Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

McMahon
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het graag even willen hebben over de bladzijden 20 en 21 van de Engelse versie betreffende het vragenuur. Ik zou vooral uw mening willen horen over het van bovenaf opgelegde edict inzake de voor het vragenuur geldende bepalingen. Het lijkt mij overdreven bureaucratisch en uitermate ondemocratisch en het schijnt mij toe dat het de afgevaardigden en hun vragen censureert. Daarom zou ik graag willen weten wat de achterliggende reden hiervoor is, overwegende dat het niet door de politieke fracties is besproken; ik vraag u, als de persoon die verantwoordelijk is voor de organisatie hier, om een duidelijke en categorische verklaring waarom u tot dit besluit bent gekomen en of het nog opnieuw bekeken kan worden.

De Voorzitter
Het is nochtans duidelijk, mijnheer McMahon. Op voorstel van de ondervoorzitter die het vragenuur voorzit, werden sommige bepalingen - geen nieuwe regels, maar maatregelen om het vragenuur beter te organiseren - door het Bureau aangenomen. De bedoeling hiervan is simpelweg te vermijden dat er maanden vooraf vragen worden ingediend, want dan verliezen ze hun actualiteit. De in de bepalingen vastgelegde periode loopt van het eind van het vragenuur van de ene vergaderperiode tot enkele uren voor de volgende vergaderperiode; wij herinneren u eraan dat dit de vastgelegde periode is, en niet maanden van tevoren. Dit zijn geen nieuwe bepalingen.
Als iemand denkt dat we de regels hebben veranderd, wat natuurlijk niet het geval is, zal ik de vraag voorleggen aan de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten. Het is heel eenvoudig: het was beslist niet de bedoeling van het Bureau om de regels te veranderen, maar gewoon om, op voorstel van de verantwoordelijke ondervoorzitter, de heer Gutiérrez, het vragenuur beter te regelen.

Wijsenbeek
Mijnheer de Voorzitter, natuurlijk trek is de goede bedoelingen van het Bureau geenszins in twijfel. Maar het is toch wel wat vreemd dat het Bureau instructies geeft voor het vragenuur.
Ik heb voor de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten een verslag opgesteld dat al vier maanden lang bij de commissie ligt en dat evenwel niet op de agenda voor de plenaire vergadering is gezet. Maar nu verandert u wel twee regels, zonder dat de afgevaardigden de gelegenheid krijgen om deze nieuwe voorstellen van de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten te bespreken.

De Voorzitter
Mijnheer Wijsenbeek, u bent een expert op het gebied van het Reglement: u zou dan ook moeten weten dat het niet het Bureau is dat de verslagen op de agenda zet, maar de Conferentie van voorzitters. Er waren zeer veel verslagen van de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten en twee daarvan zijn speciaal op de agenda van deze vergaderperiode gezet om de vertraging te compenseren die het gevolg is van de vele punten die dit Parlement moet behandelen. Uw verslag zal derhalve aan bod komen zodra de Conferentie van voorzitters er een plaats voor op de agenda heeft gevonden. Geen enkel verslag wordt gediscrimineerd. Vanmiddag zal ik de voorzitter van de commissie op diens verzoek ontmoeten om te bekijken wat voor de Conferentie van voorzitters het juiste moment is om uw verslag op de agenda te plaatsen.

Falconer
Mijnheer de Voorzitter, ik was zeer geïnteresseerd in uw antwoord aan de heer McMahon, waarin u zei dat, als de regels of de procedures zouden worden gewijzigd, u ze vanzelfsprekend zou verwijzen naar de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten. Ik vind het belangrijk dat het Parlement tijdens de lunchpauze stemmingen houdt en dus is het wellicht te laat om deze kwestie voor te leggen aan de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten. Maar kunt u mij en het Parlement, overwegende dat het de laatste maand is waarin dit gebeurt, misschien de verzekering geven dat eventuele wijzigingen met betrekking tot de belangen van de parlementsleden aan het Parlement zullen worden voorgelegd, zoals ook de wijziging in de stemprocedure in januari aan dit Parlement voorgelegd had moeten worden?

De Voorzitter
Als er ook maar enige twijfel bestaat, kunt u er zeker van zijn dat wij deze zaak voorleggen aan de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten en dat wij haar beslissing zullen afwachten alvorens mogelijke veranderingen in te voeren.

Elles
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag uw aandacht voor een andere kwestie, die eveneens betrekking heeft op de rol van de Conferentie van voorzitters. Het gaat om het verslag-Pex betreffende het voorlichtingsbeleid, dat wij op de agenda voor deze vergaderperiode hebben proberen te zetten en dat uiteindelijk op de agenda van de vergaderperiode van eind deze maand werd geplaatst. Nu hoor ik dat u als Voorzitter het verslag van de agenda heeft gehaald en dat u heeft geweigerd het te laten vertalen zodat de parlementsleden niet kunnen lezen wat de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media heeft besloten. In de Begrotingscommissie maken we ons zorgen want wij hebben dit verslag nodig om fondsen vrij te maken opdat het voorlichtingsbeleid kan worden voortgezet. Ik zou het op prijs stellen als u mij kunt uitleggen wat er allemaal gebeurt, want het lijkt erop dat de belangen van de parlementsleden opnieuw met voeten worden getreden.

De Voorzitter
Mijnheer Elles, men heeft u verkeerd ingelicht. Ik heb niets van de agenda gehaald omdat ik hiertoe de bevoegdheid niet heb. Dit verslag is gewoon, net als elk ander verslag, na opstelling bestudeerd door de diensten van het Parlement. Daar er enige twijfel bestond over zijn ontvankelijkheid - overwegende dat het nogal laat was ingediend - heeft de Conferentie van voorzitters, het orgaan dat bevoegd is om hieromtrent besluiten te nemen, besloten tot volgende maand mei te wachten, zodat ze het nader kan bestuderen teneinde te bepalen of het ontvankelijk is of niet. Naar mijn mening druist dit verslag in tegen het Reglement van het Parlement en tegen de Verdragen. De Conferentie van voorzitters zal het morgen bestuderen en een passend besluit nemen.
U weet dat geen enkel verslag wordt verspreid voordat het op de agenda is gezet. Totdat de vragen omtrent zijn ontvankelijkheid zijn beantwoord, wordt een verslag niet verspreid. Dit verslag is dus niet anders behandeld.

Pex
Mijnheer de Voorzitter, ik heb mij deze week stil gehouden over deze zaak uit egards voor u, maar nu dit punt aan de orde komt, wil ik toch wel mijn commentaar geven, want anders zou u denken dat ik instem met hetgeen u zegt. In de eerste plaats is het verslag in alle openbaarheid behandeld; een aantal mensen van uw diensten hebben alle behandelingen bijgewoond. Het is dus uiterst merkwaardig dat pas een paar dagen voor deze zitting op de ontvankelijkheid moet worden gestudeerd. Verder heeft uw secretaris-generaal mij vorige week telefonisch laten weten dat er met dit verslag geen problemen zijn. Dat was voor de vergadering van de commissievoorzitters.
In de derde plaats maak ik er bezwaar tegen dat juist dit verslag door u is geblokkeerd, zodat ik mij als rapporteur niet kan verdedigen. Als u nu in deze vergadering zegt dat het verslag tegen de verdragen indruist, dan wil ik de leden dat verslag laten lezen zodat ze zelf kunnen zien dat wat u zegt aan twijfel onderhevig is.
Het blokkeren van mijn verslag maakt het mij onmogelijk mij te verdedigen en ik vind dat een procedure die in een democratische organisatie niet past. Ik vind dat censuur, mijnheer de Voorzitter.
Tenslotte, het gaat hier om communicatie. Ik heb geconstateerd dat de externe communicatie van het Bureau heel slecht is. Mijn verslag gaat ook over verbetering van die situatie. Ik begrijp dat het voor sommigen heel hard is om dat te ervaren, maar ik constateer dat de interne communicatie nog veel slechter is. Want alles wat u nu heeft gezegd, moet ik nu pas vandaag van u horen. Er is niemand van uw dienst geweest die met mij heeft overlegd in de afgelopen twee weken en dat vind ik een kwalijke zaak.

De Voorzitter
Mijnheer Pex, ik kan met stelligheid verklaren dat ik u een paar maanden geleden en in aanwezigheid van derden op deze feiten heb geattendeerd. U heeft het verslag toch doorgezet zonder rekening te houden met het Reglement noch met de Verdragen. Bovendien is het niet mijn taak u op de hoogte te stellen omtrent de Verdragen. Net als elk lid van dit Huis dient u de Verdragen gewoon te kennen, en hetzelfde geldt voor het Reglement. Dit is echter niet een punt waarover ik te beslissen heb, mijnheer Pex. Dat is aan de Conferentie van voorzitters, die hierover morgen een besluit neemt. Het is niet een probleem dat mij persoonlijk betreft. Het enige wat mij te doen staat is de Conferentie van voorzitters erop te wijzen dat dit verslag mijns inziens een inbreuk vormt op de Verdragen en het Reglement. We zullen zien wat er gebeurt, en dat is alles.
Mijnheer Pex, uw verslag is behandeld en ik wil deze discussie niet langer voortzetten omdat het nu niet aan de plenaire Vergadering is zich hierover uit te spreken, want dit punt staat niet op de agenda. Uw verslag is net zo behandeld als de overige verslagen. Het heeft geen speciale behandeling gekregen. Het is niet zo dat, omdat een verslag van deze of gene commissie afkomstig is, het een voorkeursbehandeling zou ontvangen. Het verslag wordt bestudeerd en als zich reglementaire problemen voordoen, worden die bekeken en aangepakt door het desbetreffende orgaan, dat wil zeggen niet door de Voorzitter maar door de Conferentie van voorzitters, en mocht er een verschil van mening zijn, dan wordt dat aan de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten voorgelegd. Dat is alles. Als u zich daarin niet vinden kunt, moet u de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten een voorstel voorleggen om dit punt uit ons Reglement te veranderen. U kunt dat doen, net zoals ieder ander.
Mijnheer Pex, ik geef u het woord omdat ik niet wil dat gezegd wordt dat ik hierover het laatste woord probeer te hebben.

Pex
Mijnheer de Voorzitter, dank u voor uw uitleg. Een opmerking over wat u heeft gezegd. U heeft mij een paar maanden geleden van uw bezwaren verteld. Ik heb wel degelijk rekening gehouden met uw bezwaren. Het stuk dat toen voorlag en waarover wij samen spraken, is nergens meer te vinden. Ik heb het verslag veranderd en daarna zijn er bovendien 162 amendementen op ingediend. Het is daarom zo te betreuren dat de tekst niet openbaar is omdat het verslag dat nu voorligt een volstrekt andere tekst is dan waarover wij een paar maanden geleden hebben gesproken. Het is dus niet terecht dat u mij het verwijt maakt dat ik niet naar u zou hebben geluisterd.

De Voorzitter
Mijnheer Pex, ik verwijt u helemaal niets. Ik verwijt het geen enkel lid van dit Huis dat hij of zij aan zijn of haar overtuigingen vasthoudt. Het enige wat ik probeer te doen is te bepalen of uw verslag ontvankelijk is of niet. Als dat het geval is, wordt het gedrukt; mocht dat niet zo zijn, dan wordt het naar de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten gestuurd opdat zij hierover verslag uitbrengt. De leden van dit Huis zijn hoe dan ook in staat te achterhalen welke amendementen op de tekst van uw verslag zijn aangenomen en welke niet.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een opmerking maken met betrekking tot de stemming over het verslag van mevrouw Theato.
Dit Parlement heeft op volkomen bevredigende wijze met grote meerderheid, zo niet unaniem, voor dit verslag gestemd en het gaat derhalve absoluut niet aan om op deze stemming terug te komen. We kunnen echter niet verhelen dat de voorwaarden waarop de stemming heeft plaatsgevonden in de toekomst aanleiding kunnen geven tot interpretatieproblemen.
De Voorzitter van de vergadering, de heer Cot, heeft om voor mij begrijpelijke redenen naar aanleiding van protesten met betrekking tot taalkundige correcties deze correcties in stemming willen brengen, omdat hij dacht dat het ging om een probleem van inhoudelijk belang. Er was weliswaar zeker een inhoudelijk probleem en het zou daarom de voorkeur hebben verdiend een mondeling amendement toe te staan om de versies in de verschillende talen met elkaar in overeenstemming te brengen. Het voorgestelde corrigendum is echter in stemming gebracht en verworpen, met als resultaat dat wij op een punt, dat weliswaar niet van levensbelang, maar toch ook niet onbelangrijk is, een aanzienlijk verschil hebben tussen de versies in een aantal talen.
De Voorzitter heeft geen gebruik gemaakt van de bevoegdheid die hij uit hoofde van artikel 102 van het Reglement heeft. Hij kan namelijk, indien er sprake is van een verschil tussen de versies in de verschillende talen, bepalen welke van de versies als originele versie, in dit geval het Duits, moet worden beschouwd. Wij hebben hier derhalve een probleem voor de toekomst.
Ik wil twee dingen vragen, Mijnheer de Voorzitter. In de eerste plaats wil ik aan de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten de vraag voorleggen of de Voorzitter van de vergadering een corrigendum van technische aard al dan niet in stemming mag brengen. Ten tweede wil ik de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten vragen ons uit te leggen welke tekst ingeval van taalkundige verschillen in verschillende versies als originele versie moet worden beschouwd. Wij kunnen niet naar buiten treden met teksten waarvan verschillende versies in omloop zijn.

De Voorzitter
Mijnheer Bourlanges, ik lees in de notulen dat de rapporteur haar corrigendum heeft ingetrokken. Aangezien de rapporteur haar corrigendum heeft ingetrokken, is er geen enkele reden om de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten over welk punt dan ook te raadplegen. Het corrigendum is immers niet in stemming gebracht.

Tomlinson
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat u mij de woorden uit de mond heeft genomen, maar de heer Bourlanges is in zijn motie van orde - opzettelijk of niet - oneerlijk. Ik was het die bezwaar maakte tegen de behandeling van een belangrijke kwestie door middel van een corrigendum. Vervanging van de woorden "Europees Openbaar Ministerie" door "Europees rechterlijk organisme" is niet zomaar een technisch detail, en ik ben er zeker van dat u, mijnheer de Voorzitter, als jurist het belang van een dergelijke verandering inziet. Als de woorden in alle talen behalve in het Duits incoherent waren, dan toont dit aan hoe slecht het debat in de commissie is voorbereid, want we hebben de hele tijd gedebatteerd over het gebruik van deze term "Europees Openbaar Ministerie" . Ook inhoudelijk heeft de heer Bourlanges echter ongelijk: wie de zaak heeft gevolgd herinnert zich immers dat mevrouw Theato het corrigendum heeft ingetrokken.

De Voorzitter
Dit incident is gesloten. Ik ga er niet meer tijd aan besteden. We hebben een volle agenda en ik ga niet verder met een punt dat gisteren al door de Voorzitter van de vergadering is afgesloten.
(De notulen worden goedgekeurd)

Actualiteitendebat (bezwaren tegen de lijst van onderwerpen)
De Voorzitter
Aan de orde is de stemming over de bezwaren tegen de lijst van onderwerpen voor het actualiteitendebat.
Na de stemming over punt II: mensenrechten
Pasty
Mijnheer de Voorzitter, ik voer het woord alleen om een kanttekening te plaatsen, aangezien de stemming al heeft plaatsgevonden, maar ik heb me erover verbaasd dat de gedragscode voor de uitvoer van wapens onderdeel uitmaakt van de mensenrechten. Dit heeft niets met de mensenrechten uit te staan. Het zou een extra onderwerp in het kader van het actualiteitendebat hebben kunnen zijn, maar het is zeker geen kwestie die iets te maken heeft met de mensenrechten.
Ik zou er derhalve prijs op stellen dat er in de toekomst beter op gelet wordt dat uitsluitend zaken die echt betrekking hebben op schending van de mensenrechten onder de rubriek "mensenrechten" worden vermeld.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Pasty.

Ontwikkelingssamenwerking - Samenwerkingsovereenkomsten met de ACS - Gedecentraliseerde samenwerking
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over:
de verklaring van de Raad over het beleid inzake ontwikkelingssamenwerking; -het verslag (A4-0085/98) van de heer Rocard, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de mededeling van de Commissie over de richtsnoeren voor onderhandelingen over nieuwe samenwerkingsovereenkomsten met de landen van Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan (ACS) (COM(97)0537 - C4-0581/97); -de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0096/98) van de Commissie ontwikkelingssamenwerking betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van de Raad betreffende gedecentraliseerde samenwerking (C4-0008/98-95/0159(SYN)) (Rapporteur: de heer Vecchi).
Short
Mijnheer de Voorzitter, het is mij een groot genoegen hier vandaag namens het voorzitterschap verslag uit te brengen over de vorderingen in het internationale ontwikkelingsbeleid. Ik heb in januari met de Commissie ontwikkelingssamenwerking gediscussieerd en hoop haar binnenkort opnieuw te ontmoeten om verslag uit te brengen over de uitkomst van de Raad Ontwikkelingssamenwerking die binnenkort bijeenkomt.
Een van de belangrijkste prioriteiten voor ons voorzitterschap is de vaststelling van het mandaat voor de Lomé-onderhandelingen. Zoals u allen weet, is Lomé een van de belangrijkste instrumenten van het buitenlandse beleid van de Europese Unie. Het vormt de grondslag voor de handel, de ontwikkelingssamenwerking en de politieke betrekkingen tussen de Unie en 71 landen van Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan. De huidige overeenkomst loopt in het jaar 2000 af en de nieuwe onderhandelingen zijn gepland voor september 1998. Er hebben tal van uitgebreide en nuttige raadplegingen plaatsgevonden die tot een toenemende overeenstemming hebben geleid over hoe de volgende fase van Lomé er moet uitzien. De Commissie formuleerde eind januari enkele bijzonder nuttige voorstellen.
De Raad Algemene Zaken heeft de toekomstige onderhandelingen voor Lomé tweemaal besproken en is het erover eens dat wij onze betrekkingen moeten versterken en reactiveren en ons - en hierover bestaat geen enkele onenigheid - moeten toeleggen op de systematische uitroeiing van de armoede. Wij moeten ook onze politieke relaties aanhalen om tot een nieuw partnerschap te komen en de overeenkomst vereenvoudigen om het aantal financieringsbronnen te beperken, maar met de mogelijkheid om de kredieten te programmeren. Er moet voorrang worden gegeven aan de zeer arme landen en succesvolle ontwikkelingen moeten worden beloond. Dit is noodzakelijk om te vereenvoudigen wat nu nog een zeer complexe overeenkomst is.
Men is het er tevens over eens dat er meer steun moet gaan naar vooruitgang op het gebied van mensenrechten en goed bestuur en dat er meer nadruk moet worden gelegd op de preventie en oplossing van conflicten. Over het meeste hiervan bestaat in alle lidstaten overeenstemming. De handel is, zoals het Parlement vast wel weet, het meeste complexe gebied en het gebied waarop het moeilijkst overeenstemming wordt bereikt.
Niettemin waren alle lidstaten het er in de Raad Algemene Zaken van afgelopen maandag over eens dat zij de ACS-landen wilden helpen zich een plaats te veroveren in de steeds mondialer wordende wereldeconomie zodat de voordelen van de mondialisering over de hele planeet kunnen worden gespreid. Men was het er ook over eens dat we zeker de huidige toegang van de ACS-landen tot de Europese markt in stand moeten houden, dat de overeenkomst de voorschriften van de Wereldhandelsorganisatie in acht moet nemen en dat er nog verdere inspanningen nodig zijn op het gebied van regionale of nationale wederkerige vrijhandelsakkoorden. Maar wij zullen tevens de mogelijkheid bestuderen om de toegang tot het APS te vergroten voor die landen die geen wederkerige vrijhandelsakkoorden wensen te sluiten.
De Raad is het er ook over eens dat de toegang van de minst ontwikkelde landen verbeterd moet worden op de manier die de Raad eerder al is overeengekomen. Zoals het Parlement ongetwijfeld weet, lopen de meningen van de lidstaten op dit punt uiteen, maar hopelijk hebben we nu een brede overeenkomst die de ACS-landen aanzienlijke handelsvoordelen zal brengen. De volgende fase van deze besprekingen zal plaatsvinden tijdens de Paritaire Vergadering ACS-EU in april. De heer Foulkes zal het voorzitterschap daar vertegenwoordigen. In mei komt de Raad ACS-EU bijeen. Ik zal daar het voorzitterschap vertegenwoordigen en besprekingen voeren met de ministers van de ACS-landen. Ik heb er de Raad Algemene Zaken maandag aan herinnerd dat het mandaat gewoon een basis voor onderhandelingen is en dat we rekening moeten houden met de meningen van de ACS-landen alvorens het mandaat definitief vast te stellen.
De tweede belangrijke prioriteit van ons voorzitterschap is te proberen de Unie ertoe te brengen onze ontwikkelingsstrategie zo vorm te geven dat ze aansluit bij de internationale strategie tot uitroeiing van de armoede. De parlementsleden weten dat het resultaat van de grote VN-conferenties van de laatste vijftien jaar is dat er nu internationaal overeengekomen doelstellingen en strategieën zijn om uitgebreide en passende vooruitgang te boeken met het uitroeien van de armoede. Het algemene streefdoel hierbij is dat het aantal mensen dat in absolute armoede leeft, voor 2015 moet zijn gehalveerd. Iedereen is het erover eens dat dit mogelijk is als we genoeg internationale politieke wil kunnen mobiliseren om voldoende vooruitgang te boeken. Natuurlijk zal deze internationale politieke wil veel groter worden als de Europese Unie deze strategie stipt volgt.
Op 17 maart hielden we een seminar dat door commissaris Pinheiro en mij gezamenlijk werd voorgezeten en dat tevens werd bijgewoond door commissaris Marín en ministers of hoge ambtenaren uit de meeste landen. De hier bereikte conclusies zullen worden gepresenteerd tijdens de volgende zitting van de Raad Ontwikkelingssamenwerking, wanneer men over dit kader overeenstemming zal proberen te bereiken teneinde vorm te kunnen geven aan de inspanningen van de Europese Unie op het gebied van ontwikkelingssamenwerking.
Onze derde prioriteit heeft betrekking op de resoluties die eerder al zijn aangenomen om de uitroeiing van armoede en de bevordering van gelijke kansen voor mannen en vrouwen in het middelpunt te plaatsen van de ontwikkelingsinspanningen van de Europese Unie. Voor beide kwesties, die onmisbaar zijn als men op het gebied van ontwikkeling vooruitgang wil boeken, beschikken we over een goed beleid. Het probleem is echter de uitvoering daarvan. Tijdens de volgende zitting van de Raad Ontwikkelingssamenwerking zullen we kijken welke vorderingen op dit punt zijn gemaakt. De voorbereidingen hiervoor zijn in volle gang. Wij hebben wel een goed beleid ontwikkeld, maar als we dat niet uitvoeren, zullen we nooit vooruitgang boeken.
Voorts organiseren commissaris Bonino en het Overseas Development Institute in Londen een gezamenlijke conferentie over humanitaire hulp. Ik zal daar spreken over de ethiek achter onze humanitaire hulp. U weet dat we na Bosnië en Rwanda zorgvuldig naar de ethische principes moeten kijken wanneer we humanitaire hulp verstrekken. Anders zullen we steeds dezelfde fouten maken.
Ik weet dat er in het Parlement uitgesproken meningen bestaan over microfinanciële bijstand en dat er hiervoor zeer veel steun is. Onder het Luxemburgse voorzitterschap heeft de Raad Ontwikkelingssamenwerking de grote lijnen uitgezet voor de werkzaamheden die momenteel in de werkgroep worden voortgezet. Ik hoop dat er binnenkort interne richtsnoeren zullen zijn zodat ook op dit punt vooruitgang kan worden geboekt.
Voor ons voorzitterschap is het tenslotte ook belangrijk dat de Raad Ontwikkelingssamenwerking zich toelegt op een betere evaluatie van de ontwikkelingsinspanningen van de Europese Unie. Zonder goede evaluatie komen wij immers nooit tot kwaliteitsprogramma's. Ook hieraan werken wij hard. Ik ben optimistisch dat we grote vooruitgang zullen boeken en dat we het onder ons voorzitterschap eens zullen worden over een goed mandaat voor de Lomé-onderhandelingen en brede overeenstemming onder de lidstaten en binnen de Commissie zullen verkrijgen om van de internationale strategie tot uitroeiing van de armoede het kader voor al onze ontwikkelingsinspanningen te maken. Zo zullen we de kwaliteit kunnen verhogen, zowel door de uitroeiing van de armoede tot prioriteit te maken als door de uitvoering van de prioriteiten in de praktijk te verbeteren.

Rocard
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de minister, mijnheer de commissaris, geachte collega's, met slechts vijf of zes minuten voor de presentatie van een verslag over een zo belangrijk onderwerp kunnen wij natuurlijk niet al te diep op de zaken ingaan. Hiermee spreek ik niet mijn spijt uit over onze procedures, maar constateer ik slechts dat ons onderwerp belangrijk is. Ik moet echter zeggen, mijnheer de Voorzitter, mevrouw de minister, mijnheer de commissaris, dat het verslag dat ik vandaag aan u mag presenteren mijns inziens weliswaar heel belangrijk, maar niet echt heel innoverend is. Dit verslag stelt het probleem van fundamentele keuzes aan de orde.
Moet de samenwerking tussen de Europese Unie en de landen in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan worden voortgezet? Wij stellen voor deze vraag bevestigend te beantwoorden. Moet de samenwerking worden voorgezet zonder wijziging in de geografische gebiedsindeling, maar met toegang voor aparte kandidaten in dezelfde gebieden? Ik denk in dit verband bijvoorbeeld aan Zuid-Afrika, waarvoor de procedure loopt, en aan Cuba, dat zojuist een aanvraag tot toetreding heeft gedaan. Dit valt niet onder de verantwoordelijkheid van dit Parlement. Wij stellen voor om ook deze tweede vraag bevestigend te beantwoorden. De eerste vier door de Europese Economische Gemeenschap afgesloten overeenkomsten hadden betrekking op economische en financiële kwesties. Moet hieraan een politieke dimensie worden toegevoegd naar aanleiding van de oprichting van de Europese Unie en het Verdrag van Maastricht, waarin wordt bepaald dat de Europese Unie zich ook met een buitenlands en veiligheidsbeleid bezighoudt? Wij stellen voor ook deze vraag bevestigend te beantwoorden.
Maar, mijnheer de Voorzitter, deze antwoorden zijn gegeven in juni vorig jaar bij de stemming over het verslag van de heer Martens, die hier aanwezig is en die ik graag wil begroeten. Naar aanleiding van de discussies in veel landen over het Groenboek van de Commissie en naar aanleiding van de eigen werkzaamheden van het Parlement die hebben geleid tot het verslag-Martens, is de Commissie ons, voordat zij een nieuw ontwerpmandaat voor de onderhandelingen heeft opgesteld, van dienst geweest met een nieuwe mededeling aan de Raad en aan het Parlement waarin de ingeslagen weg wordt verduidelijkt en waardoor mevrouw de minister zojuist een groeiende convergentie van deze richtsnoeren heeft kunnen melden. In die geest heeft de Commissie ontwikkelingssamenwerking mij opgedragen een nieuw verslag over deze mededeling op te stellen. Mijnheer de Voorzitter, ik hoef derhalve niet op de kern en de essentie van het verslag terug te komen, maar kan ermee volstaan enkele innoverende elementen aan te stippen. Mevrouw de minister, mijnheer de commissaris, ik wil ook uw aandacht vragen voor dit punt en voor bepaalde elementen die reeds in het verslag-Martens voorkwamen, maar die in de ontwerpmededeling van de Commissie aan de Raad enigszins onderbelicht zijn gebleven en waarop het Parlement blijft aandringen.
Allereerst een bescheiden punt dat door de Commissie niet is overgenomen, maar waaraan het Parlement veel aandacht schenkt. Wij stellen voor dat aan het onderhandelingsmandaat de idee wordt verbonden dat we van de onderhandelingen van Lomé gebruik proberen te maken om de overzeese en perifere landen en gebiedsdelen van de Europese Unie mettertijd beter te integreren in de economische regio waarvan zij afhankelijk zijn. Dit nieuwe idee ligt ons na aan het hart. Wij willen onze perifere landen en gebiedsdelen aldus een betere toekomst bieden.
Het grote probleem, mijnheer de Voorzitter, is onze opvatting over het partnerschap. Ik wil wat dieper op dit punt ingaan, hetgeen betekent dat ik weinig kan zeggen over de kern van de kwestie, die voornamelijk op economisch, financieel en commercieel gebied ligt. Met betrekking tot het partnerschap bestaat het volgende probleem. Er zijn vorig jaar in Afrika een dertigtal regelmatige verkiezingen gehouden. Ik denk dat dit een historisch record is. Het gaat beter met Afrika. Sedert de laatste vier à vijf jaar stijgt het bruto nationaal product met 5, 5 %. De helft hiervan is het gevolg van het opbloeien van de economie en de andere helft van het feit dat er weer vrede is, de burgeroorlogen beëindigd zijn en mensen weer aan het werk gaan, nog niet overal, maar toch bijna. De Afrikaanse leiders zijn er zich steeds duidelijker van bewust dat burgeroorlogen, onderdrukking, wanbestuur en het niet naleven van de mensenrechten de ontwikkeling het meest in de weg staan. Zij weten het, zij zeggen het en ze hebben het ook op papier gezet. Er bestaat een Afrikaans handvest van de mensenrechten.
Maar in dit Parlement vertegenwoordigen wij de kiezers. Onze Raad wordt steeds veeleisender op het punt van de kwaliteit en de doelmatigheid van de hulp en dringt er steeds vaker op aan dat de ontvangers van onze hulp blijk geven van goed bestuur en de mensenrechten in acht nemen. Alles is aanwezig voor een sterke convergentie om de politieke dimensie op het gebied van veiligheid, crisis- en conflictpreventie, eerbiediging van de mensenrechten en goed bestuur meer inhoud te geven.
Mevrouw de minister, mijnheer de commissaris, is wil uw aandacht vestigen op het risico dat de strenge Europese eisen op die terreinen van ons opnieuw kolonisten maakt, die morele lessen geven en die hun visie op de democratie bij anderen omzetten in meedogenloze voorwaarden. Het probleem ligt dus in de stijl of de manier van onderhandelen. Met de doelstellingen en de inhoud zijn wij het eens. Wij streven hetzelfde na.
In dit verslag wordt zeer duidelijk voorgesteld dat u zo goed mogelijk probeert de landen in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan - de Afrikaanse landen in het kader van de Organisatie voor Afrikaanse Eenheid - ertoe te bewegen een intern debat op gang te brengen. De mensenrechten zijn onaantastbaar en mogen niet ter discussie worden gesteld, doden mag niet, vrijheid van meningsuiting, een gevangenissysteem dat de mensenrechten eerbiedigt, enzovoort. Het probleem zit in het overzetten van onze democratische modellen naar deze landen. Daarom moet het partnerschap opnieuw in evenwicht worden gebracht.
Ik had het nog over het armoedeprobleem willen hebben maar eindig, mijnheer de Voorzitter met ... nou goed, uitstekend, mijnheer de Voorzitter, ik houd ermee op. Jammer!

De Voorzitter
Mijnheer Rocard, het zou een goed idee zijn als u in de toekomst wat spreektijd van uw fractie bij vraagt.

Speciale
Mijnheer de Voorzitter, om dit verslag in te leiden treed ik op als invaller voor de heer Vecchi, aangezien hij om persoonlijke redenen moest afreizen.
Het heeft twee jaar geduurd alvorens de Raad een gemeenschappelijk standpunt formuleerde inzake het voorstel voor een verordening om een rechtsgrond te definiëren voor de begrotingslijn die sedert 1992 op instigatie van het Parlement in het leven is geroepen ter ondersteuning van acties van gedecentraliseerde samenwerking.
De Raad heeft ondanks alles geen positieve conclusies getrokken. Hij blijkt een beperkte visie te hanteren over de functie van gedecentraliseerde samenwerking en heeft het voorstel voor de verordening, dat door de Commissie was ingediend en door het Parlement tijdens de eerste lezing gedeeltelijk was geamendeerd, eigenlijk slechter gemaakt. Om deze reden heeft de Commissie ontwikkelingssamenwerking unaniem een pakket van zeventien amendementen ingediend. Wij raden het Huis aan hiervoor te stemmen, teneinde het standpunt dat het Parlement meer dan twee jaar geleden had uitgekristalliseerd, weer te herstellen.
Zoals het Europees Parlement heeft gezegd en zoals ook de heer Rocard thans heeft gesteld, is gedecentraliseerde samenwerking heus geen extra actie voor ontwikkelingssamenwerking en daar mag dus ook niet zo tegenaan gekeken worden. Gedecentraliseerde samenwerking betekent een nieuwe visie op de hele sector van ontwikkelingssamenwerking. In de eerste plaats is het de bedoeling het aantal personen en instellingen dat bij ontwikkelingssamenwerking betrokken is uit te breiden. De bedoeling is voorts dat mensen worden ingeschakeld die los staan van centrale overheidsorganen, zodat de acties dichter bij de plaatselijke bevolking komen te staan en de pijlers van de burgersamenleving helpen versterken. Dit is dan ook het punt waar alles om draait. Met andere woorden, het achterliggende doel van gedecentraliseerde samenwerking is een steentje bijdragen tot een culturele dialoog tussen verschillende realiteiten, en dus ook democratiseringsprocessen in de hand werken.
Vanwege haar specifieke eigenschappen is gedecentraliseerde samenwerking heel anders dan de geijkte methoden van openbare ontwikkelingshulp. Trouwens, juist doordat er met van overheidswege verstrekte ontwikkelingshulp ontoereikende resultaten zijn geboekt, is men er geleidelijk toe overgegaan nieuwe vormen van samenwerking uit te stippelen. Maar eerlijk is eerlijk: het ziet ernaar uit dat de Raad deze strategische uitdaging volkomen naast zich neerlegt. De bedoeling van gedecentraliseerde samenwerking is af te komen van het centrale karakter van de afzonderlijke projecten, om een centrale plaats in te ruimen voor veldwerkers en betrokken instellingen. Wij willen dat de menselijke hulpbronnen en het organisatievermogen van de ontwikkelingslanden beter worden aangesproken. We moeten dus meer de kant uit van menselijke ontplooiing, participatie en duurzame ontwikkeling.
Ontwikkelingssamenwerking komt in onze optiek neer op een volledige betrokkenheid van gedecentraliseerde instanties, zoals plaatselijke overheden, het maatschappelijk middenveld, basiscomités, niet-gouvernementele organisaties, enz. Zodoende kan men geleidelijk een doelmatig en wijdvertakt partnerschap opzetten tussen ontwikkelingswerkers in het Noorden en in het Zuiden. Wij denken met name aan samenwerking tussen steden en regio's, maar ook aan vormen van technologieoverdracht tussen bedrijven, coöperaties en centra voor dienstverlening aan het bedrijfsleven.
Kortom, en nu zet ik er een punt achter, gedecentraliseerde samenwerking is naar ons gevoel het instrument bij uitstek om in te gaan op de nieuwe uitdagingen van ontwikkelingssamenwerking, met name armoedebestrijding, bevordering van de particuliere sector, alsook bescherming van mensen- en burgerrechten, die zo belangrijk zijn.
Anders dan wat de Raad lijkt te beweren, is dit een aanpak die inmiddels zijn sporen wel heeft verdiend. Wij geloven dus dat het tijd wordt dat de gedecentraliseerde samenwerking loskomt van het experimentele stadium om tot speerpunt van de ontwikkelingssamenwerking te worden uitgeroepen, zowel in het bestek van de externe samenwerking - Overeenkomst van Lomé, MEDA-programma's enz. als in het kader van de rechtstreekse acties van de Europese Unie. In dit verband geloof ik zelfs dat het uiterst belangrijk is de MED-programma's te herlanceren, als wij een handje willen meehelpen om het Euro-mediterrane partnerschap weer van de grond te tillen.
Dit zijn de overwegingen die aanleiding hebben gegeven tot onze amendementen. De bedoeling van de amendementen is gedecentraliseerde samenwerking in het middelpunt van de ontwikkelingsstrategie plaatsen. Dit is dan ook de zin van het onderhavige verslag en van de ingediende amendementen.

Van Dijk
Mijnheer de Voorzitter, de vrouwencommissie heeft verheugd geconstateerd dat het inzicht bij de Commissie snel kan groeien. Werd in het Groenboek over de betrekkingen tussen de Europese Unie en de ACS-landen nog maar zijdelings gewag gemaakt van de genderproblematiek, in de huidige mededeling die wij nu bespreken wordt gesteld dat gendervraagstukken moeten worden opgenomen in alle macro-economische, sectorale of projectsteun.
De Commissie erkent dat er een directe relatie bestaat tussen het verbeteren van de positie van vrouwen en het bestrijden van armoede, dat een duurzame, economische en sociale vooruitgang niet te verwezenlijken valt zonder de gelijkheid tussen mannen en vrouwen en dat mensenrechten ook vrouwenrechten zijn.
Maar het voornemen om gendervraagstukken op te nemen op alle beleidsterreinen wordt helaas niet verzilverd. Juist op de gebieden die in het Groenboek de meeste prioriteit hebben gekregen, namelijk economische en financiële en technische samenwerking wordt met geen woord gerept over de genderproblematiek. Dat is onacceptabel en zelfs een stap terug in vergelijking met de resolutie van de Raad over gender en ontwikkelingssamenwerking van december 1995 waar mainstreaming het uitgangspunt was.
De nieuwe samenwerkingsovereenkomsten dienen de gelijkheid tussen mannen en vrouwen te bevorderen op alle terreinen, niet alleen politiek en sociaal maar ook economisch. Het zal iedereen toch duidelijk zijn dat economische gelijkheid van grote invloed zal zijn op de sociale structuren en op de machtsverhoudingen in een land.
Een billijker partnerschap moet dan ook niet alleen betrekking hebben op de verhoudingen tussen de Europese Unie en de ACSlanden, maar ook op de verdeling van de macht binnen een samenleving. Er dient dus een gecoördineerd en consistent beleid te komen om de gelijkheid van mannen en vrouwen te bevorderen. Daarom heeft de vrouwencommissie ook gepleit voor het instellen van een permanente vrouwencommissie onder de ACS-Assemblee.

Kinnock, Glenys
Mijnheer de Voorzitter, ik zou allereerst mevrouw Short welkom willen heten en haar willen bedanken voor haar uitstekende overzicht, en verder zou ik vanzelfsprekend ook de heer Rocard voor zijn verslag willen danken.
Dit verslag bevat zeer ernstige en duidelijke boodschappen. Ofschoon de door de Commissie voorgestelde politieke richtsnoeren voor de onderhandelingen over nieuwe samenwerkingsovereenkomsten met de ACS-landen een uitgangspunt zijn voor discussies over de vernieuwing van onze betrekkingen, ben ik bang dat ze op veel gebieden niet veel meer dan dat zijn. Ik hoop dat de Commissie en de Raad vooral de ernstige bedenkingen zullen opmerken die in dit verslag worden geuit ten aanzien van het voorstel over de handel in zijn huidige vorm. We hebben zeer sterke taal gebruikt: "is bevreesd dat het voorstel van de Commissie om te onderhandelen over economische partnerschapsovereenkomsten met regionale vrijhandel voorbarig en onpraktisch zou kunnen zijn en zou kunnen leiden tot armoede en sociale spanningen in de ACS-staten" . Deze bedenkingen zijn van de ACSlanden zelf afkomstig. Ik vrees dat de uiterst belangrijke, door mevrouw Short geformuleerde doelstellingen ter bestrijding van de armoede volledig ondermijnd zouden kunnen worden door de zwakheden van het huidige voorstel inzake de handel. Uitroeiing van de armoede moet, zo zegt zij, het grootste streefdoel zijn en dus in de hele overeenkomst, inclusief het deel over de handel, tot uiting komen. We mogen niet vergeten dat vrijhandel en economische groei alleen niet afdoende zijn om de armoede terug te dringen. Daarom is het van essentieel belang dat onze inzet ten behoeve van de uitroeiing van de armoede, gelijkheid tussen mannen en vrouwen en conflictpreventie volledig wordt opgenomen in de handelsvoorstellen, met name ten aanzien van landen met een middelgroot inkomen.
Het is allemaal goed en wel om hier te pleiten voor integratie in de wereldeconomie. Natuurlijk zijn we het erover eens dat dit moet gebeuren, maar we moeten ons ook realiseren dat de ideale manier om dit te bereiken, namelijk via met de WHO overeenstemmende vrijhandelsakkoorden, ernstige aanpassingskosten met zich mee brengt in wat natuurlijk uiterst arme en kwetsbare landen en economieën zijn. Wij kunnen er naar mijn mening gewoon niet mee volstaan te beweren dat vrijhandelsakkoorden uiteindelijk de economische groei zullen stimuleren. Arme mensen leven op de korte termijn, in een dagelijkse strijd om eten op tafel te brengen. Daarom mogen we geen oplossing nastreven die hun levens in gevaar brengt. We houden ons zo misschien aan onze zogenaamde belofte, maar niet aan de beloften om de armoede te bestrijden, om - zoals de heer Rocard zegt - conflicten te vermijden en om de gelijkheid tussen mannen en vrouwen te bevorderen. Daarom heb ik steeds voorgesteld om nog tien jaar aan de huidige handelsovereenkomsten vast te houden, en ben ik uitermate tevreden dat het verslagRocard dit punt heeft overgenomen. De heer Rocard maakt het tevens duidelijk dat de beste oplossing erin bestaat de huidige beschikbare opties te verbeteren, zodat de ACS-landen voor echte keuzes kunnen worden geplaatst wanneer een WHO-uitstel met betrekking tot de huidige handelsopties afloopt. Ik dring er bij de Raad en de Commissie op aan de in het verslag-Rocard genoemde punten over te nemen.

De Voorzitter
Ik wil het Parlement in herinnering brengen dat het vandaag 1 april is. Het Bureau heeft talrijke teksten ontvangen waarbij grote vraagtekens moeten worden gezet. Daarom zou ik de collega's willen verzoeken niet het woord te vragen voor moties van orde over teksten die waarschijnlijk als aprilgrap zijn bedoeld.

Corrie
Mijnheer de Voorzitter, dit zeer lange en gedetailleerde verslag is een vervolg op het verslag van de heer Martens. Voor het eerst biedt de mededeling van de Commissie het Parlement de mogelijkheid zijn mening te uiten over de door de Commissie voorgestelde richtsnoeren voor de onderhandeling over nieuwe samenwerkingsovereenkomsten met de ACSlanden.
De heer Rocard verdient zeer veel lof voor zijn prachtige en gedetailleerde verslag, maar nog verheugender is het feit dat de standpunten van het Parlement zo dicht bij die van de Commissie liggen. Het Parlement moet twee belangrijke vragen bestuderen: moet de samenwerking tussen ACS en EU na 2000 worden voortgezet en, zo ja, in welke vorm? Het antwoord op de eerste vraag is een duidelijk ja. Er moet een nieuwe en andere relatie komen, die is aangepast aan de nieuwe mondiale uitdagingen en die gebaseerd is op een echt partnerschap. Hierbij moeten een aantal kwesties worden bekeken. Ten eerste was de Raad het erover eens dat het politieke werkterrein van het ACS-EU-partnerschap moest worden uitgebreid. Hierbij werd benadrukt dat de ontwikkeling van ACS-landen allereerst de verantwoordelijkheid is van de mensen in die landen. Dit zou gebaseerd moeten zijn op een duurzame, op de mens gerichte ontwikkeling op basis van een gezond macro-economisch beleid, sociale gerechtigheid en beginselen van de rechtsstaat. De aan beide zijden bereikte politieke consensus is een begrijpelijke politieke keuze met het oog op de wereldwijde uitdagingen van de 21ste eeuw.
De steeds snellere mondialisering zal de economische, politieke en culturele afhankelijkheid geleidelijk versterken, maar tegelijkertijd zal er een beweging plaatshebben naar regionale samenwerking en integratie, met name op het Afrikaanse continent. Dit zou op zichzelf tot nieuwe vormen van economisch partnerschap moeten leiden. Bestrijding van de armoede, volkseconomie, micro-kredieten, genderaspecten: allemaal zaken die in de betrokken regio's conflicten kunnen voorkomen. Het is aan de ACSlanden zelf om te besluiten over de snelheid waarmee de veranderingen plaats moeten hebben en welke criteria eraan verbonden zullen worden. Een van de originele aspecten van de Overeenkomst van Lomé was enerzijds dat de handel erbij werd opgenomen, en anderzijds dat bepalingen werden opgenomen om de diversificatie en ontwikkeling van de ACS-landen te bevorderen.
In de regels van de Wereldhandelsorganisatie wordt helaas zeer weinig rekening gehouden met de behoeften van de ontwikkelingslanden, met name de armste landen, en dit punt zal bij de onderhandelingen door beide partijen ernstig moeten worden besproken. Helaas zijn de pogingen om de handel te bevorderen niet erg succesvol gebleken en van veel ontwikkelingslanden is de exporthandel sterk teruggelopen in vergelijking met tien jaar geleden. Regionale samenwerking zou die landen de kracht moeten geven deze situatie te verbeteren.
Het doet mij genoegen dat de Paritaire Vergadering voortaan Parlementaire Paritaire Vergadering genoemd zal worden, want hierdoor zal de democratie nog worden versterkt, en mijn fractie schaart zich volledig achter dit verslag.

Andrews
Ik zou allereerst dit verslag van de heer Rocard van harte willen verwelkomen. Afgezien van de normale ambities brengt het ons echter niet verder bij de toekomst van Lomé na 2000. Ik ben voorstander van een sterke politieke dimensie voor de nieuwe samenwerkingsovereenkomsten met de ACS-landen, vooral op de gebieden mensenrechten, goed bestuur en rechtsstaat. Ik ben het er helemaal mee eens om van de bestrijding van de armoede het centrale thema van de regelingen na Lomé IV te maken. Ik steun vanzelfsprekend ook de gelijkstelling van mannen en vrouwen en de opneming van het milieu in alle onderhandelingen.
Ierland heeft altijd het belang van de gedeeltelijke integratie van de ACS-landen in de wereldeconomie en de verenigbaarheid van nieuwe handelsovereenkomsten met de Wereldhandelsorganisatie benadrukt. Ierland vindt toegang tot de markt van buitengewoon belang en zal bijvoorbeeld het wegnemen van de resterende tarifaire belemmeringen zo veel mogelijk steunen.
Bij de onderhandelingen over EU-ACS-overeenkomsten is het van essentieel belang de noodzaak van vereenvoudiging en rationalisering van hulpinstrumenten te benadrukken met het oog op een geleidelijke evolutie naar directe budgettaire steun voor de ACS-landen.
Er is een bijzonder belangrijk punt dat in het kader van de nieuwe samenwerkingsovereenkomsten moet worden aangepakt, namelijk de kwestie van de wapenverkopen. In de Europese Unie is er sprake van een vrij verkeer van goederen, diensten, personen en kapitaal, met een sterke regelgeving en zelfs concurrentiecontroles. Vergelijk dit met het gebrek aan Europese regelgeving of concurrentiecontroles ten aanzien van de wapenleveranties vanuit de Europese Unie aan derde landen. Het schijnt mij en vele anderen in mijn land toe dat deze kwestie wordt doodgezwegen. Er zou een Europees bureau moeten komen voor de controle op de wapenexport, zodat de mensenrechten van de burgers van de ACS-landen beschermd kunnen worden.
We moeten economische ontwikkeling, sociale ontwikkeling, milieubehoud en mensenrechten als elkaar versterkende aspecten van een duurzame ontwikkeling zien. Ik betreur het dan ook dat de kwestie van de wapenexport in het verslag-Rocard niet serieus aan bod is gekomen.

Telkämper
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Rocard is een goed verslag over de richtsnoeren voor toekomstige samenwerkingsovereenkomsten. Het is meer dan zomaar een verslag over de ACS. Het gaat over het tijdperk na Lomé en volgens mij moeten we een overgangstijd van tien jaar bepleiten. In dit verslag wordt hoofdzakelijk een nieuw kader gecreëerd waarbinnen een nieuw Noord-Zuidbeleid kan gedijen. De heer Martens heeft in zijn verslag de aanzet gegeven. De heer Pinheiro heeft voor vernieuwing gezorgd, door in de lidstaten een uitvoerig debat te laten plaatsvinden alvorens het Groenboek werd opgesteld, wat volgens mij heel positief is. Om dit goede verslag te laten uitmonden in een goed beleid, hoop ik dat we zowel Raad als Commissie kunnen overtuigen dat wat er in het verslag staat ook moet worden omgezet in een passend beleid. Mevrouw Short, u heeft hierin een belangrijke taak.
Op het gebied van ontwikkelingsbeleid is er in de Europese Unie en ook in dit Parlement een fundamentele tegenstrijdigheid, namelijk dat we aan de ene kant proberen onszelf en ook de ACS-landen te integreren in de wereldmarkt. Dat hebben we aangenomen met de WHO-formule. Op dit ogenblik zien we nog de gevolgen daarvan bij het bananendebat. Aan de andere kant willen we de toestand in de regio's in het oog houden en de ontwikkeling daar bespoedigen. De toestand in de regio's staat ook centraal in dit verslag en dat is, denk ik, ook belangrijk. Het zijn niet de bilaterale vrijhandelszones die we moeten bepleiten.
Daarom vind ik de paragrafen 59 en 77 van de ontwerpresolutie belangrijk. In paragraaf 59 wordt gesteld dat verlenging van de uitzonderingsregeling voor de ACS-landen noodzakelijk is, en dat moeten we ook uitvoeren, omdat alleen op die manier deze landen - de allerarmste - zich kunnen ontwikkelen. In paragraag 77 worden de doelstellingen van het ontwikkelingsbeleid omschreven. Deze doelstellingen moeten we gemeenschappelijk meedelen aan de WHO. De WHO is, dat is volgens mij wel duidelijk, geen democratische instelling.
Coherentie inzake handelsbetrekkingen is eveneens noodzakelijk. Dat moeten we in het oog houden als het gaat om visserijbeleid, milieubeleid en mensenrechten. We moeten daar samen met de ACS-landen op letten. De regionalisering is een belangrijk uitgangspunt. Er moeten, wat dat betreft, nieuwe beleidsinstrumenten komen. De ondersteuning van het Afrikaanse eenmakingsproces is volgens mij belangrijk. Maar ook hier gaan we inconsequent te werk, het MEDA-programma is daar een voorbeeld van. Ook op dit punt is coherentie vereist. Ik ben blij dat de wijzigingen werden opgenomen in dit voorstel, dat de Paritaire Vergadering expliciet vermeld wordt, en naar mijn mening dient ze ook te worden gehandhaafd ter ondersteuning van de politieke ontwikkelingen.
Er wordt veel te weinig aandacht besteed aan wapenbeleid, beperking van wapenverkoop en efficiënte controle op wapenhandel. De Commissie heeft daarover concrete voorstellen gedaan. Dat moet worden toegejuicht. Het is heel belangrijk dat voorwaarden inzake wapenbeperking gekoppeld worden aan ontwikkelingshulp op het gebied van gezondheidszorg en onderwijs. Men kan zo ook beter de geloofwaardigheid van deze landen beoordelen.
Wat betreft de nakende mislukking van de code of conduct wil ik erop wijzen dat we met amendement 18 veel concrete voorstellen gedaan hebben. Ik verzoek u dit amendement en ook amendement 17 te steunen. Dat laatste gaat over het verbod op antipersoonsmijnen. Het gaat hier om een standpunt van dit Parlement en dat moet in aanmerking worden genomen in het Verdrag. Mevrouw Van Dijk heeft gewezen op het vrouwenprobleem, de rol van de vrouw in het ontwikkelingsproces. Ook op dit punt kan er veel meer worden bepaald in het Verdrag, al staat er meer in dan in het Groenboek. De rol van de vrouw moet nader worden omschreven, want zij draagt bij tot het ontwikkelingsproces. Partnerschap vormt een belangrijke basis, ook partnerschap met de NGO's. Tenslotte wens ik nogmaals te benadrukken dat we altijd het standpunt hebben ingenomen dat het Europees Ontwikkelingsfonds moet worden gebudgetteerd. Ook daarvan moet werk worden gemaakt. Ik had graag van mevrouw Short vandaag nog willen weten of ze nu een initiatief zal nemen, uiterlijk bij de ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Hory
Mijnheer de Voorzitter, in dit stadium van ons debat wil ik het verslag-Vecchi en het verslag-Rocard niet met een gezamenlijke verklaring afdoen. Het zijn uiteraard beide uitstekende verslagen, aangezien onze Commissie ontwikkelingssamenwerking ze met eenparigheid van stemmen heeft goedgekeurd.
Ik wil echter even terugkomen op een aspect van het verslag van de heer Rocard en daarmee het belang benadrukken dat de radicalen hechten aan paragraaf 25 van de ontwerpresolutie. Het gaat erom dat de criteria op het gebied van de democratie en de mensenrechten, waarvan niet-naleving opschorting van de hulp van de Europese Unie tot gevolg heeft, in de toekomst door de hulp ontvangende landen zelf moeten worden vastgesteld.
Deze zeer vernieuwende suggestie lijkt ons bijzonder goed toepasbaar. Enerzijds is deze regeling immers in overeenstemming met al onze beginselen inzake ondersteuning en anderzijds zal ze veel doelmatiger blijken te zijn dan de huidige regeling. Op dit moment wordt het partnerschap tussen de Unie en de ACS-landen nog enig neokolonialisme aangewreven omdat de praktische regels en de voorwaarden voor democratie immers nog grotendeels eenzijdig door de Europese landen worden bepaald.
Het verslag-Rocard stelt voor hier een eind aan te maken en wij zijn het hier volmondig mee eens. Vooral het idee om de ACSlanden zelf te doen bepalen wat het minimale democratisch gehalte van het partnerschap moet zijn is nuttig omdat deze regels hiermee doelmatiger kunnen worden. Natuurlijk aarzelen de Europese donoren op dit moment om niet-nakoming te bestraffen uit angst te worden beschuldigd van neokolonialisme. Als gevolg hiervan wordt democratie een steeds rekbaarder begrip. Een bepaald beginsel geldt als waarheid aan deze zijde van de Middellandse Zee maar als een vergissing aan gene zijde.
Voor de ACS-landen zijn de voordelen eveneens groot. Wat is op dit moment namelijk het geval? Als een ACS-land de regels met betrekking tot de democratie niet nakomt, krijgt het onmiddellijk de stilzwijgende steun van de meeste andere ACS-landen. Ik zou bijna zeggen dat hier sprake is van op ervaring gebaseerde samenspanning. In feite houdt men zich gedekt en wacht men af tot de Europese afkeuring in algemene onverschilligheid is overgegaan.
Indien de democratische criteria voor hulp in de toekomst door onze partners worden bepaald, moeten deze niet-nakoming ervan wel aangeven en bestraffen. Dan is het voortaan hun zaak. Misschien geeft ons dat de gelegenheid, met inachtneming van de verschillen, de dialoog over de waarden als vermeld in paragraaf 29 van de ontwerpresolutie te verdiepen.
Aangezien de radicalen van mening zijn dat deze waarden een universele betekenis hebben, steunen zij het verslag van de heer Rocard onvoorwaardelijk.

Antony
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, we kunnen niet ontkennen dat het resultaat van het samenwerkingsbeleid tussen de ACS-landen en de Europese Unie niet in verhouding is met de regelmatig opnieuw geformuleerde toekomstplannen en vooral niet met de uitgegeven bedragen.
We kunnen ons afvragen of het achtste EOF ten bedrage van 13 miljard ecu - 85 miljard Franse frank - voor de periode 1995/2000 beter gebruikt is en wordt dan de zeven die eraan voorafgingen. Deze financiële hulp is immers om drie redenen grotendeels ondoelmatig geworden: het door de meeste ACS-landen toegepaste socialistische ontwikkelingsmodel op basis van collectivisering van de grond en een blinde industrialisering; de corruptie van de leiders en de bureaucraten, die een groot deel van de hulp naar zich toe hebben gehaald; de angst van de Europese leiders, die dit niet durven zeggen omdat ze bang zijn te worden beschuldigd van neokolonialisme. De heer Rocard, die trouw blijft aan zijn socialistische ideologie - dat moeten wij erkennen - zegt over deze drie punten echter niets en trekt er ook geen lering uit, maar stelt in plaats hiervan een beleid voor dat zowel de Europese landen als de bevolking in de ACS-landen alleen maar schade kan berokkenen.
Ik hoop dat de heer Rocard het mij niet kwalijk neemt dat ik het niet heb over de gemeenplaatsen, de demagogische voorstellen en de vrome wensen waarvan dit verslag bol staat. Wij zijn immers vooral ongerust over de inhoud van het verslag, het feit dat men een eind wil maken aan het nu nog door de staten beheerste ontwikkelingsbeleid.
Wat wil onze collega? Hij wil dat het Europees Ontwikkelingsfonds in de begroting wordt opgenomen, waardoor het niet meer door onze staten zou worden gecontroleerd. Hij wil diplomatieke en politieke betrekkingen tussen supranationale instellingen zoals, enerzijds, de Europese Unie en, anderzijds, de in 1994 opgerichte Afrikaanse economische gemeenschap. Hij onderstreept voorts het belang van de niet-gouvernementele organisaties, waarover nog wel het een en ander valt te zeggen, en pleit voor integratie van onze overzeese landen en gebiedsdelen in regionale eenheden, wat de afscheiding van deze gebiedsdelen van het moederland voorbereidt.
Wij stellen vast dat de heer Rocard zich terecht zorgen maakt over de rampzalige gevolgen van de vrijhandelsdoctrine voor de economische ontwikkeling van de ACS-landen. In feite stelt hij echter slechts een aanpassing van deze mondiale denkwijze voor. Het enige positieve punt dat precies aansluit bij onze standpunten, is zijn voorstel tot "productieve terugkeer" van de immigranten uit ACS-landen.
Wegens tijdgebrek kan ik jammer genoeg nog alleen maar zeggen dat het verslag-Rocard ervoor kiest dat wij ten gunste van Brussel afstand doen van een ontwikkelingsbeleid dat weliswaar niet volmaakt was maar waarin de lidstaten toch nog een belangrijke rol speelden. De totstandbrenging van steeds meer relaties tussen blokken, de globalisering en bureaucratisering leiden echter niet tot enige verbetering van wat dan ook. Het tragische is dat de heer Rocard ondanks alle mislukkingen zijn utopieën blijft nastreven.

Junker
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de verslagen van de heren Rocard en Vecchi kunnen van ganser harte worden toegejuicht. Laat ik hier even dieper op ingaan. De doelstelling in artikel 130 van het Verdrag van Maastricht is een algemene doelstelling. Ontwikkelingssamenwerking is gericht op de bevordering van de duurzame ontwikkeling, in het bijzonder van de armste landen, de armoedebestrijding en de harmonische en geleidelijke integratie in de wereldeconomie. De nadruk ligt hier op de geleidelijkheid.
In het verslag-Rocard wordt er daarom ook op gewezen dat liberalisering van handel en economische groei op zich niet volstaan om de armoede te bestrijden als men inmiddels geen toegang heeft tot de natuurlijke hulpbronnen en niet deelneemt aan de besluitvorming. Dat geldt met name voor de participatie van vrouwen, maar ik kan met tevredenheid vaststellen dat we dit als vrouwen niet meer speciaal hoeven te benadrukken, want dit inzicht is inmiddels gemeengoed in dit Parlement.
Ik zou willen accentueren dat in de loop van de Lomé-samenwerking er zoiets ontstaan is als een Lomé-cultuur, die bestaat uit partnerschap, gelijke rechten, dialoog, wederzijds naleven van contractuele verplichtingen en betrouwbaarheid, en dat behelst veel meer dan efficiencyoverwegingen op grond van een kosten-batenanalyse.
Typisch voor de Lomé-cultuur is dat men zich niet beperkt tot het opleggen van contractuele verplichtingen aan de partners, maar zijn best doet om ervoor te zorgen dat de te nemen maatregelen door het land in kwestie worden onderschreven en dus in overeenstemming zijn met de wil van de regering en de bevolking. De betrokkenheid van de burgerlijke maatschappij laat zeker nog te wensen over. Het ontbreekt vooral aan een gelijkwaardig recht op inspraak voor vrouwen - we hadden het er al over - maar we gaan de goede kant op.
Dat is des te belangrijker wanneer het niet uitsluitend om economische, maar ook om politieke hervormingen gaat, die bovendien op elkaar moeten worden afgestemd. In een volwassen verhouding moet er ruimte zijn voor kritiek en desnoods moeten er sancties genomen worden, die eventueel gaan tot het stopzetten van de samenwerking. De Overeenkomst van Lomé houdt rekening met deze mogelijkheid, al wordt zij terecht zo min mogelijk toegepast, want het is veel beter om te blijven overleggen dan de betrekkingen te verbreken.
Volgens mij moet in de toekomst een bepaald aspect van de samenwerking in het kader van het Verdrag verder ontwikkeld worden, namelijk de nauwe samenwerking met niet-gouvernementele organisaties, in het bijzonder met die welke opereren in de ACS-landen en dus niet alleen met organisaties van de Europese lidstaten. Er moet een samenwerkingsplan komen dat is afgestemd op de huidige toestand, waarbij rekening wordt gehouden met de kwaliteiten van de afzonderlijke regio's. Het doet er niet toe of nationale en openbare instanties of privé-ondernemingen hiervoor instaan.
De organisaties die zich met het ontwikkelingsbeleid bezighouden kunnen een grotere rol spelen in een veelbelovend en toekomstgericht beleidsplan. Een bijzonder aspect van de samenwerking in het kader van de Overeenkomst van Lomé is de regionale samenwerking, die van oudsher gericht is op grensoverschrijdende ontwikkeling. Dat geldt ook voor de nood aan dynamische ontwikkeling van de privé-sector, waarvoor de afgelopen jaren steeds meer inspanningen zijn gedaan.
Ik zou willen besluiten met een citaat uit het algemeen verslag van de afgelopen ACS-vergadering, dat met grote meerderheid van stemmen is aangenomen: gezamenlijke initiatieven moeten gepaard gaan met het opstellen van specifieke, sociale, chronologisch ingedeelde, coherente en op maat van de verschillende regio's gesneden ontwikkelingsplannen die zijn aangepast aan de huidige stand van ontwikkeling en de huidige problemen en een antwoord bieden op de thema's die naar voren komen bij de grote VN-conferenties en van belang zijn voor de samenwerking in het kader van de Overeenkomst van Lomé. Dit moet ons doel zijn.

Günther
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, ten eerste hartelijk dank aan de beide rapporteurs. Ik vind het jammer dat we ons niet persoonlijk tot de heer Vecchi kunnen richten. Het gebeurt immers niet vaak dat we een debat voeren over ontwikkelingssamenwerking.
Wat bij het verslag-Vecchi een beetje ongelegen komt, is dat de procedure bijna rond is, maar aangezien het Verdrag van Amsterdam nog niet geratificeerd is, kunnen we er niet voor zorgen dat een reeks voorstellen, die tot nu toe niet aanvaard werden, alsnog worden aangenomen.
Mevrouw de voorzitter van de Raad, ik juich ten zeerste toe dat u resoluut bent ingegaan op de armoedebestrijding. Ik zou u echter willen verzoeken om ook aandacht te schenken aan een bij wijze van spreken wezenlijke pijler daarvan, het probleem van het gezondheidsbeleid en vooral de gezondheid van moeders en kinderen. Het zou eigenlijk niet mogen dat jaar na jaar - je zou bijna kunnen zeggen, dag na dag - voor duizenden vrouwen in ontwikkelingslanden een zwangerschap neerkomt op een doodvonnis, omdat vermijdbare risico's niet bestreden kunnen worden. Er is in dit Parlement een werkgroep die zich, over de partijgrenzen heen, bezighoudt met gezondheidsproblemen inzake voortplanting. Dit probleem ligt ons dus na aan het hart.
Een bijkomend probleem waar we zeker op moeten letten zijn stabiele muntstelsels. In het verslag-Rocard wordt er een speciale passage aan gewijd. Mijnheer de commissaris, het is een grote wens van mij dat we met de gepaste structuren ervoor zorgen dat in de ontwikkelingslanden stabielere en vooral convertibele munteenheden worden gecreëerd. In deze context wil ik ook uw aandacht vestigen op het thema van de CFA-zone in het kader van de Europese monetaire unie. Er is een foutje in het verslag geslopen. Ik verzoek de diensten dat te corrigeren. Paragraaf 69 past niet in de context waar hij nu staat. De paragraaf hoort in de buurt van paragraaf 80. Daarmee wens ik te besluiten.

Girão Pereira
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik collega Rocard complimenteren met zijn uitstekende verslag en collega Vecchi met zijn aanbeveling. Net als bij het verslag-Martens en bij de strijd tegen of voor het achtste Europees Ontwikkelingsfonds, willen wij ook nu weer onze steun uitspreken voor partnerschap tussen de ACS-landen en de Europese Unie.
Wij zijn van oordeel dat thans, bij het begin van de 21ste eeuw, een nieuw, exemplarisch model moet worden uitgewerkt van deze bijzondere band die de Europese landen sinds het begin van de Europese eenwording met de ACS-landen hebben gehad. De Fractie Unie voor Europa is van oordeel dat de door de Commissie voorgestelde richtsnoeren over het geheel genomen in de goede richting gaan. Ik zeg over het geheel genomen, omdat er een terrein is waarop de voorstellen onzes inziens niet bevredigend zijn. En dat betreft de handel. Onze fractie, die het onontbeerlijk vindt dat de aanpassing en integratie van regionale markten gepaard gaat met begeleidende maatregelen, heeft de Commissie Ontwikkelingssamenwerking voorgesteld - en de Commissie heeft dit voorstel goedgekeurd - het huidige handelsregime gedurende een overgangsperiode te handhaven die ten hoogste tot het jaar 2010 kan duren.
De Commissie heeft er reeds mee ingestemd de termijn van drie jaar tot vijf jaar te verlengen. Wij hopen dat zij bij de Raad en de Wereldhandelsorganisatie zal aandringen op verlenging tot 2010. Afgezien van dit aspect, steunt de Fractie Unie voor Europa de richtsnoeren van de Commissie en juicht zij, net als de rapporteur, het belang toe dat wordt gehecht aan het proces van regionale en subregionale integratie, met dien verstande dat daardoor de integriteit en de coherentie van de ACS-groep niet in het gedrang mogen komen. Op dit punt wijzen wij op de voorstellen van onze fractie om de overzeese en ultraperifere landen en gebieden bij de overeenkomst te betrekken.
Wij steunen het streven om de armoede te bestrijden als een heilzame en juiste inspanning. Voorts moet volgens ons het systeem van strikte conditionaliteit verlaten worden en plaats maken voor een vruchtbaarder dialoog, teneinde het gedrag van de betrokken regeringen op het terrein van de mensenrechten, de democratie en de beginselen van goed bestuur te beoordelen.
Tot besluit hopen wij op een versterking van de Paritaire Vergadering, het instrument bij uitstek van de politieke dialoog tussen de Europese Unie en de ACS-landen.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik graag de heer Rocard en de heer Vecchi complimenteren met hun verslagen en ook de Commissie met de richtsnoeren die ze heeft opgesteld voor de onderhandelingen betreffende de nieuwe samenwerkingsovereenkomsten. Het is goed dat wij ondubbelzinnig hebben kunnen bevestigen dat het onze wens is de overeenkomst met de desbetreffende landen voort te zetten, en het is goed dat wij begonnen zijn met een aantal belangrijke discussies over de hervormingen die noodzakelijk zijn om de postkoloniale afhankelijkheidsrelatie tussen donorlanden en de landen die hulp ontvangen achter ons te kunnen laten, om de positie van de vrouw te verbeteren, enzovoort. Het is ook goed dat wij in de afzonderlijke lidstaten over deze overeenkomst praten.
Toch moet ik tot mijn spijt constateren dat wij de lijst van landen zoals vastgelegd in de Overeenkomst van Lomé niet hebben herzien. De behoefte van de landen dient de mate van steun van de EU te bepalen en niet hun geografische ligging of historische verbondenheid met de lidstaten van de Europese Unie. Wij in het Europees Parlement dienen te garanderen dat de arme landen in de toekomst gelijkgesteld worden bij de verdeling van EU-steun en de toegang tot de markten van de EU. Dit dient bij voorkeur te geschieden door een herziening van de lijst met landen die bij de Overeenkomst van Lomé zijn aangesloten, maar kan eventueel gebeuren door de landen die niet aangesloten zijn bij de Overeenkomst van Lomé V toch dezelfde voorwaarden voor EU-steun en dezelfde toegang tot de markten van de EU te garanderen.

Macartney
Mijnheer de Voorzitter, mag ik de fungerend voorzitter hier verwelkomen? Zij is tot ons groot genoegen een geregelde bezoeker van de Commissie Ontwikkelingssamenwerking en wij zijn uitermate verheugd met haar inzet.
Zij begon haar interventie met de verklaring dat de internationale politieke wil moet worden gemobiliseerd. Ik denk dat dit precies de taak is waarvoor we ons geplaatst zien, want er wordt veel gepraat en toch is die politieke wil nog altijd niet gemobiliseerd. Ik wijs met name op het jaar 2000, dat naar mijn mening tot de verbeelding van veel mensen spreekt en dat de ideale gelegenheid is om de schuld van de armste landen kwijt te schelden. Dit punt wordt weggestopt in paragraaf 74 van het uitstekende verslag van de heer Rocard, maar zou in het spotlicht moeten staan als een van de belangrijkste middelen om de armoede te verlichten, wat toch een van de hoofddoelen van dit verslag is.
Dit verslag van de heer Rocard is zeer goed, want het bevat tal van aspecten die stuk voor stuk een aanzienlijk verschil voor de beleidsgebieden en de gebieden van de wereld zouden kunnen maken. Zo is daar paragraaf 45 over monocultuur, een van de werkelijk nijpende problemen van bijvoorbeeld de Caribische eilanden, met hun historische afhankelijkheid van bananen. We hebben het probleem van de kleine eilandstaatjes, niet alleen in het Caribische gebied maar ook in de Stille Oceaan, die volledig zijn overgeleverd aan het broeikaseffect. Dat is een bijzonder groot probleem waartegen wij zullen blijven vechten. Er is een uitstekende paragraaf over landmijnen, die een ramp zijn voor Afrika en andere delen van de wereld. Wapenverkopen worden genoemd, opnieuw een bijzonder belangrijk ingrediënt van het ontwikkelingsbeleid. Paragraaf 77 spreekt over de behoefte om visserijovereenkomsten op te zetten met een ontwikkelingscomponent in plaats van een zuiver commerciële aanpak. Als we dat kunnen bereiken, dan zou dit opnieuw een enorm verschil maken voor de landen voor de kusten waarvan de Unie gaat vissen.
En last but not least is er het VN-streven naar een besteding van 0, 7 % van het BNP aan ontwikkelingshulp; als we dit voor elke lidstaat zouden kunnen verwezenlijken in plaats van voor een of twee nobele uitzonderingen, dan zouden we pas echt iets nobels doen.
Ik beveel het verslag aan en zou willen afronden met "Nous sommes tous des rocardiens maintenant" , we zijn nu allemaal Rocardianen.

Amadeo
Mijnheer de Voorzitter, doeltreffende maatregelen bestuderen en uitvoeren om de armoede terug te dringen: dat wordt het voornaamste streven van de Europese Unie in de toekomstige betrekkingen met de ACS-landen. De komende maand zal tijdens een bijeenkomst van de Paritaire Vergadering op Mauritius een algemene strategie worden gepresenteerd die de Commissie heeft voorgesteld in het kader van de onderhandelingen voor vernieuwing van de samenwerkingsakkoorden met de ACS-landen en die door onze Commissie ontwikkelingssamenwerking in Brussel al is besproken.
Naast een gedecideerde steun voor een micro-economische aanpak, in het kader waarvan de armste landen worden aangemoedigd in hun eigen toekomst te investeren via bevordering van kleinkrediet, hoopt de Unie dat de handelspreferenties met de armste en economisch meest kwetsbare landen gehandhaafd worden. Deze handelspreferenties, waar reeds over is gedebatteerd in het kader van de Overeenkomst van Lomé, worden thans met tien jaar verlengd en worden in een bij uitstek politieke optiek geplaatst die een geografische differentiatie stimuleert, juist om meer ruimte te geven aan regionale diversiteiten.
Het beginsel van naleving van democratische en mensenrechten wordt overigens een sleutelbegrip in de filosofie achter de samenwerkingsakkoorden. Zodoende kan de Europese Unie, met behulp van regionale surveilleringseenheden die etnische, economische, maatschappelijke en religieuze spanningen op de voet zullen volgen, een oogje in het zeil houden voor behoud van de vrede en preventie van crisis- en conflictsituaties.

Colajanni
Mijnheer de Voorzitter, de heren Rocard en Vecchi hebben met hun verslagen voortgebouwd op een initiatief dat de socialistische fractie al meer dan een jaar geleden heeft aangesneden. Wij hebben namelijk samen met de vertegenwoordigers van de ACS-landen een werkgroep opgericht, die een grondige studie van de hele ontwikkelingsproblematiek heeft gemaakt en vervolgens haar voorstellen in Afrika heeft doorgesproken met Afrikaanse leiders. Dit is een nieuwe manier om de herziening van deze akkoorden voor te bereiden, akkoorden op het bestaan waarvan niet afgedongen mag worden. Deze speciale relatie die wij hebben opgebouwd is heel belangrijk en moet dan ook voortduren, maar feit is dat ze hard aan een verjongingskuur toe.
De verslagen van de heren Rocard en Vecchi bevatten veel elementen om de akkoorden te vernieuwen. Er is vooral sprake van een nieuwe, alomvattende zienswijze die alle vraagstukken aansnijdt: van democratie en mensenrechten tot conflictpreventie. Dit zijn stuk voor stuk problemen waarvan het belang buiten kijf staat en daar hoef ik dus verder niet over uit te weiden.
Het uiteindelijke doel is het partnerschap en de ontwikkelingssamenwerking een betere invulling te geven. Om dat voor elkaar te krijgen wil men de operationele middelen aan een herziening onderwerpen, maar tevens wil men kijken naar inhoudelijke kanten, naar fouten en tekortkomingen bij wat tot nu toe gedaan is. Ook kijkt men met een kritisch oog naar de verkapte diefstal die Europese grote bedrijven plegen en naar grootschalige infrastructuurwerken die niet altijd nuttig zijn en vervangen moeten worden door projecten die nauwer aansluiten bij het leven en werken van de mensen en bij de democratische ontplooiing van de samenleving. Tevens wordt uitgekeken naar nieuwe actieterreinen: vrouwen, de civiele maatschappij, de gezondheidszorg, scholing en opleiding en vooral zoekt men, zoals ik al zei, naar meer doortastende middelen.
Als ik deze aanpak in het algemeen zou moeten definiëren, dan zou ik zeggen dat dit een poging is om een Europees model uit te dragen, als tegenhanger van het model dat Clinton dezer dagen in Afrika heeft gepresenteerd. Als ik het goed heb, is Clintons model bij Mandela niet helemaal in het goede keelgat geschoten, terecht trouwens, want het komt gewoon neer op een extreme vorm van liberalisering, terwijl onderhand iedereen zich af zit te vragen welke rol het Internationaal Monetair Fonds speelt, die toch immers ook veel rampspoed heeft veroorzaakt, en hoe enorme problemen als die van de schuldenlast met nieuwe middelen en doelstellingen kunnen worden aangepakt.
Dit is dus een model dat door de Europese Unie als zodanig moet worden gesteund. Voor wat verder de samenstelling van de ACS-landen en de lijst van deelnemers betreft: de meest eerlijke oplossing is om - mede met het oog op nieuwe problemen als dat van Zuid-Afrika - in het kader van de huidige regionale gebieden de eventuele toetreding van andere landen te herzien. Wij moeten de eenheid van onze relatie zien te bewaren, want die relatie duurt al jaren, ze heeft op zich grote politieke waarde, maar is wel toe aan een grondige hervorming in de zin van meer efficiency.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Europese Unie moet op een andere manier gaan samenwerken met de ACS-landen. Er valt veel positiefs te zeggen over deze samenwerking, maar er zijn ook veel dingen die niet goed functioneren. Het simpelweg behouden van de status-quo is zeker geen model voor het volgende millennium. De huidige regeling is in de eerste plaats discriminerend. Landen als Bangladesh, Nepal, Bolivia en Nicaragua worden uitgesloten, hoewel het ontwikkelingslanden zijn die onze steun even hard nodig hebben als de huidige ACS-landen. Ik vind het nogal schizofreen dat dit Parlement in maart een dringende resolutie over de schuldenlast van Nicaragua aanneemt en op het menselijk lijden in Nicaragua wijst, maar niet eens ernstig wil praten over toetreding van Nicaragua tot de Overeenkomst van Lomé.
De Fractie van de Europese Volkspartij heeft ter gelegenheid van haar congres in Toulouse van vorig jaar gezegd dat samenwerking in de toekomst niet zozeer moet afhangen van koloniale banden, maar wel van het inkomen per hoofd van de bevolking en de verdeling daarvan. Er moet met name gekeken worden naar de wil van de regering om werkelijk bij te dragen tot de ontwikkeling van de bevolking. Ik juich nadrukkelijk toe wat mevrouw Dybkjær heeft gezegd over uitbreiding van de ACSlanden en toelating van nieuwe leden. Het zou schizofreen zijn om de toelating van nieuwe leden uitgerekend te beperken tot Cuba; dat land voldoet echt niet aan de voorwaarden.
Commissaris Pinheiro, uw onderhandelingsmandaat is een schuchtere stap in de juiste richting om goede samenwerking in de toekomst mogelijk te maken. Doe zo voort. Wij moeten deze schuchtere stap steunen en u aanmoedigen tot het nemen van verdere stappen. Laat u zich niet van de wijs brengen door de alomtegenwoordige protectionisten, maar stap met een nieuw programma het nieuwe millennium binnen.

Baldi
Mijnheer de Voorzitter, ik heb maar een paar minuten spreektijd, waarmee ik onder andere de rapporteurs, de heren Rocard en Vecchi, kan gelukwensen. Op dit moment staat ontwikkelingssamenwerking ongetwijfeld in het middelpunt van verschillende belangrijke situaties. Ik heb niet veel tijd maar wil toch even een paar elementen voor het voetlicht halen. Vanochtend wilde de heer Vecchi het accent leggen op het belang van gedecentraliseerde samenwerking, omdat het de bedoeling is dat men van de afzonderlijke projecten overstapt op de mensen die erachter zitten, degenen die de projecten vooruithelpen. Dit is een heel belangrijke overstap, die ook op andere wijze de nadruk verdient. Als Europese Unie hebben wij de taak om deze landen, die zeker bereid zijn met ons samen te werken, op de hoogte te stellen van wat hun eigen bronnen zijn. Vaak praten wij niet genoeg over het milieu en over het cultuurgoed dat deze landen bezitten, terwijl dit voor hen een voorname bron van inkomsten kan zijn. Als zij dat eenmaal beseffen, dan leren zij ook begrijpen dat dit een invalshoek voor hun economie kan zijn, dat ze hiermee het toerisme op gang kunnen brengen. Wij hebben die landen dus ook een belangrijk instrument te bieden. Milieu en cultuur dus, met het besef dat zij ons ook wat te bieden hebben.
Wat voorts ook belangrijk is en in mijn ogen zelfs essentieel, is dat wanneer wij het hebben over ontwikkelingssamenwerking, we de buitenlandse politiek en humanitaire hulpverlening niet over het hoofd mogen zien. Men hoeft maar een enkele actie voor ontwikkelingssamenwerking niet goed af te stemmen op acties voor humanitaire hulp en buitenlandse politiek, en dan zitten we al met de gebakken peren, zonder dat het onze bedoeling was.
De Europese Unie zou dus in dit geval de beschikking moeten krijgen over een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, om een dialoog op te zetten daar waar wij belangrijke financiële steun bieden, waar we een belangrijke economische bijdrage leveren.
Maar helaas schieten wij hier nog tekort. Toch dank ik commissaris Pinheiro voor de inspanningen die hij zich getroost om toe te werken naar reële ontwikkeling en samenwerking, door in het bijzonder rekening te houden met de noodzaak van correcte financiële steunverlening.

Stasi
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, twee of drie jaar geleden waren wij om een groot aantal redenen nogal sceptisch over de toekomst van de Overeenkomst van Lomé. Ik vermeld hier met name de vermindering van het geostrategisch belang van de ACS-landen na afloop van de koude oorlog, de noodzaak voor de Europese Unie een bijdrage te leveren aan de economische ontwikkeling en de versterking van de democratie in de Oost- en West-Europese landen, de golf van ultraliberalisme die door de WHO teweeg is gebracht en natuurlijk de verminderde financiële mogelijkheden van de landen van de Europese Unie die zwaar waren getroffen door de crisis.
Al deze factoren samen kleurden de horizon donker, maar nu schijnt de lucht weer opgeklaard. Wij mogen ons verheugen dat er binnen de Europese Unie sprake is van een groeiende bewustwording dat de wederzijdse afhankelijkheid tussen de Europese Unie en de ACS-landen, met name het Afrikaanse continent, toeneemt. Deze wederzijdse afhankelijkheid betreft de economische ontwikkeling, de veiligheid, de democratie en de migrantenstromen.
Het Groenboek van de Commissie heeft zeker een eerste aanzet gegeven tot deze bewustwording maar, geachte collega's, wij kunnen trots zijn op de actieve bijdrage die het Europees Parlement en met name de Commissie voor ontwikkelingssamenwerking aan de gedachtevorming over de vernieuwing van de overeenkomsten van Lomé heeft geleverd.
Het verslag-Martens en het verslag-Rocard, welke terecht zijn geroemd, bevatten het kader en de toekomstplannen voor een vernieuwde en hechtere samenwerking, waarbij de nadruk ligt op de noodzakelijke politieke dimensies van de overeenkomsten, de bevordering van de democratische waarden en de steun aan het proces van regionale integratie.
Ik ben bijzonder verheugd over de plaats die is toegekend aan de gedecentraliseerde samenwerking waaraan het verslag-Vecchi is gewijd, omdat hiermee meer rechtstreeks wordt voldaan aan de behoefte en verwachtingen van de bevolking in de ACS-landen en omdat de burgers via de lagere overheden en verenigingen bij het samenwerkingsproces betrokken raken. Gedecentraliseerde samenwerking leidt tot meer doelmatigheid en democratie.
Geachte collega's, wat de overeenkomsten van Lomé voor 2000 betreft, is de strijd nog niet gestreden, maar met name dankzij het verslag-Rocard beschikken wij over de intellectuele instrumenten waarmee wij onze afspraak kunnen nakomen. Wij moeten ook strijden om de noodzakelijke financiële middelen te verkrijgen. Veel hangt af van de politieke wil waarvan dit Parlement blijk geeft.

Torres Couto
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de noodzaak om de samenwerking tussen de ACS-landen en de Europese Unie voort te zetten moet gekoppeld worden aan de omvorming van deze samenwerking in de richting van een nieuw, reëel en rechtvaardiger partnerschap.
Het postkoloniale tijdperk moet worden afgesloten. We moeten ons bevrijden van de oude banden gever-begunstigde en een eind maken aan de kinderlijke behandeling van degene die ontvangt. Het systeem van voorwaardelijke steun moet vervangen worden door het op contractbasis schoeien van de samenwerking. Het nieuwe partnerschap moet gekenmerkt worden door het streven om de bevolking van de ACS-landen zich de samenwerking te laten eigen maken en dient zich te richten op het opheffen van armoede, de voorkóming van conflicten, de eerbiediging van de mensenrechten en goed bestuur.
Het nieuwe partnerschap moet, met andere woorden, een sterke politieke dimensie krijgen die de samenwerking openstelt voor economisch, financieel en technisch partnerschap. De samenwerking moet gedecentraliseerd worden: niet alleen regeringen maar ook andere instanties moeten een rol gaan spelen. We mogen niet vergeten dat democratie en goed bestuur vooral de vruchten zijn van een bepaalde cultuur, die moet groeien.
Ik betuig mijn oprechte steun aan commissaris Pinheiro voor de intelligente manier waarop hij de nieuwe strategie voor deze hoogst belangrijke beleidsaangelegenheid naar voren heeft gebracht. Ook wil ik de collega's Rocard en Vecchi van harte complimenteren met de uitstekende verslagen die zij hebben opgesteld.

Maij-Weggen
Mijnheer de Voorzitter, ik zal in dit debat heel kort zijn want ik ben het van harte eens met het verslag van de heer Rocard en ik heb ook zijn inbreng zeer geapprecieerd. Er is één punt waar ik nog specifiek de aandacht op wil vestigen en dat punt is vergelijkbaar met datgene wat de heer Liese heeft gezegd. Het gaat mij om de relatie tussen de ACS-landen en de landen en gebieden overzee, de zogenaamde LGO's. Naast de ruim 70 ACS-landen kennen wij immers die 20 landen en gebieden overzee en dat zijn gebieden waarvan er heel veel in de Derde Wereld liggen, vaak tussen de ACS-landen in. Hun positie ten opzichte van de Europese Unie is heel wisselvallig, is heel onduidelijk en is ook mee afhankelijk van hun specifieke relatie met de lidstaten waarbij ze horen. Die relatie is, zo weten we ook, weer heel verschillend. Sinds 1957 wordt in het Verdrag van Rome toegezegd dat ze op gelijke voet behandeld zullen worden met de lidstaten zelf. Maar dat is nooit gebeurd. De verregaande gelijkstelling van 1991 is immers voor een deel alweer teruggedraaid.
Mijnheer de Voorzitter, wat er moet gebeuren? Dat is dat met het nieuwe Lomé-verdrag ook de definitieve LGO-regeling tot stand moet worden gebracht. Dat is fair en dat is eerlijk tegenover die ontwikkelingsgebieden die het betreft. Verder zou het goed zijn als de band tussen de LGO's en de ACS-Assemblee zou worden versterkt door bijvoorbeeld de LGO's op te nemen als waarnemer bij de Assemblee. Ik ben heel blij dat de heer Rocard dat punt in zijn verslag heeft opgenomen.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag van de Commissie nog eens horen wanneer zij van plan is om met een nieuwe LGO-regeling te komen en misschien kan ook de voorzitter van de Raad hier nog iets over zeggen. Ik ben overigens blij dat er nu een initiatiefverslag wordt uitgebracht in de parlementscommissie voor ontwikkelingssamenwerking om deze kwestie nog eens te onderstrepen. Voorzitter, dat is wat ik nog toe te voegen had aan het debat en overigens wil ik alle steun geven aan het verslag van collega Rocard.

Van Putten
Een statement, Voorzitter, meer tijd heb ik niet. Het voorstel is: de algemene structuur, het huis van het Verdrag, overeind te houden. Dat is de unieke en enige relatie die we hebben, vooral met onze zuiderburen. Voor wat betreft de handel, laat het opgaan van het handelsregime in de WHO geleidelijk gebeuren, waarbij een overgangsregime wordt ontwikkeld voor precaire, zich nog ontwikkelende markten. De vraag is of vijf jaar niet veel en veel te kort is. Een impactstudie daarover is absoluut noodzakelijk. Handelsbelemmeringen, zoals de regels van oorsprong, dienen te worden afgeschaft. Dus er is flankerend beleid nodig voor de handelsmaatregelen. Bovendien is het zeer de vraag of de voorgestelde vrijhandelszones niet juist een gevaar voor de ACS betekenen en alleen een mooie toegang voor Europese producten tot de markten zijn. Van dat gevaar moeten we ons zeer bewust zijn.
Tenslotte, Voorzitter, zou ik willen komen op wat nog niet aan de orde is geweest in het debat, wat volgens mij een gemis is. Dat betreft de onderbelichting van de ingewikkelde procedures. Het Groenboek gaat er absoluut op in en dat is juist. Maar ik denk dat we er nog veel meer werk van moeten maken. Willen we de civil society toegang geven tot de fondsen, dan zou het van moed getuigen wanneer ook de Commissie en de Raad eens kijken naar een voorstel dat eerder door de Parlementaire Vergadering ACS-EU is gedaan om in de Stille Oceaan, in het Caribisch gebied, in een Franssprekend en Engelssprekend ACS-land om te beginnen, eens een soort van ombudsman-initiatief op te zetten zodat vrouwenorganisaties, milieubewegingen, vakbonden, pers en kamer van koophandel toegang hebben tot op zijn minst de regelgeving van de EU. Het is een absolute noodzaak om iets dergelijks op te zetten, maar tot nu toe is nog niemand op ons voorstel ingegaan. Daarbij wilde ik het voor het moment laten.

Robles Piquer
Mijnheer de Voorzitter, vanwege de belachelijk korte spreektijd die de Conferentie van voorzitters voor dit debat heeft uitgetrokken - maar twee uur voor een onderwerp dat in een nationaal parlement een aantal dagen in beslag zou nemen - zal ik niet ingaan op het eerste betoog van de fungerend voorzitter van de Raad noch op de uitstekende verslagen van de heren Rocard en Vecchi.
Ik wil deze luttele seconden gebruiken om uw aandacht op het volgende te vestigen: we leven niet in een glazen stolp, hoe groot de stolp die de Lomé-verdragen hebben gecreëerd ook mag zijn. Naast onze glazen stolp is een meteoor ingeslagen want nu, nadat de presidenten van de Verenigde Staten er gedurende twintig jaar het stilzwijgen toe hebben gedaan, is de huidige president van Noord-Amerika in Afrika opgedoken. Ik hoop dat de commissaris en de fungerend voorzitter van de Raad dit verschijnsel voor ons van een intelligente kanttekening willen voorzien. Een verschijnsel in verband waarmee president Clinton heeft gezegd dat de draad van Kennedy's beleid opnieuw moest worden opgepakt, dat er in Afrika een nieuw partnerschap van de grond moet worden getild - maar hij zegt niet welk soort partnerschap -, dat de hulp moet worden verhoogd tot eerdere niveaus - ook al weten we niet of hij dat waar zal kunnen maken -, dat vooral de markten moeten worden geopend - waartegen een aantal mensen waaronder president Mandela, niet onbelangrijke bedenkingen hebben geuit -, dat er een inter-Afrikaanse troepenmacht moet worden opgezet met als doel conflicten te voorkomen, en verder heeft hij vergeving gevraagd voor gebeurtenissen uit het verre verleden - de slavernij - alsook uit het recente verleden - namelijk de onverschilligheid van het Westen ten opzichte van de vreselijke volkerenmoord in Rwanda waarop de internationale gemeenschap met de meest ijzige, ongelofelijke, verbijsterende en pijnlijke stilte uit haar geschiedenis heeft gereageerd. Ik denk dat het verschijnen van deze Noord-Amerikaanse meteoor tegen de hemel van onze betrekkingen met de ACS-landen thans een eerste commentaar van de Raad en van de Commissie vereist en wellicht een meer volledige uitleg voor de Commissie ontwikkelingssamenwerking van dit Parlement.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mijn bijdrage aan het debat van vanochtend graag willen wijden aan het uitstekende verslag van de heer Vecchi betreffende gedecentraliseerde samenwerking. Wij vinden dat de ontwikkelingssamenwerking van de EU gebaseerd zou moeten zijn op dezelfde principes van partnerschap, subsidiariteit en decentralisatie die wij aanhouden bij de manier waarop we onszelf binnen de Europese Unie organiseren en die daarom volgens ons ook onze betrekkingen met de ontwikkelingslanden zouden moeten beheersen.
Het past perfect in de aanpak zoals deze vanochtend door mevrouw Short is uiteengezet, want de grootste stimulans voor hulp van een goede kwaliteit, waartoe zij zich verbindt, is de medewerking van de ontvangers zelf aan de planning, uitvoering en evaluatie van ontwikkelingsprojecten die wij voor hen bedenken.
Het zijn de gedecentraliseerde burgerlijke organisaties in de ontwikkelingslanden die in staat zijn om het samenwerkingsbeleid aan de lokale omstandigheden aan te passen. Het is de decentralisatie die onze hulp zichtbaarder maakt, zodat duidelijk rekenschap kan worden afgelegd. Het is de decentralisatie die samenwerking in plaats van concurrentie tussen de actoren stimuleert, evenals een billijke overeenkomst op lokaal niveau betreffende de exacte verantwoordelijkheden van NGO's tegenover de lokale en centrale regering. Het is de decentralisatie die de burgermaatschappij in de gelegenheid stelt de democratische normen te controleren en te garanderen en aldus de principes van een goed bestuur en respect voor mensenrechten te bevorderen.
Dit verslag wil een rechtsgrondslag voor gedecentraliseerde samenwerking vormen voor de al in 1992 speciaal door het Parlement gecreëerde begrotingslijn. Toch moet ik mevrouw Short erop wijzen dat het standpunt van de Raad eerder twee stappen terug dan een stap vooruit betekent. De Raad wil deze aanpak eerder beperken dan aanmoedigen door een verordening op te leggen die maar drie jaar van toepassing blijft. Het wil programma's onderwerpen aan de bureaucratie van het restrictieve comité 2B en de beschikbare financiën beperken tot 18 miljoen ecu voor de drie jaar durende periode.
Via onze amendementen in tweede lezing doen we daarom een beroep op de Raad om diens standpunt radicaal te wijzigen. Het Parlement wil dat de rechtsgrondslag voor proefinitiatieven op het gebied van gedecentraliseerde samenwerking geen zwak maar een sterk instrument is dat als uitgangspunt kan dienen voor het de mainstreaming van deze filosofie als karakteriserend element in alle inspanningen van de EU op het gebied van ontwikkelingssamenwerking.
In mijn hele politieke carrière ben ik altijd voor decentralisatie geweest, zowel in het Britse lokale bestuur als om de werkzaamheden van de Europese Unie transparanter te maken. Ik geloof dat de fungerend voorzitter van de Raad deze overtuiging deelt en hoop dat zij dit vandaag opnieuw zal doen.

Gillis
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer Pinheiro, ik ben zeer verheugd met dit uitstekende verslag van Michel Rocard betreffende een nieuwe samenwerkingsovereenkomst ter vervanging van Lomé IV. De EU- en ACS-landen moeten hun partnerschap bevestigen door de democratie en het respect voor de mensenrechten en met name de rechten van vrouwen te versterken. De strijd tegen de armoede en het analfabetisme moeten de basis vormen van alle nieuwe afspraken en er moet in politiek-economische en financiële termen worden voortgebouwd op het communautaire acquis. Om een zo groot mogelijke ontwikkeling in de ACS-regio's te garanderen is het van essentieel belang dat hierbij rekening wordt gehouden met vrede en veiligheid. De verkoop en verspreiding van gevaarlijke wapens, vooral landmijnen, moet stoppen. Vrede is een eerste vereiste voor ontwikkeling; zonder vrede is iedere inspanning verloren tijd. Het is ook belangrijk dat de ontwikkelingslanden binnen de Wereldhandelsorganisatie eerlijke toegang tot de wereldmarkt krijgen, teneinde zo hun uiteindelijke doel van uitroeiing van armoede in deze regio's te verwezenlijken. De GATT en de Wereldhandelsorganisatie hebben weinig of niets gedaan om deze arme economieën meer handel te bezorgen.

Fassa
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, van verscheidene kanten is al lof gesproken over de waardevolle aspecten van het verslag dat de heer Rocard heeft geschreven naar aanleiding van de mededeling van de Commissie over de richtsnoeren voor onderhandelingen over een nieuwe samenwerking met Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan. Veel waardevolle punten zijn al ter sprake gebracht, zoals de bereidheid om de samenwerking voort te zetten of de nadruk die wordt gelegd op de rechten van de vrouw. Dit verklaart dan ook waarom deze resolutie ongewoon lang is, ook al was meer beknoptheid wellicht nog doelmatiger geweest om het accent te leggen op de beginselen waarop de nieuwe akkoorden van partnerschap tussen deze landen en de Europese Unie moeten stoelen.
Maar als wij de positieve punten opnoemen, moeten we ook een paar punten vermelden die naar de mening van onze Europese Liberale en Democratische Partij gedeeltelijk veranderd zouden moeten worden. Ik doel met name op de paragrafen 18 en 25. In paragraaf 18 van de resolutie staat dat men gebruik wil maken van een contract, in plaats van te veel voorwaarden bijeen te rapen. Wij vragen dat de clausule wordt ingevoegd: " mits de betrokken landen de democratische beginselen en de mensenrechten naleven" . Ik geloof dat wij geen afstand mogen doen van dit fundamentele punt, dat trouwens volledig in onze traditie thuishoort. Ditzelfde geldt voor paragraaf 25, waar voorgesteld wordt dat de ACS-landen zelf, op voordracht van de Commissie, de criteria uitstippelen voor sluiting van partnerschapsakkoorden.
Wij geloven dat het juister is te streven naar een relatie van absolute gelijkheid tussen de Commissie en die landen, en wij hebben dan ook een daartoe strekkend amendement ingediend.

Lööw
Mijnheer de Voorzitter, ik wil opmerken dat ik dit een zeer goed verslag vind. Het voorstel van de Commissie en dit verslag zijn prima en een belangrijke stap vooruit. Ik vind het ook een goede zaak dat duidelijk wordt gewezen op de toegenomen regionalisering en de daarmee gepaard gaande decentralisering, omdat het natuurlijk moeilijk valt in te zien hoe men anders tot een doelmatige samenwerking kan komen met 70 zo heterogene staten als in de ACS-overeenkomst.
Ik vind het positief dat men zich speciaal richt op onder andere de armoede, het milieu en vrouwen. Persoonlijk geloof ik dat het absoluut nodig is dat wij ook nog meer aandacht schenken aan het bevolkingsvraagstuk, dat van groot belang is. Niet alleen het lichamelijk welzijn en de levensomstandigheden van vrouwen, maar ook de toekomstige ontwikkelingskansen van hele landen zijn afhankelijk van de vraag of wij de krachtige bevolkingsgroei kunnen aanpakken.
Wat ik echter mis in het verslag en wat ik er graag in had gezien, is een duidelijk signaal dat wij bereid zijn op termijn de huidige handelspreferenties in de Overeenkomst van Lomé aan te passen aan de WHO-regels. Ik geloof dat dit op termijn de enige duurzame oplossing is. Ik vind ook dat een langetermijnbescherming van de Europese landbouw geen duurzame oplossing is. Wij moeten met het handels- en landbouwbeleid hetzelfde doen als met het overige steunbeleid.

Pinheiro
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe dat ik om te beginnen met nadruk wijs op het belang van de woorden van mevrouw Short en nog meer op de beslissende rol die het voorzitterschap, en in het bijzonder mevrouw Short, heeft gespeeld in het reactiveren en mobiliseren van de politieke wil en het politieke enthousiasme voor de Europese ontwikkelingssamenwerking. Daarvan wil ik graag hier in het Parlement getuigen.
Staat u mij ook toe dat ik het Europees Parlement, deze keer in de persoon van de heer Rocard, complimenteer. Enkele weken geleden nog kwamen mijn complimenten al toe aan de heer Martens. Ik heb toen reeds verklaard dat de politieke richtsnoeren van het verslag-Martens zeker door de Commissie zouden worden gevolgd. Vandaag kan ik van het verslag-Rocard zeggen dat het niet alleen de in het verslag-Martens geformuleerde richtsnoeren versterkt, maar dat het ook enkele innovatieve maatregelen voorstelt die - ik verklaar het nogmaals - de Commissie met genoegen ter harte zal nemen.
De Commissie zal dit om verschillende redenen doen. Ten eerste omdat de wijze waarop de politieke dimensie van deze nieuwe overeenkomst in het verslag-Rocard wordt gepresenteerd, ons het idee geeft dat het niet alleen om mooie woorden gaat, maar werkelijk om een nieuwe cyclus die wij tot stand willen brengen in onze betrekkingen met de ACS-landen. Ten tweede omdat het vraagstuk van de armoede, dat een cruciale rol speelt in de komende overeenkomst, niet als een afzonderlijke aangelegenheid mag worden beschouwd, maar als iets dat op alle beleidsterreinen een rol speelt - bij sociaal beleid natuurlijk, maar ook bij het economisch beleid, zowel op macro- als op microniveau - en dat de bevolking ten goede moet komen.
Wat wij voornemens zijn te doen, is duidelijk in lijn met de richtsnoeren van bijvoorbeeld de OESO ten aanzien van de bestrijding van armoede. Makkelijk is het niet. Maar een ding is zeker: als wij doorgaan op de weg die we tot nu toe bewandeld hebben, zullen deze doelstellingen niet bereikt worden. Daarom moeten we alternatieve oplossingen zoeken. En dat is wat wij gezamenlijk - Parlement, Commissie en Raad - proberen te doen: wat is de beste manier om armoede te bestrijden, de ACS-landen bij de mondiale economie te betrekken en een einde te maken aan het getto dat momenteel gevormd wordt door de gemarginaliseerde positie van de ACS-landen in de wereldeconomie?
Het antwoord van de Commissie is niet meer dan een suggestie voor discussie. Wij stellen voor - in zekere zin door de zaak tot absurde eenvoud terug te brengen - dat wij op langere termijn proberen te komen tot vrijhandelsakkoorden met de ACS-landen. Wij zijn ons er volledig van bewust dat dit niet gemakkelijk zal zijn, dat een overgangsperiode van cruciaal belang is en dat, voordat deze periode van overgang naar een vrijhandelszone van start gaat, wij opnieuw zullen moeten debatteren over de vraag of wel of niet voldaan is aan de voorwaarden voor het instellen van zo'n periode.
We moeten niet de zieke willen redden maar hem met het geneesmiddel van het leven beroven. Van die realiteitszin moeten we blijk geven en dat realisme proef ik in het verslag-Rocard, zoals ik het ook eerder proefde in het verslag-Martens. Het is ook dit realisme dat het voorzitterschap van de Raad ons garandeert door een politieke richting voor het debat en voor de ontwikkeling van dit hele proces aan te geven die volgens mij uniek is in de geschiedenis van de Europese Unie in termen van afstemming tussen het Parlement en de Commissie.
Mijnheer de Voorzitter, zoals u uit mijn woorden kunt opmaken ben ik van mening dat het Parlement andermaal een voortrekkersrol vervult ten aanzien van bepaalde ideeën, en dat het van fundamenteel belang is dat wij allen, en vooral de Commissie, de gevoeligheid, het doel en de bijzonderheden van de verschillende voorstellen in detail bestuderen, aangezien - en hier wil ik geen twijfel over laten bestaan - de grote meerderheid daarvan in onze voorstellen zal moeten worden overgenomen.
Tot besluit wil ik ook een woord van waardering uitspreken voor het verslag van de heer Vecchi. Het is een buitengewoon belangrijk verslag, dat naar mijn oordeel ieders instemming zal krijgen; ik betreur het slechts dat om redenen van politieke coherentie - en dat is werkelijk het enige - de Commissie het Parlement niet kan volgen in de amendementen 11 en 12. Zij die de discussie hebben gevolgd, vooral in eerste lezing, zullen begrijpen hoezeer het mij spijt dit te moeten zeggen.

Short
Mijnheer de Voorzitter, net als commissaris Pinheiro denk ik dat het indrukwekkendst aan dit debat de grote overeenstemming is die bestaat in de Commissie, de Raad en het Parlement - heel het Parlement. Natuurlijk zijn er nog enkele kleine verschillen die we verder moeten bespreken en oplossen. Dit is een krachtig verbond en het belooft veel goeds voor de volgende fase van Lomé dat er zorgvuldig is nagedacht en dat er grote overeenstemming is over de richting waarin we moeten gaan.
De heer Rocard verdient onze felicitaties met dit verslag, dat van alle kanten in het Parlement lof en respect heeft gekregen. Veel van de ideeën in het verslag vallen samen met het gedachtegoed van de Raad. Er zijn een paar details die we nog verder moeten bespreken - bijvoorbeeld de beste manier om in enkele van de armste landen van de wereld met aids om te gaan - maar daarop kunnen we nog wel terugkomen.
Ik ben het eens met de nadruk die van alle zijden wordt gelegd op steun voor goed bestuur en mensenrechten als eerste voorwaarde voor de uitroeiing van armoede. We hoeven maar te kijken naar de Aziatische crisis om te weten dat dit waar is; je kan geen ontwikkeling bevorderen en in stand houden zonder democratie en mensenrechten. De Aziatische crisis is hiervan het bewijs. Het is dus geen vrijblijvend extraatje, maar een vast onderdeel van een duurzame ontwikkeling.
Ik weet zeker dat we allemaal betreuren dat de heer Vecchi er vandaag niet bij kan zijn. We sturen zijn familie onze groeten en hopen dat alles goed zal gaan.
Ik wil dat het goed duidelijk is dat er absolute overeenstemming is over de wenselijkheid van decentralisatie in de samenwerking. Het enige verschil van mening gaat over comitologie maar zeker niet over dit principe. We verschillen dus tenminste niet van mening over de richting die we in moeten, ook al zijn we het niet over alles eens.
Ik zou tegen mevrouw Van Dijk willen zeggen dat men het er nu wel over eens is dat ontwikkeling onmogelijk is zonder de opleiding van meisjes en de emancipatie van vrouwen, want vrouwen en kinderen maken immers de overgrote meerderheid van de armen uit. Ook dit wordt door niemand meer als een bijkomstigheid beschouwd.
Ik zou tegen mevrouw Glenys Kinnock, die bezorgd was over de nadruk op regionale vrijhandelsakkoorden, willen zeggen dat we op de laatste zitting van de Raad Algemene Zaken overeenstemming hebben bereikt over het feit dat regionale vrijhandelsakkoorden een optie zijn maar dat een uitgebreider algemeen preferentiestelsel een andere optie is die tenminste even goed moet zijn als de bestaande mogelijkheden in het kader van Lomé. De minst ontwikkelde landen binnen en buiten de ACSalliantie verdienen een betere behandeling. Binnen dit kader - dit is natuurlijk het meeste complexe gebied, waarover nog verder moet worden gediscussieerd - kunnen verschillende landen zelf de richting kiezen die zij wensen in te slaan. Als we deze opties in stand kunnen houden, kunnen we op de door de betrokken landen gewenste manier verder.
De heer Corrie legde veel nadruk op regionalisering, en we hebben allemaal respect voor het werk dat hij op dit punt heeft verricht. Ik ben het erover eens dat dit de weg is die de wereld opgaat, maar het zijn de ACS-landen zelf die moeten beslissen hoe snel deze ontwikkeling moet gaan, zonder een strakke formule die ze dwingt richtingen in te slaan die zij zelf niet willen.
De heer Andrews benadrukte de behoefte aan een vereenvoudiging van de instrumenten, en we zijn het hiermee allemaal eens. De bestaande structuren zijn veel te complex, de overeenkomst is veel te complex, het maakt de ontwikkelingshulpstromen te strak, enzovoort. Over de budgettering van deze hulp lopen de meningen echter uiteen. Zoals u weet, leverde het Verdrag van Maastricht een apart EOF op en dat blijft ook zeker het standpunt van een aantal lidstaten. We respecteren dan ook het besluit van het Parlement, maar op deze kwestie zal geen onmiddellijke vooruitgang kunnen worden geboekt.
De heer Telkämper van de Fractie De Groenen in het Europees Parlement stelde dat de Wereldhandelsorganisatie en de verenigbaarheid met de WHO-regels niet democratisch zijn. Nu is de Wereldhandelsorganisatie feitelijk een organisatie van lidstaten met een systeem van één staat, één stem, wat potentieel juist heel democratisch is. Het probleem is hier dat de veranderingen zo complex zijn dat niet alle staten een gelijke positie aan de tafel innemen, en we zullen dan ook de analyse moeten spreiden en delen zodat de ontwikkelingslanden aan de WHO-onderhandelingstafel kunnen verschijnen met een duidelijk beeld van waar hun belangen liggen. We moeten samen eraan werken dat dit zeker het geval is.
De heer Hory sprak over de paragraaf in het verslag-Rocard over de mensenrechten, en over de mogelijkheid om deze door de OAE zelf te laten definiëren. Ik wil er het Parlement aan herinneren dat al onze landen de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens hebben ondertekend. Mensenrechten zijn niet regionaal, ze zijn universeel voor iedereen, ze overstijgen de burgerlijke, politieke, sociale en economische rechten en het is onze wens om deze rechten voor alle mensen overal te verwezenlijken. Methoden om de OAE te versterken zijn een goede zaak, maar er zijn geen verschillende mensenrechten in het Zuiden en in het Noorden.
De heer Antony zei dat enkele van de vorderingen in de ACS-EU-betrekkingen in het verleden niet altijd even doeltreffend bleken als we hadden gehoopt. Daar schuilt wel enige waarheid in, en we moeten dit inzien om het in de toekomst beter te kunnen doen. Hij benadrukte dat er in het verleden te veel nadruk lag op de rol van de staat. We hebben twee periodes meegemaakt: een waarin misschien te veel nadruk werd gelegd op de rol van de staat en waarin de rol van de markten werd geminimaliseerd. We hebben nu echter een periode achter de rug waarin de rol van de markten juist te groot was en waarin de rol van de staat nagenoeg werd verwaarloosd. Wat we nodig hebben is een nieuwe synthese die zowel de staat als de markten een eerlijke plaats toebedeelt, zodat we perfect gereguleerde internationale en nationale afspraken krijgen die een duurzame economische groei kunnen bevorderen. Dat is de uitdaging van het nieuwe tijdperk dat nu aanbreekt.
Mevrouw Junker zei dat we een duurzame ontwikkeling moeten benadrukken. Ik wil er slechts op wijzen dat in de internationale strategie om de armoede uit te roeien, een verplichting is opgenomen dat elk land zijn eigen plan voor een duurzame ontwikkeling moet hebben teneinde een soort ontwikkeling te bevorderen waarbij zijn natuurlijke hulpbronnen niet op een vernietigende manier worden opgebruikt.
Mevrouw Günther sprak over vooruitgang in de gezondheidszorg als middel om de armoede uit te roeien. Dat is helemaal waar, en de grimmige statistieken over kindersterfte, lage levensverwachting en moedersterfte horen bij het beeld van de enorme armoede in de wereld. Opnieuw is een van de grootste doelstellingen van het uitroeien van de armoede om tegen het jaar 2015 alle mensen in de wereld een basisgezondheidszorg, toegang tot reproductieve gezondheidszorg voor iedereen en een drastische beperking van de moeder- en kindersterfte te kunnen bieden. Ik ben het er dus helemaal mee eens dat dit een onderdeel is van het proces tot uitroeiing van de armoede.
Mevrouw Dybkjaer benadrukte dat de minst ontwikkelde landen gelijke rechten zouden moeten hebben, ongeacht of zij tot de ACS-landen behoren of niet. Daarin heeft ze helemaal gelijk. Het was een van de beloften die tijdens een eerdere overeenkomst in de Raad Algemene Zaken werd gedaan. We moeten ons ervan vergewissen dat deze belofte ook wordt nagekomen. Ik ben het eens met diegenen die zeggen dat de armste landen logisch gezien deel moeten uitmaken van de ACS. Maar de ACS-landen verzetten zich hiertegen en veel van de armste landen willen geen lid worden. Waar wij op moeten toezien is dat zij gelijk worden behandeld in termen van toegang tot de handel én ontwikkelingssamenwerking. Dan is er misschien niet in theorie, maar wel in de praktijk sprake van een gelijke behandeling.
Ik dank de heer Macartney voor zijn opmerkingen. Hij had het over het jaar 2000 en de schulden. De Raad is het van harte eens met het initiatief ten aanzien van de arme landen met een hoge schuldenlast. Wat we allemaal moeten doen is vaart zetten achter de uitvoering hiervan en trachten erop toe te zien dat elk land met een hoge schuldenlast op de goede weg is om de schuld tegen het jaar 2000 op een duurzaam niveau te krijgen.
De heer Amadeo zei dat we meer hulp moeten geven aan de allerkwetsbaarsten. Dat hoort bij de brede afspraak rondom ontwikkelingshulp - dat er onderscheid moet worden gemaakt tussen de investeringsbehoeften van de allerarmste landen en de behoeften aan technische samenwerking van de landen met een middeninkomen, en dat er meer middelen moeten worden gepompt in de investering in gezondheidszorg, onderwijs, enz. voor de allerarmste landen.
Mevrouw Baldi zei dat er op het ogenblik niet genoeg belang wordt gehecht aan milieubronnen. Ook hier zou ik willen verwijzen naar de verplichting, in de strategie tot uitroeiing van de armoede, van een duurzame ontwikkelingsstrategie, met inbegrip van de milieubronnen in elk ontwikkelingsland. We moeten dit ten uitvoer brengen.
Er bestaat een sterke consensus dat we het partnerschap dienen te versterken. Een partnerschap impliceert een relatie van gelijken en toch beweerde een van de parlementsleden dat er voorwaarden aan moesten worden verbonden op het gebied van mensenrechten. Ervaring met ontwikkeling toont aan dat deze niet werkt als er voorwaarden aan zijn verbonden. De basis voor het partnerschap moet zijn dat we het eens zijn over de noodzaak om de armoede uit te roeien en hiervoor moeten de democratie, de mensenrechten en een goed bestuur worden gerespecteerd; binnen dit kader kunnen we het dan als gelijken eens worden over de details van de tenuitvoerlegging.
Ik deel de heer Howitts streven naar decentralisatie. Er heerst grote overeenstemming in de Commissie en de Raad dat dit de richting is waarin onze inspanningen moeten gaan. Ik heb slechts een enkel voorbehoud: het is onmogelijk om alle lidstaten, plus de Commissie, overal met NGO's te laten werken. We moeten onze inspanningen decentraliseren en vervolgens beslissen op welke gebieden de lidstaten de leiding moeten nemen en op welke gebieden de Commissie het voortouw dient te nemen. We moeten elkaar niet voor de voeten lopen met de details van onze samenwerking.
Het laatste punt, dat van mevrouw Lööw, is de bevolkingsgroei. In 1945 waren er 2, 6 miljard mensen, nu zijn dit er 5, 7 miljard en tegen 2015 zal de wereldbevolking minstens 10 miljard bedragen. Als we de armoede uitroeien en de toegang tot gezondheidszorg en onderwijs verbeteren, zal zij tot ongeveer 15 miljard stijgen en vervolgens stabiel blijven. Als we de wereldeconomie niet ontwikkelen, zal ze veel verder toenemen en alle hulpbronnen van de wereld opgebruiken op een manier die allesbehalve duurzaam is. Dat is een van de uitdagingen van de ontwikkeling: dat we aan de volgende generatie een duurzame wereld overdragen. Hiertoe is het van essentieel belang dat we in deze pogingen slagen.
Ik ben uiterst optimistisch dat we onze ontwikkelingssamenwerking doeltreffender zullen maken. De consensus tussen het Parlement, de Raad en de Commissie belooft veel goeds voor onze toekomstige inspanningen.

Van Putten
Mijnheer de Voorzitter, ik ben onder de indruk van de uitgebreide en duidelijke antwoorden van de fungerend voorzitter van de Raad, maar er is één punt dat ik heb gemist en dat is de complexiteit van de procedures. De procedures worden zo complex dat ze een ernstig afschrikmiddel vormen. Het was een van de redenen voor de onderbesteding in het kader van Lomé en de ontoegankelijkheid van Lomé voor kamers van koophandel, vrouwengroepen en milieugroepen in de ACS-landen. Kunt u, en misschien ook de commissaris, iets verder op deze kwestie ingaan?

Short
Kan ik snel even iets zeggen over de complexiteit van de procedures? Als u naar de Overeenkomst van Lomé kijkt, ziet u dat deze enorm complex is, met zeer complexe financieringskanalen, en we zijn het er allemaal over eens dat deze vereenvoudigd moeten worden. Het bestuur moet gedecentraliseerd worden zodat het minder langzaam, minder complex, doeltreffender wordt. De Commissie en de Raad zijn het er over eens dat we deze verbeteringen moeten uitvoeren. Op het moment hebben we, zoals u weet, op alle gebieden waarop de Europese Unie actief is, moeite om de beschikbare fondsen te besteden. Dat moet beter worden. Daarover zijn we het eens.

Robles Piquer
Mijnheer de Voorzitter, het enige wat ik zou willen weten is of de commissaris en de fungerend voorzitter van de Raad voornemens zijn hier vandaag, of naderhand voor de Commissie ontwikkelingssamenwerking, het een en ander te zeggen over de reis van de president van de Verenigde Staten.

De Voorzitter
Mijnheer Robles, misschien kan ik hen vragen schriftelijk te antwoorden want onze tijd voor dit debat is op. De parlementsleden kennen de procedure. We hebben een debat en een apart tijdstip voor vragen. Ik moet verder. Ik zou graag iedereen willen danken die aan het debat heeft deelgenomen, en in het bijzonder de fungerend voorzitter van de Raad.

Betrekkingen tussen de EU en Rusland
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0060/98) van mevrouw Lalumière, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over de mededeling van de Commissie over "De toekomstige betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland" en het actieplan "De Europese Unie en Rusland: de toekomstige betrekkingen" (COM(95)0223 - C4-0217/95-6440/96 - C4-0415/96).

Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, een bespreking van de kwestie-Rusland en, zoals nu, van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland noopt ons tot grote bescheidenheid. Het onderwerp is net als het land zelf bijzonder uitgestrekt. Het is een moeilijke kwestie vanwege de instabiliteit en de onvoorspelbaarheid van de situatie. Ik zou daaraan willen toevoegen dat het onderwerp ook bijzonder is omdat Rusland in onze internationale betrekkingen een aparte plaats inneemt. Rusland is onlosmakelijk verbonden met de geschiedenis van Europa, heeft zich binnen de Sovjet-Unie ontwikkeld tot een dreigende en gevreesde wereldmacht en beleeft nu omwentelingen waaruit het beste of het slechtste kan voortkomen. Deze ontwikkelingen, die wij nauwelijks beheersen, hebben echter in elk geval ook grote gevolgen voor ons.
Sinds de opstelling van dit verslag hebben zich nieuwe politieke ontwikkelingen voorgedaan. Ik doel hiermee op het vertrek van eerste minister Tsjernomyrdin en de benoeming van de jonge hervormer Kirijenko aan het hoofd van de regering. Hoe spectaculair dit voorval en de eraan voorafgaande ziekte van president Jeltsin ook zijn geweest, toch veranderen ze niets aan de analyses en de voorstellen in het verslag. De Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, de rapporteurs voor advies en ikzelf hebben namelijk getracht om verder te kijken dan de plaatselijke situaties en anekdotes en een poging ondernomen om voor nu en in de toekomst de grote lijnen uit te zetten van het beleid dat de Europese Unie ten opzichte van Rusland zou kunnen voeren. Dit hebben wij gedaan in navolging van de methode die de Commissie met name in haar mededeling van 1995 over de toekomstige betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland heeft aangegeven, maar wij gaan zeker verder dan de tekst van de Commissie.
Er zijn misschien mensen die menen dat het onverstandig is om te proberen de grote lijnen van het toekomstige beleid vast te stellen, omdat de situatie in Rusland zo onvoorspelbaar is. Ik wil op dit punt graag de nadruk leggen. Het zou een ernstige beleidsfout zijn om Rusland slechts gade te slaan, het land op afstand te helpen en te wachten tot de zaak is geregeld, voordat wij ons meer verbinden. Of we het nu leuk vinden of niet, Rusland bestaat en ligt vlakbij. Het is niet voldoende dat we alleen maar reageren op wat daar gebeurt. Wij moeten weten waar we naartoe willen en handelend optreden.
Natuurlijk houdt een dergelijk beleid ten opzichte van Rusland wel in dat de Europese Unie een echt buitenlands beleid en doelstellingen voor buitenlands beleid zou moeten hebben en moet kunnen beschikken over de instrumenten om dit beleid uit te voeren. Spijtig genoeg bevinden wij ons op dit punt nog in het pioniersstadium. De Europese Unie handelt van geval tot geval en helpt Rusland van geval tot geval, want de Europese Unie is geen politieke eenheid, is nog niet de politieke eenheid die als enige een tegenwicht zou kunnen vormen tegen het gewicht van Rusland.
Kortom, ik geef een samenvatting van de grote lijnen van ons eventuele beleid ten aanzien van Rusland. U verbaast zich er misschien over als eerste prioriteit de bestendiging van de Russische maatschappij aan te treffen. Het lijkt er namelijk op dat er met Rusland geen enkele duurzame relatie kan worden opgebouwd zolang dit land de maatschappelijke crisis die het doormaakt niet te boven is. Om dit te bereiken moeten de nu aangevangen economische, politieke en juridische hervormingen succesvol zijn. Laten wij vooral niet vergeten dat Rusland tot voor kort geen rechtsstaat was. Om dit te bereiken moet er ook een meer homogene, gelijkwaardige maatschappij ontstaan waarin een oplossing wordt gevonden voor de enorme sociale problemen die er nu heersen. De Europese Unie heeft op dit gebied al veel gedaan om Rusland te helpen, hoewel het in het licht van de enorme behoefte van dit land nog maar heel weinig is. De Europese Unie moet deze hulp in het kader van TACIS of andere programma's voortzetten.
Bovendien moet de Europese Unie de ontwikkeling van een uitgebreid partnerschap voortzetten op basis van het akkoord dat in december vorig jaar van kracht is geworden. In mijn ogen is deze partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst echter slechts het begin. Wij moeten met Rusland veel en intensieve banden aangaan op allerlei gebied zoals economie, cultuur, wetenschap, onderzoek, milieubescherming, enzovoort.
Maar ons partnerschap en onze samenwerking moeten verder reiken en zich bezighouden met meer politieke zaken. Het gaat in de eerste plaats om veiligheid, om onze veiligheid op het Europese continent. Het is zeker waar dat bij onze generatie nog de idee leeft van een Sovjet-Unie die een dreiging vormde en onze veiligheid in gevaar bracht. Wij hebben moeite ons een systeem voor te stellen waarin Rusland volledig deelneemt en dat onze veiligheid garandeert en toch is dat waaraan wij op dit moment moeten werken. Net zoals wij moeten werken aan de bouw van een nieuw politiek bestel voor geheel Europa, waarbij de Europese Unie met Rusland wordt verenigd.
Hoe ziet deze nieuwe structuur, dit nieuwe bestel eruit? Wij bevinden ons nog in het stadium van de vooronderstellingen: een gemeenschappelijk huis, Europese confederatie. Er zijn ideeën gelanceerd. Wij moeten de gedachtevorming voortzetten en voorstellen doen, omdat het absoluut waar is dat Rusland in het nieuwe Europa een volwaardige partner moet worden.

Kittelmann
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ten eerste wil ik de rapporteur bedanken voor haar verslag. Als rapporteur over de gesloten partnerschapsovereenkomsten volg ik natuurlijk met buitengewoon veel belangstelling hoe de economische en politieke betrekkingen tussen de EU en Rusland evolueren. In de ogen van de Fractie van de Europese Volkspartij blijft Rusland een belangrijke partner in de internationale politiek. Mijn collega's zullen daar nog dieper op ingaan.
We beseffen allemaal dat we geduld moeten hebben met de ontwikkelingen in Rusland en dat we behulpzaam moeten zijn en begrip moeten tonen voor wat er allemaal in Rusland gebeurt. Juist wanneer dat bijzonder moeilijk is, moeten we eraan herinneren dat een wederzijds belang op het spel staat en dat het niet alleen gaat om het welslagen van Ruslands ontwikkeling, maar ook om de integratie van ons beleid. Rusland is weliswaar een belangrijke factor in de wereldpolitiek, maar af en toe gaat dit land als een olifant tekeer en zorgt het voor problemen. Daarom is het van belang - mevrouw Lalumière zei het al - dat we een gemeenschappelijk buitenlands en defensiebeleid hebben. Maar zolang dat niet kan, is het een goede zaak dat Rusland lid is van de G7. Het moet worden toegejuicht dat president Chirac en bondskanselier Kohl nu proberen om een driehoeksverhouding op te bouwen om het zelfbewustzijn en het zelfvertrouwen van de Russische politiek, dat immers niet erg groot is, op te krikken.
De gedachtewisseling met Rusland moet er ook toe leiden dat dit land zelfvertrouwen kan putten uit een mogelijke toetreding tot de Wereldhandelsorganisatie, als de voorwaarden daartoe vervuld zijn. Voorts kan men begrip opbrengen voor Ruslands rol in de VN. Er moet echter ook op gewezen worden dat Rusland, gezien de ervaring die het heeft, meer kan dan louter zijn veto uitspreken over bepaalde beleidskwesties.
We hebben ons in onze overeenkomst verbonden tot het geven van financiële steun, al weten we dat deze steun niets meer is dan een druppel op een gloeiende plaat. We hebben er zelf belang bij om het hervormingsproces in Rusland niet in gevaar te brengen, opdat radicale extremistische groeperingen, die vooral buiten Rusland hun misdadige praktijken uitoefenen, daar niet van zouden profiteren. De democratie in Rusland is ook in ons belang. We moeten er alles aan doen om ze te bevorderen.

Schiedermeier
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur van de Commissie regionaal beleid blijf ik pleiten voor Rusland als partner van de Europese Unie. Op het gebied van politiek, handel en cultuur zijn er al eeuwen banden tussen de lidstaten en Rusland. Sinds de val van de muur en het uiteenvallen van de USSR vinden in Rusland enorme politieke en economische veranderingen plaats. De doorslaggevende vraag blijft: zal Rusland zich isoleren of zal het erin slagen om een plaats in de internationale politiek en de wereldeconomie op te eisen of daarin zelfs een belangrijke rol te spelen?
Als wereldmacht speelt Rusland een sleutelrol als het gaat om de stabiliteit in het hele Europese continent. De EU heeft zeker ook daarom op 1 december 1997 een partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst gesloten met Rusland en op 13 mei 1996 een actieplan goedgekeurd in de Raad. Onderhandelingen over een vrijhandelszone zullen van start gaan in 1998. Om dit partnerschap te laten slagen moet voldaan worden aan een minimumaantal politieke en economische voorwaarden. Een hoofdvoorwaarde voor het partnerschap is dat Rusland de democratie, de mensenrechten en de rechten van minderheden eerbiedigt.
De jongste presidentsverkiezingen zijn echt bevredigend verlopen. Maar er blijven een aantal onzekerheidsfactoren, zoals het ontslag van de voltallige regering laat zien. De Europese Unie moet waakzaam blijven en elke ernstige inbreuk op de democratische grondbeginselen meteen bestraffen met stopzetting van communautaire hulp. Het op gang gebrachte liberaliseringsproces verloopt moeizaam en heeft onze steun nodig om tot een goed einde te komen; dat is duidelijk. Daarom is interregionale en grensoverschrijdende samenwerking dringend nodig. De programma's INTERREG en TACIS moeten met name aan de Russisch-Finse grens worden aangewend. De aan de Barentszzee en de Oostzee grenzende gebieden van EU-lidstaten en de Russische Federatie moeten hun eeuwenoude culturele en economische banden weer aanhalen.
Tenslotte moet eindelijk werk gemaakt worden van een Baltisch-Europees-Arctische economische ruimte, die de Scandinavische landen, de Baltische staten en Rusland omvat. Op die manier zou een goed partnerschap kunnen ontstaan, dat een doorslaggevende rol speelt in de consolidatie van de Russische maatschappij en dus ook bijdraagt tot de stabiliteit in het hele Europese continent. Daar hoop ik op, want op lange termijn kan zo de vrede in ons continent gewaarborgd worden.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, namens de cultuurcommissie wil ik mevrouw Lalumière feliciteren met haar uitstekende verslag.
De banden tussen Rusland en de lidstaten van de Europese Unie zijn eeuwenoud. Rusland is ook belangrijk als bruggenbouwer tussen Europa en de Aziatische landen. Wanneer de Europese Unie haar betrekkingen met Rusland vaststelt, is het bevorderen van de westerse democratische principes een belangrijke doelstelling in het samenwerkingsbeleid.
Rusland bewandelt op autonome wijze de weg naar ontwikkeling als grootmacht wat betreft oppervlakte, natuurlijke rijkdommen, bevolking en cultuur. De ontwikkeling in Rusland is vaak onvoorspelbaar, zelfs chaotisch en verloopt niet volgens het westerse model of tijdschema. Daarom is het begrip van de specifieke kenmerken van Rusland de belangrijkste factor voor het welslagen van de samenwerking tussen de Europese Unie en Rusland.
De cultuurcommissie onderstreept ook het vergroten van het wederzijdse begrip en vertrouwen door middel van het verbeteren van de kennis van de cultuur, de samenwerking op het gebied van onderwijs en onderzoek alsmede de uitwisselingsprogramma's. De rijke culturele erfenis van Rusland met zijn vele minderheidsculturen, die vooral gesteund moeten worden, moet onder de aandacht worden gebracht.
De culturele erfenis van Rusland wordt echter bedreigd door de economische problemen en door onverschilligheid. De Europese Unie moet Rusland helpen bij het inventariseren van zijn culturele erfenis, moet kennisoverdracht en het opleiden van deskundigen op het gebied van cultuur bevorderen en moet de ondersteuning van de cultuur met wettelijke maatregelen aanmoedigen. De uitdaging van de samenwerking is vooral het steunen van de ontwikkeling van de civiele maatschappij en de lokale democratie in Rusland.
De gemeenschappelijke grens met Rusland biedt vooral nieuwe mogelijkheden voor de verdere ontwikkeling van de samenwerking tussen de staten in het Oostzee- en het Barentszzeegebied. De grensoverschrijdende samenwerking TACISINTERREG en de samenwerking TACIS-PHARE moeten versterkt worden. Maar de eigenlijke samenwerking op het gebied van onderwijs kan niet alleen via TACIS-projecten plaatsvinden. Hiervoor is een versterking van de Europese Stichting voor Opleiding of een volledig eigen fonds nodig. In elk geval moeten er meer financiële middelen komen en samenwerking moet op basis van uitwisseling tussen gelijkwaardige partners plaatsvinden.

Truscott
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Europese Sociaaldemocraten zou ik allereerst willen zeggen dat onze fractie het recente verslag van mevrouw Lalumière over Rusland bijzonder op prijs stelt, ofschoon het te betreuren valt dat er nog eens 62 amendementen voor de plenaire vergadering zijn ingediend na de meer dan 90 amendementen die we al in de commissie hebben behandeld. Niettemin bevinden we ons op een cruciaal moment in de ontwikkeling van Ruslands economische en democratische hervormingsproces, en de toekomstige betrekkingen van de EU met Rusland kunnen een fundamentele rol spelen in het ondersteunen en kracht bijzetten van het streven naar hervorming in de Russische Federatie.
Voor veel mensen in Rusland hebben het einde van de Sovjet-Unie en het begin van een economische omvorming van een geleide in een markteconomie niet tot duidelijke verbeteringen in hun levensstandaard geleid. Het is te hopen dat de benoeming van een nieuwe premier zal kunnen leiden tot een nieuwe harmonie in de Russische regering, met een duidelijker nadruk op het democratische en economische hervormingsproces. De Europese Unie en het Europees Parlement moeten hun invloed doen gelden via het TACIS-democratieprogramma, de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst en het nieuw in het leven geroepen parlementaire samenwerkingscomité. Mensenrechten zullen altijd bovenaan de agenda blijven en het Parlement moet blijven toezien op de wet inzake de vrijheid van godsdienst in Rusland. Het Parlement moet initiatieven ondersteunen om de internationale misdaad, de rechtshervorming en de vrouwenhandel aan te pakken, om de armoede en de slechte gezondheidszorg te bestrijden en om de Russische Federatie te helpen lid van de Wereldhandelsorganisatie te worden.
Op het punt van de veiligheid moet worden vermeden dat Europa opnieuw in twee kampen uiteenvalt. Rusland - voortbouwend op de oprichtingsakte inzake wederzijdse samenwerking en veiligheid tussen de NAVO en de Russische Federatie - mag niet worden uitgesloten van de discussies over de toekomstige veiligheidsarchitectuur voor Europa in de 21ste eeuw. De OVSE en de Raad van Europa zijn eveneens van belang, evenals betere betrekkingen tussen Rusland en zijn buurregio's. Ook de Raad moet zijn aandeel leveren - en ik hoop dat commissaris Van den Broek dit zal bevestigen - om een nieuwe relatie met een nieuw Rusland op te bouwen.

Lambrias
Mijnheer de Voorzitter, tien jaar geleden vond een van de grootste schokken, zo niet de grootste schok in de wereldgeschiedenis plaats. Toen kwam, zonder enig bloedvergieten en zonder enige vorm van geweld, een einde aan de autoritaire regimes die het communisme over de wereldbol wilden verspreiden met Moskou als epicentrum. Begrijpelijkerwijze werd die gebeurtenis toen beschouwd als een ideologische overwinning van de democratie. De teweeggebrachte verandering was inderdaad wereldschokkend. Er kwam een einde aan de koude oorlog, aan de vijandigheid tussen twee supermachten. Met de vrijheid begon een nieuw leven voor de volkeren die gebukt gingen onder het juk van een dogmatische tirannie.
Toen de eerste vreugde begon weg te ebben, kwamen echter de ernst en de omvang van de problemen in volle omvang aan het daglicht. Helaas had de vrije wereld niet genoeg moed en durf om deze problemen resoluut bij de horens te vatten. Men had tijdig een allesomvattende, onbaatzuchtige en van scherpzinnigheid getuigende strategie moeten toepassen en op die manier op tastbare wijze uitdrukking moeten geven aan de internationale solidariteit. Sedert de val van het communistisch regime heeft Rusland veel avonturen meegemaakt. Hieruit werd duidelijk dat het gevaar voor terugkeer naar het duistere verleden niet was geweken en zelfs bloedvergieten niet kon worden uitgesloten. Alhoewel tot nu toe extreme ontwikkelingen konden worden voorkomen, doen zich ernstige problemen voor in het nieuwe bestel: problemen van economische en sociale aard, problemen in de interne veiligheid en de volksgezondheid, problemen met misdaad en milieuverontreiniging. De onrust die eergisteren ontstond naar aanleiding van de ontwikkelingen in de hoogste regeringskringen, is een van de vele symptomen van deze problemen. Rusland is een groot land met een heldhaftig volk, een land met een rijk verleden en een enorm geestelijk erfgoed. Mijns inziens heeft niemand enige reden verheugd te zijn over de enorme moeilijkheden waarmee dit land tien jaar na de wereldschokkende veranderingen nog steeds te kampen heeft. Integendeel, iedereen heeft belang bij een bestendiging van de democratie en de samenleving in Rusland. Dit land moet zowel op het Europees vasteland als daarbuiten zijn rol kunnen vervullen.
Daarom zijn wij mevrouw Lalumière dank verschuldigd voor haar uitvoerige verslag over de strategie jegens Rusland. Op dit verslag is echter wel een onredelijk groot aantal amendementen ingediend. Ik besef heel goed dat men hiermee heeft willen bijdragen aan een diepgaand onderzoek van het algemene vraagstuk en voorstellen heeft willen doen voor de toepassing van de noodzakelijke strategie, maar zoveel amendementen zijn niet gerechtvaardigd. Slechts een ding is nu immers belangrijk: men moet een begin maken met de toepassing van deze strategie en vooruitgang zien te boeken in het reeds op gang gebrachte uitbreidingsproces.

Carrère d'Encausse
Mijnheer de Voorzitter, in vergelijking met Hongarije is Rusland, waarover wij nu debatteren, geen goed voorbeeld van een overgang naar de democratie. Een dergelijke onjuiste vergelijking is een politieke vergissing.
Rusland heeft 75 jaar, dat wil zeggen drie generaties lang, onder het communisme geleden. Dat wil zeggen dat in het land geen enkele herinnering leeft aan de kortstondige ervaringen met de democratie in de periode 1905-1914, noch aan de opmerkelijke economische ontwikkeling en de ondernemingsgeest uit het begin van deze eeuw. Dit is een uniek geval in de geschiedenis waarin een herinnering wordt weggevaagd en alleen vervangen door het bestaan van een eenpartijsysteem en een geleide economie gedurende driekwart eeuw.
Bovendien speelt zich in de Russische samenleving een ongekend drama af op demografisch gebied. Sinds 1970 - en niet sinds 1991 zoals men beweert - is de levensverwachting voortdurend gedaald. Dat geeft uitdrukking aan de wanhoop van een maatschappij. Het is een ongekend fenomeen.
De Russische pogingen om een rechtsstaat en een markteconomie te ontwikkelen moeten dan ook tegen deze achtergrond worden beschouwd. De rechtsstaat is nog niet perfect, maar laten wij niet vergeten dat ondanks alle kwaadwillende voorspellingen alle centrale en lokale verkiezingen sinds 1993 zijn gehouden op de geplande datum en dat ze naar de mening van de deskundigen op aanvaardbare wijze zijn verlopen. Alle centrale en regionale instellingen functioneren. Er zijn ernstige crises uitgebroken, met name de oorlog in Tsjetsjenië. Maar deze behoren reeds tot het verleden.
De markteconomie ondervindt grote moeilijkheden, vooral ten gevolge van de van het sovjetregime overgenomen corruptie en de algehele instorting van de economie die evenmin uit 1991 dateert. De sovjetdeskundigen hebben daarvan reeds in 1982 een analyse van gemaakt in het verslag van Novosibirsk, waarin zij de mislukking hebben vastgesteld.
Het is moeilijk om tegen een dergelijke achtergrond de economie te hervormen, maar de eerste tekenen van herstel zijn duidelijk zichtbaar. De hervormingen hebben tot gevolg gehad dat er verschillen zijn ontstaan in de maatschappij, maar wij mogen deze verschillen niet reduceren tot een tegenstelling tussen bittere armoede en superrijke maffia. Wie de USSR goed heeft gekend weet dat iedereen in die jaren arm was, met uitzondering van de heersende klasse. Nu leeft weliswaar 50 % van de bevolking in armoede, maar de levensstandaard van de andere 50 % stijgt voortdurend en er ontstaat reeds een middenklasse.
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, Rusland beschikt over enorme natuurlijke rijkdommen en een bevolking die zeer hoog is opgeleid, soms op een hoger niveau dan in onze oude democratieën het geval is. Dat wil zeggen dat wij mogen veronderstellen dat Rusland alle politieke en economische achterstand in de nabije toekomst inloopt, zoals het land deed aan het begin van deze eeuw voordat de revolutie aan deze vernieuwende dynamiek een eind maakte.
Dit land deelt onze geschiedenis en doet op dit moment verwoede pogingen om op een lijn te komen met ons. Als wij deze pogingen erkennen, de geboekte vooruitgang weten te waarderen in het licht van de rampspoed dat dit land achter zich laat, krijgt ons Europa van ons een samenwerkingsruimte waarmee het sterker wordt op het gebied van veiligheid, voorspoed en geestelijke verrijking. Als wij de omvang van de huidige veranderingen weigeren te erkennen, als wij ons er niet volledig toe verbinden Rusland te helpen, lopen wij het grote risico dat het land eenvoudigweg gebruik maakt van de mogelijkheden die andere landen bieden. Het zal zich dan keren naar de Verenigde Staten, Azië of de moslimlanden, hetgeen ons deel van het continent zwakker maakt.
Dit is de lering die we kunnen trekken uit het uitstekende verslag van mevrouw Lalumière. Mijn fractie steunt dit verslag en hoopt dat het niet zal worden verminkt.

Väyrynen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in naam van de liberale fractie mevrouw Lalumière danken voor en feliciteren met haar verslag. Uit het verslag blijkt hoeveel kennis van zaken ze onder andere gedurende haar verdienstelijke functioneren als secretaris-generaal van de Raad van Europa heeft opgedaan.
Rusland moet een belangrijke positie krijgen in de externe betrekkingen van de Europese Unie. Rusland is nog steeds een grootmacht en zijn ontwikkeling is van doorslaggevend belang voor de veiligheid en welvaart in de lidstaten van de Unie. De Unie heeft na de laatste uitbreiding een lange gemeenschappelijke landsgrens met Rusland en de spoedig aan te vangen volgende uitbreiding zal deze gemeenschappelijke grens nog verlengen. De uitbreiding van de Unie versterkt de wederzijdse voordelen tussen de EU en Rusland.
De uitbreiding naar het oosten zal veel groter van omvang zijn dan men over het algemeen denkt. Alle landen in oostelijk Europa, inclusief Rusland, gaan de kant uit van democratie en de markteconomie. Binnenkort zullen ze allemaal voldoen aan de criteria van Kopenhagen die als voorwaarde voor het lidmaatschap gelden. Desondanks moet het Parlement naar de mening van de liberale fractie geen standpunt innemen over het mogelijke EU-lidmaatschap van Rusland.
Het verdienstelijke verslag van mevrouw Lalumière bevat oorspronkelijk en bevat nog steeds enkele formuleringen die een beeld kunnen scheppen van een nieuwe tweedeling in Europa waarvan het ene deel uit Rusland bestaat en het andere uit de hele rest van Europa. Om die tweedeling te voorkomen stellen we een nieuwe formulering voor van paragraaf 57 betreffende de Raad van Europa en de OVSE, waarin de uitspraak "een brug te slaan tussen de twee delen van het continent" wordt vervangen door de woorden "een echte pan-Europese samenwerking te bevorderen" .
De liberale fractie stelt voor het verslag een nieuwe paragraaf voor waarin het belang van de noordelijke dimensie wordt onderstreept en waarin wordt geëist dat er een nauwe samenwerking met Rusland komt in het kader van de Oostzeeraad, de Euroarctische Barentszzeeraad en de Arctische Raad. We hopen dat deze paragraaf wordt aangenomen.

Carnero González
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie moet ervoor kiezen de betrekkingen en de samenwerking met de Russische Federatie optimaal tot ontwikkeling te brengen. Het zal immers onmogelijk zijn om buiten dat land om of door het te isoleren een stabiel Europa op te bouwen. Vandaar dat de uitbreiding van de Europese Unie met de landen van Midden- en Oost-Europa, of die van de NAVO met het oosten, vergezeld dient te gaan van een evenredige intensivering van de betrekkingen met Moskou. Dat is het doel waartoe het actieplan en de voorstellen van respectievelijk de Raad en de Commissie moeten leiden, en hetzelfde geldt natuurlijk voor de correcte toepassing van de overeenkomst die in 1994 met de Russische Federatie is gesloten en die onlangs van kracht is geworden.
In politieke termen gesproken maakt Rusland een moeilijke overgangsperiode door, met een democratie die onder meer wordt gekenmerkt door het autoritaire gezag van president Jeltsin. Voorbeelden daarvan zijn de inval in het Russische parlement - een paar jaar geleden -, de oorlog in Tsjetsjenië en de laatste regeringscrisis, om nog niet eens te spreken over het algemeen heersend gebrek aan respect voor de rechten van de mens.
Door toedoen van de autoritaire regering zijn de overheidsinstellingen in Rusland nogal zwak, en als gevolg van de toepassing van ultraliberale theorieën heerst er een ernstige economische crisis, waarnaast er natuurlijk een bijzonder ernstige sociale crisis bestaat die uit allerlei verschijnselen blijkt zoals armoede, het niet-uitbetalen van salarissen aan ambtenaren en zelfs - hoe ongeloofwaardig dat ook moge lijken - een daling van de levensstandaard en de levensverwachting van de bevolking.
Waar het om gaat, is dat we op voet van gelijkheid met Rusland samenwerken en ons ervoor inspannen dat de Europese Unie kan rekenen op een democratische en in sociaal-economisch opzicht geconsolideerde partner, die onmisbaar is voor de veiligheid in Europa. Deze veiligheid en de samenwerking met Rusland mogen niet alleen berusten op de oprichtingsakte die de NAVO met Moskou ondertekend heeft, maar ook op versterking van instanties zoals de OVSE. Waar het om gaat, is dat we kunnen rekenen op deze partner waar niemand op het internationale vlak omheen kan, zoals is gebleken tijdens de laatste crisis met Irak of in Kosovo.
Tot slot wil ik mijn verontrusting uitspreken over het feit dat landen zoals Frankrijk of Duitsland onmiskenbaar de neiging vertonen om onafhankelijk van het optreden van de Europese Unie zelf nationale contacten te leggen met de Russische Federatie. Als laatste punt wil ik onze steun betuigen aan het uitmuntende verslag van mevrouw Lalumière.

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, de hevige reacties van het Westen op de riskante regeringswisseling, waarmee president Jeltsin, als hoofd van het Kremlin, zijn Europese buren de afgelopen dagen verrast heeft, laten wederom duidelijk zien hoe nauw West-Europa verbonden is met Rusland. Het staat dan ook buiten kijf dat de belangrijkste uitdaging voor Europa na de val van de muur bestaat in de verduidelijking en vernieuwing van de betrekkingen met Rusland. In de grond staat of valt het vraagstuk van de Europese veiligheid met het welslagen van de dialoog met Rusland. In dit opzicht is het actieplan van de Commissie, of wat daar voor doorgaat, een samenraapsel van eenzijdige maatregelen dat een doelloze, bekrompen en onprofessionele indruk maakt. Het is een zoveelste blijk van onmacht van het gemeenschappelijk buitenlands beleid dat er geen algemene strategie of totaalplan voor dit probleem, dat voor ons continent van essentieel belang is, in terug te vinden is.
Zo denk ik het volgende te hebben duidelijk gemaakt: voor ons, de groene fractie, staat vast dat Rusland eveneens lid kan worden van de Unie, voor zover het dat wenst. Wie dit afwijst, stelt hier niet alleen het EU-Verdrag buiten werking, maar legt ook de roeping om een groot Europa te scheppen naast zich neer. Een dergelijke afwijzing wordt ingegeven door het soort mentaliteit dat ten tijde van de koude oorlog door provocaties aanleiding gaf tot de uitbreiding van militaire machtsapparaten. Dat draagt niet bij tot het evenwicht, de vrede en de stabiliteit in dit continent. We moeten investeren in een duurzaam partnerschap met Rusland, want dat houdt in dat we investeren in de vrede in Europa.

Tatarella
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de afgevaardigden van Alleanza nazionale kijken positief aan tegen het actieplan van de Europese Unie voor Rusland, dat in mei 1996 door de Raad onder Italiaans voorzitterschap is gelanceerd.
Doel van het plan is maximale aansluiting te krijgen tussen de verschillende bilaterale en communautaire acties waarmee het veranderingsproces van Rusland begeleid moet worden. Het plan richt zich op vijf grote sectoren van samenwerking: democratische hervormingen, economische samenwerking, justitie, veiligheid en buitenlandse politiek. Alleanza nazionale koestert goede hoop met betrekking tot de inspanningen die Rusland op het vlak van politieke vrijheden, ontwikkeling van de democratie en bescherming van de mensenrechten doet. Maar onze partij maakt zich tevens zorgen, omdat er nog bepaalde onzekere situaties zijn en omdat Rusland toch ook een paar stappen terug heeft gezet op dit terrein. Wij hopen dan ook van harte dat men thans forse vooruitgang gaat boeken. Het is in ieder geval beter dat wij de gang van zaken nauwlettend in de gaten houden en op allerlei manieren hulp en ruggensteun bieden. Daarbij mogen we nooit vergeten dat Rusland nog maar een paar jaar geleden gebukt ging onder een communistisch, totalitair en vrijheidsdodend regime.
Wij vragen verder dat de Russische regering meer aandacht schenkt aan acties voor controle en onderdrukking van de plaatselijke georganiseerde misdaad, omdat die zich gevaarlijk aan het uitbreiden is richting Europa. Ook vragen wij dat het land beter zijn best gaat doen voor milieubescherming, teneinde nieuwe milieurampen te voorkomen en de ernstige schade te herstellen die veroorzaakt is door vorige communistische regimes die hun oren absoluut niet naar dit soort problemen hadden hangen.
Wij hopen tenslotte dat het politieke, economische en culturele partnerschap met de wereldmacht Rusland versterkt wordt, om op die manier Europa en de wereld een duurzame vrede te garanderen.

Krehl
Mijnheer de Voorzitter, ik wil in dit debat vooral ingaan op de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst. Dankzij deze overeenkomst hebben we nu een doeltreffend middel om met onze Russische partners een permanente dialoog te voeren over alle kwesties van politieke en economische aard die in onze onderlinge betrekkingen van belang zijn. Laten we echter niet vergeten dat dankzij de parlementen - het Europees Parlement en de Russische Doema - de uitvoeringsinstanties van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst eerst het licht hebben gezien, met name de Delegatie voor de betrekkingen met Rusland, die ik samen met mijn Russische collega Risjkow, voorzit. In die hoedanigheid wens ik hier te benadrukken hoe opbouwend deze commissie afgelopen december al gewerkt heeft.
Ik kan u verzekeren dat we met onze Russische collega's heel open over de verschillende problemen in de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland spreken en dat we er niet voor terugdeinzen de problemen bij hun naam te noemen. Belangrijk is vooral dat de contacten op continue basis plaatsvinden en de wederzijdse bezoeken regelmatig gebeuren, zodat er langs beide kanten vertrouwen ontstaat, ook al zijn er aan Russische zijde steeds andere contactpersonen.
Ik denk niet dat ik overdrijf als ik onze manier van samenwerken als een toekomstig model beschouw voor de Russisch-Europese samenwerking. Er kan zo immers constructief en verruimend gewerkt worden aan de betrekkingen met onze Russische partners, zonder dat er gepraat moet worden over Ruslands lidmaatschap van de Europese Unie. Geen van beide gesprekspartners heeft daar trouwens behoefte aan.
Laat ik in deze context nog wijzen op het belang van het TACIS-programma. Mevrouw Lalumière roept in haar verslag de Commissie op om deze projecten intensiever te steunen en eist dat TACIS-steun in de eerste plaats gebruikt wordt om de dagelijkse levensvoorwaarden te verbeteren bij de opbouw van de rechtsstaat. Ik kan dit alleen maar volmondig beamen. We beseffen dat we het TACIS-programma nog moeten verbeteren. Maar we weten ook dat het van essentieel belang is voor de toekomstige samenwerking tussen Rusland en de Europese Unie dat er gewerkt wordt aan de basis.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, ik zou om te beginnen mevrouw Lalumière een compliment willen maken over haar virtuositeit, want ze doet mij denken aan een oude collega van mij, de heer Vergès, die een van de beste advocaten ter wereld was en tegen wie ik eens gezegd heb dat, mocht men mij ooit vinden met een bebloed mes naast een lijk, ik ongetwijfeld hem als advocaat zou nemen.
Mevrouw Lalumière, als me dat nog eens overkomt, zou ik u graag als advocaat hebben, want er moet op iets gewezen worden dat in dit debat niet aan bod is gekomen en waar mijn collega Carnero de nadruk op heeft gelegd, namelijk dat in onze betrekkingen met Rusland voorzichtigheid geboden is. Ik zou hierbij vooral op het volgende willen wijzen: Rusland is in het huidige tijdperk van de wereldwijde dekolonisatie de laatste grote koloniale macht op aarde. Bij de oorlog in Tsjetsjenië is dat duidelijk gebleken en er zullen nog koloniale oorlogen volgen. Ik kijk er in ieder geval niet naar uit dat een van mijn 18 kleinkinderen zou sneuvelen in een koloniale oorlog ter verdediging van Rusland. Daarom hoort Rusland niet thuis in de Europese Unie zolang de dekolonisatie niet heeft plaatsgevonden. Daarna wel, maar niet voordien. Laten we daar nog niet over praten.
Ik zou echter ook op iets anders willen wijzen, namelijk dat de jongste persconferentie van president Jeltsin heeft laten zien hoe gevaarlijk het is om de sleutel tot atoomwapens aan zo iemand toe te vertrouwen. Dat moeten we allemaal heel goed beseffen. We moeten daarom meer aan onze veiligheid denken. Het spreekt vanzelf dat we geen oorlog, geen conflict willen met Rusland, maar we moeten ook duidelijk de realiteit onder ogen zien. Daarom plaats ik enkele vraagtekens bij een al te optimistische voorstelling van zaken, die gewoon moeten erkend worden voor wat ze zijn. De dreiging is nog steeds reëel.

Cars
Mijnheer de Voorzitter, het doel van het Ruslandbeleid van de Europese Unie is het versterken van de democratie, de vrede, de handel met en de economische ontwikkeling in dit grote en belangrijke land met zijn 140 miljoen inwoners. Als de ontwikkeling van Rusland een succes wordt, moet het een natuurlijke volgende stap zijn dat Rusland lid wordt van onze democratische Europese Unie. Wat dat betreft, geeft mevrouw Lalumière blijk van koudwatervrees in haar overigens uitstekende verslag.
De Europese Unie is opgericht door zes landen met ongeveer 200 miljoen inwoners. Nu hebben wij vijftien lidstaten met 370 miljoen inwoners. Als we de twaalf nieuwe kandidaat-landen hebben opgenomen, lopen we tegen een half miljard. Een goed functionerende Unie van die grootte kan zeker ook ooit de deur openen voor en plaats bieden aan een geslaagde Russische democratie.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, in Rusland neemt de bevolking af en de armoede toe. Splijtstoffen en milieuvervuiling vormen een gevaar voor heel Europa. De EU is in de toekomst afhankelijk van de natuurlijke hulpbronnen van Rusland, vooral van gas. De EU mag geen militaire schrikbeelden scheppen die in Rusland als een nationale bedreiging worden gezien. Een land als Finland moet neutraal kunnen blijven, ook al krijgt de EU een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.
De argumenten in het verslag van mevrouw Lalumière doen denken aan het boek van Karl Marx over de geschiedenis van de diplomatie in de achttiende eeuw. Dit is nooit in de Sovjet-Unie gepubliceerd, omdat hierin de Euraziatische basis van Rusland naar voren werd gebracht.
Ten opzichte van de Russische zaken mag men echter geen dubbele normen toepassen. In het westen moet men voor de dictatuur van president Jeltsin of de volledige indoctrinatie door de media dezelfde criteria toepassen als wanneer het in onze landen plaats zou vinden. De Russen hebben net als wij behoefte aan vrede, gezondheid, mensenrechten, een schone natuur en hoop. Voor een gelijkwaardige wisselwerking en samenwerking heeft de Europese Unie vooral het beleid van de noordelijke dimensie nodig.

Féret
Mijnheer de Voorzitter, ik steun met veel enthousiasme het verslag van mevrouw Lalumière, wier vaardigheid en heldere kijk ik bewonder.
Ik heb in ons Parlement meerdere malen mijn spijt uitgesproken over het feit dat de Europese Unie heeft besloten zich open te stellen voor het westen met de "haute finance" van de andere kant van de Atlantische Oceaan, voor het zuiden met de oncontroleerbare en gevreesde toestroom van migranten en zich te sluiten voor het oosten, de enige plaats nu juist waar de Europese grens nog moet worden getrokken, aangezien Rusland zich op de grens van twee werelddelen bevindt.
Een goede totstandkoming van de uitbreiding van de Unie met alle Centraal- en Oost-Europese landen mag niet ten koste gaan van de buurlanden, de landen van de voormalige USSR, tenzij we iets verder naar het oosten een nieuwe muur van de schande willen optrekken. Het is zeker niet realistisch om de toetreding van Rusland tot de in wording zijnde Europese Unie te overwegen. Ik heb echter altijd geprobeerd om de idee ingang te doen vinden dat de uitgebreide Europese Unie en de twaalf lidstaten van de Gemeenschap van Onafhankelijke Staten zich verenigen in een structuur die eventueel een federale vorm zou kunnen krijgen en waarbij deze de twee polen vormen van een toekomstig tweespan dat onze bevolking eindelijk zal bevrijden van het Amerikaanse protectoraat.
Alleen een Europa met het formaat van een werelddeel kan ervoor zorgen dat wij als winnaar te voorschijn komen uit deze economische wereldoorlog waarin wij reeds te veel veldslagen hebben verloren.

Theorin
Mijnheer de Voorzitter, het verslag over de toekomstige betrekkingen met Rusland is een belangrijk verslag. Ik vind het dan ook verbazingwekkend en zeer betreurenswaardig dat dit overigens degelijke voorstel een aantal merkwaardige gebreken vertoont.
Laat ik om te beginnen paragraaf 54 noemen, waarin de rapporteur duidelijk maakt dat Rusland geschikt noch gewenst is als lid van de Europese Unie, " gezien de omvang van Rusland en de Euraziatische belangen van dit land en gezien het buitengewoon geïntegreerde karakter van de Europese Unie" . Dat het Europees Parlement zich eenzijdig uitspreekt over Ruslands eventuele toekomstige lidmaatschap is regelrecht ongepast, vooral gezien het feit dat Rusland het lidmaatschap helemaal niet heeft aangevraagd. Het zou regelrecht misplaatst zijn om paragraaf 54 in zijn huidige vorm aan te nemen. Als een dergelijke principiële motivering wordt aangenomen voor Rusland, kan die zeer goed ook worden aangevoerd voor andere landen die het lidmaatschap zouden willen aanvragen, bijvoorbeeld Wit-Rusland, Oekraïne, Turkije, enzovoort. Ongeacht of men op dit moment vindt of Rusland al dan niet lid moet worden van de Europese Unie, hoort een dergelijk standpunt niet thuis in dit verslag. Het zou eerder het belang van de Europese Unie moeten zijn nauwe betrekkingen met Rusland aan te knopen, waaruit een nadere samenwerking kan ontstaan waarmee de internationale vrede en veiligheid kan worden versterkt en gegarandeerd. De Europese samenwerking op het gebied van de vrede moet natuurlijk het hele gebied van de Atlantische Oceaan tot de Oeral omvatten.
Het andere gebrek dat ik wil noemen, betreft paragraaf 46, waarin de rapporteur aangeeft dat de veiligheidsbetrekkingen met Rusland pas kunnen worden ontwikkeld nadat het besluit is genomen de WEU in de Europese Unie te integreren. Men moet bedenken dat de uitbreiding van de NAVO volgens het hele Russische establishment extra onrust op het gebied van het veiligheidsbeleid van Rusland met zich meebrengt. De Russische krijgsmacht eist nu dan ook meer investeringen in Russische kernwapens vanwege de uitbreiding van de NAVO. De Europese Unie heeft daarom een zeer belangrijke taak in het verminderen van de onrust die de uitbreiding van de NAVO voor Rusland betekent, in plaats van deze te vermeerderen.
Tenslotte wil ik nog even een woord van kritiek uiten op de onbegrijpelijke formulering in paragraaf 1, sub a, namelijk dat de EU "de opkomst [moet] bevorderen van een middenklasse, die het steunpunt van de democratie moet gaan vormen" . Dat is een formulering die thuishoort in het gedachtegoed van de negentiende eeuw, en niet in dat van 1998!

Lenz
Mijnheer de Voorzitter, ik zou eveneens mevrouw Lalumière willen feliciteren met haar verslag, dat over een moeilijk onderwerp gaat. Zelfs al heb ik een reeks amendementen ingediend, weet ik dat we het in de grond met elkaar eens zijn. Enkele dagen geleden gaf de Russische mensenrechtenactivist en Doema-lid Kowaljow uiting aan zijn ongerustheid over de blijvende antidemocratische tendensen in zijn land. Hij is iemand die zijn landlief heeft en wie zijn boek "De vlucht van de witte raaf" leest, begrijpt waarom hij zeven jaar lang in de gevangenis gezeten heeft.
Ik zou echter ook op iets willen wijzen dat nog maar weinig aan bod kwam. Hij beschuldigt zowel de oude als de nieuwe leiders van een gebrek aan eerbied voor democratie en recht. Maar een groot Europa, waarin vrede, vrijheid, gerechtigheid en democratie heersen, kan pas ontstaan wanneer deze principes geëerbiedigd worden. De Europese Unie moet dit in het oog houden. Zij staat voor enorme uitdagingen, want de betrekkingen met Rusland zullen verstrekkende gevolgen hebben voor de pas begonnen onderhandelingen met alle overige landen.
Rusland is toegetreden tot de Raad van Europa, waar alle lidstaten van de Europese Unie lid van zijn. Het heeft aldus ja gezegd tegen de rechtsstaat, de democratie en de mensenrechten. Het heeft ook ja gezegd tegen de rechtsgemeenschap, die sinds decennia almaar groter wordt. Als leden van het Europees Parlement zullen we de betrekkingen met Rusland toejuichen. We willen ook wel nauwer samenwerken, maar we zullen de voortzetting van het hervormingsproces in Rusland, dat moet leiden tot een rechtsstaat waarin de mensenrechten geëerbiedigd worden, samen met de opbouw van een burgerlijke maatschappij die democratisch functioneert, nauwlettend in het oog houden en zo nodig een duwtje geven.

Lehne
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, naar aanleiding van het debat over dit verslag zou ik iets willen zeggen over het verloop van de samenwerking in de interparlementaire delegatie, die we samen met de Russische Doema en de Federale Raad hebben ingesteld. Als ik de ontwikkelingen zie van de afgelopen jaren, dan is een duidelijke verbetering zichtbaar. In de beginfase vanaf 1994 beperkten we ons in de gemeenschappelijke vergaderingen vaak tot wederzijdse verklaringen. De Russen deden dat soms heel geforceerd bij bepaalde thema's, zoals bijvoorbeeld het NAVO-lidmaatschap van sommige OostEuropese landen, terwijl deze thema's eigenlijk niets te maken hadden met de bilaterale betrekkingen tussen Rusland en de Europese Unie en een redelijke dialoog in de weg stonden. Dat is fundamenteel veranderd.
Inmiddels beraadslagen we over allerlei onderwerpen die onze wederzijdse belangen betreffen en bereiken we ook op vele domeinen overeenstemming. We kunnen tenminste op een doeltreffende manier ervaringen uitwisselen. Nemen we het debat over TACIS, over de uitwerking van de partnerschapsovereenkomst, over Russische en intra-Europese kwesties, zoals de ontwikkelingen op het gebied van internationale misdaad, van de rechtsstaat of het belastingsysteem in Rusland.
Het is volgens mij de taak van de Europese Unie om de totstandkoming van een stabiele democratie in Rusland te bevorderen, maar ze moet dit proces ook kritisch gadeslaan en begeleiden. Want Rusland is nog geen stabiele democratie, omdat alle nodige elementen hiervoor nog niet duurzaam aanwezig zijn. Bepaalde conflicten en tendensen die de binnenlandse politiek betreffen, tonen dat aan, zoals we onlangs nog zagen. Toch geloof ik dat Rusland op de goede weg is, en als Europeanen moeten we het daarin op een kritische manier bijstaan.

Piha
Mijnheer de Voorzitter, ondanks het overdreven optimisme in het verslag wil ik de rapporteur danken. Het grootste probleem van het verslag is het gebrek aan praktische voorbeelden. Mevrouw Lalumière noemt als belangrijke doelstelling een toename van de veiligheid in Europa en zijn directe omgeving op basis van een evenwichtige samenwerking. Wat betekent dit in de praktijk?
De Finse regering heeft als doelstelling de noordelijke dimensie van de Unie tijdens het Finse voorzitterschap in de tweede helft van 1999 op de agenda te zetten. De noordelijke dimensie is een uitgebreid veiligheidsproject dat zich bijvoorbeeld via de samenwerking op het gebied van milieu en nucleaire veiligheid in het kader van TACIS en de veelzijdige samenwerking in het Oostzeegebied concentreert op het betrekken van Rusland bij de regionale samenwerkingsstructuren.
De samenwerking met Rusland kan alleen slagen via een beleid van kleine stappen gericht op projecten. De stabiliteit van Rusland wordt niet bevorderd door een pathetische en plechtige lofzang in deze zaal.

Van den Broek
Mijnheer de Voorzitter, mag ik beginnen met de rapporteur, mevrouw Lalumière, van harte geluk te wensen met dit buitengewoon waardevol verslag, dat zeker komt op een tijd waarin het buitengewoon nuttig is om onze relatie met Rusland dieper te doordenken. Niet een proces dat wij vandaag of morgen afronden, maar dat in de komende tijd steeds meer van onze aandacht zal vragen. En dat nu wellicht op de korte termijn aan actualiteit heeft gewonnen gezien de huidige situatie met de regeringswisseling in Rusland die, hoe ze ook zal aflopen, uiteraard voor de nabije toekomst nog de nodige onzekerheden laat bestaan. Wat van belang zal blijven, is dat wij meer dan individuen de politiek beoordelen. Ik denk dat wij ervan uit kunnen gaan dat president Jeltsin in ieder geval, welke maatregelen hij verder ook zal nemen, geen aanleiding zal zien om minder aandacht te besteden aan het hervormingsbeleid dat zo broodnodig is in de Russische Federatie.
Wat onze betrekkingen betreft, kan ik vrij beknopt zijn, omdat mevrouw Lalumière in feite zeer uitvoerig de huidige gang van zaken rond onze betrekkingen met Rusland in beeld heeft gebracht. Ik zou een enkel woord willen wijden met name aan het actieprogramma van de Europese Unie dat gevolgd is op de goedkeuring door de Raad, die het actieprogramma waartoe in de Samenwerkingsraad met Rusland, is besloten, heeft goedgekeurd. Een Samenwerkingsraad die mogelijk werd nadat eindelijk na drie jaar van ratificatie het partnerschap, het samenwerkingsakkoord met Rusland daadwerkelijk in werking was getreden eind vorig jaar.
Een van de buitengewoon belangrijke onderdelen van dat gemeenschappelijke actieprogramma is een bijdrage te leveren aan de integratie van de Russische economie in de wereldeconomie via voorbereiding en toetreding van de Russische Federatie tot de Wereldhandelsorganisatie. Het belang daarvan mag niet worden onderschat. Het is van politiek belang, het is van economisch belang, en het heeft zeker ook veiligheidspolitieke aspecten omdat daarmee de economische interdependentie, ook voor wat betreft Rusland, kan worden vergroot, wat zeker ook een stabiliserend effect heeft, niet in de laatste plaats binnenslands.
Daarnaast zijn er een groot aantal nieuwe gebieden in kaart gebracht die zich lenen voor intense samenwerking met de Russische Federatie. Ik noem ze in vogelvlucht. De onderlinge aanpassing van wetgevingen met name op het gebied van het intellectuele eigendom die voor het hele investeringsklimaat in de Russische Federatie van primair belang is. Ik denk aan de douane en grensoverschrijdende samenwerking waar nieuwe programma's voor zijn opgesteld, die met name voor wat betreft de grenslanden en ook onze eigen grenzen met de Russische Federatie - wij denken aan Finland, wij denken aan onze toekomstige lidstaten, de Baltische staten - van groot belang zijn.
Ik denk aan de industriële samenwerking die via een tweede ronde tafel van industrieën uit de Europese Unie en Rusland in de maand mei opnieuw een impuls zal geven onder meer aan de geformuleerde doelstellingen om bedrijven met elkaar in contact te brengen en daarmee de industriële samenwerking ook te verdiepen.
Ik denk in dat kader ook aan de opleiding van grote aantallen jonge Russische managers in het Westen. Ik noem voorts het starten van onderhandelingen over een overeenkomst inzake wetenschap en technologie en het aanknopen van een dialoog en aan samenwerking inzake de strijd tegen de georganiseerde misdaad, de drugshandel en het witwassen van geld.
Het zijn maar een aantal voorbeelden die aantonen dat geleidelijk aan de samenwerkingsonderwerpen tussen de Unie en de Russische Federatie zich verder verbreden.
De vijf hoofdsporen die mevrouw Lalumière in haar verslag heeft aangegeven voor de verdieping van de samenwerking met Rusland komen in hoge mate overeen met de strategieën die ook vanuit de Europese Unie verder worden ontwikkeld. Dat geldt ook voor wat zij heeft gezegd over de steunverlening aan de consolidatie van de Russische samenleving, de civil society -aspecten. Ik noem in dat verband onze programma's TACIS-democratie.
Wat de sterke handelsbetrekkingen betreft, verwijs ik naar wat ik heb gezegd over de toetreding tot de Wereldhandelsorganisatie en de versterkte samenwerking op het gebied van de veiligheid in Europa. Uiteraard speelt daarbij de samenwerking met de NAVO een heel belangrijke rol, maar ook ten aanzien van de WEU worden contacten gezocht, ook van Russische zijde, om tot vormen van overleg en samenwerking te komen. Ik laat thans de Europese samenwerking die via de Veiligheidsraad loopt met Rusland, en de samenwerking in de OVSE, de samenwerking in een contactgroep, zoals bijvoorbeeld betreffende Joegoslavië, buiten beschouwing. Die tonen ook aan dat de politieke dialoog steeds verder wordt verbreed.
De mening van mevrouw Lalumière over de betrekkingen tussen Rusland en de EU verschaft, denk ik, een bijzonder gewaardeerde stof tot verdere reflectie over de toekomstige ontwikkeling daarvan. Zoals in het verslag met recht wordt gesteld, is de zichtbaarheid van de Europese Unie, onder andere via onze delegatie in Moskou maar ook via de ambassades van de lidstaten in Moskou en via de verschillende antennes, daarbij van zeer groot belang.
De Commissie is buitengewoon erkentelijk voor het werk dat de rapporteur heeft verricht. Dit is een goede basis voor de verdere discussies die wij met elkaar zullen blijven hebben in de commissie buitenlandse zaken, in de REX-commissie of in andere commissies die zich meer in het bijzonder met de relatie met Rusland bezig houden. Ik wil daarbij met name de groep in het Europees Parlement noemen die onder andere onder leiding van mevrouw Krehl veelal heel vruchtbare discussies met de Commissie over dit onderwerp heeft gevoerd.
Het spijt mij dat de tijd zo kort is om over een zo omvangrijk onderwerp langere tijd het woord te kunnen voeren en met het Parlement te kunnen discussiëren, maar wij zien graag uit naar de eerstvolgende gelegenheid daartoe. Nogmaals met veel dank aan de rapporteur, mevrouw Lalumière.

De Voorzitter
Mijnheer Van den Broek, ik dank u dat u de strijd met het lawaai bent aangegaan. Ik moet zeggen dat het mij iedere keer weer verbaast en deprimeert hoe lomp de parlementsleden zich kunnen gedragen wanneer er mensen aan het woord zijn. Het zijn dezelfde mensen die vergadering na vergadering opstaan en praten over de waardigheid en het belang van het Parlement, die het steeds weer als een vismarkt behandelen. Het is een schande.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

Gröner
Mevrouw de Voorzitter, ik verwijs naar artikel 48 van het Reglement. Op 9 maart hebben we het startsein gegeven. Het Europees Parlement wilde 1999 uitroepen tot Europees Jaar ter bestrijding van geweld tegen vrouwen en een Europese campagne starten over dit thema. Dit initiatief van de Commissie rechten van de vrouw heeft vandaag de vereiste hoeveelheid van 314 stemmen overschreden. We hebben al 323 stemmen.
In de hele geschiedenis van het Europees Parlement is het nog nooit zo snel gegaan. In slechts zes en een half vergaderdagen hebben we het klaargespeeld om dit aantal te bereiken. Ik roep de Commissie en de Raad op om zo snel mogelijk de nodige maatregelen te treffen, zodat vrouwenorganisaties, kerken en verenigingen met de voorbereidingen voor dit Europees jaar kunnen beginnen. Vrouwen in onze lidstaten wachten op steun. Wederom heeft het Europees Parlement zich een voorvechter getoond op het gebied van vrouwenrechten. Hartelijk dank aan alle collega's die de verklaring ondertekend hebben. Er kunnen nog altijd meer mensen ondertekenen.
(Applaus)
De Voorzitter
Ik verheug me samen met u over het succes van deze ontwerpresolutie.

Falconer
Mevrouw de Voorzitter, ik zou eveneens onze collega, mevrouw Gröner, willen feliciteren met het behalen van de 323 handtekeningen.
Maar zoals gewoonlijk wil ik iets zeggen over de stemprocedure. Ik deel u hierbij mee dat ik aanwezig zal zijn en mijn stem zal uitbrengen, zodat er geen problemen zullen optreden. Ik stel niettemin vast dat de gedistribueerde stemlijst de parlementsleden waarschuwt wanneer er een hoofdelijke stemming wordt gehouden. Er zijn tien hoofdelijke stemmingen voor deze vergadering. Twee of drie zouden er nog bij kunnen komen, zodat het er in totaal twaalf of dertien zouden worden. Dit houdt in dat ik, als ik voor zeven hoofdelijke stemmingen blijf, vervolgens zou kunnen vertrekken en dan toch aan 50 % zou komen. Deze regels zijn absurd, de manier waarop het Bureau ze behandelt is absurd en hoe sneller we er een eind aan maken hoe beter.

De Voorzitter
Er zijn een vijftiental hoofdelijke stemmingen, mijnheer Falconer. Ik zeg u dit voor de goede orde.

Howitt
Mevrouw de Voorzitter, een motie van orde. Ik heb de diensten vanochtend op de kwestie gewezen, maar ze is, ondanks haar belang in het kader van artikel 19, lid 4, niet aan bod gekomen. Vorige maand nam dit Parlement een resolutie aan ten gunste van de mensenrechten in Nigeria. In het debat vroeg ik om veiligheid voor de gevangen Ogonimensenrechtenactivist Batom Mitee, broer van de huidige voorzitter van hun beweging. Op dat moment was de verblijfplaats van Batom onbekend, maar een vrijgelaten gevangene heeft afgelopen dinsdag bevestigd dat Batom wordt vastgehouden in de Delta Rubberplantage, dat hij dagelijks geslagen en gemarteld wordt en voor zijn leven vreest.
Ik vraag u, mevrouw de Voorzitter, om er bij de Nigeriaanse overheid namens het Parlement op aan te dringen dat zij zich schikken naar de wil van dit Parlement overeenkomstig de mensenrechten en naar onze resolutie van februari 1998. Batom Mitee mag nog altijd geen bezoek van zijn familie of medische verzorging ontvangen, ondanks het feit dat hij aan de hele linkerzijde van zijn lichaam is verlamd, niet zonder hulp kan staan of eten en al meer dan drie maanden dezelfde vuile kleding moet dragen.
Ik zou het op prijs stellen als u aan de Voorzitter kunt doorgeven dat ik deze kwestie heb besproken met mevrouw Kinnock, die eveneens haar bezorgdheid wenst uit te spreken. Als de Voorzitter ermee instemt de brief zoals verzocht te schrijven, zal zij deze samen met haar andere collega's tijdens de voor volgende week geplande EU-ACS-Vergadering kunnen presenteren. Dank u voor uw medewerking.

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer Howitt. Ik zal uw woorden en uw wens aan de Voorzitter overbrengen.

Lindholm
Mevrouw de Voorzitter, het is het document bij het verslag-Schaffner dat alleen in het Frans beschikbaar is. Mevrouw de Voorzitter, u heeft beloofd dat u nog antwoord zou geven op de vraag wat wij zouden doen met het verslagSchaffner. Dat antwoord zou ik graag willen hebben.

De Voorzitter
Wij hebben in de eerste plaats gecontroleerd of de feiten kloppen. Het verslag waarop het verslag van mevrouw Schaffner betrekking had, bestaat inderdaad alleen in het Frans. Dat is een reëel probleem.
Een oplossing zou zijn wel het debat te houden, maar pas tot stemming over te gaan als het verslag in alle talen is vertaald. Mevrouw Schaffner knikt dat zij het met dit voorstel eens is. Geachte collega's, zijn er van uw kant bezwaren? Dat is niet het geval.
Ik dank u, mevrouw Lindholm, u heeft hiermee een antwoord op uw vraag en u ziet dat wij gedaan hebben wat nodig was.

De Voorzitter
Mevrouw Berès, een motie van orde?

Berès
Ik zou uw aandacht willen vestigen op een door onze secretaris-generaal, de heer Priestley, ondertekende brief die wij vanochtend hebben ontvangen...
In die brief wordt ons meegedeeld...
(Luid gelach - Interrupties: "Aprilgrap!" )

De Voorzitter
Waarde collega's, sorry, maar moties van orde zijn een uiting van democratie. U weet best dat ieder lid - mevrouw Berès net zo goed als alle anderen - het recht heeft zich te uiten.

Berès
Gelukkig ben ik dus slechts het slachtoffer van de Britse humor geweest; ik dank de Vergadering voor haar begrip.

Stemming
De Voorzitter
Wij gaan nu over tot de stemming.
Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de harmonisatie van de wetgevingen der lidstaten betreffende het geluidsemissie van materieel voor gebruik buitenshuis (COM(98)0046 - C4-0122/98-98/0029 (COD))
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)

Rübig
Mevrouw de Voorzitter, vandaag wil ik geen reclame maken voor de handtekeningenactie tegen de misdaad in Brussel, hoewel dat nog maar tot vrijdag kan, maar ik zou op grond van artikel 129 een verzoek om terugverwijzing van het verslag-Murphy naar de vaste commissie willen indienen, omdat er meer dan 100 amendementen zijn, die in de eerste plaats zuiver technisch zijn, en hier zelf een SLIM-initiatief ten uitvoer leggen. Er zijn namelijk nog twee bijkomende richtlijnen over massa's, afmetingen en constructie-eigenschappen voor bussen ophanden. We zouden daarom een werkgroep moeten samenstellen waarin overeenstemming bereikt wordt over hoe we deze richtlijnen op ordentelijke wijze kunnen behandelen.

von Wogau
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, als voorzitter van de bevoegde commissie moet ik in de eerste plaats meedelen dat de commissie slechts met een kleine meerderheid besloten heeft om het verslag-Murphy in deze vorm voor te leggen aan de plenaire vergadering van het Europees Parlement. Ik spreek dus niet als commissievoorzitter, maar als lid van de Fractie van de Europese Volkspartij, en in die hoedanigheid steun ik het verzoek om terugverwijzing van dit verslag naar de commissie.
Waarom? Ik verdedig al sinds jaren het standpunt dat we het ons als Europees Parlement niet meer kunnen permitteren om met honderden amendementen een technische wetgeving tot stand te brengen.
Sinds Maastricht hebben we medebeslissingsbevoegdheid over deze zaken. De nieuwe richtlijnen gaan niet meer alleen uit van de Raad maar van het Europees Parlement en de Raad. Als Parlement kunnen we er in dit wetgevingsproces toe bijdragen dat rekening gehouden wordt met de gezondheidsbescherming en de veiligheid van de burger en van benadeelde personen. Dat is buitengewoon belangrijk. We hebben dat in het verleden ook altijd met veel succes gedaan.
Maar we hebben niets aan 112 technische amendementen die niemand hier begrijpt en waarvan niemand weet welk belang ze afzonderlijk hebben. Wat we nodig hebben, is een amendement waarin staat dat bussen moeten worden aangepast voor gehandicapten. De uitvoering van deze wetgevende aanwijzing van het Europees Parlement is dan de taak van de technische organen.
(Applaus) Dat wordt wetgevingsprocedure met verwijzing naar technische normen genoemd, waarvan ik altijd voorstander ben geweest en die de procedure is die we in de toekomst moeten volgen. Om die reden zou ik er persoonlijk blij om zijn indien we hierover nog een keer in de commissie over konden beraadslagen, zodat we in deze zaak een redelijke oplossing kunnen vinden. Nu leg ik een persoonlijke verklaring af: indien dit voorstel niet wordt terugverwezen naar de commissie, blijf ik hier. Ik zal echter niet deelnemen aan de stemming. Ik verzoek dat te vermelden in de notulen, want als parlementslid ben ik niet van plan om aan deze onzinnige vorm van wetgeving mee te werken.
(Applaus)
Murphy
Mevrouw de Voorzitter, ik hoop dat ik niet zoveel tijd zal nodig hebben als de heer von Wogau. Ik begrijp wel dat hij zegt dat we hier met een technische kwestie te maken hadden, maar ik zou het Parlement toch willen vragen dit verslag te onderzoeken. Zeggen we de burgers van Europa anders dat we niet voldoende bevoegd zijn om een wetgeving aan te nemen voor een zaak die de levens van de mensen beïnvloedt? Ik wil u erop wijzen dat de commissie alle gelegenheid heeft gehad om over dit verslag te debatteren. Ze had alle gelegenheid om de door mij ingediende amendementen met mij te bespreken.
Ik weet dat er veel amendementen zijn, maar een groot deel hiervan is absoluut noodzakelijk. Als het zo technisch is dat de afgevaardigden aan de overzijde niet begrijpen wat er gebeurt, waarom zijn er dan zo'n 20 amendementen ingediend door afgevaardigden van de andere zijde van het Parlement? Ik zou hiertegen willen inwerpen dat zij wel degelijk begrepen wat er op het spel stond en wil, wat dit betreft, graag even terugkomen op wat de Commissie gisterenavond heeft gezegd. Commissaris Bangemann zei, toen hij hiernaar werd gevraagd, dat hij niet inzag waarom het Parlement geen standpunt kon innemen tegenover het verslag. Hij gaf zelfs aan dat de Commissie bereid was 22 van onze amendementen over te nemen.
Is zeg dus tegen de afgevaardigden aan de andere zijde van het Parlement dat we alle gelegenheid hebben gehad om over deze kwestie te discussiëren. Het gaat om een ingewikkelde en technische kwestie, maar laten we onze verantwoordelijkheden niet uit de weg gaan. We hebben belangrijk werk voor de boeg; laten we aan de slag gaan.

Metten
Voorzitter, ik heb slechts een vraag aan de voorzitter van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid die hier als persoon sprak. Hij heeft drie of vier keer discussies meegemaakt, hij heeft de mogelijkheid gehad om een amendement in te dienen in de vorm zoals hij dat nu geformuleerd heeft. Ik zou graag willen weten waarom hij zijn verantwoordelijkheid niet op zich heeft genomen.

von Wogau
Mevrouw de Voorzitter, ik zou daar persoonlijk op willen antwoorden. Als voorzitter van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heb ik de rapporteur verzocht om zo te handelen als ik gezegd heb, namelijk een amendement in te dienen over gehandicapten en al het overige te verwijzen naar technische commissies. Toen bleek dat dit problemen gaf, heb ik voorgesteld om een werkgroep aan te stellen die moest zoeken naar een redelijke oplossing. Dit voorstel heb ik voorgelegd aan de commissie, nog voor de stemming. Toen hebben we erover gestemd, maar de meerderheidsfractie in dit Parlement heeft anders gestemd. Ten gevolge daarvan werd het verslag-Murphy, dat naar mijn mening nog niet klaar was voor de plenaire vergadering, tegen mijn wil als commissievoorzitter voorgelegd aan de plenaire vergadering. Daarom dien ik mij nu niet aan als commissievoorzitter, maar als lid van de christen-democratische fractie. Dat is mijn antwoord op wat de heer Metten zopas gezegd heeft.
(Applaus en interrupties)

Donnelly, Alan
Mevrouw de Voorzitter, ik zou vooral even willen reageren op de opmerkingen van de heer von Wogau. Ik werd in 1989 lid van het Parlement en onder zijn voorganger, de heer Beumer, verwerkten we een hele berg technische wetgeving die door het Parlement moest worden aangenomen om de interne markt te kunnen voltooien. Het is nonsens dat de voorzitter van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid nu zegt dat wij in het Parlement niet bevoegd zijn om deze wetgeving aan te nemen.
De reden waarom zij dit vandaag niet willen behandelen is omdat zij tegen de amendementen hebben gestemd om de gehandicapten te helpen met het ontwerp van bussen en cars. Daarom willen zij niet dat het Parlement de wetgeving behandelt. Ik zeg u, gehandicapten overal in Europa kijken toe hoe de christen-democraten op dit punt stemmen, want wij hebben in de commissie amendementen goedgekeurd om de gehandicapten te helpen en nu willen zij dit verslag van de agenda.
(Het Parlement besluit tot terugverwijzing naar de bevoegde commissie)

Pronk
Mijnheer de Voorzitter, er is gisteren wat verwarring ontstaan over het antwoord van de Commissie naar aanleiding van amendement 3. Is het mogelijk dat de Commissie daar nog een nadere toelichting op geeft? Dat is het eerste punt, mijnheer de Voorzitter.
Het tweede punt is een verzoek aan u. Is het mogelijk om over amendement 20 te stemmen vóór amendement 7? Het is dezelfde tekst, alleen gaat het om de plaats daar. Dat is een verzoek aan u.
En in de derde plaats, mijnheer de Voorzitter, in het amendement 19 wordt in het Engels het woord evaluation gebruikt. Dat is ten onrechte. Dat zou moeten zijn assessment . Zou dat veranderd kunnen worden en zouden de andere talen daaraan kunnen worden aangepast? Dat zijn mijn verzoeken.

Van den Broek
De Commissie kan akkoord gaan met het tweede deel van het derde amendement, en wel in de volgende bewoordingen: "het programma moet worden gericht op de KMO's in alle sectoren, met inbegrip van de KMO's in de derde sector" .
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Megahy
Mevrouw de Voorzitter, kan de voorzitter van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid ons geruststellen dat alle amendementen van niet-technische aard zijn?
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

Schörling
Mevrouw de Voorzitter, het gaat om een mondeling amendement, een enkel woord. Het gaat om de vervanging van het woord - ik baseer mij op de Engelse tekst - integration door inclusion . Zij die het amendement hebben geformuleerd, de heer Van Velzen en mevrouw Schmidbauer, zijn het met mij eens dat wij dit amendement ook zouden indienen.
(Er wordt geen bezwaar gemaakt tegen het mondeling amendement)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Liese
Mevrouw de Voorzitter, ik zou mijn collega's willen vragen mij te verontschuldigen dat ik nu nog het woord moet vragen. Volgens mij hadden we in de commissie een en ander beter kunnen voorbereiden en onze collega's niet met zoveel afzonderlijke stemmingen en mondelinge amendementen moeten opzadelen. We hadden een probleem, dat nu ook tot een vertaalprobleem in paragraaf 60 geleid heeft. Voor de stemming in de commissie beschikten we namelijk niet over de Duitse vertaling van de amendementen. Daardoor is er een naar mijn mening ernstige fout geslopen in paragraaf 60. Die paragraaf is zeer belangrijk, aangezien hij betrekking heeft op de uitbreiding van handelsvoorrechten tot de least developed countries , die vooralsnog niet behoren tot de ACS-landen.
In het amendement dat ik samen met de heer Corrie in het Engels had ingediend, was sprake van een opheffing van de handelsvoorrechten door deze uitbreiding. In de Duitse versie, die ik pas na de stemming in de commissie ontvangen heb, staat nu: "wat iedere discriminatie opheft" . Daarom verzoek ik om dat in orde te brengen en de Engelse versie van het amendement te gebruiken voor de vertaling in alle overige talen.

Rocard
Mevrouw de Voorzitter, ik wil opmerken dat de heer Liese gelijk heeft en dat zijn opmerking ook geldt voor de Franse versie. Het is derhalve in dit geval inderdaad de Engelse versie die rechtsgeldig is.
Betreffende amendement 1
Rocard
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, dit is een zeer belangrijk punt. Het zal u niet ontgaan zijn dat in dit verslag geen verwijzing is opgenomen naar de kosten van de samenwerking. De machtsverhoudingen, de waardering van de situatie noch het deskundigenonderzoek behoorden tot onze verantwoordelijkheid. De Begrotingscommissie heeft genoeg gelegenheid gehad om zich druk te maken. Wij waarderen de grote macht van ons Parlement bijzonder. Maar de Begrotingscommissie heeft heel goed begrepen waarom wij de kwestie van de vaststelling van de totale hoeveelheid steun niet hebben aangekaart. Het gaat immers om een symbolisch cijfer dat alle kanselarijen in rep en roer zal brengen en tegenover de hele wereld minstens een jaar lang een sleutelrol gaat spelen in de Noord-Zuid-besprekingen. Wij hebben de Begrotingscommissie derhalve willen laten zien dat wij met haar bezorgdheid voor de procedures instemmen.
Ik aanvaard dus zes van de zeven streepjes van het amendement, maar er is er een waarmee ik een probleem heb en dat is 80 ter. Hierin wordt duidelijk uiteengezet dat op de financiële organisatie van de nieuwe overeenkomsten moet worden bezuinigd en dat de begroting doelmatig moet zijn, enzovoort, hetgeen doet veronderstellen dat de Europese inspanningen voor samenwerking met de ACS-landen meer dan hun aandeel moeten leveren in de bezuinigingen op de begroting. Daarover zal een politiek debat worden gevoerd. Het is onaanvaardbaar dat over deze kwestie hier wordt beslist.
Dat is de reden van mijn verzoek in onderdelen te stemmen, waarin ik voorstel dat we tegen artikel 80 ter stemmen en alle andere aannemen, want ook wij willen een strak budgettair beleid.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

des Places
De Fractie van onafhankelijken voor het Europa van Nationale Staten kan de voorstellen om de administratieve lasten van het bedrijfsleven en met name die van de MKO's te verlichten zonder enig voorbehoud steunen. In dit geval stelt de Commissie voor zowel de aangiften van de ondernemingen die per jaar voor minder dan 100.000 ecu intracommunautaire verrichtingen uitvoeren als de gecombineerde nomenclatuur, die als basis dient voor de gegevens betreffende de intercommunautaire verrichtingen te vereenvoudigen.
De totstandbrenging van de interne markt en de afschaffing van de controles aan de grenzen heeft tot gevolg dat de desbetreffende BTW-aangiften en de statistieken, waarvan de douanediensten zorgden dat ze betrouwbaar waren, niet meer bestaan. De overheidsdiensten, het bedrijfsleven en de beroepsorganisaties hebben echter nog steeds behoefte aan informatie.
Het aangiftesysteem dat door de Europese Unie is opgezet, vertoont echter zwakke punten. Die willen wij aan de kaak stellen. Het belangrijkste zwakke punt van Intrastat, afgezien van de kostprijs van het systeem, is namelijk dat de resultaten een groot gebrek aan samenhang vertonen, hetgeen een grote onzekerheid betekent voor de vaststelling van de werkelijke handelsverrichtingen van een bepaalde lidstaat. Zo zou het bedrag aan invoer van een lidstaat normaal gesproken gelijk moeten zijn aan de som van de uitvoer van de andere lidstaten naar dat land. Het afwijkingspercentage blijkt in totaal zo'n 4, 6 % te bedragen. Als men ervoor kiest een bepaald bedrag te gebruiken, kan het handelsoverschot van Duitsland dat bijna 19 miljard ecu bedraagt, worden teruggebracht tot 4 miljard ecu, terwijl het Franse tekort van 6, 4 miljard ecu meer dan verdubbeld wordt.
Wat de aangiften voor de handel in goederen betreft, kunnen lidstaten meer gegevens vragen over het land van oorsprong, de regio van oorsprong of bestemming, de haven of luchthaven waar wordt uitgeladen en het statistisch stelsel.
Met betrekking tot de vereenvoudiging van de gecombineerde nomenclatuur heeft onze fractie een amendement ingediend. Het is namelijk noodzakelijk om te kunnen blijven beschikken over specifieke informatie met betrekking tot regionale producten en met name producten met een gecontroleerde benaming. In het geval van wijn bijvoorbeeld is het absoluut noodzakelijk dat de beroepsorganisaties en interprofessionele organisaties op de hoogte blijven van de intracommunautaire handel. Bordeaux, Côtes du Rhône, Bourgogne en champagne zijn specifieke producten die specifieke kennis en management van de markt vereisen voor het behoud van de specifieke productieregio's en daarmee ook het platteland. De communautaire wetgeving mag derhalve geen nivellering van de specifieke eigenschappen van de lidstaten en hun regio's inhouden.
Verslag-Pronk (A4-0114/98)
Bébéar
Naar aanleiding van de buitengewone Europese Raad van Luxemburg in november jongstleden en in het spoor van het nieuwe Verdrag van Amsterdam, heeft het Europees Parlement gevraagd om de maatregelen ten gunste van de MKO's te versterken en uit te breiden. Al tien jaar lang zijn zij de enige die werkelijk vaste banen scheppen.
In het huidige economische klimaat is er bij een enkele soort ondernemingen in het bijzonder sprake van een netto groei van de werkgelegenheid. Het betreft de inschakelingsbedrijven, de MKO's zonder winstoogmerk. Deze vormen een uitstekend instrument om ongeschoolde jongeren en langdurig werklozen weer aan het werk te krijgen en zij moeten speciale steun krijgen om zich te kunnen ontwikkelen.
De door hen gevormde sector zonder winstoogmerk is niet altijd eenvoudig te definiëren. Het feit dat zij alleen winst maken om banen te scheppen en te behouden verdient een bijzondere vorm van hulp op Europees niveau in aanvulling op de reeds bestaande nationale regelingen: financiële hulp, lastenverlichting, een andere en gunstiger berekeningswijze van de vennootschapsbelasting, enzovoort.
In het verslag-Pronk is deze nieuwe economische en werkgelegenheidssituatie goed geanalyseerd. Deze sector, halverwege tussen de profit- en de overheidssector, wacht met ongeduld op een oplossing voor zijn problemen inzake het verkrijgen van bankleningen en de verbetering van zijn kapitaalpositie.
Ik keur dit verslag derhalve goed omdat het extra financiële middelen levert die zijn afgestemd op de specifieke behoefte van deze nieuwe categorie ondernemingen, die bijzonder veelbelovend zijn als het gaat om het scheppen van banen en een groot groeipotentieel hebben.

Caudron
Ik wil graag collega Pronk feliciteren met de goede kwaliteit van zijn werk en ik verheug me over de extra inspanning ten gunste van de innoverende en banenscheppende MKO's.
Het openen van een "loket voor risicokapitaal" is een noodzakelijk instrument dat op termijn zowel voor de oprichting van bedrijven als voor het scheppen van banen rendabel kan blijken. In die zin komt het me voor dat het begrip transnationale onderneming interessant is, omdat men dit ook kan beschouwen als een andere facet van het begrip Europees burgerschap. Meer dan sterke symbolen die de Europese identiteit gestalte geven, moet deze identiteit in het dagelijks leven van elke Europeaan werkelijkheid worden.
Het valt te betreuren dat de begrotingsinspanningen achterblijven bij wat het Europees Parlement wenst, maar ik durf te hopen dat de Commissie in de zin van de verklaringen van de Top in Luxemburg haar uiterste best zal doen op het gebied van vernieuwende acties en projecten op de arbeidsmarkt.
Ik onderschrijf de vaststelling dat de hulp zich moet richten op ondernemingen met minder dan honderd werknemers, maar ben nogal terughoudend over de evaluatieprocedure. Die lijkt me wat lang, vooral als er aanpassingen moeten plaatsvinden om beter in te kunnen spelen op de ingediende aanvragen. Ik ben het tenslotte eens met een externe controle op het programma en met name op het vernieuwende karakter van deze banen.
Afgezien van een enkel voorbehoud, dat meer betrekking heeft op de vorm dan op de inhoud, steun ik dit verslag en wil ik nogmaals benadrukken dat ik er veel waarde aan hecht dat wij blijven zoeken naar alle mogelijke wegen om de situatie van onze medeburgers te verbeteren, zonder daaraan bij voorbaat enige ideologie te willen verbinden.

des Places
De middelgrote en kleine ondernemingen (MKO's), waarvan 90 % minder dan 150 werknemers in dienst heeft, zijn het middelpunt van het bedrijfsleven in de Europese Unie. Volgens het vijfde Eurostat-verslag over het bedrijfsleven vertegenwoordigen zij 66 % van de totale werkgelegenheid in de Europese Unie en hebben zij tussen 1988 en 1995 gezorgd voor vrijwel de gehele netto groei van het aantal banen.
Dit lijkt een paradoxale situatie. De bedrijven en met name de MKO's worden namelijk regelmatig geconfronteerd met een verzwaring van hun administratieve lasten en met verplichtingen op het gebied van normering die voornamelijk verband houden met de communautaire wetgeving. Ook mogen de gevolgen van nationale wetgeving, zoals in Frankrijk de wet op de 35-urige werkweek, niet worden onderschat.
Welke hulp moet er aan de MKO's worden geboden?
In de eerste plaats moet de nadruk worden gelegd op de financiële behoeften van de MKO's. Vaak hebben zij namelijk problemen die verband houden met hun groei en de eruit voortvloeiende behoefte aan kapitaal, maar ook geenszins te verwaarlozen kasproblemen die het gevolg zijn van de betalingstermijnen die hun klanten aanhouden. Alle overheidsinstanties moeten het goede voorbeeld geven. Vaak hanteren zij de langste betalingstermijnen en hieraan moet een eind komen.
Om te voldoen aan de behoefte aan kapitaal moet het beginsel van "risicokapitaal" worden uitgewerkt. Dit in de Verenigde Staten en Japan goed ontwikkelde systeem moet absoluut ook in de lidstaten van de Europese Unie worden toegepast. De oprichter van een onderneming besteedt vaak al zijn financiële middelen aan de oprichting en heeft dan geen middelen meer tot zijn beschikking om de groei van zijn bedrijf te financieren.
Het is volkomen logisch dat de financiële bijstand van de Europese Unie niet uitsluitend wordt benut door grote ondernemingen. De verschillende subsidies zijn belangrijk, maar ik wil erop wijzen dat de MKO's gebukt gaan onder de zware en kostbare administratieve lasten en verplichtingen op het gebied van normering die hun worden opgelegd. Hoeveel zogenaamde gezondheidsnormen hebben de ontwikkeling van de MKO's niet vertraagd? Het is niet mogelijk om hiervan een telling te geven, maar iedereen die zijn oor te luisteren legt bij directies van ondernemingen, weet hoezeer zij hieronder gebukt gaan.
Tenslotte hebben wij, omdat onze fractie voor het beginsel van gelijkheid tussen man en vrouw is, tegen het amendement gestemd waarin bevoorrechting van door vrouwen geleide ondernemingen wordt voorgesteld. Wij moeten alle MKO's helpen. Als inzet geldt vermindering van de werkloosheid door het scheppen van banen en het doet er niet toe of de onderneming wordt geleid door een man of door een vrouw.

Hyland
Het voorgestelde groei- en werkgelegenheidsinitiatief voor financiële bijstand aan innoverende en banenscheppende kleine en middelgrote ondernemingen moet krachtig worden ondersteund.
In onze fractie hebben we altijd de nadruk gelegd op de essentiële rol van de kleine ondernemingen voor het scheppen van werkgelegenheid en economische groei. Daarom stel ik het verslag-Pronk bijzonder op prijs.
Kleine en middelgrote ondernemingen kunnen in de Europese Unie tot 250 werknemers tellen. In Ierland hebben KMO's meestal minder dan 50 werknemers. Uit hoofde van het derde element van het initiatief, te weten subsidies om de kosten te dekken van garanties om de beschikbaarheid te vergroten van leningen aan KMO's, betaald uit garantieregelingen in de lidstaten, moet prioriteit worden gegeven aan bedrijven met minder dan 100 werknemers. Ik zou er graag op willen aandringen dat eenzelfde prioriteit aan dit type ondernemingen wordt gegeven in het kader van het eerste element van het initiatief.
Er moet alles aan worden gedaan om het groeipotentieel van KMO's te vergroten. Dit betekent dat nieuwe en recent opgerichte kleine ondernemingen via investeringen in relevante gespecialiseerde risicokapitaalfondsen toegang moeten krijgen tot risicokapitaal.
Ik zou de Raad dringend willen verzoeken het voorstel spoedig goed te keuren, zodat we snel vooruitgang kunnen boeken met nieuwe mogelijkheden voor het scheppen van werkgelegenheid, in het bijzonder voor ondernemingen met minder dan 50 personeelsleden. Het is verder ook van essentieel belang dat in Ierland en de overige lidstaten voorlichting wordt gegeven over het nieuwe KMO-initiatief.

Schörling
De Fractie De Groenen in het Europees Parlement steunt het voorstel inzake financiële bijstand aan innoverende en banenscheppende kleine en middelgrote ondernemingen. Het gebrek aan risicodragend kapitaal is al zeer lang een probleem voor het MKB.
Wij vinden het vooral belangrijk dat het risicokapitaalfonds zich richt op ondernemingen die actief zijn in de derde sector, dat wil zeggen volksgezondheid, onderwijs en cultuur, en dat informatie over de steun terechtkomt bij vrouwelijke MKBondernemers, die circa 30 procent van alle ondernemers in het MKB uitmaken.

Theonas
Het onderhavige voorstel is een onderdeel van het algemene kader van de Europese Unie voor de werkgelegenheid. Het uitgangspunt hiervan is enerzijds de bevordering van het ondernemersinitiatief en anderzijds de afschaffing van de bestaande arbeidsrechtelijke en verzekeringsrechtelijke voorschriften door middel van "actieve" maatregelen ten behoeve van de werkgelegenheid.
In principe kunnen wij akkoord gaan met elke actie, ook indien deze los staat van een algemeen kader, waarmee de zeer ernstige problemen van de KMO's aangepakt kunnen worden. Wij willen met name dat de heel kleine bedrijven helpen. Door de EMU en de invoering van de gemeenschappelijke munt zullen de problemen voor hen immers haast onoverkomelijk worden.
Wij koesteren natuurlijk geen enkele illusie over de mogelijke resultaten van dergelijke maatregelen. De voorgestelde actie zal niet veel zoden aan de dijk zetten, niet alleen omdat objectief gezien de draagwijdte daarvan te beperkt is, maar ook omdat het algemene beleid van de Europese Unie en de lidstaten onherroepelijk leidt tot faillissement van jaarlijks honderdduizenden KMO's. Deze worden door de concurrentie verpletterd. Het daardoor ontstane verlies aan werkgelegenheid kan nooit worden gecompenseerd door de beperkte en in de regel kortstondige werkgelegenheid die dankzij de steun ontstaat. In het voorstel zegt men dat met het onderhavige programma steun wordt beoogd aan het algemene beleid overeenkomstig de richtsnoeren voor de werkgelegenheid en de algemene richtsnoeren voor het economische beleid. Dit is kenmerkend voor de aanpak. Wij weten immers dat juist deze richtsnoeren dramatische gevolgen hebben voor de werkgelegenheid.
Alhoewel het budget van 420 miljoen ecu voor de periode 1998-2000 veel te beperkt is om de KMO's daadwerkelijk te helpen, kan het wel enige verlichting bieden. Ik denk daarbij met name aan de mechanismen voor toegang tot kapitaal en kredietgarantie. De KMO's ondervinden immers enorme problemen bij de toegang tot de kredietinstellingen en het verkrijgen van financieringskredieten. Dit is mijns inziens een gevolg van het algemene probleem dat is ontstaan door de volledige liberalisatie van het bankwezen en de kredietinstellingen. Deze hanteren nu strikte, door de markt bepaalde, economische en financiële maatstaven. Daardoor verliezen zij echter de mogelijkheid om als hefboom op te treden voor de economische groei en steun te geven aan de economische activiteiten en de bedrijven. Hetzelfde probleem doet zich echter ook voor op het gebied van de staatssubsidies. Via de goedkeuringsprocedure van de Commissie wordt hier paal en perk aan gesteld en in bepaalde gevallen verdwijnen de subsidies zelfs geheel. Het voorstel om in bepaalde gevallen de KMO's uit te zonderen kan verlichting bieden aan de KMO's, alhoewel het algemene probleem niet wordt opgelost. Dit is namelijk een uitvloeisel van de algemene oriëntatie van de Europese Unie.
Wat de uitvoering van het onderhavig programma betreft, moet ons inziens de financiële steun worden toegespitst op de KMO's met minder dan 100 personeelsleden en met name op de heel kleine ondernemingen. Deze kunnen immers om objectieve redenen het hoofd nauwelijks boven water houden en ondervinden de meeste problemen bij de modernisering.
Wij gaan akkoord met het voorstel om bij voorrang KMO's op het gebied van de volksgezondheid, het onderwijs en de cultuur voor de genoemde maatregelen in aanmerking te laten komen.
Verder moet ons inziens inderdaad worden gecontroleerd of met de steun echte, voltijdse arbeidsplaatsen worden gecreëerd. Ook moeten ons inziens eventuele overtreders worden gestraft.
Welke weerslag zullen dergelijke programma's op de werkgelegenheid hebben? Wij willen erop wijzen dat soortgelijke mechanismen reeds bestaan. Wij noemen met name de kredietgaranties van de Europese Investeringsbank, de EIB-faciliteiten voor rentesubsidie aan kleine en middelgrote ondernemingen en de verschillende acties in de meerjarenprogramma's voor de KMO's, waarbij wij wel moeten aantekenen dat deze programma's niet bij machte zijn gebleken om het onbillijke klimaat waarin de KMO's opereren ongedaan te maken. Als de Europese Unie op een gegeven ogenblik ophoudt met het financieren via de communautaire begroting van doeltreffende, verticale en horizontale acties, van acties die niet per se in het teken staan van bezuinigingen, ongeremde concurrentie en mondiale liberalisering van de markten, zullen ons inziens acties, zoals die waarin het onderhavige voorstel voorziet, gedoemd zijn tot mislukking.
Verslag-Berès (A4-0100/98)
Caudron
Ik wil mijn waardering uitspreken voor de inhoud en de vorm van het werk van mevrouw Berès. Een dergelijk onderwerp kan namelijk, indien het alleen in overleg wordt besproken, een debat uitlokken dat het botsen van dermate verschillende nationale inzichten en meningen alles volledig blokkeert.
Ik keur de aanbevelingen van onze rapporteur dan ook goed en vind het goed dat de Commissie horizontale staatssteun sneller wil onderzoeken.
Zo steun ik ook de amendementen van mevrouw Berès, die het Parlement en de Commissie binnen het institutionele kader de toegestane uitzonderingen samen wil doen onderzoeken.
Als bepaalde zwartkijkers vinden dat dit verzoek om informatie niet ver genoeg gaat, zou ik hun in herinnering willen brengen dat een dergelijk verzoek nog maar enkele jaren geleden eenvoudig onmogelijk zou zijn geweest.
Tenslotte ben ik ook van mening dat de lidstaten verplicht moeten worden om verleende hulp beneden de vastgestelde drempel in het Publicatieblad bekend te maken.
Dat streven naar transparantie is niet alleen prijzenswaardig, maar ook noodzakelijk om elk vermoeden over misbruik van overheidsgelden weg te nemen.
Tenslotte vind ik dat met deze tekst een belangrijke stap gedaan is in de richting van administratieve vereenvoudiging en moet leiden tot een grotere doelmatigheid bij de ondersteuning van datgene wat de hoogste prioriteit heeft, namelijk de strijd tegen de werkloosheid.

Darras
Als lid van de Commissie regionaal beleid van dit Parlement kan ik het, hoewel wij op dit punt nog geen uitspraken hebben gedaan, roerend eens zijn met onze rapporteur, mevrouw Berès.
Met de staatshulp is inderdaad een enorm bedrag gemoeid, dat voortdurend stijgt. Het is goed dat de Commissie probeert de behandeling van de eenvoudigste gevallen, waar geen bijzondere problemen op het gebied van de mededinging spelen, - dat zijn verreweg de meeste gevallen - te vereenvoudigen. Het is goed dat de regels voor vrijstelling duidelijk zijn en dat de lidstaten zorgen dat deze voldoende bekend gemaakt worden. Daarom ben ik voor amendement 3 van de rapporteur.
Ik zou echter graag zien dat de Europese Commissie het Europees Parlement uitvoerig informeert over de vrijstellingen per categorie, met name voor steunmaatregelen met regionale bestemming. Het is mijns inziens onaanvaardbaar dat de Commissie regionaal beleid pas na alle lobbyisten en de pers op de hoogte is gesteld van het akkoord dat tussen de commissarissen WulfMathies en Van Miert is getekend inzake het regionale beleid en het mededingingsbeleid.
Ik deel ook helemaal de mening van de rapporteur ten aanzien van de toevoeging van plaatselijke overheidsdiensten aan de lijst van steunmaatregelen waarvoor per categorie vrijstellingen kunnen worden toegestaan. Ik stel namelijk vast dat in mijn departement, Pas-de-Calais, deze steun onlosmakelijk verbonden is met het beleid voor economische en sociale cohesie binnen dezelfde regio. Men kan er derhalve op vertrouwen dat deze steun geenszins concurrentievervalsend is.
Verslag-Sindal (A4-0101/98)
Ahlqvist, Andersson, Hulthén, Lööw, Theorin en Waidelich
Wij willen de rapporteur bedanken voor zijn degelijke verslag over steunverlening aan de scheepsbouw. Wij willen benadrukken dat het voor een goed functionerende wereldwijde concurrentie in de scheepsbouwsector van het grootste belang is dat deze sector ook zonder overheidssubsidies kan werken. Tot het tijdstip dat een noodzakelijke OESO-overeenkomst van kracht wordt, moet men zeer waakzaam zijn met betrekking tot de door de Europese Unie toegestane steun, teneinde concurrentievervalsing te vermijden. Daarom is het speciaal van belang dat de amendementen 25, 26, 27 en 29 de steun van het Europees Parlement krijgen. Het handelen van de Gemeenschap moet gericht zijn op een situatie met een gezonde wereldwijde concurrentie voor de scheepsbouwindustrie.

Caudron
De scheepsbouw is al enkele jaren een actueel probleem. Wij staan nu op een keerpunt in de geschiedenis van de scheepsbouw.
Ik wil erop wijzen dat voor elke baan die in de afgelopen vijf jaar verloren is gegaan in de Europese scheepsbouw er een baan is bijgekomen in de Koreaanse scheepsbouw. Noch de lage lonen, noch de organisatie van de industrie hebben ervoor gezorgd dat Korea in deze sector de boventoon voert, maar wel de kruisgaranties tussen de grote groepen met de steun van de Koreaanse regering.
In Europa leidt elke hulp aan een scheepswerf in moeilijkheden ertoe dat de Europese Commissie capaciteitsvermindering oplegt en dat is in Korea, Japan en de Verenigde Staten niet het geval.
Het resultaat hiervan kan in vier punten worden samengevat: Europa heeft zichzelf regels opgelegd en de concurrentie niet; tienduizenden banen zijn verloren gegaan; Europa heeft een groot marktaandeel verloren; in tegenstelling tot in de staalindustrie is het behoud van de resterende productiecapaciteit echter niet gegarandeerd.
Nu wordt voorgesteld dat de Europese Unie eenzijdig de beginselen naleeft van het OESO-verdrag. Wij moeten pragmatisch blijven.
Als we in 2000 vaststellen dat de markt voldoende gesaneerd is en dat er geen hulp bij contracten meer nodig is, ben ik er voor om deze te schrappen. Maar nu kan niemand zeggen hoe de situatie dan zal zijn. De Commissie erkent zelf dat adequate maatregelen nodig zijn.
Ik wil dus ook dat de ontwikkeling van de markt wordt bestudeerd alvorens wij einddata vastleggen en definitieve maatregelen nemen. De scheepsbouw kan niet met andere bedrijfstakken worden vergeleken.
Daarom verzoek ik de Commissie de amendementen te aanvaarden die ons tot eind 2000 voldoende speelruimte laten. Laten we in deze sector, net als in zoveel andere, nu eindelijk eens ophouden onszelf te kwellen.

Darras
Ik ben uiteraard geen royalist, maar er is in Frankrijk een gezegde dat luidt dat iemand niet moet proberen koningsgezinder te zijn dan de koning, ofwel roomser dan de paus. Het komt mij voor dat de Europese Commissie daarmee rekening moet houden.
Hoewel de regeling voor de staatssteun aan de Europese scheepsbouw in 1997 is afgelopen en we nog steeds op de goedkeuring van het OESO-verdrag wachten (de Verenigde Staten hebben het nog steeds niet geratificeerd), is het mijns inziens onaanvaardbaar dat de Europese Commissie in een mededeling voorstelt dat de Europese Unie eenzijdig "vooruitloopt" op de in dit verdrag genoemde beginselen.
Waarom zouden wij een stringentere steunregeling invoeren, terwijl onze concurrenten dit nog niet aanvaarden en de scheepsbouw binnen de Europese economie een zeer zwakke sector blijft? Waarom zouden wij de werknemers in deze sector op die manier ongerust maken? Daar zitten zij op dit moment echt niet op te wachten.
Als wij de burgers voor de Europese gedachte willen winnen, moeten wij misschien eens naar hen luisteren en hun dagelijkse levensomstandigheden in aanmerking nemen. Dat is mijn mening als vrouw van links en ik hoop dat deze mening door de meeste van mijn collega's zal worden gedeeld.
Ik hoop dus dat de Commissie haar benadering in een iets minder liberale richting zal ombuigen en meer in overeenstemming zal brengen met het belang van de werknemers en alle burgers in de Europese Unie.

Novo
Nu steeds duidelijker wordt dat het in 1994 gesloten OESO-akkoord inzake de scheepsbouwindustrie niet is geratificeerd - en ook niet zal worden geratificeerd - door enkele belangrijke verdragspartijen (waarvan de meest opvallende wel de Verenigde Staten en Zuid-Korea zijn), en nu deze landen zelfs de steun aan hun eigen scheepswerven verhogen, wordt het zo langzamerhand van doorslaggevend belang dat de Commissie op duidelijke wijze de scheepsbouwindustrie van de lidstaten - voor zover deze nog bestaat - kan steunen, opdat deze bedrijfstak het op gelijke voet kan opnemen tegen zijn concurrenten op de wereldmarkt.
Niettemin spreekt dit politieke perspectief niet uit de nieuwe verordening en de Commissie zwijgt er ook al over. In de amendementen van het verslag ontbreekt dit perspectief ook helemaal.
De Europese scheepsbouwindustrie is er absoluut niet bij gebaat dat er met deze verordening naar gestreefd wordt op kortere of langere termijn alle richtsnoeren van het OESO-akkoord op de Europese scheepswerven van toepassing te verklaren, wat zelfs gebeurt nu toch duidelijk is dat dit akkoord op de wereldmarkt niet nageleefd wordt.
De Europese scheepsbouwindustrie is er al evenmin bij gebaat dat de nationale of regionale steun tijdelijk gestaakt wordt, temeer daar nu ook nog eens gediscrimineerd wordt doordat de grote scheepsbouwers voor de kleintjes worden getrokken, en tot slot allerlei voorwaarden aan die steun worden verbonden (inzake milieu, sluiting en modernisering, terwijl toename van de capaciteit altijd uitgesloten wordt) die veel verder gaan dan in derde landen.
Om al deze redenen kunnen wij niet voor het verslag stemmen, ook al hebben wij enkele positieve amendementen van de heer Sainjon gesteund.
Wij maken van deze gelegenheid gebruik om te wijzen op de negatieve gevolgen die toepassing - al is het maar gedeeltelijke toepassing - van een nimmer geratificeerd akkoord gehad heeft voor de capaciteit van de Portugese scheepsbouwindustrie, en zulks in verhouding tot andere landen, waaronder zelfs enkele EU-lidstaten.
Onze standpuntbepaling dient er eveneens toe de Portugese regering en de geïnteresseerde scheepswerven te wijzen op de mogelijkheid om, zelfs in het huidige wettelijke kader, betere voorwaarden te scheppen voor de economische en financiële stabiliteit van de capaciteit van de Portugese scheepsbouwindustrie.

Rovsing
De gebeurtenissen van de afgelopen jaren binnen de Europese scheepsbouw hebben aangetoond dat er behoefte is aan duidelijke regels voor overheidssteun. Maar een EG-richtlijn op dit gebied is alleen noodzakelijk als er geen regels binnen de OESO worden vastgelegd. Daarom zal de richtlijn ook komen te vervallen zodra de regels van de OESO in werking treden. Een gestage reductie van de maximaal toegestane overheidssteun aan de werven is zonder meer noodzakelijk om de werking van de vrije markt veilig te stellen. Het verslag van de commissie poogt de regels van de richtlijn duidelijker en strikter te maken en verdient daarom onze volledige steun.
Verslag-Schörling (A4-0105/98)
Posselt
Mevrouw de Voorzitter, wat het verslag-Schörling aangaat, dat hangt nauw samen met de stemming van 2 maart 1995, toen de linkerzijde van dit Parlement een voorstel van onze fractie om ook het gezinsbeleid te voegen bij de doelstellingen van de Wereldtop voor Sociale Ontwikkeling, heeft afgewezen. Ik betreur dit en betreur ook dat de Wereldtop dit evenmin als een prioriteit erkend heeft en dat dit zijn weerslag gehad heeft op de uitvoeringsmaatregelen van de Commissie. Ik ben van mening dat we dit alsnog moeten rechtzetten, maar met het verslag-Schörling hebben we dat jammer genoeg niet gedaan. Want daarin worden vrouwen, mannen en kinderen op een extreem individualistische manier benaderd. Ik ben er evenwel van overtuigd dat een efficiënt sociaal beleid onmogelijk is zonder versterking en ondersteuning van het gezin. Daarom ben ik van mening dat we met het oog op de bijzondere Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in het jaar 2000, waarvan sprake is in het verslag-Schörling, alsnog het roer moeten omgooien. Voor sommigen lijkt het jaar 2000 misschien nog ver weg, maar de tijd gaat sneller dan men denkt. Als Parlement moeten we de nadruk leggen op dit thema, zodat er alsnog verbetering komt in het beleid en ook de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties zich in het jaar 2000 bezighoudt met dit thema.

Ojala
Mevrouw de Voorzitter, mijn dank dat ik nog de gelegenheid heb gekregen een mondelinge verklaring af te leggen. Ik heb per ongeluk op de rode knop gedrukt bij de eindstemming over het verslag van mevrouw Schörling en dat spijt mij zeer, omdat het verslag uitstekend is. Ik steun haar verslag volledig en het spijt mij zeer dat in het debat van gisteravond toespraken zijn gehouden die niet terzake deden. Er werd beweerd dat er in het verslag van mevrouw Schörling iets stond dat betrekking zou hebben op verzet tegen de Europese Unie. Dat is helemaal niet het geval. Het spijt me voor mevrouw Schörling en natuurlijk spijt het mij voor mijzelf, omdat ik bij de eindstemming per ongeluk tegen heb gestemd, terwijl ik het verslag van mevrouw Schörling daadwerkelijk steun.

Kirsten Jensen, Blak, Sindal en Iversen
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement hebben vandaag gestemd voor een voortzetting van de Top van Kopenhagen wat betreft sociaal beleid. Tijdens de Top van Kopenhagen werd onderstreept dat er nu, 50 jaar na de Internationale Verklaring van de Rechten van de Mens van 1948, slechts weinig vooruitgang is geboekt op het gebied van de bestrijding van de armoede. De kloof tussen rijk en arm is sinds 1960 steeds groter geworden en de meeste mensen hebben geen acceptabele levensstandaard. Een groot deel van de wereldbevolking is uitgesloten van zaken die wij normaal gesproken beschouwen als onderdeel van de mensenrechten, namelijk voedsel, onderdak, opleiding, gezondheid, werk en sociale zekerheid.
De primaire verantwoordelijkheid voor de uitvoering van de verplichtingen van de Top ligt bij de nationale regeringen. Maar de EU kan en moet ook verantwoordelijkheid dragen, onder andere door gebruik te maken van de mensenrechtenclausules in de handelsovereenkomsten met derde landen, door het voeren van een actief werkgelegenheidsbeleid en niet in de laatste plaats door aan alle onderdelen van het gemeenschappelijk beleid een sociale dimensie te geven.

Sandbæk, Lis Jensen en Krarup
Wij hebben ons van stemming onthouden inzake het verslag van collega Schörling, voornamelijk omdat amendement 2 is aangenomen. Het verslag is over het geheel genomen goed, maar wij kunnen niet accepteren dat het een passage bevat waarin de Commissie verzocht wordt om voorstellen te doen betreffende belasting en regelgeving voor sociale zekerheid in de lidstaten. Het dient het soevereine recht van de lidstaten zelf te zijn om een dergelijk beleid uit te werken en in te voeren. Wij willen verder opnieuw het Deense probleem benadrukken wat betreft het recht van vereniging en vergadering, waarbij ons vakbondsysteem - onterecht - wordt bekritiseerd als zou het in strijd met de internationale conventies zijn.

Seillier
Het verslag-Schörling over de follow-up van de Wereldtop over sociale ontwikkeling maakt ons weer bewust dat economische en sociale ontwikkeling niet van elkaar gescheiden mogen worden.
Het functioneren van de wereldmarkt zoals deze door het terugtrekken van de elite is ontstaan heeft tot gevolg dat "de armen van de rijke landen de rijken van de arme landen verrijken" , zoals Jimmy Goldsmith in zijn boek "Trap" zo treffend schrijft. Net zomin als het communistische collectivisme kan het individualistische ultra-liberalisme zorgen voor een bevredigende economische en sociale ontwikkeling. De "verzorgingsmarkt" is bedrog zoals de "verzorgingsstaat" dat was en in sommige landen nog is.
Om de nobele doelstellingen van de Top in Kopenhagen te bereiken, moeten we derhalve de beginselen en de doelen van onze economische ideeën herzien en mogen we niet vergeten dat de economie een menswetenschap is in dienst van de mens en zijn ontwikkeling. Volgens de etymologie betekent economie "huishouding" en deze moet dus tijdens het gehele leven van de mens in de eerste plaats voldoen aan diens eerste levensbehoeften (voedsel, huisvesting, gezondheid, werk, enzovoort).
Het welzijn van de mens en het gezin als fundamentele samenlevingsvorm is dus het echte criterium waaraan economische en sociale vooruitgang werkelijk kan worden afgemeten en niet de cijfers van het BNP en het BBP en de deelname aan de brownbewegingen van het internationale kapitaal.
In de landen van Europa heerst, net als in de rest van de wereld, vooral armoede onder alleenstaande vrouwen met kinderen. De sociale ontreddering en uitsluiting die er het gevolg van zijn, worden heel vaak veroorzaakt door het uiteenvallen van het gezin waardoor individuen in een isolement en een zwakke positie geraken. Aan deze crisis in onze maatschappij kan niets gedaan worden als er geen beleid wordt gevoerd ten gunste van het gezin. Het gezin als belangrijkste motor voor sociale ontwikkeling en stabiliteit met het vermogen om het maatschappelijk leven vorm te geven door het aanleren van gemeenschapszin, gevoel voor de medemens en edelmoedigheid.
Een echte sociale ontwikkeling voor de gehele mensheid moet absoluut "de ontwikkeling van de hele mens en van alle mensen" bevorderen volgens de mooi gekozen woorden van Paus Paulus VI in "Populorum progressio" .

Theonas
De Commissie geeft in haar mededeling vijf sectoren aan waarop de Europese Unie haar activiteiten na de Wereldtop Sociale Ontwikkeling van Kopenhagen in 1995 moet toespitsen. Deze sectoren zijn: de ontwikkeling van de sociale dimensie in het internationale institutionele kader; de opneming van de sociale clausule in de bilaterale overeenkomsten van de EU; de bestrijding van de armoede en de sociale uitsluiting in de EU; de handhaving van de werkgelegenheid als prioriteit in de economische en sociale beleidsvormen; de bestrijding van het racisme en de bescherming van de immigranten. Op zich is dit een lovenswaardige verklaring, maar uit de praktijk blijkt dat daar bitter weinig van terechtkomt.
Als de EU en de leden van de G7 spreken over de ontwikkeling van de sociale dimensie in het kader van een gemondialiseerde economie, bedoelen zij hiermee dat hun tegen de belangen van het volk indruisende besluiten aan heel de wereld moeten worden opgelegd. Ik verwijs wat dit betreft naar de besluiten van Halifax, Lyon en Rijsel. De nieuwe orde gaat nu al zover dat de besluiten worden genomen tijdens moeilijk toegankelijke en boven elke democratische controle verheven bijeenkomsten en daarna door regionale organisaties en landen moeten worden toegepast. Als voorbeeld voor een allesomvattende aanpak van de relatie tussen economische en sociale ontwikkelingen noemt de Commissie haar beleid tot vermindering van de overheidstekorten en de maatregelen in het Witboek dat zij een "gids" noemt. Het is echter wel frappant dat zij daarvoor een versterking vraagt van de samenwerking tussen IAO, IMF, Wereldbank en WHO om de in Halifax afgesproken en in Lyon uitgewerkte richtsnoeren aan te vullen.
Terecht is de Commissie voor opneming van de sociale clausule in bilaterale overeenkomsten met landen die voor financiële steun of handelspreferenties in aanmerking komen. De vraag rijst echter waarom zij zich tijdens de Uruguayronde in het kader van het GATT niet sterk heeft gemaakt voor de goedkeuring van de clausule inzake eerbiediging van de sociale rechten en de andere mensenrechten. Ook moet men zich afvragen waarom zij haar gedrag tenminste op bilateraal vlak niet aanpast aan haar eigen principes. Zij vraagt bijvoorbeeld om het vrijmaken van de aan de associatieovereenkomst met Turkije gehechte financiële protocollen. Is zij dus van mening dat Turkije de mensenrechten respecteert? Ook spreekt zij over de eerbiediging van de grondrechten van de werknemers en over de toepassing van de IAO-overeenkomsten, terwijl zij met haar beleid in de EU in feite korte metten maakt met fundamentele overeenkomsten, zoals de overeenkomst inzake de vrijheid van vereniging en het recht op collectieve onderhandelingen. Dit is je reinste provocatie.
De Commissie spreekt over de noodzaak van armoedebestrijding. Meer dan 50 miljoen mensen in de EU leven beneden de armoedegrens en dit aantal neemt gestadig toe. Daaruit blijkt zonneklaar dat de toegepaste recepten mislukt zijn. De kloof tussen de ontwikkelde en minder ontwikkelde landen wordt steeds dieper en ook dit is een bewijs dat de middelen die zogenaamd voor de ontwikkeling van de derde wereld worden gebruikt, totaal ongeschikt zijn. Het probleem wordt niet opgelost, noch met partnerschappen, noch met leningen zoals die van de Wereldbank en het IMF - waaraan enorme verplichtingen en zware voorwaarden voor het te volgen economisch beleid zijn verbonden - noch met de hoe dan ook ontoereikende communautaire middelen voor de alom geprezen ontwikkelingshulp. Deze hulp gaat immers in de praktijk gepaard met allerlei commerciële en economische verbintenissen op grond waarvan de donorlanden hun kapitaal in de economie van de begunstigde landen kunnen investeren en de natuurlijk hulpbronnen aldaar kunnen afromen.
De Commissie zegt verder dat de werkgelegenheid een prioriteit moet blijven in de economische en sociale beleidsvormen. Zij geeft als voorbeeld haar "actief werkgelegenheidsbeleid" . Blijkbaar vindt zij dus niet dat het naoorlogse Europese model voor sociale zekerheid navolging verdient door andere landen. Met haar beleid ondermijnt zij dit immers aan alle kanten.
In het verslag staan enkele goede opmerkingen. Deze volstaan echter niet. In eerste instantie wordt volledige steun betuigd aan de besluiten van de G7, aan het institutionele kader van de internationale economische organisaties en de oriëntaties van de Commissie inzake de inhoud van de sociale dimensie en het werkgelegenheidsbeleid. De armoede en de werkloosheid kunnen niet met juridische instrumenten worden bestreden. Daar zijn beleidsvormen voor nodig waarmee investeringen worden bevorderd, nieuwe werkgelegenheid wordt gecreëerd en de vraag wordt verbeterd. Deze beleidsvormen vormen de enige manier om de werklozen aan een baan te helpen. De werkloosheid kan evenmin worden bestreden met de middelen van het Sociaal Fonds. Deze middelen vertonen toch al een neerwaartse tendens en in feite financiert men enkel de opleiding van werklozen die gedoemd zijn werkloos te blijven omdat geen vraag naar hen is. De werkloosheid wordt ook niet opgelost met de maatregelen die in de richtsnoeren voor de werkgelegenheid worden vermeld of met nieuwe begrippen zoals employability en aanpassingsvermogen. Wij vrezen dat als men spreekt over een nauwere samenwerking tussen IAO, IMF, OESO en WHO, men in feite bedoelt dat de Internationale Arbeidsorganisatie in het kielzog moet gaan varen van de andere organisaties. Deze organisaties streven naar een grondige herziening van de overeenkomsten die dateren uit de tijd waarin de machtsbalans nog doorsloeg naar de arbeidersbeweging. Ook werken zij overeenkomsten uit waarin hun nieuwe besluiten beslag kunnen vinden. Wij gaan akkoord met de invoering van een wereldbelasting op internationale monetaire transacties en nodigen de EU uit het verzet van het kapitaal te negeren en dit standpunt over te nemen.
Als er geen nieuwe economische orde komt, waarin het recht van alle volkeren op zelfbeschikking, economische ontwikkeling en sociale vooruitgang wordt gerespecteerd, waarmee alle landen politieke keuzevrijheid wordt gegarandeerd, waarin niet de liberalisering van de markten, de producten en de dienstverlening en het winstbejag, maar de bestrijding van de honger, de armoede en de werkloosheid in het middelpunt staat, zal het een illusie zijn te geloven dat er verandering in de huidige situatie kan komen. Dit blijkt overduidelijk uit de tendensen die zich momenteel aftekenen. In heel de wereld neigt het kapitaal tot afschaffing van de grondrechten van de landen en de volkeren. Het ontwerp van de OESO voor een Multilaterale Overeenkomst inzake Investeringen spreekt wat dat betreft boekdelen. Dit ontwerp laat zien hoe huichelachtig degenen zijn die de mond vol hebben van sociale rechten. Uit hoofde van deze overeenkomst kan immers elke regeling van sociale aard of voor de bescherming van het openbaar belang worden aangevochten. Dezelfde strekking hebben ook de regionale samenwerkingsverbanden zoals de NAFTA of de ontwerpovereenkomst voor een transatlantische vrijhandelszone. Als de volkeren met dergelijke zaken worden geconfronteerd, hebben zij maar een keuze: zij moeten hun strijd versterken, zij moeten de huidige gang van zaken ongedaan maken en nieuwe opvattingen in de internationale betrekkingen forceren. De machtsverhoudingen, de rollen zoals deze momenteel in de grote industriële landen zijn verdeeld, moeten worden omgedraaid.
Verslag-Rocard (A4-0085/98)
Ahlqvist, Andersson, Hulthén, Lööw, Theorin, Waidelich en Wibe
Wij vinden dit een zeer goed verslag, omdat de parlementaire commissie haar volledige steun geeft aan de richtlijnen van de Commissie inzake integratie van aspecten van gelijke kansen in alle activiteiten, de uitroeiing van armoede en milieu-effectbeoordelingen. Het is verder uitstekend dat er wordt gewezen op het belang van een gelijkwaardig partnerschap, dat gebaseerd moet zijn op democratische waarden en mensenrechten.
Wij zijn het echter niet eens met de paragrafen 57 en 67, omdat wij vinden dat het huidige handelsstelsel niet kan worden gehandhaafd. Naar onze mening is een aanpassing aan de WHO-regels op termijn de enige duurzame oplossing. Ook vinden wij een langetermijnbescherming voor de landbouw op de lange duur geen houdbare oplossing. Er zou daarentegen een grotere samenhang moeten bestaan tussen het steunbeleid, het landbouwbeleid en het visserijbeleid van de Europese Unie, zoals ook wordt benadrukt in paragraaf 77. Men had in paragraaf 77 echter wel moeten wijzen op de directe koppeling van de coördinatie inzake deze politieke beleidsterreinen aan het doel van economisch partnerschap.

Caudron
Ik wil vooreerst de heer Rocard feliciteren met zijn uitstekend werk en zijn oprecht progressieve visie die ten grondslag ligt aan de politieke krachtlijnen van zijn tekst. Ik kan mij daarentegen niet verzoenen met de verkrampte standpunten die door conservatieven en liberalen van allerlei slag worden verdedigd.
Wij mogen dan al tevreden zijn dat er een akkoord uit de bus is gekomen, toch moeten wij ook wijzen op de zwakke punten ervan.
Het kader dat ons wordt voorgesteld duidt op een merkbare, interessante evolutie in de richting van een "rijp" partnerschap met de ACS-landen en dit zowel van de kant van die landen zelf als van de Europese Unie.
Het plan om de schulden te verminderen kunnen wij alleen maar toejuichen. Dit is een standpunt dat sommigen al vele jaren verdedigen en waar anderen nu eindelijk oor naar hebben.
Sommige landen, onder meer Afrikaanse, kunnen hopen op een tastbare economische en sociale ontwikkeling, die tot op heden door de hoge schuldenlast onmogelijk werd gemaakt.
Overdracht van technologie is een ander middel om de samenwerking efficiënter te maken. Die aanpak, die de meeste NGO's en beleidsmakers voorstaan, lijkt in deze tekst concreet gestalte te krijgen en dat is een goede zaak.
Ik zal de tekst van de heer Rocard dan ook steunen en, ondanks een aantal eerder gemaakte bedenkingen, ben ik er zeker van dat de voorzitter van de ACS-commissie zijn standpunten zal kunnen doordrukken bij de Commissie en bij de met dit dossier belaste commissarissen.

Donnay
Wij zijn tevreden dat wij opnieuw de gelegenheid krijgen om te herhalen hoezeer wij gehecht zijn aan het partnerschap tussen de landen van Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan en de Europese Unie. Europa blijft immers de belangrijkste partner van de ACS-landen. De Unie en haar lidstaten zijn de voornaamste geldschieters voor die landen, ver voor de andere westerse schenkers. Meer dan 60 % van de overheidshulp die jaarlijks wereldwijd aan ontwikkelingssamenwerking wordt besteed, komt van Europa.
De Fractie Unie voor Europa onderschrijft dan ook de door de Commissie voorgestelde krachtlijnen, die het belang van het partnerschap ACS-EU benadrukken en dit unieke samenwerkingsmodel willen bestendigen en bevorderen. Wij zijn trouwens heel blij dat de Raad, ondanks de aanvankelijke terughoudendheid van sommige van zijn leden, tot dezelfde conclusies is gekomen.
Gelet op onze geprivilegieerde betrekkingen sinds het begin van het Europese eenmakingsproces alsook op de uitdagingen van de volgende eeuw en op het belang die samen aan te gaan, is het nu onze taak een echt partnerschapmodel uit te werken, dat zijn beslag moet krijgen in de vijfde Overeenkomst van Lomé.
Net zoals voor de Commissie is het voor de Fractie Unie voor Europa essentieel dat in de volgende overeenkomst de politieke dimensie wordt versterkt en dat met onze partners een echt politiek contract wordt gesloten dat het bevorderen van de democratische principes, de naleving van de mensenrechten en een degelijk bestuur beoogt. Het is duidelijk dat die fundamentele principes samenhangen. Goede economische prestaties mogen bijgevolg geen excuus zijn voor het ontbreken van een meerpartijenstelsel en evenmin een compensatie vormen voor enig ander democratisch vacuüm.
Evenals de Commissie vinden wij het heel belangrijk dat de investeringen worden aangemoedigd, dat het handelsverkeer wordt geliberaliseerd en dat de ACS-landen aan een geglobaliseerde economie deelnemen. Wij staan echter huiverig tegenover het door de Commissie uitgewerkte hoofdstuk over de handel, omdat het ons heel voorbarig lijkt. Daarom pleit de Fractie Unie voor Europa voor een voldoende lange overgangsperiode, zodat de ACS-landen zich op een harmonische manier in het wereldhandelsstelsel kunnen integreren.
Wij waarschuwen ook voor de verleiding bij sommige schenkers om de zakelijke belangen te laten primeren en zich zodoende aan de solidariteitsplicht te onttrekken. Een recent rapport van de OESO toont dit aan: hoewel de leden van deze organisatie bijna 20 jaar geleden beloofden 0, 7 % van hun BBP aan ontwikkelingssamenwerking te besteden, kende het gemiddelde van de bijdragen in 1996 een absoluut dieptepunt, met nog amper 0, 12 % voor de bijdrage van de Verenigde Staten. In die omstandigheden kan men bezwaarlijk verkondigen dat men van de strijd tegen de armoede in de ontwikkelingslanden een echte prioriteit wil maken.
Dit zijn in kort bestek de krachtlijnen op basis waarvan de Fractie Unie voor Europa de Overeenkomst van Lomé V gestalte wil geven en de klippen die volgens onze fractie moeten worden omzeild. Wij willen onze ACS-vrienden tenslotte op het hart drukken dat wij vertrouwen hebben in de toekomst van onze bijzondere relatie. Dat vertrouwen komt voort uit het feit dat wij er vast van overtuigd zijn dat niet alleen de landen van Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan maar ook Europa er alle belang bij hebben dat ons partnerschap groeit en vruchten afwerpt.
Dit is de ware geest van het verslag-Rocard en onze fractie zal het dan ook steunen.

Souchet
De Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten steunt het verslagRocard. Het bevestigt immers ondubbelzinnig de vaste wil om de geprivilegieerde samenwerking tussen de ACS-landen en de EU-landen voort te zetten en te hernieuwen in het kader van het paritaire ontwikkelingsproces van Lomé, dat dertig jaar geleden op gang werd gebracht.
De dynamiek van Lomé is ver van uitgeblust. Integendeel, in de periode die aanvangt met de onderhandelingen over de Overeenkomst van Lomé V, moet ze uitmonden in een duurzaam geopolitiek partnerschap en in een echte bilaterale, met name Eurafrikaanse, ontwikkeling.
Tijdens die onderhandelingen zal men er nauwlettend op moeten toezien dat de gehechtheid die de Europese partners van Frankrijk ten aanzien van Lomé betuigen, niet louter formeel is, dat ze niet de wens verdoezelt om de zaak te laten verwateren of om bepaalde verplichtingen af te schudden. Die gehechtheid moet een bewijs zijn van de bereidheid om het nieuwe samenwerkingsmodel daadwerkelijk in te vullen. Wij moeten tot elke prijs vermijden dat Lomé een lege doos wordt. Daarom moeten de bepalingen ervan worden verlengd en hernieuwd.
In dat verband betekent ontwikkeling niet enkel commerciële ontwikkeling: dit is maar een onderdeel ervan, ook al is het heel belangrijk.
Wij zijn dus verheugd dat het verslag-Rocard pleit voor een daadwerkelijke ondersteuning van de ontwikkeling van de gezinseconomie, vooral in landelijke regio's, van de microkredietverlening en van de eerstelijnstechnologie alsook voor de promotie van de plaatselijke producten. Wij zijn ook zeer gehecht aan de ontwikkeling van een gedecentraliseerde samenwerking. Er moet op drie punten klaarheid worden gebracht.
Het eerste punt betreft de omvang van de kredieten die de Europese Unie wil besteden aan de samenwerking met de ACS-landen. Het gaat hier uiteraard om politieke keuzen waarover de lidstaten soeverein beslissen. De middelen zijn echter niet neutraal. Daarom zijn wij tegen een budgettering van het EOF. Die houdt het risico in dat de verantwoordelijkheden van elke lidstaat verwateren, en dit des te meer nu de uitbreiding voor de deur staat, en dat de kredieten die in het kader van de Overeenkomst van Lomé beschikbaar zijn, worden teruggeschroefd. Daarom hebben wij een amendement ingediend tegen de budgettering van het EOF en tegen het oplossen van die kredieten in het geheel van de algemene begroting.
Het tweede punt dat opheldering vereist, betreft de toekomst van de handelsbetrekkingen tussen de Europese Unie en de ACSlanden. Deze zaak is bemoeilijkt geworden doordat de Europese Unie tijdens de onderhandelingen over de WHO-akkoorden niet heeft kunnen bereiken dat de behoeften van de ontwikkelingslanden en het specifieke karakter van de nauwe samenwerking tussen landen met een ongelijk ontwikkelingsniveau adequaat in aanmerking worden genomen. Men zal dus listig moeten omspringen met de WHO-regels en met de interpretatie ervan en, binnen de WHO, in samenspraak met de ACS-landen een doelgerichte en subtiele strategie moeten voeren om te voorkomen dat de verworvenheden van dertig jaar samenwerking - ook al blijft het succes op het vlak van de handel onder onze verwachtingen - teniet worden gedaan door een geforceerde, overhaaste, brutale en ongedifferentieerde participatie van de ACS-landen aan het gemondialiseerd vrijhandelsstelsel dat sommigen wensen.
Het derde op te klaren punt betreft de toekomst van de betrekkingen met de ACS-landen van de Franse frank-zone nadat de Franse frank zal zijn verdwenen en vervangen door de euro. Ondanks de gerustellende woorden van de Franse overheid heerst er daaromtrent een sterk gevoel van onbehagen bij onze Afrikaanse economische partners. De communautaire instanties hebben inderdaad nooit publiek over het lot van de CFA-frank gedebatteerd. Door die onzekerheid worden thans veel investeringen geblokkeerd en heel wat kredieten belegd bij banken buiten de Franse frank-zone.
De betrokken landen hebben de schok van de devaluatie van 1994 nog niet verteerd en plaatsen vraagtekens bij de verschillende interpretaties die in Frankrijk en Duitsland de ronde doen omtrent artikel 109 van het Verdrag van Maastricht. Voor Duitsland en de landen van de mark-zone valt de koppeling tussen de euro en de Franse frank-zone onder dat artikel en is Europa dus terzake bevoegd. De Franse overheid daarentegen is van oordeel dat de betrekkingen tussen de Afrikaanse centrale banken en Frankrijk uitsluitend een zaak zijn van de Franse schatkist en niet van de Franse centrale bank, dus niet van de toekomstige ECB. Bestaat het risico dan niet dat de Franse regering garanties moet geven over iets wat ze zelf niet meer beheerst? Aan die dubbelzinnigheid moet dringend een einde worden gemaakt, aangezien de Franse frank-zone in Afrika een krachtige stabiliteitsfactor is. Om die reden hebben wij een amendement ingediend, dat met een heel ruime meerderheid en met de steun van de rapporteur is aangenomen, en waarin wij de Europese Commissie vragen een objectieve studie uit te voeren om na te gaan wat de economische en sociale gevolgen zullen zijn van de inwerkingtreding van de Europese monetaire unie voor de ACS-landen en inzonderheid voor die van de Franse frank-zone.

Vanhecke
De samenwerking van vijftien Europese landen met de zeventig landen behorende tot de ACSgroep omvat een belangrijk financieel luik.
In de periode 1995 tot 2000 gaat het om zo'n 13 miljard ecu, hetzij ruw geschat een 520 miljard Belgische frank, die moeten dienen om in het bijzonder de Afrikaanse ACS-landen uit een toestand van onderontwikkeling te helpen.
Men moet eerlijk durven zeggen dat het effect van deze geldstroom ondermaats blijft, omwille van drie belangrijke oorzaken: het feit dat de meeste ACS-landen hun economie op socialistische leest schoeiden, het feit dat de machthebbers er vooral hun eigen zakken vulden en vullen, het feit dat de Europese landen deze toestand niet durven aanklagen uit schrik om voor neokolonialisten uitgescholden te worden.
Het verslag-Rocard besteedt geen aandacht aan deze toestand, en pleit nogal blind voor de fameuze 0, 7 %-norm voor ontwikkelingssamenwerking. Ik zal het verslag als dusdanig dan ook niet goedkeuren.
Toch verheugt het mij dat ik hier voor het eerst - in de paragrafen 94 en 95 - een nauwelijks verdoezeld pleidooi zie voor een terugkeerpolitiek voor de immigranten, gastarbeiders en gastwerklozen uit de ACS-landen naar hun landen van herkomst.
Dergelijke politiek van begeleide en ondersteunde terugkeer, in eenieders belang, wordt al twee decennia door mijn partij voorgesteld. Tot hiertoe leverde ons dat alleen maar, ten onrechte overigens, het verwijt van racisme op.
Het is goed dat wij vanaf nu kunnen verwijzen naar de onverdachte bron van het verslag-Rocard.
(De vergadering wordt om 13.22 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Democratische verantwoording in de derde fase van de EMU
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0110/98) van mevrouw Randzio-Plath, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de democratische verantwoording in de derde fase van de EMU.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, ik wil verwijzen naar artikel 102 van het Reglement in verband met het feit dat de titel van het verslag niet in alle talen overeenstemt.
In het Frans luidt de titel "Le contrôle démocratique dans la troisième phase de l'UEM" . In de werkdocumenten stond er overigens "la responsabilité démocratique" . In het Spaans is er sprake van "responsabilidad democrática" . Er is een verschil tussen verantwoordelijkheid en controle. In het Engels spreekt men van "democratic accountability" , wat ik vertaal met de verplichting om verantwoording af te leggen, een notie die volgens mij het midden houdt tussen controle en verantwoordelijkheid. Die onnauwkeurigheden zijn niet van oppervlakkige aard, mijnheer de Voorzitter. Ze tonen aan dat onzekerheid heerst over wat onder onafhankelijkheid van de centrale bank, een essentiële notie, moet worden verstaan.
Er zijn hierover inderdaad twee versies: enerzijds een strikte versie, volgens welke de ECB de middelen kan kiezen om het muntbeleid te voeren in het kader van de ondersteuning van de algemene economische beleidsvormen van de Gemeenschap en anderzijds een ruimere versie, volgens welke de onafhankelijkheid niet alleen slaat op de middelen maar ook op bepaalde doelstellingen, dat alles zonder controle noch mogelijkheid tot hervorming van de instelling.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen dat men hierin duidelijkheid brengt. Ik vind het een slechte zaak dat dit niet gebeurt nu de Economische en Monetaire Unie tot stand wordt gebracht en het zou reeds een voldoende reden zijn om het verslag naar de commissie terug te verwijzen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Berthu, dat u de aandacht vestigt op deze spraakverwarring. Ik ben ervan overtuigd dat het komende debat de onduidelijkheden die er bestaan zal ophelderen, daarom geef ik nu met vertrouwen het woord aan mevrouw Randzio-Plath.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, bij de democratische verantwoordingsplicht gaat het om het scheppen van transparantie en geloofwaardigheid. Het gaat niet om de controle op de toekomstige Europese Centrale Bank, want in het Verdrag van Maastricht wordt zeer duidelijk de onafhankelijkheid van de toekomstige Europese Centrale Bank vastgesteld. In zijn resoluties en verslagen laat dit Parlement er geen twijfel over bestaan dat de toekomstige Europese Centrale Bank niet enkel wordt opgevat als onafhankelijk, maar ook als een constituerend deel van de Europese Monetaire Unie, die op 1 september 1999 van start gaat.
Men komt dan ook tot de vaststelling dat aan de ene kant de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank wordt vooropgesteld, maar dat anderzijds transparantie van de beleidsbeslissingen en van het besluitvormingsproces geëist wordt. Deze transparantie moet vorm krijgen door een verantwoordingsplicht van de Europese Centrale Bank. Overigens staat al in het Verdrag van Maastricht en ook in de statuten van de Europese Centrale Bank dat de toekomstige Europese Centrale Bank een rapportageplicht heeft.
De plaats waar deze rapportageplicht als uiting van transparantie moet worden nagekomen, is het Parlement. In een democratisch systeem is deze transparantie een plicht voor alle instellingen en instanties, dus ook voor de eerste supranationale, federale Europese instelling, namelijk de Europese Centrale Bank. Deze transparantie moet tot uitdrukking komen voor de enige democratisch verkozen Europese instelling, het Europees Parlement. Daarom moeten we vandaag bepalen hoe dit Europees Parlement deze monetaire dialoog met de Europese Centrale Bank wil voeren.
De eisen die we stellen zijn eveneens gebaseerd op wat we leerden uit de debatten met de Commissie van presidenten van de centrale banken, met het Europees Monetair Instituut in de Subcommissie monetaire zaken en ook in de plenaire vergadering van dit Europees Parlement, waaruit blijkt hoe belangrijk een regelmatige monetaire dialoog is, die zonder verhitte discussies de monetaire thema's die brandend actueel zijn daadwerkelijk aan de orde stelt en dit ook in de toekomst zal blijven doen. We moeten daarbij ook ingaan op de Verdragsbepalingen, die immers heel duidelijk stellen dat de Europese Centrale Bank prijsstabiliteit moet nastreven en eveneens het economisch beleid van de Europese Gemeenschap moet steunen, voor zover niet getornd wordt aan de prijsstabiliteit. Daarom is het belangrijk dat we het nodige weten over hoe prijsstabiliteit gedefinieerd wordt, over beleidsbeslissingen, besluitvorming en achtergronden daarvan, over de doelstellingen van het monetair beleid en ook over de wijze waarop beleidsinstrumenten gebruikt worden.
Dat hoort allemaal bij de dialoog van het Europees Parlement met de Europese Centrale Bank, evenals de publicatie van de verslagen van de Europese Centrale Bank. Door deze publicatieverplichting en dialoog dient de transparantie niet alleen het belang van het Europees Parlement, van de goede werking van het democratische systeem en van de Europese bevolking. Nee, zij is ook in het belang van de Europese Centrale Bank zelf, aangezien de transparantie van haar beslissingen alleen maar zal bijdragen tot haar geloofwaardigheid en tot meer acceptatie en vertrouwen. We weten allemaal dat de start van de monetaire unie op dit moment in onze lidstaten zeer omstreden is. Daarom is het heel belangrijk dat men de Europese Centrale Bank meer gaat vertrouwen en accepteren en dat zij aan geloofwaardigheid wint.
Daarom is het ook heel belangrijk dat we als Europees Parlement betrokken worden bij de benoemingsprocedure. Er zijn weliswaar hoorzittingen, maar ik ga ervan uit - en dat is ook de mening van het Europees Parlement - dat geen enkele kandidaat lid kan worden van de raad van de toekomstige Europese Centrale Bank zonder de toestemming van dit Europees Parlement, zelfs indien dit nog niet bij verdrag geregeld is. Want het staat vast dat kandidaten door hun bekwaamheid en hun staat van dienst in de ogen van het Europees Parlement meer geloofwaardigheid zullen krijgen en vooral meer gewicht.
Door de oprichting van de Europese Centrale Bank kunnen we een dialoog aangaan met de president van deze instelling. Tegelijk zal het nodig zijn dat in alle lidstaten de nationale parlementen de dialoog aangaan met de presidenten van hun nationale banken. Het zal er dus ook op aankomen om van dit recht gebruik te maken, zodat het parlement de plaats wordt waar openbaarheid heerst en met name dit Europees Parlement de plaats wordt van de Europese openbaarheid, iets waar we nog altijd op wachten. Dat is in het belang van de Europese bevolking en ook van de markt, want de grote econoom Schumpeter heeft ooit gezegd dat men aan het geldwezen van een volk kan zien wat het volk wil, doet, ondergaat en vertegenwoordigt. Ik hoop dat de communautaire stabiliteit die de Europese Monetaire Unie moet brengen ook mogelijkheden biedt om binnen de Europese Unie algemene economische voorwaarden te scheppen waarin de euro een rol kan spelen in de strijd tegen de werkloosheid.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de bevoegdheid om geld aan te munten of uit te geven is een belangrijke bevoegdheid en de geschiedenis leert ons dat diegenen die erover beschikken zelden de drang konden weerstaan om ze te misbruiken.
De volkeren die het slachtoffer waren van dergelijke misbruiken hebben dus veiligheidsgrendels willen inbouwen. De Fransen, die onder het assignatensysteem te lijden hadden, hebben zich op het goud gegooid en er een mythe van gemaakt waaraan zelfs generaal de Gaulle geloof hechtte. De Duitsers, getraumatiseerd door twee monetaire catastrofes, vonden in de onafhankelijkheid van de Bundesbank, die hun van buitenaf was opgelegd, de ultieme bescherming tegen politieke ontsporingen waarvoor zij terecht vreesden. Het valt dan ook te begrijpen dat, op een ogenblik waarop de regeringen afstand deden van de nationale monetaire soevereiniteit om die gezamenlijk te gaan uitoefenen, zij voldoende garanties verlangden. Zij hebben die boven alle verwachting gekregen. De onafhankelijkheid van de toekomstige centrale bank zal groter zijn dan die van enige andere gelijkaardige instantie, zoals ik het aantoon in het advies dat ik u voorleg.
Onafhankelijkheid betekent echter niet dat men niet verantwoordelijk is. In een democratisch systeem dienen de machthebbers verantwoording af te leggen ten aanzien van hen die hun de macht verleenden en namens wie zij die macht uitoefenen, in casu de volkeren van Europa die wij hier vertegenwoordigen. In het verslag-Randzio-Plath zoals het is goedgekeurd, wordt een evenwicht bereikt tussen onafhankelijkheid en verantwoordelijkheid. In de huidige wereld zal de geloofwaardigheid van de toekomstige centrale bank afhangen van de juistheid van haar analyses en van de gegrondheid van haar beslissingen. Dat hebben de heren Lamfalussy en Duisenberg als eersten begrepen en zij waren dan ook meteen bereid om door het Parlement gehoord te worden en ermee in dialoog te treden. Zij vonden terecht dat zij aldus een grotere legitimiteit konden verwerven dan die welke het Verdrag hun verleent.

Donnelly, Alan
Mijnheer de Voorzitter, ik zou mevrouw Randzio-Plath willen feliciteren met haar uitstekende verslag en tevens mijn collega's in de andere politieke fracties danken voor de enorme medewerking die wij hebben gekregen voor de opstelling van dit verslag.
De EMU zoals wij die kennen, is de meest historische ontwikkeling die in de Europese Unie zal plaatsvinden sinds de oprichting van de Europese Economische Gemeenschap. Daarom moeten wij ons ervan verzekeren dat we het goed doen. We moeten ervoor zorgen dat zij vriendelijk is voor de burgers. Ik zou vooral mijn Duitse collega's, die schijnen te denken dat wie van de centrale bank verantwoording voor haar daden eist, haar werking wil blokkeren, willen zeggen dat de burgers in de rest van de Europese Unie niet hetzelfde vertrouwen en enthousiasme voor de ECB voelen als u waarschijnlijk voor de Bundesbank voelt. De Bundesbank is enorm succesvol gebleken. De Europese Centrale Bank is een nieuwe instelling die het vertrouwen van het publiek nog moet verdienen. De manier om dit te bereiken is erop toe te zien dat ze verantwoording verschuldigd is aan het enige democratisch gekozen orgaan dat we in de EU-instellingen hebben.
Het is helemaal niet tegenstrijdig om de onafhankelijkheid van de bank te verdedigen. De Partij van de Europese Sociaaldemocraten zal de onafhankelijkheid van de bank van harte verdedigen. Maar we willen ons er wel van vergewissen dat de valuta die we creëren een burgervaluta is, iets waar de mensen in de Europese Unie zich vertrouwd mee kunnen voelen en waarvan ze zeker kunnen zijn dat het in hun voordeel is. Dit is niet alleen een munt voor de grote financiële instellingen en multinationals, maar ook voor de 370 miljoen mensen die in de Europese Unie leven. We moeten dus systemen opzetten die dit vertrouwen van het publiek garanderen. Diegenen onder ons die de gelegenheid hebben gehad een persoonlijk onderhoud te hebben met de heer Alexandre Lamfalussy en andere mensen die mogelijk in de Raad van bestuur van de Europese Centrale Bank komen, hebben altijd gezegd dat het van essentieel belang is dat de Europese Centrale Bank niet alleen optreedt als een verzameling boekhouders maar dat ze vooral fungeert als een instelling van de Europese Unie die namens haar burgers optreedt.
Ik zou tegen alle leden van het Parlement, de Commissie en de potentiële kandidaten voor de ECB willen zeggen: begrijp alstublieft goed dat het succes van die in Frankfurt gevestigde bank afhangt van haar aanvaardbaarheid en de verantwoording die ze tegenover de bevolking aflegt.
Er is nog een punt dat belangrijk is vanuit het oogpunt van de verantwoording: we krijgen in de Europese Unie een gecentraliseerde monetaire autoriteit maar een gedecentraliseerd belastingbeleid. We moeten ervoor zorgen dat, wanneer de nationale parlementen hun nationale begrotingen vaststellen, er een gevoel heerst dat er op Europees niveau een democratisch orgaan is dat toezicht houdt op het monetaire beleid dat namens de burgers van de Europese Unie, namens de hele Europese Unie, wordt uitgestippeld. We moeten erop toezien dat er een band is tussen het werk van de nationale parlementen en het Europees Parlement, in die zin dat onze centrale bank democratische verantwoording verschuldigd is. Als we hierin niet slagen, denk ik dat iedere verdere ontwikkeling in de toekomst van de EU zal zijn uitgesloten.

Friedrich
Mijnheer de Voorzitter, na heel wat ergernis, onder meer over een Verdragswijziging en een motie van wantrouwen, kunnen we grotendeels instemmen met de onderhavige tekst van het verslag-Randzio-Plath. Vandaag laat het Europees Parlement met een overtuigende meerderheid zien - tenminste bij de stemming - dat het zich bewust is van zijn grote verantwoordelijkheid inzake de onafhankelijkheid van de centrale bank en de duurzame stabiliteit van de euro. Onze Fractie van de Europese Volkspartij wil vandaag een signaal geven. Het luidt als volgt: we willen een Europese munt die binnen Europa en op wereldschaal ervoor zorgt dat burgers kunnen rekenen op duurzame politieke en economische stabiliteit. De staats- en regeringshoofden moeten nu eenzelfde signaal geven. Het is hun taak om zo vlug mogelijk de voorzitter van de centrale bank te benoemen. Het vertrouwen in de euro en de Europese monetaire unie berust ook op het tijdstip en de manier waarop die beslissing genomen wordt.
Maar wie nu nog - dat moet ik openlijk zeggen - de euro een miskraam noemt, zoals SPD-kanselierskandidaat Gerhard Schröder, sluit zichzelf uit als volwaardig gesprekspartner. Hoe wil zo iemand op lange termijn een succesvolle Europese politiek voeren, als hij al door de knieën gaat voor stemmingen en vage angsten en tegen beter weten in het grootste project van de naoorlogse periode in een kwaad daglicht probeert te stellen?
Ik wil een beroep doen op de sociaal-democraten in dit Parlement: gebruik uw hersens eens om een methode te vinden waardoor uw eigen kanselierskandidaat het abc van de Europese politiek kan begrijpen. De heer Schröder kan het misschien wel voor elkaar krijgen om met belastinggeld een staalfabriek te kopen en in de raad van commissarissen van Volkswagen te gaan zitten, maar dat volstaat niet voor een strategisch uitgekiende monetaire politiek of de overname van Rolls Royce. Daar zijn politieke zwaargewichten voor nodig, zoals Kohl, Waigel en Stoiber en geen lichtmatrozen van de SPD, zoals Schröder en Lafontaine.
Als de socialisten in dit Parlement er niet in slagen hun kanselierskandidaat op het goede spoor te zetten, zullen ze papieren tijgers blijven, waarvoor de man uit Hannover nog heel wat andere rampscenario's over Europa zal opdissen. Wij, Europese christendemocraten, willen onze bijdrage leveren aan een euro die naast de dollar de belangrijkste en stabielste munt ter wereld wordt. Dat zijn we onze burgers verschuldigd.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur zou ik toch willen vragen dat de verkiezingsstrijd die gaande is in bepaalde lidstaten in dit Parlement niet aan bod komt bij een beslissing die zo belangrijk is voor de toekomst van de Europese democratie en voor het historische project dat de monetaire unie is.
Ik vind het schandelijk dat dit historisch moment zo misbruikt wordt, dat we hier kostbare tijd verliezen in plaats van die te gebruiken voor het belangrijke debat over democratie en politiek, dat dit Europees Parlement tot eer zou moeten strekken. Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u daarvoor te zorgen.

De Voorzitter
Ik wil tegen mevrouw Randzio-Plath graag zeggen dat dit niet in overeenstemming met het Reglement is.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, wat kiescampagnes betreft, hebben wij in Frankrijk inderdaad al ons deel gehad. Ik zou dan ook verkiezen dat wij niet afwijken van het onderwerp dat ons bezighoudt.
Ons Parlement, dat de burgers van de Unie vertegenwoordigt, zal uiteraard een rol moeten spelen in het kader van de derde fase van de Economische en Monetaire Unie, die onvermijdelijk gepaard zal gaan met een toename van de bevoegdheden van bepaalde instellingen. Het is duidelijk dat de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank groter zal zijn dan die van enige andere nationale centrale bank. Men kan best aannemen dat er op Europees niveau een democratische controle op de ECB wordt uitgevoerd. Toch ben ik er niet zeker van dat de ECB aan legitimiteit zal winnen door een al te pietepeuterige controle. Die legitimiteit zal ze veeleer moeten halen uit het succes van het monetaire beleid van de Europese Unie.
Het verslag bevat interessante voorstellen, waarvan ik er een aantal wil aanhalen: het voorstel om de president van de ECB uit te nodigen om, samen met de bevoegde commissaris en met de voorzitter van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, deel te nemen aan het algemene debat over de economische en monetaire ontwikkelingen aan de hand van het jaarverslag van de ECB en het economische jaarverslag van de Commissie; het voorstel om de ECB te vragen vorige monetaire beleidsbeslissingen te verklaren en het voorstel om een beschrijving te vragen van de wijze waarop het monetaire beleid het economische beleid in de Gemeenschap kan ondersteunen.
Ik wil er echter ook op wijzen dat sommige van de oorspronkelijke voorstellen van de rapporteur onaanvaardbaar waren en niet met de bepalingen van het Verdrag strookten. Zo was het plan om de ECB te vragen een samenvatting te publiceren van de debatten van de Raad van gouverneurs in tegenspraak met artikel 10, lid 4, van de statuten van het ESCB, volgens hetwelk de vergaderingen vertrouwelijk zijn en de Raad van gouverneurs kan beslissen de resultaten van zijn beraadslagingen bekend te maken.
Hetzelfde gold voor het plan om het Europees Parlement een censuurrecht en een medebeslissingsrecht inzake de benoeming van de directie toe te kennen. Dit veronderstelde opnieuw een herziening van het Verdrag, meer bepaald van artikel 109, lid 4.
Op 18 maart werd het oorspronkelijke verslag in de commissie ingrijpend gewijzigd, wat onze fractie verheugt. Al die fundamentele wijzigingen zijn stuk voor stuk goede initiatieven, die het verslag zijn evenwicht hebben teruggegeven. Het aldus gewijzigde verslag van mevrouw Randzio-Plath lijkt ons aanvaardbaar.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het doet mij genoegen u te kunnen meedelen dat de liberale fractie het verslag-Randzio-Plath zal ondersteunen, hetwelk over een onderwerp gaat dat van bijzonder belang is voor de inwerkingtreding van de Economische en Monetaire Unie en dus ook voor de invoering van de Europese munt. Het spreekt vanzelf dat de democratische verantwoording die in het Engels "democratic accountability" genoemd wordt, tijdens dit proces moet worden gewaarborgd.
Het verslag van mevrouw Randzio-Plath geeft het standpunt weer van de zeer ruime meerderheid die werd gehaald in het debat in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid. Ik zou de rapporteur geluk willen wensen met de inzet waarmee zij het onderhavige verslag heeft opgesteld alsmede met de brede consensus die in de plenaire vergadering blijkt te bestaan nu het verslag hier wordt behandeld. Om al deze redenen krijgt dit verslag onze onvoorwaardelijke steun. Ik zou alleen een aantal punten willen belichten die mij van speciaal belang lijken:
In de eerste plaats hebben wij met dit verslag voor ogen de democratische verantwoording en de inspraak van het Europees Parlement te waarborgen zonder iets af te doen aan de onafhankelijke positie van de Europese Centrale Bank noch aan de verwezenlijking van haar voornaamste doelstelling die in het Verdrag is vastgelegd, namelijk prijsstabiliteit.
In de tweede plaats zijn wij sterk doordrongen van de noodzaak van een interinstitutionele overeenkomst die ons verzekert van inspraak in de koers van het economische en monetaire beleid waarin het euro-beleid feitelijk moet worden ingepast, en dat in drie fundamentele delen wordt vastgelegd: het economisch jaarverslag van de Europese Centrale Bank, het verslag van het Europees Monetair Instituut en natuurlijk, indien vereist, het verslag dat in het geval van een buitensporig tekort wordt opgesteld. Op al deze gebieden dient de democratische verantwoording en bijgevolg de rol van dit Parlement te worden gewaarborgd.

Ribeiro
Mijnheer de Voorzitter, in dit verslag wordt getracht de regels van het "democratische spel" na de invoering van de euro op te stellen. Het verslag schetst de virtuele realiteit van een eenheidsmunt en van een Europese Centrale Bank, en het omschrijft hoe in een dergelijke situatie de democratische controle in de derde fase van de Europese Monetaire Unie eruit zou moeten zien.
Het verslag is al bij al niet erg bemoedigend in het licht van de wenselijkheid van daadwerkelijke democratische controle van de werkzaamheden van de bank die centraal en Europees zal zijn en dus opgericht zal worden op basis van de vooronderstelling dat hij onafhankelijker zal zijn dan enige andere bestaande bank. Volgens het verslag moet de democratische controle op Europees niveau worden uitgeoefend, aangezien de Europese Centrale Bank het monetaire beleid zal voeren voor alle lidstaten van de EMU. Daartoe wordt in het verslag in naam van de in het Verdrag vastgelegde bevoegdheden de, naar men betoogt, uitsluitende verantwoordelijkheid voor deze controle aan het Europees Parlement toebedeeld.
Gemeten naar het criterium van reële en effectieve controle, die moet steunen op transparantie van informatie en de mogelijkheid om te interveniëren, schieten de voorstellen tekort. Ze getuigen vooral van een formele instelling die een bepaalde schijn moet wekken, wellicht met het oog op de media.
Een instelling met de macht en de bevoegdheden van de ECB, gecontroleerd door een Parlement dat streeft naar een rol die in het verlengde ligt en een werkelijke uiting is van haar hoedanigheid van democratisch orgaan, geeft de indruk van een almachtige en onafhankelijke zuigeling die gecontroleerd wordt door een zeer zwakke adolescent die zijn eerste voorzichtige stappen zet in zijn hoedanigheid van democratische structuur.
Om die reden, maar ook omdat wij de "Europese democratische eenwording" zien als een mozaïek van soevereine lidstaten, gaan wij er niet mee akkoord dat nagenoeg voorbijgegaan wordt aan de bestaande nationale democratische structuren, die in al hun verscheidenheid veel ervaring hebben. En dit ondanks het feit dat zij wel genoemd worden in het advies van de Commissie institutionele zaken.
Tot besluit - omdat mijn spreektijd bijna om is - nog dit. Een Europees monetair beleid dat wordt uitgestippeld door een zo onafhankelijke instelling als de ECB kan niet, afgezien van alle eisen van transparantie en waarborgen inzake democratische controle, in naam van prijsstabiliteit politiek worden en voorbijgaan aan of onverschillig staan tegenover alle overige economische beleidsgebieden. De democratische controle dient er ook toe te voorkomen dat er een dictatuur van het monetaire beleid ontstaat die enerzijds los staat van het algemene economisch beleid van de afzonderlijke lidstaten en van de Europese Unie als geheel en anderzijds van de sociale gevolgen daarvan.
Het Europees Parlement heeft een steunende rol in de democratische controle, maar in het geval van de Europese Centrale Bank kan het Parlement, noch in het licht van het proces van samensmelting van de lidstaten, noch in het feitelijke onderlinge verband van de institutionele bevoegdheden, de enige instantie zijn die verantwoordelijk is voor deze controle.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, naar mijn mening bestaat duidelijk het gevaar dat de meest zelfstandige centrale bank ter wereld, de ECB, een soort ivoren toren in Frankfurt wordt. Het gevaar is dat de bank en haar bestuur zich van de maatschappij isoleren en dat de overdreven prijsstabiliteit uiteindelijk de vrede in de Europese Unie in gevaar brengt.
Dit kan alleen worden voorkomen als het bestuur van de ECB een geïnstitutionaliseerde dialoog voert met de andere politieke instellingen. De besluiten van het bestuur moeten openbaar zijn. Ze moeten in het openbaar verantwoord kunnen worden en ik ben er volledig van overtuigd dat de publieke opinie zal goedkeuren dat het Europees Parlement een sleutelpositie bij deze dialoog en democratische controle inneemt.
Het gaat er natuurlijk niet om dat de ECB bindende voorschriften van de politieke instellingen zou moeten aannemen. Kapitaal dat snel in rook opgaat maakt zulk ouderwets beleid eenvoudigweg onmogelijk. Maar het is heel duidelijk dat het Europees Parlement de moed moet hebben zelfs amendementen op het oprichtingsverdrag in te dienen.
Nu is helaas in het zeer verdienstelijke verslag van mevrouw Randzio-Plath slechts weinig over van deze moed, van de voorstellen die ze aanvankelijk heeft gedaan. De groenen steunen de opvatting dat de Raad van bestuur van de ECB op dezelfde manier moet worden aangesteld als de Europese Commissie, bij de benoeming waarvan het Parlement een belangrijke rol heeft. Naar mijn mening is het ook belangrijk dat iemand het bestuur van de ECB aan zijn sterfelijkheid kan herinneren. Dit zou kunnen gebeuren op een manier waarbij het Parlement, laten we zeggen met een gekwalificeerde meerderheid, in uiterste gevallen de Raad van ministers van Economische Zaken en financiën zelfs het ontslag van de president van de ECB kan voorstellen.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, onze fractie staat achter het verslag-Randzio-Plath. Ik vind het een uitstekende tekst die poogt aan te tonen hoe de dialoog tussen de Europese Centrale Bank, die inderdaad de onafhankelijkste bank ter wereld is, en de andere instellingen, met name het Parlement, er zou kunnen uitzien.
Ik wil mevrouw Randzio-Plath persoonlijk vragen rekening te houden met onze amendementen. Ze liggen in de lijn van het verslag maar proberen de dialoog nog meer in de hand te werken. De rol van het Europees Parlement als forum voor de dialoog met de ECB moet worden versterkt; een forum waar men op geregelde tijdstippen - die volgens mij elkaar nog sneller moeten opvolgen - in alle openheid van mening kan wisselen; een forum waar de gouverneur zijn standpunten kan komen uiteenzetten en waar wij hem, namens onze volkeren, kunnen ondervragen zonder zijn onafhankelijkheid aan te tasten. Ik denk dat die dialoog heel belangrijk is om de publieke opinie duidelijk te maken dat wij geen ivoren toren creëren maar een orgaan dat verantwoording verschuldigd is aan een instelling zoals het Europees Parlement.
Het voorstel dat ik namens mijn fractie heb gedaan, strekt er dus toe maandelijks bijeen te komen om met de toekomstige president in dialoog te treden. Ik laat dit aan uw oordeel over. Ik meen dat dit de communicatie ten goede zal komen, al is het maar op het psychologische vlak. Ik meen te weten dat de president van de Federal Reserve om de veertien dagen voor het Amerikaanse Congres verschijnt. Ons ander voorstel strekt ertoe de aangewezen president, die regelmatig door ons Parlement moet worden gehoord, de mogelijkheid te geven zich uit te spreken over de resolutie die wij morgen op basis van uw verslag zullen aannemen.
Ziedaar de twee voorstellen die ik de collega's ter beoordeling voorleg en die morgen hopelijk zullen worden aangenomen.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, amper een maand voordat de landen worden gekozen die, zoals commissaris de Silguy het voortdurend benadrukt, op een onomkeerbare manier zullen opgaan in de Europese monetaire unie, houdt ons Parlement zich eindelijk bezig met het probleem van de democratische controle op die monetaire unie, een nochtans essentiële kwestie.
Heel wat weldenkenden, ook in de rangen van de federalisten en ook in dit Parlement, beginnen zich ernstig zorgen te maken over die gevaarlijke lacune in het Europese institutionele systeem. Het is echter niet voldoende dit vast te stellen, men moet ook nagaan of het probleem kan worden verholpen.
Dat gebeurde onder andere in het verslag-Herman, waarin geen taboes uit de weg werden gegaan: noch het feit dat er geen politieke instrumenten voorhanden zijn om te voorkomen dat de ECB haar monetaire macht misbruikt ten nadele van het algemeen belang, noch het risico dat niet de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën maar wel de ECB de externe waarde van de euro vastlegt, en dit in tegenstelling tot de bepalingen van het Verdrag.
Men had dus beter aanvaard dat het verslag-Herman opnieuw op de agenda van onze vergaderperiode werd geplaatst, zoals mijn collega's Berthu en Van Dam het namens de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten hebben voorgesteld. Zo had dit debat zijn ware dimensie kunnen krijgen. Dit gebeurde niet en alleen het verslag-Randzio-Plath ligt ter tafel. Het beperkt zich tot enkele pertinente vaststellingen, het erkent dat de ECB de eerste supranationale monetaire autoriteit in de geschiedenis zal zijn en bijgevolg over een nooit eerder geziene macht zal beschikken, die veel groter is dan die van de Duitse Bundesbank of van de Amerikaanse Federal Reserve en dat in de Europese Unie voor het eerst een domein in het leven wordt geroepen waarvoor federale politieke beslissingen gelden.
Het verslag geeft weliswaar toe dat die nooit geziene graad van onafhankelijkheid gepaard moet gaan met een even grote mate aan democratische controle, maar nergens wordt een echt voorstel gedaan om dit te verwezenlijken. Het verslag rept met geen woord over de essentiële controleopdracht die de nationale parlementen moeten vervullen. Het somt alleen de enkele raadplegingsbevoegdheden van het Europees Parlement op, die onbeduidend overkomen in het licht van de essentiële vraag van de heer Herman: ten aanzien van wie moeten de bezitters van die bijna absolute macht verantwoording afleggen?
In die omstandigheden, mijnheer de Voorzitter, kunnen wij dit verslag niet steunen en vrezen wij dat de geboorte van de eerste echte supranationale instelling van de Europese Unie een achteruitgang betekent voor de democratie.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, het hier besproken probleem is tegelijk een theologische kwestie en een teleologische kwestie, namelijk een kwestie van finaliteit. Een theologische kwestie omdat het een zaak van geloof, van dogma's is. Men beweert dat de onafhankelijkheid van de centrale banken een factor van efficiëntie is. De Bank of England was het schoolvoorbeeld van een onafhankelijke bank, net zoals de centrale bank van Japan. Elkeen weet echter dat die twee landen inefficiënt waren. Op basis van de economische literatuur kan trouwens geen uitsluitsel worden gegeven.
Frankrijk bijvoorbeeld had in de jaren negentig geen inflatie en toch was de centrale bank afhankelijk. Kijken wij naar de Duitse geschiedenis: de Duitsers willen een oplossing voor hun neurosen, Weimar, de onafhankelijkheid. Men houdt ons voor dat de Duitsers heel welvarend waren en dat zij een onafhankelijke centrale bank hadden. Maar de Duitsers waren evenzeer blond. Is dat een factor van welvarendheid? Als dat zo is, laten wij dan alle Spanjaarden blonderen en het economisch probleem in Spanje is opgelost. Mogen de Europeanen geen suiker meer eten omdat de Duitse grootmoeder suikerziek is? Is de Duitse situatie niet te verklaren door het feit dat Duitsland geen oorlog in Indochina of Algerije heeft moeten voeren? Duitsland verloor de Tweede Wereldoorlog en kreeg huishoudelektronica in plaats van legerelektronica. Was dat geen belangrijke factor?
Er zijn alleen ideologische keuzen, in de aard trouwens van die van Vincent Auriol: " De banken sluit ik en de bankiers sluit ik op ". Sindsdien heeft men een lange weg afgelegd. Het is trouwens tekenend dat mevrouw Randzio-Plath constant van ECB sprak, zoals men van BSE spreekt. Na de gekke koe, de gekke eenheidsmunt.
Een teleologische kwestie nu: wat is het uiteindelijke doel? Het monetaire Europa, waartoe? Onafhankelijkheid van de centrale bank, waartoe? Om tot monetaire stabiliteit te komen? Is de onafhankelijkheid van de centrale bank het doel van het leven, de bestemming van de mens? Is de monetaire stabiliteit het mysterie van het leven op aarde? Ik dacht dat Europa het kleine Euraziatische continent was dat model stond voor democratie.
Mijnheer de Voorzitter, hoe noemt men een directie die van niemand orders ontvangt en maar uit enkele leden is samengesteld? Zo'n bestuursvorm heet oligarchie en dat is de tragedie van het Europees continent, een model van democratie, dat uiteindelijk terechtkomt in een monetaire, of op zijn minst Pruisische oligarchie.

Lienemann
Mijnheer de Voorzitter, onze collega Randzio-Plath citeerde in haar verslag terecht Joseph Schumpeter, die zei dat de monetaire filosofie van een volk de weerspiegeling is van al wat dat volk verlangt, doet, lijdt en is. Niets is dus belangrijker dan de democratische controle op het muntbeleid. Wij stellen echter vast dat in ons institutionele kader - dat door onze volkeren, onze Parlementen en onze instanties is geratificeerd - het huidige Verdrag aan de Europese Centrale Bank een macht en een onafhankelijkheid toekent waar geen democratische controle tegenover staat.
Algemeen gezien is die situatie onbevredigend. Het verslag van mevrouw Randzio-Plath heeft evenwel de verdienste te zoeken hoe ons Parlement beter zijn stem kan laten horen en hoe wij de bepalingen van het Verdrag kunnen aanwenden om zover mogelijk te gaan, niet in de zin van een controle op de centrale bank - er is immers geen controle aangezien er geen sanctiemogelijkheid is - maar in de zin van een dialoog met het Parlement en van een grotere transparantie.
Ik sta dan ook achter de gedane voorstellen. Het is in die context, en verder nog dan het verslag van mevrouw Randzio-Plath, dat ons Parlement moet ijveren voor het herstel van het evenwicht wat de democratische werking van Europa betreft. Ik meen dat een centrale bank, ook al is die onafhankelijk, op verschillende vlakken tegenmachten nodig heeft. Het is niet normaal dat ze haar onafhankelijkheid uitsluitend uit een verdrag haalt. Zoals mevrouw Randzio-Plath in haar verslag zegt, worden de centrale banken, ook in Amerika en Duitsland, door de parlementen gecontroleerd. Hun bevoegdheden worden immers vastgelegd in wetten, die op elk moment kunnen worden geamendeerd en gewijzigd. Dit is helaas niet het geval voor de Europese Centrale Bank. Men zal dus in de toekomst in middelen moeten voorzien om de nationale parlementen en vooral het Europees Parlement de kans te geven op de beslissingen te wegen.
In tweede instantie moet worden benadrukt dat de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën vandaag in staat is op het vlak van de wisselkoersen tussenbeide te komen via valuta's als dollar en yen, weliswaar met een beperkte bevoegdheid.
Het verslag van mevrouw Randzio-Plath stelt mij op een punt ietwat teleur. Zij verklaart terecht dat het concept van monetaire stabiliteit een concept is dat moet worden verfijnd naargelang van de omstandigheden, maar de opdracht om de stabiliteitscriteria vast te stellen vertrouwt zij toe aan de Europese Centrale Bank eerder dan aan de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, die in de huidige dialoog op zijn minst het evenwicht een beetje zou kunnen herstellen.
Maar fundamenteler nog heeft Europa nood aan een economische regering, een politieke regering, die, een beetje zoals dit nu het geval is met de Duitse regering ten aanzien van de onafhankelijke Duitse centrale bank, in staat is andere argumenten te laten gelden dan alleen maar dat van de monetaire stabiliteit. Ik heb het over de werkgelegenheid, de welvaart en de sociale rechtvaardigheid. En het feit dat de Euroraad slechts een onduidelijke overlegstructuur is, stemt ons ontevreden.
Tot besluit wil ik zeggen dat het ten zeerste te betreuren valt dat Amsterdam het institutionele evenwicht niet heeft kunnen verwezenlijken. Laten wij dan ook snel overgaan tot een volgende fase, die absoluut noodzakelijk is. Ons Parlement is vragende partij aangezien het voor de uitbreiding een grondige hervorming wenst.

Peijs
Mijnheer de Voorzitter, moet de centrale bank rekening en verantwoording afleggen van zijn beleid aan het Parlement? Antwoord: ja. Moet de bank ook werkelijk gecorrigeerd kunnen worden door het Parlement? Antwoord daarop is: beslist niet. Ik kom uit een Nederlandse traditie van een onafhankelijke bank. De Nederlandse politiek heeft, ik moet zeggen voor zover bekend, nog nooit geprobeerd formeel invloed uit te oefenen op de bank, laat staan dat het Nederlandse parlement dat gedaan heeft. De Europese bevolking, en dat is mijn vaste overtuiging, heeft niets te winnen bij politieke invloed op het monetaire beleid. Economisch onderzoek heeft aangetoond dat onafhankelijke centrale banken lagere inflatie bewerkstelligen dan banken die onder invloed van de politiek staan.
Politici worden iedere vier of vijf jaar herkozen. Dat brengt per definitie toch een behoorlijk korte-termijnvisie mee. Voor de munt is het vertrouwen van de burger en de markt cruciaal. Daarom moet over de munt gewaakt worden met een langetermijnperspectief in het hoofd. Daarom wordt de president van de ECB benoemd voor acht jaar. Omdat hij niet herbenoemd kan worden, hoeft hij niemand naar de ogen te kijken. Mede door de centrale opdracht van prijsstabiliteit vormt hij een element van continuïteit en stabiliteit in de Europese monetaire politiek. Natuurlijk moet de ECB niet vanuit een ivoren toren opereren, mijnheer Donnelly zou ik willen zeggen: onafhankelijkheid en midden in de maatschappij staan, hoeft helemaal niet tegenstrijdig te zijn. Daarom is voorzien in een intensieve discussie van de president en de leden van zijn directie met het Parlement over het jaarverslag of de kwartaalverslagen. Ook de presidenten van de nationale banken zullen met hun parlementen een dialoog aangaan. Tenslotte, de bank zal geen politieke aanwijzingen kunnen krijgen maar de bank zal niet doof en blind zijn voor de noden van de Europese samenleving omdat zij in dialoog met alle belangrijke stromingen in de maatschappij zal staan. Vanuit die positie zal haar monetaire beleid steun krijgen.

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, naarmate de structuren met betrekking tot de eenheidsmunt het licht zien, rijzen fundamentele vragen. Een aantal ervan kunnen niet op een bevredigende manier worden opgelost indien sommige bepalingen in de huidige verdragen niet worden herzien. Het debat van vandaag over de democratische controle op de ECB is daar een duidelijk voorbeeld van.
De resolutie poneert als een evidentie dat het economische en monetaire beleid van Europa tot doel moet hebben een hoog groeien werkgelegenheidsniveau te waarborgen. Dat is inderdaad vanzelfsprekend. Er wordt aan toegevoegd dat, in een democratie, het muntbeleid van de ECB ook controleerbaar moet zijn. Ook daar valt niets op af te dingen. De statuten die de huidige verdragen aan de ECB toekennen, liggen helemaal niet in die lijn. Enerzijds is het zo dat haar hoge onafhankelijkheidsgraad, die zonder weerga is in de wereld, de ECB zodanig van de burgers en hun verkozenen verwijdert dat een effectieve controle van haar activiteiten denkbeeldig is. Anderzijds is het zo dat de opdracht die de verdragen haar toekennen er niet in bestaat een hoog werkgelegenheidsniveau te waarborgen, maar wel prijsstabiliteit, wat iets heel anders is.
Zoals aangegeven in de convergentieverslagen van de Commissie, het Europees Monetair Instituut en de Bundesbank, wordt die stabiliteit bereikt door loonmatiging en verlaging van de loonkosten. De ECB is dus in haar opzet nog ultraliberaler dan de Amerikaanse centrale bank zelf, waarvan een hoog werkgelegenheidsniveau de voornaamste officiële doelstelling is. Als u ooit de president van de ECB verwijt dat hij zich te zeer bezighoudt met zijn sterke euro en geen rekening houdt met sociale overwegingen, dan zal hij u antwoorden dat hij alleen maar zijn werk doet. Daarom denk ik dat, willen wij echt een monetair instituut dat de kredieten voor de werkgelegenheid en de groei bevordert in plaats van rantsoeneert en willen wij dat de vertegenwoordigers van de burgers dit daadwerkelijk kunnen controleren, een hervorming van de Europese constructie onontbeerlijk is.
Het toeval wil dat juist op de dag waarop wij deze kwestie bespreken een officieel verslag wordt gepubliceerd waarin een noodkreet wordt geslaakt in verband met de omvang van de armoede en de bestaansonzekerheid in Frankrijk. Het probleem is hetzelfde in heel Europa. Hier staan essentiële waarden van onze maatschappijen op het spel. Laten wij het dan ook niet aan de financiële markten over om de regels vast te stellen en laten wij ons niet tevreden stellen met een virtuele controle op een almachtige ECB. Europa opbouwen veronderstelt een totaal andere ambitie.

Trizza
Mijnheer de Voorzitter, volgens planning moest het Europees stelsel van centrale banken in de eerste helft van 1998 van start gaan, en inderdaad krijgt het binnenkort concreet gestalte ten gevolge van het besluit inzake deelname aan de derde fase van de Economische en Monetaire Unie.
De Europese Centrale Bank krijgt een ruime juridische bevoegdheid en zodra ze opgericht wordt, zal ze de resterende functies van het Europees Monetair Instituut overnemen. Zoals de rapporteur gespecificeerd heeft, krijgt de Europese Centrale Bank de speciale taak op de prijsstabiliteit toe te zien, hetgeen met name wordt verkregen door middel van een weloverwogen en onpartijdig monetair beleid, door de wisselkoersoperaties af te wikkelen, door de reserves aan buitenlandse valuta van de lidstaten te beheren, door de werking van de betalingssystemen te stimuleren, alsook door machtiging te verlenen voor emissie van bankbiljetten en munten.
Het verzekeren op het hele Europese grondgebied van monetaire prijsstabiliteit en de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank zullen het vertrouwen van de markten opwekken en dat zou betekenen dat men een vermindering van de rente kan verkrijgen, met name de langetermijnrente. Zo'n ontwikkeling zou heel positief zijn voor het midden- en kleinbedrijf, dat het grootste percentage van het Europese bedrijfsleven uitmaakt, vooral in gebieden waar de economische situatie zwakker is.
Ik deel echter de bezorgdheid van de rapporteur wanneer zij in haar verslag opmerkt dat de Europese Centrale Bank, zoals bepaald door het Verdrag, in de uitoefening van haar bevoegdheden en bij de vervulling van de taken en plichten die haar zijn toegekend, volkomen onafhankelijk is, wat wil zeggen dat geen enkel van haar organen instructies of aanwijzingen van enige regering of andere instantie kan aanvaarden of daarop kan aandringen.
Zoals geregeld wordt door artikel 7 van haar eigen statuut, wordt de Europese Centrale Bank in ieder geval de meest onafhankelijke bank ter wereld. Door middel van de soevereine status die deze instelling krijgt, zal men echter moeten garanderen dat er een onpartijdig monetair beleid voor alle lidstaten komt, om bij voorbaat het risico uit te sluiten dat de bank, vrij van iedere democratische controle, de vrijheid krijgt om zich naar believen te mengen in allerlei kwesties die met het geld van de lidstaten te maken hebben.
Ik vind het derhalve van essentieel belang dat, gezien het noodzakelijke onafhankelijke functioneren van de Europese Centrale Bank, men ook zoekt naar manieren van raadpleging van het Europees Parlement, dat immers een democratisch verkozen instelling is.

Metten
Voorzitter, de Europese Centrale Bank die binnen drie maanden opgericht moet worden, wordt onafhankelijker dan enige bestaande bank in de wereld. Het zou echter een misverstand zijn te denken dat zij zich van niemand wat aan hoeft te trekken. Zij opereert niet in een vacuüm en zij moet dan ook geloofwaardigheid en gezag verwerven. Dat zal de ECB het gemakkelijkst kunnen als zij resultaten kan laten zien. Dat zal echter nog wel even duren. Bovendien, hoewel de ECB geboren wordt in een tijdperk van historisch lage inflatie weet niemand nog hoe de monetaire instrumenten die op nationaal niveau hun diensten hebben bewezen op Europees niveau zullen uitpakken.
Het beleid van de ECB zal zeker in de eerste tijd ook gekenmerkt moeten worden door een voorzichtig zoekende benadering. Daarmee geloofwaardigheid verwerven bij het grote publiek zal extreem moeilijk zijn. Dat kan eigenlijk maar op één manier, door constant verantwoording af te leggen en uit te leggen wat de ECB doet en waarom. Het is de paradox van de ECB: zij wordt de onafhankelijkste bank maar heeft ook het grootste belang bij transparantie en het afleggen van verantwoording. Daar raken de belangen van de ECB en het Europees Parlement elkaar. Want het Europees Parlement is het enige openbare forum waaraan de ECB verdragsmatig verplicht is verantwoording af te leggen.
Ons lijkt het daarom zinnig met de ECB tot een overeenkomst te komen over hoe in beider belang die transparantie en dat verantwoording afleggen zo zinvol mogelijk kan gebeuren. Het gaat daarbij dan om zowel mondelinge als schriftelijke, regelmatige rapportage onder andere over welke monetaire doelstellingen worden gekozen en waarom, over de mate waarin de doelstellingen worden gerealiseerd en de reden voor afwijking en over de gevolgen van het monetaire beleid voor economie en werkgelegenheid.
De bereidheid van de ECB tot maximale transparantie en zinvol verantwoording afleggen, zal zeker in de aanvangsfase cruciaal zijn. Daarzonder moet er ernstig voor gevreesd worden dat de ECB een valse start zal maken en er niet in zal slagen geloofwaardigheid en gezag op te bouwen.
Daarom zal het EP tijdens de hearings van de kandidaten voor de directie van de Europese Centrale Bank het oordeel over de democratische gezindheid en de bereidheid tot verantwoording afleggen een belangrijke rol laten spelen. Niet alleen vragen wij van de kandidaten, die eventueel niet het vertrouwen van een meerderheid van het Parlement krijgen, om zelf hun kandidatuur in te trekken, maar ook roepen wij de regeringen van de lidstaten op geen kandidaten te benoemen die niet op de steun van het Parlement kunnen rekenen.
Gezien de extreme mate van onafhankelijkheid van de ECB doet de democratische instelling van de individuele kandidaten er wel degelijk en in hoge mate toe. Dat beperkt zich niet alleen tot de kandidaat voor het presidentschap. Daarom zullen de hearings volgende maand van de kandidaten wat ons betreft zeker geen wassen neus zijn. Als de ECB democratisch ingebed kan worden dan moet het nu gebeuren. Dat is wat er op dit moment op het spel staat.

Christodoulou
Mijnheer de Voorzitter, de invoering van de gemeenschappelijke munt is een gebeurtenis van ongekende historische draagwijdte. Voor de eerste keer in de wereldgeschiedenis hebben onafhankelijke landen, democratische samenlevingen, besloten een aanzienlijk onderdeel van hun nationale soevereiniteit, de munt, af te staan aan een gemeenschappelijke instelling die dit in het gemeenschappelijk belang moet beheren.
Er zijn allerlei discussies gaande over doorzichtigheid en openheid, over de radicale beheersmethode. Men vreest dat de Europese Centrale Bank arbitrair zal zijn en niet zal ijveren voor het belang van de samenlevingen die hij vertegenwoordigt. Mijns inziens zijn dergelijke discussies en dergelijke angsten ongerechtvaardigd. Wij leven in een democratische samenleving, met een publieke opinie en met democratische procedures. Bovendien mag men ervan uitgaan dat de centrale banken en met name de Europese Centrale Bank de belangen dienen van de Europese economie en de Europese burgers. Daar zijn zij voor. Anders zouden zij geen reden van bestaan hebben. Zij zijn blootgesteld aan de publieke opinie en dus gedwongen om zowel op doorzichtige en open wijze te functioneren als ook zorg te dragen voor een zo doeltreffend mogelijke beheer van de onder hun bevoegdheid vallende vraagstukken.
Daarom is het mijns inziens zinloos te discussiëren over het gebrek aan transparantie en over mogelijke redenen tot ongerustheid, of - en dit is het andere uiterste - te eisen dat alles openbaar wordt gemaakt, waardoor het werk van de Centrale Bank onmogelijk zou worden gemaakt. Hoe eerder een einde komt aan dergelijke discussies, des te beter.
Het uitstekende verslag van mevrouw Randzio-Plath geeft in zijn uiteindelijke vorm een middenweg aan tussen deze twee uitersten. De hierin naar voren gebrachte mening is juist en ik hoop dat het Parlement zijn goedkeuring hieraan zal hechten. Hiermee kunnen wij zowel de belangen van de Europese burgers behartigen als een optimale werking van het nieuwe stelsel garanderen.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, de volledige onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank is terecht bij verdrag vastgesteld. Het hoogste doel van het Europees monetair beleid is de prijsstabiliteit. Het oordeel over de mate waarin de ECB het algemene monetaire beleid van de Gemeenschap steunt, hangt dus af van hoe deze de mogelijkheid inschat dat de ECB het doel van stabiele prijzen in de weg staat.
Prijsstabiliteit tegen elke prijs, zelfs toenemende werkloosheid, dat is de kern van het officiële betoog. Een ding is duidelijk: monetair beleid is niet neutraal. Daarom is het nodig dat de ECB wordt betrokken in een dialoog met de politiek. Ik geloof niet dat de onafhankelijkheid van de ECB onverenigbaar is met de vereiste democratische transparantie. Waar ik wel zeker van ben, is dat de monetaire unie geaccepteerd moet worden door de burgers om succesvol te zijn. Maar dat is enkel mogelijk als de beslissingen van de ECB gekenmerkt worden door transparantie en democratische legitimiteit.

Pérez Royo
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van mevrouw Randzio-Plath heeft betrekking op een van de meest belangrijke kwesties die zich voordoen nu we al met een been in de monetaire unie staan, waarvan de centrale pijler krachtens de bepalingen van het Verdrag en de statuten van de Europese Centrale Bank bestaat uit de onafhankelijkheid van deze bank.
De onafhankelijkheid van de emissie-instelling is volstrekt geen norm of grondregel van de economie, zij is niet het gevolg van een abstracte gedachtegang maar een methode waarvan de waarde allereerst is bewezen door de geschiedenis. Die heeft aangetoond welke praktische voordelen een onafhankelijke monetaire autoriteit met zich meebrengt om de prijsstabiliteit veilig te stellen in de twee meest bekende cases aan deze en gene zijde van de Atlantische Oceaan.
Welnu, zoals hier vanmiddag is opgemerkt, betekent onafhankelijkheid geenszins onverantwoordelijkheid. In een democratie is het zaak dat elke machthebbende instantie - en de Europese Centrale Bank zal inderdaad een machtspositie hebben -, ook al is die onafhankelijk van de politieke autoriteiten - zoals de Europese Centrale Bank, of, op een ander vlak, zoals de rechterlijke macht - in staat is het waarom van haar optreden tegenover de publieke opinie, tegenover de burgers, te rechtvaardigen; de bank moet derhalve kunnen verklaren hoe zij haar doelstellingen vaststelt en welke maatregelen zij neemt om die doelstellingen te verwezenlijken. En dat zowel a priori als a posteriori.
Voor democratische controle is het dus op de eerste plaats noodzakelijk dat er een dialoog wordt gevoerd met de parlementaire instelling - met dit Parlement en met de nationale parlementen -, alsook dat er sprake is van een transparante informatieverstrekking. Wat dat betreft is het verslag van mevrouw Randzio-Plath in meer dan een opzicht realistisch en evenwichtig.
Tot slot zou ik nog willen zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat we goed voor ogen moeten houden dat we aan het begin van een weg staan waarop dit Parlement zal moeten bewijzen dat het zijn nieuwe taak als belangrijkste gesprekspartner van de Europese Centrale Bank naar behoren weet te vervullen. Voorts moet erop worden gewezen dat we op deze weg in de toekomst hervormingen niet mogen uitsluiten, ook niet als het om het Verdrag gaat - zoals hier vanmiddag bepleit is -, met als doel de democratische controle op de Europese Centrale Bank te verdiepen.

Secchi
Mijnheer de Voorzitter, zoals al lang en breed is uitgelegd, is de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank een uiterst kostbaar goed en daar zal verder ook niemand aan tornen. In een federaal systeem is dit een fundamentele garantie voor de deelnemende staten en op de financiële markten zorgt het voor geloofwaardigheid en gezag van de bank. De verantwoording waar wij hedenmiddag over spreken, is niet alleen een democratische noodzaak, maar ook een essentiële voorwaarde om borg te staan voor het gezag en de geloofwaardigheid van de ECB. Dus in de eerste plaats heeft de ECB er zelf belang bij om ten opzichte van de publieke opinie een geschikte gedragswijze te kiezen, waarbij natuurlijk rekening gehouden moet worden met het enorme verschil tussen actieprogramma's ex ante, die alleen maar in grote lijnen uiteengezet kunnen worden, en verslagen ex post over het gevolgde beleid, die met meer gevoel voor detail bekend gemaakt moeten worden.
Het is dus naar mijn inzicht geen kwestie van regels opstellen, maar van een gedragscode creëren, in eerste instantie ten aanzien van het Europees Parlement. Met een gedragscode kan namelijk dat klimaat van vertrouwen geschapen worden dat zorgt voor transparantie en een bereidheid om tekst en uitleg te geven over het eigen gedrag, dat dan dus bespreekbaar wordt: dat is wat wij in het huidige debat aanduiden met het woord "verantwoording" . Nogmaals, dit komt allemaal ten goede van het gezag en de geloofwaardigheid van de ECB.

Fayot
Mijnheer de Voorzitter, in tegenstelling tot alle andere sprekers in dit debat, kom ik uit een land waar er voor de komst van de euro nooit enig politiek debat is geweest over muntkwesties. Luxemburg is sinds 1922 met België in een muntunie verenigd en heeft hierin nooit echt inspraak gehad. De Economische en Monetaire Unie maakt ons opnieuw mondig.
De burgers van mijn land ontdekken dankzij de monetaire unie het belang van de muntproblematiek. Daarom moet de dialoog tussen het Europees Parlement en de ECB dienen om de publieke opinie bewust te maken van de invloed van het muntbeleid op het economisch en sociaal beleid in het algemeen. De Europese Centrale Bank zal zich in het bijzonder bezighouden met de prijsstabiliteit. Wat kunnen daarvan de gevolgen zijn voor het beleid van de lidstaten? Ik geef hiervan een voorbeeld. In Luxemburg zijn de lonen sterk gekoppeld aan de evolutie van de index van de consumptieprijzen. Dit is een belangrijk punt in het herverdelingsbeleid en het sociale beleid van mijn land. Indien bijvoorbeeld de Europese Centrale Bank zich hieromtrent zou uitspreken, moet het mogelijk zijn haar publiek over deze kwestie en over haar keuzen te ondervragen. Ik denk dus dat de publieke instemming met het monetaire beleid van de ECB essentieel zal zijn voor de nieuwe munt, zoals het evenzeer belangrijk zal zijn dat de ECB openbaarheid geeft aan haar keuzen en haar interventies.
Mijnheer de Voorzitter, tot besluit wil ik mevrouw Randzio-Plath feliciteren met haar verslag en vooral met het werk dat zij de laatste jaren aan het hoofd van de Subcommissie monetaire zaken heeft verwezenlijkt om de monetaire unie tot stand te brengen en op de agenda van het Europees Parlement te plaatsen. Gelet op het gewicht van de toekomstige Europese Centrale Bank meen ik dat het Europees Parlement ernstig moet nadenken over de oprichting van een monetaire commissie waar de dialoog met de ECB kan plaatsvinden.

García-Margallo y Marfil
Mijnheer de Voorzitter, elke spreker heeft hier herhaald dat we voor een van de belangrijkste historische gebeurtenissen staan sinds de ondertekening van het Verdrag van Rome. Dat klopt, en dit Parlement, dat sinds jaar en dag de motor is geweest van de Europese integratie, dient al het mogelijke en noodzakelijke in het werk te stellen om ervoor te zorgen dat de euro een succes wordt. Om ervoor te zorgen dat de euro een succes wordt, hebben we met ons allen afgesproken dat de prijsstabiliteit moet worden veiliggesteld. Ik zal dat niet aanvechten maar juich het wel toe dat er in het verslag van mevrouw Randzio-Plath ook andere doelstellingen aan de orde komen, in het bijzonder het creëren van werkgelegenheid.
Verder zijn we overeengekomen dat het monetaire beleid moet worden uitgedacht en uitgevoerd door een Europese Centrale Bank die een onafhankelijke positie geniet. Dat zal ik evenmin aanvechten, maar ik juich het eveneens toe dat in het verslag van mevrouw Randzio-Plath de vereiste coördinatie van het monetaire beleid met de overige beleidsvormen ter sprake wordt gebracht, met het oog op de belangrijkste doelstellingen van de Europese Unie. Ik vind het voorstel van de heer Herman voor een interinstitutionele overeenkomst een goed idee en het lijkt me een eerste stap die in de toekomst bij de herziening van de Verdragen waarschijnlijk, indien nodig, moet worden geëvalueerd. Zoals in het onderhavige verslag gezegd wordt, vormt de economische autoriteit van Europa een noodzakelijk tegenwicht.
Tot slot lijkt het me van belang dat de Europese Centrale Bank niet een abstract gegeven wordt, dat zij niet in een soort neoplatonische, aristocratische verhouding tot de burgers staat, en het Europees Parlement zal zich daarvoor moeten inzetten.

Harrison
Mijnheer de Voorzitter, over een paar weken zal de Europese Unie de president van de Europese Centrale Bank en Groot-Brittanniës toekomstige bankmanager kiezen. Laat dit goed duidelijk zijn: de bepaling van rentetarieven door de president van de ECB en zijn of haar raad van vijf bestuursleden zal de rentetarieven, het inflatieniveau en de kracht van het pond sterling in het Groot-Brittannië verregaand beïnvloeden. Wij parlementariërs maken dus maar beter geen fouten als we de keuze van de baas van de Europese bank helpen bevestigen, vooral wanneer we in mei in Brussel de unieke hoorzittingen in het Parlement zullen houden. De kandidaten voor de ECB doorlichten is in geen geval een aantasting van de onafhankelijkheid van de ECB. Haar onafhankelijkheid, die wordt gegarandeerd door het Verdrag van Maastricht, wordt zelfs nog strakker gedefinieerd en omlijnd dan die van de Bundesbank, haar oorspronkelijke model.
Maar Europa en zijn volkeren eisen wel dat we de ECB onderwerpen aan legitieme, democratische verantwoording, dat we controleren wat er in naam van deze onafhankelijke bank wordt gedaan, wat er wordt gedaan voor en door de mensen; dat de centrale doelstelling van prijsstabiliteit tot het paradijs van welvaart en werkgelegenheid leidt, niet tot de hel van deflatie en recessie. Zo'n verantwoording is niet zozeer nodig om aan Europa's democratische behoeften te voldoen, maar eerder om de geloofwaardigheid van de bank zelf te vergroten. Dit punt werd overigens vorige week door kandidaat Duisenberg zelf genoemd in de Subcommissie monetaire zaken van het Europees Parlement en ook deze commissie moet goedkeuren en aanpassen. Haar nieuwe rol als Bankcommissie voor de burgers van Europa moet worden ontwikkeld en de president van de ECB zal haar niet alleen het jaarverslag van de bank presenteren maar ook regelmatig, liefst driemaandelijks, rapporteren over haar beslissingen omtrent de rentetarieven. De notulen zelf zouden in samenvattende vorm moeten worden gepubliceerd, met daarin de genomen besluiten plus verklarend commentaar.
Alleen zo zal het Europees Parlement zijn taak van onafhankelijke beheerder van de onafhankelijke bank kunnen uitvoeren zoals uiteengezet in het voorbeeldige en vooruitstrevende verslag dat zo voortreffelijk door mevrouw Randzio-Plath is opgesteld.

Ilaskivi
Mijnheer de Voorzitter, wanneer de ECB met haar werkzaamheden aanvangt, bezit ze een zeer grote economische macht. Ze besluit zakelijk gezien over het hele economische beleid, want bijvoorbeeld het financiële beleid is gebonden aan de convergentiecriteria.
De Europese conjuncturen hangen voor een groot deel ervan af of het bestuur van de ECB in zijn ambtstermijn van acht jaar de juiste besluiten kan nemen en fouten kan voorkomen. Of er voor het bestuur van de ECB zes van deze mannen en vrouwen met bijna bovennatuurlijke vermogens kunnen worden gevonden, is de zogeheten hamvraag.
Onafhankelijkheid is op zijn plaats, maar ook een parlementarische dialoog is nodig. Macht zonder verantwoording leidt al snel tot een verkeerd begrip en misbruik van macht. Het bestuur zal vooral moeten samenwerken met de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid. Het moet ook het monetaire beleid en het groei- en werkgelegenheidsbeleid met elkaar in overeenstemming brengen. Een erg orthodox monetair beleid kan zelfs al snel leiden tot stagnatie, het stoppen van groei.
Collega's, de euro moet zorgen voor stabiliteit in de lidstaten. De euro moet de derde internationale reservevaluta worden naast de dollar en de yen. De waardering voor het bestuur van de ECB is afhankelijk van hoe men hierin slaagt.

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, met de verslagen van de Commissie en het Europees Monetair Instituut zijn wij begonnen met de finish voor de invoering van de gemeenschappelijk munt. Dit zal een gebeurtenis van historisch belang zijn voor de Europese opbouw en eenmaking.
Europa krijgt voor het beheer van zijn gemeenschappelijke munt eindelijk een Europese Centrale Bank die van wanten weet. Deze bank zal een gemeenschappelijk monetair beleid moeten voeren en daarbij rekening moeten houden met de behoeften en belangen van alle deelnemende lidstaten. Ik hoop trouwens dat hij ook rekening zal houden met de belangen van de lidstaten die nu nog niet deelnemen, maar dat wel op korte termijn van plan zijn.
Als men denkt dat tot nu toe geen sprake is geweest van een gemeenschappelijk monetair beleid in Europa, vergist men zich. Bij tijd en wijle is wel degelijk een dergelijk beleid gevoerd. Alleen ontbrak toen een geest van samenwerking. Gemeenschappelijk beleid betekende toen dat de een of andere sterke centrale bank in Europa of ook buiten Europa zijn wil aan de anderen oplegde. Dit zal in de toekomst niet meer voorkomen. De Europese Centrale Bank kan zijn monetair beleid echter alleen op billijke en evenwichtige wijze voeren, indien hij gegarandeerd onafhankelijk is. Deze onafhankelijkheid wordt niet aangetast door de democratische verantwoording, waar in het verslag van mevrouw Randzio-Plath sprake van is. Integendeel, de onafhankelijkheid wordt juist door een procedure van democratische verantwoording gewaarborgd. Een verantwoorde informatie van het Parlement zal het prestige van de bank onder de Europese burgers kunnen opvoeren en de bank in staat stellen bij het vervullen van zijn taken alleen rekening te houden met het algemene belang en dus gevrijwaard te zijn van de druk van specifieke belangen.
Met het onderhavige verslag wordt een voorstel gedaan voor de invoering van een procedure voor democratische verantwoording. Deze procedure biedt het Parlement de mogelijkheid het algemeen belang zoals dit door de heersende omstandigheden wordt bepaald, tot gelding te doen komen en op die manier het klimaat te scheppen dat de Europese Centrale Bank in staat stelt zich op optimale wijze van zijn taak te kwijten.

Fourçans
Mijnheer de Voorzitter, het is geenszins mijn bedoeling de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank op de helling te zetten. Toch dient men zich af te vragen hoe de ontwerpers van het muntbeleid kunnen worden gecontroleerd. Hun macht om goed en kwaad te doen - uiteraard op economisch gebied, want het is niet de bedoeling te moraliseren - is immers heel aanzienlijk. Democratie vereist uiteraard dat de muntbeleidmakers niet als vrije elektronen functioneren die hun daden nooit hoeven te rechtvaardigen maar wel dat zij hun beleid verantwoorden. Over dat beleid moet grondig worden gedebatteerd in ons Parlement, dat de enige verkozen instantie is op Europees vlak. Het verslag van mevrouw Randzio-Plath respecteert dat evenwicht tussen onafhankelijkheid en democratische controle vrij goed. Mijn fractie en ikzelf steunen het in het algemeen.
Toch wil ik een opmerking maken. Ze betreft paragraaf 3, die stelt dat het muntbeleid een invloed heeft op de groei en de werkgelegenheid. Ik betwist dat standpunt niet, maar vind dat het onvoldoende duidelijk is. De munt heeft uiteraard een invloed op de groei en de werkgelegenheid, maar die invloed is van voorbijgaande aard en niet permanent. Geloven dat de munt de groei en de werkgelegenheid duurzaam beïnvloedt, zoals dit in het voorbereidend verslag het geval was, heeft verwoestende gevolgen voor het muntbeleid. Er zou geen enkele reden zijn om een muntbeleid te voeren dat gericht is op prijsstabiliteit. Men zou integendeel permanent een monetair relancebeleid moeten voeren. Men zou de president van de ECB gewoon maar moeten vragen vanuit zijn helikopter - waarover hij ongetwijfeld zal beschikken - tonnen bankjes van 500 euro uit te strooien over de hoofden van de verblufte en verrukte Europeanen. Om dit soort van misverstanden te voorkomen leek het mij nodig dit punt te verduidelijken. Het is immers niet de bedoeling door de Commissie en de Raad als door de publieke opinie in het algemeen verkeerd te worden begrepen.

Torres Marques
Mijnheer de Voorzitter, dit is een fundamenteel verslag voor de toekomst van het Europees Parlement. De Europese Centrale Bank is een volledig onafhankelijke bankinstelling en zo zien wij haar ook. De legitimiteit van zijn werkzaamheden en mogelijkheid om deze democratisch te controleren is evenwel een van de meest besproken onderwerpen in de verschillende lidstaten.
In Portugal is het ontbreken van democratische controle op de Europese Centrale Bank de laatste tijd een van de meest omstreden en systematisch bediscussieerde onderwerpen in het openbare debat geweest. Het Europees Parlement, dat de kandidaten voor de directie van de ECB aan een onderzoek onderwerpt, heeft het recht regelmatig de president van de ECB en de directie te horen. Wanneer wij in het Parlement stemmen over en onze goedkeuring hechten aan de directie van de ECB, dan heeft deze de verantwoordelijkheid die iedere gekozene heeft, namelijk om rekenschap af te leggen.
Het Europees Parlement zal zich niet mengen in de besluiten van de ECB, maar de bank zelf dient er alle belang bij te hebben om regelmatig en systematisch zijn besluiten toe te lichten ten overstaan van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en van de Subcommissie monetaire zaken, net zoals voorheen de verantwoordelijke functionarissen van het Europees Monetair Instituut dat hebben gedaan.
In Portugal kennen wij het gezegde "wie niets te verbergen heeft, heeft ook niets te vrezen" . Laat de Europese Centrale Bank derhalve op gezette tijden naar het Europees Parlement komen om met ons zijn opties te bespreken. Dan zal de Europese burger weten dat de ECB zal luisteren naar en rekenschap zal afleggen tegenover de instelling die de burger wettelijk vertegenwoordigt in Europa.

von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, tot nu toe blijkt uit dit debat dat er in dit Parlement een zeer ruime meerderheid te vinden is voor onafhankelijkheid van de centrale bank. Maar aan de andere kant is ook duidelijk dat deze Europese Centrale Bank niet in een ivoren toren mag leven. Want de beslissingen die daar genomen worden, zullen een onmiddellijke invloed hebben op het leven van talloze burgers in de Europese Unie. Al wie een huis wil bouwen, een lening wil aangaan of een auto wil kopen op afbetaling, ondervindt in de toekomst automatisch de invloed van beslissingen van de Europese Centrale Bank. Daarom moet de president van de Europese Centrale Bank rekenschap geven en verantwoording afleggen. Hij moet de burgers uitleggen waarom hij bepaalde beslissingen neemt ten behoeve van monetaire stabiliteit en hij moet zich openstellen voor de dialoog.
We worden echter geconfronteerd met het probleem dat er nog niet zoiets is als een Europese publieke opinie, zoals er een Duitse, een Franse, een Italiaanse en een Britse publieke opinie is. Daarom is het Europees Parlement vooralsnog de enige plaats waar deze dialoog met de burgers gevoerd kan worden. Om die reden willen we een constructieve dialoog met de president van de Europese Centrale Bank, die enerzijds hier in de plenaire vergadering van het Europees Parlement plaatsvindt, wanneer hij jaarlijks zijn verslag voorlegt en nader toelicht welke plannen hij heeft voor het toekomstige beleid van de Europese Centrale Bank. Anderzijds moet deze dialoog plaatsvinden in de bevoegde commissie, in afzonderlijke gesprekken met de presidenten van de nationale centrale banken, waarbij het niet mag gaan om vaktechnische gesprekken. We moeten een dialoog op brede basis voeren met de president van de centrale bank en niet alleen over vaktechnische kwesties aangaande monetair beleid, maar ook over economisch beleid, belastingbeleid in de Europese Gemeenschap, begrotingsbeleid, mededingingsbeleid, voor zover deze beleidsgebieden invloed hebben op de monetaire stabiliteit. Wat we willen is een dialoog op brede basis. De echte uitdaging bestaat erin dat we enerzijds een dialoog moeten voeren met de president van de centrale bank, maar anderzijds ook met de Europese Commissie, zoals we dat nu al doen, alsook met het Raadsvoorzitterschap en de ministers van Financiën van de lidstaten, voor wie het inmiddels een gewoonte is geworden om met regelmatige tussenpozen verslag uit te brengen over hun stabiliseringsprogramma's in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid. Want de echte uitdaging ligt immers in de noodzaak om, nu we een gemeenschappelijk Europees monetair beleid hebben, ook een gemeenschappelijk Europees economisch beleid uit te stippelen. De president van de Europese Centrale Bank heeft bij het nemen van beslissingen een sterke partner nodig. Wie komt voor deze rol van partner in aanmerking? Ik geloof niet in de idee van een Europese economische regering, want we hebben al Europese instellingen. Er is de Europese Commissie, die een belangrijke gesprekspartner hoort te zijn. Er is de Europese Raad, bestaande uit de staats- en regeringshoofden, die tweemaal per jaar samenkomen en richtsnoeren kunnen opstellen voor het economisch beleid. De Raad is ongetwijfeld de sterkste instelling van de Europese Unie. Er is de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën en het Europees Parlement, waar het debat moet geconcentreerd worden en waar de burger uitleg krijgt over het hoe en waarom van beslissingen die op Europees niveau genomen worden. Het is volgens mij belangrijk dat we duidelijk inzien dat het in dit debat over het verslag van mevrouw RandzioPlath, dat in zijn huidige vorm mijn goedkeuring wegdraagt, niet alleen gaat om het monetaire beleid van de Europese Unie of de controle op de Europese Centrale Bank, zoals sommigen beweren, maar om een dialoog op brede basis over het toekomstige monetaire en economische beleid van de Europese Unie.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik denk dat het onderwerp dat wij vandaag bespreken, dankzij het uitstekende verslag van mevrouw Randzio-Plath, voor ons uiterst belangrijk is.
Als er inderdaad een fundamenteel probleem is, dan is het wel dat van de democratische controle op de Economische en Monetaire Unie. Zoals de heer Friedrich het zei, zetten wij een van de belangrijkste naoorlogse projecten op stapel. Wij leven in een democratische wereld en ik meen dan ook dat wij er alles moeten voor doen om alle nodige democratische garanties in te bouwen. Meer nog, het gaat hier om de goede werking van de Economische en Monetaire Unie.
Ik heb vandaag met betrekking tot de rol van de Europese Centrale Bank een uiteindelijk vrij klassiek debat meegemaakt tussen twee culturen: enerzijds een eerder Rijnlandse cultuur, vertegenwoordigd door de heer Friedrich, mevrouw Peijs en de heer von Wogau en anderzijds een eerder Franse cultuur met als woordvoerders mevrouw Lienemann en de heer Souchet. Ik wil alle misverstanden uit de weg ruimen. Zoals uw rapporteur heeft aangestipt, is er binnen de Raad en ook binnen de Commissie een algemene consensus om de rol van de Europese Centrale Bank als primordiaal te bestempelen en om de onafhankelijkheid ervan geenszins op de helling te zetten. Ik wil mevrouw Lienemann trouwens antwoorden dat dit volgens mij het standpunt van de Franse regering is, tenminste zoals haar minister het de jongste maanden herhaaldelijk heeft uiteengezet.
De Europese Centrale Bank speelt weliswaar een essentiële rol, maar haar opdracht is toch beperkt tot het muntbeleid. Het is jammer dat de heer Souchet niet meer aanwezig is, want ik zou hem hebben uitgelegd dat de Europese Centrale Bank niet tot taak heeft het beleid voor alle domeinen uit te stippelen maar er alleen moet voor zorgen dat er geen inflatie is en dat de prijzen in de Europese Unie stabiel blijven. Men moet de Europese Centrale Bank niet vragen dingen te doen waarvoor ze niet in het leven werd geroepen.
Dit neemt niet weg, en daarin heeft de heer Metten gelijk, dat het beleid van de Europese Centrale Bank op een transparante en controleerbare manier moet worden uitgelegd. Alleen zo kan het vertrouwen van de publieke opinie gewonnen worden. Wil men dat die publieke opinie instemt met het muntbeleid dat de ECB vanaf 1 januari 1999 zal uitwerken, dan moet dit beleid klaar en duidelijk worden uiteengezet.
In verband met de commentaar naar aanleiding van dit debat wil ik vooreerst tegen mevrouw Hautala en de heren Ribeiro en Wurtz zeggen dat ik binnen het kader van het Verdrag blijf. Ik ben niet van plan de doos van Pandora met nieuwe onderhandelingen en eventuele wijzigingen opnieuw te openen. Laten wij beginnen met het Verdrag op 1 januari 1999 uit te voeren. Misschien zullen wij ooit de doos van Pandora opnieuw openen, maar laten wij nu eerst werk maken van de concrete uitvoering van wat is beslist.
Ik wil drie reeksen opmerkingen maken over het verslag: een eerste reeks met betrekking tot de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank, een tweede reeks over de verhouding tussen de ECB en de communautaire instellingen en een derde reeks aangaande de coördinatie van het economisch beleid.
Wat het eerste punt betreft, wijs ik erop dat volgens artikel 105 het handhaven van de prijsstabiliteit het hoofddoel is van het Europees stelsel van centrale banken. Ik ben namens de Commissie tevreden dat het Parlement erop wijst dat de onafhankelijkheid van de ECB de voorafgaande voorwaarde is om die doelstelling te verwezenlijken. Artikel 105 bepaalt ook dat, onverminderd het doel van de prijsstabiliteit, het ESCB het algemene economische beleid in de Gemeenschap ondersteunt teneinde bij te dragen tot de verwezenlijking van de in artikel 2 omschreven doelstellingen van de Gemeenschap. Groei en werkgelegenheid behoren daar uiteraard toe.
Maar evenmin als het begrotingsbeleid kan het muntbeleid los worden gezien van het algemene economische beleid. Niemand kan betwisten dat de onafhankelijkheid van de Europese Centrale Bank een voorwaarde is voor de geloofwaardigheid van haar optreden en bijgevolg voor een doeltreffende bestrijding van de inflatie. Maar, en dit is heel belangrijk, de krachtens artikel 107 van het Verdrag aan de ECB toegekende onafhankelijkheid betekent niet dat de ECB zich isoleert. De heer Herman sprak terecht van onverantwoordelijkheid en de heer von Wogau en mevrouw Hautala hadden het over een ivoren toren; de Europese Centrale Bank mag zich inderdaad niet in een ivoren toren opsluiten. Haar onafhankelijkheid moet gepaard gaan met inspanningen om haar beleid uit te leggen. Alleen een permanente, diepgaande en openhartige dialoog tussen de instellingen is in staat die communicatie tot stand te brengen en het zoeken naar een bevredigend evenwicht tussen de verschillende onderdelen van het economisch beleid te vergemakkelijken, en dit alles met het oog op meer groei en werkgelegenheid. Ik wil er de heer Wurtz en mevrouw Lienemann op wijzen dat overheidstekorten in Europa nooit voor banen hebben gezorgd, tenzij misschien in de werkgelegenheidsagentschappen en dat is mijns inziens niet de beste manier om werkgelegenheid te creëren. In dat opzicht sluit ik mij aan bij de ideeën van de heer Fourçans.
De tweede opmerking betreft de betrekkingen tussen de Europese Centrale Bank en de communautaire instellingen. Vooreerst is het zo dat krachtens artikel 109 A uw assemblee geraadpleegd wordt over de benoeming van de president en de andere leden van de directie; die kunnen immers pas worden aangesteld na raadpleging van het Europees Parlement. Daarenboven verplicht artikel 109 B de ECB ertoe het Europees Parlement een jaarverslag te bezorgen over de werkzaamheden van het ESCB en over het monetaire beleid in het afgelopen jaar en in het lopende jaar. Dit is een belangrijk punt. Wat specifiek uw assemblee betreft, stelt artikel 109 b dat de president van de Europese centrale bank een verslag moet voorleggen aan het Europees Parlement, dat op basis daarvan een algemeen debat kan voeren.
De inhoud van uw debat toont dat er stof is voor een ruime gedachtewisseling tussen uw assemblee en de Europese Centrale Bank, met name over de doelstellingen inzake prijsstabiliteit et over de in te zetten middelen om die te bereiken. De president maar ook de andere leden van de directie kunnen door de bevoegde commissies van het Europees Parlement gehoord worden, en dit naar het voorbeeld van de hoorzittingen met de president van de FED in het Congres. De heer Dell'Alba heeft dit punt aangesneden maar ik wijs erop dat de FED het Congres twee keer per jaar een verslag voorlegt: een keer over de economische toestand en een keer over het monetaire beleid; dat de FED het Congres in februari een schriftelijk jaarverslag bezorgt; dat de FED ingaat op specifieke verzoeken van het Congres, met name betreffende kwesties van bankcontrole - die kwesties behoren tot de bevoegdheid van de FED, wat niet het geval is voor de Europese Centrale Bank. Uit de bepalingen van het Verdrag blijkt dat onafhankelijkheid en dialoog kunnen en moeten samengaan. De verplichting om verantwoording af te leggen is niet onverenigbaar met onafhankelijkheid, mijnheer von Wogau.
Democratische controle is wenselijk en heilzaam - de heren Giansily en Gasòliba hebben hierop gewezen - maar hierbij moeten de voorwaarden van het Verdrag worden nageleefd. Ik wil dan ook een opmerking maken over de verzoeken die uw rapporteur aan de Europese Centrale Bank richt. Voor de Commissie moeten de regels voor de dialoog tussen de Europese Centrale Bank en de communautaire instellingen hoe dan ook de onafhankelijkheid van de leden van de Raad van bestuur van de ECB ten volle respecteren. Ik vestig uw aandacht op dit punt omdat, gelet op het onafhankelijkheidscriterium, de verplichting om volledige en gedetailleerde notulen te publiceren tijdens een periode waarin de leden van de directie nog in functie zijn, een probleem kan doen rijzen.
Voor de rest kan ik u verzekeren dat de Commissie bij de vaststelling van het economische beleid in Europa voor een maximale coherentie zal zorgen. In dat verband, mijnheer von Wogau, wil ook ik een suggestie doen. Zou het niet nuttig en wenselijk zijn dat ieder jaar in juni, naar aanleiding van de bijeenkomst van de Europese Raad voor de goedkeuring van de algemene richtsnoeren voor het economische beleid, wat het basisdocument is voor ons economisch beleid in Europa, de president van de Europese Centrale Bank door die Raad kan worden uitgenodigd om zijn muntbeleid toe te lichten? Ik meen inderdaad dat het wenselijk zou zijn dat op dat moment in het Europees Parlement over dat onderwerp wordt gedebatteerd, aangezien in die periode de richtsnoeren voor het Europese economische beleid voor de komende twaalf maanden worden vastgesteld. Die dialoog op het hoogste niveau zou een garantie zijn voor het voeren van coherente acties rekening houdend met de onafhankelijkheid en de verantwoordelijkheid van elk van de instellingen en van de regeringen. Volgens mij zijn de transparantie en de openbaarheid van die uiteenzettingen voor het Parlement en de Europese Raad ook een efficiënt middel om de publieke opinie te informeren.
Mijn laatste opmerking betreft de coördinatie van het economisch beleid. Mevrouw de rapporteur, u hebt er eens temeer op gewezen dat het Parlement voorstander is van een interinstitutioneel akkoord. Ik herinner mij dat dit uw eerste vraag aan mijn adres was tijdens de hoorzitting drie jaar geleden. Het zou gaan om een interinstitutioneel akkoord met het oog op de coördinatie van het economische beleid, zoals ook de heer García-Margallo heeft onderstreept. Ik kan u bevestigen dat de Commissie, in het kader van de bepalingen van het Verdrag, bereid is de modaliteiten voor een dergelijk akkoord met u te bespreken. Het gaat echter niet om een huwelijk, hier moeten wij met drie zijn om het akkoord te sluiten. Ook de derde instantie, namelijk de Raad, moet hiertoe bereid zijn.
U weet hoe dan ook dat ik het sluiten van een dergelijk akkoord niet heb afgewacht om mij in te spannen om aan uw wens tegemoet te komen, onder meer wat het uitwerken van de richtsnoeren voor het economische beleid betreft. Ik kan u in ieder geval verzekeren dat de Commissie het Parlement verder bij de goede werking van de EMU zal betrekken.
Tot besluit wil ik alleen nog onderstrepen dat, meer nog dan de vastgestelde principes of de ambities van elkeen, de praktijk doorslaggevend zal zijn om de geloofwaardigheid en de erkenning van al onze instellingen te garanderen. Ik ben ervan overtuigd dat elk van hen haar rol en plaats zal kunnen waarmaken overeenkomstig de opdrachten die het Verdrag haar toekent.
Mevrouw, dames en heren, uw verslag zal ertoe bijdragen de Economische en Monetaire Unie vlot van start te doen gaan. Het heeft ook de onvervangbare verdienste dat het de rol van het Parlement in de goede werking van de Economische en Monetaire Unie onderstreept. Ik feliciteer u en dank u voor uw aandacht.

De Voorzitter
Mijnheer de commissaris, ik dank u. Het spijt me dat de vele sprekers die de zaal verlaten hebben, uw uitstekende antwoorden niet hebben kunnen horen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Resultaten van de Europese Conferentie in Londen
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Raad over de resultaten van de Europese Conferentie in Londen.
Ik verwelkom de heer Henderson, die de verklaring namens de Raad zal afleggen.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, vooruitgang met de Europese uitbreiding was een van de belangrijkste prioriteiten van het voorzitterschap. We zijn ervan overtuigd dat de Europese Unie deze historische gelegenheid moet aangrijpen om voor altijd een eind te maken aan de verdeeldheid die ons continent zo lang heeft getekend. Daarom ben ik zeer verheugd te kunnen bevestigen dat de opdracht van de Europese Raad van Luxemburg betreffende uitbreiding van de Unie met succes is vervuld.
We openden de Europese Conferentie op 12 maart. We verzekerden ons van de instemming van de Europese Unie met de bepalingen van de toetredingspartnerschappen. We lanceerden op 30 maart met succes het toetredingsproces en begonnen op 31 maart de toetredingsonderhandelingen met de zes. Elk van deze punten is een essentieel element in onze inspanningen voor een succesvolle uitbreiding en ik zou ze graag een voor een willen behandelen.
Ten eerste de Europese Conferentie. De eerste vergadering van de Conferentie op 12 maart was een historische bijeenkomst. Ze was een duidelijke demonstratie dat alle deelnemers deel uitmaken van de Europese familie. De dag was vol symboliek. We verwelkomden op die dag de belangrijke bijdrage van uw Voorzitter Gil-Robles Gil-Delgado. Op 12 maart bleek hoe een conferentie meerwaarde kan betekenen. De 26 landen stemden in met de conclusies van de voorzitter over het brede kader van de conferentie. De conferentie is voor de deelnemers een goede gelegenheid om kwesties van gemeenschappelijk belang te bespreken en om hun samenwerking in de internationale gemeenschap doeltreffender te maken. De besprekingen zullen vooral over drugs en misdaad, het milieu, buitenlands en veiligheidsbeleid, regionale samenwerking en economische aangelegenheden gaan.
De 26 landen werden het tevens eens over een verklaring betreffende Kosovo en besloten een groep van deskundigen op het gebied van drugs en misdaad in het leven te roepen, waar we nu dringend werk van gaan maken. De volgende vergadering zal tijdens het Oostenrijkse voorzitterschap plaatshebben op het niveau van de ministers van Buitenlandse Zaken. We zijn verheugd dat we een conferentie hebben kunnen oprichten als orgaan dat zaken behandelt die een directe impact hebben op de levens van de mensen en die alle deelnemers in de gelegenheid stelt de verschillende thema's op gelijke voet te bespreken. We betreuren maar respecteren Turkijes beslissing om er op 12 maart in Londen niet bij te zijn. Maar de conferentie stuurde wel een duidelijk signaal dat de deur voor Turkije open blijft.
Ten tweede waren we zeer tevreden dat de toetredingspartnerschappen op 24 maart goedgekeurd konden worden. Ze zijn een cruciaal element in de versterkte pretoetredingsstrategie. We waren dankbaar voor de samenwerking van het Europees Parlement de laatste keer dat ik bij u in de plenaire vergadering was. Nu moeten we erop toezien dat de aanvragers de hulp die ze nodig hebben snel krijgen en dat ze deze goed gebruiken.
Ten derde vervulden we de opdracht van de Europese Raad van Luxemburg door het toetredingsproces te lanceren. Het proces werd op 30 maart in Brussel met succes op het niveau van de ministers van Buitenlandse Zaken gelanceerd. Hierbij zal blijken dat de uitbreiding alomvattend is. De volgende ministeriële bijeenkomst zal op 29 en 30 maart worden gehouden op het niveau van de ministers van Justitie en van Binnenlandse Zaken. We hopen dat de 26 landen bij deze bijeenkomst het pretoetredingspact inzake de georganiseerde misdaad zullen afronden.
Ten vierde en tevens ten laatste hebben wij toetredingsonderhandelingen gelanceerd met de zes: Estland, Polen, de Tsjechische Republiek, Hongarije, Slovenië en Cyprus. Deze onderhandelingen werden op 31 maart gestart door de ministers van Buitenlandse Zaken. Nu is het de beurt aan de details. De taak die voor ons ligt is omvangrijk. We moeten erop toezien dat we de steun van het publiek behouden terwijl het proces wordt voortgezet. Het zal vooral belangrijk blijken de voordelen van de uitbreiding aan onze burgers uit te leggen en hun harten te winnen voor dit historische project dat ons tenminste in staat zal stellen de voordelen van de Europese Unie over heel Europa te spreiden. We kijken naar het Europees Parlement om ons hierbij te helpen.

Swoboda
Mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik geloof dat dit inderdaad voor Europa een historische maand was, omwille van de Europese Conferentie en de gesprekken over het toetredingspartnerschap, alsook het plaatsvinden van de eerste onderhandelingsronde. Mijnheer de voorzitter van de Raad, u had het over symboliek, over symbolen, en we hebben ook een heleboel foto's gezien die de start van de conferentie in beeld brengen. Maar gelukkig heeft u ook vermeld dat er inhoudelijk veel op het spel staat. Dit Parlement en vooral onze fractie hebben erop gewezen dat de Europese Conferentie een farce zou worden indien men ze louter zou opvatten als een gezellig onderonsje, waarbij slechts de periodieke groepsfoto's van belang zijn.
Het verheugt mij zeer dat we vanaf het begin zijn ingegaan op inhoudelijke thema's en dat sommigen, die het gebeuren heel lichtjes en gemakkelijk opvatten, misschien hun mening hebben herzien en beseffen dat we echt thema's aansnijden die voor dit Europa en de toekomst heel belangrijk zijn. Ik zou in dit korte tijdsbestek slechts enkele dingen willen bespreken: ten eerste moeten we ook bij deze gelegenheid, tijdens de gesprekken op de Europese Conferentie, duidelijk maken dat we een groot, maar ook sterk Europa willen. De uitbreiding en het grotere Europa mogen niet ten koste gaan van de kracht van dit Europa. We zien dagelijks hoeveel tekortkomingen er nog zijn in het gemeenschappelijke defensie- en buitenlands beleid en ook op andere domeinen. Dit is ook belangrijk omdat verschillende landen die nu willen toetreden nog maar pas hun onafhankelijkheid hebben verworven en zich afvragen of hun onafhankelijkheidsstreven wel te verenigen is met toetreding tot een nieuwe gemeenschap. Ze willen misschien wel zo vlug mogelijk behoren tot de Gemeenschap, maar stellen zich deze losser en minder bindend voor dan wij dat wensen.
Ten tweede: aangezien de toetredingsonderhandelingen en -gesprekken meer tijd in beslag zullen nemen, zullen we de komende jaren ook de juiste signalen moeten geven. Signalen, waarmee we deze landen het volgende duidelijk moeten maken: het is nog niet het moment om toe te treden, maar jullie bereiden je goed voor. Jullie zijn op de goede weg. Dit zijn de signalen waarop gewacht wordt. Ik zeg dit omdat ik onlangs met mevrouw Green in de Baltische staten was en gezien heb hoezeer men uitkijkt naar signalen uit Europa. Tegelijk heeft dit Europa pas kortgeleden ten dele een visumplicht en -heffing ingesteld. Het is, alleen wat dit voorbeeld aangaat, belachelijk dat we in dit Europa landen en mensen op basis van het Schengenakkoord opvangen, terwijl we tezelfdertijd enkele landen, waaronder Oostenrijk, verplichten een visumplicht en -heffing in te stellen. Dat is onbegrijpelijk en onaanvaardbaar en ik vind dat we dat moeten veranderen.
Ten derde zou ik erop willen wijzen dat de gesprekken met Slowakije heel belangrijk zijn. We betreuren dat het Mecir-regime een beleid voert dat ten koste gaat van de bevolking en volgens mij is de Europese Conferentie de gepaste gelegenheid om Slowakije tot een pro-Europees gedrag te dwingen. Bovendien is het van fundamenteel belang dat we nu al beginnen na te denken over de richting die de Europese Conferentie moet uitgaan en over de relatie met Rusland, Oekraïne en vooral Turkije.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik dank u voor uw verslag. Ik geloof dat het een goed begin was. Het is aan Oostenrijk om de lijn door te trekken.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, deze eerste Europese Conferentie heeft naar mijn mening een belangrijke bijdrage geleverd tot het gezamenlijke uitbreidings- en integratieproces in Europa. Ze kan worden opgevat als voorbereiding, onderdeel en verbindingsschakel van een nieuwe Europese orde. Ze werd georganiseerd om een bepaald land te integreren, maar ik vind dat het duidelijk moet zijn dat een Europese Conferentie op termijn pas zin heeft als alle landen kunnen deelnemen die op lange termijn wel lid willen worden van de Europese Unie, maar vooralsnog, uit eigen overweging of vanwege het standpunt van de Europese Unie, geen toetredingsonderhandelingen willen of kunnen voeren. Als dit voor een land als Zwitserland en andere landen misschien een aanknopingspunt biedt, zou ook een ander land, Turkije, gemakkelijker deze stap kunnen zetten en zich weer bij het integratieproces aansluiten.
Ik vind dat de vijf thema's waarover in Londen is gesproken goed gekozen waren en over wezenlijke problemen gaan. Ik hoop dat de deskundigencommissie die door het Britse Raadsvoorzitterschap werd aangesteld in de strijd tegen de internationale misdaad daadwerkelijk binnen twaalf maanden resultaten oplevert en dat praktische gevolgen voor de veiligheid van de burger niet uitblijven. Alles wat te maken heeft met milieubescherming, concurrentievermogen van onze economieën, buitenlands en defensiebeleid en regionale samenwerking, is in het belang van ons allemaal, of men nu lid is van de Europese Unie, directe toetredingsonderhandelingen voert, of in wat voor verhouding men ook staat ten opzichte van de Europese Unie. Dat spreekt, denk ik, vanzelf.
Ik geloof echt dat we dankzij deze Europese Conferentie bruggen kunnen slaan, die zelfs verder reiken dan de toekomstige grenzen van de Europese Unie. Ik hoop dat de ministers van Buitenlandse Zaken bij hun eerste conferentie onder Oostenrijks voorzitterschap dit initiatief naar behoren zullen voortzetten. Ik geloof dat we, als we dit thema op deze ruimere en inhoudelijke manier benaderen, ook opnieuw de banden kunnen aanhalen met Turkije, die jammer genoeg, om redenen die nu niet aan de orde zijn, werden afgebroken, maar hopelijk spoedig weer zullen bestaan.

Collins, Gerard
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag enkele woorden van appreciatie en dank willen uitspreken aan het adres van de fungerend voorzitter van de Raad voor zijn waardevolle bijdrage vanmiddag in het Europees Parlement. Ik neem de gelegenheid ook te baat om hem en zijn collega's die het VK-voorzitterschap leiden, nog veel succes toe te wensen voor de rest van hun mandaat.
De opening van de onderhandelingen met zes kandidaat-landen, deze week in Brussel, is een historische stap in de evolutie van de Europese Unie. Ik verwelkom deze eerste stap in het proces van uitbreiding van de Unie naar Midden- en Oost-Europa en zie uit naar de opening van onderhandelingen met de overige landen die een aanvraag voor lidmaatschap hebben ingediend. Het proces van uitbreiding van de Unie zal niet gemakkelijk worden, noch voor de kandidaat-landen noch voor de bestaande lidstaten.
De recente publicatie, door de heer Santer, van een pakket voorstellen heeft duidelijk aangetoond dat de bestaande lidstaten moeilijke beslissingen over de omvang van de Europese begroting en de toekomstige werking van zowel de structuurfondsen als het gemeenschappelijk landbouwbeleid zullen moeten nemen om de uitbreiding voor te bereiden. De kandidaat-landen zullen tevens op veel gebieden worden geconfronteerd met een moeilijk proces van aanpassingen; wat dit betreft, staan justitie en binnenlandse zaken centraal in het uitbreidingsproces.
Het is van essentieel belang dat de kandidaat-landen de reeds verworven EU-wetgeving overnemen om de georganiseerde misdaad in heel Europa te bestrijden. Daar dit gebied van de EU-wetgeving voortdurend verandert, vind ik dat ze dit absolute voorrang moeten geven en hiertoe moeten zij onmiddellijke stappen nemen om erop toe te zien dat diegenen die in hun landen verantwoordelijk zijn voor de strijd tegen de georganiseerde misdaad, zoals rechters, politie, douane en belastingautoriteiten, toegang hebben tot de noodzakelijke programma's om hun vaardigheden en operationele methoden te verbeteren in wat steeds meer een gezamenlijke inspanning moet worden ter bestrijding van de georganiseerde misdaad.
Internationale criminele groepen hebben enorme middelen tot hun beschikking in termen van financiën, technologie, netwerken en know-how, en de Europese Unie moet dan ook haar middelen blijven uitbreiden om de ongestraft over de grenzen heen opererende criminelen achter de tralies te brengen. Wij verwachten en vragen hetzelfde van onze toekomstige partners.
De Raad heeft zojuist een politiek akkoord bereikt om het behoren tot een criminele organisatie in de EU-lidstaten strafbaar te stellen. Hierdoor zullen wij sterker staan in de bestrijding van de georganiseerde misdaad en ik hoop dat de kandidaat-landen ons op dit punt zullen volgen, niet het minst op het gebied van ontradende straffen. In de toekomst wil ik meer gezamenlijke communautaire inspectie-oefeningen zien, zoals operatie-PEGASUS, die gericht is op het opsporen van de smokkel van cocaïne en andere goederen waarvoor een verbod of beperking geldt, door passagiers die per vliegtuig uit bepaalde Zuid-Amerikaanse en Caribische landen komen en doorreizen naar andere EU-bestemmingen. Dergelijke inspectie-oefeningen naar de kandidaatlanden uitbreiden zou een van de eerste doelstellingen moeten zijn.
Tot slot zou ik de drie lidstaten die de Europol-overeenkomst nog niet hebben geratificeerd dringend willen verzoeken dit onmiddellijk te doen. De Europol-overeenkomst kan niet volledig worden uitgevoerd zolang deze procedure niet is afgerond en het is bovendien een slecht voorbeeld voor de kandidaat-landen als wij zelf nog niet eens in staat zijn het ratificatieproces te voltooien.

Bertens
Mijnheer de Voorzitter, buiten de vergaderzaal hangen foto's van 30 à 40 jaar geleden en die symboliseren het succes dat wij op dit moment hebben met de Europese Unie. Nu zijn er weer symbolische foto's genomen en ik hoop dat die over 20 jaar evenzeer een illustratie zijn van het succes. Dat zal voor een groot deel afhangen van datgene wat wij de komende jaren doen. Veel huiswerk voor de kandidaten, maar ook voor de Unie.
De Unie moet nu eindelijk eens eensgezind optreden en ik moet zeggen dat de verdeeldheid die de Unie, bijvoorbeeld inzake Cyprus, heeft getoond in één woord schandalig is, sterker nog, schadelijk voor onze relaties met zowel Cyprus als Turkije. De Franse dreigingen om Cyprus buiten te sluiten zijn tactisch zeer onverstandig, want welke goede onderhandelaar geeft zijn bottom line al prijs voordat het onderhandelingsproces als zodanig is begonnen.
De Unie dient vast te houden aan zijn eerdere uitspraken, zoals het Britse voorzitterschap uiteindelijk gedaan heeft bij de start van de onderhandelingen. Het werk kan nu beginnen. Ik kan me natuurlijk ook opwinden over Turkse waarschuwingen over het begin van een nieuwe oorlog. Ik kan mij ook opwinden over de weigering van de Turks-Cyprioten om deel te nemen aan onderhandelingen en over de voortschrijdende annexatie, althans met woorden, van Noord-Cyprus door Turkije. Laten wij dat maar toeschrijven aan pogingen om het onderhandelingsproces te blokkeren. De Unie moet zijn les leren en eensgezind durven op te treden ten aanzien van Cyprus.
De Unie moet zich tenslotte beraden over zijn Turkije-beleid. Wij moeten niet, zoals Griekenland wil, alleen een beleid voeren met de stok zonder te denken aan de wortel. Ook Turkije is een kandidaat die intensieve samenwerking verdient. Ik verwelkom dan ook de nieuwe mededeling van de Commissie daarover. Welk beleid staat de Raad voor, mijnheer de fungerend Raadsvoorzitter? De laatste vraag: zullen onze Griekse vrienden hun verzet tegen de financiële samenwerking laten varen?

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens heeft de fungerend voorzitter van de Raad een voorzichtig standpunt ingenomen ten aanzien van de Europese Conferentie van Londen. Dit moest ook een voorzichtig standpunt zijn, want de Europese Conferentie was immers in feite op poten gezet om de aanwezigheid van Turkije mogelijk te maken. Ook ons spijt het ten zeerste dat Turkije uiteindelijk verstek heeft laten gaan. Wij zijn er echter van overtuigd dat dit land de noodzakelijke stappen zal zetten in de richting van meer democratie en eerbiediging van de buurlanden. Dan zullen de betrekkingen met de Europese Unie spoedig verbeteren. Een belangrijke gebeurtenis is de opening van de onderhandelingen over de toetreding van de Republiek Cyprus. Het begin is gemaakt, maar men mag het einde niet uit het oog verliezen. Van het einde scheiden ons echter nog talrijke hinderpalen. Het gevaar op tweedeling van het eiland is groot. Dat blijkt duidelijk uit de ongeoorloofde verklaringen van de Turkse regering te Ankara, die Cyprus als een Turkse provincie ziet. Zij bejegent het door het Turkse leger bezette gedeelte van Cyprus net als de Koerdische provincies. In haar samenwerking met de Republiek Cyprus heeft de Europese Unie een verantwoordelijkheid op zich genomen voor heel het eiland en dat moet Ankara duidelijk worden gemaakt. Natuurlijk moeten wij daarbij ook duidelijk maken dat zowel de Europese Unie als de Republiek Cyprus deelneming wensen van de TurksCypriotische gemeenschap aan de onderhandelingsdelegatie. Wij willen dat zij met volledige rechten betrokken worden bij de onderhandelingen, dat hun wensen en hun problemen worden gehoord en geëerbiedigd, op voorwaarde echter dat Cyprus een verenigde en ondeelbare republiek blijft.

Aelvoet
Mijnheer de Voorzitter van de Raad, collega's, met een minuut spreektijd zie ik mij verplicht mij te beperken tot een enkel punt: Cyprus. De toetredingsonderhandelingen alleen zullen in geen geval automatisch leiden tot de oplossing van het politiek conflict dat Cyprus verscheurt en verdeelt. Integendeel, zonder oplossing van dit conflict is een succesvolle toetreding zwaar gehandicapt. Daarom moet de Europese Unie gelijktijdig investeren in onderhandelingen met Cyprus, maar ook in het zoeken naar een uitweg uit de politieke impasse waarin men zit. In het onderhandelingsproces is het evident dat de Turkse gemeenschap ook moet kunnen participeren met een duidelijk statuut, zodat ze niet het gevoel hebben een vijfde wiel aan de wagen te zijn. Twee valkuilen dienen te worden vermeden. De Unie mag niet buigen voor dreigementen van Turkije, maar ze moet aan Turkije een beter en concreter perspectief voor toetreding aanbieden.
Ten tweede, de Unie moet in samenwerking met de Verenigde Staten ervoor zorgen dat de lont uit het rakettendossier van Nicosia gehaald wordt. Want als dat niet gebeurt, zitten we in een nieuwe fase van militaire build-up en dat kan in geen geval een bijdrage zijn tot een oplossing.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, er is een spreekwoord dat zegt dat er op een bal gedanst moet worden. Ik denk dat dit echt de situatie is waarin wij ons bevinden en wanneer ik collega Brok hoor zeggen dat alles goed gaat, dan lijk ik wel het refrein "Tout va très bien, madame la Marquise" te horen.
Ik geloof niet dat het Europa dat wij voorbereiden, het Europa van de vijftien, van de negentien, van de vijfentwintig, het Europa is dat de stichters ervan voor ogen hadden. Europa mist ambitie. Het wil die landen van Oost-Europa opnemen met 1, 27 % van de begroting, terwijl wij weten welke opofferingen het ambitieuze Amerikaanse Marshallplan gevergd heeft. Wij moeten ons daar goed bewust van zijn. Ik meen dat wij heel snel een federale unie met enkele staten moeten overwegen en voortwerken aan die grote markt. Het is dringend nodig dat een aantal lidstaten, en wellicht niet die van de fungerend voorzitter, het eens wordt om zo snel mogelijk tot een federaal Europa te komen.
Ik wil nog iets zeggen tegen de heer Brok. Het is werkelijk blijk geven van een groot optimisme te denken dat men, na de conferentie van Londen, in twaalf maanden tijd het drugsprobleem zal kunnen oplossen, terwijl dertig jaar van verbod het fenomeen alleen maar heeft verergerd. Het is tijd dat men dat beate optimisme laat varen.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, allereerst kan ik zeggen dat ik ingenomen ben met de verklaring die de fungerend voorzitter van de Raad vanmiddag heeft afgelegd en waarin hij de inzet van het Britse voorzitterschap benadrukte voor een succesvol uitbreidingsprogramma.
Toen ik de laatste keer in dit Parlement over uitbreiding sprak, zei ik dat ik de teleurstelling begreep van de landen die niet in de lijst van nieuwe lidstaten zijn opgenomen. Ik was dan ook uitermate verheugd dat de Conferentie van Londen de bestaande lidstaten, de voorlopers onder de kandidaat-landen en de wat langzamere landen bijeenbracht. De conferentie zelf leek misschien wel eerder cosmetisch dan substantieel in termen van wat er werd bereikt, maar ik denk dat de waarde van de conferentie met de tijd wel duidelijker zal worden. Vanuit het oogpunt van de kandidaat-landen moet het bemoedigend zijn te zien dat hun regeringsleiders en ministers van Buitenlandse Zaken rechtstreeks en publiekelijk met de regeringsleiders en ministers van Buitenlandse Zaken van de bestaande 15 lidstaten konden onderhandelen.
Ik denk niet dat de slotverklaring van de conferentie, waarin staat dat er een nieuw tijdperk voor de Europese samenwerking is aangebroken, overdreven was. Hoe meer de vertegenwoordigers van de kandidaat-landen bij ons betrokken worden, hoe waarschijnlijker het is dat zij het doel van een stabiele democratie en respect voor de mensenrechten en economische ontwikkeling in heel Europa zullen verwezenlijken.
De meesten van ons in het Parlement zijn voor uitbreiding. De moeilijkheid is hoeveel we bereid zijn hiervoor te betalen. We hoorden deze week dat de tien Midden- en Oost-Europese landen 1, 8 miljard per jaar aan nieuwe subsidies zullen ontvangen om ze te helpen zich voor te bereiden op het lidmaatschap van de Unie. Ik ben blij dat deze aanbieding onderworpen wordt aan de voorwaarde dat de ontvangende landen zich aan een bepaald tijdschema houden voor hun politieke en economische hervormingen. We moeten natuurlijk niet uit het oog verliezen dat de democratie in sommige van deze landen nog maar een recent gegeven is en dat het tijdschema dus de behoefte moet weerspiegelen om stapsgewijs vooruit te komen. Dat kan op de korte termijn misschien wel meer kosten aan subsidies, maar het betekent op de lange termijn een permanente stabiliteit voor Europa. We moeten dus zorgvuldig te werk gaan.
We zijn nu halverwege ons voorzitterschap, een voorzitterschap dat een bijzonder ambitieus project is gestart om de Europese Conferentie op gang te brengen; ik vind dat je eerlijk kunt zeggen dat deze ambitie is vervuld. Ik heb slechts een enkel klein voorbehoud en dat is de positie van Cyprus. Ik trek de wijsheid van de gekozen aanpak in twijfel en maak me ernstig zorgen over wat u doet; het zou wel eens kunnen dat u een langdurig probleem nog moeilijker oplosbaar heeft gemaakt.

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, het ziet ernaar uit dat de belangstelling waarmee hier wordt gekeken naar de conclusies van de Conferentie in Londen omgekeerd evenredig is aan de aandacht die de burgers aan dit door de Raad als historisch bestempelde gebeuren hechten.
Het besluit om het startsignaal te geven voor het proces van algehele uitbreiding mag zeker wel beschouwd worden als een historisch wapenfeit, aangezien de verzoening tussen staten die eens vijanden van elkaar waren en de consolidatie van stabiliteit in vrijheid uiterst belangrijke factoren zijn voor de toekomst en voortzetting van de Europese samenwerking.
Maar waarom heeft de Europese burger dan niet in de gaten hoe belangrijk dit allemaal is? Komt dat doordat het de media maar niet lukt de goede boodschap over te brengen? Of is deze onverschilligheid te danken aan de werkgelegenheidscrisis en aan het feit dat de monetaire unie de burgers bang maakt voor alle bezuinigingen die de overheden doordrukken?
Feit is in ieder geval dat de uitbreiding, hoe historisch ook, geen groot enthousiasme opwekt en de mensen zelfs bang maakt, om verschillende redenen, onder andere omdat het gemiddelde salaris in de landen die willen toetreden tot de Europese Unie in het beste geval een derde maar vaak slechts een zesde bedraagt van het gemiddelde salaris dat in de vijftien lidstaten van de Unie wordt verdiend. Dit zal zeker een weerslag hebben op het probleem werkgelegenheid/werkloosheid en op dat van bedrijfsverplaatsingen.
De politieke unie heeft met 15 landen nog steeds geen gestalte gekregen, en met 21 leden zal het allemaal nog veel moeilijker worden, onder meer omdat men nog geen begin heeft gemaakt met een nieuwe institutionele opzet van de Unie, en vanwege de problemen van gemeenschappelijke defensie en buitenlandse politiek.
De recente uitlatingen van de Sloveense ambassadeur in Rome maken duidelijk dat er in dat land ten minste een politieke stroming is die heel veraf staat van de geest die de regeringen en volkeren van de Europese Unie zou moeten bezielen. Alleanza nazionale hamert er dus andermaal op dat, alvorens Slovenië wordt toegelaten tot de Unie, het probleem van de schadevergoeding aan Italianen wier bezittingen destijds zijn geconfisqueerd, moet worden geregeld. Tevens moet er een definitieve veroordeling komen, met alle gevolgen van dien, van de massamoorden die in oorlogstijd in het berggebied bij Triëst zijn aangericht.
Door de voorgenomen toetreding van het verdeelde eiland Cyprus, waar wij overigens heel positief tegenover staan, en door het probleem van het islamitisch integralisme, wordt de Unie ertoe gedwongen meer te doen om de betrekkingen met Turkije aan te halen. Dit is namelijk een noodzakelijke passage om het land tot betere bescherming van de mensenrechten aan te zetten en toetreding tot de Unie te bewerkstelligen, waarbij beseft moet worden dat de Unie behoefte heeft aan een nieuw evenwicht tussen het Noordoosten en het Zuiden.
Tenslotte de Koerdische kwestie. Dit mag niet beschouwd worden als een probleem voor de afzonderlijke staten wat betreft de controle op immigratiestromen, want het is gewoon een communautair probleem. Alleanza nazionale herinnert er dus iedereen aan dat de politieke unie haar beslag moet krijgen.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats heeft de voorzitter van de Raad verslag uitgebracht over de Conferentie van Londen, waaruit blijkt dat de Europese Raad - wat geen precedent is - een aantal van de voorstellen die het Parlement destijds heeft gedaan, deels heeft overgenomen. Hij heeft een gemeenschappelijk evenement georganiseerd waaraan door alle landen wordt deelgenomen en dat vrij plechtig van aard is, hetgeen vooral op een moment als dit met zijn historische dimensie niet zonder belang is. De Raad heeft ermee ingestemd dit proces een algemeen karakter te geven, zodat alle landen hierbij geïntegreerd worden en zodat de ontstane scheiding tussen twee groepen in zekere zin doorbroken wordt; verder is hij ermee akkoord gegaan dat de wedijver en de competentie tussen landen een agendapunt kunnen vormen.
Hiervan uitgaande is mijn gezichtspunt gebaseerd op de ervaring die ik heb opgedaan als lid van een delegatie van het Europees Parlement onder het voorzitterschap van Voorzitter Gil-Robles, op de conferentie die we in Boekarest hebben gehouden met de voorzitters van de parlementen van de landen die kandidaat zijn voor toetreding. We hebben namelijk vaak de mond vol over de publieke opinie en over de inspraak van de burgermaatschappij, maar die krijgen meestal pas een kans als de parlementen een invloedrijke rol kunnen spelen.
Dan wil ik erop wijzen, mijnheer de Voorzitter, dat deze landen een diep en historisch verlangen kennen - waarvoor wij naar mijn idee niet blind mogen blijven - om opnieuw te worden opgenomen in een proces waarvan zij als gevolg van de scheiding binnen Europa ruw werden afgesneden, en dat dit ons voor de verplichting stelt met een gedrevenheid en een politiek inzicht te handelen die het financiële debat en de "kruideniersmentaliteit" overstijgen. Dat wil zeggen: het is van belang dat we de prijs die we zullen moeten betalen, goed inschatten, maar we moeten ook rekening houden met alle positieve ontwikkelingen waarvan wij op dit moment reeds de vruchten plukken.
Voorts zou ik in dit verband willen wijzen op de verontrusting die in een aantal van deze landen aan het ontstaan is omdat zij bij wijze van spreken naar "de tweede divisie" verbannen zijn. Het is mijns inziens van belang dat wij van onze kant in staat zijn vanuit diezelfde politieke gedrevenheid te erkennen dat vele van deze landen het aanpassingsproces in de marathon van deze integratie zelfs kunnen bespoedigen.
En tenslotte, mijnheer de Voorzitter, heb ik nog een opmerking over Turkije. Ik denk dat het Britse voorzitterschap en de Commissie hun best doen om ervoor te zorgen dat Turkije weer wordt opgenomen, maar ik denk ook dat wij, net zoals onze partners en vrienden uit Turkije, duidelijk voor ogen moeten houden dat de Europese Unie en Turkije een douane-unie vormen, en dat een escalatie van verbaal geweld, vooral jegens een van de lidstaten, niet bepaald de beste manier is om onze betrekkingen te bevorderen. Naar mijn idee is dit een signaal waarop - ik zeg het nogmaals - onze partners en bondgenoten in Turkije positief kunnen en moeten reageren.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, het Britse voorzitterschap is goed gestart met een tweesporenbeleid dat in deze maand symbolische evenementen heeft kunnen meemaken. Het ene in de vorm van het versterkte toetredingspartnerschap wat sterk directief wordt aangepakt en het andere dat daar mentaal toch duidelijk mee samenhangt, maar dat geen deel is van het toetredingsproces, het multilaterale overleg en de Europese Conferentie waar men meer op gelijke voet met elkaar verkeert. Een goede zaak, ook goed opgepakt in de wijze waarop men het heeft ingeleid.
Het voorzitterschap heeft de nadruk gelegd op prioriteit voor het goede bestuur, voor democratie, voor mensenrechten. Het heeft zich niet beperkt tot het economische alleen. Het heeft ook gesproken over milieukwesties en dergelijke. Ik denk dat dit een belangrijke zaak is. De derde pijler is voor de Europese unie steeds belangrijker omdat wij toch als karakteristiek hebben dat wij een bond van democratische rechtsstaten zijn. Ik denk dat juist de cultuuromslag die nodig is in de toetredingslanden van groot belang is om dit ook te bereiken.
In dat verband verbaas ik me een beetje over wat er soms over Turkije wordt gezegd. Mijn vraag aan de voorzitter van de Raad is: heeft Turkije al duidelijke stappen gedaan qua inhoudelijke politiek zodat het duidelijk maakt dat wij een vergissing hebben begaan? Of is het zo dat Turkije helemaal geen stappen hoeft te doen en met meer lauweren zal worden ontvangen naarmate het arroganter toetreedt tot de beraadslagingen rond de Europaconferentie? Ik denk dat het toch een beetje eigenaardig is om te doen alsof de Europaconferentie in zijn zin en waarde afhangt van de aanwezigheid van een staat die geen rechtsstaat is. Het is juist eenvoudiger om over de derde pijler te spreken met landen die wel rechtsstaten en volledige democratieën zijn. Ik zou willen vragen aan de voorzitter hoe hij daarover denkt en of hij signalen ziet dat Turkije inhoudelijk stappen naar ons toe zet in plaats van dat wij gedwongen zouden zijn om stappen naar Turkije te zetten.
Een tweede punt is de convergentie in de buitenlandse politiek waar de voorzitter van spreekt. Wordt er ook een soort plan van aanpak ontwikkeld gedurende het Britse voorzitterschap om die convergentie in de buitenlandse politiek te bereiken? Het zal toch zo moeten zijn dat men niet alleen in eigen land vertrouwen wekt als Europees politicus maar onder alle Europese burgers, zodat men kan zien dat Europese verantwoordelijkheden ook werkelijk goed worden opgepakt door de Europese overheden.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, het was belangrijk dat de Europese Conferentie van start kon gaan en dat de Europese eenwording een stap dichterbij is.
Op de agenda van de Europese Conferentie stonden milieuvraagstukken en regionale samenwerking. Het meteen vanaf het begin met alle kandidaat-landen behandelen van milieuvraagstukken is belangrijk. Als hieraan onvoldoende speciale aandacht wordt besteed bestaat het gevaar dat bij de in snel tempo voortgaande uitbreiding van de Unie de milieukwesties ondergesneeuwd worden door de economische en commerciële eenwording. Het milieu is een zaak waaraan in elk verband aandacht besteed moet worden, niet te vergeten bij het verkeer en de landbouw.
Het in zijn totaliteit unieke uitbreidingsproces van de Europese Unie maakt het steeds actueler het ruime veiligheidsbegrip in de besluitvorming en de werkterreinen op te nemen. De uitbreiding van de Europese Unie moet gebeuren met de nadruk op duurzame ontwikkeling zowel op het gebied van het milieu als de sociale zekerheid. Samenwerking bij milieukwesties moet ook bij de strategie ter voorbereiding op de uitbreiding het belangrijkste vraagstuk zijn. Hierbij moet het nieuwe financieringsinstrument ISPA volledig benut worden en hiervan moet een instrument gemaakt worden waarmee milieuproblemen zoveel mogelijk al tijdens de uitbreidingsonderhandelingen opgelost kunnen worden, zodat de overgangstijden zo kort mogelijk worden.
Een andere kwestie op de conferentie was de kwestie van de regionale samenwerking. Het is belangrijk deze te koppelen aan milieukwesties. Bedenk bijvoorbeeld dat de Oostzee na de uitbreiding een binnenzee in de Europese Unie zal worden. We kennen de problemen die bij de bescherming van de Oostzee een rol spelen. Zonder deelname van Rusland bij de bescherming kunnen we geen duurzame ontwikkeling en geen duurzame verbetering van het milieu in het Oostzeegebied bereiken.

Langen
Mijnheer de Voorzitter, alle sprekers hebben, ondanks de afwezigheid van Turkije, gewaagd van een zeer belangrijke en succesvolle conferentie. Nochtans is deze conferentie juist in het leven geroepen om de toetreding van Turkije te bespreken. Ik zou mij nadrukkelijk willen aansluiten bij dit oordeel en begrijp niet dat de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten in deze kwestie klaarblijkelijk zo verdeeld is, want de voormalige Voorzitter en huidig plaatsvervangend Voorzitter, de heer Hänsch, zei gisteren in een interview dat de Europese Conferentie beter kon ontbonden worden en dat men Turkije eens voor altijd moest duidelijk maken dat het niet kan toetreden. Dan zou ook de Europese Conferentie geen doel meer hebben. Dat krijgen we hier evenwel niet te horen. Het verwondert me trouwens dat voormalige voorzitters deze mening niet hier in de plenaire vergadering verkondigen maar in de pers.
Sinds de beslissing op de EU-Top in Luxemburg verlopen de betrekkingen tussen Europa en Turkije moeizaam, net zoals tussen Duitsland en Turkije. Ik wil het niet hebben over de oorzaken, maar als we een manier willen vinden om uit deze impasse te komen dan moeten we de voorwaarden onderzoeken die op de Top in Luxemburg gesteld werden. Ik bedoel dat op bepaalde domeinen deze voorwaarden zodanig geformuleerd waren dat Turkije geen lid kon worden zonder meteen gezichtsverlies te lijden, want men had de grensproblemen tussen Griekenland en Turkije tot maatstaf verheven en niet, mijnheer Oostlander, het probleem van de rechtsstaat of de mensenrechten. Ik ontken ook ten stelligste uw bewering dat Turkije de principes van de rechtsstaat in het geheel niet eerbiedigt. Hij luistert niet, maar hij verspreidt keer op keer deze verkeerde meningen. Ik wens er nadrukkelijk op te wijzen dat in Turkije sinds 1923 het stemrecht voor vrouwen bestaat en een heleboel andere aspecten van de democratische staatsopvatting zijn verwezenlijkt.
Ik eis dat de Commissie, de Raad en ook het Parlement het gebrek aan dialoog met Turkije doorbreken en dat we voorwaarden formuleren die Turkije in staat stellen om er bij de komende Europese Conferentie bij te zijn. Het is zeker zo dat we veel belang moeten hechten aan een redelijke dialoog met Turkije. Het zijn niet de voorvechters van een christelijk avondland die de toetreding van Turkije in de weg staan, zoals de heer Yilmaz gezegd heeft, maar wel de nog niet vervulde toetredingsvoorwaarden. Maar het is juist omdat ze nog niet vervuld zijn dat de Europese Conferentie werd georganiseerd en het zou totaal verkeerd zijn om bij de volgende Europese Conferentie de lat zo hoog te leggen dat het Turkije onmogelijk gemaakt wordt om deel te nemen. Daarom verzoek ik de commissaris om zowel met de Raad als Turkije te onderhandelen, zodat daar verandering in komt.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, er is vandaag veel over toetreding gesproken, hoewel de Europese Conferentie absoluut niet gezien mag worden als een strategisch middel in het toetredingsproces. Om die reden werd ook Turkije bij deze Conferentie betrokken, dat ik nochtans niet als een toetredingskandidaat beschouw, ook al deel ik het politieke oordeel van mijn collega Langen op alle punten. Ik ben echter van mening dat deze Europese Conferentie een taak te vervullen heeft die het thema van de toetreding overstijgt en dat zij daarom, zoals de heer Brok gezegd heeft, moet openstaan voor andere landen. Voor landen die nog geen toetredingskandidaat zijn, omdat ze door de internationale gemeenschap worden zwartgemaakt, zoals Kroatië, dat minstens zoveel aanspraak kan maken op toetreding als Slowakije of Cyprus, of omdat ze er nog niet klaar voor zijn, zoals bijvoorbeeld Oekraïne, dat nog een moeilijke tijd tegemoet gaat en dat we volop moeten steunen om nader tot Europa en de Europese Unie te komen.
De conferentie in Londen heeft ondanks de moeilijke en onduidelijke omstandigheden waarin zij plaatsvond, toch een concrete beginselverklaring opgeleverd. Het betreft de verklaring inzake justitie en binnenlandse veiligheid. Morgen wordt mijn verslag over uitbreiding naar het oosten en binnenlandse veiligheid voorgelegd. De Europese Conferentie kan echter daarbovenuit een pan-Europees beleid op het gebied van justitie en binnenlandse veiligheid tot stand brengen, nog voor het laatste landbouwprobleem in de Europese Unie is opgelost.
De burgers zullen slechts een groter Europa accepteren als het niet tot minder maar tot meer veiligheid leidt. Daarom kunnen we dit initiatief om binnenlandse veiligheid in deze conferentie centraal te plaatsen toejuichen. Dat geldt ook voor de belangstelling voor het conflict in Kosovo, een van de belangrijkste problemen waarmee wij de komende jaren te kampen zullen hebben en dat heel Europa aangaat. Juist daarom is het belangrijk dat Turkije, als half-Europees en islamitisch land, gezien zijn speciale historische band met dit gebied ook wordt ingeschakeld. We moeten de autonomie van Kosovo onder internationaal toezicht en met een internationale vredesmacht herstellen. Het is eigenlijk al vijf over twaalf. Daarom verheugt het me dat de Europese Conferentie zich met dit thema heeft beziggehouden, al werd het inhoudelijke aspect verwaarloosd.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.

Steun aan Bosnië-Herzegovina, Kroatië, de Federatieve Republiek Joegoslavië en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië - Post-SFOR-strategie
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0123/98 van de heer Schwaiger, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van verordening nr. 1628/96 van de Raad van 25 juli 1996 betreffende de steun aan Bosnië-Herzegovina, Kroatië, de Federatieve Republiek Joegoslavië en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (COM(98)0018 - C4-0105/98-98/0023 (CNS)); -A4-0106/98 van mevrouw Daskalaki, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over een postSFOR-strategie in Bosnië en Herzegovina houdende een ontwerpaanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad.
Schwaiger
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, alle hulpprogramma's en begrotingslijnen bij elkaar genomen stelt de Europese Unie jaarlijks meer dan 350 miljoen ecu ter beschikking voor de wederopbouw van Bosnië-Herzegovina en de andere landen die in de burgeroorlog betrokken waren. Onze betrokkenheid is dus niet louter moreel of politiek, maar ook in sterke mate financieel. Indien men echter de bedragen neemt die daadwerkelijk besteed werden, dan blijkt dat dit in de jaren 1996 en 1997 niet eens 100 miljoen ecu was, dus zo'n 15 %.
De Verenigde Staten halen met hun schitterende organisatie ter plaatse 95 %, op een bedrag van 200 miljoen jaarlijkse subsidie. Wat zijn nu de oorzaken van deze enorme discrepantie tussen onze goede bedoelingen en de werkelijkheid, die in cijfers wordt uitgedrukt? De activiteiten van de Europese Unie zijn, met uitzondering van een paar trams die het logo van de EU voeren, ter plaatse nauwelijks zichtbaar. Er zijn hier talloze oorzaken voor, die men hoofdzakelijk kan onderverdelen in objectieve problemen ter plaatse enerzijds en het optreden van de Commissie en de Raad anderzijds.
Ten eerste over de moeilijkheden ter plaatse: sinds het Akkoord van Dayton wordt er weliswaar niet meer geschoten, maar in Bosnië-Herzegovina is de vrede nog steeds niet teruggekeerd. De politieke conflicten smeulen door en de verschillende bevolkingsgroepen worden tegen elkaar opgehitst. Daarvoor zijn met name lieden als Karadzic en Mladic verantwoordelijk. Op sommige plaatsen worden vluchtelingen die willen terugkeren nog steeds geïntimideerd en bedreigd, vooral in de gebieden waar ze bij hun terugkeer een minderheid vormen. De centrale Bosnische regering is nog niet slagvaardig. Ook de centrale instellingen van de deelrepublieken, zoals de federale regering van Bosnië-Herzegovina en de regering van de republiek Srpska, komen moeizaam op gang. In 1996 en 1997 bestonden ze nog niet of waren ze inefficiënt. Toch wordt het vredesproces in het land resoluut voortgezet onder de vastberaden leiding van de hoge vertegenwoordiger Carlos Westendorp en zijn plaatsvervanger Jacques Klein, met de hulp van de SFOR-troepenmacht. Behalve allerlei functies ter ondersteuning van de plaatselijke instanties bij de wederopbouw nemen ze natuurlijk ook vredeshandhavende taken waar, en dat doen ze echt goed. De verkiezingen op het einde van het jaar zouden kunnen zorgen voor een verdere stabilisering, waarbij alle aandacht kan gaan naar de wederopbouw en een grotere samenwerking tussen de deelrepublieken.
In de republiek Srpska krijgt de regering-Dodik steeds meer slagkracht. Ze is bereid om de vluchtelingen uit het gebied te laten terugkeren en nauw samen te werken met de Europese Unie. Het financiële en administratieve beleid van Commissie en Raad, dat tot hiertoe bijzonder inefficiënt was, kan dankzij de ophanden zijnde wijziging van verordening 1628/96 op belangrijke punten gecorrigeerd worden. In principe steunen we dus de voorstellen van de Commissie. Ze gaan ons echter niet ver genoeg.
Een nieuw begin, waarbij de instellingen van de Europese Unie, namelijk de Raad, de Commissie en het Europees Parlement nauw samenwerken, is mogelijk. Maar daar is een ingrijpende wijziging van de verordening voor nodig. Dat is de zienswijze van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, maar ook van de delegatie ad hoc, die Bosnië bezocht van 21 tot 24 februari. Wat betreft het optreden, of beter gezegd het gebrek daaraan, van Commissie en Raad: waar samenwerking noodzakelijk is hebben noch de Raad, noch de Commissie de gepaste middelen en het wetgevend kader gecreëerd om de uitdaging van de wederopbouw aan te kunnen en zich aan de plaatselijke problemen aan te passen.
In een zin samengevat: steun voor de wederopbouw van Bosnië is bij gebrek aan of het niet functioneren van het federale bestuur of dat van de deelstaten heel wat anders dan de Europese wetgevingsprocedure of de normale ontwikkelingshulp die wordt toegepast wanneer het om partners gaat die bestuurlijk normaal kunnen handelen en functioneren. Raad en Commissie hebben zich daar niet op ingesteld. Daarom was er ter plaatse een totaal gebrek aan doelgerichte en gecoördineerde inschakeling van financiële, technische en materiële middelen. Er is nog onvoldoende aanwezigheid van een efficiënt management ter plaatse.
De Raad heeft een ingewikkelde en inefficiënte verordening uitgevaardigd. De Raad heeft de Commissie gedwongen om met drie verschillende begrotingslijnen te jongleren: "wederopbouw" , "terugkeer van vluchtelingen" , "Europa voor Sarajevo" . Ze worden aangeduid onder de Bosnische benaming OBNOVA en worden slechts formeel samengevoegd. Maar de Raad heeft ook zichzelf geblokkeerd door alle projecten boven de 2 miljoen ecu - overeenkomstig artikel 12 van de verordening - te onderwerpen aan een ingewikkelde procedure van een beheerscomité, dat beslissingen die op dat moment dringend noodzakelijk waren, bijna altijd een paar maanden uitstelde.
In het Europees Parlement zijn we niet meer bereid om deze toestand te aanvaarden. We moeten schoon schip maken. Namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid stel ik de Raad en de Commissie niets anders voor dan deze nieuwe start te maken. De Commissie moet ter plaatse een efficiënte handelings- en besluitvormingsinstantie met een gedelegeerde met bijzondere volmachten aanstellen, die de verantwoordelijkheid heeft alsook verregaande autonomie op het gebied van handelings- en beslissingsbevoegdheden en door een slagvaardig managementteam wordt bijgestaan. Dat mag gerust tot 10 % van de operationele uitgaven kosten. De Amerikanen besteden daar 15 % aan. Om de samenwerking van de Europese Unie met de lidstaten en de hulporganisaties te verbeteren, moet het mogelijk zijn om regelmatig, liefst maandelijks, de coördinatie te organiseren. Daarom zou ik aan u, fungerend voorzitter van de Raad, willen vragen of u bereid bent om onze amendementen te aanvaarden, zoals ze in de punten 1 tot 23 zijn samengevat. Indien u dat op dit ogenblik onmogelijk acht, welke procedure stelt u dan voor? Er is een overlegprocedure van 1975 en er zijn nog andere procedures die ons in staat stellen om de samenwerking met de Raad te plannen en een duwtje te geven. Met de Commissie, die onze amendementen gesteund heeft, is dat al in ruime mate gebeurd.

Daskalaki
Mijnheer de Voorzitter, sedert het Akkoord van Dayton zijn twee jaar verstreken en alhoewel er belangrijke stappen vooruit zijn gedaan gaat de toepassing van het akkoord blijkbaar niet van een leien dakje. Het functioneren van de politieke instellingen komt veel te langzaam op gang en er zijn nog allerlei problemen bij de vrije circulatie en de terugkeer van de vluchtelingen. Sedert het begin van 1998 doen zich echter een aantal gunstige ontwikkelingen voor, die ons hoop geven op versnelling van de wederopbouw. De hoge vertegenwoordiger zet zich werkelijk naar vermogen in voor de toepassing van het akkoord en er is een gematigd premier in de Republiek Srpska die wij reeds in het Europees Parlement in het kader van de Gemengde Parlementaire Commissie mochten ontvangen. Nogmaals, wij hebben gegronde redenen om aan te nemen dat de wederopbouw wordt versneld en de ontheemden naar hun woonsteden kunnen terugkeren, hetgeen met name ook voor de verkiezingen in september belangrijk is.
Dit alles stemt ons tot optimisme. Desalniettemin blijft de vrede daar wankel, vooral als wij ook het omringende gebied in ogenschouw nemen. Uit de gebeurtenissen in Kosovo blijkt maar al te duidelijk dat de spanning hoog wordt gehouden. In BosniëHerzegovina bestaat geen vertrouwen tussen de partijen en met name laat de werking van de gemeenschappelijke instellingen nog veel te wensen over. Er zijn gebieden, zoals Mostar, waar aanzienlijke bestuursproblemen bestaan. In bepaalde gemeentes is de sfeer heel anders dan tijdens de gemeenteraadsverkiezingen. Er is geen wetgeving voor de opruiming van mijnen en geen oplossing voor het bewapeningsvraagstuk. Ook doen zich, afgezien van problemen bij de eerbiediging van de mensenrechten, ook geldproblemen voor waaruit blijkt dat de economie nog heel onzeker, zo niet fragiel is.
Iedereen beseft dat voor een volledige toepassing van het vredesproces en de wederopbouw van het land een stabiel en veilig kader noodzakelijk is. De raad voor het herstel van de vrede heeft vastgesteld dat algemene instemming bestaat met de voortzetting van de militaire aanwezigheid tot na 1998 en schaart zich daarachter. Degenen die namens het Europees Parlement als waarnemers voor de verkiezingen naar Bosnië-Herzegovina zijn gegaan, hebben ter plekke deze eensgezindheid kunnen noteren.
Deze militaire aanwezigheid is niet alleen onontbeerlijk voor het handhaven van een stabiel en veilig kader, maar ook voor de activiteiten van de hoge vertegenwoordiger en de internationale organisaties in het kader van het vredesakkoord. Sedert december bestudeert de NAVO alternatieve oplossingen voor de multinationale vredesmacht. Het SFOR-mandaat loopt in juni af en er moet voor opvolging worden gezorgd. De Europese Unie gaat akkoord met een dergelijke opvolging. Zij heeft immers enorme politieke en economische verbintenissen op zich genomen en haar lidstaten hebben militaire verplichtingen jegens Bosnië-Herzegovina. Afgezien daarvan zou een consequenter en duidelijker zichtbaar engagement, een actieve communautaire deelneming aan de multinationale vredesmacht die het werk van de SFOR zal overnemen, wenselijk zijn. Daarom zegt de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid in haar verslag dat volgens haar de WEU moet zorgen voor coördinatie van de inspanningen van de lidstaten van de Unie, die onderdeel zullen zijn van een onder leiding van de NAVO staande actie. Dat zou ook een belangrijke bijdrage kunnen zijn aan de opbouw van een gemeenschappelijk buitenlands- en veiligheidsbeleid.
Met een dergelijke Europees optreden kan ook de niet-militaire samenwerking in dit gebied worden verbeterd. Het doel is natuurlijk de militaire aanwezigheid, naarmate de wederopbouw vordert, geleidelijk aan minder noodzakelijk te maken. Deze deelneming van de Unie moet echter worden gekoppeld aan de noodzaak van eerbiediging van het akkoord door alle partijen en van de afspraken inzake bewapeningscontrole. De Europese Unie moet erop aandringen dat de bij het conflict betrokken partijen niet herbewapend mogen worden. Ook moet een eind worden gemaakt aan de productie en de export van mijnen naar dit land.
Bovendien zou het goed zijn indien de lidstaten zich zouden verbinden tot handhaving en versterking van de ECMM, de missie van waarnemers van de Europese Gemeenschap. De leden van deze missie hebben uitstekend werk verricht en zijn eigenlijk de enigen die tot nu toe de aanwezigheid van de Europese Unie zichtbaar hebben kunnen maken. De heer Schwaiger zei al dat deze aanwezigheid niet bepaald nadrukkelijk was. Dit is trouwens een van de vele absurditeiten. Ondanks het vele geld dat de Unie daar uitgeeft en ondanks de enorme materiële en menselijke inspanningen is er van de aanwezigheid van de Europese Unie eigenlijk weinig bespeurbaar.
Wij vragen dus om een gemeenschappelijk optreden voor de deelneming van de Europese Unie aan de vredesmacht die het werk van de SFOR zal overnemen. Ook willen wij dat de andere werkzaamheden, zoals de scholing van plaatselijke politiediensten in het kader van de politiemissie van de VN, worden voortgezet.
Met dit verslag geven wij een aanbeveling aan de Raad. Wij willen dat de Raad bijdraagt aan een nadere beklemtoning van de Europese aanwezigheid en de Europese inzet voor de vrede en de wederopbouw van Bosnië Herzegovina uitgaande van het Dayton-akkoord.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, op 19 juni 1996, tijdens het debat over de begroting voor de wederopbouw van ex-Joegoslavië, had ik de gelegenheid te onderstrepen dat de PHARE-verordening niet geschikt was om dit probleem aan te pakken. Ik had op die vergadering een regeling gevraagd die volledig aangepast was aan de uitzonderlijke situatie van ex-Joegoslavië. Er waren meer dan eenentwintig maanden nodig om er zich rekenschap van te geven dat de Begrotingscommissie, namens welke ik toen sprak, gelijk had.
Ik wil hier wijzen op een elementair principe van administratief beleid dat elk gemeenteraadslid in het eerste jaar van zijn mandaat leert: men bestuurt slechts goed als men dit dicht bij de burger doet. In de context van toen, net na afloop van de crisis, was het onontbeerlijk dat er een sterke, bekwame aanwezigheid op het terrein was, die oog had voor de belangen van de voormalige oorlogvoerende partijen. De Commissie gaf echter de voorkeur aan een bestuur op afstand, dat niet aangepast was en verstrikt was in de verordeningen. Die verordeningen zijn weliswaar nuttig als het erop aankomt alle landen van Europa te laten deelnemen aan markten die in alle veiligheid werden verwezenlijkt. Ze zijn echter absoluut inadequaat wanneer de opdracht erin bestaat de slachtoffers van het jongste conflict op ons continent te huisvesten, te verzorgen en van het stadium van bestaansonzekerheid en uitsluiting naar dat van herinschakeling te begeleiden, in een Europa dat zich schaamt omdat het dit conflict zes jaar lang heeft laten verrotten met als balans 200.000 doden en meer dan anderhalf miljoen vluchtelingen en ontheemden.
Neen, mijnheer de commissaris, de wederopbouw van ex-Joegoslavië is geen dossier als een ander. Aangezien niemand de gave van de alomtegenwoordigheid heeft, geloof ik niet dat u tegelijk een dubbele rol kon spelen, die van nauwgezette en aandachtige examinator van de kandidaten voor toetreding tot de Unie en die van efficiënt wederopbouwer van ex-Joegoslavië. Het zijn twee activiteiten die een mens volledig in beslag nemen als hij ze scrupuleus wil uitvoeren. En gisteren, bij de bespreking van het verslag-Elles, was er in deze zaal niemand om de werking, die voor de meeste afgevaardigden in de zaal onbegrijpelijk was, te verschonen.
Het uitstekende verslag van de heer Schwaiger, dat tegelijk een gevolg is van uw verzoek tot wijziging van de verordeningen en van het bezoek aan Sarajevo op 21 februari van de delegatie onder leiding van de heer Spencer, zal het zeker mogelijk maken de wederopbouw te bespoedigen. Toch is het volgens mij ontoereikend. Toon u bereid, mijnheer de commissaris, te luisteren naar de stem van afgevaardigden die vaak plaatselijke verkozenen zijn en met zekerheid weten dat, wanneer Sarajevo geen wederopbouwmanager krijgt, die verantwoordelijk is ten aanzien van de Raad, de Commissie en dit Parlement, tal van problemen waarmee wij de laatste twee jaar zijn geconfronteerd, zullen blijven voortduren.
Mijnheer de commissaris, geef blijk van goede wil ten aanzien van het Parlement: aanvaard de aanstelling van een wederopbouwmanager die tot taak zal hebben de Europeanen in staat te stellen de financiële middelen die op 20 juni 1996 eenparig werden goedgekeurd, werkelijk te benutten.
Als rapporteur van de Begrotingscommissie ben ik voor het ogenblik niet van plan aan te bevelen de fondsen die het Parlement in reserve houdt, vrij te geven. Tegen de Raad zeg ik: de Raad Algemene Zaken komt op 27 en 28 april bijeen. Maak van die gelegenheid gebruik om u ernstig over deze kwestie te beraden. Luister naar de stem van het gezond verstand, namelijk van degenen die u toespreken namens de volkeren van Europa en die zich niet door strikt nationale belangen laten leiden. Maak er gebruik ervan om na te gaan welke moeilijkheden de toevoeging, op het niveau van de Raad, van bijlage VII aan verordening 1628 van 1996 kan veroorzaken. Ik heb de indruk dat een aantal ultraliberale hoge ambtenaren daarin niets anders zagen dan een te verdelen koek, terwijl het zaak was blijk te geven van intelligentie en edelmoedigheid na de periode van bloed en tranen. Men zegt vaak dat het Europa van het buitenlandse beleid nauwelijks zichtbaar is. Dames en heren van de Raad en de Commissie, geef het na Sarajevo een gezicht!

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, dit is een erg belangrijk debat en de mensen in Europa en daarbuiten zullen toekijken hoe wij deze zaken aanpakken. Ze zullen willen controleren of we wel serieuze bedoelingen hebben en of we, daar waar we geloven dat we onze aanpak nog kunnen verbeteren, op het juiste moment de juiste stappen ondernemen om erop toe te zien dat er ook werkelijk veranderingen komen.
We hebben heel wat tijd en geld in Bosnië gestoken, maar de unieke omstandigheden ter plekke hebben duidelijk bewezen dat de Europese Gemeenschap allesbehalve ideaal is uitgerust om zo doeltreffend en snel hulp te verschaffen als nodig is om de vrede en verzoening te ondersteunen. Ik ben het dan ook helemaal met de heer Schwaiger eens dat er zoveel mogelijk samenwerking moet komen tussen de Commissie, de Raad en het Parlement, om de problemen te overwinnen waarvoor wij ons geplaatst zien.
Afgelopen maand oktober vroeg de Raad de Commissie om de inspanningen van de Europese Gemeenschap in Bosnië opnieuw te bekijken. Het resultaat was een voorstel van de Commissie dat de vereiste instrumenten moet bieden om de hulp snel daar te krijgen waar ze het meest gewenst is. De Raad steunt het Commissievoorstel. Sinds de Commissie haar voorstel in januari indiende, heeft de Raad in een snel tempo gewerkt om aan het begin van de periode van wederopbouw voor Bosnië in april de vereiste maatregelen daar te kunnen nemen waar ze het hardst nodig zijn. Ik ben er zeker van dat iedereen die maar een beetje van de geografie van Bosnië af weet, het hiermee eens zal zijn.
Gezien het krappe tijdschema wilde de Raad Algemene Zaken van februari, in afwachting van een advies van het Parlement, alvast een vooruitblik werpen. De ministers toonden allemaal de politieke wil om de standpunten van de Commissie te steunen. De Raad zal natuurlijk opnieuw naar het voorstel kijken in het licht van het belangrijke verslag van de heer Schwaiger en diens commissie, dat enkele gebieden benadrukt waar de doeltreffendheid nog verbeterd kan worden. De Raad zal op constructieve wijze naar de voorgestelde amendementen kijken en ik kan de heer Schwaiger zeggen, in antwoord op zijn opmerking over het verzoeningsproces, dat ik de Raad niet tot zo'n formele periode kan verbinden. Wat ik kan zeggen is dat het voorzitterschap erop zal toezien dat we met hem, als rapporteur voor zijn commissie, in contact zullen blijven over ons standpunt ten aanzien van tijdschema's en ontwikkelingen.
De Raad deelt de wens van het Parlement om de hulpinspanningen van de Europese Gemeenschap in Bosnië te verbeteren om beter aan de behoeften van het Bosnische volk tegemoet te komen. Het voorstel van de Commissie erkent en behandelt al veel van de belangrijkste gebieden die door de parlementaire delegatie op bezoek in Bosnië in februari werden geïdentificeerd. De Raad en de Commissie zijn het met name eens over de behoefte aan een beter geregelde en gestructureerde coördinatie op het terrein, met een zo goed mogelijk gebruik van de bestaande know-how.
Het voorzitterschap en de Commissie zullen stappen ondernemen om daarvan onverwijld werk te maken. Het gedecentraliseerde werk van de Commissie en het vermogen om met de plaatselijke autoriteiten op het terrein te onderhandelen, zal de grotere flexibiliteit verschaffen die nodig is om beter op de werkelijke behoeften in Bosnië in te spelen. Direct contact met de plaatselijke autoriteiten zal het Bosnische volk bovendien een directer belang bieden bij de hulpprojecten en de uitvoering ervan.
Ik zou graag een paar woorden willen zeggen over de amendementen in het verslag van de heer Schwaiger. Ik denk niet dat de Raad veel moeite zal hebben met een groot deel van deze amendementen. Neem bijvoorbeeld amendement 6, waarin het Parlement voorstelt dat de Commissie met de hoge vertegenwoordiger samenwerkt. Ik zie daarin geen enkel probleem. In amendement 11 definieert het Parlement gebieden waarvoor een beperkte aanbesteding zou moeten gelden. Ook hier verwacht ik weinig of geen moeilijkheden.
In amendement 15 stelt het Parlement geregelde bijeenkomsten voor tussen de leiders van de missie en de Commissie. Opnieuw zie ik op dit punt geen grote moeilijkheden.
Laten we nu even kijken naar amendement 12, waarin het Parlement oproept tot de aanstelling van vakpersoneel. Men gaat er momenteel van uit dat een van de hoofdredenen waarom de hulp niet doeltreffend kan worden verstrekt, is dat het huidige personeelsniveau niet voldoet. Ik begrijp dat er in een gebied als Bosnië speciale omstandigheden zijn en dat het personeelsniveau in zo'n situatie niet noodzakelijk hetzelfde is als in andere situaties.
Ik begrijp ook dat wanneer een begroting eenmaal is vastgesteld, de uitgaven moeten worden toegekend binnen die begroting en dat zij dus aan de verschillende verzoeken om hulpbronnen moet kunnen voldoen, inclusief enkele van de vereiste personeelsbronnen om het overgrote deel van die hulp te verstrekken. De Rekenkamer heeft in feite al hetzelfde opgemerkt.
Het publiek wil duidelijk niet dat er hulp wordt verspild door overdreven bureaucratische kosten, en er moet dan ook een evenwicht worden bereikt tussen, enerzijds, een doeltreffende verspreiding van de hulp en, anderzijds, een doeltreffend beheerssysteem.
Als de Commissie dit later opnieuw in een herzien verslag zou willen bestuderen, zal de Raad graag reageren. Ik heb dus veel sympathie voor dit punt. Ik zou u er overigens aan willen herinneren dat het Parlement uiteindelijk het een en ander in deze zaak te zeggen kan hebben, want het is het Parlement dat de begrotingsprocedure voor achtereenvolgende perioden afrondt.
Ten aanzien van amendement 14 heb ik niet dezelfde sympathie of hoop. Projecten van meer dan 2 miljoen ECU moeten momenteel worden goedgekeurd door het comité van lidstaten. Het voorliggende voorstel suggereert dat dit tot 5 miljoen ECU wordt verhoogd en de Raad heeft hiermee ingestemd. Er zouden zich moeilijkheden voordoen als het Parlement zou blijven aandringen op een drempel van 10 miljoen, want volgens mij zou dit een belangrijke weerslag hebben op het aantal projecten waarover het comité van lidstaten zich zou moeten uitspreken. Een aantal lidstaten zal een krachtig standpunt innemen dat zij in dit proces wat te zeggen moeten hebben.
De amendementen 13 en 18 zijn echt eerder zaken voor de Commissie dan voor de Raad en zouden dan ook rechtstreeks aan mijn collega's in de Commissie moeten worden gericht.
Men kan zich redelijkerwijs afvragen waarom de Raad een standpunt heeft ingenomen voordat het Parlement om zijn mening was gevraagd. Dit had niets te maken met een wens om een discussie met het Parlement te vermijden. De Raad nam het besluit om zeer praktische redenen: de situatie was dringend. De vrede en stabiliteit in Bosnië hingen af van het succes en de wederopbouw van de maatschappij. Dat is waar het hele hulpprogramma om draait. We zullen allemaal wel begrijpen dat de lente de beste periode is om met nieuw werk te beginnen en als die periode wordt gemist betekent dit een aanzienlijke vertraging in het proces van wederopbouw wanneer hiervoor een beroep op de bouwindustrie moet worden gedaan. We kunnen ons geen verdere vertraging veroorloven en ik hoop dat het Parlement dit als een belangrijk politiek en praktisch punt erkent. Als het Parlement dit inziet, kan het een belangrijke rol spelen in de verwezenlijking van wat volgens mij onze gemeenschappelijke doelstellingen zijn. Het Parlement zal het met mij eens zijn dat ik de amendementen mee terug naar de Raad moet nemen - ik ben zelf niet gemachtigd hierover vandaag besluiten te nemen. Intussen kan het Parlement het voorstel van de Commissie aannemen, waarna de Commissie in een later stadium eventueel kan terugkomen met wijzigingen op basis van de opmerkingen die het Parlement in dit document heeft geformuleerd.
Wat ik het Parlement wil zeggen is dat, als we het over deze aanpak niet eens kunnen worden, dit tot vertraging zal leiden. De wederopbouw in Bosnië en de terugkeer van vluchtelingen zullen dan worden vertraagd en de stabiliteit, vrede en wederopbouw worden ondermijnd.

Van den Broek
Na de woorden van de fungerend voorzitter van de Raad zal ik kort zijn.
Allereerst bedank ik het Parlement en de betrokken commissies van harte voor hun snelle behandeling van onze voorstellen, en met name voor het feit dat een speciale parlementaire missie onder leiding van de heer Spencer naar Sarajevo is gegaan om zich vertrouwd te maken met de situatie ter plekke. Meer in het bijzonder zou ik de heer Schwaiger willen bedanken voor de enorme inspanning die hij heeft gedaan om een in onze ogen zeer evenwichtig verslag te publiceren waarin hij duidelijk aantoont dat hij de situatie op de grond goed kent.
We moeten niet teveel over het verleden praten. Een ding is zeker: we kunnen zelf nog wel het een en ander verbeteren. In de afgelopen twee jaar zijn we geconfronteerd met situaties die niemand had kunnen voorzien: het gebrek aan coördinatie bij de centrale autoriteiten; het niet-naleven van Dayton dat er in de Republika Srpska toe heeft geleid dat niet meer dan 2 % van de totale hulp naar die regio is gegaan; of andere vormen van een ondoorzichtige infrastructuur aan de ontvangende zijde waardoor de verdeling van hulp en geld een riskante en vaak onmogelijke zaak werd.
Dat heeft de afgelopen twee jaar ook geleid tot een strenge centralisatie in Brussel om de simpele reden dat deconcentratie en delegatie in die omstandigheden niet haalbaar was.
Het verslag van de heer Schwaiger toont, in combinatie met de maatregelen die we een paar maanden geleden voorbereidden en die elkaar in grote mate aanvullen - het verslag van de heer Schwaiger en de te voorbereiden maatregelen - aan dat het Parlement, de Commissie en de Raad het in grote mate eens zijn over wat er moet gebeuren. We hebben ons personeel in Sarajevo versterkt en vanuit Brussel gehergroepeerd. We zijn aan het deconcentreren en decentraliseren. Al deze dingen beantwoorden aan de wensen van het Parlement, overeenkomstig de aanbevelingen in het verslag van de heer Schwaiger.
Wat de voorstellen voor een verandering in de verordeningen betreft, zou ik hetzelfde willen zeggen: meer flexibiliteit, in het bijzonder door de verhoging van de drempel waarboven de lidstaten hun goedkeuring aan de projecten moeten verlenen van 2, 5 tot 5 miljoen. Ik ben het met de fungerend voorzitter van de Raad eens dat er zeer weinig kans op is - en ik spreek hier uit ervaring - dat de Raad zal instemmen met een verdere verhoging van 5 tot 10 miljoen. Iedere invloed van de lidstaten in projecten tot 10 miljoen ECU volledig elimineren gaat in dit stadium nog te ver.
Wat de werkingskosten betreft - de fameuze 10 %-kwestie - is het samen met het voorzitterschap van de Raad momenteel het Parlement dat hierover uiteindelijk beslist. Ik stel voor dat ik met mijn collega, de heer Liikanen, zal spreken en dat wij de Raad een voorstel zullen overleggen voor een aanzienlijke verhoging van het percentage, dat momenteel op 3, 5 % ligt. Ik moet dit met hem afspreken. En nogmaals, het is uiteindelijk het Parlement dat hierover beslist, geheel overeenkomstig zijn wensen.
In onze zeer constructieve voorbereidende besprekingen voor dit debat van vandaag werden we het eens dat de Commissie op basis van de verdere evaluaties bereid is in de loop van dit jaar andere voorstellen te doen om de flexibiliteit en doeltreffendheid van onze totale operaties te vergroten. We kunnen dit bespreken mits het Parlement bereid is te aanvaarden dat we niet aan de duur van de huidige verordeningen, die eind 1999 aflopen, tornen, zodat we niet het risico lopen een soort juridisch vacuüm te creëren.
We zijn bereid om in contact te blijven om te zien of we later nog andere voorstellen kunnen doen en zo ja, welke. Met de fungerend voorzitter van de Raad zeg ik: laat deze vertraging in geen geval de huidige voorstellen in de weg staan. Als het eind april wordt teruggestuurd naar de Commissie - ik zeg dit met respect voor de heer Spencer - zou dit te laat zijn om tijdens de volgende Raad Algemene Zaken nog deze gewijzigde verordening te laten formaliseren. We zouden nog meer tijd verliezen, terwijl we het hier over een uiterst dringende kwestie hebben. Op dit punt zijn het Parlement en de Commissie het eens.
Alle drie instellingen staan met hun voorstellen en inzicht over wat er moet gebeuren, zeer dicht bij elkaar. Ik hoop dat uiteindelijk de wederopbouw en niet in het minst de terugkeer van de vluchtelingen naar Bosnië en Herzegovina zullen profiteren van de resultaten van dit debat.

De Voorzitter
Mijnheer Van den Broek, ik dank u.
Geachte collega's, het debat wordt nu onderbroken en om 21.00 uur hervat.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Raad (B4-0272/98).
We vatten het vragenuur voor vragen aan de Raad met een kwartier vertraging aan en zullen daarvoor dan ook een kwartier langer uittrekken. In verband daarmee verzoek ik de diensten van de Vergadering om hun welwillende medewerking. Ik vraag met name dat voor de cabines van de tolken het nodige wordt gedaan. Wij zullen het vragenuur voor vragen aan de Raad vandaag immers tot 19.15 uur voortzetten.
De heer Truscott vraagt het woord voor een motie van orde. Het Reglement gebiedt mij hem het woord te geven, maar ik moet daarbij zeggen, mijnheer Truscott, dat u zich aan uw een minuut dient te houden, daar we met het vragenuur gaan beginnen.

Truscott
Mijnheer de Voorzitter, ik ben mij bewust van de tijd, maar wil toch verwijzen naar artikel 41 van het Reglement betreffende het vragenuur. Het probleem is dat de eerste tien vragen betrekking hebben op een kwestie waarvoor de Raad niet bevoegd is, namelijk de beeldhouwwerken van het Parthenon. Ik vraag u dan ook de eerste tien vragen niet ontvankelijk te verklaren omdat deze duidelijk een zaak zijn voor bilaterale besprekingen tussen de betrokken lidstaten en geen zaak voor de Raad.

De Voorzitter
Mijnheer Truscott, ik begrijp uw standpunt maar de vraag is overeenkomstig de gebruikelijke regels ontvankelijk verklaard. Het is nu aan de Raad ze al dan niet te beantwoorden.
Ik zal niet langer het woord verlenen voor moties van orde. De heer Henderson vraagt het woord. Mijnheer Henderson, u heeft het woord. Ik heet u welkom en wens u een goedemiddag. U heeft het woord voor we met het vragenuur beginnen, en wel met de tien vragen waarover de heer Truscott het had.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, mag ik snel een opmerking over de procedure maken voor ik de eerste vraag beantwoord? Ik ben bang dat ik om 19.00 uur moet vertrekken. Ik zal het vragenuur met genoegen op een ander moment voortzetten. Ik ben niet verantwoordelijk voor deze vertraging. Als u bij een volgende gelegenheid het vragenuur tijdens een deel van de lunchpauze wilt voortzetten, ben ik graag bereid om bijvoorbeeld om 14.30 uur te beginnen, maar vandaag kan ik echt niet wachten. Ik moet om 19.00 uur vertrekken.

De Voorzitter
Mijnheer Henderson, het doet mij bijzonder veel genoegen dat u hier bent, maar ik zal u niet tegenhouden, ik zal u hier zeker niet vasthouden alsof we u hadden gegijzeld. U heeft alle vrijheid om deze vergaderzaal te verlaten wanneer u dat goeddunkt; dit is geen gevangenis. Als Voorzitter van deze vergadering is het mijn taak erop te wijzen dat er volgens de agenda gedurende anderhalf uur vragen mogen worden gesteld. Indien we gedurende dat anderhalf uur niet kunnen rekenen op de zeer gewaardeerde en waardevolle aanwezigheid van de Raad, kunnen we dat anderhalf uur niet volmaken, maar ik streef ernaar dat wel te doen. U kunt vertrekken wanneer u dat goeddunkt. Ik moet echter zeggen dat ik, aangezien we later zijn begonnen, als Voorzitter van deze vergadering in elk geval wens dat we na dat anderhalf uur afsluiten. In elk geval lijkt uw voorstel om het vragenuur voor een deel in de lunchpauze te houden me heel aantrekkelijk, vooral als er een mediterrane lunch op het menu staat. Maar eerlijk gezegd heb ik tijdens de lunch liever een rustig en ontspannen gesprek dan dat er vragen worden gesteld aan de Raad, wat niet echt een ontspannende bezigheid is; soms, zoals nu het geval is, levert dat wat spanningen op.
Het woord is aan de heer David voor een motie van orde. Maar helpt u mij alstublieft, mijnheer David, om het eigenlijke vragenuur op tijd te laten beginnen. Indien mij het woord wordt gevraagd voor een motie van orde, kan ik dat aan niemand weigeren, zeker niet aan u. U heeft het woord voor een motie van orde, maar bedenk u wel dat die tijd afgaat van de tijd van de heer Henderson om alle vragen van de afgevaardigden te beantwoorden.

David
Mijnheer de Voorzitter, ik zal bijzonder kort zijn. Ik wilde alleen zeggen dat ik denk dat we het bijzonder vriendelijke aanbod van de minister - het opgeven van een deel van zijn lunchtijd tijdens een latere plenaire vergadering - moeten aannemen. Ik ben er zeker van dat veel van mijn collega's in het Parlement dit zullen appreciëren en als het formeel niet mogelijk is, kunnen sommigen van ons hem misschien op informele wijze ontmoeten voor een vraag- en antwoordsessie.

De Voorzitter
We zullen dit voorstel bestuderen. Het eerste wat ik als echte lekkerbek in dat geval zou willen weten, is wat er die dag op het menu staat.
Geachte collega's, we behandelen nu een reeks van tien vragen. Van de vraagstellers zijn de heren Alavanos, Lomas, Sanz Fernández, Gillis en Bertens alsook mevrouw Castellina aanwezig. Deze vraagstellers en leden van het Parlement krijgen dus de gelegenheid een aanvullende vraag te stellen.
Mijnheer Henderson, u kunt die tien vragen van zeven vraagstellers gezamenlijk beantwoorden.
Omdat de vragen over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld:
Vraag nr. 1 van Alexandros Alavanos (H-0251/98):
Betreft: Samenwerking tussen de Europese Unie en de UNESCO
Artikel 128, lid 3, van het EU-Verdrag luidt als volgt: " De Gemeenschap en de lidstaten bevorderen de samenwerking met derde landen en met de inzake cultuur bevoegde internationale organisaties, met name met de Raad van Europa." Onder de Verenigde Naties ressorteert de UNESCO, de officiële en algemeen erkende internationale organisatie voor samenwerking op het gebied van cultuur, onderwijs en wetenschap. Op de UNESCO-Conferentie van augustus 1982 te Mexico spraken de ministers van Cultuur zich uit voor de teruggave van de indertijd uit het Parthenon te Athene - een monument dat door de UNESCO is uitgeroepen tot gemeenschappelijk erfgoed van de mensheid - ontvreemde beelden die zich thans in het British Museum bevinden.
Welke initiatieven zal het Britse voorzitterschap van de Raad nemen opdat aan dit besluit van de UNESCO uitvoering wordt gegeven op grond van artikel 128, lid 3, van het Verdrag, dat voorziet in de samenwerking tussen de EU en internationale organisaties op het gebied van cultuur? Vraag nr. 2 van Alfred Lomas (H-0327/98):
Betreft: Teruggave van de beeldhouwwerken van het Parthenon (Elgin Marbles) aan Griekenland
In het jaar 2001 zal het 200 jaar geleden zijn dat de beeldhouwwerken van het Parthenon uit Athene zijn gehaald. Het zal tevens het eerste jaar van de volgende eeuw zijn. Is de Raad ook niet van opvatting dat met het oog op de culturele eenwording van Europa de teruggave door Groot-Brittannië van de beeldhouwwerken van het Parthenon aan Griekenland een fantasierijk gebaar zou zijn, dat in heel Europa en in de hele wereld zou worden toegejuicht?Vraag nr. 3 van Francisco Sanz Fernández (H-0334/98):
Betreft: Overeenstemming tussen het culturele beleid van de EU en de resoluties van de UNESCO over de beeldhouwwerken van het Parthenon
De standpunten van de UNESCO en de EU met betrekking tot de beeldhouwwerken van het Parthenon lopen uiteen.
Welke maatregelen gaat de Raad nemen om ervoor te zorgen dat het culturele beleid van de EU overeenstemt met de resoluties van de UNESCO?Vraag nr. 4 van Jan Bertens (H-0336/98):
Betreft: Teruggave van de friezen van de Parthenon
Op de in Mexico gehouden conferentie van de ministers van Cultuur hebben deze zich met overweldigende meerderheid van stemmen uitgesproken voor teruggave van alle marmeren beeldhouwwerken die destijds van de Parthenon op de Atheense Akropolis zijn verwijderd en die een integraal onderdeel van dit unieke bouwwerk, het hoogste symbool van het Griekse culturele erfgoed, uitmaken.
Wat is het antwoord van het voorzitterschap van de Raad hierop?Vraag nr. 5 van Hélène Carrère d'Encausse (H-0337/98):
Betreft: Teruggave van de Parthenonfriezen schaadt de musea in Europa niet
Griekenland heeft officieel verklaard dat het alleen aanspraken doet gelden op de marmeren beeldhouwwerken die eens de Parthenon sierden en op de Kariatide en de zuil van het Erechtheion; het eist niet de teruggave van andere artefacten uit de Oudheid die zich momenteel in enig ander museum of enige andere collectie in het Verenigd Koninkrijk of in een ander Europees land bevinden.
Kan de Raad zich verenigen met de opvatting dat teruggave van de Parthenonfriezen een belangrijke uiting van Europese eenheid en vriendschap zal vormen die de musea in Europa in geen enkel opzicht schaadt?Vraag nr. 6 van Friedrich Wolf (H-0338/98):
Betreft: Coördinatie tussen EU en UNESCO over de teruggave van de beelden uit het Parthenon
Bestaat er tussen de EU en de UNESCO coördinatie op het gebied van wetenschappen, onderwijs en cultuur, met name over de teruggave van de beelden uit het Parthenon, overeenkomstig de UNESCO-resolutie van 1982?Vraag nr. 7 van Fernand Herman (H-0345/98):
Betreft: Het nieuwe Akropolismuseum voor de marmeren beeldhouwwerken van de Parthenon
Kan de Raad instemmen met de opvatting dat de Europese Unie de bouw van het nieuwe Akropolismuseum in Athene moet steunen, zodat de marmeren beeldhouwwerken van de Parthenon die zich momenteel in het Brits Museum bevinden, een passend en technologisch perfect onderkomen zullen krijgen?Vraag nr. 8 van Alan Gillis (H-0350/98):
Betreft: Aandacht voor de mening van de Europese volkeren in het cultureel beleid van de EU
De Europese publieke opinie vindt dat de marmersculpturen van het Parthenon moeten worden teruggegeven. Zelfs in het VK zelf is de publieke opinie deze mening toegedaan, zoals bleek uit een uitzending van Channel 4 op 16 april 1996, waarbij 91.822 kijkers voor de teruggave van de marmersculpturen stemden en slechts 7.516 kijkers tegen.
Is de Raad het ermee eens dat het cultureel beleid in de EU een uitdrukking moet zijn van de mening van de Europese volkeren?Vraag nr. 9 van Joaquim Miranda (H-0360/98):
Betreft: Het vraagstuk van de marmeren beeldhouwwerken van de Parthenon
Het vraagstuk van de marmeren beeldhouwwerken van de Parthenon die zich in het Brits Museum bevinden, hoewel zij op de Atheense Akropolis thuishoren, vertroebelt de betrekkingen tussen twee lidstaten, te weten het Verenigd Koninkrijk en Griekenland.
Kan de Raad in enigerlei vorm een initiatief ontplooien zodat er overeenstemming over deze beeldhouwwerken bereikt wordt, hetgeen tevens een kwestie van Europees belang vormt?Vraag nr. 10 van Luciana Castellina (H-0361/98):
Betreft: Hereniging van de beeldhouwwerken van de Parthenon
De Griekse minister voor Cultuur, Melina Merkouri, heeft destijds bij de stemming over de Unesco-resolutie inzake de marmeren beeldhouwwerken van de Parthenon verklaard: " Wij vragen niet al onze schatten terug, we willen enkel het afgescheiden deel van ons meest eerbiedwaardige nationale monument, de Parthenon, terug."
Is de Raad ook niet van mening dat hereniging van de beeldhouwwerken van de Parthenon een belangrijke culturele en psychologische stap op weg naar de eenwording van Europa zal vormen?
Henderson
Zoals ik zojuist zei, moet ik om 19.00 uur vertrekken. Ik zou dit graag doen met de instemming van het Parlement. Ik zal op een latere vergadering graag wat vroeger aanwezig zijn als dat kan helpen.
Wat vraag nr. 1 betreft, stelde - zoals de parlementsleden ongetwijfeld weten - de aanbeveling van de UNESCO uit 1982 weliswaar dat de beeldhouwwerken aan Griekenland moesten worden teruggegeven, maar ook dat ze weer in het Parthenon moesten worden gezet. De beeldhouwwerken van het Parthenon zijn geen zaak voor de Raad want de Europese Gemeenschap is op dit punt niet bevoegd. Het is in zijn geheel een zaak tussen het Verenigd Koninkrijk en Griekenland.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, Europa wordt eengemaakt, de munten worden eengemaakt en jaren geleden is ook Berlijn eengemaakt. De Parthenon echter, een uniek, universeel monument dat de culturele identiteit van een lidstaat van de Europese Unie tot uiting brengt, wacht nog steeds op eenmaking. Hier blijft een "schandmuur" voor deling zorgen.
Het antwoord van de minister klopt niet.
Akkoord met het eerste punt: de Europese Unie moet meewerken aan de uitvoering van de UNESCO-besluiten.-Ten tweede zegt de minister dat het aangestipte vraagstuk niet onder de bevoegdheid van de Europese Unie valt. In artikel 128, lid 2, alinea 3 van het Verdrag staat echter dat het optreden van de Gemeenschap zo nodig de samenwerking tussen de lidstaten moet bevorderen - in ons geval gaat het om Griekenland en Groot-Brittannië - en hun activiteiten moet aanvullen op het gebied van de instandhouding en bescherming van het cultureel erfgoed van Europees belang.Daarom klopt het antwoord van de minister niet. In het Verdrag is wel degelijk sprake van samenwerking en daarom wil ik vragen wat de Raad denkt te ondernemen en welke initiatieven de regering die momenteel het voorzitterschap in handen heeft, hiervoor eindelijk zal ontplooien.

Henderson
Ik zou tegen de heer Alavanos willen zeggen dat ik zijn opmerking over de bevoegdheid van de Raad niet aanvaard. Zelfs al zou ik dat wel doen, dan nog hebben noch de Britse noch de Griekse regering de Raad om steun gevraagd bij hun verzoeningspogingen. Daarom geloof ik nog altijd dat dit een zaak is die deze twee regeringen samen moeten oplossen.

Lomas
Mijnheer de Voorzitter, even over een procedurekwestie. Men had ons gezegd dat de minister alle tien vragen tegelijk zou beantwoorden. Hij heeft echter slechts vraag nr. 1 beantwoord. Voordat ik mijn minuut spreektijd krijg, zou u mij misschien kunnen vertellen of de minister van plan is om alle vragen apart te beantwoorden of dat dit zijn volledige antwoord op alle tien vragen was?

De Voorzitter
Mijnheer Lomas, ik denk dat de voorzitter voldoende duidelijk is geweest. De heer Henderson geeft een algemeen antwoord op de tien vragen, dat wil zeggen dat zijn eerste antwoord voor de tien vragen gold.
Mijnheer Lomas, zoals gezegd heeft u voor deze toelichting maximaal een minuut.

Lomas
Als de Raad zich niet kan uitspreken over zaken waarvoor hij niet bevoegd is, dan zijn er maar weinig zaken waarover hij zich nog wel kan uitspreken. Vindt de Raad niet dat, overwegende dat deze beeldhouwwerken onder Turkse bezetting uit Griekenland zijn weggenomen, zij niet iets geïsoleerds zijn zoals een schilderij, maar een deel vormen van het Parthenon, een gebouw, en dat zij hiernaar teruggestuurd moeten worden? Zou de Raad, overwegende dat er in het Verenigd Koninkrijk zo'n overweldigende, massale steun is voor hun terugkeer, zoals blijkt uit verscheidene enquêtes, inclusief een televisie-enquête waarin 94 % van het publiek zich voor terugkeer uitsprak, niet zijn mening willen geven over de vraag of dit een praktische en goede zaak zou zijn? Hij levert immers ook commentaar over andere zaken in de wereld waarop hij niet de minste invloed kan uitoefenen?

Henderson
Zoals ik al zei, is het officiële standpunt dat de Raad in deze kwestie niet bevoegd is. Als de afgevaardigde de zaak wil voorleggen aan de Britse regering, ben ik er zeker van dat de betrokken minister hem graag zal antwoorden.

Sanz Fernández
Daar ik, in tegenstelling tot de heer Lomas, geen vragen kan stellen in het Lagerhuis, moet ik van deze unieke gelegenheid gebruik maken dat het voorzitterschap van de Raad in handen is van de Britse regering om erop te wijzen dat dit een kwestie is ten opzichte waarvan het Parlement de grootste behoedzaamheid in acht heeft genomen. Ik herinner me dat ik, naar aanleiding van het advies betreffende het RAPHAEL-programma, waarvoor ik rapporteur was, de amendementen heb verworpen die tot doel hadden het probleem van de teruggave van de beeldhouwwerken van het Parthenon in de tekst van het RAPHAEL-programma op te nemen. Ik ben het er niettemin volkomen mee eens dat we alles doen wat binnen ons vermogen ligt om dit bilaterale probleem te deblokkeren. Ik denk dat wij als afgevaardigden het recht hebben om vragen te stellen, en het voorzitterschap van de Raad zou ons, omdat het Engels is, toch enig teken van hoop kunnen geven in die zin dat het belooft stappen te nemen om op een redelijke manier, die met de Europese beschaving strookt, schot te brengen in deze zaak.

Henderson
Ook tegen de heer Sanz Fernández zou ik willen zeggen dat hij, als hij dit wenst, contact kan opnemen met de Britse regering. Hij kan dat niet in het Britse Parlement doen, maar kan met de Britse regering wel contact opnemen, haar zijn standpunt meedelen en een antwoord van haar te vragen. Zoals ik al tegen de heer Lomas zei, ben ik er zeker van dat, als hij dit doet, de bevoegde minister zeker bereid zal zijn te reageren.

Bertens
Ik ben het volledig eens met de vragen die gesteld zijn over de terugkeer van de kunstschatten van het Parthenon naar Athene, maar ik wil het toch in een bredere context plaatsen. Het is natuurlijk niet de enige rooftocht die heeft plaatsgevonden. Ik dacht dat het misschien de moeite waard is om dit vragenuur uit te breiden naar iets algemeners. Dat betekent dat diverse landen bilateraal problemen hebben. Zo hebben de Fransen onder Napoleon de eerste mosasauruskop meegenomen en die is nu in Parijs. Wij hebben geprobeerd die terug te krijgen naar Limburg, naar Maastricht. U kent die stad. Op dit moment hebben de Fransen nog niets van zich laten horen. Ik denk dat de echte Europese integratie, de echte Europese samenwerking, alleen maar gestalte kan krijgen als dit soort cultureel onrecht wordt rechtgezet. Kunnen de Raadsvoorzitter en zijn opvolgers wellicht in de toekomst daarmee helpen? Maar ik hoop ook dat in ieder geval de friezen van het Parthenon terugkomen.

Henderson
Ik zou tegen de heer Bertens willen zeggen dat enkele van deze kwesties theoretisch zijn besproken ten tijde van de besprekingen over het Verdrag van Amsterdam. De Raad heeft een duidelijke opdracht, die momenteel op eerdere verdragen berust. Ook het Verdrag van Amsterdam omschrijft de taak van de Raad. Als mijn interpretatie correct is, geloof ik niet dat wanneer het Verdrag zal zijn geratificeerd, dit enig verschil zal maken voor de bevoegdheid in deze of in de zaken waarnaar hij verwijst. Ik kan hierop echt niet verder ingaan. Elk land dient over deze zaak zijn eigen mening te geven en u zou uw vragen dan ook rechtstreeks tot de lidstaten moeten richten.

Gillis
Ik ben erg teleurgesteld over het antwoord van de fungerend voorzitter van de Raad, maar de kwestie kan inderdaad wel buiten de bevoegdheid van de EU vallen, zoals hij zegt. Ik stelde echter een iets andere vraag en ik vind dat deze nog altijd beantwoord kan worden. Is de Raad het ermee eens dat het culturele beleid in de EU de gevoelens van het Europese volk moet of zou moeten weerspiegelen? Ik denk dat dit een iets andere vraag is dan die welke die u zojuist heeft beantwoord.

Henderson
Ik dank de heer Gillis voor zijn aanvullende vraag, maar hij probeert echt hetzelfde te vragen als de heer Bertens, zij het vanuit een andere hoek. De kwestie van de culturele normen en het culturele beleid in de Europese Unie is vooral een zaak van de lidstaten. De bevoegdheden van de Raad zijn opgenomen in de Verdragen en worden in het Verdrag van Amsterdam enigszins gewijzigd. Maar zoals ik al tegen mijnheer Bertens zei, als ik het goed heb, verleent ook het Verdrag van Amsterdam de Raad geen bevoegdheid in een zaak zoals deze.

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het zeer kort houden. Bij deze zaak zijn twee lidstaten betrokken, en wat ik de fungerend voorzitter van de Raad heel concreet wil voorleggen, is dit: er is politieke wil nodig om dit probleem tussen de twee lidstaten op te lossen. Heeft het Britse voorzitterschap wel of niet de politieke wil om deze kwestie nu eens definitief op te lossen?

Henderson
Opnieuw zeg ik tegen de heer Miranda, dat ik hier niet ben om het standpunt van de Britse regering maar om dat van de Raad weer te geven. Zoals ik ook al tegen twee van zijn collega's zei, weet ik zeker dat, als hij de Britse regering wenst te ondervragen, de bevoegde minister al zijn vragen zal kunnen beantwoorden.

Castellina
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Britse fungerend voorzitter eraan herinneren dat het Verdrag van Amsterdam de bevoegdheden van de Europese Unie in culturele aangelegenheden toch wel enigszins heeft uitgebreid. In een artikel wordt namelijk gesteld dat de culturele dimensie in alle beleidsaspecten van de Unie aanwezig moet zijn.
Welnu, het is zo klaar als een klontje dat in het harmonisatie- en cohesiebeleid van de Europese Unie een culturele dimensie niet mag ontbreken, en het feit dat er in de interne betrekkingen van de Unie sprake is van zo'n delicate culturele aangelegenheid - ik doel op het feit dat geen toestemming is verleend voor teruggave van het fries van het Parthenon - werkt alleen maar heel nadelig voor de rest van het Europese beleid. Vindt de Raad dus niet dat het Verdrag van Amsterdam ook uit dit oogpunt een novum heeft ingevoerd?

Henderson
Ik wijs mevrouw Castellina er nogmaals op dat dit een kwestie is van interpretatie van wat het Verdrag van Amsterdam hierover zegt. Zoals ik het zie, maakt het geen verschil voor de bevoegdheid van de Raad in deze, en eventuele punten die zij aan de orde wenst te stellen, dient zij bij de Britse of Griekse regering te doen.

Ewing
Sprekend als afgevaardigde voor Elgin - waar we ons bijzonder schamen voor wat Lord Elgin heeft gedaan - zou ik de fungerend voorzitter van de Raad, aansluitend bij wat mevrouw Castellina, voorzitter van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media heeft gezegd, willen opmerken dat ik in 1985 voorzitter van die commissie was toen ze een verslag goedkeurde dat ook betrekking had op de restauratie van kunstwerken in de door de heer Bertens bedoelde bredere zin. Het Parlement nam dit verslag toen aan en niemand trok onze bevoegdheid toen in twijfel.
Op de dag dat Griekenland lid werd, diende ik een resolutie in om de beeldhouwwerken van het Parthenon terug te geven. Ik wil iedereen herinneren aan het precedent dat onlangs door Engeland is geschapen toen het de kroningssteen aan Schotland teruggaf.

Henderson
Ik ben blij dat mevrouw Ewing hier sprak namens de stad in haar kiesdistrict die dezelfde naam draagt als de diplomaat naar wie de beeldhouwwerken van het Parthenon in het Engels zijn genoemd. Ze zal dit niet weten, maar ik was in 1970 een kiesagent in haar kiesdistrict, waar ik door de Labour Party van Glasgow heen was gestuurd om een handje te helpen. Ik ken dus de mening van de mensen van Elgin over deze belangrijke kwesties. Ik moet hun vertegenwoordiger zeggen dat zij zich, als zij hieromtrent een uitgesproken mening heeft die zij nogmaals wenst mee te delen, tot de Britse regering moet wenden.

De Voorzitter
Omdat de vragen over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld:
Vraag nr. 11 van John Cushnahan, vervangen door de heer Gillis (H-0273/98):
Betreft: Gevolgen van de afschaffing van de belastingvrije verkopen
Welke maatregelen denken de lidstaten te nemen om de sociale en economische consequenties te ondervangen van de afschaffing van de belastingvrije verkopen binnen de EU overeenkomstig het bepaalde in de dertiende overweging van de preambule van richtlijn 91/680/EEG en de drieëntwintigste overweging van de preambule van richtlijn 92/12/EEG ? Vraag nr. 12 van Pat Gallagher (H-0368/98):
Betreft: Verzoek van de Raad van de ministers van Vervoer een onderzoek te laten verrichten naar de maatschappelijke gevolgen van de afschaffing van de belastingvrije aankopen
Op de vergadering van de Raad van de ministers van Vervoer van 17 maart werd besloten de ministers van Financiën te verzoeken een onderzoek te laten instellen naar de maatschappelijke gevolgen van de afschaffing van de mogelijkheid van belastingvrije aankopen. Kan het Voorzitterschap in verband hiermee bevestigen dat deze kwestie op de agenda staat van de volgende ECOFIN-Raad?
Henderson
In de door de heer Cushnahan genoemde richtlijnen stemde de Raad ermee in dat belastingvrije verkopen tijdens reizen binnen de Gemeenschap nog kunnen voortduren tijdens een overgangsperiode tot 30 juni 1999. De bedoeling hiervan was om de maatschappelijke en regionale moeilijkheden te beperken die bij de afschaffing ervan zouden kunnen ontstaan, door de betrokkenen de tijd te geven zich aan te passen. Het zijn de individuele lidstaten die moeten beslissen of er verdere actie nodig is in verband met bepaalde maatschappelijke en economische gevolgen.
Wat de vraag van de heer Gallagher betreft, heeft de voorzitter van de Raad van de ministers van Vervoer bij de voorzitter van de Raad van ministers van Economische zaken en Financiën schriftelijk verslag uitgebracht van de standpunten van de ministers van Vervoer ten aanzien van de behoefte aan een onderzoek door de Commissie. Er is nog geen besluit genomen over de vraag of deze kwestie op de volgende agenda van de Raad van ministers van Economische zaken en Financiën moet worden gezet.

Gillis
Het antwoord is opnieuw min of meer wat ik verwachtte, omdat we het al heel vaak hebben gehoord. Het behandelt echter niet de werkloosheidskwestie of de negatieve aspecten van de afschaffing van belastingvrije verkopen voor luchthavens, luchtvaartmaatschappijen en niet het minst de scheepvaartmaatschappijen, die het nu al erg moeilijk hebben. Het zou de moeite waard zijn als dit onderzoek er zo snel mogelijk zou kunnen komen, misschien met een wat meer open instelling, om te kijken of het mogelijk is om de belastingvrije verkopen in stand te houden.

Henderson
Ik heb erg weinig toe te voegen aan mijn oorspronkelijke antwoorden op de vragen. Zoals ik zei, is de zaak door de ministers van Vervoer aan de orde gesteld maar heeft de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën nog niet beslist of ze op de agenda komt. Het gaat hier om een lang geleden genomen besluit. Het besluit kan alleen met algemene stemmen worden gewijzigd. Het is aan de Commissie om te besluiten of ze een verslag wil opstellen. Zoals ik al in de vorige plenaire vergadering zei toen ik dit punt besprak, is er een hoop speculatie gaande over wat de weerslag van de afschaffing van belastingvrije verkopen in de Europese Unie zal zijn. Sommigen zeggen dat er banen verloren zullen gaan, anderen dat er werkgelegenheid bij zal komen. Sommigen zeggen dat de consumenten er voordeel bij zullen hebben, anderen dat de consumenten uiteindelijk de dupe zullen zijn. De lidstaten moeten hun eigen berekeningen maken. Ze hebben behoorlijk veel tijd gehad om een evaluatie van de situatie te maken. Ik kan hier voorlopig niets aan toevoegen.

Gallagher
Ik ben blij dat de Raad van de ministers van Vervoer contact heeft gehad met de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën. Ik hoop van harte dat de ministers van Economische Zaken en Financiën de wensen van de Raad van ministers van Vervoer zullen respecteren en tot een onderzoek zullen gelasten.
Ik ben daarentegen bijzonder triest dat ik de fungerend voorzitter van de Raad hoor praten over speculatie. Er zou niet over speculatie mogen worden gesproken. Het zouden feiten moeten zijn. De enige manier waarop we dit kunnen vaststellen is door een studie uit te laten voeren naar de sociaal-economische effecten. Dan is het geen speculatie meer, dan is het een feit. Uit studies die in mijn eigen land zijn uitgevoerd blijkt duidelijk - dit zijn dus geen speculaties - dat overal in de Unie tienduizenden banen verloren zullen gaan, zonder enige alternatieve werkgelegenheid voor die mensen. Er komt nog eens 17 pond per reis bij voor de vele burgers in de Unie die nu al weinig geld te besteden hebben.
Ik zou de fungerend voorzitter van de Raad willen horen bevestigen dat geen eenparigheid nodig is opdat de Raad de Commissie kan verzoeken een studie te verrichten naar de sociaal-economische gevolgen van de voorgestelde afschaffing. Kan hij mij dit bevestigen?

Henderson
Ik kan bevestigen dat in de Raad geen eenparigheid is vereist om opdracht te geven voor een studie, maar om het eerder genomen besluit te wijzigen is eenparigheid wel vereist.
Het zou interessant zijn als elke studie die ooit is uitgevoerd ook werkelijk de feiten zou weergeven. Ik heb daarin echter niet zoveel vertrouwen. Er is zeer veel onderscheidingsvermogen nodig om te zien wat de gevolgen kunnen zijn. Ik zeg dit als iemand met een luchthaven in zijn kiesdistrict en dus met een duidelijk belang bij deze zaken. Maar er zijn nog andere, ruimere overwegingen die de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën en de Raad in aanmerking moeten nemen. Ik hoop dat de heer Gallagher dat begrijpt.

Cassidy
Ik zou de fungerend voorzitter van de Raad willen feliciteren en hem willen aanmoedigen om voet bij stuk te houden tegenover al de persiflage van diegenen die beweren dat zij zich over de belastingvrije verkopen zorgen maken. Zij hebben de argumenten van de sector zomaar geloofd. De fungerend voorzitter van de Raad heeft gelijk als hij zijn twijfels heeft bij het aangekondigde banenverlies, waar ik uiterst sceptisch tegenover sta. Ik maakte me echter toch wel wat zorgen toen zijn antwoord op de gestelde vraag veel minder vastberaden leek dan de vorige keer toen hij ons Parlement bezocht. Hij herhaalde toen - en ik steunde hem hierin - dat er in de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën geen plannen waren om op dit punt terug te komen. Hij was deze keer minder duidelijk. Kunnen we een duidelijke belofte krijgen dat er echt geen plannen zijn om het hele debat te heropenen?

Henderson
De opmerkingen van de heer Cassidy tonen aan dat de meningen over dit onderwerp uiteenlopen bij de fracties in het Parlement en ongetwijfeld ook in de andere politieke instellingen van de Europese Unie. Ik zei tijdens de laatste plenaire vergadering dat er in de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën geen plannen waren om dit punt op de agenda te zetten. Dat was het standpunt op dat moment. Vervolgens heeft de Raad van ministers van Vervoer een besluit genomen en de woorden die ik vandaag heb gebruikt, namelijk dat er nog niet is beslist of de kwestie op de agenda zal komen, geven op een betere manier weer op welke manier de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën op een verzoek van een andere Raad kan reageren.

Evans
Ik zal zeer kort zijn. Ik wil de fungerend voorzitter van de Raad bedanken voor zijn duidelijke antwoorden, maar de vragen verwijzen ook naar de maatschappelijke gevolgen en voordelen van deze kwestie. Ik vraag me af of hij het met me eens is dat de afschaffing van de belastingvrije verkopen de consumptie van alcohol en tabak kan verminderen en dat de gevolgen hiervan alleen maar gunstig kunnen zijn voor de volksgezondheid in Europa. Is hij het met mij eens dat de afschaffing van de belastingvrije verkopen waartoe, zoals hij zegt, al lang geleden is besloten, zowel lucht- als scheepshavens eindelijk weer in de gelegenheid zal stellen zich opnieuw op hun eerste taak toe te spitsen, namelijk het vervoer van mensen van de ene naar de andere plaats?

Henderson
Ik denk dat mijn professor economie zou hebben gezegd dat de marginale consumptieneiging van de prijs kan afhangen en dat daarom, alvorens ik een antwoord op die vraag kan geven, moet worden onderzocht of dat het geval zou zijn.

Barton
Kort iets over de laatste opmerking van de fungerend voorzitter van de Raad: ik denk dat hij hiermee het antwoord heeft gegeven op de opmerking die de Raad van de ministers van Economische Zaken en Financiën ter attentie van de Raad van ministers van Vervoer had moeten maken, te weten dat er nog meer onderzoek moet worden verricht. Is de voorzitter zich ervan bewust dat het Parlement al eens eerder een aanvaring met de Raad en de Commissie heeft gehad over een soortgelijk punt? Wij drongen toen aan op een objectief veiligheidsonderzoek voor gebruikers van zware motorfietsen. Toen wij hiermee succes hadden, vonden de tegenstanders van het standpunt van het Parlement dat de conclusies geen steek hielden en dat in werkelijkheid bewezen was dat zware motorfietsen veiliger zijn dan andere motoren. De Commissie en de Raad uitten hiertegen toen geen bezwaar. In die situatie werd het besluit van de Europese Unie - of Europese Gemeenschap zoals ze toen nog heette - volgens totaal andere procedures en zonder medebeslissing genomen. Accepteert de Raad dat misschien opnieuw moet worden bekeken of de huidige wetgeving bevredigend is dan wel onder de oude procedures overhaast is aangenomen, en accepteert hij ook dat een onderzoek ons zou kunnen helpen nu tot een goed besluit te komen?

Henderson
Het is op het eerste gezicht aantrekkelijk te beweren dat eerder aangenomen wetgeving niet zou zijn goedgekeurd als een politieke instelling zich er nu over zou moeten buigen. Ik ben het niet helemaal oneens met de opmerking van de heer Barton. Maar dat betekent nog niet dat we alle wetgeving overhoop kunnen halen die in het verleden is ingevoerd. Het is nog niet zo heel lang, maar toch acht jaar geleden dat hierover een besluit is genomen. De zaken die het voordeel van de belastingvrije verkopen genieten hebben dus ruimschoots de gelegenheid gekregen het effect op hun bedrijf te bestuderen en alternatieve regelingen te treffen. Ze hebben daartoe de gelegenheid gekregen. De Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën heeft nog geen besluit genomen. Ik kan daarover op dit moment niets meer zeggen.

Andersson
Ik geloof niet dat er veel hoop is dat de ministers van Financiën hun standpunt wijzigen. Maar het zou wel mogelijk moeten zijn dat men tegemoetkomt aan het verzoek van de ministers van Vervoer, namelijk een onderzoek naar de gevolgen voor zowel de werkgelegenheid als de belastingen, aangezien de gedachte was dat de belastingen op dit moment geharmoniseerd zouden zijn, wat niet gebeurd is en wat op zijn beurt gevolgen kan hebben voor het reizen tussen verschillende landen en voor de perifere landen. Aan dit verzoek zou dus moeten worden voldaan.
Het is niet, zoals de heer Cassidy zei, dat alleen de betrokken bedrijven onderzoek op dit gebied hebben gedaan. In Zweden is dat in eerste instantie gebeurd, maar daar is nu ook een overheidsonderzoek verricht, dat de resultaten van eerder onderzoek door de betrokken bedrijven bevestigt, namelijk dat dit in mijn land leidt tot verlies van ongeveer 2000 banen.

Henderson
Ik verwijs naar mijn eerdere antwoorden dat men kan speculeren over wat een onderzoek zou opleveren en hoe juist het onderzoek de gevolgen zou kunnen voorspellen. Op dit moment heeft, ondanks het feit dat de Raad van ministers van Vervoer al een besluit heeft genomen, de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën zich nog niet uitgesproken over de vraag of de zaak verder moet worden bekeken.

De Voorzitter
Vraag nr. 13 van Jens-Peter Bonde, vervangen door Ulla Sandbæk (H-0275/98):
Betreft: Gelijke behandeling van homoseksuele mannen en vrouwen
Is de Raad bereid de wetgeving te veranderen zodat homoseksuele mannen en vrouwen volledig gelijk worden behandeld en dat aldus de facto de gevolgen worden weggenomen van het discriminerende arrest van het Hof van Justitie in de zaak Lisa Grunt?

Henderson
De geachte afgevaardigde die de vraag oorspronkelijk indiende zal, net als mevrouw Sandbæk, wel weten dat het Verdrag van Rome de Raad momenteel nog geen bevoegdheid verleent op het gebied van seksuele geaardheid. Het Verdrag van Amsterdam daarentegen zal, als het eenmaal is geratificeerd, de Commissie de rechtsgrondslag verschaffen voor toekomstige actie. De Raad zal met de Commissie blijven werken aan maatregelen die alle burgers van de Europese Unie ten goede zullen komen.

Sandbæk
Ik ben me er natuurlijk ten volle van bewust dat het Verdrag van Rome deze bevoegdheden niet geeft, maar ik ben wel erg verheugd over uw antwoord, waarvoor ik u dank. Maar zou u het niet wat kunnen uitdiepen en ietsje specifieker kunnen maken? In uw antwoord zei u dat u iets wilde doen. Dat lijkt me een beetje te algemeen geformuleerd. Ik zou graag willen weten wat u concreet van plan bent te gaan doen.

Henderson
Ik denk dat mevrouw Sandbæk me vraagt het onmogelijke te doen. Als de geachte afgevaardigde een specifieke vraag had willen stellen, dan had ik mijn best gedaan om deze te beantwoorden. Maar men kan toch echt niet van mij verwachten dat ik een reeks specifieke vragen vooropstel waarop ik misschien antwoord zou willen geven. Ik kan de geachte afgevaardigde dan ook niet helpen.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp volkomen dat u moeilijk de toekomst kunt voorspellen. Ik zou enkel willen weten of u bereid bent om iets onder ogen te zien dat belangrijk is voor de toekomst, waar u ook verantwoordelijk voor bent. Ik bedoel daarmee dat de tenuitvoerlegging van deze gelijkstelling zou leiden tot een absolute economische ongelijkheid, waarbij kinderloze gezinnen belangrijke economische voordelen zouden hebben ten opzichte van gezinnen met kinderen. En dan hebben we het nog niet eens over het feit dat deze maatregel ertoe zou bijdragen dat ons continent langzaam uitsterft.

Henderson
Dit zijn zeer delicate kwesties en ik ben mij hiervan heel wel bewust, maar ik begrijp niet wat de geachte afgevaardigde wil zeggen. Bedoelt hij dat het verbieden van discriminatie tegen mensen zonder kinderen die mensen een voordeel oplevert ten opzichte van mensen die wel kinderen hebben en die in een bepaalde situatie niet worden gediscrimineerd? Ik kan die gedachtegang niet volgen.

De Voorzitter
Vraag nr. 14 van Ioannis Theonas (H-0278/98):
Betreft: Zware gevolgen van de invoering van de euro op de zwakkere economieën
De reacties van de werknemers en van een groot aantal wetenschappers over de economische gevolgen van de nakende invoering van de euro, worden steeds scherper. Belangrijke kwesties zijn het statuut van de munten die niet in de eurozone zullen worden opgenomen, de gevolgen daarvan op de economieën van deze landen en de manier waarop moet worden gereageerd op speculatie en andere drukmiddelen, alsook de gevolgen voor de levensstandaard en de sociale rechten van de werknemers.
Heeft de Raad deze kwestie besproken en zo ja, op basis van welke studies of mededelingen van de Commissie - die nog niets over deze kwestie heeft laten weten aan het Europees Parlement? Welke politieke besluiten denkt hij te nemen om te vermijden dat de toekomst van de werknemers gehypothekeerd wordt in naam van de Europese Raad en om een oplossing te vinden voor de zware gevolgen die zich met name in de zwakkere economieën zullen laten gevoelen?

Henderson
Het verzet tegen de invoering van de euro wordt niet groter. De recentste enquête van Eurobarometer wijst op een toename van de steun, ofschoon ik erken dat dit niet het geval was in het land van de geachte afgevaardigde, wat een reden is voor bezorgdheid. De Raad is zich ervan bewust dat hij zijn werkzaamheden een maatschappelijke dimensie moet geven. De Europese Raad van Amsterdam heeft benadrukt dat economische en maatschappelijke integratie complementaire aspecten zijn van de meer samenhangende Europese samenleving waarnaar we allemaal streven. De beleidswijzigingen die nodig waren voor de voorbereiding op de euro, zijn op zich terecht en zullen de werknemers alleen maar ten goede komen. Zij helpen het juiste macro-economische klimaat voor stabiliteit en groei te garanderen. In veel delen van de Unie plukken we nu de vruchten van dit beleid. Deze voordelen hebben we niet ten koste van de werknemers in andere delen van de Unie verkregen. Groei in de Unie is in het belang van alle burgers van al onze landen.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de fungerend voorzitter voor zijn antwoord, maar hij heeft zich hierin wel erg op de vlakte gehouden. Ik zal hem een handje helpen en enkele concrete gegevens noemen en ik wacht dan op de reacties. Griekenland heeft juist besloten de drachme te laten toetreden tot het wisselkoersmechanisme. Deze toetreding ging gepaard met een devaluatie van de drachme met 14 %. Deze devaluatie veroorzaakt een verslechtering van alle criteria van Maastricht voor de Economische en Monetaire Unie. Voor de afbetaling van de overheidsschuld is een extra bedrag ten belope van 1 % van het BNP nodig, dat wil zeggen het BNP-tekort stijgt van 4 % naar 5 %. Economen zeggen dat voor elke 3 % devaluatie de inflatie met 1 % stijgt. Ook als wij ervan uitgaan dat dit overdreven is en voor elk percent inflatiestijging niet 3 % devaluatie, maar 4 of 5 % nodig is, hebben wij in ieder geval nog een inflatiestijging van 2 à 3 %. Het overheidstekort stijgt tot 5 % van het BNP. Hebben de werknemers dan niet gelijk als zij denken dat zij het gelag zullen betalen voor het akkoord tussen de Raad en de Griekse regering, als Griekenland gedwongen zal zijn voor het einde van 1999 de convergentiecriteria te halen?

Henderson
Ik zou tegen de heer Theonas willen zeggen dat het de verschillende landen in de Europese Unie zijn die zelf bepalen hoe zij hun economieën het best beheren. Het lijkt erop dat elf van hen ze in monetair opzicht willen beheren, via lidmaatschap van de euro. Griekenland heeft aangegeven dat het tot die elf wil behoren. Het heeft zich bij het wisselkoersmechanisme aangesloten. Aan die beslissingen zijn consequenties verbonden en het zijn de betrokken regeringen die verantwoordelijk zijn voor hun timing.
Het algemene principe is dat het in het belang van alle burgers van de Europese Unie is om een stabiele economische situatie te hebben. De Raad is van mening dat, om een stabiele economische situatie te verkrijgen, een stabiele monetaire situatie nodig is. Daarom hebben zoveel lidstaten van de Europese Unie hun economieën in een positie proberen te brengen waarin zij kunnen bijdragen tot die stabiele monetaire situatie en daarvan voordeel kunnen hebben.
De waarschuwing voor de lange termijn is voor ons allemaal dat, als we instabiliteit en monetaire onenigheid hebben, de waarschijnlijkheid groot is dat er aanzienlijke inflatoire gevolgen zijn voor de korte, middellange en lange termijn. Dat zijn gevolgen die een economie zich in een mondiale context niet kan veroorloven, en daarom is het beleid van de Unie volledig gericht op het verkrijgen van monetaire stabiliteit. Het is heel goed mogelijk dat, ofschoon de Griekse economie op de korte termijn pijn zal lijden, de voordelen op de lange termijn toch zullen toenemen naarmate de economie zich zal beginnen te herstructureren.

Kerr
Ik zou de fungerend voorzitter van de Raad met dit laatste antwoord willen feliciteren. Ik was het helemaal met hem eens en ben van mening dat dit de problemen van de landen die buiten de euro blijven, alleen maar groter maakt. Ik doel hier met name op de Britse economie en het Verenigd Koninkrijk. Is hij het niet met mij eens dat de situatie in Groot-Brittannië van die aard is dat niet-deelneming aan de euro de Britse industrie schaadt? We zien in het Verenigd Koninkrijk hoge rentetarieven die een schadelijk effect hebben en een overgewaardeerd pond, dat volgend jaar waarschijnlijk tot het verlies van honderdduizend banen in de Britse economie zal leiden. Zou het niet beter zijn als de fungerend voorzitter van de Raad de Britse regering zou adviseren dat de beste manier om stabiliteit in Europa en stabiliteit in Groot-Brittannië te brengen, is door snel tot het wisselkoersmechanisme toe te treden en een spoedige datum te bepalen voor toetreding tot de euro? Misschien moet hij premier Blair zeggen dat hij de heer Murdoch en The Sun het hoofd moet bieden en zich hiervoor moet uitspreken. Dat zou de beste manier zijn om de Britse economie vooruit te helpen en Europa te helpen stabiliseren.

Henderson
Ik moet zeggen dat de heer Kerr bijna nooit een kans voorbij laat gaan om de Britse regering onder vuur te nemen. Ik ben hier echter om namens de Raad te antwoorden. Welnu, de Raad heeft de coherentie in de aanpak van de euro door de Britse regering erkend.
De Raad is akkoord gegaan met de verklaring van de Britse minister van Financiën in het Huis van Afgevaardigden dat er tussen november 1997 en een tijdstip na de volgende algemene verkiezingen een convergentieproces plaats kan hebben en dat de Britse regering dan kan beslissen of het al dan niet in het economische belang van Groot-Brittannië is om op dat tijdstip tot de euro toe te treden. De Raad heeft toegegeven dat de andere partners in de Europese Unie en het bedrijfsleven in Groot-Brittannië en elders - en zelfs de werknemers en hun organisaties in die landen - meer begrip voor het Britse standpunt hebben. De stabiliteit die door deze relatie met de Europese economie en met de euro in de Britse economie wordt gebracht, wordt eveneens duidelijk erkend. Ik kan het er dan ook niet mee eens zijn dat de Raad de Britse regering zou moeten benaderen met het advies van de heer Kerr, ofschoon hij weet dat hij de minister van Financiën desgewenst altijd zelf dit advies kan geven.

Donnelly, Alan
Zou de fungerend voorzitter van de Raad iets willen zeggen over het feit dat, ook als er geen gemeenschappelijke munt was, de Europese economieën zich gezien de steeds mondialer wordende concurrentie-omgeving toch zouden moeten consolideren, in het bijzonder in landen met zwakkere economieën, die als gevolg van de mondialisering een groter risico zouden lopen?
Zou hij ten tweede iets willen zeggen over het feit dat we erop moeten toezien dat alle landen van de Europese Unie, niet alleen zij die op 1 januari 1999 zullen toetreden, zich moeten beginnen voor te bereiden, omdat al hun bedrijven hierdoor zullen worden beïnvloed? Is het, gezien de vraag van mijnheer Theonas, niet zo dat de zwakkere economieën erop moeten toezien dat zij de gemeenschappelijke munt goed hebben voorbereid, zodat hun kleine en middelgrote ondernemingen alle voordeel kunnen halen uit de stabiele en zeer uitgebreide eurozone die volgend jaar wordt gecreëerd?

Henderson
De heer Donnelly zegt terecht dat alle economieën van Europa de veranderingen uitvoeren die noodzakelijk zijn om een meer concurrerende positie in te nemen in de mondiale economie. Men is er sterk van overtuigd, en de Raad ziet dit ook, dat de invoering van de euro hieraan een belangrijke bijdrage ken leveren. Een aantal landen dat snel tot de euro wil toetreden, zal inzien dat zij nog verdere inspanningen zullen moeten leveren om dit besluit kracht bij te zetten, zodat zij hun economie zo concurrerend mogelijk kunnen maken.
Andere economieën die ervoor kiezen niet tot de euro toe te treden of die niet voor toetreding tot de euro in aanmerking komen, zullen ook begrijpen dat zij toch veranderingen in hun economieën zullen moeten aanbrengen, ongeacht of zij later al dan niet tot de euro toetreden.
Voor diegenen die wensen toe te treden, is de kwestie van de convergentie en voorbereiding van essentieel belang voor hun economie. Maar zelfs als een land in de Unie later niet tot de euro wenst toe te treden, zullen de bedrijven er waarschijnlijk in euro willen rekenen. Er zijn trouwens al aanwijzingen dat dit gebeurt. Het is uiterst belangrijk voor de regeringen van die landen dat ze doen wat ze kunnen om hun bedrijfsleven te helpen de vereiste veranderingen aan te brengen.

De Voorzitter
Vraag nr. 15 van María Izquierdo Rojo (H-0279/98):
Betreft: Euro-mediterrane betrekkingen met Algerije
Hoe krijgt de door de Raad geuite wil tot associatie concreet vorm in het kader van de Euro-mediterrane samenwerking met Algerije? Welke projecten en programma's zijn de laatste twee jaar ten uitvoer gelegd? Wat zijn de vooruitzichten voor de nabije toekomst? Welke voordelen ondervinden jonge Algerijnen van de EU? Bereikt onze wil tot bescherming de Algerijnse vrouwen? Zullen acties en programma's worden uitgevoerd om de corruptie te bestrijden?

Henderson
De Europese Unie ontwikkelt samenwerking met alle twaalf mediterrane partners, inclusief Algerije, binnen het proces van Euro-mediterrane betrekkingen dat in november 1995 in Barcelona werd gelanceerd. Een hele reeks initiatieven hebben plaatsgevonden op verschillende gebieden als het milieu, investeringen, cultureel erfgoed en industrie. De behoeften van vrouwen en jongeren, alsook de noodzaak om de corruptie te bestrijden, worden in aanmerking genomen bij het formuleren van initiatieven in het kader van het proces waarvoor de Europese Gemeenschap uit hoofde van het MEDA-programma 4, 7 miljard ecu financiële steun verleent met het oog op de overgang.
Er wordt ook onderhandeld over een nieuwe associatieovereenkomst met Algerije. Het voorzitterschap hoopt dat er in de loop van het jaar vooruitgang met deze onderhandelingen geboekt zal kunnen worden.

Izquierdo Rojo
De fungerend voorzitter van de Raad is niet concreet ingegaan op mijn vraag, zijn antwoord heeft niet veel om het lijf en is uiterst ontwijkend. Ik wil hem er nochtans op wijzen dat de Europeanen thans wensen dat de Europese Unie zich meer betrokken opstelt en optreedt ter ondersteuning van het Algerijnse volk. Kunt u wat concreter zijn in uw antwoord, want u heeft absoluut niets gezegd, alleen maar vaagheden.
Zou de fungerend voorzitter van de Raad het niet zinvol achten als er op dit moment een speciaal programma voor Algerije werd opgezet, op zeer korte termijn en voorafgaand aan de onderhandelingen over de samenwerkingsovereenkomst? Op grond van uw positie zou u moeten weten dat de onderhandelingen over de samenwerkingsovereenkomst, ook al zijn die reeds van start gegaan, veel tijd zullen vergen, terwijl het een feit is dat jonge Algerijnen in geen enkel opzicht voor steun van de Europese Unie in aanmerking komen. De Algerijnse vrouw komt evenmin voor enigerlei vorm van steun in aanmerking.

Henderson
Ik kan niet veel meer zeggen dan wat ik in mijn oorspronkelijke antwoord al heb gezegd. Wat ik tegen mevrouw Izquierdo Rojo kan zeggen is dat er in juni in Palermo een conferentie wordt gehouden van de Middellandse-Zeelanden en de EU. Dat zal een verdere gelegenheid zijn om veel van deze zaken te bespreken. De Unie wenst met Algerije echter betrekkingen uit te bouwen. Economische banden zijn belangrijk en moeten vergezeld gaan van een verbintenis ten aanzien van de andere dingen die in een associatieovereenkomst kunnen worden opgenomen, zoals democratische procedures en mensenrechten.

De Voorzitter
Vraag nr. 16 van Jonas Sjöstedt (H-0285/98):
Betreft: Informatiebeleid van de EIB
De Europese Investeringsbank verstrekt leningen aan verschillende projecten, zowel in de EU als in de kandidaatlidstaten. In vergelijking met andere banken, zoals de EBWO en de Wereldbank, die leningen verstrekken aan vergelijkbare projecten, geeft de EIB bijzonder weinig informatie over de milieu-effecten van de projecten. Dit is zowel het geval voordat het project wordt goedgekeurd, als nadat het besluit is genomen. Zo publiceert de EBWO, in tegenstelling tot de EIB, een milieu-effectrapportage voordat er een besluit over een project wordt genomen. Ook de Wereldbank publiceert verschillende documenten over de milieu-effecten van projecten alvorens een besluit te treffen.
Is de Raad van mening dat de EIB voldoende informatie over de milieu-effecten van projecten verstrekt? Zo niet, welke verbeteringen dient de EIB volgens de Raad op dit punt aan te brengen?

Henderson
Daar het de taak van de Europese Investeringsbank is bij te dragen tot de evenwichtige en duurzame ontwikkeling van de Gemeenschap, moet ze de bepalingen van het Verdrag betreffende de Europese Unie ten aanzien van het milieu respecteren, in het bijzonder artikel 130 R, waarin het volgende wordt bepaald: "De eisen terzake van milieubescherming moeten in het bepalen en uitvoeren van gemeenschapsbeleid op andere gebieden worden geïntegreerd" .
De Raad heeft geen standpunt ingenomen over de vraag of de door de Europese Investeringsbank verstrekte informatie over de weerslag van bepaalde projecten op het milieu voldoet. Over het algemeen is dit een zaak waarover de Commissie dient te oordelen en de geachte afgevaardigde zou zijn vraag dan ook beter rechtstreeks tot de Commissie kunnen richten.

Sjöstedt
De reden dat ik deze vraag heb gesteld, is dat ik contact heb gehad met een aantal Oost-Europese milieuorganisaties, die zeer negatief staan tegenover de handelwijze van de Europese Investeringsbank inzake bepaalde projecten in Oost-Europa, namelijk dat er geen Milieu-effectrapportage worden gemaakt voordat er gelden worden toegekend aan projecten die uit milieuoogpunt zeer twijfelachtig zijn.
Ik vind dat ook de Raad een eindverantwoordelijkheid moet hebben, aangezien dat van invloed is op de milieusituatie in de kandidaat-landen. Deze landen staan grote veranderingen te wachten, die bijvoorbeeld gevolgen kunnen hebben voor de biologische diversiteit, die ook door deze projecten wordt beïnvloed. Ik vind dat ook de Raad een totaalvisie moet hebben op de wijze van optreden van de Europese Investeringsbank in Oost-Europa, en op het feit dat dit beleid feitelijk aanzienlijk slechter is dan dat van bijvoorbeeld van de Wereldbank of de EBWO.
Ik vraag mij af of u werkelijk vindt dat dit niet uw zaak is, want het maakt deel uit van het totale milieubeleid van de Unie tegenover de kandidaat-landen.

Henderson
Ik ben het helemaal met de heer Sjöstedt eens dat milieubeleid in de Unie een zeer belangrijk beleid is en dat het gemeenschapsbeleid over het algemeen veel meer rekening dient te houden met milieuaangelegenheden. In het Verdrag van Amsterdam, dat nog niet is geratificeerd, is een aanvullende verplichting voor de Unie opgenomen om milieuoverwegingen een hogere prioriteit te geven. Momenteel publiceert de EIB uit hoofde van bestaande Verdragsbepalingen een milieubeleidsverklaring waarin haar algemene aanpak wordt uiteengezet. Voor de landen die tot de Europese Unie wensen toe te treden, zijn milieukwesties van groot belang; tijdens mijn discussies met hen is gebleken dat ze het hierover allemaal eens zijn. Een van de dingen die in de toetredingspartnerschappen duidelijk naar voren komen, is de behoefte om stappen te ondernemen op milieugebied. Ik weet zeker dat wanneer deze zaken eenmaal geïdentificeerd zijn door de landen die tot de Europese Unie wensen toe te treden, de Commissie met de juiste financiering voor de vereiste inspanningen zal klaarstaan.
Ik denk dat alle landen die in de rij staan om aan de onderhandelingstafel voor lidmaatschap van de Europese Unie plaats te nemen - op het moment zijn dit er zes -, inzien dat ze veranderingen in het milieubeleid moeten aanbrengen alvorens te kunnen toetreden. Dat houdt vele zaken in. Een van de belangrijkste kwesties is het bezitten van de vereiste know-how op regelgevend gebied om milieuoverwegingen te kunnen begeleiden en eventuele noodzakelijke aanbevelingen voor veranderingen te doen. Ik ben het er met de heer Sjöstedt over eens dat er een hogere prioriteit moet gaan naar kwesties als elektriciteitscentrales, milieunormen voor openbare parken en andere, en ik ben er zeker van dat de EIB zich bewust is van haar verplichtingen in deze. Ik kan zeggen dat de Raad alles zal doen wat in zijn vermogen ligt om tot dit proces bij te dragen.

Lindqvist
Juist vandaag was een van de agendapunten in dit Parlement de follow-up van de Wereldtop van Kopenhagen over sociale ontwikkeling, vooral in ontwikkelingslanden en landen met een zwakke ontwikkeling. In dat verband waren er voorstellen die vandaag door het Parlement zijn goedgekeurd, inzake de invoering van ethische regels bij handelsovereenkomsten, regels die ons in de goede richting leiden, onder andere op het punt van sociale ontwikkeling en kinderarbeid, maar ook op het punt van milieueisen. Het was zeer verheugend dat het Parlement zich achter deze regels schaarde.
Ik vat het antwoord van de Raad zeer positief op en zou alleen nog een aanvullende vraag willen stellen. U zegt dat de regels zo zijn dat u niet altijd kunt voldoen aan onze wens inzake milieueffectrapportage. Is de Raad dan bereid eraan mee te werken dat de regels voor de EIB en andere EU-instellingen in positieve zin wordt gewijzigd, zodat er Milieu-effectrapportage kunnen worden gemaakt?

Henderson
De EIB moet meestal de beleidslijnen van de Unie volgen maar ze heeft ook haar eigen besluitvormingsstructuur. De Raad van Bestuur bestaat uit ministers van Financiën uit de lidstaten die belast zijn met de tenuitvoerlegging van het beleid van de Unie in de uitvoering van hun taken. Ik denk dat men ten aanzien van overeenkomsten met derdewereldlanden een evenwicht moet bereiken. Je kan niet van arme derdewereldlanden verwachten dat ze onmiddellijk aan dezelfde milieunormen voldoen als je van de rijke landen in de Europese Unie zou verwachten, maar dat betekent niet dat ze milieukwesties helemaal kunnen verwaarlozen. Ik weet zeker dat de regeringen en volkeren van die landen dit zelf als eerste zullen inzien, want zij willen hun economieën tot ontwikkeling brengen maar dan wel op een verstandige manier. Ze willen hun milieu niet vernietigen en ik denk dat het daarom verstandig is om langetermijnprogramma's af te spreken waarin ook, maar niet alleen, milieuoverwegingen zijn verwerkt.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag willen weten of het model van de beste praktijken ook zou kunnen dienen voor het informatiebeleid van de EIB, omdat het opstellen van een lijst van de succesvolste projecten van groot belang is voor de toekomst van andere projecten.

Henderson
Ik zou tegen de heer Rübig willen zeggen dat wat hij zegt, hout snijdt. Ik hoop dat de bank die houding zal aannemen.

De Voorzitter
Vraag nr. 17 van Veronica Hardstaff (H-0288/98):
Betreft: Regelingen voor de agromonetaire stelsels van niet-EMU-landen
Is de Commissie voornemens te komen met aanbevelingen of regelingen voor een agromonetair stelsel voor landen die buiten de eurozone blijven nadat in mei is besloten welke landen tot de eerste groep van de EMU zullen behoren?

Henderson
De Commissie heeft aangegeven dat ze de Raad ontwerpvoorstellen zal doen voor agromonetaire regelingen die vanaf 1 januari 1999 van kracht worden, kort na het besluit in mei omtrent de deelnemers aan de gemeenschappelijke munt. Het voorzitterschap zal erop toezien dat de Raad de voorstellen van de Commissie zo vroeg mogelijk onderzoekt na raadpleging van het Europees Parlement.

Hardstaff
Ik dank de fungerend voorzitter van de Raad voor zijn antwoord. Dit is een dringende en onrustbarende kwestie voor de landbouwers in de landen die er niet in de eerste EMU-golf bij zullen zijn. Zij krijgen immers niet alleen te maken met de grillen van het weer en het klimaat en met de veranderingen in de GLB-hervorming, de WHO en de GATT, maar zij maken zich ook ernstige zorgen over de grillen van de wisselkoersen. Ik zou erop willen aandringen dat onze landbouwgemeenschappen deze informatie zo snel mogelijk ontvangen, zodat zij vooruit kunnen plannen, wetend dat tenminste een gebied de komende jaren wat minder onzeker zal zijn.

Henderson
Ik kan mevrouw Hardstaff de belofte geven die ze van mij verlangt: het voorzitterschap begrijpt hoe belangrijk deze kwestie is en belooft dan ook zo snel mogelijk na de reeds genoemde datum een antwoord te zullen geven.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, dit is belangrijk voor zowel de landen die deelnemen aan de gemeenschappelijk munt als de landen die buiten de munt blijven. Kan de heer Henderson zeggen of er een tendens bestaat tot gelijkschakeling van de groene pariteiten met de commerciële pariteiten van de munten?

Henderson
Ik dank u voor deze aanvullende vraag. Dit is een zaak die de Commissie nog verder behoort te bestuderen, en de Raad zou over deze kwestie contact moeten hebben met de Commissie.

De Voorzitter
Mijnheer Henderson, ik dank u. Ik vrees dat u ons moet verlaten. Bij het begin van het vragenuur heb ik voorgesteld dit vragenuur te verlengen tot 19.15 uur, en u heeft mij erop gewezen dat uw vliegtuig niet zou wachten en dat u derhalve om 19.00 uur zou moeten vertrekken. Als Voorzitter ben ik bijzonder gesteld op uw gezelschap, waardoor ik iets kan opsteken van uw antwoorden aan de leden van deze vergadering, maar ik kan u niet tegen uw wil hier houden. Hopelijk zullen we ons voortaan wel weten te houden aan de tijd die we hebben afgesproken en zullen wij de werkzaamheden van het Parlement beter kunnen regelen. Ik dank u voor uw aanwezigheid en voor uw antwoorden.
De vragen nrs. 18 tot 40 zullen schriftelijk worden beantwoord.
Het vragenuur voor vragen aan de Raad is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.05 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Steun aan Bosnië-Herzegovina, Kroatië, de Federatieve Republiek Joegoslavië en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië - Post-SFOR-strategie (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0123/98 van de heer Schwaiger, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van verordening nr. 1628/96 van de Raad betreffende steun aan BosniëHerzegovina, Kroatië, de Federatieve Republiek Joegoslavië en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië (COM(98)0018 - C4-0105/98-98/0023(CNS)); -A4-0106/98 van mevrouw Daskalaki, namens de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, over een postSFOR-strategie in Bosnië en Herzegovina, houdende een ontwerpaanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad.
Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, om te beginnen wil ik mevrouw Daskalaki en de heer Schwaiger complimenteren met hun verslagen. Zij zijn geen van beiden aanwezig, maar ik hoop dat zij nog niet de hoop hebben opgegeven dat hun verslagen toch nog worden behandeld en dat daarover een beslissing wordt genomen.
Het zijn twee heel goede verslagen, twee korte maar pregnante verslagen die ook in de juiste politieke richting gaan. Daar komt nog bij dat zowel mevrouw Daskalaki als de heer Schwaiger zeer constructief met de andere fracties in de commissie hebben samengewerkt.
Wanneer wij vandaag de situatie speciaal in Bosnië-Herzegovina bekijken, moeten wij een afweging maken tussen de positieve, de negatieve of de "non-evoluties" aldaar. Aan de ene kant moeten we zeggen dat de evolutie in de Republika Srpska geheel positief is geweest. We hebben daar een president die voorzeker geen engel op het politieke toneel is, maar die toch met Europa en de Verenigde Staten is gaan samenwerken.
Er is een minister-president die wij kortgeleden in het Europees Parlement hebben ontvangen, de heer Dodik, die echt heel constructief optreedt. Dat is beslist een van de positieve ontwikkelingen in de Republika Srpska die we kunnen onderkennen. Het is nog niet het einde der tijden en we moeten voorzichtig zijn omdat de nationalisten altijd nog de overhand kunnen krijgen.
Ten tweede: er is vooruitgang bij de ontwikkeling van de economie en de infrastructuur. Ik was kortgeleden in Sarajevo, en het beeld is daar duidelijk anders, niet alleen in vergelijking met de oorlogstijd toen ik daar ook een bezoek gebracht heb, maar ook met de tijd daarna, ongeveer drie kwartaal geleden, toen ik daar voor het laatst was - en dat betreft niet alleen de infrastructuur, maar ook het leven van de mensen en hun levensvreugde die daar weer te bespeuren valt.
De negatieve kanten: evenals voorheen blijft de terugkeer van de vluchtelingen geblokkeerd. Ik zeg niet dat er niets is gebeurd, maar er gebeurt veel te weinig. Het is een draaimolen die door niemand echt in gang wordt gebracht, en iedereen wacht op wat de ander gaat doen. De Kroaten wachten op de Bosniërs, de Bosniërs op de Serviërs, de Serviërs op de Kroaten, en ga zo maar door. In elk geval blijft de situatie net als vroeger onbevredigend, en ik ben van mening dat we alles in het werk moeten stellen en dat we ook allemaal de hoge vertegenwoordigers moeten ondersteunen om hier verder aan te werken.
Het tweede punt dat de zaak veel erger maakt, is de toestand in Kosovo, in Albanië, in Macedonië en in Servië als zodanig. Je krijgt het gevoel, en de Bosniërs krijgen opnieuw het gevoel, dat zij er net als vroeger slecht voorstaan. Zij zijn de enigen die geen ondersteuningsmacht bij de hand hebben. De Kroaten hebben er een, de Serviërs hebben er een, en dan komt daar het probleemKosovo bij, dat dan toch in elk geval wordt geïnterpreteerd als een probleem van de islamitische minderheid in een christelijke omgeving. Ik vind daarom dat het noodzakelijk is evenals voorheen troepen ter plaatse te hebben, weliswaar minder in aantal en wellicht ook met een sterker Europees engagement. Op dat punt ben ik het geheel eens met mevrouw Daskalaki, die juist binnenkomt, met haar verslag en met het verslag-Schwaiger. Er moeten meer efficiency, meer decentralisatie en meer coördinatie ter plaatse komen. Dat zijn ook de punten waar de missie onder leiding van Tom Spencer terecht op heeft gewezen. Van dit manco heb ik mij in de laatste jaren bij de Donau-Conferentie, in Sarajevo en ook op andere plaatsen persoonlijk kunnen overtuigen.
We hebben veel geld uitgegeven, maar niet efficiënt genoeg. Dat moet nu afgelopen zijn. We moeten het geld doeltreffender besteden. Er moet meer gecoördineerd worden en er moet meer ter plaatse worden beslist. Ik vind dat het niet mogelijk is vanuit Brussel in deze omvang dingen centraal te controleren omdat wij denken de situatie in de hand te hebben. Maar wij hebben ze niet in de hand omdat het op een zo sterk gecentraliseerde wijze wordt gedaan. Daarom stemt het mij tot vreugde dat de Commissie voorstellen heeft gedaan, en verheugt het mij dat het Raadsvoorzitterschap ook die richting opgaat. Dat is niet in de laatste plaats te danken aan het initiatief van het Europees Parlement. Zodoende kunnen we hopelijk een goede afloop tegemoet zien, en hoe eerder hoe beter!

Spencer
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil de heer Schwaiger en mevrouw Daskalaki graag gelukwensen met hun uitstekende verslagen. Ik had de eer enkele weken geleden de ad hoc-delegatie naar Bosnië te leiden. Het moet me van het hart dat ik echt heel boos ben teruggekomen en me er diep over schaamde dat de Europese Unie op zo'n manier vertegenwoordigd was en in een crisis van een dergelijke omvang zo inefficiënt was. Ik was boos op de Commissie, maar vanavond wil ik mijn complimenten maken over de manier waarop zij de laatste drie weken gereageerd heeft op de druk van het Parlement. Met name de heer Van den Broek wil ik lof toezwaaien, alsmede alle betrokkenen in de Commissie voor de overeenkomst met het Parlement die maandagavond tijdens de stemming in de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid bereikt werd.
Ik moet zeggen dat ik tot halfzes vanmiddag ook woedend was op de Raad, omdat het Parlement grote kritiek had geuit - de delegatie had veel kritiek op niet alleen de Commissie, maar ook de Raad omdat deze nagelaten heeft in Bosnië ter plaatse voor coördinatie te zorgen en maar blijft aandringen op krankzinnig gecompliceerde aanbestedingsprocedures. Maar in een zeldzame stemming van openhartigheid wil ik de heer Henderson, de fungerend voorzitter, gelukwensen met de naar mijn mening zeer constructieve manier waarop hij vanavond betoogd heeft. Ik was onder de indruk van de manier waarop hij commentaar gaf op de amendementen van het Parlement en ik was onder de indruk van de manier waarop hij heeft aangeboden met het Parlement te spreken om deze zaak voor einde april op te lossen.
Daarom heb ik de collega's vanavond informeel een tijdschema voorgesteld waarin met zijn verlangens rekening wordt gehouden, en dat ik onder de collega's heb laten circuleren zodat de fracties het morgenochtend kunnen bespreken. Dit schema, dat afgerond zou worden met een parlementaire stemming bij het begin van de volgende plenaire vergadering, zou ons de nodige tijd geven om besprekingen te voeren met de Raad en met de Begrotingscommissie, zodat wij ons deel van de afspraak kunnen nakomen door de 30 miljoen ecu vrij te maken die dan onmiddellijk in Bosnië gespendeerd zouden kunnen worden. Ik denk dat we er inzake deze kwestie bijna zijn. Ik van mijn kant beloof dat u kunt rekenen op alle mogelijke goede wil, begrip en flexibiliteit van mijn commissie. Dit is iets waar de samenwerking van de drie instellingen in Brussel en Straatsburg werkelijk zal bijdragen tot de samenwerking van alle drie de instellingen en de juiste vertegenwoordiging van de Europese Unie in Bosnië, daar waar deze nodig is.

Caccavale
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, ik wilde allereerst zeggen dat het me spijt dat dit debat in twee stukken is gehakt - zoals helaas wel vaker in dit Parlement geschiedt - met een commissaris, de heer Van den Broek, die het eerste deel heeft bijgewoond, en een andere commissaris, de heer Flynn, die weliswaar een waardig vertegenwoordiger van de Commissie is, maar minder betrokken bij de kwesties rondom Bosnië-Herzegovina. Ik vind dit toch wel erg jammer. Bovendien heeft de Raad zijn biezen gepakt, dus datgene wat de politieke fracties te zeggen hebben, interesseert praktisch niemand meer.
Maar goed. Ik wilde mevrouw Daskalaki en de heer Schwaiger gelukwensen vanwege het uitstekende werk dat zij hebben afgeleverd. Wij staan hier voor een feitelijk gegeven waar wij terdege rekening mee moeten houden: bij de kwestie BosniëHerzegovina heeft Europa een vreselijk modderfiguur geslagen, het ergste sedert de Tweede Wereldoorlog. Op luttele afstand van onze landen is er een slachtpartij aangericht, maar de Europese Unie heeft geen woord daartegen kunnen uitbrengen. Wij stonden erbij en keken ernaar. Natuurlijk moesten de Amerikanen weer tussenbeide komen om een oplossing aan te dragen. Toch was deze blamage kennelijk niet genoeg, want nu ziet het er weer naar uit, ditmaal bij de wederopbouw, dat de Europese Unie al haar onvermogen en gebrek aan efficiency naar buiten gaat brengen. Het was dus een goed idee onze aandacht te vragen voor wat er rondom de wederopbouw gebeurt.
Wat is er precies gaande? Heel eenvoudig: de politieke situatie in Bosnië-Herzegovina blijft even onstabiel, ondanks al het geld dat de Europese landen afzonderlijk en in Unie-verband in deze zaak hebben gepompt. De centrale instellingen zijn zo afwezig, dat wij niet eens te weten zijn gekomen met wie wij afspraken moesten ondertekenen. De centralisatie van Brussel, waar Brussel en de Europese Commissie zo hard voor gepleit hebben met betrekking tot de controle en transparantie, heeft zelfs een averechts effect geboekt: hoe luider men in Brussel vroeg om controle en transparantie, des te aperter werd er bedrog gepleegd en de hand gelicht met allerlei zaken.
Nu zitten wij zelf al krap in de centen, de mensen in de Europese landen houden ons al scherp in de gaten vanwege de budgettaire beperkingen waar alle landen onder gebukt gaan: vandaar dat wij ons een dergelijke houding echt niet meer kunnen veroorloven. Wij moeten nu serieus een lesje opsteken van Bosnië-Herzegovina en op de proppen komen met een innoverende aanpak voor communautaire hulpverlening: geen subsidies à fonds perdu meer, maar wel partnerschap en leningen die mettertijd teruggevorderd worden!
Ik geloof dat alleen een plenipotentiaris met buitengewone bevoegdheden, met een autonome en speciale besluitvormingsmacht, hier spijkers met koppen kan slaan. Europa kijkt naar ons!

Cars
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik benadrukken hoe belangrijk mijn liberale fractie en ikzelf het vinden dat de hulp aan voormalig Joegoslavië doelmatig is, zodat de wederopbouw snel geschiedt en de mensen kunnen terugkeren naar hun huizen. Daarom waren wij erg bezorgd toen wij het verslag kregen van de parlementsleden die onlangs een bezoek hebben gebracht aan voormalig Joegoslavië en die bij terugkeer zeiden dat de situatie daar, wat de hulp betrof, niet goed of doelmatig was geregeld. Zij kwamen ook met een groot aantal voorstellen ter verbetering van de steun en het beheer ervan, zodat de hulp werkelijk zou aankomen waar ze nodig is.
Ik heb het zo begrepen dat de Commissie de door het Parlement uitgestippelde weg is ingeslagen en bereid is ervoor te zorgen dat er nu een doelmatiger organisatie dan voorheen wordt geschapen, die verantwoordelijk is voor deze hulpactiviteiten in voormalig Joegoslavië. Dat vinden wij een goede zaak.
Ik meende ook uit de woorden van de heer Henderson te kunnen opmaken dat ook de Raad alles zal doen wat in zijn macht ligt om de inspanningen zo doelmatig mogelijk te doen zijn. Om deze reden heb ik mijn fractie vanavond voorgesteld dat wij morgen het voorstel van de heer Schwaiger zullen steunen en voor het verslag zullen stemmen, en de fractie heeft zich daar unaniem achter geschaard.
Ter afsluiting wil ik nog zeggen dat, als hier een conclusie uit kan worden getrokken, dat dan is dat het Parlement een geweldig belangrijke functie heeft vervuld, precies de functie die het Parlement moet hebben, namelijk als controlerende autoriteit er achteraf op toe te zien dat, als er reden is voor kritiek, deze kritiek ook wordt geuit, en ervoor te zorgen dat er maatregelen worden genomen waarmee datgene wat verkeerd is gegaan, wordt gecorrigeerd.

Ephremidis
Mevrouw de Voorzitter, het Akkoord van Dayton werd manu militari, met een imposante militaire interventie gesloten.
Dat was twee jaar geleden. Nu maken onze rapporteurs een balans op en niet alleen zij, maar ook talrijke andere collega's stellen vast dat op militair vlak niet veel, maar op niet-militair vlak nog minder is gedaan. De vluchtelingen zijn niet gerehabiliteerd; de wapens zijn weliswaar neergelegd, maar de vrede blijft wankel; miljoenen ecu wachten op besteding; de centrale bestuursorganen functioneren niet; het stelsel van democratische vrijheden en mensenrechten laat veel te wensen over en dus moet men zich afvragen wat dit met militaire middelen afgedwongen akkoord heeft opgeleverd. De rapporteurs hebben een balans opgemaakt. Ik ga daarmee akkoord. Ik ga echter niet akkoord met hun conclusies. Wat vragen zij namelijk? Zij vragen om voortzetting en zelfs versterking van de militaire aanwezigheid; zij bevelen de Europese Unie aan haar aanwezigheid voelbaar te maken, met de pet rond te gaan voor mobiele militaire eenheden, voor interventies van de West-Europese Unie, onder het beschermheerschap van de NAVO. Zij vragen om steeds sterkere militaire aanwezigheid, maar waarom? Wat zal men daarmee kunnen bewerkstelligen? Niet meer dan tot nu toe! Het probleem wordt niet opgelost met militaire aanwezigheid. Dit staat na twee jaar toepassing van het Akkoord van Dayton als een paal boven water.
Waar gaat het in feite om? Laten wij de Bosniërs, de Serviërs en alle mensen in dit gebied de rust geven om hun doden te begraven, de doden die zijn gevallen door het conflict dat u hebt uitgelokt. Laten zij hun haat, hun passie begraven. Zij moeten hun eigen weg gaan naar vreedzame samenwerking, economische en sociale wederopbouw en ontwikkeling. Af- of aanwezig, de Europese Unie moet deze volkeren met rust laten, voordat het te laat is en een algemene oorlog in de Balkan uitbreekt.

Aelvoet
Mevrouw de Voorzitter, ik vind het eerlijk gezegd, net zoals mijnheer Caccavale, toch een farce van een parlementair debat als de fracties aan het woord komen op een ogenblik dat het voorzitterschap niet meer aanwezig is en dat er ondertussen een andere commissaris zit die deze zaken nu opvolgt. Ik ben al twaalf jaar in het parlement maar dit is echt het toppunt van wat ik ooit heb meegemaakt, maar soit daarvoor zal het dan wel het Europees Parlement wezen.
Voor wat de grond van de zaak aangaat, steunt de groene fractie de twee verslagen, zowel het verslag van de heer Schwaiger als het verslag van mevrouw Daskalaki. Ik wil eerst bij dat verslag van mevrouw Daskalaki blijven stilstaan omdat het evident is dat, als op dit ogenblik geen voortzetting gegarandeerd wordt van de SFOR in Bosnië-Herzegovina, alles opnieuw mogelijk kan worden. Het is dus van vitaal belang dat die aanwezigheid daar blijft en het is evident dat er al zoveel signalen gekomen zijn die duidelijk maken dat de Verenigde Staten hun aandeel in het contingent op dit ogenblik zullen verminderen en ik vind het overigens niet meer dan normaal dat de Europese landen hun eigen verantwoordelijkheid opnemen om peace-keeping operaties te voeren in een Europees land nota bene. Wat ik zeer belangrijk vind in het verslag van mevrouw Daskalaki, dat is dat er terecht de aandacht wordt op gevestigd dat voor het nieuwe contingent dat moet voorzien worden er niet alleen een verschuiving richting Europa zal zijn waarbij Europa eindelijk zijn verantwoordelijkheid opneemt, maar ook dat er een andere verhouding komt tussen de militaire aanwezigheid en de politionele aanwezigheid. De groep van de VN die voor de politionele taken zal worden ingezet zal dus belangrijker zijn en zal vooral moeten gericht zijn op de opleiding van lokale politie en iedereen die in BosniëHerzegovina is, weet van hoe groot belang dat is dat die tendens zich doorzet.
Afsluitend nog enkele woorden bij het verslag van onze collega Schwaiger. Ik moet eerlijk zeggen, collega Spencer, dat ik niet zo optimistisch ben als u omwille van het feit dat al meer dan twee jaar geleden dit Parlement exact dezelfde analyse heeft gemaakt als nu in het verslag van collega Schwaiger. Dus men weet al twee jaar dat het niet lukt, dat het zo niet kan. Men heeft ook geweten welke veranderingen er zouden moeten gebeuren en het is niet doorgevoerd. Wat dat betreft hebben én de Commissie én de Raad serieus wat boter op het hoofd en ik vind dat dit hier in alle scherpte moet gezegd worden. Hoop voor de toekomst wat mij betreft. Ik ben altijd een optimist, dus daar wil ik wel aan meedoen en ik denk dus dat het in dat verband belangrijk is dat het Parlement de stok achter de deur houdt. De stok achter de deur om niet te vlug ja te zeggen op alles wat men ons beloofd maar dat we dus zien wat er beslist wordt op het niveau van de Raad op 27 en 28 april en dat we dan pas ons finaal fiat geven als we echt in huis gehaald hebben wat we moeten in huis krijgen. Als we daarvoor samen kunnen spannen, collega's, dan zullen we iets gedaan hebben voor Bosnië-Herzegovina.

De Voorzitter
Waarde collega's, de agenda wordt vastgesteld door de fractievoorzitters, en deze keer hadden zij kennis van de omstandigheid dat op woensdagavond noch de Commissie, noch de Raad aanwezig konden zijn. Ik wilde u dit alleen maar meedelen. Dat was zo vastgelegd. Ik betreur het wel dat het niet anders kon, maar dat was geen verrassing. Het was dus geen kwade opzet van de Commissie, maar het was zo afgesproken.

Zimmermann
Mevrouw de Voorzitter, als lid van de ad hoc-delegatie heb ik mij een beeld kunnen vormen hoe moeilijk de situatie momenteel voor de mensen in Bosnië is. In het verslag van de heer Schwaiger zijn vele suggesties gedaan over de maatregelen die moeten worden getroffen om verbeteringen te bereiken. Voor mij als lid van de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, is het toch van belang dat de coördinatie en de uitwerking van concrete projecten in het kader van een algeheel programma voor de terugkeer van vluchtelingen dit jaar de hoogste prioriteit krijgt. Daartoe moeten de inspanningen van de NGO's en de andere organisaties in het veld door de Commissie in sterkere mate ondersteund en gecoördineerd worden.
Aangezien de opruiming van mijnen nog niet is voltooid, wordt de wederopbouw vertraagd. Het herstel van de volledige infrastructuur, zoals de gas-, water- en elektriciteitsvoorziening, de verkeerswegen, de scholen en de gezondheidszorg moet in sterkere mate gestimuleerd worden. Daarom kan in vele gebieden de terugkeer van de vluchtelingen dit jaar nog niet plaatsvinden, maar die moet wel adequaat voorbereid worden zodat zij inderdaad tot terugkeer kunnen besluiten. Indien er vandaag te veel vluchtelingen te snel teruggestuurd worden, kan er een destabilisering van de regio optreden welke op den duur de organisatie van de definitieve terugkeer zal verhinderen.

Oostlander
Mevrouw de Voorzitter, een tijd geleden was ik ook eens in Sarajevo en hoorde het verhaal over het parlementsgebouw. Het parlementsgebouw zou worden wederopgebouwd met Europese steun als symbool van effectieve besluitvorming en goede manieren. Sinds die tijd ligt het nog steeds in ruïnes en is nu het symbool van de inefficiënte besluitvorming van de Europese Unie. Het is eigenlijk bijzonder treurig dat destijds ook de ambassadeur van de Europese Unie mij vertelde van: kijk, hier zijn de geldstromen uit de Europese Unie en daar zijn de beslissingen van de USA.
Mevrouw de Voorzitter, kort na de oorlog hadden wij in Nederland wel eens arrogante grapjes over de Amerikanen en zeiden we: jullie het geld, wij de hersens. Maar dat is een beetje omgedraaid. Het is op het ogenblik zo: de Europeanen hebben zogezegd het geld en de Amerikanen nemen de intelligente en efficiënte beslissingen. Dat moeten wij natuurlijk toeschrijven aan het feit dat de Europese Unie uit een aantal lidstaten bestaat die veel meer achter hun eigen klein gewin aanzitten als het gaat om opbouwprojecten dan dat je te maken hebt met een Unie waarvan de afzonderlijke leden over hun eigen schaduw heen kunnen springen en inderdaad hun verantwoordelijkheid kunnen nemen. Dat is het pijnlijke verschil waardoor wij achterliggen bij de Amerikanen en ons een beetje als satelliet daarvan gedragen. Meer zijn we dan ook niet. Ik juich het verslag van de heer Schwaiger van harte toe. Ik vind het een voortreffelijk en doorwrocht verhaal. Met name waar hij zegt: wij moeten zichtbaarder zijn door decentrale besluitvorming, door met een duidelijker figuur daar aanwezig te zijn die een goede en uitgebreide staf heeft met veel competenties om besluiten te nemen en te coördineren. Ik denk dat dit een heel belangrijke zaak is en ik juich het dan ook van harte toe dat dit in het verslag zoveel aandacht heeft gekregen. Het is inderdaad een groot Europees belang, de terugkeer van vluchtelingen en het herstel van de orde in een strategisch gelegen enclave van Europa. Als dat lukt moet de SFOR ook blijven, want als er vluchtelingen gaan terugkeren naar het gebied, dan hebben we een SFOR nodig die de kloof tussen het militaire en het civiele probeert te overbruggen en ook de mogelijkheid heeft om bij rellenbestrijding op te treden en eventueel arrestaties te verrichten. Ik vind dat ook een buitengewoon goed element van het verslag van mevrouw Daskalaki en ik wil beide rapporteurs van harte feliciteren met het reusachtig goede resultaat dat zij hebben bereikt in naam van dit Parlement.

Frischenschlager
Mevrouw de Voorzitter, ik zou mij in deze minuut willen concentreren op het verslagDaskalaki, dat ik uitstekend vind en waarvan ik enkele punten wil beklemtonen. In de eerste plaats wordt het daarin volkomen duidelijk dat na een zo verschrikkelijke oorlog de vreedzame wederopbouw uiteraard in het middelpunt staat, maar dat het helaas ook noodzakelijk kan zijn militaire bescherming aan de wederopbouw te verlenen zoals we dat in Bosnië zien. Ik meen dat het heel belangrijk is dat dit schriftelijk wordt vastgelegd.
In de tweede plaats wordt in dit verslag duidelijk geappelleerd aan de eigen Europese verantwoordelijkheid in kwesties van vredeshandhaving en wederopbouw van dit oorlogsgebied. Ik vind dit belangrijk omdat de consequentie, het activeren van de West-Europese Unie, een voortreffelijke ontwikkeling is, omdat wij weten hoe moeilijk het is om het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Europese Unie verder uit te bouwen. Want één zaak wordt alweer bijna vergeten, namelijk dat het in essentie de Verenigde Staten waren die bij het falen van Europa in het veiligheidsbeleid het roer hebben overgenomen, en ik zou mij niet graag voorstellen wat er zou zijn gebeurd als de Verenigde Staten hun inzet hadden beëindigd en wij dan het land waarschijnlijk weer aan de chaos zouden hebben overgeleverd. Vandaar mijn oproep om eindelijk eens heel erg consequent te gaan werken aan de totstandkoming van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid in de Europese Unie, aan een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid dat die naam ook echt verdient.

Stenzel
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, helaas moet de vrede van Dayton evenals voorheen militair worden beveiligd. Het verslag-Daskalaki over een strategie voor de periode na het verstrijken van het SFOR-mandaat in juni aanstaande, komt daarom precies op tijd voor het besluit van de Noord-Atlantische Raad over het nieuwe voorlopige operatieplan, dat daarna in mei door de ministers van Buitenlandse Zaken van de NAVO zal worden bevestigd. Het beveiligen van een vrede - je zou eigenlijk moeten zeggen van een toestand van afwezigheid van vijandelijkheden - moet steeds meer een Europese verantwoordelijkheid worden. Het verzoek aan de West-Europese Unie om in het kader van een door de NAVO geleide SFOR-vervolgoperatie militaire inspanningen te organiseren waaraan ook Oostenrijk weer zal deelnemen, zou richtinggevend zijn voor een West-Europees veiligheidsbeleid.
Helaas laat de wederopbouw van Bosnië veel te wensen over. Niet omdat de Europese Unie daarvoor te weinig geld beschikbaar heeft gesteld - integendeel, zij is met 408 miljoen ecu vorig jaar de grootste geldverstrekker - maar omdat deze middelen, zoals in het verslag-Schwaiger wordt aangetoond, ter plaatse niet op adequate manier beheerd en besteed worden. Een hooggeplaatst uitvoerend ambtenaar met dienovereenkomstige beslissingsbevoegdheid zal hier uitkomst kunnen en moeten bieden. BosniëHerzegovina was en is een testcase voor de invloed van de EU in deze regio. Een invloed die veel en veel meer tot gelding zou moeten komen, vooral in het aangezicht van de nieuwe crisis in Kosovo.

Pack
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, de twee verslagen die wij vandaag behandelen, houden nauw verband met elkaar, en eenieder die, zoals ik, al jarenlang de gebeurtenissen ter plaatse volgt, stelt vast dat zonder de aanwezigheid van de SFOR-soldaten het civiele vredesproces kansloos is. Ik zou collega Ephremidis willen aanbevelen eens naar Sarajevo en omgeving te gaan; hij zou met dezelfde inzichten terugkomen. Hij zou er geen andere kunnen opdoen. Maar als je niet wil zien, blijf je altijd achter je oude doelstelling aanlopen.
De soldaten verhinderen openlijke vijandigheden, zij helpen soms bij het oppakken van oorlogsmisdadigers, zij ondersteunen letterlijk eigenhandig de wederopbouw, bijvoorbeeld bij het bouwen van bruggen. Ook zijn zij - althans de Duits-Franse brigade - actief betrokken bij de terugkeer van vluchtelingen omdat zij systematisch in elke plaats de data en de feiten verzamelen die de noodzakelijke voorwaarden voor de terugkeer zijn, en zij geven die dan door aan de betreffende Duitse instanties. Wil onze financiële hulp blijven stromen en de wederopbouw werkelijk van start gaan, dan hebben wij een ander instrument nodig dan het PHARE-programma, voor de uitvoering waarvan aan de ontvangstzijde structuren worden verwacht die daar nog niet zijn en er nog lang niet zullen zijn. Je moet je maar eens voorstellen dat het Marshallplan na de Tweede Wereldoorlog onder deze omstandigheden had moeten functioneren. Wij zouden vandaag de dag nog op de zegenrijke effecten moeten wachten.
Gelukkig is de Commissie bereid gevolg te geven aan de bevindingen van de delegatie die in Bosnië was, zodat de financiële hulp eindelijk op de bestemming gaat aankomen. De Raad is om egoïstische nationale redenen medeschuldig aan het huidige wanbeheer, maar heeft voor de verantwoordelijkheid meestal alleen gewezen naar de Commissie. De Raad moet in het belang van de geloofwaardigheid van Europa de voorstellen van collega Schwaiger eindelijk accepteren. Er moet ter plaatse een echt verantwoordelijke gevolmachtigde van Europa komen, anders raken wij nog het laatste restje geloofwaardigheid, invloed en respect aan de Amerikanen kwijt.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Uitstoot van methaan
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0120/98) van de heer Marset Campos, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de strategie inzake het verminderen van de uitstoot van methaan (COM(96)0557 - C4-0001/97)).

Marset Campos
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de mededeling van de Commissie over de vermindering van de uitstoot van methaan in Europa kan in grote lijnen als correct en positief worden beoordeeld. Een paar kanttekeningen zijn echter op hun plaats: enerzijds komt het allemaal wat laat, gezien de met onze instemming reeds in Maastricht en Amsterdam gemaakte afspraken aangaande een duurzaam ontwikkelingsmodel voor de samenleving; anderzijds schiet het initiatief van de Commissie tekort door het ontbreken van gedetailleerde studies uit de eerste hand over de stand van zaken met betrekking tot dit probleem in Europa, op basis waarvan alomvattende concrete en op de realiteit toegesneden voorstellen gedaan kunnen worden. Tot slot, en mede gezien het bovenstaande - schiet het initiatief tekort op het vlak van de richtsnoeren voor de uitvoering van de gedane voorstellen.
Wij hebben in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming onze goedkeuring gehecht aan dit verslag, waarin tevens de zeer positieve bijdragen van de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie en de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling zijn opgenomen. Het initiatief lijkt ons correct en positief om een aantal redenen: ten eerste is methaan, na kooldioxide, de belangrijkste oorzaak van het zogenaamde broeikaseffect, met een uitwerking die 62 maal groter is dan die van kooldioxide; ten tweede is methaan van invloed op de ozonlaag, door de reactie die het aangaat met de hydroxylradicalen; ten derde stijgt de emissie jaarlijks met 1 %, ongeveer 500 teragram per jaar, en heeft de strijd voor de vermindering van de uitstoot meer effect wanneer hij gezamenlijk wordt gevoerd, hetzij door de vermindering van de emissie, hetzij door verbranding; een positieve factor daarbij vormt de relatief korte levensduur van methaangas, die schommelt tussen de 8 en de 17 jaar.
Dit initiatief komt aan de late kant, omdat andere geïndustrialiseerde landen, waaronder de Verenigde Staten, Australië en Canada, reeds doeltreffende globale strategieën hebben goedgekeurd om de methaanuitstoot te verminderen.
Het initiatief schiet naar ons oordeel tekort, omdat wij in Europa niet de beschikking hebben over gedetailleerd onderzoek naar dit probleem: het initiatief is tot stand gekomen op basis van nationale studies, in plaats van op basis van specifiek onderzoek, en ook de gedane voorstellen zijn onvoldoende. Laten we enkele voorstellen nader bekijken.
De voorstellen zijn in het algemeen correct, aangezien zij in overeenstemming zijn met de afspraken die zijn gedaan in het kader van de Raamovereenkomst van de Verenigde Naties inzake klimaatverandering, van de Kyoto-conferentie en van het vijfde actieprogramma "Naar een duurzame ontwikkeling" ; ook zijn zij in overeenstemming met de conclusies van de Raad van ministers van Milieuzaken van december 1994 en van de ad hoc-groep van de Raad inzake het klimaat, overeenkomstig het mandaat van Berlijn. Maar er moeten nog enkele punten worden toegevoegd die naar ons oordeel belangrijk zijn.
Ten eerste is het dringend gewenst dat er een omvangrijk pakket wetgevende, economische en sociale aanbevelingen wordt aangenomen.
Ten tweede denken wij dat er behoefte bestaat aan de instelling van een Europees klimaatbureau voor de coördinatie van allerhande maatregelen, waaronder de hier voorgestelde maatregelen.
Ten derde zijn wij van oordeel dat de toegang tot de pijpleidingen voor de belangrijkste bronnen van methaangas eenvoudiger moet worden.
Ten vierde zouden in het voorstel drie concrete kwesties betrokken moeten worden: op het terrein van de landbouw moet het probleem van de rijstvelden nader onderzocht worden; de veeteelt moet een realistischer aanpak krijgen, zodat onze veeteelt niet in het nadeel komt ten opzichte van de veeteelt elders; dit veronderstelt ook een nadere bestudering van het GLB in het licht van de milieu-effecten. De voorstellen met betrekking tot de afvalstortplaatsen moeten geïntegreerd worden in het Europese energiebeleid. Voor wat betreft het gebruik van energie moet er een scherpere controle komen op lekken in gasleidingen en in de steenkolenmijnen.
Er is nog een ander aspect dat de moeite waard is in het kort vermeld te worden. Het betreft de verbetering van het onderzoek, want wij vrezen dat wij bezig zijn de boot te missen bij de ontwikkeling van instrumenten en materialen op een groeiende markt, juist vanwege de controle op het methaangas.
Er is ook behoefte aan financiële steunmaatregelen, belastingvrijstellingen en allerlei vormen van extra maatregelen voor die Europese ondernemingen die, in het buitenland, succesvol zijn bij de reductie van methaan.
Tot slot moet het grote publiek bewuster gemaakt worden van het probleem, om zo de actieve medewerking en betrokkenheid van de burgers bij de vermindering van de methaanuitstoot te bewerkstelligen, zodat niet alles beperkt blijft tot wetgevende maatregelen.

Linkohr
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen zou ik de heer Marset Campos willen complimenteren met zijn werkelijk uitstekende verslag en ook met de aanbevelingen die hij aan het Parlement heeft voorgelegd. Maar ik zou ook een woord van lof tot de Commissie willen richten, want haar mededeling is voortreffelijk en een goede steun voor de debatten. In de derde plaats wil ik met uw welnemen de heer Stockmann verontschuldigen, die een advies voor de Commissie onderzoek en energie heeft voorbereid. Ik spreek in zijn plaats. Hij moet helaas een operatie ondergaan en kan vandaag hier niet aanwezig zijn.
Wat de inhoudelijke kant betreft, valt het mij om te beginnen op dat wij in een tijd van grote verrassingen leven, want wie had tien of twintig jaar geleden kunnen denken dat een zo alledaags molecule als methaan tot onderwerp van een avondvergadering van het Europees Parlement zou kunnen worden? Dat stemt mij tot nadenken, want het zou heel goed kunnen zijn dat wij in de toekomst ook andere alledaagse zaken gaan onderkennen als zijnde van levensbelang.
De research is er nu eenmaal om zaken te ontdekken die wij niet kennen. We zullen mogelijkerwijs in de toekomst ook vele andere onaangename ontdekkingen doen die ons tot nadenken zullen dwingen.
In de tweede plaats zou ik, omdat ik de research al heb genoemd, willen opmerken dat wij die ook echt niet alleen met als oogmerk het oplossen van problemen moeten bedrijven, hoe belangrijk dat ook is, maar ook om het onbekende te ontdekken. Dit is iets onbekends dat wij inderdaad ontdekt hebben. Het probleem waarvoor we in dit verband staan is dat methaan, zoals ook andere klimaatbeïnvloedende gassen, wereldwijde effecten veroorzaakt maar dat er geen wereldwijd beslissingscentrum is. Daarom ben ik bijzonder dankbaar dat het denkbeeld van een klimaatbureau, een Europees of misschien nog beter een internationaal klimaatbureau, werkelijk in overweging genomen wordt. Ik weet dat zoiets in het begin angst oproept voor alweer een nieuw bureaucratisch orgaan. Maar ik vraag mij af waar er in een wereld die geen echt beslissingscentrum heeft, een wereldwijd management gevoerd kan worden behalve in instellingen die wij nieuw uitvinden? Wij moeten de metingen uitvoeren. We moeten met een wereldomspannend verslag komen, wij moeten in de parlementen discussiëren, in de regeringen discussiëren, en we moeten ook wereldwijde maatregelen uitvoeren.
Tegelijkertijd, en dat is de paradox van deze situatie, hebben wij niet alleen met een wereldwijd onderwerp te maken, maar ook met een decentraal, omdat de bronnen waaruit het methaan voortkomt zeer diffuus over de gehele wereld verspreid zijn. De heer Marset Campos heeft er al op gewezen wat dat voor bronnen zijn. Tegelijkertijd hebben we ook decentrale acties, voorlichting, opleiding van mensen nodig die nu eenmaal direct of indirect betrokken zijn bij de door de mens veroorzaakte methaanproductie.
Er zijn vele voorbeelden, welke ook in de mededeling van de Commissie zijn genoemd. Maar mij brengt dat tot de vraag hoe deze voorbeelden gerealiseerd kunnen worden? Wat is de drijfveer voor de mensen om zo'n actie uit te voeren, of daar geld in te investeren? Niet iedereen leest de mededelingen van de Commissie. Niet iedereen leest de resoluties van het Europees Parlement, en zelfs voor wie ze wel leest, ben ik er nog niet zeker van of dat ook tot een persoonlijke motivatie leidt. Wat beweegt de mensen? Er moet ook een materiële aansporing zijn om zoiets te doen.
Dat brengt ons op de vraag: hoe moet het gefinancierd worden? Wat is het persoonlijke voordeel om in de landbouw, bij de afvalstortplaatsen enzovoort, anders tewerk te gaan dan wij dat tot nu toe moesten doen? Ik zou graag zien dat wij bij de klimaatdiscussie daar voortaan de nadruk op leggen. Hoe kunnen de goede adviezen die wij geven, de goede analyses, echt in praktijk worden gebracht? Dat is de hamvraag, waarop we tot nu toe eigenlijk geen antwoord hebben gegeven. We zeggen dan steeds dat de Commissie ons een voorstel moet doen, want de Commissie heeft immers het recht van initiatief. Dat is een belangrijk recht, maar soms ook een onaangename plicht omdat je de antwoorden niet altijd meteen bij de hand hebt.
Niettemin hopen wij dat de Commissie ons in de toekomst niet alleen voorstellen doet overeenkomstig het motto: we zouden kunnen, we zouden moeten, maar we moeten , en dat zij ook beschrijft hoe een en ander moet worden wordt gefinancierd. Dat zou ik aan de Commissie willen vragen, en dat komt in de ontwerpresolutie tot uitdrukking. Ik dank u voor uw aandacht.

Jackson
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de rapporteur graag gelukwensen met zijn verslag en hem danken voor het werk dat hij eraan besteed heeft. Mijn fractie is blij met het verslag, ook al hebben we twijfels over enkele paragrafen, met name over de aanbeveling betreffende een Europees klimaatobservatorium en paragraaf 5. Ik denk niet dat we daaraan onze steun zullen geven. We zien niet in dat er behoefte aan zou zijn nog een agentschap op te zetten en ik kan me niet voorstellen dat de Commissie dat wel zou doen, hoewel we hebben vastgesteld dat mevrouw Bjerregaard ons vanavond niet vereert met haar aanwezigheid.
Volgens het verslag en de nota van de Commissie zijn veeteelt en afval de belangrijkste emissiebronnen van methaan. Ik wens de heer Flynn alle succes toe bij de tenuitvoerlegging van de Agenda 2000, wat volgens mij de enige manier is de uitstoot van methaan door de veeteelt te verminderen. Ik zou even dieper in willen gaan op de kwestie van het afval. In het document wordt benadrukt dat het mogelijk is de methaanuitstoot aanzienlijk te beperken. Ik zou willen dat degene in de Commissie die dit heeft geschreven eens contact had gehad met degene die zich bezig heeft gehouden met de richtlijn over het afvalbeheer.
Toen dit punt in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming aan de orde kwam, hebben diverse ambtenaren van de Commissie mij in mijn hoedanigheid van rapporteur gezegd dat het vrijwel onmogelijk was om 90 % of in elk geval 100 % van de methaanuitstoot via energieterugwinningstechnieken of affakkelen te elimineren. Met affakkelen zou men wellicht een zeer grote hoeveelheid methaan kunnen opvangen, maar boven de 70 % zou men nooit kunnen komen, zo zei men. Ze waren uitermate pessimistisch. Nu lees ik in de nota van de Commissie - pagina 12 en 13 van de Engelse tekst -: "Er zijn verscheidene opties die de methaanuitstoot uit afval kunnen verlagen, sommige ervan tot 90 %" . In de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming heeft de Commissie dat keer op keer ontkend en ik vind dat zeer jammer.
Nu hebben we dus twee met elkaar vechtende communautaire instrumenten. Door de richtlijn betreffende het afvalbeheer zal het voor exploitanten in die branche zeer onrendabel worden te investeren in methaanterugwinningssystemen, omdat ze volgens de nota van de Commissie over een periode die loopt tot het jaar 2010 geleidelijk minder biologisch afbreekbaar afval op de afvalstortterreinen mogen lozen. De in deze strategie uiteengezette doelstellingen worden daarom tegengewerkt door een voorstel van de Commissie. Ik vind dat erg jammer en ik denk niet dat commissaris Flynn daar veel constructiefs over kan zeggen, maar ik wou dit toch uitdrukkelijk onderstrepen.

Flynn
Ik wil de heer Marset Campos danken, alsmede al diegenen die hebben bijgedragen tot het debat.
Het doel van de mededeling van de Commissie is de problemen te onderzoeken met betrekking tot de uitstoot van methaan in de atmosfeer en om de belangrijkste emissiebronnen op te sporen, een aantal rendabele instrumenten tot vermindering van deze uitstoot te bekijken en een aantal opties aan te geven die we zouden kunnen gebruiken in een communautaire strategie ter verlaging van de uitstoot van broeikasgassen.
De opties zijn gericht op drie sectoren: landbouw, afval en energiebronnen. Ook geeft de mededeling een eerste antwoord. In het licht van de overeenkomst van Kyoto volgens welke men de uitstoot van zes broeikasgassen waaronder methaan tegen de jaren 2008-2012 met 8 % wil verlagen, zal nader moeten worden onderzocht in hoeverre de vermindering van de methaanuitstoot kan bijdragen tot het algehele doel van de Gemeenschap.
Het verslag van de heer Marset Campos en de begeleidende ontwerpresolutie tonen aan dat de bezorgdheden die uiteengezet zijn in de mededeling van de Commissie ook die van de heer Marset Campos zijn. Bovendien had het debat over deze mededeling niet op een beter ogenblik kunnen komen, daar de Commissie na de overeenkomst over het protocol in Kyoto nu zeer actief nadenkt over hoe zij de door haar aangegane verbintenissen met betrekking tot de verlaging van de uitstoot het best ten uitvoer kan leggen.
De uitstoot van het op een na belangrijkste broeikasgas methaan zal zeker een belangrijke overweging zijn in de post-Kyotostrategie van de Gemeenschap. Na CO2 is methaan het belangrijkste broeikasgas. Aangezien het grootste deel van methaan van de mens afkomstig is, is het van vitaal belang dat deze emissies beperkt en verminderd worden. Alle sprekers hebben daar zeer nadrukkelijk op gewezen.
In 1990 was de landbouw goed voor 45 %, afval voor 32 % en energie voor 23 % van de methaanuitstoot in de Europese Unie. De berekeningen in de mededeling tonen aan dat het op basis van de huidige beleidsvormen mogelijk is om tegen het jaar 2010 een vermindering te bereiken van 15 % vergeleken met 1990. Maar men zegt dat, met aanzienlijke beleidsveranderingen, in dezelfde periode een verlaging van 40 % of meer technisch haalbaar is. Daarom kan de Commissie in grote lijnen akkoord gaan met hetgeen u, mijnheer Marset Campos, uiteengezet heeft in uw verslag over de vermindering van de methaanuitstoot.
Over de ontwerpresolutie zelf wil ik graag enkele specifieke punten zeggen. Over paragraaf 2: de Commissie heeft enkele nadere studies verricht teneinde meer gedetailleerde informatie te verzamelen over de methaanuitstoot. Vooral wat betreft methaanhydraten kan ik u meedelen dat bij het Directoraat-generaal onderzoek een continu project over dit specifieke onderwerp loopt. Dit zal u zeker verheugen.
Over paragraaf 3: de Commissie werkt aan de opstelling van een strategie om tegemoet te komen aan de verbintenis die zij in Kyoto is aangegaan om de uitstoot van zes broeikasgassen tegen de jaren 2008-2012 met 8 % te verlagen vergeleken met 1990. De heer Linkohr zal wel heel graag willen dat dit gebeurt. Dat is onze doelstelling. Het verlagen van de methaanuitstoot zal in deze strategie een belangrijke overweging zijn. Daar heeft u gelijk in.
Over paragraaf 5: de Commissie stelt vast dat het Parlement graag een Europees klimaatobservatorium zou willen hebben teneinde de maatregelen inzake klimaatbescherming van de overheid en de particuliere sector te coördineren. Ik stel vast dat de twee zijden van het Parlement het over deze specifieke aanbeveling oneens zijn. Het is een interessant idee. Tegen mevrouw Jackson, die een zeer terechte opmerking heeft gemaakt, wil ik zeggen dat er verschillende implicaties zijn die nader bestudeerd dienen te worden.
Over paragraaf 9: de Commissie erkent dat gaslekken in oude pijpleidingen - iets waar de rapporteur specifiek over heeft gesproken - in de voormalige sovjetlanden een belangrijk bron van methaanemissies zijn. Het aanwenden van fondsen van de Europese Unie om deze pijpleidingen te repareren zou voor het milieu zeker een goede zaak zijn. Dergelijke maatregelen zouden bekeken moeten worden in het algehele kader, voor zover het gaat over algemene prioriteiten en het geld beschikbaar is.
Over paragraaf 21: de Commissie is zeker akkoord dat het voor het welslagen van dit plan belangrijk is dat de burgers bewust worden gemaakt van het belang de methaanuitstoot te verminderen. Niet alleen op het niveau van de Gemeenschap moeten hiertoe pogingen worden ondernomen, maar ook op nationaal en plaatselijk niveau, wil het daadwerkelijk effect sorteren.
Ik ben blij met de verschillende bijdragen van de leden. Hoewel mijn collega, mevrouw Bjerregaard, hier niet aanwezig is, mag zij er zeker van zijn dat de kwesties die hier ter sprake zijn gebracht aan haar zullen worden meegedeeld.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Geschiktheid van bloeddonors
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0112/98) van de heer Cabrol, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, over het voorstel voor een aanbeveling van de Raad inzake de geschiktheid van bloed- en plasmadonors en de screening van donorbloed in de Europese Gemeenschap (COM(97)0605 - C4-0027/98-97/0315(CNS)).

Cabrol
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, de onderhavige aanbeveling van de Raad heeft met name betrekking op het eerste deel van de voorgaande mededeling van de Commissie over de veiligheid van en de zelfvoorziening in bloed, waarvoor ik de rapporteur was. Dit eerste deel is gewijd aan de veiligheid van bloedtransfusie, en met name aan de twee eerste voorwaarden hiervoor: de selectie van de donoren en het testen van het ingezamelde bloed. Het punt van de zelfvoorziening komt pas in tweede instantie aan bod, daar waar sprake is van de afgenomen bloedhoeveelheden.
Wat de selectie van de donoren betreft, wenst de Raad allereerst dat er uitgebreide informatie wordt gevraagd aan de donoren, die zo edelmoedig zijn bloed te geven - wat onderstreept moet worden, want wij vragen in de amendementen 14 en 18 dat dit op vrijwillige basis geschiedt - want bloeddonatie is niet zonder gevolgen voor de donor of voor de mogelijke toekomstige ontvangers. Inwinning van deze informatie moet aangemoedigd worden - dat is de doelstelling van de amendementen 1 tot 5 - voor een beter begrip en betere samenwerking met de aspirant-donoren.
Voorts is het van belang dat er een register wordt aangelegd waarin de naam van de bloedbank en de precieze gegevens van de donor worden opgenomen, waarbij de gegevensbescherming gewaarborgd wordt met een codenummer, aan de hand waarvan de donor snel nagetrokken kan worden ingeval van besmet donorbloed. Ons inziens is het belangrijk om alle gegevens in de Unie in een centraal register onder te brengen, met een eenduidig codenummer, dat een exacte tracering mogelijk maakt. Hierop hebben de amendementen 8 en 11 betrekking.
Om de schadelijke gevolgen van bloeddonatie voor de donoren zelf of de eventuele ontvangers van het donorbloed zoveel mogelijk te beperken, stelt de Raad voor een gedetailleerde vragenlijst te gebruiken om de geschiktheid van donoren vast te stellen. Deze vragenlijst beantwoordt aan de vereisten die in de vorige resolutie van het Parlement over de veiligheid van bloedtransfusies zijn verwoord. Drie punten van deze vragenlijst verdienen onze aandacht. Het eerste heeft betrekking op de risico's van reizen buiten de Europese Unie. Het staat vast dat talrijke ziekten alleen in bepaalde landen voorkomen en kunnen worden opgelopen, bijvoorbeeld malaria. Het zou evenwel niet nodig zijn om, wat dat betreft, te discrimineren en bepaalde derde landen, zoals Noord-Amerika, waar sommige ziekten toch ook endemisch zijn, uit te sluiten. Dit is wat wordt beoogd met amendement 20, waarin de originele tekst aldus gecorrigeerd wordt.
Het tweede punt betreft de seksuele activiteit. Bij seksuele activiteit kunnen overal, in welk land dan ook, zelfs in de Europese Unie, seksueel overdraagbare ziekten worden opgelopen. Daarom vragen wij tegen de twee punten van de vragenlijst van de Raad te stemmen die op seksuele activiteit betrekking hebben. Het eerste punt heeft betrekking op Afrika en het tweede op landen buiten Afrika - beide punten willen wij niet accepteren. Door deze punten te schrappen komt amendement 21 te vervallen.
Het derde punt betreft het seksuele verkeer van homoseksuele mannen. Hieraan zijn nog altijd grote risico's verbonden, omdat het rectum veel minder goed tegen bepaalde virussen bestand is dan andere slijmvliezen. Wij verwerpen derhalve amendement 29, omdat hierin het gevaar beperkt zou blijven tot homoseksuele mannen, alsof anderen geen gevaar lopen. Ik herhaal dat er, medisch gezien, altijd risico's verbonden zijn aan seksuele betrekkingen van homoseksuele mannen, en zeer grote risico's. Uitsluiting van donoren op basis van deze criteria kan, naar gelang van het geval en de ziekte, definitief of tijdelijk zijn. Maar er moet in ieder geval absolute vertrouwelijkheid worden gegarandeerd om het recht op privacy van de donoren te respecteren en de mensen niet af te schrikken. Dit is wat amendement 10 behelst.
De testen van donorbloed- en donorplasmamonsters moeten volledig en nauwkeurig zijn en men dient zich regelmatig op de hoogte te stellen van het bestaan en de waarde van nieuwe virale markers. Dit is wat de amendementen 7, 9 en 13 behelzen. Maar de bloedmonsters van deze testen worden pas positief na een zekere screeningsperiode bij de besmette donor, gedurende welke periode antistoffen worden aangemaakt en de antistoffen nog niet voldoende zijn om bij de testen opgespoord te worden. Vandaar het belang van de vragenlijst, die het enige middel is om donoren die gedurende deze screeningsperiode een risicogroep vormen af te keuren. De Raad doet aanbevelingen over het volume van het bij de donor af te nemen bloed en de donatiefrequentie. Het schijnt ons toe dat de door de Raad aanbevolen normen enigszins te hoog zijn en wij bevelen liever die van de Raad van Europa aan. Het gaat om de amendementen 24 en 25.
Tot slot, mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, willen wij, buiten het belangrijke voorbehoud dat wij hebben gemaakt, goedkeuring van de onderhavige aanbeveling en onze amendementen aanbevelen. Deze tekst zal ongetwijfeld bijdragen tot een grotere veiligheid van bloedtransfusies, waarbij het niet mogelijk is ieder risico uit te sluiten maar wel om patiënten in de Europese Unie die een bloedtransfusie nodig hebben van een reddende hoeveelheid bloed te voorzien.

Whitehead
Mevrouw de Voorzitter, mijn steun en complimenten voor de heer Cabrol wegens zijn grote ervaring, kennis en betrokkenheid waarvan hij in verband met dit onderwerp steeds blijk heeft gegeven.
Ik spreek namens onze schaduwrapporteur voor de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten, de heer Needle, die vandaag niet aanwezig kan zijn. Air France heeft immers zijn best gedaan om van het Europees Parlement deze week in Straatsburg een schaduwparlement te maken.
Al diegenen die hier aanwezig zijn, willen graag dat deze aanbeveling van de Raad er vlug doorkomt. Mijn fractie maakt zich zorgen dat het voorstel dat voor ons ligt niet bindend zal zijn. Wij kijken uit naar de Raad van ministers van Volksgezondheid, die op 30 april bijeenkomt. In amendement 17 doen wij een beroep op de lidstaten om met elkaar en de Commissie samen te werken teneinde bindende wetgeving te maken tegen het einde van dit jaar, doch zeker niet later dan 1999.
De commissaris is ongetwijfeld op de hoogte van de bezorgdheid die in mijn land bestaat, en in het zijne waarschijnlijk eveneens, ten aanzien van het risico, hoe klein ook, dat bloedplasmaproducten voor nieuwe vormen van CJD kunnen inhouden. Wij vinden het van het allergrootste belang dat er in de Europese Unie sprake is van veiligheid en van gemeenschappelijke praktijken inzake bloedproducten en de veiligheid ervan. Mijn standpunt alsmede dat van mijn fractie is dat, hoewel er terecht veel nadruk wordt gelegd op donorselectie en het adequate testen van donorbloed - en dat heeft de heer Cabrol in zijn opmerkingen uiteengezet - we ook heel zorgvuldig toezicht moeten houden op degenen die bloedtransfusies krijgen. We moeten er zeker van kunnen zijn dat in de gehele Gemeenschap dezelfde regels gelden, dezelfde contactpunten ter beschikking zijn en dat informatie op een degelijke manier bekeken, beoordeeld en verspreid wordt.
Een zaak die mijn fractie in hoge mate bezighoudt is de kwestie van vrijwillige donaties, en hier ben ik het eens met de heer Cabrol. Het lijkt me verkeerd dat wij hier wetgeving maken op basis van het feit dat er geen duidelijk onderscheid is tussen vrijwillige donaties en betaalde donaties. We zijn dan misschien wel een interne markt maar een markt voor bloed is er niet: er is een bloedgemeenschap. We zijn in de meest letterlijke zin bloedbroeders en bloedzusters.
Het boek dat op mij de meeste invloed heeft gehad is geschreven door professor Richard Titmus en heet "The Gift Relationship" . Daarin wordt uiteengezet hoezeer altruïsme te maken heeft met het geven van bloed. We mogen niets doen waardoor het voor mensen moeilijker wordt om deze uiterst edelmoedige gift aan te bieden, maar we mogen ook niets doen waardoor het voor ons moeilijker wordt mensen op te sporen die om welke reden dan ook een infectie verspreiden en anderen in gevaar brengen. Wij staan volledig achter de amendementen 1, 3 en 18, die de heer Cabrol heeft ingediend, en achter die over de kwestie van vrijwillige donaties, die mijn fractie heeft ingediend.
Een laatste woord nog over amendement 29: wij moeten onderscheid maken tussen onveilige praktijken tussen mannen en gewoon seksuele praktijken tussen mannen. Er zijn tal van onveilige seksuele activiteiten tussen de geslachten alsook tussen mannen en we mogen niet de hele homoseksuele gemeenschap stigmatiseren met wat wij hier vanavond zeggen.

Valverde López
Mevrouw de Voorzitster, ik denk dat we het er allemaal over eens zullen zijn dat dit voorstel bijdraagt tot de ontwikkeling van een communautaire strategie tot verbetering van het vertrouwen in de veiligheid van de bloedtransfusieketen. Het voorstel is niet nieuw, we hebben immers al de beschikking over een voortreffelijke richtlijn uit 1989 die heeft geleid tot kwaliteit, veiligheid en doelmatigheid op het terrein van uit plasma vervaardigde medicijnen. Van de andere kant moeten we niet vergeten dat er ook al een akkoord was geratificeerd over een Europese farmacopee, met een uitstekende technische monografie. Dit voorstel betekent dus nog eens een extra impuls voor dat hele proces om te komen tot veiligheid in de keten. Vandaar onze volmondige steun aan het verslag van professor Cabrol, die hiermee al zijn vakkennis en autoriteit heeft ingebracht. Helaas zijn er in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming enkele wijzigingen goedgekeurd waarop ik de aandacht van de Europese Commissie zou willen vestigen omdat, indien deze voorstellen worden aangenomen, zowel het voorstel van de heer Cabrol als het heersende communautaire recht vertekend zouden worden.
Ik doel daarmee op de eerste plaats op de verwijzing die wordt gemaakt naar de aanbeveling van de Raad van Europa. Niet dat ik het met die aanbeveling op zich niet eens ben, maar de verwijzing is strijdig met de alom aanvaarde doctrine van het Hof van Justitie volgens welke kruisverwijzingen tussen verschillende rechtssystemen vermeden moeten worden, aangezien daarmee de rechtszekerheid in het geding zou komen.
Ten tweede wordt in amendement 14 gesproken van het instellen van het rechtsbeginsel dat bloed- en plasmadonaties op vrijwillige basis, en niet tegen betaling, dienen te geschieden. Maar het spreken van een rechtsbeginsel lijkt mij in dit verband absolute nonsens. Men kan als beleidsdoel streven naar zelfvoorziening, maar deze zelfvoorziening te willen verheffen tot rechtsbeginsel is, met een beetje kennis van zaken, onaanvaardbaar. Wellicht is het nuttig om in dit Parlement nog eens uit te leggen dat de communautaire instellingen het er allemaal over eens zijn dat het Europese beleid gericht moet zijn op volledige werkgelegenheid, maar het zou dwaasheid zijn om dit streven in de Europese Unie te verheffen tot rechtsbeginsel, hoe vurig we met zijn allen ook wensen dat dit doel bereikt wordt. Het verwarren van een ethisch beleidsdoel met een rechtsbeginsel is een juridische dwaling die geen enkel verslag van dit Parlement zou mogen begaan. Ik vestig de aandacht van de Europese Commissie op deze kwestie opdat zij met betrekking tot dit voorstel als een soort filter fungeert, zich inspant, zoals dat voor de Europese Commissie gebruikelijk is, om te zorgen dat er een goed werkstuk op tafel komt, waarin deze verwijzing niet voorkomt.
Voorts ben ik van oordeel dat basisproducten en afgeleide producten niet over dezelfde kam mogen worden geschoren. Voorbeelden behoeven hier niet gegeven te worden, het spreekt immers voor zich dat de basisproducten en de afgeleide producten totaal verschillende behandelingen hebben. Ook hier vertrouw ik op de oordeelkundigheid van de Europese Commissie om ervoor te zorgen dat deze amendementen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming niet worden overgenomen, opdat het voorstel in zijn oorspronkelijke, veel betere vorm en met de eveneens oorspronkelijke amendementen van de heer Cabrol, behouden kan worden.

Kestelijn-Sierens
Mevrouw de Voorzitter, collega's, mijnheer de commissaris, de veiligheid van donorbloed is een zaak van levensbelang. Daarom ondersteunt de liberale fractie het verzoek van de rapporteur voor bindende wetgeving voor bloedproducten, donorbloed en plasma tegen het eind van volgend jaar. Namens mijn fractie en namens mijn collega Eisma, die hier vanavond niet aanwezig kon zijn, wil ik wijzen op volgende punten. Op de eerste plaats willen wij onderstrepen dat bloed geven moet gebeuren op basis van vrijwilligheid en dus ook onbetaald moet geschieden. Het is van groot belang dat bij ingrepen op het menselijk lichaam de beginselen die door de Wereldgezondheidsorganisatie waren aanbevolen, namelijk belangeloosheid, vrijwilligheid en anonimiteit, geïmplementeerd worden door de lidstaten. Dit komt nog onvoldoende tot uiting in de ontwerpaanbeveling en wij steunen daarom ten volle de amendementen 14 en 18, die hier dieper op ingaan.
Bovendien achten wij het om gezondheidsredenen van groot belang dat de maximumhoeveelheid van bloed dat iemand per beurt mag geven, wordt teruggebracht van 800 milliliter naar 650 milliliter.
Tenslotte zijn we er niet voor om mensen puur op basis van hun seksuele geaardheid te weigeren als bloeddonor. Wij vinden het van essentieel belang dat alle aspirant-donors goed doordrongen zijn van het risico dat donorbloed en plasma besmettelijke ziekten kunnen overdragen. Maar het zou discriminerend zijn om alle homoseksuelen bij voorbaat uit te sluiten. Homoseksuelen zouden slechts een risico zijn wanneer zij onveilig seksueel verkeer hebben. Ik vraag u dan ook het amendement 29 van de liberalen hierover te willen ondersteunen en bijgevolg deze groep in bijlage 5 niet als een uitgesloten groep te willen beschouwen.

Marset Campos
Mevrouw de Voorzitster, onze fractie stemt volmondig in met het verslag van professor Cabrol over het voorstel voor een aanbeveling van de Raad inzake de geschiktheid van bloed- en plasmadonors. Ook de door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming ingediende amendementen lijken ons passend en ter zake dienend.
Drie kwesties, die al uitgebreid aan de orde zijn geweest, zouden wij nog willen onderstrepen: ten eerste, de vertrouwelijkheid en het respect voor de donors, zonder zweem van stigmatisering; ten tweede de behoefte die er bestaat aan een centrale instantie voor identificatie en waarop ook al in andere epidemiologische verslagen is gewezen; ten derde, het treffen van alle noodzakelijke voorzorgsmaatregelen ter voorkoming van de overdracht van nieuwe ziekten of risico's.
Andere aspecten die wij zouden willen benadrukken zijn, enerzijds, de vaststelling van een maximumhoeveelheid af te nemen bloed die niet gerelateerd is aan het gewicht. Het bloedvolume is immers iets heel anders dan het lichaamsgewicht en er is geen direct verband tussen beide grootheden. Ten tweede lijkt het ons bijzonder belangrijk dat de donatie op basis van vrijwilligheid geschiedt: we mogen immers niet vergeten dat de problemen met aids in Noord-Amerika juist ontstonden als gevolg van misstanden bij de handel in uit Haïti afkomstig bloed.

Pradier
Mevrouw de Voorzitter, gelet op het gevaar van het gebruik van bloed en bloedproducten, is het absoluut noodzakelijk is dat de veiligheid van de zieken en gewonden in ons denken en handelen voorop staat. Dit berust op de competentie van de arts die de bloedtransfusie toedient en de kwaliteit van het toegediende bloed.
Het blijk geven van lichtzinnigheid of het zich tevreden stellen met een niet-serieuze benadering in deze is misdadig en heeft reeds vele tientallen doden veroorzaakt, en - naar verluidt - niet alleen in Frankrijk.
Toch lijkt de tekst die de Commissie ons heeft voorgesteld, naast de zeer juridische eisen enkele enorme fouten te bevatten, en ik verbaas mij er een beetje over dat zij tot dusver onopgemerkt zijn gebleven. Ik sta er versteld van dat het veel gevaarlijker wordt gevonden om seksuele betrekkingen in Pretoria te hebben dan in Bangkok. Het is anderzijds een beetje belachelijk om stilletjes voorbij te gaan aan de aard van de seksuele omgang, terwijl homoseksualiteit bij mannen in zijn geheel word afgekeurd, wat de situatie in de praktijk ook moge zijn als het om bloeddonatie gaat.
Het lijkt mij daarentegen misplaatst verschrikt op te kijken als de mogelijkheid wordt genoemd om de bloedbanken te koppelen of ze onder een centrale organisatie te brengen, want in elk van de lidstaten verzamelen de nationale bloedbanken gegevens die volstrekt vertrouwelijk en volledig gecodeerd zijn en tracering mogelijk maken.
Tot slot neem ik de gelegenheid te baat, mevrouw de Voorzitter, om erop te wijzen dat de centralisatie van deze informatie op Europees niveau tenminste even betrouwbaar lijkt als op nationaal niveau - ik zeg dit voor degenen die bevreesd zijn, met name in mijn land, waar verderfelijke politieke machten zich uitbreiden, wat ieder van u weet.

Blokland
Mevrouw de Voorzitter, bloeddonatie is in de huidige geneeskundige zorg niet meer weg te denken. Er worden levens mee gered. Toch blijven er altijd risico's aan transfusie kleven. Die risico's moeten zoveel mogelijk worden beperkt en daartoe strekt deze aanbeveling. Nu is het gelukkig zo dat we in Europa op het vlak van de screening van donorbloed het wiel niet opnieuw hoeven uit te vinden. Veel belangrijk werk is al verzet door de Raad van Europa. Een verwijzing naar de aanbevelingen van de Raad van Europa is daarom zeker op zijn plaats. Ik ondersteun dus van harte amendement 1 op dit verslag. Op twee dingen wil ik nog graag de aandacht vestigen. In de eerste plaats meen ik dat vrijwilligheid van de donaties het uitgangspunt moet blijven. De betaalde donatie is in wezen geen echte donatie meer omdat er een tegenprestatie in de vorm van geld wordt verwacht. Dat is een achteruitgang. Het is noch voor de donor, noch voor de veiligheid gewenst dat er geld voor het bloed of de bloedproducten wordt gegeven. Je vergroot daarmee de kans op minder veilige donors en het element van solidariteit met de medemens gaat er door verloren.
In de tweede plaats wil ik graag een korte toelichting geven op de amendementen die ik heb ingediend. In mijn amendementen wijs ik op het ISBT 128-systeem voor de identificatie van donorbloed. ISBT staat voor International Society for Blood Transfusion . Het is een erkend wetenschappelijk genootschap in de wereld van de bloedtransfusie. Het genoemde systeem komt erop neer dat op een gestandaardiseerde manier aan elke bloeddonatie een eigen identificatiecode wordt toegekend. Dit systeem wordt door de Verenigde Staten, Canada en een aantal Europese landen erkend. Het ligt voor de hand om dit te kiezen als algemene standaard voor Europa.
Tenslotte iets over de veiligheid. Ik denk dat de bijgevoegde vragenlijst een heel belangrijk selectiemechanisme is voor donoren. De vragen over seksueel verkeer mogen wat ongepast overkomen, maar we weten allemaal dat bepaalde vormen van seksueel verkeer gevaarlijker zijn dan andere. Zolang de antwoorden op de vragen maar goed beschermd worden, hoeft hier geen probleem te zijn. De veiligheid van de ontvangers is in dit geval toch belangrijker.
Tenslotte nog een woord van dank aan de rapporteur, professor Cabrol. Het is een buitengewoon goed verslag.

Flynn
Mevrouw de Voorzitter, ik verzoek u wat toegeeflijk te willen zijn, omdat mijn betoog iets meer tijd in beslag zal nemen dan verwacht was, daar ik een groot aantal amendementen wil behandelen die voor het bloed en de bloedveiligheid in de Gemeenschap van uitermate groot belang zijn.
Het Parlement heeft in verschillende verslagen en resoluties zijn verontrusting te kennen gegeven over de veiligheid van bloed en bloedproducten en over het streven naar zelfvoorziening in de Gemeenschap, en de Commissie is verheugd over het verslag van de commissie dat vanavond voor ons ligt. Het Parlement heeft vastgesteld dat de aanbeveling een logisch vervolg is op de mededeling van de Commissie over de veiligheid van en zelfvoorziening in bloed. Terecht werd erop gewezen dat alleen de eerste twee aspecten, namelijk geschiktheid van donors en screening van donorbloed, aan de orde kwamen. Dit zijn de allereerste twee fases in de bloedtransfusieketen. De Commissie vindt het zinvol zich daarop eerst te concentreren. Maar ik kan de geachte afgevaardigden verzekeren dat er reeds actie is genomen om de andere activiteiten in de ontwikkeling van de strategie met betrekking tot bloed eveneens aan de orde te stellen.
Ik wil de heer Cabrol graag danken voor zijn bijdrage, alsook alle andere leden die hier vanavond het woord hebben gevoerd.
Met betrekking tot de door het Parlement voorgestelde amendementen, kan de Commissie amendement 5, punt b van amendement 13 en amendement 23 volledig overnemen. De volgende amendementen kan de Commissie gedeeltelijk overnemen. Amendement 2, dat ietwat moet worden herschreven. Amendement 9, waarvan het doel acceptabel is maar waarvoor wel gemeenschappelijke criteria vastgelegd moeten worden voor de te verzamelen parameters die binnen de hele Gemeenschap vergelijkbaar zijn. Amendement 10, waarbij uit de formulering zal moeten blijken dat een groot deel van de huidige praktijken gebaseerd is op ervaring en niet zozeer op bewijzen - en er moet naar worden gestreefd om op dit vlak goed wetenschappelijk bewijs te verkrijgen. Amendement 11, hier moet het doel bestaan in het hebben van een eenvormig codeersysteem waarbij alle lidstaten en de Commissie relevante informatie krijgen en niet een en dezelfde codering. Een gedeelte van amendement 15: ook hier moet uit de formulering blijken dat, hoewel het risico nog theoretisch is, de nodige maatregelen moeten worden getroffen om alle risico's in verband met nieuwe types van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob met gedoneerd bloed en bloedplasmaproducten uit te sluiten. In haar afkeuringscriteria voor aspirant-donors heeft de Commissie dergelijke maatregelen voorgesteld. Een gedeelte van amendement 16: hieruit moet duidelijk blijken dat op het niveau van de Gemeenschap gemeenschappelijke parameters nodig zijn en dat epidemiologische gegevens vergaard moeten worden. Een gedeelte van amendement 19: hier moet een en ander geherformuleerd worden wegens potentiële juridische moeilijkheden met de term "partner" , die gekoppeld moet worden aan juridische en administratieve bepalingen in de lidstaten. Een gedeelte van amendement 20: hoewel het aanvaardbaar is voorzover het gaat om reizen buiten de Europese Unie, is het niet de bedoeling van de Commissie de lidstaten aan te bevelen bepaalde vragen te stellen en daarom stel ik voor het amendement anders te formuleren. Een gedeelte van amendement 21, dat verder gaat dan de bedoeling van de Commissie om voor te stellen dat de lidstaten vragen stellen indien zij zulks wensen. Dan zijn er ook nog enkele aanvullende amendementen - namelijk amendement 27 en amendement 28 - en dat wordt behandeld in amendement 11; en amendement 29, dat wij kunnen overnemen. We zouden hier nog wat willen nadenken over de uiteindelijke formulering.
De volgende amendementen vindt de Commissie niet aanvaardbaar. Ik zou ze graag snel even willen doornemen. Amendement 1: het is belangrijk eraan te herinneren dat door goedkeuring van richtlijn 89/381/EEG, waarin het op de markt brengen geregeld wordt van geneesmiddelen die gemaakt zijn uit menselijk bloed en bloedplasma, de Raad ermee ingestemd heeft dat de lidstaten het vrijwillig en onbetaald afstaan van bloed en plasma stimuleren als basis voor het maken van geneesmiddelen. Er is evenwel geen definitie van dergelijke donaties in de richtlijn en er bestaan tussen de lidstaten aanzienlijke verschillen over wat het in de praktijk nu precies betekent. De definitie van vrijwillige en onbetaalde donaties, die is goedgekeurd door de Raad van Europa, is veel restrictiever dan wat in de meeste lidstaten van toepassing is, en een strikte toepassing ervan in de Gemeenschap kan op de inzameling van bloed een negatieve invloed hebben.
Amendement 3. Omdat de Commissie van mening is dat bij de op communautair niveau in te voeren maatregelen, behalve met die van de Raad van Europa, ook rekening moet worden gehouden met nationale en internationale normen, richtsnoeren en aanbevelingen, waaronder die van de WGO en van onze belangrijkste partners, zoals die van de Food and Drug Administration in de Verenigde Staten. U mag niet vergeten dat in de Gemeenschap grote hoeveelheden plasma en plasmaproducten gebruikt worden die afkomstig zijn uit de Verenigde Staten. Daarom vindt de Commissie dat elke verwijzing naar internationale normen zo algemeen mogelijk moet zijn.
Amendement 4 is in zijn huidige vorm onaanvaardbaar omdat de bezorgdheid geen betrekking heeft op het risico van nieuwe types van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob voor bloedproducten, maar op het nog steeds theoretische risico, dat niet wetenschappelijk is aangetoond, dat nieuwe types van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob erdoor overgebracht kunnen worden. Het gebruik van plasma als een excipientium in geneesmiddelen komende uit landen waar geen gevallen zijn geweest van nieuwe types van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob, is een aanbevolen voorzorgsmaatregel, en de gebruikte formulering van "geïmporteerd bloed tussen de lidstaten" laat naar mijn mening aan duidelijkheid alles te wensen over.
Amendement 6 zou alleen maar tot verwarring leiden en geneesmiddelen zoals van bloed en plasma bereide plasmaproducten kunnen op de interne markt al vrij verhandeld worden zolang ze maar voldoen aan de vereisten op het vlak van kwaliteit, veiligheid en efficiëntie, en daarom mogen ze worden doorgegeven aan andere lidstaten. Maar het probleem komt pas als onstabiele bestanddelen, bijvoorbeeld rode bloedcellen, bloedplaatjes of plasma voor fractionering niet doorgegeven mogen worden aan andere lidstaten.
Amendement 7 is onaanvaardbaar omdat het impliceert dat er lidstaten zijn die niet verantwoordelijk zijn voor het inzamelen van bloed en plasma, wat in werkelijkheid natuurlijk niet het geval is. Het tweede amendement is eveneens onaanvaardbaar omdat veel donors niet in een register willen voorkomen en daar moeten we wel aan denken.
Amendement 8 lijkt op amendement 7 en hoewel een en hetzelfde systeem in alle lidstaten voor de identificatie en registratie van donors zeker het ideale zou zijn, zijn de donors, van wie de hele bloedtransfusieketen afhangt, zelf huiverig om zelfs nog maar in een nationaal register opgenomen te worden - en een systeem voor de identificatie en registratie van donors dat voor alle lidstaten hetzelfde is, is in strijd met het Commissievoorstel voor een onderling compatibel systeem.
Amendement 13 is onaanvaardbaar omdat de Commissie het woord "bloed" in algemene zin gebruikt. Met betrekking tot 9c, ongeacht of het plasma wordt gehaald uit een volledige bloeddonatie of via plasmaforese, wat getest wordt is niet het plasma maar een monster van het donorbloed dat genomen is bij de bloeddonatie.
Wat betreft amendement 14, bepaalt richtlijn 89/381 dat de lidstaten vrijwillige, onbetaalde donaties stimuleren voor plasma dat als basis wordt gebruikt voor geneesmiddelen. De exacte formulering moet hier gehandhaafd blijven.
Amendement 17: ten eerste zijn we ertegen omdat verduidelijkt moet worden wat bedoeld wordt met "bloedproducten" . De onstabiele bestanddelen die niet onder de Gemeenschapswetgeving vallen en de van plasma bereide producten moeten voldoen aan de bestaande farmaceutische wetgeving met betrekking tot kwaliteit, veiligheid en efficiëntie.
Met betrekking tot de onstabiele bestanddelen heeft de Gemeenschap geen rechtsgrondslag om bindende wetgeving in te voeren. Artikel 129 voorziet alleen in aanbevelingen of stimulerende maatregelen maar sluit harmonisatie natuurlijk uit. Harmoniserende wetgeving is in de toekomst wellicht mogelijk als en wanneer het Verdrag van Amsterdam geratificeerd wordt.
Amendement 18: de definitie van vrijwillige, onbetaalde bloeddonaties van de Raad van Europa is restrictiever dan de term "onbetaald" zoals deze in richtlijn 89/381 gebruikt wordt, en er zijn in de lidstaten aanzienlijke variaties voor wat dergelijke donaties betreft.
Amendement 24 betreffende de voorgestelde donatiefrequentie vloeit voort uit de impliciete veronderstelling van de opstellers dat bij elke donatie de maximumhoeveelheid bloed wordt gegeven.
In amendement 25 bestaat het hele doel van geautomatiseerde plasmaforese er natuurlijk in volumes van misschien wel meer dan 15 liter te halen, maar op een manier die voor de donor veilig is.
Nu mag ik misschien eindelijk van de gelegenheid gebruik maken om nader in te gaan op de nieuwe variant van de ziekte van Creutzfeldt-Jakob, daar de heer Whitehead het onderwerp specifiek aan de orde heeft gesteld. Voor van plasma bereide producten is de kwestie van de risico-evaluatie van de nieuwe CJD-variant in bloed zeer zorgvuldig gevolgd door het Comité voor farmaceutische specialiteiten dat het Europees Bureau voor de geneesmiddelenbeoordeling adviseert in samenwerking met het adviescomité inzake spongiforme encefalopathie.
De kwestie wordt ook besproken in het wetenschappelijke adviescomité voor geneesmiddelen. We zijn op dit moment in afwachting van het advies van deze instanties.
Met betrekking tot bloed voor transfusie is er voor ons krachtens artikel 129 geen juridische mogelijkheid om andere maatregelen te treffen dan de niet bindende aanbevelingen. Zoals ik reeds heb opgemerkt, hebben wij dat al gedaan. Zoals de leden vast wel weten is dit het eerste voorstel voor een aanbeveling van de Raad van de Commissie volgens artikel 129 van het Verdrag. De Commissie heeft het besluit genomen dat u volledig geraadpleegd dient te worden, ook al hadden sommige lidstaten in de Raad in eerste instantie wel enige twijfels, gezien het feit dat er volgens artikel 129 geen formele vereiste is zulks te doen. Het verslag van de heer Cabrol bevestigt mij dat het besluit van de Commissie terecht is. Mijnheer Cabrol, voor u en voor uw collega's wil ik uitdrukkelijk herhalen dat ik erop zal staan dat men u overeenkomstig artikel 129 blijft raadplegen over alle toekomstige aanbevelingen. Het Parlement moet in de gelegenheid zijn om een actieve bijdrage te leveren aan de aanbevelingen die van invloed zijn op de volksgezondheid.
De Commissie is van mening dat dit een belangrijke stap is op weg naar de tenuitvoerlegging van de communautaire strategie voor bloed die de Commissie, de Raad en het Europees Parlement in de periode 1994-1996 hebben helpen opzetten.
Het spijt me dat mijn antwoord zoveel tijd in beslag genomen heeft, maar voor alle burgers in de Europese Unie is dit een zaak van levensbelang.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Begrotingsprocedure 1999 - Aanpassing van de financiële vooruitzichten
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0103/98 van mevrouw Dührkop Dührkop, namens de Begrotingscommissie, over de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 1999 - Afdeling III - Commissie; -A4-0099/98 van de heer Viola, namens de Begrotingscommissie, over de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 1999Afdeling I - Europees Parlement - bijlage OmbudsmanAfdeling II - RaadAfdeling IV - Hof van JustitieAfdeling V - RekenkamerAfdeling VI - Economisch en Sociaal Comité en Comité van de regio's; -A4-0124/98 van mevrouw Dührkop Dührkop, namens de Begrotingscommissie, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot aanpassing van de financiële vooruitzichten naar gelang van de uitvoeringsvoorwaarden (ingediend door de Commissie ter toepassing van paragraaf 10 van het Interinstitutioneel Akkoord van 29 oktober 1993) (SEC(98)0307 - C4-0192/98).
Dührkop Dührkop
Mevrouw de Voorzitter, omdat het hier de gecombineerde behandeling betreft van drie verslagen, voor twee waarvan ik rapporteur ben, stel ik voor dat we het eerst hebben over de ontwerpresolutie die op het eerste gezicht een wat technischer karakter heeft, namelijk het verslag over de aanpassing van de financiële vooruitzichten naar gelang van de uitvoeringsvoorwaarden. Daarna zal ik ingaan op de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 1999. Mijn toonzetting zal dan, indien u het mij toestaat, wat poëtischer zijn, dit om u op dit late uur wat aangenamer te onderhouden.
De procedure voor de aanpassing van de financiële vooruitzichten naar gelang van de uitvoeringsvoorwaarden heeft betrekking op de overheveling naar het nieuwe begrotingsjaar van de in het voorgaande jaar niet gebruikte vastleggingskredieten van de structuurfondsen en het Cohesiefonds en naar het totaal van de betalingskredieten, om zo in geval van nood verzekerd te zijn van een ordelijke voortgang met betrekking tot de vastleggingskredieten.
Dit jaar moet er rekening mee worden gehouden dat de aanpassing afwijkt van voorgaande jaren, aangezien 1999 het laatste jaar is van de financiële vooruitzichten en van de huidige periode van programmering van de structuurfondsen. Dit heeft de Commissie er toe gebracht om alle niet in 1997 vastgelegde kredieten over te hevelen naar 1999.
In dit verband, en gezien de uitvoeringsvoorwaarden overeenkomstig paragraaf 10 van het interinstitutioneel akkoord, stelt de Commissie voor om de 1.433 miljoen ecu van de structuurfondsen en de 101 miljoen ecu aan vastleggingskredieten van het Cohesiefonds die in 1997 niet gebruikt respectievelijk geschrapt zijn, in totaal dus 1.534 miljoen ecu, over te hevelen naar de begroting van 1999.
Als we eerdere aanpassingsbesluiten hierbij in aanmerking nemen, constateren we dat het plafond van categorie 2 met ongeveer 18 % stijgt ten opzichte van de begroting van 1998.
Tot zover volgt het voorstel van de Commissie nauwkeurig het bepaalde in paragraaf 10 van het interinstitutioneel akkoord. Maar dit geldt niet meer voor wat betreft het voorstel tot aanpassing van de betalingskredieten, waar de Commissie een standpunt inneemt dat afwijkt van de strikte toepassing van de financiële perspectieven volgens paragraaf 10 van het interinstitutioneel akkoord, aangezien geen enkel voorstel wordt gedaan voor verhoging van het plafond voor betalingskredieten. De Commissie stelt daarbij dat het heel wel mogelijk is om in de behoeften te voorzien.
In de wetenschap dat een aanpassing op het gebied van de betalingskredieten zich niet beperkt tot categorie 2, meent de rapporteur dat het plafond voor de betalingskredieten te laag wordt ingeschat en dat verhoging van categorie 2 voor 1999 de al scheve verhouding tussen de vastleggingskredieten en de betalingskredieten nog schever maakt.
De Commissie verwijst in haar argumentatie over de betalingskredieten herhaaldelijk naar het interinstitutioneel akkoord. Op een bepaald moment blijkt zelfs dat er additionele betalingen mogelijk waren geweest ten bedrage van 1.000 miljoen ecu bovenop de betalingskredieten waarin de begroting voor 1997 voorzag.
Het is op zijn zachtst gezegd opmerkelijk dat de Commissie voorstelt om het plafond van de betalingskredieten niet te verhogen.
De rapporteur meent dat de Commissie twee procedures verwart: enerzijds de financiële vooruitzichten, die een zelfstandig kader vormen en anderzijds de begroting voor 1999, waarin de werkelijke geschatte behoeften tot uitdrukking worden gebracht.
De rapporteur blijft erbij dat de twee procedures gescheiden moeten blijven en vraagt daarom dat het algemene plafond voor betalingskredieten wordt verhoogd met 300 miljoen ecu. De Raad moet dit dan nog aanvaarden. Anders zal er nog voor de indiening van het voorontwerp van begroting een nieuwe triloog plaats moeten vinden.
Ik kom nu tot de aangekondigde, meer poëtische opmerkingen over de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure 1999. Als voormalig lid van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media meen ik die vrijheid te kunnen nemen.
Ik denk niet dat ik heel origineel ben als ik zeg dat de politiek de kunst van het haalbare is. De begroting is het in praktijk brengen van de uitgangspunten van het communautaire beleid, waarover wij in deze vergadering beraadslagen en oordelen. In de politiek draait alles om het maken van keuzes.
De richtsnoeren waarover wij ons uit gaan spreken, binden ons voor de gehele begrotingsprocedure, die, naar ik hoop - de lente schept wat dat betreft verplichtingen - een pad van rozen zal zijn, in plaats van een lijdensweg, ook al staan wij aan de vooravond van de goede week.
Wij gaan dus onze goedkeuring hechten aan een aantal richtsnoeren, zonder dat we ons vooralsnog uitspreken over het financiële gedeelte. In een later stadium, na de eerste lezing door de Raad, zullen we ons op de verschillende posten met de concrete cijfers bezig gaan houden.
Ik heb getracht om dit verslag zo beknopt mogelijk te houden, om zo de beleidsprioriteiten duidelijk naar voren te laten komen. Ik begrijp, en ook ik vind dat spijtig, dat bepaalde commissies niet al hun standpunten terug hebben kunnen vinden, maar ik dank allen voor hun bijdrage, die het mogelijk heeft gemaakt om een aantal heldere en bondige richtsnoeren op te stellen. Zonder die bijdrage zouden we nu zitten met een telefoonboek waarin kaf en koren onmogelijk gescheiden hadden kunnen worden. Als rapporteur houd ik rekening met alle meningen van de commissies, uitgezonderd natuurlijk die welke in strijd zijn met de aan te nemen resolutie.
Het verslag presenteert de begroting voor 1999 als een overgangsbegroting tussen de financiële perspectieven die aflopen en die waarover wij ons thans buigen. Aangezien in 1999 de huidige financiële perspectieven eindigen en het debat over de nieuwe perspectieven aanvangt, met de discussie over Agenda 2000, moet deze begroting niet alleen gezien worden als de afsluiting van een periode, maar ook als een overgangsbegroting naar de toekomst. Het millennium loopt ten einde en wij hebben het voorrecht getuige te mogen zijn van de historische verandering die zich bezig is op ons continent te voltrekken. Dit zal tevens de eerste begroting zijn die is uitgedrukt in euro, onze gemeenschappelijke munt, die de Europeanen nog meer zal verbinden en de economische groei zal stimuleren. Op middellange termijn zullen we getuige zijn van de uitbreiding van de Europese Unie met landen die altijd al Europees waren.
Anderzijds dient de EU voort te gaan met haar streven naar economische en sociale cohesie, want solidariteit tussen de regio's blijft noodzakelijk, opdat economische ontwikkeling en nieuwe technologieën niet synoniem worden met groter wordende verschillen tussen arm en rijk.
Wij willen een begroting met een eigen betekenis voor 1999, een begroting waarin de burgers antwoorden vinden op wat zij van de Europese Unie verwachten. Het gaat niet simpelweg om het sluitend maken van inkomsten en uitgaven, maar om een begroting die in staat is de hand aan de pols te houden van een politieke unie in een veranderende wereld.
De Europese burgers hebben, via de lidstaten, bevoegdheden, ja zelfs een deel van hun soevereiniteit, aan de Unie afgestaan opdat wij op die wijze beter tegemoet kunnen komen aan hun noden.
In dit verband appelleert het verslag aan lid 3 van artikel F van het Verdrag, waarin staat dat "de Unie zich voorziet van de middelen die nodig zijn om haar doelstellingen te verwezenlijken en haar beleid ten uitvoer te leggen" .
De begroting van de Unie is dus complementair aan de begrotingen van de lidstaten. De begrotingen van de EU en van de lidstaten zijn niet te vergelijken omdat de respectieve taken en perspectieven verschillend zijn. Verschillend is ook de wijze waarop het hoofd wordt geboden aan gemeenschappelijke uitdagingen en aan de problemen van de burgers.
De Unie moet, bij de vervulling van haar taak, inhaken op die aspecten waar, om het zo maar eens te zeggen, ruimte is voor een "Europese toegevoegde waarde" die de extra inspanning van de Europese Unie rechtvaardigt.
Anderzijds moeten wij constateren dat het Europees Parlement de afgelopen begrotingsjaren op een verantwoordelijke wijze heeft meegewerkt aan het bespoedigen van de convergentie van de lidstaten. Het zal op deze wijze voortgaan, echter zonder de politieke dimensie van de begroting uit het oog te verliezen.
Het Parlement is voor begrotingsdiscipline, in de zin van een efficiënte en rationele besteding van de financiële middelen.
Ik hanteer niet graag de plak van de onderwijzeres, maar heb geen andere keus als het erom gaat de Raad en de lidstaten te berispen omdat zij hun werk niet hebben gedaan. Om te kunnen voldoen aan de afspraken die in Edinburgh zijn gemaakt met betrekking tot het pakket voor de structuurfondsen, en in Cannes met betrekking tot het PHARE-programma, moet de begroting voor 1999 immers rekening houden met een verhoging die op 18 % geraamd wordt voor de kredieten van categorie 2 en op 36 % voor categorie 4.
Verder moeten we constateren dat de gebrekkige uitvoering van de structuurfondsen in sommige staten schandelijke vormen aanneemt. Deze gebrekkige uitvoering moet niet gezien worden als een besparing voor de Europese Unie, maar als bedrog van de burger, die op deze wijze verstoken blijft van Europese hulp bij de verlichting van zijn problemen.
Het Parlement moet er van doordrongen zijn dat in de begrotingsprocedure de Raad noch een vijand, noch een tegenstander, noch een rivaal is. Laten we ons niet van front vergissen. Parlement en Raad delen piano en kruk om samen een quatre-mains uit te voeren. Er is behoefte aan eensgezindheid in een interinstitutionele dialoog waarin de twee partijen die samen de twee takken van de begrotingsautoriteit vormen het ook samen met elkaar eens moeten zien te worden over de te spelen partituur.
Onder de voornaamste taken in de te spelen melodie bevinden zich de prioriteiten die zijn vastgesteld in paragraaf 3 van het verslag: het scheppen van werkgelegenheid door middel van investeringen in infrastructuur, onderzoek en ontwikkeling; steun aan het midden- en kleinbedrijf; de strijd tegen de jeugdwerkloosheid.
Wij willen naar een Europa van de kennis, waarin onderwijs en opleiding een rol van betekenis spelen, net als onderzoek en ontwikkeling. Het grootste potentieel van Europa - niemand twijfelt daaraan - ligt in zijn mensen, in de menselijke waarde van de Europeanen die gebaseerd is op een duizendjarige beschaving.
De begroting voor 1999 moet ook waken voor het milieu, overeenkomstig de op de Kyoto-conferentie gemaakte afspraken.
Waarde collega's, ik ga afronden. De muziek is altijd een bindende factor geweest tussen onze landen, waarbij grenzen en belemmeringen van velerlei aard werden overschreden. Laten we daarom hopen dat het genie van onze grote componisten ons verlicht en dat Parlement en Raad inspiratie mogen putten uit Arthur Rubinstein bij de interpretatie van de suite die nu aanvangt.

Viola
Mevrouw de Voorzitter, alvorens mijn verslag over de begrotingsafdelingen van de andere instellingen in te leiden, wilde ik zeggen dat het mij ten zeerste deugd doet dat het Bureau gisteren het voorontwerp van begroting heeft aangenomen. Hierdoor zitten wij mooi op schema met betrekking tot de afspraken die we in commissieverband hadden gemaakt gezien de krappere tijd die ons dit jaar is toegewezen. Wij kunnen het proces van overleg met de Raad dus op de geplande datum, 17 juli, beginnen.
Ik hoop verder dat het overleg met de Raad dit jaar in dezelfde sfeer van onderlinge samenwerking verloopt als vorig jaar is gebeurd, toen wij namelijk juist door die goede verstandhouding de tweede lezing konden vermijden.
Ik kom nu bij het cijfermateriaal van rubriek 5, huishoudelijke uitgaven. Volgens de vooruitzichten komt er een verhoging van 4 %, dat wil zeggen 182 miljoen ecu meer dan vorig jaar. Aangezien 20 % voor het Europees Parlement bestemd is, komt dit voor ons Huis neer op een marge van 36 miljoen ecu. Maar laten we er geen doekjes om winden: deze marge van uitgaven is zowel voor het Parlement als voor de andere instellingen geen streefdoel, maar een plafond. Ik zeg dit eerlijk, want wij mogen niet verlangen dat wijzelf minder begrotingsdiscipline hoeven te tonen dan de afzonderlijke lidstaten, die immers in het huidige tijdsgewricht genoopt zijn de broekriem aan te halen.
Een allereerste richtsnoer dat ik met instemming van de Begrotingscommissie heb verstrekt, is om de nomenclatuur te veranderen. Wij worden hiertoe verplicht door het Financieel Reglement, want in artikel 19 is sprake van harmonisatie van de nomenclatuur. Voor ons zou dit betekenen dat het lezen van de begroting gemakkelijker wordt en een en ander is ook bevorderlijk voor de transparantie. Ik moet u in dit verband zeggen dat de administratie van het Parlement netjes gehoor heeft gegeven aan het besluit dat de Begrotingscommissie nog in het vorige begrotingsjaar had genomen. In de begroting die gisteren is aangenomen heeft men de nieuwe nomenclatuur bijgevoegd waar wij op aangedrongen hebben.
Een ander richtsnoer betreft de verhoging van het personeelsbestand. In principe moet hierbij uitgegaan worden van die begrotingsdiscipline waar wijzelf zo voor pleiten en die voor alle instellingen moet opgaan. Er zijn natuurlijk uitzonderingen voor bepaalde tekorten waar de diverse instellingen mee kampen en men kan met redenen omklede eisen hebben, bijvoorbeeld in verband met de onderhandelingen over de toekomstige uitbreiding.
Ook wat de opwaardering van de posten betreft vragen wij een met redenen omklede documentatie. Ik heb alle instellingen verzocht ons informatie te verschaffen over de maatregelen op het vlak van herallocatie en mobiliteit, over de vacatures die ontstaan als gevolg van ziekte of vertrek met ouderdoms- of invaliditeitspensioen, over het inzetten van hulpfunctionarissen en de werving van personeel via vergelijkende onderzoeken, en tevens heb ik gevraagd om een lijst van ambten die in 1999 vacant zullen worden.
Ik heb verder de besluiten bevestigd die het Europees Parlement heeft genomen over zijn vastgoedprogramma en het recht om gebruik te maken van de koopoptie, over de kredietoverschrijving ten behoeve van het Hof van Justitie, dat met het probleem van asbestverwijdering uit zijn gebouwen kampt, en over de huisvesting van het Comité van de regio's en het Economisch en Sociaal Comité.
Wat dit laatste betreft wilde ik nog zeggen dat ik het hoogst noodzakelijk acht dat men nog voor afronding van deze begrotingsprocedure een definitieve oplossing voor deze twee instellingen vindt: zij moeten zekerheid krijgen over het tijdschema, het kostenplaatje en hun definitieve zetel. In dit verband moet ik ook mijn waardering uiten voor het besluit van het Bureau om niet in te gaan op het kostbare verzoek een nieuwe vergaderzaal in het gebouw aan de Belliardstraat in te richten. Hier zou een bedrag van maar liefst 16 miljoen ecu mee gemoeid gaan! Het Bureau heeft besloten om, zodra de comités verhuizen, een zaal van het Parlement ter beschikking te stellen die zij voor hun plenaire vergaderingen kunnen gebruiken.
De eerste lezing zal zich duidelijk oriënteren op de resultaten van de uitvoering van de vorige begroting. Tenslotte nog dit: alle instellingen hebben ook het richtsnoer meegekregen dat ze een gedetailleerd verslag moeten opstellen, met tijdschema en al, over de gevolgen die ze ondervinden van de invoering van de euro en de automatiseringsproblemen met betrekking tot de overgang naar 2000.
Afrondend, mevrouw de Voorzitter, hoop ik dat alle instellingen bij de voortzetting van het werk genoeg verantwoordelijkheidsgevoel aan de dag leggen en rekening houden met het bijzondere moment dat de Europese Unie en de lidstaten doormaken. Ik wil nog even het goede voorbeeld aanhalen dat het Bureau van dit Parlement gisteren heeft gegeven, door namelijk de verhoging te beperken tot 0, 64 % ten opzichte van het vorige jaar. Dit percentage zit dus ver onder de verhoging van 2, 50 % die de Commissie voor de huishoudelijke uitgaven had gepland.

Sonneveld
Mevrouw de Voorzitter, als rapporteur voor advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling voor de begroting 1999 heb ik het bijzonder gewaardeerd dat de algemeen rapporteur, mevrouw Dührkop, al in een vroeg stadium met overleg gestart is met de verschillende sectoren en met name de landbouw. Zowel de Begrotingscommissie als de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling zijn vastbesloten om de gevolgde procedure van begroting 1998, voor wat betreft de landbouwuitgaven, te bestendigen. Het is nu van belang dat deze, inmiddels Tillich-Mulder gedoopte procedure, ook door de Commissie en de Raad in even positieve bewoordingen wordt geaccepteerd. De precieze omschrijving van deze procedure is te vinden in een werkdocument van de Begrotingscommissie, namelijk werkdocument nummer 14 van 2 februari jongstleden.
Voor wat betreft het voorliggende verslag heb ik namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling meegewerkt aan een precisering van paragraaf 13 waarin op drie punten extra de nadruk wordt gelegd. Het door de Commissie vastgestelde totaalbedrag voor categorie 1 in haar voorontwerp van begroting mag niet gaan functioneren als een plafond. Dat bedrag zal gebaseerd zijn op de best mogelijke schattingen, maar die hebben als zodanig geen normatief karakter. Het eindbedrag van deze begrotingscategorie dient zolang mogelijk nog bijgesteld te kunnen worden op basis van actuelere schattingen van de uitgaven, dus tot vlak voor de tweede lezing. Daarmee is dan een eventuele nota van wijzigingen voor Raad en Parlement een tamelijk dwingend richtsnoer. Zouden er tussentijds toch kortingen nodig zijn, dan dienen deze selectief voor bepaalde, nieuw in te schatten begrotingsposten te geschieden en niet lineair.
Tenslotte moet het probleem van de reserve nog wat verduidelijkt worden. In de landbouwsector, waar voortaan scherpere schattingen zullen worden gemaakt, is een van middelen voorziene reserve onontbeerlijk. Voor een deel kan wellicht teruggevallen worden op het algemeen te ontwerpen reservesysteem, maar algehele uniformiteit zou het specifieke karakter van de landbouwbegroting te kort doen. Deze duidelijke manier van aanpak garandeert een goede basis voor een doelmatig landbouwbegrotingsbeleid en geeft aan het Parlement een grotere betrokkenheid bij de landbouwuitgaven dan jarenlang het geval is geweest; een ervaring die door de Commissie en hopelijk ook door de Raad naar waarde zal worden geschat.

Rübig
Mevrouw de Voorzitter, met de begroting 1999 bereiden we ons niet alleen voor op een nieuw millennium, maar leggen we ook het fundament voor de grootste uitdagingen van de Europese integratie sedert jaren. Na de publicaties van de Commissie en het EMI betreffende de deelneming aan de monetaire unie hebben we thans een vrij goede kennis van het spoorboekje, de kansen en de risico's van een gemeenschappelijke munt.
De voortzetting van de voorlichtingscampagne over de invoering van de euro blijft belangrijk om de bevolking van Europa in alle opzichten op de omschakeling voor te bereiden, want in deze sector kunnen we de toekomst met vertrouwen tegemoet zien. Anderzijds zijn wij nu reeds bezig de wissels te verzetten voor het ambitieuze project van de uitbreiding naar het Oosten in het volgende millennium. Daarbij wacht ook ons nog veel werk. Zo moeten we ernaar streven spoed te blijven zetten achter de voltooiing van de interne markt teneinde de bestaande belemmeringen uit de weg te ruimen. Daarom moet onze aandacht in het bijzonder uitgaan naar adequate maatregelen zoals het actieplan voor de interne markt.
Ook moeten we het vertrouwen van de burgers in de capaciteit van de Europese Unie om problemen op te lossen, vergroten. Daartoe behoort vooral de ambitieuze tenuitvoerlegging van het werkgelegenheidsinitiatief waartoe we vorig jaar hebben besloten. In dit verband zou ik nog eens willen wijzen op de rol van het midden- en kleinbedrijf voor de schepping van arbeidsplaatsen. Wij hebben deze week reeds gehoord dat er intussen een welhaast niet te overzien aantal stimuleringsmaatregelen voor het midden- en kleinbedrijf is ingevoerd. Niettemin worden blijkbaar de middelen lang niet in alle sectoren volledig gebruikt.
Daarom is er een algehele en nauwkeurige evaluatie door de Commissie nodig teneinde in het kader van de volgende begroting adequate maatregelen te kunnen nemen en om de doeltreffendheid van de bevordering van het midden- en kleinbedrijf effectief te verhogen. Verder moeten wij één ding duidelijk voor ogen houden. De meest effectieve ondersteuning van bedrijven is die, waarbij de middelen en de inspanningen van meet af aan binnen de ondernemingen blijven. Daarom dienen wij ook in de begrotingsprocedure goed de hand te houden aan de beginselen van een slanke wetgeving, dus van een SLIM-initiatief dat we vandaag in het Europees Parlement reeds gevoteerd hebben, of aan een algemene benchmarking.

Ferber
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, vanzelfsprekend heeft ook de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie zich intensief beziggehouden met de richtsnoeren voor de begroting 1999. Er zijn twee onderwerpen die ons uiteraard bijzonder na aan het hart liggen. Dat is ten eerste de overgang van het vierde naar het vijfde kaderprogramma inzake onderzoek en in de tweede plaats, in de sector energiebeleid, de vertaling van de besluiten van Kyoto naar een duidelijk beleid van de Europese Unie.
In de eerste plaats wil ik de rapporteur dank zeggen omdat beide onderwerpen bij de richtsnoeren voorkomen. Wij beseffen dat dit een eer is, want niet elke commissie krijgt het gedaan dat haar onderwerpen in het verslag komen. Aan de andere kant werd ons door de rapporteur toegezegd dat in een soort nieuwe Dührkop Dührkop-procedure, alle adviezen van de commissies in de resolutie zouden worden opgenomen. Helaas heeft de Begrotingscommissie dat afgewezen. Waarde mevrouw Müller, wij betreuren dat ten zeerste, omdat wij ons bewust zijn van de problemen rond de financiering van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek, en omdat we ook weten dat vooral de kwestie hoe het jaar 1999 uit een oogpunt van begrotingsprocedure moet worden afgewikkeld, niet bepaald simpel te beantwoorden is. Daarom zou het heel erg zinvol zijn geweest als de Begrotingscommissie de voorstellen van de Commissie onderzoek zou hebben overgenomen, zodat we vooral de overgang naar het volgende jaar in een ordentelijke procedure hadden kunnen regelen. Wij hopen dat wij in het kader van de eerste lezing ook van de kant van de Raad over nauwkeuriger cijfers zullen beschikken, zodat wij bij de financiering van de specifieke programma's vooruitgang kunnen boeken.
Inzake het energiebeleid bestaat er een dringende behoefte aan optreden op Europees niveau. Ik vind dat de inhoud van de richtsnoeren aan dit probleem onvoldoende aandacht schenkt. Wij hopen dat het ons bij de eerste lezing, die wij als commissie op de voet zullen blijven volgen, zal gelukken onze bevindingen ook in de Begrotingscommissie te doen doordringen.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, de begroting van 1999 komt op gang in een sfeer van sereniteit en interinstitutionele samenwerking. Er zijn bemoedigende tekenen dat de begroting tegemoet zal komen aan de grote uitdagingen van de Unie: het scheppen van werkgelegenheid, de Economische en Monetaire Unie en de voorbereiding van de uitbreiding.
In 1999 zal de Economische en Monetaire Unie haar derde fase ingaan. Uit de recente verslagen en reacties is nog eens duidelijk gebleken dat de lidstaten vast van plan zijn hun overheidsfinanciën gezonder te maken. Ook op het niveau van de Gemeenschap is er een duidelijk klimaat van budgettaire soberheid. De richtsnoeren voor de communautaire begroting van 1999 tonen aan dat alle instellingen bereid zijn in dit opzicht hun verantwoordelijkheden op zich te nemen. Dat men de stijging van de betalingskredieten min of meer gelijke tred wil laten houden met de stijging van de nationale begrotingen - zoals mevrouw Dührkop Dührkop heeft voorgesteld - wijst op een zeer verantwoorde benadering van het Europees Parlement.
In een context van budgettaire soberheid moet de begroting van 1999 tegemoetkomen aan de verplichtingen van de Unie en dienen de inspanningen gericht te zijn op groei en het creëren van banen.
Met betrekking tot de landbouwuitgaven verwacht de Commissie voorlopig dat de kredietvereisten op het niveau van de begroting van 1998 zullen liggen. Mochten deze verwachtingen in de loop van het jaar aanzienlijk veranderen, dan zal de Commissie de geslaagde procedure van vorig jaar volgen en in een laat stadium een nota van wijziging indienen. Ik neem nota van deze procedure - in uw verslag heet deze de "Tillich-Mulder" -procedure.
Voor de structurele maatregelen markeert 1999 het einde van de huidige programmaperiode. De voorlopige overeenkomst die gisteren tijdens het driezijdig overleg werd bereikt om het plafond van categorie 2 van de vastleggingskredieten met 1534 miljoen euro en het plafond van de betalingskredieten met 300 miljoen euro te verhogen, maakt de weg vrij voor een correcte afsluiting van dit programma.
Voor wat betreft de interne beleidsmaatregelen moeten de instellingen gezamenlijk de inspanningen benadrukken om bij te dragen tot groei en het scheppen van werkgelegenheid. Het vijfde kaderprogramma inzake onderzoek - waarvoor ruim voor het einde van het jaar bevredigende afspraken gemaakt moeten worden -, de versterking van de Trans-Europese netwerken en het "initiatief werkgelegenheid en groei" zijn in dit verband de voornaamste prioriteiten. Het "initiatief werkgelegenheid en groei" is een succesprogramma van het Europees Parlement en de Raad samen. Het is een driejarig programma en daarom moeten de begroting van 1999 en die van 2000 zich daarop blijven concentreren.
Inzake het extern beleid zal de grootste nadruk blijven liggen op de hervorming van het programma PHARE zodat het een nuttig instrument kan worden voor toekomstige toetredingen. De Commissie zal voorstellen om PHARE met 150 miljoen ecu te versterken in een aanvullende en gewijzigde begroting voor 1998 om het meerjarenkrediet in overeenstemming te brengen met de besluiten van de Top van Cannes. Vanzelfsprekend zal dit voorstel vergezeld moeten gaan van een gedetailleerde beoordeling van het toepassingsgebied.
Over deze elementen schijnt tussen de instellingen overeenstemming te bestaan. Ook is het bemoedigend dat men het tijdens het driezijdig overleg over de begroting gisteren eens is geworden dat er besprekingen zullen beginnen over de kwestie van de rechtsgrondslagen op technisch niveau.
In dit kader zal de Commissie eind deze maand het voorontwerp van begroting voor 1999 bespreken en goedkeuren. Ik heb goede hoop dat de grotere interinstitutionele samenwerking die tot een geslaagde begroting voor 1998 heeft geleid, ook het volgende jaar vruchten zal afwerpen. Dit zou dan heel goed de toon aangeven voor de nieuwe interinstitutionele overeenkomst die we in de komende maanden gaan bespreken.

Wynn
Mevrouw de Voorzitter, als mevrouw Dührkop Dührkop op dit late uur nog zo enthousiast kan raken, dan weet ik zeker dat u mij wel enige lichtvoetigheid zult toestaan en dat ik allereerst mag opmerken dat de heer Liikanen mijn betoog wel gestolen lijkt te hebben. Hij zei precies wat ik wilde zeggen en toen hij begon met de opmerking dat dit een begroting is die omgeven is door sereniteit, nadat mevrouw Dührkop Dührkop een analogie zag met pianospelen - en een stuk van Rubinstein nog wel - moest ik denken aan Eric Morecambe, de overleden grote komiek uit het Verenigd Koninkrijk.
Er is ooit een sketch geweest waarin Eric Morecambe een stuk van Rubinstein speelde en een echte honky-tonk weggaf. Het klinkt werkelijk vreselijk en André Previn zegt: "U speelt alle noten fout" , waarop Eric antwoordt: "Ik speel de noten helemaal niet fout, alleen speel ik ze niet noodzakelijk in de juiste volgorde." Ik vind dat wij in het verleden de begroting altijd op die manier behandeld hebben en mevrouw Dührkops analogie met pianospelen is nog zo gek niet, want dit jaar ging het anders.
Ik heb het gezegd toen mevrouw Liddell voor het eerst naar de begrotingsvergadering kwam. Zo gaan wij niet met de Commissie om - we hadden zelfs een Schotse tolk in de Engelse cabine die het voor mevrouw Liddell met een Schots accent deed. Schijnbaar gaat alles van een leien dakje en dat is fijn. Hieruit blijkt dat er een partnerschap aan het ontstaan is en een grote maturiteit van de drie betrokken instellingen ten aanzien van de begroting.
Inzake het verslag van de heer Viola kunnen we, denk ik, opmerken dat het feit dat het niet is geamendeerd en dat het ongewijzigd door de commissie is goedgekeurd, aantoont dat alle fracties het, voor wat deze richtsnoeren betreft, eens zijn over wat we nu precies van de begrotingen van de andere instellingen verwachten. Wij feliciteren de heer Viola met het werk dat hij heeft verricht en hopen dat deze eensgezindheid zal blijven bestaan naarmate het jaar vordert.
Inzake het verslag-Dührkop Dührkop over de aanpassing van de financiële vooruitzichten is het driezijdig overleg, dat eerder deze week heeft plaatsgevonden, bijzonder vruchtbaar geweest, zoals de heer Liikanen ook al opmerkte. Het heeft plaatsgevonden in een sfeer van samenwerking omdat de drie instellingen willen dat er een regeling komt. Het is geen conflictsituatie waar we proberen punten van elkaar af te snoepen, neen, we proberen juist een begroting te krijgen waarmee we allemaal kunnen instemmen en we willen deze aanpassing van de financiële vooruitzichten. Het is te hopen dat, als mevrouw Liddell naar de Raad gaat, ze dan bij haar terugkomst naar het Parlement kan berichten dat de aanvullende middelen, waarmee voorlopig is ingestemd, volledig goedgekeurd kunnen worden. Als dat zou gebeuren zou dat werkelijk een groot succes zijn.
Inzake het belangrijkste verslag kan ik opmerken dat de fractie, die ik als coördinator vertegenwoordig, het volledig steunt - in die mate zelfs dat we het net als het verslag van mevrouw Dührkop Dührkop zo beknopt mogelijk wilden houden. Voor wat de voorgestelde amendementen betreft, zijn we vorige week overeengekomen geen enkel amendement aan te nemen, en ik zeg dit voornamelijk tegen collega's zoals de heer Brinkhorst. Er is voor ons niets mis met zijn amendement 1, maar wij vinden dat het beter op zijn plaats is in de eerste lezing. Wij zijn in dit stadium niet geneigd het te steunen. Voorts moet ik opmerken dat er verschillende collega's zijn die niet inzien waarom we het niet zouden steunen, en ik moet er tussen nu en de stemming van morgen nog van worden overtuigd dat we het wel moeten steunen. Dus u moet de hoop nog niet opgeven, mijnheer Brinkhorst. Als we inderdaad tegenstemmen, dan wil ik graag dat duidelijk is dat wij niet tegen de inhoud van het verslag zijn, maar dat we een standpunt hebben ingenomen om het verslag zo kort mogelijk te houden. We kunnen dat op veel andere amendementen toepassen, maar probeer alstublieft te begrijpen dat het niet om dogmatische redenen is, maar omwille van vereenvoudiging.
Zoals de heer Liikanen gezegd heeft is het een voorzichtige begroting. In dezelfde zin gebruiken we de termen "begroting van de burger" en "begroting van de belastingbetaler" en ik denk dat we met deze richtsnoeren juist dat proberen te bereiken. Als we naar de prioriteiten kijken, ligt voor onze fractie de grootste prioriteit bij het scheppen van banen, bij het creëren van werkgelegenheid. Het maakt niet uit hoe we het doen, of het nu via infrastructuur gaat, via onderzoek en ontwikkeling of via steun aan het midden- en kleinbedrijf. Dat is de manier waarop wij de begroting benaderen.
Ook steunen wij "het Europa van de kennis" waarop mevrouw Dührkop Dührkop aandringt - we kennen haar al zo lang en verwachtten al dat het accent zou komen te liggen op onderwijs en opleiding. Wij willen graag dat Europese fondsen besteed worden aan onderwijs en opleiding en aan onderzoek en ontwikkeling. Het streefdoel van het verslag is te vinden in paragraaf 8 en ik denk dat we onze volle steun kunnen geven aan wat daar staat. Uiteindelijk gaat het erom dat die overeenkomst er komt, dat de drie instellingen samenwerken. En wie weet dat wij op deze manier dan met een lezing kunnen volstaan. Als dat eens waar mocht zijn!

Fabra Vallés
Mevrouw de Voorzitster, ik wil hier mijn steun betuigen aan de richtsnoeren voor de begrotingsprocedure als vervat in het verslag van mevrouw Dührkop Dührkop.
Deze steun betekent dat er, los van de discrepanties die er bestaan op het vlak van het economische beleid, onder de fracties in dit Parlement een gemeenschappelijke bezorgdheid leeft over de problemen waarvoor wij ons in Europa gesteld zien in de strijd tegen de werkloosheid en bij de versterking van de Europese dimensie van de communautaire begroting.
Het is te hopen dat in de begrotingsprocedure voor 1999 inhoud en vorm van de procedure behouden kunnen blijven, zoals dat in 1998 het geval was, toen het Europees Parlement er in slaagde om tegenover de Raad op te komen voor de eigen prioriteiten, en op die wijze zowel een uitbreiding van de ad hoc-procedure, als de procedure van de late nota van wijziging van het voorontwerp van begroting in de wacht wist te slepen; dit nog los van de vrijwel unanieme verdediging door deze vergadering van de financiering als vastgelegd in het voorontwerp van begroting voor categorie 2 - structuurfondsen.
Dit jaar zal de procedure stellig nog complexer zijn door het samenvallen van het einde van de huidige financiële vooruitzichten met de aanvang van Agenda 2000 en het probleem van de overheveling van de lopende vastleggingskredieten. Naar ons oordeel dient de in Edinburgh afgesproken financiering voor 1999 strikt gerespecteerd te worden, en dient van de bestaande alternatieven dat alternatief te worden gekozen dat volledige vastlegging garandeert, tot en met de laatste ecu, van alle beschikbare middelen van de structuurfondsen voor categorie 2.
Wij blijven van oordeel dat de huidige financiële vooruitzichten de basis dienen te vormen voor de komende vooruitzichten. Met name voor wat betreft het percentage eigen middelen dient 1, 27 % het minimum en niet het plafond te zijn voor de Europese inspanning voor de uitbreiding.

Giansily
Geachte collega's, de behandeling van vanavond van de richtsnoeren van het Europees Parlement voor de begroting 1999 en het debat van gisteren over de kwijtingsprocedure voor het begrotingsjaar 1996 hebben iets met elkaar gemeen, wat u ongetwijfeld niet ontgaan zal zijn. Er wordt immers erkend dat er belang wordt gehecht aan de kwestie van de begrotingsuitvoering en de strijd tegen de fraude, waarbij wordt voorgesteld om van de begroting 1999 de begroting van de belastingbetalers en de burgers te maken.
Door de invoering van de euro en de aanvang van de onderhandelingen over de uitbreiding, heeft Europa immers een cruciale fase bereikt die doorslaggevend is voor haar ontwikkeling, en er bestaat meer dan ooit de behoefte om zich nader te verklaren aan de burgers en door hen begrepen te worden. Europa kan alleen geloofwaardig zijn en vertrouwen wekken als het geld van de belastingbetaler verstandig wordt besteed.
De tweede bedoeling van de rapporteur is om de begroting 1999 de begroting van de burgers te maken, en ook dit klinkt mij als muziek in de oren. De burgers moeten ervan overtuigd worden dat Europa er voor hen is, en het lijkt mij uitermate belangrijk om de economische en sociale cohesie te versterken. Als dat niet gebeurt, zal dat zonder twijfel onherroepelijke gevolgen voor ons hebben.
De begroting 1999 zou naast een gewone begroting ook een overgangsbegroting kunnen zijn die de omstandigheden voor de financiële toekomst voor de Europese Unie bepaalt. Met de nieuwe financiële vooruitzichten, met een nieuw interinstitutioneel akkoord aan het begin van de derde fase van de Economische en Monetaire Unie, en in de context van de onderhandelingen over de Agenda 2000 zal voor het begrotingsjaar 1999 een begroting gepresenteerd worden die een nieuw tijdperk inluidt, en waarin de bekende na te streven prioriteiten weer worden opgenomen: de begrotingsmaatregel voor de werkgelegenheid, die in de begroting 1998 is vastgelegd en in november 1997 door de Europese Raad van Luxemburg is gesteund; het scheppen van werkgelegenheid dankzij investeringen in de infrastructuur; onderzoek en ontwikkeling; steun aan het MKB; bestrijding van de jeugdwerkloosheid; onderwijs en opleiding voor een Europa van de kennis.
Overgangsbegroting, begroting voor een nieuwe tijdperk, maar ook een realistische begroting, omdat de stijging van de kredieten in 1999 gelijk moet blijven aan de gemiddelde stijging van de begrotingen van de lidstaten ten opzichte van de begroting 1998 - weliswaar onder bepaalde aanvaardbare voorwaarden, zoals overeenstemming met de afspraken van Edinburgh over de structuurfondsen.
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, de Fractie Unie voor Europa en ikzelf steunen de benadering van de rapporteur, omdat wij ervan overtuigd zijn dat de begrotingsprocedure onder gunstige voortekenen van start gaat.

Brinkhorst
Mevrouw de Voorzitter, het belang van het debat over de begroting in dit stadium is, zoals commissaris Liikanen ook al opmerkte, dat het de Commissie gemeenschappelijke richtsnoeren geeft voor haar voorontwerp van begroting. Te oordelen naar het debat dat tot dusverre heeft plaatsgehad, ziet het ernaar uit dat het niet al te moeilijk gaat worden. De commissaris heeft op bepaalde zaken geanticipeerd door naar een aantal punten in het verslag-Dührkop Dührkop te verwijzen. We hebben gezien dat er tijdens het bestaan van dit Parlement al belangrijke vorderingen zijn gemaakt. Als het Parlement zelf duidelijke en beknopte richtsnoeren opstelt, zal dat van invloed zijn op het voorontwerp van begroting van de Commissie.
Ik feliciteer mevrouw Dührkop Dührkop met het feit dat zij zo beknopt is geweest en de moed heeft gehad zich te beperken tot een aantal nuttige richtsnoeren. Ze heeft aan de verleiding weerstaan om een telefoongids op te stellen, zoals ze het zelf noemde. De ELDR is het in grote mate eens met de prioriteiten die in de vergadering door vele anderen naar voren zijn gebracht.
Ik wil me even concentreren op een specifiek punt dat de heer Wynn heeft aangehaald. Hij was zo vriendelijk te zeggen dat de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten, wier standpunt nog niet helemaal vaststaat, nog steeds van mening is dat zij om principiële redenen bepaalde amendementen die onze fractie wil indienen, niet zal steunen. Ik hoop dat de heer Wynn hierop terug wil komen. Het betreft het Verdrag van Amsterdam, dat in 1999 in werking zal treden. De signalen van het Parlement moeten tot de Commissie doordringen, namelijk dat het Parlement ervan uitgaat dat het informatiesysteem van Schengen en Eurodac, die essentiële elementen zijn bij het omvormen van de eerste pijler tot een ruimte van vrijheid, veiligheid en gerechtigheid, inderdaad opgenomen zullen worden. Daarom hopen wij dat u een stapje verder kunt gaan, zodat we dit richtsnoer aan de Commissie kunnen geven zodat zij het in haar voorontwerp van begroting kan opnemen.

Miranda
Mevrouw de Voorzitter, ondanks de kalmte waarover de heer Liikanen het had, zijn wij van mening dat de huidige begrotingsprocedure bijzonder belangrijk en complex is. Het is de laatste begroting in het huidige financiële kader, zij vormt in zekere zin een brug naar het volgende financiële kader en sommigen zien deze begroting zelfs als de afsluiting van een bepaalde periode. Mevrouw Dührkop Dührkop stond dan ook niet voor een gemakkelijke opgave. Niettemin hoop ik dat dit niet het begin is van de lijdensweg waarover zij tijdens haar interventie sprak.
Veel van wat er in het verslag staat, steunen wij. Wij kunnen ons geheel vinden in de voorgestelde prioriteiten: werkgelegenheid, onderwijs en scholing, milieu, een betere controle op de programma's en meer aandacht voor ontwikkelingssamenwerking. Wij juichen de ondubbelzinnige manier toe waarop wordt aangedrongen op eerbiediging van de in Edinburgh gemaakte afspraken ten aanzien van de structuurfondsen en wij wijzen op het belang dat wordt toegeschreven aan controle op de uitvoering van de begroting en aan doelmatigheid in de besteding van kredieten.
Niettemin zijn er enkele aspecten die wij ook belangrijk vinden en waarvan wij ons distantiëren. Ten eerste achten wij de uitvoering van genoemde prioriteiten onverenigbaar met de stringente begrotingsdiscipline die nog immer wordt bepleit. Ook begrotingsdiscipline is, al wordt dat niet met zoveel woorden gezegd, een echte prioriteit van deze begroting, net zoals dat bij vorige begrotingen het geval was.
Volgens ons is het niet mogelijk om met de beperkte middelen die in deze begroting aan de Unie ter beschikking worden gesteld, echt werk te maken van de prioriteiten. Voorts zijn wij het niet eens met hetgeen in paragraaf 10 van het verslag wordt voorgesteld. En wij blijven het daarmee oneens ondanks het positieve amendement dat op voorstel van de rapporteur is aangebracht, waardoor deze begroting niet meer de enige grondslag maar een van de grondslagen van de toekomstige financiële vooruitzichten wordt.
Op dit punt lijkt ons veel redelijker hetgeen de Commissie regionaal beleid voorstelt in haar amendement. Het gaat er namelijk bij ons niet in dat deze begroting een van de grondslagen van de toekomstige financiële vooruitzichten kan zijn. De begroting kan, zoals in het verslag wordt opgemerkt, een overbrugging betekenen, maar niet een grondslag. Alleen de huidige financiële vooruitzichten kunnen en mogen een basis zijn voor de toekomstige financiële vooruitzichten. Dat komt overigens overeen met het standpunt waaraan wij onze goedkeuring hebben gehecht bij de behandeling van het verslagColom I Naval, te weten het plafond van 1, 27 %, of, juister, 1, 13 % van het BNP voor uitgaven aan het eind van de budgettaire periode, zoals door de Commissie wordt voorgesteld.
Wat dit laatste punt betreft, moet mij ook van het hart dat wij zeer terughoudend staan tegenover het scheppen van de vooraf toegewezen reserve. Wij twijfelen niet aan het voornemen om de uitgaven in de hand te houden, aangezien het scheppen van de reserve duidelijk gekoppeld lijkt te zijn aan de terugdringing van de zogenaamde "belastingdruk" . Maar wat helemaal niet duidelijk is in de tekst, zijn het mechanisme waarmee men deze doelstelling wil bereiken en de praktische gevolgen van de reserve. Wij vrezen in ieder geval dat er uiteindelijk een ontkenning uit voortvloeit van het bestaansrecht van eigen communautaire middelen zoals wij die thans kennen. Wij zullen, om kort te gaan, voor het verslag stemmen mits het voorstel van de Commissie regionaal beleid wordt aangenomen.

Müller
Mevrouw de Voorzitter, allereerst zou ik mevrouw Dührkop en de heer Viola van harte willen complimenteren met hun verslagen. Ik vind dat het om evenwichtige richtsnoeren gaat, en het lijkt mij speciaal van belang dat wij een zogenoemde overbruggingsbegroting in elkaar zetten die de krijtlijnen van de visie op de uitbreiding in de jaren 2000 tot en met 2006 doet uitschijnen.
In het bijzonder ben ik verheugd over het vastleggen van de prioriteiten en over het feit dat de rapporteur zo consequent heeft vastgehouden aan de prioriteitennorm en deze op de voorgrond heeft geplaatst, en in het bijzonder ben ik natuurlijk verheugd over de prioriteit in de nieuwe begroting 1999 voor het post-Kyotoproces teneinde daaraan een beslissende bijdrage te leveren. Ik wil de rapporteur van deze plaats af een vuurwerk van goede voorstellen van mijn fractie toezeggen, natuurlijk wel een vuurwerk zonder productie van CO2 .
Ik zou namens mijn fractie amendementen willen indienen die betrekking hebben op de voorlichtingscampagnes voor het gebruik van producten die op energiearme wijze zijn vervaardigd. Ik zou willen pleiten voor verschuivingen in de onderzoeksbegroting ten behoeve van moderne energiebesparende technologieën die echt een doorbraak opleveren. Ik zou met de rapporteur in de begroting willen pleiten voor modelprojecten, voor thermische isolatie in particuliere woningen, kantoren en bij energie-intensieve industrieën. En ik zou natuurlijk vooral met het oog op de nieuwkomers in de Europese Unie een herschikking van de SAVE- en ALTENER-programma's willen bewerkstelligen.
En last but not least, een miljoen zonnedaken, een programma ter uitvoering van fotovoltaïsche toepassingen. Ik vind dat wanneer de rapporteur, zoals zij tot nu toe getoond heeft, er voor openstaat om "boter bij de vis te doen" en de prioriteiten ook door daden laat volgen, in de eerstkomende begroting een fatsoenlijk bedrag voor het post-Kyotoproces kan worden opgevoerd. Ik hoop dat heel erg, en in die zin hoop ik op een verdere goede samenwerking.

Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, aan de orde is de behandeling van de begroting, en ik ben in de allereerste plaats blij dat dit debat in Straatsburg plaatsvindt, en niet, zoals vorig jaar, in Brussel. Ik zou daarbij graag willen zien dat men bereid is zich te houden aan de besluiten van het Hof van Justitie in plaats van louter een toevallig tijdschema.
Dit debat verloopt echter op een zo bespottelijke wijze dat men zich afvraagt of sommigen dit allemaal als een aprilgrap zien. Wij hebben immers 24 uur geleden geweigerd kwijting te verlenen, omdat de Rekenkamer geen algehele regelmatigheid van de uit hoofde van de begroting 1966 verrichte betalingen kon garanderen. Vandaag stellen wij nogmaals vast dat men nog altijd zo onverantwoordelijk is om meer te willen uitgeven. Wat het Parlement betreft, moet er, wat er ook gebeurt, meer worden uitgegeven en alles worden uitgegeven wat er aan kredieten is toegewezen. Het tot elke prijs afzien van kredieten, ofwel bepaalde beleidslijnen ter discussie stellen, zou in zekere zin onze eer te na komen.
Het meest in het oog springende voorbeeld van deze verziekte politiek heeft betrekking op de structuurfondsen. De Begrotingscommissie roept - niet geheel onverwacht - voortdurend dat de hierover in Edinburgh genomen besluiten naar de letter moeten worden toegepast en dat de vrijgemaakte kredieten moeten worden uitgegeven. Het kan toch niet zo zijn dat men in de politiek nooit kan terugkomen op in het verleden genomen beslissingen. Ik weiger mee te werken aan de meer dan schandelijke situatie waarin men ons wil meeslepen, namelijk het wanhopig zoeken naar een middel, een manier, of een juridische kunstgreep, om het geld van de belastingbetalers van de lidstaten te kunnen uitgeven.
Bovendien, zoals het geval is bij elke begrotingsprocedure, valt er niet te ontkomen aan de reeks extreme eisen. Een van de belangrijkste prioriteiten die de rapporteur heeft vermeld, is dat de begroting een begroting voor de werkgelegenheid moet blijven. Er wordt zeker een begroting voor de architectuur bedoeld. In 1998 heeft het Parlement even veel geld besteed aan de aankoop van het faraonische gebouw D3 in Brussel als aan het fameuze initiatief "werkgelegenheid" .
Het Verdrag van Amsterdam is per slot van rekening nog niet geratificeerd door de lidstaten, maar de financiële bepalingen ervan worden reeds toegepast; een mooi voorbeeld van respect voor de democratie, en reden te meer voor onze fractie om dit verslag niet goed te keuren.

Samland
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Fabre-Aubrespy, de nieuwe gebouwen in Brussel hebben ook werkgelegenheid gecreëerd, althans in Brussel. Maar ik zou eigenlijk iets willen zeggen over de begroting 1999: mijnheer de commissaris, uw uiteenzetting was niet slecht, maar die welke u ter gelegenheid van de verlening van kwijting voor de begroting heeft uitgesproken, was beter omdat u die in het Frans heeft gehouden! U heeft die zelf meer sexy genoemd.
Over de begroting 1999 zou ik vijf punten willen aanstippen: ten eerste, de begroting 1999 is een overgangsbegroting, zoals mevrouw Müller al heeft gezegd. Want niemand kan meer de indruk krijgen dat wij over de begroting 1999 kunnen praten zonder daarbij voor ogen te houden dat de nieuwe financiële vooruitzichten 2000/2006 om zo te zeggen parallel daaraan worden behandeld.
Ten tweede: dat betekent dat wij de moeilijkheden van de begroting 1999 het hoofd moeten zien te bieden. Niemand kan eromheen dat een stijgingspercentage van 18 % bij de vastleggingen voor de structuurfondsen een orde van grootte is die het beraad over en de mogelijkheden van een begrotingsdebat te boven gaat. Ik zou hier een zin willen citeren: " Dit is niet van deze wereld." Die zin beschrijft de situatie als je denkt dat je simpelweg kunt prolongeren wat ooit in Edinburgh is opgeschreven.
Ten derde: wij hebben een situatie aan de uitgavenzijde bij de programma's inzake buitenlands beleid, die evenmin van deze wereld is. Wanneer middelen ten bedrage van 2, 3 miljard ecu niet worden vastgelegd en alleen al in het kader van het PHARE-programma 3, 2 miljard ecu niet zal worden uitgegeven, dan - en dat moet je duidelijk zeggen - heeft het toch geen zin dat wij in het jaar 1999 aan het PHARE- programma 36 % meer gaan toewijzen, alleen om geld in de begrotingskas te leggen dat door middel van besnoeiingen met 10 % aan andere sectoren van buitenlands beleid werd onttrokken. Daar lijden, om maar iets te noemen, projecten in Zuid-Afrika, Zuid-Amerika en Azië en de meest diverse NGO-programma's onder, alleen om iets op de begroting te plaatsen dat in werkelijkheid in het begrotingsjaar 1999 niet zal worden gerealiseerd. Dat zijn de problemen waarmee we geconfronteerd worden wanneer wij de begroting 1999 behandelen.
Wij hebben - dat wil zeggen mevrouw Dührkop Dührkop heeft - in paragraaf 8 van haar richtsnoeren een formulering gevonden waarin zij, mijnheer Fabre-Aubrespy, vastlegt, - wat in het Europees Parlement nog nooit is vertoond - dat het Parlement alleen bereid is mee te werken aan een stijgingspercentage van de begroting 1999 dat overeenkomt met dat van de begrotingen van de lidstaten. Tot zulk een voorwaarde hebben wij ons nog nooit verplicht. Maar als je dat wilt, moet je de hiervoor genoemde problemen oplossen. En wanneer je die wilt oplossen, zul je wegen moeten vinden waarbij tegelijkertijd wordt aangegeven hoe de toekomstige financiële vooruitzichten er moeten uitzien. Dat moet toegaan naar meer flexibiliteit en naar de omstandigheid dat geen lidstaat ertoe kan worden gedwongen uitgaven te verrichten, dus geld uit de begroting van de Gemeenschap te nemen, wanneer hijzelf niet bereid is om dat geld te nemen.
Ik heb in het informele tripartiete overleg alsmede in het tripartiete overleg van dinsdag gezegd: de begroting 1999 zal alleen tot stand komen - en dat zeg ik hier in alle duidelijkheid, vooral ter attentie van de Raad - wanneer er tussen de drie instellingen een interinstitutioneel akkoord komt over de kwesties rond de rechtsgrond. Laat alstublieft niemand zich verschuilen achter de juridische procedure die bij het Europese Hof van Justitie aanhangig is gemaakt. We hebben een principiële oplossing van dit probleem nodig. Het Parlement is daartoe bereid, en ik heb de indruk dat de twee andere instellingen dat ook zijn. Maar stelt u zich erop in - en dit is geen flauwekul - dat er geen begroting 1999 komt als dit probleem niet wordt opgelost.

Tillich
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, waarde collega's, mijnheer de commissaris, de begrotingsprocedure van 1998 zijn wij in het kader of in de marge van de voetbalwedstrijd van Ajax Amsterdam begonnen. Vanavond is er ook een wedstrijd tussen Real Madrid en Borussia Dortmund. Ik kom daar straks nog over te spreken.
De heer Fabre-Aubrespy heeft 1 april genoemd: wij zouden bepaaldelijk liever naar het voetbal hebben gekeken, maar de ernst van de toestand, namelijk de behandeling van de begroting 1999, kluistert ons thans aan deze zaal.
Allereerst is in de richtsnoeren het voorlichtingsbeleid niet vast verankerd. Wij zijn ervan uitgegaan dat er een solide afspraak tussen de Commissie en het Europees Parlement zou komen om in het jaar 1998 het voorlichtingsbeleid definitief te regelen. Dat lijkt echter helaas niet zo te zijn, en ik zou op zijn minst diegenen die als vertegenwoordiger van deze plenaire vergadering in het Bureau of in de Conferentie van voorzitters zijn gekozen, willen aanmanen nog eens te kijken naar de begrotingsbesluiten van 1996, 1997 en 1998, in paragraaf 18 van de richtsnoeren van 1998, in de paragrafen 30, 31 en 32 van de eerste lezing van 1998, in paragraaf 11 van de tweede lezing van 1998, alsmede in paragraaf 9 van de richtsnoeren 1997 en in de paragrafen 17, 48, 49 en 50 van de eerste lezing van 1997, omdat dat juist met het oog op het debat van vanochtend zeker ook voor het Bureau en de Conferentie van voorzitters niet geheel van belang ontbloot is.
Maar nu over de inhoud van de ter tafel liggende richtsnoeren. Dames en heren, mevrouw Dührkop, mevrouw de rapporteur, er staat in uw paragraaf 2 volgens mij een fout, die alleen op de Duitse versie betrekking heeft, want daar wordt weer gesproken van een Beschäftigungshaushalt . Dat zou voor onze fractie een probleem kunnen vormen, maar ik weet dat u bedoelt een begroting voor meer werkgelegenheid, en daarom verzoek ik u dat uiterlijk morgen voor de stemming nog te veranderen.
In het vierde sterretje van paragraaf 8 is, althans ook weer in de Duitse versie, een zo ongelukkige formulering gehanteerd dat ik die eerst helemaal niet begreep. In paragraaf 9 vind ik uw persoonlijke formulering uitstekend, en ik denk dat deze precies het kernprobleem weergeeft. Om die reden zal onze fractie vooral voor de kwestie van een stemming over de kritische massa en het beleid van de Commissie dienaangaande, een stemming in onderdelen vragen, omdat we van mening zijn dat dit daar in beginsel niet bijhoort. Wij vinden uw persoonlijke formulering beter.
In paragraaf 15, waar het gaat om het in de procedure 1998 vastgelegde en goedgekeurde werkgelegenheidsinitiatief, is het tweede deel op zijn minst onduidelijk, als het al niet fout is. Wij hebben ons heel duidelijk geëngageerd in de drie hoofddoelen van dit werkgelegenheidsinitiatief, en we hebben vanmiddag eindelijk gestemd over het verslag-Pronk als rechtsgrond, en we hebben toen ook gezegd dat in het kader van de derde sector het midden- en kleinbedrijf mede in aanmerking kan worden genomen, maar zoals het er nu staat, moet daar met prioriteit rekening mee worden gehouden. Zo was dat niet goedgekeurd.
Wat de ingediende amendementen betreft, zijn wij het helemaal met de indiener van het eerste amendement, de heer Brinkhorst eens, althans voor wat de doelstellingen betreft, maar hebben we nog geen definitief standpunt bepaald.
En om op het voetbal terug te komen: vandaag is in Spanje, in Madrid, de wedstrijd met een uur vertraagd omdat het doel is omgevallen. Daar mevrouw Dührkop uit de omgeving van Barcelona komt en zoiets in Barcelona nooit gebeurt, wens ik haar en ook de rapporteur, de heer Viola, voor de begrotingsprocedure 1999 een bijzonder groot uithoudingsvermogen toe.

Tomlinson
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de twee rapporteurs, mevrouw Dührkop Dührkop en de heer Viola gelukwensen met het feit dat ze resoluties over richtsnoeren hebben ingediend die ook inderdaad richtsnoeren zijn. Ze hebben krachtig weerstand geboden aan wat zo vaak gebeurt als mensen proberen de richtsnoeren te veranderen in een soort voorafgaande en te vroege eerste lezing. Wat wij hier hebben is een zeer duidelijk uitgangspunt.
Ik wil alleen verwijzen naar enkele paragrafen in het uitstekende verslag van mevrouw Dührkop Dührkop en er de aandacht op vestigen, met name op overweging D, waar de rapporteur zegt dat wij ons in de begrotingsprocedure moeten concentreren op een beter innen van opbrengsten die bijdragen aan de begroting van de Unie, om verspilling tegen te gaan. We spenderen zoveel tijd aan de uitgaven, dat we prioriteit moeten geven aan een correct innen van de eigen middelen als een belangrijk en integraal onderdeel van de begrotingsprocedure.
Het andere punt waar ik haar zeer mee complimenteer is dat zij in paragraaf 9 van haar verslag het antwoord geeft op het probleem dat commissaris Liikanen een jaar of twee geleden formuleerde over het beleid van de kritische massa. Vandaag krijgt hij van het Parlement het antwoord en nu hij dat heeft, hopen wij een voorontwerp van raming te krijgen dat dit antwoord op een voor ons duidelijke manier reflecteert. Als je paragraaf 9 zorgvuldig leest, dan is mevrouw Dührkop het ermee eens dat bekeken dient te worden welke activiteiten en programma's voortgezet en zelfs uitgebreid moeten worden en welke niet meer. Men heeft dus door de zure appel heen gebeten. Het is een serieus antwoord dat ik kan aanbevelen.
De tijd die ik nog overheb wil ik besteden aan het verslag van de heer Viola dat eveneens uitstekend is. De punten in zijn verslag die ik graag naar voren wil halen, zijn de volgende: in paragraaf 4 maakt de heer Viola een zeer belangrijke opmerking over de Europese overheidsdienst. Ik hoop dat, als we het tijdens de gedetailleerde behandeling van de begroting gaan hebben over de Europese overheidsdienst, we dan misschien wat dieper in zullen gaan op bepaalde in het verslag uiteengezette gedachten en het er dan over zullen hebben dat zowel benoeming als promotie zaken zijn die uitsluitend op basis van de verdiensten dienen te gebeuren. Dit moet voor benoeming en promotie binnen de Europese overheidsdienst het enige criterium zijn. In paragraaf 5 wordt de mening verwoord dat er in 1999 geen nieuwe posten bij mogen komen, wat naar mijn mening een goede zaak is, en ik hoop dat we, naarmate wij met de begrotingsprocedure vorderen, het daar genoemde voorbehoud kunnen laten vallen.
Ook kan ik van harte alle punten aanbevelen die in paragraaf 8 van het verslag in een duidelijke chronologische volgorde uiteengezet worden. Deze paragraaf bevat een hele reeks zaken waarover deze vergadering als begrotingsautoriteit nadere informatie nodig heeft.
Dan wil ik nog iets zeggen over paragraaf 9 - vastgoedbeleid. Zoals reeds is opgemerkt is het vandaag 1 april. Ik denk dat ik vandaag de meest gecompliceerde aprilgrap ooit ontvangen moet hebben, en wel in de vorm van wat kennelijk een verslag moet zijn voor het Europees Parlement van het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's. Het is een verslag dat ons wil doen geloven dat er zo'n 36 miljoen ecu gespendeerd zal worden aan de verbouwing van Belliard I en Belliard II. Ik vind dat leuk geprobeerd op 1 april, maar wij zien wel uit naar het echte verslag over welk bedrag voor die verbouwing moet worden uitgetrokken.
Niettemin wachten ons nog wel enkele grote problemen met betrekking tot de gebouwen en ik weet zeker dat het onderzoek in de huidige benadering van de heer Viola net zo nauwkeurig zal zijn als in het verleden het geval was.
Het enige dat ik echt mis in het verslag-Viola - maar dat is dan maar zo - is het communicatiebeleid. Over het communicatiebeleid wordt enorm veel gesproken. Ik wil er slechts een gedachte aan toevoegen, en ik zeg u dit met het grootste respect, mevrouw de Voorzitter, zodat u het aan het Bureau kunt doorgeven. Ik ben steeds meer de mening toegedaan dat, om te kunnen begrijpen wat het Bureau van het Parlement nu eigenlijk precies doet en beslist, je een ware kremlinoloog moet zijn, omdat je alleen dan de notulen kunt lezen en er iets zinnigs uit kunt halen. Als we het nu dus over het communicatiebeleid hebben, kunt u in de notulen van het Bureau misschien dezelfde mate van helderheid, luciditeit en doorzichtigheid brengen die dit Parlement tot de Europese Centrale Bank wil laten doordringen. U zou de parlementaire democratie daarmee een grote dienst bewijzen.

Tappin
Mevrouw de Voorzitter, eerst zou ik de rapporteur, mevrouw Dührkop Dührkop, graag gelukwensen met haar uitstekende verslag over de richtsnoeren. Zoals u misschien al verwachtte, wil ik het als rapporteur van de Begrotingscommissie voor de satellietorganen vooral over paragraaf 18 van haar verslag hebben. Dit jaar is dit in de richtsnoeren opnieuw aan de orde.
De vraag is waarom er nu weer een paragraaf over de satellietorganen in moet. Vele leden van deze vergadering en vele leden van de Begrotingscommissie zullen de mening zijn toegedaan dat met de goedkeuring door het Parlement van het verslag-Kellett-Bowman over zaken die betrekking hebben op de satellietorganen, de zaak is afgehandeld. Dat is niet het geval. De heer Liikanen heeft het woord sereniteit gebruikt, maar als Amerika-deskundige zou ik toch altijd zeggen dat eeuwige waakzaamheid de sleutel is. Wat ons betreft is met de satellietorganen eeuwige waakzaamheid zeer zeker geboden.
Als we dan dieper ingaan op onze paragraaf in de richtsnoeren, dan hebben we daar de kwestie van de jaarperiodiciteit van de begrotingsprocedure. Er zijn de voorbije drie jaar grote vorderingen gemaakt in de manier waarop de begrotingslijnen voor de satellietorganen zijn voorgesteld. We hebben vastgehouden aan een aantal leidende beginselen en tot mijn genoegen hebben de organen deze tot de hunne gemaakt. Met de hulp van de heer Liikanen en zijn collega's in de Commissie wordt aan deze beginselen gevolg gegeven.
Waarin bestaan deze richtsnoeren? Ten eerste zijn er voorafgaande informatie- en voorafgaande uitgavenpatronen. Wij kijken naar de manier waarop de middelen voor de voorgaande jaren gebruikt zijn, met andere woorden de stand van het gebruik of de aanwending van de begroting van elk agentschap. Dit moet een rol spelen bij de toekomstige toewijzing van fondsen aan de organen in de Europese Unie. Als we naar het verslag van dit jaar van de heer Kellett-Bowman over de kwijting kijken, stellen we vast dat er voor Dublin een bedrag van 140.000 ecu niet is uitgegeven en voor Thessaloniki een bedrag van 1, 28 miljoen ecu. Daar zijn redenen voor, waarmee we rekening moeten houden als we naar de toekomstige uitgavenpatronen kijken. Ik ben er zeker van dat de commissaris deze redenen kent. Het belangrijkste is evenwel dat we ons bezighouden met het werkprogramma dat is opgezet en naar behoren is begroot. Met dat werkprogramma moeten de parlementaire commissies voor de verschillende beleidsterreinen instemmen.
De tweede kwestie is de transparantie. Waar wij voor hebben geprobeerd te zorgen is dat de agentschappen met een personeelsformatie komen. We zijn erin geslaagd de agentschappen van de noodzaak daarvan te overtuigen, maar aan de werkprogramma's hangt een begroting vast en als we horizontaal door Titel I, Titel II en Titel III kijken aan de uitgavenkant van het verslag van de agentschappen, dan kunnen we zien wat elk project zal kosten. Dit is voor ons als Begrotingscommissie zeer belangrijk, maar het is nog belangrijker voor de inhoudelijke commissies en het zal van belang zijn voor de rapporteur van de Commissie begrotingscontrole als we ons in een later stadium met de kwijting bezighouden. Het gaat hier de goede kant op.
Mijn laatste punt heeft te maken met verantwoording. De essentie is hoe we de middelen toewijzen. Zoals mevrouw Dührkop, de heer Tomlinson en de heer Wynn gezegd hebben, gebruiken wij geld van de belastingbetaler. De manier waarop we dat doen moet niet alleen voor het Parlement doorzichtig zijn, maar ook voor de doelgroep tot wie het agentschap zich richt en voor de burgers zelf. Om deze doelstellingen te bereiken hebben wij bepaald dat er regelmatig bijeenkomsten zullen worden belegd met de leiding van de agentschappen en met de rapporteurs van de inhoudelijke commissies. Dit jaar zal dat proces worden voortgezet.
Hoe kunnen we nu afronden? De heer Liikanen heeft het over sereniteit gehad. Hij zei dat de vrede is doorgebroken. Dat is zeker het geval. Er is vrede met de organen. Er is nu een nieuw proces, maar waakzaamheid is wel belangrijk. Ik weet dat een van de heer Liikanens collega's, de heer Bangemann, gezegd heeft dat we in verband met Alicante waakzaam moeten zijn. De begrotingscommissie van Alicante spendeert 24 miljoen ecu aan een nieuw gebouw waarover de Commissie nauwelijks iets wist en waarvan het Parlement niet eens in kennis was gesteld. Waakzaamheid is de sleutel, mijnheer Liikanen. We moeten de procedures aanscherpen en we zullen ze zowel via de Begrotingscommissie als via de Commissie begrotingscontrole in de gaten houden.

Ghilardotti
Mevrouw de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Dührkop feliciteren met haar nauwkeurige verslag en evenals de rapporteur wilde ik erop wijzen dat, in het kader van de budgettaire soberheid die de Unie en de lidstaten ook dit jaar aanhouden, dit de eerste begroting van de uitvoering van het Verdrag van Amsterdam wordt, en dus moeten hierin keuzen staan die overeenkomen met de nieuwe elementen die het Verdrag heeft aangevoerd. Dit betekent onder andere dat de huidige begroting de werkgelegenheid een hart onder de riem moet steken - zoals trouwens al is gezegd - via investeringen in de infrastructuur, steun aan het midden- en kleinbedrijf, investeringen in onderzoek en ontwikkeling, maar ook ondersteuning van maatregelen in het kader van plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven en territoriale overeenkomsten ten behoeve van de derde sector: dit is anders dan wat de heer Tillich heeft gezegd, maar strookt met de toezeggingen die het Europees Parlement in oktober jongstleden heeft gedaan, en dat stelt mevrouw Dührkop zelf ook in haar verslag.
Opleiding en omscholing behoren tot de cruciale middelen om aanpassingsvermogen en ondernemingszin te bevorderen, om vooral jongeren en vrouwen aan werk te helpen. Dit soort richtlijnen zijn ook geformuleerd tijdens de buitengewone Top van Luxemburg. Vandaar dat het noodzakelijk is voldoende financiering te geven aan programma's als LEONARDO en SOCRATES, en meer in het algemeen aan programma's voor scholing en opleiding.
De sociale dialoog, waaraan het Verdrag een steeds grotere rol toekent, moet in de begroting de nodige erkenning en versterking krijgen. Mevrouw Dührkop stelt terecht dat de begroting voor 1999 de begroting van de burgers moet zijn, dat ze een steun in de rug moet bieden voor de economische en sociale cohesie. Met het oog hierop moet men ervoor zorgen dat de activiteiten en netwerken van niet-gouvernementele organisaties voldoende ondersteuning krijgen. Deze vormen immers een cruciaal element om te komen tot een Europees sociaal beleid ten behoeve van ouderen en gehandicapten en om sociale uitsluiting tegen te gaan. NGO's zijn, kortom, een essentieel middel om de deelname van de burgers aan de Europese opbouw te bevorderen.
Ik zal mijn betoog afsluiten door in te haken op een punt dat de heer Samland ter sprake heeft gebracht: een onontbeerlijke voorwaarde om de hele procedure tot een goed einde te brengen, is dat de Raad zijn fiat verleent aan het akkoord over de rechtsgrond. Ik geloof dat de Raad wat dit betreft geen excuses meer kan aanvoeren. Ik wil dit debat dus afsluiten - want ik zie dat ik hekkensluiter ben - met het volgende verzoek: kan men erop toezien dat het verslag van deze vergadering aan de Raad wordt doorgegeven, om duidelijk te maken dat het Parlement echt op zijn achterpoten gaat staan als er ook dit jaar geen akkoord over de rechtsgrond komt?

Dührkop Dührkop
Mevrouw de Voorzitter, hoewel ik hiermee mogelijk enigszins afwijk van de gebruikelijke procedure, zou ik de heer Tillich graag opmerkzaam willen maken op het feit dat ik uit San Sebastian kom en dat ik voor Real Madrid ben, dit om bij thuiskomst problemen met mijn kinderen te voorkomen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
Ik wil u nog op iets attent maken. U heeft vandaag nog 24 minuten de tijd om iemand een poets te bakken of om zelf te worden gefopt. Wees dus op uw hoede!
(De vergadering wordt om 23.35 uur gesloten)

