Sytuacja w Pakistanie (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku obrad jest debata nad oświadczeniami Rady i Komisji w sprawie sytuacji w Pakistanie.
Manuel Lobo Antunes
urzędujący przewodniczący Rady. - (PT) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Jak wiemy Unia Europejska obserwuje z dużym zaniepokojeniem rozwój wypadków w Pakistanie, a zwłaszcza wydarzenia, które doprowadziły do wprowadzenia stanu wyjątkowego 3 listopada ubiegłego roku, a w konsekwencji do zamieszek, niepokojów społecznych i licznych aresztowań, w tym Prezesa Sądu Najwyższego, który obecnie przebywa w areszcie domowym.
Bez wątpienia jest to poważny krok wstecz w strukturze państwa prawa i procesie rozwoju demokracji w Pakistanie. Powiedziałbym, że niweczy on wszelkie nadzieje narodu pakistańskiego i szeroko pojętej społeczności międzynarodowej na wzmocnienie legalności demokratycznych instytucji w Pakistanie. To dlatego dnia 6 listopada prezydencja wydała w imieniu Unii oświadczenie wyrażające nasze głębokie zaniepokojenie wprowadzeniem stanu wyjątkowego oraz zawieszeniem pakistańskiej konstytucji i podstawowych wolności.
Dwa dni wcześniej, dnia 4 listopada szefowie misji w Islamabadzie i wysoki przedstawiciel Javier Solana wyrazili swoje zaniepokojenie biegiem wydarzeń. Nasze słowa, słowa UE zostały w ten sposób dodane do wielu innych głosów uporczywie powtarzających, jak ważne jest przywrócenie konstytucji, porządku publicznego, zagwarantowanie niezależności sądownictwa i wolności mediów, uwolnienie wszystkich więźniów politycznych, dziennikarzy i obrońców praw człowieka oraz stworzenie warunków wymaganych dla przeprowadzenia wyborów legislacyjnych w planowanym terminie tj. w styczniu 2008 r.
Nie mamy wątpliwości, że stabilność i rozwój państwa można zagwarantować wyłącznie w atmosferze całkowitej wiarygodności demokratycznej. Jesteśmy poważnie zaniepokojeni doniesieniami o licznych aresztowaniach, bojkocie wolności informacji, pozbawieniu ludzi podstawowej wolności wyrażania opinii i atakami na przedstawicieli określonych zawodów, takich jak sędziów, prawników, dziennikarzy i działaczy na rzecz praw człowieka. Jednocześnie jednak mocno apelujemy do wszystkich stron o zachowanie jak największej powściągliwości i wspólną pracę w celu znalezienia demokratycznego i pokojowego rozwiązania obecnego kryzysu, które umożliwi szybki powrót do normalności.
Unia Europejska zdaje sobie sprawę, przed jakimi wyzwaniami stoi obecnie Pakistan, jeśli chodzi o sytuację w zakresie bezpieczeństwa i docenia poświęcenie i wysiłki narodu pakistańskiego w walce z ekstremizmem i terroryzmem, lecz jednocześnie jest przekonana, że rozwiązanie tych problemów nie może powodować zakłóceń w procesie demokratycznym.
Niemniej jednak musimy uznać sojusznika, na którego zawsze mogliśmy liczyć w tej walce z ekstremizmem i terroryzmem. Musimy zapewnić, że Pakistan nadal z poświęceniem będzie prowadził walkę przeciwko globalnemu zagrożeniu, w której międzynarodowa współpraca jest najważniejszym narzędziem.
Kończąc, powiem, że Unia ma nadzieję, iż obecna atmosfera niepewności zniknie, a kryzys zostanie rozwiązany szybko i na zasadzie pokojowej. Unia wzywa prezydenta Muscharrafa, aby wypełnił swoje przyrzeczenie - zdjął mundur wojskowy i zrzekł się stanowiska szefa sztabu.
Benita Ferrero-Waldner
komisarz. - Panie przewodniczący! Pakistan już po raz trzeci w ciągu kilku miesięcy jest punktem obrad posiedzenia plenarnego. Świadczy to o tym, że kraj ten obecnie przechodzi przez bardzo trudny okres przejściowy. Nałożenie ustaw wyjątkowych przez prezydenta Musharrafa jako szefa sztabu armii w dniu 3 listopada to głęboko niepokojący znak dla Europy i świata, który zniweczył przebieg demokratycznych przemian w Pakistanie.
Zanim został wprowadzony stan wyjątkowy byliśmy świadkami wielu obiecujących wydarzeń, które dawały nadzieję na wzmocnienie instytucji demokratycznych i proces polityczny, w którym społeczeństwo zostanie włączone do podejmowania decyzji. Niestety obecnie to wszystko stoi pod znakiem zapytania i dziś pytamy siebie, czy tę sytuację można jeszcze odwrócić, czy nie jest już za późno na przywrócenie zaufania i sprzyjających warunków przed wyborami parlamentarnymi.
Prezydent Musharraf w swoim telewizyjnym wystąpieniu w nocy dnia 3 listopada powiedział nam, że zawiesza konstytucję ze względu na zagrożenie dla narodu, jakie stanowi nasilenie się działań i ataków terrorystycznych. Nie ma wątpliwości, że Pakistan jest poważnie zagrożony fanatyzmem religijnym i przemocą, jak wyraźnie pokazały niedawne wydarzenia w Północno-Zachodniej Prowincji Granicznej i atak na konwój eskortujący panią Bhutto dnia 18 października w Karaczi. Ale tym, czego także doświadczamy obecnie, są aresztowania tysięcy prawników, dziennikarzy, działaczy partii politycznych, w tym tak wybitnych osobistości, jak pani Asma Jahangir, przewodnicząca Komisji Praw Człowieka Pakistanu lub pan Aitzaz Ahsan, przewodniczący Stowarzyszenia Prawników przy Sądzie Najwyższym.
Są to ludzie, którzy opowiadają się za otwartym i tolerancyjnym Pakistanem. Nie są oni terrorystami i nie należy ich przetrzymywać w areszcie. Powinni zostać natychmiast uwolnieni. Traktuję te drastyczne posunięcia wobec sądownictwa pakistańskiego szczególnie poważnie. Państwo prawne stanowi sedno każdego procesu demokratycznego, a funkcjonujący system demokratyczny nie może przetrwać bez niezawisłego sądownictwa.
A zatem oświadczenie prezydencji, o którym wspomniał także nasz przewodniczący w imieniu UE, jest bardzo klarowne i jest ono także naszym stanowiskiem. Ubiegłej niedzieli prezydent Musharraf zapowiedział na konferencji prasowej, że ma nadzieję, iż wybory parlamentarne w Pakistanie będą mogły się odbyć do 9 stycznia 2008 r. Byłby to krok w dobrym kierunku, ale pozostaje jeszcze wiele problemów do rozwiązania. Kiedy możemy się spodziewać odwołania stanu wyjątkowego? Jak możemy mieć wolne i sprawiedliwe wybory, skoro wszystko, co wychodzi drukiem i w postaci elektronicznej jest poddane cenzurze, pozostałe prawa i wolności obywatelskie są zawieszone, a niezawisłość sądownictwa podważona? Jak partie będą w stanie przeprowadzić kampanie, skoro wolność zgromadzeń jest ograniczona, a przywódcy partii, jak Benazir Bhutto, przetrzymywani w areszcie domowym? Te kwestie w żadnym wypadku nie są jasne na obecnym etapie.
Aby położyć kres tej niepewności, jest sprawą pierwszorzędnej wagi, aby jak najszybciej ustalono i ogłoszono konkretną datę wyborów, jak również jasno określone ramy zakończenia stanu wyjątkowego. Jeśli istnieje jakakolwiek szansa, że te wybory będą demokratyczne i przejrzyste, umożliwi to zniesienie wszelkich ograniczeń praw politycznych i podstawowych wolności. Natomiast w obecnym stanie rzeczy niemożliwe jest rozmieszczenie misji obserwacyjnej podczas wyborów, gdyż nie zostały spełnione minimalne warunki ustalone w komunikacie Komisji w sprawie pomocy UE w przeprowadzeniu i obserwacji demokratycznych wyborów.
Niemniej jednak gdyby stan wyjątkowy został w miarę szybko zniesiony a warunki znacznie by się poprawiły, mogłabym jeszcze dokonać przeglądu tej sytuacji. W każdym razie poczyniłam niezbędne przygotowania w celu rozmieszczenia w Pakistanie misji obserwacyjnej UE podczas wyborów na wypadek, gdyby warunki szybko i wyraźnie się poprawiły. Lecz tak jak mówię - mam duże wątpliwości, czy to nastąpi.
Napływają apele o wstrzymanie lub dokonanie przeglądu naszej pomocy dla Pakistanu, a niektóre państwa członkowskie podjęły lub rozważają podjęcie odpowiednich działań w tej sprawie. Chciałabym państwu przypomnieć, że wsparcie Komisji Europejskiej dla Pakistanu koncentruje się na takich kluczowych dziedzinach, jak ograniczanie ubóstwa i edukacja, włącznie z Północno-Zachodnią Prowincją Graniczną i Baluchistanem, które są najbardziej niekorzystnie położonymi prowincjami w Pakistanie.
W związku z powyższym sądzę, że musimy rozważyć najlepszy sposób dalszego postępowania, ale biorąc pod uwagę charakter tej pomocy, należy to dokładnie przemyśleć.
José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra
w imieniu grupy PPE-DE. - (ES) Panie przewodniczący! To prawda, że sytuacja jest bardzo niepokojąca: zawieszenie gwarancji konstytucyjnych, stan wyjątkowy, uwięzienie wielu członków społeczeństwa obywatelskiego, w tym prawników, takich jak pan Ahsan, który jest przewodniczącym Stowarzyszenia Prawników przy Sądzie Najwyższym oraz przeciwników politycznych, areszt domowy przywódczyni opozycji, pani Bhutto. Co zrobimy w tej sytuacji?
Dowiedzieliśmy się, że Zastępca Sekretarza Stanu w Departamencie Stanu USA, pan Negroponte, wkrótce odwiedzi Pakistan oraz że jedno z państw członkowskich, Wielka Brytania, przyłączyło się do wezwania skierowanego przez Organizację Narodów Zjednoczonych do prezydenta o zrzeczenie się funkcji dowódcy armii i zniesienie stanu wyjątkowego w ciągu dziesięciu dni.
Co my, jako Unia Europejska, możemy zrobić? Uważam, że przede wszystkim musimy działać z największą ostrożnością. Uważam, że przedstawiciel obecnej prezydencji zauważył - i bardzo słusznie - że Pakistan jest poważnym partnerem w walce z terroryzmem, a także krajem, który posiada broń jądrową.
Dlatego uważam, że z jednej strony Unia Europejska musi zwrócić się do rządu z prośbą o jak najszybsze ukonstytuowanie się, ponieważ nie wolno nam zapominać, że terroryzm jest istotnym czynnikiem w Pakistanie, a także o przywrócenie do pewnego stopnia porządku publicznego, stabilności oraz praw i wolności konstytucyjnych, jak również o uwolnienie tych osób, które zostały bezprawnie uwięzione. Ponadto, pani komisarz, proszę panią o zmobilizowanie będących w pani dyspozycji znacznych zasobów zdolności i sił i pokierowanie nimi w celu przeprowadzenia wolnych i sprawiedliwych wyborów oraz - zgodnie z gwarancjami, o jakich wspomniała pani w swoim wystąpieniu - aby Unia Europejska zaznaczyła swoją obecność w procesie zachodzącym w Pakistanie, co jest tak bardzo ważne dla stabilności regionu i wszelkich stosunków pomiędzy tym regionem a Unią Europejską.
W związku z powyższym, pani komisarz, pokładamy wielkie zaufanie w pani zdolnościach, działaniach dyplomatycznych i wysiłkach. Mamy nadzieję, że faktycznie przyniosą one pozytywne skutki, co pozwoli Unii Europejskiej na obecność w procesie elektoralnym.
Robert Evans
w imieniu grupy PSE. - Panie przewodniczący! Pragnę podziękować Radzie i Komisji, a zwłaszcza Radzie za jej nieustępliwe oświadczenie złożone dnia 8 listopada.
Sądzę, że nikt nie ma wątpliwości co do tego, że sytuacja w Pakistanie jest bardzo poważna i bardzo niestabilna. Być może trudno jest uświadomić sobie, że to wszystko, co się dzieje, wydarzyło się w ciągu zaledwie dziesięciu dni, odkąd został ogłoszony stan wyjątkowy. Kilku posłów do PE kilka miesięcy temu spotkało się z generałem Musharrafem w Brukseli a później w Islamabadzie i otrzymaliśmy od niego szereg zapewnień. Stanowczo twierdził, że postąpi zgodnie z konstytucją i wolne i sprawiedliwe wybory odbędą się. Z zadowoleniem przyjmuję jego obwieszczenie, że wybory mogą odbyć się do 9 stycznia, ale podzielam obawy pana komisarza i zapytuję: w świetle tego, co się działo i środków zastosowanych na czas trwania stanu wyjątkowego - zawieszenia niektórych kanałów telewizyjnych i innych praw człowieka - czy wolne i sprawiedliwe wybory istotnie mogą się odbyć w czasie krótszym niż osiem tygodni?
Jako że zwracam się do pani komisarz, pragnę skierować jej uwagę szczególnie na ustęp 14 przedmiotowej rezolucji, w którym zwracamy się do Komisji, by rozważyła zwiększenie pomocy dla Pakistanu na edukację, ograniczanie ubóstwa, ochronę zdrowia i pomoc humanitarną, lecz zważywszy na okoliczności środki przekazała za pośrednictwem świeckich organizacji pozarządowych, a nie bezpośrednio rządowi.
Nie mamy nic do narodu pakistańskiego. Uważamy, że Pakistan jest głównym sojusznikiem Zachodu, jak powiedział pan Salafranca Sánchez-Neyra. Doceniamy istotną rolę, jaką Pakistańczycy odegrali w wielu, wielu dziedzinach i to, że byli oni także ofiarami terroryzmu. Ale moim zdaniem, drodzy państwo, to nie znaczy, że powinniśmy stać z boku i ignorować to, co dzieje się w tym momencie. Moja grupa chciała także dodać ustęp na temat ewentualnych sankcji, zachęcający Komisję...
(Przewodniczący poprosił mówcę o to, by mówił wolniej)
Wydawało mi się, że mówię tak czystym angielskim, że wszyscy doskonale mnie zrozumieją, ale oczywiście będę mówił wolnej.
Ponadto zwracam się do Rady z prośbą o rozważenie nałożenia celowych sankcji, co chciałaby uczynić Grupa Socjalistyczna, ale nie mamy żadnego poparcia w tej kwestii: na przykład zakaz podróży, zamrożenie aktywów. Jednak mamy nadzieję, że to wszystko okaże się niepotrzebne i Pakistan może jeszcze zawrócić z tej drogi upadku, stan wyjątkowy może zostać odwołany, a generał Musharraf ustąpi z funkcji dowódcy armii. Panie przewodniczący! Przepraszam za to, że mówiłem zbyt szybko.
Sajjad Karim
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Pakistan jest bardzo cennym sojusznikiem dla Unii Europejskiej. Dziś widzimy, że kraj ten stoi na rozdrożu. Ale wierzę, że chce zaangażować się we współpracę z nami, a my odświeżyliśmy ostatnie lata współpracy z Pakistanem, która, jak rozumiem, przebiega całkiem pomyślnie.
Jednak nie możemy zapomnieć o kontekście historycznym, w jakim dziś się znajdujemy. Znam dość dobrze Pakistan i jak dotąd największym problemem wewnętrznym, przed jakim stoi dzisiejszy Pakistan, jest zagrożenie terroryzmem z drugiej strony granicy, czyli z Afganistanu. Afganistan to wspólny problem globalny. My, ludzie Zachodu, odwróciliśmy się od tego kraju kilka lat temu. Ważne jest, abyśmy dziś nie odwrócili się od Pakistanu.
Pakistan stoi na pierwszej linii w tej bitwie, czasami dźwigając bardzo ciężkie jarzmo na rzecz międzynarodowej społeczności. Wielki ciężar czasem dźwiga się na słabych ramionach, ciężar, jaki naród pakistański musi dźwigać oznacza masakrę i przemoc, która w innym razie utorowałaby sobie drogę do innych części świata. Rozwiązanie nie polega na odizolowaniu liberałów i liberalnych wartości i odebraniu tych wartości Pakistańczykom.
Dziś widzę, że Komisja ponownie wezwała do uwolnienia przetrzymywanych obecnie więźniów i popieram to wezwanie. Obejmuje ono osobistości takie, jak Prezes Sądu Najwyższego Pakistanu, a także sam Aitzaz Ahsan, który jest wiodącym prawnikiem w tym kraju. Prezydent Pakistanu musi - i to musi być nasze ultimatum - natychmiast odwołać stan wyjątkowy. Musi przywrócić konstytucję. Musi na nowo utworzyć Sąd Najwyższy i przejść do organizacji wolnych i sprawiedliwych wyborów.
Prezydent Musharraf powinien zdać sobie sprawę, że nie odwróciliśmy się od Pakistanu. Nadal jesteśmy zaangażowani w sprawy tego kraju. Nadszedł dla niego czas wycofania się z obecnie zajmowanej pozycji, zaakceptowania naszych najważniejszych wartości i uznania ich za wspólne. Mimo rozpaczliwej sytuacji wyraźnie widać, że ma on niepowtarzalną możliwość - nawet teraz - przekazania władzy w ręce narodu pakistańskiego, do którego ona naprawdę należy.
Eoin Ryan
w imieniu grupy UEN. - Panie przewodniczący! Ja także doceniam znaczenie, jakie Pakistan ma dla nas wszystkich w walce z terroryzmem. Pakistan jest naszym sojusznikiem w tej walce. Jednakże w żadnym wypadku nie sądzę, aby to uzasadniało w jakichkolwiek okolicznościach to, co stało się w Pakistanie w ostatnich tygodniach.
Jakiekolwiek odstępstwo od procesu demokratycznego nie może stanowić rozwiązania problemów politycznych w Pakistanie. Jedno, co naprawdę niepokoi mnie w tej sprawie, to dlaczego on to zrobił: ponieważ obawiał się, że nie uzyska od Sądu Najwyższego decyzji, której oczekiwał lub pragnął. W pewnym sensie sprawa jest całkiem trywialna i wydaje się, że prezydent uciekł się do ekstremalnych środków w swoich stosunkach z narodem pakistańskim, sądownictwem Pakistanu, co jest skrajnie niebezpieczne.
Z zadowoleniem przyjmuję fakt, że prezydent zobowiązał się do przeprowadzenia wyborów, ale społeczność międzynarodowa nie może pozwolić mu wycofać się z tego zobowiązania. Stan wyjątkowy w Pakistanie musi zostać natychmiast zniesiony, a rząd Pakistanu musi respektować granice wytyczone przez swoją konstytucję. Czystki w Sądzie Najwyższym wyrządziły ogromną szkodę dla systemu podziału władzy w Pakistanie. Jest to przykład bardzo kiepskiego posunięcia generała. Zdecydowanie potępiam masowe aresztowania przeciwników politycznych generała, w tym 3 000 pokojowych demonstrantów i działaczy na rzecz obrony praw obywatelskich i praw człowieka.
Dziś Parlament Europejski musi wysłać mocny komunikat do generała Musharrafa stwierdzający, że jego ostatnie czyny naruszają wszystkie obowiązujące i ogólnie respektowane konwencje międzynarodowe i że kieruje on Pakistan na bardzo złe i niebezpieczne tory.
Jean Lambert
w imieniu grupy Verts/ALE. - Panie przewodniczący! Jak wielu innych myślę, że ogarnia nas głębokie poczucie żalu i pewne poczucie złości, że ponownie musimy dyskutować na temat sytuacji w Pakistanie. Zgadzam się w zasadzie ze wszystkim, co zostało powiedziane dzisiejszego popołudnia. Jesteśmy w poważnej sytuacji, zwłaszcza dlatego, gdyż jest stan zagrożenia jądrowego, a przy broni jądrowej ryzyko, że coś się nie uda, wprowadza nas wszystkich w stan wielkiego zdenerwowania.
Ludzie mają rację mówiąc, że zrobienie kroku w tył i wycofanie się ze skraju przepaści, nad jaką stoi ten kraj, leży głównie w gestii prezydenta Musharrafa i jego zwolenników. Idea, że mamy stan wyjątkowy, ale wybory powinny przebiegać bez zakłóceń, jest bez sensu. Z pewnością nie można mówić o niezakłóconych wyborach, jeśli przywódcy innych partii politycznych są przetrzymywani w areszcie domowym lub więzieniu. Jeśli nie ma wolności prasy, jeśli ludzie nie mogą nawet dostać anten satelitarnych, bo ich import został zakazany, to nie ma żadnych warunków dla wolnych i sprawiedliwych wyborów.
Jasne jest, że chcemy uwolnienia wszystkich więźniów politycznych, że chcemy wolności prasy i tego, by sądownictwo było w stanie swobodnie funkcjonować. Ponieważ, jeśli zamknie się wszystkich tych, którzy zdecydowanie opowiadają się za demokracją, kto pozostanie na ulicach miast? Dlatego przesłanie, jakie poprzez swoje czyny kieruje obecnie w świat rząd Pakistanu, jest nad wyraz niepokojące w przypadku państwa, które twierdzi, że jest oddane sprawie demokracji.
Zgadzam się z wypowiedzią pana posła Roberta Evansa. Musimy mieć w ręku pewne sankcje, jeśli ostateczny termin ustalony przez Wspólnotę Narodów i Organizację Narodów Zjednoczonych tj. 22 listopada nie zostanie dotrzymany i nie ujrzymy, jak prezydent Musharraf ustępuje z funkcji dowódcy armii lub odwołuje stan wyjątkowy.
Powinniśmy poprzeć jutrzejszy Dzień Działania Amnesty International, aby upamiętnić więźniów politycznych przetrzymywanych w Pakistanie i przyjrzeć się temu, w jaki sposób zostaną wydatkowane środki pomocowe. Pakistan otrzymał 10 mld USD w ramach pomocy od Stanów Zjednoczonych w ciągu ostatnich pięciu lub sześciu lat. Środki te zostały przeznaczone głównie na działania antyterrorystyczne, a nie na utrzymanie kraju lub rozwój edukacji.
Georgios Georgiou
Panie przewodniczący! Widzę, że cały zachodni świat, ze Stanami Zjednoczonymi na czele, żąda wcześniejszych wyborów w Pakistanie. Chcą wyborów zanim opozycja wyjdzie z więzienia a pan Ahsan, przewodniczący Stowarzyszenia Prawników przy Sądzie Najwyższym, zostanie zwolniony z aresztu domowego.
Skutki tego z pewnością odczuje Pakistan. Nieuchronnie przyniesie to także polityczną niestabilność i negatywny wpływ na gospodarkę kraju, która i tak jest już w bardzo złej sytuacji. Kryzys może mieć także inne reperkusje na szczeblu regionalnym, a jego eskalacja na szerszą skalę może naruszyć stabilność na obszarze całej Azji. Uważam, że nie da się oddzielić rozwoju wypadków w Pakistanie i Kaszmirze od rozwoju wypadków w Afganistanie.
Proponuję, aby UE nalegała na zabezpieczenie znaczącego arsenału broni jądrowej Pakistanu, o ile to konieczne za pośrednictwem ONZ, przynajmniej do czasu, aż kraj nie powróci do poprzedniego stanu politycznego i o ile to możliwe - do demokracji.
Eija-Riitta Korhola
(FI) Panie przewodniczący, pani komisarz! Przez wiele lat my i reszta zachodniego świata uważaliśmy Pakistan za ważnego sojusznika. Zagrożenie terroryzmem oraz obietnice rządu pakistańskiego i bezkompromisowe wypowiedzi o konieczności powstrzymania tego zagrożenia utwierdzały Unię w tym przekonaniu. Jednakże zbyt wiele było ujemnych stron tego sojuszu i wzajemnej solidarności. Teraz wreszcie nadszedł czas, by otworzyć oczy.
Stan wyjątkowy ogłoszony przez generała Musharrafa na trzeci dzień, złamanie postanowień pakistańskiej konstytucji to tylko wierzchołek góry lodowej, o czym ostrzegaliśmy tutaj w lipcu i październiku. Na przestrzeni lat społeczeństwo ulegało stopniowej militaryzacji a test "papierka lakmusowego” w celu zbadania sytuacji pod względem praw człowieka, wolności religii i praw mniejszości wykazał, że są one ograniczone. Zamiast przygotowywać się do triumfalnego marszu na cześć demokracji w tym roku, mamy wyraźne oznaki umocnienia się dyktatury rządu. Aresztowania członków opozycji, zakłócenia pracy Sądu Najwyższego, odmowa wjazdu jednego z przywódców opozycji do kraju i areszt domowy drugiego, uwięzienie przedstawiciela ONZ i przemoc używana przez władze przeciwko pokojowym demonstrantom - wszystko to wskazuje na to, że Pakistan jest na skraju przepaści.
Pani komisarz! Unia Europejska powinna teraz wysłać mocny i zgodny wspólny komunikat, że to ludowe siły demokratyczne i społeczeństwo respektują prawa człowieka, a nie armia, które jest najsilniejszą barierą w dojściu do władzy grup radykalnych. Rozumiemy, że kraj ten stoi w obliczu zagrożeń wewnętrznych dla jego bezpieczeństwa i że należy na to zareagować, ale demokracja nie zagraża bezpieczeństwu. Przeciwnie, demokracja jest odpowiedzią na walkę z talibanizacją. UE musi odważnie przemówić, że dla nas budowanie stabilnego i demokratycznego społeczeństwa jest gwarancją naszego sojuszu. Pierwszym krokiem na drodze Pakistanu do stabilności jest zagwarantowanie, że Sąd Najwyższy będzie mógł pracować w spokoju i w sposób niezawisły. Następnie w styczniu mamy wybory parlamentarne. Zapewnienie władzom międzynarodowej pomocy w dochodzeniu w sprawie ataku bombowego w październiku będzie wyrazem naszej troski i zainteresowania. Społeczeństwo, które przynajmniej oficjalnie jest konstytucyjne, z wieloletnimi tradycjami demokratycznymi, gdzie ludzie autentycznie pragną demokracji, pokoju i stabilności, nie podda się tak łatwo. A zatem, Pakistan jest pełen nadziei na lepsze jutro.
Libor Rouček
(CS) Panie przewodniczący, pani komisarz, panie i panowie! Wieloletnie doświadczenie wielu krajów wskazuje na to, że państwo prawne i demokracja to najlepszy i najskuteczniejszy sposób zapobiegania ekstremizmowi, niestabilności i chaosowi. Patrząc z tego punktu widzenia, decyzja prezydenta Musharrafa o ogłoszeniu stanu wyjątkowego jest poważnym błędem i nietaktem. Pakistan nie jest krajem pozbawionym demokratycznych tradycji: wprost przeciwnie, po śmiałym i odpowiedzialnym postępowaniu pakistańskich sędziów, prawników, dziennikarzy i innych przedstawicieli organizacji pozarządowych widać, że społeczeństwo obywatelskie ma głębokie i mocne korzenie w Pakistanie. Niemniej jednak społeczeństwo obywatelskie potrzebuje pomocy. Dlatego też apelujemy do prezydenta Musharrafa o odwołanie stanu wyjątkowego, uwolnienie wszystkich więźniów politycznych i przywrócenie wszystkich praw i wolności zagwarantowanych konstytucją, włącznie ze swobodą przepływu osób, wolnością słowa, gromadzenia się i stowarzyszania, tak by prawdziwie demokratyczne, wolne i przejrzyste wybory parlamentarne mogły się odbyć na początku przyszłego roku.
Neena Gill
Panie przewodniczący! W ostatnich dwóch tygodniach Pakistan był sceną szokujących wydarzeń, które toczyły się w zawrotnym tempie w tym niespokojnym, nękanym konfliktami kraju. Wprowadzenie stanu wojennego pod płaszczykiem stanu wyjątkowego jest pokrętną próbą destabilizacji Pakistanu dla zaspokojenia ambicji jednego człowieka.
Prezydent Musharraf usprawiedliwia swoje działania, twierdząc, iż jest to próba powstrzymania kraju od popełnienia samobójstwa. Jednak to nie kraj popełnia samobójstwo, ale działania i czyny dyktatora zabijają go.
Jest sprawą absolutnie niedopuszczalną, aby przywódczyni opozycji, Benazir Bhutto, została osadzona w areszcie domowym i otrzymała zakaz działalności politycznej, a innym działaczom, mediom i niezawisłemu sądownictwu związano ręce.
Przyznaję, że w Pakistanie istnieje rzeczywiste zagrożenie wewnętrzne ze strony ekstremistów, lecz uważam, że działania generała Musharrafa zamiast pozbyć się ekstremistów jeszcze bardziej zdopingują ich do działania i spowodują jedynie osłabienie demokratycznych i umiarkowanych sił działających w kraju.
Niektórzy mówią, że Pakistan jest na skraju upadku. Musimy temu zapobiec reagując silnie i zdecydowanie. Ludność pakistańską o nastawieniu umiarkowanym ogarnia frustracja i złość - są oni rozczarowani zbyt łagodną reakcją Europy.
W związku z powyższym wzywam panią komisarz Ferrero-Waldner i Radę do wystosowania jednoznacznego, wyraźnego komunikat do prezydenta, grożącego poważnymi konsekwencjami w przypadku, gdy natychmiast nie zostanie przywrócona konstytucja i nie zostanie zniesiony zakaz działalności polityków, mediów i sądownictwa.
Philip Claeys
(NL) Panie przewodniczący! Prawie wszyscy moi przedmówcy zauważyli, że ogłoszenie stanu wyjątkowego w Pakistanie i sposób, w jaki to uczyniono, jest całkowicie nie do przyjęcia. Niedopuszczalne jest, aby Musharraf tak nonszalancko wykazywał brak szacunku dla demokracji.
Ponadto ten stan wyjątkowy jeszcze bardziej nasila wagę problemu, ponieważ w pewnym sensie otwiera drugi front, front islamskiego terroryzmu.
Jak państwo wiecie, wiele krytycznych słów można powiedzieć na temat reżimu Musharrafa: jego środki są nieskuteczne, na przykład wobec Talibów i grup powiązanych z Al-Kajdą, działających wzdłuż granicy z Afganistanem. No cóż, ogłoszenie stanu wyjątkowego otworzyło drzwi tego rodzaju organizacjom terrorystycznym, a skutkiem tego sytuacja może się tylko pogorszyć.
Manuel Lobo Antunes
urzędujący przewodniczący Rady. - (PT) Panie przewodniczący, pani komisarz, panie i panowie! Przede wszystkim chciałbym podziękować Parlamentowi Europejskiemu za zaplanowanie w harmonogramie tej debaty, która w świetle sytuacji w Pakistanie i naszej współpracy z tym krajem w tak istotnej walce przeciw ekstremizmowi i terroryzmowi jest bardzo stosowna.
Nie możemy i nie pozostaniemy obojętni na taki kraj, jak Pakistan. Ta debata ukazuje także, że trzy instytucje, Parlament, Rada i Komisja mają te same podstawowe i bezpośrednie cele tj. błyskawiczne i pełne przywrócenie państwa prawa i swobód demokratycznych w Pakistanie oraz przeprowadzenie wolnych i demokratycznych wyborów. Jest to cel, który nas łączy na osiągnięcie którego musimy pracować wszyscy, zwłaszcza te trzy instytucje w zakresie swoich kompetencji i uprawnień.
Chciałbym także powiedzieć, iż jako prezydencja rozumiemy także, jak powiedziała tu pani komisarz, że wszelkie środki, które mogą doprowadzić do ewentualnego zawieszenia współpracy, co wpłynie negatywnie na ludność Pakistanu, która i tak musi znosić wiele braków i niedostatków, należy rozważyć i zbadać z dużą ostrożnością. Ludność Pakistanu wycierpiała już wiele i nie musi dłużej cierpieć. Tę kwestię także należy rozważyć z pewną dozą ostrożności, o ile się ona pojawi.
Cokolwiek by się nie stało nasze cele są teraz jasne i określone. Mogę państwa zapewnić, że prezydencja i Rada podejmą wszelkie odpowiednie inicjatywy i środki w celu zareagowania na bieg wydarzeń w tej sytuacji.
Benita Ferrero-Waldner
komisarz. - Panie przewodniczący! Jasne jest, że to, co wszyscy czujemy, jest bardzo trudne do zrozumienia. Jest to bardzo poważna sprawa. Jesteśmy wszyscy mocno poruszeni, gdyż wprowadzenie stanu wyjątkowego w ogromnym stopniu zagraża wzmocnieniu demokratycznych instytucji i rozwojowi procesu demokratycznego, który zakłada większe uczestnictwo społeczeństwa w podejmowaniu decyzji. A zatem kwestią najważniejszą jest pełne przywrócenie praw obywatelskich i politycznych, zniesienie ograniczeń dla mediów oraz istotna poprawa struktury i warunków dla przeprowadzenia wyborów. Stabilności i rozwoju nie można osiągnąć bez demokracji i państwa prawa.
W związku z powyższym musimy głębiej zastanowić się nad sprawą ewentualnej misji obserwacyjnej podczas wyborów. Jak powiedziałam, możemy być w stanie wysłać niewielki zespół doradców, którzy będą śledzić ten proces w obecnych okolicznościach. Jeśli nie, tak jak powiedziałam, stan wyjątkowy musi być zniesiony bardzo szybko, a swobody obywatelskie przywrócone.
Odnośnie do pomocy, pragnę powiedzieć, że zwiększyliśmy już znacznie naszą pomoc dla Pakistanu, zwłaszcza w dziedzinie edukacji i rozwoju obszarów wiejskich. A zatem, jak wcześniej powiedziałam, myślę, że na tym etapie musimy się wstrzymać, poczekać chwilę i wydać bardzo ostrożną ocenę. Oczywiście, nie powinniśmy zaszkodzić dotkniętemu kryzysem narodowi pakistańskiemu, ale musimy w odpowiedni sposób podejść do sprawy.
Przewodniczący
Kończąc tę debatę informuję, że otrzymałem siedem projektów rezolucji złożonych zgodnie z artykułem 103 ust. 2 Regulaminu..
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się w czwartek, 15 listopada 2007 r.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
David Martin  
na piśmie. - Pakistan jest poważnym sojusznikiem w walce z terroryzmem. Skutkiem tego doświadcza ogromnej wewnętrznej presji i zagrożenia stabilności. Prezydent Musharaff zareagował na tę sytuację, ogłaszając stan wyjątkowy.
Argumentuje on swoją decyzję tym, że nienormalna sytuacja wymaga nienormalnych działań. Jego reakcja jest częściowo zrozumiała, lecz całkiem niesłuszna. Z antydemokratycznymi siłami należy walczyć w sposób demokratyczny. Powinien on znieść stan wyjątkowy, ogłosić termin wyborów i datę, kiedy wreszcie zdejmie swój mundur. Następnie powinien wezwać do otwartej i szeroko zakrojonej debaty na temat przyszłości Pakistanu.
Jestem przekonany, że taka debata ujawniłaby, że znakomita większość Pakistańczyków odrzuca ekstremizm i fundamentalizm i pragnie żyć w kraju, gdzie ludzie żyją w pokoju ze sobą, w pokoju ze swoimi sąsiadami i na dobrych warunkach z Zachodem.
