentie, mogelijk is. Hoe kunnen we een vrije keuze garanderen, zowel voor de producenten als voor de consumenten? Dat is namelijk het probleem waarmee we te maken krijgen op het moment dat we genetisch gemodificeerde organismen introduceren in planten of dieren. In de natuur vindt een permanente kruising plaats, en daarbij wordt geen uitzondering gemaakt voor genetisch gemodificeerde organismen. We moeten ons dus niet meer zozeer bezighouden met het feit dat er binnenkort genetisch gemodificeerde planten en dieren geïntroduceerd worden, maar er vooral voor zorgen dat er nog GGO-vrije planten en dieren te vinden zijn, zodat we werkelijk een vrije keuze kunnen maken. Daar gaat het om. We moeten garanderen dat alle procedures duidelijk zijn voordat ze ingevoerd worden. Daarover heeft de Commissie geen wetsvoorstellen voorgelegd, maar slechts richtsnoeren. Wij proberen daar uitwerking aan te geven, en dat is wat er in dit verslag staat.
We vragen de Commissie om de technische aspecten te onderzoeken en daartoe wetenschappelijke deskundigen in te schakelen, maar we vragen haar ook om vast te stellen hoe de aansprakelijkheid moet worden geregeld. Het bedrijfsleven heeft natuurlijk het volste recht geld te verdienen, maar het kan niet zo zijn daar geld wordt verdiend terwijl lager in de keten de boeren elkaar voor de rechter dagen. We moeten weten waar we aan toe zijn. Uit de reacties op deze wetgeving blijkt dat bepaalde regio’s zich willen uitroepen tot GGO-vrije gebieden omdat ze bang zijn dat er in hun kleinschalige landbouw besmetting optreedt. Dit is gebaseerd op artikel 26 van de richtlijn inzake de introductie van GGO’s in het milieu, welk artikel dankzij de inspanningen van het Parlement is ingevoerd. In dat artikel staat dat regio’s het recht hebben om een GGO-vrij gebied in te stellen, op voorwaarde dat voor voeder en voor levensmiddelen de bepaling geldt dat vanaf 0,9 procent besmetting het product moet worden geëtiketteerd als genetisch gemodificeerd.
Al degenen die voor de markt willen produceren - en dat doen niet alleen de biologische bedrijven, die volgens de wet verplicht zijn om zonder genetische modificatie te werken, meer ook grote delen van de conventionele landbouw – zien dit als een deel van hun markt. Dat is hun goed recht. Iedereen moet een eigen keuze maken, en wij moeten ervoor zorgen dat dit ook mogelijk is.
Daarom stellen wij een regeling voor inzake de aansprakelijkheid. Ik hoop dat dit verslag morgen door een grote meerderheid in het Parlement zal worden aangenomen, dat de Commissie vervolgens ingaat op onze verzoeken en dat voor deze kwestie inzake coëxistentie de medebeslissingsprocedure zal worden gevolgd, zoals ook is gebeurd bij de wetgeving inzake genetische modificatie. Op die manier kunnen we de kennis inbrengen waarover we beschikken - dat we daarover beschikken is uit dit verslag toch wel gebleken - en een evenwichtige regeling vinden waardoor coëxistentie geen paard van Troje wordt. Het zou onaanvaardbaar zijn als we over een paar jaar zouden moeten zeggen: jammer, maar het is niet gelukt. We moeten in het belang van de boeren en de consumenten zorgen voor een duurzame coëxistentie en voor een vrije keuze.
Ik hoop dat de Commissie dit verslag serieus zal nemen en dat we binnenkort in dit Huis een debat kunnen voeren over een wetsvoorstel terzake.
Ik wil nog een laatste punt noemen. Heel belangrijk in het hele verhaal is dat niet-gemodificeerd zaaizaad daadwerkelijk vrij blijft van genetisch gemodificeerde organismen. Het lijdt geen twijfel dat er genetisch gemodificeerd zaaizaad zal worden gebruikt; daar hebben we ook wetgeving voor. We moeten echter ook garanderen dat er GGO-vrij zaaizaad blijft bestaan. Dat is van het grootste belang voor coëxistentie. We leggen daar in dit verslag veel nadruk op.
Nielson,
   . - Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen bied ik mijn verontschuldigingen aan. Ik zie namelijk op de agenda dat mij een spreektijd van tweeëneenhalve minuut is toegewezen, maar ik heb een tekst voorbereid die wat dieper op de zaken ingaat. Ik was hiervan niet op de hoogte en in plaats van mijn spreektijd in te korten ga ik liever uitgebreider op het verslag in.
Allereerst wil ik rapporteur Graefe zu Baringdorf en de leden van het Parlement bedanken voor hun bijdrage aan dit initiatiefverslag. De Commissie is ingenomen met dit verslag, dat een tijdige bijdrage vormt aan de discussie over coëxistentie. Ik ben het volledig eens met de opvatting dat coëxistentie een belangrijk thema is dat om een transparante en open aanpak vraagt.
Met de nieuwe toestemmingsprocedure voor genetisch gemodificeerde organismen en wetgeving op het gebied van traceerbaarheid en etikettering heeft de Europese Unie een uitgebreid regelgevingskader gecreëerd waarmee de weg wordt vrijgemaakt voor het gebruik van dergelijke organismen in de landbouw. Met de voorwaarden voor coëxistentie willen we landbouwers die conventionele en biologische landbouwpraktijken willen toepassen daartoe de mogelijkheid bieden.
Het verslag is verschenen op een moment waarop diverse lidstaten werken aan nationale en regionale regelgeving voor coëxistentie. Ook de Commissie buigt zich momenteel over de vraag welke stappen zij verder moet ondernemen om de lidstaten hierbij te ondersteunen. In juli heeft zij reeds een aanbeveling gepubliceerd over richtsnoeren inzake coëxistentie.
De Commissie ziet het initiatiefverslag en de daarin vervatte stellingen en aanbevelingen weliswaar als een waardevolle bijdrage aan de discussie, maar er zijn slechts een paar punten waar zij zich volledig achter schaart. Op een aantal van die punten zal ik kort ingaan.
Wat de grenswaarden voor zaden betreft, delen wij het standpunt dat informatie over de aanwezigheid van GGO’s in zaden noodzakelijk is voor een adequate tenuitvoerlegging van de wetgeving inzake GGO’s, met name op het gebied van etikettering en traceerbaarheid. Deze grenswaarden zijn echter alleen van toepassing op onvoorziene sporen van geautoriseerde GGO’s waarvan de risico's voor het milieu en de volksgezondheid uitgebreid zijn onderzocht. Zij zijn niet bedoeld als instrument voor risicobeheer.
Verder vinden wij ook dat er dringend grenswaarden moeten worden vastgesteld voor de onvoorziene aanwezigheid van genetisch gemodificeerde organismen in partijen zaaizaad van niet-genetisch gemodificeerde soorten. Wij werken momenteel aan een voorstel terzake. Leidraad vormt degelijk wetenschappelijk advies, waarbij we voortborduren op de voorbereidende werkzaamheden van de afgelopen twee jaar.
In een eerdere ontwerptekst was de aanbeveling opgenomen om een drempel van 0,1 procent in te stellen voor zaden. Tot mijn genoegen wordt in de nieuwe tekst gesteld dat wetenschappelijk moet worden onderzocht of dit in de praktijk toepasbaar is. De Commissie is altijd van mening geweest dat grenswaarden voor genetisch gemodificeerde organismen haalbaar en uitvoerbaar moeten zijn. Zij heeft er altijd met nadruk op gewezen dat grenswaarden op basis van betrouwbaar wetenschappelijk advies moeten worden vastgesteld.
Voorts zijn wij er niet van overtuigd dat de invoering van uniforme en bindende regelingen voor coëxistentie binnen de gehele EU een haalbare kaart is. De Europese landbouw wordt gekenmerkt door diversiteit. Wij achten het dan ook onmogelijk om eensluidende regels vast te leggen die in alle landen moeten worden toegepast. Een voor iedereen geldende regeling is hier niet geschikt.
Wetenschappers hebben zich herhaaldelijk achter een op subsidiariteit gebaseerde benadering opgesteld, zoals ook tijdens de inleidende hoorzitting inzake coëxistentie in september 2003. Ook lidstaten zien dit steeds meer als de weg vooruit. Bovendien is op verzoek van het Europees Parlement een artikel inzake coëxistentie opgenomen in richtlijn 2001/18/EG, waarmee de lidstaten voortaan de mogelijkheid hebben om zelf maatregelen voor coëxistentie in te voeren. Wij zijn van mening dat er met deze clausule met betrekking tot nationale regelgeving inzake coëxistentie en de richtsnoeren van de Commissie een toereikend kader is geschapen voor een nationale aanpak. Coëxistentie moet de toelating van nieuwe genetische gemodificeerde organismen niet verder vertragen.
Ik ben het niet eens met de stelling in het verslag dat lidstaten moeten worden verplicht coëxistentiewetgeving op te stellen. Zij moeten zelf kunnen bepalen welke beleidsinstrumenten ze willen inzetten, waaronder vrijwillige overeenkomsten en wederzijdse afspraken, en zelf kunnen beslissen welke soort en mate van regelgeving het beste bij hun specifieke omstandigheden past.
Over de vraag wie verantwoordelijk is voor de tenuitvoerlegging van de benodigde maatregelen zijn we het roerend eens. In de richtsnoeren van de Commissie staat immers dat de landbouwers die een nieuw productietype invoeren deze verantwoordelijkheid dienen te dragen. Dit geldt voor beide kanten, al zal dit beginsel aanvankelijk vooral betrekking hebben op landbouwers die genetisch gemodificeerde gewassen willen verbouwen.
Daarentegen zie ik niet goed in waarom er regels in het leven moeten worden geroepen ten aanzien van civielrechtelijke aansprakelijkheid in de gehele Europese Unie. Aansprakelijkheid kan niet als apart thema worden gezien. Het is namelijk onlosmakelijk verbonden met de algehele benadering die lidstaten volgen ten aanzien van coëxistentie. Aansprakelijkheid moet dan ook geregeld worden in het pakket van nationale coëxistentiemaatregelen.
De invoering van een algemene heffing op genetisch gemodificeerde zaden en diervoeders om administratieve kosten te dekken, evenals kosten voor het uitvoeren van tests en monitoring in het kader van GGO-wetgeving, strookt niet met het beginsel van de gemeenschappelijke markt. Als producten eenmaal veilig zijn bevonden voor de volksgezondheid en het milieu en krachtens EU-wetgeving op de markt mogen worden gebracht, mogen de lidstaten er geen barrières voor opwerpen. Uiteraard ontkomen we niet aan belasting. We heffen belasting op veel zaken in het kader van economische activiteit. Deze discussie komt dus niet uit de lucht vallen.
In het verslag wordt de Commissie verzocht met wettelijk bindende definities te komen voor de begrippen “onvoorzien” en “technisch niet te voorkomen”. Onze wetgeving laat geen ruimte voor twijfel: landbouwers moeten kunnen aantonen dat ze hebben getracht de aanwezigheid van genetisch gemodificeerde organismen te voorkomen.
De Commissie vindt wel dat grensoverschrijdende gevolgen nader onder de loep moeten worden genomen. We zullen bekijken hoe we dat kunnen aanpakken en welke rol de Commissie daarbij kan vervullen. We kunnen ook onderzoeken of het zin heeft een openbaar protocol op te stellen van nationale strategieën en beste praktijken voor coëxistentie met grensoverschrijdende gevolgen.
Wat GGO-vrije gebieden betreft nemen we een ander standpunt in. Naar het oordeel van de Commissie is het onmogelijk om alle soorten genetisch gemodificeerde organismen in een bepaalde regio totaal te verbieden, tenzij dat op vrijwillige basis gebeurt. Regionale beperking van bepaalde soorten GGO’s moet per gewas wetenschappelijk worden onderbouwd en moet slechts in laatste instantie worden ingezet, als beheersmaatregelen op bedrijfsniveau tekortschieten. De Commissie is het wel met de stelling eens dat er meer onderzoek moet worden verricht naar coëxistentie. Daarom steunt zij wetenschappelijk onderzoek van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek, evenals onderzoek dat wordt verricht in het kader van het zesde kaderprogramma. In deze onderzoeken staan kostenanalysen, goede landbouwpraktijken voor coëxistentie en aansprakelijkheidskwesties centraal. Aangezien de kosten in de EU van land tot land verschillen, zal er evenwel pas uitvoerig verslag kunnen worden gedaan over alle economische aspecten van coëxistentie wanneer de lidstaten meer praktijkervaring hebben opgedaan.
De Commissie zal bij dit alles een coördinerende rol vervullen. Tevens zal zij ervoor zorgen dat er informatie kan worden uitgewisseld over de beste praktijken en concrete ervaringen met coëxistentie in de lidstaten, waaronder grensoverschrijdende aspecten. Op basis van de verzamelde gegevens zal de Commissie over twee jaar verslag uitbrengen aan het Europees Parlement en de Raad. Indien nodig zal de Commissie dan tevens bekijken welke stappen kunnen en moeten worden ondernomen.
Ik ben blij in de gelegenheid te zijn gesteld nader op dit vraagstuk in te gaan. 
Scheele (PSE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, bijna een half jaar geleden heeft het vraagstuk van coëxistentie ook al een grote rol gespeeld in dit Parlement. Toen ging het over de verordening inzake genetisch gemodificeerde levensmiddelen en diervoeders. Ik was de rapporteur, en we moesten een harde strijd leveren tegen de Commissie en tegen bepaalde lidstaten. We hebben gevochten voor deze speelruimte, voor dit artikel 26a. Het is ons gelukt, en daarom wil ik de heer Graefe zu Baringdorf feliciteren. Wij hebben met zijn initiatiefverslag over deze kwestie nogmaals een duidelijk politiek signaal vanuit dit Parlement afgegeven.
Het lijkt me heel belangrijk dat we van de lidstaten nu ook eisen dat ze daadwerkelijk gebruik maken van die speelruimte waarvoor wij in het Europees Parlement hebben gestreden. De heer Graefe zu Baringdorf heeft volgens mij echter wel gelijk dat we moeten streven naar Europese regels voor coëxistentie. Ik begrijp niet dat de Commissie zegt dat zij de toelating centraal kan regelen, en dat ze daarvoor ook de bevoegdheid heeft, terwijl ze geen antwoorden heeft op de vragen in verband met coëxistentie.
Ik vind dit initiatiefverslag van de heer Graefe zu Baringdorf nog om een andere reden heel belangrijk. Binnenkort moet er worden gestemd over de zaaizaadrichtlijn, volgens de comitologieprocedure. Het Europees Parlement staat daarbij helaas buitenspel. Ik geloof ook dat de passage waarin we zeggen dat de grens voor de verontreiniging van zaaizaad op de aantoonbaarheidsdrempel moet worden vastgelegd heel belangrijk is. Laten we onszelf niets wijsmaken: de grenswaarde van 0,9 procent die we hebben vastgelegd is heel moeilijk aan te houden, zelfs wanneer we geen absolute zuiverheid van het zaaizaad eisen. Daarom hoop ik dat wij als Parlement morgen dit belangrijke politieke signaal zullen laten horen. 
Schierhuber (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, allereerst zou ik de rapporteur, de heer Graefe zu Baringdorf, willen bedanken. Hij heeft werkelijk het initiatief genomen om dit initiatiefverslag over coëxistentie op te stellen. Hij is erin geslaagd om alle standpunten in dit ene verslag bij elkaar te brengen. De opvattingen over coëxistentie verschillen nu eenmaal van land tot land, en zelfs binnen de fracties bestaan er meningsverschillen.
Eén ding is duidelijk: dit debat gaat al lang niet meer over de vraag of we biotechnologie wel of niet willen. Dat heeft de rapporteur ook gezegd. Het besluit daarover hebben we een hele tijd geleden al genomen. We moeten naar de toekomst kijken en we discussiëren nu al over de vraag hoe genetisch gemodificeerde gewassen kunnen worden verbouwd naast niet-gemodificeerde gewassen. We moeten ervoor zorgen dat alle spelers in de markt hun activiteiten kunnen uitvoeren zonder dat er voor iemand nadelen ontstaan. Met die coëxistentie willen we garanderen dat boeren en consumenten een vrije keuze kunnen maken. We moeten in het belang van alle Europese boeren duidelijke regelingen vastleggen, zodat ze in alle vrijheid voor een landbouwmethode kunnen kiezen, en zodat verschillende methoden naast elkaar kunnen bestaan zonder dat dat problemen oplevert.
In de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling hebben we na intensief overleg binnen en tussen de fracties een compromis gevonden en onze goedkeuring gehecht aan een verslag dat specifieke, heldere eisen bevat. In ons initiatiefverslag eisen we een alomvattende regeling op communautair niveau, daar het bij de richtsnoeren die de Commissie voorstelt slechts gaat om een pakket niet-bindende aanbevelingen. Daarom verwachten we van de Commissie ook een gemeenschappelijk regelgevend kader, waarbinnen het beleid op communautair niveau wordt vastgesteld, zoals dat het geval is bij het landbouwbeleid.
Een ander belangrijk punt in ons verslag is dat we de Commissie verzoeken om een voorstel te doen over de aansprakelijkheid en de verzekering in de hele Gemeenschap. Er moet bij voorbaat een en ander geregeld zijn voor die gevallen waarin er sprake is van ongewenste besmetting. We kunnen niet zeggen: dat moeten de boeren maar onder elkaar regelen, en verder is het ieder voor zich. We mogen de kwestie van de aansprakelijkheid in geen geval afschuiven op de boeren.
Bovendien moeten GGO-besmettingen in zaaizaad worden vastgelegd op basis van technisch meetbare en betrouwbare grenswaarden. Op die manier kunnen we ervoor zorgen dat we ook voor landbouwproducten de etiketteringgrenswaarde van 0,9 procent aanhouden die geldt voor levensmiddelen. Dat heeft mevrouw Scheele ook al gezegd.
Dit initiatiefverslag is een duidelijk politiek signaal van het Europees Parlement. Als we nu de eisen en de standpunten van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling afzwakken en ons pakket uiteen laten vallen, zullen onze eisen niet duidelijk meer zijn. Dan wordt de tekst een samenraapsel van vage beweringen zonder een duidelijke lijn. Wij moeten ons als leden van het Europees Parlement afvragen of we werkelijk een signaal willen afgeven dat eigenlijk niets betekent.
Daarom hoop ik net als de rapporteur dat morgen werkelijk een overtuigende meerderheid voor dit initiatiefverslag zal stemmen, dat al zoveel steun heeft gekregen in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling.
Olsson (ELDR ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de vraag is niet of genetisch gemodificeerde organismen er al dan niet moeten zijn. Ik ben ervan overtuigd dat zowel de mensheid in haar totaliteit als het Europese deel van de mensheid niet zonder deze kennis en techniek kan. Het is echter belangrijk dat wij het voorzorgsbeginsel en het principe van "de vervuiler betaalt" toepassen en dat wij aandacht hebben voor de angst van de burgers voor het onbekende. Daarom moeten wij etiketteringsvoorschriften hebben voor GGO’s en duidelijke informatie over GGO’s kunnen geven.
De meningen over het onderwerp in kwestie liepen en lopen uiteen, maar ik feliciteer de heer Graefe zu Baringdorf met dit verslag. Wij zijn het voor het grootste deel eens geworden over het door het Parlement in te nemen standpunt en ik hoop dat dit het juiste signaal is naar de Commissie en de Raad.
Naar mijn mening is het verslag zeer evenwichtig, maar ik heb toch enig commentaar. Ik ben teleurgesteld over het feit dat de commissaris zich zo zelfverzekerd verzet tegen paragraaf 3 over gemeenschappelijke bepalingen. De wind blaast nu eenmaal over nationale grenzen heen. Het is niet logisch dat een bepaalde regel aan de ene kant van de grens geldt en een andere regel aan de andere kant. Het gaat hier om het leven en de inhoud van het leven. Als er op dit vlak geen gemeenschappelijke regels zijn, kunnen we niets bereiken. Ik verzoek de Commissie nog eens na te denken over dit punt en geen overhaaste beslissing te nemen.
Wat paragraaf 9 betreft, ben ik het tot op zekere hoogte evenwel met de Commissie eens. Het zou inderdaad gevaarlijk zijn een moratorium in stand te houden als we niet krijgen wat we willen. Paragraaf 9 is volgens mij juist, maar gaat misschien wat te ver. Ik ben niet bereid voor deze paragraaf te stemmen. Het is het enige punt in het verslag waarover ik een andere mening heb.
Volgens de Commissie kan een regio slechts afzien van een bepaalde aanplant als dit vrijwillig gebeurt. In mijn naïviteit dacht ik dat democratische besluiten altijd vrijwillig waren. Betekent dit dan niet dat er geen reden voor zorg is? Naar mijn mening heeft elke regio of elke lidstaat het recht om te zeggen dat GGO’s ongewenst zijn. Wij kunnen mensen niet tegen hun zin dwingen een techniek te gebruiken, ook al vinden wij het een goede techniek.
Het is uiterst belangrijk dat wij dit signaal geven en dat wij morgen bij de stemming een relatief eensgezind standpunt innemen. Onze meningen over de vraag of GGO's al dan niet mogen bestaan, lopen weliswaar uiteen, maar wij willen voorzichtig zijn. Wij willen nu een voorstel voor een goed geregelde coëxistentie, zodat wij geloofwaardig overkomen bij alle mensen die leven van de levensmiddelen die ze produceren, op welke manier zij dit ook doen. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de kernvraag is hier of genetisch gemanipuleerde gewassen en conventionele, biologische gewassen naast elkaar kunnen bestaan. Zolang we op die vraag geen duidelijk antwoord hebben, ontbreekt de basis voor de keuzevrijheid waar iedereen het over heeft. Als blijkt dat genetisch gemodificeerde gewassen veranderingen teweegbrengen in conventionele, biologische gewassen, dan hebben de landbouwers die deze gewassen verbouwen en de consumenten die ze kopen geen vrije keuze. Er bestaat een steeds kleiner wordende groep van grote multinationals die genetisch gemodificeerde gewassen op de markt brengen en erop uit zijn de landbouw en de voedselvoorziening onder hun controle te brengen. We moeten verhinderen dat deze machtige lobby de landbouwers en de Europese consumenten een keuze opdringt. De burgers hebben bij talloze opiniepeilingen aangegeven dat ze hun bedenkingen hebben bij dit soort gewassen of dat ze deze zelfs radicaal afwijzen.
Ik ben daarom heel blij met dit initiatiefverslag van het Parlement. Het is vooral zo belangrijk omdat de Commissie dit debat heeft vertraagd. Ze heeft bovendien de weg vrijgemaakt voor het opheffen van het sinds 1998 bestaande moratorium. Ik heb daar zelf samen met mijn fractiegenoten in een gezamenlijke initiatiefresolutie van maart van dit jaar overigens op gewezen. Iedereen weet dat er contaminatiegevaar bestaat wanneer GGO’s in het milieu terechtkomen. Het wetenschappelijk onderzoek naar de verspreiding van GGO’s en de kans op kruisbestuiving is nog niet voldoende ver gevorderd om nu reeds een duidelijke beeld te geven van de mogelijk gevolgen. Uit dit debat en uit het in het kader van de parlementaire hoorzitting uitgebrachte advies blijkt echter dat we tot de conclusie moeten komen dat contaminatie niet vermeden kan worden indien er op grote schaal genetisch gemodificeerde gewassen worden verbouwd. Dat heeft kwalijke gevolgen voor de biodiversiteit en zal de conventionele, biologische landbouw grote economische schade toebrengen.
Ook al is het verspreidingsrisico niet voor alle genetisch gemodificeerde gewassen hetzelfde, feit is toch dat die verspreiding niet werkelijk kan worden tegengegaan. Als we kiezen voor genetisch gemodificeerde gewassen kunnen we later niet meer terugkeren tot conventionele en biologische landbouw. De ervaringen met dierziekten, inzonderheid BSE en mond-en-klauwzeer, hebben duidelijk gemaakt dat het niet gemakkelijk is systemen voor toezicht op te zetten. Ze zijn niet altijd betrouwbaar en kunnen heel duur uitvallen. De rapporteur – die ik bij deze wil gelukwensen – komt daarom tot de conclusie dat de economisch voordeligste en meest efficiënte oplossing gelegen is in het afwijzen van genetisch gemodificeerde gewassen, hetzij op vrijwillige basis, hetzij verplicht op regionaal niveau.
De uit te vaardigen communautaire maatregelen mogen de lidstaten niet het recht ontzeggen om genetisch gemodificeerde gewassen overal op het eigen grondgebied of in bepaalde regio’s te verbieden. Indien gemodificeerde en niet-gemodificeerde gewassen niet naast elkaar kunnen bestaan, is er maar één oplossing en dat is dat we het moratorium overeenkomstig het voorzorgsbeginsel voortzetten. We moeten punt 9 van dit verslag dus in ieder geval steunen. Ik hoop echter dat het Parlement dit verslag morgen in zijn geheel zal aannemen. 
Andersen (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb twee amendementen op het verslag ingediend. Deze amendementen hebben tot doel de lidstaten te verplichten (paragraaf 7a (nieuw)) of aan te bevelen (paragraaf 7b (nieuw)) een heffing in te voeren op genetisch gemodificeerd zaaigoed en genetisch gemodificeerd voeder. De inkomsten zouden gebruikt moeten worden om de kosten te dekken van de dagelijkse administratie en de tests op de akkers van ecologische boeren en van conventionele boeren die geen genetisch gemodificeerde gewassen verbouwen. Deze inkomsten zouden eveneens moeten dienen om schade als gevolg van GGO-verontreiniging te vergoeden die ontstaan is ondanks de strikte naleving van de regels door GGO-landbouwers. Ik wil er de nadruk op leggen dat ook schade die ondanks correct gebruik van GGO's is ontstaan, door de vervuiler vergoed moet worden, en niet door de openbare autoriteiten via belastingen die door onschuldige burgers zijn betaald. Het moet mogelijk zijn dat een lidstaat van die betalingsverplichting vrijgesteld wordt indien een besluit daartoe wordt genomen in een openbare vergadering van het nationaal parlement van die lidstaat en de regeringsleider van die lidstaat van dat besluit mededeling doet tijdens een bijeenkomst van de Raad. Op die manier wordt de soevereiniteit van de lidstaten gewaarborgd en heeft een door de bevolking gesteunde milieucampagne kans op succes over de grenzen heen. 
Souchet (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, gezien de omvang van alle met GGO’s samenhangende problemen waarvoor nog geen definitief wetenschappelijk antwoord gevonden is, moet het vraagstuk van de coëxistentie van GGO-productie en non-GGO-productie gezien worden als een langetermijnkwestie en niet als een tijdelijke situatie waar we mee te maken hebben totdat de GGO-productie de dominante, zoniet de enige vorm van teelt is.
De traditionele en de biologische landbouw zijn de norm en de genetisch gemodificeerde teelten de uitzondering, die vooralsnog in observatie is, en niet andersom. Over de haalbaarheid van non-GGO-productie hoeven we onszelf geen vragen te stellen, maar wel over de voorzorgsmaatregelen die we moeten nemen om te voorkomen dat besmetting met GGO’s optreedt. De rapporteur benadrukt terecht dat onze kennis op een aantal cruciale terreinen tekortschiet, hetgeen ons zeker zou moeten aanzetten tot het voortzetten van het onderzoek, maar ook tot zeer voorzichtig handelen. Punten van aandacht zijn ongewenste kruising, overwintering, ophoping in de bodem, resistentie, besmetting en andere soorten verspreiding. We moeten bijzonder waakzaam zijn om te voorkomen dat de toestemmings-, traceerbaarheids- en etiketteringsvoorschriften die worden goedgekeurd onuitvoerbaar zullen blijken te zijn als gevolg van te weinig concrete, halfslachtige of onduidelijke bepalingen ten aanzien van coëxistentie. Daardoor zouden we uiteindelijk voor een voldongen feit komen te staan en zouden alle voorzorgsmaatregelen zinloos worden.
Laten we ervoor waken onze boeren te veroordelen tot het tovenaarsleerlingschap, waarbij je er vergif op kunt innemen dat de publieke opinie hun de schuld in de schoenen zal schuiven van de negatieve gevolgen van een algemene verspreiding van GGO’s. Zij hebben al heel wat moeten prijsgeven met het insecticide Gaucho en het diermeel. Laten we er dus voor zorgen dat het handhaven van de traditionele productiemethoden niet zoveel moeite gaat kosten dat de boeren gedwongen worden deze op te geven in ruil voor GGO-teelt. Degene die een risicovolle teelt introduceert dient ook alle gevolgen van dat risico te dragen. Wie het risico van besmetting neemt moet de preventie- en beheerkosten die dat risico met zich meebrengt voor andere teelten en hun gebruikers op zich nemen en daar zelf de verantwoordelijkheid voor dragen.
De vraag naar de wijze waarop de coëxistentie van de verschillende productiemethoden in goede banen kan worden geleid wordt een kernvraag bij de ruimtelijke ordening. Op nationaal en regionaal niveau moet vrijelijk gekozen kunnen worden voor een specifiek beleid. Als bijvoorbeeld de afgevaardigden, de boeren en de andere lokale spelers in een bepaald gebied wensen dat dit gebied GGO-vrij blijft, dan moeten ze de vrijheid hebben om daartoe te beslissen, zonder dat de Commissie obstakels opwerpt in naam van weet ik wat voor concurrentievervalsing, waarvan in sommige gevallen wellicht niet eens werkelijk sprake is. We zullen dus, mijnheer de Voorzitter, voor dit initiatiefverslag stemmen, daar het de goede vragen stelt over een essentieel maatschappelijk thema. 
Maat (PPE-DE ).
    Voorzitter, om te beginnen wil ik de rapporteur complimenteren met het feit dat hij in een goede samenwerking tot een goed verslag is gekomen. En hoe nodig dat is, blijkt vanavond wel uit de reactie van de commissaris. Hij geeft immers enerzijds aan dat het een actueel onderwerp is, maar tegelijkertijd schuift hij in toenemende mate de verantwoordelijkheid van de Commissie weg. Die zou bij de lidstaten liggen en bij anderen. Maar dit is bij uitstek een onderwerp dat we communautair moeten regelen. Commissaris, u vindt het Parlement aan uw zijde en ook in de discussie over de Europese Grondwet zou het een bijzonder goede zaak zijn wanneer Commissie en Parlement in goede samenwerking zouden komen tot goede afspraken.
Een tweede ding viel mij ook op in de reactie van de commissaris. Hij sprak over organische landbouw. Maar, commissaris, ons eigen kenniscentrum van de Europese Unie heeft berekend dat bij een ongecontroleerde toepassing van deze gentechniek ook voor de gangbare landbouw de kosten zouden stijgen van 1 tot 41 procent, afhankelijk van het gewas, omdat we totaal niet weten hoe de consument reageert. Ook daarom moet, voordat we verdere wetgeving krijgen, beter onderzocht worden wat de consequenties zijn, niet alleen op het boerenerf maar ook in de afzet van de producten. Hoe reageert de consument? We weten daar te weinig over. Het is heel essentieel dat juist die brug wordt geslagen voordat wij verder de weg opgaan in de toepassing van deze techniek in Europa. Wij moeten niet alleen weten wat de gevolgen zullen zijn voor de biologische landbouw maar ook voor de gangbare landbouw, en ook hoe consumenten daarop zullen reageren. Want we hebben een Huis met een gemeenschappelijk landbouwbeleid, met vele regionale producten en met grote verscheidenheid in Europa, groter dan waar ook in de wereld. Dat betekent dat de risico's met de toepassing van deze techniek ook groter zullen zijn dan waar ook ter wereld. Dat betekent dat wij meer dan ooit op dit terrein communautair beleid nodig hebben. Ik zou de Commissie willen vragen met dit voortreffelijke verslag van onze collega Graefe zu Baringdorf dat zij als belangrijke Europese instelling deze taak oppakt met nieuw elan en met goede voorstellen komt, na gedegen onderzoek, om te komen tot een echt goede wetgeving. 
Patakis (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het debat van vandaag toont onomstotelijk aan dat de druk die Bush de afgelopen zomer heeft uitgeoefend, nu concrete vorm begint te krijgen. Ik heb het niet alleen over de handel in genetisch gemodificeerde organismen maar ook over de vrije teelt daarvan in de Europese Unie. Ik wil van meet af aan verklaren dat wij absoluut gekant zijn tegen de teelt van genetisch gemodificeerde producten. Ook moet ik voor de zoveelste keer de schijnheiligheid van de Commissie aan de kaak stellen, die enerzijds de hervorming van het GLB in praktijk brengt - zogenaamd met als fundamenteel beginsel de verbetering van de kwaliteit van de landbouwproducten teneinde waarborgen te bieden voor de gezondheid en de veiligheid van levensmiddelen, milieubescherming, enzovoort - maar anderzijds de teelt van gemodificeerde producten bevordert. Het meest kenmerkende voorbeeld van deze schijnheiligheid is tabak, waarvoor, onder het voorwendsel van bescherming van de volksgezondheid en duurzame ontwikkeling, aanzienlijke lagere premies worden uitbetaald, met als uiteindelijke doel de definitieve afschaffing van deze teelt.
Recentelijk heeft Michael Meacher, minister van Milieu in de eerste regering-Blair, een verklaring afgelegd in de Britse krant waarin hij zei niet te zien hoe de regering-Blair op verantwoorde wijze vergunningen kan verstrekken voor gemodificeerde gewassen. Alle onderzoeksresultaten zijn negatief uitgevallen. Dit standpunt van de heer Meacher is vooral ook belangrijk omdat tijdens zijn ministerschap - in 1999 - op grote schaal een begin werd gemaakt met de experimentele teelt van genetische gemodificeerde planten. Er werden 210 planten geteeld, de helft gemodificeerd en de helft conventioneel. De resultaten van het onderzoek zijn onthullend wat de mogelijke gevaren voor het milieu en de gezondheid van de consumenten betreft. Zelfs het meest fundamentele argument van de multinationals die genetisch gemodificeerd zaaigoed produceren, blijkt niet steekhoudend te zijn. Tijdens het langdurige experiment is namelijk gebleken dat er van een vermindering van de behoefte aan pesticiden geen sprake is, en dat de speciale pesticiden die noodzakelijk zijn voor genetisch gemodificeerde teelten zelfs schadelijker zijn dan die voor de conventionele teelten.
Uit het onderzoek is ook gebleken dat gemodificeerd koolzaad en maïs en gemodificeerde suikerbieten de flora en fauna meer schade berokkenen dan conventionele gewassen. Nobelprijswinnaar Sherwood Rowland heeft gezegd dat zodra genetisch gemodificeerde organismen in het milieu worden geïntroduceerd en wordt vastgesteld dat zij het milieu schaden, het onmogelijk is hun schadelijke werking te stoppen. De gemodificeerde organismen zullen zich blijven vermeerderen en hun rampzalige werk voorzetten, net als massavernietigingswapens.
Het verslag van het Europees Parlement heeft met name tot doel de mensen ervan te overtuigen dat genetisch gemodificeerde organismen kunnen bestaan naast conventionele planten en biologische producten. Er worden weliswaar enkele vraagtekens geplaatst bij de voorwaarden en de reglementering van deze coëxistentie maar men weet maar al te goed dat, zoals uit talrijke studies blijkt, de bescherming tegen besmetting bij coëxistentie van teelten heel moeilijk, zo niet onmogelijk is. Ook wordt een schijnheilig beroep gedaan op het beginsel “de vervuiler betaalt”. Ik begrijp echter niet hoe men de milieukosten en de schade aan de gezondheid van de consumenten wil berekenen. Daar komt bij dat de uiteindelijke verantwoordelijkheid naar ik vrees indirect, zo niet overduidelijk bij de producenten zal worden gelegd.
Het Europees Parlement heeft, mijnheer de Voorzitter, maar één verantwoordelijkheid jegens de Europese landbouwers, de consumenten en het milieu: het moet een niet mis te verstaan, categorisch “nee” zeggen tegen de teelt van gemodificeerde gewassen. Alleen op die manier vervult het Parlement de rol die het dient te vervullen, door de druk van de VS te weerstaan. Deze druk heeft namelijk maar één doel: het behartigen van de belangen van de Amerikaanse multinationals, zodat die winsten kunnen behalen ten koste van de gezondheid van de mensen en het milieu. 
Graefe zu Baringdorf (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, we waarderen het dat u zich zo intensief met deze kwestie heeft beziggehouden. U zult wel hebben gemerkt dat wij niet dezelfde mening zijn toegedaan als u, maar als dat zo was hadden we ook geen verslag hoeven op te stellen. Dit debat is pas net begonnen, en ik hoop dat er echt een positief onderhandelingsproces tussen het Parlement en de Commissie ontstaat. Ik hoop dat u dat zult doorgeven aan uw collega’s die voor deze kwestie verantwoordelijk zijn.
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0459/2003) van de heer Stevenson, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende sluiting van de Overeenkomst in de vorm van een briefwisseling inzake de verlenging, voor de periode van 1 juli 2003 tot en met 30 juni 2004, van het protocol tot vaststelling van de vangstmogelijkheden en de financiële tegenprestatie, als bedoeld in de Overeenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap en de Republiek Ivoorkust inzake de visserij voor de kust van Ivoorkust (COM(2003) 556 - C5-0458/2003 - 2003/0219(CNS)). 
Nielson,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik wil de geachte afgevaardigde danken voor dit verslag over de verlenging met een jaar van het protocol bij de visserijovereenkomst tussen de Gemeenschap en Ivoorkust. Ik ben blij dat u zich achter dit voorstel schaart. Om politieke en sociale redenen heeft de Commissie immers voor verlenging in plaats van vernieuwing van het protocol moeten kiezen.
Helaas konden de onderhandelingen in het najaar van 2002 en het voorjaar van 2003 vanwege de politieke situatie in het land niet worden voortgezet. Het protocol is belangrijk voor de Europese vissers. Zij vissen rond de haven van Abidjan en gebruiken deze om hun vangsten uit de hele regio, niet alleen de Ivoriaanse wateren, aan te voeren. Daar doet Ivoorkust op zijn beurt zijn voordeel mee. Het protocol biedt ook steun voor wetenschappelijk onderzoek. Daarmee moet duurzame visserij worden gewaarborgd en moeten de daarvoor benodigde institutionele capaciteiten in het land worden gecreëerd.
Naar aanleiding van het vorige protocol hebben Europese bedrijven in Ivoorkust geïnvesteerd. De haven van Abidjan telt nu drie conservenfabrieken waar tonijn voor de Europese markt wordt verwerkt. Zij zijn goed voor meer dan 30.000 lokale arbeidsplaatsen. De verlenging van het protocol met een jaar biedt mogelijkheden voor 71 tonijnschepen en voor enige demersale visserij. De doelgerichte acties blijven intact en maken 71 procent uit van de financiële bijdrage. De totale bijdrage blijft eveneens gelijk, te weten 957.500 euro.
De tonijnvisserij wordt goed gebruikt en de regering zet de doelgerichte acties in voor duurzame visserij. Daarom is de Commissie van oordeel dat deze verlenging waar voor haar geld biedt. Dat geldt zowel voor Ivoorkust als voor de EU.
Uiteraard is het spijtig dat de verlenging al op 1 juli 2003 van kracht is geworden en dat deze pas op 23 september aan het Parlement is voorgelegd. Een van de redenen voor deze vertraging is dat de brief tot verlenging pas op 16 mei 2003 is ondertekend door de Ivoriaanse minister van Visserij. De eerlijkheid gebiedt mij echter toe te voegen dat dergelijke vertragingen nooit door een van beide partijen alleen worden veroorzaakt. Ik betreur deze vertraging. Als ik een lid van het Parlement was, zou ik me er ook kritisch over uitlaten.
Gelukkig heeft u op 24 november echter een evaluatieverslag ontvangen over de toepassing van het protocol. Daarin wordt tegemoet gekomen aan een aantal van uw verzoeken voor toekomstige onderhandelingen over vernieuwing van het protocol. Het verslag is het resultaat van onderzoek naar de visbestanden en de toepassing van het protocol tot augustus 2003.
De Commissie deelt uw standpunt dat het Parlement op de hoogte moet worden gehouden van diverse aspecten van de toepassing van het protocol, zoals in de amendementen 1 en 2 wordt gesteld. Geheel volgens de geldende interinstitutionele afspraken en met name de kaderovereenkomst tussen Commissie en Parlement van 5 juli 2000 stuurt de Commissie dergelijke informatie echter al door. Voor de Commissie zijn deze twee amendementen dan ook overbodig.
Wat amendement 3 betreft: in artikel 13 van de overeenkomst is vastgelegd dat deze voor perioden van steeds drie jaar wordt vernieuwd, tenzij een van de partijen de overeenkomst schriftelijk ontbindt. Het protocol, waarin de vangstmogelijkheden en de financiële bijdrage worden uiteengezet, is echter slechts drie jaar geldig en moet na afloop van die periode worden vernieuwd. Als het amendement betrekking heeft op vernieuwing van het protocol en niet van de overeenkomst zelf, dan druist het in tegen de beginselen betreffende de aard van protocollen bij visserijovereenkomsten. Aangezien protocollen aan kaderovereenkomsten zijn gehecht, kunnen deze periodiek worden vernieuwd zonder nieuwe richtlijn voor onderhandelingen.
De visserijovereenkomst is voor Ivoorkust niet weg te denken. Het akkoord garandeert 30.000 arbeidsplaatsen bij Europese conservenfabrieken in Abidjan en de financiële bijdrage komt voornamelijk ten goede aan wetenschappelijk onderzoek, controle en toezicht. Wat amendement 4 betreft zou het dus een regelrechte ramp voor het land zijn als deze overeenkomst niet zou worden verlengd. Ook zou er dan een groot probleem zijn voor Europese vissers en de investeringen die in Ivoorkust zijn gedaan. Als de overeenkomst niet wordt verlengd, komt Ivoorkust in een isolement terecht. Een dergelijk signaal kan de Europese Unie niet geven aan een land dat op alle mogelijke manieren probeert weer vrede te creëren. 
Stevenson (PPE-DE ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik zou de commissaris willen danken voor zijn uitgebreide uiteenzetting. Als voorzitter van de Commissie visserij valt mij het grote voorrecht ten deel hier ’s avonds laat voor een leeg Huis het woord te moeten voeren over internationale visserijovereenkomsten met landen in alle uithoeken van de wereld. Vandaag is niet de eerste keer.
Het debat van vanavond over Ivoorkust gaat echter niet over de zaken die doorgaans aan de orde zijn bij visserijovereenkomsten met derde landen. Het is aangezwengeld door de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie en de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij. Zij tonen zich namelijk terecht bezorgd over de huidige burgeroorlog in het land en vinden dat Gemeenschapsgeld niet naar een conflicthaard moet gaan als daarmee alleen maar olie op het vuur wordt gegooid.
Zoals het Parlement weet, heeft het grootste rebellenleger in Ivoorkust, dat zich Forces Nouvelles noemt, onder auspiciën van Frankrijk in januari 2003 een vredesakkoord gesloten met premier Seydou Diarra. Helaas zijn de Forces Nouvelles in september uit de regering gestapt, waarmee het akkoord deels op de tocht is komen te staan. Zij beschuldigden president Laurent Gbagbo ervan de macht naar zich toe te trekken en de voorwaarden van het vredesplan niet te willen uitvoeren. Ondertussen heeft president Gbagbo gezegd voornemens te zijn gebieden in het noorden en westen van het land die in handen zijn van de rebellen te bevrijden als de Forces Nouvelles weigeren de wapens neer te leggen. Zo ziet de situatie er in Ivoorkust momenteel uit.
In deze ongunstige omstandigheden moet mijn verslag over het Commissievoorstel groen licht geven voor verlenging met een jaar van de huidige visserijovereenkomst tussen de Gemeenschap en Ivoorkust. Zoals commissaris Nielson zojuist stelde, is deze periode afgelopen juli reeds ingegaan. Het Parlement is daarbij niet eens geraadpleegd. Volgens de commissaris zouden de leden van het Parlement hiermee waarschijnlijk niet gelukkig zijn, en dat is inderdaad het geval. Het is het Parlement een doorn in het oog dat de Commissie ons keer op keer voor voldongen feiten stelt. In dit geval moet de betaling aan Ivoorkust uiterlijk op 31 december 2003 zijn verricht. Deze kwestie moet dan ook dringend worden afgehandeld. Het is betreurenswaardig dat de Commissie visserij eens te meer in deze positie is gedrukt. Ik vertrouw er echter op dat de Commissie onze inspanningen ter versnelling van de procedure erkent, zodat de gemaakte afspraken op tijd kunnen worden nagekomen.
Deze overeenkomst vormt het zesde achtereenvolgende protocol tussen de EU en Ivoorkust. De eerste visserijovereenkomst dateert uit 1990 en sindsdien hebben we hierop op vriendschappelijke basis voortgeborduurd. Zoals commissaris Nielson al zei, konden we vanwege de politieke instabiliteit in de regio geen gebruik maken van een aantal demersale vangstmogelijkheden die in 2002 waren overeengekomen. Naarmate de situatie zich stabiliseerde, kon deze vorm van visserij echter worden hervat.
De tonijnvisserij, het andere grote onderdeel van deze overeenkomst, heeft geen gevolgen ondervonden van de burgeroorlog. Er is een niveau aangehouden van 85 procent van de in de overeenkomst vastgelegde vangstmogelijkheden. Zoals commissaris Nielson stelde zijn er 71 vergunningen voor tonijnschepen. Wel is zoals altijd in dit soort partnerschapsovereenkomsten bepaald dat meer dan 70 procent van de financiële compensatie gaat naar doelgerichte acties voor duurzame visserij, behoud van de sector, wetenschappelijk onderzoek, controle en toezicht. De Commissie houdt nauwkeurig in de gaten of de middelen volgens de doelstellingen van het protocol worden ingezet. Zonder deze overeenkomst kan de continuïteit van de visserijsector niet worden gegarandeerd. Het zou kunnen leiden tot illegale, niet-aangegeven en niet-gereglementeerde visserij waarbij iedereen zijn gang kan gaan, met als gevolg dat de visgronden leeggevist worden en de hele visserijsector instort.
Tegenstanders van verlenging van de overeenkomst moeten goed beseffen wat ze met hun verzet aanrichten. Commissaris Nielson wees erop dat er in Abidjan drie grote tonijnfabrieken zijn gevestigd, die met Europese investeringen zijn opgezet. In Abidjan wordt tonijn uit heel West-Afrika aangevoerd. Als we onze steun voor deze overeenkomst opzeggen, zoals de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie en de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij willen, betekent dat het einde van 5.000 directe arbeidsplaatsen en zo’n 30.000 indirecte arbeidsplaatsen. Dat zou desastreuze gevolgen hebben voor de maatschappelijke situatie in Ivoorkust en het land ernstig ontwrichten, waarmee het conflict alleen maar zou escaleren. Ik verzoek beide fracties dan ook met klem om hun standpunt te herzien en de amendementen in te trekken. Zij zouden de situatie, zo slecht als ze al is, alleen maar slechter maken. 
Maat (PPE-DE ).
    Voorzitter, ik heb ook het voorrecht, evenals de voorzitter van onze Visserijcommissie, om hier vanavond laat te spreken en ik heb nog het bijzonder voorrecht dat ik mijn coördinator, de heer Varela Suanzes-Carpegna, mag vervangen als plaatsvervangend coördinator. Ik wil me aansluiten bij de woorden van de voorzitter van de Visserijcommissie, ook met betrekking tot de heel moeilijke materie die daar aan de orde is. Als je de situatie in deze kuststroken bekijkt, met veel binnenlandse onrusten en oorlogen, dan is toch de vraag in hoeverre we, als het daar wat beter gaat, het visserijbeleid ook kunnen inzetten voor de verbetering van de situatie in het land zelf. Met een goede besteding van de gelden die wij in de visserijakkoorden steken, zou Europa op dit punt ook een sterkere rol kunnen spelen.
Namens de EVP-Fractie betreur ik toch de amendementen van de liberale fractie op dit punt. Ik zou iets meer de sociale component daarin willen terugvinden en ik ben best te vinden voor alles wat tot verbetering van de situatie in de Afrikaanse landen kan leiden met betrekking tot visserijakkoorden. Het is echter wel essentieel dat wij alle facetten daarvan goed belichten. Maar nogmaals, ik wil me aansluiten bij de woorden van de voorzitter van de Visserijcommissie. Ik constateer ook dat daar een breed draagvlak voor is en aan de Commissie vraag ik enerzijds een sterke inzet voor de Afrikaanse landen, ook met een goede besteding van het geld van de visserijakkoorden, maar anderzijds vinden wij het essentieel dat ook de sociale componenten in aanmerking worden genomen. Ik wacht dan ook met belangstelling af hoe de reactie van de Commissie zal zijn, alsook de reactie van het Parlement. 
Miguélez Ramos (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we hebben vandaag een resolutie aangenomen over de rol van de Unie bij het voorkomen van conflicten in Afrika en – meer specifiek – over de toepassing van het Akkoord van Linas-Marcoussis in Ivoorkust. In die resolutie heeft het Parlement alle partijen in dit conflict verzocht de bepalingen van dit akkoord strikt na te leven.
De Europese Unie is het aan zichzelf verplicht conflicten te voorkomen. Het beleid voor het bevorderen van handelsbetrekkingen tussen Europa en de ontwikkelingslanden is een manier om conflicten te voorkomen. Humanitaire en handelsbetrekkingen brengen volkeren dichter bij elkaar en dragen zo bij tot hun ontwikkeling en tot de ontwikkeling van de onderscheidene economische sectoren. Daarom steunt mijn fractie de visserijovereenkomsten. Dit soort overeenkomsten en handelsbetrekkingen tussen verschillende volkeren draagt immers bij tot vrede. Voor visserijovereenkomsten geldt bovendien dat ze bijdragen tot de ontwikkeling van de visserijsector in de ontwikkelingslanden.
Wij steunen daarom het verslag van de heer Stevenson en het voorstel tot eenjarige verlenging van het huidige protocol, met de door de Visserijcommissie goedgekeurde amendementen.
Ivoorkust is een land waar een burgeroorlog woedt. Wij moeten dit land helpen om tot vrede te komen en zich economisch te ontwikkelen. De socialistische fractie gelooft dat we met de verlenging van de visserijovereenkomst een positief signaal geven.
Het feit dat er in dit land een oorlog woedt is op zich geen reden om de overeenkomst op te zeggen. Het zou absurd zijn: zo dragen we alleen maar bij tot meer ellende in een land waar al genoeg geleden wordt. We zouden dan ook de invoer van de producten uit dit land - koffie, cacao, palmolie – moeten stopzetten, een einde moeten maken aan de net begonnen winning van olie, en geen diamanten, mangaan, ijzer, kobalt, bauxiet of koper meer van het land moeten kopen.
Waarom dringen zoveel mensen erop aan dat we de visserijovereenkomsten tussen de Europese Unie en de ontwikkelingslanden stopzetten, terwijl we er geen bezwaar tegen maken dat de uitvoer van – bijvoorbeeld – landbouwproducten, mineralen, olie en gas gewoon voortgezet wordt? Oorlog of niet, de onder de overeenkomst toegestane quota zijn goed benut, zeker als het gaat om tonijn, en het niveau van de vangst van demersale soorten stijgt.
Volgens de socialistische fractie is deze overeenkomst voor de haven van Abidjan heel belangrijk. Dit is de belangrijkste tonijnhaven in West-Afrika. De hier aan land gebrachte vis levert de grondstof voor de plaatselijke verwerkende industrie, en die industrie vertegenwoordigt voor Ivoorkust een onmisbare basis voor ontwikkeling.
Dit is volgens mij een goed voorbeeld van een overeenkomst die, ondanks het feit dat het betrokken land zich in een moeilijke situatie bevindt, goed functioneert - voor ons in de Europese Unie en voor het ontwikkelingsland waarmee we deze overeenkomst hebben afgesloten. 
McKenna (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het is interessant om te zien hoe anders Parlementsleden en de Commissie nu over de kwestie spreken dan toen ik deze voor het eerst te berde bracht. De Commissie kwam naar de Commissie visserij met de boodschap dat er onmogelijk een nieuwe overeenkomst kon worden gesloten en dat deze dus met nog een jaar zou worden verlengd. Leden stelden dat de bedoeling hiervan was Europese schepen in staat te stellen ondanks het conflict te blijven vissen.
Nu wekt u de indruk dat de Ivoriaanse bevolking hierbij is gebaat. De werkelijkheid is dat wij er zelf bij zijn gebaat. We hebben het over een land waar in feite een burgeroorlog woedt. De regering kan geen controle en toezicht garanderen. In vredestijd liet zij het op dit vlak ook al afweten.
Wat er nu gebeurt, is dat Europese vissers zonder enige supervisie gewoon hun gang kunnen gaan. De Commissie heeft een andere benadering beloofd voor overeenkomsten met derde landen, maar dit voorspelt weinig goeds. De Commissie heeft immers zelf geconstateerd dat Ivoorkust grote problemen heeft met de controle van en het toezicht op zijn wateren. Monitoring wordt omschreven als een belangrijk probleem.
Tevens heeft de Commissie geconstateerd dat er geen informatie is doorgegeven over de vangsten van visserij met drijvende beug en vriestrawlers. Ook heeft de Commissie gesteld dat het met de huidige overeenkomsten met derde landen, waaronder die met Ivoorkust, niet na te gaan is of de middelen voor zogeheten doelgerichte acties zoals controle en handhaving wel op de juiste wijze worden ingezet.
Wij zijn van oordeel dat er voor deze gelden een afzonderlijk budget moet zijn. Wat de tonijnbedrijven betreft, hoeven we maar te kijken bij wie de grootste winsten terechtkomen. De argumenten staah bol van de hypocrisie. In dit land is een conflict gaande en het lijkt alsof de EU haar vissersvloten desondanks ongestoord hun gang wil laten gaan.
Het is het slechtste visserijakkoord dat ooit is gesloten. De Commissie moet zoals beloofd een andere benadering volgen voor visserijovereenkomsten, zodat het derde land erbij gebaat is en ze niet ten goede komen aan de overcapaciteit in de Europese Unie. 
Nielson,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik ben het niet eens met de stelling dat dit de slechtste visserijovereenkomst is die we hebben. Helaas zijn er veel overeenkomsten die slechter zijn dan deze. We trachten een nieuwe invulling te geven aan deze overeenkomsten. We willen deze moderner en relevanter maken en het accent meer leggen op maatschappelijke ontwikkeling. De vorige generatie overeenkomsten verdient echter absoluut een gele kaart. Hierin moet echt verandering komen. Per land wordt nu gewerkt aan herziening.
Het huidige conflict in Ivoorkust is geen goede achtergrond om deze overeenkomst stop te zetten. We moeten hiervan geen politieke kwestie maken door de overeenkomst als pressiemiddel in te zetten en de regering zo te dwingen tot vrede en verzoening. Het is erg moeilijk om het verzet op die manier onder druk te zetten.
Wat het toezicht en het beheer van maritieme middelen betreft vind ik het nogal gekunsteld om de problemen in Ivoorkust in verband te brengen met de voortzetting van deze overeenkomst. Het conflict heeft immers niet echt op zee plaatsgevonden. We proberen dingen te doen waar het land baat bij heeft en tegelijkertijd oefenen we op alle partijen druk uit om tot een compromis te komen.
Als deze activiteiten een politiek karakter krijgen, sturen we het verkeerde signaal naar de betrokkenen. Ik dring er dan ook bij het Parlement op aan om hieraan een einde te maken. Wel heeft mevrouw McKenna een aantal relevante punten aangestipt. In deze visserijovereenkomsten moet meer aandacht uitgaan naar ontwikkeling, en daaraan wordt gewerkt. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
(1) 

