Rolnictwo i handel międzynarodowy (krótka prezentacja) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest sprawozdanie, sporządzone przez pana Papastamkosa w imieniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w sprawie rolnictwa UE i handlu międzynarodowego.
Georgios Papastamkos
Panie Przewodniczący! UE zastanawia się nad przyszłością wspólnej polityki rolnej, zatem tym ważniejsze staje się zapewnienie spójności polityki rolnej i polityki w dziedzinie handlu zewnętrznego. Europejski sektor rolnictwa chce mieć coraz większy wkład w wytwarzanie dóbr publicznych za sprawą rygorystycznych norm bezpieczeństwa i jakości oraz standardów w obszarze ochrony środowiska i dobrostanu zwierząt. Logiczne jest zatem, że przywożone produkty rolne powinny dawać takie same gwarancje. W trakcie negocjacji na szczeblu WTO Unia Europejska długo była - i w pewnym stopniu nadal pozostaje - w defensywie, jeśli chodzi o rolnictwo. Należy jednak poczynić uwagi w kwestii pewnych nieporozumień, w przypadku których nie uwzględnia się radykalnej zmiany WPR, jaka miała miejsce. W przeciwieństwie do swoich największych partnerów handlowych, UE ograniczyła już drastycznie unijne dotacje, które zakłócają. Znacznie zmniejszyła jednostronnie refundacje wywozowe, podczas gdy niektórzy partnerzy handlowi w dalszym ciągu często stosują inne formy zachęt wywozowych. UE jest największym na świecie importerem produktów rolnych z krajów rozwijających się. UE złożyła niezwykle hojną ofertę w zakresie rolnictwa, która do dzisiaj nie została jednak odwzajemniona na podobnie ambitnym poziomie przez żaden inny kraj rozwinięty lub rozwijający się na zaawansowanym poziomie. Komisja kontynuuje jednocześnie dwustronne i międzyregionalne negocjacje z licznymi partnerami handlowymi. Szczególnie niepokoją nas skutki wszystkich indywidualnych koncesji dla rolnictwa europejskiego oraz zaległe negocjacje w dziedzinie rolnictwa. Pani Komisarz! W tym kontekście apelujemy do Komisji, aby broniła wielofunkcyjnej roli unijnego rolnictwa i europejskiego modelu rolno-spożywczego, który stanowi strategiczny element europejskiej gospodarki. Zwracamy uwagę, że koncesje kosztem rolnictwa w żadnym wypadku nie mogą być ceną lepszego dostępu do rynku dla produktów przemysłowych i usług. W każdym razie domagamy się, aby przed przystąpieniem do negocjacji i wymianą ofert wykonano ocenę skutków.
Wzywamy również Komisję, aby wspierała defensywne interesy UE w sektorze rolnictwa oraz konkurencyjną przewagę wysokiej jakości unijnych produktów rolno-spożywczych, i co ważniejsze - aby zapewniła większą ochronę oznaczeń geograficznych ze strony naszych partnerów, zarówno w ramach dwustronnych umów handlowych, jak i umów handlowych dotyczących zwalczania obrotu towarami podrobionymi (ACTA) oraz na forum WTO.
Kończąc, chcę powiedzieć, że rolnictwo nie jest zwykłą działalnością gospodarczą. Dostarcza ono dobra publiczne o dużym znaczeniu dla naszych społeczeństw, podaży których to dóbr nie można zagwarantować poprzez rynek. Podstawowe wyzwanie polega zatem na skutecznym rozwiązaniu problemów o charakterze handlowym i niehandlowym. Geografia ekonomiczna WPR wskazuje więc na pilną potrzebę wypracowania spójności polityki rolnej i polityki w dziedzinie handlu zewnętrznego, aspektów wewnętrznych wspólnej polityki rolnej i aspektów zewnętrznych lub, mówiąc inaczej, spójności tego, co nazywamy in foro interno i in foro externo, przez co rozumiem spójność obecności UE na światowym rynku handlu, tak dwustronnej, jak i wielostronnej.
Mairead McGuinness
Panie Przewodniczący! Chcę powiedzieć, że w czasie naszej debaty nad tym bardzo ważnym sprawozdaniem, za które dziękuję sprawozdawcy, 30 irlandzkich rolników całkiem słusznie zorganizowało protest okupacyjny w biurach Komisji Europejskiej w Dublinie, gdzie zamierzają pozostać całą noc.
To naprawdę poważna sprawa. W przedmiotowym sprawozdaniu odzwierciedlono frustrację posłów z Komisji Rolnictwa, naszych rolników i konsumentów, wynikającą z niespójności europejskiej polityki w obszarze rolnictwa i wyżywienia oraz polityki handlowej. Z tego powodu sprawozdanie zawiera takie zdecydowane sformułowania. Niektórzy uważają, że zbyt zdecydowane, ale moim zdaniem odzwierciedlają one tę frustrację.
Jeśli natomiast chodzi o irlandzką wołowinę, zdziesiątkują Państwo nasz sektor zwierząt gospodarskich, w którym dochody są i tak niskie, Zniszczą Państwo nasze środowisko.
Chciałabym też dodać kilka słów na temat spójności z polityką ukierunkowaną na walkę ze zmianą klimatu. Ślad węglowy w brazylijskiej wołowinie jest czterokrotnie wyższy niż w wołowinie irlandzkiej, zatem proszę zapoznać się z przedmiotowym sprawozdaniem. Apeluję o jego zdecydowane poparcie.
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Mario Pirillo
(IT) Panie Przewodniczący, Szanowni Państwo! To bardzo ważne, aby Europa zapewniła sobie odpowiednią równowagę między koniecznością wspierania sektora o zasadniczym znaczeniu, czyli rolnictwa w poszczególnych państwach członkowskich, a koniecznością umacniania europejskiej polityki w obszarze handlu międzynarodowego.
Strategia biznesowa, która byłaby w dużym stopniu skoncentrowana na utrzymaniu dynamiki rynków światowych, zapobiegłaby poświęceniu możliwości konkurowania ze strony europejskiego sektora rolnictwa. To nie tylko szkodzi gospodarce danego sektora, poważnie wpływając na zatrudnienie, ale też uniemożliwia rozwój naszym obszarom wiejskim. Sporządzając umowy handlowe z państwami trzecimi, trzeba koniecznie bronić jakości produkcji rolnej, nakazując utrzymanie takich samych norm jakości pod względem bezpieczeństwa żywnościowego, zdrowia ludzi i zwierząt oraz ochrony socjalnej i praw socjalnych.
João Ferreira
(PT) Panie Przewodniczący! W omawianym sprawozdaniu przytacza się wiele przykładów zgubnych konsekwencji liberalizacji światowego handlu dla sektora rolnictwa. Wyjaśnia się w nim, że rolnictwo wykorzystywano jako kartę przetargową do celów innych interesów w negocjacjach prowadzonych na forum Światowej Organizacji Handlu, zwłaszcza interesów wielkich grup przemysłowych i usługowych w Unii Europejskiej. Sprawozdawca nie wyciąga jednak wniosków, które powinien wyciągnąć, jeśli chodzi o konieczne konsekwencje: między innymi takich, że podstawową zasadą handlu międzynarodowego powinna być zasada komplementarności, a nie zasada konkurowania krajów produkujących z producentami, oraz że trzeba urzeczywistnić plany w obszarze rolnictwa, ukierunkowane na suwerenność żywnościową i bezpieczeństwo każdego kraju. Za sprawą rolnictwa i planowania należy zapobiegać niebezpiecznej anarchii produkcji na rzecz zliberalizowanego rynku. Tego właśnie było trzeba, a nie szlachetnych i niekonsekwentnych deklaracji, i tego właśnie sprawozdawca nie mógł lub nie chciał...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Diane Dodds
Panie Przewodniczący! Jak wielu innych posłów, ja również dziękuję sprawozdawcy za to sprawozdanie, chcąc skoncentrować się na rozmowach z krajami Mercosuru, ponieważ w mniemaniu północnych Irlandczyków mają one potencjał niszczycielski, zwłaszcza w sektorze zwierząt gospodarskich.
W piątek spotkałam się z przedstawicielami z sektora przetwórstwa rolno-spożywczego z Irlandii Północnej. Przemysł rolno-spożywczy stanowi w Irlandii Północnej 16 % PKB; zapewnia dziesiątki tysięcy miejsc pracy; był odporny na recesję, rozwijał się nawet w najcięższych warunkach gospodarczych, a w przyszłości może stanowić podstawę dynamicznej gospodarki i rozwoju sektora prywatnego. Liberalizacja handlu, zwłaszcza rozmowy z krajami Mercosuru, stawiają tę branżę w niebezpieczeństwie, zagrażając tym samym dziesiątkom tysięcy miejsc pracy i środkom do życia wielu moich rodaków.
Seán Kelly
Panie Przewodniczący! Podobnie jak inni posłowie z Irlandii, ja również obawiam się, że składamy sektor rolnictwa na ołtarzu wielkiego przemysłu. Trzeba z tym skończyć.
Propozycje dotyczące Mercosuru są z pewnością nie do przyjęcia. Zostały one sformułowane zbyt szybko, bez przeprowadzania właściwych konsultacji z Parlamentem, i mogą skutkować zdziesiątkowaniem sektora rolnictwa. Można mówić o rekompensatach, ale nie da się zrekompensować strat społeczeństwu, zwłaszcza utraty działalności rolnej, która dotyczy wszystkich obywateli, w szczególności społeczności na obszarach wiejskich.
Bardzo nas to martwi. Aspekt zagranicznych standardów i produkcji na tle uwarunkowań europejskich trzeba uwzględnić, ale w ostatecznym rozrachunku Unia Europejska ma obowiązek chronić własne interesy, czyli europejski sektor rolnictwa.
Marc Tarabella
(FR) Panie Przewodniczący! Przede wszystkim chcę pogratulować panu Papastamkosowi świetnego sprawozdania, w którym zwraca uwagę na podstawowe kryteria, jakie negocjatorzy z UE muszą uwzględnić, jak również podkreśla, że w negocjacjach trzeba mieć na uwadze również aspekty niehandlowe.
Podobnie nie możemy dłużej godzić się, aby naszych rolników, którzy - jak właśnie usłyszeliśmy - podlegają restrykcyjnym regulacjom w obszarze ochrony środowiska i zdrowia, zwłaszcza jeśli chodzi o higienę produkcji, zrównoważoną produkcję i dobrostan zwierząt, poświęcano na ołtarzu handlu międzynarodowego jako ofiary nieuczciwej rywalizacji i zakłóconej konkurencji w stosunkach z państwami trzecimi, penetrującymi europejski rynek za sprawą produktów, które nie zawsze spełniają wewnętrzne normy produkcyjne UE.
Apeluję również do Komisji i Parlamentu o zachowanie skrajnej czujności, zwłaszcza w kwestii umów z krajami Mercosuru, które wyraźnie zagrażają nie tylko hodowli zwierząt gospodarskich w Europie, ale też całej gospodarce rolnej i wytwarzaniu dóbr publicznych w UE, o czym wspomniał sprawozdawca i czego w oczywisty sposób rynek nie jest w stanie zrekompensować.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Panie Przewodniczący! Rywalizacja handlu w ujęciu światowym przynosi korzyści wszystkim jego uczestnikom, choć w różnym zakresie. Najbardziej wrażliwy jest tu rynek rolny, gdzie koszty produkcji są wyjątkowo zróżnicowane w zależności od miejsca wytwarzania, a szczególnie od przestrzegania wymogów jakościowych i standardów w procesie produkcji.
W Unii Europejskiej poprzeczkę w tym zakresie mamy ustawioną bardzo wysoko, co czyni naszą produkcję mniej konkurencyjną. Jest to nasz świadomy wybór w trosce o bezpieczeństwo naszych konsumentów. Stąd nie może nikogo dziwić, że chcemy stawiać identyczne wymogi towarom importowanym na nasz rynek z krajów trzecich. Dotychczas Unia Europejska poczyniła zbyt dużo ustępstw, głównie w handlu towarami rolnymi, kosztem naszych rolników, ale nie może się...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Panie Przewodniczący, Szanowni Państwo! Czujemy się nieco sfrustrowani, ponieważ Unia Europejska jest nie tylko największym na świecie importerem żywności, ale jest również największym światowym eksporterem tej żywności, a to oznacza, że jesteśmy głównym beneficjentem zliberalizowanego handlu międzynarodowego, skutkującego ogólnoświatową konkurencją. Całkowicie się zgadzam z moimi koleżankami i kolegami: Komisja Europejska popełniła błąd, formułując mandat. Nawet Przewodniczący Komisji przyznał się do tego, mówiąc mi, że w trakcie negocjacji na forum WTO nie wymagał od naszych partnerów, aby przestrzegali takie same kryteria w obszarze ochrony środowiska, warunków fitosanitarnych i zdrowia zwierząt, co wskazuje na nieprawidłowe opracowanie mandatu. Jeżeli popełniamy jednak błąd, musimy się z niego wycofać. Trzeba zmienić mandat i na przyszłość musimy stawiać naszym partnerom takie same wymagania.
Åsa Westlund
(SV) Panie Przewodniczący! Handel międzynarodowy odgrywa bardzo ważną rolę w postępie ogólnoświatowym i ma również bardzo duży wpływ na nasze rolnictwo. Być może jedną z najważniejszych spraw dla nas są dalsze wydarzenia w Egipcie, Tunezji i Libii. Największy wkład, jaki UE może zapewnić, jeśli chodzi o sytuację tych krajów, to na przykład otworzyć swoje rynki dla ropy, pomagając w ten sposób realnie tamtejszym obywatelom dojrzeć przyszłość w ich własnych krajach. Ci, którzy się obawiają napływu migrantów do UE powinni również zadbać o odpowiednie dostosowanie polityki handlowej UE wobec tych krajów, aby ich obywatele mogli dostrzec perspektywy na przyszłość we własnych krajach i nie musieli z nich emigrować.
Muszę również dodać, że z uwagi na fakt, iż pochodzę z kraju o znacznie bardziej zaostrzonych niż w UE przepisach w odniesieniu do dobrostanu zwierząt, wypowiedzi o wysokich europejskich normach regulujących dobrostan zwierząt odbieram jak tragikomedię. Z punktu widzenia mojego kraju normy UE w stosunku do dobrostanu zwierząt są bardzo niskie, zwłaszcza dla drobiu i świń, i jest bardzo wiele do zrobienia w tym obszarze.
Maria Damanaki
komisarz - Panie Przewodniczący! Komisja popiera przedmiotowe sprawozdanie i dziękuje sprawozdawcy - panu Papastamkosowi oraz pozostałym posłom z obu komisji - Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi oraz Komisji Handlu Międzynarodowego - za pracę, którą wykonali, aby ująć ten złożony temat w możliwie wszechstronny sposób. Wiele zaleceń zawartych w przedmiotowym sprawozdaniu odzwierciedla polityczną wizję oraz priorytety Komisji, które obszernie przedstawiła w licznych komunikatach.
Muszę przyznać, że liberalizacja handlu przysparza wielu problemów rolnictwu UE i również Komisji Europejskiej. Jak Parlament jednak również zauważył, prowadzi się liczne negocjacje w sprawie międzynarodowego handlu, stanowiące szansę dla naszego rolnictwa. Musimy też dostrzec ogólniejsze korzyści, jakie może przynieść otwarcie handlu całej europejskiej gospodarce.
Mówiąc ogólnie, musimy wysyłać spójny komunikat. Musimy go wysyłać podczas licznych rozmów, które aktualnie prowadzimy, czy to w ramach rundy dauhańskiej, czy z różnymi partnerami ASEAN i afrykańskimi, czy też z krajami Mercosuru.
Błędem z mojej strony byłoby zatem przedstawianie większej otwartości w obszarze handlu jedynie w formie zwykłego scenariusza dla rolnictwa UE. Z uwagi na nasze znaczne ofensywne interesy w sektorze rolnictwa, umowy handlowe dają nam nowe możliwości, jeśli chodzi o koncesje naszych partnerów. Potwierdzają to niezbite fakty. Wstępne dane za 2010 rok pokazują, że UE jest eksporterem netto produktów rolno-spożywczych o wartości ponad 90 miliardów euro, natomiast nasza nadwyżka handlowa przekracza 6 miliardów euro. Tendencję tę można wytłumaczyć strategicznym ukierunkowaniem sektora rolno-spożywczego UE na produkty wysokiej jakości, o czym już wspominano, jak również na produkty przedstawiające wysoką wartość, czyli cieszące się wyraźnie coraz większym popytem na świecie.
Dzięki niepowtarzalnej i zróżnicowanej wiedzy fachowej, sektor rolno-spożywczy UE dysponuje mocną kartą przetargową na światowym rynku. Zgadzam się co do konieczności inwestowania w tę kartę. W tym kontekście spójna orientacja rynkowa reform WPR w ostatnim dwudziestoleciu pomogła zwiększyć konkurencyjność sektora rolnictwa, zachęcając rolników, by dostosowywali się do rozwiązań rynkowych. Jednocześnie należy w pełni docenić zróżnicowanie rolnictwa w 27 państwach członkowskich UE. Musimy szanować tę różnorodność, jeżeli UE ma zapewnić długą przyszłość swoim obszarom rolnym w sposób wyważony pod względem terytorialnym i środowiskowym.
Musimy również zrozumieć, że nie można oczekiwać utrzymania nadmiernego poziomu dodatkowego przywozu w szczególnie wrażliwych sektorach, mogącego następnie wywierać presję na średnie ceny krajowe i średnią produkcję. Największym wyzwaniem w negocjacjach dotyczących wielostronnych czy dwustronnych umów handlowych jest zatem zapewnienie właściwej równowagi między naszymi ofensywnymi i defensywnymi interesami w sektorze rolnictwa oraz między rolnictwem a innymi obszarami naszych negocjacji handlowych.
Komisja doskonale zdaje sobie z tego sprawę i będzie dążyła do realizacji tego celu, ściśle współpracując z Parlamentem. Chciałabym zatem, aby Parlament pomógł nam w wypracowaniu odpowiedniej równowagi i wysłaniu właściwego sygnału do wiadomości całej reszty świata.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w południe we wtorek, 8 marca.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Liam Aylward
W biurze Komisji Europejskiej w Dublinie ponad 30 rolników prowadzi protest okupacyjny, wyrażając przekonanie, że na rzecz handlu poświęca się interesy sektora rolnictwa UE. Trzeba zadbać, aby nie wyrządzić rolnikom krzywdy przez wzgląd na handel i nie wykorzystać ich jako karty przetargowej w negocjacjach handlowych.
Popieram zatem to zdecydowane i sporządzone w samą porę sprawozdanie, jak również wyrażoną w nim krytykę w stosunku do Komisji, która idzie na ustępstwa w zakresie rolnictwa, aby uzyskać większy dostęp do rynków. Znalezienie nowych rynków dla wysokiej jakości towarów UE jest bardzo ważne dla zapewnienia konkurencyjności i trwałości sektora rolnictwa UE. Rozwiązania te muszą być jednak korzystne dla sektora rolnictwa UE, a nie działać na jego szkodę, co mogło mieć miejsce za sprawą umowy handlowej z krajami Mercosuru.
Irlandzkie produkty rolne charakteryzuje wysoka jakość, w związku z czym cieszą się one dużym powodzeniem, ale irlandzcy rolnicy nie będą mogli utrzymać tego nurtu, jeżeli w UE pozwoli się na sprzedaż tańszych produktów niższej jakości.
Spyros Danellis
Aktualnie doświadczamy kolejnej próby naruszenia proporcjonalnego (opartego na ocenie ryzyka) i udowodnionego naukowo podejścia do wrażliwej i podstawowej dla zdrowia publicznego sprawy regulacji dotyczących wyrobów tytoniowych. Rząd brazylijski naciska, aby za sprawą ustawodawstwa wprowadzić całkowity zakaz produkcji i sprzedaży papierosów zawierających różne składniki, czyli tak zwane mieszanki tytoniowe. Wywiera się presję na wprowadzenie tego ustawodawstwa, nie przedstawiwszy żadnych dowodów, które potwierdzałyby, że papierosy takie są dla młodych ludzi atrakcyjniejsze od papierosów typu Virginia. Ruch taki zaszkodziłby producentom i eksporterom wyrobów z tytoniu odmian orientalnych i Burley w UE, eliminując tym samym konkurencję dla papierosów i wyrobów zawierających tytoń Virginia, którego największym wytwórcą i eksporterem na świecie jest Brazylia. Apeluje się zatem do Komisji Europejskiej, aby podniosła kwestię dotyczącą zamiarów Brazylii na posiedzeniu Komisji ds. Barier Technicznych w Handlu z ramienia WTO, które ma się odbyć w dniach 24-25 marca 2011 r.
Alajos Mészáros
Jeśli chodzi o rolnictwo UE i handel międzynarodowy, to z uwagi na fakt, że rolnictwo nie jest zwykłą działalnością gospodarczą, a polityka rolna i żywnościowa ma służyć celom podstawowym, takim jak bezpieczeństwo żywnościowe i zapewnienie żywności, główne wyzwanie polega na skutecznym połączeniu spraw handlowych i niehandlowych. UE jest największym na świecie importerem produktów rolnych z krajów rozwijających się, importując więcej niż USA, Japonia, Kanada, Australia i Nowa Zelandia razem wzięte. Przyznanie zwiększonego dostępu do rynku tym krajom może mieć nie tylko szkodliwy wpływ na unijnych producentów rolnych, ale też na najbardziej potrzebujące kraje rozwijające się. W ramach negocjacji UE musi wyraźnie zadbać o bardziej zrównoważone podejście wśród różnych sektorów, wspierając zarówno defensywne, jak i ofensywne interesy europejskie w dziedzinie rolnictwa. Sektor rolnictwa Unii Europejskiej odgrywa ważną rolę w strategii Europa 2020 w kategoriach różnych wyzwań społeczno-gospodarczych. Polityka handlowa UE odgrywa ważną i decydującą rolę, jeżeli chodzi o kwestię, czy rolnictwo w dalszym ciągu będzie wnosić wkład w realizację celów. Zgadzam się, że polityka handlowa nie powinna osłabiać dynamiki sektora rolnictwa UE, a wręcz przeciwnie - polityka handlowa i rolna muszą stanowić dla siebie wsparcie.
