Risico van sluiting van de scheepswerven te Gdansk (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over het risico van sluiting van de scheepswerven te Gdansk.
Charlie McCreevy
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik sta hier op dit moment namens mijn collega mevrouw Kroes, de commissaris voor mededinging.
De Commissie streeft in geen geval naar sluiting van de scheepswerf in Gdansk. De scheepswerf van Gdansk heeft een cruciale rol gespeeld in de Europese geschiedenis en in de strijd voor vrijheid en een herenigd Europa. Wat we wel graag zouden willen zien is dat de scheepswerf vergaand wordt geherstructureerd, zodat er een succesvol bedrijf kan ontstaan dat op eigen kracht de concurrentie op de Europese en mondiale scheepsbouwmarkt aankan.
De laatste tientallen jaren hebben er in heel Europa in de scheepsbouw herstructureringen plaatsgevonden. De Commissie is er zich wel van bewust dat dit voor veel scheepswerven en regio's een moeilijk proces is geweest. Veel scheepswerven werden gesloten en de totale capaciteit van de sector moest worden verminderd. Telkens als er bij deze herstructurering staatssteun werd ingezet, was de Commissie uit hoofde van het Verdrag verplicht erop toe te zien dat er geen concurrentievervalsing optrad tussen de scheepsbouwers binnen de EU.
Met betrekking tot Gdansk is dat niet anders. De voorwaarden waaronder staatshulp aan noodlijdende bedrijven compatibel is met het Verdrag staan duidelijk vermeld in de communautaire richtsnoeren voor reddings- en herstructureringssteun aan ondernemingen in nood.
Jaar na jaar is nagelaten de scheepswerf van Gdansk grondig te herstructureren. De overheidsgelden zijn niet gebruikt om levensvatbare banen te scheppen, maar om een bedrijf in leven te houden dat indien blootgesteld aan de normale marktomstandigheden nu reeds niet meer zou hebben bestaan.
De doelstellingen van de Commissie zijn in deze kwestie drieledig. Ten eerste ervoor zorgen dat de herstructurering van de scheepswerf van Gdansk een op de lange termijn levensvatbaar bedrijf oplevert. Dat zou kunnen betekenen dat de omvang van de activiteiten wordt teruggeschroefd, wat uiteindelijk een kleinere maar efficiëntere scheepswerf oplevert die op eigen benen kan staan.
Ten tweede, om de concurrentievervalsing en mogelijke schade aan Europese concurrenten als gevolg van staatshulp tot een minimum te beperken, dient de productiecapaciteit van de werf te worden teruggebracht. Tevens dient een groot deel van het herstructureringsplan te worden gefinancierd uit eigen middelen, bijvoorbeeld uit de verkoop van activa die niet nodig zijn voor het overleven van de scheepswerf, of uit externe bronnen onder normale marktvoorwaarden.
Ten derde wil de Commissie instaan voor gelijke behandeling. Scheepswerven in andere landen alsook andere Poolse scheepswerven moesten al eerder hun productiecapaciteit aanzienlijk terugdringen. De scheepswerf van Gdansk kan hierop geen uitzondering zijn.
Andere lidstaten hebben gebruik gemaakt van de Structuurfondsen en andere EU-steun om de moeilijke overgangsperiode het hoofd te bieden en getroffen regio's te ondersteunen. Bij herhaling hebben wij de Poolse autoriteiten gewezen op deze mogelijkheid.
De Commissie heeft altijd een nauwe en constructieve dialoog gevoerd met de Poolse autoriteiten en zal dat zeker blijven doen. Aldus kan worden gezocht naar een constructie waarbij wordt voldaan aan de voorwaarden voor staatssteun en dergelijke staatssteun dus kan worden goedgekeurd. Dat is iets waaraan we nog altijd werken.
De scheepswerf van Gdansk verdient een levensvatbare toekomst door zich een nieuw en duurzaam plekje te verwerven in de concurrentiële scheepsbouwsector van de EU.
Janusz Lewandowski
namens de PPE-DE-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, als Europarlementslid voor Gdańsk heb ik naar mijn gevoel een dubbele verantwoordelijkheid. Enerzijds, moet ik opkomen voor de 3000 banen en voor een instelling die in Polen een symbolische status heeft verworven. Anderzijds, moet ik ervoor zorgen dat we samen de principes van een rationele economie respecteren waarop de Europese Gemeenschap gebaseerd is, principes die voor welvaart hebben gezorgd voor miljoenen Europese Burgers. Daarom ben ik van mening dat het debat van vandaag geen politieke demonstratie mag zijn. Er is namelijk al te veel politiek gemoeid met de scheepswerven van Gdansk. Het onderwerp is, politiek gezien, uitgemolken. Ik vertrouw erop dat we nu kunnen evolueren naar de best mogelijke oplossing.
Ik ben ook van mening dat de radicaal linkse vleugel van het Parlement, die om dit debat heeft gevraagd, deze overtuiging deelt. Maar ik wil erop wijzen dat zij geen idealisten zijn die een systeem van sociaal geluk nastreven, maar wel echte praktiserende socialisten die in Polen "postcommunisten” genoemd worden. Ze hebben de scheepswerven te Gdansk al twee maal gesloten in het kader van een politieke wraakactie, waardoor de economische geloofwaardigheid van de scheepswerven ondermijnd werd. Daarmee liggen zij mee aan de basis van de huidige problemen.
Zelf was ik een getuige van en een bescheiden deelnemer aan het collectieve gevoel van enthousiasme dat in augustus 1980 heeft geleid tot het ontstaan van Solidariteit, een beweging die later 10 miljoen leden zou tellen. Ik weet dat sommige van de 3000 huidige werknemers van de scheepswerf in die tijd hun leven op het spel hebben gezet ter verdediging van menselijke waardigheid, mensenrechten en andere waarden die deel uitmaken van de normen van de Europese Unie. Ze hebben blijk gegeven van moed, maar ook van voorzichtigheid, en ze hebben zich nooit verlaagd tot geweld. Die aanpak, waarbij geen geweld of terrorisme gebruikt wordt, kan ons in de 21e eeuw nog tot voorbeeld dienen.
Ik zou natuurlijk de scheepswerf, net zoals de arbeiderscentra, de scheepswerven, de mijnen en de staalbedrijven die de kern vormden van Solidariteit, oneindig veel meer steun willen geven dan de negatieve stemmen vanuit het buitenland, en ik zou willen dat ze voorbeelden worden van economisch succes op de vrije markt. Maar dat zal zeer moeilijk, en op korte termijn zelfs onmogelijk zijn, zoals we kunnen leren uit de ervaringen van andere grote zones van zware industrie in West-Europa. Het duurde tientallen jaren om die economisch gezien weer in orde krijgen. Dat is vooral het geval voor de scheepsbouw, die de concurrentie moet aangaan met het Verre Oosten, Korea, China en Vietnam, waar lage arbeidskosten en vooral openlijke en verborgen overheidssteun niet onbelangrijk zijn.
Ik hoop dat de Europese Commissie zich bewust is van de complexiteit van de situatie, want indien dat niet het geval is, zal de frustratie toenemen en zal er een voedingsbodem voor populisme ontstaan in ons land. Ik begrijp de frustratie van de werfarbeiders die zich bewust zijn van hun historische verworvenheden en die het gevoel hebben dat ze, zoals ze zelf zeggen, botsen op een muur van zielloze bureaucratie. Anderzijds, is er ook frustratie aan de zijde van de Europese Commissie, die zich geconfronteerd ziet met een uitzonderlijk pittige en weerspannige tegenstander die in staat is elke autoriteit een bloedneus te bezorgen. De arbeiders van deze werf mogen niet het slachtoffer worden van de nogal ongepaste, of zelfs onhandige manier waarop de huidige regering de zaak heeft aangepakt. Er moet een overeenkomst komen die gebaseerd is op een langetermijnvisie en niet op haastig opgestelde plannen. Die visie op lange termijn betekent dat een investeerder de scheepswerf moet voorzien van moderne technologie, om de huidige overbodige scheepshellingen te vervangen. En ik ben ervan overtuigd dat het debat van vandaag en stap in die richting betekent.
Bogusław Liberadzki
namens de PSE-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, het is gepast dat we een debat houden over de scheepswerf van Gdansk. Er spelen hier twee belangrijke feiten mee: ten eerste is het de verjaardag van het ondertekenen van het akkoord van Szczecin op 30 augustus 1980 en het ondertekenen van het akkoord van Gdansk op 31 augustus 1980, en ten tweede is er de huidige financiële situatie van de scheepswerf van Gdansk.
De scheepswerf te Gdansk is een symbool van de historische veranderingen in Polen en van de belangrijke veranderingen die zich in Europa en de rest van de wereld hebben voorgedaan. Daar is het allemaal begonnen. Het was naar de scheepswerf van Gdansk dat de leiders van de vrije wereld kwamen in de jaren 80 om op te roepen de strijd niet te staken. Het was daar dat er gevochten werd voor de mensenrechten, de vrijheid van meningsuiting, de vrije vakverenigingen, de menselijke waardigheid en andere ontwikkelingen naar het voorbeeld van de toenmalige Europese Gemeenschap.
Daarom is het een levend monument waarop we trots mogen zijn, maar het is bovendien een scheepswerf. Misschien is het momenteel vooral een onderneming die schepen produceert. De arbeiders van de scheepswerf hebben ons daar een week geleden in Brussel aan herinnerd. Zij hadden het niet over historische verworvenheden maar over economische zaken, over hun leven en hun baan. Scheepsbouw is een internationale industrie. Men kan gemakkelijk schepen kopen in Azië, men hoeft daarvoor niet binnen Europa te blijven.
Met dat in ons achterhoofd, Commissaris, mogen we ons bij het nemen van beslissingen over de vrije mededinging niet alleen concentreren op de zogeheten "eerlijke concurrentie' binnen de Europese Unie. Er is nood aan een wereldwijde aanpak. Met andere woorden: we moeten de Europese scheepsbouwindustrie kaderen in het klimaat van wereldwijde concurrentie. Dan pas kunnen we alle omstandigheden beoordelen van de werking van de scheepswerven in de Europese Unie, waaronder die van Gdansk en Szczecin.
De regels van de Europese markt zijn redelijk en worden in principe ook aanvaard, maar de manier waarop en de termijn waarbinnen ze worden uitgevoerd moet realistisch zijn en moet vooral ook gericht zijn op individuele entiteiten. Daarom kunnen er bepaalde twijfels ontstaan bij privatisering als middel tot het bereiken van een doel - of beter gezegd, privatisering als een doelstelling die binnen een bepaalde termijn gerealiseerd moet worden. Daarom vraag ik de Poolse regering om nauw samen te werken met de Commissie, en verzoek ik de leiding van de scheepswerf om deze onderneming efficiënt te beheren.
Bronisław Geremek
namens de ALDE-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, eerst en vooral zou ik willen zeggen hoe tevreden ik ben dat het Europees Parlement vandaag deze kwestie bespreekt en hoezeer ik dit initiatief steun. Ik zou Commissaris McCreevy willen danken voor zijn verklaring en benadrukken dat het erg belangrijk is dat we de Europese Unie beschouwen als een gemeenschap.
Wanneer we het gebouw van het Europees Parlement binnenkomen, passeren we een standbeeld, een beeldhouwwerk, met het opschrift L'Europe a un coeur - Europa heeft een hart. Toegepast op de politiek, vertegenwoordigt het de kracht van het Europese sociale model. Het is nu 27 jaar geleden dat de arbeiders van de scheepswerf van Gdansk in opstand kwamen tegen het communistische systeem en streden voor brood en vrijheid. Ze wilden menselijke arbeid opnieuw een doel geven en de economie bevrijden van het staatsmonopolie. Deze historische scheepswerf wordt nu geconfronteerd met de dramatische aanbeveling van de Europese Commissie dat haar productie met twee derde afgebouwd moet worden en dat er in elk geval twee scheepshellingen moeten verdwijnen.
We vinden dat in deze situatie de volgende stappen ondernomen moeten worden. Ten eerste, vragen we dat er slechts één scheepshelling wordt gesloten, zodat de scheepswerf nog enige kans behoud om winstgevend te zijn. Ten tweede, vragen we meer tijd om het beheer van de scheepswerf te optimaliseren, want het huidige beheer laat veel te wensen over. (Op die manier kan de werf winstgevend gemaakt worden en hoeven de 3000 werknemers hun baan niet te verliezen.) Ten derde, vragen we om niet te vergeten dat de scheepswerf van Gdansk een belangrijke Europese gedenkplaats is en een herinnering aan het feit dat sociale solidariteit een van de grondbeginselen van de Europese Unie is.
De Europese instellingen kunnen deze beslissing echter niet blijven uitstellen. Het pragmatisme van onze handelingen moet gepaard gaan met het begrip dat we bouwen aan een Unie voor de burgers, dankzij de burgers. De kracht van Europa wordt bepaald door onze innovatieve en concurrentiële capaciteiten, maar evenzeer van onze aandacht voor de zwakkeren en minder bedeelden. Volgens mij, maakt dat ook deel uit van een liberale boodschap van vrijheid. Ik wil ook graag een bepaalde herinnering van mij vermelden: die van generaties van Europeanen in alle landen van de Europese Unie, die hun badge van de Solidariteit op hun revers droegen met trots en hoop. Er zijn zulke mensen aanwezig in deze Kamer. Zij zijn de generatie die de Europese eenheid waarmaakt en zij zouden zich bewust moeten zijn van het historische belang van de scheepswerf van Gdansk.
Marcin Libicki
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, ik heb de arbeiders van de scheepswerf vergezeld toen ze gesprekken voerden met commissaris Kroes en commissaris Špidla. Ik was er eveneens bij toen ze voor de Europese Commissie verschenen en Europa om hulp vroegen. De scheepswerf van Gdansk is net aan het bekomen van haar financiële beslommeringen en begint nu net winst te maken. Het zou een grote vergissing zijn om nu grootscheepse financiële beperkingen op te leggen die de winstgevendheid en het succes van de inspanningen van de bevolking en van ons allemaal zouden tenietdoen.
Ik zou ook het historische aspect willen benadrukken. Zonder de Solidariteit, die het levenslicht zag op de scheepswerf van Gdansk, zouden we hier nu niet aanwezig zijn als 27 landen in een verenigd Europa, een Europa zonder de dreiging van een nucleaire oorlog. Dat is iets dat iedereen moet onthouden, ook de politici die hier nu zitten.
Bovendien zou ik erop willen wijzen dat iedereen die tot nu toe over deze kwestie gesproken heeft, en volgens mij ook de volgende sprekers, het unaniem eens zijn over deze kwestie, ongeacht hun politieke verschillen. Daar moet rekening mee gehouden worden.
Francis Wurtz
namens de GUE/NGL-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat mijn collega's van de conferentie van voorzitters mijn voorstel hebben aanvaard om de Commissie te verzoeken een verklaring af te leggen aan ons vooraleer er een beslissing wordt genomen over de toekomst van de scheepswerven te Gdansk.
Het directoraat-generaal Concurrentie heeft deze nieuwe zaak niet nodig om zijn gedachtegoed te illustreren. Het heeft sowieso al zoveel protest uitgelokt dat heel wat waarnemers die men nauwelijks antiliberaal kan noemen het zelf lange tijd als dogmatisch hebben beschouwd. Momenteel wordt een herstructureringsplan enkel als overtuigend beschouwd als het voorziet om 1000 werknemers aan de deur te zetten. Er zijn heel wat voorbeelden uit het verleden van bedrijven in moeilijkheden die de opdracht kregen om honderden banen te schrappen. Zo niet, dan zouden ze de hulp die zo nodig hebben om te overleven, moeten terugbetalen. Wat dit huidige geval betreft: zeg mij eens welke scheepswerf functioneert zonder subsidies? Ik denk niet dat er enige twijfel bestaat over het feit dat er aan het verstrekken van subsidies voorwaarden verbonden moeten zijn. Maar het probleem is dat die voorwaarden altijd uitdraaien op een hoge tol voor de werknemers.
Hoewel de opeenvolgende commissarissen voor concurrentie die ik gekend heb al niet echt bekend stonden om hun sociale bewogenheid en hun gewetensvolle zelfanalyse, is het huidige directoraat-generaal van de Commissie deze keer nog een stapje verder gegaan door zich onverschillig te tonen voor zowel politieke kwesties als sociale problemen. Heeft de Commissie eigenlijk wel stilgestaan bij de politieke implicaties van de boodschap die zij aan de burgers van deze nieuwe lidstaat geeft door, amper drie jaar na hun toetreding, het wezenlijke bestaan van deze plek, die zo symbolisch is voor Polen, op de helling te zetten? Blijkbaar maken de bewakers van de vrije en onvervalste mededinging zich daar geen zorgen over. Zij vinden dat er een moment is om de belangrijke rol - de historische rol, zoals de heer McCreevy het noemde - van de arbeiders van de scheepswerf van Gdansk in de vrijheidsstrijd te herdenken en een ander moment om de ijzeren wetten van de vrije markt aan hen op te leggen.
Er is nog tijd om deze onverantwoorde actie een halt toe te roepen. De eerste stap is, volgens mij, het opstarten van diepgaande onderhandelingen met de Poolse vakbonden, met name de Europese federatie van metaalbewerkers. Er moet duidelijkheid komen over hoeveel financiële hulp deze scheepswerven echt gekregen hebben, en er moet vooral een oplossing gevonden worden zonder banen te schrappen.
Bovendien bevestigt dit nieuwe geval, waaruit blijkt hoe belachelijk streng de criteria nu geworden zijn die worden opgelegd om zogezegde concurrentievervalsing tegen te gaan, nog maar eens de mening van mijn fractie dat, vooraleer er een finale beslissing genomen wordt over het toekomstige Europese Verdrag, er een grondig en breed publiek debat moet komen over de doelstellingen van de Unie en of die overeen komen met de beleidslijnen die worden uitgevoerd.
Het verhaal van de scheepswerf van Gdansk herinnert ons eraan dat een politieke structuur die niet in staat is haar eigen tegenstellingen te overwinnen en ze achter zich te laten, gedoemd is te mislukken. Die les is vandaag nog steeds relevant en het zou sommige Europese leiders geen kwaad doen daar eens bij stil te staan.
Witold Tomczak
namens de IND/DEM-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, het voorstel van de Europese Commissie om twee van de drie scheepshellingen van de scheepswerf in Gdansk te sluiten en misschien de overheidssteun terug te eisen, is een grote vergissing. Het gaat voorbij aan verscheidene factoren, zoals een verleden van destructieve handelingen van oneerlijke zakenlui en politieke aasgieren die maar al te graag een eigendom of een stuk grond in het stadscentrum willen bemachtigen . Momenteel loopt er een rechtszaak over de oneerlijke privatisering van de scheepswerf.
De Commissie heeft hierover geen betrouwbare informatie. De herstructurering van de scheepswerf is al uitgevoerd, duizenden arbeiders zijn ontslagen, en zeven van de tien scheepshellingen zijn gesloten. Momenteel behaalt de scheepswerf positieve financiële resultaten. Door het sluiten van nog twee scheepshellingen wordt dat resultaat, die verwezenlijking, weer teniet gedaan. De scheepswerven van de oude lidstaten hebben veel meer overheidssteun gekregen dan de scheepswerf van Gdansk heeft ontvangen. Hier is geen sprake van gelijke concurrentievoorwaarden en er wordt evenmin rekening gehouden met de verschillende methodes die gebruikt zijn om de winstgevendheid van scheepswerven te berekenen.
Deze tegenslag voor de scheepswerf van Gdansk verzwakt bovendien de scheepsbouw van de Europese Unie als geheel. We mogen niet vergeten dat het Europese aandeel in de internationale scheepsbouwsector drie keer kleiner is dan dat van Zuid-Korea, waar de scheepsbouwindustrie gesubsidieerd wordt. Hieruit blijkt hoe weinig de Commissie begaan is met de economische belangen van de Europese Unie op lange termijn. De plannen van de Commissie zijn in tegenspraak met de doelstellingen van de Lissabonstrategie.
De havenarbeiders van Gdansk hebben gevochten voor solidariteit. Het op brutale wijze uitschakelen van je concurrenten valt niet onder het begrip solidariteit. Solidariteit is geen hol woord en het is niet hetzelfde als medelijden. Het betekent verantwoordelijkheid, eerlijkheid en de waarheid onder ogen zien. Is de Europese Unie vandaag in staat om dat in de praktijk te brengen?
Maciej Marian Giertych
(PL) Voorzitter, de scheepswerf van Gdansk heeft een bepaalde betekenis in Polen. Het is niet alleen een bedrijf maar ook een politiek symbool. Tijdens het communisme heeft men geprobeerd de werf te vernietigen. Door het politieke engagement van het personeel en de steun van de hele natie heeft men een sluiting door de toenmalige autoriteiten kunnen beletten. De werknemers zijn zich bewust van de bijzondere betekenis van de scheepswerf en ze beantwoorden de huidige dreiging op dezelfde manier als toen: door te protesteren. Het zou verschrikkelijk zijn als een onderneming die zichzelf heeft verweerd tegen het communisme, nu ten onder zou gaan aan de druk van richtlijnen van de Europese Unie.
Het is van essentieel belang dat de onderneming een scheepswerf blijft en dat ze deel blijft uitmaken van niets anders dan de scheepsbouwindustrie. Als het aantal scheepshellingen wordt verminderd van drie naar een, zoals de Commissie voorstelt, verliest de scheepsbouw haar winstgevendheid op lange termijn. Om winstgevend te kunnen blijven, heeft de scheepswerf minstens twee scheepshellingen nodig.
Polen respecteert de huidige financiële regels, maar we weten dat de scheepsbouwindustrie in de Europese Unie niet in die mate een gevoelige sector is dat steun aan de scheepswerf van Gdansk concurrentievervalsing zou betekenen. De Commissie moet rekening houden met het speciale karakter van de scheepswerf te Gdansk en in deze situatie een uitzondering maken. De scheepswerf te Gdansk is symbolisch voor de onafhankelijkheidsstrijd tegen het communisme en moet een scheepswerf blijven.
Józef Pinior
(PL) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de scheepswerf van Gdansk is een belangrijk Europees symbool. Het is de plek waar Poolse werknemers in augustus 1988 onder leiding van Lech Wałęsa een staking in gang zetten voor vrede en rechtvaardigheid. De scheepswerf werd symbolisch voor de strijd voor een vakbond en de strijd voor de politieke en burgerlijke rechten van de arbeidersbeweging in de hele wereld. Ik zou het belang van het initiatief van de heer Wurtz willen benadrukken, dankzij hetwelke we vandaag in het Europees Parlement een debat kunnen houden over het risico op een sluiting van de scheepswerf te Gdansk.
De eerste keer dat ik het opnam voor de scheepswerf van Gdansk was in november 1998, toen ik nog een activist was van de ondergrondse Solidariteit en de regering van Mieczysław Rakowski onder het voorwendsel van slechte economische resultaten de scheepswerf wilde laten liquideren. Jammer genoeg, staat de scheepswerf van Gdansk eveneens symbool voor het verval van de zware industrie, een proces waartegen arbeiders en vakbonden geen verweer hebben. Het is een schoolvoorbeeld van casinokapitalisme. Er blijft nog maar weinig over van de trotse scheepswerf waar de Solidariteit het levenslicht zag. Na 1989, trok de regering zich nog maar weinig aan van het lot van de scheepswerf. Het werd enerzijds een plek van marktspeculatie, en anderzijds van demagogie en populisme.
Na de toetreding van Polen tot de Europese Unie ontvingen de Poolse scheepswerven overheidssteun. De scheepswerf van Gdansk werd geherstructureerd en bleek in staat om winst te maken. De huidige eisen van de Europese Commissie om twee van de drie scheepshellingen, die gebruikt worden voor scheepsbouw, te sluiten, zullen de werf haar winstgevendheid weer ontnemen en heel wat arbeiders werkloos achterlaten, wat een tragedie betekent voor veel gezinnen. Ik verzoek het Europees Parlement om deze kwestie, op de zevenentwintigste verjaardag van het ondertekenen van de augustusakkoorden, met de nodige omzichtigheid te behandelen. Commissaris, laat ons een verstandig compromis overwegen dat de principes van de interne markt, die de Commissie hoog in het vaandel draagt, kan verzoenen met de belangen van die drieduizend havenarbeiders. Laten we de scheepswerf van Gdansk redden!
Hanna Foltyn-Kubicka
(PL) Mijnheer de Voorzitter, wanneer de Commissie het heeft over de scheepswerf van Gdansk, vergeet ze ,in al haar pragmatisme, dat er iets bestaat dat belangrijker is dan geld, namelijk geschiedenis. Zonder de scheepswerf, zouden heel wat leden van Midden- en Oost-Europa, waaronder ikzelf, hier vandaag niet aanwezig zijn. Zonder de veranderingen die op de scheepswerf werden ingeluid, zou Europa er vandaag heel anders uitzien. Europa is gebaseerd op waarden als democratie, vrijheid, gelijkheid en respect voor de mensenrechten: de waarden waarvoor men op de scheepswerf van Gdansk een symbolische strijd heeft gevoerd. De stakingen op die scheepswerf vormden het begin van de val van het communisme.
Als we een symbool zoeken voor de Europese Unie dan volstaat het om te kijken naar de plek waar we nu zitten en te beseffen dat we, in het teken van de naoorlogse verzoening tussen twee naties, jaarlijks meer dan 200 miljoen euro uitgeven aan de maandelijkse verhuis naar Straatsburg. Waarom kunnen we dan geen financiële steun geven aan de scheepswerf van Gdansk, die symbool staat voor het einde van de Koude Oorlog en de verlossing van heel Midden- en Oost-Europa van het juk van het communisme?
Daarom lanceer ik een oproep. We mogen de scheepswerf niet ten onder laten gaan. We mogen de geboorteplaats van de Solidariteit niet vernietigen. We mogen de historische waarde van de scheepswerf niet uitdrukken in euro.
Mary Lou McDonald
(EN) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, u heeft zelf aangegeven de uiterst belangrijke politieke symboliek achter de scheepswerven van Gdansk en alles wat deze oproepen te onderkennen. Maar uiteraard vertegenwoordigen deze scheepswerven meer dan louter symboliek: ze zijn de hoeksteen van een complete regionale economie die direct en indirect goed is voor duizenden banen. De sluiting of afslanking van de scheepswerf van Gdansk draagt het risico in zich de hele regionale economie in het verderf te storten, en daarmee de levens van honderdduizenden mensen kapot te maken.
Mijnheer de commissaris, u sprak over het belang van vrije mededinging en het belang van de vrije markt. Ik zou u ook graag willen horen spreken over het belang van al die banen. Ik zou graag willen dat u het strategisch belang van deze scheepswerf voor Polen onderkent, en dat niet alleen, maar tevens het belang van deze bedrijfstak voor de Europese Unie als geheel. Uit deze hele controversie blijkt maar weer al te duidelijk hoe het ervoor staat met de regels voor staatshulp en met de algehele agenda achter het EU-beleid. Ik denk dat het pure ironie zou zijn en welhaast tragisch als Gdansk en al hetgeen het symboliseert ter ziele zou gaan als gevolg van de verstikkende hand van het EU-beleid, een beleid gestoeld op de dynamiek van de concurrentie en de markteconomie. Naar het zich laat aanzien ten koste van alles.
Genowefa Grabowska
(PL) Mijnheer de Voorzitter, niemand zal ontkennen dat de regels van de mededinging en de interne markt de drijvende kracht zijn achter de Europese economie en de vlotte ontwikkeling ervan. Bedrijven die deze uitdaging niet aankunnen, komen in de problemen terecht en gaan misschien zelfs failliet, en het is logisch dat de werknemers van die ondernemingen dan protesteren.
Maar het protest van de Poolse havenarbeiders van vorige week moet in een andere context gezien worden. Zij kwamen niet klagen in Brussel in de hoop sympathie op te wekken of geld los te krijgen. Zij protesteerden tegen een beslissing die zij zagen als een zoveelste doodsvonnis voor hun scheepswerf, een beslissing die een verlies zou betekenen van minstens duizend banen.
Dus wat is het dan dat hen bezighoudt? De scheepswerfarbeiders die naar Brussel zijn gekomen, willen eerlijke concurrentievoorwaarden en willen een beslissing van de Commissie die gebaseerd is op betrouwbare, bevestigde informatie, want uit de realiteit blijkt dat de scheepswerf zich begint te herstellen en eindelijk een kans heeft om een winstgevende onderneming te worden. In andere gelijkaardige gevallen heeft de EU haar toelating gegeven voor bijkomende steun. In het Verdrag zien we dat bijvoorbeeld Oost-Duitsland zulke steun heeft ontvangen.
Ik wil bovendien benadrukken dat dit geen protest is van de Poolse overheid. De manifestanten waren burgers van de Europese Unie, scheepswerfarbeiders die het recht hebben om te protesteren en die zich georganiseerd hebben om onze aandacht hebben te vestigen op het feit dat er iets verkeerd loopt. We zouden dat moeten waarderen, want dat is hoe we komen tot een waakzame burgermaatschappij.
Nog een laatste opmerking: uit hun aanwezigheid in Brussel blijkt dat ze vertrouwen hebben in de Europese Unie. De hele Poolse gemeenschap deelt dat vertrouwen. Wij, en de Europese Unie, moeten dat vertrouwen blijven verdienen.
Mirosław Mariusz Piotrowski
(PL) Mijnheer de Voorzitter, vorige week is er een delegatie Poolse scheepswerfarbeiders naar Brussel gekomen om te protesteren tegen de beslissing van de Commissie om twee scheepshellingen te sluiten, waarbij massale ontslagen zouden vallen. De scheepswerfarbeiders vinden dat de houding van de Commissie tegenover hun werkgever oneerlijk en te strikt is. Na gesprekken met commissaris Kroes en commissaris Špidla keerden de scheepswerfarbeiders hoopvol terug naar Polen. De Commissie moet nu, zoals ze aangekondigd heeft, de situatie van de scheepswerf aan een verder grondig onderzoek onderwerpen.
Ik zou daar nog aan willen toevoegen dat, sinds Polen is toegetreden tot de Europese Unie, al een miljoen Polen mijn land hebben verlaten op zoek naar werkgelegenheid in het buitenland, en hun aantal blijft stijgen Als de Europese Commissie bij haar beslissing blijft, dan zullen er onvermijdelijk duizenden ontslagen vallen op de scheepswerf die tot nu toe opgewassen was tegen de concurrentie op de Europese markt.
Er heerst enige bezorgdheid over de partijdigheid van de Commissie en haar steun aan een andere lobbygroep. Ik ben er zeker van dat we in de doolhof van -soms tegenstrijdige- reglementeringen een oplossing kunnen vinden die voor beide partijen aanvaardbaar is. Daarom verleen in mijn steun aan de oproep om de beslissing tegen de scheepswerf ongedaan te maken. We mogen de scheepswerf van Gdansk niet behandelen als een gewone scheepsbouwwerf, maar als een nationaal en Europees symbool.
Charlie McCreevy
lid van de Commissie. - (EN) Geachte Voorzitter, ik wil graag nogmaals benadrukken dat de Commissie zich ten volste bewust is van het historisch belang van de scheepswerf van Gdansk en de gevoeligheid van deze hele kwestie. We zijn het er allemaal over eens dat de scheepswerf van Gdansk moet worden geherstructureerd om er een levensvatbare scheepswerf van te maken. En dat is nu juist het proces dat de Commissie wenst aan te moedigen.
Desalniettemin heeft de Commissie de verantwoordelijkheid bij dit alles te zorgen voor eerlijke concurrentieverhoudingen in de Europese scheepsbouwsector, alsook voor consistentie in de behandeling van zich herstructurerende bedrijven. Ik hoop van harte dat de huidige besprekingen tussen de Poolse autoriteiten en de Commissie een bevredigend resultaat zullen opleveren.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
(In afwachting van de stemmingen wordt de vergadering om 11.15 uur onderbroken en om 11.30 uur hervat)
