
Berès
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag gebruik maken van de aanwezigheid van de voorzitter van de Commissie om hem over een ernstige zaak aan te spreken. In Frankrijk organiseert de Europese beweging Frankrijk elk jaar op 9 mei een zeer belangrijke dag, de dag van Europa. Dit jaar willen wij die aan de euro wijden. In september al heeft deze beweging u om een financiële bijdrage voor deze dag gevraagd, die zonder uw steun niet kan worden georganiseerd. Tot op heden is er nog geen enkele zekerheid aangaande het overmaken van een bijdrage van de Commissie. Als we eind deze week hierover nog geen zekerheid hebben, moet de Europese beweging Frankrijk afzien van het organiseren van de dag van Europa. Ik denk dat dit uiterst schadelijk zou zijn voor onze gemeenschappelijke zaak, waarop we al onze inspanningen richten.

De Voorzitter
Mijnheer Prodi, wilt u mevrouw Berès nu zekerheid hierover geven, of straks bij uw toespraak?

Prodi
Mevrouw Berès, ik ben niet precies op de hoogte van deze zaak, maar ik zal het onmiddellijk laten onderzoeken en u vandaag nog een antwoord geven.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de voorzitter van de Commissie.

Stemming over het verzoek om urgentverklaring
De Voorzitter.
De Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken heeft besloten voor dit voorstel de procedure zonder verslag toe te passen. Ik zal de heer Watson, de voorzitter van die commissie, onmiddellijk het woord geven, zodat hij dat besluit kan toelichten.
Watson (ELDR), voorzitter van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. (EN) Mevrouw de Voorzitter, de commissie waarvan ik de eer heb voorzitter te zijn, ziet het belang van deze zaak in, en beseft dat de kwestie vóór 25 maart 2001 moet worden aangenomen, zodat ook de Noordse Unie er volledig bij betrokken kan worden. We waren wat dat betreft graag eerder door de Raad op de hoogte gesteld; we hebben dat immers pas op het allerlaatst te horen gekregen.
Onder de gegeven omstandigheden geven we er echter de voorkeur aan om de stemming hierover niet langer uit te stellen. Wij denken dat we er het beste aan doen dit als een kwestie zonder verslag te behandelen. Ons voorstel is derhalve dat er nog tijdens deze vergaderperiode over wordt gestemd.

De Voorzitter
Aangezien geen enkele collega zich tegen deze urgentverklaring wenst uit te spreken, gaan we over tot de stemming.
(Het Parlement willigt het verzoek om urgentverklaring in)

Indiening door de voorzitter van de Commissie van het programma van zijn instelling voor 2001 / Nice
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over het programma van de Commissie voor 2001 en over de mondelinge vraag (B5-0006/2001) van de heer Van Velzen e.a. aan de Commissie, namens de PPE-DE-Fractie, over de follow-up van de Europese Raad van Nice.
Het woord is aan de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi.

Prodi
. (IT) Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het is een goede zaak dat eens per jaar een algemeen debat wordt gehouden over de stand van zaken in de Unie. Ik hoop echter dat dit debat ons tevens een stap verder zal brengen op de weg die wij in 2001 voor de boeg hebben. Ongetwijfeld staan ons daarop talloze gebeurtenissen en prioriteiten te wachten - waarop ik in deze toespraak ook nader zal ingaan - maar daarmee slaan wij nu al, of liever gezegd, eindelijk de richting in van het Europa van morgen.
De Commissie, waarvan ik de eer heb voorzitter te zijn, heeft altijd gevraagd te worden beoordeeld op feiten. Daarom is het voor mij uiterst belangrijk dat met de samenwerking tussen het Parlement en de Commissie en met de goede betrekkingen tussen de Commissie en de in de Raad vertegenwoordigde lidstaten concrete en serieuze resultaten kunnen worden geboekt. Ik hoop dan ook van ganser harte dat deze jaarlijkse bijeenkomst een bijzondere gelegenheid zal zijn om in een open, vrije en opbouwende discussie met elkaar van gedachten te wisselen over onze successen, onze problemen en over de manier waarop wij hetgeen de Europese burgers zo na aan het hart ligt, waar kunnen maken.
Het protocol wil dat bij dergelijke gelegenheden de voorzitter van de Commissie een gedetailleerde uiteenzetting geeft van het uitgevoerde beleid. Ik meen echter u niet onwelgevallig te zijn als ik voorstel enigszins van deze protocollaire traditie af te wijken en de aandacht vooral toe te spitsen op de belangrijkste prioriteiten voor het huidige jaar 2001 en op het veel verder reikende vraagstuk van de toekomst van Europa.
Ik ben inderdaad van plan over de afgelopen twaalf maanden slechts enkele korte opmerkingen te maken. Een jaar geleden ben ik hier naartoe gekomen om u de vier strategische doelstellingen van mijn Commissie uit de doeken te doen. Deze waren ten eerste de bevordering van nieuwe bestuursvormen op Europees vlak, ten tweede de stabilisering van Europa en de versterking van onze aanwezigheid op wereldvlak, ten derde de heroriëntatie van de economische en sociale doelstellingen en ten vierde de verbetering van de levenskwaliteit.
Voor de verbetering van de levenskwaliteit van alle Europese burgers hebben wij ons Witboek over voedselveiligheid gepubliceerd en een ontwerpverordening ingediend met de fundamentele vereisten en beginselen waaraan het levensmiddelenrecht moet beantwoorden. Verder hebben wij toen voorgesteld een Europese voedselautoriteit op te richten. Deze zal nog dit jaar aan de slag gaan.
Verder hebben wij voorgesteld een Europese autoriteit voor de veiligheid van de luchtvaart in het leven te roepen en na de ramp met de Erika hebben wij nieuwe, strikte wetgevingsinstrumenten uitgewerkt voor de maritieme veiligheid.
Met het oog op de vaststelling van een nieuwe economische en sociale agenda voor Europa hebben wij aan de Europese Raad van Lissabon krachtige en gedetailleerde voorstellen gedaan. Dankzij deze voorstellen beschikt de Europese Unie nu over een geïntegreerde strategie aan de hand waarvan zij kan uitgroeien tot de meest dynamische en concurrentiekrachtige kenniseconomie ter wereld.
De sleutelfactor voor de stabilisering van ons continent is de strategie tot uitbreiding van de Europese Unie. Gedurende heel het jaar 2000 heeft de Commissie op vastberaden wijze toetredingsonderhandelingen gevoerd met de kandidaat-landen. Tevens hebben wij echter een debat op gang gebracht over een daadwerkelijk immigratiebeleid.

Wij zijn tot slot begonnen met het werk voor de nieuwe bestuursvormen voor Europa. Het Witboek daarover zal waarschijnlijk nog voor het einde van de zomer worden gepubliceerd.
Als wij de zaken inhoudelijk bekijken zien wij, geachte afgevaardigden, dat de Commissie in het jaar 2000 de aangegane verplichtingen is nagekomen en naar eenvoudige en duidelijke oplossingen heeft gezocht. Ik wil vandaag hier voor het Parlement duidelijk maken dat ik werkelijk trots ben op het personeel van de Commissie. Het jaar 2000 was voor onze mensen een jaar van ingrijpende interne hervormingen. De Commissieleden en ik weten heel goed dat wij veel van hen hebben gevergd. Niet alleen kregen zij een enorme werklast te verduren, maar moesten zij zich vooral ook nieuwe werkmethoden en nieuwe opvattingen omtrent persoonlijke verantwoordelijkheid voor hun werk eigen maken.
De interne hervorming is natuurlijk op zich geen politiek doel, maar wel een van de grote taken waarvan wij ons in 2001 volop moeten kwijten. Elke organisatie, van welke soort dan ook, heeft de plicht zich voortdurend aan te passen aan de veranderingen die zich in de haar omringende wereld voltrekken. Dat is precies waar wij momenteel mee bezig zijn. Natuurlijk brengen de noodzakelijke veranderingen bepaalde vereisten met zich mee, maar de boog kan niet al te lang gespannen blijven, ook niet voor een administratie. Daarom heb ik besloten om de interne hervormingen snel af te ronden. Daarbij sta ik in voor de eerbiediging van de aangegane verplichtingen en de waarborging van een klimaat van overleg en transparantie.
De politieke keuzes van de Commissie vindt u in het werkprogramma voor 2001 dat eind januari werd vastgesteld en onmiddellijk aan het Parlement werd overgemaakt. Onze hoofdvoornemens zijn terug te voeren op enkele belangrijke prioriteiten. Deze hangen niet als los zand aan elkaar. Integendeel, daar loopt altijd dezelfde rode draad door: wij moeten tegemoet komen aan de concrete eisen van de burgers en hun belangen behartigen. Ook het debat over de toekomst van de Unie, waar ik zo meteen op terug kom, hoort in deze context thuis. Met uw permissie wil ik echter eerst gedetailleerd de belangrijkste initiatieven van dit jaar weergeven.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, bij al ons werk na Lissabon en in de aanloop tot Stockholm houden wij onze aandacht constant gericht op één doel: wij willen onze kinderen een dynamisch, billijk en welvarend Europa nalaten, een Europa wiens burgers moderne vaardigheden hebben, werken en een actieve rol vervullen in de gemeenschap waarvan zij deel uitmaken.
De Top van Lissabon heeft vorig jaar op grond van de voorstellen van de Commissie een strategie aangenomen voor het bewerkstelligen van dit doel. De volgende maand zal de Europese Raad in Stockholm op grond van de verslagen van de Commissie de gemaakte vooruitgang toetsen en vaststellen in welke sectoren wij snel vorderen en in welke sectoren wij achterstand hebben opgelopen.
Een van de kerndoelstellingen van onze strategie is het herstel van gunstige omstandigheden voor volledige werkgelegenheid. Er worden reeds bemoedigende vorderingen in die richting gemaakt: vorig jaar zijn 2,5 miljoen arbeidsplaatsen gecreëerd waarvan meer dan twee derde naar vrouwen is gegaan. Dit is veel, maar om het werkloosheidsprobleem daadwerkelijk op te lossen moet de werkgelegenheid enkele jaren lang in dezelfde mate toenemen.
Uit ons verslag voor Stockholm zal echter blijken dat in bepaalde sectoren de vooruitgang absoluut te langzaam is. Daarom moeten de Europese leiders meer politieke wil aan de dag leggen en wel beseffen dat de in Lissabon gedane beloften zo snel mogelijk moeten worden ingelost. Ik denk daarbij bijvoorbeeld aan het communautaire brevet, het GALILEO-programma en de liberalisatie van de gas- en stroomsector. Deze taken zijn van vitaal belang voor onze toekomst.
Wij hebben echter ook nog steeds geen coherente strategie voor het levenslang leren. Daarom moet een nieuwe impuls worden gegeven opdat de activiteiten in een aantal sleutelsectoren kunnen worden geïntensiveerd. In ons verslag voor Stockhom hebben wij tien sectoren aangegeven. Ik zal ze niet alle opsommen maar er slechts enkele noemen: speerpunttechnologie, geïntegreerde geldmarkten, nieuwe vaardigheden en mobiliteit op Europese arbeidsmarkten. In Stockholm zal ik de staatshoofden en regeringsleiders vragen deze gelegenheid niet onbenut te laten en geen genoegen te nemen met de gemaakte vooruitgang. Wij moeten de hervormingsweg waartoe in Lissabon werd besloten met grote vastberadenheid voortzetten.
Om u een idee te geven van de inhoud van ons verslag zal ik kort drie aanbevelingen noemen die daarin zijn opgenomen. Ten eerste moeten wij de hinderpalen voor de toegang tot de arbeidsmarkt en voor de mobiliteit van werknemers uit de weg ruimen. Om dat doel te bereiken hebben wij behoefte aan doeltreffendere belastingstelsels, versterkte investeringen in het onderwijs en het levenslang leren en, tot slot, specifieke maatregelen om het gebrek aan adequate kennis goed te maken. Tevens zijn maatregelen nodig voor erkenning van beroepsvaardigheden en overdraagbaarheid van pensioenen in diverse sectoren en in diverse landen. Ten tweede moeten wij meer vaart zetten achter de economische hervormingen. De dienstverleningssector neemt bijvoorbeeld driekwart van ons bruto binnenlands product voor rekening, maar is nog steeds verstoken van een echte interne markt. Ten derde moet Europa het voortouw nemen op het gebied van de innovatie. Dat is de enige manier om een Europese onderzoekruimte te creëren, en mijns inziens behoeft dit punt geen nadere uitleg.
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega' s, wij moeten een duurzaam evenwicht zien te bewerkstelligen tussen onze beleidsvormen. Wij moeten er immers over waken dat alle vitale hulpbronnen van Europa, zowel ons economisch en sociaal kapitaal als ons milieu, voor de toekomstige generaties bewaard blijven. Als wij dit evenwicht op lange termijn willen bereiken moeten wij een strategie voor duurzame ontwikkeling toepassen. De Commissie werkt momenteel aan die strategie. Deze zal onderwerp van gesprek zijn tijdens het hoogtepunt van het huidig voorzitterschap, op de top van Göteborg. Het begrip "duurzame ontwikkeling" is echter vrij abstract. Daarom proberen wij dit nu op concrete en begrijpelijke wijze in te vullen en zijn beslag te doen vinden in concrete, zichtbare initiatieven die niet alleen de productie maar ook de gewoonten van de burgers zullen beïnvloeden. Deze strategie zal dus gericht zijn op innovatie en verhoging van de investeringen op dit gebied. Daarbij zal onder meer gebruik worden gemaakt van de speerpunttechnologie. Met deze strategie moeten wij in staat zijn de prijzen vast te stellen op een niveau dat beter overeenkomt met de kosten van de milieuaantasting.
Dit is dus een langademig politiek project, en daaraan moet natuurlijk een doeltreffend overleg voorafgaan. Ik heb u, mevrouw de Voorzitter, reeds een brief geschreven die tot doel had een dergelijk debat op gang te brengen. Daarin heb ik u voorgesteld in het Europees Parlement een groot debat te houden. De standpunten van dit Parlement zullen namelijk voor de Commissie een belangrijke hulp zijn bij de uitwerking van het strategisch voorstel dat zij aan de top van Göteborg zal doen. Zoals ik al zei, moet dit een concreet voorstel zijn, anders zal dit geen zoden aan de dijk zetten.
Omdat wij voor het beheer van de Europese aangelegenheden een allesomvattende en coherente oriëntatie op lange termijn willen uitwerken, zijn wij van plan een raadgevend document te publiceren en daarover een levendige discussie teweeg te brengen niet alleen in de Europese instellingen, maar ook meer algemeen onder onze medeburgers.
Dan ga ik nu over naar de betrekkingen met de rest van de wereld. Elke dag krijgen wij duidelijkere signalen van onze medeburgers dat wij, als wij met de mondialisering een richting willen uitgaan die eenieders belangen behartigt, wij bereid moeten zijn ook op dit vlak besluiten te nemen. Op korte termijn betekent dit dat een van onze prioriteiten voor het jaar 2001 de opening moet zijn van een nieuwe ronde van handelsbesprekingen, ofschoon wij het hier natuurlijk niet alleen voor het zeggen hebben. Een nieuwe onderhandelingsronde is namelijk de beste manier om het multilateraal systeem te bestendigen, de handel verder te liberaliseren en daarmee nieuwe, met de vereisten van de burgermaatschappij strokende voorschriften te verbinden.
Wij moeten eveneens een begin maken met de onderhandelingen in een aantal beslissende sectoren, zoals mededinging en investeringen. Daarbij moeten wij onze aandacht daadwerkelijk toespitsen op de belangen van de ontwikkelingslanden. De ontwikkelingslanden vormen juist een hoofdonderdeel van dit proces. Het handelsbeleid mag zich niet beperken tot het behartigen van enkel en alleen de belangen van ondernemers. Ons handelsbeleid moet ook vruchten kunnen afwerpen voor de armste landen van onze wereld. Daarom hopen wij dat de Raad en het Parlement deze maand zullen instemmen met ons voorstel om de 48 armste landen van de wereld het recht te geven welke soort van goederen dan ook, zonder contingenten en zonder douanerechten, naar de Europese Unie uit te voeren, met uitzondering van wapens.
(Applaus)
Gisteren heeft de secretaris-generaal van de Verenigde Naties mij opgebeld, na de reis naar het Midden-Oosten, en mij aan het einde van het telefoongesprek verzocht bij u en de Raad aan te dringen op instemming met dit voorstel van commissaris Lamy, waar heel de Commissie en het voorzitterschap van de Commissie achterstaan. Dit voorstel betekent een ingrijpende verandering en brengt talrijke problemen met zich mee voor ons en onze landen. Wij zijn ook bereid om op handelsgebied samen te werken met de nieuwe regering en het nieuwe congres van de Verenigde Staten. Natuurlijk heeft president Bush zijn regionale prioriteiten, maar ik weet dat hij en zijn medewerkers het belang van het multilateraal stelsel niet onderschatten.
Mevrouw de Voorzitter, waarde afgevaardigden, een andere belangrijke gebeurtenis is het in omloop brengen van de euro eind dit jaar. Zodra de euro klinkende munt wordt in onze zakken, zal hij een tastbare, dagelijkse realiteit worden voor onze burgers. In de komende tieneneenhalve maand zal de Commissie samen met het Zweeds en het Belgisch voorzitterschap hard werken aan de voltooiing van de voorbereidingen voor deze belangrijke gebeurtenis, die een enorme historische draagwijdte zal hebben en voor altijd een stempel zal drukken op het leven van de Europeanen. Daarvoor is echter een enorme, ja zelfs weergaloze organisatie nodig. Niet iedereen is hoe dan ook gelukkig met de afschaffing van de oude munten en de vervanging daarvan door een nieuwe munt, en ik wil niet uitsluiten dat er zich in het begin problemen zullen voordoen. Daarom moeten wij ons uiterste best doen om de publieke opinie duidelijk te maken dat de euro iedereen voordelen biedt en synoniem is voor een gezonde en moderne economie. De euro is trouwens al het symbool van een bij uitstek Europees project dat ten uitvoer wordt gelegd overeenkomstig de door Europa, voor Europa vastgestelde termijnen en methoden.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik sluit af met het onderwerp dat ik zojuist al aanduidde: het debat na Nice over de toekomst van Europa. Ondanks al zijn gebreken heeft het Verdrag van Nice mijns inziens twee verdiensten. Ten eerste bestaat het, en dat is op zich al belangrijk genoeg. Nu staat immers, wat ons betreft, uitbreiding niets meer in de weg. Ten tweede wordt daarmee de post-Nice-periode ingeluid, waarin een diepgaand debat over de toekomst van de Europese Unie op gang moet worden gebracht. In januari heb ik, inhakend op de aan het Verdrag gehechte verklaring, hier gezegd dat dit proces zou beginnen met een eerste fase van "open overpeinzing" . De Europese Raad van aanstaande december zou daarna een tweede fase moeten inluiden die ik een fase van "gestructureerde overpeinzing" heb genoemd. Die fase zou dan uiteindelijk moeten uitmonden in een korte intergouvernementele conferentie waar de uiteindelijke besluiten moeten worden genomen. Mijns inziens hebben wij juist behoefte aan een dergelijk proces en ik heb de indruk dat mijn mening nu algemeen wordt gedeeld.
Ik wil hier vandaag met name spreken over de eerste fase, die zich in dit jaar 2001 moet voltrekken. Wij hebben reeds een begin gemaakt met deze fase van "open overpeinzing" en deze is mijns inziens om drie redenen van fundamenteel belang. Ten eerste blijkt dagelijks uit de daden en meningen van de Europese burgers dat er een paradoxale situatie bestaat: enerzijds vinden de burgers Europa steeds noodzakelijker, maar anderzijds voelen zij zich steeds verder daarvan verwijderd. Daarom moet een debat worden gevoerd met alle gelederen van de samenleving, een debat waar iedereen bij betrokken is. Samen moeten wij het grote project van de Europese Unie nieuw leven in blazen en tot voltooiing brengen. Ten tweede was de uitkomst van de Topconferentie van Nice teleurstellend. In Nice deed zich vooral het gemis gevoelen van een diepgaand, voorbereidend debat over hetgeen wij van Europa, voor Europa verwachten. Er heeft weliswaar een lang debat plaatsgevonden, maar nooit ging het daarbij om de essentiële vraagstukken. Het debat daarover mag nu niet langer meer worden uitgesteld. Ten derde heeft men algemeen de indruk - en ik deel die indruk - dat de tactiek van "het tussen de regels doorlezen" , van de "opbouwende dubbelzinnigheden" haar kruit definitief heeft verschoten.
Wij zijn nu aan een nieuwe fase begonnen: de fundamentele vraagstukken liggen open en bloot voor ons en kunnen niet meer worden ontdoken. Sedert 1981 is de Gemeenschap, en daarna de Unie, verwikkeld in een onophoudelijk aanpassingsproces, in een herstructurerings-, hervormings- en uitbreidingsproces. Wij zaten in een constante institutionele aardbeving die bijna een hele generatie lang heeft geduurd. Daardoor is de publieke opinie in onze lidstaten uiteindelijk de kluts kwijtgeraakt en twijfels gaan koesteren over de gefundeerdheid van onze besluiten en ons consequente streven. Wij hebben historische besluiten genomen voor de verwezenlijking van de eenheid van ons vasteland. Het zou absurd en gevaarlijk zijn deze eenheid te willen opbouwen rondom vaag geworden afspraken, rondom slechts ten dele nagekomen verplichtingen of destructieve meningsveranderingen. Over wat voor een debat gaat het hierbij echter? Het gaat hierbij om een constitutioneel debat, een heroprichtingsdebat. Ik heb vertrouwen in het oordeelsvermogen van onze medeburgers en hun gekozen vertegenwoordigers. Wij plaatsen dit debat bovendien op het daarvoor noodzakelijke niveau. Wij gaan niet spreken over rechte of kromme komkommers, over niet-bestaande of kunstig verdraaide problemen, maar over echte problemen, over de problemen die de burgers raken. De burgers vragen trouwens algemeen gesproken niet om minder, maar om meer Europa.
De vragen die de Europeanen ons stellen hebben echter niets uit te staan met komkommers, en gaan zelfs niet bij voorkeur over het institutionele debat dat ons sedert Maastricht bezighoudt en dat, zoals wij vooral in de tijd na Nice hebben moeten vaststellen, nu doldraait. Mijns inziens is het hoofdprobleem veeleer gelegen in het feit dat wij op een gegeven ogenblik de verbindingsdraad tussen de lidstaten over de te volgen richting uit het oog hebben verloren. Het lukt ons steeds minder met sofistische protocollen en gecompliceerde formules onze onenigheid te verhullen. Die onenigheid is mijns inziens trouwens vooral te wijten aan het slecht georganiseerde debat van de afgelopen jaren, dat vaak enkel en alleen om machtsproblemen draaide. Het is dan ook hoog tijd dat wij tot de kern van de zaak doordringen.
Het is niet meer dan normaal dat er meningsverschillen zijn over de uiteindelijke doelstellingen van de Europese Unie. Wij zijn gewoon niet allemaal hetzelfde, gelukkig maar! Ik troost mij echter met de gedachte dat wij het wel degelijk eens kunnen worden over de richting die wij met onze taken uit willen gaan. Dat brengt mij dan meteen bij de echte vragen, bij de vragen waarop mijns inziens het openbare debat zich zal moeten toespitsen. Ik zal er bij wijze van voorbeeld enkele noemen. Zijn wij het erover eens dat wij iets moeten opbouwen dat gewicht in de schaal van de wereld kan leggen, ja of nee? Met andere woorden willen wij naast een commerciële eenheid, ook een politieke eenheid, ja of nee? Geven wij ons allen rekenschap van hetgeen op het spel staat, van het feit dat de toekomst van onze volkeren op het spel staat? Onze landen zouden immers, als zij aan zichzelf werden overgelaten, veel meer problemen hebben om zich te handhaven en hun identiteit in de wereld te bewaren. Welk niveau van economische en sociale solidariteit zijn wij verder bereid tot stand te brengen tussen onze landen? Daarbij doel ik echter niet alleen op de noodzaak monetaire schokken of gevaar voor versplintering van de interne markt te voorkomen. Wij zijn van mening dat onze volkeren elkaar moeten helpen en naar gemeenschappelijke doelstellingen moeten streven. Zijn wij verder even solidair als het om onze interne en externe veiligheid gaat? Welk milieu laten wij de toekomstige generaties na, en welke zijn tot slot de meest efficiënte instrumenten om de Europese volkeren in staat te stellen hun waarden van democratie, solidariteit en rechtvaardigheid te waarborgen en te beschermen?
Dit zijn mijns inziens de vragen die wij in het debat van dit jaar moeten stellen. Dit zijn bij uitstek politieke en geen institutionele vragen. Hoe wij uiteindelijk zullen samenleven en samenwerken zal van het antwoord hierop afhangen.
U moet niet denken dat ik van plan ben de burgers en u uit te nodigen tot een oeverloos debat, tot een debat waarin met een schone lei begonnen dient te worden. Hierin moeten wij wel degelijk uitgaan van alle grote en nuttige stappen die wij eerst als Gemeenschap en toen als Unie in de afgelopen vijftig jaar hebben gezet. In dit debat moeten wij uitgaan van een Europa dat vrede, welvaart en kortgeleden een gemeenschappelijk munt heeft weten te verwerven.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dit zijn de vragen die wij met uw aller hulp, met de hulp van onze nationale parlementen en onze regeringen aan de orde moeten stellen en beantwoorden. Ik wil hier echter wel duidelijk maken dat ik niet van plan ben een openbaar en breed debat met de burgermaatschappij te verwarren met een democratische vertegenwoordiging. De parlementen, de nationale parlementen en het Europees Parlement, vertegenwoordigen de kiezers en hebben dus een bijzondere legitimatie. Daar moet men rekening mee houden wanneer men het overpeinzingsproces een structuur wil geven en concrete vruchten wil laten afwerpen.
Na de top van Laken zullen wij dan de tweede fase inluiden. Niemand kan zich deze fase voorstellen zonder de nauwe betrokkenheid van het Europees Parlement en de nationale parlementen. Ten eerste is Europa allang geen geheel meer van betrekkingen tussen landen, maar veeleer een geheel van betrekkingen tussen volkeren, en ten tweede stel ik vast dat de eenvoudige confrontatie tussen nationalistische standpunten niet meer de bron van inspiratie en verbeeldingskracht is die voor heroprichting noodzakelijk zou zijn.
Als dan alles goed is voorbereid, moet na Laken het gestructureerde overpeinzingsproces worden ingeluid. Daaraan moet een formule ten grondslag liggen die deelname van alle betrokkenen - het Europees Parlement, de nationale parlementen, de regeringen en de Commissie - kan garanderen. Deze formule zal in Laken en tijdens de daarop volgende Europese Raden in het jaar 2002 steeds duidelijker contouren moeten verwerven. Via dit interactief proces, via deze interactieve dialoog tussen de Europese Raad en de conventie - of conferentie, of vergadering, of forum; ik waag mij liever niet op het gladde ijs van de terminologie - kunnen de vragen dan worden uitgekristalliseerd en alle noodzakelijke institutionele consequenties worden getrokken.
U zult wel begrijpen dat wij de reikwijdte van deze taak niet kunnen beperken tot de vier in Nice besloten vraagstukken. Commissaris Barnier heeft mijn volledige steun als hij in bijvoorbeeld uw commissie constitutionele zaken gewag maakt van de noodzaak een coherent en duurzaam project op te stellen voor onze uitgebreide Unie. Natuurlijk zal de Commissie haar bijdrage leveren en verschillende initiatieven nemen. Ik heb dat trouwens al gedaan met mijn voorstel tot herstructurering van de Verdragen dat reeds onderwerp van gesprek is. De Commissie zal eveneens het Parlement en de voorzitterschappen van de Raad helpen bij de organisatie van het brede en diepgaande debat waarnaar in de verklaring van Nice wordt verwezen. Tot slot zullen wij een bijdrage leveren met ons Witboek over de bestuursvormen.
U mag echter niet verwachten dat dit Witboek een kant en klare afbakening van de bevoegdheden van de Unie en de lidstaten zal behelzen. Wij begeven ons hiermee niet op constitutioneel terrein. Wel zullen wij hieraan een bijdrage leveren door de instrumenten aan te geven voor een echte administratieve decentralisatie en door duidelijk te maken op welk niveau de gemeenschappelijke beleidsvormen het beste kunnen worden toegepast; dat zal het niveau zijn dat zo dicht mogelijk bij de burger staat.
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, soms wordt gezegd - en daar ben ik het mee eens - dat de Europese opbouw de belangrijkste gebeurtenis is van de tweede helft van de 20ste eeuw. Het was natuurlijk niet te vermijden dat dit Europa telkens weer, in elke fase van zijn wordingsproces, in aanvaring kwam met de sceptici voor wie Europa een niet te realiseren of zelfs belachelijke utopie was. Aan het eind van het jaar 2001 zullen wij echter bankbiljetten en munten in onze zakken krijgen waarover in de tijd dat het idee daartoe werd geboren, dingen werden gezegd die ik hier niet eens durf te herhalen. Desondanks zijn wij nu zover en moeten wij allen trots zijn op deze prestatie.
(Lang en levendig applaus)

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de Commissievoorzitter, waarde collega's, wij verwelkomen dit debat over het werkprogramma van de Commissie voor het jaar 2001, al zijn wij van mening dat het te laat plaatsvindt. Maar misschien kon dit debat vanwege Nice ook pas vandaag, in februari 2001, plaatsvinden. De komende jaren wensen we dit debat echter reeds te voeren in de herfst van het jaar dat voorafgaat aan het programmajaar dat we behandelen. Zo is dat ook overeengekomen.
Om te beginnen wil ik enkele zeer kritische woorden richten tot de Raad: waarde collega's, ik vind het schandalig dat de Raad en het voorzitterschap niet vertegenwoordigd zijn wanneer de Commissie haar programma hier komt voorstellen. Dat kunnen wij niet over onze kant laten gaan!

Dit laat duidelijk zien waar de tekortkomingen liggen! De ministers van Buitenlandse Zaken reizen de hele wereld af, en daar heb ik ook helemaal niets op tegen, want dat is hun taak. Tezelfdertijd zijn ze echter ook nog verantwoordelijk voor het Europees beleid. Daaruit moeten we toch het volgende besluiten: Europees beleid is niet meer hetzelfde als buitenlands beleid, en het past niet meer bij deze tijd om het Europees beleid toe te vertrouwen aan de ministers van Buitenlandse Zaken; hun afwezigheid is daar het zoveelste bewijs van. We moeten deze structuren veranderen, want we hebben in de regeringen personen nodig die zich uitsluitend bekommeren om Europa.
(Applaus van rechts) Daarom eis ik een Raad van ministers van Europese Zaken, die dan ook permanent hier in het Parlement aanwezig kunnen zijn. Europa wordt niet gecreëerd door enkele grote toespraken van de ministers van Buitenlandse Zaken, maar door de dagelijkse arbeid aan het project Europa. Daarom eisen we structurele hervormingen in de Raad van ministers.
(Applaus van rechts)
We zijn verheugd over het feit dat de Franse president Jacques Chirac aandringt op een openbaar debat over het post-Nice-proces. Ook Commissievoorzitter Prodi heeft hierop aangedrongen. We willen een breed openbaar debat over de toekomst van ons continent en als PPE-DE-Fractie - ik kan immers niet voor het hele Parlement spreken - staan wij aan uw kant, mijnheer de Commissievoorzitter. Wij zijn uw bondgenoten als het gaat om de toekomst van Europa. Wij willen u als communautaire instelling versterken, omdat we thans constateren dat de Raad niet de kracht opbrengt om als communautair orgaan en als vertegenwoordiger van het gemeenschappelijk belang op te treden.
U heeft gesproken over de deelname van het Europees Parlement aan dit proces. We zouden iets concreter willen zijn. Onze politieke familie, de Fractie van de Europese Volkspartij, heeft in januari van dit jaar op haar congres in Berlijn besloten en aanbevolen dat er een hervormingsconferentie moet komen, die wordt georganiseerd naar het model van een conventie, dit wil zeggen met deelname van het Europees Parlement, de nationale parlementen en regeringen, de Commissie en de Raad.
We willen dit jaar in Stockholm, vervolgens in Göteborg en tenslotte onder Belgisch voorzitterschap in Laken toezeggingen krijgen dat een dergelijke conferentie reeds in 2002 haar werkzaamheden kan beginnen. Deze conferentie moet het kern- en draaipunt zijn van het grote openbaar debat in Europa en dat debat op een gestructureerde manier lanceren.
Mijn tweede opmerking gaat over asiel- en immigratiebeleid. Mijnheer de Commissievoorzitter, wij eisen dat de Commissie zich intensief bezighoudt met de ontwikkeling van een gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid, want het is duidelijk dat het nationale beleid niet tot resultaten leidt. Deze moeilijke problemen kunnen slechts door een gemeenschappelijk beleid worden opgelost. De regeringsleider van een belangrijk land, de bondskanselier van Duitsland, heeft gezegd dat wanneer we het eens zijn over de principes van het asiel- en immigratiebeleid, we ook snel kunnen overgaan tot meerderheidsbeslissingen. Ik verzoek de Commissie op te schieten met haar werk, zodat wanneer men het eens is geworden over de principes, we zo snel mogelijk kunnen overgaan tot meerderheidsbeslissingen in het asiel- en immigratiebeleid.
We verzoeken de Commissie echter ook om bij haar initiatieven na te denken over de gevolgen. Zo hebben we bij de gezinshereniging bijvoorbeeld de indruk dat zij een kring van personen op het oog heeft die niet te overzien is. Wij verzoeken u de gezinshereniging tot de kern te beperken, zodat we geen onoverzichtelijke toestanden krijgen. Algemeen gesproken moet het asiel- en immigratiebeleid een belangrijk aandachtspunt worden.
Derde opmerking: Europa als economische groeipool. Zoals iedereen weet, zullen we op 1 januari 2002 een gemeenschappelijke Europese munt hebben. Dat is een historische gebeurtenis die Europa zal veranderen en de Commissievoorzitter heeft daar terecht op gewezen. Maar we moeten ook de concurrentiepositie van Europa verbeteren, met name door een gunstig investeringsklimaat te scheppen voor kleine en middelgrote ondernemingen, want daar worden de arbeidsplaatsen gecreëerd. Op dit punt moeten we volgens mij extra inspanningen leveren.
Wat de uitbreiding van de Europese Unie betreft, zijn wij er absoluut voor dat de eerste nieuwe lidstaten kunnen toetreden tot de Europese Unie voor 2004. Mijnheer de Commissievoorzitter, ik verzoek u een publieke informatiecampagne voor te bereiden, zodat we ook in onze landen de mensen kunnen overtuigen van de noodzaak en het historische belang van de uitbreiding voor Europa.
Laatste opmerking: we willen een sterk, slagvaardig en democratisch Europa. Mijnheer de Commissievoorzitter, laten we daar gezamenlijk aan werken. U kunt rekenen op onze steun als u de instellingen van de Gemeenschap wil versterken. Wij roepen de Raad op zich niet te verzetten, maar ook zijn bijdrage te leveren aan de toekomst van Europa. Als we dit gezamenlijk doen, moet het lukken. Maar de Raad moet zijn taken vervullen, nadat de Commissie en het Parlement de weg hebben gewezen.
(Applaus)

Suominen
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, als de Unie zich al over enkele jaren uitbreidt met de Baltische landen en de oostelijke landen van Midden-Europa, zullen onze betrekkingen met onze oostelijke buren die buiten de Unie blijven steeds belangrijker worden. De grootste mogelijkheden voor de Unie om de vrede in de buurlanden te versterken en nieuwe economische partners te vinden liggen in Rusland en Oekraïne. In de activiteiten van de Unie is daar helaas nog niets van te merken. Als excuus daarvoor brengen wij graag naar voren dat die landen zelf nog niet de economische voorwaarden of de politieke wil hebben om naar passende samenwerkingsvormen te zoeken. In de samenwerking met de landen ten zuiden van de Middellandse Zee is echter al wel een aanzienlijke hoeveelheid geld en middelen geïnvesteerd, terwijl de resultaten daarvan nog op zich laten wachten.
Volharding is ook in het oosten nodig. Ik heb niet gemerkt dat de voorzitter in zijn overzicht ook maar één keer onze betrekkingen met het oosten heeft genoemd, wat in een uitgebreid overzicht misschien ook onmogelijk was. De laatste jaren bedroegen de financiële investeringen van de Unie in Rusland slechts een tiende van die in het Middellandse-Zeegebied. In alle voormalige landen van de Sovjetunie is slechts de helft van de middelen gebruikt van wat er voor de samenwerking met de landen ten zuiden van de Middellandse Zee is gebruikt. Die verhouding komt totaal niet overeen met de betekenis die onze buurlanden in vergelijking met elkaar hebben.
Vooral de economische vormen van samenwerking moeten concreet en haalbaar zijn. Het afvalwater van zo'n negen miljoen mensen in Sint-Petersburg en omgeving wordt ofwel onverwerkt of via slecht functionerende zuiveringsbedrijven geloosd in de kwetsbare, ondiepe en brakke Finse Golf. Nu al heeft dat geleid tot ernstige, blijvende veranderingen in het natuurlijk evenwicht en de situatie verslechtert voortdurend. Voorzitter Prodi riep op tot een duurzame ontwikkeling van het milieu. Een verwerkingsbedrijf voor afvalwater in het district Leningrad zou een concreet en goed voorbeeld zijn van de noordse samenwerking die nu in gang gezet moet worden.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de Commissievoorzitter, waarde collega's, namens mijn fractie verwelkom ik het werkprogramma van de Commissie voor het jaar 2001. Het bevat de concrete invulling van het wetgevingsprogramma dat het Parlement op initiatief van mijn fractie als voorwaarde voor de investituur van de Commissie heeft gesteld.
U bent bijzonder royaal geweest. U doet maar liefst 485 voorstellen, waarvan er echter 155 uit het vorige programma zijn overgenomen. Er zij overigens aan herinnerd dat het programma 2000 slechts voor 50% is uitgevoerd. Het is niet de kwantiteit die telt. Het belangrijkste is dat de voorgestelde acties ook daadwerkelijk in de praktijk worden gebracht.
Bovendien luidde de afspraak dat u het programma in januari zou presenteren, na overleg met de commissies van het Parlement. Hopelijk slaagt u er volgend jaar in de termijnen beter na te leven.
Topprioriteit van het programma is ongetwijfeld de betrokkenheid van de burger bij de Europese eenwording. Steun van de burger is uiteindelijk het beste bewijs en tegelijkertijd een noodzakelijke voorwaarde voor het welslagen van de Europese integratie. Daarom moeten wij de handen ineenslaan en de problemen die onze medeburgers verontrusten op afdoende wijze aanpakken. Het gaat daarbij onder meer om de economische en sociale agenda, die wij in maart zullen bespreken, de voedselveiligheid, de invoering van de euro in biljetten en munten en de bestrijding van de georganiseerde misdaad, zonder de millenniumronde te vergeten. Mijn fractie steunt uitdrukkelijk het voorstel "alles behalve wapens" van de Commissie waardoor de 48 armste landen van de wereld de gelegenheid krijgen om onbeperkt naar de EU te exporteren. Hiermee heb ik de kernpunten van het programma uiteengezet.
Ons doen en laten is echter ook voorwerp van kritiek en ook daarop moeten wij een gepast antwoord bieden. Zo wordt de Brusselse bureaucraten onder meer hun aanpak van de gekkekoeienziekte verweten. Ik geloof dat wij moeten onderstrepen dat de Commissie en het Parlement in dit verband reeds jaren geleden hun plicht zijn nagekomen. Wij hebben de huidige crisis immers voorspeld. Bovendien moeten wij niet alleen blijven aandringen op een onderzoek naar de verantwoordelijken, maar moeten wij de nodige maatregelen nemen om onze medeburgers gerust te stellen. De totstandbrenging van de eenheidsmarkt mag immers niet beperkt blijven tot grenzeloos winstbejag en de daarmee gepaard gaande deregulering en afschaffing van de regelgeving die de bescherming van de burger waarborgt. Het is van fundamenteel belang dat de essentiële dienstverlening wordt veiliggesteld en dat de versterking van de concurrentie en de vrijheid ordentelijk verloopt. Dit aspect mogen wij zeker niet uit het oog verliezen, temeer daar iedereen momenteel de mond vol heeft van de voordelen van de deregulering, maar er met geen woord wordt gerept over de deugdzaamheid van een geciviliseerde leefgemeenschap.
Voor wat het goed bestuur betreft, mijnheer de voorzitter, acht ik het raadzaam de trendy en enigszins etherische beschouwingen over nieuwe vormen te laten voor wat ze zijn. Wij hebben veel meer baat bij de oude, degelijke democratische methoden die ons bijvoorbeeld in staat stellen de boodschappen van Pericles van 2500 jaar geleden te begrijpen. Ik zou u willen verzoeken niet langer vage uitspraken te doen, zoals tot dusver het geval was, maar in het kader van deze bespiegelingen een concreet initiatief ter discussie voor te leggen. Uitgaande van de conclusies van het Universitair Instituut van Florence moet de Commissie eenvoudige, begrijpelijke en bevattelijke verdragen opstellen zodat president Havel in zijn kantoor geen koffer met verdragen, protocollen en bijlagen nodig heeft. Dat moet ons streefdoel zijn. De Commissie dient tevens een voorstel over de afbakening van de bevoegdheden en de integratie van het Handvest te presenteren. Dat vergt een bijzonder ruime benadering waarin alle terreinen aan bod komen. Mijnheer de voorzitter, ik raad u aan minder vage oproepen aan de burgermaatschappij te doen en vaker van gedachten te wisselen met ons, de gekozen vertegenwoordigers van de burgers in het Europees Parlement, en met de afgevaardigden van de lidstaten.
Mijns inziens hebben wij dit jaar zeker geen behoefte aan een gezellig onderonsje of een talkshow. Wij moeten ons daarentegen serieus bezinnen over de te volgen procedure en de te hanteren methode. Mevrouw de Voorzitter, dat is overigens een punt waarop ik even nader zou willen ingaan. Wij betreuren uiteraard de afwezigheid van de Raad, maar wij vinden het ongepast om de Europese Volkspartij, in de persoon van de heer Poettering, vijf minuten extra spreektijd te schenken. Deze parlementaire methode roept onze twijfels op. Het zijn uiteindelijk de collega's van de heer Poettering die hun fiat hebben verleend aan het voorstel om deze maand een vraag aan de Commissie en niet aan de Raad te stellen, zoals wij hadden gesuggereerd en zoals ogenschijnlijk in maart het geval zal zijn. Ons voorstel beoogde een rechtvaardig parlementair debat. In de huidige omstandigheden worden de condities van het debat vervalst en verliest de verdeling van de spreektijd tussen de fracties en de afgevaardigden haar betekenis. Wij blijven er dan ook bij dat de Raad hier aanwezig had moeten zijn om ons nader in te lichten over de bewoordingen waarin de conferentie Bijlage IV heeft opgesteld. Aan een zinloze actie of een soort lukrake lancering van een ongeorganiseerd, sovjetachtig proces hebben wij immers geen boodschap. Daarom voelen wij ons er met het oog op de structurele reflectie waarover voorzitter Prodi het zonet had toe geroepen zijn laatste voorstel enigszins te preciseren. Er dient inderdaad een forum, een conferentie of een conventie te worden ingesteld waaraan zowel de Europese afgevaardigden als de Commissie, de Raad, de regeringen en ook de afgevaardigden van de lidstaten deelnemen. Het moet echter meer dan alleen maar een discussieplatform zijn. Er moeten ook voorstellen worden geformuleerd en beslissingen worden genomen.
Om te eindigen, mevrouw de Voorzitter, want mijn tijd is bijna om, wil ik de Commissie verzoeken de daad bij het woord te voegen. Zij beschikt immers over de nodige instrumenten om voorstellen te presenteren. Wij achten het onontbeerlijk dat onze alliantie wordt versterkt. Dat is de enige manier om bij de besprekingen vooruitgang te boeken en oplossingen voor de toekomst van de Europese constructie aan te dragen.

Cox
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, "lege stoel" van de Raad, collega's, ik wil graag beginnen met de heer Prodi en zijn collega's in de Commissie te feliciteren met de aanzienlijke vooruitgang die ze het afgelopen jaar hebben geboekt en in het bijzonder met het werk dat is verricht met betrekking tot hervorming. Dit aspect valt misschien niet onder de topprioriteiten van de Unie maar het is wel een van de institutionele vereisten waaraan niet te ontkomen valt. Namens mijn fractie verwelkom ik de vorderingen die er op dit gebied zijn gemaakt.
Het verslag van de Commissie van vorige week - het pre-Stockholm-verslag - over het proces van Lissabon baart ons grote zorgen. Alhoewel we zeer ambitieus zijn - we willen namelijk binnen tien jaar de meest dynamische kenniseconomie in de wereld worden - is ons tempo lager dan zou moeten. Ook het Parlement heeft hier schuld aan. Ook al behoorde ik tot de minderheid die in het voorstel tot liberalisering van de postdiensten aan het kortste eind trok, een slechte verliezer ben ik niet. Ons allen treft blaam.
Een en ander doet me denken aan een verhaal uit de Verenigde Staten over de beroemde burgemeester Richard Daley, die meerder keren burgemeester van Chicago was. Toen hij aan het begin van zo'n ambtsperiode een redevoering hield, wilde hij iets gaan zeggen over nieuwe "prestatie-plateaus". Maar door een verspreking, zoals ons dat ook wel eens overkomt als we een speech snel voorlezen, beloofde hij dat er onder zijn bestuur steeds hogere "prestatie-platitudes" zouden worden gerealiseerd! We moeten ervoor zorgen dat dit niet onze doelstelling voor Lissabon wordt maar dat we echt vooruitgang gaan boeken. Onze betrokkenheid is oprecht en verre van oppervlakkig. Daarom moet deze kwestie hoog op de agenda komen zodat we onze beloftes kunnen nakomen. Dat is de boodschap voor Stockholm.
In het afgelopen jaar is de geloofwaardigheid van het voedsel- en consumentenbeleid sterk toegenomen. Er moet nog veel gebeuren maar er is behoorlijk wat vooruitgang gerealiseerd.
Wat betreft handel en ontwikkeling steunt mijn fractie het "alles behalve wapens"voorstel. De Commissie moet zelf nadenken over landbouwzaken die gevoelig liggen in de Wereldhandelsorganisatie en in het debat over de landbouwhervorming, en ik hoop dat de volgorde van deze debatten geen obstakel zal vormen voor het handelsgerelateerde initiatief. Het is een belangrijk Europees initiatief en ik hoop dat het college van commissarissen er zijn uiterste best voor zal doen, ook al kunnen er wellicht als gevolg van andere onderhandelingen problemen met de volgorde rijzen.
De ELDR-Fractie vindt dat er snel meer aandacht moet worden gegeven aan asiel- en immigratievraagstukken. Ik feliciteer de heer Vitorino met al het werk dat er is verricht. In Tampere zijn echter de lijnen uitgezet en ik vraag me dan ook af waarom we zo lang na Tampere nog steeds bezig zijn die lijnen precies vast te stellen.
Wat betreft de uitbreiding: mijn fractie staat daar vierkant achter. Ik wil echter tegen de Commissie, en ook tegen dit Parlement en de heer Solana zeggen dat we echt meer tijd en aandacht aan Cyprus moeten geven. Het heeft niet zozeer te maken met het acquis communautaire, want op dat vlak doen ze het heel goed. Het heeft ook niet zozeer te maken met hun vermogen om het acquis ten uitvoer te leggen, want ook dat is voor hen geen probleem. Toch zijn er rondom dit alles ernstige en belangrijke politieke kwesties die niet de tijd en aandacht krijgen die ze voor een succesvolle afloop volgens ons wel behoren te krijgen.
Wat betreft de vorm van het wetgevingsprogramma ben ik blij dat het naar de parlementaire comités gaat. Want dan krijgen we de mogelijkheid erover na te denken en de prioriteiten vast te stellen. De heer Prodi heeft gezegd dat het niet slechts een geheel van uiteenlopende ideeën is en hij heeft ons hier inderdaad enkele prioriteiten aangereikt. Ik heb er eens goed naar gekeken. Het bestaat uit 49 bladzijden intensieve non-communicatie. Negenenveertig bladzijden die 593 verschillende initiatieven bevatten. Binnen deze methodiek is het zeer moeilijk aan te wijzen wat nu de werkelijke prioriteiten zijn, waar de politieke hartstocht ligt, wat het zwaartepunt is en wat alleen maar onderwerpen zijn waar we iets aan moeten doen omdat ze gewoon bij het proces horen. Zo moeten we dit niet langer doen.

We moeten de zaken op een andere manier aanpakken. Hopelijk hebben we in september iets waarmee ieder initiatief, in methodologische bewoordingen, is gerechtvaardigd. Ik bedoel daarmee niet dat hier niet alles is gerechtvaardigd, maar we willen weten hoe alles in elkaar steekt. Misschien hebben we wel om sommige initiatieven gevraagd maar zeggen we achteraf dat ze toch niet zo'n prioriteit hebben. Hoe vaak heeft de Europese Raad aan de Commissie gevraagd om initiatieven te nemen? De antwoorden staan hier niet in. Ik zou dat wel graag willen weten. De bevoegdheid van de Commissie om initiatieven te nemen in verband met de verdragen staat geheel buiten kijf, maar het is wel belangrijk dat er een kwaliteitscontrole kan plaatsvinden.
Als ik nog een laatste opmerking mag maken dan lijkt het me zeer nuttig als we deze oefening al in september lieten plaatsvinden en het debat dan in december konden afsluiten, en dat u, mevrouw de Voorzitter, als Voorzitter van deze instelling, tezamen met de heer Prodi, als voorzitter van de Europese Commissie naar de Europese Raad stapt en hun ex ante zegt: dit is onze prioriteit voor Europa. Is dit ook uw prioriteit? Zo zouden we dat moeten aanpakken want op die manier zit er meer vaart, richting en energie achter.
Als laatste wil ik nog iets zeggen over Nice, après-Nice kan ik beter zeggen. In het Europees Parlement moeten we een breed en open debat aanmoedigen. Dit als inleiding op de volledige participatie van de instellingen après-Laken. Mijn fractie eist dat we in de periode na Laken een conventie-achtige procedure volgen waarbij niet alleen het Europees Parlement en de nationale parlementen sterk betrokken zijn maar die ook de actieve betrokkenheid van de Raad vereist.
(Applaus)

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, ook mijn fractie steunt van harte het feit dat in dit debat concreet naar essentiële prioriteiten wordt gezocht en dat wij even de business as usual-mentaliteit kunnen vergeten die wij hier in ons dagelijkse werk wel tegenkomen.
Ik wil allereerst zeggen dat het een groot probleem wordt dat de Unie geen instrumenten heeft waarmee ze werkelijk een antwoord kan geven op bijvoorbeeld de toenemende mondialisering en de burger kan beschermen tegen de chaotische gevolgen daarvan. Ik wijs er nu maar even op dat men op de Top van Nice volledig heeft nagelaten te besluiten om in de toekomst besluiten met een gekwalificeerde meerderheid te nemen over zaken met betrekking tot de belastingheffing. Dat betekent dat wij de belastingstelsels aan de marktkrachten overlaten. Wij laten de marktkrachten ons belastingstelsel vormen en dat is natuurlijk een belangrijke belemmering voor de opbouw van wat wij hier het Europese sociale model noemen waarmee wij door de belastingheffing de ontwikkeling van de maatschappij willen sturen.
Hier werd de demografische ontwikkeling genoemd. Het is heel duidelijk dat wij zeer krachtig het groeiende racisme moeten bestrijden, omdat wij anders op geen enkele manier immigranten en asielzoekers tegemoet kunnen treden. Daarin hebben wij allen een grote openbare verantwoordelijkheid.
Mevrouw de Voorzitter, in dit Parlement wordt zeer vaak in krachtige bewoordingen over de burgers gesproken. Hier is ook vandaag vele malen gezegd dat de burgers bij de besluitvorming betrokken moeten worden, maar dat wordt in de praktijk helaas zeer vaak vergeten. Ik noem hier nu een actueel voorbeeld. De instellingen proberen momenteel de verordening over de openbaarheid van bestuur te realiseren waarmee het recht van de burgers wordt gegarandeerd om informatie over de communautaire besluitvorming te krijgen. Ik wil mijn collega's en alle aanwezigen ervoor waarschuwen dat het er nu naar uitziet dat de verordening voor de openbaarheid van bestuur eerder een verordening wordt die de vertrouwelijke activiteiten van de instellingen beschermt en dat dus precies het tegenovergestelde wordt bereikt. Wij mogen zoiets niet accepteren en wij hebben ook een breder openbaar debat daarover nodig. Ook daarover kunnen wij niet alleen maar achter gesloten deuren spreken zoals op dit moment gebeurt.
Mevrouw de Voorzitter, de duurzame ontwikkeling die in de inleidende toespraak van de heer Prodi werd genoemd is de belangrijkste doelstelling van mijn fractie. Als wij in Göteborg niet in staat zijn een concreet programma voor duurzame ontwikkeling op te stellen, dan laten wij een mogelijkheid voorbij gaan die we misschien nooit meer krijgen. Juist hier moet de Commissie leiderschap en visie tonen. Het lijkt er echter op dat zich ook hierbij in de praktijk altijd problemen zullen voordoen. Vandaag zal de Commissie haar Witboek over het chemicaliënbeleid presenteren, maar ik heb reden om aan te nemen dat ook in dit geval de benaderingswijze van de Commissie eerder de kortzichtige economische belangen van de industrie behartigt dan te garanderen dat wij daadwerkelijk afkomen van gevaarlijke chemicaliën. Dat kunnen wij nooit accepteren nu wij immers over duurzame ontwikkeling spreken.
Ecologische concurrentiekracht is een zaak die serieus moet worden genomen en de Commissie moet meer luisteren naar ondernemingen en economische actoren die hebben gemerkt dat duurzame ontwikkeling ook een goede manier van bedrijfsvoering kan zijn.
Momenteel wordt er gedebatteerd over een ingrijpende hervorming van het landbouwbeleid en wij willen de Commissie aansporen en van haar eisen dat ze een omvattend standpunt inneemt en zich niet alleen tevredenstelt met het nemen van kleine stappen. Dat zou betekenen dat wij een concrete verandering van benadering tegemoet kunnen zien.
Tenslotte, als u het mij toestaat mevrouw de Voorzitter, is bijlage IV van het Verdrag van Nice zeker het beste punt in het verdrag. Ze bevat de grote plicht voor het Parlement, de Commissie en ook de Raad, het Zweedse voorzitterschap, om serieus opnieuw de procedure te evalueren waarmee de Europese Unie wordt opgebouwd. Mijn fractie steunt volledig uw initiatief om de burgermaatschappij in het halfjaar voor de Top van Laken bij dit debat te betrekken, net als natuurlijk de nationale parlementen, ook die van de kandidaat-landen. Ik vind het jammer te horen dat collega Barón Crespo hier wil onderstrepen dat wij eerst en vooral naar de nationale parlementen moeten luisteren. Nee, de burgermaatschappij is echt iets concreets. Wij moeten haar eindelijk serieus nemen en er mag geen enkele intergouvernementele conferentie meer voorkomen waarop alleen de nationale belangen veilig worden gesteld en alles achter gesloten deuren plaatsvindt.

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, het werkprogramma van de Commissie voor 2001 roept bij mij in diverse opzichten vragen op, te beginnen met de rol van de Unie in Europa en de wereld. De onderhandelingen met de kandidaat-lidstaten gaan door volgens schema, wordt aangegeven in uw stuk, dat melding maakt van - ik citeer: "achttien aanvullende hoofdstukken die dit jaar moeten worden afgerond". Hoe kunnen we op basis van zulke abstracte, om niet te zeggen bureaucratische aanduidingen, ons een idee vormen van de problemen die opgelost moeten worden, van de tegenstellingen die overwonnen moeten worden en, dientengevolge van de beleidskeuzes die we moeten maken?
Verder vind ik het begrip beleid inzake nabuurschap bijzonder zwak en beperkt. Daarmee worden, in niet meer dan zeven regels, zowel de strategie van de Unie in de Balkan, als de betrekkingen met Rusland, als het Euro-mediterrane partnerschap aangeduid. Op sommige beleidslijnen van de Commissie op dit vlak wordt trouwens wel kritiek geleverd. Die kritiek kwam vorige week nog van de zijde van het tweede Euro-mediterrane Forum. Welke lessen trekt u uit deze kanttekeningen?
En wat blijft er over van het ontwikkelingsbeleid van de Unie? Voor de allerarmsten heeft u, afgezien van de handelsmaatregel die u net nog eens noemde, het bureau Europe Aid opgezet, naar het voorbeeld van US Aid, en ontwikkeling in feite vervangen door ondersteuning. Voor de andere landen verruilt u de filosofie van Lomé voor de logica van de WHO. Waar is nu de ambitie van Europa met betrekking tot zijn Zuiden gebleven?
De tweede belangrijke prioriteit waarover ik u vragen wil stellen is de nieuwe sociaal-economische agenda. De Commissie moet de besluiten voorbereiden die in dit verband zullen worden genomen op basis van een aantal criteria die "structurele indicatoren" zijn gedoopt. Welke plaats nemen in deze indicatoren de sociale overwegingen in en alles wat de UNDP terecht de indicatoren van menselijke ontwikkeling noemt? U stelt bijvoorbeeld geen enkele sociale voorwaarde voor, aangaande de goedkeuring door de Commissie van fusieplannen van grote ondernemingen. Waarom? Wat denkt u in de toekomst te ondernemen om een toename van aangelegenheden zoals Michelin, Danone, Alsthom, Valeo, Aventis en andere te voorkomen, kwesties waarin plannen voor het schrappen van arbeidsplaatsen gepaard gaan met het aankondigen van uitstekende financiële resultaten? Waarom schuift u de herziening van de richtlijn over de Europese ondernemingsraden door naar volgend jaar? Enzovoorts.
In dit verband kondigt u een Witboek over de Europese bestuursvormen aan, waarin een partnerschap met het maatschappelijk middenveld wordt opgenomen. Ik ben net terug van het Forum social mundial in Porto Alegre en zou dus enthousiast moeten applaudisseren. Toch houd ik me in, want achter een politieke lijn van een welhaast libertijnse allure, verbergen zich nu net al die klassiek liberaal geaarde economische beleidslijnen. Welnu, om vandaag de dag de vertrouwenscrisis van de burgers jegens de Unie te overwinnen, moet er echte openheid worden betracht, met henzelf, hun afgevaardigden, hun vakbonden en hun verenigingen, dat wil zeggen dat we openlijke confrontaties van beleidskeuzes accepteren voordat er besluiten worden genomen, een pluriforme en transparante evaluatie van het effect van die besluiten toelaten, als ze eenmaal worden uitgevoerd, en zonodig het beleid bijstellen als de prioriteiten van de maatschappij onverhoopt de agenda van de communautaire afgevaardigden in de war schoppen.
Welke stappen in die richting, mijnheer de voorzitter van de Commissie, bent u bereid te zetten in 2001?

Collins
Mevrouw de Voorzitter, de overeenkomst die in Nice bereikt is maakt de uitbreiding van de Unie nu mogelijk. Dit was de centrale doelstelling die we tijdens deze onderhandelingen wilden bereiken. Ik vind dat de weg nu vrij is voor kandidaat-landen om in de nabije toekomst lid te worden van de Unie.
De meest urgente doelstelling voor de huidige 15 lidstaten van de Europese Unie is er voor te zorgen dat het Verdrag van Nice zo snel mogelijk door de lidstaten wordt geratificeerd. De bepalingen van het Verdrag van Nice zullen pas in werking treden wanneer de 15 lidstaten van de Unie het verdrag geratificeerd hebben.
Met belangstelling stel ik vast dat dit debat getiteld is "follow-up Nice". Ik maan alle belanghebbenden tot voorzichtigheid en vraag ze geen ruimere ontwikkelingen binnen de Unie te bespreken voordat het ratificatieproces volledig is afgerond. Dit is echt de centrale dichotomie die op dit moment binnen de Unie bestaat. Degenen die het hebben over een ruimere politieke integratie binnen de Unie gaan er van uit dat de ratificatie van het Verdrag van Nice al in kannen en kruiken is. Dat is niet zo. De overeenkomst moet ook nog worden verkocht aan de 370 miljoen burgers van de Unie en wel op een manier die gemakkelijk te begrijpen is, die door iedereen wordt gesteund en op de goede wil van al onze burgers kan rekenen.
Ik richt deze kritiek vooral tegen degenen die een volledig federale structuur binnen de Europese Unie voorstaan. Af en toe bespeur ik in sommige delen van Europa een houding van: "wij weten wat het beste is; wij brengen de noodzakelijke veranderingen aan en de mensen zullen er ons later dankbaar voor zijn".
Maar dat is niet de manier om politiek overtuigend te zijn. Wij doen voorstellen. Daarna overreden we de Europese burger om ze te steunen, hetzij binnen onze respectievelijke parlementsstructuren hetzij door middel van een referendum. Het is aan ons, die voorstander zijn van een uitbreiding van de Unie en die het absolute recht van kandidaat-landen erkennen om lid te worden van de Unie, om onze stemgerechtigde burgers van het belang van de bepalingen van het Verdrag van Nice te overtuigen en van de bredere politieke implicaties van het verdrag.
Wat de Europese Unie echter niet moet doen, is alvast gaan praten over nieuwe politieke ontwikkelingen binnen de Unie terwijl het Verdrag van Nice nog door geen enkele lidstaat is geratificeerd.

Bigliardo
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, waarde collega' s, ik heb met een zekere verbazing naar de redevoering van de fractievoorzitter van de Europese Volkspartij geluisterd. Hij bekritiseerde de afwezigheid van de Raad en het verlies aan institutionele discipline dat in zekere zin in deze zaal te bespeuren viel. Eveneens hekelde hij het sectorale beleid van de ministers van Buitenlandse Zaken van de lidstaten.
Mijns inziens staat dit niet geheel los van hetgeen de heer Prodi ons zojuist over het programma heeft gezegd. Dat programma is eigenlijk een boek vol dromen, alhoewel gezegd moet worden dat dit programma, in tegenstelling tot hetgeen anderen willen, tot doel heeft een debat teweeg te brengen, zoals duidelijk is gebleken uit de redevoering van de heer Prodi. Wij hebben horen spreken over liberalisatie van de markten, privatisering en tegelijkertijd over duurzame ontwikkeling en milieuverval. De tegenspraak tussen liberalisatie enerzijds en duurzame ontwikkeling anderzijds springt echter onmiddellijk in het oog. Deze tegenspraak kan niet meer worden verhuld door een geheel aan de lobby' s onderworpen Commissie en Europa. Deze lobby' s willen geen Europa: hun enige doel is waarschijnlijk de totstandbrenging van een Europa van kooplieden. Zo' n Europa wil ik echter niet, en ik denk evenmin de meeste anderen onder ons.
Het probleem blijft dus het cruciale vraagstuk waar het debat over het moderne Europa steeds meer van doordrongen raakt. Het is het probleem van de zogeheten Welfare State - om daar maar eens een akelige Amerikaanse benaming voor te gebruiken -, die wij Europeanen van oudsher de 'sociale staat' noemen.
Het hoofdprobleem is en blijft hetzelfde: willen wij een sociale staat of een liberale staat? Willen wij meer overheid en minder markt of meer markt en minder overheid? Wij hebben gehoord dat vorig jaar 2,5 miljoen arbeidsplaatsen zijn gecreëerd en de heer Prodi zei dat twee derde daarvan naar vrouwen is gegaan. Dat is natuurlijk een uitstekend resultaat dat de heer Prodi noemde. Wij moeten echter ook nagaan, beste Commissievoorzitter, hoe het met de geografische verdeling van deze arbeidsplaatsen in Europa is gesteld. Ik weet bijvoorbeeld niet hoeveel van deze 2,5 miljoen arbeidsplaatsen naar Italië en met name Zuid-Italië zijn gegaan waar de werkloosheid heel groot is en waar wij, als wij dat zouden willen - maar dit is een persoonlijke mening die evenwel enige aandacht verdient - de oplossing van de vraagstukken in verband met duurzame ontwikkeling zouden kunnen verbinden met een oplossing voor het werkgelegenheidsprobleem. Ik denk bijvoorbeeld aan de mogelijkheid om jongeren tegen betaling van een minimumloon aan het werk te zetten voor het herstel van het hydrogeologisch evenwicht in dat gebied. Daar zitten zoveel mensen te niksen en Europa zou een met een dergelijk initiatief twee vliegen in een klap kunnen slaan.
Ik denk ook aan de interne hervorming van de Commissie waar u het over had, mijnheer de voorzitter. Ik weet dat hier hartstochtelijk aan wordt gewerkt en deze hartstocht heeft kennelijk een weerslag op de personeelsleden van de Commissie. Zij zijn bezorgd voor hun carrière en vrezen voor herstructureringen, die dan op hun beurt een weerslag zullen hebben op de positie van de personeelsleden van het Parlement. Men bespeurt algemene ongerustheid daarover. Daarom nodig ik u uit een allesomvattend debat te houden niet zozeer over de functies maar veeleer over de politieke inhoud die men aan het initiatief van de Commissie en het Parlement wenst te geven. Daarvoor zijn vastberaden en duidelijk omlijnde besluiten nodig, besluiten waarmee een Europa wordt ontworpen waarin de herinnering aan de komkommers, waar de heer Prodi over sprak, steeds meer vervaagt en tot het verleden gaat behoren.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, er zijn eurosceptici die voor het Verdrag van Nice stemmen omdat sommige federalisten ertegen protesteren. Er zijn federalisten die ervoor stemmen omdat sommige eurosceptici tegen zijn, maar beide groepen hebben goede redenen om ertegen te stemmen. Eurosceptici zijn er waarschijnlijk op tegen dat de macht van de nationale parlementen overgaat op Brussel. Federalisten zijn er waarschijnlijk op tegen dat de besluiten overgaan van kiezers en volksvertegenwoordigers naar ambtenaren en ministers in de Europese Unie. Kortom, Nice betekent minder democratie. Het is in ons aller belang dat er voor het volgende verdrag een democratisch debat komt.
Het moet uit zijn met traktaten achter gesloten deuren. Voor het volgende verdrag moeten de volksvertegenwoordigers bij daglicht onderhandelen. Het debat moet niet alleen in de openbaarheid gevoerd worden maar de burgers moeten er ook direct bij betrokken worden. Tot slot moet het verdrag goedgekeurd worden middels referenda in de landen waar dat is toegestaan. Tegen deze achtergrond kunnen federalisten en 'Euroroyalisten' de richting van het Europa van de toekomst bespreken. Wat moet er in Brussel besloten worden, wat moet er in Straatsburg besloten worden, wat moet er in de nationale parlementen besloten worden? De Fractie Europa van Democratieën in Diversiteit zet zich in voor een open, vrijere Europese samenwerking in afgeslankte vorm. We willen graag dat het leeuwendeel van alle besluiten in de lidstaten en op lokaal niveau genomen wordt. De rijkdom van Europa zit ' m in de verschillen, en we zien bijvoorbeeld niet in waarom de Europese Unie een besluit moet kunnen veranderen dat de gemeenteraad in Århus over de plaatselijke busdiensten heeft genomen. Over een dergelijk onderwerp kunnen we uitstekend zelf beslissen. Tot slot hoop ik dat de informatiemiddelen die de Commissie gaat gebruiken, pluralistisch worden ingezet voor het uitwisselen van alle verschillende standpunten over Europese integratie.

Berthu
 - (FR) Mijnheer de Voorzitter, wij debatteren vandaag over een mondelinge vraag over de follow-up van de Europese Raad van Nice, terwijl het ontwerpverdrag nog niet eens is getekend en de volgende intergouvernementele conferentie pas in 2004 wordt gehouden. Hieruit blijkt wel dat sommigen staan te popelen om weer een onderhandelingsronde te openen. Voor hen, en in het bijzonder voor de Commissie - zoals haar voorzitter zojuist heeft gezegd - zou het hier eindelijk moeten gaan om het grote Europese constitutionele proces, waar de Raad van Nice tegen was, een proces dat zo spoedig mogelijk in gang gezet zou moeten worden door een Europese conventie, naar het voorbeeld van de conventie die vorig jaar het Handvest van de grondrechten heeft voorbereid.
Maar deze haast, ja zelfs opwinding, moet het nadenken niet beletten. Het idee van een Europese grondwet verwijst naar een Europese staat die onze volkeren niet willen. De Raad van Nice heeft dit idee nota bene niet eens opgenomen in de doelstellingen van de volgende IGC. Want het Europa van de toekomst zal geen toekomstige staat met een eigen grondwet nodig hebben, maar een netwerk van naties met respect voor de nationale democratieën, dat wordt geformaliseerd door een basisverdrag.
We moeten er op korte termijn over nadenken hoe we het debat in de toekomst gaan voeren. Want laten we wel wezen, de conventie die het Handvest van de grondrechten heeft voorbereid was een mislukking, omdat er voortdurend sprake was van verstrengelde bevoegdheden en onduidelijke verantwoordelijkheden. De tekst die er tenslotte uit is voortgekomen mag de supranationalen dan misschien wel als muziek in de oren klinken, voor geen van de lidstaten van de Unie is deze aanvaardbaar.
Ja, in de toekomst moeten we de IGC's anders voorbereiden, maar zeker niet door middel van lichtgewicht conventies die ons in nieuwe impasses zouden storten. Voor de volgende IGC moeten we het debat organiseren in en om de nationale parlementen, onder hun verantwoordelijkheid. Vervolgens zou de toekomstige IGC alleen moeten onderhandelen over geloofwaardige voorstellen, dat wil zeggen voorstellen die gesteund worden door minstens een kwart van de nationale parlementen op basis van een stemming in hun voltallige vergaderingen. Zo kunnen we er zeker van zijn dat we niet afdwalen en dat we verankerd blijven in de nationale democratieën.

Fiori
Voorzitter Prodi, wij weten heel goed dat het moeilijk is in een korte samenvatting alle ingewikkelde thema' s weer te geven waarover de Commissie zich moet buigen. Ik beperk mij derhalve tot twee onderwerpen waar naar ik hoop rekening mee zal worden gehouden.
Wij zien wat in de landbouwsector gebeurt. Als Europese Volkspartij zijn wij van mening dat het absoluut noodzakelijk is de voorwaarden van het gemeenschappelijk landbouwbeleid te herzien. Wij moeten met name weten hoe de toekomstige strategieën eruit zullen zien. Ik hoef daarbij alleen maar te verwijzen naar de enorme financiële lasten die het landbouwbeleid voor onze begroting met zich meebrengt, naar hetgeen vooral ook voor het landbouwbeleid op het spel staat en naar de vraagstukken in verband met de mondialisering. U hebt zelf het voorstel van commissaris Lamy genoemd. Dat is een zeer interessant voorstel, dat echter verstrekkende gevolgen zal hebben voor de landbouwproblematiek. Ik denk daarbij onder andere aan hetgeen kan gebeuren op het gebied van de veiligheid van de landbouwproductie, op dat van de typische producties en de biotechnologische vraagstukken. Als wij dan ook nog de uitbreiding en de noodzaak van herstel van de landbouw in bepaalde gebieden, zoals die van het Middellandse-Zeebekken, voor ogen houden, rijst onmiddellijk de vraag welk model de Commissie voor het Europees landbouwbeleid nastreeft. Wij willen echter vooral dat u ons geruststelt en ons verzekert dat dit model niet op de onderhandelingstafel van het buitenlandse beleid terecht zal komen en beschouwd zal worden als wisselmunt in situaties die voortvloeien uit internationale vereisten.
Mijn tweede opmerking gaat over de Middellandse Zee. Het belang daarvan is duidelijk gebleken tijdens een forum waaraan wij de vorige week hebben deelgenomen. Er is nog steeds een groot aantal belangrijke vraagstukken in verband met de Middellandse Zee waarvoor een oplossing moet worden gevonden. Daarom willen wij graag een beleid dat dit gebied in het zuiden dezelfde voorrechten toekent als andere gebieden van de Europese Unie.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, Commissievoorzitter Prodi, we hebben vandaag veel programmaverklaringen van u gehoord. Ik zou willen terugkomen op uw laatste opmerking, waarin u ook verwees naar de rol van het Parlement en de parlementariërs. Mooie, goede woorden, mijnheer de Commissievoorzitter, maar niet concreet genoeg! Ik zou toch een concrete verklaring van u willen krijgen. Het is eenvoudig zo dat we een sterke Commissie willen, omdat we ervan overtuigd zijn dat de basis van het toekomstige Europa niet kan bestaan, althans niet hoofdzakelijk, uit de samenwerking tussen regeringen. Daarom verwachten we van u dat u zult ijveren voor de versterking van het parlementaire stelsel en de parlementaire democratie. Over het algemeen bent u het daarmee eens, maar uw vice-voorzitter, commissaris Barnier, heeft kortgeleden bij een discussie in de bevoegde commissie geopperd dat men in de toekomst een soort forum voor het post-Nice-proces moet voorstellen waaraan iedereen, dus zowel parlementariërs als vertegenwoordigers van de burgermaatschappij, zou deelnemen. Als hij hiermee bedoelt dat dit forum in de plaats moet komen van de conventie, dan zeg ik neen. Mijnheer de Commissievoorzitter, wij willen een conventie, een conventie van parlementariërs uit het Europees Parlement en de nationale parlementen. Dat is wat wij willen, en wij vragen uw ondubbelzinnige steun!

Mijnheer de Voorzitter, ik weet dat de Commissie ook kritiek heeft - direct of indirect - op de gebreken van het Parlement. We moeten toegeven dat dit Parlement gebreken heeft, maar deze gebreken van het Parlement en van het Europese parlementaire stelsel moeten een aanleiding zijn om dit Parlement te versterken, niet om het verder te verzwakken.
Daarmee kom ik op mijn volgende punt: u heeft vandaag opnieuw voorgesteld om een witboek te publiceren over goed bestuur. Ik geef u gelijk dat er op dit punt iets moet gebeuren, maar goed bestuur is een moeilijk begrip. Ik zou liever spreken van democratisch bestuur. De democratische besluitvormingsprocedure moet worden versterkt, daarin heeft u gelijk. Zij moet ook een bredere toepassing krijgen, want tot de democratie behoort eveneens de dialoog met de burgermaatschappij. Dat geef ik volmondig toe en daar moeten met name wij als parlementariërs ook meer aan doen. Maar ook hier is de beslissende vraag: is de deelname van de burgermaatschappij geen surrogaat voor de versterking van de parlementaire democratie? Is de burgermaatschappij soms de hoeder van het parlementaire debat en het parlementaire besluitvormingsproces? Ook hier zou u uitdrukkelijk en ondubbelzinnig de kant moeten kiezen van het Parlement.
(Applaus)
In dit verband zou ik nog iets willen zeggen over zelfregulering. Dat is nog zo'n nieuw modewoord, dat soms ook eufemistisch wordt omschreven als "coöperatief besluitvormingsmodel". Neen, mijnheer de voorzitter! Het Parlement moet beslissen, de Raad en de parlementaire organen moeten beslissen. Zeker, de besluitvorming moet transparant en openbaar zijn en niet, zoals nu het geval is, ondoorzichtig en verborgen, waarbij ik met name denk aan de Commissie en de lobby's. Ja, we moeten met de belangengroepen discussiëren en een dialoog aangaan, we moeten rekening houden met hun adviezen en overwegingen. We mogen echter niet de vos de passie laten preken. Moet degene die wij willen controleren in de toekomst soms zijn eigen regels vaststellen? Daar denk ik toch anders over. Dat zou hetzelfde zijn als wanneer de voedingsmiddelenindustrie en de landbouwlobby zelf de regels voor de marktordening van de landbouw zouden vastleggen. Dat kan toch niet! Daar zijn wij het niet mee eens!
In dit verband wil ik nog een kleine opmerking maken: de Commissie heeft steeds meer de neiging om gebruik te maken van zogenoemde interpretatieve mededelingen. Dit houdt in dat beslissingen van de Raad en het Parlement achteraf door de Commissie worden geïnterpreteerd, soms zelfs op een manier die de verscheidene belangengroepen goed uitkomt. Ook dat is een gevaarlijke ontwikkeling! De Commissie doet voorstellen. Zij heeft het initiatiefrecht, en dat vind ik ook goed. Maar de beslissingsbevoegdheid ligt bij de parlementaire organen en hun beslissingen mogen achteraf niet worden aangepast door interpretatieve mededelingen. Wanneer er sprake is van interpretatie, dan is dit de bevoegdheid van het Hof van Justitie.
Tot slot, mijnheer Prodi: wij verwachten van de Commissie een heleboel voorstellen. Wij verwachten echter ook dat u het parlementaire stelsel respecteert, zoals wij de Commissie respecteren. Wij verwachten van u dat u evenveel belang hecht aan de versterking van onze instelling als wij aan de versterking van de Commissie!
(Applaus)

Watson
Mijnheer de Voorzitter, de voorzitter van de Commissie heeft ons gezegd dat de instellingen verantwoordelijk, transparant and efficiënt moeten zijn. Hij heeft ook beloofd dat er een Witboek over bestuur zou komen. Willen wij de bestuurskwaliteit van de Unie verbeteren, dan zouden we alvast kunnen beginnen met het werkprogramma van de Commissie zelf. Wij moeten onze besluitvorming richten op gebieden waar communautaire actie onmisbaar is. Wij moeten ons ervan vergewissen dat het subsidiariteitsbeginsel volledig wordt nageleefd. Is dit werkelijk het geval met de aanbeveling van de Commissie over een gemeenschappelijk Europees vormvoorschrift voor curricula vitae: nummer 379 op hun lijst van dit jaar nog uit te voeren maatregelen? Elk nieuw wetgevingsvoorstel zou een motivering moeten bevatten die aangeeft waarom het noodzakelijk is actie te ondernemen op het niveau van de Unie. Wij zouden een steentje kunnen bijdragen door, zoals mijn collega de heer Clegg heeft gesuggereerd, in dit Parlement een permanente controlecommissie op te richten om er zeker van te zijn dat de voorgestelde maatregelen aan de criteria van subsidiariteit en evenredigheid voldoen. Bij uw rede over de situatie van de Unie, mijnheer Prodi, zou een uitgebreide lijst met voorstellen moeten zitten die allemaal stuk voor stuk worden toegelicht en verantwoord. Deze lijst zou dan uiteraard niet ergens weggestopt moeten worden in de bijlagen van het document. Het voorstel zou het resultaat moeten zijn van een stevig debat in het college van Commissarissen, en zou niet zonder enige vorm van discussie mogen worden aangenomen alsof het een standaardvoorstel betrof. Deze commissie zou individuele commissarissen kritisch moeten ondervragen over voorstellen waarvoor zij verantwoordelijkheid dragen.
Ten slotte zou er hier in onze plenaire vergadering over het jaarlijks werkprogramma moeten worden gestemd. Nice liet de tekortkomingen van intergouvernementeel Europa zien. Het is aan ons om de zaak voor een federaal Europa met meer overtuiging neer te zetten.

Voggenhuber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Prodi, ik sluit mij aan bij degenen die concretere antwoorden eisten. In Nice is er geen vooruitgang geboekt op het vlak van de politieke eenheid. Integendeel, het was een overwinning van de renationalisering. Wat in Nice op een mislukking is uitgedraaid - ik denk dat het heel belangrijk is dat te erkennen - is de pretentie van de Raad om de grondwetgever van Europa te zijn. Dat is een taak die van nature toekomt aan de parlementen!
Mijnheer Prodi, de houding van de Commissie is bijzonder vaag en onduidelijk, vooral met betrekking tot het post-Nice-proces. U heeft kritiek geuit op het Verdrag, maar naar ik heb gehoord start de Commissie in mijn eigen land een enorme publiekscampagne waarin het Verdrag van Nice wordt aangeprezen als een historische doorbraak. U heeft kritische woorden geuit, maar uw eigen commissaris Barnier spreekt slechts van een discussieforum, in plaats van een grondwetgevend proces en een conventie.
Mijnheer de Commissievoorzitter, ik verzoek u om een heel concreet antwoord te geven op een duidelijke vraag: staat u achter de eis van het Parlement om een grondwetgevend proces te lanceren naar het model van een conventie en om het eisenpakket van Nice uit te breiden met eisen die betrekking hebben op fundamentele democratische principes als de scheiding der machten, checks and balances, openbaarheid van het wetgevingsproces, enzovoort?

Kaufmann
Mijnheer de Voorzitter, Nice was een achteruitgang op het gebied van de politieke integratie: van een versterking van de democratie of meer handelings- en beslissingsbevoegdheid is niets terechtgekomen. Daarom moeten wij deze periode na Nice gebruiken om de Unie te behoeden voor de gevolgen van Nice. Ik wil in deze korte tijdsspanne vier punten bespreken die voor mij belangrijk zijn.
Ten eerste roep ik de Raad op het aantal zetels voor Tsjechië en Hongarije in het Europees Parlement onmiddellijk te corrigeren. Men mag deze landen niet discrimineren! Ten tweede moet er een duidelijk gemeenschappelijk beginselakkoord komen betreffende het debat over de toekomst van de Unie. De hervorming mag niet uitdraaien op een renationalisering. Ten derde moet een hervormingsconferentie worden bijeengeroepen, die beantwoordt aan het model van een conventie en over de nodige legitimiteit en autoriteit beschikt om hervormingsvoorstellen te doen. En ten vierde moet de intergouvernementele conferentie worden vervroegd. 2004 is een slecht moment, want dan verlopen de zittingsperioden van het Parlement en de Commissie en kunnen beide instellingen zich niet volledig inzetten voor de werkzaamheden rond de IGC.

Muscardini
Mijnheer de Voorzitter, het aantal prioriteiten neemt al enkele jaren lang gestadig toe, ofwel omdat de doelstellingen niet geheel worden bereikt, ofwel omdat door de razendsnelle politieke, economische en technologische ontwikkelingen onze aandacht gevraagd wordt voor steeds meer en steeds moeilijker op te lossen problemen.
Het probleem van de werkgelegenheid en van waardige werk- en levensomstandigheden wacht nog steeds op een oplossing. Wat de uitbreiding betreft is er behoefte aan een meer coherente aanpak. Wij moeten meer inspanningen ondernemen om de uitbreiding op een voor onze volkeren en de volkeren in de toetredingslanden adequate manier te verwezenlijken. Tevens moeten wij de daarvoor noodzakelijke structuren, het economische aanpassingsproces en de politieke en sociale betrekkingen versterken en coherenter maken. Het gaat niet om versnelling of verlangzaming van de uitbreiding. Wij moeten enkel zorgen voor een realistische verwezenlijking daarvan, overeenkomstig het daarvoor noodzakelijke tijdschema. Dat is de enige manier om ontaarding van een moreel juist besluit in een nederlaag te voorkomen.
Wij mogen geen moment de aandacht afwenden van de noodzaak illegale immigratie, georganiseerde criminaliteit, uitbuiting van vrouwen en kinderen, drugs- en wapenhandel en handel in menselijke organen te bestrijden. Daarbij moeten wij echter wel vermelden dat de qua vorm perfecte documenten niet worden gevolgd door concrete stappen bij de tenuitvoerlegging daarvan.
Wij wachten op een Europese reglementering voor het gebruik van internet. Zonder regels kan er geen sprake zijn van vrijheid, maar alleen van schending van nationale en internationale wetten.
Men moet snel het Middellandse-Zeebeleid nieuw leven in blazen, waarover het Europees Parlement tijdens de vorige vergaderperiode een resolutie heeft aangenomen. Ook moet men de vredesinitiatieven in het Midden-Oosten versterken.
Bij alle noodzakelijkheden is er echter een prioriteit die boven alle andere prioriteiten uitsteekt: gezonde levensmiddelen en voedselveiligheid voor de burgers. In naam van de zogenaamde vooruitgang en de illegale winst van enkelen, maakt men definitief de gezondheid kapot van de huidige en toekomstige consumenten, en van hele bedrijfstakken in zowel de landbouw als de voedselproductie. Als wij daar niet vastberaden, eerlijk en snel op reageren, zullen wij met rampzalige gevolgen worden geconfronteerd. De regeringen hebben al veel te lang gewacht met optreden na de eerste alarmerende berichten van enkele jaren geleden over de gekkekoeienziekte, de besmette biefstukken, de dioxinekippen, over kortom alle fraude met levensmiddelen die niet alleen handelsfraude is gebleken te zijn, maar regelrechte milieu- en volksgezondheidsbommen.
Wij vragen u, mijnheer Prodi, bij de Raad aan te dringen op de onmiddellijke instelling van een controle- en toezichtcomité. Met name willen wij echter dat uw voorzitterschap meer controle verricht.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, we staan na Nice voor een heleboel open vragen, waarop concrete antwoorden moeten worden gevonden. Deze vragen hebben betrekking op de scheidslijnen tussen nationale en Europese bevoegdheden, de vereenvoudiging van de Verdragsbepalingen, de juridische status van het Handvest van de grondrechten en de rol van de nationale parlementen in het bouwwerk van de Europese Unie. Waarvoor moeten de lidstaten in de toekomst eindverantwoordelijkheid blijven dragen? Deze vraag is nauw verbonden met de doelomschrijving die men de Europese Unie geeft. Alleen door een duidelijke vaststelling van bevoegdheden kan men ervoor zorgen dat wetgevende en politieke beslissingen op Europees niveau door de bevolking worden geaccepteerd. Dat moeten we goed beseffen. Het moet daarom een prioritaire doelstelling zijn om de nationale parlementen sterker te betrekken bij de discussies die voorafgaan aan de geplande intergouvernementele conferentie. Op die manier kunnen we het debat in de lidstaten zo vroeg mogelijk op gang brengen en ook mogelijke problemen bij de ratificatie reeds van tevoren uit de weg ruimen.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissievoorzitter, waarde collega's, we beginnen nu met een discussie die er als volgt uitziet: de left-overs van Amsterdam, die we nu de tekortkomingen van Nice noemen, moeten in post-Nice worden opgelost. Ik denk dat we daarvoor een duidelijke procedure moeten hebben. Want het volstaat niet dat men van dit jaar één groot en levendig discussieforum wil maken en daarbij ook de burgermaatschappij wil betrekken, een voorstel waarbij de heer Swoboda terecht de nodige vraagtekens heeft gezet. Men moet ook de volgende vragen stellen: volgens welke duidelijk vastgelegde methoden worden het Europees Parlement en de nationale parlementen bij dit proces betrokken; gaat het om een conventie of niet; welke rol zal de conventie spelen bij de opstelling van de definitieve teksten die in de periode na Nice moeten worden aangenomen? De vraag is of het slechts zal gaan om een folkloristische verklaring die in het kader van een conventie wordt aangenomen, waarna de vijftien lidstaten zich tijdens de beslissende nacht precies zo gedragen als in Nice.
Zowel wat de methode als de doelstellingen betreft, moet denk ik duidelijk worden aangegeven waar we naartoe willen; dit mag niet vaag blijven. En aangezien bijna alle regeringsleiders zeggen dat de besluitvormingsstructuren van Nice slecht zijn, moeten methoden worden gezocht om daarin orde op zaken te stellen, indien mogelijk zelfs voor het post-Nice-proces. Dit kan bijvoorbeeld gebeuren in het kader van de uitbreidingsverdragen. Zo heeft men deze problemen ook altijd opgelost in het verleden en het is bovendien een goede manier om te vermijden dat de uitbreiding wordt uitgesteld. De uitbreiding is het tweede grote vraagstuk waarmee we ons zullen moeten bezighouden. Op dit punt hebben we een historische plicht te vervullen.
Dit brengt mij tot het derde thema. We moeten oppassen dat onze transatlantische banden niet worden vertroebeld door nieuwe discussies over veiligheidsbeleid, dat de Amerikanen geen begrip hebben voor onze initiatieven op het gebied van veiligheids- en defensiebeleid en wij niet voor het raketafweersysteem van de Amerikanen. Hiermee bedoel ik dat we in de eerste plaats moeten durven zeggen dat de uitbreiding een grote verwezenlijking is op het gebied van het Europese veiligheidsbeleid. Ten tweede, dat wanneer we onze eigen capaciteiten ontwikkelen, deze deel uitmaken van het Atlantisch Bondgenootschap dat verder verantwoordelijk blijft voor de collectieve veiligheid in Europa. Ten derde is dit ook een mogelijkheid om de basis te leggen voor een transatlantische markt. De huidige onderhandelingsafgevaardigde van de Amerikaanse president, Robert Zoellick, is de opsteller van de transatlantische verklaring van 1990. Ik stel voor dat we op deze traditie voortborduren en de afstand tussen onze continenten opnieuw wat kleiner maken.

Hänsch
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissievoorzitter, ik heb drie korte opmerkingen. Ten eerste: tot de eerste fase behoort niet alleen het openbaar debat - op dit punt ben ik het eens met de opmerkingen van de heren Swoboda en Brok - maar ook de geplande verklaring van Laken. Ik heb een duidelijke vraag voor u: is de Commissie bereid en zal het ons lukken om in het jaar 2001 en met het oog op Laken een gemeenschappelijk voorstel van de Commissie en het Parlement voor te leggen over de verdere structurering van het post-Nice-proces? Dit is het eerste punt, waarbij het vooral gaat om de methode.
Ten tweede: het verheugt me dat u heeft gepleit voor de oprichting van een orgaan waaraan de regeringen, de Commissie, het Europees Parlement en de nationale parlementen kunnen deelnemen. Wij willen een conventie voor de verdere ontwikkeling van het post-Nice-proces, een conventie die als spil dient voor het openbaar debat, die voorstellen ontvangt en verzendt, en tezelfdertijd een duidelijk voorstel formuleert voor de intergouvernementele conferentie en voor de thema's waarover in 2004 onderhandeld zal worden.
Over deze thema's gaat ook mijn derde opmerking. Er zijn vier thema's voorzien - dat is goed, en het is haalbaar. We weten echter allemaal dat deze thema's niet alleen nader moeten worden omschreven, maar dat er in 2004 veel meer op het spel staat en zal moeten staan. Ik zou echter iedereen willen aanraden om dit merkwaardige begrip "post-Nice" of "na Nice" overboord te gooien. Het gaat niet om "post-Nice". Nice is niet alleen het einde van een methode, maar in feite ook het einde van een tijdperk, namelijk het tijdperk van het Europese eenwordingsproces van de jaren '50, '60, '70 en '80. Nu komt het erop aan de totstandbrenging van de nieuwe Europese Unie voor te bereiden, dit wil zeggen, een Europese Unie van de 21ste eeuw. Het gaat niet om het "post-Nice-proces", maar om het feit dat we voor een vernieuwing van het Europese eenwordingsproces staan. Dat moet duidelijk zijn. Wanneer we het publiek, het openbare debat, de mensen, de burgers willen winnen voor ons doel van de Europese eenwording, dan volstaat het niet om een "post-Nice-proces" in te leiden, maar dan moeten we de mensen duidelijk maken dat het gaat om een nieuwe Europese Unie en een nieuw Europa, dat sinds 1990 veranderd is.

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik zeggen dat ik zeer teleurgesteld ben over het feit dat er geen minister van het voorzitterschap bij dit belangrijke debat aanwezig is.
Mijnheer de voorzitter van de Commissie, één ding is na de Top van Nice duidelijk geworden: het uiteindelijke compromis dat achter gesloten deuren is bereikt, heeft duidelijk zijn beperkingen. Inmiddels staat men weer met beide benen op de grond en heeft men beloofd dat er een brede maatschappelijke discussie komt over de doelen, de toekomst en de taken van Europa. Dat is een goede zaak. Deze belofte moet worden nagekomen. Maar nu is het de vraag op welke manier het gerealiseerd moet worden. Als de Europese burgers daadwerkelijk gaan deelnemen aan de discussie over de toekomst van het gemeenschappelijke Europese project, zullen zij er ook invloed op krijgen. Is de Commissie bereid om naar voorstellen en ideeën te luisteren en deze tevens uit te voeren? Dat zou betekenen dat de EU verandert, transparanter wordt en dat zij een eenvoudiger structuur krijgt.
Zoals we weten willen veel burgers een duidelijke grondwet. Wanneer komt er zo'n grondwet? Ook weten wij dat het milieu, de asielzoekers en de grensoverschrijdende criminaliteit zeer belangrijke kwesties zijn. Op deze gebieden zien de burgers graag een sterke, krachtige en slagvaardige EU. Zijn de Commissie en de Raad bereid om de EU deze instrumenten te verschaffen? De resultaten van Nice zijn helaas niet bemoedigend.
Zoals bekend bestaat er algehele ergernis over het feit dat de EU zich te veel met details bezighoudt. Is de Commissie bereid om het bekende subsidiariteitsbeginsel echt toe te passen en een methode te vinden om de grote drang te beteugelen die er in Brussel en Straatsburg bestaat om alles tot in detail te willen regelen?
De burgers in de EU en de kandidaat-landen alsmede de nationale parlementen en natuurlijk ook dit Parlement moeten reële zeggenschap krijgen over de methode, de agenda en de beslissingen aangaande de toekomst van de EU. Maar hoe? Dat is de grote vraag die in de lucht hangt en die alle collega's bezighoudt.

Nogueira Román
Na alles wat er in 2000 gebeurd is, kunnen wij u, mijnheer Prodi, niet goed volgen, als u beweert dat uw programma betrekking heeft op Europa en het jaar 2001. Afgaand op uw programma zouden we kunnen denken dat het buitengewoon ernstige en beleidsbepalende probleem van de gekkekoeienziekte eenvoudigweg niet bestaat. In uw voorstellen wordt ook op een weinig realistische wijze gesproken over de nieuwe economie en miljoenen nieuwe banen, terwijl er niet gerept wordt over de noodzaak om die banen vooral te scheppen in de minst ontwikkelde regio' s, waar de werkloosheid het hoogst is. Dat zijn de regio' s waar de best opgeleide mensen uit wegtrekken. Er wordt niets gezegd over de economische en budgettaire problemen samenhangend met de hoognodige uitbreiding met nieuwe lidstaten. Over de immigratie uit de derde wereld wordt al evenmin iets vermeld. Het lijkt wel alsof de crisis die door de ultraliberale globalisering wordt veroorzaakt en die in Porto Alegre aan de kaak is gesteld in het geheel niet bestaat. Over de enorme teleurstelling van Nice wordt gezwegen, en er wordt met geen woord aandacht besteed aan het feit dat de lidstaten eigenlijk niet langer kunnen blijven verhinderen dat de burgers rechtstreeks democratische beslissingen nemen met betrekking tot de Unie. Geen woord over het opkomen van naties zonder staat, geen woord over entiteiten met politieke en wetgevende bevoegdheden.
Mijnheer Prodi, de Commissie moet niet langer doen alsof er in de Europese maatschappij een ontwikkeling gaande is die uiteindelijk zal moeten leiden tot de goedkeuring van een grondwet voor de Unie. Het lijkt mij raadzaam dat de Commissie, het Parlement en de hier niet aanwezige Raad het initiatief nemen waar de burgers om vragen.

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, er heeft een verschuiving plaatsgevonden: de eurosceptici zijn in dit Parlement nu in de meerderheid. Ze schetsen een heel zwart beeld van wat er in Nice gebeurd is, en slagen er daarbij niet goed in hun eigen falen daar aan het zicht te onttrekken. Hun houding is een graadmeter voor de politieke arrogantie die ze in Nice vertoonden. En nu zingen ze opnieuw hetzelfde liedje. Ze hebben uit het gebeurde dus geen lering getrokken.
De uitgebreide Europese Unie heeft nu juist behoefte aan een radicaal tegenovergestelde houding. Anders gaan we weer van de niet opgeloste problemen van Amsterdam naar de niet opgeloste problemen van Nice, om in 2004 opnieuw met frustraties te blijven zitten. De meerderheid moet bereid zijn de werkelijkheid zonder vooroordelen te aanvaarden. Het mislukken van Nice was al erg genoeg. Nu is het van belang dat men begrijpt wat daar werkelijk gebeurd is. Het ging in Nice om de botsing tussen een vergezochte abstractie en wat de mensen werkelijk willen. En dan heb ik het niet alleen over de koers, maar ook over de koerssnelheid. Als je een politieke superstaat wilt opdringen terwijl er geen Europees volk of zelfs maar een Europese publieke opinie bestaat, dan kan dat alleen maar op een ramp uitdraaien. Met meer centralisme en minder democratie. Natuurlijk verzetten de mensen zich daartegen. Niemand wil de democratische verworvenheden die men in eigen land, in de eigen taal en binnen de context van de eigen cultuur geniet zomaar opgeven. De afstand tot de overheid die men daar kiest is gering. Men begrijpt die overheid en men heeft er vat op. Als we dat niet willen begrijpen, als we niet bereid zijn te luisteren in plaats van alleen maar te praten, als we niet willen aanvaarden dat de nationale parlementen de leiding behoren te hebben, als we Europa niet serieus nemen en als we geen afstand willen doen van onzinnige obsessies - dan zal het debat ná Nice op dezelfde wijze stuklopen als het debat vóór Nice stukgelopen is. En dat zou jammer zijn.
Het zou jammer zijn als de federalisten de voorkeur blijven geven aan hun theoretische gedachtespinsels, zonder aandacht te besteden aan de wil van de burgers. Dan zou de mislukking van Nice herhaald worden, wat Europa als geheel zou verzwakken. Wat men zich voorgesteld had, is geen werkelijkheid geworden. Wat gebeurt, kan niet in een doctrine gevangen worden. We moeten niet alleen een Europees debat voeren. Het is veel belangrijker dat er vijftien nationale debatten worden gevoerd. Of zelfs - in het kader van de uitbreiding - zevenentwintig debatten. En dan zonder eufemismen of dubbelzinnigheden. De problemen moeten helder uiteengezet worden en ze moeten in alle openheid worden behandeld.

Gil-Robles Gil-Delgado
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de Commissie heeft nog steeds geen concreet werkprogramma ter voorbereiding van de aanstaande institutionele hervorming opgesteld. Zoals wij hier hebben kunnen vaststellen, is dat voor het Parlement een reden tot bezorgdheid.
Het ziet ernaar uit dat wij op de richtsnoeren van Laken zullen moeten wachten om de molen aan het draaien te brengen. Het debat over de toekomst van de Unie is evenwel al maanden aan de gang. Verschillende staatshoofden en regeringsleiders hebben hun beste beentje voorgezet en het Parlement is ijverig aan het werk.
Indien er in de passieve houding van de Commissie niet snel verandering komt, zou de huidige voorbereidingsfase wel eens ernstig in het slop kunnen raken. Wij weten immers allemaal dat de Commissie als hoedster van de communautaire beginselen een enorme verantwoordelijkheid draagt. Deze verantwoordelijkheid moet tot uiting komen in concrete voorstellen, niet in vage verwijzingen naar een Witboek of soortgelijke documenten.
Het verheugt mij daarentegen ten zeerste dat voorzitter Prodi hier vanmorgen opnieuw zijn steun heeft uitgesproken voor de toelichtingen die commissaris Barnier in de Commissie constitutionele zaken heeft verstrekt. Uit het betoog van de Commissievoorzitter is immers gebleken dat het voorstel om de conventie door een forum te vervangen geen stap terug betekent, maar wordt ingegeven door de ambitie om de werking van de conventie te verbeteren.
Als dat inderdaad zo is, zie ik niet goed in waarom een naamswijziging moet worden doorgevoerd. De Europeanen zijn ondertussen met de conventie vertrouwd geraakt. Zij hebben ondervonden dat deze methode in tegenstelling tot het moeizame verloop van de laatste intergouvernementele conferentie transparante en vruchtbare resultaten oplevert. De tegenstanders van de conventie hebben niets tegen de naam, maar tegen het concept.
Laten wij dit soort nominalistische beschouwingen mijden en de publieke opinie volgen om schouder aan schouder, Parlement en Commissie, onze strijd voort te zetten. We mogen niet wijken voor degenen die geen democratisch en transparant maar een ondoorzichtig en diplomatiek Europa tot stand willen brengen.
De Unie heeft absoluut geen baat bij een bedeesde Commissie. Zij heeft behoefte aan een actieve en moedige Commissie, zoals wij hier vandaag bepleiten.

Berès
 - (FR) Mijnheer de Voorzitter, om het debat over de toekomst van de Europese Unie, dat nu eindelijk geopend wordt, op doelmatige wijze te kunnen voeren, hebben we een sterke institutionele driehoek nodig. Met uw voorstellen van vanochtend - zeker als u ook nog eens ingaat op het voorstel van onze collega Klaus - moet het ons lukken de natuurlijke verstandhouding te herstellen die tussen onze twee instellingen hoort te bestaan. Zo moeten we dan deze dialoog binnen de institutionele driehoek tot een goed einde kunnen brengen. Maar als we deze weg willen vervolgen, heeft het geen enkele zin enig gedrag van de Raad aan de kaak te stellen. Wij hebben een sterke Raad nodig, een Raad die actief aanwezig is binnen de constitutionele driehoek. Er zijn hervormingen die uitgevoerd kunnen worden zonder enige herziening van het verdrag. Laten we liever de initiatieven in die richting binnen de Raad steunen, in plaats van procedurekwesties aan te halen om ons te beklagen over de afwezigheid van de Raad, zoals de heer Poettering zojuist heeft gedaan.
Het tweede gedeelte van mijn verhaal betreft het Witboek over het bestuur, mijnheer de voorzitter. Wij wachten het met spanning af. We veronderstellen dat het een voorproefje zal zijn van het debat dat plaats zal vinden over één van de punten van bijlage IV, die over de verdeling van de bevoegdheden gaat, maar ik wil nu al uw aandacht vestigen op dit punt. U heeft ons vanmorgen gezegd dat u een Europa wenst dat dichter bij de burgers is. Als we vooruitgang willen boeken, moeten er naar onze mening toch echt enige verbeteringen worden aangebracht. In onze kiesdistricten en onze landen horen we mensen zich maar al te vaak beklagen over de problemen die zij bij de Commissie ondervinden om hun rechten te laten gelden. De procedures zijn te log en de projecten teveel opeengehoopt, en dat is geen goede ontwikkeling.
Het derde punt betreft het debat over de toekomst van de Unie. Ik denk dat u vanmorgen punten hebt aangedragen die ons in staat stellen de dialoog in goede omstandigheden te voeren. Jazeker, we moeten inhoudelijke kwesties aan de orde stellen; de institutionele kwesties komen later. Jazeker, de kwestie van het politieke gewicht van de Unie op het wereldtoneel en die van de solidariteit - die ik liever die van het sociale model wil noemen - zijn doorslaggevend, en wij moeten wat die punten betreft de wil hervinden om binnen de Europese Unie samen te leven.
Wat de aanpak betreft zijn we blij met het feit dat u het idee hebt overgenomen dat, in de gestructureerde fase van de dialoog, de vier partners van de conventie weer gezamenlijk actie moeten kunnen ondernemen. Wij moeten onderscheid maken tussen de fora die gewijd zijn aan het debat en die welke gewijd zijn aan het overleg. De conventie moet een forum voor overleg blijven, omdat de ervaring van Amsterdam en Nice ons leert dat de ruimte die de vertegenwoordigers van het Europees Parlement bij de intergouvernementele conferentie krijgen, niet voldoende is; omdat we de voorkeur geven aan het conventiemodel en we ervan overtuigd zijn dat alle voorstellen binnen dat kader kunnen worden uitgewerkt. Het is niet zo dat er enerzijds de zaken van de rechten van personen zijn, waar politieke fora over gaan, en anderzijds de zaken betreffende institutionele aspecten, waar alleen diplomatieke fora over kunnen gaan. Nice heeft bewezen dat met het conventiemodel sneller vooruitgang geboekt kan worden, op beter gestructureerde wijze en met een versterking van ons gezamenlijk functioneren.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, de uitbreiding is het belangrijkste Europese project in deze tijd. Ik wil de Commissie bedanken voor haar doelgerichte inspanningen. Maar nu komen de moeilijke punten. Nu moeten we doorzetten. De eerste uitbreidingsgolf moet in december 2002, over anderhalf jaar, in Kopenhagen voltooid worden. Dat is het doel van de Commissie, en daar blijven we bij. Ik wil de komende voorzitterschappen verzoeken om nauw contact te houden met de kandidaat-landen, en te helpen om de hindernissen bijtijds uit de weg te ruimen. Maar mijnheer de Voorzitter, de kandidaat-landen moeten zich niet alleen aan ons aanpassen, ook wij moeten ons aanpassen. Een Europese Unie van 27 lidstaten moet leren de krachten te bundelen voor de grote en grensoverschrijdende taken. Dat is vandaag de dag nog niet het geval. Een jaar geleden hebt u zelf in het Parlement gezegd, mijnheer de Voorzitter, dat de Unie gevrijwaard moet worden van alle - en ik citeer - 'onbenulligheden' , zoals de Raad en het Parlement hebben opgetekend. U heeft het woord 'onbenulligheden' meerdere malen herhaald, en ik geef u gelijk. Nu is het tijd om daar iets aan te doen. Laten we ons inzetten voor een afgeslankte, maar sterkere Europese Unie. Laten we ophouden onze aandacht over te veel dingen te verdelen. Ik stel voor dat u, mijnheer de voorzitter van de Commissie, een moedige commissaris aanwijst om de subsidietjes en de regulerinkjes te bestrijden, en ik stel voor dat de commissie van nationale parlementen, de COSAC, de mogelijkheid krijgt om wetgeving die indruist tegen het subsidiariteitsbeginsel een halt toe te roepen. Daar moet een sterke Commissie tegenover staan, zodat de Unie op de overige gebieden daadkrachtig is.

Nassauer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, er waart een spook door Europa. Het is het spook van de intergouvernementele politiek. De neiging van de Raad om steeds meer te regelen op intergouvernementeel niveau heeft Europa het echec van Nice opgeleverd. Op dit punt, mijnheer de Commissievoorzitter, zijn wij de natuurlijke bondgenoten van de Commissie. Op dit punt moeten Commissie en Parlement nauw samenwerken. Mijnheer Prodi, wanneer het Parlement af en toe kritiek uitoefent op het bestuur van de Commissie, is dat geen principiële vijandigheid tegen de Commissie, maar de uitdrukking van onze democratische controletaak. Onze twijfel drijft ons niet uiteen, maar brengt ons dichter bij elkaar!
Men sprak over de nationale parlementen. Ik hecht er veel belang aan dat de volgende stappen worden voorbereid door een conventie in plaats van een forum, want de deelnemers van een conventie hebben democratische legitimiteit, zoals de vertegenwoordigers van de Raad, de Commissie, de nationale parlementen en het Europees Parlement. We mogen onze macht niet prijsgeven aan de willekeur van zogenaamde relevante burgergroeperingen. Het zou een goede zaak zijn indien ook de Commissie deze opvatting ondubbelzinnig zou formuleren. Voor het overige moeten we nadenken over de rol van de nationale parlementen in het Europees proces. Het gaat erom dat de nationale parlementen de Raad controleren. Dat is hun taak. Zij hebben geen controletaak tegenover de communautaire instellingen, zoals de Commissie of het Parlement. Wanneer we het dus hebben over de medewerking van de nationale parlementen, dan moeten ze in het wetgevingsproces worden gesitueerd aan de kant van de Raad. Ze kunnen de rol van het Europees Parlement niet beperken. Ook dit is een punt waar wij veel belang aan hechten, en wij willen dat hier geen enkel misverstand over bestaat.
In de werkzaamheden van de Commissie zal het asiel- en immigratiebeleid een belangrijke plaats innemen. We zullen geen Europees asiel- en immigratiewetboek opstellen, maar, zoals de heer Vitorino heel juist heeft opgemerkt, afzonderlijke richtlijnen moeten uitwerken. We hebben echter behoefte aan een gemeenschappelijk concept, want dat ontbreekt, en de Commissie moet dit concept nog uitwerken.

Corbett
Mijnheer de Voorzitter, het is niet zo vreemd dat de meningen over het Verdrag van Nice in dit Parlement nogal uiteenlopen. Zelfs degenen die zeer kritisch staan tegenover het Verdrag - en dat zijn er velen - zullen het er in dit debat over de toekomst van Europa echter over eens zijn dat we de post-Nice-procedures optimaal moeten benutten, om zo de Unie te verbeteren, de tekortkomingen van Nice te corrigeren en een behoorlijk debat te voeren over de toekomst van de Unie.
Om dit te kunnen doen - en mijn ideeën daaromtrent sluiten nauw aan bij die van de Commissie - moeten we eerst een open debat voeren, zodat duizend bloemen kunnen bloeien. Daarna moeten we overstappen op een breed overlegorgaan, dat de noodzakelijke veranderingen kan voorstellen. Dit orgaan kan op dezelfde wijze worden samengesteld als de conventie die het Handvest van de grondrechten voortbracht, dus met vertegenwoordigers van het Europees Parlement, de nationale parlementen en de regeringen. In de laatste fase zou een kortdurende, krachtige IGC de uiteindelijke resultaten moeten goedkeuren.
Uiteraard zullen we de vier vraagstukken behandelen die de Europese Raad heeft aangegeven, waaronder een onderwerp dat grotendeels samenvalt met het Witboek van de Commissie over bestuur. Ik zou graag willen weten hoe de Commissie deze twee processen denkt te gaan verbinden, juist vanwege die overlapping.
Er zullen ook nog andere vraagstukken moeten worden behandeld. De toekomst van de hoge vertegenwoordiger, en de kwestie dat het Parlement medebeslissingsbevoegdheid moet krijgen in alle wetgevingsprocedures, waarbij ook die paar procedures die er nu door een onregelmatigheid buiten vallen, worden meegenomen. Daarnaast moeten we naar de codificatie van de verdragen kijken. Ik pleit voor een speciale procedure. Waarom richten we dit jaar niet een comité van deskundigen van de lidstaten en de instellingen op, om de taak te voltooien waarmee in Florence een begin is gemaakt, namelijk het codificeren en vereenvoudigen van de verdragen? Op deze manier kunnen volgend jaar de politieke werkzaamheden worden begonnen op grond van een tekst die al vereenvoudigd en gecodificeerd is. De technische werkzaamheden zijn dan al afgerond voordat de politieke werkzaamheden worden gestart. Een dergelijke aanpak lijkt mij het beste.

Van den Bos
Voorzitter, de post-Nice-agenda van de regeringsleiders is ingegeven door politieke lafheid en niet door de behoefte om Europa voor te bereiden op de uitbreiding. De onderwerpen zijn bedoeld om tegemoet te komen aan de vrees van de burgers voor een ongrijpbare machtsverschuiving in de richting van Brussel ten koste van de nationale zeggenschap, maar ze zullen de vervreemding eerder vergroten. Een definitieve competentieverdeling tussen het Europese en nationale niveau is onmogelijk. Het samenwerkingsproces is dynamisch, niet statisch. Wat eerst taboe is, zoals de euro, kan later wenselijk worden. Het criterium is maatschappelijke noodzaak en die valt niet te voorspellen. Een breed forum over de toekomst van Europa is natuurlijk prachtig, maar de uitkomst staat al bij voorbaat vast. Er wordt fundamenteel verschillend gedacht over die toekomst door de landen, de politieke partijen en zelfs binnen de politieke partijen. Wie het vertrouwen van de burgers wil herstellen moet zorgen dat Europa opener en slagvaardiger wordt. Dus een politieke eenheid dat betekent geen renationalisatie van beleid, maar versterking van de politieke Europese instellingen. Dàt moet op de agenda, dàt zou van moed getuigen.

McMillan-Scott
Mijnheer de Voorzitter, ik begin met het programma van de Commissie voor 2001. Dat de EU minder en beter moet doen is duidelijker en urgenter dan ooit. Het Europees Parlement moet dit ook in de komende weken blijven herhalen als de commissies het programma gaan bekijken. Met zo'n 600 initiatieven, waarvan bijna 200 wetgevingsmaatregelen, moet er veel werk worden verricht wat betreft de controle en het stellen van onze eigen prioriteiten, en daar verheugen we ons op.
Dan naar het vraagstuk van het post-Nice-proces. Ik zie dat liever als onze Europese toekomst. We kijken terug naar de historische ontwikkeling van de Europese Unie van de laatste twintig jaar en naar het continent van Europa van de afgelopen eeuw. Ik wil ook graag enige woorden van Milan Kundera aanhalen uit zijn boek Het Boek van de Lach en de Vergetelheid. Hij zegt daarin: "Mensen schreeuwen altijd dat ze een betere toekomst willen creëren. Dat kan niet. De toekomst is een onverschillige leegte die voor niemand van belang is. Het verleden zit vol leven, het wil ons prikkelen, provoceren en beledigen, het wil ons verleiden om het kapot te maken of opnieuw te schilderen. De enige reden dat mensen de toekomst willen beheersen is om het verleden te veranderen."
Welnu, we hebben het verleden veranderd en Europa ziet er nu heel anders uit dan in de naoorlogse tijd. De vier kwesties die na Nice zijn overgebleven, zijn niet gering of eenvoudig. Hoe wij over de kernvragen denken is duidelijk. Wij willen dat de nationale parlementen een grotere rol gaan spelen, en dat daar een systematische en constructieve basis voor komt. Wij zouden graag een duidelijkere afbakening van de bevoegdheden zien. Dit is ook vorige maand bij de Verklaring van Berlijn van de Europese Democratische Unie als voorkeur aangegeven. Vooropgesteld moet wel worden dat dit geen uitvlucht mag zijn om het centrum te versterken.
Evenzo dient het vereenvoudigen van de verdragen het algemeen belang, maar dit moet niet als voorwendsel worden gebruikt om een volwaardige Europese grondwet te introduceren, zeker niet als dit laatste het gronddocument zou worden voor een federale staat waarvan de preambule een juridisch bindend handvest van de rechten is.
Al deze vraagstukken verdienen een zo breed mogelijke openbare discussie en dat is ook nodig. Maar ondanks het feit dat er in het verleden aan open overleg slechts lippendienst is bewezen, was ook de IGC in Nice het domein van nationale ambtenaren die achter gesloten deuren vergaderden, zoals dat al eerder het geval was in Amsterdam en Maastricht. Het volgende overleg moet anders gaan. Er moet een echte en brede raadpleging komen waarbij alle geledingen van de burgermaatschappij betrokken zijn en die de open cultuur en de open politiek weergeeft die we zeggen voor te staan.
De heer Corbett citeerde voorzitter Mao. Ik citeer liever George Bush senior: de maatschappij bestaat uit "duizend lichtjes" en niet uit "duizend bloeiende bloemen". Het debat over de institutionele toekomst van de EU moet op de gehele samenleving steunen. Daarbij moeten niet alleen de middelen van een gesloten Brusselse beleidswereld worden gebruikt, maar ook het democratisch potentieel van internet en zelfs van opiniepeilingen. De EU moet een waarlijk open samenleving bevorderen. De burgers moeten hun zegje kunnen doen en hetzelfde geldt voor de burgers in de kandidaat-landen.
Ook moeten we de volgende IGC op een ander tijdstip plannen. In 2004 hebben we een demissionaire Commissie die op haar laatste benen loopt en Europese verkiezingen die dwars door de IGC lopen. We kunnen de conferentie daarom beter voor 2003 plannen. Want dan staat de uitbreiding voor de deur en kunnen mensen zelf hun oordeel geven over belangrijke keuzes die regeringen hebben gemaakt bij de verkiezingen voor het Europees Parlement in 2004.
Er zijn nog enkele belangrijke vraagstukken. In Groot-Brittannië, en hetzelfde geldt voor andere landen die binnen een paar jaar algemene verkiezingen houden, zal een van de hamvragen zijn: in welke handen is de toekomst van Europa veilig? Met een Raad en een Commissie die in een socialistische greep zitten, gaat het Europa van vandaag de verkeerde kant op. Bij de aanstaande verkiezingen in Groot-Brittannië kan de keuze bijna niet duidelijker zijn: om van een goed functionerend, gedecentraliseerd Europa verzekerd te zijn, bieden alleen de conservatieven een agenda die het post-Nice-proces weer op het goede spoor krijgt.
Om onze Europese toekomst veilig te stellen willen de meeste burgers van Europa, net zoals de Britten, wel deel uitmaken van Europa, maar niet door Europa geregeerd worden.
(Gelach en applaus)

Van den Berg
Voorzitter, ik zou in tegenstelling tot de vorige spreker niet George Bush sr. willen citeren, maar Berthold Brecht. George Bush had het over lichtjes maar Berthold Brecht zei: die im Dunkeln sieht man nicht en dat brengt me gelijk op het thema van mijn korte bijdrage.
Het is zo dat een op de vijf mensen in deze wereld geen toegang heeft tot schoon drinkwater, tot basisgezondheidszorg en tot basisonderwijs. Europa dat niet alleen een handelsblok is maar ook een blok van waarden en normen, is een gebied dat op dat punt veel zou kunnen betekenen. We hebben vorig jaar met elkaar een akkoord gesloten, achter die tafel, waarbij de Commissie, de Raad en het Parlement de handtekening gezet hebben onder de begroting 2001. Daarin hebben zij de kredieten in alle regionale programma's verdubbeld voor externe hulp, zowel de basisgezondheidszorg als het basisonderwijs, niet en plus maar binnen de begroting. Er zijn targets geformuleerd en er is extra personeel beschikbaar gesteld. Voor onze socialistische fractie is het ontzettend belangrijk dat de Commissie in haar werkprogramma van dit jaar nu ook daadwerkelijk de stappen zet om instructies te geven aan de EU-delegaties in de regio's, aan onze counterparts waarmee we gezamenlijk zaken doen en tegelijkertijd aan onze eigen dienst en extra extern personeel voor deskundigheid op gezondheidszorg en onderwijs beschikbaar stelt opdat we ook daadwerkelijk op dit punt snel resultaten kunnen boeken. Die gedachtegang van de Commissie leidt tot meer resultaatgericht werken en minder tot het eindeloos oppotten van budgetten. Meer proberen direct resultaten te hebben op terreinen die ook heel fundamenteel zijn voor de ontwikkeling. Het zou een fantastisch signaal kunnen zijn vanuit Europa: dat we niet alleen intern bezorgd zijn over het sociale, maar ook extern. Op dat punt hoop ik dat de Commissie dit jaar met goede resultaten zal komen.

Maij-Weggen
Voorzitter, dat Nice geen succes was, wordt nu wel algemeen ingezien, behalve misschien door diegenen die vinden dat Europa een pas op de plaats moet maken. Het is dus niet zo verbazingwekkend dat er een brede post-Nice-discussie op gang gekomen is. Het lijkt mij van het allergrootste belang dat de Commissie de regie houdt in deze discussie, zeker nu die uit zal monden in een aantal op de Top van Laken vast te leggen procedures.
Bij ons in het Parlement is nu het initiatief genomen voor een interim-verslag tegen de zomer en voor een definitief verslag tegen het einde van het jaar, dus kort vóór die Top van Laken. Ondanks die voorbereiding is het nuttig om nu al enkele paaltjes te slaan. Dat wil onze fractie ook in dit debat.
In de eerste plaats moet worden vastgesteld wat de belangrijkste tekorten zijn van het Nice-Verdrag, zodat de agenda voor post-Nice de juiste inhoud krijgt. Wat ons betreft moet het vooral gaan om de verbetering van het democratisch gehalte van de Unie. De fout die in Nice is gemaakt, namelijk om over bepaalde thema's wel te gaan besluiten met gekwalificeerde meerderheid maar zonder medebeslissing van het Europees Parlement, is onhoudbaar omdat daarmee ook de nationale parlementen én het Europees Parlement buiten spel zijn gezet. Dat zal moeten worden rechtgezet.
Verder zou de zeer gecompliceerde besluitvorming moeten worden gecorrigeerd. De nieuwe regels zijn niet meer uit te leggen aan de burgers en dat kan toch niet de bedoeling zijn geweest. In dit debat vind ik de discussie over een duidelijke afbakening van datgene wat tot het beleid van de lidstaten hoort en datgene wat bij de Unie hoort niet bedreigend maar juist een stap in de goede richting. Als een dergelijke heldere taakverdeling kan worden verbonden met de Europese grondwet is dat nog beter.
Tenslotte, Voorzitter, wij moeten af van de eindeloze IGC's die vooral door ambtenaren worden ingevuld. Veel beter is het model van de conventie zoals dat ook ten behoeve van het Handvest is opgezet. Ik hoop van harte dat de Commissie haar idee om een forum in te stellen intrekt, want een dergelijk breed gremium is niet geschikt om tot goede besluiten te komen. Bovendien heeft een conventie het voordeel dat ook de nationale parlementen mee kunnen spelen.

Sakellariou
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissievoorzitter, ik wil niets zeggen over Nice, omdat toch niemand luistert. Dat is toch waar de voorzitter van de PPE-DE-Fractie daarnet over zat te mopperen, dat niemand naar hem luisterde. Ik concentreer mij op de plannen van de Commissie voor het buitenlands en veiligheidsbeleid. Daarbij zijn er twee aspecten, het geografische en het inhoudelijke. Ik ben het eigenlijk met het grootste deel van de geografische opsommingen van de Commissie eens, behalve op één punt: er wordt geen gewag gemaakt van het Midden-Oosten. We waren in het verleden de grootste donor en hulpverlener in Palestina en het Midden-Oosten en zullen dat in de toekomst hopelijk ook blijven. Ik vind het echter niet voldoende om een proces te financieren als anderen beslissen over de politieke inhoud ervan. Wij moeten streven naar een andere, sterkere rol in de onderhandelingen in het Nabije Oosten. Wij vinden dat dit niet alleen de taak is van de Raad en de hoge vertegenwoordiger van het GBVB, maar verwachten ook een belangrijk en creatief initiatief van de Commissie.
Op inhoudelijk gebied is de aanwezigheid van de Commissie bij het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid een dringende noodzaak. Ons Parlement heeft de ontwikkelingen op dit gebied toegejuicht in het verslag van mevrouw Lalumière, maar - en hier sluit ik mij aan bij de marxistische zinswending van collega Nassauer - een spook waart door Europa, en vooral op dit beleidsterrein: het spook van de intergouvernementele politiek. Ons Parlement wenst een gemeenschappelijk en geen intergouvernementeel Europees veiligheids- en defensiebeleid. De Commissie heeft de plicht, mijnheer de Commissievoorzitter, om het gemeenschappelijke aspect van dit beleid te versterken. U wilt dit doen door een bijdrage te leveren aan crisisbeheer en conflictpreventie, en dat juich ik toe!

De Voorzitter
Waarde collega's, ik zou u willen verzoeken deze noodzakelijke gesprekken met de Commissievoorzitter niet af te handelen tijdens het debat, omdat hij dan niet kan luisteren, en hij wil beslist graag luisteren.

Méndez de Vigo
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de voorzitter van de Commissie met zijn toespraak en met het verslag van zijn instelling over het jaar 2000. Mijn complimenten ook aan commissaris Vitorino die er mede voor gezorgd heeft dat het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie hierin een belangrijke plaats inneemt.
Mijnheer de Voorzitter, de grondrechten van de Europese Unie - de vraag is nu hoe we het Handvest in het Verdrag kunnen opnemen - hebben ook een keerzijde. De bescherming van de grondrechten is immers een regelrechte aanval op degenen die deze rechten in het kader van de Europese Unie met voeten treden. Daarom ben ik van oordeel dat alle initiatieven die onder de derde pijler vallen voor dit Parlement zeer belangrijk zijn.
Voorzitter Hans-Gert Poettering en vele andere sprekers hebben het u ook al gezegd. Wij hechten bijzonder veel belang aan de communautarisering van de kwesties die in Maastricht in de derde pijler zijn ondergebracht. Mijnheer de Voorzitter, in verband hiermee heeft de Commissie in haar halfjaarlijkse scoreborden bijzondere aandacht besteed aan een initiatief dat wij fundamenteel achten: de invoering van een Europees opsporings- en aanhoudingsbevel.
Ik ben van oordeel dat de Europese Unie geen onderdak mag bieden aan terroristen. In de Unie mag geen plaats zijn voor de individuen die gisteren in Madrid weer een bom hebben gelegd en daarmee een aanslag trachtten te plegen op het leven van mensen, van Europese burgers. Daarom denk ik dat we concrete dingen moeten doen, dingen die haalbaar zijn, tastbare en zichtbare dingen, zoals het voorstel om verdachte terroristen uit te leveren aan de rechter die daartoe een Europees opsporings- en aanhoudingsbevel heeft uitgevaardigd. Zo zullen de Europese burgers beseffen dat aan het Europese eenwordingsproces reële voordelen verbonden zijn en dat integratie nuttig is. Alleen op die manier zullen wij erin slagen de burger werkelijk dichter bij Europa te brengen.
Mijnheer de Voorzitter, dit initiatief vormt een van de prioritaire aandachtspunten van de Commissie. Ik ben er dan ook zeker van dat het spoedig in de praktijk zal worden gebracht. Daarom wil ik de Commissie ertoe aansporen deze lijn voort te zetten.

Goebbels
 - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik moet helaas mijn constatering die ik vorig jaar al gedaan heb herhalen, namelijk dat de Unie geen plan voor de toekomst heeft.
Dit is geen verwijt aan het adres van voorzitter Prodi of de Commissie, want de Commissie werkt zeker, of liever gezegd, is bezig. Zij houdt zich trouwens met bijna teveel dingen bezig. Niemand is in staat alle groenboeken, witboeken, mededelingen en verslagen te volgen die door de Commissie en de commissarissen worden uitgebracht, en al helemaal niet om daar een logische lijn of een toekomstplan uit te halen.
Vandaar mijn eerste conclusie: kwaliteit in plaats van kwantiteit. Zoals voorzitter Prodi vanochtend terecht heeft gezegd: laten we ons niet vermoeien met het meten van de lengte van komkommers en augurken. We moeten dringend vaststellen wie wát doet in onze Unie, met andere woorden, we moeten het subsidiariteitsbeginsel vaststellen. De Commissie kan niet, zelfs als ze daarvoor goede juridische redenen heeft, de beslissing van een nationaal parlement tegenhouden om een autoweg aan te leggen, de beslissing van een regionaal parlement tegenhouden om een nieuwe spoorlijn aan te leggen, of de beslissing van een gemeenteraad om een golfterrein aan te leggen. Dát is subsidiariteit.
De voorzitter van de Commissie heeft dat vanochtend gemerkt; hij heeft goede vragen gesteld, maar hij is er niet om vragen te stellen. De Commissie heeft initiatiefrecht, zij moet voorstellen doen.
De tijd ontbreekt me om het debat verder uit te diepen, maar ik moet zeggen dat, als we het nieuwe Europese huis willen bouwen, we niet alleen timmerlieden en loodgieters nodig hebben, maar ook en vooral een architect. Ik hoop, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dat u die architect zult zijn.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik wil u mijn dank betuigen. Met uw redevoering van vandaag hebt u namelijk een begin gemaakt met het inhoudelijke debat dat de vraag moet beantwoorden waar wij in Europa naar toe willen. Als wij de signalen die ons bereiken goed interpreteren, moeten wij concluderen dat het juist is te streven naar een collectiever en democratischer Europa, naar een vreedzamer Europa, naar een Europa dat zijn geschillen met vredelievende middelen oplost, naar een milieuvriendelijker Europa dat het milieu respecteert en koestert, naar een Europa met meer sociale gevoeligheden, naar een efficiënter Europa, vooral met het oog op de uitdagingen van de 21ste eeuw.
In dit debat moet mijns inziens een belangrijke rol worden weggelegd voor het Europees Parlement. Het Europees Parlement is immers de instantie waarin alle tendensen en alle meningen officieel bijeenkomen. Aangezien het debat van vandaag in het teken stond van poëzie en theater, en van uitspraken van politici uit het verleden, wil ik met uw permissie mijn betoog afsluiten met een verwijzing naar een u welbekende Europees politicus: Antonio Gramsci. Antonio Gramsci heeft vanuit de gevangenis brieven geschreven waarin hij de doelstellingen uiteenzette die de mensen, de volkeren moeten volgen om zich van een betere toekomst te verzekeren.

Hughes
Mijnheer de Voorzitter, ik had gehoopt dat het werkprogramma van de Commissie na Lissabon en Nice een betere balans zou weten te creëren tussen het werkgelegenheids-, het economisch en het sociaal beleid, maar ik zie niets dat daarop wijst. Wij hebben een evenwichtige vooruitgang in de interne markt nodig, in het mededingingsbeleid en in het sociaal beleid, maar nogmaals, ik zie in het werkprogramma van de Commissie weinig dat daarop wijst. Ik zou bijvoorbeeld graag een erkenning van de wederzijdse afhankelijkheid tussen deze beleidsgebieden willen zien. Bij het mededingingsbeleid en de regels voor de interne markt hebben we een wijziging nodig van de fusieverordening. In die verordening moeten overwegingen worden opgenomen die verband houden met werkgelegenheid en sociale rechten, evenals bijvoorbeeld sociale clausules in het kader van overheidsopdrachten. Ik had graag een erkenning van deze onderlinge verwevenheden gezien maar ik kan die nergens vinden. Ik zie de economische en interne-marktsfeer veel sneller bewegen dan de sociale sfeer en er is een reëel gevaar dat er in dat opzicht een steeds groter wordende kloof ontstaat.
Voorts zie ik in het werkprogramma van de Commissie weinig terug van de sociale agenda zoals die afgelopen december in Nice is afgesproken. We verwachten meer vooruitgang te zien op het gebied van open coördinatie, werkgelegenheid - reeds lang vastgesteld - en de eerste stappen ten aanzien van de sociale bescherming. Ik vermeld nog het fundamentele probleem dat belangrijke documenten van de Commissie niet tijdig beschikbaar worden gesteld aan het Parlement en zijn rapporteurs. De parlementaire procedures moeten gerespecteerd worden in verband met deze nieuwe vormen van open coördinatie.
Als laatste nog een specifieke kwestie. Het werkprogramma van de Commissie slaat de plank volledig mis door te beloven dat er halverwege dit jaar een Groenboek komt over maatschappelijke verantwoordelijkheid van ondernemers. Een Groenboek over een dergelijke gedragscode is een lugubere grap voor de vele duizenden werknemers die de afgelopen weken het slachtoffer zijn geworden van herstructureringen. De kaderwetgeving op dit gebied moet volledig worden herzien en ik hoop dat de Commissie op dit vlak snel voortgang zal boeken.

Pirker
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissievoorzitter, wij juichen het toe dat u ook maatregelen en initiatieven neemt waarmee de Unie zich verder kan ontwikkelen in de richting van een veiligheidsunie en dat u ook maatregelen treft met betrekking tot asiel en immigratie. Ik zou hier echter een paar fundamentele eisen aan willen verbinden: wij verwachten dat u de gevolgen van uw initiatieven beter inschat en vooral nagaat of ze niet strijdig zijn met eerdere initiatieven. Ik zal u aan de hand van een voorbeeld laten zien dat u daarin soms onzorgvuldig te werk gaat. Ik denk met name aan het door u genoemde ontwerp inzake de zogenaamde gezinshereniging, dat in het kader van het immigratiebeleid wordt behandeld.
Wanneer de gezinshereniging betrekking heeft op het kerngezin, dat wil zeggen de echtgenoten en de minderjarige kinderen waar niet voor gezorgd wordt, dan is dit een heel zinvolle maatregel met betrekking tot het immigratiebeleid, die ook onze volledige steun verdient. Wanneer u met dit begrip echter de personen die na een jaar het recht hebben om zich bij hun familieleden in de Unie te voegen tot een veel ruimere kring wil uitbreiden, dan heeft u duidelijk niet nagedacht over de gevolgen en is dit in flagrante tegenspraak met uw eerdere mededelingen over het toekomstige immigratiebeleid. Wanneer u namelijk de kring zomaar uitbreidt tot ongehuwde partners, grootouders aan beide zijden, levenspartners van studenten, en wanneer u deze personen het recht geeft om zich na een jaar bij hun partner of familielid te voegen, ze bovendien tot de asielzoekers rekent en ze ook nog allen het recht geeft om te werken, dan wordt het immigratiesysteem onoverzichtelijk en oncontroleerbaar. Er zullen dan steeds meer mensen immigreren onder het mom van deze zogenaamde gezinshereniging. Daarenboven ontneemt u de lidstaten het recht om te beslissen welke arbeidskrachten en hoeveel arbeidskrachten ze willen binnenlaten in de Unie. U zult dan het omgekeerde bereiken van wat u met uw goede bedoelingen nastreeft. Mijnheer de Commissievoorzitter, wij willen u blijven steunen, maar dat kan alleen wanneer uw initiatieven niet tegenstrijdig zijn en wanneer ze problemen oplossen in plaats van nieuwe problemen te creëren.

McNally
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, sinds Lissabon zijn we het met elkaar eens dat er behoefte is aan een kenniseconomie. Ik ben blij dat de heer Prodi de uitzonderlijke betekenis van duurzame ontwikkeling benadrukte, waarvan de effecten veel verder gaan dan het natuurlijke milieu. We verwelkomen de versnelde liberalisering van de energiemarkt, maar constateren ook dat de doelstelling daarvan strijdig kan zijn met de doelstelling van duurzame ontwikkeling. Ik hoop dat u een strikt beleid zult voeren om hernieuwbare energiebronnen en rationeel energiegebruik te bevorderen.
Op handelsgebied zijn we het erover eens dat het wenselijk is dat er een nieuwe WTO-ronde komt, wederom onder voorbehoud van de door de duurzame ontwikkeling opgelegde beperkingen. Ik zou de heer Prodi willen meegeven dat we zeer teleurgesteld zijn dat het Europees Parlement onvoldoende betrokken wordt bij handelskwesties, iets dat in Nice gecorrigeerd had kunnen worden maar niet gebeurd is. Ik wil u dan ook met klem verzoeken aan een interinstitutioneel akkoord te werken zodat het Europees Parlement bij handelskwesties wordt betrokken.
Wij vinden de hervorming en democratisering van de WTO belangrijk. We vinden het "alles behalve wapens" -initiatief een stap in de goede richting, alhoewel een aantal van ons de vertraging in het tijdschema betreurt, omdat de minst ontwikkelde landen van de wereld daardoor zullen denken dat we ons niet volledig inzetten.
Wat innovatie en onderzoek betreft, zien we uit naar een gedetailleerd zesde kaderprogramma. Als u ons erg vage voorstellen voorlegt, zal dat zeker de uitvoering vertragen en tot bezorgdheid en teleurstelling in de gehele EU leiden.
Natuurlijk is ook de Europese onderzoeksruimte van belang. Wij zien uit naar de brede bekendmaking van de benchmarking-oefeningen, vooral op het gebied van ondernemingen en innovatie.

De Voorzitter
Tot mijn verbazing is nu de heer Ferber aan het woord voor twee minuten.
Ferber (PPE-DE). (DE) Mijnheer de Voorzitter, u bent hier niet om uw verbazing te uiten, maar om de vergadering te leiden. Mijnheer de Commissievoorzitter, waarde collega's, de Commissie heeft ons een ambitieus werkprogramma voor het jaar 2001 voorgelegd. We kunnen dus alvast één ding met zekerheid vaststellen: de Commissie is ijverig, zij wil veel werk verzetten. Maar wanneer ik zie wat er alleen al aan resterende taken uit het jaar 2000, dus uit het werkprogramma van het vorige jaar, als extra werk naar dit jaar wordt overgedragen, dan ben ik toch bezorgd dat we uiteindelijk alleen maar achterstallige taken hebben en er geen tijd meer is voor nieuwe initiatieven. Met andere woorden, u zou eens moeten nadenken of u zich niet moet concentreren op de hoofdzaken, met name op de afbakening van bevoegden die in het post-Nice-proces haar beslag moet krijgen, en of u als Commissie niet het goede voorbeeld kunt geven, want u bent immers de instantie die in dit Europa bevoegd is om voorstellen te doen. Zo zou u er ten eerste voor kunnen zorgen dat er niet zoveel vraagstukken naar het volgende jaar of zelfs het daaropvolgende jaar worden verschoven, en ten tweede, dat de mensen kunnen volgen welke belangrijke beslissingen er allemaal in dit Europa worden genomen. Ik heb uw voorstellen heel aandachtig doorgenomen, en ik zou u echt willen aanraden om na te gaan of men in het kader van een doelgerichte afbakening van bevoegdheden bepaalde thema's niet als overbodig kan beschouwen.
Ik zou nog kort een tweede punt willen aansnijden, omdat ik een overtuigd voorvechter ben van de representatieve democratie. Ik ben enigszins bezorgd over uw plannen voor een nieuw bestuursmodel. Het gaat om de vraag wat de verhouding is tussen een gekozen Parlement dat verantwoording moet afleggen, ook tegenover de burgers, en organisaties die deze verantwoordingsplicht niet hebben. Met name op Europees niveau kloppen allerlei vertegenwoordigers van verenigingen en organisaties bij ons aan, en vragen ze zich soms af in welke betrekking ze staan tot de burgers, die ze eigenlijk vertegenwoordigen in Europa. Het kan toch niet de bedoeling zijn van deze nieuwe aanpak dat degenen die niet gelegitimeerd zijn de macht krijgen en degenen die wel legitimiteit hebben, namelijk wij, het Europees Parlement, daardoor hun macht verliezen!

De Voorzitter. Geachte collega, ik denk dat u mij daarnet verkeerd heeft begrepen. Mijn verbazing betrof niet uw persoon, maar de duur van uw spreektijd!

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, ik kan mij volledig vinden in de woorden van de heer Ferber. Ik zal niets zeggen over de talrijke voorstellen op het gebied van mijn eigen beleidsterrein, milieu en consumentenbeleid, omdat ik ervan uitga dat de helft toch niet wordt uitgevoerd, maar naar het volgende jaar wordt overgedragen. In een Duits arbeidsgetuigschrift zou staan: u heeft uw best gedaan. Met zo'n beoordeling zult u echter geen nieuwe baan vinden, dat kan ik u verzekeren.
Wanneer u spreekt over goed bestuur, mijnheer Prodi, dan behoort daartoe ook dat u zichzelf kunt beoordelen, dat u de mogelijkheden van uw Commissie kunt inschatten en bepalen wat haalbaar is in termen van tijd en personeel. Om bij goed bestuur te blijven: wat betekent goed bestuur? Wat is dat eigenlijk? Betekent het transparantie? Dan graag, mijnheer Prodi. Transparantie willen we allemaal, maar betekent een grotere betrokkenheid van belangengroepen, die door u worden uitgekozen en met wie u alleen onderhandelt, meer transparantie? Dan zeg ik u: neen, dat is niet meer transparantie.
En wat de verkorting van procedures betreft, mijnheer Prodi. Ja, ik ben voor de verkorting van procedures, ook voor de verkorting van de Interservice-procedure in de Commissie. Ik ben ook voor de verkorting van de procedures in het Parlement, en dat zeg ik met de nodige zelfkritiek. Maar zijn vrijwillig opgelegde verplichtingen door de industrie dan de oplossing? Gaan die sneller? En wie controleert ze? Wie sanctioneert ze wanneer ze niet werken? Ik vraag u: is dat meer democratie? Mijnheer Prodi, u bent door de regeringsleiders uitgekozen en door ons bekrachtigd. Wij van het Europees Parlement zijn echter verkozen door de burgers van de Europese Unie, en wel direct verkozen. Dit Europees Parlement heeft door de invulling van zijn bestaan een centrale rol in de burgermaatschappij, zoals u het zo mooi uitdrukt, en ik hoop dat deze uitspraak ook overeenstemt met uw persoonlijke opvatting van de democratie. Ik waarschuw echter iedereen in de Commissie niet aan deze centrale rol van het Europees Parlement te tornen, mijnheer Prodi. Goed bestuur lijkt thans voor de Commissie in de eerste plaats te betekenen: bestuur op eigen houtje of solobestuur. Ik wil u dringend waarschuwen daar niet mee door te gaan! Ik verzoek u dan ook een duidelijk standpunt in te nemen, waarin u te kennen geeft dat het Europees Parlement de besluitvormende instantie is en de instelling die de Commissie controleert!

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, vorige week zijn er bij het aanbreken van de dag in mijn land twaalf lijken aangespoeld van mensen die de Europese Unie probeerden te bereiken. Vorig jaar waren het er 500.
De heer Prodi heeft ons gewezen op de noodzaak om de Europese Unie en haar instellingen dichter bij de burger te brengen. Mijns inziens liggen alle onderwerpen die met de verwezenlijking van een ruimte van rechtvaardigheid, vrijheid en veiligheid te maken hebben bij de burgers bijzonder gevoelig.
Wij bevinden ons op dit punt in een bizarre situatie. Het wetgevingsprogramma van de Commissie zit goed in elkaar. De heer Vitorino heeft degelijke voorstellen gepresenteerd die duidelijk gestructureerd zijn in het scorebord. Er wordt een uitvoeringstermijn vastgesteld en wij kunnen over de voorgestelde initiatieven debatteren en van gedachten wisselen. De communicatie over de immigratievraagstukken verloopt vlot - ik hoop dat de heer Poettering dit goed in zich opneemt - aangezien iedereen het erover eens is dat in dit opzicht een gemeenschappelijk beleid moet worden uitgestippeld. Hetzelfde geldt voor het asielbeleid en de justitiële samenwerking, bijvoorbeeld op het gebied van de terrorismebestrijding, zoals mijn collega terecht heeft opgemerkt.
Ofschoon de Raad sinds Tampere onophoudelijk herhaalt dat we voortgang moeten boeken - ook vorige week in Stockholm nog - en dat we de conclusies van de Europese Raad van Tampere voor ogen moeten houden, valt daar in de praktijk niet veel van te merken. Tot dusver is er over geen van de voorliggende initiatieven een akkoord bereikt, noch over gezinshereniging noch over andere kwesties. Wij gaan met een slakkengang vooruit terwijl de lidstaten de ene individuele actie na de andere lanceren en het wetgevingsprogramma uit evenwicht brengen, om nog maar te zwijgen van de bilaterale en multilaterale initiatieven en de talloze nergens toe leidende akkoorden. De opname van Schengen in het Verdrag is hiervan een duidelijk voorbeeld. Wij weten niet wat daarmee gaat gebeuren of hoe dit probleem zal worden aangepakt: Schengen wordt momenteel door de lidstaten gegijzeld.
Mijnheer Prodi, u hebt hier voor dit Parlement gezegd dat de genoemde beleidsterreinen met enige vertraging ten uitvoer zullen worden gelegd. U zei dat vóór Nice en u hebt er toen aan toegevoegd dat de verantwoordelijkheid voor deze vertraging zeker niet bij de Commissie berust. Ik zou graag van u vernemen waar de oorzaak dan wel ligt. Welke stappen denkt uw Commissie te ondernemen om dit onderdeel van het wetgevingsprogramma veilig te stellen? Het gaat immers om een goed programma, dat wens ik hier nogmaals te herhalen.
Hartelijk dank.

Prodi
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zal proberen in enkele minuten te antwoorden. Ofschoon ik alle opmerkingen heb genoteerd, zal ik slechts op enkele daarvan ingaan en mijn algemene houding weergeven. Alle afgevaardigden die na de heer Cox het woord hebben gevoerd, hebben aangedrongen op een synthetische, en geen analytische benadering van de prioriteiten. Ik begrijp heel goed dat als de 495 punten van ons gedetailleerd programma uit hun context worden gelicht, ze als een absurditeit overkomen. Op een gegeven moment moeten wij echter analytisch worden. Anders zijn wij niet concreet genoeg. Bovendien moeten wij, als wij u een idee van ons beleid willen geven, concrete prioriteiten aangeven, en dat heb ik vanmorgen ook gedaan. Mijns inziens ontkomt een regering er niet aan soms pietluttig en zelfs saai te zijn. Ook dat hoort bij haar werk, alhoewel ik u verzeker dat wij proberen zo min mogelijk pietluttig en saai te zijn.
Vandaag en in de afgelopen vergaderingen hebben wij u een programma met een strategische planning voorgelegd. Ik denk wel dat het Parlement waardering heeft voor mijn poging om strikte prioriteiten aan te geven. Deze strikte prioriteiten moeten vervolgens echter hun beslag vinden in gedetailleerde documenten, en die zullen buitengewoon saai zijn. Dat is echter de politiek: eerst gaat het om de visie en daarna moet die visie worden hard gemaakt.
Ten tweede hebben talrijke leden - ik verwijs naar de heer Hänsch en nog vele anderen - gesproken over de relatie tussen de Commissie en het Parlement en aangedrongen op het belang van deze relatie voor het gemeenschappelijk streven. De heer Hänsch had het zelfs over een gemeenschappelijk document. Ik weet niet of zoiets nut heeft. Het lijdt geen twijfel dat wij, om tot een gemeenschappelijke wilsuiting en een gemeenschappelijk besluit te kunnen komen, moeten samenwerken en beiden ons beste beentje moeten voorzetten. De perspectieven waarbinnen deze besluiten zich plaatsen hoeven echter niet per se dezelfde te zijn, ofschoon zij misschien wel in een enkel document kunnen worden weergegeven. Het probleem is dat wij, in ons dagelijkse werk in de verschillende comités, streven naar convergentie. Wij maken studies, analyses en speuren naar de problemen: dat is het moeizame karwei waar wij momenteel mee bezig zijn.
Daarbij zijn wij gebonden aan een heel ingewikkeld tijdschema, en dat is het derde vraagstuk dat vanmorgen aan de orde kwam. De heer McMillan-Scott, mevrouw Maij-Weggen en vele anderen wezen hierop. Inderdaad is ons tijdschema heel ingewikkeld. Wij spreken allen over 2004, maar 2004 is een jaar van aflossing voor het Parlement en de Commissie. Als wij deze taken samen en op goed gestructureerde wijze ten uitvoer willen leggen, moeten wij ze voor einde 2003 kunnen afsluiten. Ik stel hierbij slechts het probleem aan de orde. Daarover moet worden nagedacht. In het voorjaar van 2004 begint de verkiezingscampagne; in juni zijn de verkiezingen; daarna komt de investituur van de nieuwe Commissie, en pas in januari 2005 zal de nieuwe Commissie het roer overnemen. Dit is dus een jaar van aflossing en ik veronderstel dat dit Parlement graag geheel en al betrokken wil zijn bij dit grote politieke aflossingsproces in Europa.
Ik leg dit probleem op tafel omdat het mijns inziens niet meer omzeild kan worden. Ik geloof ook dat de zich dan voltrekkende, ingrijpende veranderingen nooit tot een goed einde kunnen worden gebracht door twee parlementen, tijdens een overgangsfase, of op een moment waarop de Commissie bijna van elke bevoegdheid is ontheven.
Nogmaals, ik stel dit probleem hierbij aan de orde, maar ik heb hier nog geen oplossing voor. Ik geloof wel dat het onze plicht is daarover na te denken, want er is een datum genoemd, 2004, en daar moeten wij rekening mee houden. Als wij hiervoor een oplossing zoeken, zullen wij - laat dat duidelijk zijn - soms geconfronteerd zijn met onverenigbare vereisten.
De heren Swoboda, Hänsch, Voggenhuber en Corbett hebben een andere grote groep van problemen aan de orde gesteld. Hoe gaan wij een krachtig debat in Europa op gang brengen? Ik wil hier bij voorbaat elk misverstand uit de weg ruimen. Wij zijn het in feite met elkaar eens over wat tot Laken moet gebeuren. Laten wij afwachten wat dat oplevert; dan zien wij vanzelf wel of wij ons werk goed verrichten, en of wij, zoals beloofd, erin slagen de burgermaatschappij bij het debat te betrekken. Wij vinden echter wel dat het Parlement en de Commissie elkaar moeten helpen bij het sturen van dit debat.
Ik wil niet dat er enig misverstand bestaat over de top van Laken. Mijns inziens is nu het tijdstip aangebroken om het debat over de toekomst van Europa te structureren. Wij moeten een interinstitutionele instantie in het leven roepen en daarbij het model volgen van de conventie die het Handvest van de grondrechten heeft opgesteld. Ik herhaal: wij moeten het model volgen, dat wil zeggen het model zal hetzelfde zijn, maar al het andere zal anders zijn. Waarschijnlijk zal het een kleinere, slagvaardigere vergadering moeten worden. Ik heb het nu dus enkel over het model. Wij mogen echter niet bij dit model stil blijven staan, maar moeten verder gaan. Ik steun het voorstel van commissaris Barnier en de Commissie constitutionele zaken. Volgens hen moet er een instantie komen die voorstellen kan doen waar niet iedereen per se achter hoeft te staan. Op een gegeven ogenblik zullen dermate ingrijpende voorstellen moeten worden gedaan dat unanimiteit moeilijk realiseerbaar is. Wij moeten dus nadenken over een andere instantie dan de conventie, maar met dezelfde doelstellingen.
Daarbij zijn wij geconfronteerd met enkele vaste punten, waar nog aan moet worden gewerkt. Nogmaals, de deelname van het Europees Parlement, de nationale parlementen, de regeringen en de Commissie moet in ieder geval worden verzekerd. Zij vormen juist ook de essentie en de kracht van Europa. Ik ben het natuurlijk eens met de bezwaren die naar voren zijn gebracht. Inderdaad mag dit geen reusachtige instantie worden, en daarom zal het niet gemakkelijk zijn besluiten te nemen over de beperking van het aantal leden van elk van de vier structuren waaruit deze institutionele, besluitvormende instantie zal bestaan. Wij kunnen ons echter niet aan deze belangrijke taak onttrekken. Wij moeten zorgen voor enerzijds een optimale representativiteit van elk van de vier structuren en anderzijds een slagvaardige en besluitvaardige instantie. Verder zal hierin bij meerderheid moeten worden besloten en niet met eenparigheid van stemmen, anders loopt de boel vast. Mijns inziens kunnen wij met deze oriëntatie samen aan de slag gaan en uiteindelijk voorstellen op tafel leggen.
Ik heb hier nog een opmerking over. Wij hebben twee dingen beloofd. Ten eerste hebben wij gezegd dat wij de kandidaat-landen hierbij moeten betrekken. Betrekken is natuurlijk een vage term; waarschijnlijk zullen de kandidaat-landen erbij zijn zonder dat zij stemrecht hebben, maar dat weten wij nog niet. In ieder geval moeten wij hen hierbij betrekken en dus nadenken over de manier waarop.
Ten tweede zijn wij het met elkaar eens dat wij verder moeten gaan dan de vier punten van Nice. Laten wij het eerst inhoudelijk met elkaar eens worden, dan vinden wij de naam vanzelf wel. Voor mijn part noemen wij het assemblee, raad, comité, of wat dan ook. Mij maakt het niet uit. Mijns inziens moeten wij voor ogen houden dat dit een slagvaardige, operationele instantie moet zijn en dat moet onze leidraad zijn.
Een andere reeks zorgen houdt verband met de subsidiariteit en de proportionaliteit. Ik verzeker u dat dit voor de Commissie een vast gegeven is, dat niet in strijd is met de noodzaak voor de Commissie om ook analytische voorstellen te doen. Er is hier een interessant voorbeeld genoemd. Ik wil helemaal niet zeggen dat het formulier voor curriculum vitae overal hetzelfde moet zijn, maar zoiets is natuurlijk wel handig voor onze jonge werknemers die van het ene land naar het andere gaan. Dat kan voor hen heel nuttig zijn bij het aanbieden van hun diensten. Zoiets hoeft niet verplicht te worden gesteld, maar het kan wel een belangrijk instrument zijn als men zich zonder strubbelingen wil verplaatsen van het ene land naar het andere. Inderdaad reglementeren wij soms dingen die men als absurd ondervindt. Vaak gaat het daarbij echter gewoon om een kwestie van gezond verstand, om een middel tot vergemakkelijking van onze besluitvorming. Daarnaast worden natuurlijk ook dingen gedaan, en heel veel zelfs, die totaal geen zin hebben.
Tot slot hebben de leden Fiori en Sakellariou tot mijn groot genoegen het belang onderstreept van de Middellandse Zee. Daar hebben wij dit jaar nauwelijks over gesproken, en dat begrijp ik ook heel goed want wij waren, terecht zou ik zeggen, volledig in beslag genomen door de uitbreiding en de Balkan. Er is echter een heel nauwkeurig programma voor de Middellandse Zee. Ik ben vorig jaar in Israël en Palestina geweest; de afgelopen maand heb ik Algerije, Marokko en Tunesië bezocht en de vorige week was ik in Jordanië, Syrië en Libanon. Ik kan u verzekeren dat men naar Europa uitziet, dat men Europa nodig heeft, niet alleen vanwege de economische problemen, maar ook omdat men dankbaar is voor de hulp die wij deze volkeren bieden. Overal werd ik echter gewezen op twee belangrijke nieuwe vraagstukken. Ten eerste wil men van het bilaterale af en meer de multilaterale kant op. Verder wil men hulp bij de regionale ontwikkeling. Deze hulp kan echter niet heel het gebied omvatten, maar moet regiogewijs geschieden, zoals bijvoorbeeld enerzijds de Maghreb en anderzijds de Mashrek. Het is duidelijk dat men uitziet naar Europa. Men gaat ervan uit dat Europa, juist omdat het Europa is, definitief heeft afgerekend met zijn koloniaal verleden, met elke spanning veroorzakende erfenis. Europa wordt gezien als een nieuw perspectief, en met name als een voorbeeld wanneer het om samenwerking gaat.
Ten tweede koestert men verwachtingen van Europa met het oog op de vredesonderhandelingen. Natuurlijk zal het van de internationale problematiek afhangen of wij een antwoord op dit probleem kunnen geven. Ik wil dit echter aan het Parlement doorgeven, want ik was daar diep door getroffen. Dit was een duidelijke en sterke wens, en deze wens werd gemotiveerd met het argument dat wij hun problemen kennen, dat wij daarmee dagelijks te maken hebben. Ik draag het Middellandse-Zeegebied een warm hart toe, niet omdat ik daar geboren ben, maar omdat samenleving, vrede, oorlog en samenhorigheid tussen gebieden en culturen voor een groot deel via de Middellandse Zee gaan. Daar wilde ik iedereen nog eens herinneren. Er is namelijk al een zekere weg afgebakend en het Spaans voorzitterschap overweegt de mogelijkheid van een mediterrane top tijdens het Spaans voorzitterschap volgend jaar. Daar hebben wij reeds uitgebreid over gesproken met de Spaanse premier. De voorbereiding van dit jaar is dan ook een uitstekend gelegenheid om dit beleid goed op poten te zetten.
Ik ben het eens met hetgeen over de noodzaak van duurzame ontwikkeling werd gezegd. Ik moet echter nogmaals herhalen dat dit een zeer belangrijke, maar tegelijkertijd ook zeer ingewikkelde aangelegenheid is. Vaak proberen wij namelijk met deze term alleen onze ziel te redden. Duurzame ontwikkeling betekent echter dat uiterst ingewikkelde en moeilijke beslissingen moeten worden genomen, op bijvoorbeeld industrieel vlak, voor onze dagelijkse levenswijze en op het gebied van de huizenbouw en het energiegebruik. Nogmaals, dit is een uiterst belangrijke taak waaraan wij ons niet kunnen onttrekken, maar dit is tevens een zeer zwaarwegende taak met enorme verantwoordelijkheden, als wij tenminste van plan zijn meer te doen dan alleen onze ziel te redden. Onze ziel kunnen wij ook wel op een andere manier redden.
Ik koester precies dezelfde zorgen wat de immigratie en het intern en extern veiligheidsbeleid betreft.
Ik ga tot slot met het grootste genoegen in op de oproep van enkele afgevaardigden in verband met de uitbreiding. Ik moet u zeggen dat wij deze niet vertragen. Het Zweeds voorzitterschap heeft hieraan een krachtige, persoonlijke impuls gegeven. Commissaris Verheugen heeft de onderhandelingen in de groepen krachtig aangepakt. Het ene hoofdstuk na het andere wordt erdoor gemalen. Nu is het kritieke moment van de grote politieke beslissingen - landbouw, milieu, structuurfondsen - aangebroken. Dit zal een verschrikkelijk moeilijk moment zijn, een moment waarop men van grote politieke wijsheid blijk zal moeten geven omdat nu de laatste grote impuls moet worden gegeven aan heel het proces. Ik heb zo straks gesproken over Kofi Annan. Het uitbreidingsproces wordt door de Verenigde Naties, en eigenlijk door iedereen, gezien als een grote boodschap van vrede en beschaving aan heel de wereld. Als wij deze boodschap kracht willen geven moeten wij de concrete problemen oplossen.
Ik wil afsluiten met een opmerking over de uitnodiging die de heer Goebbels tot mij richtte. Ik moet zeggen dat de Commissie hier niet alleen zit om meningen naar voren te brengen, maar ook om voorstellen te doen en indien mogelijk zullen wij de uitnodiging van de geachte afgevaardigde aanvaarden en de architect van het nieuwe bouwwerk zijn. Daar hebben wij echter wel uw hulp, uw medewerking en controle voor nodig.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats. Niettemin zou ik al met het volgende debat willen beginnen, want volgens het huidige tijdschema zitten we met de nachtvergadering al bij middernacht en moeten we dus van iedere minuut dankbaar gebruikmaken.

Herstructureringen en fusies in de industrie
De Voorzitter
Aan de orde is de mondelinge vraag (B5-0008/2001) van de heer Rocard aan de Commissie over de communautaire initiatieven betreffende de sociale gevolgen van industriële herstructurering en fusies.

Rocard
- (FR) Mijnheer de Voorzitter, geachte commissarissen, dit is een mondelinge vraag aan de Commissie. Enkele maanden geleden sprak onze Voorzitter, mevrouw Fontaine, tegenover de Europese Raad van Lissabon haar ongerustheid uit over, ik citeer: "de vernietigende effecten op de sociale cohesie" van sommige fusies en herstructureringen. Zij vroeg de staatshoofden en regeringsleiders, en ik citeer haar nogmaals: "de nodige acties in gang te zetten om deze fusies en herstructureringen in goede banen te leiden, de sociale gevolgen ervan te evalueren en de nodige maatregelen voor maatschappelijke begeleiding te nemen". Daarmee benadrukte mevrouw Fontaine een zeer belangrijk probleem: hoe kan de noodzakelijke flexibiliteit van de ondernemingen gecombineerd worden met de onmisbare zekerheid van de werknemers?
Sinds Lissabon, mijnheer de Voorzitter, zijn de herstructureringen een nog dringender probleem geworden. We hebben het nu over meer dan driehonderd fusies per jaar. Elke dag brengt weer een portie onrust voor werknemers met zich mee, zowel in de sectoren van wat men eigenaardig genoeg de oude economie begint te noemen, als in de sector van de nieuwe informatietechnologie.
De Top van Nice heeft in dit opzicht zeer positieve signalen afgegeven. Uit het feit dat na dertig jaar het statuut van de Europese onderneming en het onderdeel "betrokkenheid van de werknemers" weer van stal zijn gehaald, en uit het feit dat de sociale agenda is aangenomen, blijkt wel dat de Europese Raad belang hecht aan de verbetering van de omstandigheden van de werknemers van de Unie.
Door middel van deze unanieme mondelinge vraag - met nadruk op het woord "unaniem" - van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, verzoeken wij de Commissie deze nieuwe politieke wil als uitgangspunt te nemen om haar voorstellen daadwerkelijk bij te stellen.
Wij vragen de Commissie dus duidelijk omschreven verbintenissen aan te gaan. Wij wensen in de allereerste plaats een betere prognose van de sociale gevolgen van de herstructureringen. Neem bijvoorbeeld de nieuwe waarnemingspost voor arbeidsverhoudingen, waaraan dit geachte Parlement zoveel waarde hecht, en voor het functioneren waarvan de Stichting Dublin zal instaan: hoe denkt u deze waarnemingspost te gaan gebruiken? Wij willen dat u de bestaande sociale richtlijnen herleest, zowel met het oog op een evaluatie van de toepassing ervan, als met het oog op de nieuwe uitdagingen die hun herziening met zich mee brengt.
Wij vragen u waar nodig de noodzakelijke herzieningen aan te brengen, om zo vooral strikter toezicht uit te kunnen oefenen op de uitvoering van het recht van de werknemers om geïnformeerd en geraadpleegd te worden. Daarnaast vragen wij u strafmaatregelen op te leggen tegen het nalaten van raadpleging en zoveel mogelijk te anticiperen op het informeren van de sociale partners tijdens het herstructureringsproces.
Wij zouden het in dit opzicht zeer waarderen als de Commissie nu al, en niet zoals aangekondigd pas in 2002, een herziening voorstelt van de huidige richtlijn voor de Europese ondernemingsraden. In de tekst van die richtlijn zelf was al de herziening ervan na enkele jaren voorzien, en het moment daartoe is nu aangebroken. Wij vragen u tevens de richtlijn voor collectief ontslag te herzien, teneinde die zo in te richten dat de verplichting de werknemers te informeren niet geschonden kan worden.
Tenslotte willen wij dat de interne procedures betreffende het mededingingsbeleid van de Commissie worden gewijzigd, om meer rekening te kunnen houden met de sociale aspecten. We weten dat mevrouw Diamantopoulou niet geheel tegen dit idee is, waarbij het woord "geheel" voortkomt uit voorzichtige beleefdheid, want ik ben er zekerder van dan uit dit woord blijkt. Het zou toch niet meer dan normaal zijn dat, als een bedrijf aan Brussel toestemming voor een fusie vraagt, de Commissie zich ervan vergewist dat het minimum aan informatievoorziening en raadpleging van de werknemers, zoals vastgelegd in de communautaire wetgeving, goed in acht is genomen?
Dat zijn onze vragen, geachte commissarissen, symbolisch voor de publieke opinie, terecht voor de werknemers en, als u mij toestaat het zo te zeggen, economisch van nut, want hoe kunnen we een kenniseconomie managen zonder betrokkenheid van de werknemers?
Het overleg over deze mondelinge vraag heeft tot eenparigheid in mijn commissie geleid, net zoals er eenparigheid bestaat over een ontwerpresolutie die vandaag op tafel ligt. Ik moet nog wel even melden dat er een andere ontwerpresolutie is ingediend door de liberale fractie. Aangezien we hetzelfde denken als onze liberale vrienden, die de eerste resolutie en vooral de vraag van mijn commissie hadden goedgekeurd, geloven we dat er sprake is geweest van een storing, een tekort aan informatie bij onze liberale vrienden. U moet er vooral geen conflict in zien, we gaan dit regelen: we hebben tot nu toe in volledige overeenstemming gewerkt, ook met de liberalen.
Geachte commissarissen, wij wachten uw antwoorden vol ongeduld af.

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, Europa moet industriële herstructureringen en de sociale gevolgen daarvan onder ogen zien. Daarbij zal Europa innovatie en sociale samenhang moeten combineren en zijn vermogen om veranderingen te beheren, moeten verbeteren. Ons positieve en doelgerichte antwoord op veranderingen beslaat drie belangrijke gebieden: het verbeteren van onze capaciteit, inspelen op en beheren van veranderingen, dat wil zeggen via de waarnemingspost in Dublin; het creëren of ontwikkelen van wettelijke mechanismen die in geval van industriële herstructureringen voor voldoende bescherming van werknemers kunnen zorgen, en in het algemeen hun vermogen bevorderen om veranderingen aan te zien komen; en het ontwikkelen van sociale verantwoordelijkheid bij ondernemingen.
Het opzetten van een waarnemingspost voor arbeidsverhoudingen is een van de werkzaamheden die waren voorgesteld en op de agenda voor het sociaal beleid stonden. Op de Top van Nice zijn deze werkzaamheden aangenomen zodat een actieve aanpak kon worden ontwikkeld die rekening hield met veranderingen en het beheer ervan. Ik vind dit zelf erg belangrijk gezien de huidige situatie rond fusies en overnames. De Stichting Dublin heeft dit initiatief in haar glijdende vierjarenprogramma opgenomen. Door de beperkte middelen die haar momenteel ter beschikking staan, heeft de Stichting Dublin de oprichting van de stuurgroep voor de waarnemingspost in haar werkprogramma voor 2001 gepland. Het werk dat hier verricht zal worden, zal de grondslag vormen voor de verdere ontwikkeling van de waarnemingspost vanaf 2002, wanneer er meer middelen ter beschikking komen.
De richtlijnen inzake collectief ontslag of de overgang van ondernemingen, die nog uit de jaren zeventig stammen, zijn ontstaan en aangenomen in een tijd van volledige werkgelegenheid en langzame veranderingen. De situatie in de economische wereld is sindsdien echter drastisch veranderd. Het is waar dat de bepalingen daarvan niet langer aansluiten op de behoeften van bedrijven en werknemers. Tegenwoordig richten deze zich op het bevorderen van anticipatie, crisispreventie, inzetbaarheid en aanpassingsvermogen. Ons antwoord op de zwakke punten van de bestaande regels, en de enige doeltreffende manier om nationale regelingen betreffende de rol van de werknemers te moderniseren, is het volgende: de informatie- en raadplegingsprocedures moeten zich opnieuw richten op economische en strategische vraagstukken en de ontwikkeling op de lange termijn van de werkgelegenheid binnen elke onderneming moet centraal staan in deze procedures. Dat is het doel van het voorstel van de Commissie over voorlichting en raadpleging. Als dit algemene kader eenmaal is aangenomen en op ruime schaal wordt toegepast, zullen specifieke voorschriften inzake collectief ontslag of de overgang van ondernemingen zinnig zijn. Op de allereerste plaats omdat dan crisissituaties in de arbeidsverhoudingen zoals net genoemd, in vele gevallen zouden zijn voorkomen.
Op de tweede plaats zouden dan degenen die altijd aan het kortste eind trekken, al ver van tevoren op de hoogte zijn, zodat ze zich beter kunnen aanpassen aan de veranderingen in hun arbeidssituatie, ook al zijn deze onvermijdelijk. Ik weet dat u volledig achter deze aanpak staat en dat u de tevredenheid van de Commissie deelt over de onomkeerbare vooruitgang die kort geleden in dit gevoelige dossier werd bereikt. Met uw medewerking en een sterke politieke wil van de Raad, kunnen we het nog voor het eind van dit jaar afronden en dat zou een beslissende stap zijn.
Ik deel ook uw standpunt dat de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraad vroeg of laat zal moeten worden herzien. Desalniettemin kunnen we nog veel bereiken met het evalueren van de rijke ervaringen die we met de tenuitvoerlegging van de richtlijn hebben opgedaan.
Voordat we daartoe echter overgaan, willen we nog wat onafgemaakte taken afronden. Dat zijn kwesties die ook u na aan het hart liggen. Op de eerste plaats moet het informatie- en overlegdossier worden afgerond. Daarnaast was er aan het eind van vorig jaar het volgende belangrijke wapenfeit waar we lang op hebben moeten wachten: het statuut voor de Europese vennootschap. Het is belangrijk dit hier te melden omdat deze nieuwe oprichtingsvorm door veel Europese bedrijven die op een transnationale grondslag werken, zeer zeker zal worden gebruikt, met name als zij zich herstructureren en aanpassen aan nieuwe economische- en marktvoorwaarden. Een van de bijzonder positieve elementen van het statuut is dat het goed ontwikkelde bepalingen bevat over de rol van de werknemers, die de moderne aanpak weergeven zoals die ook in het nationaal voorlichtings- en raadplegingsvoorstel staat. Dit houdt zeker een verbetering in van de sociale dimensie van de bedrijfsherstructureringen in Europa.
Dan de vijf andere wetgevingsvoorstellen, die naar aanleiding van het vrijgeven van de Europese vennootschapsteksten zijn opgesteld: de drie dubbele statuten voor coöperatieve verenigingen, onderlinge verzekeringsmaatschappijen en associaties en de ontwerprichtlijnen over transnationale fusies en overgang van bedrijfszetels van de ene lidstaat naar de andere. Al deze instrumenten vereisen dezelfde soort bepalingen als die in Europese vennootschappen te vinden zijn. Dit is des te meer reden om enige tijd te wachten voor we met de herziening van de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraad van start gaan. De herziening zal overigens veel profijt hebben van de debatten die over deze andere dossiers worden gehouden. Ongetwijfeld zullen dit inspirerende debatten worden die het makkelijker zullen maken de oplossingen te accepteren. Het debat hierover wordt gehouden zodra wij aan die taak gaan beginnen.
Voorts weet ik dat dit Parlement ongerust is over informatie en raadpleging van werknemers in het kader van controle op fusies en overnames. Zoals u weet van eerdere interventies is er binnen de Commissie een discussie gaande over een betere aanpak. Overeenkomstig de fusieverordening mogen werknemers en vertegenwoordigers in sommige gevallen al door de diensten van de Commissie gehoord worden, die dan onderzoeken of de fusie in overeenstemming is met het Verdrag. Wij vinden dat deze hoorzittingen systematischer moeten plaatsvinden. Anderzijds kunnen wij de vennootschappen die de fusie aangaan op nuttige wijze herinneren aan hun verantwoordelijkheden en verplichtingen met betrekking tot de voorlichting en raadpleging van de werknemers over deze - voor hen zeer belangrijke - activiteiten.
Omdat sociale samenhang momenteel hoog op de Europese agenda staat, kan men niet langer verwachten dat overheden er volledig en geheel alleen verantwoordelijk voor zijn. Net zoals andere geledingen in de samenleving wordt er ook van bedrijven verwacht dat zij hun steentje zullen bijdragen. Het bevorderen van sociale verantwoordelijkheid van bedrijven is nu een essentieel onderdeel van de Europese strategie voor sociale samenhang. Het grondbeginsel van sociale verantwoordelijkheid voor bedrijven is om concurrerend en winstgevend te zijn en daarbij hun maatschappelijke verantwoordelijkheden na te komen.
In Lissabon deed de Raad een beroep op het sociale verantwoordelijkheidsgevoel van bedrijven. Als reactie daarop nam de Commissie dit thema op in haar eigen agenda voor het sociaal beleid, die zij in juni 2000 bekend maakte. Daarbij benadrukte zij het belang van dit thema als het erom gaat de werkgelegenheids- en sociale gevolgen van economische en marktintegratie aan te pakken en de arbeidsvoorwaarden in de nieuwe economie aan te passen. De Commissie heeft een mededeling aangekondigd waarin zij initiatieven steunt die verband houden met sociale verantwoordelijkheid van bedrijven en het beheren van veranderingen. Zij zal dit jaar een groenboek uitbrengen om de ontwikkeling te bevorderen van een kader voor de sociale verantwoordelijkheid van bedrijven op Europees niveau.
Concluderend is het de combinatie van de verschillende actielijnen die ik u meldde en de adequate maatregelen van overheden, particuliere organisaties, bedrijven, werknemers en de sociale partners op alle niveaus, die ons in staat stelt goed om te gaan met de sociale gevolgen van industriële veranderingen en herstructureringen van bedrijven. Ze zijn allemaal belangrijk en ze vergen allemaal een vernieuwende en open houding van de kant van de beleidsmakers. Ik weet dat dit uw standpunt in deze zaak is en ik dank u dan ook voor uw steun.

De Voorzitter
Dames en heren, ik heb overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement een ontwerpresolutie van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken ontvangen. De stemming vindt donderdag plaats.

Pronk
Voorzitter, dit is nooit het dankbaarste moment om dit soort toespraken te houden. Ik ben erg blij met het antwoord van de commissaris. Ik denk dat er allerlei aangrijpingspunten in zitten - vooral als we het nog eens goed nalezen - om datgene wat wij met deze vragen beogen te bereiken, om daar oplossingen voor te vinden. Elke keer als er een herstructurering plaatsvindt komt er een debat over de vraag of onze institutionele vormgeving voor dit soort gevallen wel voldoende is. Dat is ook logisch. Het Verdrag van de Europese Unie, met name artikel 136, geeft ook die taak aan de Unie. Het is natuurlijk wel zo dat er sprake moet zijn van een bepaald evenwicht, namelijk dat men de ondernemingen zo vrij mogelijk moet laten om hun beleidsbesluiten te nemen en zo de commerciële groei van hun bedrijven te bevorderen en aldus bij te dragen aan de bestrijding van de langdurige en structurele werkloosheid in Europa. Aan de andere kant zitten wij met de morele verplichting voor consultatie. Ik noem in dit verband het voorbeeld van Volkswagen in Duitsland. Als men die consultatieverplichtingen goed naleeft komt men veel sneller uit een bepaald structureel probleem dan in de gevallen waar men dat niet doet. Als men de herstructurering van Volkswagen vergelijkt met herstructureringen die nu in andere Europese landen plaatsvinden waar deze consultatieverplichtingen minder goed worden nageleefd, dan kan men duidelijk de verschillen zien. Vandaar dat het uitermate belangrijk is dat de consultatieverplichtingen zo spoedig mogelijk op de agenda gezet worden, en ook tot afronding komen, liefst nog onder het Zweeds voorzitterschap. Wij beogen met deze vragen dat te bereiken.
Met betrekking tot de resolutie zei de heer Rocard terecht dat die namens de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid was ingediend. Wij hebben evenwel toch nog de behoefte aan een aantal amendementen, juist om dat punt te onderstrepen dat ondernemingen zo vrij mogelijk moeten zijn om hun beleidsbesluiten te nemen. Dat is natuurlijk wel zo in de resolutie bedoeld maar het staat er iets minder duidelijk dan wij dat zouden wensen. Wij gaan dus akkoord met de resolutie maar wel mét de door ons nog voor te stellen amendementen, waar uiteraard tot donderdag nog kan worden over gesproken.

Hughes
Mijnheer de Voorzitter, deze kant van het Parlement probeert herstructureringen niet tegen te houden. Wij willen echter wel dat die op een maatschappelijk verantwoorde wijze worden uitgevoerd. Wij willen dat de industriële herstructureringen en veranderingen actief worden aangepakt. Wij willen graag een bedrijfscode voor sociale verantwoordelijkheid zien. We denken dat dit echter alleen bereikt kan worden wanneer we op dit gebied een wettelijk kader hebben dat actueel en volledig is. We willen een echt en goed functionerend partnerschap dat werkelijke voordelen voor de Europese Unie meebrengt. De laatste golf van herstructureringen in het Verenigd Koninkrijk en de rest van de Europese Unie laat echter maar weer eens zien dat we wat dat betreft nog een hele lange weg te gaan hebben. Voor de werknemers van Corus in Noordoost-Engeland of Wales en voor de werknemers van Vauxhall in Luton - of de werknemers van Danone in Frankrijk en Nederland - is het idee van een bedrijfscode voor verantwoordelijkheid eerlijk gezegd - zoals ik al eerder in een debat heb gezegd - een lugubere grap. De belofte om over een paar maanden een groenboek te publiceren is geen adequaat antwoord op het leed dat die werknemers, hun gezinnen en hele gemeenschappen hebben moeten doormaken.
We willen een herziening van de wet inzake collectief ontslag, een herziening van de overgang van ondernemingen en een herziening van de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraad. Op deze manier zijn we er zeker van dat het een richtlijn is die door bedrijven in acht wordt genomen en niet systematisch door hen wordt gemeden. Wij willen ook graag dat het algehele kader inzake informatie en raadpleging zeer snel wordt aangenomen. Dit is van essentieel belang als we een ononderbroken dagelijkse stroom van informatie en raadpleging gaan introduceren en op die manier een waarlijk en goed functionerend partnerschap willen opbouwen. Een partnerschap dat ervoor kan zorgen dat innovatie, concurrentievermogen en productiviteit verbeterd worden. Wij willen graag dat zo'n waarlijk partnerschap tot stand wordt gebracht.
Wij hebben genoeg van de koppelingen tussen de diverse richtlijnen in dit pakket. Die vinden plaats met als excuus dat we pas een herziening van de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraad tegemoet kunnen zien als die steviger verankerd is en het statuut voor de Europese vennootschap geregeld is. We moeten zeker een koppeling maken, maar dan moeten we bij het huidige pakket aan maatregelen kiezen voor een holistische aanpak om de voorlichting en raadpleging van de werknemers te verbeteren.
Een op deze manier bijgewerkt wetgevingskader kan, samen met de nieuwe waarnemingspost voor arbeidsveranderingen, ons naar onze mening de middelen verschaffen voor een actievere aanpak van arbeidsveranderingen in de Europese Unie.
Ik wil ook een beroep doen op de liberale fractie. Het Parlement heeft ons in januari een mandaat gegeven om deze herstructureringskwestie te bekijken in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken. Dat hebben we gedaan. In onderlinge samenwerking zijn we met een mondelinge vraag en een resolutie gekomen. Ik verzoek de liberalen om, met het oog op diezelfde onderlinge samenwerking, hun uiterst destructieve resolutie in te trekken. Dat zou erg nuttig zijn.

Plooij-van Gorsel
Voorzitter en collega's, heeft u soms ook de indruk dat dit Parlement aan collectieve dementie lijdt? Exact een jaar geleden, op 17 februari, voerden wij ditzelfde debat. Ik zou het niet verontrustend vinden, ware het niet dat we dit onderwerp ook al op 27 oktober 1999 besproken hebben en zo kan ik wel even doorgaan.
Collega's, wat heeft Europa nodig? In Lissabon is vorig jaar afgesproken dat wij de meest competitieve kenniseconomie in de wereld willen worden en dit Parlement heeft zich ruimhartig en met een grote meerderheid achter deze doelstelling geplaatst. Daarom debatteren wij donderdag aanstaande over een Europese onderzoeksruimte en over de noodzaak te investeren in onderzoek, technologische ontwikkeling, innovatie en onderwijs.
Daarnaast, collega's, is het belangrijker dan ooit dat bedrijven een optimaal concurrentievermogen hebben en als een bedrijf niet concurrerend is, dan kóst dat werkgelegenheid. Vanuit dit gezichtspunt is het soms onvermijdelijk dat bedrijven reorganiseren en soms pijnlijke maatregelen moeten nemen zoals het overplaatsen of herplaatsen van werknemers en in het uiterste geval ontslag. Uiteraard dienen daarbij de rechten van werknemers zoals neergelegd in de verschillende Europese richtlijnen gerespecteerd te worden.
U zult begrijpen dat de liberale fractie niet met de vraag van de heer Rocard kan instemmen en ook niet met de resolutie van de Commissie werkgelegenheid zoals die daar nu ligt, want daaruit blijkt wederom dat het geheugen van het Parlement wel zeer selectief is. In de gezamenlijke resolutie is immers alleen sprake van de sociale agenda van Nice, maar Lissabon wordt voor het gemak vergeten. Wij zullen daarom een aantal amendementen indienen in de geest van de doelstellingen van Lissabon. De heer Rocard denkt dat het niet direct beantwoorden van een e-mail automatisch instemming betekent; daarin vergist hij zich. Maar onze resolutie zullen wij intrekken.

Evans, Jillian
Mijnheer de Voorzitter, een aantal actuele voorbeelden van herstructureringen maakt helaas duidelijk dat we deze kwestie op het juiste tijdstip behandelen. Zoals al eerder is gezegd, is het Engels-Nederlandse staalbedrijf Corus een klassiek voorbeeld van een bedrijf dat louter beslissingen neemt met het doel winst te maken, zonder zich te bekommeren om de desastreuze sociale gevolgen van zijn handelingen. Corus heeft net gemeld dat er in totaal 6000 banen verloren gaan in het VK, waarvan bijna 3000 in mijn eigen kiesdistrict in Wales. Ondanks dat er maandenlang gespeculeerd is over mogelijke fabriekssluitingen, was het bedrijf niet bereid om zijn plannen voor de toekomst aan de regering, laat staan aan zijn eigen personeel, kenbaar te maken. Op 1 februari werden de plannen officieel bekend gemaakt. Het personeel is niet vooraf geraadpleegd, alhoewel het bedrijf sinds het bekendmaken van de beslissing "overleg" heeft gepleegd, zoals zij dat zelf noemen.
Het gerucht gaat dat Danone, een winstgevend bedrijf, 3000 banen in Europa moet afstoten. Ook hier is het personeel niet geraadpleegd en heeft er geen enkele discussie plaatsgevonden over alternatieve oplossingen. Daarom is het zo belangrijk dat de richtlijn inzake voorlichting en raadpleging van de werknemers onverwijld wordt aangenomen, tezamen met een herziening van de richtlijn inzake de Europese ondernemingsraad en de richtlijn inzake collectief ontslag. Deze laatste bleek overigens weinig bescherming te bieden aan de werknemers van Corus in mijn kiesdistrict.
Bedrijven mogen toch niet zo maar een puinhoop maken van mensenlevens en gemeenschappen. Er bestaat een positief kader van controles en sancties die we kunnen toepassen. Laten we ervoor zorgen dat ze doeltreffend zijn.

Ainardi
- (FR) Mijnheer de Voorzitter, talrijke werknemers, burgers van de Unie, hebben geconstateerd dat Europa machteloos staat tegenover gigantische fusies en herstructureringen met verlies van duizenden arbeidsplaatsen. Vanwege de wetten van de vrije mededinging is Europa in feite zelfs medeplichtig hieraan. Het is hoog tijd dat we de werknemers te hulp schieten. De prioriteit die de Raad en de Commissie aan de werkgelegenheid zeggen toe te kennen, staat in schril contrast met de massaontslagen waartoe de grote ondernemingen overgaan, terwijl ze tegelijkertijd fantastische winsten maken.
Michelin, Moulinex, Danone en Alsthom zijn geen ondernemingen in moeilijkheden. Ze zijn concurrerend: ze laten meer dan comfortabele winsten zien, maar schrappen toch duizenden banen. Het voorbeeld van Danone is overduidelijk: 3000 banen geschrapt in Europa, 1700 in Frankrijk. In 2000 hebben de Europese fabrieken van dit bedrijf een nettowinst van 795 miljoen euro gemaakt, ofwel 17% meer dan in 1999. Wij kunnen niet werkeloos toezien bij deze fusiegolf, waarin mannen en vrouwen hun werk kwijtraken en hele families te gronde worden gericht.
Het Europees burgerschap, waarnaar we zo vaak verwijzen in deze maatschappij, blijft een totaal hol begrip zolang de werknemers niet echt geïnformeerd en geraadpleegd worden over keuzes die beslissend zijn voor hun toekomst, hun regio en hun land. En hoe kunnen we accepteren dat bedrijven, die in naam van de werkgelegenheidsbevordering financiële steun uit overheidsmiddelen ontvangen, daarvan profiteren zonder zich aan de gemaakte afspraken te houden? Die middelen zouden terug moeten vloeien naar de gemeenschap, die immers de last van de sociale gevolgen moet dragen, welke voortvloeien uit de keuze voor financieel gewin ten koste van de werkgelegenheid.
Ik denk niet dat we het probleem kunnen terugbrengen tot inzetbaarheid en aanpassingsvermogen, noch tot een aanpak van de sociale gevolgen alleen, zoals de commissaris dat heeft gedaan. Daarom heb ik mijn instemming betuigd met de voorstellen in de resolutie, evenals met de amendementen die bepaalde aspecten verduidelijken en versterken. We zullen nog verder moeten gaan om aan de democratische eisen van de werkende burgers te beantwoorden. Zo denk ik dat de ontwikkeling van hun rechten zover moet gaan dat het mogelijk wordt geplande ontslagen op te schorten en lopende fusieprocessen te stoppen. Elke fusieovereenkomst moet sociale clausules bevatten. Ook moeten we strafmaatregelen invoeren voor het geval de richtlijnen over raadpleging niet worden gerespecteerd.
Nu wij het voordurend hebben over de Europese identiteit en de richting waarin Europa zich moet ontwikkelen, lijkt een tekst die bepaalde rechten van de werknemers ten opzichte van financiële doelstellingen nauwkeurig vastlegt, mij wel een minimum om de Unie enige geloofwaardigheid te geven. Daarom stem ik voor de resolutie, waaraan, naar ik hoop, een aantal verrijkende amendementen zullen worden toegevoegd.

De Voorzitter
Ik deel u mede dat ik een ontwerpresolutie heb ontvangen op grond van artikel 42, lid 5, van het Reglement.
Omdat het tijd is om te gaan stemmen, onderbreken wij de vergadering en hervatten deze om 15.00 uur.
Dan gaan wij nu over tot de stemmingen.

STEMMING
Verslag zonder debat (A5-0030/2001) van de heer Rübig, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het voorstel voor een besluit houdende sluiting van het Protocol betreffende de uitbreiding tot Laos van de Samenwerkingsovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en Brunei Darussalam, Indonesië, Maleisië, de Filipijnen, Singapore, Thailand en Vietnam, lidstaten van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten (COM(2000) 430 - C5-0442/2000 - 2000/0173(CNS))

(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)   
Verslag zonder debat (A5-0021/2001) van de heer Dover, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het verslag van de Commissie over de gevolgen van de aan het Verenigd Koninkrijk toegestane overgangsperiode met betrekking tot een aantal bepalingen van richtlijn 94/33/EG van de Raad betreffende de bescherming van jongeren op het werk (COM(2000) 457 - C5-0010/2001 - 2001/2002(COS))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
  
Verslag (A5-0038/2001) van de heer Zimeray, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over het verzoek om opheffing van de immuniteit van de heer José Ribeiro e Castro (2000/2178 (IMM))
(Het Parlement keurt het besluit goed)  
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0016/2001) van de heer Savary, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de interoperabiliteit van het conventionele trans-Europese spoorwegsysteem (10185/1/2000 - C5-0564/2000 - 1999/0252(COD))
(De Voorzitter verklaart dat het gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)  
Verslag (A5-0037/2001) van de heer Van Dam, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van voorschriften en geharmoniseerde procedures voor veilig laden en lossen van bulkcarriers (COM(2000) 179 - C5-0254/00 - 2000/0121(COD))
Vóór de stemming over amendement 16Fava (PSE). (IT) Mijnheer de Voorzitter, het mondeling amendement is bedoeld om het woord "gecertificeerd", het op een na laatste woord van het amendement, te vervangen door het woord "deskundig" .
De Voorzitter. Zijn er bezwaren?
MacCormick (Verts/ALE). (EN) Mijnheer de Voorzitter, de tolk vertaalde het mondelinge amendement in "experience" . De stemlijst vermeldt "expertise" . Het juiste woord is "expertise" .
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)  
Verslag (A5-0031/2001) van de heer Bakopoulos, namens de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme
I. over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Comité maritieme veiligheid en houdende wijziging van de verordeningen op het gebied van maritieme veiligheid en voorkoming van verontreiniging door schepen (COM(2000) 489 - C5-0475/00 - 2000/0236(COD))
II. over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad houdende wijziging van de richtlijnen op het gebied van maritieme veiligheid en preventie van verontreiniging door schepen (COM(2000) 489 - C5-0476/00 - 2000/0237(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)  
Verslag (A5-0042/2001) van de heer Nicholson, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling van maatregelen voor 2001 voor het herstel van het kabeljauwbestand in de Ierse zee (ICES-sector VIIa)
(COM(2000) 745 - C5-0683/2000 - 2000/0292(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
STEMVERKLARINGEN- Verslag-Hansenne (A5-0029/2001)

Bordes en Cauquil
) Om de Europese hulp te rechtvaardigen benadrukken de rapporteurs de moeilijke economische situatie van Cambodja en Laos en het uitvoeren van mijnopruimingsprogramma's die onmisbaar zijn na jaren van conflicten in deze regio, terwijl ze er wel voor waken de grote verantwoordelijkheid, op die twee punten, van de imperialistische grootmachten, waaronder Frankrijk en de Verenigde Staten, te onderstrepen.
Als het zuiver zou gaan om belangeloze hulp van de kant van de Europeanen, als tegemoetkoming voor jaren van plundering en vernietiging van deze landen, en zonder tegenprestatie, dan zouden wij dit ondersteunen.
Maar deze zogenaamde hulp is maar een dunne vlag die de eigenlijke lading moet dekken, die in een zinswending overigens wel wordt onthuld: de daling van de uitvoer van de Europese Gemeenschap naar dat deel van de wereld tot staan brengen, of onomwonden: de roofzuchtige grote Europese ondernemingen in staat stellen hun beleid van plundering - want dat blijft het - in dat deel van de wereld voort te zetten en zoveel mogelijk uit te breiden.
Dientengevolge hebben we ons van stemming onthouden over deze verslagen.
Verslag-Dover (A5-0021/2001)

Bordes en Cauquil
) Het Verenigd Koninkrijk had ontheffing gekregen van de toepassing van de richtlijn inzake de beperking van de arbeidstijd en nachtarbeid van jongeren.
Vandaag stellen de Commissie en dit verslag voor deze ontheffing af te schaffen. Er was wellicht reden tot vreugde geweest, omdat het Verenigd Koninkrijk immers de regelingen die jongeren op het werk beter beschermen nu ook gaat toepassen.
Maar in werkelijkheid ligt aan deze perfecte overeenkomst, die conservatieven, labour, liberalen en socialisten gezamenlijk hebben gesloten, het feit ten grondslag dat "de bestaande mogelijkheden voor afwijking voldoende zijn om te voorzien in de nodige flexibiliteit" en dat "dit geen nadelige gevolgen zal hebben voor de arbeidskansen voor jongeren..."
Dit bewijst dat deze richtlijn van de Europese instellingen niet alleen kan worden omzeild, maar dat, zelfs als zij wordt toegepast, de richtlijn jongeren niet kan beschermen tegen het winstbejag van de werkgevers.
Wij hebben tegen dit verslag gestemd.

Krivine
Er is helaas weinig kans dat de situatie van de Britse werkende jongeren aanmerkelijk verbetert door het aannemen van deze resolutie.
Het feit dat er een einde komt aan de schandalige Engelse uitzonderingsituatie (het Verenigd Koninkrijk hield zich niet aan alle onderdelen van de richtlijn die kinderarbeid en arbeid van jongeren inperkt) betekent nog niet dat deze richtlijn beter voorziet in de behoeften van werkende jongeren. Dit debat had integendeel de gelegenheid kunnen zijn om de richtlijn te wijzigen en te ontdoen van alle uitzonderingsbepalingen die zij bevat en die een doeltreffende werking in de weg staan.
Niets rechtvaardigt immers dat jongeren van 14, of zelfs 13 jaar welke arbeid dan ook mogen verrichten (artikel 4, lid 2c) bovenop hun schoolwerk (artikel 8, lid 1b) en in hun vakantie (artikel 8, lid 1c). Niets rechtvaardigt verder de uitzonderingsbepalingen die toestaan dat jongeren onder de 18 meer dan 40 uur per week werken, meer dan 8 uur per dag (artikel 8, lid 5), en zelfs 's nachts (artikel 9, lid 2).
Niets rechtvaardigt dat er geen enkele beperking wordt gesteld aan huishoudelijke arbeid, die wordt verricht in een particulier huishouden, of aan arbeid in familiebedrijven (artikel 2, lid 2). Het heeft geen enkele zin de kinderarbeid in Azië en Afrika aan de kaak te stellen, als wij de jongeren niet beschermen tegen economische uitbuiting en tegen arbeid die schadelijk is voor de gezondheid, de veiligheid en de ontwikkeling, en als wij ze geen kwalificerende opleiding kunnen bieden, die onafhankelijk is van de werkgevers.

Titley
. (EN) Ik stem van harte in met dit verslag van de heer Dover, dat erop gericht is de arbeidsomstandigheden voor jongeren in Groot-Brittannië te verbeteren. Het verslag onderstreept de opvatting dat het Verenigd Koninkrijk goed in de pas loopt met een richtlijn uit 1992 die bepaalt dat jongeren niet langer dan acht uur per dag of 40 uur per week mogen werken. Ook verbiedt deze richtlijn nachtarbeid voor jongeren. Wel kan in speciale omstandigheden en voor bepaalde soorten werk van deze regels worden afgeweken.
Werk, en vooral ook werk voor jonge mensen, is natuurlijk bijzonder belangrijk, zowel voor onze jongeren zelf als voor de economie. Wij mogen vooral geen maatregelen nemen die de arbeidskansen voor jongeren in Groot-Brittannië kunnen schaden.
Soms maken werkgevers echter misbruik van jonge werknemers en laten zij hen onnodig lang werken. Lange werktijden en zware arbeidsomstandigheden zijn buitengewoon gevaarlijk en kunnen de gezondheid en de productiviteit van onze jongeren schaden. Daarom is het van vitaal belang de werktijden goed te controleren en te voorkomen dat werkgevers werkende jongeren uitbuiten. Uitbuiting is schadelijk en onverantwoord. Wij moeten actieve maatregelen nemen om te zorgen dat onze jongeren beter worden beschermd tegen uitbuiting met alle negatieve effecten van dien door in moeilijkheden verkerende of op winst beluste werkgevers.
Er bestaat al wetgeving die de werktijden voor jongeren beperkt. Wij moeten gewoon zorgen dat die ook wordt uitgevoerd. De verstandige maatregelen waar de Commissie nu mee komt, zijn bedoeld om te stimuleren dat deze maatregelen beter worden toegepast.
Het getuigt mijns inziens van ironie dat de Tories, die steeds tegen de inmenging van Brusselse bureaucraten te hoop lopen en zich ook steeds tegen deze wetgeving hebben verzet, dit verslag over het sociale beleid nu in feite steunen. Het illustreert hun volkomen schizofrene houding ten opzichte van Europa.
De Labourregering loopt voorop bij het scheppen van banen voor jongeren en het nemen van maatregelen om hen op de werkplek te beschermen. Ik verzoek dit Parlement met klem zijn steun te betuigen voor de bescherming van jongeren in Groot-Brittannië door voor dit verslag te stemmen.
Verslag-Savary (A5-0016/2001)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor dit verslag ter ondersteuning van de spoorweginfrastructuur gestemd. De totstandkoming van een Europese spoorweg is een belangrijk doel voor Europa. Voordat ik naar Straatsburg vertrok hebben enkele gepensioneerden mij aanbevolen voor het verslag van de commissie te stemmen waar de heer Hatzidakis voorzitter van is. Zij zeiden mij: "Wij willen met de trein door Europa reizen, en wel zeer comfortabel: wij willen luie stoelen, bars, luxe restaurants en ook televisietoestellen in de trein. Europa kan en moet zulke treinen verwerven. Mijnheer Hatzidakis zal ons dat zeker toestaan" .

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, met het oog op de komende toetreding van de Midden- en Oost-Europese landen tot de Unie is het des te belangrijker dat wij kunnen beschikken over een efficiënt spoorwegsysteem om een ononderbroken grensoverschrijdend treinverkeer te garanderen. Daarom is het belangrijk dat de afzonderlijke nationale spoornetten worden ondergebracht in één enkel Europees net. Een essentiële stap voor de totstandbrenging van een trans-Europees spoorwegnet is de opheffing van de verschillen tussen de door de afzonderlijke spoorwegmaatschappijen gehanteerde specificaties. Een andere belangrijke stap is het tot stand brengen van verbindingen en het opheffen van knelpunten in de minder bevoorrechte of afgelegen regio's. Door het uitbouwen van de vervoersinfrastructuur wordt ook deze regio's de kans geboden om deel te nemen aan de interne markt en er de vruchten van te plukken.

Caudron
Ik ben erg tevreden met het verslag van Gilles Savary over de interoperabiliteit van het spoorwegsysteem, waarmee het gemeenschappelijk standpunt van de Raad zonder enige wijziging wordt goedgekeurd. In dit gemeenschappelijk standpunt zijn 33 van de 46 amendementen uit de eerste lezing opgenomen.
In navolging van de rapporteur denk ik dat een wederopleving van de spoorwegsector onmisbaar is voor de toekomst van het Europese vervoerssysteem.
We hebben het al vaak gezegd: de investeringen in de spoorwegnetten van de Unie worden nog steeds ten zeerste bepaald door de nationale situatie. Het spreekt voor zich dat die verschillen van land tot land een niet te verwaarlozen hinderpaal vormen voor de ontwikkeling van het vervoer per spoor in Europa, ondanks de talrijke voordelen van deze milieuvriendelijke wijze van vervoer. Tegelijkertijd heeft de voltooiing van de interne markt een aanzienlijke toename van de vervoersstromen in de Europese Unie veroorzaakt. Deze toename is voornamelijk ten goede gekomen aan het wegvervoer, in het bijzonder het goederenvervoer.
Er zijn allerlei redenen voor de neergang van de spoorwegen. Om te beginnen zijn de spoorwegen een nationale aangelegenheid. Er bestaat op communautair niveau geen interne markt voor spoorwegdiensten. Verder hebben de spoorwegen zich niet altijd goed aangepast aan de nieuwe organisatievormen van de economische bedrijvigheid en van de verstedelijking, en evenmin aan de veranderingen in de vervoersstromen die deze factoren met zich mee gebracht hebben.
Het is dan ook duidelijk dat een snelle wederopleving van de spoorwegsector absoluut noodzakelijk is voor de toekomst van het Europese vervoersstelsel. Dat ik hiervoor pleit, komt voort uit het feit dat ik ervan overtuigd ben dat het spoor een wezenlijke rol moet spelen in het oplossen van de mobiliteitsproblemen waarmee de Europese Unie geconfronteerd wordt. De Europese burgers lijden dagelijks onder de vervuiling, de opstoppingen en het risico van ongelukken, die voortkomen uit een overmatige afhankelijkheid van het wegvervoer, een afhankelijkheid die de laatste dertig jaar alleen maar erger is geworden. De doelstelling van duurzame mobiliteit is dus ten nauwste verbonden met de wederopleving van de spoorwegen.
Verder juich ik het feit toe dat het Europees Parlement erin geslaagd is amendementen door te drukken die tot doel hebben dat er meer rekening wordt gehouden met belangrijke sociale normen, zoals de beroepskwalificaties en de hygiëne en de veiligheid op de arbeidsplaats.
De Raad heeft eveneens rekening gehouden met sommige gevoelige punten. Het gaat daarbij om de bescherming van het bestaande spoorwegstelsel, het aannemen van een uitzonderingsregeling, specifieke gevallen, zoals de situatie in sommige landen die zijn afgesneden van de rest van de Gemeenschap of het verschil in spoorbreedte. Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad is tevens realistisch, stelt een geleidelijk werkprogramma vast en houdt rekening met de problemen die veroorzaakt worden door de schaalvergroting in de spoorwegsector. Om al die redenen heb ik voor het verslag-Savary gestemd.

Esclopé
Wij stemmen voor dit verslag, want het is belangrijk dat de interoperabiliteit van het trans-Europese spoorwegnet bevorderd wordt. Het wegennet is tegenwoordig overbelast en we moeten het een nieuwe dynamiek geven. We moeten ook procedures in gang zetten om de groei van het vervoer per spoor te bevorderen, teneinde de wegen te ontlasten.
Maar achter de prijzenswaardige doelstellingen van de rapporteur betreffende een wederopleving van de spoorwegsector, doemt het spook van de liberalisering op. Dit verslag heeft immers ook tot doel een bijdrage te leveren aan de opening van de markt van vervoersdiensten en die van aanleg en onderhoud van het net, en aan het bevorderen van de concurrentiepositie van de spoorwegsector in zijn geheel. Op dit punt maken wij een ernstig voorbehoud, want wij zijn altijd tegen liberalisering geweest.

Krivine
Als we echt een vervangende oplossing willen bieden voor het principe van "alle vervoer over de weg", kan dat alleen als de infrastructuren van het spoorwegvervoer in Europa op elkaar afgestemd worden. Ik kan me op dit punt alleen maar aansluiten bij de rapporteur. Bovendien zullen volgens mij bij de verwezenlijking van een trans-Europees spoorwegnet op zijn minst de sociale normen, de beroepskwalificaties en de voorwaarden voor de hygiëne, de veiligheid en de werkgelegenheid moeten worden opgenomen. Ik zou er in ieder geval bijzonder op willen letten dat die harmonisatie geschiedt op basis van de beste sociale verworvenheden, en niet ten koste van de reizigers en de werknemers in deze sector gaat.
Maar er blijft een gevaarlijk punt, waar niet over gesproken wordt: binnen welk kader zal de interoperabiliteit van de spoorwegnetten gerealiseerd worden? Binnen dat van openbare diensten die op Europese schaal worden gecoördineerd en die instaan voor de kwaliteit van de arbeidsplaatsen en de veiligheid, of binnen dat van een markt die wordt opgeofferd aan concurrentie en winstbejag? Waarschijnlijk beziet Europa de toekomst van het trans-Europese spoorwegvervoer vanuit het laatstgenoemde perspectief, gezien het feit dat het Parlement en de Raad onlangs de drie richtlijnen van het spoorwegpakket hebben aangenomen.
Verslag-Van Dam (A5-0037/2001)
Fatuzzo (PPE-DE). (IT) Mijnheer de Voorzitter, ik zal u zeggen waarom ik voor het verslag-Van Dam over het veilig laden en lossen van bulkcarriers heb gestemd. Dit keer heb ik goede raad ingewonnen bij zeeman Fatuzzo. Ik zeg "zeeman Fatuzzo" , mijnheer de Voorzitter, omdat ik eigenlijk voorbestemd was voor een carrière op een schip, en misschien wel een vrachtschip, maar dat wist u natuurlijk niet. Mijn potentiële collega, de man die ik niet ben, maar wel geweest had kunnen zijn, zei mij het volgende: "Kijk, ik werk al jarenlang op vrachtschepen. Ik heb dit verslag gelezen en vastgesteld dat men daarmee het zinken van schepen wil voorkomen. Maar, beste afgevaardigde Fatuzzo, schepen zinken volgens mij als ze oud zijn. Ook oude, versleten schepen moeten met pensioen worden gestuurd. Dan zullen zeereizen ook veiliger zijn" .

De Voorzitter
Moet ik nu afgevaardigde Fatuzzo of zeeman Fatuzzo bedanken?

Bordes en Cauquil
Afgezien van olietankers, die op treurige wijze in de belangstelling staan, verkeren ook andere soorten schepen in zeer slechte staat. De gevolgen daarvan zijn misschien minder spectaculair dan het vergaan van olietankers, maar nog tragischer, als we bedenken dat in tien jaar 146 bulkcarriers vergaan zijn, en dat daarbij 780 bemanningsleden het leven gelaten hebben.
Door dit verslag aan te nemen, hebben we gestemd voor de concrete maatregelen die gericht zijn op het verbeteren van de veiligheid van de bulkcarriers en de bemanningen ervan. Maar wij weten tussen welke uitersten er gelaveerd moet worden: tussen de zorg voor veiligheid en de zorg voor wat het verslag noemt: "het risico van concurrentievervalsing voor de Europese havens en terminals". Als de winsten van de reders en de opdrachtgevers niet mogen worden aangetast, wordt de veiligheid onvermijdelijk opgeofferd.
Het is een goede zaak de kapitein de mogelijkheid te geven zich te verzetten tegen laad- en loswerkzaamheden waarvan hij meent dat ze gevaar opleveren voor zijn bemanning en zijn schip. In de praktijk echter heeft een kapitein maar weinig mogelijkheden om zich te verzetten tegen de wetten van de concurrentie en de markt (met inbegrip van de arbeidsmarkt), die worden opgelegd door de reders en opdrachtgevers. Die kapitalisten van het zeevervoer beschikken immers over heel wat krachtiger middelen om gevaarlijke, ja soms levensgevaarlijke situaties op te leggen als het gaat om de scheepvaart en het werk op de schepen. Het zou hypocriet zijn om dit te ontkennen.

Krivine
In 10 jaar tijd zijn bijna 150 bulkcarriers vergaan, waarbij 800 mensen om het leven zijn gekomen. Dat is de rampzalige balans van een sector die overgeleverd is aan de wetten van de concurrentie en de markt. Net als de rapporteur ben ik van mening dat de technische staat van de schepen en de incompetentie van de bemanningen de belangrijkste factoren bij deze schipbreuken zijn. Wij moeten ons dus in de eerste plaats bezig houden met de controle van de schepen, de bemanningen en hun arbeidsomstandigheden aan boord.
Daarom steun ik alle dwingende maatregelen die bedoeld zijn om de veiligheidsnormen en de controles door de havenstaat aan te scherpen, en om meer verantwoordelijkheid te leggen bij de laad- en losterminals en de kapiteins. Daarbij moeten de nodige personele en financiële middelen worden uitgetrokken om te zorgen dat de wetgeving in de lidstaten wordt toegepast, in het bijzonder door het aantal controleurs te vergroten.
Om korte metten te kunnen maken met de straffeloosheid en de lichtzinnigheid binnen het zeevervoer, moet ook de bevrachters en de reders meer verantwoordelijkheidsgevoel worden bijgebracht, waarbij we ons zonodig de middelen moeten verschaffen om juridische en financiële strafmaatregelen te nemen. Ik zal voor alle voorstellen stemmen die in die richting gaan.
Verslag-Bakopoulos (A5-0031/2001)
Fatuzzo (PPE-DE). (IT) Natuurlijk kon ik, nu er sprake is van veiligheid op zee, niet anders dan voor het verslag van de heer Bakopoulos stemmen over de oprichting van het Comité maritieme veiligheid en preventie van verontreiniging door schepen. Dit keer heb ik via e-mail gesproken met iemand die mijn baas was toen ik als eenentwintigjarige werkte op schepen die cruises maakten tussen New York en de Bahamas. Zoals ik zojuist namelijk al zei, werkte ik, voordat ik de politiek inging, op schepen. Deze mijnheer - Augusto Fazio is zijn naam - is later commissaris geworden en hij zei mij: "Zeg, houden jullie je in het Europees Parlement ook bezig met de veiligheid op zee en het voorkomen van zeevervuiling? Daar doen jullie goed aan! Maar houden jullie je ook bezig met onze veiligheid, met de veiligheid van de scheepsbemanning" ? "Jawel" , heb ik toen geantwoord, "wacht maar af, ook zulke verslagen komen er aan" .

Caudron
Net als de rapporteur ben ik blij met de voorstellen van de Europese Commissie, die bijdragen aan een verbetering van het communautair beleid ten aanzien van de veiligheid op zee.
De recente rampen hebben bij de publieke opinie voor hevige ongerustheid gezorgd. We moeten nu dus ferme maatregelen nemen die zullen contrasteren met het toegeeflijke beleid dat tot de laatste jaren de boventoon heeft gevoerd, zowel in Europa als in de rest van de wereld. Ik wil trouwens graag mijn waardering uitspreken voor de toonaangevende positie die we in deze bereikt hebben onder het Franse voorzitterschap. Ik denk natuurlijk aan het aannemen van het pakket maatregelen dat beter bekend is onder de naam "Erika-pakket"
Om terug te komen op het verslag waar we het vandaag over hebben, herinner ik eraan dat we over twee voorstellen gesproken hebben: een voorstel voor een verordening inzake het instellen van een regelgevingscomité met de naam "Comité maritieme veiligheid", waarvoor een wijziging van de geldende verordeningen noodzakelijk is, en een voorstel voor een richtlijn tot wijziging van de bestaande richtlijnen, teneinde het Comité maritieme veiligheid hierin op te nemen.
Het komt er op neer dat dit comité de bestaande comités op het gebied van de veiligheid op zee zal vervangen: dit zal dus één enkel comité zijn, met als doel de toepassing te vereenvoudigen van de wijzigingen die de lidstaten hebben aangebracht in de geldende internationale overeenkomsten op dit gebied. De Europese Unie beschikt nu al over een batterij van twaalf richtlijnen en drie verordeningen die erop gericht zijn een striktere toepassing te garanderen van de regelgeving op het gebied van de veiligheid van schepen, van de bescherming tegen de verontreiniging die door de schepen wordt veroorzaakt, van de criteria voor opleiding en kwalificaties van zeelieden en van de arbeidsomstandigheden aan boord. Tegelijkertijd gaat men ervan uit dat met het instellen van dit comité het communautair beleid inzake maritieme veiligheid effectiever wordt.
Daar waar de voorstellen van de Europese Commissie over het algemeen bevredigend waren, waren de bepalingen over de deelname van het Europees Parlement onacceptabel. Daarom zijn er amendementen ingediend om het recht van deelname van het Parlement aan de regelgevingsprocedure veilig te stellen.
Met mijn stem voor dit verslag heb ik me dus aangesloten bij de ferme stappen die op Europees niveau worden gezet om het zeevervoer veiliger te maken.

Krivine
Het voorstel van rapporteur Bakopoulos beoogt het instellen van een "Comité voor maritieme veiligheid en voorkoming van verontreiniging door schepen" dat in de plaats moet komen van de huidige comités. Het is niet alleen een volgende stap in de renationalisatie van het communautair beleid inzake de veiligheid op zee, maar ook een extra troef om de communautaire en internationale controle op de toepassing te verbeteren. Maar de recente schipbreuken van de Erika en de Ievoli Sun hebben laten zien dat de beste resoluties geen enkel nut hebben als er niet de middelen zijn om ze toe te passen en te laten toepassen.
Daarom moeten we de wetgeving die nu ontwikkeld wordt opleggen aan de lidstaten, in het bijzonder de wetgeving inzake de bescherming tegen verontreiniging, de controle op de criteria voor opleiding en kwalificaties van de zeelieden en de arbeidsomstandigheden aan boord. Met dat doel voor ogen moeten er inspanningen worden gedaan om het aantal en de kwaliteit van de controles en de controleurs op te voeren, maar ook om te zorgen dat er meer verantwoordelijkheidsbesef ontstaat bij alle betrokkenen: reders, bevrachters, vervoerders en de classificatiebureaus.
Om de straffeloosheid en de lichtzinnigheid in het zeervervoer terug te dringen, heb ik voor dit verslag gestemd.
Verslag-Nicholson (A5-0042/2001)
Fatuzzo (PPE-DE). (IT) Mijnheer de Voorzitter, ik heet Fatuzzo en moet dus spreken over de merluzzo (kabeljauw). Ik geef even de tolken de tijd om deze belangrijke en diepzinnige motivering te vertalen.
Het is vandaag 13 februari, mijnheer de Voorzitter. Morgen is het "alle verliefden" . Daarom heb ik grote waardering voor de uitstekende timing van het Europees Parlement dat zich op de dag voor het feest van de verliefden bezig houdt met de kabeljauwvisjes die in de Ierse Zee gaan paren, en in een richtlijn vaststelt dat vanaf morgen, Valentijnsdag, tot 30 april geen kabeljauw mag worden gevangen om de kabeljauwvissen de tijd te gunnen zich te vermenigvuldigen.
Mijns inziens heeft het Europees Parlement juist gehandeld door de vissen en de kabeljauw te respecteren. Leve Sint-Valentijn, leve de verliefden!

De Voorzitter
Leve ook de kabeljauwen!
Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt om 12.36 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Herstructureringen en fusies in de industrie (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over de mondelinge vraag (B5-0008/2001) van de heer Rocard, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, aan de Commissie, over de communautaire initiatieven betreffende de sociale gevolgen van industriële herstructurering en fusies.

Pérez Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vertegenwoordiger van de Commissie, met het Handvest van de grondrechten hebben wij de stap naar de oprichting van het Europa van de burgers gezet. Onze collega Méndez de Vigo herhaalt dat regelmatig. Het is een punt dat ook geregeld terugkeert in de bijdragen van professor Rodríguez Bereijo, de vertegenwoordiger van de premier van de Spaanse regering, José María Aznar, aan de conventie die belast is met de opstelling van het Handvest. Ik geloof dat de Europeanen daar blij mee zijn. Wij mogen deze enorme uitdaging en unieke kans om in het kader van dit langdurige integratieproces een sociaal Europa op te bouwen zeker niet onbenut laten. Deze ontwikkeling geschiedt echter op een concreet moment, in welbepaalde economische, maatschappelijke en politieke omstandigheden. Tijdens de Top van Lissabon werd besloten de markten voor telecommunicatie, gas- en elektriciteitsvoorziening en vervoer te liberaliseren. Wij zitten middenin een proces van algemene mondialisering waarin concepten als industriële samenleving en arbeidsmarkt diepgaande wijzigingen ondergaan. Hier dringt zich dan ook een voor de hand liggende vraag op: hoe zit het met de menselijke factor? Zowel op de Top van Nice zelf als in de op deze bijeenkomst vastgestelde sociale agenda wordt aangedrongen op de deelneming van de werknemers aan de nieuwe beheersstructuren. De zekerheid en flexibiliteit van de economische groei moet gekoppeld worden aan gunstige arbeidsvoorwaarden en mag geen negatieve invloed uitoefenen op het sociale klimaat. Daarom mag de tendens naar mondialisering ons niet doen vergeten dat sommige bedrijven in bepaalde regio's en gebieden een fundamentele rol spelen. Dit is bijvoorbeeld het geval met perifere regio's als Galicië, waar ik zelf vandaan kom. Aangezien de genoemde bedrijven in deze gebieden de enige of belangrijkste bron van inkomsten zijn, zou een verregaande mondialisering zonder garanties voor de werknemers en hun gezin ongetwijfeld een reden tot bezorgdheid en ongerustheid zijn.
Ten tweede mogen economische concurrentie en gezonde samenleving niet als antoniemen worden beschouwd, maar als termen die op elkaar moeten worden afgestemd. Ten derde moet in het kader van de vanuit economisch oogpunt wellicht aanvaardbare en onvermijdelijke industriële herstructurering, in de ruime zin van het woord, aandacht worden besteed aan de sociale gevolgen van deze maatregelen. Negatieve consequenties dienen zoveel mogelijk te worden vermeden aangezien de economische beleidslijnen en acties van de Unie een hoog werkgelegenheidscijfer moeten nastreven. Ten vierde en ten laatste zouden de communautaire en nationale steun, de belastingvoordelen, enzovoorts, afhankelijk moeten worden gesteld van op de lange termijn bindende verplichtingen inzake werkgelegenheid en lokale of regionale ontwikkeling. Dit zijn slechts enkele van de vele overwegingen en beschouwingen die de Commissie en de Raad bij de behandeling van het vraagstuk van de industriële herstructurering in aanmerking moeten nemen. Het spreekt vanzelf dat de participatie van het bedrijfscomité, van de vertegenwoordigers van de werknemers moet worden gegarandeerd.
Mijnheer de Voorzitter, de mondialisering zorgt ervoor dat de economische afstanden kleiner worden. Wij moeten vermijden dat de sociale verschillen groter worden.

Damião
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de meest ingrijpende industriële herstructureringen zijn wel de herstructureringen die worden opgedrongen door agressieve concentratietendensen op de markt, vooral omdat ze zo onvoorspelbaar zijn. Er wordt veel gesproken over markttendensen en het feit dat de technologie zo onevenwichtig verspreid is, maar de sociale gevolgen van deze tendensen zijn eigenlijk nooit gemeten. Hebben wij enig idee hoezeer dit soort verschijnselen bijdraagt tot de verarming van groepen mensen en hele regio' s? Als men erin slaagt er weer bovenop te komen, hoe geschiedt dat dan, en tegen welke kosten? Hoe, en in welke mate kunnen de genoemde tendensen verantwoordelijk worden gesteld voor de langdurige werkloosheid bij de leeftijdsgroep van veertig jaar en ouder? Hoe, en in welke mate kunnen ze verantwoordelijk worden gehouden voor het feit dat de leeftijd waarop mensen binnen de Europese Unie met pensioen gaan feitelijk tussen de vijfenvijftig en zevenenvijftig jaar ligt?
De resoluties van de Top van Lissabon beoogden hier iets aan te doen - door het scheppen van banen prioriteit te verlenen, door op te komen voor een zinvolle sociale bescherming, door de strijd aan te binden met sociale uitsluiting en door de economische wijzigingen onder controle te houden. We weten niet in welke mate markttendensen ertoe bijdragen dat de sociale zekerheid onder steeds grotere druk komt te staan, en het is ook onbekend hoeveel mensen er telkens weer van de systemen voor sociale bescherming afhankelijk worden. Wie betaalt eigenlijk de rekening voor deze sociale veranderingen? De markt? Of de belastingbetalers en de werknemers?
Het tegengaan van verandering is onmogelijk. Zelfs een evenwichtige en rechtvaardige verandering is niet mogelijk. De sociale partners zeggen van niet. En ze ondertekenen zelfs een voorlopig akkoord dat beoogt gestalte te geven aan de richtlijn voor de Europese samenleving op het gebied van informatie en overleg. Mevrouw de commissaris, er zijn er ook die volhouden dat de markt geen natuurwetten volgt en dat de politiek via wetgeving, institutionele actie en een sociale dialoog moet ingrijpen. De sociale onzekerheid en de toename van de criminaliteit zijn realiteiten in onze postindustriële maatschappijen. Niet alleen de traditionele sectoren hebben daarmee te maken, ook de zogenaamde nieuwe economie is er het slachtoffer van. Het Portugese en het Franse voorzitterschap, en nu het Zweedse, hebben de verwachtingen hoog gespannen door veel van deze onderwerpen, waaraan tot nu toe geen aandacht was besteed, aan de orde te stellen. In het Commissieprogramma voor het jaar 2001 zie ik echter geen aanwijzingen dat er plannen bestaan om ook werkelijk iets te ondernemen.

Bordes
- (FR) Mijnheer de Voorzitter, niets rechtvaardigt dat de grote ondernemingen, onder het mom van fusie of herstructurering, een deel van hun werknemers aan de kant zetten, terwijl een klein deel van de winst die ze maken voldoende zou zijn om de geschrapte arbeidsplaatsen te behouden.
De volledige minachting van Danone, Michelin, Aventis, Bull, Alsthom, Moulinex en hun soortgenoten voor zowel hun werknemers, die ze tot werkloosheid veroordelen, als de regio's, die door de sluiting van een fabriek tot een langzame dood kunnen worden veroordeeld, getuigt van het schadelijke karakter van deze ondernemingen voor de maatschappij.
Wij verheffen onze stem tegen de politieke stromingen die, in deze zaal of elders, dit misdadig optreden rechtvaardigen. Daarmee laten ze alleen maar zien dat ze in geen enkel opzicht de belangen van de maatschappij vertegenwoordigen, maar alleen die van de grote industriële en financiële ondernemingen die de economie beheersen en van de eigenaars en aandeelhouders van deze ondernemingen. Maar we verheffen ook onze stem tegen hen die doen alsof ze de maatschappelijke gevolgen van deze herstructureringen betreuren, zonder de minste dwangmaatregel om ze te verhinderen voor te stellen. Afgezien van een volledig verbod op elk opheffen van arbeidsplaatsen voor de grote winstgevende ondernemingen, is de rest alleen maar geklets.
Wij betuigen onze solidariteit met de werknemers van deze bedrijven, die vechten om de slagen die hun toegebracht worden te weerstaan. Zij hebben de enige doeltreffende weg gekozen in deze economie waar alleen de wetten van de jungle heersen.

Ghilardotti
Mijnheer de Voorzitter, vanmorgen heeft mevrouw Plooij-van Gorsel, toen zij het woord voerde, haar verbazing en bezorgdheid geuit over het feit dat dit probleem telkens weer te berde wordt gebracht in het Parlement. Zij vroeg zich af waarom wij ons nog steeds hiermee bezighouden. Eerlijk gezegd verbaast het ook mij dat wij ons telkens weer hiermee bezig moeten houden. Wij maken ons echter grote zorgen over de dramatische gevolgen van de industriële herstructureringen en bedrijfsfusies - waar de werknemers vaak pas van horen als alles al in kannen en kruiken is - voor de werkgelegenheid, de arbeidsomstandigheden, het mededingingsvermogen van de communautaire bedrijven en de economische samenhang. Wij wijzen op de verantwoordelijkheden, wij betuigen onze solidariteit, maar uiteindelijk levert dat niets op.
Onze communautaire wetgeving volstaat niet. Vaak wordt ze ofwel in het geheel niet, of slechts halfslachtig toegepast. Veel van mijn collega' s hebben lange lijsten aangelegd met gevallen die verband houden met het onderhavig vraagstuk, met de gevallen waarmee wij ons in de afgelopen jaren bezig hebben gehouden. De Raad van Lissabon heeft besloten de werkgelegenheid kwalitatief en kwantitatief te bevorderen. Hoe kan men echter het doel verwezenlijken van een Europa met concurrentiekracht én kwantitatieve en kwalitatieve werkgelegenheid? Natuurlijk kan men dit doel bereiken met een betere coördinatie van en een beter evenwicht tussen de verschillende beleidsvormen van de Unie, maar dat doet niets af aan de noodzaak de communautaire wetgeving op dit gebied strikter en doelmatiger te maken. Daarom moet de Commissie haar verantwoordelijkheid op zich nemen. Wij kunnen niet wachten tot de herziening plaatsvindt van de richtlijnen inzake de Europese ondernemingsraad, collectieve ontslagen, bedrijfsverplaatsing, waarin geen doeltreffende maatregelen ter bestraffing van eventuele overtredingen voorkomen.
Voor mij is het echter een regelrecht schandaal - en hier wend ik mij met name tot de Raad - dat de Raad nog steeds geen uitspraak heeft gedaan over het enige instrument waarmee wij deze problematiek op efficiënte wijze zouden kunnen beheren: de richtlijn inzake informatie en overleg. Reeds twee jaar geleden heeft het Europees Parlement in de eerste lezing een standpunt ingenomen, maar ondanks de algemene consensus over het feit dat dialoog het beste beheersinstrument is voor de problemen, heeft de Raad noch de moed noch de kracht kunnen opbrengen om een standpunt te bepalen. Het Parlement kan een dergelijk gedrag niet langer door de vingers zien.

Van den Burg
Voorzitter, het Financieel Dagblad van vorige week vrijdag 2 februari opende met de kop: "Corus stuurt een vijfde van het personeel de poort uit". Even verderop op de financiële pagina's stond de kop: "Corus schiet omhoog". Het contrast in de illustraties - het is jammer dat ik u dat niet kan laten zien - dat was bijna nog tekenender: op de voorpagina een foto van een trieste staalarbeider uit Wales en op de financiële pagina een grafiekje van hoe die winsten omhoog gingen toen die ontslagen aangekondigd waren. Dat soort nieuws is aan de orde van de dag. Dat confronteert ons met de fundamentele vraag: waar zijn bedrijven nu eigenlijk op uit? Zijn ze only in it for the money of hebben zij een bredere visie en missie?
In Nederland zijn onlangs door de Sociaal Economische Raad twee belangrijke adviezen uitgebracht: één over maatschappelijk ondernemen met de mooie titel "de winst van waarden", en het andere over corporate governance en de zeggenschapsverhoudingen in het bedrijf. Daarin kiest de Raad uitdrukkelijk voor een brede karakterisering van de onderneming als een samenwerkingsverband van verschillende stakeholders en uitdrukkelijk dus niet voor het centraal stellen van het creëren van shareholdersvalue voor de aandeelhouders die het belangrijkste motief lijken achter veel van die herstructureringen de laatste tijd.
In het Europese debat mis ik die bredere visie en die meer fundamentele discussie. Het Europees Parlement stelt het probleem vandaag weer eens aan de orde, maar deze discussie zou ook moeten doordringen in andere secties van het Europees beleid. Daar ontbreekt het mijns inziens aan samenhang en coherentie. Ik noem twee voorbeelden. Voor de vennootschapswetgeving wordt volstrekt ééndimensionaal geredeneerd vanuit de invalshoek van de aandeelhouders. Een voorbeeld was de discussie over de dertiende richtlijn over overnamebiedingen, waar de heer Bolkestein de amendementen van het Parlement verre van zich wierp. Een ander voorbeeld vinden we in het mededingingsbeleid. Commissaris Monti maakte in onze commissie sociale zaken volstrekt duidelijk dat hij fusies alleen vanuit de invalshoek van de markten en de consumenten wil benaderen en weinig oog heeft voor die bredere functie.
Een Groenboek, over corporate social responsability zoals vanochtend aangekondigd is, is niet genoeg. Ik denk dat de Commissie juist moet zorgen dat er in meer geïntegreerde vorm een visie ontwikkeld wordt en dat deze doorwerkt in de verschillende beleidslijnen. Kranten mogen een zekere schizofrenie ten toon spreiden, maar politici en beleidsmakers niet.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, inderdaad hebben, zoals enkele afgevaardigden al zeiden, bepaalde richtlijnen het daglicht aanschouwd in een tijd waarin volledige werkgelegenheid bestond en de veranderingen zich niet zo snel voltrokken. Daarom moeten wij het institutioneel kader ook op een aantal punten wijzigen en aanpassen. Mijns inziens kan men echter niet ontkennen dat de Commissie haar best doet om een evenwicht te bewaren tussen mededingingsvermogen en sociale samenhang. Herstructureringen, fusies en overnames hebben soms dramatische gevolgen. Kortgeleden hebben wij in minder dan een maand tijd meer dan 5000 arbeidsplaatsen verloren zien gaan ten gevolge van overnames. Wij mogen echter niet uit het oog verliezen in welke omgeving de Europese bedrijven moeten opereren en concurreren. Wij moeten ons afvragen wat de gevolgen zouden zijn geweest als er geen reorganisatie, geen herstructurering had plaatsgevonden en als de Europese bedrijven niet actief hadden deelgenomen aan al hetgeen op ondernemingsgebied gaande is. Wij moeten ook kijken naar de arbeidsplaatsen die als het ware gered kunnen worden. Zonder herstructurering lopen bepaalde bedrijfstakken immers in de toekomst het risico geheel ten onder te gaan.
Wij moeten dus in een uiterst moeilijke omgeving werken. Onze inspanningen om sociale samenhang te rijmen met mededingingsvermogen gaan vier richtingen uit.
Ten eerste maken wij prognoses. Tijdens het debat vanmorgen hebben wij uit de doeken gedaan hoe wij ons, via het bureau van Dublin, op de veranderingen denken voor te bereiden: wij maken studies en prognoses. Ten tweede sleutelen wij aan het institutioneel en wetgevend kader. U weet dat het afgelopen jaar het wetgevend kader zich razendsnel heeft ontwikkeld, en daarbij heb ik niet alleen over de Europese vennootschap, maar ook over de vijf richtlijnen die het institutioneel kader voor de Europese vennootschap zullen aanvullen en voltooien. U weet eveneens dat de richtlijn inzake informatie en overleg na jarenlange besprekingen tussen het Parlement en de Commissie eindelijk naar de Raad is gegaan en in vier maanden tijd een meerderheid heeft gevonden. Wij verwachten dat met de inzet van het Zweeds en het daaropvolgend Belgisch voorzitterschap zich belangrijke ontwikkelingen zullen voordoen in het wetgevingskader. Hierbij moet ik wel meteen aantekenen dat wetgeving niet volstaat. Daarom doen wij ook aanzienlijke inspanningen om de controle te versterken en onderzoeken wij, in samenwerking met commissaris Monti, bij alle fusie- en overnamegevallen of de richtlijnen inzake informatie van werknemers trouw zijn toegepast. Ook is in dit institutioneel kader kortgeleden een comité opgericht dat zich met name moet ontfermen over de vraagstukken met betrekking tot de sociale dialoog, tot de rol die de sociale dialoog kan spelen bij een soepeler verloop van fusies en herstructureringen.
De derde richting die wij uit willen gaan is die van concrete beleidsvormen. De werkgelegenheidsstrategie en de financiële steun van het Sociaal Fonds bieden de mogelijkheid de uit massaontslagen voortvloeiende problemen op te vangen: men kan zorgen voor herscholing van werknemers, hen door middel van speciale structuren helpen bij de reïntegratie op de arbeidsmarkt of steun geven bij de oprichting van eigen bedrijven.
De vierde richting betreft de rol van de bedrijven, de sociale verantwoordelijkheid van de bedrijven. Dat is een van de nieuwe, fundamentele onderwerpen van de sociale agenda. Wij vragen de werknemers te veranderen, in te stemmen met soepelheid in de nieuwe omgeving, zich te scholen en blijk te geven van mobiliteit zowel in sectoraal als in geografisch opzicht. Wij kunnen echter niet alleen de werknemers vragen te veranderen. Ook de bedrijven moeten in deze nieuwe omgeving een nieuwe rol vervullen. Wij proberen op concrete wijze aan te geven - en in tweede instantie zullen wij dat ook institutioneel hard maken - welke sociale verantwoordelijkheid de ondernemingen hebben, welke verantwoordelijkheden zij dragen als zij gaan herstructureren, maar ook welke verantwoordelijkheden zij hebben in de ruimte en de samenleving waarbinnen zij functioneren. Zoals wij vanmorgen al zeiden zal tegen eind juni hierover een mededeling van de Commissie worden gedaan.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.

Auteursrecht en naburige rechten in de informatiemaatschappij
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0043/2001) van de heer Boselli, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij (9512/1/2000 - C5-0520/2000 - 1997/0359(COD)).

Boselli
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, met deze richtlijn wordt de bescherming van de auteursrechten en naburige rechten in de informatiemaatschappij gereglementeerd. Dit is een belangrijke richtlijn waarvan de bevalling echter moeizaam verloopt. Wij bevinden ons in de tweede lezing en het Parlement moet nu een uitspraak doen over het standpunt van de Raad dat wij, zoals u weet, pas anderhalf jaar na de aanneming in de eerste lezing hebben ontvangen. De reden daarvoor was dat het uiterst moeilijk was een compromis te bewerkstelligen tussen al de verschillende belangen die bij deze richtlijn op het spel staan. Wij hebben nu met veel hangen en wurgen een delicaat compromis bereikt. Voor mij is dit een stap vooruit, vooral ook omdat veel van de door het Parlement tijdens de eerste lezing naar voren gebrachte vraagstukken hierin zijn verwerkt.
Desalniettemin stonden hierin dingen die verbeterd moesten worden, en dat heb ik proberen te doen. Ofschoon in de Commissie juridische zaken enkele compromisamendementen zijn aangenomen, zijn niet alle meningsverschillen de wereld uit. Deze gaan met name over het artikel betreffende de technische kopie, het zogenaamde caching, en het artikel betreffende de kopie voor privé-gebruik. Hierop zijn talrijke amendementen ingediend, die ik echter niet kan steunen.
In de commissie zijn compromisamendementen goedgekeurd met betrekking tot het kopiëren voor privé-gebruik. Deze bevatten iets nieuws dat ten goede komt van de auteurs. Hierin staat namelijk letterlijk dat het kopiëren voor privé-gebruik noch een direct, noch een indirect commercieel oogmerk mag hebben, door een natuurlijke persoon moet geschieden voor privé-gebruik en de rechthebbenden een billijke vergoeding moet garanderen. Met dit amendement wordt een nieuw beginsel in de communautaire wetgeving opgenomen omdat het concept van kopiëren voor privé-gebruik wordt beperkt ten gunste van de auteurs, ofschoon de legitieme belangen van de consumenten eveneens in acht worden genomen.
Met dit in de commissie goedgekeurde amendement wordt een einde gemaakt aan de zich als een olievlek uitbreidende praktijk van het ongeoorloofd uitwisselen van kopieën tussen gebruikers van sites zoals Napster. Het zal niet meer mogelijk zijn de ongeoorloofde uitwisseling van werken tussen gebruikers van Napster als kopie voor privé-gebruik te betitelen, en dit is mijns inziens een stap vooruit ten opzichte van de tekst van het gemeenschappelijk standpunt.
Wat het andere aspect, de technische kopie, betreft is mijns inziens het met het gemeenschappelijk standpunt bewerkstelligde evenwicht meer dan voldoende om enerzijds de rechthebbenden en anderzijds de consumenten te beschermen. Ofschoon alle op het desbetreffende artikel 5, lid 1 ingediende amendementen het lovenswaardige doel beogen de auteursrechten nog meer te beschermen, zijn zij niet aanvaardbaar, onder meer omdat zij vallen onder het toepassingsstadium van de richtlijn en niet onder het huidige reglementeringstadium, waarin de richtlijn wordt geschreven. Bovendien wil men met deze amendementen een systeem van dubbele vergunningen invoeren met betrekking tot de werken op Internet, een voor hosting en een voor caching. Dat zou echter een te grote belasting betekenen voor het netwerkbeheer.
Tijdens de stemming in de Commissie juridische zaken is uiteindelijk gebleken dat het mogelijk is brede overeenstemming te bewerkstelligen, de richtlijn goed te keuren en het gemeenschappelijk standpunt dusdanig te wijzigen dat een lange en vermoeiende bemiddelingsprocedure kan worden vermeden. Dit is nu de stand van zaken na drie jaar discussie, polemiek en confrontatie. Mijns inziens moet het Parlement nu de kans aangrijpen. Als het morgen zijn instemming betuigt met de in de Commissie juridische zaken bereikte overeenkomst en de amendementen aanneemt die de vrucht zijn van een ruim compromis tussen talrijke fracties, kunnen wij deze richtlijn eindelijk het daglicht doen aanschouwen. Dat zal niet alleen de Europese Unie ten goede komen, die al lang zit te wachten op een wetgeving op dit gebied, maar vooral ook de rechthebbenden. Met deze richtlijn zullen niet alleen de nog omstreden uitzonderingen van kracht worden, maar zal met name artikel 2 van toepassing worden, waarin staat dat bij gebruik van werken in de nieuwe digitale omgeving de toestemming is vereist van de rechthebbenden.
Om al deze redenen hoop ik dat morgen de tekst van de richtlijn eindelijk kan worden aangenomen.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, voordat ik hier mijn speech afsteek, wil ik onderstrepen dat dit onderwerp mij om tweeërlei redenen bijzonder interesseert. Enerzijds omdat ik als auteur van enkele boeken en publicaties zelf met het intellectuele eigendomsrecht wordt geconfronteerd en anderzijds omdat ik lid ben van de Stichting Internet die in dit Parlement op heel wat steun kan rekenen.
Het toeval wil dat er uitgerekend vandaag op het gebied van de intellectuele eigendom in de informatiemaatschappij een belangrijke gebeurtenis plaatsvindt, namelijk het arrest van het hof van beroep van San Francisco in de zaak-Napster. Dit brengt ons een stap dichter bij de definitieve oplossing voor het netelige vraagstuk van de schending van de intellectuele eigendomsrechten door het gebruik van Internet. Het arrest van het hof van beroep in San Francisco erkent deze rechten en stelt maatregelen vast ter bescherming van de intellectuele eigendom in de Verenigde Staten.
Het is nu aan ons om ervoor te zorgen dat ook Europa spoedig over een systeem ter bescherming van de intellectuele eigendom beschikt. We mogen immers niet het risico lopen dat de doeltreffende maatregelen die momenteel in de Verenigde Staten ten uitvoer worden gelegd krachtens de reeds meer dan twee jaar geldende Millenniumwet middels Europese installaties met voeten worden getreden. Wij lopen achter op de Verenigde Staten. Daarom ben ik het met de rapporteur eens dat deze richtlijn onverwijld moet worden aangenomen.
De socialistische fractie wil evenwel vermijden dat het kind met het badwater wordt weggegooid. Wij hebben twee amendementen ingediend die wij bijzonder belangrijk achten.
Het eerste amendement heeft betrekking op het zogenaamde kopiëren voor privé-gebruik. Volgens aloude traditie kwam dit recht toe aan eenieder die in het bezit was van een intellectueel werk of een intellectuele eigendom. In de huidige omstandigheden, in de informatiemaatschappij, dient dit recht wegens de sterk toegenomen reproductiefaciliteiten aan strikte voorwaarden te worden onderworpen. Ons amendement bepaalt dat de kopie bestemd moet zijn voor het privé-gebruik van de persoon die de kopie heeft gemaakt. Zo niet, dan lopen wij het risico dat er gezien de enorme reproductiefaciliteiten kopieën worden gemaakt die bestemd zijn voor het privé-gebruik van andere personen dan degene die de reproductie heeft uitgevoerd.
In het andere belangrijke amendement wordt de nadruk gelegd op het incidentele en tijdelijke karakter van de reproductie. Als er ten gevolge van de door de informatiemaatschappij op gang gebrachte processen behoefte bestaat aan een tijdelijke extra kopie, moet deze ook werkelijk van voorbijgaande aard zijn. Het is niet de bedoeling dat wij grote bibliotheken van intellectuele eigendom inrichten om dan achteraf te moeten vaststellen dat de persoon die de genoemde eigendom heeft gebruikt hierover naar eigen goeddunken kan beschikken. Ons inziens is de toevoeging van de vereisten van tijdelijkheid en bijkomstigheid een noodzakelijke voorwaarde om de intellectuele eigendom te beschermen.
Ik hoop dat de verschillende fracties morgen tijdens de stemming een akkoord zullen bereiken om alternatieven aan te bieden die de bescherming van de intellectuele eigendom in de informatiemaatschappij garanderen. Naar alle waarschijnlijk zal de intellectuele eigendom zich in de komende jaren immers tot de grote communicatienetwerken beperken.

Manders
Voorzitter, op de eerste plaats veel lof voor de heer Boselli en voor de wijze waarop hij dit onderwerp heeft aangepakt. Het was een klus waarbij hij op eieren heeft moeten lopen en ik denk dat hij er met zijn compromisamendementen in is geslaagd om een wat betere balans te vinden. Ik denk ook, en wellicht dat we daar toch ook eens naar moeten kijken als Parlement, dat dit wellicht het meest belobbyde onderwerp is, wat ik in de korte tijd dat ik parlementariër ben, heb ondervonden. Als ik dan hoor dat er meer dan 300 lobbyisten op dit verslag zitten, dan is dat een halve lobbyist per parlementariër en wellicht kunnen we daar ook eens vraagtekens bij zetten.
Het zou goed zijn als het gemeenschappelijk standpunt samen met de compromisamendementen van de heer Boselli morgen wordt binnengehaald. Voor de liberalen zijn er nogal wat verschillen maar ik heb begrepen dat we daar in ieder geval gemeenschappelijk achter staan en ik denk dat dat wel een goede zaak is. Vervolgens zijn er een aantal zaken die inmiddels ook al gemeld zijn door de heer Boselli en de heer Medina. Ik moet nog zien of het compromisamendement op het privé-kopiëren, of dat voldoende is, want ik lees er nog steeds uit - en ik heb intellectuele eigendom als advocaat lange tijd in mijn praktijk gehad - ik moet nog zien of het nu niet meer mogelijk is dat een student voor al zijn collega-studenten een kopie maakt die al die studenten in privé mogen gebruiken. Daar heb ik mijn twijfels over want ik denk dat daarmee het illegaal kopiëren fors zal doorgaan. Dus ik ben er voorstander van om het privé-gebruik te beperken.
Vervolgens heb ik vraagtekens bij de technische maatregelen die lidstaten kunnen invoeren. Ik vrees dat daarmee een distorsie van de interne markt zal plaatsvinden en uiteindelijk zal het Hof van Justitie daar weer op grond van de interne-marktprincipes de zaak moeten regelen.
Cashing daar heb ik nog steeds wat moeite mee zoals dat nu gaat. Ik ben van mening dat dit alleen een relatie heeft met de e-commercerichtlijn, dus ik hoop dat de commissaris daar nog eens naar zal kijken.
Tot slot wil ik een opmerking maken en ik hoop in ieder geval namens de liberale fractie dat er een evenwichtige en faire balans wordt gevonden in deze richtlijn voor alle marktpartijen en alle partijen die erbij betrokken zijn en ik denk dat de digitale kopie moet worden beschouwd als een kans en niet als een bedreiging.

Echerer
Mijnheer de Voorzitter, mijn dank gaat vooral uit naar alle collega's die constructief hebben meegewerkt, en dan denk ik in de eerste plaats aan de Commissie en de rapporteur, de heer Boselli. Veel problemen en belangenconflicten zijn onopgelost gebleven. Culturele tradities kan men niet zo gemakkelijk harmoniseren. Van een compromis wordt niemand echt beter, en het Europees Parlement kan ook geen wonderen verrichten. Men spreekt van een evenwicht gemeenschappelijk standpunt. Over welk evenwicht gaat het? Over het evenwicht tussen de auteur en het openbaar belang.
In de eerste plaats - dat is mijn mening en de mening van de groenen - moet het auteursrecht de positie van de auteur versterken en zijn belangen dienen. Deze sterkere positie van de auteur moet er nog komen voor de komende Verdragsonderhandelingen. Het is mijn verantwoordelijkheid als cultuurpolitica om ten eerste de bestaansbasis van auteurs te garanderen en ten tweede ervoor te zorgen dat het publiek niet alleen vrije toegang heeft tot cultuurproducten, maar ook kwalitatief hoogstaande inhouden in al hun diversiteit krijgt aangeboden. En deze tweede taak mag niet als ondergeschikt worden beschouwd, maar is even belangrijk.
Wij zijn tegen een verlenging van de uitzonderingslijst, en voor enkele onopgeloste kwesties kunnen we misschien nog een oplossing vinden tussen de partijen, want we hebben ook zelf belang bij een goede oplossing waar iedereen mee kan leven. Ik zou u erop willen wijzen dat de groenen uitsluitend amendementen hebben ingediend die gericht zijn op de belangen van de auteur - het gaat met name om amendementen 34 en 36. Misschien zegt u nu dat wij hiermee anticiperen op toekomstige verdragen.
Daar kan ik nu reeds het volgende op antwoorden: er staan in de overwegingen veel anticiperende passages die niet in het belang van de auteur zijn, maar van de andere belangengroepen. En omdat ook Napster genoemd werd: Europa moet overwegen of het een beperkte versie, een Europees Napster wil hebben of niet, en het zou nuttig zijn om een rondetafelgesprek tussen providers, producenten, auteurs en consumenten over dit onderwerp te organiseren. Ik wil echter niet dat Napster door een verzwakt auteursrecht, door een onnauwkeurige formulering in de wetgeving zijn weg naar Europa vindt of eenvoudigweg wordt binnengeloodst. Ook dat is een mogelijkheid waarover we moeten discussiëren. Zo zullen we ons in de toekomst ook gemeenschappelijk moeten buigen - en ik hoop dat dit spoedig zal gebeuren - over de positie van exploitatiemaatschappijen en over de mogelijkheid van verdragen die het contractueel recht op het gebied van intellectuele eigendom vastleggen.

Fraisse
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, ten aanzien van de richtlijn inzake het auteursrecht en een harmonisatie die vooraleerst gekoppeld is aan een lijst met uitzonderingen, denk ik dat we de ongewisheid voorlopig op de koop toenemen om de tijd te hebben over dit vraagstuk na te denken.
De ongewisheid is te wijten aan het feit dat er bij deze richtlijn drie belangen op het spel staan: die van de auteurs en de ontwerpers, die van de consumenten, die tevens gebruiker zijn, en die van de producenten en de managers. Producenten en managers proberen zich tussen de twee te manoeuvreren, en ik heb het gevoel dat de richtlijn precies hetzelfde doet, gezien de lijst met uitzonderingen, waaraan de Commissie juridische zaken er onlangs nog één heeft toegevoegd die de nodige problemen veroorzaakt: het omroepwezen. Ik heb de indruk dat we de belangen van de consument voorrang geven. Maar om wat te consumeren? Ik vraag u wat er straks nog te consumeren valt als wij het ontwerpen niet beschermen en verdedigen. Dat is de vraag die we ons moeten stellen.
Nu wil het geval dat ik behalve parlementslid ook schrijver van boeken en gebruiker van bibliotheken en wetenschappelijke ruimtes ben. In beide gevallen hebben wij een aantal waarborgen en zekerheden, en geen onzekerheden, nodig om te kunnen produceren. Vanuit het gezichtspunt van de consument verrast het me dat het Parlement, dat het Europa van de markten verdedigt, de op deze markt gerealiseerde productie eigenlijk zeer slecht verdedigt, omdat we, te oordelen naar deze lijst met uitzonderingen, weigeren te betalen voor de handelswaar, we willen dat deze gratis is. U zult moeten toegeven dat dit merkwaardig is.
We vragen ons evenmin af hoe deze handelswaar tot stand komt; om handelswaar te produceren zijn er ontwerpers en auteurs nodig. Als er geen ontwerpers en auteurs meer zijn, weet ik niet wat er nog te verkopen valt, of wat er nog te consumeren valt, maar de Europese markt zal er in ieder geval onder lijden. Dit wat betreft de marktwerking die uitgaat van deze richtlijn.
Laten we nu de richtlijn eens in detail bekijken. Dan zien we dat, als men bijvoorbeeld zegt: "Het archief bestaat sinds kort, sinds een uur" , dit betekent dat wat op de televisie is uitgezonden archiefmateriaal is. Als men historisch ietwat onderlegd is, verwondert men zich er ietwat over om op deze manier over archieven te horen spreken. Hoe gaan wij dat oplossen, als archief deze betekenis krijgt, als er volop privé-kopieën worden gemaakt; hoe gaan wij er voor zorgen dat cultuur, dat gelijk staat aan culturele verscheidenheid, niet wordt gereduceerd tot erfgoed of musea, tot een lijst die je vindt op plaatsen die worden genoemd in archieven en museumregisters, maar dat cultuur leeft en steeds opnieuw geschapen wordt? Het antwoord is dat we - of we nu willen of niet - artistieke uitingen moeten steunen. En om artistieke uitingen te steunen moet het auteursrecht beschermd worden, en niet bekritiseerd en aangevallen. Dit is wat mijn fractie bij de stemming van morgen zal trachten duidelijk te maken.

Abitbol
Mijnheer de Voorzitter, het verslag dat ons is voorgelegd betreffende het auteursrecht en de informatiemaatschappij, de zogenaamde informatiemaatschappij, belichaamt de perversiteit van een communautair systeem dat in feite uitsluitend wordt gedreven door de voltooiing van een markt waaraan geen enkel product, goed, of dienst zich kan onttrekken.
Terwijl het duidelijk is wat voor schade dit systeem aanricht, want de harmonisatie biedt minder bescherming dan de zekerheden die de staten vroeger boden, terwijl deze schade dus duidelijk is - ik zal geen voorbeelden geven - willen Commissie en Raad nu de culturele diensten veranderen in handelswaar, zoals mevrouw Fraisse het zo-even zo puntig verwoordde. In het kader van de informatierevolutie, die de financiële markten zelf trouwens aan het relativeren zijn, is deze informatiemaatschappij in drie jaar tijd behoorlijk gemanipuleerd: deze richtlijn en het door de Commissie juridische zaken ingenomen gemeenschappelijke standpunt trachten de gehele Europese cultuurwereld, alle ontwerpers tezamen, onder het juk te brengen van de internationale handel van de Wereldhandelsorganisatie, voor de gelegenheid omgedoopt in WIPO.
Het is volstrekt paradoxaal dat de instellingen van deze Europese Unie in feite de gewillige handlangers van een genadeloos en gewetenloos globaliseringsproces aan het worden zijn.
Daarom denk ik dat vele geledingen binnen dit Parlement zullen proberen dit in een stroomversnelling rakend proces, dat het Europese idee van alle inhoud en zin berooft, tegen te houden. Hopelijk zullen we de door de Commissie juridische zaken ingediende amendementen verwerpen, omdat zij breken met - mevrouw Fraisse heeft het zonet heel duidelijk verwoord - de traditie van dit Parlement, dat tot nu toe de diversiteit van de Europese culturele productie en de specifieke of zelfs uitzonderlijke rol van de ontwerpers, schrijvers en kunstenaars in de Europese beschaving altijd heeft verdedigd.
De informatiemaatschappij is niet meer dan een droombeeld dat hier welwillend gebruikt wordt om te proberen ons te beroven van het oudste en mooiste der eigendommen, het intellectuele eigendom.

Krarup
Mijnheer de Voorzitter, het hele auteursrecht is gebaseerd op een afweging van twee belangen: enerzijds het belang van de auteurs, de producenten en de productiesystemen, en anderzijds het belang van de consument. Je zou kunnen zeggen dat het belang van de consument een maatschappelijk belang is: kennis en culturele uitingen moeten verspreid worden, niet onderdrukt en ondergeschikt gemaakt worden aan financiële belangen. Uiteraard moeten de auteurs en de bedenkers er een redelijke munt uit kunnen slaan, maar voor mij en de Folkebevægelse die ik vertegenwoordig, zijn er twee bepalende hoofdpunten. Ten eerste: het algemeen belang, het belang van de consument om zowel kennis als cultuur te kunnen gebruiken, moet gewaarborgd worden. In Denemarken, het land waar ik vandaan kom, hebben we een zeer goed ontwikkelde traditie van volksonderwijs, die niet in het gedrang mag komen. Ten tweede mogen de handhavings- en sanctiesystemen die ontwikkeld zijn in en toegepast worden door de verschillende rechtspraktijken in de verschillende landen, evenmin verstoord worden. We hebben een bijzonder systeem, en ik denk ook niet dat het wezenlijk verstoord wordt.
Ik moet zeggen dat ik zelden zo intensief betrokken ben geweest bij lobbyactiviteiten als nu, in verband met dit voorstel, en dat is ook niet zo vreemd. Er zijn miljarden kronen en euro in omloop in een sector die van de kant van de producenten vooral gedomineerd wordt door de Amerikaanse amusementsindustrie, terwijl onze interesse daar niet in de eerste plaats naar uit moet gaan. Daar kan ik aan toevoegen dat auteursrecht een van de meest ingewikkelde gebieden van het rechtswezen is, en binnen het auteursrecht is het digitale auteursrecht welhaast onbegrijpelijk. Ik kan me niet voorstellen dat meer dan hooguit een paar procent van deze Vergadering zich überhaupt kan indenken wat de problemen eigenlijk behelzen. Tegen dat licht is het eigenlijk interessant en opmerkelijk dat het voorstel zó evenwichtig is geworden, dat ik mijn fractie wil aanraden ervoor te stemmen.

Harbour
Mijnheer de Voorzitter, als eerste spreker voor mijn fractie wil ik graag hulde betonen aan de rapporteur, mede namens al mijn collega' s die nauw met hem samenwerken. Wij zijn blij met de krachtige manier waarop hij in deze richtlijn het juiste evenwicht heeft weten te bewaren. Zoals de rapporteur zojuist al opmerkte, hebben wij hier met de compromisamendementen - de amendementen die door onze commissie zijn goedgekeurd - naar mijn stellige overtuiging de juiste richtlijn op het juiste moment.
Niemand pretendeert dat deze richtlijn perfect is. Het is belangrijk dat nog eens te onderstrepen. Het heeft veel moeite gekost de nationale tradities en uitzonderingen met elkaar te verzoenen. Sommige landen hebben bijvoorbeeld heffingen op opnamemedia. Wij hebben de doelstelling van deze richtlijn overeind gehouden omdat wij bovenal nieuwe creatieve artiesten willen stimuleren van deze nieuwe technologie gebruik te maken.
Deze richtlijn schept daarvoor ruimte en mogelijkheden. Zij geeft artiesten de verzekering dat zij nieuwe werken kunnen scheppen en dat zij daarvoor een eerlijke beloning zullen krijgen. Daar staat tegenover dat de consumenten verwachten dat hun bestaande rechten op het maken van kopieën voor privé-gebruik, op gebruikmaking van bibliotheekfaciliteiten en op toegang tot nieuwe media voor hen die achtergesteld, blind of gehandicapt zijn, gewaarborgd blijven. Wij hebben daarin de juiste balans gevonden.
Overigens, waarde collega' s, zijn wij als Commissie juridische zaken niet zo arrogant om te beweren dat deze richtlijn voor eens en voor altijd geschikt zal blijven. Ons voorstel is dat deze richtlijn over anderhalf jaar wordt herzien en wij bevelen u dat ook ten sterkste aan. Wij moeten in deze zeer snel veranderende wereld verantwoordelijkheid nemen voor ons werk, maar wij moeten ook bereid zijn om dat aan te passen aan de ontwikkelingen in een totaal nieuwe wereld. Dit is een zeer belangrijke bepaling. Wij hebben de herzieningsbepalingen aangescherpt. Wij stellen een zeer snelle herzieningscyclus voor. Dit toont aan dat de Commissie juridische zaken bij de behandeling van deze richtlijn met groot verantwoordelijkheidsgevoel te werk is gegaan. Wij willen dan ook dat deze richtlijn nu zo snel mogelijk in nationale wetgeving wordt omgezet.
Waarom willen wij dat zo snel mogelijk? Omdat een cruciaal aspect van snelle omzetting is dat de Europese Unie kan toetreden tot de verdragen van de Wereldorganisatie voor de Intellectuele Eigendom (WIPO). Dat zal de mondiale bescherming van alle betrokken artiesten aanzienlijk verbeteren. Dat is toch bepaald een resultaat dat het waard is om na te streven en wel op zo kort mogelijke termijn.

Rothley
Mijnheer de Voorzitter, dank u dat u mij het woord geeft, al moet ik zeggen dat ik zelf nog geen boek heb geschreven en heel veel boeken niet gelezen heb. De Europese Unie en het Europees Parlement hebben altijd veel belang gehecht aan de bescherming van intellectuele eigendom, omdat we beseffen dat deze bescherming de enige manier is om te garanderen dat onze cultuur blijft bestaan, dat onze cultuur bloeit en onze economie productief is. Dit had dus een groots moment kunnen zijn voor het Europees Parlement. Dat is het niet geworden! Het is de eerste keer dat de bescherming van intellectuele eigendom wordt verzwakt, en dat met toestemming van het Europees Parlement! We moeten vaststellen dat het Europees Parlement nog slechts één doel voor ogen heeft: de bemiddelingsprocedure vermijden! En dat na 18 maanden beraadslaging in de Raad! En dan zegt de Raad "unaniem besloten", terwijl hij een meerderheidsbeslissing had kunnen nemen, waardoor we nu dit compromis, dit evenwicht hebben waarover zoveel wordt gesproken. En het Parlement wordt opgeroepen daar niets meer aan te veranderen. Zo wordt het Parlement overbodig gemaakt!
Ik heb ook nog nooit meegemaakt dat afgevaardigden door hun regeringen of partijen zo onder druk zijn gezet. Maar wanneer de Raad, de regeringen, het aan beide zijden voor het zeggen hebben, in de Raad en in het Parlement, dan hebben we het Parlement niet meer nodig. Het Parlement heeft zijn eigen verantwoordelijkheid, en die moet het ook vervullen. Het gemeenschappelijk standpunt heeft de rechten van de auteurs dramatisch verzwakt. Ik sta aan de kant van de auteurs en zou het Parlement willen verzoeken op zijn minst enkele van deze rechten te herstellen.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, ik denk dat veel afgevaardigden schrokken toen de heer Harbour aandrong op een herziening van de richtlijn binnen 18 maanden. Krijgen we dan opnieuw al dit gelobby? Dat is wel erg snel.
Beste vrienden, omdat alles al gezegd is over de richtlijn, is het niet makkelijk om nu het woord te nemen. Ik wil in ieder geval onze fantastische rapporteur hartelijk danken. Ik wil ook zeggen dat het officiële standpunt van de liberale fractie bij de eerste lezing evenwichtiger was dan dat van de parlementaire meerderheid. Daarom zijn wij ook van mening dat het gemeenschappelijk standpunt op wezenlijke punten gewijzigd dient te worden. Bij de eerste lezing waren we bang dat de parlementaire meerderheid de functie van Internet in gevaar zou brengen en dat er een systeem gecreëerd zou worden dat het daarnaast onaantrekkelijk zou maken informatie op het net te zetten in Europa.
Op dit moment wordt - deels in het tijdschrift Nature, deels in het tijdschrift Science - het resultaat van het Human Genome Project openbaar gemaakt op Internet. De informatie in Nature is voor iedereen toegankelijk, maar voor de informatie in Science moet in verband met de bescherming van het auteursrecht 3 miljoen kronen betaald worden. Wordt de verspreiding van wetenschap en kennis zo wel gestimuleerd? En hoe bereikt men het juiste evenwicht? Ik vind dat wij hierover moeten nadenken als we een standpunt over de richtlijn innemen. Ik wil bovendien nogmaals het officiële standpunt van onze fractie benadrukken dat wij zo weinig mogelijk amendementen beogen. Het gemeenschappelijk standpunt is een breekbaar compromis, waar voorzichtig mee omgesprongen moet worden. Anders bestaat het risico dat het WIPO-verdrag niet wordt ondertekend, en daar draait het nou juist om.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, het is een groot voorrecht om aan dit belangrijke debat te mogen deelnemen. Het stemt mij wat triest dat de toon van het debat voor een deel negatief en erg behoedzaam is. Wij dienen goed te bedenken dat de nieuwe communicatiemedia juist hebben geleid tot de liberalisering van de interactie tussen mensen en ideeën en tussen mensen onderling. Uiteraard geeft dit aanleiding tot enige terechte bezorgdheid omtrent de bescherming van de rechtmatige belangen van de auteurs in deze tijd. Tegemoetkomen aan dergelijke zorgen mag er echter niet toe leiden dat gewone mensen, geleerden of wetenschappers worden belemmerd bij de toegang tot en het gebruik van materialen waarop auteursrecht rust.
Tijdens dit debat is veel aandacht besteed aan de balans tussen de belangen van producenten en consumenten. Dit is inderdaad de balans die wij moeten proberen te bereiken. Als wij in de Unie niet de juiste balans weten aan te brengen, zou dat de democratische openheid van de discussie, die door Internet en aanverwante media mogelijk is geworden, ernstig belemmeren. Als wij bijvoorbeeld onredelijke beperkingen opleggen aan bibliotheken, zullen studenten, geleerden en wetenschappers daarvan de dupe worden. Zo zou het programma voor de onderlinge uitleen tussen bibliotheken wel eens een onbedoeld slachtoffer kunnen worden.
De ontwerprichtlijn die voor ons ligt, laat zich in artikel 5, lid 5 tamelijk kritisch uit over de algemeen aanvaarde beperkingen aan de redelijke praktijken die zijn vastgelegd in de Berner Conventie. Op grond van dit artikel kunnen lidstaten wettelijke beperkingen opleggen aan de belangen van rechthebbenden, bijvoorbeeld ten behoeve van mensen met een handicap, particuliere consumenten, openbare bibliotheken en musea. Dit is vrijblijvend. De lidstaten worden hiertoe absoluut niet verplicht. Het moet op lokaal niveau worden beoordeeld, volgens het subsidiariteitsbeginsel.
Ik ben zelf ook auteur, en als zodanig ben ik de eerste om de rechten van auteurs en uitvoerend kunstenaars - en ik noem hier uitdrukkelijk ook de uitvoerenden - op eerlijke erkenning en beloning te verdedigen. Wij zouden deze waarden echter verkeerd toepassen indien wij ze als argument gebruiken om redelijke beperkingen op de commerciële belangen van rechthebbenden tegen te houden. Ik zeg hierbij met nadruk dat deze commerciële belangen dienen te worden onderscheiden van het morele recht van de auteur, dat met opzet buiten deze richtlijn is gelaten. Net als anderen ben ik bijzonder ingenomen met het werk van de heer Boselli. Ik hoop dat wij dit gemeenschappelijke standpunt met betrekkelijk weinig wijzigingen zullen goedkeuren.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, nog lang voor de komst van de informatiemaatschappij stond in mijn land, Griekenland, de bescherming van de auteursrechten al op zeer een laag pitje. Schending van deze rechten is gewoon traditie bij ons. Zeer zeker nu overal de nieuwe technologie ingang vindt, houden de kunstenaars vol verwachting hun blik gericht op de Europese Unie, in de hoop dat daar een gemeenschappelijke aanpak van dit vraagstuk wordt afgesproken. Het lijdt geen twijfel dat aan deze problematiek veel aspecten kleven die haaks op elkaar staan, dat van alle kanten druk wordt uitgeoefend en onverenigbare argumenten naar voren worden gebracht. Natuurlijk waren ook wij blootgesteld aan de druk van lobby' s, maar afgezien daarvan kregen wij uiteenlopende visies te horen, de visie van de kunstenaars en de visie van de consumenten van de werken. Daarom kan ik niet anders zeggen dan dat de heer Boselli en de Commissie juridische zaken goochelaarsvaardigheden moesten hebben om zich van deze taak te kunnen kwijten. Zij zijn er echter in geslaagd het gemeenschappelijk standpunt van de Raad aanzienlijk te verbeteren. Dit schoot werkelijk te kort wat de bescherming van de auteursrechten betreft. Belangrijk is vooral dat gezorgd wordt voor beperking van de uitzonderingen. Het desbetreffende amendement van de Commissie juridische zaken is mijns inziens heel voorzichtig, ofschoon ik persoonlijk graag verder was gegaan. Wij moeten ook de bibliotheken en de archieven goed in de gaten houden, om te voorkomen dat via die instanties aan de hand van verschillende amendementen de auteursrechten alsnog worden geschonden.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur graag gelukwensen met het feit dat hij de wijsheid van Salomo, het geduld van Job en mijn eigen vasthoudendheid heeft getoond. Dit is een moeilijk vraagstuk, dat voor ons allemaal in de Commissie juridische zaken een bijzonder zware opgave is geweest. Het heeft een aantal conflicten speciaal naar voren gehaald, zoals bijvoorbeeld het ook in dit Parlement veelvuldig besproken belangenconflict tussen rechthebbenden en consumenten. Velen menen dat de belangen van deze twee verschillende groepen absoluut onverenigbaar zijn. Naar mijn mening hebben wij met de voorliggende tekst de kans om deze twee partijen tot elkaar te brengen en om een aantal fundamentele beginselen vast te leggen die in andere delen van de wereld kunnen worden overgenomen.
Deze beginselen betreffen ten eerste compensatie voor mensen die recht hebben op vergoeding voor creatieve werken en nieuwe ideeën; ten tweede het recht op toegang tot die werken; ten derde de rechten van bibliotheken en andere instellingen, met name onderwijsinstellingen, om van deze werken gebruik te maken ten behoeve van onderzoek; en ten vierde de invoering van een aantal uitzonderingen op de wetgeving inzake auteursrecht om te zorgen dat mensen met een handicap niet onevenredig zwaar worden getroffen en dat onderwijsinstellingen hun werk kunnen voortzetten. Dit is geen eenvoudige opgave. Ieder van ons heeft het recht, en zelfs de verantwoordelijkheid, om te zorgen dat wij binnen de fundamentele beginselen van zowel consumentenrechten en consumentenbescherming als eerlijke vergoeding voor de artiesten het best mogelijke evenwicht voor iedereen kunnen bewaren.

Fourtou
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ook ik de rapporteur feliciteren met zijn onvermoeibare inspanningen om consensus te bereiken over een tekst die nu al bijna drie jaar onderwerp van discussie is. Zijn taak was des te moeilijker aangezien de Raad de amendementen van het Europees Parlement in de eerste lezing niet volledig heeft overgenomen.
Het is reeds gezegd, het doel van de nieuwe richtlijn is de huidige wetgeving aan te passen aan de nieuwe technologieën zonder afbreuk te doen aan de internationale verdragen die in 1996 zijn aangenomen. Er is een juridisch vacuüm wat de bescherming van het auteursrecht in het numerieke tijdperk betreft. Internet is een fantastisch medium, maar mag nimmer een juridische vrijhandelszone worden. Er staat cultureel en economisch gezien veel op het spel en aangezien Internet zich met een duizelingwekkende snelheid ontwikkelt, moet er in Europa een juridisch kader gecreëerd worden, evenals in de Verenigde Staten, waar een dergelijk kader al twee jaar bestaat.
Er is dus haast geboden, temeer daar deze richtlijn een beslissend element is in de strijd tegen oplichterij (een strijd die mij zeer ter harte gaat) en omdat deze oplichterij een uitwas vormt van de informatiemaatschappij, wat nog duidelijker is in de numerieke omgeving waar kopieën van dezelfde kwaliteit zijn en blijven als het origineel. De privé-kopie is een recht dat wordt toegekend aan de consument. Het is dan ook normaal dat de rechthebbenden in ruil daarvoor een eerlijke compensatie krijgen, kwestie van evenwicht. Wil men de kopie werkelijk voor privé-gebruik behouden, dan moet de wettelijke speelruimte voldoende worden afgebakend en mag de definitie geen enkele dubbelzinnigheid bevatten. Ik ben dan ook voorstander van een beperkende definitie van het begrip privé-kopie.
Om werken te beschermen tegen illegaal kopiëren, moeten voor de rechthebbenden technische zekerheden worden ingebouwd. Daarom moeten de zogenaamde "hackers" bestreden worden door de mogelijkheden strafbaar te stellen die ze het publiek bieden om deze beschermende maatregelen te omzeilen, waarmee ze tot plagiaat van beschermde werken aanzetten.
Dit nieuwe kader, dat permanent aan verandering onderhevig is, geeft aanleiding tot veel vragen en zorgen. De richtlijn moet een evenwicht vinden tussen de belangen van de consument en die van de rechthebbende. Ze tracht zo snel mogelijk een oplossing te bieden voor deze kwestie, zij het dat deze niet perfect zal zijn.
De aanpassing van deze richtlijn over twee jaar zal ons in staat stellen om diens tekortkomingen en zwakke punten vast te stellen in het licht van de spectaculaire ontwikkeling van de informatiemaatschappij.

Marinho
Mijnheer de Voorzitter, bij ons zeggen ze wel: "zelfs als je alleen maar de manden wast ben je aan het oogsten" . Daarmee wil ik zeggen dat er voor schrijvers en kunstenaars nog altijd een sprankje hoop is dat het Parlement vandaag of morgen tot inzicht komt. Wij geloven namelijk, mijnheer de Voorzitter, dat het mogelijk is een evenwicht te vinden tussen, enerzijds, de democratisering van de kennis die de nieuwe technologieën beschikbaar maakt en Internet met één klik binnen handbereik brengt, en, anderzijds, het voortbestaan van het soort creativiteit die nu het gevaar loopt te verdwijnen, eenvoudigweg omdat er niet genoeg voor betaald wordt en men de waarde ervan niet wil erkennen.
In een werkelijk maatschappelijk debat is eigenlijk geen plaats voor virtuele tegenstrijdigheden waarachter financiële belangen en demagogische argumenten schuilen. Laten we niet naïef zijn, mijnheer de Voorzitter. Scheppende arbeid en de verspreiding van de resultaten van die arbeid zijn economische grootheden. Dat is altijd al zo geweest. Het vormt de basis voor intellectuele eigendom en het recht op betaling van al degenen die het gecreëerde verspreiden. Het voorstel van de Commissie en het gemeenschappelijk standpunt van de Raad zijn helaas veel te luchthartig geformuleerd, en daar moeten we ons tegen verzetten. In naam van de vrijheid van de consument wordt er een spanning gecreëerd tussen de artistieke schepping en het gebruik maken van die schepping. Zo wordt de indruk gewekt dat de creatieve vrijheid de culturele ontwikkeling en verrijking van de burgers in de weg staat. De nieuwe technologieën staan niet vijandig tegenover intellectuelen en schrijvers. In de cyberwereld waarin we leven mogen we echter niet doen alsof het verdedigen van het monopolie gelijkstaat met het verdedigen van de zwakste partij - de schrijver. Laat ons niet in naam van de rechten van de consument de rechten van de auteur opofferen. En we mogen vooral niet doen alsof scheppende kunstenaars argwanend tegenover technologie staan. De tekst bevestigt die - ernstige - misvatting.
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur heeft zich een enorme inspanning getroost en hier en daar enige vooruitgang geboekt. Dat is lovenswaardig, maar er is nog steeds geen tekst die de drie vrijheden van de artistieke schepping - de vrijheid te scheppen, de vrijheid de schepping te verspreiden en de vrijheid van de schepping gebruik te maken - op een aanvaardbare wijze met elkaar verenigt. Als we daar niet heel snel in slagen, mijnheer de Voorzitter, zal er op het altaar van de technologie spoedig niets anders over zijn dan de as van de identiteit die de Europeaan van de rest van de wereld onderscheidt.

De Clercq
Mijnheer de Voorzitter, ik wil vooreerst de collega's uit de verschillende fracties danken voor het leveren van de noodzakelijke 32 handtekeningen die mij hebben toegelaten een aantal amendementen plenair in te dienen. Ik ben er inderdaad van overtuigd dat we op een paar essentiële punten moeten trachten terug te grijpen naar het standpunt van het Europees Parlement uit de eerste lezing, dat wij precies twee jaar geleden met een zeer grote meerderheid hebben aangenomen. Het betreft vooral het meer aan banden leggen van het privé-kopiëren, het duidelijk reglementeren van het on line opslaan van gegevens zodat de verantwoordelijkheid van de internetaanbieders in overeenstemming met de e-commercerichtlijn beter is omschreven en de mogelijkheid voor lidstaten om technologische beschermingsmaatregelen in te voeren zonder dat de interne markt wordt verstoord.
Waarom verdedig ik dit standpunt? Vooreerst om principiële redenen. Is er iets belangrijker dan de bescherming van de privé-eigendom? Bestaat er nog iets persoonlijkers dan het product van het menselijk talent, het voortbrengen van iets vernieuwends? Het Europees Parlement is steeds de hoeder geweest van het Europees cultureel erfgoed en dit moet zo blijven, ook in het digitale tijdperk. Indien we geen rem plaatsen op het zomaar klakkeloos kopiëren, bestaat er morgen niets meer om te kopiëren. Geen bescherming betekent immers ook geen stimulans meer voor creativiteit en artistieke innovatie.
Maar dit debat gaat verder dan het puur principiële. Kopiëren zal ook ten koste gaan van werkgelegenheid. Op dit moment schat men het verlies aan jobs in de Europese Unie door het kopiëren van cd's op honderdduizend. Ook de overheid derft inkomsten. Alleen al de Belgische staat, die ik goed ken, zou hierdoor één miljard frank BTW mislopen en dat geldt voor alle tresorieën. We moeten goed beseffen wat we op de helling zetten. Ik sluit mij aan bij hetgeen de heer Rothley heeft gezegd. Ik meen dus dat er genoeg redenen zijn om de door mij, samen met veel van onze collega's ingediende amendementen te steunen, waarvoor bij voorbaat mijn dank.

Cederschiöld
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, deze richtlijn is van groot belang voor de economische groei en het concurrentievermogen van Europa, maar zij mag het gebruik van Internet niet bemoeilijken en kostbaarder maken. Als we de elektronische handel duurder maken en de aansluitkosten verhogen, heeft de Europese economie over tien jaar niet 's werelds sterkste concurrentiepositie: het doel dat wij ons in Lissabon gesteld hebben.
Als dit Parlement meer vertrouwen wil winnen als de wetgevende instantie van Europa, moet Europa een meer coherente wetgeving hebben: de richtlijn inzake elektronische handel en deze richtlijn moeten met elkaar in overeenstemming zijn. Daarom mogen artikel 5, lid 1 of overweging 33 niet gewijzigd worden. Het auteursrecht mag door de nieuwe techniek geen octrooirecht worden.
Onze welwillende houding tegenover de rechthebbenden mag niet tot gevolg hebben dat er een regelgeving gecreëerd wordt die de vrijheid van meningsuiting inperkt of de vrije informatiestroom aan banden legt. Er moet heel wat gebeuren om de server van een buitenstaander plat te leggen.
Als men alle gegevens in de gaten wil houden die de server iedere seconde passeren, verdwijnt de reden van het succes van Internet en de verhoging van de productiviteit in de landen met een hoog Internetgebruik, namelijk dat Internet en de kennis voor iedereen toegankelijk is. Daarom vraag ik u amendement 4 te steunen.
Onze wetgeving betreffende het auteursrecht moet gebaseerd zijn op het werk en de kunstenaar die recht heeft op compensatie, niet op de techniek. Tv-zenders moeten zelf bepalen op welke manier zij hun programma's en muziek aanbieden. Voor etheruitzendingen moet er een reproductierecht komen voor wat betreft opslag in elektronische netwerken, want anders kunnen de grote platenmaatschappijen het muziekaanbod van de radio- en televisiemaatschappijen bepalen. Steun daarom amendement 31 en 32!
Binnen het auteursrecht moet er ruimte zijn voor uitzonderingen. Daarom hoop ik dat het Parlement de uitzondering voor bibliotheken en gehandicapten behoudt. Wij mogen mensen geen informatie onthouden, want dat zou de democratie ondermijnen.
Tot slot: wij zullen zo stemmen dat wij onze WIPO-positie behouden. Ik hoop op een positief besluit, want in dat geval nemen we een internationale verantwoordelijkheid.

Berger
Mijnheer de Voorzitter, wanneer we nu reeds in de tweede lezing over het auteursrecht erop aandringen om het gemeenschappelijk standpunt op sommige punten te wijzigen, mogen we niet uit het oog verliezen dat we, ongeacht het resultaat van de stemming van morgen of van een eventuele bemiddelingsprocedure, aan de ene kant misschien weinig, maar aan de andere kant ook heel veel hebben bereikt. Weinig, omdat de harmonisatie van het auteursrecht vrij beperkt zal zijn, alleszins veel beperkter dan op sommige terreinen die veel minder belangrijk zijn. De nationale tradities zijn op dit punt gewoon te verschillend en de belangen van alle betrokkenen te divers en te tegenstrijdig. Op basis van dit gegeven kunnen we echter ook zeggen dat er veel bereikt is, met name wanneer de richtlijn door de tekst van het gemeenschappelijk standpunt, of nog beter, door amendementen die we morgen zouden aannemen, nog verbeterd kan worden en spoedig in werking kan treden.
We hebben nu tenminste enkele centrale begrippen die op uniforme wijze gedefinieerd zullen worden. De volledige ontplooiing van de informatiemaatschappij zal nu niet meer worden belemmerd door grote onzekerheden over de juridische kadervoorwaarden, en de auteurs en hun belangenvertegenwoordigers beschikken nu over instrumenten om hun belangen te beschermen. Er is met name sprake van een enorme ontwikkeling van de technische beschermingsmogelijkheden. Maar juist met het oog op het belang van de culturele diversiteit moeten we ook de toegang van het brede publiek waarborgen. Daartoe behoort ongetwijfeld dat de consument niet gecriminaliseerd mag worden of meermaals moet betalen. Daartoe behoort ook dat het culturele erfgoed dat ligt opgeslagen in televisiearchieven toegankelijk kan worden gemaakt en dat bibliotheken ook in het Internettijdperk hun waardevolle taken kunnen blijven vervullen.
Net als andere collega's besef ik dat het resultaat van de stemming in de Commissie juridische zaken en interne markt het felbegeerde evenwicht een beetje heeft doen kantelen in het voordeel van de uitzonderingen, en daarom hoop ik dat op zijn minst enkele amendementen die mijn fractie heeft ingediend nog zullen worden aangenomen.

Graça Moura
Mijnheer de Voorzitter, als schrijver en als lid van de Portugese Schrijversvereniging heb ik een persoonlijk belang bij dit onderwerp. We hebben het hier over de culturele dimensie van de Europese constructie. Het heeft weinig zin om te verklaren dat culturele en linguïstische verscheidenheid een essentieel aspect van de Europese identiteit is, als we dat concept vervolgens van alle inhoud beroven. Ik ken in Europa geen enkele schrijver die het eens kan zijn met de wijzigingen zoals die in het compromis geformuleerd zijn met betrekking tot het maken van kopieën voor privé-gebruik. Dat zegt toch wel wat. En ik voeg daaraan toe dat het veel beter ware indien de richtlijn schrijvers nu reeds genoegdoening verschafte. We kunnen die richtlijn dan altijd binnen achttien maanden herzien.
De meeste van de opgenomen uitzonderingen met betrekking tot auteursrechten kunnen niet anders dan aanleiding geven tot een kankerachtige groei, wat een oncontroleerbare uitzaaiing van het misbruik tot gevolg zal hebben. Hoe meer uitzonderingen je bereid bent te maken, des te zwakker wordt het basisrecht. Hoe meer van deze uitzonderingen je facultatief maakt, des te geringer de uniformiteit en de coördinatie tussen de organisaties die zich in de verschillende landen met deze materie bezig houden. Het is buitengewoon belangrijk dat de reikwijdte van de uitzondering beperkt wordt. Het is niet voldoende de mogelijkheid tot het gebruik van kopieën voor directe of indirecte commerciële doeleinden uit te sluiten. Kopieën worden immers veelvuldig gebruikt voor atypische doeleinden: uitwisseling, uitlening, geschenken ... Op die wijze werk je een oncontroleerbare wildgroei van kopieën in de hand, met catastrofale gevolgen voor schrijvers en uitgevers.
Als we de belangrijkste problemen willen oplossen, dan moet het begrip privé-gebruik beperkt worden tot het gebruik binnen de huiselijke sfeer. De bevoegdheid toestemming te geven voor het maken van kopieën behoort uitsluitend bij de auteur te berusten. Anders zal deze richtlijn ongebreidelde piraterij in de hand blijven werken, Ik sluit af met een bericht dat ik van een aantal Portugese schrijvers - onder wie Nobelprijswinnaar José Saramago - heb ontvangen: "als kunstenaars maken wij ons ernstige zorgen over het feit dat het op grote schaal kopiëren zonder toestemming van de auteur de broodwinning van eenieder die deel uitmaakt van de artistieke gemeenschap in gevaar brengt. Indien het begrip kopie voor privé-gebruik niet strikt gehandhaafd blijft, zullen mensen die niets hebben bijgedragen aan het scheppingsproces de vruchten plukken van het werk van een ander, zonder dat daar een productieve investering tegenover staat" .

McCarthy
Mijnheer de Voorzitter, wij moeten heel duidelijk zijn over het doel dat wij met deze richtlijn willen bereiken. Als onderdeel van de wetgeving op het gebied van de intellectuele eigendom moet deze richtlijn ervoor zorgen dat wij een stelsel van vergoedingen opnemen voor de creatieve sectoren. In mijn eigen land draagt deze sector 60 miljard Britse pond bij aan de nationale economie en 8 miljard Britse pond aan export. Bovendien verschaft de sector werk aan 1,4 miljoen mensen. Tegelijkertijd mogen wij ook de vrije toegang van rechtmatige gebruikers niet al te zeer inperken. Dit sluit goed aan bij het actieplan van de EU en de komende top in Stockholm.
De geest van Internet is nu eenmaal uit de fles. Wij kunnen de technologie niet tegenhouden. Wij kunnen echter ook niet toestaan dat hierdoor het auteursrecht een dode letter wordt of dat het wordt misbruikt als vrijplaats voor piraterij, parasitisme en massaal illegaal kopiëren. De uitspraak van gisteren over Napster toonde duidelijk aan dat het auteursrecht ook moet worden toegepast op cyberspace. Wij moeten mensen niet stimuleren om inbreuk te maken op het auteursrecht.
De door de rapporteur ingediende compromisamendementen vertonen tezamen een goede balans tussen rechthebbenden en gebruikers. De huidige uitzonderingen, genoemd in artikel 5, betekenen dat de ruime uitzonderingsbepalingen die wij in het Verenigd Koninkrijk hanteren, ook in de toekomst kwetsbare gebruikersgroepen zullen blijven helpen. Zij zullen er ook voor zorgen dat scholen, bibliotheken en instellingen op het gebied van wetenschappelijk onderzoek en onderwijs kunnen blijven profiteren van het privé-kopiëren. Wij nemen in het Verenigd Koninkrijk toch ook televisieprogramma' s op met de bedoeling ze op een zelfgekozen tijdstip en plaats te kunnen bekijken. Dit moet uiteraard mogelijk blijven.
Helaas zijn er echter in de laatste commissiefase enkele onnodige en weinig effectieve amendementen binnengeslopen. Ik doel bijvoorbeeld op amendement 11, waarin wordt gepoogd aan omroeporganisaties uitzonderingen te verlenen die niemand anders krijgt. Deze uitzonderingen zouden de rechten van uitvoerende kunstenaars en artiesten beperken en daarmee strijdig zijn met de WIPO-verdragen. Verder introduceert amendement 4 in het tweede deel een onnodige en volkomen overbodige beperking door de EU van de vrijheid van nationale rechtbanken om zelf te beslissen hoe zij inbreuken behandelen, met name met betrekking tot het illegaal kopiëren. Ik verwijs ook naar de amendementen inzake heffingen. De bedoeling van deze amendementen is ongetwijfeld goed, maar wij kunnen ze toch niet steunen. Deze benadering kan immers in zijn algemeenheid zo worden geïnterpreteerd dat in alle gevallen waarin geen technische bescherming wordt geboden, heffingen moeten worden ingevoerd. Het Verenigd Koninkrijk kent geen heffingenstelsel en wij willen ook niet dat een dergelijk stelsel via de achterdeur toch binnenkomt.
Tot slot moeten wij, net als bij iedere andere wettelijke regeling inzake Internet die wij hier in dit Parlement bespreken, de bepalingen van de richtlijn, de herzieningsclausule in artikel 12 en de rol van het contactcomité gebruiken om zowel misbruik van privé-kopiëren als misbruik of beperking van rechtmatig gebruik te voorkomen.

Wuermeling
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, waarde collega's, ook ik wens mij aan te sluiten bij de dankbetuigingen aan het adres van de rapporteur. Het is bewonderenswaardig hoe rustig en beheerst hij dit luidruchtig gemarchandeer met belangen heeft doorstaan. De lobby is reeds aan bod gekomen. Deze is bijzonder taai gebleken, maar alles bij elkaar genomen was het denk ik een eerlijke strijd. Ook daarvoor hartelijk dank!
Er is veel gesproken over een evenwicht. Ik ben bang dat in het gemeenschappelijk standpunt het noodzakelijke evenwicht nog niet is gevonden. De richtlijn gaat ten koste van de interne markt, de consument en innovatie. Ten koste van de interne markt, omdat het in feite slechts gaat om een oppervlakkige harmonisatie, want de lidstaten verdedigen met hand en tand hun traditionele compensatiestelsels die eigenlijk niet meer passen in deze digitale wereld. Dat willen wij verhinderen met ons amendement 12, waarin wij voorstellen dat de lidstaten op zijn minst nieuwe compensatiestelsels voorstellen aan de Commissie, die daarover dan een aanbeveling doet.
De richtlijn gaat ook ten koste van de consumenten, omdat het namelijk niet is uitgesloten dat de consument gewoon betaalt voor een CD of DVD en daar ook belasting over betaalt. Wanneer hij echter een kopie wil maken, kan het zijn dat de gegevens door een kopieerbeveiliging verzegeld zijn, en de lidstaten nemen niet eens de verplichting op zich om dergelijke beveiligingsvoorzieningen tegen legaal kopiëren aan te pakken. Het gemeenschappelijk standpunt is ook ongunstig voor de innovatie, omdat het krampachtig probeert de forfaitaire belastingstelsels te bewaren voor de digitale toekomst, hoewel de nieuwe technologie deze forfaitaire heffingen feitelijk overbodig maakt, want dankzij de kopiebescherming is het mogelijk om rechtstreeks de auteur te vergoeden voor kopieën, en dat is toch wel de eerlijkste oplossing die men kan bedenken. Dat zou pas een richtlijn zijn voor een Europa van de burgers, een richtlijn die veiligheid biedt en eerlijke vrijheden in de digitale wereld.

Villiers
Mijnheer de Voorzitter, tot mijn groot genoegen zie ik dat zowel de Commissie juridische zaken als de rapporteur hebben ingezien dat het onverstandig was om de discussie over een groot aantal kwesties op dit gebied opnieuw te openen. Veel van wat in het gemeenschappelijke standpunt is bereikt, getuigt van een evenwichtige benadering van dit bijzonder gecompliceerde probleem. Ik hoop ook dat het Parlement terughoudend zal zijn met het aannemen van amendementen en dat het niet teveel aan het gemeenschappelijk standpunt zal gaan morrelen.
De Britse Conservatieven, en ook ik, juichen deze richtlijn toe omdat het van vitaal belang is dat de creatieve rechten en creatieve werken van Europese burgers in het digitale tijdperk goed worden beschermd. Deze richtlijn zal daarvoor zorgen, en dat is van essentieel belang. Wij hebben immers niet alleen een enorme muziekindustrie en filmindustrie, maar vergeet u ook de geweldig succesvolle sector van de computerspelletjes niet. Deze vormen in het Verenigd Koninkrijk en in een aantal andere landen in de EU een gigantische bron van inkomsten.
De Britse Conservatieven willen echter ook zeker niet tornen aan de rechten van degenen die profiteren van de uitzonderingen op grond van het openbaar belang. Groepen zoals gehandicapten, met inbegrip van blinden die braillekopieën nodig hebben om toegang te verkrijgen tot Internet, groepen als onderzoekers, universiteiten en bibliotheken: dit soort uitzonderingen op het auteursrecht is van vitaal belang om onderzoek te stimuleren, onderzoek dat van groot belang is voor de gezondheid van onze economie. Een minder in het oog springende uitzondering, die toch heel belangrijk is voor de economie, is het recht van reverse engineering van computersoftware. Wij wijzen de amendementen die het gebruik van die uitzonderingen ten behoeve van het openbaar belang willen beperken, dan ook resoluut af. Wij stemmen daarom in met de noodzaak van aanscherping van de formulering van artikel 6, lid 4, zodat de rol van dit artikel duidelijker wordt en wordt beperkt tot de echte interactieve on-demanddiensten.
Dit gezegd zijnde is er nog een uitzondering, één die meer omstreden is, en wel het zogenaamde gewone thuiskopiëren. Het verheugt ons allen dat de regels op dit gebied zijn verscherpt zodat deze vorm van reproductie niet meer kan worden misbruikt als een slinkse manier om illegaal te kunnen kopiëren. Wij staan daar dan ook achter.
Tot slot wil ik enkele bedenkingen uiten ten aanzien van amendement 11. Ik vrees dat, indien dit amendement wordt aangenomen, de omroeporganisaties worden bevoordeeld. Zij krijgen iets voor niets. Naar mijn mening wringt dit enigszins met het gemeenschappelijke standpunt. Tenzij iemand mij van het tegendeel kan overtuigen, heb ik ernstige bedenkingen tegen amendement 11. Wij hebben hier een verstandig en evenwichtig standpunt. Ik vrees dat amendement 11 dat evenwicht wel eens naar de verkeerde kant kan doen overhellen.

Niebler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, waarde collega's, het gemeenschappelijk standpunt, met de amendementen van de Commissie juridische zaken en interne markt, tracht een billijk evenwicht te scheppen tussen de belangen van kunstenaars, auteurs en rechthebbenden en de belangen van de consumenten. Zo bevat het gemeenschappelijk standpunt voorschriften inzake het kopiëren door derden van auteursrechtelijk beschermde werken als teksten, grafische werken, muziek of films. Ook worden de lidstaten verplicht om voorzorgsmaatregelen op het gebied van kopiebeveiliging wettelijk te beschermen.
Uit het oogpunt van de consument is het essentieel dat privé-kopieën in de toekomst geoorloofd zijn. Zoals vandaag al verscheidene malen is gezegd, bestaan er verschillende opvattingen over wat men onder privé-kopieën moet verstaan. Ik ben van mening dat de familiekring eveneens in de definitie moet worden opgenomen. De formulering die is aangenomen door de Commissie juridische zaken en interne markt krijgt dan ook mijn volledige ondersteuning.
Uit het oogpunt van de consument is het tenslotte ook belangrijk dat nieuwe vergoedingssystemen, dit wil zeggen belastingen op apparatuur of computers, slechts kunnen worden ingevoerd wanneer hierdoor over heel Europa een zelfde belastingniveau wordt bereikt. Unilaterale maatregelen zoals de zogenaamde pc levy of heffing op computers, waarover nu voortdurend gediscussieerd wordt in de lidstaten, zorgen er alleen maar voor dat de apparatuur duurder wordt. Ook op dit punt heeft de Commissie juridische zaken en interne markt voorstellen ingediend die ik u verzoek morgen in de plenaire vergadering te ondersteunen.
Tenslotte bepaalt de richtlijn ook of omroepen hun archiefmateriaal in de toekomst via Internet mogen aanbieden of daarvoor eerst de contractuele rechten moeten verwerven van alle rechthebbenden die aan de desbetreffende televisieproducties hebben meegewerkt.
Deze archieven van radio- en televisieomroepen zijn van onschatbare culturele en historische waarde. Daarom moeten we er alles aan doen om ze ook toegankelijk te maken voor on line gebruik. Ik verzoek u dus nadrukkelijk artikel 11 te ondersteunen, en op dit punt ben ik het ook niet eens met mijn collega mevrouw Villiers. Ik ben echt van mening dat hier een uitzonderingsregeling voor de omroep op zijn plaats is.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, mijn excuses voor de vertraging waarmee ik aan dit debat deelneem. Ik heb nog een andere vergadering bijgewoond en daarom voer ik hier nu als laatste het woord, ofschoon ik namens de Fractie van de Europese Volkspartij de verantwoordelijkheid voor dit dossier draag, hetgeen voor mij een ware eer is.
Om te beginnen zou ik, ook als voorzitter van de commissie, de rapporteur willen danken voor zijn werk. Dit zijn geen loze woorden. Ik geloof dat we lang zouden moeten zoeken om een gecompliceerder onderwerp te vinden. Als nooit tevoren hebben de verschillende belangengroepen hun pressiemiddelen ontketend - en ik gebruik het werkwoord ontketenen in de ware zin van het woord - om de fracties voor hun standpunt te winnen. Ik geloof dat er maar weinig dossiers zijn waar wij zoveel, ik zal niet zeggen tonnen, maar toch kilometers faxberichten en e-mails hebben ontvangen. De rapporteur is er op meesterlijke wijze in geslaagd in deze onstuimige zee het hoofd boven water te houden. Hij heeft zijn functie geen moment uit het oog verloren. Hij is rapporteur van een commissie, niet van een fractie of van een bepaalde opvatting, hetgeen betekent dat hij het meerderheidsstandpunt van de desbetreffende commissie moet vertegenwoordigen. Het verheugt mij dat de door de rapporteur ingediende amendementen in de Commissie juridische zaken met ruime meerderheid zijn goedgekeurd.
Mijnheer de Voorzitter, nu zou ik met uw welnemen enkele punten willen aanstippen die hier al eerder zijn genoemd. Het is immers moeilijk om in deze fase van het debat niet in herhaling te vallen. De onderhavige richtlijn krijgt veel kritiek en zij is inderdaad op sommige punten betwistbaar, maar zoals zo vaak gebeurt in het Europese eenwordingsproces is ook in dit geval de perfectie eenvoudigweg onhaalbaar. Er is hier al gezegd dat wij vertrekken van een ongelijke beginsituatie aangezien de wetgeving van de verschillende lidstaten verre van homogeen is. Zelfs over het auteursrecht als dusdanig, over de waaier van rechten en plichten die dit concept in onze respectieve wetgevingen oproept, heerst er geen consensus. De verschillende opties komen niet alleen niet overeen, ze vertonen zelfs geen gelijkenis. Het is dan ook onbegonnen werk om ze te harmoniseren.
Deze richtlijn is uiteraard niet meer dan een eerste aanzet, maar het Parlement heeft dit spel in eerste lezing aanvaard. Daarom moet het nu consequent zijn en deze koers ook in tweede lezing aanhouden. Wij hadden in eerste lezing schoon schip kunnen maken, maar dat was duidelijk niet de wens van dit Parlement, daar het een richtlijn vol met uitzonderingen heeft aangenomen. Op dit moment kunnen we stellen dat de amendementen van de Commissie juridische zaken, samen met enkele andere meldenswaardige amendementen die onze steun verdienen, de richtlijn op een aantal fundamentele punten verbeteren, bijvoorbeeld wat de privé-kopieën betreft. Ik verwijs in dit verband naar de woorden van de vorige sprekers. De aangebrachte verbetering berust in de eerste plaats op het feit dat de genoemde amendementen een eerste stap in de richting van een toekomstig harmonisatieproces betekenen, een eerste stap die ons bovendien in de gelegenheid stelt onze internationale verplichtingen na te komen. De twee onder auspiciën van de WIPO tot stand gekomen verdragen kunnen immers niet in werking treden zolang deze richtlijn niet wordt aangenomen. Ook dat is een belangrijke verantwoordelijkheid op een moment dat de mondialisering op ieders lippen ligt.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u dat mij het woord geeft over dit belangrijke onderwerp. Ik wil om te beginnen opmerken dat de discussie over dit onderwerp al een hele tijd duurt. De heer Boselli gaf dit zojuist ook al aan, hij had het geloof ik over drie jaar. Dat geeft het belang aan van dit voorstel, maar ook het controversiële karakter ervan.
Na langdurige gesprekken, waarbij dit Parlement een bijzonder constructieve rol heeft gespeeld, zijn wij hier vandaag bij elkaar om te beraadslagen over wat naar ik hoop een evenwichtig compromis zal blijken te zijn. Wij moeten het nu zo snel mogelijk zien eens te worden over een pakket wettelijke regels inzake het auteursrecht en naburige rechten in de informatiemaatschappij op Europees niveau. Daarmee versterken wij de concurrentiepositie van de Gemeenschap en kunnen wij onze verplichtingen op internationaal niveau nakomen. Deze richtlijn zal een hoeksteen worden voor de instelling van een geharmoniseerd wettelijk kader voor het auteursrecht, met name in een digitale omgeving. Als zodanig is het een van de maatregelen waarvoor de Top van Lissabon van eind vorig jaar ons een duidelijke deadline heeft gesteld.
De Gemeenschap heeft een dergelijk kader nodig als zij niet bij haar handelspartners wil achterblijven. En zoals vanmiddag al werd opgemerkt, liggen wij nu al achter op de Verenigde Staten. Bovendien kunnen rechthebbenden en gebruikers zonder een dergelijk kader niet goed inspelen op de uitdagingen die de technologie op de commerciële markt stelt.
Aanneming en uitvoering van deze richtlijn vormt ook een voorwaarde voor een snelle ratificatie door de Europese Unie van de twee in 1996 gesloten WIPO-verdragen. Wij dragen hier een bijzondere verantwoordelijkheid, aangezien de inwerkingtreding van de WIPO-verdragen voornamelijk afhankelijk is van deze richtlijn en derhalve van ons. Het formele besluit om de verdragen te ratificeren werd door de Raad op 16 maart 2000 genomen. Het Parlement heeft dat besluit al bekrachtigd, maar zonder deze richtlijn kunnen noch wij noch de lidstaten stappen ondernemen in de richting van ratificatie van die verdragen.
Gedurende het hele wetgevende proces heeft het Parlement een waardevolle rol gespeeld. De belangrijke wijzigingen die na de eerste lezing in deze richtlijn zijn aangebracht weerspiegelen duidelijk de invloed van dit Parlement. Wij zijn ingenomen met de constructieve benadering van de rapporteur, de heer Boselli, en van de voorzitter van de Commissie juridische zaken, mevrouw Palacio - het doet mij bijzonder veel genoegen haar hier vandaag te zien - en ook van de leden van de commissie onder voorzitterschap van mevrouw Palacio. Zij hebben getoond zeer goed aan te voelen wat er in deze richtlijn op het spel staat door het aantal amendementen tot vijftien te beperken. De meeste van die amendementen waren in feite compromisamendementen, ook die over cruciale kwesties. De Commissie heeft veel waardering voor de inspanningen van de rapporteur met betrekking tot het privé-kopiëren, en voor die van de Commissie juridische zaken voor het feit dat zij tegen een wijziging van de uitzondering voor technische kopieën heeft gestemd.
De Commissie kan alle compromisamendementen overnemen. Wij zijn echter bezorgd over sommige andere amendementen die zijn goedgekeurd. Ik zal nu - zij het kort - iets zeggen over elk van die amendementen.
Ik begin met amendement 2. Dit amendement handelt over vergoedingsregelingen en de producten waarop die van toepassing zijn, ondanks het feit dat dergelijke regelingen buiten het bestek van de richtlijn vallen. Deze richtlijn vereist een billijke compensatie voor bepaalde uitzonderingen. Eén daarvan betreft het privé-kopiëren. Het stelsel van billijke compensatie heeft tot doel lidstaten, rechthebbenden en gebruikers alle mogelijkheden te bieden om te bepalen op welke gronden zij die uitzonderingen zullen toepassen.
Amendement 4 voldoet niet aan het proportionaliteitsbeginsel. Het poogt immers voorwaarden te stellen aan de inwilliging van verzoeken om een verbod. Het vraagstuk van de sancties komt in de richtlijn echter al voldoende aan bod.
Ten aanzien van amendement 11 reageer ik op enkele opmerkingen die zojuist zijn gemaakt. Dit amendement voegt een extra uitzondering toe voor omroeporganisaties. Het is geformuleerd in bewoordingen die het Parlement zelf, bij de eerste lezing, heeft verworpen. De voorgestelde uitzondering schiet te ver door. Wij zouden daarmee het risico lopen dat de Gemeenschap haar internationale verplichtingen krachtens de WIPO-verdragen niet nakomt, terwijl deze richtlijn juist is bedoeld als instrument om deze verdragen te ratificeren.
Amendement 12 heeft in zijn huidige formulering het gevaar in zich van ondermijning van de eigen bevoegdheden van de Commissie om maatregelen te nemen tegen lidstaten die een belemmering vormen voor het functioneren van de interne markt. De Commissie kan dit amendement dan ook niet overnemen.
Amendement 13 voegt niets toe aan de tekst van artikel 6, lid 4, dat al voorziet in een billijke compensatie voor privé-kopiëren. Gezien het bovenstaande steunen wij de compromisamendementen van de rapporteur en de Commissie juridische zaken, echter met uitzondering van de amendementen 2, 4, 11, 12 en 13. Daarnaast is er nog een groot aantal andere amendementen in de plenaire vergadering ingediend, namelijk de amendementen 16 tot en met 45. Het merendeel van die amendementen zijn door de Commissie juridische zaken verworpen. Drie amendementen, namelijk de amendementen 26, 27 en 28, zijn echter nieuw.
In alle gevallen is over de in die amendementen aan de orde gestelde vraagstukken echter al uitvoerig gedebatteerd, niet alleen tijdens de fase van de tweede lezing, maar gedurende de hele geschiedenis van de richtlijn, niet alleen door mijn diensten maar ook door de lidstaten. Al die andere amendementen zijn voor de Commissie dan ook niet acceptabel.
Nu wil ik graag specifieker ingaan op enkele vragen en opmerkingen die vanmiddag naar voren zijn gebracht. Allereerst zijn daar de vragen en opmerkingen van de heren Medina Ortega, Manders en Echerer over het privé-kopiëren en over het gebruik van de woorden "voor privé-gebruik" . De vraag daarbij is of de Commissie amendement 5 moet overnemen, en zo ja, waarom. In antwoord op deze vraag wil ik zeggen dat de Commissie van mening is dat amendement 5 meer bescherming biedt voor houders van auteursrechten, terwijl het tegelijkertijd het legitieme privé-kopiëren toestaat, en wel op een manier die zowel voor de lidstaten als voor de rechthebbenden eenvoudig toe te passen is. Bovendien verduidelijkt het amendement het begrip commercieel doordat het oogmerken noemt die zowel direct als indirect zijn.
Er zijn in deze richtlijn verschillende waarborgen ingebouwd die de mate waarin privé-kopiëren mag plaatsvinden, inperken. Hierdoor wordt het illegaal kopiëren ontmoedigd. Dit geldt met name voor de bescherming van technische voorzieningen. De Commissie is van mening dat de term "privé-gebruik" te beperkt is en daardoor tot problemen kan leiden bij de toepassing, met name in de privé-sfeer.
Dan is er de vraag en de opmerking van de heer Manders over artikel 5, en met name over de woorden "tijdelijk" en "incidenteel" . Dit punt in artikel 5, lid 1, is in alle instellingen uitvoerig aan de orde geweest. Zowel in de Commissie juridische zaken als hier in de plenaire vergadering zijn vele amendementen ingediend met voorstellen tot wijziging van de tekst van het gemeenschappelijk standpunt. De Commissie juridische zaken is zo wijs geweest om bij haar stemming op 6 februari 2001 al deze amendementen te verwerpen. De tekst van het gemeenschappelijk standpunt vermeldt dat reproductiehandelingen, om voor vrijstelling in aanmerking te komen, van tijdelijke of incidentele aard moeten zijn en dat zij een wezenlijk onderdeel van een technologisch procédé moeten vormen. Deze tekst is door de Commissie aanvaard. De Commissie verkiest in dit verband dus "of" boven "en" . Door de voorwaarden cumulatief te maken door het woordje "en" toe te voegen, zouden wij de hele uitzondering immers te beperkt en daardoor ook minder goed uitvoerbaar maken. Bovendien lijkt het verstandig om het woordje "wezenlijk" toe te voegen, aangezien moeilijk te rechtvaardigen is waarom de uitzondering reproductiehandelingen die geen "wezenlijk" onderdeel van een technologisch procédé vormen, zou bevoordelen.
De huidige tekst van artikel 5, lid 1, in combinatie met de begeleidende interpretatie in overweging 33, zorgt - naar de mening van de Commissie - voor een adequaat evenwicht tussen de rechten van de houders van auteursrechten en de legitieme rechten van de andere betrokken partijen, zoals telecommunicatiebedrijven, gebruikers, consumenten en anderen.
Samen met artikel 8 over sancties en rechtsmiddelen zal artikel 5, lid 1, ertoe bijdragen dat het auteursrecht doelmatig wordt beschermd tegen piraterij. Tegelijkertijd zal het bevorderen dat de netwerken soepel kunnen functioneren.
In het bijzonder biedt dit artikel netwerkproviders de noodzakelijke wettelijke zekerheid voor hun activiteiten op de netwerken. In reactie op de opmerkingen van mevrouw Fraisse, mevrouw Villiers en enkele anderen naar aanleiding van amendement 11 wil ik het volgende zeggen. Er bestaat al een uitzondering voor de omroeporganisaties. Deze uitzondering is gebaseerd op een amendement dat tijdens de eerste lezing door dit Parlement is aangenomen. Hierin werd een nieuwe uitzondering voor de omroeporganisaties geïntroduceerd die betrekking had op zogenoemde efemere reproducties. Als wij nu weer een extra uitzondering zouden opnemen, zou dat niet alleen de balans van de rechten verstoren, maar kan dat ook leiden tot een schending van de internationale verplichtingen van de lidstaten. Met betrekking tot amendement 11 is tijdens de eerste lezing een soortgelijk amendement ingediend. De Commissie kon dat amendement toen niet overnemen omdat het de balans tussen de betrokken partijen zou verstoren en aanzienlijke schade zou hebben toegebracht aan auteurs, uitvoerende kunstenaars en andere houders van de desbetreffende rechten. De Commissie is het in dezen dan ook met mevrouw Fraisse, mevrouw Villiers en bijna alle sprekers eens en wijst dit amendement af.
Ik wil mevrouw Palacio danken voor haar steun tijdens het hele proces dat aan dit voorstel vooraf ging. Zonder haar leiderschap en haar begeleiding in de Commissie juridische zaken zouden wij onmogelijk onze weg hebben kunnen vinden door zowel de eerste lezing als nu weer door de tweede lezing. De Commissie is haar daarvoor zeer erkentelijk. De Commissie wil ook de rapporteur en het hele Parlement bedanken voor het uitstekende werk dat zij hebben verricht. Het gemeenschappelijk standpunt vertegenwoordigt de visies van het hele spectrum van uiteenlopende belangen: de creatieve en artistieke wereld, de academische, onderwijskundige en wetenschappelijke wereld en ook de consumentengroepen en de instanties die sociaal achtergestelde gebruikers vertegenwoordigen. Niettemin biedt de richtlijn, ondanks de complexiteit van de groepen wier belangen in het geding zijn, een voldoende mate van harmonisatie van het auteursrecht. Het moet dan ook mogelijk zijn om hierover vandaag definitief overeenstemming te bereiken. Wij zijn heel ver tegemoet gekomen aan de zorgen die bij iedereen leefden. Ik sluit mij dan ook aan bij de woorden die de heer Boselli eerder vanmiddag sprak en spreek de hoop uit dat dit voorstel morgen wordt goedgekeurd, liefst met zo weinig mogelijk wijzigingen.

Doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0032/2001) van de heer Bowe, namens de Delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu en tot intrekking van richtlijn 90/220/EEG (C5-0685/2000 - 1998/0072(COD)).

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, wij naderen nu het einde van een proces dat drie jaar heeft geduurd en dat moest leiden tot de hervorming van de wetgeving op het gebied van de controle op en het gebruik van genetisch gemodificeerde organismen als producten in de Europese Unie. Het bemiddelingsproces is nu afgerond en wij hebben een tekst ter definitieve goedkeuring.
De tekst die nu voorligt komt tegemoet aan veel van de eisen die het Parlement tijdens de eerste en tweede lezing heeft gesteld. Het voorzorgsbeginsel is nog eens bevestigd. De normen voor de risicobeoordeling van introducties van GGO' s zijn aangescherpt. Er zijn plannen voor controle op de traceerbaarheid, waardoor alle introducties gedurende de verplichte beperkte tienjarige looptijd voor toestemmingen voortdurend worden geëvalueerd. Wij hebben bereikt dat alle schadelijke en antibiotica-resistentie-merkers geleidelijk worden geëlimineerd. Wij hebben een duidelijk tijdschema. Wij hebben een heldere en transparante procedure en een duidelijk tijdschema voor de toestemmingen. Openbaarmaking van de informatie over de toestemmingen is verplicht en er moeten openbare registers worden aangelegd met de gegevens over de locaties waar GGO' s worden geteeld en gebruikt.
Op het vlak van de aansprakelijkheid, de traceerbaarheid en de etikettering zijn ook stappen genomen. Deze vraagstukken zullen het Parlement echter pas tot tevredenheid stemmen, wanneer de aanvullende wetgeving en flankerende maatregelen gereed zijn. Voor zover ik heb begrepen, worden deze nu door de Commissie voorbereid. Kort maar krachtig: vandaag buigen wij ons over de allerstrengste GGO-richtlijn ter wereld. Ze is zo streng dat sommige natuurlijke voedingsmiddelen die we dagelijks gebruiken niet eens door deze procedure zouden komen.
Als wij morgen deze wetgeving goedkeuren, zou dat het begin van het einde betekenen van het huidige informele 'moratorium' op toestemmingen voor commercieel gebruik van GGO' s. Bepaalde leden van de Raad hebben echter al aangekondigd dat zij alle aanvragen voor toestemming aan een zeer zorgvuldig onderzoek zullen onderwerpen en dat zij wellicht geen toestemming zullen verlenen voor het op de markt brengen van producten zolang er geen wetgeving inzake traceerbaarheid en etikettering van kracht is. Ik juich dit toe. Dit is een laatste waarborg bij de hervatting van een toestemmingsprocedure waarop wij al lang zitten te wachten. Dit mag echter geen reden zijn om tegen de nu voorliggende nieuwe richtlijn 90/220 te stemmen. Deze richtlijn vormt een essentiële bouwsteen en een even essentieel fundament voor het succes van de maatregelen die nog zullen komen.
Ik beveel deze belangrijke richtlijn dan ook van harte bij het Parlement aan. Zij is van essentieel belang om een veilig en juist gebruik van GGO-producten in de Europese Unie te garanderen. Het is ook van essentieel belang om het vertrouwen van het publiek in deze producten te versterken en om te garanderen dat deze nieuwe technologie, die zoveel belooft, uiteindelijk zal opleveren wat wij ervan verwachten.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mevrouw de commissaris, in het Europees Parlement begint men zijn toespraak vaak met een dankbetuiging aan het adres van de rapporteur. Dat wil ik ook vandaag weer doen, en in dit geval is het echt geen beleefdheidsformule. David Bowe heeft uitstekend werk geleverd en een heel moeilijk dossier afgerond. Verder wil ik ook u bedanken, mevrouw Wallström, en de voorzitter van het bemiddelingscomité, Ingo Friedrich. Hun enorme inzet heeft in hoge mate bijgedragen aan de bereikte overeenstemming, wat jammer genoeg niet kan worden gezegd van alle deelnemers aan de bemiddelingsprocedure.
We hebben goede compromissen gevonden. Door deze nieuwe regeling hebben we in Europa een hoge mate van gezondheids-, consumenten- en milieubescherming weten te bereiken. De omstreden antibiotica-resistentie-markers zullen in de toekomst verboden zijn in Europa. Een zorgvuldige monitoring voor potentiële milieurisico's is nu verplicht gesteld. De etikettering voor genetisch gemodificeerde organismen wordt verbeterd, al verwachten wij op dit punt nog verdere maatregelen van de Commissie. We hebben geen voorschriften aangenomen die de toepassing van groene biotechnologie onmogelijk maken, en dat juicht de PPE-DE-Fractie toe. Onze fractie is voor groene biotechnologie, zolang de naleving van milieu- en gezondheidsvoorschriften gegarandeerd wordt.
Gisteren hebben wetenschappers en onderzoekspolitici uit de hele wereld de volledige ontcijfering van het menselijke genoom bekendgemaakt. De euforie die deze mededeling in de hele wereld heeft teweeggebracht, staat in een merkwaardig contrast met de nadrukkelijke afwijzing, met name in Europa, van het gebruik van genetisch gemodificeerde planten. Ik geloof dat noch de euforie bij het menselijk-genoomproject, noch de totale verwerping van genetisch gemodificeerde planten op zijn plaats is. In beide domeinen zijn er enorme mogelijkheden, maar ook gevaren die door passende regelgeving moeten worden ingeperkt. De toepassing van gentechnologie in de geneeskunde is geenszins ongevaarlijk. Bij onderzoek naar gentherapie in de VS zijn er al verschillende doden gevallen door slechte toepassing van de regels. Het zogenoemde reproductieve klonen van mensen is allerminst een hersenspinsel en wordt door sommige wetenschappers serieus nagestreefd. Dit is de laatste dagen opnieuw gebleken. Het kunstmatig onderscheid tussen klonen van menselijke embryo's voor onderzoek naar stamcellen en het zogenaamde reproductieve klonen van mensen is op den duur niet vol te houden. Het lijkt me heel waarschijnlijk dat de eerste gekloonde baby wordt geboren voordat de voorgespiegelde zegeningen voor Parkinson- of Alzheimerpatiënten een feit zijn.
Net zomin als de rode gentechnologie alleen gepaard gaat met kansen, brengt de groene gentechnologie alleen gevaren met zich mee. Er is een redelijke kans dat we door genetisch gemodificeerde planten grote vooruitgang kunnen boeken op het gebied van hernieuwbare grondstoffen. Door doelgerichte modificaties van planten kunnen weldra misschien ook voordelige en veiligere medicijnen worden gefabriceerd. We moeten dus in beide domeinen de mogelijkheden benutten en de gevaren door passende wetgeving inperken. De ontwikkeling die het onderzoek naar het menselijk genoom - waarvoor we nauwelijks regels hebben in Europa - teweegbrengt op het gebied van het gebruik van genetisch gemodificeerde planten, zal met de aanname van dit initiatiefverslag leiden tot een passende regelgeving voor alle lidstaten van de Europese Unie. Daarom moeten we dit voorstel aannemen. De PPE-DE-Fractie zal voor het verslag-Bowe stemmen.

Sacconi
Mijnheer de Voorzitter, na drie lange jaren kunnen wij eindelijk de eindspurt inzetten voor de herziening van richtlijn 90/220/EEG. Al degenen die met mij het naderen van dit doel stukje bij beetje hebben gevolgd, zullen het met mij eens zijn dat de Europese Unie hiermee een wetgeving inzake genetische gemodificeerde organismen krijgt die niet alleen veel beter is dan de vorige wetgeving, maar zelfs baanbrekend is op wereldvlak. Ik denk bijvoorbeeld aan de modaliteiten voor de verlening van toestemming en aan met name de regels inzake transparantie en toegang van het publiek, zonder welke het onderzoek nooit de noodzakelijke proeven kan verrichten in een van vijandigheid gevrijwaarde omgeving. Ik denk bijvoorbeeld ook aan de evaluatie van en de controle op de cumulatieve gevolgen voor het milieu en aan de geleidelijke eliminering van antibiotica-resistentie-markers.
Deze vooruitgang is in eerste instantie de verdienste van onze rapporteur, de heer Bowe, die zich op vastberaden maar niettemin soepele wijze van zijn taak heeft gekweten. Hem treft echter geen enkele blaam voor het overblijven van een schaduwplek. Daarvoor moeten wij richting Commissie kijken. Wij zijn nu namelijk nog niet in staat de consumenten volledige zekerheden te bieden. Daarvoor hebben wij een wetgeving nodig inzake traceerbaarheid en etikettering van op de markt gebrachte GGO' s of daarvan afgeleide producten.
Gisteren heeft de Commissie in een brief aan de leden van de parlementaire delegatie een belofte in die zin gedaan. Dit is weliswaar een politiek belangrijke stap, maar ze kan niet helemaal de vertraging goedmaken die is opgelopen bij de uitwerking van een duidelijk voorstel. Ik ben er echter van overtuigd dat bij de bemiddeling aanvaardbare resultaten uit de bus zijn gekomen, waarbij ik wel een duidelijk voorbehoud aanteken: het moratorium voor het op de markt brengen moet van kracht blijven zolang deze leemte niet is opgevuld.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, mevrouw de commissaris, de nieuwe richtlijn is een enorme verbetering ten opzichte van de oude, daarover zijn we het hier allemaal eens. Voor de groene fractie was het openbare register een essentieel en centraal thema. Ook de monitoring en de controle op de langetermijneffecten zijn nu een feit. Dat juichen wij nadrukkelijk toe. Toch zullen wij ons om gegronde redenen onthouden, want men heeft nagelaten alle kernpunten van de richtlijn op te helderen. Er heerst op Europees niveau een enorme verwarring over de gentechnologie en er zijn ook geen stappen ondernomen om de etikettering en traceerbaarheid van genetisch gemodificeerde organismen te verbeteren. Ook het probleem van de export van genetisch gemodificeerde organismen naar derde landen is onopgehelderd gebleven. Volgens mij hebben we een morele verantwoordelijkheid om op derde landen dezelfde maatstaven toe te passen als op onszelf. En vooral, er is nog altijd geen duidelijkheid over het centrale thema aansprakelijkheid.
De Commissie moet met voorstellen komen, maar daar hebben wij nog niets van gemerkt. Ik heb de indruk dat we een kat in de zak kopen. De BSE-crisis zou juist een les voor ons moeten zijn. Het gaat niet aan dat de belastingbetaler altijd moet opdraaien voor de schade, met andere woorden dat de risico's worden verhaald op de gemeenschap en de gentechnologiebedrijven de winsten opstrijken. Daarom verwacht ik ook dat er geen nieuwe toelating voor genetisch gemodificeerde organismen komt zolang de aansprakelijkheid niet wettelijk is vastgelegd. Tot nu toe hebben we slechts een intentieverklaring, maar de verantwoordelijkheid van bedrijven is nog steeds niet geregeld. Het is toch niet normaal dat iedereen die een auto wil laten registreren een verzekeringsbewijs moet voorleggen terwijl iemand die met gevaarlijke organismen werkt waarvan we de gevolgen, risico's en gevaren op de lange termijn nog niet kennen, dat niet hoeft.
Daarom is er ook geen reden voor lidstaten als Duitsland en Frankrijk om de moratoria die zij de facto hebben ingesteld op te heffen. Ik denk dat we te kampen hebben met een enorme vertrouwenscrisis op het gebied van de consumentenbescherming, en zonder de etikettering van derivaten, dit wil zeggen, zonder transparantie en aansprakelijkheid, zonder dat verantwoordelijkheid kan worden genomen...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, wij van de Confederale Fractie Europees Unitair Links willen het moratorium behouden op de verspreiding van genetisch gemodificeerde gewassen voor commerciële doeleinden. Dit standpunt verandert niet door de evidente verbeteringen die de onderhavige richtlijn 90/220 met zich meebrengt.
Tijdens de bemiddeling heeft met name de GUE-Fractie, samen met de Fractie de Groenen, zich ingezet voor de inmiddels doorgevoerde verbeteringen. Het betreft onder andere geleidelijke afschaffing van antibiotica-resistentie-markers, meer transparantie en betere risicobeoordelingen. We hebben heel wat winst geboekt wat betreft de openbare registers voor de teelten, maar het is nog steeds erg onduidelijk of de lidstaten zich ook echt verplicht voelen om alle commerciële teelten openbaar te maken. Hierover moeten de Raad en de Commissie duidelijkheid verschaffen. Het is een slechte zaak om wetten aan te nemen die voor verschillende interpretaties vatbaar zijn. Er zijn nog steeds geen nieuwe regels voor etikettering, traceerbaarheid en verantwoordelijkheid, die de Commissie ons heeft toegezegd. Zolang wij niet weten hoe ze er uitzien en zij niet volledig zijn uitgevoerd, kunnen wij het moratorium niet opheffen. Wij vinden evenmin dat bij de opheffing van het moratorium een lidstaat gedwongen kan worden om genetisch gemodificeerde gewassen te verbouwen. De strategie van de Commissie, dat wil zeggen nieuwe gewassen goedkeuren voordat deze regelgeving volledig van kracht is, vinden wij verwerpelijk en in strijd met het preventiebeginsel. Het is ook opmerkelijk dat men op deze manier vooruit wil lopen op de behandeling in het Parlement en de Raad.
Er is op dit moment in de Europese Unie geen vraag naar genetisch gemodificeerde voedingsmiddelen. Overal ter wereld stapt men af van GGO's. Er bestaat grote onenigheid tussen onderzoekers over de risico's van GGO's. Het betreft zowel het risico op verspreiding naar andere soorten als mogelijke effecten op de gezondheid van de mens. Het is onverantwoord om in deze situatie nieuwe commerciële teelten af te dwingen en het zal veel weerstand oproepen. We zouden door de recente schandalen en de problemen in het voedingsmiddelenbeleid geleerd moeten hebben om voorzichtig te werk te gaan. De belangen van de consument en het preventiebeginsel moeten prevaleren boven de commerciële belangen van een paar grote ondernemingen.
Mijnheer de Voorzitter, wij willen het moratorium op de commerciële teelt behouden. De Commissie kan een herziening van deze richtlijn als reden aanvoeren om de teelt van nieuwe GGO's goed te keuren. Daar willen wij niet aan meewerken. Hoewel onze fractie tijdens de bemiddeling heeft geijverd voor zo streng mogelijke regels, kunnen wij niet voor het eindresultaat stemmen.

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, ik complimenteer de heer Bowe met zijn werk op dit gebied. In het Witboek van commissaris Byrne over voedselveiligheid zijn de grondregels en parameters vastgesteld voor de effecten van de praktische toepassing van genetisch onderzoek op de volksgezondheid en het milieu. Ik twijfel er niet aan dat ook de waakzaamheid van het Parlement een extra waarborg is.
Ik heb altijd gepleit voor een beproefde en veilige toepassing van genetisch onderzoek ten behoeve van de landbouw. Desondanks moeten wij nu ten aanzien van de praktische toepassing van dit onderzoek in de toekomst de pas inhouden gezien de onvermijdelijke veranderingen in de landbouwmethoden als gevolg van de BSE. Deze twee zaken staan weliswaar los van elkaar, maar hebben niettemin allebei desastreuze gevolgen voor boeren en consumenten. Terecht zijn wij zeer waakzaam ten aanzien van de gevolgen van de introductie van genetisch gemodificeerde organismen voor het milieu en de voedselveiligheid. Deze waakzaamheid moeten wij nog opvoeren en uitbreiden naar het onderzoek op het ethisch bijzonder gevoelige gebied van de gentechnologie en de effecten en implicaties daarvan voor de mensheid.
Bij sommige burgers leeft een onuitgesproken afschuw voor sommige onderdelen van dit onderzoek. Deze burgers verwachten van ons dat wij hun zorgen op dit punt in dit Parlement verwoorden. Zoals ik al bij een eerdere gelegenheid heb gezegd, moeten wij bij het wetenschappelijk onderzoek niet voor God willen spelen.

Della Vedova
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de rapporteur, namens de radicale afgevaardigden van de Lista Bonino geef ik in volle overtuiging mijn steun aan de richtlijn inzake de doelbewuste introductie van GGO' s in het milieu.
Er is drie jaar - te veel tijd - verstreken sedert de Commissie-Santer op aandringen van Emma Bonino en Ritt Bjerregaard, de toenmalige commissarissen voor respectievelijk consumentenzorg en milieu, een voorstel op tafel legde voor de wijziging van de oude richtlijn 90/220/EEG. Dat voorstel is nu uitgemond in de onderhavige tekst waar wij morgen over zullen stemmen.
Wij geven hier onze steun aan omdat volgens ons met deze ontwerprichtlijn een strikt rechtskader wordt geboden voor het verlenen van toestemming voor GGO' s. Daarmee kunnen de belangen van zowel de consumenten, als de bedrijven en onderzoekers worden behartigd. Er is reeds gewezen op enkele belangrijke innoverende elementen hierin, op de evaluatie van de milieurisico' s en het toezicht op de risico' s. In de nieuwe wetgeving is verder ook het voorzorgsbeginsel opgenomen. Als wij dit beginsel echter uitgebreid en aan de hand van ideologische criteria gaan toepassen zullen wij een averechts effect sorteren en niet alleen onderzoek en innovatie op voedingsgebied tegenhouden, maar zelfs bepaalde, algemeen aanvaarde aspecten van ons dagelijkse leven op de helling zetten, zoals de afgelopen dagen duidelijk is gemaakt door de Italiaanse minister van Volksgezondheid, de heer Veronesi, die, meer nog dan minister, wetenschapper is.
De etikettering en de traceerbaarheid zijn verbeterd en er is voorzien in een informatiemechanisme voor het publiek. Meer in het algemeen geloof ik dat deze richtlijn een stap vooruit betekent en zal bijdragen aan de poging korte metten te maken met het prohibitionistisch gedrag ten aanzien van alle nieuwigheden uit de wetenschap.

Blokland
Voorzitter, terecht is er in de nieuwe richtlijn, naast de economische aspecten, ook nadrukkelijk aandacht voor de veiligheid. In eerdere debatten heb ik er al menig keer op gewezen dat we bij deze gevoelige materie bovendien aandacht dienen te hebben voor de ethische aspecten. Bij genetische modificatie van organismen wordt er een ingreep gedaan op de eigenheid van de organismen. Aangezien ik geloof dat al deze organismen door God geschapen zijn, pleit ik voor grote voorzichtigheid. Een ethische bezinning op de nieuwe ontwikkelingen in deze sector is noodzakelijk. De bezinning op de ethische aspecten rond de menselijke genetica bewijst dat de biotechnologie vergaande consequenties kan hebben. Duidelijke begrenzingen zijn hierbij onontbeerlijk.
Ik ben verheugd dat uiteindelijk de meeste amendementen zijn opgenomen in de gezamenlijke tekst van Raad en Parlement. Het is positief dat de ecologische aspecten nu onder de richtlijn vallen. Tevens is van belang dat op termijn de antibiotica-resistentie-merkers worden geëlimineerd.
De Raad dient het Protocol van Cartagena snel goed te keuren. Het is belangrijk dat de uitvoer naar derde landen op een verantwoorde manier gebeurt. Het argument dat de ontwikkeling van genetisch gemodificeerde organismen bijdraagt aan de oplossing van het wereldvoedselprobleem dient daadwerkelijk te gelden in de praktijk. De verhalen over het zogenaamde terminator-gen, die de groei van nakomelingen blokkeren, zijn in deze erg verontrustend. Mijn hoop is dat door een goede naleving van het Protocol misbruik en verkeerde praktijken voorkomen kunnen worden.
Voorzitter, over het geheel genomen krijgt de gemeenschappelijke tekst mijn instemming.

Olsson
Mijnheer de Voorzitter, na jarenlang aan dit verslag gewerkt te hebben, zijn wij nu, naar ik hoop, aangekomen bij een definitief standpunt van het Parlement. Dit hebben wij in hoge mate te danken aan de heer Bowe. De rapporteur heeft uitstekend werk verricht. Ik wil hem hierbij feliciteren met zijn verslag.
Laten wij niet vergeten dat de genetische manipulatie de mensheid ongekende nieuwe mogelijkheden biedt. Maar zoals altijd brengt nieuwe kennis nieuwe risico's en meer verantwoordelijkheid met zich mee. Het is belangrijk dat wij ons bewust zijn van de risico's en dat wij verantwoordelijkheid nemen. Dat geldt voor zowel milieuaspecten als ethische aspecten. Tegelijkertijd is het belangrijk om vast te stellen dat wij, voor het verbeteren van de gezondheid van de mens en het veiligstellen van een duurzame productie van meer voedingsmiddelen voor een groeiende wereldbevolking, geen enkele wetenschap mogen uitsluiten. We moeten juist gebruik maken van de wetenschap. Daarom wil ik er slechts op aandringen dat de beslissing die wij nu nemen in overeenstemming is met het onderhavige voorstel.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, wij weigeren de ontwerprichtlijn inzake een toelatingsprocedure voor genetisch gemodificeerde organismen goed te keuren, om redenen die ik in mijn stemverklaring uiteen zal zetten, maar ook om een hele eenvoudige strategische reden. Die luidt als volgt: men vertelt ons dat wij de totstandkoming van deze procedure moeten goedkeuren, ook al is zij niet perfect, en tegelijkertijd vernemen wij dat het moratorium op de toelating van GGO' s, dat in juni 1999 door de Europese regeringsleiders is afgekondigd, verlengd zal worden in afwachting van de noodzakelijke aanvullingen.
Onder deze omstandigheden menen wij dat het Parlement er veel verstandiger aan zou doen te wachten op de daadwerkelijke implementatie van alle aanvullende garanties die de Commissie ons in het vooruitzicht stelt, zoals bijvoorbeeld een tekst betreffende de verantwoordelijkheid en de garantieverplichting - daar sta ik op - van de verspreiders van GGO' s, of het aanscherpen van de regels betreffende de wijze van etikettering en de traceerbaarheid. Als wij nu echter de toelatingsprocedure goedkeuren, lopen we het risico beduveld te worden wanneer het moratorium later stiekem wordt opgeheven, zoals de Commissie maar al te graag zou willen.

De Voorzitter
Het debat wordt onderbroken.
Het debat zal worden voortgezet vanavond om 21.00 uur.

Voorstellen voor de hervorming van de rundvleesmarkt
De Voorzitter
Aan de orde is de mededeling van de Commissie over de voorstellen voor de hervorming van de rundvleesmarkt.
Het woord is aan commissaris Fischler.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, dank u dat u mij de gelegenheid geeft het pas door de Commissie goedgekeurde zevenpuntenplan voor de hervorming van de rundvleesproductie voor te stellen. Waarom gaat het? We weten allemaal dat de rundvleesmarkt zich in een zware crisis bevindt; de consumptie in de Europese Unie is enorm gedaald, in Duitsland zijn de prijzen voor jonge stieren gedaald met 39,2% en de prijzen voor koeien met 41,8%. Tengevolge van deze historische dieptepunten is in Duitsland en Nederland het interventievangnet reeds in werking getreden. Bovendien is ook onze export in elkaar gestort. Er moet dus snel worden opgetreden. Alleen vlees opslaan volstaat niet. Er zou een rundvleesberg ontstaan die niet te controleren is, afgezien nog van de fatale gevolgen voor de belastingbetaler, de consumenten en de boeren. We moeten dus ook snel hervormingen invoeren. Het zevenpuntenplan van de Commissie is een soort noodpakket waarmee wij een overproductie in de komende jaren willen verhinderen, met name door een verdere stap te zetten in de richting van extensieve productie, duurzaamheid en organische landbouw.
Dit plan is echter ook geen revolutie van het systeem, en wel om de eenvoudige reden dat we de hervorming, die nog maar pas van start is gegaan, eerst een kans moeten geven. De hervorming van Agenda 2000 is nog maar voor een klein deel ten uitvoer gelegd. We hebben pas een eerste stap gezet bij de verlaging van de interventieprijzen, die in totaal 20% zal bedragen; dit jaar en volgend jaar zal een verdere verlaging van ongeveer 7,1% plaatsvinden. Daarentegen zijn de verhoogde directe betalingen alsook de verdrievoudiging van de extensiveringspremies nog lang niet in werking getreden. Samenvattend: de volledige tenuitvoerlegging van Agenda 2000 in het jaar 2002 zal op zichzelf al bijdragen tot extensieve veeteelt en minder productiegerichte steun. Vandaag spreken we over het crisispakket ten gevolge van BSE. Dit pakket loopt niet vooruit op de tussentijdse evaluatie, de midterm review van Agenda 2000, noch dient het als vervanging daarvan. Ik blijf erbij: in 2002 - dus volgend jaar - moet het hele landbouwbeleid worden doorgelicht, zoals dat in Berlijn is geëist.
De Commissie zal het jaar 2001 gebruiken om uitvoerige analyses van de afzonderlijke sectoren uit te voeren, om vervolgens een omvattend en doordacht toekomstconcept voor te kunnen stellen. We moeten onszelf deze tijd gunnen om niet ten prooi te vallen aan overhaaste politieke acties. Het zevenpuntenplan betekent ook geen broodroof van de Europese boeren. Het is de enige mogelijkheid om de inkomensverliezen van de boeren te verzachten, althans wat de middenlange termijn betreft. De Commissie is met haar financiële mogelijkheden jammer genoeg niet in staat de inkomensverliezen volledig te compenseren. Onverkoopbaar rundvlees, wantrouwen van de consumenten en exorbitante kosten: tezamen vormen die een zeer explosief mengsel, dat enorme schade kan aanrichten bij de rundveehouders en het landbouwbeleid. Ons zevenpuntenplan moet de lont uit het kruitvat halen. Dit plan moet echter ook garanderen dat rundvlees voor consumenten veiliger is dan ooit en het vertrouwen van de consument in rundvlees herstellen.
Laat ik deze zeven punten kort toelichten. Ten eerste: wij stellen voor om de toegestane bezettingsgraad voor de speciale premie voor mannelijke runderen en melkkoeien terug te brengen van 2 naar 1,8 vee-eenheden. Ten tweede: we willen dat de lidstaten zonder uitzondering de zogenaamde 90-dieren-grens eerbiedigen, dit wil zeggen dat bedrijven de speciale runderenpremie slechts kunnen krijgen voor hoogstens 90 runderen. Beide maatregelen zullen een extra stimulans zijn om over te gaan tot extensieve landbouwmethoden. Ten derde: om de organische landbouw aantrekkelijker te maken, stellen we voor dat biologische boeren voedergewassen zoals klavergras ook op braakgrond kunnen aanplanten. Ten vierde: de Commissie wil bovendien voor ieder bedrijf afzonderlijk de hoeveelheid rechten vaststellen op de speciale premie voor mannelijke runderen. Ook deze maatregel zal de aantrekkelijkheid van intensieve productiemethoden verminderen. Ten vijfde: in ons pakket is ook voorzien dat een hoger percentage - minstens 20%, hoogstens 40% - van de dieren die in aanmerking komen voor premies, melkkoeien dus, vaarzen moeten zijn. Op die manier moet het ook lukken om de rundvleesproductie te beperken, omdat die in grote mate afhangt van het aantal melkkoeien.
Ten zesde willen we de huidige bovengrens voor de steun buiten het interventievangnet, die voor 2001 en 2002 is vastgesteld op 350.000 ton, buiten werking stellen, zodat we kunnen verhinderen dat de prijzen verder dalen en het vangnet voor langere duur of ook in andere landen moet worden ingezet.
Dames en heren, laat ik u zeggen dat de maatregelen die de Commissie vandaag voorstelt pas over een à twee jaar volop effect zullen sorteren. Dat kan ook moeilijk anders. Men kan de rundvleesproductie nu eenmaal niet vergelijken met een gloeilampenfabriek en de landbouwcommissaris ook niet met een ploegbaas die de band stopzet, waarna alle radertjes stilvallen. Op korte termijn moeten we nadenken wat we moeten doen met de enorme massa's onverkocht rundvlees. Met alle begrip voor de ethische discussies, met alle sympathie voor degenen die zeggen dat de vernietiging van runderen een tragedie is, maar we moeten ons geen illusies maken. Honderdduizenden runderen verdringen zich al maandenlang in de Europese stallen, de boeren vinden geen afnemers voor hun oude koeien. In twee lidstaten is het vangnet al in werking gezet. Deze week alleen al zullen we waarschijnlijk tot 30.000 ton vlees moeten opslaan! En toch is dat allemaal niet voldoende.
Daarmee kom ik tot het laatste punt van dit pakket maatregelen. Zodra in alle lidstaten de BSE-tests voor dieren ouder dan 30 maanden verplicht zijn ingevoerd, willen we het programma voor de onschadelijke verwijdering van runderen vervangen door een nieuw speciaal opkoopprogramma. Vervolgens kunnen de lidstaten besluiten of ze het koeienvlees liever op eigen kosten opslaan of dit vlees onmiddellijk van de markt willen halen. In ieder geval zullen we samen met de lidstaten de waarde van het dier terugbetalen aan de boeren, volgens een verdeelsleutel van 30% voor de lidstaat en 70% voor de EU.
Dit is niets anders dan een voorlopige noodmaatregel, die ook maximaal tot het einde van dit jaar zal duren. Op de middellange termijn is er slechts één weg die perspectieven biedt: nu handelen om de rundvleesproductie van morgen te beperken, minder intensieve productiemethoden steunen en de biologische landbouw bevorderen. Daarom verzoek ik u ook zo snel mogelijk uw standpunt over dit voorstel te geven. Ik dank u voor uw aandacht!

De Voorzitter
Ik dank de commissaris voor zijn mededeling.

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dat klinkt allemaal erg mooi, met veel doekjes voor het bloeden. Waarom maakt u geen werk van een echte heroriëntatie in het landbouwbeleid en stapt u niet af van de eeuwige quotaregelingen, plafonds, minimum- en maximumbezettingsgraden, slacht- en teeltpremies? Waarom geeft u de boeren geen geld in de vorm van directe steun en zegt u niet: beslis zelf, slacht nu uw kalveren met meer of minder teeltgewicht, of stap helemaal uit de productie? Zou dat niet verstandiger zijn geweest? Ik wil u echter ook de volgende vraag stellen: gebruikt u de guillotine voor bedrijven die meer dan 90 dieren hebben? Gaat u echt voorschrijven dat zij helemaal geen steun krijgen?

Maat
Voorzitter, ik wil in ieder geval de commissaris een compliment maken voor de heldere toelichting. Ik wil vooral reageren vanuit het rapporteurschap begroting 2001. Mijn eerste vraag is: wat gaan deze maatregelen extra kosten aan dierpremies, ook op een periode van vier tot vijf jaar? De voorlopige berekening is dat het dit jaar om 157 miljoen euro dit jaar gaat en de komende jaren om maar liefst 1,75 miljard euro, en dan hebben we het over dierpremies.
Mijn tweede vraag: heeft BSE iets te maken met de omvang van het bedrijf? Ik dacht van niet. Maar toch legt u de grens bij 90 dieren per bedrijf. Dat lijkt mij in strijd met een goed programma van bestrijding van BSE. Ik heb ook niets gehoord over een maximumpremie per hectare, voor het aantal dieren per hectare, kunt u daar ook nog iets over zeggen?
De interventiegrens van 350.000 ton laat u vallen en dat is op zich een goed besluit. Maar kunt u iets zeggen over de verwachting in het komende jaar met betrekking tot de financiële consequenties voor de Europese Unie?

Graefe zu Baringdorf
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk gefeliciteerd, mijnheer Fischler, de maatregelen gaan de goede kant op. U blijft in het systeem, dus is het noodzakelijk om dit maatregelenpakket voor de volgende hervorming nog eens te herzien en grotere stappen te zetten. Maar hiermee geeft u alvast de juiste signalen.
Ik heb echter één ding aan te merken: waarom kunt u gedurende een overgangsperiode de stierenpremies niet splitsen? Eén helft zou gebruikt kunnen worden voor het slachten van kalveren en de andere helft zou kunnen dienen als extra steun voor het gebruik van grasland. Op die manier kan men de extensieve veeteelt bevorderen en afstappen van de massale vleesproductie om te evolueren naar een productie op middelhoog niveau. Ik stel overigens vast dat het getal van 90 dieren geldt voor elk bedrijf; het is dus niet zo dat bedrijven met meer dieren buiten de regel vallen, zoals ten onrechte in de krant stond.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik beloof u dat ik het nu veel korter zal houden.
Wat de vragen van mevrouw Roth-Behrendt betreft, die ook de andere sprekers bezighielden, wil ik één ding duidelijk stellen: wat wij hier vandaag voorstellen is geen nieuwe landbouwhervorming. Dat heb ik ook gezegd. Wij hebben momenteel ook niet de mogelijkheid daartoe. Ik zou het verkeerd vinden als we nu enkel voor de rundsector een hervorming zouden nastreven. Wanneer we spreken over een landbouwhervorming - en dat zullen we ook bijtijds doen, daar kunt u van op aan, en we zullen u ook op de hoogte houden - dan moeten we daar bijvoorbeeld ook het thema van de maïsreserves bij betrekken, alsook de melkquota's en de vraag hoe het nu verder moet met de verdeling tussen melkvee en vleesrunderen. Dat zijn zaken die men zorgvuldig moet voorbereiden, wat in deze korte tijd onmogelijk is. Wat vandaag op tafel ligt, is dus zeker niet meer, maar ook niet minder dan een duidelijk concept over hoe we de huidige crisis te boven kunnen komen.
Mevrouw Roth-Behrendt vroeg ook of men in plaats van quota's niet beter zou overgaan tot directe betalingen. In het huidige systeem zijn er geen quota's voor iedere rundveehouder afzonderlijk. We moeten nu beginnen met dergelijke quota's per individuele rundveehouder in te voeren. Wat u bedoelde was denk ik dat men dit allemaal moet openlaten en de steun moet organiseren in het kader van de plattelandsontwikkeling. Maar ook dat is een kwestie die men enkel kan oplossen in het kader van een algemeen debat over de landbouwhervorming.
Ik ben - dat zeg ik heel eerlijk - tegen de guillotine. Ik ben sowieso tegen moordtuigen en dus ook tegen de guillotine. Daarom ben ik er voorstander van om de 90-dieren-grens te beschouwen als een franchise, met andere woorden om iedere boer steun te geven tot 90 dieren. De heer Maat vond dit tegenstrijdig, omdat het met betrekking tot BSE-gevallen geen verschil uitmaakt of het om een groot of een klein bedrijf gaat. Ik denk dat u daarin volkomen gelijk heeft. De 90-dieren-grens is ook geen maatregel ter bestrijding van BSE, maar een maatregel om stimulansen te scheppen om de rundvleesproductie in de toekomst extensiever te maken.
Wat de heer Graefe zu Baringdorf heeft gezegd over de vroege-verkooppremie hebben we reeds onderzocht. Het zit zo: in 1996 en de daaropvolgende jaren hadden we zo'n premie. We hebben uitgerekend dat deze premie ons 200.000 miljoen euro heeft gekost. Over het effect ervan kan men zich echter de nodige vragen stellen, omdat hoe dan ook 40% van de kalveren met een laag gewicht geslacht worden. Dit betekent dat we bijna de helft van de kalfhouders een premie zouden betalen zonder enig effect. Daarom, en met het oog op de schaarse middelen, hebben we deze maatregel laten vallen.

Böge
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de groenen hebben nu eindelijk hun klavergras gekregen, is het dan niet het beste om deze complexe premiestructuur in zijn geheel te herzien en over te stappen naar een klimaatgebonden graslandpremie en de rest te vergeten?
Ten tweede, mijnheer de commissaris, zou ik erop willen wijzen dat één punt nog om opheldering vraagt, omdat ik bang ben dat anders de interne markt uit elkaar zal vallen. Er is in de lidstaten klaarblijkelijk geen uniforme regeling voor de opruimingskosten van diermeel en de resten van geslachte dieren. Deze kosten worden gedeeltelijk opgevangen door heffingen van de overheid en gedeeltelijk via de prijzen naar de boeren doorberekend. Hoe moeten we dit probleem oplossen, want als we dat niet doen, zal de gemeenschappelijke interne markt geen standhouden.

Campos
Mijnheer Fischler, ik ben het met u eens als u het over extensivering hebt, maar ik ben het niet eens met de maatregelen die u voorstelt. Deze maatregelen zullen uiteindelijk een obstakel vormen voor extensivering. Als u voorstander bent van extensivering, waarom schaft u de subsidies voor de productie dan niet af? Daarna betaalt u, rekening houdend met het aantal dieren per hectare, een bedrag. Hoe minder dieren, des te meer u betaalt. Als u het zo doet, dan zult u daadwerkelijk bijdragen aan de extensivering van de sector. Als u de subsidie voor de productie handhaaft voert u echter een tegenstrijdig beleid. Aan de ene kant stimuleert u de productie, aan de andere kant betaalt u. Het is toch niet te geloven!
Mijn tweede vraag aan u luidt als volgt: de sector maakt een ernstige crisis door, terwijl het EOGFL-garantie voor de helft naar de productie gaat - ik wil u daarom vragen of het geen tijd wordt ...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Auroi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, drie korte vragen. Allereerst: u heeft het inderdaad gehad over de maatregelen betreffende de biologische landbouw, maar wat denkt u te doen aan alle gecertificeerde en geëtiketteerde producten, die eveneens onderworpen zijn aan uiterst stringente criteria?
Ten tweede: wat bent u van plan met het fokken van kalveren met melk van de moeder, want de melk zoals die tegenwoordig gegeven wordt aan boxkalveren levert ook problemen op waar u geen rekening mee heeft gehouden.
Derde vraag tot slot: wat gaat u doen om te voorkomen dat maatregelen alleen de kleine boeren treffen en niet de grote landbouwbedrijven?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, allereerst over het thema grasland, graslandpremies of überhaupt een algemene toelating om braakgrond te gebruiken: ik denk dat men hier toch een bepaalde voorzichtigheid aan de dag moet leggen. Men mag immers niet vergeten dat biologische bedrijven per definitie veel minder produceren. Er zijn met andere woorden automatische productiebeperkingen ingebouwd in het systeem van de biologische landbouw.
Wanneer we, algemeen gesproken, in de graanbouw het systeem van productiebeperkingen opgeven, dan voldoen we niet meer aan de voorwaarden van een bluebox-maatregel. Daarom moet men op dit punt denk ik voorzichtig zijn. Wat de invoering van een algemene graslandpremie in plaats van een rundpremie betreft: dit debat hebben we reeds bij Agenda 2000 gevoerd. Ik heb hiertegen geen principiële bezwaren, maar het probleem zit hem in de haalbaarheid. Eén ding zult u immers moeten toegeven: een weide in Sleeswijk-Holstein kan niet op dezelfde manier worden behandeld als een hectare weideland in Noord-Finland of een weide in Zuid-Portugal. Er zijn nu eenmaal enorme verschillen qua productiviteit, kwaliteit en omstandigheden. Er is echter geen enkel systeem in Europa waarmee men deze verschillen kan meten. Daarom moeten wij nog verder over dit vraagstuk nadenken. Maar zoals gezegd, heb ik er principieel niets op tegen. Er is alleen het probleem van de haalbaarheid.
Wat de kwestie van de opruimingskosten betreft, is het inderdaad zo dat er thans heel verschillende systemen worden toegepast. In sommige lidstaten gebruikt men fiscale maatregelen, in andere betaalt men de kosten uit de begroting, en er zijn ook lidstaten waar de boeren, of de landbouwsector in het algemeen, voor alle kosten moeten opdraaien.
Aangezien het gaat om nationale maatregelen, moeten ook nationale steunregelingen worden ingezet. Dat doen we ook, dat hebben we toegezegd. Maar nog lang niet alle lidstaten hebben ons de antwoorden verstrekt waar we ze om hebben verzocht. Hopelijk zullen we tegen de volgende Landbouwraad in staat zijn een correct overzicht te geven van de situatie. Ik moet echter ook benadrukken dat in het kader van nationale overheidssubsidies een zekere discriminatie ten gunste van de eigen landbouw niet kan worden verboden op grond van het communautaire recht. Dat is ook wat er momenteel gebeurt. Maar ik ben het met u eens dat dit niet te ver mag gaan, want anders scheppen we daadwerkelijk twee soorten landbouwbedrijven en twee soorten landbouw in Europa.
Wat de kwestie van de gecertificeerde producten betreft: om te beginnen is de certificeringen van producten vastgelegd in de bepalingen die op 1 september 2000 in werking zijn getreden. Met instemming van het Parlement werd overeengekomen dat dit in twee fases zou gebeuren. De eerste fase is in werking, de tweede begint op 1 januari van volgend jaar. De vereisten van deze tweede fase zijn echter nu reeds van toepassing op vlees dat wordt opgeslagen. Want als we dat nu niet eisen, dan kunnen we dit vlees na 1 januari 2002 niet meer uit de opslagplaatsen halen, omdat het dan niet meer voldoet aan de etiketteringsvereisten.
Daarnaast zijn er nog de nationale certificeringen. Voor deze nationale certificeringen, die bijvoorbeeld in Duitsland door de CHA en in Frankrijk door de SOPEXA worden geregeld, geldt er een kennisgevingsplicht. Deze certificaten zijn met andere woorden ter kennis gebracht. Verder zijn er ook nog particuliere certificaten. Voor deze privé-certificaten geldt slechts het waarheidsprincipe. Dit betekent dat er niet gelogen mag worden over wat er op het etiket staat.
Bij producten waarvoor overheidssubsidies worden betaald moeten bepaalde regels worden nageleefd. We zijn net bezig dit systeem te hervormen, omdat we de vaste mening zijn toegedaan dat kwaliteit niet automatisch samenhangt met het feit dat een product afkomstig is uit een bepaalde regio, maar dat kwaliteit een eigen definitie moet krijgen. Slechts wanneer de kwaliteit vaststaat en dit ook gecontroleerd wordt, kunnen we spreken van een echt kwaliteitsmerk. Maar ik geef eerlijk toe dat er hier bepaalde moeilijkheden zijn met betrekking tot het verband tussen kwaliteit en herkomst, waarbij de suggestie wordt gewekt dat de kwaliteit automatisch hoger is wanneer een bepaald product uit een bepaalde regio afkomstig is.
Wat de melk voor kalveren betreft - ik denk dat uw vraag in de eerste plaats betrekking had op de kalvermelk - zijn we de nodige aanpassingen aan het voorbereiden. Die vallen echter onder de bevoegdheid van mijn collega Byrne. In het kader van de tenuitvoerlegging van het Witboek over voedselveiligheid zullen hiervoor ook voorstellen worden geformuleerd.

Mulder
Voorzitter, drie korte vragen aan de heer Fischler.
Een van de vragen die mij vaak gesteld wordt: als in een kudde melkkoeien één geval van BSE uitbreekt, waarom moet dan de hele kudde geslacht worden? In verschillende landen in Europa bestaan er verschillende systemen. Wat is de mening van de Commissie daarover? Is het nodig ja of nee, of is het alleen voorzorg?
De kosten van de testen worden in verschillende landen op verschillende manieren betaald. Is dat goed voor de eenheid van de markt en zo niet, is de Commissie van plan daar wat aan te doen?
Derde vraag: wij importeren op grote schaal nog steeds rundvlees van buiten Europa. Hoe verzekert de Commissie dat aan die runderen geen diermeel wordt gevoerd en is die controle adequaat?

Jové Peres
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, u hebt in een van uw voorstellen gewag gemaakt van de mogelijkheid om klaver te verbouwen op braakliggende gronden. U zult wellicht begrijpen dat dit in de zuidelijke landen niet altijd mogelijk en in sommige gevallen zelfs bijzonder moeilijk is. Ik zou u derhalve willen vragen, mijnheer de commissaris, dit goede voorstel op zodanige wijze aan te passen dat het ook voor de zuidelijke landen aantrekkelijk wordt en bijvoorbeeld de teelt van droog geoogste peulvruchten in de genoemde omstandigheden bevordert.
Ik heb nog een tweede vraag, mijnheer de commissaris. Hoe verklaart u dat de toegekende slachtpremies onderling zo sterk verschillen? In bepaalde landen liggen ze tweemaal zo hoog als in andere landen. Mijnheer de commissaris, ik zou graag van u willen vernemen welke berekeningen hieraan ten grondslag liggen. Het is immers van fundamenteel belang dat deze enorme verschillen verdwijnen. Het is onaanvaardbaar dat op de ene plaats dubbel zoveel wordt betaald als op de andere.

Parish
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris graag drie vragen stellen. Hoe snel denkt hij dat de interventiegrens van 350.000 ton voor rundvlees zal worden gepasseerd, en waar zal dit getal volgens hem uiteindelijk uitkomen? Is het niet beter om dieren ouder dan 30 maanden te verbranden in plaats van teveel van deze oudere dieren via de interventieregeling op te kopen? Tot slot begrijp ik de grens van 90 dieren niet. Hij is het toch met mij eens dat wij toe moeten naar extensivering en vergroening van de landbouw? Ik kan de commissaris naar vele boerderijen in het Verenigd Koninkrijk brengen waar meer dan 90 runderen worden gehouden op een extensieve manier, en ook naar kleinere bedrijven die juist volgens een intensieve methode produceren. Ik meen dan ook dat de extensiveringspremie moet worden veranderd in plaats van deze grens van 90 dieren per bedrijf in te voeren.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wat de vraag van de heer Mulder over de slachting van kuddes betreft: er is geen enkel communautair voorschrift dat bepaalt dat wanneer een geval van BSE optreedt, automatisch de hele kudde moet worden geslacht. Er zijn verschillende mogelijkheden voorzien, en ook in de toekomst moeten uitzonderingen mogelijk zijn. Voor de Commissie is het vooral belangrijk dat er een plan is waarin wordt aangegeven hoe men denkt op te treden bij een BSE-geval. Dit plan moet men doen toekomen aan de Commissie, waarna het door de wetenschappelijke comités van de Commissie wordt beoordeeld. Wanneer de Commissie het plan acceptabel vindt, keurt zij het automatisch goed. Tot nu toe heeft dit eigenlijk zonder problemen of klachten gefunctioneerd.
Wat de kosten van de tests betreft, wil ik nogmaals herinneren aan wat ik daarnet heb gezegd naar aanleiding van de vraag van de heer Böge. Met betrekking tot de enorme invoer van vlees in Europa, zou ik het woord "enorm" enigszins willen relativeren, want in de Europese Unie wordt relatief weinig vlees ingevoerd. Uw vraag ging over de verwijdering van risicomateriaal en vooral ook vroeg u of dit vlees afkomstig is van dieren die getest zijn en of gegarandeerd kan worden dat deze dieren in hun land van herkomst geen voedingsmiddelen hebben gekregen waarin vlees- of beendermeel is verwerkt. Uw vragen zijn duidelijk, en dit moet ook worden aangepakt. Daartoe werkt de Commissie thans voorstellen uit; mijn collega Byrne houdt zich hiermee bezig.
Ik begrijp niet hoe de heer Jové Peres kan zeggen dat in het zuiden de slachtpremies dubbel zo hoog zijn of zelfs nog hoger. Dat is nieuw voor mij. De slachtpremies zijn overal hetzelfde. Wat de vraag van de heer Jové Peres betreft: wij willen vlees niet willekeurig verbranden, wij willen dit vlees opslaan, voorzover het gaat om waardevol vlees. Bij dit opruimingsprogramma gaat het erom dat we vlees verwijderen dat in geen geval kan worden opgeslagen en voor geen enkele steun in aanmerking komt; want enkel vlees van mannelijke runderen is subsidiabel, niet dat van oude koeien. Hier is veel kritiek op geuit. Wij hadden voorgesteld om het vlees van oude koeien op te ruimen, maar we willen de geuite kritiek ook in aanmerking nemen en daarom bieden we nu twee mogelijkheden aan: lidstaten kunnen ofwel het systeem gebruiken dat in Groot-Brittannië in de afgelopen vijf jaar is toegepast - wat ook in enkele andere lidstaten probleemloos gefunctioneerd heeft - of ze hebben de mogelijkheid deze oude runderen op te kopen. Wanneer zij denken hieruit producten te kunnen maken, mogen die uiteraard nooit terechtkomen in het commerciële circuit, want we kunnen niet eerst de totale waarde van het dier betalen als dit vlees vervolgens wordt gebruikt om te concurreren met producten die de normale productiecyclus hebben doorlopen. Dat kan niet, maar wanneer bepaalde lidstaten andere mogelijkheden zien om dit vlees te verwerken, mogen ze daarvan gebruikmaken.
De 90-dieren-grens is niet van toepassing op koeien, maar enkel op de speciale rundpremie, waarvoor geldt dat alleen jaarlijks en voor veestapels tot 90 dieren steun wordt gegeven en niet meer. Dat is de ratio. Dit voorstel hebben we overigens reeds gedaan in het kader van Agenda 2000.

Goepel
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik ben blij over punt 7, namelijk het speciale opkoopprogramma, dat zou ik willen onderstrepen. Het schept duidelijkheid. Eerst testen, dan opslaan en vooral, iedere lidstaat kan zelf beslissen. Hartelijk dank daarvoor! Dat schept een discussieniveau waarmee we heel goed kunnen leven.
Ik heb een vraag over de bezettingsgraad. Van voedergewassen naar graan, dit wil zeggen van 2,0 naar 1,8: verhogen we daarmee dan automatisch de basisoppervlakte, zodat de boeren de mogelijkheid hebben om via graan hun inkomen te verbeteren?
Tweede vraag - en nu begroet ik de heer Graefe zu Baringdorf die een strikje aanheeft, wat misschien te maken heeft met het feit dat hij zijn klavergras heeft gekregen, al kunnen we natuurlijk ook rupsklaver nemen, dat is net zo goed: waarom nemen we eigenlijk niet de peulgewassen, die we dringend op deze landbouwgrond nodig hebben als vervanging van diermeel, en waarom moet alles enkel biologisch zijn?

Garot
Mijnheer de commissaris, u heeft gezegd dat de Europese Unie niet in staat is om de landbouwproducenten compensatie te bieden voor geleden verliezen. Ik weiger te geloven dat de Unie ze aan hun trieste lot wil overlaten. Dus aan welke oplossing denkt u?
Tweede vraag: u heeft ons een plan voorgelegd voor de sanering en het herstel van de markt; op welke schatting van de consumptie heeft u dit plan gebaseerd? Min 10%, min 20%, min 25%?
Derde aspect, de eiwithoudende gewassen op de braakgronden: in hoeverre zal dit ons tekort en onze import verlagen?

Hyland
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris vragen of de Commissie iets kan doen om te stimuleren dat de oudere dieren uit de nationale veestapels worden verwijderd? Uit de tests die tot nu toe zijn uitgevoerd, althans in mijn land, blijkt duidelijk dat geen van de geteste jongere dieren en dieren ouder dan 30 maanden positief op de test reageren. Het is dus zaak om de oudere dieren te verwijderen. Kan de Commissie dit op de een of andere manier stimuleren?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, ik heb reeds uitgelegd waarom slechts biologische bedrijven in aanmerking komen voor de mogelijkheid om klaver of klavergras te gebruiken - overigens valt rupsklaver daar ook onder, wat dat betreft zie ik geen probleem. We moeten echter oppassen dat we met deze maatregel onze WTO-verplichtingen niet uit de weg gaan, want dan zullen we het lid op de neus krijgen en het tegendeel bereiken van wat we wilden bereiken, en dan zullen we onze boeren niet helpen maar alleen nog meer schade berokkenen. Het is heel belangrijk dat voor ogen te houden. Wat de teelt van proteïnegewassen zoals veldbonen en voedererwten aangaat, zijn we bezig deze zaak zowel wat de vraagzijde als de aanbodzijde betreft zorgvuldig te onderzoeken. Dit onderzoek is dus bezig. Voor het huidige teeltjaar is het toch al te laat, omdat daarvoor hoe dan ook de bestaande marktordening moet worden gewijzigd, en alleen al om technische redenen is het onmogelijk dat nog te doen vóór de teelt van deze proteïneplanten. Dit zal dus pas het volgende teeltjaar mogelijk zijn. Dat geeft ons echter ook de tijd om dit vraagstuk grondig te onderzoeken.
Wat de importen betreft: het klopt dat wij thans jaarlijks ongeveer 30 miljoen ton soja en andere eiwitrijke voedermiddelen importeren, hoofdzakelijk uit Zuid-Amerika. Het productieverlies dat voortvloeit uit het wegvallen van tweeënhalf ton vlees- en beendermeel bedraagt minder dan 10% daarvan. Er moet overigens nog worden nagegaan - hierover is nog geen definitieve beslissing genomen - of het verbod op het gebruik van vlees- en beendermeel in de voeding van varkens en pluimvee van kracht blijft of gewijzigd wordt. In dit verband laat mijn collega Byrne momenteel inspecties uitvoeren in alle 15 lidstaten om na te gaan of er modellen zijn die goed functioneren of dat er overal controleproblemen zijn. Daarom kan men hierover nog geen definitief antwoord geven.
Wat de vraag van de heer Hyland over de tests betreft, zeg ik klaar en duidelijk dat de veiligheid van de consument altijd het eerste doel moet zijn. We hebben er daarom het grootste belang bij dat alle dieren ouder dan 30 maanden getest worden, ook wanneer dat betekent dat enkele dieren vernietigd moeten worden. Waarom? Omdat, als we dit helemaal overlaten aan de lidstaten of aan de sector, we het gevaar lopen dat er een soort preselectie plaatsvindt tussen dieren die men wel en dieren die men niet wil onderzoeken. Dat kan een risico inhouden en dat risico willen we absoluut vermijden.
Ons doel is om de datum van 1 juli te vervroegen, zodat ten laatste vanaf 1 april in alle lidstaten alle dieren ouder dan 30 maanden getest worden. Dan kan ook het alternatief dat ik hier geschetst heb worden uitgevoerd.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer de commissaris voor uw beantwoording van al deze vragen.
Daarmee is deze beraadslaging gesloten.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Commissie (B5-0007/2001).
De heer Izquierdo Collado heeft het woord voor een motie van orde.

Izquierdo Collado
Mijnheer de Voorzitter, zoals u weet, wordt tijdens het vragenuur van vandaag mijn vraag over de algemene fraude in de vlassector en de daarmee gepaard gaande frauduleuze inning van miljarden euro behandeld. In mijn vraag verzoek ik de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, zich uit te spreken over de politieke aansprakelijkheid van mevrouw Loyola de Palacio na de bekendmaking van het verslag van de Spaanse openbare aanklager waaruit blijkt dat inderdaad fraude is gepleegd.
Mijnheer de Voorzitter, deze motie van orde is bedoeld om uitdrukkelijk uw bescherming in te roepen. Ik zal de situatie kort uiteenzetten. Nog afgezien van het feit dat ik absoluut niet begrijp waarom mijn vraag niet bij de prioritaire vragen voor een mondeling antwoord is opgenomen, wil ik hier onderstrepen dat ik het schriftelijke antwoord reeds heb kunnen lezen ofschoon ik het zelf nog niet heb ontvangen. Het werd al gepubliceerd door een Spaanse krant. Ik citeer: "In zijn schriftelijk antwoord op de vraag van de socialistische afgevaardigde Juan de Dios Izquierdo beklemtoont voorzitter Prodi dat de documenten waarover de Commissie beschikt hem alleen maar sterken in de overtuiging dat mevrouw Palacio zijn volste vertrouwen verdient. Het antwoord van voorzitter Prodi op de vraag van een ander lid van de socialistische fractie over de mogelijke gevolgen van deze kwestie voor de stabiliteit van de Commissie luidt als volgt, enzovoorts."
Mijnheer de Voorzitter, ofschoon ik logischerwijs nog geen schriftelijk antwoord heb gekregen, heb ik het toch al voor me liggen. Er is mijns inziens niet veel verbeelding voor nodig om te begrijpen welke fractie druk heeft uitgeoefend om te vermijden dat mijn vraag hier in de plenaire vergadering mondeling wordt beantwoord en ervoor te zorgen dat de genoemde krant het antwoord van Prodi al kon publiceren. Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u dan ook de situatie te onderzoeken en de afgevaardigden tegen dit soort praktijken te beschermen. Deze kwestie strookt immers in het geheel niet met het voorbeeld van transparantie dat de heer Prodi ons aan het begin van zijn mandaat heeft gegeven.

De Voorzitter
Mijnheer Izquierdo, ik ben de Voorzitter van de vergadering. Zoals u weet, ben ik niet de Voorzitter van de Parlement, en het ziet er niet naar uit dat daarin verandering zal komen. Daarom zal ik mevrouw de Voorzitter van uw ongenoegen op de hoogte brengen. Zij heeft overigens reeds een brief van u en van de heer Berenguer ontvangen. Als ik me niet vergis, heeft mevrouw de Voorzitter op beide brieven geantwoord. Dat is wellicht per fax gebeurd. Overeenkomstig artikel 43 van het Reglement beslist de Voorzitter van het Parlement samen met zijn kabinet over de ontvankelijkheid van de vragen en de volgorde waarin zij worden behandeld. In haar antwoord - dat ik hier voor me heb liggen - verduidelijkt mevrouw de Voorzitter de criteria waarop zij zich baseert bij het opstellen van de volgorde van de vragen. Mevrouw de Voorzitter en de diensten van het Parlement hebben vastgesteld dat de vraag aan de heer Prodi was gericht en dat de Commissievoorzitter de plenaire vergadering niet zou bijwonen. Hij neemt doorgaans niet aan het vragenuur deel. Sommige commissarissen, zoals de heren Kinnock en Byrne, laten vooraf weten of zij al dan niet vragen zullen beantwoorden. Deze informatie wordt meegedeeld aan de afgevaardigden en op grond hiervan worden specifieke vragen gesteld.
Anderzijds heeft de Voorzitter van het Parlement besloten om los van de chronologische volgorde vijf vragen te selecteren die naar haar mening een prioritaire en dringende behandeling verdienen. Wij zullen deze vijf vragen, die het eerste deel van het vragenuur beslaan, zo dadelijk behandelen.
Dat is de verklaring die ik u in alle openheid kan geven. Ik neem hoe dan ook nota van uw bezwaren, die overigens ook in de notulen zullen worden opgetekend. Verder betreur ik het dat een krant van welk land ook commentaar kan geven op schriftelijke of mondelinge antwoorden die de vraagsteller zelf nog niet heeft ontvangen.
De heer Berenguer heeft het woord voor een motie van orde. Ik zou hem willen verzoeken het kort te houden.

Berenguer Fuster
Mijnheer de Voorzitter, aangezien mijn naam hier gevallen is, bevestig ik dat ik inderdaad antwoord heb gekregen, ofschoon de inhoud mij allerminst bevredigt. Ik kan mij niet vinden in de wijze waarop het Voorzitterschap de vragen van de afgevaardigden interpreteert, omdat ik de indruk heb dat de legitieme initiatieven van de afgevaardigden om de Commissie te controleren aan banden worden gelegd.
Ik heb met name de Commissie - niet de voorzitter, maar de Commissie - gevraagd of zij zich bedreigd voelde door de uitspraak van een Spaanse afgevaardigde en lid van de Volkspartij volgens welke de genoemde partij alles in het werk zou stellen om de Commissie ten val te brengen indien de socialisten mevrouw De Palacio aanvallen wegens haar vermeende betrokkenheid bij het vlasschandaal in Spanje als voormalig minister van Landbouw. Als het Voorzitterschap aan een fundamentele kwestie als deze geen prioritaire aandacht besteedt, als dit geen vraag is die, als ze dan toch geen prioritaire behandeling krijgt, op zijn minst een antwoord van bijvoorbeeld vice-voorzitter Kinnock waard is, dan weet ik het ook niet meer.
Hoe het ook zij en ondanks mijn bezwaren terzake was dat eigenlijk niet de kwestie die ik hier aan de orde wilde stellen. Net als mijn collega, de heer Izquierdo, wil ik de bescherming van het Voorzitterschap inroepen om te vermijden dat antwoorden aan afgevaardigden in een Spaanse regeringskrant verschijnen voordat de afgevaardigden zelf van deze antwoorden kennis hebben genomen.
Na deze onregelmatigheid met klem te hebben veroordeeld, wens ik mijn vraag in te trekken. Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u van deze beslissing nota te nemen. Ik wil niet dat de Spaanse krant ABC eerder antwoord van de Commissie krijgt dan ikzelf. Ik wil niet dat de Commissie zich te schande maakt door haar antwoorden eerder bekend te maken aan de Spaanse pers dan aan de afgevaardigden voor wie ze bestemd zijn. Daarom weiger ik dit spel mee te spelen en trek ik mijn vraag in.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Berenguer, uiteraard niet omdat u uw vraag hebt ingetrokken, maar omdat u uw toespraak hebt beëindigd. Het is niet aan mij om over de hier aan de orde gestelde kwestie te oordelen, te meer daar ik uit hetzelfde land en hetzelfde kiesdistrict afkomstig ben als de vraagstellers. Ik treed op als Voorzitter van de vergadering van het Europees Parlement. Er is slechts één ding waarmee ik de heer Izquierdo Collado kan helpen. Ik zal de Voorzitter van het Parlement persoonlijk in kennis stellen van zijn beschouwingen zodat zij die uit de eerste hand verneemt. Bovendien kan de heer Izquierdo Collado gebruik maken van alle instrumenten en kanalen die hij wenselijk acht om zijn protest te uiten. Laat ik het maar zo zeggen.
Eerste deel

De Voorzitter


Alexandros Alavanos
Vraag nr. 45 van (H-0014/2001):
Betreft: Gevolgen van uraniumhoudende bommen in Kosovo Ernstige ongerustheid werd in Europa gewekt door de leukemiegevallen bij soldaten van de internationale strijdmacht die in Bosnië en Kosovo gediend hebben. Deze ziektegevallen worden toegeschreven aan bommen die verarmd uranium bevatten. Op mijn eerdere vraag (H-0429/99) heeft de Commissie onder meer geantwoord dat a) het verslag van het Regionale milieucentrum voor Midden- en Oost-Europa "in juni 1999 is opgestuurd aan de Milieuministers van de lidstaten", en b) "er nog geen analytische details zijn vastgesteld voor de financiering van de herstelacties".
Nu werden er tijdens de plenaire vergadering van het EP van januari geen antwoorden gegeven over deze concrete kwestie, maar de Commissie heeft wel verwezen naar een vergadering van een werkgroep van onafhankelijke deskundigen. Is de Commissie niet van mening dat het bovengenoemde verslag verontrustende elementen bevat aangaande de gezondheid van de bewoners en de soldaten? Wie zal het initiatief nemen tot een programma voor medisch onderzoek bij de bevolking van de gebieden die door de uraniumhoudende bommen werden getroffen? Wat zijn de resultaten van de vergaderingen van onafhankelijke deskundigen, waarnaar de Commissie heeft verwezen, en welke verdere maatregelen denkt zij te nemen?

Kinnock
. (EN) De Commissie verwijst de geachte afgevaardigde naar de verklaring die commissaris Wallström tijdens de plenaire vergadering van 17 januari in dit Parlement heeft afgelegd. Sindsdien heeft de Commissie een vergadering van de onder artikel 31 van het Euratom-Verdrag opgerichte werkgroep van deskundigen bijeengeroepen om advies te geven over de mogelijke gevolgen voor de gezondheid van het gebruik van verarmd uranium. Het verslag van deze werkgroep zal over een paar weken worden afgerond. Ook de Wereldgezondheidsorganisatie zal in de nabije toekomst een verslag over dit onderwerp uitbrengen. De Commissie zal dan aan de hand van die wetenschappelijke gegevens overwegen welke maatregelen ze zal nemen.
Om de specifieke vragen van de geachte afgevaardigde te beantwoorden: de lidstaten van de Unie hebben de Commissie niet geïnformeerd over hun maatregelen naar aanleiding van het verslag van het Regionale milieucentrum. De Commissie heeft geen plannen om programma' s voor medisch onderzoek in te stellen. De geachte afgevaardigde weet waarschijnlijk dat de inwoners van de regio helaas blootstaan aan een groot aantal gezondheidsrisico' s met verschillende oorzaken. Sommige van die risico' s hangen samen met het milieu. De Commissie probeert samen met de missie van de Verenigde Naties in Kosovo, Unmik, om via het Europees Bureau voor Wederopbouw deze dreigingen aan de hand van de gestelde prioriteiten weg te nemen.

Alavanos
Ik dank de commissaris voor zijn antwoord. Hij heeft zich echter enigszins op de vlakte gehouden. Hij zei namelijk dat de resultaten van het door de onafhankelijke deskundigengroep ingesteld onderzoek over een paar weken worden verwacht. Daarom wil ik hem vragen of hij die paar weken nader kan preciseren. Ik wil bovendien wat meer horen dan zijn algemene antwoord en vragen of hij de maatregelen die nodig zijn om het hoofd te bieden aan de zeer ernstige milieugevolgen voor de betrokken bevolking in dit gebied, kan kwantificeren en of hij concreet kan vertellen wat voor maatregelen dat zullen zijn?

Kinnock
Mijnheer de Voorzitter, op de eerste vraag van de heer Alavanos kan ik antwoorden dat het verslag van de werkgroep van deskundigen uit het Euratom-Verdrag binnen enkele weken en niet enkele maanden zal worden gepubliceerd, betrekkelijk snel dus.
De vraag over gezondheidsproblemen verdient een gedetailleerd antwoord. De Commissie beschikt over een grote hoeveelheid materiaal en de verantwoordelijke collega' s en ik zijn zeker bereid om alle gegevens in ons bezit aan de geachte afgevaardigde ter beschikking te stellen. Dat lijkt me zinvoller dan dat ik in de beperkte tijd die ik hier heb een opsomming probeer te geven.

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, gisteren tijdens de bijeenkomst van de Commissie milieubeheer en de Commissie buitenlandse zaken hebben wij aandachtig geluisterd naar het verslag van de heer Haavisto over de bevindingen van de deskundigen. Hij mag dan in zijn gegaan op verarmd uranium, hij is absoluut niet ingegaan op het door de NAVO op 18 januari uitgegeven communiqué, waarin deze toegaf dat er behalve verarmd uranium ook gebruik is gemaakt van plutonium.
Bent u van plan onderzoek te doen naar de aanwezigheid van plutonium in die gebieden en bent u voornemens om Europese middelen ter beschikking te stellen voor de decontaminatie?

Kinnock
Mijnheer de Voorzitter, zoals ik in mijn eerste antwoord aangaf hebben we te maken met budgettaire beperkingen die sommige van onze activiteiten in de regio aan banden leggen, niet alleen die van de Commissie zelf maar ook de samenwerking met andere organisaties. Ik weet zeker dat de geachte afgevaardigde de aard van deze beperkingen erkent. Dat betekent dus dat onze activiteiten voor decontaminatie en bescherming van de volksgezondheid in sommige gevallen hoogstwaarschijnlijk niet zo uitgebreid zijn als we zouden willen. Het blijft echter een feit dat de Commissie, in haar rol als vertegenwoordigster van de Unie, waarschijnlijk de belangrijkste rol speelt bij de verbetering van de volksgezondheid en bij de decontaminatie en de bescherming van het milieu.
Op de verklaring die de NAVO vorige maand over plutonium heeft gegeven, kan ik in dit stadium niet uitvoerig ingaan. Mijn collega' s in de Commissie zullen zeker bereid zijn de geachte afgevaardigde een uitvoerig antwoord te geven, als hij ons wil schrijven over de NAVO-verklaring, het eventuele gebruik van plutonium en de gevolgen daarvan in de regio, tijdens de oorlog of erna.
Ik nodig de geachte afgevaardigde uit om rechtstreeks aan mij te schrijven, dan zal ik ervoor zorgen dat zijn vraag bij de juiste persoon terechtkomt. Hij kan de kwestie ook aan de orde stellen in de commissie waarvan hij lid is of bij een van de andere leden van de Commissie.

De Voorzitter


Rodi Kratsa-Tsagaropoulou
Vraag nr. 46 van (H-0055/2001):
Betreft: Radioactieve besmetting van de Egeïsche en de Ionische Zee In berichten in zowel de Griekse als de Turkse pers, aldus het dagblad "Le Journal du Dimanche", wordt gemeld dat projectielen van verarmd uranium zowel door de Griekse als door de Turkse marine in de afgelopen tien jaar werden gebruikt bij oefeningen in de Egeïsche en de Ionische Zee. Hierdoor werd bij de bewoners van de eilanden en kustgebieden van beide zeeën de vrees voor radioactieve besmetting gewekt, en trouwens ook bij de burgers van derde landen, aangezien de radioactiviteit door zeestromingen ook zou kunnen worden getransporteerd naar gebieden buiten de zones waar deze projectielen werden afgeschoten.
Overweegt de Commissie een onafhankelijke commissie in te stellen om een onderzoek in te stellen naar deze kwestie? Zal zij de bewoners van deze gebieden, en ook alle Europese burgers, over de situatie inlichten, voordat er een "Egeïsch syndroom" wordt gecreëerd, gefundeerd of niet? Is zij voornemens hiertoe met de respectieve regeringen samen te werken? Welke preventieve maatregelen denkt zij te nemen?

Kinnock
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, de Commissie houdt zich al sinds 1993 met het gebruik van verarmd uranium in pantsergranaten bezig. Het antwoord van de Commissie aan het Parlement had toen betrekking op het testen van projectielen in kustwateren. De Commissie was van mening dat deze tests geen grote impact op het milieu hadden. Ze denkt er nog steeds zo over, gezien het bewijsmateriaal dat het langzaam oplossen van uranium in een mariene omgeving de enige blootstellingsroute is. Het is belangrijk erop te wijzen dat de hoeveelheid uranium die vrij kan komen beperkt is vergeleken met de aanzienlijke hoeveelheid uranium die van nature in zeewater voorkomt.
Het uranium dat door zeestromingen elders terechtkomt, kan dus niet worden onderscheiden van de natuurlijke achtergrondconcentratie. De Commissie heeft begrip voor de maatschappelijke bezorgdheid over verarmd uranium in militaire projectielen. Zij vestigt er echter de aandacht op dat het afvuren van uraniumhoudende pantserprojectielen op landdoelen andere gevolgen heeft dan het afvuren van munitie op zee. Op het land kunnen er uraniumoxides vrijkomen, die vervolgens kunnen worden ingeademd, en dat is op zee natuurlijk niet het geval.

Kratsa-Tsagaropoulou
Mijnheer de commissaris, uit uw antwoord maak ik op dat volgens de Commissie er geen reden tot ongerustheid is en u dus niet van plan bent een onderzoek in te stellen. Heb ik dat goed begrepen? Was dat wat u bedoelde? Bent u van mening dat de burgers zich niet ongerust hoeven te maken en de in de zee voorkomende hoeveelheden uranium geen gevaar opleveren?

Kinnock
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is beslist niet overdreven ingenomen met zichzelf, hetzij politiek - ze is immers tegenover de burgers verantwoordelijk - hetzij wetenschappelijk. Wat ik eerder zei had betrekking op de natuurlijke concentratie van uranium in alle zeewater, overal. Op grond van deze wetenschappelijke gegevens menen de Commissie en alle geraadpleegde wetenschappers en wetenschappelijke instanties dat de concentratie van uranium in zeewater niet significant toeneemt door het afvuren van projectielen op zeedoelen. De Commissie baseert zich in haar standpunt op die breed geaccepteerde en goed onderbouwde wetenschappelijke gegevens.
Bovendien heb ik er in mijn eerste antwoord op gewezen dat er een duidelijk onderscheid moet worden gemaakt tussen de mogelijke gevolgen van het gebruik van munitie met verarmd uranium op het land en op zee. Op het vasteland kunnen oxides worden ingeademd, maar op zee heeft het gebruik van verarmd uranium natuurlijk niet zulke gevolgen. Er kan immers niets worden ingeademd.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, ik ben toch enigszins verrast door het antwoord van de Commissie, en ik ben bang dat hij spoedig zal worden gelogenstraft, zoals al zoveel van dergelijke verklaringen zijn gelogenstraft. Er zijn tienduizenden van die bommen gebruikt tijdens militaire oefeningen. Die zijn niet alleen in het water ontploft, maar ook in de lucht, hetgeen betekent dat gassen zijn ontstaan die ook zich naar de bewoonde eilanden en kustgebieden van Turkije hebben verspreid. Het bevreemdt mij toch wel enigszins dat de Commissie ons met, neemt u mij niet kwalijk, dergelijke lichtzinnigheid hier komt vertellen dat deze bommen met verarmd uranium geen enkel probleem veroorzaken omdat ze in de zee terechtkomen. Ik weet eerlijk gezegd niet, mijnheer de Voorzitter, wat ik met die verklaring moet aanvangen. Jammer! Ik kan maar een ding doen en eens te meer een poging tot verhullen van een misdaad aan de kaak stellen, van een misdaad die niet alleen in Joegoslavië is begaan maar ook tijdens NAVO-oefeningen. De aap komt eindelijk uit de mouw!

Kinnock
Mijnheer de Voorzitter, ik wijs erop dat de titel van de oorspronkelijke vraag van de geachte afgevaardigde "Radioactieve besmetting van de Egeïsche en de Ionische Zee" was. Het antwoord dat daarop werd gegeven, niet alleen nu maar al in 1993, was onderbouwd met overtuigende wetenschappelijke gegevens. Als de geachte afgevaardigde over gegevens beschikt die erop wijzen dat de Griekse of de Turkse kust of de eilanden in de Egeïsche of Ionische zee schade hebben geleden als gevolg van de oefeningen, dan zal hij, gewetensvol afgevaardigde als hij is, op basis daarvan zeker vragen stellen of verklaringen afleggen. Als en wanneer hij dat doet, zal ik hem de basis leveren voor een wetenschappelijk standpunt over de gevolgen van het gebruik van verarmd uranium onder deze omstandigheden. Ik hoop dat zijn vraag daarmee beantwoord is.
Hij zal echter begrijpen dat ik zonder voorafgaande waarschuwing eigenlijk niet in staat ben de gewenste details te verstrekken over de milieuproblemen die hij aansnijdt. Ik weet zeker dat hij, als verantwoordelijke afgevaardigde van het Europees Parlement, geen serieuze wetenschappelijke standpunten in twijfel wil trekken of paniek wil zaaien onder zijn kiezers.

De Voorzitter


Bart Staes
Vraag nr. 47 van (H-0037/2001):
Betreft: Servië en het gemeenschappelijk buitenlands veiligheidsbeleid Het Parlement van de Federale Republiek Joegoslavië keurde recent een amnestiewet goed voor dienstweigeraars van het Volksleger en voor gevangenen veroordeeld wegens criminele daden tegen het leger of wegens "staatsvijandige activiteit" . Deze amnestiewet blijkt luidens verklaringen van de Joegoslavische minister van Justitie, Moncílo Grubac, op 9 januari jl. niet van toepassing op veroordeelden wegens terrorisme. Dit betekent dat zowat 700 Albanese Kosovaarse gevangenen geen amnestie kunnen krijgen. Zij werden immers veroordeeld wegens "terrorisme" .
Hoe reageert de Commissie op de weigering van Joegoslavië om de Albanese gevangen vrij te laten? Welke maatregelen zal de Commissie nemen om de officiële belofte van Joegoslavië (zie verklaringen van de minister van Buitenlandse Zaken Goran Svilanovic in Washington en beloften van president Kostuníca ten aanzien van de EU) te doen naleven en alle Albanese politieke gevangenen vrij te laten?

Kinnock
. (EN) De geachte afgevaardigde heeft gelijk: de amnestiewet, die nog steeds niet meer is dan een voorstel in het Servische parlement en het parlement van de Federale Republiek Joegoslavië, is niet van toepassing op degenen die zijn veroordeeld wegens delicten die als terrorisme worden aangemerkt. De Europese Unie heeft al meerdere malen opgeroepen alle Albanese gevangenen uit Kosovo vrij te laten. De ministeriële trojka uit de EU die op 8 februari Belgrado bezocht, heeft ook zijn bezorgdheid geuit dat de amnestiewet niet van toepassing is op politieke gevangenen die onder het regime van Milosevic zijn veroordeeld.
De Commissie heeft zich hiervoor ingezet en ook de ad hoc delegatie van het Europees Parlement, die het land van 8 tot 10 februari heeft bezocht, heeft deze kwestie bij de bevoegde instanties aan de orde gesteld. De Servische en federale autoriteiten hebben aangegeven dat ze van plan zijn de gevallen waarop de wet niet van toepassing is spoedig opnieuw in overweging te nemen, met name om te onderzoeken of de veroordelingen rechtsgeldig zijn of niet. Op dit moment zijn de gevangenen helaas nog steeds niet in vrijheid gesteld. De EU zal druk blijven uitoefenen om te zorgen dat dat gebeurt.

Staes
Ik dank de commissaris voor het antwoord en de bemoedigende woorden, maar wij moeten ons toch wel goed realiseren dat wij hier in een overgangsfase zitten, de overgangsfase van hulp die de Europese Unie geeft aan Servië, de overgangsfase van noodhulp naar meer structurele hulp. Ik denk dat wij echt op een moment gekomen zijn om nu eventjes op tafel te kloppen. De scepsis in Kosovo van de Albanezen ten aanzien van het Kostunica-regime is zeer groot. De mensen zijn een beetje radeloos. Er zijn hongerstakingen geweest. De mensen willen nu echt vooruitgang zien. Ik heb begrepen dat de Commissie in de onmiddellijke omgeving van de heer Kostunica een raadgever zitten heeft, een man die trouwens ook al in Montenegro zijn sporen verdiend heeft in de omgeving van de president daar. Ik zou toch de Commissie willen vragen om heel concreet nu de overgangsfase te gebruiken om te zeggen: kijk wij gaan niet verder in het verlenen van hulp tenzij u dit prangend probleem een oplossing geeft.

Kinnock
Ik begrijp de gevoelens en de achterliggende gedachte die de heer Staes hier niet voor het eerst naar voren brengt. Ik kan hem verzekeren dat we op alle manieren en zo dwingend mogelijk proberen onze invloed en middelen in te zetten om te proberen het resultaat te bereiken dat door de Commissie, de Unie als geheel en de leden van dit Parlement, onder wie de heer Staes, gewenst wordt. Dat zou een menswaardige en rechtvaardige oplossing zijn.
De Commissie is echter niet genegen, zeker niet in dit stadium, sancties van verschillende aard te overwegen, zoals de geachte afgevaardigde voorstelt. De Commissie is zich namelijk ten volle bewust van de dringende behoeften van de mensen en de organisaties in dat gebied en houdt daar bij haar optreden en toezeggingen namens de Unie rekening mee. We hopen van harte dat we met de huidige middelen zonder grote vertragingen ons doel zullen bereiken, in het belang van de menselijkheid en in overeenstemming met de voortdurend herhaalde standpunten van de Unie, de Commissie en dit Parlement.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat de rechtsgrondslag waarop de Commissie werkt volledig inadequaat is. Mijnheer Hækkerup is hier heel duidelijk over geweest: er is helemaal geen amnestiewet nodig van de zijde van het gezag in Belgrado, daar alleen de VN, via mijnheer Hækkerup kan beslissen over de noodzaak om deze personen gevangen te nemen, te berechten en in hechtenis te houden. Het enige probleem is om ze onmiddellijk uit de Servische gevangenissen te krijgen en over te dragen aan de VN-missie in Kosovo. De Commissie hoeft dus niet bij de heer Kostunica aan te dringen op een amnestiewet; ze moet zich niet mengen in een kwestie die naar internationaal recht volstrekt onwettig is. De Commissie en de Raad moeten de heer Kostunica en de heer Djinjic verplichten gehoor te geven aan de oproep van de internationale gemeenschap, die eist dat deze zevenhonderd gijzelaars worden overgedragen aan de VN-autoriteiten.
Ik zou graag willen weten wat de Commissie op dit punt wil gaan doen.

Kinnock
Ik heb geen enkele reden om te twijfelen aan de cijfers van de geachte afgevaardigde, maar er circuleren verschillende schattingen. De officiële schatting van het aantal gevangenen dat om deze redenen in dit gebied wordt vastgehouden is 300 en niet 700. We hameren er in onze verklaringen voortdurend op dat het gaat om een principe van menselijkheid, ongeacht het precieze aantal gevangenen. We willen dat dit principe zonder verder uitstel wordt toegepast.
Ik heb begrip voor het argument van de rechtsgrondslag, maar als we dwangmaatregelen nemen of anderen zouden adviseren dergelijke maatregelen te nemen, bijvoorbeeld de Verenigde Naties, maken we de nu al delicate situatie nog ingewikkelder. We hebben nu minder geduld dan gisteren, en gisteren hadden we minder geduld dan vorige week. De betrokken partijen worden daar dringend op gewezen. Het zou echter onverantwoordelijk en misleidend zijn als ik zou zeggen dat er een koerswijziging van enige omvang op stapel staat. We zijn ervan overtuigd dat we een geslaagde en humanitaire oplossing voor deze zaak zullen vinden.

De Voorzitter


Myrsini Zorba
Vraag nr. 48 van (H-0069/2001):
Betreft: Kinderen in Turkse gevangenissen Volgens de Unie voor de Mensenrechten werden in de stad Dijarbakir 29 kinderen tussen 9 en 16 jaar gearresteerd en in hechtenis genomen onder beschuldiging van deelname aan een terroristische organisatie.
De Unie voor de Mensenrechten zegt dat de kinderen brutaal werden behandeld en dat zij onmiddellijk psychologische hulp nodig hebben. De kinderen lopen het risico te worden berecht en tot jarenlange gevangenisstraffen te worden veroordeeld.
Hoe denkt de Commissie te reageren in het kader van de toetredingsgesprekken met Turkije, zodat deze kinderen onverwijld worden vrijgelaten en zodat Turkije verplicht wordt eindelijk zijn verplichtingen na te komen die het ten aanzien van de EU heeft aangegaan in verband met de democratisering van zijn sociaal en politiek kader?

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is op de hoogte van de arrestatie van 28 kinderen en jongeren in Turkije, zoals de geachte afgevaardigde in haar vraag naar voren heeft gebracht. Volgens de informatie waarover wij beschikken zijn op 9 januari in een klein dorp in het zuidoosten van Turkije 28 kinderen en jongeren aangehouden door de politie. Volgens de plaatselijke veiligheidsdiensten hadden deze kinderen deelgenomen aan een illegale demonstratie, leuzen geroepen ter ondersteuning van de PKK en geprotesteerd tegen de aanwezigheid van Turkse militairen in Noord-Irak.
Kinderen en jongeren tussen 9 en 16 jaar werden aangehouden en naar een gevangenis in Dijarbakir gebracht. Volgens verklaringen van de Turkse stichting voor de mensenrechten zouden sommige kinderen in de gevangenis ook mishandeld zijn. Na protesten van de ouders en Turkse mensenrechtenorganisaties werden ondertussen 22 kinderen en jongeren weer vrijgelaten. Zes jongeren tussen 14 en 17 jaar blijven vooralsnog in hechtenis. De Commissie heeft de Turkse autoriteiten heel nadrukkelijk over deze kwestie aangesproken. De Commissie eist onmiddellijk en uitgebreid over de feiten te worden ingelicht.
De Commissie wenst te onderstrepen dat wat ook de aanklacht is tegen deze kinderen, dit in geen geval kan rechtvaardigen dat men kinderen arresteert en ver van hun ouderlijk huis in een gevangenis stopt en daar verscheidene dagen vasthoudt. Een dergelijke manier van handelen is volledig in strijd met de in de Europese Unie geldende mensenrechtennormen.
De Commissie verwacht dat de Turkse regering deze zaak onverwijld zal aanpakken. Dit geval laat zien dat er dringend politieke hervormingen nodig zijn in Turkije opdat dit land aansluiting vindt bij de Europese Unie en de waarden die de grondslag van de Europese Unie vormen. De Commissie herinnert eraan dat een allesomvattende bescherming van de mensenrechten een van de politieke criteria is die kandidaat-landen moeten vervullen om toetredingsonderhandelingen te kunnen aangaan met de Europese Unie. Dit komt ook tot uitdrukking in de prioriteiten van het toetredingspartnerschap met Turkije, die de Commissie afgelopen november heeft voorgelegd.

Zorba
Ik dank u hartelijk, mijnheer de commissaris. Ik ben heel tevreden over uw antwoord. Aangezien het openbaar ministerie echter deze zes kinderen wil veroordelen tot gevangenisstraf, die zelfs kan oplopen tot vijf jaar al naar gelang de ten laste gelegde feiten, zou ik willen weten of wij misschien nog iets anders kunnen ondernemen, en hoeveel tijd wij nu moeten wachten?

Verheugen
Geachte afgevaardigde, ik kan jammer genoeg niet bevestigen dat het proces al is begonnen en er ook straffen zijn geëist. Ik weet dat de Turkse regering onmiddellijk contact heeft opgenomen met de strafvervolgingsinstanties, maar het resultaat van dit contact tussen de Turkse regering en de lokale autoriteiten kennen we niet. Ik ben zeker bereid deze zaak nogmaals aan te kaarten op elk niveau waar dat volgens u zinvol is. Dat is denk ik ook nuttig, want in dergelijk gevallen zijn een sterke internationale druk en een sterke internationale betrokkenheid het enige wat echt helpt.

Andrews
Ik feliciteer de commissaris met zijn antwoord. Hij noemt de waarden en normen in de EU, maar in antwoord op mijn vragen over de aanhoudende bombardementen van Irak en de sancties tegen dat land gaf de Commissie geen blijk van bezorgdheid over de vijf- tot zesduizend kinderen die het slachtoffer zijn geworden van de sancties tegen Irak. Ik vraag me dus af of de Commissie oprecht bezorgd is over de kinderen in Turkije, gezien haar steun voor de sancties tegen Irak ondanks deze woorden over de waarden en normen in de EU.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, het spijt me, maar ik zie niet het verband tussen de sancties van de Verenigde Naties tegen Irak en de arrestatie van 28 kinderen in Turkije.

De Voorzitter


Anneli Hulthén
Vraag nr. 49 van (H-0085/2001):
Betreft: Veiligheid van producten voor kinderen Er is kritiek geuit op de wetgeving van de EU op het gebied van veiligheidseisen voor producten voor kinderen, met name in de discussie die in Zweden hierover wordt gevoerd. De invloed van de consumenten op het normalisatieproces is aanzienlijk kleiner dan die van de industrie. Bepaalde producten waar kinderen mee in aanraking komen zijn tegenwoordig niet veilig genoeg. Het doel moet zijn dat er op zich veilige producten komen waarbij ouders niet voordurend toezicht hoeven te houden.
Wat is de mening van de commissaris over het huidige normalisatieproces en de verhouding van de invloed die de consumenten enerzijds en de industrie anderzijds kunnen uitoefenen, en valt te verwachten dat de doelstelling van het mandaat betreffende producten voor kinderen en andere kadermandaten overeenkomstig de richtlijn inzake productveiligheid wordt verwezenlijkt?
Tweede deel
Vragen aan de heer Kinnock
Byrne
. (EN) De Commissie is zich bewust van het belang van de deelname van consumentenvertegenwoordigers in het normalisatieproces. Het belang van de deelname van alle betrokken partijen in het proces is al in verschillende resoluties en mededelingen erkend. De Commissie steunt deze deelname actief door middel van verschillende initiatieven, met name door aanzienlijke jaarlijkse financiële steun aan de Europese vereniging voor de coördinatie van consumentenvertegenwoordiging in normalisatie, ook bekend als ANEC. In 2001 zal deze steun in totaal 830.000 euro bedragen.
Het is ook belangrijk dat consumentenorganisaties dit thema tot een prioriteit maken en er de nodige middelen voor uittrekken. De Commissie moedigt de lidstaten en de normalisatie-instituten aan om de deelname van consumenten aan het normalisatieproces, ook op nationaal niveau, te vergemakkelijken.
De richtlijn algemene productveiligheid, die bedoeld is om te garanderen dat op de markt gebrachte producten veilig zijn, kent aan Europese normen een specifieke rol toe. Deze rol wordt nog versterkt in de nieuwe versie die op het punt staat door de Raad en het Europees Parlement te worden vastgesteld. De Commissie zal de Europese normalisatie-instituten normalisatiemandaten verlenen om deze normen uit te werken. In deze mandaten wordt het gewenste veiligheidsniveau gespecificeerd. Consumentenorganisaties zullen worden geraadpleegd over de inhoud van de mandaten. Voordat de referenties van de normen in het Publicatieblad worden bekendgemaakt, zal de Commissie nagaan of de ontwikkelde normen voldoen aan de vereisten van de richtlijn en de mandaten op het gebied van veiligheid en de deelname van consumenten in het normalisatieproces.
De Commissie zal zorgvuldig controleren of alle normalisatiemandaten die onder de richtlijn zijn toegekend, vooral die over producten voor kinderen, naar tevredenheid worden uitgevoerd.

Hulthén
Ik wil de commissaris bedanken voor het antwoord. Ik heb een paar vragen. Hoe meer ik lees over deze procedure, hoe meer vragen er bij mij rijzen. Vindt de commissaris het niet enigszins merkwaardig dat vertegenwoordigers van de industrie die gereguleerd moet worden, dat wil zeggen de industrie die kinderartikelen en kinderspeelgoed vervaardigt, zelf voorzitter zijn van de normalisatiecomités, die op nationaal of ander niveau regels moeten opstellen voor producten die op de markt worden gebracht? Vindt de commissaris het niet merkwaardig dat producten die op de markt worden gebracht en waarmee kinderen in contact komen niet getest zijn, waardoor eigenlijk niemand de veiligheid ervan kan beoordelen?
Vindt de commissaris het niet enigszins merkwaardig dat in recente gevallen zoals de chocolade-eitjes, de knalpoeder en de brandgevaarlijke verkleedkleren de beoordeling steeds in het voordeel van de industrie uitviel en nooit in het belang van het kind was? Voor mij staat het onomstotelijk vast dat er behoefte is aan een nieuwe vorm van normalisatie, die gebaseerd is op objectieve beoordelingsgronden, en niet op subjectieve motieven die in het belang zijn van de industrie.

Byrne
Dergelijke kwesties worden altijd op de voet gevolgd. Zoals u weet is de richtlijn algemene productveiligheid de kaderwet waaronder deze kwestie valt. Mijn diensten en ik houden de tenuitvoerlegging ervan in de hele Europese Unie nauwlettend in de gaten om ervoor te zorgen dat consumenten en vooral kinderen worden beschermd tegen gevaarlijke producten. U weet ongetwijfeld dat de richtlijn algemene productveiligheid een veiligheidsmaatregel bevat; die werd vorig jaar gebruikt toen we een beschermingsmaatregel indienden voor ftalaten in kinderspeelgoed. Dat is een van de mogelijke noodmaatregelen om kinderen te beschermen.

Whitehead
Zou de commissaris specifiek kunnen ingaan op een kwestie die al door velen van ons, onder wie mevrouw Hulthén, is aangesneden, namelijk de potentiële gevaren van oneetbare plastic voorwerpen die bij snoep en dergelijke worden weggegeven. Het zijn geen levensmiddelen maar plastic voorwerpen, maar ze worden niet echt aangemerkt als het een of het ander. Weet hij zeker dat deze voorwerpen werkelijk veilig zijn voor kinderen?

Byrne
Mijnheer Whitehead, ik weet dat deze kwestie u bijzonder bezighoudt. U en mijn diensten wisselen daarover al enige tijd van gedachten. Deze kwestie valt echter onder de bevoegdheid van DG Ondernemingsbeleid en mijn collega de heer Liikanen.
Onlangs heeft de Commissie vragen beantwoord over de veiligheid van bijgesloten producten. Vaak bestaan die uit een stuk speelgoed dat apart bij een levensmiddel wordt gegeven. Op grond van de gegevens die de Commissie in samenwerking met de nationale autoriteiten had verzameld, is het Comité voor noodgevallen van de richtlijn algemene productveiligheid op 16 mei 2000 tot de conclusie gekomen dat er geen specifieke gevaren in verband met bijgesloten producten konden worden vastgesteld. Niet eetbare producten, vooral klein speelgoed of speelgoed met kleine delen zijn niet zonder risico. Het risico hangt echter af van de kenmerken van het product zelf.
Naar aanleiding van de mogelijke gevaren bekijkt het Comité voor noodgevallen of het nodig is de bestaande instrumenten te versterken, met name de bescherming van richtlijn 88/378 over de veiligheid van speelgoed en de daarmee samenhangende norm EN 71/1. De bevoegde diensten van de Commissie werken op dit moment aan mogelijke verbeteringen.

De Voorzitter
Omdat de vragen nrs. 50, 51 en 52 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld:

Per Gahrton
Vraag nr. 50 van (H-0057/2001):
Betreft: Beweringen over poging van Commissielid Kinnock om ex-Commissielid Gradin de mond te snoeren Volgens berichten in de Zweeds pers van 23 januari jl. zou Commissielid Kinnock in brieven aan ex-Commissielid Gradin en haar toenmalige kabinetschef Christer Asp verklaringen hebben gevraagd over uitspraken van hen in de massamedia over onvolkomenheden in de bureaucratie van de Commissie. Na het aftreden van de Commissie-Santer en de affaire Van Buitenen zou men hebben gedacht dat de Commissie had begrepen wat democratische openheid inhoudt en dat zij een eind had gemaakt aan het toepassen van totalitaire methoden om functionarissen, en blijkbaar zelfs ook ex-functionarissen, de mond te snoeren. Kan de Commissie daarom mededelen of het waar is dat Commissielid Kinnock deze brieven heeft geschreven? Welke maatregelen denkt de Commissie te nemen om een herhaling van dergelijke blunders te voorkomen?

Jan Andersson
Vraag nr. 51 van (H-0081/2001):
Betreft: Acties van de Commissie met betrekking tot de vrijheid van meningsuiting Voormalig commissaris Anita Gradin en voormalig kabinetschef Christer Asp zijn in een brief van de Commissie bekritiseerd omdat zij in interviews in de media hadden gezegd dat er duidelijkheid moest komen over de wijze waarop door toedoen van ECHO ettelijke miljoenen aan voor Bosnië bestemde middelen zijn verdwenen. Anita Gradin verklaarde in het interview dat zij loyaal achter de door de Commissie genomen besluiten stond.
Een van de belangrijkste doelstellingen van de huidige Commissie is het verschaffen van duidelijkheid over de gang van zaken tijdens de vorige Commissie en het doorvoeren van veranderingen om te voorkomen dat dergelijke problemen zich opnieuw kunnen voordoen. Hierbij speelt de openheid tegenover het publiek een belangrijke rol.
Op welke wijze denkt de Commissie dat de brief aan Anita Gradin bijdraagt aan het vergroten van de openheid en aan een groter vertrouwen van het publiek in de Commissie?

Göran Färm
Vraag nr. 52 van (H-0122/2001):
Betreft: Optreden van de Commissie naar aanleiding van kritiek van een voormalig commissaris Het zogeheten ECHO-schandaal van 1997, waarbij door onregelmatigheden grote bedragen aan EU-steun zijn verdwenen en waarbij in een later stadium tevens documenten inzake de kwestie uit de archieven van de Commissie zijn ontvreemd, heeft in Zweden en Denemarken sterk de aandacht getrokken. In het kader van een tv-programma in deze beide landen hebben zowel voormalig commissaris Anita Gradin als haar kabinetschef kritische kanttekeningen geplaatst bij de wijze waarop deze kwestie door de Commissie is behandeld.
Naar aanleiding van deze opmerkingen heeft commissaris Neil Kinnock deze beide personen een brief geschreven waarin hij beweerde dat zij niet het recht hadden zich kritisch te uiten over de Commissie als instelling. Indien er een regel zou bestaan die erop neerkwam dat zij zich inderdaad niet kritisch zouden mogen uiten, hetgeen vermoedelijk niet het geval is, zou dit een dramatische stap terug betekenen voor de vrijheid van meningsuiting in de EU.
Wat is de rechtsgrondslag voor de bewering van de commissaris dat een voormalig commissaris en een voormalig kabinetschef niet het recht hebben dergelijke kritiek te uiten op de Commissie?

Kinnock
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben de geachte afgevaardigden bijzonder dankbaar voor hun vragen over mijn correspondentie met mijn vriendin en voormalige collega mevrouw Anita Gradin en haar toenmalige kabinetschef de heer Christer Asp. Dankzij die vragen kan ik in het openbaar en volledig verslag uitbrengen aan het Parlement over een onderwerp dat vooral in Zweden de aandacht heeft getrokken.
Op 13 november 2000 zond de Deense televisie een documentaire uit waarin aan mevrouw Gradin en de heer Asp uitspraken werden toegeschreven over een ambtenaar van de Commissie. Deze ambtenaar was door de vorige Commissie na een reguliere disciplinaire procedure unaniem vrijgesproken van de tegen hem geuite beschuldigingen. Als verantwoordelijke commissaris voor Personeelszaken en algemeen beheer was het mijn taak mevrouw Gradin en de heer Asp om bevestiging en opheldering van deze uitspraken te vragen, wat ik deed bij schrijven van 22 november. De Commissie beoogde op die manier vast te stellen of ze naar aanleiding van de betreffende opmerkingen in actie moest komen.
Dat was het enige doel van de brief. In de brief werd niet, noch in toon noch in inhoud, uitleg geëist, kritiek geuit, geprobeerd iemand de mond te snoeren of op enige wijze geïmpliceerd dat mevrouw Gradin, als ex-commissaris, of de heer Asp, als een voormalige ambtenaar, niet het recht hadden de Commissie als instelling te bekritiseren. Om te zorgen dat dat volkomen duidelijk is, ben ik graag bereid de geachte afgevaardigden kopieën van die brief en alle andere relevante correspondentie ter beschikking te stellen, zodra mevrouw Gradin mij heeft bevestigd dat zij daartegen geen bezwaar heeft. Mevrouw Gradin heeft indirect laten weten dat zij in zou stemmen met het openbaar maken van de correspondentie, maar uit consideratie met haar heb ik natuurlijk liever dat ze mij rechtstreeks haar instemming geeft.
Op 29 december heeft mevrouw Gradin op mijn brief van 22 november geantwoord en op 25 januari 2001 heb ik een tweede brief aan haar geschreven. In die brief aan mevrouw Gradin heb ik erop gewezen dat de Commissie als instelling en als werkgeefster volgens het Statuut van alle EU-instellingen wettelijk gehouden is ambtenaren te helpen zich tegen een aanval te verdedigen. Het Parlement is daarvan ongetwijfeld op de hoogte. Dat betekent ook dat zij een vrijgesproken ambtenaar moet verdedigen wanneer diens onschuld in de zaak die hem of haar ten laste was gelegd in twijfel wordt getrokken. Mijn brieven aan mevrouw Gradin en de heer Asp hadden geen ander doel dan deze wettelijke verplichtingen en overwegingen duidelijk te maken.
In mijn brief van 25 januari aan mevrouw Gradin heb ik erop gewezen dat de vrijheid van meningsuiting in alle vormen vanzelfsprekend een waardevolle verworvenheid is en verdedigd behoort te worden. Echter, het uiten van bepaalde meningen, bijvoorbeeld meningen die als laster kunnen worden opgevat, kan in alle democratische samenlevingen juridische consequenties hebben en specifieke gevolgen voor de Commissie als werkgeefster en Europese instelling. In mijn tweede brief heb ik ondubbelzinnig gesteld dat mijn brief van 22 november geenszins bedoeld was om de vrije meningsuiting te belemmeren of kritiek op de Commissie van mevrouw Gradin, de heer Asp of wie dan ook te voorkomen.
Dat alles zal duidelijk worden wanneer de geachte afgevaardigden de briefwisseling kunnen lezen, waartoe zij hopelijk de gelegenheid zullen krijgen. Ze kunnen dan ook zien dat de reacties op handelingen van voormalige commissarissen en ambtenaren worden gereguleerd door het Verdrag en het Statuut. Mevrouw Gradin heeft de discretie die volgens het Verdrag bij haar taak hoort altijd serieus genomen en zich verantwoordelijk en achtenswaardig opgesteld. Dat zal ongetwijfeld zo blijven.

Gahrton
Ik sta met mijn oren te klapperen! Dit was een van de meest bespottelijke smoezen die ik in lange tijd heb gehoord. Volgens de heer Kinnock was het ons duidelijk geweest als wij kennis hadden genomen van de inhoud van de brief. Het zou heel fijn zijn als wij hem na het debat mogen inzien. Ik ben naar het kantoor van de heer Kinnock gegaan om de brief voor het debat te lezen, maar ik kreeg te horen dat ik hem misschien na het debat mocht inzien.
Dit illustreert dat de heer Kinnock geen benul heeft van transparantie. De heer Kinnock lijkt geen lering getrokken te hebben uit het schandaal met de Commissie waar hij deel van uitmaakte, de Commissie-Santer, die moest opstappen omdat zij de link niet kon leggen tussen transparantie en corruptie en fraude. Als de heer Kinnock iets geleerd zou hebben van deze Commissie, waar hij toe behoorde, zou hij het begrijpen. Ik doel hierbij op de brief die hij mevrouw Gradin blijkbaar heeft geschreven en die zij, volgens haar uitspraken in de Zweedse pers, als bedreigend heeft ervaren.
Mevrouw Gradin moet de brief gelezen hebben voordat zij haar uitspraken deed. De heer Asp moet de brief eveneens gelezen hebben voor hij zijn uitspraken deed. Zij wisten in ieder geval wat er in de brief stond en hebben het opgevat als een dreigement. Het lafhartige gedrag van de heer Kinnock en zijn afschuiven van de verantwoordelijkheid is zonder meer een belediging en een schande voor het Parlement.

De Voorzitter
Ik attendeer de afgevaardigden erop dat zij de gelegenheid hebben om aanvullende vragen te stellen. Het is uiteraard niet de bedoeling dat u de commissaris in uw repliek de les leest, maar u mag hem wel pertinente vragen stellen. Ik weet niet op voorhand of er aanvullende vragen zullen worden gesteld. Mag ik u in elk geval verzoeken zich aan het Reglement te houden.

Andersson
Mag ik de commissaris bedanken voor het antwoord. Ik heb de volgende vraag: wat moet er volgens commissaris Kinnock bekritiseerd worden? Het feit dat er een paar miljoen aan EU-steun verdwenen is en dat er belastinggeld verspild is, of moet de kritiek zich richten tegen de mensen die teleurgesteld zijn over het feit dat er geen duidelijkheid is gekomen omtrent deze kwesties? Het antwoord hierop is mijns inziens eenvoudig en staat voor de EU-burgers volgens mij ook vast.
Mijn tweede vraag luidt als volgt: als de Commissie een brief heeft geschreven aan voormalig commissaris Gradin, moet u gedacht hebben dat zij het op één persoon had gemunt. Ik heb het televisieprogramma zelf gezien en ik kan u verzekeren dat niets minder waar is. Zij was volkomen loyaal aan de besluiten die werden genomen in de Commissie. Hoe kon u denken dat voormalig commissaris Gradin kritiek had op individuele personen? Dat moet u verondersteld hebben, anders had u die brief niet geschreven.

Färm
Bedankt voor het antwoord! De heer Kinnock verwijst naar de brief aan mevrouw Gradin en de heer Asp. Wij hebben hem nog niet gelezen, maar een kopie van de brief aan de heer Asp is gepubliceerd in de Zweedse media. Volgens die kopie heeft de heer Kinnock, verwijzend naar het televisieprogramma - ik ga ervan uit dat de brief correct is weergegeven -, aan de heer Asp het volgende geschreven: "zoals u wellicht weet is deze uitspraak, terecht of onterecht, geïnterpreteerd als kritiek op de Commissie als instelling. Aangezien u deel heeft uitgemaakt van de Commissie, roept deze uitspraak de vraag op welke verplichtingen u heeft, aangezien u zich als commissaris moet houden aan verschillende arbeidsvoorwaarden en regels" .
Hieruit kan alleen geconcludeerd worden dat men vindt dat de heer Asp buiten zijn boekje is gegaan en dat hij misschien zelfs berispt moet worden. Daarom wil ik de volgende vraag stellen: op welke rechtsgrond is deze brief gebaseerd? Volgens welke wettelijke regels heeft een voormalig kabinetschef of commissaris niet het recht om kritiek te uiten op de Commissie als instelling en mag men bovendien wijzen op verschillende arbeidsvoorwaarden en regels?

Kinnock
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de heer Färm zeggen dat hij, als hij het Statuut leest dat op de heer Asp van toepassing is, kan zien op basis waarvan zijn voormalige werkgeefster hem heeft geschreven. Hij zal dan kunnen constateren dat de inhoud van die brief geheel in overeenstemming is met de communicatievoorschriften en -vereisten - niets meer, niets minder.
De heer Andersson is misschien een andere mening toegedaan over de zaak die in de tv-documentaire werd genoemd. Daarover gaat het niet in deze vraag en in mijn brief aan mevrouw Gradin. Hij is een democraat en zal dat begrijpen. In Zweden en in elke andere lidstaat of democratische samenleving moet voorzichtigheid worden betracht bij het afleggen van verklaringen over personen die zijn vrijgesproken van beschuldigingen, als de verklaring de reputatie van die persoon kan beschadigen. Dat is een algemene regel die door democraten overal wordt gesteund en gehandhaafd. In het geval van de Commissie als werkgeefster is er een bijkomende complicatie, zoals ik eerder zei: als een ambtenaar van de Commissie wordt aangevallen die na een regulier proces is vrijgesproken van de betreffende beschuldiging, kan deze ambtenaar onder artikel 24 van het Statuut verhaal halen bij de Commissie, en dus bij de belastingbetaler, om zich te verdedigen tegen dat vermeende geval van laster.
Wat ik mevrouw Gradin duidelijk probeerde te maken heeft te maken met deze juridische situatie en met de correcte kwijting van de functies van de Commissie als een juridisch lichaam met verplichtingen die in rechte, in het Statuut, zijn vastgelegd. Ik weet zeker dat mevrouw Gradin dat begrijpt, vooral omdat ik haar dat in mijn laatste brief uitvoerig heb uitgelegd.
De heer Andersson is misschien een andere mening toegedaan over de zaken die in de tv-documentaire werden aangeroerd. Daar heeft hij recht op, of die mening nu correct is, incorrect, door feiten wordt gestaafd of niet, maar ik weet zeker dat hij zal begrijpen dat alles wat we naar aanleiding van de documentaire hebben ondernomen, in het bijzonder in verband met een van de genoemde personen, uit deze juridische verplichtingen voortkomt en geen inhoudelijk oordeel inhoudt. Dat heb ik in mijn brief aan mevrouw Gradin en in mijn eerdere antwoord benadrukt. Al het overige betreft de persoonlijke mening en het geweten van de heer Andersson. Ik zal nooit iets zeggen of doen waarvan de Commissie, de Europese Unie en de belastingbetaler op onredelijke en ongerechtvaardigde manier het slachtoffer zouden worden, wanneer de wet met betrekking tot individuen met andere middelen kan worden gehandhaafd.
De heer Gahrton kan ik zeggen dat het hier niet gaat om transparantie, maar om een gehoor- of een communicatiestoornis. Wat ik zei was niet lachwekkend. Ik zal hem een kopie sturen van mijn antwoord en wanneer ik toestemming heb gekregen van mevrouw Gradin om onze briefwisseling openbaar te maken, met inbegrip van de persoonlijke brief van 25 januari die ik in mijn hoedanigheid van commissaris heb geschreven, kan hij deze inzien. Ik weet echter zeker dat hij, als iemand die de beleefdheidsvormen in acht neemt en een persoonlijke brief als zodanig erkent, zal begrijpen dat ik niet zomaar inzage kan geven in een brief aan mevrouw Gradin. Als mevrouw Gradin inzage wil geven of mij toestemming geeft inzage te geven, is dat voor mij in orde. Zoals ik zei heeft zij op indirecte wijze laten blijken dat ze daarmee in zou stemmen. Dat verbaast me niet, want ik ken Anita Gradin goed. Ik kan echter geen inzage verlenen voordat ik een formele bevestiging daarvan heb ontvangen. Het is geen geheim.
Ik hoop wel dat het begripsvermogen van de heer Gahrton met sprongen vooruit zal zijn gegaan tegen de tijd dat hij de brief leest. Uit zijn woorden bleek dat hij nu niet meer dan een rudimentair begrip heeft van de zaak.

Sjöstedt
Ik heb een aanvullende vraag wat betreft het Voorlichtingsbureau van de Commissie in Stockholm en zijn voormalige directeur Linda Steneberg.
Zoals de commissaris ongetwijfeld weet, is er een gerechtelijk onderzoek gaande naar financieel-economische onregelmatigheden op het bureau van de Commissie in Stockholm. De Zweedse politie is begonnen met het verhoren van een aantal werknemers en wil ook mevrouw Steneberg ondervragen, die inmiddels is gepromoveerd en bij de Commissie in Brussel werkt. Mevrouw Steneberg weigert samen te werken met de Zweedse politie en naar Stockholm af te reizen om verhoord te worden.
Is het niet meer dan redelijk dat u als verantwoordelijken uw werknemers dringend verzoekt, of zelfs verordonneert, om zich door de politie te laten verhoren bij een onderzoek naar financieel-economische criminaliteit die onder de verantwoordelijkheid van de Commissie heeft plaatsgevonden?

Kinnock
Deze vraag heeft absoluut niets te maken met de vraag op de agenda. In het belang van de transparantie zal ik hem toch beantwoorden.
De persoon die de geachte afgevaardigde heeft genoemd, een ambtenaar van de Commissie, heeft zich bereid verklaard op alle vragen van de Zweedse openbare aanklager te antwoorden. Dat zal te zijner tijd gebeuren.

De Voorzitter


Maj Britt Theorin
Vraag nr. 53 van (H-0083/2001):
Betreft: Kandidaten voor de functie van directeur-generaal In het memorandum van de Commissie over "Targets for the recruitment and appointment of women 2000" staat vermeld dat het aandeel vrouwen in A1- en A2-functies vóór 2005 met 20% moet toenemen. Volgens de meest recente gegevens waarover ik beschik, is het nog steeds zo dat slechts drie van de 49 directeuren-generaal van de Commissie vrouwen zijn. Daarom wekt het verwondering dat de Commissie opnieuw een man tot directeur-generaal voor Ontwikkelingshulp heeft benoemd, ondanks het feit dat er een zeer goed gekwalificeerde vrouwelijke kandidaat was. Het selectiecomité bestond uit acht mannen.
Kan de Commissie mededelen hoe op de gelijke rechten voor mannen en vrouwen bij de benoeming van haar directeuren-generaal wordt toegezien?

Kinnock
. (EN) De Commissie is zich ten volle bewust van de noodzaak het aandeel vrouwen in A1- en A2-functies te verhogen. Daarom worden er sinds 1995 jaarlijks streefquota vastgesteld voor de benoeming van vrouwen in deze en andere managementfuncties.
Aan het begin van haar ambtstermijn in 1999 heeft de Commissie aangekondigd dat zij streeft naar een verdubbeling van het aantal vrouwen in deze schalen tijdens deze ambtstermijn. Dat zou neerkomen op een toename van het aantal vrouwen in A1- en A2-functies tot 44 of ongeveer 20% in 2005. Om dit doel te halen worden er elk jaar streefquota vastgesteld op basis van het verwachte verloop in deze functies. In 2000 was het streefcijfer twee vrouwen voor A1-functies en vijf vrouwen voor A2-functies. Het is zelfs beter gegaan: drie nieuwe benoemingen in de A1-schaal en zeven nieuwe benoemingen in de A2-schaal. Als gevolg daarvan zijn nu vier van de 54 ambtenaren in de A1-schaal vrouwen en 21 van de 178 ambtenaren in de A2-schaal.
De Commissie is van plan door te gaan met het vaststellen van jaarlijkse streefcijfers, omdat deze duidelijk hebben geholpen de verhoudingen tussen de geslachten te verbeteren, hoewel er natuurlijk nog niet genoeg is gebeurd. Volgende maand zal de Commissie de streefcijfers voor 2001 vaststellen. Als aanvulling op de streefcijfers worden de leden van de selectiecomités aangespoord de beginselen van gelijke kansen in het oog te houden bij de selectie van kandidaten. De Commissie probeert de geschiktste kandidaat voor een bepaalde functie te benoemen en prioriteit te geven aan de vrouwelijke kandidaat wanneer kandidaten voor een bepaalde post even goed gekwalificeerd zijn. De resultaten moeten gebaseerd zijn op een objectieve beoordeling door de bevoegde instantie voor de betreffende selectieprocedure en is dus voor geen van beide geslachten automatisch.
In het geval dat de geachte afgevaardigde aan de orde stelt, had het selectiecomité een vrouwelijke kandidaat met goede kwalificaties voorgedragen. De Commissie was echter van mening dat het profiel van de benoemde kandidaat beter overeenkwam met de vereisten van de betreffende functie.

Theorin
Bedankt, mijnheer de commissaris! Helaas bestaat er ook binnen de EU-instellingen een glazen plafond voor vrouwen. Ik ben dankbaar voor en blij met het actieplan met concrete doelen dat u als uitgangspunt neemt, maar het vereist tevens een vastgesteld tijdschema. Het is zeer verheugend dat u zich wil inzetten tegen discriminatie. Maar aangezien de Commissie opnieuw een man tot directeur-generaal heeft benoemd - dit keer voor Ontwikkelingshulp - vraag ik mij af of de doelstellingen van de Commissie wel gemeend waren.
De acht mannen van het selectiecomité moesten kiezen tussen een vrouw met veel politieke en bestuurservaring op hoog niveau en met een gedegen ervaring in het buitenland en een man zonder politieke achtergrond met minder bestuurservaring en geen ervaring in het buitenland. Ik kan dit niet anders interpreteren dan als positieve discriminatie ten gunste van de mannelijke kandidaat.
In Zweden gaat men in gevallen van minder flagrante discriminatie al in hoger beroep bij de rechtbank, waar men vervolgens gelijk krijgt. Is de Commissie bereid haar besluit terug te draaien en voor deze functie de meest competente kandidaat aan te stellen of moet dit uitgevochten worden voor het Hof van Justitie? Is de Commissie bereid om ervoor te zorgen dat haar selectiecomités in de toekomst voor tenminste de helft uit vrouwen bestaat en niet volledig uit mannen?

Kinnock
Zoals de geachte afgevaardigde zegt, is het systeem dat we in de Europese Commissie proberen op te zetten nog niet te vergelijken met de regelingen die al enkele jaren in Zweden en in sommige andere lidstaten bestaan. We kunnen op dit moment niet meer doen dan proberen aan de hoogste normen te voldoen, iets wat we ook anderen in de Europese Unie van harte aanbevelen. Dat zijn normen die ik en mijn collega' s in de huidige Commissie oprecht willen halen.
Ik kom nu bij de specifieke problemen die de geachte afgevaardigde aansnijdt. Vrouwen zijn op geen enkel niveau, in geen van de Europese instellingen voldoende vertegenwoordigd, met inbegrip van de managementfuncties. De geachte afgevaardigde was zo goed te erkennen dat we ons in de Europese Commissie serieus inspannen om dat te verbeteren. In het Europees Parlement bijvoorbeeld is bij mijn weten maar een van de tien directeuren een vrouw, bij de Raad staan de zaken er zelfs nog slechter voor. In alle instellingen, ook bij het Hof van Justitie en de Rekenkamer, is er ruimte voor substantiële verbeteringen en het doet me genoegen dat ik in dit vragenuur de gelegenheid heb om dat nog eens te onderstrepen.
Ik verwacht dat we de doelstellingen in 2005 gehaald zullen hebben. Ze zijn niet te ambitieus. Voor sommigen van de leden van de huidige Commissie zijn ze juist te bescheiden. Gegeven ons uitgangspunt zijn ze echter realistisch. Door te zorgen dat tegen het einde van onze ambtsperiode ten minste 20% van de hogere managementfuncties door vrouwen wordt bekleed, hopen we de volgende Commissie een beter uitgangspunt te bieden om te werken aan een daadwerkelijk evenwicht in de Commissie, in het bijzonder in managementfuncties.
De geachte afgevaardigde heeft gelijk dat het selectiecomité uitsluitend uit mannen bestond, maar het gaat eigenlijk niet om een selectiecomité; het is eerder een comité met een adviserende functie bij benoemingen. De definitieve selectie van de kandidaten wordt gedaan door de bevoegde commissaris, door mezelf als commissaris voor Personeelszaken en algemeen beheer, en door de voorzitter. De motieven die aan de selectie ten grondslag lagen, hielden als gezegd geen kritiek op of gebrek aan respect voor de uitstekende kwalificaties van de vrouwelijke kandidaat in. Zoals ik al zei, de doorslag werd gegeven doordat het profiel van de benoemde kandidaat beter overeenkwam met de vereisten van de betreffende functie. De man kreeg niet op grond van zijn geslacht de voorkeur.

Harbour
Mijnheer de Voorzitter, kan de heer Kinnock naar aanleiding van de discussie bevestigen dat een carrière gebaseerd op prestaties en verdiensten de grondslag van de hervormingen is die we vorig jaar in dit Parlement hebben goedgekeurd? Zou hij ons ook kunnen vertellen hoe het ervoor staat met de introductie van gestructureerde functioneringsgesprekken en een lineaire carrièrestructuur in de Commissie?

Kinnock
Mijnheer de Voorzitter, de heer Harbour is zich er zeker van bewust dat deze vraag samenhangt met de vraag van mevrouw Theorin. We geloven dat een eerlijkere behandeling van vrouwelijke ambtenaren en zorgen dat de Commissie een aantrekkelijkere werkgeefster wordt voor vrouwen, vooral vrouwen met gezinnen, enkele van de vele goede redenen zijn om de functioneringsgesprekken en de carrièrestructuur te veranderen.
Op 28 februari 2001 zal de Commissie een serie van acht gedetailleerde ontwerpvoorstellen beoordelen. Deze zullen dan voor overleg aan alle personeelsleden worden voorgelegd en voor formele onderhandelingen aan de personeelsvertegenwoordigers. Bovendien zijn er nog twee verkennende documenten, een over salarissen en pensioenen en de ander over een lineaire carrièrestructuur. We zijn dus al in het stadium van de formele voorstellen - over de lineaire carrièrestructuur, systematische beoordelingsgesprekken en een groot aantal aanvullende maatregelen - en starten nu uitvoerige overlegrondes. We willen graag voor de zomervakantie definitieve voorstellen opstellen voor besluiten van de Commissie, die rechtskracht hebben, of voorstellen aan dit Parlement en de Raad in die gevallen waarin het Statuut gewijzigd moet worden.
De steun en de belangstelling van het Parlement zijn bij al deze hervormingen van onschatbare waarde, zowel bij de hervormingen bedoeld om de evenredige vertegenwoordiging van vrouwen te bevorderen als, in het algemeen, bij de hervormingen om de efficiëntie van het personeel van de Commissie te verbeteren en het in zijn werk te ondersteunen. Ik hoop dat we kunnen blijven rekenen op uw steun en uw begrip.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wat ik graag zou weten, is of het land van herkomst ook een criterium is bij de selectie van vrouwen.

Kinnock
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie probeert haar verplichtingen na te komen om een redelijk evenwicht tussen de geslachten te handhaven, niet alleen in managementfuncties maar in het personeelsbestand van de Commissie als geheel. We doen dat omdat de Unie een unieke, internationale en meertalige organisatie is. Het is essentieel dat het personeel van de Commissie een afspiegeling is van de verschillende culturen en talen die in de Unie voorkomen.
Datzelfde geldt voor onze pogingen om een betere verdeling tussen de geslachten te bereiken. Ik kan de heer Rübig in alle oprechtheid zeggen dat er niet wordt geselecteerd op basis van het geslacht van sollicitanten, hun geboorteland of hun paspoort. We streven er dus naar zoveel mogelijk op basis van verdienste te beslissen en tegelijkertijd op verschillende manieren, met concrete maatregelen, het evenwicht tussen de geslachten te verbeteren en een geografische verdeling aan te houden die past bij een multinationale organisatie als de onze.
Vragen aan de heer Byrne

De Voorzitter


Niels Busk
Vraag nr. 54 van (H-0011/2001):
Betreft: BSE-besluiten Kan de Commissie een toelichting geven op de situatie in de diverse lidstaten als gevolg van de besluiten ter bestrijding van BSE van december 2000?
Hoe zijn de besluiten in de diverse landen ten uitvoer gelegd en hoe controleert de Commissie of de besluiten op de juiste wijze worden nageleefd? Welke controlemaatregelen zijn er genomen? Hoe controleert de Commissie of zich in een lidstaat geen vlees of beendermeel in diervoeder bevindt? Beschikken alle landen over een toereikende restcapaciteit en een volledige registratie van rundvee, zodat een eventuele besmetting is op te sporen? Hoeveel dieren hebben zich in de diverse landen opgehoopt? Hoeveel slachtafval heeft zich voor destructie opgehoopt, en hoe wordt dit bewaard?

Byrne
. (EN) De Commissie heeft onlangs gegevens van de lidstaten ontvangen over de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bestrijding van BSE, in het bijzonder de nieuwe maatregelen over diervoeder en het testen van dieren op BSE. Deze gegevens werden verstrekt in antwoord op een vragenlijst die op 5 januari 2001 aan de lidstaten was gezonden. Met behulp van deze vragenlijst heeft de Commissie een redelijk compleet beeld verkregen over de manier waarop de maatregelen ten uitvoer worden gelegd. In grote lijnen is dat bevredigend. Tijdens de Landbouwraad van 29 januari is een werkdocument met een overzicht van de antwoorden van de lidstaten op deze vragenlijst verspreid.
De lidstaten zijn verantwoordelijk voor de tenuitvoerlegging van deze maatregelen. Bij het verbod op diermeel omvatten deze maatregelen onder meer regelmatige microscopische onderzoeken van diervoeder en inspectie van diervoederfabrieken. Deze maatregelen worden op hun beurt gecontroleerd door het personeel van het Voedsel- en Veterinair Bureau. Zij hebben sinds december 2000 al een aantal lidstaten bezocht en zullen begin 2001 de andere bezoeken. De verslagen over deze inspectiebezoeken zullen aan het Parlement worden toegezonden en op de gebruikelijke manier op Internet worden gepubliceerd.
In de wetgeving over de identificatie en registratie van runderen wordt gespecificeerd dat elke lidstaat een nationale databank voor runderen moet opzetten en dat deze gecomputeriseerde databanken niet later dan 31 december 1999 volledig operationeel moeten zijn. De Commissie heeft al geconstateerd dat de nationale runderdatabanken van Oostenrijk, België, Denemarken, Finland, Luxemburg, Nederland en Noord-Ierland (Verenigd Koninkrijk) volledig operationeel zijn. Portugal, Frankrijk en Duitsland hebben een aanvraag voor goedkeuring van hun volledig operationele nationale databanken ingediend en de Commissie is deze aanvragen nu aan het bestuderen. De Commissie heeft geen exacte cijfers over de hoeveelheid verwerkte dierlijke eiwitten dat zich in de lidstaten heeft opgehoopt. Zij is ervan op de hoogte dat de verwerking van dit materiaal voor sommige lidstaten problemen oplevert en dat deze lidstaten actief op zoek zijn naar een oplossing.

Busk
Dank u voor uw antwoord, mijnheer de commissaris. Ik ben er zeer mee ingenomen dat we het resultaat van de vragenlijst op de volgende vergadering van de Landbouwcommissie te horen krijgen. Maar uit uw antwoord proef ik toch dat er een levensgroot verschil is in de status van de afzonderlijke lidstaten, en dat wisten we al voor 1 december. Dat is nog maar kort geleden. De gezondheidssituatie in aanmerking genomen mag er ook niet veel tijd verstrijken, zowel wat de consumenten als de boeren betreft - mede gezien het feit dat er op dit moment een concurrentievervalsing tussen de boeren in de afzonderlijke lidstaten gaande is doordat de compensaties zeer verschillend zijn. Ik hoop, mijnheer de commissaris, dat niet de meest trage landen het tempo bepalen, maar de snelste landen, want ik ben ervan overtuigd dat we ook een resultaat bereiken als de vijftien huidige EU-landen deze BSE-besluiten doorgevoerd hebben.

Byrne
Ik ben zeker van plan te zorgen dat de Gemeenschap maatregelen neemt voor al deze kwesties en dat alle lidstaten het Gemeenschapsrecht op dezelfde manier toepassen. Dat was begin vorig jaar en later dat jaar niet per se het geval, maar ik zie nu tekenen dat het doel met de communautaire maatregelen die nu zijn voorgesteld, bereikt zou kunnen worden. Ik heb redenen om aan te nemen dat de verschillen tussen de lidstaten spoedig tot het verleden zullen behoren.

De Voorzitter


Manuel Medina Ortega
Vraag nr. 55 van (H-0019/2001):
Betreft: Gekke koeienziekte Kan de Commissie meedelen welk gevolg in de Commissie en de lidstaten is gegeven aan het verslag van het Europees Parlement van 1997 over de zogenaamde "gekke koeienziekte" en welke maatregelen treft de Commissie om ervoor te zorgen dat de geldende communautaire wetgeving ter voorkoming van de ziekte door de verschillende lidstaten ten uitvoer wordt gelegd?

Byrne
. (EN) Naar aanleiding van het verslag van het Parlement uit 1997 over BSE heeft de Commissie in haar definitieve geconsolideerde verslag een ambitieus werkprogramma vastgesteld. In twee andere tweejaarlijkse uitvoeringsverslagen aan het Parlement heeft ze een breed overzicht gegeven van de noodmaatregelen voor de bestrijding van BSE, de verhoging van de veiligheid van diervoeder en de tenuitvoerlegging van de nieuwe aanpak voor wetenschappelijk advies, risicoanalyse en inspectie.
De diensten van de Commissie zijn sindsdien geherstructureerd om de onafhankelijkheid en de transparantie van de wetenschappelijke comités, de versterking van de inspectiedienst en de scheiding van consumentenbescherming en de markt te garanderen.
Er is een samenhangend stelsel van wetgevende maatregelen ingevoerd, waarover de Commissie regelmatig verslag heeft uitgebracht aan het Parlement. Enkele van deze maatregelen zijn bijvoorbeeld dat gespecificeerd risicomateriaal moet worden verwijderd en vernietigd, slachtafval onder hoge druk moet worden gekookt en dat de veestapel actief moet worden gecontroleerd op de aanwezigheid van TSE' s. De Commissie heeft ook gebruikgemaakt van de nieuwe wettelijke bepaling in het Verdrag van Amsterdam die het mogelijk maakt verordeningen in te dienen onder de medebeslissingsprocedure over de preventie en de beheersing van overdraagbare spongiforme encefalopathieën en over de verwerking van dierlijke bijproducten. Deze verordeningen zullen een breed spectrum aan maatregelen die nu hun rechtsgrondslag in de beschermingsbepalingen van de communautaire veterinaire wetgeving hebben in een enkele inhoudelijke wetstekst bijeenbrengen. Als de onderhandelingen volgens verwachting verlopen, zal de TSE-verordening volgende maand worden vastgesteld.
Het Parlement zal waarschijnlijk binnenkort stemmen over het voorstel voor een verordening inzake dierlijke bijproducten. Ondertussen blijft de Commissie toezicht houden op de situatie ter plekke, wetenschappelijk advies inwinnen en waar nodig wettelijke maatregelen nemen. Het bewijsmateriaal van de regelmatige bezoeken van het Voedsel- en Veterinair Bureau en de wetenschappelijke adviezen van het Wetenschappelijk Stuurcomité zijn nu de basis van het consumentenbeleid van de Commissie.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris voor zijn antwoord. De Commissie heeft sinds 1997 op wetgevingsgebied inderdaad heel wat vooruitgang geboekt.
Ik zou een aanvullende vraag willen stellen aangaande de verbijstering die de enorme blunders en tegenstrijdige uitspraken van de Spaanse overheden bij mijn kiezers teweegbrengen. Zo heeft een regionale minister van Landbouw bevel gegeven om de dode koeien in een open mijn op te bergen. Waar de ene minister wit zegt, zegt de andere zwart. In Duitsland zijn er tenminste een paar ministers afgetreden. Mijn vraag luidt: is de Commissie voornemens om naast de wetgevende initiatieven ook uitvoeringsmaatregelen ten aanzien van de lidstaten te nemen? Heeft de Commissie haar aanwezigheid in de verschillende landen versterkt om de burgers garanties te bieden? Heeft de Commissie de mogelijkheid overwogen om zich van de inbreukbrief te bedienen en een inbreukprocedure in te leiden teneinde de burgers van de Unie erop te attenderen dat de Commissie wel degelijk over hun veiligheid en gezondheid waakt?

Byrne
De tenuitvoerlegging door de lidstaten van de communautaire veiligheidsmaatregelen is van cruciaal belang. Het heeft weinig zin wetgeving aan te nemen op het niveau van de Gemeenschap als de lidstaten deze niet volledig en rigoureus ten uitvoer leggen.
Als een lidstaat bij voortduring in gebreke blijft en deze veiligheidswetgeving niet goed ten uitvoer legt, kan de Commissie op verschillende manieren in actie komen: bijvoorbeeld door een inbreukprocedure tegen de lidstaat of door communautaire maatregelen, bijvoorbeeld veiligheidsmaatregelen die verhinderen dat de betreffende lidstaat zijn producten kan exporteren. Ik neem aan dat u in dit geval rundvlees bedoelt.
Dat zijn natuurlijk krachtige maatregelen, die nodig zijn wanneer een lidstaat de veiligheidsvoorschriften niet ten uitvoer legt. Deze maatregelen zijn echter alleen aan de orde als het gaat om een voortdurende schending van het recht. Het moet gaan om het aanhoudend negeren van de wet door een lidstaat. Een of twee gevallen is niet voldoende om de inbreukprocedure in gang te zetten of communautaire maatregelen te nemen.
Mijn diensten en ik houden er toezicht op dat de voorschriften volledig worden nageleefd en dat de consumenten adequaat en volledig worden beschermd door de wetten en de tenuitvoerlegging ervan.

Redondo Jiménez
Mijnheer de Voorzitter, ik ben niet van plan om een deel van mijn spreektijd te vullen of te verliezen met het formuleren van antwoorden of het uiten van kritiek op lidstaten die de wetgeving al dan niet naleven. Ik zou de commissaris daarentegen een reeks concrete vragen over het harmonisatieprobleem willen stellen. Mijnheer de commissaris, als wij van de lidstaten verlangen dat zij de door ons vastgestelde regelgeving in acht nemen - hetgeen ik overigens correct vind - moeten wij ervoor zorgen dat deze regels duidelijk worden geformuleerd en voor iedereen gelijk zijn.
Aan welke criteria moet de toepassing van de BSE-tests voldoen? De lidstaten zijn overeengekomen dat alle dieren ouder dan 30 maanden op BSE moeten worden onderzocht, maar ondertussen is deze grens in verschillende lidstaten al verlegd naar 24 maanden. Welke garanties heeft de consument? Bent u niet van oordeel dat deze kwestie paniek zaait onder de consumenten en hen ten zeerste verontrust?
Hetzelfde geldt voor de vernietiging van de ruggengraat en de definitie van het risicomateriaal. De ruggengraat moet slechts in twee lidstaten verplicht worden vernietigd en de maatregel is uitsluitend van toepassing op dieren ouder dan 30 maanden. Sommige lidstaten zijn van deze verplichting vrijgesteld. Welke landen? Vanwaar deze vrijstelling? Waarom heeft het Permanent Veterinair Comité op 7 februari onderzocht of het nodig is de ruggengraat van dieren van meer dan 12 maanden oud te vernietigen? De harmonisatie lijkt mij ver zoek.
Mijnheer de commissaris, zolang de bestaande wetgeving niet het gewenste effect sorteert, zullen wij de consument in de rundvleessector moeilijk veiligheidsgaranties kunnen bieden.

Byrne
Het is belangrijk te begrijpen waar we het over hebben. Ik begrijp dat de vraag van de geachte afgevaardigde betrekking heeft op de maatregel die het Permanent Veterinair Comité vorige week heeft genomen, namelijk om behalve het ruggenmerg ook de ruggengraat te verwijderen.
Het ruggenmerg wordt al geruime tijd als risicomateriaal beschouwd en wordt door veel lidstaten al sinds lang verwijderd. Sinds 1 oktober 2000 is dat in de Europese Unie voor alle lidstaten wettelijk verplicht. Als u de ruggengraat bedoelt, kan ik u zeggen dat het voorstel dat ik vorige week bij het Permanent Veterinair Comité heb ingediend, gesteund werd door het advies van het Wetenschappelijk Stuurcomité.
Meer dan 95% van het infectueuze materiaal van een besmet dier bevindt zich in het gespecificeerde risicomateriaal. Volgens wetenschappers is de ruggengraat goed voor nog een aantal procentpunten; in de context van de verwijdering van gespecificeerd risicomateriaal is dit dus een extreem behoedzame voorzorgsmaatregel. Het Wetenschappelijk Stuurcomité heeft voor zijn advies het beschikbare bewijsmateriaal uit de lidstaten onderzocht en is tot de conclusie gekomen dat het raadzaam is de ruggengraat te verwijderen in lidstaten zonder een substantieel BSE-vrij regime of controlemaatregelen die een overeenkomstige zeer lage BSE-incidentie garanderen. Met dat advies in gedachten is geconcludeerd dat aan de vijf door u genoemde lidstaten ontheffingen konden worden verleend: aan twee van hen omdat ze rigoureuze controlemaatregelen hadden ingevoerd, aan de andere drie omdat ze in categorie 2 van de geografische risicobeoordeling van juli vorig jaar vallen, wat betekent dat het risico zeer laag is. In die gevallen werden dus ontheffingen verleend.
Deze maatregel geldt voor de hele Gemeenschap en is van toepassing op alle lidstaten. Toen de omstandigheden het toelieten, dat wil zeggen de individuele omstandigheden van individuele lidstaten, en uitsluitend op advies van de wetenschappers die mij adviseren, kon daar vanaf worden geweken. Niet alleen het Wetenschappelijk Stuurcomité heeft een advies van die strekking gegeven, ook het Permanent Veterinair Comité is tot deze conclusie gekomen, evenals de Commissie.
Dit was een gerechtvaardigde reactie. Veel lidstaten zijn van mening dat ik te ver ben gegaan, anderen vinden juist dat ik niet ver genoeg ben gegaan. We hebben geprobeerd onder deze omstandigheden de gulden middenweg aan te houden.
Uw verwijzing naar de 24 maanden heeft naar ik aanneem betrekking op de eis dieren ouder dan 30 maanden te testen. Een lidstaat heeft die grens op zijn eigen grondgebied tot 24 maanden verlaagd, maar dat heeft geen enkele consequentie voor de handel tussen deze staat en andere lidstaten. Deze lidstaat heeft waarschijnlijk geconcludeerd dat het de moeite waard is de leeftijdsgrens naar 24 maanden te verlagen in verband met de leeftijd van enkele dieren die positief werden bevonden.
Ik ben het in grote lijnen eens met de veronderstelling die aan uw vraag ten grondslag ligt, namelijk dat het beter is algemene maatregelen voor de hele Gemeenschap in te voeren dan in elke lidstaat andere maatregelen, maar in sommige gevallen is een individuele beslissing van een lidstaat of een bijzondere, van de communautaire lijn afwijkende maatregel gerechtvaardigd, bijvoorbeeld als zich in die lidstaat bijzondere omstandigheden voordoen.

De Voorzitter


Rosa Miguélez Ramos
Vraag nr. 56 van (H-0021/2001):
Betreft: BSE, comsumptie van runderbeenderen De Spaanse minister van volksgezondheid heeft onrust gewekt bij de Spaanse consument, omdat zij de huisvrouwen heeft aangeraden geen "afgeprijsd" vlees te kopen en geen runderbeenderen in de bouillon te gooien.
Is de Commissie van mening dat er verband bestaat tussen de prijs van rundvlees in de handel en de garantie die de markt de consument biedt?
Is zij verder van mening dat runderbeenderen een risico inhouden, zodat zij verboden zouden moeten worden? Kan zij meedelen of er een lidstaat is waar de verkoop van runderbeenderen verboden is? En zo ja gaat het dan om een algeheel verbod of om een verbod dat alleen betrekking heeft op een bepaald soort beenderen?

Byrne
. (EN) De communautaire hygiënevoorschriften zijn van toepassing op alle vlees en vleesproducten, zodat consumenten ongeacht de prijs overal op hetzelfde beschermingsniveau kunnen rekenen. Het is niet aanvaardbaar dat goedkoop vlees minder veilig is dan duur vlees.
De Commissie houdt alle nieuws over materiaal dat een risico van infectie met overdraagbare spongiforme encefalopathieën kan betekenen nauwlettend in de gaten. In dit verband heeft ze een vergaand mandaat verstrekt aan het Wetenschappelijk Stuurcomité om de huidige lijst van zogenoemd gespecificeerd risicomateriaal te herzien als er nieuwe wetenschappelijke gegevens beschikbaar komen.
In beschikking 2000/418/EG van juni 2000 heeft de Commissie voorgeschreven dat een reeks weefsels bij runderen, schapen en geiten uit voedsel en de voedselketen verwijderd moet worden. Met name schedelbeenderen van dieren ouder dan 12 maanden moeten in alle lidstaten verboden worden. Bovendien wordt de ruggengraat van runderen ouder dan 30 maanden uit het Verenigd Koninkrijk en Portugal aan de lijst van gespecificeerd risicomateriaal toegevoegd.
Naar aanleiding van aanvullende adviezen van het Wetenschappelijk Stuurcomité heeft de Commissie tijdens de vergadering van 7 februari aan het Permanent Veterinair Comité voorgesteld de ruggengraat van runderen ouder dan 12 maanden als risicomateriaal aan te wijzen en te laten verwijderen en vernietigen. Het Permanent Veterinair Comité heeft dat voorstel aangenomen en wanneer het formeel wordt goedgekeurd, zullen de lidstaten worden verplicht te zorgen dat de ruggengraat wordt verwijderd. Dat gebeurt waarschijnlijk vanaf 31 maart 2001 op de verkooppunten, bij de slager.
In het voorstel werd op basis van de adviezen van het Wetenschappelijk Comité ook bepaald dat voor vijf lidstaten een uitzondering kon worden gemaakt op de verplichting de ruggengraat te verwijderen, namelijk Oostenrijk, Finland, Portugal, Zweden en het Verenigd Koninkrijk. Deze ontheffing is voorwaardelijk en hangt af van aanhoudend en verbeterd toezicht op de aanwezigheid van BSE in deze lidstaten en intensievere tests van bepaalde categorieën dieren. De ontheffingen zullen worden herzien als de resultaten van deze tests en verder wetenschappelijk advies daartoe aanleiding geven.

Miguélez Ramos
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat mevrouw Redondo in haar bijdrage de spijker op de kop heeft geslagen. In de BSE-crisis dient inderdaad een onderscheid te worden gemaakt tussen de lidstaten die zich als voorbeeldige leerlingen gedragen en hun examens ruimschoots op tijd voorbereiden en de overige landen, waaronder het onze, waaronder de regering van mijn land, die de laatsten van de klas zijn, die op het allerlaatst nog eens aan het leren slaan en de schuld op de leraar afschuiven wanneer zij zakken voor hun examen. En die leraar bent u, mijnheer de commissaris.
Ofschoon de Spaanse regering reeds in oktober met het eerste geval van BSE werd geconfronteerd, heeft zij deze informatie tot in december achtergehouden. Volgens mij is de enorme daling van het verbruik van rundvlees in Spanje grotendeels te wijten aan het gebrek aan transparantie en de geïmproviseerde aanpak waarmee de regering van mijn land deze crisis tracht in te dijken. De veehouders zijn hiervan de dupe, met name in mijn regio, in Galicië, waar de koeien een factor van sociale cohesie zijn. Sterker nog, zij zijn onze totem, om het met de woorden van een vermaard en bewonderd schrijver te zeggen.
Vandaar mijn vragen. Kan de commissaris de consumenten garanderen dat Spanje de communautaire maatregelen momenteel nauwgezet naleeft? Moeten wij nu reeds voorbereidingen beginnen te treffen met het oog op eventuele toekomstige maatregelen?

Byrne
Ik heb al eerder gezegd dat ik er vast van overtuigd ben dat de invoering van veiligheidsmaatregelen van cruciaal belang is en dat die maatregelen rigoureus moeten worden toegepast in alle lidstaten.
Ik heb de lidstaten geschreven, ik neem regelmatig contact op met de lidstaten, ik bespreek deze thema' s regelmatig in de Landbouwraad en de ministers van Landbouw en de regeringen van de lidstaten zijn zich bewust van het belang van de invoering van wetten.
Ik ben het met u eens dat een gebrekkige tenuitvoerlegging van de wetten die we hebben aangenomen kan leiden tot een afname van het vertrouwen van de consument. Als consumenten het idee hebben dat de wetten die zijn ingevoerd om hen te beschermen, niet volledig ten uitvoer worden gelegd, dan denken ze dat ze een risico lopen.
Ik denk dat alle lidstaten daar nu van doordrongen zijn. Sommige lidstaten waren in het verleden misschien een beetje laks, maar ik heb er alle vertrouwen in dat alle lidstaten er nu van overtuigd zijn dat de wetgeving in zijn geheel ten uitvoer moet worden gelegd. Dat zeg ik op grond van mijn eigen waarneming en van de verklaringen van vooral de ministers van Landbouw en Volksgezondheid in de zittingen van de Raad. Alle lidstaten werken met hernieuwde energie aan de invoering van de wetten, in het belang van de volksgezondheid.

Izquierdo Rojo
Mijnheer de commissaris, wist u dat de voedselveiligheid van de Europese burgers in Spanje in handen is van de Guardia Civil, de nieuwe instantie die de voedselveiligheid inzake BSE moet garanderen? Gaat u daarmee akkoord? Wist u dat de Guardia Civil weigert de identiteit bloot te geven van een aantal personen die zijn opgepakt wegens fraude met beendermeel? Vindt u dat aanvaardbaar? Wist u dat de heer Fischler ons hier vanmiddag in dit halfrond heeft gezegd dat het niet nodig is alle runderen te slachten wanneer in een veehouderij één geval van BSE wordt ontdekt? Wist u dat de Spaanse minister van Landbouw - de minister van Volksgezondheid wordt het zwijgen opgelegd - beweert dat alle runderen moeten worden geslacht? Staan deze verklaringen niet bol van tegenstrijdigheden? Wist u dat de burger deze tegenstrijdige en verwarde informatie ontvangt? Wat vindt u van de kwestie van de Guardia Civil? Antwoord, alstublieft!

Byrne
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat de geachte afgevaardigde zelf al heeft aangegeven wat de rol van de Guardia Civil hierin waarschijnlijk is: in gevallen waarin een vleesfabrikant of iemand anders in een verantwoordelijke positie de wet niet naleeft, kan het zijn dat er sprake is van een strafbaar feit. In dergelijke gevallen is een gerechtelijk vooronderzoek waarschijnlijk op zijn plaats.
Ik heb geen gedetailleerde gegevens over de rol van de Guardia Civil in dit geval, maar ik ga ervan uit dat het hierom gaat.
Op uw vraag over het vernietigen van dieren kan ik zeggen dat op dit moment de betrokken lidstaat bepaalt of het nodig is de hele kudde te vernietigen nadat bij een van de dieren BSE is vastgesteld. Daarover beslissen de lidstaten zelf. Sommige lidstaten laten de hele kudde vernietigen, andere lidstaten kiezen ervoor alle cohorten te vernietigen. Dat is een andere verdedigings- of beschermingsmaatregel, die volgens sommigen net zo goed of misschien zelfs beter werkt. Zoals ik zei, het is aan de lidstaten te beslissen hoe zij onder deze omstandigheden optreden.
Ik wil ook uw aandacht vestigen op het feit dat de TSE-verordening op dit moment in behandeling is, zoals ik al naar aanleiding van een eerdere vraag heb gezegd. Deze verordening bevat bepalingen over het vernietigen van de kudde en het doden van cohorten en voorziet ook in de mogelijkheid van andere maatregelen: de lidstaat moet de Commissie daarvan in kennis stellen en de Commissie en haar wetenschappelijk adviseurs moeten ervan overtuigd zijn dat deze ten minste een even goede bescherming van de consument bieden. Onder deze omstandigheden kan een andere maatregel geoorloofd zijn. De beslissing over het al dan niet vernietigen van de hele kudde valt onder de bevoegdheid van de lidstaten.

Purvis
Mijnheer de Voorzitter, kan de commissaris zeggen of botten voor bouillon 100% veilig zijn en gebruikt kunnen worden, op de ruggengraat en schedelbeenderen na? Kunnen ossobuco, dat dacht ik van schenkel wordt gemaakt, en ossenstaart, eigenlijk een verlengstuk van de ruggengraat, veilig gegeten worden?

Byrne
Zoals eerder gezegd, de beenderen die verwijderd moeten worden zijn degene die als risicomateriaal zijn geïdentificeerd. Al het andere dierlijke materiaal dat niet onder de definitie van gespecificeerd risicomateriaal valt is geschikt voor menselijke consumptie.

De Voorzitter
De heer Carnero González heeft het woord voor een motie van orde.

Carnero González
Mijnheer de Voorzitter, ik zal zo precies en bondig mogelijk trachten te zijn. Tot mijn grote verbazing zijn er acht vragen van evenzoveel afgevaardigden over een en hetzelfde onderwerp, namelijk de Westelijke Sahara, in het derde onderdeel van dit vragenuur opgenomen. Het gevolg hiervan is dat de Commissie deze vragen niet kan beantwoorden.
Ik zou het Voorzitterschap van het Parlement dan ook willen verzoeken de criteria toe te lichten waarop het zich bij dergelijke beslissingen baseert. Ik zie er namelijk de logica niet van in.

De Voorzitter
Mijnheer Carnero, ik heb de criteria aan het begin van het vragenuur genoemd. Zij staan in het Reglement, in de bijlagen bij het Reglement en in de brieven die het Voorzitterschap van het Parlement - niet van de vergadering - aan de afgevaardigden doet toekomen. Het is de concrete invulling van deze criteria die problemen veroorzaakt. Ik neem in elk geval nota van deze kwestie en ik zal het Voorzitterschap van het Parlement uiteraard van uw bezorgdheid op de hoogte brengen.
Aangezien de tijd voor het vragenuur aan de Commissie is verstreken, worden de vragen nrs. 59 tot en met 118 schriftelijk beantwoord.
Het vragenuur aan de Commissie is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.30 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu.

Fiori
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Bowe gelukwensen met zijn verslag en zijn standpunt. Dit is een evenwichtig standpunt, vooral als wij voor ogen houden hoe netelig het vraagstuk van de genetisch gemodificeerde organismen is.
Wat is nu de conclusie? De conclusie is dat regels en controles nodig zijn. Ongetwijfeld moeten wij hier en daar nog wat bijschaven - ik denk bijvoorbeeld aan kwesties rond de etikettering en de traceerbaarheid, waarvoor nog geen oplossing is gevonden - maar mijns inziens hebben wij ons doel ruimschoots bereikt. Een reglementering was immers absoluut noodzakelijk geworden. Bovendien moeten wij er rekening mee houden dat het vraagstuk van de genetisch gemodificeerde organismen talrijke aspecten heeft. Wij zouden zelfs kunnen zeggen dat vanuit een bepaalde optiek bekeken de rol van de Europese Unie hier op het spel staat. De Europese Unie staat namelijk voor een aantal moeilijke taken. Ik denk bijvoorbeeld aan de hervorming van de Wereldhandelsorganisatie, het op stapel staande onderzoeksprogramma, de ontwikkelings- en werkgelegenheidsprogramma' s, de mondialisering en alles wat daarbij komt kijken in verband met de herziening van de economische processen.
Op het gebied van de GGO' s moeten wij rekening houden met een aantal feiten. Ik noem voor de vuist weg enkele landen: China, Zuid-Afrika en Mexico cultiveren nu al GGO' s; andere landen, zoals Cuba, staan op het punt daar een begin mee te maken; en weer andere landen zoals Nigeria, Thailand en de Filippijnen koesteren grote belangstelling voor de mogelijkheden van de biotechnologie.
Onder deze omstandigheden rijst de vraag welke rol de Unie in de - reeds heden geworden - toekomst denkt te spelen. Mijns inziens is het beste en enig mogelijke antwoord, dat er een strategie en een traject moeten worden vastgesteld die een volledige betrokkenheid van het Parlement garanderen. Dat betekent noch een aanvaarding, noch een verwerping van de tijdschema' s. Wij hoeven de zaken niet te forceren maar moeten ze ook niet op de lange baan schuiven. Dat betekent eenvoudigweg dat wij het groene licht moeten geven voor elke studie, elke toepassing of elk octrooi op het gebied van de biotechnologie. Dat resultaat wordt in ruime mate bewerkstelligd door het verslag van de heer Bowe.

Lund
Mijnheer de Voorzitter, het compromis dat we voor ons hebben betekent een wezenlijke verbetering van de regels voor de introductie van GGO' s in het milieu. De eisen aan de risicobeoordeling zijn aangescherpt. We moeten ook kijken naar het langetermijneffect van de vele vergunningen. Er komt een betere controle, en de termijn van de afzonderlijke vergunningen wordt beperkt. Dat alles levert volgens mij een belangrijke bijdrage aan de bescherming van het milieu en de volksgezondheid. Maar ik heb een paar vragen aan de Commissie over een aantal zaken die we het liefst vandaag moeten ophelderen, want er zijn nog steeds hiaten op dit gebied.
Ik wil de Commissie allereerst vragen om vandaag de garantie te geven dat we, als we op verschillende gebieden verticale wetgeving met betrekking tot GGO' s maken, er ook voor zorgen dat deze verticale wetgeving de algemene richtlijn betreffende introductie die we nu aannemen, respecteert. Mijn tweede vraag gaat over de etikettering en traceerbaarheid, want eerlijk gezegd vind ik het zorgwekkend dat de Commissie niet in staat is gebleken om op dit moment al een voorstel voor etikettering te doen. Ik wil de Commissie verzoeken dieper in te gaan op de brief die commissaris Byrne en commissaris Walström aan de leden van de Commissie milieu hebben gestuurd, waarin staat dat de burgers betere informatie over GGO' s krijgen. Ik vind het woord "beter" nog niet genoeg. Het is belangrijk dat de informatie die aan de consumenten wordt verstrekt, volledig is, zodat we dus geen systeem krijgen waarin de informatievoorziening over GMO' s hiaten vertoont. We willen geen kat in de zak kopen. Het is belangrijk dat de consument een reële keuze krijgt en dat er op dat punt niet gesjoemeld wordt. Ik hoop dus dat we vandaag een uiteenzetting over die kwestie kunnen krijgen.
Daarnaast zou ik ook graag de verzekering van de Commissie krijgen dat de deur niet opengezet wordt voor nieuwe vergunningen waar sprake van is geweest, voordat de nieuwe regels in het jaar 2002 in werking zijn getreden. Het is heel goed dat er aan de te verstrekken vergunningen voorwaarden worden gesteld die in overeenstemming zijn met de nieuwe regels, maar als de wet nog niet van kracht is, kunnen we deze regels niet handhaven als de bedrijven die de vergunning hebben gekregen, de regels toch overtreden. Daarom vind ik beslist dat we ons erbij neer moeten leggen dat de wetgeving eerst in werking moet treden voordat er vergunningen volgens de nieuwe regels worden verstrekt. Dat is de enige manier waarop we er zeker van kunnen zijn dat ze ook daadwerkelijk gehandhaafd kunnen worden.

Maaten
Mijnheer de Voorzitter, rapporteur Bowe concludeert dat de bemiddelingsprocedure inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu een al met al bevredigend resultaat heeft opgeleverd. De liberale fractie kan het daarmee eens zijn hoewel er natuurlijk nog het nodige te wensen overblijft, bijvoorbeeld ten aanzien van het beschermen van biodiversiteit, maar dat zijn zaken die we in de toekomst nog terug zullen krijgen.
Het doel van de nieuwe richtlijn blijft in de eerste plaats de veiligheid voor het milieu en de volksgezondheid. Hieruit volgt logischerwijs dat hoewel het gebruik van GMO's aanvaardbaar kan zijn er altijd, voordat de introductie plaatsvindt, systematisch, onafhankelijk en zeer gedegen onderzoek dient te worden gedaan naar de eventuele risico's voor het milieu en de volksgezondheid. Belangrijk hierbij is de verplichte controle die ingevoerd wordt nadat de introductie heeft plaatsgevonden en het feit dat de eerste toestemming maximaal tien jaar geldig is. Hierdoor kan men aan de ene kant onderzoek en het gebruik van GGO's stimuleren, maar tegelijkertijd blijft het controleerbaar. Degelijke informatie bevordert de keuzevrijheid van de consument. De consument moet absolute zekerheid kunnen hebben of een bepaald product wel of niet GGO's bevat. Dat kan alleen door etikettering die niets aan duidelijkheid te wensen overlaat. We zijn daarom blij te horen dat de Commissie van plan is spoedig met voorstellen hieromtrent te komen.
Tenslotte verheugt het mij zeer dat de Commissie heeft toegezegd vóór eind 2001 met voorstellen voor aanvullende aansprakelijkheidsvoorschriften voor de verschillende soorten milieuschade in alle gebieden van de Europese Unie te komen. Het blijft uiterst belangrijk alle risico's van schade aan het milieu en de volksgezondheid nauwkeurig in het oog te houden en met alle mogelijke middelen te beperken.

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, de vraag die wij vandaag moeten beantwoorden is of onze stemming van morgen zal leiden tot de opheffing van het moratorium op het telen en op de markt brengen van GGO' s. Het antwoord is duidelijk: nee. Het moratorium moet van kracht blijven, want de wijziging van richtlijn 90/220 vervult niet alle voorwaarden die we aan het begin gesteld hadden.
Wij zien zeker dat er vooruitgang is geboekt, onder meer inzake het biologische toezicht op toekomstige teeltgebieden, op voorwaarde dat deze daadwerkelijk bekend zijn. Dit wordt echter overgelaten aan het oordeel van het bevoegd gezag. Het uiteindelijke compromis houdt geen rekening met de zorgen van de consument, die graag zou zien dat de veiligheid van voeding gegarandeerd was en dat de risico' s van de doelbewuste introductie van GGO' s in het milieu volledig in kaart zouden worden gebracht.
De BSE-crisis had in de kiem gesmoord kunnen worden als er vanaf de eerste alarmerende berichten moediger besluiten genomen waren. Laten wij deze fout niet opnieuw maken. Laat de Commissie snel met voorstellen komen die wel de totale herleidbaarheid van GGO' s en een betrouwbare etikettering voor alle transgene producten verzekert. Pas dan kan men de doelbewuste introductie van GGO' s in het milieu toestaan.

González Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, rapporteur Bowe heeft hier vanmiddag gezegd dat niet alleen zijn eigen bijdrage maar ook de inzet van het Parlement een belangrijke impuls aan de richtlijn heeft gegeven, zowel wat de regelgeving zelf als de restrictieve toepassing ervan betreft. Daarin heeft hij ongetwijfeld gelijk.
Desalniettemin wil ik de bezwaren die de Milieucommissie en dit Parlement in eerste en tweede lezing hebben ingebracht, hier even in herinnering brengen. Wegens tijdgebrek kan ik ze niet allemaal opnoemen. Daarom beperk ik mij tot het gebruik van antibiotica-resistentie-markers; de naleving van het Protocol van Cartagena - de internationale overeenkomst - ; de clausule van burgerlijke aansprakelijkheid; het nemen van voorzorgsmaatregelen om te vermijden dat de onderhavige teeltmethode wordt toegepast op andere planten; de publieke registratie van de plantages; de traceerbaarheid van de genetisch gemodificeerde organismen; en het bijzonder verontrustende vraagstuk van de uitvoer, waarvoor de instemming en goedkeuring van de importerende landen vereist zijn.
Voor een aantal van deze problemen is er tijdens de bemiddelingsprocedure een bevredigende oplossing gevonden. In sommige gevallen is de kogel echter nog niet door de kerk. Bovendien ziet het ernaar uit dat bepaalde maatregelen, bijvoorbeeld de afschaffing van het gebruik van antibiotica-resistentie-markers, heel wat tijd in beslag zullen nemen. Onzes inziens heeft de antibiotica-resistentie nu reeds negatieve gevolgen voor de volksgezondheid. Infecties die vroeger op afdoende wijze met breedspectrum-antibiotica konden worden behandeld, reageren niet meer op deze geneesmiddelen. De oorzaak daarvan ligt uiteraard niet alleen in de genetisch gemodificeerde producten. Ook de aanwezigheid van andere antibiotica, bijvoorbeeld in dieren, heeft deze situatie in de hand gewerkt. Het probleem is er al, maar helaas zullen de oplossingen nog een tijdje op zich laten wachten. Misschien dat bepaalde toezeggingen, die momenteel slechts beloften zijn, in praktijk kunnen worden gebracht. Hopelijk doet de Commissie deze beloften gestand. Mijnheer de Voorzitter, toch zijn wij van oordeel dat het verbod in elk geval van kracht moet blijven totdat alle wetgeving in werking is getreden.
Nog een laatste beschouwing tot besluit. De heer Fischler heeft hier vanmiddag onderstreept dat de BSE-kwestie in Europa een ware economische ramp heeft veroorzaakt. Laten we niet nogmaals dezelfde fout maken. We mogen niet overhaast te werk gaan. We mogen geen maatregelen nemen die de economische belangen behartigen, maar een risico voor de voedselveiligheid inhouden. Het is immers reeds gebleken dat voedselproblemen een economische ramp kunnen ontketenen.

Moreira Da Silva
Mijnheer de Voorzitter, we hebben de laatste jaren te maken gekregen met nieuwe geheel omstandigheden: de omzetting van farmaceutische bedrijven in ondernemingen voor biotechnologie; de explosieve groei van het aantal ondernemingen dat zich bezig houdt met het ontwikkelen van genetisch gemodificeerde organismen; de toewijzing van steeds meer steun uit openbare en particuliere fondsen aan genetisch onderzoek; de juridische wedloop op octrooien voor genetisch gemodificeerde zaden; de manipulatie van het menselijk genoom; en de razendsnelle fusie en opsplitsing van biotechnologische ondernemingen. Bovendien zijn er nieuwe politieke grenzen ontstaan, met als gevolg een geheel nieuwe discussie over ethiek, landbouw, volksgezondheid, het milieu, honger en armoede.
Het komt er kort gezegd op neer dat de biotechnologie een heuse revolutie aan het teweegbrengen is - in de wetenschap, maar ook in de politiek en de economie. Een revolutie die hoop geeft. Maar dan wel met risico' s. Fundamentalisme van het soort "ja, omdat het moet" of "nee, omdat het niet moet" leidt hier tot niets. Het antwoord ligt besloten in een verstandig evenwicht tussen de vrijheid van onderzoek en de noodzaak de volksgezondheid en het milieu te beschermen. Ik ben van mening dat dit evenwicht is bereikt in de hier voorgestelde herziening van de richtlijn betreffende de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen. Hiermee worden experimenten en onderzoek niet onmogelijk gemaakt, terwijl tegelijkertijd beter geformuleerde en striktere regels worden gegeven voor de introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu. Zo worden de consument en de biodiversiteit beschermd.
De herziening van deze richtlijn zal echter pas volledig zijn als de Commissie de nodige wetgevende initiatieven neemt voor een duidelijke vastlegging van de nu voorgestelde beginselen voor milieuaansprakelijkheid, etikettering en achterhaalbaarheid van producten die genetisch gemodificeerde organismen bevatten.

Corbey
Voorzitter, er is in dit Parlement al heel veel gezegd over genetische modificatie. Sommigen van ons geloven in een glorieuze toekomst voor de biotechnologie. Anderen zijn sceptisch en wijzen op de gevaren, op de risico's en op de wetenschappelijke onzekerheid.
In kwesties rond GMO's heeft het Europees Parlement drie opdrachten. Een eerste opdracht van het Parlement is een visie creëren. Een visie die richting geeft en draagvlak heeft. Juist daarmee heeft het Parlement veel moeite gehad. De parlementaire meerderheid zwenkt heen en weer tussen de positie van NGO's en het bedrijfsleven, gegeven de polarisatie zijn goede toelatingsprocedures een noodzaak, procedures die veiligheid garanderen, de consument en het milieu bescherming bieden en het voorzorgsbeginsel respecteren.
De herziening van de 90/220 richtlijn geeft een goede balans. Inderdaad, de beste ter wereld. Ik denk dat wij met de rapporteur trots kunnen zijn op het onderhandelingsresultaat.
De tweede opdracht is besluiten nemen en besluiten mogelijk te maken. Wij moeten een einde maken aan de rechtsonzekerheid binnen de industrie. Voor de industrie is er de laatste jaren een lastige situatie ontstaan. Er is een feitelijk moratorium, maar er is nooit toe besloten. Deze situatie moeten wij doorbreken, maar dat kan alleen als er voldoende waarborgen voor de consumenten bestaan als wij ook de consumenten rechtszekerheid bieden. Consumenten moeten een keuze hebben en de Commissie moet hier voor garanties bieden.
De derde opdracht van het Parlement is verantwoording nemen. Als wij mogen ja zeggen, moeten wij ook de verantwoording willen dragen. Wij kunnen ons ja motiveren door erop te wijzen dat de oude situatie slechter was en dat in de nieuwe situatie het moratorium mogelijk blijft. Maar wat mij betreft moeten wij ook durven zeggen dat wij met deze richtlijn voldoende waarborgen hebben ingebouwd om de biotechnologie in Europa een kans te geven.
Per product moet bekeken worden of het voldoet, maar onze verantwoordelijkheid houdt hier niet op. Het Parlement moet blijven aandringen op een vorm van maatschappelijk toezicht op biotechnologie. De afweging mag zich niet beperken tot veiligheid alleen. Het maatschappelijk nut van biotechnologische uitvindingen moet een plaats krijgen binnen de afweging van overheden en bedrijfsleven, zodat wij een stap voorbij veiligheid kunnen zetten. Daar zijn consumenten overal ter wereld, maar ook de industrie bij gebaat.

Celli
Mijnheer de Voorzitter, ik wil hier wijzen op een paradox: de multinationals die gemodificeerde plantensoorten produceren, beweren dat zij nu al alternatieven hebben voor de antibiotica-resistentie-markers. Als dat klopt, vraag ik mij af waarom zij het gebruik van deze markers willen verlengen tot 2004, en voor laboratoriumgebruik zelfs tot 2008. Betekent verder het feit dat de multinationals deze markers willen vervangen niet dat deze gevaarlijk zijn, in tegenstelling tot hetgeen zij altijd hebben beweerd?
Wij moeten wel beseffen dat alle genetisch gemodificeerde planten die men in het milieu wil introduceren en op de markt wil brengen, voorzien zijn van deze markers. Dus is er een dubbele waarheid, en een dubbele waarheid is altijd een leugen. Ik ben absoluut niet tegen de wetenschap, maar wel tegen onvoorzichtige wetenschappers. Die denken meestal niet aan de vooruitgang van de kennis, maar aan het eldorado van de octrooien. Laten wij overigens ook de BSE niet uit het oog verliezen.

Meijer
Voorzitter, pas in de verre toekomst kan blijken of genetische manipulatie voor de mensheid en de wereld een zegen of een ramp is. Het waren mensen die een konijnenplaag meebrachten naar Australië en Amerikaanse muskusratten de Nederlandse dijken laten ondergraven. Daarna hebben mensen de wereld opgescheept met chemische gifbelten en dumpplaatsen van radioactief afval. Recent hebben we een aids-epidemie laten voortwoekeren en de gekke koeienziekte laten ontstaan. In al die gevallen ging het om een combinatie van onwetendheid, ongeduld, gemakzucht en winstbejag. Als we toen wisten wat we nu weten hadden we het zeker anders gedaan.
Als straks mensen onverwacht ziek worden door consumptie van nieuwe producten, bestaande planten en dieren worden verdrongen door andere, en de resistentie van bestaande levende wezens tegen nieuwe ziektes verdwijnt, weten we dat we opnieuw een grote fout hebben gemaakt. Daarom is er alle reden om ons voorlopig te beperken tot wetenschappelijk onderzoek, en alle daaruit ontstane nieuwe producten te isoleren. Helaas wordt nu toegegeven aan de druk van het bedrijfsleven om commerciële toepassing toe te staan. Dat is voor die bedrijven ongetwijfeld zeer winstgevend, maar legt op de langere termijn enorme kosten bij de samenleving als geheel. De keuze met betrekking tot genetische manipulatie lijkt nu te gaan tussen handhaving van de oude regeling die slecht is, maar wel een moratorium bevat en een nieuwe regeling die wat beter is, maar het moratorium opheft. Ik constateer dat de werkelijke keuze op de basis van dit stuk niet kan worden gemaakt.

Boudjenah
Mijnheer de Voorzitter, de aanwezigheid van GGO' s in onze voeding en de onzekerheden over de gevolgen hiervan voor mens en milieu zijn allemaal publieke kwesties geworden, en dat is maar goed ook. Zo hebben de media in Frankrijk uitgebreid aandacht besteed aan de stemming tijdens de tweede lezing van deze richtlijn in het Europees Parlement. De Franse en Europese burgers verwachten een duidelijk standpunt van degenen die zij hebben gekozen. De drama' s van het besmette bloed en van de gekkekoeienziekte geven hun daar zo nodig het recht toe.
Ik ben samen met vele anderen van mening dat de bevindingen van het bemiddelingscomité duidelijk laten zien hoe groot de bezorgdheid en ongerustheid in onze samenleving is. De gebrekkige traceerbaarheid, waarover al veel is gezegd en geschreven, is een regelrechte provocatie aan het adres van al diegenen die correct geïnformeerd willen worden. Het recht op informatie wordt echter nog altijd niet erkend. De voorstellen voor reglementering zouden garant moeten staan voor betrouwbare etikettering en herleidbaarheid van GGO' s en daarvan afgeleide producten. Daarnaast moeten degenen die GGO' s produceren en op de markt brengen meer op hun verantwoordelijkheid aangesproken worden. De lobby van bepaalde gewetenloze laboratoria, maar ook de multinationals die hen vertegenwoordigen, moet aangepakt worden.
Tot slot wil ik naar aanleiding van de laatste lezing van de richtlijn ook de verantwoordelijkheid van de Raad benadrukken, die heeft nagelaten direct na eerste lezing alle desbetreffende amendementen over te nemen waarmee een andere tekst binnen handbereik was gekomen. De aanneming van de richtlijn komt neer op nietigverklaring van het moratorium van juni 1999, terwijl het voorzorgbeginsel meer gewicht zou moeten geven aan het leven en de gezondheid van mannen en vrouwen dan iedere andere overweging, vooral wanneer het gaat om financiële overwegingen.

Diamantopoulou
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de rapporteur, de heer Bowe, en de leden van het bemiddelingscomité bedanken voor de uitstekende en flexibele samenwerking tijdens de bemiddelingsprocedure over een zo complexe wetgevingstekst.
We naderen nu het einde van een lang debat, dat al loopt sinds de Commissie in december 1996 het verslag over de herziening van richtlijn 90/220 inzake GGO' s indiende. Tijdens die periode is het Europese publiek steeds beter op de hoogte geraakt van de toepassing van nieuwe technologieën en heeft het serieuze en gerechtvaardigde bezwaren geuit, met name bezwaren tegen de verschillende toepassingen van biotechnologie in het dagelijks leven. De Commissie twijfelt er niet aan dat deze richtlijn op transparante en verantwoorde wijze aan deze bezwaren tegemoetkomt, en een belangrijke eerste mijlpaal is op de weg naar het herstel van het vertrouwen van het publiek en de markt. Tijdens het debat hebben verschillende leden van het Parlement de Commissie eraan herinnerd dat zij van plan was voorstellen in te dienen inzake de traceerbaarheid en de etikettering van GGO' s en daarvan afgeleide producten.
Dat proces is al van start gegaan. Ik kan bevestigen dat het interne overleg binnen de Commissie over een voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake traceerbaarheid en etikettering van GGO' s gisteren is gestart en begin maart in de Commissie zal worden afgesloten.
Dit voorstel zal er onder andere voor zorgen dat alle consumptieproducten die GGO' s bevatten, als zodanig worden gemerkt op het etiket. Het zal er ook voor zorgen dat GGO' s in alle stadia van de productieketen geïdentificeerd kunnen worden. Er kunnen dan controlemaatregelen worden ingevoerd om reeds op de markt gebrachte producten met correcte etiketten in geval van nood te kunnen terughalen. Voor juni 2001 zal de Commissie voorstellen indienen voor etikettering om de consument meer informatie te geven over voedsel dat van GGO' s is afgeleid. We overwegen met name de huidige benadering op basis van het DNA-eiwitcriterium te laten vallen. De nieuwe benadering geeft consumenten een zo groot mogelijke keuzevrijheid tussen genetisch gemodificeerde en conventionele producten. In de etiketteringsvoorstellen zal ook aandacht worden besteed aan verwerkt voedsel.
Tot slot wil ik nog eens bevestigen dat de Commissie van plan is voor het einde van dit jaar een voorstel voor een richtlijn inzake milieuaansprakelijkheid in te dienen, waarin ook GGO' s zullen worden behandeld. Zoals gezegd naderen we nu het einde van een lang debat over de herziening van richtlijn 90/220. Deze tekst bevat al algemene wettelijke verplichtingen op het gebied van traceerbaarheid en etikettering. In het voorstel zullen de grondregels worden vastgesteld voor een wettelijk kader voor biotechnologie. Het is dus van het grootste belang dat deze richtlijn nu wordt aangenomen, aangezien ze een strikt, transparant, efficiënt en evenwichtig goedkeuringssysteem voor GGO' s mogelijk maakt.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, na drie jaar werk aan dit verslag is het voor mij moeilijk niet een beetje aangedaan te zijn. Naar aanleiding van wat mijn collega' s vanavond hebben gezegd, wil ik in de eerste plaats zeggen dat ik de waarderende woorden over mijn werk van de afgelopen drie jaar zeer op prijs heb gesteld en dat ik tevreden ben over het resultaat: de strengste wetten ter wereld op het gebied van GGO' s. Het lijdt geen twijfel dat dit Parlement en de andere Europese instellingen hun verantwoordelijkheden tegenover de Europese burgers serieus nemen, wanneer zij deze tekst morgen goedkeuren.
Eén misverstand wil ik uit de weg ruimen. Veel sprekers hebben het moratorium aan de orde gesteld. Het gaat hier om een informeel herenakkoord, zoals dat heet, tussen de Commissie en de Raad. Als we deze tekst morgen goedkeuren, betekent dat niet dat het moratorium wordt gewijzigd of opgeheven. Dat is een beslissing die de lidstaten en de Commissie samen moeten nemen. Zij beslissen over het moratorium; onze beslissing van morgen staat daar los van.
Morgen moeten we deze tekst steunen, want als we dat niet doen, gaan we niet voor- maar achteruit. Zonder deze tekst zijn we niet op weg naar een krachtig regime van wettelijke controle, maar gaan we terug naar de oude, in diskrediet gebrachte richtlijn, en daar is niemand mee geholpen. Die richtlijn was er de oorzaak van dat de Commissie en de Raad de goedkeuring van GGO' s hebben tegengehouden en dat het Parlement drie jaar aan de herziening heeft moeten werken.
We zijn ons er heel goed van bewust dat dit nog maar de eerste stap in het proces is. Er wordt nog andere wetgeving voorbereid. We hadden het voorrecht de ontwerptekst te zien van de verordening die eerder vandaag voor intern overleg binnen de Commissie is goedgekeurd. We danken de Commissie daarvoor. Dit document is op het eerste gezicht een belangrijke en goede stap in de juiste richting. Ik weet zeker dat het binnen enkele maanden bij de herziene richtlijn 92/220 zal worden gevoegd, als onderdeel van het wettelijke kader voor het toezicht op GGO' s.
Ik kan het Parlement alleen maar zeggen dat we onze verantwoordelijkheden moeten nemen. We moeten onze taak tegenover het Europese volk vervullen, en dat wil zeggen dit document morgen steunen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Communautair milieubeheer- en milieuauditsysteem (EMAS)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0033/2001) van mevrouw García-Orcoyen Tormo, namens de delegatie van het Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende vrijwillige deelneming van organisaties aan een communautair milieubeheer- en milieuauditsysteem (EMAS) (C5-0661/2000 - 1998/0303(COD)).

García-Orcoyen Tormo
Mijnheer de Voorzitter, het is ondertussen alweer bijna acht jaar geleden dat de communautaire verordening betreffende vrijwillige deelneming van bedrijven uit de industriesector aan een communautair milieubeheer- en milieuauditsysteem is verschenen. We schreven toen juni 1993.
De onderhavige verordening, die doorgaans met het acroniem EMAS wordt aangeduid, gaf de eerste aanzet tot het gebruik van marktmechanismen die organisaties in de gelegenheid moesten stellen vrijwillig en actief bij te dragen aan een milieuvriendelijke bedrijfsvoering. Het welslagen van dit initiatief was bepalend voor de verwezenlijking van de onderliggende doelstelling: men wilde de bedrijfswereld ervan overtuigen dat het milieu als een essentieel onderdeel van de bedrijfsstrategie kan en moet worden opgevat, niet alleen in naam van de milieuveiligheid, maar ook vanwege de meerwaarde die deze benadering aan het bedrijf zelf geeft.
Dit proces heeft in de bedrijfswereld een belangrijke mentaliteitsverandering teweeggebracht. De eerbiediging van het milieu wordt beschouwd als een concurrentiefactor en een teken van vooruitgang. Het tijdperk waarin deze eis werd ervaren als een lastige, bij wet opgelegde verplichting, die hinderlijke economische onkosten met zich meebracht en door de consument niet naar waarde werd geschat, is definitief voorbij.
De gereviseerde en bijgewerkte verordening levert een fundamentele bijdrage aan de totstandkoming van een modern milieubeleid, overeenkomstig de beginselen van duurzame ontwikkeling. Zij heeft tot doel de milieuvriendelijkheid van de bedrijven aan te scherpen, en de erkenning hiervan door derden, met name door de consument, te bevorderen.
De praktische toepassing van de laatste acht jaar heeft ons heel wat geleerd. Zo is onder meer duidelijk geworden dat het systeem bijzonder nuttig is als marktinstrument. Het telt reeds circa 3.100 deelnemende bedrijven over heel Europa en hun aantal neemt gestaag toe. Het jaarlijkse groeipercentage ligt rond de 50%.
Ofschoon de onwikkeling ongetwijfeld de goede richting uitgaat, kan er nog meer vooruitgang worden geboekt. Daarom bevat de nieuwe verordening talloze bepalingen die de deelneming van de Europese bedrijven aan dit milieubeheersysteem vergemakkelijken. Enkele van deze bepalingen verdienen bijzondere aandacht. Zo wordt het toepassingsgebied van de verordening uitgebreid tot allerhande organisaties, onder meer tot de dienstensector. Het systeem staat zelfs open voor overheidsdiensten. Er zullen maatregelen ten uitvoer worden gelegd om deelneming van de organisaties te stimuleren, en bij openbare aanbestedingen zullen erkende bedrijven in het voordeel zijn. Ook de bevordering van de participatie van het midden- en kleinbedrijf en de coördinatie tussen het Europese systeem en andere erkende internationale milieusystemen zijn doelen die de hoogste prioriteit hebben. Wat dit laatste punt betreft, hebben we geopteerd voor een sterke vereenvoudiging en een verregaande harmonisatie van de nomenclatuur en van de vereisten, hetgeen ongetwijfeld meer klaarheid zal scheppen in de rol die het EMAS in de Europese context moet vervullen.
Wij hebben nog een andere les geleerd, namelijk dat de geloofwaardigheid van het systeem gewaarborgd moet blijven en zelfs nog moet worden versterkt. Daarom wordt er extra aandacht besteed aan de maatregelen die de kwaliteit en de geloofwaardigheid van het systeem garanderen en de toegang van het publiek tot de informatie bevorderen.
De milieuverklaring wint aan belang en ook de verantwoordelijkheid van de milieuverificateurs, die ervoor moeten waken dat de organisaties de in deze verordening genoemde voorwaarden naleven, neemt aanzienlijk toe.
Ook de amendementen van het Parlement hebben tot de aanscherping van deze voorwaarden bijgedragen. Ik zal de belangrijkste even opnoemen: verplichte naleving van de milieuwetgeving door de deelnemende bedrijven; toepassing van strengere normen op het gebied van de deskundigheid en opleiding van de milieuverificateurs die de bedrijven moeten beoordelen op hun milieuvriendelijkheid; opstelling van algemeen toegankelijke verslagen over de milieuvriendelijkheid van de bedrijven, waarbij de geloofwaardigheid tegenover derden moet worden gewaarborgd; grotere betrokkenheid van de belanghebbende partijen, en met name van de werknemers en de gebruikers, bij de controle en opvolging van de milieuvriendelijkheid van bedrijven; uitbreiding van de milieuaansprakelijkheid van bedrijfsinstallaties tot milieu-indicatoren voor producten en diensten overeenkomstig de in de nieuwe milieurichtlijnen voorgestelde aanpak; en versterking van de rol van de coördinerende instanties teneinde in alle lidstaten een homogene toepassing van het systeem te garanderen.
De genoemde resultaten zijn grotendeels te danken aan het bijzonder gunstige en interessante verloop van de bemiddelingsprocedure. De bemiddeling ging van start met 24 amendementen, waarvan er slechts 4 ongewijzigd werden aangenomen. Van de andere amendementen werden er tijdens de besprekingen 3 ingetrokken, en maar liefst 20 amendementen werden aanvaard door middel van compromisvoorstellen, hetgeen aantoont hoe intensief en succesvol de onderhandelingen zijn geweest
Ik dank de deskundigen van het Parlement, de Commissie en de Raad voor het werk dat zij tijdens deze periode hebben verricht. Mijn dank ook aan de leden van het bemiddelingscomité voor hun bereidheid om deze richtlijn meer kracht bij te zetten. Ik geloof dat het Europees Parlement zeer tevreden mag zijn over het eindresultaat van de bemiddeling, aangezien de meeste amendementen in hun geheel of gewijzigd in de gemeenschappelijke ontwerptekst zijn opgenomen. Ik stel derhalve voor om het voorstel morgen in de plenaire vergadering in derde lezing goed te keuren.

Scheele
Mijnheer de Voorzitter, de rapporteur zei reeds dat het Europees Parlement ervoor heeft gezorgd dat EMAS II, zoals het systeem genoemd wordt, strenger wordt geregeld en niet te zeer verwatert, maar ook dat het bemiddelingscomité niet hoefde te capituleren en dat men niet is afgestapt van de fundamentele eisen voor dit vrijwillige milieuauditsysteem. Juist omdat het een vrijwillig milieuauditsysteem is, moeten we het de nodige geloofwaardigheid geven, en dat hebben we ook met succes kunnen afdwingen van de Raad.
Ik denk dat het een minimumeis was dat bij de uitvoering van EMAS II gelet zou worden op de naleving van de bestaande milieuwetgeving. Het zou een schande zijn geweest als men dat had laten vallen in derde lezing. We hebben ook kunnen zorgen voor meer transparantie, dat wil zeggen voor een betere informatie van het publiek. Voor mijn fractie was het ook heel belangrijk dat de werknemers en hun vertegenwoordigers actiever betrokken worden bij de organisatie. Over deze eis is heel veel gediscussieerd, en blijkbaar bevalt de enigszins gecompliceerde formulering zoals die nu in de tekst staat, de vertegenwoordigers van de Raad beter dan de heel duidelijke eis die het Europees Parlement oorspronkelijk had geformuleerd.
Desondanks is mijn fractie tevreden, en ik zou namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten nogmaals willen onderstrepen dat bij EMAS zowel de naleving van de milieuwetgeving, de legal compliance, als de betrokkenheid van de werknemers en hun vertegenwoordigers van groot belang zijn, en ik wacht met spanning op de evaluatie van de Commissie.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur ook complimenteren met het feit dat het resultaat voor het Parlement bevredigend is. Ik vind het ook zeer belangrijk dat men ervan uitgaat dat eerst de huidige wetgeving moet worden aanvaard alvorens er vrijwillige verdragen worden gesloten. In feite kan men op basis daarvan niet uitsluiten dat er ook in de toekomst nieuwe overeenkomsten met ondernemingen worden gesloten. Men moet duidelijk de terreinen vaststellen waarmee binnen de wetgeving wordt getracht sneller en misschien doeltreffender de doelen te bereiken die voor het milieu van belang zijn.
Het voorstel breidt het systeem uit 1993 uit door er ook verschillende organisaties bij te betrekken die invloed op het milieu hebben. Het is terecht dat wij niet alleen maar over industriële bedrijven spreken. Activiteit in milieuzaken is behalve voor het milieu ook voor de bedrijven zelf van belang. De moderne consument legt bij zijn aankopen steeds meer nadruk op de milieueffecten van de producten.
Zeer terecht is gezegd dat een doeltreffende uitvoering van dit systeem vereist dat het personeel zich aan de gemeenschappelijke normen houdt. Dat vereist op zijn beurt dat de werknemers niet alleen informatie krijgen, maar ook de gelegenheid om zich in te zetten voor de ontwikkeling van milieuvriendelijke activiteiten. Het is noodzakelijk dat deelname aan het milieubeheersysteem verplicht tot een regelmatige, onafhankelijke en door deskundigen bekrachtigde milieuberichtgeving en het openbaar maken ervan.

Diamantopoulou
. (EN) Ik geloof dat we allemaal tevreden zijn dat de EMAS-verordening die de Commissie in oktober 1998 had voorgesteld, nu de laatste fase van de wetgevingsprocedure ingaat. Met de EMAS-verordening die u nu bespreekt, wordt een degelijk milieubeheersysteem ingesteld, waardoor organisaties in heel veel sectoren milieuvriendelijker kunnen werken. Het is een geslaagde manier om zowel de particuliere als de publieke sector bewust te maken van hun verantwoordelijkheden tegenover het milieu en de invloed van hun activiteiten daarop.
Niet in de laatste plaats zal de EMAS-verordening leiden tot het openbaar maken van betrouwbare gegevens over het milieu en zorgen voor interactie tussen de verschillende belangengroepen. Dat is een belangrijke stap bij het overbruggen van de afstand tussen ondernemingen en de overheid aan de ene kant en burgers aan de andere kant.
Daarom ben ik er bijzonder mee ingenomen dat het bemiddelingscomité op 22 november 2000 overeenstemming heeft bereikt over een gemeenschappelijke ontwerptekst. Ik wil de rapporteur, mevrouw García-Orcoyen Tormo, de leden van de delegatie van het Parlement en het bemiddelingscomité hiermee gelukwensen.
Ik hoop dat de Europese instellingen het goede voorbeeld zullen geven door de EMAS-verordening zelf toe te passen. Dat zou het milieu en de geloofwaardigheid van de Europese instellingen ten goede komen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Voedingssupplementen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0025/2001) van mevrouw Müller, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake voedingssupplementen (COM(2000) 222 - C5-0234/2000 - 2000/0080(COD)).

Krarup
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag iets zeggen over het Reglement. Het voorstel voor de richtlijn dat behandeld wordt, moet afgewezen worden krachtens artikel 143 van het Reglement, dat bepaalt dat er bij opening van de beraadslaging over een bepaald agendapunt kan worden voorgesteld in het geheel niet te beraadslagen wegens niet-ontvankelijkheid van het betrokken onderwerp. Ik doe zo' n voorstel; ik vind dat over het voorstel voor een richtlijn niet beraadslaagd moet worden, omdat het naar mijn mening in strijd is met het Verdrag. Het is in strijd met artikel 152 van het Verdrag, dat over de volksgezondheid gaat. Er kan geen twijfel over bestaan dat dit voorstel voor een richtlijn in wezen tot doel heeft de gezondheid van de bevolking te waarborgen. In artikel 152 wordt vastgesteld dat er stimuleringsmaatregelen genomen kunnen worden, met uitsluiting van van harmonisatie van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten. Het onderhavige voorstel bevat een bijzonder ingrijpende onderlinge aanpassing van de wetten en de administratieve bepalingen van de lidstaten, en is daarom in strijd met artikel 152. Ik heb in het voorstel van de Commissie en in de bijdrage van mevrouw Müller tevergeefs gezocht naar een afweging van deze kwestie van de rechtsgrond. Ik ben van mening dat er niet beraadslaagd moet worden totdat duidelijk is in hoeverre de kwestie van de rechtsgrond in orde is, en ik verzoek om stemming.

De Voorzitter
Is er een spreker voor dit voorstel?

Frahm
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag voor het voorstel pleiten, want het is toch evident dat het Parlement zich aan de grondslagen van het verdrag moet houden. Als er ook maar het minste vermoeden bestaat dat het Parlement zich buiten het bestek van het verdrag begeeft, moeten we de beraadslaging staken tot de zaak is opgehelderd.

De Voorzitter
Is er een spreker tegen dit voorstel tot het niet-ontvankelijk verklaren van het verslag?

Müller, Emilia Franziska
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, wanneer de Commissie ons een voorstel voor een richtlijn voorlegt, ga ik ervan uit dat dit juridisch ook in orde is. Daarom ben ik ook benoemd tot rapporteur. Ik ben ook van mening dat wij gewoon over deze richtlijn moeten stemmen.

De Voorzitter
Wij hebben een spreker voor en een spreker tegen gehoord.
Wie nu voor stemt, stemt in met het niet-ontvankelijk verklaren van het verslag; wie tegen stemt, beschouwt het verslag als ontvankelijk en is dus voor voortzetting van het debat.

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, als er over een onderwerp van zo' n groot belang wordt gestemd, moeten we degenen die zich nog in het gebouw bevinden waarschuwen. Het is ongebruikelijk dat er een stemming wordt gehouden terwijl er maar 12 leden aanwezig zijn. Heel veel anderen buiten de zaal weten hier niets van, net als degenen die aanwezig zijn en graag het woord willen voeren in het debat.
Als u op de een of andere manier degenen die in het gebouw aanwezig zijn, kunt waarschuwen dat er gestemd gaat worden en de stemming kunt uitstellen tot ze aanwezig zijn, dan is de uitslag misschien wat representatiever.

De Voorzitter
Mijnheer Whitehead, ik ben niet bij machte de mensen te waarschuwen die zich in het gebouw bevinden. Wie de werkzaamheden wil volgen, zorgt ervoor dat hij in de zaal is.
Wij gaan nu over tot de stemming over het voorstel.

Oomen-Ruijten
Voorzitter, het is heel ongebruikelijk dat mensen zich zo weinig democratisch betonen dat ze tijdens de stemming nog commentaar geven en ten tweede, we hebben nu gestemd. U moet het resultaat van die stemming bekendmaken en we gaan gewoon door, Voorzitter, met het debat. Ik denk dat dat de enige mogelijke en de beste manier is voor het behandelen van het onderwerp waar we al zo vaak over hebben gesproken.
(Het Parlement verwerpt het voorstel)

Müller, Emilia Franziska
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, wanneer we het hebben over voedingssupplementen, bedoelen we hoofdzakelijk vitaminen, mineralen, vetzuren, aminozuren en enkele andere stoffen. We hebben het dus niet over verrijkte levensmiddelen en ook niet over voedingsadditieven. We spreken over nutriëntconcentraten die afzonderlijk of gecombineerd worden aangeboden in de vorm van capsules, tabletten, poeder en andere gelijksoortige toedieningswijzen.
Vitaminen en mineralen dragen bij aan een groot aantal biochemische processen in het menselijk organisme. Een optimale toevoer van deze stoffen is bepalend voor de gezondheid en het prestatievermogen van de mens. De mogelijkheid om onze dagelijkse voeding met vitaminen en mineralen te verrijken, beschouw ik als heel positief.
Met deze richtlijn betreffende voedingssupplementen zorgen we voor een harmonisatie van de voorschriften in de lidstaten. Sommige lidstaten rangschikken voedingssupplementen thans onder de levensmiddelen, andere onder de geneesmiddelen. De richtlijn bepaalt nu ondubbelzinnig dat ze gerangschikt moeten worden onder de levensmiddelen. Daardoor heffen we ongelijkheden op tussen producenten en beperken we bestaande handelsbelemmeringen in de interne markt. Tezelfdertijd scheppen we rechtszekerheid voor de Europese consumenten.
Het voorstel van de Commissie moet principieel worden toegejuicht. De beraadslagingen in het Parlement hebben echter duidelijk gemaakt dat het voorstel op een aantal punten moet worden gewijzigd. Zo moet het toepassingsgebied worden geschrapt. In haar voorstel voor een richtlijn gaat de Commissie uit van een beperkt aantal toepassingen wat de in het voorstel behandelde stoffen betreft. Dit geldt in de eerste plaats voor de toegestane mineralen en hun chemische verbindingen. Sommige mineralen worden in het voorstel van de Commissie niet in aanmerking genomen, hoewel ze in veel landen van de Europese Unie gebruikt worden. In beginsel zou men deze mineralen moeten aanvaarden. Het spreekt voor zich dat de chemische verbindingen eerst moeten worden onderworpen aan een wetenschappelijk onderzoek. Dit moet gebeuren voordat de richtlijn in werking treedt, om te vermijden dat belangrijke voedingssupplementen van de markt moeten worden gehaald. Naast vitaminen en mineralen zijn er nog andere stoffen die onder de benaming "voedingssupplementen" vallen. We moeten ons doel echter niet voorbijschieten en alles wat er op het gebied van voedingssupplementen op de markt is, in één keer willen regelen.
Men is het er algemeen over eens dat ook andere stoffen wetenschappelijk onderzocht moeten worden alvorens ze, net zoals de vitaminen en mineralen, gedekt worden door de richtlijn. Door deze overige stoffen te definiëren onder het samenvattende begrip "fysiologisch" zou men echter nieuwe problemen creëren bij de afbakening van deze producten, met name ten opzichte van verschillende soorten geneesmiddelen, en men zou een zeer onduidelijke marktsituatie in de hand werken, wat in strijd is met het doel van de richtlijn. Een vervaging van de grenzen tussen geneesmiddelen en voedingssupplementen zou bovendien gepaard gaan met een onduidelijke situatie op het gebied van verklaringen op het gebied van de gezondheid, die vooralsnog niet geregeld zijn. Dit alles kan niet het doel zijn van de richtlijn betreffende voedingssupplementen.
Wat de dosering en daarmee samenhangend de gezondheid van de consument betreft, moet het systeem van de maximumgehalten worden toegejuicht. We moeten er echter ook zorg voor dragen dat de consument niet het risico loopt om met zijn dagelijkse vitaminepil zijn dagelijkse behoefte aan voedingssupplementen wezenlijk te overschrijden. Bijvoorbeeld bij vitamine A, D en B6 is dit schadelijk voor de gezondheid. In het Commissievoorstel worden hiervoor duidelijke regels vastgelegd. Dat ondersteun ik van ganser harte.
Met betrekking tot de etikettering van voedingssupplementen voorziet het voorstel in een efficiënte communicatie met de consument. De etikettering moet de consument ertoe aanzetten om op een bewuste en objectieve manier met vitamine- en mineraalproducten om te gaan. Er worden ook de hoogste zuiverheids- en kwaliteitseisen aan de producten gesteld. Zowel de afzonderlijke stoffen als het totale product moeten door middel van goede productiepraktijken worden vervaardigd. Een verplichte notificatie van de producten is noodzakelijk om ervoor te zorgen dat slechts een minimum aan administratieve controle nodig is. De notificatie heeft echter vooral pas zin wanneer zij uniform geldt voor alle lidstaten. Met deze richtlijn kunnen de consumenten rekenen op wettelijke kadervoorwaarden, die borg staan voor de veiligheid van de producten en voor een doelmatige etikettering, zonder het productaanbod in de winkels te beperken. Het is dus een wettelijke regeling die gericht is op het vrij verkeer van goederen en tezelfdertijd een hoog beschermingsniveau garandeert.
Tot slot zou ik nog de schaduwrapporteur van harte willen bedanken voor de goede samenwerking. Dank u, mevrouw Corbey!

Oomen-Ruijten
Voorzitter, ik wil de rapporteur, mevrouw Emilia Müller gelukwensen met dit verslag en ik heb grote bewondering voor de heel open wijze waarop ze heeft gewerkt, heeft overlegd met iedereen. Daarom begrijp ik dus ook niet dat als dieven in de nacht, want ze heeft ook overlegd met de EDD-fractie, de heer Bonde, Blokland en consorten hier nu proberen, zonder met de rapporteur te overleggen, dit debat te verschuiven. Bij de mores van dit Huis is dit onacceptabel. Ik heb ook respect voor de deskundigheid waarmee de rapporteur de technische ins en outs van het dossier beheerst. Het is ook aan de rapporteur te danken dat er een uitbreiding is en een verbetering van de tekst van deze richtlijn.
Voedingsmiddelensupplementen worden gebruikt, zijn ook vaak nodig voor consumenten, maar de praktijk in onze lidstaten is zo verschillend en via internet kun je nu alles bestellen, je kunt overal alles krijgen, er zijn speciale firma's ingericht en daarom is het des te meer noodzakelijk dat je voor die consument een gemeenschappelijke markt maakt. Dat betekent dus harmonisatie, harmonisatie voor de consument. De consument moet goede informatie krijgen, moet weten wat mag en wat kan, dat is noodzakelijk. Maar het is ook voor de industrie noodzakelijk omdat de industrie nu de mogelijkheid krijgt om voor die hele Europese markt te leveren en mevrouw Müller heeft een aantal uitbreidingen op de richtlijn voorzien waar niet alleen de consument maar ook de industrie zeer tevreden over zijn.
Er is nu een discussie op gang gekomen over fysiologisch. Wat mij opviel en wat ik ook vandaag tegen de industrie gezegd heb is dat toen u die industrie de eerste keer bezocht, u geen probleem had op het punt van die fysiologisch en aan het eind van het lange verhaal zei de industrie tegen mij, ja, we begrijpen dat we het mogen handhaven in die landen waar het nu is, maar we willen ook zo graag dat toefje op die slagroomtaart. De manier waarop mevrouw Müller nu het voorstel wat straks uitgebreid kan worden presenteert, is een uitstekende en ik dank haar dus hartelijk daarvoor.

Corbey
Voorzitter, we bespreken vandaag een belangrijke richtlijn. De markt voor voedingssupplementen is snelgroeiend. Dat heeft te maken met leefpatronen en met eetgewoonten. Het heeft ook te maken met onzekerheid van de consument over de eigen gezondheid. De eigen gezondheid is het grootste belang. Voedingssupplementen kunnen een bijdrage leveren aan de gezondheid. Dus wie het zich kan permitteren koopt graag gezondheid. Maar we moeten ook vaststellen dat wie onzeker is zich gemakkelijk laat aanpraten gezondheid te moeten kopen en dat kwaliteit niet altijd gegarandeerd is. We moeten daarom het kaf van het koren scheiden. De consument heeft recht op een veilig product en op goede voorlichting.
Op het terrein van voedingssupplementen staan er grote industriële belangen op het spel. Er is geen interne markt maar wel veel nationale regels. Dat is lastig maar uiteindelijk moet voor de PSE-fractie de bescherming van de consumenten vooropstaan. Uiteenlopende nationale voorschriften, onzekerheid over de veiligheid van producten en een groeiende markt, het is dus duidelijk dat een Europese richtlijn over voedingssupplementen hard nodig is. Daarom is het voorstel van de Commissie zo belangrijk. De Commissie heeft een duidelijke basis gelegd voor de vaststelling van de maximale veilige hoeveelheid vitaminen en mineralen. Graag wil ik mevrouw Müller complimenteren met haar consequente, deskundige en serieuze aanpak.
Namens de PSE-fractie zal ik drie onderwerpen aansnijden. Ten eerste de reikwijdte van het voorstel. De Commissie stelt voor alleen vitamines en mineralen onder de werkingssfeer van het voorstel te brengen. Dat is te begrijpen, maar het doet weinig recht aan de gegroeide praktijk. Ook kruidenextracten, aminozuren, essentiële vetzuren worden in voedingssupplementen gebruikt. Wat mij betreft is het belangrijk om de werkingssfeer zo breed mogelijk te definiëren. Dus zowel stoffen met een nutritionele als een fysiologische functie. Voordeel van deze brede definitie is de rechtszekerheid voor producenten en voor consumenten een ruime keuze aan veilige producten.
Het tweede punt wat ik wil bespreken is de noodzaak van wetenschappelijke testen. Verreweg het belangrijkst in het voorstel is het principe dat alleen díe ingrediënten toegestaan worden die wetenschappelijk getest zijn. De maximaal toegestane hoeveelheden worden vastgesteld volgens de in artikel 5 vastgelegde uitgangspunten. Dat is de basis voor het vertrouwen van de consumenten. Uiteraard mag elk land voor zich beslissen om niet-geteste ingrediënten toe te staan. Daar doet deze richtlijn niets aan af. Maar wat mij betreft mogen ze niet zonder meer op de interne markt worden verhandeld. Daarvoor is eerst wetenschappelijk onderzoek en goedkeuring nodig.
Tenslotte nog een woord over de etikettering. Van groot belang is dat de informatie correct is, waarschuwen tegen overschrijding van de dosering. Goede voeding is cruciaal en draagt bij tot een goede gezondheid. Geen consument hoeft zich op kosten te laten jagen door misleiding en geen consument hoeft zich verplicht te voelen gezondheid te kopen.
Mijn conclusie is dat het een prachtig voorstel is. Nogmaals mijn welgemeende dank aan de rapporteur. Wij steunen dit verslag van harte zolang gewaarborgd is dat ingrediënten wetenschappelijk getest zijn.

Ries
Mijnheer de Voorzitter, meer dan één miljard zeshonderd miljoen euro, dat is het bedrag dat in 1999 binnen de Unie is omgezet met alleen de verkoop van vitaminen en mineralen, en dan hebben we het nog niet over alle overige voedingssupplementen. Ik zeg dit om aan te geven hoezeer deze supplementen een modeverschijnsel zijn geworden, en alles bijeen genomen is dit vrij logisch. Gezond zijn en blijven is waarschijnlijk de breedst gekoesterde wens. Dagelijks consumeren miljoenen Europese burgers miljarden capsules, tabletten of ampullen. Maar ik wil ook aangeven hoe urgent en noodzakelijk het was om deze markt op Europees niveau te reglementeren. Die markt is volop in ontwikkeling, maar ze is ook weinig transparant en vertoont vooral grote verschillen tussen de lidstaten. Er bestaan soms zeer belangrijke nationale verschillen op het gebied van de samenstelling van het product, de dosering, de zuiverheidscriteria, de etikettering of de geldende toelatingsprocedures.
Deze lacunes moesten dus worden opgevuld om de consument zo goed en zo precies mogelijk te beschermen en te informeren, zonder het vrije verkeer van goederen in de Unie te belemmeren. Hier zal iedereen het over eens zijn. Tijdens de stemming over het uitstekende verslag van mevrouw Müller, die ook wij graag willen gelukwensen, rekent de Commissie milieubeheer niet alleen vitaminen en mineralen tot de voedingssupplementen, maar ook andere stoffen, die in de bijlagen worden genoemd. Dit stemt ons zeer tevreden. Ons doel was erop toe te zien dat de richtlijn op termijn alle voedingssupplementen zou omvatten die reeds op de Europese markt aanwezig waren, zodat alle Europese consumenten kunnen profiteren van dezelfde veiligheidsgarantie.
Met dezelfde bedoeling heeft onze fractie drie aanvullende amendementen ingediend, de amendementen 33, 34 en 35, die onder andere nummers tevens zijn ingediend door de sociaal-democraten, en die tot doel hebben om stoffen met fysiologische werking onder de richtlijn te doen vallen, te weten stoffen die geen voedingswaarde hebben maar die essentieel zijn voor het welzijn van het individu. Ook vezels, die bekend staan om hun heilzame invloed op de spijsvertering, en plantenextracten behoren tot deze categorie. Ik wijs u erop dat dit voorstel reeds opgenomen was in de tekst van het Franse voorzitterschap en is overgenomen door het Zweedse voorzitterschap. Onze aanwezigheid hier vandaag heeft tot doel een juridisch kader te scheppen teneinde de commercialisering van deze voedingssupplementen te harmoniseren.
Laten wij voorkomen dat er op Europees niveau een juridisch vacuüm ontstaat op het gebied van voedingsbestanddelen met een fysiologische werking. Miljoenen consumenten zouden dit niet begrijpen.

Ahern
Mijnheer de Voorzitter, ik steun de beginselen van deze richtlijn, namelijk de veiligheid van de consument en van de gemeenschappelijke markt. Het beginsel dat aan wetgeving over voedselveiligheid ten grondslag ligt, is dat op grond van een wetenschappelijke risicobeoordeling moet worden vastgesteld of voedsel veilig is en dat consumenten in staat moeten worden gesteld hun eigen keuze te maken uit het voedselaanbod, op voorwaarde dat het veilig is. Het is belangrijk dat de richtlijn wordt gebaseerd op veiligheidscriteria en niet op willekeurige aanbevolen dagelijkse doses. Die zijn nodeloos beperkend en hebben niets te maken met veiligheid.
In het Verenigd Koninkrijk en in Ierland wordt een liberaal beleid gevoerd en de consumenten daar willen niet dat hun rechten worden ingeperkt. De meeste vitamines en mineralen hebben een duidelijke nutritionele functie; andere gangbare ingrediënten van supplementen zijn geen voedingsstoffen en hebben dus geen nutritionele functie, maar wel een fysiologische functie. De definitie van een voedingssupplement in de richtlijn moet op alle supplementen van toepassing zijn.
Als producten nu buiten de algemene definitie worden gehouden, bestaat het gevaar dat die producten in de toekomst buiten de werkingssfeer van de wetgeving zullen blijven en niet gereguleerd worden. Ik dring erop aan dat u de fysiologische functie, die de rapporteur helaas wilde schrappen, weer opneemt. Ik ben het niet met de rapporteur eens.

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, naar aanleiding van de beraadslaging in het Parlement over het voorstel voor een richtlijn betreffende de onderlinge aanpassing van de wetgevingen der lidstaten inzake voedingssupplementen, heb ik honderden reacties gekregen: zo' n 500 protesthandtekeningen en een groot aantal uitgebreide e-mails en brieven van bezorgde Deense burgers en van deskundigen die bang zijn dat hun toegang tot voedingssupplementen beperkt wordt. Ik ga ervan uit dat niet alleen Deense consumenten zo' n grote belangstelling voor de richtlijn tonen. De rode lijn die door de reacties loopt, is dat een aantal deskundigen veel vraagtekens hebben gezet bij de onderzoeken die uitwijzen dat vooral de vitaminen C, E en A schadelijk kunnen zijn bij hoge doseringen, en dat concrete ervaringen met alternatieve behandelingen lijken uit te wijzen dat hoge doseringen van deze vitamines een positief effect hadden, zonder bijwerkingen. Het is dus het woord van de één tegen het woord van de ander. Omdat de behoefte aan vitamines afhangt van een groot aantal factoren, die per lidstaat verschillen, zoals het klimaat waarin je leeft en de vitamines die het traditionele voedsel bevat, is het de vraag of dit beleidsterrein zich überhaupt leent voor onderlinge aanpassing in de Europese Unie. De heer Krarup heeft ook twijfel gezaaid over de rechtsgrond. Als we naar deze verschillen kijken en de consumentenbelangen serieus nemen, is mijn conclusie dat we het voorstel voor een richtlijn moeten verwerpen. De regels voor voedingssupplementen moeten op nationaal niveau worden vastgesteld, want dan kunnen de consumenten en de belangenorganisaties hun standpunten veel beter onder de aandacht brengen en verduidelijken, waardoor ook wetgevende instanties de verschillende meningen beter naar waarde kunnen schatten.

Bowis
Mijnheer de Voorzitter, het spijt me dat de meerderheid van de leden die dit debat probeerden tegen te houden, niet de moeite heeft genomen om te blijven. Mijn complimenten aan de rapporteur voor haar verslag en al het werk dat ze heeft verzet.
Voedingssupplementen kunnen een versterkend middel zijn of een gezonde aanvulling op de voeding. In zeldzame gevallen, afhankelijk van de aard van het supplement of de lichamelijke gesteldheid van een individu, kan een te grote dosis schadelijk zijn. Al generaties lang hanteren wij net als andere landen daarom veilige maximumwaarden. Met behulp daarvan en met de juiste informatie op het etiket kan de consument zelf een veilige, vrije en onderbouwde keuze maken. In Groot-Brittannië, Ierland en elders hebben we niet de werkwijze gevolgd van sommige andere lidstaten Die namen de aanbevolen dagelijkse minimumdosis die de Amerikaanse regering in 1943 ten behoeve van de soldaten in Europa had vastgesteld om te voorkomen dat ze aan scheurbuik en beriberi zouden lijden, en hanteerden die als basis voor de maximumhoeveelheid voordat het product als geneesmiddel moest worden aangemerkt. Wij zijn bang dat deze aanpak leidt tot hogere kosten voor de consument of een stimulans zal blijken om ongereguleerde buitenlandse leveranciers in te schakelen. Volgens ons kunnen de twee systemen naast elkaar bestaan. Dat is het doel van amendement 50, dat mevrouw Doyle en ik samen met anderen hebben ingediend. Hierdoor kan rekening worden gehouden met de aanbevolen dagelijkse dosis wanneer die dicht bij de maximale veilige hoeveelheid ligt.
Ik denk dat de positieve lijst veel te beperkt is. We zouden de lijst op zijn minst moeten uitbreiden met de stoffen uit de amendementen. Op de etiketten moet nauwkeurige medische informatie kunnen worden gegeven, bijvoorbeeld over foliumzuur.
Als laatste steun ik het verzoek om het woord "fysiologisch" weer op te nemen naast "nutritioneel" , omdat anders een aanzienlijk aantal producten dat op dit moment vrij verkrijgbaar is, verboden zou kunnen worden. Dat woord was op aandringen van de werkgroep van deskundigen van de Raad opgenomen. Foliumzuur is een voorbeeld daarvan.
Dat is niet alleen mijn standpunt of het standpunt van mijn delegatie; het is het standpunt van de Britse Labourregering en belangrijker nog, het standpunt van het nieuwe Britse Bureau voor voedselkwaliteit.

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij te kunnen spreken na iemand die de Labourregering zo krachtig steunt als de heer Bowis zojuist heeft gedaan. Ik wil de rapporteur graag gelukwensen dat ze de bijwijlen stormachtige wetgevingsprocedure van haar verslag en de mini-verrassingsaanval van vanavond heeft doorstaan.
Het Verenigd Koninkrijk is de grootste producent en ook de grootste consument van allerlei soorten voedingssupplementen, vitamine- en mineralenpreparaten. We hebben er altijd streng op toegezien dat er geen onhoudbare claims naar aanleiding van hun werking werden gemaakt; daarom zijn ze in het Verenigd Koninkrijk nooit als geneesmiddelen aangemerkt. Ze zijn echter wel van nut voor de miljoenen die ze beschouwen als aanvulling op evenwichtige voeding, maar geen vervanging daarvoor. Wij geloven dat de maximumwaarden voor veilig gebruik voldoende zijn om het verschil tussen voedsel en geneesmiddelen nog duidelijker te maken. In sommige andere lidstaten is de situatie natuurlijk anders en elke poging om de situatie te reguleren is zinvol in de context van het opkomende levensmiddelenrecht.
Ik sta achter de rapporteur wanneer zij zegt dat alle stoffen die in de lidstaten legaal en volgens de nationale wet in de handel zijn gebracht, verkocht moeten kunnen worden totdat ze getest zijn en totdat eventueel gebleken is dat ze niet aan de voorschriften voldoen. Ik betwijfel of dat vaak zal voorkomen, en ik denk dat de bijlagen veel meer uitzonderingen zouden moeten bevatten.
Elke dag horen we vol bezorgdheid verhalen over andere stoffen die misschien uitgesloten worden. Daarom is het woord "fysiologisch" belangrijk voor mensen die een reëel gezondheidsprobleem hebben en veel profijt hebben van deze producten. Ik vraag de rapporteur dan ook om daar nog eens over na te denken, hoe laat het ook is. De commissaris zou ons vanavond moeten zeggen dat de analyses op de gevraagde termijn, of dat nu 2004 is of later, merkbare vorderingen moeten hebben gemaakt. Doeltreffende etiketten, waarmee consumenten de context en de wettelijke status van wat zij kopen kunnen bepalen, is de beste oplossing. Daarmee worden veel consumenten geholpen en wordt niemand ongerust gemaakt.

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij aansluiten bij wat mijn collega Nuala Ahern heeft gezegd, namelijk dat fysiologische producten natuurlijk ook onder de richtlijn moeten vallen. Ik juich het echter toe dat vitaminen en mineralen nu worden gerekend tot de levensmiddelen, want het is denk ik noodzakelijk dat we de mondige consument de mogelijkheid bieden om gebruik te maken van deze middelen. Ik vind echter dat de Commissie zich moet afvragen waarom levensmiddelen zo veel vitaminen verliezen, waarom bijvoorbeeld broccoli in de laatste tien jaar 80% van zijn vitaminen heeft verloren. Ik pleit uitdrukkelijk voor een etikettering met niet alleen informatie over de ingrediënten maar ook over de productiewijze. Er zijn vitaminen die wanneer zij op een natuurlijke wijze worden bereid meer effect hebben dan wanneer ze kunstmatig zijn vervaardigd. Ik vind dat de consument ook het recht heeft om te weten of de producten met behulp van gentechnologie geproduceerd zijn of niet.
Ik zou nog willen ingaan op een laatste punt en wel speciaal op wat mevrouw Sandbaek heeft gezegd. Ik verzoek de Commissie uitdrukkelijk ervoor te zorgen dat dit verslag niet misbruikt wordt om zogenaamde "functional" levensmiddelen te ondersteunen, want ik ben het eens met mevrouw Sandbaek dat traditionele levensmiddelen niet kunstmatig verrijkt mogen worden met extra vitaminen. Maar ik wil hier vooral benadrukken dat we dit voorstel toejuichen, omdat de consument de mogelijkheid moet hebben met extra vitaminen zijn gezondheid te verbeteren.

Titford
Mijnheer de Voorzitter, in het Verenigd Koninkrijk zijn er geen specifieke wetten die de verkoop van voedingssupplementen reguleren. Als gevolg daarvan hebben consumenten in het Verenigd Koninkrijk toegang tot een relatief groot aantal producten met minimale beperkingen en concurrerende prijzen. Niemand wordt gedwongen deze producten te kopen. Wie ze wel koopt, is in de regel goed geïnformeerd.
Als de Commissie dus voorstelt dat we onze wetten over voedingssupplementen harmoniseren, betekent dat in feite dat er nieuwe wetten worden gecreëerd die in het Verenigd Koninkrijk op dit moment niet bestaan. De reden dat deze wetten in het Verenigd Koninkrijk niet bestaan, is dat ze niet nodig zijn.
In grote lijnen reguleert de markt zichzelf, en voor de bestrijding van ongegronde claims of ondeugdelijke of gevaarlijke producten zijn de bestaande wettelijke regelingen afdoende gebleken. Er zijn op deze markt, waarin veel internationaal wordt gehandeld, geen bijzondere moeilijkheden geconstateerd met het verkeer van goederen. Er heeft zich een bloeiende handel via Internet ontwikkeld en die groeit nog steeds.
Het uitstekende advies om niet te gaan rommelen aan dingen die goed functioneren, lijkt ook hier op te gaan. Aanvullende wetgeving op dit terrein is niet nodig, behalve dan om technocraten onledig te houden met nog meer inmenging in privé-zaken van anderen. De Commissie zou zich daar niet mee bezig moeten houden. We zijn beter af zonder dergelijke wetgeving.

Nisticò
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Müller van harte gelukwensen met haar zeer evenwichtige verslag. Als onderzoeker kan ik alleen maar waardering hebben voor haar rigoureuze, wetenschappelijke benadering van dit uitermate delicate vraagstuk, ten aanzien waarvan verschillende en soms sterk uiteenlopende meningen bestaan.
Ik dank de Commissie voor de overname van mijn amendement waarin ik aandrong op de noodzaak van een goede productiepraktijk bij de toebereiding van voedingssupplementen in de vorm van mineralen en vitaminen. Die praktijk vormt de beste kwaliteitsgarantie voor de consumenten. Daarom heeft men terecht ook geweigerd in te stemmen met een overdreven liberaal standpunt in verband met de dosering. De verwijzing naar de dagelijkse dosis is gehandhaafd en er is aldus korte metten gemaakt met de opvatting dat hoe hoger de dosis is, hoe effectiever het middel.
Ik ben farmacoloog en ik wijs erop dat overdreven doses om zowel farmacokinetische als farmacodynamische en toxicologische redenen soms averechtse uitwerkingen hebben, en op lange termijn, na langdurig innemen, zelfs letsel kunnen veroorzaken aan belangrijke organen en stelsels van het menselijk lichaam. Er is dus geen enkele reden om de doses vitaminen en mineralen te verhogen tot het maximaal toegestane niveau.
Ter afsluiting, mijnheer de Voorzitter, wil ik nog zeggen dat het door de Commissie ingediende document naar mijn mening definitief kan worden aangenomen door het Parlement.

García-Orcoyen Tormo
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mevrouw Emilia Franziska Müller gelukwensen met het uitstekende werk dat zij in het kader van deze richtlijn heeft verricht.
De communautaire levensmiddelenwetgeving steunt op twee basisbeginselen, die gelukkig ook de hoeksteen van deze richtlijn vormen: de veiligheid van het voedingsproduct en de garantie dat het etiket adequate en correcte informatie bevat. Het principe van de vrije keuze mag geen enkel risico voor de gezondheid van de consument inhouden. Wij moeten ervoor waken dat de burger zijn keuze kan bepalen aan de hand van een nauwkeurige en duidelijke etikettering, die hem niet in verwarring brengt of misleidt. De consument moet duidelijk geïnformeerd worden over de dosering en het gebruik van het product. Zoals hier al is gezegd, heeft de toediening van een overdosis aan bepaalde voedingssupplementen vaak ernstige gevolgen voor de gezondheid. Dat is onaanvaardbaar. Daarom moet de communautaire wetgeving garanderen dat in alle lidstaten homogene en betrouwbare informatie wordt verstrekt.
Laat ik nu even nader ingaan op artikel 2. Zowel in de tekst van mevrouw Emilia Franziska Müller als in die van de Milieucommissie in haar geheel wordt een evenwichtige juridische omschrijving gegeven van wat er precies onder voedingssupplementen moet worden verstaan. Het toepassingsgebied van dit concept is niet te beperkt, en ook weer niet zo ruim dat de producten die niet met een voedingssupplement kunnen worden gelijkgesteld, onder de voorgestelde definitie vallen.
Wat Bijlage I betreft, meen ik te mogen concluderen dat het voorstel van de Milieucommissie, waarin verschillende compromisamendementen zijn opgenomen, de spijker op de kop slaat en dan ook de goedkeuring van dit Parlement verdient.
In artikel 5 worden de maximumgehalten aan mineralen en vitamines vastgesteld overeenkomstig de letters a), b) en c) van lid 1. Mijns inziens moeten deze letters behouden blijven, aangezien Europa een strikte aanpak dient te ontwikkelen. Het moet met name controle uitoefenen op het maximumgehalte aan vitamines en mineralen opdat de maximale risicoloze dosis niet wordt overschreden. Op dit punt ben ik het ermee eens dat de Europese benadering een betere bescherming van de consument moet garanderen in plaats van een grotere deregulering na te streven. Het verheugt mij dan ook dat de eerste optie 16 stemmen heeft behaald en de tweede 15.

Doyle
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Emilia Franziska Müller graag bedanken omdat zij zoveel geduld met mij heeft gehad, hoewel ik haar werk veel moeilijker heb gemaakt dan het anders zou zijn geweest. Eerlijk gezegd kon ik me helemaal vinden in een groot deel van wat de heer Titford heeft gezegd. Ik moest ervan overtuigd worden dat een richtlijn als deze nodig was. Ik zie nu in dat er iets te zeggen is voor wetgeving om de veiligheid te garanderen van bijvoorbeeld in vet oplosbare vitamines, maar ik heb medische literatuur uitgekamd en collega' s gevraagd naar wetenschappelijke en medische bewijzen zonder voorbeelden te vinden van mensen die een overdosis vitamine C of andere supplementen hebben genomen of daaraan zijn overleden.
Commissaris, u bent een van de drukst bezette commissarissen en het verwondert me dat bij een werkdruk als de uwe juist deze richtlijn naar boven is gekomen. Ik begrijp niet waarom deze zo belangrijk is dat ze prioriteit krijgt, maar ik accepteer dat maximale veilige hoeveelheden geharmoniseerd moeten worden. De consument moet in de gelegenheid worden gesteld een weloverwogen keuze te maken uit veilige producten. We moeten ervan uitgaan dat de gemiddelde Europese burger daarvoor intelligent genoeg is. We moeten af van het idee dat alles door een bevoogdende staat moet worden beslist. Nu we toch bezig zijn, mijnheer de commissaris, waarom zouden we hierna geen richtlijn betreffende onze bedtijd opstellen? Als ik ' s morgens opsta, mag ik dan ' s avonds weer naar bed? Het lijkt wel of het nodig is ons hele leven van bovenaf te reguleren, risico' s tot een minimum te beperken en ons precies te vertellen wat we moeten doen. Ik meen dit natuurlijk niet serieus, maar ik ben wel oprecht gefrustreerd door deze trend.
De opmerkingen over fysiologische effecten moeten weer worden opgenomen. Ik doe een beroep op mijn collega, via de Voorzitter, om dit verzoek nogmaals in overweging te nemen. De manier waarop het mondelinge amendement is weggestemd, heeft me nogal van mijn stuk gebracht. Ik wil niet voorgeschreven krijgen dat ik geen vezels, knoflook, bessensap of foliumzuur mag innemen als ik zwanger raak. Ik wil niet dat mijn leven in die mate door anderen wordt gereguleerd. Deze zaak brengt de Commissie en de Europese zaak in diskrediet bij burgers die voor het overige helemaal niet tegen de Europese Unie zijn. Ik doe een beroep op u om in deze zaak een redelijk evenwicht te vinden. Dat is van het grootste belang.

Redondo Jiménez
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik sluit mij aan bij de gelukwensen aan de rapporteur, omdat zij mijns inziens uitstekend werk heeft geleverd. Mijn complimenten ook aan de overige leden van de Milieucommissie, die eveneens hun uiterste best hebben gedaan.
De onderhavige richtlijn heeft onder meer tot doel de bestaande wetgeving te harmoniseren. De Commissie onderstreept dat de richtlijn bedoeld is om de interne handelsbelemmeringen weg te werken. De harmonisatie is evenwel niet compleet. De nationale aanpak kan immers van lidstaat tot lidstaat verschillen, met name wat de verklaringen inzake de producten betreft.
Waarde collega's, de werking van de interne markt laat sterk te wensen over. Eind 2000 had de Commissie in dit verband maar liefst 27 inbreukprocedures ingeleid. Volgens de Commissie belemmert de al te heterogene regelgeving het communautaire handelsverkeer en heeft het beginsel van wederzijdse erkenning de bestaande problemen niet verholpen. Daarom is harmonisatie absoluut noodzakelijk.
Ik wil het vooral over amendement 51 hebben. Ik heb dat amendement samen met een groep andere personen ingediend teneinde een aantal problemen te verhelpen. Het is niet denkbeeldig dat de onduidelijke situatie waarin de wetgeving van acht lidstaten momenteel verkeert, zal uitmonden in een verbod op de productie en verhandeling van de niet in deze richtlijn opgenomen voedingssupplementen, zodra deze wordt omgezet. De nationale wetgeving van de lidstaten die deze voedingssupplementen wel reguleren, voorziet evenwel niet in een dergelijk verbod. Zij geeft niet alleen het groene licht voor de productie van deze supplementen, maar zorgt er tevens voor dat zij in heel de Europese Unie in de handel kunnen worden gebracht overeenkomstig de regelgeving betreffende de interne markt.
Mijnheer de commissaris, dat is geen harmonisatie. Zolang de wetenschappelijke comités de communautaire regelgeving niet aanpassen en het toepassingsgebied van de onderhavige richtlijn niet uitbreiden, moeten wij ervoor zorgen dat dergelijke stoffen ook geproduceerd en verhandeld mogen worden in landen waar geen nationale wetgeving bestaat, uiteraard op voorwaarde dat de producten dezelfde samenstelling vertonen als de stoffen die in één of meerdere andere lidstaten te koop zijn.

Byrne
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben verheugd dat ik vanavond aanwezig kan zijn bij het debat over dit voorstel voor een richtlijn inzake voedingssupplementen. Dit voorstel beoogt de sterk uiteenlopende nationale regelgeving te harmoniseren door consumenten in staat te stellen te kiezen uit veilige producten met adequate en passende etiketten. Ik wil mevrouw Müller bedanken voor haar niet geringe inzet bij het opstellen van dit verslag en voor haar steun voor het voorstel. Ik weet dat zij een moeilijke taak heeft gehad. Dat blijkt uit het aantal amendementen dat in de Commissie milieubeheer werd ingediend, en het aantal aanvullende amendementen dat tijdens de plenaire vergadering is ingediend.
Te oordelen naar de ingediende amendementen zijn de ingrediënten die in voedingssupplementen mogen worden opgenomen het gevoeligste punt. In overweging 6 van het voorstel van de Commissie wordt erkend dat er in voedingssupplementen verschillende soorten nutriënten kunnen worden opgenomen, met inbegrip van vitamines, mineralen en andere stoffen zoals vezels en planten- en kruidenextracten. Er worden echter in eerste instantie alleen specifieke voorschriften gegeven voor vitamines en mineralen die een nutritionele functie hebben, want meer staat de huidige stand van de wetenschap niet toe.
Het is de bedoeling om in een later stadium, naarmate de wetenschap voortschrijdt, regels vast te stellen voor andere nutriënten en andere ingrediënten. Het spreekt vanzelf dat nationale voorschriften over deze andere voedingsstoffen en ingrediënten van kracht kunnen blijven totdat er specifieke, geharmoniseerde communautaire voorschriften worden aangenomen, en onverminderd de bepalingen van het Verdrag. Ik ben het eens met de laatste zin van de motivering voor amendement 1: de specifieke regels betreffende vitamines en mineralen in de toekomstige richtlijn moeten van toepassing zijn op voedingssupplementen die vitamines, mineralen en andere bestanddelen bevatten. Anders zou een gewetenloze fabrikant deze regels gemakkelijk kunnen ontduiken door een kleine hoeveelheid van een ander ingrediënt toe te voegen.
Ik kan amendement 1 daarom in beginsel aanvaarden, zij het met de noodzakelijke redactiewijzigingen, afhankelijk van de definitieve formulering van artikel 2. De amendementen 29, 37 en 41 voegen aan de tekst van amendement 1 het principe toe dat er specifieke regels voor deze andere voedingsstoffen en ingrediënten moeten worden opgesteld wanneer de stand van de wetenschap dat mogelijk maakt. Ik aanvaard dat beginsel. Ik kan amendement 37 met wat redactiewijzigingen aanvaarden, maar amendement 29 en 41 niet. Met amendement 5 wordt geprobeerd de uitleg uit overweging 6 in de definitie van artikel 2 op te nemen. Voedingssupplementen zijn geconcentreerde bronnen van nutriënten en andere stoffen, of ingrediënten zoals ze in overweging 6 worden genoemd. Daarmee zou de definitie, een essentieel onderdeel van de richtlijn, worden verduidelijkt. Daarom kan ik amendement 5 in beginsel aanvaarden, met redactiewijzigingen die nodig zijn om de samenhang van de tekst te waarborgen.
Amendement 33 en 44 hebben hetzelfde doel als amendement 5. In de motivering wordt verder gesteld dat deze stoffen een nutritionele functie hebben, net als vitamines, mineralen en aminozuren, of een fysiologische functie, zoals vezels of sommige uit planten geëxtraheerde antioxidanten. Ik kan de amendementen 33 en 44 dus aanvaarden, op voorwaarde dat de status van de stoffen die op deze manier onder de richtlijn komen te vallen, absoluut duidelijk is, zowel in termen van de criteria voor het opstellen van positieve lijsten als in termen van hun status totdat deze positieve lijsten aangenomen zijn.
Amendement 34 en 46 verwijzen ook naar artikel 2. Ze zijn aanvaardbaar, want ze volgen dezelfde redenering als amendement 33. Wat de formulering betreft, moet de voorgestelde aanvulling gescheiden blijven van het voorschrift van artikel 2, sub b; met die wijziging kan ik het voorstel aanvaarden.
Amendement 45, een alternatief voor de amendementen 34 en 36, is in overeenstemming met amendement 5, dat ik kon aanvaarden. Ook hier zou de voorgestelde aanvulling gescheiden moeten blijven van de voorschriften van artikel 2, sub b. Ik kan amendement 45 met deze wijziging dus aanvaarden.
Amendement 6 is een ander amendement op hetzelfde punt en schept daarom verwarring. De motivering in het verslag van de parlementaire commissie lijkt in overeenstemming met overweging 6 en met de voorgestelde tekst van amendement 5, omdat erkend wordt dat ingrediënten als aminozuren, vetzuren en kruidenextracten in voedingssupplementen worden opgenomen. De voorgestelde tekst is daarmee echter in tegenspraak, want die gaat alleen over ingrediënten met een nutritionele functie. Ik zie de reden van deze beperking niet in en kan amendement 6 dus niet aanvaarden.
Ik kan amendement 2 op overweging 7 en amendement 4 op overweging 14 aanvaarden, want dat is een technische correctie op de tekst van het voorstel.
Amendement 7 gaat over de definitie van de dosisvorm. Dit is een zeer technische zaak. Ik begrijp dat velen eraan hechten dat er een werkbare definitie wordt opgesteld die correspondeert met de huidige praktijk. Dat is ook ons doel. Ik kan amendement 7 in beginsel aanvaarden, maar met de nodige redactiewijzigingen om de gewenste flexibiliteit te bereiken.
Amendement 8 zou een nieuw lid toevoegen aan artikel 3, met dezelfde tekst die als aanvulling op overweging 6 is voorgesteld. Wat amendement 1 betreft, gaan we akkoord met het beginsel, maar het is niet nodig dezelfde tekst in het artikel op te nemen. Daarom kan ik amendement 8 niet aanvaarden.
Het oogmerk van amendement 51 is deels hetzelfde als dat van amendement 8, en stelt verder regels op over het beginsel van het vrije verkeer van goederen. Ik hoop dat u het met me eens bent dat dat niet in een paar zinnen in deze specifieke richtlijn kan worden geregeld, en dat ik amendement 51 niet kan aanvaarden.
Amendement 9 verwijst naar artikel 4 en naar de zuiverheidscriteria van stoffen in bijlage II. Ik heb er begrip voor dat u hier concreter wilt zijn. Sinds dit voorstel is ingediend is er in feite overeenstemming bereikt over een passende formulering voor zuiverheidscriteria en die is opgenomen in het communautaire wetgeving, namelijk in de richtlijn over voedingsstoffen die bij de productie van voedsel voor bijzondere doeleinden kunnen worden gebruikt. Deze tekst verwijst naar de communautaire zuiverheidscriteria die al zijn aangenomen voor sommige stoffen uit bijlage II en naar zuiverheidscriteria die door internationale organisaties zijn aanbevolen.
Omwille van de samenhang moet dezelfde tekst in dit voorstel voor een richtlijn worden opgenomen. Ik kan de geest van amendement 9 aanvaarden, maar het moet zo worden geformuleerd dat het in overeenstemming is met de reeds aanvaarde communautaire teksten.
Amendement 3 op overweging 9 is een van een serie amendementen over procedures en regels voor de tenuitvoerlegging van de richtlijn. Wat de herziening van de lijsten uit de bijlagen betreft, kan de Commissie reageren op een verzoek van een lidstaat, van een belanghebbende, bijvoorbeeld een fabrikant, of zelf het initiatief nemen om de procedure voor het toevoegen van stoffen aan de bijlagen in gang te zetten. Ze kan het verzoek van een fabrikant ook weigeren. Amendement 3 is niet aanvaardbaar, want het beperkt het initiatiefrecht van de Commissie.
In amendement 10 wordt de procedure voor het wijzigen van de bijlagen vereenvoudigd. Die procedure omvat zowel een wetenschappelijke beoordeling als de daaropvolgende vaststelling van een richtlijn van de Commissie; het amendement wil dat veranderen in een evaluatie van de veiligheid van stoffen. Het beoogt ook om in deze richtlijn procedureregels op te nemen voor het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding. Dat is geen onderwerp voor wetgeving, en daarom is amendement 10 niet aanvaardbaar. Om dezelfde reden kan ik amendement 25 niet aanvaarden, waarin eveneens procedureregels voor het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding zijn opgenomen. Amendement 11 stelt ons voor dezelfde problemen als amendement 6. Bovendien is het problematisch wat de procedures betreft.
De Commissie moet het recht behouden te bepalen wanneer zij voorstellen indient. Ik kan amendement 11 daarom niet aanvaarden. Om dezelfde institutionele redenen kan ik de amendementen 35 en 47 niet aanvaarden, hoewel ze verwijzingen bevatten naar ingrediënten met nutritionele of fysiologische functies.
In amendement 13, het laatste over procedures, wordt voorgesteld de comitologieprocedure uit artikel 5, lid 3, onder het transparantiebeginsel te laten vallen. Dat wil ik natuurlijk niet weigeren, maar ik vind het problematisch deze kwestie in een specifieke verticale richtlijn over voedingssupplementen te behandelen. Het transparantiebeginsel is een algemeen beginsel, dat op procedures over alle producten moet worden toegepast. U behandelt nu ons voorstel voor een levensmiddelenwet, waarin voorschriften over transparantie voor alle voedingsmiddelen zijn opgenomen. Ik kan amendement 13 daarom niet aanvaarden.
Amendement 12 op artikel 5, lid 1, is een goed punt. Hierin wordt gesteld dat bij het vaststellen van maximumwaarden voor vitamines en mineralen rekening moet worden gehouden met de behoeften van kinderen en volwassenen. De beginselen kunnen worden uitgebreid zodat, ik citeer, "behoeften van verschillende consumentengroepen" in aanmerking worden genomen, en niet alleen kinderen en volwassenen. Bovendien kan het punt misschien op een geschiktere plaats in het artikel worden opgenomen dan hier is voorgesteld. Ik kan amendement 12 dus in beginsel aanvaarden, op voorwaarde dat het anders wordt geformuleerd.
Ik ga nu over tot een aantal amendementen dat betrekking heeft op de etiketteringsvoorschriften van het voorstel. Amendement 14 verwijst naar de naam van het product. In termen van etikettering is er nauwelijks verschil tussen de naam van het product en de etikettering. De naam van het product moet in de EU-wetgeving worden vastgesteld, want anders kunnen de lidstaten dat op nationaal niveau doen. Dat zou verwarring scheppen voor de consument. Daarom kan ik amendement 14 niet aanvaarden. Ik neem echter nota van uw verzoek om het woord "voedingssupplement" op te nemen in de naam van het product.
De tekst van de amendementen 15 en 28 voegt niets toe aan het voorstel. Het zijn redactiewijzigingen, en ik ben er niet van overtuigd dat ze de tekst hier verduidelijken. Daarom aanvaard ik de amendementen 15 en 28 niet.
Ik vind het belangrijk dat het etiket een vermelding bevat die de consumenten voorlicht dat voedingssupplementen niet als substituut voor een gevarieerde voeding behoren te worden gebruikt. Daarom kan ik amendement 16, waarin wordt voorgesteld deze passage te schrappen, niet aanvaarden. Ik aanvaard amendement 17, waarin wordt voorgesteld om op het etiket te vermelden dat voedingssupplementen buiten het bereik van kinderen moeten worden bewaard. Een dergelijke vermelding vormt een extra voorzorgsmaatregel tegen het per ongeluk innemen van deze producten.
Amendement 18 is ongetwijfeld goed bedoeld, maar roept een aantal gecompliceerde problemen op. Elk voedingssupplement voor kinderen jonger dan 1 jaar is naar mijn mening een product voor bijzonder nutritioneel gebruik en valt derhalve niet onder de werkingssfeer van deze richtlijn zoals bedoeld in artikel 1. Supplementen voor zwangere vrouwen zijn een soortgelijk geval. Amendement 18 is potentieel strijdig met artikel 1 en dus kan ik het niet aanvaarden.
Amendement 19 kan ik aanvaarden, en amendement 20 in beginsel ook, maar met redactiewijzigingen, zodat het in overeenstemming is met de motivering ervan in uw verslag. In amendement 21 wordt voorgesteld twee zinnen aan artikel 9 toe te voegen. Het beginsel in de eerste zin, dat overdoses vermeden moeten worden, is al genoemd in artikel 6. De tweede zin heeft betrekking op tolerantiegrenzen voor aangegeven hoeveelheden van bepaalde voedingsstoffen met stabiliteitsproblemen. Dat is een zeer technische kwestie die door deskundigen op dit terrein moet worden onderzocht en zo nodig met technische implementeringsmaatregelen moet worden geregeld. Daarom kan ik amendement 21 niet aanvaarden.
In amendement 22 wordt voorgesteld de beginselen van goede productiepraktijken in wettelijk bindende maatregelen vast te leggen. Dat is in de levensmiddelenindustrie niet gebruikelijk en zou een precedent scheppen. We werken met horizontale regels voor hygiëne en toezicht voor alle levensmiddelen, die ook op voedingssupplementen van toepassing zullen zijn. We hanteren zuiverheidscriteria voor veel van de stoffen in bijlage II en zijn van plan criteria voor de overige stoffen vast te stellen. Volgens ons zijn deze bindende horizontale regels voldoende. Daarom kan ik amendement 22 niet aanvaarden. Er is natuurlijk niets dat de sector tegenhoudt om vrijwillig goede productiepraktijken voor een bepaald product af te spreken. Dat gebeurt vaak in de levensmiddelensector.
Amendement 23 zou fabrikanten verplichten om de autoriteiten van een lidstaat op de hoogte te stellen wanneer een voedselsupplement op de markt wordt gebracht. In het voorstel van de Commissie hebben lidstaten de mogelijkheid deze verplichting niet op te leggen als ze binnen hun grondgebied op een andere manier toezicht kunnen houden op deze producten.
De lidstaten zijn tegen deze verplichting omdat ze vinden dat deze zaak onder het subsidiariteitsbeginsel valt en ze graag de vrije hand willen houden in het toezicht op deze producten. Ik kan amendement 23 dus niet aanvaarden.
Amendement 24 heeft ook betrekking op procedures, en poogt nauwkeurige termijnen voor de besluiten van de Commissie in te voeren. Dergelijke termijnen kunnen afhankelijk zijn van het advies van het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding, van standpunten van de lidstaten, en van andere factoren waarop de Commissie geen invloed heeft. Daarom kan ik amendement 24 niet aanvaarden.
Amendement 26 en 27 beogen aan de bijlagen I en II meer mineralen, vitamines, preparaten en minerale zouten toe te voegen. Daarover moet ik duidelijk zijn: ik kan geen toevoegingen aanvaarden zonder een positieve veiligheidsevaluatie van het Wetenschappelijk Comité voor de menselijke voeding. Ik kan amendement 26 en 27 dus niet aanvaarden.
Aan de andere kant beogen de amendement 30, 31, 32, 36, 38, 39, 42, 48 en 49 een lijst vitaminepreparaten op te stellen die prioriteit zouden moeten krijgen bij de veiligheidsevaluaties en bij de eventuele opname op de lijst van stoffen die bij de productie van voedingssupplementen mogen worden gebruikt. Ik kan instemmen met het voorstel uit de amendementen 30, 38 en 42 om het beginsel in een nieuwe overweging op te nemen.
Ik wijs erop dat in bijlage II alleen vitaminepreparaten en minerale zouten worden vermeld, maar geen andere ingrediënten. Bovendien is de procedure uit artikel 13 niet van toepassing op de evaluatie van de desbetreffende stoffen. Die procedure is bedoeld voor het toevoegen van stoffen aan de lijst; een evaluatie maakt deel uit van de procedure. De nieuwe overweging zou in overeenstemming daarmee moeten worden geformuleerd. Ik kan de amendementen 30, 38 en 42 aanvaarden met de nodige redactiewijzigingen.
Het artikel dat in de amendementen 31, 36 en 48 wordt voorgesteld is niet aanvaardbaar, noch uit het oogpunt van de formulering, noch uit institutioneel oogpunt. Ik kan de amendementen 31, 36 en 48 dus niet overnemen. Ik stel voor dat we hier later op terugkomen, om een voor iedereen bevredigende oplossing te vinden. Alle betrokken instellingen zouden kunnen nadenken over een artikel in de geest van deze overweging, waarin wordt voorgesteld prioriteit te geven aan de evaluatie van bepaalde stoffen in een aparte bijlage.
Amendement 32, 39 en 49 zijn niet aanvaardbaar. Ze zijn namelijk direct gekoppeld aan de amendementen 31, 36 en 48. Dat houdt echter geen oordeel in over de stoffen die erin zijn opgenomen.
Ik wil het Parlement bedanken voor zijn steun voor het voorstel van de Commissie om een wetenschappelijke risicobeoordeling als basiscriterium in te voeren voor het bepalen van maximumwaarden van vitamines en mineralen in voedingssupplementen. Artikel 5 is zorgvuldig opgesteld met het oogmerk het benodigde hoge beschermingsniveau voor de consument te garanderen. De amendementen 40 en 50 zouden dit evenwicht verstoren en kunnen dus niet worden overgenomen.
Tenslotte amendement 43. Ik begrijp niet aan welke testprocedures uit deze richtlijn andere ingrediënten moeten beantwoorden. Daarom kan ik amendement 43 niet aanvaarden.
Kortom, de Commissie kan de amendementen 2, 4, 17, 19, 33 en 44 als zodanig aanvaarden en de amendementen 1, 5, 7, 9, 12, 20, 30, 34, 37, 38, 42, 45 en 46 in beginsel, met redactiewijzingen. De Commissie kan de amendementen 3, 6, 8, 10, 11, 13, 14, 15, 16, 18, 21, 22, 23, 24, 25, 26, 27, 28, 29, 31, 32, 35, 36, 39, 40, 41, 43, 47, 48, 49, 50 en 51 echter niet aanvaarden.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Motorvoertuigen op twee of drie wielen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0015/2001) van de heer Lange, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van Richtlijn 97/24/EG betreffende bepaalde onderdelen of eigenschappen van motorvoertuigen op twee of drie wielen (COM(2000) 314 - C5-0334/2000 - 2000/0136(COD)).

Lange
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, twee- en driewielige motorvoertuigen, dus motorfietsen - inclusief bromfietsen - en scooters, worden hoofdzakelijk voor twee doelen gebruikt: ter bevrediging van mobiliteitsbehoeften in stedelijke gebieden en als vrijetijdsbesteding, met name in kwetsbare plattelandsgebieden met veel mooie bochten. In beide gevallen, en dat zeg ik als gepassioneerd motorrijder, heeft de bestuurder van zo'n motorrijtuig een bijzondere verantwoordelijkheid, omdat zowel in stedelijke gebieden als in kwetsbare natuurgebieden, en daar vooral, de belasting die van tweewielers uitgaat niet sterker mag zijn dan die van auto's. Daarom is het ook goed en noodzakelijk dat we ervoor zorgen dat twee- en driewielige motorvoertuigen hetzelfde emissieniveau hebben als auto's. Het Europees Parlement heeft een heel succesvolle en voorbeeldige wetgeving gemaakt die met EURO III en EURO IV zorgt voor een reductie van de schadelijke uitstoot van personenauto's en van lichte en zware bedrijfsvoertuigen, waardoor de luchtkwaliteit in de Europese steden en kwetsbare gebieden aanzienlijk kan worden verbeterd. Het is dan ook ondenkbaar dat we voor motorfietsen en scooters een uitzondering zouden maken. Vandaar het voorstel om ook bij motorfietsen en scooters te kiezen voor een aanpak in twee fasen, waarbij een eerste reductie moet zijn bereikt in 2003, maar vooral, en dat is het belangrijkste, met een tweede reductie, die bereikt moet zijn in 2006.
Natuurlijk heeft de industrie tijd nodig om nieuwe motoren en nieuwe emissiezuiveringssystemen te ontwikkelen. We moeten de industrie deze tijd geven, en daarom is er een tweede belangrijke fase voorzien die loopt van 2003 tot 2006. Wat de Commissie voor de periode tot 2003 voorstelt, is in wezen de huidige stand van de techniek. De voertuigen die deze emissiewaarden moeten halen, nemen over het algemeen al deel aan het verkeer. Niet voor niets blijkt uit een toelatingsoverzicht dat meer dan 80 voertuigen reeds de waarden voor 2003 vervullen. Daar willen we het echter niet bij laten: we willen een tweede verplichte fase, de periode tot 2006, wat betekent dat het niveau dat EURO III-auto's in het jaar 2000 moesten vervullen, in 2006 ook verplicht wordt gesteld voor tweewielige motorvoertuigen.
We willen in 2003 echter reeds beginnen met wat we ook bij auto's en lichte en zware bedrijfsvoertuigen hebben gedaan, namelijk ons concentreren op de duurzaamheid van de voor de uitstoot relevante onderdelen. Het heeft natuurlijk weinig zin dat een motor op de testbank fantastische grenswaarden laat zien, als in de praktijk deze grenswaarden na een paar duizend kilometer alweer in rook opgaan. Daarom willen we in 2003 het duurzaamheidscriterium invoeren voor tweewielige motorvoertuigen en, voor het geval dat bepaalde typen deze grenswaarden niet langdurig kunnen garanderen, ook de mogelijkheid creëren dat de autoriteiten dat in de praktijk kunnen toetsen.
Men heeft mij gezegd dat we niets kunnen doen voor 2006, omdat we nog geen testcyclus hebben voor motorfietsen. We moeten die eerst ontwikkelen en dan kunnen we wat doen. Ik ben het daar niet mee eens. Net zoals bij de zware bedrijfsvoertuigen hebben we gezegd: het zou mooi zijn wanneer we een wereldwijde testcyclus hadden, maar we willen toch een doel stellen. Het doel is om in 2006 hetzelfde niveau te bereiken als voor auto's in 2000, en de motorfietsen dus iets meer tijd te geven, maar dan moeten ze dit niveau bereiken. Wanneer er op dat moment nog geen andere testcyclus is, dan gebruiken we de testcyclus die ook voor auto's geldt.
De heer Goodwill en ikzelf hebben enkele kleinere fabrikanten die bijzondere problemen hebben iets meer productietijd gegeven om de omschakeling van hun productieseries uit te voeren. Ik denk dat dit redelijk is en dat het geen afbreuk doet aan het eindresultaat. Ik ben van mening dat wanneer we de voorstellen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid aannemen en ze in het onderhandelingsproces met de Raad verdedigen, de motorrijders in de toekomst op een verantwoorde manier van hun vrijheid kunnen genieten. Dat moet ons gemeenschappelijk doel zijn.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, over de vorderingen van het Kyoto-protocol handelde onlangs de klimaattop in Den Haag, met het bekende magere resultaat. Dit drukt ons met de neus op de ernst van de situatie, waarin de gemotoriseerde vervoerssector zich bevindt. Het aandeel van het transport in de emissie van CO2 en NOx is aanzienlijk. Het grootste aandeel binnen het transport is daarbij afkomstig van het wegvervoer.
Het aandeel van 2- en 3-wielige voertuigen in het totale wagenpark en het wegvervoer is weliswaar beperkt. Het is daarom des te opvallender dat het aandeel in de emissies relatief hoog is. Wanneer we naar de voorspellingen van het Auto-Olieprogramma II kijken, zal bij ongewijzigd beleid, dat aandeel alleen maar toenemen.
De huidige generatie 2- en 3-wielige voertuigen voldoet nog aan de eisen die aan andere oudere voertuigen worden gesteld. Echter die categorieën worden regelmatig geconfronteerd met scherpere emissienormen. Om ook de 2- en 3- wielige voertuigen optimaal te laten presteren is ook hier een continue aanpassing van emissienormen gewenst. Persoonlijk ben ik dan ook content met de lijn die de rapporteur voorstelt.
Als rapporteur voor advies vanuit de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme ben ik blij dat de rapporteur een langere periode, zij het minder lang dan door onze commissie gewenst, voor de kleinere producenten van 2- en 3- wielige voertuigen bepleit.
Mijnheer de Voorzitter, al met al ben ik verheugd over het verslag van collega Lange. De uitvoering ervan zou een stap in de richting van een duurzaam vervoerssysteem betekenen en dat is toch wat wij als Parlement willen.

Goodwill
Mijnheer de Voorzitter, dit amendement op de richtlijn is een van de manieren waarop de losse eindjes van het Auto-olieprogramma worden weggewerkt. Ik kijk al uit naar de andere richtlijnen over kleine pleziervoertuigen en over de kleine motor met elektrische ontsteking, die het proces zullen afronden.
Motorfietsen maken maar een zeer klein deel van het aantal vervoermiddelen uit. Door de vooruitgang in de motortechnologie voor auto' s en vrachtwagens en een stijging van 6% in het aantal gereden kilometers op motorfietsen in de jaren 1990 wordt het aandeel van motorfietsen in de luchtvervuiling steeds groter. Ik ben dus ingenomen met dit voorstel, maar ik heb wel enkele bedenkingen.
Mijn grootste bezwaar is de korte periode tussen 2003, als de nieuwe normen van toepassing zullen worden op nieuwe modellen, en het tijdstip waarop het toepassingsgebied naar alle nieuwe motorfietsen wordt uitgebreid. Daardoor zullen de kleinere Europese fabrikanten, zoals Triumph en CCM in het Verenigd Koninkrijk, enorm onder druk worden gezet. Deze wijzigingen zijn weliswaar technisch haalbaar, maar kleine bedrijven hebben niet de middelen om ze in slechts 12 maanden in te voeren. Bovendien moeten de ontwikkelingskosten door een kleinere omzet worden gedekt. Daardoor komen Europese fabrikanten in een nadelige concurrentiepositie terecht ten opzichte van de grote jongens uit het Verre Oosten. Ik ben daarom verheugd dat de rapporteur dit heeft erkend en de overgangsfase tot twee jaar heeft verlengd.
Ik wil de rapporteur ook gelukwensen met het goede voorbeeld dat hij heeft gegeven door een katalysator achter op zijn eigen klassieke Harley Davidson te monteren. Het is dus aan gene zijde van het Parlement geen zaak van het één zeggen en het ander doen.
Ik heb enkele bedenkingen met betrekking tot de boorddiagnose en tests op de weg. Een motorfiets is vaak het eerste voertuig dat jongeren met een beperkt inkomen kopen, en een boorddiagnosesysteem maakt motorfietsen duurder. In de tweede plaats heb ik er niet veel vertrouwen in dat de eigenaar van de motorfiets er iets aan zal doen wanneer het groene lampje gaat branden om aan te geven dat de uitlaat niet volgens de normen functioneert. Ik heb zo' n vermoeden dat hij het lampje er gewoon uit zal draaien. Misschien moeten we in dit stadium deze twee maatregelen erin houden en afwachten hoe de tweede lezing en de mogelijke bemiddelingsprocedure aflopen.
Tenslotte de fiscale maatregelen: ik steun marktoplossingen zoals fiscale stimuleringsmaatregelen, maar deze zouden door de lidstaten desgewenst volgens nationale criteria moeten worden ingevoerd. Dit voorstel valt onder artikel 95, dat wil zeggen dat er met gekwalificeerde meerderheid over wordt gestemd. Tony Blair heeft in Nice 28 veto' s laten vallen, maar het Verenigd Koninkrijk heeft nog steeds het recht om over zijn eigen belastingen te beslissen. Daarom zou het fiscale aspect niet onder deze richtlijn moeten vallen. Het subsidiariteitsbeginsel moet gehandhaafd worden.

Sacconi
Mijnheer de Voorzitter, de ontwerprichtlijn waar wij spoedig over zullen stemmen, is een concrete stap vooruit in de richting van de ambitieuze doelstellingen van de Unie voor de beperking van de luchtvervuiling. Wij bevinden ons in een paradoxale situatie. Ofschoon motorfietsen slechts 2 à 3% van het totale verkeer uitmaken, stijgt hun bijdrage aan de totale uitstoot geleidelijk aan. De door de heer Lange ingediende amendementen en eveneens alle in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming goedgekeurde amendementen vormen een verbetering van het Commissievoorstel. Het Parlement dringt met name aan op de vaststelling van speciaal geijkte, voor heel Europa geldende proefcycli voor motorfietsen en op de controle van de goede werking van de uitstootbeperkende installaties bij de goedkeuring. Daaruit blijkt dat het Europees Parlement van plan is vastberaden op te treden in een zo gevoelige sector.
Ik wil er hier eveneens op wijzen dat ook de bedrijven in deze sector achter het merendeel van deze doelstellingen staan. Dit betekent dat enerzijds de heer Lange op uitstekende wijze met hen heeft onderhandeld, en dat anderzijds ook de producenten steeds meer doordrongen raken van de noodzaak om bij te dragen aan de verbetering van de milieuomstandigheden. Het feit dat het Parlement heeft besloten niet alleen van meet af aan de datum voor herziening van de eerste grenswaarden vast te stellen - 2006 - maar ook de grenswaarden zelf te bepalen, laat zien dat wij vastbesloten zijn de bedrijven tot steeds hogere prestaties aan te zetten.
De opname van een mogelijkheid tot herziening van deze grenswaarden en de beklemtoning van de gewenste technologische ontwikkeling laten echter ook zien dat wij van plan zijn ook na de aanneming van de richtlijn de dialoog met de producenten voort te zetten.

De Roo
Voorzitter, dank aan collega Lange voor opnieuw een uitstekend verslag over een belangrijke zaak: luchtverontreiniging en ozonsmog. Een paar honderdduizend motorfietsen veroorzaken in mijn land, Nederland, net zoveel luchtverontreiniging als alle zeseneenhalf miljoen auto's tezamen. Het kan niet zo zijn dat nieuwe auto's in 2005 bijzonder schoon moeten worden en dat motorfietsen buiten schot blijven.
Het kan ook niet zo zijn dat nieuwe vrachtauto's na 2007 bijzonder schoon worden en dat motorfietsen buiten schot blijven. Daarom hoop ik dat alle collega's morgen zullen stemmen om in 2006 nieuwe motorfietsen met een katalysator uit te rusten.
Tenslotte een vraag aan de Commissie. Ik ben van mening dat het nu de hoogste tijd is om de uitzondering voor dieselmotoren, voor treinen uit 1978 op te heffen. Ook treinen moeten en kunnen veel schoner. Ik hoop dat de Commissie hierop wil antwoorden.

Bautista Ojeda
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het is een feit dat er op de wegen en in de steden van de Unie veel motorfietsen rijden, met name in de mediterrane landen, waar het gedurende het hele jaar mooi weer is. In het verslag van de heer Lange worden de motorvoertuigen op twee en drie wielen voortdurend op één lijn gesteld met de voertuigen op vier wielen. Ofschoon onze fractie de bezorgdheid van de rapporteur voor het milieu deelt, is zij van oordeel dat de gebruiksvriendelijkheid van de onderhavige motorvoertuigen, de ontlasting van het stadsverkeer, het parkeergemak, de lage aankoopprijs en de beperkte onderhoudskosten redenen te over zijn om te vermijden dat de noodzakelijke maatregelen inzake milieubescherming het gebruik van dit vervoermiddel aan banden leggen. De Europese industrie heeft meer tijd nodig om de voorgestelde maatregelen toe te passen. Daarom verzoek ik de Commissie in samenwerking met de fabrikanten de haalbaarheid van deze initiatieven, en met name van de vastgestelde termijnen, te bestuderen en een kosten-batenanalyse uit te voeren. Wij lopen immers het risico om indirect de grote bedrijven uit de sector te bevoordelen, en dat zijn doorgaans geen Europese firma's.
Er moeten belastingprikkels worden ingevoerd om de verkoop en het gebruik van minder vervuilende voertuigen te bevorderen die gemakkelijk te hanteren zijn, de doorstroming van het verkeer versoepelen en beter in onze steden geïntegreerd zijn.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, ten eerste wil ik rapporteur Lange bedanken, omdat hier opnieuw een debat wordt gevoerd dat voor de toekomst heel belangrijk is. Twee- en driewielige motorvoertuigen lijken immers erg in trek te zijn, en daarom moeten we er alles aan doen om ze ook op het vlak van de emissiewaarden te laten voldoen aan de laatste normen.
De wetenschap heeft enorme vooruitgang geboekt en het is nu aan ons om deze vooruitgang om te zetten in maatregelen. De emissie-inventaris die de Commissie heeft opgesteld laat heel duidelijk zien welke vorderingen bij stikstofdioxide mogelijk zijn: tot 80% bij viertaktmotoren en toch ook al tot 70% bij tweetaktmotoren. Dat zijn waarden die gezien mogen worden! Daarom ben ik ook voorstander van een stapsgewijze reductie. Wanneer die gebeurt binnen redelijke grenzen, zal dit voor de motorrijders en andere gebruikers van deze motoren in de toekomst een groot voordeel betekenen.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst het Europees Parlement en vooral rapporteur Lange bedanken voor de kordate behandeling van deze zaak. De rapporteur is voorstander van het Commissievoorstel over de grenswaarden waaraan men vanaf 2003 moet voldoen. De rapporteur stelt echter een tweede fase voor, waarbij men vanaf 2006 aan verplichte grenswaarden moet voldoen. Die fase is gebaseerd op de testcyclus van personenauto's. De Commissie erkent de noodzaak van die tweede fase. Wij doen voor 2002 een apart voorstel daarover. Het komende voorstel is gebaseerd op extra onderzoek naar de technische prestaties en de financiële haalbaarheid van betere katalysatoren. In die volgende fase moeten de emissies worden gemeten in verhouding tot de verbeterde testcyclus. Op die manier komt de situatie overeen met de werkelijke rijdynamiek van motorfietsen. De Commissie heeft de verplichte grenswaarden waaraan men vanaf 2006 moet voldoen niet in haar voorstel opgenomen, omdat zij nog geen informatie heeft die de ingebruikname van de nieuwe testcyclus op wetenschappelijk verantwoorde wijze motiveert.
De Commissie steunt actief de ontwikkeling van een wereldwijde en geharmoniseerde testcyclus voor motorfietsen. Het werk ving in 1999 aan, en in mei 2000 gaf de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Staten daarvoor een officieel mandaat met steun van de lidstaten van de Europese Unie, Japan en de Verenigde Staten. Het werkprogramma ligt op schema. Daarom geloven wij dat de nieuwe cyclus ruim op tijd ter beschikking komt, zodat in 2006 kan worden begonnen met de toepassing ervan. Deze werkwijze komt ook overeen met het standpunt van rapporteur Langen. Op die manier kan de Commissie geen amendementen steunen die stellen dat nu moet worden besloten tot het in gang zetten van de verplichte tweede fase in 2006. Die zaak wordt behandeld in de amendementen 3, 5, 10, 11, 23, 24 en 25. De Commissie is natuurlijk wel bereid deel te nemen aan het zo snel mogelijk sluiten van een intergouvernementeel totaalverdrag.
De rapporteur noemt verscheidene maatregelen waarmee men beter een doeltreffend functioneren van katalysatoren kan garanderen, gedurende de hele leeftijd van het voertuig. De Commissie erkent dat die maatregelen belangrijk zijn wanneer men een werkelijke reductie van de uitstoot tijdens het rijden wil garanderen. Een motorfiets verschilt als technisch product echter zeer veel van een personenauto. Het toepassen van de criteria op motorfietsen kent aanzienlijke gevolgen die een zorgvuldige evaluatie van de technische en financiële haalbaarheid vereisen.
Ik kan op de vraag van afgevaardigde De Roo over het spoorwegvervoer antwoorden dat die zaak momenteel wordt behandeld, maar dat er nog geen desbetreffend voorstel klaar is.
De Commissie aanvaardt in beginsel de amendementen waarin de Commissie wordt opgeroepen de voornoemde standpunten te bekijken. Wij verwerpen echter de amendementen waarin data worden voorgesteld voor de verplichte toepassing van de criteria of voorschriften waarin geen rekening wordt gehouden met de definitieve onderzoeksresultaten. Daarmee worden de amendementen 6, 13, 14, 15, 20 en 22 bedoeld. Hetzelfde standpunt van de Commissie geldt ook voor de amendementen 8 en 17 die betrekking hebben op de CO2-uitstoot van motorfietsen.
Het verslag bevat verscheidene amendementen die de Commissie kan steunen, zoals de amendementen 4 en 12, als de lidstaten de mogelijkheid krijgen katalysatoren en het achteraf aanbrengen van onderdelen in oudere motorvoertuigen te ondersteunen. Hetzelfde geldt voor amendement 1 en het laatste deel van amendement 9 waarin wordt voorgesteld een uitzondering van een jaar te geven aan de speciale klasse van trialmotorfietsen en het eerste deel van amendement 9 waarin de toepassing op de huidige types voertuigen wordt uitgesteld van januari tot juli 2004.
De Commissie verwerpt echter amendement 26 waarin de toepassing op de huidige types voertuigen met een heel jaar wordt verworpen. In principe steunt de Commissie ook de amendementen 7 en 16 over de criteria voor ontkoppelingsapparaten en andere inhaalsystemen. De Commissie is van mening dat ze die criteria in het huidige voorstel kan opnemen. De Commissie kan dus de amendementen 4, 9, 12 en 18 goedkeuren, in principe ook de amendementen 2, 7, 8, 16 en 21 en gedeeltelijk de amendementen 1, 4, 19, 20 en 22. De Commissie kan daarentegen niet de amendementen 3, 5, 6, 10, 11, 13, 15, 17 en 23-26 goedkeuren.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Voertuigen met meer dan acht zitplaatsen
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0039/2001) van de heer Miller, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende speciale voorschriften voor voertuigen bestemd voor het vervoer van passagiers, met meer dan acht zitplaatsen, die van de bestuurder niet meegerekend, en tot wijziging van Richtlijn 70/156/EEG en van Richtlijn 97/27/EG (9012/1/2000 - C5-0456/2000 - 1997/0176(COD)).

Miller
Mijnheer de Voorzitter, in de debatten over copyright en GGO' s van vandaag hebben we gehoord dat het Parlement drie jaar heeft gewerkt voordat er wetgeving aangenomen kon worden. Over dit verslag is maar liefst negen jaar onderhandeld, en pas nu naderen we de voltooiing. Sinds ik de taak van rapporteur van dit verslag heb overgenomen, heb ik geprobeerd alle betrokken partijen erbij te betrekken, van de fabrikanten tot de gebruikers. Wat de fabrikanten betreft, heb ik verschillende malen met de Europese fabrikantenassociatie en met individuele busondernemingen gesproken. Deze organisaties zijn allemaal tevreden over het gemeenschappelijk standpunt en over de amendementen. Ze zijn ermee ingenomen dat de marktsituatie overzichtelijker is geworden. Ik heb goed naar de gebruikers geluisterd en een groot aantal personen geraadpleegd. Pas nadat ik deze adviezen had ingewonnen, heb ik de amendementen ingediend die u vanavond voor u heeft.
Ik bedank ook de schaduwrapporteurs die nauw met mij hebben samengewerkt bij het opstellen van dit verslag. Helaas hebben ze niet allemaal hun fracties kunnen overtuigen.
De amendementen 1, 2, 3 en 5 zijn specifieke, gedetailleerde technische amendementen bedoeld om de fabrikanten te helpen. Ze hebben betrekking op gangpadhellingen van 12,5% in bestaande bussen van klasse I en II. Deze amendementen moeten samen met amendement 7 worden gelezen. Ik wil amendement 6 graag vervangen door amendement 10, waarin wordt verwezen naar de ISO-norm en niet naar de normen van afzonderlijke lidstaten die ik aanvankelijk in amendement 6 had genoemd. In amendement 4 wordt gedetailleerder uiteengezet op welke gebruikersgroepen dit verslag betrekking heeft. Deze lijst is echter niet uitputtend en ook niet prescriptief. Dat was nooit de bedoeling; er kunnen te allen tijde nieuwe groepen worden toegevoegd. Amendement 8 wil het openbaar vervoer toegankelijk maken voor alle groepen die in het voorafgaande amendement 4 worden genoemd. Hier wordt het openbaar vervoer voor het eerst toegankelijk gemaakt voor iedereen met een mobiliteitshandicap, door middel van een knielsysteem met een lift of een oprijplaat, maar er wordt ook rekening gehouden met al ingevoerde verbeteringen in de infrastructuur.
Misschien is dit een geschikt moment om te verklaren dat ik persoonlijk belang heb bij dit thema. Vlak voor Kerstmis heeft mijn moeder namelijk onverwachts haar gezichtsvermogen verloren. Als zoon wil ik haar en alle visueel gehandicapten in de Europese Unie natuurlijk helpen. Daarvoor ben ik gekozen en ik weet zeker dat de meerderheid van de leden van dit Parlement er ook zo over denkt. Deze burgers zijn een belangrijke categorie gebruikers van het openbaar vervoer, en zij zijn afhankelijk van ons, leden van het Europees Parlement, om dat goed te regelen. Morgen kunnen we daaraan een bijdrage leveren door voor deze amendementen te stemmen.
Ik moet hier echter ook wijzen op amendement 9, dat in een later stadium door de PPE-Fractie is ingediend. Dit document werd in het Commissie juridische zaken en interne markt unaniem aangenomen, maar nu horen we plotseling dat de PPE-Fractie het gemeenschappelijk standpunt verwerpt. Ik betreur dat en ik ben teleurgesteld dat het gemeenschappelijk standpunt in hun amendement wordt verworpen. Daardoor wordt de toegankelijkheid van het openbaar vervoer voor de burgers die ik hiervoor noemde een paar jaar teruggezet.
Ik heb begrepen dat een van de redenen van de PPE-Fractie om het gemeenschappelijk standpunt te verwerpen is dat het de industrie zou hinderen en te veel bureaucratische rompslomp zou veroorzaken. Ik zou graag van de sprekers uit de PPE-Fractie willen weten hoe zij zich zouden voelen als ze aan een rolstoel gekluisterd zouden zitten of een stok of een blindengeleidehond nodig zouden hebben? Dat zijn hindernissen, niet de regels die we nu proberen in te voeren. Ik zou me schamen als hun amendement 9 werd overgenomen; ik zou me schamen voor elk lid van dit Parlement dat zijn hand opsteekt of op de knop drukt om voor dit amendement te stemmen. Ik verzoek u dus dringend tegen amendement 9 te stemmen en voor de andere amendementen.

Harbour
Mijnheer de Voorzitter, zoals altijd was het een genoegen om bij deze technische richtlijnen samen te werken met mijn vriend Bill Miller. Als we dit document aannemen, hebben we de richtlijn volgens mij aanzienlijk verbeterd. Ik zal de amendementen niet doornemen, omdat Bill Miller dat al heeft gedaan. Ik wil alleen uitleggen waarom wij, aan deze kant van het Parlement, voorstellen de tekst te verwerpen.
Dat heeft te maken met de reden dat het Parlement technische richtlijnen behandelt. Ik herinner me dat commissaris Liikanen in een voordracht kortgeleden sprak over de problemen die hij tegenkwam bij de ontwikkeling van wetgeving voor de bescherming van voetgangers tegen auto' s. Hij legde ons meer dan 60 bladzijden ingewikkelde wiskundige berekeningen voor en vroeg ons toen of dat nu iets was waar het Parlement zich mee bezig zou moeten houden. De onderhavige richtlijn beslaat 150 bladzijden en bevat ook flink wat technische berekeningen, grafieken, tabellen en andere gedetailleerde technische bepalingen. Daarover kunnen we dezelfde vraag stellen.
Ik wil terugkomen op een punt van Bill Miller. Terecht vraagt hij ons onze standpunten over toegankelijk openbaar vervoer voor gehandicapten toe te lichten, maar hij beweerde dat deze richtlijn het openbaar vervoer toegankelijk zou maken voor alle gebruikers. Dat is helaas niet het geval. Als dat klopte, zouden we het verslag steunen. Dit document bevat bepalingen om bussen toegankelijker te maken voor gehandicapten, maar het negeert de kwestie van bedrijfsvoorschriften voor openbaarvervoersystemen in de Europese Unie. Onze collega de heer Howitt zegt terecht dat in de richtlijn opgenomen moet worden dat de infrastructuur moet veranderen, zodat bussen toegankelijker worden voor gehandicapte gebruikers.
Wat hebben we na negen jaar eigenlijk bereikt? Is er sprake van wederzijdse erkenning van technische standaarden door de lidstaten? Is de veiligheid echt zo significant vooruitgegaan als we willen? Ik heb deze 150 pagina' s doorgekeken. Misschien vergis ik me - in dat geval moet de commissaris me maar corrigeren - maar ik heb daarin geen bepalingen over verplichte gordels gevonden. Waarom ontbreekt dat als de Raad in dit document beweert dat een haalbare oplossing is bereikt waarmee een grote mate van veiligheid en gebruiksvriendelijkheid is gewaarborgd? Als ons dat echt was gelukt, zouden we daar trots op kunnen zijn.
Zeker, er zijn bepalingen voor zaken als de sterkte van de bovenbouw, maar verontrustend genoeg is dat niet het enige. Misschien zou de commissaris daar iets aan kunnen doen. Aan het eind volgt een lijst opmerkingen van de Commissie en de Raad. Schoolbussen worden daarin niet behandeld. De nieuwste bustechnologie wordt daarin niet behandeld. Er worden nieuwe bepalingen voor de bovenbouw in het vooruitzicht gesteld. Wanneer houdt dit een keer op? Wanneer komen er realistische en redelijke maatregelen en wanneer komt de technische commissie waar dit Parlement bij de eerste lezing in 1997 om vroeg en die nu gewoon van tafel wordt geveegd? Ik citeer: "De Commissie steunde de benadering van het Parlement niet en diende derhalve geen gewijzigd voorstel in." Geen woord van uitleg! Daarom adviseert mijn fractie dit document morgen te verwerpen.

Howitt
Mijnheer de Voorzitter, in de tekst wordt veel aandacht besteed aan het verbeteren van de toegankelijkheid van bussen voor gehandicapten: leuningen, antislipoppervlakken, ruimte voor rolstoelen en een ruime definitie van mobiliteitshandicap zodat alle gehandicapten eronder vallen. De sleutel tot het debat van vanavond is echter amendement 8, waarin personen met een mobiliteitshandicap toegang op gelijk niveau wordt gegarandeerd tot alle nieuwe bussen in stedelijke gebieden. Hiervoor is een instaphulpmiddel nodig, een lift of een oprijplaat. Een lagevloerbus alleen is niet voldoende. Als we niet instemmen met dit cruciale deel van de tekst, laten we gehandicapten letterlijk in de steek, - een misser waarvoor we zelf verantwoordelijk zouden zijn.
De rapporteur, die ik hierbij van harte bedank, heeft een compromis gesmeed, waarin hij probeert de verantwoordelijkheid voor toegankelijkheid te verdelen over busfabrikanten, busondernemingen en plaatselijke plannings- en vervoersautoriteiten. Maar nu we de definitieve versie behandelen, wil ik het Parlement en de Commissie zeggen dat zelfs een verhoogde trottoirrand bij elke bushalte geen definitieve oplossing is. Instappen kan nog steeds belemmerd worden door slecht geparkeerde auto' s of obstakels op het trottoir, terwijl een eenvoudige, met de hand bediende oprijplaat, ingebouwd in de vloer van alle nieuwe bussen, goedkoop is en altijd werkt.
En nu, negen jaar nadat deze richtlijn voor het eerst werd behandeld, en terwijl de gehandicaptenbeweging toegankelijk openbaar vervoer al een generatie lang als een eerste prioriteit beschouwt, dreigen de leden van dit Parlement niet alleen tegen dit amendement te stemmen, maar zelfs de hele richtlijn af te breken. Ligt dat aan de kosten? Nee. Het onderzoek naar toegankelijke bussen dat mijn regering heeft laten uitvoeren, laat zien dat de lage bedrijfskosten de iets hogere investeringen goedmaken. Bovendien is de omzet gestegen door een stijging van het aantal passagiers met 14%.
Zijn de leden van dit Parlement tegen omdat de fabrikanten hebben geklaagd? Nee. Uit een rondvraag onder Britse busfabrikanten en busondernemingen, weer in mijn eigen lidstaat dus, kwam vandaag naar voren dat deze unaniem willen dat de richtlijn erdoor komt. Is er eigenlijk wel een reëel probleem? Nee. De parlementaire commissie die deze voorstellen heeft onderzocht, heeft het document unaniem goedgekeurd.
Mijnheer de Voorzitter, mijn eigen conclusie is dat de tegenstanders, zoals we vanavond hebben gehoord, tegen de richtlijn gekant zijn omdat ze toegang voor gehandicapten onnodig ingewikkeld vinden. Ze hebben ongelijk. Voor een gehandicapte betekent dit het verschil tussen vrij reizen of gedwongen thuis zitten. Vanavond hebben we de kans hun deze vrijheid te schenken door te stemmen voor toegankelijk openbaar vervoer. We moeten en zullen dat doen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, wij behandelen vandaag de richtlijn betreffende uniforme autobussen, waar we reeds in eerste lezing aan hebben gewerkt. Rapporteur was de heer Murphy - de wet van Murphy is u denk ik bekend, maar de heer Murphy heeft zich voorbeeldig gedragen, omdat ook hij heeft ingezien dat we met deze richtlijn belangrijke politieke beginselen in praktijk willen brengen, namelijk de toegang van ouderen, kinderen en gehandicapten tot het vervoer. Daarover zijn we het volkomen eens. Wij moeten voor deze groepen iets doen: de bussen en het openbaar vervoer moeten voor hen toegankelijk zijn, en voor dit doel willen wij ons voor honderd procent inzetten.
Waarom wijzen we deze richtlijn dan af? Omdat de Commissie in eerste lezing een voorstel van ongeveer 100 bladzijden met gedetailleerde regelingen had gemaakt, en alle fracties het er tijdens de eerste lezing over eens waren dat deze richtlijn om principiële redenen moest worden afgewezen. Nu komen de Commissie en de Raad terug met een gemeenschappelijk standpunt, dat niet 100 bladzijden telt, maar 150! Wij hebben in eerste lezing gezegd dat wij dachten aan maximaal 3 bladzijden met een opsomming van de essentiële politieke beginselen. Nu staan er in deze richtlijn echte kunststukjes, die men heel zelden tegenkomt. Zo hebben we op bladzijde 17 bijvoorbeeld afbeelding 17: het gaat hier over de toegelaten vernauwing bij de achterste hoekplaatsen, met bovenaanzicht van de voorgeschreven oppervlakte van de zitplaats - zie bijlage I, paragraaf 7.7.8.6.3.4, beide achterste hoekplaatsen. Daarbij wordt voor de constructie van het voertuig een radius van maximaal 150 millimeter voorgeschreven. Ik weet dat we in de Europese Unie reeds een kromtestraal hebben voorgeschreven voor bananen en augurken en ik weet niet voor wat nog allemaal, maar dat we nu ook nog een kromtestraal voor de uniforme Europese bus moeten vaststellen, gaat echt mijn begrip te boven! De richtlijn bevat bovendien een formule die waarschijnlijk zelfs voor ingenieurs moeilijk te begrijpen is. Ik vind dit document echt niet geschikt voor politieke besluitvorming!
Het is ook zo dat de constructeurs, de busmaatschappijen, de consumentenbonden en ook de gehandicaptenorganisaties het wel met deze richtlijn eens zijn, maar ze zijn er ook allemaal heel ontevreden over. Ze zeggen allemaal dat het uiteindelijke doel is om in Europa bussen te laten rijden die toegankelijk zijn voor gehandicapten. Wij, de PPE-DE-Fractie, pleiten voor een nieuwe benadering, die er heel eenvoudig op neerkomt dat we ons beperken tot de essentiële politieke thema' s. Dat zijn in de eerste plaats normen voor de toegang van ouderen, kinderen en gehandicapten. Dat is heel belangrijk en moet gewaarborgd worden. Ten tweede willen we normen voor de veiligheid van de bestuurder en de passagiers. Ten derde willen we dat het beginsel van wederzijdse erkenning wordt ingevoerd. Het beginsel van wederzijdse erkenning is heel belangrijk, omdat een lijnbus in een klein arm dorp in Sicilië, waar het bijzonder warm is, er natuurlijk anders moet uitzien dan een bus die in het spitsverkeer van Londen rijdt, waar miljoenen passagiers onderweg zijn en waar heel andere eisen worden gesteld aan de draagkracht en dynamiek van de bus, of bijvoorbeeld een bus in Noord-Finland, die onder extreme koude rijdt en voor lange afstanden wordt ingezet. Daarom zal de PPE-DE-Fractie verzoeken om terugverwijzing van het gemeenschappelijk standpunt en een stemming voorstellen.
Wij hechten er belang aan dat men in Europa niet alles eenvormig wil maken. De neiging om alles eenvormig te maken wordt ook door de Europese burgers afgewezen. Wij willen wederzijdse erkenning. Ik heb vertrouwen in Britse, Franse en Duitse bussen. Dat moet in de toekomst zo blijven!

Grönfeldt Bergman
Mijnheer de Voorzitter, bij de eerste lezing van deze richtlijn heeft het Parlement aan de Raad en de Commissie duidelijk kenbaar gemaakt dat het de gedetailleerde wetgeving wil vervangen door algemene richtsnoeren en dat een technische werkgroep de gedetailleerde specificaties moet vaststellen. De Raad walst met zijn gemeenschappelijk standpunt echter volledig over het Parlement heen en houdt er op geen enkele wijze rekening mee dat het Parlement gedetailleerde wetgeving heeft afgewezen.
Het verslag gaat niet alleen over bussen. Het gaat om de manier waarop de Europese Unie wetten hoort te ontwerpen. Ik ben er natuurlijk niet op tegen dat de bussen in Europa toegankelijk zijn voor gehandicapten. Maar ik ben tegen de manier waarop er wordt gewerkt. Ik vind het geen normale gang van zaken dat politici besluiten nemen over de precieze afmeting van handvatten en rekken in bussen. In mijn vaderland is de Europese Unie vaak het voorwerp van spot vanwege haar bemoeienis en haar neiging om de dingen te veel tot in detail te willen regelen. De burgers zetten, terecht, vraagtekens bij de in veel opzichten logge en regelzuchtige EU. De geloofwaardigheid van de parlementsleden komt in het geding als wij besluiten nemen over kwesties waar wij niets van afweten. Een voorbeeld hiervan is bijlage V in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Ik schaam me er niet voor om te zeggen dat ik de formule waarmee men de sluitkracht van machinaal bediende deuren moet uitrekenen, niet begrijp.
Ik wil niet meedoen aan het ridiculiseren van het Parlement en de EU. Hoewel ik niet aanwezig was bij de eerste lezing in 1988, wil ik dit Parlement eraan herinneren dat het met 485 stemmen voor en 1 stem tegen heeft gestemd voor algemene richtsnoeren in plaats van gedetailleerde regelgeving. Waarom zou het Parlement nu ineens van gedachten veranderd zijn? Dit was een belangrijke kwestie voor de Zweedse conservatieve partij tijdens de verkiezingen van 1999. Ik ben gekozen op grond van een mandaat om te strijden tegen politieke bemoeizucht. Daarom kan ik niet voor het gemeenschappelijk standpunt van de Raad stemmen. Ik roep derhalve het hele Parlement op om voor amendement 9 van mijn collega Lehne te stemmen, dat het gemeenschappelijk standpunt van de Raad verwerpt.

Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mijn dank betuigen aan de rapporteur, de heer Miller, en aan de Commissie juridische zaken en interne markt, die het mogelijk hebben gemaakt de onderhavige kwestie op bevredigende wijze af te ronden. Zoals u zich vast wel kunt herinneren, heeft het voorstel voor een richtlijn inzake de constructie van bussen en touringcars in eerste lezing tot lange en moeizame discussies geleid. Dit voorstel ligt nu al drie jaar op tafel. Sindsdien is er veel water door de Rijn gestroomd. Tussen de Raad, het Parlement en de Commissie begint zich een consensus af te tekenen. Behalve tussen de instellingen zien we ook een consensus ontstaan tussen de verschillende betrokken partijen: de fabrikanten van bussen en touringcars, de openbaarvervoerbedrijven en de reizigersverenigingen, waaronder ook belangenverenigingen voor personen met een verminderde mobiliteit. Daarom waarderen wij het werk van de rapporteur, die erin geslaagd is de soms tegenstrijdige belangen met elkaar te verzoenen. Hierdoor kunnen we het voorstel snel aannemen, zodat de veiligheid van bussen en hun passagiers wordt vergroot.
De acht door de Commissie juridische zaken en interne markt ingediende amendementen kunnen integraal of in principe worden goedgekeurd door de Commissie.
De amendementen 1, 7 en 8 zijn aanvaardbaar in hun huidige vorm. De amendementen 2, 3 en 5, die betrekking hebben op de toegestane vloerhelling van bussen, zijn op hoofdlijnen aanvaardbaar, maar behoeven nog enkele redactionele aanpassingen. Amendement 4, dat een overzicht bevat van minder mobiele personen, zal waarschijnlijk door de lidstaten worden aangevochten, omdat het risico bestaat dat bepaalde categorieën gebruikers over het hoofd worden gezien. Zou het niet beter zijn de algemene definitie te hanteren, die als zodanig vollediger is? Tenslotte is amendement 6, dat erop gericht is de afbeelding van de rolstoel te wijzigen, in principe aanvaardbaar, maar niet in de vorm zoals voorgesteld in het verslag. Wij geven de voorkeur aan een ISO-norm of een schets met maataanduidingen, zoals de rapporteur in amendement 10 heeft voorgesteld, waarbij er echter op toegezien moet worden dat de afmetingen en de massa van de rolstoel met de daarin gezeten persoon, compatibel blijven met de fysieke eigenschappen van de toegangsdeuren.
Daarentegen wenst de Commissie geen herhaling van de discussie die wij tijdens eerste lezing hebben gevoerd over de reglementering van auto' s en bussen. Wij verwerpen dan ook het idee om de geschiktheid van een richtlijn in twijfel te trekken, zoals gebeurt in amendement 9. Kortom: de Commissie kan amendementen 2, 3, 4, 5, 6 en 10 op hoofdlijnen goedkeuren en amendementen 1, 7 en 8 goedkeuren.
Ik wil de heer Harbour antwoorden over deze principekwestie. Sinds Lissabon, toen we nieuwe voorstellen bespraken, moeten we alternatieven in overweging nemen. We hebben het nu bijvoorbeeld over gehandicapten. Ik heb me uitgebreid beziggehouden met ontwerpnormen voor gehandicapten in de informatiemaatschappij, om te zorgen dat alle hulpmiddelen voor de informatiemaatschappij beschikbaar zijn voor mensen met verschillende soorten handicaps. We moeten proberen te analyseren wanneer een richtlijn geschikt is voor de nieuwe aanpak en wanneer voor de oude. We moeten bekijken met wat voor hervormingen in de regelgeving we dit doel gemakkelijker kunnen bereiken.
Ik wil nu niet over deze kwestie debatteren, maar voor toekomstige voorstellen is het debat open. Dit voorstel is nu in een zo vergevorderd stadium dat de Commissie voorstelt het goed te keuren zoals het is.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Communautaire stimuleringsmaatregelen op het gebied van de werkgelegenheid
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0018/2001) van mevrouw Jensen, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad inzake communautaire stimuleringsmaatregelen op het gebied van de werkgelegenheid (COM(2000) 459 - C5-0384/2000 - 2000/0195(COD)).

Jensen
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de schaduwrapporteurs van de andere partijen bedanken voor de goede samenwerking in verband met deze bijdrage. Het is goed om te zien dat we een grote meerderheid op de been hebben kunnen brengen voor een voorstel dat in het verlengde ligt van eerdere besluiten van het Parlement. Met het onderhavige voorstel geven we de kaders aan voor het werkgelegenheidsbeleid van de Europese Unie voor de komende vijf jaar. Het werkgelegenheidsbeleid berust op wat we de "open coördinatie" noemen, die laatst op de Top van Lissabon is gepresenteerd als een methode die ook op veel andere beleidsterreinen is in te zetten. "Open coördinatie" wil zeggen dat de landen verschillende wegen kunnen bewandelen om dezelfde doelen te bereiken. In dit geval is het gemeenschappelijke doel minder werkloosheid en meer werkgelegenheid. Er zijn begeleidende richtlijnen voor het beleid van de afzonderlijke staten. De landen moeten verslag doen van hun acties om de werklozen beter op de uitdagingen van de arbeidsmarkt voor te bereiden. De ondernemingszin moet gestimuleerd worden, de flexibiliteit op de arbeidsmarkt moet bevorderd worden en de landen moeten zich inzetten om de combinatie van werk en gezin te verbeteren.
De jaarlijkse verslaglegging door de lidstaten vormt dan het uitgangspunt voor het jaarverslag van de Commissie over werkgelegenheid in de Europese Unie. Samen met de analyses en statistieken die de Commissie van de ontwikkeling maakt, vormt dit verslag de grondslag voor de aanbeveling van de Raad aan de afzonderlijke landen. Het gaat hier om een open proces. De keuze voor het beleid is vrij, en als een land een totaal andere richting opgaat dan aanbevolen, kan er kritiek komen, maar verder niets. Is dat niet te vrijblijvend? Een hoop verslagen, vergaderingen, conferenties, een hoop woorden, maar geen zekerheid dat de doelen ook bereikt worden. Ja, oppervlakkig gezien is deze aanpak misschien vrijblijvend, maar dit beleid, waarbij de landen elkaars inzet afwegen en ervaringen uitwisselen - benchmarking en beste praktijken, zoals dat in modern taalgebruik heet - betekent dat het brede publiek voortaan kan zien welke landen zich goed redden en welke minder goed. De open coördinatie zal een belangrijk thema in het openbare debat blijven, in het nationale debat over het werkgelegenheidsbeleid. In de landen waar de werkloosheid onder jongeren hoog is, moet de samenleving zich afvragen: waarom behalen onze politici niet dezelfde goede resultaten als in andere landen? Kunnen we iets leren van de inzet van andere landen? Openheid, opgevat als openbaarheid, is een zeer belangrijk middel in dit proces.
We willen dan ook dat men zich meer toespitst op informatie voor het grote publiek en op de betrokkenheid van de sociale partners, de lokale en regionale overheden, en dan in veel ruimere mate dan voorzien in het voorstel van de Commissie. Artikel 129 biedt nu de mogelijkheid om proefprojecten te introduceren. We willen uitwisseling van informatie over de manier waarop het lokale niveau erbij wordt betrokken. Dat zou een proefproject kunnen zijn. Het is niet de bedoeling dat we nieuwe projecten opzetten die precies doen wat we al kennen van het Europees Sociaal Fonds. Het gaat om het opzetten van analyses, het vergaren van kennis en het geven van informatie over de methode om het lokale en regionale niveau bij het werkgelegenheidsbeleid te betrekken. De Commissie heeft met haar mededeling over de rol van de lokale en regionale overheden al een aanzet tot dergelijk werk gegeven. En van de kant van het Parlement hebben we in de begroting voor dit jaar een nieuwe begrotingslijn geïntroduceerd voor voorbereidende activiteiten voor lokale deelname aan het werkgelegenheidsbeleid. Dat hebben we juist gedaan om de Europese werkgelegenheidsstrategie meer bekendheid te geven. Doordat we in dit voorstel ook de rol van de lokale en regionale overheden bij het werkgelegenheidsbeleid betrekken, geven we deze inspanningen een legitieme grondslag.
Als we de Commissie dus vragen om meer werk te verrichten dan in haar eigen voorstel besloten ligt, moeten de subsidies uiteraard volgen, en in deze bijdrage stel ik daarom een verhoging van de subsidies voor tot 65 miljoen euro, tegen 55 miljoen euro in het voorstel van de Commissie. Kortom, het open coördinatieproces moet in tweeërlei opzicht open zijn. Er moeten meerdere wegen zijn om hetzelfde doel te bereiken, maar het proces moet ook open zijn in de zin van meer betrokkenheid van het brede publiek dan vandaag de dag het geval is. Het werkgelegenheidsbeleid, het proces van Luxemburg is een goed proces, maar waarom moet alles zo geheimzinnig?

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, vanmorgen heeft Commissievoorzitter Prodi meegedeeld dat er vorig jaar meer dan een miljoen nieuwe arbeidsplaatsen zijn ontstaan en dat twee derde daarvan zijn ingenomen door vrouwen. We zien dus dat werkgelegenheidsprogramma's en onze betrokkenheid op dit gebied wel degelijk tot buitengewoon positieve resultaten leiden. Ik geloof ook dat de methode die de Commissie gekozen heeft, namelijk om gebruik te maken van beste praktijken en van benchmarking, de juiste is, en ons in staat moet stellen om de Europese kennismaatschappij te laten uitgroeien tot grootste aanbieder op de wereldmarkt.
De Commissie is ook heel zuinig omgesprongen met de financiële middelen. De betalingen bedroegen in tegenstelling tot de verplichtingen slechts 50%. Men heeft dus met relatief weinig middelen heel veel bereikt. Dat verdient alle lof. Misschien zou het in de toekomst ook mogelijk zijn wat meer te besparen op de administratieve uitgaven. Daar is zeker nog ruimte voor. Aan de andere kant moeten we alles doen om dit programma in de toekomst nog te verbeteren en uit te breiden. Daartoe heeft de bevoegde parlementaire commissie de nodige voorstellen gedaan, en het Europees Parlement zou er trots op zijn als de positieve resultaten van het voorbije jaar zich zouden voortzetten in de toekomst. Met name op het gebied van de informatietechnologie en de informatiemaatschappij zullen tot het jaar 2004 ongeveer een miljoen arbeidsplaatsen onbezet blijven bij gebrek aan geschoolde arbeidskrachten. Door ons te concentreren op deze sectoren en op de biotechnologie, waar het onderzoek de problemen met BSE niet kon oplossen, dus door concreet in deze nieuwe sectoren te investeren, zouden we een mooie uitdaging aangaan en zouden we nieuwe, interessante en goede arbeidsplaatsen creëren.

Avilés Perea
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de belangrijkste doelstelling van het Commissievoorstel is het aanmoedigen van de samenwerking tussen de lidstaten inzake analyse, onderzoek en monitoring van het werkgelegenheidsbeleid, door de identificatie van beste praktijken en de bevordering van de uitwisseling en overdracht van informatie en ervaringen.
Uitgaande van de noodzaak om de Europese werkgelegenheidsstrategie te ondersteunen en uit te bouwen, stelt de Commissie een aantal concrete maatregelen voor. Deze omvatten activiteiten inzake analyse, onderzoek en samenwerking op het gebied van de werkgelegenheid, en zullen in grote mate bijdragen tot de verwezenlijking van het in Lissabon vastgestelde nieuwe strategische doel om van Europa de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie van de wereld te maken, met meer en betere banen en een hechtere sociale samenhang.
Het voorstel van de Commissie geniet onze steun, al ben ik van oordeel dat bepaalde aspecten voor verbetering vatbaar zijn. Het gaat met name om de volgende punten. Ten eerste moeten de voorgestelde communautaire maatregelen onder meer de basis verschaffen voor een meer strategische benadering van het werkgelegenheidsbeleid in de EU, via een analyse en evaluatie van de factoren die werkgelegenheidstrends verklaren, een algemeen beleidskader enzovoort. Het Commissievoorstel bepaalt echter niet dat specifieke analyses en evaluaties moeten worden verricht voor mannen en vrouwen. Ik acht dit evenwel onontbeerlijk, aangezien de werkloosheid in Europa vooral vrouwen treft. Wanneer geen rekening wordt gehouden met de vrouwenwerkloosheid zou in talrijke regio's van de Unie zelfs sprake zijn van volledige werkgelegenheid.
Aangezien de stimuleringsmaatregelen van cruciaal belang zijn om mannen en vrouwen op de arbeidsmarkt gelijke kansen te bieden, moet er rekening worden gehouden met de behoeften van de vrouw. Er dient onder meer een onderzoek te worden ingesteld naar het aanbod op het gebied van kinderopvang en thuishulp. In die zin is een toereikend aanbod van kwalitatief hoogstaande diensten noodzakelijk, met name voor de opvang van personen ten laste, die doorgaans door vrouwen worden verzorgd.
Om de toegang van vrouwen tot de arbeidsmarkt te bevorderen en de continuïteit van hun beroepsactiviteit te verzekeren, moeten de gezinstaken evenwichtig worden verdeeld. Er dient tevens aandacht te worden besteed aan de terugkeer van vrouwen op de arbeidsmarkt. Wat deze terugkeer betreft, zullen de genderspecifieke studies ongetwijfeld een beter inzicht geven in de hiermee gepaard gaande problemen.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn vanavond om tien over half twaalf naar het Europees Parlement teruggekomen om te spreken over het verslag over de communautaire stimuleringsmaatregelen op het gebied van de werkgelegenheid. Het is een zeer belangrijk verslag, dat niet alleen onze aanwezigheid maar ook die van commissaris Diamantopoulou hier volledig rechtvaardigt. Op deze manier kunnen wij blijk geven van onze gevoeligheid voor de werkgelegenheidsvraagstukken.
Over een kwartier is het echter 14 februari, Valentijnsdag, en daarom wil ik van de gelegenheid gebruik maken om alle verliefden mijn beste wensen te doen toekomen. Ik hoop dat er ook in dit Parlement, met zijn harde, droge en ruwe atmosfeer, verliefde mensen rondlopen.
Ik heb namens de Europese Volkspartij een amendement op het onderhavige verslag ingediend, waarin ik vraag om in het toepassingsgebied van de richtlijn ook onderzoek op te nemen naar de toekomstige ontwikkelingen in het beleid voor bepaalde categorieën van personen, zoals ouderen, gehandicapten en andere kwetsbare groepen.
Met dit programma zal, mijnheer de Voorzitter, over een periode van vijf jaar 55 miljoen euro worden uitgegeven voor met name statistisch werk en voor de voorbereiding van documentatie over de werkgelegenheidsstrategie. Dit geld is vooral bedoeld om de lidstaten te helpen bij het maken van de statistieken. Een klein gedeelte van het bedrag - dat naar ik hoop zal worden verhoogd - is bedoeld voor proefprojecten voor het opsporen van nieuwe vormen van werkgelegenheid en arbeid. Daaronder vallen mijns inziens - en ook mevrouw Diamantopoulou had het daarover in haar eerste spreekbeurt - zeker ook de nieuwe activiteiten op het gebied van ouderen- en gehandicaptenzorg. Het aantal ouderen en gehandicapten neemt toe en hun verzorging geschiedt door jonge mensen. Daarmee vinden niet alleen deze mensen een baan, maar wordt tevens het leven van de ouderen verbeterd.
Ik had dit amendement reeds in de parlementaire commissie ingediend, mijnheer de Voorzitter, maar de linkervleugel van het Parlement, de sociaal-democraten, hebben hier helaas tegen gestemd. Ik dien het verzoek nu opnieuw in de plenaire vergadering in, in de hoop dat het verzoek om bovengenoemde activiteiten in het toepassingsgebied van de richtlijn op te nemen nu zal worden ingewilligd door degenen die zich altijd vol zorg uitspreken over de problemen van ouderen en gehandicapten, namelijk mijn collega' s van links. Ik hoop eveneens dat de collega' s uit het centrum, van de partij van mevrouw Jensen, voor mijn amendement zullen stemmen.
Ik zal morgen vragen om een hoofdelijke stemming over dit amendement, ofschoon ik zeker weet dat die eigenlijk niet nodig is en dit amendement met eenparigheid van stemmen zal worden aangenomen. Ik hoop vurig dat Europa zich in het kader van de werkgelegenheidsmaatregelen eindelijk ook zal bezighouden met de ouderen en gehandicapten.

Thorning-Schmidt
Mijnheer de Voorzitter, eerst wil ik tegen de vorige spreker, de heer Fatuzzo, zeggen dat de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten zijn wijzigingsvoorstellen helaas niet kan steunen, want die zijn hier eenvoudigweg niet op hun plaats. Maar terug naar het verslag. Allereerst wil ik de voorzitter feliciteren. En daar is alle reden toe, want dit is de eerste bijdrage van mevrouw Jensen, en ze heeft uitstekend werk geleverd. Het verslag is, zoals we weten, met een overgrote meerderheid aangenomen in de parlementaire commissie. Dat is prettig, want er is sprake van een zeer belangrijk stuk werk. Het onderhavige besluit moet garanderen dat het werkgelegenheidsbeleid, waar we het zo veel over hebben, niet alleen bij woorden blijft, maar ook in krachtige daden wordt omgezet. Er mag geen twijfel over bestaan dat de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten de open coördinatie steunt, als die het meest effectieve middel is om de beoogde doelen te bereiken.
Het werkgelegenheidsbeleid is zo belangrijk omdat het de proefrit - de testrun - van de open coördinatie betreft. Het is van het grootste belang te laten zien dat deze methode serieus wordt genomen en tot de beoogde resultaten leidt. Het werkgelegenheidsbeleid moet gewoon een voorbeeld worden voor vele andere terreinen waarop we de methode van de open coördinatie willen toepassen, terreinen die reeds deel uitmaken van het ambitieuze plan dat vorig voorjaar in Lissabon werd aangenomen. De komende weken zien we hopelijk bevestigd dat de open-coördinatiemethode ingezet kan worden als staats- en regeringshoofden de vermaning van de Commissie serieus nemen en vaart zetten achter de vele uitstaande initiatieven als vervolg op de Top van Lissabon. De stimuleringsmaatregelen zijn belangrijk, want ze moeten het werkgelegenheidsbeleid ondersteunen. Ik ben dan ook zeer verheugd dat we het in de commissies eens konden worden over een aantal veranderingen en verbeteringen in het voorstel van de Commissie.
Deze veranderingen betreffen vijf verschillende punten. Ten eerste moet er informatie over het werkgelegenheidsbeleid verstrekt worden. Ten tweede moeten de sociale partners en de relevante lokale en regionale overheden erbij betrokken worden. Ten derde moet er gelet worden op gelijke mogelijkheden voor mannen en vrouwen, en in dit verband wil ik graag de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen bedanken. Ten vierde moeten de evaluatie en controle van de open-coördinatiemethode in gang gezet worden, en ten vijfde moet het programma ook proefprojecten gaan omvatten. Er is met andere woorden sprake van een nogal omvangrijke wijziging van de stimuleringsmaatregelen, die op zich al voldeden. We hebben hiermee het toepassingsgebied van deze maatregelen uitgebreid, en ik hoop dan ook dat we hier gezamenlijk de financiële middelen kunnen verhogen waarmee we de maatregelen moeten uitvoeren. Zo kan het Parlement in elk geval niet beschuldigd worden van loze beloftes. Ik hoop dat de Commissie en de Raad bereid zijn om dezelfde slagvaardigheid aan den dag te leggen als we hier in het Parlement gepoogd hebben te doen.

Della Vedova
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik voer het woord namens de Italiaanse radicalen. Mijns inziens is dit verslag, ondanks het goede werk van mevrouw Jensen, geen zwaargewicht. Ik weet heel goed dat wij behoefte hebben aan hetgeen in het Commissievoorstel wordt voorgesteld - en ook in de Verdragen wordt genoemd - en dat er zo snel mogelijk beste praktijken moeten worden toegepast, innovatie moet worden bevorderd en ervaringen moeten worden geëvalueerd.
Ik geloof echter niet dat er in het huidige Europa investeringen nodig zijn voor een bedrag van 55 miljoen euro in een periode van enkele jaren, om nog gedetailleerdere analyses te verkrijgen, de ervaringen in de verschillende landen met elkaar te verbinden en de samenwerking tussen de landen te bevorderen, waarbij ik mij tussen twee haakjes afvraag wat samenwerking op werkgelegenheidsgebied eigenlijk inhoudt.
Geloven wij nu echt dat voor benchmarking nog meer nieuwe studies nodig zijn? Moeten wij nu echt dat geld in duizenden kleine bedragen opsplitsen en allerlei begunstigden - vakbonden, werkgeversorganisaties, niet-gouvernementele organisaties - doen toekomen voor studies die geheid in de een of andere bibliotheek onder het stof komen te zitten? Ik geloof dat absoluut niet, mijnheer de Voorzitter! Misschien moeten wij het statistisch onderzoek beter coördineren of de vergelijkingsmethoden van Eurostat verbeteren. Dat is misschien wel nodig, maar ik geloof niet dat wij nog meer geld moeten uitgeven voor studies, analyses, informatie-uitwisseling en proefprojecten waarmee, op nationaal en lokaal niveau, op kunstmatige wijze arbeidsplaatsen worden gecreëerd, die door de Europese overheden worden gefinancierd. Dat zijn arbeidsplaatsen die uiteindelijk geen enkel praktisch resultaat opleveren. Op die manier rekt men tijd en strooit men de werklozen zand in de ogen, maar de echt noodzakelijke hervormingen - en wij weten welke hervormingen dat zijn - komen er niet aan te pas.
Enkele minuten geleden is in deze zaal gesproken over de qua werkgelegeneid benadeelde groepen. In mijn land, Italië, hebben wij in het afgelopen jaar met een bescheiden, maar door de vakbonden aangevochten hervorming waarmee de arbeidsmarkt is geliberaliseerd, honderdduizenden arbeidsplaatsen kunnen creëren. Die zijn met name naar de benadeelde gebieden in het zuiden, naar vrouwen en jongeren gegaan. Daarvoor zijn echter structurele maatregelen genomen, maatregelen die echt nodig waren. Met nieuwe peperdure studies hadden wij - het spijt mij dat ik het moet zeggen - niets bereikt.

Gorostiaga Atxalandabaso
. (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben het niet eens met de vorige spreker, dus eerst wil ik graag de rapporteur, Mevrouw Jensen, gelukwensen met dit uitgebreide verslag. Er staat beslist veel in dit verslag waaraan wij onze steun kunnen geven, vooral waar de nadruk wordt gelegd op het voorstel tot een gemengde benadering van het werkgelegenheidsbeleid op communautair en plaatselijk niveau. In de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen leggen wij, gezien het feit dat in Europa de vrouwen de zwaarste last van de werkloosheid dragen, er de nadruk op dat deze actie op het gebied van werkgelegenheid uitgevoerd moet worden volgens genderspecifieke beginselen.
Mevrouw de Commissaris, van de op de Top van Lissabon vastgestelde doelstelling om de werkgelegenheid voor vrouwen te verhogen (meer dan 60% arbeidsparticipatie in 2010), kunnen we nu al zeggen dat die te ambitieus is. In Spanje, dat vermoedelijk de laagste arbeidsparticipatie van vrouwen in de Europese Unie heeft, bedraagt die nauwelijks 30% van de beroepsbevolking. Daarom heeft de Commissie rechten van de vrouw gevraagd om een analyse van de oorzaken van deze enorme achterstand: parttime werken, zwangerschap, ouderschapsverlof, gezinstaken, enz. Wij van de politieke Baskische beweging Euskal Herritarok vragen dan ook aan alle leden van deze Vergadering om hun steun voor alle amendementen die zijn voorgesteld door de Commissie rechten van de vrouw en uiteraard voor het verslag-Jensen zelf.

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, na de mislukte Top van Nice is het zinvol om een gebeurtenis in herinnering te brengen die de Europese Unie een enorme impuls heeft gegeven: de werkgelegenheidstop van Luxemburg. Daar is het gelukt om de lidstaten ervan te overtuigen dat ze een veel grotere inspanning moeten leveren ter bevordering van het aanpassingsvermogen van de industrie en haar capaciteit om werkgelegenheid te scheppen, en dat ze veel meer moeten doen voor het kweken van een nieuwe ondernemingsgeest en voor gelijke kansen. Sindsdien zijn modelmaatregelen in de lidstaten een centraal element geworden van de Europese werkgelegenheidsstrategie. De resultaten van deze maatregelen moeten zorgvuldig worden onderzocht en geëvalueerd in het licht van de volgende thema's: de terugkeer in het beroepsleven, activiteiten voor meer gelijke kansen, het tegengaan van uitsluiting, en de doelgerichte totstandbrenging van een gunstig klimaat voor de vestiging van nieuwe kleine en middelgrote ondernemingen. Hebben we eigenlijk gelijk met onze bewering dat een Europese meerwaarde ontstaat wanneer acties in de lidstaten gecoördineerd worden met communautaire initiatieven en communautaire programma's voor onderwijs, scholing en bijscholing?
Wij willen de lokale en regionale actoren sterker bij het werkgelegenheidsbeleid betrekken door middel van proefprojecten, en eisen daarom dat de door de Commissie voorgestelde middelen worden verhoogd. Volgens mij is het van prioritair belang dat het werkgelegenheidsbeleid beter wordt afgestemd op het economisch beleid. Deze twee vormen van beleid zijn immers onlosmakelijk met elkaar verbonden. We moeten eindelijk de moed hebben om meer gebruik te maken van onze mogelijkheden. Nu worden we slechts geraadpleegd bij de vaststelling van de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid, en dat is niet genoeg! Als Europees Parlement moeten we consequenter meewerken aan de werkgelegenheidsweek in november in Brussel, en hier in Straatsburg moeten we eindelijk eens de tijd nemen om een hele dag te discussiëren over het scheppen van arbeidsplaatsen voor de toekomst en over de uitvoering van de nationale actieplannen. Daarbij moeten de bijdragen van de sociale partners en de ervaringen van werklozen en arbeiders die geholpen werden door werkgelegenheidsmaatregelen ruim aan bod komen. Dan, mijnheer de Voorzitter, zouden wij een echte bijdrage leveren om het Europees werkgelegenheidsbeleid te laten aanslaan bij het publiek.

Myller
Mijnheer de Voorzitter, een arbeidsplaats, werk, is de belangrijkste manier om uitsluiting te bestrijden. De Europese Unie heeft weinig mogelijkheden om de werkgelegenheid direct te beïnvloeden. De zogeheten Luxemburgprocedure met haar jaarverslagen over de werkgelegenheid is, samen met het toepassen van de beste praktijken en het geven van het goede voorbeeld, een goede poging om de samenwerking tussen lidstaten, het succes van maatregelen en ook de openheid te versterken.
De grootste stap vooruit is de volgende Luxemburgprocedure, waarin wordt geïnvesteerd in nieuwe technologie en waarmee men tracht de groei in de Europese Unie op gang te brengen. Maatregelen ter vergroting van de werkgelegenheid moeten worden gericht op de terreinen waarop het beste een meerwaarde kan worden bereikt, namelijk opleiding, onderwijs en het in gebruik nemen van nieuwe technologieën als groei-instrumenten en vooral als instrument van duurzame groei. De gelijke behandeling van mannen en vrouwen bereiken wij als wij zorgen voor sociale overheidsdiensten, die een volledige deelname van vrouwen op de arbeidsmarkt mogelijk maken.

Bastos
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de rapporteur, mevrouw Jensen, gelukwensen met haar verslag, dat goed doorwrocht en ter zake is. Eén van de doelstellingen van de Unie is het streven naar een hoog werkgelegenheidsniveau. In het kader van het proces van Luxemburg zijn de lidstaten reeds begonnen met de samenwerking op het gebied van werkgelegenheid. In laatste instantie zijn natuurlijk de lidstaten verantwoordelijk voor de keuze van concrete maatregelen ter uitvoering van dat beleid. Nog niet zo lang geleden heeft de Europese Raad in Lissabon een nieuw strategisch doel voor de Unie vastgelegd. Het is de bedoeling om de Unie de meest dynamische ruimte ter wereld te maken, met het sterkst concurrerende vermogen. De nagestreefde dynamiek moet gebaseerd zijn op kennis en in onze Unie moeten we in staat zijn een duurzame economische groei te bereiken, met meer werkgelegenheid, kwalitatief betere banen en een sterkere sociale cohesie.
Onder andere met dit verslag wordt gepoogd de in Lissabon geformuleerde uitdaging aan te nemen. Mannen en vrouwen moeten op het gebied van werk gelijke kansen krijgen. Dat is een belangrijke pijler van de Europese werkgelegenheidsstrategie. Er wordt een betere samenwerking tussen de lidstaten voorgesteld bij het onderzoek naar, en de analyse en begeleiding van het beleid voor de arbeidsmarkt. Dit alles moet geschieden binnen de context van een op kennis gebaseerde economie. Daarbij moeten allereerst de beste werkwijzen worden geïdentificeerd. Bovendien moeten de uitwisseling en de overdracht van ervaringen gestimuleerd worden. Tegelijkertijd moet een actief informatiebeleid worden gevoerd, zodat iedere Europese burger zonder al te veel moeite kan vaststellen welke strategische doelen er op het gebied van werkgelegenheid geformuleerd zijn. Het is van belang de sociale partners en andere lokale en regionale lichamen in dit proces te betrekken, opdat het een onderneming voor iedereen wordt. Anderzijds moet er een evaluatie worden uitgevoerd om te zien of er infrastructuren bestaan die het mannen en vrouwen makkelijker kunnen maken om een baan te aanvaarden en te behouden. We kunnen hierbij denken aan crèches en bepaalde vormen van hulp in huis. Het advies van de Commissie rechten van de vrouw wijst in deze richting.
Het Europees Parlement is in het kader van de raadplegingsprocedure reeds een belangrijke factor bij het vaststellen van de bepaling van de jaarlijkse richtsnoeren voor de werkgelegenheid. Nu is het zaak dat dit Parlement een kwalitatieve en kwantitatieve evaluatie uitvoert van de algemene gevolgen van het Europese werkgelegenheidsbeleid. Tot slot een opmerking over de toewijzing van middelen voor de prioriteiten zoals die bij het beleid voor het stimuleren van werkgelegenheid geformuleerd zijn. Het gebruik van openbare middelen moet op een evenwichtige wijze geschieden, waarbij de nodige striktheid in acht dient te worden genomen. Een extra toewijzing op dit gebied lijkt ons echter beslist fundamenteel. Tenslotte moet erop gewezen worden dat de toewijzing van middelen afgestemd moet zijn op de reële behoeften. Voor elke begrotingslijn moet rekening gehouden worden met de wijze waarop de toegezegde middelen besteed zijn.

Crowley
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij ook graag bij mijn collega' s aansluiten en mevrouw Jensen bedanken voor haar verslag en haar ermee gelukwensen.
Aangezien verschillende sprekers al gewezen hebben op een aantal achterstandsgroepen of groepen die het niet al te goed doen op werkgelegenheidsgebied, is het van belang om in de beperkte tijd die ik heb een aantal aspecten te behandelen, waarvan de drie belangrijkste zijn: gelijke kansen, gelijke toegang en gelijke opleiding. Gelijke kansen houdt in dat alle banen en alle diensten voor iedereen gelijkelijk open staan. Gelijke toegang houdt in dat er geen fysieke belemmering mag zijn voor mensen die toegang willen krijgen tot de mogelijkheden op het gebied van werk en opleiding. Gelijke opleiding houdt in dat mensen de vaardigheden moeten bezitten die benodigd zijn voor de banen die beschikbaar zullen komen.
We zijn overgegaan van een tijd waarin sprake was van werk in de zware industrie en van andere intensieve vormen van werk naar kleinschaliger netwerken en kleinschaliger samenwerking. Wij moeten onze blik meer richten op het verschaffen van vaardigheden en opleiding aan jonge mensen, aan mensen van middelbare leeftijd, aan oudere mensen en aan degenen die in stedelijke en landelijke gebieden wonen. Zo kunnen we hun de garantie kunnen geven dat ze gelijkelijk toegang krijgen tot die opleiding en de nieuwe banen.
De nationale actieplannen op werkgelegenheidsgebied in het kader van de Luxemburgprocedure komen ons goed van pas bij het belonen en straffen van de lidstaten. We kunnen ze extra middelen verschaffen wanneer ze goede banen scheppen en hun doelstellingen halen, en we kunnen ze de middelen weer ontnemen wanneer ze dat niet doen.

Bushill-Matthews
Mijnheer de Voorzitter, aangezien het nu al na middernacht is, wens ik u, Mijnheer de Voorzitter en u, Mevrouw de Commissaris, een gelukkige Valentijnsdag toe!
Dit is een zeer goed verslag. Ik zeg dat zonder verbazing, aangezien het een verslag van mevrouw Jensen is, dus vanzelfsprekend een goed verslag. Het verslag was echter nog een graadje beter voordat de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken het "verbeterde" . Een aantal van de amendementen die erin zijn opgenomen, hebben het verslag er niet beter op gemaakt. Ik doel hiermee op slechts twee aspecten.
Het eerste aspect - ik zet mijn leven nu op het spel - betreft een aantal van de amendementen van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen. Ik ben een groot voorstander van de rechten van de vrouw. Ik ben een groot voorstander van de rechten van de jeugd, van oude mensen, van gehandicapten en van vele andere minderheden. Maar alleen de vrouwen hebben een eigen commissie waarmee ze hun stem kunnen laten horen. Naar mijn oordeel overschreeuwt die stem soms een aantal van de andere groeperingen.
Als voorbeeld neem ik Artikel 3, lid 1, punt (1), waarvan de oorspronkelijke tekst luidde: "De analyse dient zo veel mogelijk genderspecifiek te zijn" . Daar ben ik het mee eens. Zij dient zo veel mogelijk genderspecifiek te zijn. Maar de Vrouwencommissie heeft de woorden "zo veel mogelijk" geschrapt. Kennelijk is "zo veel mogelijk" nog niet genoeg. Volgens mij was de oorspronkelijke formulering prima. Ik gebruik dit als voorbeeld, maar ik ben nog steeds een voorstander van rechten voor vrouwen. Voor het geval u iets van plan mocht zijn - ik heb mijn tomaatbestendige pak aan.
Het tweede punt betreft de begroting. Ik meen dat de Begrotingscommissie een verhoging van de begroting noemde van 50 miljoen euro naar 55 miljoen euro, zij het in evenredigheid met de tenuitvoerlegging. Afgelopen jaar bedroeg de begroting 50 miljoen euro. Slechts twee derde daarvan werd uitgegeven; een kwart daarvan ging op aan administratieve kosten. Een verhoging van 55 miljoen euro naar 65 miljoen euro - zoals in het laatste amendement wordt voorgesteld - is, naar mijn mening, buitenproportioneel. Die verhoging staat symbool voor het enthousiasme van de parlementaire commissie voor dit specifieke project. Maar al te vaak wordt voor een bepaald onderwerp meer geld uitgetrokken, alleen om het belang dat men er aan hecht mee aan te geven. Ik hoop dat steeds meer collega' s kunnen inzien dat geld niet alleen maar een symbool is voor belang, en dat het ook mogelijk is om een verslag volmondig goed te keuren zonder de geldbedragen te verhogen. Ik vrees echter dat het nog lang zal duren voordat ik dat meemaak. Gezien mijn gevorderde leeftijd zou het wel eens kunnen dat pas mijn opvolgers een dergelijke benadering mee zullen maken.

Diamantopolou
Ik wil Mevrouw Jensen graag bedanken en haar gelukwensen met haar verslag. Ik heb zeer veel waardering voor het feit dat de meeste parlementsleden verwijzen naar de conclusies van de Top van Lissabon. In dit voorstel is dat ook ons voornaamste streven. Wij willen dit voorstel, dat gebaseerd is op artikel 129 van het Verdrag, gebruiken ter ondersteuning, verdieping en ontwikkeling van de werkgelegenheidsstrategie, en daarmee het in Lissabon vastgelegde doel van volledige werkgelegenheid bereiken.
Voor ik met mijn toespraak en met mijn bespreking van de amendementen begin, wil ik eerst graag de heer Bushill-Matthews van repliek dienen. Ik zou tegen hem willen zeggen dat vrouwen geen groep vormen, geen minderheid, geen categorie. Vrouwen vormen 51% van de bevolking. Vrouwen behoren tot vele groepen. Dit is een horizontaal probleem, dus verwart u de andere groeperingen niet met vrouwen. Daarom hebben vrouwen hun eigen commissie.
We hebben zeer goed samengewerkt en ik kan de meerderheid van de amendementen aanvaarden. In een aantal gevallen zou ik de geest van uw voorstel willen aanvaarden, met wat aanpassingen in de formulering om de consistentie in de tekst te handhaven.
Met betrekking tot het eerste amendement kan ik instemmen met een minimale herformulering, dat we nog meer nadruk moeten leggen op de sterke punten van de Europese werkgelegenheidsstrategie. Evenzeer kan ik de geest van amendement 2 aanvaarden waarin de rol van het Parlement in het Europese werkgelegenheidsbeleid wordt benadrukt. Met betrekking tot amendement 3 op artikel 2: de geest ervan kan ik aanvaarden. Ik zal dienovereenkomstig een formulering voorstellen waarin rekening wordt gehouden met beide delen van het amendement. Ik citeer: "het onderzoeken en bekendmaken van methodes voor samenwerking met de sociale partners, relevante plaatselijke en regionale belangen en het vaststellen van een actief informatiebeleid."
Een aantal amendementen heeft betrekking op artikel 3, waarin het gaat over de activiteiten die zullen worden uitgevoerd in het kader van dit programma. Staat u me toe om te verwijzen naar met name amendement 4 in verband met artikel 3, lid 1. Aangaande amendement 5 kan ik de geest aanvaarden van de noodzaak om te komen tot een beoordeling van de wijze waarop alle belangengroeperingen die een bijdrage te leveren hebben betrokken zijn bij de tenuitvoerlegging van nationale actieplannen.
Op gelijke wijze kan de roep in amendement 6 aanvaarden om een kwalitatieve en kwantitatieve evaluatie van de stand van zaken betreffende de Europese werkgelegenheidsstrategie en de roep om een analyse van de verhouding tussen die feiten en algemene economische en andere beleidsgebieden. Het valt echter buiten de reikwijdte van dit programma om tot conclusies te komen over de toepasbaarheid van de benadering van en methode voor de werkgelegenheidsstrategie op andere beleidsgebieden. Ik ben evenzeer voor een versterking van de Luxemburgprocedure. We hebben deze al uitgebreid naar andere beleidsgebieden, zoals bijvoorbeeld het uitsluitingsbeleid, maar hier kunnen we de procedure niet toepassen. Derhalve kan ik het laatste deel van amendement 6 niet aanvaarden.
In overeenstemming met mijn beleidsbenadering in andere wetgevingsvoorstellen die ik heb ingediend, steun ik het pleidooi voor steun aan lidstaten in verband met gelijke kansen voor mannen en vrouwen. Met betrekking tot gelijke kansen zijn een aantal amendementen voorgesteld bij verschillende paragrafen van artikel 3. Ik juich dit toe, maar om verdubbeling en een overdaad aan details over mogelijk te steunen specifieke projecten te voorkomen, stel ik een nieuwe toevoeging aan artikel 3, lid 2 voor, waardoor er meer expliciet rekening wordt gehouden met onze wederzijdse doelstellingen in deze context. Deze toevoeging beslaat alle kwesties die in de amendementen 7, 8 en 9 aan de orde komen, zoals analyse en monitoring, ontwikkeling van indicatoren, ouderschapsverlof, parttime werken en de publicatie van verslagen.
Om dezelfde reden kan ik amendement 18 niet aanvaarden, en ik zou de heer Fatuzzo willen antwoorden dat in de analyse van werkgelegenheidsontwikkelingen met betrekking tot de vergrijzing van de bevolking reeds door artikel 3, lid 1 wordt voorzien.
Ook amendement 4 heeft betrekking op gelijke kansen. Artikel 3 van het besluit geeft aan dat de analyse die in het kader van dit programma uitgevoerd wordt zoveel mogelijk genderspecifiek zal zijn. Waar ik de noodzaak en het belang van genderspecifieke analyse ten volle onderschrijf, moet ik erkennen dat er problemen zijn met de gegevens en met de bureaus voor statistiek in de lidstaten.
We werken actief samen met Eurostat en met de lidstaten, en dit is een van onze voornaamste aanbevelingen met betrekking tot werkgelegenheidsstrategie in het gezamenlijke werkgelegenheidsverslag voor vele lidstaten, maar we moeten toegeven dat we met vele lidstaten grote problemen hebben wat betreft de gegevens. Tot mijn spijt kan ik dit amendement derhalve niet aanvaarden.
Amendement 10 over een nieuwe versie van artikel 3 is tamelijk complex. Ik kan mij vinden in een toevoeging aan de bestaande tekst waarin de aandacht voor de plaatselijke dimensie van de Europese werkgelegenheidsstrategie wordt benadrukt. Ik kan echter de reservering van een deel van de middelen voor specifieke activiteiten met betrekking tot plaatselijke ontwikkelingen niet aanvaarden, aangezien hierin al wordt voorzien door de algemene doelstelling van het programma. Net zo min kan ik het amendement aanvaarden om dit programma aan te wenden voor plaatselijke werkgelegenheidsprojecten, aangezien hierin al wordt voorzien door andere programma' s zoals EQUAL en de programma' s waarin artikel 6 van de verordening inzake de structuurfondsen en het Europees Sociaal Fonds voorziet. Amendement 10 kan ik derhalve slechts gedeeltelijk aanvaarden.
Ik kan de geest van amendement 11 en 12 op Artikel 4 aanvaarden wat betreft het belang van de verbreiding van de resultaten van de Europese werkgelegenheidsstrategie. Ik deel de in amendement 13 tot uitdrukking gebrachte zorg dat de samenhang en complementariteit van de activiteiten in het kader van dit besluit met die van andere communautaire programma' s gewaarborgd moet worden. Dienovereenkomstig kan ik de geest van de voor dit doel relevante amendementen aanvaarden.
Met betrekking tot het eerste deel van amendement 14 lijkt er sprake te zijn van een misverstand. In samenwerking met het Comité voor de werkgelegenheid wordt al voorzien in artikel 8. Het amendement waarin een verwijzing hiernaar wordt voorgesteld in artikel 7 is daarom overbodig. Wat betreft het tweede deel van amendement 14 met betrekking tot de vertegenwoordiging van vrouwen in deze comités heeft de Commissie al een genderevenwicht in de comités bereikt en hebben we een doelstelling geformuleerd van deelname van ten minste 40% van elk geslacht in alle comités en groepen van deskundigen. In het besluit van de Commmissie van 19 juni 2000 is dit specifieke doel met betrekking tot comités en groepen van deskundigen zeer duidelijk vastgelegd. Dit is onderdeel van een bredere poging om het aantal vrouwen in posities waar economische en beleidsmatige besluitvorming plaatsvindt te verhogen. De opneming van een specifieke bepaling betreffende de vertegenwoordiging in een aantal aan het onderwerp van werkgelegenheid gerelateerde comités valt echter buiten de reikwijdte van het besluit in kwestie. Het Parlement zou een belangrijke rol kunnen spelen bij de benoeming van mannen en vrouwen in deze comités.
Derhalve kan ik amendement 14 niet aanvaarden. Amendement 15 betreffende het leggen van contacten met de bevoegde commissies van het Europees Parlement moet om institutionele redenen afgewezen worden.
Wat betreft de begroting: het voorstel voor een budget van 55 miljoen euro voor de tenuitvoerlegging van dit besluit en voor de personele middelen nodig voor de Commissie om het effectief uit te kunnen voeren zijn zorgvuldig gecalculeerd. Het bedrag vormt een weerspiegeling van de hoeveelheid die binnen de financiële programmering van de Commissie is voorzien voor een uitgave in rubriek III. Dienovereenkomstig kan ik een aanzienlijke verhoging van de begroting niet aanvaarden aangezien dat een effectieve en efficiënte uitvoering van het programma zou belemmeren.
Resumerend: ik kan de geest van amendementen 1, 2, 3, 5, 7, 8, 9, 11, 12 en 13 aanvaarden. Ook kan ik gedeeltes van de Amendementen 6 en 10 aanvaarden. Om voornoemde redenen moet ik de Amendementen 4, 14, 15, 16, 17 en 18 afwijzen.
Ik wil graag de rapporteur, mevrouw Jensen, bedanken voor de aanzienlijke en waardevolle bijdrage die zij geleverd heeft. Omdat ik gedetailleerd op de amendementen heb moeten ingaan, ben ik zo lang aan het woord geweest.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 00.20 uur gesloten)

