Ocena realiów społecznych (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku obrad jest sprawozdanie pani poseł Elizabeth Lynne, w imieniu Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych w sprawie oceny realiów społecznych.
Elizabeth Lynne  
sprawozdawczyni. - Pani przewodnicząca! Rozpocznę od podziękowania sprawozdawcom pomocniczym. Fakt, że do sprawozdania na taką skalę nie zgłoszono żadnych poprawek na sesji plenarnej świadczy o tym, że naprawdę jest to sprawozdanie Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych i do tego takie, z którego wszyscy możemy być dumni. Pragnę także podziękować Komisji za ścisłą współpracę i prezydencji portugalskiej za uczynienie polityki społecznej priorytetem dla swojej kadencji.
Europa stoi przed ogromnym wyzwaniem. To wyzwanie dotyczy sprawiedliwości. Dotyczy utraty możliwości, niezdolności do niezależnego życia bez konieczności korzystania z dobroczynności innych oraz życia wolnego od dyskryminacji, ubóstwa i wykluczenia społecznego.
Nasz cel jest jasny: chcemy poszerzyć możliwości, tak by nikt, niezależnie od swojego pochodzenia lub sytuacji, nie pozostał w tyle. Wizją Europy musi być wolność i możliwości dla wszystkich, zwiększenie szans i motywacji do pracy, przy jednoczesnym wzmocnieniu systemu zabezpieczenia społecznego dla tych, którzy są niezdolni do pracy.
Dane za 2007 r. przyprawiają o dreszcze: 72 mln obywateli europejskich nadal żyje w ubóstwie; a 8% obywateli Unii Europejskiej cierpi z powodu ubóstwa mimo zatrudnienia. To są naprawdę szokujące statystyki. Ale co one faktycznie znaczą? Znaczą, że jeden na sześciu obywateli żyje poniżej granicy ubóstwa - jeden na sześciu! Trudno uwierzyć, że to jest możliwe w 2007 r. Pięćdziesiąt lat po traktacie rzymskim, po 50 latach wzrostu gospodarczego, 10% obywateli należy do gospodarstw domowych, gdzie nikt nie ma pracy! Co by nie powiedzieć, ubóstwo pozostaje jednym z największych problemów społecznych, przed jakimi stoi Europa a redukcja wykluczenia społecznego musi leżeć u podstaw naszych polityk.
W niektórych obszarach osiągamy sukcesy, ale bądźmy szczerzy: w większości nie. W wielu państwach członkowskich UE przepaść między bogatymi a ubogimi powiększa się. Eliminacja ubóstwa z powodu niskich dochodów musi pozostać priorytetem dla państw członkowskich, ale poza tym jednym obywatelem na sześciu, który żyje w ubóstwie materialnym, jest wielu innych, którzy są wykluczeni ze społeczeństwa z innych przyczyn. Musimy przyznać, że wiele rodzin - a nawet wiele osób indywidualnych - doznaje bardziej skomplikowanych problemów niż niskie dochody. Bariery uniemożliwiające korzystanie z możliwości są złożone. Wczesna interwencja jest tu najbardziej potrzebna, bardziej niż cokolwiek innego. Bez wątpienia lepiej jest zapobiegać niż leczyć.
W Wielkiej Brytanii wiemy, iż to, że córka nastoletniej matki sama stanie się nastoletnią matką jest trzy razy większe niż w innych przypadkach. Synowie przestępców są czterokrotnie bardziej narażeni na ryzyko, ze sami zostaną skazani niż ci, których ojcowie nie są przestępcami. Mimo to jest wiele obszarów, gdzie nie trzeba odkrywać Ameryki. Musimy przyjrzeć się, jak inne kraje UE radzą sobie z tymi sprawami i uczyć się od nich. Musimy skuteczniej dzielić się najlepszą praktyką. Na przykład, Finlandia wprowadziła holistyczne zrównoważone podejście, które okazało się niewiarygodnie skuteczne w zredukowaniu liczby bezdomnych. Dania tymczasem wdraża nowe polityki prowadzące do poprawy jakości życia tych, którzy od dłuższego czasu śpią pod gołym niebem. Jej wyłącznym celem nie jest tylko włączenie tych ludzi w główny nurt życia społecznego. W Belgii ludzie, którzy doświadczyli ubóstwa, współdziałają z pracownikami socjalnymi, by pomóc im lepiej zrozumieć potrzebny ubogich.
Przyczyną ubóstwa nie zawsze bywa bezrobocie: ubóstwo mimo zatrudnienia także jest problemem. Dlatego właśnie wezwałem do wymiany najlepszych praktyk w zakresie zapewnienia płacy minimalnej na odpowiednim poziomie we wszystkich państwach członkowskich. Co najmniej pięć państw członkowskich UE nie ma takiej praktyki. Podobnie musimy naciskać, aby państwa członkowskie ustaliły minimalny dochód, z którego każdy mógłby się utrzymać.
Państwa członkowskie muszą także zrobić więcej, by zapobiec wyzyskiwaniu pracowników w trudnej sytuacji; by zapewnić, że niepełnosprawni i osoby starsze mogły znaleźć zatrudnienie; by zapobiec handlowi ludźmi, by zagwarantować prawa osobom starającym się o azyl; by zapewnić wszystkim równy dostęp do opieki zdrowotnej i świadczeń socjalnych; do zaprzestania stygmatyzacji osób dotkniętych problemami psychicznymi oraz do upowszechniania bardziej konstruktywnego podejścia do problemu narkotyków i alkoholu.
To tylko kilka kwestii, jakie porusza przedmiotowe sprawozdanie. Wizją Europy musi być wolność i możliwości dla wszystkich. Dlatego tak ważne jest rozważenie, jakie mechanizmy można ustanowić na poziomie europejskim, aby wymiana najlepszych praktyk stała się rzeczywistością.
Vladimír Špidla
komisarz. - (CS) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Rozpocznę od pogratulowania sprawozdawczyni, pani Lynne jej bardzo interesującego i wyczerpującego sprawozdania. Cieszę się, że Parlament Europejski postanowił odnieść się do dość szerokiego zakresu spraw objętych sprawozdaniem, spraw, które wymagają pilnego rozwiązania. Sprawozdanie to stanowi znaczący wkład do bieżącej oceny realiów społecznych.
Dokument ten pojawia się w momencie, gdy Komisja i państwa członkowskie badają możliwości wzmocnienia społecznego wymiaru strategii lizbońskiej. Musimy zareagować na obawy naszych obywateli i zdajemy sobie sprawę z tego, że sprawiedliwość społeczna jest dla nich jednym z głównych problemów. Badana opinii publicznej wskazują, że Unia Europejska powinna pełnić kluczowa rolę w dążeniu do większej integracji i spójności społecznej.
Jak powiedział pan przewodniczący Barroso w dniu wczorajszym na głównej debacie na temat globalizacji, Unia Europejska poczyniła znaczące postępy w osiągnięciu celów strategii lizbońskiej. Powstają nowe miejsca pracy: tylko w ubiegłym roku stworzono 3,5 mln nowych miejsc pracy. Stopa bezrobocia spadła do około 7%. Mimo że ta stopa jest nadal za wysoka, jest ona najniższa od ostatnich 10 lat. Wzrost gospodarczy jest zadowalający pomimo doświadczanej ostatnio finansowej niestabilności.
Niemniej jednak nie należy popadać w samozadowolenie. Strategia lizbońska nie jest wdrażana równomiernie i nie wszystkie jej cele zostały spełnione. Faktycznie 12 mln ludzi nadal nie ma pracy, a często są to ludzie młodzi lub osoby, które od dłuższego czasu są bezrobotne i mają słabe perspektywy rozwoju zawodowego lub awansu społecznego; 8% europejskiej siły roboczej cierpi z powodu ubóstwa mimo zatrudnienia; 78 mln obywateli europejskich żyje w ubóstwie a jeden na pięć obywateli Unii Europejskiej cierpi z powodu złych warunków życiowych.
Krótko mówiąc, jest jeszcze wiele do zrobienia, by spełnić nasze wspólne cele społeczne. Teraz, gdy dostrzegamy pozytywne rezultaty strategii Unii Europejskiej w dziedzinie wzrostu i zatrudnienia, nadszedł właściwy czas aby zacząć realizować cele społeczne.
Z zadowoleniem przyjmuję odniesienie w sprawozdaniu do niezbędnej woli politycznej i determinacji w walce z ubóstwem i wykluczeniem społecznym. Ja także sądzę, że należy pilnie zająć się sprawami takimi, jak ubóstwo wśród dzieci, walka z dyskryminacją i większe uznanie różnorodności. To oznacza, oczywiście, monitorowanie transpozycji odnośnego prawodawstwa do prawa krajowego oraz, o ile okaże się to konieczne, wszczęcie postępowania przeciwko tym państwom członkowskim, które naruszają prawodawstwo Unii Europejskiej.
W sprawozdaniu rozważono także bariery utrudniające zaangażowanie się w życie społeczne i zintegrowanie z rynkiem pracy. Zgadzam się, że musimy połączyć środki pomocy z odpowiednimi systemami zabezpieczenia społecznego, tak by nie wykluczyć nikogo.
Ostatni komunikat Komisji dotyczący aktywnego włączenia do społeczeństwa odzwierciedla tę postawę. Komunikat ten określa trzy główne elementy strategicznego i zrównoważonego podejścia do aktywnego włączenia do społeczeństwa:
dostęp do zintegrowanych rynków pracy;
lepszy dostęp do usług;
adekwatne wsparcie dochodów.
Komunikat ten uruchamia także drugą fazę konsultacji z parterami społecznymi w tych sprawach w celu zintensyfikowania współpracy Unii Europejskiej w dziedzinie aktywnego włączenia do społeczeństwa.
Po tych konsultacjach Komisja zamierza sporządzić projekt zalecenia w sprawie wspólnych zasad aktywnego włączenia do społeczeństwa, co zostało zaplanowane na drugą połowę 2008 r. W kolejnym komunikacie, który zostanie przyjęty w ciągu następnych kilku tygodni Komisja zaprezentuje nowe środki wsparcia aktywnego włączenia do społeczeństwa osób niepełnosprawnych.
Komisja jest wdzięczna Parlamentowi Europejskiemu za jego nieustępliwość w walce z dyskryminacją. Jak stwierdzono w programie prac legislacyjnych Komisji na 2008 r., Komisja w 2008 r. przedstawi propozycje rozwiązania problemu luk w systemie ochrony zgodnie z artykułem 13 traktatu. Propozycje, które zostaną przyjęte do następnego lata, będą oparte na długoterminowym dialogu z Parlamentem Europejskim, na doświadczeniach z Europejskiego Roku Równych Szans dla Wszystkich 2007 i na szerokich konsultacjach społecznych.
Unia Europejska poczyniła znaczne postępy w zagwarantowaniu równouprawnienia płci, a Parlament Europejski jest ważnym partnerem w tym procesie. Niemniej jednak w przyszłości musimy nadal wzmacniać równouprawnienie płci. Jest to podstawowe prawo, jak również niezbędny warunek osiągnięcia celów Europy w dziedzinie rozwoju, zatrudnienia i spójności społecznej. Dlatego też z zadowoleniem przyjmuję zwłaszcza odniesienie w sprawozdaniu do równouprawnienia płci.
Od czasu traktatu amsterdamskiego Unia poczyniła postępy we wszystkich aspektach równouprawnienia płci, a od 2003 r. w obszarze równych szans dla osób niepełnosprawnych. Mimo to jest jeszcze wiele do zrobienia w obu obszarach. Fakt, że dyskryminacja różnego rodzaju nadal się utrzymuje jest silnym argumentem na rzecz ciągłego podkreślania równych szans we wszystkich dziedzinach życia. Temat ten zostanie poruszony w komunikacie Komisji, który ma być przyjęty w 2008 r., którego podstawą będą doświadczenia z realizacji Europejskiego Roku Równych Szans dla Wszystkich 2007.
Panie i panowie! Zmiany w sytuacji społecznej UE są naturalną konsekwencją rozwoju naszego społeczeństwa i zmian w pojęciu globalizacji. Mimo to jestem przekonany, że podstawowa koncepcja tj. znalezienie równowagi pomiędzy rozwojem gospodarczym a aspektami społecznymi i ekologicznymi nadal jest w pełni aktualna. W związku z powyższym na nas spoczywa obowiązek dalszego poszukiwania nowych podejść, które pomogą nam rozwiązać problemy, które nadal istnieją.
Miroslav Mikolášik
sprawozdawca komisji opiniodawczej Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności. - (SK) Monitorowanie sytuacji społecznej i realizacji polityk socjalnych w państwach członkowskich w celu zidentyfikowania problemów i wyzwań, przed jakimi stoi Unia jest konieczne, lecz działania, jakie podejmujemy by rozwiązać te problemy, są jeszcze ważniejsze.
Jeśli chodzi o zdrowie publiczne, powinniśmy skoncentrować się na problemach, jakich doświadczają obywatele UE w dziedzinie opieki zdrowotnej. Biorąc pod uwagę tendencje demograficzne i wydłużanie się oczekiwanej średniej długości życia, istotne jest opracowywanie strategii w dziedzinie zdrowia publicznego, które poprawią jakość naszego życia, mających na celu zapobieganie chorobom i skuteczne ich zwalczanie. Jednocześnie te strategie powinny uwzględniać potrzebę wysokiej jakości, dostępnej i rzetelnej opieki zdrowotnej dla obywateli ze wszystkich grup społecznych, niezależnie od ich statusu społecznego, wieku lub kraju stałego zamieszkania.
Powinniśmy zwrócić szczególną uwagę na grupy znajdujące się w najbardziej niekorzystnej sytuacji, takie jak osoby dotknięte niepełnosprawnością fizyczną lub psychiczną, osoby starsze i dzieci. Wobec rosnących kosztów opieki zdrowotnej państwa członkowskie powinny podjąć skuteczne środki, takie jak aktywne kampanie informacyjne, stosowanie leków generycznych i nowych technologii, środki wzajemnej pomocy na szczeblu lokalnym lub większą solidarność między pokoleniami i wśród rodzin. Ponadto państwa członkowskie we współpracy z Komisją powinny opracować polityki i wspierać europejskie inicjatywy w zakresie walki z paleniem tytoniu, alkoholizmem i otyłością, co pomoże poprawić jakość życia naszych obywateli.
Na koniec dodam, że powinniśmy skoncentrować się na skutecznym wdrażaniu obowiązującego prawodawstwa w zakresie zdrowia publicznego. Państwa członkowskie i Komisja powinny zapewnić stosowanie wspólnotowego prawodawstwa dotyczącego jakości wody, powietrza i gleb oraz zagrożenia hałasem, jak również stosowanie rozporządzeń dotyczących wyrobów chemicznych, włącznie z wyrobami objętymi systemem REACH.
Ilda Figueiredo  
W tej opinii Komisja Praw Kobiet i Równouprawnienia podkreśla, że są różne wymiary ubóstwa i wykluczenia społecznego, ale najważniejszym z nich jest sytuacja ekonomiczna rodzin, warunki mieszkaniowe oraz dostęp do edukacji, opieki zdrowotnej i opieki długoterminowej.
Komisja podkreśla, że kobiety i dzieci są głównymi ofiarami ubóstwa i wykluczenia społecznego i zwraca uwagę, że ryzyko jest większe w przypadku imigrantów, osób starszych, niepełnosprawnych i samotnych rodziców. Ponadto Komisja zauważa, że średnio 15% uczniów odpada z systemu edukacji, ale w niektórych państwach, takich jak Portugalia, odsetek ten wynosi aż około 40%, co daje powody do troski o edukację i szkolenie młodych dziewcząt.
Komisja podkreśla konieczność utrzymania usług publicznych dobrej jakości, silnego, publicznego i powszechnego systemu zabezpieczenia społecznego oraz wysokiego stopnia opieki społecznej i miejsc pracy dobrej jakości wraz z przysługującymi prawami pracowniczymi oraz na konieczność zapewnienia skutecznego włączenia kwestii równouprawnienia płci w główny nurt formułowania i realizacji polityki społecznej; wreszcie wzywa Komisję i państwa członkowskie do nadania absolutnego pierwszeństwa integracji społecznej i prawom kobiet, dostosowując w odpowiedni sposób właściwe polityki, w tym politykę rozdziału dochodów.
Edit Bauer
w imieniu grupy PPE-DE. - (HU) Dziękuję bardzo, pani przewodnicząca. Panie komisarzu, panie i panowie! Sprawozdanie pani poseł Lynne, którego szczerze jej gratuluję, nie stanowi i nie może stanowić ostatniego słowa w kwestii włączenia do społeczeństwa i przekształcenia polityki społecznej.
Często skłaniamy się ku myśleniu, że europejski model społeczny jest ponadczasowy. Jednakże polityka społeczna także musi ulegać zmianom, nie tylko na skutek globalizacji, ale także realiów gospodarczych, oczekiwań społecznych, problemów demograficznych i zmieniających się wartości, gdyż musimy reagować w stosowny sposób na wyzwania, które przed nami stoją. Także i z tego względu należy z zadowoleniem przyjąć inicjatywę Komisji przygotowania pewnego rodzaju "inwentaryzacji” problemów społecznych ciążących nad ludnością Europy.
Jest oczywiste, że prawie 500 mln obywateli Unii to nie jednolita masa. Pomimo zmniejszania się różnic w dochodach pomiędzy starymi państwami członkowskimi, różnice pomiędzy bogatymi a ubogimi regionami nadal wykazują tendencję wzrostową. Dwie trzecie ludności dziesięciu nowych państw członkowskich UE zamieszkuje ubogie regiony, gdzie poziom dochodów stanowi połowę lub mniej niż połowę średniego dochodu starych państw członkowskich. W Bułgarii i Rumunii sytuacja jest nawet gorsza, gdyż tam średni dochód nie sięga nawet jednej trzeciej dochodu na jednego mieszkańca w starych państwach członkowskich.
Nie ulega wątpliwości, że aby walczyć z ubóstwem, musimy posiadać większą wiedzę na temat różnych form, w jakich ono się przejawia. Jednakże w tym celu potrzebujemy nowych wskaźników ubóstwa, gdyż dotychczas mamy jedynie kompleksowe dane dotyczące ryzyka ubóstwa względnego.
Z tego względu z niecierpliwością oczekujemy komunikatu Komisji w tej sprawie. Sprawozdanie zwraca także uwagę na nowe ryzyko zubożenia. Na przykład, niewiele wiemy o tym, jak niebezpieczne są wskaźniki zadłużenia ludności. W 12 na 15 starych państw członkowskich zadłużenie na jednego mieszkańca przekracza 16 000 euro, co stanowi 90% średniego rocznego dochodu w rodzinie.
Pani przewodnicząca! Proszę pozwolić mi wypowiedzieć ostatnie zdanie. Sprawozdanie po raz kolejny podkreśla znaczenie walki z ubóstwem wśród dzieci, co uważamy za niezwykle istotne.
Richard Falbr
w imieniu grupy PSE. - (CS) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Przede wszystkim pragnę podziękować pani poseł Elizabeth Lynne za bardzo dobre sprawozdanie i jej doskonałą współpracę. Czynników powodujących wykluczenie społeczne jest wiele i gdybyśmy nie wykorzystali tego sprawozdania do podjęcia odpowiednich działań, byłaby to wielka szkoda. W mojej wypowiedzi chciałbym podkreślić znaczenie usług publicznych i ich wkład w eliminowanie ubóstwa i wykluczenia społecznego. Po sprywatyzowaniu usługi publiczne staną się droższe i mniej dostępne. Żałuję, że nie zdołaliśmy przyjąć stanowiska potępiającego te państwa, które wprowadzają najniższą stawkę podatkową uniemożliwiając tym samym zgromadzenie wystarczającej ilości funduszy na realizację socjalnych zadań państwa. Z pewnością państwa członkowskie powinny, z korzyścią dla siebie, informować się wzajemnie o swoich sukcesach w ramach wymiany informacji na temat sprawdzonych metod. Oczywiście z zadowoleniem przyjmę także wymianę informacji na temat metod, które się nie opłaciły a nawet przyniosły odwrotny skutek. Wiem, że takiej wymiany nie ma, ale jestem pewien, że byłoby dobrze, gdyby partnerzy społeczni i organizacje pozarządowe do niej doprowadziły.
Podstawowym warunkiem zapewnienia, że coraz więcej obywateli państw członkowskich nie będzie musiało zależeć od często niedoskonałej opieki społecznej jest zapewnienie odpowiedniej liczby dobrze płatnych miejsc pracy. Nie możemy tolerować faktu, że niektórzy pracujący ludzie często są zależni od opieki społecznej. Skutkiem tego musimy dążyć do ustalenia adekwatnej płacy minimalnej we wszystkich państwach członkowskich, w drodze ustaw lub zbiorowych umów o pracę, w zależności od tradycyjnych metod stosowanych przez dany kraj. Zwiększamy wysiłki w celu dostosowania systemów emerytalno-rentowych. Podejmując kroki w celu zachowania podstawowego filaru - państwowego systemu emerytalno-rentowego - wszystkie państwa członkowskie powinny respektować ratyfikowane przez siebie stosowne konwencje Międzynarodowej Organizacji Pracy. Równie ważne jest zintegrowanie osób niepełnosprawnych z rynkiem pracy. Dlatego też musimy spojrzeć krytycznym okiem na działania tych rządów, które zniosły różne środki zachęcające do zwiększenia liczby miejsc pracy dla osób niepełnosprawnych, a Republika Czeska jest jednym z nich.
Ona Juknevičienė
Gratuluję mojej koleżance, pani poseł Lynne sporządzenia sprawozdania i osiągnięcia politycznego kompromisu w sprawie realiów społecznych w Unii, który uwzględnia opinie różnych grup politycznych.
To prawda, że rządy państw członkowskich są bezpośrednio odpowiedzialne za ograniczanie ubóstwa. Do nich należy podjęcie środków w celu zapewnienia, że ludzie będą mieli pracę, dzieci będą uczęszczać do szkoły a najubożsi otrzymają pomoc społeczną.
Niemniej jednak rola Unii w rozwiązywaniu problemów związanych z ubóstwem i nierównością nadal jest równie istotna. Fakt, że 78 mln europejskich obywateli żyje w ubóstwie a przepaść społeczna pomiędzy biednymi a bogatymi powiększa się, bardzo wyraźnie wskazuje na to, że należy podjąć działania zarówno na szczeblu krajowym, jak i europejskim.
Większość państw członkowskich ma adekwatne stawki dochodu minimalnego. Niemniej jednak spotyka się jeszcze przypadki, gdy pracodawcy nie płacą ustalonych stawek, łamiąc w ten sposób prawo. Jak już wcześniej wspomniałem, w niejednym przypadku Litwini pracujący za granicą doświadczają tak bezprawnego traktowania. Nie powinniśmy tolerować pracodawców, którzy stosują tego rodzaju praktyki.
Z zadowoleniem przyjmuję reakcję państw członkowskich na wezwanie Rady do ograniczania ubóstwa wśród dzieci. Jednakże nie sporządziły one jeszcze planów działań prowadzących do rozwiązania tego problemu. Osoby niepełnosprawne i starsze są szczególnie narażone. Musimy zapewnić, że będą miały one dostęp przynajmniej do minimalnej opieki długoterminowej po przystępnych cenach. Fundusz Społeczny przydzielił na to odpowiedni zasoby. To wstyd, że pozostają one niewykorzystane w moim kraju.
Zgadzam się ze stanowiskiem sprawozdawczyni odnośnie do konieczności wymiany doświadczeń i naśladowania przykładów tych państw, które osiągnęły sukcesy w dziedzinie zabezpieczenia społecznego. Należy uczyć się od tych państw członkowskich, które efektywnie wykorzystują zasoby przydzielone przez UE, czerpać z ich doświadczenia. Panie i panowie! Chcąc pozyskać zaufanie naszych obywateli w Unii Europejskiej, w tych instytucjach, musimy rozwiązać najtrudniejsze problemy, jakich oni doświadczają.
Prezydent Francji, Nicolas Sarkozy, w swoim wystąpieniu w tej Izbie powiedział, że Francuzi czują, że UE nie dba o nich i nie daje zabezpieczenia społecznego. Obywatele francuscy głosowali nie za konstytucją, ale przeciw Europie, gdyż nie czują się tutaj bezpiecznie.
Komisja obiecała przygotować sprawozdanie oparte na realiach społecznych, zawierające analizę trendów społecznych. Mam szczerą nadzieję, że głównym przedmiotem tego sprawozdania będą ramy działań, ramy które określą metody ograniczenia a może nawet zniesienia ubóstwa w Europie. Wówczas będziemy w stanie zyskać poparcie naszych obywateli i być może zaczniemy czuć, że pracujemy dla nich.
Sepp Kusstatscher
w imieniu grupy Verts/ALE. - (DE) Pani przewodnicząca! Mamy tu przed sobą tak wiele pomysłów dotyczących polityki społecznej, za które dziękuję pani poseł Lynne. Polityka społeczna nie ma aż tak wielkiej wagi w UE, jak polityka gospodarcza, to sprawozdanie nie tyle jest oceną realiów społecznych UE, co listą skierowanych do państw członkowskich żądań podjęcia środków o charakterze społeczno-politycznym.
Mam dwie uwagi. Sprawy społeczno-polityczne leżą w kompetencji państw członkowskich. My tutaj, na szczeblu europejskim, możemy jedynie formułować zalecenia. Europa jest w stanie nierównowagi, gdyż jest w niej harmonizacja gospodarcza, a nie ma harmonizacji społecznej. Europa nie zmieniła się na lepszy od traktatu lizbońskiego w 2000 r. Wprost przeciwnie, ubóstwo wzrasta. Aby naprawdę zwalczać ubóstwo i umożliwić wszystkim obywatelom UE godne i sprawiedliwe życie, potrzebujemy nie tylko aspektów gospodarczych, rynkowych i konkurencji, ale także społecznego, sprawiedliwego i ekologicznego rynku dla wszystkich ludzi.
Po drugie: często wiele się mówi a nic się nie robi. Wiemy, jakie są problemy. Tak naprawdę nie potrzebujemy studiów ani analiz. Nadszedł czas, by wreszcie podjąć działania. Nie wystarczy ogłosić rok 2010 Europejskim Rokiem Zwalczania Ubóstwa i Wykluczenia Społecznego. Potrzebujemy skutecznego planu działań przeciw ubóstwu, potrzebujemy danych, aby wszyscy ludzie, włącznie z tymi, którzy są bezrobotni, mieli zapewniony wystarczający dochód podstawowy i mogli godnie żyć. Jest to dla nas kwestia sprawiedliwości i praw człowieka.
Eva-Britt Svensson
Pani przewodnicząca, pani poseł Lynne! Jest to dobra ocena sytuacji braku zabezpieczenia społecznego, w jakiej zmuszonych jest żyć zbyt wielu obywateli w państwach członkowskich. Ocena ta ukazuje także związek między ubóstwem, przeludnieniem, wykluczeniem społecznym, pogarszającym się stanem zdrowia społeczeństwa i krótszą przewidywaną długością życia.
Analiza rozważa znaczenie prawa do mieszkań, pracy, zabezpieczenia społecznego oraz praw kobiet i osób niepełnosprawnych. Ukazuje także, że problemy uzależnienia od gier hazardowych, alkoholu, narkotyków i palenia tytoniu zwiększają wykluczenie społeczne. W związku z tym nasuwa się wniosek, że państwa członkowskie muszą zająć się tymi problemami.
Wszystko ładnie pięknie, ale rzeczywistość często jest zupełnie inna. Często są to tylko piękne słowa, ponieważ UE, poprzez różne dyrektywy i rozporządzenia, powołując się na zasady jednolitego rynku i konkurencji, często utrudnia państwom członkowskim rozwiązywanie problemów.
Ponadto wspieramy producentów wina i uprawy tytoniu. Swobodny przepływ towarów, na przykład, uniemożliwia Szwecji prowadzenie restrykcyjnej polityki alkoholowej, która jest bardzo istotna. Szwecja ma monopol na ograniczenie hazardu, ale UE zagraża postępowaniem sądowym. Te same sprzeczności występują, jeśli chodzi o tekst prawodawstwa dotyczącego reklam wprowadzających w błąd oraz reklam adresowanych do dzieci, gdyż "druga ręka” Unii przyjmuje dyrektywy telewizyjne przewidujące lokowanie produktu i reklamy adresowane do dzieci.
Realia społeczne można zmienić, ale aby to uczynić należy przywiązywać większą wagę do zdrowia publicznego i ochrony środowiska niż do zasad konkurencji jednolitego rynku. Opieka społeczna i zabezpieczenie społeczne muszą być ważniejsze niż deregulacja i prywatyzacja.
Grupa GUE/NGL głosuje za sprawozdaniem i zapewnia, że będzie robić wszystko, by poprawić zabezpieczenie społecznie dla obywateli.
Kathy Sinnott
w imieniu grupy IND/DEM. - Pani przewodnicząca! Kiedy początkowo usłyszałam o procesie oceny realiów społecznych, byłam zachwycona, że ktoś wreszcie chce przeprowadzić poważną dyskusję na tema stanu społeczeństwa.
Niestety, po przeczytaniu dokumentów z Komisji z rozczarowaniem stwierdziłam, że proces oceny nie tyle zawiera analizę realiów społecznych co wskaźników ekonomicznych.
Nie jestem przekonana, że wskaźniki ekonomiczne są wiarygodnym miernikiem realiów społecznych. Gdyby były, poprawie stanu gospodarki w Irlandii w ciągu ostatnich dziesięcioleci towarzyszyłaby w równym stopniu poprawa w zakresie spójności społecznej, a tymczasem obserwujemy wzrost liczby poważnych przestępstw, uzależnień, samobójstw, przypadków wyobcowania, dysfunkcji rodzin, wykluczenia i samotności.
Nie zapytalibyśmy się tylko, czy osoba jest zatrudniona; zapytalibyśmy, czy jest ona dowartościowana, czy czuje się zintegrowana ze środowiskiem i czy ma poczucie, że dba się o nią pod względem fizycznym, emocjonalnym, intelektualnym i duchowym. Sprawdzilibyśmy też, czy tak samo jak tę osobę szanuje się inne osoby, niezależnie od wieku, tuszy, zdolności, barwy skóry lub innych cech charakterystycznych.
Aby prawidłowo ocenić realia społeczne należy dobrze przyjrzeć się naturalnemu środowisku, w którym żyje istota ludzka - rodzinie. Należy wziąć pod uwagę nie tylko przepaść pomiędzy bogatymi i biednymi, ale także przepaść wynikającą z rozbicia rodziny i społecznej izolacji.
Chcąc zrozumieć realia społeczne, musimy rozpocząć od realiów osoby ludzkiej, która składa się na społeczeństwo. Podam państwu tylko jeden przykład. Mam nadzieję, że zilustruje on sprzeczne rezultaty, jakie otrzymamy, jeśli spojrzymy na pieniądze oraz na kobietę i mężczyznę. Wszyscy zgadzamy się, że kobiety powinny mieć prawo do pracy i równego traktowania w miejscu pracy. Ale jeśli będziemy wywierać ekonomiczną presję na kobiety, które chciałyby pozostać w domu z małym dzieckiem, że powinny pójść do pracy zamiast opiekować się dzieckiem i zmusimy je, by weszły na rynek pracy, odnotujemy bardzo wysoką stopę zatrudnienia i przyjmiemy, że to oznacza zdrowsze realia społeczne. Niemniej jednak jeśli popatrzymy na to małe dziecko pozbawione bezpośredniej matczynej opieki i zobaczymy, jak bardzo cierpi ono z powodu tego braku, a jak twierdzą naukowcy pozostawia to długotrwałe skutki w psychice na całe życie, wówczas musimy zadać sobie pytania, czy to wysokie zatrudnienie istotnie przekłada się na wskaźnik zdrowych realiów społecznych.
Paradoks krótkoterminowego myślenia, koncentrowania się wyłącznie na gospodarce społeczeństwa polega na tym, że tym, co ostatecznie ma największy wpływ na gospodarkę jest dobro obywateli i rodziny na poziomie ludzkim.
Popatrzmy na to, jakim obciążeniem dla skarbu państwa są ludzie będący w trudnej sytuacji. Pomyślmy o kosztach przestępczości, uzależnienia od narkotyków, zbyt wczesnego porzucania nauki itp. Wzrost gospodarczy może zostać wchłonięty przez wzrost problemów społecznych. Słowo "gospodarka” pochodzi od greckiego słowa, które oznacza zarządzanie domem. Gospodarka powinna służyć wszystkim ludziom, pomagać im czuć się w ich społecznościach i ze sobą jak w domu.
Jeśli podejdziemy do tego właściwie, będziemy mieli bardzo zdrowe realia społecznie, które ocenimy w przyszłości.
Frank Vanhecke
(NL) Pani przewodnicząca! Sprawozdanie zagadkowo zatytułowane "Ocena realiów społecznych” zostało przyjęte prawie jednogłośnie w Komisji Zatrudnienia i Spraw Socjalnych - był tylko jeden głos przeciw - i faktycznie to nie powinno nikogo zaskoczyć. W końcu 97 zaleceń zawartych w sprawozdaniu oznacza wezwania do udzielenia pomocy wszystkim i we wszystkim: ubogim, kobietom, mężczyznom, młodym ludziom, osobom starszym, bezrobotnym, pracownikom mało zarabiającym, niepełnosprawnym, tym, którzy cierpią z powodu dyskryminacji, chorym, tym, którzy dziś są zdrowi a jutro mogą zachorować itd.
Mogę powiedzieć z pewnym przekąsem, że jedyną grupą, którą pominięto w tym sprawozdaniu, są tacy jak ja: heteroseksualni, biali mężczyźni w średnim wieku o prawicowej orientacji politycznej.
A tak całkiem na poważnie powiedziałbym, że nie ma tej Izbie ani jednej osoby, która nie zgodziłaby się z tym, że słabsi członkowie naszego społeczeństwa mają prawo do ochrony i że sprawdzianem tego, czy społeczeństwo jest cywilizowane, jest stopień ochrony socjalnej, jakiej udziela ono obywatelom, którym z przyczyn obiektywnych trudno jest pełnić normalną rolę w społeczeństwie. W związku z tym musielibyśmy być złymi ludźmi, aby nie poprzeć katalogu dobrych intencji i polityki "Świętego Mikołaja” zawartych w tym sprawozdaniu.
Niemniej jednak nie poprę tego sprawozdania. Faktem, jest, że lista zaleceń zawiera szereg propozycji, których nie mogę poprzeć, zwłaszcza w odniesieniu do polityki imigracyjnej, integracji i różnorodności, jak również braku koniecznej ochrony polityki rodzinnej. Jednak główna przyczyna, dla której nie mogę poprzeć tego sprawozdania, jest bardziej fundamentalna. Polityka społeczna i wszystko, co można podciągnąć pod hasło "zabezpieczenie społeczne” jest znakomitym przykładem domeny państw członkowskich, a czasami ich stanów federalnych, a nie Unii Europejskiej.
Dopóki ktoś w tej Izbie nie wynajdzie machiny do produkowania pieniędzy i zasobów z niczego, dopóki taka machina nie będzie istniała, środki ochrony socjalnej nadal muszą być finansowane z pieniędzy podatników. A to oznacza, że należy dokonywać wyborów i niestety, nie możemy zawsze "robić za Świętego Mikołaja” we wszystkim i dla wszystkich.
Należy podjąć bardzo ważne decyzje, które mają fundamentalne znaczenie dla całego społeczeństwa. Muszą one być podjęte na najniższym możliwym szczeblu, możliwie jak najbliżej obywateli, a nie w "wieżach z kości słoniowej” w Brukseli, Luksemburgu lub Sztrasburgu.
Na przykład, doświadczenia mojego kraju wskazują na to, że Flamandczycy i Walończycy dokonują diametralnie różnych wyborów w takich sprawach, jak opieka zdrowotna i ich podejście do bezrobocia. Społeczeństwa Flamandczyków i Walończyków są różne, ich światy polityczne i gospodarcze są inne, dlatego wybierają inne podejścia i priorytety. Jeśli takie zjawisko występuje dziś w Belgii, tym bardziej można je zaobserwować, mutatis mutandis, w tak bardzo różniących się od siebie państwach członkowskich Unii Europejskiej, jak na przykład Wielka Brytania i Rumunia.
Byłoby pół biedy, gdyby to sprawozdanie było tylko katalogiem dobrych intencji, ale instytucje europejskie zamierzają zawłaszczyć sobie dziedzinę polityki socjalnej na długie lata, co wcale nie jest dobre.
Gabriele Stauner
(DE) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! W przeciwieństwie do niektórych moich przedmówców uważam, że Komisji należy jedynie pogratulować komunikatów będących podstawą tej dyskusji Są one nie tylko bogatym źródłem dla państw członkowskich, które poszukują faktów i danych dotyczących spraw społeczny, ale także moim zdaniem wyraźnym znakiem, że UE i Komisja poważnie myślą o wprowadzeniu autonomicznej polityki społecznej.
Jeśli zobowiążemy się do przyjęcia europejskiego modelu społecznego i nie będziemy tylko szczycić się nim jako tradycją i historycznym osiągnięciem, ale uczynimy go w przyszłości swoistym "znakiem handlowym”, cechą charakterystyczną zjednoczonej Europy, wówczas dokonanie oceny naszych realiów społecznych jest zasadniczym warunkiem, który należy spełnić. W szczególności, w konsekwencji rund poszerzenia Unii w latach 2004 i 2007 musimy ostatecznie odejść od poglądu, że europejska polityka społeczna jest uzupełnieniem rynku wewnętrznego.
Jednakże nie jest to w pełni oczywiste, gdyż niestety w wielu dziedzinach dominacja polityki gospodarczej w propozycjach Komisji za bardzo rzuca się w oczy. W związku z tym przypominam Izbie o Zielonej Księdze- modernizacja prawa pracy w celu sprostania wyzwaniom XXI wieku” i debacie nad modelem elastycznego rynku pracy i bezpieczeństwa socjalnego (flexicurity). Zielona Księga została przedłożona przez Komisję w dniu wczorajszym, co przyjmuję z ogromnym zadowoleniem zalecając ten sam tryb postępowania w przypadku propozycji flexicurity, które są ukierunkowane na z trudem wywalczone prawa pracownicze w ramach stosunku pracy.
Wszystkie kwestie poruszone w przedmiotowym sprawozdaniu, za które bardzo dziękuję pani poseł Lynne, są jak najbardziej aktualne. Myślę o przeprowadzeniu w moim kraju debaty w sprawie płacy minimalnej i żądań płacowych, którym towarzyszą obecne strajki pracowników kolei francuskich i niemieckich. Jeśli chodzi o politykę płacową, mamy rację mówiąc, że praca w pełnym wymiarze czasu musi zapewnić utrzymanie mężczyźnie lub kobiecie. Jeśli tak nie jest, to znaczy, że pracodawcy nie wywiązują się z chrześcijańskiego obowiązku wobec swoich pracowników. Za pracę należy się odpowiednie wynagrodzenie - jest to podstawowa zasada.
Tym, co zawsze mnie niepokoi, jest ubóstwo wśród dzieci nawet w moim kraju, nad którym ubolewam. Uważam, że musimy poświęcić temu szczególną uwagę. To nie powinno mieć miejsca. Chciałabym, aby państwa członkowskie natychmiast podjęły działania w tym zakresie, dzięki czemu ogłoszenie przez nas roku 2010 Europejskim Rokiem Zwalczania Ubóstwa i Wykluczenia Społecznego stanie się zbędne.
Jan Andersson
(SV) Panie przewodniczący! Chciałbym rozpocząć od podziękowania pani poseł Lynne za doskonałą pracę i doskonałe sprawozdanie. Ja sam byłem zaproszony na konferencję na Azorach, gdzie my tj. Komisja i Parlament mieliśmy wspólny dialog ze społeczeństwem obywatelskim na temat tych spraw.
Chciałby także pochwalić Komisję za poważne podejście do tych kwestii w swoim nowym komunikacie w sprawie wykluczenia społecznego i zaleceniu, które zostanie przedstawione w przyszłym roku. Jest dokładnie tak, jak powiedział pan komisarz Špidla: sytuacja w Europie jest ogólnie bardzo dobra - coraz większy wzrost i więcej miejsc pracy, ale jednocześnie zwiększają się przepaści. Zwiększają się przepaści i zwiększa się ubóstwo. Pomiędzy państwami członkowskimi są duże różnice. W niektórych krajach różnice są wyjątkowo duże. Nie mówię tu tylko o nowych i starych państwach członkowskich - są nowe państwa członkowskie, między którymi występują niewielkie przepaście i stare państwa członkowskie, między którymi występują duże przepaście. Musimy się tym zająć.
Myślę, że strategia Komisji oparta na trzech filarach jest bardzo dobra. Co do zatrudnienia, miejsca pracy to nie wszystko, gdyż są także kiepskie prace, z których nie można się utrzymać i nie dają one żadnych praw. Musimy mieć dobre miejsca pracy i płace na odpowiednim poziomie. W naszej komisji przyjrzeliśmy się sytuacji dotyczącej minimalnych dochodów i dostrzegliśmy duże różnice pomiędzy państwami członkowskimi. Potrzebujemy wymiany doświadczeń w tym zakresie, aby znaleźć najlepszą praktykę. Następnie są usługi publiczne, do których każdy musi mieć dostęp: usługi socjalne, mieszkania, opieka zdrowotna itp. Otwarta metoda koordynacji jest metodą, którą powinniśmy wzmacniać.
Zanim zakończę moje uwagi chciałbym wspomnieć, że dziś zamierzamy głosować w sprawie stanowiska Parlamentu, między innymi, w sprawie zintegrowanych wytycznych, które mają wkrótce zostać opracowane. Musimy włączyć wymiar społeczny do zintegrowanych wytycznych w celu powiązania kwestii wzrostu i zatrudnienia z wymiarem społecznym, aby te kwestie nie pozostawały od siebie odizolowane, lecz były jedną spójną całością.
Siiri Oviir
(ET) Panie przewodniczący, panie i panowie! Dziękuję pani poseł Lynne za podniesienie bardzo ważnej kwestii. Z zadowoleniem przyjmuję cel sprawozdania, a mianowicie skoncentrowanie uwagi różnych stron zainteresowanych na dyskusji nad tym, co stanowi realia społeczne Europy. Jest to szeroko zakrojony temat, dlatego też omówię tylko dwa najważniejsze punkty.
Na szczycie w Nicei w 2000 r. państwa członkowskie zobowiązały się doprowadzić do znacznego, wymiernego ograniczenia ubóstwa i wykluczenia społecznego do 2010 r. Niestety, działania prowadzące do realizacji tego celu nie przyniosły większych skutków.
Otwarta Europa oparta na swobodnym przepływie i wolnym handlu wnosi znaczący wkład w postęp gospodarczy, od którego zależy dobrostan obywateli i lepsza jakość życia. Jednakże w ciągu kilku ostatnich lat okazało się, że dla wielu Europejczyków kwestią dyskusyjną jest, czy efekt netto globalizacji, liberalizacji i zwiększenia konkurencji choć trochę przyczynia się do poprawy ich dobrostanu.
Dziś, w XXI wieku, poziom ubóstwa i wykluczenia społecznego w Europie jest niepokojąco wysoki. Pan komisarz Špidla niedawno powiedział, że około 20%, innymi słowy jeden na pięciu naszych obywateli, jest zagrożony popadnięciem w ubóstwo. Wszystkie państwa członkowskie mają usługi społeczne i świadczenia socjalne, lecz nawet po ich otrzymaniu jedna szósta ludności nadal żyje w ubóstwie.
Czy zadaliśmy sobie pytania, dlaczego tak dzieje się w Unii, która nie została zjednoczona na siłę? Dlaczego teraz, 62 lata po zakończeniu wojny i 50 lat od powstania Unii nie jesteśmy w stanie zagwarantować obywatelom ich podstawowych praw? Moje pytanie brzmi: czy sukces gospodarczy jest celem samym w sobie czy też powinien być środkiem do poprawy dobrostanu obywateli?
Ponadto świadcząc pomoc socjalną państwa członkowskie są zobowiązane do zapewnienia świadczeń w wysokości odpowiadającej minimalnej kwocie potrzebnej na utrzymanie; świadczona pomoc musi spełniać ten cel. Nie musimy dokonywać formalnej transpozycji dyrektyw - jest w tym okłamywanie samego siebie. To rodzi pytanie, czy zagwarantowano wdrożenie przyjętych tekstów we właściwym czasie na szczeblu instytucji Unii Europejskiej, włącznie z "miękkimi obszarami polityki”.
W Europie nie koncentrujemy się wyłącznie na rezultatach gospodarczych i konkurencji; powinniśmy także rozważyć ustanowienie większej solidarności społecznej i środków służących zrównoważonemu rozwojowi społecznemu. A ponieważ przyjęliśmy decyzję służącą temu celowi, musimy także dopilnować, aby została ona wdrożona. Nasi obywatele tego od nas oczekują.
Ewa Tomaszewska
Panie Przewodniczący! Rozwojowi gospodarczemu, tak pożądanemu przez nas wszystkich, towarzyszy niestety wzrost rozwarstwienia dochodowego, który osłabia spójność społeczną i tworzy poważne zadania wobec grup słabszych, dotkniętych bezrobociem, uzyskujących niskie dochody z pracy, mających trudniejszy dostęp do edukacji i ochrony zdrowia.
Zadania przyjęte na spotkaniu Rady w Nicei są realizowane w niewystarczającym stopniu. Nadal istnieją grupy ludności o dochodach poniżej minimum egzystencji. Brak samodzielności ekonomicznej powoduje także naruszenie poczucia godności. Powszechny zakaz dyskryminacji, gwarancja równych szans, przede wszystkim dla osób niepełnosprawnych, są oczywiste i konieczne, ale oznaczają wzrost wydatków na cele społeczne. Narody nasze starzeją się, co stwarza obawy o wydolność finansową systemów ubezpieczeń emerytalnych.
Gratuluję pani Lynne wspaniałego sprawozdania, zwracającego uwagę na wymienione uprzednio oraz inne poważne problemy społeczne w naszych krajach i metody ich rozwiązywania. Zdecydowanie popieram ten projekt.
Jednak chciałabym zwrócić uwagę na sprzeczność w podejściu Unii Europejskiej do problemów społecznych i ekonomicznych. Presja na ograniczanie wydatków na cele socjalne nie pozwala na rozwiązywanie licznych problemów społecznych. Przykładem może tu być reforma systemu emerytalnego w Polsce.
Carlo Fatuzzo
(IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Nie jestem jedynym, który składa gratulacje pani poseł Elizabeth Lynne z powodu jej sprawozdania. Czynię to częściowo dlatego, gdyż wiem, że dokonując oceny wszystkiego, co w Europie jest niedoskonałe ze społecznego punktu widzenia, odkryła tak wiele złych stron, że urzędnicy parlamentarni byli zmuszeni oderwać ją siłą od biurka, aby mogła przybyć tu dziś i być z nami na porannym posiedzeniu, a nawet jeszcze nie skończyła swojej pracy.
To prawda, że jest wiele ubóstwa w Europie, Kiedy wszedłem na salę i zobaczyłem mojego kolegę Fernando Fernándeza, przypomniało mi się, co mówił w Puebla, w Meksyku kilka lat temu, kiedy obaj uczestniczyliśmy w konferencji w sprawie światowego ubóstwa. Powiedział wówczas, że główną winę za ubóstwo ponosi złe zarządzanie krajem, które to zjawisko występuje na całym świecie. Dlatego odpowiedzialne za ubóstwo są przede wszystkim rządy krajowe, a nie Unia Europejska. Jest to wezwanie do rządów krajowych, które tak wiele oczekują i wymagają od Europy, ale same niewiele robią, by wziąć na siebie odpowiedzialność, zwłaszcza tam, gdzie jest to najbardziej potrzebne.
Spotkałem także mojego kolegę, pana posła von Wogau, który zapytał mnie, czy to prawda, że we Włoszech państwowa emerytura dla wdowy lub kogoś, kto jest całkowicie niezdolny do pracy wynosi 50 euro miesięcznie. Panie przewodniczący! Musiałem mu powiedzieć, że niestety jest to prawda. Z tego względu jako jedyny wybrany przedstawiciel emerytów w tym Parlamencie mówię "tak” dla minimalnej płacy dla każdego, kto ma szczęście mieć pracę, mówię "tak” dla minimalnej wysokości emerytury w Europie i opowiadam się za tym, aby każdy, kto jest bezrobotny, pozostaje jakiś czas bez pracy lub emerytury powinien być uprawniony do otrzymania dochodu minimalnego.
Karin Jöns
(DE) Panie komisarzu, pani poseł Lynne! Jestem ogromnie zobowiązana wobec Komisji za podjęte inicjatywy oraz pani poseł Lynne za jej doskonałe sprawozdanie. Jak już powiedział pan poseł Fatuzzo, każdy, kto chce zwalczać ubóstwo musi naprawdę intensywniej skoncentrować się na starszym pokoleniu. Musimy iść z duchem zmian demograficznych. Musimy zapewnić, pomimo stale rosnących kosztów w systemie opieki zdrowotnej, że w przyszłości będzie można starzeć się z godnością. Osoby starsze mają takie same prawo do kompleksowej opieki zdrowotnej wysokiej jakości i opieki długoterminowej niezależnie do ich dochodu lub miejsca zamieszkania.
Potrzebujemy pilnie celowej wymiany doświadczeń między państwami członkowskimi w tej dziedzinie, co pozwoli na szybsze uzyskiwanie niezbędnych informacji, w jaki sposób organizować, zapewniać i oferować wysokiej jakości opiekę w przystępnej cenie oraz jakie metody są najodpowiedniejsze dla zapewnienia godnego życia ludziom starszym, w tym również zwiększającej się liczbie osób z demencją. Jednak do tego potrzebujemy rzetelnych danych i dlatego też zwracamy się do Komisji z prośbą o ich jak najszybsze udostępnienie.
W prospołecznej Europie wszyscy pacjenci muszą mieć dostęp do leków opartych na dowodach i wyrobów medycznych. Jest po prostu niedopuszczalne, że na przykład jeden i ten sam antybiotyk kosztuje 3 euro w Belgii a 34 euro w Niemczech. Dlatego też cieszę się, że poprzez to sprawozdanie wzywamy Komisję i państwa członkowskie do nawiązania intensywnego dialogu z nami oraz z przemysłem farmaceutycznym i grupami pacjentów w celu opracowania zrównoważonych wytycznych zapewniających większą przejrzystość jeśli chodzi o skuteczność i ceny leków. To także przyczyni się do zredukowania kosztów opieki zdrowotnej dla nas wszystkich.
Marie Panayotopoulos-Cassiotou
- (EL) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Ja także gratuluję panu tych dwóch komunikatów i mam nadzieję, że będzie pan nadal przedstawiał konstruktywne propozycje.
Moja współpracowniczka, pani poseł Lynne, z jej wrażliwym podejściem do spraw społecznych oraz my wszyscy z naszymi poprawkami jesteśmy zaangażowani we wszystkie działania w ramach otwartej metody koordynacji (OMC) ujęte w krajowych planach działań. Sprawozdanie dotyczące oceny realiów społecznych ukierunkuje politykę społeczną państw członkowskich. Powinno ono uwzględniać fakt, że w dzisiejszej Europie występują poważne problemy demograficzne, które wpływają negatywnie na spójność społeczną i solidarność międzypokoleniową.
Państwa członkowskie nadal nie biorą pod uwagę rodziny w sensie wsparcia, jakiego należy jej udzielić, choć stanowi ona postawę społeczeństwa. Ubóstwo wzrasta, zarówno w rodzinach niepełnych, jak i wielodzietnych, nie tylko ze względu na brak dochodów, ale także na brak pomocy socjalnej i nierówne traktowanie, zwłaszcza w zakresie opodatkowania.
Warunki, w jakich żyją rodziny, wpływają bezpośrednio na dzieci, zwłaszcza w grupach bardziej narażonych na ubóstwo. Powiększają się nierówności w zakresie dostępu do zasobów i możliwości, ograniczając zarówno rozwój osobowy, jak i przyszły rozwój gospodarczy i spójność w Europie. Czy na każde dziecko urodzone w Europie Unia nie jest w stanie zagwarantować dochodu na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania, odpowiadającego dochodowi na jednego mieszkańca w każdym państwie członkowskim?
Polityka promocji spójności społecznej musi być oparta na uczestnictwie w rynku pracy. Musi także przyczyniać się do społecznej integracji osób niezatrudnionych oraz tych, którzy w rodzinie zajmują się gospodarstwem domowym. Z tego powodu wzywamy państwa członkowskie przede wszystkim do zbadania, czy istnieją sposoby formalnego uznania umiejętności nabytych w trakcie opieki nad dzieckiem lub osobą pozostającą na utrzymaniu lub wymagającą stałej opieki, jak np. szkolenie wstępne i doświadczenie zawodowe. Ułatwi to zintegrowanie takich osób z rynkiem pracy, zapewni emerytury i prawa do ubezpieczenia.
Solidarność międzypokoleniową należy utrzymać, poprzez wykorzystanie wiedzy i doświadczenia osób starszych, przekazywanie młodszym pokoleniom, które będą z nich korzystać. Wzywamy państwa członkowskie do promowania systemów wymiany usług między pokoleniami i inwestowania w programy woluntarystyczne o charakterze edukacyjnym, kulturalnym lub biznesowym.
Osiągniemy to tworząc odpowiednie infrastruktury i dostarczające informacji na temat zwiększenia szans uczestnictwa osób starszych w tego typu działaniach, aby nie pozostały one na marginesie życia społecznego ani nie padli ofiarą wykluczenia społecznego.
Alejandro Cercas
(ES) Panie przewodniczący, pani sprawozdawczyni Lynne, panie komisarzu! Dziękuję bardzo za podarowanie nam tego komunikatu i tego dokumentu, które niewątpliwie umożliwią nam zwiększenie wiedzy na temat zmian i trendów i udoskonalenie planu działań na przyszłość.
Jednakże nie powinniśmy popełniać błędów. Mamy wiele dokumentów, mamy wiele analiz, wiele debat i wiele słów, ale w tym przypadku, tak jak w przypadku chorób potrzebujemy nie tylko diagnozy, ale także leczenia.
Prawdą jest to, co pan powiedział, panie komisarzu, że potrzebujemy leczenia Europy, przez Unię, jej instytucje i mechanizmy, aby zareagować na problemy dnia dzisiejszego i jutrzejszego. Musimy przy tym wziąć pod uwagę, że jeśli nie zrobimy tego na szczeblu unijnym, zrobienie tego wyłącznie na szczeblu państw członkowskich będzie niemożliwe.
Niektóre państwa członkowskie, które robią szybkie postępy, jak mój kraj, zaczynają odczuwać zagrożenie na skutek polityk, których celem jest spowolnienie tempa zmian lub - w przypadku innych państw członkowskich - wprowadzić nieuczciwą konkurencję z systemami świadczenia usług i zmianami społecznymi zachodzącymi w naszych krajach. Panie komisarzu! Proszę wziąć pod uwagę, że zaczyna szerzyć się poczucie, że europejska polityka społeczna, która w latach 60-tych i 70-tych miała na celu harmonizację postępów - jak stwierdził dziś w liście do mnie hiszpański działacz związków zawodowych - a w latach 80-tych i 90-tych ograniczyła się do spełnienia minimalnych wymagań obecnie stacza się do poziomu polityki społecznej, w której państwa członkowskie konkurują ze sobą, by osiągnąć najniższy wspólny mianownik.
Panie komisarzu! Zagrożenia, którym musimy sprostać w przyszłości, to nie tylko starzenie się i globalizacja, ale także chroniczny brak solidarności i agresywny, ksenofobiczny, antyeuropejski nacjonalizm, który zagraża obecnym i przyszłym sukcesom, jaki odnosi Europa na polu społecznym.
Agnes Schierhuber
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Chciałabym dodać swój głos do szczerych podziękowań dla naszej sprawozdawczymi, pani poseł Lynne. Ochrona socjalna i integracja społeczna pomagają zwalczać ubóstwo i wykluczenie w dziedzinie prewencyjnej opieki zdrowotnej i wielu innych dziedzinach. Są to jedne z najważniejszych wyzwań, jakie stawia przed nami przyszłość.
W państwie członkowskim, z którego pochodzę termin "dochód minimalny” często rozważa się na różne sposoby. Niemniej jednak w pełni popieram podejście pani poseł Stauner odnośnie do miejsc pracy, pracy w pełnym wymiarze czasu i dochodu. Partnerstwo społeczne, które jest mocno ugruntowane w Austrii, daje nam wielką możliwość, z której należy skorzystać usiłując znaleźć rozwiązanie akceptowalne dla wszystkich zaangażowanych stron. Oznacza to, że nie mamy tak wielu strajków, jak w innych państwach UE, gdzie są one na porządku dziennym.
To dlatego właśnie należy bardzo ostrożnie podejść do rozporządzenia przyjmowanego na szczeblu unijnym. Różnice w krajowych systemach opieki społecznej oznaczają, że musimy postępować bardzo rozsądnie dokonując jakiejkolwiek harmonizacji.
Przede wszystkim powinno nam zależeć na zapewnieniu ochrony socjalnej wszystkim pracownikom i umożliwieniu ich społecznej integracji. Naturalnie, państwa członkowskie powinny, muszą i mogą mieć wyższe standardy tej ochrony i w ramach zasady pomocniczości należy im to umożliwić.
Proinsias De Rossa
Panie przewodniczący! Realia społeczne Europy są takie, że szerzy się ubóstwo. Siedemdziesiąt dwa miliony mężczyzn, kobiet i dzieci żyje poniżej granicy ubóstwa, wielu jest bezdomnych i niepełnosprawnych lub nie wychodzi z domu z powodu braku usług. Wielu ludzi znalazło się w pułapce ubóstwa na skutek nieelastycznych zasad korzystania z opieki społecznej.
Obawiam się, że komunikaty i wytyczne nie rozwiążą tych problemów. Choć doceniam trudności, jakim musi sprostać pan komisarz Špidla, musimy nałożyć na państwa członkowskie prawne zobowiązania do osiągnięcia wymaganych zmian.
Ludzie pracujący widzą, jak ich emerytury tracą wartość a ich bezpieczeństwo pracy jest zagrożone. Wielu czuje, że stacza się w dół. Problem polega na tym, że nierówność jest wbudowania w modele ekonomiczne wielu państw członkowskich. Wiele z nich, włącznie z Irlandia, przyjmuje postawę "Zgromadźmy bogactwo, a potem rozwiążemy problemy społeczne”. A rzeczywistość jest taka, że nierówności społeczne hamują postęp gospodarczy i nie możemy zapewnić wszystkim długoterminowo trwałego dobrobytu, jeśli będziemy traktować politykę społeczną "po macoszemu” i zmarnujemy talenty 72 mln ludzi, nie mówiąc już o ludzkiej niedoli, która kryje się za statystyką.
Tomáš Zatloukal
(CS) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Społeczeństwa europejskie przechodzą dramatyczne zmiany, jeśli chodzi o charakter życia zawodowego i rodzinnego, status społeczny kobiet i społeczną mobilność. Wartości społeczne się zmieniają a społeczeństwa stają się coraz bardziej wielokulturowe. Obecne trendy w rozwoju poszerzają ludzkie horyzonty i dają im więcej możliwości decydowania o swoim życiu.
Mimo że państwa członkowskie Unii Europejskiej należą do najbogatszych krajów świata, stale pojawiają się nowe rodzaje ubóstwa i nierówności. Dziesiątki milionów obywateli europejskich nadal żyje w ubóstwie. Integracja społeczna i ochrona socjalna stanowią podstawowe wartości Unii Europejskiej i podstawowe prawa wszystkich ludzi. Niemniej jednak państwa członkowskie muszą wzmóc swoje wysiłki w walce z ubóstwem wśród dzieci. Dopóki sytuacja w zakresie integracji dzieci z grup społecznych będących w najbardziej niekorzystnym położeniu nawet na poziomie przedszkolnym, nie zmniejszy się liczba uczniów zbyt wcześnie porzucających naukę ani nie będziemy w stanie zwiększyć liczby osób kończących szkołę średnią i nabywających umiejętności niezbędnych do pracy. Coraz większa liczba obywateli będzie zmagać się z wykluczeniem społecznym, bezrobociem i innymi niepożądanymi zjawiskami społecznymi, które szkodzą im samym, jak również gospodarce i społeczeństwu.
Patrząc z tego punktu widzenia, niezwykle istotna jest także walka z bezrobociem. Ważne jest, by usunąć przeszkody w niektórych programach szkolenia zawodowego, aby były one bardziej elastyczne i skuteczne i odzwierciedlały potrzeby rynku pracy. To znacznie zwiększy szanse osób będących w niekorzystnym położeniu na dowartościowanie. Wzmocnienie spójności społecznej i zlikwidowanie ubóstwa muszą stanowić polityczne priorytety dla Unii Europejskiej i jej państw członkowskich.
Richard Howitt
Panie przewodniczący! Z zadowoleniem przyjmuję tę debatę i sprawozdanie dotyczące realiów społecznych. Myślę, że choć musimy przyklasnąć inicjatywie oceny tych realiów, wymiany najlepszych praktyk i otwartej metodzie koordynacji, rzeczywistość, którą musimy zrozumieć jest taka, że problemom społecznym nadal nie ma końca: kobiety otrzymujące o 24% mniejsze wynagrodzenie niż mężczyźni w Niemczech, prawie jedno na troje dzieci żyje w ubóstwie w Polsce; nierówność sytuacji majątkowej w moim kraju, Wielkiej Brytanii, wśród ludzi powyżej 40 lat.
Myślę, że europejskie fundusze społeczne i programy krajowe, jak np. New Deal w Wielkiej Brytanii, to cenne przedsięwzięcia związane z rynkiem pracy mające na celu pokonanie rzeczywistych barier, które uniemożliwiają grupom naszego społeczeństwa przejście od bezrobocia do pracy, a praca nadal stanowi jedno z naszych najlepszych narzędzi zwalczania ubóstwa.
Dziękuję panu komisarzowi Špidla za umieszczenie w programie prac Komisji solidnego zobowiązania do stworzenia nowego prawodawstwa dotyczącego artykułu 13 o dyskryminacji, na którego temat długo z nim dyskutowałem. Ja i ten Parlament oczekujemy na współpracę z panem komisarzem w zakresie określenia szczegółów tego prawodawstwa na konferencji prezydencji w następnym tygodniu.
Ale my wszyscy - wspólnie z panem komisarzem - musimy czuwać nad tym, by te rozmowy na temat oceny realiów społecznych nie opóźniły nowej agendy społecznej w Europie. Deregulacja w jednej dziedzinie faktycznie prowadzi do pogłębienia nierówności i niesprawiedliwości, a nie do ich zwalczenia.
Działacze związków zawodowych, społeczne organizacje pozarządowe oraz, oczywiście, osoby niepełnosprawne, z którymi pracowałem przez ponad 20 lat, sceptycznie podchodzą do tego, co robimy dla społecznej Europy. Musimy wysłuchać tego, co mają do powiedzenia, co ich niepokoi i zareagować na to.
Vladimír Špidla
komisarz. - (CS) Panie przewodniczący! Ta debata jest niezmiernie wyczerpująca i szczegółowa. Bardzo trudno jest udzielić szczegółowych odpowiedzi na indywidualne uwagi, dlatego pozwólcie państwo, że krótko podsumuję tę debatę.
Przede wszystkim odnoszę wrażenie, że ta debata wyraźnie wskazała, że Parlament z zadowoleniem przyjmuje ideę oceny realiów społecznych i choć zgadzam się z panem posłem Cercasem, że diagnoza to nie to samo, co terapia, jestem także zdania, że żadna terapia nie jest możliwa bez diagnozy. Nasze społeczeństwo nieustannie się zmienia i musimy znaleźć nowe metody dostosowania się do tych zmian lub zreformowania starych metod. Aby przyniosło to oczekiwany skutek, musimy zrozumieć globalny obraz sytuacji.
Sądzę, że ta debata ma kolejny wspólny mianownik, a mianowicie, że choć realia społeczne mają do pewnego stopnia swoją własną dynamikę, my także mamy swoje własne wartości: ogólnoeuropejską koncepcję europejskiego modelu społecznego, który obejmuje integrację społeczną, ochronę socjalną oraz ogólnie wszelką działalność w tej dziedzinie. A w naszym modelu myślenia i działania bierne stanowisko jest nie do przyjęcia. Zawsze istnieje możliwość wypróbowania aktywnych polityk i czynnych interwencji.
Jest także trzecia idea, którą chciałbym podkreślić. Nie ma wątpliwości, że jak wiele polityk większość decyzji europejskich jest zgodna z zasadą pomocniczości, według której polityki służące rozwiązaniu konkretnego problemu traktowane są w najlepszy i najskuteczniejszy sposób. Znaczy to, że stanowisko państw członkowskich odnośnie do polityki społecznej nie pozostawia wątpliwości. Z drugiej strony debata wyraźnie ukazuje, że celu nie da się osiągnąć wyłącznie na szczeblu państwa członkowskiego, bez wysiłków podejmowanych na szczeblu europejskim. A zatem naszym obowiązkiem jest znalezienie najkorzystniejszych i najskuteczniejszych sposobów doprowadzenia do współdziałania w tym obszarze.
Debata wydobyła na światło dzienne obawy, które również do pewnego stopnia podzielam: istnieje ryzyko, że rozbieżność i niekompatybilność polityk społecznych w poszczególnych państwach członkowskich może prowadzić do konkurencji, która obniży standardy społeczne. Komisja Europejska nie chce otwierać temu drzwi. Naszą podstawową koncepcją jest doprowadzić do zgodności między poszczególnymi politykami w taki sposób, który zapewni konkurencję i rozwój systemowo, od podstaw z myślą o postępie, który zawsze obejmuje wymiar społeczny.
Panie i panowie! Debata jasno ukazała także, że polityk społecznych i gospodarczych nie można opracowywać na zasadzie "albo/albo”. Jedyną możliwością jest "nie tylko/ale także”, co oznacza zrównoważony rozwój obu polityk jednocześnie, bez konieczności nadawania pierwszeństwa żadnej z nich. Powszechną tendencją jest nadawanie priorytetu polityce gospodarczej. Jednakże po przebiegu dzisiejszej debaty widzę wyraźnie, że Parlament Europejski nie preferuje tego podejścia.
Panie i panowie! Wymieniliście państwo szeroką gamę problemów, zwłaszcza kwestię opieki zdrowotnej, w tym dostępu do leków i ogólną organizację służby zdrowia. Omówiliście państwo skutki zmian demograficznych, starzenia się społeczeństw oraz znaczenie usług socjalnych użyteczności publicznej. Cieszę się, że wszystkie te opinie zostały przedstawione w dokumentach strategicznych Komisji Europejskiej. Musimy je włączyć do ogólnej strategii globalnej.
Panie i panowie! Na koniec pozwólcie państwo, że wyrażę swoje podziękowania pani poseł Lynne, której sprawozdanie, nad którym teraz tu dyskutujemy, jest niewątpliwie istotnym elementem globalnych wysiłków na rzecz zapewnienia postępu na obszarze całej Unii Europejskiej.
Przewodniczący
Dziękuję, panie komisarzu. Jako przewodniczący ja także chciałbym pogratulować pani poseł Lynne sprawozdania, które ma ogromny wpływ na społeczeństwo obywatelskie.
Miałem to szczęście być świadkiem tego, jak grupy młodych ludzi opowiadających się przeciw ubóstwu i za integracją społeczną podróżowały po Europie z dokumentem pani poseł Lynne w ręku. Jeździli od miasta do miasta, od jednej stolicy europejskiej do drugiej przynosząc zaszczyt Parlamentowi Europejskiemu dzięki pracy naszej koleżanki.
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się o godz. 12.00.
(Posiedzenie zostało zawieszone o godz. 11.35 i wznowione o godz. 12.00)
José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra
(ES) Panie przewodniczący! Wraz z panią poseł Mann, która nie może być tu z nami dzisiaj w Parlamencie i innymi kolegami i koleżankami pragnę prosić pana o przekazanie wyrazów solidarności obywateli Unii Europejskiej, których reprezentuje nasz Parlament z ofiarami burzy tropikalnej, która w okresie Bożego Narodzenia przekształciła się w huragan. Huragan spustoszył Haiti, Republikę Dominikana, Jamajkę, Kubę, Barbados i inne rejony Karaibów siejąc zniszczenie, choroby i śmierć.
Panie przewodniczący! Proszę także wyrazić naszą solidarność z ofiarami powodzi w meksykańskich stanach Oaxaca, Chiapas a przede wszystkim Tabasco. Chciałby prosić pana, panie przewodniczący, nie tylko by przekazał pan wyrazy naszej solidarności, ale także wezwał pan Komisję Europejską do zmobilizowania narzędzi będących w jej dyspozycji w celu złagodzenia skutków tej katastrofy i naprawienia szkód, które zawsze dotykają regiony w najbardziej niekorzystnym położeniu.
Przewodniczący
Dziękuję bardzo, panie pośle Salafranca. W zakresie takim, w jakim dotyczy to Parlamentu przystąpimy do działania w tej sprawie i poinformujemy o naszych zamiarach Komisję.
