Situatie in Albanië (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de situatie in Albanië.
Stefan Füle
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank voor de uitnodiging om hier vanavond over Albanië te spreken. Hoewel Albanië zich op het Europese vasteland bevindt, was het land gedurende het grootste deel van de twintigste eeuw geïsoleerd. Albanië is nu echter open en toegankelijk. Het is een land geworden dat toe wil treden tot de EU.
Op dit moment verkeert Albanië in een politieke crisis. De ontwikkelingen in Tirana op vrijdag 21 januari 2011 waren tragisch. De steeds bitterder wordende politieke impasse heeft tot de onnodige dood van vier mensen geleid. De toon in Tirana moet veranderen. De gevaarlijke neerwaartse spiraal moet tot staan worden gebracht. De politieke crisis moet worden opgelost. Dat is de gedeelde verantwoordelijkheid van de politieke leiders in Albanië.
Dat is wat de burgers van Albanië verwachten, en ze hebben gelijk. Democratisch gekozen vertegenwoordigers moeten als zodanig handelen: hun mensen vertegenwoordigen en een democratisch compromis zoeken.
De oplossing van de crisis ligt weliswaar in binnenlandse handen, maar als buitenstaanders moeten wij er alles aan doen om een dergelijke oplossing te faciliteren. Miroslav Lajčák, directeur van de Dienst voor extern optreden bezocht Tirana twee keer om de president, de premier en de leider van de oppositie te ontmoeten, en ik ben blij dat hij hier vandaag ook is.
Zijn boodschap namens de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid/vicevoorzitter van de Europese Commissie, Catherine Ashton en mijzelf was duidelijk: ten eerste moet het geweld worden beëindigd en moet er fatsoenlijk onderzoek worden gedaan naar de gebeurtenissen van 21 januari. Dit onderzoek moet worden uitgevoerd door de gerechtelijke autoriteiten, zonder politieke inmenging.
Ten tweede moeten het verbale geweld en de impliciete en expliciete ondermijning van de overheidsinstellingen een halt worden toegeroepen.
Ten derde moet de politieke dialoog weer op gang worden gebracht: erkend moet worden dat er een gedeelde verantwoordelijkheid is om een positievere toekomst voor Albanië te bewerkstelligen. Dat betekent dat men er gezamenlijk voor moet zorgen dat er in de nabije toekomst vrije, eerlijke en transparante verkiezingen kunnen worden gehouden.
Ten vierde moet worden begonnen met de belangrijke taak om de twaalf prioriteiten uit het advies van de Commissie ten uitvoer te leggen. De regering en de oppositie moeten dit samen doen.
De reacties van de politieke leiders en het publiek op het bezoek van Miroslav Lajčák waren bemoedigend en positief. Er is sprake van een zeker momentum dat kan en moet worden gebruikt om de crisis in een kans om te buigen.
De twee Albanese leiders waren blij met de aandacht die zij kregen, maar zaten vast in hun eigen binnenlandse impasse, en alle welwillendheid en hulp van de Europese Unie is niet in staat de dialoog tussen de leiders te vervangen.
We kunnen helpen de kloof te overbruggen door ons actief betrokken te tonen. Dat helpt echter allemaal niets als beide partijen geen oprechte bereidheid tonen om de Europese toekomst van Albanië boven partijpolitiek en persoonlijk wantrouwen te stellen.
De tijd om de rozijnen eruit te pikken is voorbij. Albanië moet voldoen aan de criteria van Kopenhagen, en daar vallen ook een interactieve politieke dialoog en een goed functionerend parlement onder; anders houdt het op.
Er ligt voor Albanië het volgende op tafel: het uitzicht op toetreding tot de EU conform de conclusies van de Raad en op basis van de criteria van Kopenhagen, en de duidelijke vaststelling in het advies van de Commissie van 2010 van de twaalf prioriteiten die Albanië ten uitvoer moet leggen om de toetredingsonderhandelingen met de Europese Unie te kunnen beginnen. Deze twaalf prioriteiten betreffen onder andere een beter functioneren van de democratische instellingen en de politieke dialoog, rechtsstaat en hervorming van het gerechtelijk apparaat, bestrijding van georganiseerde misdaad en bescherming van de mensenrechten.
Deze twaalf prioriteiten en de criteria van Kopenhagen zijn niet zomaar een oefening voor politici. Nee, ze brengen duidelijke, meetbare voordelen voor burgers met zich mee. Albanese politici moeten dringend prioriteit gaan geven aan de belangen van de Albanese burgers.
Laten we deze prioriteiten in een Europees kader gieten om de huidige politieke uitdagingen in Albanië het hoofd te bieden. In deze context heb ik premier Berisha een week voor de demonstraties in januari een brief gestuurd waarin ik een stappenplan uiteenzette op basis van deze twaalf prioriteiten met als doel Albanië te helpen om uit de huidige impasse te komen. We waren allemaal getuige van de tragische gebeurtenissen die vervolgens plaatsvonden.
Het is nog niet te laat. Als we onherroepelijke signalen krijgen dat er wederzijdse bereidheid is om dit Europese kader te gebruiken om de politieke impasse en de crisis geleidelijk aan te doorbreken, dan zullen we daar positief tegenover staan.
Het Europees Parlement vervult daarbij eveneens een belangrijke rol. U als politici kunt een duidelijke boodschap aan andere politici afgeven. Een duidelijke, gezamenlijke boodschap uit deze vergadering en de hele Europese Unie waarin de bereidheid wordt geuit zich voor deze zaak in te zetten, zou iedereen in Albanië aan het denken zetten over de weg die nu het best kan worden ingeslagen.
Laat mij deze gelegenheid aangrijpen om de premier van Albanië, de heer Berisha, op te roepen een echt inclusief politiek klimaat in Albanië te scheppen. Andere politieke krachten en het maatschappelijk middenveld zouden baat hebben bij politieke integratie.
Laat mij eveneens een oproep doen aan de leider van de Socialistische Partij, de heer Rama, en hem vragen ervoor te zorgen dat zijn partij een echte constructieve oppositie vormt, een oppositie die geniet van de voordelen, maar ook van de verantwoordelijkheden van het inclusieve politieke klimaat dat we zo graag in Albanië zouden zien.
Michael Gahler
namens de PPE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, beste collega's, allereerst hartelijk dank voor uw duidelijke woorden. Ik geloof dat de ontvanger ze heeft geregistreerd. Ik vind dat de ontwikkeling van democratie en rechtsstaat een absoluut noodzakelijke voorwaarde is voor het begin van een toetredingsproces van Albanië tot de EU. Tot een dergelijke ontwikkeling behoren de werking en de rol van democratische instellingen. Het parlement is de plek waar het democratisch debat plaats dient te vinden. Hiervoor is men door de burgers afgevaardigd naar het parlement. Men kan dit forum niet door de straat vervangen en al helemaal niet op de manier zoals de heer Rama dit op 21 januari heeft getracht.
Ik roep de Socialistische Partij op tot volledige medewerking in het parlement, om hier voor politieke veranderingen te zorgen Het is tijd om op te houden steeds maar weer de verkiezingsuitslag in twijfel te trekken. Neem uw verantwoordelijkheid als oppositie in het parlement. Maak gebruik van de mogelijkheid om concrete voorstellen voor de toekomst te doen, ook in de parlementaire commissie van onderzoek. Er zijn ook nog de aanbevelingen van de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en het Bureau van de democratische instellingen en de mensenrechten (ODIHR) ter verbetering van het juridische en institutionele kader voor de verkiezingen. Hierbij is ook de medewerking van de socialisten belangrijk. Naar ik heb vernomen, heeft de heer Rama hier in Straatsburg op 8 mei de toezegging gedaan om aan de gemeenteraadsverkiezingen deel te nemen. Ik juich dit toe. Ik hoop dat deze toezegging zonder voorwaarden en achterdeurtjes is gedaan. Kennelijk luistert de heer Rama naar het goede advies dat hij van zijn socialistische kameraden, maar ook in gesprekken met andere fracties hier heeft gekregen.
Ik kan u verzekeren dat ook veel mensen uit onze fractie in Albanië actief zijn en zich wat dat betreft in de gehele door de commissaris genoemde aanpak kunnen vinden. Op deze manier hebben we hier gezamenlijk een bijdrage geleverd, opdat Albanië een goede toekomst tegemoet kan zien.
Adrian Severin
Mijnheer de Voorzitter, de huidige politieke situatie in Albanië kan zeker als een impasse worden aangeduid. Deze crisis, die soms even in kalmer vaarwater verkeert en dan weer oplaait, lijkt geen einde te kennen.
Afgelopen jaar nam dit Parlement een resolutie aan waarin alle binnenlandse politieke spelers werden opgeroepen een politieke oplossing voor de crisis te vinden en tot een minimale nationale overeenstemming te komen. Deze resolutie werd door de politieke partijen en met name door de regering volledig genegeerd. Op dezelfde manier werden ook de aanbevelingen van de Commissie en de Raad vooralsnog terzijde geschoven.
Het is ontoelaatbaar dat het recht om zich te verenigen en te protesteren in een door corruptie geplaagd land als een staatsgreep wordt aangemerkt.
Het is ontoelaatbaar dat de geloofwaardigheid van de overheidsinstellingen, de president, het openbaar ministerie, enzovoort, wordt ondermijnd door uitspraken van de premier.
Het is ontoelaatbaar dat mensen die burgerdemonstranten neerschieten tot helden van de natie worden uitgeroepen en amnestie beloofd krijgen.
Er zullen op korte termijn nieuwe lokale verkiezingen plaatsvinden. In de huidige omstandigheden zal dit een politieke test zijn voor alle politieke spelers. We vragen commissaris Füle en directeur Lajčák er zorg voor te dragen dat er internationale bijstand bij en internationaal toezicht op deze verkiezingen worden geregeld, zodat het vrije en eerlijke verkiezingen worden, of dat de mate van vrijheid en eerlijkheid in ieder geval kan worden beoordeeld.
Wij steunen de aanpak van de Commissie en die van commissaris Füle in het bijzonder. Wij steunen het optreden van de heer Lajčák. We moeten alle politieke partijen vragen deze crisis een halt toe te roepen, want het alternatief is de isolatie van Albanië en het risico dat de toetreding tot de Europese Unie wordt afgeblazen.
Marietje Schaake
Mijnheer de Voorzitter, ik heb wat Albanië betreft vandaag een zeer interessante dag gehad. Ik heb gesproken met de vertegenwoordigers van de twee grootse politieke partijen daar. Ik heb beiden gevraagd ideeën te opperen over hoe het land vooruit kan worden gebracht en hoe de politieke impasse kan worden doorbroken, zodat de problemen die alle burgers aangaan, aangepakt kunnen worden. Het gaat daarbij om de bestrijding van de georganiseerde misdaad, de beëindiging van corruptie, het creëren van werkgelegenheid en kansen voor de jonge generatie.
Geen van beide was in staat om een antwoord te geven. Het naar elkaar met de vinger wijzen leek belangrijker. Ik kreeg de indruk dat de politieke elite in Albanië meer met zichzelf bezig is dan met de bevolking van Albanië. Ik hoef u niet te vertellen hoe moeilijk het voor ons is om onze kiezers ervan te overtuigen zich achter ons te scharen als we ons hardmaken voor uitbreiding van de EU. Ondanks alle verzet zou de Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa graag zien dat de Westelijke Balkan onderdeel ging uitmaken van de Europese Unie.
We zijn van mening dat de EU een waardengemeenschap is. De EU heeft een verleden vol verdeeldheid achter zich gelaten en voor een verenigde toekomst gekozen. We moeten de Albanese autoriteiten oproepen hetzelfde te doen en zich niet te laten verstikken door de schaduwen uit het verleden, maar het licht van de toekomst in te stappen. Ze mogen niet vergeten dat het eerst en vooral hun verantwoordelijkheid is te zorgen voor het welzijn van de burgers en ze mogen deze burgers hun Europese toekomst niet ontzeggen. Het is namelijk glashelder dat de politieke crisis iedere vooruitgang blokkeert.
Er zullen in mei nieuwe verkiezingen plaatsvinden, en de voorbereidingen zijn in volle gang. Deze verkiezingen zouden door alle politieke partijen gesteund moeten worden. Ik sta positief tegenover het idee dat de EU een actieve rol moet spelen bij het waarborgen van vrije en eerlijke verkiezingen. Maar democratie is een lang proces en houdt veel meer in dan enkel 'one man, one vote'. Er zijn democratische instellingen en een rechtsstaat voor nodig en de kracht ervan wordt bepaald door het respect dat minderheden krijgen. Democratie is zeker geen kwestie van 'the winner takes it all'.
Toetreding tot de EU is een lange weg waar hard werken en een gezamenlijke betrokkenheid voor nodig is. De hervormingen die Albanië heeft gerealiseerd zijn het best gediend bij samenwerking en een voortdurende betrokkenheid bij het EU-toetredingsproces.
Marije Cornelissen
namens de Verts/ALE-Fractie. - De crisis in Albanië is niet iets nieuws. De crisis is niet begonnen in januari met het geweld tegen demonstranten, en de crisis is ook niet begonnen in 2009, toen de Socialistische Partij het parlement boycotte na verkiezingen en de hongerstaking begon.
De crisis is een crisis van politieke cultuur. Een boycot, een hongerstaking, demonstraties, dat zijn normale instrumenten in de Albanese politiek. Corruptie, beïnvloeding van media en politieke benoemingen zijn dat ook. En dat staat allemaal heel erg ver af van de politiek die wij zouden wensen voor een land dat op weg is naar toetreding.
Ik wens de burgers van Albanië zo graag een verantwoordelijke regering en verantwoordelijk parlement, met politici die het welvaren van hun burgers boven hun eigen eer en belang stellen. Beide kanten moeten in beweging komen om het zover te krijgen. De regering heeft een bijzondere verantwoordelijkheid. Een regering heeft het geweldsmonopolie en een regering heeft een extra verantwoordelijkheid om boven partijen te staan, om te doen wat goed is voor het volk.
Van deze regering mag verwacht worden dat zij alles doet om te voorkomen dat er weer kan gebeuren wat in januari gebeurde. Dat zij alle medewerking verleent voor een onafhankelijk onderzoek naar wat er in januari gebeurde. Dat zij de corruptie ook in eigen gelederen keihard aanpakt en dat zij ruimte biedt voor parlementair debat. De oppositie heeft ook een verantwoordelijkheid. Ook zij moet alles doen om een herhaling van het geweld in januari te voorkomen, door alle medewerking te verlenen aan goede en eerlijke verkiezingen in mei, door deel te nemen aan een parlementair debat, het liefst ook eens een keertje over de inhoud, zoals de torenhoge werkloosheid in Albanië.
Maar hoe krijg je beide partijen zo ver? Ik had alle hoop toen commissaris Füle in november de bal bij Albanië legde en zei: geen volgende stap voordat jullie eruit zijn. En dan kan de kandidaatsstatus verleend worden. Maar helaas, dat bracht geen verandering. Ik heb nu weer hoop dat mijnheer Lajčák zal slagen waar anderen gefaald hebben om beide partijen om de tafel te krijgen en een doorbraak te bewerkstelligen. Ik heb wel hoop, maar niet zo heel veel vertrouwen dat dit lukt zonder een stok achter de deur.
Wat mij betreft stellen wij een sanctie in het vooruitzicht. Het moet helder zijn dat het mislukken van deze onderhandelingspoging niet zonder gevolgen kan zijn. En een sanctie moet de politieke leiders raken en zeker niet de burgers. Dus wij moeten zeker niet tornen aan het visumvrij reizen, zoals ik in de wandelgangen wel heb gehoord. Daarmee zouden wij echt de burgers kwetsen. Ik zou heel graag van de commissaris een verzekering willen dat visumliberalisatie niet misbruikt zal worden in dit politieke proces.
Waar wij wel bijvoorbeeld over zouden kunnen gaan denken is om de zeggenschap van Albanië over de IPA-gelden weg te nemen en weer in EU-handen te leggen. Dan kunnen alle belangrijke investeringen doorgaan in het land, maar wordt de regering min of meer onder curatele gesteld. Dat lijkt mij een sanctie die niet de burgers treft, maar wel de politiek. En ik hoop vooral dat dit alles helemaal onnodig is, omdat beide kanten compromisbereid zijn en mijnheer Lajčák goed zal slagen in het belang van het Albanese volk.
Charles Tannock
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, als Albanië vorderingen wil maken in de richting van zijn uiteindelijke doel om tot de EU toe te treden, dan moeten de politieke leiders zich constructiever, democratischer en volwassener opstellen. Het geweld van de afgelopen maand heeft ons weer herinnerd aan de inherente instabiliteit van de Albanese politiek.
Ik vraag me ook af of de Raad en de Commissie overwogen hebben om hun besluit van vorig jaar om Albanezen zonder visum naar de EU te laten reizen in het licht van het bloedbad terug te draaien, omdat dat natuurlijk tot meer economische emigratie naar de Schengenlanden leidt wanneer de rechtstreekse buitenlandse investeringen opdrogen.
Een dergelijke maatregel onderstreept in elk geval het feit dat Albanië nog lang niet aan de verwachtingen van de EU voldoet. Georganiseerde misdaad en corruptie bloeien nog altijd weelderig en het gerechtelijk apparaat wordt nog te vaak door politici gemanipuleerd. Premier Berisha heeft zich zelfs bemoeid met de arrestatie, op bevel van de procureur-generaal, van leden van de Nationale Garde die op demonstranten hadden geschoten, onder het mom dat er een staatsgreep op handen was. De democratische instellingen staan zwak en van persvrijheid is nauwelijks sprake.
Het besluit van de Socialistische Partij van Edi Rama om het parlement op grond van vermeende verkiezingsfraude te boycotten heeft de instabiliteit in Albanië nog verergerd. Albanië kan in de huidige politiek instabiele situatie onmogelijk zelfs maar een begin maken met de hervormingen die nodig zijn om het vertrouwen van de EU terug te winnen. Die instabiliteit kan nu bovendien leiden tot een heroverweging door de NAVO van haar uitbreidingsbeleid, aangezien Albanië nog geen twee jaar geleden tot het bondgenootschap is toegetreden. De NAVO-bazen moeten zich nu beraden op de vraag of Albanië niet te snel lidmaatschap werd verleend.
Ik maak me niet alleen zorgen om de politieke instabiliteit in Albanië en de gevolgen daarvan voor het streven van dat land naar toetreding tot de EU, maar ik ben ook sceptisch over de strategische prioriteiten van Albanië. Albanië is een volwaardig lid van de Organisatie van de Islamitische Conferentie, een steeds machtigere en invloedrijkere lobby binnen de VN die de belangen van haar leden behartigt en als één blok over kwesties inzake mensenrechten en buitenlandbeleid stemt. Albanië en Turkije zijn beide lid van de OIC en hebben beide de Verklaring over de rechten van de mens van Cairo ondertekend, waarin de sharia wordt genoemd als de basis voor de mensenrechten in moslimlanden.
Albanië moet nu net als Turkije kiezen of het de Westerse waarden omarmt of dat het die van de sharia - die het Europees Hof voor de Rechten van de Mens hier in Straatsburg onverenigbaar met de Europese waarden heeft verklaard - zwaarder laat wegen, hoewel ik in alle eerlijkheid moet zeggen dat Albanië tot dusver uitsluitend in naam lid van de OIC is. Albanië is in de praktijk immers een seculair land. De Albanese leiders lijken hun land bij de OIC te hebben aangesloten om geld uit het Midden-Oosten aan te trekken en niet op grond van sterke religieuze overtuigingen. Maar dat kan in de toekomst natuurlijk allemaal nog veranderen.
Nikolaos Chountis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik had gehoopt dat anderhalf jaar na de laatste parlementaire verkiezingen in Albanië de politieke impasse doorbroken en opgelost zou zijn. Ik had gehoopt dat na de resolutie van het Europees Parlement en de daarin opgenomen aanbevelingen rekening zou worden gehouden met hetgeen wij zeggen. Ik was er zeker van dat het verlangen naar toetreding tot de Europese Unie - want dat is wat de Albanezen willen - een sterke stimulans zou zijn om een oplossing te vinden voor niet alleen het politieke probleem maar ook de economische en sociale problemen en de problemen met de democratie. Helaas blijft de impasse voortduren. Het is niet aan ons om te beoordelen wie de grootste verantwoordelijkheid daarvoor draagt. Dat is een taak voor het Albanese volk.
Helaas is de situatie echter nog verder verslechterd. Voor de zoveelste keer wil ik zeggen hoezeer ik de slachtoffers van de manifestatie van 21 januari betreur. Wij zijn tegen een escalatie van het geweld. Wij vragen dat een eind wordt gemaakt aan de repressie, dat de mensen- en democratische rechten worden geëerbiedigd en dat de verantwoordelijken worden gestraft.
Ik kan echter niet verhelen dat ik ongerust ben over de op til zijnde gemeenteraadsverkiezingen van mei. Wij moeten alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat alle garanties worden geboden voor een normaal verkiezingsproces. Wij moeten druk uitoefenen opdat alle politieke krachten aan deze verkiezingen deelnemen, en het is absoluut cruciaal dat deze verkiezingen plaatsvinden overeenkomstig de internationale regels inzake eerlijke en democratische verkiezingen.
Mijns inziens moet onze hulp, de hulp van het Europees Parlement en de Europese Unie algemeen - en wat dat betreft ben ik het eens met het standpunt van de heer Füle - van aanvullende, ondersteunende aard zijn en mag deze vanzelfsprekend niet gekleurd zijn door partijoverwegingen of politieke vriendschappen (als u mij deze uitdrukking vergeeft). Wij kunnen de Albanese maatschappij geen oplossing bieden: wij kunnen het Albanese probleem niet oplossen. Dat is een taak van het Albanese volk zelf, van de Albanese politieke krachten. Ik ben het niet eens de stemmen die opgaan en dreigen met maatregelen, als de meeste van de maatregelen die wij horen noemen, gericht zijn tegen de Albanese burgers. Ik geloof niet dat wij op die manier spijkers met koppen zullen slaan.
Volgens mij moeten wij via de instellingen van de Europese Unie, binnen het kader van de betrekkingen met dat land, met een land dat in de wachtkamer van de Europese Unie zit, zoveel mogelijk druk uitoefenen en onderstrepen dat al deze dingen helaas het vooruitzicht op toetreding vertragen. Wij moeten erop wijzen dat de impasse pas doorbroken wordt als de politieke leiders een verantwoorde houding aannemen, als ze een politieke dialoog voeren en niet als zij, zoals werd gezegd, praktijken toepassen en zich gedragen volgens het patroon: de winnaar gaat met alles strijken.
Ik denk dat als de politieke leiders van Albanië blijven vasthouden aan deze praktijk en aan deze logica, de impasse en de crisis nog dieper zullen worden en dit land niet in staat zal zijn de ernstige problemen aan te pakken. Naast een politiek probleem zijn er namelijk ook andere problemen aan het opduiken of zijn reeds opgedoken wegens de economische crisis in de buurlanden Italië en Griekenland. De geldovermakingen uit deze landen hielpen de economische situatie van Albanië tot op zekere hoogte. Opheffing van de politieke impasse, politieke verantwoordelijkheid en politieke dialoog: ziehier de leidraad voor de politieke leiders bij het zoeken naar een snelle oplossing van het probleem in Albanië.
Bastiaan Belder
namens de EFD-Fractie. - Als journalist heb ik in de jaren '90 Albanië diverse keren bezocht. Telkens weer raakte ik onder de indruk van talentrijke jongeren. Een land met zo'n jeugd moet toch toekomst hebben. En vorig jaar zomer schepte ik opnieuw moed voor het Europees perspectief van Albanië tijdens een summer school in het zuidelijke Vlore.
Vanmorgen mailde ik met twee Albanese academici over dit debat van vanavond. Beiden dertigers, blijvers: zij kunnen buiten het land veel meer verdienen, maar zij blijven. Dienstbaar aan eigen volk en kerk. Maar wat te doen aan de politieke impasse in hun vaderland? Hun beider boodschap is duidelijk, het is een noodkreet: "Europa, laat onze politieke leiders niet aan zichzelf over. Want in dat geval vernietigen zij de toekomst van onze natie. Europa, dwing beide partijen, socialisten en democraten, tot onderhandelingen, tot een oplossing."
Mijnheer de commissaris, ik geef het eerlijk toe. Dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan. Maar het was een noodkreet. Toch vertrouw ik erop dat u de hoop die tal van welwillende Albanese burgers in Europa stellen, in u als bevoegd commissaris, naar vermogen zult willen vervullen. En ik wens u daar ook erg veel sterkte en succes bij.
Tot slot nog een ander, niet minder belangrijk Albanees punt. Een zegsman in Tirana maakte mij opmerkzaam op het gevaar dat dit voorjaar een grote groep Albanese meisjes, respectievelijk vrouwen naar West-Europa zal reizen om in illegale prostitutiecircuits terecht te komen. Deelt u deze vrees, mijnheer de commissaris, en over welke middelen beschikt de Europese Unie preventief om op te treden tegen vrouwenhandel en loverboy praktijken in Albanië?
Béla Kovács
(HU) In Albanië is sinds de parlementsverkiezingen van 2009 het politieke leven in een impasse gekomen. Het parlement kan zijn controlerende macht over de regering niet uitoefenen en de parlementaire instellingen functioneren helaas niet effectief. Het feit dat de socialisten de regering beschuldigen van verkiezingsfraude en corruptie en eisen dat de regering aftreedt en de verkiezingen van 2013 vervroegd worden, en het feit dat minister-president Berisha niet bereid is af te treden en de oppositie ervan beschuldigt met geweld aan de macht te willen komen, geeft aan dat de onderhandelingen met de Europese Unie heel snel op een fiasco zullen uitlopen.
De Europese Unie vindt het cruciaal dat kandidaat-lidstaten zich meer inspannen in de strijd tegen corruptie en georganiseerde misdaad. Dit is niet alleen belangrijk voor de Europese Unie, maar is ook van nut voor de samenleving van het land in kwestie, om nog maar te zwijgen over het feit dat het ontstane beeld van de kandidaat-lidstaten zo ook aanzienlijk kan verbeteren. Juist daarom is het in elk geval nodig dat het democratisch institutioneel bestel wordt hersteld om de ontstane situatie op te lossen.
Eduard Kukan
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de politieke crisis in Albanië heeft al veel te lang geduurd. Nee, het is geen impasse of patstelling, maar wel een lang aanslepende politieke crisis. Deze schaadt de reputatie van het land, zijn burgers en hun ambities voor een Europese toekomst.
We mogen niet toestaan dat deze politieke crisis en deze spanningen nog langer voortduren. We moeten gemeenschappelijk het signaal afgeven dat we Albanië als kandidaat-lidstaat wensen, maar dat de politieke leiders aan beide kanten de wil moeten tonen om hun politieke problemen op te lossen met volledige eerbiediging van de rechtsstaat en de grondwet, op het fundament van de democratische instellingen.
We hebben al veel te lang, zonder tastbare resultaten te boeken, geprobeerd om bij te dragen aan een oplossing voor de situatie. We veroordelen ten sterkste het geweld dat tijdens de demonstraties van 21 januari in de straten van Tirana heeft plaatsgevonden. De gebeurtenissen die het leven van vier mensen hebben gekost moeten naar behoren worden onderzocht.
Albanië is in afwachting van de lokale verkiezingen van mei dit jaar. Dat zal een nieuwe test voor de democratie in het land zijn. Nogmaals, dit is het moment waarop de politieke leiders zich moeten inspannen om te waarborgen dat de verkiezingen geen nieuwe spanningen veroorzaken en de crisis verlengen.
Tot slot wil ik het belang van de politieke signalen en voorstellen in de toespraak van commissaris Füle bij aanvang van dit debat onderstrepen. Het beste wat het Parlement in deze situatie kan doen, is met zijn hele gewicht achter deze voorstellen gaan staan en zo de Albanese politieke partijen een duidelijke, gezamenlijke boodschap sturen.
Hannes Swoboda
(DE) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik graag commissaris Füle danken voor zijn heldere en duidelijke bewoordingen van vandaag, en voor zijn engagement op de lange termijn. Ik wil ook graag de heer Lajčák danken voor het engagement dat hij de laatste maanden heeft getoond. Hij is eraan gewend om lastige kwesties aan te pakken en ook op te lossen. Ik wens hun beiden veel geluk. Bij dit debat valt een werkelijk gemeenschappelijke geest te bespeuren, een gemeenschappelijke ondersteuning voor de inzet van hen beiden om in Albanië een oplossing te vinden.
Ik geef toe dat ik sceptisch was, toen we dit debat op de agenda zetten, omdat voor de ontwikkeling van Albanië niets ergers kan gebeuren dan dat de ene kant van dit Parlement aan de andere kant dezelfde beschuldigingen uit als die welke regering en oppositie in eigen land elkaar al naar het hoofd slingeren. Ik ben zeer verheugd dat we tot nu toe tenminste - en ik hoop dat dit ook zo blijft - een gemeenschappelijk standpunt innemen. Beide kanten, beide politieke groeperingen - de regering en de oppositie - moeten aan de slag gaan om nu de crisis te boven te komen.
Ik ben het eens met mijn collega Belder. Ik ben vrij kort na de val van het Hodscha-regime naar Albanië gegaan. Ik was echt onder de indruk van de sfeer ter plaatse, van het enthousiasme van de jongeren. En als ik zie wat er van terecht is gekomen, beter gezegd niet van terecht is gekomen, dan is dat erg teleurstellend. Ik moet zeggen dat de politieke klasse in Albanië niet in staat is om werkelijk aan de wensen en verwachtingen van de mensen te voldoen.
Overgebleven zijn natuurlijk wel onze politieke affiniteiten, onze persoonlijke vriendschappen, maar doorslaggevend is dat we beide partijen zeggen dat ze met elkaar om de tafel moeten gaan zitten en er tenminste voor moeten proberen te zorgen dat er transparante en open gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden. We moeten ook beide partijen oproepen om de bereidheid te tonen de door het Bureau van de democratische instellingen en de mensenrechten (ODIHR) aan deze verkiezingen gestelde eisen te vervullen, zowel in de wetgeving als in de praktijk, zodat er werkelijk sprake is van eerlijke en transparante verkiezingen.
Het gaat weliswaar om gemeenteraadsverkiezingen maar ik toch van mening dat het Parlement zoveel mogelijk verkiezingswaarnemers dient te sturen, omdat de verkiezingen het uitgangspunt, het begin van een nieuw politiek klimaat in Albanië zouden kunnen zijn. Dit heeft Albanië dringend nodig.
Ik ben het met iedereen eens. Wanneer er in Albanië niets verandert dan wordt het land geïsoleerd. We willen echter niet dat Albanië zich isoleert maar dat het de weg naar Europa bewandelt
Stanimir Ilchev
(BG) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik graag willen zeggen dat de Albanese samenleving en de Albanese bevolking een geval apart zijn, maar begrijpt u mij alstublieft niet verkeerd. Hun geschiedenis verschilt van de onze en hun culturele tradities verschillen van onze tradities, en een paar van deze verschillen leven nog altijd voort in het nationale karakter, in de wijze waarop het zich tot op de dag van vandaag heeft ontwikkeld, en dit is van invloed op de wijze waarop de Albanezen politieke processen waarnemen en ontwikkelen.
Daarom zullen we, wanneer we het probleem in kwestie willen oplossen, ons creatief, flexibel en fantasievol moeten opstellen. Zo ben ik bijvoorbeeld van mening dat we niet alleen contact op moeten nemen met de leiders van de twee belangrijkste politieke partijen, die altijd met elkaar aan het bakkeleien zijn, maar ook met de officieuze leiders van de Albanese samenleving.
Er is hier een aantal rake dingen gezegd over de sharia en de Islamitische Conferentie, maar we mogen niet vergeten dat de Albanezen zich tolerant opstellen tegenover alle drie hoofdreligies in hun land, met inbegrip van de orthodoxe en katholieke kerk. Alle drie gemeentes hebben invloedrijke leiders, evenals ngo's en jongerenverenigingen. We moeten ook deze leiders aanspreken bij onze pogingen de twee politieke partijen te verzoenen.
Ulrike Lunacek
(DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris Füle, mijnheer Lajčák, dames en heren, ook ik wil mijn dank betuigen aan commissaris Füle en de heer Lajčák voor het werk dat ze hier verrichten en voor hun pogingen om een oplossing te vinden. Ik ben ook verheugd dat het debat vandaag niet is uitgemond in een gekibbel tussen de politieke families die ook in Albanië met elkaar in conflict zijn. Dit zou ik ook uiterst betreurenswaardig voor ons Parlement hebben gevonden en hoop dat het hier niet alsnog op zal uitlopen.
De institutionele crisis die Albanië doormaakt is werkelijk een crisis van de politieke cultuur. Het heeft met verbaal geweld van doen, die dan in geweld op straat is uitgemond, waarbij vier mensen het leven hebben gelaten. Ik ben het ook met degenen eens die zeggen dat dit moet worden onderzocht en dat moet worden opgehelderd wie ervoor verantwoordelijk is. Maar wanneer aanvankelijk verbaal geweld omslaat in geweld op straat, is dit iets waardoor de weg van Albanië naar de Europese Unie gevaar kan lopen.
Zoals commissaris Füle al heeft verklaard gaat het erom dat de politieke opponenten in Albanië duidelijk moeten begrijpen dat zij de opdracht hebben in het belang van de Albanese bevolking te handelen. En de weg naar de Europese Unie houdt in dat een oplossing voor deze politieke crisis moet worden gevonden, dat men om de tafel gaat zitten en ophoudt elkaar telkens weer de schuld toe te schrijven zonder in te zien dat men zelf ook een steentje kan bijdragen aan de verandering van de situatie. Dit is noodzakelijk. Dit permanente "wie is er begonnen", "wie heeft het gedaan" zijn zaken die in een Europees land eigenlijk niets te zoeken hebben. Ik hoop dat de tegenspelers hieruit ook lering trekken en zeggen dat dit zo niet meer kan.
Wanneer de heer Rama en zijn partij, zoals hij vandaag aan een paar van ons heeft bekendgemaakt, aankondigt dat zij werkelijk aan de gemeenteraadsverkiezingen willen deelnemen en nu ook leden van de verkiezingscommissie willen benoemen, dan juich ik dit toe en hoop dat dit een eerste stap betekent op weg naar gemeenteraadsverkiezingen die ook werkelijk op open en transparante wijze doorgang vinden en waarvan de uitkomst later ook wordt geaccepteerd.
De al genoemde liberalisering heeft ook in het Parlement brede ondersteuning gevonden. Mijnheer Füle, ik hoop dat de Commissie niet van plan is de vrijstelling van de visumplicht voor de burgers van Albanië weer in te trekken als mogelijke sanctie tegen beide partijen in het geschil. Ik hoop dat dit niet het geval is. De andere vraag luidt: welke mogelijkheden hebben we om meer druk uit te oefenen, wanneer beide partijen het niet eens worden? Een mogelijkheid is - zoals mijn collega, mevrouw Cornelissen, al heeft gezegd - dat de pretoetredingsmiddelen, de IPA-middelen, niet meer door de regering zelf worden beheerd, maar dat de Commissie deze taak overneemt. De andere mogelijkheid zou zijn om de IPA-middelen te bevriezen. Hieronder zou weer de bevolking te lijden hebben, wat we eigenlijk helemaal niet willen. Wat bent u in dezen van plan, wanneer er geen oplossing komt?
Ten slotte: in het rapport-Marty van de Raad van Europa werden de Albanese inlichtingendiensten ervan beschuldigd dat ze hebben deelgenomen respectievelijk ondersteuning hebben verleend aan orgaanhandel. Weet u of de Albanese inlichtingendiensten en de Albanese justitie in deze kwestie tot samenwerking bereid zijn?
Jaroslav Paška
(SK) Mijnheer de Voorzitter, sinds de algemene verkiezingen in 2009 heersen er in Albanië politieke spanningen als gevolg van de krappe verkiezingsoverwinning die door de verliezende politieke partijen wordt gezien als verkiezingsfraude.
De Albanese socialisten onder leiding van Edi Rama beschuldigen premier Sali Berisha niet alleen van verkiezingsfraude, maar stellen hem ook verantwoordelijk voor de verregaande corruptie en de verslechterende omstandigheden van de bevolking. Op een protestbijeenkomst die was georganiseerd door de oppositie in de Albanese hoofdstad Tirana verschenen op 21 januari meer dan twintig duizend demonstranten die het aftreden eisten van Sali Berisha en zijn regering. Als gevolg van het politieoptreden met waterkanonnen, traangas en rubberen kogels zijn echter vier mensen om het leven gekomen en meer dan 150 gewond geraakt. De wreedheid van het optreden van de politie en het feit dat Sali Berisha alle leden van de mobiele eenheden die hebben meegewerkt aan het onderdrukken van de demonstratie een buitengewone beloning heeft gegeven van een maandsalaris, toont duidelijk aan dat de Albanese premier de steun van de mobiele eenheden koopt om deze mensen voor zich te winnen en tegen het Albanese volk op te zetten.
In beschaafde, geciviliseerde landen zijn het normaal gesproken de burgers, de kiezers, die over de regering beslissen en niet omgekochte mobiele eenheden of politiekorpsen. Als de heer Berisha dit elementaire beginsel van democratisch bestuur is vergeten hoort hij volgens mij niet thuis in de functie van hoofd van een democratische staat. Dames en heren, ik denk dat niemand van ons wenst dat er in Europa regeringen aan de macht komen die kun macht baseren op verkiezingsfraude en gecorrumpeerde politiemannen en die worden vertegenwoordigd door kleine dictators die de macht niet op een beschaafde manier aan anderen kunnen overgeven. Daarom moeten we in Albanië de democratie krachtiger verdedigen.
Doris Pack
(DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, mijnheer Lajčák, beste collega's, de gebeurtenissen die vandaag aan de orde zijn, zijn niet op 21 januari begonnen. Daarom moeten we ons de vraag stellen, en ik stel ook u deze vraag: waarom hebben de Commissie en de andere internationale actoren de brand niet geblust toen de vlam in de pan begon te slaan, namelijk medio 2009? De verkiezingen van 2009 waren tot op heden de beste en ze hadden hun grondslag in een kieswet die - niet te geloven, maar waar - door de socialisten en de democraten, die op het moment met elkaar in de clinch liggen, gezamenlijk en consensueel werd aangenomen. Absoluut nieuw in Albanië, dat iets consensueel plaatsvindt! Ik ben van mening dat dit belangrijk is. Alle toenmalige socialistische voorzitters van de stembureaus, het ODIHR, de verkiezingswaarnemers, wijzelf hebben de verkiezing als correct beoordeeld.
De daarop volgende kabinetsformatie was toch ook iets volstrekt nieuws in Albanië. Twee partijen die zich niet konden zien of luchten, gingen een coalitie aan, de democratische partij aan de ene kant en de kleinere sociaaldemocratische partij aan de andere kant. Twee elkaar vijandig gezinde broers sloegen de handen ineen om Albanië naar voren en verder te brengen. Het land is in de NAVO, het heeft nu ook een visumregeling, het is te betreuren dat het nog geen kandidaat-lidstaat is.
Maar pas op het moment van de kabinetsformatie heeft de oppositie zich bezonnen dat deze verkiezingen niet volgens de regel waren en heeft geëist de stembussen te openen. Welke regering heeft de bevoegdheid om stembussen te openen? Die van mijn land niet, de uwe ook niet. Daarvoor moet je naar het constitutioneel hof stappen of naar de electorale raad. De protesten zoals die zich hebben voorgedaan, de hongerstaking, de weigering om in het parlement aan belangrijke wetten mee te werken, dat kan gewoonweg niet! Dat moet gezegd worden. En er moet ook gezegd worden waar het op staat. Je kunt niet alles over één kam scheren.
Kunt u mij dan alstublieft eens zeggen waar werkelijk de belangrijke en de moeilijke kwesties liggen? Want de verwijten die de laatste tijd en van begin af aan over en weer werden geuit, gingen over het thema opening van de stembussen. Dit is niet mogelijk, omdat de grondwet dit niet toelaat. En waarover wil men eigenlijk onderhandelen, wanneer dit helemaal niet mogelijk is? En nu zitten we met de brokken en hebben we vier mensenlevens te betreuren.
Het is goed dat u vandaag hebt gepoogd een road-map - ik overdrijf een beetje - te presenteren. Het zou mijn liefste wens zijn wanneer de heer Lajčák en ook u, commissaris Füle met deze road-map bovenal de weg naar een betere toekomst wijzen voor de mensen in dit land.
Victor Boştinaru
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met de verklaring van de commissaris. Ik wil daarnaast de bijdrage van de heer Lajčák onderstrepen die heeft geprobeerd oplossingen ter overwinning van de dramatische situatie te vinden.
De recente demonstraties in Tunesië en Egypte vielen allesbehalve in goede aarde bij de lokale dictators, die uiteindelijk hun land hebben moeten verlaten, maar ze verliepen zonder het brute geweld en de executies die de media in Tirana waarnamen. Premier Berisha beweerde wel dat de demonstraties gewoon een staatsgreep onder leiding van de oppositie waren, maar dan vraag ik mij af of de president van Albanië, de procureur-generaal en het hoofd van de geheime diensten - die alle drie tijdens de regeerperiode van de heer Berisha zijn aangesteld - nu opeens allemaal socialisten geworden zijn. Of mankeert er misschien iets aan mijnheer Berisha zelf?
Ik wil hier Thomas Countryman, Deputy Assistant Secretary van het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken, aanhalen, die openlijk de theorie verwierp dat de gebeurtenissen op 24 januari een staatsgreep inhielden. We moeten even vastberaden en doeltreffend als de Verenigde Staten en de NAVO proberen om de twee Albanese partijen te dwingen tot en te assisteren en helpen bij het overeenkomen van een oplossing, maar ik roep tevens al mijn collega's die de heer Berisha hun onvoorwaardelijke steun geven op om hun eenzijdige aanpak te staken. We moeten beide partijen onder druk zetten, zodat beide kampen eindelijk tot een vergelijk komen.
Tot op heden heeft maar één partij enige bereidheid getoond om zowel de resolutie van het Europees Parlement als de eerder door u, commissaris, genoemde twaalf voorstellen uit te voeren. Ik verzoek de Commissie om zich krachtig in te zetten voor een overeenkomst op grond van de resolutie van het Europees Parlement en de twaalf eerder door u genoemde voorwaarden, rekening houdend met het feit dat de integratie van Albanië in Europa zonder volledige instemming van beide partijen wel eens helemaal tot stilstand kan komen.
Antonio Cancian
(IT) Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris voor de routekaart voor Albanië die hij vanavond uiteen heeft gezet. Ik ben het daar volledig mee eens. Ik ben er rotsvast van overtuigd dat dit land een Europees perspectief heeft en derhalve kandidaat voor toetreding moet worden.
Het bloedvergieten op 21 januari heeft Tirana enkele jaren teruggegooid. Het leek wel of wij getuige waren van dezelfde taferelen van protest en geweld als in de jaren negentig. Daarom ben ik heel bezorgd over de recente gebeurtenissen en voor de nabije toekomst van het land.
Tijdens ons laatste bezoek als delegatie voor Zuidoost-Europa in november 2010, en tijdens het daaraan voorafgaande bezoek als Parlementair Stabilisatie- en Associatiecomité van 3 en 4 mei 2010 heb ik samen met mijn collega's ter plekke kunnen vaststellen hoe moeilijk de situatie is waarin Albanië verkeert. Wij hebben de werkzaamheden niet kunnen afsluiten met een eindresolutie over een overeenkomst. Zou het kunnen zijn dat wij er niet in geslaagd zijn de echte problemen van het land aan te pakken? Er is geen gewag gemaakt van de werkloosheid, die een waarachtig maatschappelijk gezwel is. Is dit soms niets vergelijken bij de politieke kunstgrepen? Men moet opnieuw blijk geven van verantwoordelijkheidszin, en dat is de oproep die wij luidkeels willen doen.
Daarom moeten de meerderheid en de oppositie proberen om tenminste ten aanzien van enkele basisregels tot overeenstemming te komen, opdat hoe dan ook gewaarborgd kan worden dat de volgende verkiezingen zich onderscheiden door het hoogst mogelijke niveau van transparantie en democratie. Binnenkort, op 8 mei, zal burgermeester Edi Rama meedoen aan de gemeenteraadsverkiezingen in Tirana en dan zullen wij de gelegenheid hebben om de politieke situatie en de democratie te toetsen en te meten, want wij zullen natuurlijk ter plekke aanwezig zijn.
Ongeacht de vooruitgang die Albanië in deze tijd heeft gemaakt, moet Europa blijven volharden in zijn streven naar dialoog en samenwerking. Ik dank de commissaris voor het werk dat hij heeft verricht en zal blijven verrichten. Onze aanwezigheid in Albanië is namelijk belangrijk.
Maria Eleni Koppa
(EL) Mijnheer de Voorzitter, wij slaan de gebeurtenissen in Albanië met grote bezorgdheid gade en veroordelen uitdrukkelijk de tragische incidenten die zich hebben voorgedaan tijdens de betoging tegen corruptie, waarbij tijdens botsingen met de politie slachtoffers vielen.
De politieke crisis duurt nog steeds voort en betekent een ernstig gevaar voor de stabiliteit van het land. Iedereen draagt een deel van de verantwoordelijkheid. De gekozen regering moet echter luisteren naar de boodschap van het volk, en deze boodschap toont aan dat het land behoefte heeft aan goed bestuur. De totstandbrenging van een rechtsstaat en de bestrijding van corruptie zouden prioriteiten moeten zijn van de Albanese regering. Het volk heeft het recht om binnen het kader van de wet te betogen als het vindt dat de regering zich met haar het optreden tegen het volk richt.
De Europese Unie moet alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat de situatie koelbloedig en verstandig wordt beheerd, en aan dat proces moeten wij allen deelnemen.
Daarom verzoek ik mijn collega's van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) de ogen niet te sluiten voor de enorme verantwoordelijkheden van de regering en niet enkel de oppositie de schuld te geven voor de politieke crisis. In de huidige fase is het mijns inziens absoluut noodzakelijk om de politieke dialoog opnieuw op te starten en aan de hand van de in de grondwet en de wetten opgenomen procedures een oplossing te vinden.
Simon Busuttil
(MT) De situatie in Albanië maakt me erg verdrietig, omdat zij me herinnert aan de geschiedenis van mijn eigen land begin jaren 80, nu dertig jaar geleden, toen Malta in een gelijke situatie verkeerde: sterke verdeling, spanningen, politieke rivaliteit, bedreigingen en zelfs geweld. Er hing een verstikkende sfeer, waardoor ik niet trots was op mijn eigen land. Ik denk dat de Albaniërs net als ik toen, verdrietig zijn vanwege de benarde toestand waarin hun land verkeert, en zij zullen ook niet trots zijn op wat er allemaal gebeurt.
Vandaag de dag ben ik erg trots op mijn land, omdat we een stabiel en democratisch stelsel hebben ingevoerd, en bovendien zijn we nu onderdeel van de Europese familie. Het politieke klimaat is ingrijpend veranderd. Ik wil graag dat Albanië zijn doel verwezenlijkt en een stabiel land wordt dat lid is van de Europese familie. Het is echter duidelijk dat dit nooit bereikt wordt als de twee belangrijkste partijen van het land in hun eigenwijsheid volharden. Dat is jammer, maar het is de realiteit.
De Europese Unie doet wat zij kan. De visumvereisten voor Albaniërs zijn bijvoorbeeld opgeheven. Albanië moet echter zelf ook een bijdrage leveren. Alle betrokken partijen, inclusief de regering en de oppositie, dienen een ander beleid door te voeren, een beleid dat een politieke dialoog voorstaat, blijk geeft van volwassenheid en de verantwoordelijkheid neemt voor het Albanese volk. Het doel van dit beleid is niet verdelen, maar verenigen.
Het is niet aan ons om Albanië en de Albaniërs te vertellen wat zij moeten doen. Wij geven hun alleen aan dat Albanië zelf de keuze moet maken of het onderdeel wil worden van de Europese familie.
Anna Ibrisagic
(SV) Mijnheer de Voorzitter, ook al is de crisis in Albanië al geruime tijd aan de gang, toch is ze pas nu echt geëscaleerd, en deze keer heeft de EU onmiddellijk en op de juiste manier gereageerd. Door het engagement van commissaris Füle en anderen heeft de EU getoond dat Albanië niet alleen staat met zijn problemen. Dit is een groot probleem dat de geloofwaardigheid van het land aantast als een land dat zijn toenadering tot de EU serieus opvat.
Het gaat er niet om wie gelijk heeft en wie niet, maar het gaat erom dat de politieke dialoog opnieuw op het terrein van de politieke instellingen moet worden gevoerd. We mogen niet deze of gene zijde steunen als het om gelijk of ongelijk gaat, en we moeten extreem duidelijk zijn dat de verkiezingen in mei een signaal moeten zijn voor de richting die Albanië zal inslaan: de richting van toenadering tot de EU of van verder isolement.
Zigmantas Balčytis
(LT) Mijnheer de Voorzitter, ik deel de zorgen van de vorige sprekers over de zorgwekkende situatie in Albanië, die zowel op de toekomst van het land zelf als op die van de hele Balkan een negatieve impact kan hebben. Eind vorig jaar was de Europese Unie nog hoopvol dat Albanië, Bosnië en Herzegovina vooruitgang zouden boeken bij het invoeren van belangrijke hervormingen en heeft ze visumliberalisering voor hun burgers ingevoerd. Maar een paar maanden later zijn de politieke onrusten begonnen en zijn er dodelijke slachtoffers gevallen. We kunnen dus wel stellen dat Albanië de vertrouwenstest niet heeft doorstaan.
Dit geweld moet ons doen nadenken over de verdere toekomst van de integratie van de regio. Het beleid van de Europese Unie is immers gericht op regionale stabiliteit en dat is ook een juiste benadering. Daarom moeten alle landen in de regio blijk geven van onderlinge solidariteit. Het zou in hun gemeenschappelijk belang moeten zijn om meer regionale integratie en politieke stabiliteit te handhaven en te bevorderen.
Elena Băsescu
(RO) De gespannen situatie eind januari in Albanië toont aan hoe belangrijk het is dat het politieke discours binnen bepaalde grenzen blijft. Het op de spits drijven van de meningsverschillen tussen regering en oppositie heeft geleid tot verlies aan mensenlevens. Ik benadruk dat dergelijke conflicten in een democratische staat binnen het parlement moeten blijven. De plaats daarvoor is niet de straat. De aanvallen op het regeringsgebouw door georganiseerde oppositiegroepen om de macht te grijpen is een ernstige zaak. Het complot van de autoriteiten om de schuldigen te verbergen is onacceptabel. Daarom roep ik de leiders van de Albanese oppositie op om terug te keren naar het parlementaire debat. De verkiezingen van 2009 zijn correct verlopen en de politieke partijen hebben de plicht om de wil van het volk te respecteren. Het beschadigen van staatsinstellingen is geen manier om blijk te geven van iemands overtuigingen of onvrede.
Georgios Papanikolaou
(EL) Mijnheer de Voorzitter, ik wilde de volgende opmerking maken. Wat indruk maakt is het feit dat de groeicijfers in Albanië gestaag omhoog gaan. Ik herinner eraan dat midden in een tijd van mondiale economische instabiliteit Albanië in 2010 meer dan 2 procent is gegroeid en voor 2011 een groei is voorzien van 3 procent. Desalniettemin lopen de sociale spanningen op, in plaats van dat ze afnemen.
Het behoeft dan ook geen betoog, mijnheer de commissaris, dat de Albanese burgers ondanks de economische groei niet het gevoel hebben dat er welvaart is. Integendeel, hun teleurstelling neemt alsmaar toe en met die teleurstelling groeit de vrees dat er een nieuwe migratiegolf naar buurlanden op gang zal komen. Dat hebben wij in Griekenland in de jaren negentig zelf kunnen ondervinden.
Op dit moeilijke moment is het daarom de plicht van Europa om niet alleen politieke aanbevelingen te doen maar Albanië ook concrete hulp te bieden door praktijken over te hevelen en voorbeelden te geven, en aldus ervoor te zorgen dat de groei ten goede komt van alle maatschappelijke groepen.
György Schöpflin
(EN) De situatie waarin Albanië zich bevindt, kan het beste als een koude burgeroorlog omschreven worden. De politieke partijen liggen met elkaar in de clinch en sleuren het land mee in een neerwaartse spiraal. Dat komt omdat zowel links als rechts van mening is dat een politieke partij, net zoals de communistische partij vroeger, in zijn eentje moet regeren.
Wanneer er eenmaal van een dergelijke polarisatie sprake is, is het heel lastig om de situatie nog om te vormen tot iets wat op een democratie lijkt, omdat alleenheerschappij in die context volledig rationeel is, en dat is tragisch. Bestaat er een uitweg? Ja, catharsis. Maar alleen een ernstige crisis of groots historisch compromis kan die teweegbrengen.
Štefan Füle
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de voorzitter, ik wil u bedanken voor dit mooie debat, en voordat ik mijn afsluitende opmerkingen maak, wil ik reageren op de twee vragen die tijdens dit debat werden gesteld.
De eerste vraag van de heer Belder zal ik schriftelijk beantwoorden, rekening houdend met het hoofdonderwerp van de vandaag gevoerde discussie. Maar er was ook een andere vraag: of we sancties overwegen. Nee, dat doen we niet. Waarom niet? Omdat bij uitbreidingskwesties de conditionaliteit vrij goed werkt, zoals duidelijk ook in dit geval. Als je aan de voorwaarden voldoet, mag je de toetreding voortzetten en je uiteindelijk bij de Europese Unie voegen. Voldoe je niet aan de voorwaarden en eisen, dan vertraagt het proces en staat het uiteindelijk stil. Helaas is dat uiteindelijk de hoge prijs die niet alleen de politici maar ook de burgers van het land betalen.
De hoge vertegenwoordiger en ik zullen ons best blijven doen om een dialoog tussen de meerderheid en de oppositie in Albanië mogelijk te maken. We hebben heldere ideeën over onze aanpak. Daarnaast hebben we uw steun nodig om ervoor te zorgen dat de leiders van de grootste oppositiepartij en de premier van Albanië onze boodschap begrijpen.
Dit kan het land uit de politieke crisis helpen en leiden tot positieve stappen in de richting van integratie in Europa. De Europese Unie heeft alle landen van de Westelijke Balkan toetreding tot de Europese Unie toegezegd. We komen onze toezegging na en zullen onze inspanningen verhogen, op voorwaarde dat die landen aan de criteria voldoen. Albanië moet hoognodig de twaalf kernprioriteiten uit het advies uitvoeren.
Daartoe behoort de verzekering van de democratische grondbeginselen, zoals een goed functionerend parlement, scheiding der machten, het houden van verkiezingen en eerbiediging van de rechtsstaat. Dat zal alleen mogelijk zijn wanneer de huidige politieke situatie een positieve, fundamentele keer neemt en er weer sprake is van een volledige, constructieve politieke dialoog in het parlement, respect voor alle overheidsinstellingen en het besef dat de burgers van Albanië ambities hebben die aandacht behoeven. De Albanese leiders moeten nu handelen, voor het welzijn van hun volk.
De Europese Unie staat klaar om de helpende hand te bieden.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Niki Tzavela
De crisis die Albanië momenteel teistert baart ons grote zorgen. Daardoor wordt de geopolitieke stabiliteit in de Balkan op de helling gezet. De politieke confrontatie tussen de regering en de oppositie brengt het Europees perspectief van Albanië in gevaar en president Sali Berisha is niet van plan om af te treden. Toch heeft Albanië weinig gemeen met Noord-Afrika en de recente ontwikkelingen daar. Wat zij wel gemeen hebben zijn armoede, werkloosheid, een corrupt cliëntelistisch regime en een democratisch tekort. Ofschoon de crisis in Albanië voorlopig is bezworen, moeten wij nauw met Albanië samenwerken om de situatie te normaliseren. De Commissie moet ons uitleggen hoe zij, via een goede en democratische werking van het staatsbestel, de rechten van de Grieken en andere minderheden in Albanië wil beschermen en hoe zij Frontex aan de Albanees-Griekse grens denkt te versterken, overwegende dat de politieke onrust een migratiegolf naar Griekenland op gang zou kunnen brengen. De Commissie moet eveneens serieus rekening houden met het feit dat Albanese onderdanen geen visum meer nodig hebben om naar Turkije te reizen, waardoor zij gemakkelijker de zuidgrens van Europa kunnen schenden en via eerste bestemming Griekenland door kunnen reizen naar de rest van Europa.
