Uroczyste posiedzenie - Gruzja
Przewodniczący
Szanowny Panie Prezydencie! Koleżanki i Koledzy Posłowie! Drodzy Goście! Drodzy Przyjaciele! Pragnę powitać wśród nas prezydenta Gruzji, pana Micheila Saakaszwilego.
(Oklaski)
Pan prezydent odwiedza Parlament Europejski nie po raz pierwszy. Był wśród nas cztery lata temu, był także w Brukseli w roku 2004 zaraz po wyborze na prezydenta Gruzji. Dzień dzisiejszy jest szczególny - akurat dzisiaj, 23 listopada, mija siedem lat od czasu rewolucji róż - bezkrwawego przełomu, po którym sytuacja nie tylko w Gruzji, ale w całym regionie Południowego Kaukazu uległa zmianie. Panie Prezydencie, Unia Europejska już od blisko sześćdziesięciu lat idzie w kierunku, który teraz również wybrała Gruzja - trwałego pokoju, dobrobytu, niezagrożonej wolności. Pan prezydent Saakaszwili odebrał wykształcenie najpierw w Kijowie, potem studiował na uniwersytetach europejskich i amerykańskich i był także związany ze Strasburgiem, tutaj studiował, odebrał honory i także tutaj, o ile wiem, poznał swoją przyszłą małżonkę. A więc jest to szczególne miejsce dla pana prezydenta.
Ostatnie siedem lat nie było dla Gruzji łatwe. Naruszona została integralność terytorialna Gruzji. Chciałem przypomnieć, że w maju tego roku przyjęliśmy rezolucję wzywającą Rosję do respektowania warunków zawieszenia broni i wycofania swoich oddziałów z terytorium Gruzji.
(Oklaski)
Pan prezydent mówił cztery lata temu na tej sali, że Gruzini nie tylko są jednym z najstarszych narodów europejskich, ale także są żywo zainteresowani integracją europejską. Uważają, że to jest ten rodzaj podejścia do spraw międzynarodowych, które preferują. Wierzę, że dziś entuzjazm ten nie jest mniejszy niż cztery lata temu; my tutaj w Parlamencie Europejskim, w Unii Europejskiej przywiązujemy ogromną wagę do demokratyzacji. Standardy demokratyzacji i demokracji są bardzo wysokie, standardy wolnego rynku są także wysokie; prawa człowieka, rządy prawa, wolność mediów - to wszystko wymaga reform, reformy systemu konstytucyjnego, prawa wyborczego, systemu sprawiedliwości. Rozmawiałem przed chwilą o tych sprawach z panem prezydentem Gruzji i zgodziliśmy się, że nie jest to proces łatwy, ale konieczny, jeśli mamy być do siebie podobni i łatwiej ze sobą współpracować.
Cieszę się także, że Gruzja szybko pokonała kryzys gospodarczy. Miała w tym udział także Unia Europejska, wyciągnęliśmy pomocną dłoń. Dzisiaj Gruzja jest znowu na etapie szybkiego rozwoju gospodarczego. Nam w Unii Europejskiej zależy na tym, żeby Gruzja była stabilna, żeby się dobrze rozwijała, ale zależy nam także na całym regionie Południowego Kaukazu. Gruzja może być doskonałym modelem przejścia do systemu demokratycznego, wolnorynkowego, pełnej ochrony praw człowieka i działania państwa prawa. Dlatego jest tak ważne, co dzisiaj pan prezydent ma nam do zaproponowania, do powiedzenia. Cieszymy się, że jest Pan wśród nas i prosimy Pana o zabranie głosu. Bardzo prosimy, Panie Prezydencie.
(Oklaski)
Micheil Saakaszwili
Prezydent Gruzji - Panie Przewodniczący! Pańskie zaproszenie to dla mnie wielki zaszczyt i wiele znaczy ono dla mojego kraju. Dziękuję Panu oraz wszystkim grupom politycznym za tę wyjątkową sposobność. Panie Przewodniczący, jak zauważyliśmy podczas wstępnych rozmów, gościłem tu cztery lata temu, zachodzi zatem pewna analogia do Igrzysk Olimpijskich. Po czterech latach przybywam ponownie. Mam nadzieję, że tym razem spiszę się lepiej, niż ostatnio.
Przybyłem tu z przesłaniem nadziei oraz po to, by złożyć uroczyste przyrzeczenie. Przybyłem z zapewnieniem, że pokój - zasłużony i trwały - jest możliwy w moim regionie, i potrzeba nam, by Europa miała w nim swój udział.
Przez wieki Kaukaz stanowił zagadkę geopolityczną oraz zdumiewający paradoks: w regionie tym bowiem jednostki i dusze czuły się wolne, lecz obywatele byli ciemiężeni; kultury cechowała tolerancja, lecz rządy tworzyły sztuczne podziały; ludzie nigdy nie wyzbyli się głębokiego poczucia europejskiej tożsamości, lecz mury wznoszone przez imperia sprawiały, że Europa była tylko odległą ułudą; kobiety i mężczyźni walczyli o pokój, lecz nie udawało się uniknąć wojen.
Przybyłem, by powiedzieć Wam, że czas położyć temu kres, że rywalizację musi zastąpić współpraca, że negocjacje muszą wyprzeć wojenną retorykę.
We wszystkich targanych konfliktami zakątkach świata Parlament Europejski jest symbolem nadziei. Stanowi niezbity dowód, że można przezwyciężyć okrucieństwo konfliktów, a pokój wart jest ryzyka politycznego.
To miejsce nie istniałoby, gdyby pośród ruin, w otoczeniu śmierci i w klimacie zasadnych roszczeń odwetowych dzielni liderzy polityczni nie postanowili położyć kresu stuleciom wojen, rozpoczynając najbardziej ambitny i fascynujący eksperyment naszych czasów: zjednoczenie Europy. Parlament ten, w którym podziały przebiegają nie według kryteriów narodowościowych, lecz politycznych - ziszcza wizję tak elokwentnie przedstawioną przez Victora Hugo na Międzynarodowym Kongresie Pokojowym w 1849 roku w Paryżu.
Pozwolę sobie zacytować tego wielkiego poetę w jego ojczystym języku:
(FR) Nadejdzie dzień, w którym wy, narody całego kontynentu, nie wyzbywając się charakterystycznych cech waszego zacnego jestestwa, połączycie się w większą unię ucieleśniającą europejskie braterstwo.
Nadejdzie dzień, w którym jedynymi polami bitewnymi będą rynki otwarte na handel, a umysły będą otwarte na idee.
Nadejdzie dzień, w którym armaty i bomby zostaną wyparte przez głosy, przez powszechne prawo wyborcze ludu, przez zacne werdykty wielkiego, suwerennego senatu, który będzie dla Europy tym, czym dla Wielkiej Brytanii jest Parlament, czym dla Niemiec jest Reichstag, czym dla Francji jest Legislatywa.
Większość współczesnych Victorowi Hugo miała go za niepoprawnego marzyciela, nawet wtedy, gdy wygłosił to przemówienie. Trzeba było stu lat i dwóch wojen światowych, aby usłyszeć jego głos.
Panie i Panowie, czas by głos Hugo odbił się echem słyszalnym również i w moich stronach. Czas najwyższy, aby ten głos braterstwa zagłuszył huk dział i mowę nienawiści. Najwyższy czas, aby europejski pokój zapanował i na Kaukazie.
(Oklaski)
I to my, przywódcy polityczni, odpowiadamy za podjęcie ważkich inicjatyw w celu urzeczywistnienia tej wizji.
Panie i Panowie! Dokładnie siedem lat temu rewolucja róż zapoczątkowała nową podróż starego narodu, mojej kochanej Gruzji, ku europejskiej rodzinie. Dnia 23 listopada 2003 roku setki tysięcy obywateli wszystkich regionów, religii i szczebli społecznych pokojowo wyszły na ulice oraz wkroczyły do Parlamentu. Nie potłuczono ani jednego okna, nie ukradziono ani jednej rzeczy z budynku. To było coś więcej, niż tylko obalenie skorumpowanego, wstecznego reżimu. Rozpoczęli coś, co ekonomiści w Londynie kilka tygodni temu nazwali rewolucją mentalną.
Niektórzy obecni tu na tej sali doskonale wiedzą, że istniały dwie drogi oswobodzenia się z komunistycznych reżimów po upadku ZSRR droga europejska i droga nacjonalistyczna: rządy prawa i rządy strachu. W skrócie: Václav Havel i Slobodan Milošević.
Po zakończeniu tyranii Partii filary sowieckiego społeczeństwa podziały, korupcja, pionowa struktura, biurokracja, cynizm i autorytaryzm pozostały nietknięte. Siedem lat temu Gruzja formalnie była niepodległym państwem, lecz wciąż należała do świata strachu i nienawiści. Nie zniesiono granic sowieckiej mentalności, a Związek Radziecki wciąż istniał w umysłach i duszach ludzi. Tylko rewolucja mentalna mogła doprowadzić do europejskiej transformacji naszych społeczeństw.
Takie oto przesłanie Gruzini wnieśli do regionu. To przesłanie sprowadziło na nas ogromny gniew tych, którzy tęsknili na imperium, lecz to przesłanie zamieniło Gruzję w laboratorium reform w naszym regionie. Kiedy wszczynaliśmy rewolucję róż, byliśmy członkami organizacji studenckich, partii opozycyjnych i grup społeczeństwa obywatelskiego, wszyscy zjednoczeni we wspólnym marzeniu: przeistoczyć dysfunkcyjne, postsowieckie państwo niepomiernie okaleczone przez korupcję i przestępczość w europejską demokrację.
Panie i Panowie! Związek Radziecki oparty był na zasadzie prawa do rządzenia. Ludzie byli sobie sztucznie przeciwstawiani na każdym szczeblu społeczeństwa, na każdym polu. W każdej republice rozmaite grupy religijne, społeczne i etniczne były ustawiane w pozycji odwiecznych rywali, a polityka pojmowana była jako sztuka manipulacji, strachu i nienawiści. Wyjaśnia to, czemu byli komunistyczni przywódcy tak łatwo przeistoczyli się w nacjonalistów - zarówno na Bałkanach, jak i na Kaukazie, w Europie Wschodniej oraz w Rosji. Siedem lat temu Gruzja była wciąż podzielona na wyizolowane społeczności bojące się siebie nawzajem. Niektórzy ekstremiści wykorzystywali słabość państwa, aby odrzucać mniejszości.
Naszym pierwszym zadaniem było zatem ogarnięcie wielokulturowości oraz różnic. Opracowaliśmy program działań afirmatywnych we wszystkich sferach, od szkolnictwa wyższego po organy egzekwowania prawa. Inna cechą Związku Radzieckiego była absolutna centralizacja. Siedem lat temu Gruzja wciąż była całkowicie skoncentrowana na swojej stolicy. Uruchomiliśmy szeroki program decentralizacji, zainwestowaliśmy w regionalne infrastruktury rozwoju i wyposażyliśmy w spore kompetencje władze lokalne. Wskutek tego zaniedbane dotąd regiony stały się najbardziej widocznymi przykładami naszego rozwoju.
Do czasu rewolucji róż wszystkie najważniejsze władze regionalne wyznaczał prezydent. Kiedy zatem inni zajęci byli przywracaniem osławionej struktury pionowej władzy, co burzyło autonomię regionów, my systematycznie przekazywaliśmy władzę organom wybieranym w wyborach regionalnych. Efektem tej polityki były przeprowadzone w maju pierwsze bezpośrednie wybory burmistrza stolicy - Tbilisi, decyzja o przeniesieniu siedziby Trybunału Konstytucyjnego do Batumi oraz przeniesieniu Parlamentu do drugiego co do wielkości miasta Gruzji - Kutaisi, położonego w środkowej Gruzji.
Związek Radziecki to wszechogarniająca kontrola i korupcja - przeciążone i niesprawne państwo. Naszym pierwszym krokiem było zatem rozwiązanie KGB i zwolnienie całego aparatu policyjnego...
(Oklaski)
...służb celnych i podatkowych, a także otwarcie gospodarki i systemu edukacji.
Wizję, która przyświecała wszystkim tym krokom, odzwierciedla jeden symbol. Obok flagi gruzińskiej na każdym budynku urzędowym powiesiliśmy flagę europejską. Chcieliśmy w ten sposób pokazać, dokąd chcemy doprowadzić Gruzję naszymi reformami.
Nasza pokojowa rewolucja nie była rzecz jasna wolna od niepowodzeń i niedociągnięć. Popełniliśmy rzecz jasna błędy, lecz jak pisał o rewolucji francuskiej wielki twórca europejskiego kosmopolityzmu i jeden z moich ulubionych filozofów, Immanuel Kant, "Nie można dojrzewać do wolności bez wcześniejszego powierzenia jej jednostce”. Panie i Panowie! Immanel Kant miał na myśli to, że żadna książka nie nauczy nas jak radzić sobie, jak zachowywać się, będąc wolnym. Można się tego nauczyć tylko z własnych sukcesów i niepowodzeń.
Doświadczyliśmy niepowodzeń i wyciągnęliśmy z nich wnioski, lecz również osiągnęliśmy zaskakujące sukcesy. Gruzja została wyróżniona przez Bank Światowy jako reformator gospodarczy numer jeden na świecie w okresie ostatnich pięciu lat, a obecnie zajmuje dwunastą pozycję, pierwszą w Europie Środkowej i Wschodniej, i bez wątpienia pierwszą w regionie postsowieckim - pod względem korzystnych warunków dla przedsiębiorczości. Od czasów bycia epicentrum postsowieckiej mafii, Gruzja poczyniła większy postęp w walce z korupcją niż jakiekolwiek inne państwo świata w latach 2004-2009, według EBOR i Transparency International. Istotnie, w rankingu Transparency International Gruzja awansowała o 70 pozycji, a zbiegiem okoliczności w tym czasie Rosja spadła o 70 pozycji. Choć nie pamiętam, by się z nami przywitali, kiedy spotkaliśmy się pośrodku, to właśnie tak się stało.
Cenię te rankingi, ponieważ odzwierciedlają one i odwzorowują społeczną oraz moralną transformację, jaka zaszła w moim kraju - rewolucję mentalną, o której wspominałem wcześniej. Obywatele Gruzji przestali myśleć o własnym państwie i kraju jako o państwie postsowieckim. Postrzegają je, osądzają i krytykują jako europejską demokrację. Ta zmiana wykracza o wiele dalej poza krąg liderów i partii rewolucji róż. Nikt tego nie może zawłaszczyć i nikt już tego nie może powstrzymać - ani my, ani nikt inny.
Wynikiem tej rewolucji jest zjawisko zadziwiające w naszej części świata: instytucje systematycznie zyskują większą popularność, aniżeli osobowości polityczne. Niedawno przeprowadziliśmy ogromną reformę policji i według najnowszych sondaży opinii publicznej - sondaży Gallupa - wskaźnik zaufania do policji wynosi 86%, choć wcześniej wynosił zaledwie 5 %. To samo dotyczy prezydentury, parlamentu i innych instytucji państwa: to co mamy teraz stanowi zupełne przeciwieństwo tego, co było kiedyś. Dowodzi to, że instytucje są bardziej popularne niż liderzy, a kraj zmierza we właściwym kierunku.
Wciąż jest bardzo wiele do zrobienia. I rzecz jasna teraz jesteśmy bardziej zaangażowani, niż kiedykolwiek, w dążenie naszymi ścieżkami reform. Mamy świadomość, że demokracja to zawsze praca w toku.
Owszem, nasz alternatywny model demokracji nie przez wszystkich był mile widziany. Napotkał on gwałtowny sprzeciw ze strony przedstawicieli tych rewizjonistycznych sił, które wciąż postrzegają upadek ZSRR jako najgorszą katastrofę XX wieku. W 2006 roku nałożyli oni na mój naród pełne embargo. Wcześniej, w 2005 roku nałożyli pełne embargo energetyczne. Deportowali naszych obywateli, do 2008 roku wielokrotnie bombardowali nasze terytorium, a wreszcie w 2008 roku przypuścili inwazję. W chwili, kiedy to mówię, siły te wciąż okupują 20% terytorium Gruzji, co stanowi rażące naruszenie prawa międzynarodowego, mimo zawarcia porozumienia o zawieszeniu broni z 12 sierpnia, do którego doszło dzięki wysiłkom mojego dobrego przyjaciela i wielkiego europejskiego przywódcy, prezydenta Francji Nicolasa Sarkozy'ego, który sprawował wtedy prezydencję Unii Europejskiej.
W Gruzji wciąż jest około 500 tysięcy wewnętrznych przesiedleńców i uchodźców, którzy nie mogą wrócić do domów, ponieważ jacyś ludzie kierujący się starą, imperialistyczną mentalnością postanowili przywitać XXI wiek organizując czystki etniczne i wznosząc nowy mur berliński dzielący mój kraj.
Jak zareagowaliśmy na tę agresję? Po pierwsze, w pełni zastosowaliśmy się do porozumienia o zawieszeniu broni i wyszliśmy poza nasze zobowiązania, ani razu nie posługując się zerwaniem warunków przez Rosję jako pretekstem. W sierpniu bieżącego roku szef Misji Obserwacyjnej Unii Europejskiej Hansjörg Haber - Niemiec - publicznie pochwalił gruzińską powściągliwość oraz strategię zaangażowania, jako konstruktywny unilateralizm. Kiedy 50 km od stolicy stacjonują czołgi i wyrzutnie pocisków, wiele rządów biadałoby, że to oblężenie, że nie czas na wolność, a demokracja to luksus, na który nie można sobie pozwolić, i przystąpiłoby do rozprawienia się z opozycją, powołując się na jedność dla narodu. My postąpiliśmy dokładnie na odwrót. W takich warunkach budujemy demokrację, będąc na celowniku.
Tuż obok żelaznej kurtyny, którą siły okupacyjne otoczyły region Abchazji, w małej nadmorskiej miejscowości Anaklia, która jeszcze kilka lat temu była ziemią niczyją pogrążoną w przemocy, powstaje właśnie nowy ośrodek turystyczny z pięknymi hotelami i piaszczystymi plażami. Niektórzy radzą, że powinniśmy się wstrzymać, aż sytuacja zostanie rozwiązana i zacząć budować na stabilniejszym, pewniejszym, bezpieczniejszym gruncie. Nasza filozofia jest zgoła odmienna. Wznosimy budynki nie dlatego, że grunt jest pewny i stabilny, ale dzięki temu, że je budujemy, grunt staje się stabilniejszy.
W 2005 roku w Anaklii rozpoczął się nowy etap rozwoju, po tym jak została dwukrotnie zniszczona konfliktem, w latach 1993 i 1998. W 2008 roku ponownie doszło do jej całkowitego zniszczenia. Wszystkie nowe budynki, w tym dyskoteki, kawiarnie, hotele i hostele zostały spalone przez rosyjskie wojska. Kilka tygodni później budowa ruszyła znów.
Wielki poeta i znany rosyjski dysydent Alexandr Galich, jeden z ośmiu bohaterów demonstrujących na Placu Czerwonym w 1968 roku przeciwko inwazji na Pragę, jest autorem frazy: Отечество в опасности! Наши танки на чужой земле!, która oznacza "ojczyzna w niebezpieczeństwie, nasze czołgi najechały obcą ziemię”. Napisał też inny wspaniały wers o Gruzji, który znów zacytuję po rosyjsku: Прекрасная и гордая страна! Ты отвечаешь шуткой на злословье!, co tłumaczy się mniej więcej jako "o, wspaniały i dumny kraju, na obrzucanie błotem odpowiadasz uśmiechem”.
(Oklaski)
Kiedy ostatnio odwiedziłem Anaklię, widziałem aleję pełną dyskotek, tak tętniącą życiem, jak można to zobaczyć gdzie indziej w Europie, z tańczącymi młodymi ludźmi, zupełnie jak na Ibizie lub w Saint Tropez. Jedyna różnica polegała na tym, że dyskoteka "18”, gdzie bawiliśmy, była ostatnią dyskoteką na plaży. Dokładnie pięć metrów stamtąd rozciąga się mur, za którym stacjonują wojska okupanta, a dalej jest prawie 100 km ciemności i pustki. Zapytuję zatem: czy można wyobrazić sobie większy absurd niż mur berliński na piaszczystej, podzwrotnikowej plaży Morza Czarnego?
Mówiąc w skrócie, rozumiemy że pokój to nasz nadrzędny interes, i jesteśmy przekonani, że nie ma alternatywy dla pokoju. Zagrażając pokojowi zagrażamy wszystkiemu, co już osiągnęliśmy oraz chcemy osiągnąć w nadchodzących latach.
Przybyłem tu, by obwieścić nowy etap w naszej polityce konstruktywnego unilateralizmu. Jestem tu, aby podjąć inicjatywę, która - mam nadzieję - z waszą pomocą rozładuje napięcia i pozwoli na rozpoczęcie poważnych negocjacji. Nim tu przybyłem, wiele myślałem. Konsultowałem się również z naszymi przyjaciółmi - sojusznikami amerykańskimi i europejskimi oraz obywatelami w regionie - i rząd gruziński uważa się za związany porozumieniem z 12 sierpnia o zawieszeniu broni oraz zawsze sądził, że zawieszenie broni wyklucza użycie siły.
Lecz aby dowieść, że Gruzja bez reszty skłania się ku pokojowemu rozwiązaniu tego konfliktu z Federacją Rosyjską, podejmujemy dziś jednostronną inicjatywę, deklarując, że Gruzja nigdy nie użyje siły, aby wyprzeć rosyjską okupację i odzyskać kontrolę nad okupowanymi terytoriami. W swoim dążeniu do położenia kresu okupacji oraz ponownego zjednoczenia będzie uciekać się wyłącznie do pokojowych środków.
Nawet jeśli Federacja Rosyjska odmówi wycofania wojsk okupacyjnych, nawet jeśli popierane przez nią bojówki będą szerzyć naruszanie praw człowieka, Gruzja zachowa tylko prawo do samoobrony w razie nowych ataków oraz inwazji na pozostałe 80% gruzińskiego terytorium, które pozostaje pod kontrolą rządu gruzińskiego.
Wyślę do Sekretarza Generalnego ONZ, Sekretarza Generalnego OBWE oraz przywódców Unii Europejskiej stosowne pisma z oświadczeniem, że zobowiązujemy się do nieużywania siły w celu przywrócenia kontroli nad całym naszym nielegalnie podzielonym krajem, ani przeciwko siłom okupanta, ani jego poplecznikom - nawet jeśli Karta Narodów Zjednoczonych takie użycie siły dopuszcza.
Moje przyrzeczenie przed Wami stanowi jednostronną deklarację państwa na mocy prawa międzynarodowego. Inicjatywa ta jest niełatwa dla państwa pod częściową okupacją, mającego 500 tysięcy przesiedleńców i uchodźców. Jest to ugruntowanie i rozszerzenie naszej polityki konstruktywnego unilateralizmu. Jestem gotów do głębokiego, wyczerpującego dialogu ze stroną rosyjską.
Będziemy rzecz jasna nadal uczestniczyć w rozmowach genewskich, mając nadzieję, że dzisiejsze przyrzeczenie skłoni Federację Rosyjską do zaprzestania blokowania tych rozmów. Lecz trzeba nam również rozpocząć dialog polityczny. Aby tak się stało, społeczność międzynarodowa musi wyjaśnić przywódcom Rosji, że obecna sytuacja jest daleka od normalności i równowagi.
Aby skłonić ich do rozmów o kompromisie, niezbędne jest wyraźne przedstawienie rzeczywistej sytuacji. Dlatego bowiem zabiegamy o to, by zakwalifikować koncentrację wojsk rosyjskich wewnątrz międzynarodowych granic Gruzji jako nielegalną okupację suwerennego terytorium. Wiele narodów europejskich, oraz Stany Zjednoczone, już to zrobiło. Jeśli bowiem nie jest to okupacja wojskowa, to co to jest? Czy jest to militarna turystyka, kiedy ma się dziesiątki tysięcy żołnierzy, pocisków i czołgów rozmieszczonych nielegalnie przeciwko sobie, oraz odebraną część zaludnionego terytorium?
Podobnie należy zakwalifikować brutalne kampanie wypędzenia setek tysięcy obywateli gruzińskich z okupowanych terytoriów jako nielegalne akty czystek etnicznych. Jeśli nie potępimy tych czystek etnicznych, to czemu okupant miałby w ogóle brać pod uwagę udzielenie zezwolenia na powrót wypędzonych do własnych domów, miast i wsi?
Panie i Panowie! Jeżeli pierwsza ofiarą wojny jest zawsze prawda, to prawda jest zawsze najtrwalszym fundamentem pokoju. Nasz konstruktywny unilateralizm ani złożone przed chwilą przyrzeczenie nie przyniosą jednak spodziewanego skutku, jeśli nasi europejscy przyjaciele nie powiedzą, jaka jest prawda. Jeśli wy nie powiecie, jak wygląda prawda, to kto to zrobi? Przybywam tu dziś, aby pokornie oznajmić, że w istocie my - a może i cały region - polegamy na was.
Panie i Panowie! Nasz region doświadczył zbyt wielu wojen w swej najnowszej historii. Ponownie parafrazując Hugo, czas zastąpić działa okrągłymi stołami. Nasz region miał swoją Warszawę, swoje Coventry, swoje Oradour-sur-Glane i nastał czas, by budować przyszłość na wspólnym wyrzeczeniu się wojny i zniszczenia. Czas oznajmić, że nigdy więcej kolejnego Groznego, stolicy regionu zamieszkałej przez 400 tysięcy mieszkańców, która została starta z powierzchni ziemi. Czas oznajmić, że nigdy więcej nie chcemy oglądać ludzi wypędzonych z własnych domów i deportowanych za narodowość, wiarę lub pochodzenie, jak miało to miejsce zarówno w moim kraju, jak i w innych krajach w regionie.
Jestem gotów współdziałać z rosyjskimi przywódcami w celu zapewnienia, by to już się nigdy nie powtórzyło, by skutki wojny zostały naprawione i by nastały warunki do budowania pokoju. Mury takie jak w Gruzji nie runą pod naporem bomb, lecz na skutek zobowiązań obywateli do budowania wolnego, zjednoczonego i demokratycznego państwa, oraz zobowiązania społeczności międzynarodowej do egzekwowania prawa międzynarodowego. Tej ambicji nie wyzbędziemy się nigdy. Nigdy nie wyzbędziemy się ambicji zjednoczenia naszego kraju oraz uczynienia narodu wolnym i demokratycznym pokojowymi metodami.
Znamienne jest, że mimo ogromnych nacisków oraz wielu gróźb ze strony Moskwy, ani jedna była republika radziecka nie uznała rozbioru Gruzji. Dowodzi to - ku wielkiemu zaskoczeniu i wściekłości niektórych ludzi - że dawne czasy minęły bezpowrotnie. Dowodzi to, że narody zniewolone za czasów radzieckich, mimo przeszkód i problemów, stały się silnymi i niepodległymi państwami, które same tworzą własną politykę. Mówiąc w skrócie, nikt nie wraca do ZSRR.
Panie i Panowie! Nasz region dokonał wyboru. Wszczęto wojnę, aby powstrzymać ten ruch, lecz czołgi nie zdołają zmienić biegu historii, i czas teraz na pokojowe zakończenie długiego i dojmującego postimperialistycznego kaca. Wzywam więc rosyjskich przywódców, aby dokonali wyboru przyszłości. Mają szansę odegrać główną, pozytywną rolę w trwającej transformacji naszego wspólnego regionu, uznając inne kraje za partnerów, nie wasali.
Wszyscy pragniemy - ja osobiście pragnę - mieć w Rosji partnera, nie wroga. Nikt nie ma większego interesu od nas w tym, by zobaczyć, jak Rosja zmienia się państwo, które prawdziwie działa w ramach wspólnoty narodów, szanuje prawo międzynarodowe i - co często jest z tym powiązane - przestrzega podstawowych praw człowieka. Dlatego gorąco popieram wysiłki przywódców europejskich i amerykańskich służące nawiązaniu z Rosją bardziej konstruktywnych stosunków. Nasz konflikt nijak nie zmroził uczuć między dwoma narodami: chcę powiedzieć narodowi rosyjskiemu, że Rosjanie zawsze będą mile widziani w Gruzji jako partnerzy, turyści, studenci, biznesmeni, dziennikarze czy po prostu jako przyjaciele - lecz nie jako siły okupacyjne.
(Gromkie oklaski z sali)
Panie i Panowie! Swoje wystąpienie zakończę cytując prezydenta pierwszej Republiki Gruzińskiej, Noego Żordanię. Jak zapewnie Państwo wiedzą, Gruzja to pierwsza europejska republika socjaldemokratyczna proklamowana w 1918 roku, z czego jesteśmy bardzo dumni. W konstytucji zapisane mamy silne prawa kobiet oraz inne silne prawa socjalne. Kilka dni przed inwazją Armii Czerwonej na Gruzję, Żordania uzasadnił nasz europejski wybór: "Co zyskujemy z kulturowego tygla narodów europejskich? Ponad dwa tysiące lat narodowej kultury, system demokratyczny oraz naturalne bogactwo”.
Rosja zaoferowała nam sposobność powrotu do czasów militarnych. Odpowiedzieliśmy jej, że idziemy do Europy, i chcemy, by Rosja przyłączyła się do nas w tym marszu. Dziś kolejny gruziński prezydent zwraca się do Was z tym samym przesłaniem umiłowania europejskich idei i wartości. Rzadko zdarza się, że naród otrzymuje taką samą szansę dwukrotnie w swej historii. Przychodzę tu dziś, aby powiedzieć Wam, że skorzystamy z tej szansy i zrobimy wszystko co w naszej mocy, by wypełniło się nasze europejskie przeznaczenie.
Przewodniczący
Panie Prezydencie Saakaszwili, pańskie dzisiejsze przesłanie jest bardzo ważne dla nas wszystkich, lecz równie doniośle zabrzmi ono na nadchodzącym szczycie OBWE w Astanie, który odbędzie się za tydzień, w dniach 1 i 2 grudnia. Przede wszystkim ma ono ogromne znaczenie dla całego waszego regionu, Kaukazu i to zarówno Kaukazu Południowego, jak i Północnego. Zawsze wiedzieliśmy, że jesteście dzielni - a teraz możemy dodać, że jesteście również roztropni. Odwaga i roztropność zawsze powinny iść w parze.
