Zmieniona konstytucja węgierska (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku obrad są oświadczenia Rady i Komisji w sprawie zmiany węgierskiej konstytucji.
Enikő Győri
urzędujący przewodniczący Rady - Pani Przewodnicząca, Pani Komisarz, Szanowni Posłowie! Traktat nie przyznaje Radzie żadnych kompetencji w zakresie konstytucji państw członkowskich. Na mocy art. 4 ust. 1 i 2 Traktatu o Unii Europejskiej, uchwalenie konstytucji należy do wyłącznych uprawnień danego państwa członkowskiego. Dlatego Rada nie ma możliwości przeprowadzenia debaty w sprawie nowoprzyjętej konstytucji Węgier.
Viviane Reding
wiceprzewodnicząca Komisji - Pani Przewodnicząca! Na prośbę przewodniczącego Barroso zabieram dziś głos tu, w Parlamencie, na temat konstytucji Węgier.
Od początku przewodniczący Barroso wielokrotnie podkreślał, że Komisja nie wypowiada osądów politycznych w sprawie fundamentalnych wyborów konstytucyjnych i instytucjonalnych państw członkowskich. Uchwalenie nowej konstytucji w danym państwie członkowskim leży w gestii jego obywateli, jego instytucji, odbywa się zgodnie z obowiązującymi przepisami krajowymi, a w stosownych przypadkach, unijnymi i międzynarodowymi.
Komisja może jednak ocenić konstytucję - podobnie jak każdy inny akt prawny państwa członkowskiego - pod kątem jej zgodności z unijnym prawem. To oczywiste, że konstytucja każdego państwa członkowskiego powinna być zgodna z europejskimi wartościami wolności, demokracji, równości, praworządności, godności ludzkiej i poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości, bez dyskryminacji, zgodnie z tym, co stanowi art. 2 Traktatu.
Nowa węgierska konstytucja wejdzie w życie 1 stycznia 2012 roku i będzie wymagała uchwalenia przepisów wykonawczych. Dlatego na tym etapie Komisja może jedynie przeprowadzić wstępną analizę, ponieważ szczegółowa analiza interakcji tej konstytucji z unijnym prawem oraz jej skutków prawnych może być w pełni przeprowadzona tylko z uwzględnieniem wynikającej z tejże konstytucji praktyki legislacyjnej, administracyjnej i sądowej.
Komisja śledzi również prace Komisji Weneckiej i Rady Europy w tym zakresie i spodziewamy się sprawozdania w dniu 17-18 czerwca. Wiem również, że Thomas Markert, sekretarz Komisji Weneckiej, uczestniczył w posiedzeniu Komisji Wolności, Sprawiedliwości i Spraw Zagranicznych w dniu 25 maja, i z wielkim zainteresowaniem przeczytałam jego uwagi z tego posiedzenia.
Jak już wyjaśniłam, wszystkie kwestie omawiane na tym posiedzeniu należą do zakresu kompetencji krajowych. Uzyskamy kompetencje w tym zakresie, dopiero wówczas gdy zagadnienia te znajdą przełożenie na ustawodawstwo.
Teraz chciałabym usłyszeć, jak Państwo ustosunkowują się do tej kwestii, tak bym mogła poznać stanowisko Parlamentu Europejskiego.
József Szájer
Pani Przewodnicząca! Proszę nie poczytywać mi tego za niegrzeczność, ale pragnę zwrócić się do lewej strony sali: do większości obejmującej Zielonych, Komunistów, Socjalistów i Liberałów, którzy wymusili wpisanie tego punktu do porządku obrad wbrew grupom PPE i Konserwatystów. Mam do Państwa pytanie.
Czy Państwa zdaniem nie jest aby niezgodny z zakazem dyskryminacji ze względu na urodzenie fakt, że w Unii Europejskiej są państwa, takie jak Hiszpania, Belgia lub Szwecja, których obywatele mają prawo piastować wysokiej rangi stanowiska, na przykład monarchy, tylko dzięki swojemu urodzeniu? Nowa konstytucja mojego kraju nie przewiduje takiej dyskryminacji. Czy godzicie się Państwo na to, że w Unii są państwa członkowskie, jak Wielka Brytania, które nie mają ujednoliconej spisanej konstytucji? Nowa konstytucja mojego kraju jest demokratyczną spisaną konstytucją.
Czy godzicie się Państwo na to, że w Unii są państwa członkowskie, jak Francja, których konstytucje nie przewidują praw podstawowych? Nowa konstytucja mojego kraju nie tylko zawiera zapisy dotyczące praw podstawowych, ale jest również pierwszą konstytucją w UE uznającą europejską kartę praw podstawowych za normę. Czy Państwa zdaniem to do przyjęcia, że w Unii Europejskiej są państwa nieposiadające sądu konstytucyjnego, lub też posiadające sąd konstytucyjny o słabych uprawnieniach? Z dumą mogę powiedzieć, że konstytucja mojego kraju gwarantuje solidną ochronę konstytucyjną.
Twierdzicie, że postępujecie w duchu wspólnej Europy, forsując "dysekcję” nowej węgierskiej konstytucji tu, w Parlamencie. W rzeczywistości jednak zdradzacie jedną z najważniejszych zasad Traktatu z Lizbony, a mianowicie art. 4 ust. 2: "Unia szanuje równość Państw Członkowskich wobec Traktatów, jak również ich tożsamość narodową, nierozerwalnie związaną z ich podstawowymi strukturami politycznymi i konstytucyjnymi”. Skoro nie zorganizowaliście ani nie zorganizujecie debat dotyczących wspomnianych przeze mnie państw i nie pamiętacie tu, w Parlamencie Europejskim, że w roku 2006 węgierski rząd socjalistów jawnie zignorował prawo do zgromadzeń, to muszę stwierdzić, Szanowni Państwo, że stosujecie podwójne standardy. Widzicie drzazgę w oku bliźniego, ale nie widzicie belki we własnym oku. Nie zdajecie sobie sprawy, że, ujawniając takie podejście, nie wspieracie europejskiej współpracy, ale prowokujecie konflikty między europejskimi narodami. Obnaża to Wasze prawdziwe wywrotowe nastawienie.
Proponuję, żebyście przeszczepili przykład, jaki dała węgierska konstytucja, na grunt własnych państw. Przyhamujcie zadłużenie za pomocą metod konstytucyjnych, by zapobiec podobnym kryzysom, jak grecki, irlandzki lub portugalski. Proponuję, byście chronili za pomocą metod konstytucyjnych prawa przyszłych pokoleń, tak jak to czyni nowa węgierska konstytucja, wspierając zrównoważony rozwój w zakresie ochrony środowiska, budżetu i demografii do poziomu zasad konstytucyjnych.
Chrońcie własne narodowości i mniejszości, na przykład Romów, za pomocą mocnych zbiorczych praw, tak jak to czyni węgierska konstytucja, jako jedyna w Europie. Ciągle powtarzacie nieuzasadnione zarzuty, choć dowiedliśmy, że są one nieprawdziwe i raz po raz dowodzimy racji swojego stanowiska, ale powtarzam raz jeszcze: węgierska konstytucja nie zakazuje aborcji. Nowa węgierska konstytucja nie narusza wolności wyznania i wolności sumienia. Nowa węgierska konstytucja nie ogranicza praw osób będących w związku z inną osobą tej samej płci. Nowa węgierska konstytucja nie obowiązuje poza terytorium kraju i zapewnia bezprecedensową, zdecydowaną ochronę prawną różnym narodowościom zamieszkującym terytorium Węgier. Nowa węgierska konstytucja nie osłabia, ale wzmacnia zasady trójpodziału władzy i zachowania równowagi sił. Nowa węgierska konstytucja jest w swym charakterze konstytucją europejską, zrodzoną z ducha zagwarantowania swoim obywatelom wszelkich podstawowych praw człowieka, a także współpracy i jedności narodów. W naszej konstytucji można znaleźć 18 odniesień do Europy, i zawarliśmy w niej również motto Unii Europejskiej: "jedność w różnorodności”.
Szanowni Państwo, my, Węgrzy, jesteśmy narodem lubiącym wolność i demokrację. Nie potrzebujemy wykładów na temat demokracji ze strony tych, którzy mają jeszcze do odrobienia wiele lekcji na własnym podwórku.
Juan Fernando López Aguilar
w imieniu grupy S&D. - (ES) Pani Przewodnicząca! Unia Europejska jest unią wartości i unią prawa. Jest ona przykładem integracji ponadnarodowej państw członkowskich, z których każde jest z założenia państwem konstytucyjnym. Jednak również sama Unia Europejska ma wymiar konstytucyjny, nie tylko w związku z architekturą instytucji podlegających jej prawu ale również w związku z przewidzianymi gwarancjami w zakresie ochrony sytuacji osób wobec władz państwowych w Europie; a ponadto panuje w niej nadrzędna zasada, a mianowicie zasada demokracji, która zakłada pluralizm.
Oto dlaczego zmiana węgierskiej konstytucji trafiła pod obrady Parlamentu Europejskiego i była przedmiotem debat zwłaszcza w dwóch komisjach Parlamentu, a mianowicie w Komisji Spraw Konstytucyjnych (AFCO) oraz Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych (LIBE).
Myślę, że główna obawa wynika z wrażenia, że faktycznie bardzo znaczna większość dwóch trzecich głosów, ale mimo wszystko przypadkowa większość węgierskiego parlamentu, zdołała przeforsować reformę konstytucyjną ograniczającą rozwój pluralizmu politycznego, a w konsekwencji, możliwość wyboru różnych projektów politycznych na tych samych zasadach gry. Sądzę, że to właśnie dlatego wzbudziła obawy, pod kątem zgodności z zasadami zapisanymi w art. 2 i 3 Traktatu o Unii Europejskiej i z politycznym wymiarem praw zapisanych w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.
Nikt nie stara się przesądzać, jaka będzie węgierska konstytucja ani jak będzie stosowana w praktyce, a ponadto będzie ona oczywiście podlegała mechanizmom kontroli i równowagi systemu konstytucyjnego, równowagi konstytucyjnej wynikającej z samej konstytucji oraz z tego, że Węgry podlegają kontroli organów ponadnarodowych, takich jak Rada Europy i Unia Europejska, które znają się na prawach podstawowych.
Jestem jednak zmuszony odnieść się do tego, co przed chwilą usłyszałem o ochronie mniejszości na podstawie hiszpańskiej konstytucji, którą pan poseł Szájer wymienił wśród kilku innych przykładów. Nie mogę tego pominąć milczeniem. Z całym należnym szacunkiem, muszę poinformować pana posła Szájera, że bez cienia wątpliwości hiszpańska konstytucja w żadnym razie nie przewiduje dyskryminacji ze względu na pochodzenie. Nikt nie ma zamiaru przesądzać o skutkach obowiązywania węgierskiej konstytucji, ale z całą pewnością Parlamentowi zależy, by węgierska konstytucja była zgodna z zasadą pluralizmu politycznego i umożliwiała realizację różnych projektów politycznych na podstawie tego samego zestawu reguł gry. Świadczą o tym obecna debata i poprzednie debaty.
Renate Weber
w imieniu grupy ALDE - Pani Przewodnicząca! Nowa ustawa zasadnicza Węgier - można by rzec, że nazbyt kontrowersyjna jak na konstytucję - została przeforsowana przez węgierski parlament po jednym miesiącu konsultacji społecznych. Węgierskie społeczeństwo obywatelskie oraz Komisja Wenecka wyraziły poważne obawy w związku z długością trwania oraz przejrzystością tego procesu.
Momentami osoby kwestionujące ten tekst były oskarżane o działanie z pobudek czysto politycznych. Oczekiwano, że nowa węgierska konstytucja - 20 lat po upadku reżimu komunistycznego oraz w czasie sprawowania przez Węgry prezydencji Unii Europejskiej - będzie utożsamiała wartości najdroższe UE. Czy są to wartości czysto polityczne? Przyznaję, że jako liberał boję się, że rząd osłabi swobody obywatelskie i demokratyczną kontrolę. Boję się, że ustawodawstwo będzie lekceważyło różnorodność i jestem przekonana, że nie wszyscy Węgrzy rozpoznają siebie samych w konserwatywnym obrazie nakreślonym w konstytucji.
Jak mogę pozostać obojętna wobec tekstu na temat pluralizmu oraz skupienia władzy w rękach organów regulacyjnych, jak te określone w jeszcze gorącej węgierskiej ustawie medialnej? Wszyscy powinniśmy obawiać się o demokrację, gdy partia rządząca uchwala ustawy ugruntowujące jej władzę w sposób znacznie wykraczający czasowo poza jej kadencję i ograniczające znaczenie przyszłych wyborów, i powinniśmy się bać przywódców politycznych posuwających się do pisania lub zmiany podstawowych ustaw w sposób odpowiadający tylko ich kredo politycznemu lub polityce gospodarczej. I wreszcie, tak, obawiam się, że te węgierskie wzorce rozleją się poza granice Węgier.
Przywódcy mojego kraju inspirują się tymi działaniami i niektóre niedawne zmiany rumuńskiej konstytucji wydają się być prostym przekopiowaniem rozwiązań węgierskich. Nie zostaną zatwierdzone, ale próby są podejmowane. Europejskim instytucjom nie wolno w takich sytuacjach unikać reakcji. Musimy walczyć o zapewnienie wszystkim europejskim obywatelom poczucia bezpieczeństwa, że nasze wartości są fundamentem naszego prawodawstwa i pozostaną nim na dobre.
Timothy Kirkhope
w imieniu grupy ECR - Pani Przewodnicząca, Pani Komisarz! Niniejsza debata ma na celu ocenę sytuacji związanej z nową węgierską konstytucją, a nie zasad common law Wielkiej Brytanii, które chronią naszych obywateli od blisko 900 lat. Komisja ma obowiązek przeprowadzenia oceny i podjęcia działań w zakresie kwestii określonych w Traktacie i w odpowiedzi na zgłoszone kilka miesięcy temu żądanie Parlamentu.
Parlament liczył, że będzie mógł zapytać Komisję, jakie są jej konkluzje i jak zamierza postąpić, i nadal oczekujemy wytycznych Komisji, ale, jak się zdaje, będziemy musieli poczekać jeszcze jakiś czas. Jesteśmy Unią różnych kultur i różnych priorytetów. Wszyscy jednak podzielamy wartości wolności, sprawiedliwości i równości dla każdego człowieka i każdego państwa członkowskiego. Jedyne czego nie powinniśmy tolerować, to nietolerancja.
Prosimy teraz, Pani Komisarz, by jak najprędzej przedstawiła nam Pani definitywną odpowiedź, czy węgierska konstytucja jest zgodna z europejskim prawodawstwem i prawami podstawowymi. A jeżeli nie, to co wówczas? Jeżeli zaś tak, Pani Komisarz, również musimy to jak najprędzej wiedzieć.
Judith Sargentini
Pani Przewodnicząca! Dziękuję mojemu koledze z grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów), który chce rozpocząć z nami debatę na temat węgierskiej konstytucji. Jest to godne pochwały, gdy bowiem słyszę z ust przedstawiciela Rady Europejskiej słowa: "nie omawialiśmy tego tematu w Radzie” i gdy słyszę, jak komisarz Reding mówi: "konstytucja danego kraju należy do wyłącznych kompetencji tego kraju, i my, na szczeblu europejskim, nie powinniśmy ingerować”, wówczas cieszę się, że my, posłowie do Parlamentu Europejskiego, rzeczywiście toczymy tę debatę na własnym forum.
Czy faktycznie nie powinniśmy się mieszać? Czy to tylko i wyłącznie wewnętrzna sprawa Węgier? Moim zdaniem, nie. Stan demokracji w jednym z państw członkowskich UE to również sprawa pozostałych państw członkowskich. Jeżeli dany kraj decyduje się wykorzystać demokratyczne wybory i większość dwóch trzecich do stworzenia autokracji, reszta z nas ma prawo być oburzona i próbować się temu przeciwstawić. Zacytuję György Konráda: "Na Węgrzech tak zwana większość wie, jak stworzyć autokratyczny reżim, posługując się demokracją”. To prawda. Jeżeli forsujesz ustawę przez węgierski parlament, przesądzając, że od teraz może być ona zmieniona wyłącznie większością dwóch trzecich głosów, wiesz, że nie będzie łatwo jej zmienić po następnych wyborach. Tego rodzaju postępowanie osłabia funkcję wyborów jako demokratycznego instrumentu. Naród ma prawo powiedzieć co cztery lata: "to nam się podobało, a to nie”, a następnie doprowadzić do zmian. Jeżeli jednak demokratycznie wybrany rząd postara się, by przez wiele kolejnych lat niemożliwe były żadne zmiany, to jest niezdrowe i niesłuszne. Jeżeli my, w Europie, odwrócimy swój wzrok, mówiąc: "to wewnętrzna sprawa Węgier”, jeżeli 26 państw członkowskich nie będzie gotowych powiedzieć: "przyjaciele, my w ten sposób nie traktujemy swoich obywateli”, i jeżeli Komisja Europejska powie to samo, wówczas co będziemy mogli powiedzieć, jako grupa, krajom, w których sytuacja jest jeszcze trudniejsza. Co mamy powiedzieć tym Węgrom, którzy nie należą do tej większości dwóch trzecich? "Bardzo nam przykro, nie będziecie mogli zmienić tych ustaw, nawet w najbliższych i następnych wyborach”. Jestem zbulwersowany, że wszyscy w Europie odwracamy wzrok i nie podejmujemy żadnych działań.
Rui Tavares
Pani Przewodnicząca! W ramach tej dyskusji na temat węgierskiej konstytucji toczymy de facto podwójną debatę. Jedna to debata w sprawie zapisów konstytucji, a druga to debata o tej debacie; innymi słowy o tym, czy mamy mandat, czy też nie, do wypowiadania osądów w sprawie zapisów węgierskiej konstytucji w tym Parlamencie, czy też w innej instytucji poza Węgrami.
Co się tyczy debaty na temat treści konstytucji, wiemy, że istnieje wiele fragmentów budzących obawę nas, posłów, różnych komisji, które omawiały ten dokument, czy też na przykład Komisji Weneckiej. Jeżeli chodzi o kwestię niedyskryminacji... Pan poseł Szájer mówi, że to nieprawda, iż konstytucja przewiduje dyskryminację, na przykład, ze względu na płeć lub dyskryminację mniejszości seksualnych, ponieważ zawarto w niej odniesienie do wszystkich rodzajów dyskryminacji. Jeżeli o mnie chodzi, odniesienie to jest zbyt niejasne i pozostawia zbyt wiele miejsca na podważenie go w przyszłości w sądzie. Konstytucja powinna mówić wprost o niedyskryminacji, gdyż jest to norma w europejskich krajach oraz w najbardziej zaawansowanych i postępowych demokracjach.
To samo dotyczy życia poczętego, jego ochrony, lub też mechanizmów kontroli i równowagi sił w Republice Węgierskiej. My toczymy jednak debatę o debacie, i konieczne jest również stoczenie batalii o mandat do wyrażania opinii na temat tej kwestii w Parlamencie. Jest tak, po pierwsze, dlatego, że konstytucje nie są niepodważalne. Należy powiedzieć, że zawsze gdy dochodzi do naruszeń praw podstawowych, 500 milionów europejskich obywateli oczekuje od europejskich instytucji ustosunkowania się do nich. To czy do naruszeń dochodzi w związku z ustawą, konstytucją, czy też rozporządzeniem, nie ma znaczenia: każdy przypadek naruszenia praw podstawowych stanowi pogwałcenie zapisów Traktatu.
Po drugie, tłumaczenie, że z racji różnic kulturowych dana konstytucja nie może być przedmiotem krytyki, jest relatywizmem konstytucyjnym w czystej formie. Tak nie może być. Pogwałcenie przez dowolną konstytucję ducha i litery traktatów, o ile ma miejsce, oznacza pogwałcenie suwerenności pozostałych 26 państw, które zgodziły się być w Unii Europejskiej wspólnie z krajem, któremu następnie zezwolono na naruszenie traktatów. Jest to zatem problem suwerenności wszystkich krajów.
Skorzystam z okazji, by powiedzieć jeszcze jedno. Ta większość dwóch trzecich - o której często się tu mówi i która stanowi de facto 50 %, a nie dwie trzecie, głosów oddanych przez węgierskich obywateli, ponieważ reprezentuje ona dwie trzecie mandatów, ale tylko 50 % głosów - we wszystkich krajach służy jednemu: legitymizacji szerokiego konsensusu społecznego w sprawie konstytucji. Rządzący na Węgrzech wykorzystali większość dwóch trzecich do zupełnie przeciwnego celu: by wykluczyć opozycję i sprawić, by konstytucja wzbudziła skrajne kontrowersje w społeczeństwie. Nawet jeżeli jest to zgodne z literą przepisu o dwóch trzecich głosów, stanowi to zaprzeczenie jego ducha.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Dimitar Stoyanov
(BG) Panie Pośle Tavares! Chcę Panu zadać bardzo krótkie pytanie. Z czyjego upoważnienia wypowiada się Pan w imieniu wszystkich 500 milionów europejskich obywateli? Pytam Pana o to, ponieważ dość śmiało zabiera Pan głos w ich imieniu. Myślę bowiem, że gdyby zapytać europejskich obywateli, ich uwagi nie byłyby do końca zbieżne z Pańskimi słowami. Wszyscy w tym Parlamencie mają odmienne poglądy i reprezentują różne grupy europejskich obywateli. A zatem z czyjego upoważnienia wypowiada się Pan w ich imieniu?
Rui Tavares
Pani Przewodnicząca, Panie Pośle Stoyanov! Zachęcam Pana do przeczytania unijnych traktatów i Regulaminu Parlamentu, który stanowi, że my, wybierani przedstawiciele europejskich obywateli, powinniśmy reprezentować własne państwa członkowskie i obywateli, czyli ogółem 500 milionów obywateli Unii Europejskiej. Obywatele ci udzielili nam mandatu do respektowania i skłaniania innych do respektowania podstawowych porozumień Unii Europejskiej, które chronią prawa jej obywateli. To bardzo proste: skoro mamy ten mandat, pan poseł Stoyanov i ja sam mamy takie samo prawo wypowiadać się w imieniu 500 milionów europejskich obywateli w tym Parlamencie, który należy do tychże obywateli.
Jaroslav Paška
Pani Przewodnicząca! Zmieniona w kwietniu bieżącego roku węgierska konstytucja stała się przedmiotem uzasadnionej krytyki ze strony całego demokratycznego społeczeństwa Europy. Wprowadziła ona do węgierskiego systemu prawnego postanowienia ignorujące prawo międzynarodowe i bezpośrednio sprzeczne z przyjętymi przez Republikę Węgierską zobowiązaniami międzynarodowymi.
Rządząca partia Fidesz wprowadziła do konstytucji brzmienie, za pomocą którego Węgry uzurpują sobie prawo decydowania o statusie, prawach i strukturze politycznej wszystkich węgierskojęzycznych obywateli z sąsiednich krajów. Zastrzegła sobie również prawo przyznania wszystkim tym obywatelom z sąsiednich krajów, którzy nie mają żadnych powiązań z Węgrami, węgierskiego obywatelstwa, prawa do głosowania na Węgrzech, prawa do ubezpieczeń społecznych lub edukacji na mocy węgierskich przepisów i powszechnej węgierskiej ochrony dyplomatycznej.
Zgodnie z prawem międzynarodowym struktura systemu politycznego jest wewnętrzną sprawą suwerennego państwa, w związku z czym nie pozostaje nam nic innego, jak uznać postanowienia węgierskiej konstytucji, zgodnie z którymi Węgry zastrzegają sobie prawo do decydowania o organizowaniu życia obywateli innych państw, za prymitywny i brutalny atak na spokojne i pokojowe współistnienie narodów w Europie.
Idea jednego narodu, jednej rzeszy itp. nie jest nowa. Ten śniady kurdupel Hitler, który jako ostatni w historii nadużył tych idei, pożądając władzy i chwały w Europie, już dawno temu został potępiony przez przyzwoity, cywilizowany i demokratyczny świat.
Chcę zatem wierzyć, że demokratyczne siły polityczne węgierskiego parlamentu skorygują większość tych błędów za pomocą nowego procesu legislacyjnego, i zmienią konstytucję w sposób zapewniający jej zgodność z międzynarodowym prawem i międzynarodowymi zobowiązaniami Węgier.
Dimitar Stoyanov
(BG) Pani Przewodnicząca! Sądzę, że Parlament powinien przeprosić Panią Komisarz za wciągnięcie ją do tej debaty. A to dlatego, że jasno dała ona do zrozumienia wszystkim posłom do tego Parlamentu - przynajmniej dla mnie jest to całkiem jasne, nie wiem, jak dla innych - że nowe przepisy wykonawcze węgierskiej konstytucji muszą dopiero zostać uchwalone, i dopiero wówczas przekonamy się, czy czyjekolwiek prawa są pogwałcane.
Po raz kolejny znaleźliśmy się w sytuacji, w której w Parlamencie toczy się debata mająca na celu potępienie jednego z państw członkowskich za coś, czego państwo to jeszcze nie zrobiło. Drogie Koleżanki i Koledzy, w którym to państwie członkowskim osądza się kogokolwiek za coś, czego jeszcze nie zrobił? Albo też potępia za coś, czego nie uczynił? W żadnym. Jest to zaprzeczenie demokratycznych wartościom.
Ci, którzy zainicjowali tę debatę, muszą przeprosić nie tylko panią komisarz, ale również wszystkich europejskich obywateli, ponieważ to właśnie tego rodzaju zachowanie ze strony Parlamentu prowadzi do braku zainteresowania obywateli jego działalnością, rozczarowania i niskiej frekwencji w wyborach do Parlamentu Europejskiego.
Simon Busuttil
Pani Przewodnicząca! Ta debata w sprawie węgierskiej konstytucji ma dwie zasadnicze wady. Jej obiektem jest jedno z 27 państw członkowskich i dotyczy ona sprawy krajowej wchodzącej w zakres suwerennych kompetencji państw członkowskich. Po pierwsze, skoro już mamy dyskutować nad treścią jakiejś konstytucji, nie powinniśmy wybiórczo skupiać się na konstytucji tylko jednego państwa członkowskiego. Powinniśmy zamiast tego rozmawiać o konstytucjach wszystkich państw członkowskich. Kilka spośród zakwestionowanych przepisów można de facto znaleźć w wielu innych konstytucjach innych państw członkowskich, a mimo to skupiamy się w swych debatach na jednym państwie członkowskim. To niesłuszne.
Po drugie, w pierwszym rzędzie musimy sobie zadać pytanie, kto nam dał prawo kierować kwestię konstytucji jednego z unijnych krajów pod obrady Parlamentu Europejskiego? Państwa członkowskie mają suwerenne kompetencje w zakresie stanowienia własnych przepisów konstytucyjnych, dlatego w tej sprawie powinniśmy szanować prawo Węgrów do określania kształtu własnej konstytucji uchwalonej przez demokratycznie wybrany parlament krajowy.
Toczona dziś przez nas debata w sprawie treści tej konstytucji - o ile w ogóle jest uzasadniona, - powinna toczyć się w węgierskim społeczeństwie, a nie w tym Parlamencie. Czy się nam to podoba, czy też nie, czy akceptujemy tę konstytucję krajową, czy też nie, musimy szanować suwerenność i hierarchię prawa, w przeciwnym bowiem razie ustanowimy niebezpieczny precedens.
Tak więc, gdy punktujemy jedno z państw członkowskich i staramy się wykroczyć poza własne uprawnienia, wysyłamy niewłaściwy sygnał. Narazilibyśmy się na oskarżenia o instrumentalizm polityczny i nadwyrężylibyśmy zaufanie obywateli do naszej instytucji. Nie powinniśmy podążać tą drogą.
Monika Flašíková Beňová
(SK) Pani Przewodnicząca! W imieniu Grupy Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim, pragnę jednoznacznie zadeklarować, że uznajemy prawa państw członkowskich UE do stanowienia własnych przepisów, w związku z czym nie chcemy krytykować ani Węgier, ani tym bardziej węgierskich obywateli. Nasze komentarze i uwagi nie mają na celu wyrażenia krytyki Węgier, czy też ich obywateli, ale zdecydowanie uważamy, że obrona praw podstawowych, wolności obywatelskich, naszych wspólnych europejskich wartości oraz pokoju, bezpieczeństwa i przyzwoitej koegzystencji są wystarczającym powodem, byśmy toczyli dziś tę dyskusję.
Liczymy również, że ta dyskusja oraz przedstawienie naszych pytań i obaw może doprowadzić do poprawy i lepszego przygotowania przepisów wykonawczych, o których wspomniano wcześniej. Pani Komisarz! podobnie jak Pani, pragniemy przestrzegać procedury zapewniające prawidłowe przeprowadzenie całego procesu i oczekujemy ostatecznej opinii Komisji Weneckiej, choć już teraz ze wstępnych konkluzji przedstawionych w Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych przez sekretarza Komisji Weneckiej, pana Markerta, wynika, że obecna węgierska konstytucja jest, w wielu punktach, co najmniej kontrowersyjna. Słabe punkty węgierskiej konstytucji dostrzegła nie tylko Komisja Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, ale również Komisja Spraw Konstytucyjnych.
Pomijając romantyczne, niemalże monarchistyczne idee, którymi przesiąknięta jest preambuła, pragnę wspomnieć o kilku obszarach, które uznajemy za bardzo drażliwe, w odróżnieniu od naszych kolegów z partii Fidesz, którzy zasiadają w Parlamencie Europejskim. Jednym z przykładów jest wspomniana wcześniej zasada, zgodnie z którą uchwalono konstytucję. To niezbyt normalne w krajach demokratycznych, by proces konsultacji trwał tylko pięć tygodni. To nienormalne, by opozycja nie uczestniczyła w tym procesie, i mimo, że Fidesz posiada niezbędną większość, trzeba powiedzieć, że powinni okazać pokorę.
Wspomniano już o ograniczeniu uprawnień trybunału konstytucyjnego, i w imieniu mojej grupy chciałbym również wspomnieć o dyskryminacyjnym charakterze konstytucji wobec członków mniejszości seksualnych, ponieważ nie zakazano w niej dyskryminacji ze względu na orientację seksualną.
Ochrona węgierskich mniejszości za granicą, której bezpośrednio dotyczy art. D, ma zastosowanie również do rodzimych Węgrów zamieszkujących sąsiednie kraje.
Panie i Panowie! Misją Unii Europejskiej jest zapewnienie narodom i państwom Unii Europejskiej warunków do współistnienia w pokoju, współpracy i wzajemnym poszanowaniu. Jak my, mieszkańcy krajów, których konstytucja dotyczy w sposób bezpośredni, mamy postrzegać tę konstytucję? Jak możecie od nas oczekiwać, że ją zaakceptujemy?
W przeciwieństwie do was, zawsze wyciągaliśmy do Was przyjazną dłoń i zawsze chcieliśmy przyzwoitego współistnienia, dlatego też chcemy, aby przepisy wykonawcze węgierskiej konstytucji respektowały suwerenność sąsiednich krajów w regionie.
Sarah Ludford
Pani Przewodnicząca! Nie da się obronić twierdzenia, że konstytucja jednego z państw członkowskich to jego wewnętrzna sprawa. Traktaty, w art. 6 i 7, wyraźnie stanowią, nie tylko że Unia i państwa członkowskie podzielają pewne wartości, ale również że Komisja ma obowiązek dopilnować, by wartości te były respektowane.
W stu procentach podpisuję się pod tym, o czym tak wymownie wspomniała moja koleżanka, Renate Weber: Uważam, że reprezentujący tę samą opcję polityczną co rządząca na Węgrzech partia Fidesz posuwają się za daleko, oskarżając krytyków tej konstytucji o czynienie tego z inspiracji politycznej. Wiele postanowień tej konstytucji ma charakter reakcyjny; wśród nich można wymienić pominięcie ochrony homoseksualistów przed dyskryminacją i przyznanie dodatkowych głosów matkom.
Ja jednak przytoczę jeden z przykładów wady tej konstytucji, która podważa traktatowy wymóg poszanowania praworządności. Jest nią uznanie konstytucji z 1949 roku za nieważną. Nie uchylenie konstytucji, ale uznanie jej za nieważną. To stwarza ogromną niepewność i próżnię prawną, ponieważ unieważnia uchwalone na mocy tej konstytucji ustawy, w tym dotyczące przystąpienia Węgier do UE.
To jeden z powodów, dla których Komisja powinna zbadać ją pod kątem zgodności z unijnym prawem, może mieć ona bowiem ogromny wpływ na inne państwa członkowskie.
Lajos Bokros
Pani Przewodnicząca! Nowa węgierska konstytucja burzy filary demokracji opartej o praworządność i otwiera drogę dla autokracji. Jest to poważna przeszkoda na drodze do transformacji. Proces przygotowania i uchwalenia nowej konstytucji odbył się w sposób niemalże bezprawny. Preambuła jest nacechowana wykluczeniem i zawiera zniekształconą interpretację historii. Część normatywna stanowi ingerencję w życie prywatne, a podstawowe prawa człowieka i obywatelskie są zinterpretowane w sposób zawężony, podczas gdy prawa społeczne zostały zastąpione celami państwowymi. Osłabiono kontrolę i równowagę władz, szczególnie niezależność sądownictwa.
Rada Europejska, Parlament i Komisja nie mogą ignorować tych naruszeń europejskich wartości, ponieważ może to stworzyć negatywny precedens dla innych nieliberalnych systemów. Niemniej węgierscy demokraci nie oczekują, że lekarstwo przyjdzie z za granicy. Gdyby tak się stało, utwierdziłoby to tylko węgierskiego premiera w jego przekonaniach, porównał on bowiem UE do Związku Radzieckiego. Rozwiązanie może nadejść tylko od Węgrów, którzy odrzucą tę konstytucję, jak tylko uświadomią sobie, że autokratyczny reżim nie może zapewnić wysokich standardów życia i większej wolności. Dwadzieścia jeden lat temu nie musieliśmy walczyć o wolność. Teraz musimy. W międzyczasie Europa powinna bacznie obserwować Węgry i zachęcać węgierskich demokratów do odzyskania inicjatywy.
Ulrike Lunacek
Pani Przewodnicząca! Zdecydowanie nie zgadzam się z wszystkimi tymi, którzy twierdzą, że nasza debata oraz krytyka konstytucji jednego z państw członkowskich jest naruszeniem jego suwerenności, i z tym, co powiedział jeden z przedmówców, że stworzyłoby to niebezpieczny precedens i stanowiło przekroczenie europejskich kompetencji.
Konstytucje państw członkowskich muszą być zgodne z europejskimi wartościami, muszą respektować wspólnotę wartości, którą stworzyliśmy. Pragnę wspomnieć przynajmniej o dwóch rzeczach, które są w tym zakresie sprzeczne. Inni wspomnieli o pozostałych.
Po pierwsze nie wspomniano o dyskryminacji ze względu na orientację seksualną i konieczne jest dopominanie się o zapisy ją wykluczające w przyszłości. Ponadto obraz małżeństwa i wartości rodzinnych przedstawiony w konstytucji wykracza poza realia mieszkańców Europy i Węgier, a ponadto zaprzeczono zasadzie różnorodności.
Drugi problem dotyczy tzw. zielonego rzecznika ds. praw przyszłych pokoleń w zakresie środowiska i zrównoważonego rozwoju. Funkcja ta jest obecnie podporządkowana rzecznikowi praw obywatelskich, podobnie jak funkcje innych rzeczników, tak więc została ona osłabiona. Jest to również jedna z dziedzin, w których kompetencje przestały być regulowane uprzednio obowiązującymi przepisami, co wyraźnie świadczy o tym, że kwestie zrównoważonego rozwoju, ochrony środowiska i praw przyszłych pokoleń - to również europejskie wartości zasługujące na należną im uwagę - przestały być tak ważne jak uprzednio.
Ostatnia sprawa: zniknęła też funkcja rzecznika ochrony danych. To stanowisko zlikwidowano zupełnie, w związku z czym brakuje przejrzystości informacji o państwie, na przykład o zamówieniach publicznych. My i moja grupa ostro się temu sprzeciwiamy.
(Mówczyni zgodziła się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Kinga Gál
(HU) Pani Poseł Lunacek! Chciałabym Panią zapytać, czy może Pani wymienić państwa członkowskie Unii Europejskiej, których konstytucja przewiduje funkcję rzecznika praw obywatelskich lub komisarza ds. praw przyszłych pokoleń. Ile państw członkowskich ma taką instytucję jak ta na Węgrzech, która rzeczywiście funkcjonuje i o której mowa w węgierskiej konstytucji? Ponadto, zakładając, że przeczytała Pani obecną węgierską konstytucję, nową węgierską konstytucję przyjętą w kwietniu, czy może Pani wymienić inne konstytucje, które zawierają więcej równie daleko idących artykułów w sprawie ochrony środowiska i przyszłych pokoleń niż nowa węgierska konstytucja? Proszę je wymienić.
Ulrike Lunacek
Pani Przewodnicząca! Oto moja odpowiedź dla Pani Gál: nie chodzi o porównania z konstytucjami innych państw członkowskich. Chodzi o to, jakie są europejskie wartości? Jaka jest europejska wartość? Jakie są nasze podstawowe prawa? Na czym polegają wspólne wartości, które, mam nadzieję, również Pani wyznaje?
Co się tyczy praw przyszłych pokoleń, zrównoważony rozwój z poszanowaniem środowiska naturalnego jest jednym z praw naszej wspólnej Unii Europejskiej. Niektóre państwa członkowskie posiadają tę funkcję, inne nie, ale fakt pozostaje faktem, że w nowej konstytucji rząd Węgier zlikwidował tę symboliczną funkcję rzecznika. Pozostał tylko jeden rzecznik, w związku z tym ta symboliczna wartość, mająca swój wyraz na piśmie, zniknęła z konstytucji. Zdaję sobie Pani sprawę, jak ważne są również symbole w polityce. Oznacza to, że Państwo nie chcecie mieć tej symbolicznej reprezentacji, ani na szczeblu politycznym, ani na szczeblu rzecznika.
(Mówczyni zgodziła się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
József Szájer
Pani Przewodnicząca! Być może zostałem źle zrozumiany, w związku z czym zadam to pytanie w sposób prostszy. Pani Poseł Lunacek! W Pani kraju - wiem, że pochodzi Pani z Austrii - czy istnieje stanowisko rzecznika ds. ochrony środowiska i zrównoważonego rozwoju? Na Węgrzech organ ten istniał kilka lat temu i nowa konstytucja przewiduje jego utworzenie. Czy taka funkcja istnieje w Pani kraju? Tak, czy nie?
Ulrike Lunacek
Pani Przewodnicząca! Muszę powiedzieć Panu Posłowi Szájerowi: nie w tym tkwi problem. Węgry miały zielonego...
(Śmiech)
OK, możecie się śmiać, jeśli chcecie. Śmiech mi nie przeszkadza, lubię humor, ale problem polega na tym, że wraz z uchwaleniem nowej konstytucji na Węgrzech, stanowisko zielonego rzecznika zostało zlikwidowane i podporządkowane. Wszyscy rzecznicy, czy też raczej rzeczniczki, zostały podporządkowane jednemu rzecznikowi ds. obywatelskich. Kwestia zrównoważonego rozwoju przyszłych pokoleń nie jest tak przejrzysta, jak niegdyś i to jest główny punkt mojej krytyki.
Mój kraj nie ma takiego stanowiska. Oczywiście jako przedstawicielka Zielonych będę o to walczyła, ale Wy napisaliście nową konstytucję, w związku z czym zlikwidowano symboliczną i polityczną wartość, która, jak mi się zdaje, jest dla Was ważna - tak przynajmniej wynika z Pani słów. Skoro tak, to dlaczego zlikwidowaliście to stanowisko? Dlaczego nie utrzymaliście go, żeby wszyscy mogli widzieć, że istnieje zielony rzecznik, który chroni prawa przyszłych pokoleń, środowisko i zrównoważony rozwój? Nie wyjaśniliście tego, Szanowne Koleżanki i Koledzy.
Mario Mauro
(IT) Pani Przewodnicząca, Pani Komisarz, Szanowni Państwo! Jestem autentycznie zaskoczony instrumentalnym tonem tej debaty.
Nawiązując do wystąpienia pani poseł Lunacek, powstrzymam się od omówienia, na przykład, tematu dyskryminacji ze względu na orientację seksualną. Konstytucja mojego kraju ani słowem nie wspomina o tej kwestii, a zatem kiedy Parlament Europejski przeprowadzi debatę na temat konstytucji włoskiej? Ponadto to raczej dziwne, ponieważ w moim kraju, jedyną partią, która chce zmiany konstytucji jest centroprawicowa partia pana Berlusconiego. Od 15 lat Lewica odpowiada, że nie wolno nam zmieniać konstytucji, bowiem w razie jej zmiany nastąpi koniec demokracji.
Bądźcie zatem ostrożni, ponieważ rozpoczynając debatę w sprawie tego, co zawiera tekst konstytucji, albo czego nie zawiera, być może powinniśmy w pierwszym rzędzie wyjaśnić pewne nieporozumienie. Czy naprawdę sądzimy, że fakt, iż konstytucja ta wspomina o prawach nienarodzonych dzieci stanowi zagrożenie nowoczesności? Czy naprawdę sądzimy, że fakt, iż w konstytucji wspomniano o chrześcijańskich korzeniach zagraża tożsamości?
Jeżeli o mnie chodzi, wszyscy powinniśmy zaznajomić się choćby w minimalnym zakresie z tekstem europejskiej konstytucji, która nie do końca się zmaterializowała, lecz w której zawarto motto "zjednoczeni w różnorodności”, i spróbować być nieco bardziej tolerancyjni dla faktu, że każdy jest inny. Innymi słowy musimy zrozumieć, że obecny szeroki konsensus na Węgrzech stanowi wyraz potrzeb narodu, i aby uniknąć przerodzenia się tych potrzeb w nacjonalizm, musi on zostać wsparty przez silną Europę, uznającą prawa i obowiązki wszystkich.
Kinga Göncz
(HU) Pani Przewodnicząca! Traktat o Unii Europejskiej stanowi, że Unia Europejska opiera się na poszanowaniu wolności, demokracji, praworządności i praw człowieka. Wartości te podzielają państwa członkowskie. Na wartościach tych opierają się kryteria kopenhaskie i stanowią one część warunków akcesyjnych.
Również europejskie instytucje odpowiadają za zapewnienie, by państwa członkowskie przestrzegały tych zasad po akcesji. Przypominam o tym obowiązku wszystkim Państwu, a w szczególności przewodniczącemu Komisji i komisarzowi właściwemu do tych spraw. Ani treść nowej węgierskiej konstytucji, ani okoliczności jej sporządzenia, nie spełniają tych podstawowych zasad. Dlatego kwestie związane z tą materią można uznać za europejskie, a nie wewnątrzkrajowe.
Konstytucję przyjęła jedna partia, bez konsultacji społecznych czy branżowych, a jej autorzy mają wątpliwą legitymację demokratyczną. Partie opozycji demokratycznej zażądały gwarancji prawnych stanowiących, że nowa konstytucja opierać się będzie na szerokim konsensusie społecznym, a w związku z jego brakiem, wycofały się z konstytucyjnego procesu. Dwa główne zadania konstytucji obejmują zagwarantowanie praw człowieka i zapewnienie właściwego funkcjonowania państwa. Jednakże ramy właściwego funkcjonowania państwa są problematyczne. Zgodnie z nową konstytucją zmiany systemu podatkowego, systemu emerytalnego i systemu pomocy rodzinom muszą być przyjęte większością dwóch trzecich głosów. Utrudni to w przyszłości kandydującym w wyborach składanie obietnic zmian w tych dziedzinach i utrudni życie wyborcom w trakcie wolnych wyborów.
Ponadto konstytucja powierza Radzie ds. Budżetowych, organowi, który nie jest wybierany w wyborach bezpośrednich, prawo wetowania decyzji Parlamentu dotyczących budżetu, co, z kolei, może skutkować rozwiązaniem Parlamentu i ogłoszeniem nowych wyborów, co zagraża stabilności rządów. Zmniejszył się poziom ochrony praw człowieka. Prawa człowieka będą egzekwowane w sposób mniej efektywny w związku z ograniczeniem uprawnień sądu konstytucyjnego.
Najważniejszym dorobkiem UE jest to, że dzięki swym wartościom zdołała ona wypracować mechanizm rozwiązywania, za pomocą demokratycznych ram mających oparcie w państwie prawa, konfliktów, które w przeszłości mogły być rozwiązane jedynie kosztem znacznego cierpienia ludzi. Unia Europejska oferuje oraz żąda od swoich państw członkowskich wyraźnych ram praworządności, gwarancji konstytucyjnych, zapewnienia mechanizmów kontroli i równowagi sił instytucji, a także rozwiązań wynegocjowanych. Należy zagwarantować te wartości.
Sophia in 't Veld
Pani Przewodnicząca! W Parlamencie tym debatowaliśmy o wolności mediów, która jest poddawana presji we Włoszech, Słowacji i Węgrzech. Rozmawialiśmy o naruszaniu praw gejów, lesbijek, biseksualistów i osób transgenderowych na Litwie, na Węgrzech i w Polsce. Rozmawialiśmy o dyskryminacji i wydaleniach Romów z Francji i Włoch, i można by podać jeszcze kilka przykładów debat o prawach podstawowych będących przedmiotem presji w tym czy innym państwie członkowskim.
Za każdym razem słyszę, jak grupa EPP mówi, że kwestia ta nie powinna być przedmiotem partyjnej polityki i że nie powinniśmy wybiórczo traktować państw członkowskich. Tu nie chodzi o państwa członkowskie, ale o prawa podstawowe. Prawa podstawowe to nie kwestia zrównoważonego rozwoju. Prawa podstawowe to fundamenty Unii Europejskiej. Przypominam, że aby dać temu wyraz, żądamy od krajów kandydackich, by dostosowały nie tylko swoje ustawy, ale również konstytucje, tak by mogły przystąpić do Unii Europejskiej.
Bezsprzecznie, Szanowni Państwo, istnieją obiektywne obawy, wyrażane nie tylko przez partie polityczne, ale również przez Komisję Wenecką, a przynajmniej, są pewne niejasności. Zamiast toczyć tę zajadłą debatę, powinniśmy spróbować wyjaśnić sprawę.
Ostatnia sugestia praktyczna dla węgierskiego rządu. Jeżeli chcecie dowieść swojemu zaangażowaniu na rzecz ochrony i wspierania praw lesbijek, gejów, osób biseksualnych i transgenderowych, doradzam, byście przyłączyli się do parady równości, która odbędzie się w Budapeszcie dnia 18 czerwca.
Manfred Weber
(DE) Pani Przewodnicząca, Szanowni Państwo! Podstawowe prawa człowieka są powszechne, co oznacza, że mają zastosowanie w każdej sytuacji. Przysłuchiwałem się debacie. Jak dotąd żaden przedmówca, nawet krytycy, nie zacytował konstytucji, by wskazać budzące wątpliwości postanowienia. Pan Poseł López Aguilar twierdzi, że ma wrażenie, iż sprawy idą w niewłaściwym kierunku, podczas gdy z ust innych padają insynuacje, że to czy tamto poszło nie tak. Nikt de facto nie zacytował samego tekstu konstytucji. Oto właśnie problem, z jakim mamy do czynienia przy okazji tej dyskusji: jak brzmią konkretne zarzuty? Kiedy zastanawiam się, jak Węgrzy zareagują na tę debatę i na niepoparte żadnymi cytatami oskarżenia, które padają pod adresem niektórych moich kolegów, mogę sobie wyobrazić, że niektórzy uznają sposób prowadzenia tej debaty na temat węgierskich obywateli i rozwoju ich kraju za niezwykle arogancki. Jako Europejczycy powinniśmy zadbać, byśmy nie narażali się na takie oskarżenia.
Pragnę zauważyć, że wiele osób zajmujących dziś odpowiedzialne stanowiska na Węgrzech to ludzie, którzy wychodzili na ulice, by walczyć z komunizmem i o wolność. To po prostu niedopuszczalne, że ciągle padają zarzuty wobec tych osób i że powstaje wrażenie, że mają oni problemy z wolnością. Nie ma to nic wspólnego z partyjną polityką; to po prostu fakt.
Skoro już narzekam na brak cytatów w tej debacie, przytoczę nową węgierską konstytucję: "Jesteśmy dumni z tego, że od tysiąca lat nasz kraj jest częścią chrześcijańskiej Europy i zdajemy sobie sprawę z roli chrześcijaństwa dla przetrwania naszego narodu”. Jestem szczęśliwy, że w konstytucji znalazły się tego rodzaju sentymenty. Być może nie uszczęśliwia to wszystkich posłów do tego Parlamentu. Jestem zadowolony z zawarcia tego odniesienia do chrześcijaństwa i żałuję, że nie znalazło się ono w Traktacie z Lizbony i w europejskiej konstytucji. Jako przedstawiciel Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów) uważam że jest to pozytywne.
Zita Gurmai
Pani Przewodnicząca! W Parlamencie Europejskim nie rozmawiamy tak po prostu o wewnętrznym problemie. W nowej węgierskiej konstytucji podważono europejskie wartości. Dlatego jesteśmy zobowiązani odbyć debatę w tej sprawie, i to już teraz. Jeszcze jest czas, zanim przyjęte zostaną przepisy wykonawcze. Mam nadzieję, że wszyscy się zgodzą, że konstytucja musi być wyważona, zbliżona do obywateli, oparta na powszechnie akceptowalnych wartościach i zasadach, a także neutralna pod względem partyjnym. Niestety węgierska konstytucja nie spełnia tych kryteriów.
Już sam sposób uchwalenia tego aktu budzi wątpliwości. Przeprowadzono nieliczne konsultacje społeczne, albo zabrakło ich wcale. Tekst popiera tylko jedna partia polityczna i jest mu przeciwna większość konstytucjonalistów. Nowa konstytucja rzutuje na sprawy międzynarodowe. Na przykład w postanowieniach końcowych zabrakło odniesienia do przepisów unijnych. Zauważalne są wyraźne różnice i porównując tekst do karty praw podstawowych, można dopatrzyć się w nim niespójności i różnic, jeżeli chodzi o wartości i zasady. W dokumencie nie przyznano również pierwszeństwa zasadzie dobrego sprawozdania rządów. Konstytucja nie zapewnia zgodnej z UE, nowoczesnej struktury administracyjnej.
Wspomniane wyżej przepisy władzy wykonawczej są bardzo niebezpieczne. Sprawią one, że dla każdego przyszłego rządu rządzenie krajem będzie niemalże niemożliwe. Mamy wrażenie, że, jak to ujął jeden z naszych kolegów, rząd jest drużyną piłkarską starającą się zmienić zasady gry i sędziego w trakcie meczu. Nie tak się traktuje oponentów politycznych i nie tak ma funkcjonować demokracja w Europie XXI wieku.
Alexander Alvaro
(DE) Pani Przewodnicząca! Przychylam się do stanowiska Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów) w wielu innych kwestiach. Ściśle ze sobą współpracujemy w kwestiach gospodarczych. W tej jednak kwestii musimy jasno stwierdzić, że nie powinniśmy tu uprawiać partyjnej polityki. Przede wszystkim musimy podkreślić, że krytykowanie konstytucji państwa członkowskiego, niezależnie którego, to skandal.
Są państwa członkowskie, i tu zwracam się, między innymi, do pana posła Busuttila, gdyż odniósł się on do tej sprawy w sposób tak zdecydowany, które zabiegają o unijne wsparcie, gdy znajdują się w tarapatach; pośpieszenie z pomocą, gdy na przykład Malta doświadczać będzie problemów z uchodźcami, to wyraz solidarności. Solidarność musi jednak opierać się na wzajemnym zaufaniu, i wszystkie grupy tego Parlamentu są odpowiedzialne za podtrzymywanie tych wartości.
Choć karta praw podstawowych obowiązuje tylko w stosunku do europejskich przepisów i ich stosowania, art. 2, 6 i 7 traktatów są wiążące dla wszystkich państw członkowskich. Zasada większości dwóch trzecich została teraz na trwałe wpisana do konstytucji, w związku z czym, realnie rzecz biorąc, żaden przyszły węgierski rząd nie będzie w stanie zmienić żadnej ustawy. Przeczy to zasadzie demokracji parlamentarnej. To ograniczenie uprawnień trybunału konstytucyjnego jest czymś z goła wyjątkowym i zagraża zasadzie podziału władz. Nie możemy wykluczyć możliwości, że doszło do naruszenia międzynarodowych przepisów dotyczących postępowania karnego.
Chciałbym powiedzieć wiele rzeczy, ale w pierwszej kolejności pragnę oświadczyć rzecz następującą: wypowiadanie się w tej sprawie jest nie tylko prawem, ale również obowiązkiem UE i Komisji Europejskiej. W przeszłości - jeszcze zanim powstała Unia Europejska - Europa zbyt często wzbraniała się przed krytykowaniem nadużyć w państwach członkowskich. Mój kraj, podobnie jak inne, ma w tym doświadczenie. Gdy politycy milczą, prędzej czy później odezwą się obywatele i wówczas będziemy musieli zadać sobie pytanie, czy nie jest aby za późno i czy nie ponieśliśmy porażki.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Ildikó Gáll-Pelcz
(HU) Panie Pośle Alvaro! To prawda. Tylko jedno zdanie. Zgadzamy się. Ta krytyka to wstyd. Moje pytanie brzmi: na czym opiera Pan swoją opinię, że ustawa zasadnicza przyjęta przez większość dwóch trzecich nie może być zmieniona? Jak dotąd było to możliwe. Może być zmieniona również w innych krajach. Proszę o konkrety. Jakie konkretnie są te wspólne wartości, wspólne europejskie wartości, które węgierska konstytucja wyklucza, odrzuca albo którym przeczy? Ponieważ ogranicza się Pan do ogólników.
Alexander Alvaro
(DE) Jestem Panu bardzo wdzięczny za to pytanie. Akceptuję krytykę, że w swojej jednominutowej wypowiedzi zawarłem same ogólniki. Służę jednak bardziej konkretnymi przykładami. Europejskie wartości to jedno; europejskie wartości oznaczają również, na przykład, że państwa członkowskie powinny kierować się w swym postępowaniu praworządnością, która obejmuje takie kwestie jak rozdział władzy i demokratyczne zasady. Jeśli na przykład trybunał konstytucyjny nie posiada właściwości w sprawach budżetowych i podatkowych, stanowi to ograniczenie zasady rozdziału władz i niewątpliwie budzi wątpliwości. W związku z tym sądzę, że wolno nam rozmawiać o tych sprawach.
Jeżeli chodzi o pozostałe kwestie, takie jak większość dwóch trzecich, jestem zmuszony zapytać, w jakim stopniu jest to zgodne z zasadami demokracji parlamentarnej, skoro przyszły rząd nie będzie miał żadnego pola manewru. Oczywiście kwestią sporną jest, czy kara dożywotniego więzienia bez możliwości odwołania się lub wniesienia skargi kasacyjnej do sądu najwyższego jest zgodna z panującymi w Unii Europejskiej zasadami demokracji i praworządności. Pytania te wymagają odpowiedzi i uważam, że Komisja winna przeprowadzić badanie w tym zakresie.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu )
József Szájer
(HU) Panie Pośle Alvaro! Chciałbym Pana zapytać, czy zdaje Pan sobie sprawę, że uprzednio węgierska konstytucja przewidywała 27 ustaw, które można było zmienić tylko większością dwóch trzecich głosów, podczas gdy obecna przewiduje ich tylko 26. W czym tkwi problem? Liczba ta pojawiła się w niedawno opublikowanej analizie naukowej; nie jest ona wynikiem moich obliczeń.
Alexander Alvaro
(DE) Pani Przewodnicząca! Sądzę, że Państwo mi wybaczą, jeżeli odpowiem na to wynikające z subiektywnej opinii pytanie własną subiektywną opinią. Nie uważam, by było ona szczególnie nowoczesna.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Manfred Weber
(DE) Pani Przewodnicząca, Panie Pośle Alvaro! Właśnie pokazał Pan, jak przedłużać przysługujący Panu na wystąpienie czas, przyjmując niezliczone pytania. Chciałbym jednak zapytać Pana, czy zdaje Pan sobie sprawę, że postanowienia dotyczące węgierskiego sądu konstytucyjnego - nie jestem pewien, czy przeczytał Pan węgierską konstytucję w całości - są niemalże identyczne, jak te, które obowiązują w odniesieniu do sądu konstytucyjnego w Niemczech. Dlatego chciałem Pana zapytać, czy niemiecki sąd konstytucyjny jest również niedemokratyczny i zasługuje na krytykę, jak węgierski sąd konstytucyjny? Chciałbym usłyszeć Pańską odpowiedź na to pytanie.
Alexander Alvaro
(DE) Pani Przewodnicząca, Panie Pośle Weber! Skoro, jak Pan przed chwilą stwierdził, konstytucje te są identyczne pod względem niektórych zapisów, to oczywiste jest, że są inne zapisy, w przypadku których można powątpiewać, czy fakt pozbawienia przez węgierską konstytucję trybunału konstytucyjnego właściwości w kwestiach podatkowych i budżetowych jest zgodny z zasadą podziału władzy.
Gdyby niemiecki trybunał konstytucyjny nie mógł decydować w sprawach podatkowych, na przykład, w następstwie wydania orzeczenia przez Niemiecki Federalny Trybunał Sprawiedliwości lub gdyby niemożliwe było zbadanie na przykład ustawy budżetowej w drodze sporu konstytucyjnego między instytucjami rządowymi, na przykład między jedną z partii w niemieckim Bundestagu, wówczas zapewne bym się z Panem zgodził. Jednak niemiecka konstytucja dopuszcza to, podobnie jak dopuszcza skierowanie sprawy do niemieckiego trybunału sprawiedliwości w razie wystąpienia opisanych okoliczności.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Vytautas Landsbergis
Pani Przewodnicząca! Chciałbym nawiązać do sprawy, o której wspomniano wcześniej, czyli do praw przyszłych pokoleń. Wygląda to dość wyjątkowo w węgierskiej konstytucji, niczym coś co jest zapisane w tejże konstytucji złotymi zgłoskami i coś, co uznajemy również tu.
To skłania mnie do zadania pytania o podstawowe prawo tych potencjalnych członków przyszłych pokoleń - tych, którzy mają się narodzić. Czy dbanie o przyszłość ludzi jest jedną z europejskich wartości, czy też nie? Być może nie europejskich, ale węgierskich? Skoro tak, to Europa powinna być wdzięczna Węgrom, że przypomniały jej o tak podstawowej sprawie.
Alexander Alvaro
(DE) Pani Przewodnicząca! Bardzo cenię Pana Posła Landsbergisa. Trudno jest mi jednak dopatrzyć się pytania w jego wypowiedzi. Skoro nie było to pytanie, postaram się wygłosić oświadczenie.
Z tego co wiem, żadna konstytucja nie określa praw przyszłych pokoleń. Nie o to chodzi. Chodzi o godność ludzką - zasada ta jest określona w niemieckiej i w innych konstytucjach - i konstytucja węgierska nie jest pod tym względem w żaden sposób odmienna. Nie doszukuję się tu żadnej sprzeczności. Chodzi o to, czy należy tę kwestię ograniczyć, czy też zostawić do określenia na przyszłość.
Jak już jednak wspomniałem, nie do końca rozumiem Pańskie pytanie. Zrównoważony rozwój, ochrona przyszłych pokoleń, pragnienie zdrowego środowiska naturalnego i ochrona jakości życia - wszystkie te zasady, jeżeli się nie mylę, można odnaleźć w konstytucji wszystkich państw członkowskich, i potwierdzono ich zasadność w wyrokach wielu sądów najwyższych. Jak sądzę, nigdy nie kwestionował Pan tej zasady, nawet gdy był Pan prezydentem swojego kraju.
Kinga Gál
(HU) Pani Przewodnicząca! Pragnę zapewnić moje koleżanki i moich kolegów posłów, że Węgry są państwem, w którym nadal panuje praworządność. Chcę zapewnić panią poseł in 't Veld, panią poseł Göncz oraz panią poseł Benovą, że Węgry nadal szanują prawa podstawowe, prawa człowieka i unijne wartości.
Przyjęte w kwietniu węgierskie ustawy i konstytucja są zgodne z przepisami i podstawowymi wartościami Unii Europejskiej. Węgry dotrzymują wszystkich swoich międzynarodowych zobowiązań prawnych i obowiązków, co jasno wynika z treści konstytucji, gdyby tak bowiem nie było, wówczas Komisja pozwała by Węgry do Trybunału Sprawiedliwości w Luksemburgu, by formalnie je oskarżyć; ale wszyscy w tym Parlamencie wiemy, że tak się nie stało. Szanowne Koleżanki, Szanowni Koledzy! Kwestia brzmienia konstytucji danego kraju i realizowanych przez dane państwo członkowskie działań legislacyjnych na różnych szczeblach jest z całą pewnością kwestią należącą do kompetencji krajowych.
W demokracji reprezentacyjnej, to deputowani wybierani w wolnych wyborach decydują, jakimi obszarami należy zajmować się na szczeblu konstytucyjnym, a jakimi na ogólnym szczeblu legislacyjnym.
Jednego nie rozumiem a propos tej debaty, a mianowicie, że do niedawna uczono nas, że ustawy, które można zmieniać tylko większością dwóch trzecich, są po to, by gwarantować, że nie będą nadużywane. Potrzebujemy konstytucji uchwalanej większością dwóch trzecich, ponieważ zasada ta daje nam gwarancje. Teraz słyszymy, że wiele osób zgłasza obiekcje wobec tej samej większości dwóch trzecich, którą wcześniej postrzegało jako gwarancję. Osobiście uważam, że nie jesteście gotowi zaakceptować zasady demokratycznej gry. Dodatkowo, jak już wspomnieli moi koledzy, nowa węgierska konstytucja odnosi się do karty praw podstawowych, która jest nowym elementem konstytucyjnym, i uznaje węgierskie mniejszości za integralną część węgierskiej społeczności politycznej. Komisarz węgierskiego parlamentu ds. przyszłych pokoleń stwierdził, że konstytucja bardzo wysoko stawia poprzeczkę ochrony środowiska i odpowiedzialności za przyszłe pokolenia. Tak samo, jak rozmawiamy o tej konstytucji, moglibyśmy rozmawiać o każdej innej europejskiej konstytucji. Zawsze mówią Państwo o różnicach i podkreślają, że coś, co reprezentuje inną wartość, nie koniecznie musi oznaczać wartość lepszą lub gorszą. Jest po prostu inne, i jako Węgier będę wdzięczny, jeżeli uszanują to Państwo w duchu postulatu jedności w różnorodności.
(Mówczyni zgodziła się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Vladimír Maňka
(SK) Pani Przewodnicząca! Dziś otrzymałem zaproszenie na wystawę zatytułowaną "Mosty między narodami”, która jest wydarzeniem zorganizowanym przez Pani kolegę. W zaproszeniu tym organizatorzy wykorzystali motto założyciela UE, Jeana Monneta, który twierdził, że Unię zbudowali ludzie. Pani Poseł Gál! Konstytucje i mosty również muszą budować ludzie. Chciałbym zapytać Panią, dlaczego koalicja na Węgrzech nie chce, by opozycja uczestniczyła w procesie przygotowywania konstytucji.
Kinga Gál
(HU) Opozycja miała możliwość uczestniczenia w pracach Parlamentu. Zdecydowała się jednak w nich nie uczestniczyć i szanujemy jej decyzję. Zamiast tego, jak widzimy, stara się prowadzić debatę w tym miejscu, czego węgierscy obywatele nie są w stanie zrozumieć.
(Mówczyni zgodziła się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu )
Alexander Alvaro
(DE) Pani Przewodnicząca! Nie, tak naprawdę jest to dość proste. Usłyszawszy od innych, że inne państwa członkowskie powinny zrobić porządek we własnym domu i przeanalizować własne konstytucje, być może pani poseł Gál mogłaby przytoczyć artykuł konstytucji jakiegoś państwa członkowskiego Unii Europejskiej, który mogłaby zaklasyfikować jako przykład dziedziny, w której państwo to powinno "zrobić porządek we własnym domu”. Przecież to właśnie pani poseł Gál stwierdziła wprost, że inne państwa członkowskie powinny to uczynić. Innymi słowy, gdzie podziała się konkretna krytyka konstytucji innych państw członkowskich, którą należało by wytoczyć? Jak tylko dowiemy się tego, możemy oczywiście przejść do dyskusji.
Kinga Gál
(HU) Na szczeblu konstytucyjnym nie stwierdzono, że każdy powinien zrobić porządek we własnym domu. Panie Pośle Alvaro! Między innymi do Pana, jako liberalnego posła do PE, zwracałam się, mówiąc, że ci, którzy szanują i podkreślają prawo do odmienności we wszystkich obszarach, powinni być gotowi zaakceptować, że inność można oddać w duchu, w wyborze wartości i strukturze konstytucji. Oto co chciałam powiedzieć. Nie oznacza to, że nie szanujemy podstawowych wartości UE lub że nie przestrzegamy w pełni wymogów określonych przepisami europejskimi lub międzynarodowymi.
(Mówczyni zgodziła się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Pani Poseł Gál! Pragnę wyjaśnić, dlaczego doszło do zmiany uprzedniego przepisu, na mocy którego zmiany konstytucji wymagały czterech piątych głosów deputowanych. Przepis ten, uchwalony w celu ochrony praw mniejszości politycznych i opozycji przez większość parlamentarną, która w latach 1994-1998 uzyskała 72 % głosów, został uchylony przez partię Fidesz. Jaki był tego powód? Opozycja nie uczestniczyła w pracach, ponieważ zabrakło tej gwarancji; nie chodzi o to, że pozbawiono kogoś tego prawa, gdyż przepis ten został zmieniony już wcześniej. Pani Komisarz! Chcę, by zdawała sobie Pani z tego sprawę.
Kinga Gál
(HU) Panie Pośle Tabajdi! Nie jestem posłanką do Parlamentu Europejskiego od 1990 roku, ale moi koledzy, którzy zasiadali w Parlamencie, a nawet byli wówczas przywódcami partyjnymi i pełnili funkcję marszałków, twierdzą, że nie było takiego przepisu. To nieprawda. Myślę, że debata ta winna się toczyć w parlamencie węgierskim; wykracza ona zupełnie poza przewidziany dla Parlamentu Europejskiego zakres debat.
Boris Zala
(SK) Pani Przewodnicząca, Szanowni Państwo! Być może nowa węgierska konstytucja faktycznie jest najbardziej reakcjonistyczną konstytucją w Europie.
To jedna strona medalu. Druga to fakt, że jest ona niebezpieczna na szczeblu międzynarodowym. Niektórzy Szanowni Posłowie stwierdzili, że to wewnętrzna sprawa Węgier. To prawda, ale nowa konstytucja narusza suwerenność innych państw. Pani Komisarz! Kwestia ta ma kapitalne znaczenie. Zagraża ona pokojowemu współistnieniu narodów w Europie. Kwestionuje granice między państwami. Wyraźnie wykorzystuje węgierskie mniejszości z sąsiednich krajów do skrajnie nacjonalistycznych celów. Jest ona przepojona duchem Wielkich Węgier. Przyznając obywatelstwo tylko i wyłącznie na podstawie pochodzenia etnicznego, niezależnie od miejsca zamieszkania, zatrudnienia, więzi rodzinnych, otwiera ona puszkę Pandory skrajnego nacjonalizmu, jakiego nie widzieliśmy od zakończenia II wojny światowej. To nie wszystko. Konstytucja przyznaje prawa do głosowania Węgrom mieszkającym na stałe w sąsiednich krajach. Czy możecie sobie Państwo wyobrazić partie polityczne prowadzące kampanie wyborcze w innym kraju? Krótko mówiąc, węgierska konstytucja doprowadzi do całkowitej destabilizacji Europy Środkowej. Ściąga ona na nią ducha wojny bałkańskiej. Marszałek węgierskiego parlamentu, László Kövér, powiedział niedawno w związku z tamą Gabčíkovo-Nagymaros, że potrzeba interwencji wojskowej ze strony Węgier i że paryskie traktaty pokojowe nie obejmują Słowacji, a ponadto zakwestionował słowackie granice w kontekście konstytucji.
Sądzę, że nadszedł czas, by zarówno Unia Europejska, jak i Parlament Europejski powiedziały zdecydowane "nie” tej niebezpiecznej nacjonalistycznej polityce, gdy jest jeszcze na to czas.
Nathalie Griesbeck
(FR) Pani Przewodnicząca, Szanowni Państwo! To fascynująca debata, a mimo to pragnę powiedzieć bez ogródek, że nie powinniśmy mylić spraw. Mam wrażenie, że dzisiejszego popołudnia zrywamy nieco z polityczną hipokryzją, ponieważ nie chodzi tu o krytykowanie konstytucji jednego z państw Unii Europejskiej - w tym przypadku Węgier, które, oczywiście same winny decydować o sprawach swoich obywateli i o suwerenności. Z perspektywy tego Parlamentu oraz mojej własnej chodzi o problem, o obawę związaną z systemem prawnym UE, a tym samym sprawę, która dotyczy stopnia, w jakim podzielamy nasze wspólne wartości i w jakim wspólnie budujemy Europę, za pomocą państw i ustaw zasadniczych państw członkowskich oraz innych krajowych dokumentów założycielskich.
Istnieją jednak sprzeczności dotyczące niedyskryminacji, poszanowania mniejszości, problemów pluralizmu i opozycji, które zdają się być kwestionowane. Dlatego, Szanowni Państwo, skoro wszystko jest uczciwe, jak zdają się sugerować niektórzy zabierający dziś głos posłowie, niech kolegium władzy wykonawczej stwierdzi, czy węgierski tekst jest z prawnego punktu widzenia zgodny z fundamentami naszej unijnej platformy, a sprawy się wyjaśnią. Od tego zależy wiarygodność systemu prawnego UE, a tym samym samej UE.
Seán Kelly
Pani Przewodnicząca, to pasjonująca, śmieszna i poniekąd kontrowersyjna debata, ale mimo to cieszy mnie ona jako wyraz demokracji. Trzeba powiedzieć, że mamy prawo debatować na ten temat, ponieważ Węgry są częścią Unii Europejskiej.
Ale Węgry mają również prawo posiadać konstytucję i z całą pewnością obecna konstytucja jest o wiele lepsza niż stara konstytucja z 1949 roku uchwalona przez komunistów. To autentyczny wysiłek na rzecz oddania nowoczesnych wartości w europejskim kontekście. Choć niektórzy będą sprzeciwiali się pewnym jej elementom, należy stwierdzić, że konstytucję zawsze można zmienić w drodze referendum, i jeżeli stwierdzimy na szczeblu Unii Europejskiej, że niektóre jej aspekty są niezgodne z europejskimi przepisami i wartościami, można to uczynić i uwzględnić.
Należy również wspomnieć, że ta konstytucja została uchwalona 18 kwietnia 262 głosami za, przy 44 głosach przeciw i że jest to przejaw demokracji. Obywatele kwestionują niektóre aspekty konstytucji, na przykład odniesienia do chrześcijaństwa i Boga, ale nie są one niczym nowym. Odniesienia te można znaleźć w konstytucjach niemieckiej, polskiej i irlandzkiej. Jako chrześcijański demokrata jestem bardzo zadowolony z odniesień do Boga i chrześcijaństwa, ponieważ to fundamentalna część naszej kultury i naszej historii, a ponadto uważam, że o wiele lepiej jest mieć te odniesienia, niż ich nie mieć, bowiem ich brak oznacza tworzenie bezbożnego społeczeństwa.
Obywatelom nie podoba się również przyznawanie obywatelstwa osobom mieszkającym za granicą, ale w Irlandii mamy narzędzie, jakim jest paszport dla osób oficjalnie mieszkających w Irlandii Północnej, będącej częścią Wielkiej Brytanii. To doprowadziło do poprawy, a nie pogorszenia, sytuacji, dzięki czemu teraz mamy lepsze stosunki z Wielką Brytanią niż kiedykolwiek, czego przejawem jest wizyta w naszym kraju królowej Elżbiety przed dwoma tygodniami.
Obywatele sprzeciwiają się definicji małżeństwa, definicji życia i tak dalej, ale, jak już wspomniałem, wszelkie ewentualne wady można poprawić w drodze referendum. Wreszcie, należy docenić konstytucję za to, że przewiduje limit długu publicznego, co jest bardzo ważne. Gdybyśmy mieli taki zapis w irlandzkiej konstytucji, nie popadlibyśmy w takie tarapaty finansowe jak obecnie. Tak więc w konstytucji tej jest wiele dobrych rzeczy i uważam, że jeśli my mielibyśmy myśleć o nowej konstytucji, możemy wiele się nauczyć od Węgier.
Glenis Willmott
Pani Przewodnicząca! Konstytucja ta stwarza wiele problemów, ale ja pragnę skupić się na jednej kluczowej kwestii, a mianowicie na tym, że nie przewiduje żadnej ochrony przed dyskryminacją ze względu na orientację seksualną. Jednym rodzajem uznawanego związku będzie małżeństwo między mężczyzną a kobietą. Stoczyliśmy długą walkę w Europie o prawa lesbijek, gejów, osób biseksualnych i transgenderowych, i nie możemy dopuścić, by Węgry uczyniły krok do tyłu.
Prawa gejów są chronione unijną kartą praw podstawowych. Nie tylko. W każdym razie pary małżeńskie osób tej samej płci powinny mieć możliwość swobodnego przemieszczania się po Europie i prawo do uznania ich związku partnerskiego w świetle przepisów, niezależnie od miejsca pobytu. Tak, decydowanie o węgierskiej konstytucji należy do Węgrów. Każde państwo członkowskie ma jednak obowiązek szanowania Wspólnoty Europejskiej, której jest częścią. Ochrona lesbijek, gejów, osób biseksualnych i transgenderowych ma zasadnicze znaczenie dla Unii Europejskiej, i Węgry nie mogą tego ignorować.
Eduard Kukan
(SK) Pani Przewodnicząca! Dzisiejsza Europa oparta jest na wartościach, które nas jednoczą i umożliwiają nam wzajemną współpracę i poszanowanie. Pragnę również podkreślić, że każde państwo ma prawo uchwalać własną konstytucję za pośrednictwem demokratycznie wybranych przedstawicieli. Nowa węgierska konstytucja otwiera jednak kwestie, które są drażliwe dla sąsiadów Węgier i które ich dotyczą. Chodzi na przykład o art. 23. Umożliwia on członkom węgierskiej mniejszości z sąsiednich krajów uzyskiwanie prawa do głosowania, pod warunkiem uzyskania węgierskiego obywatelstwa. W tym tkwi szkopuł. Niezwykłe kryteria uzyskania węgierskiego obywatelstwa, innymi słowy, brak warunku naturalnych związków z Węgrami, stwarza możliwość budowania powiązań politycznych między państwem i obywatelami, którzy nie mają z nim żadnych rzeczywistych związków.
Widzę również problemy w związku z brzmieniem rozdziału D. Mowa w nim o jednym narodzie węgierskim, o prawach zbiorowych, wspieraniu samorządności w innych krajach w oparciu o zasadę etniczności, o odpowiedzialność Węgier za Węgrów. Tak oto ust. 4 stwarza ewentualne ekstraterytorialne skutki tej konstytucji.
Słowacki rząd zabiega o pokojową, merytoryczną dyskusję na ten temat na szczeblu dwustronnym. Spotyka się jednak z odmową ze strony Węgier. Ponieważ konstytucja nie weszła jeszcze w życie, myślę, że to dobry moment na omówienie jej ewentualnych negatywnych skutków.
Pragnę powiedzieć jeszcze jedną rzecz. W naszej obecnej polityce rozszerzenia UE staramy się podkreślać konieczność rozwiązywania stosunków sąsiedzkich między przyszłymi państwami w oparciu o europejskie wartości. Szanowni Państwo! Wyobraźcie sobie, jaka byłaby reakcja Unii, gdyby, dajmy na to, Serbia, zdecydowała się dziś przyznać en masse serbskie obywatelstwo obywatelom Bośni i Hercegowiny, albo gdyby Albania przyznała obywatelstwo obywatelom Macedonii. Pragnę raz jeszcze powiedzieć, że tylko w sytuacji wspólnego poszanowania wartości i współpracy może być mowa o dalszym wspólnym rozwoju Unii Europejskiej w przyszłości.
Kinga Göncz
(HU) Pani Przewodnicząca! Już trzykrotnie prosiłam o udzielenie mi głosu i jestem szczęśliwa, że udzieliła mi Pani głosu za trzecim razem. Po pierwsze, sprostowanie. Padło pytanie, czy konstytucja przewidywała większość czterech piątych, czy też nie. Przewidywał ją regulamin węgierskiego parlamentu, ale zlikwidowano ją na wniosek partii Fidesz. Pragnę powiedzieć Panu Posłowi Kukanowi, że gdy gościł u nas pan Markert z Komisji Weneckiej i wspomniano o większości dwóch trzecich - która ciągle pojawia się w tej debacie - potwierdził on istnienie tej większości dwóch trzecich. W takich przypadkach naturalnie można oczekiwać powściągliwości, ale jakoś pan Markert nie był w stanie dostrzec jej oznak. Tak więc chcę zapytać Pana Posła Kukana, czy omówił już z posłami partii Fidesz zasiadającymi w Parlamencie Europejskim kwestie, które poruszył. Czy dostrzega jakiekolwiek oznaki chęci do zmiany tych punktów w konstytucji?
Eduard Kukan
Pani Przewodnicząca! Czy to pytanie do mnie? Moja szczera odpowiedź brzmi: Nie mogę odpowiedzieć na to pytanie.
Sylvie Guillaume
(FR) Pani Przewodnicząca, Szanowni Państwo! W nowej węgierskiej konstytucji, napisanej przez rząd Orbána, nie brakuje kontrowersyjnych artykułów, o czym wspomnieli już moi koledzy posłowie.
Rozdział o życiu prywatnym zdaje się być głównym punktem tej konstytucji, która jest oparta, jak już zauważyliśmy, wyłącznie na wartościach chrześcijańskich i tradycyjnych wartościach rodzinnych. Jak się zdaje, tekst ten dopuszcza ograniczenie prawa do aborcji na Węgrzech, stanowiąc, cytuję, "że życie płodu jest chronione od poczęcia”. W tym zakresie węgierski rząd przekuł swoje słowa w czyny, rozpoczynając antyaborcyjną kampanie komunikacyjną, która, jak się zdaje, jest realizowana z wykorzystaniem środków europejskiego programu PROGRESS (wspólnotowy program na rzecz zatrudnienia i solidarności społecznej).
W czasie gdy Unia Europejska traktuje postęp i równouprawnienie jako wspólne podstawowe wartości, wykorzystanie tych europejskich funduszy do finansowania takiej kampanii jest nieco osobliwe. Dlatego skorzystam z okazji, by zapytać Komisję o walidację finansowania tej kampanii ze środków programu PROGRESS.
(Mówczyni zgodziła się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Ildikó Gáll-Pelcz
(HU) Pani Poseł Guillaume! Pragnę zwrócić się do Pani z pytaniem. Czym, według Pani, różnią się w stosunku do starej konstytucji zawarte w nowej konstytucji postanowienia i zasady dotyczące aborcji?
Sylvie Guillaume
(FR) Pani Przewodnicząca! Zachęcam Komisję, by odpowiedziała na pytanie dotyczące wspomnianego programu. Skierowałam już to pytanie do Komisji, i oczekuję na odpowiedź, by się dowiedzieć, czy sprawdzono, czy te fundusze zostały faktycznie wykorzystane w tej kampanii.
Victor Boştinaru
(RO) Pani Przewodnicząca! Pragnę zwrócić Państwa uwagę szczególnie na te postanowienia zmienionej konstytucji, które dotyczą zbiorowych praw węgierskiej mniejszości etnicznej żyjącej za granicą i na wyraźną deklarację zasady eksterytorialności - obydwa te aspekty są jawnym pogwałceniem norm OBWE i przeczą wielokrotnie dokonywanym w podobnych przypadkach rozstrzygnięciom Komisji Weneckiej. Mówię tu, Panie Pośle Weber o art. D.
To niedopuszczalne, i przypominam Państwu, że widoczne są już tego skutki. W zeszłym tygodniu, Pani Tőkés, wiceprzewodnicząca Parlamentu Europejskiego, otwierała w węgierskiej Izbie Regionów biuro reprezentujące region Székely, który nie istnieje w Rumunii.
Pani Komisarz! Jestem przekonany, że sprawozdanie Komisji Weneckiej potwierdzi, iż faktycznie doszło do naruszeń. Pragnę w związku z tym zadać Pani następujące pytanie: Co Komisja Europejska chce i może z tym zrobić? Wreszcie chcę zapytać, szczególnie posłów z Niemiec i Francji, tu w Strasburgu, który jest symbolem historycznego pojednania między Niemcami i Francją, na którym zbudowana jest nasza Unia Europejska: czy dopuścicie do uwolnienia demonów nacjonalizmu w Europie, narażając przy tym na zniszczenie nasz unijny projekt?
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
József Szájer
(HU) Panie Pośle Boştinaru! Chcę zadać dwa pytania: czy węgierskie przepisy dopuszczają przyznawanie obywatelstwa osobom narodowości rumuńskiej, nawet jeżeli nie zamieszkują oni terytorium Rumunii? To pierwsze pytanie. Drugie pytanie brzmi: czy istnieje przepis stanowiący, że rumuńscy obywatele niezamieszkujący terytorium Rumunii mogą uczestniczyć w wyborach do Zgromadzenia Narodowego i Senatu?
Victor Boştinaru
(RO) Szanowny Kolego Pośle! Pragnę Panu przypomnieć, że mówiłem tylko o tych europejskich standardach i zasadach, które są powszechnie uznawane, a nie o przepisach ustawowych i konstytucyjnych Rumunii. Odpowiem jednak, że w Rumunii nie obowiązuje żaden akt prawny, który przewidywałby zasadę eksterytorialności i prawa zbiorowe. Odniosłem się do tego, wspominając o kontrowersjach związanych z oceną Komisji. Jeśli w dowolnym państwie członkowskim stwierdzane jest naruszenie tych wartości, zadaniem Unii Europejskiej jest zapewnienie zdecydowanej odpowiedzi, niezależnie jak nazywa się ten kraj. Oto moja odpowiedź.
Debora Serracchiani
(IT) Pani Przewodnicząca! Nowa węgierska konstytucja ogranicza możliwości interwencji przez organy nadzoru, takie jak trybunał konstytucyjny, i zwiększa władzę egzekutywy, podważając tym samym standardowy system równowagi władz.
Odebrano ludziom uprawnienia socjalne, państwo będzie bowiem przekazywało zasiłki potrzebującym, tylko jeżeli zgodzą się wykonywać pracę na cele społeczne. Wreszcie usankcjonowano prawo do samoobrony i umożliwiono posiadanie w domu broni palnej, nawet bez zezwolenia. Zabroniono prawa do aborcji i wprowadzono wielce dyskryminacyjne prawa wobec homoseksualistów.
Wszystko to jest sprzeczne z dyrektywą 2000/78/WE, która ustanawia ogólne ramy walki z dyskryminacją. Dlatego pytam Panią Komisarz, jakie działania zamierza Pani podjąć w związku z tym, że prawa podstawowe w nowej węgierskiej konstytucji są tak dalece niezgodne z prawami podstawowymi Unii Europejskiej i określonymi w Karcie praw podstawowych Unii Europejskiej.
Emine Bozkurt
(NL) Pani Przewodnicząca! Cieszę się, że komisarz Reding uczestniczy w tej debacie dotyczącej najlepszych sposobów obrony europejskich wartości demokracji. Doceniliśmy obecność Pani Komisarz na wcześniejszych debatach w sprawie węgierskiej ustawy medialnej, gdy zagrożone były te same wartości. Jeżeli chodzi o konstytucję, każdy naród ma prawo do wybierania przedstawicieli, którzy zajmą następnie stanowiska w rządzie. Parlament ma obowiązek bronić interesów swoich obywateli, i to wszystkich bez wyjątku.
W przypadku Węgier decyzje o brzmieniu nowej konstytucji podejmuje partia, która uzyskała większość, czyli Fidesz. Zmieniając konstytucję w ten a nie inny sposób, bez zaangażowania innych partii lub organizacji społeczeństwa obywatelskiego, podkopuje proces demokratyczny, wytrącając dynamikę i zagrażając przyznaniem jednej partii wyłącznego prawa do decydowania. Większość kosztem mniejszości. Prawdziwa demokracja sprawdza się i jest oceniana po tym, jak traktuje swoje mniejszości. Szczególnie jedna mniejszość, to znaczy społeczność LGBT, szczególnie dotkliwie odczuje konstytucję, która w XXI wieku cofa nas do zamierzchłych czasów. To wstecznictwo, a nie podążanie z duchem czasów. Więcej oczekiwaliśmy od naszej unijnej prezydencji.
(Mówczyni zgodziła się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
József Szájer
(HU) Szanowni Państwo! Przepraszam, że zabieram głos tak często, ale osobiście uczestniczyłem w pracach nad tą konstytucją, i jestem bardzo rozczarowany, gdy słyszę jej błędne interpretacje, czy to celowe, czy też niezamierzone. Stąd moje pytanie skierowane do pani poseł Bozkurt w związku z jej stwierdzeniem, że nie było konsultacji w tej sprawie: Czy wiedziała Pani, że aż 917 tysięcy węgierskich obywateli odesłało składający się z 12 pytań kwestionariusz, za pomocą którego Węgry i węgierskie władze konsultowały się ze swoimi wyborcami w tych ważnych konstytucyjnych sprawach. Bezpośrednio z węgierskimi obywatelami; w konsultacjach tych wzięło udział aż 10 % całej ludności. Czy wie Pani o jakiejkolwiek europejskiej konstytucji, której uchwalenie poprzedzałyby zakrojone na tak szeroką skalę konsultacje?
Emine Bozkurt
(NL) Pani Przewodnicząca! Ciągle bagatelizuje się znaczenie tych spraw. Czy może Pan jednak wyjaśnić, skąd tyle protestów w tym Parlamencie, dlaczego posłowie z różnych grup twierdzą, że coś tu jest nie tak? Skąd ta debata?
Nie wydaje mi się, byśmy toczyli teraz tę debatę, gdyby wszystko było w porządku. Czy może Pan wskazać, jaką opcję polityczną reprezentuje tych 17 tysięcy obywateli, którzy odesłali kwestionariusze? Komu je przesłaliście? Chcę, by odpowiedział Pan na te pytania.
Ildikó Gáll-Pelcz
(HU) Pani Przewodnicząca, Pani Poseł Bozkurt! Pismo to otrzymał każdy i mógł za jego pośrednictwem wyrazić swoje zdanie. Jestem wdzięczna za tę debatę, ponieważ dzięki niej mogę się z Państwem podzielić swoją ogromną radością z przyjęcia nowej węgierskiej konstytucji. Bolesne jest to, że musiało upłynąć 20 lat od upadku komunizmu, zanim zdołaliśmy stworzyć nową konstytucję. Zakończyliśmy teraz tę erę przejściową i ustanowiliśmy nową konstytucję w oparciu o narodowy konsensus. Nasza nowa konstytucja jest zbiorem naszych wspólnych wartości; rozpoczyna się naszą najpiękniejszą modlitwą narodową, która podkreśla znaczenie naszych wspólnych europejskich wartości, i wreszcie, oddaje należny szacunek naszym chrześcijańskim korzeniom i rodzinie, które są naszymi największymi wartościami. Naszych obywateli zapewne uspokoi to, że w nowej konstytucji węgierski rząd przyjmuje na siebie odpowiedzialność za nich, zarówno w kraju, jak i poza jego granicami, utrzymuje zadłużenie w ryzach, i między innymi, deklaruje odpowiedzialność rodzicielską za dziecko.
Ádám Kósa
(HU) Pani Przewodnicząca, Szanowni Państwo! Cieszę się, że zabieram głos na zakończenie debaty, ponieważ niestety muszą przyznać, że koniec końców, nie usłyszałem z Państwa ust żadnej konkretnej krytyki. Po drugie, my, posłowie do PE, nie możemy zabierać głosu w sprawach należących do kompetencji krajowych. Teraz jednak, gdy mogę zabrać głos, powstrzymam się od krytyki i wyrażę zalecenie w imieniu 80 milionów osób z niepełnosprawnością. Węgierska konstytucja jest jedyną europejską konstytucją przewidującą szczególne postanowienia i pomoc dla osób niepełnosprawnych. Tak więc zachęcam Państwa, byście zawarli podobne przepisy w konstytucjach własnych krajów. Dziękuję za uwagę.
Monika Smolková
(SK) Pani Przewodnicząca! Bezprecedensowa deklaracja drugiego pod względem ważności przedstawiciela Republiki Węgierskiej, marszałka parlamentu, pana Kövéra, który podważył traktat rzymski i zakwestionował granice, tylko potwierdza poziom rewizjonizmu stosowanego za węgierskiej prezydencji.
Nieszczęśliwie się stało, że słowacki rząd Ivety Radičovej, pod pretekstem uniknięcia konfrontacji, ukrywa własną niezdolność do zareagowania na podwójne obywatelstwo, na konstytucję Republiki Węgierskiej, na przyznanie praw do głosowania Węgrom mieszkającym w sąsiednich krajach i na deklaracje marszałka węgierskiego parlamentu.
Martwi mnie niemoc naszego rządu, ale bulwersujące jest również milczenie europejskich instytucji, tak jakby nie chciały dostrzec pogwałcenia europejskiego prawa przez kraj sprawujący prezydencję.
Mam nadzieję, że przedstawiciele europejskich instytucji będą uważnie słuchali i śledzili sytuację na Węgrzech, i że wydają wkrótce bezkompromisowe oświadczenie w sprawie kwestionowania granic i traktatu pokojowego podpisanego w Paryżu, a także w sprawie węgierskiej konstytucji, która popiera zbiorcze prawa węgierskich mniejszości i stworzenie autonomicznych regionów.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Pani Przewodnicząca! Zwracam się do Pani Komisarz Reding. To oczywiste, że węgierska konstytucja sama w sobie nie wywołałby tak szerokiej europejskiej debaty, ale niestety Węgry znów trafiły do porządku obrad po sześciu miesiącach od parlamentarnej debaty w sprawie ustawy medialnej. Tak naprawdę nie chodzi o samą konstytucję, ale o niekonstytucyjne praktyki, które pojawiły się na Węgrzech: sędziowie, policjanci i inni obywatele wpłacający składki na prywatne fundusze emerytalne zostali pozbawieniu nabytych przez siebie praw. Pani Komisarz! Jaki jest rzeczywisty powód pozbawiania trybunału konstytucyjnego i rzecznika ich nabytych praw? Rządzący zagrozili niezależnością sądów; już zawłaszczyli niezależność mediów. To wszystko to bardzo ważne i niezwykle niebezpieczne zjawiska. Pani Komisarz! Chciałbym przekazać Pani 30-stronicową krytykę Komisji Weneckiej. Organ ten skierował pod adresem rządu niezwykle poważną krytykę i naprawdę mam nadzieję, że Komisja Europejska, a w szczególności Pani, wreszcie potraktujecie ten obowiązek poważnie, ponieważ powinniście stać na straży europejskich traktatów. Proszę, czyńcie, co do Was należy!
Ivo Vajgl
(SL) Pani Przewodnicząca! Węgierska prezydencja zaskoczyła nas na samym początku szczególnym podarunkiem, mapą Wielkich Węgier, mapą snu, który rzecz jasna może się ziścić tylko w zjednoczonej, demokratycznej Europie i który stanowi zerwanie z przeszłością.
Dzisiejsza debata świadczy o tym, że jedną z przyczyn podziałów jest nacjonalizm, a zwłaszcza jego skrajna wersja. W regionie, w którym mieszkam, mieliśmy w ostatnich dziesięcioleciach ogromne problemy z nacjonalizmem.
Proszę węgierskich posłów do Parlamentu i przedstawicieli węgierskich władz, by porzucili nacjonalistyczne gierki i zabawy traktatami pokojowymi, których nie wcielono do końca w życie i które są przez Węgrów postrzegane jako niesprawiedliwe. W przeciwnym bowiem razie Traktat z Trianon stanie się dla nas utożsamieniem czegoś zgoła niedobrego.
Sophia in 't Veld
Pani Przewodnicząca! Chciałabym tylko usłyszeć od kolegów z tej strony sali kilka słów wyjaśnień, ponieważ w trakcie debaty usilnie bronią Państwo prawa każdego państwa członkowskiego do samostanowienia, pod warunkiem posiadania demokratycznej większości, twierdząc przy tym, że uchwalane ustawy powinny być uznawane przez inne kraje. Być może Pan Poseł Szájer mógłby odpowiedzieć, w imieniu grupy EPP, czy oznacza to, że od teraz Węgry i inne kraje reprezentowane w Parlamencie uznają holenderską ustawę o małżeństwach, która dopuszcza związki małżeńskie osób tej samej płci?
Jacek Olgierd Kurski   -
(PL) Ta debata przypomina mi inną debatę toczoną kilka miesięcy temu na temat ustaw medialnych na Węgrzech. Zarówna tamta, jak i ta debata to tylko pretekst do zaatakowania Węgier. Europejska poprawność polityczna nie potrafi zdzierżyć, że jest taki kraj, w którym triumfuje konserwatyzm, że jest taki kraj w Europie, gdzie skutecznie realizuje się narodowy interes, kraj, który powrócił do prawdziwych wartości. To jest atak na rząd Węgier za to, że z sukcesem odgruzowuje kraj po półwieczu zbankrutowanych rządów komunistów i ich politycznych pogrobowców. Teraz przyszła kolej na konstytucję. Kiedy europejska poprawność polityczna na gwałt odżegnuje się od swych chrześcijańskich korzeni, Węgrzy ośmielili się z dumą wpisać je do swej konstytucji. Gdy Bruksela lansuje kosmopolityzm, Budapeszt podkreśla bohaterską przeszłość narodu. Węgrzy postawili na tożsamość narodową, własne państwo i zdrowy rozsądek. Świat wreszcie stanął na nogi. Komunizm jest określony jako tyrania, małżeństwo to jest wreszcie związek kobiety i mężczyzny. Mam nadzieję, że przyszłe pokolenia Węgrów będą dumne z tej dobrej konstytucji.
Csaba Sógor
(HU) Pani Przewodnicząca! Zdaje się, że w dzisiejszej debacie Komisja Wenecka stała się swego rodzaju europejskim super Sądem Najwyższym. Ta sama Komisja Węgierska przedstawiła poważną uzasadnioną krytykę ustawy o języku słowackim, która nadal obowiązuje, i nie słyszałem, aby któryś ze słowackich posłów odnosił się do tej ustawy językowej. Mój kolega poseł, pan Boştinaru wyszedł już z sali, tak więc nie może odpowiedzieć, ale pragnę odpowiedzieć Panu Szájerowi, że jako obywatel Rumunii wiem, że rumuńscy obywatele mieszkający poza terytorium Rumunii mogą głosować i posiadać paszporty, i podobnie jak konstytucja słowacka, również wiele innych europejskich konstytucji określa prawa obywateli mieszkających za granicami kraju. Nie widzę w tym nic zdrożnego. Zajmuje mnie raczej to, dlaczego Węgry odczuwają potrzebę zawarcia zapisów w tej sprawie w konstytucji - a to dlatego, że Węgrzy żyjący poza granicami kraju są nadal dyskryminowani w krajach, w których węgierska konstytucja jest przedmiotem ostrej krytyki.
Sophia in 't Veld
Pani Przewodnicząca! Sądzę, że zadałam bardzo konkretne i jasne pytanie Panu Posłowi Szájerowi. Mam nadzieję, że zechce na nie odpowiedzieć.
Przewodniczący
Obecnie mamy procedurę pytań z sali, tak więc procedura niebieskiej kartki jest niedozwolona.
Edit Bauer
(HU) Pani Przewodnicząca! Jako Słowaczka pragnę wyrazić swoją opinię na temat tego, co się tutaj dziś dzieje. Należę do tych osób, które nie uzyskały masowo węgierskiego obywatelstwa, ponieważ jest ono przyznane tym, którzy wystąpili o nie indywidualnie. Poprosiłam o możliwość zabrania głosu w związku z wojowniczym tonem, jaki przyjęli niektórzy z Państwa. Niezmiernie martwi mnie fakt, że węgierska konstytucja jest oceniana tak, jakby była atakiem na pokojowe współistnienie narodów w Europie. Myślę, że jest to poniekąd wynikiem błędnej interpretacji lub słabej jakości przekładu tekstów - chodzi na przykład o prawo do głosowania, które w konstytucji się nie pojawia - nasza debata jest przesycona niewłaściwym nastrojem i uderza w bardzo agresywne tony, które nie przystoją Parlamentowi Europejskiemu.
János Áder
(HU) Pani Przewodnicząca! Można by powiedzieć, że inicjatywę socjalistów charakteryzują trzy cechy: łamie ona prawo, jest tchórzliwa i nosi znamiona procesów pokazowych. Łamie prawo, ponieważ Parlament Europejski nie ma licencji ani żadnych kompetencji, by badać węgierską konstytucję. Z pisma przewodniczącego Barroso i oświadczenia pani komisarz Reding wynika, że kwestia ta należy do kompetencji krajowych. Jest tchórzliwa, ponieważ gdyby socjaliści faktycznie znaleźli coś, co można podważyć, zwróciliby się do Europejskiego Trybunału w Luksemburgu i nie toczyliby tej debaty tutaj. Nie uczynili tego, ponieważ doskonale wiedzą, że przegraliby sprawę. I wreszcie, zarówno procedura, jak i inicjatywa przypominają procesy pokazowe, ponieważ w tle przewija się jedna rzecz: zwycięstwo partii Fidesz w zeszłorocznych wyborach dwoma trzecimi głosów. Socjaliści - najwyraźniej nie tylko węgierscy, ale również Europejscy Socjaliści - nie byli w stanie przełknąć decyzji węgierskich obywateli, tak więc starają się wykorzystać każdą możliwość, by zaatakować węgierski rząd.
Zbigniew Ziobro   -
(PL) Uderza w tej dyskusji i krytyce konstytucji węgierskiej, trzeba tu powiedzieć, hipokryzja i podwójne standardy. Z jednej strony stawia się zarzuty tejże konstytucji, że nie odwołuje się do Boga, nie odwołuje się do chrześcijaństwa i nie chroni tak zwanych małżeństw homoseksualnych, a przecież tego rodzaju zarzuty można z łatwością postawić bardzo wielu konstytucjom europejskim w tym np. polskiej konstytucji, która również takie zapisy przewiduje, bądź w tym ostatnim nie przewiduje. I bardzo dobrze, bo to sprawa wewnętrzna Polski. O tym stanowi też traktat europejski. Nie powinniśmy naruszać tego naszego traktatu sankcjonującego Unię Europejską.
Zarzuca się brak demokracji w powołaniu tejże konstytucji, a zamyka oczy na fakt, że ogromna większość narodu węgierskiego właśnie tę konstytucję poparła. Ta hipokryzja widoczna jest również i w tym, że gdy w praktyce na Węgrzech poprzedni rząd socjalistyczny doprowadził swój kraj do granicy bankructwa, używając siły, starał się zamknąć usta opozycji, gdy ta protestowała na demokratycznych wiecach i zgromadzeniach, wtedy ci sami nie protestowali, co dziś tak głośno krzyczą przeciwko Węgrom i premierowi Orbanowi. Trzymajcie się!
Kinga Göncz
(HU) Panie Pośle János Áder! Dziesięciosekundowe sprostowanie Pańskich słów. Europejski Trybunał Praw Człowieka nie ma swojej siedziby w Luksemburgu. Ma ją w Strasburgu.
Elmar Brok
(DE) Pani Przewodnicząca, Pani Przewodnicząca Győri, Pani Komisarz! Nie dostrzegam sensu prowadzenia tej debaty. Sformułowałbym kilka punktów w węgierskiej konstytucji w inny sposób. W niemieckiej konstytucji jest kilka punktów, z którymi się nie zgadzam, tak samo jak we francuskiej. Nie ma to jednak nic wspólnego z tym Parlamentem, ponieważ nie odpowiada on za te kwestie. W tym tkwi szkopuł. Nie ma on kompetencji, chyba że stwierdzono, iż dany przepis narusza europejskie prawo. Jeżeli ktoś nie lubi danego elementu konstytucji krajowej, nie ma to nic wspólnego z tym Parlamentem, ponieważ jest to kwestia tożsamości i jurysdykcji krajowej.
Tak jak Komisja wymusiła zmiany w węgierskiej ustawie medialnej, ponieważ niektóre jej zapisy były nie do przyjęcia, tak samo Europejski Trybunał Sprawiedliwości podejmie działanie w razie niezgodności przepisów wykonawczych uchwalonych na potrzeby konstytucji z europejskim prawem. Możliwe będzie wręcz skierowanie sprawy do Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości.
W związku z tym uważam, że to, z czym mamy tu do czynienia, jest swoistym teatrem politycznym. Nie mamy prawa ingerować w węgierską konstytucję. Być może zmieniłbym w niej niektóre rzeczy, ale Węgry mają prawo do samostanowienia.
András Gyürk
(HU) Pani Przewodnicząca! Mamy tu, w Parlamencie Europejskim, bezprecedensowe zdarzenie. Konstytucja dowolnego państwa członkowskiego, stanowiąca jeden z najważniejszych elementów narodowej suwerenności, stała się obiektem ataków niektórych posłów do PE. Lepiej uświadomcie sobie Państwo, że ten, kto rażąco narusza narodową suwerenność, nie tylko szkodzi Węgrom, ale i całej Europie. Przypadek ten stwarza precedens, który osłabia autentycznych entuzjastów Europy i wzmacnia eurosceptyków. To nieodpowiedzialne zachowanie. Jednocześnie pocieszające jest to, co usłyszeliśmy od Komisji. Mogłoby to wydawać się oczywiste, ale mimo to cieszę się, że poruszono ten punkt na tej sesji plenarnej.
Komisja Europejska nie ma zamiaru ani prawa ingerować w sprawy konstytucyjne państw członkowskich. W związku z tym wszystkim, nadszedł najwyższy czas, by lewa strona zaprzestała swej prowokacyjnej kampanii politycznej, którą prowadzi przeciwko węgierskiemu rządowi w oparciu o błędne interpretacje. Nowa węgierska konstytucja jest ważnym narzędziem uprzątnięcia ruin, jakie po sobie zostawiło osiem lat rządów skorumpowanego i nieudolnego rządu socjalistów. Fidesz uzyskał mandat dwóch trzecich głosów, żeby wykonać tę pracę. Lewa strona musi się po prostu pogodzić z tym, że decyzji tej nie można zmienić ani w Brukseli, ani w Strasburgu.
Jan Philipp Albrecht
(DE) Pani Przewodnicząca! Panie Pośle Brok, pańskie uwagi wzbudziły u mnie irytację, dlatego poprosiłem o możliwość zabrania głosu.
Naturalnie Unia Europejska ma kompetencje, które umożliwiają jej stwierdzanie zgodności ustawodawstwa krajowego z prawem europejskim. Jak sam Pan powiedział, wszelkie naruszenia europejskich traktatów można rozstrzygnąć między innymi w sądzie. A zatem dlaczego Parlament ten miałby nie omawiać tej sytuacji? Czy nie jest de facto jego imperatyw?
Sądzę, że obserwujemy skłonność do postrzegania konstytucji różnych krajów jako obszaru, w którym nie ma miejsca na debatę polityczną między europejskimi demokracjami.
Skoro żyjemy w demokracji europejskiej, to oczywiście zręby naszych konstytucji muszą być uzgodnione wspólnie i muszą być zgodne z międzynarodowymi umowami, które podpisaliśmy wszyscy wspólnie. Należą do nich na przykład konwencja o ochronie praw człowieka, a także traktaty Unii Europejskiej, i uważam, że powinniśmy mieć możliwość debatowania na ten temat w tym miejscu.
Viviane Reding
wiceprzewodnicząca Komisji - Pani Przewodnicząca! Poprosiłam o przedstawienie jasnego stanowiska Parlamentu Europejskiego. No cóż, nie usłyszałam go. Usłyszałam wiele sprzecznych ze sobą opinii, które już same w sobie świadczą o złożoności sprawy.
A zatem pragnę raz jeszcze podkreślić, że Komisja szanuje Traktat z Lizbony i nie ingeruje w suwerenność państw narodowych. W imieniu pana przewodniczącego Barroso pragnę raz jeszcze podkreślić, że Komisja nie wypowiada osądów politycznych w sprawie podstawowych konstytucyjnych i instytucjonalnych wyborów podejmowanych przez państwa członkowskie. Uchwalenie nowej konstytucji w jednym z państw członkowskich należy do obywateli i ich instytucji.
Jak już podkreśliłam, uzyskamy kompetencje, skoro konstytucja zostanie przełożona na praktykę legislacyjną, administracyjną i sądową. Mogę Państwa zapewnić, że nie zawahamy się ani przez chwilę przed interwencją w przypadku naruszenia Traktatu czy karty lub też w razie braku poszanowania unijnego prawa.
Odpowiadając na pytanie pani poseł Guillaume: nigdy nie unikam działania, gdy zagrożone jest unijne prawo. Kwestia podniesiona przez panią poseł Guillaume dotyczy kampanii uświadamiającej w sprawie pogodzenia życia prywatnego i zawodowego, który jest finansowany ze środków programu Progress. Kampania ta obejmuje materiały promocyjne, na których widnieje zdjęcie zarodka i napis "Pozwól mi żyć”, z logo Komisji. Wyraziłam się całkiem jasno: kampania ta nie jest zgodna z założeniami programu Progress i różni się od tego, co przedstawiono we wniosku o dofinansowanie projektu przedstawionym Komisji przez węgierskie władze. Dlatego Komisja zażądała bezzwłocznego przerwania tej części kampanii i usunięcia wszystkich rozwieszonych już plakatów. Jeżeli to nie nastąpi, rozpoczniemy procedurę dotyczącą zerwania umowy w sprawie dofinansowania i wyciągniemy konieczne konsekwencje, w tym finansowe.
Tak reagujemy, gdy zagrożone jest europejskie prawo. Konstytucje nie wchodzą w zakres naszych kompetencji.
Enikő Győri
urzędująca przewodnicząca Rady - Pani Przewodnicząca! Po pierwsze, pragnę podziękować temu Parlamentowi za poświęcenie szczególnej uwagi mojej działalności w ostatnim semestrze. Węgierska prezydencja jest przekonana, że nowoprzyjęta - nie zmieniona - węgierska konstytucja jest w pełni zgodna z podstawowymi wartościami i zasadami, na których zbudowana jest Unia.
Od początku naszej prezydencji poświęcamy całą swoją energię wspólnej europejskiej agendzie i niezmordowanie ją wspieramy. Jestem szczególnie zadowolony, że nawet krytycy, o których była mowa w trakcie dzisiejszej debaty, nie kwestionują zdecydowania i szczerości zaangażowania mojego rządu.
Judith Sargentini
Pani Przewodnicząca! W kwestii formalnej - starałam się zwrócić na to Pani uwagę w połowie debaty, ale wyłączyła Pani mikrofon - sugeruję, aby przyjrzała się Pani wnikliwie tej debacie, sprawdzając, w jaki sposób udzielała Pani głosu na podstawie niebieskich kart i w ramach procedury pytań z sali. Mogę to podsumować w sposób następujący: zignorowano moje dwie niebieskie kartki, natomiast przyjęto prośby pana posła Alvaro (dwukrotnie), pani poseł Göncz (trzykrotnie) i pana posła Tavaresa (jednokrotnie). Nie była Pani w stanie właściwie zrównoważyć wypowiedzi. Pragnę Panią poprosić, by następnym razem lepiej Pani tego pilnowała, tak by zapewnić odpowiednią równowagę.
Przewodnicząca
Zapewniam Panią, Pani Sargentini, że przekroczyliśmy czas przewidziany na debatę o 45 minut. Wszyscy posłowie mieli możliwość zabrania głosu. Pozwoliłam im przemawiać przynajmniej przez 15 sekund, a w niektórych przypadkach, nawet przez minutę, i zachowałam równowagę między poszczególnymi frakcjami politycznymi. Ma Pani jednak możliwość sprawdzenia, czy tak faktycznie było i złożenia skargi.
Zamykam debatę.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Cătălin Sorin Ivan
Węgierska konstytucja została przyjęta 18 kwietnia w procesie, który nadwyrężył demokrację do granic możliwości. Konstytucja wejdzie w życie na początku przyszłego roku. Chociaż nie mamy koniecznych uprawnień, by dyktować jednemu z państw członkowskich treści jego ustawy zasadniczej, nie wolno nam pozostawać obojętnymi na te niedemokratyczne nadużycia. To przypadek, który musi uruchomić sygnał ostrzegawczy u wszystkich państw członkowskich i rządów, niezależnie od opcji politycznej, którą reprezentują.
Jeszcze poważniejsze jest to, że węgierski rząd wykorzystuje prezydencję UE nie do budowania zjednoczonej Europy, ale do wspierania odradzania się nacjonalizmu, o którym, jak się nam zdawało, już zapomnieliśmy.
Jeżeli chodzi o takie kraje jak Rumunia i Słowacja, treść tej konstytucji może stworzyć ramy sprzyjające rozwojowi niebezpiecznych sytuacji, w związku z przyznaniem zbiorczych praw rodowitym Węgrom i zasadą eksterytorialności.
Ponadto węgierski rząd okazał poparcie dla utworzenia urzędu ds. regionu Székely w Brukseli, co stanowi poważny afront wobec Rumunów i integralności terytorialnej Rumunii.
Sławomir Witold Nitras
in writing. - (PL) - Uważam, że Parlament Europejski ma prawo dyskutować nad rozwiązaniami prawnymi zawartymi w konstytucjach państw członkowskich. Żyjemy w jednej Europie i obywatele naszych krajów mają prawo do zamieszkania bez jakichkolwiek barier w każdym państwie członkowskim. Jednak musimy pamiętać, że narody europejskie są suwerenne w ustanawianiu ustawy zasadniczej. Doświadczenie różnych krajów, ich narodowości są różne. I Węgrzy mają prawo uchwalić konstytucję, w której nie ma mowy np. o rzeczniku praw człowieka czy rzeczniku danych osobowych. Kiedy słucham posłów mówiących o łamaniu podstawowych zasad europejskich przez węgierski parlament, to odnoszę wrażenie, że nie podzielam tych zasad, o których Państwo mówicie. Przede wszystkim gratuluję Węgrom nowej konstytucji. Szczególne wrażenie robi przytłaczająca większość Węgrów, którzy popierają nowe regulacje. To robi wielkie wrażenie i jest dowodem, że naród węgierski całkowicie odciął się od tradycji ustawodawstwa komunistycznego, które stworzyło poprzednią konstytucję.
József Szájer
Węgry są państwem członkowskim Unii Europejskiej i prawidłowo przestrzegają zasad panujących w klubie. Gdyby komuś się zdawało, że jest inaczej, klub ma odpowiednie zasady postępowania. Skoro krytycy mają rację, niech złożą wniosek o wszczęcie wobec nas procedury w sprawie naruszenia zobowiązań. Procedura ta obowiązuje wobec każdego innego kraju, i my, Węgrzy, nie prosimy, by nas wyłączyć z zakresu jej obowiązywania. Bronimy naszego punktu widzenia w toku debaty, która opiera się na prawdzie, ale nie chcemy brać udziału w politycznym polowaniu na czarownice. Uprzątając ruiny po Waszych węgierskich kolegach socjalistach, uruchamiamy ogromną energię, żeby uczynić z Węgier demokratyczny, europejski i wolny kraj, na podstawie konstytucyjnego mandatu, który uzyskaliśmy od węgierskich obywateli w wolnych wyborach. Dlatego właśnie przyjęliśmy nową konstytucję, która wreszcie zastąpi komunistyczną konstytucję z 1949 roku, która budziła złe skojarzenia i była dla Węgrów symbolem tyranii. Jesteśmy narodem, który umiłował wolność i demokrację. Nasz konstytucja, która chroni prawo do opierania się tyranii od czasów słynnej Złotej Bulli, czyli węgierskiej Magna Carty z 1222 roku, która po jako pierwsza przewidywała w Europie tolerancję religijną na podstawie Dekretu z Turdy, która znalazła się wśród pierwszych konstytucji gwarantujących równość wobec prawa przed rokiem 1848, ma jedną z najdłuższych tradycji w Europie, liczy sobie bowiem tysiąc lat. Nie potrzebujemy wykładów na temat demokracji ze strony tych, którzy mają wiele do zrobienia we własnym kraju.
Marc Tarabella
Unia Europejska zbudowana jest na fundamentalnych zasadach, takich jak równouprawnienie. Uchwalając jednak nową konstytucję stanowiącą, że życie musi być chronione od poczęcia, Węgry, jedno z państw członkowskich, podeptały te wartości, raz jeszcze dopuszczając do zakwestionowania prawa do aborcji.
Z tego co wiem, węgierski rząd rozpoczął kampanię przeciwko prawu do aborcji, finansowaną, a tym samym, usankcjonowaną, przez Unię Europejską. Pragnę na tym etapie zwrócić uwagę, że prawo do aborcji jest jednym z praw podstawowych, o które w Europie walczyły i nadal walczą tysiące kobiet, często ryzykując własnym życiem, że jest ono popierane przez ten Parlament i przez obywateli Węgier, a także uznawane przez 23 spośród 27 państw.
Oprócz odcięcia się od tego rodzaju polityki, która przeczy fundamentalnym prawom kobiet, Komisja Europejska musi uczynić wszystko, co w jej mocy, by węgierski rząd zaprzestał wszelkich kampanii zmierzających do zakwestionowania prawa do aborcji. To kwestia ochrony naszych wspólnych wartości.
