15 jaar na Peking - VN-actieprogramma voor gendergelijkheid (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende mondelinge vragen:
mondelinge vraag van Eva-Britt Svensson, namens de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijheid, aan de Raad: 15 jaar na Peking - VN-actieprogramma voor gendergelijkheid (B7-0007/2010), en
mondelinge vraag van Eva-Britt Svensson, namens de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijheid, aan de Commissie: 15 jaar na Peking - VN-actieprogramma voor gendergelijkheid (B7-0008/2010).
Eva-Britt Svensson
De kwestie van de vrouwenrechten staat altijd hoog op mijn agenda en daarom ben ik altijd heel blij als er ook in de plenaire vergadering over wordt gedebatteerd, zoals vandaag het geval is. De Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid heeft een resolutie aangenomen die het standpunt van het Parlement over het actieprogramma van Peking weergeeft. Ik wil de collega's van onze commissie van harte bedanken voor de goede samenwerking.
Het platform dat in 1995 werd aangenomen in het kader van de Verenigde Naties, was in historisch opzicht een belangrijke stap. Het Platform voor Actie was het eerste mondiale document in zijn soort. Het biedt een algemeen overzicht van de levensomstandigheden en de rechten van vrouwen. De VN heeft een lange en grootse traditie op het gebied van de mensenrechten en al in 1948 een verklaring hierover aangenomen.
De Universele Verklaring van de rechten van de mens bestaat uit dertig artikelen, en die worden vaak aangehaald. Al in deze verklaring werd gesteld - in artikel 2 - dat iedereen zonder enige uitzondering alle rechten en vrijheden mag genieten, en geslacht wordt expliciet genoemd. In de Europese Unie heeft de kwestie van gelijkheid tussen vrouwen en mannen een duidelijk fundament, zowel in de Verdragen als in het Handvest van de grondrechten.
De commissie was eensgezind over het belang van het actieprogramma van Peking en de noodzaak om in de Europese Unie gerichter te werken door de ontwikkelingen systematisch te volgen en te waarborgen dat wij op elk gebied meer gelijkheid krijgen. Het nieuwe Europees Instituut voor gendergelijkheid in Vilnius zal ons hulp bij dit werk kunnen geven en kunnen zorgen voor onderzoek naar de doeltreffendste politieke maatregelen, want er zijn zaken ten aanzien waarvan wij niet over de nodige feiten of kennis beschikken.
Ik steun het voorstel voor een Europees beschermingsbevel en ben zeer blij dat het Spaanse voorzitterschap dat heeft gepresenteerd. Het actieprogramma van Peking bevat een aantal zaken die uitermate belangrijk zijn als wij vooruitgang willen boeken. Dit zijn zaken als armoede, die vooral vrouwen treft, slechte toegang tot gezondheidszorg voor vrouwen, alle vormen van geweld tegen vrouwen en ongelijkheid in economische structuren en economisch beleid.
Zoals u weet, gaat een delegatie van acht Parlementsleden naar New York om het Europees Parlement te vertegenwoordigen. Wij zullen de debatten en onderhandelingen volgen die deel uitmaken van de beoordeling van hoe ver de wereld in vijftien jaar is gevorderd in de richting van de doelen van het platform. Wij zullen de resolutie die wij morgen aannemen met ons meenemen naar New York en het is voor ons belangrijk die bij ons te hebben.
In de commissie is een paragraaf goedgekeurd waarin staat dat seksuele en reproductieve gezondheid en rechten deel uitmaken van de vrouwenrechten en dat deze in Europa en wereldwijd moeten worden verbeterd. De Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-Democraten) heeft om een aparte stemming over deze paragraaf verzocht. Wij weten allemaal dat de reden waarom men apart over een paragraaf wil stemmen is dat deze uiterst belangrijk is en daarom willen zij niet dat daarover en bloc met de rest van de resolutie wordt gestemd.
Ik ben het volkomen met de PPE-Fractie eens dat paragraaf 9 van wezenlijk belang is. Ik vrees echter dat zij deze paragraaf weg willen stemmen, wat naar mijn mening zeer spijtig zou zijn. Ik ben mij er volledig van bewust dat de leden van dit Parlement verschillende meningen en waarden hebben en dat is alleen maar goed. Daarom debatteren wij ook met elkaar. Deze tekst is echter een minimum en zou door iedereen gesteund moeten kunnen worden. Er is geen andere tekst ter vervanging van paragraaf 9 voorgesteld. Het zou zeer te betreuren zijn als wij naar New York zouden gaan met een resolutie die niet eens het minimale zou bevatten voor deze zaak, die immers ook op mondiaal niveau zeer belangrijk is.
Ik hoop en denk dat iedereen de tekst als zodanig kan aanvaarden, omdat er alleen in staat wat voor ons allemaal vanzelfsprekend is. Gedurende het proces hebben wij ook nauw samengewerkt met duizenden verschillende vrouwen en vrouwenorganisaties, en dat geeft dit document een uniek fundament.
Diego López Garrido
fungerend voorzitter van de Raad. - (ES) Mevrouw Svensson, ik ben erg blij dat u deze vraag heeft gesteld, omdat u weet dat een van de kernpunten, een van de punten met de hoogste prioriteit op de agenda van het Spaanse voorzitterschap, gendergelijkheid is. Het voorzitterschap heeft een reeks doelstellingen waarin het idee van gendergelijkheid tot uitdrukking komt - ik verwijs naar de antidiscriminatierichtlijn waar wij groot belang aan hechten, maar het komt ook tot uitdrukking in een ander punt, een punt dat u noemde, namelijk de strijd tegen gendergerelateerd geweld en het belang van een beschermingsbevel voor de slachtoffers van zulk geweld.
In dit opzicht ben ik erg blij dat commissaris Viviane Reding hier aanwezig is, die verantwoordelijk is voor het implementeren van alles wat betrekking heeft op de gelijkheid van mannen en vrouwen vanuit justitieel oogpunt. Ik wil ook beginnen met mijn verontschuldigingen aan te bieden voor de afwezigheid van de Spaanse minister van Gelijkheid, die dit moment in de Spaanse senaat is voor de stemming over de hervorming van de abortuswet, die overigens een goede afloop heeft gehad: de hervormingswet is zojuist door het Spaanse parlement aangenomen.
De Raad heeft de opvattingen van de Europese Unie en de Verenigde Naties op het terrein van gendergelijkheid altijd ondersteund. Het Zweedse voorzitterschap heeft het verslag "Peking +15” opgesteld, dat het Spaanse voorzitterschap aan de 54ste VN-Commissie voor de status van de vrouw zal voorleggen. Er moet echter worden gezegd dat ondanks de vooruitgang die op dit terrein is gemaakt, nog veel te doen valt.
In dit verband heeft het voorzitterschap bijvoorbeeld gewezen op de noodzaak van betere gegevens en van een beter gebruik van de indicatoren die in het kader van het actieprogramma van Peking zijn opgesteld. Zoals u weet zijn deze twaalf indicatoren binnen de Europese Unie opgesteld voor het monitoren en beoordelen van de feitelijke gendergelijkheid, hoewel voor sommige terreinen, zoals mensenrechten, media en milieu, het opstellen van zulke indicatoren nog niet is gelukt.
Ik zou erop willen wijzen dat het Spaanse voorzitterschap in mei een technische bijeenkomst gaat houden om te debatteren over vrouwen in de media, in het bijzonder de stereotypen over vrouwen in de media, een onderwerp dat onder de verantwoordelijkheid van commissaris Reding valt.
Ik tot zou er tot slot op willen wijzen dat de economische crisis, die zoals we allemaal weten op dit moment heerst, niet alleen economische schade veroorzaakt maar ook een obstakel kan vormen voor vooruitgang in het streven naar gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Maar het is paradoxaal genoeg ook waar dat gelijke behandeling van mannen en vrouwen en gelijke toegang van mannen en vrouwen tot de arbeidsmarkt ons kunnen helpen de crisis te bestrijden.
Meer in het bijzonder doel ik op de "Europa 2020-strategie”. De instellingen van de Unie hebben duidelijk gemaakt dat ze alle onderdelen van deze strategie willen gendermainstreamen, zodat ook het vraagstuk van de gelijkheid van mannen en vrouwen er deel van uitmaakt.
In zijn verslag van vorig jaar verzocht het Europees Parlement de Raad en de Commissie om in de 2020-strategie een hoofdstuk op te nemen over gendermainstreaming. De informele EPSCO-Raad van 30 november vorig jaar, die in Barcelona werd gehouden, heeft er eveneens op gewezen dat de lidstaten en de Commissie overeenkomstig hun respectieve bevoegdheden ervoor moeten zorgen dat de genderdimensie in de 2020-strategie wordt geconsolideerd en dat rekening wordt gehouden met alle relevante politieke terreinen. Samen met het geweldige werkprogramma van de Commissie, dat steeds zeer belangrijk is geweest om richting te geven aan de ontwikkeling van deze strategie, zal dit er zeker toe leiden dat de genderdimensie metterdaad zal worden geïntegreerd in het strategiedocument 2020 dat de Commissie ons voor 3 maart heeft beloofd (en dat voorzitter Van Rompuy en Commissievoorzitter José Manuel Barroso vandaag in hun bijdrage hebben genoemd).
We moeten doorgaan met ons werk. We moeten het beleid voor gendergelijkheid voortvarend blijven bevorderen. Dat is niet alleen een kwestie van rechtvaardigheid, het is ook in de geest van de Europese Unie. De Unie moet in de wereld een baken voor gelijkheid van mannen en vrouwen blijven.
Viviane Reding
vicevoorzitter van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, het is voor mij een eer in mijn eerste interventie tijdens het vragenuur van het Parlement antwoord te mogen geven op vragen betreffende vrouwen. Als commissaris voor Grondrechten denk ik dat grondrechten in combinatie met gelijke behandeling van mannen en vrouwen een van de belangrijkste en tevens een van de oudste onderwerpen zijn. Bovendien herinner ik me nog zeer levendig hoe ik meer dan vijftien jaar geleden, als jong Luxemburgs lid van het Parlement het actieprogramma van Peking heb voorbereid in Luxemburg; nu zijn we hier in het Europees Parlement om de follow-up van dit actieprogramma van Peking voor te bereiden. De cirkel is rond.
Ik hoef niet te onderstrepen dat gendergelijkheid een van de fundamentele waarden van de Europese Unie is. Dat weet u, en u kunt rekenen op de volledige inzet van de Commissie op dit gebied.
In de loop van dit jaar zal ik een nieuwe strategie van de Commissie voor gendergelijkheid presenteren, als follow-up van de huidige routekaart voor de gelijkheid van vrouwen en mannen 2006-2010. Over enkele dagen begint de 54ste Commissie van de Verenigde Naties voor de status van de vrouw met haar werkzaamheden, waarmee de vijftiende verjaardag van Peking wordt gevierd. Het Europees Parlement zal een zeer belangrijke delegatie afvaardigen. Ik zelf zal - voor de eerste keer - met de voorzitter van de Raad daar aanwezig zijn. Wij zullen beiden het woord voeren tijdens de plenaire vergadering. Ik denk dat ook dit een zeer sterk symbool is.
Bij deze gelegenheid kunnen wij tevens op internationaal niveau bepalen hoeveel vooruitgang is geboekt op de twaalf aandachtsgebieden die in Peking zijn vastgesteld, maar ook nagaan welke ongelijkheden er nog steeds bestaan. Want hoewel we successen hebben behaald, moeten we nog steeds uitdagingen aangaan. Bovendien moet ik zeggen dat de Europese Unie de werkzaamheden van de Verenigde Naties volledig steunt en zal blijven steunen, zowel ten aanzien van de lopende hervorming van de institutionele mechanismen als de oprichting van deze gender entity binnen de Verenigde Naties.
De Europese Unie verleent tevens niet te verwaarlozen steun op het gebied van de ontwikkeling, met name in het kader van de millenniumontwikkelingsdoelstellingen, waarmee grote betekenis wordt toegekend aan de 50 procent van de burgers die deze ontwikkeling wereldwijd schragen. Wij weten zeer goed dat er zonder de bijdrage van vrouwen geen sprake kan zijn van ontwikkeling. Daarom is de gelijke behandeling van mannen en vrouwen een horizontaal beleid binnen de Commissie, een beleid dat niet alleen wordt uitgevoerd door de op dit gebied verantwoordelijke commissaris maar ook door andere commissarissen op de gebieden waarvoor zij verantwoordelijk zijn, namelijk binnen het intern beleid van de Europese Unie, het extern beleid en met name het beleid voor ontwikkelingssamenwerking.
Wij allen weten dat de tenuitvoerlegging van het actieprogramma van Peking een grote stap voorwaarts was. Nadat dit platform was aangenomen, is gendermainstreaming gemeengoed geworden in de gehele Europese Unie. Dat was het signaal dat uitging van Beijing. De effecten zijn werkelijk opvallend geweest omdat het gelijkheidsbeleid in al onze lidstaten niet meer beperkt blijft tot specifieke maatregelen maar voortaan wordt geïntegreerd in alle relevante beleidsterreinen.
Dankzij het actieprogramma van Peking hebben wij tevens de vooruitgang op het gebied van gelijkheid kunnen toetsen op basis van de indicatoren die de Raad op de meeste aandachtsgebieden heeft ontwikkeld. Er zijn twaalf aandachtsgebieden en negen indicatoren. Wij zijn zeer trots op de resultaten, maar wij moeten nog drie indicatoren opstellen en ik denk wel dat de Raad zich daartoe verbonden heeft met de aanneming van zijn conclusies, en dat de Raad het voortouw wil nemen en deze ontbrekende indicatoren wil ontwikkelen.
De vijftiende verjaardag van het actieprogramma van Peking. Het Zweedse voorzitterschap heeft een balans opgemaakt van hetgeen de EU heeft gedaan voor gelijkheid. De Raad heeft conclusies aangenomen en het Parlement zal deze documenten presenteren, die vanzelfsprekend ook verwerkt zullen worden in alle andere beleidsterreinen die de Europese Unie zal ontwikkelen.
Beide voorzitters hebben zich zojuist uitgesproken over Europa 2020. Het spreekt vanzelf dat vrouwen een belangrijke rol zullen spelen in dit systeem, waarmee Europa weer in beweging wordt gebracht, met name in een tijd waarin steeds minder mensen werken. Wij hebben zelfs geen keus meer: wij hebben vrouwen nodig voor de economische ontwikkeling. Het is zelfs geen kwestie meer van gendergelijkheid; het is enkel en alleen een kwestie van economisch beleid. Wij hebben daarom geen andere keus op dit gebied. Wij hebben vrouwen nodig indien wij willen dat Europa zijn problemen te boven komt, en deze nieuwe indicatoren zullen ons vanzelfsprekend in die zin helpen. Binnen de groep op hoog niveau hebben wij een werkprogramma opgesteld waarmee wij de bestaande indicatoren kunnen toetsen en de indicatoren kunnen ontwikkelen die nog nodig zijn. Het spreekt vanzelf dat wij bij deze taak worden geholpen door het Europese Instituut voor gendergelijkheid, dat vanaf volgende week - en dit is ook een symbool, juist op het moment dat de vergadering in New York plaatsvindt - permanent wordt gevestigd in Vilnius.
Mevrouw de voorzitter, ik zal na mijn terugkeer uit New York met u spreken over de strategie van de Commissie voor gelijkheid. Wij gaan dat het samen doen. Wij gaan dat doen voor 50 procent van onze bevolking, voor 50 procent van onze burgers, en wij zullen succes boeken.
Christa Klaß
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, collega's, de Wereldvrouwenconferentie volgende week in New York biedt ons de gelegenheid de gelijkheid van mannen en vrouwen wereldwijd onder de aandacht te brengen. Daarbij zullen we ook zeer beslist kritisch kijken naar ons huidige standpunt, naar wat we hebben bereikt en wat we nog willen bereiken. De oproep tot gelijkheid, ontwikkeling en vrede van de Wereldvrouwenconferentie van Beijing van 15 juni 1995 vormt ook nu nog, ook in Europa, een concrete weergave van onze doelen.
Wij zijn op weg en houden ons doel goed voor ogen. We geven echter ook toe dat de weg niet eenvoudig is en dat we te maken hebben met files, verkeersopstoppingen en soms ook eenrichtingsverkeer. We moeten steeds opnieuw bepalen welke weg we zullen nemen en daarbij moeten we ons doel goed voor ogen houden. Een oud Duits spreekwoord zegt: vele wegen leiden naar Rome. Ik nodig daarom iedereen uit met meer saamhorigheid op zoek te gaan naar de juiste gemeenschappelijke weg.
Beleid voor gendergelijkheid kan en mag niet tot stand komen door middel van stemmingen en krappe afgedwongen meerderheden. Mijn fractie is voor beslissingsvrijheid op dit punt en daarom, mevrouw Svensson, willen wij een aparte stemming. Gelijkheid moet een manier van denken worden. Daartoe is fijngevoeligheid en overredingskracht nodig. Mevrouw Svensson heeft in haar resolutie de vinger op vele open wonden gelegd. Er moet nog op veel terreinen werk worden verricht en deze zijn ook benoemd: geen stereotype denkwijzen, gelijke beloning voor gelijke arbeid, vrouwenarmoede, geweld tegen vrouwen en de vergrijzing die vooral gevolgen heeft voor vrouwen. Dat zijn voor ons de zeer belangrijke kwesties in deze resolutie die we willen aanpakken.
Intentieverklaringen alleen volstaan niet. De opsomming van de vele resoluties, strategieën en verdragen neemt in het verslag van mevrouw Svensson al twee pagina's in beslag. Mijn fractie hecht er grote waarde aan dat steeds wanneer er sprake is van gelijkheid, mannen en vrouwen in gelijke mate - als het ware gelijkberechtigd - worden genoemd, en we hopen dat de follow-up van de Conferentie van Peking ons ook een stap in de richting van meer gelijkheid brengt.
Zita Gurmai
namens de S&D-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, in 2010 vieren we de vijftiende verjaardag van de lancering van het actieprogramma van Peking. Dit is een moment van nadenken, waarbij we niet alleen moeten beoordelen wat er tot dusver is bereikt, maar ook moeten nadenken over nieuwe manieren om de 1995 gesteld doelen na te streven.
De start was bemoedigend: in 1995 werd mondiale consensus bereikt over het idee dat mannen en vrouwen vanuit alle gezichtspunten gelijk zijn, dus ook vanuit politiek, economisch, juridisch en sociaal gezichtspunt. Het vervolg op deze vroege consensus geeft minder reden tot enthousiasme. Veel doelstellingen van het actieprogramma van Peking zijn nog lang niet bereikt. In veel landen hebben vrouwen nog steeds onvoldoende mogelijkheden tot zelfbeschikking en heeft armoede een vrouwengezicht.
Bovendien zien we zelfs in de eenentwintigste eeuw en zelfs in de ontwikkelde landen dat elementaire zaken opnieuw voorwerp van discussie zijn, dat opnieuw vraagtekens worden gezet bij gevestigde rechten, zoals seksuele en reproductieve rechten. Ik ben erg blij dat het Europees Parlement zulke trends niet volgt en zich juist opnieuw aan deze basisrechten committeert. De politieke debatten hierover en de conservatieve aanvallen op mensenrechten zijn desalniettemin alarmerend en maken maar al te duidelijk dat de strijd om vrouwenrechten nog lang niet is gewonnen.
Over mensenrechten vallen geen compromissen te sluiten. We mogen geen genoegen nemen met de laagste gemene deler. Wanneer we dus over een paar dagen naar New York gaan, moeten we ons ervoor inzetten dat alle vrouwen dezelfde rechten krijgen en dat die rechten worden beschermd. Ik zal dat zelf doen onder het motto "Mijn lichaam, mijn recht!”, dat we aan alle vrouwen in de wereld moeten overbrengen.
Antonyia Parvanova
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, als we nu kijken naar wat er feitelijk is bereikt sinds vijftien jaar geleden de verklaring en het actieplatform van Beijing werden aangenomen, dan valt niet te ontkennen dat er nog veel moet gebeuren. We zijn nog steeds ver verwijderd van de strategische doelstellingen die in Beijing werden overeengekomen. In alle regio's van de wereld, ook in de Europese Unie, is nog steeds sprake van ongelijkheid en genderstereotypen. Als we met deze agenda vooruitgang willen maken, dan is het cruciaal dat we op nationaal en EU-niveau betrouwbare en vergelijkbare gegevens over de indicatoren van Peking hebben. Dan is het ook nodig dat deze indicatoren regelmatig worden gemonitord, zodat de EU-strategie voor gendergelijkheid dienovereenkomstig kan worden geactualiseerd.
Ook bij ons in Europa moet er nog veel gebeuren.
Neem de situatie op de arbeidsmarkt: we moeten de beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen kleiner maken en tegelijkertijd kijken naar de wijze waarop vrouwen in de top van zowel publieke als private organisaties zijn vertegenwoordigd.
Als we wat dieper naar de sociale aspecten kijken, zien we dat genderongelijkheid en vrouwendiscriminatie meestal tot uitsluiting en armoede leiden. Armoede is de belangrijkste determinant van gezondheid. De feminisering van armoede heeft een reëel effect op de lichamelijke en geestelijke gezondheid van vrouwen.
Vrouwen uit minderheidsgroepen kampen met armoede, uitsluiting en discriminatie. Hun behoeften zijn grotendeels onbekend of worden genegeerd en hun stemmen worden niet gehoord. Voor Romavrouwen is de gemiddelde levensverwachting tien jaar lager dan voor vrouwen uit de bevolkingsgroepen die de meerderheid vormen. De zuigelingensterfte is onder de Roma drie tot vier keer hoger dan onder de dominante bevolkingsgroep.
Discriminatie, uitsluiting en armoede moeten ook in het licht van de vergrijzing worden beschouwd. Het verschil in levensverwachting tussen mannen en vrouwen brengt verhoogde economische en sociale moeilijkheden voor alleenstaande oudere vrouwen met zich mee. Dit is een nieuw en ernstig verschijnsel dat de kop opsteekt, en daar moet goed naar worden gekeken en naar behoren op worden gereageerd.
Tot slot, mevrouw de commissaris, doe ik een krachtige oproep aan u om met een richtlijn inzake geweld tegen vrouwen te komen. Zo'n richtlijn zou op de steun van het hele Parlement kunnen rekenen.
Nicole Kiil-Nielsen
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) In 2006 constateerden de Verenigde Naties dat de kwetsbaarste mensen en de armste mensen de grootste slachtoffers waren van klimaatverandering. Feit is dat vrouwen in beide groepen de meerderheid vormen.
Hoewel vrouwen bijvoorbeeld in Subsahariaans Afrika reeds worden gediscrimineerd op het gebied van toegang tot en zeggenschap over grond, worden hun middelen van bestaan nog sterker verminderd doordat landbouwgrond steeds schaarser wordt als gevolg van de droogte.
In een recent rapport wordt voorspeld dat in 2050 een miljard mensen zal zijn gevlucht uit hun vijandige omgeving. Het onzekere bestaan van deze klimaatmigranten, die gedwongen worden onderdak te zoeken in tijdelijke kampen, maakt de dreiging voor vrouwen nog groter.
Wij moeten echter toegeven dat het genderaspect in de afgelopen vijftien jaar in geen enkele Europese milieuwetgevingstekst is opgenomen.
Namens de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie verzoek ik de Europese Unie en haar lidstaten dan ook het genderperspectief te integreren in alle impactbeoordelingen, wetgeving en beleid ten aanzien van het milieu.
Marina Yannakoudakis
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het is bijna een eeuw geleden dat alle vrouwen in het Verenigd Koninkrijk stemrecht kregen. Vechten voor vrouwenrechten is geen nieuw verschijnsel, en ik wil bij dezen dan ook eer bewijzen aan alle vrouwenorganisaties overal in de wereld die nog steeds vechten voor gelijkheid tussen mannen en vrouwen.
Vrouwen willen onafhankelijke keuzes kunnen maken ten aanzien van carrière en gezin: de keuze om te werken in een traditioneel mannenberoep of om thuiswerk te doen om voor de kinderen te kunnen zorgen. Wat we werkelijk moeten doen, is vrouwen de mogelijkheid tot zelfbeschikking geven. Als conservatieven geloven we in keuzevrijheid. In combinatie met flexibiliteit voor vrouwen, zal keuzevrijheid leiden tot gelijkheid.
Maken we vrouwen onbewust minder inzetbaar door van ondernemingen te eisen dat ze vrouwen rechten geven die in het huidige economische klimaat onmogelijk te geven zijn? En ontmoedigen we vrouwen om thuis bij de kinderen te blijven, omdat we dit als maatschappij minder waarderen dan buitenshuis werken?
De commissaris zegt terecht dat we vrouwen uit de recessie moeten halen en weer aan het werk moeten krijgen. Door ook de werkgelegenheid in kleine ondernemingen te beschermen, zullen we dit doel beter kunnen bereiken. Overregulering vormt een gevaar voor kleine ondernemingen, waardoor de keuzes die vrouwen volgens ons moeten hebben en waarvoor we vechten, juist worden beperkt, en bijgevolg ook de gelijkheid die ze verdienen.
Mara Bizzotto
namens de EFD-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in het verslag over Beijing van het Zweedse voorzitterschap wordt met geen woord gerept over de situatie van niet-westerse vrouwen in Europa. Dus ofwel het probleem bestaat niet, ofwel men wil het niet zien. En toch is de situatie voor moslimvrouwen in de hele wereld, met inbegrip van Europa, dramatisch.
Indien het westerse feminisme zich in een crisis bevindt, is dat omdat de mode van het multiculturalisme velen van ons ertoe heeft aangezet om het oplossen van deze problemen, die in feite aan de basis liggen van de strijd van zoveel moslimvrouwen in Europa en de rest van de wereld, te vermijden.
Laten we multiculturalisme en politieke correctheid achterlaten waar we ze gevonden hebben en de nieuwe uitdaging aangaan: Europese mannen en vrouwen moeten nu, en niet later, moslimvrouwen in Europa bijstaan in hun strijd voor emancipatie. Daarmee helpen we ook de bewegingen in de wereld die zich uitspreken tegen moslimfundamentalisme.
Zijn we bereid de strijd aan te gaan om ervoor te zorgen dat vrouwen in Europa zich kunnen bevrijden van het symbool van een geestelijk dood, namelijk de boerka? Zijn we bereid de verslechterende situatie van vrouwen in moslimgemeenschappen in Europa ter discussie te stellen?
Indien de geest van het debat over deze onderwerpen het wint van de stilte, zullen we ook de kracht hebben om de bevrijding van vrouwen van islamitische onderdrukking te steunen.
Edit Bauer
(HU) Vijftien jaar na het aannemen van het actieprogramma van Peking zou er uiteraard over van alles en nog wat kunnen en moeten worden gesproken. Maar ik wil het liever hebben over wat onze taak is. We hebben slechts één instrument in handen en dat is wetgeving. Gedurende deze vijftien jaar is er in de lidstaten en ook op Europees niveau van alles gebeurd en zijn er belangrijke stappen gezet, in de eerste plaats als gevolg van het aannemen van antidiscriminatiewetgeving. Dit betekende echt een grote vooruitgang bij het creëren van gelijke kansen. Toch kunnen we niet tevreden zijn met de communautaire wetgeving, en vaak ook niet met de wetgeving in de lidstaten, aangezien we regelmatig getuige zijn van het feit dat de geldige wettelijke bepalingen niet effectief genoeg zijn. Vaak verandert de situatie na het van kracht worden van wetten nauwelijks. Als voorbeeld kan de loonkloof tussen vrouwen en mannen worden genoemd. De wet verbiedt al meer dan dertig jaar discriminatie op grond van geslacht, maar de verschillen zijn de laatste tien jaar nauwelijks minder geworden en laten af en toe zelfs een stijgende tendens zien.
De toegang tot deze rechten is een probleem op zich, aangezien de procedure van rechtshulp vaak uitermate duur en ingewikkeld is. De instanties voor gelijke behandeling die zijn belast met het toezicht op de antidiscriminatiewetgeving in de lidstaten, zijn over het algemeen nauwelijks toegerust, ze beschikken over weinig middelen en hun bevoegdheden in de lidstaten houden vaak op bij het verstrekken van informatie en advies. Hopelijk hebben we dit jaar ook de mogelijkheid om te bekijken hoe effectief de wetgeving is die we hier opstellen en goedkeuren. Het is duidelijk dat niet alles kan worden opgelost via wetgeving: stereotypen zijn moeilijk bij te stellen, terwijl we ook moeten inzien dat de effectiviteit van wetgeving hier vaak mee valt of staat. Één zin om af te ronden: het is absoluut de moeite waard om van tijd tot tijd terug te kijken op de weg die we hebben afgelegd, maar we moeten ook duidelijk voor ogen hebben waar we heen gaan. We hebben onze hoop gevestigd op de herformulering van de 2020-strategie en de formulering van de nieuwe strategie voor gelijke kansen.
Edite Estrela
(PT) Het was een genoegen naar u te luisteren. U heeft ons een positieve boodschap overgebracht en aangegeven dat u bereid bent actie te ondernemen. En dat is waar we dringend behoefte aan hebben, omdat we nu, vijftien jaar na Beijing, toch moeten vaststellen dat er niet veel tot stand is gebracht. Het is niet alleen zo dat armoede vooral vrouwen treft - ook als je kijkt naar analfabetisme, werkloosheid en laag betaalde banen zie je steeds weer vrouwen. Er is nog steeds sprake van discriminatie bij de toegang tot onderwijs en gezondheidszorg. Vrouwen zijn de voornaamste slachtoffers van mensenhandel en fysiek, psychologisch en seksueel geweld. In de politiek en de directies van bedrijven zijn vrouwen nog steeds ondervertegenwoordigd, wat betekent dat ze worden uitgesloten van het politieke en economische besluitvormingsproces.
We weten dat het beleid voor gelijke kansen alleen juist en doeltreffend kan zijn als we eerst een betrouwbare diagnose stellen, gebaseerd op vergelijkbare en naar geslacht geordende gegevens. Dat is waar we nu behoefte aan hebben om de juiste diagnose te kunnen stellen en daarop aansluitend maatregelen te nemen.
Teresa Jiménez-Becerril Barrio
(ES) Mijnheer de Voorzitter, ik ben niet naar het Parlement gekomen om te applaudisseren voor de gloednieuwe Spaanse abortuswet.
Wat mij zorgen baart is hoe we met menselijk leven omgaan, en ik maak me vooral zorgen om de vrouwen die worden bedreigd met gendergerelateerd geweld. Ik ben hier om deze vrouwen te verdedigen, om ze een ruimte te bieden waarbinnen ze vrij en veilig kunnen leven.
In zijn resolutie van 2 februari 2002 doet het Parlement de lidstaten de aanbeveling om bij alle vormen van geweld tegen vrouwen een beleid van nultolerantie te volgen en de noodzakelijke maatregen te treffen voor een betere slachtofferbescherming.
Het Programma van Stockholm, dat in het Parlement is aangenomen, creëert een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid voor alle Europese burgers, en het bestrijden van gendergerelateerd geweld krijgt daarin hoge prioriteit. Het Programma geeft uitdrukking aan mijn verzoek aan het Spaanse voorzitterschap om zich gedurende zijn termijn sterk te maken voor een Europees beschermingsbevel voor slachtoffers van gendergerelateerd geweld, zodat de slachtoffers van zulke misdrijven in alle lidstaten dezelfde mate van bescherming genieten.
In een Europa zonder grenzen zou de strijd tegen gendergerelateerd geweld eveneens zonder grenzen moeten zijn, en zouden de lidstaten zich moeten inspannen voor het harmoniseren van hun wetgeving zodat de strijd tegen vrouwenmishandeling niet wordt belemmerd door juridische obstakels en wij de levens van vrouwen en hun kinderen uiteindelijk op zijn minst binnen de Europese Unie kunnen beschermen.
Daarom verzoek ik de Commissie en de Raad alles te doen wat nodig en mogelijk is om te komen tot een Europees beschermingsbevel voor slachtoffers, dat een zeer effectief instrument is om te voorkomen dat mannen die vrouwen vernederen en hun recht op een vrij en veilig leven schenden, dat straffeloos kunnen doen.
Iratxe García Pérez
(ES) Mijnheer de Voorzitter, ...(begin van interventie om technische redenen niet beschikbaar)... dertigduizend vrouwen verenigden hun stemmen, hun ideeën, hun projecten om te komen tot een samenleving met meer rechtvaardigheid en gelijkheid. Zij kwamen uit verschillende plaatsen en culturen met zeer uiteenlopende ideologieën, maar waren verenigd in hun strijd voor gelijkheid en rechtvaardigheid, voor maatschappelijke en politieke participatie, voor het delen in verantwoordelijkheid en voor het recht op seksuele en reproductieve gezondheid.
Vandaag leven deze doelstellingen meer dan ooit, en daarom is het belangrijk dat we doorgaan op de weg ernaar toe. In deze resolutie komen essentiële punten aan de orde, zoals de noodzaak dat de Europese Commissie een monitoringstrategie voor haar werkprogramma ontwikkelt, hechte banden met het actieprogramma van Peking legt en het beleid van gendergelijkheid bevordert, zonder te vergeten het wetgevingsproces te gendermainstreamen.
We mogen niet vergeten dat het Europese beleid inzake gendergelijkheid voor de rest van de wereld als baken kan gaan fungeren. In ons werk en bij onze inspanningen moeten we ook al die vrouwen buiten Europa in gedachte houden die de meest fundamentele rechten ontberen.
Voor hen, en voor de vrouwen in Europa, moeten we hard aan het werk.
Mariya Nedelcheva
(FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ik wil mevrouw Svensson bedanken voor het opstellen van deze resolutie over het VN-actieprogramma voor gendergelijkheid.
Vandaag de dag bestaat er nog steeds op vele gebieden ongelijkheid tussen vrouwen en mannen. Ik denk hierbij aan de arbeidsmarkt waar de verschillen in beloning flagrant zijn en waar het nog steeds moeilijk is om werk en gezin te combineren. Ik zou legio andere gevallen kunnen noemen.
Ondanks de inspanningen die zijn geleverd in de strijd tegen ongelijkheid, is geen enkele doelstelling van het actieprogramma 15 jaar na Peking volledig verwezenlijkt. Het gaat er niet om onze doelstellingen hier eindeloos te herdefiniëren, want wij kennen deze terdege. Wij moeten veeleer de maatregelen heroverwegen die ten uitvoer zijn gelegd om ze te verwezenlijken.
Ik acht het derhalve van cruciaal belang dat de Europese Unie haar strategie in het kader van de doelstellingen van het VN-actieprogramma uiteenzet en zich hierbij concentreert op drie belangrijke gebieden. Onze strategie moet gericht zijn op de korte, de middellange en de lange termijn.
Op de korte termijn moeten wij alle gevoelige gebieden diepgaand onderzoeken, tegen de achtergrond van de economische en financiële crisis. Het gaat erom nauwkeurige indicatoren te definiëren waarmee wij de impact van de crisis op de werkgelegenheid en de economische situatie van vrouwen kunnen beoordelen en meten. Deze indicatoren moeten zich concentreren op de economische, sociale en milieuaspecten.
Op de middellange termijn moeten wij de statistische gegevens waarover wij beschikken, op nationaal niveau regelmatig toetsen en actualiseren. Daarom moet er een regelmatige toetsing plaatsvinden van de indicatoren die reeds zijn ontwikkeld in het kader van het actieprogramma van Peking, al naar gelang de relevantie van de politieke, economische en sociale context. Indien rekening wordt gehouden met deze twee aspecten, wordt de consistentie bereikt die wij op Europees niveau nodig hebben om onze gemeenschappelijke doelstellingen te bereiken.
Op de lange termijn ten slotte moeten wij ervoor zorgen dat het gendergelijkheidsbeleid wordt geïntegreerd, maar ook de uitwisseling van goede praktijken tussen de staten bevorderen en vanzelfsprekend ervoor zorgen dat de routekaart van de Europese Commissie overeenstemt met de geboekte vooruitgang.
Indien wij deze structuur op drie niveaus goedkeuren, verhogen wij onze kansen aanzienlijk om onze hoofddoelstellingen uiteindelijk te verwezenlijken.
Silvia Costa
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mevrouw de commissaris, Beijing+15 wordt dit jaar geconfronteerd met een financiële, economische en werkgelegenheidscrisis die zowel in Europa als in de rest van de wereld negatieve gevolgen heeft voor de leef- en werkomstandigheden van miljoenen vrouwen, maar die tegelijkertijd een kans zou kunnen zijn om de ontwikkelingsmodellen, de organisatie van de arbeidsmarkt en de maatschappelijke beleidsmaatregelen te herzien.
Bij het versterken van de doelstellingen van Beijing+15 moet de Europese Unie namens vrouwen prioriteit geven aan beleidsmaatregelen gericht op toegang tot natuurlijke hulpbronnen en krediet, onder meer door middel van microfinanciering, een goed evenwicht tussen werk- en zorgtaken, onder meer door de goedkeuring van de richtlijn inzake ouderschapsverlof, opleidingsbeleid en stimulansen voor bedrijven die jongeren en vrouwen aannemen. Tevens moet zij zich richten op de strijd tegen mensenhandel door middel van een nieuwe richtlijn, waarvan wij hopen dat zij gebaseerd zal zijn op de resolutie die tijdens de vorige vergaderperiode in Straatsburg is aangenomen.
Bovenal moeten we ontwikkelingshulp richten op empowerment van vrouwen in de armste landen, met name in Afrika, en samen met de vrouwen een mogelijk Euro-Afrikaanse alliantie opbouwen.
Het zou mooi zijn - en hiervoor richt ik me tot de commissaris en de voorzitter - als de Europese delegatie in New York steun zou geven en zou meewerken aan de promotie van de campagne om de Nobelprijs voor de vrede te geven aan de vrouwen van Afrika, die symbolisch worden vertegenwoordigd door leiders van organisaties die actief zijn in de meest door conflicten en armoede getroffen landen.
Sylvie Guillaume
(FR) Vandaag debatteren wij over gendergelijkheid, vijftien jaar na de vierde Wereldvrouwenconferentie van Peking, en vieren wij tevens het Europees Jaar van de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting.
Ik zou graag een verband willen leggen tussen deze twee vraagstukken, aangezien het buiten kijf staat dat vrouwen nog steeds de grootste slachtoffers zijn van baanonzekerheid. In Frankrijk bijvoorbeeld maken zij 80 procent uit van de parttime werknemers, die onzekere en slecht betaalde banen hebben. Bovendien verdient 80 procent van de vrouwen minder dan het minimumloon, waardoor zij uiteindelijk een pensioen ontvangen dat nauwelijks uitkomt boven het bestaansminimum. Hierbij komt nog het feit dat het gemiddelde verschil in beloning tussen vrouwen en mannen nog steeds zeer groot is.
Gendergelijkheid bestaat derhalve in zekere mate slechts in theorie, en vrouwen, die bovendien geconfronteerd blijven worden met een groot deel van de huishoudelijke taken, zijn soms gedwongen meerdere banen te nemen bij meerdere werkgevers, en verdienen desondanks uiteindelijk nog steeds minder dan mannen.
Daarom moeten wij per se openbaar beleid ten uitvoer leggen dat specifiek gericht is op deze ongelijkheden, zowel op de arbeidsmarkt als in de thuissituatie, alsmede stelsels van sociale zekerheid invoeren die actief tegemoetkomen aan de behoeften van vrouwen. Zonder dergelijke maatregelen dreigen de doelstellingen van Peking een utopie te blijven.
Vilija Blinkevičiūt
(LT) Het beginsel van gelijke behandeling van mannen en vrouwen is erg belangrijk voor de Europese Unie bij de verwezenlijking van de doelstellingen van groei, werkgelegenheid en sociale samenhang. De Europese Unie heeft grote vooruitgang geboekt bij de uitvoering van het actieprogramma van Peking, maar we kunnen niet geheel tevreden zijn over de huidige situatie. Het verslag over de uitvoering van het actieprogramma van Peking toont aan dat de overeengekomen doelstellingen nog niet zijn bereikt binnen de Europese Unie. Het is zeer belangrijk dat de indicatoren van Beijing worden ingezet om het vooruitzicht op gelijkheid tussen mannen en vrouwen in nationale hervormingsprogramma's en ook in nationale verslagen over sociale zekerheid en sociale insluiting te ontwikkelen. Er is zowel op nationaal als op EU-niveau nog altijd een gebrek aan voldoende betrouwbare en vergelijkbare gegevens met sociale indicatoren voor onder andere armoede onder vrouwen, geweld tegen vrouwen en institutionele mechanismen. Een van de taken van het Europees Instituut voor gendergelijkheid is het hanteren van vergelijkbare gegevens. De doelstellingen van het werkprogramma van het Instituut moeten met name bijdragen aan de uitvoering van de indicatoren die in Beijing zijn opgesteld. Ik ben ervan overtuigd dat het in een tijd van economische teruggang essentieel is om de institutionele mechanismen voor gelijkheid van mannen en vrouwen te versterken.
Mairead McGuinness
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik dank de collega's voor hun bijdragen aan dit debat.
Ik hield onlangs een toespraak voor een groep op hoog niveau van vrouwelijke ambtenaren die in hun werk de hoogst mogelijke positie hadden bereikt en zich afvroegen of ze nog verder hogerop konden geraken. Ik wil dit debat een beetje in een andere richting duwen. Ik denk dat we te veel proberen om vrouwen mannenberoepen te laten doen en ons te weinig afvragen waarom mannen bepaalde beroepen negeren. De belangrijkste reden is dat die beroepen niet goed genoeg betaald worden. Schoonmakers die werk doen waar niemand aan wil, worden onvoldoende betaald. Wanneer we zouden kijken naar de beloningsverschillen in dit soort beroepen, zouden we misschien zowel voor deze lagere als voor de hogere beroepen gelijkheid bereiken. Ik denk dat we naar dit soort zaken moeten kijken als we werkelijk gendergelijkheid willen.
Het Spaanse voorzitterschap is erg bezorgd, bijvoorbeeld over de rol van vrouwen in de landbouw. Nogmaals, voor vrouwen is een belangrijke rol weggelegd, maar hun bijdrage wordt niet erkend en zeker niet meegeteld. Dat wordt, zoals gezegd, een belangrijk onderdeel van de aanstaande hervorming van het landbouwbeleid.
Er zijn nog twee andere kwesties die ik ter sprake zou willen brengen. Aan dit debat nemen veel vrouwen deel, maar laten we eerlijk zijn, daarvan zullen er niet veel afhankelijke kinderen hebben. Hadden wij aan dit debat kunnen deelnemen als we die hadden? Ja, maar alleen omdat we een stuk meer verdienen dan veel andere werkende vrouwen.
Tot slot, laten we ons respect betuigen voor de vrouwen van Iran. Gisteren hoorden we van hun strijd. Ik vind dat het Parlement de waarde van die strijd moet erkennen en ze het beste moeten wensen.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Gelijke kansen voor mannen en vrouwen is een grondbeginsel van de Europese Unie dat is vastgelegd in de communautaire wetgeving. In 2009 vormden vrouwen 24 procent van de leden van nationale parlementen, 26 procent van de leden van nationale regeringen en 33 procent van de directeuren van Europese bedrijven, evenals 18 procent van de hoogleraren aan Europese openbare universiteiten. Ik wil ook vermelden dat 81,3 procent van alle jonge vrouwen ten minste de middelbare school heeft afgemaakt, terwijl 59 procent van de afgestudeerden aan universiteiten in de Europese Unie vrouw is.
De strategie van de Europese Unie voor groei en werkgelegenheid heeft tot doel ervoor te zorgen dat de participatiegraad van vrouwen in 2010 60 procent heeft bereikt. Het risico van armoede onder vrouwen is echter hoofdzakelijk te wijten aan de situatie van alleenstaande moeders. Ik ben van mening dat het belangrijk is dat wij vrouwen gelijke kansen garanderen opdat zij hun carrière kunnen ontwikkelen en plannen, maar ook dat wij voorwaarden waarborgen waarmee een evenwicht kan worden bewerkstelligd tussen privéleven, werk en gezinsleven. In dat verband wil ik het belang van kinderopvang benadrukken. We streven ernaar dat 30 procent van de kinderen jonger dan drie jaar kan worden ingeschreven bij en profiteren van opvangfaciliteiten voor kinderen in deze leeftijdsgroep.
Ilda Figueiredo
(PT) We gaan binnenkort het eeuwfeest van de Internationale Vrouwendag vieren; het zal dan ook vijftien jaar geleden zijn dat het actieprogramma van Peking is goedgekeurd. Toch zien we dat er in zich in het leven van vrouwen nog steeds een aantal ernstige problemen voordoet. Het zijn immers vooral vrouwen die het slachtoffer zijn van onzekere banen, werkloosheid, toenemende ongelijkheid, de crisis van het kapitalisme, discriminatie op het werk en in het gezin. Armoede is vooral een vrouwenaangelegenheid, ook hier in de Europese Unie, waar het merendeel van de 85 miljoen armen vrouw is. Daarom steunen wij de resolutie van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid. We hopen dat deze resolutie door een meerderheid in dit Parlement zal worden aangenomen, mét de alinea waarin wordt gesteld dat seksuele en reproductieve gezondheid en de daarmee samenhangende rechten integraal deel uitmaken van de agenda voor vrouwenrechten en dat het daarom van groot belang is dat we meer doen om de rechten van vrouwen op dit gebied te garanderen, zowel in Europa als in de rest van de wereld.
Het is tijd dat we een einde maken aan ongelijkheid en stereotypen, en prioriteit geven aan het bevorderen van gelijke rechten voor mannen en vrouwen in de maatschappelijke ontwikkeling.
Corina Creţu
(RO) Een van de actieterreinen die werden genoemd in het actieprogramma van Peking in 1995 was de bestrijding van geweld tegen vrouwen. Vijftien jaar na deze historische VN-conferentie is het beeld van de inspanningen die zijn gedaan om de situatie van vrouwen in de wereld te verbeteren teleurstellend. Talloze programma's die door de jaren heen zijn aangenomen, zijn helaas ver van de werkelijkheid gebleven, om maar te zwijgen over de millenniumontwikkelingsdoelstellingen, die onder meer de bevordering van gendergelijkheid bevatten. Helaas blijven huiselijk geweld, verkrachting als oorlogswapen, genitale verminking, gedwongen huwelijken, mensenhandel en seksuele slavernij nachtmerries die het leven van miljoenen vrouwen over de hele wereld verwoesten.
Ik vind dat we niet kunnen spreken van succes als de Europese Unie zich niet sterker engageert op dit gebied. We hebben een allesomvattende strategie nodig die gericht is op de bestrijding van armoede, gebrek aan onderwijs en voorlichting, straffeloosheid, gewapende conflicten en mensenhandel voor prostitutiedoeleinden. Ik denk dat het belangrijk is niet te vergeten dat geweld tegen vrouwen, voordat het een oorzaak van ellende wordt, het effect is van een heleboel factoren die we met meer verenigde en krachtige actie moeten uitbannen.
Franz Obermayr
(DE) Mijnheer de Voorzitter, door het actieprogramma van Peking loopt een rode draad, namelijk non-discriminatie. Dat is goed! Vrouwen mogen zonder goede en gegronde redenen niet achtergesteld worden bij mannen.
Toch is de invoering van vrouwenquota - en daarmee de zogenaamde 'positieve' discriminatie - volgens mij geen zinnige aanpak. De kwalificatie moet bepalend zijn, niet het geslacht. Daarom wijs ik een vrouwenquotum bij de benoeming van EU-commissarissen ook met kracht af. In plaats van ons bezig te houden met quota, moeten we ons echt met onderdrukte en gediscrimineerde vrouwen bezighouden.
Wij laten het in Europa toe dat moslimvrouwen nog steeds in een soort parallelle samenleving leven, waar geweld tegen vrouwen en andere vormen van onderdrukking tot de dagelijkse praktijk behoren. Wij accepteren het dat moslimvrouwen in Europa vaak niet vrij over de inrichting van hun leven kunnen beslissen. Dat begint bij de kledingstijl, en strekt zich uit tot opleiding en beroepskeuze en ook tot de keuze van de echtgenoot. Voorvechters van vrouwenrechten uit islamitische landen benaderen ons en hopen dat hier iets wordt veranderd. Waar is het Europa van de mensenrechten wanneer we dat nodig hebben?
Daarom vindt ik dat we moeten ophouden met pseudodiscussies over quota. We kunnen ons beter richten op de strijd tegen de grootschalige discriminatie die dagelijks onder het mom van godsdienstvrijheid in Europa plaatsvindt - daarvoor is echt geen plaats in onze verlichte waardengemeenschap!
Monika Flašíková Beňová
(SK) Als de vorige spreker, uzelf en de minister er niet waren geweest, zou deze groep alleen uit vrouwen hebben bestaan om over de bevordering van gelijkheid van mannen en vrouwen te discussiëren. Dit is ongetwijfeld een van de belangrijkste vraagstukken van de huidige samenleving en van het huidige tijdperk, en ik ben het met mevrouw Svensson eens dat het essentieel is om de activiteiten op alle niveaus te coördineren.
Afgezien van het nog steeds bestaande probleem van de genderongelijkheid ontbreekt het op Europees niveau aan goede, naar geslacht opgesplitste statistieken met betrekking tot de afgesproken indicatoren, bijvoorbeeld armoede onder vrouwen, geweld tegen vrouwen of de mensenrechten van vrouwen. De Commissie moet Eurostat daarom de taak geven om links tot stand te brengen om de verzameling van vergelijkbare gegevens of gegevens van de lidstaten te coördineren, en tegelijkertijd moet de Commissie druk uitoefenen op de lidstaten om actief met Eurostat samen te werken.
Desondanks is de EU nog altijd de wereldleider op het gebied van gendergelijkheid en ik denk dat we de voorbeelden van goede praktijken waar we binnen de EU reeds over beschikken, moeten delen met de rest van de wereld. Tijdens de volgende onderhandelingsronde moeten we het ook hebben over de goede dingen die we hebben weten te bereiken. Ik denk dat we binnen vijf jaar, als we de twintigste verjaardag van Beijing vieren, eindelijk grotere vooruitgang kunnen toejuichen bij het oplossen van genderongelijkheid in heel de wereld.
Angelika Werthmann
(DE) Mijnheer de Voorzitter, gendergelijkheid is een grondbeginsel van de EU. Dit beginsel staat in de Verdragen, het staat met grote letters op de websites en wordt op veel plaatsen graag en vaak aangehaald. Daarom is de vraag gerechtvaardigd waarom er dan voortdurend over wordt gesproken. Dat is toch alleen maar zo omdat gelijkheid op veel terreinen nog niet is omgezet! Ik verheug me op de dag waarop we daar niet meer over hoeven te praten en het beginsel van gendergelijkheid in het sociale leven eindelijk gerealiseerd zal zijn.
Diego López Garrido
fungerend voorzitter van de Raad. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met alle spreeksters. Met de enige spreker in het debat, de heer Obermayer, ben ik het daarentegen maar gedeeltelijk eens.
Ik moet zeggen dat deze bijdragen van de vrouwelijke afgevaardigden een nieuwe fase in de ontwikkeling naar gendergelijkheid in de Europese Unie tot uitdrukking brengen.
Niet alleen vrouwen hebben baat bij gendergelijkheid, ook mannen. Gendergelijkheid is een essentiële voorwaarde voor samenleven. Daarom had ik verwacht dat vandaag zowel vrouwen als mannen zouden hebben gesproken, omdat we er allemaal baat bij hebben, en niet alleen vrouwen. Ik denk dat de Europese Unie er heel verstandig aan heeft gedaan om zich aan gendergelijkheid te committeren.
Ik verwijs naar artikel 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, waarin het beginsel van gelijkheid van mannen en vrouwen voor het eerst in het primair recht wordt genoemd, naar artikel 3 van hetzelfde Verdrag evenals naar artikel 8 van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie, waarin staat dat op alle beleidsplannen van de Unie het beginsel van gendergelijkheid van toepassing is. Dat betekent dat het gelijkheidsbeginsel volgens de Verdragen de kern van elk Europees beleid vormt, waarmee het tevens een kernbeginsel van de politieke agenda van de Europese Unie is geworden. Nu moeten wij ervoor zorgen dat dit mandaat van het EU-Verdrag in praktijk wordt gebracht.
Dat is wat het Spaanse voorzitterschap wil doen, wat de Raad wil doen, en wij zijn ervan overtuigd dat we daarbij op de medewerking van de Commissie kunnen rekenen.
Gisteren nog hadden we in Madrid een vergadering met de Commissie. Ook commissaris Reding was daarbij aanwezig. De Commissie zal zeker erg nauw met ons samenwerken, zodat onze ambities ten aanzien van gendergelijkheid nog tijdens dit voorzitterschap gerealiseerd kunnen worden.
Om te beginnen - en dan verwijs ik naar iets dat spoedig aan de orde zal zijn - wordt 8 maart een belangrijke dag. Dat is de Internationale Vrouwendag en het Europees Parlement debatteert dan in Straatsburg over het Handvest van de vrouw. Diezelfde dag spreekt de Raad Werkgelegenheid, Sociaal Beleid, Gezondheid en Consumentenzaken over de relatie tussen gendergelijkheid en sociale cohesie - een ander beginsel van de Unie - en over de uitbanning van geweld.
Het onderwerp dat in uw bijdragen het meeste ter sprake is gekomen, is de noodzaak dat uit te bannen wat de grootste misstand is onze maatschappij is, het ergste wat in onze maatschappij voorkomt, namelijk geweld tegen vrouwen.
Ik ben er zeker van dat over enkele maanden het beschermingsbevel tegen gendergerelateerd geweld een van de grote verworvenheden - want zo moeten we het noemen - zal zijn die we over deze periode hebben behaald. Daarbij kunnen we zoals gezegd rekenen op de samenwerking van de Commissie en het Europees Parlement.
Viviane Reding
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de eerste gelijkheidsrichtlijn werd in de jaren zeventig aangenomen. De vele richtlijnen die daarop volgden, hebben niet alleen de relevante wetten van de lidstaten veranderd maar ook nieuwe wetten gecreëerd, omdat wetten voor gelijkheid van man en vrouw in alle lagen van de samenleving feitelijk nog helemaal niet bestonden. Maar u heeft gelijk als u zegt dat we nu weliswaar goede wetten hebben, maar dat de praktijk achterblijft. Het eerste wat we daarom naar mijn mening moeten doen, is niet nieuwe wetten maken maar erop toezien dat de wetten die we hebben daadwerkelijk in de samenleving worden toegepast.
Ik droom van een tijd waarin in de debatten in het Parlement vijftig procent van de sprekers man en vijftig procent vrouw is. Ik droom van een tijd waarin de Internationale Vrouwendag niet meer bestaat, omdat het probleem niet meer bestaat. Dromen is mooi, maar wat telt is de werkelijkheid. We moeten de zaken ter hand nemen. Daarom ben ik het Spaanse voorzitterschap erg dankbaar dat het dit vraagstuk bovenaan zijn lijst van prioriteiten heeft geplaatst.
Net als de andere commissarissen span ik mij tot het uiterste in om ervoor te zorgen dat de genderdimensie wordt geïntegreerd in alle beleidsplannen die we voorleggen. Samen met collega Andor, die bevoegd is voor werkgelegenheid, zal ik erop toezien dat dit in het 2020-programma in praktijk wordt gebracht.
Wat de andere onderdelen betreft, zal ik zoals gezegd samen met de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid werken aan een nieuwe strategie voor gelijkheid. Daarin zullen kwesties als de beloningsverschillen tussen mannen en vrouwen en de rol van vrouwen in de besluitvorming hoog op de agenda staan, omdat dit reële structurele problemen zijn die om een oplossing vragen. Maar er zijn ook zeer diepgewortelde maatschappelijke kwesties die met de hulp van vrouwenorganisaties, ministers van lidstaten en nationale en EU-wetten moeten worden aangepakt, en er is natuurlijk het verschrikkelijke probleem van geweld tegen vrouwen. Ik denk dat de aanpak hiervan bij ons werk vooraan zal staan.
Toch denk ik, dames, dat wanneer uw sterke delegatie naar New York gaat voor de viering van het vijftienjarig bestaan van het actieprogramma van Peking, we trots mogen zijn op wat we de laatste vijftien jaar hebben bereikt. Natuurlijk zijn nog niet al onze dromen realiteit geworden, maar we hebben al veel bereikt en kunnen met deze ervaring vrouwen op andere continenten heel veel hulp bieden. Dat wordt het thema van de bijeenkomst in New York. Daarbij zal niet alleen worden gekeken naar wat Europese vrouwen doen, maar ook naar wat Europese vrouwen kunnen doen voor vrouwen op andere continenten, en wat Europees beleid - in het bijzonder ontwikkelingsbeleid - voor deze vrouwen kan betekenen.
Ik geloof in dit verband ook dat het Handvest van de grondrechten, dat een mooie tekst is die door elke Europese scholier zou moeten worden gelezen en door iedere universitaire student bestudeerd, werkelijk de kern van de zaak treft: er is geen verschil tussen mannen en vrouwen. Mannen en vrouwen zijn gelijk, en het is onze verantwoordelijkheid onze stem te verheffen wanneer dit fundamentele beginsel bij de toepassing van nationale wetgeving niet in praktijk wordt gebracht. We moeten niet alleen hier opkomen voor gendergelijkheid, maar ook in de lidstaten, en daarbij moeten wij wijzen op de problemen die ontstaan en die maar niet worden opgelost. En dat moeten net zolang blijven doen totdat die problemen uit de wereld zijn.
Ik doe een oproep aan alle mannen in het Parlement om de vrouwen in hun strijd te ondersteunen.
De Voorzitter
Tot besluit van het debat is één ontwerpresolutie ingediend, overeenkomstig artikel 115, lid 5 van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Vasilica Viorica Dăncilă  
De Verenigde Naties hebben de Internationale Dag van de uitbanning van geweld tegen vrouwen geïntroduceerd, die de wereld elk jaar op 25 november viert. Dit verschijnsel is zeer wijdverspreid, want 45 procent van de vrouwen in Europa is slachtoffer van verschillende vormen van geweld. Op wereldwijde schaal is een op de drie vrouwen geslagen, gedwongen tot seksuele gemeenschap of op andere manieren mishandeld. Bij dit verschijnsel gaat het niet alleen om geweld tegen vrouwen en meisjes binnen het gezin, maar ook om uitbuiting, seksueel geweld, mensenhandel, eerwraak, gevaarlijke traditionele praktijken zoals het verbranden van bruiden of vroege huwelijken en om andere vormen van geweld tegen het lichaam, de geest en de waardigheid van vrouwen. In de meeste gevallen is de agressor de echtgenoot of partner of een bekende. Ik denk dat geweld tegen vrouwen een van de ernstigste schendingen van de mensenrechten is. Wat het nog ernstiger maakt, is dat het voorkomt op elk continent, in elk land en in elke cultuur, ongeacht de mate van economische ontwikkeling. De daders van deze misdaden moeten streng worden gestraft. In het geval van grootschalige misstanden moet het Internationaal Strafhof een belangrijke rol spelen en een nauwe correlatie tot stand brengen met de uitspraken van nationale rechtbanken.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg  
schriftelijk. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de vijftiende verjaardag van de beroemde, in Peking gehouden VN-Wereldconferentie over gelijke rechten voor vrouwen staat voor de deur. In die vijftien jaar hebben de 189 landen die het VN-actieprogramma voor gendergelijkheid hebben ondertekend, een zekere vooruitgang weten te boeken op alle twaalf erin genoemde aandachtsgebieden. De meeste problemen die toen zijn gesignaleerd, zijn nu echter nog steeds actueel, met name die van huiselijk geweld tegen vrouwen en de betrokkenheid van vrouwen bij gewapende conflicten. Deze onderwerpen hoeven niet te worden geïntroduceerd in het Europees Parlement; ze komen bij nagenoeg iedere plenaire vergadering aan de orde tijdens debatten over mensenrechtenschendingen. Ik wil dan ook mijn waardering voor het VN-initiatief uitspreken. Om de vijf jaar komt een groot aantal landen met een gedetailleerd overzicht van het actieprogramma (de laatste keer was in 2005) en worden de dringendste kwesties hierin onderstreept. Vijf jaar geleden, tijdens de conferentie in New York, ging de aandacht van de ondertekenaars van het actieprogramma uit naar het grote aantal verkrachtingen van vrouwen, de toename van hiv/aids bij vrouwen en de discriminatie van werkende vrouwen. Dezelfde opmerkingen van toen zouden helaas ook vandaag de dag weer kunnen worden gemaakt. Er moet een zeer specifiek actieplan komen, met de echte steun van alle ondertekenaars van het actieprogramma en met de betrokkenheid van de Europese Unie, zodat er bij het volgende overzicht van het programma over vijf jaar duidelijk vooruitgang zal zijn geboekt.
Daciana Octavia Sârbu  
Ik ben er sterk van overtuigd dat gendergelijkheid een van de voornaamste doelstellingen van elke democratie moet zijn. Hoewel de Europese Unie aanzienlijke inspanningen heeft verricht om de doelstellingen van het actieprogramma van Peking te behalen, was het niet mogelijk ze allemaal te verwezenlijken. We hebben in Europa nog steeds te maken met sterke stereotypen van vrouwen en een groot verschil in beloning tussen mannen en vrouwen, terwijl het aanwerven van vrouwen in besluitvormende posities maar heel langzaam vooruitgang boekt. In het algemeen blijven gelijke kansen helaas slechts een ideaal, vooral in de landen van Oost-Europa, de nieuwe lidstaten van de EU. Om in de lidstaten betere resultaten te boeken bij het streven naar de doelstellingen van het actieprogramma van Peking zijn betrouwbare, vergelijkbare gegevens over de situatie van vrouwen absoluut noodzakelijk, zowel op Europees als op nationaal niveau. Er moet ook een regelmatige evaluatie plaatsvinden van de vooruitgang die is geboekt op de kritieke gebieden die zijn aangewezen in het actieprogramma. Ik ben echter blij dat het Spaanse voorzitterschap de problemen van gendergelijkheid heeft opgenomen in zijn lijst van prioriteiten en zijn aandacht in het bijzonder heeft gericht op vrouwen die werkzaam zijn in de landbouwsector. Ik wil daarom van deze gelegenheid gebruik maken om het voorzitterschap te feliciteren met dit initiatief.
Joanna Senyszyn  
schriftelijk. - (PL) Een van de in het actieprogramma van Peking gedefinieerde strategische gebieden is dat van de rechten van de vrouw als een onvervreemdbaar, integraal en ondeelbaar onderdeel van de universele mensenrechten. De doelstelling is de volledige introductie van internationale instrumenten voor de bescherming van deze rechten, waaronder het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van de vrouw. Eén vorm van discriminatie is de schending van de reproductieve rechten van vrouwen. Een verslag over de eerbiediging van de reproductieve rechten in Polen in 2007 en de aanbevelingen van het VN-Mensenrechtencomité op basis van dit verslag tonen duidelijk aan dat Poolse vrouwen moeilijkheden ondervinden bij het verkrijgen van vergoede contraceptie, medische zorg gedurende de zwangerschap, prenatale testen en zelfs pijnbestrijding tijdens de bevalling. In vrijwel elk geval wordt hun de mogelijkheid van een legale abortus ontzegd, zelfs in gevallen die wettelijk zijn toegestaan. Als gevolg hiervan worden er in Polen jaarlijks 200 tot 400 zwangerschappen op legale wijze beëindigd en 100 000 op illegale wijze.
Ik stel voor dat er een 'legale-abortuscijfer' wordt vastgesteld, dat wordt berekend als het aantal legale zwangerschapsonderbrekingen per duizend geboorten per jaar, en dat dit cijfer een maatstaf wordt voor de gelijkheid van vrouwen in de EU-lidstaten. In landen waarin vrouwen het recht hebben om voor abortus te kiezen, ligt dit cijfer rond de tweehonderd; in Polen op één. Dit is een objectieve meting van de schending van de reproductieve rechten van vrouwen in Polen. Ik roep op tot een effectievere samenwerking tussen de EU en de VN op het gebied van het toezicht op de rechten van de vrouw en de invoering van maatstaven om te bepalen of en in hoeverre deze worden geschonden.
Anna Záborská  
schriftelijk. - (FR) In deze resolutie komt niet het volledige actieprogramma van Peking tot uitdrukking. Zoals altijd is het gemakkelijker om stil te staan bij genderstereotypen, bij "reproductieve gezondheid”, om nog maar te zwijgen van abortus, CEDAW, geweld en quota. Heeft de overgrote meerderheid van de vrouwen en moeders in Europa en de wereld geen andere problemen? Zou het niet tijd worden ook andere hindernissen aan te pakken? In punt 9 van het actieprogramma van Peking wordt echter het versterken van de positie van alle vrouwen als doel genoemd. Het is van cruciaal belang dat alle vrouwen zich kunnen vinden in een openbaar beleid ten aanzien van gelijke kansen dat rekening houdt met hun natuurlijke verschil en hun noodzakelijke complementaire natuur, en dat zij het belang van nationale en regionale bijzonderheden alsmede verschillen in historische, culturele en godsdienstige achtergrond niet uit het oog verliezen. De uitvoering van het actieprogramma valt onder de soevereine verantwoordelijkheid van elke lidstaat, waarbij rekening moet worden gehouden met verschillende godsdienstige en morele waarden, culturele achtergronden en levensbeschouwingen van mensen en hun samenlevingen, die ook strikt geëerbiedigd moeten worden. Indien deze uitgangspunten zouden zijn gerespecteerd bij de uitvoering van het programma van Peking, zouden wij niet hoeven vast te stellen dat de situatie van vrouwen slechts een beetje is verbeterd. Deze resolutie geeft een vooringenomen signaal af dat eerder verdeeldheid zaait dan eenheid schept.
Artur Zasada  
schriftelijk. - (PL) Ik steun het werk dat mevrouw Svensson heeft verricht voor het probleem van de gendergelijkheid ten volle en ben het ermee eens dat de door haar aangekaarte kwesties van grote invloed zijn op het proces om gelijke rechten voor vrouwen en mannen tot stand te brengen. Tegelijkertijd wijs ik erop dat veel vrouwen er bewust en vrijelijk voor kiezen thuis te blijven om voor het gezin te zorgen. Soms moeten zij de arbeidsmarkt verlaten om onvoorziene redenen zoals de noodzaak een ziek of gehandicapt kind te verzorgen. Een groot probleem hierbij is het ontbreken van goede oplossingen betreffende de ouderdomspensioenrechten voor deze vrouwen. In een groot aantal landen zijn er op dit gebied helemaal geen oplossingen of volstaan de huidige oplossingen niet om vrouwen een behoorlijk bestaan te garanderen. Het is derhalve eveneens van essentieel belang dat het debat over gendergelijkheid ook de kwestie omvat van het recht op uitkeringen voor vrouwen die het huishouden en de zorg voor de kinderen op zich nemen.
