Dialog uczelni i przedsiębiorstw: Nowe partnerstwo na rzecz modernizacji uczelni (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku obrad jest sprawozdanie przygotowane przez Pála Schmitta w imieniu Komisji Kultury i Edukacji w sprawie dialogu środowisk akademickich z przedsiębiorcami: Nowe partnerstwo na rzecz modernizacji uczelni w Europie -.
Marco Scurria
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Wypowiadam się w zastępstwie naszego sprawozdawcy, pana posła Schmitta, który - jak ogłosił pan przewodniczący Jerzy Buzek na początku sesji - złożył rezygnację z członkostwa w Parlamencie Europejskim, aby przejąć obowiązki we własnym kraju, i któremu składam wyrazy szacunku oraz najlepsze życzenia, wykonał bowiem doskonałą pracę.
Niniejsze sprawozdanie jest wynikiem właśnie jego zamiarów; zostało przyjęte przez zdecydowaną większość w naszej Komisji Kultury i Edukacji przy tylko jednym głosie sprzeciwu, za co chciałbym - zarówno w imieniu własnym, jak i w imieniu pana posła Schmitta - podziękować wszystkim kontrsprawozdawcom, którzy wnieśli swój wkład w to sprawozdanie. Zanim przyjechałem do Strasburga, w poniedziałek, odwiedziłem prywatny ośrodek szkoleniowy w Rzymie, który osiąga znakomite wyniki, jako że zdecydowanej większości młodych osób korzystających ze szkoleń w tym ośrodku udało się znaleźć zatrudnienie. Kiedy rozmawiałem z kierownikiem tego ośrodka, powiedział: "Proszę, pomóżcie nam, również wy w Europie, podążać w odpowiednim kierunku, nadać wagę szkoleniom, tak aby podążały w tym kierunku, co umożliwi tak wielu młodym ludziom znalezienie pracy; pomóżcie nam również unowocześnić kontakty pomiędzy uniwersytetami a biznesem”.
Dokładnie tu leży sedno tego sprawozdania: dziś 20 % młodych Europejczyków pozostaje bez pracy, z czego około 30 % to absolwenci studiów; jest to tak wysoki odsetek, że zmuszeni jesteśmy zadać sobie bardzo poważne pytanie - o to, jak należy podchodzić do kwestii szkolenia młodych osób, aby weszły do świata pracy w tych czasach, w tej Europie, w tym zglobalizowanym świecie.
W niniejszym sprawozdaniu chcieliśmy zatem zająć się bezpośrednio tym, jak poprawić powiązania pomiędzy uniwersytetami a biznesem, uwypuklając pewne kluczowe sprawy - w pierwszym rzędzie, priorytet jednej z mocnych stron Unii Europejskiej, a mianowicie zdolności jej obywateli do dostosowywania się do stale zmieniających się warunków na rynku pracy; faktem jest, że już nie ma czegoś takiego jak "praca na całe życie”, i że obecnie szkolenie i przekwalifikowywanie są niezbędne.
A więc pierwszą kwestią jest uczenie się przez całe życie; drugą, która naszym zdaniem ma fundamentalne znaczenie, jest mobilność. Obecnie ważne jest, co zaznaczyliśmy w naszym sprawozdaniu, aby podkreślać, że mobilność pomiędzy państwami i pomiędzy uniwersytetami oraz biznesem to klucz do osiągnięcia lepszej współpracy pomiędzy tymi dwoma światami i zachęcamy nie tylko do rozszerzania i rozwoju indywidualnych programów mobilności, takich jak Erasmus dla młodych przedsiębiorców czy Erasmus dla uczniów przyuczających się do zawodu, ale również do tworzenia programów studiów podyplomowych European Masters of Excellence we współpracy z różnymi uniwersytetami i przy aktywnym uczestnictwie przedsiębiorstw. Co więcej, należy stwarzać warunki do powstawania przedsiębiorczych uniwersytetów.
Takie rezultaty można osiągnąć na przykład poprzez wprowadzenie systemu bonów wiedzy - takich jak obecnie używane w wielu państwach członkowskich - umożliwiających zwłaszcza MSP poprawę ich zdolności badawczych bez ograniczania niezależności, autonomii i publicznego charakteru uniwersytetów.
Trzeci kluczowy punkt dotyczy badań naukowych, obserwujemy mianowicie coraz większą mobilność naukowców - zarówno w krótkim, jak i w dłuższym okresie - przemieszczających się pomiędzy państwami, pomiędzy uczelnią a biznesem - co traktujemy jako imperatyw poprawy transferu wiedzy. Wreszcie, możliwość rozszerzenia przykładów dobrej praktyki, w tym obszarze która istnieje w wielu krajach.
Pani przewodnicząca, co się tyczy tego sprawozdania oraz znakomitej pracy wykonanej przez komisję, aby podsumować, posłużę się przykładem. Jesteśmy przekonani, że Europa nie wygra bitwy z Chinami ani innymi krajami rozwijającymi się przy pomocy niskich pensji, ale dzięki temu, że posiada wysoko wykwalifikowanych pracowników oraz wysoce konkurencyjne przedsiębiorstwa; w tym procesie największą wagę przykłada się do tego, że środowiska akademickie i przedsiębiorcy zdają sobie sprawę z wzajemnych zależności, oraz że władze na każdym szczeblu mają swój udział w wypracowywaniu bardziej skutecznych metod współpracy.
Günther Oettinger
Pani przewodnicząca, szanowni posłowie! Niniejsze sprawozdanie stanowi odpowiedź na nasz komunikat w sprawie dialogu środowiska akademickich z przedsiębiorcami. Chciałbym podziękować tym wszystkim, którzy wnieśli tu swój wkład, w szczególności członkom Komisji Kultury i Edukacji oraz Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii. Chciałbym zwłaszcza podziękować panu posłowi Schmittowi, który złożył rezygnację z pełnionej przez siebie funkcji sprawozdawcy.
Współpraca pomiędzy uniwersytetami i biznesem stanowi jedną z opcji - nie, jest czymś więcej, jest niezbędna. Pytanie dotyczy jedynie tego, jaką formę powinna przyjąć, aby była odpowiednia dla obu stron. Lepsza, bardziej intensywna współpraca zachęca do wymiany i rozpowszechniania wiedzy, zarówno w biznesie, jak i na uczelniach.
Kontakt z prawdziwymi problemami i rozwiązaniami, możliwy dzięki odpowiednio przystosowanym programom nauczania i stażom, wzbogaca proces uczenia się studentów i przygotowuje ich do przyszłego życia zawodowego. Regularna i długoterminowa współpraca rodzi zaufanie i może prowadzić do ambitnego partnerstwa oraz projektów współpracy, które przyniosą korzyści zarówno biznesowi, jak i uniwersytetom, zarówno w postaci badań naukowych, rozwoju, jak i praktyki.
Nowe tendencje na rynku pracy oraz nowe technologie wpływają na zmianę wymagań stawianych absolwentom, i tak będzie w kolejnych dziesięcioleciach. Aby utrzymać i poprawić jakość życia, pracownicy muszą mieć możliwość stałego aktualizowania swojej wiedzy oraz umiejętności, a będzie to jeszcze bardziej potrzebne, jeżeli weźmiemy pod uwagę zmiany demograficzne w Europie w kolejnych latach.
Jest nam potrzebny otwarty, elastyczny i dynamiczny dialog pomiędzy wszystkimi zaangażowanymi stronami. Z tego powodu Komisja Europejska stworzyła europejskie forum dialogu pomiędzy uczelniami a przedsiębiorcami - EU Forum for University Business Dialogue.
Forum oferuje wszystkim swoim uczestnikom platformę do dyskusji i wymiany przykładów najlepszej praktyki oraz uczenia się od siebie nawzajem. Komisja Europejska odgrywa tutaj rolę moderatora, pomagając usuwać bariery pomiędzy tymi dwoma światami.
Jak do tej pory europejskie forum dialogu pomiędzy uczelniami a przedsiębiorcami spotkało się trzy razy w Brukseli; zorganizowano też liczne fora tematyczne poświęcone takim zagadnieniom, jak rozwój programów nauczania, przedsiębiorczość, kształcenie ustawiczne, transfer wiedzy, zarządzanie uczelnią, mobilność, nowe umiejętności w nowych zawodach oraz współpraca pomiędzy uniwersytetami i biznesem w trakcie obecnego kryzysu.
We współpracy z Europejską Fundacją Kształcenia (European Training Foundation - ETF) w Parlamencie Europejskim w grudniu 2009 roku odbyło się forum tematyczne poświęcone krajom trzecim. Następne forum zorganizowano w marcu 2010 roku i dotyczyło ono możliwości rozszerzania sfery działania forum na współpracę pomiędzy szkołami i biznesem.
Bardzo niedawno, 4 i 5 maja, odbyło się w Brukseli ostatnie europejskie forum dialogu pomiędzy uczelniami a przedsiębiorcami, którego priorytety były następujące: współpraca uniwersytetów z małymi i średnimi przedsiębiorstwami, współpraca uniwersytetów z przedsiębiorstwami w obszarze innowacyjności, współpraca uniwersytetów z przedsiębiorstwami w obszarze jakości kształcenia. Te kwestie zostały również omówione w państwa sprawozdaniu.
Chciałbym skorzystać z okazji i podziękować pani poseł Doris Pack za udział w spotkaniu otwierającym to wydarzenie.
Bardzo doceniamy pozytywną reakcję na nasz komunikat, która znalazła odzwierciedlenie w przedstawionym dzisiaj sprawozdaniu. Potrzebna jest większa współpraca pomiędzy udziałowcami w oparciu o wzajemne zaufanie, szacunek i przejrzystość. Dlatego nie tylko popieramy wzrost ekonomiczny, ale również generowanie społecznych korzyści w najszerszym znaczeniu tego słowa - poprzez udzielanie pomocy ludziom, którzy tego potrzebują, aby mogli sobie poradzić w tym szybko zmieniającym się społeczeństwie i świecie pracy.
Georgios Papanikolaou
Pani przewodnicząca! Powinienem zacząć od złożenia życzeń panu posłowi Schmittowi, który odszedł z Parlamentu Europejskiego - życzę samych sukcesów na nowym stanowisku. Praca z nim była przyjemnością, przynajmniej w okresie, odkąd jestem członkiem Parlamentu.
Rozwój edukacji, badań i innowacyjności, jak już podkreślaliśmy wcześniej w strategii do roku 2020, ma kluczowe znaczenie dla przyszłości Europy. Jednakże jeżeli mamy osiągnąć te cele, prawdą jest także, że trzeba zauważyć trudności, które w dzisiejszych czasach stoją przed naszą młodzieżą przy okazji procesu przechodzenia z okresu studiów do życia zawodowego, co również trwa dłużej z powodu kryzysu.
Również wszyscy zgadzamy się, że w wielu państwach członkowskich systemy kształcenia mają słabe punkty, zarówno w zakresie standardów jak i szkolenia uczniów i studentów. Szkolenie, i tu nie powinniśmy mieć wątpliwości, nie może być rozpatrywane w oderwaniu od współczesnych wymagań rynku pracy, i w tym względzie musimy wykorzystać wszelkie środki, jakie mamy do dyspozycji, aby pomóc młodym ludziom.
Pan poseł Scurria odniósł się wcześniej do mobilności. Ja dodałbym nowe technologie i, oczywiście, oprócz uczenia się przez całe życie i edukacji formalnej, przez którą rozumiem uniwersytety, mamy też na myśli edukację pozasystemową i edukację nieformalną, przez którą młodzi ludzie również zyskują umiejętności. Wykształcenie i praca to pojęcia wzajemnie powiązane. W rezultacie musimy szukać dialogu pomiędzy systemami kształcenia a pracodawcami i pogłębiać go.
Wszyscy mówimy, że naszą młodzież trzeba wyposażyć w kwalifikacje i umiejętności, jesteśmy również w pełni świadomi, że mniejsze są dzisiaj szanse młodych ludzi bez umiejętności. Jakiego rodzaju umiejętności? Umiejętności, których potrzebuje rynek pracy, które zachęcą do tworzenia innowacyjnych idei i inicjatyw. Nie ma czasu do stracenia, bezrobocie rośnie, a my wszyscy mamy obowiązek zaangażowania się w ten dialog oraz jak najszybszego zintegrowania tej współpracy.
Mitro Repo
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Ja również gratuluję panu Schmittowi objęcia urzędu marszałka Parlamentu Węgier.
Oczywiście, uniwersytety europejskie muszą się stale rozwijać, co pozwoli nam zmierzyć się z nowymi wyzwaniami społecznymi i stale rosnącą konkurencją międzynarodową. Po prostu nie możemy sobie pozwolić na pozostanie tam, gdzie jesteśmy. Wysoki poziom umiejętności i wiedzy fachowej oraz gospodarka oparta na wiedzy są i muszą być podstawą społeczeństwa europejskiego tak obecnie, jak i w przyszłości. W tym sensie ważne jest, aby zwracać więcej uwagi na dialog pomiędzy uniwersytetami i biznesem oraz podejmować próby usunięcia trudności, które hamują współpracę. Obejmują one problemy związane z prawami własności intelektualnej oraz innowacyjnością.
W Finlandii mamy świetny przykład współpracy pomiędzy biznesem a uniwersytetami - Uniwersytet Aalto, który został tak nazwany dla upamiętnienia sławnego finlandzkiego architekta Alvara Aalto. Jest to uniwersytet kształcący w wielu dziedzinach, który stanowi połączenie trzech bardzo szanowanych uczelni: Helsinki School of Economics, University of Art and Design Helsinki oraz Helsinki University of Technology. Ekonomia, estetyka i technologia funkcjonują w symbiozie.
Podejście interdyscyplinarne, zwłaszcza nowe platformy - projektowanie, media i czynnik napowierzchniowy - pozwalają zespołom akademickim prowadzić badania, a studentom współpracować ściśle z firmami i organizacjami. Wysokiej jakości, nowe dane uzyskane w wyniku badań trafiają bezpośrednio do systemu edukacji, co oznacza, że studenci mogą bezpośrednio korzystać z najnowszych informacji potrzebnych na rynku zatrudnienia.
Musimy jednakże ostrożnie rozważyć to, w jaki sposób i na jakich warunkach chcemy poprawić współpracę przedsiębiorców ze środowiskami akademickimi. Kluczowe znaczenie ma przestrzeganie zasady niezależności uniwersytetów oraz tradycja wolności badań w każdych okolicznościach. Ostatecznie, niebezpieczeństwem jest prywatyzacja sektora uniwersyteckiego, ale czy to jest kierunek, w którym powinna zmierzać Europa?
Podstawą niezależnego systemu szkolnictwa wyższego jest odpowiednie finansowanie publiczne. Uzależnianie uniwersytetów od finansowania prywatnego jest niepokojące, ponieważ zezwala na przesunięcie władzy od środowisk akademickich w kierunku tych, które dostarczają fundusze. To dlatego należy zwrócić szczególną uwagę na systemy zarządzania szkołami wyższymi.
Morten Løkkegaard
Pani przewodnicząca! Chciałbym podziękować wszystkim sprawozdawcom za doskonałą współpracę. Jako kontrsprawozdawca w tej sprawie dla grupy Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy, jestem bardzo zadowolony ze sprawozdania. Udało nam się osiągnąć porozumienie w sprawie sprawozdania zawierającego rekomendacje dotyczące poprawy współpracy środowisk akademickich z przedsiębiorcami - sprawozdania, które przede wszystkim zawiera ściśle określone inicjatywy w zakresie modernizacji uniwersytetów. Europejskie uniwersytety, jak wszyscy wiemy, pozostają daleko w tyle za światową elitą, i ten fakt ma istotne konsekwencje dla konkurencyjności Europy. Dlatego nie dziwi mnie, że edukacja, badania i innowacyjność otrzymały wysoki priorytet zarówno w programie prac Komisji, jak i strategii Europa 2020. Oczywiście, mam nadzieję, że większość poprze to podwyższenie statusu priorytetu tej polityki a także zwiększenie jej finansowania. W obecnej sytuacji musimy wykraczać myślami poza konwencjonalne ramy naszych systemów kształcenia; możemy zacząć od wyburzania muru pomiędzy uniwersytetami a obszarem, który odnosi korzyści z wyników pracy uniwersytetów, a mianowicie biznesu.
Koncentrujemy się w szczególności na dwóch kwestiach, i o każdej powiem kilka słów. Po pierwsze, chciałbym wspomnieć o modernizacji programów nauczania. Istotne jest, aby położyć większy nacisk na interdyscyplinarność oraz rozwój umiejętności, które są w praktyce wymagane w świecie biznesu.
Uniwersyteckie przedmioty muszą w większym stopniu odzwierciedlać wymagania rynku pracy i tak też je należy opracowywać, na przykład w formie programów nauczania bardziej skierowanych na potrzeby biznesu, w których uaktualnianie powinno się z kolei zaangażować środowisko biznesowe. Drugą sprawą, o której pragnę wspomnieć, jest mobilność. Ważne jest zmniejszenie różnic pomiędzy środowiskami akademickimi a przedsiębiorcami, a w tym celu potrzebne są osoby, które wypełnią tę lukę. Praktyki studenckie są dobrym przykładem tego, jak studenci uniwersytetów mogą zdobyć doświadczenie zawodowe, a następnie wykorzystać to doświadczenie podczas studiów. Równocześnie tego typu zajęcia lepiej przygotowują tych studentów do wejścia na rynek pracy. Zdecydowanie, praktyki studenckie należy w Europie wspierać i promować.
Badania mogą również budować pomosty pomiędzy uniwersytetami a biznesem. Wcześniej wspomniałem o moim hobby, a mianowicie programie doktoranckim z zakresu biznesu w Danii, w ramach którego pracownik duńskiego przedsiębiorstwa może uzyskać doktorat na duńskim uniwersytecie przy pomocy grantu publicznego. I rzeczywiście, 3 lutego 2010 r. zorganizowałem debatę w Parlamencie w Brukseli, w której uczestniczyli przedstawiciele zarówno świata biznesu, jak i środowisk akademickich o dość zdecydowanych poglądach; program studiów doktoranckich UE stanowiłby najbardziej pożyteczne narzędzie służące promocji specjalistycznych badań i konkurencyjności w dziedzinie biznesu europejskiego, przyczyniając się do zwiększonej liczby miejsc pracy oraz wzrostu gospodarczego. Otrzymał on w ten sposób jednogłośne poparcie obu stron. Co więcej, jest to najbardziej skuteczna metoda łączenia doświadczeń biznesu i wiedzy praktycznej z uniwersytecką, przez co nauczanie staje się bardziej skoncentrowane na umiejętnościach i wiedzy, które odgrywają istotną rolę w wymaganiach rynku pracy. Ten program można zintegrować z istniejącym programem "Marie Curie”, być może w ramach programu partnerstwa między uczelniami a przemysłem - Industrial Academic Partnership, przez co uzyskano by lepszą realizację celów procesu bolońskiego. Cieszę się, że jutro będziemy mogli przyjąć sprawozdanie, które zawiera rekomendację w sprawie ustanowienia właśnie takiego programu.
Malika Benarab-Attou
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Chciałabym podkreślić znaczenie przedmiotowego sprawozdania dla rozpoczęcia w naszym Parlamencie debaty na temat pozycji i roli uniwersytetów w Europie. Te uniwersytety trzeba zasadniczo zachęcać do uczestnictwa w integracji europejskiej od wewnątrz, aby nie tylko obserwowały ją od zewnątrz.
W historii Europy uniwersytety zawsze były miejscami spotkań, wymiany wiedzy, rozwoju myśli i kształcenia w różnych dyscyplinach. Obecnie skutki kryzysu oraz bezrobocia nie mogą powodować ograniczania roli uniwersytetów jako źródła pracowników z przygotowaniem zawodowym, którzy są gotowi do natychmiastowego podjęcia pracy, ponieważ w naszych zmieniających się społeczeństwach zdolność do zmiany zawodu staje się niezbędna.
Z drugiej strony, uniwersytety jako ośrodki kształcenia i szkolenia na poziomie wyższym muszą również umożliwiać studentom naukę krytycznego, analitycznego myślenia, ponieważ pozwoli im to zrozumieć świat, w którym żyjemy oraz mądrze wykorzystywać własne umiejętności zawodowe.
Europejskie uniwersytety muszą stworzyć warunki umożliwiające kształcenie ustawiczne, uczestniczyć w rozwoju życia intelektualnego oraz odgrywać główną rolę w społeczeństwie opartym na wiedzy w dzisiejszym cyfrowym świecie.
Oldřich Vlasák
Wykształcenie jest zdecydowanie naszym priorytetowym celem; ale jakiego rodzaju wykształcenie? Kiedyś w tygodniku "The Economist” opublikowano wyniki badań, według których 80 % wiedzy fachowej i umiejętności, jakie menedżerowie dużych przedsiębiorstw uważają za kluczowe, w ogóle jest przedmiotem nauczania na uczelniach. Efektem tego są fatalne wyniki w zakresie zatrudnienia absolwentów uniwersytetów.
Zapewne wszyscy się zgodzimy, że rozwiązaniem jest wypracowanie powiązań pomiędzy przedsiębiorstwami a uniwersytetami. Wskazywano to wielokrotnie w różnych dokumentach, łącznie z kartą lipską na rzecz zrównoważonego rozwoju miast europejskich. Jednakże kluczową sprawą jest to, w jaki sposób wypracujemy te powiązania. Moim zdaniem, właściwą drogą jest wymaganie kilkumiesięcznej praktyki zawodowej, i to nie tylko od studentów, ale także od profesorów, jako integralnego elementu procesu uczenia przez całe życie. Konieczne jest, aby nie tylko studenci, ale także nauczyciele mieli regularnie kontakt z panującymi w świecie realiami. Współfinansowanie takich praktyk zawodowych powinno stać się integralną częścią budżetów uczelni wyższych. Dla przedsiębiorstw ten proces oznacza inwestowanie znacznego wysiłku, a często i znaczne koszty.
Marie-Christine Vergiat
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Proszę mi wybaczyć, ale muszę zakłócić tę cudowną jednomyślność, jaka panuje w tej Izbie.
Rezolucja, którą dziś się nam przedstawia odnosi się do wyzwań w relacjach pomiędzy uniwersytetami i biznesem w związku z wdrażaniem cieszącego się złą sławą procesu bolońskiego. W obu komisjach, które analizowały ten tekst, wykonano ogromną pracę, opracowano liczne poprawki w oryginalnym tekście, próbując uwzględnić prawdziwe wyzwania w tym obszarze. Wszyscy próbujemy zrozumieć aspiracje młodzieży. Wszyscy staramy się dać młodym ludziom najlepsze narzędzia, które pomogą im w znalezieniu pracy. Bezrobocie wśród ludzi młodych jest zasadniczo niedopuszczalne. Ale czy to oznacza, że - jak sugerują pewne akapity rezolucji - powinniśmy uznać uniwersytety tylko za maszyny zdolne do spełnienia potrzeb przedsiębiorstw oraz świata biznesu z wyłączeniem wszystkich innych? My, członkowie Konfederacyjnej Grupy Zjednoczonej Lewicy Europejskiej/Nordyckiej Zielonej Lewicy, tak nie uważamy.
Nie, bogactwo naszych uniwersytetów to również coraz większa liczba absolwentów o bogatym i różnorodnym zasobie wiedzy intelektualnej, a nie tylko o umiejętnościach związanych z pracą. To jest prawdziwy klucz do ustawicznej mobilności.
W wielu krajach UE panuje coraz mniejsza zgodność wśród osób ze świata uniwersyteckiego. My - grupa GUE/NGL - uważamy, że należy ich słuchać. Domagamy się opracowania szeroko zakrojonego sprawozdania w sprawie procesu bolońskiego. Nie będziemy głosować za tą rezolucją, która zachęca uniwersytety tylko do spełniania potrzeb biznesu, ignorując innych udziałowców życia gospodarczego i społecznego, które nie ogranicza się wyłącznie do przedsiębiorstw.
Derek Roland Clark
w imieniu grupy EFD. - Pani przewodnicząca! Dlaczego w tym sprawozdaniu jest mowa o zwiększeniu współpracy międzynarodowej na poziomie uczelni wyższych? Uniwersytety dzielą się ze sobą informacjami od wieków, zanim jeszcze powstała UE. Renesans, obejmujący okres od XIV do XVII wieku, przyniósł gwałtowny rozwój intelektualny, rozprzestrzeniający się od Florencji na całą Europę poprzez uniwersytety. Sztuka, muzyka, literatura i nauki ścisłe tętniły życiem, dzięki czemu powstały niezliczone prace, które wzbogacają nas do dzisiaj.
A co z modernizacją? Czy oczekujemy w przyszłości rozwoju technologicznego? Jeśli tak, dzisiejsza sceneria wygląda równie obiecująco. Uniwersytety w innych częściach świata mogą nas wyprzedzać, ale przecież swe początki zawdzięczają uniwersytetom europejskim. Taka fala wyższego wykształcenia często wraca do domu. Uniwersytety brytyjskie przyjmują na studia podyplomowe studentów z całego świata, pragnących się dalej kształcić i dzielić się wiedzą, nie tylko w zakresie handlu i przemysłu. Ale nie ma potrzeby upolityczniania wyższego wykształcenia poprzez takie programy, jak proces boloński i Erasmus.
Nie potrzebujemy programów w zakresie wielokulturowości, wielojęzyczności ani żadnych innych "ści”, do których i tak dojdzie, kiedy studenci z całego świata spotkają się i poznają w miasteczku studenckim. Jeżeli chcecie służyć nowoczesnemu i przyszłemu światu, zadbajcie o to, aby uniwersytety otrzymały odpowiednie finansowanie, zachęcajcie tych studentów, którzy chcą studiować za granicą, a następnie po prostu zostawcie ich w spokoju, aby mogli się zająć sobą.
Martin Ehrenhauser
(DE) Pani przewodnicząca! Jak wiemy, połączenie świata biznesu i uczelni wyższych jest już od pewnego czasu faktem. Taka sytuacja doprowadziła do obecnego, bezmyślnego podejścia "jedno rozwiązanie dla wszystkich”, zgodnie z którym częściowo sprywatyzowane uczelnie działają jako przedsiębiorstwa kontrolujące, których domyślnym celem ma być planowanie wyników edukacyjnych. Wiara, że takie partnerstwo nagle przyczyni się do modernizacji, tylko pokazuje nam, jak leniwa i nietwórcza jest nasza debata o polityce edukacyjnej.
Żyjemy w czasach rewolucji technicznej. Systemy cyfrowe zmieniają nas, zmieniają sposób, w jaki działamy i myślimy, nasze umiejętności kognitywne i - ostatecznie - nasz mózg. Dlatego potrzebujemy rewolucji w zakresie badań i nauczania, które dostosują się do tej sytuacji. W tych czasach zmian dalsze wykłady na temat zależności uniwersytetów od tego podsystemu naszego społeczeństwa jako kroku w kierunku modernizacji, pomimo faktu, że takie powiązanie w ciągu ostatnich dziesięciu lat nie doprowadziło do żadnej znaczącej poprawy, również pomijają znaczenie nauczania oraz badań dla społeczeństwa jako całości.
Tym, czego naprawdę potrzebujemy w tych czasach zmian, są dociekliwość i kreatywność w dziedzinie nauki, jednak są one przecież pochodnymi możliwości wolnego myślenia, a nie ulegania naciskom, które obejmują również te ze świata biznesu. Młody umysł, młody mózg z potencjałem musi mieć wolność poszukiwania. To, co państwo przedstawili dziś w sprawozdaniu, stanowi tego dokładne przeciwieństwo.
Niniejsze sprawozdanie stanowi przykład przestarzałego i błędnego sposobu myślenia. Całe to sprawozdanie nie jest kreatywne, a nawet odważyłbym się je nazwać bezużytecznym. To toporne zdania, połączone w wielostronicową całość, które mają ukryć brak treści. W austriackim systemie edukacji otrzymaliby państwo od razu ocenę negatywną.
Doris Pack
(DE) Pani przewodnicząca! Zwracając się do pana posła Ehrenhausera chciałabym powiedzieć, że powinien odwiedzić nasze uniwersytety i samemu przekonać się, na ile są kreatywne, i że żaden student nie znajduje się w sytuacji uzależnienia tylko dlatego, że być może otrzymał stypendium finansowane przez przedsiębiorców. To samo tyczy się również pana posła Repo i pani poseł Vergiat.
Powinniśmy skupić się na tym, aby ta współpraca pomiędzy edukacją a biznesem uwzględniała w szczególności małe i średnie przedsiębiorstwa. Musimy również zapewnić, aby MSP traktowano w sposób lepszy, szybszy i mniej biurokratyczny w sprawach dotyczących programów badawczych. Jest to ważne i wspomniano o tym również w sprawozdaniu, panie pośle. Gdyby pan je przeczytał, zrozumiałby pan, że jest to coś zupełnie nowego.
Dlatego w tym obszarze jest potrzebna szersza współpraca jeśli chodzi o uniwersytety i MSP. Współpraca ta jest potrzebna na szczeblach lokalnym, krajowym i międzynarodowym. Kiedy przedsiębiorcy i uczelnie współpracują ze sobą, nie można zakładać, że jedni będą koniecznie uczyć się od drugich, ponieważ jedni szkolą tych, których kiedyś mogą zatrudnić ci drudzy w swojej firmie. W tym względzie powinniśmy zapewnić, aby pieniądze płynęły z biznesu do uczelni, ponieważ władze publiczne mają coraz mniej pieniędzy, i nie mogą pozwolić sobie na udostępnienie dodatkowych środków w tych obszarach.
Jestem wdzięczna każdemu takiemu przedsiębiorcy, jak również małym średnim i dużym firmom, które finansują edukację, ponieważ tym, czym się ostatecznie zajmują, jest szkolenie nowego pokolenia, które będzie później wspierać rozwój gospodarczy. Musimy wspierać uczelnie. Musimy zapewnić bliższą współpracę pomiędzy instytucjami publicznymi oraz sektorem prywatnym i zapewnić przestrzeń dla prywatnego finansowania innowacji. Dlatego niniejsze sprawozdanie trafia dokładnie w sedno problemu.
Oczywiście, szkoleniem pracowników powinni zajmować się ci, którzy wiedzą, co to znaczy być przedsiębiorczym i co to znaczy być menedżerem. Musimy zadbać o to, aby nauczyciele i studenci zostali wyposażeni w odpowiedni zestaw narzędzi oraz zachęcać biznes do udziału w aktywnym przygotowywaniu materiałów do nauczania przedsiębiorczości.
Uwagi panów posłów Repo i Ehrenhausera stoją w sprzeczności z faktami i chciałabym zaprotestować przeciwko określaniu sprawozdania jako nudne i głupie. Nie, jest ono dobre. Chciałabym podziękować panu posłowi Pálowi Schmittowi, który pełni obecnie funkcję marszałka parlamentu Węgier.
Mary Honeyball
Pani przewodnicząca! Większość z nas tu obecnych zgadza się, że powinniśmy wspierać nasze uniwersytety oraz naszą młodzież. Chociaż uważam - zapewne podobnie jak większość z zebranych - że uczelnie są i, oczywiście, powinny być autonomiczne; to jednak one również funkcjonują w prawdziwym świecie i muszą uwzględniać to, co się w nim dzieje, zwłaszcza dlatego, że studenci będą je opuszczać z zamiarem zdobycia pracy w realnym świecie.
Sądzę, że to jest sprawa, którą tak naprawdę omawiamy. Rozmawiamy o tym, jak uczelnie mogą utrzymać wysokie standardy akademickie, a równocześnie przygotować studentów do pracy. To dlatego ten dialog - kontakt pomiędzy uczelniami a sektorem biznesu - jest taki ważny, to dlatego spędziliśmy tak wiele czasu pracując nad tym zagadnieniem, i dlatego pan poseł Schmitt tak długo przygotowywał przedmiotowe sprawozdanie.
Sądzę, że potrzebujemy prawdziwego dialogu pomiędzy pracodawcami, i to pracodawcami na wszystkich szczeblach. Zgadzam się, że MSP są ważne, ale uważam, że musimy również zastanowić się nad rozmowami z dużymi korporacjami a także z sektorem publicznym, pracodawcami z sektora publicznego na szczeblach krajowym, regionalnym i lokalnym, służbą zdrowia i w gruncie rzeczy wszystkimi tymi, którzy zatrudniają pracowników, ponieważ właśnie w ten sposób możemy zadbać o spadek poziomu bezrobocia wśród absolwentów i o szansę dla naszych młodych obywateli.
W ramach tego bardzo ważne jest utrzymanie odpowiedniego poziomu finansowania publicznego uczelni - a wiem, że w niektórych państwach członkowskich coraz częściej staje się to problemem. Jeśli nie dostaniemy tych pieniędzy i jeśli uczelnie nie będą w odpowiedni i właściwy sposób finansowane, to nie będzie ani zrównoważonych programów, ani zrównoważonej dyscypliny; nie będziemy też mogli dać naszym studentom szans, których potrzebują.
A zatem wzywam wszystkich do poparcia tego ważnego sprawozdania i głosowania za nim, abyśmy mogli poczynić dalsze kroki i z optymizmem patrzeć na przyszłość naszych uniwersytetów, studentów i pracodawców.
Marek Henryk Migalski
(PL) Po pierwsze chciałbym podziękować, że znalazła uznanie moja poprawka, która zaprasza do tego forum dialogu, o którym mówił pan komisarz, kraje spoza Unii Europejskiej. To pozwoli nam korzystać z doświadczeń uniwersytetów amerykańskich, które w moim przekonaniu są najlepszymi uniwersytetami na świecie i warto byłoby, gdyby uniwersytety korzystały z tego, a jednocześnie dzielić się naszymi doświadczeniami z innymi krajami, np. krajami byłego Związku Radzieckiego.
Ale to, co wydaje mi się tutaj najważniejsze, to jest podkreślenie, że w tym dialogu między światem biznesu a światem uniwersytetu, nie powinniśmy zapominać, że uniwersytet - uczelnia wyższa - jest samodzielną samoistną jednostką, której celem jest poszukiwanie prawdy, bezinteresowne poszukiwanie prawdy. Tak powstawały uniwersytety we Włoszech, w Niemczech, we Francji, w Polsce i myślę, że nie powinniśmy zapominać, że ten cel powinien przyświecać również uniwersytetom dzisiaj, zaś współpraca z biznesem nie powinna ograniczać czy zmniejszać tego zbożnego dzieła poszukiwania prawdy, bezinteresownego poszukiwania prawdy.
Rui Tavares
(PT) Pani przewodnicząca! Uniwersytety to podstawa Europy, stanowią zapewne nasze najlepsze dzieło. Europa istniała już w XII wieku na uniwersytetach w Bolonii, Coimbrze, Oksfordzie i na Sorbonie, długo przed powstaniem politycznej Europy. Jednakże świat biznesu i zarządzanie biznesem, jakie znamy dzisiaj, liczy sobie 30 lub 40 lat; zaczęło się po wojnie. Jest to jedna z tych rzadkich okazji, kiedy poseł z lewicy zada państwu konserwatywne pytanie, więc proszę ją jak najlepiej wykorzystać.
Czy naprawdę chcemy poświęcać się wielowiekowemu dziełu Starego Kontynentu, czy raczej ideologii biznesowej, która ma kilkadziesiąt lat? Poświęcanie się światu biznesu, co robimy w ostatnich dziesięcioleciach, jest nieuchronnie poświęcaniem się na krótki okres, i o to tu chodzi. Obecnie szkoli się inżynierów tworzyw sztucznych, którzy za kilka lat będą bezrobotni, następnie szkolić się będzie menedżerów finansowych pewnego rodzaju, którzy stracą pracę za cztery lata; chcę w związku z tym zadać pytanie europejskim krajom, takim jak Portugalia czy Estonia.
Jaki jest państwa wybór? Czy woleliby państwo, aby państwa dzieci zdobyły wykształcenie, które będzie przystosowane do krótkoterminowych żądań rynku, czy też aby zdobyły wykształcenie jak najbardziej gruntowne i szerokie, jakie od zawsze zapewniały uniwersytety w Europie? Czy woleliby państwo, aby wykształcenie umożliwiało absolwentom obecność na rynku pracy teraz, czy też przez dziesiątki lat i przez resztę ich życia? Zostawiam państwa z tym pytaniem.
Jaroslav Paška
(SK) Po pierwsze, chciałbym pogratulować naszemu koledze posłowi, autorowi niniejszego sprawozdania, powołania go na nowe i ważne stanowisko marszałka parlamentu Węgier. Chciałbym również skorzystać z okazji i wyrazić nadzieję, że Pál Schmitt, poprzez swoją mądrość, szerokie spojrzenie na politykę, spokojne i roztropne przemówienia na tym stanowisku, przyczyni się do poprawy stosunków Węgier z sąsiadami.
Chciałbym teraz przejść do sprawy nowego partnerstwa na rzecz modernizujących się uniwersytetów. W moim mniemaniu, kluczowe dla całego tekstu zdanie znajduje się we wstępie do punktu drugiego projektu opinii Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, w którym napisano, że - cytuję - "określone w komunikacie wyzwania nie są nowe oraz do tej pory skutecznie się nimi nie zajęto”.
Mówiąc prościej, Komisja opracowała wizję, powtarzając i stawiając wyzwania, zapewne w nadziei, że w ten sposób coś osiągniemy, ale, niestety, do tej pory nie uzyskano w tym obszarze istotnej poprawy. Dlatego, być może, byłoby lepiej - tu zwracam się do pana komisarza - jak najszybciej przeprowadzić dokładną analizę przyczyn, z powodu których poprzednie wyzwania nie przyniosły oczekiwanego rezultatu, a następnie przygotować pragmatyczną definicję nowych i naprawdę skutecznych środków na rzecz prawdziwej współpracy na wysokim szczeblu pomiędzy uczelniami i przedsiębiorstwami produkcyjnymi.
Seán Kelly
(GA) Pani przewodnicząca! Pádraig Ó Conaire napisał kiedyś książkę zatytułowaną M'Asal Beag Dubh ("Mój czarny osiołek”), w której jest opis tego, jak osioł stał "tyłem do wiatru, ignorując życie, podczas gdy życie ignorowało jego”.
Z całym szacunkiem, ten opis może się stosować do profesorów uczelni wyższych, również w przeszłości, żyli oni bowiem w swoich wieżach z kości słoniowej głusi na świat, a świat pozostawał głuchy na nich, ale - na szczęście - wszystko się teraz zmieniło, i to całkowicie. W ostatnich czasach widziałem tego trzy doskonałe przykłady.
Po pierwsze, w Tralee, mieście z którego pochodzę, Instytut otrzymał w nagrodę tytuł "Europejskiego Regionu Przedsiębiorczości Roku” za pracę na rzecz biznesu i rozwoju przedsiębiorczości.
Po drugie, w trakcie rozmów i spotkań z nowym profesorem i rektorem University College Cork dowiedziałem się, że naprawdę angażują się oni w działania społeczności biznesowej i odwrotnie.
Najbardziej zachęcająca informacja ze wszystkich dotyczy naszej wizyty sprzed kilku tygodni w Santiago, gdzie uniwersytet opracował fantastyczny model zaangażowania w działania społeczności biznesowej i nawet stworzył swój własny bank, aby zachęcić do tworzenia nowych firm, które często nie mogą znaleźć funduszy na rozruch swojej działalności.
My, na szczeblu Unii Europejskiej, możemy wiele zrobić zachęcając, tworząc szanse rozwoju, a także ustanawiając współpracę w obszarze badań naukowych, którą można ostatecznie przekształcić w gospodarkę wiedzy oraz inteligentne miejsca pracy, o których mowa.
Nessa Childers
Pani przewodnicząca! Nauczyciele akademiccy są z natury skłonni do sporów, w związku z czym jako były wykładowca uniwersytecki i kierownik kursu z wielkim zainteresowaniem śledziłam irlandzką debatę wśród nauczycieli akademickich - mającą niezwykle publiczny charakter - na temat przyszłych kierunków rozwoju uczelni wyższych w Irlandii.
Ich opinie są zbieżne co do tego, że uniwersytety pozostają jednym z wielkich wynalazków Europy i że ich ciągły sukces jest kluczowy dla społecznego, politycznego i gospodarczego rozwoju Unii Europejskiej w przyszłości.
Jednakże nie wolno mylić sukcesu gospodarczego z rozwojem społecznym; w społeczeństwie jest podobnie jak i na uniwersytecie; szkolnictwo wyższe dochodzi więc do rozdroża, na którym jednym kierunkiem jest tradycyjne zdobywanie wiedzy przez studentów, a drugim - żądania nowoczesnej gospodarki napędzanej biznesem; sprawę tę należy traktować z największą troską.
Wzrost zysków i nowoczesny rozwój to integralne elementy dzisiejszych uczelni, ale wiele wydziałów nie ma związku z biznesem ani zawodami napędzanymi przez zysk - myślę tutaj w szczególności o sztuce i naukach humanistycznych - i ważne jest, aby starając się o równowagę pomiędzy sukcesem gospodarczym a intelektualnym, nowoczesne uniwersytety utrzymały niektóre związki uczelni z przeszłością, bardziej naiwną z finansowego punktu widzenia.
Elena Băsescu
(RO) Niestety, programy nauczania kładą zbyt duży nacisk na teorię, co oznacza, że studenci napotykają na problem z chwilą wejścia na rynek pracy. Ich edukacja musi w większym stopniu obejmować perspektywy praktyczne i radzenie sobie z realnymi problemami występującymi w środowisku ekonomicznym. To dlatego uważam, że relacje pomiędzy światem uczelni a światem biznesu należy pogłębić.
Co więcej, w uniwersytetach musi pojawić się większa wrażliwość na potrzeby świata biznesu, co pozwoli lepiej dostosować ofertę edukacyjną do wymagań rynku pracy. Umożliwi to studentom uzyskiwanie kwalifikacji i rozwijanie umiejętności wymaganych przez pracodawców. Wiele państw członkowskich, takich jak Francja, Niemcy, Włochy, Wielka Brytania czy Hiszpania, od wielu lat rozwija partnerstwo pomiędzy uniwersytetami a światem biznesu.
W ubiegłym roku w Rumunii rozpoczęto realizację projektu finansowanego z budżetu Unii Europejskiej; objęto nim 20 wydziałów, które otrzymały nowe programy nauczania, dostosowane do obecnych wymagań rynku pracy. Jedną z głównych korzyści z tego projektu jest to, że ogranicza on bezrobocie poprzez poprawę jakości oferty edukacyjnej i zmniejsza liczbę tych absolwentów z dyplomami, których nie można przystosować do potrzeb rynku pracy.
Takie partnerstwa nie mogą się ograniczać tylko do poszczególnych państw członkowskich. W obecnej sytuacji popieram upowszechnianie i rozszerzanie programów Erasmus, które powinny objąć młodych przedsiębiorców i uczniów przyuczających się do zawodu.
Cătălin Sorin Ivan
(RO) Chciałbym zacząć od gratulacji dla pana posła Pála Schmitta za spójne i przydatne sprawozdanie dotyczące obecnej sytuacji w szkolnictwie wyższym. Naszym głównym problemem jest to, że obecnie w każdym z 27 państw członkowskich Unii Europejskiej w miejsce młodych ludzi doskonale przygotowanych do rynku pracy mamy bezrobotnych. Istnieje ogromna przepaść pomiędzy tym, czego młodzi ludzie uczą się w szkole, a tym, czego pracodawcy wymagają na rynku pracy. Problem ten staje się tym bardziej dotkliwy w czasach kryzysu gospodarczego i finansowego, który jest związany - co oczywiste - z kryzysem również na rynku pracy.
Unia Europejska od wielu lat jest graczem na rynku światowym, a jej gospodarka opiera się w szczególności na wiedzy i innowacyjności. Jeżeli faktycznie chcemy mieć gospodarkę opartą na wiedzy i innowacyjności, musimy wyjść poza etap dyskusji i popierać zwiększenie inwestycji oraz partnerstwa publiczno-prywatnego i zachęcać do partnerstwa pomiędzy uczelniami a biznesem, co pozwoli wykorzystać w prawdziwej gospodarce odkrycia i wyniki badań naukowych przeprowadzanych na uniwersytetach.
Ja również byłem z Seánem Kellym w Santiago de Compostella, gdzie odwiedziliśmy miejscowy uniwersytet. Mogę państwu powiedzieć, że zobaczyliśmy bardzo przejrzysty model finansowania nowopowstających przedsiębiorstw oraz małych firm zakładanych przez studentów, którym uniwersytet umożliwił wzięcie kredytu bez żadnych poręczeń. Produkty z powodzeniem opracowane przez studentów na uniwersytecie znajdowały natychmiast praktyczne zastosowanie w lokalnej gospodarce. To jest model, który powinniśmy promować i powielać w całej UE.
Piotr Borys
(PL) Raport ten zbiega się z ważnymi celami strategii Europa 2020. Przypomnę, że w ciągu 10 lat liczba osób z wyższym wykształceniem ma wzrosnąć o 10% (z 30% do 40%) oraz nakłady państw członkowskich na badani i rozwój mają wzrosnąć do 3%. Biorcami i wykonawcami tych zadań będą głównie uniwersytety. A więc powinniśmy dokładnie sprawdzić te mechanizmy, które sprawdziły się najlepiej na świecie. Mówię o amerykańskich rozwiązaniach związanych z partnerstwem: biznes - uczelnie wyższe, jak urynkowiać wszystkie wyniki badań naukowych po to, aby często wspaniałe osiągnięcia naukowe nie leżały na półkach, ale były wdrażane właśnie w praktyce, a więc w biznesie.
Kolejną kwestią jest to, żeby skutecznie wdrożyć stypendia naukowe i wciągnąć w ten system przedsiębiorstwa. Należy w dużej mierze wspierać doktoraty, wykorzystać Europejski Fundusz Społeczny oraz istniejące już programy, chociażby taki jak Marie Curie. Jak tworzyć czytelne schematy partnerstwa publicznego, właśnie głównie w elementach parków technologicznych oraz inkubatorach przedsiębiorczości? Jak angażować się w małe i średnie przedsiębiorstwa, także z udziałem studentów? Te wszystkie rzeczy są bardzo ważne. Myślę, że ważne jest to, aby także nie inwestować wyłącznie w przestrzeń technologiczną, która jest istotna, ale także w system nauk humanistycznych, które także powinny mieć swój zakres współpracy z elementami publicznymi i z biznesem.
Ostatnia uwaga: dzisiaj Chiny posiadają tyle samo studentów ile posiada ich cała Unia Europejska. A więc mówienie o osiągnięciu wspólnych celów jest naszym wspólnym zadaniem i myślę, że udział biznesu w dialogu będzie skutecznym rozwiązaniem wygrania konkurencji światowej.
Teresa Riera Madurell
Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Komisja Przemysłu, Badań Naukowych i Energii chciałaby wyrazić swoje poparcie dla prac europejskiego forum dialogu pomiędzy uczelniami a przedsiębiorcami.
Uważamy, że jest to dobry instrument do pogłębienia tak ważnych relacji, jak te pomiędzy sektorami publicznym i prywatnym.
Jesteśmy przekonani, że w czasach kryzysu gospodarczego, kiedy młodzi ludzie mają większe problemy ze znalezieniem pracy, a firmy borykają się z większymi naciskami ze strony konkurencji, ta współpraca oznacza ekonomiczną i społeczną wartość dodaną, dzięki której zyskuje bezwzględne pierwszeństwo.
Ten dialog i współpraca muszą płynąć w obu kierunkach, ze strony popytu i podaży, i muszą obejmować szczeble krajowy i regionalny w celu określenia przykładów najlepszej praktyki, najlepszej polityki i najlepszych instrumentów.
Zgadzamy się, że zwiększenie przepływu pracowników pomiędzy ośrodkami badań i przedsiębiorstwami, wspieranie inwestycji sektora prywatnego na rzecz badań i rozwoju oraz starania o to, aby uniwersytety oddawały na rynek pracy dobrze przygotowanych pracowników, stanowią działania kluczowe.
Unia Europejska już podejmuje ważne kroki w tym kierunku, takie jak wspieranie platform technologicznych, wspólnych inicjatyw technologicznych i wszelkich form partnerstwa publiczno-prywatnego jak również Europejskiego Instytutu Innowacji i Technologii, zważywszy, że są to wyjątkowo interesujące inicjatywy we właściwym obszarze oraz takie, które nadal trzeba pobudzać.
Pani przewodnicząca! Na zakończenie członkowie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii pragną pogratulować sprawozdawcy wyników jego pracy oraz powołania na nowe stanowisko.
Joanna Katarzyna Skrzydlewska
(PL) Utworzone przez Komisję forum uczelni i przedsiębiorstw, wzmacniające współpracę między uczelniami a przedsiębiorstwami po to, aby pomóc uczelniom nawiązywać partnerstwo wykorzystujące wiedzę naukową i technologiczną, to właściwe rozwiązanie, o ile chcemy uczynić europejską gospodarkę dynamiczną i naprawdę konkurencyjną. Chciałabym jednak wspomnieć o kilku niedoskonałościach projektu Komisji.
Niektóre z zaleceń są zbyt ogólne i pozostawiają zbyt duże pole do interpretacji, np. użycie terminu "uczelnia" w odniesieniu do wszystkich placówek szkolnictwa wyższego bez względu na ich status. Brak jest instrumentów badawczych określających niedobory kwalifikacji na rynku pracy. Nie ma również mowy o jakimkolwiek systemie kształcenia i szkoleń, które pozwoliłyby te niedobory ograniczyć. W odniesieniu zaś do programu kształcenia przez całe życie nie uwzględniono szczególnej sytuacji osób nieposiadających wykształcenia uniwersyteckiego.
Podsumowując, obrany kierunek zacieśniający współpracę między uczelniami a przedsiębiorstwami wydaje się odpowiadać obecnym potrzebom rynku. Najważniejsze jednak zadania skupia się na państwach członkowskich, które muszą zadbać o efektywne wdrażanie proponowanych pomysłów, jeśli chcemy osiągnąć planowane zamierzenia.
(Oklaski)
Lara Comi
(IT) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! W Unii Europejskiej po przeprowadzeniu pierwszej oceny strategii lizbońskiej już myśli się o przyszłości, o kolejnym dziesięcioleciu. Wśród priorytetów strategii "Europa 2020” ten dotyczący inteligentnego wzrostu w oparciu zarówno o gospodarkę wiedzy, jak i innowacyjność jest bardzo widoczny.
Kluczem do podążania w tym kierunku jest integrowanie systemów kształcenia na poziomie średnim i wyższym w stosunku do rynku pracy. Kurs, którym należy podążać, pociąga za sobą wznowienie zainteresowania światem pracy oraz nabywanie umiejętności indywidualnych czy też tak zwany "trójkąt wiedzy”.
Dlatego Europa może zabezpieczyć swoje znaczenie na arenie międzynarodowej, jeżeli w obszarze nauki i innowacyjności będzie się działać w sposób bardziej jednolity, angażując wszystkich w ustalanie zarówno wzrostu, jak i rozwoju. W tym kontekście systemy oceny uniwersytetów w celu ustanowienia i pomiaru standardów skuteczności i jakości są zdecydowanie na odpowiednim miejscu. Dlatego już czas na przejście w kierunku tego nowego wymiaru jedności europejskiej, znanego jako "piąta wolność” lub wolny przepływ wiedzy i talentów.
W tym celu w Europie należy zaproponować uproszczenie pracy młodych badaczy poprzez organiczne związki z biznesem, aby spełnić ich potrzeby rozwoju. Do osiągnięcia tych celów konieczne jest inwestowanie w takie programy, jak Erasmus. W ten sposób studenci będą zachęcani do studiowania poza granicami własnych krajów z gwarancją uznania tych studiów przez uczelnie.
Corina Creţu
(RO) W momencie, kiedy potrzebujemy nowych instrumentów do stymulowania rozwoju gospodarczego, uważam, że ważne jest umożliwienie małym i średnim przedsiębiorstwom łatwiejszego dostępu do badań naukowych i rozwoju. Wiele z tych firm cierpi z powodu trudności w dostępie do finansowania, co oznacza, że nie są zdolne do przygotowania i opracowania nowych produktów albo zmiany wytwarzanych produktów, co z kolei skutkuje utratą konkurencyjności.
W przypadku uniwersytetów, zwłaszcza tych otrzymujących finansowanie publiczne, pożądana byłaby większa otwartość na potrzeby sektora MSP. Ograniczenie biurokracji i zwiększenie finansowania publicznego dla programów w zakresie badań naukowych i rozwoju, wskutek czego mogą pojawić się technologie i produkty, które mogą zostać przeniesione do MSP - wszystko to może ułatwić dostęp do finansowania tych programów w ramach funduszy strukturalnych.
Uniwersytety mogą również mieć swój wkład w szkolenie pracowników MSP jako część procesu uczenia się przez całe życie. Ustanowienie jednolitej europejskiej sieci ośrodków biznesu i innowacyjności to zachęcająca perspektywa.
Ja również chciałabym pogratulować sprawozdawcy.
Elena Oana Antonescu
(RO) Musimy zadać sobie pytanie, w jakim kierunku powinny zmierzać nasze systemy kształcenia i badań naukowych. Bardzo dużo się mówi o społeczeństwie opartym na wiedzy, ale zastanawiam się, czy ta koncepcja nie stała się po prostu chwytliwą frazą, która dobrze brzmi w mediach. Uważam, że zbyt mało się mówi o umiejętnościach w tym kontekście, a zbyt wiele o gromadzeniu wiedzy.
Jeżeli przeprowadzimy sondaż między studentami, wówczas okaże się, że pisanie prac stało się zajęciem, w którym wykorzystuje się kilka komunałów w celu wypełniania treści wymaganej przez nauczycieli. Są tacy, którzy będą musieli zaangażować się w środowisko gospodarcze, gdzie nie ma już zagwarantowanych recept na sukces. Uważam, że jeśli chodzi o świat biznesu, nie ma możliwości sprostania radykalnym zmianom wynikającym z kryzysu gospodarczego i finansowego. Będzie to również dotyczyło uczelni, które będą musiały przejść pewne transformacje, aby mogły przystosować się do ciągle zmieniającego się środowiska, co wymaga nabycia umiejętności, a nie tylko wiedzy.
Iosif Matula
(RO) Pragnę pogratulować panu Pálowi Schmittowi z dwóch powodów: powołania na nowe stanowisko oraz dobrze napisanego, szeroko zakrojonego sprawozdania, które zdecydowanie poprawi skuteczność relacji pomiędzy światem biznesu a uczelniami w Europie.
W momencie, kiedy wszystkie przyjęte strategie przewidują potrzebę posiadania dobrze wykształconych obywateli o umiejętnościach odpowiadających wymaganiom rynku pracy, uważam, że określone środki skierowane na poprawę wzajemnych powiązań pomiędzy dwoma obszarami są mile widziane.
Uważam, że cała UE wymaga zmiany podejścia i że potrzebne są takie środowiska biznesowe, które pomogą we wprowadzeniu zmian do programów uniwersyteckich, podobnie jak się to stało w Ameryce Północnej, poprzez oferowanie i finansowanie określonych kursów. Pomoże to studentom zapoznać się z rygorystycznymi wymaganiami przedsiębiorczości, a także sprawi, że wyższe studia w Europie staną się bardziej atrakcyjne na całym świecie. Praktyczne efekty dla społeczeństwa muszą obejmować wartość dodaną oraz wiedzę i wyniki współpracy pomiędzy uniwersytetami i przedsiębiorstwami, czego rezultatem jest dodatkowy rozwój, a zatem lepsze życie dla naszych obywateli.
Martin Ehrenhauser
(DE) Pani przewodnicząca! Bardzo dziękuję za ponowne udzielenie mi na krótko głosu. Wydaje mi się, że pan poseł nie rozumie różnicy pomiędzy szkoleniem a edukacją. W czasach, kiedy technologia przejmuje większość naszej pracy, coraz ważniejsze jest, aby uniwersytety kształciły obywateli na osoby dojrzałe, myślące analitycznie. Tego właśnie potrzebujemy. Dlatego potrzebujemy ludzi, którzy są w stanie zadawać dociekliwe pytania dotyczące procesów społecznych.
Ostatecznie jednak nie jest to cel dla biznesu. Biznes chce szkolić ludzi i ma prawo to robić, i bardzo dobrze, że tak się dzieje. Jednakże jest to tylko potrzeba jednego podsystemu naszego społeczeństwa, i nie określa ona potrzeb społeczeństwa jako całości.
Proszę mi pozwolić na jeszcze jeden krótki komentarz: potrzebujemy naukowej kreatywności oraz naukowej dociekliwości. Nie zgadzam się z opinią, że biznes jest w stanie kupić dociekliwość i kreatywność, której tak bardzo potrzebujemy, poprzez wyniki finansowe, i oczywiście nie wierzę w to. Nie!
Czesław Adam Siekierski
(PL) Badania, postęp naukowy, kształcenie studentów to główne zadania szkół wyższych. Priorytety strategii lizbońskiej to, najkrócej mówiąc, gospodarka oparta o wiedzę, innowację oraz badania naukowe. Jeśli nawet nie satysfakcjonują nas rezultaty tej strategii, to założone tam cele są nadal aktualne.
Jakie są formy realizacji wyżej wymienionych założeń i celów? Po pierwsze: współpraca między uczelniami wyższymi a gospodarką, konkretnymi firmami, finansowanie badań naukowych, stażów przez biznes. Po drugie: wymiany studentów, pracowników naukowych pomiędzy uczelniami różnych krajów, zwiększenie środków na stypendia. Po trzecie: finansowanie praktyk studenckich i zamawianych badań naukowych przez zakłady pracy. Po czwarte: dla pełnego wykorzystania wykształconych ludzi ważna jest mobilność tej kadry. Po piąte: rozwój ośrodków naukowo-badawczych w obszarze gospodarki.
Kończąc, chciałbym powiedzieć, że najlepszą inwestycją jest inwestycja w edukację młodego pokolenia, to ustawiczne kształcenie.
Petru Constantin Luhan
(RO) Częściowo się zgadzam ze sprawozdawcą. Chciałbym powiedzieć, że aby osiągnąć cele strategii EU 2020, potrzebujemy wiedzy i innowacyjności. I mowa jest tu nie o kupowaniu wiedzy, ale o inwestowaniu w system kształcenia, który jest dostosowany do wymagań rynku.
W tej chwili uniwersytety w Unii Europejskiej oferują naukowcom i studentom mniej atrakcyjne warunki niż uczelnie w Stanach Zjednoczonych. Jednym z głównych powodów jest brak pieniędzy. Tak jak podkreślił przewodniczący Komisji Europejskiej, José Manuela Barroso, Europejczycy współzawodniczą ze sobą, aby przyciągnąć najlepszych piłkarzy. Jednakże jeśli chodzi o naukowców, tracą ich na rzecz Amerykanów.
Dlatego absolutnie konieczna jest modernizacja uniwersytetów europejskich, co umożliwi im decydującą rolę w społeczeństwie i w gospodarce opartej na wiedzy i innowacyjności. Jednym rozwiązaniem łagodzącym niezadowolenie pracodawców, którzy uważają, że kształcenie uniwersyteckie nie uwzględnia wymagań rynku pracy i nie przygotowuje studentów do obecnego klimatu, jest stworzenie w programach studiów możliwości odbywania praktycznych staży zawodowych w MSP dla studentów.
Günther Oettinger
Pani przewodnicząca, szanowni posłowie! Dziękuję państwu za tę ożywioną debatę oraz za wiele propozycji i pomysłów. Uważam, że w Izbie istnieje szerokie porozumienie co do tego, że dialog pomiędzy uczelniami a światem pracy i biznesu może być korzystny dla każdego z uczestników, dla samych uniwersytetów, naukowców, wykładowców, studentów, przedsiębiorstw i dla społeczeństwa jako całości.
Moim zdaniem nie chodzi tutaj o to "czy”, ale "jak”. O to, jak możemy rozwijać dialog i współpracę. Chodzi o transfer wiedzy, dialog i wymianę informacji podczas edukacji i uczenia się przez całe życie, chodzi o współpracę w zakresie podstawowych badań i o wypracowanie - oprócz teoretycznego - bardziej praktycznego podejścia w obszarze edukacji poprzez zwrócenie uwagi na wartości powstające w biznesie oraz sektorze produkcji. Biznes nie odgrywa tutaj roli zastępczej, lecz uzupełniającą, a najważniejsze jest to, że badania naukowe pozostaną wolne, podobnie jak nauczanie. Każdy sam podejmie decyzję w tej sprawie; politycy nikogo nie przymuszą.
Potrzebna jest nam sytuacja, w której każda strona ma poczucie wygranej, to znaczy taka, w której nauka i szkoły wyższe z jednej strony, a badania naukowe i biznes z drugiej powiedzą "tak” temu partnerstwu. Wolność badań naukowych i nauczania nie oznacza dryfowania w próżni, ale zaangażowanie w społeczeństwo i świat pracy.
Z tego powodu uważam, że to sprawozdanie jest dobrym podsumowaniem i jasno określa, jaką drogę musimy wybrać, aby umocnić uniwersytety i poprawić konkurencyjność europejskiego biznesu i europejskiej technologii. Poprzez to forum chcemy mieć pewien stały wkład, chcemy wysunąć propozycję platformy, zastanowić się, jak jeszcze działania naszego forum można rozszerzyć. Sprawozdanie stanowi dobrą podstawę i jest dobrym punktem odniesienia, i za to jestem bardzo wdzięczny.
Marco Scurria
Pani przewodnicząca, panie i panowie! Pragnę jeszcze raz podziękować Komisji za przedstawiony komunikat, który w większej części przyjęliśmy.
Chciałbym poruszyć - być może decydujący - aspekt, który wyłonił się w tej debacie; ktoś podkreślił, jak fundamentalne znaczenie mają niezależność uczelni, wolność badań naukowych oraz finansowanie publiczne. Wszyscy się co do tego zgadzamy, i dlatego nie rozumiem wygłoszonych uwag krytycznych, ponieważ wystarczy przeczytać to sprawozdanie, gdzie w pierwszych akapitach bardzo jasno napisano i podkreślono, że w kontaktach z biznesem musi zostać utrzymana niezależność intelektualna i finansowa szkół wyższych, i nie wolno pozwolić na powstanie jakiejkolwiek zależności szkół wyższych od biznesu.
W sprawozdaniu podkreślono również, że uniwersytety powinny w każdych okolicznościach utrzymać autonomię w zakresie decydowania o swoich programach nauczania i strukturach zarządzania. W ten sposób rozwiewamy wszelkie problemy oraz wszelkie wątpliwości w tym obszarze, i dlatego nie rozumiem, jakie to mogłyby być problemy, chyba że chodzi o ideologiczny wyzysk w starym stylu.
A więc zastanówmy się nad tym wszyscy, ponieważ niniejsze sprawozdanie ustanawia warunki skutecznej poprawy losu wielu młodych ludzi i naszych studentów, ponieważ naprawdę nikt nie chce wydać setek tysięcy młodych osób na pastwę nie wiadomo jakich celów biznesu, lecz wręcz przeciwnie, chcemy tylko, aby setki tysięcy studentów miały możliwość studiowania, szkolenia się i pracy w społeczeństwie, które na nie oczekuje.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się jutro, w czwartek 20 maja, o godz. 12.00.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Liam Aylward  
Panie przewodniczący! Absolwentów europejskich uniwersytetów cechować muszą doświadczenie i wysokiej klasy umiejętności, potrzebne do pełnego wykorzystania szans na karierę zawodową, pozostawania konkurencyjnymi na światowym rynku, a nawet do pobudzania przedsiębiorczości w Europie. Kiedy budujemy gospodarkę opartą na wiedzy, bardzo ważne są - wspierane przez nią - dialog i związki pomiędzy biznesem, badaniami naukowymi i edukacją.
Chociaż to państwa członkowskie są odpowiedzialne za zapewnienie edukacji, istnieją olbrzymie zalety tworzenia ponadgranicznych powiązań oraz wspierania szerszej współpracy pomiędzy środowiskami przedsiębiorców w Europie a europejskimi uczelniami. Gorąco popieram wysiłki sprawozdawcy zmierzające do stworzenia przedsięwzięć i zobowiązań pomiędzy uniwersytetami i biznesem, i zgadzam się, że ten dialog powinien koncentrować się nie tylko na sprawach naukowych i technologicznych, ale na wszystkich obszarach edukacji.
Europejscy absolwenci muszą mieć solidne umiejętności, dostosowane do rynku pracy, oraz łatwy dostęp do bardzo ważnych programów, takich jak Erasmus dla młodych przedsiębiorców oraz dla uczniów przyuczających się do zawodu. Edukacja i kursy szkoleniowe muszą ulec zmianie w celu uwzględniania potrzeb pracowników oraz gospodarki opartej na wiedzy.
Vilija Blinkevičiūt 
W ostatnich miesiącach na Litwie, w kraju, z którego pochodzę, podjęto badania naukowe na temat dostosowania szkół wyższych do nowych potrzeb rynku pracy i stworzenia szans dla absolwentów, aby mogli jak najszybciej po ukończeniu wyższych studiów znaleźć pracę. Niestety, badania pokazały, że wiele uniwersytetów przygotowuje specjalistów, którymi rynek jest już wystarczająco nasycony. Innymi słowy, uniwersytety nie zawsze biorą pod uwagę potrzeby rynku, co uderza najbardziej w młodych ludzi, którzy właśnie ukończyli studia. Dlatego w pełni zgadzam się z inicjatywą przygotowania w przyszłości określonej strategii lub systemu, w co należałoby włożyć dużo wysiłku i zaangażowania w celu pogłębienia powiązań pomiędzy uniwersytetami i biznesem na szczeblach lokalnym, regionalnym, krajowym i międzynarodowym. Chciałabym zwrócić uwagę na fakt, że brak miejsc pracy i trudne warunki pracy mają wpływ na życie każdej jednostki; młodzi ludzie są szczególnie narażeni w tej sytuacji. Chciałabym również podkreślić, że z powodu dynamicznego rynku, szybko zmieniającego się środowiska pracy i stałego, coraz szybszego rozwoju nowych technologii szkoły wyższe również muszą dostosować się do nowych zmian - muszą poprawić i zreformować programy nauczania, aby zapewnić wysoki poziom wykształcenia i rozwiązać kwestię zatrudnienia absolwentów. Sam wkład uniwersytetów nie wystarcza; biznes i rząd również muszą uczestniczyć w tym procesie.
Adam Gierek  
Dialog środowisk akademickich z przedsiębiorcami, mający na celu modernizację uczelni w Europie, winien uwzględnić ich stan aktualny, dostosowany do systemu bolońskiego oraz gospodarcze wyzwania innowacyjne.
System boloński umożliwia znaczną elastyczność kształtowania sylwetki specjalisty, który na etapie inżynierskim (licencjackim) przygotowuje się praktycznie do zawodu, na etapie magisterskim może elastycznie podchodzić do interdyscyplinarnej wiedzy o gospodarce w rozwijającym się świecie, natomiast na etapie realizacji rozprawy doktorskiej wprowadza innowacyjne rozwiązania. Kształcące w sposób konserwatywny uczelnie wypuszczają na rynek specjalistów nieprzydatnych dla innowacyjnej gospodarki. Dlatego programy studiów winny być ciągle korygowane i uzgadniane w związku z zapotrzebowaniem branż gospodarczych. Zbliżeniu działalności uczelni do potrzeb przemysłu służą wykłady z zagadnień przedsiębiorczości oraz problematyki własności intelektualnej. Korzystnym jest, by prace dyplomowe, a także rozprawy doktorskie odpowiadały tematycznie wymaganiom gospodarki lub były wprost generowane jej potrzebami. Jest to najlepszy pretekst do prowadzenia dialogu pomiędzy obu środowiskami - naukowym i biznesowym. Jeszcze lepiej można by kształtować prawdopodobieństwo sukcesu innowacyjnego, gdyby część praktyczna tych prac była realizowana wprost na miejscu ewentualnego ich wdrażania.
Ważnym elementem współpracy uczelni z gospodarką są studenckie praktyki zawodowe, które aktualnie ze względu na koszty są niechętnie organizowane. Z kolei uczelnie powinny dla przedstawicieli przemysłu prowadzić studia podyplomowe poświęcone najnowszym osiągnięciom nauki i techniki.
Tiziano Motti  
Mamy dość wysłuchiwania od młodych Europejczyków, że "zatrudniliby mnie, gdybym miał(miała) doświadczenie, ale nikt nie da mi szansy, abym je zdobył(zdobyła)”. Obecny kryzys gospodarczy uderzył szczególnie dotkliwie młodzież, która zresztą już przed kryzysem miała problem z dostaniem się na rynek pracy i budową własnej trwałej przyszłości. W krajach UE bezrobocie w grupie poniżej 25 roku życia osiągnęło 21,4%, czyli dwa razy więcej niż średnia dla całego społeczeństwa. Dane nie są zachęcające - stopa bezrobocia wzrasta; martwi nas to, że świetnie wykształceni młodzi ludzie w wieku prawie 30 lat nie są w stanie zdobyć autonomii ekonomicznej koniecznej do założenia rodziny, osiągnięcia niezależności, inwestowania w przyszłość; czyli pokazania, że są coś warci i rozwijają się jako jednostki. Chcemy, aby w Unii Europejskiej to właśnie jednostka odgrywała główną rolę. Nasza młodzież musi mieć możliwość wykorzystania silnego, trwałego związku pomiędzy wykształceniem zdobytym na uczelni, a rynkiem pracy, który może zaoferować możliwość zatrudnienia zgodne z ukończonym kierunkiem studiów. Wzywamy do koordynacji działań uczelni i biznesu, oceny programów europejskich skierowanych do młodych oraz systemów świadczeń i zachęt dla przedsiębiorstw, które ich zatrudnią, wraz z większym naciskiem na technologie informatyczne, tak aby polityka wobec młodych osób mogła zostać ujęta we wszystkich obszarach decyzji i debat politycznych.
Siiri Oviir  
UE postawiła sobie za cel, że do 2010 roku zostanie najbardziej konkurencyjną i dynamiczną, opartą na wiedzy, siłą gospodarczą świata. Szybko zmieniająca się sytuacja zatrudnienia, gospodarka oparta na wiedzy oraz stale przyspieszający rozwój technologiczny to kwestie, z którymi obecnie zmaga się sektor wyższych uczelni i działalności naukowej. Równocześnie kryzys gospodarczy obejmujący Europę, który wpłynął na europejską konkurencyjność oraz spowodował poważne zmiany na rynkach finansowych i ekonomicznych, sprawił, że doszło do bankructwa całych gałęzi przemysłu wytwórczego i - między innymi - utraty wielu miejsc pracy. Wszystko to coraz bardziej utrudnia osiągnięcie celów postawionych przez UE. W obecnej sytuacji uważam, że ważny jest bardziej ożywiony dialog pomiędzy uczelniami a przedsiębiorcami, ponieważ lepsza współpraca oznacza większe możliwości dotyczące wzajemnych korzyści, które następnie nie tylko pobudzą wzrost gospodarczy, ale również będą korzystne w szerszym sensie społecznym, wspierając ciągły rozwój społeczeństwa w oparciu o działania. Uważam, że w państwach członkowskich trzeba również bardziej koncentrować się na zachęcaniu obywateli do stałego dostosowywania się do zmiennego rynku pracy - co ma zasadnicze znaczenie dla Unii Europejskiej, zwłaszcza podczas obecnej zapaści gospodarczej - poprzez promowanie uczenia się przez całe życie. Szkolenia uzupełniające i przekwalifikowywanie pracowników na wszystkich etapach życia mają kluczowe znaczenie w przypadku poprawy konkurencyjności Europy, jej wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy. Biorąc pod uwagę zmiany demograficzne w UE, uważam też, że w nadchodzących latach państwa członkowskie muszą zwiększyć poziom inwestycji w zasoby ludzkie, przyznając priorytet najważniejszym zasobom UE - jej ludności.
Marie-Thérèse Sanchez-Schmid  
Jak podkreślono w doskonałym sprawozdaniu pana posła Schmitta, partnerstwa pomiędzy uczelniami a biznesem stanowią jeden z głównych składników sukcesu naszego modelu kształcenia. Mimo że już osiągnięto spore postępy w wyniku procesu bolońskiego i takich programów, jak program staży zawodowych Leonardo, zostało jeszcze nieco pracy do wykonania. Zbyt wiele uniwersytetów nadal obawia się utraty akademickiej niezależności i nadmiernie skupia się na wiedzy kosztem umiejętności. Zbyt wiele firm uważa, że uniwersytety są głuche na potrzeby rynku pracy. Faktycznie, umiejętności i wiedza są ze sobą ściśle powiązane i całkowicie współzależne. Firmy mogą stanowić ogromną pomoc dla uniwersytetów, kiedy potrzebne są finanse, uwzględnienie szkolenia zawodowego w programach nauczania i dostosowanie programów, jednak gdy uczelnie utrzymają równocześnie własną autonomię oraz standardy jakościowe. UE musi pomóc uprościć ramy prawne, które ułatwiają takie partnerstwo i zachęcają nauczycieli i młodych przedsiębiorców do mobilności. Jednakże to przede wszystkim od państw członkowskich zależy, czy dostosują swoje ustawodawstwo, tak jak zrobiła to Francja w 2007 roku, przyjmując ustawę o autonomii uczelni wyższych. Nie mówimy tutaj o "sprzedawaniu” wiedzy, jak twierdzą niektórzy, ale o stworzeniu prawdziwego dialogu, który umożliwi określenie potrzeb każdej jednostki i dostosowanie się do nich.
