Tura pytań (pytania do Komisji) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem jest tura pytań (B6-0006/09).
Do Komisji skierowano następujące pytania.
Część pierwsza

Dotyczy: procedury udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi w dziedzinie obrony i bezpieczeństwa
Europejskie rynki broni są rozdrobnione, co sprawia, że od lat 90. ubiegłego wieku borykają się z niekorzystnymi skutkami ekonomicznymi. W ostatnich 20 lat wydatki na cele związane z obronnością zmniejszyły się w Europie o połowę, a przychody ze sprzedaży, poziom zatrudnienia, jak również inwestycje związane z badaniami naukowymi i technologiami uległy znacznemuzmniejszeniu. Nawet duże państwa członkowskie napotykają jednak trudności z radzeniem sobie z obciążeniami finansowymi, jakie wynikają z kosztów rozwoju nowych systemów broni. Reorganizacja sił zbrojnych po zakończeniu zimnej wojny doprowadziła do zmniejszenia ilości zasobów konwencjonalnego sprzętu wojskowego, nakładając jednocześnie nowe wymogi jakościowe.
Czy Komisja nie zdaje sobie sprawy, że kraje, które są w zasadniczym stopniu nabywcami, jak na przykład Portugalia, są stawiane w niekorzystnym położeniu, ponieważ ostatni wniosek nie przewiduje stworzenia systemu rekompensat, w ramach którego państwa członkowskie byłyby w stanie zapewnić sobie uzyskanie korzyści przemysłowych o charakterze cywilnym bądź wojskowym z tytułu zakupów sprzętu wojskowego? Czy Komisja jest skłonna dopuścić stworzenie systemu rekompensat?
Charlie McCreevy
komisarz. - Miesiąc temu Parlament przyjął rezolucję w sprawie wniosku dotyczącego dyrektywy w sprawie zamówień publicznych w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa. Oznacza to, że wniosek został pomyślnie sfinalizowany podczas pierwszego czytania i zostanie wkrótce przyjęty przez Radę.
Nowa dyrektywa jest milowym krokiem w kierunku ustanowienia wspólnego europejskiego rynku obrony. Wprowadzi ona sprawiedliwe i przejrzyste zasady obowiązujące w całej Unii. Zwiększy to otwartość rynków obrony pomiędzy poszczególnymi państwami członkowskimi na korzyść wszystkich stron. Europejski przemysł zyska znacznie większe rynki krajowe i stanie się bardziej konkurencyjny; nasze siły zbrojne osiągną większe korzyści gospodarcze, co pomoże zwiększyć potencjał Europy w dziedzinie obronności; i wreszcie, co nie mniej ważne, podatnicy skorzystają na poprawie efektywności wydatków publicznych.
Jedną z kontrowersyjnych kwestii, jakie wyłoniły się podczas debaty w sprawie przedmiotowej dyrektywy, były "offsety”, czyli ekonomiczna rekompensata z tytułu zakupów w dziedzinie obronności realizowanych u dostawców zagranicznych. Niektóre państwa członkowskie proponowały włączenie do treści dyrektywy przepisów ustanawiających system rekompensat, który pozwoli im zapewnić sobie takie korzyści przemysłowe z tytułu inwestowania w obronność.
Celem offsetów jest wspieranie przemysłu państwa członkowskiego, które dokonuje zakupu sprzętu wojskowego za granicą. Tym samym mogą one prowadzić do zakłócenia rynku wewnętrznego i pociągać za sobą dyskryminację spółek pochodzących z innych państw członkowskich ze względu na przynależność państwową dostawcy. Traktat WE zakazuje dyskryminacji ze względu na przynależność państwową, a dyrektywa - jako prawo wtórne - musi przestrzegać postanowień traktatu.
W opinii z 28 października 2008 r. Służba Prawna Rady potwierdziła, że, cytuję: "restrykcyjne przepisy w zakresie zamówień publicznych, mające na celu wspieranie przemysłu krajowego, nie są zgodne z ogólnymi zasadami Traktatu WE”. Tym samym uzgodnienia kompensacyjne stosowane w przypadku zamówień publicznych w dziedzinie obronności mogą być dozwolone jedynie wówczas, gdy są konieczne z punktu widzenia ochrony podstawowych interesów bezpieczeństwa lub gdy są uzasadnione z uwagi na nadrzędne wymogi interesu ogólnego. Z kolei interesy gospodarcze nie są tu uzasadnieniem wystarczającym. Zdecydowana większość państw członkowskich oraz Parlament zgodziły się z tą oceną.
Tak więc istniał nie tylko obowiązek prawny, ale również polityczny konsensus co do nieprzyjmowania w dyrektywie rekompensat ukierunkowanych na wspieranie przemysłów krajowych. W związku z tym ani Komisja w swoim wniosku, ani współprawodawcy, czyli Rada i Parlament Europejski, nie włączyły konkretnych przepisów dotyczących offsetów do treści dyrektywy w sprawie obronności.
Dyrektywa w sprawie obronności przewiduje jednak możliwość zastosowania rozwiązań alternatywnych dla offsetów. Państwa członkowskie, które są przede wszystkim nabywcami sprzętu wojskowego, zwykle próbują uzasadnić swoje życzenie korzystania z prawa do offsetów albo potrzebą zapewnienia bezpieczeństwa dostaw, albo koniecznością otwarcia rynków obrony dla ich MŚP. Dyrektywa w sprawie zamówień publicznych w dziedzinie obronności zaspokoi te potrzeby. Z jednej strony pozwala ona instytucjom zamawiającym żądać od oferentów podjęcia określonych zobowiązań, które zaspokoiłyby ich wymogi w zakresie bezpieczeństwa dostaw. Z drugiej natomiast strony zawiera ona postanowienia dotyczące podwykonawstwa, co umożliwia postawienie oferentom wymogu otwarcia ich łańcuchów dostaw konkurencji na terenie całej UE i ułatwienie dostępu dla MŚP, co przyczyni się do pogodzenia uzasadnionych interesów bezpieczeństwa i interesów gospodarczych państw członkowskich będących nabywcami z jednoczesnym uniknięciem potrzeby uciekania się do rekompensat, czy offsetów.
Armando França
(PT) Jestem wdzięczny panu komisarzowi za bardzo wyczerpującą odpowiedź, którą właśnie otrzymałem. Chciałbym jednak podkreślić pewną wątpliwość, która wiąże się zarówno z sytuacją kryzysu, jaki mamy obecnie - jak wszyscy wiemy - jak i z faktem, że mamy teraz rok wyborów, co może w dużym stopniu wpłynąć na pewne ochłodzenie interesów i utratę entuzjazmu w tej dziedzinie.
Tym niemniej, panie komisarzu, czuję się zobowiązany powiedzieć panu, że nie wolno nam zapomnieć o kluczowym zagadnieniu z naszego punktu widzenia, a kluczowym zagadnieniem z naszego punktu widzenia jest zapobieżenie sytuacji, w której państwa będące nabywcami, jak na przykład Portugalia i inne kraje, mogłyby znaleźć się w niekorzystnej sytuacji.
Charlie McCreevy
komisarz. - Zdaję sobie oczywiście sprawę z politycznych konsekwencji i zdaję sobie również sprawę ze znaczenia faktu, że jesteśmy w roku wyborów. Jednak, jak szanowny pan poseł zobaczy, w tej konkretnej dyrektywie, która przeszła już wszystkie etapy procesu, kwestie te zostały rozpatrzone i państwa członkowskie oraz Parlament Europejski doszły do porozumienia, że nie będą podążać tą właśnie drogą.
Sprawa ta była przedmiotem ożywionych debat w różnych grupach roboczych, ale - z przyczyn, o których mówiłem w mojej formalnej odpowiedzi - osiągnięty konsensus nie przewidywał obrania drogi, którą sugerował szanowny pan poseł. Z przyczyn, które nakreśliłem wcześniej, byłbym dobrej myśli jeśli chodzi o to, co udało nam się osiągnąć w ramach tychże kompromisów. Leżą one w najlepiej pojętym interesie wszystkich gospodarek w Europie.
Mairead McGuinness
Korzystam z tej sposobności, aby odnieść się do pierwszej części przedmiotowego pytania i podnieść kwestię zamówień publicznych ogólnie, a także kwestię przetargów ograniczonych, które, jak wiele osób sugeruje, stanowią - lub przynoszą - niskie korzyści gospodarcze. Być może Komisja mogłaby za jakiś czas - może nie teraz - zająć się tą kwestią, zwłaszcza w tych trudniejszych okolicznościach gospodarczych, z jakimi ma teraz do czynienia wiele naszych państw członkowskich, i przyjrzeć się raz jeszcze sprawie zamówień i przetargów, a w szczególności przetargów ograniczonych.
Charlie McCreevy
komisarz. - Jak pani poseł McGuinness wie, na posiedzeniu Rady Europejskiej w grudniu ubiegłego roku europejscy szefowie państw zgodzili się co do możliwości zastosowania skróconego terminu otrzymywania ofert w 2009 i 2010 r. Decyzja ta jest w istocie spójna z ideą elastyczności, jaką zapewniają dotychczasowe dyrektywy, bowiem szefowie państw uznali, że w trudnych okolicznościach ekonomicznych, w jakich znalazły się wszystkie gospodarki w Europie, jest to właściwa droga i rozwiązanie to jest dopuszczalne na mocy obowiązujących dyrektyw.
Jestem świadomy kwestii podniesionych przez panią poseł w odniesieniu do przetargów ograniczonych, ale dokonujemy przeglądu naszych dyrektyw w sprawie zamówień publicznych okresowo i dopilnuję, aby uwagi pani poseł McGuinness zostały uwzględnione w tym procesie.
Dotyczy: stosunków handlowych między UE i Izraelem
W jaki sposób w świetle obecnie trwających działań wojskowych w Strefie Gazy, nadmiernego i niewspółmiernego użycia siły przez Izrael, a także mając na uwadze tysiące ofiar wśród cywilów i zabijanie niewinnych cywilów palestyńskich Komisja planuje zrewidować swoje stosunki handlowe z Izraelem?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Komisja ostro potępiła przemoc w Gazie. Obecny kryzys raz jeszcze dowodzi, że konfliktu izraelsko-palestyńskiego nie da się rozwiązać drogą wojskową. Tylko negocjacje z pełnym zaangażowaniem stron mogą przynieść trwałe rozwiązanie.
Komisja z zadowoleniem przyjmuje ostatnie wstrzymanie działań wojennych w Strefie Gazy. Kluczowe znaczenie dla nadania trwałości obecnemu zawieszeniu broni ma pełne wykonanie rezolucji nr 1860 Rady Bezpieczeństwa ONZ. Konieczne jest bezzwłoczne zajęcie się szeregiem kwestii, w szczególności ponownym otwarciem wszystkich przejść do i ze Strefy Gazy, utrzymaniem zawieszenia ataków rakietowych przeciwko Izraelowi i wprowadzeniem skutecznych środków zapobiegających przemytowi broni do Strefy Gazy.
Teraz, gdy wydaje się, że działania wojenne ustały, ważne będzie wznowienie rozmów w celu jak najszybszego osiągnięcia pełnego pokoju. UE wezwała swoich partnerów do pomocy w dalszej realizacji procesu ustanawiania pokoju. Najpilniejszym priorytetem dla Komisji jest ulżenie cierpieniom ludności Gazy. Stosunki handlowe pomiędzy EU a Izraelem będą kontynuowane. Izolacja, sankcje, czy też jakiekolwiek inne formy bojkotu byłyby szkodliwe dla przebiegu rozmów i negocjacji, które mają na celu osiągnięcie trwałego rozstrzygnięcia konfliktu. Co więcej, wprawdzie byłyby one wymierzone w interesy izraelskie, jednak okazałyby się również szkodliwe dla okupowanych terytoriów palestyńskich, które są ekonomicznie uzależnione od Izraela jako głównego miejsca przeznaczenia ich eksportu i miejsca zatrudnienia ich siły roboczej.
David Martin
- Pragnę podziękować panu komisarzowi za odpowiedź. Przyjmuję z zadowoleniem fakt, że powtórzył on wyrażone przez Komisję potępienie dla działań Izraela. Jednak, panie komisarzu, wszystkie nasze umowy handlowe zawierają klauzulę dotyczącą praw człowieka. Podobnie jak wielu moich wyborców nie rozumiem, jak to możliwe, że gdy państwo przyznaje, iż stosuje niewspółmierne działania wojskowe przeciwko ludności cywilnej - świadomie atakuje szkoły, świadomie atakuje budynki będące siedzibą pokojowych i neutralnych organizacji międzynarodowych - my wciąż nie przyjmujemy do wiadomości, że dopuściło się ono naruszenia obowiązujących je klauzul dotyczących praw człowieka. Kiedy mamy do czynienia z łamaniem praw człowieka, jeśli nie właśnie w takich okolicznościach?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Muszę powiedzieć, że nasza polityka w tym konkretnym okresie konfliktu izraelsko-palestyńskiego ukierunkowana jest na niesienie pomocy humanitarnej ludności w Strefie Gazy, a wszystkie inne kwestie będą rozważane później. Nasza polityka handlowa nie ulegnie zmianie, a dalsze decyzje zależeć będą od okoliczności.
Wiem oczywiście, że uzyskują państwo szczegółowe informacje o rozpoczętych dochodzeniach w sprawie możliwych przypadków pogwałcenia praw człowieka i przestępstw popełnionych w czasie trwania tego konfliktu. Komisja wnikliwie śledzi przebieg tych dochodzeń, a po ich zakończeniu rozważy kolejne kroki w tej sprawie i podejmie kolejne decyzje.
Przewodnicząca
Wiele osób prosiło o możliwość zadania pytań uzupełniających do przedmiotowego pytania. Zgodnie z naszym regulaminem mogę dopuścić tylko dwa z nich, co zatem czynię biorąc pod uwagę, kto je zadał i kiedy, a także uwzględniając konieczność zachowania równowagi politycznej. Tak więc dopuszczam pytania uzupełniające skierowane przez pana posła Allistera i pana posła Racka.
Jim Allister
Panie komisarzu! Niech mi będzie wolno przyjąć z zadowoleniem zapewnienie, że stosunki handlowe będą kontynuowane i zachęcić pana, panie komisarzu, do niepoddawania się zastraszaniu przez zalew anty-izraelskiej propagandy. Zwracam się do Komisji, aby pamiętała, że Izrael, jako jedno z nielicznych w tym regionie państw demokratycznych, nie powinien być przedmiotem ostracyzmu ani prób wyobcowania go, bowiem w żadnym stopniu nie przyczyniłoby się to do ustanowienia pokoju. Działania takie nie współgrałyby także z tolerancją okazywaną przez UE wielu despotycznym reżimom na świecie.
Reinhard Rack
(DE) Z zadowoleniem przyjmuję fakt, że Unia Europejska podejmuje humanitarne zobowiązanie do udzielenia pomocy cierpiącym w Strefie Gazy. Cieszy mnie również wyrażone przez nas potępienie czegoś, co stanowi prawdopodobnie niewspółmierną reakcję ze strony Izraela, a także słuszne stwierdzenie, że nie jest to dobry sposób zapewnienia pokoju, gdyż - przeciwnie - stawia pokój pod znakiem zapytania. Niemniej powinniśmy również wykorzystać ten czas, aby powiedzieć w imieniu Unii Europejskiej, że ludzie w Strefie Gazy dopuścili się bezprawnych aktów przemocy, które mają bezpośrednie i śmiertelne skutki dla mieszkańców Izraela. Pragnąłbym, aby Unia Europejska zajęła wyważone stanowisko w tej sprawie.
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Mogę pana zapewnić, panie pośle, że Komisja zawsze stara się zajmować wyważone stanowisko. Biorąc pod uwagę, że moi koledzy, pan komisarz Michel i pani komisarz Ferrero-Waldner, potępili również ataki na Izrael, tym samym potępili obie strony za użycie brutalnych środków i przemocy. Staramy się przyjmować wyważone stanowisko i uwzględniać wszystkie aspekty tego jakże złożonego konfliktu.
Dotyczy: programu Bezpieczny Internet
Decyzją Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1351/2008/WEz dnia 16 grudnia 2008 roku ustanowiono wieloletni wspólnotowy program ochrony dzieci korzystających z Internetu oraz innych technologii komunikacyjnych. Na podstawie tej decyzji Komisja Europejska ma opracować roczne programy prac w ramach programu "Bezpieczniejszy Internet”. Celem programu jest promowanie bezpieczniejszego korzystania z Internetu oraz nowych technologii komunikacyjnych. Mając na uwadze zagrożenia, jakie ze sobą niesie nieograniczony dostęp do wszelkich technologii i informacji, należy wyjątkową troską otoczyć dzieci i młodzież. Koperta finansowa przeznaczona na realizację programu w okresie od 1 stycznia 2009 roku do 31 grudnia 2013 roku wynosi 55 000 000 euro.
Jak wygląda dokładny plan działań, wraz z rozpisaniem kosztów związany z programem Bezpieczny Internet w kolejnych latach realizacji programu? Jakie podmioty mogą się ubiegać o uczestnictwo w programie? W jaki sposób i na jakie działania można uzyskać fundusze w ramach programu Bezpieczny Internet?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Program "Bezpieczniejszy Internet”, będący poprzednikiem obecnie uruchamianego programu, uznano za faktyczny sukces. Komisja jest przekonana, że następny program również okaże się sukcesem.
Program "Bezpieczniejszy Internet” jest unikalną paneuropejską inicjatywą, w ramach której UE pomaga zwalczać niezgodne z prawem treści i szkodliwe zachowania w środowisku on-line, a także zwiększać wśród mieszkańców Europy świadomość bezpieczeństwa dzieci on-line. Program ten w sposób skoordynowany wspomaga działania i inicjatywy prowadzone na szczeblu krajowym.
Jak już szanowny pan poseł zaznaczył, nowa edycja programu "Bezpieczniejszy Internet” realizowana będzie w formie rocznych programów prac w okresie pięciu lat od 2009 do 2013 roku i dysponować będzie całkowitym budżetem w wysokości 55 milionów euro. Program prac na rok 2009 jest obecnie przedmiotem konsultacji między poszczególnymi służbami Komisji. Komisja zwróci się następnie o wydanie pozytywnej opinii do Komisji Zarządzania Programem, po czym przedmiotowy dokument zostanie wpisany do rejestru dokumentów procedury komitetowej, tak aby Parlament Europejski mógł skorzystać z przysługującego mu prawa do kontroli w terminie 30 dni, co powinno nastąpić między końcem marca a początkiem kwietnia. Program prac określa kryteria odnośnie do treści oraz orientacyjny budżet dotyczący zaproszenia do składania wniosków, które zostanie ogłoszone w 2009 roku.
Zaproszenie do składania wniosków będzie otwarte dla wszystkich podmiotów utworzonych w państwach członkowskich. Będzie ponadto otwarte dla podmiotów utworzonych w krajach EFTA będących stronami Porozumienia EOG - Norwegii, Islandii i Liechtensteinu. Jest także otwarte dla podmiotów utworzonych w innych państwach, pod warunkiem że zostały z nimi zawarte umowy dwustronne.
Program prac na 2009 rok jest pierwszym z pięciu i tym samym stanie się fundamentem działań prowadzonych w całym okresie obowiązywania programu. Zgodnie z obecnym projektem priorytety programu skupiają się na wzmocnieniu pozycji i ochronie dzieci poprzez wprowadzenie nowych przedsięwzięć i kontynuację tych, które zostały rozpoczęte w ramach poprzedniego programu "Bezpieczniejszy Internet Plus”, obejmujących działania mające na celu zwiększenie świadomości, wprowadzenie telefonów zaufania i infolinii w poszczególnych państwach członkowskich, wzmocnienie koordynacji na szczeblu europejskim, a także zapewnienie efektywności ekonomicznej dzięki uzyskaniu możliwie największego oddziaływania przy wykorzystaniu dostępnych zasobów finansowych, czyli 11 milionów euro rocznie.
Bogusław Sonik
(PL) Pani Przewodnicząca! Panie Komisarzu! Gratuluję tej ważnej inicjatywy. Mam jedno pytanie. W tym programie pojawia się również pomysł, aby w każdym kraju stworzyć specjalne punkty kontaktowe, które miałyby zajmować się koordynacją tego programu. Czy coś w tej materii Panu Komisarzowi wiadomo, i jak miałoby to wyglądać?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Niestety, nie posiadam żadnych szczegółowych informacji na temat punktów kontaktowych, ale wiem ogólnie, że sprawa ta jest przedmiotem decyzji w poszczególnych państwach członkowskich i zależy w bardzo dużym stopniu od struktury rządu i struktur zarządzania.
Wiem, gdzie taki punkt kontaktowy będzie usytuowany w moim kraju, ale w tej chwili nie mam informacji o umiejscowieniu punktów kontaktowych w innych państwach.
Jeżeli jest pan zainteresowany, to oczywiście jest możliwe przekazanie panu niezbędnych szczegółowych informacji.
Jörg Leichtfried
(DE) Niebezpieczeństwa, jakie stwarza Internet wciąż ulegają zmianom; jesteśmy świadkami - że tak powiem - udoskonalenia Internetu z wersji 1.0 do wersji 2.0. Zasadniczo oznacza to, że wszystko zyskało znacznie bardziej interaktywny charakter. Zdarzały się już przypadki, gdy tego rodzaju platformy internetowe i społeczności internetowe doprowadzały młodych ludzi do samobójstwa.
Pytanie, jakie musimy sobie obecnie postawić, brzmi: czy jesteśmy przekonani, że w ogólnej perspektywie zmiany te idą w dobrym, czy złym kierunku? Czy sytuacja stanie się bardziej czy mniej niebezpieczna? Jeżeli staje się bardziej niebezpieczna, to jakie plany ma Komisja w tej konkretnej kwestii zmian dokonujących się w Internecie?
Paul Rübig
(DE) To kwestia właściwego rozporządzenia kwotą 55 milionów euro. Czy brana jest pod uwagę możliwość przekazywania małym i średnim przedsiębiorstwom niewielkich kwot po prostu na tworzenie lepszych programów, wprowadzanie ocen programów dla młodych ludzi, tak aby mogli zadecydować, czy są zainteresowani danym programem, czy nie i - podobnie jak ma to miejsce w przypadku filmów - publikowanie limitów wiekowych wskazujących, czy dana treść jest odpowiednia i oznaczających, że obowiązuje określony pułap wieku? Czy brana jest pod uwagę możliwość przyznawania środków finansowania programu w taki sam sposób, jak ma to miejsce w przypadku programu Eurostars?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Niebezpieczeństwa, jakie niesie ze sobą Internet, a także rozwój Internetu stanowią niezwykle ważny problem. Wszyscy wiemy, że Internet jest nowym zjawiskiem w naszym świecie. Wiemy też, jak gwałtownie się rozwinął w ostatnich kilku latach. Dlatego też zarówno jego pozytywne, jak i niebezpieczne strony są wciąż nowe zarówno dla społeczeństwa, jak i dla struktur rządowych.
Oczywiście struktury rządowe, w tym instytucje europejskie, muszą odpowiednio ocenić wszystkie możliwe zagrożenia i jestem pewien, że to właśnie robią. Program "Bezpieczniejszy Internet” jest jedną z odpowiedzi na już rozpoznane zagrożenia. Innym rozpoznanym już zagrożeniem są cyberataki i rozmaite próby ataku i blokowania za pomocą Internetu. Przestępcy również korzystają z Internetu; organa ścigania pracują nad metodami postępowania w odniesieniu do tego rodzaju możliwych zagrożeń.
Myślę więc, że jednym z priorytetów dla rządów - a także dla instytucji europejskich - jest odpowiednia reakcja; i w tym sensie "odpowiednia” oznacza, że nie powinniśmy ograniczać ogromnych korzyści, jakie Internet stwarza dla wszystkich jego użytkowników.
Wprawdzie wszystkie poszczególne aspekty zagrożeń i możliwości, jakie niesie ze sobą rozwój Internetu - i odpowiednie reakcje na nie - są zdecydowanie zagadnieniem do rozstrzygnięcia przez specjalistów w tej dziedzinie, jednak leżą one również w interesie wszystkich użytkowników Internetu. Mogę państwa zapewnić, że Komisja i jej właściwe służby intensywnie monitorują sytuację w tym zakresie.
Jeśli zaś idzie o uczestnictwo w przedmiotowym programie, to Komisja przyjęła stanowisko, że wnioski mogą być składane przez różnych wnioskodawców, w tym małe i średnie przedsiębiorstwa, oraz że przedsiębiorstwa te są głównie podmiotami świadczącymi tego rodzaju usługi. Myślę więc, że byłoby to rozwiązanie korzystne również dla tych przedsiębiorstw.
O ile dobrze rozumiem pytanie dotyczące możliwości uczestniczenia w programie młodszych pokoleń, to w chwili obecnej nie jestem w stanie udzielić na nie konkretnej odpowiedzi, przy czym Komisja jest bardzo otwarta na zaangażowanie jak największej liczby uczestników do współpracy w ramach tego programu. Nie potrafię jednak udzielić dzisiaj konkretnej odpowiedzi na pytanie dotyczące uczestnictwa młodych ludzi.
Dotyczy: specjalnego doradcy Richarda Boomera oraz dzielnicy Heysel
Od 1 kwietnia 2006 roku belgijski przedsiębiorca w branży nieruchomości, Richard Boomer, pracuje w charakterze specjalnego doradcy komisarza Kallasa w sprawach dotyczących budynków. Zawarta z nim umowa została właśnie przedłużona.
Co skłoniło pana komisarza do przedłużenia tej umowy? Na jakie decyzje podjęte przez pana komisarza miał wpływ pan Boomer? W których wewnętrznych posiedzeniach Komisji pan Boomer brał udział od czasu przedłużenia umowy?
Wydaje się obecnie, że kolejny belgijski lobbysta z branży nieruchomości stara się wywierać naciski na usytuowanie części lokali Komisji w dzielnicy Heysel w Brukseli. Czy Komisja wyda opinię w sprawie tej lokalizacji? Jaki jest harmonogram podejmowania decyzji? Kiedy zostaną ogłoszone wyniki konkursu architektów w sprawie Rue de la Loi?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Sprawa ta jest mi doskonale znana i wielokrotnie już się do niej odnosiłem. Przede wszystkim muszę powiedzieć, że pan Richard Boomer nie jest inwestorem budowlanym, jak to ujęto w pytaniu. Wszystkie informacje na jego temat są dostępne na stronie internetowej. Jest on moim specjalnym doradcą od 1 kwietnia 2006 roku, a jego umowa została przedłużona w 2008 na okres od 1 kwietnia 2008 do 31 marca 2009 roku.
Jego umowa w charakterze specjalnego doradcy przewiduje następujący zakres obowiązków: doradztwo na rzecz wiceprzewodniczącego odpowiedzialnego za administrację, audyt i zapobieganie oszustwom w zakresie polityki dotyczącej nieruchomości; poprawa stosunków z właściwymi organami w Brukseli i Luksemburgu; optymalizacja efektywności inwestycji, jakich dokona Komisja.
Musze przyznać, że pan Boomer naprawdę służył nam cenną specjalistyczną wiedzą o tym, co się aktualnie dzieje w branży nieruchomości, głównie w Brukseli i Belgii, choć w znacznie mniejszym stopniu w Luksemburgu. Jego porady są cenne i muszę powiedzieć, że również podział kompetencji w kwestii polityki nieruchomościowej w Komisji jest bardzo czytelny. Nakreślanie polityki w dziedzinie nieruchomości leży w zakresie kompetencji DG ds. Personelu i Administracji, podległej wiceprzewodniczącemu właściwemu do spraw administracji. Polityka ta jest realizowana przez Biuro Infrastruktury i Logistyki w Brukseli (w odniesieniu do Brukseli) oraz Urząd Infrastruktury i Logistyki w Luksemburgu (w odniesieniu do Luksemburga). Działając w charakterze specjalnego doradcy pan Boomer, podobnie jak wszyscy specjalni doradcy w Komisji, doradza w sprawach dotyczących polityki oraz długoterminowych perspektyw w kwestiach określonych w zawartej z nim umowie. Nie pełni on żadnej roli ani w procesie podejmowania decyzji, ani w ramach związanych z nim procedur zarządzania, jak na przykład w procesie pozyskiwania budynków, czy zawieszenia długoterminowej dzierżawy.
Jeśli idzie o pytanie trzecie, dotyczące niewymienionego z nazwiska belgijskiego przedsiębiorcy w branży nieruchomości, to Komisji nie są znane żadne naciski sugerowane przez szanowną panią poseł.
W kwestii ostatniego pytania - bardzo ważnego - bardzo miło mi poinformować szanowną panią poseł, że Komisja Europejska w komunikacie z 5 września w sprawie jej polityki w dziedzinie nieruchomości ogłosiła publicznie swoją wolę utrzymania silnej symbolicznej obecności w centrum Obszaru Europejskiego, budując jednocześnie do trzech dodatkowych siedzib poza tym obszarem. Polityka ta umożliwia zapewnienie najlepszej wartości dodanej dla wydatkowania środków publicznych i wymusza obniżenie wysokiego poziomu cen na Obszarze Europejskim. Zgodnie z założeniami przedmiotowej polityki w czerwcu 2008 roku Komisja ogłosiła zaproszenie do udzielenia informacji skierowane do rynku w celu uzyskania lepszej wiedzy na temat istniejących możliwości budowy siedziby poza Obszarem Europejskim począwszy od 2014 roku. Zaproszenie to zostało ogłoszone z zachowaniem zasad pełnej przejrzystości, poprzez publikację w Dzienniku Urzędowym. Do Komisji wpłynęło dziewięć ofert, które są obecnie poddawane ocenie technicznej.
Komisja zapewnia szanownych państwa posłów, że wybór miejsca, który ma zostać dokonany w 2009 roku, będzie oparty na starannej ocenie wartości merytorycznej każdej z ofert, zgodnie z jasnymi procedurami i w najlepszym interesie Komisji Europejskiej oraz z poszanowaniem pieniędzy podatników. Do czasu podjęcia tej decyzji Komisja nie będzie wyrażać poglądów na temat żadnej z ofert już ocenionych.
Jeśli zaś idzie o pytanie dotyczące terminu ogłoszenia wyników konkursu dla architektów w sprawie Rue de la Loi, Komisja może jedynie stwierdzić, że pytanie to nie wchodzi w zakres kompetencji Komisji Europejskiej i winno zostać przedstawione regionowi stołecznemu Bruksela, który zainicjował przedmiotowy konkurs na zagospodarowanie przestrzenne miasta. Jak wynika z informacji posiadanych przez Komisję Europejską, ostatecznych wyników oczekuje się wiosną 2009 roku.
Przepraszam za długą odpowiedź, ale szczegółowe informacje miały tu również istotne znaczenie.
Ingeborg Gräßle
(DE) Panie komisarzu! Słuchanie tego, co ma pan do powiedzenia i dyskutowanie z panem na temat różnych spraw, jest zawsze wielką przyjemnością. Przygotowałam wykres przedstawiający przebieg kariery pańskiego specjalnego doradcy. Chciałabym pana zapytać, w jaki sposób może pan zapewnić, że nie pojawią się żadne konflikty interesów. Na tym wykresie pojawia się jedna z osób, które odgrywają pewną rolę w nowych ofertach, o których pan wspominał. Jest to osoba, którą przez długi czas łączyły relacje biznesowe z pana specjalnym doradcą. A zatem jak może pan zapewnić, że nie pojawią się tu żadne konflikty interesów?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Jak już powiedziałem, musi on znać wiele osób. Jestem całkowicie pewien, że nie zachodzi tu żaden konflikt interesów. Nie wyrażał żadnych sugestii dotyczących naszych decyzji w sprawie przyszłej polityki.
Jestem w pełni przekonany, że gdy przedmiotowa decyzja zostanie podjęta, zostaną państwo o tym powiadomieni. Zaproponowano dziewięć lokalizacji, ale nie znam żadnej z nich. Czytałem w prasie o niektórych propozycjach. Mogą to państwo później sprawdzić, co da państwu pełną odpowiedź, dlaczego ta, a nie inna decyzja została podjęta. Dotychczas nic nie jest jeszcze przesądzone, więc z dużym zainteresowaniem zapoznam się ze wszystkimi tymi propozycjami.
Mój doradca zbadał tę kwestię pod każdym kątem i jestem całkowicie pewien, że nie powstał tu dla niego żaden konflikt interesów, a nade wszystko oczywiście, że nie odgrywa on żadnej roli w przedmiotowym procesie podejmowania decyzji.
Markus Pieper
(DE) Chciałbym o coś ponownie zapytać. Rozumiemy, że trwają poszukiwania nieruchomości poza Obszarem Europejskim. Sądzę jednak, że wykorzystywane są w tym celu środki z podatków europejskich, oraz że dla zachowania przejrzystości procesu powinien zostać w niego włączony Parlament Europejski.
Moje pytanie brzmi następująco: jak pan sam powiedział, panie komisarzu, dziewięć podmiotów wyraziło już zainteresowanie uczestnictwem w przedmiotowym zaproszeniu do udzielenia informacji i ich oferty są obecnie przedmiotem oceny. W odniesieniu do jednej z lokalizacji, a mianowicie dzielnicy Heysel, wprowadzono jednak pewne zmiany, jeśli idzie o przeznaczenie. W jaki sposób informacje, których pan nam właśnie udzielił, mają się do tego, co ewidentnie jest przygotowywane w związku z tą lokalizacją? Chcielibyśmy otrzymać nieco konkretniejsze informacje, zwłaszcza o tym, kiedy zostaniemy poinformowani o ogólnym stanie rzeczy oraz o stosowanej procedurze.
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Będą państwo dokładnie informowani o całej procedurze, która będzie mogła być kontrolowana. Będzie to bardzo jasna i przejrzysta decyzja. Powodem, dla którego rozważane są tzw. inne lokalizacje, poza Dzielnicą Europejską, jest właśnie chęć efektywniejszego wykorzystania środków.
Jeżeli skupimy wszystkie nasze służby w Dzielnicy Europejskiej, stworzy to inwestorom budowlanym ogromne możliwości żądania bardzo wysokich cen, co mieliśmy już okazję zaobserwować w wielu przypadkach. Tak więc inne lokalizacje są też koniecznością, zwłaszcza w celu obniżenia kosztów. To jest właśnie główny powód.
Mamy już kilka budynków i kilka lokalizacji poza Dzielnicą Europejską. Mamy budynki w Beaulieu, mamy budynki na Rue de Genève i jeszcze kilka innych. Jesteśmy zainteresowani dalszym poszukiwaniem. Poprosiliśmy o oferty dotyczące powierzchni 70 000 m2 i będziemy następnie badać wszystkie możliwości.
Wspomnieli państwo o dzielnicy Heysel. Czytałem o tym w prasie. Nie wiem nic na temat Heysel. Tak, od czasu kiedy o tym przeczytałem, podeszło do mnie kilku belgijskich polityków i opowiedziało się zarówno za, jak i przeciwko tej lokalizacji, ale propozycji tej nigdy nie rozważano jako opcji preferowanej. Nie podjęto jeszcze żadnych decyzji. To cały proces.
Taka lokalizacja leży mocno w interesie belgijskich i brukselskich polityków, również region Bruksela jest zainteresowany usytuowaniem naszych budynków poza Dzielnicą Europejską, tak więc będziemy musieli podjąć odpowiednią decyzję. Mamy komitet ds. oceny obecnie badający propozycję, która następnie zostanie przedłożona radzie Biura ds. Infrastruktury i Logistyki w Brukseli, a potem Komisji. Cały proces będzie przejrzysty. Sugerowałbym jednak, abyśmy nie ingerowali w belgijskie wewnętrzne debaty i interesy.
Dotyczy: fałszowania monet i banknotów euro
Czy Komisja mogłaby udzielić informacji na temat obecnej sytuacji w dziedzinie fałszowania banknotów i monet euro, jak również przedstawić analizę działań podejmowanych przez UE w celu zwalczania przestępstw fałszowania?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Wspólnota Europejska przygotowała szereg działań mających na celu ochronę euro przed fałszowaniem, ale w odpowiedzi na pańskie pytanie dotyczące sytuacji w dziedzinie walki z fałszerstwami, przedstawia się ona następująco:
W 2008 roku, jak wynika z danych opublikowanych przez Europejski Bank Centralny, łącznie usunięto z obiegu 666 000 sfałszowanych banknotów euro, czyli niewiele ponad 600 000 w porównaniu z 20 miliardami autentycznych banknotów euro: liczba ta nie jest zanadto alarmująca. W przeszłości banknot o nominale 50 euro był banknotem najczęściej fałszowanym, ale w drugiej połowie 2008 roku - po raz pierwszy - najczęściej fałszowanym banknotem stał się banknot o nominale 20 euro.
Jeśli idzie o monety euro, w 2008 r. z obiegu wycofano w sumie 100 095 podróbek, co stanowi zmniejszenie o 7% w stosunku do roku 2007, a zdecydowanie najczęściej fałszowaną monetą euro jest od początku moneta o nominale dwóch euro.
Tak więc sytuacja jest ściśle monitorowana. Istnieje podział zadań. Europejski Bank Centralny jest odpowiedzialny za koordynację walki z fałszerstwami banknotów euro, natomiast Komisja, a w szczególności OLAF, zajmuje się fałszowaniem monet.
Faktyczne egzekwowanie prawa odbywa się na szczeblu państw członkowskich, przy czym działania koordynuje Europejski Bank Centralny. Dysponujemy Centrum Technicznym i Naukowym, które prowadzi analizy i klasyfikację nowo wybitych sfałszowanych monet.
Należy tu wspomnieć o niezwykle istotnej roli, jaką w zwalczaniu fałszerstw odgrywa Europol. Zatem tak przedstawia się sytuacja, jeśli idzie o fałszowanie banknotów i monet euro.
Liam Aylward
Panie komisarzu! Wprawdzie w swojej odpowiedzi wspomniał pan, że jest to bardzo nieznaczny problem w ogólnym kontekście spraw, niemniej otrzymuję całkiem sporą liczbę skarg ze strony małych przedsiębiorstw na coraz trudniejszą dla nich sytuację i wzrost napotykanych problemów.
Sądzę, że w kwestii fałszerstw niezwykle ważna jest jak najściślejsza współpraca pomiędzy policją, Europejskim Bankiem Centralnym, o którym pan wspominał, oraz Komisją Europejską.
Czy mógłby pan nakreślić obecną sytuację, jeśli idzie o współpracę na tym właśnie szczeblu i czy jest pan zadowolony z odpowiednio dobrej i ścisłej współpracy?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Jestem bezpośrednio odpowiedzialny za prace OLAF, a OLAF - jak już wspomniałem - zajmuje się sfałszowanymi monetami. Nie dochodzą do mnie żadne sygnały, które mogłyby świadczyć o złej współpracy pomiędzy państwami członkowskimi a instytucjami europejskimi, w tym Europolem, gdzie miałem okazję być i gdzie widziałem technologię wykrywania sfałszowanych banknotów i monet.
Myślę zatem, że sytuacja w tej dziedzinie jest mniej więcej zadowalająca w porównaniu z kilkoma innymi obszarami, gdzie współpraca nie układa się tak dobrze. Ale w odniesieniu do fałszerstw Komisja nie ma żadnych sygnałów świadczących o istnieniu jakiegokolwiek problemu ze współpracą pomiędzy Europolem a krajowymi organami ścigania. Przeciwnie, Europol angażuje specjalistów z krajowych organów ścigania, którzy ściśle ze sobą współpracują w celu zwalczania fałszerstw.
Manolis Mavrommatis
(EL) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! W kontekście dziesiątej rocznicy euro przypadającej w okresie światowego kryzysu gospodarczego chciałbym zapytać Komisję, czy zamierza zwrócić się do Europejskiego Banku Centralnego o zatwierdzenie emisji banknotów o nominale jednego i dwóch euro, jako że to właśnie monety o tych nominałach są często fałszowane, a ostatnim przypadkiem jest funt turecki, który - jak państwo wiedzą - przypomina z wyglądu monetę o nominale dwóch euro i z tego powodu jest często fałszowany.
Gay Mitchell
Pragnę podziękować panu komisarzowi za odpowiedzi i zapytać, czy w wypadku trzech fałszerzy - "A” działającego w Niemczech, "B” działającego w Irlandii oraz "C” działającego w Słowacji - każdy z nich otrzymałby taki sam wyrok, gdyby zostali ujęci na fałszowaniu pieniędzy.
Powiem inaczej: czy istnieje jakakolwiek forma zachęty dla fałszerza do prowadzenia swojego procederu w jakimś konkretnym kraju, a nie w innym ze względu na możliwość otrzymania w nim mniej dotkliwego wyroku? W Stanach Zjednoczonych fałszowanie pieniędzy jest poważnym przestępstwem. Czy stosujemy takie samo podejście w Unii Europejskiej?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Po pierwsze, tureckie liry są mi doskonale znane. To nie jest pytanie do Europejskiego Banku Centralnego, ale sam będąc z wizytą w Turcji podjąłem ten temat w rozmowie z członkami tureckiego rządu, którzy obiecali stopniowe wycofywanie tej monety z obiegu i jej zmianę w taki sposób, aby nie była tak bardzo podobna do monet europejskich. Tak więc przynajmniej uzyskałem taka obietnicę. Miało to miejsce już kilka lat temu i kwestia ta nie była więcej podnoszona, zatem prawdopodobnie proces ten trwa.
Co do współpracy, na początku 2009 roku we współpracy z włoskimi organami przeprowadzona została poważna akcja przeciwko fałszerzom, tak więc współpraca ta rzeczywiście trwa.
Jeśli idzie o wyroki sądu, to jest to, oczywiście, kwestia sądownictw krajowych i pytanie to należałoby zadać raczej mojemu koledze, panu Barrotowi, ale nie słyszałem nigdy o żadnej inicjatywie Unii Europejskiej, zmierzającej do harmonizacji wyrokowania w tego rodzaju sprawach. Wiem jednak, że w kraju, który znam najlepiej, a także w innych krajach, fałszerstwo jest wszędzie uznawane za poważne przestępstwo.
Oczywiście, jak powiedziałem, organa ścigania w dużym stopniu współpracują ze sobą w walce z ludźmi zaangażowanymi w tego rodzaju proceder, ale - o ile wiem - nie ma żadnej inicjatywy harmonizacji prawodawstwa w tym zakresie w całej Europie.
Dotyczy: efektywnego wydatkowania środków z budżetu UE
W kontekście wejścia w życie budżetu UE na 2009 rok, w jaki sposób Komisja będzie nadal zapewniać, że pieniądze podatnika UE będą wykorzystywane z zachowaniem maksymalnej efektywności i ograniczeniem marnotrawstwa do absolutnego minimum?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Mógłbym, oczywiście, mówić przez co najmniej godzinę na ten temat. Nasze działania w tej dziedzinie znajdują odzwierciedlenie w trwającym właśnie procesie udzielania absolutorium, a także w wielu komunikatach Komisji, wielu rezolucjach o udzieleniu absolutorium i wielu przemówieniach wygłoszonych na forum Komisji Kontroli Budżetowej. Zatem po pierwsze, mogę pana zapewnić, że zajmujemy się tymi zagadnieniami bardzo poważnie, i że sytuacja ulega poprawie.
System działa w następujący sposób. Organ budżetowy, czyli Parlament, upoważnia Komisję do wykorzystania środków i określa, jakie środki mogą zostać wykorzystane na potrzeby realizacji polityk wspólnotowych. Obowiązuje specjalny program wydatkowania, który ma swoją podstawę prawną. Parlament opracowuje tę podstawę prawną, tak więc zasady ustalane są przez organ budżetowy w odniesieniu do danego budżetu.
Następnie przychodzi etap realizacji, gdzie mamy do czynienia z różnymi szczeblami. Jednym z nich jest oczywiście Komisja będąca głównym uczestnikiem odpowiedzialnym za realizację budżetu. Nasze działania w zakresie poprawy zarządzania finansowego przedstawione są w naszych rocznych sprawozdaniach z działalności, a Trybunał Obrachunkowy ocenia, że są one coraz lepszej jakości i w coraz dokładniejszy sposób odzwierciedlają faktyczną sytuację.
To jedna część wewnętrzna. Kolejną są systemy kontroli i rewizji, które również zostały w ostatnich latach wzmocnione, na przykład jeśli idzie o polityki wewnętrzne w zakresie badań, to zwiększyliśmy zatrudnienie personelu odpowiedzialnego za kontrolę i audyt. Co również ważne w tej konkretnej części, to podział funkcji zarządzania. Wiele zależy także od wkładu i wysiłków podejmowanych przez państwa członkowskie w celu wyeliminowania popełnianych przez nie błędów i unikania przypadków niewłaściwego wykorzystywania środków. Również w tej dziedzinie nastąpiła poprawa. Wprowadzony został zupełnie nowy instrument, tak zwane roczne podsumowanie wszystkich sprawozdań agencji płatniczych. Sprawozdania te zostały poddane dogłębnej analizie po raz pierwszy w ubiegłym roku i obecnie proces ten się powtarza.
Zatem sytuacja ulega poprawie. Sprawozdanie Trybunału Obrachunkowego, które również zostało w znacznym stopniu zmienione od początku okresu, teraz określa ilościowo odnotowane zmiany. To ilościowe określenie zmian również dowodzi, że nastąpiła poprawa. Tak więc europejskie środki są dość rygorystycznie zarządzane - w niektórych dziedzinach nawet zbyt rygorystycznie. Jesteśmy w stanie wskazać, co zostało zrobione. Ale możemy także jasno powiedzieć, że wciąż daleko jest od ideału. To ogromna machina, która musi działać sprawnie. Zgodnie z szacunkami Trybunału Obrachunkowego w większości dziedzin 98% wszystkich transakcji dokonywanych jest bez błędów. W przypadku funduszy strukturalnych wskaźnik ten wynosi blisko 90%, zatem zdecydowana większość transakcji nie zawiera błędów, a wszystkie zaistniałe błędy zostaną skorygowane. Liczba decyzji korygujących dotyczących funduszy strukturalnych gwałtownie wzrosła w bieżącym okresie. Mogę oczywiście podać państwu wiele danych liczbowych, jeśli to konieczne. To kilka informacji ogólnych, ale oczywiście to zrozumiałe, że nie stanowią one wyczerpującej odpowiedzi na proste pytanie: "W jaki sposób zarządzają państwo europejskim budżetem?”
Gay Mitchell
Czy pan komisarz wie, że Trybunał Obrachunkowy orzekł, że aż w pięciu na siedem obszarów polityki ujętych w budżecie o wartości 140 miliardów euro występowały niedopuszczalne błędy w zakresie wydatkowania? I owszem, zaszła poprawa: audytorzy oszacowali, że co najmniej 12% środków z Funduszu Spójności nie powinno było być wypłacone w ubiegłym roku, a w tym roku wskaźnik ten spadł do 11% - tak wygląda poprawa. Ale 11% odpowiadało kwocie 462 milionów euro. Czy zdaniem pana komisarza sytuacja taka jest możliwa do zaakceptowania?
W pozostałych obszarach polityki - rolnictwie, ochronie środowiska, pomocy zewnętrznej, rozwoju i rozszerzeniu, badaniach naukowych, energetyce i transporcie, edukacji i obywatelstwie - odsetek błędów (używam słowa "błąd”) wahał się pomiędzy 2% a 5%, przy czym audytorzy zauważyli "niewspółmiernie” (to ich słowo) wysoki odsetek błędów w dziedzinie rozwoju obszarów wiejskich, który obecnie wynosi 20% środków wydatkowanych na potrzeby gospodarstw rolnych i wciąż się zwiększa.
To kompletny bałagan, panie komisarzu! Czy możemy oczekiwać jakiejś poprawy w tym względzie?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Oczywiście ta sytuacja musi ulec poprawie, ale muszą państwo również zrozumieć, że mówimy tu o błędach. Przykładowo, wskaźnik 12% za ubiegły rok opiera się na próbach pobranych przez Trybunał Obrachunkowy przy zastosowaniu całkowicie prawidłowej metodologii. Wartość tych prób wynosi 63 milionów euro. Wszystkie zostały skorygowane, odnośne kwoty odzyskane i niezbędne dokumenty dostarczone. Tym samym kwestia owych 12% za rok 2006 jest już załatwiona.
Błędy to nie marnotrawstwo środków: błędy to błędy i są one poprawiane. Wszystkie dane liczbowe ilustrujące działania mające na celu odzyskanie nienależnie wypłaconych środków są dostępne w Komisji Kontroli Budżetowej.
Na przykład w tym roku Fundusz Rozwoju Regionalnego podjął decyzje o odzyskaniu od państw członkowskich niemal 2,3 miliardów euro - pod warunkiem, że nie dojdzie do kolejnych korekt, przy czym jest to proces, w ramach którego w ubiegłym roku byliśmy znacznie bardziej restrykcyjni niż poprzednio; niemniej muszą państwo zdać sobie sprawę, że mówimy tu o błędach.
Tymczasem Trybunał Obrachunkowy przedłożył przedmiotowe absolutorium, przedmiotowe sprawozdanie. Na podstawie tego sprawozdania skierowano w sumie dwie sprawy do OLAF w celu dalszego dochodzenia - jedna sprawa została zamknięta, natomiast druga wciąż jest na etapie dochodzenia. Są to prawdopodobne przypadki oszustw. Muszę powiedzieć, że sytuacja tutaj nie jest zła, choć musimy oczywiście zapewniać właściwe wydatkowanie wszystkich środków.
Justas Vincas Paleckis
Panie komisarzu! Wskutek kryzysu finansowego, na znak solidarności, wynagrodzenia ministrów, posłów, a także posłów do Parlamentu Europejskiego i innych urzędników zostały obniżone w niektórych krajach UE o 10%, 15% lub 20%.
Czy poparliby państwo tę ideę? Wiem, że wprowadzenie jej w życie jest skomplikowane, ale chodziłoby tu o przynajmniej teoretyczne wdrożenie jej w Komisji Europejskiej?
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Biorąc pod uwagę fakt, że efektywność energetyczna jest jednym z obszarów priorytetowych z punktu widzenia naprawy gospodarczej UE oraz walki ze skutkami zmian klimatycznych, wydaje mi się, że konieczne jest ustanowienie europejskiego funduszu na rzecz efektywności energetycznej i energii odnawialnej w celu pozyskania środków publicznych i prywatnych na realizację określonych projektów w całej Unii Europejskiej. Ustaliłoby to model efektywności, jeśli idzie o wykorzystanie europejskich środków publicznych. Chciałabym zapytać Komisję o jej punkt widzenia w tej kwestii.
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Nie znam stanowiska Parlamentu w sprawie wynagrodzeń. To kwestia otwarcia regulaminu pracowniczego, co jest sprawą bardzo złożoną. Komisja w obecnym jej składzie podjęła na początku decyzję o nieotwieraniu regulaminu pracowniczego, a jedynie o zapewnieniu sprawnego funkcjonowania całej tej machiny. Dotychczas nikt nie proponował - z uwagi na złożoność otwierania regulaminu pracowniczego - jego ponownego otwarcia.
Oczywiście jeżeli wystąpimy z taką propozycją, musimy podjąć negocjacje z naszymi partnerami społecznymi, ze związkami zawodowymi. Możemy w tej sprawie negocjować albo zadać im te pytania w sposób ostateczny, ale szansa na otwarcie regulaminu pracowniczego przed końcem obecnej kadencji Parlamentu i Komisji jest bardzo nikła.
Co do funduszy, nie zrozumiałem pytania. Czy sugerowała pani, że wszystkie fundusze należałoby połączyć? Czy mogłaby pani powtórzyć pytanie?
Silvia-Adriana Ţicău
Proponuję utworzenie europejskiego funduszu przeznaczonego na wspomaganie efektywności energetycznej, ale w ramach projektów realizowanych w Unii Europejskiej. Sądzę, że byłoby to bardzo przydatne z punktu widzenia zrównoważonego rozwoju gospodarczego Unii Europejskiej.
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - To bardzo złożone pytanie. Mogę jedynie przekazać je moim kolegom i koleżankom.
Wraz z Parlamentem pytamy państwa członkowskie, czy tego rodzaju środki - ta kwota 5 miliardów euro - mogą zostać udostępnione wyłącznie na potrzeby efektywności energetycznej. Dotychczas temat ten był przedmiotem bardzo gorącej debaty w Radzie.
Istnieją pewne możliwości wspierania efektywności energetycznej ze środków Funduszu Spójności. Ale utworzenie jakiegoś nowego funduszu wywołałoby prawdopodobnie wiele bardzo długotrwałych debat. Nie wiem, na ile dobry jest to pomysł, ponieważ energetyka wciąż nie wchodzi w zakres kompetencji Komisji - jest to sprawa wyłącznie na szczeblu krajowym.
Widząc, co się dzieje z tymi 5 miliardami euro, nie jestem zbyt entuzjastycznie nastawiony do współpracy pomiędzy państwami członkowskimi w zakresie ustanawiania różnych instrumentów finansowania. Sam pomysł oczywiście w pełni popieram.
Dotyczy: umów z państwami Wspólnoty Andyjskiej
Czy w świetle problemów instytucjonalnych, z jakimi obecnie borykają się państwa Wspólnoty Andyjskiej, w opinii Komisji nadal możliwe jest porozumienie ze Wspólnotą Andyjską, czy też jej zdaniem bardziej możliwe do zrealizowania byłyby indywidualne porozumienia z jednym członkiem Wspólnoty lub ich większą liczbą?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Dziękuję za możliwość zajęcia się tym jakże interesującym zagadnieniem naszej polityki zagranicznej w odniesieniu do Wspólnoty Andyjskiej.
W lecie ubiegłego roku prowadzone pomiędzy poszczególnymi regionami negocjacje ze Wspólnotą Andyjską znalazły się w impasie z powodu niemożności uzgodnienia przez Wspólnotę Andyjską wspólnych stanowisk negocjacyjnych w niektórych dziedzinach dotyczących handlu. Tego rodzaju rozbieżności odzwierciedlają w pewnym stopniu różnice w podejściu poszczególnych krajów tego regionu do kwestii polityki gospodarczej i handlowej.
Pomimo wysiłków podejmowanych przez niektóre kraje Wspólnoty Andyjskiej w celu przezwyciężenia tego impasu Komisja odnotowała jedynie utratę konsensusu w sprawie kontynuowania negocjacji. W tych okolicznościach, nie rezygnując ze średniookresowego celu w postaci utworzenia stowarzyszenia pomiędzy Wspólnotą Andyjską a Unią Europejską, Komisja złożyła do Rady wniosek o nowy, dwutorowy tryb negocjacji, który został zatwierdzony przez Radę 19 stycznia.
Po pierwsze, mając na celu utrzymanie i wzmocnienie stosunków pomiędzy Unią Europejską a Wspólnotą Andyjską, Komisja proponuje wzbogacenie i aktualizację zawartego w 2003 roku porozumienia w sprawie dialogu politycznego i współpracy.
Po drugie, Komisja proponuje podjęcie negocjacji dotyczących wielostronnej umowy handlowej poza ramami Wspólnoty Andyjskiej z tymi krajami, które są gotowe i zdolne podjąć zobowiązanie do rozpoczęcia ambitnych, wszechstronnych negocjacji handlowych zgodnych z zasadami Światowej Organizacji Handlu. Oczywiście wszystkie te kraje zostały zaproszone.
Biorąc pod uwagę istniejące pomiędzy poszczególnymi krajami Wspólnoty Andyjskiej rozbieżności dotyczące handlowej części układów o stowarzyszeniu, Komisja stoi na stanowisku, że zaproponowane podejście jest najbardziej odpowiednim rozwiązaniem umożliwiającym nam kontynuację działań w sposób pragmatyczny i konstruktywny, przy jednoczesnym dalszym wsparciu Wspólnoty Andyjskiej i integracji krajów andyjskich.
Manuel Medina Ortega
(ES) Panie przewodniczący, zgadzam się z panem, że jest to najbardziej odpowiedni sposób postępowania. Spędziłem ostatnich kilka dni w Republice Boliwii i śledziłem wydarzenia na bieżąco.
Chciałbym panu zadać konkretne pytanie: kiedy tam byłem, zgłoszono zastrzeżenie, że omawiane tu układy mogą być sprzeczne z Porozumieniem z Kartageny - porozumieniem, na mocy którego powstała Wspólnota - oraz że może zaistnieć konieczność zmiany tego właśnie Porozumienia.
Czy Komisja może odpowiedzieć mi na pytanie, czy jest możliwe zawarcie przedmiotowych układów bez konieczności wprowadzania zmian w bazowym dokumencie Wspólnoty Andyjskiej?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Myślę, że pytanie to nie jest łatwe. Na podstawie tego, co czytałem w odnośnych informacjach, sądzę, że biorąc za podstawę porozumienie w sprawie Wspólnoty Andyjskiej realizacja tego rozwiązania jest możliwa, ale wolałbym udzielić bardziej szczegółowych informacji za pośrednictwem naszych służb.
Reinhard Rack
(DE) Parlament Europejski przeniósł swoje stosunki z Ameryką Łacińską na nowy szczebel, jako że obecnie łączą nas wzajemne stosunki pomiędzy Parlamentem Europejskim a niemal wszystkimi parlamentami państw Ameryki Łacińskiej, w tym Parlamentem Andyjskim, za pośrednictwem EuroLat. Czy ten wdrażany pragmatyczny powrót do bilateralizmu jest faktycznie właściwym rozwiązaniem, czy też powinniśmy podjąć próbę nawiązania wzmożonego dialogu z Ameryką Łacińską jako całością i wziąć pod uwagę jedynie określone wymogi w kontekście uzgodnień specjalnych?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Tak, mogę zdecydowanie powiedzieć, że tak właśnie przedstawia się podejście przyjęte przez Komisję. Zawsze opowiadaliśmy się za porozumieniami pomiędzy organizacjami wielostronnymi i zawsze dostrzegamy niebezpieczeństwa układów dwustronnych, które mogą łatwo doprowadzić do powstania zamieszania.
Z zadowoleniem przyjąłem polecenie udania się na Barbados w celu podpisania umowy o wolnym handlu pomiędzy Unią Europejską a 14 krajami regionu Karaibów. Było to naprawdę znaczące osiągnięcie. W ogromnym stopniu wspomaga ono i stymuluje wymianę handlową między tymi krajami i zostało przyjęte jako bardzo pozytywny krok. Tak więc będziemy oczywiście starać się realizować nadal to wielostronne podejście.
Dotyczy: usunięcia Organizacji Mudżahedinów Ludowych z unijnej listy organizacji terrorystycznych
4 grudnia 2008 r. Sąd Pierwszej Instancji (SPI) uchylił decyzję Rady z 15 lipca 2008 r. w sprawie pozostawienia Organizacji Mudżahedinów Ludowych (PMOI) na unijnej liście organizacji terrorystycznych.
W wyroku podkreślono, że Rada naruszyła przysługujące PMOI prawo do obrony i skutecznej ochrony sądowej, a ponadto Rada nie dowiodła, że PMOI była zaangażowana w działalność terrorystyczną. W wyroku dodano, że skarga wniesiona przez rząd francuski nie była oparta na "poważnych i wiarygodnych dowodach”, oraz że odnosiła się ona do osób podejrzanych o przynależność do PMOI, a nie do samej PMOI.
Przedmiotowy wyrok jest ostatnim wśród sześciu orzeczeń wydanych przez Sąd Najwyższy i Sąd Apelacyjny w Wielkiej Brytanii, jak również przez SPI, na korzyść PMOI, przy czym we wszystkich tych orzeczeniach podkreślono, że PMOI nie jest zaangażowana w działalność terrorystyczną i nie planuje zaangażowania się w tego rodzaju działalność.
Jakie jest stanowisko Komisji, które powinno zagwarantować rządy prawa w tym względzie?
Jaką rolę odgrywa Komisja w zapewnieniu należytego procesu i naturalnych zasad sprawiedliwości każdej organizacji, która znajdzie się w takiej sytuacji?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Jak wszyscy państwo wiedzą, Unia Europejska potępia terroryzm we wszelkich jego formach i jest stanowczo przekonana, że walka z terroryzmem - aby była skuteczna i wiarygodna - musi odbywać się z poszanowaniem praw człowieka.
Sankcje przeciwko terrorystom nakładane są w kontekście wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, a Komisja związana jest decyzjami podejmowanymi jednogłośnie przez państwa członkowskie w Radzie. Komisja jest zatem w pełni świadoma faktu, że Sąd Pierwszej Instancji w swoim orzeczeniu z 4 grudnia 2008 roku uchylił decyzję Rady z 15 lipca 2008 roku, na mocy której Organizację Mudżahedinów Ludowych (PMOI) z Iranu umieszczono na liście organizacji terrorystycznych.
Sąd argumentował, że nie zostało uszanowane przysługujące PMOI prawo do obrony i skutecznej ochrony sądowej. W szczególności przed podjęciem decyzji nie podano powodów, dla których organizację tę umieszczono na przedmiotowej liście. PMOI nie miała w ten sposób możliwości przedstawienia swojego stanowiska przed podjęciem decyzji. Stosując się do powyższego orzeczenia 26 stycznia 2009 roku Rada przyjęła nową listę osób i podmiotów podlegających restrykcyjnym środkom mającym zastosowanie wobec organizacji terrorystycznych, przy czym nie umieszczono na niej Organizacji Mudżahedinów Ludowych z Iranu.
W tej kwestii należy również zauważyć, że w załączniku z 23 października 2008 roku Europejski Trybunał Sprawiedliwości potwierdził, że obecnie stosowana przez Radę procedura opracowywania listy organizacji terrorystycznych w przypadku sankcji innych niż przewidziane przez Organizację Narodów Zjednoczonych, przestrzega praw człowieka w odniesieniu do umieszczanych na niej osób i podmiotów. Dotyczy to procedury, w ramach której obie strony są wysłuchiwane, przyczyny umieszczenia na liście podawane są z wyprzedzeniem, a dana osoba bądź podmiot może przedstawić swoje stanowisko.
Avril Doyle
Chciałabym podziękować panu komisarzowi. Istotnie, kiedy składałam moje pytanie 17 grudnia 2008 r. nie znałam jeszcze dobrych wiadomości, jakie nadeszły ze spotkania ministrów spraw zagranicznych 26 grudnia.
Postawię sprawę jasno: potępiam terroryzm we wszystkich jego postaciach. Ale jednocześnie muszę zapytać, czy jest możliwa do przyjęcia sytuacja, gdy którakolwiek Rada Ministrów może notorycznie odmawiać stosowania rządów prawa i ignorować orzeczenia Sądu Pierwszej Instancji.
I wreszcie, czy Komisja uzyskała jakąkolwiek odpowiedź - oficjalną bądź nie - ze strony obecnego reżimu irańskiego od czasu podjęcia przez europejskich ministrów spraw zagranicznych decyzji z 26 stycznia 2009 roku?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Jak już powiedziałem, była to decyzja Rady, a teraz Trybunał Sprawiedliwości wykazał wszelkie niedociągnięcia w jej treści. Zakładam, że Rada i pozostałe instytucje europejskie zastosują się do orzeczeń Trybunału.
Trybunał Sprawiedliwości orzekł, że przedmiotowa decyzja nie spełniała wymogów materialnych i proceduralnych, a Rada zastosowała się do jego orzeczenia. Kwestia ta była przedmiotem dyskusji w Radzie ds. Ogólnych i Stosunków Zewnętrznych, po czym Rada zdecydowała o nieutrzymywaniu omawianej tu organizacji na nowej liście organizacji terrorystycznych, przyjętej 26 stycznia 2009 roku.
Nie posiadam jednak żadnych informacji o wpłynięciu jakiejkolwiek odpowiedzi od rządu irańskiego. Przeciwnie, moi koledzy twierdzą, że nie było żadnej reakcji z jego strony.
Sądzę, że tego rodzaju procedury pomogą również rozstrzygać wszelkie niuanse związane z umieszczaniem określonych organizacji lub osób na liście organizacji terrorystycznych i umożliwią przedstawianie kontrargumentów. Wydaje mi się, że jest to krok w dobrym kierunku.
Andreas Mölzer
(DE) Dyskutowana tu lista organizacji terrorystycznych ewidentnie została sporządzona na podstawie informacji, które nie zawsze są wiarygodne. Czy po usunięciu Organizacji Mudżahedinów Ludowych (PMOI) z Iranu z listy organizacji terrorystycznych istnieją jakiekolwiek plany przeprowadzenia ogólnego przeglądu i aktualizacji obowiązującej w UE listy organizacji terrorystycznych?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący. - Lista ta jest oczywiście przedmiotem stałego przeglądu. Gdy któreś z państw członkowskich proponuje zmianę decyzji - usunięcie danego podmiotu z listy lub dodanie go do niej - jest to niewątpliwie powód do rewizji tejże listy. Tak więc jest to proces dynamiczny: lista nie została ustalona raz na zawsze. Każda nowa decyzja musi być odpowiednio uzasadniona, ale jeżeli istnieją nowe przesłanki, lista ta zawsze może zostać zrewidowana.
Dotyczy: przyszłości stosunków między Unią Europejską i Islandią.
Islandia jest członkiem EFTA, większość stosunków handlowych pomiędzy UE a Islandią odbywa się w ramach EOG, Islandia jest członkiem stowarzyszonym układu z Schengen i posiada wiele innych powiązań handlowych, gospodarczych i społecznych z UE. Skutki kryzysu finansowego spowodowały, że zaczęto mówić o przystąpieniu Islandii do strefy euro pomimo pozostawania poza strukturami UE. Jaki wpływ miałoby takie posunięcie na stosunki pomiędzy UE a Islandią - zwłaszcza w dziedzinie współpracy w zakresie ochrony środowiska oraz gospodarki morskiej i rybołówstwa - i czy Komisja Europejska posiada odpowiednie uregulowania pozwalające na takie rozwiązanie? Czy możliwe jest, że takie posunięcie - o ile zostanie zrealizowane - mogłoby zapoczątkować zawarcie podobnych układów z innymi krajami niebędącymi państwami członkowskimi UE?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Sprawa ta stała się niewątpliwie tematem bardzo intensywnych dyskusji, jakich jeszcze rok temu nie bylibyśmy sobie w stanie wyobrazić. Nie mogliśmy sobie wyobrazić dyskusji o możliwych radykalnych zmianach w stosunkach pomiędzy UE a Islandią. Powstaje pytanie, jaki wpływ na stosunki pomiędzy UE a Islandią wywarłoby przyjęcie przez ten kraj euro bez jednoczesnego przystąpienia do Unii.
Pozwolę sobie na wstępie podkreślić, że obecnie - jak mówimy - w Islandii toczy się ożywiona debata w sprawie jej stosunków z UE, w tym kwestii członkostwa w Unii Europejskiej. Komisja uważnie śledzi przebieg tej debaty.
Kwestia wnioskowania przez Islandię o członkostwo w UE należy w całości do decyzji narodu islandzkiego i w wypadku złożenia przez Islandię takiego wniosku Komisja i państwa członkowskie będą postępować zgodnie z ustalonymi procedurami przewidzianymi w Traktacie. Mogę pana zapewnić, że wniosek zostanie przez nas rozpatrzony w możliwie najkrótszym czasie.
Jeśli idzie o pytanie dotyczące możliwości przyjęcia przez Islandię euro bez przystąpienia do UE, to oczywiście Islandia może jednostronnie podjąć taką decyzję, ale należy jasno powiedzieć, że Komisja zdecydowanie stoi na stanowisku - i jest to również pogląd podzielany przez Europejski Bank Centralny - że jednostronna "euroizacja” nie jest opcją pożądaną dla Islandii. Posunięcie takie nie wywarłoby korzystnego wpływu na jej stosunki z UE.
Islandia jest potencjalnym wnioskodawcą o członkostwo w UE, a więc powinna dążyć do długookresowej integracji walutowej ze strefą euro wyłącznie w kontekście jej członkostwa w Unii. Oznacza to, że powinna przyjąć euro dopiero po przystąpieniu do UE, po spełnieniu warunków przewidzianych w Traktacie.
Seán Ó Neachtain
- (GA) Panie komisarzu! W nawiązaniu do pana uwag odnośnie do wniosku Islandii o przystąpienie do Unii Europejskiej, gdyby taki wniosek został przedłożony - mając na względzie pilną obecnie sytuację ekonomiczną - czy Unia Europejska przewidywałaby jakiś system szybkiej ścieżki bądź procedurę szybkiej ścieżki dotyczącej realizacji takiego wniosku? Czy Unia byłaby w stanie szybko rozpatrzyć takie wniosek, gdyby było to możliwe?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Nie wydaje mi się, aby istniała możliwość zastosowania szczególnego traktowania wobec Islandii. W przeszłości prowadziliśmy negocjacje z krajami, które są teraz państwami członkowskimi Unii Europejskiej, a obecnie prowadzimy je z państwami, które chciałyby przystąpić do Unii: musimy stosować równe podejście - całkowicie jednakowe dla wszystkich. Negocjacje będą takie same jak w odniesieniu do wszystkich innych krajów kandydujących. Nie widzę możliwości zastosowania jakiegokolwiek trybu szybkiej ścieżki w tych negocjacjach.
To, czy Islandia jest, być może, całkiem dobrze przygotowana do członkostwa, to odrębna kwestia. Nie wiem, w jakim stopniu przyjęła już prawodawstwo zbliżone do prawodawstwa Unii Europejskiej, a jest to sprawa niezwykle istotna.
W każdym razie jestem pewien, że państwa członkowskie staną na stanowisku, że podejście w odniesieniu do wszystkich ewentualnych wnioskodawców musi być w najwyższym stopniu sprawiedliwe i równe. Takie jest moje zdanie. W Komisji nigdy nie mówiło się o żadnym szczególnym traktowaniu ani trybie szybkiej ścieżki.
Andreas Mölzer
(DE) Jeżeli Islandia przystąpi do UE lub do strefy euro, to w jaki sposób Komisja zamierza zapobiec szkodom dla stabilności euro lub nawet zachwianiu jego podstawami przez rozbitą islandzką gospodarkę i system finansowy?
Avril Doyle
Jako wiceprzewodnicząca Komisji Rybołówstwa chciałabym poprosić pana komisarza o rozwinięcie myśli odnośnie do sposobu, w jaki członkostwo w UE mogłoby wpłynąć na umowę o współpracy w dziedzinie rybołówstwa pomiędzy Unią a Islandią?
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Oba te pytania dotyczą dość szczegółowych zagadnień. I znów muszę podkreślić podstawowe założenie, że negocjacje te muszą być takie same jak w przypadku pozostałych państw członkowskich.
Ale oczywiście Islandia z poziomem zaludnienia poniżej 300 000 osób jest krajem małym i nie stanowiłaby dużego obciążenia dla europejskiej gospodarki. Myślę, że zakłada się przede wszystkim, iż wniosłaby ona swój wkład, tak więc jest to gospodarka, która może przezwyciężyć obecne trudności.
Sądzę, że państwa członkowskie będą bacznie się jej przyglądać i zażądają, aby najpierw zaprowadziła porządek na swoim podwórku. To jest pierwszy wymóg, a dopiero potem będzie można zadawać pytanie o wkład, jaki Islandia mogłaby wnieść do gospodarki unijnej.
Co się zaś tyczy umowy w sprawie rybołówstwa, to znowu jest to pytanie dotyczące bardzo szczegółowych zagadnień. Wydaje mi się jednak, że kwestia ta była podnoszona kilkakrotnie podczas poprzednich negocjacji w sprawie rozszerzenia.
Myślę, że sprawa rybołówstwa będzie najbardziej skomplikowanym zagadnieniem w negocjacjach z Islandią, ponieważ kraj ten cieszy się dość znaczącymi przywilejami, które z pewnością będą kwestionowane przez niektóre państwa członkowskie. Sądzę, że będzie to kluczowy element przyszłych negocjacji.
Nie wiem, w jakim zakresie dotychczas obowiązująca umowa ma zastosowanie lub jest odpowiednia w odniesieniu do przyszłych stosunków pomiędzy Islandią a pozostałymi państwami członkowskimi UE. Jako członkini tej komisji wie pani doskonale, że jest to bardzo gorący temat w negocjacjach pomiędzy Norwegią a niektórymi państwami członkowskimi. Myślę jednak, że przynajmniej dzisiaj nikt nie jest w stanie określić dokładnie, jakie w tej właśnie dziedzinie zostaną złożone obietnice, czy też jakie sprawy będą przedmiotem największego zainteresowania.
Przewodnicząca
Dziękuję, panie komisarzu, i dziękuję panu za udzieloną nam dzisiaj pomoc w tak wielu kwestiach.

Dotyczy: raportu demograficznego
W listopadzie 2008 roku Komisja Europejska opublikowała raport demograficzny, w którym nakreślono wyzwania, z jakimi Europa będzie musiała się zmierzyć w nadchodzących dziesięcioleciach wskutek starzenia się społeczeństwa. W raporcie stwierdzono, że wyzwania te będą wymagały szeregu różnych odpowiedzi w ramach realizowanej polityki, w tym zwiększenia solidarności międzypokoleniowej w zakresie opieki długoterminowej, większego uznania dla profesjonalnych opiekunów, a także - co najważniejsze - większego wsparcia dla opiekunów będących członkami rodziny.
W grudniu 2008 roku Komisja opublikowała raport w sprawie restrukturyzacji w Europie, w którym również nakreśliła te wyzwania demograficzne, zwracając uwagę, że możliwy wskaźnik wzrostu w Europie może obniżyć się w czasie, gdy konieczne będą znaczne dodatkowe zasoby w celu spełnienia potrzeb rosnącej liczby osób starszych, którym trzeba będzie zapewnić odpowiednie zaplecze emerytalne, a także opiekę zdrowotną i długoterminową.
W związku z faktem, że opiekunowie będący członkami rodziny są i nadal będą nieodłączną i niezastąpioną częścią naszego systemu świadczenia opieki socjalnej i zdrowotnej, czy Komisja może powiedzieć, jakie konkretnie kroki poczyniła w celu opracowania takiej polityki, która odpowiadałaby na te wyzwania, zwłaszcza jeśli idzie o zwiększenie wsparcia dla opiekunów będących członkami rodziny?
Vladimír Špidla
Pani przewodnicząca, panie i panowie! W przyjętej w lipcu 2008 roku odnowionej agendzie społecznej Komisja zobowiązała się odpowiedzieć na potrzeby starzejącego się społeczeństwa. Kwestia starzejącego się europejskiego społeczeństwa wymaga zastosowania szeregu strategicznych środków, począwszy od oceny koniecznych reform systemu ochrony zdrowia i systemu emerytalnego w celu zaspokojenia potrzeb starzejącej się populacji, a także uwzględnienia stabilności publicznych środków przeznaczonych na wspieranie badań sposobu, w jaki technologia informacyjna mogłaby przyczynić się do poprawy stanu zdrowia i warunków życia osób starszych.
Komisja kończy obecnie przygotowywanie projektu "Wspólnego sprawozdania w sprawie ochrony socjalnej i integracji społecznej” za 2009 rok, który w sposób jednoznaczny zasygnalizuje potrzebę zapewnienia w perspektywie długoterminowej adekwatności i stabilności dochodów, zwiększenia skuteczności systemu świadczenia opieki zdrowotnej i zmniejszenia nierówności w dziedzinie zdrowia. W sprawozdaniu poruszona zostanie także kwestia wyzwań, z jakimi muszą się zmierzyć niektóre państwa członkowskie w obszarze emerytur, opieki zdrowotnej i opieki długookresowej. Opisano je w dołączonych do raportu badaniach dotyczących poszczególnych krajów.
Podejmowanie decyzji w sprawach dotyczących polityki wspierania osób sprawujących opiekę nieformalnie nad członkami ich rodzin leży w zakresie kompetencji państw członkowskich. Komisja może jednak pełnić rolę katalizatora zmian wspierając wysiłki podejmowane przez państwa członkowskie. W ramach otwartej metody koordynacji w dziedzinie ochrony socjalnej i integracji społecznej Komisja stara się zachęcić państwa członkowskie do stworzenia polityk wspierających członków rodzin.
We wspólnym sprawozdaniu za rok 2008 Komisja oraz państwa członkowskie podkreślają znaczenie polityk odnoszących się do nieformalnych opiekunów, w tym szeregu środków, takich jak możliwości uczestnictwa w szkoleniach czy korzystania z poradnictwa, system tymczasowej opieki zastępczej, urlopy w celach związanych ze sprawowaniem opieki, a także odpowiednia ochrona socjalna nieformalnych opiekunów. Ponadto Komisja wspomaga tworzenie tego rodzaju polityk na szczeblu krajowym poprzez swój wkład w postaci badań i konferencji poświęconych temu tematowi.
Marian Harkin
Panie komisarzu! Dziękuję panu za odpowiedź. Mówi pan o potrzebach starzejącej się populacji. Z pewnością sprawowanie opieki jest jedną z nich. Wspomniał pan o reformach systemu emerytalnego - miło mi to słyszeć, ponieważ ludzie, którzy rezygnują z pracy zawodowej, bardzo często aby opiekować się dziećmi lub osobami starszymi, nie płacą odpowiednio wysokich składek na ubezpieczenie społeczne i często to właśnie opiekunowie nie otrzymują później emerytur w dostatecznej wysokości.
Wspomniał pan, że opiekunowie będący członkami rodzin leżą w gestii państw członkowskich - zgadzam się. W odpowiedzi na moje pytanie wspomniał pan także, że środki Europejskiego Funduszu Społecznego można byłoby wykorzystać na potrzeby szkoleń. Chciałbym prosić pana o rozwinięcie tego tematu.
I wreszcie, opiekunowie pracują: są pracownikami świadczącymi pracę nieodpłatnie. Jestem ciekaw pana poglądów w sprawie statusu opiekunów z tej perspektywy w kontekście zatrudnienia i spraw społecznych, którymi zajmuje się kierowana właśnie przez pana Dyrekcja Generalna.
Vladimír Špidla
W każdym przypadku, we wszystkich dokumentach Komisji pracujemy ze świadomością, że w sytuacji starzejącego się społeczeństwa coraz większa liczba osób będzie zajmowała się opieką nad osobami pozostającymi na ich utrzymaniu. Dlatego też utrzymywana jest bezwzględnie jasna polityka równości płci, bowiem jednym z zagrażających niepożądanych kierunków rozwoju sytuacji jest ta, w której to kobiety przyjmują odpowiedzialność - w znacznie większym stopniu - za pomoc członkom rodziny, którzy w wielu przypadkach są ludźmi w bardzo podeszłym wieku. Jeśli chodzi o zaplecze finansowe dla tych osób, to jest to sprawa państw członkowskich. Państwa członkowskie mogą opracować najbardziej zróżnicowane systemy wspierania ludzi sprawujących opiekę nad osobami pozostającymi na ich utrzymaniu i większość państw członkowskich takie systemy w różnej formie posiada.
Ponieważ wspomniał pan o Europejskim Funduszu Społecznym, powiem, że - co jest zrozumiałe - Fundusz nie może brać na siebie zadania finansowania opieki nad osobami pozostającymi na utrzymaniu, ale może opracowywać i pomagać opracowywać szereg ważnych programów dla opiekunów. Szkolenie, o czym wspomniałem, skupia się w szczególności na założeniu, że jeśli chcemy opiekować się kimś, kto jest być może dla nas osobą bliską i z którą łączy nas więź emocjonalna, to pomimo wszelkich naszych wysiłków i dobrej woli, opieka nad inną osobą jest w istocie, w pewnym sensie, dziedziną specjalistyczną. Zdobycie przez te osoby podstawowej wiedzy i podstawowego doświadczenia jest zatem bardzo dobrym pomysłem, ponieważ rezultat jest korzystny także dla nich: nie tylko ulega znacznej poprawie standard opieki, ale też wykonywane przez nich zadania stają się znacznie łatwiejsze. Jest to jeden z powodów, dla których zmierzamy właśnie w tym kierunku.
Chciałbym podkreślić coś, o czym tutaj nie wspomniano, a czym również się zajmujemy, a mianowicie wykorzystywanie czy niewłaściwe traktowanie osób starszych. W większości przypadków znów staje się jasne, że niewłaściwe traktowanie nie wynika z jakiejś ogólnej wady charakteru osób odpowiedzialnych, ale bardzo często jest konsekwencją określonej sytuacji. Zadanie jest po prostu zbyt trudne i osoby te nie dają sobie z nim rady. Również w tej kwestii chcemy podjąć działania w ramach Europejskiego Funduszu Społecznego.
Przewodnicząca
Ponieważ autor jest nieobecny, pytanie nr 51 upada.
Przechodzimy do kolejnego pytania, które zostało skierowane przez pana posła Crowleya, ale zastąpi go pan poseł Ryan.

Dotyczy: ubóstwa w Unii Europejskiej
Solidarność jest wyróżnikiem Unii Europejskiej, której wartościami wspólnymi są między innymi inwestowanie w ludzi, wspieranie równości szans i zwalczanie ubóstwa. Czy w związku z tym Komisja mogłaby nakreślić metody, jakimi zamierza w przyszłości zapewnić, aby realizowane na szczeblu europejskim plany walki z ubóstwem zostały włączone w nurt polityk krajowych?
Vladimír Špidla
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Wraz z wprowadzeniem strategii lizbońskiej Unia Europejska wyznaczyła sobie ambitny cel: znaczne obniżenie poziomu ubóstwa do 2010 roku. Od tamtej pory Unia ustanowiła instrumenty służące osiągnięciu tego celu. Otwarta metoda koordynacji w dziedzinie ochrony socjalnej i integracji społecznej pomogła wzmocnić walkę z ubóstwem i wykluczeniem społecznym, i wspomogła wysiłki podejmowane przez państwa członkowskie.
Tego rodzaju współpraca pomiędzy państwami członkowskimi przynosi bardzo dobre rezultaty. Wymienię trzy przykłady: obecnie już 22 państwa członkowskie wyznaczyły sobie konkretny wskaźnik jako cel w walce z ubóstwem dzieci; obywatele i przedsiębiorstwa są obecnie bardzo mocno zaangażowani w krajowe strategie walki z ubóstwem; a strategie integracji społecznej zostały włączone do wielu obszarów polityki: zatrudnienia, edukacji i szkolnictwa zawodowego, ochrony zdrowia i mieszkalnictwa. Tym samym wszystkie istotne polityki zostały włączone do walki z wykluczeniem społecznym.
Odnowiona agenda społeczna, którą Komisja przyjęła 2 lipca 2008 roku, wyznacza siedem priorytetowych obszarów działania, w tym walkę z ubóstwem i wykluczeniem społecznym. Odnowiona agenda społeczna proponuje także wzmocnienie otwartej metody koordynacji. Europejski plan pobudzania wzrostu i zatrudnienia, przedłożony głowom państw i rządów na szczycie europejskim w grudniu 2008 roku, ma zająć się skutkami kryzysu finansowego i gospodarczego, a także wzmocnić reformy już realizowane w ramach strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu i zatrudnienia.
Komisja zobowiązała się również regularnie monitorować skutki społeczne kryzysu finansowego i gospodarczego w państwach członkowskich oraz środki podejmowane na szczeblu krajowym. Narzędzie monitorowania skutków społecznych kryzysu powinno być publikowane kwartalnie i - co zrozumiałe - skupiałoby się głównie na grupach najsłabszych.
Komisja będzie ponadto kontynuować współpracę z państwami członkowskimi w celu zapewnienia skutecznej realizacji jej zaleceń przyjętych w październiku 2008 roku w sprawie aktywnej integracji osób najbardziej oddalonych od rynku pracy. Celem przedmiotowego zalecenia jest w szczególności poprawa efektywności systemów płacy minimalnej, które wciąż w wielu państwach członkowskich są niedostatecznie rozwinięte. Innymi słowy, kwestią zasadniczej wagi jest umożliwienie każdemu obywatelowi uzyskania przyzwoitego standardu życia, zwłaszcza w czasach obecnego kryzysu.
Chciałbym również przypomnieć, że rok 2010 będzie Europejskim Rokiem Walki z Ubóstwem i Wykluczeniem Społecznym. Przewidujemy koncentrację na następujących zagadnieniach: wspieraniu przestrzegania praw i szans osób wykluczonych społecznie do aktywnej ponownej integracji w ramach społeczeństwa; nacisku na kwestię odpowiedzialności każdego członka społeczeństwa w walce z ubóstwem; rozszerzaniu wypróbowanych i przetestowanych metod w dziedzinie integracji społecznej; zwiększeniu zaangażowania głównych uczestników życia politycznego.
Sądzę, że środki, o których wspomniałem dowodzą, że Europa nieustająco stara się sprostać potrzebom najsłabszych grup, zwłaszcza w obecnej sytuacji gospodarczej. Mam nadzieję, że państwa członkowskie odpowiedzą przychylnie na wezwanie Komisji do złagodzenia społecznych konsekwencji kryzysu. W tym celu mogą korzystać z dostępnych dla nich instrumentów wspólnotowych, w szczególności Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji.
Eoin Ryan
autor. - Chciałbym podziękować panu komisarzowi za bardzo wyczerpującą odpowiedź. Jeśli mówimy o jednej ze słabszych grup społecznych w obliczu sytuacji gospodarczej, w jakiej się obecnie znajdujemy, a także wzrostu poziomu bezrobocia, to z pewnością jedną ze słabszych grup są ludzie młodzi.
Bardzo często w trudnych ekonomicznie czasach młodzi ludzie niestety wpadają w narkomanię. Czy jest możliwe wykorzystanie Europejskiego Funduszu Społecznego - w sposób ukierunkowany - w celu pomocy młodym ludziom, z uwzględnieniem problemów, jakie sytuacja taka nastręczy nie tylko im samym jako jednostkom, ale również ich rodzinom i ich społecznościom, a także w przewidywaniu bardzo poważnych skutków, jakie może to mieć dla społeczności, bo przyczynią się do pogłębiania ubóstwa i zwiększania trudności?
Zastanawiałem się, czy byłoby możliwe uwzględnienie tej właśnie słabszej grupy społecznej w ramach wspomnianego Funduszu.
Vladimír Špidla
Strategia Komisji nawet w tej trudnej sytuacji gospodarczej zakłada walkę z wszelkimi przejawami dyskryminacji, z wszelkimi przypadkami naruszania zasady równości szans. Oczywiście doskonale zdają sobie państwo sprawę, że prawodawstwo europejskie zezwala na działanie pozytywne, co oznacza działanie na rzecz grup znajdujących się w bardzo trudnej sytuacji. Generalnie Komisja w swoich wnioskach przedkładanych Parlamentowi ułatwia lub - jeżeli dany wniosek zostaje przyjęty - chce ułatwiać korzystanie z Europejskiego Funduszu Społecznego oraz Europejskiego Funduszu Dostosowania do Globalizacji. Zasadniczo mogę powiedzieć, że jeśli idzie o uregulowania, strukturę, to nie ma przeszkód w kierowaniu znaczącej części tych środków na potrzeby młodych ludzi. Zależy to od decyzji poszczególnych sponsorów projektów, lokalnych społeczności, a także od decyzji podejmowanych na szczeblu krajowym. Pozostaje to kwestią otwartą, ale co do zasady nie ma przeszkód w efektywnym wykorzystaniu zasobów na rzecz ludzi młodych lub innych grup znajdujących się w szczególnie trudnej sytuacji.
Przewodnicząca
Tym samym tura pytań została zakończona.
Odpowiedzi na pytania pozostawione bez odpowiedzi z braku czasu zostaną udzielone na piśmie (patrz załącznik).
(Posiedzenie zostało zawieszone o godz. 19.30 i wznowione o godz. 21.00)
