Κοινοτική πολιτική για το θαλάσσιο περιβάλλον - Θεματική στρατηγική για το θαλάσσιο περιβάλλον (συζήτηση) 
Πρόεδρος
" ημερήσια διάταξη προβλέπει την κοινή συζήτηση
της έκθεσης της Marie-Noëlle Lienemann εξ ονόματος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων σχετικά με την πρόταση οδηγίας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου περί θεσπίσεως πλαισίου για κοινοτική δράση στο πεδίο της πολιτικής για το θαλάσσιο περιβάλλον (Οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική) - C6-0346/2005 -
της έκθεσης του Aldis Kušķis εξ ονόματος της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων σχετικά με μια θεματική στρατηγική για την προστασία και τη διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος
Vladimír Špidla
Μέλος της Επιτροπής. (CS) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, είμαι περιχαρής που είμαι σε θέση να ξεκινήσω αυτήν την κοινή συζήτηση σχετικά με μια θεματική στρατηγική για την προστασία και τη διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος και την προταθείσα οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική.
Θα ήθελα να ευχαριστήσω και τους δύο εισηγητές -την κ. Lienemann για την πρόταση οδηγίας για τη θαλάσσια στρατηγική και τον κ. Kuskis για τη θεματική στρατηγική. Θα ήθελα επίσης να ευχαριστήσω την Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων για τις προσπάθειές τους. Επίσης, θα ήθελα να ευχαριστήσω την Επιτροπή Αλιείας και ιδιαίτερα τον κ. Γκλαβάκη για την άκρως εποικοδομητική προσέγγισή του σε αυτό το σημαντικό θέμα.
Οι θάλασσες και οι ωκεανοί καλύπτουν το 71% της επιφάνειας της γης και περιλαμβάνουν το 90% της βιόσφαιρας. Τα θαλάσσια ύδατα της Ευρώπης εκτείνονται σε 3 εκατομμύρια τετραγωνικά χιλιόμετρα, την ίδια έκταση με την ηπειρωτική Ευρώπη· με άλλα λόγια, το 50% της επικράτειας της Ευρώπης καλύπτεται από θάλασσα. Τα θαλάσσια οικοσυστήματα διαδραματίζουν καίριο ρόλο στη διαμόρφωση του κλίματος και του καιρού.
" κατάσταση του θαλάσσιου περιβάλλοντος της Ευρώπης επιδεινώνεται, εντούτοις ταχέως. Σε ορισμένες περιοχές, έχουμε ήδη υπερβεί το σημείο χωρίς επιστροφή. " παροχή θρεπτικών ουσιών ασκεί σημαντική επιρροή στο θαλάσσιο περιβάλλον της Βαλτικής Θάλασσας. Οι πληθυσμοί ψαριών βρίσκονται σε κακή κατάσταση σε ολόκληρη την Ευρώπη. Ο βορειοανατολικός Ατλαντικός κατέχει ένα από τα υψηλότερα επίπεδα ναυσιπλοΐας παγκοσμίως, με όλους τους κινδύνους και τις επιπτώσεις που αυτό συνεπάγεται. " Μεσόγειος βρίσκεται υπό σοβαρή απειλή από την ανεξέλεγκτη ανάπτυξη της ακτογραμμής της.
Προκειμένου να ανατρέψουμε αυτές τις τάσεις, ωστόσο, τα υφιστάμενα μέτρα και προσπάθειες -είτε σε διεθνές, εθνικό ή ευρωπαϊκό επίπεδο- είναι σαφώς ανεπαρκή. Τα περισσότερα μέτρα που εκπονήθηκαν σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν προορίζονταν για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος αυτό καθαυτό και έχουν, ως εκ τούτου, περιορισμένο αντίκτυπο. Έχει αποδειχθεί ότι τα μέτρα που εγκρίνονται σε διεθνές επίπεδο είναι πολύ δύσκολο να εφαρμοστούν ή να προωθηθούν επειδή δεν είναι δεσμευτικά.
Ένα υγιές θαλάσσιο περιβάλλον είναι ζωτικής σημασίας τόσο για τη ζωή στο σύνολό της όσο και για την ποιότητα ζωής μας. Αποτελεί επίσης απαραίτητη προϋπόθεση για την εκπλήρωση των οικονομικών δυνατοτήτων των ωκεανών και των θαλασσών. Μια δυναμική θαλάσσια οικονομία μπορεί να ανθήσει μόνον όπου υπάρχει υγιές θαλάσσιο περιβάλλον. " θαλάσσια στρατηγική θα συμβάλει συνεπώς σημαντικά στους στόχους ανάπτυξης και απασχόλησης που καθορίζονται στη Στρατηγική της Λισαβόνας.
Για τους λόγους που περιγράφονται ανωτέρω, είναι σαφές ότι η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος δεν μπορεί και δεν πρέπει απλώς να αποτελεί ένα παραπροϊόν άλλων πολιτικών. Αυτό το οποίο απαιτείται σε ευρωπαϊκό επίπεδο είναι μια ολοκληρωμένη στρατηγική που λαμβάνει υπόψη όλες τις πιέσεις και επιρροές που δέχεται το θαλάσσιο περιβάλλον.
Αυτό ακριβώς επιδιώκει να επιτύχει η θεματική στρατηγική για το θαλάσσιο περιβάλλον. Συνίσταται στην πρόταση οδηγίας για τη θαλάσσια στρατηγική και σε μία έκθεση που απαριθμεί λεπτομερώς την παρούσα κατάσταση πραγμάτων. Σε ευρύτερο επίπεδο, καλύπτει την περιβαλλοντική επίδοση της ΕΕ όσον αφορά το θαλάσσιο περιβάλλον και εξηγεί γιατί η ΕΕ πρέπει να αναλάβει δράση.
" θαλάσσια στρατηγική πρέπει να αναθεωρηθεί στο ευρύτερο πλαίσιο μιας νέας θαλάσσιας πολιτικής για την ΕΕ. Σύμφωνα με την πράσινη βίβλο της Επιτροπής που εκπονήθηκε τον Ιούνιο, ο στόχος της νέας πολιτικής είναι μια δυναμική ευρωπαϊκή θαλάσσια οικονομία, που θα λειτουργεί σε αρμονία με το θαλάσσιο περιβάλλον, έναν από τους δύο πυλώνες της μελλοντικής θαλάσσιας πολιτικής. Θα βασίζεται στις ειδικές δραστηριότητες που απαιτούνται για την προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, που παρέχουν αειφόρο πλούτο, παραγωγικότητα και ευκαιρίες απασχόλησης και, από ευρύτερης απόψεως, τα μέσα συντήρησης των ανθρώπων από τους ωκεανούς και τις θάλασσες.
Ο σκοπός αυτής της οδηγίας για τη θαλάσσια στρατηγική είναι η επίτευξη "καλής περιβαλλοντικής κατάστασης" στο θαλάσσιο περιβάλλον της ΕΕ έως το 2021, με άλλα λόγια την αποκατάσταση της περιβαλλοντικής υγείας των θαλασσών μας τα επόμενα 15 χρόνια. Αυτή η ημερομηνία θα συμπέσει με την πρώτη αναθεώρηση των σχεδίων διαχείρισης των λεκανών απορροής των ποταμών δυνάμει της ευρωπαϊκής οδηγίας πλαισίου για τα ύδατα, παρέχοντας τη δυνατότητα συνεργιών στην περαιτέρω εφαρμογή των δύο οδηγιών. " κοινή εφαρμογή της ευρωπαϊκής οδηγίας για τα ύδατα και της οδηγίας για τη θαλάσσια στρατηγική συνδυάζει συνεπώς την προστασία τόσο του θαλάσσιου περιβάλλοντος όσο και του περιβάλλοντος γλυκού ύδατος.
" οδηγία θεσπίζει ευρωπαϊκές θαλάσσιες περιφέρειες βάσει γεωγραφικών και περιβαλλοντικών κριτηρίων, και καθορίζει υποπεριφέρειες ως μονάδες διαχείρισης προς εφαρμογή.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο δεν θα εγκριθούν μέτρα σχετικά με τη διαχείριση. Σε πρώτο στάδιο, τα κράτη μέλη θα επιφορτιστούν με την ανάπτυξη μιας θαλάσσιας στρατηγικής για τις θάλασσες της κάθε περιφέρειάς τους, και την πρόταση πρακτικών λύσεων για την αντιμετώπιση των ειδικών αναγκών των εν λόγω θαλασσών. " θαλάσσια στρατηγική θα πρέπει, πρώτον, να συνεκτιμήσει το θαλάσσιο περιβάλλον και τις απειλές και πιέσεις που αντιμετωπίζει, θέτοντας περαιτέρω περιβαλλοντικούς στόχους και δείκτες, και θεσπίζοντας προγράμματα παρακολούθησης. Σε δεύτερο στάδιο, τα κράτη μέλη θα κληθούν να εκπονήσουν και να εφαρμόσουν μέτρα που αποσκοπούν στην επίτευξη καλής περιβαλλοντικής κατάστασης.
" συνεργασία είναι ζωτικής σημασίας μεταξύ των κρατών μελών και των τρίτων χωρών με τις οποίες τα κράτη μέλη μοιράζονται μάζες αλμυρού νερού. Προκειμένου να επιτευχθεί αυτός ο στόχος, τα κράτη μέλη θα πρέπει να εργαστούν στο πλαίσιο των περιφερειακών συμβάσεων για τη θάλασσα. Οι περιφερειακές συμβάσεις είναι πολύτιμοι εταίροι όσον αφορά την εφαρμογή στρατηγικής, όπως μαρτυρεί η μακρά προϊστορία τους σε επιστημονική και τεχνική επάρκεια, και το γεγονός ότι είναι σε θέση να εργαστούν αποτελεσματικά σε περιφερειακό επίπεδο.
Κλείνοντας, θα ήθελα να τονίσω τη σημασία και την ευαισθησία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Ένα υψηλό επίπεδο προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος συνιστά σημαντική προϋπόθεση για την απόσπαση των μέγιστων οικονομικών οφελών από τους ωκεανούς και τις θάλασσες. Το θαλάσσιο περιβάλλον αποτελεί σαφώς το θεμέλιο της θαλάσσιας οικονομίας μας.
Το θαλάσσιο περιβάλλον βρίσκεται υπό απειλή. Συνεπώς, η ΕΕ πρέπει να ενεργήσει προορατικά. Ευελπιστώ ότι η προταθείσα στρατηγική θα συμβάλει στην επίτευξη του εν λόγω στόχου.
Marie-Noëlle Lienemann 
εισηγήτρια. - (FR) Κύριε Επίτροπε, κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι συνάδελφοι, καταρχάς επιτρέψτε μου, υπό την ιδιότητα της εισηγήτριας, να ευχαριστήσω τους συναδέλφους σκιώδεις εισηγητές από τις διάφορες Ομάδες και την Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων για τη στήριξη μιας συλλογικής προσπάθειας με στόχο την ενίσχυση της πρότασης της Επιτροπής.
Όπως είπατε, κύριε Επίτροπε, οι θάλασσες και οι ωκεανοί του πλανήτη μας βρίσκονται σε ανησυχητική κατάσταση: έχουμε φτάσει σε κρίσιμα επίπεδα. Εξάλλου, σε πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύτηκε στην επιθεώρηση Science κρούεται ο κώδωνας του κινδύνου, με ιδιαίτερη έμφαση στον κίνδυνο εξαφάνισης αλιευτικών αποθεμάτων από τις θάλασσες και τους ωκεανούς μας.
" ποιότητα του θαλάσσιου οικοσυστήματος διαδραματίζει θεμελιώδη ρόλο στο παγκόσμιο περιβάλλον του πλανήτη και, ειδικότερα, πολύ σημαντικό ρόλο ρύθμισης του κλίματος. Οι θάλασσές μας διαδραματίζουν επίσης καθοριστικό ρόλο για τη ζωή στο σύνολο του πλανήτη. Όπως επισημάνατε, διαδραματίζουν σημαίνοντα οικονομικό ρόλο: αλιεία, μεταφορές, τουρισμός, πηγές πρώτων υλών και δραστηριότητες στις ακτές που τις περιβάλλουν. Όμως οι θάλασσες και οι ωκεανοί μας υφίστανται όλο και πιο έντονες πιέσεις και ανησυχητική αύξηση της ρύπανσης.
Καταρχάς, ας συγκρατήσουμε αυτόν τον αριθμό: το 80% της θαλάσσιας ρύπανσης προέρχεται από την ξηρά και, όπως είπατε, κύριε Επίτροπε, είναι φανερό ότι η οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα και η οδηγία την οποία παρουσιάσατε, και το Κοινοβούλιο επιθυμεί να ενδυναμώσει, συνδέονται άμεσα.
Ωστόσο, αν η ρύπανση προέρχεται από την ξηρά μέσω των υδάτων, τότε προέρχεται, επίσης, μέσω της ατμόσφαιρας. Πρόσφατες μελέτες καταδεικνύουν σημαντική αλληλεπίδραση μεταξύ των ατμοσφαιρικών μεταβολών, της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και των θαλασσών και ωκεανών, με αποτέλεσμα η αστικοποίηση και οι ανθρώπινες δραστηριότητες που πραγματοποιούνται μακριά από τις ακτές να έχουν άμεσο αντίκτυπο στην ποιότητα των υδάτων. Επιπλέον, ρύπανση προκαλείται επίσης από δραστηριότητες συνδεδεμένες με την εκμετάλλευση των ωκεανών και των θαλασσών, όπως οι μεταφορές και οι υδατοκαλλιέργειες. Πριν από λίγα χρόνια, απόβλητα από τις βιομηχανίες αλιείας και παραγωγής πετρελαίου έφτασαν σε καταχρηστικά και επικίνδυνα επίπεδα σε ορισμένους τομείς.
Διανύουμε επίσης μια περίοδο κατά την οποία αναφαίνονται νέες απειλές, τις οποίες η οδηγία πρέπει να καλύπτει. Ειδικότερα, διαπιστώνουμε πολλαπλασιασμό των εγκαταστάσεων αφαλάτωσης θαλασσινού νερού. Πρέπει να είμαστε βέβαιοι ότι αυτές οι δραστηριότητες δεν πρόκειται μελλοντικά να υποβαθμίσουν την ποιότητα των υδάτων. Γίνεται διεθνώς πολύς λόγος για την αποθήκευση διοξειδίου του άνθρακα. Αντιλαμβανόμαστε, λοιπόν, ότι οι απειλές είναι όντως πραγματικές.
Στόχος της οδηγίας ήταν να υλοποιηθεί ένας μηχανισμός ο οποίος, επιτέλους, θα μας προσφέρει μια στρατηγική η οποία υπερβαίνει τις διεθνείς συμβάσεις, τα αποτελέσματα των οποίων, σε μεγάλο βαθμό, δεν ανταποκρίνονταν στις έως τώρα προσδοκίες μας.
" οδηγία μας στηρίζεται σε μια θεμελιώδη πτυχή: την αποκατάσταση της καλής οικολογικής κατάστασης των θαλασσών μας. Το Κοινοβούλιο επιθυμεί, κύριε Επίτροπε, η απαίτηση για αποτελέσματα να είναι πολύ πιο εμφανής και πολύ πιο έντονη από ό,τι προβλέπεται στην παρούσα μορφή του κειμένου.
Δεύτερον, το Κοινοβούλιό μας επιθυμεί να προσδιοριστεί με πολύ μεγαλύτερη ακρίβεια η καλή οικολογική κατάσταση των θαλασσών και των ωκεανών, για να μην είναι κάτι σαν ευσεβής πόθος και για να επιτύχουμε στον μέγιστο δυνατό βαθμό ό,τι μπορεί να επιτευχθεί για την αποκατάσταση της ζωής και της ισορροπίας του οικοσυστήματος.
Τρίτον, το Κοινοβούλιο επιθυμεί να είναι πιο σύντομες οι προθεσμίες και, εν πάση περιπτώσει, να υπάρχει ισορροπία μεταξύ των προθεσμιών, του επιπέδου των απαιτήσεων για την καλή οικολογική κατάσταση και των απαιτήσεων ως προς τα αποτελέσματα.
Τέλος, υποστηρίζουμε τη δημιουργία θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών, επειδή οι εμπειρίες των Αμερικανών και των Νεοζηλανδών έχουν δείξει ότι αυτές οι προστατευόμενες περιοχές -σε ορισμένες μάλιστα περιπτώσεις πρόκειται για πραγματικά θαλάσσια πάρκα- επέτρεψαν την ανασυγκρότηση των αλιευτικών αποθεμάτων.
Τέλος, επιθυμούμε να ενισχυθεί η εδαφική συνοχή μέσω της καταβολής προσπαθειών σε επίπεδο θαλασσίων και υποθαλάσσιων περιφερειών, χωρίς, ωστόσο, τα κράτη μέλη να απαλλάσσονται από τις ευθύνες τους, λαμβάνοντας υπόψη τους στόχους που έχουν τεθεί στα σχέδια διαχείρισης και τα σχέδια μέτρων για την αποκατάσταση της καλής οικολογικής κατάστασης.
Επιθυμούμε διακαώς την προσθήκη του Εύξεινου Πόντου στο έγγραφο. Θέλουμε να κρούσουμε τον κώδωνα του κινδύνου για την Αρκτική: πρέπει να αναλογιστούμε το μέλλον αυτής της περιοχής του πλανήτη. Συνδέεται άμεσα με εμάς και η εξέλιξή του έχει σημαντικό αντίκτυπο στο μέλλον του πλανήτη, το οποίο μπορεί, κατά συνέπεια, να τεθεί σε κίνδυνο. Επιθυμούμε οι υπερπόντιες περιοχές της Ένωσης, οι οποίες δεν περιλαμβάνονται ακόμη στο έγγραφο, να αποτελέσουν σταδιακά αντικείμενο μιας προσαρμοσμένης, έστω, στρατηγικής.
Θα ολοκληρώσω αναφέροντας τα δημοκρατικά διακυβεύματα. Διαπιστώνουμε καθημερινά, είτε πρόκειται για την αλιεία είτε για τις μεταφορές, ότι οι άνθρωποι που ζουν από τη θάλασσα, οι οικολόγοι, οι επιστήμονες νιώθουν την ανάγκη να εκφράσουν τις απόψεις τους, έτσι ώστε οι αποφάσεις οι οποίες θα ληφθούν να ληφθούν στη βάση κοινής διάγνωσης και ορθολογικής ανάλυσης των προβλημάτων. Εν πάση περιπτώσει, αυτό είναι το πνεύμα των τροπολογιών που έχουμε καταθέσει.
Aldis Kušķis 
Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, θα ήθελα να επωφεληθώ της ευκαιρίας για να σας ευχαριστήσω όλους για τη συνεργασία σας και τις πολύτιμες προτάσεις που έχετε υποβάλει, ούτως ώστε να μπορέσουμε μαζί να βελτιώσουμε την πρόταση της Επιτροπής σχετικά με τη θεματική στρατηγική για την προστασία και τη διατήρηση του θαλάσσιου περιβάλλοντος. Ευελπιστώ ότι η παρούσα έκθεση θα ενισχύσει πραγματικές αλλαγές που θα διατηρήσουν και θα βελτιώσουν το θαλάσσιο οικολογικό περιβάλλον. Είμαι ευτυχής διότι η έκθεση άπτεται ενός ευαίσθητου θέματος όπως τα προβλήματα του περιβάλλοντος της Βαλτικής Θάλασσας. Στη Βαλτική Θάλασσα, η οποία είναι γνωστή επίσης ως η εσωτερική λίμνη της Ευρώπης, είναι εξαιρετικά σημαντικό να διατηρηθεί η ισορροπία του οικοσυστήματος, μην επιτρέποντας να απειληθεί περαιτέρω, και λαμβάνοντας ιδιαιτέρως υπόψη τον ιδιαίτερα χαμηλό δείκτη ανανέωσης των υδάτων. Θα ήθελα να τονίσω, σε αυτό το σημείο, ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα έπρεπε επίσης να αξιολογήσει ενδελεχώς και να συμμετάσχει στην παρακολούθηση του σχεδιασμού και την κατασκευή του αγωγού φυσικού αερίου που είναι επικίνδυνος για το περιβάλλον της Βαλτικής Θάλασσας. Κατά τη γνώμη μου, είναι σημαντικό για τους ανθρώπους της Ευρώπης, και ιδίως αυτούς των οποίων οι χώρες βρέχονται από θάλασσα, να είναι σε θέση να δουν προσωπικά θετικές αλλαγές - το γεγονός ότι η ποιότητα των υδάτων και η καθαρότητα αυξάνεται, ότι υπάρχει ανανέωση της βιολογικής ποικιλότητας στις θάλασσες και, τέλος ότι υπάρχει συνετή, ισορροπημένη και αειφόρος διαχείριση και ανάπτυξη της θαλάσσιας περιοχής κατόπιν της έγκρισης της παρούσας νομοθεσίας και παρεμφερών νομοθετημάτων. Θα ήθελα να τονίσω ότι αυτή η έκθεση αποτελεί προϊόν συνεργασίας με μη κυβερνητικές οργανώσεις και εκπροσώπους του εν λόγω τομέα στη βιομηχανία, με τους οποίους διεξήχθησαν ευρείες συζητήσεις ακόμη και πριν από τη λήξη της προθεσμίας υποβολής προτάσεων, και ότι πολλές από τις ιδέες τους περιελήφθησαν στην έκθεση. Τέλος, κυρίες και κύριοι, θα ήθελα να παροτρύνω την Ευρωπαϊκή Επιτροπή καθώς και εμάς τους ίδιους να μιλούμε λιγότερο αλλά να εργαζόμαστε περισσότερο και να επιτυγχάνουμε απτά αποτελέσματα, ούτως ώστε να μπορέσουμε να ζήσουμε όλοι χωρίς φόβο δίπλα στις θάλασσές μας.
(ΕΝ) Από αυτό το σημείο θα περάσω στην αγγλική και, μιλώντας εκ μέρους και της συναδέλφου μου κ. Korhola, η οποία αδυνατεί να παρευρεθεί σήμερα εδώ για αυτή τη συζήτηση, θα μοιραστώ μαζί σας μερικές παρατηρήσεις και μηνύματα.
" θεματική στρατηγική αποφασίζεται στο πλαίσιο του έκτου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον. Αυτό είναι πολύ αναγκαίο. Όπως σωστά είπε ο κ. Επίτροπος, χρειαζόμασταν εδώ και αρκετό καιρό μια ισχυρή, ολοκληρωμένη πολιτική της ΕΕ για τη θαλάσσια προστασία. " οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική θα αποτελέσει ένα σημαντικό νέο μέσο για την ολοκλήρωση των υφιστάμενων προσεγγίσεων. Έχουν ήδη επιτευχθεί σπουδαία πράγματα με τις διάφορες πολιτικές -νομοθεσία, προγράμματα, σχέδια δράσης και διάφορες διεθνείς συμβάσεις- αλλά η κατάσταση του θαλάσσιου περιβάλλοντος εξακολουθεί να επιδεινώνεται με ανησυχητικούς ρυθμούς. Χρειαζόμαστε περισσότερη γενική κοινή δράση.
Υπάρχουν μεγάλες προκλήσεις, όπως ο ρόλος των τρίτων χωρών, που εγείρουν ίσως ορισμένα ερωτήματα. Αν όμως αποδειχθεί ότι οι τρίτες χώρες είναι εκείνες που ρυπαίνουν περισσότερο και αν το αντιλαμβάνονται αυτό ως ζήτημα αποκλειστικά της Ευρωπαϊκής Ένωσης, πώς διασφαλίζουμε ότι οι ενέργειες και οι προσπάθειες που αναπτύσσονται από τα κράτη μέλη είναι αποτελεσματικές, όταν, για τον έναν ή τον άλλο λόγο, οι τρίτες χώρες δεν συνεργάζονται; Προσπαθήσαμε να εξετάσουμε τα ζητήματα αυτά στην επιτροπή, αλλά μόνον αργότερα θα εξακριβώσουμε πώς λειτουργεί πραγματικά αυτό το μέσο.
" εισηγήτρια, κ. Lienemann, έκανε εξαιρετική δουλειά, επηρεασμένη έντονα από τις ΜΚΟ, και επέδειξε μεγάλη φιλοδοξία όσον αφορά το περιβάλλον. Έκανε μερικές ριζικές αλλαγές και ενσωμάτωσε στην έκθεση ιδέες που ζητούσαν ευρέως οι ενδιαφερόμενοι. Γενικά, η εισηγήτρια έκανε την οδηγία πιο ισχυρή και πιο συγκεκριμένη, πιο φιλόδοξη και αποτελεσματική. Πρόσθεσε τις πολύ απαραίτητες κατευθυντήριες γραμμές και κριτήρια και συντόμευσε τις προθεσμίες.
Βασιζόμενοι στην προσέγγιση της εισηγήτριας, έχουμε πολύ καλές πιθανότητες να το καταστήσουμε αυτό έναν πραγματικό περιβαλλοντικό πυλώνα για τη θαλάσσια πολιτική, όπως έχουμε σχεδιάσει. Ορίστε μερικά καίρια σημεία του σχεδίου έκθεσης. Οι προθεσμίες και τα χρονοδιαγράμματα για την επίτευξη καλής οικολογικής κατάστασης συντομεύθηκαν, από το 2021 στο 2017. Προστίθενται γενικοί ορισμοί των μέτρων που πρέπει να λάβουν τα κράτη μέλη προκειμένου να επιτευχθεί καλή περιβαλλοντική κατάσταση και παρέχεται λεπτομερής κατάλογος των κριτηρίων της καλής περιβαλλοντικής κατάστασης.
Δεν υπάρχει σαφής ορισμός των ευρωπαϊκών θαλάσσιων υδάτων. Ο Εύξεινος Πόντος προστέθηκε στην οδηγία ως μία ακόμη θαλάσσια περιφέρεια. Τα χρονοδιαγράμματα για την προετοιμασία είναι αυστηρότερα, όπως και τα προγράμματα μέτρων. Προστίθενται οι θαλάσσιες προστατευόμενες περιοχές, κάτι που δεν είχε αναφερθεί προηγουμένως. Δίνεται περισσότερη έμφαση στη συνεργασία των κρατών μελών της ίδιας θαλάσσιας περιοχής στα προγράμματα παρακολούθησης, κλπ. Δίνεται περισσότερη έμφαση στον ρόλο των τρίτων χωρών ως προς τη διεύρυνση των ευθυνών και την απόφαση για συμμετοχή.
Γενικά, αυτή η έκθεση επισημαίνει, από την πλευρά του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, ότι χρειαζόμαστε αποτελεσματικά μέτρα για τη διευθέτηση του σημαντικού αυτού ζητήματος.
Ιωάννης Γκλαβάκης 
συντάκτης της γνωμοδότησης της Επιτροπής Αλιείας. - Κύριε Πρόεδρε, κύριος στόχος της προτεινόμενης οδηγίας είναι η επίτευξη καλής κατάστασης του θαλασσίου περιβάλλοντος.
" στρατηγική αυτή είναι στις μέρες μας περισσότερο από οποιαδήποτε άλλη στιγμή επιτακτική, διότι το θαλάσσιο οικοσύστημα έχει υποβαθμισθεί σημαντικά. Όμως, για να είναι αποτελεσματική αυτή η στρατηγική, πρέπει να προσέξουμε δυο-τρία πράγματα.
Πρώτον, στην πατρίδα μου λέμε ότι, αν δεν σπάσουμε αυγά, δεν κάνουμε ομελέτα. Τα χρήματα τα οποία έχουν προβλεφθεί για αυτή τη δράση είναι πάρα πολύ λίγα. Έχουν προβλεφθεί, μόνο για διοικητικά έξοδα, περίπου 90 εκατομμύρια ευρώ ετησίως τα δύο πρώτα χρόνια και μετά 70 εκατομμύρια ευρώ το χρόνο. Θεωρώ ότι το ποσόν είναι ανεπαρκές. " σωτηρία των θαλασσών μας είναι τόσο σοβαρό θέμα, ώστε αξίζει να ξοδέψουμε περισσότερα χρήματα.
Δεύτερον, χρειάζεται ένας συντονισμός δράσεων. Πρώτα απ' όλα πρέπει να κάνουμε κοινωνούς σ' αυτήν την προσπάθεια τους αλιείς. Με αυτούς πρέπει να συνεννοηθούμε, αυτοί πρέπει να πεισθούν ότι πρώτα απ' όλα πρέπει να προστατεύσουν το περιβάλλον· αλλά όχι μόνο· άνθρωποι των μεταφορών, του τουρισμού, της βιομηχανίας, της υγείας, της διατροφής, της γεωργίας, αλλά και πάνω απ' όλα της αλιείας, πρέπει να καθίσουμε σε ένα κοινό τραπέζι για να συμφωνήσουμε και να προχωρήσουμε.
Το τρίτο που θα ήθελα να πω, είναι αυτό το οποίο έθιξαν οι Επίτροποι κ. κ. Borg και Δήμας. Ποιο είναι αυτό; Ότι πρέπει να συμφωνήσουμε σε κάποιους κοινούς δείκτες, για να μετρήσουμε σε ποια κατάσταση βρίσκεται το περιβάλλον αυτή τη στιγμή, ώστε -και αυτό είναι πολύ σημαντικό- όταν μιλάμε για καλή κατάσταση θαλασσίου περιβάλλοντος, να εννοούμε το ίδιο πράγμα. Δηλαδή πρέπει να συμφωνήσουμε σε κοινούς δείκτες μέτρησης.
Τελειώνοντας, θέλω να πω και να τονίσω ότι η οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική πρέπει να δώσει στην αλιεία τη δέουσα σημασία και να είναι το κέντρο της προσπάθειας.
Ville Itälä
Κύριε Πρόεδρε, πρώτον θα ήθελα να ευχαριστήσω την εισηγήτρια για το έργο της, και ταυτόχρονα θέλω να ευχαριστήσω την Επιτροπή, η οποία αποδύθηκε στο σημαντικό αυτό θέμα. Ο αρμόδιος Επίτροπος για την Αλιεία και τις Θαλάσσιες Υποθέσεις, κ. Borg, οργάνωσε μάλιστα ο ίδιος μια διάσκεψη για την ασφάλεια των θαλάσσιων μεταφορών τον Ιούλιο στη γενέτειρά μου, το Τουρκού, στην οποία συζητήθηκαν σημαντικά θέματα. Αυτό ακριβώς είναι το είδος του ενδεδειγμένου έργου που εμείς στην ΕΕ πρέπει να επιτελέσουμε μαζί.
Θα ήθελα ειδικότερα να εγείρω το θέμα της Βαλτικής Θάλασσας, καθώς η Βαλτική είναι μια σημαντική θάλασσα της ΕΕ, αν και επί του παρόντος αποτελεί όνειδος για το τοπίο. " Βαλτική Θάλασσα πάσχει σοβαρά. Επιτρέψτε μου να σας δώσω ένα παράδειγμα για αυτό. Πέρυσι το καλοκαίρι, κυανοφύκη κατέλαβαν ολόκληρη τη θάλασσα, με τη βοήθεια του θερμού καιρού. Είναι δύσκολο να εξηγήσεις στα μικρά παιδιά σου, που θέλουν να πάνε να κολυμπήσουν, ότι δεν μπορούν να μπουν στη θάλασσα επειδή όχι μόνον είναι βρώμικη, στην πραγματικότητα είναι τοξική. Υπάρχουν τοξικά φύκια στη θάλασσα, και αυτό μπορεί να προκαλέσει διάφορες ασθένειες στα παιδιά εάν πάνε να κολυμπήσουν στη θάλασσα με ζεστό καιρό.
Τώρα η Επιτροπή και όλοι μας παρακινούμαστε να αναλάβουμε ταχεία και αποφασιστική δράση και να διαθέσουμε τους πόρους που απαιτούνται για τη διάσωση της Βαλτικής Θάλασσας. Αυτό θα σημάνει φυσικά ότι θα πρέπει να ληφθεί σημαντική δράση. Ένα εξαιρετικό σχέδιο υπό εξέλιξη επί του παρόντος είναι η χρηματοδότηση του σταθμού καθαρισμού λυμάτων της Αγίας Πετρούπολης. Αυτό αποτελεί ένα από τα πλέον σημαντικά παραδείγματα. Χρειαζόμαστε επίσης διάλογο με τη Ρωσία, επί παραδείγματι, στον τομέα των κανονισμών ασφάλειας για τη ναυτιλία. Δεν θα επιτύχουμε εάν δεν συνεργαστούμε στενά με τη Ρωσία.
" διάσωση της Βαλτικής Θάλασσας δεν αποτελεί πλέον απλώς ένα περιβαλλοντικό θέμα. Είναι προπάντων πολιτικό θέμα.
Riitta Myller
εξ ονόματος της Ομάδας PSE. - (FI) Κύριε Πρόεδρε, δεν είναι υπερβολή να πω ότι οι θαλάσσιες περιοχές της Ευρώπης βρίσκονται σε κρίση και ότι υπάρχει επείγουσα ανάγκη για ανάληψη δράσης για την προστασία των θαλασσών. Τα επόμενα 50 χρόνια, επί παραδείγματι, τα ιχθυαποθέματα απειλούνται με εξασθένιση. " πρόταση οδηγίας της Επιτροπής στον τομέα της πολιτικής για το θαλάσσιο περιβάλλον και μια θαλάσσια στρατηγική αποτελεί έναν τρόπο αναζήτησης μιας πανευρωπαϊκής ολοκληρωμένης προσέγγισης για τη διάσωση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Παρόλο που όλες οι θάλασσές μας βρίσκονται σε οικτρή κατάσταση, είναι απολύτως εύλογο να εξετάσουμε το ζήτημα της προστασίας τους από περιφερειακής άποψης. Οι θαλάσσιες περιοχές ποικίλλουν ως προς τα χαρακτηριστικά τους, και τουλάχιστον ορισμένα από τα προβλήματά τους είναι ουσιαστικά τοπικού χαρακτήρα. Αυτό που είναι κοινός παρονομαστής για όλες, ωστόσο, είναι ότι πρέπει όλες να μπορέσουν να επιτύχουν καλή περιβαλλοντική κατάσταση εντός μιας καθορισμένης χρονικής περιόδου. Ευελπίστως, αυτό θα επιτευχθεί πριν από το 2021.
" Σοσιαλιστική Ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στηρίζει την προσπάθεια του εισηγητή να καθορίσει τι εννοούμε με τον όρο καλή περιβαλλοντική κατάσταση στο θαλάσσιο περιβάλλον. Για την επίτευξη καλής κατάστασης, όπως ορίζεται, πρέπει να καθορίσουμε επαρκώς αυστηρούς στόχους διατήρησης για την πρόληψη της επιδείνωσης και μέτρα αποκατάστασης των θαλασσών και επαναφοράς τους σε αειφόρο επίπεδο. Αυτά τα μέτρα ενδεχομένως είναι πολύ σκληρά, αλλά ελπίζω ότι η Ομάδα τoυ Ευρωπαϊκoύ Λαϊκoύ Κόμματoς (Χριστιαvoδημoκράτες) και των Ευρωπαίωv Δημoκρατώv θα τα στηρίξει στην ψηφοφορία. Είναι σημαντικό ότι τα μέτρα είναι δεόντως δεσμευτικά και όχι απλώς συστάσεις.
" προστασία των θαλασσών αφορά τη συνεργασία, όχι μόνο μεταξύ των κρατών μελών της ΕΕ, αλλά επίσης με τρίτες χώρες που συνδέονται με θαλάσσιες περιοχές. Επί παραδείγματι, η αποτελεσματική προστασία της περιοχής της Βαλτικής θάλασσας δεν μπορεί να επιτύχει χωρίς τη δέσμευση της Ρωσίας για συνεργασία. Εδώ και πολλά χρόνια, υπάρχει συνεργασία στο πλαίσιο της HELCOM, ή της Επιτροπής του Ελσίνκι. " HELCOM επιβλέπει επί του παρόντος ένα σχέδιο δράσης για τη Βαλτική Θάλασσα. " δράση για τη διατήρηση σύμφωνα με τη στρατηγική θα πρέπει να ξεκινήσει στο πλαίσιο του σχεδίου δράσης της HELCOM, ούτως ώστε να μπορούν να ληφθούν το ταχύτερο δυνατόν πρακτικά μέτρα στην περιοχή της Βαλτικής Θάλασσας. Θα ήθελα να ευχαριστήσω και τους δύο εισηγητές που υιοθέτησαν αυτή την άποψη στο πλαίσιο τόσο της στρατηγικής όσο και της οδηγίας.
Chris Davies
εξ ονόματος της Oμάδας ALDE. - (EN) Κύριε Πρόεδρε, το να έχουμε μια θαλάσσια στρατηγική η οποία δεν επικεντρώνεται στα ψάρια είναι σαν να γεμίζουμε μια γυάλα χρυσόψαρου με καθαρό νερό αφού η γάτα έχει ήδη πιάσει και φάει το χρυσόψαρο!
Τούτου λεχθέντος, υπάρχει έντονη υποστήριξη στο Σώμα για τις αρχές στις οποίες βασίζεται αυτή η στρατηγική και για τη νομοθεσία, κάτι που δεν βεβαίως δεν προκαλεί έκπληξη δεδομένης της καταστροφικής εικόνας για την κατάσταση των θαλασσών μας, την οποία σκιαγράφησε η Επιτροπή. Πρέπει να θεσπίσουμε προστατευτικά μέτρα, εκτελεστά μέσω των δικαστηρίων, για είμαστε βέβαιοι ότι τα κράτη μέλη θα τα εφαρμόσουν.
Ο Επίτροπος χρησιμοποίησε σκληρές λέξεις, οι οποίες είναι ευπρόσδεκτες, αλλά οι προτάσεις που είχαν αρχικά υποβληθεί στο Κοινοβούλιο τόνισαν μερικές από τις αδυναμίες και τις διαστάσεις απόψεων μέσα στην ίδια την Επιτροπή. Κάτι που μας χαροποιεί ιδιαίτερα είναι το γεγονός ότι η όλη έννοια της καλής περιβαλλοντικής κατάστασης επανεισήχθη στις προτάσεις και απόκτησε σαφή ορισμό, συμφωνούμε δε όλοι ότι υπάρχουν αρμοδιότητες για τη δημιουργία θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών. Εντούτοις, γιατί αυτές οι ιδέες δεν υπήρχαν στο αρχικό κείμενο της Επιτροπής; Υπήρχαν όταν έφυγε από τη Γενική Διεύθυνση Περιβάλλοντος, αλλά μέχρι να βγει από την Επιτροπή μερικά από αυτά τα κρίσιμα ζητήματα είχαν διαγραφεί. Ήρθε ο καιρός να υποστηρίξει η Επιτροπή τα ωραία λόγια της για τη βιωσιμότητα με συντονισμένη δράση από τους Επιτρόπους της κάθε αρμοδιότητας.
Μαθαίνουμε ότι οι απόψεις στο Συμβούλιο διίστανται -ας είναι. Αλλά το μήνυμα του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου προς την Επιτροπή και το Συμβούλιο θα πρέπει να είναι ότι υπάρχει ισχυρή διακομματική υποστήριξη για τη σημαντική βελτίωση και ενίσχυση των προτεινόμενων μέτρων. " Επιτροπή σωστά συνέταξε αυτές τις προτάσεις, αλλά ας διασφαλίσουμε τώρα ότι τα θερμά αισθήματα μπορούν να μετατραπούν σε έμπρακτη δράση.
Carl Schlyter
εξ ονόματος της Ομάδας Verts/ALE. - (SV) Κύριε Πρόεδρε, θέλω να ευχαριστήσω τους εισηγητές για την υποδειγματική δουλειά τους και τις εξαιρετικές εκθέσεις τους. Βελτιώνουν την πρόταση της Επιτροπής ζητώντας την επίτευξη καλής περιβαλλοντικής κατάστασης έως το 2017 αντί το 2021. Επίσης, οι στόχοι καθίστανται δεσμευτικοί, και τονίζεται η σημασία των θαλάσσιων καταφυγίων.
" αλλαγή του κλίματος, τα απόβλητα, η μη αειφόρος αλιεία, ο θόρυβος, ο ευτροφισμός και η εξόρυξη πρώτων υλών απειλούν τις θάλασσές μας. Εάν η μαζική φυσική καταστροφή που συντελείται στα βάθη των ωκεανών συνέβαινε αντίθετα -με τρόπο ορατό- στην ξηρά, η συζήτηση για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος θα κυριαρχούσε στις καθημερινές συζητήσεις. Είδη ψαριών, πτηνών και θηλαστικών απειλούνται με εξαφάνιση. " θαλάσσια στρατηγική μπορεί, πράγματι, να αποτελέσει ένα μικρό βήμα στην προσπάθεια αντιμετώπισης των προβλημάτων, αλλά μόνον εάν είναι τόσο φιλόδοξη όπως προτείνει η Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων.
Τα κράτη μέλη πρέπει να αναλάβουν την ευθύνη τους για τη δημιουργία σημαντικά μεγαλύτερου αριθμού θαλάσσιων καταφυγίων. Έχουμε εθνικά πάρκα σε όλα τα κράτη μέλη, αλλά τα θαλάσσια καταφύγια λάμπουν διά της απουσίας τους όπου είναι περισσότερο απαραίτητα. Υπάρχουν συγκλονιστικά στατιστικά στοιχεία ότι τα θαλάσσια καταφύγια παρέχουν προστασία που αυξάνει τόσο τον πληθυσμό των ψαριών όσο και τη βιολογική ποικιλότητα στον άμεσο περιβάλλοντα χώρο των καταφυγίων. Όταν τα ψάρια προστατεύονται και μπορούν κατ' αυτόν τον τρόπο να αυξηθούν σε αριθμό, τα μεγαλύτερα σε ηλικία ψάρια διασκορπίζονται και συντελούν στη διαμόρφωση καλύτερων αλειυμάτων. " Βαλτική Θάλασσα, ιδιαίτερα, είναι μια εξαιρετικά ευαίσθητη θάλασσα με υφάλμυρο νερό. Οι χώρες γύρω από τη Βαλτική Θάλασσα πρέπει να δικαιούνται πάντα να θεσπίζουν αυστηρότερες απαιτήσεις για την προστασία των υδάτων εάν το κρίνουν απαραίτητο να το πράξουν χωρίς, ως συνέπεια αυτού, να απειλούνται διαρκώς από παρατεταμένες νομικές διαδικασίες επειδή η εσωτερική αγορά πρέπει να υπερέχει της προστασίας των θαλασσών.
Θέλω να τονίσω τη σημασία της έκκλησης της επιτροπής προκειμένου να μη δοθεί στήριξη στη γεωργική δραστηριότητα που περιλαμβάνει μεγάλης κλίμακας διαρροή θρεπτικών ουσιών στις θάλασσες. Οι τροπολογίες μου 81 και 82 αποσκοπούν στη θέσπιση υπεύθυνης ρύθμισης των εκροών από χώρους διάθεσης αποβλήτων. " αρχική πρόταση είναι πολύ ανίσχυρη σε αυτό το σημείο. Αντιτίθεμαι στην τροπολογία 90 για την αφαίρεση της αναφοράς στις ραδιενεργές ουσίες, επειδή κάτι τέτοιο θα ήταν αντίθετο στον αρχικό στόχο του 2002. Τέλος, η έκκληση της θαλάσσιας στρατηγικής για τη χρήση των θαλασσών πρέπει να προσαρμοστεί και να μεταβληθεί ούτως ώστε να εμπίπτει στο πλαίσιο της θαλάσσιας στρατηγικής.
Αδάμος Αδάμου
εξ ονόματος της ομάδας GUE/NGL. - Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, θα ήθελα να συγχαρώ την κ. Lienemann για την εξαίσια δουλειά που έχει κάνει στην έκθεση και να τονίσω ότι έχει καταφέρει, με μεγάλη επιτυχία, να συμπεριλάβει στην έκθεσή της τις απόψεις όλων των συναδέλφων καθώς και των μη κυβερνητικών οργανώσεων, με αποτέλεσμα να έχει βελτιώσει σημαντικά το αρχικό έγγραφο της Επιτροπής.
Το θαλάσσιο περιβάλλον το οποίο αποτελεί βασική και πολύτιμη πηγή ζωής απειλείται καθημερινά. " θαλάσσια μόλυνση, οι κλιματικές αλλαγές, η ναυτιλία και η οικοδόμηση των ακτών συνεχίζουν να απειλούν το θαλάσσιο περιβάλλον και να επηρεάζουν αρνητικά την ανθρώπινη υγεία.
" εν λόγω οδηγία η οποία αποσκοπεί στο να καλύψει τα κενά της περιβαλλοντικής πολιτικής, αποτελεί δε ένα σημαντικό βήμα προς τη βελτίωση της υγείας και αποκατάστασης των θαλασσών.
Είναι σημαντικό να υποστηρίξουμε τροπολογίες σύμφωνα με τις οποίες τα κράτη μέλη πρέπει να επιτυγχάνουν καλή περιβαλλοντική κατάσταση, τροπολογίες οι οποίες αναγνωρίζουν τις απειλές που δέχεται το θαλάσσιο περιβάλλον και οι οποίες επιδιώκουν το στενότερο δυνατό χρονικό πλαίσιο για την εφαρμογή της οδηγίας. Σχετικές είναι και οι τροπολογίες 24, 27, 73 και 78, τις οποίες σας παρακαλώ να υπερψηφίσετε.
Επιπρόσθετα, οι δράσεις των κρατών μελών θα πρέπει να βασίζονται στην αρχή της προφύλαξης, σε μια προσέγγιση που θα βασίζεται στο οικοσύστημα, ενώ παράλληλα θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη εύστοχες αξιολογήσεις οι οποίες πραγματοποιήθηκαν βάσει της υφιστάμενης ευρωπαϊκής νομοθεσίας. όπως αναφέρουν οι τροπολογίες 23, 49, 45, 51 και 60.
Τέλος, σας καλώ να υποστηρίξετε τις τροπολογίες 81 και 82, αναφορικά με την απαγόρευση κάθε συστηματικής ή εκούσιας απόρριψης κάθε υγρού, αερίου ή στερεού σώματος στα ύδατα ή στο θαλάσσιο βυθό, πάντα σύμφωνα με τις διατάξεις που ορίζονται για το διοξείδιο του άνθρακα και με την εξαίρεση χορήγησης σχετικής έγκρισης σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και την πραγματοποίηση προηγούμενης εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων σύμφωνα με την οδηγία.
Sebastiano  Musumeci
εξ ονόματος της Ομάδας UEN. - (IT) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, οι δύο εκθέσεις που αποτελούν το αντικείμενο της συζήτησής μας δεν θα μπορούσαν να εμφανισθούν σε καταλληλότερη στιγμή, καθώς συμπίπτουν με τη συζήτηση για την κατασκευή του περιβόητου αγωγού φυσικού αερίου της Βαλτικής, ο οποίος, ελλείψει μιας σοβαρής εκτίμησης περιβαλλοντικών επιπτώσεων, απειλεί να προκαλέσει οικολογική καταστροφή μια θάλασσα, που επιπλέον παρουσιάζει ήδη ανησυχητικό βαθμό ρύπανσης. Και δεν είναι μόνον αυτό: ορισμένες περιοχές των βορείων και νοτίων ακτών της Μεσογείου, των οποίων μειώνονται συνεχώς οι θαλάσσιοι πόροι υποφέρουν επίσης από υψηλά επίπεδα ρύπανσης, η οποία, μεταξύ άλλων, οφείλεται στην άντληση, αλλά κυρίως στη διύλιση του πετρελαίου. Αναφέρομαι ειδικότερα στο βιομηχανικό τρίγωνο των Συρακουσών στη Σικελία, το οποίο αποτελεί τον μεγαλύτερο πετροχημικό πόλο της Ευρώπης.
Στην ίδια βιομηχανική ζώνη, εκτός από την πολύ υψηλή ατμοσφαιρική ρύπανση που έχει ως συνέπεια το δραματικό πρόβλημα των δυσπλασιών νεογνών και το δυσβάστακτο ποσοστό θανάτων από καρκίνο -το οποίο υπερβαίνει κατά 57% τον μέσο όρο της Ιταλίας- εμφανίζεται και το πρόβλημα της ρύπανσης των θαλασσών. Οι συνέπειες είναι προφανείς: οι χειρίστης ποιότητας θαλάσσιοι πόροι έχουν μειωθεί σε κρίσιμα επίπεδα· οι αλιείς, συχνά μικροί επιχειρηματίες, είτε διανύουν μεγαλύτερες αποστάσεις για να βρουν καλύτερες αλιευτικές ζώνες είτε αναγκάζονται να εγκαταλείψουν την πατροπαράδοτη δραστηριότητά τους. Σαν να μην έφτανε αυτό, σχεδιάζεται η κατασκευή ενός εργοστασίου αεριοποίησης στην ίδια βιομηχανική ζώνη, πράγμα που έχω καταγγείλει επανειλημμένα στο Σώμα.
Είναι ευπρόσδεκτη, συνεπώς, κύριε Πρόεδρε, η πρόταση οδηγίας σχετικά με τη θαλάσσια στρατηγική, καθώς και οι σχετικές τροπολογίες, οι οποίες, κατά την άποψή μας, θα την βελτιώσουν. Ελπίζουμε προπαντός ότι θα συντομευθούν οι χρόνοι για την επίτευξη των στόχων της καλής οικολογικής και περιβαλλοντικής κατάστασης. Θα πρέπει να αντισταθμίσουμε τις σοβαρές καθυστερήσεις που έχει συσσωρεύσει η Ευρώπη σε αυτόν τον τομέα και, όπως γνωρίζετε, οι χρόνοι της πολιτικής δεν συμβαδίζουν πάντα με τις ανάγκες της φύσης. Από σήμερα έχουμε το περιθώριο να είμαστε κάπως πιο αισιόδοξοι.
Urszula Krupa
Κύριε Πρόεδρε, το θαλάσσιο περιβάλλον αντιμετωπίζει διάφορες απειλές εδώ και πολύ καιρό, γεγονός για το οποίο μια φιλόδοξη θαλάσσια στρατηγική συνιστά αναγκαιότητα. " Ευρωπαϊκή Ένωση έχει χωρικά ύδατα που είναι μεγαλύτερα της συνολικής της έκτασης, με 1 200 λιμάνια, και το 90% των εξαγωγών της μεταφέρονται μέσω θαλάσσης. Θεωρούμε σημαντικό να υπογραμμίσουμε την αλληλεξάρτηση μιας κοινής αλιευτικής πολιτικής και της προταθείσας στρατηγικής για το θαλάσσιο περιβάλλον. Είναι εύλογο και σκόπιμο να επιτρέψουμε σε ένα επικίνδυνο πλοίο που έχει τιμωρηθεί να αποπλεύσει προς το πλησιέστερο καταφύγιο, και εν συνεχεία στο πλησιέστερο διαθέσιμο ναυπηγείο υπό την προϋπόθεση ότι δεν αποτελεί απειλή για την υγεία και το περιβάλλον.
Μια ακόμη αξιοπρόσεκτη πρόταση είναι η πρόταση για τον χαρακτηρισμό της Αρκτικής ως φυσικού καταφυγίου αφιερωμένου στην ειρήνη και την επιστήμη.
John Purvis
(EN) Έχω το προνόμιο να εκπροσωπώ τη Σκωτία στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο και αυτό σημαίνει πως εκπροσωπώ επίσης ένα μεγάλο μερίδιο των γηγενών φυσικών πόρων πετρελαίου και φυσικού αερίου της ΕΕ. Όπως το αντιλαμβάνομαι, η δέσμευσή μας είναι η μεγιστοποίηση των δυνατοτήτων των γηγενών ενεργειακών μας πόρων. Ασφαλώς αυτό είναι λογικό για οικονομικούς και υλικοτεχνικούς λόγους και για την ασφάλεια του εφοδιασμού. Αληθεύει επίσης ότι η εξόρυξη υδρογονανθράκων στη Βόρεια Θάλασσα είναι ήδη επαρκώς ρυθμισμένη σε όλες τις περιβαλλοντικές και οικολογικές της πτυχές. Ωστόσο, ορισμένες τροπολογίες που εγκρίθηκαν από την Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων θα σταματήσουν στην ουσία την εκμετάλλευση των πόρων αυτών. Αυτό είναι εντελώς παράλογο. Στην πραγματικότητα, αυτές οι τροπολογίες, όπως πληροφορούμαι θα οδηγήσουν ακόμη και στην αναστολή ενός μείζονος θαλάσσιου αιολικού έργου στο Moray Firth. Μεγάλο μέρος της χρηματοδότησης της έρευνας για αυτό το έργο προήλθε από την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Θέλουμε να φανούμε γελοίοι; Θέλουμε να αποδυναμώσουμε τους λιγοστούς ενεργειακούς πόρους μας και να εξαρτηθούμε ακόμη περισσότερο από έναν ή δύο δεσπόζοντες -και συχνά δεσποτικούς- εξωτερικούς προμηθευτές; " οικολογία της Βόρειας Θάλασσας πρέπει να εξεταστεί ολιστικά με όρους της Βόρειας Θάλασσας. " Βόρεια Θάλασσα δεν είναι η Μεσόγειος.
Καλώ την εισηγήτρια και άλλες λογικές ομάδες να υποστηρίξουν τις τροπολογίες του PPE-DE, που θα καταστήσουν αυτή την πρόταση ναι μεν φιλόδοξη, αλλά ταυτόχρονα υπεύθυνη και πρακτική.
Åsa Westlund
(SV) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να ευχαριστήσω την κ. Lienemann και τον κ. Kušķis οι οποίοι, πιστεύω, έκαναν πράγματι πολύ καλή δουλειά όσον αφορά αυτές τις οδηγίες.
Ζω και η ίδια στη Βαλτική Θάλασσα και μπόρεσα ως εκ τούτου, δυστυχώς, να διαπιστώσω εκ του σύνεγγυς τη σημασία, όχι μόνον σε ατομικό επίπεδο αλλά επίσης για την απασχόληση και την ανάπτυξη, της ανισορροπίας των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Γνωρίζω επίσης ότι οι άνθρωποι αναμένουν από εμάς στο Σώμα να καταβάλουμε έντονη προσπάθεια και να κάνουμε κάτι για τα προβλήματα τα οποία βιώνουν καθημερινά. Ελπίζω συνεπώς ότι, αύριο, το Κοινοβούλιο δεν θα ακούσει τους προηγούμενους ομιλητές αλλά αντίθετα θα παράσχει ευρεία υποστήριξη στις αλλαγές που υποστηρίζονται από την Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων.
Πρώτον, θα πρέπει να υποστηρίξει μια ιδιαίτερα εσπευσμένη διαδικασία, βάσει της οποίας τα μέτρα θα εφαρμόζονται νωρίτερα, μαζί με ένα χρονοδιάγραμμα πολύ περισσότερο φιλόδοξο από αυτό που προτείνει η Επιτροπή, καθορίζοντας επακριβώς πότε πρέπει να επιτευχθεί ο στόχος της καλής περιβαλλοντικής κατάστασης στις θάλασσές μας. Δεύτερον, θα πρέπει να στηρίξει σαφέστερα καθορισμένους στόχους που, όπως ακριβώς είπε η κ. Lienemann, αποτελούν εγγύηση προκειμένου να επιτύχουμε όντως κάτι και δεν είναι, εν τέλει, απλώς κενά λόγια. Τρίτον, θα πρέπει να στηρίξει την ανάδειξη της θάλασσας που είναι ενδεχομένως σε χειρότερη κατάσταση, δηλαδή τη Βαλτική, σε περιοχή πιλοτικής εφαρμογής της εν λόγω στρατηγικής - μια περιοχή στην οποία τα μέτρα εφαρμόζονται ιδιαίτερα εύκολα και βασίζονται κατά προτίμηση στη Σύμβαση του Ελσίνκι. Αυτά τα μέτρα είναι απαραίτητα προκειμένου να διασωθεί η Βαλτική Θάλασσα.
Henrik Lax
(SV) Κύριε Πρόεδρε, πριν από δύο εβδομάδες, ο Nicholas Stern, πρώην υπάλληλος της Παγκόσμιας Τράπεζας, δημοσίευσε, εξ ονόματος της βρετανικής κυβέρνησης, μια συγκλονιστική έκθεση σχετικά με τις επιπτώσεις της αλλαγής του κλίματος. Το μήνυμα ήταν σαφές. Δεν πρέπει να θεωρούμε πλέον τη φύση ως κάτι άνευ αξίας για μας· εάν το πράξουμε αυτό, οι επιπτώσεις ενδέχεται να είναι ανυπολόγιστες. Το ίδιο ισχύει επίσης και για την κατάσταση της θάλασσας.
Εμείς στην Ομάδα της Συμμαχίας Φιλελεύθερων και Δημοκρατών για την Ευρώπη έχουμε διατυπώσει αρκετές τροπολογίες στην Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων. Αποσκοπούν όλες στην αύξηση του επιπέδου φιλοδοξίας, εκπονώντας αυστηρότερα χρονοδιαγράμματα, ενισχύοντας τη συνεργασία με τρίτες χώρες όπως η Ρωσία και καλύπτοντας τα κενά στη νομοθεσία. Ένα σοβαρό κενό, επί παραδείγματι, αφορά τα διεθνή ύδατα που ξεκινούν στα 12 ναυτικά μίλια από την ακτή. Στην ευαίσθητη Βαλτική Θάλασσα, κυρίως φορτηγά πλοία -αλλά επίσης και επιβατηγά πλοία- εξακολουθούν να απορρίπτουν απόβλητα βόθρων απευθείας στη θάλασσα. Αυτό μπορούν να το πράττουν νομίμως στα διεθνή ύδατα. Στη Βαλτική, 1 800 πλοία προβαίνουν συνεχώς σε απορρίψεις ποικιλοτρόπως. Σαστίζει ο νους του ανθρώπου. Μας χαροποιεί το γεγονός ότι η εισηγήτρια και οι σκιώδεις εισηγητές με τους οποίους συνεργαστήκαμε λαμβάνουν υπόψη την τροπολογία μας σχετικά με την κάλυψη του εν λόγω κενού στη νομοθεσία. " τροπολογία πρέπει να εφαρμοστεί ταχέως, χωρίς η απόφαση να εμπλακεί για χρόνια στον μηχανισμό λήψης αποφάσεων του Διεθνούς Ναυτιλιακού Οργανισμού.
Πρέπει να έχουμε υψηλό επίπεδο φιλοδοξιών. " ΕΕ πρέπει να στηρίξει τη Ρωσία στις προσπάθειές της να εξυγιάνει την Αγία Πετρούπολη από όλα τα λύματα. Θα είναι δαπανηρό, αλλά η μη ανάληψη δράσης θα είναι ακόμη πιο δαπανηρή. Οι γεωτρήσεις πετρελαίου και η τοποθέτηση αγωγών φυσικού αερίου δεν πρέπει, για οικονομικούς λόγους, να προτάσσονται των περιβαλλοντικών κινδύνων που παρουσιάζουν οι εν λόγω δραστηριότητες. Πρέπει να μειωθούν επίσης οι επιβλαβείς επιπτώσεις της κυκλοφορίας.
Πιστεύω ότι οι λαοί μας επιθυμούν να δουν την ΕΕ να είναι πραγματικά σε θέση να αναλάβει δράση για αυτά τα θέματα που αφορούν τη μοίρα της ανθρωπότητας. Μόνον κατ' αυτόν τον τρόπο μπορούμε να αυξήσουμε την εμπιστοσύνη στην ΕΕ. Ο στόχος πρέπει να είναι η προστασία των θαλασσών της Ευρώπης και η επαναφορά τους στην πρότερη κατάστασή τους καθώς και η διασφάλιση ότι οι ανθρώπινες δραστηριότητες ασκούνται με αειφόρο τρόπο.
Ian Hudghton
(EN) Κύριε Πρόεδρε, η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει 68.000 χιλιόμετρα ακτογραμμών· η Σκωτία έχει 11.000 χιλιόμετρα. Σχεδόν το 50% του πληθυσμού της ΕΕ ζει σε απόσταση 50 χιλιομέτρων από τη θάλασσα· στη Σκωτία το 70% ζει σε απόσταση 10 χιλιομέτρων από τη θάλασσα. Σαφώς η Σκωτία έχει συμφέρον σε μακροχρόνια βάση να προστατεύσει το θαλάσσιο περιβάλλον και να διατηρήσει μακροπρόθεσμα τον πλούτο των θαλάσσιων πόρων της.
" Σκωτία έχει αποθέματα πετρελαίου και φυσικού αερίου για 30 τουλάχιστον ακόμη χρόνια. Θα υποστηρίξω διάφορες τροπολογίες που θα εξασφαλίσουν ότι η εξόρυξη πετρελαίου και φυσικού αερίου θα συνεχίσει να ωφελεί τις οικονομίες της Σκωτίας και της ΕΕ.
Δεν μπορώ να υποστηρίξω την τροπολογία 8 της επιτροπής στην έκθεση Lienemann, όπως είναι διατυπωμένη, γιατί επιδιώκει να συνδέσει τη θαλάσσια στρατηγική με τις "αρχές της Κοινής Αλιευτικής Πολιτικής". " ΚΑΠ ήταν μία παταγώδης αποτυχία και το τελευταίο πράγμα που θα ήθελα να δω είναι να συνδέεται μία νέα θαλάσσια στρατηγική με ένα τόσο ελαττωματικό πλαίσιο αρχών.
" ιδέα να καθορίσουν τα κράτη μέλη τι είναι καλή περιβαλλοντική κατάσταση στα ύδατα υπό τη δικαιοδοσία τους και να συνεργαστούν με τους γείτονές τους στις αντίστοιχες θαλάσσιες περιφέρειες φαίνεται πολύ λογική. " διαχείριση των αλιευτικών πόρων θα πρέπει να ενταχθεί σε αυτό το πλαίσιο της κοινής λογικής και η δικαιοδοσία να επιστρέψει στα κράτη μέλη, έτσι ώστε, για παράδειγμα, οι χώρες που περιβάλλουν τη Βόρεια Θάλασσα να μπορούν να συνεργαστούν με εκείνες που έχουν το μεγαλύτερο όφελος από την ενθάρρυνση της διατήρησης, παρέχοντας έτσι το κίνητρο για την επιτυχία της θαλάσσιας στρατηγικής.
Γεώργιος Τούσσας
Κύριε Πρόεδρε, τα συστήματα προστασίας του θαλάσσιου περιβάλλοντος καλύπτονται αποσπασματικά από διάφορες τομεακές πολιτικές της Ευρωπαϊκής Ένωσης, με αποτέλεσμα, όμως, να προκύπτει ένα συνονθύλευμα πολιτικών, νομοθετικών πράξεων, προγραμμάτων και σχεδίων δράσης, χωρίς να υφίσταται συνολική ολοκληρωμένη πολιτική για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.
Επιδιωκόμενος στόχος των δύο συνδυασμένων νομοθετικών ρυθμίσεων σχετικά με τη θεματική στρατηγική για την προστασία και τη διατήρηση του περιβάλλοντος, καθώς και της οδηγίας για τη θαλάσσια στρατηγική είναι η επίτευξη καλής περιβαλλοντικής κατάστασης του θαλάσσιου περιβάλλοντος της Ευρωπαϊκής Ένωσης μέχρι το 2021. Αν λάβουμε όμως υπόψη, πρώτον, το γενικόλογο χαρακτήρα των δύο ρυθμίσεων και, δεύτερον, τους πυλώνες πάνω στους οποίους στηρίζονται, είναι βέβαιο ότι το 2021 όχι μόνο καλή κατάσταση του θαλάσσιου περιβάλλοντος δεν θα υπάρχει, αλλά ούτε καν βελτίωση της σημερινής κακής κατάστασης, η οποία ομολογείται ευθέως στην αιτιολογική έκθεση της πρότασης οδηγίας, στην οποία επισημαίνεται ότι συνολικά παρατηρείται ουσιαστική υποβάθμιση του θαλάσσιου περιβάλλοντος κατά τις πρόσφατες δεκαετίες.
Είναι αδιαμφισβήτητα τα τεκμηριωμένα επιστημονικά στοιχεία του Οργανισμού "νωμένων Εθνών, σε ό,τι αφορά τους φορείς επιβάρυνσης, ρύπανσης του θαλάσσιου περιβάλλοντος, και αυτοί είναι οι χερσαίες βιομηχανίες και η ναυτιλία. Οι ανύπαρκτες ή υποτυπώδεις υποδομές αποθήκευσης και επεξεργασίας των καταλοίπων.
Ειδικότερα, οι πυλώνες πάνω στους οποίους στηρίζεται τόσο η θεματική στρατηγική όσο και η πρόταση οδηγίας είναι η κοινή αλιευτική πολιτική και η Πράσινη Βίβλος για τη ναυτιλιακή πολιτική της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Και όλα αυτά, βέβαια, στα πλαίσια του 6ου προγράμματος δράσης για το περιβάλλον, περίοδος 2002-2012, που έντονα έχουμε κατακρίνει.
Κατά την άποψή μας, πρόκειται στην ουσία για πολλές, αλλά μη ουσιαστικές παρεμβάσεις, που κινούνται στο ίδιο μήκος κύματος με την πρόταση της Επιτροπής, που, ως πιο τολμηρό και φιλόδοξο στόχο, βάζει τη συντόμευση της προθεσμίας από το 2021 στο 2017.
(Ο Πρόεδρος διακόπτει τον ομιλητή)
Cristina Gutiérrez-Cortines
(ES) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να συγχαρώ θερμά την κ. Lienemann, και δεν το κάνω επιφανειακά ή επειδή το απαιτεί το πρωτόκολλο. Πιστεύω ότι αυτή η οδηγία έχει πετύχει κάτι σημαντικό. Χάρη στην εκτεταμένη εμπειρία της, έχει εξαιρετικές γνώσεις φιλοσοφίας και ευρωπαϊκών νομοθετικών μεθόδων και έχει επιτύχει μια περιεκτική, σύντομη οδηγία. Παρά τον μεγάλο αριθμό τροπολογιών, δεν είναι υπερφορτωμένη και οι δικές της τροπολογίες είναι πολύ γενικές ιδέες χαρακτηριστικές μιας οδηγίας πλαισίου. Γνωρίζω ότι η εισηγήτρια εργάστηκε με εμπειρογνώμονες και ήταν ανοιχτή σε πολλές προτάσεις· δεν χρειάζονταν καν τροπολογίες προκειμένου να ενσωματωθούν ορισμένες από αυτές.
Θα ήθελα να πω ότι είναι εξαιρετικό και υπέροχο το γεγονός ότι επιτέλους η Ευρώπη συζητά για τη θάλασσα. Έχει έρθει η ώρα της. Θα ήθελα, ωστόσο, να πω επίσης ότι αυτή η οδηγία πρέπει να είναι η αρχή μιας επακόλουθης ανάπτυξης νομοθεσίας, διότι ακριβώς επειδή είναι μια οδηγία πλαίσιο, εξακολουθούν να υπάρχουν πολλές πτυχές που πρέπει να αναπτυχθούν στο μέλλον, και γι' αυτό το θέμα θέλω να μιλήσω.
Για παράδειγμα, η τροπολογία 27, η οποία είναι σχεδόν ίδια με την τροπολογία 86 που κατέθεσε η Ομάδα μου, προτείνει αρκετές πτυχές που πρέπει να αναπτυχθούν: μεταξύ άλλων, θαλάσσιες δραστηριότητες, πολλές βιομηχανικές δραστηριότητες, πολλές από τις οποίες είναι νέες, όπως η αφαλάτωση, στην οποία δεν είμαι αντίθετη, αλλά δεν έχει μελετηθεί ακόμη, και μεθοδολογίες για την μελέτη του θαλάσσιου περιβαλλοντικού αντίκτυπου, που είναι πρακτικά στα σπάργανα, δηλαδή, δεν έχουν εφαρμοστεί ακόμη.
Πιστεύω επίσης ότι οι δείκτες πρέπει να αναπτυχθούν περισσότερο και ότι πρέπει να σχεδιαστούν ψηφιακοί θαλάσσιοι χάρτες, οι οποίοι θα πρέπει να χρησιμοποιηθούν επίσης για πολιτιστικούς σκοπούς.
Πιστεύω ότι ένας από τους μεγάλους θησαυρούς της παγκόσμιας και της ευρωπαϊκής ιστορίας είναι οι αρχαιολογικοί χάρτες. Αυτό είναι ένα θέμα που πρέπει να αναπτυχθεί προκειμένου να διατηρηθεί η κληρονομιά μας και πιστεύω ότι θα είναι μια από τις πιο ενθαρρυντικές ανακαλύψεις για όλους μας.
Ευαγγελία Τζαμπάζη
Κύριε Πρόεδρε, κύριε Επίτροπε, αγαπητοί συνάδελφοι, θέλω να μου επιτρέψετε να συγχαρώ τη συνάδελφο κ. Lienemann για την άρτια και διεξοδική εργασία της.
Είναι επιβεβλημένο πλέον η Ευρωπαϊκή Ένωση να αποκτήσει μια ολοκληρωμένη πολιτική για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, διότι η μέχρι στιγμής ισχύουσα αποσπασματική νομοθεσία δεν κατάφερε να αποτρέψει τη μείωση της βιοποικιλότητας και την απώλεια των ενδιαιτημάτων. Είναι χρέος μας, λοιπόν, προς τις μελλοντικές γενιές να επιτύχουμε ένα πολύ υψηλό επίπεδο προστασίας του θαλασσίου περιβάλλοντος, έτσι ώστε να συνδυαστεί η στρατηγική μας για την αειφόρο ανάπτυξη με τους στόχους της Λισαβόνας, καθώς δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι σε πολλές χώρες της Ένωσης και για σημαντική μερίδα του πληθυσμού η θάλασσα, αποτελεί ένα μεγάλο πόλο οικονομικής ανάπτυξης.
Παράλληλα, μέσα από αυτή την οδηγία δίνεται μια ιστορική ευκαιρία στα κράτη μέλη να συνεργαστούν σε ένα πεδίο που μέχρι πρόσφατα αποτελούσε πεδίο αντιπαραθέσεων και ανταγωνισμών, όπως οι θαλάσσιες περιοχές αλίευσης και οι ποσότητες προς αλίευση.
Βασικός στόχος πρέπει να είναι να καθοριστεί ξεκάθαρα ο όρος καλή περιβαλλοντική κατάσταση των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, προκειμένου να επιτευχθεί μια συνεκτική και αποτελεσματική θαλάσσια πολιτική σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Στην επίτευξη του στόχου αυτού θεωρώ ότι συμβάλλει σημαντικά και η θέσπιση των θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών, ως ενός εργαλείου για την προστασία των οικοσυστημάτων και της αντιμετώπισης της μείωσης της βιοποικιλότητας. Ταυτόχρονα ζητείται και η συντόμευση των προθεσμιών για την επίτευξη των στόχων της προτεινόμενης οδηγίας μέχρι το 2017.
Marios Matsakis
(ΕΝ) Κύριε Πρόεδρε, θέλω να συγχαρώ την κ. Lienemann και τον κ. Kušķis για τις εξαιρετικές εκθέσεις τους, οι οποίες, παρά την άποψη ορισμένων σκώτων συναδέλφων, ενισχύθηκαν συνετά από την Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων.
Τα ευρωπαϊκά θαλάσσια ύδατα, όπως άλλωστε και τα διεθνή ύδατα, αποτελούν συχνά τον κάδο απορριμμάτων για απόβλητα ποικίλων ποσοτήτων και επιπέδων τοξικότητας. " πρακτική αυτή ασκείται εδώ και πολλά χρόνια από άτομα, εταιρείες και κυβερνήσεις, που ελάχιστα συνειδητοποιούν ή σέβονται την τεράστια ποικιλότητα και σημασία των θαλασσίων οικοσυστημάτων. Σε πολλές περιπτώσεις αυτό είχε ως συνέπεια περιβαλλοντική ζημία άνευ προηγουμένου. Σε άλλες περιπτώσεις, η επιβίωση ορισμένων ειδών κρέμεται τώρα από μία κλωστή.
Έφτασε η στιγμή να παρέμβει δραστικά η ΕΕ για να προστατεύσει το θαλάσσιο περιβάλλον μας. Γι' αυτό, θα πρέπει να υποστηρίξουμε όλοι αυτές τις δύο ευπρόσδεκτες εκθέσεις με την ελπίδα ότι η εφαρμογή των απαραίτητων στρατηγικών και οδηγιών θα είναι απρόσκοπτη και θα επεκταθεί σε τρίτες χώρες και ότι θα καθιερωθούν στο προσεχές μέλλον και άλλα συμπληρωματικά μέτρα. Σε τελική ανάλυση, η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντός μας είναι ζωτικό στοιχείο για την διασφάλιση της δικής μας επιβίωσης στον πλανήτη.
Dorette Corbey
- (NL) Κύριε Πρόεδρε, πρώτα από όλα, τα ολόψυχα συγχαρητήριά μου στην κ. Lienemann, η οποία συνέταξε πράγματι μια εξαιρετική έκθεση. Κυρίες και κύριοι, δεν είναι εύκολο για τα ψάρια να επιβιώνουν στις θάλασσες και τους ωκεανούς γύρω από την Ευρωπαϊκή Ένωση· η υπεραλίευση και η ρύπανση έχουν προκαλέσει απώλειες, και όταν τα ψάρια εξαλείφονται, εξαλείφονται διά παντός, συνεπώς πρέπει να λάβουμε δραστικά μέτρα προκειμένου να αποτρέψουμε την κατάσταση που θα ανακύψει περίπου το 2040 όπου δεν θα έχουν απομείνει πλέον καθόλου ψάρια. Ας χρησιμεύσει αυτή η επιστημονική πρόβλεψη ως σημαντική προειδοποίηση.
Ενώ η θαλάσσια στρατηγική είναι μια συνετή πρωτοβουλία, η οδηγία δεν είναι, κατά τη γνώμη μου, αρκετά συγκεκριμένη. Πρώτα από όλα, πρέπει να δημιουργηθούν καταφύγια ψαριών. Με τη δημιουργία καταφυγίων σε τοποθεσίες ωοτοκίας, δίνεται η ευκαιρία στα ψάρια να αναπαραχθούν άνετα. Αυτό έχει αποδειχτεί αποτελεσματικό στη Νέα Ζηλανδία και την Αυστραλία. Εάν, παράλληλα με τα καταφύγια, υιοθετηθούν αειφόρες αλιευτικές μέθοδοι, τότε μπορούμε να διασφαλίσουμε το μέλλον των ψαριών στα ύδατα που περιβάλλουν την Ευρωπαϊκή Ένωση.
Επίσης, κάτι πρέπει να γίνει για τα εξωτικά είδη και το πρόβλημα του θαλασσέρματος. Το στρείδι του Ειρηνικού έχει βρει ένα ευχάριστο κλίμα διαβίωσης στη Βόρεια Θάλασσα χωρίς φυσικούς εχθρούς, αλλά αυτό το στρείδι στην πραγματικότητα ευδοκιμεί υπερβολικά καλά. Ο καθαρισμός του θαλασσέρματος είναι μια απλή διαδικασία που πρέπει να αναλαμβάνεται από κοινού. " οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική απαιτεί από τα κράτη μέλη να εξετάσουν τον τρόπο με τον οποίο μπορεί να βελτιωθεί το θαλάσσιο περιβάλλον και πως μπορούμε να συνεργαστούμε καλύτερα, πράγμα το οποίο είναι προς όφελος όλων μας. Στηρίζω θερμά την έκθεση της κ. Lienemann, και ελπίζω ότι θα κάνετε όλοι το ίδιο.
Olle Schmidt
- (SV) Κύριε Πρόεδρε, Επίτροπε, είναι ευχάριστη αίσθηση να βρίσκομαι πάλι εδώ, και μπόρεσα να ξεκινήσω εργασία διαβάζοντας δύο εποικοδομητικές εκθέσεις.
Έχουμε όλοι μας ευθύνη να μεριμνούμε ώστε οι θάλασσές μας να μπορούν να επιβιώσουν των εντάσεων τις οποίες υφίσταται το θαλάσσιο περιβάλλον. Μια πρόσθετη μεγάλη ευθύνη εναπόκειται στην παρούσα Συνέλευση και την Ευρωπαϊκή Ένωση για την ανεύρεση των ορθών μορφών συντονισμένης και έντονης διασυνοριακής συνεργασίας. Όπως επισήμαναν πολλοί ομιλητές, τα χρονικά περιθώρια είναι εξαιρετικά στενά.
Στο δικό μου μέρος της Ευρώπης, η Βαλτική Θάλασσα είναι η σημαντικότερη θάλασσα και η θάλασσα η οποία έχει εκτεθεί, και εξακολουθεί να εκτίθεται στις μεγαλύτερες απειλές. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο παρακολουθούμε τον προγραμματισμένο αγωγό φυσικού αερίου από τη Ρωσία στη Γερμανία με μεγάλη ανησυχία. Αύριο, θα υποβληθούν λεπτομερέστερα σχέδια. Ένας αγωγός φυσικού αερίου στην ευάλωτη Βαλτική Θάλασσα αποτελεί σοβαρή απειλή για το περιβάλλον. Ο αγωγός μπορεί να καταστραφεί από πλοία ή παλαιές νάρκες που δεν έχουν περισυλλεγεί και να είναι εκτεθειμένος σε τρομοκρατική επίθεση. Ο αγωγός φυσικού αερίου θα αποτελούσε απειλή για το περιβάλλον και για την αλιεία, τόσο κατά την κατασκευή του όσο και κατά τη διάρκεια της περιόδου λειτουργίας του. Κατά τη γνώμη μου, οι κίνδυνοι είναι προφανώς μεγαλύτεροι από τα πλεονεκτήματα. Ασφαλώς, η Ευρώπη χρειάζεται εφοδιασμό σε ενέργεια, αλλά αυτός ο αγωγός φυσικού αερίου δεν πρέπει να τοποθετηθεί στον πυθμένα της Βαλτικής Θάλασσας. Εάν πρέπει να κατασκευαστεί ο αγωγός, πρέπει να γίνει στην ξηρά - για χάρη του θαλάσσιου περιβάλλοντος και της Βαλτικής.
Vladimír Špidla
Μέλος της Επιτροπής. (CS) Κυρίες και κύριοι, παρακολούθησα τη συζήτησή σας με ενδιαφέρον και με ικανοποίηση παρατήρησα ότι καταρχήν έχετε προσυπογράψει την ολιστική προσέγγιση που προωθεί η Επιτροπή. Αφετέρου, είναι σαφές ότι αυτό το θέμα είναι σύνθετο και απαιτεί επείγουσα δράση σε πολλούς τομείς. Είναι επίσης σαφές ότι μια σειρά διαφορετικών απόψεων έχει αναδυθεί και ότι απαιτείται περαιτέρω ανάλυση και αποσαφήνιση.
Θα ήθελα να αναφερθώ σε ορισμένες από τις κύριες τροπολογίες λεπτομερέστερα.
Στο χρονοδιάγραμμα εφαρμογής (τροπολογίες 20, 24, 31, 32, 35 και 69), η Επιτροπή επέλεξε το έτος 2021 ως την ημερομηνία έως την οποία τα κράτη μέλη πρέπει να επιτύχουν "καλή περιβαλλοντική κατάσταση" των θαλάσσιων περιβαλλόντων τους. " Επιτροπή Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων πρότεινε μια πιο έγκαιρη προθεσμία.
Παρόλο που η Επιτροπή θα ήθελε να επιτευχθεί γρήγορα "καλή περιβαλλοντική κατάσταση", η προθεσμία της επιτροπής δεν είναι ρεαλιστική κατά τη γνώμη μου. " πρόταση της Επιτροπής εξετάζει πρώτον την ανάγκη βελτίωσης της αντίληψής μας περί θαλάσσιου περιβάλλοντος και των απειλών που αντιμετωπίζει, και δεύτερον την ανάγκη για δράση. Προκειμένου να μπορέσουμε να εξεύρουμε τα καταλληλότερα και οικονομικά αποδοτικότερα μέτρα για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος, πρέπει να εξοπλιστούμε με τις απαραίτητες γνώσεις και δεξιότητες. Υπό αυτές τις συνθήκες, η συντόμευση των προθεσμιών θα ήταν αντιπαραγωγική.
Αυτό είναι σαφές, ειδικά λαμβανομένων υπόψη των αντιστοιχιών με την υφιστάμενη οδηγία πλαίσιο για τα ύδατα, με την οποία η παρούσα οδηγία συνδέεται στενά. Στην οδηγία πλαίσιο, που εγκρίθηκε επιτυχώς το 2000 λόγω του γεγονότος ότι η κ. Lienemann ήταν η εισηγήτρια, η "καλή περιβαλλοντική κατάσταση" απαιτείται για το 2015, δηλαδή 15 χρόνια μετά την έγκριση της οδηγίας. " οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική θα πρέπει να λειτουργήσει κατά τον ίδιο τρόπο.
Λαμβανομένης υπόψη της έκτασης της θαλάσσιας περιοχής που καλύπτεται από την οδηγία για τη θαλάσσια στρατηγική, καθώς και του μεγέθους του εγχειρήματος, κανείς δεν πρέπει να αμφιβάλλει ότι το χρονοδιάγραμμα το οποίο προτείνουμε είναι άκρως φιλόδοξο. " προθεσμία που προτείνεται από την Επιτροπή στην οδηγία, δηλαδή το 2021, θα συμπέσει συν τοις άλλοις με την πρώτη αναθεώρηση των σχεδίων διαχείρισης των λεκανών απορροής των ποταμών δυνάμει της κοινοτικής οδηγίας πλαισίου για τα ύδατα, δημιουργώντας περιθώρια συνεργιών για την περαιτέρω εφαρμογή και των δύο οδηγιών.
Εκτός αυτού, η Επιτροπή πιστεύει ότι δεν θα ήταν πρακτικό να καλέσει τα κράτη μέλη να "επιτύχουν καλή περιβαλλοντική κατάσταση έως το 2021" όπως προτείνει η Επιτροπή Περιβάλλοντος στην οδηγία. Ούτε θα ήταν ρεαλιστικό. Τα μέτρα τα οποία πρέπει να ληφθούν ως τμήμα της θαλάσσιας στρατηγικής θα είναι σε πλήρη λειτουργία έως το 2018 σύμφωνα με το προτεινόμενο χρονοδιάγραμμα. Ορισμένα μέτρα δεν θα αποφέρουν άμεσα αποτελέσματα επειδή θα απαιτηθεί χρόνος για να ανταποκριθούν ορισμένα οικοσυστήματα στα μέτρα. " συνολική πρόοδος προς την καλή περιβαλλοντική κατάσταση πρέπει, ωστόσο, να αποδειχθεί, λόγος για τον οποίο η Επιτροπή πρότεινε την ιδέα "επίτευξης καλής περιβαλλοντικής κατάστασης".
" Επιτροπή προτίθεται να στηρίξει την εισαγωγή ενός άρθρου το οποίο τονίζει τη σημασία των θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών (τροπολογίες 27, 39, 62 και 72). Ένα τέτοιο άρθρο θα πρέπει ιδεωδώς να βασίζεται στο άρθρο 6 της οδηγίας πλαίσιο για τα ύδατα σχετικά με τις προστατευόμενες περιοχές.
" Επιτροπή προτίθεται επίσης να στηρίξει την ιδέα ότι προκειμένου να εκπληρωθούν οι στόχοι της οδηγίας ενδεχομένως να είναι απαραίτητο να δημιουργηθούν και άλλες προστατευμένες περιοχές ή ακόμη και κλειστά φυσικά καταφύγια. Δεν μπορεί να δεχθεί, ωστόσο, την πρόταση της Επιτροπής Περιβάλλοντος για την υποχρεωτική δημιουργία θαλάσσιων προστατευόμενων περιοχών ως τμήμα της εφαρμογής της προταθείσας οδηγίας. Προστατευόμενες θαλάσσιες περιοχές θα πρέπει να δημιουργηθούν μόνον εφόσον συμβάλλουν άμεσα στην επίτευξη "καλής περιβαλλοντικής κατάστασης". Δεν πρέπει να δημιουργούνται απλώς ως αυτοσκοπός, αλλά πρέπει να θεωρούνται περισσότερο ως μέσο παρά ως σκοπός.
" Επιτροπή συμμερίζεται την επιθυμία της επιτροπής να ενσωματώσει τον θεμελιώδη ορισμό της "καλής περιβαλλοντικής κατάστασης" (τροπολογία 80) άμεσα στην οδηγία.
" Επιτροπή έχει εντούτοις συγκεκριμένα προβλήματα με τον κατάλογο ορισμών που προτείνει η Επιτροπή Περιβάλλοντος. Πολλοί από αυτούς τους ορισμούς βασίζονται στους παράγοντες που επηρεάζουν το θαλάσσιο περιβάλλον και τις απειλές προς αυτό, αντί για την ποιότητα του οικοσυστήματος. Αυτό αποτελεί μια επικίνδυνη προσέγγιση επειδή κάποιοι πιθανοί κίνδυνοι και απειλές ενδέχεται να παραλειφθούν ή, από την άλλη πλευρά του νομίσματος, να τονιστούν υπέρμετρα. Κυριότερα ακόμη, εάν παρακολουθήσουμε μόνον τους επιδρώντες παράγοντες, η ΕΕ δεν θα είναι σε θέση να απομακρυνθεί από την υφιστάμενη αποσπασματική προσέγγιση για τη διαχείριση του θαλάσσιου περιβάλλοντος προς μια πιο ολοκληρωμένη προσέγγιση, η οποία θα κάλυπτε όλους τους παράγοντες καθώς και τον κοινό τους αντίκτυπο στο θαλάσσιο περιβάλλον.
Τέλος, σε σχέση με τα οικονομικά θέματα, (τροπολογίες 19 και 74), υπάρχουν αρκετοί κοινοτικοί μηχανισμοί χρηματοδότησης από τους οποίους μπορούν να επωφεληθούν τα κράτη μέλη, επί παραδείγματι τα διαρθρωτικά ταμεία, το LIFE+ και το έβδομο πρόγραμμα πλαίσιο για την έρευνα. Συνεπώς, δεν είναι απαραίτητο να δημιουργηθούν ειδικοί μηχανισμοί χρηματοδότησης.
Αξιότιμοι βουλευτές, η συζήτηση έθιξε την πολυπλοκότητα του συνολικού θέματος, περιλαμβανομένου του γεγονότος ότι το θαλάσσιο περιβάλλον δέχεται ρύπανση από την ατμόσφαιρα, και ότι η ποιότητα του θαλάσσιου περιβάλλοντος εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από την αντιμετώπιση της αλλαγής του κλίματος. Αναφέρθηκε επίσης ότι ορισμένες θάλασσες δεν έχουν συμπεριληφθεί, όπως στην περίπτωση της Μαύρης Θάλασσας, και φυσικά η προσέγγιση που υιοθέτησε η Ρουμανία και η Βουλγαρία θα αλλάξει ουσιαστικά την κατάσταση και θα δημιουργήσει νέες ευκαιρίες. Όσον αφορά τον Αρκτικό Ωκεανό, λόγω της γεωγραφικής του θέσης, δεν είναι δυνατόν να αλλάξει σημαντικά η θέση της Επιτροπής και ούτε είναι δυνατόν να δημιουργηθεί μια ανεξάρτητη στρατηγική επειδή πρόκειται περί ενός εξαιρετικά ευαίσθητου και σημαντικού περιβάλλοντος, μολονότι δεν συνδέεται κατ' ουδένα τρόπο άμεσα με την επικράτεια της ΕΕ.
Κύριε Πρόεδρε, αξιότιμοι βουλευτές, θα διαβιβάσω τον κατάλογο των απόψεων της Επιτροπής σχετικά με τις τροπολογίες στις υπηρεσίες του Κοινοβουλίου.
Πρόεδρος
" συζήτηση έληξε.
" ψηφοφορία θα διεξαχθεί αύριο στις 11.30.
Γραπτές Δηλώσεις (Άρθρο 142)
Hélène Goudin
- (SV) Είναι πολύ ευχάριστο ότι δίνεται προσοχή σε θέματα που αφορούν το θαλάσσιο περιβάλλον επειδή υπάρχει μεγάλη ανάγκη να διασφαλιστεί ότι οι θάλασσές μας δεν θα υποστούν περαιτέρω ρύπανση ή καταστροφή. Οι τροπολογίες της Επιτροπής Περιβάλλοντος, Δημόσιας Υγείας και Ασφάλειας των Τροφίμων είναι, κατά το μεγαλύτερο μέρος τους, θετικές και θα βελτιώσουν ευελπίστως την κατάσταση του θαλάσσιου περιβάλλοντος, ειδικά ως αποτέλεσμα του καθορισμού της καλής περιβαλλοντικής κατάστασης.
" πρόταση της Επιτροπής περιέχει, εντούτοις, ένα άρθρο που εγείρει ορισμένες ανησυχίες. Το άρθρο 13, σχετικά με τις ειδικές περιοχές, παρέχει τη δυνατότητα, σε κάποιον βαθμό, παράβλεψης των περιβαλλοντικών στόχων εάν οι αλλαγές σε μια συγκεκριμένη περιοχή συνέβησαν ως αποτέλεσμα δράσεων που αναλήφθηκαν για λόγους σημαντικού δημόσιου συμφέροντος. Μπορεί κανείς να σκεφτεί ότι το συγκεκριμένο άρθρο θα χρησιμοποιηθεί ευρύτατα. Είναι συνεπώς εξαιρετικά σημαντικό η Επιτροπή να επιβάλει σημαντικούς περιορισμούς εάν και εφόσον συμβεί αυτό, επειδή το μελλοντικό περιβάλλον στο οποίο πρόκειται να ζήσουμε όλοι μας είναι επίσης σημαντικού δημόσιου συμφέροντος.
Francesco Musotto
(IT) " Ευρώπη περιβάλλεται από τέσσερις θάλασσες και δύο ωκεανούς που περιλαμβάνουν διάφορους τύπους οικοσυστημάτων και διαφορετικές βιογεωγραφικές περιφέρειες. Οι ευρωπαϊκές ακτές εκτείνονται σε μήκος 100.000 χλμ, όπου ζει το 16% των ευρωπαίων πολιτών, πολλοί από τους οποίους συνδέονται στενά με τη θάλασσα είτε λόγω εργασίας, αναψυχής και αθλητικών δραστηριοτήτων είτε γιατί αποτελεί πηγή φυσικών και ενεργειακών πόρων. Στην περίπτωση των κλειστών ή εν μέρει κλειστών θαλασσών, όπως η Μαύρη Θάλασσα, η Βαλτική και η Μεσόγειος, ο κίνδυνος ρύπανσης είναι ιδιαίτερα υψηλός.
" πρόταση οδηγίας σχετικά με τη θαλάσσια στρατηγική είναι επίκαιρη και επί μακρόν αναμενόμενη και θα πρέπει να επιτρέψει την ενσωμάτωση και την ενίσχυση του υφιστάμενου πολιτικού πλαισίου για την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος στην Ευρώπη. " αποτελεσματικότητά της θα καθορίσει τη μελλοντική υγεία των ευρωπαϊκών θαλασσών, και έχει το απαραίτητο δυναμικό για να εξασφαλίσει την αναγκαία περιβαλλοντική βάση για την αειφόρο χρησιμοποίηση των πόρων και των θαλασσίων λειτουργιών, τόσο εντός όσο και εκτός Ευρώπης.
