Hervatting van de zitting
De Voorzitter.
Ik verklaar de vergadering van het Europees Parlement, die op donderdag 10 oktober 2002 is onderbroken, te zijn hervat.

De Voorzitter.
Collega's, ik heb vandaag de droevige taak stil te staan bij de dood van onschuldige mensen, die in twee recente aanslagen om het leven zijn gekomen. Het is nog steeds niet precies bekend hoeveel slachtoffers er zijn gevallen ten gevolge van de autobommen die op 12 oktober zijn ontploft in Kuta Beach op Bali. Ons medeleven gaat uit naar de families van alle tweehonderd slachtoffers en de meer dan tweehonderdvijftig gewonden. Zij zijn het slachtoffer geworden van een verschrikkelijke misdaad die ik namens dit Parlement ondubbelzinnig veroordeel. Dit is een onaanvaardbaar hoge prijs voor de les dat wij allen nauwer moeten samenwerken en voortdurend waakzaam moeten zijn in de strijd tegen het terrorisme.
De aanslag die een dag eerder plaatsvond in Vantaa bij Helsinki veroordeel ik eveneens. Ook bij deze aanslag, die schijnbaar geen verband houdt met de aanslag op Bali, zijn onschuldige mensen omgekomen tijdens hun dagelijkse bezigheden. Namens dit Parlement betuig ik mijn deelneming met de families van de slachtoffers.
Ik verzoek u thans een minuut stilte in acht te nemen ten teken van respect voor en medeleven met de onschuldige slachtoffers van deze aanslagen.
(Het Parlement neemt staande een minuut stilte in acht)

Voordat wij overgaan tot de regeling van de werkzaamheden, wil ik gaarne de gelegenheid aangrijpen om u verslag te doen van iets waarover u de afgelopen 24 uur ongetwijfeld gehoord heeft: het daverende 'ja' van de Ierse bevolking in het referendum over het Verdrag van Nice.

In alle 42 kiesdistricten van Ierland werd het Verdrag met meerderheid van stemmen aangenomen. Bij de vorige stemming was het tegenovergestelde het geval: toen stemden 40 kiesdistricten tegen. Wat ik daaruit concludeer voor ons Parlement is dat het de leiders die vrijdag de topconferentie in Brussel bijwonen nu duidelijk moet zijn dat er geen nieuwe hindernissen moeten worden opgeworpen op de weg naar de uitbreiding. De tijd is nabij dat we de uitbreiding moeten afronden. De voorbereidingen in oktober voor de in december te houden topconferentie in Kopenhagen bieden thans de gelegenheid deze historische daad van Europese verzoening te voltooien.1

De Voorzitter.
De definitieve ontwerpagenda, zoals opgesteld door de Conferentie van voorzitters tijdens haar vergadering van donderdag 17 oktober 2002, overeenkomstig de artikelen 110 en 110 bis van het Reglement, is rondgedeeld.
Dinsdag
Aangezien er zeventig individuele amendementen waren ingediend op verslag (A5-0340/2002) van mevrouw Grossetête over het communautair wetboek betreffende geneesmiddelen voor menselijk gebruik, naast de 132 amendementen in het verslag, had ik op grond van artikel 130 bis de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid in overleg met haar voorzitter gevraagd bijeen te komen om zich te buigen over de amendementen.
Intussen is echter een groot aantal amendementen ingetrokken en een aantal andere amendementen komt overeen met die welke door de commissie zijn aangenomen. In het licht van deze veranderingen is het gepaster geen nieuwe commissievergadering bijeen te laten roepen en de resterende amendementen ter plenaire vergadering in stemming te brengen.

Grossetête (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, het is inderdaad terecht dat u dit punt toelicht. Sinds de stemming in de commissie waren er aanvankelijk zeventig amendementen ingediend. Volgens de laatste berichten zijn er op dit moment 52 amendementen. Van deze 52 amendementen zijn er ongeveer dertig door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid verworpen, terwijl veel andere amendementen al een bepaald aantal stemmen binnen de commissie hadden gekregen.
Ik ben van mening dat een extra vergadering van de bevoegde commissie niet veel zou toevoegen en de situatie niet werkelijk zou kunnen verhelderen. Indien de betrokken collega's de moeite zouden willen nemen om de overbodige amendementen in te trekken, dan zou de stemming woensdag uitstekend kunnen verlopen.

Jackson (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, u hebt er heel verstandig aan gedaan niet van ons te verlangen dat wij nog een commissievergadering beleggen. Dat is een goede start van de nieuwe week.
Echter, misschien kunt u iemand vragen - en dat zal vermoedelijk wel weer de heer Corbett worden - om eens naar het Reglement te kijken, want dat bevat een tamelijk vreemde bepaling. Er staat: 'Indien op een verslag meer dan 50 amendementen ter behandeling ter plenaire vergadering zijn ingediend, kan de Voorzitter, in overleg met de voorzitter van de bevoegde commissie, deze commissie verzoeken een vergadering bijeen te roepen om deze amendementen te behandelen.? Dat betekent dat u en ik ons door een heleboel amendementen heen moeten worstelen, die soms behoorlijk verwarrend kunnen zijn. Of we moeten een strikte regel hebben die eenvoudigweg bepaalt: 'Indien op een verslag meer dan 50 amendementen ter behandeling zijn ingediend, dient de Voorzitter de commissie te verzoeken een vergadering bijeen te roepen?, of we schrappen het artikel. Op grond van de huidige tekst wordt de keuze aan ons beiden gelaten. Ik ben evenwel blij dat ik kan zeggen dat ik uw zeer verstandige besluit ondersteun.

De Voorzitter.
Mijnheer Corbett, spreekt u alstublieft het verlossende woord: handelen naar eigen goeddunken of niet?

Corbett (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik denk dat het een verstandig besluit is en het laat zien dat het goed is dat flexibel met de tekst van dit artikel wordt omgegaan. Na overleg met de voorzitter van de bevoegde commissie mag de Voorzitter bepalen of het al dan niet nuttig is dit artikel toe te passen en dienovereenkomstig handelen. Zelfs als het artikel niet wordt toegepast is het van belang, zo is vandaag gebleken, omdat het op ons een dringend beroep doet om amendementen in te trekken, wat ons later ter plenaire vergadering een hoop tijd bespaart.

De Voorzitter.
Ik heb een verzoek ontvangen van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, op grond van artikel 111 bis van het Reglement, om inschrijving op de agenda van een buitengewoon debat over de financiering van de nucleaire sector in Noord-Korea in de context van het aangekondigde kernbewapeningsprogramma. De Commissie heeft verklaard dat commissaris Patten dinsdag om 21.00 uur het woord zou kunnen voeren over deze kwestie.

Cohn-Bendit (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, eind december 2001 hebben wij een verslag aangenomen over de strategie voor en organisatie van de energieontwikkeling op het Koreaanse schiereiland, waarmee wij besloten een bijdrage te leveren aan de ontwikkeling van kernenergie voor civiele doeleinden in Korea.
Ik zou hier drie punten uit dit verslag willen citeren die, gezien hetgeen wij de afgelopen weken hebben vernomen, bijzonder interessant zijn. Een van de overwegingen van dit verslag luidde als volgt: 'overwegende dat de Europese Unie de KEDO heeft erkend als een belangrijk industrieel project, dat een essentiële bijdrage betekent aan de nucleaire non-proliferatie en de vrede en stabiliteit op het Koreaanse schiereiland, en na onderhandelingen met de oorspronkelijke leden een overeenkomst heeft gesloten?. Men heeft zich dus niet aan deze non-proliferatie gehouden, aangezien Noord-Korea zelfs besloten heeft om kernenergie voor militaire doeleinden te ontwikkelen, zoals wij hebben vernomen.
Bovendien hebben wij in dit intelligente verslag - waar de Groenen overigens tegen hebben gestemd, omdat het ons onmogelijk leek dat Korea zich aan zijn goede voornemens zou kunnen houden - op pagina 9, in artikel 16 gesteld: (het Parlement) 'wijst er niettemin op dat het zal blijven aandringen op een adequaat interinstitutioneel akkoord (IIA) en dat het zich het recht voorbehoudt overschrijvingen van gelden naar de KEDO op elk moment in de toekomst te blokkeren?.
Het laatste punt dat ik wil onderstrepen is het volgende: 'benadrukt tenslotte dat de Democratische Volksrepubliek Korea moet bewijzen een betrouwbare partner te zijn tijdens de voortgang van het KEDO-project, in het bijzonder wanneer de eindcontrole (van de IAEA) moet worden uitgevoerd?, etc. Dit betekent dat wij hierover moeten debatteren, dat wij deze overeenkomst ter discussie moeten stellen, dat wij de financiering van de civiel nucleaire sector van Noord-Korea moeten stopzetten en - tot slot - dat wij de niet-nucleaire sector voor de energieproductie van Noord-Korea moeten financieren. Derhalve moeten wij dit debat aangaan om, net als de Amerikanen, de financiering van de Koreaanse nucleaire sector stop te zetten.
De Voorzitter.
Is er iemand die zich tegen dit voorstel wil uitspreken?

Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het onderwerp dat de heer Cohn-Bendit hier heeft aangesneden, is van fundamenteel belang. Het Europees Parlement heeft zich tijdens zowel de huidige als de vorige zittingsperiode op deze kwestie bezonnen. De Raad heeft onder het Zweedse voorzitterschap zelfs zijn bezorgdheid aan Korea kenbaar gemaakt. Wij stemmen ermee in dat dit vraagstuk in de maand november wordt behandeld op basis van een verklaring van de Commissie en van de Raad. Aanstaande donderdagmiddag lijkt ons minder opportuun omdat wij het dan zonder de deelname van de Raad en van de Commissie moeten stellen.

Grossetête (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, onze fractie zou willen voorstellen dit debat donderdagmiddag te houden om de reeds vastgestelde agenda niet te ontregelen. Wij stellen dus voor dit debat naar donderdagmiddag te verschuiven. Wij zijn echter tegen inschrijving van dit debat op de agenda van dinsdag, omdat wij de agenda van die dag niet in de war willen sturen.

Frassoni (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, betekent dit dus dat men zal proberen nieuw overleg te voeren, om te zien of dit onderwerp alsnog op de agenda van november kan worden geplaatst?

De Voorzitter.
Daarover zal tijdens de Conferentie van voorzitters een besluit worden genomen door uw fractie en de andere fracties.

De Voorzitter.
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over het Stabiliteits- en groeipact.
Dit is om diverse redenen een belangrijk onderwerp. Ten eerste houdt het nauw verband met het economisch en monetair beleid van de Unie. Ten tweede vormt het Pact een prikkel tot structurele verandering van het begrotingsbeheer in veel van onze economieën. Ten derde is het belangrijk vanwege de huidige economische vertraging en ten vierde omdat het een debat heeft uitgelokt over hoe wij daarop moeten reageren. Het is zaak dat wij, als wij hierover een debat openen, dit doen in uiterst rustige, rationele en strategische bewoordingen.
Deze kwestie heeft recentelijk zeer veel stof doen opwaaien, niet in de laatste plaats ten gevolge van uitspraken die in de krant Le Monde zijn verschenen. Ik weet dat veel collega's zeer graag vandaag, aan het begin van de week, een kort debat over dit onderwerp wilden houden. Het verheugt mij dan ook dat de voorzitter van de Europese Commissie hier vandaag is om namens zichzelf en de Commissie een verklaring af te leggen en vervolgens een korte gedachtewisseling te houden.

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, vandaag kan ik mij tot u wenden in een sfeer van opgetogenheid en vertrouwen in de toekomst van Europa. De Ierse bevolking heeft namelijk met grote meerderheid het Verdrag van Nice goedgekeurd en aldus een duidelijk signaal afgegeven dat de plannen en idealen van de Europese Unie haar steun hebben. Ik wil bij dezen mijn dank betuigen aan premier Bertie Ahern en Voorzitter Pat Cox voor de moeite die zij daarvoor gedaan hebben. Dankzij hun steun kunnen wij ons vandaag met nog grotere vastberadenheid opmaken om dit laatste traject af te leggen dat ons nog scheidt van Kopenhagen en de definitieve goedkeuring van de uitbreiding.
Mijnheer de Voorzitter, geachte leden, het is mij een waar genoegen in te kunnen gaan op uw uitnodiging om vandaag voor dit Parlement te verschijnen, samen met Pedro Solbes, die het optreden van de Commissie en de economische stand van zaken zal toelichten. Het doet mij deugd dat ik hier met u kan overleggen over de coördinatie van het economisch beleid en, meer in het bijzonder, van het Stabiliteits- en groeipact.
Het thema dat ik vandaag aan de orde stel is op zich heel eenvoudig. De Economische en Monetaire Unie heeft behoefte aan regels die duidelijk zijn, die doeltreffend zijn en vooral ook nageleefd kunnen worden. Om zulks mogelijk te maken, moeten wij de beschikking krijgen over een autoriteit die onder eerbiediging van de vastgestelde regels en in het kader van de samenwerking tussen de Europese instellingen tussenbeide kan komen om het gemeenschappelijk goed te verdedigen en desnoods het economische beleid aan te passen aan de veranderende omstandigheden.
Het Stabiliteits- en groeipact is en was een kostbaar goed voor de Economische en Monetaire Unie. De Commissie heeft als trouwe en loyale hoedster van de Verdragen streng over de toepassing van dat Pact gewaakt, en zij zal op die voet doorgaan. Als premier van de Italiaanse regering die destijds het Stabiliteits- en groeipact heeft bevorderd en goedgekeurd en het land de groep van de gemeenschappelijke munt heeft binnengeloodst, en thans als voorzitter van de Commissie, ben ik er vast van overtuigd dat de regels waarop de Economische en Monetaire Unie en het Stabiliteits- en groeipact gebaseerd zijn, behoorlijk solide zijn. Ik ben een overtuigd voorstander van deze regels, van deze unie en dit Pact.
De Economische en Monetaire Unie heeft ontzettend grote voordelen met zich meegebracht, zowel voor de landen die eraan meedoen als voor de overige leden van de Unie. De tijd van grote financieringstekorten, waar de afgelopen decennia zo onder gebukt gingen, is nu voorbij. De tijd van de afzonderlijke nationale munten die de speelbal van speculatie waren, is achter de rug.
Naast deze voordelen behelst de Economische en Monetaire Unie echter ook precieze verantwoordelijkheden, verantwoordelijkheden die voor iedereen gelden: de lidstaten, de Europese instellingen, de gewone burgers. Immers, dankzij de ene munt, de euro, zijn in iedere lidstaat de groei en de werkgelegenheid niet alleen afhankelijk van het monetair beleid, dat inmiddels op een gemeenschappelijke leest geschoeid is, maar ook van het belastingbeleid dat elke lidstaat voert.
In de Economische en Monetaire Unie is stabiliteit een noodzakelijke voorwaarde voor de groei en de werkgelegenheid. Het Stabiliteits- en groeipact is de grondslag geweest waarop de stabiliteitscultuur, die met de criteria van Maastricht is ingevoerd, geleid en beschermd kon worden.
Aan de andere kant is het ook weer niet de bedoeling dat wij ons blindstaren op die buitengewone resultaten die het Stabiliteitspact in het verleden heeft opgeleverd en in de toekomst nog zal opbrengen: de beperkingen van het kader waarin wij worden geacht het Pact toe te passen, mogen niet zomaar weggewuifd worden. Nog minder is het de bedoeling dat het Pact op een starre en onbuigzame manier wordt toegepast: we mogen niet blind en doof zijn voor de veranderende omstandigheden. Dat is nu precies wat ik als 'dom? heb bestempeld en zo denk ik er nog steeds over.
Ik geloof niet dat de rol van de Commissie, of mijn rol als voorzitter van de Commissie, erop neerkomt de regels op zo'n manier te doen toepassen. De Commissie is niet benoemd en ikzelf ben niet benoemd om de regels blindelings op te volgen, om met oogkleppen rond te lopen en de beperkingen van een starre toepassing te negeren. De Europese burgers hebben het recht om te weten wat volgens ons juist is en goed functioneert en wat daarentegen naar ons gevoel voor verbetering vatbaar is, en wij hebben de plicht om hun dat te vertellen.
Politici als u, economen, bankiers, zakenmensen met wie ik ontelbare malen over dit thema van gedachten heb gewisseld, hebben dit soort dingen maandenlang in privé-gesprekken, in de conversatie van alledag, gezegd en ze verkondigen dat nog steeds. Ik daarentegen ben zo eerlijk en loyaal geweest om hier rond voor uit te komen. Mij gaat het er namelijk om de geloofwaardigheid van onze instellingen in bescherming te nemen. De tijd is onderhand rijp dat wij de kussens wat opschudden en de dingen die wij in de privé-sfeer zeggen ook in het openbaar gaan vertellen.

De burgers volgen ons en onze instellingen met argusogen, niet in de laatste plaats omdat zij geloven dat het openbaar debat beperkt blijft tot marginale problemen, terwijl de echte beslissingen achter gesloten deuren genomen worden. Het doet mij dus echt goed, en ik ben er ook werkelijk trots op, dat het Parlement vandaag in het middelpunt van dit gewichtige debat staat.
Het Stabiliteitspact is een eenvoudig pact en dat moest het ook zijn, maar de achterliggende realiteit is complex. Het hoort dan ook tot het takenpakket van de Europese instellingen om in te spelen op de complexiteit en diversiteit van de economieën van de lidstaten, van de grote en de kleine landen, in dezelfde mate en met dezelfde criteria. Evenzeer hoort het tot de verantwoordelijkheden van de instellingen om de loop der gebeurtenissen, zowel in ons continent als in de rest van de wereld, nauwlettend in de gaten te houden. Nu kan de verslechtering van de economische cyclus zowel in Europees verband als op mondiaal niveau ons nauwelijks zijn ontgaan. Deze achteruitgang is zo uitgesproken dat een niet onaanzienlijk deel van de wereldeconomie erdoor wordt blootgesteld aan een inflatiegevaar waarvan men dacht dat daarmee voorgoed was afgerekend.
Tegelijkertijd hebben wij moeten constateren dat een aantal lidstaten ondanks het Pact een belastingbeleid heeft ingevoerd dat niet strookt met het doel van de stabiliteit. Wat hadden we dus in die omstandigheden moeten doen? Moesten wij ons soms star en onbuigzaam opstellen? Moesten wij de landen met het hoogste financieringstekort dwingen vast te houden aan hun begrotingsdoelstellingen zonder enigszins rekening te houden met de veranderde economische situatie? Hadden wij nog een fout moeten maken na die hele reeks fouten die al in het verleden zijn gemaakt, toen landen die hun begroting nog lang niet in evenwicht hadden de kans die de grote economische groei hun bood om orde op zaken te stellen uit handen lieten glippen?
Dat zou, geachte afgevaardigden, een onjuiste toepassing van het Pact zijn geweest, met het risico van nog slechtere vooruitzichten voor de diverse economieën, niet alleen van de betrokken landen maar van heel Europa, omdat wij nu eenmaal via de ene munt aan elkaar gebonden zijn. Als de Europese instellingen geprobeerd hadden doelstellingen door te drukken die niet langer haalbaar waren, dan zouden die instellingen er vandaag van beschuldigd worden de groei en de werkgelegenheid in gevaar te brengen.
Ik wil nu juist dat Europa zowel de strijd van de stabiliteit als de strijd van de groei wint! Het zou werkelijk tragisch zijn als wij, in onze pogingen om de strijd van de stabiliteit te winnen, het vertrouwen en de steun van onze eigen burgers zouden verspelen: dat vertrouwen en die steun vormen immers het fundament van het democratische Europa dat u vertegenwoordigt.
(Applaus)
Om die reden hebben wij de vorige maand een aantal ideeën naar voren gebracht om de nodige aanpassingen en meer genuanceerde criteria voor de uitvoering van het Pact te verkrijgen. Onze bedoeling was van dit Pact een steeds intelligenter instrument te maken dat ten dienste van de stabiliteit en de groei staat.
Wij hebben dus voorgesteld om doelstellingen te bepalen teneinde de situatie in evenwicht te brengen, en om controlemiddelen bepalen. Tegelijkertijd hebben wij het idee geopperd om landen die hun zaken nog niet helemaal op orde hebben, in dit hachelijke tijdsgewricht een adempauze te gunnen: daarvoor hebben wij trajecten uitgestippeld die realistischer zijn voor de consolidering van de tekorten.
Het gaat om criteria die stabiliteit en tegelijkertijd groei garanderen en er zelfs voor zorgen dat de stabiliteit en de groei elkaar versterken. Deze criteria zijn op alle lidstaten van toepassing, de groten en de kleinen, alle landen van de Unie doen er hun voordeel mee. Overigens komen deze ideeën volledig overeen met wat wij al zo lang verkondigen.
Vorig jaar hebben wij in onze mededeling over de versterking van de coördinatie van het economisch beleid voorgesteld om binnen het huidige institutionele kader een aantal belangrijke verbeteringen door te voeren. Zoals u zich zeker nog wel zult herinneren, hadden wij toen de volgende suggesties gedaan: de informatievoorziening en de economische analyse van de eurozone bevorderen; het daaraan ten grondslag liggende statistische stelsel versterken; meer duidelijkheid scheppen in de gemeenschappelijke beginselen van het fiscaal en structureel beleid; en tenslotte de doelmatigheid van ons besluitvormingssysteem verbeteren.
Met in het bijzonder Portugal in gedachten, dat onlangs gedwongen werd zijn statistieken grondig te herzien, wil ik vooral benadrukken hoe belangrijk het is geworden om te beschikken over een goed controlesysteem voor begrotingsstatistieken .
Met dit gegeven in ons achterhoofd zullen wij dan ook binnenkort, zoals geschreven staat in de conclusies van de Europese Top van Barcelona, onze voorstellen presenteren om het Pact te verbeteren, zowel qua transparantie als wat betreft een rigoureuze uitvoering. Daarbij zullen wij ons best doen om meer duidelijkheid te scheppen in zowel de fundamentele concepten van het Pact als de basisbeginselen voor de beleidsvorming op het vlak van de nationale begrotingen, om op die manier volledig in te kunnen spelen op de realiteit van de Europese economische integratie.
Zo zullen wij laten zien dat de behoefte aan duidelijke regels te rijmen valt met de erkenning van het feit dat het Pact van toepassing is op verschillende landen in uiteenlopende situaties wat betreft de hoogte van de staatsschuld, de financiële lasten in verband met de vergrijzing en de dringende behoefte aan overheidsinvesteringen.
Als het op zo'n manier wordt toegepast, functioneert het Stabiliteits- en groeipact zoals het bedoeld is, namelijk als een instrument dat niet slechts een disciplinerende functie heeft, maar ook dient ter coördinatie van het economisch beleid: dan komt het Pact eindelijk op één lijn te staan met de groei- en werkgelegenheidsstrategie die de Europese Raad twee jaar geleden in Lissabon heeft aangenomen en die het Parlement sedertdien altijd volmondig heeft gesteund.
Echter, met nieuwe en betere regels zijn we er nog niet. De bescherming van het gemeenschappelijke Europese belang vereist dat, als die regels eenmaal zijn goedgekeurd, ze ook in de praktijk kunnen worden gebracht. Als wij de problemen van de groei en werkgelegenheid in Europa daadwerkelijk willen verhelpen, moeten wij een coördinatie van het economisch beleid tot stand brengen, met inbegrip van een aantal structurele hervormingen. Deze coördinatie moet niet alleen intelligenter maar ook doelmatiger zijn en beter toe te passen.
(Applaus)
De taakverdeling ten aanzien van de coördinatie van het economisch beleid moet duidelijker omschreven worden. De Europese burgers moeten de zekerheid krijgen dat het systeem met vaste hand geleid wordt, en deze leiding moet samenhang en richting kunnen geven aan het systeem, in de periodes van rust, maar nog meer in crisismomenten.
U zult zich zeker nog wel herinneren, geachte afgevaardigden, dat ik twee jaar geleden dit probleem al ten overstaan van uw vergadering heb aangekaart en u weet vast nog wel dat ik er sedertdien meerdere malen op ben teruggekomen. Wij hebben behoefte aan een autoriteit die de macht heeft het systeem te leiden op een manier die rekening houdt met de complexiteit van onze economieën. Die autoriteit moet dus zowel rigoureus als intelligent optreden, zij moet in staat zijn om in het algemeen belang in te grijpen en ervoor te zorgen dat iedere lidstaat dusdanige economische beleidsmaatregelen treft dat de negatieve effecten van de eigen economie niet doorgeschoven worden naar de economieën van andere lidstaten.
Alleen een sterke autoriteit is in staat de regels streng toe te passen om afwijkend gedrag te voorkomen, en tegelijkertijd die regels aan te passen aan de wisselende omstandigheden, indien zulks nodig blijkt.
Ik wil op dit punt nog duidelijker taal spreken. Het begrotingsbeleid valt onder de verantwoordelijkheid van de autoriteiten van de lidstaten. Zo is dat momenteel en zo zal het ook in de toekomst zijn. Wat de Commissie betreft, zij is een instelling die maar één mandaat heeft: handelen ten behoeve van het gemeenschappelijk belang van Europa en tegelijkertijd de volledige gelijkheid van alle lidstaten eerbiedigen.
Juist hierom is de Commissie de natuurlijke kandidaat om, krachtens het mandaat en de regels die door de Raad zijn vastgesteld en onder controle van het Parlement, een leidende rol op zich te nemen met betrekking tot het systeem dat de coördinatie van het economisch beleid in Europees verband moet garanderen.
Er zijn talloze voorbeelden waaruit blijkt dat deze verantwoordelijkheid het best toegekend kan worden aan een onafhankelijke en onpartijdige scheidsrechter als de Commissie. Vandaag zal ik er maar één aanhalen, en dat doe ik omdat het voorbeeld betrekking heeft op een uiterst controversieel geval: de early warning die een paar maanden geleden door de Commissie aan de Raad is voorgesteld. Zoals u zich allen wel zult herinneren, is dat voorstel destijds afgeketst. Toch stonden zowel de Raad als de betrokken lidstaat achter de kern van de maatregel die de Commissie had voorgesteld, en ze hebben dat toen ook zo overgenomen.
Hoe dan ook, de tekortkomingen van de besluitvormingsmechanismen zijn nog altijd duidelijk zichtbaar. Daarom heeft de Commissie in de eerste officiële bijdrage aan de werkzaamheden van de Conventie voorstellen geopperd om te voorkomen dat dit soort situaties zich in de toekomst nog eens voordoen. Daarbij heeft de Commissie de suggestie gedaan om in het Verdrag vast te leggen welke autoriteit dit soort vroegtijdige waarschuwingen moet afgeven. Zij heeft toen ook voorgesteld om amendementen op het Verdrag in te dienen die ertoe strekken de coördinatie van het economisch beleid beter te integreren in het kader van de door de communautaire methode gegarandeerde interinstitutionele samenwerking. Tot slot heeft de Commissie ook voorstellen ingediend om adequaat te reageren op de behoefte aan een eenvormige vertegenwoordiging van de euro binnen de internationale organisaties.
Dit, dames en heren afgevaardigden, zijn de voorstellen die wij in de Conventie hebben ingediend. Niets belet ons echter om nu al een paar van die voorstellen aan te nemen. Ze behelzen namelijk veranderingen die nu reeds van groot belang zijn maar met de uitbreiding van de Unie nog belangrijker worden. Wij richten ons dus tot de Raad en vragen hem deze voorstellen als een urgente kwestie te beschouwen. In de tussentijd zullen wij onverdroten doorgaan met het handhaven van de huidige regels van het Pact, en daarbij zullen wij, waar en wanneer dat nodig is, verbeteringen voorstellen die wij opportuun achten.
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het Parlement bijzonder dankbaar dat het mij de kans geboden heeft om vandaag ten overstaan van de volksvertegenwoordigers van Europa zo'n fundamentele kwestie aan te snijden. Het monetair en economisch beleid van Europa kan en mag niet meer een kwestie van achterkamertjespolitiek zijn. Een democratisch Europa, het democratische Europa dat wij allemaal nastreven, moet een Europa worden waar het beleid inzake rijkdom, werkgelegenheid, groei en ontwikkeling, een essentieel onderdeel van een open politiek debat vormt.
Binnen de Conventie speurt de Commissie naar intelligente manieren om een centrum van verantwoordelijkheid en gezag te vormen voor het coördinatiesysteem van het Europees economisch beleid. Ik wend me tot u, geachte leden, om u te vragen die inspanningen te steunen.
(Applaus)

Solbes
Mijnheer de Voorzitter, laat ik beginnen met te zeggen dat dit een uitstekend moment is om een debat te openen over het algemeen kader waarin het begrotingsbeleid binnen onze Economische en Monetaire Unie moet plaatsvinden.
Ik ben het met voorzitter Prodi eens dat het Stabiliteits- en groeipact binnen het institutionele systeem van de Unie een essentieel regelgevingskader is. Het legt strenge maar tegelijkertijd ook flexibele voorschriften aan de lidstaten op zodat de Unie het hoofd kan bieden aan de uitdagingen die zich voordoen op de korte, middellange en lange termijn.
Tijdens de afgelopen vier jaar heeft de Commissie herhaaldelijk onderstreept dat de naleving van de regel van het begrotingsevenwicht op de middellange termijn de beste manier is om te waarborgen dat het begrotingsbeleid in de economische cyclus een stabiliserende rol vervult. Uiteraard moet er bij de analyse van de begrotingssituaties meer nadruk worden gelegd op de cyclische aanpassingen van de saldo's. De Commissie werkt momenteel in die richting. Op die manier zullen wij gemakkelijker kunnen voorkomen dat er een expansief begrotingsbeleid wordt gevoerd in tijden van sterke economische groei. Dat betekent ook dat er geen restrictieve begrotingsmaatregelen ten uitvoer moeten worden gelegd wanneer de economie het wat minder goed doet.
Het Pact voorziet tevens in een passend kader om de begrotingsproblemen op de middellange termijn aan te pakken. Wij zijn het er allen over eens dat de belastingen en de uitgaven moeten worden hervormd teneinde het groeipotentieel van de Unie te versterken. De Commissie heeft in dit verband beklemtoond dat een correcte interpretatie van de regels van het Pact een goed referentiepunt is om na te gaan of de kwaliteit van de overheidsfinanciën werkelijk baat heeft van deze hervormingen.
Tenslotte heeft het Pact ook bewezen dat het een antwoord kan bieden op langetermijnproblemen, met name voor wat de vergrijzing van de bevolking betreft. Het merendeel van de lidstaten is momenteel in staat het fiscaal beleid een anticyclische rol te laten vervullen in de huidige economische conjunctuur, nu de groeiprognoses lager liggen dan begin dit jaar werd verwacht. De gemiddelde groei in de eurozone zal in 2002 minder dan twee procent bedragen. Voor volgend jaar verwachten wij een potentiële gemiddelde groei.
In de huidige conjunctuur wordt het uitblijven van de verwachte groei slechts gedeeltelijk verklaard door de achterstand op de begin dit jaar vastgestelde begrotingsdoelstellingen. Sommige landen hebben veel te optimistische verwachtingen gekoesterd ten aanzien van de inkomsten- en uitgavenontwikkeling en er is zeker ook sprake van gebrek aan begrotingsdiscipline. Daarom bedragen de begrotingstekorten in de zone dit jaar meer dan 2 procent van het bruto binnenlands product, in plaats van de verwachte 0,9 procent.
Gelet op deze situatie en overeenkomstig de visie op het Pact die ik zojuist heb uiteengezet, heb ik eind september samen met voorzitter Prodi een strategie gepresenteerd om de huidige uitdagingen op begrotingsgebied het hoofd te bieden. Om de toepassing van het Pact te waarborgen en tezelfdertijd toch ook rekening te houden met de complexe economische realiteit hebben wij een strategie met vier basispunten uitgewerkt: ten eerste blijft de eis van een maximaal begrotingstekort van drie procent van het bbp ook in de toekomst van kracht en iedere inbreuk op deze regel verplicht de betrokken lidstaten ertoe corrigerende maatregelen te nemen; ten tweede moet bij de interpretatie van zowel de in het Pact vastgestelde doelstelling om op de middellange termijn in de buurt van een begrotingsevenwicht te komen als de koers die moet worden aangehouden om dit streefdoel te bereiken rekening worden gehouden met mogelijke aanpassingen aan de cycli; ten derde moeten de landen die nog lang geen begrotingsevenwicht hebben bereikt hun structurele tekort jaarlijks met minstens 0,5 procent van het bbp terugdringen; ten vierde en ten laatste moet tijdens periodes van sterke groei elke procyclische versoepeling van het begrotingsbeleid die het voorgeschreven begrotingsevenwicht in gevaar brengt, beschouwd worden als een inbreuk op de bepalingen van het Pact.
Deze vier beginselen versterken de uitvoering van het Pact. Op deze manier worden de gevolgen van de cyclische ontwikkelingen tevens expliciet opgenomen in de begrotingscontrole. Ik ben blij dat de ministers van de Eurogroep twee weken geleden in Luxemburg een soortgelijk standpunt hebben ingenomen en zich achter dit voorstel hebben geschaard. Met uitzondering van Frankrijk hebben alle landen, met inbegrip van de lidstaten die met een ernstig begrotingstekort kampen, deze benadering onderschreven. Zij stellen alles in het werk om deze regelgeving met ingang van 2003 in de praktijk te brengen.
De begrotingssituatie zorgt vooral voor ernstige moeilijkheden in vier landen die er niet in geslaagd zijn hun overheidsfinanciën te consolideren tijdens de periode van sterke groei: Portugal, Duitsland, Frankrijk en Italië. In sommige van deze landen ligt het tekort vervaarlijk dichtbij of zelfs hoger dan de voorgeschreven drie procent. Ik ben mij ervan bewust dat in deze landen aanpassingen nodig zijn om een fundamenteel begrotingsevenwicht tot stand te brengen, maar dergelijke aanpassingen zijn mijns inziens ook onontbeerlijk om elk land in de gelegenheid te stellen voldoende ruimte te creëren zodat de automatische stabilisatoren hun werk kunnen doen.
In het geval van Portugal heeft de Commissie vorige week een reeks belangrijke beslissingen genomen in verband met het buitensporige begrotingstekort. In ons advies aan de Raad concluderen wij dat Portugal inderdaad met een ernstig deficit kampt. Het ziet ernaar uit dat Duitsland het maximale begrotingstekort van drie procent van het bbp zal overschrijden. In Frankrijk zit het begrotingstekort dicht tegen de drie procent aan en volgend jaar wordt er geen noemenswaardige verbetering verwacht. Het lijkt erop dat Italië, los van de ernstige afwijking van de eerder vastgestelde doelstellingen, ook de afbouw van de nog steeds torenhoge schuldenlast heeft gestaakt, hetgeen reden tot bezorgdheid is. Als de officiële kennisgevingen en de gegevens van de Commissie deze prognoses bevestigen, zal de Commissie de bepalingen van het Verdrag toepassen, zoals in de Verklaring van Amsterdam is overeengekomen.
Tot hier mijn uiteenzetting namens de Commissie over de economische situatie en de begrotingsperspectieven. Het is voor mij een waar genoegen deze beschouwingen met u, als vertegenwoordigers van de Europese burgers, te delen, zoals wij overigens ook bij eerdere gelegenheden reeds hebben gedaan. Uiteraard ga ik met veel plezier in op uw vragen en twijfels.

De Voorzitter.
Dat waren twee interessante inleidingen voor wat ongetwijfeld een interessant debat gaat worden.

Poettering (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, om te beginnen wil ik de Voorzitter van harte gelukwensen met het resultaat in Ierland. U heeft een zware strijd gevoerd, daarbij gesteund door vele collega's die ik allen wil danken. Ook mijn fractiegenoten die lid zijn van de Ierse oppositiepartij Fine Gael wil ik danken: op grond van hun verantwoordelijkheidsgevoel voor Europa hebben zij ondubbelzinnig 'ja' gestemd. Mijnheer de Voorzitter, dat is ook een succes voor u en daarmee wil ik u van harte feliciteren. Dit is een succes voor ons allemaal!

Er zijn situaties in het leven waarin men liever niet wil praten. Vandaag doet zich een dergelijke situatie voor. Ik wil de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, mijn persoonlijk respect en mijn sympathie betuigen voor hem als persoonlijkheid en als mens. Ik voeg er echter aan toe dat het nu niet om menselijke betrekkingen gaat, maar om het nemen van verantwoordelijkheid. Daarom is de grote meerderheid van mijn fractie zeer duidelijk in haar mening dat hier sprake is van een voorval dat als zodanig niet meer mag voorkomen.
(Applaus)
De voorzitter van de Commissie heeft afgelopen vrijdag in Le Monde het volgende gezegd:

Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik mijn dank uitspreken aan de Commissievoorzitter. Vrijdagochtend heeft mijn fractie de heer Prodi verzocht voor het Europees Parlement te verschijnen naar aanleiding van zijn verklaringen in het dagblad Le Monde. Hij heeft ermee ingestemd zijn standpunt toe te lichten op de plaats waar hij dat behoort te doen: in het Europees Parlement.
Sindsdien zijn er twee belangrijke dingen gebeurd: enerzijds de positieve uitkomst van het referendum in Ierland - hetgeen voor ons allen een reden tot blijdschap moet zijn - en anderzijds de aanhoudende stabiliteit van de euro. Anders gezegd, wij staan niet aan de vooravond van een onoverzienbare ramp.
Mijn fractie heeft de verklaringen in Le Monde aandachtig gelezen en onze conclusie luidt dat de Commissievoorzitter een reeks uitspraken over actuele onderwerpen heeft gedaan die wij grotendeels onderschrijven. Hij had deze verklaringen ongetwijfeld beter hier kunnen afleggen, in plaats van in een krant, maar gedane zaken nemen nu eenmaal geen keer.
Het punt is dat wij over een Pact beschikken dat niet alleen een stabiliteitspact maar ook een groeipact is, en dat dit Stabiliteits- en groeipact moet worden nageleefd. Anders lopen wij het risico in dezelfde situatie terecht te komen als president Bush senior toen Clinton na diens verkiezingszege tegen hem zei: het is de economie, domoor.
Dat is de huidige situatie. Wij hebben een strategie, de strategie van Lissabon, en die moet worden toegepast. Daarom moeten wij een verstandig economisch beleid ten uitvoer leggen. Het Stabiliteitspact is tien jaar oud. Het dateert van de vorige eeuw, maar het moet nu in nieuwe omstandigheden worden toegepast. Destijds hadden wij immers geen Monetaire Unie en nu wel. Dat is een fundamenteel gegeven. Daarom moet het Pact op verstandige en flexibele wijze worden toegepast, zoals commissaris Solbes overigens terecht heeft onderstreept. Ik kan niet meer argumenten ter verdediging van de heer Solbes aanvoeren dan de heer Poettering, maar op dit punt steun ik hem.
De heer Poettering is hier niet ingegaan op een kwestie die tijdens het congres van de Volkspartij in Lissabon te berde is gebracht. Aan het einde van die bijeenkomst werd de volgende vraag gesteld: bij wie ligt de schuld van dit alles? Het antwoord luidde: bij de socialisten, want dankzij hen bevinden we ons in deze situatie. Nu worden er allerlei belastinghervormingen aangekondigd door rechtse partijen, alsof het om een openbare loterij gaat. Dat gebeurt overigens in heel Europa, mijnheer Poettering, niet alleen in de kleine landen. De heer Solbes heeft het hier onder meer over Frankrijk en Italië gehad. Als u denkt dat Frankrijk een klein land is, dan doet u wel erg revolutionaire uitspraken.
Het Stabiliteits- en groeipact moet derhalve geactualiseerd worden en daarbij moet de nadruk worden gelegd op groei. Bovendien is dit per definitie grove instrument - ik verkies het woord grof of onbuigzaam boven het woord dom - aan verbetering toe. De Commissievoorzitter en de commissaris hebben vandaag voorstellen in die zin geformuleerd. De Commissie moet tevens initiatieven voorleggen die het Parlement in de gelegenheid stellen zijn verantwoordelijkheden uit te oefenen.
Ik heb de Commissievoorzitter en de commissaris horen spreken over hun betrekkingen met de Raad, inzonderheid met de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën voorzover die zich met de euro bezighoudt. Het zou echter interessant zijn als zij ook uiteenzetten welke rol zij zien weggelegd voor het Europees Parlement bij het vaststellen van de algemene begrotingsmaatregelen en economische beleidslijnen. Mijns inziens is het onze plicht daaraan deel te nemen.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, zijn er aan de Conventie zeer concrete voorstellen voorgelegd in verband met de toepassing van het aan de euro gekoppelde mechanisme voor vroegtijdige waarschuwing. Het Parlement moet ook betrokken worden bij de ontwikkeling van de algemene richtsnoeren voor het economisch beleid. Naar ik meen, hebben de regeringen geen oren naar dit voorstel dat door de Commissie wordt bepleit. Ik geloof dat wij de Commissie hierin moeten steunen. Daarom moeten wij aandringen op een verruiming van haar initiatiefrecht.

Watson (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, Commissievoorzitter Prodi bestempelde het Stabiliteits- en groeipact vorige week als 'dom, zoals alle rigide besluiten?. Ook commissaris Lamy heeft de publiciteit gehaald met zijn uitspraak dat het Pact 'middeleeuws? is. Afgezien van de vraag of het verstandig is zulke krachtige taal te bezigen, vooral tegen een krant uit het land dat de reeds broze geloofwaardigheid van het Stabiliteitspact de meeste schade berokkent, begint het erop te lijken dat deze opmerkingen een onderdeel vormen van een doelbewuste campagne.
Ik wil de voorzitter van de Commissie de volgende vraag stellen: was het uw bedoeling om met uw opmerkingen tegen Le Monde - waar u naar eigen zeggen nog steeds volledig achter staat - een discussie op gang te brengen over de wijze waarop het Stabiliteits- en groeipact moet worden hervormd? Zo ja, dan juichen wij een dergelijke discussie toe, maar deze had beter enkele maanden geleden al kunnen worden gevoerd. Als de Commissie toen doortastender was geweest en gebruik had gemaakt van de volmacht die wij haar bij haar aantreden hadden verleend, zouden haar eigen gezag en dat van het Stabiliteitspact misschien minder averij hebben opgelopen.
Onder de huidige omstandigheden is het duidelijk geen optie alles bij het oude te laten, maar daarbij moeten twee beginselen als leidraad dienen. Ten eerste is het voor een goed geleide economie en een stabiele munt nodig dat belastingen en uitgaven gedurende de conjunctuurcyclus met elkaar in evenwicht zijn. Ten tweede moeten de regels voor alle landen, groot of klein, identiek zijn. Deze beginselen liggen aan het Stabiliteitspact ten grondslag en mijn fractie verwacht dat zij het uitgangspunt voor elke hervorming zullen zijn.
Als vandaag het begin markeert van een discussie over hoe het Stabiliteitspact verbeterd en versterkt kan worden, welke hervormingen zijn dan nodig om het weer geloofwaardig te maken? Laten we allereerst duidelijk afspreken wat we niet moeten doen. We moeten niet tornen aan het plafond van drie procent voor begrotingstekorten nu we moeilijke economische tijden doormaken. Als landen hun schulden niet aflossen, moeten we allemaal de prijs betalen in de vorm van hogere rentepercentages en een zwakkere munt.
De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij is met de heer Prodi van mening dat het Stabiliteitspact intelligent moet worden toegepast. Daarom hebben we steun verleend aan het besluit van de Commissie om landen nog twee jaar extra te geven om tot een evenwichtige begroting te komen. De groei verloopt immers trager dan verwacht. We moeten echter niet vergeten dat er aan het uitstel tot 2006 voorwaarden zijn verbonden: de structurele tekorten moeten jaarlijks met 0,5% worden teruggebracht. De Liberale Fractie vindt dat er een nieuwe doelstelling voor structurele tekorten in het Stabiliteitspact moet worden opgenomen. Dit vergroot de druk op de regeringen om hun tekorten in goede tijden te verminderen, zodat zij in slechte tijden leningen kunnen afsluiten en de pijn wat kunnen verzachten.
Op grond van deze analyse kan logisch worden beredeneerd dat Frankrijk met zijn recente begroting geen enkele poging doet om zijn structurele tekort terug te dringen, en dat het land duidelijk in strijd met het Stabiliteitspact handelt. Daarom moet Frankrijk vroegtijdig worden gewaarschuwd. Dat willen we vandaag graag van de Commissie horen. Wanneer de Commissie een voorstel voor zo'n vroegtijdige waarschuwing indient, helpt zij de geloofwaardigheid van het Pact te herstellen.
Mijnheer Prodi, de Liberale Fractie is het met u eens dat het Stabiliteits- en groeipact autoriteit moet hebben, wil het toepasbaar zijn. Daarom roepen wij de Commissie op gebruik te maken van haar bevoegdheid om landen die de regels overtreden, vroegtijdig te waarschuwen, ongeacht of de desbetreffende ministers van Financiën zich daar in kunnen vinden of niet. Pas als er een politieman is die met sterke hand op de naleving van het Pact toeziet, kunnen lidstaten gedwongen worden corrigerende maatregelen te treffen terwijl ze daar nog toe in staat zijn.
Laten we duidelijk zijn. Wij zullen geen enkele hervorming van het Stabiliteits- en groeipact steunen die de grondbeginselen van fiscale verantwoordelijkheid en rechtsgelijkheid aantast. Het eindresultaat van elke hervorming moet zijn een versterkt Stabiliteitspact op basis waarvan fiscale vrijgevigheid wordt bestraft en landen die op verantwoordelijke wijze met hun begroting omgaan, worden beloond. Te oordelen naar de warme instemming van Francis Mer, de Franse minister van Financiën, met uw opmerkingen in dat interview, vrees ik dat Frankrijk zich gesterkt voelt in zijn voornemen de regels aan zijn laars te lappen. Als u het Stabiliteitspact met gezag wilt uitvoeren, moet u dat gezag verdienen door onmiddellijk op te treden tegen Frankrijk en andere landen die geneigd zouden kunnen zijn het Franse voorbeeld te volgen.
Herzog (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Prodi, wij zijn u veel dank verschuldigd. Er was moed voor nodig om te zeggen dat het Stabiliteitspact dom is. En ook vandaag heeft u zich moedig getoond door in uw standpunt te volharden en dit duidelijk te verdedigen.
Wat wij nu moeten doen is een stap verder gaan, dit Pact herzien en een nieuwe koers vaststellen. Het Pact is dom als je huis in brand staat, en u heeft gelijk dat wij niet langer struisvogelpolitiek moeten bedrijven. De financiële crisis in Europa is nog ernstiger dan die in de Verenigde Staten. We zullen nog minstens twee jaar te maken hebben met moeilijke reorganisaties, en de sociale gevolgen daarvan laten zich raden. En we kunnen deze crisis niet te boven komen zonder krachtige overheidsinitiatieven, waarvoor een beroep zal moeten worden gedaan op de begroting.
Het Pact is eveneens dom als de Unie afstand neemt van de doelstellingen van Lissabon, zoals u al opmerkte. Het is dom als de uitbreiding een Pact noodzakelijk zou maken voor een economische inhaalslag van de toetredende landen, met concrete steun.
Een Stabiliteits- en groeipact dat die naam waardig is, zou overheidsuitgaven van algemeen belang voorstaan, zou fiscale competitie waaruit minachting spreekt voor ethiek en efficiëntie een halt toeroepen, zou de Unie een reëel budget toekennen, zou het actievermogen van de lidstaten waarborgen, terwijl tegelijkertijd een discipline voor de beheersing van de overheidsschulden gehandhaafd zou blijven.
Mijnheer Prodi, u eist dat de Commissie een echte autoriteit krijgt om de verschillende economische beleidsvormen te coördineren, maar wat wij willen is iets anders dan vroegtijdig waarschuwen en het gezag om sancties op te leggen. Wij willen vooral dat de Unie een economisch beleid aanneemt dat gericht is op de huidige economische situatie en op duurzame ontwikkeling. Hoewel de Commissie feitelijk het enige uitvoerende orgaan is om het gemeenschappelijk belang te bevorderen, beschikt zij momenteel nog niet over de benodigde cultuur en legitimiteit om een economisch beleid te voeren.
Daarom protesteren wij, opdat in de toekomstige grondwet van de Unie op duidelijke wijze een nieuwe legitimiteit en politieke wil wordt vastgelegd. Dan zou de Unie niet langer uitsluitend een handelsruimte zijn, maar zou zij de maatschappelijke keuzes en opvattingen met betrekking tot de openbare economie onderschrijven. Dan zou haar mandaat voortkomen uit de volkeren en gezagsorganen uit de civiele maatschappij en zouden er parlementen worden ingeschakeld voor het opstellen en controleren van besluiten.
(Applaus van links)

Cohn-Bendit (Verts/ALE).
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, met bijzonder veel genoegen zou ik u de orde van verdienste willen toekennen van de club van intelligente provocateurs, waarvan ik sinds enige jaren voorzitter ben.

Dankzij uw politiek niet-correcte betoog - waar de reacties van rechts, althans van een deel van rechts, op wijzen - bespeur ik mogelijkheden om een echt debat over de economische, sociale en ecologische governance van Europa te organiseren. Bovendien heeft Philippe Herzog gelijk met zijn opmerking dat de verantwoordelijkheid van de Commissie voor deze economische, sociale en ecologische governance in de Conventie verankerd dient te zijn.
Laten wij ophouden hypocriet te zijn! Als regeringen schulden maken omdat ze de verkeerde keuzes hebben gemaakt, laten wij dan zeggen dat het verkeerde keuzes zijn! Als Frankrijk niet in staat is zijn landbouwsector te hervormen, en dus de voorstellen van de Commissie inzake de landbouwhervorming niet kan opvolgen, dan moeten wij dat zeggen. Als Europa of de lidstaten verkeerde keuzes maken wat energie betreft, dan moeten wij dat zeggen. Er is echter één ding waaraan wij een einde moeten maken indien wij niet willen dat de burgers zich afkeren van ons Europa - dat, tussen haakjes, een nogal moeizame overwinning behaalde in Ierland - en dat is dat de hervormingen niet uitsluitend gebaseerd mogen worden op de voorstellen van banken en werkgevers, zonder rekening te houden met degenen die er nu en in de toekomst de gevolgen van moeten dragen. Deze hervormingen moeten voor de gehele samenleving zowel op het sociale, ecologische als economische vlak rechtvaardig zijn.
Dat is nu precies wat er bedoeld wordt met de opmerking dat dit Pact dom is. Laten wij bijvoorbeeld eens naar Duitsland kijken, mijnheer Poettering. Uw belangrijke kandidaat heeft om het aftreden van de heer Prodi gevraagd. Uit naam van wie of wat zou de heer Stoiber om het aftreden van de heer Prodi vragen? Waarom heeft u het niet aangedurfd om hier, in deze Vergaderzaal, in het bijzijn van de heer Prodi te herhalen wat uw kandidaat heeft gezegd? Ik zou het wel interessant hebben gevonden, als u dit nog eens herhaald had. Dan hadden we met elkaar kunnen lachen.
Verder zou ik hier wel eens willen horen of een land als Duitsland, dat ten behoeve van de eenwording zeshonderd miljard van West- naar Oost-Duitsland heeft overgemaakt, op dezelfde manier moet worden behandeld als elk ander - klein of groot - land. Moet het feit dat dergelijke overschrijvingen worden uitgevoerd, dat uitkeringen worden betaald aan mensen die nooit premie hebben afgedragen, in aanmerking worden genomen, ja of nee?
Laten we ophouden hypocriet te zijn en laten we eindelijk hardop zeggen: bedankt, mijnheer Prodi, dat u het debat heeft geopend! Laten we doorgaan! De club van intelligente provocateurs zal dit debat nieuw leven inblazen, op een nog minder domme manier dan de heer Prodi heeft gedaan.
(Applaus)

Pasqua (UEN).
Mijnheer de Voorzitter van het Parlement, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega's, vandaag worden de twee pijlers van het economische en monetaire systeem, namelijk het Stabiliteits- en groeipact enerzijds en de Europese Centrale Bank anderzijds, dus ter discussie gesteld, op hetzelfde moment en om dezelfde redenen, namelijk dogmatisme van de verantwoordelijken en een gebrek aan flexibiliteit wat de middelen betreft. De diagnose is niettemin helder en de oplossingen liggen binnen handbereik.
De groei is de laatste maanden verder teruggelopen en het tekort van de eurozone ging van 0,2% van het bbp in 2000 naar 1,4% in 2001. Terwijl ondernemingen dringend behoefte hebben aan financiering, tonen de leiders van de Europese Centrale Bank zich - nu zij zich geplaatst zien voor de dreiging van deflatie - onverzettelijk en verblind en weigeren zij de rentepercentages te verlagen, alsof er gevaar voor inflatie zou dreigen. Toegegeven, het mandaat om dit gevaar te bestrijden is het enige mandaat dat zij hebben. Economische ontwikkeling en sociale vooruitgang zijn hun zaak niet.
Wat het Stabiliteits- en groeipact betreft, waarbij ik 'groei? overigens tussen aanhalingstekens plaats, wil ik het volgende opmerken. Nu de aanhangers van het federale en bureaucratische Europa geconfronteerd worden met de achterstand in de uitvoering van de structurele hervormingen die ontstaan is toen er weliswaar sprake was van groei, maar wij te maken hadden met sociaal-democratische regeringen, willen zij straffen opleggen aan regeringen die met een problematische situatie opgezadeld zijn en die de belastingen en de lasten willen verlagen om de economie weer op gang te brengen en structurerende investeringen uit te voeren. Deze theoretische drempel heeft echter, in tegenstelling tot de aan de Europese Centrale Bank toegekende bevoegdheden en de regels betreffende de euro, nooit op de instemming van het publiek kunnen rekenen.
We zouden de terugdringing van het tekort probleemloos twee tot drie jaar kunnen uitstellen, zoals zelfs sommige leden van de Commissie hebben gezegd. Iedereen weet namelijk dat het gemakkelijker is het tekort terug te dringen in een periode van groei. De verdedigers van het dogma verzetten zich daar echter tegen - zoals we ook vandaag weer gemerkt hebben - omdat dit in de ogen van de federalisten een van de belangrijkste symbolen is van de supranationale integratie die is bereikt. Ik zeg u - mijnheer Cohn-Bendit, ik heb u niet onderbroken, laat u mij dan ook uitspreken; u heeft voldoende gelegenheid om het woord te voeren - het staat u vrij deze problemen te negeren, om er doof en blind voor te zijn. Deze problemen vormen de aankondiging van nieuwe onrust, want zowel hier als elders wordt het bewijs momenteel geleverd dat de vrijheid en de verantwoordelijkheid van de staten de grondslag blijven van een realistische Europese eenwording. Dat is wat er op het spel staat en daar moeten wij een beslissing over nemen.

Blokland (EDD).
Voorzitter, tot mijn grote verbazing las ik eind vorige week in de krant dat de voorzitter van de Europese Commissie het Stabiliteitspact in een interview bestempelde als "dom". Ik hoopte dat het een misverstand betrof maar helaas volhardt voorzitter Prodi in zijn standpunt en herhaalt hij zijn uitspraak. Een dergelijke uitspraak is op zijn zachtst gezegd onverstandig. Het mag duidelijk zijn dat dergelijke uitspraken vragen oproepen over het beleid van de Commissie met betrekking tot de uitvoering van het Stabiliteitspact.
Nog geen vijf jaar geleden hebben we dat Stabiliteitspact in het leven geroepen. De uitvoering van het Pact is gebaat bij heldere en duidelijke besluitvorming. Daarnaast is een eenduidige sanctionering vereist. Discussies over het Stabiliteitspact en de mogelijkheid om het Pact te verbeteren zijn nodig, maar deze discussies mogen de geloofwaardigheid van het Stabiliteitspact niet in gevaar brengen. Het naar buiten brengen van verschil van inzicht tussen de betrokken partijen betekent in feite het einde van het Stabiliteitspact.
Ik wil graag van commissaris Solbes horen hoe hij de discussie over de spelregels van het Stabiliteitspact op een verstandige wijze gaat voeren en in dat kader wil ik graag van de Commissie vernemen welke maatregelen ze gaat nemen om op een adequate wijze de begrotingsproblemen van de lidstaten aan de orde te stellen. De Europese economie is niet gebaat bij een voortdurende discussie tussen de betrokken partijen over de regels van het Stabiliteitspact. Gaat die discussie op deze wijze voort dan dreigt een instabiliteitspact en dat is toch zeker niet wat we willen.

Dell'Alba (NI).
Mijnheer de voorzitter, het is een van beide: of uw verklaringen zijn van tevoren afgesproken met bepaalde lidstaten, en dan is er bij de voorzitter van de Commissie geen sprake van transparantie doch alleen van een wijze van politiek bedrijven die door Macchiavelli, en niet door de universiteit van Bologna is ingegeven, maar dan moet u daar op zijn minst openheid van zaken over geven; ofwel u hebt gehandeld als een paus die ons zegt dat de maagdelijke geboorte eigenlijk maar een flauwe grap is. Als u een debat wilde lanceren, zoals de heer Watson aanneemt, is het geraden dat u eerst wat meer het achterste van uw tong laat zien. Dan moet u op zijn minst toegeven dat de echte problemen van de Europese economie niet aan een zogenaamd te streng Pact te wijten zijn, maar aan structurele problemen die nooit opgelost zijn: het feit dat men de lopende staatsuitgaven niet weet om te buigen, waardoor de administratieve stelsels uit hun voegen barsten, een volledig onvermogen om de zorgsector en met name de pensioenstelsels te hervormen, een verstarring van de arbeidsmarkt en het bedrijfsleven, en het feit dat er geen vorderingen worden gemaakt op de weg van privatisering en liberalisering.
Het is geen toeval dat de landen die het meest in de knel zitten, uitgerekend die landen zijn die in de afgelopen jaren weinig animo toonden om ambitieuze hervormingsprogramma's op te starten. Dat mag u ons allemaal vertellen, voorzitter Prodi, zowel in dit Parlement als in een volgend interview.

Karas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, mijnheer de voorzitter van de Commissie, hoewel ik deze discussie toejuich, wil ik het volgende toch benadrukken: met ons verzoek aan u om vandaag naar het Parlement te verschijnen mijns inziens moet worden opgevat als een blauwe brief die wij u gestuurd hebben als reactie op uw recente uitlatingen over het Stabiliteits- en groeipact. Als we naar de geschiedenis kijken, blijkt dat iedere monetaire unie die niet gesteund wordt door een politieke unie heeft gefaald. De EU is nog geen politieke unie en het Stabiliteits- en groeipact is derhalve een noodoplossing, een fictieve Europese minister van Financiën. Degene die dit Pact schaadt, brengt de monetaire unie in gevaar.
Het Stabiliteitspact is niet dom. Het is juist onverantwoord en zelfs nalatig dit Pact in twijfel te trekken! Het Stabiliteitspact is een effectief instrument tegen een onverstandig begrotingsbeleid en een bruikbaar alternatief voor een gemeenschappelijk Europees begrotingsbeleid dat nog niet op korte termijn beschikbaar is. Het Stabiliteits- en groeipact is niet gecompliceerd of star. Het is flexibel en eenvoudig genoeg - in tijden waarin het goed gaat, ontstaan er geen nieuwe schulden en in tijden waarin het slecht gaat, is een overheidstekort van drie procent van het bbp toegestaan. De meeste lidstaten houden zich aan het Stabiliteits- en groeipact. Waarom zouden uitgerekend als die lidstaten dom zijn, alleen maar omdat sommige landen problemen hebben en hun huiswerk niet willen doen of niet hebben gedaan. Wie zichzelf niet serieus neemt, zo luidt een spreekwoord, wordt ook niet serieus genomen door een ander. Welk houvast hebben de burgers, de volken en de kandidaat-lidstaten wanneer de Commissie, die toch hoedster van de Verdragen is, en lidstaten verklaren dat men zelf mag bepalen of men de in de grondwet vastgelegde beginselen naleeft en wanneer deze beginselen worden opgeofferd aan het politiek opportunisme dat voortvloeit uit ad-hocbeleid? Schulden maken lijkt op de korte termijn misschien opportuun, op de lange termijn is de zogenoemde schuldenval schadelijk voor groei, werkgelegenheid, stabiliteit en sociale cohesie.
Geachte dames en heren, ik wil mijn minuut spreektijd in dit debat gebruiken om de raad van de Europese Centrale Bank en zijn president, de heer Duisenberg, te feliciteren en danken voor hun rustige optreden en voor het feit dat zij een stabiele factor vormen. Tegen de president van de Europese Centrale Bank wil ik evenwel ook het volgende zeggen: als het in een huis door het dak naar binnen regent of als een schip onder water loopt dan mag de huismeester of de kapitein niet vertrekken. Ik wil de heer Duisenberg derhalve verzoeken terug te komen op zijn aankondiging om voortijdig te vertrekken en aan te blijven. Ik wil ons op dit moment ook de discussie besparen of een land dat openlijk tegen het Stabiliteitspact ageert moreel gezien eigenlijk wel het recht heeft om een kandidaat voor de opvolging van de heer Duisenberg voor te stellen.
Geachte dames en heren, mijnheer de voorzitter van de Commissie, u heeft op de radiozender Europe 1 en ook vandaag aangegeven dat u aandringt op een centrale instelling die zich moet bezighouden met de coördinatie van het economisch beleid van de Europese landen. Mijns inziens hebben wij geen nieuwe instelling nodig, want daarvoor bestaat al een instelling: de Commissie! Het is uw taak de Commissie te versterken en niet te verzwakken. Het is uw taak het Verdrag om te zetten en niet te omzeilen. U moet de doelstellingen door middel van een betere coördinatie realiseren. Geachte dames en heren, wat we nodig hebben is meer vertrouwen en minder tegenwerking. Mijn fractie trekt daarom voor iedereen die het Stabiliteits- en groeipact in twijfel trekt de gele kaart. Degene die daar niet op reageert, kan rekenen op een rode kaart!
Randzio-Plath (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de naleving van het Stabiliteits- en groeipact is in het slop geraakt, omdat er ten onrechte naar de lopende begrotingstekorten wordt gekeken en niet naar de structurele tekorten, terwijl het daar juist om gaat. Het heeft de Commissie zeer veel tijd gekost om dit toe te geven! Ik wil u eraan herinneren dat het Europees Parlement in 1997 van mening was dat er bij de naleving van het Stabiliteits- en groeipact flexibiliteit moet worden betracht. Daarvoor bestond toen een fractieoverstijgende meerderheid.
Het Stabiliteitspact is in principe geschikt als instrument voor de coördinatie van het Europees financieel beleid. De Economische en Monetaire Unie heeft een regelgevend kader nodig dat flexibel kan worden toegepast, zodat rekening kan worden gehouden met de conjuncturele schommelingen. Een star beleid daarentegen zou leiden tot een sterker dalende tendens in de conjunctuur en daarmee tot minder inkomsten en meer uitgaven, waardoor de begrotingstekorten juist zouden stijgen.
De automatische stabilisatoren moeten evenwel door iedereen intensief in werking worden gezet wanneer sprake is van een vertraging in de economie in haar geheel. Dat moet niet worden gekoppeld aan clausules waarin goed gedrag wordt voorgeschreven en die niet waargemaakt kunnen worden. Anders zullen de doelstellingen van het proces van Lissabon - een sterke concurrentiepositie, volledige werkgelegenheid en sociale cohesie - niet bereikt kunnen worden.
Een evenwichtige begroting is gericht op het midden van een cyclus en dat doel moet steeds worden gezien tegen de achtergrond van de economische omstandigheden. Daarom is noch in het Verdrag noch in het Pact een vaste datum of een bindend tijdschema vastgelegd. Dat past ook niet bij een interpretatie van dit Pact die in overeenstemming is met de doelstellingen ervan.
Wat onbevredigend is aan de tenuitvoerlegging van dit Pact is dat er te weinig nadruk op groei wordt gelegd. Dit betekent dat er onderscheid moet worden gemaakt tussen de tekorten die het gevolg zijn van lopende uitgaven en tekorten die voortkomen uit investeringen in de productie. Dit is mogelijk door bij het financieel beleid het structureel tekort als maatstaf aan te houden. Alleen dan kan het Stabiliteits- en groeipact als een positief coördinatie-instrument worden gebruikt. Dit houdt echter ook in dat het economisch beleid efficiënt gecoördineerd moet worden, in samenwerking met het Europees Parlement. Mijnheer Prodi en mijnheer Solbes Mira, hiertoe verwacht ik ook van de Commissie een ondubbelzinnig initiatief.
Figueiredo (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben om dit debat gevraagd om duidelijk te maken dat het tijd is het Stabiliteitspact op te schorten zodat de irrationele en tegenstrijdige criteria voor nominale convergentie kunnen worden herzien. Die criteria houden geen rekening met de moeilijkheden van de lidstaten en met hun uiteenlopende ontwikkelingsniveaus. Deze vergroten hun economische problemen, staan groei in de weg en belemmeren de uitvoering van de communautaire strategie voor werkgelegenheid en strijd tegen de armoede. Dat is duidelijk geworden tijdens het eerste rondetafelgesprek over de sociale uitsluiting die het voorzitterschap en de Commissie de afgelopen week in Aarhus, in Denemarken, georganiseerd hebben en waar ik als rapporteur van het Europees Parlement aan heb deelgenomen.
Wij zijn het eens met hetgeen commissaris Lamy en Commissievoorzitter Prodi hebben gezegd. Het is een dom Pact, zoals alle onaantastbare besluiten. Het is een grof instrument voor economisch bestuur en moet door iets intelligenters vervangen worden, want de drieprocentregel is middeleeuws.
Daarom heeft het geen zin het Stabiliteitspact te handhaven. Het heeft ook geen zin dat commissaris Pedro Solbes Mira aan de ene kant bevestigt dat de doelen van het stabiliteitsprogramma in 2002 niet zullen worden gerealiseerd - dat is in het geval van Duitsland, Frankrijk en Italië zonneklaar - maar aan de andere kant tegenover Portugal een procedure in verband met een buitensporig tekort start. De commissaris juicht in het laatste geval antisociale maatregelen toe die leiden tot hogere werkloosheid en meer armoede in uitgerekend het land met de slechtste economische en sociale situatie en met het laagste ontwikkelingsniveau van de hele Europese Unie. Het is duidelijk dat het Pact vooral als politiek vijgenblad dient voor het hardste en meest rampzalige en revanchistische regeringsbeleid in Portugal sinds de Anjerrevolutie van 25 april 1974.
Daarom vraag ik commissaris Solbes Mira of hij zijn ontslag gaat indienen. Of kiest hij ervoor het Pact op te schorten om een breed debat te houden over de richtsnoeren voor het economisch en sociaal beleid van de Europese Unie? Gaat de commissaris de procedure staken die is opgestart in verband met het buitensporig tekort van Portugal? Of gaat de Commissievoorzitter, de heer Prodi, dat doen teneinde te werken aan de verwezenlijking van duurzame economische ontwikkeling, meer werkgelegenheid met daaraan verbonden rechten en een betere sociale integratie? Ik verwacht een antwoord op deze vragen.

Lipietz (Verts/ALE).
Mijnheer de voorzitter, ik kan u alleen maar feliciteren met het oordeel dat u uiteindelijk over het in het Verdrag van Amsterdam opgenomen Stabiliteitspact heeft gegeven.
Het was inderdaad dom om van tevoren een datum vast te stellen waarop alle lidstaten - tegelijkertijd - een evenwichtige begroting moesten hebben. Want het begrotingstekort is een onderdeel van het economische beleid, van het conjuncturele beleid. Sterker nog, het is het enige dat overblijft na het vertoon van onverantwoordelijkheid van de Europese Centrale Bank. De hoogte van het begrotingstekort zou dus niet uitsluitend afhankelijk moeten zijn van de situatie die op een bepaalde datum overheerst.
Het was inderdaad dom om voor alle landen dezelfde manoeuvreerruimte, namelijk drie procent, vast te stellen, omdat sommige landen reeds een grote schuldenlast hebben en andere niet. Sommige landen leveren slechts een marginale bijdrage aan alles wat zich op Europees niveau afspeelt, terwijl andere de motor van de gemeenschappelijke markt zijn. Waarom hebben de onderhandelaars van Amsterdam, die toch ook niet dom waren, dan zo'n domme regel aangenomen? En vooral, was een regel wel noodzakelijk? In tegenstelling tot de Franse minister van Economie, de heer Mer, vind ik niet dat een land zijn verplichtingen aan zijn laars mag lappen onder het voorwendsel dat er andere prioriteiten zijn, in dit geval belastingverlaging voor de rijken.
Er zijn inderdaad regels nodig die voor al onze lidstaten moeten gelden. Als wij echter intelligente en flexibele regels willen hebben, is het noodzakelijk dat een gemeenschappelijke economische autoriteit besluiten kan nemen afhankelijk van de gemeenschappelijke situatie. Doordat de onderhandelaars van Amsterdam inconsequent waren en een echt, federaal Europa afwezen, hebben zij een domme regel aangenomen, namelijk het vooraf voor alle landen vaststellen van dezelfde grenzen voor het begrotingstekort en dezelfde datum waarop dit moest zijn teruggebracht.
Mijnheer de voorzitter, ik hoop dat uw heilzame betoog de Conventie, de Europese Raad en geheel Europa ervan kan overtuigen dat zij intelligentie boven domheid moeten verkiezen en dat zij voor een federale grondwet moeten kiezen.

Abitbol (EDD).
Mijnheer Prodi, evenals voorgaande sprekers, zoals de heer Lipietz zojuist, wil ik u feliciteren met uw scherpzinnigheid en uw moed, aangezien u vasthoudt aan uw standpunt. Ik wil u vooral feliciteren met uw politieke inzicht, want u heeft in feite het enige debat op gang gebracht dat er voor de Europese kiezers en de publieke opinie toe doet en dat is de vraag: is Europa in staat de lidstaten iets meer te bieden dan stabiliteit, namelijk groei?
Ik zou u willen aanmoedigen, mijnheer Prodi, om niet te stoppen nu u zo goed op dreef bent en uw scherpzinnigheid niet slechts half te gebruiken. Het Stabiliteitspact is dom, maar, aldus de heer Solbes, wij moeten het handhaven. Het Verdrag van Nice is dom, maar het is godzijdank geratificeerd, aldus Pat Cox. De uitbreiding is dom, aldus de heer Barnier, omdat de risico's op blokkades en dus op zwakte hierdoor worden vergroot, maar deze uitbreiding zal tijdens de komende Top van Kopenhagen wel worden bekrachtigd.
Nu u net als Paulus op weg naar Damascus het licht heeft gezien, mijnheer Prodi, verzoek ik u dan ook om niet halverwege te stoppen. Het domme van het Stabiliteitspact is niet zozeer de vorm als wel de inhoud. Het is dom om te menen dat verschillende samenlevingen, die zich op verschillende wijzen ontwikkelen, op eenzelfde manier in een ijzeren greep kunnen worden gehouden door enerzijds de geldkoers en anderzijds een strakke begroting. Het is dom om te geloven dat een vergrijzend Duitsland, zoals de heer Eichel vanmorgen zei, een 'renteniersbeleid? zou kunnen voorschrijven aan landen als Frankrijk die wel een natuurlijke bevolkingsaanwas hebben en dus moeten investeren in de toekomst. Wat wij nodig hebben is groei, mijnheer Prodi, en groei is iets wat uw Pact - dat overigens niet langer geheel uw Pact is - onderweg is vergeten. Hoe kan groei worden bereikt? Groei kan worden bereikt met rentepercentages die lager, en niet hoger zijn dan de inflatie, zoals uw Centrale Bank - de meest rigide, en dus volgens u de meest domme van alle Europese instellingen - de eurozone hardnekkig blijft opleggen. Mijnheer Prodi, gezien de huidige werkloosheid is vasthouden aan dit beleid niet alleen dom, maar naar mijn mening op korte termijn zelfs crimineel.

von Wogau (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, allereerst wil ik een opmerking maken om aan te geven in welk kader wij vandaag dit debat voeren. De lidstaten van de Europese Gemeenschap hebben op dit moment een schuldenlast van 4.700 miljard euro. Dat betekent dat de lidstaten van de Europese Gemeenschap samen een schuld van 4.700 miljard euro hebben. De jaarlijkse renteaflossingen alleen al, waarmee deze schuld gedelgd wordt, bedragen 230 miljard euro per jaar. Dat is meer dan het dubbele van de begroting van de Europese Unie. Mijnheer de voorzitter van de Commissie, u zult het met mij eens zijn dat het dom en stupide zou zijn deze sluizen nog verder te openen.
Dan kom ik nu op het Stabiliteits- en groeipact. Wij hebben nu zeer duidelijke regels gecreëerd. Het doel daarvan is evenwicht te bereiken in de begrotingen - het tekort mag niet meer dan drie procent bedragen. Als deze regel niet wordt nageleefd, volgen er sancties. Dat is waar het hier om gaat. Met deze regels is er vertrouwen gecreëerd en dat was uitermate gunstig voor de begroting in uw land toen u regeringsleider was. Door dit vertrouwen daalde de rente wat een aanzienlijke verlichting voor uw begroting betekende. Het zou naar mijn mening zeker dom zijn deze voordelen nu te verspelen.
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, u heeft gezegd dat Europa een instelling nodig heeft die duidelijk fungeert als economische regering. U heeft dit woord weliswaar niet gebruikt, maar wat u bedoelde is wel een Europese economische regering. Ik ben het daarmee eens. En mijns inziens kan alleen de Commissie die rol vervullen. Van deze economische regering wordt wel verwacht dat ze regels opstelt en er vervolgens voor zorgt dat deze regels worden nageleefd. Ze moet de juiste signalen afgeven. Mijnheer de voorzitter van de Commissie, u heeft met uw interview in Le Monde een verkeerd signaal afgegeven. Wij verwachten vandaag van u dat u dit herstelt en dat u de regels van het Stabiliteits- en groeipact - waarop het Europees Parlement op 2 mei 1997 heeft aangedrongen - niet flexibel maar strikt en consequent toepast.
Katiforis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega's, het Stabiliteits- en groeipact werd in 1997 ingevoerd en is het verlengstuk van de procedure voor buitensporige tekorten. Voorkoming van buitensporige tekorten was een van de beroemde voorwaarden van Maastricht voor de deelname van een lidstaat aan de gemeenschappelijke munt. Daarom kan het Stabiliteitspact in wezen - inhoudelijk dus, niet qua details - niet beter en niet slechter zijn dan de in Maastricht gestelde voorwaarden.
Misschien denken velen dat achteraf bekeken de invoering en het succes van de euro het gelijk hebben aangetoond van degenen die deze zeer restrictieve voorwaarden voor de inflatie en het begrotingstekort hebben opgelegd. Dat is fout! Met de strenge, restrictieve voorwaarden van Maastricht kon ongetwijfeld het prijsniveau worden beteugeld maar de Europese economie heeft het gelag moeten betalen in de vorm van werkloosheid. De werkloosheid en de recessieve verschijnselen hebben de waarde van de euro ondermijnd en niet versterkt. Een bewijs daarvoor is dat de euro na invoering twintig procent aan waarde heeft verloren ten opzichte van de dollar, ofschoon de situatie van de begrotingstekorten toen veel beter onder controle was dan nu. Nu wordt gezegd dat de tekorten uit de hand beginnen te lopen, maar de euro zit wel bijna op hetzelfde niveau als de dollar met een waarde van één tegen één. Een ander bewijs is dat telkens wanneer de Europese Centrale Bank wachtte met verlaging van de rentevoeten, en dus het restrictief monetair beleid nog meer aanscherpte, de euro eerder aan waarde verloor dan won, tegen de verwachtingen in van degenen die hogere rentevoeten voorstonden.
Men zegt, mijnheer de Voorzitter, dat de beurzen Europa bestraffen voor het gebrek aan discipline van zijn regeringen en aldus de euro omlaag drukken. Dat is ook fout! De beurzen weten heel goed hoe belangrijk een stevige economische bedrijvigheid is voor de waarde van de munt, en zij zijn kennelijk niet van plan een redelijke versoepeling van het restrictief beleid af te straffen - ik zeg: redelijke versoepeling, want niemand wil overdrijven en onverantwoordelijk zijn - nu een nieuwe grote economische recessie op til is. Mijns inziens moeten wij aldus redenerend, voorzitter Prodi gelijk geven wat zijn uitspraak over het Pact en zijn analyse betreft.

Markov (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Prodi, er valt niets in te brengen tegen een beleid dat erop is gericht een stijging van de overheidstekorten een halt toe te roepen, als dit in de praktijk betekent dat er daadwerkelijk maatregelen worden genomen om de inflatie tegen te gaan en tegelijkertijd de groei toeneemt. En hierin ligt het probleem van de huidige situatie. De beste manier om groei te creëren is het stimuleren van de vraag door overheidsinvesteringen, door investeringen van het bedrijfsleven en door particuliere consumptie. Wanneer natiestaten ondanks de Europese interne markt nog steeds menen binnen de Europese Unie een gunstige positie te moeten verwerven voor zichzelf - en dat is mogelijk omdat het economisch, sociaal en belastingbeleid niet voldoende op elkaar zijn afgestemd - dan ontbreken eenvoudigweg de basisvoorwaarden voor duurzame groei in Europa.
Een stijging van de interne vraag kan niet worden bereikt door de lonen te verlagen, omdat daardoor de koopkracht daalt. De interne vraag stijgt evenmin door de belasting voor de KMO's te verhogen, die de meeste arbeids- en opleidingsplaatsen genereren, of door de belasting voor de grote ondernemingen zodanig te verlagen dat ze eigenlijk helemaal geen belasting meer betalen. Een vermindering van de investeringen in tijden van conjuncturele recessie, ook al is er geen duidelijke inflatie, werkt procyclisch en heeft bovendien economisch gezien geen enkele zin.
De begrotingen van de lidstaten lopen sterk uiteen. Schaduwbegrotingen zijn schering en inslag. Het is binnen de Europese Unie derhalve niet eens mogelijk het begrotingsbeleid en de jaarrekeningen met elkaar te vergelijken. De discussie over een wijziging van het Stabiliteitspact mag dan ook niet worden gevoerd naar aanleiding van de huidige gecompliceerde economische situatie - dat zou getuigen van politiek opportunisme. Deze discussie moet worden gevoerd op basis van het feit dat deze constructie niet functioneert. Willen we daadwerkelijk stimuleren dat er meer geïnvesteerd wordt, dan moet een eventuele hervorming van het Stabiliteitspact gepaard gaan met een betere coördinatie van het Europees economisch, sociaal, werkgelegenheids-, belasting- en milieubeleid.

Lagendijk (Verts/ALE).
Voorzitter, mijnheer Prodi, ik zou uw uitspraak in Le Monde willen omschrijven als economisch begrijpelijk en terecht, maar politiek niet echt handig. Want kijk naar het debat vandaag hier. Het lijkt een debat te zijn tussen enerzijds de mensen die de indruk wekken het Stabiliteitspact in zijn geheel over boord te willen zetten en anderzijds degenen die het huidige Stabiliteitspact kennelijk voor heilig hebben verklaard. Daar moet de discussie niet over gaan. Waarover zou die wel moeten gaan? Wat mij betreft over het vinden van een evenwicht tussen de ook door mijn fractie erkende noodzaak om op middellange termijn te komen tot een positief structureel saldo en de even grote noodzaak om rekening te houden met de economische realiteit en met cyclische ontwikkelingen. Is dat nu zoals sommige collega's zeggen een vrijbrief voor ieder land om te doen wat het wil? Neen, dat is het niet. Het is wel een aanmoediging om de regels van het Stabiliteitspact verder te verfijnen. Bijvoorbeeld door een onderscheid te maken tussen noodzakelijke investeringen, infrastructuur en zorg en aan de andere kant - om maar man en paard te noemen - onverantwoordelijke verkiezingsbeloften. Ik vind het terecht dat landen die in een conjuncturele dip zitten, zoals bijvoorbeeld Duitsland, meer tijd krijgen om hun begrotingspositie op orde te krijgen. Maar landen die aansturen op een structurele verslechtering van hun tekort door bijvoorbeeld ongedekte cheques uit te schrijven, zoals Frankrijk, krijgen wat mij betreft ook in de toekomst terecht een gele kaart. Mijnheer Prodi, als het uw doel was om een discussie aan te jagen over een hervorming van het Stabiliteitspact dan heeft u mijn steun. Ik bewonder uw moed als u zegt dat u niet blind en doof wilt blijven voor de verandering in de economie. Dan wil ik uw slechte timing wel door de vingers zien. En ik kan u geruststellen: met intelligente provocateurs loopt het meestal goed af.

Kauppi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, onze burgers verdienen een sterke euro. De euro kan nooit de dominante wereldmunt worden die wij voor ogen hebben, als wij niet onvoorwaardelijk vasthouden aan de doelstellingen van het Stabiliteits- en groeipact. Ik begrijp niet echt waarom u juist nu zegt dat het Stabiliteits- en groeipact dom is. Voordat er een akkoord werd bereikt over de artikelen van dit Pact, was u econoom, een gediplomeerd econoom, en nam u deel aan het debat over het economisch beleid. Waarom heeft u niet vóór het sluiten van het Verdrag van Amsterdam gezegd dat de criteria dom zijn? Juist voor dit soort situaties hebben wij het Pact gesloten; om het werk van politici te vergemakkelijken in tijden van recessie waarin het moeilijk is de economie in evenwicht te houden. Het is helemaal geen verrassing. Economische groei duurt niet eeuwig, dat is waarschijnlijk voor geen enkele minister van Financiën een verrassing en het kan ook voor de Commissie geen verrassing zijn. Na een groeiperiode volgt een periode van achteruitgang. Het spreekt voor zich dat het bereiken van de doelen van het Stabiliteits- en groeipact moeilijker is in een laagconjunctuur dan in een hoogconjunctuur. De vier lidstaten die zich momenteel in een moeilijke situatie bevinden en die de burgers iets anders hebben beloofd dan wat zij kunnen doen, betalen er nu de prijs voor dat zij in de groeiperiode niet hebben gedaan wat zij hadden moeten doen.
Veel leden van het Parlement zouden bereid zijn de verantwoordelijkheid en de rol van de Commissie bij de coördinatie van het economisch beleid te vergroten. Dit soort uitspraken en het feit dat ze worden gedaan door leden van de Commissie, die er überhaupt niets mee te maken hebben, sterkt ons helaas bepaald niet in de overtuiging dat wij de Commissie in de Conventie over de toekomst van Europa een grotere rol moeten geven bij de coördinatie van het economisch beleid. Toen bijvoorbeeld commissaris Lamy in zijn interventie het Pact als middeleeuws bestempelde, vertegenwoordigde hij blijkbaar meer de socialistische partij van Frankrijk dan het standpunt van de Commissie over het handelsbeleid. U zou dit soort uitspraken moeten terugnemen en ik vraag u nog eens goed na te denken over wat u zegt.

Berès (PSE).
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik geloof dat u met uw opmerking over domheid de geest van de wet heeft aangehaald. Het lijkt erop dat het woord 'domheid? u wel bevalt, want twee regels verderop in hetzelfde artikel gebruikt u het weer, wanneer u zegt: 'ik ben niet zo dom dat ik de openbare dienstverlening overboord wil zetten, zoals in Frankrijk is gebeurd?. Welnu, ik denk dat men u meer, of minder, heeft willen laten zeggen dan u van plan was en misschien heeft men de aandacht wel willen afleiden van hetgeen u elders in dit artikel heeft gezegd, bijvoorbeeld dat het waanzin zou zijn om wel een monetaire unie, maar geen economische unie te hebben.
Indien wij nu afzien van elke mogelijke coördinatie van de economische beleidsvormen, wat blijft er dan over van ons vermogen om de euro te gebruiken? Dat is het probleem waarvoor wij ons gesteld zien. Momenteel eisen de lidstaten - geheel terecht - bevoegdheid op het gebied van de begroting. Wat zij echter vergeten of niet willen zien, is dat deze bevoegdheid in overeenstemming dient te zijn met de verschillende economische beleidsvormen. Op dit moment weten wij echter niet hoe wij deze economische beleidsvormen moeten coördineren. Het Parlement heeft u een aantal voorstellen gedaan. Deze moeten worden bestudeerd en uitgewerkt, zodat de brede economische beleidslijnen eindelijk ergens toe dienen, namelijk dat de lidstaten ermee instemmen deze over te nemen wanneer zij hun eigen richtsnoeren vaststellen.
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, u heeft een discussie op gang gebracht die volgens mij belangrijk is. Om dit debat op intelligente wijze te voeren, moeten wij de ernst van het begrotingsaspect nooit verloochenen. We moeten ons bezinnen op een belangrijkere rol van de Commissie in procedures van vroegtijdig waarschuwen en in het definiëren van het Europees algemeen belang. Is er wel voldoende onderzocht wat er tijdens de toekenning van licenties voor het Universeel Mobiel Communicatiesysteem is gebeurd? Misschien hadden we op dat moment meer gehad aan een Commissie die met krachtiger voorstellen kwam, net zoals de lidstaten er in bepaalde uitzonderlijke situaties behoefte aan hebben zich gesteund te voelen door het leadership van de Commissie. Hierbij denk ik bijvoorbeeld aan de oliecrisis. In haar dagelijkse werkzaamheden dient de Commissie zich echter ondersteunend aan de zijde van de lidstaten op te stellen en uitsluitend als politieagent op te treden op kritieke momenten.
In het debat dat nu op gang komt, dat u heeft aangezwengeld en dat wij graag willen voeren, moeten wij ons bezinnen op een goede onderlinge afstemming van de criteria, en met name op het criterium voor een aanvaardbaar niveau van de schuld. Wat het beleid op lange termijn betreft is dit aspect mijns inziens het belangrijkst.

Friedrich (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het Stabiliteitspact is niet zomaar een regeling. Dit Pact vormt de kern van het regelgevingskader voor de euro. Het was interessant om te zien dat het applaus onmiddellijk van de verkeerde kant kwam. Politici uit alle landen die een beleid voorstaan dat inflatie in de hand werkt voelen zich ineens gesteund en aangemoedigd door de uitspraak van de voorzitter van de Commissie. Uit alle statistieken van de economische geschiedenis blijkt echter dat groei op den duur alleen bereikt kan worden met stabiliteit en een stabiele munt. Wie meer schulden maakt, zorgt niet voor groei maar voor inflatie en stagnatie. Helmut Schmidt heeft eens gezegd: 'Ik heb liever vijf procent inflatie dan vijf procent meer werkloosheid.? Uiteindelijk kreeg hij zowel meer inflatie als een grotere werkloosheid. Dat is de aantoonbare realiteit van de economische geschiedenis van ons continent.

Mijnheer de voorzitter van de Commissie, hoe kunnen de regels worden nageleefd wanneer ze tegelijkertijd als dom worden bestempeld? In hemelsnaam, is een schuld van 4.700 miljard euro nog niet genoeg? Meer schulden maken is de makkelijke weg, maar de schuld verkleinen en de begroting saneren is de lastige weg. De bijbel leert ons echter al dat de makkelijke weg leidt tot verderf. De lastige weg van de sanering van de begrotingen is de juiste weg. En nu willen wij ineens niet meer van onze regeringsleiders eisen dat zij deze weg volgen. Nee, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dat was een fout! Handig provoceren ...
(Interruptie)
is allemaal goed en wel, maar er moet serieus beleid gevoerd worden. Alleen een serieus beleid is immers betrouwbaar en door te rekenen. Mijnheer de voorzitter van de Commissie, neemt u uw uitspraak terug ter wille van het succes van de euro!
(Applaus)

Trentin (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik kan me in hoge mate vinden in het eerlijke en evenwichtige verslag van voorzitter Prodi en de aanbevelingen van commissaris Solbes Ik ben het er helemaal mee eens dat het Stabiliteits- en groeipact op flexibele wijze moet worden toegepast en dat de coördinatie van het economisch, maatschappelijk en milieubeleid moet worden opgestart, te beginnen bij het eurogebied. In de afgelopen jaren van economische neergang is deze noodzaak echter in grote mate veronachtzaamd, mede door de ernstige fouten die de Europese Commissie en de Europese Centrale Bank in hun voorspellingen hebben gemaakt, waardoor ze in feite iedere poging om een actief en anticyclisch gezamenlijk economisch beleid van de regeringen van de Unie te bevorderen en te coördineren, ontmoedigd hebben.
Anderzijds is het waar dat een flexibel en selectief beheer van het Stabiliteits- en groeipact geen kwestie mag zijn van vrije keuze van de afzonderlijke regeringen, want dan dreigt de Europese cohesie ondermijnd te worden en kan in het ergste geval de inflatie weer toenemen. Om die reden steun ik het voorstel om voor het jaar 2004 de doelstellingen van Lissabon en Götenborg, dat wil zeggen programmering van de overheidsinvesteringen in de sector van wetenschappelijk onderzoek, levenslange opleiding en milieusanering, alsook de opbouw van een geïntegreerd Europees netwerk in de sector van vervoer en telecommunicatie, op te nemen als bijkomend doel van het Stabiliteits- en groeipact. Het bedrag van deze investeringen wordt dan afgetrokken van het totale begrotingstekort van de nationale regeringen.
Deze keuze impliceert vanzelfsprekend nadrukkelijke steun van de Europese Gemeenschap. De Gemeenschap moet namelijk ex ante kunnen controleren, via de Commissie, of deze investeringen overeenstemmen met het doel om vóór het einde van 2010 van de Europese Unie het meest concurrerende en dynamische economie te maken die gebaseerd is op kennis, volledige werkgelegenheid en duurzame ontwikkeling. Het spreekt dus vanzelf dat de coördinatie van voornoemde investeringen vergemakkelijkt moet worden.

Brunetta (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Europese Unie heeft wel een eenheidsmunt, maar zij heeft geen gemeenschappelijk economisch beleid. Ze heeft een eenheidsmunt, maar geen echte autoriteit die gaat over economisch beleid. Ze heeft een eenheidsmunt, maar geen echt federale begroting.
Tot op gisteren had de Unie het Stabiliteits- en groeipact: een prachtig surrogaat - anders kan ik het niet noemen - van een economisch beleid dat er niet is, van een echte herverdelende begroting die er niet is, van een autoriteit voor economisch beleid die er niet is: dit alles terwijl de eenheidsmunt en de monetaire ruimte verre van volmaakt zijn. Zoals u weet, voorzitter Prodi, is de geloofwaardigheid van de euro onder meer - en vooral, zou ik haast zeggen - gelieerd aan het Stabiliteits- en groeipact en aan de capaciteit van dat Pact om de lidstaten te dwingen tot een deugdelijk begrotingsbeleid: een begrotingsbeleid dat door die landen zelf is voorgesteld en door al hun burgers is geaccepteerd. Uiteraard, aan het Stabiliteitspact kleven wel degelijk beperkingen, dat beseffen wij allemaal, vooral in een fase van stagnatie als waar de Unie thans in verkeert. Maar, voorzitter Prodi, deze beperkingen op intelligente manier overwinnen is één ding, het einde van dit Pact afkondigen, de spelregels halverwege het spel veranderen, en op die manier een spel zonder regels achterlaten, dat is iets heel anders.
Wat mij verontrust, voorzitter Prodi, dat zijn niet de intelligente wijzigingen - die zijn altijd welkom - maar het risico van een feitelijke hernationalisatie van het begrotingsbeleid. En dat, voorzitter Prodi, is het ergste gevaar, want op die manier wordt het beleid van landen die zich weinig voorbeeldig gedragen hebben, op den duur door de vingers gezien, terwijl het beleid van de serieuze landen, van degenen die er wel in geloofden, wordt afgestraft. De slechten belonen en de ijverigen afstraffen is nu niet direct een ruggensteun voor de euro, het komt de opbouw van Europa op zo'n delicaat moment van haar bestaan niet bepaald ten goede.
Om die reden zal de Europese Volkspartij bij monde van haar leden in de Conventie voorstellen om, overeenkomstig het mandaat dat zij op het recente congres in Estoril hebben ontvangen, de grondbeginselen van het Stabiliteitspact in de Conventie te constitutionaliseren.
Ik denk dat u het daar wel mee eens zult zijn. En alstublieft, hoedt u voor vrienden die op het laatste moment mooi weer spelen!

Santos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik juich de recente verklaringen van Commissievoorzitter Romano Prodi over de overheidsfinanciën in Europa toe. Ik heb begrip voor zijn verklaringen en ik spreek er mijn steun voor uit. Als ik het goed begrepen heb, heeft de Commissie nu een begin gemaakt met een intelligente verdediging van het Stabiliteits- en groeipact. Die verdediging zal slechts dan mogelijk zijn als de Commissie politieke moed betoont en in staat is een aantal van haar huidige standpunten te laten varen. Het Europees Parlement is per definitie de meest open en representatieve communautaire instelling voor de gewone burger. Hopelijk zal het Parlement begrip en steun uitspreken voor het positieve proces dat voorzitter Romano Prodi nu op gang heeft gebracht.
Alleen degenen die oogkleppen hebben opgehad voor de economische werkelijkheid in Europa kunnen vandaag verbaasd zijn. Al meteen in het begin besefte men dat het Stabiliteits- en groeipact gebaseerd was op regels die in tijden van economische groei op redelijke wijze functioneerden maar die bij onvoorziene omstandigheden en afvlakking van de groei belemmerend zouden kunnen werken. Het Europa van de euro is gebaseerd op één enkel monetair beleid voor twaalf landen die echter allemaal een zelfstandig begrotingsbeleid voeren. Dat rechtvaardigt duidelijke regels die ongedisciplineerde landen, met name de grotere economieën, beletten de stabiliteit van het systeem in gevaar te brengen.
Begrotingsdiscipline vormt een garantie dat de huidige generatie de toekomstige generatie geen buitensporige schuld nalaat. Wij kunnen het er allemaal over eens zijn dat de plicht voor de lidstaten hun uitgaven te rationaliseren en hun diensten efficiënter te maken essentieel is voor een echte ontwikkelingsstrategie. De markten dienen de regels voor de begrotingsdiscipline echter wel te begrijpen en bovendien moeten die regels niet indruisen tegen nationaal beleid en tegen legitieme nationale belangen en de daarmee verbonden verplichtingen. Derhalve moeten die regels flexibel zijn en, indien nodig, elk moment bijgesteld kunnen worden.
Dat is de erfzonde die gerelateerd is aan het ontstaan van het Stabiliteits- en groeipact en daarom gaan er steeds meer stemmen op voor wijziging van het Pact. Het bij voorbaat afwijzen van elk compromis betekent dat men de ogen sluit voor deze nieuwe realiteit, waardoor het Pact en zijn doeleinden tot volledig mislukken zijn gedoemd. De onbuigzame interpretatie van het Stabiliteitspact is langzamerhand onhoudbaar, want daarmee wordt geen antwoord gegeven op de economische conjuncturele omstandigheden. Voorts staat een dergelijke interpretatie haaks op het doel dat de Europese Unie in Lissabon heeft geformuleerd, namelijk op korte termijn de krachtigste economie ter wereld te worden. Het verstandig hanteren van het Stabiliteitspact door in de huidige conjuncturele fase meer het accent te leggen op de groeipijler is absoluut noodzakelijk en fundamenteel om te voorkomen dat de druk zo oploopt dat het met veel inspanning opgetrokken bouwwerk instort.

Skinner (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, economieën verschillen - dat is nu eenmaal een feit. Het Stabiliteits- en groeipact moet veel verfijnder worden geïnterpreteerd. Deze interpretatie moet worden afgestemd op het doel van gezonde overheidsfinanciën en een stabiele economie. Voorts moet er, zoals u hebt gezegd, bij het begrotingsbeleid rekening worden gehouden met de economische conjunctuur. Ook moeten verdere hervormingen een duurzaam karakter hebben, afgemeten naar het schuldenprofiel van een land. Daarnaast moeten we ons niet alleen met welvaart bezighouden, maar ook ruimte geven aan openbare investeringen, omdat deze kunnen leiden tot de groei waarover u sprak op de top van Lissabon.
Landen als bijvoorbeeld het Verenigd Koninkrijk, waar Tory-regeringen vele rampzalige jaren lang te weinig investeringen hebben verricht, moeten hun achterstand inlopen en wij moeten ze daartoe de gelegenheid kunnen bieden. Het punt is echter, zoals een oude grap zegt: 'Als je alle economen over de hele wereld in een lange rij opstelt, kom je nooit tot een conclusie.? We willen de leden van de Commissie niet in een lange rij opstellen en vervolgens constateren dat ze niet meer dan een onsamenhangend geheel vormen. Laten we het Stabiliteits- en groeipact wijzigen. Laten we het flexibel maken - u kunt daarbij helpen - maar laten we ook erkennen dat het een verfijnd instrument moet zijn in een echte economie.

Ilgenfritz (NI).
Mijnheer de Voorzitter, het Stabiliteitspact is gesloten om van de euro een sterke munt te maken. In het licht van de slechte algemene economische situatie in Europa en het hoge werkloosheidscijfer zouden de stabiliteitscriteria heroverwogen en aangescherpt moeten worden - juist in het belang van een sterke euro. De sterkte van een munt is afhankelijk van de economie. Als het slecht gaat met de economie, wordt de munt op de lange termijn ook verzwakt. Door het hoge belastingniveau in Europa wordt de economie afgezwakt en krijgen particulieren niet voldoende speelruimte, oftewel niet voldoende beschikbaar inkomen, om de consumptie te kunnen stimuleren. Bovendien vloeit er te veel geld naar het veel te veel uitgedijde ambtenarenapparaat. Daar moet verandering in komen. De euro heeft niet alleen een stabiliteitspact nodig, maar eerst en vooral een groeipact. Het is derhalve noodzakelijk en zinvol hierover discussie te voeren, opdat de euro op de lange termijn een sterke en geen zwakke munt wordt.

Prodi
Mijnheer de voorzitter, geachte Parlementsleden, ik dank u van harte voor dit debat dat, gezien de toevallige aanleiding ertoe, een zuiver academisch debat had kunnen worden. Het was echter ook een belangrijk economisch discours, en wat dat betreft hoop ik dat zo'n debat zich nog eens zal voordoen. Via de verschillende standpunten die tot uiting zijn gebracht - en de heer Poettering hoeft zich geen zorgen te maken, want persoonlijke relaties haal ik nooit door elkaar met politieke meningen - is uit dit debat een belangrijk gegeven naar voren gekomen, namelijk dat het systeem waarmee wij werken niet evenwichtig is. Ex post is er namelijk sprake van een dwangmiddel, om de landen te dwingen tot de noodzakelijke discipline: maar door het uitblijven van een echte autoriteit is dat vaak eerder een uitnodiging dan een dwangmiddel. Aan de bron daarentegen, ex ante, bestaat er geen enkel middel dat de nodige voorwaarden voor een evenwichtige ontwikkeling kan scheppen, om de landen die via de gemeenschappelijke munt gebonden zijn aan een evenwichtige ontwikkeling, terzijde te staan bij hun werkgelegenheidsproblemen en het saneren van hun overheidsfinanciën. Met andere woorden, er is geen economisch beleid dat getoetst en tegelijkertijd gemonitord kan worden.
Het resultaat is dat wij het risico lopen de regels van het samenleven te schenden - en dat zou dus echt dom zijn - als wij niet de politieke scherpzinnigheid tonen die nodig is om verschillen en spanningen te voorkomen en om te vermijden dat we machteloos moeten toezien hoe we in een recessie wegzakken, met het risico, zoals wij gehoord hebben, dat de lidstaten onder elkaar koehandel gaan bedrijven.
In die richting wil de Commissie dus te werk gaan. Wij zijn daar al mee begonnen, zoals commissaris Solbes heeft gezegd, en wij zullen alle mogelijkheden die de bestaande instrumenten leveren, daartoe benutten, maar wij moeten ervoor zorgen dat het Europese economisch beleid niet meer uitsluitend met boekhoudkundige middelen wordt gevoerd.
De Centrale Bank is hier ter sprake gebracht, naar aanleiding van een paar concrete gevallen. Bedenkt u wel dat de Centrale Bank haar werk naar behoren doet. Het probleem is juist dat zij niet zonder onze steun kan! Wij hebben een Europees economisch beleid met een centrale bank die, God zij dank, goed van start is gegaan: dat moeten wij haar nageven, de bank is met niets, from scratch, begonnen. Zomaar met twaalf verschillende landen een structuur van toetsing, controle en financieel-economische analyse uit de grond stampen, dat was werkelijk een heroïsche onderneming. Maar nu gaat het erom dat wij in de bres springen voor de onafhankelijkheid van de Centrale Bank en dat wij haar niet in de kou laten staan.
Vandaag zitten wij hier bijeen om met elkaar te overleggen. Dit debat heeft aangetoond dat het probleem van de autoriteit van het economisch beleid verre van opgelost is. Ik wil dan ook, mijnheer de Voorzitter, dat wij hierover nog verder van gedachten wisselen. Wij hebben een gemeenschappelijke munt, en dat betekent dat wij niet kunnen devalueren, dat betekent dat wij niet kunnen variëren met onze rentevoet, in menig opzicht worden wij werkelijk vastgehouden door een sterk en strak systeem. Dus als wij willen dat dit systeem functioneert, moeten wij een of andere autoriteit vinden die ons assisteert bij het coördineren van de diverse economische beleidslijnen. Ik zit nu niet een lans te breken voor de Commissie, ik praat nu ten behoeve van iedereen! Ik heb nooit gezegd dat de Commissie per se die autoriteit moet zijn, natuurlijk niet! Het gaat erom dat wij zo'n autoriteit opzetten, die moet er komen omdat wij met vereende krachten de gemeenschappelijke munt moeten beschermen. Wij moeten dus tezamen op de toekomst afstevenen.
Ik kan u verzekeren dat het adjectief dat ik in mijn interview, in dat lange interview, heb gebezigd en dat menigeen hier in het verkeerde keelgat is geschoten, niet slaat op het Stabiliteitspact, zoals men geschreven heeft, maar op het feit dat dit Pact letterlijk wordt genomen. Zojuist is Sint Paulus door de heer Abitbol geciteerd: het probleem is het verschil tussen de geest en de letter. Momenteel zitten wij behoorlijk klem, wij zijn in een hoek gedreven, dus nu gaat het erom dat wij ons buigen over de letter van de wet, en die letter is dom. Wij moeten de nodige middelen vinden, wij moeten de politiek gebruiken, de geest gebruiken om de problemen van onze mensen te kunnen interpreteren. Vergeet u niet dat, als er afwijkingen zijn in het economisch beleid van de diverse landen, het probleem op elk ogenblik dramatische vormen aan kan nemen. Daarom, mijnheer Watson, heb ik die kwestie niet toevallig aangekaart, ik heb dit interview niet lukraak afgelegd. U hebt wel gelijk, ik had inderdaad met het Parlement kunnen praten en ik zal dan ook telkens als u me roept hier komen om deze vraagstukken te bespreken, omdat dit soort thema's het fundament van onze samenleving zijn. Maar ik heb het in een interview gedaan, omdat wij de Conventie voor de boeg hebben. Het is nodig dat wij hier over deze problemen debatteren, zodat de Conventie beseft dat wij de nodige ervaring hebben, dat wij dit soort zaken weten aan te pakken.

Ik heb het ook gedaan omdat de Europese volkeren ons vragen om over economie te praten, maar dan niet alleen in financiële en boekhoudkundige termen, maar ook in bewoordingen die het leven van de mensen rechtstreeks aangaan. En ik kan u verzekeren dat dat niet betekent dat ik te slap ben of niet streng genoeg in de economie. In mijn verleden ben ik zelfs zo ver gegaan dat ik in mijn eigen land een belasting voor Europa heb doorgedrukt, en die belasting noemde ik 'voor Europa?, omdat ik nu eenmaal vind dat de dingen gewoon bij hun naam moeten worden genoemd, dat de communicatie met de burgers direct en precies moet zijn. Het is duidelijk dat wij hier moeten spreken over het probleem van de geest en de letter van het Pact: het Pact moet gerespecteerd worden en de huidige situatie waarin wij het Pact moeten toepassen op de grote en kleine landen, moet gerespecteerd worden. Hierbij is overigens nog een probleem gerezen: zult u net zo streng zijn wanneer blijkt dat Frankrijk, Duitsland en Italië, waar de begrotingstekorten dicht bij de drie procent liggen of die het plafond al doorbroken hebben, van de criteria afwijken? Als die gegevens bevestigd worden door de officiële berichten en gegevens van de Commissie, dan zal de Commissie, zoals afgesproken in de verklaring van Amsterdam, de maatregelen van het Verdrag en het Pact toepassen. De Commissie zal haar plicht ten opzichte van iedereen nakomen, omdat dat nu eenmaal haar taak is.
Maar ik heb ook gezegd - en ten overstaan van u allen herhaal ik dat - dat dit niet voldoende is. Het is niet voldoende een tekort te constateren als men eenmaal bij het eindstation is aangekomen: hier gaat het erom dat wij een gemeenschappelijk economisch beleid opbouwen, omdat wij dat onze burgers verschuldigd zijn. Vandaar dat ik mij van zo'n drastische kwalificatie heb bediend. De academici zullen mij dat hopelijk vergeven, maar ik geloof dat ik op die manier wel iedereen ervan doordrongen heb wat ons in de toekomst te doen staat.
(Applaus)

Berthu (NI)
Sommige sprekers hebben kritiek geleverd op Romani Prodi, die verklaard heeft dat 'het Stabiliteitspact dom is?. Afkomstig van de hoeder van het Pact kunnen deze woorden inderdaad verbazing wekken. Het betreft echter geen 'slip of the tongue?. Het is duidelijk dat Romani Prodi met een wanhoopsdaad het Stabiliteitspact probeert te redden, dat momenteel in een impasse verkeert.
Door namelijk direct toe te voegen dat, om over een flexibel Pact te beschikken, Brussel zou moeten worden uitgerust met een autoriteit met beslissingsbevoegdheid, laat Romani Prodi zien dat hij de richting van een superstaat wil inslaan.
Het is duidelijk waar momenteel de blokkades liggen: enerzijds verliest het Stabiliteitspact dagelijks aan relevantie; anderzijds voelen de lidstaten er weinig voor om hun economische bevoegdheden en de bevoegdheden op begrotingsgebied aan Brussel af te staan, zoals de moeizame discussies in de Werkgroep economisch bestuur in de Conventie aantonen. Romani Prodi probeert dus alleen maar vooruitgang te boeken in de richting die de federalisten altijd voor ogen stond toen zij de euro wilden invoeren.
Op korte termijn is dit een slimme zet. Op lange termijn belanden we hiermee echter op een dwaalspoor. Een economische superstaat zou alleen maar een extra rigide instelling betekenen, na de rigiditeit van het Stabiliteitspact en, laten we het maar hardop zeggen, van de euro.

van den Berg (PSE).
 Voorzitter, in de nacht van 26 op 27 september zonk voor de kust van Senegal het schip "de Joola" met aan boord veel Senegalezen, een groep Europeanen, en Roel en Lisette Arendshorst uit Groningen. President Wade van Senegal heeft de verantwoordelijkheid voor deze ramp op zich genomen. Maar zijn land heeft geen geld voor de berging van het schip en Wade spreekt dan ook al van een zeemansgraf. Dat is onaanvaardbaar. Voor de verwanten van de slachtoffers is het van het grootste belang dat de lichamen van hun dierbaren zo snel mogelijk worden geborgen, aangezien er identificatieproblemen ontstaan indien er nog langer wordt gewacht.
Uit onderzoek is gebleken dat het schip op een zandbank ligt waardoor het relatief gemakkelijk is de lichamen te bergen met behulp van duikers. Deze manier van bergen is geen heel kostbare zaak maar wellicht toch nog te duur voor Senegal. Vorige week heb ik al een dringende oproep gedaan tot de Commissarissen Nielson, Patten en Bolkestein om Europees geld vrij te maken uit het Europees Ontwikkelingsfonds. De tijd dringt. Ik heb nog geen antwoord. Voorzitter, ik roep hierbij nogmaals de Europese Commissie op zo snel mogelijk over te gaan tot financiële steun aan Senegal opdat de ouders, broer en zus van Roel en Lisette en de familieleden van de andere slachtoffers niet langer met de onrust hoeven te leven en op een waardige manier afscheid kunnen nemen van hun dierbaren.

Van Orden (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde over Zimbabwe. Met verbijstering heb ik vernomen dat het Coreper vorige week heeft besloten de ministeriële conferentie van de EU en de Zuid-Afrikaanse Ontwikkelingsgemeenschap, die gepland staat voor 7 en 8 november aanstaande, te verplaatsen van Kopenhagen naar Mozambique. U zult zich herinneren dat dit Parlement erop had aangedrongen dat onder geen beding de Zimbabwaanse minister van Buitenlandse Zaken voor de ministeriële conferentie van Kopenhagen mocht worden uitgenodigd, omdat dit flagrant in strijd zou zijn met het reisverbod van de EU. We hebben nooit de verzekering gekregen dat aan ons verzoek zou worden voldaan en nu weten we waarom: de ministers van Buitenlandse Zaken hebben, heel cynisch, besloten het door henzelf ingestelde reisverbod niet serieus te nemen. We zullen getuige zijn van een schaamteloze vertoning waarbij de Europese ministers van Buitenlandse Zaken naar Afrika reizen, enkel en alleen om het de Zimbabwanen gemakkelijk te maken hun bijeenkomst bij te wonen. Dit is bespottelijk en een belediging voor het Parlement, maar wat veel belangrijker is, het is een klap in het gezicht van de geterroriseerde en hongerende bevolking van Zimbabwe, waarvan zowel het leven als de bestaansmiddelen door toedoen van het regime-Mugabe zijn verwoest.
Mijnheer de Voorzitter, namens het Parlement verzoek ik u zo krachtig mogelijk bij de voorzitter van de Raad te protesteren en onze afschuw over dit besluit kenbaar te maken. Ik vraag u er daarbij op aan te dringen dat het besluit wordt teruggedraaid.

González Álvarez (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, in juni jongstleden heeft de Commissie verzoekschriften een bezoek gebracht aan mijn regio, Asturias, waar zij van gedachten heeft gewisseld met diverse indieners van verzoekschriften. Een groep burgers heeft de heer Gemelli een verzoekschrift doen toekomen waarin protest wordt aangetekend tegen het tracé van een autoweg in mijn regio - de autoweg van Cantabrië - omdat dit project naar het schijnt een inbreuk betekent op het Gemeenschapsrecht en bovendien ernstige schade berokkent aan zeer belangrijke landbouwbedrijven die gefinancierd worden uit het Europees Oriëntatie- en Garantiefonds voor de Landbouw.
Ik heb ondertussen ook een vraag ingediend waarop mevrouw Wallström een voorlopig antwoord heeft gegeven dat zij, naar eigen zeggen, later zal vervolledigen.
Het verbaast ons dan ook ten zeerste dat een van de leden van de meerderheidsfractie van dit Parlement samen met de secretaris-generaal van zijn partij blijkbaar een bezoek heeft gebracht aan mevrouw Loyola de Palacio, een onderhoud heeft gehad met twee hoge functionarissen van de Europese Commissie en in mijn regio publiekelijk heeft verklaard dat het dossier gesloten is, zonder dat deze kwestie in de Commissie verzoekschriften is behandeld en zonder dat wij een tweede antwoord van mevrouw Wallström hebben gekregen.
Mijnheer de Voorzitter, dit is een aanslag op de geloofwaardigheid van het Europees Parlement en op de bevoegdheden van de Commissie verzoekschriften. Ook de onafhankelijkheid van de Europese Commissie en van bepaalde functionarissen van de Commissie staat ter discussie. Mijnheer de Voorzitter, daarom verzoek ik u - en hiermee eindig ik mijn betoog - na te gaan of de voornoemde omstandigheden zich inderdaad hebben voorgedaan. Wij kunnen het ons immers niet veroorloven dat er een beslissing wordt genomen voordat er in de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement een debat heeft plaatsgevonden. Ik zou de Voorzitter dan ook vriendelijk willen vragen - ik zal hem meer documentatie toesturen - de ware toedracht van deze gebeurtenissen te achterhalen.

De Voorzitter.
Mevrouw González Álvarez, als ik het goed begrijp, moeten er misschien ook verscheidene vragen bij de Commissie worden ingediend, teneinde deze kwestie tot op de bodem uit te kunnen zoeken.

Thorning-Schmidt (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij zeer dat u in de voorzittersstoel heeft plaatsgenomen, want juist vanmiddag kreeg ik een telefoontje van een jonge vrouw. Het gaat om de winnares van de Miss Denemarken-verkiezing. Zij heeft besloten - zeer moedig, vind ik - niet af te reizen naar Nigeria voor deelname aan de Miss World-verkiezing aldaar. Maar nu heeft zij vandaag een schrijven ontvangen van de organisatie van de Miss World-verkiezing, die er bij haar op aandringt wel deel te nemen, daarbij verwijzend naar het feit dat een van de ondervoorzitters van het Europees Parlement - en dat ging inderdaad om u, mijnheer Imbeni - de kandidaten tot deelname zou hebben opgeroepen en af te zien van een boycot. De jonge vrouw waarover we het hier hebben is natuurlijk enigszins in verwarring. En dat is ook alleszins begrijpelijk. Derhalve wil ik u verzoeken vandaag nog te bevestigen, of dat mij persoonlijk zo spoedig mogelijk te berichten, dat het Europees Parlement zich niet vóór deelname door de kandidaten aan de Miss World-verkiezing uitgesproken heeft en dat wij hen niet tot deelname hebben opgeroepen. Ik wil u ook nadrukkelijk verzoeken te bevestigen dat de gelegenheid waarbij het Europees Parlement het meest direct heeft besproken of deze vrouwen de Miss World-verkiezing moesten boycotten de discussie in de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen betrof. Daar heeft men de vrouwen juist opgeroepen de Miss World-verkiezing te boycotten. Hopelijk kan ik deze bevestiging nu van u krijgen en krijg ik deze schriftelijk in de nabije toekomst, als dat niet het geval mocht zijn.

De Voorzitter.
Mevrouw Thorning-Schmidt, zonder al te veel tijd van de afgevaardigden te benutten kan ik ten eerste bevestigen dat ik een andere mening ben toegedaan dan u; ten tweede dat ik mijn mening tijdens een persconferentie naar voren heb gebracht; ten derde dat ik uiteraard niet namens het Europees Parlement sprak; ten vierde dat ik een brief heb gestuurd naar de voorzitter van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen. Daarin heb ik geschreven dat het besluit van de commissie om de verkiezing te boycotten naar mijn mening om een aantal redenen verkeerd was. Ik zal nu niet nader ingaan op deze redenen om te voorkomen dat er een debat ontstaat dat niet op de agenda staat vandaag. Als u wilt kan ik u later, morgen of overmorgen, uitleggen waarom de lijn die de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen heeft gekozen mijns inziens ongepast was. In mijn hoedanigheid van Voorzitter van het Parlement kan ik nu echter niet op deze kwestie ingaan.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0332/2002) van de heer Duff, namens de Commissie constitutionele zaken, over de gevolgen van het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en zijn toekomstige status - 2002/2139(INI)).

Duff (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, de toekomstige status van het Handvest vormt een van de vier fundamentele vraagstukken die wij op grond van het inmiddels beroemde Verdrag van Nice op de Intergouvernementele Conferentie van 2004 willen bestuderen. Sinds Laken is dit voor de Conventie een essentiële kwestie. Als deze ontwerpresolutie wordt aangenomen, vormt zij een formele bijdrage van de parlementaire delegatie aan de Conventie.
We hebben gekeken naar de gevolgen die het Handvest tot dusver als plechtig afgekondigd instrument heeft gehad, en vastgesteld dat de Ombudsman, het Parlement, de Commissie en soms zelfs de Raad er veel gebruik van hebben gemaakt. We hebben ook vastgesteld dat burgers niet precies weten wat de werkingssfeer van het Handvest als plechtig afgekondigd instrument is. Voor de rechtbanken vormt het Handvest reeds belangrijk referentiemateriaal naast het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, en de constitutionele tradities van de lidstaten. Deze nationale constitutionele traditie is echter al breed en in een Unie van meer dan 25 lidstaten wordt dit een ongelooflijk vaag begrip. Daarom komen we tot de conclusie dat we het Handvest stevig in de Verdragen moeten verankeren, zodat het niet langer slechts belangrijk referentiemateriaal vormt maar een basisdocument.
Commissaris Vitorino en zijn werkgroep in de Conventie kijken naar de technische en semantische bijzonderheden van de opneming van het Handvest in de Verdragen en ik zie ernaar uit van hem te horen hoe succesvol de inspanningen van zijn werkgroep zijn. In deze parlementaire ontwerpresolutie wordt het politieke verhaal van het Handvest nog een keer verteld. Er wordt aangegeven waarom opneming in de Verdragen van belang is en waarom het Handvest een bindend karakter moet krijgen voor de Unie en de lidstaten, wanneer en voorzover zij Europese wetgeving en Europees beleid uitvoeren. Ook wordt aangegeven waarom het Handvest een belangrijke bouwsteen zal worden voor de verdere ontwikkeling van het begrip Europees burgerschap.
Wanneer wij uitbreiden, wordt in het Handvest aan alle betrokkenen uitgelegd waarom de grondrechten zo in het oog springen als het erom gaat Europa dichter bij de burger te brengen. Er wordt geopperd dat wij ons grondrechtenstelsel tot het hart van het integratieproces maken, zodat het als een parel in de kroon van onze toekomstige grondwet zal blinken. Ik beveel dit verslag bij het Parlement aan.
Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, op de eerste plaats zou ik de heer Duff willen gelukwensen. Ik feliciteer hem niet alleen in zijn hoedanigheid als rapporteur maar ook als lid van de Conventie die het Handvest van de grondrechten heeft opgesteld. Het verslag dat wij vandaag behandelen is gebaseerd op eerdere standpunten die het Parlement heeft ingenomen tijdens het opstellen van het Handvest in het jaar 2000. Die aanbevelingen sluiten perfect aan op het doel het Handvest in een grondwet op te nemen. Ik richt het woord tot u in mijn hoedanigheid van commissaris, maar ik kan natuurlijk niet negeren dat ik terzelfder tijd de Commissie vertegenwoordig in de Conventie over de toekomst van Europa en in die kwaliteit zit ik de Werkgroep handvest voor. Zonder in details te treden meen ik het Huis ervan op de hoogte te mogen brengen dat de leden van de Werkgroep Handvest een brede consensus hebben bereikt over de antwoorden op de technische kwesties waarover wij ons hebben gebogen. Deze kwesties betroffen ten eerste de wijze waarop het Handvest eventueel in een toekomstig constitutioneel verdrag kan worden opgenomen en de gevolgen van een dergelijke integratie, en ten tweede de voorwaarden voor en de gevolgen van de eventuele toetreding van de Europese Unie tot het EVRM, ofwel het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens.
Ik meen dat er een brede mate van overeenstemming bestaat tussen de aanbevelingen in het verslag van de heer Duff en de conclusies van de werkgroep. Meer in het bijzonder zou ik willen benadrukken dat ik instem met de vaststelling dat vandaag de dag het Handvest al stevig geworteld is in de Europese praktijk. Het Handvest wordt immers gebruikt door burgers, de advocaten-generaal, in arresten van het Gerecht van eerste aanleg, door de Europese Ombudsman en door de hoogste rechtscolleges.
De heer Duff merkt in zijn verslag ook op dat de integratie van het Handvest geen nieuwe bevoegdheden doet ontstaan voor de Unie. Het Handvest is hierover al duidelijk, maar de formuleringen in de horizontale clausules over de integratie van het Handvest zouden explicieter kunnen zijn, met name om de door sommigen geuite vrees weg te nemen. Het Handvest is op zich geen bron van bevoegdheden, noch een rechtsgrond voor wetgevende maatregelen van de Europese Unie. Het is een ijkpunt voor de waarden die in alle beleidsvormen van de Europese Unie aanwezig dienen te zijn.
Het Handvest beperkt eveneens op geen enkele wijze de bevoegdheden van de lidstaten. Het neemt niet de plaats in van de wetgeving van de lidstaten op het vlak van de mensenrechten, noch neemt het de rol over van de nationale grondwetten. Daarom ben ik het eens met de rapporteur wanneer hij benadrukt dat het Handvest nu bindende rechtskracht en een constitutionele status moet krijgen. De daarvoor te besluiten regelingen zullen afhankelijk zijn van de toekomstige structuur van de Verdragen.
Wat dit punt betreft schijnen zich twee alternatieve oplossingen af te tekenen. De eerste oplossing is de volledige integratie van het Handvest, als titel of als eerste hoofdstuk, in het constitutionele verdrag. Deze oplossing heeft overigens de steun gekregen van de meerderheid van de werkgroep. Het alternatief is het opnemen in het constitutionele verdrag van een artikel dat verwijst naar het Handvest, dat in zijn geheel in een apart gedeelte van het constitutionele verdrag of in een protocol komt te staan.
Het is ook volstrekt legitiem dat men nu niet probeert de bepalingen van het Handvest te wijzigen voor de bekrachtiging door het constitutionele verdrag. Het Handvest is de politieke verbintenis van de vorige Conventie, die de huidige Conventie dient te respecteren. Dat vormt echter geen beletsel voor bepaalde technische aanpassingen in met name de zogenaamde algemene of horizontale clausules. De Werkgroep Handvest heeft in die richting gewerkt door de tekst zo aan te passen dat de inhoud van de bepalingen ongewijzigd blijft. Het doel is slechts de betekenis van de bestaande horizontale normen te verduidelijken.
Het Europees Parlement en de Commissie hebben de toetreding tot het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens altijd als een positieve stap beschouwd. Het verheugt mij dat de rapporteur dat standpunt herhaalt. De leden van de Werkgroep handvest vinden dat de toetreding van de Unie tot dat Europees Verdrag volledig verenigbaar is met het verlenen van constitutionele waarde en bindende rechtskracht aan het Handvest. Ik denk dat de werkgroep ook hierover een brede consensus zal bereiken. Als die toetreding plaatsvindt, dan zal de Europese Unie gewoon aan dezelfde externe controle onderworpen zijn die het Europees Hof voor de rechten van de mens in Straatsburg uitoefent op de constitutionele hoven of hoge gerechtshoven van de lidstaten. In die zin is er geen sprake van een hiërarchie tussen de hoven en blijft ook de zelfstandigheid van de rechtsorde van de Europese Gemeenschap onaangetast.
Deze kwestie hangt nauw samen met de toekomstige rechtspersoonlijkheid van de Unie. Het werk van de Conventie zal zich dan ook toespitsen op het opnemen van een constitutionele bepaling in het grondwettelijk basisverdrag die de Unie in staat stelt om concreet te onderhandelen met de Raad van Europa over toetreding tot het EVRM en om op basis van de gebruikelijke procedures een besluit te nemen over het tijdstip van en de voorwaarden voor toetreding. De individuele verplichtingen van de lidstaten ten opzichte van het EVRM, met inbegrip van de aanvullende protocollen, zullen daarbij op geen enkele manier in het geding mogen worden gebracht.
Ik hoop oprecht dat de integratie van het Handvest in het constitutioneel verdrag en de toetreding van de Unie tot het EVRM twee fundamentele stappen zullen zijn in het proces dat moet leiden tot een grondwet voor de Europese Unie, waarin de waarden en de principes van de grondrechten een centrale plaats innemen.

Almeida Garrett (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, een van de belangrijkste taken van de Conventie over de toekomst van Europa is het geven van een antwoord op de bijna een jaar geleden in Laken geformuleerde vraag of het zinvol zou zijn het Handvest van de grondrechten op te nemen in het Verdrag van de Europese Unie. Daartoe is er een speciale werkgroep van de Conventie opgericht. Deze werkgroep, die in de persoon van commissaris Vitorino een bekwaam voorzitter heeft, staat op het punt zijn conclusies openbaar te maken. Vandaag wenst het Europees Parlement via het verslag van de heer Duff zijn bekende standpunt luid en duidelijk te herhalen. Ik zou mij publiekelijk achter de conclusies van de rapporteur willen scharen. Bovendien wil ik van de gelegenheid gebruik maken om de rapporteur te feliciteren met de zeer brede consensus die hij voor zijn standpunten in de commissie heeft weten te verwerven.
Wij koesteren geen enkele twijfel over de noodzaak om de burger en diens rechten tot de fundamenten van ons gemeenschappelijk huis te maken. Wij hebben niet zozeer een markt, als wel een verzameling vrouwen en de mannen die zin verlenen aan deze Gemeenschap. Daarom verdedigen wij zonder aarzelingen het opnemen van het Handvest van de grondrechten als het belangrijkste deel in het toekomstig constitutioneel verdrag van de Europese Unie. Wij beseffen natuurlijk dat vele rechten, beginselen en vrijheden op een andere wijze hadden kunnen worden geformuleerd. In de toekomst zullen die formuleringen misschien herzien moeten worden, want geen enkel menselijk werkstuk is volmaakt. Maar volgens ons is het nog niet zover en is het nu tijd de juridische status van het Handvest te verduidelijken en te versterken. Het Handvest moet bindend zijn en de Europese burgers tegenover de Europese instellingen en de lidstaten meer rechtsbescherming geven bij de tenuitvoerlegging van het communautair recht. Daarom steunen wij de in dit verslag bepleite strategie en de belangrijkste conclusies van het verslag: het Handvest moet tot het belangrijkste deel van het constitutioneel verdrag worden gemaakt, er moeten formele regels worden opgesteld voor de herziening ervan en wanneer de EU uitdrukkelijk rechtspersoonlijkheid is verleend dient zij toe te treden tot het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens.

Berès (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het debat dat wij vandaag voeren lijkt in wezen nogal technisch: welke status krijgt het Handvest in de grondwet die de Conventie zal voortbrengen?
Dit debat brengt een politieke kwestie van essentieel belang met zich mee, namelijk: wat doen wij met de discussie over het burgerschap in deze Conventie? Gelukkig is het burgerschap niet het enige onderwerp van ons Handvest, maar voor onze medeburgers is dit wel een essentieel referentiepunt, en wij zeggen al vanaf het begin van dit proces dat de Conventie moet streven naar een democratischer, toegankelijker en transparanter Europa.
Wat onze medeburgers van ons vragen, is dat zij zich Europese burgers kunnen voelen. Het lijkt mij dat van de instrumenten die ons momenteel ter beschikking staan om dit burgerschap tot leven te wekken, dit Handvest zeer geschikt is. Laten wij het daarom integreren. Het Parlement heeft dit al zo vaak gevraagd en door het verslag van de heer Duff aan te nemen zal het dit nogmaals doen. Mijns inziens is dit een absolute voorwaarde om met de werkzaamheden van de Conventie te kunnen instemmen.
De vraag is hoe wij dit Handvest kunnen integreren. Wat mij persoonlijk bezighoudt, is dat het Handvest door deze integratie in de hiërarchie van de Europese teksten op een hoge positie zou uitkomen. Dit betekent in feite dat bepaalde sectoren gedwongen zullen worden om maatregelen te nemen. De letter en de geest van het Handvest dienen te worden geëerbiedigd.
Dit brengt ons op de kwestie van de herziening. Wij weten allemaal dat dit een discussie is die voor veel opschudding heeft gezorgd, ook bij de afsluiting van de werkzaamheden van de vorige Conventie.
Ik denk - en een meerderheid van de afgevaardigden is het hiermee eens - dat de huidige Conventie niet bevoegd is dit dossier te heropenen. Bovendien denk ik dat dit in politiek opzicht ongelegen komt. Het belangrijkste is dat wij nagaan hoe deze herziening zou kunnen plaatsvinden, want er is geen reden om aan te nemen dat deze teksten voor de eeuwigheid bestemd zijn. Bij het opstellen van dit Handvest hebben wij ons enige vrijheden veroorloofd met de tekst van het Europees Verdrag voor de rechten van de mens vanwege de noodzaak tot aanpassing en modernisering. Laten wij ons eens voorstellen dat onze opvolgers behoefte aan eenzelfde aanpassing zouden kunnen hebben. Dit zou dan moeten gebeuren onder dezelfde voorwaarden als die waaronder wij zelf deze tekst hebben opgesteld. Duidelijk gezegd: de herziening van het Handvest zou uitsluitend mogen plaatsvinden volgens de meest stringente regels die de Conventie voorstelt.
Ik heb met mijn fractie een amendement van deze strekking ingediend en ik hoop dat het Parlement hiermee kan instemmen wanneer het zich uitspreekt over het verslag van de heer Duff.
Twee korte opmerkingen tot besluit. Ten eerste wil ik uiting geven aan mijn bezorgdheid. Het gevaar bestaat dat men in het - a priori technische - debat over de zogenaamde 'horizontale clausules? de werkingssfeer van het Handvest inperkt. Dit moet voor ons de rode draad zijn: geen inperking van de werkingssfeer van het Handvest. Ten tweede wil ik uiteraard mijn steun en de steun van mijn fractie uitspreken voor de toetreding van de Europese Unie tot het Europees Verdrag voor de rechten van de mens. Op die manier krijgen wij een compleet pakket maatregelen tot onze beschikking om de rechten van onze burgers en inwoners te beschermen.

Dybkjær (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag eerst de onvermoeibare rapporteur bedanken voor zijn werk aan het Handvest. Het is belangrijk hierover voortdurend levendig te discussiëren en ook te bespreken in welke relatie dit tot de werkzaamheden van de Conventie moet staan. Ik wil tevens graag commissaris Vitorino danken, niet alleen voor zijn principiële steun aan de verdere werkzaamheden aan het Handvest, maar ook omdat hij erop gewezen heeft dat het niet zo eenvoudig is het gehele Handvest in de toekomstige grondwet of waar dan ook in te integreren, waarbij de grondwet wel het meest voor de hand ligt. Wat naar mijn mening van belang is wanneer wij als politici deze kwesties bespreken, is dat we ons voortdurend in het spanningsveld tussen wensbeeld en werkelijkheid bevinden. Het wensbeeld is duidelijk genoeg. Ik moet hier ingaan op de inhoud, maar we zouden allemaal wel willen dat het Handvest volledig geïntegreerd kon worden. Het Handvest is belangrijk. Het bevat belangrijke mensenrechten en andere rechten en het is belangrijk dat we deze de Europese burgers garanderen. Aan de andere kant zijn we ook genoodzaakt de feiten, ofwel de huidige politieke realiteit, in ogenschouw te nemen en onszelf de vraag te stellen hoeveel van het Handvest wij erdoor kunnen loodsen met vijftien landen, en hopelijk zelfs met 25 landen op het moment dat we met de Intergouvernementele Conferentie van start gaan. Over dat spanningsveld moeten we voortdurend duidelijk zijn. Ik ben een aanhanger van het Handvest. Ik heb het altijd een goed Handvest gevonden. Ik heb me ook in relatie tot de Deense grondwet met het Handvest beziggehouden en ik moet zeggen dat het Handvest iets beter en meer toekomstgericht is dan bijvoorbeeld die grondwet, als je puur alleen de tekst zou lezen en de gehele historische achtergrond buiten beschouwing zou laten. Ik denk niet dat alle bestaande grondwetten ideaal zijn, maar aan de andere kant denk ik ook dat het Handvest op dit moment enigszins het karakter van een "heilige koe" begint te krijgen. Daarom denk ik dat het goed is om te bekijken of sommige artikelen belangrijker en waardevoller zijn dan andere en of er misschien zaken zijn waarvan het niet noodzakelijk is dat ze in dit stadium worden opgenomen. Ik wil de commissaris graag bedanken omdat hij zo open geweest is en omdat hij duidelijk heeft gemaakt dat het allemaal echt niet zo eenvoudig ligt.

Kaufmann (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in dit verslag wordt een van de lastigste problemen behandeld die de Europese Conventie moet oplossen: de integratie van het Handvest van de grondrechten in het toekomstige Europese constitutionele verdrag en de waarborging van een volledige bescherming van de grondrechten binnen de Europese Unie.
Het Parlement vervult in deze kwestie al geruime tijd een voortrekkersrol. Met dit verslag, dat direct tot de Conventie is gericht, doet het Parlement zijn politieke rol opnieuw eer aan. Daar wil ik de rapporteur voor danken. En juist daarom wil ik drie kwesties bespreken die ook in mijn amendementen naar voren komen.
In de eerste plaats verwachten veel mensen terecht dat de Conventie voor opneming van het Handvest in het constitutionele verdrag kiest. Daarom moet ervoor worden gezorgd dat dit Handvest niet alleen leidende beginselen bevat voor de instellingen van de Europese Unie, maar dat daaruit bindende rechten voortkomen die door de Europese Unie gewaarborgd moeten worden en waarop iedere burger zich eventueel voor een rechtbank kan beroepen. In het verslag wordt dit terecht bijvoorbeeld in punt 1 als een eis geformuleerd.
In punt 2 van het verslag staat dat het Handvest van de grondrechten in het Europese constitutionele verdrag moet worden opgenomen in de vorm van slechts een preambule. Naar mijn mening werkt het Parlement zichzelf daarmee evenwel tegen. Een preambule kan misschien een soort reclamebord van een toekomstig constitutioneel verdrag worden, maar is geen directe juridische norm. Volgens mij zou helemaal niemand een dergelijk standpunt van het Parlement begrijpen.
In de tweede plaats dringen wij terecht aan op de toetreding van de EU tot het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens. In de Conventie tekent zich reeds een meerderheid af voor dit standpunt. Als het Parlement zijn voortrekkersrol wil blijven vervullen, moet het mijns inziens duidelijk aangeven welke problemen aan toetreding zijn verbonden. Het is niet voldoende om in considerans Z aan te geven dat de relatie van het Europees Hof van Justitie tot het EVRM precies dezelfde zou zijn als die van constitutionele hoven tot het EVRM. Door deze bewering wordt een probleem verhuld, want de vijftien lidstaten hebben zeer uiteenlopende meningen over de vraag wat de relatie van de nationale constitutionele hoven tot het Europees Hof van Justitie is. Mijns inziens moet het constitutioneel verdrag een eigen antwoord geven op deze vraag in het verslag.
Over het derde punt zal ik de rapporteur later aanspreken.

Voggenhuber (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, grondrechten worden niet verleend, maar slechts erkend en worden automatisch afgeleid van de waardigheid van de mens. De Raad heeft geweigerd het Handvest van de grondrechten wettelijk bindend te maken en daardoor zijn wij in een absurde situatie terechtgekomen. Enerzijds worden de grondrechten beschouwd als een bindend gevolg van de erkenning van de waardigheid van de mens, anderzijds mogen de mensen zich niet daadwerkelijk op deze rechten beroepen.
Ik wil de rapporteur danken. Hij heeft nogmaals duidelijk gemaakt dat het de eerste prioriteit van het Europees Parlement is de grondrechten in de Europese grondwet op te nemen. Een grondwet is zonder deze basis niet eens denkbaar. Ik ben het echter eens met mevrouw Kaufmann dat een preambule in dat verband niet de voorkeur verdient, maar dat deze grondrechten moeten worden opgenomen in artikel 1 van het verdrag. Ik vermoed evenwel dat onze meningen op dat punt niet sterk uiteenlopen.
Er is nog een tweede punt waarvoor ik de rapporteur wil danken. Hij heeft aangegeven dat wij niet mogen toelaten dat de kwestie van het Handvest van de grondrechten opnieuw wordt besproken in de Constitutionele Conventie. Deze Conventie heeft geen mandaat om het Handvest van de grondrechten te wijzigen. Bovendien zou de geloofwaardigheid van de gehele eerste Conventie en daarmee de methode van de conventie op zich worden aangetast als wij het Handvest opnieuw ter discussie zouden stellen.
Ik zie echter wel een bepaalde tegenstrijdigheid in de aankondiging de horizontale bepalingen te wijzigen - vandaar mijn vraag aan commissaris Vitorino die dit punt heeft aangesneden. De horizontale bepalingen vormen een wezenlijk onderdeel van de besluiten omtrent de werkingssfeer en de effectiviteit van het Handvest van de grondrechten. Het is zeker denkbaar dat via de horizontale bepalingen wordt geprobeerd de werkingssfeer van het Handvest in te perken - verschillende discussies daarover doen mij dit vermoeden. Elke poging daartoe zal op ons verzet stuiten.
Ribeiro e Castro (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, ons Parlement zou de democratie een grote dienst bewijzen indien het de waarheid sprak. Dit is dan ook weer een uitstekende gelegenheid om na te denken over het belangrijke thema: de waarheid over de Europese integratie. De rapporteur stelt ons bijvoorbeeld het volgende voor: "Op grond van het Handvest worden geen bevoegdheden aan de Unie toegekend. Integendeel: als gevolg van het Handvest worden beperkingen gesteld aan de uitoefening van bevoegdheden door de EU-instellingen omdat zij tot de eerbiediging van het Handvest verplicht zijn." En dan vervolgt de rapporteur: "Het Handvest beperkt de bevoegdheden van de lidstaten op grond van de Verdragen niet. Het vervangt de regelingen op het gebied van de grondrechten van de lidstaten niet, maar vormt een aanvulling daarop."
Er zijn twee redenen waarom dat eigenlijk zo zou moeten zijn. Ten eerste heeft het Handvest op zich nog geen rechtskracht verkregen van de kant van de Intergouvernementele Conferentie, dat het enige orgaan is dat daarvoor de bevoegdheid bezit. Ten tweede stelt het Handvest zelf in artikel 51, dat hier al geciteerd is, dat de inhoud van het huidige Handvest gericht is tot de instellingen en de organen van de Unie en tot de lidstaten, voorzover zij het communautair recht toepassen.
Er zijn echter helaas vele feiten die aantonen dat men het Handvest tot instrument wenst te maken om een eenvormig beleid op te leggen en de lidstaten onder supraconstitutionele voogdij te stellen. Zo behandelen wij bijvoorbeeld binnenkort het verslag-Swiebel dat op duidelijke wijze het afglijden beschrijft van de aanpak en de methodologie bij het beoordelen van de situatie van de mensenrechten in de lidstaten. Het verslag-Cornillet van vorig jaar over hetzelfde onderwerp was er ook al een voorbeeld van. Om kort te gaan, als de rechtsstaat nog de rechtsstaat is, dan kunnen wij helaas alleen maar vaststellen dat het Handvest al aanzetten inspireert die zich tegen de gebruikelijke opvatting van de rechtsstaat keren. Deze tendens zouden wij aan de kaak moeten stellen, maar dat is niet de lijn waar de rapporteur op zit. Hij schijnt daarentegen juist de aanzetten, de stappen en de koers van de Commissie, de Raad, het Parlement, de Ombudsman en zelfs het Europese Hof en het Gerecht van eerste aanleg toe te juichen die de bevoegdheden van de Intergouvernementele Conferentie minachten en willen handelen alsof het Handvest al kracht van wet had.
Het Handvest heeft echter op dit moment nog geen kracht van wet. De rechtsstaat is geen zaak van "alsof"; de wet is er of is er niet. Daarom ben ik bevreesd dat men de rechtsstaat omver wil werpen, waar wij met deze dubbelzinnigheid een bijdrage aan leveren. Daarom kan dit verslag slechts enthousiast gesteund worden door degenen ?
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, geheel in de lijn die het verslag-Duff voorstaat, heeft commissaris Vitorino zojuist verklaard dat de door de Conventie ingestelde werkgroep waarvan hij voorzitter is, geneigd was voor te stellen om het Handvest van de grondrechten in de verdragen en zelfs in een toekomstige Europese grondwet op te nemen.
Deze aankondiging lijkt mij voorbarig, omdat een aantal belangrijke kwesties nog altijd niet is opgelost. Men zegt ons dat integratie van het Handvest in de verdragen, waardoor het op Europees niveau bindend zou worden, de Unie geen enkele nieuwe bevoegdheid zou verlenen. Dit is echter niet geloofwaardig. Men zegt ons dat het op geen enkel punt noodzakelijk zou zijn de in Nice vastgestelde tekst te herschrijven, maar dat is onmogelijk. De tekst zou wel degelijk op bepaalde punten herschreven moeten worden, waarmee de doos van Pandora zou worden geopend. Tot slot zegt men ons dat integratie van het Handvest in de verdragen geen enkele bevoegdheid aan de nationale democratieën zou onttrekken, maar dat is een illusie.
In werkelijkheid, mijnheer de Voorzitter, bestaat het risico dat het Handvest op een starre wijze aan de nationale democratieën wordt opgelegd, hetgeen ons bijzonder gevaarlijk lijkt. In het minderheidsstandpunt dat bij het verslag-Duff is gevoegd, heb ik dit uiteengezet.

Maij-Weggen (PPE-DE).
Voorzitter, allereerst dank aan collega Duff voor zijn uitstekende verslag en ook aan Commissaris Vitorino voor zijn deskundige commentaar. Wie de eer heeft gehad om actief te mogen meewerken aan de Conventie die het handvest heeft opgesteld, weet dat de brede consensus destijds niet vanzelfsprekend was. Er is zeer degelijk diepgaand en intensief gewerkt om tot die brede consensus te komen. Om die reden moet ook worden voorkomen dat de tekst van het handvest nu opnieuw ter discussie komt te staan. Er is destijds uitstekend werk verricht. Het ter discussie stellen van onderdelen van het handvest kan alleen maar leiden tot een afzwakking of een afbladdering van dit uitstekende stuk werk. Laat het handvest dus zoals het is, behoudens technische wijzigingen, dat is mijn eerste boodschap.
Mijn tweede punt betreft de samenloop van het handvest met het EVRM. Hierover zijn meer moeilijkheden gemaakt dan nodig is. Dat blijkt uit een aantal artikelen geschreven door rechters en deskundigen van de beide gerechtshoven in Luxemburg en in Straatsburg en dat wordt ook duidelijk uit het werk van de conventiewerkgroep van de heer Vitorino. Het blijkt heel goed mogelijk om het werk van beide hoven ten aanzien van het EVRM en ten aanzien van het handvest op elkaar af te stemmen. Dat is ook de mening van onze EVP-fractie hier en van de EVP-fractie in de Raad van Europa. Welnu, naar ons oordeel is dan ook de weg vrij om het handvest in het nieuwe constitutionele verdrag op te nemen. Dat te doen is onze wens en daar zullen we ons in de Conventie dan ook voor inzetten.
Dat brengt mij op het derde en laatste punt, het belang van het handvest voor de burgers van de Unie. Het is van groot belang dat de rechten van onze burgers stevig worden verankerd in het nieuwe constitutionele verdrag dat wordt opgesteld. We weten maar al te goed dat de rechten van burgers, de rechten van minderheden, sociale rechten nog altijd heel broos zijn, met name in de landen van Midden- en Oost-Europa. En des te belangrijker is het dat die rechten vast komen te liggen in de nieuwe verdragen en vooral in het constitutionele deel van het verdrag. Die rechten moeten naar mijn oordeel ook afdwingbaar zijn. Dat kan verzekeren dat burgers in West- en Centraal Europa kunnen rekenen op dezelfde grondrechten die verankerd zijn in een Europese grondwet, gegarandeerd door de Unie en zo nodig afdwingbaar door Europese rechters. Dat lijkt mij de lijn van het verslag Duff te zijn en daarom steunen wij dat verslag.

Leinen (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het Handvest is een mijlpaal op weg naar een werkelijk burgerschap van de Europese Unie. Daarin is eveneens vastgelegd dat de mens centraal staat in het Europees beleid in plaats van alleen de markt of de macht. Ik sluit mij derhalve aan bij iedereen die van mening is dat deze rechten niet alleen op papier mogen bestaan, maar ook bindend moeten worden. Ik wil de commissaris en de rapporteur gelukwensen met hun doelstelling om het Handvest onderdeel van het constitutioneel verdrag te maken. Ik ben eveneens van mening dat niet alleen maar in de preambule moet worden verwezen naar dit Handvest, maar dat het het eerste hoofdstuk van de grondwet moet vormen. Wij zeggen steeds dat deze grondwet op school gelezen zou moeten kunnen worden. Dit Handvest is uitstekend leesbaar en zou een goede aanzet voor de Europese grondwet vormen. Op grond daarvan zou dit Handvest naar mijn mening in zijn geheel moeten worden afgedrukt, omdat het een weerspiegeling is van de Europese waarden.
Mijn volgende punt is dat het Handvest ongewijzigd moet worden overgenomen. In de eerste Conventie is er werkelijk lang over gediscussieerd en ik zie niet in waarom het Handvest nu weer veranderd zou moeten worden. In de horizontale artikelen zouden misschien hooguit wat redactionele en geen inhoudelijke wijzigingen moeten worden aangebracht. Alles is daarin al gezegd over de werkingssfeer en dat moet niet nog eens worden herhaald of ingewikkelder worden gemaakt. Ik dank de rapporteur voor dit uitstekende verslag. Het zal beslist een belangrijk document voor de Conventie worden!

Krarup (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de gevolgen van het Handvest van de grondrechten van de EU zijn zogenaamd het thema van het verslag. Maar in het verslag zoek je tevergeefs naar een serieuze behandeling van deze kwestie van juridisch en politiek doorslaggevende aard. Ik zal mij tot twee punten beperken. Ten eerste: wat moeten wij überhaupt met een EU-handvest, als we het Europees Verdrag voor de rechten van de mens hebben, waarbij alle lidstaten van de EU zich hebben aangesloten? Het antwoord luidt: we hebben het nodig omdat de EU als zodanig zich niet bij het Verdrag heeft aangesloten. Via een simpele wijziging van het Verdrag moet de EU zich echter, dat spreekt voor zich, bij het Verdrag aansluiten en dat beveelt het verslag ook aan. Maar als dat gebeurt, zullen botsingen tussen het Hof voor de rechten van de mens en het Europees Hof van Justitie onvermijdelijk zijn. De uitspraken in het verslag over een samenwerking zonder wrijvingen zijn juridisch gesproken klinkklare onzin. Ten tweede: het cruciale deel van de agenda van het Handvest betreft het stimuleren van de permanente expansie van de EU. Het Handvest is zuiver en alleen een bouwsteen voor de EU als federale staat. Bij een federale staat horen ook staatsburgerschap en een grondwet. De burgers van de Unie worden onderworpen aan de federale autoriteiten van de EU, zoals onder meer blijkt uit de punten 7, P, X en N. Dit alles impliceert een ontwrichtende en ongehoorde ingreep in de nationale rechtsverhoudingen, en dat dit schandalig genoeg wordt verzwegen is op zich al meer dan voldoende om tegen het verslag te stemmen.

Gil-Robles Gil-Delgado (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats sluit ik mij van harte aan bij de felicitaties van de vorige sprekers. De rapporteur heeft een bijzonder volledig, methodisch en, ik zou haast durven zeggen, pedagogisch verslag opgesteld over een kwestie waarmee iedereen vertrouwd lijkt te zijn, ofschoon dat lang niet altijd het geval is.
Ik heb getracht op twee punten met hem samen te werken. Ons eerste streefdoel is hier door vele afgevaardigden genoemd: wij dringen erop aan dat het Handvest ongewijzigd in de Verdragen wordt opgenomen. Zoals mevrouw Almeida Garrett heeft gezegd, is mensenwerk altijd voor verbetering vatbaar en voor juridische teksten geldt dit wellicht nog het meest. Dit doet mij denken aan een Spaans spreekwoord dat ongeveer het volgende zegt: door eindeloos te streven naar verbetering loopt men het risico het goede te verliezen dat men al heeft. In dit concrete geval hebben wij geen keus tussen dit Handvest en een beter handvest. Het is dit Handvest of geen handvest, en wij zijn van oordeel dat dit Handvest onontbeerlijk is.
Mijnheer de Voorzitter, ten tweede willen wij uitdrukkelijk uw aandacht vestigen op iets dat het Parlement in zijn Reglement heeft opgenomen: voor ons is het Handvest al bindend. Voor ons, Europese afgevaardigden, is het de maatstaf waarnaar wij ons moeten richten om te waarborgen dat de wetgevingsinitiatieven in overeenstemming zijn met de grondrechten. Dat mogen wij niet vergeten. Wij hebben het via het verslag-Corbett tot maatstaf gemaakt en we mogen nu niet de eersten zijn om het te verwerpen.
Daarom zullen mijn fractie, en ikzelf, enthousiast voor het verslag-Duff stemmen. Wij zijn van oordeel dat het Handvest een bijzondere waarde heeft aangezien het de eerste tekst van de Unie is die op de steun van de publieke opinie kan rekenen. Dat is de grote verdienste ervan, en niet een eventuele bepaling over de hervorming ervan. Dat zal ervoor zorgen dat het Handvest in de toekomst niet wordt uitgehold of afgezwakt.
De Europese publieke opinie staat achter het Handvest, zeer tegen de wil van velen, want kennelijk hebben velen het daar moeilijk mee.

Marinho (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, een grondwet en het Handvest van de grondrechten zijn de twee gezichten van het nieuwe Europa dat wij aan het opbouwen zijn. Het is immers onmogelijk met vijfentwintig landen een democratisch bestel te organiseren zonder bindende grondrechten. Ten eerste moeten aan het vertrouwen in een geloofwaardige uitbreiding gemeenschappelijke principes en rechten ten grondslag liggen. Dat kan de betrekkingen verstevigen tussen de staten en de burgers die als gevolg van hun geschiedenis geen normale betrekkingen en geen onderling vertrouwen hebben kunnen ontwikkelen. Ten tweede vereist het nieuwe burgerschap van de Unie, dat de Europese burger in het centrum van het Europese rechtsbestel plaatst, dat die burger verdedigd en beschermd wordt tegen elke vorm van misbruik die voort kan vloeien uit het centraliseren van de macht in naam van doelmatige besluitvorming.
Daarom moet er een fundament worden gecreëerd voor de rechtstreekse toegang van de burgers tot de Europese rechterlijke instanties. Er moeten eveneens mechanismen komen voor de toepassing van het Handvest, uit naam van de burgers, door de nationale rechterlijke instanties. Daartoe moet het Handvest tot primair recht verheven worden, waarmee het Handvest een fundamenteel referentiepunt wordt voor het Hof van Justitie en de nationale rechtbanken. Het Handvest moet deel gaan uitmaken van het basisrecht van de Unie en een integraal bestanddeel vormen van het communautair juridisch acquis.
Wat voor ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid creëren wij zonder het Handvest van de grondrechten? Welk samenlevingsmodel en politiek bestel zou zonder het Handvest kunnen bestaan? Mijnheer de Voorzitter, het Handvest creëert geen enkele nieuwe bevoegdheid. Integendeel, het Handvest trekt grenzen voor de toekenning van bevoegdheden aan de Unie in de toekomst. De burgers van de lidstaten wordt voorts geen enkel recht afgenomen dat zij nu al genieten en evenmin zal een hoger beschermingsniveau verwateren tot een handvest dat slechts minimumregels vastlegt.
Als wij een georganiseerde democratie willen die gestoeld is op gemeenschappelijke waarden, dan moeten wij het Handvest dus in een grondwet opnemen en er een baken van maken voor de werkelijke bescherming van de burgers van de Unie. Dat is de inhoud van het verslag en het vormt ook de mening van de rapporteur, de heer Duff. Ik ben er zeker van dat dit ook de mening is van commissaris Vitorino. Ik wil beide heren hartelijk gelukwensen.

Stockton (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, u zult niet verbaasd zijn dat ik als Brits conservatief een kleine dissonant breng in dit tot nu toe zo harmonieuze debat.
Ook ik vind het juist dat alle EU-instellingen aan dezelfde standaardnormen moeten voldoen, maar ik ben er nog steeds niet van overtuigd dat zulke wettelijke beperkingen in de Conventie moeten worden opgenomen. Ik ben tevens van mening dat de EU deze beperkingen niet aan de lidstaten mag opleggen om hen zo te dwingen verder te gaan dan de verplichtingen waaraan zij zich hebben gecommitteerd door hun handtekening onder het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie te zetten. De bedoelde normen mogen niet gelden voor particuliere bedrijven, individuen of organisaties en evenmin betrekking hebben op sociale zaken, werkgelegenheid of cultureel beleid.
Dit voorstel staat vol goede voornemens. Ik vrees echter dat we in beroepszaken ook een nachtmerrie van dualisme creëren tussen enerzijds het Europees Hof voor de rechten van de mens en anderzijds het Europees Hof van Justitie. Er zijn zaken die van het ene naar het andere Hof worden verwezen, waarvan alleen de advocaten profiteren. Het spijt me voor mijn collega's die gerenommeerde advocaten zijn, en ik wens hun geen winstderving toe, maar dit moeten we niet aanmoedigen. Uit overweging V blijkt dat dit reeds gebeurt. Het vooruitzicht van conflicterend gezag tussen beide gerechtshoven is met het oog op de bureaucratie onaanvaardbaar en vormt een juridische nachtmerrie.
Paragraaf 2 baart me eveneens zorgen. Het Handvest moet bindend zijn voor de Commissie, de Raad, het Parlement en het Comité van de regio's, maar moet het ook een 'centraal ijkpunt? zijn voor het Hof van Justitie en de nationale gerechten? Nee, het moet geen centraal ijkpunt zijn voor de nationale gerechten. Ook deze formulering kan tot verwarring leiden. Deze verwarring moet worden weggenomen voordat dit verslag wordt aangenomen. Ik verzoek het Parlement met klem dit verslag te verwerpen en de commissie in de gelegenheid te stellen het te verhelderen en aan te passen.

Medina Ortega (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat de grote meerderheid van de leden van dit Parlement instemt met de conclusie van de rapporteur en van commissaris Vitorino dat het Handvest moet worden opgenomen in het nieuwe Verdrag van de Europese Unie.
Ik zal mij beperken tot twee aspecten die verband houden met de procesvoering. Ten eerste zal ik het hebben over de vooruitzichten op een verruiming van de bevoegdheid van het Hof om individuele klachten te behandelen. Tot dusver kwamen daar vanuit het oogpunt van de procesvoering talloze legitimaties bij kijken (voor wat betreft legitimatie, belangen en erkenning van de betrokken individuele rechten). Het tweede punt heeft te maken met de verwijzing van commissaris Vitorino naar de mogelijke ratificatie van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens.
Ik geloof dat het probleem niet zo eenvoudig is als commissaris Vitorino beweert, zoals mevrouw Kaufmann ook al benadrukte. Het is immers niet alleen maar een kwestie van het Europees Hof voor de rechten van de mens boven een constitutioneel hof plaatsen. Het gaat om een supranationale constructie - het communautaire bouwwerk - met een Hof van Justitie met zeer specifieke kenmerken, waarop een andere procedure moet gaan worden toegepast.
Ofschoon ik het grotendeels oneens ben met de opmerkingen van de vorige spreker, de heer Stockton, ben ik van oordeel dat deze kwestie nader moet worden bestudeerd, zowel voor wat het Handvest zelf betreft als met betrekking tot de bevoegdheden van de instellingen van de Unie, met name die van het Gerecht van eerste aanleg en van het Hof van Justitie.
Ik denk dat de Commissie constitutionele zaken zich over dit vraagstuk moet buigen en ik ben er zeker van dat commissaris Vitorino er de nodige aandacht aan zal besteden.

Thorning-Schmidt (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het lijdt geen twijfel dat de gemakkelijkste oplossing voor een groot aantal landen zou zijn het Handvest te integreren middels een verwijzing naar artikel 6 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. Ook voor mijn eigen land is dat vermoedelijk de eenvoudigste oplossing. Desondanks ben ik van mening dat we deze zaak ruimer moeten zien. Want als het de bedoeling is dat de burgers zichzelf in het Verdrag kunnen herkennen, moeten ze de mogelijkheid hebben zaken in het Verdrag of in de grondwet na te slaan en direct te lezen welke rechten ze ten opzichte van de EU hebben. Ik denk dus dat we voor de maximale oplossing moeten kiezen, waarin de EU de status van rechtspersoon krijgt en zich aansluit bij het Verdrag voor de rechten van de mens. Deze oplossing geeft het Hof voor de rechten van de mens namelijk meer bevoegdheden ten opzichte van het Europees Hof van Justitie. Maar als we naar de maximale oplossing streven, moeten we tegelijkertijd openstaan voor de legitieme zorgen van sommige lidstaten, met name als het om zaken betreffende de nationale identiteit gaat. Ik had graag gezien dat de rapporteur één enkel zinnetje had opgenomen waarin staat dat we oog voor deze zorgen dienen te hebben. Want door werkelijk naar de zorgen te luisteren die bij de lidstaten kunnen leven, en die legitiem zijn, en tegelijkertijd voor de maximale oplossing te gaan, zullen we er volgens mij in slagen het grote wensbeeld te verenigen met de werkelijkheid.

Duff (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik alle sprekers bedanken en vooral degenen die met het verslag instemmen. Ook wil ik commissaris Vitorino van harte feliciteren omdat hij erin geslaagd is binnen zijn werkgroep overeenstemming te bereiken over de technische en semantische problemen die enkele afgevaardigden van de lidstaten hebben aangekaart. Wat betreft de preambule ben ik het met u eens en ik aanvaard amendement 7.
Tegen mijn vrienden eurosceptici wil ik zeggen dat dit geen subversief complot is. Het Handvest straalt in sterke mate gezag en legitimiteit uit. Waar het aan schort is helderheid en rechtszekerheid. Dat is nu juist de reden waarom we streven naar opneming van het Handvest in de Verdragen: we willen daardoor de helderheid en rechtszekerheid verbeteren. Wij hullen ons niet in schaamteloos stilzwijgen als het gaat om de gevolgen voor het nationale recht, zoals de heer Crowley beweerde. Het Handvest heeft primair betrekking op de bevoegdheden van de Europese Unie en van de EU-instanties. Ten slotte wil ik erop wijzen dat Lord Stockton en ik in Groot-Brittannië lid zijn van verschillende politieke partijen, wat nu duidelijk is gebleken.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats. 
Schriftelijke verklaring (Artikel 120)

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0333/2002) van mevrouw Lambert, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende minimumnormen voor de erkenning en de status van onderdanen van derde landen en staatlozen als vluchtelingen of als personen die anderszins internationale bescherming behoeven (COM(2001) 510 - C5-0573/2001 - 2001/0207(CNS)).

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de rapporteur, geachte afgevaardigden, het verslag-Lambert dat wij vandaag bespreken behandelt een ontwerprichtlijn die van fundamenteel belang is. Dit voorstel heet in de wandeling vaak de richtlijn betreffende de voorwaarden voor het in aanmerking komen voor internationale bescherming. Mijns inziens vormt de richtlijn de kern van een gemeenschappelijk Europees asielstelsel. In het Verdrag van Amsterdam en in de conclusies van de Raden van Tampere, Laken en Sevilla wordt de noodzaak daarvan al benadrukt.
De Commissie is het met het Europees Parlement eens dat het onvermijdelijk en noodzakelijk is het vluchtelingenbeleid op Europees te harmoniseren. Het gaat in feite niet alleen om harmonisatie. Het gaat er ook om een antwoord te geven op de problemen waarmee de lidstaten op het vlak van asiel te kampen hebben en die alleen op het niveau van de Europese Unie adequaat kunnen worden aangepakt. Dat is misschien in het bijzonder het geval met de criteria die gelden voor het in aanmerking komen voor internationale bescherming. De verschillende nationale stelsels kennen op dit moment uiteenlopende criteria en in sommige gevallen ook zeer verschillende bepalingen inzake de vluchtelingenstatus vluchteling of subsidiaire bescherming. Die verschillen tussen de nationale regelingen leiden tot secundaire migratiestromen, hetgeen onwenselijk is voor alle lidstaten van de Europese Unie.
Met het oog op gelijke behandeling bevat de ontwerprichtlijn regels voor een gemeenschappelijke definitie van zowel de vluchteling als van degene die in aanmerking kan komen voor subsidiaire bescherming. Er staan ook bepalingen in over de rechten die aan deze twee categorieën personen kunnen worden verleend. Het voorstel garandeert een minimaal beschermingsniveau in alle lidstaten voor iedereen die werkelijk internationale bescherming nodig heeft. Tegelijkertijd voorkomt de richtlijn misbruik bij asielaanvragen, die de geloofwaardigheid van het systeem schaadt. Het voorstel gaat ervan uit dat de lidstaten slechts internationale bescherming dienen te verlenen als er geen afdoende nationale bescherming tegen vervolging bestaat, ongeacht de aard van die vervolging.
Tot slot is het belangrijk te benadrukken dat de subsidiaire bescherming in de richtlijn als complementair moet worden gezien ten opzichte van de beschermingsregeling in het Vluchtelingenverdrag. De toepassing van de richtlijn mag de huidige regeling voor de bescherming van vluchtelingen niet schaden, maar moet die regeling juist aanvullen. Het Deens voorzitterschap, gesteund door de Commissie, wil dat er snel politieke overeenstemming wordt bereikt over dit voorstel en over de verordening die bepaalt welke lidstaat verantwoordelijk is voor de behandeling van de asielaanvraag (de zogenaamde Dublin II-verordening), alsmede over de gewijzigde ontwerprichtlijn betreffende de asielprocedures. Dat zou eind november moeten gebeuren in de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken. Daarom is het voor de Commissie buitengewoon belangrijk dat het Parlement zo snel mogelijk zijn standpunt bepaalt met betrekking tot de richtlijn, zodat de Raad dit onderwerp op basis van uw advies kan bespreken.

Lambert (Verts/ALE)
Mijnheer de Voorzitter, zoals we zojuist hebben gehoord, vormt de voorgestelde richtlijn in feite de hoeksteen van het gemeenschappelijk asielbeleid. In de richtlijn staat welke minimumnormen gelden voor personen die op grond van het Verdrag van Genève en daaropvolgende protocollen als vluchteling worden erkend en tevens worden de criteria genoemd waaraan mensen krachtens andere internationale verdragen en wetgeving op het gebied van de mensenrechten moeten voldoen, willen zij recht hebben op internationale bescherming. Persoonlijk betreur ik dat deze richtlijn uitsluitend betrekking heeft op onderdanen van derde landen en staatlozen en niet op mensen uit de EU-lidstaten en ik zal dan ook voor de amendementen stemmen die op dit punt zijn ingediend door de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links.
Het standpunt van de Europese Commissie is echter gebaseerd op de noodzaak van bescherming en op onze verantwoordelijk in dezen. De meerderheid van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken steunde de Europese Commissie in haar besluit het Verdrag van Genève uit 1951 te consolideren, dat geen onderscheid maakt tussen verschillende soorten vervolgers. Voorts juichten de meeste commissieleden het toe dat afstand werd genomen van de beperkte visie van sommige regeringen en partijen die vinden dat alleen bij vervolging door de overheid sprake kan zijn officiële vluchtelingen. De werkingssfeer van het Verdrag is zodanig dat het bijvoorbeeld ook kan worden toegepast op degenen die lijden onder het geweld van FARC, een niet-overheidsorganisatie in Colombia die zich schuldig maakt aan vervolgingen, of op de politieke oppositie in Zimbabwe, en zo zijn er nog vele andere voorbeelden te noemen.
We waren het echter niet met de Commissie eens waar het ging om de bescherming die geboden zou moeten worden door een op een staat gelijkende instantie als de UNHCR. Wij vonden dat op deze manier de taken van de staat op de schouders werden gelegd van een instantie die wettelijk gezien niet verantwoordelijk kan worden gesteld.
De meerderheid van de commissie steunde de amendementen van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen, die een versterking beoogden van de positie van vrouwen - een sociale groep die in sommige landen meer gevaar loopt te worden vervolgd. Voorts is het voorbeeld van verminking van de geslachtsdelen opgenomen, in overeenstemming met een eerder besluit van het Parlement over deze kwestie.
Wij waren tevens van mening dat ook geslacht en seksuele geaardheid als criteria moesten gelden bij de definiëring van een sociale groep. De Unie heeft dit onderstreept in de criteria van Kopenhagen en het Verdrag van Amsterdam. We weten maar al te goed dat er onlangs gevallen van vervolging hebben plaatsgevonden in bijvoorbeeld Egypte en Jamaica.
De meerderheid van de commissie stelt zich niet op het standpunt dat deze richtlijn uitsluitend betrekking moet hebben op de vluchtelingenstatus en dat subsidiaire bescherming in een later stadium aan de orde moet komen. Net als de Commissie en de UNHCR vonden wij dat de beide categorieën samen moesten worden behandeld en dat niet alleen om administratieve redenen. Met behulp van deze complementaire systemen wordt eerst gekeken of een persoon bescherming nodig heeft. Zo ja, dan moet worden bepaald wat zijn status is. Zelfs wanneer het Verdrag van Genève volledig wordt toegepast, kan nog niet in alle behoefte aan bescherming worden voorzien en daarom hebben veel lidstaten aanvullende categorieën gecreëerd.
Het is niet waar, zoals sommigen beweren, dat degenen die tot de aanvullende categorie behoren, altijd korter blijven of minder ernstige problemen in hun land van herkomst hebben gehad. Als we een gemeenschappelijk asielbeleid willen voeren, moeten we ook naar de behoeften van deze categorie kijken en het is verstandig ze samen te bespreken. Wat we nodig hebben is een holistische aanpak die strookt met onze internationale verplichtingen en waarmee we kunnen voldoen aan de behoeften van degenen die we willen beschermen.
Omdat we de twee groepen als complementair beschouwen, besloot de commissie in meerderheid soortgelijke sociale rechten aan beide groepen toe te kennen. Het is belangrijk om degenen die willen werken of een opleiding willen volgen, daartoe de gelegenheid te bieden. Het is heilzaam voor de personen in kwestie, voor onze maatschappij en, bij terugkeer, voor het land van herkomst. Door in fundamentele sociale behoeften te voorzien, kunnen we hogere sociale kosten vermijden. In de eigen strategie van de EU op het gebied van sociale integratie wordt uitgegaan van de erkenning dat er een verband bestaat tussen bijvoorbeeld slechte huisvesting, een zwakke gezondheid en een laag opleidingsniveau. Als dit voor onze eigen onderdanen geldt, lijkt het niet meer dan redelijk dat een vergelijkbare strategie van toepassing moet zijn op mensen die recht hebben op internationale bescherming. Alleen op die manier kunnen we sociale uitsluiting, die in strijd is met ons eigen EU-beleid, voorkomen.
Onze commissie ging ook in meerderheid akkoord met een definitie van 'familie? waarbij ernaar gestreefd wordt het beginsel van de familie-eenheid te handhaven en het begrip 'familie? breed te omschrijven. Dit is een bekend discussiepunt in het Parlement. Het leek ons verstandig alle familieleden dezelfde status te verlenen, al was het alleen maar om bizarre situaties te voorkomen. Een voorbeeld hiervan is dat een bepaald familielid de vluchtelingenstatus krijgt, terwijl deze aan een ander lid van de familie op basis van dezelfde informatie wordt geweigerd. In de praktijk gebeurt dit zo nu en dan.
Ook hebben we vastgehouden aan het recht op gewetensbezwaren op grond van godsdienst of overtuiging - een recht dat internationaal wordt erkend.
Tot slot wil ik al mijn collega's bedanken voor het vele werk en de tijd en energie die zij in dit verslag hebben gestoken, of we het nu met elkaar eens waren of niet. De commissie heeft positieve amendementen ingediend op de van zichzelf al degelijke voorstellen van de Commissie en ik vertrouw erop dat het resultaat na de stemming van morgen nog steeds goed zal zijn en dat de Raad daaraan zijn steun zal geven. Met een positieve uitkomst bekrachtigen we onze Verdragsverplichtingen en laten we zien dat de Europese Unie kiest voor een humanitaire benadering.

González Álvarez (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Ik verzoek u dan ook vriendelijk deze bijdrage niet van mijn spreektijd af te halen. Ik heb gezien dat de heer Gemelli, de voorzitter van de Commissie verzoekschriften, volgens de agenda het woord had moeten voeren over het vorige verslag. In het andere gebouw hebben wij echter een klein probleem: de schermen doen het niet en wij kunnen niet zien hoeveel tijd er rest voordat het debat begint waaraan wij geacht worden deel te nemen. Mijnheer de Voorzitter, aangezien u belang hecht aan de goede staat van de gebouwen verzoek ik u ervoor te zorgen dat de schermen correct werken wanneer er vergaderingen in het andere gebouw plaatsvinden. Ik ben er zeker van dat de heer Gemelli niet wist dat het reeds zijn beurt was.

De Voorzitter.
Ik neem nota van uw opmerkingen. Ik moet u bovendien zeggen dat in het andere gebouw ook de Begrotingscommissie, die ik, zoals u weet, een warm hart toedraag, bijeen is gekomen.

González Álvarez (GUE/NGL).
Hartelijk dank, mijnheer de Voorzitter. Zoals wij ook in de toelichting onderstrepen, had de Commissie verzoekschriften het volste vertrouwen in de rapporteur van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, die tevens lid is van onze commissie. Wij vonden het met andere woorden niet noodzakelijk een omvangrijk verslag op te stellen en dat dan te presenteren als was het een verslag ten principale omdat wij vertrouwen hadden in onze rapporteur van de Commissie vrijheden. Het enige dat ik wil zeggen, is dat wij onze steun uitspreken voor de belangrijkste onderdelen van het voorstel van de rapporteur, dat een verbetering van het Commissievoorstel inhoudt.
Ten eerste onderschrijven wij de herhaalde referenties aan het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens van de Raad van Europa omdat dit, onzes inziens, nauw verband houdt met het onderhavige debat.
Ook de verwijzing naar de versterking van de rechten van asielzoekers en hun gezin, ongeacht de gezinsstructuur, verdient onze steun. Er zijn genoeg voorbeelden van gezinnen die niet aan het traditionele gezinspatroon beantwoorden en toch een hechte familie-eenheid vormen.
Tevens onderschrijven wij het voorstel om de lidstaten in de gelegenheid te stellen bepaalde maatregelen in te voeren of te handhaven die verder reiken dan de bepalingen in de hier besproken richtlijn.
Ik ga eveneens akkoord met het schrappen van de tekst waarin wordt voorgesteld om de bescherming van asielzoekers toe te vertrouwen aan semi-overheidsinstellingen. Wij zijn van oordeel dat alleen de staat asielzoekers naar behoren kan beschermen.
Verder zijn wij tegen terugzending indien het risico bestaat dat de asielzoeker de doodstraf of lijfstraffen moet ondergaan. Dit Parlement heeft zich immers herhaaldelijk onomwonden tegen de doodstraf uitgesproken.
Hetzelfde geldt voor de inkorting van de termijnen waarbinnen asielzoekers hun recht op werk, onderwijs en kinderopvang kunnen uitoefenen en hun verblijfstitels kunnen verlengen.
Het spreekt vanzelf dat doeltreffende, evenredige en afschrikkende sancties moeten worden opgelegd aan degenen die deze richtlijn niet naleven.
Wij zijn van oordeel dat de knelpunten die de Commissie verzoekschriften onder de aandacht heeft gebracht op correcte wijze worden weergegeven in het verslag van mevrouw Lambert. Daarom geniet dit verslag onze steun.
Mijnheer de Voorzitter, in deze mijns inziens uitermate belangrijke richtlijn geven wij vorm aan een Europa van rechten en aan een Europa dat zijn deuren openzet voor al wie wordt vervolgd.

von Boetticher (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het voorstel van de Commissie en het bijbehorende verslag van het Parlement kunnen zonder gewetensbezwaar worden beschouwd als een brevet van onvermogen voor de Europese instellingen op het gebied van het asielbeleid. Mijnheer Vitorino, u bent er uiteindelijk verantwoordelijk voor dat het binnen de Commissie in drie jaar tijd niet één keer gelukt is een voorstel te presenteren op het gebied van het asielrecht waarover een compromis bereikt kan worden. Het is zelfs nog veel erger. Er wordt binnen de Commissie niet eens een duidelijke juridisch toepasbare scheiding gemaakt tussen de drie pijlers arbeidsmigratie, asielrecht en subsidiaire bescherming. Daarom worden uw voorstellen met grote regelmaat door de Raad naar de prullenbak verwezen.
De linkerzijde van het Parlement is echter voor een groot deel medeverantwoordelijk voor het falen tot dusver. Zelfs de Commissie gaat al verder dan de harmonisering van de minimumnormen, maar ter linkerzijde blijft men principieel de voorstellen steeds verder uitbreiden.
Het toppunt is echter wel de onbetrouwbaarheid waarvan hier sprake is. Terwijl u hier in het Parlement mooie speeches afsteekt over het asielbeleid en zich voordoet als de grote voorvechter van de rechten van vluchtelingen, gaan uw eigen linkse regeringen, bijvoorbeeld in Groot-Brittannië en Duitsland, prat op een streng asielbeleid. Zelfs de heer Cohn-Bendit heeft vorige week op de Franse televisie gezegd dat hij een voorstander is van strengere regels. En waarom? Omdat u in uw eigen land te maken heeft met een heel andere vorm van openbare controle en u daar verantwoording moet afleggen aan onze burgers, wier vermogen tot het opnemen van vluchtelingen zijn grenzen heeft - grenzen die u hier consequent negeert.
Wij zullen onze amendementen morgen derhalve voor een hoofdelijke stemming indienen om de burger eens te laten zien hoe schijnheilig u bent.
Over het verslag wil ik het volgende zeggen. Uw voorstel een veel ruimere definitie van 'vluchteling' te hanteren dan in de Conventie van Genève gebeurt, is niet nieuw. Wij, de Raad en zelfs de Duitse roodgroene minister hebben dit voorstel tot dusver steeds afgewezen. Mensen die subsidiaire bescherming krijgen, moeten als het aan u ligt vrijwel dezelfde behandeling krijgen als erkende asielzoekers. Dat is echter volkomen absurd. In Duitsland zien wij dat mensen die de burgeroorlog in hun land ontvluchten geen asielaanvraag indienen, omdat ze normaal gesproken na de burgeroorlog weer willen terugkeren naar hun land. Zij moeten helemaal niet integreren in het gastland en dat willen ze ook niet. Iemand die verplicht onderwijs voor de kinderen van deze vluchtelingen eist, moet zich toch eens laten nakijken. De meeste kinderen spreken immers geen woord van de taal van het gastland. En daarbij wilt u hun vorderingen niet na één jaar, maar pas na vijf jaar laten controleren! Ik kan mij geen enkele situatie voorstellen waarin de omstandigheden zodanig zijn dat iemand vijf jaar lang recht heeft op subsidiaire bescherming. Nee, er moeten voor de verschillende groepen verschillende regelingen worden getroffen. Daarom dringt de Raad terecht aan op twee verschillende benaderingen.
Waarom gaat het in deze richtlijn nu alweer om gezinshereniging? Mijnheer de commissaris, ik dacht dat u na de eerste flop die u en de Commissie hebben voortgebracht, wel zou werken aan een nieuw geïntegreerd concept. Waar kiest u nu voor, een geïntegreerd concept of aparte regelingen in ieder afzonderlijk voorstel? Ik twijfel er niet aan dat de Raad ook dit voorstel naar de prullenbak zal verwijzen. U daarentegen zult in de toekomst liever over open coördinatie praten en daarmee verhullen dat het Europees asielsysteem een mislukking is geworden, een mislukking die u zelf heeft veroorzaakt.
Uw voorstellen zijn schadelijk voor de Europese integratie. Wij wijzen ze derhalve van de hand en ondersteunen de voorstellen van uw en onze voorzitter, de heer Hernández Mollar.
Zrihen (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, als je ziet wat zich momenteel in België afspeelt, is het verbazingwekkend dat er zo veel kritiek wordt geuit op dit voorstel van de Commissie dat volgens mij de Europese Unie en ons Parlement juist bijzonder tot eer strekt.
We moeten ons realiseren dat in 2000 door 389.000 mensen een asielaanvraag is ingediend, verdeeld over de vijftien lidstaten. We zouden wel eens blijk mogen geven van een beetje menselijkheid en ons mogen realiseren dat er achter de discussies die wij in deze zaal voeren, mannen, vrouwen en kinderen schuilgaan die op de vlucht zijn voor vervolging en conflicten, of die aan een leven van armoede en ontberingen proberen te ontkomen. Zijn wij nu reeds vergeten dat wij als gevolg van hetgeen we in Europa in tijden van oorlog hebben meegemaakt, zijn gaan bouwen aan datgene wat onze aanwezigheid vandaag in dit Parlement verklaart en rechtvaardigt?
Gezien de crisis waarin onze landen verkeren sinds de gebeurtenissen van 11 september beschouwen veel mensen asielzoekers en personen die om internationale bescherming vragen als een bedreiging voor de openbare orde, de sociale stabiliteit en soms zelfs voor de nationale veiligheid. Het is onze plicht - omdat wij niet mogen vergeten, omdat het de rechtvaardiging van ons bestaan zelf is, omdat wij in essentie een democratische instantie zijn die de mensenrechten verdedigt - om iedereen een kans te geven en om te voorkomen dat de Europese Unie een Fort Europa wordt dat zich afsluit voor de rest van de wereld.
Ik denk dat wij met het voorstel dat nu voorligt en dat een vervolg is op eerdere door het Parlement aangenomen verslagen, iets tot stand kunnen brengen dat ons werkelijk tot eer stekt, namelijk een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Om een zekere samenhang te scheppen tussen de bestuursrechtelijke en wettelijke bepalingen van de lidstaten en om een platform van gemeenschappelijke normen op te richten, bepalen wij door middel van deze ontwerprichtlijn bovendien de minimumnormen voor de definitie en de reikwijdte van de status van vluchteling. Laten wij duidelijk zijn: de minimumnormen richten zich niet naar de kleinste gemene deler. Evenmin kunnen wij met deze minimumnormen een stap terug zetten en Europa hermetisch afgrendelen. Europa is immers de bakermat van het Verdrag van Genève, voorzover we daar nog op moeten wijzen. Vrouwen en meisjes zijn als eerste het slachtoffer van geweld, mensensmokkel en verminking. Daarom moeten wij er in het bijzonder voor zorgen dat zij kunnen profiteren van hulp, bescherming en voorzieningen. Tegelijkertijd moeten wij ervoor zorgen dat deze vrouwen, die in hun land van herkomst het meest aan discriminatie zijn blootgesteld, niet langer zo'n gemakkelijke prooi vormen voor zwendelaars die mensen ronselen, onder andere voor de prostitutie, onder het voorwendsel van een reis naar of verblijf in onze landen.
Daarom moet deze ontwerprichtlijn, die bovendien beoogt deze vrouwen en kinderen te beschermen, hen in staat stellen hun rechten te doen gelden, asiel aan te vragen en de specifieke vervolgingen waarvan zij het slachtoffer zijn aan de kaak te stellen, omdat juist hiermee inbreuk wordt gemaakt op de eerbiediging van de grondrechten. Het zijn debatten over ontwerprichtlijnen als deze die mijns inziens onze aanwezigheid - ook vandaag weer - in deze Vergaderzaal rechtvaardigen.
Sørensen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, drie jaar geleden gaf de Europese Raad in Tampere het startschot voor een gemeenschappelijk Europees asiel- en immigratiebeleid. Het doel was gemeenschappelijke regels aan te nemen, die de EU tot een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid zouden maken. Dat was het uitgangspunt. Drie jaar na de bijeenkomst in Tampere moeten we dan nu een concreet standpunt bepalen ten aanzien van een belangrijke stap in de richting van de verwezenlijking van dit wensbeeld. Als Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij stemt het ons tevreden dat de commissie bij haar werkzaamheden rekening heeft gehouden met onze standpunten. Het is naar onze opvatting een samenhangend en uitgebalanceerd verslag, dat hier ter behandeling aan de Vergadering wordt voorgelegd. Het is belangrijk dat we gemeenschappelijke minimumnormen voor vluchtelingen krijgen. En om te bewerkstelligen dat de regels doeltreffend zijn, is het eveneens van belang dat alle lidstaten een gemeenschappelijk definitie van het begrip 'vluchteling' hanteren. Het stemt mij verheugd dat het verslag algemene regels bevat om vast te stellen in hoeverre internationale bescherming al dan niet gerechtvaardigd is. Op dit moment heeft een aantal lidstaten problemen, die aan het asiel- en immigratiebeleid gerelateerd zijn. Elk jaar komt er een groot aantal onrechtmatige asielzoekers de EU binnen. Zij belasten het hele systeem en leggen beslag op de middelen die gebruikt zouden kunnen worden voor degenen met een reële hulpvraag. Illegale immigratie en mensensmokkel moeten worden bestreden, maar echte vluchtelingen moeten worden geholpen. Het is deze balans waarnaar we moeten streven en naar mijn mening biedt dit verslag ons daartoe de kans. Wil dit voorstel in praktijk kunnen worden gebracht, dan is een gemeenschappelijke definitie van 'vluchtelingen met een subsidiaire beschermingsstatus' een belangrijke voorwaarde. Deze definitie moet gebaseerd zijn op relevante internationale verdragen, zoals bijvoorbeeld het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en het VN-Verdrag tegen marteling. Ik stem ermee in dat het begrip 'subsidiaire beschermingsstatus' een onderdeel van het gemeenschappelijk vluchtelingenbeleid wordt. Maar asielbeleid is één ding, integratie is iets anders. Het is belangrijk dat onderdanen van derde landen de kans krijgen om in hun nieuwe land door te gaan met hun leven. Een aantal EU-landen is zich daarvan reeds bewust. Zo hebben bijvoorbeeld Denemarken en Zweden een actief integratiebeleid in gang gezet. In het voorstel zijn elementen opgenomen betreffende de gemeenschappelijke rechten voor onderdanen van derde landen met een wettige verblijfstitel in de EU. Deze rechten moeten de basis vormen voor een verstandig en onontbeerlijk integratiebeleid. Alles overziend vindt dit verslag de juiste balans ten aanzien van de problemen waarmee we geconfronteerd worden en ik hoop dat een brede meerderheid in het Parlement zich erachter zal kunnen scharen.

Laguiller (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, wij zullen vóór dit verslag stemmen dat ten doel heeft een minimum beschermingsniveau te waarborgen voor alle mannen en vrouwen die hun regio van herkomst noodgedwongen ontvluchten om aan vervolging te ontkomen. De vervolgingen zijn echter niet altijd van politieke, religieuze of etnische aard en de rapporteur betreurt terecht het feit dat geen enkele bescherming is voorzien voor degenen die, ik citeer, 'door armoede gedwongen worden huis en haard te verlaten?. Honderdduizenden van deze mensen die door honger en armoede uit hun eigen land zijn verdreven, worden zelfs hier - op Europese bodem - nog steeds vervolgd, doordat zij slecht betaald zwart werk moeten verrichten, overgeleverd zijn aan huisjesmelkers en opgejaagd worden door de politie.
Dit betreft mensen die van de nationale regeringen geen wettelijke papieren krijgen waarmee zij op waardige wijze kunnen leven en werken. Indien het Europees Parlement werkelijk bescherming zou willen bieden aan mensen die vervolgd worden, dan zou het dit om te beginnen binnen de Unie moeten doen. Dan zou het - bij wijze van urgentiemaatregel - moeten besluiten de nationale regeringen te verplichten alle illegalen een wettelijke status te verlenen en, indien dit niet gebeurt, hun uit naam van de Europese instellingen de vereiste wettelijke papieren te verschaffen waarmee zij in de Europese Unie kunnen wonen en werken.

Flautre (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het in humanitair en democratisch opzicht een dringende zaak dat dit uitstekende verslag van mijn collega mevrouw Lambert wordt aangenomen.
Wegens het ontbreken van een gemeenschappelijk Europees beleid inzake asiel- en immigratiekwesties zijn wij momenteel in Europa getuige van een ondraaglijke concurrentie tussen alle regeringen van de verschillende EU-lidstaten, met als doel enerzijds verslechtering van de toelatingsvoorwaarden voor de vluchtelingen om zodoende het minst gastvrije en het minst aantrekkelijke land te zijn, en anderzijds criminalisering van de vluchtelingen uit naam van de een of andere strijd, zoals die tegen illegale immigratie.
De Franse en Britse ministers Sarkozy en Blunkett vormen hierop uiteraard geen uitzondering. Het akkoord dat zij onlangs hebben gesloten over de sluiting van het vluchtelingenkamp in Sangatte is een tragisch voorbeeld van deze situatie, aangezien dit in de eerste plaats een toename van de onderdrukkende maatregelen en een verslechtering van de toelatingsvoorwaarden in Groot-Brittannië beoogt. Momenteel worden de vluchtelingen voorzien van een badge, ingedeeld en verhoord zonder dat zij zelfs maar officieel geïnformeerd zijn over het akkoord en de voorgenomen sluiting. Mijnheer de commissaris, dit is nu een kwestie die u bij hen ter sprake zou kunnen brengen, met instemming van de UNHCR, die in dit scenario een nogal ambivalent standpunt inneemt. De Afghanen hebben al laten weten hoezeer zij gekant waren tegen het aanbod van 2000 euro dat hun in geval van vrijwillige terugkeer zou worden gedaan, en hoezeer zij zich door een dergelijk voorstel beledigd voelden. Tevens vestigen zij onze aandacht op hun tragische bestaan in Afghanistan. Voorzover dit voor de oorlog al niet tragisch was, dan wordt het dat wel als zij terugkeren in hun land. Ze zouden dan weliswaar met hun kinderen en familie herenigd zijn, maar met lege handen staan, dat is wel zeker.

Angelilli (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst onderstrepen hoe noodzakelijk het is de grondslag te leggen voor een gemeenschappelijk beleid voor alle lidstaten met betrekking tot immigratie en de strijd tegen illegale immigratie. Er moet dus ook een gemeenschappelijke definitie van het asielrecht komen. Veel lidstaten klagen er immers over dat ze overstelpt worden door asielzoekers en sommige asielzoekers worden ervan beschuldigd dat zij proberen misbruik te maken van de asielprocedures om de nationale immigratiewetten te kunnen ontduiken. Het is dan ook van het hoogste belang dat er een gedegen onderscheid wordt gemaakt tussen immigratie, illegale immigratie, mensensmokkel en uitbuiting van mensen, en asielrecht. Het asielrecht moet daarbij zijn specifieke, waardevolle status behouden van mensenrecht dat beschermd moet worden.
Zo bezien pleit het voorliggende verslag, in het streven naar een zogenaamd open en progressieve logica, voor een overdreven en oneigenlijke uitbreiding van het asielrecht - een grondrecht dat als zodanig niet ongelimiteerd kan worden uitgebreid. Overdreven en oneigenlijk omdat, in de allereerste plaats, mensen die om bescherming vragen in feite op één lijn worden gesteld met mensen die de status van vluchteling aanvragen. In de tweede plaats omdat het verslag pleit voor een definitie van het asielrecht die nogal ruimhartig omspringt met het begrip gezinsleden. Partners van hetzelfde geslacht, alsook kinderen van de partner worden namelijk eveneens gerekend tot gezinsleden die in aanmerking komen voor internationale bescherming. En wanneer men het heeft over kinderen, kunnen ook andere leden van het gezin als ouders beschouwd worden: er wordt dus niet geëist dat de persoon in kwestie met de asielzoeker heeft samengewoond in het land van herkomst.
Kortom, tenzij de amendementen worden aangenomen die een aanzienlijke wijziging van de tekst beogen, met name voor wat betreft een striktere definitie van het begrip 'gezinslid' in het kader van het herenigingsrecht, zal mijn fractie tegenstemmen.

Blokland (EDD).
Voorzitter, ik wil de Europese Commissie, Commissaris Vitorino feliciteren met het gedegen voorstel. Ik heb kritiek op één punt.
De Europese Commissie stelt een asielsysteem voor met een vluchtelingenstatus en een subsidiaire status. Hierdoor schept ze de mogelijkheid om personen met een vluchtelingen- dan wel een subsidiaire status verschillend te behandelen. Gezien het belang van een gelijke behandeling van personen in de EU-lidstaten was het beter geweest als de Commissie dit onderscheid niet had gemaakt. Gelukkig betreft het hier een richtlijn houdende een minimale harmonisatie en kunnen lidstaten verder gaan bij het omzetten van de richtlijn in nationale wetgeving. Ze zijn vrij om de personen met een subsidiaire status gelijk te behandelen.
Het verslag Lambert wil het voorstel van de Commissie nogal oprekken. Hoewel sympathiek bedoeld, zullen de voorgestelde wijzigingen mijns inziens een goede werking van de richtlijn juist in de weg staan door hun subjectieve inhoud. Zo moet een asielzoeker het voordeel van de twijfel krijgen als hij tegenstrijdige verklaringen aflegt ten gevolge van traumatische ervaringen. Bij de beoordeling of angst voor vervolging reëel is, moeten sekse, seksuele identiteit, seksuele gerichtheid, de gezondheidstoestand evenals het gebruik en de gewoonten in een land meewegen. De lidstaten moeten een zekere beleidsvrijheid houden. Daarnaast vraagt een werkbaar systeem een zekere beoordelingsvrijheid voor de ambtenaren die het beleid moeten uitvoeren. De voorstellen van de Commissie rechten en vrijheden van de burger beperken deze beoordelingsvrijheid op onnodige wijze. Ze zullen hoogstens leiden tot meer bureaucratie en minder vrijheid bij de beoordeling van de individuele gevallen. Ik zal ze daarom niet steunen.

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, het door de Commissie gepresenteerde voorstel voor een richtlijn om de voorwaarden voor de toekenning van de vluchtelingenstatus te definiëren strookt noch met de toestand in de wereld, noch met de huidige behoeften van Europa.
Deze tekst is er namelijk voortdurend op gericht de in het Verdrag van Genève opgenomen definitie van 'vluchtelingen? te verruimen. Vervolging zou voortaan bijvoorbeeld niet alleen van een staat, maar ook van niet-overheidsactoren kunnen uitgaan. Een ander voorbeeld is dat de mogelijke redenen voor vervolging in zeer ruime en open termen zijn opgesteld, zoals in de toelichting zelf wordt erkend. Hierin wordt bijvoorbeeld uitgelegd dat vervolging vanwege het behoren tot een bepaalde sociale groep eveneens van toepassing kan zijn op de begrippen 'geslacht? of 'seksuele geaardheid?.
Maar dat is nog niet alles. In deze ontwerprichtlijn wordt zonder omwegen een geheel nieuwe categorie gecreëerd, namelijk de subsidiaire bescherming, als aanvulling op de vluchtelingenstatus waarin het Verdrag van Genève voorziet.
Mijnheer de Voorzitter, ik vind dat wij pas op de plaats moeten maken. Overal ter wereld doen zich velerlei, vaak tragische crises voor en het is onze plicht te trachten het leed te verzachten. De landen van de Europese Unie kunnen echter niet nog meer vluchtelingen opnemen. Hoeveel vluchtelingen trouwens? Dat weet men niet. Het verslag biedt hiervan geen enkele raming. Welke financiële last zal dit voor de belastingbetaler betekenen? Dat is een raadsel. Dat weet men niet. Ook hierover wordt geen enkele schatting gedaan.
Toch is het vreemd dat in een tijd dat de lidstaten ongefundeerde asielaanvragen - die de belangrijkste bron van illegale immigratie zijn geworden - een halt willen toeroepen, de Commissie van haar kant juist probeert de sluizen open te zetten. Dat getuigt niet van verantwoordelijkheid. Wij van onze kant denken dat onze belangrijkste taak erin bestaat onze volkeren te beschermen.
Onder deze omstandigheden lijkt de communautarisering van het immigratiebeleid ten tijde van Amsterdam, waardoor de Commissie na 2004 het alleenrecht van initiatief zou krijgen, een ernstige vergissing te zijn. Indien de lidstaten niet willen dat dit beleid hun duur komt te staan, dan moeten zij een middel vinden om tijdens de volgende Intergouvernementele Conferentie verandering in deze situatie te brengen.

Pirker (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik ben het ermee eens dat de onderhavige ontwerprichtlijn van essentieel belang is. Wij delen eveneens de mening dat het asielrecht dringend geharmoniseerd moet worden. Ten aanzien van de wijze waarop dit alles gerealiseerd moet worden verschillen de rapporteur en de Europese Volkspartij evenwel fundamenteel van mening.
Wat zijn deze verschillen nu? U stelt voor de bescherming van vluchtelingen en de subsidiaire bescherming gezamenlijk te behandelen. Wij zijn daartegen en willen afzonderlijke richtlijnen. U stelt een aanzienlijk uitgebreidere bescherming voor dan die welke in de Conventie van Genève is vastgelegd. Wij willen juist dat de Conventie van Genève wordt aangehouden. U wilt met betrekking tot gezinshereniging aanmerkelijk verder gaan dan de meerderheid tot dusver in het Parlement. Wij willen alleen het kerngezin. U wilt onmiddellijk voor een periode van vijf jaar een verblijfstitel verbinden aan subsidiaire bescherming. Dat is niet de bedoeling, dus wij willen dat er bescherming wordt geboden zolang dat noodzakelijk en zinvol is. Met de maatregelen die u nu voorstelt, zorgt u er dus niet voor dat de degenen die volgens de Conventie van Genève echte vluchtelingen zijn snel hulp wordt geboden, maar stimuleert u juist de immigratie van economische vluchtelingen onder het mom van het asielrecht. En dat gaat in de richting van misbruik.
Wij missen in het verslag-Lambert echter met name voorstellen voor snelle procedures aan de hand waarvan in zo kort mogelijke tijd kan worden bepaald wie vluchteling is en wie in aanmerking komt voor asiel. Dat is op dit moment nog altijd negentig procent van de asielzoekers. Uw verslag bevat geen verwijzing naar een voor de hele Unie geldende lijst van veilige derde landen en landen van herkomst. Uw verslag bevat evenmin de eis dat asielzoekers moeten terugkeren als hun geen verblijfsvergunning is verleend, noch wordt er gesproken over maatregelen om te zorgen dat afgewezen asielzoekers daadwerkelijk terugkeren. Er staat ook geen voorstel in voor terugnameovereenkomsten tussen de Europese Unie en derde landen, de landen van herkomst en de doorgangslanden. Ten slotte wordt er ook niet uitdrukkelijk aangedrongen op de tenuitvoerlegging van de Dublin II-verordening om asylum shopping te voorkomen.
Dit verslag stemt op zoveel punten niet overeen met onze standpunten dat de Fractie van de Europese Volkspartij dit verslag helaas niet kan onderschrijven, als er geen ingrijpende veranderingen in worden aangebracht.
Roure (PSE).
Mijnheer de commissaris, mijnheer de Voorzitter, de belangrijkste doelstelling van het voorliggende verslag is om asielzoekers in onze lidstaten een minimaal beschermingsniveau te waarborgen en om de verschillen tussen de wetgevingen en praktijken van de lidstaten op dat gebied te verkleinen. Dit is van essentieel belang.
Sommigen hebben kritiek op het samenvoegen van de vluchtelingenstatus en de subsidiaire beschermingsstatus. Subsidiaire bescherming wordt echter opgenomen om de leemten in bepaalde interpretaties van het Verdrag van Genève aan te vullen. Volgens deze interpretaties wordt een vluchteling gedefinieerd als iemand die vervolgd wordt door zijn regering. Nu weten wij echter dat bepaalde vluchtelingen strikt genomen niet door hun regering worden vervolgd, maar wel wezenlijk in gevaar zijn en ons nodig hebben.
Alle mensen die internationale bescherming behoeven, hebben min of meer dezelfde behoeften. Juist op dit punt hebben wij ons in de commissie ingezet om het voorstel voor de richtlijn aan te passen, mijns inziens op een zeer constructieve wijze. Ter verbetering wordt voorgesteld dat vluchtelingen en begunstigden van subsidiaire bescherming dezelfde rechten krijgen wat betreft de toekenning en de duur van de verblijfstitel, toegang tot de arbeidsmarkt, mogelijkheden een beroepsopleiding te volgen en toegang tot integratiefaciliteiten.
Het valt niet te ontkennen dat indien de betrokken personen toegang tot de arbeidsmarkt hebben, zij gemakkelijker autonomie verwerven en in hun eigen behoeften kunnen voorzien, waardoor zij onafhankelijk worden van de steun van het gastland. Het spreekt vanzelf dat minderjarigen die internationale bescherming genieten vrij toegang moeten hebben tot het openbare onderwijsstelsel; dat is een evidentie die in verschillende internationale verdragen wordt erkend. Het lijkt ons namelijk gevaarlijk om minderjarigen bescherming en opleiding te onthouden, en om hun niet die minimale voorzieningen te bieden die zij nodig hebben om in de samenleving te kunnen functioneren.
Wij hebben waardering voor de - zowel ruimere als exactere - definitie die van de term 'familieleden? wordt gegeven en willen de nadruk leggen op de mogelijkheid van gezinshereniging die in het voorstel is opgenomen. Wij zijn tevens verheugd dat de weigering en de intrekking van de vluchtelingenstatus duidelijker worden gedefinieerd. Tot onze tevredenheid constateren wij dat bescherming wordt geboden aan mensen die op grond van hun seksuele geaardheid of hun gezondheidstoestand worden vervolgd, of die het slachtoffer zijn van lijfstraffen of genitale verminking. Derhalve verzoek ik de sociaal voelende afgevaardigden die vooruitgang voorstaan, en die dit Parlement vaak tot eer strekken, om de amendementen die het wezen van dit verslag zouden kunnen aantasten, met een meerderheid te verwerpen en om een duidelijk signaal af te geven aan de Raad.
Beste collega's, door morgen vóór het verslag-Lambert te stemmen, beantwoorden wij aan de verwachting van onze volken. Degene die morgen tegen deze tekst stemt, kan niet langer staande houden dat hij werkelijk gekant is tegen de huidige toelatingsvoorwaarden, die de mensheid en de Europese Unie onwaardig zijn.

Klamt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de ontwerprichtlijn van de Commissie heeft ten doel de burgers van derde landen die bescherming nodig hebben in de lidstaten te verzekeren van een minimale bescherming. Dat betekent evenwel dat de secundaire migratie, met andere woorden het misbruik van asielprocedures waarnaar de heer Vitorino verwees, langs deze weg moet worden ingeperkt. Daarom, mevrouw Lambert, moet met het oog op economische vluchtelingen in de eerste plaats steun aan de arme landen worden geboden, om uitputting van de menselijke hulpbronnen ten gevolge van emigratie te voorkomen en om economische groei en een betere levenskwaliteit voor de mensen te stimuleren.
Hoe gevoelig de kwestie asiel in alle lidstaten ligt, blijkt wel uit het feit dat er tot op vandaag niet één van de tot dusver ingediende ontwerprichtlijnen over dit onderwerp in de Raad is goedgekeurd. Daarom is het volgens mij absoluut verkeerd dat de rapporteur het toch al vergaande voorstel van de Commissie nog verder wil uitbreiden. Het eigen geweten wordt misschien gesust door asielaanvragen op grond van economische redenen toe te laten, maar als het Parlement serieus genomen wil worden door onze lidstaten, is dit niet verstandig. Uit de voorstellen ook burgers van de Europese Unie in aanmerking te laten komen voor asiel blijkt echter dat voor sommige afgevaardigden ideologieën belangrijker zijn dan verstandige oplossingen.
De burgers van onze lidstaten verwachten echter terecht oplossingen. Wijzelf en onze burgers zijn het er allemaal over eens dat mensen die vervolgd worden recht hebben op humanitaire hulp. Dat betekent evenwel niet dat alle sociale, economische of milieugerelateerde problemen in de wereld opgelost kunnen worden door middel van het verlenen van asiel. Integendeel, het leidt er juist toe dat het recht op asiel wordt uitgehold.
Het is onze taak als volksvertegenwoordigers pragmatische oplossingen te vinden voor zowel de Europese Unie als de asielzoekers. In een asielbeleid binnen de EU dat op de toekomst is gericht moet ook rekening worden gehouden met de omstandigheden en behoeften van de burgers in onze lidstaten. Daarvan is in het onderhavige verslag geenszins sprake en op grond daarvan keurt de Fractie van de Europese Volkspartij dit verslag af.
Ceyhun (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, één ding is volgens mij waar: dit soort verslagen of ontwerprichtlijnen bevatten nu eenmaal punten waarover wij moeten discussiëren. Een voorbeeld daarvan is het onderscheid tussen de bepalingen ten aanzien van vluchtelingen en die ten aanzien van subsidiaire bescherming. Daarover hebben wij waarschijnlijk allemaal een andere mening. In mijn eigen land, Duitsland, zouden er wel eens problemen kunnen ontstaan over de vraag hoe wij met gezinshereniging moeten omgaan, als alles zo ruim wordt geformuleerd dat wij misschien heel anders met deze kwestie om moeten gaan.
Het is uiteraard echter ook positief dat wij eindelijk een richtlijn hebben of ten minste een poging ondernemen minimumnormen vast te leggen waardoor wij de secundaire migratie een halt kunnen toeroepen. Ik kan begrijpen dat mijn collega's van de andere fracties het niet met alle punten eens zijn. Ik wil u er evenwel aan herinneren dat wij afgevaardigden zijn. Ik ben geen minister van een lidstaat en ik hoef mij daarom ook niet strikt aan bepaalde regels te houden en mij druk te maken over de vraag hoe ik mijn Deense of Nederlandse collega's kan overtuigen en overhalen. Ik ben lid van een Parlement en binnen dat Parlement geniet ik de vrijheid naar mijn geweten te handelen. In het Parlement kan ik nadenken over visies en utopieën en voorstellen doen die daarbij passen. Ik mag mijn ideeën in brede bewoordingen formuleren; ze hoeven per slot van rekening niet per se in de vorm van een richtlijn door de Raad worden vastgesteld, maar kunnen in de vorm van een stellingname van het Parlement bijdragen aan de discussie. Daarom hoop ik dat wij deze ontwerprichtlijn morgen zullen goedkeuren!

Coelho (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, de plenaire vergadering van het Parlement heeft in de loop der tijd verschillende voorstellen behandeld om tot een gemeenschappelijke Europese asielregeling te komen. Het doel daarbij is geleidelijk een daadwerkelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid te ontwikkelen die openstaat voor personen die, onder verschillende omstandigheden, om legitieme redenen bescherming zoeken in onze Gemeenschap.
Onlangs heeft de Fractie van de Europese Volkspartij tijdens haar vergadering in Estoril laten zien belang te hechten aan deze zaken door er een seminar over te organiseren. Collega Pirker heeft zojuist in zijn betoog de conclusies van dat seminar genoemd. Wij zijn het eens met een gemeenschappelijk asielbeleid dat een minimaal beschermingsniveau garandeert voor degenen die daadwerkelijk bescherming nodig hebben. Wij zijn het er ook mee eens dat de zogenaamde secundaire migratie van asielzoekers moet worden beperkt door de bestaande verschillen tussen de wetgeving en de praktijken van de lidstaten op dit vlak te verminderen. Tegelijkertijd moeten de inspanningen op rechtvaardige wijze over de lidstaten verdeeld worden.
Wij vinden eveneens dat een vluchteling, zoals iedereen die onder een bepaalde vorm van bescherming valt, op een waardige manier moet kunnen leven in de gemeenschap waarin hij is opgenomen. Dat is alleen mogelijk indien wij zijn individuele en sociale rechten beschermen. Bij die zaken is het evenwel beter langzaam maar zeker vooruit te gaan dan snel en overhaast. Een ogenschijnlijk zeer ruimhartig beleid kan verzet oproepen en leiden tot een toename van vreemdelingenhaat die wij alleen maar kunnen verwerpen.
Juist na 11 september 2001 hebben wij in de publieke opinie een groeiend wantrouwen en een steeds sterkere vijandigheid vastgesteld ten opzichte van asielzoekers, vluchtelingen en immigrantengemeenschappen. Vanuit dat oogpunt is het van belang te erkennen dat het verslag van collega Lambert niet heeft bijgedragen tot het creëren van de consensus die voor deze zaken zeer nuttig en wenselijk zou zijn geweest.

Marinho (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, zonder te overdrijven kunnen wij zeggen dat dit voorstel een centrale kern van minimumnormen bevat. Die normen getuigen van de moed om met efficiënte wetgeving te reageren op het probleem van de onderdanen van derde landen die internationale bescherming nodig hebben. Tegelijkertijd wordt de noodzaak van secundaire migratie voorkomen doordat een einde wordt gemaakt aan de verschillende behandeling die men krijgt in de lidstaten. Ten minste, dat is wat wij vinden.
Daarom vind ik in dit voorstel het complementaire karakter van het dubbele status van de internationale bescherming zeer positief. Het beperkte concept van de jaren vijftig wordt nu verbreed in de richting van subsidiaire bescherming. Ook wordt de term 'vervolger? verduidelijkt: deze beperkt zich niet tot de staat en overheidsfunctionarissen, maar strekt zich nu ook uit tot materiële en andere omstandigheden die als resultaat hebben dat de overheid geen bescherming kan of wil verlenen. We kennen allemaal wel voorbeelden van dergelijke situaties in Afrika en Latijns-Amerika. De minimumnormen hebben nu ook betrekking op bescherming van stabiele op een staat gelijkende instanties. Deze zijn in praktische zin verantwoordelijk voor de bescherming van personen die niet beschermd worden door gewone vredesmissies of militaire veiligheidsmissies, waarin de daadwerkelijke bescherming van personen en het respecteren van de mensenrechten veelal naar het tweede plan verwezen wordt. Tot slot gaat het in de minimumnormen om het uitbreiden van de rechten van vluchtelingen op het vlak van verblijfsduur, werkgelegenheid en integratie. Dat zijn allemaal zaken die het burgerschap van de vluchteling ten goede komen.
De rapporteur gaat in haar verslag niet in op geweld als uitvloeisel van armoede en andere sociale plagen, maar ik hoop dat die zaken in de toekomst aan bod komen in het kader van een breder concept van het gemeenschappelijk asielbeleid. Er is echter al veel bereikt, ook wat de fundamenten voor een gemeenschappelijk Europees asielbeleid betreft. Het werk van de Commissie dient te worden toegejuicht, maar de Raad moet ons niet blijven misleiden met zijn aangeboren besluiteloosheid, zoals bij deze zaken gebruikelijk is. Evenmin, mijnheer de commissaris, zal dit Parlement de Raad steunen in zijn ondoeltreffendheid, zijn inefficiëntie en zijn onvermogen om te stemmen.

Evans, Robert J.E. (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag reageren op enkele van de punten die tijdens het debat van vanavond aan de orde zijn gekomen. Om te beginnen hebben we de bijdrage van de heer Von Boetticher, de eerste spreker van de rechtervleugel van de christen-democraten die wild om zich heen slaat en vervolgens wegloopt. Hij haalt uit naar links in het Parlement, hij haalt uit naar de regeringen van het Verenigd Koninkrijk en Duitsland, waarna hij het Parlement verlaat zodat hij het verdere verloop van het debat niet kan volgen. Hij loopt weg voor het debat en hij loopt weg voor de werkelijkheid.
De werkelijkheid is dat er in de wereld miljoenen mensen zijn die hun toevlucht in de Europese Unie zoeken. Medeleven is hier op zijn plaats. De lidstaten moeten zich een beeld vormen van de situatie en maatregelen treffen waaruit een houding van mededogen blijkt. Daarom schaamt mijn fractie aan deze zijde van het Parlement zich niet om een gemeenschappelijk Europees asielbeleid te steunen. Wij geloven namelijk dat dit de enige manier is om in de Europese Unie op dit punt vooruitgang te boeken. Ik zeg tegen Parlementsleden aan de andere kant die hebben uitgesproken dat zij morgen tegen deze maatregelen zullen stemmen en die, net als de heer Coelho en mevrouw Klamt, mooie praatjes hebben gehouden over een gemeenschappelijk Europees asielbeleid: u kunt niet enerzijds mooie praatjes houden over het asielbeleid zeggen en anderzijds voorstellen daaromtrent telkens wegstemmen.
De heer Pirker heeft de bezwaren verwoord, maar wat u zegt komt niet overeen met wat een lid van uw fractie, de heer Helmer, schrijft. Hij betoogt dat er een eind moet komen aan de automatische rechten of aan het Verdrag van Genève en tevens aan het automatische recht op toelating voor degenen die geacht worden te lijden onder vervolgingen. We moeten absoluut zeker weten waar de vluchtelingen vandaan komen. Wat dit betreft zijn we behoorlijk duidelijk in onze aanpak. We zullen dit verslag steunen. We zijn er vast van overtuigd dat er minimumnormen moeten komen. Er moeten voor asielzoekers adequate normen worden opgesteld vanuit de erkenning dat het altijd om mensen gaat die uit pure wanhoop zijn weggevlucht voor de ten hemel schreiende omstandigheden in hun eigen land. We moeten medeleven tonen in onze daden en ook in onze verslaglegging. Ik wil de rapporteur van harte complimenteren en ik spreek mijn grote waardering uit voor de commissaris die dit voorstel heeft ingediend.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil u danken voor dit debat waarin een aantal zeer belangrijke kwesties aan de orde is gesteld waarop ik wil reageren. Op de eerste plaats verdedigt de Commissie op ondubbelzinnige wijze het primaat van het Verdrag van Genève van 1951, waar alle lidstaten aan gebonden zijn. Wij hebben ook regels opgenomen met betrekking tot de subsidiaire bescherming en wat dat betreft zou ik de heer Berthu willen geruststellen. Wij hebben niets nieuws ontdekt; dit is niet ontsproten aan de geest van een machiavellistische commissaris. Subsidiaire bescherming bestaat al in de vijftien lidstaten, op grond van de internationale verplichtingen die zij zijn aangegaan toen zij hun handtekening zetten onder, bijvoorbeeld, het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens, met name de criteria in artikel 3.
Wat de werkingssfeer van de richtlijn betreft wil ik u meedelen dat de Commissie niet instemt met de door een aantal afgevaardigden ondertekende amendementen die ten doel hebben nieuwe redenen toevoegen of een uitputtende opsomming geven van situaties waarin de definitie van 'vluchteling? in het Verdrag van Genève niet van toepassing is. Wij kunnen die voorstellen niet aanvaarden, want het is niet aan de Europese Unie de inhoud van het Verdrag van Genève te wijzigen. Alleen een akkoord van de 150 verdragsluitende partijen kan het Verdrag wijzigen. Die procedure is op gang gebracht door de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor Vluchtelingen, maar wij kunnen niet eenzijdig tot wijziging van het Verdrag overgaan.
Evenzo zijn wij van mening dat de rechten inzake procedure, hoe ruimhartig de voorstellen daartoe ook zijn, geen deel moeten uitmaken van de richtlijn. Zaken betreffende de procedure moeten behandeld worden in de desbetreffende richtlijn, waarvoor de Commissie een gewijzigd voorstel heeft ingediend. Tegen de heer Pirker zou ik willen zeggen dat dit niet de aangewezen plaats is om onderwerpen als terugkeer, de Dublin II-verordening en samenwerking met derde landen te behandelen. Ik ben het met u eens dat het belangrijke zaken zijn, maar de Commissie zal zich met die thema's bezighouden, zoals tijdens de Raad van Sevilla is overeengekomen.
De Commissie heeft de afgelopen week vier nieuwe voorstellen ingediend voor onderhandelingen over overnameovereenkomsten met Turkije, Algerije, Albanië en de Chinese Volksrepubliek. Meer dan een jaar geleden heeft de Commissie een verordening ter tafel gelegd betreffende vraag welke staat verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielaanvraag, de zogenaamde "Dublin II-verordening". Naar ik hoop zal deze verordening voor het eind van dit jaar zal worden goedgekeurd. In november zal de Commissie het actieplan voor het terugkeerbeleid presenteren, evenals een financieel kader voor de samenwerking met derde landen bij de strijd tegen illegale immigratie.
Nu wil ik nog iets zeggen over de kwestie van de gelijkheid van de rechten van vluchtelingen en van degenen die subsidiaire bescherming genieten. De Commissie meent dat de rechten van degenen die onder deze twee verschillende beschermingsregelingen vallen dezelfde moeten zijn, maar wij vinden dat die gelijkheid geleidelijk aan zijn beslag dient te krijgen. Daarom hebben wij voorgesteld dat er een onderscheid moet zijn, juist om het primaat van het Verdrag van Genève te erkennen.
Tot slot, waarom hebben wij hier de subsidiaire bescherming opgenomen? Laat hierover geen misverstand bestaan. De meeste mensen die op dit moment internationale bescherming krijgen in de EU-lidstaten genieten die bescherming niet uit hoofde van het Verdrag van Genève maar op grond van regelingen voor subsidiaire bescherming. Indien wij deze secundaire migratie, dit asylum shopping, willen bestrijden zou het weinig uithalen als we daarbij alleen dachten aan het Verdrag van Genève. De basis voor dit asylum shopping vormt de concurrentie tussen de verschillende regelingen voor subsidiaire bescherming. Het is dan ook onterecht - het spijt mij dit te moeten zeggen - de Commissie ervan te beschuldigen dat zij via de subsidiaire bescherming het begrip 'economische vluchteling? uitbreidt. Integendeel, alleen als wij pogen de subsidiaire bescherming te harmoniseren kunnen wij de zogenaamde enkele procedure goedkeuren, die trouwens steeds meer lidstaten hanteren. Bij die procedure wordt de asielaanvraag op basis van een prioriteitenrangorde in hetzelfde administratieve proces behandeld met aan het eind één beroepsmogelijkheid. Dit heet streamlining the procedures. Deze rationalisering van de procedure spaart tijd, administratieve middelen en geld en voorkomt dat onnodig beroep op hulpmiddelen wordt gedaan.
Mijnheer de Voorzitter, de heer Von Boetticher heeft verklaard dat ik in deze kwestie een zware verantwoordelijkheid draag en mij daarmee een compliment gedaan waar ik geen recht op heb. Het zijn niet de voorstellen van de Commissie die de besluitvorming van de Raad blokkeren. Ik moet u in alle oprechtheid zeggen dat de lidstaten op dit gebied het wetgevingsinitiatief hebben. Als de Commissievoorstellen inderdaad zo slecht zijn als de heer Von Boetticher beweert, weet hij dan misschien waarom geen enkele lidstaat een voorstel heeft ingediend waarover de vijftien lidstaten binnen de kortste keren een consensus hebben bereikt en dat zij hebben aangenomen? Dat lijkt mij een steekhoudende vraag. Toegegeven, de enige innovatie in dit voorstel is de verbreding van het begrip 'vervolging?, waardoor deze term nu ook van toepassing is op vervolgers die niet tot de overheid behoren. Dat is waar. Dit is de situatie in dertien van de vijftien lidstaten en onlangs is dit bredere concept ook opgenomen in de Duitse wetgeving. Ben ik wel het aangewezen doelwit voor de opmerkingen van de heer Von Boetticher?

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag om 11.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0328/2002) van mevrouw Cederschiöld, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel van de Commissie met het oog op de goedkeuring van een kaderbesluit van de Raad over aanvallen op informatiesystemen (COM(2002) 173 - C5-0271/2002 - 2002/0086(CNS)).

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, op de eerste plaats wil ik de rapporteur gelukwensen. Zij heeft met veel energie en inzet aan dit onderwerp gewerkt.
Zoals de rapporteur zegt kunnen hacken, virussen en het ontzeggen van de toegang tot diensten zeer ernstige consequenties hebben. Die consequenties kunnen het gevolg zijn van individueel optreden uit eigenbelang maar ook van georganiseerde criminaliteit of terrorisme. Het voorstel van de Commissie beoogt tot harmonisatie te komen van de strafbare feiten bij onrechtmatige toegang tot of onrechtmatige verstoringen van informatiesystemen. Aan dit voorstel is overleg voorafgegaan met beroepskringen, de autoriteiten die belast zijn met de toepassing van de wet en debatten met deskundigen in het forum van de Europese Unie over cybercriminaliteit zijn er aan voorafgegaan.
De Commissie wenst op Europees niveau een graad van harmonisatie te bereiken die strookt met het Verdrag van de Raad van Europa van november 2001 over cybercriminaliteit. Artikel 3 van ons voorstel bepaalt dat toegang zonder toestemming een strafbaar feit is. Het gaat erom hacken te bestraffen. Dergelijke onrechtmatige toegang moet bestraft worden wanneer deze gericht is tegen speciaal beschermde delen van een informatiesysteem, de opzet heeft particulieren of rechtspersonen schade te berokkenen of als doel heeft financieel gewin te behalen.
Wij stellen eveneens het op onrechtmatige wijze binnendringen in informatiesystemen strafbaar. Wij pakken zo virusaanvallen, het ontzeggen van de toegang tot diensten en beschadiging van internetsites aan. De Commissie stelt in haar voorstel dat er bij de genoemde strafbare feiten sprake moet zijn van opzet zonder daartoe toestemming te hebben. Het richt zich vooral op de ernstige gevallen en de maatstaven voor een besluit over dergelijke gevallen worden in elk van de lidstaten door de rechter getoetst. In het voorstel worden ook verzwarende omstandigheden genoemd. De lidstaten zijn voorts verplicht operationele contactpunten in te stellen, die 24 uur per dag en zeven dagen per week functioneren teneinde gemakkelijker informatie te kunnen uitwisselen over de aanvallen op informatiesystemen.
De Commissie meent dat de rapporteur volledig terecht benadrukt dat gedragingen die als onbeduidend worden beschouwd van strafbaarstelling moeten worden uitgesloten. Daarom stelt de twaalfde overweging van het Commissievoorstel dat wij al te ver doorgedreven criminalisering dienen te vermijden, met name voor niet echt ernstige of onbeduidende gevallen. De Commissie is het dan ook eens met het desbetreffende amendement van de rapporteur.
Tot slot wil ik iets opmerken over de gegevensbescherming in het kader van de derde pijler. Wij werken daar op dit moment aan, maar ik zou het Parlement willen vragen de toepassing van dit ontwerpkaderbesluit niet op te schorten zolang er in het kader van de derde pijler geen specifiek instrument beschikbaar is voor databescherming. Er dient daarentegen een specifieke verwijzing te komen naar de naleving van de principes in het Verdrag van de Raad van Europa inzake de bescherming van het individu bij de automatische verwerking van persoonsgegevens. Die principes dienen bij de toepassing van het kaderbesluit ten volle te worden gerespecteerd. Deze oplossing wordt trouwens ook gehanteerd bij de seksuele uitbuiting van kinderen en bij kinderpornografie. Ik wil de rapporteur eens te meer bedanken voor haar bijdrage aan dit belangrijke debat, waar de burgers van de lidstaten reikhalzend naar heeft uitgekeken.

Cederschiöld (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Vitorino en ik hebben jarenlang elkaars strijd tegen computercriminaliteit gevolgd en wij delen zeker vele fundamentele opvattingen op dit gebied. De heer Vitorino weet even goed als ik dat het hier om een kaderrichtlijn gaat. Aangezien het Europees Parlement met betrekking tot kaderrichtlijnen aanmerkelijk zwakkere besluitvormingsbevoegdheden heeft dan het zou moeten hebben, neem ik de gelegenheid waar om hierop te wijzen, net zoals ik dat gedaan heb bij het punt dat de heer Vitorino aan de orde stelde toen hij inging op het amendement. Ik begrijp zijn standpunt zeer goed, maar wij moeten hier vanuit het Parlement druk uitoefenen op de Conventie en op de ontwikkeling. Het gaat namelijk om uitermate verontrustende bedreigingen van onze gemeenschappelijke Unie.
Er zijn gegevens die erop wijzen dat criminele organisaties greep hebben gekregen op vitale infrastructuren. Ze hebben zich toegang verschaft tot digitale stroomonderbrekers, hetgeen betekent dat elektriciteit, water en vervoersmogelijkheden kunnen worden afgesloten. Speciaal op het gebied van het vliegverkeer hebben er incidenten plaatsgevonden die het functioneren van de luchtverkeerstorens hebben verstoord. Terroristen zouden gas en water kunnen afsluiten, wat de schade van een fysieke aanval nog zou versterken. Dat is natuurlijk een situatie die we uit alle macht moeten zien te voorkomen. Het gaat hier om grensoverschrijdende criminaliteit.
De Commissie is met een goed voorstel gekomen. Ik heb bewondering voor het vermogen van de heer Vitorino om goede voorstellen in te dienen, ondanks het gebrekkige kader waarbinnen hij moet werken. Het idee van minimum-maximumstraffen dat wij normaliter hanteren met het oog op harmonisering, is redelijk en verstandig. Het kan bovendien een einde maken aan legal shopping, waarbij criminelen ervoor kunnen kiezen berecht te worden in een land waar lagere straffen gelden, iets wat wij uiteraard niet mogen aanmoedigen.
Het gaat hier tevens om opzet. Ook dat is overduidelijk, en dat vind ik een zeer goede zaak. Er moet sprake zijn van opzet, de bedoeling schade te veroorzaken of winst te behalen. Ik vind dat een juiste benadering. Ik juich de geest van het Commissievoorstel toe, maar ik herhaal hier nog eens dat de besluitvorming onaanvaardbaar is. Het Hof van Justitie heeft geen bevoegdheid in de derde pijler. Het huidige systeem leidt ertoe dat democratische rechten veronachtzaamd worden. Mensenrechten vallen buiten de controlebevoegdheid van het Hof. Daarom benadruk ik dit nog eens extra in een amendement, hetgeen de heer Vitorino zeker zal begrijpen. Dit soort misdrijven kan gevolgen voor de lange termijn hebben en heeft directe invloed op het privé-leven van de burgers. Er moet een democratische controle komen, en daarom zou ik willen dat de onderhavige wetgeving in werking treedt op de dag dat er een behoorlijke bescherming op dit gebied bestaat en dat er ook sprake is van gegevensbescherming in de derde pijler. Dat zou ik uiteraard liefst morgen al gerealiseerd willen zien. Ik heb er alle begrip voor dat er operationele contactpunten moeten komen. Ik wil dat absoluut niet tegenwerken, maar ik wil de democratische ontwikkeling stimuleren.
Zover kunnen we gaan met het huidige besluitvormingssysteem. Ik hoop echter dat een nieuwe constitutie het mogelijk maakt om in dezen orde op zaken te stellen, zodat we werkelijk over een legitiem systeem beschikken. De amendementen zijn reeds op positieve wijze door commissaris Vitorino becommentarieerd. Dat geldt ook voor het genuanceerde standpunt met betrekking tot rechtspersonen. Ik ben verder blij dat we een gemeenschappelijk standpunt inzake minderjarigen hebben ingenomen.
Ik wil tot slot alle collega's bedanken. Ik heb geprobeerd om een evenwichtig resultaat te bereiken, met een zo doelmatig mogelijke misdaadbestrijding, terwijl ik tegelijkertijd binnen ons huidige kader heb getracht om de aandacht te vestigen op mensenrechten en de bescherming van de privacy.
Ik wil dat de Conventie de druk voelt. Daarom heb ik een en ander op deze manier geformuleerd. Dat is iets wat de heer Vitorino zeker zal begrijpen, en ik hoop dat hij wil meehelpen de druk op de ketel te houden.

Coelho (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, ten eerste wil ik collega Cederschiöld feliciteren met het uitstekende verslag dat zij heeft gepresenteerd. De Europese Volkspartij steunt haar verslag en zal daarom vóór stemmen. Wij hebben hier te maken met een zeer actueel probleem, dat zorgwekkende afmetingen heeft aangenomen en dat thans een vorm van georganiseerde misdaad is geworden, met grensoverschrijdend karakter. Daar moet op communautair een antwoord op worden gegeven, want de nieuwe informatie- en communicatietechnologieën hebben een wezenlijke invloed op het dagelijks leven van de burgers en op de economie van onze samenlevingen.
Strikte bescherming tegen eventueel misbruik of misdadige handelingen is dan ook onontbeerlijk. Hacking, in welke vorm dan ook, vormt een economisch risico. Het ondermijnt het vertrouwen in de elektronische handel en het vormt eveneens een bedreiging voor de privé-sfeer. Niet alleen netwerkexploitanten, internetproviders en e-commerce-bedrijven zijn het doel van deze aanvallen, maar ook particulieren die geen enkel commercieel oogmerk hebben.
De bescherming van informatiesystemen is een essentieel element bij het creëren van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. Wij dienen derhalve tegelijkertijd te garanderen dat fundamentele rechten en vrijheden niet worden beperkt, fundamentele rechtsbeginselen niet worden aangetast en individuele daden die slechts het gevolg zijn van fouten bij het gebruik van nieuwe technologieën niet worden bestraft. Zoals ik al eerder in dit Parlement heb gezegd, is beveiliging slechts één instrument om die essentiële rechten en vrijheden te waarborgen, en zo moet het ook zijn.
In mijn ogen bevat het verslag-Cederschiöld vijf fundamentele elementen; ten eerste, harmonisatie van de strafrechtelijke bepalingen in de lidstaten betreffende aanvallen op informatiesystemen; ten tweede, versterking van de politiële en justitiële samenwerking op dit terrein; ten derde, verbetering van de preventie, bevordering van een veiligheidscultuur en bewustmaking van de exploitanten van de veiligheidsrisico's van de netwerken; ten vierde, flexibiliteit in het strafrecht ten aanzien van minder belangrijke of niet echt ernstige zaken; ten vijfde, en hieruit blijkt speciale aandacht voor jongeren, de rechterlijke macht de mogelijkheid te geven geen straf op te leggen aan jongeren die voor de eerste maal voor dit delict met justitie in aanraking komen, mits zij het delict niet begaan hebben met het doel schade aan te richten, economisch voordeel te behalen of in de toekomst profijt te creëren voor een criminele organisatie.

Turco (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ondanks het uitstekende werk van collega Cederschiöld, die het voorstel van de Commissie aanmerkelijk heeft verbeterd, zullen wij tegenstemmen, omdat er minstens vier cruciale problemen zijn die niet onderschat mogen worden. Ten eerste, de typisch Europese obsessie om internet via speciale wetten te bedelven onder gedetailleerde wetgeving. Ten tweede, de totstandbrenging van een ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid die gebaseerd is op een harmonisatie van het aantal jaren van gevangenschap dat opgelegd kan worden. Ten derde, de buitensporige controlemaatregelen waarmee alle vormen van gedrag die te beschreven zouden kunnen worden als een aanval op de informatiesystemen automatisch gecriminaliseerd worden. Ten vierde de illusie dat criminele verschijnselen onderdrukt kunnen worden door strengere straffen in te voeren, in plaats van de controle te verscherpen.
Wij geloven dat het de voorkeur verdient om misdaden die op internet worden begaan via reeds bestaande strafrechtelijke instrumenten aan te pakken, in plaats van een specifieke en op technologische basis gedefinieerde wetgeving op te zetten, met ook nog de manco's die ik zojuist opnoemde.
Op grond van deze overwegingen zullen wij tegenstemmen. De betreffende problemen zijn in wezen al aan de orde gesteld door de collega's Cederschiöld en Coelho, maar voor ons zijn ze te belangrijk om te doen alsof onze neus bloedt.

Kauppi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Vitorino, dataverwerking en informatieoverdracht en de zekerheid dat deze ongestoord kunnen plaatsvinden zijn in de huidige informatiemaatschappij uitermate belangrijk. Wie van ons is er nooit bang geweest voor een virus in zijn of haar computer of heeft niet daadwerkelijk schade ondervonden door een computervirus?
Virussen kunnen voor computergebruikers onvoorziene gevolgen hebben. Als voorbeeld noem ik de door een virus gewijzigde of vernietigde gegevens in de controlesystemen in het luchtverkeer of in de databanken in de gezondheidszorg, zoals op de intensive care-afdeling van een ziekenhuis. Dat kan noodlottige gevolgen hebben voor een individu of een grote groep mensen. Computervirussen kunnen in de toekomst voor grote juridische onzekerheid zorgen en ertoe leiden dat transacties en particuliere zaken niet elektronisch worden afgehandeld, omdat de betrouwbaarheid van elektronische documenten ondergraven wordt. Daarom zijn onze pogingen om bijvoorbeeld de elektronische handel te bevorderen door het creëren van de benodigde wetgevingskaders tevergeefs als de systemen onbetrouwbaar zijn.
Ik ben zeer bezorgd over de mening van deskundigen die zeggen dat de scheppers van nieuwe virussen tegenwoordig steeds minder uitsluitend voor de grap bezig zijn. In de begintijd werden virussen gemaakt door scholieren en studenten die ze vooral maakten uit baldadigheid en om in de publiciteit te komen, maar steeds vaker kunnen virussen harde schijven en alle geïnstalleerde programma's vernietigen. Volgens de deskundigen bestaat al tachtig procent van alle virussen uit macrovirussen.
Mensen willen hun privacy tegen indringers beschermen. Daarom ben ik het met de voornoemde opvattingen eens dat het hacken zich ontwikkeld tot een belangrijke vorm van georganiseerde criminaliteit. Die criminaliteit moet vooral internationaal worden bestreden, omdat ze een grensoverschrijdend karakter heeft. Het voorstel van de Commissie om aanvallen op informatiesystemen te bestrijden en de strafrechtelijke maatregelen van de lidstaten te coördineren, is in deze zaak een stap in de goede richting.
Ten slotte wil ik onze collega Cederschiöld bedanken voor haar waardevolle werk. Ik ben het vooral eens met haar opmerking dat de Unie nog steeds niet beschikt over voldoende regelgeving ter bescherming van persoonsgegevens om zaken van de derde pijler te regelen. Het Europees Parlement heeft menigmaal verzocht om deze regelgeving menigmaal en ik roep de Commissie op direct met de voorbereiding ervan te beginnen.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, ik moet zeggen wij ons in de Commissie niet louter blind staren op het onderdrukken van criminaliteit. Op dit vlak lopen er vele andere initiatieven: preventie, veiligheid, codering, het garanderen van de privacy van de informatiesystemen. Die thema's waren echter niet het onderwerp van dit debat en daarom heb ik er niet naar verwezen. Ik ga er echter vanuit dat onze acties op dat gebied bekend zijn.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag om 11.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0264/2002) van mevrouw Fraisse, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, sport over het belang en de dynamiek van het theater en de dramatische kunsten in het Europa na de uitbreiding (2001/2199(INI)).

Fraisse (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, wat opvalt als je, zoals ik, als kersverse afgevaardigde in het Europees Parlement en in de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport komt, is dat er op het gebied van cultuur in Europa geen samenhangende visie bestaat. Ik gebruik liever de term 'visie? dan cultureel 'beleid?. Als je over cultureel beleid spreekt, denk je aan een debat of dispuut dat wij zouden kunnen voeren. Als je echter zegt dat er geen samenhangende visie bestaat, betekent dit bijvoorbeeld dat de cinema vanuit het standpunt van de industrie wordt behandeld, dat muziek weliswaar in de begrotingsonderdelen is opgenomen, maar dat het daarbij blijft, en dat men niet inziet hoe men de taal of talen - die inherent zijn aan het beoefenen van theater - in aanmerking moet nemen. Om die redenen, mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, wilde ik dit initiatiefverslag opstellen.
Dit initiatiefverslag was voor mij een manier om - in deze omvangrijke ruimte van het Europa van de cultuur - het verschil te overbruggen tussen de industrie en de muziek, dat zo markant aanwezig is. Als je je interesseert voor talen, het theater en de dramatische kunsten, dan ontdek je tevens dat het hier in wezen om ons erfgoed gaat. Het theater en de dramatische kunsten zijn het erfgoed van Europa. Het is zowel het literaire als het politieke erfgoed, aangezien er geen enkele vorm van theater is die niet bepaald is door zowel het ontstaan van de democratie als door het leven op straat en in de stad. Ook in dit licht is de kwestie van het theater en de dramatische kunsten mijns inziens uiterst belangrijk binnen de Europese ruimte.
Wat mij het eerste opviel, toen ik gesprekken met beroepsmensen uit de theaterwereld ging voeren, was hun behoefte aan vrijheid. Het was voor hen niet bespreekbaar dat zij hun vrijheid zouden opgeven, dat zij door ons betutteld zouden worden of dat er een officiële kunstvorm zou worden gecreëerd die absoluut niet zou overeenstemmen met hetgeen zij nastreefden. Dat was het eerste dat ze zeiden. Het tweede aspect dat ze noemden betrof hun problemen, de talloze problemen waarmee ze te kampen hebben, zoals met name de dubbele belasting - zowel in sociaal als fiscaal opzicht -, maar eveneens de vele problemen die ze bij het reizen ondervinden. Want artiesten reizen nu eenmaal rond: zij bevinden zich reeds in Europa. Zij vragen zich niet af of ze in hun eigen land moeten blijven of dat ze ontworteld zullen raken: ze reizen rond en hebben er behoefte aan dat wij hen hierin steunen. Dat is bestaande realiteit waarin wij moeten meegaan. Vanzelfsprekend vind ik niet dat we de markt- en de mededingingsregels op de ruimte van de cultuur kunnen toepassen; dat is een besef dat iedere dag sterker wordt.
We hebben dit trouwens gezien: binnen de cinema wordt overheidssteun tegenwoordig alom erkend of zelfs bevorderd, terwijl in landen waar deze steun nog niet bestaat een vergelijkbaar model wordt opgesteld. Zelfs voor de audiovisuele bedrijfstak realiseren we ons dus hoe belangrijk de ondersteunende rol van de staat is. Hetzelfde geldt mijns inziens voor de dramatische kunsten en met name voor het theater. Ook hier moet overheidssteun komen en die steun begint ermee dat de lidstaten de verantwoordelijkheid op zich moeten nemen om het verkeer van personen en producties in Europa te vergemakkelijken en dat zij opleidingsmogelijkheden moeten bevorderen.
In zekere zin is dit simpelweg de conclusie van mijn verslag. De lidstaten moeten zich ook inzetten voor samenwerking. Uiteindelijk zouden we dan kunnen ophouden in termen van scheidingslijnen te denken. In de discussies die wij voortdurend over cultuur voeren, hoor je volgens mij altijd dat iets hetzij communautair is, hetzij onder het subsidiariteitsbeginsel valt, en dat wij daar niet aan moeten tornen. Ik vind dat die scheidingslijn nergens toe dient en dat wij er niets mee opschieten. Als wij daarentegen teruggrijpen op artikel 151, dat oproept tot culturele samenwerking, bevinden wij ons precies in de goede uitgangspositie om ons een beeld te vormen van het Europa van de cultuur en het Europa van de dramatische kunsten.
Zoals ik al zei bestaan er belemmeringen, zoals de dubbele belastingheffing en het ontbreken van juridische normen en een gemeenschappelijk technisch vocabularium. Er zijn echter ook oplossingen, zoals titeling, het witboek dat ons zou kunnen helpen bij de harmonisering van de wetgevingen - en ik hoop dat de Commissie naar ons wil luisteren -, databanken en samenvoeging van het vocabularium. Misschien moeten wij ook het advies van de experts, de artiesten, inwinnen, die weten wat er speelt in hun bedrijfstak, als er besluiten moeten worden genomen.
Tot slot, geachte collega's, vind ik dat wij moeten nadenken over de wijze waarop cultuur moet worden beschermd en dient te worden behandeld in de Conventie en de toekomstige grondwet. Tevens moeten wij nadenken over de resolutie van de Europese Raad, die in juni een werkplan voor samenwerking inzake cultuur presenteerde. Ik hoop dat wij - met de Europese Commissie en het Parlement - ook de resoluties van de Europese Raad kunnen steunen.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de rapporteur, dames en heren, namens de Commissie wil ik mevrouw Fraisse en de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport complimenteren met dit initiatiefverslag, dat mijns inziens een goed instrument is geworden voor onze actie op cultureel gebied. Ik zou willen reageren op een aantal punten die in het verslag behandeld worden.
Allereerst de behoefte aan steun voor de dramatische kunsten. Uit hoofde van de samenwerkingsovereenkomsten, dat wil zeggen actie II van het programma Cultuur 2000, steunen wij momenteel - voor een periode van drie jaar - zes netwerken op het gebied van het theater, drie op het gebied van de dans, zeven op het gebied van de muziek, een netwerk op het gebied van het circus en twee interdisciplinaire netwerken, om alleen de netwerken op het gebied van de dramatische kunsten te noemen. Om het oprichten van platforms te bevorderen, hebben wij deze bovendien genoemd in het kader van de discussie over de toekomst van de culturele actie tijdens het forum over culturele samenwerking in Europa. Het oprichten van deze platforms maakt ook deel uit van de discussie die momenteel gevoerd wordt over de toekomst van het programma Cultuur 2000.
Vervolgens het ontbreken van statistieken. De Commissie is zich bewust van de noodzaak om meer Europese culturele statistieken te produceren. De werkgroep 'Culturele statistieken? van Eurostat houdt zich reeds met verschillende thema's bezig, zoals culturele werkgelegenheid, financiering van cultuur en participatie aan culturele activiteiten. Het kwantificeren van gegevens uit de wereld van de cultuur is geen gemakkelijke taak. Dit vergt veel tijd. Bovendien is er dit jaar, op verzoek van de Commissie, een Eurobarometer-onderzoek uitgevoerd naar de deelname van de EU-burgers aan culturele activiteiten.
Dan de behoefte aan initiatieven om de mobiliteit van artiesten te bevorderen. Dit is werkelijk een van onze belangrijkste punten van zorg. In uw verslag wordt terecht het belang onderstreept van informatie over de structuren voor steun bij mobiliteit, de fiscale en sociale wetgevingen en de administratieve formaliteiten ter bevordering van mobiliteit. Deze aandachtspunten sluiten aan bij de onze, evenals bij die van de Raad, die eveneens een ontwerpresolutie over de mobiliteit van artiesten onderzoekt. Ik beschouw het in dit opzicht als zeer positief dat de lidstaten zelf zich over deze mobiliteitskwesties buigen, die primair onder hun verantwoordelijkheid vallen.
Aangezien de totstandbrenging van een gemeenschappelijke ruimte zonder enige beperking op het vrije verkeer grotendeels bereikt is, tracht de Commissie momenteel alle vormen van mobiliteit te bevorderen. Overigens hebben wij onlangs een onderzoek gepubliceerd over met name de belemmeringen voor mobiliteit in de culturele sector. De conclusies van dit onderzoek sluiten aan bij die van het verslag van mevrouw Fraisse. In culturele kringen is dit onderzoek bijzonder goed ontvangen.
Daarnaast wil ik er nog eens op wijzen dat er in het kader van het actieplan over mobiliteit, dat de Commissie op de Europese Top van Barcelona heeft gepresenteerd, in 2003 een omvangrijke internetsite over de mobiliteit van de Europeanen zal worden opgezet en dat de Commissie dankzij de ontwikkeling van het portaal 'cultuur? nog meer informatie kan aanbieden met betrekking tot mobiliteit in de culturele sector. Wij hebben hiervoor de medewerking van de lidstaten gevraagd, zodat de artiesten voor alle landen over een databank kunnen beschikken.
Een korte opmerking over de fiscale kwesties. Er zijn verhoudingsgewijs maar zeer weinig problemen betreffende een dubbele belastingheffing, zoals ons onderzoek heeft aangetoond. In de huidige situatie zijn de lidstaten de aangewezen instantie om de belastingaanslagen onderling te regelen, daarbij rekening houdend met iedere specifieke situatie. Door de fiscale overeenkomsten die tussen de lidstaten zijn afgesloten toe te passen, zou het risico van een dubbele belastingheffing uitgesloten moeten zijn. Niettemin moeten de lidstaten deze overeenkomsten met inachtneming van het communautaire recht toepassen en zich onthouden van enigerlei vorm van discriminatie. Ik kan u verzekeren dat de Commissie - nu en in de toekomst - niet zal aarzelen om gepaste maatregelen te nemen, indien zich gevallen van discriminatie mochten voordoen.
Zoals u ziet doet de Commissie reeds veel om de mobiliteit in deze sector te bevorderen. Zij onderneemt actie op twee fronten, namelijk enerzijds ervoor zorgen dat de communautaire wetgeving wordt nageleefd en anderzijds stimuleren dat mobiliteit in onze financiële middelen wordt opgenomen. Bij onze inspanning worden wij gesteund door uw ontwerpresolutie en door de resolutie van de Raad. Gezien dit alles is het naar onze mening niet nodig een witboek op te stellen.
Wat de circulatie van werken op het gebied van de dramatische kunsten betreft: dit hangt natuurlijk vaak samen met mobiliteit. In dit opzicht zijn er bijzondere doelstellingen, zoals de door u genoemde doelstellingen: onder andere de oprichting van databanken met behulp waarvan informatie over de werken kan worden uitgewisseld. Wij merken dat er in het kader van het programma 2000 nu reeds activiteiten op dit gebied worden ontplooid. Zo heeft het Haus der Kulturwelt van Berlijn in samenwerking met Zweedse, Britse en Deense actoren het project Culture Base Net opgezet, met als doel een databank op internet te creëren waar artiesten vanuit de gehele wereld, te beginnen met Europa, gepresenteerd worden.
U noemt met name de kwestie van de vrije circulatie van decorvoorzieningen. Het is ons niet bekend dat er belemmeringen voor deze structuren bestaan, maar wij hechten er veel belang aan dat alle administratieve of bureaucratische belemmeringen op nationaal niveau worden weggenomen. Eventuele obstakels dienen ons dan ook te worden gemeld. Bovendien zien wij erop toe dat de lidstaten geen ongerechtvaardigde of buitensporige regels toepassen, opdat de vrije dienstverlening niet wordt belemmerd.
Een ander aspect is opleiding. Wat uw verzoek betreft om een namenlijst vast te stellen van toneelberoepen, kan ik u zeggen dat wij op dit punt reeds vooruitgang boeken. Eurostat werkt namelijk - samen met de lidstaten die deel uitmaken van de werkgroep - aan het gedeelte van de internationale standaardclassificatie van beroepen dat de culturele sector omvat, met als doel het verbeteren en verduidelijken van deze namenlijst.
Wat de onderlinge erkenning van diploma's betreft, kan ik u zeggen dat de beroepen op het gebied van de dramatische kunsten voor het merendeel zogenaamde niet-gereglementeerde beroepen zijn. Dat betekent dat de erkenning van de diploma's met een professioneel oogmerk afhangt van criteria die door de beroepen zelf zijn opgesteld. Het is niettemin mogelijk deze erkenning te verbeteren. Hetzelfde geldt voor erkenning met een academisch oogmerk, oftewel met het oog op een vervolgopleiding.
De Commissie heeft met name besloten hulpmiddelen te creëren en te bevorderen die inzicht geven in de inhoud van vervolgopleidingen in andere landen. Ik denk daarbij aan nascholingsprogramma's en de universitaire studiepuntenstelsels. Daarnaast ondersteunt de Commissie de betrouwbaarheid van de onderlinge erkenning, door de artistieke scholen van alle Europese landen in een netwerk samen te brengen.
Wat de Europese financiële steun aan artistieke opleidingen betreft: hiervoor bestaat geen specifiek programma. In onze opleidingsprogramma's worden dergelijke opleidingen echter ondersteund en wij bespeuren in dit opzicht bemoedigende tendensen. Om een van de vele voorbeelden te noemen: het aantal ERASMUS-studenten op artistiek gebied steeg van 3.250 in 1998 naar 4.700 in 2001. Bovendien kan iedere school die in eigen land als instelling voor hoger onderwijs is erkend, een aanvraag indienen om aan deze activiteiten in het kader van ERASMUS deel te nemen.
Tot slot onderstreept u de noodzaak van een ruimere en nauwere culturele samenwerking. Ook in dit opzicht, mevrouw de rapporteur, is uw zorg de onze. Overigens is er in dit opzicht sprake van continuïteit in de verzoeken van het Parlement; ik verwijs u hiervoor naar het verslag-Ruffolo.
De culturele samenwerking is een onderdeel van de uitbreiding. Welk mooier voorbeeld kan ik u in dit opzicht geven dan dat het aantal culturele actoren van de kandidaat-landen dat aan het programma Cultuur 2000 deelneemt in slechts een jaar tijd tot maar liefst 120 is gestegen?
Wij zijn tevens verheugd te kunnen constateren dat wij vooruitgang boeken op het gebied van de dialoog tussen de culturen. Zo is het project betreffende de oprichting van een Euromediterrane Stichting voor de interculturele dialoog van start gegaan en richten wij ons op het gebied van onderwijs en jeugd steeds nadrukkelijker op deze thematiek. Ik dank u, mevrouw de rapporteur, geachte leden van de Commissie cultuur, voor dit verslag dat bijzonder nuttig zal zijn in de huidige discussie over de toekomst van het programma Cultuur 2000.

Beazley (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek als schaduwrapporteur namens mijn fractie. Wij feliciteren mevrouw Fraisse met haar verslag en steunen het van harte. We hebben twee amendementen ingediend en hopen dat het Parlement deze aanneemt.
Het verslag bevat een nuttige analyse van maatregelen die genomen moeten worden om theatervoorstellingen en de dramatische kunsten in de gehele EU te stimuleren. Er wordt daarbij vooral gekeken naar de noodzaak van mobiliteit. Vooruitlopend op de uitbreiding van de EU merkt de rapporteur in de toelichting op dat de kandidaat-landen niet de mogelijkheid hadden culturele programma's via PHARE en TACIS te ondersteunen, maar dat de artistieke samenwerking dankzij het THEOREM-programma is verbeterd. Op die manier hebben deze landen vorig jaar toegang verkregen tot het programma Cultuur 2000, waar commissaris Reding ons zojuist nog eens op wees.
In haar toespraak onderstreepte mevrouw Fraisse de noodzaak van een samenhangende cultuurvisie in de EU en met name in de EU na de uitbreiding. Ik sta daar volledig achter. Deze toespraak komt precies op tijd, nu de Commissie akkoord is gegaan met de toetreding van de tien kandidaat-landen tot de EU en na het referendum afgelopen weekend in Ierland. Een mogelijk obstakel voor uitbreiding is daarmee weggenomen.
Het karakter van de EU zal ingrijpend veranderen, met name vanwege de toetreding van de Midden- en Oost-Europese landen. Cultuur speelt daarbij beslist een zeer grote rol. Wat is het antwoord van het bestaande programma op de jaren van collectief geheugenverlies in West-Europa? Dit geldt misschien niet zozeer voor Duitsland en Oostenrijk, waar historische en familiebanden altijd belangrijk zijn geweest, maar wel voor andere landen die nog niet volledig van de erfenis van het ijzeren gordijn zijn verlost.
Hebben we, met in ons achterhoofd de oproep van mevrouw Fraisse om tot een samenhangende visie te komen, werkelijk genoeg gedaan om het publiek in de huidige EU duidelijk te maken wat het voor het theater en de dramatische kunsten en andere cultuuruitingen betekent dat de Europese familie weer compleet wordt? Toen Stalin zijn plan voor Midden- en Oost-Europa schetste, reageerde Winston Churchill met de woorden: 'De adelaar moet het kleine vogeltje de ruimte geven om te zingen.? Ik vraag me af of wij hier vandaag vinden dat alle EU-instellingen zich voldoende hebben ingespannen om het kleine vogeltje de ruimte te geven om te zingen.

Zorba (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur van harte gelukwensen. Zij is erin geslaagd over haar eigen schaduw heen te springen en de politiek te rijmen met haar idealen, hetgeen hier niet vaak voorkomt.
Mijn inziens willen wij allen een stroom van vernieuwing op gang brengen in de kunst en met name de dramatische kunst. Wij hebben echt het gevoel dat wij met de uitbreiding de kans krijgen een nieuw tijdperk in te luiden in Europa. Ik denk dat wij allen - met inbegrip van de commissaris - de ambitie hebben om, eenieder op zijn eigen manier, aan deze nieuwe stroming bij te dragen en bepaalde beleidsinstrumenten aan te bieden. Ik heb dit verslag aan heel wat theatergezelschappen in mijn land toegestuurd en kan zeggen dat hiervoor grote belangstelling bestaat. Velen kijken uit naar de uitslag van de stemming en willen zien wie zich hiertegen kant.
Mijns inziens is het belangrijk beleidsmaatregelen te treffen voor de verwezenlijking van een Europese ruimte van de dramatische kunsten. Mevrouw de commissaris, de statistieken laten heel lang op zich wachten, en ofschoon ik weet dat u daar niet verantwoordelijk voor bent, wordt de situatie daardoor wel vertroebeld. Wij hebben die statistieken hard nodig, en u zou ons daarbij heel behulpzaam kunnen zijn. Ook de vertaling van toneelstukken is heel belangrijk. Men kan daar niet eerst boeken van maken en dan pas vertalingen. Die toneelstukken moeten eerst vertaald en verspreid worden onder de kunstenaars, opdat zij hun eigen weg kunnen gaan. Tot slot bevinden wij ons in een situatie die aan veranderingen onderhevig is. Wij hebben een Canadees initiatief voor internationale culturele samenwerking, er is een open debat gaande in de Wereldhandelsorganisatie en wij moeten de ontwikkelingen goed in de gaten houden.
Het is dus belangrijk dat wij in staat zijn onze idealen te rijmen met onze politieke ideeën. Deze zullen ons niet leiden tot nieuwe overheidsinmenging maar tot een cultureel beleid dat deze sector nieuw leven zal inblazen en ons zal helpen onze idealen concreet gestalte te geven ten behoeve van de Europese beschaving.

Sanders-ten Holte (ELDR).
Sinds mensenheugenis heeft de mens zich beziggehouden met de één of andere vorm van theater en iedere nationaliteit heeft daarbij zijn eigen voorkeuren en uitingsvormen ontwikkeld. Ik dank mevrouw Fraisse dan ook voor haar initiatief om de stand van zaken op het gebied van de theaterkunsten in de Europese Unie en de kandidaat-lidstaten in kaart te brengen. Gezien het brede veld en de vele varianten binnen de verschillende landen is het een moedige en een geslaagde onderneming. Toch wil ik ook graag een paar kanttekeningen maken.
Ten eerste : theater leeft bij de gratie van producenten, regisseurs en acteurs en ik wil hier graag nog het publiek aan toevoegen, want zonder publiek geen theater. Veel theaters en theatervormen kennen adepten die zich op de één of andere manier verenigen in "vrienden van..." en ik vind dat ook zij aandacht verdienen wanneer men spreekt over het ondersteunen van de dramatische kunsten. Zij stimuleren, informeren en brengen theater onder de aandacht van een breed publiek. Dit mis ik helaas in het verslag.
Als tweede punt wil ik ook nadrukkelijk wijzen op de rol van de informatietechnologieën in het moderne theater. Steeds meer moderne theaterstukken integreren moderne technologie in hun uitvoeringen. Deze tendens verdient onze aandacht en moet zeker opgenomen worden in het uitstippelen van theaterbeleid want het is namelijk een typisch Europese taak op het gebied van innovatie.
Een volgend punt: mijn fractie heeft grote bezwaren tegen de oproep voor meer financiële bijstand. Wij vinden dat Cultuur 2000, de structuurfondsen en de programma's SOCRATES en LEONARDO daar voldoende aandacht aan besteden. De Commissaris is daar ook op ingegaan. Ten slotte: meer belastingfaciliteiten voor de mobiliteit van diegenen die op het gebied van cultuur actief zijn, is voor mijn partij onbespreekbaar. Wij zijn het ermee eens dat dubbele belastingheffing natuurlijk overdreven is maar het toekennen van speciale belastingfaciliteiten zou voor ons een reden zijn om ons bij de eindstemming over het hele verslag van mevrouw Fraisse te onthouden.

Echerer (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Fraisse, geachte commissaris, nee, het theater is niet dood. Sinds het ontstaan ervan wordt het met de regelmaat van de klok doodverklaard, maar het leeft! Het leeft niet alleen dankzij de zotte streken van zijn vertegenwoordigers, maar ook dankzij het interesse en de kinderlijke nieuwsgierigheid van het publiek en dankzij het nationale beleid. Het theater verdient bescherming als de natuurlijke leefomgeving van de democratie. Wij zijn ons er allemaal van bewust dat de verantwoordelijkheid daarvoor rust op de schouders van de vijftien lidstaten en binnenkort 25 of meer lidstaten.
Ik vraag mij net als de heer Beazley en andere sprekers af of iedereen zich wel werkelijk bewust is van deze enorme politiek gevoelige taak die ons te doen staat.
Het bedrijfsleven is vooruitgesneld wat betreft de integratie, de burger van de Europese Unie blijft nog achter. Europa moet helpen waar het maar kan. Allereerst gaat mijn dank uit naar u, collega Fraisse, voor dit initiatief, dit geweldige verslag. Als wij in het kader van de interne markt wetten aannemen die met cultuur te maken hebben, moeten wij alle instrumenten die wij tot onze beschikking hebben staan ten volle benutten om de verscheidenheid van het theater te beschermen en een bijdrage te leveren aan de verdere ontwikkeling en volledige ontplooiing van het theater - of het nu gaat om schouwburgen met een lange traditie, om gebouwen die op een alternatieve wijze worden gebruikt, straten tussen Lissabon en Helsinki, Athene en Londen. Daartoe moeten wij ons gezamenlijk inspannen.
Ik richt mijn verzoek in de eerste plaats tot de lidstaten. In het kader van het Europese beleid op het gebied van mobiliteit moeten wij een einde maken aan de fiscale discriminatie. Dat zou een essentiële bijdrage aan de integratie zijn. Wij moeten alle mogelijkheden benutten die de zesde BTW-richtlijn ons biedt en de media voor ons winnen. Zij en met name de publieke omroepen zijn onze partners.
Mevrouw de commissaris, ik dank u voor uw toelichting. Beschouwt u dit verslag als een opdracht en als rugdekking. Laat u het alstublieft niet in een archiefkast verstoffen. Het is te waardevol om door de motten te worden aangevreten.
Als wij bezuinigen op kunst en cultuur, vullen we daarmee geen begrotingsgaten; we worden er alleen maar armer van.

de Gaulle (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ik ga het hier niet hebben over de op contractbasis optredende artiesten uit de theaterwereld, wier aantal in Frankrijk in vijf jaar tijd verdubbeld is om op het ongelooflijke aantal van 90.000 uit te komen en die de rapporteur in een verbond tracht te verenigen. Ik wil het daarentegen hebben over het pluralisme bij de Franse televisie, met name wat de zogenaamde publieke zenders betreft.
Wij moeten namelijk dringend al het nodige doen om te bewerkstelligen dat deze televisiezenders, die jaarlijks ruim twee miljard euro aan subsidies van de Franse regering ontvangen, eindelijk de principes eerbiedigen die de grondslag van hun taak op het gebied van de openbare dienstverlening vormen, dat wil zeggen de principes inzake democratie en eerbiediging van alle politieke meningen. Ik doel hiermee op de zogenaamde journalisten en producers met een riant budget die zich gedragen als de ergste militanten op het gebied van het verdraaien van politiek correcte informatie.
In dit opzicht was het verfoeilijke gedrag van de Franse televisiezenders Antenne 2 en FR 3 tussen de twee ronden van de Franse presidentsverkiezingen ontoelaatbaar en in strijd met de meest elementaire regels inzake de beroepsethiek van de journalistiek. Het zou de huidige regering bijzonder tot eer strekken, indien zij sancties zou opleggen aan de twee of drie presentatoren die zich schuldig hebben gemaakt aan dit beroepsmatige geknoei.
Ten slotte, om te voorkomen dat journalistiek en propaganda in de toekomst weer met elkaar verwisseld worden, zou iedere publieke of particuliere televisiezender een debat moeten organiseren, waarin de belangrijkste representatieve politieke stromingen?
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter.
Uw tijd is om.

Pack (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ga ervan uit dat de heer De Gaulle was vergeten dat wij vandaag over het theater debatteren en niet over televisie of journalisten. Ik wil wel graag het onderwerp behandelen dat op de agenda staat. Ik wil mevrouw Fraisse feliciteren en slechts ingaan op een aantal punten die vandaag nog niet aan de orde zijn geweest. Om te beginnen ben ik blij dat een afgevaardigde dit onderwerp na tien jaar weer oppakt, want het heeft in deze tien jaar niets aan actualiteit ingeboet. In 1992 heb ik een verslag opgesteld over de situatie van kunstenaars en ik kan alleen maar zeggen dat ik nu tevergeefs op zoek ben naar de praktische resultaten die de Commissie in deze periode had kunnen boeken.
Mijns inziens zijn de hier besproken onderwerpen zeer veelzijdig. Ik wil mij daarom tot twee aspecten beperken. Allereerst gaat het om de financiering van deze culturele sector op nationaal en Europees niveau. Hierover wordt in de politiek veel gepraat, maar daadwerkelijk handelen blijft uit. Daarom moet er volgens mij nog veel gebeuren. Ik wil hierbij opmerken dat er op twee punten verbeteringen moeten worden aangebracht. Om te beginnen moet meer geld worden besteed aan het programma Cultuur 2000, waarover mevrouw Reding heeft gesproken. Als de Raad cultuur plotseling zo belangrijk vindt, moet hij er ook maar meer geld aan uitgeven. Wij mogen bovendien niet vergeten dat met name de dramatische kunsten een zeer speciaal publiek bereiken. Wat dat betreft gaat het om kleine projecten, waar de Commissie niet dol op is, maar waarvan wij wel voorstanders zijn, omdat ze de burgers bereiken!
Verder moet de particuliere sector hier meer bij worden betrokken dan tot dusver het geval was. Het mecenaat, de sponsoring is belangrijk. De schatkisten zijn leeg en daarom moeten wij op zoek naar mogelijkheden om ervoor te zorgen dat de mensen die veel geld hebben, dit op een goede manier uitgeven. Op dit gebied moeten wij dus beter ons best doen. Ik betreur het dat juist hieraan een einde wordt gemaakt door de coalitieovereenkomsten in mijn eigen land.
En tot slot zijn er zeer veel technische hindernissen voor kunstenaars met betrekking tot de omgang met hun materiaal. Met name op dit gebied zou de Commissie daadwerkelijk iets kunnen bereiken, bijvoorbeeld voor het circus en de reizende kleine theaters. Doet u alstublieft iets op dit gebied, want het zou de kunstenaars zeer ten goede komen!

Graça Moura (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, in het verslag van collega Fraisse staan veel positieve zaken waarmee op communautair niveau iets gedaan moet worden, als wij tenminste nog steeds hopen dat het beleid van de Commissie een werkelijk Europese meerwaarde verleent aan de projecten.
Terecht wordt nu in overweging F benadrukt dat de dynamiek van het theater en de uitvoerende kunsten niet hoofdzakelijk mag afhangen van overheidssubsidies. Het is in feite erg belangrijk de diversificatie van de financieringsbronnen te stimuleren en het sponsorbeleid te versterken, inclusief een fiscale regeling om het mecenaat aantrekkelijk te maken. Het is eveneens van belang dat men in deze sector voldoende zakelijkheid ontwikkelt. Wij leven in een markteconomie en noch de staat noch de Europese Unie dient als melkkoe of kinderjuffrouw te fungeren voor culturele producties. Er bestaat geen enkele rechtvaardiging voor dat de uitvoerende kunsten doorgaans rechtstreeks steun ontvangen via een systeem van overheidssubsidies voor producties. Het is belangrijk dat culturele producties de daarbij horende risico's lopen en dat promotie, distributie, toegankelijker inhoud door middel van vertaling en titeling, alsmede echte coproducties in de geest van het programma Cultuur 2000 in internationaal verband mogelijk worden gemaakt door publieke middelen.
Er is evenwel alle reden om het kunstonderwijs en het contact met de kunstzinnige uitingen op alle terreinen - en dus ook met uitvoerende kunsten en de beoefenaars daarvan - op verstandige wijze vanaf de basisschool te bevorderen. Het kunstonderwijs en het contact met de kunstwereld zullen op die manier een doorslaggevende bijdrage leveren aan het verbreden van het publiek. Hopelijk heeft dat meer vraag naar culturele producten tot gevolg waardoor vraag en aanbod ten minste ten dele in evenwicht komen. Het heeft echter geen zin het aanbod en de financiering van het aanbod te vermenigvuldigen, terwijl het publiek thuis blijft en niet in beduidend grotere getale naar het theater gaat. Hopelijk is het verslag-Fraisse ook een stap in deze richting zijn.

De Voorzitter.
Dat was een misverstand. Ik dacht dat u het woord vroeg, terwijl u eigenlijk de rapporteur complimenteerde.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt dinsdag om 11.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 21.50 uur gesloten)

Gemelli (PPE-DE)
Mijns inziens wordt in het verslag-Duff terecht groot belang gehecht aan het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie en de toekomstige status daarvan. Dit Handvest moet immers een eigen plaats krijgen in het constitutionele verdrag dat de volgende Intergouvernementele Conferentie aan het eind van 2003 zal opstellen. Dit zal een van de uitgangspunten moeten worden voor de verandering van de organisatie van de Unie van een pijlerstructuur naar een communautaire structuur.
Als voorzitter van de Commissie verzoekschriften heb ik geconstateerd dat het aantal verzoeken dat de burgers hebben ingediend om bescherming van hun rechten te verkrijgen, is toegenomen. Onze burgers geven op die manier te kennen dat zij zich steeds meer kunnen vinden in de Europese instellingen, vooral in het Parlement. Ik ben ervoor dat er een Europees Officier van Justitie wordt aangesteld om de financiële belangen van de Unie te behartigen, ik ben voorstander van het Europees arrestatiebevel en van wederzijdse erkenning van vonnissen, en ik juich het werk van Europol toe. Deze instellingen moeten beter gecoördineerd en georganiseerd worden en hun bevoegdheden dienen zowel horizontaal als verticaal duidelijker verdeeld te worden.
Na de strafrechterlijke aspecten van het communautair recht moeten mijns inziens ook de aspecten van burgerrecht onder de loep worden genomen en vooral de relatie tussen de burgers en de rechtstelsels van de lidstaten: sommige van die rechtstelsels moeten een herorganisatie ondergaan, zoals in mijn land dient te gebeuren op het vlak van burgerrecht en bestuursrecht. Zonder de bevoegdheden van de Unie ten opzichte van de lidstaten te wijzigen, is het zaak dat er positieve acties worden gevoerd, om de burgers volledig aanspraak te kunnen laten maken op het 'recht op eerlijke rechtspraak?. Bovendien moet de Unie zich buigen over het probleem van de verhouding tussen de burgers en de Gerechten van eerste aanleg, om de Europese justitie tastbaar te maken voor de burgers.

