Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Oomen-Ruijten
Mevrouw de Voorzitter, tijdens de vergadering van gisteren werd uitstel van de beraadslaging gevraagd onder artikel 131. Het debat ging over het asielrecht en het uitstel werd gevraagd door de heer Schulz. Het kan natuurlijk gebeuren dat er eens een keer uitstel gevraagd moet worden, maar wij hebben het gevoel dat dit soort trucs vanuit de socialistische fractie eigenlijk iedere keer voorkomen. Wij hebben dit vorige week tijdens de vergaderperiode in Straatsburg meegemaakt bij het debat over het drugsbeleid dat op dezelfde gronden werd uitgesteld en wij hebben gisteren deze truc mee moeten maken ten aanzien van het asielrecht.
Wij hebben de indruk dat de socialistische fractie dat doet wanneer zij een debat niet kan halen. Het was duidelijk dat over het drugsbeleid men glansrijk in deze plenaire zou verliezen. Het was duidelijk dat over het asielbeleid de mening van de socialistische fractie niet gedeeld zou worden door de meerderheid van dit Huis. De heer Nassauer heeft dat een en andermaal duidelijk gemaakt aan de socialistische fractie. Als dan vervolgens artikel 131 gebruikt moet worden om dit Parlement te overvallen, dat behoort niet tot de mores van dit Huis. Ik heb na het debat kennisgenomen van de excuses van de socialistische fractie, maar ik vind wel dat wij op dit punt van tevoren met elkaar afspraken moeten maken. Het is niet zoals het hoort als je elkaar hier overvalt.

De Voorzitter
Mevrouw Oomen-Ruijten, ik heb u meer spreektijd gegeven. Ik wil de volgende sprekers die zich zojuist gemeld hebben, evenwel verzoeken zich aan de spreektijd te houden. Ik neem aan dat u het woord wilt voeren over hetzelfde onderwerp, mevrouw Fontaine.

Fontaine
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het inderdaad ook hebben over de terugverwijzing naar de commissie van de kwesties inzake asielrecht, waartoe gisterenmiddag beslist werd. Uiteraard vecht ik niet het verzoek om terugverwijzing zelf aan, want dat is volledig in overeenstemming met het Reglement, maar wel de omstandigheden waarin de stemming verlopen is. Er konden inderdaad slechts 51 leden aan deze stemming deelnemen en ik heb de indruk, mevrouw de Voorzitter, dat dit aantal niet erg representatief is voor onze Vergadering, zeker niet voor zo'n gevoelige kwestie.
Mijns inziens heeft deze stemming in ieder geval wel zin gehad, aangezien wij een heel leerzame en praktische ervaring hebben kunnen opdoen en konden nagaan hoever onze bureaus van de vergaderzaal liggen en hoeveel tijd wij nodig hebben om naar de vergaderzaal te komen. Ik verzoek u dan ook dat dit detail in de notulen op te nemen.
Velen van ons zaten vast in de liften die - hetgeen overigens volkomen normaal is - op elke verdieping stopten voor collega's die ook haast hadden, en velen van ons zijn slechts enkele ogenblikken voor de stemming in de vergaderzaal aangekomen.
Mevrouw de Voorzitter, ik wil vragen om de quaestoren een regeling te laten vaststellen die bepaalt dat er 15 minuten dienen te zitten tussen de eerste bel en de aanvang van de stemming. Dit lijkt mij een heel redelijk voorstel en ik zal het dan ook aan de quaestoren voorleggen.

Pasty
Mevrouw de Voorzitter, ik kan het alleen maar eens zijn met wat mevrouw Oomen-Ruijten en mevrouw Fontaine zopas gezegd hebben. Op bladzijde 15 van de notulen staat dat de Voorzitter de sprekers die de zojuist genoemde argumenten aanvoeren, antwoordt dat "twee sprekers het woord gevoerd hebben, zodat de leden tijd genoeg hadden om naar de vergaderzaal te komen" .
Ik ben het niet met deze woorden eens, want een aantal collega's hebben hun telefoongesprek wel direct afgebroken toen ze de bel hoorden - waarmee ze in sommige gevallen hun gesprekspartners nogal gebruuskeerd hebben -, maar waren materieel gezien niet in staat te stemmen. Dat is een echte schande. Ik wijs erop dat in de nationale parlementen niet alleen een bel gaat - sommige collega's dachten overigens dat er brandalarm was. Zoals gevraagd zouden in de bureaus van de leden eigenlijk ook lichtsignalen moeten afgaan, zoals in een aantal nationale parlementen, die aangeven dat een stemming is aangekondigd, zodat de leden tijd genoeg hebben om naar de vergaderzaal te komen.
Ik wil graag dat het Bureau en het College van quaestoren zich over deze kwestie buigen.

Provan
Mevrouw de voorzitter, ik ben het eens met hetgeen mevrouw Fontaine en de heer Pasty hebben gezegd, maar ik zou de zaak eerder in een breder kader willen plaatsen. We accepteren wat er gisteren in de vergaderzaal is gebeurd, omdat dit in overeenstemming is met het Reglement. De leden hebben echter niet genoeg tijd gekregen om hier te komen. Het gaat om de artikelen 126, 128, 129, 130, 131 en 132. In deze artikelen staat heel duidelijk dat er onmiddellijk gestemd wordt. Wat houdt onmiddellijk in? Normaal gesproken hebben we na de bel tien minuten de tijd om naar de plenaire vergadering te komen voor het begin van een vergadering. De bel is gisteren gegaan, maar zoals de heer Pasty terecht opmerkte, was er verder geen enkele aanwijzing van wat er in de vergaderzaal plaatsvond.
Ik weet wel dat we pas zijn verhuisd naar een nieuw gebouw en dat daardoor niet alle handelingen te zien zijn op onze televisieschermen, maar de administratie zal dit probleem moeten aanpakken. Misschien moet dit naar de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten worden verwezen, zodat het Reglement kan worden aangepast om herhaling van hetgeen er gisteren is gebeurd te voorkomen.

Kerr
Mevrouw de voorzitter, ik wil ook mijn beklag doen over wat er gisteravond is gebeurd. Ik was niet alleen niet in staat om op tijd te stemmen, maar had het Huis zelfs verlaten voor parlementaire aangelegenheden, en ik kwam terug om te spreken. Iedereen zat op mijn toespraak over SOCRATES te wachten, maar tevergeefs. Het op het laatste moment veranderen van de agenda van het Parlement, zoals gisteravond is gebeurd op grond van een stemming met een gering aantal deelnemers, staat haaks op het beginsel van democratie. Uit naam van de Fractie De Groenen keur ik hetgeen gisteravond gebeurd is ten zeerste af.
(Tekenen van onrust)

Díez de Rivera Icaza
Mevrouw de Voorzitter, ik verwerp natuurlijk in de eerste plaats hetgeen mevrouw Oomen-Ruijten heeft gezegd over het optreden van de socialisten. En verder: op pagina 14 van de notulen staat dat mevrouw Díez de Rivera, ikzelf dus, toen ik gisteren in de vergaderzaal kwam, nadat we door de bel voor de stemming waren opgeroepen, op datzelfde moment ertegen heb geprotesteerd dat wij over onvoldoende tijd beschikten om de vergaderzaal vóór de aanvang de stemming te bereiken, terwijl het om een bijzondere stemming ging. Daarom, mevrouw de Voorzitter, ben ik het eens met hetgeen de heer Pasty, mevrouw Fontaine en de heer Provan hebben gezegd. Echter, ondanks het feit dat ik uit mijn kamer ben komen rennen, kwam ik wel te laat. Ik verwerp daarom nogmaals hetgeen mevrouw Oomen-Ruijten tegen de PSE-Fractie heeft gezegd. Het bewijs is daar dat we het allemaal hebben geprobeerd.

Jensen, Kirsten
Mevrouw de Voorzitter, het is duidelijk dat ook de sociaal-democraten moeilijkheden hebben met deze stemming. Ik vind het uiteraard jammer dat er in de andere fracties problemen zijn geweest, maar wij hebben geprobeerd hen op voorhand te waarschuwen dat wij een stemming over artikel 131 wilden houden, omdat wij vinden dat wij over meer tijd dienden te beschikken voor de opstelling van een gezamenlijke tekst over het asielrecht die de meerderheid van dit Huis kan steunen, nadat de liberale fractie de gezamenlijke resolutie bij nader inzien toch niet heeft willen ondertekenen.

De Voorzitter
Dames en heren, ik geloof dat we het erover eens zijn dat artikel 131 van het Reglement de basis was voor deze stemming. Dientengevolge constateer ik dat het Reglement correct is toegepast. Ik zie evenwel in dat diegenen die zojuist naar voren hebben gebracht dat de afstand tot de vergaderzaal te groot is, niet geheel ongelijk hebben. Ik ben van mening dat niet de quaestoren, maar de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten zich over dit artikel dient te buigen en erover moet nadenken wat er geregeld moet worden om te voorkomen dat een vergelijkbare situatie zich nogmaals voordoet. Ik moet zeggen dat ik zelf mijn bureau op de twaalfde etage heb en ook door de bel op de stemming opmerkzaam werd gemaakt; ik was precies binnen op het moment dat er gestemd werd. Dat was wel heel krap en in de toekomst kan dit zo niet meer gebeuren.
Ik constateer voor vandaag dat wat er gisteren gebeurd is, juist was. In de volgende vergaderweek moet de Conferentie van voorzitters maar bepalen waar dit punt op de agenda wordt gezet. Maar ik zal de kritiek die hier naar voren is gebracht, zowel voorleggen aan het Bureau als aan de Conferentie van voorzitters; we zullen dan zien of we de zaak voorleggen aan de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten of dat we, zoals mevrouw Fontaine heeft voorgesteld, niet zover gaan en een eenvoudige regeling treffen die voor dit probleem een goede oplossing biedt.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, het is heel erg wat mevrouw Jensen zegt. Ik mag haar graag, maar het kan toch niet zo zijn dat wanneer een andere fractie een handtekening terugtrekt onder een resolutie dat het Parlement dan niet meer stemt over een tekst. Dat gebeurt nu de tweede keer. Het waren eerst de drugs, nu het asielbeleid. De socialistische fractie haalt het niet en dan zegt zij doodgewoon: ja, dan trekken wij het terug. Dat is onparlementair gedrag. Het behoort niet tot de mores van dit Huis.

De Voorzitter
Mevrouw Oomen-Ruijten, eerder werd ook al gezegd - ik geloof door de heer Provan - dat men er eigenlijk van op de hoogte had moeten zijn dat er gestemd werd en waarover. Ik kan alleen maar zeggen dat ieder van ons de plicht heeft de agenda te bekijken. Iedereen kon weten wat er op de agenda stond en aangezien we dergelijke artikelen nu eenmaal in het Reglement hebben staan, moet iedereen er ook rekening mee houden dat er op ieder willekeurig moment een verzoek door iemand gedaan kan worden. Ik vind dat niet alleen het eerste punt aan de orde gesteld maar ook het tweede punt ter harte genomen moet worden.

Watson
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een eenvoudige oplossing voor het probleem van de afstand tussen de bureaus van de leden en de vergaderzaal, die een collega van mij al toepast. Laat het Parlement alle leden een fiets geven.

De Voorzitter
Hartelijk dank, meneer Watson!

Opleiding van zeevarenden
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0411/97) namens de Commissie vervoer en toerisme betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van de Raad tot wijziging van richtlijn 94/58/EG inzake het minimumopleidingsniveau van zeevarenden (rapporteur: de heer Parodi).

Parodi
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, de wijziging van de richtlijn inzake het minimumopleidingsniveau van zeevarenden, waar de onderhavige aanbeveling betrekking op heeft, was noodzakelijk omdat de opleiding van zeevarenden moest worden aangepast aan de reële omstandigheden in het zeevervoer, de nieuwe technologische ontwikkelingen en de nieuwe opleidingsmethoden. 80 % van de ongevallen op zee wordt namelijk veroorzaakt door menselijke fouten en nalatigheden.
Deze aanpassing is het doel dat wordt nagestreefd met de herziening van het STCW-Verdrag en de wijziging van richtlijn 94/58. De impact van de "menselijke factor" bij ongevallen op zee dient zoveel mogelijk te worden beperkt. Daarom is het noodzakelijk minimumvereisten vast te stellen voor de opleiding, diplomering en brugwacht voor zeevarenden. Daarbij moet daadwerkelijke controle worden verricht op de toepassing van de internationale bepalingen en worden voorkomen dat, zoals in het verleden is gebeurd, door een slechte naleving van het verdrag de geloofwaardigheid van de afgegeven diploma's op het spel wordt gezet.
Daarom verdient deze herziening een gunstig onthaal. Hiermee wordt een belangrijke stap gezet in de richting van meer zekerheid en een versterking van de bevoegdheden van de IMO met betrekking tot de procedures voor en de controle op opleidings- en certificatiemethoden.
Tijdens de eerste lezing had ik mij bij de opstelling van mijn verslag - waar de Commissie vervoer en toerisme een beslissende bijdrage aan heeft geleverd - tot taak gesteld de ontwerprichtlijn daar waar mogelijk te verbeteren en te consolideren. Dat betekende onder meer dat een einde moest worden gemaakt aan bepaalde juridische onzekerheden en conflicten met betrekking tot de verplichtingen van de lidstaten voor het afgeven en het erkennen van getuigschriften van zeevarenden en dat het gevaar van slecht geschoolde bemanningen moest worden bezworen.
Mijns inziens kan men met rationalisatie of harmonisatie van de maatstaven voor erkenning van de beroepsbekwaamheid en met eerbiediging van serieuze kwaliteitsnormen het bekwaamheidsniveau van de zeelieden optrekken, de veiligheid en de concurrentiekracht van de communautaire vloot verbeteren en het aantal substandaard schepen verminderen. Hier staat, zoals ik al zei, de veiligheid op het spel. Ik wil niet nalaten te vermelden dat de Commissie haar aanvankelijke voorstel na de eerste lezing heeft gewijzigd. In het gemeenschappelijk standpunt van de Raad wordt nu qua betekenis, aanpak en doelstellingen rekening gehouden met de in het oorspronkelijk voorstel aangebrachte wijzigingen.
De Raad heeft niet alleen bepaalde voorschriften uit het oorspronkelijk voorstel in een nieuwe formulering gegoten, maar ook nieuwe voorschriften toegevoegd die de door het Parlement gewenste richting uitgaan. Ons doel is namelijk meer veiligheid. In de nieuwe artikelen is sprake van de beginselen die de grondslag moeten vormen voor vraagstukken zoals reizen langs de kust, straffen en disciplinaire maatregelen, kwaliteitsnormen, medische voorschriften, afgifte en registratie van vaarbevoegdheidsbewijzen, aansprakelijkheid van maatschappijen en havenstaatcontrole. Dankzij de nieuwe artikelen en de andere wijzigingen kan een einde worden gemaakt aan de onzekerheid en de interpretatie worden vereenvoudigd.
Aldus heeft de Raad mijns inziens in het gemeenschappelijk standpunt ruimschoots rekening gehouden met het standpunt en de amendementen van het Europees Parlement. Nu kunnen wij ons inzetten voor meer veiligheid op zee en dit is precies het doel dat het Europees Parlement reeds jarenlang nastreeft en zal blijven nastreven.

Watts
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen zou ik graag namens de Partij van de Europese Sociaal-Democraten willen zeggen dat ik het voorstel tot wijziging van de oorspronkelijke richtlijn inzake het minimumopleidingsniveau van zeevarenden ten zeerste steun. Ook dit betekent een positieve stap in de verbetering van de veiligheid op zee, en in een betere bescherming van ons zeer belangrijke zeemilieu. Aangezien er de laatste tien jaar wereldwijd zo'n 12000 mensen op zee zijn omgekomen en er nog steeds meer dan 200 schepen per jaar verloren gaan, is het de taak van de Europese Unie erop toe te zien dat de normen voor de veiligheid op zee verbeterd worden.
Het belangrijkste aspect van deze richtlijn is dat deze zich toelegt op de menselijke factor. Zoals de rapporteur, de heer Parodi, al opmerkte, is ongeveer 80 % van de ongelukken op zee te wijten aan menselijke fouten, en daarom moet deze factor een belangrijke plaats innemen in het maritieme beleid om de veiligheid te verhogen en het milieu te beschermen. Het is van essentieel belang dat zeevarenden een voldoende opleiding genieten en voldoende gediplomeerd zijn, zodat zij over de nodige vakbekwaamheid op zee beschikken, goed kunnen communiceren met de bemanning, orders en advies kunnen opvolgen en zo nodig - en dat is maar al te vaak, vrees ik - om kunnen gaan met crisissituaties. Schepen moeten worden bemand door zeevaarders die over de nodige theoretische en praktische kennis beschikken.
Het is de bedoeling dat het onderhavige voorstel de vereisten van het Verdrag van 1995 ten aanzien van de normen voor opleiding, diplomering en de toezicht op zeevarenden opneemt. Ik wil de Commissie feliciteren met het feit dat zij niet alleen is meegegaan met de ontwikkelingen in het internationale zeerecht, maar deze ook in communautaire wetgeving heeft weten om te zetten, zodat deze ook in de Europese wateren effect sorteert. Ik hoop dat de Commissie de veiligheid op zee in dit tempo blijft verbeteren. Dit voorstel voor een richtlijn streeft ernaar de nieuwe eisen ten aanzien van opleiding, diplomering en brugwacht op te nemen, en gemeenschappelijke criteria in te stellen voor de erkenning van de zeevaardersdiploma's die worden verstrekt door derde landen.
Net als de heer Parodi ben ik verheugd over het feit dat de Raad, met steun van de Commissie, de meeste ideeën en doelstellingen van het Europees Parlement in de eerste lezing heeft verwerkt. Tot mijn genoegen is de heer Parodi erin geslaagd het voorstel van de Commissie te verbeteren en te verduidelijken door onzekerheden te verwijderen en de tekst te vereenvoudigen. Ik was vooral onder de indruk van het feit dat de rapporteur nadruk legt op de noodzaak om jonge mensen te werven voor het zeevaardersberoep en de werkgelegenheid voor zeevarenden te bevorderen. In haar recente mededeling "Naar een maritieme strategie" geeft de Commissie aan dat er over de hele wereld een tekort is aan geschoolde en vakbekwame zeevarenden. Het is van groot belang een Europees beleid te ontwikkelen om jongeren voor dit beroep te werven. Dit zal leiden tot zeer bekwame zeevarenden en zal helpen het probleem van de werkloosheid in Europa op te lossen, vooral in de zeevarende gemeenschappen.
Ik zou van deze gelegenheid gebruik willen maken om de rapporteur te complimenteren met het feit dat hij zoveel nadruk legt op het gebruik van een werktaal in dit beroep. Hierdoor zal er efficiënt gewerkt kunnen worden en zullen vooral crisissituaties efficiënt kunnen worden aangepakt. Als deze richtlijn in de lidstaten van kracht wordt, beschouw ik dit als weer een positieve ontwikkeling in ons streven de veiligheid op zee te vergroten.
Tot slot wil ik de Commissie verzoeken erop toe te zien dat dit amendement in de richtlijn wordt opgenomen en door de lidstaten in hun wetgeving wordt omgezet en uitgevoerd. Uit een recent verslag blijkt dat zo'n 60 % van alle richtlijnen inzake vervoer in de interne markt nog door de lidstaten in hun wetgeving moet worden omgezet. Misschien kan de commissaris aangeven hoe we er het beste voor kunnen zorgen dat deze belangrijke richtlijn niet alleen in dit Huis wordt gesteund en door de Raad ten uitvoer wordt gelegd, maar dat deze ook echt in de praktijk in de lidstaten ten uitvoer wordt gelegd. Ik zou graag zien dat er een meldingssysteem wordt opgezet om ervoor te zorgen dat de veiligheidsnormen in de EU niet alleen worden aangenomen, maar dat deze ook in hoge mate worden opgelegd en nageleefd.

Sarlis
Mevrouw de Voorzitter, namens de Europese Volkspartij wilde ik steun geven aan het gemeenschappelijk standpunt zoals dit werd gewijzigd met de drie in de Commissie vervoer en toerisme goedgekeurde amendementen.
De onderhavige richtlijn behelst de wijziging van richtlijn 94/58. Alhoewel richtlijn 94/58 nog door dit Parlement werd aangenomen, is deze reeds in hoge mate omgezet in de nationale wetgevingen. Daarom heb ik goede hoop dat ook de wijzigingen van deze eerste richtlijn, waar het onderhavige gemeenschappelijke standpunt over gaat, even snel zullen worden opgenomen in de nationale wetgevingen.
Deze nieuwe, gewijzigde richtlijn is ongetwijfeld een grote stap vooruit. Heel belangrijk is dat hierin sprake is van maatregelen voor het aantrekken van jongeren tot het zeemansberoep.
Tevens maakt deze nieuwe richtlijn een einde aan de bestaande onduidelijkheid. Nu wordt eindelijk een onderscheid gemaakt tussen enerzijds beroepsopleiding en aanwerving van jonge zeelieden en anderzijds het werk van de bemanningen op de schepen.
Zoals ik al heb gezegd, zijn wij allen verheugd over de vooruitgang die met de nieuwe richtlijn mogelijk wordt. Daar staat echter helaas tegenover dat de Europese Commissie nog geen initiatief heeft genomen tot positieve maatregelen ten behoeve van de Europese scheepvaart.
Enerzijds treffen wij wel maatregelen voor de verbetering van de veiligheid, de uitbreiding van de controle op de schepen in de Europese havens, waarbij met name ook aandacht wordt geschonken aan de vakbekwaamheid van de bemanningen op de schepen - op onverschillig welke schepen - die Europese havens aandoen, maar anderzijds treffen we geen positieve maatregelen om uitvlaggen te voorkomen. Wat dat betreft laat de Commissie nog verstek gaan. Klaarblijkelijk is de fantasie van de Commissie opgedroogd. Er is weliswaar een voorstel gedaan voor een scheepvaartstrategie, maar daardoor zijn reeds zoveel problemen gerezen dat heel het Europese scheepvaartbeleid dreigt te stranden.
Daarom is het hoog tijd dat deze positieve maatregelen er komen. Wij wachten op een nieuwe aanpak van al de vraagstukken die verband houden met deze positieve maatregelen. Wij kunnen immers de ontwikkelingen niet tegenhouden en dat betekent dat men ofwel doorgaat met tweede scheepsregisters - er is bijna geen land meer waar geen tweede scheepsregister is ingevoerd - ofwel de Europese vlaggen steeds meer in de steek laat en overstapt op de meest onwaarschijnlijke vlaggen. Ik hoop dat vooral dit laatste duidelijk is. Er zijn kleine eilanden die over enorme vloten beschikken. Dit is echter niet het geschikte moment om over de gevaren daarvan uit te wijden. Wel wil ik nogmaals vanaf deze plaats in het Europees Parlement de Commissie uitnodigen na te denken over een oplossing van het vraagstuk: positieve maatregelen ten behoeve van de scheepvaart.

Alavanos
Mevrouw de Voorzitter, ook ik ben van mening dat met het verslag van de heer Parodi een belangrijke verbetering wordt aangebracht in de richtlijn van de Raad tot wijziging van richtlijn 94/58. Mijn fractie geeft dan ook haar steun hieraan. Ik heb wel twee vragen, of eigenlijk voorbehouden, die voortvloeien uit onze ervaringen in de Griekse scheepvaart, die tot de sterkste in de Europese Unie behoort.
Ten eerste staat hier dat 80 % van de ongevallen veroorzaakt wordt door menselijk fouten. Uit onze ervaringen is gebleken dat het menselijk falen inderdaad een grote rol speelt, maar dat ook de staat waarin de schepen verkeren en met name hun ouderdom de oorzaak is van talrijke ongelukken tijdens moeilijke weersomstandigheden. Ik zou kunnen instemmen met hetgeen de heer Parodi zegt, indien met menselijk falen ook de laksheid, de criminele laksheid wordt bedoeld dankzij welke het mogelijk is wrakken van schepen in de vaart te houden.
Mijn tweede voorbehoud betreft het aanwerven van jonge zeelieden. Dit is een lovenswaardig streven. In Griekenland is echter gebleken dat het euvel niet zozeer gezocht moet worden bij de jongeren die geen belangstelling zouden hebben voor een opleiding en een loopbaan in de scheepvaart, maar veeleer in de arbeidsmarkt die steeds smaller wordt. Het emplooi op de schepen neemt steeds verder af, ofschoon Griekenland een zeer sterke vloot heeft. Dit is mijns inziens een gevolg van het feit dat de reders de voorkeur geven aan goedkope, ongeschoolde bemanningen uit derde, met name Aziatische landen. Dit beleid tast niet alleen de arbeidsmarkt, maar ook de veiligheid in de scheepvaart aan.
Wij geven onze steun aan de drie amendementen van de heer Parodi waarin sprake is van medische geschiktheid, brugwacht en rusttijden. Wij moeten echter ook aandacht schenken aan het vraagstuk van de taal en de communicatie tussen de bemanningsleden. De bemanningsleden begrijpen elkaar soms helemaal niet en dat leidt regelmatig tot ongelukken. Ter afsluiting wilde ik enkel nog zeggen dat zich tijdens de feestdagen in Griekenland twee grote scheepsongelukken hebben voorgedaan waarbij veel mensen zijn verdronken.

Macartney
Mevrouw de Voorzitter, ook ik zou de heer Parodi willen feliciteren met zijn uitstekende werk, en ik ben blij met het constructieve karakter van dit debat. Ik ben het eens met de opmerkingen van de heer Watts over het gevaarlijke karakter van de zeevaart. Wij staan vierkant achter de intentie van dit verslag. Maar net als de heer Sarlis en de heer Alavanos ben ik verontrust over de toename in de Europese scheepvaart van bemanningen afkomstig uit derde landen. Niet alleen in Schotland, waar ik vandaan kom, maar in een groot aantal Europese landen maakt men zich hier grote zorgen over.
Het zou goed zijn als de havenlanden hier een rol in speelden. Deze landen zijn zeer belangrijk bij het opleggen van de normen die wij terecht verwachten van de Europese landen. Ik zou tegen commissaris Bjerregaard willen zeggen dat het vanuit het standpunt van de Europese burgers belangrijk is te zorgen dat de normen die wij verwachten ook worden opgelegd aan bemanningen afkomstig uit derde landen. Als dit niet gebeurt is er een groot risico dat een gebrek aan kennis van de juiste taal, het niet goed kunnen communiceren, levens in gevaar brengt. In een jaar waarin de film over de ondergang van de Titanic een groot kassucces is, hoeft er verder niet op gewezen te worden hoe vreselijk rampen zijn, en willen we al het mogelijke doen om deze te voorkomen.

Le Rachinel
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, heel wat ongevallen op zee, die mensenlevens kosten en ernstige gevolgen voor fauna en flora hebben, zijn het gevolg van menselijke fouten. Al te vaak gaat het om schepen die onder goedkope vlag en met een niet-communautaire bemanning varen, zodat zij over goedkope arbeidskrachten kunnen beschikken.
Het Front National heeft altijd al geprotesteerd tegen deze bedrijfsverplaatsingen, die erin bestaan onvoldoende opgeleide, niet-Europese arbeidskrachten te gebruiken. Dit is niet alleen nefast voor de werkgelegenheid maar ook gevaarlijk voor de veiligheid van de schepen en onze kusten. Wij moeten ons dan ook tegen deze sociale dumping verzetten waarbij een Pools of Chinees bemanningslid 2.500 Franse franks per maand krijgt terwijl een Franse matroos meer dan 10.000 Franse franks per maand verdient.
Deze sector kan nieuw leven ingeblazen worden en beschermd worden wanneer bij de aanwerving van zeelieden stelselmatig een beleid van nationale preferentie gevoerd wordt en de lidstaten hun vloot directe of indirecte financiële steun verlenen. Wij juichen het verslag van de heer Parodi dan ook toe, dat tot doel heeft een voldoende hoog en geharmoniseerd opleidings- en bekwaamheidsniveau te bevorderen en zodoende voor meer veiligheid voor de Europese scheepvaart te zorgen.

Jarzembowski
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, beste commissaris, ik vind dit een goed voorbeeld van de manier waarop Raad en Parlement samenwerken. Nadat de Commissie een goed voorstel had gedaan, zijn we het eigenlijk in twee lezingen eens geworden over de vraag hoe we de opleiding van zeevarenden kunnen verbeteren, zowel ter bescherming van henzelf als ter bescherming van de burgers en het milieu. Want zoals diverse leden al hebben opgemerkt - ik ben er niet helemaal zeker van, geachte collega uit Griekenland, of ik twijfels zou hebben over oude schepen -, zijn substandaard schepen het heikele punt. Schepen kunnen zeer oud zijn, maar als ze in goede staat van onderhoud verkeren en een goede bemanning hebben, zijn ze uitstekend te gebruiken. Ik ben ervan overtuigd dat de menselijke factor een van de belangrijkste oorzaken van de ongelukken is en - wat dat betreft zijn we vandaag bij de goede commissaris - ongelukken op zee hebben vaak een enorme vervuiling van de zee tot gevolg die de natuur en de zee in groot gevaar brengen. In dit opzicht levert het antwoord op de vraag hoe de opleiding van zeevarenden ertoe kan bijdragen ongevallen te voorkomen, ook een indirecte bijdrage tot het voorkomen van vervuiling van de zee en tot de bescherming van het milieu.
Ik vind het buitengewoon belangrijk dat de voorschriften voor de brugwacht in deze aanbeveling zijn aangescherpt. Wel wil ik mijn collega's zeggen dat ik niet weet of de Titanic wel zo'n goed voorbeeld is, want ik denk dat zij vakkundig genoeg waren. Ze hadden alleen goed moeten reageren. Maar het economische belang van de onderneming werd belangrijker gevonden dan de bescherming van de burgers. Wij moeten ervoor zorgen dat dit nooit meer gebeurt. Wat dit betreft ben ik van mening dat deze voorschriften voor de brugwacht zeer goed zijn. Staat u mij toe er nog op te wijzen dat we er met het opstellen van voorschriften voor de brugwacht natuurlijk niet zijn. De heer Parodi heeft een bijzonder goed voorstel uit de eerste lezing opnieuw naar voren gebracht. Mevrouw de commissaris, het zou fijn zijn als u dit aanvullende amendement van het Parlement waarmee beoogd wordt de uitzonderingsbepalingen voor de brugwacht nog meer aan te scherpen, zou steunen, want ik ben van mening dat veiligheid op zee gewoon boven alles gaat.
Op het laatste punt wil ik mij aansluiten bij mijn collega's. Al maken wij, Parlement en Raad, na overeenstemming met de Commissie bereikt te hebben, nog zulke goede wetgeving, dit heeft absoluut geen zin als de lidstaten misschien nog wel de wetgeving uitvaardigen voor het omzetten van de opleidingsvoorschriften, maar er niet voor zorgen dat in het kader van de havenstaatcontrole gecontroleerd wordt of zich aan boord van de schepen ook inderdaad alleen goed opgeleide zeevarenden bevinden. Ik denk dat we wat dit betreft ook de Commissie moeten vragen - subsidiariteit of niet - in het kader van de havenstaatcontrole te controleren of de opleidingsvoorschriften inderdaad worden nageleefd.

Bjerregaard
Mevrouw de Voorzitter, ik ben zeer blij dat de rapporteur, de heer Parodi, en de meeste sprekers tevreden zijn met de grote lijnen in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad betreffende de opleiding van zeevarenden. Ik hoop dan ook dat de plenaire vergadering het gemeenschappelijk standpunt aanneemt. De Commissie vindt het door en door aanvaardbaar, omdat het de principes van het oorspronkelijke voorstel, dat door het Parlement gesteund werd, herneemt. Bovendien is het veel preciezer en vooral consequenter met betrekking tot de internationaal goedgekeurde vereisten in het herziene STCW-Verdrag van 1995. Zoals de heer Parodi in zijn aanbeveling in het gemeenschappelijk standpunt schrijft, is er bovendien rekening gehouden met de essentie van de belangrijkste amendementen die het Parlement in eerste lezing heeft aangenomen.
Ik wil het Parlement dan ook verzoeken niet aan te dringen op de amendementen in het verslag, omdat ze in feite strijdig zijn met de drie basisprincipes van de richtlijn. Het gemeenschappelijk standpunt is zo opgesteld dat het zoveel mogelijk overeenkomt met het STCW-Verdrag van 1995. Amendement 1 brengt hierin verandering, omdat het een wijziging beoogt van de formulering die precies overeenstemt met regel nr. 1/9 van dat verdrag. Ik hoop dat het Parlement inziet dat het zinloos is van dit principe te willen afwijken.
Volgens een ander basisprincipe mag de gewijzigde richtlijn het niet-bindende deel B van de STCW-code, dat dienst doet als richtsnoer voor de nationale autoriteiten, niet bindend maken. De in amendement 2 voorgestelde toevoeging komt echter overeen met de formulering in het niet-bindende deel B, terwijl het gemeenschappelijk standpunt volledig overeenkomt met het bindende deel A. Het Parlement weet beslist dat het probleem van nietbindende richtsnoeren behandeld wordt in de zevende overweging van het gemeenschappelijk standpunt. Met het derde basisprincipe willen wij de geest van richtlijn 94/58 betreffende opleidingsnormen voor opvarenden behouden. Het is nooit de bedoeling geweest dat de richtlijn over de brugwacht als dusdanig zou gaan.
In het kader van de richtlijn zijn de Commissie en het Parlement erin geslaagd de Raad ervan te overtuigen bepaalde voorschriften voor de brugwacht in artikel 5 H van het gemeenschappelijk standpunt betreffende de opleidingsvoorschriften op te nemen, met name bepalingen over het voorkomen van moeheid en de daarmee gepaard gaande veiligheidsrisico's. Hierbij horen ook de minimumrusttijden die door meerdere sprekers ter sprake zijn gebracht. Ik hoop dat het Parlement nu inziet dat de voorschriften voor de brugwacht in amendement 3 niet in deze richtlijn thuishoren.
Mevrouw de Voorzitter, ik heb gepoogd zo volledig en duidelijk mogelijk uiteen te zetten waarom de Commissie de ingediende amendementen niet kan overnemen. Ik verzoek het Parlement zijn voorlopige aanbeveling voor het voorstel te herbezien, zodat dit stuk wetgeving zo snel mogelijk kan worden aangenomen.

Jarzembowski
Mevrouw de Voorzitter, als de commissaris ons nadat we zo lang over dit onderwerp beraadslaagd hebben, dringend verzoekt nog eens over onze amendementen na te denken, dan zeg ik: laten we de drie amendementen aannemen en de Commissie verzoeken nog eens over haar houding na te denken, want wat zij naar voren heeft gebracht, was onbegrijpelijk!

Watts
Mevrouw de Voorzitter, een aantal leden heeft een belangrijk punt aangekaart, namelijk dat dit Parlement, de Commissie en de Raad het wel eens kunnen zijn over de wetgeving, maar dat het de vraag is hoe we ervoor kunnen zorgen dat deze ook wordt nageleefd, niet alleen door de lidstaten maar ook door schepen die een goedkope vlag voeren. Ik weet wel dat het moeilijk is voor de commissaris om hier onmiddellijk een reactie op te geven, maar bij een volgende gelegenheid zouden wij graag een antwoord van de Commissie krijgen op de vraag hoe we erop kunnen toezien dat deze waardevolle wetgeving in alle Europese wateren op alle schepen wordt toegepast, ongeacht de vlag die zij voeren.

Parodi
Mevrouw de Voorzitter, ik wilde kort de Commissie zeggen dat ik een zekere starheid in haar houding meende te bespeuren. Ik zal u zeggen wat ik bedoel. Wij zijn bereid mee te werken aan de oplossing van een ernstig probleem. Dit probleem verdient ongetwijfeld meer aandacht. Maar u kunt niet van ons verlangen dat wij een stap terugzetten. De Commissie zou veeleer de toekomst beter in de gaten moeten houden en besluiten moeten nemen die de wil van de vijftien lidstaten weergeven. De lidstaten willen dit namelijk.

Bjerregaard
Mevrouw de Voorzitter, ik zal de boodschap die het Parlement vandaag heeft gegeven, uiteraard overbrengen, maar zoals bekend beslist de Commissie niet alleen over de totstandkoming van wetgeving. In mijn afsluitende opmerkingen drukte ik de hoop uit dat wij de voorgestelde wetgeving snel ten uitvoer zouden kunnen leggen. Ik ben ervan overtuigd dat mijn collega, commissaris Neil Kinnock, erop zal toezien dat de lidstaten de aangenomen wetgeving ook naleven en dat hij de middelen waarover hij beschikt, zal gebruiken om de wetgeving te doen naleven. Met mijn verzoek drukte ik dus de wens uit dat deze wetgeving snel wordt aangenomen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris!
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 11.00 uur plaats.

Trans-Europese hydrologische netwerken
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0407/97) van de heer Izquierdo Collado namens de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie over de technologische haalbaarheid van TransEuropese hydrologische netwerken.

Izquierdo Collado
Mevrouw de Voorzitter, in dit Parlement hebben we zeer belangrijke en, naar mijn idee, ook fijne besprekingen gevoerd over het onderwerp water. Water als hulpbron en als essentieel bestanddeel van een cultuur. Een bestanddeel waardoor de verschillende volken zelfs een andere cultuur hebben. Water als vitale grondstof zal in de loop van de tijd steeds belangrijker worden. Nu al kan worden voorzien dat de betekenis van watervoorraden de volgende eeuw alleen maar zal toenemen. De Europese Unie moet heel alert zijn op juist dit wezenlijke kenmerk van duurzame ontwikkeling en coëxistentie op Europees niveau, waar we in dit Parlement aan werken.
Wat is er door de Europese Unie met betrekking tot de hulpbron water gedaan? Belangrijke dingen, maar voortdurend opnieuw gericht op de kwaliteit van de watervoorraden. Het is duidelijk dat, nu er door ons heel veel aandacht aan luchtvervuiling wordt besteed en er wereldconferenties worden gehouden ter bescherming van de ozonlaag, de kwaliteit van water op overtuigende wijze bescherming behoeft. En ik denk dat de Commissie dat heel goed beseft. Zij bereidt op het ogenblik een richtlijn voor, maar is daar helaas nog niet klaar mee. Ze heeft een mededeling uitgevaardigd, alsmede een rectificatie, en er wordt gewerkt aan nog een rectificatie, die de richtlijn misschien niet op zijn best laat zien, maar het lijdt geen twijfel dat de Europese Unie zich bezighoudt met de kwaliteit van het water. Dat moeten we haar nageven. En ik ben van mening dat de bescherming van onze watervoorraden van fundamentele betekenis is en dat we op deze weg verder moeten.
Welnu, mevrouw de Voorzitter, behalve over de kwaliteit van het water moeten we het ook hebben over de kwantiteit ervan. Bij de behandeling van een verslag hierover van het STOA en tijdens het parlementair initiatief, was het de commissaris, mevrouw Bjerregaard, die hier aanwezig is - en die op het ogenblik niet naar mijn interventie luistert, want ze heeft de koptelefoon niet op - die echt midden in de roos schoot toen zij het, zeg maar voor het eerst, namens de Europese Unie had over de waterkwantiteit. Dat was na haar bezoek aan Andalusië, aan Sevilla, waar zij heeft kunnen constateren dat de vele problemen die de Europese Unie met betrekking tot water heeft, niet kunnen worden opgelost door alleen over de kwaliteit van de watervoorraden te praten. En de Europese Unie kan inderdaad zorgen voor een toegevoegde waarde van water, waardoor een optimaal gebruik van deze hulpbron op Europees niveau werkelijkheid wordt.
Het is duidelijk dat de lidstaten werken aan programma's voor het beheer van de watervoorraden. Die programma's zijn nodig voor een rationeel waterbeheer daar waar er in geografisch opzicht behoefte aan die wezenlijke grondstof bestaat: een rationeel beheer van de verschillende waterbekkens. We moeten echter nog een stap verder gaan. We moeten water van het ene waterbekken overhevelen naar het andere als we willen komen tot een oplossing van de structurele problemen die zich in de Europese Unie voordoen, zoals overstromingen, droogte en woestijnvorming.
Daarom is mijn initiatiefverslag vooral bedoeld om de aandacht te vestigen op de noodzaak en op onze plicht een begin te maken met het opzetten van een Europees hydrologisch programma, dat voorziet in alle communautaire behoeften en dat derhalve een strategisch, deskundig en permanent waterbeheer mogelijk maakt, waarbij uiteraard ook het milieu beschermd blijft en de grondstof water er juist voor kan zorgen dat het milieu wordt hersteld en verbeterd. En binnen dat Europees hydrologisch programma zouden zeer diverse activiteiten kunnen plaatsvinden, zowel in gebieden waar overstromingen voorkomen als in streken die getroffen worden door droogte. In het verslag noem ik het voorbeeld, dat ook op andere gebieden kan worden toegepast, van de wijze waarop de stroomgebieden van Noord- en Midden-Europa kunnen worden verbonden met de deficitaire stroomgebieden in het zuiden, zonder dat daardoor ook maar enige waarneembare schade voor de stroomgebieden in het midden en noorden ontstaat, want datgene wat door een kwantitatieve overheveling van water wordt toegevoegd, kan de oplossing zijn voor het verbeteren van de hydrologische programma's die in de zuidelijke lidstaten nodig zijn, maar die daar niet van de grond komen, omdat als gevolg van lange droogteperiodes van 6 en zelfs 7 jaar, de excedentaire stroomgebieden in het zuiden geen water kunnen overhevelen naar de deficitaire stroomgebieden in diezelfde Zuid-Europese landen.
Ik wil afsluiten met de mededeling dat er in het verslag begrip is voor het feit dat water een bijzonder gevoelig onderwerp is. Er wordt duidelijk gesteld dat afname van water alleen mogelijk is met de uitdrukkelijke toestemming van de desbetreffende lidstaat.
Mevrouw de commissaris, ik ben van oordeel dat we in deze richting kunnen gaan werken. Alle hoop is erop gericht dat, als dit verslag door het Parlement wordt goedgekeurd, de Commissie zich gaat bezighouden met de verdere uitwerking ervan.

Grossetête
Mevrouw de Voorzitter, als rapporteur voor advies van de milieucommissie wil ik de rapporteur, de heer Izquierdo Collado, feliciteren met het uitstekende verslag dat hij heeft opgesteld. Hij heeft de aandacht gevestigd op de problemen als gevolg van de onevenwichtige verdeling van de watervoorraden over de landen van de Europese Unie, onder andere tussen Noord- en Zuid-Europa. Wij mogen het vooruitzicht op een studie over de technische haalbaarheid van een netwerk dat het tekort aan water in bepaalde gebieden van Europa daadwerkelijk kan oplossen, dan ook niet verwaarlozen. Uit zo'n studie moet natuurlijk blijken of er een uitvoerbare oplossing is en ik wil dan ook zeggen dat het belangrijk is dat de Commissie zich ertoe verbindt deze voorbereidende studie te verrichten.
Wij hebben geen ervaring in Europa. Wij kennen enkel het pilootproject van de Languedoc-Roussillon in het zuiden van Frankrijk en de streek rond Barcelona in Spanje. Als Française voel ik mij bijzonder betrokken bij dit onderwerp. In een verkennende studie met het oog op de overbrenging van water tussen twee Europese regio's moeten natuurlijk enerzijds de behoeften en anderzijds de mogelijkheden, alsook de verschillende gevolgen en het bestaande potentieel in Europa vastgesteld worden. Dit moet dan ook vast en zeker een allesomvattende studie zijn die rekening houdt met alle gevolgen van een dergelijk netwerk voor het waterbeheer. De rapporteur heeft dit overigens uitstekend uiteengezet.
Wat het milieu betreft, moet deze studie uiteraard gepaard gaan met een aantal specifieke studies die alle milieuaspecten bestuderen: de weerslag op het landschap, de gevolgen voor het natuurlijk milieu, voor de ecosystemen, voor de menselijke activiteit.
Net als de rapporteur wil ook ik alle collega's erop wijzen - dat is belangrijk - dat een dergelijk project, als het haalbaar is, alleen maar verwezenlijkt kan worden met de toestemming van het land dat een deel van zijn watervoorraad zou overbrengen naar een regio die met een tekort kampt.

McNally
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de heer Izquierdo Collado feliciteren met het vele werk dat hij heeft verricht, en ook met de scherpzinnigheid waarmee hij dit uitermate belangrijke onderwerp heeft gekozen, en met het feit dat hij zich bij de behandeling van dit onderwerp baseert op wetenschappelijk en technologisch onderzoek. Hij heeft gebruik gemaakt van een STOA-onderzoek, en dat is precies wat wij in het Parlement zouden moeten doen om ons een mening te kunnen vormen. Uit dit STOA-onderzoek komt zeer duidelijk naar voren dat de Europese Unie zich hierover moet buigen. Dit onderwerp is natuurlijk van monumentaal belang, en zal in de 21ste eeuw een allesoverheersende rol spelen. We moeten niet alleen kijken naar de kwaliteit van het water, maar ook naar de ligging ervan, de beschikbaarheid, en hoe het wordt beheerd. Er moet een Europees toezicht komen op de watervoorraden in de Gemeenschap.
Water werd al aangemerkt als een van de belangrijkste onderwerpen toen de taakgroepen door mevrouw Cresson werden opgericht. Er moet onderzoek worden gedaan naar herbebossing. We moeten lering trekken uit de fouten van de laatste twee, drie eeuwen, die hebben geleid tot het ontstaan van woestijnen. We moeten onderzoeken hoe water opgeslagen kan worden. We moeten kijken naar de ligging van het water en hoe we de infrastructuur kunnen gebruiken. Bij de uitvoering van al deze onderzoeken moeten we kijken wat de invloed is op het milieu. Het proefproject dat ik in het verslag van de heer Collado aanbeveel lijkt mij een uitstekende methode om te bekijken hoe dit in de praktijk uitvoerbaar is. Dit continent zal zich zeer spoedig met het onderzoek naar water bezig moeten houden. Laten we niet wachten op nog meer crisissituaties. We moeten grondige, uitgebreide effectrapportages verrichten alvorens zo'n project door te voeren. Dat is één voorwaarde. De andere is, zoals de heer Collado aangaf, de volmondige toestemming van iedere lidstaat waarvan de watervoorraad bij zo'n hydrologisch netwerk betrokken is.

Estevan Bolea
Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst zeggen dat wij dit initiatiefverslag van de heer Izquierdo Collado heel opportuun vinden, maar dat het voorlopig slechts om een technologische evaluatie van de haalbaarheid van deze Trans-Europese hydrologische netwerken gaat. In dit Parlement en in de Europese Unie werken we aan het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling en daarin wordt veel aandacht gegeven aan het onderwerp water. En het krijgt zoveel aandacht, waarde collega's, omdat de meesten van ons ervan overtuigd zijn - sommigen nog niet, maar dat komt nog wel - dat water veel belangrijker is dan olie, dan gas of dan welke andere energiebron ook, want zonder water is er geen leven.
Maar het is waar dat alles wat uit dit onderzoek kan worden afgeleid, moet worden opgenomen in het beleid inzake waterbeheer, en daarmee heeft de Europese Unie nog maar heel aarzelend een begin gemaakt, zoals de heer Izquierdo Collado uiteengezet heeft.
Degene die deze studie gaat doen, moet uiteraard allereerst een onderzoek doen naar de mogelijke alternatieven, en het eerste alternatief is een beter watergebruik. We kunnen veel water besparen als we het beter gebruiken. In de tweede plaats moeten we uitkijken naar andere bronnen, zoals bijvoorbeeld het ontzilten van zeewater, dat voor de Europese Unie van fundamenteel belang is. Hiervoor kan wellicht apparatuur worden ontwikkeld die later naar andere landen geëxporteerd kan worden, want het grote probleem van de 21ste eeuw zal water zijn en, dames en heren, het is heel wel mogelijk dat er oorlogen om water zullen worden gevoerd. We hebben het dus over een technologische kwestie van bijzonder groot belang. In de derde plaats moeten er energiebalansen worden gemaakt. Ik denk dat de grote moeilijkheid bij deze netwerken de energiebalansen zullen zijn. Als we teveel energie verbruiken, als de energieuitkomsten niet aanvaardbaar zijn, zullen deze netwerken weinig effect hebben. Er zijn echter al veel waterbekkens op elkaar aangesloten en er vindt al overbrenging van water plaats. Het spreekt vanzelf dat we deze aansluitingen en deze overbrengingen eerst in onze eigen landen moeten verwezenlijken.
Mevrouw de Voorzitter, het land waartoe de heer Izquierdo Collado en ik behoren, Spanje, heeft ontzettend veel water, dat in tijd en ruimte echter bijzonder slecht verdeeld is. We hebben al het water in het noorden, in Cantabrië, en heel weinig in het zuiden. Wij zullen derhalve deze activiteiten in het binnenland van Spanje nauwgezet onderzoeken en, indien dat wenselijk is en de Unie daartoe besluit, zullen wij meewerken aan een beleid inzake waterbeheer via waternetwerken. Natuurlijk moeten de financiële aspecten worden onderzocht. Water krijgt een slechte behandeling, het wordt niet gerespecteerd en er wordt onvoldoende geld aan uitgegeven, met name door de plaatselijke overheden. En ik denk dat degene die de technologische evaluatie gaat doen, dit ook in zijn onderzoek moet betrekken. Het is duidelijk dat er een milieu-effectevaluatie moet worden gemaakt - dat schrijft de Europese wetgeving voor - maar ook zou er een strategische evaluatie gemaakt moeten worden van de eigen programma's.
Tegen de rapporteur wil ik zeggen dat de Fractie van de Europese Volkspartij zijn verslag zal steunen, ook al hebben enkele van onze leden hun twijfels over een aantal dingen, misschien omdat ze een andere benadering van deze belangrijke kwestie hebben. Hoe dan ook feliciteer ik hem met zijn verslag.

Lindqvist
Mevrouw de Voorzitter, dit kan een merkwaardige kwestie voor ons in het Parlement lijken. Water is ondertussen voor iedereen van levensbelang. Het is een natuurlijke hulpbron die iedereen nodig heeft om te overleven. Daarom is het vanzelfsprekend dat wij het ook hier bespreken.
Twee vragen dienen echter gesteld te worden. De eerste vraag luidt of dit een kwestie voor de Europese Unie is. Of is het een kwestie die vanzelfsprekend onder het subsidiariteitsbeginsel valt, met andere woorden, is het de verantwoordelijkheid van de lidstaten? De tweede vraag luidt of de voorstellen die in dit verslag naar voren worden gebracht goed zijn. De grootschalige voorstellen voor aansluitingen van Trans-Europese hydrologische netwerken, zijn die goed? Ik zal proberen op deze twee vragen antwoord te geven vanuit mijn liberale fractie.
Ten eerste is het vandaag de dag zo dat de regelgeving voor natuurlijke hulpbronnen nationaal is, dat wil zeggen, wij hebben voor bos, grond en water in elk land een nationale wetgeving. Dat ligt voor de hand, omdat bos en grond in de afzonderlijke landen ligt. Zelfs voor water hebben wij een nationale wetgeving. Er is echter een verschil, namelijk dat water door verschillende landen heen stroomt; de rivieren stromen door verschillende landen, de zee is gemeenschappelijk. Daarom is het ons gemeenschappelijk belang om over het water te waken, zowel wat de kwaliteit van het water als de eerlijke verdeling ervan betreft. Dan is de vraag: is de aansluiting van hydrologische systemen juist? Wij moeten ons heus afvragen of wij hiermee de goede weg inslaan. Is het goed dat wij, mensen, in het natuurlijke watersysteem ingrijpen met grootschalige exploitatie en aanpassingen? Wij weten helemaal niet welke consequenties dit voor het grondwater, klimaat en milieu zal hebben. Het is zelfs zo dat veel problemen ontstaan door watertekort, door droogte en overstromingen, en de problemen waar wij hier een oplossing voor proberen te vinden, zijn veroorzaakt door menselijk ingrijpen, bijvoorbeeld door ontbossing, aanplanting en eerder uitgevoerde waterbeheersing.
Als wij al iets moeten doen, dan moeten wij in eerste instantie de reeds bestaande installaties verbeteren om op die manier het water in Europa beter te kunnen benutten. Conclusie: het is hoofdzakelijk een nationale aangelegenheid, maar er is een zekere gemeenschappelijke verantwoordelijkheid om het water verstandig te gebruiken, en ervoor te zorgen dat iedereen er een deel van krijgt. De liberale fractie gaat akkoord met de uitvoering van een studie, maar deze moet in eerste instantie uitgaan van de bestaande installaties. Ik persoonlijk zal me van stemming onthouden.

Holm
Mijnheer de Voorzitter, in dit verslag van collega Izquierdo Collado wordt naar voren gebracht dat er sprake is van een ongelijke situatie in de Europese landen wat betreft de toegang tot water. In de ene regio is er een tekort aan water, terwijl er in een andere in bepaalde gevallen sprake is van een overvloed aan water. Hier gelden eenvoudigweg de wetten van de natuur. Het voorstel van de rapporteur om initiatieven te nemen om de natuurwetten in bedwang te houden en het water te gaan herverdelen, zodat het eerlijker verdeeld wordt over de Europese landen, is mij geheel vreemd.
De waarheid is ook dat het vaak de mens is die voor een groot deel schuld heeft aan de waterproblemen die wij hebben, onder andere door de landbouw of door de bouw van diverse infrastructuurprojecten. Een voorbeeld hiervan is de heuvelrug van Halland in Zweden, waar het grondwaterpeil onder de vastgestelde norm werd gebracht, omdat er een tunnel door de heuvelrug gebouwd moest worden. In de manier van leven van de mens is een deel van de verklaring te vinden voor de huidige problemen van watertekort en overvloed aan water.
Het lijkt erop alsof men nu denkt dat de oplossing ligt in de verdere manipulatie van het watersysteem. Een dergelijke maatregel betekent ingrijpen in de natuur. Dat is in principe onherroepelijk en dient daarom uit voorzorg te worden vermeden.
Natuurlijk moeten wij het watervraagstuk hier in het Parlement behandelen, aangezien het van levensbelang is wat voor water wij hebben. Vooral de kwaliteit van het water kan een EU-vraagstuk zijn, en op dat punt moeten wij proberen om op EU-niveau iets tot stand te brengen. Wij moeten niet in de natuur ingrijpen met als doel het watersysteem te veranderen of te manipuleren.
De Fractie De Groenen zal dit verslag niet steunen en zal daarom tegen stemmen bij de eindstemming, net zoals bij de behandeling in de commissie.

Novo Belenguer
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats onze hartgrondige steun betuigen aan het door de heer Izquierdo Collado gepresenteerde verslag, in het bijzonder vanwege de impliciete boodschap van het verslag - die volgens mij door iedereen is opgepikt -, want het verwezenlijken van de Trans-Europese hydrologische netwerken is een belangrijke factor vanuit het oogpunt van sociaal-economische cohesie. Het gaat er denk ik niet om de neerslag te manipuleren, zoals hier is gezegd, maar deze op de een of andere wijze te hergebruiken of er zorgvuldig op toe te zien dat geen druppel van die zo vitale grondstof verloren gaat, en anderzijds om die overstromingen te voorkomen waarover we het hier ook zo vaak hebben gehad.
Ik ben van oordeel dat ook de UNESCO zich in deze zin heeft uitgelaten. Zij signaleert dat er vandaag de dag 12 miljoen mensen per jaar overlijden als gevolg van een tekort aan water. Zij wijst er tevens op dat er over 25 jaar in meer dan 50 landen schaarste aan deze vitale grondstof zal zijn, en dat dit tekort in sommige gevallen tot crisissituaties kan leiden.
Wij moeten inderdaad beseffen dat de internationale wetgeving over dit onderwerp ontoereikend is. Veel landen weten niet eens wat de capaciteit van hun waterbronnen is. In dit verband zou ik het voorstel willen noemen dat op het ogenblik door de UNESCO wordt bestudeerd en besproken om in de toekomst het eeuwenoude Watertribunaal van Valencia als internationaal referentiepunt te nemen en zo een aantal crisissituaties die zich in de 21ste eeuw zouden kunnen voordoen, te voorkomen.
Het tekort aan water in bepaalde gebieden is een natuurlijk probleem en om dat op te lossen moeten we met zijn allen, vanuit dit Parlement, een beroep doen op de solidariteit van alle Europese volken en een werkelijk duurzame ontwikkeling in alle Europese regio's bevorderen. Een ontwikkeling, mijnheer de Voorzitter, waarbij de waternetwerken een belangrijke factor vormen.
Een goede manier om bij te dragen aan de ontwikkeling van deze regio's is dus het creëren van een TransEuropees waternetwerk, waar een gemeenschappelijk goed, water, wordt ingezet voor een gemeenschappelijk doel, Europa.

Pinel
Mijnheer de Voorzitter, in het verslag van de heer Izquierdo Collado wordt een onderwerp behandeld waarvan het belang misschien nog onvoldoende beseft wordt: water zal de komende decennia waarschijnlijk almaar meer aan geostrategisch belang winnen.
Wij mogen evenmin uit het oog verliezen dat het feit dat de watervoorraden aanzienlijk afnemen, met name in ZuidEuropa, maar niet alleen daar, hoofdzakelijk te wijten is aan dikwijls onverantwoorde menselijke activiteiten. Voor we nagaan of het haalbaar is Trans-Europese hydrologische netwerken aan te leggen, dienen we ons eerst af te vragen of dit wenselijk is. Natuurlijk beschikken niet alle landen over dezelfde watervoorraden. Het zou evenwel fout zijn te denken dat een aantal landen als het ware over onbeperkte watervoorraden beschikt. Men wil de rijkdom delen maar men dreigt de schaarste te delen.
De overbrenging van drinkwater over honderden of zelfs duizenden kilometers zou misschien wel nuttig zijn voor een aantal zakenlui, maar de gebieden die water invoeren, zouden vooral toegeven dat ze de strijd opgeven en niet langer een echt waterbeleid willen voeren. Dit beleid kan enkel op lokaal vlak gevoerd worden, en wel dankzij de bescherming van watergebieden en de instandhouding van estuaria, dankzij een zuiniger landbouw en industrie, dankzij een optimaal hergebruik van water en zo nodig met behulp van geavanceerde technieken voor de ontzilting van zeewater.
Deze hulpbron moet zo dicht mogelijk bij de plaats van verbruik beheerd worden. Het regenwater moet worden tegengehouden en vastgehouden en de doorstroming naar de grondwaterlagen moet worden bevorderd. Dat is precies het tegenovergestelde van wat intensieve productiemethoden en ruimtelijke ordening de afgelopen vijftig jaar gedaan hebben. Laten wij ophouden hagen te rooien, plassen droog te leggen, waterlopen te betonneren. Wij moeten tevens de door branden geteisterde mediterrane bossen heraanplanten, want die moeten een rol spelen bij het opnieuw op peil brengen van de watervoorraden. Als we niet opletten zou een Trans-Europees hydrologisch netwerk daarentegen tot verspilling, afschuiven van verantwoordelijkheden en op termijn dus tot schaarste kunnen leiden.
Tot mijn verbazing stel ik overigens vast dat in dit verslag elke verwijzing naar het gebruik van waterwegen voor het vervoer van goederen ontbreekt, terwijl dit een goed alternatief is nu onze wegen en spoorwegen een verzadigingspunt bereikt hebben, of ook voor het vervoer van personen in het kader van toeristische activiteiten.
Tenslotte wil ik beklemtonen dat wij, als we iets willen doen aan situaties waarin sprake is van een reëel tekort aan water, vóór alles aandacht moeten besteden aan de oorzaken van woestijnvorming. Dit kan ook, aangezien de meeste van deze oorzaken van menselijke aard zijn. Wij dienen ook de hoogste prioriteit toe te kennen aan lokale antwoorden in plaats van faraonische bouwwerken aan te vatten. De communautaire solidariteit moet op dit vlak blijken.

Linkohr
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, hoe belangrijk water is, zullen we waarschijnlijk pas weten als we het niet meer hebben en het is daarom geen toeval dat onze Spaanse collega dit onderwerp aan de orde heeft gesteld. Ik wil hem daarin nadrukkelijk steunen. Er was bij ons in het Parlement ook vandaag enige opwinding onder de collega's uit het noorden, die bang zijn dat het zuiden hun hun water wil ontnemen. Maar eigenlijk is het omgekeerd, want met iedere tomaat, iedere sinaasappel die wij in het noorden eten en die uit het zuiden komt, ontnemen wij het zuiden eigenlijk zijn water.
Iedere toerist die naar Spanje of de zuidelijke landen reist, verbruikt water. Als ik ervan uitga dat er per persoon per dag twee tot drie liter water nodig is, dan betekent dat alleen al bij het aantal toeristen dat Spanje heeft, een extra waterverbruik van 1 tot 3 miljoen kubieke meter. Dat wil dus zeggen dat er nu al sprake is van handel in water, maar dan op een manier die niet direct zichtbaar is. Denkt u maar eens aan de vele flessen mineraalwater, Perrier, Apolinaris, San Pellegrino of hoe ze allemaal mogen heten, die de wereld overgaan. Dat is allemaal handel in water, maar dan via flessen en niet via pipelines.
Ten tijde van de Romeinen was er in Keulen een waterleiding van meer dan 70 km lang. Ook andere steden hadden iets dergelijks. Waarom zouden wij nu ook niet nadenken over grensoverschrijdende waterleidingen? Ik vind dat iets heel normaals. De heer Pinel heeft zojuist een waar woord gezegd. We moeten ons niet alleen bezighouden met waterleidingen, maar ook met de vraag hoe we met het aanwezige water verstandig kunnen omgaan. Ik vind dat zo vanzelfsprekend, dat hoef je niet per se te zeggen, je moet het vooral doen.
In een Europa zonder grenzen moet ook water een rol spelen, niet alleen olie, gas of elektriciteit, uitgaande van de Trans-Europese netwerken die wij hebben. Waarom zou water niet een soortgelijke rol kunnen spelen? Overeenkomstig het EU-Verdrag is water dacht ik toch een handelswaar of een dienst die in ieder geval onder het EU-Verdrag valt en geen uitzonderingspositie ten opzichte van de gewone handelswaren inneemt.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, in Europa zijn gebieden waar geen water is en gebieden waar van tijd tot tijd te veel water is. Op dezelfde ongelijkmatige manier zijn ook de andere natuurlijke hulpbronnen verdeeld: bossen, zandvoorraden, ertsen, olie enzovoort. Zou het juist zijn om bijvoorbeeld een gelijke verdeling van de olijfolievoorraad te eisen tegen een formele vergoeding? Er is immers een flink gebied zonder olijfolie.
Waternetwerken hebben altijd radicale veranderingen in ecosystemen veroorzaakt. De verwijzing naar de kanalen in de Provence en in Californië is gemaakt zonder een motivering of kritisch onderzoek. In naam van de gelijkheid zou ook de milieuramp in het Aralmeer, die is veroorzaakt door soortgelijke waternetwerken, genoemd moeten worden. Voordat er in deze zaak van de een of de andere kant besluiten en maatregelen worden genomen moet er een wereldwijde verklaring worden opgesteld over de invloed op de ecosystemen van waternetwerken, kanalisatie en alles wat daarmee verband houdt, terwijl tegelijkertijd hun sociaal-economische en economische gevolgen worden beoordeeld.
In het geval van Europa wordt de zaak bemoeilijkt door het feit dat de gevolgen op het grondgebied van verscheidene landen optreden. Er bestaan ook over langere perioden talrijke positieve en negatieve ervaringen, maar het analyseren ervan is niet erg grondig gebeurd. Het opstellen van een verklaring moet worden overgelaten aan een onafhankelijk onderzoekscentrum of een onafhankelijke adviseur. Bovendien verschillen de eigendomsrechten inzake water en land van land tot land behoorlijk. Er zijn landen waar de grondwateren tot het land horen en zodoende volledig privé-eigendom zijn. Het is niet goed dat de Europese Unie zich met de nationale wetgeving inzake eigendomsrechten bemoeit.
Een positief punt in de resolutie is onder andere het verzoek om een markt voor water in te stellen. Deze zaak zou nadrukkelijker naar voren gebracht moeten worden en er moet naar gestreefd worden dat alles in het kader van de vrije markteconomie gebeurt. Ook de toeristen in Spanje kopen hun water. Watervoorraden zouden in elk geval geïnventariseerd en met behulp van EU-richtlijnen beschermd moeten worden en bovenal moet er rekening gehouden worden met de nationale wetgeving.

Voggenhuber
Mijnheer de Voorzitter, een van de voorgaande sprekers, de heer Linkohr, stelde de vraag waarom we niet over handel in water zouden nadenken en voegde daaraan toe dat water tenslotte ook een handelswaar is. Hij gaf aan dat het hem enigszins verbaasde hoeveel opwinding dit onderwerp in de waterrijke landen veroorzaakt. Ik kom uit Oostenrijk, een land waar de opwinding bijzonder groot is, en daarom kan ik hem misschien een beetje helpen deze vraag te beantwoorden.
Voor sommige mensen in Europa is ieder probleem in feite op te lossen door ervan uit te gaan dat iets simpelweg een handelswaar is. Alles waarnaar een bepaalde vraag bestaat is handelswaar. Zo wordt klonering behandeld en zo wordt de prijsbinding voor boeken in Duitsland behandeld. Alles is handelswaar en je kunt over alles nadenken. Mijn vraag is: hoe denk je erover na? Waarom denken we niet na over de oorzaken van het watertekort? Waarom denken we niet na over een Europese strategie voor het Europese waterrecht, een juridische, politieke en technologische strategie voor de sanering van de belaste waterhuishoudingen, voor bezuiniging en voor hergebruik? Waarom houden we ons niet bezig met de verkeerde ontwikkelingen in de landbouw en de monoculturen die tot deze waterschaarste bijdragen?
Landbouwhervorming - ik denk dat het belangrijk is dat de mensen in de waterrijke landen vertrouwen hebben, dat sommige politici de waarde van deze handelswaar, mijnheer Linkohr, onderkennen, dat ze beseffen hoe bijvoorbeeld het eeuwenoude waterrecht in Oostenrijk ertoe heeft bijgedragen dat deze watervoorraden nu nog in deze kwaliteit aanwezig zijn. Op Europees niveau is daarvan evenwel absoluut geen sprake. In plaats daarvan is het zo: daar waar er een tekort is aan water, om welke redenen dan ook, daar waar de waterkwaliteit niet in orde is, om welke redenen dan ook, kan men het beste een leiding aanleggen vanaf een plaats waar er nog iets is en dan denkt men het probleem opgelost te hebben. Dat veroorzaakt het wantrouwen en dat is de reden van deze opwinding. We moeten hier op een totaal andere manier over nadenken, als we willen dat water niet alleen handelswaar is, maar dat de mensen zich ook bewust blijven van de waarde van deze handelswaar.

Kronberger
Mijnheer de Voorzitter, ik kan de problemen van de landen die anders met water zijn omgegaan en nu met een tekort aan water kampen natuurlijk best begrijpen. Maar zodra we stuiten op systematische en structurele problemen, proberen we deze te corrigeren door gigantische ingrepen in de natuur. Dat is beslist verkeerd. Dat kan op den duur niet functioneren. Voordat we gaan nadenken over groots opgezette leidingsystemen, moeten we er eerst over nadenken hoe we de watervoorraden ter plaatse veilig kunnen stellen. We hebben een dringende behoefte aan onderzoek naar de werking van het microklimaat, naar de effecten van de vegetatie in de directe omgeving van het water. Ik ben ervan overtuigd dat we de regen niet alleen kunnen beïnvloeden, maar dat we dit door ons handelen al doen. Ik ben van mening dat er wat dit betreft een enorme speelruimte bestaat om de hulpbron water heel veel goeds te doen, ook in de landen waarin er op dit moment problemen zijn. Ik vind dat we deze discussie moeten gebruiken als aanleiding om na te denken over concrete maatregelen waarmee we dit probleem kunnen oplossen. Dat betekent dus niet dat we hier weer een nieuw netwerk tot stand brengen en dan denken met een schijnoplossing echte problemen onder controle te krijgen.
Wij kunnen daarom op dit moment niet met dit verslag instemmen. We willen echter een constructieve bijdrage leveren en erop wijzen dat we dit debat moeten aangrijpen als aanleiding en als mogelijkheid om na te denken over decentrale waterstructuren, om daarin geld te investeren, want iedere ecu die daar heengaat, zal op middellange en lange termijn een enorm rendement opleveren, daarvan ben ik ten stelligste overtuigd.

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, u merkt wel dat er met dit verslag een zeer Oostenrijks onderwerp is aangeroerd en ik zou eigenlijk bijzonder dankbaar zijn geweest, indien de vorige spreker van de Nietingeschrevenen dezelfde woorden had gebruikt die hij ook in Oostenrijk in verband met dit verslag gebruikt heeft, namelijk dat er op dit moment in de EU een slag om het water wordt geleverd. Dan ziet het geheel er iets anders uit en dan zijn constructieve uitgangspunten waartoe men dan in dit Huis tegen wil en dank uiteindelijk bijdraagt of schijnbaar bijdraagt, ver te zoeken.
We kennen de waarde van dit verslag. We weten dat we hier niet op de een of andere manier nieuw recht in de Europese Unie uitvinden. We weten ook - onze rapporteur heeft daarop al gewezen - dat er een punt 18 in dit verslag staat dat bepaalt dat er zonder de uitdrukkelijke toestemming van de lidstaten geen wateroverbrenging in de Unie kan plaatsvinden. Daarmee zijn we terechtgekomen op het niveau van de Europese verdragen, en ik denk dat we daar betrekkelijk weinig problemen mee zullen hebben.
Ook al komt dit verslag mij nogal Spaans voor, toch juich ik het in dit verband toe, zoals ook al door enkele van de vorige sprekers naar voren werd gebracht, zowel door collega Linkohr als door collega Voggenhuber, dat wij ons in dit Parlement weer eens bezighouden met een van de belangrijkste goederen, namelijk met water. Er werd door een conservatieve collega ook terecht op gewezen dat er ook in de zuidelijke landen beslist nog mogelijkheden zijn het water efficiënter te gebruiken en te verdelen. Het moet ons evenwel duidelijk zijn dat we, als we het hebben over schoon water, in de toekomst ook over zeer veel geld zullen moeten praten. Laten we eraan denken, als we deze waterproblematiek gaan aanpakken, in Europa nieuwe beleidsvormen te ontwikkelen, een nieuw landbouwbeleid, omdat water in het huidige landbouwbeleid absoluut geen rol speelt, maar bijvoorbeeld ook een nieuw vervoersbeleid, omdat water in het huidige vervoersbeleid eigenlijk evenmin als probleem wordt ervaren.

Flemming
Mijnheer de Voorzitter, ik heb veel begrip voor iedere bilaterale overeenkomst in dit verband en ik wens Spanje en Frankrijk het allerbeste. Ik ben ook de leden van mijn fractie, vooral mevrouw Grossetête, buitengewoon dankbaar dat ze hun goedkeuring hebben gehecht aan een amendement dat ik bijzonder belangrijk vind en dat ondubbelzinnig duidelijk maakt dat ingrepen in het water van een lidstaat zonder diens uitdrukkelijke toestemming volledig uitgesloten zijn. Wij kunnen alleen instemmen, indien dit amendement wordt aangenomen.
Ik geloof dat er nu al in ieder land bijzonder strenge en exacte nationale bepalingen bestaan ten aanzien van de vraag wie er water mag gebruiken en hoe. Hoeveel zwaarder moet dat dan wel niet wegen bij bilaterale betrekkingen? Staat u mij evenwel toe iets te zeggen tegen de landen die lonken naar het water van hun buurlanden: gaan zij echt zorgvuldig met hun water om? Wat wordt er door de industrie in geloosd, door de fabrieken en door de huishoudens? Ongezuiverd, in een afschuwelijke, vuile en gevaarlijke toestand wordt er water geloosd in onze rivieren en zeeën. Dat gaat zo niet! Iedereen moet er eerst maar eens voor zorgen dat zijn eigen grondwatervoorraden schoon zijn en pas dan heeft hij het morele recht zelfs maar naar zijn buurman te lonken! Ik ben van mening dat we pas kunnen nadenken over Trans-Europese hydrologische netwerken, als ieder land zorgvuldig met zijn eigen water omgaat. Eén ding moet duidelijk zijn: oorlogen voeren, beste mevrouw McNally - met alle respect - willen we niet, ook niet om water! Daarom moeten we hier het naadje van de kous weten wat betreft de eigendomsrechten.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, inmiddels hebben bijna alle Oostenrijkers in dit Huis iets over dit onderwerp gezegd, maar ze hebben nog niet allemaal alles gezegd. Ik wil de heer Bösch zeggen dat ik datgene wat ik hier naar voren breng, op precies dezelfde manier in Oostenrijk zeg, en dat is geen bangmakerij, maar ik geef bij alle begrip voor de problemen in andere lidstaten van de Europese Unie gewoon uiting aan een zorg. Dit verslag gaat in zijn basisfilosofie uit van de gevaarlijke opvatting dat de binnen de soevereine staten van de Europese Unie ongelijk verdeelde natuurlijke hulpbronnen supranationaal herverdeeld kunnen worden. Water is geen natuurlijke hulpbron van de Europese Unie, zoals in overweging D uiteen wordt gezet, maar een natuurlijke hulpbron waarover uitsluitend de volkeren van de landen op wier grondgebied deze zich bevindt, kunnen beschikken. Het idee om kwantitatieve aspecten van het gemeenschappelijk waterbeleid tot prioritair beleid van de Europese unie te maken, wijzen wij zeer beslist af.
In het verslag worden evenwel enkele punten ter sprake gebracht die een goed uitgangspunt kunnen vormen voor het oplossen van problemen in landen met een deficitaire waterhuishouding, bijvoorbeeld technische maatregelen ter verbetering van de slechte onderhoudsstaat van waterleidingen, herbebossing of ontzilting van zeewater. Het is vooral noodzakelijk bestaande lokale installaties te optimaliseren, omdat dit kan leiden tot een essentiële verbetering van de situatie in waterarme gebieden. Een ingrijpen van de Commissie in kwantitatieve aspecten van het waterbeleid zou daarentegen in strijd zijn met het subsidiariteitsbeginsel en onnodige nieuwe supranationale bevoegdheden in het leven roepen die alleen maar kunnen leiden tot spanningen in de lidstaten. Het kwantitatieve waterbeleid is en blijft uitsluitend een zaak van de soevereine staten.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, om te beginnen dank ik de commissie voor haar initiatief. Het weerspiegelt de steeds toenemende belangstelling van de burgers voor het probleem van de watervoorraden. Het gaat niet alleen om drinkwater, maar om water in het algemeen als schaarse hulpbron, die we samen moeten proberen beschermen. Ik kan bevestigen wat de rapporteur, de heer Collado, heeft gezegd over het feit dat alle ministers tijdens hun bezoek aan Andalusië sterk onder de indruk waren van het grote watertekort. Gelukkig is er intussen weer water in het gebied - ik heb net het gebied Doñana bezocht - zodat de situatie nu minder wanhopig is dan toen. Het moge u dus duidelijk wezen dat ik veel belang hecht aan de problemen betreffende waterbeheer en bescherming van watervoorraden. Zoals u weet, hechtte de Commissie in februari en november 1997 haar goedkeuring aan een voorstel voor een kaderrichtlijn voor water die als centraal instrument moet dienen in het Europees waterbeleid. Het was de milieucommissie van dit Parlement die, in samenwerking met andere instellingen, met het symposium over water in juni 1995 het initiatief nam om het Europees waterbeleid op een andere leest te schoeien.
In het kort enkele opmerkingen over het voorstel voor een kaderrichtlijn voor water, omdat het op dit ogenblik op tafel ligt in het Parlement en in de Raad en omdat het een aantal nieuwe elementen bevat. Ten eerste beoogt het de uitbreiding van de bescherming tot alle watervoorraden en de bevordering van de duurzaamheid bij de exploitatie van deze hulpbronnen. Ten tweede is het de bedoeling alle watervoorraden een degelijke status te geven. Het middel hiervoor is de combinatie van grenswaarden voor lozing met een maatstaf voor waterkwaliteit. Waar regio's of lidstaten watersystemen delen, moeten zij samen de normen bepalen. Ten derde is er het probleem van beschikbare waterhoeveelheden en bescherming van watervoorraden, waarover ook een standpunt wordt ingenomen. Waterwinning wordt aan een goedkeuringsprocedure onderworpen en er worden normen vastgesteld ter garantie van een evenwicht tussen waterwinning en de natuurlijke vorming van water.
Last but not least zal de kaderrichtlijn voor water de transparantie verhogen en garanderen dat alle belanghebbende burgers en partijen bij de opstelling van beheersplannen of waterloopsystemen betrokken worden. Dit wil dus zeggen dat de belangrijke onderwerpen die in de ontwerpresolutie genoemd worden, reeds in het voorstel voor een kaderrichtlijn voor water behandeld worden. Laat mij enkele voorbeelden geven: bescherming van waterkwaliteit en watervoorraden, betaling voor het gebruik van water met dekking van alle onkosten, evaluatie van bestaande installaties en het optimale gebruik ervan, betere transparantie en een grotere betrokkenheid van de burgers bij het waterbeheer.
Er zijn echter een aantal kwesties die in de ontwerpresolutie ter sprake komen en die de milieucommissie met een zekere terughoudendheid bekijkt, als ik het zo mag zeggen. Het betreft vooral de verbinding van de Europese waterlopen met behulp van kunstmatig hydrologische netwerken. Uit het advies van de milieucommissie citeer ik "wordt de nadruk gelegd op het feit dat de Europese Unie op dit ogenblik niet over de nodige knowhow en ervaring beschikt om dergelijke netwerken aan te leggen" . Ik moet toegeven dat ik op dit vlak even sceptisch ben als de milieucommissie.
De Commissie is ervan overtuigd dat de problemen bij de wortel moeten worden aangepakt. Dat is de reden waarom het voorstel voor een kaderrichtlijn voor water de lidstaten en regio's verplicht om samen een oplossing te zoeken voor hun problemen met gemeenschappelijke waterlopen, maar geen grote omleidingen van water tussen waterloopsystemen beoogt. Zoals vele sprekers tijdens het debat hebben opgemerkt, zijn de nationale en regionale problemen in verband met water alsook de strategieën om ze op te lossen op dit ogenblik totaal verschillend. Dat is volgens mij een van de redenen waarom de instellingen, lidstaten en niet-gouvernementele organisaties een nieuw Europees waterbeleid noodzakelijk achten. Ik ben het met de vele sprekers tijdens het debat eens dat dit een van de grote problemen van de toekomst zal zijn. Indien de Gemeenschap in dit stadium verplicht wordt een hydrologisch netwerk op te richten, zou men zich naar mijn mening niet houden aan de principes op het gebied van duurzame ontwikkeling en bestrijding van milieuproblemen bij de bron, zoals ze in het Verdrag beschreven zijn en die ook een van de grondpijlers vormen van de voorgestelde kaderrichtlijn. Bovendien is er nog geen enkele analyse beschikbaar die de hele Gemeenschap beslaat, zoals in het advies van de milieucommissie terecht wordt opgemerkt. Pas wanneer de kaderrichtlijn voor water aangenomen is en vergelijkbare normen zijn vastgesteld, zullen de vereiste gegevens beschikbaar kunnen zijn.
Ik heb de indruk dat de milieucommissie mijn standpunt steunt in haar advies en in paragraaf 8 van de ontwerpresolutie, waarin de mogelijkheden geschetst worden voor, ik citeer "een optimalisering van de reeds bestaande installaties" , en het belang van "eerst optimaal beheren alvorens te investeren" onderstreept wordt. De voorgestelde kaderrichtlijn zal op geen enkele manier een belemmering vormen voor deze mogelijkheden in regio's waar de feiten en beoordelingen duidelijk zijn, de doelstellingen van het milieubeleid gerespecteerd worden en er tussen de partners eensgezindheid heerst.
Bij de ontwikkeling van een nieuw Europees waterbeleid is het van het begin af aan mijn bedoeling geweest als commissaris voor milieu het advies in te winnen van alle belanghebbende en betrokken partijen. Nu ik op deze adviesprocedure terugblik, vind ik ze in het geheel genomen geslaagd, omdat er enerzijds een waardevolle inbreng is geweest en anderzijds de noodzaak van een nieuw waterbeleid zoals het in het voorstel wordt aangebracht, algemeen is bevestigd. Het is ook in deze geest dat het zeer boeiende debat deze morgen in het Parlement heeft plaatsgevonden. Ik ben ervan overtuigd dat de voorgestelde kaderrichtlijn een goede basis zal zijn voor een samenwerking inzake duurzaam waterbeheer tussen de EU-instellingen, de lidstaten en hun regio's.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 11.00 uur plaats.

Samenwerkingsovereenkomst EG-Republiek Jemen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-007/98) van de heer Pettinari, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting van een samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Jemen.

Pettinari
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, Jemen is een land dat de afgelopen jaren aanzienlijke inspanningen heeft ondernomen ten behoeve van de democratisering en de economische hervormingen. Deze inspanningen verdienen de steun van de Europese Unie. Als wij kijken naar de politieke situatie op het Arabisch schiereiland, zien wij dat de ontwikkelingen in Jemen weliswaar niet geheel vrij van tegenstrijdigheden zijn, maar desalniettemin tot voorbeeld kunnen strekken. Daarom dient de Europese Unie de autoriteiten in Sanaa een hart onder de riem te steken. Ik beveel dan ook ratificatie van de economische en commerciële samenwerkingsovereenkomst aan. Dit is de strekking van mijn verslag dat zo dadelijk in stemming zal worden gebracht.
In 1990 is men in Jemen begonnen met een eenmakingsproces van het noorden en het zuiden van het land. De geografie en de politiek van het land werden daardoor gewijzigd. Na de nederlaag in 1994 van de secessionisten kon het land snel vooruitgang boeken bij het democratiseringsproces en uiteindelijk konden vrije en democratische verkiezingen worden gehouden. Een delegatie van het Europees Parlement heeft het verloop van de verkiezingen kunnen gadeslaan en kunnen bevestigen dat de verkiezingen op correcte wijze zijn gehouden. Jemen heeft nu een uit 301 leden bestaand parlement. Dankzij het normale spel van meerderheid en oppositie groeit nu ook bij de bevolking het democratisch bewustzijn.
Voor een beter begrip van mijn aanbeveling moet men een blik werpen op de regionale context waarin Jemen is geplaatst. Op het Arabisch schiereiland is Jemen het land dat waarschijnlijk het verst is met de democratisering. Daartoe moesten veel hinderpalen en externe moeilijkheden worden overwonnen. Met name Saudi-Arabië heeft om voor de hand liggende politieke en economische redenen altijd geprobeerd de ontwikkeling van de democratie in Jemen tegen te houden.
Bovendien heeft Jemen met zijn buitenlands beleid tijdens de Golfoorlog bepaald geen gunstig klimaat gecreëerd voor de opneming in de internationale gemeenschap. Pas de laatste tijd slaagt het land erin zijn plaats te verwerven op het regionale en mondiale toneel. Ik wil hier met name wijzen op de gestage, hardnekkige pogingen van het land om vredelievende betrekkingen met de buurlanden op te bouwen. Ook dit is een bewijs dat dit land bewust voor democratie heeft gekozen en daar moeten wij mijns inziens steun aan verlenen. Met Oman heeft Jemen een algemeen akkoord inzake goed nabuurschap gesloten waardoor een eind kon worden gemaakt aan de jarenlange territoriale conflicten ten oosten van Jemen. Het Internationale Hof van Justitie te Den Haag houdt zich bezig met de confrontatie met Eritrea over de Hanisheilanden. Men wil met vreedzame, diplomatieke pogingen een eind maken aan een situatie die de betrekkingen tussen deze twee belangrijke landen onnodig zou kunnen vergiftigen. Zelfs met Saudi-Arabië zijn opnieuw contacten opgenomen voor overleg over een oplossing van de territoriale conflicten ten noorden van Jemen.
Dit zijn mijns inziens belangrijke politieke stappen die de steun van de Europese Unie verdienen. Wij weten natuurlijk heel goed dat niet alles in Jemen rozengeur en maneschijn is. Er zijn nog veel problemen. Ik denk bijvoorbeeld aan de onaanvaardbare gevallen van ontvoering van onder andere ook Italiaanse toeristen. Jemen bevindt zich echter midden in een stroom ontwikkelingen en ook de critici moeten begrip opbrengen voor de context waarbinnen deze zich voltrekken. Ik heb te Sanaa met de belangrijkste autoriteiten van het land rechtstreekse besprekingen gevoerd over de schendingen van de mensenrechten. Deze werden ook in dit Parlement aan de kaak gesteld. Ik heb kunnen vaststellen dat men absoluut bereid is tot een dialoog en tot het verstrekken van de noodzakelijke ophelderingen. Bovendien geven de Jemenitische autoriteiten zich wel degelijk rekenschap van het feit dat in Europa de vrouwenkwestie anders wordt aangepakt. De verschillen in mentaliteit kunnen echter niet met het uitspreken van veroordelingen worden weggewerkt. Veeleer moeten de culturele en sociale betrekkingen worden uitgediept. Dan kan men ook in Jemen komen tot de noodzakelijke emancipatie van de vrouw. Ik heb persoonlijk kunnen vaststellen dat de Jemenitische autoriteiten vastbesloten zijn een serieuze dialoog tot stand te brengen. Zij willen geholpen worden met specifieke programma's voor de verbetering van de mensenrechten en de positie van de vrouw in Jemen.
Mijns inziens moeten wij de gelegenheid die ons met de goedkeuring van de overeenkomst tussen de Europese Unie en Jemen wordt geboden, aangrijpen om de politieke en economische betrekkingen tussen Europa en de Arabische wereld te verbeteren. Dit gebied is immers van doorslaggevend belang voor de internationale veiligheid. De Europese Unie heeft de Arabische wereld en het Middellandse-Zeegebied al zo vaak verwaarloosd. Nu het vredesproces in het Midden-Oosten in het slop zit, wordt pas duidelijk hoe belangrijk geconsolideerde betrekkingen met de Arabische wereld zijn.
Jemen is een actief lid van de Arabische Liga. Het democratiseringsproces dat momenteel gaande is, is een extra reden om van dit land een partner van de Europese Unie te maken. Op grond van zijn geschiedenis en zijn economische structuur heeft Jemen een natuurlijke roeping voor een prioritaire band met de Europese Unie en deze roeping mag niet worden teleurgesteld. Daarom kan de samenwerkingovereenkomst, waarvan ik goedkeuring zou willen aanbevelen, niet meer dan een uitgangspunt zijn voor verdere uitdieping van de betrekkingen tussen dit land en de Europese Unie. Dat is mijns inziens zowel in het belang van Jemen als van Europa.

Habsburg-Lothringen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de heer Pettinari bijzonder hartelijk danken voor zijn verslag en hem ook feliciteren met zijn conclusies. Ik weet dat hij door zijn persoonlijke kennis van de situatie in Jemen veel op dit punt heeft kunnen bijdragen. Maar ook wil ik meteen aan het begin van mijn betoog opmerken dat het mij wel enigszins treurig stemt dat de overeenkomst al in september werd gesloten en dat wij vandaag eigenlijk alleen onze plicht vervullen als wij het verslag aannemen, terwijl datgene wat de heer Pettinari en de anderen die aan dit verslag hebben meegewerkt, als bijdrage aan deze overeenkomst hebben geleverd, niet de minste invloed op de overeenkomst heeft.
Ik vind het in dit verband buitengewoon belangrijk dat de overeenkomst vooral gekenmerkt wordt door een ontwikkelingsclausule. Dat betekent dat de overeenkomst alleen een basis is waarop in de toekomst voortgebouwd moet worden. Hoewel de overeenkomst natuurlijk al veel uitgebreider is dan de overeenkomst uit 1984, is het toch van belang dat deze niet meer dan een basis is. Het is goed dat er sprake is van uitbreiding van het toerisme, van een modernisering en hervorming van landbouw en visserij, want dit alles wijst erop dat er in Jemen in de loop van de laatste jaren enorm veel is veranderd.
Het is opzienbarend wat er daar in enkele jaren gebeurd is: een land dat vroeger een opleidingscentrum voor terroristen was, een doorgeefluik voor geld dat naar het internationale terrorisme ging, heeft in enkele jaren tijd een ongelooflijke binnenlandse omwenteling en hervorming doorgevoerd, die natuurlijk ook samenhangt met de hereniging van de twee delen van het land. Het is niet meer dan logisch dat de inwoners van Jemen ook van ons in dit verband duidelijke tekenen en symbolen verwachten en dat wij ervoor willen zorgen dat de betrekkingen tussen de Europese Unie en Jemen zich in de toekomst in positieve zin kunnen ontwikkelen.

Malone
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de heer Pettinari complimenteren met zijn verslag. Mijn collega's van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid en ik hebben de overeenkomst met de republiek Jemen in december goed ontvangen. Zoals al eerder is opgemerkt weten we allemaal dat Jemen de laatste tijd grote vorderingen heeft gemaakt bij het democratiseringsproces en ten aanzien van de fundamentele mensenrechten. De steun die wij nu verlenen is essentieel. Hoewel het laat is, is het belangrijk dat dit Parlement zijn steun uitbreidt, als de Unie zichzelf tenminste beschouwt als een waar hoedster van de fundamentele mensenrechten en vrijheden die wij alom prediken. Het zou een voorbeeld en een boodschap zijn voor andere landen in de regio waarvan bekend is dat ze de mensenrechten en het democratisch beginsel niet respecteren.
Het algemeen stemrecht in de parlementaire verkiezingen in Jemen is vooral lovenswaardig gezien het feit dat in de buurlanden het electoraat alleen uit mannen bestaat. Ik was een van de parlementaire waarnemers bij de verkiezingen van vorig jaar in dit gebied. Het was niet allemaal koek en ei, maar wij hebben vastgesteld dat de verkiezingen vrij en eerlijk waren, ondanks het feit dat er gescheiden stemlokalen waren en ik tot mijn ongenoegen zag dat er aparte tellingen werden gehouden voor de vrouwelijke kiezers. Een ander probleem was dat we bepaalde gebieden om veiligheidsredenen niet konden bezoeken.
Een aantal problemen blijft bestaan, naar sommige is al verwezen. Bijvoorbeeld de doodstraf. Hoewel deze al enige jaren niet meer is opgelegd, staat ze nog steeds in het Jemenitische strafrecht. De bepalingen betreffende het minimumloon en kinderarbeid moeten nageleefd en verbeterd worden. Het percentage analfabeten moet omlaag worden gebracht, vooral in het kader van de verkiezingen, waarbij analfabetisme een groot probleem vormde. Er moeten stappen worden genomen tegen de voortgaande genitale verminking van vrouwen.
Verschillende NGO's binnen en buiten de Republiek Jemen hebben mij en mijn collega's van tijd tot tijd benaderd met kritiek op bepaalde corrupte praktijken en tekortkomingen in het rechtssysteem, over de soms voorkomende schending van mensenrechten door de veiligheidstroepen, en de willekeurige gevangenneming zonder proces van duizenden mensen. Zij worden gevangen genomen zonder dat hiervoor de nodige bewijzen worden geleverd en zonder geldige aanklacht. Deze problemen zijn dus aanwezig, maar door de mensenrechtenclausule in deze overeenkomst en de niet-uitvoeringsclausule aan elkaar te koppelen, kunnen we meer druk uitoefenen om naleving van deze rechten af te dwingen.
Ondanks de genoemde problemen wil ik mij tot slot aansluiten bij de zeer positieve benadering van de rapporteur. Ik ben ervan overtuigd dat de voordelen van de samenwerking zullen leiden tot verdere samenwerking en democratisering. Ik ben van mening dat het Parlement bij het Jemenitische parlement moet aandringen op de ratificatie van belangrijke internationale verdragen inzake mensenrechten, en moet voortgaan met het behandelen van individuele gevallen van schending van de mensenrechten die ons worden voorgelegd. De Jemenitische regering luistert naar ons en schenkt aandacht aan wat het Parlement zegt.

Günther
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil collega Pettinari gelukwensen met zijn verslag en betreur met collega Habsburg-Lothringen dat we daar nu, terwijl alles eigenlijk al in kannen en kruiken is, over debatteren. Jemen is in zoverre een interessant land, dat het tot de verdeelde landen van deze aarde behoorde en een van de landen is die nu proberen de gevolgen van een dergelijke verdeling te boven te komen. Het eenwordingsproces is immers juist in Jemen niet zonder slag of stoot verlopen.
De overeenkomst waarover we nu spreken, is eigenlijk de kroon op de goede samenwerking tussen de EU en dit land die eigenlijk al sinds 1979 bestaat, want de steun die aan Jemen werd verleend in de vorm van economische en ontwikkelingsprojecten in een orde van grootte van in totaal 58 miljoen ecu heeft ertoe geleid dat dit land langzaam maar zeker terecht is gekomen in een economische en strategische positie of situatie waarin een verdere positieve ontwikkeling zonder meer verzekerd lijkt. Tot deze positieve ontwikkeling wil ik ook datgene rekenen wat collega Malone al noemde, namelijk de pluralistische democratie, die hier op de goede weg lijkt te zijn, ondanks de genoemde kritiekpunten, het behoedzame economische beleid dat sociale scheefgroei uit de weg gaat. Maar de situatie is ongetwijfeld alleen stabiel, indien de conferentie van donorlanden van vorig jaar haar toezegging om de komende twee jaar voor een bedrag van bijna 2 miljard ecu in dit land te investeren, waarmaakt en dit snel gebeurt. Dan is deze overeenkomst een soort sluitstuk van de overeenkomsten in het Middellandse-Zeegebied. Bovendien ben ik van mening dat Jemen van de gelegenheid gebruik zal maken om aan te tonen dat religieuze tradities en het respecteren van de mensenrechten zonder meer met elkaar te verenigen zijn.

Lataillade
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de stemming over het verslag van de heer Pettinari over de samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Jemen wijst op een aantal redenen die in het algemeen drieërlei en van politieke, economische en menselijke aard zijn.
Op politiek vlak dienen we rekening te houden met drie elementen. In de eerste plaats, de eenmaking van Jemen en de pogingen om de interne kloof tussen het noorden en het zuiden te dichten. Ten tweede is er, eveneens op politiek vlak, het democratische karakter van het regime op grond van de verkiezingen van 27 april 1997, dat sindsdien gehandhaafd is. Als derde politieke reden is er de plicht van de Europese Unie om persoonlijke en collectieve verantwoordelijkheid op dit vlak aan te moedigen.
Op economisch vlak stellen we vast dat een aantal geleidelijke hervormingen uitgevoerd worden die binnenlandse schokken in een nog altijd moeilijke economische situatie pogen te vermijden. Ten tweede is er het streven naar en de tenuitvoerlegging van een samenhangend economisch beleid. Als derde en laatste economisch punt is er het streven naar een evenwicht in de handel tussen de Europese Unie en Jemen - die momenteel vooral de Unie ten goede komt - zodat Jemen zijn producten gemakkelijker kan afzetten.
Op menselijk vlak beklemtonen wij tenslotte dat rekening moet worden gehouden met de behoeften van het Jemenitische volk, dat heel arm is vergeleken bij ons, en dat de nadruk op opleiding en technische bijstand moet liggen. Tenslotte moet de hulp om de plaatselijke plattelandsontwikkeling te bevorderen en het levenspeil van de armste bevolkingsgroepen te verhogen, worden voortgezet.
Om al deze redenen zeggen wij dat de samenwerking allesomvattend moet zijn en de Fractie Unie voor Europa zal dan ook voor het verslag van de heer Pettinari over de samenwerkingsovereenkomst tussen de Unie en de Republiek Jemen stemmen.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, de Republiek Jemen verdient een aanmoedigingsprijs. De liberale fractie zal dan ook van ganser harte instemmen met de samenwerkingsovereenkomst tussen Jemen en de Unie.
Het nieuwe akkoord is een belangrijke aanpassing van het akkoord van 1984. Die aanpassing weerspiegelt de veranderde realiteit in Jemen. Terwijl het akkoord van 1984, men weet dat, was gesloten met Noord-Jemen is het nieuwe akkoord van toepassing op het herenigde land. De eenwording van 1990 heeft de basis gelegd voor een harmonische ontwikkeling in dat land. De dreiging van de rellen in 1994 hebben het land, gode zij dank, versterkt.
Uit het verslag wordt het duidelijk dat de politici nu eindelijk overtuigd zijn van de noodzaak van democratie en mensenrechten. Jemen heeft een voorbeeldfunctie in de regio. Dat wordt wel eens vergeten, want de regio wordt hoofdzakelijk gedomineerd door Saudi-Arabië, in positieve zin zegt men, en in negatieve zin Irak. Het buitenlands beleid is gericht op het oplossen van alle geschillen met buurlanden. De meerpartijendemocratie werkt en het parlement wordt met algemene stemmen gekozen. De parlementaire verkiezingen van april verdienen dan ook zeker meer dan het voordeel van de twijfel. Ook op economisch gebied wordt samen met het IMF orde op zaken gesteld. Maar wij moeten natuurlijk waakzaam blijven voor de toekomst.
Jemen is een uiterst arm land waar de democratie nog steeds aanzienlijke lacunes vertoont. Daarom steunen wij van ganser harte de afsluiting van dit akkoord dat moet bijdragen tot de intensivering van de contacten met Jemen. De overeenkomst moet enerzijds worden gebruikt voor de ontwikkeling van de economie en de handel tussen de Unie en Jemen.
Veel aandacht moet onzerzijds ook worden besteed aan verbeteringen van het rechtssysteem, het kiesstelsel en de overheidsadministratie. Verdere versterking van de democratie moet een belangrijk aandachtspunt blijven. Respect voor de mensenrechten, bestrijding van de corruptie, verdere garanties voor persvrijheid moeten inspanningen krijgen van de Jemenitische regering. Deze samenwerkingsovereenkomst is een aanmoedigingsprijs, ik heb het al gezegd, en de regering van Jemen verdient steun voor de hervormingen en verdient ook een duw in de rug voor verdere activiteiten in deze richting. De Unie moet dit akkoord aangrijpen, zijn inspanningen in die regio intensiveren en diversifiëren. Wij moeten ons niet slechts op Saudi-Arabië richten, maar ook op andere landen, met name Jemen.
Mag ik de heer Pettinari bedanken en mijn respect uitspreken voor zijn uitstekend verslag. Ik was niet anders van hem gewend.

Newens
Mijnheer de Voorzitter, vóór de hereniging van Noord en Zuid-Jemen in 1990 werd de vooruitgang jarenlang tegengehouden door grensconflicten tussen de twee staten en verbitterde interne conflicten die met tussenpozen uitmondden in burgeroorlogen. Helaas werd Jemen ook na de eenwording van april tot juni 1994 geteisterd door een burgeroorlog. Hopelijk zal herhaling hiervan voorkomen kunnen worden en zal het land in de toekomst een betere economische groei kunnen bewerkstelligen. Hierdoor zou de levensstandaard van alle Jemenitische burgers verhoogd kunnen worden, met name van de armen en degenen die in erbarmelijke omstandigheden leven, op voorwaarde dat dit niet voornamelijk wordt overgelaten aan de mechanismen van de vrije markt.
In deze context moeten we de onderhavige samenwerkingsovereenkomst verwelkomen. Ze kan een belangrijk aandeel leveren in de vooruitgang van Jemen. Hiervoor is echter ook een aanzienlijke vooruitgang op het gebied van de mensenrechten nodig. Vorig jaar nam dit Parlement een resolutie aan die de aandacht vestigde op ernstige schendingen van de mensenrechten, ondanks het feit dat Jemen bepaalde verdragen inzake mensenrechten heeft aanvaard en deze ook heeft opgenomen in zijn wetten. Sinds april hebben er veel arrestaties plaatsgevonden, hoewel veel van de arrestanten tegen wie geen geldige aanklacht was ingediend nu zijn vrijgelaten. Een van de problemen is dat de veiligheidsdienst volkomen willekeurig te werk gaat en alleen verantwoording hoeft af te leggen aan de president.
Ook zijn er extreem strenge straffen opgenomen in het strafrecht van 1994. De rechten van de vrouw zijn beperkt, hoewel de situatie in dit land veel beter is dan in sommige andere Arabische staten. Dit Huis moet de overeenkomst steunen, maar eisen dat de situatie ten aanzien van de mensenrechten nauwlettend in de gaten wordt gehouden. Het is te hopen dat ook degenen die worden beschuldigd van deelname aan de burgeroorlog van 1994 amnestie krijgen, aangezien dit een zeer belangrijke stap zou zijn op weg naar nationale verzoening. Op grond hiervan steun ik het verslag en de overeenkomst.

Marín
Mijnheer de Voorzitter, de nieuwe samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Jemen moet in haar historische context worden bekeken. De eenwording van Jemen werd in meerderheid gesteund door de bevolking van beide staten, maar de nieuwe regering moest het hoofd bieden aan struikelblokken op het vlak van nationale verzoening en aan een aanzienlijke economische achterstand als gevolg van de burgeroorlog. Zoals u weet is Jemen erin geslaagd deze problemen te overwinnen. Vandaag de dag is Jemen één land, een verenigd land, en de regering doet al het mogelijke om te komen tot verzoening van de publieke opinie in het zuiden, hoewel bepaalde elementen, zowel in als buiten Jemen, zich nog blijven verzetten. Een verenigd Jemen is een belangrijke ontwikkeling en de Europese Unie geeft het land haar volledige steun.
Wij zijn van mening dat het democratiseringsproces in Jemen onomkeerbaar is. In Jemen zijn in 1993 democratische algemene verkiezingen gehouden, die vorig jaar gevolgd zijn door een tweede verkiezingsoproep. Zoals mevrouw Malone heeft opgemerkt, werden beide verkiezingen door internationale waarnemers over het algemeen als vrij en eerlijk beschouwd, hoewel er hier en daar onvolkomenheden konden worden waargenomen.
Het democratiseringsproces is nog jong en zal steun behoeven. Ik wil de aandacht vestigen op het feit dat de Europese Commissie bij beide verkiezingen hulp heeft verleend aan gouvernementele en niet-gouvernementele organisaties en dat er meer hulp wordt gepland ter versterking van deze jonge democratie. De regering van Jemen heeft niet alleen een begin gemaakt met het proces van overgang van de planeconomie naar een vrije markteconomie, maar voert ook belangrijke hervormingen door in overleg met het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank. Tijdens een in juni 1997 te Brussel gehouden vergadering werd voor deze operatie een bedrag van 1.300 miljoen ecu voor een periode van drie jaar uitgetrokken. Zo gaven de internationale donorlanden blijk van hun steun en van hun waardering voor de inspanningen van de regering.
Parallel aan deze gunstige ontwikkeling heeft de regering van Jemen de laatste tien jaar bekeken of er nieuwe, ruimere en actuelere vormen van samenwerking mogelijk zijn met de Europese Unie. Bij de nieuwe overeenkomst is het model gevolgd van de samenwerkingsovereenkomsten van de Gemeenschap met ontwikkelingslanden. De Raad heeft de door de Commissie voorgestelde richtsnoeren voor onderhandeling in februari 1997 goedgekeurd en op 25 november is de overeenkomst ondertekend. Ik ben van mening dat deze overeenkomst in hoge mate kan bijdragen aan het proces van modernisering en economische ontwikkeling, waartoe de Jemenitische staat zich heeft verbonden.
De overeenkomst omvat het bevorderen van de particuliere sector en het opzetten van een permanente economische dialoog in een aantal sectoren. Zoals een van de sprekers al heeft opgemerkt, omvat de overeenkomst ook de standaardclausule, die onze samenwerking verbindt aan de eerbiediging van de democratische beginselen en de mensenrechten. En ik zou hier willen benadrukken, mijnheer de Voorzitter, dat de regering van Jemen deze clausule volledig en zonder voorbehoud heeft aanvaard.
Ik ben de Commissie ontwikkelingssamenwerking, de commissie buitenlandse zaken en de Commissie externe economische betrekkingen zeer erkentelijk voor het feit, dat zij, evenals de Europese Commissie, het belang van deze overeenkomst hebben onderkend, dat ze deze hebben ondersteund en dat ze deze ook gaan ondersteunen door voor de overeenkomst te stemmen.

De Voorzitter
Ik dank de commissaris voor zijn opmerkingen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt over enkele minuten plaats.

Stemming
Aelvoet
Voorzitter, gisteren bij het debat over dit thema is gebleken dat een grote meerderheid van de fracties op dezelfde lijn zit. Dat bleek overigens ook uit de verschillende resoluties die oorspronkelijk door verschillende fracties hier vertegenwoordigd waren ingediend. Jammer genoeg heeft een meerderheid van de fracties beslist de resoluties in te trekken en wij weten dat door gebrek aan flexibiliteit het niet meer mogelijk was voor fracties, ondanks het feit dat zij met de inhoud van ons grotendeels eens zijn, om onze resolutie te steunen. Wij zouden het te gek vinden dat het Parlement in meerderheid stemt tegen iets waar het eigenlijk ten gronde mee eens is. Daarom trekken wij onze resolutie nu in. Maar wij zeggen wel zeer duidelijk, hoewel het menselijk is, dat het allure mist, mijnheer de Voorzitter.

De Voorzitter
De ontwerpresolutie is dus ingetrokken.

Wolf
Tijdens de bemiddelingsprocedure voor dit verslag zijn de wensen van het Europees Parlement in een aantal acceptabele compromissen gegoten; deze wensen hadden betrekking op het begrip betaalbare prijs, kosten van de universele dienstverlening, consumentenbescherming en kwaliteit van de dienstverlening, bescherming van gehandicapte gebruikers en nummerportabiliteit.
Daarom kunnen wij dit verslag steunen. Wel dient te worden opgemerkt dat een bevredigende toepassing van de open network provisions een conditio sine qua non is voor de liberalisering van de telecommarkten en dat deze zonder krachtig ingrijpen van het Parlement ver beneden de vereiste reguleringsnormen zouden blijven. Het zou zeker zinvol zijn als de Commissie en de Raad bij toekomstige acties op aanverwante gebieden meer zorgvuldigheid aan de dag zouden leggen en beduidend meer aandacht zouden besteden aan de bijkomende reguleringsvereisten.
Verslag-Pack (A4-0012/98)
Bébéar
In 1994 en 1995 waren lange en moeilijke onderhandelingen nodig om de financiële middelen voor SOCRATES vast te stellen.
Het Europees Parlement heeft een doorslaggevende rol gespeeld om het totale krediet op een redelijk niveau van 850 miljoen ecu vast te stellen en een clausule toe te voegen op grond waarvan de kredieten halverwege worden herzien.
Het SOCRATES-programma heeft vandaag zijn nut bewezen. De bevordering van de opleiding tijdens de gehele duur van het leven is georganiseerd rond dit unieke programma, dat van het voorschoolse niveau tot de eindfase van de universitaire studie gaat.
Dankzij de enorme waaier van activiteiten van dit programma zijn de mogelijkheden voor jongeren en leerkrachten enorm toegenomen, zodat een echt Europees identiteitsgevoel ontwikkeld kon worden.
Er zijn unaniem erkende positieve resultaten geboekt bij een groot deel van de 119 miljoen jongeren tot 25 jaar en de 4 miljoen leerkrachten. Deze grote populariteit in de Europese onderwijswereld mag twee jaar voor het einde van het programma niet in het gedrang komen, net nu elf nieuwe landen aan de deur van de Europese Unie aankloppen en tot onze wederzijdse verrijking kunnen bijdragen.
Er zijn bijgevolg voldoende financiële middelen en een zo groot mogelijke openheid nodig, die oog hebben voor de jongste technologische ontwikkelingen, met name op het gebied van de informatie.
Ik steun dan ook het verslag van mevrouw Pack en de verhoging van de middelen voor het SOCRATESprogramma met 70 miljoen ecu voor 1998 en 1999, zoals die in dit verslag wordt voorgesteld. Zoals de meeste collega's betreur ik alleen maar dat uiteindelijk geen compromis kon worden bereikt over de bijkomende 100 miljoen ecu die het Europees Parlement in juni jongstleden voorgesteld had.
Onderwijs en opleiding zijn de kern van de economische en sociale toekomst in Europa geworden. Wanneer wij de uitwisseling van studenten en ideeën bevorderen, ijveren wij tegelijk voor Europa, de eenheidsmunt en de Economische en Monetaire Unie. Laten we dat niet vergeten wanneer budgettaire keuzes gemaakt moeten worden.

Darras
Als er een gebied is waarvan het belang volgens iedereen in ons Parlement beklemtoond dient te worden, is het wel het onderwijs en meer bepaald de mobiliteit in het onderwijs.
Zoals mevrouw Pack en een aantal andere collega's terecht onderstreept hebben, is het SOCRATES-programma van cruciaal belang voor de Europese jongeren, voor hun onderwijs, voor een "Europese" benadering van hun studies, en meer algemeen voor een opener houding ten aanzien van anderen.
Dit programma vormt zelfs een herkenningsteken voor de burgers, die vaak alleen maar op de hoogte zijn van de acties van de Europese Gemeenschap door hetgeen hun eigen leefwereld of die van hun kinderen aangaat.
Ik stem dan ook voor dit verslag en de verhoging van de middelen waartoe de Raad van ministers uiteindelijk beslist heeft, niet de ministers van Onderwijs maar die van Begroting!!! Hoe ironisch is dit als je bedenkt dat de ministers van Begroting in het algemeen het eerste snoeien in de onderwijs- en cultuursector!
Laten wij bijgevolg hopen dat dit "historische" besluit navolging vindt in andere gebieden en een einde kan maken aan de hypocrisie die we momenteel in de toespraken vaststellen.

Rovsing
De Raad en het Parlement zijn het eens geworden over een aanvullend bedrag van 70 miljoen ecu voor het opleidingsprogramma SOCRATES, zodat de totale begroting voor het programma nu 920 miljoen ecu bedraagt. Het opleidingsprogramma SOCRATES is een zinvolle maatregel, omdat een investering in de uitwisseling van jongeren in het Europa van vandaag belangrijk is. Het biedt jongeren in heel Europa de mogelijkheid een opleiding te volgen in een andere lidstaat en daarbij jongeren uit de rest van Europa te ontmoeten. Het verslag krijgt dan ook mijn absolute steun.

Vaz da Silva
SOCRATES is een voorbeeld van wat de toegevoegde waarde kan zijn van een communautaire actie. Een heldere politieke beslissing kan dit programma voor uitwisseling van studenten en docenten van alle onderwijsniveaus slechts versterken.
Hoe zonneklaar dit ook moge zijn, toch hebben de lidstaten lang geaarzeld alvorens het programma de noodzakelijke financiële middelen toe te kennen en daarmee mogelijk te maken wat ze zelf beslist hadden: opneming van de kandidaat-lidstaten van de Unie in de programma's. De Commissie had een verhoging van 50 miljoen voorgesteld, het Parlement had 100 miljoen gevraagd en de Raad wilde 25 miljoen geven. Het resultaat van de bemiddeling was dan ook zeer verrassend, omdat de Raad, door de middelen op 70 miljoen vast te stellen, uiteindelijk beslist heeft voor een grotere verhoging dan de Commissie zelf had voorgesteld.
Waar is dit ongebruikelijke resultaat aan te danken? Aan twee zeer belangrijke zaken: aan het overleg tussen de commissie cultuur en de Begrotingscommissie die er een gemeenschappelijke zaak van gemaakt hebben en dit vertaald hebben naar de begroting van 1998; en aan de vurige en doortastende actie van een afgevaardigde die niet geaarzeld heeft om directe druk uit te oefenen op regeringen en om de publieke opinie te mobiliseren. Politiek bedrijven vereist ongelimiteerde toewijding en een gericht diplomatiek optreden.
Daarom stem ik met grote voldoening voor dit emblematische verslag.
Verslag-Read (A4-0023/98) en verslag-Camisón Asensio (A4-0027/98)
Rovsing
De Commissie heeft een voorstel voor een richtlijn inzake telecommunicatieapparatuur ingediend, die de twee richtlijnen van de Raad inzake eindapparatuur voor telecommunicatie en terrestrische apparatuur voor satellieten moet vervangen. Voorts stelt de Commissie voor het toepassingsgebied uit te breiden tot radiocommunicatieapparatuur. Het is belangrijk rekening te houden met het feit dat radioamateurs die zelf hun zendapparatuur bouwen, niet kunnen voldoen aan de hoge eisen die de richtlijn op technisch gebied stelt. Dit is echter ook niet nodig omdat apparatuur van amateurs niet voor de verkoop bedoeld is. Aangezien de Commissie mij als beschermheer van de Deense radioamateurs de garantie heeft gegeven dat zendapparatuur van radioamateurs buiten de richtlijn valt, kan ik het verslag onvoorwaardelijk steunen.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Lehne (A4-0005/98)
Wolf
Heel kort wil ik erop wijzen dat dit verslag - juist tegen de achtergrond van de financiële crisis waarin Azië momenteel verkeert en die grotendeels het gevolg is van particuliere schulden - thuishoort in het algemene kader van het toezicht op banken, waarvan de coördinatie c.q. harmonisatie met het oog op de interne markt en de invoering van één Europese munt dringend aangepakt zal moeten worden.
Dit heeft in zoverre betrekking op het verslag Lehne, dat naar verwachting vooral bij amendement 2 de vraag zal rijzen in hoeverre er voor deze door de lidstaten in te voeren "toezicht- en goedkeuringsplicht" een Europese kaderregeling nodig zal zijn. Dat is evenwel geen reden om dit verslag, dat onomstreden is, niet aan te nemen.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Parodi (A4-0411/97)
Bernardini
De Commissie stelt ons voor richtlijn 94/58 betreffende het minimumopleidingsniveau voor zeevarenden te wijzigen op basis van het internationale STCW-Verdrag. Tijdens onze eerste lezing in mei jongstleden hebben wij de Raad verzocht rekening te houden met 35 amendementen die tot doel hadden het oorspronkelijke voorstel te versterken.
De Commissie heeft 20 van deze 35 amendementen overgenomen en wij kunnen dit enkel toejuichen.
Onze taak bestond erin voorstellen te doen inzake de opleiding van zeevarenden.
Hoe zouden wij immers geen rekening kunnen houden met de menselijke factor bij ongevallen op zee (80 % van deze ongevallen zijn aan een menselijke fout te wijten).
Ik juich het voorstel van mijn collega toe, waarin om de oprichting van een Europees opleidingsinstituut verzocht wordt. De zeevarenden in de Europese Unie zijn uitstekend opgeleid. Wij moeten deze kennis bewaren, voortzetten en doorgeven. Onze maritieme industrie, die deze arbeidskrachten gebruikt, zal er alleen maar concurrerender door worden.
Tenslotte denk ik aan de duizenden jongeren die dit edele beroep van zeeman willen uitoefenen. Wij moeten hun vooruitzichten op een degelijke opleiding bieden. Het voorstel van onze collega gaat in de goede richting.
Verslag-White (A4-0010/98)
Blokland
Wij moeten af van het idee dat als iets in de lidstaten slecht gaat, het hoog tijd wordt dat Europa zich ermee bemoeit. Natuurlijk erken ik dat het slecht is gesteld met de leefomstandigheden van veel dieren in dierentuinen. Ik deel het standpunt dat mevrouw McKenna laatst innam: " Voor veel dieren is een dierentuin helemaal niet geschikt." Maar dat is een andere discussie. Bij het verslag van collega White gaat het om de vraag of je de regels voor dierentuinen op Europees niveau moet maken. Ik meen ten stelligste van niet en daarom heb ik tegen het verslag gestemd.
De argumenten om Europese wetgeving voor dierentuinen in het leven te roepen zijn namelijk niet sterk. Dit is één van de onderwerpen waarbij de Europese Commissie te hard van stapel is gelopen. Terecht heeft de Raad in Edinburgh de Commissie teruggefloten. Maar collega White wil in zijn verslag weer terug naar het pre-Edinburghstadium: hij wil een richtlijn, geen aanbeveling, en dan ook nog een richtlijn op de rechtsgrondslag 100A en 130S. Laatst heb ik dit voorbeeld aan een Nederlandse bezoekersgroep van gemeenteraadsleden voorgelegd. Men was het er heel gauw over eens: " Hier heeft Brussel niets mee te maken" . En die groep was niet mijn eigen achterban!
In juridisch opzicht staat het Europees Parlement evenmin sterk. Volgens het subsidiariteitsbeginsel is de Unie hier niet bevoegd en dient zij derhalve in dit concrete geval niet op te treden. De discussie over het wettelijk instrument is dus volstrekt overbodig. Hoogstens kunnen we het al of niet doen van een aanbeveling overwegen. Gelet op de ernst van de situatie in veel dierentuinen lijkt me een aanbeveling op zijn plaats.
De uitvoerige ontwerpaanbeveling van de Commissie (bijna een richtlijn) is meer dan voldoende. Daaraan hebben de lidstaten en de dierentuinen hun handen vol, om nog maar niet te spreken van het kostenplaatje. Ik twijfel niet aan de goede bedoelingen van velen, maar een richtlijn hierover is echt teveel van het goede.

Díez de Rivera Icaza
Het nieuwe protocol over welzijn voor dieren, dat is opgenomen in het Verdrag van Amsterdam, verplicht de Gemeenschap en de lidstaten ertoe zorg te dragen voor de uitvoering van de bepalingen over het welzijn van dieren. Tegelijkertijd vernietigt het protocol het besluit over de onjuiste toepassing van het subsidiariteitsbeginsel terzake.
We weten allemaal dat de leefomstandigheden van dieren die in dierentuinen zijn gehuisvest, verre van ideaal zijn en dat de voorwaarden voor het welzijn van dieren ook niet voldoende zijn gewaarborgd in de wetgeving van de verschillende lidstaten.
Het blijkt ook niet eenvoudig een geschikte leefomgeving te bieden aan veel dieren: orka's, dolfijnen, beren, enzovoort. En dan hebben we het nog niet over het leed en de verandering van habitat die de dieren bij deze duidelijk commercieel getinte gevangenschap ondergaan.
Destijds heb ik me al in deze zin uitgelaten bij de behandeling van het verslag van de heer Scott-Hopkins, met wie ik de eer had de dierentuin van Madrid te bezoeken. Vandaag ondersteun ik natuurlijk weer hetgeen door de heer White is gezegd, want een enkele aanbeveling lost niets op, dat weet de Commissie ook; het gaat erom dat we komen met een oplossing voor dit probleem.
Daar de tijd dringt, ben ik het met de rapporteur eens dat we alleen via een richtlijn kunnen bereiken, dat de in communautaire dierentuinen gehuisveste dieren de bescherming krijgen die ze verdienen. De Commissie zou zo bovendien de daad bij het woord voegen en uitvoering geven aan het Verdrag van Amsterdam.

Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Wij hebben ervoor gekozen om ons van stemming te onthouden bij de eindstemming. Wij vinden dat de EU niet op alle gebieden een gedetailleerde wetgeving hoeft te ontwikkelen. Daarom wijzen wij het voorstel van de commissie voor de wijziging van de rechtsgrondslag en het opstellen van een richtlijn af. Wij vinden het daarentegen van belang dat er een uitgebreide samenwerking opgezet wordt inzake dierenbeschermingsvraagstukken. Het zou het beste zijn als deze samenwerking tot stand komt door middel van aanbevelingen en conventies op algemeen Europees niveau.

Kirsten Jensen en Iversen
De Deense sociaal-democraten zijn voorstander van een richtlijn inzake het houden van wilde dieren in dierentuinen in plaats van de aanbeveling die de Commissie voorstelt, omdat wij van mening zijn dat er in heel de EU degelijke regels moeten gelden. Dierentuinen kunnen aan particulieren of aan de overheid toebehoren, waardoor het niveau ten zeerste kan verschillen. Dierentuinen die naar behoren gerund worden, vervullen meerdere functies zoals wetenschappelijk onderzoek, opleiding, instandhouding van de soorten. Dierentuinen die alleen uit winstbejag gerund worden, moeten we in het oog houden. Er zijn teveel voorbeelden van dierentuinen waar dieren lijden. Er zijn redenen genoeg om erop toe te zien dat de internationale overeenkomsten betreffende de instandhouding van en de handel met wilde dieren, die de EU mede heeft ondertekend, nageleefd worden. Daarom zijn wij voorstander van regelgeving en steunen wij het verslag, ook al weten wij dat velen het subsidiariteitsbeginsel zullen inroepen en zeggen dat de EU op dit gebied geen bevoegdheid heeft. Wij willen dit in elk geval graag toetsen. Handel en ruilhandel met bedreigde of kwetsbare diersoorten worden door de overeenkomst inzake internationale handel met door uitsterving bedreigde wilde dieren en planten geregeld. De dierentuinen hebben het recht dieren te importeren, te exporteren of te ruilen in het kader van de instandhouding van de soorten. EU-regels op dit gebied kunnen bijdragen tot een betere controle op de naleving van de internationale overeenkomsten.

Lindholm
Dat de situatie in de Europese dierentuinen veel te wensen overlaat, is ongetwijfeld waar. De Commissie presenteert daarom een ontwerpaanbeveling ter verbetering van de kwaliteit van de dierentuinen binnen de Unie, en dat is zeer positief.
In het verslag van collega White wil men dat de aanbeveling van niet-bindend omgezet wordt in een juridisch bindende richtlijn, dit kan ik niet steunen.
Aandacht schenken aan wantoestanden door het opstellen van aanbevelingen is erg positief. Dat zou veel vaker moeten gebeuren en het zou een ondersteuning zijn van de grote hoeveelheid wetten en richtlijnen die de EU uitwerkt, en dat zal volgens mij door de burgers gewaardeerd worden.

Novo
Dat er richtsnoeren zijn om het wetgevend kader van de verschillende lidstaten betreffende het houden van wilde dieren in dierentuinen in een systematisch geheel onder te brengen en te harmoniseren is natuurlijk een positief gegeven. Ook staat als een paal boven water dat men een aantal jaren terug al hoopte dat dit wetgevend kader concreet zou worden ingevoerd, maar dat is om verschillende redenen steeds opnieuw uitgesteld.
Het verslag wil de door de Commissie voorgestelde aanbeveling veranderen in een richtlijn, wat door de vele verenigingen en organisaties die zich in de Europese Unie inzetten voor de instandhouding en bescherming van dieren bijzonder warm onthaald is.
Het verslag verdient onze instemming, hoewel het nog veel verder had kunnen gaan. Inderdaad hadden ook de permanente privé-collecties hieronder kunnen en moeten vallen, zelfs als deze niet voor het publiek toegankelijk zijn, want de omstandigheden waarin dieren worden gehouden moeten uniform en universeel zijn.
Ook hadden de opvoedkundige en pedagogische aspecten een plaats moeten krijgen door het houden van wilde dieren buiten hun habitat te ontmoedigen. Daarmee had men ook rekening moeten houden bij de afgifte van vergunningen voor nieuwe publieke en particuliere dierentuinen.
Ik hoop dat wij met het aannemen van dit verslag lacunes kunnen aanvullen en de tekst kunnen verbeteren zodra deze kan worden herzien.

Pimenta
Ik stem voor het verslag-White over het houden van wilde dieren in gevangenschap omdat het tijd is een punt te zetten achter een situatie zonder enige controle en met veel leed, waar de transparantie ver te zoeken is.
Zonder te willen tornen aan de liefde die de eigenaars en beheerders van vele kleine dierentuinen voor dieren koesteren, is het duidelijk dat veel van deze dierentuinen niet aan de minimumvereisten voldoen en dat hun veterinaire diensten niet de speciale technische kennis bezitten om "exotische" dieren te kunnen verzorgen.
Wat het Europees Parlement eist en nu nogmaals met klem vraagt via de stemming in de plenaire vergadering is de opstelling van bindende voorschriften voor de gehele Unie - ook tijdens het vervoer - en de versterking van de controlemechanismen, van de transparantie en van het dierenwelzijn.

Virgin
Elk voorstel ter verbetering van de leefomstandigheden van dieren in het algemeen en van dieren in dierentuinen in het bijzonder, is de moeite waard om te steunen. Wij staan in principe positief tegenover de voorstellen uit het verslag van collega White. Wij vinden echter dat het een kwestie is die op grond van het subsidiariteitsbeginsel door de afzonderlijke lidstaten geregeld moet worden.

Wibe
De intentie van dit verslag is zeer legitiem. Ik vind echter dat dit een kwestie voor de lidstaten zelf is. De democratie en de nationale zelfbeschikking zijn hoge ideologieën. Het is niet gerechtvaardigd om de democratie in te perken om een goede zaak te dienen. Daarom heb ik tegen het voorstel van het verslag (amendement 1) gestemd, dat een richtlijn op dit gebied bepleit.
Aanbeveling over het racisme (B4-0108/98)
Bonde en Sandbæk
Wij stemmen voor de resolutie omdat wij racisme verafschuwen, maar de formulering die aanstuurt op Meer Unie kunnen wij niet steunen.

Buffetaut
De ontwerpresolutie van de heer Mohamed Ali behandelt een gewichtig onderwerp: racisme, vreemdelingenhaat en antisemitisme. Daarnaast zijn er nog de resultaten van het Europees jaar tegen racisme, een bijkomend onderwerp dat duidelijk op het tweede plan komt.
Een dergelijk onderwerp verdient duidelijke en strenge morele keuzen en een uiterst nauwgezette uiteenzetting van de feiten en ideeën. Welnu, de voorgestelde tekst voldoet nauwelijks aan deze vereisten.
Nergens worden de morele en geestelijke grondslagen in herinnering gebracht die tot de volledige verwerping van racisme moeten leiden: de gelijke waardigheid van elke mens, van zijn geboorte tot zijn natuurlijke dood, niet alleen ongeacht zijn ras, maar ook ongeacht zijn hoge of lage plaats op de sociale ladder, zijn godsdienst, zijn gezondheidstoestand, zijn leeftijd. Wanneer deze grondbeginselen niet in herinnering gebracht worden, wordt de reikwijdte van de resolutie afgezwakt.
Bovendien mengt de tekst voorstellen die wij alleen maar kunnen steunen, zoals dat van leerkrachten een voorbeeldig gedrag wordt gevraagd, met onaanvaardbare ideologische voorstellen, zoals de idee van "positieve discriminatie" , die natuurlijk niet te rijmen valt met de strijd tegen discriminatie.
Daarnaast verwart de rapporteur ook begrippen die niets met elkaar van doen hebben, zoals racisme en nationalisme.
Hij hanteert gevaarlijke begrippen zoals het opsporen van eventuele racistische, xenofobe of nationalistische tendensen, die de weg kunnen effenen voor een ongelooflijke controle van het denken.
Sommige overwegingen zijn onduidelijk, zoals overweging H, die ofwel iets vanzelfsprekends zegt, ofwel onbegrijpelijke bijgedachten bevat.
Tenslotte verwijst hij naar het Verdrag van Amsterdam dat, tot het bewijs van het tegendeel is geleverd, geen deel uitmaakt van het communautaire juridische bestel, aangezien het nog door geen enkele lidstaat geratificeerd is.
Om al deze redenen konden wij onmogelijk voor deze resolutie stemmen.

Caudron
Het zal niemand verbazen dat ik mij als socialist en Fransman onvoorwaardelijk achter de vragen en voorstellen van onze collega, de heer Mohamed Ali, schaar. Ik wil hem hiermee feliciteren!
Ik sluit mij ook aan bij zijn vragen over de voornemens van de Commissie inzake, enerzijds, eventuele acties in het kader van het Europees jaar tegen racisme en, anderzijds, de oprichting van het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat. Deze kwesties zijn van fundamenteel belang. Politiek gezien zijn ze niet neutraal: ze hangen grotendeels samen met de ellende die onze medeburgers almaar meer treft, maar dit alles overigens niet rechtvaardigt.
Ik ben inderdaad van oordeel dat wij de sympathie die een minderheid van Europeanen koestert voor extreem rechts, dat in vreemdelingenhaat en nationalisme in zijn meest reactionaire vorm blijft steken, in geen geval mogen vergoelijken, want dit is veel te ernstig.
Ook ik wil bepaalde marginale groepen van conservatieven en rechtse afgevaardigden waarschuwen die denken dat zij hun plaats kunnen behouden wanneer zij zich bij deze heel extreme partijen aansluiten of zich achter de standpunten van deze partijen scharen. Zij mogen nooit uit het oog verliezen dat zij extreem rechts op die manier in de kaart spelen, maar de kiezers die hen in de steek gelaten hebben, niet zullen terugwinnen.
De geschiedenis leert ons dat al deze extreem rechtse partijen de kiemen van geweld in zich dragen en dat dit geweld altijd tot drama's leidt.
Nu in de meeste lidstaten opnieuw haat opduikt, blijkt dat het "weerzinwekkende monster" dat onze vaders en sommigen van ons bestreden hebben, niet dood is en dat wij het beste hulde kunnen brengen aan degenen aan wie wij onze vrijheid te danken hebben... door hun strijd voort te zetten.

Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Wij hebben voor de onderhavige resolutie over racisme gestemd. Wij staan volledig achter de basisgedachte van antiracisme en humanisme. Desondanks hebben wij op drie punten commentaar:
1.Wij vinden dat het immigratiebeleid van de lidstaten niet geharmoniseerd moet worden.2.Wij vinden dat er niet op EU-niveau over strafrechtelijke kwesties, bijvoorbeeld de criminalisering van racistische organisaties, besloten moet worden.3.Wij willen benadrukken dat er vooral aan de rechten voor de mens gewerkt moet worden binnen het raamwerk van de Raad en dat de EU er niet naar moet streven om vraagstukken van deze algemeen Europese instelling over te nemen.
Raschhofer
De Niet-ingeschreven afgevaardigden stemmen bij de eindstemming weliswaar voor de resolutie, maar dat betekent niet dat ze het inhoudelijk met alle punten eens zijn.
Een Europees handvest van de rechten van immigranten wordt door ons evenzeer verworpen als een Europese eenmaking van het strafrecht of de afschaffing van het principe van wederzijdse strafbaarheid voor bepaalde strafbare feiten.
Verslag-Thors (A4-0008/98)
Lindqvist
In het verslag wordt een aantal tekortkomingen genoemd die de naleving van het Gemeenschapsrecht in de afzonderlijke lidstaten betreffen. De naleving door verscheidene lidstaten van internationale afspraken die door de EU zijn gemaakt wordt ook beschreven.
De hoeveelheid EU-regels neemt gestaag toe. De eerder gedane toezegging dat er minder maar betere regels zouden komen, is bij woorden alleen gebleven. De hoeveelheid EU-regels maakt het moeilijk om het systeem van regelgeving te overzien en is de oorzaak van de moeilijkheden in de lidstaten om de regels om te zetten en toe te passen. Een andere oorzaak zou kunnen zijn dat regels die niet als belangrijk of noodzakelijk beschouwd worden, maar als een product van bemoeizucht, niet of als laatste worden ingevoerd. Het voorstel in het verslag is echter in hoofdzaak goed en daarom heb ik voor gestemd.
Verslag-Izquierdo Collado (A4-0407/97)
Apolinário
Ik heb tegen het verslag-Izquierdo Collado over Trans-Europese hydrologische netwerken gestemd omdat naar mijn mening het aanprijzen van een waterbeleid gebaseerd op overbrenging van water in strijd is met de betekenis en de draagwijdte van de huidige discussies over de kaderrichtlijn voor water, alsook met de bepalingen van het geldende internationale recht inzake water, zoals dat is opgenomen in het Verdrag van Helsinki en van Espoo, die erop gericht zijn de positie van de oeverstaten te beschermen. Bovendien wordt, door zo duidelijk voor overbrenging van water te kiezen, de Europese wetgeving vanuit het oogpunt van milieueffecten ter discussie gesteld. Een kwantitatief waterbeleid, dat voor het Zuiden van Europa van groot belang is, kan niet los worden gezien van kwaliteit en solidariteit. Vooral in hydrografische bekkens die in verschillende lidstaten liggen is het voor het te voeren beleid van het grootste belang dat de belangen op elkaar aansluiten.
Dit is een initiatiefverslag. Weldra zal het Europees Parlement in de wetgevingsprocedure de kans hebben om zich uit te spreken over de kaderrichtlijn. Toch wilde ik deze kritiek laten horen om zo direct al de verschillen te benadrukken.

Díez de Rivera Icaza
Hoe is het mogelijk niet voor het verslag van de heer Izquierdo over de Trans-Europese waternetwerken te stemmen?
Degenen die zich al langer met milieuzaken bezighouden, waaronder ikzelf, weten dat voor ieder project van enige omvang de nodige milieu-effectevaluaties zijn vereist en dat we ons daaraan hebben te houden. Dit argument gebruiken om tegen dit verslag te stemmen, is derhalve nergens op gebaseerd. Wat wel een realiteit is, is dat grote gebieden binnen de Europese Unie tijden van verschrikkelijke droogte kennen en dat er zonder water geen leven, geen vooruitgang en geen solidariteit is.
Het probleem water is niet alleen gelegen in de kwaliteit van het water maar ook in de kwantiteit ervan. En voor dit probleem is echt maar één oplossing, te weten de Trans-Europese waternetwerken.
Mijn stem voor het verslag is dus een stem van solidariteit.

Kirsten Jensen en Iversen
De Deense sociaal-democraten volgen het stemgedrag van de PSE-Fractie betreffende het verslag-Izquierdo Collado over de technologische duurzaamheid van de TransEuropese hydrologische netwerken. Wij willen echter met klem waarschuwen voor een te snelle uitbreiding van deze netwerken. Het zal altijd noodzakelijk zijn voor elk concreet geval vooraf grondig te onderzoeken of een dergelijk project geoorloofd is. Ten eerste moet men er zich van vergewissen of het probleem niet opgelost kan worden met een efficiënter beheer van de reeds bestaande hulpbronnen. Dit moet in ruime zin geïnterpreteerd worden, waarbij ook de vraag moet worden gesteld in hoeverre een omschakeling van landbouw en industriële productie mogelijk is. Omschakeling van de landbouw is met name noodzakelijk wanneer bepaalde teelten die veel water vereisen, verbouwd worden in door droogte geteisterde gebieden, waar deze teelten bovendien langer dan het normale seizoen verbouwd worden. Dit is een verkeerde denkwijze die eerst moet veranderen, alvorens alternatieve oplossingen voor het probleem van het watertekort aan te bieden.

Lindholm
Het is inderdaad waar dat de hoeveelheid water ongelijk verdeeld is binnen de Europese Unie. Dat is ook het geval met vruchtbaar bouwland, ijzer- en koolwinning, het aantal zonuren en ook met kou en sneeuw. Toen het klimaat en de natuurlijke hulpbronnen van Europa geschapen werden, is er niet aan de Europese Unie gedacht - en dat is misschien maar goed ook. Stel je voor hoe gelijkvormig Europa eruit gezien zou hebben als alles overal gelijk verdeeld zou zijn.
De lidstaten, hun regeringen en belastingbetalers hebben door grotere en kleinere inspanningen de bronnen benut en de verschillen recht getrokken in het besef dat langetermijn- en ecologisch haalbare investeringen lonend zijn.
In het verslag wordt voorgesteld om een institutioneel raamwerk voor Trans-Europese hydrologische netwerken in het leven te roepen, met als doel om een gelijkmatiger verdeling van de watervoorraden binnen de Unie te krijgen. De gedachte alleen al is absurd. De natuurlijke hulpbronnen van een land zijn en moeten een nationale aangelegenheid blijven.
Besluiten over de verdeling van water en economische investeringen in een lidstaat of een regio moeten door het parlement van het desbetreffende land genomen worden en bekostigd worden door de belastingbetalers. Natuurlijk is het, zoals altijd, positief als twee of meer landen gaan samenwerken, overeenkomsten sluiten en economische investeringen doen. Maar besluiten en verplichtingen dienen, als gebruikelijk, genomen en aangegaan worden door middel van intergouvernementele afspraken. De behandeling van de natuurlijke hulpbronnen van de afzonderlijke lidstaten is geen gebied waar de EU zich over dient te ontfermen - tenzij de EU als doel heeft een staat te worden.

Martinez
Dit is een van de belangrijkste strategische kwesties in Europa. Water zal inderdaad de belangrijkste hulpbron van de 21ste eeuw zijn. Het zal de reden vormen voor conflicten tussen landen die met droogte kampen en landen die hun geïrrigeerde landbouw kunnen voortzetten. Het gaat hier met andere woorden om de bron van alle leven.
Hoe zouden wij dan ook deze bron van alle rijkdom aan onze buren kunnen weigeren en in het bijzonder aan Spanje, waar in de heuvels van Murcia en zelfs al in Catalonië de tekenen van de oprukkende woestijnvorming zichtbaar zijn? De geschiedenis van Spanje, met de huertas van Valencia, het "de los Aguas" -hof of de geniale manier waarop het water van de Sierra Nevada naar de parel Granada gebracht wordt, kan worden samengevat als de strijd voor water.
Zijn buurland Frankrijk en in het bijzonder de regio Languedoc-Roussillon willen Spanje dan ook spontaan helpen en te hulp komen en water delen en aanbieden. De verleiding is groot om een deel van de watervoorraden van de Rhône naar het Ebro-bekken af te leiden.
Dat is precies de bedoeling van het voorstel voor Trans-Europese hydrologische netwerken en het plan van de Languedoc-Roussillon om het water van de Rhône over 320 kilometer naar de Pyreneeën te vervoeren en het vervolgens met behulp van de zwaartekracht naar Barcelona te brengen.
Dit zijn faraonische bouwwerken. Het gaat hier om een investering van meer dan 7 miljard Franse franks. Dit is een schitterend, gigantisch en verleidelijk plan, maar het houdt ook alle mogelijke gevaren in.
Het houdt ecologische gevaren in voor het wonder van de Camargue, want we weten niet of dit gebied niet met een hoger zoutgehalte te kampen krijgt wanneer de druk van de watermassa van de Rhône afneemt.
Het plan houdt echter ook en vooral gevaren in voor een casus belli in spe, wanneer Frankrijk zelf door droogte getroffen wordt en de kraan dichtdraait. Men zegt overigens dat "de aldus afgenomen hoeveelheden water onomkeerbaar zijn. Zij kunnen niet op korte of middellange termijn opnieuw aan de orde gesteld worden" !
Dan zou er voor Frankrijk niets anders opzitten dan een oorlog met Spanje te beginnen over water, ofwel moeten wij onze groenten- en fruittelers, onze landbouwers en onze inwoners van de Languedoc het noodzakelijke water ontzeggen dat wel aan anderen aangeboden wordt.
In naam van de nabije toekomst en de goede relaties met ons buurland zeggen wij liever onmiddellijk neen. Wij moeten in de eerste plaats aan onze eigen mensen denken voor we aan anderen denken, ook al zijn het onze broeders.

De Voorzitter
De stemming is gesloten.

Onderbreking van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt om 12.10 uur gesloten)

