Hervatting van de zitting
De Voorzitter.
Ik verklaar de vergadering van het Europees Parlement, die op donderdag 15 mei 2003 is onderbroken, te zijn hervat.

De Voorzitter.
Ik wil een aantal mededelingen aan dit Parlement doen

De Voorzitter.
Over de kalender van de vergaderperioden voor volgend jaar heb ik een voorstel ontvangen van de Conferentie van voorzitters om een elfde vergaderperiode te beleggen van maandag 3 mei tot donderdag 6 mei 2004.
De uiterste termijn voor het indienen van amendementen op dit voorstel is morgen, dinsdag om 16.00 uur.
De stemming zal plaatsvinden op woensdag om 12.00 uur.

Heaton-Harris (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik weet dat u de wensen van het Parlement omtrent het aantal vergaderingen en onze stemming over de plaats van handeling tijdens vorige plenaire vergaderingen, respecteert, maar ik verzoek u aan te geven waar de vergadering van 1 mei 2004 zal plaatsvinden. Een aantal fracties en partijen binnen dit Parlement zullen onderling afspreken hoe ze gaan stemmen over de elfde plenaire vergadering en de plaats waar die zal worden gehouden. Hun stem bepaalt of we die dag in Brussel of in Straatsburg bijeen zullen komen. Er is iets voor te zeggen om in Brussel te vergaderen. De vergadering van zaterdag 2 mei 1998, toen het Parlement zich uitsprak over het Ecofin-besluit inzake de lidstaten die met de euro zouden meedoen, werd namelijk ook in Brussel gehouden.

De Voorzitter.
Helaas verkeer ik niet in de positie om u een duidelijk antwoord te geven, want het huidige standpunt van de Conferentie van voorzitters is om geen vergadering op 1 mei te houden. Ik beschouw dit als zeer spijtig maar dit is nu eenmaal het huidige standpunt. Er ligt momenteel geen voorstel op tafel over een eventuele vergadering op die dag.

Lehne (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou u slechts willen verzoeken na te gaan of een voltallige vergadering na 1 mei formeel nog wel mogelijk is. In het nieuwe verdrag van Nice is het aantal leden vastgesteld op 732. Bij mijn weten hebben we er echter 788. Ik benieuwd hoe de absolute meerderheid berekend moet worden als er in mei een vergadering plaatsvindt. Ik vraag u daarom na te gaan of deze motie niet buiten de orde is. Dank u wel .

De Voorzitter.
Het punt dat u naar voren brengt is helemaal juist. Omdat het die periode verkiezingstijd is, zijn we tijdens het overleg in de Conferentie van voorzitters overeengekomen dat het, passend zou zijn om ons met politieke kwesties bezig te houden in plaats van met juridische kwesties. Als we ons met juridische kwesties zouden bezighouden, zou de vraag die u stelt onvermijdelijk ter sprake komen.

De Voorzitter.
De definitieve ontwerpagenda, zoals opgesteld door de Conferentie van voorzitters tijdens haar vergadering van woensdag 28 mei 2003, overeenkomstig de artikelen 110 en 110 bis van het Reglement, is rondgedeeld. De volgende wijzigingen zijn voorgesteld:
Woensdag
Inzake de mondelinge vragen aan de Raad en de Commissie over een transatlantisch partnerschap, ingediend namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, stel ik voor om de indieningstermijnen als volgt te verlengen:
ontwerpresoluties: donderdag 12 juni om 12.00 uur
amendementen en gezamenlijke ontwerpresoluties: dinsdag 17 juni om 12.00 uur.
Het voorstel is om het debat deze keer te houden, en de stemming tijdens de volgende vergaderperiode.

Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de kwestie die ik op de agenda van woensdag aan de orde stel, hangt samen met het feit dat de Raad niet deelneemt aan het debat over de verkiezingen in Nigeria, waarbij de Commissie aanwezig zal zijn.
Het is ons een raadsel waarom de Raad, als hij toch hier is, niet meedoet aan een debat waarin de voorzitter van de waarnemersdelegatie, mijn fractiegenoot de heer Van den Berg, als rapporteur optreedt. Hij heeft dat voorzitterschap op voorstel van de Raad op zich genomen. Het is frappant dat de Raad zich niet wil uitspreken over zo'n belangrijk onderwerp, zeker als hij hier in het Huis aanwezig is.
Ik vraag u daarom de Raad namens het Parlement nogmaals te verzoeken deel te nemen aan dit debat.

De Voorzitter.
Ik zal het verzoek met plezier herhalen en wil het Parlement informeren dat de Raad voor zover ik weet inderdaad aanwezig zal zijn. Zoals het er nu uitziet, zal de Raad niet deelnemen aan het debat. Ik zal het verzoek dat in de Conferentie van voorzitters is gedaan en dat u hier vandaag hebt herhaald, nogmaals indienen.

Poettering (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een ander punt. Mocht dat hier een meerderheid achter zich krijgen, dan laat ik het aan uw oordeel over of we dat op woensdag dan wel donderdag op de minivergadering behandelen. Het gaat om informatie van de Europese Commissie over de ontwikkelingen rond Eurostat.
Terwijl de kranten in Europa er al vol mee staan, hebben wij ons in het Parlement nog niet met deze - vermoedelijke, zo moet ik zeggen - fraudegevallen bezig gehouden. Mijn fractie stelt bij dezen voor dat we ons woensdag of donderdag op de minivergadering op basis van een mededeling van de Commissie over het probleem Eurostat buigen.
Barón Crespo (PSE).
 Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp dat het voorstel van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten is aangenomen, ik bedoel het voorstel dat de Commissie aan zowel het debat over het Midden Oosten als dat over de illegale handel in korte wapens deelneemt.
Wat betreft het punt dat de heer Poettering heeft aangesneden, kan ik daar nu op ingaan, of brengt u dat straks in behandeling?

De Voorzitter.
Het lijkt me dat de beste manier om dit aan te pakken is dat we een voorstel indienen bij de Conferentie van voorzitters van deze week, om te zien wat de fracties willen doen, en om vervolgens de betrokken instellingen hier uit te nodigen.

Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het lijkt mij dat ook de voorzitster van de Commissie begrotingscontrole daarbij aanwezig zou moeten zijn, want de parlementaire commissies doen hun werk niet voor niets.

De Voorzitter.
Zouden de fracties tijdens de voorbereiding van de Conferentie van voorzitters de Commissie begrotingscontrole willen raadplegen om te zien of er consensus bestaat om de suggestie van de heer Poettering verder uit te werken?

Frassoni (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, zoals u weet zal op 14 juni de Conventie haar werkzaamheden afsluiten, op 20 juni de Top van Thessaloniki worden gehouden en op 18 en 19 juni een minizitting plaatsvinden, precies in de week daartussen dus.
Het leek onze fractie belangrijk een eerste discussie te houden over het resultaat van de Conventie, en daarvoor zo mogelijk voorzitter Giscard d'Estaing uit te nodigen. Ik onderstreep wat de heer Barón Crespo heeft gezegd: een dergelijke discussie doet geen enkele afbreuk aan het feit dat er na de Top van Thessaloniki een diepgaand debat op gang moet worden gebracht, overeenkomstig een door het Parlement besloten procedure.
Aangezien de Conventie steeds in het openbaar heeft vergaderd, leek het mij politiek gezien wenselijk dat ook wij hierover zouden discussiëren, misschien niet als eersten, maar wel in het openbaar, met de voorzitter of ook zonder de voorzitter, als hij verhinderd is
Poettering (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, onze fractie heeft zich ook met dit thema bezig gehouden en ondersteunt deze motie. Het had ons zeer dankbaar gestemd als het besluit van de Conferentie van voorzitters, dat naar ik mij herinner unaniem was, nog deze week uitgevoerd was en de voorzitter van de Conventie deze week naar het parlement gekomen was. Ik weet niet waarom dat niet gebeurd is. Daarover moet nog uitsluitsel komen, maar ik zou het zeer verwelkomen als de voorzitter van de Conventie dan onze minivergadering zou kunnen bezoeken.
Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor het voorstel dat u hebt gedaan om het onderwerp van Eurostat donderdag te kunnen bespreken. Mogelijk kan dat tevens gebeuren met de vlassector, een onderwerp dat eveneens de aandacht van de media heeft en onder de werkzaamheden van de Commissie begrotingscontrole valt.
Over het voorstel van mevrouw Frassoni wil ik het volgende zeggen. De leden van onze fractie die deelnemen aan de Conventie zijn nu in Amsterdam en vervolgen hun werkzaamheden in Brussel, dus ik denk dat wij met hen zouden kunnen overleggen om meer over de kwestie te vernemen. Tijdens de Conferentie van voorzitters op donderdag zouden we er dan over kunnen spreken, en ons verzoek aan de voorzitter van de Conventie herhalen. Mijns inziens doen we er goed aan niet nu al een besluit te nemen, maar de zaak donderdag te bespreken.

Watson (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik weet dat een aantal afgevaardigden voorafgaand aan Thessaloniki graag een bespreking hadden gehouden met de Conventie-voorzitter, maar het is duidelijk dat die niet komt. Daarom steun ik het voorstel van de heer Barón Crespo om dit onderwerp op de agenda te zetten voor de Conferentie van voorzitters aanstaande donderdag.

Galeote Quecedo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het op prijs stellen als de heer Barón Crespo ons uitlegde wat het verband is tussen de kwestie van de vlassector, dat in Spanje speelt, en de kwestie Eurostat. Dat is alsof ik nu zou vragen om een debat over de uitslag van de gemeentelijke verkiezingen in Madrid. Daar had je winnaars en verliezers, maar eerlijk gezegd zie ik niet goed wat die twee met elkaar te maken hebben.

De Voorzitter.
Geeft u alstublieft antwoord, mijnheer Barón Crespo, zodat we deze Spaanse tennismatch kunnen afsluiten om terug te keren naar onze Europese agenda.

Barón Crespo (PSE).
Ik ben de heer Galeote erkentelijk voor zijn verzoek om een toelichting. Gemeentelijke verkiezingen in een land is één ding, fraude met de Gemeenschapsbegroting is iets heel anders. Die fraude, mijnheer Galeote, is aanleiding geweest voor parlementaire verslagen en gerechtelijke stappen. Dat valt volgens mij wel degelijk onder de competentie van het Europees Parlement, en het lijkt me dat u dit voorstel ook zult steunen, want u hebt er natuurlijk net als ik belang bij dat er met de Gemeenschapsbegroting niet wordt geknoeid. U zult tevens de Commissie begrotingscontrole en de plenaire vergadering in de gelegenheid willen stellen zich over dit onderwerp te buigen.

De Voorzitter.
Ik laat me liever niet in met binnenlandse aangelegenheden. Zoals de zaken er nu voor staan, lijkt het onwaarschijnlijk dat de voorzitter van de Conventie voor enig orgaan van het Europees Parlement zal kunnen verschijnen voordat de Conventie haar werk voltooid heeft. Hij heeft, zoals we allen weten, aangegeven dat de Conventie nu een kritiek, beslissend stadium ingaat. Hij is vastbesloten om al zijn aandacht te concentreren op deze opgave.
Wij hebben de keuze om deze kwestie in de Conferentie van voorzitters te bespreken of om er volgens het Reglement nu over te stemmen.

Frassoni (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof eerlijk gezegd dat het Europees Parlement de plicht heeft om als eerste een openbaar debat te houden over deze zaak.
De politiek is helaas soms een eigenaardige zaak, en daarom lijkt het mij niet wijs dit voorstel nu in stemming te brengen, want het zou zonder meer verworpen worden. Laten wij de zeer belangrijke beslissingen die in de sociaal-democratische fractie worden genomen afwachten en dan kunnen wij alsnog proberen de sociaal-democraten te overtuigen van de noodzaak van een debat met - of ook zonder - de voorzitter, de heer Giscard d'Estaing.
Dus nogmaals, het gaat er nu niet zozeer om een standpunt te bepalen ten aanzien van de Conventie, maar veeleer een eerste evaluatie te maken van de uitkomst van de Conventie, zodra deze klaar is met haar werk, en wel voordat de regeringen dat doen. Dat is mijns inziens politiek gezien het minimum dat wij kunnen doen, ook voor de publieke opinie.
Poettering (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, laat mij er nog een keer op wijzen dat we in de Conferentie van voorzitters voorzover ik weet unaniem - en dat gebeurt hoogst zelden - besloten hebben de voorzitter van de Conventie te vragen naar deze vergadering te komen. Het is mij niet bekend of er een officiële uitnodiging naar de voorzitter gegaan en of daar een afzegging op gevolgd is. Het zou goed kunnen, maar ik zou graag duidelijkheid krijgen - dat hoeft nu niet te gebeuren -, of er een unaniem besluit van de Conferentie van voorzitters ligt en of dit besluit ook een procedureel vervolg gekregen heeft. Verder zou ik het fijn vinden als we daar op donderdagmorgen nadere informatie over zouden kunnen krijgen.
Ahern (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, uit uw opmerkingen en die van de heer Watson meen ik op te maken dat de heer Giscard d'Estaing op de een of andere manier was uitgenodigd en dat hij heeft aangegeven niet te zullen komen. We kunnen hem toch onmogelijk niet uitnodigen. Ik weet dat de geachte afgevaardigden de kwestie graag willen bespreken, ook al wordt er dan misschien geen besluit genomen. Als u en een fractieleider hem uitnodigen en hij die uitnodiging afslaat, weigert hij kennelijk voor dit Parlement te verschijnen. Dat is een ernstige zaak.

De Voorzitter.
Ik kan u alleen de feiten geven. Hij is hier niet aanwezig en hij wordt in beslag genomen door het werk dat hij geacht wordt te doen: het voorzitten van de Conventie. Dit zijn de feiten in deze kwestie en ik ben niet bereid te speculeren over zijn bereidheid om zich met ons in te laten.
Ik stel voor dat we dit onderwerp op de agenda van de vergadering van donderdag van de Conferentie van voorzitters plaatsen. Wij zullen er vanaf vandaag aandacht aan schenken en dan trachten een aanbeveling te doen, hopelijk op basis van consensus, over hoe we te werk moeten gaan op woensdag 18 juni of donderdag 19 juni in Brussel.
De agenda wordt aldus vastgesteld.

Banotti (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, als voorzitter van het College van quaestoren ben ik gevraagd het vervoer naar het Parlement te helpen regelen voor de medewerkers uit Brussel.
Ik zou het zeer waarderen als collega's wier medewerkers vervoersproblemen hebben, en ook collega's die zelf dergelijke problemen ervaren, zo spoedig mogelijk contact opnemen met mijn kantoor. Om 7.20 uur vertrekt er een trein uit Brussel en we overwegen de mogelijkheid vervoer te regelen vanaf Luxemburg, waar de trein om 10.00 uur aankomt.
Ik verzoek collega's die vervoersproblemen hebben, zo spoedig mogelijk contact op te nemen met mijn kantoor alhier.
Voor het geval collega's het nog niet weten: morgen is er weer een algehele staking in Frankrijk. Er rijden dus geen treinen deze kant op. Ik neem aan dat voor vliegtuigen hetzelfde geldt.

Maes (Verts/ALE).
Voorzitter, andermaal wil ik uw hulp vragen voor een bij uitstek menselijk probleem. Het gaat over de Roma-vluchtelingen uit Kosovo. De UNHCR en andere internationale organisaties geven toe dat deze vluchtelingen niet naar hun land terug kunnen. Ze worden ook uit Duitsland en uit België teruggestuurd. Mijn vraag nu. Er zijn rond de zeshonderd vluchtelingen in Macedonië die uit een opvangcentrum zijn gezet. Zij hebben zich naar de Griekse grens begeven en ze hebben gevraagd om politiek asiel, maar zijn door de oproerpolitie hardhandig aangepakt.
Zou u met uw gezag in contact kunnen treden, zowel met die internationale organisaties, als met de Commissie, om te bevestigen dat deze vluchtelingen niet naar Kosovo terug kunnen? Ze hebben ook problemen in verband met hun eigendommen in Kosovo en met het vaststellen van die eigendomsrechten. De Roma zijn mensen die tot de Europese Gemeenschap behoren maar die er telkens weer op een onmenselijke manier aan worden herinnerd dat ze tweederangsburgers zijn. Kunnen wij met uw gezag daar niets aan doen? Ik zou u dankbaar zijn voor uw tussenkomst.

De Voorzitter.
Ik zal de zaak aansnijden, mevrouw Maes. Ik dank u ervoor dat u het ter sprake hebt gebracht.

Kinnock, Glenys (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, we hebben eerder tot een spoeddebat over Zimbabwe besloten. Aangezien dit Parlement echter een uiterst principieel standpunt over deze kwestie heeft ingenomen, verzoek ik u tijd vrij te maken om in een brief aan de Raad aan te dringen op een krachtige verklaring over de situatie, die deze week dreigt te escaleren in een beslissende confrontatie tussen de democratische bewegingen in Zimbabwe en het regime onder leiding van Mugabe. Er wordt massaal actie gevoerd, er is met traangas geschoten en er is minstens één dode gevallen. Morgan Tsvangirai en zijn plaatsvervanger Welshman Ncube zijn gearresteerd.
Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u aan te geven dat u de zeer zwakke verklaring betreurt die de Raad vanochtend vroeg heeft afgelegd. De Raad was geenszins duidelijk over de situatie in Zimbabwe. Er moeten resolute stappen worden ondernomen en aangezien de G8 in vergadering bijeen is en president Mugabe daar aanwezig is, moeten we met onze vertegenwoordigers in de G8 overleggen en er bij de heer Mbeki en andere Afrikaanse leiders op aandringen dat ze zichzelf distantiëren van de acties die momenteel in Zimbabwe gaande zijn.

Van Orden (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit me aan bij de opmerkingen die zojuist zijn gemaakt. Als u de Raad een brief schrijft, kunt u misschien ook aangeven hoe hopeloos ineffectief de sancties van de Raad ten aanzien van Zimbabwe zijn geweest en hoe die moeten worden aangescherpt.
Ik wil graag iets zeggen over de situatie in Cyprus. Velen onder ons zouden graag zien dat er verzoening plaatsvond tussen de twee gemeenschappen op Cyprus, waarbij de belangen en bezorgdheid van beide partijen in acht worden genomen, en we vragen al heel lang om serieuze, vertrouwenwekkende maatregelen van de internationale gemeenschap met betrekking tot het Turkse Noord-Cyprus. Er zijn met name maatregelen nodig om het zeer onrechtvaardige embargo op Noord-Cyprus op te heffen. Dit embargo geldt nu al heel lang en staat de economische ontwikkeling rechtstreeks in de weg.
Ik ben voorzichtig optimistisch over voorstellen die worden verwacht van de zijde van de Commissie om een goodwillpakket met economische hulp te bieden en maatregelen te treffen die tot opheffing van het embargo moeten leiden. Ik ga ervan uit dat deze maatregelen oprecht zijn en dat ze in samenspraak met de Turks-Cypriotische autoriteiten zijn uitgewerkt. Verder hoop ik dat de versoepeling van de reisbeperkingen tussen de twee delen van Cyprus die de Turks-Cypriotische autoriteiten hebben doorgevoerd, door de regering van de Republiek wordt beantwoord, zodat vrij verkeer van personen uit het noorden mogelijk wordt.

Heaton-Harris (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de aandacht van het Parlement vestigen op een geval van schaamteloze discriminatie in het graafschap Northamptonshire, dat mijn collega, de heer Helmer, en ik vertegenwoordigen. De door Labour beheerste autoriteiten hebben in hun wijsheid besloten het aantal gratis buskaarten terug te brengen. Ze doen dit echter niet op een eerlijke wijze en over de hele linie, maar ze hebben uit rancune besloten zich op het bijzonder onderwijs en meisjes- en jongensscholen te richten.
Het door Labour beheerste bestuur heeft overleg gevoerd met ouders in het hele graafschap en van de 1120 reacties waren er slechts zeventien vóór het plan. Tot nu toe hebben 119 ouders geklaagd omdat ze vinden dat sprake is van discriminatie op grond van godsdienst of geslacht. Veel van deze ouders hebben nu besloten een verzoekschrift te richten aan dit Parlement.
Mijnheer de Voorzitter, via u verzoek ik de Commissie verzoekschriften deze klachten zo spoedig mogelijk te onderzoeken. Ik weet namelijk zeker dat niemand in dit Parlement achter een dergelijke vorm van discriminatie staat.

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, gezien de opmerking van de collega van zojuist over Cyprus moet ik eraan herinneren dat het noordelijk gedeelte van Cyprus sedert de invasie in 1974 bezet is door het Turkse leger.
Dan nu terzake. Nu uit officiële mond wordt toegegeven dat die fameuze massavernietigingswapens van Irak slechts een voorwendsel waren om het land binnen te vallen, worden in de metropool van het imperialisme nieuwe plannen bekokstoofd, plannen waarmee de wereldvrede opnieuw wordt bedreigd. Het Congres van de Verenigde Staten heeft toestemming verleend voor onderzoek naar de zogenaamde minikernwapens en naar kernwapens die de grond binnendringen en tien keer zo verwoestend zijn. Er zijn echter pas 18 maanden verstreken sedert men met de Nuclear Post Review is gaan zoeken naar mogelijkheden om kernwapens in te zetten in het kader van de nieuwe Amerikaanse preventieve aanvalsstrategie. Daar komt nog bij dat de heer Bush zelf, met zijn boodschap van 20 mei, de leiding op zich genomen van de niet nalatende campagne tegen Cuba, en de Verenigde Staten radio- en televisie-uitzendingen van Cuba storen om hun verwerpelijke propaganda te bedrijven.
Ik moet dit aan de kaak stellen, mijnheer de Voorzitter, en ik vraag mij af wat degenen die de imperialistische agressie direct of indirect hebben gesteund hierop te zeggen hebben. Ik vraag mij eveneens af of degenen die de Amerikaanse agenten in Cuba als voorvechters voor de mensenrechten hebben bestempeld hun mond open zullen doen om te protesteren tegen de nieuwe escalatie van de aanval op het eiland van de revolutie.

MacCormick (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Ik hoop dat u het mij niet kwalijk neemt dat ik twee kwesties van huishoudelijke aard aan de orde stel. Ten eerste, toen ik hier aankwam, ontdekte ik dat het in mijn kantoor loeiend heet was. Dat was niet de eerste keer, maar vandaag was het wel heel erg. Er kan niet van afgevaardigden of hun medewerkers worden verlangd dat ze onder zulke omstandigheden werken. Er is kennelijk iets mis met de airconditioning.
We stellen voortdurend normen vast waaraan anderen zich dienen te houden, maar de normen in dit gebouw zijn ontoereikend. Het is niet billijk van onze collega's en medewerkers te verlangen dat ze onder dergelijke omstandigheden hun werk doen. Is hier niets aan te doen?
Ten tweede, ik ben vast niet de enige die zich steeds meer zorgen maakt over de hoeveelheid ongepaste of zelfs obscene, ongewenste e-mailberichten die binnenkomt. Het kost collega's heel veel tijd die berichten te verwijderen. Ik hoop dat er iets aan gedaan kan worden zodat het e-mailsysteem kan worden gebruikt waar het voor bedoeld is, namelijk om effectief te communiceren en niet voor dergelijke troep!

De Voorzitter.
Ik stel voor dat we later op de onderwerpen temperatuurregeling op kantoor en e-mail-spam zullen terugkomen. Beide zaken verdienen onze aandacht.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, op 21 mei jongstleden ben ik als vertegenwoordiger van het Europees Parlement naar de Organisatie van de Verenigde Naties in New York gestuurd om het woord te voeren in het permanent forum van de inheemse bevolkingen van heel de wereld, dat een keer per jaar in het gebouw van de VN bijeenkomt. Ik heb natuurlijk de groeten overgebracht van het Europees Parlement en gewezen op de aandacht die wij de afgelopen drie jaar hebben gewijd aan alle inheemse en autochtone bevolkingen van de Verenigde Staten, Canada, Zuid-Amerika, Afrika, Oceanië, enzovoort. Alle vertegenwoordigers van de inheemse bevolkingen van de wereld hebben mij gevraagd het Europees Parlement duidelijk te maken dat zij een sterk pleidooi en concrete hulp van ons verwachten als het om de eerbiediging van hun mensenrechten gaat, maar dat zij vooral verwachten dat Europa zijn stem laat horen en naar hen luistert, opdat zij niet alleen een gewillig oor vinden in de Verenigde Naties. Wij weten trouwens dat het Europa van vroeger tijden verantwoordelijk was voor de situaties waaronder deze bevolkingen nu te lijden hebben. Ik hoop dat u, mijnheer de Voorzitter, persoonlijk naar mij zult luisteren als ik u de verzoeken overleg die deze bevolkingen tot het Europees Parlement richten.

Dupuis (NI).
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de Europese top en de Russische top in Sint-Petersburg heeft de Raad, maar vooral de Commissie, een staaltje van volstrekt onacceptabele verklaringen laten zien. Op deze top heeft de heer Prodi de Tsjetsjeense kwestie namelijk in een doofpot van wodka en kaviaar gestopt. De standpunten druisen volledig in tegen die van het Europees Parlement.
Het bevreemdt me - en ik richt mij hierbij tot de voorzitters van de fracties en uiteraard tevens tot u, mijnheer de Voorzitter - dat de kwestie van een verslag van voorzitter Prodi en van de Raad over Tsjetsjenië en in bredere zin over de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland, noch tijdens deze zitting, noch tijdens de minizitting in Brussel op de agenda stond.

Bautista Ojeda (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u in herinnering brengen dat de Andalusische visser Agustín García sinds 8 mei door de Portugese autoriteiten wordt vastgehouden in de gevangenis van Faro.
Ik wil u er tevens aan herinneren dat bij zijn aanhouding middelen zijn gebruikt die volstrekt buiten proportie waren, zoals geweld en mishandeling. Met wat niet meer dan een overtreding was is omgegaan alsof het een terroristische daad betrof. Sindsdien verblijft hij in preventieve hechtenis, tussen gevaarlijke misdadigers, ziek en zonder adequate medische behandeling.
De aanhouding is al aanleiding geweest voor een algemene staking in de vissershavens in Andalusië. Ik denk dat Portugal hier over de rug van een eenvoudige visser, die zich bovendien maar één keer schuldig heeft gemaakt aan een overtreding, duidelijk wil maken dat het niet bereid is zijn politieke medewerking te verlenen.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u vragen om uw bemiddeling in deze kwestie. Wellicht dat u kunt meewerken aan het vinden van een oplossing voor deze uiterst bedroevende situatie.

Laguiller (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, miljoenen werknemers in de Europese Unie hangt een acuut probleem boven het hoofd: de aantasting van de pensioenen. Het gaat niet alleen om werknemers in Frankrijk, die in staking zijn en morgen de straat op zullen gaan, maar ook in Oostenrijk, Duitsland, Griekenland, Italië en overal in Europa waar regeringen trachten de pensioenleeftijd te verhogen en tegelijkertijd de pensioenuitkeringen te verlagen. Wanneer de pensioenleeftijd wordt verhoogd, worden al diegenen gestraft die doorwerken tot ze erbij neer vallen, alsmede diegenen die door hun bazen aan de kant worden gezet en tot hun pensioen verder als werklozen door het leven moeten gaan. Wat is het nut van deze sociale regressie?
Is de Europese Unie een onderontwikkeld gebied geworden dat zo arm is dat zij niet meer kan voorzien in de oude dag van diegenen die zich kapot hebben gewerkt? Ik ben ervan overtuigd dat voor iedereen een behoorlijk pensioen kan worden gewaarborgd, mits de inkomsten uit kapitaal meer worden belast. Ik verklaar mij solidair met al diegenen, overal in de Europese Unie, die niet accepteren dat geld boven alles wordt gesteld en dat geldbezit ten koste van werknemers gaat.
Dhaene (Verts/ALE).
Voorzitter, ik ben ook blij dat Commissaris De Palacio hier is want het zal haar wellicht interesseren. Ik wil de aandacht vestigen op een reeks zware ongevallen met vrachtwagens die bij ons op de E17, dat is de snelweg van Antwerpen naar Lille, de laatste weken zijn gebeurd. De oorzaak daarvan is steeds dat die vrachtwagens met cruise control rijden, dat is een soort automatische piloot waardoor men kan rijden zonder de voeten op de pedalen te houden. Onoplettende vrachtwagenchauffeurs rijden in op files omdat hun reactiesnelheid te traag is. Balans van de laatste 7 weken: 6 doden en 13 zwaargewonden. Dit is dus een zeer slechte technologie. Overal in Europa zijn er problemen en ongevallen met cruise control. De betreffende richtlijn inzake het technisch reglement voor vrachtwagens moet gewijzigd worden en een verbodsbepaling bevatten. België wil de cruise control verbieden op zijn grondgebied en moet daartoe de kans krijgen. Ik denk dat de Commissaris daartoe de nodige stappen zou moeten zetten.

Schierhuber (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, een besluit van het Congres in de VS vervult mij en vele burgers met mij met grote zorg. Het koppelt het opstarten van een aids-hulpprogramma ter waarde van 15 miljard dollar aan de bereidheid van de ontvangende Afrikaanse landen, voedselzendingen met genetisch gemanipuleerde levensmiddelen te accepteren. Hoewel het gelegde verband formeel geen bindend karakter heeft, staat voor mij vast dat hiermee een enorme druk op de Afrikaanse landen uitgeoefend wordt.
Ik ben van mening dat hier handelspolitiek over de ruggen van de allerarmsten bedreven wordt en dat is afkeurenswaardig! Het Congres-besluit laat geen andere conclusie toe, wat ons voor de vraag stelt hoe sterk de Amerikaanse regering zich in haar humanitaire beleid door de zakelijke belangen van de biotechnologische en landbouwlobby laat leiden.
In de afgelopen decennia zijn stellig talloze miljarden dollars in de ontwikkeling van genetisch gemanipuleerde plantensoorten gestoken. En nu is volgens mij het moment gekomen waarop alle markten daar onder druk voor opengebroken moeten worden. Echter, humanitaire hulp kan alleen doeltreffend zijn als deze niet aan zakelijke belangen ondergeschikt gemaakt wordt. Vandaar mijn vraag aan de Commissie: wat denkt de Commissie hier aan te doen of hoe beoordeelt de Commissie de ontwikkelingen op dit gebied?
Patakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de machtigen en rijken der aarde waren in Evian bijeen om te spreken over de internationale veiligheid, de ontwikkeling en de economische stabiliteit. Zij willen sterker gaan coördineren om het hoofd te kunnen bieden aan de crisis die het kapitalistisch systeem teistert en grote werkloosheid, armoede en uitsluiting veroorzaakt. Zij willen meer macht en nog meer maatregelen om de hand te kunnen leggen op de rijkdom van de aarde. Daarbij schuwen zij geen enkel middel en intimideren zij de mensen door te zwaaien met het spook van het door henzelf veroorzaakte terrorisme.
De Acht maken zich niet druk om de armen en hun leven. Zij willen alleen maar voorkomen dat deze in opstand komen tegen de meedogenloze uitbuiting en onrechtvaardigheid. Daarom hebben zij keiharde repressiemaatregelen genomen en tienduizenden manifestanten belet ter plekke uiting te geven aan hun verzet tegen de mondialisering van het kapitaal en tegen de uitbuiting.
Mijnheer de Voorzitter, het voorzitterschap en de Commissie moeten hier voor het Parlement een verklaring komen afleggen over de inhoud van de besprekingen waaraan zij hebben deelgenomen en over de maatregelen tegen de manifestanten. Dergelijke en zelfs nog ergere maatregelen zijn momenteel trouwens in voorbereiding met het oog op de Europese Raad van Thessaloniki.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat we even stil moeten staan bij het feit dat er twaalf Afrikaanse immigranten vermist zijn geraakt toen ze probeerden de Spaanse kust te bereiken om daar, in Spanje, werk te zoeken. Ze zijn ongetwijfeld omgekomen. Ik geloof dat het nu toch eindelijk tijd wordt dat de Europese Unie de nodige beleidsmaatregelen treft. We moeten al het mogelijke ondernemen om herhaling van dit soort verschrikkelijke tragedies te voorkomen. Ze doen zich maar al te frequent voor.

Ribeiro e Castro (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag iets zeggen over de toestand in Guinee-Bissau. De situatie in dat land is heel ernstig en dat sleept al enige maanden: het parlement is afgelopen jaar ontbonden, en de voor april geplande verkiezingen zijn naar juli verschoven. Het is heel wel mogelijk dat ze nogmaals zullen worden uitgesteld. De toestand is dus heel ernstig en alles ligt uiterst gevoelig. Het land maakt op alle fronten - financieel, sociaal, politiek en zelf militair - een crisis door. Daarom stond Guinee-Bissau vandaag op de agenda.
Toen ik in Brussel aankwam wachtte mij echter een bericht van mijn kabinet. Ik vind het heel jammer om vast te moeten stellen dat een aantal fracties voorgesteld heeft een debat te voeren over Zimbabwe in plaats van over Guinee-Bissau zonder ons hierover in te lichten. Daarom heb ik zojuist het woord niet kunnen voeren. Ik begrijp heel goed dat een aantal collega's zich ernstige zorgen maakt over de toestand in Zimbabwe. Wij hebben ons tegenover deze collega's altijd solidair opgesteld. Dit probleem gaat ook ons aan. Ook in Zimbabwe is de toestand heel ernstig - we hebben daar in dit Parlement al vier of vijf keer over gesproken. Het is echter heel belangrijk dat we ons er rekenschap van geven dat niet alleen Zimbabwe een crisis doormaakt. Ook andere landen hebben grote problemen en we moeten voor het debat over die problemen ook tijd vrij maken.
Dit belangrijke onderwerp zal nu in juli behandeld worden. Ik hoop dat iedereen daar begrip voor heeft. Ik ben ervan overtuigd dat het een goed idee is om vanuit dit Parlement een signaal af te geven met betrekking tot de instabiele toestand in Guinee-Bissau.

Gorostiaga Atxalandabaso (NI).
Mijnheer de Voorzitter, respect voor de mensenrechten is het meest effectieve mechanisme gebleken voor de democratie waar dan ook. Deze formule vraagt om een verbetering van de huidige tenuitvoerlegging van de rechtstaat, dat wil zeggen fundamentele vrijheden zoals de vrijheid van politieke vereniging en vreedzame vergadering, de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, recht op een eerlijk proces en de uitsluiting van alle vormen van foltering en slechte behandeling. Dit moet overal gelden, ook in Baskenland.
Mijnheer de Voorzitter, als opvulling op wat u al hebt genoemd, zal ik in telegramstijl enkele recente voorvallen noemen in verband met de mensenrechten in Baskenland:
Afgelopen woensdag, 28 mei 2003, de zelfmoord van een jonge Bask in een Franse gevangenis; het geval Jesús María Etxebarría, die reeds 20 kg minder weegt en al 41 dagen in hongerstaking is; verschillende Basken weigeren al bijna twee maanden gebruik te maken van het toilet om publieke aandacht te vragen voor hun situatie - mijnheer de Voorzitter, u herinnert zich Bobby Sands en zijn collega's nog wel; de arrestatie en detentie van de burgemeester van Ondarrua, Loren Arkotxa en andere gekozen vertegenwoordigers van Udalbiltza; het jaarverslag van 2003 van Amnesty International, waarin wordt verwezen naar de periode tussen januari en december 2002, toen in Spanje gevangenen in isoleercellen opgesloten zaten, een situatie die foltering mogelijk maakt; resoluties van de verenigingen van advocaten van Bilbao en San Sebastian, waarin de slechte behandeling op politiebureaus wordt veroordeeld; en het verbieden van 225 lokale kandidatenlijsten voor de gemeenteraadverkiezingen.
Het heeft kennelijk geen zin de verbanning van Batasuna in dit Parlement te noemen.

Oreja Arburúa (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik weet niet of de heer Gorostiaga hiermee iets van doen heeft en ook probeerde mij te beperken in mijn vrijheid van meningsuiting.
Het doet me deugd te constateren dat de heer Gorostiaga zich sterk maakt voor het recht van vergadering en de vrijheid van meningsuiting. Ik hoop dat hij zich van nu af aan tevens sterk zal maken voor de vertegenwoordigers van mijn fractie en de socialistische fractie, want die worden vermoord door een terroristische bende die op de steun kon rekenen van uw politieke fractie, die thans godzijdank niet meer bestaat. Ik mag dus aannemen dat u van nu af aan ook zult opkomen voor het recht van vergadering en de vrijheid van meningsuiting van mijn fractie en de socialistische fractie.
Het is moeilijk te geloven dat u tijdens deze plenaire vergadering het woord kunt voeren nadat twee leden van de Spaanse politie zijn vermoord door de terroristische bende die u maar niet kunt veroordelen. Ik kan het opbrengen de dood van allen te veroordelen en te betreuren, ook die van de gevangenen; zij hebben dezelfde rechten als iedereen, maar daaronder valt niet het recht onze vrijheid van meningsuiting te beknotten en ons op laffe wijze te vermoorden.

Ahern (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Parlement er graag aan herinneren dat er in Noord-Ierland zeer recentelijk verkiezingen hadden moeten plaatsvinden. Helaas zijn die, anders dan in Schotland en in Wales, niet doorgegaan. Ik wil dit Parlement verzoeken er bij de deelnemers op aan te dringen bij elkaar te komen en deze verkiezingen zo snel als haalbaar is te houden. De mens is van nature tegen een vacuüm en hoewel we hopelijk geen aanslagen meer hoeven te veroordelen en doden in Ierland hoeven te begraven, zal het aantal ongeregeldheden op straat ongetwijfeld toenemen als verkiezingen uitblijven. We zijn het er allemaal over eens dat we verder moeten met het democratische proces. Ik hoop dat er zeer binnenkort verkiezingen worden gehouden.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0193/2003) van Willi Rothley, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over de aanneming van het Statuut van de leden van het Europees Parlement.

Rothley (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, we zijn bijna aan het eind van een lange reis gekomen, die af en toe een dwaaltocht was, een odyssee, een reis waarop we nu en dan in gevaarlijk vaarwater geraakt zijn. Sommigen deden het voorkomen alsof dit Statuut slechts om een ingreep in de reisonkostenvergoeding draaide, slechts om het geld. Wel, een statuut dat alleen maar over money praat, over reimbursement en costs, is niet het statuut dat het Europese Parlement nu nodig heeft.
Ons werd gezegd: 'Met het primaire recht zullen jullie op de klippen van de Raad lopen. Met jullie opvattingen over het belastingrecht zullen jullie op een zandbank te gronde gaan.? Ik denk, om bij deze voorbeelden te blijven, dat we over goede argumenten beschikken. Wat de belasting betreft - want de belastingen en het primaire recht zijn de enige twee overgebleven problemen - stelt de Raad dat het elke lidstaat vrij zou kunnen staan al dan niet een aanvullende nationale belasting te heffen. Nu zijn in 2000 de drie juridische diensten van het Parlement, de Raad en de Commissie bijeen geweest om deze kwestie te bespreken. In het protocol van die bijeenkomst komen zij tot de conclusie dat er geen rechtsgrond bestaat om voor een lidstaat een uitzondering te maken, en zij vervolgen:

Rothley (PSE)
Waar de drie juridische diensten het over eens zijn, is dus precies wat de Raad ons nu voorstelt. Dat we dat niet kunnen accepteren, ligt voor de hand!
Hetzelfde geldt voor het primaire recht. Want waarom bevinden we ons als parlement nu in deze lastige situatie? Omdat de Raad er in 1976, toen de procedure voor rechtstreekse verkiezingen ingevoerd werd, ervoor teruggeschrokken is de algemene voorwaarden voor het vervullen van een mandaat te harmoniseren. Daar wilde men zijn vingers niet aan branden! Daarom is de structuur van de parlementaire vergadering tot in het rechtstreeks gekozen Europees Parlement blijven voortbestaan, tot op de dag van vandaag. De zin van het Statuut is juist dat wij deze structuur van een parlementaire vergadering achter ons laten en een echt parlement worden. Dat is de zin van het Statuut!

In feite gaat het daarbij om de vraag of de Europese Gemeenschap een werkelijke gemeenschap is of een internationale organisatie. Als zij slechts een internationale organisatie was, had de Raad inderdaad het prerogatief ten aanzien van de voorrechten en immuniteiten. De vraag of we nu ook de voorrechten en immuniteiten van de afgevaardigden regelen ja of nee is dus eigenlijk de vraag of deze Europese Gemeenschap een gemeenschap is dan wel een internationale organisatie, of we een parlementaire vergadering zijn dan wel een parlement dat die naam verdient. Daar gaat het om!
(Applaus)
We zitten nu nog steeds met de regels uit 1965, met een protocol uit 1965. Dat was het jaar waarin De Gaulle Mitterrand bij de presidentsverkiezingen versloeg en het was het jaar waarin de eerste anticonceptiepil op de markt kwam.
(Gelach)
En nu komt de Raad - vermoedelijk de Raad, zeker weten kan ik dat niet, want tot nu toe hebben alleen de permanente vertegenwoordigers zich over de kwestie gebogen - met de boodschap dat dit de regels zijn waar dit Europees Parlement het ook in de toekomst mee zal moeten doen, bijna een kwarteeuw na de eerste rechtstreekse verkiezingen.
Als we de koe nu niet bij de horens vatten, wanneer zou dat dan wel moeten gebeuren? Per slot van rekening is de Raad ook niet van mening dat dit systeem van voorrechten en immuniteiten hervormd zou moeten worden. Dat heeft men immers vorig jaar bij de invoering van het uniforme kiesrecht expliciet bevestigd. Kennelijk is dit voor de Raad een duurzame oplossing en dat is voor het Parlement natuurlijk onaanvaardbaar.
Zoals ik al zei, heeft de Raad zich tot nu niet serieus met de kwestie beziggehouden. De regeringen laat het vrij koud. Daarom zou het geen slecht idee zijn ervoor te pleiten de inwerkingtreding van dit Statuut samen te laten vallen met de inwerkingtreding van de nieuwe grondwet van de Europese Unie. Dan hadden we de zekerheid dat de Raad en ook de Intergouvernementele Conferentie zich diepgaand met deze kwestie zouden bezighouden en dan hadden we ook de zekerheid dat zaken als de belasting en het primaire recht op gepaste wijze op regeringsniveau aan de orde komen.
Als we op dit moment van deze regelingen afzien - we willen immers niet dat ze van kracht worden en ze kunnen dat natuurlijk ook pas als de contraire bepalingen van het protocol vervallen zijn - dan blijven we voor onafzienbare tijd in de Babylonische gevangenschap van de Raad. Daar gaat het om bij dit Statuut!
Ik ben het Bureau er zeer erkentelijk voor een regeling voor de onkostenvergoeding, de algemene kosten, het presentiegeld en de vergoeding voor ambtelijke ondersteuning gevonden te hebben. Dat was erg nuttig en brengt ons weer een stap verder. Ik dank u trouwens zeer, mijnheer de voorzitter, dat u zich als geen van uw voorgangers voor dit Statuut ingespannen heeft. Ik wil de gelegenheid ook aangrijpen om mijn collega Lehne van de EVP te danken,
(Applaus)
die dit project kritisch, betrokken en gewetensvol heeft begeleid. Hartelijk dank daarvoor, u allen hartelijk bedankt!
(Applaus)

De Palacio, Loyola
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het heel kort houden. Het gaat om een complexe kwestie. Dat kan moeilijk anders, want sinds 1965 is het Statuut niet meer veranderd, ondanks de spectaculaire voortgang die met het project-Europa is gemaakt op institutioneel terrein, met name wat betreft de capaciteiten en bevoegdheden van dit Parlement, inclusief de wijze van verkiezing. Het punt waarop wij echter niet in staat zijn gebleken tot aanpassing aan de nieuwe omstandigheden, is dat van het Statuut van de leden.
Als voormalig lid van dit en andere parlementen ben ik mij bewust van het belang van het Statuut van de leden en van het verslag dat de heer Rothley ons vandaag presenteert. Ik wil hem feliciteren met zijn werk en namens de Commissie een zo goed mogelijke uitkomst wensen. Ik hoop dat er morgen een concreet antwoord ligt, zodat we ons over deze zaak kunnen uitspreken.
Onze opzet is actief mee te werken om uiteindelijk een overeenkomst te bereiken waarmee de Raad akkoord gaat, want anders heeft het, zoals we allemaal weten, weinig zin. Hopelijk lukt het ons nu dan om die overeenkomst tot stand te brengen.
Färm (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, ik vervang rapporteur Terence Wynn, die helaas vertraging heeft opgelopen. Om het Statuut van de leden te doen functioneren is het niet voldoende dat er tussen het Parlement en de Raad een overeenkomst over de regels wordt gesloten. Het is natuurlijk ook nodig dat de begrotingsautoriteit daarvoor de nodige financiële middelen ter beschikking stelt. Daarom hebben wij in de Begrotingscommissie het voorstel voor een nieuw Statuut doorgenomen en geprobeerd te analyseren welke budgettaire consequenties dit met zich meebrengt. In afwijking van de huidige situatie houdt het onderhavige begrotingsvoorstel in dat de uitgaven in de toekomst uit de begroting van de Unie komen. In dat verband hebben wij hiervoor nu ook een begrotingsstructuur in het leven geroepen, een nieuw hoofdstuk 102: 'Reserve voor het Statuut van de leden?.
Het Parlement heeft voor uitgaven voor het Parlement tot nu toe vrijwillig een grens getrokken bij 20 procent van rubriek 5, 'Administratieve uitgaven?. Wij hebben echter ook opgemerkt dat wij - als dat nodig mocht blijken in verband met het Statuut of de uitbreiding - deze grens van 20 procent niet noodzakelijk voor eeuwig hoeven te respecteren. Nu moeten we zien wat de feitelijke kosten zijn van de uitbreiding, het bouwbeleid enzovoort.
Tot nu toe was het idee immers dat de bijdragen voor het Statuut reeds op de begroting voor het jaar 2004 zullen worden opgevoerd, om tenminste de uitgaven voor een tweede halfjaar te dekken. Dat geldt nog steeds, tenzij men het idee van de rapporteur overneemt om de aanneming op te schorten totdat wij het Constitutioneel Verdrag kunnen aannemen. In dat geval zijn bijdragen op de begroting voor 2004 natuurlijk niet aan de orde.
Wat ons tot nu toe verontrust heeft, is eigenlijk alleen de paragraaf over ieders recht op rechtstreekse vertolking, dat bij een strikte toepassing absurd hoge kosten met zich mee kan brengen. Ik heb echter begrepen dat men samen met de rapporteur aan een compromis werkt, dat inhoudt dat het voorstel thans in overeenstemming is met de ramingen voor de begroting van het Europees Parlement. De conclusie van de Begrotingscommissie is dan ook dat de mogelijke budgettaire gevolgen niet uitstijgen boven het plafond van rubriek 5, 'Administratieve uitgaven?, zonder dat dit enige beperkingen hoeft in te houden voor overige beleidsonderdelen onder rubriek 5.

Lehne (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst zou ik een uitdrukkelijk woord van dank aan Willi Rothley willen richten. De manier waarop hij met bijna grenzeloos geduld deze tanker vanaf 1998 door de ondiepten geloodst heeft, dwong erg veel bewondering af.

En ik denk dat die tanker zonder hem meer dan eens aan de grond geraakt zou zijn. Willi Rothley heeft zojuist in zijn rede in een paar woorden de waarlijk relevante, tevens constitutionele aspecten van dit Statuut aangeduid. Staat u mij toe een paar zinnen aan de wat profanere problemen te wijden.
Ik geloof ook dat het Statuut in zijn uiteindelijke vorm in het algemeen zeer weldoordacht is. We hebben ons in de Juridische Commissie hoofdzakelijk gericht naar de adviezen die we kregen van de deskundigen en wijzen die daartoe door het parlement aangewezen waren. De 50 procent van een rechterssalaris waar het hier om gaat, komt ruwweg overeen met hetgeen een Oostenrijks, Frans, Duits of Brits parlementslid ontvangt, de ziektekosten- en pensioenpremies meegerekend. Het is minder dan onze Italiaanse collega's tegenwoordig krijgen en daarom wil ik hen dan ook uitdrukkelijk bedanken voor hun bereidheid als het ware in naam van toekomstige Italiaanse afgevaardigden in het belang van een gemeenschappelijke Europese regeling een achteruitgang in inkomsten te aanvaarden.
Voorts wil ik de collega's van De Groenen, de liberalen en de GUE/NGL-Fractie ervoor danken dat ze in deze vergadering geen amendementen ter verlaging van de 50 procent ingediend en hun moties uit de Juridische Commissie hier achterwege gelaten hebben, omdat ik geloof dat er ook geen objectieve argumenten zijn die tegen dit resultaat spreken. De wijzen hebben dat expliciet bevestigd en ons heldere adviezen gegeven.
Toch is er een motie ingediend door enkele collega's die er welbeschouwd voor pleiten de nationale vergoedingsregelingen als uitgangspunt te nemen. Ik vind dit - zacht gezegd - een onzinnige motie. Immers, de zin van het Statuut is volgens artikel 190 paragraaf 5 daarin gelegen, dat er gelijke voorwaarden voor alle parlementariërs in het land worden geschapen. Wie dergelijke moties indient, zou het Statuut logischerwijs in zijn geheel moeten verwerpen, omdat hij of zij eigenlijk het recht wil handhaven dat we momenteel hebben.
Wat het primaire recht betreft: een aantal collega's heeft, bijvoorbeeld in de vorm van amendement 28, amendementen ingediend met het doel het oude protocol inzake voorrechten en immuniteiten hier opnieuw op te nemen. Dat houdt echter geen steek. In dit amendement 28 is bijvoorbeeld sprake van bijzondere in- en uitvoerrechten voor de afgevaardigden. Maar die rechten bestaan helemaal niet meer, we leven in een interne markt. Daaruit blijkt hoe oud deze wetgeving is, terwijl we juist nieuwe wetgeving nodig hebben. Zulke wetgeving zou overigens ook eindelijk de weg vrij maken voor een transparant vergoedingensysteem. Het Bureau zal dit argument hopelijk de doorslag laten geven.
Mijn laatste woorden vormen een beroep op de Raad. De Raad heeft nu de kans ervoor te zorgen dat we een modern afgevaardigdenrecht krijgen. Hij dient dan ook simpelweg het hier genomen besluit te bekrachtigen en deze beslissing niet te dwarsbomen met drogredenen en vergezochte belastingtechnische overwegingen. Ik verwacht dan ook dat de leden van de Raad zo spoedig mogelijk, dus nog voor de verkiezingen, een voor het parlement positieve beslissing velt. Nadat wij ons morgen uitgesproken hebben, is de Raad aan zet.
(Applaus)

Medina Ortega (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik verleen vandaag van ganser harte mijn steun aan het verslag van de heer Rothley. Ik wil mij voegen bij de heer Lehne, en de heer Rothley complimenteren met zijn werk.
De heer Lehne heeft het al gezegd: het voorstel van de heer Rothley dat vandaag voorligt, is een evenwichtig voorstel, dat in de Commissie juridische zaken en interne markt van het Europees Parlement met grote meerderheid is gesteund en volgens mij door de plenaire vergadering zou moeten worden aangenomen.
Er zijn 36 amendementen ingediend tijdens de plenaire vergadering van het Europees Parlement. De heer Lehne heeft daarover gesproken. Dat aantal is niet al te groot, gezien het onderwerp. Desondanks heeft de Fractie van de Europese Sociaal-democraten besloten in wezen de lijn van de rapporteur te volgen, met een enkele wijziging die de rapporteur op dit moment ook voorstelt, dit ter correctie van enkele tekortkomingen die het voorstel in laatste instantie nog vertoonde.
Zoals de rapporteur heeft opgemerkt, is het de bedoeling een Statuut tot stand te brengen waarin de Europese parlementariërs als zodanig te herkennen zijn, en waaruit zij niet naar voren komen als verlengstuk van de diverse nationale parlementen, maar als vertegenwoordigers van de volken die samen de Europese Unie vormen. De heer Rothley stelt terecht dat die Unie verder reikt dan een internationale organisatie en dat het Statuut van het Europees Parlement daarom een communautair en geen nationaal kader moet krijgen.
Dat is waar het nu om gaat, niet alleen om het nemen van een beslissing over bezoldiging. Het huidige communautaire stelsel is verre van volmaakt en dient om de leemten in de nationale regelingen op te vullen ten aanzien van de veel bekritiseerde onkostenvergoedingen.. Als wij het voorstel van de rapporteur aannemen, als de Commissie het goedkeurt en bovenal als de Raad het voorstel van het Parlement goedkeurt, zullen wij denk ik heel snel over een statuut kunnen beschikken dat de Europarlementariër onderscheidt van zijn collega's op nationaal niveau, met een eigen inhoud, een inhoud die zou passen bij het soort Unie dat ons op dit moment voor ogen staat.

Wallis (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat we niet nog een keer hier hoeven te komen om over onze arbeidsvoorwaarden te praten. Toen ik het afgelopen weekeinde in de Britse kranten keek, herkende ik mezelf en mijn collega's niet in de sensationele beschrijvingen van onze vermeende levensstijl en eindeloze extra's. Ik ben door diverse journalisten gebeld die begonnen met de woorden 'Dus u gaat stemmen voor 25 procent salarisverhoging voor uzelf?. Als ik de redenen uitleg, hebben ze opeens geen belangstelling meer. Dat is niet interessant. Dat is het punt waar het om draait. Het zou niet om onze arbeidsvoorwaarden en onze onkosten moeten draaien. Die moeten transparant en openbaar zijn: loon naar werken en een vergoeding van de kosten die daarbij zijn gemaakt.
Collega's, ik geloof dat dit onze laatste kans is ervoor te zorgen dat het niet langer om ons draait, maar om ons werk. Er ligt een pakket voor ons dat in velerlei opzicht een compromis voor ons allen is. Het is een pakket dat door de Raad heen komt als we redelijk zijn wat betreft de onderdelen die te maken hebben met primair recht, maar de Raad moet ook bereid zijn tot compromissen inzake de belasting.
Sommige leden van dit Parlement voelen zich misschien ongemakkelijk over de hoogte van het salaris. Sommigen vinden het te hoog, anderen te laag, maar uiteindelijk zijn we tot een bedrag gekomen waarmee we kennelijk allemaal kunnen leven. Dan over de onkosten: mijnheer de Voorzitter, dankzij uw inspanningen zijn we eindelijk tot een voorstel gekomen voor een systeem dat veel transparanter is dan tot nu toe het geval was. Sommigen vinden wellicht dat het niet ver genoeg gaat, maar het is een enorme verbetering.
Alle partijen zullen tot compromissen bereid moeten zijn en begrip moeten tonen. Wat we dan uiteindelijk hebben bereikt is de eerste prijs, één Statuut voor de leden van het Europees Parlement. Dit is onze laatste kans. Het was moeilijk genoeg om zover te komen en dezelfde omstandigheden zullen zich nooit meer voordoen. We hebben de kans ervoor te zorgen dat de belangstelling voor dit Parlement zich op ons werk richt en niet op onze portemonnee. Ik hoop dat voldoende afgevaardigden de moed hebben enige concessies te doen en vóór dit pakket en de amendementen van de ELDR-Fractie en andere fracties te stemmen.
Om eerlijk te zijn, collega's, hoewel ik het werk van de rapporteur zeer waardeer, wil ik niet nog eens vijf jaar naar hem hoeven te luisteren tijdens commissievergaderingen over dit onderwerp. Zijn aanzienlijke talenten en onze tijd kunnen beter worden besteed aan wetgevingskwesties waar alle Europese burgers rechtstreeks profijt van hebben.
Krarup (GUE/NGL).
Het is nu vijf jaar geleden dat het Parlement begon te onderhandelen over het Statuut. Sommige collega's beschouwen dit als een belangrijk politiek proces, dat tegelijkertijd de macht en de legitimiteit van het Parlement veiligstelt - het recht van het Parlement om zijn eigen Statuut aan te nemen is voor hen een uitdrukking van een federale Europese democratie. Andere parlementsleden daarentegen, vinden het een klucht van bijna surrealistische dimensies.
Achter de democratische beginselen betreffende de heerschappij van het Parlement over zijn eigen situatie zit namelijk een verborgen agenda, dat wil zeggen de prozaïsche persoonlijke financiële belangen van de leden. Het is moeilijk om de democratische beginselen geloofwaardig te doen overkomen, als de reële agenda bestaat uit de eigen financiën van de leden.
Dit Parlement heeft überhaupt al geen indrukwekkende democratische legitimiteit. Bij alle verkiezingen was de deelname gering. In Zweden, een van oudsher democratische samenleving, lag het percentage opgekomen kiezers de laatste keer onder de 35 procent, en in Groot-Brittannië onder de 24 procent. Ik kan u verzekeren dat deze wankele legitimiteit door de aanneming van het voorgestelde Statuut nog verder ondermijnd zal worden - in elk geval in de Noordse landen is het volstrekt niet uit te leggen aan de burgers dat dit Parlement een wezenlijk hoger salaris moet krijgen dan nationale parlementsleden, vooral wanneer we tegelijkertijd handhaving of herinvoering mogelijk maken van de absurde bekostigingsstelsels die in de Noordse landen zoveel kritiek gekregen hebben. Weliswaar heeft het Bureau vorige week besloten dat reiskosten voortaan alleen op rekening worden vergoed, maar artikel 29 biedt duidelijk de mogelijkheid om de tot nu toe gehanteerde absurde systemen opnieuw in te voeren.
Verder merk ik op dat in het definitieve ontwerp niets meer staat over de kwestie van nationale belasting op de vergoeding. Dat is - in elk geval voor de Noordse regeringen - een cruciaal punt. Zoals bekend is het punt echter dat een nationale belasting wellicht in strijd is met het Europees recht, en het probleem is dus nog niet opgelost.
Wij leden van de Deense Volksbeweging tegen de EU kunnen hieraan niet meewerken.

MacCormick (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het maar ten dele eens met de heer Krarup. Ik ben het met hem eens in de zin dat er sprake is van een democratische crisis. Dit Parlement heeft te kampen met een crisis omdat we door een groot deel van de publieke media in alle lidstaten voortdurend worden aangevallen over de onverdedigbare omstandigheden waaronder we momenteel moeten werken. We weten allemaal dat mensen in dit Parlement die precies hetzelfde werk doen, daar zeer uiteenlopende salarissen voor ontvangen. Er is maar één reden waarom dit werd geduld, namelijk de onkostenregeling, die anders totaal onverdedigbaar zou zijn, omdat die zo volslagen ondoorzichtig is.
We zijn de heer Rothley veel dank verschuldigd voor het feit dat hij ons zover op weg geholpen heeft. We moeten de stap nemen die nodig is om tot een fatsoenlijk en rechtmatig systeem te komen met een normaal salaris en een normale, verdedigbare en transparante onkostenregeling.
Om het simpel te zeggen, ik zou willen pleiten voor een begrijpelijk systeem, op grond waarvan mensen de onkosten die ze maken vergoed krijgen en we allemaal loon naar werken krijgen. De beloning had iets lager mogen zijn, maar het zou niet meer dan een politiek gebaar zijn geweest als we het amendement dat we bij de Commissie juridische zaken en interne markt hadden ingediend, opnieuw hadden ingediend, aangezien het toch niet zou worden aangenomen.
Met alle respect maar als het gaat om voorrechten en immuniteiten ben ik het oneens met de heer Rothley. Ik zou een en ander graag in het statuut willen zien op de manier die hij voorstelt, maar de bepalingen zijn mijns inziens veel te verstrekkend. Immuniteit is in deze tijden van Berlusconi's een lastig begrip en we moeten ons electoraat niet uitdagen. Het is beter het huidige systeem te handhaven met het primaire recht dat we momenteel hebben. De meeste amendementen die wij, liberalen en andere fracties, hebben ingediend, zijn erop gericht die basis voor immuniteiten te handhaven.
Tot slot beschouw ik mezelf, met alle respect voor iedereen die hier aanwezig is, niet als een werknemer van de Europese Unie: ik ben een vertegenwoordiger van mijn kiezers. Ik wens niet minder of volgens een ander systeem inkomstenbelasting te betalen dan mijn kiezers. Het liberale Belgische compromisvoorstel om de lidstaten in staat te stellen de belastingverplichtingen van een lid van het Parlement gelijk te schakelen met die van zijn kiezers, is een goed idee. Ik hoop dat we een manier zullen vinden om het rechtsgeldig te maken.

Van Dam (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, het debat over een statuut voor de leden heeft inmiddels sinds het Verdrag van Amsterdam zijn eerste lustrum al beleefd. Voor de verkiezingen van het Europees Parlement in 1999 leken Parlement en Raad onmachtig er samen uit te komen. Nu zijn er over een jaar weer verkiezingen. Zal dan de rechtspositie van de leden eenduidig geregeld zijn? Ik vrees dat het mogelijk niet het geval zal zijn.
In het verslag-Rothley staan voor de Raad nog immer controversiële elementen, maar wat erger is, er liggen amendementen om de inwerkingtreding tot 2009 op te schorten. Wil het Europees Parlement werkelijk in mei en juni volgend jaar op die manier de kiezer om vertrouwen vragen? De rapporteur heeft zich al die jaren een taai onderhandelaar betoond. Maar waarom zet hij de zaak op het spel door behalve de primaire en secundaire rechtspositie, ook de voorrechten en immuniteiten te beschrijven, want die laatste vormen primair recht. Het zou een goede zaak zijn als morgen een meerderheid de serie amendementen van de ELDR en anderen om die te laten vervallen, steunt.
Waar het op aankomt, is een gelijke beloning toe te kennen aan alle leden. Wat ons betreft is een vergoeding van reiskosten op basis van werkelijk gemaakte kosten nog belangrijker. Dat laatste is essentieel om de kiezers onder ogen te kunnen komen en dus moeten we er nu snel werk van maken. Maar wat zien we, amendementen om te wachten op een nieuw Verdrag dan wel te wachten tot 2009. Met alle respect, dit slaat nergens op. 25 jaar na de eerste rechtstreekse verkiezingen is het de allerhoogste tijd hier knopen door te hakken. De hoogste tijd het belang van het parlementaire werk boven persoonlijk belang te stellen.

Dell'Alba (NI).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, zoals u allen weet wordt in ons Parlement al jarenlang gesproken over het Statuut van de leden en evenals talloze andere collega's betwijfel ook ik ten zeerste of wij, mijnheer Cox, in weerwil van de stemming van morgen, nog onder uw voorzitterschap tot een definitief resultaat zullen komen, alhoewel ik dat natuurlijk van harte hoop. Wij radicalen hebben altijd al gezegd dat voor ons het Statuut van de Leden meer moet zijn dan hetgeen de heer Rothley daarin ziet. Het Statuut mag met andere woorden niet enkel een administratieve, bureaucratische status toekennen aan een geassimileerde Europese ambtenaar, zoals de heer MacCormick dat noemde, maar moet ook de voorrechten van de leden van het Europees Parlement bevatten. Het kan bijvoorbeeld niet door de beugel dat de Europese afgevaardigden zich na 25 jaar rechtstreekse verkiezingen nog steeds moeten laten zeggen waar zij moeten werken. Het kan niet door de beugel dat zij nog steeds niet beschikken over voorrechten die vergelijkbaar zijn met die van de nationale afgevaardigden, en bijvoorbeeld geen recht hebben om gevangenissen te bezoeken, of voorrechten die verband houden met het mandaat van gekozen vertegenwoordigers van de Europese volkeren.
Ik hoop dat men, in afwachting van de Europese Conventie en uitgaande van het verslag-Rothley, een breed denkproces op gang zal brengen over de noodzaak de Europese afgevaardigden van het Europa van de Vijfentwintig niet alleen een administratieve status maar ook voorrechten toe te kennen opdat zij echte gekozen vertegenwoordigers van de Europese volkeren kunnen zijn.

Gargani (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, natuurlijk geeft het mij als commissievoorzitter een enorme voldoening te mogen zien hoe de collega's Rothley en Lehne elkaar gelukwensen met het onder mijn leiding verrichte werk. Ik ben echt heel voldaan, want deze kwestie was al jarenlang hangende. Op het moment waarop mij de eer te beurt viel voorzitter te worden van deze commissie waren er nog talrijke meningsverschillen, die echter dankzij de dialoog konden worden overwonnen.
Zoals ook uit de vorige interventies is gebleken, hebben wij eendrachtig samengewerkt. Daarbij waren wij ons van twee zaken bewust. Enerzijds was dat onze wil om het grondwettelijk proces - dat vorm moet geven aan een parlement met zijn rechten, plichten en voorrechten - te begeleiden, en anderzijds het feit dat de bepalingen van het Verdrag achterhaald waren, zoals de heer Rothley zo uitstekend uit de doeken heeft gedaan. Deze bepalingen dateren namelijk uit de jaren zestig toen het Parlement slechts nog een raadgevende vergadering was.
Het ontwerp van de heer Rothley dat wij nu gaan aannemen, behelst een reglementering van niet alleen de nieuwe juridische situatie van het Europees Parlement maar ook de voorwaarden voor de uitoefening van ons mandaat. Ook ik wil hierbij duidelijk maken dat dit wel degelijk het Statuut is van een echt parlement. Dit Statuut regelt niet alleen een economische situatie en, als ik dat zo mag zeggen, de kwestie van het salaris - die hoewel van bijkomstig belang het debat in de commissie heeft doen vastlopen - maar ook een structureel probleem met betrekking tot de functie, de rol, de kenmerken en het mandaat van het Parlement.
Ik wil graag wijzen op een belangrijk punt uit een verslag van het jaar 1986, dat was opgesteld door de heer Donnès, een groot liberaal. Reeds vijftien jaar geleden stond in dat verslag dat het Europees Parlement als instelling een essentiële rol toekomt in de werking van de Gemeenschap en in het communautair wetgevingsproces, en dat men zich daarom niet mag verzetten tegen de voor de communautaire instellingen noodzakelijk geachte wijzigingen. Reeds toen was men er dus van overtuigd dat er wijzigingen noodzakelijk waren.
Wat de qua immuniteiten daadwerkelijke gelijkschakeling van alle leden van het Parlement betreft, vroeg de opsteller van het verslag zich af of het niet mogelijk was de Europese afgevaardigde een echt autonome positie en reële immuniteiten te waarborgen zolang artikel 10 van het protocol van kracht bleef, het artikel dus dat wij nu willen wijzigen.
Uit het zojuist door mij geciteerde verslag kan men ook opmaken dat een dergelijke gelijkschakeling niet alleen noodzakelijk is om het psychologisch negatief effect te vermijden, dat het gevolg zou zijn van het bestaan van eersteklas- en tweedeklas-afgevaardigden, maar ook om na niet minder dan zestien jaar een droom waar te maken, de droom van de onafhankelijkheid van de parlementaire instellingen ten opzichte van de andere machten. Daarvoor is het noodzakelijk de afgevaardigden te beschermen, dat wil zeggen het werk dat wij hier verrichten en het beeld dat wij Europa willen geven van de Europese afgevaardigde. Na lange jaren en met name na deze zittingsperiode zetten wij mede dankzij uw voorzitterschap een belangrijke stap in de richting van een daadwerkelijke rol voor de afgevaardigde, en daar zal ook de uitbreiding mee gebaat zijn.

Miller (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, dit verslag gaat over het herstellen van het aanzien van dit Parlement. We moeten niet vergeten dat we nog maar op de helft zijn, want als het verslag hier de deur uit gaat, moet de Raad het nog goedkeuren.
Het principe achter dit verslag is goed: een gelijke beloning voor hetzelfde werk. De vraag is echter of we allemaal gelijk zijn. Als ik naar een aantal van de ingediende amendementen kijk, krijg ik het idee van niet. Een van de amendementen gaat over de aanzienlijke economische verschillen tussen de lidstaten en de toetredende landen. Is het niet zo dat er ook tussen de vijftien lidstaten onderling aanzienlijke economische verschillen bestaan? Als we het principe van gelijke beloning voor hetzelfde werk hanteren, passen de tien toetredende landen dus niet in dat principe. Dit klopt niet.
Het cruciale punt voor mij is de onkostenkwestie. Ik feliciteer de werkgroep met de formule die ze heeft bedacht. Het onkostenbeleid moet transparant zijn. We moeten vasthouden aan het principe dat de werkelijk gemaakte reiskosten worden vergoed. Dat hebben we zelf in de hand en daar kunnen we onze goedkeuring aan geven zonder dat we de Raad daar bij nodig hebben. Laten we dat principe niet overboord gooien.

Thors (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ons doel van vandaag is het schrappen van alle regels die ons werk belachelijk maken. Wij zouden ook onze waardering moeten uitspreken voor het werk dat onze Voorzitter heeft verricht om het aanzien van het Parlement te verbeteren.. Daarom, collega's, doe ik een beroep op u: sta nu niet toe dat men met juridische spitsvondigheden komt, met juridische haarkloverijen, en primaire rechten, en daarmee het essentiële doel verhindert, namelijk dat iedereen die in 2004 deelneemt aan de Europese verkiezingen dat vol trots doet, dat onze werkzaamheden transparant zijn, dat onze regels duidelijk zijn. Dat is het belangrijkste! Beste vrienden, ook al vinden wij allemaal dat er details zijn die niet helemaal perfect zijn, toch roep ik u op: let op het belang van het geheel, steun de mogelijkheid die we nu hebben en die - zoals velen reeds hebben gezegd - misschien niet terugkomt.
Beste vrienden, een schip strandt als men de omgeving verkeerd inschat. Ik ben bang dat velen een verkeerde inschatting hebben van de mogelijkheden. Gebruik een goede kaart, een echte zeekaart. In dit geval is die echte zeekaart de goedkeuring van de amendementen van de liberale fractie en van andere fracties. Dat is de juiste koers die we moeten volgen.

Kaufmann (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, dit ledenstatuut lijkt waarachtig wel een never ending story en het is eenvoudigweg niet te geloven hoe het al jarenlang als hete aardappel heen en weer geschoven wordt. Ik ben met de rapporteur van mening dat het politiek gezien eigenlijk om de vraag gaat of we van doen hebben met een parlementaire vergadering of met een parlement. Als we ons realiseren dat er enerzijds in de Europese Conventie over een grondwet gediscussieerd wordt en dat we er anderzijds al decennia niet in slagen de kwestie van het Statuut voor de leden van het Europees Parlement te regelen, dan zullen de burgers zich terecht afvragen wat hier nu wel aan de hand is.
Ik heb burgers vaak met verbazing horen reageren op de verschillen in de beloning die de afgevaardigden voor hun werk krijgen en dan met name op de grootte van die verschillen. Ik ben er dan ook voor dat we als Parlement per ledenstatuut het principe van gelijke beloning voor gelijk werk overnemen. Ik ga er natuurlijk ook vanuit dat de Raad zich de kwestie aantrekt en zeer snel beslissingen neemt, zodat het ledenstatuut ook zo snel mogelijk van kracht kan worden.
Ik sluit me aan bij de sprekers die op het probleem van de onkostenvergoeding gewezen hebben. Het is in mijn ogen van cruciaal belang, ook voor de geloofwaardigheid van het parlementaire werk dat we hier verrichten, om in het vervolg de vergoeding te baseren op daadwerkelijk gemaakte reiskosten. Staat u mij toe nog kort in te gaan op artikel 20 van het Statuut, dat betrekking heeft op de pensioenen. Daar voeren we in onze fractie heftige discussies over, omdat we natuurlijk een ding in moeten zien: veel lidstaten overwegen een verhoging van de pensioengerechtigde leeftijd en wel een substantiële verhoging. Dit gaat hand in hand met een ingreep in de sociale voorzieningen. Het conceptstatuut voorziet echter in een erg lage pensioengerechtigde leeftijd van 60 jaar. Volgens mij is daar sprake van een tegenstelling die we niet aan de burgers uit kunnen leggen. Het zou ook aan bevoorrechting gelijkstaan als we voor de pensioengerechtigde leeftijd verschillende normen voor afgevaardigden en voor burgers zouden hanteren.
Buitenweg (Verts/ALE).
Voorzitter, met dit verslag gaat het er niet om de meest ideale versie van het ledenstatuut te ontwerpen. Het gaat er nu om dat we een stap verder komen in de onderhandelingen met de Raad en daarover begin ik toch te wanhopen. De commissaris, mevrouw De Palacio, zei dat er op andere terreinen spectaculaire vooruitgang werd geboekt, maar dat dat hier niet het geval was. Volgens mij is dat inderdaad zo. Waarom is het compromis van de Belgische regering over een aanvullende nationale belasting afgewezen? Waarom houden de grote fracties eraan vast de nieuwe immuniteit en regels in dit statuut te willen regelen? Waarom moet zelfs het talenregime in dit statuut aan de orde komen? Deze vervuiling verzwaart de onderhandelingen teveel. Principiële bezwaren, mijnheer Rothley, zijn mooi maar een acceptabel akkoord is beter. Niet alleen om principiële redenen, namelijk een Europese regeling voor Europese volksvertegenwoordigers, maar ook om een einde te maken aan de huidige dubieuze onkostenpraktijk.
Het Bureau heeft vorige week een nieuwe regeling aangenomen die van kracht wordt als het statuut in werking treedt. De huidige regeling krijgt van mijn fractie een vette onvoldoende, maar de nieuwe een goeie zeven. De vermoeidheidstoeslagen vinden we weliswaar onzinnig en betreurenswaardig, maar we zijn verheugd dat de reiskosten alleen op basis van de werkelijk gemaakte kosten zouden worden vergoed. Dat is een grote stap vooruit. Als een akkoord over het statuut onmogelijk wordt gemaakt, dan zijn we ook wat de reiskosten betreft weer terug bij af. Dat kan toch nooit de bedoeling zijn... of wel misschien?

De Voorzitter.
Ik wil me niet in het debat mengen, maar in de periode waarin het onderwerp reistijdvergoeding uitvoerig werd besproken in een werkgroep, werd dit idee in juni 2000 voor het eerst bij die groep aanbevolen in het verslag van het comité van vooraanstaande personen aan het Parlement.

Karas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, dit debat en de besluitvorming eromheen zijn voor mij een kwestie van zelfrespect. Al 24 jaar zijn er rechtstreekse verkiezingen voor het Europese Parlement. Over een jaar zullen burgers uit 25 lidstaten van de Europese Unie aan deze rechtstreekse verkiezingen voor de Europese volksvertegenwoordiging deelnemen. Binnen een paar weken komt de Conventie voor de toekomst van Europa met een ontwerp voor een Europese grondwet en begint de volgende Intergouvernementele Conferentie.
Partijen - ook Europese partijen - het Europese Parlement, de enige rechtstreeks door de Europese burgers gekozen instelling van de Europese Unie, en volksvertegenwoordigers spelen een belangrijke rol, zijn een belangrijk onderdeel van het Europese project. Toch bestaat er nog steeds geen Europees partijenstatuut en evenmin een Statuut van de leden van het Europees Parlement. De tijd is er rijp voor, een besluit had zelfs allang genomen moeten worden. Ik noem het momentele debat belangrijk omdat ook wij, niet alleen de Raad, in menig opzicht ons huiswerk moeten doen. Transparant, doortastend, inzichtelijk, met verantwoordelijkheidsbesef. En om eindelijk een eind te maken aan het gepingpong moeten we duidelijk stellen: we hebben besloten dat 700 afgevaardigden volstaan, de Raad heeft het aantal in Nice eigenmachtig verhoogd. Wij stellen het ledenstatuut vast op basis van het advies van externe deskundigen, maar de Raad heeft de fundamentele keuze tussen een gemeenschappelijk Europees statuut en 25 verschillende beoordelíngen van een en hetzelfde concept nog steeds niet gemaakt en de evolutie van parlementaire vergadering tot Europees Parlement kortom nog steeds geen recht gedaan.
Laat ik verder in reactie op de publieke discussie ook duidelijk stellen: geen lid van een nationaal parlement - uitzonderingen bevestigen de regel - is vaker onderweg dan wij! Geen nationaal parlement geniet meer democratische vrijheden dan wij. Geen lid van zo'n parlement is zo vaak van huis als wij! Geen nationaal parlement breidt zijn werkterrein zo consequent uit als wij! Er is niemand die niet nog beter, doelmatiger, professioneler zou kunnen worden, maar de meesten van ons leveren hier goed werk. Dat werk heeft zijn waarde en vergt specifieke randvoorwaarden. Europa hervormt zich in de komende weken. Daar horen een herijkte rol van het Europees Parlement en een herwaardering van de vrij gekozen afgevaardigden bij. Alles spreekt voor een transparant, uniform Europees ledenstatuut. Alles spreekt tegen gebrek aan zelfbewustzijn en populistische zelfkastijding, maar ook tegen zelfingenomenheid en arrogantie. Het is belangrijk en juist dat de door Willi Rothley en mijzelf aangeduide fundamentele keuze gemaakt en niet langer getraineerd wordt. Daarom is mijn parool aan u, beste collega's en vertegenwoordigers van de lidstaten: weest u niet bevreesd om datgene te besluiten wat besloten moet worden!
Berenguer Fuster (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, kennelijk zetten wij deze keer dan echt een belangrijke stap om een oplossing te vinden voor een van de meest flagrante abnormaliteiten binnen het functioneren van dit Parlement, en zijn we serieus op weg naar zoiets eenvoudigs als eenzelfde stelsel voor alle afgevaardigden.
Laat ik voorop stellen dat het verslag van de heer Rothley evenwichtig is en uiteraard op onze volledige steun kan rekenen. Ik feliciteer hem dan ook van harte. Dat neemt niet weg dat ik daarbij de volgende kanttekeningen plaats.
In mijn land wordt wel gezegd dat militaire rechtvaardigheid zich verhoudt tot rechtvaardigheid in het algemeen als militaire muziek tot muziek in het algemeen. Welnu, ik denk weleens dat de verhouding tussen dit Parlement en een parlement van een lidstaat dezelfde is als die tussen militaire muziek en andere muziek. Want laten we wel zijn, geachte afgevaardigden, in welke lidstaat zijn de parlementariërs onderworpen aan de normen die voor ons in dit Parlement gelden, en welk nationaal parlement zou toelaten dat het onder dezelfde mate van controle en toezicht komt te staan als die welke de Raad op ons uitoefent op belangrijke punten als het bepalen van onze eigen regels? Dat moet natuurlijk veranderen.
Ik begrijp dat wij op enkele punten het debat moeten aangaan, zoals de belastingregeling. Dat zijn zaken die wij binnen dit Parlement kunnen bespreken. Ik zou echter willen dat wij nu een definitief besluit zouden kunnen nemen zonder naderhand nog afhankelijk te zijn van de wil van een orgaan dat, zoals de Raad, maar ten dele wetgevend is. Dat zou namelijk betekenen dat we in feite afhankelijk zijn van de wil van de regeringen van de lidstaten.

Inglewood (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het uitgangspunt van dit debat is ongelooflijk simpel. De voorwaarden voor de leden van dit Parlement zijn niet toereikend, noch uit het oogpunt van de leden, noch uit het oogpunt van de burger. Wij leden van het Parlement dienen niet alleen loon naar werken te ontvangen, maar we moeten ook op dezelfde manier worden belast als degenen die ons hiernaartoe hebben gestuurd. Zoals vorige sprekers al opmerkten, we zijn geen ambtenaren - we vertegenwoordigen hier in het centrum van Europa de burgers uit alle uithoeken van de Europese Unie. De gehanteerde regelingen moeten zorgvuldig worden opgesteld en moeten transparant zijn en de onkostenregeling die daaraan ten grondslag ligt, mag geen verkapte beloning zijn. Met name de reiskosten dienen alleen op basis van de gemaakte kosten te worden vergoed.
Hoewel onkostenvergoedingen en beloning politiek één pot nat zijn, delen ze niet dezelfde rechtsgrondslag. We moeten hier niet te pretentieus of hypocriet over doen of uit eigenbelang handelen. Om evidente en cruciale politieke redenen moeten de Raad en het Parlement samen tot een politiek akkoord over die twee zaken komen. Als een van beide partijen een stap terug doet, stellen we het vertrouwen van het electoraat teleur en helpen we het proces om zeep.
Als afgevaardigde word ik doodziek van de flauwe grappen over zakkenvullers. Ik heb me laten vertellen dat het basissalaris dat de Britse afgevaardigden krijgen, vergelijkbaar is met dat van een filiaalhoofd van een middelgrote supermarkt in de provincie. Dergelijke schimpscheuten zijn een aanfluiting voor het Parlement als instelling en de Europese Unie als politiek proces. Het is heel eenvoudig, we moeten ophouden met praten en met een oplossing komen. Als we dat niet doen, verlagen we onszelf en het proces waarvan we deel uitmaken.
Wat de inhoud van het verslag-Rothley betreft, wij Britse conservatieven hebben uitgesproken reserves bij een aantal onderdelen ervan. De enige manier om deze impasse te doorbreken is voor het verslag als geheel te stemmen om het proces zo een stap verder te helpen. We zullen ons blijven inzetten voor een eindresultaat dat voldoet aan onze beleidsdoelstellingen. Allereerst moeten we ophouden met dat voortdurende gepraat over het Statuut en stappen ondernemen om het statuut van de grond te krijgen.

Van Hulten (PSE).
Voorzitter, in de nieuwe regeling die het Bureau vorige week heeft aangenomen wordt bepaald dat alleen werkelijk gemaakte reiskosten worden vergoed. Dat is goed nieuws en dat is ook grotendeels aan u te danken. Maar er zit een adder onder het gras. De nieuwe regels worden pas van kracht zodra ook het statuut in werking treedt. De kans dat dat ooit gebeurt is zeer klein. Het ontwerpstatuut voorziet in één salaris voor alle EP-leden, maar in het voorstel wordt ook bepaald dat EP-leden voortaan Europese inkomstenbelasting gaan betalen. Voor vele leden van het Parlement, waaronder ik, is dat niet aanvaardbaar. Ik woon in Nederland, ik ben gekozen door Nederlanders, ik maak gebruik van Nederlandse publieke voorzieningen, en ik wil daarom Nederlandse belastingen betalen.
Over dit punt bestond twee jaar geleden overeenstemming tussen Raad en Parlement. Lidstaten zouden de vrijheid krijgen om in aanvulling op de Europese belasting een nationale belasting te heffen. Maar het compromis is door de rapporteur van tafel geveegd. Daarmee maakt het voorstel geen schijn van kans en iedereen in deze zaal weet dat. Dus zal het besluit van het Bureau van vorige week niet in werking treden en dus zijn we terug bij af.
In een tijd waarin begrotingen onder druk staan, waarin burgers de broekriem moeten aanhalen, kiezen wij ervoor om op grote voet door te leven, met onkostenregels die niet meer van deze tijd zijn. Misschien was het naïef van mij om te denken dat het wel kon en dat de politieke wil bestond, maar ik hoopte oprecht dat juist binnen mijn eigen fractie een meerderheid zou kiezen voor het algemeen belang en tegen het eigenbelang. Helaas is dat niet het geval.

Karlsson (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het is belangrijk dat het Europees Parlement een Statuut krijgt dat de arbeidsomstandigheden van de leden regelt. Het is ook belangrijk dat we een systeem krijgen dat open is en dat transparant is voor onze kiezers. Voor ons Zweedse sociaal-democraten zijn de volgende zaken altijd stenen des aanstoots geweest: het clichématige karakter van de reiskostenvergoedingen, het salarisniveau, de communautaire belasting, en het gebrek aan openheid. We hebben een paar absolute eisen verbonden aan onze steun voor een nieuw Statuut van de leden: ten eerste dat wij belasting in Zweden kunnen blijven betalen; ten tweede dat er een hervormd systeem voor reiskostenvergoeding komt, dat gebaseerd is op reële kosten; en ten derde dat er een open systeem komt, waarin inzage van documenten is toegestaan, en dat transparant is voor onze kiezers.
Het voorliggende voorstel komt aan een groot deel van onze wensen tegemoet, maar op één wezenlijk punt wijkt het af van wat wij willen, namelijk wat betreft de mogelijkheid om nationale belasting te betalen. Wij zullen bij de stemming onze steun verlenen aan een amendement dat speciaal gericht is op de handhaving van het recht om nationale belasting te betalen. Als dit amendement verworpen wordt, zijn wij helaas gedwongen tegen het hele voorstel te stemmen.

Guy-Quint (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, namens de Franse sociaal-democratische delegatie sta ik volledig achter het voorstel voor een Statuut van de leden zoals voorgesteld in het verslag van de heer Rothley.
Aangezien het uitbreidingsproces zijn einde nadert, is het nu de hoogste tijd dit statuut goed te keuren. Wij staan positief tegenover het gevolgde beleid en de beginselen die hieraan ten grondslag liggen, met name transparantie en gelijke behandeling. Het onkostenvergoedingensysteem van de leden dient transparanter te worden. Burgers staan hier namelijk niet ongevoelig tegenover; zij voelen ons hierover aan de tand.
Daarnaast dient het beginsel van gelijke behandeling van leden zo strikt mogelijk toegepast te worden. De onkostenvergoedingen zouden derhalve aangepast dienen te worden aan de levensstandaard van elke lidstaat afzonderlijk. Dan zou er daadwerkelijk sprake zijn van gelijke behandeling.
Dergelijke aanpassingssystemen bestaan reeds voor Europese ambtenaren, afhankelijk van de plaats waar zij werken. Dit wordt als rechtvaardig beschouwd.
De Franse sociaal-democratische delegatie heeft daarom een amendement ingediend op artikel 16 van het ontwerpstatuut en wij verzoeken u dit met ons te steunen.
Ik zou graag willen benadrukken dat wij niet over één nacht ijs dienen te gaan: wij weten allemaal dat democratie een prijs heeft en de burgers dienen dit in hun oren te knopen. Hoewel dit Statuut niet volmaakt is, vormt het niettemin een stap voorwaarts in de richting van een daadwerkelijke Europese democratie. Ik hoop dat de Raad het werk van het Parlement naar waarde weet te schatten.

De Voorzitter.
Ik zou allen die hebben deelgenomen aan het debat willen bedanken, alsmede de Commissie voor de positieve toon van haar bijdrage. Ik wil met name de rapporteur bedanken voor zijn eindeloze inspanningen namens het Parlement in deze kwestie.
De stemming over het ontwerpbesluit zal morgen om 12.30 uur plaatsvinden en de stemming over de ontwerpresolutie zal woensdag om 12.00 uur plaatsvinden.
Het debat is gesloten.

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de verklaring van de Commissie over het mededingingsbeleid ter zake van de ontmantelingsfondsen en:
de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0136/2003) van de heer Turmes, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor elektriciteit en tot intrekking van Richtlijn 96/92/EG (15528/2/2002 - C5-0034/2003 - 2001/0077(COD))
de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0135/2003) van de heer Rapkay, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende gemeenschappelijke regels voor de interne markt voor aardgas en houdende intrekking van Richtlijn 98/30/EG (15531/2/2002 - C5-0035/2003 - 2001/0077(COD))
de aanbeveling (A5-0134/2003) van de heer Mombaur, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en van de Raad betreffende de voorwaarden voor toegang tot het net voor grensoverschrijdende handel in elektriciteit (15527/2/2002 - C5-0036/2003 - 2001/0078(COD))
de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0132/2003) van de heer Clegg, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de beschikking van het Europees Parlement en de Raad tot opstelling van richtsnoeren voor trans-Europese netwerken in de energiesector en houdende intrekking van Beschikking nr. 1254/96/EG (15767/2/2002 - C5-0033/2003 - 2001/0311(COD))

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik denk dat het debat van vandaag een belangrijk debat is. Wij gaan bijna het laatste stadium van het wetgevingsproces betreffende het geheel aan maatregelen voor de interne energiemarkt in.
Dit pakket, ik zeg het nogmaals, is emblematisch binnen het Lissabon-proces. Dat moet immers uitmonden in een Europa met meer concurrerend vermogen, met een economie waarmee wij ons in 2010 in de voorhoede van de internationale economische activiteiten bevinden, op basis van een kennismaatschappij met volledige werkgelegenheid en tevens met eerbied voor het milieu.
Ik wil vandaag in het bijzonder wijzen op de buitengewoon opbouwende rol die het Europees Parlement voortdurend heeft gespeeld door zich steeds in te zetten voor een resultaat dat naar ik hoop deze vergaderperiode tot stand komt. Het Parlement heeft de Commissie steeds alle steun verleend in haar pogingen een concurrerende, geïntegreerde interne energiemarkt tot stand te brengen, een markt ook die de nationale markten achter zich laat.
Mijn oprechte dank gaat uit naar de drie rapporteurs, de heren Turmes, Rapkay en Mombaur, voor hun geweldige werk. Tevens wil ik de schaduwrapporteurs en de overige leden van Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie voor het voetlicht plaatsen, want zij hebben met name de laatste paar maanden actief meegewerkt aan dit positieve resultaat. Ik ben met name dankbaar voor het werk van de delegatie die via informeel tripartiet overleg heeft bewerkstelligd dat wij vandaag het debat kunnen voeren en woensdag binnen dit Parlement de overeenstemming kunnen bereiken waarmee een definitieve tekst haalbaar wordt.
Het resultaat dat nu uit de bus komt, ligt niet ver af van de voorstellen die de Commissie in eerste instantie deed. Sterker nog, die voorstellen zijn na de eerste lezing van het Parlement op een aantal punten versterkt, met name wat betreft de aspecten van de openbare dienstverlening die in de richtlijnen worden belicht. Zijn deze maatregelen eenmaal ingevoerd, dan kunnen alle consumenten in de Europese Unie vanaf 2007 zelf hun energieleverancier kiezen. Dat recht en de voordelen van de interne markt gelden dan evengoed voor de kleine verbruikers.
Structureel gezien worden veel obstakels voor eerlijke concurrentie weggenomen, in het bijzonder de gebrekkige onafhankelijkheid van de deelnemers aan het systeem en het ontbreken van doelmatige regelgeving. De eisen voor openbare dienstverlening is bovendien kracht bijgezet met een universele dienstverleningsverplichting in de elektriciteitssector en strenge maatregelen voor de bescherming van kwetsbare afnemers. Dit is grotendeels gebeurd op verzoek en initiatief van dit Parlement. Het pakket maatregelen bevat een wezenlijk onderdeel voor de elektriciteitsmarkt, namelijk de verordening inzake de grensoverschrijdende elektriciteitsstroom, waarin duidelijke normen worden gesteld om gunstige voorwaarden voor de handel binnen de Europese Unie te creëren. Hoewel Parlement en Commissie op een aantal punten graag sneller voortgang hadden gemaakt, zoals de opening van de markt en de juridische ontvlechting, is het naar mijn oordeel van wezenlijk belang dat de richtlijnen onvoorwaardelijke data stellen en dat het regelgevend kader voor de industrie helder is.
Het is iedereen duidelijk welke regels er komen, zodat we met recht kunnen spreken van een heel belangrijke stap vooruit. De gemeenschappelijke standpunten hebben de resultaten van de parlementaire amendementen verbeterd, bovenal ten aanzien van de etiketteringsmaatregelen en de bevoegdheden van de regelgevende instantie. Daarnaast is duidelijk vastgelegd tot hoever de zeggenschap van de moedermaatschappij over de activiteiten van de exploitanten mag reiken.
Er is een aspect dat ik hier vanmiddag expliciet aan de orde wil stellen, want dat heeft nogal wat stof doen opwaaien. Ik heb het dan natuurlijk over de fondsen voor ontmanteling van kerncentrales. Wij weten allemaal dat die kwestie een centrale rol speelt in het bereikte akkoord. Zozeer zelfs, dat de laatste Conferentie van voorzitters dit als specifiek punt heeft opgenomen op de agenda van vanmiddag. Ik zal u vertellen wat de standpunten van de Commissie hierover zijn. In de eerste plaats is de Commissie het, zoals ik tijdens het debat in eerste lezing van deze teksten al heb gezegd, volledig eens met het Parlement dat de fondsen voor ontmanteling en afvalbeheer ook daadwerkelijk voor die doeleinden moeten worden gebruikt. Op 30 januari 2003 heeft de Commissie twee voorstellen voor een richtlijn vastgesteld die juist bedoeld zijn om een strategie en normen in communautair verband op te stellen voor de veiligheid van kerncentrales en de behandeling van kernafval. De eerste is specifiek gericht op de ontmantelingsfondsen. Daarmee wil ik u, geachte afgevaardigden, eraan herinneren dat ik me daartoe bij eerste lezing van dit wetgevend pakket tegenover dit Parlement heb verplicht, en dat ik die verplichting in januari van dit jaar heb ingelost.
In de tweede plaats, hebben wij, na de contacten die wij tijdens het tripartiete overleg hebben gehad, met de medewetgevers overeenstemming bereikt over de basis van een interinstitutionele verklaring en een verklaring van de Commissie over de controle op en de transparantie van het beheer van de ontmantelingsfondsen. Ik wil met name, mijnheer de Voorzitter, overeenkomstig het verzoek gedaan door de Conferentie van voorzitters, de verklaring van de Commissie voorlezen. Die verklaring is van de voltallige Commissie en is door haar leden besproken. Er staat woordelijk het volgende in: 'De Commissie onderstreept het belang van het feit dat de fondsen die in verband met de doelen van het Euratom-Verdrag zijn opgezet voor de ontmanteling en het afvalbeheer van kerncentrales op transparante wijze worden beheerd en uitsluitend voor die doeleinden worden gebruikt. De Commissie wil in dit verband, binnen de beperkingen van de verantwoordelijkheden die haar uit hoofde van het Euratom-Verdrag toekomen, jaarlijks verslag uitbrengen over het gebruik van de fondsen voor ontmanteling en afvalbeheer. Zij zal met name stilstaan bij het belang van garanties voor de volledige toepassing van de relevante bepalingen van het communautair recht?.
De Commissie evalueert daarom de stand van zaken met betrekking tot de fondsen en het gebruik dat daaraan is gegeven in een jaarlijks verslag, dat transparant zal zijn en aan dit Huis ter beschikking zal worden gesteld. Het doet mij deugd dat deze kwestie, dankzij de specifieke richtlijn en het Commissieverslag, tot een goed einde wordt gebracht en dat voor meer transparantie wordt gezorgd rond die fondsen. Dat is door u, geachte afgevaardigden, in dit Parlement aan de orde gesteld, maar het is denk ik iets wat ons allen bezighoudt. Bovendien hebben recente gebeurtenissen uitgewezen dat wij er goed aan hebben gedaan ons over deze zaak te buigen, en ik bedoel dan wat er in de laatste maanden met een onderneming in Groot-Brittannië is gebeurd.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil nogmaals opmerken dat de Commissie alle amendementen aanvaardt die in de lijn liggen van het bereikte akkoord.
Tenslotte wil ik het Parlement, in het bijzonder de drie rapporteurs, en ook de delegatie die heeft deelgenomen aan de besprekingen met de Raad en de Commissie tijdens het informele tripartiete overleg, opnieuw bedanken voor de opbouwende bijdrage aan al deze maatregelen. Zonder die wezenlijke bijdrage hadden wij nu niet aan de vooravond gestaan van 's werelds meest geïntegreerde energiemarkt. Bovendien zal die markt zijn ingericht volgens het communautair model van deregulering plus regelgeving. Waar dat voorheen als een contradictio in terminis werd beschouwd, laten wij nu in Europa zien dat het heel goed mogelijk is de voordelen van de markt te combineren met blijvende sociale cohesie, met een maatschappij die niemand buitensluit, die toeziet op het welzijn van de zwaksten en onderwijl de blik richt op de toekomst, op komende generaties, en in concreto op het behoud van ons milieu.

Turmes (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, na drie jaar intensief debatteren stemt het Parlement deze week over de tweede richtlijn inzake de elektriciteits- en gasmarkt. Wat hebben het Parlement en de rapporteurs proberen te bereiken? In plaats van zich uitsluitend te richten op de kwantitatieve aspecten van de openstelling van de markt, hebben het Parlement en de rapporteurs pogingen ondernomen ervoor te zorgen dat de kwalitatieve aspecten evenzeer aan bod komen. Ik kan vandaag met trots zeggen dat we erin geslaagd zijn deze markt op een groot aantal terreinen te herreguleren en 'groener? te maken.
Degenen die sceptisch staan tegenover het liberaliseringsproces, zullen moeten toegeven dat deze tweede richtlijn inzake elektriciteit een veel beter regelgevingsklimaat schept dan de eerste richtlijn uit 1996.
Wat hebben we bereikt? Op grond van de doelstellingen van de huidige markt krijgen concurrentie, continuïteit van de voorziening en het milieu dezelfde status. Daarnaast hebben we sterkere regelgevers en hebben we de eerste stappen ondernomen op weg naar het ontvlechten van de afzonderlijke belangen van de distributiesysteembeheerders van de sector opwekking en verkoop. We zijn in staat geweest de verplichtingen inzake openbare dienstverlening te versterken en distributiesysteembeheerders strengere verplichtingen op te leggen om de noodzakelijke investeringen te garanderen. Ik ben heel blij dat we de leveranciers hebben gedwongen tot volledige openheid over de elektriciteitsmix en de gevolgen die hun productie heeft voor het milieu.
Hierdoor zijn consumenten in Europa in staat een gefundeerde keuze te maken. Tevens maakt het een verder debat over de energiediensten mogelijk. Wij bieden ook een universele dienst, maar dat niet alleen, wij hebben ook de verplichting een noodleverancier aan te wijzen.
Al deze maatregelen zijn echter niet genoeg om ervoor te zorgen dat kleine klanten de vruchten plukken van de geliberaliseerde markt. Een binnenlandse klant zal moeten concurreren met grote industriële consumenten om een redelijke prijs te krijgen. Enkel doordat we kleine klanten begunstigen en aanmoedigen hun krachten te bundelen om verkoopmaatschappijen te vormen, zijn kleine klanten nu in staat een goede prijs te krijgen.
We hebben ook de status van gedecentraliseerde energieproducenten versterkt. We zijn erin geslaagd tot een concept van langdurige vermeden kosten te komen. Dit betekent dat de praktijk in bepaalde landen, waar je evenveel betaalt om energie over een afstand van tweehonderd meter te transporteren als over een afstand van vijfhonderd kilometer, zal veranderen en hierdoor krijgen kleine producenten ook een echte kans. Het zijn de kleine producenten, de innovatie die de miniaturisatie van machines heeft opgeleverd, de intelligente netwerken die we te danken hebben aan de ontwikkeling van software, en de nieuwe onafhankelijke energieproducenten die de markt weer op de been zullen helpen.
Maar deze innovaties komen alleen op de markt als wij politici de moed hebben te zorgen voor een echt level playing field. De innovatie komt niet van de dinosaurussen. Daarom moeten we er de komende jaren voor zorgen dat de grote geïntegreerde bedrijven niet een te grote rol gaan spelen. Eigendomsontvlechting is noodzakelijk. De ontmantelingsfondsen moeten worden ingedamd. Het is grote onzin om van een level playing field te spreken terwijl we het EOF toestaan dertig miljard euro, Eon twaalf miljard euro en RWE tien miljard euro van de ontmantelingsfondsen te gebruiken voor overnames op de markt. We moeten ook een veel stringenter fusiebeleid voeren, gericht tegen de oligopolisten die op de markt verschijnen.
Tot slot, en waarschijnlijk is dit het belangrijkste punt: er moet één concurrentiebeleid komen voor één markt. We kunnen in een interne Europese markt niet met dubbele normen werken en daarom moeten we gebruik maken van de competenties die het DG Concurrentie heeft op grond van de concurrentieregels in het EU-Verdrag. Het spelletje dat de Europese Commissie en met name de heer Lamoureux als hoofd van het DG Energie en Vervoer de afgelopen weken met de Raad en het Parlement hebben gespeeld, deugt niet. Dat was een poging om de ontmantelingsfondsen te schrappen uit de competenties van de heer Monti op het gebied van het concurrentiebeleid. Commissaris, u hebt goed werk verricht ten aanzien van de vorming van een interne markt. Het moet afgelopen zijn met de spelletjes. Wij als Parlement accepteren geen dubbele normen ten aanzien van het concurrentiebeleid.
Tot slot dank ik alle rapporteurs voor de goede samenwerking. Het is grotendeels dankzij het vertrouwen in de rapporteurs dat dit belangrijke stuk wetgeving er ligt.

Rapkay (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, beste collega's, ik zou willen beginnen waar mijn vriend Claude Turmes eindigde, namelijk met het uitspreken van mijn dank tegenover de mederapporteurs en de schaduwrapporteur. Achter ons ligt in totaal twee jaar werk. Ik vind dat de samenwerking tussen de rapporteurs en schaduwrapporteurs, dwars door de fracties heen, zeer collegiaal, zeer open en vol wederzijds vertrouwen is geweest. Het resultaat dat wij daarbij hebben behaald geeft dit mijns inziens ook weer. Ik denk dat dit een goed resultaat is.
In aansluiting op wat Claude Turmes zojuist zei, waarmee ik het eigenlijk alleen maar eens kan zijn, zou ik graag vier opmerkingen willen maken. Ten eerste maken wij met de wetgeving die voor ons ligt de weg vrij voor meer concurrentie in de Europese energiemarkten. We maken de weg vrij voor een werkelijk geïntegreerde interne energiemarkt en daarmee leveren wij onze bijdrage, respectievelijk een bijdrage aan ons gemeenschappelijke doel, om van de Europese Unie de meest concurrerende regio van de wereld te maken. Want we moeten de verhoogde efficiency van een geïntegreerde interne markt en zijn politieke integratiekracht voor dit doel gebruiken. Maar we moeten er vooral voor zorgen dat onze kleine en middelgrote ondernemingen van deze interne markt profiteren, en dat ook de andere verbruikers meer dan in het verleden profiteren van de resultaten, van de positieve effecten.
Ten tweede hebben de interne marktrichtlijnen die we tot nu toe kregen in aanzienlijke mate geleid tot een asymmetrische openstelling van de markt. Ze hebben doorgaans een groter concurrentievermogen met zich meegebracht, evenals een stijging van de efficiency en prijsdalingen. Door de asymmetrische ontwikkeling van het openstellen van de markt en aanzienlijke tekorten in de details van de regelingen werd het echter noodzakelijk dat er nu concrete maatregelen voor de verdere, versnelde openstelling worden vastgelegd. Dat betekent dat gelijke voorwaarden voor alle marktpartijen moeten worden veiliggesteld; dat gegarandeerd moet zijn dat het gevaar van marktdominantie beperkt wordt; en dat roofzuchtig marktgedrag - zoals het gedrag van de groten tegen de kleintjes - zoveel mogelijk ingeperkt moet worden. Het is bepaald niet ons doel overheidsmonopolies te vervangen door private monopolies, maar ons doel is om een brede, opengestelde interne energiemarkt.
Ten derde wijs ik in verband met het voorgaande op een essentieel punt. Het is een wezenlijk onderdeel van datgene wat we hier ter stemming voorleggen: de vastlegging van een ambitieus tijdschema met een complete openstelling van de markt. Het tijdschema, dat we nu samen met de Raad hebben vastgelegd, is ambitieus en als we het kunnen doorvoeren, dan betekent dat werkelijk een zeer, zeer grote vooruitgang ten opzichte van datgene wat we lange tijd hebben gehad.
Ten vierde wijs ik op het regelen van de toegang tot het net door derde partijen - de concurrentie dus - en wel op een transparante wijze die vrij is van discriminatie. Een wezenlijk punt daarvoor is de ontvlechting, de juridische ontvlechting van het net, met aan de ene kant de productie en aan de andere kant de verkoop. Voor de regulering hebben we een autoriteit of autoriteiten nodig, met mogelijkheden voor controle, mogelijkheden voor rapportage en ook een rapportageplicht, maar vooral ook wettelijke bevoegdheden en mogelijkheden voor sancties. Wat we nodig hebben - ook dit hebben we vastgelegd - is dat de staat de mogelijkheid heeft om verplichtingen tot nut van het algemeen op te leggen zonder dat daarbij de concurrentie wordt uitgehold. De grondslagen daarvoor worden, zoals u overmorgen zou kunnen beslissen, op gepaste wijze in deze richtlijnen vastgelegd. Maar de Commissie wordt, en blijft, dringend aanbevolen om deze ontwikkeling van de markt zeer nauwlettend in de gaten te houden. De Commissie moet passende maatregelen nemen als ondernemingen gedrag vertonen dat strijdig is met de concurrentiebeginselen. Ze moet eerst en vooral toezien op de voorgeschreven en eigentijdse uitvoering door de lidstaten. Het moet worden erkend dat de Raad in het informele Trilogproces zeer sterk van zijn oorspronkelijke positie in de richting van het Parlement is opgeschoven. Maar dat was ook bittere noodzaak, omdat een reeks van gedetailleerde regelingen in het gemeenschappelijke standpunt, of in de gemeenschappelijke standpunten, mijns inziens behoorlijk problematisch waren, omdat de mogelijk bestond dat de concurrentie zou worden uitgehold.
Van belang is dus de eigentijdse uitvoering omdat er niet zoveel tijd is: binnen ruim een jaar moet alles in het nationale recht zijn ingevoerd. In dit verband wil ik nog een keer duidelijk zeggen dat het voor de Commissie dringend aanbevolen blijft om de markt en de concurrentievoorwaarden in de gaten te houden. Ik wil graag nog een keer onderstrepen wat Claude Turmes net zei, namelijk dat de interne energiemarkt onderworpen moet zijn aan het concurrentierecht van het algemene verdrag en daarop beoordeeld wordt. Vooral wat betreft de staatssteun en de controle of fusies kan het instrumentarium van het algemene Verdrag worden aangewend. En ik denk dat de Commissie zich in deze kwestie kan verlaten op de politieke rugdekking van mijn fractie en, ik weet het zeker, ook op die van het gehele Huis.
Mombaur (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik buiten de spreektijd een verklaring afleggen in mijn functie als voorzitter van de verantwoordelijke commissie.
De stemlijsten voor woensdag die tot nu toe circuleerden zijn incorrect. Ze zijn op zijn minst misleidend. Ik doel op mijn eigen verslag en stel het volgende vast: de amendementen 1 tot en met 5, die hier doorgaan voor compromissen, zijn geen compromissen. De commissie heeft ze officieel teruggetrokken. De voorstellen 7 tot en met 10 zijn compromisvoorstellen en amendement 6 wederom niet, in tegenstelling tot wat in de opgestelde stemlijsten staat. Amendement 6 is geen onderdeel van het compromis. Het is naar mijn inschatting zelfs niet ontvankelijk. Ik zou het Bureau willen vragen om te bekijken of het niet-ontvankelijk is, zodat de stemming van woensdag op correcte wijze kan plaatsvinden.
Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u om dit niet van mijn spreektijd af te trekken.
Mombaur (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik, met betrekking tot de wetgeving over de grensoverschrijdende handel in elektriciteit, hier nogmaals vaststellen dat deze wet met de volgende maatregelen een werkelijk EU-brede interne markt dient: het stroomnet zelf wordt uit een fonds gefinancierd. Voor de grensoverschrijdende handel in elektriciteit worden de producenten in de lidstaten geharmoniseerd belast, zodat er geen verschillende concurrentievoorwaarden van land tot land zijn. Congestieproblemen in het net worden via het marktmechanisme verdeeld en niet op autoritaire wijze. De tarieven worden niet meer bepaald conform de afstand tussen twee verdragspartners, maar volgens de fysieke stroombaan, en alleen die is van doorslaggevende betekenis.
Het is ook goed dat deze wet de weg vrij maakt voor de echte vestiging van nieuwe productielocaties, namelijk in de buurt van plekken waar het meeste wordt verbruikt, en niet ergens waar de gebruikte primaire energie bijzonder goedkoop is, waardoor er op grote schaal nieuwe transportnetwerken zouden moeten komen.
Al deze drie wetten samen die wij hier aannemen, zijn mijlpalen voor de interne markt in de EU. Na vijftien jaar discussie wordt hiermee op het gebied van energie de knoop doorgehakt en komen de vrijheden die de burgers van de Unie gegarandeerd werden in de Verdragen: vrijheid van vestiging en van verkeer van goederen en diensten. In deze richtlijnen staat dat ook uitdrukkelijk vermeld. Verder creëren zij door de concurrentiedruk sterke Europese bedrijven, die hopelijk spoedig ook steeds meer hun plichten en mogelijkheden op de wereldmarkt ontdekken.
Het is echter zo - en dat wil ik ook heel duidelijk stellen - dat de wetgever de burgers alleen vrijheden kan verlenen. De mondige burgers moeten deze vrijheden zelf benutten. Het is net als bij verkiezingen. Stemmen is een recht. Het is een zaak van de participerende burger. De bereidheid om van stroom- of gasleverancier te wisselen is vooral een zaak die de burger moet begrijpen en in overweging moet nemen. Het scharnierpunt van de wetgeving ligt in de vraag: 'Hoe brengt men de overgebleven technische monopolies, namelijk de stroom- en gasnetten, zodanig naar de markt dat er concurrentie mogelijk wordt?? Voor dit doel bevatten deze wetten belangrijke bepalingen, namelijk ten eerste dat het net vanuit particuliere bedrijven wordt geleid en dat er, ten tweede, reguleringsmechanismen in de lidstaten worden gecreëerd die een neutrale bedrijfsvoering van het net garanderen. Ten derde, en dat was tot nu toe voor het Parlement van bijzonder belang, is het essentieel dat de reguleringsautoriteiten in de lidstaten nader tot elkaar komen en samenwerken met de Commissie. Op die manier krijgen we niet uiteindelijk vijftien verschillende, of binnenkort zelfs 25 verschillende, filosofieën in de regelgevende instanties van de lidstaten.
Ik wil één ding heel duidelijk stellen, en ik sluit daarmee aan op wat mijn collega Turmes zei. Als het Parlement, als de Commissie, mevrouw de vice-voorzitter, na enige jaren zou vaststellen dat deze wetgeving nog steeds niet tot een werkelijk interne markt in heel Europa voor stroom en gas heeft geleid, dan zou niemand zich moeten verbazen dat er een blijvende discussie op gang komt over een Europese regelgevende instantie die wij nu niet voor elkaar krijgen en ook over de eigendomsrechtelijke ontvlechting van het net, die wij nu ook niet voor elkaar krijgen. Deze twee overwegingen blijven net als voorheen onopgelost. Nu is het verzoek aan de marktdeelnemers te voorkomen dat de wetgever ook deze stap nog moet zetten. Wat dat betreft, zou ik willen dat de wetgeving niet alleen wordt aangenomen, maar ook door de marktpartijen, verbruikers en aanbieders, uitgebreid wordt vormgegeven.
Voor het overige bedank ook ik alle rapporteurs, die op zeer voortreffelijke wijze gedurende jaren hier hebben samengewerkt aan deze kwestie. Maar evenzo goed, mevrouw de Ondervoorzitter, bedank ik de Commissie, ik dank u, en alle leden van de Commissie. De felicitaties en veel dank aan alle medewerkers voor hun hoogwaardige en moeilijke werk.

De Voorzitter.
Ik wil de heer Mombaur verzoeken zijn eerste verklaringen over de fouten in de stemlijst schriftelijk in te dienen teneinde nieuwe fouten te voorkomen.

Mombaur (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat ik niet meer in staat ben tot een schriftelijke reactie, want ten eerste is er bij de coördinatoren en rapporteurs over alles mondeling gestemd, en ten tweede is het secretariaat van het comité vertegenwoordigd, dat dit zeker in orde zal brengen. Ik zal ervoor zorgen dat dat gebeurt.

De Voorzitter.
Dat is prima. Laten we er maar vanuit gaan dat iedereen alles goed doet en dat er morgen geen problemen zijn.

Kronberger (NI)
In principe is het een goede handelwijze om de interne markt voor elektriciteit en aardgas onderwerp te maken van een gezamenlijke Europese regeling. De energievoorziening van de Europese Unie zal ons in de komende jaren en decennia als centraal thema doorlopend bezighouden en bij ons zijn.
Vanuit het oogpunt van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentbeleid en vanuit het ecologische perspectief is het hoogste doel van een dergelijke richtlijn, die met energieproductie, -voorziening, -handel of -verdeling te maken heeft, dat de bewuste primaire energie zoveel mogelijk op een goede sociale manier wordt gewonnen, en kan worden gewonnen, en dat de energie strookt met de ecologische uitgangspunten.
De productie van energie is op zichzelf een belangrijk ecologisch probleem. Dat is een belangrijk inzicht, dat ook overeenstemt met deze richtlijn en vooral met de standpunten en verslagen van de rapporteurs. Het Europees Parlement, de Commissie en de Raad moeten er daarom voor zorgen, in overeenstemming met de algemene voorwaarden, dat stroom op de middellange en lange termijn op zo'n manier wordt geproduceerd dat de primaire energie uitsluitend uit duurzame energiebronnen (wind, water, zon en biomassa) wordt gewonnen. Dat geldt ook voor de productie van gas. Ook hier zouden we er alles aan moeten doen om te zorgen dat binnenlands biogas, vervaardigd uit zichzelf vernieuwende grondstoffen, het oude gasvoorzieningssysteem met al zijn zwakheden aflost.
Dit zal ook werken als we erin slagen om de huidige concurrentienadelen van de duurzame energiebronnen tegenover de huidige fossiele en nucleaire energiebronnen op te heffen, en als we erin slagen om de energieproductie en het verbruik ervan kostendekkend te krijgen.
Van Velzen (PPE-DE).
Voorzitter, in de eerste plaats moet ik zeggen dat ik het een grote blamage vind dat de diensten niet in staat zijn geweest om een pakket compromisamendementen op tafel te leggen waarmee men met het publiek en met de pers kan communiceren. Ik hoop en ik verwacht dan ook, Voorzitter, dat u de diensten zult opdragen ervoor te zorgen dat we morgen het juiste pakket hebben. Het is eigenlijk droevig dat zoiets gebeurt.
Mevrouw de Commissaris heeft het belang van de onderwerpen die wij bespreken uitstekend aangegeven en ik ga dat niet herhalen. Ik wil graag mijn collega's, de rapporteurs, de schaduwrapporteurs, allen die hebben meegewerkt, ook natuurlijk de leden van de Commissie, van harte danken voor dit resultaat. Maar vooral wil ik ook het Griekse voorzitterschap want dat is nog niet genoemd mijnheer de Voorzitter prijzen voor zijn enorme inzet, want het heeft voortreffelijk werk verricht.
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben vanuit de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie hard geknokt met de Raad. Ik moet eerlijkheidshalve zeggen dat het Parlement zich zeer stevig heeft ingezet en ik had het resultaat dat we nu hebben bereikt niet verwacht. Dat danken we toch, denk ik, aan de flexibiliteit, aan de inzet en aan de constructieve benadering van iedereen.
Laten we ons op een paar punten concentreren. Het Parlement heeft heel sterk ingezet op een versterking van de positie van de toezichthouder. We willen dus dat de toezichthouder niet alleen onafhankelijk is van de industrie, maar ook een zo groot mogelijke onafhankelijkheid krijgt tegenover de nationale overheden, omdat we het PET-probleem, zoals dat dan heet, willen vermijden. In ieder geval hebben we de afstand tussen toezichthouder en overheid vergroot. We hebben de bevoegdheden van de toezichthouder aangescherpt en we hebben hem verplicht om een bijdrage te leveren tot de ontwikkeling van de interne markt en het scheppen van een level playing field, zodat we het bij velen aanwezige spookbeeld dat we 25 deelmarkten krijgen in plaats van één interne markt kunnen vermijden. Collega Mombaur heeft er ook al op gewezen.
Het tweede punt waar we hard voor geknokt hebben is natuurlijk de ontvlechting, de unbundling. De functionele unbundling, verplicht vanaf juli 2004, en de juridische unbundling uiterlijk 2007. Er is duidelijk gesteld dat niet één lidstaat hiervan kan afwijken, want er wordt geëist dat de Commissie komt met een aangepaste richtlijn die dan het hele proces van Parlement en Raad weer moet doorlopen. En zo hoort het ook. Ik ben ook zeer dankbaar dat we de zelfstandigheid van de dochters, dat wil zeggen de transportbedrijven, ten opzichte van de moeder hebben versterkt, zodat de moeders, dat wil zeggen de productie- of de distributiebedrijven, niet even een greep in de kas kunnen doen ten koste van het onderhoud van de netten en daarmee de facto een level playing field in Europa kunnen frustreren.
Het derde punt, Voorzitter, is dat er veel meer aandacht is gekomen voor het level playing field. Wij hebben met de Raad geknokt en de Raad is zo verstandig geweest om met name de compromissen die we in de elektronische communicatiesector hebben gesloten over te nemen. Dat zal de kern zijn. Het zal ook de vraag, de hamvraag, zijn of de Commissie in staat is om met heel harde analyses jaarlijks na te gaan of dat level playing field er is. Er is enorm veel angst, mijnheer de Voorzitter, dat we in Europa een vijf-, zes-, zeven-, achttal oligopolisten gaan krijgen, grote ondernemers. Op dat punt daag ik de Commissie uit om heel harde acties te gaan ondernemen als er geen fair play wordt gespeeld, als er marktdistortie ontstaat. Dan pas kunnen wij onze burgers ervan overtuigen dat liberalisering iets goeds is.
Voorzitter, ik denk ook dat het van groot belang is dat we het compromis hebben gekregen met betrekking tot de decommissioning funds. Ik snap nog steeds niet waarom lidstaten niet gewoon in stukken wetgeving durven op te schrijven dat een decommissioning fund transparant moet zijn, dat het gebruikt moet worden waarvoor het bedoeld is en dat je de normale mededingingsregels erop laat toepassen. Voorzitter, waarom durven lidstaten dat niet op te schrijven? Het juridische gewauwel, vergeef me, dat het bij het Euratom-verdrag hoort, vind ik nog steeds niet overtuigend. Ik kan instemmen met het interinstitutioneel akkoord, ik ben blij met de nieuwe verklaring van de Commissie, maar de lidstaten die hebben verhinderd dat het wet wordt, dat het in de richtlijn wordt opgenomen, hebben heel veel uit te leggen aan hun burgers.
Voorzitter, we zijn ook blij dat bij de algemene-dienstverleningsverplichtingen er niet alleen maar een fantastisch grote lijst gekomen is, maar ook een bepaling waarmee wordt vermeden dat algemene-dienstverleningsverplichtingen een barrière kunnen vormen voor nieuwkomers. Het lijkt me voor de Commissie ook een belangrijk punt om daarop te letten.
Samenvattend vind ik dat we een uitstekend resultaat hebben bereikt. Natuurlijk wil je als parlementariër meer, maar gegeven de uitgangspositie hebben we enorm veel bereikt. We mogen er trots op zijn en we hebben iets om uit te leggen aan onze burgers, namelijk dat we meer kwaliteit gaan krijgen en betere dienstverlening.
Désir (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, binnenkort zal alleen nog maar Europa volledige liberalisering van de elektriciteitsmarkt nastreven. Zelfs de Verenigde Staten komen hiervan terug, na de Californische zaak en de Enron-affaire. In Zuid-Amerika is de liberalisering volledig op de klippen gelopen. In Groot-Brittannië zit de regering met het failliet van British Energy in haar maag. In Zweden zijn de prijzen deze winter meer dan 50 procent de lucht in geschoten door de spanningen tussen vraag en aanbod.
In de elektriciteitssector dient op lange termijn te worden geïnvesteerd. Continuïteit van de energievoorziening, milieubescherming en openbare diensten worden op het spel gezet. Deze sector kan niet louter aan de leiband van de markt en de concurrentie lopen. In sommige EU-landen, in mijn land bijvoorbeeld, houdt de openbare dienst elektriciteit met name in dat de tarieven gelijk zijn en dat alle huishoudens, ongeacht hun consumptieniveau of geografische ligging, van goedkope elektriciteit tegen een zelfde prijs kunnen profiteren. Indien het, zoals u voorstelt, onvermijdelijk is dat deze sector zal worden geliberaliseerd, hetgeen voor 2007 op het programma staat, sneuvelen de stelsels voor tariefaanpassing en aanpassing aan sociale omstandigheden waarop deze gelijke tarieven berusten.
Om deze reden stemmen wij vóór een amendement ter verwerping dat wij, de Franse socialistische delegatie, samen met de GUE-NGL-Fractie en de Belgische sociaal-democratische delegatie hebben ingediend. Wij zijn namelijk van mening dat met deze openstelling van de markt in twee fasen de liberalisering meer dogmatisch dan pragmatisch zal worden benaderd. De eerste fase - in 2004, die betrekking heeft op alle niet-ingezetenen - wordt zelfs niet eens geëvalueerd alvorens de markt in 2007 voor alle ingezetenen wordt opengegooid.
Wat de concurrentie betreft, zien we overigens dat het hier meer gaat om een sterke concentratie van bedrijven en de vorming van een oligopolie- en kartelmarkt dan om het verwezenlijken van een daadwerkelijk concurrerende markt. Het is voor ons paradoxaal dat ons een volledige liberalisering in de maag wordt gesplitst, terwijl de discussie over een groenboek net van start is gegaan en we nog niet eens gekeken hebben naar de mogelijkheden voor een kaderrichtlijn om de openbare diensten te beschermen.

Newton Dunn (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik neem waar voor de heer Clegg, de rapporteur. Ik heb hem zojuist gesproken. Hij ligt ziek in bed, maar het zal u deugd doen te horen dat hij gauw weer bij ons aanwezig zal zijn.
Ik moet namens hem zeggen dat de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij dit ten zeerste verwelkomt omdat het een grote doorbraak is voor de interne markt en voor het Verdrag van Lissabon in een sector die voorheen gesloten was. We verwelkomen en steunen het compromis over etikettering en ontvlechting en de data voor de openstelling van de markt.
Het belangrijkste punt dat de liberalen naar voren willen brengen betreft echter de ontmantelingsfondsen in de nucleaire sector. We willen de Commissie steunen en danken voor de herziene verklaring. Eerder had de Commissie ons verteld dat fondsen uit het Euratom-Verdrag zouden volstaan voor de ontmanteling. maar zoals iedereen weet, gelden de regels inzake transparantie en controleerbaarheid niet voor de Euratom-fondsen.
We zijn bijzonder blij dat de Commissie ons nu heeft verteld dat de concurrentiebepalingen in deze sector volledig van toepassing zijn, want dit betekent openheid en transparantie en goede regelgeving voor de interne markt. Mijn fractie stemt morgen voor.

Seppänen (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de liberalisering van de energiemarkten is een ideologisch project. Het blinde geloof in de markt heeft een rookgordijn over een aantal werkelijke problemen gelegd. De markten dienen altijd maar één zaak en functioneren altijd alleen hier en nu. Bij het vaststellen van de prijzen wordt geen rekening gehouden met de structurele veranderingen die plaatsvinden wanneer de bronnen uitdrogen.
Met de liberalisering van de gasmarkt wordt de financiering van de investeringen voor de komende decennia niet gegarandeerd. Als de totale behoefte aan extra energie in de Europese Unie door gas wordt opgevangen en als dat gas uit het Oosten wordt ingevoerd, dan moeten degenen die gas nodig hebben, meebetalen aan de kosten van investeringen in nieuwe gasvelden. In geliberaliseerde markten worden alleen de korte-termijnbelangen verdisconteerd. Het zou mogelijk moeten zijn langlopende overeenkomsten over gasleveranties te sluiten. Op de markt van korte-termijnbelangen gebeurt dat niet. Op de elektriciteitsmarkt kunnen de eigendomsverhoudingen bij netwerken een probleem gaan vormen. Als de overheid niet in basisnetwerken investeert en deze niet onderhoudt, dan functioneert de markt niet. Zonder die investeringen en de verantwoordelijkheid van de overheid voor netwerken kan elektriciteit niet worden verspreid.
Ik ben in de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie rapporteur inzake de veiligheid van kerncentrales. In die hoedanigheid zie ik de problemen die van invloed kunnen zijn op de tarifering van elektriciteit. Elektriciteit uit kernenergie kan op de spotmarkt voordelig zijn, maar wij hebben geen zekerheid of bij het vaststellen van de prijzen volledig rekening is gehouden met de kosten van de ontmanteling van kerncentrales en de definitieve opslag van afval die honderden en misschien wel duizenden jaren kan duren. Als deze kosten niet worden verdisconteerd in de prijs van de elektriciteit die vandaag de dag op de markt wordt verkocht, dan wordt de concurrentie verstoord.
De liberalisering van de markt bepaalt op de korte termijn de prijs, maar lost de grote problemen waarmee wij in de toekomst te maken krijgen niet op; er zullen nieuwe olieoorlogen zoals in Irak ontstaan. Onze fractie had in verband met deze liberaliserings- en privatiseringsrichtlijnen de overheidsdiensten en diensten van algemeen nut op het gebied van energie willen veiligstellen.

Ahern (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer alle mensen die zo hard hebben gewerkt om deze verslagen op een samenhangende, positieve en sterke manier af te ronden.
Ik verwelkom met name de eis dat nucleaire ontmantelingsfondsen volledig onder de communautaire concurrentiewetgeving dienen te vallen. Het beheer van nucleaire ontmantelingsfondsen had nooit als vorm van overheidssteun door de nutsbedrijven gebruikt of misbruikt mogen worden als een excuus om de Europese markt op te gaan op zoek naar andere nutsbedrijven. We hebben deze versnelling en kartelvorming in de hand gewerkt. Daarom verwelkom ik de garanties van de Commissie hier vandaag. De Commissie en de Raad hebben zichzelf op dit terrein in het verleden niet met roem overladen, maar er is nu sprake van een consistentere aanpak. Hoewel veel lidstaten deze fondsen indammen, zijn met name Frankrijk en Duitsland in staat gesteld de fondsen voor afvalbeheer opzij te zetten en voor overnames te gebruiken. Dit heeft duidelijk tot misbruik en zelfs corruptie geleid en ik verwelkom het feit dat de concurrentiewetgeving nu van toepassing is. Dit voorkomt dat de energiemarkt in heel Europa ernstig verstoord raakt. Hoe kan er ooit sprake zijn van een vrije markt als er drie bedrijven zijn die tien miljard euro of meer tot hun beschikking hebben om andere bedrijven op te kopen? Ik ben blij dat de logica zegeviert en dat deze fondsen onder de concurrentiewetgeving komen te vallen.
Ik verwelkom ook dat doelstellingen inzake de duurzaamheid zijn opgenomen en dat duurzaamheid dezelfde status heeft gekregen als concurrentie en continuïteit van de voorziening. Met name duurzame energiebronnen moeten in heel Europa worden gestimuleerd. Die zijn er al te lang bekaaid van afgekomen, met name ten opzichte van de enorme fondsen waar de nucleaire lobby met alle middelen toegang tot heeft weten te krijgen, zoals ik al eerder aangaf. Ik hoop dat er in de toekomst meer fondsen voor duurzame energiebronnen beschikbaar komen.

ó Neachtain (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteurs die bij deze reeks verslagen betrokken waren, verdienen alle lof en waardering voor hun noeste arbeid,die ons in staat heeft gesteld het tijdens de tweede lezing eens te worden over het energiepakket en langdurige bemiddelingsprocedures te vermijden.
De Europese elektriciteits- en gasnetwerken vormen de kern van de strategische infrastructuur. Als we de doelstelling van Lissabon om van Europa tegen 2020 de meest concurrerende economie van de wereld te maken, willen halen, hebben we een zeer hechte interne markt voor onze energiebronnen nodig. Ik ben tevreden dat het compromis dat de Raad heeft aangenomen, voorziet in een belangrijke rol voor de nationale regelgevende instanties. Ik ben ervan overtuigd dat de nationale regelgevende instanties een belangrijke bijdrage zullen leveren aan de ontwikkeling van de interne markt en eerlijke concurrentievoorwaarden zullen scheppen. Natuurlijk is er behoefte aan hechte, transparante samenwerking tussen de nationale regelgevende instanties en de Commissie.
Het doet mij ook deugd dat de betrekkingen tussen de moedermaatschappijen en de dochtermaatschappijen beter gedefinieerd zijn. Een moedermaatschappij moet beschikken over effectieve middelen om controle over haar dochtermaatschappijen te kunnen uitoefenen. De oorspronkelijke tekst had de verzelfstandiging van dochtermaatschappijen en het opheffen van ondernemingen tot gevolg kunnen hebben. Dit zou vooral problematisch zijn geweest in kleine lidstaten zoals Ierland, waar door de geografische isolatie en de beperkte bevolkingsgrootte een aantal natuurlijke beperkingen gelden voor de onderverdeling van energie.
De toekomst van een energiemarkt zoals die van Ierland ligt in interconnectie. Ik ben blij dat dit punt is meegenomen en dat wordt erkend dat het bouwen van interconnectoren een geldige manier is om de energiemarkt open te stellen. In het geval van Ierland zijn zowel noord-zuid-connectoren als oost-west-connectoren nodig. Te zijner tijd zal er een gigantische Brits-Ierse markt ontstaan met meer keuze voor de consument en meer concurrerende prijzen.
De Europese benadering bij het openstellen en efficiënter maken van energiemarkten is zeer evenwichtig. We kunnen leren van de ervaringen van de Verenigde Staten en desastreuze fouten zoals de Enron-affaire vermijden. Ten aanzien van dit punt moeten we zowel de gebruikers van elektriciteit en gas als ook de werknemers in deze sector geruststellen.

Butel (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik heb amendementen ter verwerping van het gemeenschappelijk standpunt ingediend, voor zowel het verslag-Turmes als voor het verslag-Rapkay, waarin de richtlijnen voor respectievelijk gas en elektriciteit worden gewijzigd en die op verzoek van het Parlement gescheiden worden behandeld.
Hoewel ik het werk van mijn collega's niet ter discussie stel, kan ik het niet over mijn hart verkrijgen akkoord te gaan met de voorstellen van een steeds liberalere Commissie, a fortiori op energiegebied. Zoals te vaak is de Commissie verblind door het dogma van de openstelling voor concurrentie. De Commissie gaat namelijk niet over één nacht ijs om een universele dienst op Europees niveau uit de grond te stampen en de financieringsmodaliteiten hiervan uit de doeken te doen.
Zonder deze universele, onmisbare en basale dienst zouden de in de lidstaten vastgestelde taken van de openbare dienst echter nooit ter discussie zijn gesteld. Voor deze taken zijn definities en financieringswijzen vastgesteld en gewaarborgd volgens territoriale, juridische of constitutionele uitgangspunten. Volgens het subsidiariteitsbeginsel, in de zin waarin zo doeltreffend mogelijk gehandeld dient te worden, zijn de lidstaten op verzoek van hun burgers in staat deze taken te waarborgen.
Overigens merk ik op dat de rapporteur zelf terughoudend lijkt te zijn over de voordelen van de openstelling van de energiemarkt voor concurrentie. Dientengevolge sta ik niet achter een parlementair debat dat geen oplossing biedt, maar waarin reeds bestaande structuren te gronde worden gericht. Daarnaast is het ondenkbaar dat we de energiesector aan concurrentie bloot gaan stellen als we een stelsel dat voor bedrijven aanvankelijk niet bestond naar particulieren uit gaan breiden. Het is een slechte zaak dat een meerderheid van de lidstaten uiteindelijk voor de voorstellen van de Commissie is gezwicht. De Commissie is namelijk in eerste instantie verantwoordelijk, aangezien zij het alleenrecht op het wetgevingsinitiatief heeft en geen rekening houdt met de negatieve gevolgen van haar voorstellen op economisch, sociaal en territoriaal vlak om een interne markt waarbij louter sprake is van concurrentie te kunnen verwezenlijken.
Gezien al deze aspecten herhaal ik tot slot dat ik mij niet kan vinden in deze voorstellen, waarmee de energiesector volledig aan concurrentie zal worden blootgesteld.

Beysen (NI).
Voorzitter, mevrouw de Commissaris, beste collega's, dankzij de goede samenwerking van het Europees Parlement en de andere Europese instellingen staan we nu aan de vooravond van de vrijmaking van de energiemarkten in Europa. Jarenlang hebben vele collega's zich hiervoor ingezet. Het resultaat mag dan ook op zijn minst lovenswaardig worden genoemd. De langverwachte liberalisering dient op de eerste plaats gunstige gevolgen te hebben voor de consument. Ik denk dan in het bijzonder aan een betere dienstverlening en aan meer competitieve prijzen.
Mag ik u erop wijzen dat hieraan een paradox verbonden is. Mijns inziens zal de liberalisering ook een prijs hebben. Een prijs die paradoxaal genoeg in de eerste plaats door de consument zal moeten worden gedragen. Bijzondere aandacht zal dan ook moeten gaan naar de wijze waarop het distributienet zal worden gebruikt. De prijs die de gebruiker zal moeten betalen is immers de som van de productieprijs, het tarief voor het transport via het hoogspanningsnetwerk en het tarief voor de distributie, plus alle heffingen op de distributie en het transport. Het aandeel van de distributiekosten is de hoogste kostenpost op de factuur van de afnemers van de distributienetwerken.
Daarnaast is in sommige lidstaten de kans erg klein dat de gewone gebruiker zijn elektriciteitsfactuur door de liberalisering van de elektriciteitsmarkt beduidend zal zien dalen. De reden hiervoor ligt voor de hand. De beperkte verhogingen van de efficiëntie in de sector zijn te klein om de nieuwe heffingen op de sector te compenseren. Anderzijds dient men er ook rekening mee te houden dat de schaarse verbindingen tussen de verschillende nationale netwerken niet zijn bedoeld om grote hoeveelheden te importeren of te exporteren, maar als onderlinge bijstand voor het geval er productie-eenheden in een land onverwacht uitvallen. Er is dus nog een groot gebrek aan commerciële intercapaciteit. Voor een echte interne markt is het dringend noodzakelijk te komen tot een betekenisvolle verhoging van deze commerciële intercapaciteit.
Tot besluit kan gesteld worden dat een belangrijke stap wordt gezet in de vrijmaking van de energiemarkten in de Europese Unie, maar dat constant nauwlettend zal moeten worden toegezien op de wijze waarop deze vrijmaking wordt geconcretiseerd.

Matikainen-Kallström (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de onderhavige energieverslagen moeten worden gezien als één geheel, dat van grote invloed is op de werking van de energiemarkten in Europa. De trans-Europese netwerken in de energiesector versterken de ruggengraat en het geraamte van de markten, terwijl het liberaliseringspakket de doorbloeding en spijsvertering van de markten verbetert. De liberalisering moet worden voortgezet en het netwerk moet worden verbeterd. Bij de volgende ronde moeten ook de nieuwe lidstaten hier meer bij betrokken worden.
Met de Raad hebben wij over beide pakketten flink moeten onderhandelen. Er is uiteindelijk een compromis over de energienetwerken bereikt, dat de nodige flexibiliteit garandeert om bijlage III te wijzigen en tegelijkertijd voldoende parlementaire controle waarborgt. Gemakkelijk was het bereiken van dit compromis niet.
Bij de liberalisering van de energiemarkten is in ieder geval vanuit Noord-Europees oogpunt gezien geen sprake van een enorme doorbraak, maar het is wel goed dat de liberalisering plaatsvindt. Dit is beslist een stap in de goede richting. Waarschijnlijk zal de Commissie zo nodig nieuwe voorstellen doen om de markten verder te liberaliseren.
Anders dan enkele van onze sociaal-democratische vrienden denken te weten, functioneren de vrije en open markten in Noord-Europa goed. De keuzevrijheid voor de consument is toegenomen, de prijzen zijn gedaald, de dienstverlening is verbeterd en de activiteiten zijn doeltreffender geworden. De marktmechanismen functioneren uitstekend. Het is te billijken dat de prijzen op de vrije markt soms ook kunnen stijgen. Het gebeurt echter zelden dat een van de droogste zomers van de eeuw in hetzelfde jaar voorkomt als een van de koudste winters.
Het belangrijkste bij de liberalisering van de energiemarkten is het garanderen van een onbelemmerde toegang tot de netwerken. Daarom zijn duidelijk gedifferentieerde netwerkactiviteiten en voldoende geharmoniseerde taken van de regelgevende instanties de twee belangrijkste elementen in dit pakket. Zonder deze kunnen wij het woord 'concurrentie? wel vergeten als wij het over de elektriciteits- en gasmarkt hebben.
Het is nu tijd de behandeling van het pakket af te ronden, omdat de onderhavige compromissen volledig aanvaardbaar zijn. Het pakket is een noodzakelijke, maar ontoereikende voorwaarde voor een goed functionerende markt. Wij scheppen nu een kaderwetgeving, maar er moet ook toezicht worden gehouden op de uitvoering ervan. De Commissie moet goede instrumenten krijgen om de werking van de markten te controleren. Belangrijk is ook dat er in de toekomst toereikende investeringen worden gewaarborgd.
Ten slotte nog mijn dank aan allen die aan dit pakket hebben gewerkt. Het was een langdurig, uitdagend en arbeidsintensief proces.

Linkohr (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik zou allereerst iets willen zeggen tegen mijn vriend en fractiegenoot Harlem Désir, die voor mij heeft gesproken omdat hij zijn vliegtuig moet halen. Met alle respect, maar de grote meerderheid van mijn fractie staat achter dit besluit, achter dit compromis dat wij hebben bereikt. Voor het overige zijn wij ook van mening dat de service publique, of zoals wij in het Duits zeggen de Daseinsvorsorge (basisvoorzieningen) door deze richtlijn is gegarandeerd. Dit heeft zelfs tot gevolg dat er een nieuwe rechtszekerheid is. De Daseinsvorsorge is verenigbaar met het principe van concurrentie, en de lidstaten kunnen ook tot uitzonderingen van het concurrentierecht besluiten als dit bevorderlijk is voor het algemeen belang.
Wat echter vooral voor Frankrijk wellicht pijnlijk zal zijn, is het feit dat de péréquation zal komen te vervallen. Er zullen dus niet altijd overal dezelfde prijzen zijn, maar ik vraag mij ook af of het nadelig is als in een deel van een land de prijzen kunnen dalen. Dat is precies wat wij van concurrentie verwachten. Ik wil er overigens aan herinneren dat een van de redenen dat wij aan het begin van de jaren negentig met deze discussie over de liberalisering van de energiemarkten zijn begonnen, was dat de prijzen in Europa zeer hoog lagen. Niet alleen de ondernemingen, maar ook wijzelf klaagden dat er hier een concurrentienadeel was ten opzichte van onze grootste concurrent, de Verenigde Staten.
Met deze richtlijnen komt er eigenlijk een einde aan een lang proces. Als iemand die sinds lang in dit Parlement zit, ben ik zo vrij om erop te wijzen dat dit proces eigenlijk al aan het einde van de jaren tachtig begon, overigens met een absurde variant: in het Witboek voor de Interne Markt was er helemaal geen sprake van energie. Destijds werd geprobeerd om via het Europees Gerechtshof de interne markt open te stellen. Destijds zeiden we dat we het openstellen van de markt niet aan rechters wilden overlaten. We wilden er een politieke handelwijze van maken, en met het besluit over deze richtlijnen is dit politieke proces op Europees niveau afgesloten. 
De vraag is: wat komt er nu? De uitvoering van deze richtlijn zal niet eenvoudig zijn. Er zullen gevolgen voor de ondernemingen zijn, ook voor het vakbondswerk, want de nationale ondernemingen veranderen in Europese ondernemingen. Er zullen na deze liberalisering nieuwe taken op de wetgevers afkomen, in het bijzonder met betrekking tot onze verplichtingen op het gebied van het milieubeleid en het klimaatbeleid. Het zal tevens een belangrijke taak zijn om deze aspecten in te bouwen in de liberalisering. Dat wil zeggen, er ligt een nieuwe taak om het klimaatbeleid in overeenstemming te brengen met het concurrentiebeleid in deze beide richtlijnen. Het zal er niet in de laatste plaats op aankomen dat de toetredingslanden in dit proces worden geïntegreerd. Ook ik wil tenslotte iedereen bedanken die daaraan heeft meegewerkt. Het komt niet vaak voor dat wij zo collegiaal samenwerken, dat mag wel eens gezegd worden!

Alyssandrakis (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, in het verleden hebben wij herhaaldelijk duidelijk gemaakt dat wij absoluut gekant zijn tegen de liberalisering van de energiesector in de Europese Unie. De voorgestelde herstructurering is goed voor de sterke monopolistische groepen maar zeer nadelig voor het gezin uit de lagere bevolkingsgroepen - omdat de prijzen omhoog gaan - voor de nationale energieplanning en de positie van de werknemers in deze sector.
De Communistische Partij van Griekenland is van mening dat energie niet zo maar een consumptiegoed is. Energie is een sector die van strategisch belang is voor de economische groei en mag daarom geen onderwerp worden van ondernemingsactiviteiten en winstbejag. Energie moet een overheidssector zijn. Daarom weigeren wij te spreken over details en voorwaarden, over versnelling van de liberalisering en mededingingsvoorwaarden, en geven wij steun aan de door mijn fractie ingediende voorstellen tot een totale verwerping van de onderhavige regeling.
Staat u mij evenwel toe enkele opmerkingen te maken over de verordening betreffende netwerken. Dit is een middel om de export door sterke communautaire monopolies te verhogen. Zij zullen baat hebben bij de verlaging van de daadwerkelijke energieoverdrachtskosten. Tegelijkertijd is dit een middel om hoge winsten te blijven waarborgen, omdat de nieuwe kosten zullen worden afgewenteld op het gezin. Door de verhoging van de export zal eveneens de bouw worden afgeremd van elektriciteitscentrales in de zwakkere lidstaten, waarmee lokale energiebronnen zouden kunnen worden gebruikt. Verder wordt de controle op de nationale energienetwerken overgeheveld van de lidstaten naar de Commissie, hetgeen een aanzienlijke beperking betekent van de mogelijkheden tot nationale energieplanning. Met een nationale energieplanning zou echter de energieafhankelijkheid kunnen worden verminderd en elke lidstaat in zijn eigen behoeften kunnen voorzien.
Met grensoverschrijdende energie-uitwisseling zou men de energieafhankelijkheid kunnen verminderen, goedkope energie kunnen garanderen en inheemse energiebronnen kunnen gebruiken. Daarvoor is echter een voor iedereen gunstig samenwerkingsbeleid nodig, een totaal ander beleid dan het beleid dat met deze verordening en meer in het algemeen door de Europese Unie wordt bevorderd.

Chichester (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het is me niet ontgaan dat we nu toch met twee richtlijnen zitten, zoals we aan het begin al suggereerden. Ik wil al mijn collega's feliciteren met het vele werk dat ze samen met de Commissie en de Raad hebben verricht om tot dit compromis te komen. Het is een eerbetoon aan het effectieve functioneren van onze commissie.
We zijn er nog niet helemaal. Ervaringen met richtlijnen in het verleden leren ons dat een voet tussen de deur meer openstelling oplevert dan was verwacht. Mijn belangstelling gaat vooral uit naar de interactie tussen openstelling van de markt, liberalisering en continuïteit van de voorziening. Het moet gezegd worden dat effectievere markten tot een efficiënter gebruik van energie leiden en dat is essentieel voor het behouden van de continuïteit van de voorziening.
We moeten ook even afstand nemen van de details om het doel van deze maatregelen niet uit het oog te verliezen. Ten eerste draait het om keuze, lagere prijzen en betere dienstverlening voor energieverbruikers, zowel binnenlandse als commerciële. De ervaring leert ons dat concurrentie ons dichter bij onze doelstellingen brengt en we hebben de voordelen van lagere prijzen en betere dienstverlening gezien in het Verenigd Koninkrijk. Er moet nog een heleboel verbeteren in heel Europa voordat we kunnen zeggen dat we genoeg hebben gedaan. We hebben de afgelopen vijftien jaar geleerd dat vooruitgang op het gebied van liberalisering niet van de ene dag op de andere wordt bereikt. Waarschijnlijk levert een geleidelijk proces uiteindelijk een beter resultaat op.
Ik wijs de commissaris erop dat de werkgroep inzake liberalisering van de energiemarkt, de zogenaamde Kangaroo Group, momenteel praat over de volgende stappen die moeten worden genomen om iets te doen aan de tekortkomingen waaraan de huidige voorstellen deels voorbij gaan. We moeten niet denken dat we er met deze richtlijnen en verordeningen al zijn.

McNally (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, tot mijn vreugde kan ik mededelen dat de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie vanavond unaniem vóór het laatste stukje van de legpuzzel, het pakket van de heer Clegg, heeft gestemd.
Het streven van Lissabon was ambitieus en er waren vasthoudende en onvermoeibare rapporteurs en een zeer vastberaden commissaris voor nodig om te komen waar we nu vanavond zijn.
We hebben ruime ervaring met de oorspronkelijke, vrij beperkte liberaliseringsrichtlijn in onze lidstaten. We hebben gezien dat de openstelling van de markt in sommige landen 100 procent van de klanten bestreek en dat de distributienetbeheerders in alle lidstaten tot op zekere hoogte maar niet volledig zijn ontvlecht en dat er in beperkte mate sprake is van meer helderheid en transparantie van de wetgeving. Deze eerdere richtlijnen waren echter ontoereikend. In enkele lidstaten is er nog steeds sprake van marktoverheersing, en marktondermijnend en concurrentieverstorend gedrag en niet alle Europese burgers hebben van de uitgebreide en opengestelde markt in bepaalde landen geprofiteerd.
Ik ben er niet bang voor het onderhavige voorstel een wilde, onbesuisde vorm van liberalisering is, want we hebben aangedrongen op ontvlechting, garanties inzake openbare dienstverlening en etikettering van de gevolgen voor het milieu, wat de klanten in staat stelt een gefundeerde keuze te maken. We hebben gezien dat kruissubsidies voorkomen zullen worden, met name het schandalige gebruik van ontmantelingsfondsen in de nucleaire sector. Dit is geen opmerking tegen de nucleaire sector, maar vóór fair play.
Er zijn risico's verbonden aan liberalisering, maar niet wat betreft de continuïteit van de voorziening. Soorten energiekeuzes kunnen echter worden beïnvloed. Daar moet naar worden gekeken. De bescherming van het milieu hoeft niet in gevaar te komen, net zo min als de toegang van het publiek tot energie. Dankzij de liberalisering zoals die in het Verenigd Koninkrijk is uitgevoerd, zijn de brandstoftekorten afgenomen.
Wat wel in gevaar komt, is het onderzoek. Dat is een belangrijk punt, waar we in de toekomst aandacht aan moeten besteden. Verder bestaat het gevaar dat er vaardigheden verloren gaan. Ook dit is een punt waar de lidstaten en de Europese Unie aandacht aan moeten schenken.
De stemming van morgen is van historische betekenis, hoewel we dat van veel stemmingen in dit Parlement zeggen. Het is een belangrijke stap voorwaarts. Amendement 6 op het verslag-Mombaur moet niet-ontvankelijk worden verklaard. Het is nog niet eerder aan de orde geweest, maar ik prijs degenen die hard aan dit pakket hebben gewerkt. Dankzij dit pakket zal energie in Europa beter worden gebruikt.

Vachetta (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de liberalisering van de energiemarkt is volgens ons eens te meer tekenend voor de breuk tussen de Europese instellingen en de Europese bevolking. De goedkeuring van het Europees Parlement is zeer waarschijnlijk slechts een onderdeel van het - snelle - liberaliseringsbeleid van de markten voor elektriciteit en gas, zoals voor de gehele openbare dienst. De verheerlijking van de veronderstelde positieve effecten van concurrentie, te weten transparantie, lagere productiekosten en grotere mogelijkheden voor de werkgelegenheid, wordt namelijk elke dag tegengesproken door de realiteit. In feite zien we voornamelijk dat beslissingen op duistere gronden worden genomen; dat openbare middelen - ongeacht de status van de bedrijven - voor particuliere belangen worden aangewend; dat de kosten voor de gebruikers de lucht in schieten; dat particuliere groepen zonder scrupules voorrechten genieten; en dat honderdduizenden banen in Europa worden geschrapt, terwijl de status van werknemers afbrokkelt.
Energie is voor ons een eerste levensbehoefte en de toegang hiertoe is een fundamenteel recht. Onzes inziens kunnen de energieproductie en -consumptie slechts in goede banen worden geleid indien deze daadwerkelijk publiekelijk en democratisch worden beheerd, waarbij rekening wordt gehouden met het milieu en met tariefverevening. Dit is een eerste stap op weg naar een Europese openbare dienst, die tegenwoordig aansluit op de behoeften van gebruikers en werknemers. Het Parlement lijkt zich hier verre van druk om te maken. Teneinde zijn volle verantwoordelijkheid ten aanzien van de Europese burgers op zich te nemen, zou het Parlement de richtlijnen inzake de energiesector dan ook dienen te verwerpen en een daadwerkelijke democratische discussie dienen aan te gaan over de werkelijke effecten van het beleid dat in de Europese Unie momenteel opgang lijkt te maken.

Rübig (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte mevrouw de Commissaris, geachte dames en heren, de liberalisering van de energiemarkt is natuurlijk in de eerste plaats goed voor de verbruikers, voor de burgers van Europa. Waarom? Omdat zij op de markt kunnen kiezen wat het beste is voor hen. Ze kunnen niet alleen, zoals tot nu toe, onderscheid maken in de kwantiteit, maar vooral ook in de kwaliteit en in de toekomst ook in de prijs.
Ik ben van mening dat wij hier samen iets groots hebben verricht, en wel met betrekking tot de etikettering. In de toekomst zullen de producenten verplicht zijn om aan te geven waar de stroom vandaan komt. In de toekomst zal dit ook nog door de Commissie op onafhankelijke wijze gecontroleerd worden en zullen we een groepering krijgen die samengesteld is uit de Europese reguleringsautoriteiten, die met elkaar ervaringen uitwisselen en daarmee de concurrentie bevorderen tot nut van de verbruiker en de Europese burger. Want concurrentie betekent prestatie, en dat is wat de burgers willen, ze willen prestaties, ze willen keuzevrijheid.
De mix van energiebronnen moet in de toekomst elk jaar op de rekening te zien zijn. Dat betekent dat ik als verbruiker in de toekomst, in elk geval vanaf 1 juli 2007, eenvoudig van het recht gebruik maak om een elektriciteitsproducent uit te zoeken die 100 procent stroom uit waterkracht levert. Ik vind dat dit voor ons allemaal een zeer grote stap voorwaarts is en dat uiteraard ook de transparantie duidelijk zal toenemen. De import van energie moet door de lidstaten worden gecontroleerd. Er moeten garanties gegeven worden over de herkomst van de energie.
Tot slot heeft de volledige toepassing van het gemeenschapsrecht voor ons een zeer hoge prioriteit. Wij vinden dat het ontmantelingsfonds, met inbegrip van de daardoor gegenereerde rente, alleen voor het oorspronkelijk doel moet worden ingezet, zodat ook de kosten van de wijze van elektriciteitsproductie, die zij veroorzaakt, gedragen moeten worden.

Zrihen (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, dit is te mooi om waar te zijn! Energie is geen markt als alle andere. Op het niveau van de distributie- en transportnetwerken bestaat namelijk een natuurlijk monopolie, waardoor de concurrentie binnen de perken blijft. Bovendien is dit een sector waarin bij gebrek aan afdoende regulering de prijzen enorm kunnen fluctueren, aangezien de vraag constant is en elektriciteit niet opgeslagen kan worden. De toegang tot energie dient tot slot te worden beschouwd als een daadwerkelijk recht, waardoor opnieuw het vraagstuk van de openbare dienst boven komt drijven.
De verplichtingen van de openbare dienst zijn weliswaar in de teksten opgenomen, maar dit is niet afdoende. De lidstaten hebben namelijk veel te veel speelruimte gekregen met betrekking tot het organiseren en vaststellen van deze verplichtingen van de openbare dienst, waardoor lidstaten die minder waarde hechten aan de eisen voor sociale cohesie en burgerrechten, ongehinderd hun gang kunnen gaan. Daarnaast wordt in deze teksten meer belang toegekend aan vrije concurrentie tussen de spelers op deze markt dan aan de verplichtingen van de openbare dienst. En dat op het moment waarop de Commissie met haar groenboek een discussie over de diensten van algemeen belang wil aangaan! Er zou helemaal geen probleem zijn geweest, indien we iets meer tijd hadden uitgetrokken om de liberaliseringsprocessen in de sectoren te evalueren en we dit vraagstuk tot de kern van het Europese beleid hadden gemaakt.

Caudron (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, diegenen die mij kennen zullen er vanavond niet raar van opkijken als ik zeg dat energie in mijn ogen geen doorsnee handelswaar is. Met mijn fractie ben ik dan ook vierkant tegen de nieuwe voorstellen voor liberalisering van de markten voor gas en elektriciteit.
Ondanks de formele voorzorgsmaatregelen en de onbetwistbare welsprekendheid van onze commissaris en rapporteurs zijn deze voorstellen voor ons in strijd met noodzakelijke energiebesparingen en dus met de bescherming van het milieu.
De voorstellen zullen leiden tot verlies van werkgelegenheid. Daarnaast zullen met name de openbare diensten en de instrumenten voor de ruimtelijke ordening - energienetwerken en tariefverevening - nog meer worden aangetast. Deze voorstellen zijn in strijd met de diversiteit van energiebronnen, die echter steeds noodzakelijker wordt. Ze werken argumentaties en boekhoudkundige berekeningen op korte termijn in de hand. De interne markt is op energiegebied dan ook buitengewoon slecht uitgerust.
Tot slot zou ik nogmaals willen benadrukken dat ik zeker geen nostalgisch aanhanger van het etatisme ben; ik ben voor een geregulariseerde wereld en een goed voorbereide toekomst. In dit kader is energie een belangrijk, zo niet het belangrijkste instrument. Ik vertrouw er daarom op dat wij op een dag onze ogen zullen openen en een eenvoudige marktlogica in zullen ruilen voor een waardige politieke en burgerlijke visie op de wereld die wij op dit gebied aan onze kinderen zullen nalaten.

Fiori (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik betwist geenszins dat de collega's waardevol werk hebben verricht, maar dit is wel een eindeloze materie waarover men blijft nadenken. Ik wil kort iets zeggen over de elektriciteitsmarkt. Het Europese toneel wordt gekenmerkt door structurele verschillen, die mijns inziens met het enkel opstarten van het liberaliseringsproces niet overbrugd zullen worden.
In de Europese context heeft de elektriciteitsmarkt zich met name toegelegd op interconnectie van de markten en nauwelijks gezorgd voor uniforme voorwaarden voor de toegang tot de netwerken, voor institutionele structuren en symmetrie bij de brandstofkeuze, enzovoort, waarmee symmetrische concurrentievoorwaarden zouden zijn ontstaan voor de energieopwekkingssector. 
In de landen met geringe interne productiemogelijkheden zal de cross border-verordening een aantasting betekenen van de gunstige economische situatie waarvan de eindverbruikers dankzij de geïmporteerde energie profiteren. Door de kostenverschillen en door het feit dat de energievraag aanzienlijk hoger zal zijn dan het energieaanbod, zullen de externe en interne prijs uiteindelijk dichter bij elkaar komen. Deze situatie wordt nog aangescherpt door de kwestie van de kernenergie. Het kan namelijk zijn dat men enerzijds wordt gevraagd bij te dragen aan ontmantelingskosten in andere landen, maar anderzijds, ten gevolge van de marktmechanismen van de verordening inzake grensoverschrijdende handel, niet in het genot kan komen van stroom uit kerncentrales.
Ofschoon wij op de lange termijn zouden kunnen instemmen met de in de verordening voorgestelde efficiëntiemechanismen, zijn wij van mening dat de toepassing daarvan op de korte termijn zeer schadelijk zou zijn. Het richtlijnenpakket zal pas aanvaardbaar zijn en algehele instemming verkrijgen als wordt voorzien in een geleidelijke toepassing van de marktmechanismen. De verordening inzake grensoverschrijdende handel zal ten gevolge van de verschillen in handelsstromen tussen de lidstaten niet overal dezelfde effecten kunnen sorteren voor de eindverbruikers.

Herzog (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben aanhanger van een geïntegreerde markt voor netwerkindustrieën die als basis kan dienen voor een concurrerende Europese economie en verbondenheid, met name door de koppeling van elektriciteitsnetten, mits de netwerken als openbare aangelegenheden worden behandeld en men in staat zal zijn een gemeenschappelijk energiebeleid te voeren.
Ik verwelkom dan ook het werk van mevrouw De Palacio. Ik constateer echter dat noch onze lidstaten, noch onze instellingen een beleid voor een openbare dienst of zelfs maar een gemeenschappelijk beleid voeren. Volgens de Verdragen zijn ze hiertoe overigens niet bevoegd en het resultaat van de Conventie op dit gebied is zeer onzeker. In deze sectorale richtlijnen wordt weliswaar getracht de verplichtingen van de openbare diensten voort te zetten: universele dienstverlening, milieu, koppeling van elektriciteitsnetten en continuïteit van de energievoorziening. Het gaat echter slechts om aanbevelingen aan de lidstaten. Wij weten heel goed dat er voor een Europees recht geen wetgevende macht is. Het lijdt geen twijfel dat dan ook een regulering wordt voorgesteld. Onder regulering versta ik het openbare beleid waarmee concurrentie niet alleen in de praktijk kan worden gebracht, maar tevens kan worden aangepast aan de verplichtingen van de openbare diensten.
Voor het belangrijkste deel moet concurrentie nog worden ontwikkeld. Voor sommige collega's moet dit koste wat het kost geschieden. Beste Claude, het is een fluitje van een cent om logge instituten aan de schandpaal te nagelen en de inbreng van historische spelers en hun heilzame werking voor de consument te verwaarlozen. Het is een koud kunstje om altijd maar te vragen om meer 'desintegratie', maar er is geen hond die een 'gedesintegreerd? en multinationaal concurrentiesysteem op juiste wijze weet te reguleren. Dit is tien keer zo moeilijk als een nationaal, geïntegreerd monopoliesysteem. We hebben geen rekening gehouden met de Californische ervaring, prijsschommelingen en de ontoereikendheid van langetermijncontracten. We kunnen investeringen in de ontwikkeling niet waarborgen.
Ik heb met name kennis genomen van de in mijn ogen voorbarige verplichting tot scheiding op het niveau van de distributie. Daarbij proberen collega's de Commissie nog te overtreffen, aangezien ze de eigendom willen scheiden. Wij zouden misschien de enigen zijn die een detailmarkt voor het leveren van elektriciteit aan huishoudens willen verwezenlijken. In de Verenigde Staten en in Canada woeden felle discussies. Worden de kosten door de winst gedekt? Welke winst? Misschien de prijs van één pizza per jaar voor een gemiddeld huishouden. De nadelen? Het prijskaartje dat aan transacties en onzekerheid hangt.

Karas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, dames en heren, in mijn vaderland Oostenrijk kunnen alle consumenten sinds 2001 hun stroomleveranciers vrij kiezen en sinds 2002 hun gasleveranciers. Nu moet er op de gereguleerde liberalisering een versterkte fase van deregulering volgen. Wij willen meer concurrentie in plaats van de druk van regels. Daarom zeggen wij ja tegen de interne markt!
In dit verband vraag ik mij allereerst af: waarom is in de meeste gevallen de markt die betrokken is bij de beoordeling van de concurrentiesituatie nog steeds de nationale markt? Komt deze oude denkwijze overeen met de grensoverschrijdende elektriciteits- en gashandel, en de realiteit van het net? Ik zou zeggen van niet. Wordt daarmee niet een vervorming van de concurrentie bevorderd ten gunste van de grote landen en de grote energieproducenten tegenover de kleine? Ik zou zeggen van wel. Een andere manier van denken is noodzakelijk en op zijn plaats.
Dan een tweede punt. Ik bedank de rapporteur Mombaur en de Milieucommissie die de wensen van de Europese Organisatie van Transmissiesysteembeheerders en de Vorarlberger Illwerke opgepakt hebben. Daarbij gaat het erom dat de definitie van grensoverschrijdend elektriciteitsverkeer zodanig wordt veranderd dat men zich oriënteert op regelzones in plaats van op de grenzen van de lidstaten. De oude definitie is nationaal in plaats van Europees, en is daarmee strijdig met het concept van een geïntegreerde interne elektriciteitsmarkt die de grensoverschrijdende handel in elektriciteit bevordert. Daarom moeten wij die definitie veranderen.
Met mijn derde opmerking wil ik een misverstand uit de weg ruimen. We spreken altijd weer over de regelgevende instanties van de betreffende lidstaten. We moeten echter altijd de bevoegde autoriteiten in gedachten hebben, want de regelgevende instanties hoeven niet altijd de bevoegde autoriteiten te zijn.
De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de drie hoofdrapporteurs, de heren Turmes, Mombaur en Rapkay, nogmaals van harte bedanken voor hun voortreffelijke werk en interventies. Ik wil ook de schaduwrapporteurs dankzeggen voor hun interventies, en opmerken dat wat hier door de meeste sprekers is gezegd, wellicht samengevat is weergegeven door schaduwrapporteur Van Velzen, evenals de heren Linkohr en Clegg, namelijk dat wij meer hadden gewild. Ik ook. Dat neemt niet weg dat wij met het behaalde resultaat fantastisch werk hebben geleverd.
Toegegeven, het is waarschijnlijk niet volmaakt, maar het is wel goed genoeg om een spectaculaire verandering ten goede teweeg te brengen in de elektriciteits- en gassector. De resulterende grotere dynamiek van deze sectoren en de totstandkoming van de interne markt zullen een eind maken aan een belangrijk euvel waarop onder anderen de heer Linkohr en mevrouw McNally al hebben gewezen, namelijk de dispariteit die is ontstaan als gevolg van de huidige gedeeltelijke liberalisering.
Het gaat erom dat er een Europese markt komt, en niet 15 markten - per 1 mei 25 - die min of meer open staan voor concurrentie. Het gaat erom dat wij een interne markt creëren, en in dat verband wil ik er nogmaals op wijzen dat het niet gaat om een keiharde liberalisering, maar om een gereguleerde liberalisering. De heer Herzog heeft het bovendien gehad over het probleem van de netwerken. Ik zal daarop ingaan bij mijn bespreking van het verslag van de heer Clegg.
Ik dank vooral het Griekse voorzitterschap nogmaals voor het werk dat het heeft verzet voor de liberalisering van de gas- en elektriciteitssector middels deze twee richtlijnen en verordening.
Dan wil ik nu ingaan op de kwestie van de netwerken, waarop de heer Herzog volkomen terecht heeft gewezen. Zojuist heeft de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie gestemd over de amendementen over onderwerpen die samenhangen met het financieel reglement. Namens de Commissie wil ik in dit verband verklaren dat ons verslag aan de overige instellingen ook de motieven zal noemen voor een grotere steun aan afzonderlijke projecten.
Zoals de Commissie in de huidige herziening van het financieel reglement voorstelt, moet de mogelijkheid van die grotere steun duidelijk onderbouwd worden en beperkt blijven tot uitzonderingsgevallen.
Waarom moeten wij voorzien in trans-Europese netwerken? De heer Herzog zei dat de huidige netwerken een tekort aan communautaire logica vertonen, hetgeen in sommige gevallen duidelijk tot uiting komt. Voor de totstandkoming van die interne gas- en elektriciteitsmarkt is niet alleen een regelgevend kader maar ook een adequate infrastructuur nodig. Bovendien zal de interne markt de capaciteit moeten waarborgen die nodig is om ook in bijzondere situaties van extra energievraag aan de behoefte te voldoen.
Ik denk daarom dat de vandaag voorliggende regeling een model biedt voor iets wat al tijden onderwerp van debat vormt, namelijk het onderdeel openbare dienstverlening in bepaalde kwesties. In deze regeling wordt meer dan in enige andere rekening gehouden met het aspect openbare dienstverlening, ten aanzien van de bescherming en ondersteuning van de meest kwetsbare afnemers, garanties dat de dienst wordt verleend - in dit geval de levering van stroom of gas - en de kwaliteit van de dienstverlening. Het fundament daarvoor wordt gelegd in de vorm van een reeks elementaire verplichtingen voor alle lidstaten om niet alleen voor de productie maar ook voor het transport garanties te bieden, want die zijn voor de energievoorziening allebei van essentieel belang.
Ik wil nog twee zaken aansnijden die samenhangen met de netwerken, die het onderwerp van het verslag van de heer Clegg vormen. Wat betreft het amendement op de verslagperiode voor de tenuitvoerleggingsverslagen, kan de Commissie leven met een periode van twee jaar. Wat betreft het bijwerken van de projecten wil ik met nadruk stellen dat alle belangrijke gevallen van actualisering tot de competentie van het Parlement blijven behoren, terwijl de taak van de Commissie beperkt zal blijven tot het aanbrengen van technische wijzigingen.
Ik ben blij met het compromis dat Parlement en Raad ook op dit gebied hebben bereikt. Nu kunnen wij definitief verder met de trans-Europese netwerken in de energiesector en het hele kader voltooien.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Griekse voorzitterschap bedanken voor zijn fantastische werk. Van harte gefeliciteerd! In het bijzonder wil ik het Parlement dankzeggen: de drie rapporteurs, de heer Clegg, en alle schaduwrapporteurs. Het is aan hun werk te danken dat wij nu, ook al hadden we wellicht meer gewild, kunnen spreken van een prachtig resultaat.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0144/2003) van de heer Piecyk, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 417/2002 betreffende het versneld invoeren van de vereisten inzake een dubbelwandige uitvoering of een gelijkwaardig ontwerp voor enkelwandige olietankschepen en tot intrekking van Verordening (EG) nr. 2978/94 van de Raad (COM(2002) 780 - C5-0629/2002 - 2002/0310(COD)).

De Palacio
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de ramp met de Prestige op 18 november vorig jaar voor de kust van Galicië heeft eens te meer de tekortkomingen blootgelegd van de internationale regelgeving inzake de veiligheid in de zeevaart, in dit geval het olietransport over zee.
Het ongeval heeft vooral duidelijk gemaakt dat het dringend noodzakelijk is de maatregelen aan te nemen die de Commissie naar aanleiding van een andere, vergelijkbare ramp, die met de Erika, heeft voorgesteld. Om die redenen heeft de Commissie enkele weken na de schipbreuk van de Prestige aan Parlement en Raad een nieuwe verordening doen toekomen. Met die verordening is de bestaande wetgeving uitgebreid met drie urgente maatregelen.
De eerste betreft een verbod met onmiddellijke ingang op het transport van zware oliesoorten in enkelwandige tankers naar of vanuit een haven, aanlegsteiger of ankerplaats van een lidstaat.
De tweede betreft een herziening van het plan voor het versneld uit de vaart nemen van enkelwandige olietankers, in de zin dat de leeftijdgrens is verlaagd en de einddata voor het uit de vaart nemen zijn vervroegd ten opzichte van de maatregelen van het pakket Erika I, teneinde het mariene milieu beter te beschermen. Die bescherming komt daarmee weer op het niveau zoals de Commissie dat eerder in het kader van Erika I had voorgesteld.
De derde maatregel behelst een meer algemene toepassing van de bijzondere controlebepalingen voor olietankers om de structurele soliditeit van enkelwandige olietankers ouder dan vijftien jaar te controleren. Dit alles komt erop neer dat de nieuwe verordening een radicale verandering van de huidige situatie beoogt door verplicht te stellen dat de sterkst vervuilende oliesoorten worden vervoerd in de veiligste schepen.
De nieuwe regeling betekent dat de normen in de Europese Unie op hetzelfde niveau komen als de normen die in de Verenigde Staten sinds de ramp met de Exxon Valdés in 1992 van toepassing zijn. Tenslotte is de technische controle van olietankers die de maximumleeftijd nog niet hebben bereikt, volgens de nieuwe normgeving strenger. Zodra zij vijftien jaar oud zijn, geldt voor alle enkelwandige tankers nu de keuringsregeling scheepvaart of Condition Assessment Scheme (CAS), en daaronder vallen nu ook de kleine enkelwandige olietankers. Ik zeg dat met enige nadruk, mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, omdat die aanvankelijk waren vrijgesteld van de regeling. In alle havens van de Europese Unie gaan schepen die de strenge keuring niet doorstaan, direct aan de ketting.
Het is u welbekend dat de ministers van Vervoer in maart unaniem politieke overeenstemming hebben bereikt over deze maatregelen. Bespreking in de Raad is aanleiding geweest voor enkele wijzigingen ter verbetering van het aanvankelijke voorstel. Zo beschrijft de verordening nu duidelijker wat bij toepassing van de bedoelde verbodsregelingen verstaan dient te worden onder een 'zware koolwaterstof?. De definitie is gebaseerd op enkele technische parameters die de sector goed kent en die voor de autoriteiten zonder problemen zijn toe te passen.
Verder wordt aandacht besteed aan de situatie van de kleinere tankschepen die in EU-wateren opereren. Voor deze tankers is een overgangsperiode nodig, maar uiteindelijk ontkomen ook zij niet aan aanpassingen ter verhoging van de veiligheid.
Ik wil het Griekse voorzitterschap bedanken, in het bijzonder de minister van Koopvaardij, de heer Anomeritis, voor zijn voortreffelijke bijdrage aan deze hele kwestie.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dat is in hoofdlijnen waar ons voorstel op neerkomt. In laatste instantie is de bedoeling van het voorstel, zoals herhaaldelijk is opgemerkt, te bereiken dat een ramp als die met de Erika, de Prestige, de Mar Egeo of de Amoco Cádiz in Europese wateren definitief tot het verleden behoort.

Piecyk (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, beste collega's, als we deze week over dit rapport stemmen, dan geloof ik dat we in recordtijd iets tot stand hebben gebracht waar de Europese burgers dringend op wachten. Want dat er na de ongelukken met de Prestige en de Erika iets moest gebeuren, spreekt vanzelf.
We geven de oude, onveilige, gevaarlijke schepen voor het transport van olie geen kans meer. En tegelijkertijd verordenen het Europees Parlement en de Raad dat zware transporten van en naar EU-havens alleen nog door dubbelwandige olietankschepen mogen worden verricht. Voor mij zijn de belangrijkste elementen: zware olie van en naar Europese havens alleen nog in dubbelwandige olietankschepen en een sterk versnelde afkeuring van oude enkelwandige olietankers. Met deze combinatie verhogen we de veiligheid op zee en in de Europese wateren nog meer.
Er zijn slechts enkele maanden verstreken tussen het initiatief van de Commissie tot aan de eerste lezing vandaag in het Parlement, en deze eerste lezing zal ook de laatste zijn, omdat het Parlement, de Raad en de Commissie daarover overeenstemming hebben bereikt en zogezegd in de aanloop bijeen gekomen zijn. Daarom zou ik de collega's in de Commissie vervoer willen bedanken voor hun medewerking aan dit proces. Ook zou ik het Griekse voorzitterschap willen bedanken, zoals mevrouw de Commissaris al ter sprake bracht, dat zich bijzonder heeft ingespannen, en ook de Commissie, dat zij de Raad en het Parlement hier zo uitstekend en bijzonder snel bijeengebracht heeft.
Deze snelle afhandeling was mogelijk omdat de politieke wil voor het bereiken van een consensus aanwezig was en, zo eerlijk moeten wij ook zijn, omdat de ramp met de Prestige een extra druk tot optreden creëerde.
Met betrekking tot het vervroegde tijdschema van de afkeuringen moet alleen nog het volgende worden opgemerkt: de enkelwandige olietankschepen van categorie 1, dus de schepen die voor 1982 zijn gebouwd, mogen niet langer dan 23 jaar in bedrijf zijn en moeten op zijn laatst in 2005 uit de vaart genomen worden. De enkelwandige olietankschapen van de categorieën 2 en 3, die tussen 1982 en 1996 zijn gebouwd, mogen hooguit tot 2010 varen. Hier zijn de Raad en het Parlement zelfs nog verder gegaan dan de Commissie en ik denk dat de onderbouwing daarvoor, waarbij de categorieën 2 en 3 worden samengetrokken, correct is want behalve het tonnage is er geen verschil. Met betrekking tot het transport van zware olie zijn terecht de kleine tankschepen tussen 600 en 5000 ton opnieuw opgenomen. Ook hier hebben we een compromis gevonden, want bij gebrek aan massa en uit het oogpunt van onderhoud zijn wij het eens geworden over het jaar 2008. Dat wil zeggen dat vervoer van zware olie dan alleen nog met kleine dubbelwandige tankers mag plaatsvinden.
Ik wil in dit verband op het internationale aspect wijzen. Natuurlijk weten we dat de scheepvaart internationaal is en dat Europese regels alleen niet alles kunnen omvatten. Zonder Europese regels zouden wij bij de zeer trage internationale scheepvaartorganisaties echter geen echte vooruitgang boeken. Daarom is het goed dat de IMO aan het einde van dit jaar een conferentie hierover organiseert, en de Commissie en de Raad hebben zojuist van het Parlement de volledige steun gekregen om daar de Europese regels ook tot internationale regels te maken. En natuurlijk klopt het dat alleen dubbelwandige tankers niet de volledige veiligheid garanderen. Havenstaatcontrole, het onderhoud van een schip, een goed opgeleide bemanning en een goede leiding van het schip, vaak ook met de hulp van loodsen in moeilijke wateren, zijn andere factoren die de veiligheid bepalen. Het argument van de olie-industrie, dat in de Neue Zürcher Zeitung stond, namelijk dat een goed onderhouden oude enkelwandige tanker met een goede bemanning veel veiliger zou kunnen zijn dan een dubbelwandige tanker met verwaarloosd onderhoud en een slechte bemanning, is weliswaar niet onjuist, maar eerlijk gezegd nogal hypocriet en een beetje dom. Want niemand beweert dat een 50 jaar oude auto slechter is dan een fonkelnieuwe Rolls-Royce, als de remmen functioneren en de bestuurder niet slaapt. Een dergelijke argumentatie van de olie-industrie is enigszins scheef. Nee, we zijn het erover eens dat een combinatie van factoren de veiligheid van een schip verhoogt.
Ik wil nog een paar aspecten ter sprake brengen: voor de Zweedse kust is een Chinees vrachtschip gezonken en daar is inmiddels 400 ton olie uit gelekt. Daarom hebben wij in de toekomst ook regels nodig volgens welke de brandstof ook met behulp van een dubbelwandige tank beter beveiligd wordt. Oude schepen zouden uit de vaart moeten worden gehaald en op een verantwoorde wijze worden verwerkt. Het tot zinken brengen van schepen in de Zuidzee kan geen verwijdermethode zijn die recht doet aan het milieu.
Een laatste aspect: Europa heeft behoefte aan nieuwe en betere schepen. Laat ons die schepen gezien de bewezen dumpingpraktijk in godsnaam niet allemaal in Korea laten bouwen! Daarom gaat het niet om een nieuwe discussie over financiële steun, maar worden er van de Commissie en de Raad vindingrijke initiatieven verlangd. Want wat er aan de kust van Galicië is gebeurd, is zeker minder rendabel dan het in Europa op Europese werven laten bouwen van goede schepen van hogere kwaliteit.
Purvis (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie kan zich grotendeels vinden in het voorstel van de Commissie en de amendementen van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme. Er waren drie amendementen voorgesteld. Twee ervan zijn goeddeels overgenomen in het verslag van de heer Piecyk. Het ene amendement handelde over ijsbrekers die via de Oostzee brandstof vervoeren. Het andere amendement betrof tankers van 600 tot 5000 ton, die naar wij vreesden niet beschikbaar zouden zijn. We wilden een wachttijd van vijf jaar, tot 2008. De wachttijd is ook ongeveer vijf jaar, dus daar gaan we mee akkoord.
Bij de definitie van zware ruwe olie werd een API-klasse van 26,7 genoemd. De internationaal algemeen erkende grenswaarde tussen middelzwaar en zwaar is 22 API. We begrijpen niet waarom deze waarde, die wij hadden voorgesteld, niet acceptabel was. Ik begrijp dat de Raad deze 25,7 ook heeft overgenomen, wat waarschijnlijk wel tot problemen zal leiden, met name in de olievelden van de Noordzee. Het zij zo.
Hoe dan ook, de volgende olieramp wordt hier niet mee voorkomen. Zolang we de IMO niet van dergelijke normen kunnen overtuigen, zullen er niet onder EU-vlag varende schepen zoals de Prestige uit havens buiten de EU vertrekken en langs de EU naar een andere haven buiten de EU varen. Dat is het probleem waar het om draait. We moeten de IMO echt zover weten te krijgen dat ze de normen aanvaarden. Ook moet er een regeling komen om de overgang van enkelwandige naar dubbelwandige tankschepen te begeleiden, met name in de categorie 600 tot 5000 ton. Er moet een hulpsysteem worden opgezet voor de sloop en de bouw van schepen.

Thors (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, vrouw de commissaris, allereerst wil ik graag een persoonlijke opmerking maken. De week vóór de ramp met de Prestige hielden mijn partij en ik een conferentie over de veiligheid op zee in de Finse Golf, dat wil zeggen precies over het soort vraagstukken die onder andere door de heer Purvis zijn genoemd. U begrijpt hoe ik mij voelde toen ik later vermoedde en uiteindelijk kreeg bevestigd waar de Prestige eigenlijk vandaan kwam, en begreep dat de situatie als aan de kust van Galicië zich precies zo had kunnen voordoen in de Finse Golf. En dat terwijl we weten dat er zich waarschijnlijk een vertienvoudiging zal voordoen van de hoeveelheid getransporteerde goederen in de Oostzee.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid voelt zich zeer sterk betrokken bij dit vraagstuk. Wij proberen ook om het Parlement een betere naam te bezorgen. Wat het Erika-pakket betreft, moeten wij misschien de hand in eigen boezem steken. In het advies van de Milieucommissie benadrukken wij ook dat het belangrijk is dat de buurlanden zich aan dezelfde regels houden, omdat dit soort tankers dicht langs onze kusten vaart, zelfs al doen ze geen EU-havens aan. De heer Purvis heeft hier ook al op gewezen.
Bovendien steunen wij het voorstel van de Raad om 2010 aan te wijzen als het laatste jaar waarin de tankers uit de vaart moeten zijn genomen. Wij zijn bereid tot een compromis in dezen. Verder stellen wij voor dat men de inspectie-eisen nog eens bekijkt. We zouden graag zien dat de inspectie-eisen losgekoppeld worden van de leeftijd van de schepen. Nu spreken we over 15 jaar oude schepen, maar het is belangrijk dat een schip ongeacht de leeftijd als 'goed? geclassificeerd is, in goede staat is en goed wordt onderhouden. De ervaring heeft ons geleerd dat hetgeen de EU besluit door de IMO als regelgeving wordt overgenomen. Dat hebben we onlangs nog gezien met het oliefonds.
Ik maak me zorgen over het feit dat wij in deze fase het voorstel van de Milieucommissie niet hebben aangenomen om in een artikel vast te leggen dat wij recht hebben op een versteviging tegen het ijs. Ik wil de commissaris vragen: waarom heeft de Commissie zich ertegen verzet dat er een artikel komt waarin staat dat wij recht hebben op versteviging tegen het ijs, zoals wij ook recht hebben op geleidelijke afschaffing van enkelwandige schepen en op het gebruik van dubbelwandige schepen?

Savary (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik graag mevrouw Loyola de Palacio bedanken voor haar uitmuntende werk, en mijn collega Willy Piecyk die razendsnel maatwerk heeft geleverd, naar ik meen van uitstekende kwaliteit, waarmee de tekst van het voorstel kan worden verbeterd.
Ik zou graag twee punten willen bespreken. Het eerste punt betreft de wetgeving. Europa heeft inderdaad veel maatregelen genomen. In de publieke opinie wordt tegenwoordig echter steeds meer getwijfeld aan de toepassing ervan in de praktijk. Hoewel er een verslag over dubbelwandige olietankschepen ligt, hoeven we ons geen illusies te maken over de effecten hiervan, want iedereen weet heel goed dat met dubbele wanden ook ongelukken kunnen gebeuren en dat een risicoloze situatie niet bestaat. Daarnaast lijkt het ons van het hoogste belang dat de Europese Unie zich ervan overtuigt dat de pakketten Erika I en Erika II daadwerkelijk in de praktijk worden gebracht.
In dit kader zou ik de commissaris willen zeggen dat ik vorig jaar, dus na de ramp met de Prestige, in de haven van Bordeaux een inventarisatie heb gemaakt. Acht olietankschepen die op de Europese zwarte lijst staan, hebben in de haven aangelegd zonder dat de Franse havenautoriteiten mij wilden bevestigen of ze wel gecontroleerd waren. Ik vermoed dat deze anekdotische situatie in deze kleine haven wijd en zijd op veel grotere Europese schaal voorkomt. Onze medeburgers verwachten nu van ons dat Europa zo rechtstreeks mogelijk verantwoordelijk is ten aanzien van de lidstaten waarvan bekend is dat ze niet zo hard lopen en niet dezelfde voortvarendheid aan de dag leggen.
Mijn tweede punt betreft de schadevergoeding in verband met rampen zoals met de Prestige. Ik zou u graag willen zeggen, mevrouw de commissaris, dat men in Frankrijk een illusie armer is. Het IOPC-fonds vergoedt maximaal 15 procent en de structuurfondsen zijn niet méér ingezet, niet meer dan het FIOV. Mijns inziens is dit een enorme blamage voor de hele Europese Unie en voor de Commissie in het bijzonder.
Wat de schadevergoeding betreft zouden wij tot slot graag zien dat er nauwkeurige informatie beschikbaar komt over de voortgang rond de verwerking van het wrak en de perspectieven die hieruit kunnen voortvloeien. Gaat het om aanhoudende vervuiling die jaren zal voortduren, of gloort er een oplossing aan de horizon? De autoriteiten geven nu al maandenlang niet thuis. De roep om nauwkeurige informatie klinkt alom en onze medeburgers dienen zo mogelijk gerustgesteld te worden.

Vermeer (ELDR).
Voorzitter, mevrouw de Commissaris, ik wil de rapporteur en de Commissie bedanken voor de haast en de snelheid waarmee dit voorstel tot stand is gekomen maar vooral ook voor de degelijkheid van het voorstel om versneld enkelwandige tankers uit te faseren in Europese wateren. Helaas was de Prestige nodig om opnieuw actie te voeren en eindelijk de Raad ervan te overtuigen dat we gezamenlijk beleid moeten maken en dat de Erika-pakketten moesten worden versterkt met datgene wat nu voorligt.
Ik heb zelf nog twee amendementen die betrekking hebben op de bijlage bij dit voorstel. Ten eerste zie ik als liberaal niet graag dat we in een belangrijk voorstel als dit praten over staatssubsidies voor de scheepvaartsector. Ik onderken dat er broodnodig wat moet worden gedaan, liefst via de WTO, om aan dumping van schepen op de wereldmarkt door landen in het Verre Oosten een einde te maken. Ik mag hopen dat de Europese Commissie die noodzaak ook inziet. Ik geloof echter stellig in de kracht van de Europese scheepsbouwsector. De subsidies op de korte termijn lijken mij niet efficiënt. Mijn eigen amendement betreffende overweging 7 bis, vind ik een goede aanvulling op het verder uitstekende verslag.
Mijn tweede amendement geeft uiting aan de grote verantwoordelijkheid die ik voel als het gaat om de gevolgen van het versneld uitfaseren van enkelwandige tankers door dit EU-beleid. Ik ben er stellig van overtuigd dat dit gepaard moet gaan met bindende regels voor alle EU-reders en alle EU-vlaggestaatschepen om uitgefaseerde tankers ook daadwerkelijk op een verantwoorde manier te slopen. Voor auto's kennen we een end of life vehicle richtlijn. Ik vind dat hier ook zoiets moet gelden. Kortom, zie overweging 5 bis. Het opbergen van overtollige olietankers op de kust van Bangladesh en India veroorzaakt grotere rampen en grotere gevolgen dan de ramp met de Prestige, terwijl dat al zo erg is.
Mevrouw de Commissaris, er zijn reeds initiatieven die op een marktconforme manier het commercieel slopen van schepen in Europa op een milieuverantwoorde manier mogelijk maken. Dit is afvalbeheer. De praktijk van het laten zinken van schepen op volle zee en het belabberd slopen ervan in arme regio's moet tot het verleden behoren. Ik hoop dus dat dubbelwandige tankers in de toekomst echt veiliger zullen zijn mede ook door een havenstaatcontrole.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Net als mijn fractie ben ook ik heel blij met dit initiatief van de Commissie om een verordening op te stellen. Wij zullen dit initiatief zeker steunen. Ik wil daarbij echter wel aantekenen dat het te laat komt. De ramp met de Prestige is reeds gebeurd, en dat terwijl dit schip volgens de criteria van de aanvankelijke voorstellen van de Commissie uit de vaart genomen zou zijn. Dit initiatief komt dus te laat. En het gaat lang niet ver genoeg. De Unie zou wetgeving moeten opstellen waardoor het onmogelijk wordt in de wateren van de Europese Unie nog langer gevaarlijke stoffen - zoals oliederivaten - te vervoeren in enkelwandige schepen. De ontwerpverordening gaat niet verder dan een verbod op het binnenvaren van havens en het aanleggen bij communautaire aanlegplaatsen.
We zouden dus graag willen dat er in deze verordening werd vastgelegd wat 'kwetsbare kustgebieden? zijn. Dan kunnen er beperkingen worden opgelegd bij het tot de vaart toelaten van tankers die een bijzonder veiligheidsrisico vertegenwoordigen. We mogen niet vergeten dat een aantal lidstaten en een deel van dit Parlement er verantwoordelijk voor zijn dat er geen beleids- en wetgevende maatregelen van kracht zijn - of zullen worden - waarmee een herhaling van de ramp met de Prestige kan worden voorkomen. En dan zwijg ik maar over de kwestie dubbelwandigheid, waarbij onze fractie steeds voor dubbelwandigheid heeft gekozen. Wij in Galicië zijn ons van het ontbreken van zulke maatregelen maar al te pijnlijk bewust. Ook als deze verordening van kracht wordt zal het mogelijk blijven dat schepen als de Prestige langs de kust van Galicië en die van de andere getroffen landen varen. Er is geen wet die dat verhindert.

Miguélez Ramos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, in zijn resolutie van november 2002 en na de ramp met de Prestige voor de kust van Galicië eiste dit Parlement van de Raad en van de lidstaten een versnelde toepassing van de maatregelen die waren aangenomen in het kader van de pakketten Erika I en Erika II, zoals de verplichtstelling van de dubbele wand.
Wij zijn daarom gelukkig met de voorgestelde verordening die mevrouw de commissaris ons vandaag presenteert, maar de geleidelijke invoering van de dubbele wand door de Unie komt ons nog altijd voor als een noodzakelijke maar ontoereikende maatregel.
Tot nu toe heeft niemand ons uitgelegd met welk percentage de ongevallen op zee afnemen als niet enkelwandige maar dubbelwandige schepen worden ingezet, en ook heeft niemand ons verteld hoeveel van de schepen die de laatste tijd betrokken zijn geweest bij ernstige ongevallen op zee dubbelwandig waren.
Mijn fractie is van mening dat de voorgestelde verordening een goede zaak is, en wij zijn bereid met mevrouw de commissaris mee te gaan en haar te steunen in haar persoonlijke kruistocht. Wij moeten echter vermijden dat we door de bomen het bos niet meer kunnen zien, en wij blijven van mening dat de dubbele wand geen wondermiddel is. Was dat maar zo, mevrouw de commissaris.
Desalniettemin biedt de verplichtstelling van de dubbele wand enkele voordelen die naar ons oordeel onvoldoende uit de verf zijn gekomen. Om er twee te noemen: wij zijn nu verplicht onze tankschepen aan een evaluatie te onderwerpen en wij zijn nu verplicht over te gaan tot vernieuwing van de tankers.
Een grotere veiligheid in de zeevaart brengt kosten met zich mee. Dat is nog een punt dat wij enigszins hebben gemist in het Commissievoorstel: iets meer duidelijkheid over de financiering. Wij zijn nog altijd van mening dat de leeftijd van een schip weliswaar van invloed is op de staat ervan in algemene zin, maar - en daarover zijn alle deskundigen het eens - dat een betere indicatie wordt gegeven door het onderhoud.
Zoals zo vele Europese burgers die ons hun mening hebben kenbaar gemaakt, denken wij dat de dubbele wand slechts effect zal sorteren als tegelijkertijd wordt geïnvesteerd in de verbetering van het huidige inspectie- en sanctiesysteem, om de eigenaren van de schepen te verplichten te investeren in onderhoud en in de verbetering van de sociale dimensie in deze sector, want wij hebben soms de indruk dat de Commissie daar ongemerkt overheen zou willen stappen.
In dit verband wil ik mevrouw de commissaris de vraag voorleggen die iedereen stelt: waarom treffen de rampen die samenhangen met het zeetransport van koolwaterstoffen vooral de kustregio's, regio's waar we natuurlijkerwijs activiteiten aantreffen in de sfeer van havens, koopvaardij, visserij en scheepsbouw? Zowel in Bretagne als in Galicië is vrijwel geen scheepswerf meer te bekennen, waardoor in hele streken de industrie tot stilstand is gekomen. Toch heeft het er alle schijn van dat niet deze scheepswerven het meest gebaat zullen zijn bij deze verordening, maar de Koreaanse, want die zijn concurrerend en voldoen probleemloos aan de voorwaarden voor overheidssteun.
Het gevolg van een en ander is dat de publieke opinie de indruk heeft dat de Commissie in afgescheiden hokjes werkt. Daarom zeggen wij: dubbele wand wel, maar alleen als de nieuwe schepen voldoen aan de Europese kwaliteitseisen voor de bouw van schepen, milieunormen, sociale normen en kwaliteitsnormen. Mijn vraag is dan: voldoet Korea aan de eisen die de Europese burgers steeds luider laten horen? Wat is een varend wrak? Zullen we straks bij de tenuitvoerlegging van deze verordening ontdekken dat er varende wrakken bestaan die nog maar net zijn gebouwd, compleet met dubbele wand?

Dhaene (Verts/ALE).
Voorzitter, mevrouw de Commissaris, collega's, eerst en vooral wil ik de rapporteur feliciteren met de efficiënte en correcte manier van werken bij dit verslag. De Europese burgers, het leefmilieu en de maritieme sector verwachten rond deze problematiek van olievervuiling op zee een doortastend Europa. Ik denk dat we hierin zijn geslaagd. Ik denk dat de voorstellen die hier op tafel liggen, de meest haalbare zijn. Op termijn wil ik ook graag de andere voorstellen die mijn fractie heeft ingediend zien terugkomen in de vorm van een richtlijn. Die zijn: het herdefiniëren van zware fuel als afvalstof, de start van een Europese kustwacht, een verplicht percentage scheepscontroles per haven en niet per lidstaat, anders hebben we binnen 15 jaar dezelfde problemen met de dubbelwandige tankers. Ik heb nog twee andere opmerkingen.
Ten eerste, de scheepsbouw. Het is bijzonder slecht gesteld met de scheepsbouwsector in Europa. De verscherping van het Erika-pakket kan de sector nieuw leven inblazen. De Commissie kan hiervoor voorstellen indienen.
Ten tweede deel ik dezelfde bezorgdheid als mijn collega Vermeer, namelijk met betrekking tot de wereldwijde maatregelen. Collega's, het gevaar bestaat dat Europa hiermee olierampen exporteert. Ik pleit er dan ook voor om bij de internationale maritieme organisatie met de vuist op tafel te slaan, zodat enkelwandige tankers wereldwijd, sneller dan gepland, voorgoed uit de vaart worden genomen.

De Palacio, Loyola
 Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, de heer Piecyk, nogmaals bedanken voor zijn voortreffelijke werk, en bovendien voor de snelheid waarmee het is uitgevoerd. Er is hier ongetwijfeld sprake geweest van een gezamenlijke inspanning van alle betrokkenen, want wij zijn ons zonder uitzondering bewust van de urgentie van deze kwestie.
Wij kunnen helaas niet helemaal aan de indruk ontkomen dat wij met Erika I en Erika II te laat komen. Het is nu zaak te voorkomen dat we weer te laat zijn als zich onverhoopt een volgende ramp van het type Erika of Prestige voordoet. Waar het op aan komt is dat we zoveel mogelijk vermijden dat zoiets nogmaals gebeurt. In die zin dus nogmaals mijn dank aan de rapporteur.
Ik wil heel duidelijk stellen dat wij bereid zijn alle door de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme ingediende amendementen te aanvaarden, zij het hier en daar met een redactionele nuancering.
Voor amendement 3 is nodig dat de Raad en de lidstaten de Commissie een mandaat geven om met de Internationale Maritieme Organisatie te onderhandelen. U weet al dat wij, ondanks dat wij daartoe in het kader van de Internationale Maritieme Organisatie officieel niet volledig bevoegd zijn, momenteel bezig zijn met het coördineren van de laatste handelingen. Ik breng u in herinnering dat wij onlangs een belangrijk succes hebben behaald door het IOPC-fonds met een factor 5 te vermenigvuldigen. Zojuist heeft de heer Savary ons gewezen op de evidente ontoereikendheid van dat fonds voor schade als die aangericht door de ramp met de Prestige. Hetzelfde geldt voor de Erika, maar in dat geval toonde Totalfina zich verantwoordelijk door bij te dragen in de herstelkosten. Het is duidelijk dat in het geval van de Prestige de verantwoordelijke of eigenaar van de lading dat niet zal doen. Dat is inmiddels boven alle twijfel verheven. Maar goed, wij hebben dus in de internationale maritieme organisatie bereikt dat via het IOPC-fonds ruim vijf keer zo veel middelen beschikbaar komen: ongeveer 950 miljoen euro, omgerekend tegen de huidige koers ruim een miljard dollar, tegenover de oorspronkelijke 170 tot 180 miljoen dollar. Dat is een goed resultaat.
Afgezien van een redactionele aanpassing zijn wij het eens met amendement 3.
Amendement 6 betekent dat de Commissie zo snel mogelijk met een nieuw voorstel moet komen inzake de brandstof die alle schepen innemen voor eigen verbruik. Daarvoor moeten wij overeenstemming bereiken in het kader van de Internationale Maritieme Organisatie. Voor nieuw te bouwen schepen zijn wij bereid die besprekingen op te starten. Ook dit amendement moet daarom redactioneel gecorrigeerd worden.
Amendement 7 betreft de scheepsbouwindustrie. Het probleem waar wij mee kampen is het oneerlijke optreden van Korea. Daarover hebben diversen van u gesproken en het probleem is u welbekend. Mijn collega de heer Lamy, die de onderhandelingen over deze kwestie leidt, is hier juist aanwezig. Wij zijn bezig met het invoeren van een reeks maatregelen die bedoeld zijn om te voorkomen dat de Europese scheepswerven ten onder gaan terwijl de scheepswerven in Korea en nog een enkel ander land welvaren bij de aanzienlijke overheidssteun die zij in weerwil van hun volstrekt oneerlijke concurrentie ontvangen.
De steun aan onze scheepswerven moet uiteraard zijn beslag krijgen via de Wereldhandelsorganisatie en via bepaalde programma's. Daarbij zullen wij echter steeds naleving van de Verdragsregels voor overheidssteun moeten waarborgen.
Geachte afgevaardigden, ik wil nog even ingaan op een enkele kwestie die hier al is aangeroerd. De heer Piecyk heeft gezegd dat de dubbele wand geen wondermiddel is, en hij kreeg bijval van de heer Purvis en nog een spreker. Helaas biedt de vervanging van enkelwandige door dubbelwandige tankers ons geen zekerheid over het uitblijven van nieuwe rampen op zee, in Europa of wereldwijd. Het is echter wel een maatregel waarmee wij de veiligheid kunnen opschroeven. Veiligheid hangt af van een geheel aan maatregelen die in alle opzichten op samenhangende wijze moeten worden toegepast.
In die zin had de heer Savary volkomen gelijk toen hij opmerkte dat het eerste wat wij moeten eisen de uitvoering van Erika I en Erika II is. U weet, geachte afgevaardigden, dat het Europees Agentschap voor de veiligheid van de zeevaart van start is gegaan, ook al heeft het nog geen definitieve zetel, en dat het onder meer tot taak heeft te garanderen dat in alle Europese havens gepaste controles plaatsvinden, en dat de classificatiebureaus de vereiste controlewerkzaamheden verrichten. Bij de inwerkingstelling van die elementen moeten wij de niveaus en nieuwe eisen aanhouden die wij hebben gesteld aan alle havenautoriteiten en aan de classificatiebureaus.
De enige zekerheid die toepassing van de pakketten Erika I en Erika II, en van de onderhavige verordening biedt, is dat Europa over hetzelfde veiligheidsniveau komt te beschikken als de Verenigde Staten. Er komt nu een eind aan de onbegrijpelijke situatie die jarenlang heeft bestaan, te lang naar mijn gevoel, namelijk dat de Europese burgers langs de kustlijn minder veiligheid werd geboden dan de burgers in de Verenigde Staten. Na de ramp met de Exxon Valdés is de VS snel met maatregelen gekomen, terwijl wij hier in Europa het hebben laten sloffen, en niet omdat er vóór de Prestige of de Erika geen andere rampen zouden zijn geweest. Denk maar aan de Mar Egeo, de Amoco Cádiz en zoveel andere. Met deze verordening maken wij dat verschil goed.
Daarmee kunnen wij evenwel niet volstaan, en daarin hadden de heer Purvis en mevrouw Thors gelijk. Wij moeten met Rusland onderhandelen, vooral met dat land, maar ook met onze buurlanden in het Middellandse-Zeegebied, om te bereiken dat zij een soortgelijke regeling hanteren. Ik hoop, en die indruk heb ik, dat ik niet alleen sta in de kruistocht waarover mevrouw Miguélez Ramos het had, en dat ik me in het gezelschap weet van u allemaal en nog een menigte buiten deze muren die mijn bezorgdheid deelt. Het is daarom belangrijk dat onze buren ook meedoen, Rusland voorop, maar ook alle mediterrane landen.
Onlangs is tijdens de bijeenkomst van de euromediterrane ministers van Energie het onderwerp van de dubbele wand, de havencontroles en de maritieme veiligheid ter sprake gebracht, en waren de reacties positief. Afgelopen weekeinde heeft Rusland tijdens de Top EU-Rusland toegezegd de kwestie van de dubbele wand te zullen steunen, niet alleen op eigen grondgebied maar ook, evenals de mediterrane landen, in het kader van de Internationale Maritieme Organisatie, want we schieten er weinig mee op als de ramp wordt veroorzaakt door een schip op doorvaart.
De Internationale Maritieme Organisatie moet het ten slotte mogelijk maken voortgang te maken met de verantwoordelijkheid van de vlaggenstaat. Het fenomeen goedkope vlag moet worden uitgebannen, want in veel gevallen dekt die een totaal gebrek aan naleving van controles en garanties. Wij moeten voortgang maken met de menselijke factor, die niet alleen in de scheepvaart maar in elke sector altijd weer een doorslaggevende rol speelt. Mevrouw Miguélez zei het zojuist al, en er liggen voorstellen hiervoor op tafel, namelijk dat de kwalificaties en capaciteiten van de bemanning essentieel zijn, niet alleen in communautair kader maar ook in het kader van de Internationale Maritieme Organisatie en de Internationale Arbeidsorganisatie.
Tenslotte moet de wetgeving op internationaal niveau, het Zeerechtverdrag van de Verenigde Naties, worden gewijzigd om meer garanties te bieden voor, en op evenwichtiger wijze rekening te houden met, de rechten van de kustlanden en -bewoners. Het kan niet zo zijn dat de vrijheid op zee zich vertaalt in een ongebreidelde vrijheid die het mogelijk maakt zonder enige vorm van controle rond te varen met ware ecologische tijdbommen.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik geloof dat wij met deze verordening een zeer belangrijke stap vooruit zetten. Dat is echter niet genoeg. Om nog verder te komen, is het cruciaal datgene toe te passen wat wij al hebben aangenomen.

Thors (ELDR).
Geachte mevrouw de commissaris, u heeft erop gewezen dat er een aantal maatregelen moet worden genomen. Zoals we gehoord hebben, is in bepaalde zeegebieden een versteviging tegen het ijs nodig. Is de Commissie bereid om haar steun te verlenen aan het voorstel om in deze verordening een desbetreffende bepaling op te nemen? En zo nee, welke andere maatregelen is de Commissie dan bereid te nemen?
De Palacio, Loyola
Mijnheer de Voorzitter, op verzoek van de Finse delegatie is rekening gehouden met het vraagstuk van de olietankers in de Baltische Zee, in de gebieden waar ijs voorkomt.
De inzet van ijsbrekers is een van de specifieke veiligheidsmaatregelen voor olietankers in ijsgebieden die wij niet alleen in het kader van een specifieke Europese regelgeving maar ook in dat van de Internationale Maritieme Organisatie hebben aangekaart. In laatstgenoemd forum hebben wij, overeenkomstig de wens van sommigen van u, de kwestie van de gevoelige gebieden ter sprake gebracht, evenals de kwestie van het verbod op het transport van zware oliesoorten per niet-dubbelwandige schepen, en dan niet alleen zoals het nu is geregeld - dus alleen voor onze havens en ankerplaatsen -, maar voor alle internationale havens.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0115/2003) van mevrouw Mann, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over regionale vrijhandelszones en handelsstrategie in de Europese Unie (2002/2044(INI)).

Mann, Erika (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, de multilaterale liberalisering van de handel na de Tweede Wereldoorlog is bijna altijd gepaard gegaan met een parallel proces van regionale integratie. Vooral in de jaren negentig hebben we een exponentiële groei van het aantal regionale handelsovereenkomsten gezien. Regionalisme is terug te voeren tot de reactie van regeringen om handel op regionale basis, soms door middel van vrijhandelszones of douane-unies te liberaliseren of te bevorderen. In een dubbel WTO-verband krijgen regionale handelsovereenkomsten zowel een bredere als een specifiekere betekenis.
Artikel 24 van de GATT voorziet in de uitzonderlijke vorming van preferentiële regionale handelsinitiatieven, mits deze aan een aantal criteria voldoen. Ten eerste moeten dubbele WTO-leden van de bijzonderheden op de hoogte worden gesteld. Ten tweede dienen heffingen en andere handelsbelemmeringen van vrijwel alle handelssectoren in de groep te worden verminderd of weggenomen. Ten derde mogen handelsbelemmeringen voor niet-ondertekenende landen niet groter worden dan ze al waren.
Regionale handelsovereenkomsten zijn niet uniform. De reikwijdte en diepgang van de preferentiële behandeling varieert per overeenkomst. De ene keer betreft het slechts enkele producten of sectoren, terwijl het de andere keer niet alleen gaat om traditionele tarieven maar ook om zaken als intellectueel eigendom en normen. Een aantal RTA's waarover momenteel wordt onderhandeld, lijkt op een evolutie van het multilaterale handelssysteem vooruit te lopen door onderwerpen te bestrijken die op multilateraal niveau tot dusverre buiten beschouwen werden gelaten of onvoldoende aan bod kwamen, zoals overheidsopdrachten, kinderarbeid en mensenrechten.
De RTA's zijn de afgelopen jaren complexer van aard geworden en er komen steeds meer overlappende RTA-netwerken die op regionaal en subregionaal niveau hele werelddelen bestrijken. Het biedt politieke voordelen om deel uit te maken van een RTA. RTA's zijn op het hoogste niveau van groot strategisch belang en spelen een rol bij het bewaren van het geopolitieke evenwicht in regio's. RTA's zijn bruikbare signalen die duiden op een belangrijk machtsbelang in de regio en het onderhouden van sterke economische relaties en handelsrelaties met alle grote mogendheden zou wel eens een effectieve manier kunnen zijn om de regionale stabiliteit te handhaven.
VHZ's moeten gebaseerd zijn op de wederkerigheidsregel. Dat gezegd hebbende, moeten we niet vergeten dat bevordering van de handel en mondialisering in belangrijke mate wordt beïnvloed door de relatieve ontwikkeling van de deelnemende landen. Verschillen in onderhandelingscapaciteit, technologie, financiering en de kwaliteit van de infrastructuur zijn slechts enkele van de vele belemmeringen voor een succesvolle afsluiting van een overeenkomst waarbij minstens één ontwikkelingsland betrokken is. Toch mogen we de ontwikkelingslanden niet van de multilaterale handelsliberalisering uitsluiten.
Regionale integratie vormt de ruggengraat van de Europese Unie. Het handelsaspect is een belangrijk onderdeel van wat uiteindelijk is geëvolueerd tot een alomvattende politieke unie. Het heeft ook een rol gespeeld bij het onderhouden van de externe betrekkingen van de EU met derde landen.
In de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Amsterdam in juni 1997 wordt de basis van het EU-beleid inzake VHZ's beschreven. Het verslag van de Europese Raad over de ontwikkeling van een handelsbeleid en de preferentiële overeenkomsten van de Gemeenschap vormt hier een aanvulling op. Daarin wordt het streven van de EU beschreven om in te spelen op de aard van de betrekkingen met de betreffende partners en een breder geopolitiek klimaat. In hetzelfde document verklaart de Commissie ook dat het handelsbeleid - met name het VHZ-aspect - de gelijktijdige ontwikkeling van een relevant regelgevingkader mogelijk maakt op een meer alomvattende wijze dan momenteel het geval is op grond van het relevante multilaterale kader en tijdschema van de WTO.
De EU ziet steeds minder in de vestiging van traditionele VHZ's met haar handelspartners. Ze wil een meer diepgaande integratie en convergentie inzake de regelgevingregimes. Het Europees Parlement en het verslag van de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie steunen deze benadering van de Commissie.
Bij de Commissie komt de multilaterale benadering op de eerste plaats. Dit wordt gesteund door de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie. Ondanks de hechte economische betrekkingen met Azië heeft de EU daar echter geen enkele VHZ. Een VHZ met een Aziatisch land is een middel om de presentie van de EU in die regio te verankeren. De regionale leiders in ASEAN hebben aangegeven dat overeenkomsten zoals de overeenkomst die Singapore de EU heeft voorgesteld, de regionale betrekkingen niet in gevaar zullen brengen. Zolang de overeenkomst ruimte biedt voor uitbreiding naar de ASEAN-regio, zullen dergelijke overeenkomsten eerder een extra impuls geven.
Vanuit een strategisch oogpunt vormt de commerciële presentie van de EU tevens een tegenwicht tegen de invloed en de dominantie van China en de Verenigde Staten. Ik hoop dat mijn collega's morgen voor een overeenkomst met Singapore zullen stemmen, zodat die in de nabije toekomst kan worden getekend. Ik weet dat de Commissie hierover enige bedenkingen heeft. Ze heeft echter al een uitgebreide politieke overeenkomst getekend met de ASEAN-regio. Daarom ben ik ervan overtuigd dat er in de nabije toekomst in ieder geval sprake zal zijn van wederzijds begrip tussen de ITRE-commissie, de Commissie en hopelijk ook het Parlement, wat morgen uit de stemming zal blijken.

Lamy
Voorzitter, in dit initiatiefverslag van mevrouw Mann over de regionale vrijhandelszones worden twee centrale vragen over het handelsbeleid van de Unie aangesneden. De eerste vraag betreft het handelsbeleid als strategisch middel voor de buitenlandse betrekkingen, meer in het bijzonder op het gebied van het ontwikkelingsbeleid. De tweede heeft betrekking op de verhouding tussen de multilaterale benadering en de bilaterale benadering. Wat het verslag als geheel betreft, wil ik mevrouw Mann van harte bedanken voor dit voortreffelijke karwei en voor de coöperatieve instelling waarmee zij dit heeft gedaan, waardoor wij al enige tijd kunnen voortgaan met het uitwisselen van ideeën en informatie, wat de ideeën van respectievelijk het Parlement en de Commissie naar mijn mening nader tot elkaar heeft gebracht.
Zoals mevrouw Mann zojuist heeft aangegeven, blijft onze benadering gebaseerd op de conclusies van Amsterdam van juni 1997. Het handelsbeleid van de Unie functioneert op twee complementaire niveaus: om te beginnen het multilaterale niveau, dat van de Wereldhandelsorganisatie, en vervolgens het bilaterale niveau, dat in dit geval steeds regionaler wordt. Deze twee niveaus worden allereerst gerechtvaardigd door het feit dat unilateralisme voor de Europese Unie geen optie is, en dat weten wij reeds lange tijd. En omdat multilateralisme onze prioriteit heeft, zijn het regionalisme of onze bilaterale overeenkomsten bovendien complementair aan deze multilaterale optie, waarbij het tweede niveau in zekere zin ondergeschikt is aan het eerste. Vanuit dit oogpunt is regionalisme niet een soort surrogaat voor multilateralisme, maar een complement van een fundamentele optie, namelijk die van de Wereldhandelsorganisatie. Wij zijn namelijk van mening dat voor de gemondialiseerde markten gezamenlijke regels vereist zijn, alsmede instellingen op wereldniveau om deze regels op te stellen. Deze multilaterale weg was zo'n tien jaar geleden de weg van de Unie, en is dit vandaag de dag nog meer. Wij willen de mondialisering inkaderen, wij willen een aantal destabiliserende gevolgen ervan inperken. De benadering van een multilateraal handelssysteem heeft daarom prioriteit, zoals overigens ook blijkt uit de agenda die is aangenomen in Doha. Vanuit dit oogpunt ben ik van mening dat er een grote mate van consensus is tussen het standpunt dat mevrouw Mann weergeeft en dat van de Commissie.
Op dit moment heeft de multilaterale benadering dus onze eerste prioriteit, en dat is de reden waarom wij iedere beslissing om de onderhandelingen met betrekking tot vrijhandelszones opnieuw op te starten hebben uitgesteld totdat de cyclus die we in Doha begonnen zijn is afgerond. In aanvulling op deze tijdelijke terughoudendheid zijn wij van mening dat ieder nieuw initiatief op dit gebied behoorlijk gerechtvaardigd zou moeten zijn en zou moeten voldoen aan een aantal voorwaarden. Ten eerste moet er overeenstemming zijn met de Wereldhandelsorganisatie. Mevrouw Mann heeft de regels hieromtrent nog eens opgenoemd. Ten tweede moet een bilaterale overeenkomst een meerwaarde vormen ten opzichte van de Wereldhandelsorganisatie, en wanneer ik dit zeg, denk ik aan de Wereldhandelsorganisatie als eindpunt van de in Doha gestarte onderhandelingencyclus. Ten derde en laatste moet een nieuw initiatief ons niet afhouden van onze multilaterale prioriteit.
Gaan we daarom de vrijhandelszones veronachtzamen? Nee. De Unie heeft veel gebruik gemaakt van de regionale onderhandelingen. Wij zijn overigens zeer actief uit op een aantal van die vrijhandelszones, zoals met de Mercosur en de Samenwerkingsraad van de Golfstaten, en recentelijk hebben we er een gesloten met bijvoorbeeld Chili of Egypte. Of het nu gaat om de meest recente of om die waarover we in onderhandeling zijn, deze overeenkomsten hebben kenmerken die in verhouding tot de klassieke beelden van de vrijhandelszone enigszins nieuw zijn. Wij zijn in zekere zin van generatie veranderd.
De liberalisering van de handel in goederen en diensten gaat nu steeds meer gepaard met het invoeren van regels die we bilateraal afspreken en die verder gaan dan de multilaterale regels. Een tweede kenmerk van deze verandering is dat de Unie steeds meer tracht de betrekkingen van regio tot regio te ontwikkelen. Voorbeelden: Mercosur en de Samenwerkingsraad van de Golfstaten, maar ook het Andes-gebied, Midden-Amerika, Zuidoost-Azië - ik kom hier zo meteen op terug -, of zelfs de regionale onderhandelingen die in Afrika zullen beginnen. Wij zijn namelijk van mening dat vandaag de dag deze regionale benadering, waarin verscheidene van onze partners zich hebben verenigd, wel eens economisch interessantere resultaten zou kunnen opleveren, omdat de regionale integratie van de kant van onze partners in zekere zin het marktpotentieel vergroot en zorgt dat de regelgevende inspanningen een betere kosten-batenverhouding opleveren. Dit is wat mevrouw Mann zojuist diepgaande integratie noemde. Wij zijn bezig dit soort initiatieven op te starten, met inbegrip van het initiatief met Zuidoost-Azië, en het zeer recente transregionale EU-ASEAN-initiatief, dat iets minder dan een maand geleden, in Laos, in Luang Prabang, is ingevoerd. Het is onze bedoeling een actieprogramma op te starten dat is gericht op de grote regelgevende prioriteiten van beide kanten. Het is ook de weg die we hebben overgenomen van onze betrekkingen met Canada en die de basis vormt van onze benadering in het Andes-gebied en in Latijns-Amerika.
Samenvattend zou ik ten aanzien van het standpunt van de Commissie in dezen willen zeggen dat de Commissie Prodi niet uit passiviteit achterwege heeft gelaten om met nieuwe initiatieven voor vrijhandelszones te komen, maar dat dit een weloverwogen beslissing was. Dit komt duidelijk naar voren uit de in Doha gegeven prioriteit, maar ook uit de overtuiging dat de vrijhandelszones in de traditionele zin van het woord niet echt meer het adequate middel zijn om in de eenentwintigste eeuw de handel toegankelijk te maken en dat we voortaan dit soort format moeten veranderen. Dit is overigens ook de leidraad in onze betrekkingen met de ontwikkelingslanden, zoals mevrouw Mann in haar verslag uitgebreid vermeldt. Wij zijn, net als zij, van mening dat wanneer het toegankelijk maken van de handel voordelen heeft, dit slechts te realiseren is wanneer aan enkele voorwaarden wordt voldaan. Om te beginnen is toegang tot de markt noodzakelijk voor de ontwikkelingslanden, maar is dit natuurlijk niet voldoende om alles te veranderen in groei en werkgelegenheid. Er moet een doorslaggevend element aan worden toegevoegd, namelijk hulp bij het versterken van de handelsmogelijkheden. Dat doen we op het multilaterale vlak. We doen dit ook in het stadium van de voorbereiding van de onderhandelingen over regionale economische partnerschapsovereenkomsten met onze ACS-partners.
Zijn wij het er dus volledig mee eens? Niet helemaal. En omdat met goed zoeken wel enkele verschillen tussen ons moeten worden gevonden, zal ik er twee van noemen voordat ik afsluit. Het eerste verschil betreft de door mevrouw Mann genoemde gedachte om de onderhandelingen met Singapore te openen, met het oog op het instellen van een vrijhandelszone. Wij zijn in dit stadium niet overtuigd van het stimulerende effect dat van een dergelijk initiatief voor de regio verwacht mag worden. Om de redenen die ik zojuist heb aangegeven, mevrouw Mann, gaat onze voorkeur dus nog altijd uit naar een gezamenlijke benadering met de ASEAN-landen. Een ander voorbehoud heeft te maken met de in uw verslag gepresenteerde gedachte dat de Unie zich zou moeten verplichten tegemoet te komen aan de budgettaire verliezen die verbonden zouden zijn aan het verlagen van de douanerechten in de ontwikkelingslanden. Vooral wanneer de hoeveelheid handel zoals wij wensen zowel in de richting Zuid-Zuid als in de richting Noord-Zuid zou toenemen, zijn deze verliezen van douanerechten vooralsnog niet aangetoond. Wij sluiten ons niet af voor deze gedachte, maar gezien de in dit stadium beschikbare gegevens lijkt ze ons voorbarig.
Dat zijn de twee kleine punten van voorbehoud die ik namens de Commissie zou willen formuleren. Hiermee is duidelijk dat de punten van overeenstemming met uw verslag in onze reactie ruimschoots de overhand hebben. Overigens wil ik erop wijzen dat het voor de Commissie een troef is dat zij haar strategie en standpunten in de internationale onderhandelingen ondersteund ziet door het Europees Parlement. Om al deze redenen zie ik in dit verslag de bevestiging van de kwaliteit van onze werkrelaties en dank ik mevrouw Mann nogmaals voor haar uitstekende verslag.

Ferrer (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil allereerst mevrouw Mann feliciteren met haar verslag.
Niemand zal ontkennen dat handelsbetrekkingen bevorderlijk zijn voor de economische groei. Anderzijds zien wij dat niet alle landen zich hebben kunnen integreren in het wereldhandelssysteem om te profiteren van de kansen die dat systeem voor hun ontwikkeling met zich meebrengt. Het gevolg is een nog grotere kloof tussen rijke en arme landen. Die situatie noopt logischerwijs tot beheersing van de mondialisering middels multilaterale normgeving. Die normen dienen tot stand te komen vanuit beleidsmatig perspectief, want dan kunnen wij bereiken dat mondiale handelsbetrekkingen voor iedereen positief zijn en bijdragen tot de uitroeiing van de armoede en tot duurzame, eerlijke ontwikkeling.
Het is daarom belangrijk dat de Europese Unie een handelsstrategie opstelt waarin de specifieke behoeften van de minder ontwikkelde landen in het middelpunt van de handelsbesprekingen staan, want dan kunnen die landen geleidelijk worden opgenomen in het multilaterale handelssysteem. Een - zelfs niet-wederkerig - recht van toegang van de armste landen tot de markten van de ontwikkelde landen is absoluut onvoldoende om een reële ontwikkeling van de handelsstromen te garanderen, indien men niet tevens bijdraagt aan de capaciteiten van deze landen om hun industrie en landbouw te ontwikkelen, aan hun respect voor de geldende normen in de invoerlanden, aan hun kennis van handelskanalen, en aan hun administratieve capaciteiten en financiële instellingen. De commissaris heeft daar zojuist nog eens aan herinnerd. 
Juist vanwege die bezorgdheid staat de Commissie ontwikkelingssamenwerking volledig achter de gedachte om het ontwikkelingsaspect op de agenda van Doha op te nemen. Zij is om diezelfde reden ook verheugd over de impuls die de Europese Unie, meer in het bijzonder uzelf, commissaris Lamy, heeft weten te geven om die ontwikkelingsdimensie op de agenda te krijgen. Tegelijkertijd is de parlementaire commissie echter van oordeel dat samenhang tussen multilateralisme en regionalisme, tussen de WTO-regelgeving betreffende de liberalisering van de regionale handel en de ontwikkeling van de vrijhandelszones, van fundamenteel belang is, onder meer gezien de toenemende frequentie waarmee landen en regio's met in hoge mate verschillende ontwikkelingsniveaus overeenkomsten met elkaar aangaan. De commissie acht die samenhang absoluut noodzakelijk, willen wij bereiken dat de handelsbetrekkingen werkelijk bijdragen tot de ontwikkeling van alle volken en de definitieve uitroeiing van de armoede.

Schwaiger (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, Commissaris Lamy, beste collega's, Voor de EVP-Fractie zou ik het verslag van Erika Mann over de regionale vrijhandelszones en de handelsstrategie van de Europese Unie uitdrukkelijk en met kracht willen steunen.
Ik zou daarover een paar aanvullende opmerkingen willen maken. Met dit verslag geven wij een omschrijving van onze handelsprincipes en ons beleid inzake handel en samenwerking met de regio's van de wereld. Het verslag biedt natuurlijk ook een oriëntatie en een specifieke karakterisering met betrekking tot de veelheid van onze mogelijkheden aldaar, die wij ook op regionaal niveau kennen. Onze fractie gaat er nadrukkelijk van uit dat wij daarmee ook een versterking van een vrije en eerlijke wereldhandel kunnen teweegbrengen. De landen die tot nu toe onvoldoende aan de handel konden deelnemen, hebben met de opbouw van eigen vrijhandelszones de kans om beter in deze ontwikkeling te integreren. Voor mij is dit, ook met het oog op wat Commissaris Lamy heeft gezegd, een belangrijke oriëntatie op het tijdschema, wat dan na Doha wellicht een renaissance van de regionale handelsverdragen in de wereld met zich mee kan brengen. Ik heb de indruk dat de samenwerking met bepaalde landen, zoals Singapore, ook de sleutel kan zijn tot regionale handelsverdragen met regio's die zelf nog niet in de gelegenheid zijn, respectievelijk nog niet zover zijn, om een samenwerking gebaseerd op partnerschappen te bewerkstelligen. Daarom zou men gebruik moeten maken van het idee van samenwerking met Singapore als voorloper van een sterkere ASEAN-samenwerking. Als we nu de regionale bijzonderheden zien, dan hebben we een breed spectrum van verschillende mogelijkheden die natuurlijk in het kader van de Wereldhandelsorganisatie moeten blijven. De opbouw van markten in bijvoorbeeld West-Afrika brengt ook met zich mee dat wij niet alleen onze markt moeten openstellen, maar dat West-Afrika bijvoorbeeld in de gelegenheid wordt gesteld om beter handel met Centraal-Afrika en met zuidelijk Afrika te bedrijven, zoals Erika Mann in haar verslag over de Zuid-Zuid-handel heeft gezegd.

De Clercq (ELDR).
Voorzitter, het initiatiefverslag van onze collega Erika Mann levert een bijzonder interessante bijdrage aan het boeiende debat over de relatie tussen regionalisme en multilateralisme. Ik ben een groot voorstander van de multilaterale aanpak, maar ik blijf er ook van overtuigd dat regionalisme en multilaterisme elkaar in vele opzichten kunnen versterken en aanvullen. Ik ben het dan ook met de rapporteur eens wanneer ze stelt dat de Europese Unie in de toekomst de regionale samenwerking en integratie verder moet blijven ondersteunen en bevorderen. Voorts lijkt mij de idee om de instelling van vrijhandelszones als ontwikkelingsinstrumenten te gebruiken een zeer interessante denkpiste op voorwaarde dat ze deel uitmaken van een algemeen pakket van hervormingsmaatregelen. Ik wil er echter wel op wijzen dat we er ons moeten voor hoeden niet in een onontwarbaar kluwen van regionale en multilaterale initiatieven ten voordele van de ontwikkelingslanden terecht te komen. Mijns inziens verdient de multilaterale aanpak vandaag de dag nog steeds voorrang boven de regionale initiatieven. Met andere woorden, de topprioriteit van de Europese Unie moet er op dit ogenblik in bestaan de development agenda van Doha met succes af te ronden. De discussie over regionalisme en multilateralisme, hoe belangrijk ook, moet tot dan uitgesteld worden. Het verslag van mevrouw Mann vormt hiertoe trouwens een interessante bijdrage, waarvoor ik haar dank.

Berthu (NI).
Voorzitter, in paragraaf 21 van de resolutie die ons in het verslag van Erika Mann is voorgelegd, wordt een beroep gedaan op de volledige communautarisatie van het Europese handelsbeleid met exclusieve bevoegdheid van de Gemeenschap, stemming bij meerderheid in de Raad en medebeslissing met het Europees Parlement.
Wij kunnen niet meegaan in dit communautaire conservatisme, dat gebaseerd is op de idee dat alleen de supranationale organen voor dit beleid relevant zijn, om zo de openheid op wereldschaal en het passeren van de naties te bevorderen. Maar hoe zinvol de openheid op wereldschaal ook kan zijn, het is niet alles. We moeten ook erkennen dat de lidstaten maatschappelijke modellen en fundamentele belangen te beschermen hebben. We moeten hen hier dus de mogelijkheid toe geven en een rechtvaardig evenwicht zien te vinden tussen Europees beleid en nationale belangen, tussen controle door het Europees Parlement en controle door de nationale parlementen. Welnu, in het verslag van Erika Mann wordt dit evenwicht naar onze mening niet bereikt.
We zouden in het bijzonder moeten erkennen dat de beslissingen bij gekwalificeerde meerderheid in de Raad zeer negatieve gevolgen kunnen hebben. Laten we een actueel voorbeeld nemen. De Conventie over de toekomst van Europa denkt na over de mogelijkheid het totale handelsbeleid te onderwerpen aan de meerderheidsregel, en daarmee dus de door het Verdrag van Nice erkende afwijkingen te laten verdwijnen voor een aantal belangrijke diensten, met name diensten die verbonden zijn aan de cultuur en die met dit verdrag binnen de reikwijdte van de unanimiteit bleven vallen.
De Franse regering heeft hiertegen geprotesteerd en verzocht om handhaving van de unanimiteit, omdat die meer bescherming biedt. Wij stemmen hiermee in. Maar waarom zouden we er ondertussen daar mee instemmen en niet elders? Op hetzelfde moment prijst een vereniging van grote wezenlijke Amerikaanse ondernemingen, de International Communications Round Table, schriftelijk op vriendelijke wijze bij de Conventie en de Commissie de meerderheidsregel. In werkelijkheid is duidelijk te zien dat deze regel tot gevolg zou hebben dat een aantal nationale weerstanden omzeild wordt en dat ons verzet dus wordt ontmanteld.
Daarom vragen wij aan de Conventie een globaler en evenwichtiger standpunt in te nemen. Ten eerste moeten de nationale parlementen er meer bij betrokken worden. Verder moet de meerderheidsprocedure alleen gebruikt worden om te beslissen over beschermende maatregelen. Telkens wanneer er sprake is van het verzwakken van onze bescherming, zouden de beslissingen echter met unanimiteit genomen moeten worden, zodat niemand te kort wordt gedaan.

Lamy
 - (FR) Voorzitter, nu de sprekers die tot aan de heer Berthu aan het woord geweest zijn in grote lijnen de grondslagen van onze diepgaande overeenkomst hebben bevestigd, had ik niet de bedoeling te antwoorden.
Eén woord slechts om de heer Berthu te antwoorden met betrekking tot het vraagstuk van unanimiteit of gekwalificeerde meerderheid inzake beslissingen over handelsbeleid.
Meneer Berthu, wij bevinden ons vandaag de dag, en waarschijnlijk in de toekomst nog meer, in het rijk der olifanten en in dat rijk worden de krachtsverhoudingen, vooral op handelsgebied, in grote mate bepaald door het gewicht.
Wanneer de Unie al haar gewicht in de strijd wil gooien, zal zij dit niet bereiken met unanimiteit. Dat heeft de ervaring geleerd. De situatie is eenvoudig. Óf wij willen op dit gebied gewicht in de schaal leggen in het rijk dat van ons is en zal zijn, en dan moeten we in een Europa met vijfentwintig lidstaten werken met een gekwalificeerde meerderheid. Óf wij willen dit niet - en ik zal niet verbaasd zijn wanneer dit het standpunt van de heer Berthu is - en dan moeten we inderdaad de unanimiteit handhaven.
De gedachte dat unanimiteit de beste garantie biedt voor soevereiniteit komt in het voorstel van de heer Berthu, extra tot uitdrukking. Ik ben hier niet verbaasd over en dat wilde ik onderstrepen. Dit geldt vandaag de dag op cultureel gebied, evenals op andere terreinen.

Berthu (NI).
Voorzitter, één zin slechts om de heer Lamy te zeggen dat ik mijzelf niet beschouw als degene die unanimiteit in alle gevallen verheerlijkt. Ik heb duidelijk aangegeven dat een meerderheidsprocedure zinvol kan zijn wanneer er sprake is van beschermende maatregelen die genomen moeten worden, omdat in dat geval alle landen solidair moeten zijn. Maar wanneer er sprake is van het verzwakken van onze bescherming, is unanimiteit naar mijn mening zinvol, omdat het niet gebruikelijk is dat een meerderheid maatregelen kan opleggen die de minderheid van de lidstaten schaadt.

De Voorzitter.
Dit is een zeer interessant debat. Ik zou willen dat we meer tijd zouden hebben, maar dat is helaas niet zo.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0192/2003) van de heer Belder, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over de verlening van macro-financiële bijstand aan derde landen (2002/2265(INI)).

Belder (EDD)
Voorzitter, aard en doelstelling van het instrument macro-financiële bijstand aan derde landen zijn goed en nuttig. Over de beleidseffecten valt op te merken dat macro-financiële bijstand van de Europese Gemeenschap bijdraagt tot economische hervormingen en structurele veranderingen in de ontvangende landen. Een dermate zinvol instrument verdient dus een gedegen rechtsgrondslag.
Deze ontbreekt nu echter. De huidige wettelijke regeling inzake de opzet, voorwaarden inzake voorbereiding, tenuitvoerlegging, controle, transparantie en verantwoordingsplicht van de communautaire macro-financiële bijstand is omslachtig en ondoelmatig. De procedure op het niveau van de Raad is namelijk erg tijdrovend. De huidige regeling is evenmin doeltreffend, omdat de uitkering van middelen tot twee jaar kan uitlopen. Tot slot ontbreekt een gedegen rechtsgrondslag omdat de Raad aan het gebruik van artikel 308 vasthoudt.
Welke rechtsgrondslag voorziet in de benodigde gedegen rechtsbasis? Artikel 181 A zou de meest logische optie zijn: economische, financiële en technische samenwerking met derde landen. Hierover verschillen we van mening met de Raad, die niet graag ziet dat macro-financiële bijstand onder 181 A ressorteert.
Het Verdrag van Nice zal te zijner tijd trouwens worden vervangen door een nieuw Verdrag waarover de Conventie momenteel beraadslaagt. Tot nu toe heeft de ontwikkeling van macro-financiële bijstand van de Gemeenschap meer geleken op begrotingssteun dan op betalingsbalansbijstand, voor wat betreft de wijze van voorbereiding, uitvoering van de besluiten, toezicht op de hulp en het afleggen van verantwoording. Macro-financiële bijstand, zoals verleend door de Europese instellingen onder de voorwaarden van het Constitutioneel Verdrag, zou vallen onder de bepalingen van artikel 28 inzake economische, financiële en technische samenwerkingsmaatregelen die bedoeld zijn om het hoofd te bieden aan economische, financiële of maatschappelijke crises.
Daarnaast dient macro-financiële bijstand van de Gemeenschap voorwerp te zijn van parlementaire controle. Medebeslissing door het Europees Parlement is dus noodzakelijk. Het ontwerpartikel 28 voorziet met een normale wetgevingsprocedure in medebeslissing, dus heb ik hierbij geen kanttekeningen. Deze opvatting over de rechtsbasis wordt in het Europees Parlement breed gedragen. Ik hoop dat Raad en Commissie deze opinie delen en zo dit goede instrument de bijbehorende rechtsbasis verschaffen. We kunnen dan als instellingen gezamenlijk overeenstemming bereiken over transparantie en effectieve criteria en hun implementatie.
Ten tweede, mijnheer de Voorzitter, is het van belang te onderkennen dat er een oplossing moet worden gevonden voor de huidige ad hoc-regeling totdat de lidstaten het nieuwe Constitutioneel Verdrag zullen ratificeren. Vandaar dat het Europees Parlement het van groot belang acht dat de Commissie een wetgevingsvoorstel voorlegt inzake de overgangsperiode tot de ratificatie van het nieuwe Verdrag. Deze zou een tweeledige rechtsgrondslag moeten hebben en aan twee criteria moeten voldoen:
a) de macro-financiële bijstand moet worden beschouwd als bijstand aan derde landen die worden geconfronteerd met een crisis die teruggaat op economische, financiële of maatschappelijke omstandigheden;
b) besluitvorming op basis van medebeslissing.
Het voorstel zal uiteraard criteria bevatten om te bepalen of een land in aanmerking komt voor steun. De conclusies van de Raad van 8 oktober 2002 inzake macro-financiële bijstand, de zogenoemde Genval-criteria, zijn nuttig en juist. Zij kunnen dienen als criteria binnen het toekomstig rechtsinstrument indien een aantal wijzigingen in acht wordt genomen. Dat betreft onder meer het uitzonderlijk karakter. Zo dient de discontinuïteits-clausule te worden gehandhaafd. Bij het criterium van de complementariteit zijn er drie kanttekeningen.
Ten eerste: een onafhankelijke kwantitatieve beoordeling door de Commissie. Daarnaast een zorgvuldige coördinatie met andere communautaire instrumenten in het kader van een politieke dialoog met het ontvangende land. Ten derde is macro-financiële bijstand een aanvulling op de middelen die het IMF en andere multilaterale instellingen verstrekken.
Dit neemt uiteraard niet weg dat de EU een eigen standpunt kan huldigen. Bij de conditionaliteit gaat het om de onderlinge afhankelijkheid tussen de economie van het ontvangende land en die van de EU. Tevens zijn meetbare macro-economische criteria en hervormingen in het ontvangende land cruciaal.
Dat een verbetering van het instrument het Europees Parlement ernst is, mag blijken uit het gegeven dat het Europees Parlement zal overwegen de goedkeuring van begrotingskredieten in verband met macro-financiële bijstand op te schorten totdat een adequaat wetgevingsvoorstel is voorgelegd. We hopen natuurlijk allen dat het niet zover komt dat het Europees Parlement zijn steun aan dit instrument moet inhouden.
Tot slot wil ik met name de collega's bedanken voor de constructieve samenwerking. Graag verneem ik van de Raad en de commissaris of we het eens kunnen worden over voornoemde aanpak.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, het ontwerpverslag dat de heer Belder zojuist heeft gepresenteerd, is bijzonder compleet en is duidelijk op de toekomst gericht. De Commissie zal zich in haar overwegingen over externe financiële bijstand beslist door dit verslag laten leiden.
Wij zijn het met de opmerking van de heer Belder eens dat wij momenteel in de algehele besluitvorming inzake macro-financiële bijstand aan derde landen hinder ondervinden van de enorme omslachtigheid en het gebrek aan flexibiliteit. Hij onderstreept terecht dat deze omslachtigheid en dit gebrek aan flexibiliteit veroorzaakt worden door het ontbreken van een specifieke rechtsgrondslag of een kaderregeling waarbij de criteria en voorwaarden voor de toekenning van externe macro-financiële bijstand zouden kunnen worden geregeld. Vanwege deze lacune zijn wij iedere keer genoodzaakt artikel 308 van het EG-Verdrag toe te passen. Dit is natuurlijk een belangrijk nadeel, ook al is het instrument op zich in de praktijk - als de besluiten eenmaal genomen zijn - een doeltreffend hulpmiddel gebleken voor de aanpassingen en hervormingen in de landen die van deze macro-financiële bijstand geprofiteerd hebben; dit wordt ook bevestigd in het verslag van de Rekenkamer over macro-financiële bijstand.
Net als in dit verslag wordt overwogen, hebben wij herhaaldelijk de mogelijkheid van een kaderregeling onderzocht, waarin de voorwaarden voor de toekenning van macro-financiële bijstand zouden worden gedefinieerd en waardoor dit instrument in zekere zin gelijk zou worden gesteld met andere instrumenten voor financiële bijstand aan derde landen. Helaas zijn deze inspanningen tot nu toe stukgelopen op de wil van de overgrote meerderheid van de lidstaten om voor dit soort steun een besluitvormingsprocedure te handhaven waarbij voor ieder geval eenparigheid van stemmen is vereist, ongetwijfeld omdat deze steun tevens het gebruik van leningen impliceert. Dit brengt ons dus weer terug bij af.
De Commissie deelt dus het standpunt van de heer Belder over deze kwestie van de rechtsgrondslag. Helaas geldt dit niet voor de Raad van ministers, die in dit geval het laatste woord heeft. Zo staat de situatie er op dit moment dus voor. Om helemaal duidelijk te zijn: wij verwachten niet dat er nog verandering in deze situatie kan komen voordat de werkzaamheden van de Conventie zijn afgerond en voordat de volgende Intergouvernementele Conferentie plaatsvindt. Wat de kwestie van eenparigheid of meerderheid van stemmen betreft, hebben wij onze hoop dus eens te meer op de leden van de Conventie gevestigd.
Ondertussen moeten wij zo flexibel mogelijk met dit instrument blijven omgaan, rekening houdend met de moeilijkheden die eraan kleven. Om dit te realiseren hebben wij de medewerking van het Parlement nodig. Soms zijn wij geneigd alle aandacht op dit juridische standpunt - dat overigens volkomen juist is - te concentreren; wij willen echter niet dat dit ten koste gaat van een instrument dat wij reeds als omslachtig hebben betiteld en dat daardoor nog complexer zou worden. Het moet niet zo zijn dat wij partnerlanden - die onze steun nodig hebben en zich blijven inzetten voor stabilisering en hervormingen - de voordelen van dit instrument onthouden vanwege een meningsverschil over de besluitvormingsprocedure inzake deze macro-financiële bijstand, hoe gerechtvaardigd ook. De rechtsgrondslag van dit instrument deugt niet; het is te omslachtig en te ingewikkeld, maar het komt wél op zijn bestemming terecht. Wij zouden dan ook niet graag zien dat de betrokken landen, die hun hoop hebben gevestigd op het vermogen van de Unie om hun deze steun te bieden, teleurgesteld worden vanwege geschilpunten die weliswaar terecht zijn, maar uiterst bekrompen vergeleken met hun eigen verwachtingen.
Wij rekenen er dus op dat het Parlement zo verstandig is te aanvaarden dat wij moeten zien te leven met een instrument dat pas kan veranderen wanneer de besluitvormingsprocedure op meerderheid in plaats van op unanimiteit is gebaseerd.

Sacrédeus (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur voor de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid wil ik de heer Belder hartelijk danken voor zijn verslag en zijn grote inzet. Wij kunnen allen vaststellen dat de EU in plaats van één uniforme structuur voor begrotingssteun vele van die structuren kent. Het gaat om macro-financiële bijstand aan de Balkan en Oost-Europa. Het gaat om structuuraanpassingssteun voor derde landen in de landen rond de Middellandse Zee. Het gaat om algemene financiële steun aan ontwikkelingslanden in Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan, en ook om de speciale steun aan de Palestijnse Autoriteit en om steun krachtens de nieuwe verordening betreffende de samenwerking tussen de EU en landen in Azië en Latijns-Amerika.
Wij van de Commissie buitenlandse zaken vinden het betreurenswaardig dat het zelfs op het gebied van de macro-financiële steun niet gelukt is om een duidelijke en consequente structuur voor de verschillende inspanningen in het leven te roepen. De Rekenkamer wees hier ook al op in haar Speciaal Verslag 1/2002.
Ik durf dan ook namens de hele Commissie Buitenlandse Zaken te zeggen dat ik verheugd ben over het voorstel van de heer Belder om de criteria van Genval in te voeren, die inhouden dat het Europees Parlement en de nationale parlementen in de gelegenheid worden gesteld om al deze steun nauwkeurig te controleren. Deze macro-financiële steun moet dan nog slechts bij uitzondering worden gegeven. De steun moet voldoen aan de nodige politieke voorwaarden en aan de eis van duidelijke geografische nabijheid, en moet andere financiering aanvullen. Verder moet de steun aan voorwaarden verbonden zijn en moet het beginsel van financiële discipline worden gevolgd.
Er is moeilijk een geldige reden te bedenken voor het handhaven van de huidige onoverzichtelijke en waarschijnlijk geldverslindende regeling voor de begrotingssteun van de EU aan derde landen. Op dit gebied is dringend een hervorming nodig.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot wil ik nog zeggen dat macro-financiële steun van de EU nooit mag worden gegeven als - of mag ontaarden in - een beloning voor het voeren van een slecht financieel beleid.

Seppänen (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben in de Begrotingscommissie geconstateerd dat het gebruik van het Garantiefondsmechanisme voor de Europese Unie een zeer goedkope manier is om financiële bijstand aan derde landen te geven. Landen die vanwege de garanties in de problemen zijn geraakt, krijgen op de internationale markt kredieten die goedkoper zijn dan de marktprijs. Dat de garanties de afgelopen jaren geen kredietverliezen voor de Europese Unie hebben veroorzaakt, toont aan dat de bijstandscriteria goed hebben gewerkt.
De vormen van financiële bijstand die de afgelopen jaren via het Garantiefonds zijn verleend, waren macro-financiële bijstand en aan de Europese Investeringsbank verleende algemene leningsgaranties. Het plafond voor het gebruik ervan wordt gesteld door het plafond van het Garantiefonds dat in de financiële vooruitzichten is vastgesteld.
De Begrotingscommissie heeft met verbazing geconstateerd dat de Commissie en de Europese Investeringsbank de capaciteit van het Garantiefonds niet volledig hebben benut. Beschikbare middelen zijn verspild en arme landen zijn niet geholpen.
Wij kunnen het gebruik van dit bijstandsinstrument laten toenemen door kleine technische wijzigingen in de garantievoorwaarden aan te brengen, die in de praktijk geen problemen veroorzaken voor de begroting van de Unie. Alle instellingen zijn bereid het financieringsniveau van de kredieten te verlagen van de huidige negen procent naar acht procent. Op die manier kan het bedrag worden verlaagd, dat bij elke krediettransactie moet worden gedekt met een vergelijkbare overboeking van het Garantiefonds. Zo kan ook de algemene garantie die op de kredieten van de Europese Investeringsbank wordt verleend, worden verlaagd van 65 procent naar 50 procent van het kredietbedrag. Deze maatregel zou hetzelfde effect op het gebruik van het Garantiefonds hebben als het verlagen van het financieringsniveau. Dankzij deze wijzigingen zou van dezelfde quota met een vastgesteld plafond meer te verdelen overblijven. De Commissie moet snel met voorstellen voor dergelijke maatregelen komen.

McNally (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de rapporteur, de heer Belder, en ook de Europese Commissie met het boeiende verslag over 2001. De heer Belder heeft gekozen voor een prijzenswaardige analytische benadering en kijkt vooruit, waarbij hij gebruik maakt van de huidige omstandigheden waarin verandering haalbaarder lijkt dan tot voor kort het geval was.
Macrofinanciële bijstand - een van de vele instrumenten - leidt tot hervormingsinspanningen. Dit instrument wordt in verband gebracht met de programma's van het Internationaal Monetair Fonds en de Wereldbank. Het is bedoeld voor uitzonderlijke crisissituaties. De EU is geen internationale financiële instelling maar in tijden van crisis kunnen onze buitenlandse beleidsdoelstellingen worden gekoppeld aan onze macrofinanciële bijstand. Dat is afhankelijk van de acties van de begunstigde landen.
Het verslag over 2001 is zeer boeiend. Er wordt naar landen gekeken, vooral in de Balkan, maar ook naar Tadzjikistan, Georgië en Armenië. Er wordt uitvoerig gekeken naar de oorzaken van de problemen in deze landen, naar de maatregelen die worden genomen om tot een oplossing te komen en naar de plaats waar de problemen zich voordoen. Elk van deze drie landen heeft betalingsbalansproblemen, maar ook zeer hoopgevende groeicijfers. Ik ben blij te zien dat er een analyse heeft plaatsgevonden. Ik hoop dat de relevante parlementaire delegaties zich over de analyse buigen.
De heer Belder heeft echter volstrekt gelijk als hij zegt dat het programma momenteel inefficiënt en ineffectief draait en dat een stevige rechtsbasis ontbreekt. We hebben van commissaris Lamy gehoord dat dit, gezien de houding van de Raad, niet het moment is de rechtsbasis te veranderen, maar ik meen te bespeuren dat het na de Conventie, tijdens de volgende IGC, best wel eens zo zou kunnen zijn dat we tot een veel geschikter rechtsbasis komen op grond van de gekwalificeerde-meerderheidsbesluitvorming en medebeslissing door het Parlement.
Ondertussen hopen we dat de Commissie overgaat tot een grondige evaluatie van de criteria die ze voor de macrofinanciële bijstand hanteert. Wij moeten ook ons steentje bijdragen. Dit Parlement neemt zijn controlerende taak niet serieus genoeg en het is op dit terrein van groot belang dat we dat wel doen. Ik zie met belangstelling uit naar wetgevingsvoorstellen van de Commissie. Ik dank de rapporteur nogmaals.

Martin, Hans-Peter (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de waanzin, vooral als die politiek van aard is, openbaart zich meestal in de details. Vandaag stelt de landsadvocaat een gerechtelijk onderzoek in. Er dreigt een gevangenisstraf tot vijf jaar, en er is een grondig onderzoek, want er is een juridische grondslag. Ik heb het over Mannheim en de Mannheim-Arena die daar op dit moment wordt gebouwd voor het wereldkampioenschap voetbal. Het gaat erom dat daar zonder juridische grondslag twee jaar geleden met de bouw is begonnen, waardoor veldhamsters gevaar lopen, zo argumenteren diegenen die de zaak aanhangig hebben gemaakt. De dood van een enkele veldhamster is echter niet te bewijzen, maar de machinerie van een functionerende, men kan wel zeggen een overtrokken, rechtsstaat is op gang gebracht. De burgemeester, tegen wie de zaak is aangespannen, is bang voor zijn politieke toekomst.
Ik neem het interessante verslag van mijnheer Belder erbij. Ik hoef niet datgene te citeren wat hij zelf allemaal al heeft gedaan. Er is geld, maar het is niet uitgegeven. Wij zeggen heel nuchter: dat is inefficiënt en ineffectief en een solide juridische basis ontbreekt.
Wat is daar aan de hand? Dit is toch een typisch voorbeeld van hoe dit Europa nog niet in elkaar past. We hebben dringend hervormingen nodig. Hoeveel tandartsen zouden er nog zijn over wie de Commissie struikelt, en hoeveel Eurostats?

Belder (EDD).
Voorzitter, heel kort maar. Hartelijk dank mijnheer de commissaris voor uw constructieve opstelling. Nog een vraagje, mag ik uit uw betoog afleiden dat u toch binnen afzienbare tijd met een wetgevingsvoorstel komt?

De Voorzitter.
Dat zou kunnen! Neemt u mij niet kwalijk, maar ik heb namens de commissaris geantwoord, omdat we weinig tijd hebben.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0114/2003) van de heer Piétrasanta, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het jaarverslag 2000 van het MEDA-programma (COM(2001) 806 - C5-0524/2002 - 2002/2235(INI)).

Piétrasanta (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mijn collega's bedanken die een grote bijdrage aan dit verslag hebben geleverd, met name mevrouw De Keyser, namens de Commissie buitenlandse zaken, en mevrouw Zrihen. Tevens wil ik de Europese Commissie - en mevrouw Gonzalo - bedanken, die ons alle informatie heeft verstrekt die wij nodig hadden.
Ik wijs er nog eens op dat het MEDA-programma het instrument is voor de tenuitvoerlegging van het Middellandse-Zeebeleid van de EU, zoals tijdens het proces van Barcelona in 1995 ís vastgesteld. De eerste fase werd uitgevoerd door het MEDA I-programma (1995-1999) en de tweede door het huidige MEDA II-programma, dat in 2000 door het verslag-Valdivielso en dat van mijzelf is vastgesteld.
Deze nieuwe verordening is op 15 december 2000 in werking getreden en wij hebben tot eind 2002 kunnen onderzoeken hoe MEDA II functioneert. De conclusies over MEDA I hadden voor nogal wat terughoudendheid gezorgd, aangezien de verhouding tussen betalingen en vastleggingen van 1995 tot 1999 over het geheel genomen slechts 26 procent bedroeg.
Als voornaamste oorzaken van deze betrekkelijke mislukking werden aangemerkt: de lange onderhandelingen, de ingewikkelde procedures van het programma, het feit dat sommige projecten een looptijd hebben van verscheidene jaren, alsmede de beperkte bestuurlijke capaciteit van de MEDA-landen. Daarbij komt - daar kunnen we niet omheen - het gebrek aan administratieve middelen van de uitvoerende Commissie om dit programma te beheren, waardoor taken gedelegeerd moesten worden aan bureaus voor technische bijstand, hetgeen geen overtuigende resultaten heeft opgeleverd.
De doelstelling van MEDA II beperkt zich niet tot het creëren van een vrijhandelszone in het Middellandse-Zeegebied tegen het jaar 2010; behalve de economische samenwerking in deze regio zal ook de samenwerking op het sociale, culturele en ecologische vlak worden bevorderd. Aan dit programma is voor de periode 2000-2006 een totaalbedrag van 12,75 miljard euro toegekend, verdeeld over de Europese Unie en leningen van de Europese Investeringsbank.
Nadat wij de situatie hebben geanalyseerd, kunnen wij - op basis van de documenten die wij hebben gepresenteerd - in het kort de volgende conclusies trekken.
Ten eerste constateren wij dat MEDA II een duidelijke verbetering te zien geeft ten opzichte van MEDA I, hetgeen te danken is aan de oprichting van de Dienst voor samenwerking Europe Aid onder het DG Buitenlandse Betrekkingen. Zo is de globale verhouding tussen betalingen en vastleggingen die voor MEDA I 26 procent bedroeg, voor MEDA II gestegen naar 37,4 procent in 2000, 53 procent in 2001 en 92,9 procent in 2002. Dit komt dus voor MEDA II op een gemiddelde van 59 procent neer. Om dit te bereiken werden de bureaus voor technische bijstand ontmanteld en werden er acht delegaties ingesteld, namelijk Algerije, Tunesië, Marokko, Egypte, Jordanië, Syrië, Libanon en de Westelijke Jordaanoever, met voor de Gazastrook alleen een vertegenwoordiging. Met vertegenwoordigers van de Commissie en duidelijk geïdentificeerde centra voor menselijke hulpbronnen in ieder land zijn deze delegaties beter inzetbaar.
Ten tweede is de comitologie vereenvoudigd. In maart 2002 is een methodologische leidraad gepubliceerd.
Ten derde: zoals wij herhaaldelijk hebben aanbevolen, let het Parlement er speciaal op dat er een verband is tussen het toekennen van de steun en de eerbiediging van het mensenrechtenbeleid door de verschillende landen, waarover wij een jaarlijks verslag verlangen.
Ten vierde willen wij een regelmatige follow-up van het democratische aspect bij de keuze van de projecten. Hierbij dient niet alleen gekeken te worden naar de bilaterale onderhandelingen tussen de Europese Unie en de betrokken landen, maar moet tevens worden toegezien op de participatie van de civil society en de NGO's, evenals op de naleving van de gendercriteria, met name wat de participatie van vrouwen betreft.
Ten vijfde onderstrepen wij de noodzaak om de betrekkingen met een Zuid-Zuid-dimensie meer te stimuleren dan de bilaterale betrekkingen, die momenteel nog steeds meer dan 85 procent van de kredieten opslokken.
Ten zesde houden wij rekening met de lopende werkzaamheden van de Europese Conventie wat betreft de vijf problemen waarmee de MEDA-landen worden geconfronteerd, namelijk: de bevolkingsgroei; werkgelegenheid en migratie; globalisering; het schaarser worden van de natuurlijke hulpbronnen en de overige milieuproblematiek; en de mensenrechten.
Ten zevende stellen wij voor om het zesde kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling te gebruiken voor onderzoek op het gebied van milieu en op autonome voedselvoorziening gerichte landbouw - in het bijzonder waterbeheer - en om meer nadruk te leggen op hernieuwbare energiebronnen. Wij herinneren eraan dat het Middellandse-Zeegebied de grootste verscheidenheid aan landbouwgewassen en zaden van alle gematigde gebieden heeft, een verscheidenheid die behouden moet blijven. Wij willen dat er meer aandacht wordt besteed aan de agrodiversiteit, alsmede aan de uitvoering van projecten gericht op de boeren, de handel, de consumenten en het MKB. Tot slot willen wij dat alles in het werk wordt gesteld met het oog op de ontwikkeling van de informatie- en communicatiemaatschappij, met name de elektronische communicatie.
Wij moeten ons er rekenschap van geven dat dit gehele MEDA-proces momenteel speelt tegen de complexe achtergrond van de naoorlogse periode in Irak, het oplossen van de ingewikkelde problemen in het Midden-Oosten - met name het vredesproces tussen Israël en Palestina - en het nieuwe evenwicht dat door het Verdrag van Nice wordt ingesteld met de uitbreiding tot vijfentwintig lidstaten. Wij moeten ervoor blijven waken dat deze problematische achtergrond geen aanleiding vormt om de samenwerking in het Middellandse-Zeegebied te benadelen.
Daarom spreken wij onze steun uit voor de oprichting van een Euromediterrane stichting voor de dialoog tussen culturen en beschavingen, en voor het Waarnemingscentrum voor migraties. Wij steunen het onderzoek naar de oprichting van een Euromediterrane investeringsbank en de invoering van een Euromediterrane parlementaire vergadering, die een structurerende rol moet spelen in een doorlopend, goed geïntegreerd euromediterraan samenwerkingsbeleid.

Lamy
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de heer Piétrasanta danken voor het belangrijke werk dat hij heeft verricht met het opstellen van dit verslag, dat hoofdzakelijk betrekking heeft op het jaar 2000. Zoals hij zelf al opmerkte, is dit voor het MEDA-programma een overgangsjaar. Wij zijn het in grote lijnen eens met zijn betoog, waarin hij de essentiële punten van het verslag heeft weergegeven. Ik wil specifiek twee opmerkingen maken over de politieke kwesties die hij zojuist heeft genoemd, alvorens over te gaan op meer operationele beschouwingen.
Wat de politieke kwesties betreft, met name het verband tussen dit soort programma's en een verbetering van de situatie op het gebied van de politieke hervormingen, zijn wij het ermee eens dat we moeten doorgaan in de richting die hij heeft aangegeven. Daarom heeft de Commissie onlangs een mededeling goedgekeurd met als doel een nieuwe impuls te geven aan acties op het gebied van de mensenrechten en de democratisering, in samenwerking met de mediterrane partners. Deze mededeling komt overigens ook gedeeltelijk tegemoet aan het commentaar dat in het verslag wordt gegeven op het aspect 'menselijke ontwikkeling? in de Arabische landen, een onderwerp dat vorig jaar met de nodige moed door het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties op tafel werd gelegd. In de mededeling wordt tevens voorgesteld om de politieke dialoog over dit onderwerp te intensiveren en om samen met de mediterrane partners actieprogramma's over de mensenrechten en democratisering op te stellen, dit alles ondersteund door de MEDA-programma's.
Wij staan eveneens positief tegenover een tweede politiek punt dat de heer Piétrasanta genoemd heeft, namelijk het streven naar een grotere participatie van de civil society in het kader van MEDA. Zo hebben wij het programma TEMPUS, dat uitwisselingen op het gebied van het universitaire onderwijs stimuleert, uitgebreid tot de mediterrane partners en willen wij steun geven aan de inspanningen van niet-gouvernementele organisaties om de bijdrage van de zogenoemde civiele fora aan het Euro-mediterraan partnerschap in zijn geheel beter te structureren.
Tot zover de politieke kwesties. Wat de tenuitvoerlegging betreft, is de Commissie blij met de vooruitgang die de heer Piétrasanta zojuist heeft onderstreept. Het MEDA-programma waarvan sprake is, MEDA II, heeft namelijk royaal geprofiteerd van de hervormingen op het gebied van externe steun die de Commissie vanaf 2000 heeft ingevoerd met als doel de kwaliteit van onze projecten, alsmede de financiering en uitvoeringstermijn ervan te verbeteren. Het bewijs hiervan - zoals de heer Piétrasanta ook opmerkte - vormen de inspanningen op het gebied van de decentralisatie en ontmanteling van de bureaus voor technische bijstand. Wij weten dat het Parlement deze bureaus al jarenlang van zeer nabij volgt. In feite is het decentralisatieproces in het Middellandse-Zeegebied nu vrijwel voltooid, met uitzondering van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook, om redenen die helaas voor de hand liggen. In ieder geval zal de decentralisatie in Egypte, Marokko, Tunesië, Algerije, Jordanië, Libanon en Syrië eind van dit jaar afgerond zijn.
Een ander noemenswaardig resultaat is de geboekte vooruitgang op het gebied van de uitvoering van de begroting. Dit geldt zowel voor de besteding van de vastleggings- en betalingskredieten - in 2002 zijn de kredieten voor 100 procent besteed - als voor de verhouding tussen betalingen en vastleggingen, die in 2002 gestegen is naar 75 procent, vergeleken met 25 procent in de periode 1995-1999. Tot slot zijn de eerder aangegane betalingsverplichtingen en de nog betaalbaar te stellen bedragen (RAL) eind 2001 teruggebracht tot 200 miljoen euro. Eind 2002 is het nog betaalbaar te stellen bedrag nog eens met 50 procent verminderd.
Het is dus duidelijk dat de inspanningen lonend zijn geweest en dat de steun van het Parlement, dat er mede voor gezorgd heeft dat de Commissie op dit gebied over meer administratieve en personele middelen beschikt, niet vergeefs is geweest. U heeft kunnen constateren - de heer Piétrasanta heeft namelijk dezelfde cijfers genoemd als ik - dat de investeringen die u in naam van de belastingplichtigen van de Unie heeft gedaan, hun vruchten hebben afgeworpen. Dat is een goede zaak. Dit is een sterke stimulans voor de Commissie om op deze weg door te gaan, evenals voor de diensten die zich hiervoor hebben ingezet. Wij twijfelen er niet aan dat het Europees Parlement opnieuw vooruitgang zal kunnen constateren, wanneer het de jaren 2001 en 2002 onderzoekt.

De Keyser (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de heer Piétrasanta en ik hebben perfect samengewerkt. Het zal u dan ook niet verbazen dat ik in mijn beknopte betoog dezelfde punten wil accentueren.
Het advies van de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid omvatte diverse punten; twee daarvan vonden wij erg belangrijk.
Het eerste punt - en u heeft ons wat dat betreft gerustgesteld, mijnheer de commissaris - betrof de noodzaak om te zorgen voor naleving van het democratische beginsel van de associatieovereenkomsten, en om de invloed van het MEDA-programma op de mensenrechten op een regelmatige en transparante wijze te controleren. Dit dient te geschieden op basis van een jaarlijks door de Commissie in te dienen verslag dat gebaseerd is op heldere criteria, een duidelijke agenda en opleiding van de Europese functionarissen.
Het tweede punt betrof het belang van het instellen van een open en tolerante civil society in deze mediterrane landen, met name door de onafhankelijkheid van de kleine NGO's te steunen. De Commissie buitenlandse zaken betreurt het in dit verband dat er in de transversale programma's van het Europees Initiatief voor de democratie en de mensenrechten (EIDHR) zo weinig mediterrane landen zijn geselecteerd. Marokko en Egypte nemen er bijvoorbeeld geen van beide aan deel, terwijl het maatschappelijk middenveld daar weliswaar actief, maar nog kwetsbaar is.
Dit was en is de visie van Europa op een overgang naar meer democratie in de landen van het Middellandse-Zeegebied, een overgang die gesteund wordt door de MEDA-financiering en diverse instrumenten, maar ook door de dialoog die nu nog de vorm heeft van een forum, maar in de toekomst misschien die van een Euromediterrane parlementaire vergadering.
Het verslag is in 2003 verdedigd. Enkele dagen daarna brak de oorlog in Irak uit. Uit deze oorlog sprak een heel andere visie op de overgang naar democratie; een tragische en meedogenloze visie waarin veel mensen niet kunnen meegaan. Voor de Euromed-dialoog is het heel moeilijk deze oorlog te boven te komen. Het vergt meer dan een MEDA-programma om deze dialoog te hervatten. Laten we hopen dat de aanvaarding van de routekaart door het kwartet in het Midden-Oosten een eerste stap en een daadwerkelijk teken van hoop zal zijn.

Fiori (PPE-DE).
Mijnheer de commissaris, hartelijk dank voor de twee politieke vraagstukken die u aan de orde stelde. Er is ruime instemming met het verslag van de heer Piétrasanta over het MEDA-programma. Dit hebben wij samen opgesteld, want er was eensgezindheid over de beoogde doelstellingen. De twee politieke vraagstukken die u noemde, betreffen enerzijds de belangrijke rol van de Middellandse Zee als grens van Europa, als gebied waarvoor de Unie een groot gemeenschappelijk buitenlands beleid aan het opbouwen is, en anderzijds het feit dat de Commissie bij de overgang van MEDA I naar MEDA II gezorgd heeft voor de mogelijkheid tot concreet en doelgericht optreden. In de ontmoetingen met de vertegenwoordigers van de zuidkust van de Middellandse Zee wordt ons voortdurend gezegd hoe noodzakelijk het is dat wij doelgericht optreden. Daarom stellen wij tot ons genoegen vast dat de Commissie zich hiervoor inzet.
Ik zal niet de lijst van punten herhalen die de rapporteur al heeft genoemd. Ik wil slechts wijzen op een aantal politieke noodzakelijkheden die gepaard gaan met het concrete programma. Het lijdt geen twijfel dat wij nieuwe programma's met sociale maatregelen moeten opzetten en daarbij met name aandacht moeten schenken aan de bescherming van de gehandicapten, en aan nieuwe vormen van samenwerking op het gebied van de bescherming van minderjarigen. U weet, mijnheer de commissaris, hoe de situatie is. Juist met het oog op het buitenlands beleid en de rol van de Europese Unie moeten wij aandringen op afsluiting van de onderhandelingen tussen de EU en Syrië. Het netwerk van euromediterrane associatieovereenkomsten moet worden voltooid. Eveneens moeten wij zo snel mogelijk overgaan tot de selectie van de projecten voor de momenteel opgeschorte financiële programma's tussen Israël en Palestina. Dit zou een zeer belangrijke rol kunnen vervullen in dit deel van het Middellandse-Zeegebied.
Ik sluit af met een korte opmerking. Er is behoefte aan een parlementaire vergadering, aan een politieke instantie waarbinnen vele van de huidige processen een oplossing zouden kunnen vinden.

Zrihen (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, zeven jaar na de conferentie van Barcelona, die de start betekende van het Euromediterraan partnerschap, heeft het Europees Parlement nu met het verslag van de heer Piétrasanta de mogelijkheid om de balans op te maken van MEDA, het financiële instrument van dit beleid. Ik wil graag onderstrepen dat wij in het kader van dit verslag uitstekend hebben samengewerkt.
De gespannen internationale situatie bewijst iedere dag opnieuw dat er in economisch en democratisch opzicht in het Middellandse-Zeegebied meer welvaart, sociale samenhang en democratie moet komen. Op die manier kunnen wij ons namelijk op een constructieve manier inzetten vóór de stabiliteit in deze regio's en tegen het terrorisme; daar zijn wij van overtuigd.
De tweeledige hervorming die is doorgevoerd, namelijk het feit dat MEDA verandert in MEDA II en de structurele hervorming van het beheer van de externe hulp, brengt met name veel nieuwe en veelbelovende elementen met zich mee, zoals de oprichting van de Dienst voor samenwerking Europe Aid. Daarnaast verwachten wij veel van de verschillende strategische documenten, de meerjarenplanning en de kortere, vereenvoudigde procedures. Wij hechten echter aan een goede evaluatie van het beheer van de aan de programma's toegekende middelen. Het - eenvoudige, maar kennelijk toch zo moeilijke - principe dat daarbij als richtsnoer moet dienen, is dat de begrote bedragen daadwerkelijk en goed moeten worden besteed.
Het proces van Barcelona omvat tevens het instellen van een omvangrijke vrijhandelszone. Nu er een nieuwe situatie is ontstaan, doemen er nieuwe vragen op. Zal het elan van het EU-beleid inzake het Middellandse-Zeegebied de uitbreiding wel overleven? Hoe staat het met de samenwerking met een Zuid-Zuid-dimensie en met de interregionale samenwerking?
Tot slot moeten wij niet vergeten dat het in ons eigen belang is dat de verdeling van deze fondsen vooral gericht is op prioritaire gebieden, zoals de sociale samenhang, bevordering van de democratie, de mensenrechten, ondersteuning van de civil society, het specifieke lot van vrouwen, cultuur, jeugd en duurzame ontwikkeling. Daarom zullen wij onze evaluaties de komende jaren in die richting voortzetten, onder het wakend oog van de Commissie.

Gutiérrez-Cortines (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Piétrasanta en de Europese Commissie zelf gelukwensen, want van alle MEDA-programma's die in dit geval zijn gepresenteerd, is dit misschien het meest realistische en concrete. Het geeft ook het sterkst de indruk op de feitelijke realiteit te zijn gebaseerd.
Zo identificeren wij mijns inziens voor de eerste keer het terrorisme als zodanig, als een op zichzelf staand verschijnsel waarop de respectieve regeringen geen antwoord hebben, iets wat wij overigens ook moeten veroordelen. Het terrorisme is nu duidelijk gedefinieerd als een verschijnsel dat veroordeeld en bestreden moet worden.
Ik ben verder blij dat verwezen wordt naar manieren om de integriteit van Irak te steunen, zoals de routekaart. Ik wil echter opmerken, en daarin deel ik het standpunt van de heer Piétrasanta, dat ons mediterraan beleid op een aantal punten tekortschiet en in wezen uit balans is. Ik denk dat een inspanning op zijn plaats is om dat beleid meer samenhang te geven.
Evenals de heer Piétrasanta ben ik bijvoorbeeld de mening toegedaan dat veel te weinig middelen worden uitgetrokken voor capaciteitsopbouw en een gestructureerde opzet van overheidsorganen die gezamenlijk in staat zijn de democratie door te voeren. De manier waarop die landen en veel van hun overheidsinstellingen voor onder meer economisch beheer op dit moment zijn opgezet, maakt dat heel moeilijk. Democratie veronderstelt immers niet alleen de uitschrijving van verkiezingen maar de opbouw van een compleet stelsel, een veel zichtbaarder en systematischer stelsel. Daarnaast moeten wij de mediterrane landen waarmee wij gaan samenwerken en die op een grote mate van steun kunnen rekenen, doen inzien dat wij in ruil voor die steun van hen verwachten dat zij blijk geven van een diepgaand verantwoordelijkheidsgevoel en zich houden aan een aantal spelregels waarvoor minimale, geen maximale, tolerantie geldt. Ik doel dan onder meer op het beheer van de ontvangen fondsen, en van andere fondsen die in veel gevallen zelfs voor repressie of verkeerd worden gebruikt.
Mijns inziens dienen wij duidelijk te maken dat een geconsolideerde, transparante overheid voor de democratie een conditio sine qua non is. Hetzelfde geldt voor de in te voeren Euromediterrane parlementaire vergadering. Wij moeten eisen stellen op democratisch gebied, anders is het resultaat een onevenwichtige vertegenwoordiging.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 10.20 uur gesloten)

