Algemene productveiligheid en markttoezicht (korte presentatie) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Christel Schaldemose, namens de Commissie interne markt en consumentenbescherming, over de herziening van de richtlijn inzake algemene productveiligheid en markttoezicht.
Christel Schaldemose
rapporteur. - (DA) Mijnheer de Voorzitter, goedenavond aan alle collega's die hier nog steeds aanwezig zijn. Ik zal enkele woorden wijden aan het verslag dat we in de Commissie interne markt en consumentenbescherming hebben opgesteld. We hebben ervoor gekozen dit een verslag over de herziening van de richtlijn inzake algemene productveiligheid en markttoezicht te noemen.
De reden waarom we dit initiatiefverslag hebben opgesteld, is dat de Commissie zal beginnen met een herziening van de richtlijn inzake algemene productveiligheid, en dit was daarom een goede aanleiding voor ons in de Commissie interne markt en consumentenbescherming om onze aanbevelingen ten aanzien van de inhoud van de herziene richtlijn inzake algemene productveiligheid naar voren te brengen. We hebben ervoor gekozen ons verslag in twee delen op te delen. We presenteren een aantal aanbevelingen met betrekking tot wat er met het markttoezicht in het algemeen moet gebeuren, maar natuurlijk leggen we ook enkele zeer concrete aanbevelingen voor met betrekking tot de inhoud van een herziening van de richtlijn inzake algemene productveiligheid.
In de eerste plaats is het vermeldenswaard dat, toen de richtlijn inzake algemene productveiligheid enkele jaren geleden werd aangenomen, dit een mijlpaal was voor de productveiligheid in de EU. Bovendien is de richtlijn nog steeds goed, maar is er behoefte aan verbeteringen. Het feitelijke probleem dat we op dit moment hebben, is dat het markttoezicht niet doeltreffend genoeg is om te garanderen dat de producten op de interne markt veilig genoeg zijn. In de Commissie interne markt en consumentenbescherming bevelen we daarom aan dat bijzondere aandacht wordt besteed aan de versterking van het markttoezicht in de EU. Nu is het zo dat in een tijd van crisis helaas het risico bestaat dat de lidstaten minder in plaats van meer middelen beschikbaar stellen voor het waarborgen van markttoezicht. Dit is zeer problematisch, niet alleen voor consumenten; het is in feite even belangrijk voor de bedrijven die zich aan de regels houden die op onze interne markt gelden.
In verband met het opstellen van dit verslag heb ik gesproken met een groot aantal bedrijven op de interne markt, waarvan er vele zeggen dat ze nooit hebben meegemaakt dat er controle, marktcontrole of markttoezicht werd uitgevoerd op de producten op de interne markt waar zij zich mee bezighouden. Dit is natuurlijk problematisch, omdat een correct functionerende marktcontrole voor bedrijven wil zeggen dat ze er ook zeker van kunnen zijn dat er een redelijk concurrentieniveau is, met andere woorden dat zij die vals spelen daadwerkelijk worden gepakt en zij die een fatsoenlijk en veilig product maken de mogelijkheid hebben om dit op de interne markt te brengen. Daarom is het markttoezicht van doorslaggevend belang, niet alleen voor bedrijven, maar natuurlijk ook voor de consument. De concrete voorstellen die we hebben voor de herziening van de richtlijn inzake algemene productveiligheid zijn uiteraard in hoge mate gericht op consumenten.
Wij zijn van mening dat het van enorm belang is om de traceerbaarheid van producten op de interne markt te versterken. De traceerbaarheid van producten is van cruciaal belang om producten sneller te kunnen terugroepen. We zijn ook van mening dat er in het algemeen behoefte aan is dat de lidstaten optreden en sneller optreden wanneer we constateren dat er gevaarlijke of problematische producten op de interne markt zijn gebracht. Daarnaast zijn we van oordeel dat er met name gekeken moet worden naar producten die uit derde landen afkomstig zijn, met andere woorden landen buiten de EU. Er komt een toenemend aantal producten op de interne markt. We moeten waarborgen dat zij daadwerkelijk voldoen aan de regels die op de interne markt gelden.
Om te garanderen dat we een meer doelgerichte wetgeving creëren, stellen wij in het verslag daarnaast voor dat er een verplichte registratie van ongevallen op EU-niveau wordt ingevoerd, zodat we er op een meer doelgerichte manier achter kunnen komen op welke gebieden er behoefte is aan wetgeving, op basis van de soorten ongevallen die met producten op de interne markt gebeuren. Op deze manier kunnen we nauwkeurigere en doelgerichtere wetgeving opstellen om de veiligheid van producten op dit gebied te garanderen waar er behoefte aan is, zonder de bedrijven te belasten die volledig deugdelijke producten maken.
We zijn ook van mening dat we moeten kijken naar de producten die via het internet worden verkocht. We weten dat er op dit gebied problemen zijn. In ieder geval beklagen velen zich erover dat de producten die via het internet worden verhandeld niet aan dezelfde veiligheidsregels voldoen als de producten die op de normale markt worden verkocht. We zijn natuurlijk ook van mening dat er in het algemeen behoefte is aan een goede dialoog met de douane-autoriteiten, onder andere om ervoor te zorgen dat er betere en veiligere goederen op de interne markt komen.
Tot slot wil ik zeggen dat ik natuurlijk zelf ook had gehoopt dat we misschien meer aandacht hadden kunnen besteden aan hoe we onze kinderen op de interne markt kunnen beschermen, maar daarvoor was geen steun binnen de Commissie interne markt en consumentenbescherming. Dit betekent dat we geen bijzonder beschermingsmechanismen voor kinderen zullen creëren, maar alleen in het algemeen onze productveiligheid zullen versterken.
Ik wil afsluiten met de Commissie te zeggen dat er naar onze mening duidelijk behoefte is aan een herziening van de richtlijn inzake algemene productveiligheid. We zijn van mening dat het markttoezicht moet worden versterkt. We zijn van mening dat er behoefte is aan een samenhangend markttoezicht op de interne markt, zodat we geen opsplitsing tussen verschillende wetgevingsteksten hebben. We zijn van mening dat er behoefte is aan één samenhangende paraplu om meer markttoezicht te garanderen. Daarbij gaat het er heel banaal om dat consumenten vertrouwen moeten kunnen hebben in de producten op de interne markt en dat bedrijven eerlijke en gelijke mededingingsvoorwaarden op de interne markt moeten hebben.
Lara Comi
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil mevrouw Schaldemose complimenteren met de constructieve en vruchtbare samenwerking die we met haar hebben gehad.
Ik zou hier willen wijzen op een voorstel dat ik in het advies van de Commissie industrie, onderzoek en energie heb opgenomen. De rapporteur was het eens met dat voorstel en heeft het daarom overgenomen in haar verslag. Ook vanaf deze plek wil ik mevrouw Schaldemose daarvoor bedanken. Het gaat om het verzoek aan de Europese Commissie om de effecten te beoordelen van het gebruik van nieuwe technologieën en materialen, zoals micro- en RFID-chips, voor een betere productidentificatie die kosteneffectief is en de veiligheid van de consument garandeert.
Dat zou kunnen zorgen voor een volledige traceerbaarheid, daar de consument dan op de hoogte kan zijn van alle aspecten van het product. Hij zou op de hoogte kunnen zijn van de verschillende verwerkingsfases, de herkomst van de materialen en de identiteit van degenen die verantwoordelijk zijn. Bovendien zouden we niet langer op zoek hoeven te gaan naar een criterium voor het bepalen van de oorsprong van een product en het land waar het gemaakt is ("made in”). Juist vanwege dat probleem waren we tot de conclusie gekomen dat de consument wordt misleid als op een product "made in France” staat als slechts de laatste bewerking in dat land heeft plaatsgehad.
Daarom vraag ik de commissaris met klem gevolg te geven aan dit verzoek van het Europees Parlement, dat ongetwijfeld namens de Europese burgers en consumenten spreekt.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Mijnheer de Voorzitter, mijn gelukwensen aan onze collega met dit verslag. Ik wil haar danken voor het accepteren van onze amendementen in de Commissie industrie, onderzoek en energie. Hierbij wil ik wijzen op het belang van Europese normen die het inkoopproces vereenvoudigen, of dat nu op traditionele of elektronische wijze gebeurt, en die zorgen dat productveiligheidsvoorschriften worden gerespecteerd.
We hebben de Commissie en alle belanghebbenden opgeroepen ervoor te zorgen dat het Europees normalisatiestelsel financieel houdbaar is, onder meer via publiek-private partnerschappen en via meerjarige financiële programmering, wat essentieel is om de efficiëntie en doeltreffendheid ervan te waarborgen. We hebben ook de nadruk gelegd op de behoefte aan stabiliteit en vereenvoudiging van Europese normen en een kortere tijdsspanne om normen te ontwikkelen. We hebben de nationale normalisatie-instanties opgeroepen om de normen te vereenvoudigen door minder referenties naar andere normen te gebruiken en door gebruiksvriendelijke richtsnoeren op te stellen.
Ilda Figueiredo
(PT) Mijnheer de Voorzitter, het is uiterst belangrijk dat er bij regelgeving voor productveiligheid niet alleen veel aandacht is voor de bescherming van de productie, maar ook voor de bescherming van de consument. Vereenvoudiging van regelgeving en termijnen mag de waarborgen die de consument nodig heeft niet in gevaar brengen. Bovendien mogen we bij regelgeving voor productveiligheid de ingevoerde producten niet vergeten, net zo min als het zeer belangrijke punt van de bescherming van "made in”. Daarom hopen we dat de Commissie rekening houdt met deze elementen in het verslag, met inbegrip van de concrete bijdragen van de Commissie industrie, onderzoek en energie die door de rapporteur zijn aanvaard. Hopelijk kunnen we zo enkele stappen vooruit zetten bij de bescherming van de veiligheid van producten, producenten en consumenten.
Franz Obermayr
(DE) Mijnheer de Voorzitter, in het verslag wordt vermeld dat er onmiskenbaar vooruitgang is geboekt, maar het is zorgelijk dat ondanks de richtlijn inzake algemene productveiligheid, ondanks de richtlijn betreffende de veiligheid van speelgoed en ondanks RAPEX circa zestig procent van de producten waarover aangifte werd gedaan uit China kwam en het merendeel van de gevaarlijke producten van een markt afkomstig is die niet door de EU kan worden gecontroleerd. Ik hoop dat het nieuwe RAPEX-systeem deze problemen zal verhelpen.
Het is vooral schokkend dat ongeveer een kwart van de gevaarlijke producten producten voor kinderen betreft: poppen, waterpistolen, kinderbestek, kinderzitjes - zo blijkt uit de RAPEX-meldingen van de afgelopen week. De EU reageert hier veel te langzaam. Zo werd het gebruik van bisfenol bij de productie van zuigflessen voor zuigelingen nu pas verboden, maar is de schadelijke werking van deze stof al een jaar bekend. In een vraag aan de Commissie heb ik hierop gewezen. Bovendien zijn kankerverwekkende producten in de richtlijn betreffende de veiligheid van speelgoed nog steeds niet verboden. Tot slot moeten gevaarlijke producten sneller en efficiënter worden teruggeroepen en moet de traceerbaarheid van de ondernemingen in de bevoorradingsketen duidelijk worden verbeterd.
Zuzana Roithová
(CS) Mijnheer de Voorzitter, we zijn hier in dit Parlement al geruime tijd op zoek naar instrumenten waarmee de almaar groeiende toevloed van steeds gevaarlijkere producten op de markt doeltreffender kan worden bestreden. Net als de auteur van het verslag ben ik van mening dat de wetgeving op dit vlak aan wijziging toe is, en wel om een betere onderlinge samenhang aan te brengen tussen de maatregelen, bijvoorbeeld coördinatie van de strafrechtelijke vervolging op het niveau van de lidstaten. Tevens ben ik voorstander van verplichte invoering van risicoanalyses en verplichte publicatie daarvan voorafgaand aan het opstarten van de productie van nieuwe producten. Aangezien het leeuwendeel van de gevaarlijke producten afkomstig is uit derde landen, acht ik het van cruciaal belang dat deze verplichting wordt opgenomen in internationale handelsovereenkomsten. Daarna pas kan deze verplichting worden opgelegd aan Europese producenten. Ook de overige voorstellen hebben mijn steun, en ik zou mijn grote waardering willen uitspreken voor het uitstekende verslag van mevrouw Schaldemose.
Åsa Westlund
(SV) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Schaldemose bedanken voor een uitstekend verslag. Ik wil verder benadrukken dat er meer middelen nodig zijn en meer steekproeven om de productveiligheid te controleren. Als consumenten vernemen we constant in de krant en via andere media dat consumentenorganisaties tests hebben uitgevoerd en altijd producten hebben gevonden die niet aan de eisen voldoen. Dat ondermijnt het vertrouwen van de consument en kan soms levensgevaarlijk zijn, met name voor kinderen voor wie het uitermate belangrijk is dat de producten die in de winkel worden verkocht, veilig zijn voor gebruik.
Datgene wat volgens mij misschien het belangrijkste is, is de gebrekkige chemische veiligheid. Veel producten bevatten momenteel chemische stoffen die in de EU al verboden zijn. Voor de individuele consument is het bijzonder moeilijk om dat aan het product te zien. De lidstaten moeten in dat verband krachtdadig optreden en meer samenwerken om die producten van de markt te halen en spelers ervan te weerhouden om producten op de markt te brengen die gevaarlijke chemische stoffen bevatten.
Maria Damanaki
Mijnheer de Voorzitter, dit was een zeer interessante discussie over deze kwestie op het niveau van de lidstaten, waarvan bijna alle vertegenwoordigers - ik kan dit niet onvermeld laten - vrouwen waren.
Staat u mij toe namens de Commissie het Parlement te feliciteren met zijn resolutie over de herziening van de richtlijn inzake algemene productveiligheid en markttoezicht. De Commissie verwelkomt de resolutie en waardeert de hoge kwaliteit van de inhoud zeer.
De conclusies van de resolutie weerspiegelen de intenties van de Commissie over hoe de regelgeving inzake de algemene productveiligheid in de EU moet worden herzien. Wij hebben een helder en effectief kader voor markttoezicht nodig. Wij hebben een kader nodig dat een goed werkende interne markt met veilige producten waarborgt. De Commissie heeft reeds uitgebreid overleg gepleegd met een breed scala aan belanghebbenden om te bepalen hoe dit doel het best kan worden bereikt.
Om tot een coherente oplossing te komen die meerdere sectoren beslaat, zijn vicevoorzitter Tajani en commissaris Dalli overeengekomen samen te werken ten aanzien van de consolidatie van de EU-regelgeving inzake markttoezicht. De Commissie is vastbesloten ervoor te zorgen dat zowel consumenten als bedrijven de vruchten plukken van een interne EU-markt met veilige producten. Daarom moeten wij de bestaande EU-regels inzake productveiligheid verduidelijken en bijwerken teneinde de bescherming van de gezondheid en veiligheid van de consument te verbeteren.
Wij zullen rekening moeten houden met onze financieringsmogelijkheden en marges, en wij zullen tevens de vaardigheden van de lidstaten moeten respecteren, maar de regels zullen moeten garanderen dat nieuw opkomende risico's effectief worden blootgelegd en dat daar adequaat op wordt gereageerd - en ik ben het met u eens dat er aan de mondiale leveringsketens nieuwe risico's kleven. Ook onderschrijf ik het standpunt van het Parlement dat speciale aandacht moet uitgaan naar kinderproducten.
Tegelijkertijd moet de herziening zorgen voor een gelijk speelveld voor alle EU-marktdeelnemers en moeten onnodige administratieve kosten worden teruggebracht. Wij moeten nu met name kunnen zorgen voor de consistentie tussen de regelgeving inzake algemene productveiligheid zoals vastgelegd in de richtlijn inzake algemene productveiligheid en de regels die zijn opgenomen in het "goederenpakket” van 2008. Er moeten daarom duidelijke productveiligheidsverplichtingen voor marktdeelnemers worden ingesteld. De huidige mechanismen voor de samenwerking en coördinatie tussen de lidstaten op het vlak van markttoezicht moeten eveneens worden verbeterd.
Tot slot moet het functioneren van het systeem voor snelle waarschuwing voor non-foodproducten - RAPEX - worden verbeterd. Dit systeem is van groot belang en wordt reeds gebruikt bij onze samenwerking met China en overige landen, maar wij moeten het echt zien te verbeteren, willen wij de hier genoemde problemen het hoofd bieden.
Vicevoorzitter Tajani en commissaris Dalli zijn van plan een gezamenlijk voorstel in te dienen voor een enkel en coherent EU-kader voor markttoezicht. Ik zou het Parlement willen bedanken voor deze zeer goede resolutie.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt op dinsdag 8 maart 2011 om 12.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Ildikó Gáll-Pelcz
schriftelijk. - (HU) De samenwerking tussen de overheidsinstanties die verantwoordelijk zijn voor de uitvoering van de regels op het gebied van consumentenbescherming en productveiligheid is cruciaal voor de werking van de interne markt. Het markttoezicht en het snelle waarschuwingssysteem RAPEX moeten verder worden ontwikkeld, en de experts in Hongarije besteden speciale aandacht aan het uit de handel nemen van gevaarlijke producten. Mijns inziens is een sterkere consumentendimensie nodig om versnippering van de interne markt in te dammen, zodat de detailhandelsmarkten beter functioneren en consumenten betere beslissingen kunnen nemen. Dit alles kan een belangrijke rol spelen bij het waarborgen van de meest fundamentele Europese waarden, zoals integriteit, openheid, solidariteit en transparantie. Ik ben van mening dat steeds intensievere samenwerking tussen de lidstaten ook van groot belang kan zijn om het markttoezichtsysteem effectief te laten functioneren. Voor de coherentie is een uniforme manier van interpreteren en optreden bij de markttoezichtautoriteiten onontbeerlijk. De autoriteiten moeten de samenwerking op hoog niveau als prioriteitsdoel zien, niet alleen met partnerautoriteiten in eigen land, maar ook met de andere lidstaten. De afgelopen periode zijn er in dit kader bijvoorbeeld ook in mijn land diverse samenwerkingsverdragen gesloten of hernieuwd. In deze verdragen komt nadrukkelijk de kwestie van samenwerking op het gebied van markttoezicht naar voren. Samenvattend moeten we dus niet alleen met woorden, maar ook met daden aan onze burgers de toegevoegde waarde van Europa tonen, en hun laten zien dat de Europese Unie in het tijdperk van globalisering belangrijker is dan ooit.
