Milieukwaliteitsnormen op het gebied van waterbeleid (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Anne Laperrouze, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake milieukwaliteitsnormen op het gebied van het waterbeleid en tot wijziging van Richtlijn 2000/60/EG - C6-0243/2006 -.
Joe Borg
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik open met veel genoegen dit debat over het voorstel inzake milieukwaliteitsnormen op het gebied van waterbeleid. Het voorstel is bedoeld ter aanvulling van de kaderrichtlijn water, die voor de Europese Unie de kern vormt van de waterbescherming. Ik dank de rapporteur, mevrouw Laperrouze, en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid voor hun aanzienlijke inspanningen. Ik dank ook de Commissie industrie, onderzoek en energie, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en de Commissie visserij en met name de rapporteurs voor advies, respectievelijk de heer Rübig, mevrouw Bourzai en mevrouw Corbey, voor hun zeer constructieve en ondersteunende bijdrage aan dit belangrijke dossier.
De bescherming van rivieren, meren en het kust- en zeemilieu tegen verontreiniging die is veroorzaakt door gevaarlijke stoffen is een belangrijke prioriteit voor de Commissie. We hebben sinds de jaren zeventig van de vorige eeuw, toen de Gemeenschap de eerste beslissende maatregelen nam, veel vooruitgang geboekt. Maar terwijl we een aantal verontreinigingsproblemen oplosten, staken er weer andere de kop op. De chemische cocktail in onze wateren is complexer geworden en de verontreinigingsbronnen concentreren zich niet meer op één punt maar zijn wijdverspreid en diffuus. We hebben op geen enkel moment zelfvoldaan achterover kunnen leunen.
Om de verontreinigingsproblemen veroorzaakt door deze gevaarlijke stoffen aan te pakken, heeft de Commissie sinds de overeenkomst over de kaderrichtlijn water meer dan dertig communautaire besluiten voorgesteld of vastgesteld. Ik kan ze niet allemaal opsommen, maar ik zal er een paar voorbeelden uitlichten.
Ten eerste heeft de Commissie het in de handel brengen en gebruiken van 16 prioritaire stoffen uit de kaderrichtlijn water verboden of beperkt. Verdere besluiten over een aantal pesticiden, biociden en andere bestaande chemische stoffen zijn in de maak. Ten tweede vereist de belangrijke overeenkomst over REACH, het nieuwe EU-beleid inzake chemische stoffen, autorisatie van de gevaarlijkste stoffen en een vermindering van de risico's in verband met alle andere chemische stoffen die onder de kaderrichtlijn water vallen.
Samenvattend onderstreep ik nogmaals dat de Commissie er in de toekomst naar zal blijven streven om te zorgen voor de noodzakelijke instrumenten voor de emissiebeheersing, overal waar deze kunnen leiden tot de meest doelmatige en proportionele maatregelen ter vermindering van de verontreiniging door prioritaire stoffen. Ik ben ook voor toepassing van de beginselen van betere regelgeving en voor aanvullende voorstellen, maar alleen in die gevallen waar blijkt dat het passend is om op Gemeenschapsniveau te handelen.
Dan nu het voorstel van de Commissie inzake milieukwaliteitsnormen voor prioritaire stoffen. De voorgestelde richtlijn heeft als doelstelling om geharmoniseerde en transparante criteria vast te leggen voor de beoordeling van de goede chemische toestand van oppervlaktewateren, die uiterlijk 2015 moet worden bereikt. Het belangrijkste onderdeel van het voorstel is bijlage I: de kwaliteitsnormen die in alle rivieren, meren en kust- en territoriale wateren moeten worden gehanteerd.
Zoals u weet, biedt de voorgestelde richtlijn mariene strategie hetzelfde beschermingsniveau tegen verontreiniging door gevaarlijke stoffen in gebieden waar de kaderrichtlijn water niet van toepassing is. Ik benadruk dat de voorgestelde waarden voor de kwaliteitsnormen al zijn afgestemd op het risico dat deze stoffen vormen voor het mariene ecosysteem. Bovendien worden in het voorstel nog twee andere gevaarlijke prioritaire stoffen genoemd en worden een aantal richtlijnen die tussen 1982 en 1990 zijn aangenomen, ingetrokken.
Om de eerder door mij geschetste redenen bevat het voorstel echter geen aanvullende emissiebeheersingsmaatregelen. De Commissie is van mening dat op toereikende wijze in emissiebeheersingsmaatregelen wordt voorzien door bestaande communautaire wetgeving zoals de richtlijn inzake geïntegreerde preventie en bestrijding van verontreiniging.
Tot slot benadruk ik dat we de doelstelling van een hoog niveau van bescherming van het aquatisch milieu delen. Op 22 maart 2007, Wereldwaterdag, heeft de Commissie haar eerste tenuitvoerleggingsverslag voor de kaderrichtlijn water gepubliceerd. Hierin benadrukken we dat er, ondanks de behaalde resultaten, met name door de lidstaten nog veel werk moet worden verricht als we tot duurzaam waterbeheer willen komen door een geslaagde tenuitvoerlegging van de richtlijn.
Het huidige voorstel is ook weer een stap in deze richting en ik zal me er sterk voor maken om samen met het Europees Parlement en de lidstaten om de doelstellingen die we ons in 2000 gezamenlijk hebben gesteld, te bereiken. Maar er moet nog veel meer gebeuren en ik vraag om uw steun bij dit proces.
Anne Laperrouze 
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, commissaris, u wees er daarnet op dat de chemische verontreiniging van het oppervlaktewater een bedreiging vormde voor het aquatisch milieu, voor het ecosysteem en daardoor ook voor de gezondheid van de mens. U zei namelijk dat het doel van deze dochterrichtlijn bij de kaderrichtlijn water was om de verspreiding van toxische stoffen in oppervlaktewateren tegen te gaan. Hiertoe zal een inventarisatie worden opgesteld van lozingen, emissies en verliezen, teneinde na te gaan of de doelstellingen betreffende het terugdringen of stopzetten van lozingen en verliezen van verontreinigende stoffen zijn gehaald, overeenkomstig artikel 13, lid 7, van de kaderrichtlijn, waarbij de beoogde stopzetting uiterlijk in 2025 een feit moet zijn. Met deze richtlijn komen de bestaande dochterrichtlijnen die worden genoemd in bijlage IV van de kaderrichtlijn feitelijk te vervallen.
Deze richtlijn bepaalt de toelaatbare concentraties in het oppervlaktewater voor bepaalde pesticiden, zware metalen en andere chemische stoffen die gevaarlijk zijn voor in het water levende flora en fauna en voor de gezondheid van de mens. In haar effectbeoordelingen heeft de Commissie waarden vastgesteld voor de milieukwaliteitsnormen, in de vorm van een jaargemiddelde op een niveau dat bescherming biedt tegen blootstelling op lange termijn, en in de vorm van een maximaal aanvaardbare concentratie, als bescherming tegen blootstelling op korte termijn. Bepaalde MKN-waarden zijn echter nog onderwerp van discussie, met name de waarden voor benzeen en cadmium, hexachloorbenzeen en hexachloorbutadieen, kwik, nikkel, lood en ook polycyclische aromatische koolwaterstoffen, omdat sommige effectbeoordelingen nog niet afgerond zijn, hetgeen ons, hoe je het ook wendt of keert, parten heeft gespeeld bij onze debatten.
Uit de door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid voorgestelde amendementen komt de wens naar voren om gemeenschappelijke methodieken te ontwikkelen teneinde een adequaat beschermingsniveau te garanderen en concurrentievervalsing tussen de lidstaten te voorkomen. Ook hebben wij ons afgevraagd of het mogelijk is overgangsgebieden voor overschrijding toe te staan. Zouden we er namelijk iets mee opschieten deze paragraaf te schrappen? Waar het namelijk om gaat, is het analysegebied. Als we geen overgangsgebieden aanwijzen zouden we wellicht een onbedoeld effect teweegbrengen, doordat in deze gebieden geen controles uitgevoerd worden en we dus niet weten wat er daar gebeurt.
Wij hebben dan ook voorgesteld de lidstaten de mogelijkheid te laten overgangsgebieden aan te wijzen, maar met de verplichting om deze gebieden te beperken, teneinde op termijn te voldoen aan de milieukwaliteitsnormen. Wij hebben ook het bijzondere geval van havengebieden aangekaart waar, door het vermengen van waterlichamen als gevolg van het uitbaggeren van rivieren en estuaria, de kwaliteitsnormen en analysemethoden niet zinvol lijken. Wij hebben langdurig beraadslaagd over het nut om uiterst toxische stoffen toe te voegen aan de oorspronkelijk door de Commissie voorgestelde lijst van stoffen. Op dit punt is uiteindelijk een compromis bereikt. Wij verzoeken de Commissie deze nieuw in kaart gebrachte stoffen te analyseren en haar oordeel te geven over hun definitieve indeling, als prioritaire stoffen of als gevaarlijke prioritaire stoffen, en wel uiterlijk twaalf maanden na de inwerkingtreding van de onderhavige richtlijn.
Ons compromis heeft betrekking op nieuwe emissiebeheersingsmaatregelen. Wij leggen het accent op emissiebeheersing. Ook al verwijst de Commissie namelijk naar andere wettelijke bepalingen inzake verontreinigende chemische stoffen, zoals REACH, IPPC of de richtlijnen inzake pesticiden, wij roepen de Commissie op de samenhang en doeltreffendheid van alle normatieve handelingen die mogelijk van invloed zijn op de waterkwaliteit grondig te evalueren, en indien noodzakelijk handelingen aan te passen of nieuwe handelingen voor te stellen.
Tot slot wilde ik de vertegenwoordigers van de Commissie en de diverse gesprekspartners bedanken die me hebben geholpen bij het opstellen van dit verslag en uiteraard mijn collega-rapporteurs voor advies voor hun constructieve houding tegenover een uiterst technische kwestie. Het was plezierig met hen samen te werken.
Nu, geachte collega's, vraag ik uw steun voor dit verslag, waarmee we de doeltreffendheid van de Europese milieuwetgeving kunnen controleren en aan de hand waarvan we de emissies van deze voor mens en milieu uiterst toxische stoffen vóór 2025 een halt kunnen toeroepen.
Paul Rübig 
rapporteur voor advies van de Commissie industrie, onderzoek en energie. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, geachte dames en heren, allereerst wil ik mevrouw Laperrouze bedanken voor de voortreffelijke samenwerking. Het gaat om een technisch en moeilijk dossier. Maar het is voor de EU-27 een heel belangrijk dossier, daar het streven naar harmonisatie er ook toe dient om concurrentievervalsing te voorkomen binnen Europa.
We hebben echter - zoals dat nu eenmaal het geval is bij deze technische dossiers - ook te maken met vergunningsprocedures en administratieve kosten die op grond van het beginsel van betere regelgeving steeds opnieuw moeten worden herzien. Op dit moment is het onze doelstelling om administratieve regelingen in Europa te verminderen met 25 procent. Naar mijn mening is het met het oog op een betere wetgeving noodzakelijk om de juiste prioriteiten te stellen. Met name voor kleine en middelgrote ondernemingen gaan dergelijke technische voorschriften en controles vaak niet alleen met kosten gepaard, maar ook met de nodige administratieve rompslomp.
Daarom verzoek ik de Commissie om steeds weer de technische uitvoerbaarheid van deze voorschriften te controleren, de voorschriften te actualiseren en uiteraard ook de evenredigheid van de kosten te onderzoeken. Dat is een belangrijke basisvoorwaarde, gezien het tijdschema en de verschillende fasen die zijn gepland.
Daarmee kom ik bij het volledig verbod op verslechtering, dat in de praktijk kan leiden tot talrijke problemen voor industrie en landbouw. We weten allemaal dat we met name in het waterbeleid nu eens te maken hebben met overstromingen en dan weer met droogtegebieden. Als we op dit terrein een volledig verbod op verslechtering zouden invoeren, zouden deze voorschriften binnen de kortste keren tot enorme problemen leiden voor landbouw en industrie.
Robert Sturdy
namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ook ik feliciteer mevrouw Laperrouze. De verstandhouding was vanaf het begin goed en we hebben uitstekend samengewerkt. We hebben de veiligheid van het publiek en het milieu op de eerste plaats gezet. Ik denk dat dit bijzonder belangrijk was.
In de voorgestelde richtlijn worden concentratielimieten in het grondwater vastgesteld voor een aantal stoffen waaronder enkele pesticiden, zware metalen en andere gevaarlijke chemische stoffen die de rapporteur al heeft genoemd. Deze chemische stoffen vormen een groot risico voor de menselijke gezondheid en het planten- en dierenleven, met name het aquatische leven. Wat de kaderrichtlijn water betreft, is dit voorstel dus het laatste stukje van de legpuzzel.
Het is belangrijk dat verontreiniging wordt beheerst en dat er sprake is van samenhang met de kaderrichtlijn water. De Commissie moet gemeenschappelijke methodologieën ontwikkelen om een adequaat beschermingsniveau te waarborgen maar ook om concurrentievervalsing te vermijden. De amendementen die zijn voorgesteld voor de plenaire stemming over milieukwaliteitsnormen zijn bedoeld om de tekst minder verwarrend en beter en eenvoudiger uitvoerbaar te maken. De twee nieuwe overwegingen die zijn voorgesteld, moeten zorgen voor samenhang met de eisen van de kaderrichtlijn water inzake prioritaire stoffen. Er bestaat momenteel geen consensus over te nemen maatregelen ten aanzien van sedimenten en biota, zoals mevrouw Laperrouze al aangaf, en zolang we de wetenschappelijke gegevens over deze niveaus niet tot onze beschikking hebben, moeten we dat heel nauwlettend in de gaten houden. We moeten nu geen niveaus vastleggen voor de lidstaten, maar zorgen voor monitoring van de concentraties van stoffen in sedimenten en biota om zo tot een kadernorm te kunnen komen.
Dit voorstel heeft tot doel om het milieu en de menselijke gezondheid te beschermen. Dit is een zeer belangrijke doelstelling maar het is zaak dat alle elementen van de kaderrichtlijn water uitvoerbaar en realistisch zijn. Als onderdeel hiervan moeten we de kosten op een redelijk niveau zien te houden en niet vergeten dat de doelstellingen niet zonder de nodige technische vaardigheid kunnen worden bereikt.
Ik dank nogmaals de rapporteur.
Marie-Noëlle Lienemann
namens de PSE-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, geachte collega's, we hebben hier een buitengewoon belangrijke dochterrichtlijn van de kaderrichtlijn water.
Ik herinner u eraan dat deze kaderrichtlijn vóór 2015 voorziet in het herstel van een goede ecologische staat van oppervlaktewateren en zoetwatervoorraden in de Europese Unie, en ik moet u zeggen, commissaris, dat de zeer trage tenuitvoerlegging ervan ons flink zorgen baart. Het was nochtans van cruciaal belang om een kader op te stellen voor het verbod van prioritaire stoffen en prioritaire gevaarlijke stoffen, waarvan sommige moeten verdwijnen, en om dienaangaande normen uit te vaardigen.
Oorspronkelijk voorzag de kaderrichtlijn in een volledige coherentie met de internationale verdragen inzake zeegebieden, met name het OSPAR-verdrag. Dit verdrag bevat een lijst van stoffen die geleidelijk moeten verdwijnen, en het lijkt mijn fractie essentieel om de stoffen die genoemd worden in het OSPAR-verdrag systematisch op te nemen in de lijst van prioritaire gevaarlijke stoffen van de richtlijn. Om een compromis te bereiken heeft de Sociaal-democratische Fractie echter ingestemd met het voorstel van onze rapporteur, mevrouw Laperrouze - die ik wil feliciteren met de kwaliteit van haar werk en haar persoonlijke inzet - en haar amendement ingetrokken. De Sociaal-democratische Fractie zal er hoe dan ook op toezien dat, zodra het werk van de deskundigen en de effectbeoordelingen afgerond zijn, de Commissie daadwerkelijk probeert het hoogste beschermingsniveau te verwezenlijken, want zoals u weet staat niet alleen de kwaliteit van ons water op het spel, maar ook de kwaliteit van onze zeeën en onze oceanen en de samenhang met de ontwerprichtlijn "Strategie voor het mariene milieu”, waarover wij ons in eerste lezing gebogen hebben.
Voor het overige scharen wij ons vierkant achter de voorstellen die de steun hebben gekregen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, en die ik als volgt wil samenvatten. Ten eerste identieke meetmethoden binnen de hele Europese Unie, hetgeen bovendien praktischer is voor alle lidstaten en duidelijker voor de burger. Ten tweede dat er vanzelfsprekend overgangsgebieden gelden, maar met een vervaldatum die in eerste lezing is bepaald, of in ieder geval voorgesteld, op 2018, als ik me goed herinner. Ten derde en laatste een heel belangrijk punt, er geleidelijk voor zorgen dat onze wettelijke bepalingen volledig consistent zijn, daar we zo vaak bekritiseerd worden wegens het op één hoop gooien van verschillende ideeën, en de uiteindelijke arbitrage moet inzichtelijk gemaakt worden voor de burger.
Henrik Lax
Het milieu is een topprioriteit voor de EU, en er zijn drastische maatregelen nodig om een ecologisch duurzame toekomst te kunnen scheppen. De Oostzee is een van de zeeën die schreeuwende behoefte hebben aan hardere milieuregels om gezonder te worden en om te kunnen overleven. Ik wil daarom de aandacht vestigen op een aantal aspecten van het Commissievoorstel over milieukwaliteitsnormen waarover we het eens moeten worden. Het Commissievoorstel is strijdig met aanbevelingen van internationale organisaties zoals het Helsinkicomité, bijvoorbeeld inzake stoffen zoals DEHP. Het is ook intern tegenstrijdig dat de Commissie volgens de kaderrichtlijn water controle moet uitoefenen op de verplichtingen van de lidstaten om de uitstoot ten laatste in 2015 te verminderen, maar dat dat in het nieuwe voorstel is veranderd in het jaar 2025. Bovendien wordt een nieuw artikel voorgesteld dat zogenaamde overgangsgebieden zou toestaan, waarin het toegestane niveau van milieugevaarlijke stoffen mag worden overschreden. De Commissie geeft geen bevredigende verklaring waarom deze overgangsgebieden moeten worden ingevoerd, en zij stelt ook geen mechanisme voor om een bevredigende waterkwaliteit in deze gebieden te bereiken. Dit kan leiden tot een ernstige uitholling van onze milieuwetgeving. We moeten gemeenschappelijke, strikte en duidelijke regelgeving hebben om de milieuvergiftiging van onze wateren tegen te gaan. Dat is iets waar we niet mee moeten sjoemelen en iets wat we niet voor ons uit moeten schuiven.
Margrete Auken
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DA) Mevrouw de Voorzitter, in 1995 hebben de landen rond de Noordzee afgesproken om in de loop van de volgende 25 jaar de lozing van een aantal van de gevaarlijkste stoffen te stoppen. Deze doelstelling is opgenomen in het OSPAR-verdrag en in de herziening van het Verdrag van Barcelona. Wij in het Europees Parlement hebben het beginsel tevens opgenomen in de kaderrichtlijn water, hoewel daarin geen tijdgrens werd genoemd. Daarna leek het er echter op dat de Commissie de hele zaak vergat. Het duurde heel lang - niet twee jaar zoals afgesproken, maar vierenhalf jaar - voordat de Commissie met haar voorstel kwam. Bovendien stonden er veel te weinig stoffen op de lijst gevaarlijke stoffen. De ambities voor het aquatisch milieu daalden heel snel. Dat is slecht voor het milieu, maar ook voor het aanzien van de EU. Het aquatisch milieu is een zaak die de Europese volkeren na aan het hart ligt, en we moeten van de kant van de EU beantwoorden aan de verwachtingen. We moeten de beloftes die we zo duidelijk en zo vaak hebben gedaan, niet verloochenen.
Gelukkig heeft de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid het Commissievoorstel sterk verbeterd. We zijn veel dank verschuldigd aan mevrouw Laperrouze voor het werk dat zij in de kring van voorzitters heeft gedaan om belangrijke compromissen tot stand te brengen. Daarna heeft de commissie er nog een aantal verbeteringen van het Commissievoorstel doorgestemd, zodat er nu feitelijk een fraai resultaat ligt! We zijn zoals gewoonlijk sterk onder druk gezet door de reactionaire industrieën, die weigeren hun productiemethoden te moderniseren. Morgen bij de stemmingen zijn wij, het Europees Parlement, degenen die ervoor moeten zorgen dat de EU voldoet aan de doelstellingen van het OSPAR-verdrag en aan de kaderrichtlijn water. We moeten niet buigen voor de oude, verontreinigende industrie. We zijn het aan ons milieu, onze gezondheid en onze nakomelingen verplicht om voet bij stuk te houden.
Johannes Blokland
namens de IND/DEM-Fractie. - Voorzitter, allereerst bedank ik de rapporteur, mevrouw Laperrouze, voor het werk dat zij heeft geleverd. Ik wil echter nog een tweetal zaken aanstippen.
In de eerste plaats gevallen waarin het voldoen aan milieukwaliteitsnormen in een lidstaat technisch onhaalbaar is of aanleiding geeft tot disproportionele kosten, zowel sociaal als economisch. Ik wil hiervoor een uitzonderingspositie, zoals ook in de kaderrichtlijn water, artikel 4.
Mijn tweede opmerking gaat over de inventarisatie van verliezen. Door bijvoorbeeld scheepvaartverkeer en getijdenwerking komen verontreinigende stoffen vrij uit het sediment. Deze stoffen zijn op een vroeger tijdstip geloosd. Zij moeten niet aangemerkt worden als verliezen. Reden daarvoor is dat deze stoffen al in een eerder stadium zijn geloosd.
Om dit alles te bewerkstelligen, hebben we namens de IND/DEM-Fractie twee amendementen ingediend en ik vertrouw er dan ook op, collega's, dat u de amendementen 66 en 67 zult steunen.
Irena Belohorská
(SK) Mijn gelukwensen aan de rapporteur, mevrouw Laperrouze, voor haar verslag inzake waterbeleid. Het verslag dat wij vandaag bespreken is nauw verbonden met een ander verslag, waarvan ikzelf rapporteur ben, te weten het verslag betreffende een thematische strategie voor het duurzame gebruik van pesticiden.
Alle acht stoffen in de groep andere verontreinigende stoffen zijn pesticiden, net als de meeste stoffen in de groep prioritaire verontreinigende stoffen. De verontreiniging van het Europese water met pesticiden en andere chemicaliën is zeer ernstig. Het is daarom gerechtvaardigd om de problemen van oppervlaktewater en pesticiden op het niveau van de Europese Unie aan te pakken in plaats van op dat van de afzonderlijke lidstaten. Ik ben daarom zeer blij met de introductie van de milieukwaliteitsnormen, die in alle 27 EU-lidstaten van kracht zullen worden.
In mijn verslag ga ik onder andere in op watermilieubescherming. Recent voorgestelde maatregelen voor betere bescherming omvatten de instelling van beschermingszones van ten minste tien meter breed langs waterlopen en een verbod op het vanuit de lucht sproeien van pesticiden, inclusief een verbod op verschillende pesticiden in de nabijheid van waterlopen en kwantitatieve beperkingen op hun gebruik. Ik ben het eens met het voorstel van de rapporteur om de acht stoffen in de groep andere verontreinigende stoffen te herclassificeren als prioritaire verontreinigende stoffen.
Watergerelateerde kwesties zijn echter niet slechts een probleem voor de Europese Unie en samenwerking met derde landen is daarom ook van belang. De tenuitvoerlegging van deze maatregelen in de Europese Unie zal niet veel uithalen zolang verontreinigd water de EU-lidstaten in blijft stromen vanuit derde landen. Bepaalde regio's in Oost-Slowakije, die tot de armste van het land behoren, hebben onvoldoende voorraden grondwater. Drinkwater wordt geproduceerd door behandeling van oppervlaktewater in plaats van grondwater. Deze regio's in Slowakije hebben veelal te maken met zeer basale problemen, zoals met inadequate rioleringen, als deze al aanwezig zijn. Het is daarom niet verwonderlijk dat er in dit gedeelte van Slowakije veel maag-darmziektes voorkomen. We geven daarom veel geld uit aan behandelingen en inentingen. We moeten dit soort problemen voorkomen door te voorzien in gezond drinkwater.
Investeren in de kwaliteit van oppervlaktewater is investeren in gezondheid. Slowakije heeft slechts ongeveer 25 procent van de beschikbare structuurfondsen voor milieudoeleinden gebruikt. Dat is een verontrustend laag percentage. Ik stel een hoger percentage voor.
Péter Olajos
(HU) De richtlijn die we hier voor ons hebben liggen, vult een leemte en is bijzonder actueel, zoals duidelijk blijkt uit de al zes jaar lopende discussie die steeds heftiger oplaait tussen twee lidstaten vanwege het ontbreken van juist zo'n richtlijn.
In het hart van de Europese Unie raakt de relatie tussen Oostenrijk en Hongarije steeds meer ontwricht door het feit dat drie Oostenrijkse leerfabrieken hun industriële afvalwater in de gemeenschappelijke grensrivier, de Rába, lozen. Daardoor vormt zich schuim op de rivier, maar de Oostenrijkse autoriteiten verdedigen zich met een stalen gezicht, met het argument dat de huidige EU-verordeningen dit toestaan. Ze beweren dat de fabrieken zich stuk voor stuk houden aan de grenswaarden voor afvalwater, oftewel emissies. Zij zwijgen echter in alle talen over de emissie-effecten die de dagelijks geloosde hoeveelheid van enkele tonnen industrieel afvalwater op de rivier met zijn lage waterstand heeft.
Deze richtlijn besteedt eindelijk aandacht aan de ecologische draagkracht van natuurlijke wateren en wil zelfs zeventig gevaarlijke, vervuilende stoffen verbieden, zoals pesticiden, was- en verdunningsmiddelen, en zware metalen. Deze materialen vormen een gevaar voor de duurzaamheid van het ecosysteem en de menselijke gezondheid.
De amendementen die ik heb ingediend en waarin de naftaleensulfonaten die door de eerdergenoemde Oostenrijkse leerfabrieken worden uitgestoten, bij de prioritaire gevaarlijke stoffen worden ingedeeld, zijn met grote meerderheid gesteund binnen de commissie. Daarom vertrouw ik erop dat het Parlement bij de stemming van morgen een strenge richtlijn zal aannemen. Ik wil u vragen, geachte collega's, mijn amendementen en die van de commissie te steunen. Laten we onze politieke krachten inzetten om onze natuurlijke wateren te beschermen voordat ze veranderen in industriële afvoerkanalen. En dan nog iets: het tijdpad, volgens welk de richtlijn in 2015 in werking zou moeten treden en de rechtstreekse lozing van afvalwater of verontreinigende stoffen in oppervlaktewateren tegen 2025 verboden zou moeten worden, is mijns inziens te lang.
Kathy Sinnott
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik juich dit verslag over milieukwaliteitsnormen op het gebied van het waterbeleid toe, maar ik ben van mening dat dit beleid ontoereikend is om de problemen met het watervoorzieningsysteem in Ierland te kunnen aanpakken.
In Ierland bestaat een groot deel van het drinkwater uit oppervlaktewater. Het gevaar bestaat dat wel 25 procent van de openbare watervoorziening in ons land besmet raakt met de parasiet cryptosporidium. In 2005 bleek de watervoorziening in Galway ernstig gevaar te lopen en momenteel kunnen huishoudens in Galway geen water gebruiken. We hebben in de stad en het hele graafschap Galway te kampen met gastro-intestinale ziekten.
Een andere factor die bijdraagt aan het waterprobleem in Ierland, is het afvalwater afkomstig van fabrieken zoals Aughinish Alumina in het graafschap Limerick, dat lokaal en voor de omliggende streek een grote bron van verontreiniging vormt vanwege de giftige rode modderafzetting die in de drinkwatervoorziening terechtkomt. In Ierland voegen we zogenaamd als geneesmiddel om tandbederf te voorkomen kiezelfluorwaterstofzuur toe aan het drinkwater. Het is illegaal om deze gevaarlijke giftige stof, die tot een toename van botaandoeningen heeft geleid, gedwongen aan de bevolking toe te dienen. Water is een fundamenteel recht van de mens, een noodzakelijkheid. We hopen dat deze richtlijn de Ierse bevolking de garantie zal bieden voor water van hoge kwaliteit.
Christa Klaß
(DE) Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, geachte dames en heren, het doet mij plezier dat we nu eindelijk ook beraadslagen over de laatste fundamentele wettelijke regeling die noodzakelijk is voor een alomvattend en op het voorzorgsbeginsel gegrondvest Europees waterbeleid, alsmede voor de tenuitvoerlegging van de kaderrichtlijn water. Voorkomen is beter dan genezen. Dat credo is in het bijzonder van toepassing op water, dat voor ons van levensbelang is.
Volgens de kaderrichtlijn water dient de lijst van prioritaire stoffen regelmatig te worden bijgewerkt en aangepast aan de nieuwste wetenschappelijke inzichten. Op die wijze ontstaat er een lijst die niet statisch is, maar deel uitmaakt van een dynamisch proces dat het mogelijk moet maken om nieuwe inzichten en nieuwe stoffen op te nemen. Er worden stoffen ontwikkeld en deze worden gebruikt. Dat blijkt wel uit de vele voorbeelden die de collega's hier hebben aangedragen.
Niet altijd kunnen we onmiddellijk alle uitwerkingen van een stof vaststellen en voorzien. Toen bijvoorbeeld in de jaren zestig de anticonceptiepil op de markt kwam, was dat in eerste instantie een revolutionair succes. Pas later bleek dat de hormonale stoffen zich in ons water ophopen. Daarom is voortdurende observatie noodzakelijk, en als zodanig vatten wij ook de nieuwe lijst van prioritaire stoffen in bijlage II op. De rapporteur heeft de stoffen die door de collega's als gevaarlijk of mogelijk gevaarlijk werden gekenschetst bij wijze van compromis opgesomd. De Commissie wordt nu verzocht om te onderzoeken wat er met deze stoffen dient te gebeuren en zij moet het Parlement een voorstel voorleggen.
De lijst moet louter en alleen worden gezien als een opsomming van stoffen die onderzocht dienen te worden. De afzonderlijke stoffen worden niet geclassificeerd of vooraf reeds beoordeeld, en de lijst pretendeert al evenmin volledig te zijn. Alle stoffen dienen wetenschappelijk te worden beoordeeld. Indien blijkt dat zij als gevaarlijk kunnen worden beschouwd, moeten zij ook onmiddellijk als zodanig worden geclassificeerd. Een goed Europees waterbeleid moet, als we daarin volgens het voorzorgsbeginsel willen handelen, ook altijd rekening houden met de jongste inzichten en beoordelingen.
Richard Seeber
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur, mevrouw Laperrouze, bedanken voor het uitstekende verslag. Het is buitengewoon belangrijk dat wij deze richtlijn, die de kaderrichtlijn water completeert, nu tijdig presenteren. Het is ook van cruciaal belang er evenals de rapporteur op te wijzen dat verontreiniging bij de bron, bij haar oorsprong dient te worden bestreden en dat verontreinigingsbronnen met gemeenschappelijke methoden dienen te worden aangepakt. Mededingingsvervalsing moet worden voorkomen en goede waterkwaliteit in de gehele Unie moet worden gewaarborgd.
Ik wil de aandacht vestigen op enkele amendementen die in mijn ogen bijzonder belangrijk zijn. Met name het volledig verbod op verslechtering, waarop collega Rübig reeds wees, brengt bij de praktische tenuitvoerlegging enkele problemen met zich mee. Wij moeten ons afvragen of het adequaat is om een dergelijk verbod in te stellen, daar dit vervolgens economische activiteit aanzienlijk zal bemoeilijken. Deze maatregel schiet zijn doel in zekere mate voorbij, omdat het waterbeheer eveneens ernstig belemmerd wordt als de toepasbaarheid van overgangsgebieden beperkt wordt tot het laagwater.
Wij moeten ook onderzoeken hoe de selectie en classificatie van de prioritaire stoffen wetenschappelijk juist kan worden uitgevoerd. Hierover dienen nog enkele studies te worden voorgelegd, zodat wij over een behoorlijke wetenschappelijke basis beschikken om de maatregelen te kunnen rechtvaardigen.
Mijn steun gaat in het bijzonder uit naar amendement 75 van collega Sturdy, die erop wijst dat de technische haalbaarheid dient te zijn gewaarborgd en dat met name buitensporige kosten dienen te worden voorkomen.
Collega Olajos wees op een bilateraal probleem tussen Oostenrijk en Hongarije. Bij mijn weten is al een commissie benoemd om dit te bekijken. Uiteraard hebben wij er groot belang bij dat dit probleem wordt opgelost door de twee landen.
Miroslav Mikolášik
(SK) Ik sluit me aan bij mijn collega's en bedank de rapporteur, mevrouw Laperrouze, ook voor haar uitstekende werk bij het opstellen van dit belangrijke document.
Het feit dat we het de afgelopen twee jaar in het Europees Parlement over waterzuiverheid hebben gehad, bewijst dat dit onderwerp heel hoog op de publieke agenda staat. Het onderwerp van vandaag houdt verband met de Grondwaterrichtlijn, zowel logisch als inhoudelijk. Het verheugt mij dat in het overleg over de twee eerdere normen, het Europees Parlement en de Raad tot overeenstemming zijn gekomen, hoewel daarvoor wel bemiddeling nodig was. Ik ben vast van mening dat wij ons als leden van het Europees Parlement ambitieuzer moeten betonen dan de Commissie in haar voorstel van en dat we de lijst met zeer schadelijke stoffen zouden moeten willen aanvullen met enkele stoffen die er nu nog op ontbreken. Ik doel hiermee in het algemeen op teratogene en carcinogene stoffen en op zware metalen die terechtkomen in het oppervlaktewater en zelfs het grondwater, ten gevolge van onvolkomen processen van industriële bedrijven. Last but not least: het is noodzakelijk dat degenen wier onachtzaamheid en grove nalatigheid leiden tot het weglekken van benzine, olie en olieproducten in het oppervlaktewater en in grondwaterreservoirs, streng worden gestraft. Slowakije heeft, net als de naastgelegen Tsjechische Republiek, helaas te maken gehad met een grootschalige vervuiling van water, inclusief grondwater, in verband met de aanwezigheid van het Sovjetleger dat het land 21 lange jaren bezet heeft gehouden.
Ook moet voorkomen worden dat zeer schadelijke pesticiden die overmatig in de landbouw worden gebruikt en die de volksgezondheid direct bedreigen, in het water terechtkomen. We moeten bij het bepalen van het aantal zeer schadelijke stoffen wel rekening houden met wetenschappelijk bewijs en wetenschappelijke inzichten met betrekking tot hun schadelijkheid voor mensen en andere levende organismen. Ik dring er daarom bij de Commissie op aan wetgeving op te stellen om te zorgen dat nieuwe, bindende normen uiterlijk in 2015 van kracht worden.
Bernadette Bourzai 
rapporteur voor advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, geachte leden, ik richt het woord tot u in mijn hoedanigheid van rapporteur voor advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling betreffende dit voorstel voor een dochterrichtlijn die voortkomt uit de kaderrichtlijn water.
Ik wil allereerst mevrouw Laperrouze feliciteren met het uitstekende werk dat ze heeft verricht in deze complexe en uiterst technische kwestie. Ik ben buitengewoon tevreden over de stemming binnen de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, want twaalf van de eenentwintig door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling voorgestelde amendementen zijn aangenomen.
In een paar woorden had onze commissie tot taak: ten eerste te wijzen op de beginselen voorzorg, preventief handelen en "de vervuiler betaalt”; ten tweede de noodzaak van rationeel bodemgebruik in het kader van ecologische landbouw te onderstrepen; ten derde aan te geven welke aanvullende nationale en communautaire maatregelen moeten worden genomen, zoals de inventarisatie van andere verontreinigende stoffen en specifieke monitoringprogramma's voor sedimenten en biota; ten vierde om de noodzaak van een formele evaluatie van de samenhang en doeltreffendheid van de verschillende communautaire maatregelen inzake waterkwaliteit te benadrukken; ten vijfde om aan te dringen op een coördinatie van de monitoringprogramma's en van de nationale inventarissen wanneer een waterlichaam door meerdere lidstaten stroomt; ten zesde en laatste om aan te tonen dat de lidstaten hun inventarissen moeten koppelen aan een tijdschema voor de beoogde vermindering, en zelfs stopzetting, van emissies.
Joe Borg
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik ben blij dat de voorgestelde milieukwaliteitsnormen zoals de Commissie die heeft voorgesteld, worden ondersteund door de amendementen die ter tafel liggen. Verder blijkt het Europees Parlement de principes van het nieuwe concept van de overgangsgebieden voor overschrijding en de opstelling van een inventaris ook te kunnen aanvaarden. Ik dank u voor deze steun. Ik ben namelijk van mening dat deze elementen de hoekstenen vormen van de voorgestelde dochterrichtlijn. Bovendien sta ik volledig achter de onderliggende bedoelingen en doelstellingen van een groot aantal amendementen.
Laat ik voorop stellen dat ik me ook zorgen maak over het potentiële gevaar dat wordt gevormd door een aantal van de prioritaire stoffen. Ik begrijp dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid in de amendementen 53 tot en met 62 voorstelt dat elf van deze chemische stoffen worden aangewezen als nieuwe gevaarlijke prioritaire stoffen. Ik ben van mening dat we deze risico's al kunnen beheersen en de negatieve gevolgen voor de menselijke gezondheid en het milieu al kunnen voorkomen door middel van de tenuitvoerlegging van REACH en andere communautaire wetgeving.
Ik benadruk ook dat ik me ook zorgen maak over het feit dat er steeds meer nieuwe verontreinigende stoffen worden aangetroffen in het water dat we drinken en waarin we ons wassen. Ik begrijp dat de Commissie milieubeheer in de amendementen 65, 68 en 78 voorstelt om dertig nieuwe chemische stoffen die nooit in de kaderrichtlijn water zijn opgenomen, aan de lijst van prioritaire stoffen toe te voegen. De Commissie werkt aan verschillende initiatieven, waaronder het verzamelen van recente monitoringgegevens over deze en andere stoffen. De Commissie zal u in 2008 verslag doen van de uitkomst van deze initiatieven als onderdeel van de evaluatie van de lijst van prioritaire stoffen die de Commissie zal voorstellen.
Ten derde zijn er veel amendementen waarin een verband wordt gelegd met andere relevante wetgeving of waarin aanvullende taken en verplichtingen aan de Commissie worden toebedeeld. Hoewel de Commissie, vooral met het oog op de juridische helderheid, niet in de positie verkeert om een of meer van deze amendementen te aanvaarden, deelt de Commissie de achterliggende bedoelingen en doelstellingen in veel gevallen volledig. Afhankelijk van verdere onderhandelingen zal ik de bij de Commissie beschikbare middelen inzetten om tegemoet te komen aan de bezorgdheid van het Europees Parlement die uit deze amendementen blijkt.
Wat betreft het punt van de mogelijke tegenstrijdigheid tussen internationale verdragen, zoals HELCOM, en nieuwe wetgeving, kan ik de heer Lax verzekeren dat er thans en ook in de toekomst sprake is van consistentie tussen internationale verdragen en EU-wetgeving. Dit Parlement debatteert momenteel over de richtlijn mariene bescherming, waarin bestaande regionale overeenkomsten, zoals HELCOM, als voornaamste implementatieplatforms fungeren, zodat consistentie gegarandeerd is.
Wat betreft de voorgestelde dochterrichtlijn, doet het me deugd om te kunnen zeggen dat de Commissie dertig amendementen volledig, gedeeltelijk of in beginsel steunt. Ik zal het secretariaat van het Parlement een lijst geven met een uitvoerige beschrijving van het standpunt van de Commissie over de amendementen.
Tot slot zijn er tijdens dit debat een aantal aanvullende punten naar voren gebracht. Ik verzeker u dat ik daar zorgvuldig nota van heb genomen en ik zal uw ideeën, standpunten en bezorgdheden doorgeven aan commissaris Dimas, die zich er zeker aandachtig over zal buigen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt op dinsdag 22 mei plaats.
Bijlage - Standpunt van de Commissie
Verslag-Laperrouze
De volgende 30 amendementen worden volledig, deels of in beginsel aanvaard door de Commissie: 1, 3, 4, 7, 8, 12, 13, 14, 15, 16, 17, 18, 21, 22, 23, 24, 25, 29, 30, 31, 34, 35, 36, 38, 40, 43, 48, 52, 73 en 79.
De Commissie verwerpt de volgende amendementen: 2, 5, 6, 9, 10, 11, 19, 20, 26, 27, 28, 32, 33, 37, 39, 41, 42, 44, 45, 46, 47, 49, 50, 51, 53, 54, 55, 56, 57, 58, 59, 60, 61, 62, 63, 64, 65, 66, 67, 68, 69, 70, 71, 72, 74, 75, 76, 77, 78, 80, 81, 82 en 83.
