Overheidsopdrachten op het gebied van defensie en veiligheid (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Alexander Graf Lambsdorff, namens de Commissie interne markt en consumentenbescherming, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van bepaalde overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten op defensie- en veiligheidsgebied - C6-0467/2007 -.
Alexander Graf Lambsdorff
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wereldwijd zijn er momenteel dertien EU-missies waardoor wij helpen om vrede en stabiliteit te brengen. Negen missies zijn al beëindigd. Bij veel van deze missies komen soldaten, vaak ook politieagenten, uit onze lidstaten terecht in moeilijke omgevingen. Tegelijkertijd weten we allemaal dat er nog veel meer crisishaarden zijn en dat de roep om een Europese bijdrage aan de internationale politiek eerder zal toenemen dan afnemen, en we weten helaas ook dat wij Europeanen vaak niet in een positie verkeren om onze missies uit te voeren op de manier waarop we het eigenlijk zouden moeten doen, met een optimale uitrusting en op een interoperabele en strategisch herschikbare wijze. Dat moeten we bereiken, want dat zijn we onze wereldwijd opererende soldaten en politieagenten verschuldigd. Dat doel ligt echter nog ver van ons verwijderd.
Een van de redenen hiervoor is onze versnipperde markt voor defensiemateriaal. Onze 27 lidstaten hebben maar liefst 89 verschillende, soms zelfs dubbele onderzoeksprogramma's. De VS hebben er maar 29. Er is veel te weinig samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van productontwikkeling. Zogenaamde traditionele leveranciers krijgen voorrang boven niet-traditionele, maar misschien betere leveranciers en daar willen wij verandering in brengen.
Goederen en diensten ter waarde van circa 91 miljard euro worden jaarlijks aangeschaft op de Europese markt voor defensiemateriaal. Hiervan wordt gemiddeld slechts 13 procent in Europa aanbesteed. Treurige hekkensluiter hierbij is overigens Duitsland met slechts circa 2 procent. Per saldo betekent dit dat de interne markt voor defensiemateriaal niet functioneert. Veel belangrijke innovaties in deze hightechsector kunnen niet worden toegepast, onze soldaten krijgen niet de beste uitrusting en belastinggeld wordt verkwist. Het resultaat is dat hoogontwikkeld defensiemateriaal steeds duurder wordt, terwijl de defensiebegrotingen gelijk blijven of zelfs krimpen. In deze situatie is duidelijk waar het allemaal om gaat. Het gaat niet om een verhoging van defensie-uitgaven, maar om een slimmere besteding van het beschikbare geld. Dat is wat we moeten doen. We zijn het onze belastingbetalers verschuldigd.
Daarom heeft dit Parlement in een verslag in 2005 de Commissie verzocht om een richtlijn voor deze sector op te stellen. Dat heeft ze gedaan, in overleg met zowel het Parlement als de Raad. Het was van belang voor ons, en ook voor mij als rapporteur, dat president Sarkozy uitdrukkelijk de Europese markt voor defensiemateriaal noemde in zijn toespraak over de prioriteiten van het Franse voorzitterschap. Daarmee was duidelijk dat het Parlement, de Raad en de Commissie hier met vereende krachten aan zouden werken. De overeenstemming in eerste lezing is het resultaat van deze gemeenschappelijke politieke wil. Morgen zullen we - hopelijk gezamenlijk - het fundament leggen voor een nieuw Europees rechtskader dat zal zorgen voor een echte openstelling van de markt en voor meer transparantie en concurrentie bij het plaatsen van overheidsopdrachten.
We moeten deze richtlijn ook in zijn context bekijken. In december hebben we al de richtlijn betreffende de vereenvoudiging van de voorwaarden voor de overdracht van defensiegerelateerde producten aangenomen. De richtlijn die nu voor ons ligt, is de tweede belangrijke bouwsteen van het Europese defensiepakket. Hoewel de twee richtlijnen in theorie onafhankelijk van elkaar functioneren, hebben ze elkaar in de praktijk nodig. Ook daarom is het zo belangrijk dat wij ons werk aan het defensiepakket morgen afronden. De richtlijn zal de markt niet van de ene op de andere dag veranderen, dat is duidelijk, maar hij is een belangrijke stap in de goede richting en hij kan het Europees veiligheids- en defensiebeleid een flink stuk verder brengen.
Ik wil mijn collega's heel hartelijk bedanken, de schaduwrapporteurs Charlotte Cederschiöld, Barbara Weiler en Gisela Kallenbach, voor hun steeds eerlijke, soms kritische, maar altijd constructieve samenwerking. Ik wil ook de Raad en de Commissie bedanken. Alle betrokkenen hebben een prachtige mengeling van politieke wil, professionaliteit en bereidheid tot compromissen laten zien.
We zijn het allemaal verschuldigd aan onze burgers om samen constructief beleid voor Europa te maken. Ik hoop dat wij deze verplichting op het gebied van onze verantwoordelijkheid morgen zullen nakomen met de goedkeuring van dit pakket. Ik ben overigens van mening dat we dit debat in Brussel hadden moeten voeren en niet in Straatsburg. Dank u wel.
Charlie McCreevy
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mij excuseren voor mijn zwakke stem, ik ben namelijk zwaar verkouden.
U staat op het punt om te gaan stemmen over een richtlijn inzake het plaatsen van opdrachten voor defensie- en veiligheidsmateriaal, die de Commissie in 2007 heeft ingediend als onderdeel van het zogenaamde "defensiepakket”. Dit voorstel is een belangrijke stap op weg naar de verwezenlijking van een gemeenschappelijke Europese defensiemarkt, hetgeen op zichzelf een belangrijke bijdrage is aan het veiligheids- en defensiebeleid van de Europese Unie. Met andere woorden, deze richtlijn is politiek gezien een zeer belangrijk instrument dat de defensiecapaciteiten van Europa helpt te versterken, de overheidsuitgaven efficiënter maakt en de veiligheid van onze burgers vergroot.
Het onderhandelingsproces voor het voorstel heeft kunnen profiteren van de nauwe samenwerking tussen Parlement, Raad en Commissie. Daarom wil ik de rapporteur, de heer Lambsdorff, hartelijk danken voor zijn intensieve en efficiënte werk om in eerste lezing tot een overeenkomst met de Raad te komen. Ik wil ook de schaduwrapporteurs bedanken voor hun constructieve samenwerking. Daarnaast wil ik het Frans voorzitterschap, samen met het Sloveens voorzitterschap feliciteren met de manier waarop ze de onderhandelingen in de Raad met succes hebben aangestuurd. En tot slot, maar daarom niet minder belangrijk, wil ik het Tsjechische voorzitterschap bedanken voor de inzet waarmee het dit dossier heeft afgerond.
De Commissie verwelkomt de tekst die nu op tafel ligt. De nieuwe richtlijn is op maat gemaakt voor defensie- en veiligheidsopdrachten. De aanbestedende diensten krijgen de flexibiliteit die ze nodig hebben om over contracten te onderhandelen die vaak uitzonderlijk complex en gevoelig zijn. Ze kunnen ook om specifieke veiligheidsclausules vragen teneinde geheime informatie te beschermen en hun leveringszekerheid te garanderen. Door dit alles is de richtlijn een instrument geworden dat lidstaten voor de meeste defensieopdrachten kunnen gebruiken zonder hun veiligheidsbelangen in gevaar te brengen.
De nieuwe richtlijn geldt ook voor gevoelige opdrachten op het gebied van niet-militaire veiligheid. Deze benadering ligt in de lijn van het huidige strategische milieu, waarin transnationale dreigingen en nieuwe technologieën de scheidslijn tussen militair en niet-militair, intern en extern hebben vervaagd. Bij overheidsopdrachten kunnen deze ontwikkelingen niet worden genegeerd: in gevallen waarbij materiaal voor bijvoorbeeld politiekorpsen dezelfde eigenschappen heeft als die van defensiemateriaal, is het alleen maar logisch dat dezelfde aanbestedingsregels gelden.
Dit heeft allemaal grote voordelen: de nieuwe richtlijn maakt het voor lidstaten mogelijk om het gebruik van derogaties krachtens artikel 296 van het EG-Verdrag te beperken tot uitzonderlijke gevallen. Dientengevolge zullen de beginselen van de interne markt eindelijk gaan gelden voor belangrijke delen van de defensie- en veiligheidsmarkten in Europa. In de hele Europese Unie worden eerlijke en transparante aanbestedingsregels van toepassing en daardoor kunnen bedrijven makkelijker meedingen in andere lidstaten. Europese industrieën krijgen een veel grotere "thuismarkt”' met langere productieperioden en schaalvoordelen. Hierdoor worden de kosten lager en dit leidt weer tot lagere prijzen.
Uiteindelijk bereiken we een grotere openheid van de markten, ten gunste van ons allemaal: industrieën worden concurrerender, de strijdkrachten krijgen meer waarde voor hun geld en de belastingbetalers profiteren van efficiëntere overheidsuitgaven. Dit alles is ook het resultaat van uw werk en inzet. Ik wil u daar nogmaals voor danken en mee feliciteren.
Charlotte Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, een Europese markt in defensiegerelateerde producten creëer je niet van de ene op de andere dag, maar de rapporteur heeft een overtuigende samenwerking tot stand gebracht die ons, samen met de Raad en in het bijzonder de Commissie, heeft geholpen om de eerste, belangrijke stap te zetten. Defensiegerelateerde producten worden nu duidelijk opgenomen in de grondbeginselen van de interne markt, hetgeen zou moeten helpen om de prijzen te verlagen. Samen met een markt die meer open is, krijgen we een sterker Europees concurrentievermogen en efficiëntere materiaalproductie.
Ook de Franse regering verdient lof voor haar constructieve rol, maar de belangrijkste bijdrage is natuurlijk geleverd door de rapporteur, de heer Lambsdorff. Ik zou ook de defensie-industrie willen bedanken voor haar belangrijke bijdrage, die de flexibiliteit heeft vergroot. Veel elementen uit de richtlijn inzake het plaatsen van opdrachten uit 2004 zijn hier behouden. Tegelijkertijd worden de nationale veiligheidsbelangen en de speciale voorwaarden voor bijvoorbeeld de levering en bescherming van informatie gerespecteerd. De toepassing van artikel 296 wordt behouden zoals in de huidige wetgeving, maar misbruik van dit artikel wordt voorkomen. Dit zou ook moeten worden verwelkomd door de industrie, die uiteraard invloed kan blijven uitoefenen op de tenuitvoerlegging van de richtlijn en op de ontwikkeling van nieuwe praktijken.
Wij in het Parlement zijn verheugd dat de Raad ons halverwege tegemoet is gekomen met betrekking tot de drempels en transparantie, om maar enkele voorbeelden te noemen van de vele successen van het Europees Parlement, de Commissie interne markt en consumentenbescherming en de rapporteur. Ik ben persoonlijk verheugd dat het mogelijk was om de meest controversiële kwesties met betrekking tot de bestaande EG-wetgeving op te lossen. Als het Parlement, naar ik hoop en geloof, brede steun geeft aan dit verslag, zal er een belangrijke en logische stap voorwaarts zijn gezet.
Mijn oprechte dank gaat uit naar al mijn collega's en andere belanghebbenden die hebben geholpen om hier een constructief en stimulerend proces van te maken.
Barbara Weiler
namens de PSE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, eind vorig jaar waren er een paar opvallende krantenkoppen: "Wereld voert bewapening op”, "Wapenhandel boomt”, "Defensie-industrie - duur door gebrek aan concurrentie” en andere corruptieaffaires in Duitsland en in andere landen van de Europese Unie. Wij van de Sociaal-democratische Fractie zijn heel duidelijk tegen deze wapenwedloop, het opvoeren van het oorlogspotentieel, en ook de laissez faire-houding ten aanzien van corruptie. We zitten hierbij op één lijn met onze vertegenwoordigers in de nationale parlementen.
De doelstellingen van dit wetgevingspakket, met deze twee richtlijnen over overdracht en aanbesteding waarover wij hier vandaag discussiëren, zullen ervoor zorgen dat het niet alleen een kwestie van concurrentievermogen is, maar ook dat er een einde komt aan de verspilling van belastinggeld bij de wapenproductie en dat corruptie wordt verhinderd. Dit zijn op zich al redenen genoeg voor de Sociaal-democratische Fractie om het resultaat goed te keuren.
Er zal een Europees rechtskader komen voor het plaatsen van overheidsopdrachten voor goederen en diensten op het gebied van defensie en veiligheid, er zal meer samenwerking komen tussen de lidstaten, dus geen overbodige overlappingen meer en de wapenindustrie zal de lidstaten geen oor meer kunnen aannaaien, en er zal in het algemeen meer concurrentie zijn en minder uitzonderingen conform artikel 296.
Voor ons Parlementsleden - en ik denk voor alle fracties - was het van belang dat we de rechtsmiddelenrichtlijn hebben ingebracht, oftewel de richtlijn van de heer Fruteau. Dat was voor de Raad helemaal niet zo vanzelfsprekend. Wij vonden het belangrijk dat er sancties kunnen worden opgelegd in geval van corruptie, zelfs tot aan het buitensluiten van opdrachten. Ik denk dat dit iets nieuws is voor deze sector die tot dusverre erg verwend is geweest.
Het is echter ook belangrijk voor ons dat alle 27 lidstaten met de resultaten uit de voeten kunnen. Zelfs wanneer slechts zes of zeven landen hun eigen productie hebben en er nog minder meedoen aan de handel, is het belangrijk dat we 27 lidstaten achter ons hebben. Dat is ons gelukt. Ik weet niet zeker of alles ook zo zal functioneren als wij ons voorstellen en daarom hebben we erin opgenomen dat het Parlement een zekere mate van controle wil behouden. We willen geïnformeerd worden, niet alleen automatisch door de Commissie, maar we willen geïnformeerd worden over de resultaten en over de implementatie van dit pakket richtlijnen.
Wanneer we in de toekomst een nog sterkere Europese interne markt zullen hebben en Europese bevoegdheden zullen krijgen, zoals de heer Sarkozy dat natuurlijk heeft gepland, moet het Europees Parlement als een gekozen instelling in Europa deel uitmaken van een echte controlerende procedure, een procedure die we hebben in de nationale parlementen, maar nog niet in het Europees Parlement. Dat is echter een taak voor de toekomst. In Duitsland bijvoorbeeld hebben wij onze vingers gebrand aan de productie van defensiemateriaal en hogere prijzen. Wij hebben de Eurofighter - een veel te duur, zo niet het duurste project - en ik weet zeker dat elke lidstaat wel zo'n verhaal kan vertellen.
Ik wil tot slot niemand bedanken. De samenwerking was heel constructief en de resultaten zijn vooral waardevol. Het moet me echter van het hart dat de parlementaire procedure onverdraaglijk was. Compromissen sluiten met de Raad en de Commissie in eerste lezing zou gewoon niet het werk van dit Parlement moeten zijn. Daarom mag deze procedure in de toekomst alleen bij hoge uitzondering plaatsvinden. Het was eigenlijk niet nodig bij dit wetgevingspakket. We zouden ons daaraan moeten houden en, direct na de verkiezingen, dit soort procedures voor niet-parlementair werk moeten afschaffen.
Cristian Silviu Buşoi
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mijn collega, de heer Lambsdorff, feliciteren met zijn uitstekende verslag. Ik weet hoezeer hij zich gewijd heeft aan dit zeer belangrijke werk. Ik vind het van essentieel belang dat we een gemeenschappelijke wapenmarkt creëren en hiervoor een juridisch kader vaststellen om het Europees veiligheids- en defensiebeleid (EVDB) verder te ontwikkelen.
Ik verwelkom ook de belangrijke prestatie dat de beginselen van het Verdrag, met name transparantie, non-discriminatie en openheid, worden geïncorporeerd in de defensie- en veiligheidsmarkt, en dit zal, zoals al is gezegd, leiden tot efficiëntere defensieuitgaven.
Zowel in het voorstel van de Commissie als in het verslag van de heer Lambsdorff is een reeks regels vastgesteld betreffende aanbestedingscontracten op het gebied van veiligheid en defensie, waardoor de gemeenschappelijke wapenmarkt naar behoren kan functioneren.
Ik wil wijzen op ten minste twee belangrijke verbeteringen voor zowel leveranciers als aanbestedende diensten, gericht op het beschermen van de veiligheid van de EU en haar lidstaten. Ik zou hier de bepalingen willen noemen die betrekking hebben op de leveringszekerheid, namelijk informatie over inschrijvers en onderaannemers die aan de aanbestedende diensten wordt verstrekt, en de verplichtingen die inschrijvers moeten aangaan om de leveringszekerheid te garanderen. Aan de andere kant worden inschrijvers ook beschermd door het invoeren van de beoordelingsprocedure, die garandeert dat het gunningsproces eerlijk en niet discriminerend plaatsvindt.
Het voorstel vergroot de transparantie in de werkprocedure, maar lidstaten moeten vooral niet terughoudend zijn want hun veiligheidsbelangen worden beschermd, in het bijzonder door het handhaven van de derogaties bij het openbaren van informatie in het geval er veiligheidsbelangen op het spel staan.
Tot slot zou ik willen benadrukken dat het voor ons erg belangrijk is om een gemeenschappelijke Europese defensiemarkt te hebben. Tegelijkertijd moeten we wanneer we deze kwestie bespreken - de gemeenschappelijke Europese defensiemarkt - of wellicht wanneer we in de toekomst nog gevoeligere kwesties bespreken zoals compensatieopdrachten, ernstig rekening houden met de strategische belangen en de concrete situatie van elke lidstaat.
Mieczysław Edmund Janowski
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de heer Lambsdorff heeft uitstekend werk geleverd en daarom wil ik hem van harte feliciteren. De besteding van overheidsgeld doet de gemoederen traditioneel hoog oplaaien. Dat geldt in het bijzonder voor de aankoop van uitrusting voor het leger en veiligheidsdiensten. Er zijn grote geldbedragen in het spel en we moeten de fabrikanten en dienstverleners selecteren die de beste service leveren, eerder dan de goedkoopste oplossing. We hebben behoefte aan hoge kwaliteit tegen een redelijke prijs.
Daarnaast moeten we rekening houden met de degelijkheid van het geleverde werk en de kwaliteit van de gebruikte materialen, alsook met specifieke kwesties als vertrouwelijkheid en zelfs geheimhouding, voornamelijk met betrekking tot gevoelige kwesties. Dergelijke aangelegenheden houden ook verband met kwesties als evenredige compensatie en het verzekeren van de efficiëntie van investeringen. Ik denk dat we later nog op dit onderwerp zullen moeten terugkomen. Naar mijn mening is het in het voorstel voor een richtlijn opgenomen standpunt correct. Ik ben ervan overtuigd dat de voorgestelde oplossingen zullen bijdragen tot de efficiëntere werking van het Europees mechanisme voor de plaatsing van overheidsopdrachten op defensiegebied. Daarom verdienen ze onze steun.
Gisela Kallenbach
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik bedank de rapporteur voor zijn constructieve samenwerking, omdat deze samenwerking, bij alle terechte kritiek op de procedure in eerste lezing, er toch voor heeft gezorgd dat de stem van het Parlement duidelijk doorklonk in de trialoog.
We nemen vandaag een besluit over een compromis met betrekking tot handelswaar, waarbij de markt tot dusverre beperkt was tot een paar lidstaten. Het was voor mij al een hele interessante ervaring om te zien hoe principiële voorstanders van de interne markt en concurrentie plotseling alle registers opentrokken om nationale beslissings- en isolatiemechanismen te kunnen blijven gebruiken. Daarin zijn ze niet geslaagd en dat is goed zo.
"Waarom?” zult u vragen. Dat was omdat meer concurrentie in de handel in defensiemateriaal hopelijk in de toekomst zal resulteren in een bevrijding van de opgelegde prijzen en in de kans dat de hiervoor aangewende publieke middelen efficiënter worden gebruikt en gereduceerd. Hetzelfde geldt voor de vermindering van corruptie. We zijn dat onze burgers verschuldigd. Het is ook duidelijk dat er nu heldere aanbestedingsregels gelden die tot meer transparantie bij het plaatsen van overheidsopdrachten zullen leiden en eindelijk ook het mkb een echte kans zullen geven op toegang tot de markt. Verder zijn ook alle mogelijke achterdeuren om aanbestedingen te omzeilen verminderd, en elke geplande afwijking moet vooraf met de Commissie worden overlegd. De ruilhandel die weliswaar tot dusverre wettelijk verboden, maar in de praktijk gangbaar was, wordt met deze richtlijn niet gelegaliseerd. Last but not least kan er voor de eerste keer ook beroep worden ingesteld.
Ik had gehoopt dat we het op een nog bredere Europese leest hadden kunnen schoeien en de drempels hadden kunnen verminderen om zo meer transparantie te realiseren, maar dit is een grote stap in de goede richting en ik kijk uit naar de implementatie ervan.
Tobias Pflüger
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, deze richtlijn maakt deel uit van het defensiepakket met als context, en ik citeer, "een strategie voor een sterkere en meer concurrerende Europese defensie-industrie”. Het belangrijkste richtsnoer is, zoals bij zoveel dingen, de vrije markt, ook voor defensiemateriaal, met andere woorden voor wapens, en wapens zijn er om te doden en oorlog te voeren. Het doel van de richtlijn is om de efficiëntie en het concurrentievermogen van de defensie-industrie in de EU te verbeteren. De heer Swoboda heeft het bij het vorige debat klip-en-klaar gezegd. Hij zei dat we betere uitgangsvoorwaarden nodig hebben voor de Europese defensie-industrie met het oog op de concurrentie, met name uit de Verenigde Staten.
In 2005 zijn de lidstaten van de EU samen voor de eerste keer de belangrijkste wapenexporteur ter wereld geworden. Van deze export is 70 procent afkomstig uit de vier grote landen Frankrijk, Duitsland, Groot-Brittannië en Italië. De belangrijkste importeurs zijn landen uit het Midden-Oosten. Onze zorg zou niet een efficiëntere defensie-industrie moeten zijn, maar ontwapening, en in tegenstelling tot de efficiëntie van de defensie-industrie is daar geen richtlijn voor. Het is wel duidelijk waar het hier eigenlijk om gaat.
Andreas Schwab
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ook van mijn kant hartelijk dank aan de rapporteur van de Commissie interne markt en consumentenbescherming, maar ook aan de Subcommissie veiligheid en defensie en haar voorzitter en rapporteur voor advies voor het verslag-Lambsdorff, mijn vriend Karl von Wogau.
We behandelen vandaag niet de export van wapens naar landen buiten de Europese interne markt, maar alleen de kwestie op welke manier aanschaf van en handel in wapens in de Europese interne markt, dat wil zeggen in de 27 lidstaten van de Europese Unie, goedkoper en effectiever kan worden. Ik juich het ten zeerste toe dat het Parlement hier een gemeenschappelijk standpunt heeft ingenomen, omdat de burgers hierdoor eindelijk veel kunnen besparen in een markt van ongeveer 70 miljard euro per jaar, en dus in zekere zin een vredesdividend uitbetaald kunnen krijgen.
Dit werk en - het is een beetje teleurstellend dat hier vandaag zo weinig leden van de Raad aanwezig zijn - dit besluit juichen wij ten zeerste toe gezien de zeer moeizame discussie tussen de lidstaten in het verleden. Hoezeer ik het ook eens ben met de uitlatingen over de moeilijkheden in de trialoog, zoals de Sociaal-democratische Fractie al deed, moet ik toch zeggen dat wij hiermee op een dag een mijlpaal in het Europese defensiebeleid zullen bereiken. Des te treuriger vind ik het dat maar zo weinig collega's dit besluit willen bijwonen.
Vanmorgen hebben wij het tienjarig bestaan van de euro gevierd. Ik hoop dat wij over een paar jaar ook op vandaag terugkijken, omdat dit een mijlpaal is voor de Europese samenwerking tussen de lidstaten op het gebied van defensie en van het buitenlands en veiligheidsbeleid, omdat het in de toekomst in principe zo zal zijn dat wanneer wij in onze eigen lidstaat bepaalde eisen stellen, hetzelfde automatisch zal gelden in alle andere lidstaten. Daar is een grote mate van vertrouwen voor nodig die de lidstaten inmiddels bereid zijn te geven. Hiervoor ben ik bijzonder dankbaar.
Ik wil echter ook de Commissie bedanken die met heel veel voortvarendheid aan deze richtlijn heeft gewerkt, die de oppositie in de lidstaten heeft overwonnen en die heeft geprobeerd het Parlement constructief te helpen om zich een weg door de wirwar aan wetgeving op het gebied van openbare aanbestedingen te banen. De positieve punten zijn hier al genoemd, ook de verbeteringen die er op het terrein van de aanbestedingswetgeving zullen worden aangebracht en ik wil ze niet herhalen.
Met het tweede deel van het pakket voor het creëren van deze echte Europese interne markt voor defensiemateriaal zijn we daadwerkelijk bij nog een andere belangrijke mijlpaal aangekomen. Dit versterkt ook het autonome vermogen van de Europese Unie om te reageren op internationale crises, werk waaraan de heer Von Wogau zich in het bijzonder wijdt in de Subcommissie veiligheid en defensie. Wanneer dan, zoals onlangs beschreven, een autonome troepenmacht van de Europese Unie in Afrika onder leiding van een Ierse generaal met een Poolse plaatsvervanger en soldaten uit vijftien verschillende lidstaten mogelijk is, laat dat zien hoever de Europese Unie is gekomen bij het opbouwen van een Europa van defensie. We moeten op deze weg verder gaan. Dank u wel.
Joel Hasse Ferreira
(PT) Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de rapporteur, de heer Lambsdorff, en de schaduwrapporteurs - en dan in de eerste plaats mevrouw Weiler - bedanken.
Dames en heren, ik geloof dat de verdere integratie van de nationale defensiemarkten en een strategische coördinatie van de op die markt gerichte productie cruciale zaken zijn. Als we de basisregels van de interne markt op de defensie-industrie toepassen, moeten we echter wel rekening houden met het specifieke karakter van deze industrie en verder de nodige voorzorgsmaatregelen in acht nemen. De aanbestedingsprocedures en de contracten die worden gegund en waarbij lidstaten van de Europese Unie betrokken zijn, moeten transparanter worden. We moeten echter tegelijkertijd het een en ander ondernemen om ervoor te zorgen dat Europese producten en apparatuur op de wereldmarkt beter kunnen concurreren.
Commissaris McCreevy, ik geloof dat we ervoor moeten zorgen dat deze richtlijn bijdraagt tot een beter juridisch kader voor overheidsopdrachten op defensie- en veiligheidsgebied. We moeten een goed functionerende interne markt creëren, maar natuurlijk wel rekening houden met de belangen en rechten van de lidstaten - zeker op het gebied van veiligheid - , en dan natuurlijk in de eerste plaats de belangen van al die landen die wapens, munitie en defensie- en veiligheidsmaterieel produceren, waaronder - bijvoorbeeld - mijn eigen land.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag wijzen op de bepalingen die deze markten gemakkelijker toegankelijk moeten maken voor kleine en middelgrote ondernemingen, vooral door het verbeteren van de regels voor onderaanneming. Dan kan dit type onderneming een belangrijker rol spelen binnen deze sector en bijdragen tot een heuse Europese markt voor de defensie-industrie. En dat zou dan weer bijdragen tot meer onderzoek en ontwikkeling, niet alleen binnen die defensie-industrie, maar al die Europese industriesectoren die door de ontwikkeling van de defensie-industrie gevoed worden.
Tot slot meen ik dat we een verwijzing kunnen maken naar het - overduidelijke - verband tussen de defensie-industrie en het externe beleid van de Unie. Naar aanleiding van een interventie van even geleden moet ik dan wel refereren aan een klassiek Latijns gezegde - "wie vrede verlangt, zal zich op de oorlog moeten voorbereiden". In de Europese Unie, welbeschouwd een supermogendheid, maar dan vredelievend, noemen we deze industrie de "defensie-industrie", omdat we vrede willen, en geen oorlog. En juist daarom hebben we behoefte aan deze defensie-industrie.
Janusz Onyszkiewicz
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de Verenigde Staten besteden ongeveer 500 miljard dollar aan defensie. De defensie-uitgaven van de Europese Unie bedragen iets meer dan 200 miljard. De vraag is echter of deze investering van 200 miljard tot uiting komt in de militaire vermogens van de EU-lidstaten, zoals voor de Verenigde Staten het geval is. Toen ik nog minister van Defensie was, ontmoette ik regelmatig vertegenwoordigers van het bedrijfsleven. Ik benadrukte telkens dat ik als minister verantwoordelijk was voor de nationale verdediging en niet voor de verdediging van de industrie. Ik denk dat het soort richtlijn waarover we vandaag debatteren en waarvoor ik mijn dank en erkentelijkheid wil betuigen aan de heer Lambsdorff, ertoe zal leiden dat de enorme bedragen die we aan defensie besteden op een veel redelijkere en verstandigere manier zullen worden gebruikt. Als gevolg daarvan zal het militaire vermogen van de Europese Unie een niveau bereiken dat in overeenstemming is met de middelen die we in defensie investeren.
Angelika Beer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil er nogmaals op wijzen dat we het vandaag hebben over een pakket: de resolutie in december en dit debat van vandaag. Alleen als we ze samen bekijken - de richtlijn betreffende de vereenvoudiging van de voorwaarden voor de overdracht van defensiegerelateerde producten en nu de aanbestedingsrichtlijn - snijden ze hout.
Ik heb het advies van de Commissie buitenlandse zaken uitgewerkt. Wij hadden een politieke kerndoelstelling, namelijk dat met de harmonisering van de Europese defensie-industrie en de liberalisering binnen de EU tegelijkertijd betere controlemogelijkheden voor de export buiten de EU zouden worden geïmplementeerd. Als we de negatieve krantenkoppen gaan noemen, moeten we ook de goede noemen. Op zijn laatste vergadering eind vorig jaar heeft de Raad, onder Frans voorzitterschap, de Code of Conduct als wettig instrument goedgekeurd. Dat is een goede zaak en dat is wat dit Parlement altijd heeft gevraagd.
Ik wil er daarom nogmaals op wijzen dat deze harmonisering, die wij juist vinden - en niet alleen de harmonisering, maar ook de ontwikkeling van een sanctiemechanisme dat aangewend kan worden als deze richtlijnen worden overtreden - nu ook door de lidstaten en de Parlementsleden wordt gecontroleerd. We zullen dit proces, en niet alleen de harmonisering, met veel belangstelling volgen.
Jacques Toubon
(FR) Mijnheer de Voorzitter, ik wil me achter het standpunt scharen dat de heer Schwab daarnet innam. Het goedkeuren van deze richtlijn vandaag is mijns inziens een belangrijk besluit, dat we te danken hebben aan de inspanningen van onze rapporteur, de heer Lambsdorff, onze schaduwrapporteur Charlotte Cederschiöld, die ik bedank, en uiteraard het Franse voorzitterschap dat zich eind vorig jaar forse inspanningen heeft getroost om een compromis te bereiken.
Vandaag voltooien we in feite een cyclus die opvallend snel is verlopen, dat wil zeggen in een paar maanden en die zowel de in december goedgekeurde richtlijn betreffende de interne markt voor defensieproducten en de Gedragscode voor wapenuitvoer, die op hetzelfde moment aangenomen werd, beslaat als tot slot deze richtlijn die artikel 296 van het Verdrag in overeenstemming brengt met de gemeenschappelijke regels inzake overheidsopdrachten. Met dit hele pakket, om het zo maar te zeggen, leggen we ons feitelijk vast op wat ik zal noemen de "communautarisering” van de defensie-economie. Dit lijkt uiteraard haaks te staan op het streven naar soevereiniteit of zelfs op de wezenskenmerken van defensiebeleid. Maar feitelijk weerspiegelt dit een streven om staatssoevereiniteiten op één lijn te brengen.
Hetzelfde zal zich voordoen op het gebied van de rechtspraak. Gedurende het Franse voorzitterschap en sinds de Portugese en Sloveense voorzitterschappen is er enorm veel vooruitgang geboekt op een ander terrein waarop nationale soevereiniteiten elke vorm van overeenstemming of samenwerking wilden blokkeren.
In feite, dames en heren, denk ik dat we door het aannemen van een dergelijke tekst helpen het ideologische debat over de inhoud en de vorm van het Europese eenwordingsproces af te ronden. Europa is een gebied en een machtsblok, en het zal steeds meer erkenning krijgen op de terreinen defensie en buitenlands beleid.
Geoffrey Van Orden
(EN) Mijnheer de Voorzitter, als Britse conservatieven zijn we in het algemeen sterke voorstanders van een open markt, maar, zoals een aantal sprekers al heeft bevestigd, versterkt het onderliggende streven van dit verslag de integratie van het EVDB in de EU zonder dat er werkelijke economische voordelen zijn. Het heeft zeker niets te maken met het versterken van de defensiecapaciteiten.
Ik kan zien dat er enkele marginale voordelen zouden kunnen liggen in een gemakkelijkere toegang van het VK tot enkele markten voor defensiegerelateerde opdrachten van sommige andere Europese landen. Maar het is voor anderen veel voordeliger om toegang tot de VK-markt te krijgen, die de grootste defensieuitgaven kent, en trouwens, het VK heeft al de meest open markt voor defensiegerelateerde opdrachten in Europa.
Wat met name zorgen baart, is het feit dat een regering of onderneming die volgens de voorgestelde regels enorm heeft geïnvesteerd in een aspect van O&O op het gebied van defensie, deze investering niet meer kan compenseren in de ontwikkelings- en productiefase. Ontwikkelingscontracten moeten worden opengesteld voor Europese concurrentie, waardoor een nationale regering geen middelen meer heeft om intellectuele eigendom, banen of uitvoermogelijkheden te beschermen. Dit betekent een rem op O&O.
Er zijn nog meer zorgen, maar ik moet zeggen dat dit verslag niet echt nodig is, niet vanuit het oogpunt van defensie, de industrie of zelfs de economie.
Ioan Mircea Paşcu
(EN) Mijnheer de Voorzitter, deze richtlijn inzake defensieopdrachten is een belangrijke stap in de richting van zowel de Europese markt voor defensieuitrusting (EDEM) als het EVDB. Ik weet dat het moeilijk is om de beginselen van de vrije markt te verzoenen met de onvermijdelijke discretie over defensieovereenkomsten, en gemeenschappelijke regels inzake het gunnen van overheidsopdrachten met individuele praktijken betreffende defensieopdrachten.
Deze zeer complexe reeks regels moet natuurlijk de test in de praktijk doorstaan, want als er in dezelfde doos tegenstrijdige elementen als transparantie en geheimhouding, en gemeenschappelijkheid en individualiteit worden gepast, moet er een voortdurende controle zijn, evenals de vastbeslotenheid om elke individuele poging om iemand te begunstigen, te straffen in een voortdurende inspanning om een uitgekiend evenwicht tussen alle vier de elementen te behouden.
Het juist functioneren is dan zowel een functie als een weerspiegeling van de vastbeslotenheid van de EU-lichamen om deze opkomende Europese markt te leiden, en van de echte bereidheid van nationale defensiekampioenen en de lidstaten achter hen om het spel te respecteren en te spelen volgens deze nieuwe regels.
Nog iets over compensatie. Voor landen zoals het mijne, Roemenië, is compensatie, voor nu in elk geval, een belangrijk mechanisme om het overleven van onze nationale industrie te waarborgen.
Marian-Jean Marinescu
(RO) Europa's eenheid en veiligheid worden op dit moment opnieuw in gevaar gebracht door zowel de financiële en economische crisis als de energiecrisis. Dit laat eens te meer zien dat we alleen door eenheid en solidariteit de grote problemen van de moderne wereld met succes aan kunnen pakken.
Het invoeren van gemeenschappelijke, transparante regels voor overheidsopdrachten voor veiligheids- en defensiegerelateerde producten is een belangrijke stap in het aanscherpen van het Europees veiligheidsbeleid. Het is tevens ook een specifiek vrijemarkteconomisch instrument waardoor de Europese industrie met succes zal kunnen concurreren met de grote internationale spelers, met name in de Verenigde Staten.
Er moet zo snel mogelijk een solide communautaire regeling in het leven geroepen worden om om te gaan met informatieveiligheid. Tegelijkertijd moet er een adequaat controlesysteem opgezet worden voor de uitvoer van veiligheids- en defensiegerelateerde producten en uitrusting naar derde landen. Dankzij de ratificatie en handhaving van het Verdrag van Lissabon zal er op permanente basis een goed gestructureerde samenwerking op het gebied van veiligheidsbeleid opgezet kunnen worden, wat van essentieel belang is voor de toekomst van de EU.
Bogusław Rogalski
(PL) Al sinds de jaren negentig van de vorige eeuw is duidelijk dat de versnippering van de Europese markten voor defensiemateriaal negatieve economische effecten heeft gehad. De defensie-uitgaven zijn de afgelopen twintig jaar verminderd, waardoor de omzet en de werkgelegenheid zijn gedaald en de investeringen op het gebied van onderzoek en nieuwe militaire technologie zijn afgenomen.
Zelfs grote lidstaten hebben het vandaag moeilijk om de financiële lasten voor nieuwe defensiesystemen te dragen. Om de noodzakelijke defensiecapaciteit van de lidstaten tot stand te brengen, moet er een Europese technologische en industriële basis op defensiegebied worden gecreëerd. Deze maatregel is van vitaal belang om de wereldwijde uitdagingen op het gebied van defensie het hoofd te bieden.
Het is tevens belangrijk om een geharmoniseerd Europees wetgevingskader tot stand te brengen dat de lidstaten in staat zou stellen het Gemeenschapsrecht toe te passen zonder hun eigen veiligheidsbelangen in gevaar te brengen. Er is nog een ander belangrijk aspect dat we niet over het hoofd mogen zien, namelijk de invoering van een controleprocedure. Die moet niet alleen een effectieve rechtsbescherming voor de inschrijvers waarborgen, maar ook de transparantie en non-discriminatie bij de gunning bevorderen.
Emmanouil Angelakas
(EL) Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur van het verslag, de heer Lambsdorff, evenals de schaduwrapporteurs van harte gelukwensen met hun uitstekende werk.
Een van de hoofdkenmerken van de Europese markt is de versplintering op nationaal niveau. De uitvoer van producten die verband houden met de defensie- en veiligheidssector, is onderworpen aan nationale vergunningenstelsels, die onderling verschillen wat procedures, toepassingsgebied en termijnen betreft
Met deze nieuwe wetgeving wordt transparantie bevorderd en de grondslag gelegd voor de totstandkoming van een enkele, open Europese markt voor defensiemateriaal. Dit is van fundamenteel belang voor de versterking van het Europees veiligheids- en defensiebeleid.
Het is eveneens belangrijk dat substantiële bepalingen zijn opgenomen voor gegevensbeveiliging en leveringszekerheid. Ook wordt het beroep op artikel 296 van het EG-Verdrag verduidelijkt maar tegelijkertijd beperkt tot echte afwijkingen, zoals het Verdrag ook heeft bepaald en het Europees Hof heeft gevraagd.
Tot slot wil ik nog duidelijk maken hoe belangrijk het is dat met behulp van soepele bepalingen wordt gezorgd voor een sterkere rol van het midden- en kleinbedrijf, dat in een aantal lidstaten duizenden mensen werk verschaft.
Nickolay Mladenov
(EN) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Lambsdorff feliciteren met het uitstekende werk dat hij heeft gedaan, evenals uiteraard zijn schaduwrapporteurs, met name mevrouw Cederschiöld, maar ik wil ook iets onderstrepen dat de heer Toubon zei: het fantastische werk dat is verzet door het Franse voorzitterschap bij het bereiken van een overeenkomst over deze richtlijn.
Ik hoop dat wanneer we hier over een paar jaar op terugkomen, we ons zullen realiseren dat we niet bang hadden hoeven te zijn om over een Europese markt voor defensiemateriaal te praten vanwege een gemeenschappelijke Europese markt. Het is in het algemeen defensiebelang van Europa en in het algemeen belang van Europa om meer concurrentie te hebben.
Ik wil een gedeelte van deze richtlijn naar voren halen dat voor veel lidstaten zeer belangrijk is. Dat is vooral de tekst over onderaanneming. Ik ben zeer verheugd dat de overeenkomst die met de Raad en de Commissie is bereikt over de teksten betreffende onderaanneming in grote mate een weerspiegeling is van hetgeen het Parlement heeft nagestreefd, namelijk meer transparantie met betrekking tot onderaanneming, ten tweede, dat er geen discriminatie is op nationaal niveau wanneer onderaannemingscontracten worden opgesteld, en tot slot dat de nationale autoriteiten hun aannemers kunnen toestaan om maximaal 30 procent van hun contracten aan onderaannemers uit te besteden.
Dit is in het belang van het samenbrengen van onze industrieën in heel Europa.
Charlie McCreevy
lid van de Commissie. -(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil alle deelnemers aan het debat bedanken. Het is duidelijk dat de onderhavige tekst een compromis is, en als zodanig niet alle ter verbetering gedane suggesties mee kan nemen. Tegelijkertijd echter heeft het Parlement veel redenen om tevreden te zijn.
Ten eerste was het het Parlement dat de Commissie in zijn resolutie van 17 november 2005 over het Groenboek overheidsopdrachten op defensiegebied vroeg om deze richtlijn op te stellen. Dientengevolge is dit in grote mate het voorstel van het Parlement.
Ten tweede, en nog belangrijker, heeft de onderhavige tekst enorm geprofiteerd van uw inbreng gedurende het proces. Er is een groot aantal amendementen van de Commissie interne markt en consumentenbescherming in de tekst opgenomen, met name voor wat betreft het toepassingsgebied, de bepalingen over rechtsmiddelen en transparantie.
De Commissie kan al deze amendementen aanvaarden en steunt dan ook de tekst. We zijn er van overtuigd dat deze richtlijn belangrijk is en bij zal dragen aan een echte Europese defensiemarkt. Laten we eerlijk zijn, nog maar vijf jaar geleden was het idee om deze markt te creëren met Gemeenschapsinstrumenten voor de meeste mensen pure sciencefiction, maar nu staat het op het punt om realiteit te worden. Deze kans mogen we niet aan ons voorbij laten gaan.
Alexander Graf Lambsdorff
rapporteur. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, tegen mijn collega, de heer Van Orden, zeg ik dat het hem te denken zou moeten geven dat alleen het Duitse extreem linkse lid hem steunt. En tegen de heer Pflüger van links zeg ik: door de wet te bestuderen begrijpt men gemakkelijker wat de wet inhoudt. Het gaat helemaal niet om exporten, maar om de Europese interne markt.
Verder is het juist wat onze collega, mevrouw Weiler, zei. Zij zei dat deze producten duur zijn door het gebrek aan concurrentie. Inderdaad, als er geen concurrentie is, zijn ze duur. We zullen hopelijk meer concurrentie introduceren binnen de Europese interne markt. Daardoor zullen deze producten zeker niet goedkoop worden, maar in elk geval wel redelijker geprijsd. Dit is een grote kans, een kans voor de industrie om nieuwe markten te ontsluiten, een kans voor het mkb om ook tot deze markten door te dringen. Echter, het is tevens - en dit is een belangrijk punt - een kans voor de transparantie en dus voor het maatschappelijk middenveld dat een beter beeld krijgt van de structuur van deze markt, en voor vele niet-gouvernementele organisaties.
Ik wil uitdrukkelijk de heren Mladenov en Toubon bedanken voor hun verwijzing naar het buitengewone werk aan dit project. In de kern gaat het om een project van de tweede pijler, dat wil zeggen de versterking van het gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid, met gebruikmaking van een instrument van de eerste pijler, namelijk een richtlijn voor de interne markt. Zonder het uitstekende werk van het Franse voorzitterschap, dat tussen de lidstaten heeft bemiddeld, wat zeer moeilijk was, zou het nooit zijn gelukt.
We moeten deze kansen uitbreiden. Dit is een kans voor het politieke Europa. Het is een kans voor het Europa van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, voor het Europa van de waarden en van de vrede. Dit is een kans die we niet onbenut moeten laten.
Tobias Pflüger
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ik doe een beroep op artikel 145 van het Reglement. Als men persoonlijk wordt aangesproken, heeft men de mogelijkheid daar kort op te reageren.
Wie hier de extremist is, wordt snel duidelijk als men kijkt naar waar het precies om gaat. Het gaat in dit verband namelijk om marktextremisme. Ik zei dat een efficiëntere bewapeningsindustrie binnen de Europese Unie natuurlijk ook van invloed is op de export van wapens. Dat valt niet te ontkennen. Iets anders beweren zou neerkomen op een totale fixatie op de Europese Unie.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Bogdan Golik  
schriftelijk. - (PL) Ik zou de nadruk willen vestigen op het belang van het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de coördinatie van de procedures voor het plaatsen van bepaalde overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten op defensie- en veiligheidsgebied, dat ik ten volle steun.
Deze richtlijn maakt het mogelijk om de plaatsing van overheidsopdrachten op veiligheids- en defensiegebied op transparante criteria te baseren, zonder inschrijvers uit andere EU-lidstaten te discrimineren, en tegelijkertijd de veiligheid van de betrokken landen te garanderen. Daarom is het zo belangrijk dat er een beroep kan worden gedaan op de clausule die in het Verdrag betreffende de Europese Unie is opgenomen en die stelt dat de bepalingen ervan niet moeten worden toegepast indien dit noodzakelijk blijkt om de fundamentele belangen van een EU-lidstaat te beschermen.
Gemeenschappelijke productie, gemeenschappelijke aankoop, overheidsopdrachten - vooral in het geval van de technologisch meest geavanceerde en bijgevolg duurdere uitrustingen - zullen het Europees veiligheids- en defensiebeleid meer kans op succes bieden. Dit voorstel voor een richtlijn, dat ik steun, is niet alleen een positieve stap op weg naar de openstelling van de markten van de lidstaten, maar zal ook de rivaliteit tussen de industriële sectoren van de landen van de Europese Unie beperken, die gebruik zouden kunnen maken van gedeelde en kosteneffectieve oplossingen.
Tegelijkertijd zou ik een voorbehoud willen maken ten aanzien van de volgorde waarin de normen tijdens het proces van het opstellen van de technische specificaties voor de aankoop van defensie-uitrusting worden onderzocht. Het vaststellen van de uitvoeringsprioriteiten zou onder de verantwoordelijkheid van de ministers van Defensie moeten vallen.
Bovendien is me opgevallen dat in het voorstel nergens wordt verwezen naar de Praktijkcode voor de toeleveringsketen van het Europees Defensieagentschap, die door de leveranciers wordt toegepast. Het is bijgevolg niet duidelijk of dit criterium verder in overweging dient te worden genomen bij de selectie van leveranciers.
Dushana Zdravkova  
schriftelijk. - (BG) Ik ben ervan overtuigd dat defensie en veiligheid buitengewoon belangrijk zijn voor alle lidstaten. Het zijn in de eerste plaats echter gebieden die in het belang zijn van alle burgers van de Europese Unie en van de Europese defensie-industrie.
Het spreekt vanzelf dat de mogelijkheid om van deze richtlijn af te wijken zal blijven bestaan. Daarom is het ook bijzonder belangrijk om er bij de lidstaten op aan te dringen dat zij hun wetgeving voor de openbare aanbestedingen op het gebied van nationale veiligheid verbeteren. De mogelijkheid die artikel 296 van het Verdrag betreffende de Europese Unie biedt, kan enkel worden gebruikt wanneer de lidstaten een gelijkwaardig niveau van transparantie, verantwoordingsplicht, resultaatgerichtheid en efficiëntie kunnen garanderen, inclusief een adequaat mechanisme voor het oplossen van ontstane geschillen.
Ik wil opmerken dat een richtlijn, hoe allesomvattend en concreet deze ook is, niet betekent dat een heldere visie voor de defensie-industrie en, meer in het algemeen, de veiligheidsindustrie in de EU, niet langer nodig zou zijn. Het gebrek aan visie en strategie kan niet worden gecompenseerd met regels en uitzonderingen, die landen zullen aanzetten tot het gebruik van "listen” ter bescherming van particuliere belangen, groot- of detailhandel, afhankelijk van de omvang van hun defensie-industrie. Daarom is het noodzakelijk dat er op dit gebied een strategie wordt ontwikkeld, hetgeen in het belang zal zijn van de handhaving van de Europese beginselen.
