
(1) 
Provan (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, een punt van orde. Een aantal collega’s zal zich herinneren dat ik u gisteren tijdens de stemming over het verslag-Herzog gevraagd heb nog eens naar artikel 130 bis van het Reglement te kijken. Er moest gestemd worden over een hele reeks amendementen. Daarvoor hadden we reeds gestemd over amendementen op een namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid opgesteld verslag. Om het stemmen eenvoudiger te maken waren de amendementen in blokken verdeeld.
Artikel 130 bis bepaalt heel duidelijk wat er moet worden gedaan als er veel amendementen zijn, en dat is dat de betrokken commissie ze moet schikken alvorens ze ter stemming aan de voltallige vergadering voor te leggen.
Ik had graag dat het Bureau eens naar artikel 130 bis keek. Dan kunnen de diensten van het Parlement ervoor zorgen dat de commissies deze regel respecteren. 
De Voorzitter.
   Er is mij al gevraagd het door u aangedragen punt te overwegen en ik denk dat ik uw suggestie zodra daar gelegenheid voor is zal proberen op te volgen. 
Harbour (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil iets toevoegen aan het punt van orde van de heer Provan en mijn collega’s erop wijzen dat er 215 amendementen op het verslag-Zappalà zijn ingediend. We zullen daar aanstonds een debat over voeren. Met betrekking tot hetgeen de heer Provan gezegd heeft het volgende: artikel 130 bis bepaalt dat we er in de periode voorafgaand aan de stemming gezamenlijk voor moeten zorgen dat de stemprocedure zo eenvoudig mogelijk verloopt. Ik ben ervan overtuigd dat de heer Zappalà het daarmee eens is. We moeten hier lering uit trekken en er zorg voor dragen dat we in februari, wanneer we hierover gaan stemmen, een veel overzichtelijker stemlijst hebben. 
De Voorzitter.
   Dank u voor uw bijdrage, mijnheer Harbour. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0470/2003), van de heer Zappalà namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de erkenning van beroepskwalificaties (COM(2002) 119 - C5-0113/2002 - 2002/0061(COD)). 
Bolkestein,
   – Mijnheer de Voorzitter, dit is een heel belangrijk onderwerp waarover veel verschil van mening bestaat. Ik wil om te beginnen de rapporteur, de heer Zappalà, bedanken voor zijn verslag, waarin hij de tekst van de Commissie hier en daar op zinvolle wijze aanvult en de voorgestelde substantiële consolidering ondersteunt.
We weten allemaal dat het een heel breed voorstel is – het moet een hele reeks verschillende kwesties regelen die voor beroepsbeoefenaren van belang zijn, maar het heeft ook meer algemene gelding. Ik wil het Parlement graag bedanken voor alle inspanningen om een aanvaardbaar compromis te vinden. Ik wil verder de leden van de Commissie juridische zaken en interne markt en alle andere commissies bedanken voor hun bijdragen. Ik ben vooral heel tevreden met het idee om de huidige kwalificatieniveaus te handhaven – al kunnen we daarbij wel enige flexibiliteit betrachten. Die niveaus hebben een belangrijke rol gespeeld bij de regeling voor de erkenning van beroepskwalificaties in gehele EU.
Ik wil daar wel graag aan toevoegen dat we eenvoudiger en duidelijker regels nodig hebben om het vrije verkeer van beroepsbeoefenaren soepeler te laten verlopen. Om diezelfde reden hebben we ook behoefte aan eenvoudiger en efficiënter beheerssystemen en duidelijker een eenvoudiger regels voor het verlenen van diensten over de grenzen heen.
De Commissie zal rekening houden met de bijzondere overwegingen voor de beroepen in de gezondheidszorg om zo geschikte oplossingen te vinden en tegelijkertijd te voldoen aan de doelstelling voor vereenvoudiging.
Nu zal ik met genoegen luisteren naar het debat over dit uiterst belangrijke voorstel. 
Zappalà (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, in mijn rol als rapporteur voor het Parlement is het mijn plicht de Commissie en in het bijzonder de heer Bolkestein te danken voor hun initiatief tot het opstellen van deze belangwekkende wetgeving.
Er zijn in de Unie tientallen miljoenen beroepsbeoefenaars. Met hun activiteiten regelen en sturen zij het dagelijks leven van alle burgers. Tezamen vormen de beroepsbeoefenaars de belangrijkste productieve bevolkingsgroep die er bestaat. Hun activiteiten omvatten alle aspecten van cultuur, scholing, ervaring, aangeboren creativiteit, positieve geestkracht, vermogen tot het aangaan van uitdagingen en verantwoordelijkheidsgevoel. Van alle bevolkingsgroepen verdienen de beroepsbeoefenaars de grootste zorg en bescherming en hebben juist zij het meest behoefte aan duidelijke regels die ook worden nageleefd.
Iedere staat is vrij om zijn eigen opleidingen en toelatingsprogramma’s voor de verschillende beroepsgroepen op te stellen, en doet dat vanuit zijn eigen sociaal-culturele en historische achtergrond. Het is aan de Unie om de vrijheid van verkeer en van vestiging te garanderen, alsmede gelijke rechten op toegang tot de arbeidsmarkt, concurrentie, veiligheid, gezondheid en persoonlijke vrijheid. Dit dient te gebeuren in het kader van de totale verwezenlijking van de interne markt, met gelijke waarborgen en zekerheden voor zowel beroepsbeoefenaars als consumenten. 
In werkelijkheid echter zien we diepgaande verschillen tussen de verschillende nationale regelingen en een aanzienlijke diversiteit tussen de lidstaten onderling. De complexiteit van de materie en de uiteenlopende verschijningsvormen van de verschillende beroepsactiviteiten, de partijbelangen en politieke inschattingsfouten leiden tot algehele verwarring en onderlinge strijd binnen de politieke klasse en de beroepsgroepen. Die laatste zullen gezamenlijke doelstellingen moeten formuleren, niet alleen in hun eigen belang maar ook in het belang van de consumenten die in hun dagelijks leven van hen afhankelijk zijn. 
De politiek moet inzien dat haar oppervlakkige visie slechts een deel van het probleem betreft en moet zorgen voor een alomvattende aanpak van de problematiek. De benadering die bepaalde politieke krachten en partijvertegenwoordigers voorstaan, de combinatie van onwetendheid en arrogantie van diegenen die zichzelf en anderen opzettelijk in de war brengen, dit alles schaadt de professionele wereld en de gemeenschap. Ik zou de Commissie, die ik wederom wil bedanken voor haar voorstel, willen verzoeken de wijzigingsvoorstellen van het Parlement niet te beschouwen als een tegenstandpunt, maar eerder als het legitieme optreden van de wetgever die zijn actieve en democratische vertegenwoordigingsbevoegdheid moet uitoefenen. Ik pleit er dan ook voor om alle mogelijke vormen van samenwerking te benutten ten behoeve van de Unie. 
Je zou de beroepsbeoefenaar een atypische dienstverlener kunnen noemen, aangezien hij eerder zijn intellect dan een bepaald instrumentarium als productiemiddel gebruikt. Beroepsbeoefenaars leveren uiteenlopende diensten die vaak ook niet vergelijkbaar zijn. Daarom is het onverstandig het concurrentiebeginsel al te gemakkelijk toe te passen op deze sector. Het gaat immers niet zozeer om de prijs: beroepsmatige prestaties zijn eerst en vooral de vrucht van intellectuele creativiteit, die voortkomt uit hetzij de dominerende cultuur hetzij een levendige geest. Beroepen en intellectuele beroepen zijn onderling verschillend. De meer indringende beroepen, bijvoorbeeld beroepen die zich bezighouden met gezondheidszorg, vrijheid en veiligheid kunnen niet echt worden vergeleken met activiteiten in de handel, kunstnijverheid, industrie en economie. Staten regelen de toegang tot bepaalde professionele activiteiten op basis van hun eigen historische en culturele achtergrond, maar hebben daarbij ook oog voor hun verantwoordelijkheid en voor de noodzaak zekerheden te verschaffen en minimumgaranties voor de consument.
Harmoniseren is niet hetzelfde als kopiëren. Het gaat niet aan het Britse systeem gewoonweg te exporteren, maar het moet geharmoniseerd worden met andere stelsels om bepaalde automatismen en zekerheden te verkrijgen binnen de Unie. Geen enkele partij vertegenwoordigt alle anderen; alleen de wetgever heeft een algemene verantwoordelijkheid. Het is onze plicht bij het opstellen van wetgeving niet slechts rekening te houden met de belangen van een enkele, arrogante lobbyist, maar met het algemeen belang. En wie is aangesteld om het algemeen belang te dienen heeft als primaire plicht naar iedereen te luisteren en vervolgens zelf te beslissen. De erkenning van vijf kwalificatieniveaus, de doorlopende basisopleiding, het vrije verkeer van beroepen en niet van stukken papier, de raadpleging van beroepsgroepen, de door de erkende organisaties voorgestelde platforms, het respect voor bevoegde nationale structuren, of dat nu beroepsordes, colleges of verenigingen zijn, de registratie, de gelijkheid van rechten en plichten, de zekerheid van de regeling; de verwijdering van bureaucratische valstrikken, de wederzijdse erkenning van beroepen in afzonderlijke staten, ook, waar nodig, op een niveau boven dat van de betreffende kwalificatie, eerbiediging van de normen ten aanzien van verzekeringen, sociale zekerheid en vakbonden – dit zijn de sterke punten van het voorstel. 
Ieder standpunt dat hier tegenin druist moet als partijpolitieke retoriek worden afgedaan en getuigt van een gebrek aan wil om de interne markt en deze zo belangrijke sector vooruit te helpen. Ieder tegenstandpunt loopt het risico te worden gezien als een knieval voor partijlobby’s die zich van het algemeen belang weinig aantrekken. De richtlijn is ook afgezien van de specifieke inhoud van belang. Ik werp geen barrières op; het geheel is belangrijker dan de details. Ik hoop dat allen zich zullen kunnen verenigen in een Europese optiek, en zich niet door lobbyisten de wet laten voorschrijven. 
Glase (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de voorgestelde richtlijn moet vijftien bestaande richtlijnen betreffende de erkenning van beroepskwalificaties gaan vervangen. De Commissie heeft voor een horizontale aanpak gekozen, wat het gevaar inhoudt dat alle beroepskwalificaties over één kam worden geschoren. Dat mag echter niet gebeuren. Alleen al uit het oogpunt van gebruikersbescherming moet er een waarborg tegen het dumpen van kwalificaties komen. Het kwaliteitsniveau van de opleiding moet gewaarborgd zijn. Bij de commissie leven ook bezwaren tegen het voornemen om grensoverschrijdende dienstverlening te vergemakkelijken door de aan de dienstverlener gestelde kwalificatie-eisen te verlagen. Elke dienstverlener die zich rechtmatig in een lidstaat heeft gevestigd, mag op grond van het Commissievoorstel tijdelijk, gedurende zestien weken per jaar, diensten in een andere lidstaat aanbieden, zonder dat daarvoor een toelating of een nadere controle vereist is. Daar kunnen wij niet in meegaan.
Dienstverleners moeten zowel tegenover de ontvanger van de diensten als tegenover de autoriteiten van de lidstaat van ontvangst hun verplichtingen nakomen. Alleen dan kunnen controle- en beschermingsmechanismen functioneren. Met name gevoelige activiteiten moeten worden gecontroleerd. Bij artsen of belastingconsulenten kan de burger bijvoorbeeld niet zelf hun kwaliteit beoordelen. De burger moet erop kunnen vertrouwen dat de tot dusver bestaande en vertrouwde opleidings-, kwalificatie- en toelatingssystemen hun werk doen. De Commissie werkgelegenheid en sociale zaken wil bovendien voorkomen dat personen die op grond van nationale voorschriften over een hoge beroepskwalificatie beschikken, worden benadeeld ten opzichte van mensen met eenzelfde beroepsaanduiding maar met lagere kwalificaties. Wel moet beslist worden vermeden dat de vrijheid van verkeer bij het opstellen van de wetgeving in gevaar komt. Het valt daarom toe te juichen dat de Commissie juridische zaken en interne markt er middels haar rapporteur Zappalà - die ik overigens gelukwens met zijn evenwichtige verslag - in is geslaagd een compromis tussen een horizontale en een sectorale benadering te vinden en er zo voor heeft gezorgd dat de beroepsorganisaties bij de omzetting van de richtlijn hun vakkennis kunnen inbrengen. 
Bowis (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, afgelopen dinsdag heeft de arts Harold Shipman in het VK zelfmoord gepleegd. Zijn dood is niet zo maar een statistisch gegeven. Shipman was een arts die tot vijftien maal levenslang was veroordeeld voor de moord op 215 van zijn patiënten. We hebben het nu over beroepskwalificaties en het vereenvoudigen van het vrije verkeer van beroepsbeoefenaren. En dat werd tijd. We hebben het bij het praten over dit onderwerp echter over meer dan alleen maar banen, het voldoen aan de vraag en individuele vrijheid. We moeten ook aandacht besteden aan de bescherming van kwetsbare personen. We zijn vóór eenvoudiger procedures; meer risico’s – dat niet.
Als je in Groot-Brittannië naar de dokter gaat, ga je ervan uit dat die aardige nieuwe dokter uit Italië of Litouwen over de vereiste kwalificaties beschikt. Je gaat er ook van uit dat er een controle is uitgevoerd of deze dokter integer is en over de nodige ervaring beschikt. Bovendien zou moeten zijn nagegaan of hij of zij niet op een zwarte lijst staat op grond van medische onbekwaamheid of andere redenen. Dat geldt voor uw tandarts, uw verpleegster, uw apotheker en andere beroepen – de architect die uw huis heeft gebouwd, bijvoorbeeld. Wij waren dus geschokt toen we doorkregen dat het oorspronkelijke voorstel inhield dat iedere beroepsuitoefenaar zich naar een ander EU-land zou kunnen begeven en daar gedurende 16 weken zou kunnen werken zonder vergunning, controles of toezicht.
Harold Shipman had zijn praktijk vlak bij u kunnen opzetten. Ik heb eerst met Britse en Europese beroepsorganisaties gesproken en deze kwestie daarna aan de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid voorgelegd. De commissie heeft me gevraagd advies te geven en heeft dit advies vervolgens unaniem overgenomen. Ze heeft de 16 weken-bepaling geschrapt en verder gesteld dat artikel 152 als rechtsgrond voor de richtlijn moet gelden. De commissie dringt er bovendien op aan dat er een Europese database voor beroepsbeoefenaren wordt opgezet met informatie over mensen die in één lidstaat op de zwarte lijst zijn geplaatst, om aldus te verhinderen dat deze mensen in een andere lidstaat weer aan de slag gaan.
Ik ben heel tevreden dat de heer Zappalà en de Commissie juridische zaken en interne markt deze en de meeste andere door ons ingediende amendementen hebben aanvaard. We zijn daarvoor heel dankbaar. En wat veel belangrijker is, is dat patiënten en burgers in alle lidstaten dankbaar zullen zijn dat deze garanties blijven gelden.
Sbarbati (ELDR ),
    – Mijnheer de Voorzitter, de Europese Commissie heeft verschillende keren bevestigd dat we een Europa van kennis moeten realiseren, in dienst van de markt van de Europese burgers; een Europa dat uitgaat van dynamische kennis, dat beter kan concurreren, maar ook is gestoeld op bevordering van onderwijs en opleiding op basis van kwaliteit. Boven alles echter moet dat Europa uitgaan van een beleid waarin de wederzijdse erkenning van titels en beroepskwalificaties is gewaarborgd, als concreet en tastbaar bewijs van het Europees burgerschap. Hiervoor dienen alle belemmeringen te worden weggenomen die het vrij verkeer van burgers, de mobiliteit van werknemers en de vrije beroepen in de interne Europese markt in de weg staan. Tot op de dag van vandaag zijn er op dit punt echter nog ernstige moeilijkheden. Zonder uitputtend te willen zijn zal ik er een aantal opsommen: het gebrek aan daadwerkelijke wil tot samenwerking, hulp en begrip; de complexiteit van de bestaande nationale wetgeving; de onwil van de nationale overheden; de voorkeur voor criteria inzake stage en opleiding in plaats van een onderzoek naar de daadwerkelijke gelijkwaardigheid van opleidingen ten behoeve van de erkenning van diploma’s; het uitblijven van erkenning van dergelijke diploma’s en andere opleidingsprogramma’s vanuit de academische wereld. 
In zijn lovenswaardige en bijzonder evenwichtige verslag gaat de heer Zappalà op constructieve en pragmatische wijze in op de kwestie van een steeds meer solidaire en verenigde Unie waarin voor de Europese burger een hoofdrol is weggelegd, en in het bijzonder voor de burger met beroepskwalificaties. Zoals ik al zei bestaan er nog verschillende situaties en problemen waar een oplossing voor gevonden moet worden. Evenals de Commissie verzoekschriften denk ik dat het afgezien van een of andere beginselverklaring feitelijk nodig is instrumenten te creëren – zoals bijvoorbeeld ten aanzien van de raadplegingsprocedure gebeurd is – waarmee de verschillende communautaire bepalingen op het gebied van de rechtsorde in de lidstaten effectief gecontroleerd en bevorderd kunnen worden. Daarmee zou het communautaire stelsel voor de erkenning van beroepskwalificaties en academische titels geoptimaliseerd kunnen worden en voor de begunstigden helderder worden, en ook sneller en beter toegankelijk. Afgezien van dit alles moet er meer aandacht worden besteed aan nieuwe informatietechnologie om ons te doordringen van de noodzaak van een systeem voor permanente educatie dat de gehele levensloop omspant. De Commissie verzoekschriften heeft talloze verzoeken over deze kwestie ontvangen, hetgeen des te duidelijker maakt dat ze dringend moet worden aangepakt. Alleen zo kan Europa een ruimte worden die openstaat voor cultuur, voor beroepen en voor de Europese burgers.
Harbour (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Zappalà namens de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten graag bedanken voor zijn werk aan deze uiterst ingewikkelde tekst. Ik ben heel blij dat de commissaris een groot deel van de ingediende amendementen positief beoordeelt.
We moeten goed beseffen dat deze verbeterde wetgeving een cruciale rol speelt binnen het kader van onze strategie voor de interne markt. Deze week heeft de commissaris zelf een voorstel gedaan voor de interne dienstenmarkt. Daar zijn we heel blij mee. Om de interne markt te voltooien is het van groot belang dat beroepsbeoefenaren hun diensten over de grenzen heen kunnen verlenen. De kwalificaties van deze mensen moeten daarom wederzijds erkend worden, maar dan wel op een zodanige wijze dat de kwaliteit van die diensten en de bescherming van de consument zijn gegarandeerd. Een aantal collega’s heeft daar terecht op gewezen. Het herziene voorstel moet tegen deze achtergrond worden gezien.
Er moet in dit opzicht dus nog het een en ander worden bijgeschaafd aan het verslag van de heer Zappalà. Ik zelf en een vrij groot aantal collega’s aan deze zijde van het Parlement geloven dat het heel belangrijk is dat we de vijf verschillende niveaus van beroepskwalificatie, alsook de daarvoor geldende definities, aanhouden. We hebben daarom een reeks amendementen ingediend om duidelijk vast te leggen welke kwalificaties corresponderen met de vijf niveaus voor wederzijdse erkenning. Ik hoop dat iedereen in dit Parlement het met deze kwalificaties eens kan zijn.
Een ander belangrijks aspect van dit voorstel is dat we meer beroepsbeoefenaren zover moeten zien te krijgen dat ze hun ideeën aangaande wederzijdse erkenning gestalte geven. Ze zullen voor dat doel een kader moeten aanvaarden en dan samen moeten proberen dat kader verder uit te werken. En dat is iets wat veel beroepscategorieën nog zullen moeten doen.
Ik moet in dat verband vermelden dat ik hierbij als ingenieur een belang heb. Wij willen hier een gemeenschappelijk kader ontwerpen voor Europese ingenieurs. Ik ben het op dat punt niet eens met de rapporteur. Hij stelt in zijn verslag dat er voor ingenieurs een apart regime moet gelden, en hij baseert zich daarbij op één specifieke benadering. Daar is het nog te vroeg voor. Europese ingenieurs zijn gaarne bereid een kader voor wederzijdse erkenning te aanvaarden, maar ze willen niet dat het Parlement ze één specifiek kader oplegt. Mijn collega’s en ik zullen daarom een pakket amendementen opstellen om ingenieurs in de gelegenheid te stellen zelf een kader te ontwikkelen. Ik hoop dat daarvoor een ruime meerderheid in het Parlement te vinden is. 
Gebhardt (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, waarde collega's, voor u ligt een richtlijn betreffende de erkenning van beroepskwalificaties die zeer toe te juichen valt. De richtlijn is zelfs dringend noodzakelijk voor het scheppen van helderheid en rechtszekerheid in de hele Europese Unie. De horizontale aanpak is juist en leidt tot uniforme wetgeving, zonder te vervallen in een veelvoud aan oplossingen.
Toch heeft het werk aan deze tekst veel tijd en inspanning gevergd. Dat heeft onder meer te maken met het grote aantal beroepsspecifieke variabelen en - dat mogen we rustig zo stellen - met de ware zondvloed aan ingediende wensen van alle betrokkenen en hun beroepsorganisaties. De rapporteur heeft zich grote inspanningen getroost en is er, met de hulp van de betrokken collega's in de commissie, ook in geslaagd een zeer behoorlijk deelresultaat te boeken. Maar een definitieve oplossing is het nog niet. Daarom krijgen wij nu in de plenaire vergadering te maken met een enorm aantal amendementen. Alleen ikzelf al heb namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten vijftig amendementen ingediend, met het doel een goede aanzet om te zetten in een goede richtlijn.
Met onze amendementen willen we enerzijds de beroepsmatige vrijheid van verkeer en de vrijheid van vestiging binnen de Unie bevorderen. Anderzijds willen we het belang van de gebruiker dienen door ervoor te zorgen dat overal diensten van hoge kwaliteit kunnen worden aangeboden. Daar zijn regels en voorwaarden voor nodig, die wij echter tot het absoluut noodzakelijke willen beperken. Alleen wanneer we de bureaucratische wildgroei van meet af aan terugsnoeien, kunnen we werkelijke bewegingsvrijheid en mobiliteit tot stand brengen. Met het doel op al die punten een goed resultaat te behalen hebben we de afgelopen maanden ons oor goed te luisteren gelegd. In overleg met onze collega's in dit Huis hebben we vervolgens gezocht naar wegen om de bestaanszekerheid van alle betrokkenen te garanderen en hun beroepsgroepen een toekomst in Europa te kunnen bieden. De amendementen van onze fractie vormen de weerslag van dat overleg. U, waarde collega's, hoeft alleen nog maar uw goedkeuring aan dit voorstel te hechten om voortaan te kunnen beschikken over een goede richtlijn betreffende de erkenning van beroepskwalificaties.
Ik zou graag nog enige woorden tot de heer Harbour willen richten. De ingenieurs zijn uitvoerig door ons geconsulteerd, ik heb zeer goed naar hen geluisterd en ik kan uw benadering volkomen begrijpen. Wellicht kan uw fractie instemmen met een amendement van de socialistische fractie, waarin wij voorstellen dat de ingenieurs zich verenigen in een platform dat op zoek gaat naar consensus in de beroepssector, zodat wij die consensus op een later tijdstip, tijdens volgende beraadslagingen over deze richtlijn, mee kunnen nemen. 
Manders (ELDR ).
   – Voorzitter, ik wil de rapporteur, de collega's en natuurlijk ook de Commissaris en zijn staf bedanken, want het was een moeilijke bevalling.
Het doel was de 15 bestaande richtlijnen te vereenvoudigen, hetgeen zal leiden tot meer rechtszekerheid, maar vooral tot meer dynamiek in de arbeidsmobiliteit. Ik denk dat dat noodzakelijk is om de interne markt, die toch een hoeksteen van de Europese Unie is, te optimaliseren. Daar ontbreekt het nog steeds aan, want er zijn nog steeds virtuele grenzen die deze mobiliteit belemmeren. Ik ben dan ook blij met deze richtlijn, die er mogelijk toe kan bijdragen de arbeidsmobiliteit te verbeteren. Ik dank ook collega Zappalà voor de constructieve wijze waarop hij heeft getracht om met compromisamendementen de complexe voorstellen die er lagen uiteindelijk om te zetten in een, naar ik hoop, werkbare en verbeterde situatie.
Voor mij en de liberale fractie zijn er echter ook een aantal punten van kritiek. Bijvoorbeeld het tijdscriterium. Wij vinden dat er niet zozeer zou moeten worden gekeken naar de duur van een opleiding, want dat is van minder belang, maar naar de kwaliteit van de opleiding. We zouden dus moeten komen tot een puntensysteem dat weergeeft wat de kwaliteit van de opleiding is, want ik kan me voorstellen dat een opleiding voor een bepaald diploma in een bepaald land vier jaar duurt en in een ander land vijf of zes jaar, terwijl dat de kwaliteit gelijk is. Echter, volgens het voorstel met het tijdscriterium zou er toch een ander niveau aan worden toegemeten. Ik denk dat dat niet goed is en ik hoop dat het door mij ingediende amendement 12, dat weliswaar nu in de preambule zit, uiteindelijk, mogelijk via overleg met de rapporteur, alsnog in de wetgevingstekst wordt opgenomen.
Voorts ben ik van mening dat de rechten en plichten voor beroepen met een bepaalde aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid in de volksgezondheid, moeten worden aangescherpt. Ik denk daarbij aan de medische en sociaal-medische beroepen. Ik vind dat we voor deze beroepen een verplichting tot registratie moeten invoeren. Ik denk vooral ook aan de eisen die worden gesteld in de lidstaat waar men komt werken, bijvoorbeeld een verplichte aansprakelijkheidsverzekering. Ik hoop dat we daar nog een oplossing voor vinden.
Vervolgens, en dat vind ik een belangrijk aspect, de toegang tot de arbeidsmarkt. In het Commissievoorstel staat dat men in de laatste tien jaar twee jaar gewerkt moet hebben. In de juridische commissie is dat veranderd in twee jaar gedurende de laatste vijf jaar. Ik denk dat dat discriminatoir is voor een aantal groepen. Bijvoorbeeld voor vrouwen die een gezin stichten, kinderen baren en zich daarna weer op de arbeidsmarkt melden. Zij zouden dan eerst twee jaar in een lidstaat moeten werken alvorens ze Europa in kunnen. Ik zou dit Huis ertoe willen oproepen te blijven bij het Commissievoorstel van twee jaar in de laatste tien jaar. Ik zal daar ook een hoofdelijke stemming voor aanvragen.
Verder denk ik dat het goed is dat er adviserende platforms worden ingesteld, maar ik zou ertoe willen oproepen dit niet uit te breiden tot nationale platforms, want dat maakt de hele zaak te complex. Het zou een Poolse landdag worden om dan tot een advies te komen. Ik vind dat we moeten blijven bij het voorstel van de Commissie om het op Europees niveau te organiseren. Tot slot, voorzitter, hoop ik dat deze richtlijn een grote meerderheid gaat krijgen, opdat we de interne markt zo snel mogelijk nog beter kunnen maken dan hij nu al is. 
Alyssandrakis (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, de richtlijn stuurt duidelijk aan op een verdere liberalisering van de arbeidsmarkt ten gunste van het grootkapitaal. Dit is tegelijk een frontale aanval op de arbeidsrechten van de weinige werknemers die nog over rechten beschikken. Bedrijven zullen dan volop kunnen putten uit een reservoir van gekwalificeerde arbeidskrachten en zelf beslissen zelf hoeveel mensen ze nodig hebben en wanneer. Zo drukken ze de prijs van arbeid en lappen ze de verworven rechten van werknemers aan hun laars. In het algemeen staat de wetenschappelijke wereld nog meer uitbuiting te wachten.
Tegelijkertijd is dit een indirecte, maar duidelijke ingreep in de onderwijsstelsels van de lidstaten, ondanks de bepalingen in het Verdrag van de Europese Unie. Het onderscheid tussen academisch en beroepsniveau moet dienen om een nieuw onderwijsmodel op te leggen dat de inhoud en essentie van hoger onderwijs volledig afstemt op wat het bedrijfsleven wil. Het resultaat hiervan kan moeilijk academisch worden genoemd. Zo'n model maakt van hoger onderwijs een farce en levert vakidioten af zonder brede kennis en bijgevolg zonder eisenbundel.
Wat de inhoud van de richtlijn betreft, wijzen wij erop dat de vereenvoudiging van erkenningsprocedures als voorwendsel wordt gebruikt om de toegang tot wettelijk erkende wetenschappelijke beroepen aan veel lagere voorwaarden te koppelen dan we nu in vele landen in de Europese Unie en in Griekenland kennen. Voortaan zal elke lidstaat buitenlanders of eigen burgers, die een door een andere lidstaat erkend diploma hebben, het recht moeten toekennen om het beroep in kwestie te beoefenen, ongeacht het niveau van de opleiding. Een ingenieur die een opleiding van drie jaar achter de rug heeft, krijgt automatisch dezelfde rechten als iemand die een opleiding van vijf jaar aan een Griekse polytechnische hogeschool heeft gevolgd. Bovendien beschouwt de richtlijn alle diploma’s van master na mastersopleidingen als gelijkwaardig, of nu een hogere onderwijsinstelling of een beroepsschool het diploma heeft afgeleverd. Zelfs beroeps- of praktijkervaring wil de richtlijn gelijkgestellen met studies van drie of vijf jaar.
In Griekenland is nog steeds een geanimeerd debat aan de gang over het onderwijsstelsel en daarin zou met de richtlijn dus indirect worden ingegrepen en zou men voor voldongen feiten worden gesteld. Zo zouden de artikelen 12, 13 en sommige amendementen dezelfde beroepskwalificaties verlenen aan alumni van centra voor vrije studies die geaffilieerd zijn met buitenlandse universiteiten als aan afgestudeerden van Griekse universiteiten, ook al worden die opleidingen in Griekenland niet als hogere studies erkend. Om het verhaal rond te maken en elke eventuele nationale hinderpaal uit te sluiten, wordt geprobeerd in de richtlijn heel gedetailleerd elk mogelijk scenario te beschrijven en elke eventuele uitzondering voor te zijn. Zo zou er ook een speciale commissie moeten komen die toeziet op de erkenning van beroepskwalificaties en op de toepassing van deze richtlijn.
Om al die redenen zijn we mordicus tegen deze richtlijn. Wij stellen voor dat de academische gelijkwaardigheid van diploma’s de maatstaf wordt voor het erkennen van gelijke beroepskwalificaties en dat moet gebeuren volgens de voorwaarden van het gastland. Ook vragen we de sluiting van alle laboratoria en studiecentra die geaffilieerd zijn met buitenlandse universiteiten en zo een handeltje in diploma’s opzetten. Wij willen dat dit systeem van academische franchising volledig verdwijnt.
MacCormick (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, met alle respect voor de heer Alyssandrakis – ik ben het niet met hem eens. Net als een aantal collega’s die tijdens dit debat het woord gevoerd hebben geloof ik dat deze richtlijn de goede kant opgaat. We moeten er dus allemaal aan meewerken dat ze voltooid wordt.
We zijn het over een aantal zaken niet eens, en het betreft hier belangrijke zaken. Het idee om vijftien sectoriële richtlijnen in één regeling onder te brengen en zo een aanmerkelijke vereenvoudiging te bewerkstelligen is werkelijk van het allergrootste belang, en niet alleen om de redenen die de heer Harbour en anderen hebben aangevoerd. Het gaat er namelijk niet alleen om de interne markt te voltooien – we hebben als Unie ook de plicht om wetgeving uit te vaardigen die voor de burgers overzichtelijk en begrijpelijk is. Als we alle wetgeving aangaande de erkenning van beroepskwalificaties in één enkel samenhangend pakket kunnen onderbrengen, dan is dat vanuit het oogpunt van de kwaliteit van de wetten die wij in deze Unie uitvaardigen reeds een goede zaak.
Het is van belang dat we de specifieke bescherming die voor de verschillende beroepen geldt niet opgeven. Zoals de heer Bowis heeft uitgelegd is het geen goed idee om de vereenvoudiging zover door te voeren dat je essentiële bescherming overboord zet. Dat geldt bijvoorbeeld voor het verlenen van diensten in de context van de gezondheidszorg. We zullen met betrekking tot het voorbeeld van de heer Bowis moeten toegeven dat het zelfs als je hoge eisen stelt en beroepsraden voor toezicht instelt altijd nog mogelijk is dat mensen als dokter Shipman door de mazen van het net glippen. Dat voorbeeld geeft goed aan wat de heer Zappalà precies bedoelde, en dat is dat de verhouding tussen beroepsbeoefenaren en andere burgers altijd ietwat onevenwichtig is. Als je naar zo iemand toegaat voor advies, dan verlaat je je op hem of haar. De beroepsuitoefenaar weet uit de aard der zaak meer over het probleem van de patiënt of cliënt. Anders zouden er geen beroepen bestaan. Er bestaat tussen de beroepsbeoefenaar en de burgers dus altijd een machtsverhouding en daar moeten wij een regeling voor ontwerpen van het soort waar we nu over spreken. Voor dit doel moeten degelijke structuren worden opgezet – bijvoorbeeld de structuren zoals die gestalte zullen krijgen in de voorstellen welke de commissies en subcommissies in het kader van de overkoepelende structuur voor de verschillende beroepen zullen doen.
De heer Alyssandrakis heeft gezegd dat we op deze manier het niveau verlagen. Ik ben het daar niet mee eens. Ik ben rechtendocent en mijn hele leven lang in het beroepsonderwijs werkzaam geweest. Ik ben me er dus maar al te goed bewust van dat praktijktraining net zo belangrijk is als het onderwijs voor de klas of college geven – het werk dat ik steeds gedaan heb.
Wat van belang is – de heer Harbour wees daar al op – , is dat we de vijf reeds bestaande niveaus handhaven. Er zijn voorstellen gedaan om deze niveaus verder uit te breiden. Ik zou het heel jammer vinden als dat zou gebeuren. Ik geloof dat we met deze vijf niveaus hebben leren omgaan en dat we ze daarom moeten aanhouden. Ze moeten wel beter worden geformuleerd. Ik heb de amendementen 192 tot en met 196 van mevrouw Kauppi, de heer Harbour en anderen gelezen en ik vind dat de vijf niveaus daar op een heel elegante wijze in zijn uitgewerkt. Hoe dan ook, we zullen al deze voorstellen voor we tot stemming overgaan op een zodanige wijze moeten rangschikken dat er een begrijpelijk en werkbaar pakket ontstaat.
Er is ook gesproken over ingenieurs. We komen dan terecht bij een punt waar we het allemaal over eens zijn. Met alle respect voor de heer Zappalà vind ik toch dat het veel te vroeg is om nu al zo ver te gaan als hij voorstelt. Het is van belang dat ingenieurs uit verschillende landen meer over elkaar te weten komen. Pas dan komt er meer duidelijkheid in de toestand en kan iemand die zich in Italië ingenieur mag noemen het gevoel krijgen dat een ingenieur in het Groot-Brittannië over dezelfde capaciteiten beschikt en omgekeerd. We moeten dus een algemeen kader ontwikkelen. Bij alle fracties lijkt er sprake te zijn van een beweging in de richting van overeenstemming, en dat is heel belangrijk.
Er is hier gezegd dat het in een gemeenschappelijk markt heel belangrijk is dat beroepsbeoefenaars hun diensten overal in de Unie vrij moeten kunnen verrichten. Ik ben het daarmee eens. Al vanaf het begin van mijn lidmaatschap van dit Parlement ben ik betrokken bij het geval van de docenten vreemde talen aan Italiaanse universiteiten die over een periode van 14 jaar tot viermaal toe een gerechtelijk uitspraak in hun voordeel verkregen en toch nog steeds niet over dezelfde rechten inzake toegang tot werkgelegenheid beschikken als Italiaanse staatsburgers. En dat is maar één voorbeeld om aan te tonen hoe belangrijk het werk dat we hier verrichten is voor het garanderen van gelijke toegang tot werk en gelijke kansen bij het verrichten van diensten, een en ander met voldoende bescherming van burgers en consumenten, waar ook in de Unie. Ik vind dat we in de goede richting gaan en ik hoop dat we deze onderneming bij de volgende voltallige vergadering met goed gevolg kunnen afsluiten. 
Hatzidakis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de doelstelling van het verslag-Zappalà is erg belangrijk. Dankzij mobiliteit, die uiteraard afhangt van de wederzijdse erkenning van kwalificaties, krijgen werknemers immers meer kansen op de Europese interne markt.
Om dat te realiseren moeten universitaire diploma’s worden erkend. Daar hebben we in Griekenland een specifiek probleem mee. Omdat Griekenland geen privé-universiteiten heeft, gaan nergens ter wereld zoveel studenten in het buitenland studeren. Daarom werken Europese universiteiten samen met de zogenoemde centra voor vrije studies in Griekenland. De staat erkent hun diploma’s echter niet en dat creëert een steeds groter sociaal probleem voor duizenden mensen. We hebben dat probleem vroeger al voorgelegd aan de Commissie, zowel ik als linkse collega’s - behalve de heer Alyssandrakis - en de Europese Commissie heeft hierover een heel duidelijk standpunt ingenomen. Zij zegt dat die diploma’s erkend moeten worden. Dat stond ook in het recente arrest van het Europese Hof van Justitie in de zaak-Neri betreffende een gelijkaardig probleem in Italië.
Aangezien de problemen van het Griekse onderwijsstelsel maar niet opgelost raken, heb ik evenwel een amendement ingediend, dat de commissie heeft goedgekeurd, om te bewerkstelligen dat Europese diploma’s zo snel mogelijk zouden worden erkend, zonder dat allerlei onnodige juridische belemmeringen in stelling worden gebracht en zonder veroordeling van Griekenland door het Hof van Justitie. Zo zouden gerenommeerde Europese universiteiten in alle rechtszekerheid faculteiten kunnen oprichten in Griekenland, opdat het niveau van de studies door middel van concurrentie kan worden verhoogd en studenten niet meer en masse naar het buitenland hoeven te trekken. 
Om misverstanden over het niveau van studies te vermijden, hebben de heer Trakatellis, Zappalà en ikzelf een tweede amendement ingediend, waarin een vanzelfsprekendheid staat, namelijk dat lidstaten onderwijsinstellingen die samenwerken met buitenlandse universiteiten mogen onderwerpen aan dezelfde controles die ook hun eigen universiteiten ondergaan. De laatste dagen is de leiding van de Socialistische Partij in Griekenland bijgedraaid in haar mening over particulier hoger onderwijs, maar niet zonder de nodige heisa. Een logische consequentie van die omslag zou het goedkeuren van onze amendementen zijn. Ik hoop, Voorzitter, dat dit dan ook zal blijken bij de stemming.
Koukiadis (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, bij de stemming over de amendementen moeten we ons laten leiden door twee richtsnoeren. Het eerste is dat het vrij verkeer van beoefenaars van vrije beroepen veel gemakkelijker moet worden gemaakt dan het tot nu toe is, vooral voor degenen die een gereglementeerd beroep uitoefenen, zodat ook de interne dienstenmarkt eindelijk tot ontwikkeling kan komen. 
Ons tweede richtsnoer betreft het garanderen van de kwaliteit van het dienstenaanbod in het grensoverschrijdende verkeer. Daarom moeten we nader ingaan op wat vernieuwend is in de richtlijn, zoals het onderscheid tussen grensoverschrijdende dienstverlening en vestiging, de voorgestelde niveaus, enzovoort. Vooral inzake grensoverschrijdende dienstverlening moeten we mijns inziens amendementen goedkeuren waarin voorwaarden worden gesteld ter vermijding van allerhande ontwijkingsmanoeuvres.
Anderzijds heeft de richtlijn de grote verdienste dat ze gemeenschappelijke grondslagen voorstelt, ze geeft geliberaliseerde sectoren actieve participatiemogelijkheden in het kader van de versterking van hun grensoverschrijdende activiteiten. Ook het maatschappelijk middenveld krijgt nu de gelegenheid tot eigen inbreng. Maar willen we krachtens ons tweede richtsnoer het consumentenbelang blijven behartigen, dan moeten we er bij de communautaire wetgever op aandringen dat hij niet onder het voorwendsel van mobiliteit het opleidingsniveau van de mobiele beroepsbeoefenaren naar beneden haalt. Daarom moet bij het uitreiken van diploma’s aan personen die een theoretische opleiding hebben gevolgd in verschillende landen als voorwaarde gelden dat die opleidingen in alle landen worden verzorgd door erkende onderwijsinstellingen en niet door instellingen die geen deel uitmaken van het officiële onderwijsbestel van het gastland. Daar moeten we het allemaal over eens zijn, want de vrucht van onderwijs mag niet worden beschouwd als een fabrieksproduct.
Over de samenwerking tussen universiteiten - of zelfs, zo u wilt, tussen universiteiten en andere onderwijsinstellingen – zal iedereen het dus eens zijn. Maar onder het mom van samenwerking via allerlei omwegen instellingen erkennen die niet als zodanig worden erkend door staten, dat is een heel ander verhaal. Daarom vind ik het amendement van de heer Hatzidakis gevaarlijk.
Thors (ELDR ).
   Mijnheer de Voorzitter, heel vaak kunnen wij trots zijn op het werk dat wij - in vergelijking met de Raad en de lidstaten, bijvoorbeeld - verrichten om de agenda van Lissabon te verwezenlijken. Deze keer kunnen we echter niet trots zijn op ons werk. Sinds de indiening van het Commissievoorstel heeft het ons 22 maanden gekost om tot de eerste lezing te komen, en precies zoals de heer Harbour eerder aangaf, is nadere uitleg nodig om te voorkomen dat collega’s die niet zo zijn ingevoerd tijdens de stemming in verwarring raken.
Ik ben het eens met veel van wat mevrouw Gebhardt in haar betoog zei. Tevens wil ik van de gelegenheid gebruik maken om haar geluk te wensen met haar verjaardag volgende week. We kunnen misschien niet allemaal aanwezig zijn, maar ik hoop dat u een fijne dag hebt en dat we er nog op terug kunnen komen.
Bij het luisteren naar het debat over de onderhavige problematiek krijgt men heel vaak het gevoel dat ieder land het beste onderwijssysteem ter wereld heeft. Een van de grootste voordelen van de aanwezigheid hier in het Europees Parlement is misschien wel dat men een zekere bescheidenheid op dit gebied leert. Ik heb met opzet veel tijd besteed aan de Commissie verzoekschriften, omdat ik het eens ben met de heer MacCormick dat de problematiek per soort leraar verschilt, zoals dat ook geldt voor kraanmachinisten uit verschillende landen. Zelf heb ik bijvoorbeeld lange tijd gewerkt met de heer Holmström, kraanmachinist uit het Zweedstalige Åland. Het is hem niet gelukt om zijn in Zweden afgelegde kraanmachinistenexamen in Finland goedgekeurd te krijgen. De arbeidsinspectie van het Finse district Nyland heeft zich daar steeds tegen verzet. Ik denk dat velen van u verbaasd zullen zijn over het feit dat er dergelijke problemen bestaan tussen Finland en Zweden, twee landen die toch nauwe relaties onderhouden. Dit is een voorbeeld van het geloof dat men zelf de allerbeste opleiding heeft.
Ik wil de Commissie bedanken voor haar voorstel voor een nieuwe richtlijn op het gebied van de interne markt en diensten. Tegelijkertijd wil ik een waarschuwende vinger heffen. We moeten nogmaals in actie komen, en wel op zo’n manier dat we het ondernemingen makkelijker maken dan voorheen om grenzen te overschrijden. Te vaak heeft ons optreden tot gevolg gehad dat individuen niet op de door ons gewenste wijze toegang krijgen tot het vrije verkeer en de interne markt. Zoals we eerder hebben gehoord, zal onze fractie het Commissievoorstel in veel opzichten steunen. Ook wij wensen een flexibele richtlijn, maar in tegenstelling tot sommige andere fracties willen wij niet dat de bijlagen deel uitmaken van de tekst. Ik zou daarentegen graag zien dat er nauwkeuriger bepalingen worden opgenomen over taaleisen dan de door de Commissie gepresenteerde bepalingen. 
Oreja Arburúa (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de Commissie feliciteren met dit voorstel. Daarnaast wil ik ook de diensten van de Commissie bedanken, die het prijzenswaardige geduld hebben gehad de amendementen een voor een met ons te bespreken. Dit gebeurt niet zo vaak en ik wil het hier daarom graag noemen. Ook de heer Zappalà verdient een compliment vanwege het vele werk waar hij zich gezien het enorme aantal wijzigingsvoorstellen doorheen heeft geworsteld, en ook voor zijn interventie tijdens de vergadering, die naar mijn mening zeer verhelderend is geweest.
Het is duidelijk dat deze richtlijn uitermate geschikt is om het vrije verkeer te vergemakkelijken, en ik sluit mij aan bij mevrouw Thors die stelde dat het niet eenvoudiger mag zijn een bedrijf te vestigen dan om je als persoon ergens te vestigen om je beroep uit te oefenen.
Vrij verkeer van beroepsbeoefenaren binnen de Unie is van vitaal belang en ik ben blij dat bovendien gesproken wordt over de erkenning van beroepskwalificaties in het algemeen en niet van slechts een aantal. Ik ben van mening dat dit net zo goed geldt voor de vakmensen die we intellectuelen noemen, hoogopgeleiden zoals ingenieurs, als voor de lager geschoolde vakmensen.
Het moge duidelijk zijn dat dit vraagstuk voor veel controverse heeft gezorgd. Ik ben van mening dat de onderscheid tussen het vrij verrichten van diensten en vrijheid van vestiging aan de hand van het criterium van zestien weken erg moeilijk te rechtvaardigen was. Ik denk dat we hierbij aparte regels moeten vaststellen voor elk beroep, zoals we dat in de commissie hebben gedaan. Als een reisleider zijn beroep gedurende een aantal weken in een ander land uitoefent is dat per slot van rekening anders dan wanneer een ingenieur dat doet.
We moeten de balans zien te vinden tussen enerzijds de vrijheid van verkeer en anderzijds de noodzaak de kwaliteit van een dienst te garanderen. Daarnaast moeten we eerlijke concurrentie waarborgen tussen degenen die een beroep uitoefenen in de lidstaat waarin ze wonen en degenen die uit een ander land komen.
Andere elementen lijken mij eveneens essentieel, zoals het vaststellen van bepaalde kenmerken en uitzonderingen per beroepsgroep. Ik denk hierbij bijvoorbeeld aan notarissen. Met name wat ingenieurs betreft wil ik, als ingenieur, aangeven dat de amendementen die we met de heer Harbour hebben ingediend – 192 tot 196 - de beroepsniveaus – van één tot vijf – duidelijk vaststellen. Andere amendementen die erop zijn gericht het beroep van ingenieur specifiek vast te stellen, zal ik samen met de heer Harbour steunen. Ik ben van mening dat een aantal door de heer Zappalà voorgestelde thema’s prematuur is, zoals hier in het Parlement reeds gezegd is, en ik zou willen pleiten voor het oprichten van een gemeenschappelijk platform voor ingenieurs. 
McCarthy (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, vijftien jaar geleden heb ik als jong academica gesolliciteerd voor een aanstelling bij de Vrije Universiteit van Berlijn. Ik heb die baan gekregen, maar vanwege dit probleem – wederzijdse erkenning van beroepskwalificaties – heeft het nog maanden geduurd voordat ik eindelijk kon beginnen.
Deze richtlijn moet ervoor zorgen dat beroepsbeoefenaren niet te maken krijgen dezelfde onzekerheden en obstakels waarmee ik te maken heb gekregen, toen ik als EU-burger het recht om op de gemeenschappelijke markt in mijn beroep werkzaam te zijn wilde uitoefenen. Het nieuwe plan van de commissaris om de markt voor grensoverschrijdende diensten radicaal te liberaliseren kan alleen werken als gekwalificeerde beroepsbeoefenaren vrij kunnen circuleren.
Voor de gezondheidssector moeten bijzondere garanties gelden. Ook ik heb amendementen ingediend om de 16-weken-bepaling te schrappen. Ik wil de rapporteur en de commissie graag bedanken voor het feit dat ze deze amendementen hebben gesteund. Het is beslist waar dat deze bepaling niet-gekwalificeerde gezondheidswerkers en mensen die wegens medische onkunde op de zwarte lijst zijn geplaatst in de gelegenheid zou hebben gesteld elders in de EU te gaan werken zonder zich eerst in het beroepsregister van het gastland in te hoeven schrijven.
De heer Bowis noemde het geval van Harold Shipman, een dokter uit mijn kieskring die misschien wel meer dan 200 patiënten heeft vermoord na een aantal van hen eerst te hebben gedwongen hun testament te zijnen gunste te veranderen. Shipman is echter nooit op de zwarte lijst gezet en hij heeft voor de regelgevende organen nooit problemen veroorzaakt. De gezondheid en veiligheid van patiënten moeten onze eerste prioriteit zijn, maar we mogen dat niet als excuus gebruiken om het vrij verkeer van beroepsbeoefenaren te belemmeren. Ik weet dat commissaris Bolkestein dat goed begrepen heeft. In de VK zitten we met een nijpend tekort aan artsen – het gevolg van jaren conservatief beleid. Het belemmeren van het vrije verkeer is dan ook een slechte zaak. Ik hoop echter wel dat we in de uiteindelijke richtlijn een balans weten te vinden. We moeten het vrij verkeer van gezondheidspersoneel toestaan en aanmoedigen, en de rechten van meer dan vijftig categorieën medische specialisten erkennen. Er is vooral behoefte aan kankerspecialisten. Maar we moeten er op hetzelfde moment voor zorgen dat de garanties voor de gezondheid en veiligheid van patiënten gehandhaafd blijven. 
Doyle (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, met deze nieuwe richtlijn moeten we een transparante en flexibele regeling treffen voor de erkenning van beroepskwalificaties, om zo het vrije verkeer van gekwalificeerde mensen binnen de uitgebreide Europese Unie te vergemakkelijken. De nieuwe richtlijn is gebaseerd op de bestaande richtlijnen voor algemene stelsels. Het is de bedoeling om vijftien richtlijnen onder te brengen in één vereenvoudigd en gestroomlijnd stuk wetgeving. Interpretatieproblemen zouden zo moeten worden opgelost.
Het is dus een ambitieuze richtlijn met een breed toepassingsgebied. Dat past heel goed in de strategie die de Commissie in haar actieplan voor vaardigheden en mobiliteit heeft aangekondigd. Het verwezenlijken van deze doelstellingen – verdergaande liberalisering en het bevorderen van mobiliteit – mag evenwel niet ten koste gaan van de volksgezondheid of consumentenbescherming. Ik ben daarom heel tevreden dat er een duidelijke scheiding wordt gehandhaafd tussen de twee bestaande regelingen voor de erkenning van beroepskwalificaties: een sectoriële regeling voor zeven gereguleerde beroepen en een algemene regeling.
Het is van belang dat voor het verrichten van diensten die onder een sectoriële regeling vallen strengere normen gelden. We moeten duidelijk aangeven waar de risico’s voor de burgers zodanig zijn dat er vóór de eerste verrichting van diensten een controle op de kwalificaties moet worden uitgevoerd. We moeten er verder voor zorgen dat de in het voorstel opgenomen lijst met specialismen voldoende uitgebreid is. Het is namelijk heel belangrijk dat specialismen die nu een sterke ontwikkeling doormaken – zoals oncologie, het onderzoek naar en de behandeling van kanker – onder de regels voor erkenning en bescherming vallen.
Mobiele beroepsbeoefenaren dienen wel te beseffen dat ze de taal van het gastland moeten beheersen. Communicatie is immers een eerste vereiste voor de uitoefening van een beroep. En dat geldt zeker binnen de gezondheidszorg. Als mensen niet in de eigen taal met hun dokter kunnen communiceren kan dat gevaar opleveren voor hun gezondheid en veiligheid.
Ik steun het idee om een speciale nieuwe sectie in te richten voor ingenieurs. De Commissie juridische zaken en interne markt heeft dat idee in het voorstel opgenomen. Met betrekking tot architecten wil ik echter graag de aandacht vestigen op overweging 21. De Commissie juridische zaken heeft een amendement van Lord Inglewood goedgekeurd om landmeters te erkennen als voldoende gekwalificeerd voor het ontwerpen van gebouwen. Het probleem is dat landmeters niet overal in de gemeenschap dezelfde rol vervullen. Buiten het VK en Ierland houden landmeters zich niet bezig met het ontwerpen van gebouwen. We moeten duidelijk maken wat in Europa als geheel de taken en verantwoordelijkheden van landmeters zijn, om er zo voor te zorgen dat het systeem geharmoniseerd is en sprake is van gelijke concurrentievoorwaarden.
Mijn oorspronkelijke amendement over deze kwestie is in de commissie niet aangenomen. De formulering ervan zou echter kunnen bijdragen tot de oplossing van dit vrij ernstige probleem. Het amendement volgt namelijk de formulering van de Architectenrichtlijn, en die maakt deel uit van de communautaire verworvenheden. Op die manier garanderen we continuïteit bij de interpretatie van deze bepaling binnen de context van het nieuwe systeem. Ik begrijp de reserves van het Iers voorzitterschap en een aantal collega’s: de in de artikelen 5 tot en met 9 voorgestelde termijnen zijn eenvoudigweg niet realistisch. 
Lehne (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het oorspronkelijke doel van deze richtlijn was om, ook in het kader van het zogenaamde SLIM-programma, de enorme hoeveelheid Europese wetsteksten te beperken tot een minimaal aantal wetten, die voor de burger gemakkelijker te achterhalen en te begrijpen zijn. Ik betwijfel ten zeerste of dat met deze ontwerp-richtlijn ook inderdaad gelukt is. Zoals we allen weten, functioneren er al decennialang in de Europese Unie voor tal van beroepen sectorale richtlijnen, die specifiek zijn ontworpen om adequate erkenningsvoorwaarden voor die beroepen te definiëren. Wanneer men dan aan de slag gaat met het oogmerk al die richtlijnen over één kam te scheren, om te komen tot één richtlijn die geldt voor alle beroepen, dus zowel voor meubelmakers als voor medisch specialisten, dan kan daar mijns inziens niets zinnigs uit voortkomen.
Om die reden heeft de meerderheid van mijn fractie de wens te kennen gegeven aan die sectorale richtlijnen vast te houden. Overigens is het zo dat het leeuwendeel van de ingebrachte bezwaren geen betrekking heeft op de gereguleerde gebieden, maar juist op de niet-gereguleerde gebieden, de gebieden dus die niet onder de sectorale richtlijnen vallen. Wij hebben dit standpunt er niet door gekregen in de commissie. Het resultaat is nu - dat ligt ook voor de hand - dat middels een groot aantal amendementen telkens weer nieuwe elementen uit de sectorale richtlijnen in de algemene richtlijn moeten worden opgenomen. Dat resultaat kan men niet direct betitelen als een vereenvoudiging van Europese wetgeving: de richtlijn wordt juist bureaucratischer, ingewikkelder, ondoorzichtiger en inefficiënter, het tegendeel van , zou ik zeggen, om er het Engelse begrip voor te gebruiken. Om nog maar te zwijgen van het feit dat het natuurlijk geen toonbeeld van goede wetgeving is om een richtlijn voor medisch specialisten in te stellen om deze, nog vóór de richtlijn in de lidstaten is ingevoerd, alweer op te heffen en vervolgens in een nieuwe richtlijn op te nemen.
Om kort te gaan: uiteindelijk draaide het er bij de beraadslagingen om dat erger moest worden voorkomen, niet dat er iets goeds tot stand moest worden gebracht. Het resultaat van de Commissie juridische zaken en interne markt heeft erger kunnen voorkomen, maar kon anderzijds niets goeds meer tot stand brengen. Wij aanvaarden het voorstel, zij het met de kanttekening dat een ander resultaat kennelijk niet haalbaar was. 
Gargani (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik werd opgehouden in het Bureau en weet dus niet wat er inmiddels is besproken. Ik heb echter geruime tijd de werkzaamheden van de commissie geleid en kan zeggen dat het onderwerp uitgebreid besproken en geanalyseerd is en dat we de procedure hebben doorlopen die past bij een zo belangwekkende maatregel, die tot de voornaamste behoort van alle maatregelen waar het Parlement zich momenteel mee bezighoudt. 
We zijn begonnen met een hoorzitting die een hele dag in beslag heeft genomen en onze aandacht heeft gevestigd op de problemen die zijn uitgediept door de rapporteur en andere leden van de commissie – de collega’s Zappalà, Lehne en anderen, die ik bij dezen wil bedanken. Via verschillende debatten en interventies zijn we uiteindelijk uitgekomen bij de afronding van vandaag. 
Wij koesteren een grote ambitie: we willen een regeling vinden voor de intellectuele beroepen. Ik geloof dat we Europa op deze manier concreet openstellen voor overwegingen van burgerschap en cultuur, zodat Europa niet alleen tot stand komt via de eenheidsmunt en alle maatregelen die we bevorderen, maar boven alles door de burgers bewust te maken van de talloze onderlinge connecties, juist op het gebied van de intellectuele beroepen, en van de mogelijkheid om op het hoogste niveau een vrij beroep uit te oefenen in de verschillende lidstaten en organisaties binnen Europa. 
Collega Zappalà heeft deze richtlijn een stap vooruit gebracht door een evenwicht te bereiken dat afwijkt van de balans die de Commissie had voorgesteld. Dit nieuwe evenwicht sluit beter aan bij de instanties binnen de beroepswereld en van de burgers, die boven alles belang hechten aan de kwaliteit van de informatie. Het is noodzakelijk de beroepskwalificaties op het hoogste niveau aan te geven, zodat beroepsbeoefenaars op basis van hun kwalificaties in de lidstaten worden toegelaten. 
Ik denk dat wij hiermee een geweldige bijdrage leveren aan Europa en zijn burgers een grote dienst bewijzen. Bovendien geloof ik dat de onderlinge verbanden tussen de verschillende Europese landen precies op dit niveau liggen. Vanuit historisch oogpunt zijn de intellectuele beroepen immers altijd al een onderscheidend kenmerk van een land geweest – niet alleen in Italië maar volgens mij in alle landen. 
Verder denk ik, ten slotte, dat de vrije beroepen, zodra zij op communautair niveau zijn gedefinieerd, een bijdrage kunnen leveren die in belang misschien alleen nog door de Grondwet zou kunnen worden overtroffen, wanneer die eenmaal is aangenomen. We hebben het hier dus over een belangwekkende bijdrage aan de Grondwet en aan het burgerschap van de Europeanen.
Karas (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de doelstelling van Lissabon om in 2010 de meest concurrerende en dynamische kennismaatschappij ter wereld te zijn, heeft niet alleen betrekking op een economisch en industriepolitiek vraagstuk, maar vooral ook op onderwijs en vorming.
Een ander gebied betreft het functioneren van de arbeidsmarkt en de daar noodzakelijke veranderingen. Op het grensvlak van beide gebieden vinden de inspanningen plaats ter bevordering van kwalitatief hoogwaardig onderwijs en voortgezette opleidingen, en van de bescherming van de wederzijdse, grensoverschrijdende erkenning van elkaars beroepskwalificaties. Om die reden juich ik het voorstel van de Commissie toe.
Ik wil hier nu vooral nader ingaan op één specifiek aspect, namelijk eenzelfde niveau en dezelfde voorwaarden ten aanzien van de beroepskwalificaties voor dienstverleners en ten aanzien van de vrijheid van vestiging. De eisen ten aanzien van de activiteiten blijven gelijk, ongeacht of het gaat om dienstverlening of vestiging. De activiteiten verschillen ook niet. Het is voor mij dan ook onbegrijpelijk dat voor vestiging wel erkenning van de beroepskwalificaties vereist is, terwijl dat voor het verlenen van diensten niet het geval is. Die differentiëring acht ik onjuist. De huidige regeling is mogelijk zelfs strijdig met artikel 50 van het EG-Verdrag. Dat staat dienstverlening in een EU-lidstaat toe onder dezelfde voorwaarden die deze lidstaat aan zijn eigen onderdanen stelt. Tot die voorwaarden behoort ook de gelijkwaardigheid van certificaten en diploma's, voor zover die in de lidstaat van ontvangst voorgeschreven zijn. Om dat probleem op te lossen verzoek ik u om amendement 213 van Stefano Zappalà en mij aan te nemen. 
De Voorzitter.
   Alvorens de commissaris het woord te geven, wil ik erop wijzen dat in de notulen een lijst zal worden opgenomen van alle amendementen die de Commissie volledig, gedeeltelijk in gewijzigde vorm, of helemaal niet over wil nemen. Deze lijst zal als bijlage worden bijgevoegd bij notulen. Zo hoeft de commissaris niet al zijn spreektijd op te maken aan het oplezen van een lange lijst nummers. 
Bolkestein,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zal een aantal kernpunten toelichten die voor de leden van dit Parlement van belang kunnen zijn. Het gaat dan vooral om de door het Parlement ingediende amendementen.
Ik zal mijn antwoord aan het einde van dit debat in vijf punten samenvatten. Om te beginnen is het zo dat een aantal amendementen niet verenigbaar is met bestaande wetgeving; deze amendementen kunnen dus niet worden aanvaard. Ik heb het dan eerst en vooral over het idee om het toepassingsgebied van de nieuwe richtlijn te beperken tot de vrije beroepen, het afschaffen van de erkenning van formele kwalificaties voor een groot aantal beroepen in de sfeer van ambacht en handel, het beperken van de erkenning tot kwalificaties op gelijkwaardig niveau en een aantal andere beperkende vereisten voor erkenning.
Mijn tweede punt betreft het vergemakkelijken van de grensoverschrijdende verrichting van diensten. Als je tijdelijke of ad-hocdienstverlening wilt vergemakkelijken zul je hoe dan ook het aantal formaliteiten moeten terugbrengen. De consumenten kunnen afdoende garanties ontvangen in de vorm van uitvoerige informatie. Voor gezondheidspersoneel kunnen we genoegen nemen met aangifte bij de bevoegde autoriteiten en pro forma registratie. Hoe je het ook bekijkt: een formele controle van kwalificaties door het gastland is niet verenigbaar met het streven om het verrichten van diensten over de grenzen heen werkelijk eenvoudiger te maken.
Ten derde dit: consolidering vormt geen geschikt kader voor de introductie van nieuwe bepalingen op het gebied van harmonisering. Daarvoor moet eerst een uitvoerige beoordeling worden uitgevoerd door de belanghebbende partijen, waarbij gekeken moet worden naar de specifieke impact.
Vierde punt: de uitbreiding rechtvaardigt de vereenvoudiging van de systemen voor erkenning. Communautaire procedures moeten alleen gelden voor maatregelen die de gehele Unie bestrijken, en dat mag dan weer gelden als rechtvaardiging voor deze nieuwe benadering met betrekking tot medische en tandheelkundige specialismen die slechts in een aantal lidstaten werkelijk algemeen beoefend worden. Zo dragen we er ook toe bij dat deze specialismen verder ontwikkeld worden.
Ten vijfde is het zo dat de uitbreiding noopt tot eenvoudiger beheerssystemen. Ik heb het dan in de eerste plaats over beheer via één comitologiecommissie. De Commissie is gaarne bereid mee te werken aan het verwezenlijken van deze doelstelling door een deskundigengroep op te zetten en in overleg met de betrokken partijen opener en flexibeler raadplegingsmechanismen te introduceren.
Het standpunt van de Commissie met betrekking tot de – zoals bekend talrijke – amendementen is op schrift gesteld. Dat document zal binnenkort beschikbaar komen.(2)
Ik ben ervan overtuigd dat de uiterst zinvolle bijdragen van het Europees Parlement een goede basis zullen vormen voor nu volgende, constructieve discussies.
Ik sluit af met mijn felicitaties voor mevrouw Gebhardt – zij is volgende week jarig.

 – Dank u, mijnheer de commissaris.Het debat is gesloten.De stemming vindt op 29 januari 2004 plaats. 

De Voorzitter.
   – Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
– Verslag (A5-0466/2003) van mevrouw Kauppi, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 77/799/EEG van de Raad betreffende de wederzijdse bijstand van de bevoegde autoriteiten van de lidstaten op het gebied van de directe en indirecte belastingen (COM(2003) 446 – C5-0370/2003 – 2003/0170(COD))
– Verslag (A5-0476/2003) van de heer Purvis, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de toekomst van risicodekkingsfondsen en derivaten (2003/2082(INI)). 
Bolkestein,
   – Mevrouw de Voorzitter, we hebben het hier over twee onderwerpen. Ik begin met het .
Daarna zal ik iets zeggen over het verslag-Purvis.
Wat het verslag-Kauppi over wederzijdse bijstand betreft: de Commissie heeft met dit voorstel willen reageren op het verslag van de ad-hocgroep belastingfraude van de Raad. Deze groep heeft erop gewezen dat de uit 1977 daterende basisrichtlijn gemoderniseerd diende te worden, aangezien steeds meer ondernemingen in een aantal lidstaten vestigingen hebben en het aantal mensen dat gebruik maakt van het recht op vrij verkeer gestaag toeneemt. De daaruit volgende verplichting tot het afdragen van belasting moet door de belastingautoriteiten in de betrokken lidstaten kunnen worden afgedwongen. Grensoverschrijdende belastingontduiking en – vermijding vertegenwoordigen een schending van het beginsel van eerlijke belastingoplegging. Dit soort praktijken kunnen het kapitaalverkeer verstoren, een negatieve invloed hebben op de mededinging en een bedreiging vormen voor het naar behoren functioneren van de interne markt. 
Met dit voorstel beogen we de belastingdiensten een extra instrument te verschaffen. De bedoeling is dat de procedures voor het verkrijgen van informatie van de diensten in andere lidstaten sneller verlopen. Verder zou het zo mogelijk moeten worden om in alle lidstaten waar multinationale bedrijven actief zijn op één en hetzelfde moment belastingcontroles uit te voeren. Besluiten en aanslagen moeten buiten het land waar de belasting verschuldigd is betekend kunnen worden, zodat inningsprocedures kunnen worden ingezet. Het gaat hier dus om een maatregel voor het bestrijden van belastingfraude en –vermijding, en ik ben ervan overtuigd dat het Parlement er zijn steun aan zal willen verlenen.
Ziehier mijn eerste opmerkingen over het verslag-Kauppi. Over het verslag-Purvis zou ik graag het volgende willen zeggen.
De Commissie vindt het een goed idee van het Europees Parlement om een verslag op te stellen over risicodekkingsfondsen en derivaten. Ik wil de rapporteur graag gelukwensen met zijn initiatief, dat beslist opportuun is. We beseffen allemaal dat het hier om belangrijke zaken gaat.
Ik begin met de risicodekkingsfondsen, ofwel “”. Zoals de heer Purvis in zijn verslag aangeeft zijn er reeds verschillende onder deze noemer vallende producten verkrijgbaar voor beleggers, ofwel direct, via beursprospectussen, ofwel indirect, via gestructureerde effecten. Een aantal landen heeft al regelingen voor risicodekkingsfondsen opgezet om de aanbieders aan te moedigen in hun land handel te drijven. De heer Purvis wijst er evenwel – volkomen terecht – op dat geen van deze Europese regelingen rekening houdt met de bijzondere eigenschappen van risicodekkingsfondsen.
Het gaat om ten minste twee fundamentele problemen. Om te beginnen de vraag hoe je investeerders aanzet beleggingen die nu meestal offshore worden gedaan onshore te plaatsen. Tweede vraag: welk beschermingsniveau moet je investeerders in dit soort producten bieden? De discussie over de voordelen van een Europese regeling voor risicodekkingsfondsen zou op deze basis gevoerd moeten worden.
Het tweede punt betreft de derivaten. Ook dit is een heel belangrijk onderwerp, en wel om – ten minste – drie redenen.
Om te beginnen is het zo dat deze categorie financiële instrumenten steeds sneller groeit. Men is daarbij heel creatief en er komen steeds nieuwe producten bij. Ten tweede is het zo dat veel van deze producten op -markten worden verhandeld. Op deze markten wordt door toezichthouders en regelgevende organen minder toezicht uitgeoefend dan op gereguleerde markten – dat hangt samen met de wijze waarop eerstgenoemde markten functioneren. Ten derde zijn er aan deze instrumenten grotere potentiële risico’s verbonden, vanwege het hefboomeffect. In tegenstelling tot risicodekkingsfondsen, waarvoor op dit moment in het geheel geen Europese wetgeving bestaat, zijn er voor derivaten wel een aantal bepalingen van kracht. Deze bepalingen zijn in uiteenlopende contexten tot stand gekomen: boekhouding, ICITS, marktmisbruik, beleggingsdiensten, enzovoorts. Derivaten moeten in horizontale termen worden benaderd, en daarom is het eigenlijk niet nodig – of zelfs maar wenselijk – voor deze producten specifieke wetgeving op te stellen. De beste oplossing is dan gelegen in het up-to-date brengen van de verschillende Europese regelingen, en daarbij een benadering van geval tot geval te volgen. Van fundamenteel belang is wel dat die wetgeving op het gebied van belastingen consistent is. 
De uiteindelijke versie van het verslag van de heer Purvis geeft de Europese Commissie een aantal nuttige richtsnoeren voor zowel risicodekkingsfondsen als derivaten. De Commissie heeft na het Enron-schandaal in april 2002 in Oviedo beloofd dat ze een onderzoek zou verrichten naar risicodekkingsfondsen en derivaten. Wij zullen die belofte gestand doen en daarbij rekening houden met het verslag van de heer Purvis.
De Europese Commissie zal ook rekening houden met de conclusies zoals die zullen worden opgesteld door de deskundigengroepen die we in oktober 2003 hebben opgezet om vast te stellen wat na voltooiing van het actieplan voor de financiële diensten de prioriteiten moeten zijn. Het is heel wel mogelijk dat deze groepen ook deze twee onderwerpen in hun eerste rapport, dat in april 2004 moet worden uitgebracht, aan de orde willen brengen.
De Europese Commissie kan nu nog geen definitief standpunt innemen met betrekking tot eventuele wetgeving op het gebied van risicodekkingsfondsen en derivaten – daar is het te vroeg voor.
We zullen verder nog moeten zien of deze twee onderwerpen in de Parmalat-affaire een rol spelen, en tegelijkertijd – om te verhinderen dat de mededinging wordt verstoord – goed in de gaten houden hoe het in de Verenigde Staten gevoerde debat over risicodekkingsfondsen zich ontwikkelt.
Karas (PPE-DE ),
    – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte dames en heren, u ziet het: voor u staat niet Piia-Noora Kauppi, maar zij is wel de rapporteur, ik niet. Ze heeft mij verzocht u vandaag dit verslag voor te lezen, omdat ze een week geleden moeder geworden is. Ik wil haar daarmee persoonlijk en uit naam van dit Huis van harte feliciteren. Ze is bevallen van een kloeke zoon, en beiden maken het goed. Ze popelt om beroep en gezin zo snel mogelijk te combineren en haar werk in het Europees Parlement weer op te nemen. Van harte gefeliciteerd, Piia!
Wat haar verslag over het voorstel van de Commissie betreft, kan ik meedelen dat daarin geen kritiek wordt uitgeoefend op de Commissie en ook geen bezorgdheid wordt uitgesproken over de werkwijze van de Commissie, maar wel over die van de Raad. Het voorstel van de Commissie beoogt in feite om bij de directe belastingen te bereiken wat elders al voor de indirecte belastingen is voorgesteld. De belangrijkste vernieuwing is invoering van een gezamenlijke controlemogelijkheid door twee of meer lidstaten wanneer een belastingplichtige in meer dan één lidstaat actief werkzaam is: een kwestie van gezond verstand dus, ten behoeve van een ordelijke vormgeving van de interne markt.
Een tweede punt van vernieuwing betreft de vereenvoudiging van de procedure en een derde het elimineren van onduidelijkheden in de huidige tekst, die, zoals we hebben gehoord, al 25 jaar oud is, en iedereen die zijn ogen en oren gebruikt weet dat er in de tussentijd heel veel ondernomen en veranderd is.
Het voornaamste probleem is procedureel van aard. Zoals gebruikelijk heeft de Commissie haar voorstel gebaseerd op artikel 95 van het Verdrag, wat betekent dat voor dit voorstel de medebeslissingsprocedure in stelling moet worden gebracht. De keuze van de rechtsgrondslag is door het Parlement om begrijpelijke redenen altijd ondersteund. Dat is, zo wil ik hier benadrukken, omdat we van mening zijn dat deze vorm van administratieve samenwerking het materiële belastingrecht ongemoeid laat en vooral het soepel functioneren van de interne markt beoogt. Om die reden kunnen we van harte instemmen met de rechtsopvatting van de Commissie. We willen er echter op wijzen dat de Raad al meermalen, zonder overtuigende argumenten aan te voeren, eenzijdig heeft besloten de rechtsgrondslag te wijzigen in artikel 93 of 94 van het Verdrag, hetgeen inhoudt dat het medebeslissingsrecht van het Europees Parlement genegeerd wordt en de betekenis van de maatregel voor de interne markt te weinig tot uitdrukking komt.
Het meest recente geval betreft twee voorstellen van de Commissie voor administratieve samenwerking ten behoeve van de BTW en een wijziging van richtlijn 77/799/EEG, waarbij de Raad het Parlement onlangs opnieuw heeft geconsulteerd voor het wijzigen van de rechtsgrondslag. Het Parlement heeft deze wens op 2 september 2003 verworpen. Aangezien wij verwachten dat de Raad bij het onderhavige voorstel eveneens de rechtsgrondslag verandert, ziet de rapporteur geen reden om op dit moment haar standpunt te wijzigen of te herzien, en wij stellen derhalve voor dat de rechtsgrondslag van het ontwerp van de Commissie zoals voorgesteld volledig gebaseerd blijft op artikel 95. Daarmee geven wij ook met een brede meerderheid aan dat we in deze kwestie absoluut willen meebeslissen, omdat de interne markt ons ter harte gaat. 
Purvis (PPE-DE ),
   – Mevrouw de Voorzitter, ik wil de commissaris graag bedanken voor zijn weloverwogen standpunten. Hij zal een aantal zaken door deskundigengroepen laten onderzoeken. Ik hoop dat hij er toch rekening mee zal houden dat er in de toekomst op dit gebied wetgeving zal moeten komen. Wij zijn daarvan overtuigd en ik zal de belangrijkste redenen voor die overtuiging nu uiteenzetten.
Het eerste risicodekkingsfonds dateert van 1949. Geschat wordt dat er op dit moment over de gehele wereld 600 miljard euro in dit soort fondsen wordt beheerd. Daarvan wordt ongeveer 15 procent – ofwel 90 miljard euro – vanuit Europa beheerd. Maar ook al worden deze fondsen door Europese beleggingsmanagers beheerd, het merendeel ervan is nog steeds in offshore belastingparadijzen ondergebracht, waar ze zich aan regelgeving onttrekken. De belangstelling voor risicodekkingsfondsen is de afgelopen jaren enorm toegenomen, vooral in de Verenigde Staten. Ze zijn daar door grote en middelgrote investeerders ontdekt. Veel institutionele beleggers vinden risicodekkingsfondsen tegenwoordig aanvaardbare beleggingsinstrumenten.
Ook in Europa is men in deze fondsen geïnteresseerd geraakt. Ze zijn à la baisse beschikbaar en op de resultaten wordt een hefboom toegepast. Bovendien hebben ze de afgelopen drie jaar in absolute zin een goede performance laten zien, en dat terwijl de tendens op de markt negatief was. De media hebben dat begrepen en in het katern persoonlijke financiën van de kranten wordt daarom naar die goede performance verwezen. Er is zodoende bezorgdheid ontstaan dat minder bedreven beleggers in de verleiding zullen komen hun spaargeld op de één of andere wijze in riskante offshore risicodekkingsfondsen onder te brengen. De meeste daarvan worden op een degelijke wijze beheerd – ze zijn volkomen respectabel. Maar er is hoe dan ook maar weinig toezicht. De regelende instanties in de EU maken zich zorgen over de risico’s waaraan deze beleggers kunnen komen bloot te staan. De beleggingsindustrie daarentegen is geïnteresseerd in de zakelijke mogelijkheden die deze trend biedt. Wij geloven dat het tijd wordt dat we in de Europese Unie een voldoende soepele regeling ontwerpen om ervoor te zorgen dat deze fondsen binnen de jurisdictie van lidstaten van de Unie worden opgezet. Wij worden in die overtuiging gesterkt door het gegeven dat bepaalde lidstaten op nationaal niveau al zulke regelingen hebben ingevoerd, dan wel overwegen dat te doen. Dat is bijvoorbeeld het geval in Ierland, Duitsland en Luxemburg.
En er is nog een reden voor bezorgdheid. We zijn thans bezig een gemeenschappelijke Europese kapitaal- en beleggingsmarkt op te zetten, en nu blijkt dat sommige lidstaten belastingen of beperkende voorwaarden opleggen aan beleggers die in risicodekkingsfondsen buiten de betrokken lidstaat investeren. Dat komt neer op discriminatie. Daarom stellen we voor een soepele regeling vast te stellen, die is afgestemd op de bijzondere eigenschappen van risicodekkingsfondsen. We zouden overigens ook kunnen proberen andere beleggingsinstrumenten waarvoor geen adequate EU-wetgeving bestaat in zo’n regeling onder te brengen. We moeten daarom een regeling zien te treffen die deze instrumenten een EU-paspoort verschaft op basis van wederzijdse erkenning. Via dit soort fondsen kun je beleggen in onroerend goed, valuta of goederen. Het is duidelijk dat dit niet voor iedereen de meest geschikte beleggingsobjecten zijn – althans, niet zolang men zich niet terdege bewust is van de risico’s. Daarom dringen we erop aan dat mensen voorgelicht worden. Er moet duidelijke en ondubbelzinnige informatie worden verschaft en op de aanbieders van deze producten moet scherp toezicht worden uitgeoefend. Er is geen enkele reden waarom we de Europese burgers de toegang tot deze interessante beleggingsmogelijkheden zouden ontzeggen, maar we geloven wel dat ze betere garanties zullen krijgen als deze producten binnen de jurisdictie van de EU-lidstaten beschikbaar komen, zodat ze aan een adequate regeling kunnen worden onderworpen. Dat zou Europese beleggingsexperts een gelegenheid verschaffen hun vaardigheden verder te ontwikkelen en hoogwaardige ondernemingen op te zetten en dito banen te creëren. Het zal er verder toe leiden dat we kapitaal aantrekken voor ondernemingen en bedrijven in Europa, kapitaal dat anders in Amerika of andere delen van de wereld belegd wordt.
Een apart deel van mijn verslag is gewijd aan derivaten. Deze worden door gewone bedrijven en industrieën en de beleggingswereld algemeen gebruikt. Ze krijgen vaak een slechte pers, omdat het speculatieve instrumenten met een hoog risico zouden zijn, maar ze kunnen ook worden gebruikt om risico’s te beperken – en dat gebeurt ook. Wij hebben twee – de heer Bolkestein drie – probleemgebieden vastgesteld waar we beslist aandacht aan moeten besteden. Er zijn risico’s die samenhangen met de aard van het overal ter wereld gebruikte systeem voor financiën, en we kunnen de omvang en ernst van zulke risico’s vaak niet goed inschatten. Dat geldt zeker voor derivaten die worden verkocht en meestal minder liquide zijn dan de wat conventionelere derivaten. En het geldt ook voor kredietderivaten. Het gebruik van die derivaten maakt thans een exponentiële groei door, omdat banken uit overwegingen van toereikendheid van het eigen vermogen activa buiten banken onderbrengen. Een deel van die activa wordt overigens in risicodekkingsfondsen belegd.
We dringen er daarom bij de Commissie en de onderscheidene nationale instellingen op aan dat ze maatregelen treffen voor het reguleren en controleren van deze zaken.
Doyle (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik zal beginnen met het verslag-Kauppi – en ook ik wil haar graag gelukwensen met de geboorte van haar zoon afgelopen week. Zoals reeds is opgemerkt is de titel van de voorgestelde richtlijn, die de bestaande richtlijn voor wederzijdse bijstand drastisch zal herzien, ietwat misleidend. De voorgestelde richtlijn heeft immers uitsluitend betrekking op directe belastingen. Verzekeringen, indirecte belastingen in de vorm van BTW en accijnzen zullen in aparte instrumenten een regeling krijgen. Het is zaak dat we dit duidelijk stellen.
Het eerste doel van deze richtlijn is te verhinderen dat belastingontduikers zich door vestiging in een andere lidstaat aan hun plichten onttrekken. We doen dat door op een vrijwillige basis bepalingen vast te leggen voor samenwerking bij het uitvoeren van belastingcontroles. Dat is beslist een stap in de goede richting. Er zijn voldoende precedenten voor het wijzigen van de rechtsgrond. Dat was artikel 95, en nu worden dat de artikelen 93 en 94. Dat betekent dat er in de Raad niet bij gekwalificeerde meerderheid kan worden besloten – dat moet nu bij unanimiteit geschieden. Eén en ander strookt gelukkig met het standpunt van mijn regering aangaande het belastingbeleid. Het is eenvoudigweg niet goed mogelijk de administratieve aspecten van de belastingbevoegdheden – en bepalingen voor wederzijdse bijstand vallen daaronder – te scheiden van de bevoegdheden tot het opleggen van belasting. We moeten op dit gebied dus wel bij unanimiteit beslissen.
Dan wil ik nu iets zeggen over het verslag van de heer Purvis. Ik wil hem gelukwensen met dit evenwichtige en informatieve verslag, al vind ik het wel ietwat vreemd dat men besloten heeft deze twee onderwerpen – risicodekkingsfondsen en derivaten – in één en hetzelfde verslag te behandelen. In de EU is de regulering van de handel in derivaten immers veel verder ontwikkeld dan die voor risicodekkingsfondsen. Zoals in het verslag wordt aangegeven heeft Ierland er hard – en met goed gevolg – aan gewerkt om de toegang tot risicodekkingsfondsen te vergemakkelijken. Het is intussen wel zaak dat we een duidelijk normatief kader scheppen om investeerders een minimumbescherming te garanderen. Van alle in risicodekkingsfondsen ondergebrachte activa is maar 15 procent uit Europa afkomstig, en dat percentage moet omhoog. SAIVs – verfijnde alternatieve beleggingsvehikels, doorgaans risicodekkingsfondsen of genoemd – en derivaten hebben de afgelopen jaren profijt getrokken van de dalende trend op de markten. Ze hebben dat ook gedaan toen tijdens de hausse in de jaren negentig het aantal categorieën investeerders snel toenam. Individuen en kleine groepen – nieuwkomers op de markt – begonnen in dat decennium hun geld in aandelen te beleggen, met als gevolg dat beleggingsterreinen die tot dan toe goeddeels het exclusieve domein van gekwalificeerde en ervaren financiële experts en fondsenbeheerders waren geweest voor iedereen toegankelijk werden. Ik geloof dat we voor risicodekkingsfondsen een regeling moeten ontwerpen die voor de gehele EU geldt, om er zo voor te zorgen dat ze niet langer offshore, maar in de EU domicilie kiezen. We moeten ze dus een EU-paspoort verlenen, en wederzijdse erkenning is daarvoor de basis. De te treffen regeling dient echter wel voldoende soepel te zijn om zo beleggers aan te sporen te investeren in fondsen in de EU. Anders zet de offshore-trend gewoon door. Coördinatie van de nationale regelgevende instanties zal leiden tot meer flexibiliteit binnen de gemeenschappelijke markt, en dat is beslist nodig.
Wat de derivaten betreft: ik vind het een goede zaak dat de Commissie nu reeds aandringt op een verslag over de rol die deze instrumenten op de kapitaalmarkten spelen.
Goebbels (PSE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, de term “verfijnde alternatieve beleggingsvehikels” is zo verfijnd, dat ik liever over of risicodekkingsfondsen spreek.
De socialistische fractie is niet bijster onder de indruk van risicodekkingsfondsenin het bijzonder en afgeleide producten in het algemeen. De genoemde middelen hebben zeker nut bij het afdekken van bepaalde investeringsrisico’s of risico’s in verband met de internationale handel. Maar aangezien al deze financiële middelen uiterst speculatief zijn - met een zeer beperkte hefboomwerking kunnen immers enorme bedragen gemoeid zijn -, blijft voorzichtigheid geboden. Mijn fractie steunt de behoedzame aanpak van de Commissie in dat verband. Wij zijn het eens met hetgeen commissaris Bolkestein daarover zojuist heeft betoogd. Schandalen als bij Enron, Parmalat en andere bedrijven herinneren ons eraan dat hypermoderne producten soms een dekmantel zijn voor zeer complexe economische delicten.
Het dreigend faillissement van het risicodekkingsfonds heeft aangetoond hoever die risico’s strekken. Begin 1998 beschikte LTCM over 4,8 miljard dollar eigen vermogen, waar een bedrag van 120 miljard dollar aan verplichtingen tegenover stond, d.w.z. een hefboomwerking van 25. Op 23 september 1998 waren de netto activa teruggelopen tot 600 miljoen dollar, met daartegenover ongeveer 100 miljard dollar aan verplichtingen, d.w.z. een hefboomwerking van 167. Nu LTCM gered is, zonder boetebepalingen of gevolgen voor de directeuren van het fonds, is een kettingreactie achterwege gebleven. Maar wie kan garanderen dat dergelijke gebeurtenissen zich niet opnieuw voordoen op een schaal waarop geen reddingsplan meer mogelijk is?
Het oorspronkelijke werkkapitaal van LTCM kwam hoofdzakelijk van banken, die in principe onder toezicht stonden. Het is dus zaak om aan banken die als partner optreden voor speculatieve fondsen strengere eisen te stellen ten aanzien van zorgvuldig handelen. Veel van die fondsen zijn gevestigd in offshore gebieden, waar weinig of geen regels gelden. Daarom kunnen risicodekkingsfondsen die onduidelijk wensen te blijven op een simpele wijze worden aangepakt door herfinanciering door banken die opereren in landen die vallen onder de akkoorden van Bazel moeilijker en duurder te maken. Bankkredieten zouden strikt moeten worden beperkt tot de zakelijke zekerheid die door de offshore fondsen wordt geboden. Er zijn hierover belangrijke aanbevelingen en voorstellen gedaan, zowel door het Forum over de financiële stabiliteit als door de Internationale Organisatie van effectentoezichthouders en het Bazels Comité voor het bankentoezicht, met name in het verslag van collega’s Brok en Mayer van januari 2000. Geen van die voorstellenis gerealiseerd tot op heden.
Het rapport van onze collega Purvis beoogt om risicodekkingsfondsennaar Europa terug te halen en de producten stukje bij beetje open te stellen voor ‘middelgrote investeerders’. Ik weet persoonlijk niet wat ik moet verstaan onder ‘middelgrote investeerders’, maar mijn fractie is er niet op tegen dat die mogelijkheid er komt. Voorwaarde is wel dat er duidelijk meer openheid komt over risicodekkingsfondsen en dat degenen die verantwoordelijk zijn voor regelgeving op landelijk niveau en, in de toekomst, op Europees niveau, dit proces goedkeuren en controleren. Laten we niet vergeten, dat wie in dit duistere gebied aanzienlijke winsten wil maken per definitie aanzienlijke risico’s loopt.
Mevrouw de Voorzitter, ik wil tot slot onze collega Purvis bedanken voor dit verslag, dat als geheel zeer opbouwend is. Ik bedank hem voor zijn open geest en ben hem erkentelijk dat hij hier en daar water bij de wijn heeft willen doen, waardoor mijn fractie voor het verslag kan stemmen. Daarbij wil ik tevens mijn persoonlijke gelukwensen en die van mijn fractie overbrengen aan mevrouw Kauppi, voor haar verslag, maar vooral voor de blijde gebeurtenis waarover wij zojuist hebben gehoord. 
Seppänen (GUE/NGL ).
   - Mevrouw de Voorzitter, ik ken rapporteur Purvis. Hij gelooft in de markten. Als je daarin gelooft, dan is de beste optie een beperkte regulering van de markten en de meest beperkte regulering is natuurlijk zelfregulering. De heer Purvis motiveert de noodzaak van een derivatenmarkt door te verwijzen naar de productie van olijven. In vroeger tijden werd hun prijs vastgesteld door van tevoren gemaakte afspraken. Olijven zijn in de Europese Unie echter een goed voorbeeld van hoe de markt werkt als er geen controle en alleen zelfregulering is. Volgens een verslag van de Rekenkamer vervalsen de producenten de productiecijfers van hun perserijen, voegen zij notenolie aan olijfolie toe en laten zij de Europese Unie voor diezelfde olie betalen op basis van zowel het aantal bomen als de hoeveelheid olie.
De markt werkt volgens de voorwaarden van de hebzuchtigen, en dat geldt ook voor de risicodekkings- en de derivatenmarkt. De nieuwe instrumenten werken op dezelfde wijze als uit olijven olie wordt geperst. De beurzen zijn vaak de olieperserijen van de marktinstrumenten waarmee uit geld nieuw geld wordt geperst. Derivaten zijn de nieuwe smeerolie voor de raderen van de speculatiemachines op de beurzen.
De financiële markten worden vandaag de dag op dezelfde wijze gecontroleerd als de deze week in het Parlement behandelde nucleaire veiligheid: er zijn slechts nationale inspecteurs. De inspecteurs van nucleaire installaties zijn goede technisch deskundigen, terwijl de nationale inspecteurs van de risicodekkingsfondsen en derivatenmarkten dat niet zijn. Daarom is er op de markten geen beursveiligheid. Er zou een autoriteit voor de beursveiligheid moeten zijn zoals er ook een autoriteit voor de nucleaire veiligheid of de maritieme veiligheid is.
Ik had gehoopt dat er in het verslag meer aandacht was besteed aan de rol van de Europese Centrale Bank als mogelijk controleorgaan. Een beperkt gereguleerd systeem en zelfregulering zijn gebaseerd op de moraal van speculanten en zoals wij weten hebben speculanten geen moraal. De stimulans voor hun activiteiten is alleen hun zucht naar geld. Daardoor zijn de pensioenen van werknemers in veel landen in groot gevaar, onder andere in het land waar de heer Purvis vandaan komt. 
Van Dam (EDD ).
   – Voorzitter, in tegenstelling tot voorgaande sprekers richt ik mij met name op de richtlijn waarvan mevrouw Kauppi de rapporteur is. Ontgaan en ontduiken van belastingen komt op grote schaal voor en heeft een sterke grensoverschrijdende dimensie. Sigarettensmokkel, BTW-carrousels, zwarte bankrekeningen, het zijn slechts enkele voorbeelden uit het arsenaal van hen die de keizer niet willen geven wat des keizers is. In de Europese Unie maar ook bijvoorbeeld met Zwitserland en de Balkan dient men naarstig te zoeken naar gezamenlijke inspanningen om met name belastingplichtigen die actief zijn in meerdere lidstaten effectief te controleren.
De in deze richtlijn geboden mogelijkheden voor controles door twee of meer lidstaten gezamenlijk is dan ook van groot belang. Wij hebben het dus bij uitstek over de verbetering van de samenwerking tussen de fiscale instanties van elk van de lidstaten. Dat past geheel bij een nationaal prerogatief voor zowel belastingwetgeving als -heffing. Fiscale wetgeving is een nationale verantwoordelijkheid en moet dat ook blijven gezien de nauwere verwevenheid met de maatschappelijke ordening en de cultuur binnen elk van de lidstaten. Tegen deze achtergrond is het uitermate curieus dat de discussie niet draait om een effectieve aanpak van belastingfraude maar om de vraag welke rechtsgrondslag deze richtlijn zou moeten krijgen. Terecht heeft dit Parlement in vergelijkbare gevallen artikel 95 als basis geaccepteerd zodat de medebeslissingsprocedure van toepassing is. Het gaat hier niet om de inhoud van belastingwetgeving maar om uitvoeringsbepaling met betrekking tot administratieve samenwerking die noodzakelijk is in de interne markt.
Wat collega Kauppi in de toelichting op haar verslag al voorspelde is inmiddels gebeurd: de Raad heeft onlangs een formeel voorstel tot wijziging van de rechtsgrondslag ingediend. Ik zou dit een Pavlov-reactie willen noemen, opnieuw wijst de Raad medebeslissing af zonder duidelijke argumentatie. Nu de positie van het Parlement op 2 september is bevestigd valt te vrezen dat ook dit voorstel weer bij het Hof van Justitie zal belanden. Onnodige moeite en kosten en vooral mogelijk langdurig uitstel van deze hoognodige verbeterde samenwerking tussen de fiscale autoriteiten. Ik daag de Raad uit eens over zijn eigen schaduw te springen. Terug naar waar het echt om gaat, meer effectieve controles bij belastingplichtigen die grensoverschrijdend actief zijn. De belastingontduikende snelle jongens komen en verdwijnen in hoog tempo op een bepaalde vestigingsplaats. Traditionele renseignering - dat is gegevensuitwisseling - kan dat zeker niet bijbenen. Als oneigenlijk gebruik en misbruik van belastingwetgeving door een gezamenlijk team van controleambtenaren uit de betrokken landen wordt geconstateerd is er een lik-op-stukaanpak mogelijk. Met de toetreding van tien nieuwe lidstaten neemt de noodzaak voor transnationale controleteams ongetwijfeld verder toe. De open grenzen naar landen met een nog kwetsbaar administratief apparaat zullen helaas gelukszoekers aantrekken met weinig scrupules, ook op fiscaal gebied. Hoe eerder de fiscus daartegen gezamenlijk ten strijde kan trekken hoe beter. 
Ilgenfritz (NI ).
   – Mevrouw de Voorzitter, vanzelfsprekend moeten wij ons ervoor inzetten om belastingfraude in Europa gezamenlijk te vervolgen. De EU wordt echter telkens weer bij de neus genomen door professionele belastingfraudeurs, omdat onze systemen veel te gecompliceerd zijn. Wij gooien de deuren wijd open voor deze oplichters en bevorderen op die manier indirect belastingfraude. Om daar effectief tegen te kunnen optreden, moeten we niet alleen beschikken over effectievere controle-instrumenten en goede samenwerkingsfaciliteiten, maar bovendien over heldere belastingwetten. Zo moeten we bijvoorbeeld dringend ons BTW-systeem hervormen. Het huidige duale en uiterst gecompliceerde BTW-systeem, waarbij nationale omzetten anders worden behandeld dan EU-omzetten, draagt er aanzienlijk toe bij dat in Europa jaarlijks op relatief gemakkelijke wijze voor miljarden euro's aan belasting wordt ontdoken. Daarom is een eenvoudiger en doorzichtiger BTW-systeem vereist. Daarin moeten alle omzetten in Europa exact hetzelfde worden behandeld, zodat belastingfraude daadwerkelijk effectief kan worden bestreden. De desbetreffende voorstellen kennen we al; we moeten ze alleen nog in wetgeving omzetten. Ik stel derhalve voor om op BTW-gebied eindelijk de belastingkaart in te voeren en alle omzetten voortaan exact hetzelfde te behandelen. Op die manier kunnen we ons doel bereiken, namelijk het daadwerkelijk inperken van belastingfraude. 
Santos (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, beste collega’s, de belangrijkste conclusie van het verslag van mevrouw Kauppi luidt dat de regels voor wederzijdse bijstand op het gebied van belastingen gebaseerd moeten zijn op de rechtsgrondslag zoals die in artikel 95 van het Verdrag is geformuleerd.
Op die wijze respecteren we het in het Verdrag vastgelegde institutionele evenwicht, en dan met name de prerogatieven van het Parlement. De belastingwetgeving verzet zich materieelrechtelijk gezien niet tegen administratieve samenwerking, en dat betekent dat zulke samenwerking niet ondergeschikt hoeft te worden gemaakt aan de bepalingen van de artikelen 93 en 94. Het bestrijden van belastingontduiking is essentieel en voor de consolidering van de interne markt absoluut noodzakelijk. Daarom moet het in artikel 95 vastgelegde kader gelden. Ik steun daarom de optie van de Commissie.
Het verslag-Purvis gaat over het vaststellen van communautaire regels voor particuliere beleggingen in een uitgebreide reeks financiële producten. Er is hier juridisch gezien sprake van een leemte, en het is van groot belang dat die leemte wordt opgevuld. Het feit dat er met betrekking tot deze financiële producten geen duidelijke wetgeving bestond heeft ertoe geleid dat de aanbieders ervan offshore domicilie hebben gekozen. Dat is slecht voor de Europese Unie, terwijl de investeerders minder goed beschermd zijn en dus grotere risico’s lopen. Daar komt bij dat een aantal lidstaten nu zelf een juridisch kader aan het opstellen is voor dit soort producten. We moeten deze uiteenlopende regelingen nu reeds proberen te harmoniseren en op elkaar af te stemmen om ze aldus aan het Europees belang ondergeschikt te maken.
Men zij erop gewezen dat het hier gaat om innovatieve beleggingsproducten die heel aantrekkelijke voordelen bieden, wat betekent dat ze op de markt een warm onthaal zullen krijgen. Wat de derivaten betreft: het Europees Parlement heeft zich reeds over deze problematiek gebogen, en daarbij aangegeven dat dit soort instrumenten tegenwoordig een belangrijke rol spelen op de kapitaalmarkten. We hebben daarbij ook precies aangegeven wat de voordelen en de risico’s zijn. De rapporteur heeft dus volkomen gelijk als hij zegt dat er een regeling moet worden opgesteld om beleggers aan te sporen in risicodekkingsfondsen te investeren. Hij legt er terecht de nadruk op dat derivaten op de markten van een aantal lidstaten niet goed gebruikt kunnen worden vanwege de bestaande rechtsonzekerheid.
Hij wijst er ook op dat het ontbreken van een regeling met betrekking tot bepaalde derivaten – en dan heb ik het over de -derivaten – een ernstige bedreiging vormt voor de markten, en dan vooral voor financiële ondernemingen die dit type instrumenten steeds veelvuldiger gebruiken. De door de socialistische fractie ingediende amendementen zijn bedoeld om aan die problemen iets te doen. Ze houden een duidelijke verbetering in van de tekst zoals die ons voorgelegd is. Zo proberen we de met dit soort instrumenten samenhangende risico’s te verkleinen, met name door te eisen dat beleggers meer en betere informatie ontvangen. Om de hier uiteengezette redenen dienen het verslag van mevrouw Kauppi en dat van de heer Purvis, alsmede de door de socialistische fractie ingediende amendementen door het Parlement goedgekeurd te worden. 
Bolkestein,
   – Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag een paar korte opmerkingen maken, om te beginnen met betrekking tot het verslag-Kauppi. Maar eerst wil ik me bij het Parlement aansluiten en mevrouw Kauppi gelukwensen met de geboorte van haar zoon.
De rechtsgrond is een heel belangrijk punt. De Commissie heeft haar voorstel op artikel 95 gebaseerd, omdat ze vond dat voor deze maatregel de medebeslissingsprocedure gevolgd behoorde te worden. Zoals mevrouw Kauppi al voorspeld had heeft de Raad de rechtsgrond gewijzigd. Die wordt nu geleverd door de artikelen 93 en 94. En dat is heel jammer. Het is overigens niet de eerste keer dat de Raad dit doet. Het is ook gebeurd met betrekking tot richtlijn 2001/44/EEG, over wederzijdse bijstand bij het innen van belastingaanslagen. De Commissie en de Raad hebben die beslissing – net als in vergelijkbare gevallen – aan het Hof van Justitie voorgelegd. De Advocaat-Generaal heeft de Raad in dezen gelijk gegeven. De Commissie houdt echter vast aan haar principiële standpunt. We zullen de uiteindelijke beslissing van het Hof in bovengenoemd geval moeten afwachten voor we op basis van het vandaag besproken voorstel concrete acties kunnen nemen.
Dan stap ik nu over op het verslag-Purvis, dat ook heel belangrijk is. De groei van offshore-fondsen – en dan gaat het in de eerste plaats, maar niet uitsluitend over risicodekkingsfondsen – is zorgwekkend, aangezien de Europese markten en financiële autoriteiten over deze fondsen geen gegevens ontvangen. We delen dus de bezorgdheid van de heer Purvis en andere leden van het Parlement. We moeten voor deze kwestie een oplossing vinden. Zoals de heer Purvis heeft aangegeven is het op de korte termijn van belang dat we ervoor zorgen dat offshore-fondsen onshore domicilie kiezen. Of dat ook op de lange termijn een oplossing is valt nog te bezien. Wat mij vooral zorgen baart is het feit dat deze zeer omvangrijke offshore-fondsen zich aan ons toezicht en onze controle onttrekken.
Het is heel belangrijk dat we een liquide financiële markt hebben, zodat geld niet duurder is dan strikt noodzakelijk, maar we mogen niet toestaan dat de huidige toestand – zonder enige controle – zich veel langer voortzet.
Zoveel is duidelijk. Hoe we dat probleem kunnen aanpakken is echter minder duidelijk. Als afgevaardigden – de heer Goebbels, de heer Purvis en anderen – ideeën hebben over de wijze waarop offshore-fondsen gereguleerd kunnen worden, dan zal ik graag met ze spreken. We kunnen daar dan later weer in het Parlement over discussiëren.
De Voorzitter.
   – Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.


Moraes (PSE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, met dit mondelinge amendement willen we de eerste woorden in paragraaf 1 – “Is verheugd over” – vervangen door “Stelt vast”. Bovendien moet daar de volgende zinsnede van het einde van amendement 11 aan worden toegevoegd: “is van mening dat de strijd tegen illegale immigratie en mensenhandel niet mag leiden tot een repressief beleid dat gericht is tegen immigranten zonder verblijfsvergunning, maar wel tegen mensenhandelaren en werkgevers die van deze situatie profiteren”.


Purvis (PPE-DE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb met mijn eigen fractie en die van de PSE en de ELDR een compromisamendement bereikt. Na het woord “eindbelegger” zou de volgende zinsnede moeten worden toegevoegd: “als de verschillende regelgevende instanties op Europees niveau een positieve aanbeveling doen”.

Purvis (PPE-DE ),
   – Ik ben het met de socialistische en liberale fracties eens dat in paragraaf 27 de uitdrukking “hoge eigen-vermogendekking” vervangen behoort te worden door “voldoende vermogendekking”. Het laatste stuk – “zoals dat in de verschillende voorbije crisissen, onder meer in het geval van het LTCM, wel het geval is geweest” – moet geschrapt worden.


(1)

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL ),
   Wij zijn voor het afschaffen van de belasting op toegevoegde waarde, want dat is een volstrekt onjuiste belasting en wij pleiten ervoor deze te vervangen door een sterk progressieve inkomstenbelasting en een stevige winstbelasting.
Ofschoon wij tegen belastingen zijn, willen wij de verlenging van de termijn voor het toepassen van een verlaagd BTW-tarief voor bepaalde sectoren niet verhinderen, al blijft de keuze van de sectoren die van een dergelijke maatregel profiteren willekeurig en beperkt.
Uitsluitend om die reden hebben wij voor dit verslag gestemd, maar dat houdt niet in dat wij instemmen met het stelsel van indirecte belastingen in het algemeen en met de BTW in het bijzonder. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   – De Commissie heeft op 23 juli 2003 een voorstel ingediend voor de herziening van het systeem van verlaagde BTW-tarieven. Het was haar bedoeling om deze tarieven te rationaliseren en in te passen in het ontwerp voor een definitieve regeling. Het experiment met verlaagde tarieven voor bepaalde arbeidsintensieve diensten (richtlijn 1999/85) zou daarmee worden afgesloten. Dat voorstel is in december 2003 door het Europees Parlement verworpen. In de Raad is er met betrekking tot hetzelfde voorstel geen unanimiteit bereikt en dat betekent dat de Commissie nu een voorstel moet doen om de bestaande regeling met twee jaar te verlengen (tot 2005). Wij steunen dat idee.
Op deze wijze garanderen we de lidstaten althans enige flexibiliteit op fiscaal gebied. De lidstaten moeten de vrijheid behouden om zelf hun sociaal en cultureel beleid te bepalen, en daaronder valt – binnen een fiscale context – ook de mogelijkheid om voor bepaalde sectoren lagere BTW-tarieven op te leggen.
Belastingharmonisatie is binnen het kader van de interne markt welbeschouwd een vergissing, en één die gevolgen heeft voor de wijze waarop de lidstaten hun begroting financieren. Dat geldt zeker voor een land als Portugal, waar 22 procent van de staatsinkomsten over 1998 afkomstig waren uit de BTW. Van die BTW-inkomsten was 37 procent afkomstig uit sectoren waarvoor een verlaagd tarief gold. Het is dus zaak dat we aan het eind van de zittingsperiode een beoordeling uitvoeren van de onderhavige richtlijn. 
Montfort (PPE-DE ),
   - Ik ben voor de wetgevingsontwerp-resolutie van het Parlement voor het verlengen van de bevoegdheid van de lidstaten, zodat deze voor bepaalde arbeidsintensieve diensten, met name in de bouw, lagere BTW-tarieven kunnen toepassen.
Met deze tekst zijn we er echter nog lang niet. Het is niet meer dan een noodoplossing vergeleken bij het advies van het Parlement van 4 december jongstleden. Daarin werd verzocht om de toepassing van deze verlaagde tarieven blijvend te maken en deze ook toe te passen op de horeca en culturele producten.
Niettemin zullen de betrokken lidstaten dankzij deze tekst wel een proef kunnen voortzetten die positieve effecten heeft gehad op de werkgelegenheid en op de gezondheid van het MKB en de beroepsbevolking waarvoor die maatregelen zijn bedoeld. Ondanks de onderzoeken op landelijk niveau is de Commissie niet overtuigd na de eerste drie jaren van dit experiment. Wellicht wordt de Commissie door deze verlenging over de streep gehaald.
Toch is het geen goede zaak als wij juridische kloven dichten met ad-hocmaatregelen. De Raad zou zich mijns inziens moeten realiseren welke uitwerking deze maatregelen hebben op de economie en de ruimtelijke ordening en in dat licht de op 4 december door het Parlement geamendeerde richtlijn moeten goedkeuren om lidstaten in staat te stellen de tariefsverlaging van de BTW voor de horeca toe te passen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Ik steun dit verslag, waarin aanbevolen wordt het voorstel van de Commissie voor de hervorming van het systeem voor verlaagde BTW-tarieven goed te keuren. Het gaat dan over het experiment om voor bepaalde arbeidsintensieve diensten een lager BTW-tarief te laten gelden.
De Europese Commissie heeft haar voorstel aangepast overeenkomstig de suggesties die het Europees Parlement op 4 december 2003 heeft gedaan.
Het Europees Parlement heeft er destijds op gewezen dat de duur van het experiment met de verlaagde tarieven, oorspronkelijk drie jaar, met twee jaar verlengd diende te worden. Op die wijze kunnen de lidstaten die gebruik maken van de mogelijkheid verlaagde BTW-tarieven op te leggen een degelijke beoordeling van deze regeling uitvoeren. Tegelijk wordt zo verhinderd dat de prijzen voor de onder de regeling vallende diensten drastisch verhoogd worden.
Ik ben het eens met de rapporteur als deze zegt te geloven dat deze richtlijn gunstig is voor de verleners en gebruikers van arbeidsintensieve diensten in Europa.
Ik heb dus voor gestemd. 

Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Ik steun dit verslag over het voorstel van de Commissie tot wijziging van Richtlijn 77/799/EEG. Zoals in het verslag wordt aangegeven bevat dit voorstel geen problematische punten, reden waarom aangedrongen wordt op goedkeuring van de door de Commissie voorgestelde wijzigingen.
Het voorstel van de Commissie is gericht op het vereenvoudigen van de procedures en op het rechtzetten van een aantal dubbelzinnigheden in de tekst van 1977. De belangrijkste innovatie is de invoering van de mogelijkheid voor twee of meer lidstaten gezamenlijke controles uit te voeren wanneer een belastbaar persoon actief is in meer dan één lidstaat. Deze bepaling is bedoeld om te verhinderen dat belastingontduikers in andere lidstaten een veilig onderkomen vinden.
Ik ben het met de rapporteur eens dat de Raad de rechtsgrond in dezen waarschijnlijk hoe dan ook zal wijzigen en dat er geen enkele reden is om het standpunt van het Parlement te herzien. De Commissie heeft reeds twee voorstellen gedaan over richtlijn 77/799/EEG en in beide gevallen raadpleegde de Raad het Parlement over het wijzigen van de rechtsgrond. Het Parlement heeft toen aangegeven dat dit soort samenwerking materieelrechtelijk gezien geen gevolgen heeft voor de belastingwetgeving. Het gaat er uitsluitend om dat gemeenschappelijke markt goed functioneert. Wijziging van de rechtsgrond door de Raad valt dus niet te rechtvaardigen.
Ik heb voor gestemd. 

Alyssandrakis (GUE/NGL ),
   . – De dienstensector is van uitzonderlijk belang voor het grootkapitaal van de EU, nu industriële activiteiten meer en meer de wijk nemen naar andere oorden. Het verslag van mevrouw Kratsa volgt braafjes de instructies die het grootkapitaal voor deze sector dicteert. De inhoud van haar verslag typeert de manier waarop het neoliberale beleid van de EU de problemen aanpakt.
Alle aandacht gaat naar het verbeteren van het concurrentievermogen, het aanpassen van de dienstensector aan het concurrentiebeleid, grensoverschrijdende dienstverlening, terwijl entrepreneurschap de hemel in wordt geprezen als mirakeloplossing voor de werkloosheid. Ook de zogenoemde “open coördinatiemethode” werpt opnieuw haar schaduw over het nationale beleid. Die methode dient slechts als instrument om EU-beleidskeuzes op te leggen zonder dat de EU-instellingen daar ogenschijnlijk bij betrokken zijn.
Voorts wordt in het verslag een lans gebroken voor nieuwe vormen van arbeid, voor deeltijd- en uitzendwerk en wordt op schijnheilige wijze gesproken over het verbeteren van de kwaliteit van die arbeidsvormen! De rapporteur stemt in met de verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd en vraagt dat de “weldadige” effecten van de privatisering van diensten van openbaar belang in de verf worden gezet. Uiteraard ontbreken de gebruikelijke clichés niet in het verslag, zoals betere banen voor vrouwen en gehandicapten en het gebruik van nieuwe technologieën. 
Om al die redenen hebben de afgevaardigden van de Communistische Partij van Griekenland tegen gestemd.
Figueiredo (GUE/NGL ),
   – Dit verslag dat over het scheppen van banen in de dienstensector gaat, bevat een aantal positieve punten, zoals de erkenning dat een goed ontwikkelde en dynamische coöperatieve sector een belangrijke bijdrage kan leveren bij het creëren van diensten. Positief is voorts dat ervoor gepleit wordt speciale steunmaatregelen op te stellen voor specifieke componenten van de dienstensector en daarbij rekening te houden met de mogelijkheden en de behoeften van de verschillende regio’s. Daarna verzandt het verslag in uitwijdingen over mededinging. Dat valt onder de verantwoordelijkheid van de Raad Concurrentievermogen en die wordt verzocht de eerste prioriteit te geven aan het scheppen van een interne dienstenmarkt, zonder daarbij een onderscheid te maken tussen openbare en andere diensten.
In het verslag wordt intussen wel op een aantal misstanden gewezen, met name de arbeidsomstandigheden in bepaalde sectoren, met lage lonen, een gering opleidingsniveau en vooral tegen vrouwen gerichte discriminatie. Er wordt verder gewezen op het feit dat de openbare diensten onder druk staan vanwege de kortingen op de begroting voor sociale zaken. Vervolgens wordt een aantal voorstellen gedaan om hier wijziging in te brengen, maar die zijn niet consistent. De rapporteur vaart in dit verslag een onduidelijke koers en slaagt er niet in helder te formuleren op welke wijze zij wil garanderen dat in de verschillende onderdelen van de dienstensector meer banen worden geschapen en werknemersrechten worden gerespecteerd. Er wordt ook geen duidelijk standpunt ingenomen bij het verdedigen van kwalitatief goede openbare diensten. We hebben ons bij de eindstemming daarom van stemming onthouden. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Ik heb voor gestemd. Ik ben namelijk heel tevreden met dit initiatief van de Commissie werkgelegenheid en het verslag van mevrouw Kratsa. De statistieken tonen duidelijk aan dat de dienstensector de productiefste sector is bij het scheppen van werkgelegenheid. In 2000 vertegenwoordigden de diensten 68,8 procent van het totale aantal banen. In 1991 bedroeg dat aandeel slechts 62,7 procent. Die gegevens spreken nog duidelijker taal als je bedenkt dat in de Verenigde Staten in de diensten 80 procent van alle economische activiteit gerealiseerd wordt; 80 procent van de actieve bevolking werkt daar in de dienstensector.
De dienstensector werkt als een katalysator voor toekomstige groei. De mogelijkheden op dit terrein moeten dus optimaal benut worden.
Ik ben het dus eens met de rapporteur als deze er bij de Commissie op aandringt zo snel mogelijk een witboek op te stellen over een daadwerkelijke en doeltreffende interne dienstenmarkt. Van belang is vooral dat er voldoende investeringen – openbaar of particulier – worden gedaan in onderzoek en ontwikkeling, en dat de KMO’s worden ingezet als ‘locomotief’.
Ik ben het ook volkomen eens met de stelling dat het tegenwoordig heel belangrijk is in mensen – mannen vrouwen – te investeren. Opleiding en onderwijs, plus de verspreiding van de nieuwe technologieën, vormen de belangrijkste ingrediënten voor een doeltreffend beleid voor innovatie in de dienstensector en het scheppen van banen. 

Pérez Álvarez (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, we hebben tegen het verslag-Moraes over immigratie, integratie en werkgelegenheid gestemd, hoewel het een uitstekend verslag is. Dat wij toch tegengestemd hebben, heeft te maken met de starheid van een aantal collega's uit de socialistische fractie, die naar mijn mening minder geïnteresseerd zijn in de levens- en arbeidsomstandigheden van immigranten dan in de mogelijkheid die immigranten voor hun eigen partijpolitieke doeleinden aan te wenden.
Gezien de inhoud van de mededeling over immigratie, integratie en werkgelegenheid meende commissie ten principale, de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid, dat het niet het goede moment was om het mogelijke stemrecht in de lokale of Europese verkiezingen tot kernprobleem te benoemen, nog afgezien van het feit dat dit gereguleerd wordt door het Verdrag. Bovendien is dit in iedere lidstaat bij wet geregeld. Voor Spanje is dit terug te vinden artikel 13, lid 2 van de grondwet, en het wederkerigheidsbeginsel dat is vervat in de vriendschaps- en samenwerkingsverdragen met Chili, Venezuela, Argentinië en Uruguay.
Automatische regularisering van iedereen die geen verblijfsvergunning heeft, zoals de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links voorstelt in amendement 13, is eveneens onaanvaardbaar. Dit zou gelijkstaan, mijnheer de Voorzitter, aan een uitnodiging tot illegale immigratie. Op deze manier zal in de lidstaten die asielzoekers opvangen al snel dezelfde situatie ontstaan die de immigranten die in Europa aankomen juist proberen te ontvluchten.
Konden we maar zoveel mensen ontvangen als er willen komen. Aangezien dit echter niet mogelijk is, moeten we zoveel mensen onderdak bieden als we kunnen, in de geest van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie:De menselijke waardigheid is onschendbaar. Zij moet worden geëerbiedigd en beschermd".
De Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) en Europese Democraten had graag voor het verslag-Moraes gestemd, omdat we ons zorgen maken over de arbeidsvoorwaarden en levensomstandigheden van de immigranten binnen de Europese Unie. Dat wil zeggen, over het salaris, de gezondheid op het werk en de werkzaamheden in het algemeen. We willen dat zij en hun families en kinderen integreren. We maken ons zorgen over de vrouwelijke immigranten en we kiezen voor een interculturele samenleving in wijken, steden en bedrijven. Het is jammer dat het uitstekende verslag van de heer Moraes door de starheid van enkele leden van de socialistische fractie en hun streven naar partijpolitiek gewin, niet de stemmen krijgt die het verdient. 
Andersson, Färm, Hedkvist Petersen, Karlsson, Sandberg-Fries en Theorin (PSE ),
   Wij hebben voor dit verslag gestemd, omdat het inhoudelijk een goed verslag is. Wij gaan echter niet akkoord met de inhoud van een van de amendementen in het verslag. In dit amendement worden de lidstaten opgeroepen om automatisch over te gaan tot legalisering van immigranten die zonder verblijfsvergunning werken. Wij beschouwen dat als een rechtstreekse aansporing voor mensen buiten de EU om te proberen illegaal naar de EU te migreren, en wij zien ook het gevaar van sociale dumping die een dergelijke situatie met zich mee zou brengen. 
Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt Bergman en Stenmarck (PPE-DE ),
   Wij vinden dat de Europese Unie een gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid moet hebben. Wij betreuren het dat in het verslag geen verschil wordt gemaakt tussen de aspecten van de integratie van immigranten die op Europees niveau thuishoren en de aspecten die op nationaal niveau thuishoren.
Verder vinden wij dat het begrip ‘burgerschap’ niets van waarde toevoegt, maar eerder bijdraagt tot begripsverwarring. Het is onaanvaardbaar dat men aan dit begrip de betekenis toekent die het in dit verslag krijgt, omdat daarmee het recht van afzonderlijke landen om zelf hun verkiezingswetgeving te bepalen niet wordt gerespecteerd. Ieder land heeft het recht om zelf te bepalen welke burgers van derde landen mogen deelnemen aan de verkiezingen van het bewuste land, ongeacht of het om lokale verkiezingen gaat of om Europese verkiezingen. 
Berthu (NI ),
   In het verslag-Moraes staan dezelfde onrealistische richtlijnen als in de mededeling van de Commissie over immigratie, integratie en werkgelegenheid. Daarom heb ik tegengestemd.
In dit verslag wordt geen middel onbenut gelaten om te pleiten voor een zo breed mogelijke immigratie – een bron ter verrijking van cultuur en samenleving – die een bijdrage kan leveren aan de ondernemingsgeest, diversiteit en vernieuwing en een positieve economische uitwerking heeft op de werkgelegenheid en de groei (bladzijde 10).
Als alles dan zo goed loopt dringt zich de vraag op waarom de rapporteur, evenals de Commissie, zijn bezorgdheid uit over de immigranten van de tweede en derde generatie “die nog altijd te kampen hebben met sociale, economische of politieke uitsluiting" (overweging F), en waarom het nodig is zoveel forse maatregelen te treffen op het gebied van integratie (waardoor het aantal immigranten alleen maar toeneemt).
Het werkelijke probleem is dat de immigratie naar onze landen niet spoort met de behoeften van onze economie en de opvangmogelijkheid van onze samenleving. Integratie is wel mogelijk, maar kost enorm veel geld, en daarover durft niemand - laat staan de Commissie in haar mededeling - tegenover de burgers te reppen. In ieder geval wil niemand voor die kosten opdraaien, zodat de immigratie één grote maatschappelijke ramp dreigt te worden, voor ons en voor de landen van herkomst, doordat we worden misleid en de waarheid niet onder ogen wordt gezien. 
Lulling (PPE-DE ),
   - In dit verslag staan goede suggesties voor het oplossen van de cruciale problemen van de lidstaten en van de mensen uit de derde landen die bij ons willen komen wonen en werken.
Deze ontwerp-resolutie bevat echter ook overdrijvingen en zaken die niet kloppen.
Legale immigranten kunnen volgens mij een waardevolle bijdrage leveren aan de arbeidsmarkt. Het is echter zaak rekening te houden met de situatie op de arbeidsmarkt van de lidstaten: deze moeten zich uitspreken over mensen uit derde landen die als arbeider het land willen binnenkomen.
Toen we de burgers van de lidstaten aan het begin van de negentiger jaren stemrecht verleenden bij de plaatselijke en de Europese verkiezingen, op voorwaarde dat zij in het betreffende land verblijven, was de uitoefening van dat recht gebaseerd op wederkerigheid: een Portugees kan in Luxemburg stemmen en ik kan in Portugal onder dezelfde voorwaarden stemmen.
Als men voor de mensen uit de derde landen precies dezelfde behandeling vraagt, houdt dat in dat die wederkerigheid wordt genegeerd. Waarom zou een Algerijn bij ons moeten kunnen stemmen als ik niet onder dezelfde voorwaarden kan stemmen in Algerije?
Hier moet het subsidiariteitsbeginsel van toepassing zijn. De beschuldigende vinger uitsteken naar lidstaten die dergelijke rechten niet aan immigranten in die landen verlenen gaat te ver, want daarmee worden die landen indirect bestempeld als racistisch. 
Manders (ELDR ),
   . De VVD-delegatie zal voor het verslag Moraes stemmen, aangezien zij Europese actie op het gebied van immigratie en werkgelegenheid wenselijk acht. Zij zal echter niet voor alle ingediende amendementen stemmen, daar sommige amendementen te veel inbreuk plegen op het subsidiariteitsbeginsel, zoals bijvoorbeeld Europese inmenging in lokale verkiezingen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Laten we onszelf niet misleiden: net als het nieuwe, proactieve beleid ten behoeve van families maakt ook het beheer van de immigratiestromen deel uit van de strategie waarmee we hopen een oplossing te vinden voor de vergrijzing van de bevolking en het teruglopen van het aantal werkende mensen. De Commissie is tot de conclusie gekomen dat het beheer van de immigratiestromen van fundamenteel belang is, als we tenminste willen verhinderen dat de economische groei stagneert en ons welvaartsniveau afneemt. Daarom is het belangrijk dat de Commissie aangeeft op welke terreinen gecoördineerde Europese actie vruchten kan afwerpen. Er zal dan wel rekening moeten worden gehouden met het feit dat de situatie in elk land anders ligt. We hebben het hier dan over zaken als integratie in de arbeidsmarkt, de erkenning van de kwalificaties van immigranten, taalvaardigheid en opleidingsniveau, huisvesting en stedelijke aangelegenheden, de diensten voor sociale bijstand en gezondheidszorg, culturele en sociale integratie.
Ik sta ook achter de introductie van het begrip “civiel burgerschap”. Op die wijze garanderen wij een waardige status voor legale immigranten, en dat zal ervoor zorgen dat zij het gevoel krijgen erbij te horen. Integratie is een voorwaarde voor sociale cohesie. Of die integratie slaagt, hangt af van factoren als opleiding, taalbeheersing en civiele participatie.
Het is verder een goede zaak dat nu erkend wordt dat “de integratie niet alleen beschouwd mag worden in termen van economisch potentieel”. Dat duidt op een humanitaire instelling en een goed oog voor de sociale realiteit. De Portugese Volkspartij CDS/PP bepleit daarom ook “striktheid bij toelating, vrijgevigheid en menselijkheid bij opvang en integratie”.
Patakis (GUE/NGL ),
   . – Deze teksten verwijzen naar de schaarse immigranten die er na de grenscontroles en het checken van hun biometrische gegevens in slagen binnen te komen; het gaat hier niet om immigranten die met Europese chartervluchten arriveren zodat ze in de rij mogen gaan staan om“legale” immigranten te worden.
Maar ook zij zien zich geconfronteerd met bikkelharde voorwaarden om aan een verblijfsvergunning te komen, althans in Griekenland. Zo verblijven ze dan tien, twintig of dertig jaar illegaal in Griekenland. Het establishment wil hen in de illegaliteit houden om hen lichamelijk en geestelijk te kunnen gijzelen.
De tekst vermeldt met onverhuld cynisme dat immigranten nuttig zijn in de strijd tegen de vergrijzing, als laagopgeleide werkkrachten en om de doelstellingen van Lissabon te verwezenlijken. De resolutie waarschuwt dat gemanagede migratie niet kan betekenen dat hervorming van de EU-arbeidsmarkt omwille van een grotere inzetbaarheid en, meer in het algemeen, een groter aanpassingsvermogen aan economische verandering, wordt veronachtzaamd.
Immigranten moeten dus worden uitgebuit, opdat flexibele arbeidsvormen sneller ingang zouden vinden op de EU-arbeidsmarkt, zodat de arbeidskosten kunnen dalen in het voordeel van de monopolisten en de burgers van de EU zich sneller zullen neerleggen bij repressieve maatregelen, allemaal in naam van de strijd tegen clandestiene immigratie.
Om al die redenen heeft de Communistische Partij van Griekenland niet voor de resolutie gestemd.
Queiró (UEN ),
   – Dit verslag heeft betrekking op een heel gevoelig onderwerp – immigratie, integratie en werkgelegenheid. In deze tekst wordt de aandacht gevestigd op een aantal belangrijke karakteristieken van de migratiestromen. Er wordt ook gewezen op de noodzaak de integratie te verbeteren en nauwer samen te werken met de landen van herkomst. Dat zijn factoren die voor de ontwikkeling op de arbeidsmarkt en de economische groei in de lidstaten van de Unie van beslissende betekenis kunnen zijn.
We zouden dus voor dit verslag hebben kunnen stemmen, ware het niet dat er een reeks amendementen van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links is goedgekeurd. Die amendementen dragen nauwelijks bij tot een verbetering van de tekst, maar maken van dit verslag een document van links. Het is nu niet langer een compromis dat voor het gehele Parlement aanvaardbaar is. Ik heb daarom tegen gestemd. 
Roure (PSE ),
   De integratie van immigranten, of het nu om economische migranten gaat of om vluchtelingen die asiel zoeken, is voor onze samenlevingen een belangrijke uitdaging: het slagen van onze immigratiepolitiek wordt afgemeten aan het slagen van onze integratiestrategieën. Wij moeten tussen onze samenlevingen en de etnische gemeenschappen daarbinnen een contract afsluiten over waarden en normen. Wij zijn daar allemaal bij betrokken.
Wij moeten immigranten verwelkomen en de diversiteit van hun culturen, godsdiensten en tradities respecteren. De immigranten zelf moeten op hun beurt onze traditionele waarden en normen accepteren die zijn vastgelegd in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie: respect voor democratie, vrijheid, de mensenrechten, gelijkheid van man en vrouw, vrijheid van godsdienst. Die waarden en normen kunnen in geen geval ter discussie worden gesteld. Het sleutelwoord is "diversiteit in eenheid".
Het versterken van de integratiepolitiek noopt tot reflectie over het begrip civiel burgerschap dat ontwikkeld zou kunnen worden voor onderdanen van derde landen. Daarin zou dan een geheel van rechten en verantwoordelijkheden besloten liggen: gelijke behandeling op sociaal, economisch en politiek gebied, bij arbeidsvoorwaarden en tevens ten aanzien van stemrecht in lokale en Europese verkiezingen. 

Arvidsson, Cederschiöld, Grönfeldt Bergman en Stenmarck (PPE-DE ),
   De delegatie van de Zweedse conservatieven vindt dat een Europese Unie zonder binnengrenzen een effectief en gecoördineerd beheer van de buitengrens van de Unie vereist, om onder andere illegale immigratie, mensenhandel, drugshandel en andere criminaliteit te bestrijden en om migratiestromen in banen te kunnen leiden. De lidstaten die steun nodig hebben voor grensbewaking moeten die kunnen krijgen op verzoek van de verantwoordelijke autoriteit van de lidstaat. De nationale overheden moeten de verantwoordelijkheid behouden voor het grensbeheer en de grensbewaking in de EU.
Om bovenstaande redenen hebben wij besloten ons van stemming te onthouden. Voor het overige steunen wij de inhoud van het verslag.
Berthu (NI ),
   De mededeling van de Commissie over illegale immigratie, waarover het verslag-Pirker gaat, wil terecht uiteenlopende stukken over verschillende onderwerpen - strijd tegen illegale immigratie en mensenhandel, bewaken van de buitengrenzen, terugkeerbeleid etc. - onder één noemer brengen. En dat werd tijd.
In dat opzicht verdienen veel ingediende voorstellen een positief onthaal. Ik wijs daarbij met name op het voorstel over het invoeren van een visuminformatiesysteem (VIS) tegen fraude, door met name biometrische gegevens te gebruiken. En ook dat wordt hoog tijd. Dat informatiesysteem moet worden uitgebreid zodat gecontroleerd kan worden of bezoekers die een land zijn binnengekomen ook werkelijk zijn vertrokken als het visum is afgelopen.
Uitstekend zijn ook de maatregelen die zijn gericht op wederzijdse hulp tussen landen om met name die landen te steunen waarvan de buitengrenzen het meest worden bedreigd.
Het geheel wordt echter ontsierd doordat de Commissie halsstarrig weigert om een geïntegreerd systeem op te zetten voor het beheer van de buitengrenzen, waarvoor het ontwerp-Verdrag (artikel III-166) de juridische grondslag moet verschaffen. Ik onderstreep echter nogmaals dat landen elkaar moeten helpen, maar ieder land moet baas blijven over zijn eigen grenzen. 
Claeys, Philip (NI ),
   . Het verslag bevat positieve en noodzakelijke elementen, maar schiet op een aantal essentiële aspecten tekort. Zo wordt niets gezegd over de noodzaak om de lidstaten een actief opsporingsbeleid te laten voeren tegen illegalen. Het gedoogbeleid en de (al dan niet collectieve) regularisaties in meerdere lidstaten zorgen voor een aanzuigeffect van nieuwe illegale vreemdelingen. Men mag dan wel informatie verstrekken in de landen van herkomst om potentiële illegalen af te schrikken, zolang men een laks beleid blijft voeren (bijvoorbeeld het tolereren van gemediatiseerde kerkbezettingen door illegalen), blijft men dweilen met de kraan open. De meeste illegale immigranten zijn geen "slachtoffers van mensenhandel", maar zijn op eigen wil naar Europa gekomen, wetende dat zij in meerdere lidstaten kunnen genieten van sommige sociale en andere rechten - ondanks hun illegaliteit. Zij zijn dus geen "personen in gevaar", zoals gesteld. Ook is het een illusie te geloven dat het openstellen van de grenzen voor nieuwe legale immigratie, in bepaalde arbeidssectoren, de illegale immigratie zal terugdringen. Het hiermee gecreëerde aanzuigeffect zal altijd groter zijn dan gewenst, waardoor men evenzeer met illegale immigratie zal opgescheept zitten. 
Figueiredo (GUE/NGL ),
   – Dit is een verslag met grote tegenstrijdigheden, een aantal positieve, en veel negatieve punten. Gesteld wordt dat de slachtoffers van mensenhandel niet als misdadigers, maar als de slachtoffers van misdadigers moeten worden gezien. Dat is positief. Maar het verslag geeft tegelijk een gunstig oordeel over het besluit van de Raad om samen met de lidstaten contigenten vast te stellen voor legale immigratie. Die contingenten zijn ook bedoeld om ons op communautair niveau een uitgangspunt te verschaffen voor onderhandelingen over wederopname-overeenkomsten.
Volgens het verslag hoeft er geen specifiek agentschap in het leven te worden geroepen voor de grenscontrole, maar er wordt wel – opnieuw – gepleit voor het opzetten van een Europese, uit speciale eenheden bestaande grenswacht die uit de Gemeenschapsbegroting wordt betaald. Deze grenswacht zou echter, op verzoek van de lidstaten, voor riskante segmenten aan de buitengrenzen tijdelijk ter beschikking moeten kunnen worden gesteld van de nationale autoriteiten. Wij zijn tegen het opzetten van een Europese grenswacht met bevoegdheden die uitsluitend aan de nationale autoriteiten behoren toe te komen. We pleiten voor een efficiënter nationaal beleid en gepaste samenwerking tussen de lidstaten.
Een aantal door ons voorgestelde wijzigingen heeft het helaas niet gehaald. Ik noem met name het voorstel om elk contingentensysteem op het gebied van immigratie te verwerpen. Een dergelijk systeem houdt alleen maar rekening met de behoeften van de Europese ondernemingen, wat neerkomt op het beroven van derde landen van het productiefste deel van hun bevolking. Vandaar onze stem tegen. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Ik heb voor dit verslag gestemd, omdat ik geloof dat de georganiseerde misdaad, clandestiene immigratie, mensensmokkel en –handel een voortdurende bedreiging vormen van de interne veiligheid van de EU en daarom nopen tot een betere bescherming van de buitengrenzen.
Dit is eerst en vooral een nationale aangelegenheid, en de bevoegdheid voor de grensbescherming dient dus bij de lidstaten te blijven berusten. Voor de buitengrenzen van de EU gelden evenwel extra strenge eisen. Om bij de sterkst bedreigde grensgebieden zo efficiënt mogelijk te kunnen optreden zullen we onze krachten moeten bundelen en onze verantwoordelijkheden moeten delen.
Bepaalde taken moeten op EU-niveau worden uitgevoerd. Het gaat hier dan om acties die het werk van de nationale autoriteiten ondersteunen, aanvullen of coördineren.
Ik ben het eens met de rapporteur dat de internationale samenwerking op het gebied van clandestiene immigratie moet worden verbeterd, en dat er voor dat doel meer informatie moet worden uitgewisseld. Ik vind verder het voorstel van de Commissie om een Europees douanekorps op te zetten heel interessant. Dat korps zou uit speciale eenheden moeten bestaan met uit communautaire middelen gefinancierd moeten worden. Het zou geen bevoegdheden van de lidstaten overnemen, maar alleen in geval van nood op verzoek ingezet worden om de nationale autoriteiten tijdelijke bijstand te verlenen bij het verzekeren van de veiligheid langs kwetsbare delen van de buitengrens 
Sacrédeus (PPE-DE ),
   Ik heb gestemd tegen paragraaf 4, die is aangenomen met 277 stemmen voor en 129 stemmen tegen, bij 47 onthoudingen.
Deze paragraaf steunt de opbouw van een uit speciale eenheden bestaande Europese grenswacht, die uit de Gemeenschapsbegroting wordt betaald. Deze grenswacht zal zo nodig en op verzoek van de lidstaten de nationale overheden tijdelijk bijstaan om bepaalde riskante segmenten van de buitengrenzen te bewaken, maar zonder bevoegdheden van de lidstaten over te nemen.
Ik vind niet dat de EU nog weer een nieuwe militaire autoriteit in het leven moet roepen, maar dat een en ander ook in de toekomst een verantwoordelijkheid van de regeringen van de respectieve lidstaten moet blijven. Een betere coördinatie tussen de lidstaten en een grotere verantwoordelijkheid van de regeringen van de respectieve landen is een betere methode. 
Stirbois (NI ),
   Nadat het Parlement en de Commissie zich jarenlang Oost-Indisch doof hebben gehouden - terwijl het aan waarschuwingen niet heeft ontbroken - komt er nu beweging in. De Schengen-akkoorden die hebben geleid tot afschaffing van de Europese binnengrenzen hebben kennelijk een andere uitwerking dan was bedoeld: toename van de illegale immigratie, illegale banen, criminaliteit en allerlei vormen van illegale handel.
Het enige probleem is dat onze Europese leiders, in plaats van de belangrijkste oorzaak van al die problemen aan te pakken, namelijk deze schandalige Schengen-akkoorden, de strijd aanbinden met de gevolgen ervan.
Zo wordt in dit verslag, als een soort wondermiddel, een gemeenschappelijk beleid voor immigratie, visa en grenscontroles voorgesteld, en in het bijzonder de instelling van een "Europees Korps Grensbewaking" waarmee de zeggenschap van de staten over hun grondgebied wordt afgeschaft.
Om de illegale immigratie te bestrijden wil de rapporteur een "actief beleid van legale immigratie" opzetten. Wat een schijnvertoning! Dit kan als volgt worden samengevat: zijn er teveel illegalen? Zorg er dan voor dat die mensen allemaal een verblijfsvergunning krijgen! De Franse regering brengt overigens die goocheltruc zelf in praktijk.
In feite doen al die teksten er niet toe, want de toon voor de strijd tegen illegale immigratie is reeds gezet tijdens de Top van Sevilla in juni 2002, ik wil dat nog eens onder de aandacht brengen. Er is immers besloten, met name onder Franse druk van president Chirac, om tegen landen waaruit mensen illegaal wegtrekken, geen enkele sanctie te treffen. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   – Deze richtlijn uit 1996 is bedoeld om het detacheren van werknemers voor het verrichten van diensten eenvoudiger te maken door het wegnemen van onduidelijkheden en belemmeringen. Deze richtlijn zou de rechtszekerheid vergroten en het mogelijk maken precies vast te stellen wat de arbeidsvoorwaarden zijn voor werknemers die tijdelijk werk verrichten buiten de lidstaat welks recht hun arbeidsverhouding regelt.
De Commissie vindt dat deze richtlijn weliswaar naar behoren ten uitvoer is gelegd, maar dat een aantal lidstaten achterloop met het omzetten van de richtlijn; daarbij zijn er nog steeds ondernemingen die beweren dat ze problemen ondervinden bij de toepassing ervan. Dit heeft tot gevolg dat werknemers nog steeds gediscrimineerd worden.
De Commissie heeft nu een deskundigengroep opgezet, bestaande uit ambtenaren van de lidstaten, om een oplossing te vinden voor de geconstateerde problemen. Het is echter zaak nu reeds voorstellen te doen voor het begeleiden van de inbreukprocedures en de controlesystemen. Er zullen ook maatregelen moeten worden genomen ter bestrijding van corruptie in de verschillende lidstaten.
Er dient verder op Europees niveau een openbaar register van bedrijven te worden opgezet, met informatie over bedrijven die binnen de context van de richtlijn boetes opgelegd hebben gekregen. Van belang is ook dat eenmaal opgelegde geldboetes wederzijds erkend worden, opdat betaling ervan ook over de grenzen heen gemakkelijk kan worden afgedwongen.
Dat is de inhoud van de wijzigingen die wij hebben voorgesteld. Ze zijn helaas niet goedgekeurd. We hebben ons daarom bij de eindstemming van stemming onthouden. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – De mobiliteit van werknemers heeft ertoe geleid dat werknemers regelmatig een ongelijke behandeling ten deel valt. Vaak is er sprake van misbruik. Dat geldt in het bijzonder voor bepaalde lidstaten. We moeten binnen het grondgebied van de Europese Unie dus voortdurend letten op zaken als minimumloon, betaalde vakantiedagen, sociale zekerheid en regelingen voor onderaanneming.
Het verslag van mevrouw Glase bevat een beoordeling van de toepassingsmodaliteiten van de richtlijn voor detachering van werknemers in andere lidstaten van de Europese Unie voor het verrichten van diensten. We moeten wel beseffen dat deze richtlijn nog maar vrij kort van kracht is, en dat het dus nog niet goed mogelijk is een gedetailleerde kwalitatieve en statistische analyse uit te voeren.
Ik ben heel tevreden met het besluit van de Commissie om een deskundigengroep samen te stellen om oplossingen te zoeken voor de geconstateerde problemen. Het gaat dan vaak om informatieverstrekking, naleving van de nationale wetgeving op het gebied van de omzetting van normen en het opleggen van sancties.
Net als de rapporteur pleit ik ervoor waakzaam te blijven en concrete voorstellen in te dienen voor het efficiënt bestrijden van clandestiene arbeid en andere misstanden. 

Figueiredo (GUE/NGL ),
   – Risicodekkingsfondsen en andere derivaten zijn een goed voorbeeld van de mate waarin de economie tegenwoordig “gefinancialiseerd” is: de werkelijke economie is ondergeschikt gemaakt aan geldstromen. Dit soort instrumenten dienen alleen maar voor financiële speculatie. Beweerd wordt dat ze risico’s verkleinen, maar de risico’s van het financiële systeem als geheel nemen er juist door toe. Er zijn met deze fondsen en derivaten enorme sommen gemoeid (de risicodekkingsfondsen alleen al zouden een waarde vertegenwoordigen van circa 500 miljard dollar!), en dat heeft tot gevolg dat de kapitaalmarkten instabieler geraken. Risicodekkingsfondsen hebben de Europese crisis van 1992 en de crisis in Azië van 1997-1998 veroorzaakt. Recente onderzoeken van het IMF tonen aan in welke mate dit soort financiële crises verantwoordelijk zijn voor het terugvallen van de mondiale productie. Veel van deze fondsen zijn ondergebracht in belastingparadijzen, waar ze ook gebruikt worden voor het witwassen van geld.
Wij verwerpen dit verslag. Er wordt een pleidooi in gevoerd ten gunste van het actieplan voor de financiële diensten en bovengenoemde instrumenten. Risicodekkingsfondsen zouden “verfijnde alternatieve beleggingsvehikels” zijn. Gesteld wordt verder dat het overmatige aantal regels moet worden teruggebracht, wat neerkomt op een sterkere liberalisering van het normatief kader voor deze fondsen. We zouden nu juist het tegenovergestelde moeten doen, en het kapitaalverkeer een belasting opleggen. Dat zou niet alleen inkomsten opleveren voor andere activiteiten, maar ook bijdragen aan het bestrijden van uitsluitend speculatieve kapitaalbewegingen en het uitoefenen van een beter toezicht op deze instrumenten. 
Ribeiro e Castro (UEN ),
   – Ik begrijp het standpunt van de rapporteur als deze stelt dat het zinvol zou zijn een – overigens niet al te strikt – normatief kader aan te leggen voor risicodekkingsfondsen. Onder die laatste term wordt een heel scala aan financiële producten ondergebracht die we zouden kunnen beschrijven als “verfijnde alternatieve beleggingsvehikels” (SAIVs). De in deze regelgeving onder te brengen fondsen zouden op deze manier gedefinieerd worden, aangezien ze aan deze specifieke bepalingen zouden moeten voldoen.
De markt voor dit soort fondsen is op dit moment echter gefragmenteerd als gevolg van het feit dat er verschillende regelingen en uiteenlopende belastingregimes gelden. Bovendien ontbreekt een consistent platform. Het feit dat er geen uniform geregelde markt bestaat schrikt investeerders af. De rapporteur wijst daar terecht op. Veel lidstaten leggen investeerders die in risicodekkingsfondsen in het buitenland beleggen extra belastingen op. Desalniettemin blijkt er bij zowel institutionele als particuliere investeerders een groeiende belangstelling voor dit soort fondsen te bestaan. Het is alleen zo dat er binnen de rechtsstelsels van de EU nog geen adequate regeling bestaat. In een aantal lidstaten worden er op dit moment met betrekking tot risicodekkingsfondsen ingrijpende wetswijzigingen doorgevoerd.
Ik heb voor gestemd, omdat ik geloof dat risicodekkingsfondsen en derivaten bijdragen tot efficiëntere en evenwichtigere financiële markten. Het kan dus een goed idee zijn om een soepele regeling te ontwerpen voor een ruime markt met vrije kapitaalstromen en regels …

Queiró (UEN ),
   – Deze resolutie gaat over humanitaire steun aan Iran na de recente aardbeving in Bam. Ik heb voor gestemd. Het Europees Parlement heeft ingezien dat we snel op deze humanitaire ramp moeten reageren en de slachtoffers ervan op een efficiënte wijze hulp moeten bieden. Ik wijs er in dit verband op dat Portugal als één van de eerste landen zoek- en reddingsteams heeft gestuurd. Deze teams hebben heel nuttig werk verricht.
Dat is vóór heb gestemd heeft ook met iets anders te maken, en dat is dat humanitaire overwegingen prioriteit moeten krijgen, en zulks ondanks de politieke situatie in Iran. We weten immers dat in dit land de vrije uitoefening van democratische rechten niet mogelijk is; Iran ontwikkelt bovendien nucleaire militaire programma’s, waarbij het zich aan internationale controles onttrekt.
De politieke boodschap van het Europees Parlement is dus duidelijk. De Iraanse autoriteiten zullen een antwoord moeten formuleren op dit gebaar van goede wil, waaraan we geen voorwaarden vooraf hebben verbonden. Ze zullen de minimumvoorwaarden moeten scheppen voor het democratisch functioneren van het land en internationaal toezicht op het nucleaire programma moeten toestaan. 
Alyssandrakis (GUE/NGL ),
   . – De Europese Parlementsleden van de Communistische Partij van Griekenland hebben tegen de resolutie gestemd, uiteraard niet omdat we gekant zijn tegen hulp aan Iran, maar omdat de tekst die hulp op ongehoorde en lage wijze koppelt aan politieke chantage.
De imperialisten van de EU kennen god noch gebod, zijn ongevoelig voor menselijk lijden en rampspoed. We waren al wat gewend, maar toch kunnen we onze woede niet onderdrukken bij het lezen van deze tekst, die ook nog door alle fracties is ondertekend.
Voor de 2,3 miljoen euro die Iran krijgt (een peulenschil in vergelijking met de 31,3 miljoen euro die nodig zijn tijdens de eerste drie maanden) wordt van alles geëist van Iran: uitvoering van het aanvullend protocol bij het non-proliferatieverdrag, een dialoog over de eerbiediging van de mensenrechten, snellere hervormingen enz. Al wie zich nog laat bedotten door het menselijke gelaat van de Unie verwijzen we naar punt twaalf van de resolutie, waarin staat dat “de solidariteit van de internationale gemeenschap ook een uiting van steun is aan degenen in Iran die zich ervoor inzetten dat het land de weg naar verdere democratisering blijft volgen”. Ook zet de resolutie de "vrijgevigheid" van de Amerikaanse president in de verf!
Wij zijn de laatsten die het Iraanse regime zouden steunen. Maar solidariteit houdt in dat wij ons aansluiten bij wat het Iraanse volk wil en niet bij wat de imperialisten wensen.
Fatuzzo (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, toen ik gisterenavond in het donker naar huis liep heb ik vervelend genoeg de kleine teen van mijn linkervoet gebroken. Ik weet niet hoe het komt maar nu heb ik voor de stemverklaringen geen inspiratie meer. Een en ander baart me ernstig zorgen. Betekent dit namelijk dat ik alleen mijn kleine teen gebruikte om een stemverklaring af te leggen? 
De Voorzitter.
   – Daar moeten we het maar bij laten. Ik wens u een spoedig herstel. Maar als ik het goed begrijp is het dus aan uw kleine teen te wijten dat we uw prachtige stem niet hebben kunnen horen.
Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.

(2)

De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A5-0478/2003) van mevrouw Echerer, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over een communautair kader voor maatschappijen voor collectieve belangenbehartiging op het gebied van auteursrechten (2002/2274(INI)). 
Echerer (Verts/ALE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, waarde collega's, op het gebied van het auteursrecht heeft de Europese Unie al enkele richtlijnen aanvaard. Dat was juist, belangrijk en verantwoord. Naar mijn mening is bij het harmonisatieproces verzuimd de noodzakelijke hervormingen wat verder door te zetten, aangezien de politieke uitdagingen niet beperkt blijven tot de uitbreiding en de digitalisering. Het zij zo.
Het auteursrecht steunt op minstens drie zuilen, maar daarnaast ook op het zo nodig gerechtelijk afdwingen en beheren van de rechten. Deze beide terreinen mogen in het auteursrecht niet ontbreken. Ze kunnen het verzuim niet goedmaken en vergissingen niet rechtzetten. Op de -richtlijn zullen we nog even moeten wachten: er wordt momenteel in het Parlement druk over gedebatteerd, inmiddels zelfs in tripartiet overleg.
De Commissie legde tot dusver geen duidelijk voornemen aan den dag om op het vlak van het beheer van rechten soortgelijke initiatieven te ontplooien. Ons is nu bijna twee jaar geleden een belofte gedaan. Op die belofte hebben we lang gewacht. Vervolgens heeft het Europees Parlement echter besloten in actie te komen en niet langer af te wachten of de belofte wordt ingelost. Intussen is er een mededeling uitgekomen die naar het schijnt in de komende weken ook aan het Parlement wordt voorgelegd. Ik wil daar graag nu al mijn erkentelijkheid voor uitspreken. Tijdens het kerstreces kon ik uit de Duitse pers vernemen dat de Commissie op dit terrein zelfs een richtlijn op stapel heeft staan. Prima. Het duurt wel lang, maar misschien wordt het dan ditmaal ook een goede richtlijn.
Maar ik wil nu eerst mijn collega's in de Commissie juridische zaken en interne markt bedanken, die van meet af aan mijn initiatief hebben ondersteund. We hebben er zeer lang en uitvoerig over gediscussieerd, en ik wil op deze plaats alle schaduwrapporteurs en rapporteurs voor advies bedanken. Ze waren niet alleen erg behulpzaam, maar hebben het hele project ook enorm verrijkt. Zoals gezegd: het was een lang proces. We hebben ons met de meest uiteenlopende netwerken onderhouden. We hebben ons opengesteld voor de noden, problemen, vragen en voorstellen van alle betrokkenen, en alles uitvoerig besproken. 'Alle betrokkenen' betekent ook de sectoren interne markt, concurrentie en informatiemaatschappij, want dat het auteursrecht een onmisbaar instrument voor creatieve personen en rechthebbenden is, stond van het begin af aan buiten kijf.
De fundamentele elementen van dit verslag zou ik hier graag even kort willen samenvatten. We waren in de Juridische Commissie van mening dat er passende maatregelen geboden waren, zoals ik ook al in de aanhef heb vastgesteld, niet alleen vanwege de uitbreiding, maar ook om daadwerkelijk een interne Europese markt te creëren voor auteursrechtelijk beschermde producten en producties. We waren het er ook over eens dat we daarbij de beginselen van het auteursrecht moesten handhaven. Ik noem hier drie fundamentele elementen: een redelijke en rechtvaardige participatie van alle betrokkenen bij de gehele keten van waardeschepping, een behoorlijke beloning conform wettelijke voorwaarden voor elke vorm van gebruik en, , aanvaarding van het territorialiteitsbeginsel in het auteursrecht. We verzoeken het directoraat-generaal Concurrentie van de Commissie om de verticale concentratie van de media en de productie binnen die media verder uit te werken, liefst met dezelfde enthousiaste inzet als waarmee in het begin van deze zittingsperiode te werk werd gegaan.
We willen het directoraat-generaal Concurrentie ook verzoeken om aandacht te besteden aan de distributiekanalen, met name in de media, en aan de dominante positie van afzonderlijke bedrijfstakken binnen die sector. Er moet onderzoek worden gedaan naar gevallen van misbruik, zonder daarbij het kind met het badwater weg te gooien.
Overigens is het beheer van digitale rechten ofwel - de afkorting DRM is inmiddels voor iedereen een begrip geworden - een belangrijke stap in de goede richting. DRM zal in toenemende mate worden toegepast, maar zonder interoperabiliteit wordt het gewenste doel niet bereikt. We moeten echter wel beseffen dat ook DRM niet alle problemen kan oplossen.
Ten aanzien van de maatschappijen voor collectieve belangenbehartiging (MCB's) verlangen we vergelijkbare en compatibele statuten en praktijken. We eisen dat ze - voor zover ze dat al niet gedaan hebben - hun activiteiten beperken tot hun rol als gemachtigde. We stellen ook voor dat hun activiteiten legitimiteit verkrijgen op basis van democratische structuren en vooral door een gelijkberechtigde en evenwichtige verhouding tussen de betrokken groepen van rechthebbenden binnen een MCB. We stellen ook vast dat de controlemechanismen - voor zover de MCB's daarover beschikken - niet altijd grensoverschrijdend compatibel en soms ook weinig efficiënt zijn. Er zijn voorbeelden van beide uitersten, zowel in positieve als in negatieve zin. We eisen daarom onafhankelijke, efficiënte, transparante en competente controlemechanismen. Deze moeten betrekking hebben op alle aspecten - juridisch, sociaal, cultureel en economisch, natuurlijk niet alleen ten aanzien van mededinging, maar ook ten aanzien van alle rechthebbenden, gebruikersgroepen en consumenten. Nodig zijn verder meer transparantie en een informatieplicht, niet alleen van de zijde van de MCB's, maar ook van de zijde van de gebruikers.
We dringen aan op uniforme coderingsnormen, met het oog op een betere controle van de circulatie van werken, waarbij ook hier weer de interoperabiliteit dient te zijn gewaarborgd. De MCB's hebben zelf tal van hervormingsvoorstellen ingediend. Daar zijn werkelijk uitstekende voorstellen onder. Ik zal de Commissie verzoeken deze hervormingsvoorstellen mee te nemen in haar huidige besprekingen ter voorbereiding van een richtlijn, op voorwaarde dat de fundamentele beginselen van het auteursrecht gehandhaafd blijven.
 wil ik hier het volgende aan toevoegen. We vinden het allemaal belangrijk om de gebruikers - zowel bedrijfsmatige als particuliere gebruikers - gemakkelijker toegang te bieden, zolang het auteursrechtprincipe maar gehandhaafd blijft. Het gaat hier om een -document van het Europees Parlement, en wanneer het vandaag bij de stemming op dezelfde hartstochtelijke wijze wordt aangenomen als dat het geval was in de commissie, dan ligt hier een basisdocument waar het Parlement, evenals het volgende Parlement, op kan voortbouwen. Nogmaals hartelijk dank aan allen die hieraan hebben meegewerkt. Ik kan u nu alleen nog meedelen dat ikzelf bij de stemming een mondeling voorstel tot wijziging zal indienen dat uitsluitend betrekking heeft op redactionele aspecten. Aangezien er geen andere amendementen ingediend zijn, kan ik er verder alleen maar van uitgaan dat het voorstel vanmiddag met een overgrote meerderheid wordt aangenomen.
Bolkestein,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen het Parlement, en in het bijzonder de rapporteur, mevrouw Echerer, bedanken voor het feit dat u het initiatief heeft genomen om dit belangrijke onderwerp aan de orde te brengen.
De ontwerp-resolutie die vandaag aan het Parlement wordt voorgelegd is heel opportuun. Het gaat hier namelijk om een fundamentele kwestie: auteursrechten en verwante rechten. Met de term belangenbehartiging bedoelen we de wijze waarop auteursrechten en verwante rechten worden beheerd – en dan hebben we het eigenlijk over marketing. Collectieve belangenbehartiging geschiedt meestal door collectieve entiteiten die als trustees optreden. Deze organisaties genieten op hun eigen markt doorgaans een exclusieve positie.
De communautaire wetgever heeft auteursrechten en verwante rechten goeddeels geharmoniseerd en er wordt nu in het kader van een medebeslissingsprocedure gewerkt aan een ontwerp-richtlijn voor het afdwingen van intellectuele eigendomsrechten. De wetgever heeft zich met belangenbehartiging echter alleen terloops bezig gehouden. Copyright-goederen en –diensten leveren evenwel een belangrijke economische bijdrage aan het bbp van de Gemeenschap. Recent onderzoek heeft uitgewezen dat zulke goederen en diensten 5 procent van dat bbp voor hun rekening nemen. De interne markt kan dus niet als voltooid worden beschouwd zolang we geen regeling hebben getroffen voor het beheer van auteursrechten en verwante rechten. Dat is van fundamenteel belang voor investeringen, creativiteit, toegang tot cultuur, culturele diversiteit, werkgelegenheid en groei.
De ontwerp-resolutie is evenwichtig met betrekking tot collectieve belangenbehartiging. Alle daarmee verband houden kwesties en belangen komen erin aan de orde. Ik wil mevrouw Echerer daarmee feliciteren. Dat ze goed werk heeft verricht blijkt uit het feit dat haar voorstel in de Commissie juridische zaken en interne markt unaniem is goedgekeurd. 
In de ontwerp-resolutie wordt erop gewezen dat de bescherming en collectieve behartiging van intellectuele eigendomsrechten belangrijke factoren zijn bij het bevorderen van creativiteit en culturele diversiteit. Erkend wordt bovendien dat collectieve entiteiten een belangrijke rol spelen als interface tussen de rechthebbenden en gebruikers. Daarom wordt er in de ontwerp-resolutie op aangedrongen dat deze entiteiten efficiënter en transparanter functioneren. Er wordt ook gewezen op de bijzondere karakteristieken van auteursrechten, met name hun territoriale aard. We mogen verder niet vergeten dat er nieuwe terreinen voor collectieve belangenbehartiging ontstaan, zoals – bijvoorbeeld – het beheer van digitale rechten. 
Tot slot wordt er in de ontwerp-resolutie op gewezen dat in die gevallen waarin er nationale bepalingen op het gebied van collectieve belangenbehartiging bestaan, deze bepalingen van lidstaat tot lidstaat vaak sterk verschillen. De Commissie steunt de in deze resolutie gevolgde benadering. De met auteursrechten verband houdende kwesties zullen aan de orde komen in een spoedig uit te brengen mededeling van de Commissie over het beheer van auteursrechten en verwante rechten en de interne markt. In die mededeling zal de Commissie aandacht besteden aan alles wat met het beheer van rechten te maken heeft, met inbegrip van collectieve belangenbehartiging. De mededeling besluit met de conclusie dat het aan te bevelen is om met het oog op goed management van de organisaties voor collectieve belangenbehartiging op communautair niveau een wetgevingsinstrument in het leven te roepen. 
Ik hoop dat de Commissie de mededeling deze maand zal aannemen en het verheugt mij dat onze twee instellingen het eens zijn over de aandachtspunten. Ik verzeker u dat de Commissie de komende maanden het noodzakelijke gevolg zal geven aan deze analyse en aan verzoeken op dit terrein.
Karas (PPE-DE ),
   . Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, om te beginnen wil ik mevrouw Echerer van harte bedanken voor de goede en deskundige samenwerking. Dit verslag maakt eens te meer duidelijk dat niet alleen ik het betreur dat u, mevrouw Echerer, zich niet meer verkiesbaar stelt voor dit Parlement. De Economische en Monetaire Commissie heeft mijn advies met eenparigheid van stemmen goedgekeurd en kan op basis van de goede samenwerking ook instemmen met het verslag-Echerer.
Dit advies is geformuleerd met het oog op de toekomstige debatten. Hiermee bedoel ik ook de debatten die met de Commissie zullen worden gevoerd. In dit advies staan voor mij en voor de Economische en Monetaire Commissie vijf punten centraal. Ten eerste moeten monopolies altijd een gerechtvaardigde uitzondering op het mededingingsrecht blijven. We weten dat de maatschappijen voor collectief beheer in de lidstaten verschillend zijn georganiseerd. Vaak bekleden zij voor bepaalde categorieën werken een monopoliepositie. Daarom moeten we de territoriale monopoliestructuren eens goed bestuderen, of herzien, maar niet zonder meer afkeuren.
Ten tweede hechten wij aan transparantie van de maatschappijen voor collectief beheer, bijvoorbeeld door het scheiden van administratie- en licentiekosten. Op dit vlak staat er nog veel te doen.
Ten derde – en dit hangt samen met het tweede punt – is er in veel landen geen toezicht op de maatschappijen voor collectief beheer. Daarom ben ik zeer tevreden met paragraaf 49 van het verslag-Echerer. Hierin wordt de behoefte aan efficiënte, onafhankelijke controlemechanismen in alle lidstaten geformuleerd.
Ten vierde heb ik een voorstel ingediend om een elektronisch openbaar register aan te leggen. Hierin zouden alle rechthebbenden worden opgenomen die door de maatschappijen voor collectief beheer worden vertegenwoordigd. Dit zou een bijdrage leveren aan meer overzicht en transparantie. Ook zou dit de grensoverschrijdende bedrijvigheid vereenvoudigen en de mededinging bevorderen.
Mijn vijfde en laatste punt is dat de transactiekosten door een versplintering van rechten erg hoog kunnen zijn en dat de invoering van een systeem voor rechtmatige gebruikers en beheerders in dat geval wellicht een efficiënt en kostenbesparend alternatief is.
Ik verzoek de Commissie om in haar overwegingen rekening te houden met het verslag-Echerer. Nogmaals mijn complimenten en ik zou u allen willen vragen vóór dit verslag te stemmen. 
Harbour (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zal vanmiddag niet alleen namens mijzelf spreken, maar ook namens de rapporteur, mevrouw Echerer, met wie ik nauw samengewerkt heb, en – vooral – namens de schaduwrapporteur, mevrouw Fourtou, die hier vandaag tot haar spijt niet aanwezig kan zijn. Ik wil om te beginnen mevrouw Echerer namens de schaduwrapporteur bedanken voor een groot aantal zaken.
Om te beginnen wil ik haar bedanken voor het feit dat ze dit onderwerp onder de aandacht van de Commissie juridische zaken en interne markt heeft gebracht en vervolgens het initiatief heeft genomen een verslag op te stellen. Dat is beslist lovenswaardig en ze heeft haar best gedaan om haar ideeën en reserves over te brengen. Ze spoort ons nu aan zelf ook een bijdrage te leveren. Dat ze deze benadering heeft gekozen bij het opstellen van haar verslag blijkt heel duidelijk uit de kwaliteit van haar werk. Het is, zoals de commissaris zojuist gezegd heeft, een heel evenwichtig document. Het verslag bevat een eerlijk overzicht van de verschillende gezichtspunten, maar de rapporteur is wel degelijk bereid een aantal belangrijke en duidelijk omschreven aanbevelingen te doen. Uit de woorden van de commissaris meen ik op te mogen maken dat hij in zijn mededeling een aantal punten van mevrouw Echerer zal opnemen. Dit verslag kwam dus precies op tijd.
Dat de rapporteur ervaring in een creatief beroep heeft –toneelactrice – draagt nog eens bij tot de kwaliteit van het verslag. Het is heel belangrijk dat het is opgesteld door een creatieve persoonlijkheid, iemand die weet waarover ze het heeft en haar collega’s via haar laat spreken.
Evenwichtigheid en een correct evenwicht van belangen vormen duidelijk de kern van dit verslag. Het is namelijk van cruciaal belang dat er een evenwicht bestaat tussen de mensen die het werk vervaardigen – de producenten – en de mensen die daar gebruik van maken – ik zou willen zeggen: de klanten, want dat zijn ze eigenlijk. Dat evenwicht is op dit moment ietwat onzeker, aangezien we nu in een overgangsfase zitten. Niet alleen vanwege de snelle groei van computerprogramma’s en –toepassingen en de digitale verspreiding daarvan, met nieuwe manieren om klanten te bereiken, maar ook omdat nieuwe categorieën creatieve producten nu in de digitale mediawereld geëxploiteerd kunnen worden. Ik ben onlangs, bijvoorbeeld, in het kader van mijn werk in contact gekomen met mensen die al dan niet interactieve computerspelletjes produceren. Er gaan in deze industrie miljarden dollars om en hier worden enorme mogelijkheden geschapen voor creatieve geesten op elk gebied, of het nu gaat om illustratie, het componeren van muziek of het schrijven van scripts. We moeten dat aanmoedigen. We moeten ervoor zorgen dat deze sectoren zich kunnen ontwikkelen en dat de mensen die hier werkzaam zijn voor dat werk een eerlijke beloning ontvangen. 
Mobiele technologie begint nu een derde generatie. De verleners van elektronische communicatiediensten hebben ons – in onze hoedanigheid van parlementariërs die zich met deze zaken bezig houden – verteld dat het heel belangrijk is dat wij meehelpen een goed functionerend kader te scheppen voor het leveren van content. Ze willen dat wij ervoor zorgen dat creatief werk op de markt kan worden gebracht, aangezien die producten de vraag naar elektronische communicatiediensten zal stimuleren.
Dit verslag is geen abstracte aangelegenheid. In dit verslag komen fundamentele kwesties betreffende de interne markt aan de orde. Het is rechtstreeks gerelateerd aan de strategie van Lissabon en ons streven om de meest dynamische, op kennis gebaseerde economie van de wereld te worden. We moeten die kennis ook gebruiken om creativiteit een kans te geven.
Een van de kwesties waar we met mevrouw Echerer uitvoerig over van gedachten hebben gewisseld betreft de verhouding tussen collectieve belangenbehartiging en de markt. De heer Karas heeft daar ook naar verwezen en veel van de bijdragen de Commissie economische en monetaire zaken en de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport zijn in onze slotstemming verwerkt.
Commissaris Bolkestein heeft hier deze week een breed opgezet nieuw voorstel ingediend voor de interne dienstenmarkt. Het is namelijk zo dat bepaalde aspecten van de activiteiten van verenigingen voor collectieve belangenbehartiging als een dienstverlening naar de leden toe kunnen worden beschouwd. Voor die dienstverlening moeten dezelfde regels gelden als voor elke andere dienstverlening. Ze moeten dus ook binnen de context van grensoverschrijdende dienstverlening aan bod komen. Dat was ons standpunt, en ik ben blij dat mevrouw Echerer dat standpunt heeft overgenomen.
Dat is heel belangrijk. De heer Karas heeft terecht aangegeven dat de distributie van rechten steeds minder via nationale monopolies zal geschieden. De klanten – ik gebruik dat woord hier weer – willen tegenwoordig steeds vaker een “one-stop-shop”. Ze willen rechten betalen voor producten en die producten vervolgens digitaal kunnen verspreiden, niet alleen in de rest van de Europese Unie, maar ook naar andere markten. Organisaties voor collectieve belangenbehartiging zullen dus steeds internationaler moeten werken en bereid zijn de traditionele grenzen van hun activiteiten te overschrijden. Wij moeten ze daarbij aanmoedigen door ze voor dat doel een geschikt kader te verschaffen.
Concluderend kunnen we stellen dat de sleutel is gelegen in het vergroten van de transparantie. Zo kunnen de klanten van organisaties voor collectieve belangenbehartiging verifiëren wat het aangeboden pakket diensten precies inhoudt.
Ter afsluiting wil ik me aansluiten bij hetgeen de heer Karas gezegd heeft en u vertellen dat ook ik het heel jammer vond toen ik vorige week hoorde dat mevrouw Echerer zich niet opnieuw kandidaat zal stellen voor het Europees Parlement. Dit zou dus wel eens de laatste gelegenheid kunnen zijn om in de voltallige vergadering te zeggen dat de fracties aan deze zijde van het Parlement altijd met veel plezier met haar hebben samengewerkt. Dit verslag toont de open, vooruitstrevende en bereidwillige wijze waarop zij met ons samenwerkte. Ze zal haar activiteiten op een ander podium voortzetten – of liever: ze keert weer terug naar het podium waar ze haar carrière gestart is. Ik ben ervan overtuigd dat iedereen in dit Parlement haar daarbij het allerbeste wenst. Wij danken haar voor haar werk. Dat kunnen we bewijzen door later, als we gaan stemmen, unaniem voor haar verslag te stemmen.
Medina Ortega (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, ook ik sluit me aan bij de dankbetuigingen aan mevrouw Echerer. Het lijkt mij niet nodig hier verder nog op in te gaan, omdat dit al meerder malen is uitgesproken. Verder wil ik graag mijn tevredenheid uiten over de verklaringen van commissaris Bolkestein. Hij is zich terdege bewust van het huidige belang van de collectieve beheermaatschappijen.
De intellectuele eigendom heeft zich ontwikkeld als gevolg van technologische ontwikkelingen. Tot de drukpers bestond er eigenlijk geen echte intellectuele eigendom. Op dit moment bevinden we ons in een tweede technologische revolutie met nieuwe informatietechnologieën, de "Melkweg van Marconi".
Naarmate de technologie voortschrijdt, wordt de kloof tussen auteur en consument steeds groter. Mijn collega Harbour spreekt van klant, maar zelf gebruik ik liever het woord . Ik onderscheid daarbij twee groepen klanten, te weten de uiteindelijke consument, ofwel de lijdzame burger die alle radio- en tv-programma's moet volgen, en de intermediair die de intellectuele eigendomsrechten opkoopt en deze vervolgens gebruikt en exploiteert.
Dit brengt ons in de situatie waarin we ons momenteel bevinden en waarin we over steeds meer communicatiemiddelen beschikken met steeds minder inhoud. Dat wil zeggen, steeds meer zendtijd, meer elektriciteitsverbruik, meer tijdschriften, meer boeken en meer productiemiddelen, echter allemaal nagenoeg inhoudsloos. Dit komt door gebrek aan steun aan de auteur.
In de huidige informatiemaatschappij wordt de auteur namelijk niet beschermd. We produceren wegwerpcommunicatiemiddelen waarbij de intellectuele eigendom op een absoluut incorrecte wijze en zonder enig verantwoordelijkheidsbesef gebruikt wordt. Hiertegen moet de auteur in bescherming genomen worden.
Dit is de rol van de collectieve beheermaatschappijen, die geen monopolies zijn, maar door de auteur gebruikt kunnen worden om zich te verdedigen tegenover een kleine groep mediaconcerns die de media domineren en die worden gesteund door een groot economisch potentieel en politieke of financiële belangen dienen. Om deze reden zijn de maatschappijen van collectief beheer het enige instrument waardoor de auteur kan meetellen. Ze kunnen fungeren als vakbonden tegenover machtige werkgeversorganisaties.
Ik ben het ermee eens dat beheermaatschappijen zich aan de nieuwe situatie moeten aanpassen. Ze zijn ontstaan in een nationale omgeving en we staan op het punt deel te gaan uitmaken van een transnationale of zelfs een mondiale omgeving. Maar we moeten in elk geval in de Europese Unie de invloed van deze collectieve beheermaatschappijen versterken, zodat we op EU-niveau deze bescherming kunnen waarborgen.
Ter afsluiting wil ik nog wat zeggen over de uitbreiding. De Europese Unie gaat zich verrijken met tien nieuwe landen die een grote culturele traditie hebben, maar waar als gevolg van het recente politieke verleden het intellectuele erfgoed tot voor kort niet genoeg bescherming genoot.
Mijns inziens moeten we bij het uiteindelijke uitbreidingsproces deze landen laten inzien dat het nodig is dat zij zich ook aanpassen aan het waar het gaat om, onder andere, het collectief beheer waarmee het gevaar van een monopolie van de grote concerns het hoofd kan worden geboden. 
Manders (ELDR ).
    Voorzitter, ik sluit me aan bij alle collega's die mevrouw Echerer zo uitbundig bedankt hebben. Ik wil dat ook graag doen met betrekking tot de wijze van samenwerking. Wellicht is er voor ons nog een rol weggelegd in haar tv-programma's in de toekomst. Wie weet. Als die dan maar goed beschermd worden voor wat betreft de intellectuele-eigendomsrechten.
Dat iedereen het eens is, moge blijken uit het feit dat het verslag unaniem is aangenomen in de juridische commissie. Ook de bemoedigende woorden die de Commissaris zojuist heeft uitgesproken zullen nu, denk ik, leiden tot verbeterde regelgeving, waarvan vooral belangrijk is dat er meer transparantie en rechtszekerheid komt en met name democratische controle, want duidelijkheid voorkomt onbegrip.
We hebben het nu allemaal over de rechthebbenden, maar ik denk dat het ook heel erg belangrijk is om de rechtsgebruikers te noemen. Ik kan me nog een voorbeeld herinneren van afgelopen jaar toen veel ondernemingen in Nederland plotseling een brief kregen van de Stichting Reprorecht dat zij een forse rekening moesten betalen voor kopieën die zij maakten. Echter zonder dat werd uitgelegd wat daar eigenlijk de bedoeling van was. Dat veroorzaakt een schrikeffect en onrust. Ik denk dat deze wetgeving ervoor kan zorgen dat helderder wordt waarop bepaalde kosten worden gebaseerd, waarom bepaalde kosten moeten worden gemaakt en voor wie zij bedoeld is.
De Commissaris heeft al aangegeven dat 5 tot 7% van het bruto binnenmarktproduct - en dat is fors - het resultaat is van producten en diensten die door auteursrechten en naburige rechten worden bepaald, beheerst en beschermd. Dat betekent dat we spreken over een fors deel van onze interne-marktactiviteiten. Daar moet duidelijkheid over komen en structuur in worden gebracht. Mededinging, ik heb dat al aangegeven, en de dominante positie van de collectieve belangenbehartigers, de , hoeven op zichzelf geen probleem te zijn als de wetgeving maar helder is en er geen misbruik van wordt gemaakt. Ik denk dat dit probleem met deze adviezen, als zij worden vastgelegd in regelgeving, kan worden opgelost.
De uitbreiding, en de heer Medina Ortega heeft er al op gewezen, is ook een belangrijk aspect van deze kwestie. De politieke geschiedenis in de toetredingslanden heeft nooit geleid tot een duidelijke bescherming van de auteursrechthebbende en daarom denk ik dat het belangrijk is dat ter plaatse ondersteuning wordt verleend. De rapporteur heeft dat in haar mondelinge amendement ook nog eens benadrukt. Wij, de liberalen, steunen haar daarin volledig.
Concluderend vinden wij dit een goed initiatief en we hopen dat de Commissie vooral ook het amendement dat ik heb ingediend om na drie jaar een duidelijke evaluatie voor te leggen om te zien of de wetgeving ook daadwerkelijk werkt en de bescherming plaatsvindt, kan overnemen. Voorzitter, ik blijf precies binnen de drie minuten en zo hou ik de middag niet langer op. 
MacCormick (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is voor een spreker in mijn positie gebruikelijk om de rapporteurs ervan te verzekeren dat we vierkant achter hen staan, maar dat zou in dit geval nog niet genoeg zijn. Want in dit geval is de rapporteur wel buitengewoon voortvarend te werk gegaan. Zij gaat ons, evenals alle leden van de commissie en het Parlement, voor in de aanval. Wij zijn er mevrouw Echerer zeer erkentelijk dat zij deze kar zo voortvarend voor ons heeft getrokken.
Zoals in het debat al werd gezegd, is er met betrekking tot het auteursrecht en aanverwante rechten sprake van een drietal onderling samenhangende elementen. Het eerste is de wetgeving op het gebied van auteursrecht zoals die al door het Parlement is aangenomen. Het tweede element betreft de maatregelen om naleving af te dwingen, waarover wij nu debatteren, en het derde element is de kwestie van de maatschappijen voor collectieve belangenbehartiging en beheer van auteursrecht ten behoeve van rechthebbenden.
Zoals commissaris Bolkestein zei, zijn dit monopolies, maar het zijn in beginsel goedaardige monopolies, vanwege de territoriale gebondenheid van het auteursrecht. Misschien is het mogelijk – en mijnheer Harbour en mijnheer Karas moeten dit te zijner tijd maar eens goed aan mij uitleggen – dat maatschappijen voor collectieve belangenbehartiging in onderlinge concurrentie kunnen opereren binnen bepaalde gebieden of binnen bepaalde landen, maar ik zou niet weten hoe. Als ik het goed heb krijgt een opmerking die de commissaris eerder maakte enorm gewicht, namelijk dat we heel nauwgezet en kritisch moeten kijken naar het bestuur van deze maatschappijen, die in staat zijn om ‘mensen af te zetten’ door veel te hoge tarieven te rekenen voor diensten die zij aan kunstenaars, schrijvers en anderen leveren.
Het verheugt mij dat de Europese Commissie ingaat op het initiatief van de Commissie juridische zaken en interne markt om met een voorstel te komen voor een juridisch instrument met betrekking tot goed bestuur van de maatschappijen voor collectieve belangenbehartiging. Het is een voorstel waar ik reikhalzend naar uitzie.
Ik wil graag reageren op iets wat de heer Harbour zei en dat geeft mij meteen de gelegenheid een punt van ondergeschikt belang aan te snijden. Ik ben een wetenschappelijk auteur en een bescheiden deel van mijn jaarinkomen is, zoals iedereen kan nalezen in de opgave van financiële belangen van de leden, afkomstig van de door mij zelf beheerde rechten als academisch schrijver. Als ik de zaak vanuit het oogpunt van een dergelijke auteur bekijk, dan is de notie van de lezer als consument niet zo relevant als de heer Harbour zegt. De cruciale notie – en dit geldt ook voor de kunsten – is zonder twijfel die van de lezer of consument als publiek. Men is er op uit ideeën op mensen over te dragen en een debat over ideeën op gang te brengen.
Zo bezien is het een auteur totaal onverschillig of en hoeveel hij krijgt betaald. Eerder het omgekeerde. Ik, en veel auteurs met mij, ben uitsluitend in staat ideeën aan een breed publiek voor te leggen dankzij het bestaan van een goed functionerend systeem voor publicatie – dat wil zeggen uitgevers die voor hun werk betaald krijgen. Wat dat aangaat is de hele kwestie van collectieve rechten voor ons eerder een middel tot een doel dan een doel op zich. We moeten de zaak niet simpelweg bekijken als een zaak van klanten, maar als een essentieel kenmerk van de gemeenschappelijke markt. Wij zijn blij met het voorstel van de Commissie en ik ben net als iedereen zeer ingenomen met de samenwerking met mevrouw Echerer in deze zaak. 
Ribeiro e Castro (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega’s, de informatiemaatschappij maakt een snelle en rijk geschakeerde groei door, terwijl er voortdurend nieuwe technologieën en communicatiemiddelen worden geïntroduceerd. Die communicatie-instrumenten zijn heel gevarieerd en bovendien gemakkelijk toegankelijk. Eén en ander heeft verreikende gevolgen voor auteursrecht en aanverwante rechten. We hebben het dan niet alleen over de wetgeving die daarop van toepassing is, maar ook over de wijze waarop we de praktische uitoefening van deze rechten kunnen garanderen, zonder inbreuk te plegen op andere fundamentele rechten en vrijheden.
We bevinden ons hier in het epicentrum van de mondialisering. Dit is voor de het pioniersterrein bij uitstek. De bescherming en regelgeving op dit gebied zullen een steeds sterker internationaal karakter moeten krijgen, al blijven de nationale staten onverminderd bevoegd. De ontwikkelingen van de laatste decennia zijn de afgelopen paar jaar in een stroomversnelling geraakt en om daarmee te kunnen omgaan heeft men op het gebied van auteursrechten verschillende antwoorden geformuleerd. De collectieve belangenbehartiging van auteursrechten is daar één van. Dit soort belangenbehartiging wordt steeds belangrijker en het is dus zaak om er een regeling voor te ontwerpen.
Het gaat hier om vrijwillige verenigingen van auteurs, uitvoerende artiesten en andere rechthebbenden. Deze groepen hebben recht op bescherming van hun economische belangen, hun intellectuele eigendomsrechten en de daarmee samenhangende rechten – in eigen land en daarbuiten. Onze fractie erkent het belang van deze verenigingen. Wij geloven dat ze mensen in de scheppende beroepen bescherming bieden door met betrekking tot de uit deze activiteiten voortvloeiende rechten als gemachtigde op te treden. Ze spelen bovendien een heel belangrijke culturele rol in de maatschappij als geheel, en dat in een steeds opener en pluriformer wereld.
Dat is de achtergrond voor dit verslag. Ik wil de rapporteur graag gelukwensen met het uitstekende werk dat ze heeft verricht. Het resultaat ligt voor ons. Dit verslag geeft duidelijk aan wat we moeten doen als we willen – en dat doen we – dat er in de Europese Unie, die spoedig zal worden uitgebreid, een herzien en vereenvoudigd kader voor het beheer van de genoemde rechten tot stand komt, met vergelijkbare parameters. Daar is haast bij. We kunnen niet langer werken met sterk uiteenlopende regelingen en praktijken binnen de Europese Unie. Zeker niet als zulke regelingen en praktijken met elkaar strijdig zijn. De huidige onduidelijke toestand is voor iedereen een slechte zaak. Mensen in de creatieve beroepen, kunstenaars, en iedereen die anderszins in de sector werkzaam zijn krijgen op deze wijze onvoldoende bescherming, en dat terwijl deze sector voor de toekomst van groot belang zal zijn. We bevinden ons aldus in een zwakke uitgangspositie om het hoofd te bieden aan de concurrentie uit de rest van wereld. En die concurrentie wordt steeds agressiever – soms is er hier sprake van regelrechte piraterij, zoals we maar al te goed weten.
We zijn het daarom in het algemeen eens met de suggesties van de rapporteur aangaande de wijze waarop de beheermaatschappijen moeten worden georganiseerd en aan welke voorwaarden ze moeten voldoen voor het krijgen van een vergunning. We staan ook achter de suggesties met betrekking tot de reikwijdte van de activiteiten van de beheersorganisaties, hun interne structuur, wederkerigheidsovereenkomsten, culturele en sociale taken en taken in het algemeen belang, toezicht en controle op beheermaatschappijen en hun activiteiten, arbitragemechanismen en transparantie. Dat laatste is essentieel, voor alle belanghebbenden, en dan zowel intern als naar buiten toe.
Tot slot wil ik ook de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport gelukwensen met haar werk. Dat geldt in het bijzonder voor de ideeën die ze aan de Commissie hebben voorgelegd en die betrekking hebben op toekomstige richtlijnen voor televisie, radio en de digitale overdracht en communicatie van gegevens. Deze suggesties zijn in het verslag opgenomen. U vindt ze terug in paragraaf 29 van de ontwerp-resolutie. Wij zullen voor deze suggesties stemmen. Het is van groot belang dat deze toekomstige richtlijnen speciale bepalingen bevatten over de bescherming van auteursrechten. De Europese Unie is het aan zichzelf verplicht kunst en cultuur hoog in het vaandel te houden. We moeten ervoor zorgen dat iedereen die in onze landen in de sector cultuur werkzaam is – als scheppend subject of anderszins – meer vertrouwen krijgt. We moeten hun afdoende bescherming tegen piraterij bieden en zo aanmoedigen nieuw werk te maken. Tegelijkertijd moeten hun morele rechten gegarandeerd worden en ze moeten ook in financiële zin gestimuleerd worden. Wij zullen dan ook voor het verslag stemmen en we sluiten ons aan bij de complimenten aan de rapporteur. 
Cappato (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, collega Medina Ortega heeft gezegd dat maatschappijen voor collectieve belangenbehartiging geen monopolies zijn; het zijn vakbonden die zijn bedoeld om de zwakkere partij tegen de sterkere te beschermen. Dit is niet altijd waar. Een vakbond is een vakbond, dat moeten we niet vergeten en de rapporteur wijst daar ook op in haar verslag. Een monopolistisch optredende vakbond waaraan van rechtswege rechten en plichten zijn verbonden is gewoon een monopolie. Ik denk niet dat een monopolie voor maatschappijen voor collectieve belangenbehartiging, of dat nu de facto of van rechtswege een monopolie is, verstandig is. Dit brengt immers risico’s met zich mee van misbruik, mogelijk in ernstige vorm, van bijvoorbeeld niet professionele kunstenaars.
De situatie in de rest van Europa ken ik niet; ik weet wel dat het bedrag dat niet-professionele kunstenaars in Italië moeten afdragen aan de maatschappijen voor collectieve belangenbehartiging van auteursrechten neerkomt op een echte en onevenredig zware belastingheffing, die juist ten goede komt aan kunstenaars die zichzelf uitstekend kunnen redden. Een monopolistische vakbond is dus geen goede vakbond; ik denk namelijk dat alleen de meest vrije vakbond een goede vakbond kan zijn. Waakzaamheid is dus geboden, zoals de rapporteur zei, en dat betekent dat er toereikende controles moeten worden uitgevoerd teneinde te voorkomen dat situaties waarin de facto of van rechtswege sprake is van een monopolie niet leiden tot misbruik en zinloze belastingen waar juist de niet-professionele kunstenaars onder lijden. In Italië is dit maar al te vaak het geval, maar ik geloof ook elders in de Europese Unie. Daar komt nog eens bij dat als, bijvoorbeeld, alleen verenigingen van gehandicapten, en dus niet afzonderlijke personen, aanspraak kunnen maken op de vrijstelling van auteursrechten, het risico bestaat dat auteursrechten door groepsbelangen gedomineerd gaan worden. Een dergelijke situatie voorspelt voor de eindgebruiker weinig goeds. 
Uiteraard mijn complimenten aan de rapporteur voor het werk dat zij heeft verricht.
Korhola (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het beschermen van en de algemene controle op de auteursrechten zijn belangrijke factoren bij het bevorderen van de culturele creativiteit en bij het streven de creatieve mogelijkheden van kunstenaars te waarborgen. Er moet rekening worden gehouden met zowel de economische als de morele rechten, waarvan de laatste het recht van de maker inhouden om toezicht te houden op het veranderen van hun werken.
De Gemeenschap moet het vertrouwen van de kunstenaars kunnen versterken in het feit dat hun werken adequaat worden beschermd. Anderzijds is het van belang een zo groot mogelijke verspreiding van de werken te garanderen, want er is immers geen kunst zonder publiek. De Gemeenschap is actief in deze zaak en naast nationaal en internationaal recht zijn er al verscheidene communautaire richtlijnen.
Het is echter nog steeds een nadeel dat de regels voor de organisaties die verantwoordelijk zijn voor het algemeen toezicht op de auteursrechten van lidstaat tot lidstaat verschillen. Vaak hebben de organisaties die toezicht houden op de auteursrechten in feite een monopoliepositie die weliswaar om praktische redenen gerechtvaardigd is, maar die ook de kans op fraude vergroot of averechts werkt door afnemende doeltreffendheid van de organisatie of een stijging van de kosten. Het is niet nodig een gerechtvaardigde monopoliestructuur door regelgeving te bestrijden, maar de risico's die ermee samenhangen moeten bekend zijn. Met duidelijke communautaire regelgeving moeten deze risico's worden voorkomen. Het centrale uitgangspunt van deze regels moet zijn dat grote openheid vereist is.
De in het verslag opgesomde noodzakelijke wijzigingen in de communautaire regelgeving bevorderen de economische groei in grote mate: in het verslag wordt geschat dat vijf à zeven procent van het bbp van de Europese Unie voor rekening komt van producten en diensten die beschermd worden door het auteursrecht of naburige rechten. Dat is absoluut geen klein deel van de Europese economie en hun aandeel neemt waarschijnlijk nog steeds toe. Vooral de technologische ontwikkeling biedt grote mogelijkheden voor de ontwikkeling van nieuwe werkvormen. Ook wordt de controle op de auteursrechten op deze nieuwe werken een steeds grotere uitdaging. 
Junker (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, maar vooral mevrouw Echerer. Mijn complimenten voor deze sisyfusarbeid, want dat was dit verslag. Bij een zo divers thema kan het ook niet anders. U hebt een fantastisch resultaat bereikt. Er heerst een zeer hoge mate van overeenstemming en dat is in dit Huis niet altijd het geval. Dit betekent ook dat we ons bewuster zijn geworden van de problematiek. Ik zal dit illustreren aan de hand van een aantal cijfers. Kinderpornografie haalt altijd de voorpagina’s, maar voor economische criminaliteit is er lang niet zoveel aandacht. Inbreuk maken op de rechten van kunstenaars, die daardoor het inkomen mislopen dat hun toekomt, is echter ook een vorm van economische criminaliteit.
Er is al gezegd dat de economische schade 5 procent van het bruto binnenlands product bedraagt. Per sector betekent dit het volgende: 25 procent van de audiovisuele industrie bestaat uit illegale kopieën. Bij de geluidsdragers ligt dit aantal zelfs op 40 procent. Dit is een lucratieve markt voor de georganiseerde misdaad geworden. Het gaat hier zeker niet alleen om overtredingen van individuen. Het is echter ook te wijten, zoals al uitvoerig is besproken, aan te lakse en te uiteenlopende wetgeving in de lidstaten. Hierdoor wordt de piraterij en het op grote schaal kopiëren in de hand gewerkt.
Het gevolg is een enorm economisch verlies in de vorm van gederfde belastinginkomsten, een daling van het aantal arbeidsplaatsen en een lagere investeringsbereidheid. Dit zien we momenteel in de muziekindustrie. Maar het beschadigt ook de rechten van mensen zoals u en ik, want het is een aanslag op de bescherming van de consument en de jeugd. Bovendien vormt het uiteindelijk een bedreiging voor de culturele diversiteit.
Daarom is het de hoogste tijd voor een uniforme rechtsgrondslag ter bescherming van de intellectuele eigendom. Hier spelen de al meermaals aangehaalde collectieve belangenbehartigers een belangrijke rol, zeker met het oog op de veranderde marktsituatie in de informatiemaatschappij.
Hoe dit kan en moet worden bereikt, is in het verslag uitvoerig beschreven. Bovendien wijzen de adviezen van de andere commissies in dezelfde richting. Als lid van de Commissie cultuur vind ik het belangrijk erop te wijzen dat de collectieve belangenbehartigers niet alleen een soort beschermingsorganisatie zijn. Zij vervullen namelijk ook een culturele functie. De bescherming en behartiging van intellectuele eigendomsrechten zijn een steun in de rug voor de culturele diversiteit. Daarom roept de Commissie cultuur in haar advies de Commissie op om vooral oog te hebben voor dit aspect.
Bolkestein,
    – Mijnheer de Voorzitter, na dit buitengewoon interessante debat kan ik niet veel toevoegen aan wat ik eerder al heb gezegd. Er zijn de Commissie geen vragen gesteld en evenmin zijn er amendementen onder de aandacht van de Commissie gebracht – ondanks het feit dat de heer Manders er naar een verwees. Er is dus niets waar ik op in dien te gaan.
Ik sluit af met te zeggen dat de Commissie in haar eerstvolgende mededeling over het beheer van het auteursrecht en aanverwante rechten de opmerkingen die vanmiddag werden gemaakt door de heer Karas, de heer Harbour en anderen nadrukkelijk zal meenemen en vermelden. 
De Voorzitter.
   Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt aansluitend op de debatten plaats.

De Voorzitter.
   Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende ontwerp-resoluties:
– B5-0016/2004 van de leden Kinnock en Van den Berg, namens de PSE-Fractie, over de situatie in Zimbabwe;
– B5-0020/2004 van de leden Maes e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over Zimbabwe;
– B5-0022/2004 van de leden Andrews e.a., namens de UEN-Fractie, over de situatie in Zimbabwe;
– B5-0023/2004 van de heer Mulder, namens de ELDR-Fractie, over de politieke situatie in Zimbabwe;
– B5-0026/2004 van de heer Marset Campos, namens de GUE/NGL-Fractie, over de situatie in Zimbabwe;
– B5-0030/2004 van de leden Van Orden e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over Zimbabwe;
– B5-0033/2004 van de heer Belder, namens de EDD-Fractie, over Zimbabwe. 
Ford (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten laat ik u weten dat wij de gezamenlijke resolutie over Zimbabwe zullen steunen. Het Zanu-PF-regime is een stuitend voorbeeld van onderdrukking van een verarmd en hongerend volk. Tegen Morgan Tsvangirai – de leider van de oppositiepartij, de – is een proces wegens hoogverraad begonnen op grond van valse beschuldigingen.
De economische toestand van het land is aanzienlijk verslechterd. Het bbp is de afgelopen vier jaar 40 procent gekrompen en de inflatie bedraagt nu al 600 procent, maar zal volgens de voorspellingen nog voor het eind van 2004 toenemen tot 1000 procent. Het werkloosheidscijfer staat op 70 procent en meer dan zes miljoen mensen zijn aangewezen op voedselhulp. Er zijn al berichten over kinderen die sterven als gevolg van ondervoeding, in het bijzonder in het gebied rond Bulawayo. Er is sprake van een desastreus landhervormingsprogramma – dat op geen enkele manier door de misstanden uit de koloniale tijd kan worden gerechtvaardigd – dat de commerciële landbouw heeft onttakeld zonder dat er een andere efficiënte en effectieve manier van voedselproductie voor in de plaats is gekomen.
De – het enige onafhankelijke dagblad van Zimbabwe – is nog steeds gesloten, ondanks gerechtelijke verordeningen de sluiting van de krant te beëindigen, en nu is de nieuwsredacteur en belangrijkste verslaggever van de gearresteerd op grond van de wet op Toegang tot Informatie en Bescherming van Privacy.
Wij willen dat de sancties tegen Zimbabwe, wanneer de EU daarover op 20 februari een besluit neemt, worden verlengd. Daarnaast zijn wij voorstander van verdere verbreding en verscherping van de sancties tegen het regime door het nemen van aanvullende maatregelen die de internationale acties tegen het regime doeltreffender kunnen maken, met name de strikte naleving van het verbod op de uitgifte van visa. Op 1 april is er een ontmoeting tussen de Afrikaanse Unie en de EU-trojka van ministers van Buitenlandse Zaken en wij hopen dat de EU dit daar hoog op de agenda zal zetten. Wij verwelkomen de stappen van aartsbisschop Desmond Tutu na afloop van de ontmoeting van regeringsleiders van het Gemenebest in Nigeria, maar roepen andere Afrikaanse leiders op eveneens tussenbeide te komen en Mugabe onder druk te zetten om in beweging te komen.
De donorengemeenschap dient voedselhulp ter beschikking te stellen die buiten de regeringskanalen om kan worden gedistribueerd; en we willen dat de EU-lidstaten die lid zijn van de VN-Veiligheidsraad de internationale gemeenschap aansporen tot het nemen van gecoördineerde en doeltreffende maatregelen tegen dit onduldbare regime. 
Ribeiro e Castro (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega’s, een paar woorden om aan te geven hoezeer we de toestand in Zimbabwe betreuren en dat we de ellende waartoe het regime-Mugabe dit land en volk veroordeelt afwijzen. Dit regime is erin geslaagd één van de meest welvarende landen van zuidelijk Afrika te transformeren in één van de armste en minstontwikkelde. De mensenrechten worden er voortdurend en steeds frequenter geschonden. Ik wil graag uitleggen waarom we ons bij deze compromisresolutie – die opnieuw een veroordeling inhoud – aansluiten. We hebben gedurende deze zittingsperiode steeds aangedrongen op voortzetting van de sancties en het opvoeren van de diplomatieke druk op het regime-Mugabe om de democratie in het land te herstellen.
Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om bij de Commissie aan te dringen op concretere steun voor het maatschappelijk middenveld. Ik heb daarover onlangs een vraag over gesteld en commissaris Nielson heeft toen – voor mij heel bevredigend – geantwoord dat de Commissie van plan is de steun aan het maatschappelijk middenveld voort te zetten. Het gaat dan om steun voor projecten en activiteiten op het gebied van de mensenrechten en democratisering. De Commissie hoopt zo bij te dragen tot het bevorderen van de interne dialoog. Wij staan achter die benadering, zoals ook blijkt uit onze ontwerp-resolutie en de compromistekst. We zouden echter graag iets concreets horen. Welke concrete acties worden er ondernomen, met wie en met welke middelen? Hoe intensief zijn die acties? Als de Commissie en het Parlement nauwer samenwerken bij het opvoeren van de politieke druk zouden we meer kunnen bereiken. En dat is beslist nodig. Niet alleen vanwege de omvang van het drama dat zich in Zimbabwe afspeelt, maar ook omdat de toestand in dat land kan bijdragen tot meer instabiliteit in de regio. Het slechte voorbeeld van Zimbabwe kan naar andere landen overslaan. We zijn uiterst bezorgd over recente berichten dat er zich in Namibië vergelijkbare ontwikkelingen voordoen – ook al zou dat volgens officiële berichten van de regering niet het geval zijn. Er zijn ook berichten – die een aantal collega’s ertoe gebracht hebben een schriftelijke ontwerp-resolutie in te dienen – dat er in de regio van de Zuid-Afrikaanse boeren ongewoon veel landbouwers worden vermoord. Dat is één van de karakteristieken van de toestand in Zimbabwe: vervolging van landbouwers. Dat kan ook naar Zuid-Afrika overslaan en daar moeten we op bedacht zijn. 
Malmström (ELDR ).
   Mijnheer de Voorzitter, commissaris Vitorino, we hebben in dit Parlement vele malen gediscussieerd over Zimbabwe, en het is ongelooflijk tragisch om te zien hoe dit welvarende land met zo’n enorm potentieel regelrecht naar de afgrond is gegaan. Zimbabwe is al heel lange tijd een volkomen wetteloos land, dat economisch uitgeput is en zwaar getroffen wordt door aids. Het heeft een dictatoriale, oude, krankzinnige heerser, die het contact met de werkelijkheid en met zijn eigen volk volstrekt verloren heeft. Op het moment dat je denkt dat het niet erger kan, komen er nieuwe berichten over de steeds maar slechter wordende situatie in het land. Het menselijk lijden en de hongersnood worden steeds erger, en er is een acute behoefte aan humanitaire hulp.
Mugabe moet aftreden. Dat is de enige kans voor de bevolking van Zimbabwe. Nu moet de buitenwereld hard ingrijpen. Alle maatregelen zijn tot nu toe mislukt, maar de sancties moeten worden geïntensiveerd. De hele internationale gemeenschap moet het regime van Mugabe ondubbelzinnig veroordelen, en hem duidelijk maken dat het geduld op is. Geen contacten, geen uitwisselingen, geen sportevenementen, plus een vernieuwing en aanscherping van de sancties – dat is wat wij eisen. We moeten een brede coalitie proberen te vormen, waartoe ook de SADC-landen behoren, om maatregelen te nemen en het regime onder druk te zetten. De zogenaamde stille diplomatie van Zuid-Afrika is volstrekt ineffectief gebleken, maar Zuid-Afrika moet desondanks overgehaald worden zijn contacten te gebruiken om druk uit te oefenen op Mugabe.
Tegelijkertijd moeten wij als EU de oppositie steunen. Er is een klein aantal ongelooflijk moedige mensen die met gevaar voor eigen leven proberen te strijden voor democratie en menselijke waardigheid in dit land. Ik hoop dat de Commissie kan garanderen dat de EU deze moedige mensen blijft steunen. 
Nicholson (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Afrikaanse landen hebben zich bij verschillende gelegenheden tot toegewijde aanhangers van democratie en beschermers van de mensenrechten verklaard: in het kader van de NEPAD-overeenkomst en de Cotonou-Overeenkomst tussen de ACS-landen en de EU, om er maar twee te noemen. Toch hebben de chaos en de onderdrukking door het regime van Mugabe in Zimbabwe niet tot een bevredigende reactie geleid van de buurlanden van Zimbabwe. Men lijkt daar wel doof voor de smartenkreet uit de mond van de onderdrukte bevolking in dat land. Niet alleen weigeren de landen in de regio van zuidelijk Afrika druk uit te oefenen op de heer Mugabe, ze hebben ook toegestaan dat hij het is die de voorwaarden stelt voor de wijze waarop Afrika zijn relatie met Europa gestalte geeft. Dat is veel erger.
De betrekkingen van de Europese Unie met zowel de Afrikaanse Unie als de Ontwikkelingsgemeenschap van zuidelijk Afrika (SADC) zijn geschaad door de eis van de Afrikaanse landen om Zimbabwanen tegen wie een boycot is afgekondigd toch aan vergaderingen in Europa te laten deelnemen. De Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU is ook danig verstoord. Dit ondermijnt niet alleen de beginselen die ten grondslag liggen aan de oprichting van NEPAD en de betrekkingen tussen de ACS-landen en de EU, maar heeft tevens tot gevolg dat grote problemen waaronder Afrika gebukt gaat – de schuldenlast, aids, voedselzekerheid, conflictpreventie, goed bestuur en mensenrechten – niet op de juiste wijze kunnen worden aangepakt.
De omstandigheden in Zimbabwe beginnen nu onbeheersbaar te worden. Er zijn vreselijke tekorten en de onderdrukking wordt steeds grootschaliger en gewelddadiger. Een land dat ooit welvarend was, is geruïneerd en vernietigd. De weigering van de Afrikaanse staten om het initiatief te nemen inzake Zimbabwe betekent dat verscherping van de EU-sancties tegen het Zanu-PF-regime van nog groter belang is. Dit Huis heeft al bij zes afzonderlijke gelegenheden om uitbreiding van de sancties gevraagd. Tot dusver heeft de Raad geweigerd deze oproepen ter harte te nemen. Het EU-reisverbod dat tegen leden van het regime van Mugabe is uitgevaardigd, is in het eerste jaar herhaaldelijk overtreden en vervolgens afgezwakt om de komst naar Europa van Zimbabwanen tegen wie een boycot was uitgevaardigd alsnog mogelijk te maken.
De ontwerp-resolutie waarover wij vandaag spreken roept op tot hernieuwing van de maatregelen van de EU die op 20 februari aflopen en vraagt om invoering van harde nieuwe sancties. Zij roept op tot intrekking van het verblijfsrecht in Europa voor degenen die onder het reisverbod vallen, uitsluiting van hun gezinsleden van werk en onderwijsinstellingen in de Europese Unie, inperking van belangrijke economische banden met Zimbabwe die het regime internationaal prestige hebben verleend, openbaarmaking van de namen van personen die het Zanu-PF-regime financieel ondersteunen en het afkondigen van maatregelen tegen hen. Dit Huis vraagt de Raad andermaal te reageren op de duidelijk uitgesproken wens: neem nu daadwerkelijke, doeltreffende stappen tegen het Zanu-PF-regime in Zimbabwe. 
Belder (EDD ).
   – Voorzitter, "Traangas voor Haïti", zo luidt de titel van een indringend essay van de Duitse auteur Hans Christoph Buch dat op maandag 5 januari 2004 in de verschenen is. Wat heeft dat te maken met de dramatische situatie in het Zimbabwe van President Robert Mugabe, ons onderwerp van debat?
Wel, Buchs essay is een open brief aan het huidige Zuid-Afrikaanse staatshoofd Thabo Mbeki. Een oude bekende voor de schrijver. Buch hekelt de houding van Mbeki tegenover de regimes van president Aristide van Haïti en president Mugabe van Zimbabwe. Citaat: "Waarom kwam u in Haïti niet op voor eerbiediging van de mensenrechten en waarom klinken uw protesten tegen de permanente schending van de mensenrechten in Zimbabwe zo gedempt"?
Net als Buch spreekt de voorliggende resolutie Zuid-Afrika expliciet aan op de almaar verslechterende situatie in Zimbabwe. Raad en Commissie, laat van u horen! Buch vraagt onomwonden aan Mbeki: "Of wilt u het door Mugabe gekozen pad - de blanke minderheid als zondebok voor eigen feilen - ook voor Zuid-Afrika open houden"? Die heldere stellingname, mijnheer de Voorzitter, verwacht ik ook van de Europese Unie in het komende overleg met de Afrikaanse Unie. 
Maes (Verts/ALE ).
   – Voorzitter, wij hebben deze resolutie eigenlijk niet mee ondertekend en ik wil u zeggen waarom. Wij zijn het absoluut eens met de beschrijving van de ellende in Zimbabwe, we zijn het ook absoluut eens met de strengste veroordeling van het Mugabe-regime maar wij hebben er problemen mee dat wij de vinger wijzen naar de omringende landen en dat wij zeggen dat zij Mugabe uit zijn macht zouden moeten ontzetten. We zouden allemaal willen dat Mugabe verdwijnt van de macht. Wij weten dat er een goede gestructureerde moedige oppositie bestaat maar wij verwachten dingen van de Zuid-Afrikaanse landen die wij zelf niet kunnen doen. Wat brengen onze eigen sancties eigenlijk op? Tot hiertoe niets en ik moet u ook zeggen dat de landen in de omgeving bijzonder kwetsbaar zijn.
Het is juist dat het geweld dreigt over te slaan naar Zuid-Afrika, het is juist dat daar sprake is van een landhervorming en dat haveloze maar gewapende mensen nu naar de blanke boerderijen trekken om het recht in eigen handen te nemen. Niet alleen in Zimbabwe maar ook in Zuid-Afrika. De landhervorming in Zimbabwe is een schande. Ze heeft absoluut geen einde gesteld heeft aan de ellende van de mensen, wel integendeel, maar een aantal rijken nog rijker gemaakt heeft. Wij zijn ons daar zeer goed van bewust maar wij moeten ophouden met eenzijdig het vingertje op te steken. Wij moeten zoeken naar effectieve maatregelen. Zelfs de olifanten lopen weg uit Zimbabwe, want zij weten dat de natuurparken geplunderd worden, dat de daar levende wilde dieren alle bescherming kwijt zijn en afgeslacht worden. Dat gebeurt niet alleen door stropers, maar ook door de mensen die van ellende deze dieren bejagen. Net als de mensen die Zimbabwe ontvluchten komen zij nu toe in de buurlanden. Ik pleit dus voor een krachtige hervatting van de dialoog en wij moeten onderzoeken op welke wijze wij de Zuid-Afrikaanse goed bedoelende regimes kunnen helpen. 

Korhola (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, in de jaren negentig werkte ik als instructeur en voorlichter in dienst van een grote Finse organisatie voor ontwikkelingssamenwerking. Zimbabwe was voor ons iets om trots op te zijn, ons favoriete voorbeeld van wat je met ontwikkelingssamenwerking en echt partnerschap kunt bereiken, het bewijs dat Afrika opbloeit.
Wat verwoestte Zimbabwe? Ik herhaal nu niet de trieste feiten die in de ontwerp-resolutie worden opgesomd. Die zijn verpletterend. De verwoesting gaat door de hele maatschappelijke structuur van Zimbabwe, van de gezondheidszorg en het onderwijs tot de vakbeweging en de landbouw. Het voormalige vruchtbare Afrikaanse modelland bevindt zich in een chaotische situatie en is nu alleen nog maar een arm land zonder economische structuren. Door mensen aan te zetten tot illegale landbezettingen - in plaats van het tijdig realiseren van een beheerste landhervorming - lapte Mugabe de wet van het land aan zijn laars en op die manier verwoestte hij de goed functionerende kern van de maatschappij. Daar gaat het om. Als de basis voor rechtmatigheid wordt vernietigd, zullen de structuren een voor een verdwijnen.
De metamorfose van president Mugabe van een vrijheidsstrijder en volksheld tot een dictator die zijn eigen macht beschermt, is een tragedie van onze tijd. Ik was enkele jaren geleden als verkiezingsinspecteur van de parlementaire delegatie in Zimbabwe en wij konden alleen maar vol verbazing kijken naar de persoon die tijdens de verkiezingen verklaarde dat wat de uitslag ook mocht zijn, de regering zou aanblijven.
Ondanks de bedreigingen gingen de mensen toch stemmen. In Zimbabwe kon dat behalve het nemen van een risico ook betekenen dat men tientallen kilometers naar een stemlokaal moest lopen en uren moest wachten. Voor iemand die eraan gewend is dat stemmen gemakkelijk gaat, was dit een indrukwekkend gezicht.
Ik hoop dat iedereen die schamper doet over verkiezingen en de parlementaire democratie die rijen eens zou zien. Laten wij in de Europese Unie onze eenduidige, krachtige en consequente steun geven aan degenen die ondanks onderdrukking durven strijden voor de wet en het recht. 
Gahler (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het lijden van de bevolking van Zimbabwe blijft helaas eindeloos voortduren. In het land zelf zien we geen positieve ontwikkelingen en over het buitenland valt slechts weinig positiefs te melden. Het enige positieve aspect dat me op dit moment te binnen wil schieten is dat het Gemenebest tegenover Zimbabwe tenminste voet bij stuk heeft gehouden.
Maar ook de Raad heeft zich aanvankelijk, toen de situatie drie à vier jaar geleden steeds hachelijker werd, lange tijd zeer tegenstrijdig opgesteld. Tijdens een actualiteitendebat wordt vaak kritiek gericht tot de Raad. Daarom zou ik het op prijs stellen als de vertegenwoordigers van de Raad hierbij niet alleen aanwezig zijn, maar dat zij zich ook uitspreken over de verwijten die de Raad worden gemaakt.
De Raad verschuilt zich in verband met het reisverbod steeds achter vermeende verplichtingen volgens internationale diplomatieke overeenkomsten en laat vervolgens de ministers van Zimbabwe gewoon binnenkomen. Er staat nergens dat een misdadig regime alle diplomatieke egards toekomen. Natuurlijk kunnen diplomatieke maatregelen worden getroffen tegen degenen die zich aan geen enkele mensenrechtenconventie houden. Natuurlijk kunnen ook hun rekeningen worden bevroren zolang de situatie niet verbetert.
Ik ben van mening dat de Raad ook tegenover Zuid-Afrika niet duidelijk genoeg naar voren heeft gebracht dat wij erop aandringen dat ook dit land de nodige druk uitoefent. We kunnen in deze kwestie geen afwachtende houding aannemen. Natuurlijk kunnen we proberen te doen alsof onze neus bloedt, maar het probleem wordt steeds nijpender. Collega’s voor mij hebben er al op gewezen hoe de situatie voor de mensen is, hoeveel miljoenen zich reeds illegaal in Zuid-Afrika bevinden. Daarom moeten wij van alle kanten druk uitoefenen. Er is geen enkele reden waarom onze eigen regeringen de ogen zouden moeten sluiten voor wat er gaande is. 
Vitorino,
    – Mijnheer de Voorzitter, de Commissie volgt de gebeurtenissen in Zimbabwe op de voet en is zeer bezorgd over de verslechtering van de humanitaire omstandigheden en de mensenrechtensituatie aldaar. Gezien de grimmige politieke situatie in dat land en omdat er geen tekenen zijn dat de regering van Zimbabwe daadwerkelijk bereid is op afzienbare termijn door tastbare maatregelen iets aan de toestand te verbeteren, is er geen reden voor beëindiging of verzachting van de maatregelen van de Europese Unie tegen Zimbabwe. De Commissie overweegt daarom die maatregelen met nog een jaar te verlengen.
De Commissie blijft zich volledig inzetten voor directe steunmaatregelen voor de bevolking van Zimbabwe in de vorm van voedselhulp ter leniging van de eerste levensbehoeften, en heeft deze zelfs opgevoerd. Deze maand werd een extra bedrag van twintig miljoen euro toegezegd voor voedselhulpoperaties, gebaseerd op de zichtbaar aanhoudende behoefte en omdat andere donoren het laten afweten in deze kritieke periode tot aan de oogst in mei. Hierdoor stijgt onze totale financiële bijdrage aan voedsel- en humanitaire hulp voor het huidige seizoen tot 85 miljoen euro.
We blijven zeer intensief projecten steunen in de sociale sector en op het terrein van democratisering, respect voor de mensenrechten en bevordering van de rechtsstaat. Dit soort steun was nadrukkelijk uitgesloten van de maatregelen die tegen Zimbabwe werden genomen ter bescherming van de bevolking en om vooruitgang te bevorderen.
Mede in antwoord op de heer Ribeiro e Castro wil ik dit Huis er in het bijzonder aan herinneren dat Zimbabwe een financieel speerpunt is binnen het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten voor de jaren 2002-2004. Dit initiatief moet worden gezien als een katalysator bij de verwezenlijking van belangrijke doelstellingen op het gebied van bescherming van het maatschappelijk middenveld en om te bevorderen dat mensen met een kritisch geluid in de maatschappij gehoord blijven worden.
De Commissie blijft ook steun verlenen aan capaciteitsopbouw voor ngo’s op het gebied van mensenrechten en democratie die elementair werk verrichten op het terrein van mensenrechten. Ook blijft de Commissie steun bieden aan spelers in het maatschappelijk middenveld door hun capaciteit tot het opzetten van een interne dialoog te vergroten. In de afgelopen twee jaar – 2002-2003 – werd bijna 2,5 miljoen euro toegekend aan specifieke projecten in het kader van het Europees initiatief voor democratie en mensenrechten.
De Commissie blijft alle wegen bestuderen waarop zij invloed zou kunnen uitoefenen op de regering van Zimbabwe en zet de geïntensiveerde dialoog met de buurlanden, in het bijzonder de Ontwikkelingsgemeenschap van zuidelijk Afrika (SADC) en de regering van Zuid-Afrika, voort. Zij zal elke vorm van druk die de internationale gemeenschap, en Afrikaanse staatshoofden in het bijzonder, kan uitoefenen op de regering van Zimbabwe ter verbetering van de politieke, economische en humanitaire situatie in dat land steunen. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt aansluitend op de debatten plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende ontwerp-resoluties:
– B5-0014/2004 van de leden Van den Berg en Sauquillo Pérez del Arco, namens de PSE-Fractie, over Burundi;
– B5-0017/2004 van de leden Corrie e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over Burundi;
– B5-0021/2004 van de leden Maes, McKenna en Rod, namens de Verts/ALE-Fractie, over Burundi;
– B5-0024/2004 van de leden Van Hecke, Malmström en Flesch, namens de ELDR-Fractie, over de situatie in Burundi;
– B5-0027/2004 van de heer Marset Campos, namens de GUE/NGL-Fractie, over de moord op de apostolisch nuntius in Burundi;
– B5-0029/2004 van de leden Collins e.a., namens de UEN-Fractie, over Burundi. 
Ford (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten kan ik u meedelen dat wij deze compromistekst over de situatie in Burundi steunen.
Wij waren allemaal geschokt door de wrede moord op monseigneur Michael Courtney – nuntius, en iemand die een sleutelrol vervulde in het vredesproces in Burundi – bij een verrassingsaanval langs een weg op 29 december 2003. Alles wijst erop dat hij werd vermoord door rebellen van het Nationaal Bevrijdingsfront FNL van Agathon Rwasa. Ondanks de moord zijn wij verheugd over het feit dat het FNL nu voor het eerst de bereidheid heeft uitgesproken met de president van de republiek in contact te treden om vredesonderhandelingen te openen.
Afgelopen november raakte het vredesproces op stoom door de ondertekening, op 16 november, van een vredesakkoord tussen de overgangsregering van Burundi en de beweging Strijdkrachten voor de verdediging van de democratie (FDD). Niettemin gaan de gevechten in verschillende provincies gewoon door, in het bijzonder in de rurale gebieden rond Bujumbura. De Secretaris-generaal van de VN heeft terecht gezegd dat dit vredesproces alleen stand houdt als de Burundezen een tastbare verbetering in hun levensomstandigheden ondervinden.
De mensenrechtensituatie blijft verslechteren en daarom dringen wij er bij de Afrikaanse Unie en haar lidstaten op aan om alle mogelijke druk uit te oefenen op het FNL, om deze beweging aan de onderhandelingstafel te krijgen, opdat een poging wordt ondernomen tot het bereiken van een vreedzame politieke oplossing. Wij dringen er bij de VN-Veiligheidsraad op aan de samenstelling en inzet op zeer korte termijn van een VN-vredesmacht in overweging te nemen. Dit ter ondersteuning van het vredesproces in dit cruciale stadium, en als aanvulling op de vredesmacht van de Afrikaanse Unie die er al is gestationeerd. Ook vragen wij alle landen die deelnemen aan de donorconferentie voor Burundi voldoende fondsen beschikbaar te stellen om de mensenrechten te kunnen bevorderen en beschermen. 
Cushnahan (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Burundi wordt al jarenlang geteisterd door geweld en spanningen tussen de Tutsi-minderheid en de Hutu-meerderheid. In 1993 werden democratische verkiezingen gehouden en dat schiep enige hoop op een oplossing van dit bloedige conflict. Maar helaas was de vooruitgang van korte duur, want het nieuw gekozen staatshoofd werd vermoord en dat leidde tot weer een nieuw bloedbad. Sinds die periode sleept Burundi zich van de ene crisis naar de andere, een proces waarin vele duizenden mensen het leven hebben gelaten.
In 2002 wist Nelson Mandela door bemiddeling een staakt-het-vuren tot stand te brengen, dat later echter weer helemaal mislukte. In 2003 werd een tweede akkoord over machtsdeling gesloten, dat drie van de belangrijkste rebellengroeperingen een plaats in de regering bood, ofschoon de gevechten en mensenrechtenschendingen in verschillende gebieden helaas gewoon doorgingen. Alleen het Nationaal Bevrijdingsfront (FNL) verwierp dit akkoord en dat is ook de groepering die in verband wordt gebracht met de dood van de Ierse aartsbisschop Michael Courtney, de afgezant van het Vaticaan in Burundi.
Aartsbisschop Courtney was nauw betrokken bij het vredesproces en speelde een belangrijke rol bij het verwezenlijken van de recent geboekte vooruitgang. Helaas betaalde hij een hoge prijs voor zijn nobele en onbaatzuchtige betrokkenheid bij het Burundese conflict, want hij werd op 29 december 2003 door rebellen vermoord. Dit was zinloos en was een verschrikkelijke tragedie voor zijn familie, vrienden en collega’s in de kerk.
Zoals de heer Ford al uiteenzette, heeft Michael Courtney een waardevolle bijdrage geleverd aan het huidige vredesproces in Burundi en ik hoop dat er een diepgaand onderzoek komt naar zijn dood en dat degenen die ervoor verantwoordelijk zijn, worden berecht. Misschien zal zijn tragische dood leiden tot het uitoefenen van grotere regionale en internationale druk op het FNL om zich aan te sluiten bij het vredesakkoord, in vervolg op gesprekken met de regering die al lang hadden moeten plaatsvinden, zodat niet nog meer mensen zinloos het leven laten en in Burundi eindelijk de vrede terugkeert. 
Maes (Verts/ALE ).
   – Voorzitter, niemand zal ooit precies weten hoeveel doden de sluipende genocide in Burundi heeft gekost. Het getal 300.000 wordt genoemd en voor een klein land is dat een enorm getal, maar de werkelijkheid is dat wij het niet weten. De moord op de nuntius is een van de laatste zinloze gewelddaden. Het geweld is door de getekende vredesakkoorden verminderd, maar de situatie is erg labiel.
Het FNL blijft immers buiten de akkoorden en het wordt versterkt doordat alle ontevredenen uit de vorige rebellenbewegingen die wel akkoord gegaan zijn zich blijven verzetten. Zo zijn er de teruggekeerde gewapende milities die uit Congo komen, de vele andere gewapende bendes die er rondlopen en de enorme aantallen lichte wapens die onder de bevolking in omloop zijn, omdat de regering deze zelf aan de bevolking heeft uitgedeeld, zogenaamd om zich te beschermen.
Opneming van de laatste rebellengroep, waar wij voor pleiten, is natuurlijk een obstakel, want wat is de echte motivering? Degenen die akkoord gegaan zijn met de vredesakkoorden moeten dan hun plaatsen in de regering opgeven en die plaatsen komen al neer op een sterke minorisering van de Hutu-groep ten aanzien van de Tutsi-groep. Ik weet dat deze kwesties in Burundi allemaal zeer gevoelig liggen, maar het is kennelijk zo dat de groepen die akkoord gegaan zijn met de vrede, zelf de nieuwe toetreders tot de vredesakkoorden zouden moeten binnenhalen ten koste van hun eigen zetels. U begrijpt toch dat dit in Afrika een hele moeilijke zaak is.
Er moet in Burundi een echte mensenrechtenagenda komen, want er zijn nog altijd schandalige misbruiken op het gebied van de mensenrechten. Ten slotte, de vredesmacht die wij namens de Verenigde Naties willen sturen, is waarschijnlijk vooral nodig omdat de Afrikaanse vredesmacht niet genoeg middelen heeft en niet effectief genoeg kan optreden. Misschien kunnen we dat alvast verbeteren, want dat is hoogst noodzakelijk. Misschien is er dan ook minder behoefte aan een buitenlandse vredesmacht. 
Malmström (ELDR ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij veroordeelt de moord op de Ierse nuntius Courtney natuurlijk krachtig, en eist dat de autoriteiten onmiddellijk een omvangrijk onderzoek instellen om te achterhalen wie deze moord gepleegd heeft. De verantwoordelijken moeten terechtstaan en worden gestraft. Het belangrijke werk voor de vrede dat Courtney verrichtte mag natuurlijk niet samen met hem verdwijnen, maar moet worden voortgezet. Wij betuigen ook ons medeleven met zijn familie en verwanten en met het Ierse volk. Misschien kan het gebeurde ertoe leiden dat het Ierse voorzitterschap zijn werk ter ondersteuning van het vredesproces in Burundi intensiveert.
Het is onduidelijk door wie Courtney vermoord is. De revolutionaire beweging FNL heeft elke betrokkenheid ontkend maar steunt evenmin het vredesproces. Wij willen de beweging echter oproepen om de wapens neer te leggen en het vredesproces te steunen, en wij willen ook onze vreugde betuigen over het feit dat zij ermee akkoord zijn gegaan om een ontmoeting te hebben met de president van Burundi om met hem te praten. Misschien leidt dat gaandeweg tot steun voor het vredesproces en onderhandelingen. Burundi is in alle opzichten een tragisch land, met zeer grote humanitaire en sociale ellende, veel geweld, vooral jegens vrouwen, en ernstige misdrijven, zoals schendingen van de mensenrechten. Het vredesproces is nog zeer broos. Veel mensen hebben zich schuldig gemaakt aan onvoorstelbaar zware oorlogsmisdrijven. Wij keren ons krachtig tegen alle tendensen om deze personen een soort generaal pardon te geven. In plaats daarvan moet Burundi de besluiten van het Akkoord van Arusha implementeren en overgaan tot ratificatie van het statuut van het Internationaal Strafhof, het ICC.
De wonden in Burundi na de moord op 300.000 of meer personen zullen nooit genezen als er geen recht geschiedt en de moordenaars niet terechtstaan. Mensen moeten gelegenheid krijgen om verder te gaan en het nationale verzoeningsproces moet worden voortgezet. Wij steunen de instelling van een vredeshandhavende operatie onder auspiciën van de Verenigde Naties en wij hopen dat de EU in alle opzichten behulpzaam kan zijn bij het steunen van het vredesproces. We hebben grote verwachtingen van de donorconferentie later dit jaar. 
Collins (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, namens mijn fractie schaar ik mij van harte achter de gezamenlijke ontwerp-resolutie over de toestand in Burundi en ben ik in het bijzonder erkentelijk voor de steun, van alle partijen, voor de veroordeling van de wrede moord op aartsbisschop Michael Courtney op 29 december 2003. Ik ben er zeker van dat de familie en vele vrienden van aartsbisschop Courtney de steun van het Europees Parlement op een moment als dit op prijs stellen.
Michael Courtney was een bekende voor velen van ons hier in Straatsburg, omdat hij hier als waarnemer bij het Parlement werkzaam was. Wij hebben hem leren kennen als een man die zijn roeping, zijn werk en de vrede zeer toegewijd was. Hij vertrok als nuntius naar Burundi en het was ook daar dat hij, op de terugweg van een pastoraal bezoek aan een van zijn bisdommen, werd vermoord. Wij hebben in hem een ware vriend verloren. Ik kan u zeggen dat hij mij en enkele parlementaire collega’s na zijn benoeming vertelde dat hij wel wat bedenkingen had om die kant op te gaan, maar hij die schoof terzijde en legde zich toe op het vervullen van zijn opdracht daar.
Wij zijn een dappere en voorname vriend kwijtgeraakt en ik wil het Ierse voorzitterschap graag bedanken voor de erkenning voor zijn leven en werk die , ofwel de Ierse premier, Bertie Ahorn onder woorden heeft gebracht in zijn reactie op het debat van gisteren.
Het is typerend voor de man dat hij is gestorven tijdens het uitvoeren van zijn vredestaak. Ik ben er vooral blij mee dat het Parlement in zijn ontwerp-resolutie erkenning en waardering uitspreekt voor de stille en doeltreffende wijze waarop aartsbisschop Courtney heeft bijgedragen aan het vredesproces en de verlichting van het lijden van de mensen in Burundi. Hij is behulpzaam geweest bij het overreden van sommige van de rebellenbewegingen om de gewapende strijd op te geven en heeft afgelopen juni bijgedragen aan de vrijlating van gegijzelden. Het is mijn oprechte wens dat hij in herinnering zal blijven als een man van vrede die onvermoeibaar streed voor alle hulpbehoevenden.
Er moet voorgoed een einde komen aan het bewandelen van de militaire weg in Burundi. De recente vredesakkoorden moeten snel worden uitgevoerd. De aanhoudende vijandelijkheden en schendingen van de mensenrechten dienen te stoppen. Initiatieven van de internationale gemeenschap, bedoeld om een politieke oplossing te bereiken, moeten erop gericht zijn mensenrechtenkwesties onderdeel te maken van alle stadia van het vredes- en democratiseringsproces. 
Posselt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wij zijn geschokt over de moord op aartsbisschop Courtney. Gedurende de vijf jaar die hij hier in Straatsburg was, heeft hij met velen van ons nauwe contacten onderhouden als diplomaat, als geestelijke maar ook als persoonlijke vriend. Aartsbisschop Courtney, dat moet me echt van het hart, behoorde tot de eerbiedwaardige kerkelijke persoonlijkheden in de traditie van de grote Ierse geestelijken uit de Middeleeuwen. Hij heeft zich altijd ingezet voor vrede en barmhartigheid. Aan hem hebben we te danken dat we hier in Straatsburg eenmaal per maand gezamenlijk een dienst kunnen vieren. Hiertoe heeft hij samen met enkelen van ons het initiatief genomen.
Ik weet nog als de dag van gisteren hoe hij afscheid van ons nam om in Burundi actief deel te nemen aan het vredesproces. Toen zijn vliegtuig daar landde, werd het al beschoten. Hij werd al meteen met raketten ontvangen. Vervolgens heeft hij zich vijf jaar lang met gevaar voor eigen leven ingezet voor dit vredesproces. Hij maakte hierbij gebruik van zijn enorme ervaring die hij had opgedaan in crisisgebieden in vier continenten. Deze week zou hij naar Cuba zijn gegaan, om daar zijn ambt van pauselijke nuntius op te nemen en voor mensenrechten en godsdienstvrijheid te strijden. Dit is onmogelijk gemaakt door deze mysterieuze, brute en doelgerichte moord. Laten we hem in ere gedenken.
Maar hij zou absoluut niet gewild hebben dat we alleen vanwege zijn dood naar Burundi zouden kijken, terwijl we de dagelijkse moordpartijen in dit Afrikaanse land zouden vergeten. De afgelopen jaren zijn daar meer dan tweehonderd duizend mensen vermoord. Dit gebeurde niet alleen op basis van zogenaamde etnische conflicten, maar er bestond een doelgericht beleid van volkerenmoord. Het feit dat het in buurland Rwanda nog erger was en dat het in buurlanden Oeganda en Congo even erg is, neemt niet weg dat wij een bijzondere verplichting hebben tegenover deze geteisterde regio met haar grensoverschrijdende volkerenmoord. Europa heeft hier een verplichting. Alleen al uit respect voor het gedachtegoed van aartsbisschop Courtney moeten we deze nakomen. 
Vitorino,
   – Mijnheer de Voorzitter, de Commissie sluit zich aan bij de krachtige veroordeling van de wrede moord, vorige maand, op aartsbisschop Michael Courtney en betuigt haar medeleven met diens familie en de Heilige Stoel. De Commissie roept de regering van Burundi ertoe op degenen die voor deze misdaad verantwoordelijk zijn op te sporen en te berechten.
De Commissie neemt met enig optimisme kennis van het nieuws dat de gewapende beweging, het FNL, bereid is met de overgangsregering van Burundi te onderhandelen. Het is onze vurige hoop dat deze onderhandelingen zullen resulteren in een akkoord over een staakt-het-vuren en de opname van deze groepering in de overgangsregering.
De gebeurtenissen van het afgelopen half jaar hebben laten zien dat voortgang van het vredesproces wel degelijk mogelijk is. De Commissie heeft het vredesproces in Burundi van nabij gevolgd en gesteund, gebruikmakend van de instrumenten die haar ter inperking van het conflict en bevordering van verzoening ter beschikking staan. Wij hebben bijvoorbeeld voedselhulp gegeven aan gewapende strijders, om zo het staakt-het-vuren van december 2002 te steunen, en we hebben ons mechanisme voor snelle interventie gebruikt ter ondersteuning van de stationering van waarnemers van de Afrikaanse Unie in april 2003.
De Commissie heeft niet gewacht op de instelling van de vredesfaciliteit voor het opstellen van een noodprogramma ter ondersteuning van vredeshandhaving door de Afrikaanse Unie in Burundi, noch voor het ter beschikking stellen van 25 miljoen euro voor de Afrikaanse Vredesmacht in Burundi, die de vrede ter plaatse bewaart. Het financieringsakkoord voor dit programma, bedoeld als een bijdrage aan vrede op korte termijn, werd vanochtend in Brussel tijdens het bezoek van de president van Burundi ondertekend. De Commissie verleent tevens steun aan de economische en sociale wederopbouw. Ons programma voor wederopbouw omvat 48 miljoen euro en is gericht op de economische en sociale infrastructuur die tijdens de burgeroorlog is vernietigd.
In augustus hebben de Commissie en Burundi hun handtekening gezet onder het indicatief programma voor het negende Europees Ontwikkelingsfonds. Dit programma, waarmee 172 miljoen euro is gemoeid, stelt hoognodige begrotingssteun beschikbaar en bevordert plattelandsontwikkeling en goed bestuur, inclusief steun aan de overgangsinstellingen.
Zoals de Commissie eerder deze week op de donorconferentie voor Burundi bevestigde, is dit programma een aanvulling op de lopende programma’s van ongeveer tweehonderd miljoen euro. De via ECHO verleende humanitaire hulp zal in 2004 worden voortgezet. Hiervoor is vijftien miljoen euro ter beschikking gesteld. Het mag dus duidelijk zijn dat de Commissie zowel de middelen als de intentie heeft om een substantiële bijdrage te leveren aan het vredesproces en de wederopbouw in Burundi. 
De Voorzitter. –
   Dank u wel, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt aansluitend op de debatten plaats.
De Voorzitter.
   Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende ontwerp-resoluties:
– B5-0015/2004 van de leden Van den Berg, Junker en Carlotti, namens de PSE-Fractie, over de situatie in Haïti;
– B5-0018/2004 de leden Khanbhai, Gawronski en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie, over de situatie in Haïti;
– B5-0019/2004 van de leden Schörling e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over Haïti;
– B5-0025/2004 van mevrouw Flesch, namens de ELDR-Fractie, over de situatie in Haïti;
– B5-0028/2004 van de heer Marset Campos, namens de GUE/NGL-Fractie, over de situatie in Haïti;
– B5-0031/2004 van de heer Andrews, namens de UEN-Fractie, over de situatie in Haïti;
– B5-0032/2004 van mevrouw Sandbæk, namens de EDD-Fractie, over Haïti. 
Junker (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, dit is opnieuw een bijzonder treurig onderwerp. Ooit was Haïti een sprankje hoop voor de slaven die van Afrika naar Amerika waren gebracht. Zij hadden daar als leden van een vrije republiek de handen ineen geslagen.
Vandaag, na tweehonderd jaar onafhankelijkheid, zien we een arm en verscheurd land, dat meer dan ooit wordt geteisterd door geweld. Wie het van dichtbij heeft gezien, kan alleen maar pessimistisch zijn.
Ik heb huidig president Aristide twee maal ontmoet. De eerste keer was een aantal jaren geleden, toen hij nog symbool stond voor de mogelijke democratisering in Haïti. Hij was toen met een ruime meerderheid bij een hoge opkomst verkozen. Het volk was verlost van de dictatuur van Papa en Baby Doc Duvalier en geloofde een nieuw leven en een mooie toekomst op te kunnen bouwen. Dit bleek helaas een grote vergissing en Aristide werd dan ook weer uit zijn ambt verjaagd. Wij hebben hem tijdens zijn ballingschap in het geheim naar de Paritaire Vergadering ACS-EU in Santo Domingo gehaald. Ook wij waren namelijk van mening dat Haïti met Aristide een goede toekomst tegemoet zou kunnen gaan.
Ik heb hem een tweede maal ontmoet na de Paritaire Vergadering ACS-EU in Nassau. Wij waren toen met de Commissie ontwikkelingssamenwerking op dienstreis in Haïti en ik had de eer de delegatie te leiden. Toen werd duidelijk dat dit een man was die zijn afkomst verloochend had, maar dat vind ik nog niet eens het ergste. Het is een man met fascistoïde opvattingen – we kunnen het niet anders noemen – die zich niets aantrekt van de democratische instellingen. Sinds drie dagen zit Haïti nu opnieuw zonder parlement. De ambtstermijn van de afgevaardigden is op 12 januari afgelopen en er staan voorlopig geen nieuwe verkiezingen op de agenda. Weliswaar is een handjevol senatoren nog in functie, maar zij beschikken niet langer over enige legitimiteit. Verkiezingen worden niet georganiseerd of worden vervalst en het electoraat wordt geïntimideerd. De laatste keer bedroeg de opkomst trouwens slechts vijf procent, omdat de mensen liever veilig thuis blijven. Zo ziet de politieke werkelijkheid van Haïti eruit.
Het is niet altijd mogelijk een onderscheid te maken tussen politieke en criminele geweldpleging. Ongewenste oppositie wordt uitgeschakeld door doodseskaders. Journalisten die zich inzetten voor zoiets als een onafhankelijke verslaggeving worden de dood ingejaagd. En zo kan ik nog wel even doorgaan. Het is van belang dat wij de krachten steunen die deze misstanden bestrijden. We zien dat er een “karavaan van hoop” ontstaat. Wij moeten deze krachten ondersteunen, in de hoop dat de situatie in Haïti verbetert.
Gahler (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Junker heeft het zo-even al gezegd. Sinds tweehonderd jaar is het land onafhankelijk en toen er meer dan tien jaar geleden eindelijk een punt werd gezet achter de verschrikkelijke Duvalier-dynastie van Papa en Baby Doc, dachten wij dat de situatie alleen maar kon verbeteren. Aanvankelijk ging het ook niet zo slecht. De heer Aristide bracht hoop. Maar we zien allemaal hoe de situatie inmiddels is ontwikkeld.
Niet alleen voor Europa rijst nu de vraag wat we decennialang fout hebben gedaan door ons actieve of passieve beleid. Ook de Verenigde Staten, die geografisch dichter bij liggen, moeten zich deze vraag stellen. Waarom heeft de westelijke helft van dit grote eiland, Hispaniola, zich zo ontwikkeld? Anderzijds is de situatie in de Dominicaanse Republiek natuurlijk ook niet ideaal. Maar dit land wordt wel bezocht door miljoenen Europese en Amerikaanse toeristen, die tenminste wat geld meebrengen. Zo slecht kan het er dus niet zijn. Bovendien geeft dit aan dat het er min of meer veilig is.
Wij moeten absoluut nog nadenken over wat we fout hebben gedaan. De eisen van het Europees Parlement tegenover Haïti zijn echter al heel concreet. Er moet een einde komen aan de politieke moorden, leden van de regeringspartij moeten verplicht worden zich aan de wet te houden, de milities, de gewapende bendes en de zogenaamde speciale politiebrigades moeten worden ontbonden en ontwapend. Voorts moet er een nationale dialoog worden opgezet tussen regering en oppositie, zodat die karavaan van hoop zijn bestemming kan bereiken. Het liefst zien wij dit met bemiddeling van de VN gebeuren. Ook moet de missie van de VN die ter plaatse met de politie samenwerkte weer worden ingesteld.
We moeten ervoor zorgen dat de schorsing van de Cotonou-Overeenkomst krachtens artikel 96 weer kan worden ingetrokken, want we moeten snel steun gaan verlenen voor onderwijs en gezondheidszorg. 
Isler Béguin (Verts/ALE ),
   -Mijnheer de Voorzitter, het zou mooi geweest zijn als we eindelijk eens een positief bericht over een ACS-staat op de agenda van onze vergadering zouden kunnen inschrijven: de tweehonderdjarige onafhankelijkheid van Haïti. Die onafhankelijkheid heeft een einde gemaakt aan tientallen jaren knechting en uitbuiting van een heel volk. Er valt echter weinig vieren en is er geen reden om de regering van Haïti op dit moment geluk te wensen, nu de martelgang van deze republiek iedere vorm van optimisme de grond inboort. Haïti verkeert in een vicieuze cirkel, die alle hoop en idealen van Haïti de bodem inslaat.
President Aristide, die in vroeger tijden fakkeldrager was van de democratie en die door tussenkomst van Amerika weer in zijn rechten is hersteld, heeft Haïti ondergedompeld in de ellende van een derdewereldland. Dat land is weggezakt en het spookbeeld geworden van het allerarmste land van het Amerikaanse continent en de ACS-staten. Door een ingestort maatschappelijk bestel, met een zwarte markt die bloeit in de handen van criminele overheidsfunctionarissen, wordt de bevolking onderdrukt en iedere vorm van regionale en internationale hulp ontmoedigd. Bovendien gaat dit radeloze volk ook nog eens gebukt onder milieurampen als ontbossing en overstromingen.
Het zou echter de genadeslag betekenen voor de inwoners van Haïti als wij werkloos blijven toezien bij een dergelijke wantoestand. Tijdens deze tweehonderd jaar onafhankelijkheid hebben wij kunnen zien waartoe dit volk in staat is, zijn wilskracht en idealen, die als bron zouden kunnen dienen voor een nieuwe periode van democratie en voorspoed. Het veroordelen van het regime en de situatie ter plaatse mag echter niet de bestaande problemen verhullen en de misstanden versluieren die plaatsvinden in het kader van de ontwikkelingshulp van de kant van staten uit de regio en het Westen.
Ik onderstreep nog eens dat zelfs de noodkreet van het UNDP niet voldoende weerklank heeft kunnen vinden en niet heeft geleid tot humanitaire hulpverlening. Het mag niet zo zijn dat de verwarring van de internationale gemeenschap leidt tot het wegvallen van investeringen in middelen en aandacht. De huidige situatie moet leiden tot een krachtige herziening van de samenwerkingsovereenkomst van de Unie, in samenwerking met de regionale en internationale organisaties. Wat er in Haïti gebeurt moet ons niet afstoten maar juist een uitdaging zijn en een mogelijkheid voor de Unie om tot een andere vorm van samenwerking te komen met de ACS-staten. Wij moeten door krachtig optreden de dialoog met de samenleving bevorderen en aan de VN een bemiddelaar vragen om te komen tot een duurzaam politiek akkoord teneinde het volk van Haïti in staat te stellen om de weg naar democratie en duurzame ontwikkeling terug te vinden. 
Cauquil (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de situatie op Haïti is rampzalig door het geweld van gewapende bendes, waar het bewind op steunt, maar meer nog vanwege de immense ellende van het overgrote deel van de bevolking. Het staatshoofd van Haïti, president Aristide, verdient niet de minste sympathie, dat is duidelijk, al was het alleen al omdat hij het vertrouwen heeft geschonden dat het volk in hem heeft gesteld. En als de politieke vertegenwoordigers van de grote mogendheden, met name Frankrijk en de Verenigde Staten, die een zeer zware verantwoordelijkheid dragen ten aanzien van het lot van Haïti, zich opstellen als schoolmeesters en zedenpredikers, kan dat alleen maar een gevoel van diepe afkeer oproepen.
Dat dit land, dat twee eeuwen geleden nog een van de rijkste landen was in het Caraïbisch gebied, een van de armste landen van de wereld is geworden, komt doordat het onophoudelijk is geplunderd en Frankrijk, als voormalige koloniale macht, Haïti nooit heeft vergeven dat het zijn onafhankelijkheid heeft bevochten, gesteund door de slaven die in opstand kwamen. Na de onafhankelijkheid heeft Haïti tientallen jaren onder een Frans embargo geleefd, waarbij Frankrijk onder één hoedje speelde met de Verenigde Staten en Groot-Brittannië, en het land een schadeloosstelling heeft opgedrongen die ten goede kwam aan de verjaagde voormalige slavenhouders.
Dat Aristide nu teruggave verlangt van dat enorme bedrag waarover Haïti tot aan de twintigste eeuw afbetalingen heeft moeten doen is natuurlijk een staaltje demagogie. Zijn claim berust echter wel op een historisch legitieme eis: teruggave van dat gestolen bedrag, waarmee het land voor infrastructuur kan zorgen, een wegennet, een watervoorzieningsysteem en een gezondheidsstelsel want daarvan is nog nauwelijks sprake, en dat is nog slechts een minimum.
Overigens zou het de grote mogendheden slechts een luttel bedrag kosten om dat kleine land, dat op een steenworp afstand ligt van een rijk land als de Verenigde Staten, uit het slop te halen en haar bevolking in staat te stellen om in haar levensonderhoud te voorzien. In plaats van Haïti te helpen, gaan die grootmachten echter door het nog dieper in de ellende te drukken nu ze het land blijven uitbuiten, al was het alleen al door in het handjevol Franse of Amerikaanse bedrijven die in dat land zijn gevestigd schandalig lage lonen te betalen en door alle winst die wordt behaald over de rug van de arbeiders in Haïti naar Amerika te sturen, in plaats van te investeren in productiviteit. Met name uit solidariteit met het volk van Haïti weigeren wij ons aan te sluiten bij de cynische en hypocriete verklaringen van degenen die zogenaamd opkomen voor haar vrijheden.
Sandbæk (EDD ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is bedroevend dat wij het feit dat het tweehonderd jaar geleden is dat Haïti zich bevrijdde van het juk van onderdrukking en slavernij, in het Parlement vieren met een ontwerp-resolutie over de dramatische situatie in het land.
Ik zal mijn spreektijd niet gebruiken om te herhalen wat mijn collega's over president Aristide hebben gezegd. Het is moeilijk historische onrechtvaardigheden recht te zetten en de heropbouw van het land is onmogelijk zonder de juiste leider én de juiste instellingen om hem te controleren.
In Haïti zijn een aantal zaken volledig misgelopen. Het Parlement, de rechtspraak en de politie werken niet zoals het hoort en dagelijks worden de mensenrechten op ernstige wijze geschonden. Het meest fundamentele recht, het recht op voedsel, wordt op grote schaal geschonden. De helft van de bevolking heeft honger en 23 procent van de Haïtiaanse kinderen onder de vijf jaar is chronisch ondervoed, wat een directe bedreiging vormt voor de toekomstmogelijkheden van Haïti.
De EU en de internationale samenleving kunnen en mogen niet stilzwijgend toekijken. De humanitaire hulp moet de echte behoeften van de Haïtiaanse bevolking lenigen en onder politieke druk moeten de partners een dialoog aangaan en een politieke oplossing vinden. Een politieke oplossing is de enige manier om de rechtszekerheid en het respect voor de mensenrechten te herstellen. Het is ook de enige mogelijkheid om de structurele problemen die Haïti op de rand van de hongersnood hebben gebracht, op te lossen. 
Ford (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij aan bij de woorden van mevrouw Junker, die namens de fractie heeft gesproken.
Haïti is het armste land op het Amerikaanse continent; 80 procent van de bevolking leeft onder de armoedegrens. De levensverwachting, alfabetiseringsgraad en de gezondheidsindicatoren behoren tot de laagste van een regio die zelf – iemand merkte dat al op – behoorlijk arm is. De politieke, sociale en economische crises zijn in de afgelopen vier jaar alleen maar erger geworden. De helft van de bevolking is ondervoed; er is maar zeer beperkt toegang tot schoon water en terwijl de uitvoer van de traditionele exportproducten is ingestort, vieren drugshandel en corruptie hoogtij.
Om het nog erger te maken, blijkt dat de nog maar recentelijk gevormde Haïtiaanse nationale politie, die de orde heeft hersteld, er door mensenrechtenorganisaties van wordt beschuldigd demonstranten die tegen de regering van president Aristide protesteerden, te hebben mishandeld en niets te hebben gedaan toen zij werden aangevallen door met machetes en vuurwapens zwaaiende regeringsgezinde milities.
Wij veroordelen al het geweld en de politieke moorden. Wij doen een oproep aan de regering van Haïti, de oppositie en het maatschappelijk middenveld om met elkaar in een constructieve dialoog te treden, wellicht in het kader van een nationale conferentie die de weg vrij kan maken naar vrije en eerlijke parlementsverkiezingen. Wij roepen de Raad en de Commissie ertoe op al hun politieke en diplomatieke middelen aan te wenden om te bevorderen dat de Haïtiaanse autoriteiten, oppositiepartijen en het maatschappelijk middenveld deze dialoog mogelijk maken.
Tevens dringen wij aan op het opnieuw instellen van de VN-missie die samenwerkt met de Haïtiaanse politie, opheffing van de zogenoemde speciale brigades – zoals al is voorgesteld door de speciale VN-gezant – en ontwapening van de milities. Dat zou een eerste stap zijn op weg naar een mogelijke oplossing. 
Belder (EDD ).
   – Voorzitter, bij deze breng ik dit Huis graag de complimenten over van het Haïti-platform Nederland voor de voorliggende gezamenlijke ontwerp-resolutie over Haïti. Als christen en mede-indiener praktiseer ik daarmee tegelijkertijd het wijze bijbelse gezegde: laat andere lippen u prijzen. In contacten met de werkers in het veld luidt steevast mijn vraag: hoe kan de Europese Unie daadwerkelijk helpen? Graag sluit ik mij aan bij de suggesties van geëngageerde Haïti-experts voor Raad en Commissie. Ten eerste ondersteuning van programma's voor lokale voedselproductie en verbetering van de gezondheidszorg. Ten tweede, nauwlettende observatie van de mensenrechtensituatie ter plaatse door de Europese delegatie in Port-au-Prince en nauwkeurige verslaglegging daarover aan dit Parlement. En ten slotte, stimulering van een constructieve dialoog tussen regering, oppositie en maatschappelijk middenveld conform paragraaf 3 van de ontwerp-resolutie. Mijnheer de Voorzitter, de overvallen van deze week op verschillende radiostations in Haïti, dé informatiebron voor de bevolking, onderstrepen eens te meer dat ook Europese actie dringend geboden is in Haïti. 
Vitorino,
   – Mijnheer de Voorzitter, de Europese Commissie deelt de bezorgdheid over de politieke, economische en sociale toestand in Haïti, in het bijzonder het ontbreken van een akkoord dat uitzicht kan bieden op een oplossing van de politieke crisis in het land.
Wij dringen er bij alle partijen in Haïti op aan resolutie 822 van de Organisatie van Amerikaanse Staten (OAS) te eerbiedigen en zich in te spannen voor het snel bereiken van een politiek akkoord. Dat is noodzakelijk om op korte termijn vrije en eerlijke verkiezingen in een sfeer van veiligheid en wederzijds respect mogelijk te maken.
Een wezenlijk element voor het oplossen van de crisis is dat er een geloofwaardige kiesraad wordt gevormd. Ofschoon de verkiezingen al zijn aangekondigd, is hierin nog altijd niet voorzien.
De Commissie wijst erop dat Haïti de afgelopen drie jaar onderwerp is geweest van passende maatregelen in het kader van artikel 96 van de Cotonou-Overeenkomst. In december besloot de Raad deze maatregelen met een jaar te verlengen. In het kader van de maatregelen is de hulp van de Gemeenschap aan Haïti deels opgeschort. Niettemin biedt de Gemeenschap nog steeds aanzienlijke hulp, die de Haïtiaanse bevolking direct ten goede komt. Inspanningen om het maatschappelijk middenveld en de particuliere sector te versterken, democratie te bevorderen, de rechtsstaat te versterken, armoede te bestrijden en humanitaire en noodhulp te verstrekken, worden voortgezet. De Europese Unie wil in Haïti aanwezig blijven en bevorderen dat er een oplossing komt voor de politieke crisis.
Respect voor mensenrechten, democratische beginselen en de rechtsstaat vormen essentiële onderdelen van de Cotonou-Overeenkomst. Deze elementen zijn in Haïti afwezig. Normalisering van de betrekkingen van de EU met Haïti is afhankelijk van het voldoen door de regering aan de voorwaarden van de OAS-resolutie. In een brief van begin januari 2004 waarin de Commissie en de Raad de regering van Haïti ervan op de hoogte brengen dat de passende maatregelen worden verlengd, dringt de Unie er bij de regering op aan haar toezegging om te voldoen aan de eisen van OAS-resolutie 822 ook snel om te zetten in concrete daden, die vrije en eerlijke verkiezingen mogelijk maken, zowel landelijk als lokaal. De Commissie is bereid verkiezingen in Haïti te ondersteunen mits die in overeenstemming met de resolutie plaatsvinden.
De laatste paar jaar is ECHO ingesprongen op natuurrampen – voornamelijk overstromingen – door noodhulp te financieren. In aanvulling hierop is Haïti tot een prioriteit gemaakt in de programma’s van ECHO die steun bieden aan activiteiten die ervoor moeten zorgen dat kwetsbare bevolkingsgroepen beter op rampen zijn voorbereid. Op dit moment bedraagt de ondersteuning van dit soort projecten in Haïti één miljoen euro. De toenemende bezorgdheid van de Commissie over de verslechterende toestand in het land blijkt verder uit het feit dat Haïti in het strategisch plan van ECHO voor 2004 is aangewezen als een van de vergeten crises.
Het Parlement mag ervan uitgaan dat de Commissie zich actief inzet voor het bereiken van een oplossing voor de politieke crisis in Haïti en alle middelen die haar ter beschikking staan gebruikt ter leniging van de acute nood van de Haïtiaanse bevolking. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, mijnheer Vitorino.
De gecombineerde behandeling is gesloten en wij gaan 
nu over tot de stemming. 

(1)
 – Ik wil u erop wijzen dat de Conferentie van voorzitters in haar vergadering van vanmorgen heeft ingestemd met de wijziging van de titel van dit verslag in “een communautair kader voor maatschappijen voor collectieve belangenbehartiging op het gebied van auteursrechten en naburige rechten” De diensten zullen erop toezien dat deze wijziging in alle taalversies zal worden overgenomen.
Echerer (Verts/ALE ),
   .– Mijnheer de Voorzitter, ik zou nog een mondeling amendement willen indienen. Weest u gerust, het gaat niet over een nieuw onderwerp. Ik heb vastgesteld dat een van de amendementen niet correct is vertaald. Bovendien is volgens mij het standpunt van de commissie niet juist weergegeven. De tekst onder punt 8 is u schriftelijk toegestuurd en zou als volgt moeten luiden: “is van mening dat, op het gebied van het collectieve beheer van rechten, de uitbreiding van de Europese Unie betekent dat passende maatregelen genomen kunnen worden en mogelijk acties vereist zijn”. Ik denk dat de collega’s hier wel mee kunnen instemmen. 

Martin, Hans-Peter (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben in deze kwestie partijdig en heb dan ook niet deelgenomen aan het debat. Ook zal ik mij onthouden van stemming. 


De Voorzitter.
   – Het Europees Parlement is aan het einde gekomen van de agenda.(1) 
Ik wens iedereen een behouden thuiskomst en verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.


15 amendementen konden in hun geheel worden aangenomen:
29, 34, 52, 66, 67, 70, 94, 143, 146, 150, 152, 165, 192, 195 en 196.
67 amendementen konden gedeeltelijk, of naar de geest of na wijzigingen, worden aangenomen:
5, 8, 9, 12, 24, 26, 31, 32, 39, 40, 46, 47, 48, 51, 53, 54, 55, 58, 62, 63, 65, 68, 71, 73, 80, 81, 86, 87, 88, 89, 90, 93, 95, 96, 97, 101, 102, 103, 106, 110, 114, 116, 136, 137, 138, 139, 141, 142, 144, 151, 154, 159, 160, 161, 162, 164, 181, 184, 185, 189, 190, 193, 194, 198, 199, 200 en 207.
110 amendementen werden verworpen:
2, 4, 6, 7, 10, 11, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 25, 27, 28, 30, 33, 35, 36, 37, 38, 41, 42, 43, 44, 45, 49, 50, 56, 57, 59, 60, 61, 64, 69, 72, 75, 77, 78, 79, 82, 83, 84, 85, 92, 98, 100, 104, 107, 108, 109, 112, 113, 115, 118, 119, 121, 122, 123, 124, 126, 127, 128, 131, 132, 133, 134, 135, 140, 145, 147, 148, 149, 153, 155, 156, 157, 158, 163, 166, 167, 168, 178, 179, 180, 182, 183, 186, 187, 188, 191, 197, 201, 202, 203, 205, 206, 208, 209, 210, 211, 212, 213, 214 en 215. 
