Wkład różnorodności biologicznej i ekosystemów w realizację milenijnych celów rozwoju - Konferencja na temat różnorodności biologicznej - Nagoja 2010 (debata)
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku dziennego jest połączona debata nad następującymi sprawozdaniami:
pytaniem ustnym skierowanym do Rady przez Jo Leinena w imieniu Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, w sprawie najważniejszych celów na Konferencję Stron Konwencji o różnorodności biologicznej w Nagoi w dniach 18-29 października 2010 r. - B7-0467/2010);
pytaniem ustnym skierowanym do Komisji przez Jo Leinena w imieniu Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, w sprawie najważniejszych celów na Konferencję Stron Konwencji o różnorodności biologicznej w Nagoi w dniach 18-29 października 2010 r. - B7-0468/2010);
pytaniem ustnym skierowanym do Rady przez Michèle Striffler, w imieniu Komisji Rozwoju, w sprawie wkładu różnorodności biologicznej i funkcji ekosystemów w rozwój i osiągnięcie milenijnych celów rozwoju - B7-0464/2010);
pytaniem ustnym skierowanym do Komisji przez Michèle Striffler, w imieniu Komisji Rozwoju, w sprawie wkładu różnorodności biologicznej i funkcji ekosystemów w rozwój i osiągnięcie milenijnych celów rozwoju - B7-0465/2010).
Karin Kadenbach
zastępująca autora. - (DE) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Kilka dni temu spotkałam się z grupą dziennikarzy i rozmawialiśmy o sprawach, które szczególnie leżą mi na sercu tej jesieni. Jedna z omawianych spraw, całkiem słusznie, była różnorodność biologiczna. Jak państwo wiedzą, niedługo w Nagoi odbędzie się Konferencja Stron Konwencji o różnorodności biologicznej, a mnie przypadł zaszczyt i przyjemność udziału w niej w ramach delegacji Parlamentu oraz jako współautorce rezolucji w sprawie różnorodności biologicznej, która będzie przedmiotem głosowania w Nagoi. Zatem rozmawiałam z dziennikarzami, kiedy zadano mi pytanie, dlaczego pozwalamy sobie na luksus, na przykład, ratowania bobrów. W moim ojczystym regionie Dolnej Austrii udało się uratować gatunek zagrożony wyginięciem, który obecnie rozmnożył się na dużym obszarze, co spotkało się z pewnym rozgoryczeniem rolników i leśników, których uczucia wobec bobrów są nieco odmienne.
Podczas gdy Unia Europejska i wiele agencji w państwach członkowskich, przy wsparciu organizacji pozarządowych, ciężko i z ogromnym zaangażowaniem pracują na rzecz ochrony gatunków, ta rozmowa po raz kolejny pokazuje, że wiele osób uważa ochronę i zachowanie różnorodności biologicznej za pewnego rodzaju luksus. Pytają, czy Unia Europejska nie ma żadnych pilniejszych zadań, którymi powinna się zająć, niż ratowanie kilku zagrożonych gatunków storczyków czy zwierząt. Ludzie często pytają, czy naprawdę to taka wielka różnica, czy w ogrodach zoologicznych mamy 499 czy 500 różnych gatunków zwierząt do podziwiania. Szanowni państwo! Dla tych ludzi kwestia ochrony gatunków czy różnorodności biologicznej nie jest żadnym priorytetem. Bądźmy szczerzy: różnorodność biologiczna jest w hierarchii priorytetów programowych daleko za wzrostem gospodarczym czy bezpieczeństwem. A jednak powinna być wyżej, lekceważymy bowiem znaczenie tego zagadnienia.
I tu dochodzimy do sedna mojego stanowiska: zagadnienie ochrony gatunków nie jest jakimś rodzajem instytucji dobroczynnej dla kilku biednych robaczków, bez których sobie po prostu poradzimy. Proszę mnie nie zrozumieć źle: ochrona gatunków oczywiście wiąże się z miłością do roślin i zwierząt, ale zasadniczo jest to kwestia bezpieczeństwa, polityki rynku pracy i polityki migracyjnej. W dyskusjach o różnorodności biologicznej często zapomina się o roli odgrywanej przez zwierzęta i rośliny w naszym ekosystemie. Spełniają one te funkcje naszej przyrody, które podtrzymują działanie naszych ekosystemów. To dzięki wielości różnych gatunków i ich wzajemnym oddziaływaniom nie dochodzi do erozji linii brzegowej czy lawin, a za to następuje samooczyszczenie cieków wodnych. Mówimy tu o kluczowym elemencie zrównoważonego rozwoju - o podstawowych "towarach i usługach”, jakie zapewnia bioróżnorodność, takich jak dostarczanie żywności, magazynowanie dwutlenku węgla i regulacja obiegu wody; są to czynniki leżące u podstaw dostatku, dobrostanu społecznego i jakości życia. Wyginięcie gatunków spowoduje zachwianie naturalnej równowagi i zainicjuje niebezpieczny efekt domina. Zastąpienie funkcji spełnianych przez te rośliny i zwierzęta jest kosztowne. W ostatecznym rozrachunku niektóre regiony i siedliska przestaną nadawać się do zamieszkania czy wykorzystania. W efekcie może być tak, że te siedliska nie będą w stanie zapewniać ekosystemom swoich cennych towarów i funkcji. I więcej: wszyscy obawiamy się ewentualnych dalszych konsekwencji, na przykład bezrobocia, braku bezpieczeństwa i emigracji.
Dlatego w dość oczywisty sposób ochrona gatunków jest zagadnieniem wpływającym na politykę w szeregu dziedzin. Niedawno podkreślała to Komisja Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, która intensywnie pracowała nad ustaleniem stanowiska Parlamentu Europejskiego. Chciałabym też przytoczyć kilka liczb. Według ocen naukowców zastąpienie tych naturalnych funkcji i poradzenie sobie z konsekwencjami, na przykład bezrobociem i migracją, to koszt w wysokości 7 % PKB w skali światowej. Jeżeli to państwa nie zdumiewa, to mam jeszcze inne liczby. Według najnowszego badania Komisji Europejskiej 25 % gatunków zwierząt w Europie jest zagrożonych wyginięciem. W tym samym badaniu stwierdza się również, że ekosystemy wybrzeża stale są niszczone. Regres następuje także w niektórych regionach o bogatej różnorodności biologicznej. Z kolei od 1990 roku o 8 % wzrósł udział obszarów rozwoju sterowanego przez człowieka, na przykład parków przemysłowych, obszarów mieszkaniowych czy infrastruktury transportowej.
Panie i panowie! Jak państwo zauważą, uczestnicy negocjacji w Nagoi nie zawsze zgadzają się ze sobą, co należy osiągnąć w ramach konferencji. Kraje uprzemysłowione domagają się celów silnych, organizacje pozarządowe - ambitnych, podczas gdy podmioty gospodarcze - co nie jest żadnym zaskoczeniem - zadowalają się realistycznymi. Moim zdaniem UE powinna wysoko zawiesić poprzeczkę na spotkaniu w Nagoi oraz ciężko pracować - podobnie jak to się dzieje w Europie - nad szerszym zaangażowaniem społeczności przedsiębiorców, szczególnie tych sektorów i branż przemysłu, które w znacznym stopniu wykorzystują zasoby biologiczne. UE może zadecydować, czy chce dać dobry, czy zły przykład.
Panie i panowie! Mamy już październik, a wiele osób w Europie nadal nawet nie słyszało, że ten rok został ogłoszony Międzynarodowym Rokiem Różnorodności Biologicznej. Postarajmy się wspólnie zapewnić, aby różnorodność biologiczna otrzymała status, na który zasługuje, jeżeli w przyszłości ma w dalszym ciągu spełniać swoje funkcje ekologiczne. Chciałabym przywołać często cytowane stare indiańskie przysłowie: "Dopiero po ścięciu ostatniego drzewa, dopiero po zatruciu ostatniej rzeki i dopiero po złowieniu ostatniej ryby odkryjemy, że pieniędzy nie można zjeść”.
Gay Mitchell
zastępujący autorkę. - Pani przewodnicząca! Dziękuję za możliwość wypowiedzenia się w ramach tej debaty.
W zeszłym tygodniu przewodniczyłem delegacji Parlamentu na szczyt ONZ poświęcony realizacji milenijnych celów rozwoju. W trakcie całego szczytu i na każdym wydarzeniu towarzyszącym porywał mnie entuzjazm moich kolegów, rządów, organizacji międzynarodowych i ludzi w terenie, którzy działają na rzecz realizacji ambitnych celów przyjętych w 2000 roku. Udało się osiągnąć pewien postęp i z wielu rzeczy możemy być dumni, ale o wiele więcej pozostaje do zrobienia.
Następuje szybka poprawa w zakresie dostępu do kształcenia. Odsetek osób objętych kształceniem szkolnym osiągnął 76 % w Afryce Subsaharyjskiej i 94 % w Afryce Północnej. Poprawia się dostęp do wody pitnej. Do 2015 roku 86 % osób żyjących w krajach rozwijających się będzie mieć dostęp do wody pitnej - w porównaniu z 71 % w 1990 roku. W czterech regionach udało się już zrealizować cele dotyczące dostępu do wody pitnej - w Afryce Północnej, Ameryce Łacińskiej i na Karaibach, w Azji Wschodniej oraz Południowo-Wschodniej. Poprawia się dostęp do energii. W Afryce Północnej dostęp do energii elektrycznej stał się nieomal powszechny.
Chociaż udało się uzyskać wyraźny postęp, to jednak wciąż bardzo wiele pozostaje do zrobienia. Jak wyjaśnił nam to Sekretarz Pomocniczy Organizacji Narodów Zjednoczonych, w okresie kolejnych pięciu lat musimy zrobić "sprint do mety”. Miliard dzieci żyje w ubóstwie, każdego roku 1,4 miliona dzieci umiera z powodu braku dostępu do bezpiecznej wody pitnej, a 2,2 miliona dzieci umiera z powodu braku szczepionek, które są tak łatwo dostępne w krajach uprzemysłowionych i które stosuje się w nich już od 30 lat.
Milenijnym celem rozwoju nr 7 jest zapewnienie zrównoważonego rozwoju środowiska naturalnego. W ramach tego celu ustanowiono kilka celów pomocniczych. Prawdopodobnie najbardziej kompleksowym z nich jest cel 7b, "zmniejszenie utraty różnorodności biologicznej i osiągnięcie do 2010 roku znacznego spadku tempa tej utraty”. Wskaźniki różnorodności biologicznej obejmują między innymi odsetek gruntów leśnych, emisje CO2, odsetek całkowitych wykorzystywanych zasobów wodnych, konsumpcję substancji zubożających warstwę ozonową oraz odsetek zasobów ryb znajdujących się w bezpiecznych limitach biologicznych. Dlatego zmniejszenie utraty różnorodności biologicznej jest kluczowym elementem milenijnych celów rozwoju.
Siedemdziesiąt procent ubogiej ludności świata żyje na obszarach wiejskich, a ich przetrwanie i dobrobyt są bezpośrednio uzależnione od różnorodności biologicznej. Ubodzy mieszkańcy miast również są uzależnieni od funkcji ekosystemów spełnianych przez różnorodność biologiczną, na przykład utrzymania jakości powietrza i wody oraz rozkładania się odpadów. Nikt nie może wątpić, że różnorodność biologiczna i zmiana klimatu w pierwszej kolejności uderzą w ubogie warstwy ludności świata. Będą miały wpływ na przykład na Tuvalu leżące na wyspach Polinezji - kraj leżący ledwie 4,5 metra nad poziomem morza - czy Malediwy, gdzie w tym roku prezydent Nasheed zorganizował posiedzenie rządu pod wodą, aby uświadomić fakt, że do końca wieku ten kraj naprawdę może zniknąć pod wodą.
Wzywam państwa członkowskie i Komisję do nadania nowego rozmachu globalnemu sojuszowi przeciwko zmianie klimatu i jego mechanizmom wspierającym, tak aby zwiększyć potencjał krajów rozwijających się i ich bazę wiedzy w zakresie oczekiwanych skutków utraty różnorodności biologicznej, a także w celu skutecznego włączenia jej w ich programy rozwojowe i budżety.
Zwracam również uwagę, że programy na rzecz ochrony różnorodności biologicznej i zmniejszania ubóstwa muszą odnosić się do najważniejszych problemów ubogich i w większym stopniu uwzględniać lokalne zarządzanie środowiskiem naturalnym, potrzebę zapewnienia dostępu do zasobów różnorodności biologicznej, reformę gruntów oraz uznanie zwyczajowych praw własności do ziemi.
Do 2050 roku liczba ludności Ziemi zwiększy się o dwa miliardy ludzi, a 90 % z nich urodzi się w krajach obecnie zaliczanych do rozwijających się. Jeżeli pozwolimy, aby w tych krajach nadal panowała skrajna nędza, dojdzie do powszechnej emigracji z krajów rozwijających się do uprzemysłowionych, a nierówności mogą stać się przyczyną konfliktów na skalę światową.
Wielu z nas nie sądziło, że jeszcze za naszego życia upadnie mur berliński. Obecnie traktujemy byłe kraje z radzieckiej strefy wpływów jako naturalnych partnerów UE. Mur ubóstwa między północą a południem również może upaść, a my możemy uczynić świat lepszym i bezpieczniejszym - miejscem, gdzie możemy znaleźć nowych partnerów i gdzie środowisko będzie bezpieczne dla nas wszystkich.
Joke Schauvliege
Pani przewodnicząca, szanowni posłowie! Przede wszystkim chciałabym podziękować za możliwość zabrania dzisiaj, w tym miejscu głosu w tak niezwykle ważnej sprawie, jaką jest różnorodność biologiczna. W swoich konkluzjach z 15 marca 2010 r., zatytułowanych "Różnorodność biologiczna: okres po 2010 roku, wizja i cele unijne i globalne oraz międzynarodowy system ABS [dostępu i podziału korzyści]”, Rada zwróciła uwagę, że konieczna jest ochrona różnorodności biologicznej oraz uniknięcie nieodwracalnego zniszczenia ekosystemów i ich funkcji, między innymi w celu zagwarantowania stabilności społecznej i gospodarczej oraz osiągnięcia milenijnych celów rozwoju.
Rada przypomniała, że różnorodność biologiczna odgrywa istotną rolę w światowej walce z głodem oraz na rzecz zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego, jak również stanowi znaczący wkład w tworzenie dobrobytu i ograniczanie ubóstwa. W większości krajów rozwijających się istnieje o wiele ściślejsza niż w UE zależność między ochroną ekosystemów z jednej strony, a zatrudnieniem, dochodami i utrzymaniem z drugiej strony.
Przygotowując się do dziesiątej sesji Konferencji Stron Konwencji o różnorodności biologicznej UE chce, za pomocą realistycznego i ambitnego podejścia, aktywnie i konstruktywnie włączyć się w globalny konsensus dotyczący środków, jakie należy podjąć po 2010 roku w celu wspierania różnorodności biologicznej. Obejmuje to środki umożliwiające rozwój perspektywy stworzenia planu strategicznego na okres po 2010 roku, który może dotyczyć na przykład okresu do 2020 roku, wizji, która może rozciągać się aż po rok 2050, perspektywy celów podrzędnych i ważnych punktów pośrednich powiązanych z mierzalnymi wskaźnikami, czy wreszcie perspektywy ustanowienia odpowiednich mechanizmów monitorowania, oceny czy dalszych działań.
Spotkanie wysokiego szczebla w ramach Zgromadzenia Ogólnego ONZ, które odbyło się dwa tygodnie temu w Nowym Jorku, stanowiło dobrą szansę wezwania społeczności międzynarodowej do uznania krytycznego stanu różnorodności biologicznej na całym świecie, a także podkreślenia potrzeby zabezpieczenia podstaw życia na Ziemi w interesie ludzkości i przyszłych pokoleń, jak również podjęcia właściwych inicjatyw na wszystkich szczeblach.
Co się tyczy wsparcia technicznego udzielanego krajom najsłabiej rozwiniętym, Rada uważa, że w walce z utratą różnorodności biologicznej, zmianą klimatu i pustynnieniem kluczową rolę odgrywa rozwój i transfer najlepszych praktyk i technologii. Należy prowadzić skoordynowane działania oraz wykorzystywać zasoby w sposób zadowalający i tani.
W zakresie finansowania Rada sądzi, że ustanowienie skutecznych ram polityki po 2010 roku oraz nowego strategicznego planu Konwencji o różnorodności biologicznej będzie wymagało właściwego pozyskania zasobów ze wszystkich możliwych źródeł, obejmujących środki zarówno publiczne, jak i prywatne, a także nowe formy finansowania oraz finansowanie środków przeciwdziałających zmianie klimatu. Rada uważa, że należy ponadto rozważyć możliwość pozyskania środków finansowych na rzecz różnorodności biologicznej poprzez zmianę, likwidację lub przekierowanie dopłat szkodliwych z punktu widzenia różnorodności biologicznej. Koniecznością i priorytetowym celem pozostaje uwzględnienie różnorodności biologicznej w działalności przedsiębiorców i polityce w innych sektorach.
Już w konkluzjach z 5 grudnia 2006 r. Rada - w reakcji na paryski komunikat w sprawie różnorodności biologicznej - zwracała uwagę, że w dialogu z krajami i regionami partnerskimi należy uwzględnić różnorodność biologiczną i utrzymanie funkcji ekosystemów. W ramach tego procesu należało zachęcać tych partnerów do dalszego rozpoznawania potrzeb i nadawania im priorytetowego znaczenia w krajowych i regionalnych strategiach i planach rozwojowych. Rada jest w dalszym ciągu przekonana, że włączenie funkcji ekosystemów i różnorodności biologicznej do programów współpracy rozwojowej i związanego z nimi wsparcia finansowego jest jedynym sposobem uzyskania trwałych rezultatów.
Nawet pomimo oczywistego związku między konwencją z Århus o dostępie do informacji, udziale społeczeństwa w podejmowaniu decyzji oraz dostępie do sprawiedliwości w sprawach dotyczących środowiska z jednej strony, a różnorodnością biologiczną z drugiej strony, należy wziąć pod uwagę fakt, że przedmiotowa konwencja została przyjęta w ramach Europejskiej Komisji Gospodarczej ONZ (EKG ONZ). Chociaż w konwencji tej dopuszcza się możliwość przystąpienia krajów niebędących członkami EKG ONZ, to nasi partnerzy w ramach polityki rozwojowej nie są obecnie stronami owej konwencji.
Chciałabym podziękować państwu za zainteresowanie i z zainteresowaniem oczekuję na państwa debatę, w której - o czym jestem przekonana - pojawi się wiele nowych elementów.
Janez Potočnik
komisarz. - Pani przewodnicząca! Strategiczne cele Unii Europejskiej na konferencję w Nagoi zostały określone w konkluzjach Rady z 22 grudnia 2009 r. i 15 marca 2010 r., a Rada ds. Środowiska w dniu 14 października 2010 r. zajmie się ich dopracowaniem i uszczegółowieniem. Jako priorytety Unii Europejskiej wyróżniają się w szczególności trzy zagadnienia.
Pierwszym z nich jest przyjęcie nowego strategicznego planu konwencji na lata 2011-2020. Plan ten powinien odzwierciedlać najlepszą dostępną wiedzę naukową dotyczącą stanu różnorodności biologicznej i stanowić skuteczne ramy wdrażania, które byłyby dostatecznie ambitne, by skłonić wszystkie strony konwencji do podjęcia wzmożonych działań. Ma to kluczowe znaczenie, jeżeli chcemy zapobiec wyginięciu kolejnych gatunków i umożliwić dalsze dostarczanie przez różnorodność biologiczną najważniejszych dóbr i funkcji, od których wszyscy jesteśmy uzależnieni, a zwłaszcza najubożsi.
Drugim strategicznym priorytetem Unii Europejskiej jest zakończenie negocjacji Protokołu w sprawie dostępu i podziału korzyści, mającego kluczowe znaczenie dla zachowania i zrównoważonego wykorzystywania różnorodności biologicznej po 2010 roku, a do przyjęcia którego wszystkie strony konwencji zobowiązały się w trakcie VIII sesji Konferencji Stron w 2006 roku. Tego oczekuje również znaczna część krajów rozwijających się będących stronami konwencji, a wiele z nich uznaje to za swój najważniejszy priorytet.
Trzecim zaś jest zapewnienie pozyskania odpowiednich zasobów umożliwiających wdrożenie ram polityki różnorodności biologicznej po 2010 roku, w tym nowego planu strategicznego. W ramach celu różnorodności biologicznej na 2020 roku, przyjętego przez siebie w poprzednich miesiącach bieżącego roku, cała UE zobowiązała się zwiększyć swój wkład w zapobieganie utracie światowej różnorodności biologicznej; wydaje mi się jednak, że możemy też być dość dumni z tego, co już faktycznie zdziałaliśmy. W latach 2002-2008 Unia Europejska rocznie zapewniała środki w wysokości ponad miliarda dolarów, około 740 milionów euro, na rzecz światowej różnorodności biologicznej, zwłaszcza za pośrednictwem tematycznego programu na rzecz środowiska i zasobów naturalnych w ramach instrumentu współpracy na rzecz rozwoju, ale też za pomocą Europejskiego Funduszu Rozwoju, jako że oba zawierają odpowiednie postanowienia dotyczące różnorodności biologicznej.
Państwa członkowskie w znacznym stopniu uczestniczyły też w niedawnym dofinansowaniu Funduszu na rzecz Globalnego Środowiska, w ramach którego 1,2 miliarda dolarów zarezerwowano na różnorodność biologiczną. Oznacza to wzrost o 28 % w porównaniu do poprzedniego dofinansowania, a nowa inicjatywa na rzecz milenijnych celów rozwoju, ogłoszona w zeszłym miesiącu przez pana przewodniczącego Barroso na Zgromadzeniu Ogólnym ONZ, której budżet wynosi miliard euro, w oczywisty sposób może przynieść korzyści także dla różnorodności biologicznej.
Obecnie Komisja aktualizuje swoje własne dane dotyczące współpracy rozwojowej w dziedzinie różnorodności biologicznej, wykorzystując tę samą metodologię, którą stosowała przy obliczaniu wielkości środków finansowych dotyczących zmiany klimatu, i oczywiście zachęcamy państwa członkowskie, aby zrobiły to samo, co umożliwi nam przedstawienie skonsolidowanych danych na spotkaniu w Nagoi.
Musimy również zastanowić się nad innymi sposobami przyczynienia się do poprawy wdrażania Konwencji o różnorodności biologicznej i udzielenia krajom rozwijającym się pomocy w realizacji ich zobowiązań na mocy tej konwencji, w szczególności wynikających z nowego planu strategicznego, który zostanie przyjęty w Nagoi. Na spotkaniu w Nagoi mamy zamiar wspólnie z naszymi partnerami zbadać możliwości i sposoby dokonania tego.
Utrata różnorodności biologicznej nie stanowi nowego wyzwania na drodze do likwidacji ubóstwa, o czym już wspominano. Cel w dziedzinie różnorodności biologicznej na 2010 rok został już w 2002 roku włączony do milenijnego celu rozwoju nr 7, a sama UE przy wielu okazjach wyraźnie podkreślała ważne powiązania między różnorodnością biologiczną a rozwojem. Nawet w ubiegłym miesiącu pan przewodniczący Barroso, podczas swojego wystąpienia na spotkaniu wysokiego szczebla na temat różnorodności biologicznej, odbywającym się w ramach Zgromadzenia Ogólnego ONZ, zwrócił uwagę, że nasza zdolność do likwidacji ubóstwa i głodu oraz poprawy zdrowia dzieci i matek jest uzależniona od długookresowej dostępności słodkiej wody, żywności, lekarstw i surowców dostarczanych przez przyrodę.
Przypomina się o tym także w sprawozdaniu dotyczącym milenijnych celów rozwoju w 2010 roku, w ramach polityki UE służącej wsparciu krajów rozwijających się przy rozwiązywaniu problemów bezpieczeństwa żywnościowego czy w programie działań na lata 2010-2013 w ramach spójności polityki Komisji na rzecz rozwoju, zawierającym konkretny cel w zakresie różnorodności biologicznej i towarzyszące mu wskaźniki jako część ram operacyjnych na rzecz zwiększenia spójności polityki UE z celami rozwojowymi.
Być może nowym elementem jest zwiększająca się wiedza i świadomość w zakresie ekonomicznych aspektów utraty różnorodności biologicznej oraz związanej z nią skali zagrożenia dla perspektyw długookresowej likwidacji ubóstwa. W międzynarodowym badaniu ekonomiki ekosystemów i różnorodności biologicznej (TEEB) pokazano, jak ogromne koszty dla naszych gospodarek powoduje utrata różnorodności biologicznej i degradacja ekosystemów - również dla gospodarek krajów rozwijających się. Zatem nie mamy tu do czynienia wyłącznie z kwestią moralną; tak naprawdę jest to kwestia jakości naszego życia, a mimo to ochrony różnorodności biologicznej i ekosystemów nie uważa się za priorytet polityki rozwojowej.
Należy mieć nadzieję, że TEEB pomoże nieco zmienić tę sytuację, aby większa liczba naszych partnerów z krajów rozwijających się w ramach swoich strategii rozwojowych nadała wyższy priorytet ochronie różnorodności biologicznej i jej zrównoważonemu wykorzystywaniu, ale nawet tam, gdzie nie jest to głównym elementem działań w krajowych i regionalnych strategiach wsparcia, europejska polityka rozwojowa mimo wszystko wymaga traktowania środowiska naturalnego i zrównoważonego zarządzania zasobami naturalnymi jako zagadnienia horyzontalnego, które należy włączyć we wszystkie działania na rzecz rozwoju. Zarówno instrument współpracy na rzecz rozwoju, jak i Europejski Fundusz Rozwoju zawierają postanowienia odnoszące się do różnorodności biologicznej.
Na zakończenie, w odniesieniu do mechanizmu zapewniania prawa dostępu do informacji i udziału społeczeństwa w procesie decyzyjnym w zakresie różnorodności biologicznej, chciałbym powiedzieć, że UE w pełni popiera projekt decyzji X sesji Konferencji Stron dotyczącej planu strategicznego, w której wzywa się strony i inne rządy do umożliwienia szerokiego i skutecznego udziału społeczeństwa w pełnej realizacji celów Konwencji i planu strategicznego. Uważamy też, że Protokół w sprawie dostępu i podziału korzyści powinien zobowiązywać jego strony do ustanowienia krajowych ram umożliwiających społecznościom tubylczym i lokalnym podejmowanie wcześniejszych i świadomych decyzji dotyczących udostępnienia lub nieudostępnienia swojej tradycyjnej wiedzy.
Chciałbym poprzeć autorów pytań we wszystkim, co powiedzieli, i jestem naprawdę wdzięczny za ich cenny wkład.
Esther de Lange
Pani przewodnicząca, pani urzędująca przewodnicząca Rady, panie komisarzu! Najważniejszą rzeczą, o jaką będziemy państwa jutro prosić w naszej rezolucji, będą ambitne, acz realistyczne cele na spotkanie w Nagoi. Inteligentnym podejściem byłoby uzgodnienie takich środków, które nie tylko zabezpieczą różnorodność biologiczną, ale także pozwolą przezwyciężyć skutki zmiany klimatu, pomogą osiągnąć milenijne cele rozwoju - o których już wiele powiedziano - oraz stworzyć ekologiczne miejsca pracy, nie tylko w Unii Europejskiej. Cztery pieczenie na jednym ogniu - to się rzeczywiście opłaca!
Jednakże aby to osiągnąć, Unia Europejska musi mówić jednym głosem. Muszę być z państwem szczera: zaczynam w to nieco powątpiewać. Usłyszałam wiele nawiązań do oświadczeń Rady z poprzednich lat i z marca bieżącego roku, ale niewiele konkretów. Mam jednak nadzieję, że rozważania Komisji i Rady poszły nieco dalej w porównaniu do ogólników zawartych w oświadczeniu z 15 marca. Mam przynajmniej taką nadzieję - a przekonamy się o tym 14 października. Mam też nadzieję, że wyciągniemy wnioski z błędów, które popełniliśmy w przeszłości, że nie udamy się na kolejny międzynarodowy szczyt uzbrojeni w mandat, który będzie mglisty i ogólnikowy, i że jako Unia Europejska nie stracimy ponownie całego czasu na wzajemne konsultacje dotyczące sposobu reakcji na rozwój sytuacji, co nie pozostawiłoby nam ani chwili wolnego czasu na podjęcie wiodącej roli, do czego wzywała między innymi pani poseł Kadenbach.
Ostatnia kwestia, na którą chciałabym zwrócić uwagę, dotyczy włączenia różnorodności biologicznej do polityki w innych dziedzinach. W niedawnym sprawozdaniu dotyczącym różnorodności biologicznej w Unii Europejskiej Parlament wezwał do zapewnienia takiej spójności w zakresie środowiska naturalnego i polityki w innych sektorach; analogicznie musimy również włączyć różnorodność biologiczną na szczeblu międzynarodowym. Różnorodność biologiczna dotyczy nie tylko środowiska naturalnego czy milenijnych celów rozwoju; również w innych obszarach, na przykład w Światowej Organizacji Handlu (WTO), zagadnienia pozahandlowe, takie jak różnorodność biologiczna, muszą znaleźć się o wiele wyżej w hierarchii priorytetów. Panie komisarzu! Wiem, że różnorodność biologiczna bliska jest pańskiemu sercu. Mam nadzieję, że uda się panu przekazać pańskim partnerom na szczeblu międzynarodowym to przesłanie dotyczące włączenia różnorodności biologicznej w skali międzynarodowej.
Michael Cashman
w imieniu grupy S&D. - Pani przewodnicząca! Wraz z panem posłem Mitchellem uczestniczyłem w spotkaniu w ONZ i reprezentowałem Parlament w sprawie milenijnych celów rozwoju. Chciałbym pogratulować Komisji jej obecnych działań, ale chciałbym poinformować Izbę, że choć UE odgrywa wiodącą rolę na arenie międzynarodowej w tych kwestiach - różnorodności biologicznej, zmiany klimatu czy faktycznej likwidacji ubóstwa w milenijnych celach rozwoju - to interesujący jest fakt, że w ONZ mamy jedynie status obserwatora. To musi się zmienić, bowiem jesteśmy światowym liderem w tych zagadnieniach.
Mamy Rok Różnorodności Biologicznej, jednak pragnę podkreślić, że każdy rok powinien być rokiem różnorodności biologicznej. Nasi obywatele - być może obserwujący nas z galerii dla widzów, być może oglądający nas w swoich domach - zapytają, co ma to z nimi wspólnego. Bez świadomości społecznej i podniesienia poziomu świadomości nic się nie zmieni. Muszą sobie uświadomić, że bez różnorodności biologicznej nie byłoby puszki pomidorów, którą kupują w supermarkecie. Potrzebujemy stuprocentowej świadomości tego, co to oznacza. Jak doskonale wyraził to pan poseł Mitchell, należy obalić ten mur ubóstwa, a także - co chciałbym dodać ze swej strony - mur pozbawienia praw.
Mówimy w tej Izbie o spójności polityki, ale niech mi państwo pozwolą przypomnieć tylko o kilku spośród tych kwestii: bez spójności polityki dotyczącej dostępu do energii w krajach rozwijających się, wylesiania, zmiany klimatu, bezpieczeństwa żywnościowego, reformy wspólnej polityki rolnej, wspólnej polityki rybołówstwa, zagrabiania gruntów, zasobów naturalnych i dostępu do wody nigdy nie uda się nam ochronić różnorodności biologicznej i nigdy nie położymy kresu cierpieniom ubogich na całym świecie.
Gerben-Jan Gerbrandy
w imieniu grupy ALDE. - Pani przewodnicząca! Kiedy dyskutujemy nad stanowiskiem Europy na szczyt w Nagoi, poza ścianami tej Izby odbywa się polowanie, niepohamowane polowanie na zasoby, na ropę i gaz, surowce mineralne, drewno, żywność i wodę, polowanie na wszystkie zasoby dostarczane przez przyrodę.
W ramach tego polowania chińscy inwestorzy chcą wybudować autostradę przez Park Narodowy Serengeti, aby móc eksploatować zasoby Afryki Środkowej. Inwestorzy saudyjscy wykładają miliardy dolarów, aby wybudować 6 tysięcy kilometrów drogi przez lasy deszczowe Konga i założyć ogromne plantacje palmy olejowej.
Wszyscy chcemy zahamować utratę różnorodności biologicznej, ale w rzeczywistym świecie owo polowanie na zasoby udaremnia nasze dążenia. Taka jest rzeczywistość. Dlatego jedynym sposobem zahamowania utraty różnorodności biologicznej jest radykalna zmiana naszego zachowania.
Potrzebujemy różnorodności biologicznej do zapewnienia żywności, schronienia, lekarstw, czystego powietrza, wody i tak dalej. Po prostu nie będziemy w stanie bez niej przetrwać. Dochodzimy do punktu zwrotnego, w którym zmiany są nieodwracalne, a co gorsza - zaczynają przyspieszać. Takie poczucie pilności towarzyszy szczytowi w Nagoi i takiego poczucia pilności oczekuję od uczestniczących w nim ministrów i komisarzy.
Niestety, deklaracje polityczne i rezolucje nie wystarczą do uzyskania tego poczucia pilności. Potrzebujemy zdecydowanie większej presji. Dlatego wraz z wieloma kolegami i koleżankami z całego świata zainicjowałem kampanię internetową. Chciałbym, aby głos wszystkich ludzi w tej sprawie został usłyszany, ponieważ ludziom zależy na tej sprawie. Proszę wejść na Facebooka, aby powstrzymać utratę różnorodności biologicznej i poprzeć tę kampanię. Wspólnie z wieloma kolegami i koleżankami przedstawię decydentom w Nagoi tysiące podpisów, aby im uświadomić, że ludzie liczą na ich wytrwałość i upór, by spotkanie w Nagoi zakończyło się sukcesem.
Sandrine Bélier
Pani przewodnicząca, pani urzędująca przewodnicząca Rady, panie komisarzu, panie i panowie! Nie udało się dotrzymać obietnic złożonych w 1992 roku w Rio i w 2002 roku w Johannesburgu. Nasze strategie powstrzymania utraty różnorodności biologicznej zakończyły się fiaskiem, którego przyczyny są nam wszystkim znane.
Zmienia się klimat, zmniejsza się różnorodność biologiczna, a ludzkość z coraz większą determinacją musi się coraz szybciej dostosowywać, w sposób, który jest coraz trudniejszy. W Nagoi, na kilka tygodni przed rozpoczęciem szczytu w Cancún, Unia Europejska ma szansę zaapelować o dostosowanie naszego modelu rozwoju gospodarczego, tak aby móc stawić czoła wyzwaniom XXI wieku.
Deregulacja klimatu, powstrzymanie utraty różnorodności biologicznej i zwalczanie ubóstwa - te trzy wyzwania są ze sobą ściśle związane, podobnie jak działania potrzebne do tego, aby im sprostać. Spoczywa na nas obowiązek zaproponowania i wdrożenia nowego modelu rozwoju, który byłby sprawiedliwszy, równiejszy i bardziej zrównoważony.
Musimy zatem mówić jasno i praktycznie. W rezolucji Parlamentu określa się trzy kluczowe wyzwania, które obecnie wywołują wiele wątpliwości dotyczących stanowiska Komisji i Rady.
Pierwszym wyzwaniem jest oczywiście rozpoczęcie ochrony i przywracania różnorodności biologicznej. Wymaga to zapewnienia odpowiednich środków finansowych, rezygnacji z całego wsparcia publicznego szkodliwego dla różnorodności biologicznej oraz przeznaczonego na ten cel budżetu, który naszym zdaniem należałoby zwiększyć dziesięciokrotnie. Czy jednak Unia Europejska jest gotowa przeznaczyć 0,3 % PKB na swoją politykę powstrzymania utraty różnorodności biologicznej i przekonać do tego kraje OECD?
Drugim wyzwaniem jest społeczny koszt utraty różnorodności biologicznej, który dopiero zaczęto oceniać. Uznaje się, że wynosi on około 1 % światowego PKB, ale w tej ocenie nie uwzględnia się społecznej, kulturowej, moralnej i naukowej wartości różnorodności biologicznej.
Czy Unia Europejska jest zdecydowana sprzeciwić się komercjalizacji istot żywych? Czy jest zdeterminowana bronić wspólnego dziedzictwa ludzkości i potwierdzić, że przyroda jest bezcenna i nie na sprzedaż?
Wreszcie trzecim wyzwaniem jest powstrzymanie grabieży zasobów genetycznych przez środowiska biznesowe i przemysłowe. Jednym z możliwych rozwiązań jest uregulowanie dostępu do zasobów genetycznych w sposób, w którym - w szczególności - w pełni przestrzega się praw społeczności tubylczych i lokalnych.
W tych negocjacjach Unia Europejska nadal będzie ponosić szczególną odpowiedzialność. Czy w związku z tym jest zdecydowana, po pierwsze, bronić zasady, zgodnie z którą nie można opatentować życia, a po drugie, poprzeć spłatę długu ekologicznego krajów rozwijających się poprzez udzielenie poparcia zasadzie retroaktywności przyjętego przez nas systemu?
Nirj Deva
w imieniu grupy ECR. - Pani przewodnicząca! Różnorodność biologiczna nie jest jakimś abstrakcyjnym wyrażeniem stosowanym przez tajemniczych uczonych do opisania pewnej osobliwości ekologicznej. Różnorodność biologiczna to filar naszego przetrwania jako rasy ludzkiej na tej planecie.
Proszę wziąć pod uwagę na przykład niedawne obliczenia poczynione przez doktora Pavana Sukhdeva, dotyczące utraty różnorodności biologicznej i jej kosztów. Jego odkrycia pokazują, że samo wylesianie - zmniejszanie się płuc Ziemi, które zmieniają dwutlenek węgla w tlen i umożliwiają nam oddychanie - kosztuje każdego roku 4,5 biliona dolarów. Każdego roku tracimy 4,5 biliona dolarów, ponosząc koszty zastępowania procesu wytwarzania tlenu. To mniej więcej wartość giełdy nowojorskiej.
Gdybyśmy każdego roku tracili majątek o wartości całej giełdy nowojorskiej, to jestem pewien, że wszyscy w tej Izbie miotaliby się jak oszalali, ale skoro chodzi o różnorodność biologiczną, wydaje się, że nikt się tym nie przejmuje. To niewiarygodna ilość środków, które potrzebne są do zastąpienia utraty tlenu spowodowanej wycinką tych drzew.
Weźmy przykład załamania się połowów dorsza w Nowej Funlandii w latach 90. XX wieku. Koszty ich zastąpienia wyniosły 2 miliardy dolarów kanadyjskich. Jeżeli utracimy - a właśnie tak się dzieje - część genetycznego materiału farmaceutycznego wynikającego z różnorodności biologicznej, stracimy surowce o wartości około 640 miliardów dolarów. To bardzo poważna sprawa, potrzebujemy zatem poważnych ludzi, podejmujących poważne decyzje.
Kartika Tamara Liotard
Pani przewodnicząca! Za dwa tygodnie udamy się do Nagoi, do Japonii, aby omówić sprawy różnorodności biologicznej. Zastanawiam się, czy w menu serwowanym przez naszych gospodarzy znajdzie się tuńczyk błękitnopłetwy lub wieloryb. Jednakże wielka debata, która będzie się tam toczyć, po raz kolejny będzie dotyczyć tego, czy zacząć od przekazania środków finansowych, czy też od omawiania celów. Kraje rozwijające się wolałyby, byśmy zaczęli od wyłożenia pieniędzy na stół, a UE wolałaby zacząć od omawiania celów.
Jedno jest jednak pewne: bez względu na wszystko musimy powstrzymać utratę różnorodności biologicznej. Ocenia się, że do 2050 roku koszty bezczynności przekroczą 4 biliony dolarów. Dlatego nie możemy pozostać bezczynni, a ja jestem zaniepokojona między innymi tym, że nowy rząd holenderski planuje zmniejszyć o miliard euro budżet na pomoc rozwojową, będącą jednym z najważniejszych źródeł finansowania walki z utratą różnorodności biologicznej w krajach rozwijających się.
Jeżeli UE faktycznie chce coś osiągnąć w Nagoi, to musi objąć przywództwo i samodzielnie wypracować rozsądną politykę rolną i politykę rybołówstwa, a nie czekać z przedstawieniem propozycji na zakończenie spotkania w Nagoi. Reformując politykę rolną musimy wyjść poza zaledwie zrównoważoną politykę rolną i przyjąć zdecydowane stanowisko. Dlatego wzywam Komisję do przełożenia uzgodnień, jakie zostaną poczynione w Nagoi, na propozycje, które można zmierzyć i monitorować, a także do opracowania wizji długookresowej, byśmy w 2011 roku nie musieli znowu mówić, że nie udało się nam powstrzymać utraty różnorodności biologicznej.
Anna Rosbach
w imieniu grupy EFD. - (DA) Pani przewodnicząca! Różnorodność biologiczna wpływa po prostu na wszystko. Dlatego na konferencji w Nagoi musimy walczyć o jej ochronę. Jednakże skoro ciągle ścinamy drzewa, zagospodarowujemy nowe grunty i przegradzamy rzeki, w oczywisty sposób brakuje nam wiedzy i możliwości, jeśli chodzi o uwzględnienie siedlisk i ekosystemów w ustawodawstwie krajowym. Wszystko, począwszy od nowoczesnego rolnictwa, rybołówstwa, budownictwa mieszkaniowego, sieci dróg i transportu aż po liczne sektory przemysłu, ma negatywny wpływ na różnorodność biologiczną planety. Stan środowiska morskiego jest opłakany. Ponad 60 % wszystkich ryb i skorupiaków spożywanych w UE łowi się poza jej granicami. Przełowiliśmy zasoby, których odbudowa jest trudnym zadaniem. W Morzu Bałtyckim notuje się rekordowo wysokie poziomy zanieczyszczeń. Ciężarnym Szwedkom zaleca się, aby nie jadły lokalnie łowionych ryb. Być może państwa członkowskie UE poczyniły postęp na rzecz poprawy stanu środowiska naturalnego, ale na jakim etapie jest reszta świata? Co możemy zrobić, aby pomóc innym krajom świata przyspieszyć ich rozwój? W efekcie działalności człowieka zmniejszy się różnorodność biologiczna - bez względu na to, czy następuje globalne ocieplenie, czy też nie. Nie możemy tu jednak zgłaszać nierealistycznych postulatów. Dla różnorodności biologicznej najlepiej będzie, jeżeli zachowamy poczucie rzeczywistości. Dlatego najwyższy czas znaleźć praktyczne, realistyczne rozwiązania służące zachowaniu zdrowego środowiska lądowego, zdrowej flory i fauny, a także zdrowego środowiska morskiego.
Claudiu Ciprian Tănăsescu
(RO) Na wstępie chciałbym podkreślić, że Unia Europejska bezwzględnie musi przyjąć jasne, jednolite stanowisko w sprawie różnorodności biologicznej na odbywającą się w Nagoi X sesję Konferencji Stron. Nieprzyjęcie takiego zdecydowanego, spójnego stanowiska mogłoby spowodować równie skandaliczne rezultaty, jak te które miały miejsce na konferencji CITES w marcu 2010 roku. Właśnie dlatego chciałbym, aby bez zastrzeżeń przyjęto zalecenia Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, ponieważ mogą one stanowić najlepsze wskazówki, które Unia Europejska może wykorzystać do wypracowania oficjalnego stanowiska, możliwego do zdecydowanego poparcia przez naszych przedstawicieli na odbywającym się w bieżącym miesiącu spotkaniu w Nagoi.
Oprócz tych rozważań nie możemy zapomnieć, że waży się nie tylko wiarygodność Unii Europejskiej jako rozsądnego, odpowiedzialnego partnera w globalnym procesie decyzyjnym, ale przede wszystkim przyszły los naszej planety.
Richard Seeber
(DE) Pani przewodnicząca! Chciałbym zacząć od szczegółu. Pan komisarz Potočnik - dla którego żywię ogromny szacunek - podaje kwoty w dolarach, chociaż przekłada je na euro. Pan poseł Deva również podaje kwoty w dolarach. Nie zajmowałem się tym szczegółowo, ale to faktycznie pokazuje, że debata w sprawie różnorodności biologicznej zdecydowanie jeszcze nie dotarła do Europy. Najwyraźniej w Europie nie jesteśmy jeszcze w stanie wypracować własnego stanowiska w tej sprawie, i moim zdaniem dobrze byłoby, gdybyśmy mogli potraktować tę debatę dostatecznie poważnie, aby rzeczywiście przełożyć na język liczb, co to konkretnie oznacza. Sądzę, że mamy do czynienia z elitarną debatą, która jest zdecydowanie oderwana od tego, co faktycznie dzieje się w domach naszych obywateli. Sądzę, że póki nie będziemy w stanie dotrzeć z tą debatą do europejskich domów i gospodarstw, nie ma nadziei na uzyskanie politycznego oddźwięku tu, w Parlamencie. Inaczej mówiąc, sądzę, że strategia komunikacji, którą powinniśmy tutaj przyjąć, musi polegać - jak już powiedziałem - na dotarciu z tą sprawą do obywateli; a kiedy będziemy już znać reakcję społeczeństwa, będziemy mogli wyznaczyć sobie konkretne cele.
Pan komisarz wspomniał o pewnych nader konkretnych celach. Mam nadzieję, że uda mu się doprowadzić do ich przyjęcia w Nagoi, a Wspólnota będzie ponadto mówić jednym głosem. Na tych konferencjach międzynarodowych to zawsze ogromne wyzwanie.
Uważam też, że same pieniądze nie wystarczą. Wiele koleżanek i wielu kolegów wzywało do zapewnienia dodatkowych środków finansowych. Być może to jedna z dróg, ale nie wystarczy do zagwarantowania sukcesu. Po drugie, jak już wspomniałem, musimy zmienić naszą strategię komunikacji; a po trzecie, musimy poprawić jakość naszych danych. To jasne, że wielu danych nadal brakuje, i uważam, że jest to dziedzina, w której Wspólnota, ze swoimi problemami badawczymi, może jednak zrobić coś konkretnego.
Jak państwo wiedzą, moim ukochanym tematem jest woda. Jeżeli na przykład uda się nam wypracować nową politykę rybołówstwa, to będziemy mieć wiele do nadrobienia w zakresie gatunków wymagających ochrony. Ministerstwa do spraw rybołówstwa prawdopodobnie po raz kolejny ustanowią zbyt duże kwoty połowowe i po raz kolejny machnie się ręką na różnorodność biologiczną. Dlatego uważam, że stanowi to dla tej Izby realną szansę pokazania, że poważnie traktujemy to, o czym mówimy. Zobaczymy, jaki będzie wówczas kształt naszych propozycji.
Kriton Arsenis
(EL) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, szanowni przedstawiciele Rady! W tej Izbie faktycznie prowadzimy gorące debaty dotyczące celów i realizacji nowych celów w zakresie różnorodności biologicznej. Jednakże obecnie, kiedy toczymy tę debatę, pojawia się niebezpieczeństwo całkowitego załamania się negocjacji, i to my, Unia Europejska, będziemy temu winni. Właśnie dlatego chciałbym zwrócić się do Rady i wezwać ją do zmiany jej stanowiska.
Musimy "odblokować” negocjacje dotyczące Protokołu ABS, w sprawie dostępu do informacji genetycznej oraz podziału korzyści. W rzeczywistości jeżeli się nam to nie uda, to nie tylko będziemy winni utrzymania się sytuacji korzystnej dla piractwa biologicznego i będącej obecnie zbrodnią wobec społeczności lokalnych i zasobów genetycznych; stracimy też kolejną szansę dla środowiska naturalnego, negocjacje załamią się, a my będziemy mieć powtórkę z przypadku konferencji kopenhaskiej.
Dlatego pilnie wzywam Radę do pogłębionego zbadania tego zagadnienia. Musimy zmienić nasze stanowisko, zanim to Unia Europejska - po raz pierwszy w swojej historii - spowoduje załamanie się negocjacji w dziedzinie ochrony środowiska.
Chris Davies
Pani przewodnicząca! Wraz z postępem tej debaty coraz bardziej przygnębiająco widoczne staje się stojące przed nami wyzwanie, polegające na odwróceniu utraty wyjątkowych gatunków żywych. Na konferencji w sprawie różnorodności biologicznej wiele będzie się mówić o potrzebie przyjęcia odpowiednich środków, ale jeżeli wszyscy poprzestaniemy na tym pobożnym życzeniu, to niewiele uda się nam osiągnąć.
Mam nadzieję, że uda się nam ustanowić szereg celów i mechanizmów wsparcia finansowego - niewątpliwie związanych z dostępem do zasobów biologicznych - tak, by były one coś warte. Mam nadzieję, że uda się nam zapewnić ustanowienie odpowiednich procedur służących ocenie i potwierdzeniu zgodności, a także uzgodnienia służące częstemu przeglądowi celów i poprawianiu procedur z biegiem czasu.
Dość wyraźnie widać, że na tej konferencji prawdopodobnie nie uda się powstrzymać utraty różnorodności biologicznej; tempo jest po prostu zbyt wielkie. Jednakże jeżeli uda się nam przynajmniej ustanowić procedury i strukturę, która może ostatecznie zahamować i, być może, pewnego dnia odwrócić tę utratę - będzie to można uznać za sukces.
Bas Eickhout
(NL) Pani przewodnicząca! Przede wszystkim chciałbym serdecznie podziękować panu komisarzowi Potočnikowi za jego zaangażowanie na rzecz ochrony różnorodności biologicznej. Wiemy, że ma serce do tej sprawy i że ciężko pracuje na jej rzecz. Wobec tego mamy dobrą sytuację w zakresie zaangażowania Europy na rzecz spotkania w Nagoi. Jednakże nadal musimy określić cele w dziedzinach cząstkowych, na przykład rybołówstwie, rolnictwie i leśnictwie. Nadal oczekujemy ambitnych celów w tych wszystkich obszarach, nie tylko ze strony Europy.
A jednak jeszcze ważniejsze jest ostateczne przełożenie tego na politykę europejską po naszym powrocie z konferencji w Nagoi. W następnym roku mamy dokonać przeglądu naszej polityki rolnej, a także naszej polityki rybołówstwa. Pan komisarz powiedział o swoich staraniach, aby pojęcie "różnorodności biologicznej” wyraźnie pojawiło się w tej polityce. A jednak Rada milczy. Dlatego mam pytanie do urzędującej przewodniczącej Rady, pani Schauvliege, co Rada planuje zrobić w najbliższym czasie. Oczywiście możemy składać piękne obietnice w Nagoi, ale co mamy zamiar w najbliższym czasie zrobić z naszą polityką rybołówstwa i rolną? Wówczas właśnie stanie się to naprawdę istotne; w przeciwnym razie nasze obietnice z Nagoi będą jedynie pustymi frazesami.
Peter van Dalen
(NL) Pani przewodnicząca! Jutro będziemy głosować nad przyjęciem projektu rezolucji dotyczącej konferencji w Nagoi, a w swoim wystąpieniu chciałbym zaapelować o zwrócenie uwagi na poprawkę nr 1, którą przedłożyłem wspólnie z panią poseł de Lange w imieniu naszych dwu grup. W tej poprawce ponownie potwierdza się zasadę, zgodnie z którą formy życia i procesy życiowe nie mogą podlegać ochronie patentowej. Dlatego wymaga to wyłączenia hodowców, co umożliwi dalszy swobodny rozwój różnych odmian roślin.
Bez takiego wyjątku istnieje niebezpieczeństwo, że przetrwają tylko te przedsiębiorstwa, które będą miały najwięcej pieniędzy i największą paletę patentów. Wówczas to one decydowałyby, które gatunki będą wprowadzane do obrotu, a to z pewnością nie byłoby korzystne dla różnorodności biologicznej. Dlatego stanowczo wzywam państwa do zwrócenia uwagi i poparcia poprawki nr 1 w jutrzejszym głosowaniu.
Oreste Rossi
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Od 18 do 29 października w Japonii odbędzie się X sesja Konferencji Stron Konwencji o różnorodności biologicznej, a Parlament powinien znać zamiary Rady dotyczące propozycji służących ochronie i zabezpieczeniu różnorodności biologicznej.
Badania pokazały, że w analizie dotyczącej 4 tysięcy roślin co najmniej 22 % zakwalifikowano jako zagrożone. Oznacza to, że co piąta roślina jest zagrożona zniknięciem, a co jest kolejną alarmującą statystyką - zniknie również wiele roślin, które nie zostały dotąd odkryte. To samo dotyczy wielu gatunków zwierząt. W przypadku roślin wraz z nimi ryzykujemy utratę wielu aktywnych składników, które mają kluczowe znaczenie dla sektorów opracowujących produkty, które mogą pomóc w zwalczaniu obecnie nieuleczalnych chorób. W przypadku zniknięcia zwierząt stracimy charakterystyczną cechę, ważną dla naszej planety.
We wrześniu bieżącego roku Parlament przyjął rozporządzenie w tej sprawie, w jasnym głosowaniu, wobec którego Rada nie może przyjąć odmiennego podejścia. Nie powinniśmy zapominać, że walka z ubóstwem - a zatem również z głodem - odbywa się poprzez zachowywanie bogactwa naszych zasobów naturalnych, naszej bezcennej flory i fauny, bogactwa, na utratę którego nie możemy sobie pozwolić i dla zachowania którego musimy uczynić wszystko, co w naszej mocy.
Licia Ronzulli
(IT) Pani przewodnicząca! W 2002 roku przedstawiciele rządów krajów całego świata złożyli obietnicę znacznego ograniczenia utraty różnorodności biologicznej do 2010 roku. Chociaż na wielu forach międzynarodowych przywoływano i podkreślano ten cel, jednak niestety nie udało się go zrealizować.
Tempo utraty na całej planecie przyspieszyło do punktu, gdzie następuje co najmniej 100 razy szybciej niż w cyklu naturalnym, a okresie ostatnich 50 lat przybrało niespotykany poziom. W Europie co szósty ssak jest zagrożony wyginięciem, a zniknięcie jednego gatunku może wywołać efekt domina wobec wszystkich pozostałych. W ciągu ostatnich 30 lat utraciliśmy co najmniej 30 % wszystkich gatunków roślin i zwierząt na całej planecie.
Jak już wielokrotnie stwierdzano, między innymi w informacjach przekazywanych przez WWF, bez natychmiastowego przyjęcia ambitnych celów utrata różnorodności biologicznej, do której dojdzie między chwilą obecną a rokiem 2050, będzie kosztować Europę 1,1 biliona euro. Dlatego zabezpieczenie różnorodności biologicznej stanowi istotny aspekt milenijnych celów rozwoju i strategii Europa 2020, o czym wspominała już pani poseł Striffler.
Wspieranie różnorodności biologicznej oznacza szerszy arsenał broni, służącej walce ze skrajnym ubóstwem i głodem poprzez wdrażanie polityki zrównoważonej ochrony środowiska naturalnego, umożliwiającej zachowanie naszej bogatej i żyznej planety. Potrzebujemy nowej wizji strategicznej i nowych celów, które uwzględniałyby ciągłą utratę gatunków i odzwierciedlały wagę, jaką przywiązujemy do tego problemu.
Edite Estrela
(PT) Kiedy mówimy o zachowaniu różnorodności biologicznej, mówimy też o walce ze zmianą klimatu, o bezpieczeństwie żywnościowym, zdrowiu publicznym, walce z ubóstwem, osiągnięciu milenijnych celów rozwoju czy o zrównoważonym rozwoju planet; inaczej mówiąc - o naszej wspólnej przyszłości.
Jak już stwierdzono w tej Izbie, na konferencji w Nagoi Unia Europejska musi mówić jednym głosem i uczynić wszystko, co w jej mocy, aby uzyskać dobre rezultaty. Dla uratowania najbardziej zagrożonych gatunków flory i fauny potrzebna jest wola polityczna. Kilkoro posłów powiedziało już, że koszt utraty różnorodności biologicznej sięga rocznie 50 miliardów euro, inaczej mówiąc - około 1 % PKB. Powiedziano jednak również, co pokazują też badania, że do 2050 roku te koszty mogą wzrosnąć do 7 % PKB, ale zwrot z inwestycji na rzecz zachowania różnorodności biologicznej jest stukrotnie wyższy.
Różnorodność biologiczna ma kluczowe znaczenie dla łagodzenia zmiany klimatu i dostosowania się do niej, z uwagi na przykład na rolę ekosystemów lądowych i morskich jako głównych pochłaniaczy dwutlenku węgla. Dlatego mamy nadzieję, że ta konferencja zakończy się dobrym rezultatem. Właśnie na to liczy społeczeństwo europejskie, a my liczymy również, że te wyniki zwiększą jego świadomość w zakresie wyzwań, którym wszyscy musimy sprostać.
Paul Nuttall
Pani przewodnicząca! Eurokraci, posłowie do PE i lobbyści tu, w Brukseli, często odmieniają wyrażenie "różnorodność biologiczna”. Zastanawiam się jednak, czy ktokolwiek jest w stanie faktycznie określić, co ona oznacza, ponieważ stawiam moje ostatnie pieniądze, że nikt z państwa tego nie potrafi.
To dziwne, bo sądzę, że powinni państwo wiedzieć, o czym mówią, kiedy stanowią państwo prawo dla całej UE.
Ale co oznacza to pojęcie "różnorodności biologicznej”, które - jak się wygodnie składa - jest niejasne i dwuznaczne? Tak naprawdę bowiem nikt nie zna prawidłowej liczby gatunków, czy to na farmie w Cumbrii, czy na przedmieściach Liverpoolu, czy nawet w lesie w Cheshire - nawołuję więc Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności do zaproponowania właściwej definicji lub zaprzestania stosowania takich poplątanych słów.
Chciałbym ponadto zapytać, gdzie są granice obszaru różnorodnego biologicznie? Czy stosuje się je w ogóle do przybrzeżnego środowiska morskiego? A jeżeli tak, to dlaczego z takim entuzjazmem podchodzą państwo do tworzenia ogromniastych farm wiatrowych, które są szkodliwe dla dzikich form życia, a na dokładkę w ogóle nie działają?
Bądźmy szczerzy - nie mają państwo pojęcia. W państwa propozycjach brakuje jasnego rozumowania, spójnej polityki i logiki. Skoro mają państwo zamiar prawić kazania - a właśnie to państwo robią - to proszę najpierw spojrzeć w lustro, zrobić porządek u siebie i zacząć od tej katastrofy, jaką jest wspólna polityka rybołówstwa.
(Mówca zgodził się udzielić odpowiedzi na pytanie zadane zgodnie z procedurą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Chris Davies
Pani przewodnicząca! Zastanawiam się, czy szanowny pan poseł zgodziłby się co do tego, że codziennie tracimy wyjątkowe formy życia na naszej planecie i potrzebne są działania międzynarodowe, aby temu zapobiec? W jego wystąpieniu nie usłyszałem niczego, co by o tym mogło świadczyć, ale zachęcam go do wyjaśnienia tej Izbie jego stanowiska.
Paul Nuttall
Pani przewodnicząca! Uporządkujmy kilka faktów. Jeżeli domagają się państwo przykładów znikających gatunków, to istnieje w tym zakresie wiele podejrzanych statystyk - weźmy na przykład niedźwiedzie polarne. Ludzie stale twierdzą, że populacja niedźwiedzi polarnych zmalała. A jednak jest ona większa, niż była w latach 40. XX wieku.
Zgadzam się, że niektóre gatunki znikają, ale nie uważam, aby Unia Europejska - mająca zasadniczo niedemokratyczny charakter, skoro Brytyjczycy nigdy nie mieli szansy zabrania głosu w tej sprawie - była odpowiednim forum podejmowania decyzji o tym zagadnieniu. O tym powinny decydować państwa narodowe.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Panie komisarzu Potočnik! Chciałbym ostrzec koleżanki i kolegów przed złudnym wrażeniem, że Unia Europejska może zrealizować swój cel. To dobrze, że na spotkaniu w Nagoi dotyczącym ochrony różnorodności biologicznej chcemy odgrywać wiodącą rolę, ale nawet Unia Europejska nie była w stanie powstrzymać utraty różnorodności biologicznej. Bądźmy zatem ostrożni i zastanówmy się, jakie są nasze zadania. Pan komisarz Potočnik, który pochodzi ze słoweńskiej rodziny rolników - ja sam pochodzę z węgierskiej rodziny rolników - chciałby również zwrócić uwagę na zdecydowaną sprzeczność między różnorodnością biologiczną a postanowieniami polityki rolnej. Z jednej strony zapewniamy rolnikom wsparcie na tworzenie sztucznych gniazd dla ptaków, a z drugiej ustalamy, że jeśli rolnicy chcą uzyskać wsparcie na uprawę gruntów, udział drzew i krzewów nie może przekraczać jednej trzeciej i zainteresowani muszą wyciąć wszystkie drzewa powodujące przekroczenie tego limitu. Inaczej mówiąc - zmniejszamy liczbę siedlisk ptaków i innych zwierząt. W przyszłej wspólnej polityce rolnej trzeba pogodzić różnorodność biologiczną i dopłaty rolne. W pełni zgadzam się z wyrażonym w sprawozdaniu stanowiskiem, iż musimy określić wartość aktywów ochrony środowiska naturalnego, w tym rynkową wartość różnorodności biologicznej, którą bardzo trudno oszacować. Właśnie dlatego powinniśmy w przyszłości tworzyć zachęty i nagrody dla rolników, ponieważ rynek tego nie zapewnia.
Corina Creţu
(RO) Zapewnienie zrównoważonego rozwoju środowiska naturalnego jest jednym z milenijnych celów rozwoju, który ma bezpośredni i istotny wpływ na życie ludzi. Zanieczyszczenia i lekkomyślne wykorzystywanie gruntów rolnych, lasów i zasobów wodnych powodują zmianę klimatu, będącą zagrożeniem dla zasobów naturalnych planety.
Chciałabym zwrócić uwagę na jedno z najpoważniejszych zagrożeń, którym jest coraz trudniejszy dostęp do zasobów wodnych, stawiający ludzkość przed ponurą perspektywą, w której w 2050 roku niedobory wody będą grozić ok. 45 % ludności świata.
Niestety dopiero w tym roku Zgromadzenie Ogólne ONZ ogłosiło, że prawo do czystej wody pitnej o dobrej jakości oraz prawo do dobrych warunków sanitarnych jest jednym z podstawowych praw człowieka, potrzebnych do godnego życia. Jednakże deklaracja ta pada w chwili, kiedy już ponad jedna czwarta ludności planety nie ma dostępu do wody pitnej i odpowiednich warunków sanitarnych. W takich okolicznościach liczba osób chorych i umierających z powodu nieodpowiedniej do spożycia wody pitnej pozostaje na zastraszająco wysokim poziomie, zwłaszcza wśród dzieci. Właśnie dlatego uważam, że na konferencji w Nagoi Unia Europejska musi dążyć do znalezienia o wiele szybszych i dokładniejszych rozwiązań tych problemów, które pogłębiają w krajach rozwijających się ubóstwo i brak perspektyw.
Uważam, że historyczna odpowiedzialność krajów uprzemysłowionych za materialną i ekologiczną sytuację planety powinna stanowić kolejny argument na rzecz polityki przeciwstawiającej się obecnej tendencji, polegającej na wspieraniu niezrównoważonego wykorzystywania zasobów naturalnych w tych krajach rozwijających się, które są uzależnione od eksportu surowców.
Mario Pirillo
(IT) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Dziesiąta sesja międzynarodowej konferencji o różnorodności biologicznej rozpocznie się 18 października w Japonii. Unia Europejska weźmie w niej udział, chociaż nie udało jej się zrealizować celu przyjętego w 2001 roku, polegającego na powstrzymaniu utraty różnorodności biologicznej do 2010 roku.
Najnowsze analizy pokazują, że nasze zasoby naturalne są poważnie zagrożone, w szczególności obszary morskie krajów śródziemnomorskich. Unia Europejska zainicjowała ważne środki służące przeciwdziałaniu zmianie klimatu, ale musi podjąć większe wysiłki służące ochronie różnorodności biologicznej: przyjąć dalsze zobowiązania do zwiększenia finansowania programu Natura 2000, a także podjąć bardziej zdecydowane działania Komisji służące realizacji uprawnień nadzorczych przyznanych jej na mocy traktatu.
Jakie działania podjęto w celu zmniejszenia opóźnień w realizacji dyrektyw programu Natura 2000?
Daciana Octavia Sârbu
(RO) Jeżeli weźmiemy pod uwagę nie tylko ekologiczne, ale także społeczne i finansowe skutki utraty różnorodności biologicznej, to nie możemy zlekceważyć zbliżającej się konferencji w Nagoi.
Katastrofa ekologiczna, do jakiej doszło na Węgrzech, w wyniku której zginęły cztery osoby, spowodowała negatywne konsekwencje dla siedmiu miast i ekosystemów kilku rzek, grożąc dojściem do Dunaju i jego delty w Rumunii. To dla nas nie tylko smutne tło dzisiejszej debaty, ale również poważny wstrząs, skłaniający do podjęcia mocniejszych wysiłków na rzecz ochrony środowiska naturalnego i różnorodności biologicznej. Nadszedł czas, aby ponownie podjąć debatę w sprawie zakazu stosowania substancji niebezpiecznych w przemyśle wydobywczym, co pozwoli położyć kres takim tragediom.
Rezolucja w sprawie różnorodności biologicznej, przedłożona przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, zawiera wiele istotnych uwag. Chciałabym jednak zwrócić uwagę na kilka z nich, które uznaję za najważniejsze.
Przede wszystkim, głównym celem negocjacji powinno być przyjęcie ambitnych, konkretnych celów, odnoszących się do wielu dziedzin i sektorów działalności, począwszy od budownictwa i transportu, aż po leśnictwo i rolnictwo.
Miroslav Mikolášik
(SK) Jako członek Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego jestem niezwykle zaniepokojony wynikami najnowszych badań, ukazujących alarmujące statystyki dotyczące utraty różnorodności biologicznej w Unii Europejskiej.
Naglący charakter tego problemu wymaga jeszcze większych wysiłków na szczeblu UE i państw członkowskich, dlatego moim zdaniem Komisja i państwa członkowskie powinny działać jednomyślnie na odbywającej się pod koniec października konferencji w japońskim mieście Nagoya, aby zwiększyć skuteczność swojego podejścia i osiągnąć w wiążących terminach mierzalne i realistyczne cele. Chciałbym też zwrócić uwagę na potrzebę podnoszenia świadomości sektora prywatnego w zakresie korzyści gospodarczych wynikających z walki o zachowanie różnorodności biologicznej oraz zwrotu z inwestycji w jej zachowanie. Utrata różnorodności biologicznej już obecnie zmniejsza poziom dobrobytu społeczeństwa i powoduje straty idące w miliardy, które do 2050 roku mają wzrosnąć do rzędu kilku bilionów.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Europę można podzielić na dziewięć odrębnych regionów biogeograficznych, mających podobne cechy pod względem klimatu, topografii, geologii i roślinności.
Region Dunaju należy do dwudziestu najlepszych regionów ekologicznych świata. Różnorodność biologiczna w tym regionie jest niezwykle bogata. To ojczyzna 2000 gatunków roślin i 5000 gatunków zwierząt. Od 1991 roku Delta Dunaju jest obszarem światowego dziedzictwa UNESCO, a w regionie Dunaju znajduje się kilka specjalnych obszarów ochrony i obszarów specjalnej ochrony w ramach programu Natura 2000.
Ponieważ ekosystem Dunaju i jego delty, będący domem dla rzadkich gatunków roślin zagrożonych zanieczyszczeniami, jest wyjątkowy i wrażliwy, uważamy, że Komisja Europejska powinna czasami zatroszczyć się o zwiększenie potencjału prognozowania powodzi, nadzwyczajnej suszy i zanieczyszczeń spowodowanych awariami oraz reagowania na nie.
Unia Europejska przyjęła wiele środków służących ochronie różnorodności, zwłaszcza biologicznej. Przyroda to nie tylko ważny element dziedzictwa europejskiego i źródło korzyści gospodarczych, ale również dostawca wielu cennych usług, na przykład oczyszczania wody, zapobiegania powodzi i erozji gleb, zapylania upraw i rekreacji.
Uprawa gruntów, szybki proces urbanizacji i rozwój infrastruktury transportowej wywarły poważny wpływ na siedliska przyrodnicze, a - na przykład - duże programy odwadniania znacznie ograniczyły powierzchnię naturalnych obszarów zalewowych.
Charles Goerens
(FR) Pani przewodnicząca! Kolejne konferencje w sprawie ochrony różnorodności biologicznej nie tyle zapewniają rozwiązania, co - w najlepszym razie - są sposobem utrzymania dotychczasowego kiepskiego bilansu w tej dziedzinie. Czy to kwestia pieniędzy, czy odpowiedzialności? Moim zdaniem i jednego, i drugiego.
Zagrożeniem dla lasów, będących domem dla większości gatunków, są między innymi zjawiska korupcji i obojętności. Jedynie częściowym wyjaśnieniem fiaska w tej dziedzinie jest korupcja, za którą odpowiedzialność ponoszą przywódcy krajów rozwijających się, ponieważ to oni czerpią korzyści ze złego zarządzania. Co się tyczy obojętności - powinniśmy pamiętać, że nasze przyzwyczajenia konsumpcyjne także nie są neutralne w tym zakresie.
Jak możemy zachowywać się bardziej odpowiedzialnie? Jako że nie mam wiele czasu, podam tylko jeden przykład: certyfikacja lasów. Istnieją odpowiednie modele. Czy Komisja może mnie poinformować, czy jej zdaniem ograniczenia importowe oraz ustanowienie dwóch systemów certyfikowania lasów pomagają zmniejszyć straty w tym zakresie? Czy istnieje jakaś ocena, a jeżeli tak, to czy mogą nas państwo poinformować o płynących z niej najważniejszych wnioskach?
Isabella Lövin
Pani przewodnicząca! Jeżeli na spotkaniu w Nagoi UE ma się cieszyć jakąkolwiek wiarygodnością, musi nie tylko przedstawić projekt planów strategicznych, ale także działać w ramach swojej obecnej polityki na swoim terytorium.
Skandalem jest obecnie przygotowywana przez Komisję kompromisowa propozycja, umożliwiająca dalszy eksport poważnie zagrożonego węgorza europejskiego, gatunku wymienionego w załączniku II do Konwencji CITES, choć w oczywisty sposób kwalifikuje się on do załącznika I do tej konwencji. Od 2007 roku zasób węgorza europejskiego, jeden wspólny zasób, zmniejszył się o 40 %.
Jeżeli UE ma mieć jakąkolwiek wiarygodność na spotkaniu w Nagoi lub na kolejnym posiedzeniu Konwencji CITES, nie ma innej możliwości niż ustanowienie całkowitego zakazu eksportu i importu węgorza. Nie wolno słuchać małego sektora rybołówstwa, który chce mieć możliwość eksportu narybku węgorzy europejskich - zagrożonych węgorzy europejskich - do Japonii po obecnej cenie 600 euro za kilogram.
João Ferreira
(PT) Ochrona różnorodności biologicznej jest imperatywem moralnym i zasadniczym warunkiem przyszłości samego gatunku ludzkiego, co jest ważniejsze od wszelkich rozważań o charakterze ekonomicznym.
Przed konferencją w Nagoi Unia Europejska musi wyciągnąć wnioski ze swoich błędów w tej dziedzinie i wejść na właściwą ścieżkę, jeżeli chce osiągnąć praktyczne rezultaty, a nie tylko powtarzające się bezsensowne deklaracje dotyczące intencji. Między innymi będzie zmuszona dokonać istotnej zmiany swojej polityki w wielu sektorach. Należy powstrzymać i odwrócić utratę różnorodności gatunków i uprawianych odmian, podobnie jak erozję genetycznej bazy żywności. Należy wspierać stosowanie odmian rolniczych charakterystycznych dla danego regionu. Należy walczyć z ujednoliceniem produkcji rolnej, modelami sprzyjającymi rozprzestrzenianiu się chorób oraz rezygnacją z rolnictwa na małą i średnią skalę, spowodowaną obecną polityką rolną i handlową. To tylko kilka przykładów. Różnorodność biologiczna i szereg uzależnionych od niej przypadków równowagi ekologicznej stanowią element dziedzictwa naszej planety, wspólne dobro, które pod żadnym pozorem nie może wpaść w ręce prywatne; bezcenne wspólne dobro, z którego wszyscy muszą mieć prawo korzystać.
Angelika Werthmann
(DE) Pani przewodnicząca! Rok 2010 to Międzynarodowy Rok Różnorodności Biologicznej. Na szczeblu europejskim dysponujemy już doskonałymi instrumentami ochrony różnorodności biologicznej; mam tu na myśli program sieci Natura 2000 czy dyrektywę siedliskową. Jednakże jakość każdej koncepcji jest uzależniona od jej realizacji, a z ubolewaniem muszę powiedzieć, że w wielu państwach członkowskich pozostawia ona wiele do życzenia.
Uwagę członków Komisji Petycji stale zwraca się na poważne problemy z wyznaczaniem obszarów Natura 2000. Państwa członkowskie i Komisja muszą wspólnie odgrywać wiodącą rolę na zbliżającej się konferencji w Japonii. Jednakże w pewnym momencie ludzie przestaną w to wierzyć, jeżeli nasze słowa nie zostaną poparte widocznymi działaniami.
RadvilMorkūnaitė-Mikulėnien
(LT) Różnorodność biologiczna to trudne i złożone zagadnienie, i w oczywisty sposób ważne, zarówno w skali Unii Europejskiej, jak i całego świata. Jednakże zmusza nas ono do zadania kolejnego pytania: w jaki sposób chcemy połączyć ochronę środowiska naturalnego i wzrost gospodarczy? Prawdopodobnie spośród wszystkich problemów nad tym najbardziej łamiemy sobie głowę.
Wiadomo, że to głównie nieodpowiedzialna działalność gospodarcza człowieka powoduje utratę różnorodności biologicznej. Zawsze można argumentować, że wymogi ochrony środowiska naturalnego zmniejszają konkurencyjność, ponieważ w Unii Europejskiej obowiązują wysokie standardy, a w innych krajach nie, co wywołuje pewne problemy w tej dziedzinie, a znalezienie równowagi jest, rzecz jasna, trudne. Jednakże nadal można stosować pewne instrumenty prewencyjne. Mówię tu o działaniach prowadzonych w Unii Europejskiej i o wykorzystywaniu badań do uzasadnienia tych działań.
Te badania i oceny oddziaływania na środowisko muszą mieć wysoką jakość i być niezależne. Realistycznie rzecz ujmując, oczywiście trudno będzie wypracować w Nagoi porozumienie, ale mimo wszystko chciałabym życzyć Unii Europejskiej i komisarzom powodzenia.
Luís Paulo Alves
(PT) Cieszę się z tej debaty z Radą i Komisją, w ramach której w przededniu sesji Konferencji Stron Konwencji o różnorodności biologicznej możemy omówić plany i główne cele strategiczne Unii Europejskiej w zakresie powstrzymania utraty różnorodności biologicznej.
Mam nadzieję, że Unia Europejska będzie w stanie przyjąć silne i spójne stanowisko na tę konferencję, zawierające koncepcje konkretnych środków, jakie przyjmie się w celu zapewnienia wkładu różnorodności biologicznej w zrównoważony rozwój. Chciałbym zwrócić uwagę, że zachowanie różnorodności biologicznej ma kluczowe znaczenie dla jakości ekosystemów, bezpośredni wpływ na istotne funkcje, na przykład produkcję żywności i dostępność wody, jak również zapobiega osunięciom ziemi i powodziom.
Chciałbym wreszcie być świadkiem reakcji politycznej, służącej zapewnieniu włączenia różnorodności biologicznej do działania sektorów gospodarki, na przykład rolnictwa, leśnictwa, rybołówstwa i turystyki, i zdobycia się przez te sektory na odwagę i ambicję dla obrony tego bezcennego, acz delikatnego dziedzictwa - jak na przykład w moim regionie, Azorach - przed ślepo zagrażającymi mu interesami z zewnątrz.
Raül Romeva i Rueda
(ES) Pani przewodnicząca! W tym tygodniu dotarła do nas cudowna wiadomość, że w morzach odkryto ponad 20 tysięcy nowych gatunków. Właśnie za to musi przyjąć odpowiedzialność konferencja w Nagoi, tak aby te gatunki nie tylko mogły dalej istnieć, ale również można było odkrywać kolejne nowe gatunki i aby nie znikały one, zanim się o nich dowiemy.
Jednakże wiarygodność Unii Europejskiej - Komisji, Rady i państw członkowskich - zostanie przetestowana nie tylko na spotkaniu w Nagoi. Stanie się tak również miesiąc później w Paryżu, na spotkaniu Międzynarodowej Komisji ds. Ochrony Tuńczyka Atlantyckiego, gdzie zadecyduje się przyszłość tuńczyka błękitnopłetwego, wysoce zagrożonego gatunku morskiego.
Moim zdaniem należy się domagać właśnie tej spójności, ponieważ słowa Komisji dotyczące zachowania różnorodności biologicznej są słuszne, a nawet bardzo słuszne, ale muszą być spójne z polityką sektorową, na przykład polityką rybołówstwa.
Kluczowe znaczenie będzie miało zachowanie na spotkaniu w Paryżu tej konsekwencji, którą chcielibyśmy i mamy nadzieję ujrzeć, a której domagamy się na spotkanie w Nagoi, kiedy naprawdę zrozumiemy, że ochrona tuńczyka błękitnopłetwego oznacza ochronę nie tylko gatunku zwierzęcia, ale również sposobu życia, kultury, a przede wszystkim - humanistycznego sposobu postrzegania świata.
Mairead McGuinness
Pani przewodnicząca! Mieliśmy szansę wysłuchać niezwykle interesującej debaty, ponieważ stwierdzamy obecnie, że utrata różnorodności biologicznej stanowi problem dla krajów uprzemysłowionych i w krajach rozwijających się. Pan poseł Gay Mitchell bardzo elokwentnie mówił o problemach, jakie spotkają kraje rozwijające się w związku z utratą różnorodności biologicznej. Bardzo korzystnie wypowiadał się również o tym, gdzie osiągnięto postęp. Potrzebujemy zrównoważonego rolnictwa w zrównoważonym środowisku naturalnym, aby móc zapewnić całemu światu bezpieczeństwo żywnościowe.
Chyba inny kolega wspomniał, iż być może nie udało się nam przekazać wiadomości o znaczeniu różnorodności biologicznej poza własne szeregi, do osób zarządzających gospodarstwami rolnymi i ekosystemami. Nie udało się nam zapłacić za nią tą samą monetą, którą płacimy za nasze towary. Jak już powiedziano, jeżeli poważnie myślimy o odwróceniu utraty różnorodności biologicznej, musimy określić jej wartość rynkową.
Janez Potočnik
komisarz. - Pani przewodnicząca! Po wysłuchaniu wszystkiego, co powiedzieli szanowni posłowie do Parlamentu, chciałbym państwu przede wszystkim podziękować, ponieważ moim zdaniem wysyłane przez państwa sygnały i świadomość, jaką dzielą się państwo nie tylko ze mną, ale - jak mam nadzieję - z całym społeczeństwem europejskim, są więcej niż jasne.
Na wstępie powinienem powiedzieć, że nie powinniśmy nic ukrywać. Nie udało się nam zrealizować celów różnorodności biologicznej na 2010 rok, jesteśmy za to odpowiedzialni i powinniśmy bardziej się postarać.
Zasadniczo są dwa kierunki działań, jakie powinniśmy i możemy podjąć. Jednym z nich jest nasz europejski kierunek, a drugim - międzynarodowy kierunek z Nagoi, o którym mieli państwo więcej do powiedzenia. Ale wkrótce po zakończeniu spotkania w Nagoi przedstawimy również projekt strategii Unii Europejskiej służącej rozwiązaniu tego poważnego problemu, a ponadto - oczywiście - będzie trzeba załatwić wiele spraw, na które państwo dziś zwracali uwagę. Strategia będzie musiała zawierać punkt odniesienia, którym obecnie wreszcie dysponujemy. Będzie musiała uwzględniać również mierzalne cele, nie wiele, lecz kilka najbliższych temu, co chcielibyśmy uzyskać: najlepszych pośredników dla naszych celów. Dlaczego kilka? Ponieważ muszą one być dogłębnie zrozumiane, byśmy mogli rozpowszechniać nasz sposób pojmowania różnorodności biologicznej.
Jak dotąd udało się nam dość dużo zrobić w Europie. Zachowuję najwyższą ostrożność w dyskusjach o realizacji programu Natura 2000. Sądzę, że w przyszłości nadal przyniesie nam on kilka korzyści, ale kiedy mówimy o naszej strategii, to moim zdaniem musimy być ambitni, podobnie jak przy mówieniu o wychodzeniu na zewnątrz, o naszych wystąpieniach międzynarodowych.
Wielu z państwa wspomniało o finansowaniu. Nie lekceważę kwestii finansowania, ale nie chciałbym koncentrować naszej debaty wyłącznie na tym zagadnieniu. Chodzi o wiele więcej, niż tylko o finansowanie i o nowe środki na różnorodność biologiczną. Chodzi o dopłaty szkodliwe dla środowiska naturalnego. Chodzi o prywatne źródła finansowania. Chodzi o wiele spraw, które państwo przyjęli w tej Izbie.
Kwestia nielegalnego wyrębu stanowi typowy przykład na to, jak naprawdę możemy pomóc, a nawet zapewnić środki finansowe krajom eksportującym drewno, również w Europie. Uważam, że zrozumienie tego przez nas jest niezwykle istotne.
Jak niektórzy z państwa wspomnieli, mamy tu do czynienia z kwestią faktycznie i zasadniczo moralną i etyczną, ale dla tych, którzy tego nie rozumieją, coraz widoczniejsze staje się, że to też kwestia naszej jakości życia i naszego sukcesu gospodarczego. Należy to zrozumieć, ponieważ - jak państwo pamiętają - był to punkt zwrotny również w debacie o zmianie klimatu.
Moim zdaniem rządy - nie tylko w Europie, ale również nasi partnerzy na całym świecie - muszą bardzo dobrze pojąć, jak ważne jest włączenie ich priorytetów w realizację spraw, o których mówimy dziś w tej Izbie.
Kolejnym zagadnieniem, o którym chciałbym wspomnieć, jest kwestia dostępu i podziału korzyści (ABS). Po posiedzeniu w Nowym Jorku i rozmowach praktycznie ze wszystkimi naszymi partnerami uważam, że ABS będzie miało jeszcze większe, jeżeli nie przełomowe, znaczenie w Nagoi. Dlatego powinniśmy uczynić wszystko, co w naszej mocy, aby zapewnić przełom w tej sprawie. Oczywiście państwo mogą wnieść decydujący wkład, ale to nie zależy wyłącznie od państwa, a po wszystkich dyskusjach, które niedawno przeprowadziliśmy z państwami członkowskimi, mogę potwierdzić, że mają one ogromną wolę dokonania przełomu w tej sprawie.
Kolejny problem dotyczy tego, co również musimy omówić w przyszłości, a rozwiązanie go jest ściśle powiązane również z rozwiązaniem innych problemów. Wiedzą państwo, że mieliśmy dwie konwencje z Rio, Jedna dotyczyła zmiany klimatu, druga - różnorodności biologicznej, a ponadto istniało odrębne, ważne zagadnienie wylesiania.
Te zagadnienia są w coraz większym stopniu odrębne i rozwijają się równolegle; coraz lepiej rozumiemy potrzebę ich ponownego połączenia. Wiele kwestii związanych z łagodzeniem zmiany klimatu i dostosowywaniem się do niej wiąże się z różnorodnością biologiczną. Porozumienie Red Plus dotyczy w takim samym stopniu zmiany klimatu, jak różnorodności biologicznej. Zatem przy ustalaniu priorytetów wykorzystywania środków przeznaczonych na działania w ramach porozumienia Red Plus powinniśmy dać pierwszeństwo sprawom różnorodności biologicznej. To samo dotyczy milenijnych celów rozwoju. W Nowym Jorku spotkałem się z panią Helen Clark i rozmawiałem z nią o sposobach lepszej współpracy Komisji z Programem Narodów Zjednoczonych ds. Rozwoju w przyszłości, aby zapewnić ściślejsze powiązanie tych zagadnień.
Kolejnym zagadnieniem, na które część z państwa zwracała uwagę, a które moim zdaniem ma podstawowe znaczenie dla wszystkich spraw, jest włączenie różnorodności biologicznej, jej integracja z polityką w innych dziedzinach. Zgadzam się w pełni z opinią, że jeżeli mamy mówić o wspólnej polityce rolnej, polityce rybołówstwa, polityce spójności czy polityce w innych dziedzinach, musimy wziąć pod uwagę również ten punkt widzenia. Kiedy mówimy o wspólnej polityce rolnej - a to zagadnienie niedługo znajdzie się w państwa programie i będą państwo o nim mówić - uważam, że powinniśmy lepiej dopracować koncepcję dobra publicznego. Sądzę, że rolnikom należy częściowo wynagradzać to, co dla nas robią; dostarczają żywność, za co jesteśmy wdzięczni, ale powinniśmy być im wdzięczni również za utrzymywanie różnorodności biologicznej. Ta ważna debata jest jeszcze przed nami.
Spotkania w Nagoi i Cancún są ze sobą ściśle powiązane. Nie chodzi wyłącznie o różnorodność biologiczną; nie chodzi tylko o zmianę klimatu; to również kwestia sukcesu koncepcji wielostronności i globalnego zarządzania. Zatem niezwykle ważne jest, byśmy osiągnęli sukces w tej sprawie. Dobrze słyszymy wszystkie państwa apele wzywające do przemawiania jednym głosem. Robimy wszystko, co się da, aby rzeczywiście tak było - i chciałbym tutaj podziękować prezydencji belgijskiej za niezwykle konstruktywne stanowisko w tej sprawie.
Kolejna sprawa, o której chciałbym wspomnieć - już prawie kończę - to uwaga dotycząca euro i dolarów. Przyjąłem ją z zadowoleniem, ale obawiam się nieco, że kiedy mówimy o różnorodności biologicznej i pomocy międzynarodowej, to mówimy bardziej o euro, niż o dolarach.
Musimy zatem wyjechać z Cancún z jakimś sukcesem, z czymś, co możemy uznać za sukces, a co będzie powiązane z innymi rozwiązaniami, ponieważ stawka jest po prostu zbyt wielka. Jesteśmy za to odpowiedzialni, ale moim zdaniem należy sprawiedliwie stwierdzić, że inni również są za to odpowiedzialni. Jednakże mocne poparcie ze strony Parlamentu to naprawdę duża pomoc.
Joke Schauvliege
Panie przewodniczący, szanowni posłowie! Chciałabym podziękować wszystkim mówcom, którzy podkreślali duże znaczenie różnorodności biologicznej. To niezwykle istotny sygnał wynikający z dzisiejszej debaty. Już w moim wstępnym wystąpieniu omówiłam wiele aspektów, do których tutaj nawiązano. Są pewne kwestie, które chciałabym z państwem omówić nieco bardziej szczegółowo.
Po pierwsze i najważniejsze, kwestia dostępu i podziału korzyści (ABS). Należy podkreślić, że Rada będzie dążyć do zwieńczenia prac nad Protokołem w sprawie dostępu do zasobów genetycznych i podziału korzyści (Protokół ABS) na X sesji Konferencji Stron (COP 10) Konwencji o różnorodności biologicznej, z uwagi na jego niezwykle istotny wkład w osiągnięcie wszystkich celów konwencji. Opracowanie i wdrożenie Protokołu ABS należy uznać za integralny element procesu towarzyszącego konwencji. W trakcie niedawnych rozmów prowadzonych na spotkaniu w Montrealu udało się już osiągnąć pewien postęp w tym zakresie, ale prawdą jest, że przed X sesją Konferencji Stron wiele innych kwestii pozostaje do rozstrzygnięcia. W tym celu niezbędna będzie odpowiednia elastyczność ze strony wszystkich partnerów negocjacyjnych, zatem również wewnątrz UE.
Po drugie, co się tyczy projektu rezolucji Parlamentu Europejskiego, przedmiotem niniejszej rezolucji są kluczowe elementy polityki różnorodności biologicznej: pilna potrzeba podjęcia działań, ekonomiczne aspekty ekosystemów i różnorodności biologicznej, ogólny kierunek, wizja, cele i wskaźniki Konwencji oraz jej planu strategicznego, jak również konkretniejsze aspekty, na przykład ABS i synergie między trzema konwencjami z Rio itp. Te elementy pokrywają się ze stanowiskami, do jakich dochodzimy w Radzie w ramach dyskusji poprzedzających konferencję w Nagoi. Wnioski w tej sprawie mają zostać przyjęte na posiedzeniu Rady ds. Środowiska w dniu 14 października.
W kwestii dotyczącej pakietu i integracji sektorowej w takich dziedzinach, jak rolnictwo i rybołówstwo, chciałabym państwu przypomnieć, że w dniu 15 marca Rada jednoznacznie zwróciła się do Komisji o przedstawienie propozycji pakietu. Z tego, co pan komisarz powiedział przed chwilą wnioskuję, że Komisja ciężko pracuje nad tą sprawą, a zatem możemy na nią liczyć.
Rada zostanie poproszona o przyjęcie wniosków w sprawie różnorodności biologicznej na swoim posiedzeniu w dniu 14 października, czyli w przyszłym tygodniu. Następnie będą one służyć jako wytyczne polityczne na negocjacje odbywające się w październiku w Japonii. Te wnioski będą podstawą dla określenia ważnych zagadnień na X sesję Konferencji Stron, a także dotyczącego ich stanowiska Rady: zmienionego, zaktualizowanego planu strategicznego konwencji, negocjacji służących przyjęciu Protokołu ABS, strategii pozyskiwania środków finansowych, zwłaszcza za pomocą innowacyjnych mechanizmów finansowych, integracji sektorowej i synergii między przeciwdziałaniem zmianie klimatu i pustynnieniu a polityką wspierania różnorodności biologicznej.
Chciałabym podziękować wszystkim, którzy zwracali uwagę na znaczenie tych zagadnień. Chciałabym podziękować również panu komisarzowi za konstruktywną współpracę, jaką dotychczas prowadziliśmy, a także za przyjemną współpracę, na jaką mamy nadzieję w procesie przygotowań do spotkania w Nagoi oraz w trakcie samego spotkania.
Przewodniczący
Otrzymałem jeden projekt rezolucji, przedłożony zgodnie z art. 115 ust. 5 Regulaminu.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w czwartek, 7 października 2010 r.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Elisabeth Köstinger
Dla Unii Europejskiej różnorodność biologiczna jest i będzie istotnym zagadnieniem, ponieważ jest ściśle powiązana z zabezpieczeniem dostaw żywności w Europie, a więc stanowi perspektywę korzystnej przyszłości dla przyszłych pokoleń. Europejskie rolnictwo zdaje sobie sprawę ze swojego dużego znaczenia dla wspierania i ochrony różnorodności biologicznej. Dzięki magazynowaniu CO2 w glebach czy uprawie gruntów w sposób zbliżony do naturalnego nasi europejscy rolnicy aktywnie przyczyniają się do zachowania różnorodności biologicznej. Jednakże te wszystkie wysiłki nie zdadzą się na nic przy niewielkiej lub zerowej świadomości społeczeństwa. Musimy uświadomić obywatelom europejskim zasadnicze znaczenie różnorodności biologicznej dla naszych obszarów wiejskich, naszej gospodarki, naszego życia i przyszłości naszych dzieci, a także pobudzić ich do działania. Unia Europejska nie uchroni się przed wyginięciem szerokiej palety gatunków. Już obecnie poważnie zagrożonych jest wiele sposobów życia. Podejmijmy działania już teraz i obierzmy kurs na przyszłość o bogatej palecie gatunków.
Rareş-Lucian Niculescu
W kontekście niniejszej debaty chciałbym podkreślić istotną rolę projektu "Ekonomika ekosystemów i różnorodności biologicznej” (TEEB), finansowanego przez szereg państw europejskich i służącego obliczeniu finansowej wartości przyrody oraz kosztów spowodowanych utratą różnorodności biologicznej. Projekt TEEB umożliwia nam podniesienie poziomu świadomości skali wyzwań związanych z tym zjawiskiem i przygotowanie przyszłych decyzji w tej dziedzinie. Chciałbym tylko przywołać kilka faktów wynikających z niedawnych odkryć TEEB. Koszt wylesiania rośnie do około 4,5 biliona dolarów rocznie. Według innych, równie aktualnych obliczeń, do 2000 roku utracono ponad jedną czwartą pierwotnej różnorodności biologicznej świata, a oczekuje się, że do 2050 roku utracimy kolejne ponad 10 %. Mogę dać państwu więcej przykładów. W takich okolicznościach szczyt w Nagoi odbywa się w najwłaściwszym momencie. Ponadto uważam, że przedmiotowa debata parlamentarna ma szczególnie aktualny charakter, ponieważ umożliwia nam harmonizację na szczeblu europejskim naszego stanowiska na zbliżający się szczyt.
Rovana Plumb
Bieżący rok to kluczowy moment na wzmożenie światowych wysiłków i starań na rzecz powstrzymania utraty różnorodności biologicznej. Musimy wykorzystać tę chwilę do wypracowania wizji i pewnych jasnych celów dotyczących różnorodności biologicznej oraz jej zrównoważonej ochrony po 2010 roku. Musimy przyjąć silne, wspólne stanowisko i zapewnić aktywny udział Unii Europejskiej w przyszłych negocjacjach międzynarodowych. W długookresowej wizji globalnej należy uwzględnić powiązania między różnorodnością biologiczną, funkcjami ekosystemów, zmianą klimatu, pustynnieniem, dobrobytem gospodarczym oraz dobrym zdrowiem i samopoczuciem obywateli. Osiągnięcie proponowanych celów w dziedzinie różnorodności biologicznej jest uzależnione od pozyskania zasobów niezbędnych do właściwej realizacji środków wspierających ochronę i zrównoważone wykorzystywanie zasobów naturalnych. W tym kontekście Rumunia popiera szersze zaangażowanie sektora prywatnego i publicznego w poszukiwanie innowacyjnych rozwiązań i mechanizmów finansowania różnorodności biologicznej.
Pavel Poc
Spośród wszystkich gatunków biologicznych to homo sapiens wytwarza najwięcej odpadów. Zanieczyszczenia przemysłowe, odpady komunalne, emisje CO2, hałas, smog świetlny, zanieczyszczenia cieplne oraz wszelkie inne znane i nieznane rodzaje odpadów naszej cywilizacji odciskają się ogromnym piętnem na środowisku naturalnym. Skutki ekologicznego śladu naszego gatunku mogą uniemożliwić dalsze istnienie niektórych gatunków w ekosystemie planety. To przyczyna obecnej utraty różnorodności biologicznej. Różnorodność biologiczna to podstawowy warunek wstępny zachowania znanego nam metastabilnego stanu ekosystemu planety, umożliwiającego istnienie naszej cywilizacji. Neguje się, lekceważy i pomija wzajemne zależności i powiązania naszego istnienia z innymi formami życia na planecie. Spadek różnorodności biologicznej powoduje też zmniejszenie zdolności absorpcyjnych ekosystemu planety. Ekosystem utraci część odporności i stanie się podatniejszy na zmiany, w tym zmiany stopniowe. W pewnym momencie przeskoczy jednak w inny stan. Pytanie, czy ten nowy stan umożliwi dalsze trwanie naszej cywilizacji czy też przetrwanie obecnej ludności naszej planety w niezmienionej liczbie, a także czy umożliwi samo istnienie naszego gatunku biologicznego.
Obecnie nie chodzi o ten czy inny gatunek zwierząt, ani nawet o ochronę danego ekosystemu. Teraz chodzi o zachowanie naszego własnego gatunku, naszego własnego ekosystemu. Niestety, nadal zachowujemy się niczym pacjent cierpiący na nowotwór. Okłamujemy się i nie podejmujemy działań, które mogłyby nam uratować życie.
