Reakcja Unii Europejskiej na światowy kryzys finansowy: działania następcze nieformalnego posiedzenia Rady Europejskiej w dniu 7 listopada oraz szczytu G20 w dniu 15 listopada 2008 r. - Program legislacyjny i program prac Komisji na rok 2009 (debata) 
Przewodniczący
Następnym punktem posiedzenia jest debata łączna w sprawie reakcji UE na światowy kryzys finansowy i w sprawie programu legislacyjnego oraz programu prac Komisji na rok 2009.
Jean-Pierre Jouyet
urzędujący przewodniczący Rady. - (FR) Panie przewodniczący, panie przewodniczący Komisji, panie i panowie! Wpływ kryzysu finansowego na gospodarkę staje się coraz bardziej widoczny. Prognozy przygotowane jesienią przez Komisję przewidywały na kolejny rok znaczące spowolnienie wzrostu gospodarczego w Unii Europejskiej. Recesja dotknęła już kilku państw członkowskich, a poziom wzrostu gospodarczego w Unii Europejskiej w roku 2009 może w najlepszym przypadku utrzymać się na poziomie zerowym.
Ponadto napięta sytuacja finansowa zaczyna wpływać negatywnie na finansowanie instytucji gospodarczych. Władze publiczne państw członkowskich podejmują wysiłki, mające na celu zapewnienie ciągłości finansowania przedsiębiorstw i gospodarstw domowych, które stoją w obliczu rosnącego zagrożenia ograniczeniem kredytowania.
Tym samym Europa i jej partnerzy międzynarodowi mają teraz do czynienia z najpoważniejszym od 1929 roku kryzysem finansowym i muszą stawić czoła spowolnieniu gospodarczemu, które osiąga niespotykaną dotąd skalę. Jak państwo wiecie, od naszej ostatniej debaty w dniu 8 października prezydencji Rady przyświecał wyłącznie jeden cel i jedno przeświadczenie: zasadnicza jedność Europejczyków w obliczu globalnego kryzysu finansowego.
Prezydencja francuska, w obliczu ryzyka prawdziwego załamania europejskiego systemu finansowego, odniosła sukces w promowaniu europejskiego planu działania mającego na celu wspieranie, w trybie pilnym, instytucji finansowych zagrożonych kryzysem. Państwa członkowskie zaś wspólnie postanowiły zagwarantować finansowanie międzybankowe i rekapitalizację banków.
Efektywność takiego wspólnego europejskiego działania została zademonstrowana również podczas odbytego w ubiegły weekend w Waszyngtonie szczytu G20 z udziałem szefów państw lub rządów, w którym uczestniczył pan prezydent Barroso. To Europa, reprezentowana przez przewodniczącego Rady - pana prezydenta Sarkozy'ego oraz przewodniczącego Komisji Europejskiej - pana Barroso, była inicjatorem tego wiekopomnego szczytu. Europa wykazała się wielką jednością, gdy w dniu 7 listopada przekazała prezydencji Rady wyraźne stanowiska, których Rada miała bronić w rozmowach z naszymi głównymi partnerami.
Możemy być bardzo zadowoleni z efektów takiego podejścia, ponieważ konkluzje szczytu potwierdzają podstawowe kwestie - a mianowicie przejrzystość i odpowiedzialność - popierane przez Europę i niezbędne w funkcjonowaniu międzynarodowego systemu finansowego. Udało się nam również podjąć pozytywne decyzje zgodne z wnioskami przedstawionymi przez Unię Europejską, takie jak decyzja o rejestrowaniu agencji ratingowych, o zasadzie monitorowania lub regulowania wszystkich działań instytucji finansowych oraz o powiązaniu wysokości wynagrodzenia z unikaniem podejmowania nadmiernego ryzyka.
Po raz pierwszy w historii wszystkie instytucje gospodarcze i finansowe uzgodniły, że w celu uniknięcia ponownego wystąpienia tak poważnego kryzysu należy zareagować w sposób zdecydowany. Instytucje te wspólnie ustaliły ambitny plan działania, który w najbliższych tygodniach ma zostać szczegółowo dopracowany przez ministrów finansów.
Bez wątpienia w dyskusjach międzynarodowych Unia Europejska będzie musiała nadal wykorzystywać całe swoje znaczenie. Wiedzą państwo, że możecie liczyć na poparcie prezydencji francuskiej dla jedności europejskiej, a tym samym dla wspólnych aspiracji w odniesieniu do podstawowych reform z zakresu wszystkich kwestii poruszonych w Waszyngtonie. I oczywiście mamy nadzieję, że prezydencja czeska będzie kontynuowała te inicjatywy.
Unia Europejska w celu osiągnięcia konkretnych wyników musi nadal utrzymać zdecydowane stanowisko w odniesieniu do agencji ratingowych, standardów rachunkowości, monitorowania działalności funduszy hedgingowych, walki z rajami podatkowymi, odpowiedzialności instytucji prywatnych i reformy wielostronnych instytucji finansowych.
Pod względem legislacji wspólnotowej Unia musi także bezzwłocznie wywiązać się ze swoich obowiązków i przyspieszyć proces przyjęcia środków zaproponowanych przez Komisję w odniesieniu do nadzoru i regulacji działalności banków i agencji ratingowych.
Prezydencja francuska wie, że może liczyć na całkowite i aktywne zaangażowanie Parlamentu oraz jego poszczególnych ugrupowań. Jestem za to wdzięczny przewodniczącym wszystkich grup politycznych. Dzięki temu Europa podczas kolejnych spotkań międzynarodowych wyznaczonych na 2009 rok będzie mogła zająć silne stanowisko.
Te początkowe rezultaty widoczne w sektorze finansowym świadczą o efektywności zjednoczonego podejścia Europy. Niemniej jednak stanowią one jedynie część europejskiej reakcji na kryzys. W rzeczywistości zjednoczone podejście musi zainspirować Unię Europejską i państwa członkowskie do zareagowania na skutki kryzysu wpływające na wzrost gospodarczy.
Prezydencja Rady zdecydowanie podtrzymuje swoje poglądy w tej kwestii. Państwa członkowskie, podobnie jak w przypadku sektora finansowego, nie osiągną konkretnych rezultatów w zakresie wspierania rozwoju, jeśli nie będą ściśle współpracować między sobą, a tym bardziej ze swoimi głównymi partnerami międzynarodowymi. Pod tym względem szczyt G20 przekazał zdecydowaną wiadomość. W celu uniknięcia długoterminowego spowolnienia gospodarki musimy zaangażować na dużą skalę wszystkie instrumenty makroekonomiczne.
Banki centralne, w miarę rozwoju sytuacji, zareagowały szybko, zmniejszając stopy procentowe. Prezydencja z zadowoleniem przyjęła stanowczą decyzję Europejskiego Banku Centralnego z początku listopada o zmniejszeniu stóp procentowych o 50 punktów bazowych. Ponadto wielokrotnie chwaliliśmy działania EBC podejmowane w odpowiedzi na kryzys finansowy i jego aktywny udział w pertraktacjach prowadzonych przez Eurogrupę i podczas posiedzeń Rady Europejskiej.
Szczyt G20, w odniesieniu do kwestii budżetowych, wskazał na potrzebę wykorzystywania każdego dostępnego znaczącego pola manewru. Państwa członkowskie Unii Europejskiej w odpowiedzi na to wezwanie powiedziały, że powinniśmy wykorzystać takie pole manewru, jakie dopuszcza pakt na rzecz stabilności i wzrostu gospodarczego w sytuacji gwałtownej zmiany na lepsze cyklu gospodarczego.
Prezydencja francuska, blisko współpracując z Komisją, zamierza zrobić wszystko, co w jej mocy, by zagwarantować skoordynowanie krajowych planów wsparcia cyklu gospodarczego z inicjatywami wspólnotowymi, tak by zmaksymalizować całkowite efekty gospodarcze.
Panie Barroso! Oczekujemy przedstawienia nowych wniosków przed końcem miesiąca. To kwestia znalezienia odpowiedzi, które można zastosować na szczeblu Wspólnoty, i wprzęgnięcia wszystkich instrumentów, które mogą wspomóc proces wspierania europejskiego cyklu gospodarczego. Możliwe byłoby szybkie zorganizowanie określonych europejskich środków budżetowych - mogę to powiedzieć, ponieważ byłem obecny podczas debaty w tej Izbie - w celu zareagowania na spowolnienie gospodarcze.
Zapewniając właściwe funkcjonowanie rynku wewnętrznego, powinniśmy ponadto również zagwarantować wykorzystanie elastyczności europejskich zasad dotyczących pomocy państwa, by państwa członkowskie i Unia Europejska efektywnie wspierały te instytucje gospodarcze, które są najbardziej zagrożone.
Chcemy także, by Europejski Bank Inwestycyjny całkowicie zaangażował się w wysiłki na rzecz wspierania gospodarki europejskiej. Udostępniono już, jak państwo wiecie, zasoby mające zagwarantować finansowanie małych i średnich przedsiębiorstw. Środki wsparcia powinny być częścią ogólniejszego planu, umożliwiając przede wszystkim wsparcie najbardziej zagrożonych sektorów, jak obecnie cały przemysł samochodowy UE.
Takie dodatkowe wysiłki podejmowane na szczeblu Wspólnoty będą musiały być aktywnie wzmocnione na szczeblu państw członkowskich poprzez zastosowanie skoordynowanych krajowych środków naprawczych. Z myślą o zaplanowanym na przyszły miesiąc posiedzeniu Rady Europejskiej, prezydencja zamierza poprowadzić dyskusję państw członkowskich dotyczącą priorytetów z zakresu działań naprawczych. Kilka państw członkowskich powiedziało, że rozważa wprowadzenie środków wsparcia dla określonych sektorów przemysłu.
Jeśli te środki mają być w pełni efektywne i mają utrzymać integralność rynku wewnętrznego, to ich wybór musi wynikać z konsultacji między partnerami. W tym celu ministrowie gospodarki i finansów, wraz z panem komisarzem Almunią, przygotują na swoim kolejnym spotkaniu, zaplanowanym na 2 grudnia, dyskusję Rady Europejskiej dotyczącą tych zagadnień.
Panie przewodniczący, panie przewodniczący Komisji, panie i panowie! W obliczu bezprecedensowej destabilizacji gospodarki światowej Unia Europejska w ostatnich tygodniach efektywnie wywiązała się ze swoich obowiązków. Europejczycy w obliczu bezpośredniego zagrożenia zdołali się zjednoczyć w celu podjęcia efektywnego i natychmiastowego działania. Z tego działania, zakończonego sukcesem, musimy wyciągnąć nauczkę na przyszłość. Musimy utrzymać tę europejską jedność, by móc nadal razem działać, by wraz z naszymi partnerami dążyć do przeprowadzenia podstawowych reform ram regulujących system finansowy. A także, by wspólnie radzić sobie ze zmianami cyklu gospodarczego.
W ten sposób wspólnie - Rada, Komisja i Parlament - udowodnimy, że Unia Europejska jest wyposażona w środki umożliwiające jej skuteczne sterowanie własnym losem i działanie w sposób zgodny z oczekiwaniami wszystkich Europejczyków, czyli odgrywanie roli podmiotu globalnego.
(Oklaski)
Przewodniczący
Panie Jeanie-Pierre Jouyet! Dziękuję panu, jako przedstawicielowi Rady. Bardzo cieszy mnie obecność licznych komisarzy z Komisji Europejskiej. Zdecydowana większość komisarzy jest tu obecna i mam zaszczyt poprosić o wypowiedź pana przewodniczącego Komisji.
José Manuel Barroso
Panie przewodniczący, urzędujący panie przewodniczący Rady, panie i panowie! Chciałbym przede wszystkim pochwalić Parlament Europejski za świetną decyzję o zorganizowaniu dwóch debat w ciągu jednego dnia: w sprawie europejskiego sposobu zarządzania globalnym kryzysem finansowym wybranego wskutek szczytu G20 w Waszyngtonie oraz w sprawie programu prac Komisji na 2009 rok.
Taka podwójna debata doskonale odzwierciedla polityczną rzeczywistość, na którą Europa musi reagować: sprostać nagłemu wyzwaniu, równocześnie stanowczo kontynuując rozpoczęte już prace podstawowe.
Nie będą państwo w związku z tym zaskoczeni, że program prac Komisji na 2009 rok ma również dwojaki cel: ciągłość i działanie w czasach kryzysu. Wrócę do tej kwestii później.
Chciałbym najpierw jednak wrócić do kwestii oceny szczytu w Waszyngtonie, którą przedstawił już także pan Jouyet w imieniu prezydencji francuskiej. Pozwolę sobie przypomnieć, że inicjatywa polityczna związana z rozpoczęciem procesu globalnego na rzecz zreformowania systemu finansowego wyszła z Europy i moim zdaniem, możemy sobie pogratulować tego pomysłu. Unia Europejska stanęła na wysokości zadania. Także Europa przedstawiła kluczowe zagadnienia objęte przedmiotową debatą. Nie powtórzę ich teraz, ponieważ omawialiśmy je w tej Izbie w ubiegłym miesiącu.
Wytyczne przyjęte podczas nadzwyczajnego posiedzenia Rady Europejskiej w dniu 7 listopada, zainspirowane wspólną pracą trzech unijnych instytucji, posłużyły za platformę do dyskusji. Komisja przygotowała wnioski. Przewodniczący Parlamentu Europejskiego - pan Pöttering - także uczestniczył w tych dyskusjach i razem wypracowaliśmy wspólne stanowisko. Zachęcam tych, którzy czasami wykazują skłonność do krytykowania, by przyjrzeli się wnioskom, które przygotowała Europa i wynikom szczytu G20.
Bez wątpienia musi upłynąć trochę czasu, by można było stwierdzić, czy dane wydarzenie oznacza punkt zwrotny w historii; ale moim zdaniem, które pragnę otwarcie tu wyrazić, ten pierwszy szczyt G20, spotkanie szefów państw lub rządów autentycznie zaznacza początek nowej ery w zakresie wspólnego kierowania gospodarką globalną, a być może oznacza nawet więcej, ponieważ protagoniści dzięki kryzysowi zdali sobie sprawę z konieczności przyjęcia globalnego podejścia w odniesieniu do problemów globalnych. Takie jest moje odczucie.
Podczas szczytu w Waszyngtonie stworzono również fundamenty nowego globalnego ładu opartego na zasadach gospodarki rynkowej, ale gospodarka zgodna z wizją Europy nie jest jedynie gospodarką rynkową, według słów, które często w Europie powtarzamy: jest społeczną gospodarką rynkową. To jeden z aktywów Unii Europejskiej.
Podczas szczytu G20 w rzeczywistości osiągnięto porozumienie w sprawie czterech podstawowych decyzji.
Pierwszą w kolejności decyzją, choć niekoniecznie najważniejszą, było uzgodnienie krótko- i średnioterminowego planu działania na rzecz zreformowania rynków finansowych, by uniknąć kolejnych kryzysów i by chronić konsumentów, osoby oszczędzające i inwestorów.
Po drugie, podjęto decyzję w sprawie zasad z zakresu nowego ładu globalnego po to, by zlikwidować nierównowagi handlowe, walutowe i budżetowe, które działają na szkodę społeczności globalnej.
Po trzecie, zdecydowano - i moim zdaniem jest to kwestia najbardziej wymagająca natychmiastowej dyskusji - o konieczności podjęcia skoordynowanych działań, mających na celu pobudzenie gospodarki światowej i zminimalizowanie wpływu, jaki kryzys wywiera na zatrudnienie oraz siłę nabywczą naszych współobywateli.
I po czwarte, zdecydowano o konieczności stworzenia otwartych rynków i odrzucenia wszelkich form protekcjonizmu. Ponadto właśnie dlatego powinniśmy usiłować jeszcze przed końcem roku 2008 osiągnąć konsensus odnośnie sposobów zakończenia rundy dauhańskiej w sprawie handlu i rozwoju.
Sam szczyt był jednocześnie wyraźnym sygnałem, który moim zdaniem będzie miał duże znaczenie dla Europejczyków. Nie należy rozwiązywać problemów gospodarczych i finansowych w sposób szkodliwy dla pozostałych problemów globalnych, które również wymagają wspólnego wysiłku; chodzi mianowicie o osiągnięcie milenijnych celów rozwoju, bezpieczeństwo energetyczne, walkę ze zmianami klimatu, bezpieczeństwo żywności, praworządność, walkę z terroryzmem, ubóstwem i chorobami.
Osobiście kładę nacisk na ten punkt. Powiedziałem nawet, że moim zdaniem godne potępienia jest omawianie głównych problemów związanych z finansami globalnymi i jednoczesne ignorowanie potrzeb osób, które nie mają wystarczającej ilości pożywienia lub nie mają dostępu do czystej wody.
(Oklaski)
Otwiera się nowy rozdział w polityce, który musimy zapisać sprawnie i w sposób praktyczny. I musimy pod tym względem postawić sprawy jasno. Jeśli Europa odegrała kluczową rolę dzięki przedstawieniu swoich wniosków na szczycie G20 i jeśli jej głos został usłyszany, to tylko dlatego, że działała jako zjednoczona Europa. Raz jeszcze pragnę powiedzieć, że jestem niezmiernie dumny ze wspaniałej współpracy nawiązanej między prezydencją francuską i Komisją, a także Parlamentem Europejskim.
Unia Europejska stoi obecnie w obliczu prawdziwego wyzwania, gdyż musi nadal przemawiać jednym głosem. Będzie to czasami zadaniem trudnym, ale taki jest warunek konieczny naszego sukcesu.
Tak, czy inaczej w Europie niektóre ważne decyzje podejmowaliśmy raczej sprawnie. Komisja, po zakończonych sukcesem posiedzeniach Rady Europejskiej i debatach z Parlamentem Europejskim, przygotowała kilka istotnych wniosków legislacyjnych, które obecnie trafiły w ręce współustawodawców. W dniu 29 października przedstawiliśmy zarys programu naprawy gospodarczej, któremu nadamy formę dokumentu, i który Komisja przyjmie w przyszłym tygodniu.
Właśnie w tym miejscu pojawia się program prac Komisji na 2009 rok. Oczywiście w ostatnich kilku miesięcach zajęliśmy się już większością obszarów objętych programem. I bez wątpienia do końca roku wciąż zamierzamy robić postępy w odniesieniu do określonych elementów, ale wiele kwestii pozostanie do rozwiązania także na przyszły rok.
Przedmiotowy program obejmuje cztery priorytety, które były raczej zgodne z poglądami Parlamentu Europejskiego wyrażonymi podczas wrześniowej debaty w sprawie rocznej strategii politycznej na 2009 rok.
Pierwszy z tych priorytetów jest zupełnie oczywisty: wzrost gospodarczy i zatrudnienie. W roku 2009 zaczniemy działanie od dążenia do osiągnięcia dwóch założeń: ograniczenia wpływu spowolnienia gospodarczego na zatrudnienie i sytuację przedsiębiorstw w Europie oraz kontynuowania reform, by lepiej przygotować się na okres po zakończeniu kryzysu. W stosunku do gospodarki realnej musimy przyjąć takie sami podejście, jak to przyjęte z sukcesem w momencie rozpętania się kryzysu: określenie wyraźnych zasad i skoordynowanych środków na szczeblu Unii Europejskiej. Wydaje mi się, że nasi obywatele nie potrafiliby zrozumieć, czemu rządy 27 państw członkowskich i instytucje europejskie nie potrafią teraz wypracować wspólnej płaszczyzny, reagując na kryzys gospodarczy, skoro potrafiły dojść do porozumienia w sprawie wspólnej płaszczyzny reagując na kryzys finansowy. W związku z tym minimum na jakie nas stać, to zaakceptowanie zasady koordynacji pomiędzy państwami członkowskimi i - oczywiście - instytucjami europejskimi.
Tak wyglądają ramy planu naprawy, który w dniu 26 listopada zostanie przedstawiony przez Komisję pod egidą strategii lizbońskiej. Europa posiada niezbędne instrumenty, mamy strategię lizbońską na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia, mamy pakt na rzecz stabilności i wzrostu, a także możemy udowodnić, że te instrumenty wraz z wolą polityczną, a zwłaszcza z wolą europejską, mogą stanowić odpowiedź na kryzys, przez który obecnie przechodzimy.
Przyszło nam żyć w wyjątkowych czasach, które wymagają wprowadzenia wyjątkowych środków. Potrzebujemy prawdziwie wspólnej strategii, by stworzyć warunki dla naprawy gospodarczej; potrzebujemy programu, który przede wszystkim będzie miał na celu ograniczenie wpływu kryzysu na obywateli - gospodarstwa domowe, pracowników, przedsiębiorców - i programu, w którym w skoordynowanych wysiłkach wykorzystane zostaną wszystkie dźwignie: fiskalne, strukturalne oraz regulacyjne, zarówno na szczeblu europejskim, jak i krajowym. I w nawiązaniu do tej kwestii pragnę również zaznaczyć, jak bardzo doceniamy dotychczasową współpracę z Europejskim Bankiem Centralnym.
W rzeczywistości żadne państwo członkowskie nie zdołałoby wyjść z kryzysu przy pomocy wyłącznie środków krajowych. Nasze gospodarki są zbyt współzależne, by było to możliwe. W wyniku szczytu w Waszyngtonie każdy zrozumiał, że w erze globalizacji, nawet te podmioty, które były najmniej wystawione na integrację rynku finansowego, poznały efekty współzależności. I jest to jeden z najbardziej interesujących wyników szczytu. Jeśli cały świat jest gotowy zaakceptować efektu współzależności, to Europa musi nie tylko ją uznać, ale również musi być w stanie reagować w sposób skoordynowany i spójny.
Dlatego naszym zdaniem w celu podtrzymania popytu, wykorzystania efektu synergii i uniknięcia negatywnych reakcji łańcuchowych, potrzebny jest nam program bodźców budżetowych; program obejmujący aktualne, ukierunkowane i tymczasowe środki (po angielsku tzw. trzy razy "t”, czyli timely, targeted, temporary). Musimy przyjąć te środki bezzwłocznie i taką propozycję przedstawimy państwom członkowskim.
Mam na myśli przede wszystkim wysiłki mające na celu pobudzenie działań z zakresu szkolenia i przekwalifikowywania, inwestowanie na większą skalę w innowacyjność, wzajemną łączność i proces przekształcania gospodarki europejskiej w gospodarką niskoemisyjną. Mam na myśli przede wszystkim konieczność przystosowania określonych sektorów gospodarki do naszych pozostałych celów, związanych ze zwalczaniem zmian klimatycznych. To będzie doskonała okazja, by pokazać, że plan działania dotyczący walki ze zmianami klimatu nie działa wbrew rozwojowi gospodarczemu, a wręcz przeciwnie: być może stanie się planem, który wpłynie stymulująco na modernizację europejskiego przemysłu.
Mam również na myśli wzmożone wysiłki mające zmniejszyć koszty administracyjne przedsiębiorstw i tym samym odblokować potencjał drzemiący zwłaszcza w MŚP. Te działania należą do głównych założeń naszego przeglądu lepszej regulacji, przewidzianego na styczeń 2009 roku.
Jesteśmy coraz mocniej zaangażowani w osiąganie celów w dziedzinie lepszych uregulowań prawnych, czyli "lepszej regulacji”. Musimy zmniejszyć zbędne obciążenie administracyjne, zwłaszcza w odniesieniu do małych i średnich przedsiębiorstw.
Częścią europejskiej reakcji na kryzys gospodarczy jest również agenda społeczna na rzecz możliwości, dostępu i solidarności, ponieważ bez wątpienia napotkamy na swojej drodze także na trudności społeczne - nie zaprzeczamy temu - zwłaszcza wynikające ze wzrostu stopy bezrobocia, który obecnie jest bardziej niż prawdopodobny. Dlatego właśnie musimy posunąć naprzód kwestię agendy społecznej. Chciałbym położyć szczególny nacisk na środki mające wspierać korzyści konsumentów i otwierać rynek pracy dla ludzi młodych, ale bez wątpienia będziemy chcieli omówić wraz z Parlamentem Europejskim także wiele innych problemów.
Jeśli zaś chodzi o temat finansów, to liczę na szybkie przyjęcie przez posłów tej Izby wniosków Komisji w sprawie odpowiedniego poziomu kapitału, gwarancji depozytowych i agencji ratingowych. Przywrócenie atmosfery zaufania ma kluczowe znaczenie. Komisja podejmie w 2009 roku konkretne środki, by wzmocnić ramy regulacyjne europejskiego systemu finansowego. Przyjrzy się regulacji, nadzorowi i przejrzystości rynków finansowych, w tym obszarom omówionym w sprawozdaniach posłów Rasmussena i Lehnego. Dzięki temu, już przed wiosennym posiedzeniem Rady powstaną pierwsze analizy dotyczące utworzonej przez nas grupy wysokiego szczebla odpowiedzialnej za nadzór finansowy.
Na zakończenie tej części debaty chciałbym powiedzieć, że moim zdaniem, pomimo negatywnych skutków, kryzysy mają jedną zaletę. Powodują rewolucję w naszych utartych sposobach myślenia i przekonaniach, prowadzą do zwiększenia podatności na zmiany sytuacji i powodują elastyczność niezbędną w ponownym budowaniu lub kształtowaniu sytuacji.
Raz jeszcze, bardzo otwarcie i szczerze, chciałbym podzielić się z państwem odczuciem, jakie towarzyszyło mi w ubiegłym tygodniu w Waszyngtonie. Dostrzegłem naszą otwartość umysłu, jakiej - szczerze mówiąc - nie było kilka miesięcy temu. Wiele postaw uległo zmianie właśnie dzięki kryzysowi. Ta otwartość występuje nie tylko wśród najważniejszych mocarstw, ale także wśród państw wschodzących i jest ukierunkowana na zmienianie świata i promowanie wartości europejskich: wolności i solidarności. Moim zdaniem, dla Europy nadeszła teraz chwila, by zaznaczyła ona swój ślad w biegu wydarzeń.
(Oklaski)
Przewodniczący
Panie przewodniczący Komisji! Dziękuję za pański wkład w debatę. Jestem przekonany, że posłowie do PE zgodzą się ze mną, gdy pozwolę sobie zauważyć, że w ostatnich tygodniach, kiedy musiał pan uczestniczyć w nieskończonej ilości posiedzeń, zawsze w wyraźny sposób przestrzegał pan, moim zdaniem oczywiście, prawa Wspólnoty, co rzecz jasna jest pańskim obowiązkiem. Ma to ogromne znaczenie w odniesieniu do naszych rządów. Należy umieć spełniać wymagania zarówno Parlamentu Europejskiego, jak i wymagania poszczególnych rządów. Panu się to bez wątpienia udało i chciałbym, w imieniu Parlamentu Europejskiego, podziękować panu za wysiłki podejmowane w tych jakże trudnych czasach.
Joseph Daul
Panie przewodniczący, urzędujący panie przewodniczący Rady, panie przewodniczący Komisji, panie i panowie! Obecny kryzys finansowy nie stanowi porażki kapitalizmu, jak mówią niektórzy, ale jest po prostu wynikiem błędu politycznego, polegającego na nieodpowiedniości zasad dotyczących produktów finansowych oraz sposobu kontrolowania ich jakości w Stanach Zjednoczonych od lat 90. ubiegłego wieku.
Kryzys wynika z braku zarówno przejrzystości rynku, jak i efektywnie działającego organu monitorującego rynki finansowe. Przedstawiciele centroprawicy nie są, i nigdy nie byli, zwolennikami systemu finansowego pozbawionego zasad i arbitrów; teraz słono płacimy za gospodarcze i społeczne skutki istnienia takiego systemu. My, przedstawiciele centroprawicy, opowiadamy się za przyjęciem w gospodarce światowej modelu europejskiego, opartego na społecznej gospodarce rynkowej, która udowodniła swoją skuteczność. Prosimy, by w tych trudnych czasach skupić uwagę na sytuacji ludzi pracujących i oszczędzających, na sytuacji przedsiębiorców, a zwłaszcza małych i średnich przedsiębiorstw, codziennie podejmujących ryzyko, by przyczyniać się do wzrostu gospodarczego i tworzenia miejsc pracy.
Będziemy mogli zagwarantować tym podmiotom przyszłość tylko, jeśli poprzemy nasz model społeczeństwa i utrzymamy warunki sprzyjające istnieniu wolnego, sprawiedliwego i przejrzystego rynku oraz pozostaniemy świadomi swych obowiązków i wierni naszym wartościom.
Panie i panowie! Chciałbym ponadto wyrazić w imieniu swojej grupy ogromną satysfakcję, ponieważ w obliczu kryzysu, jak również w obliczu kryzysu w Gruzji, który miał miejsce latem, Europa pokazała, że gdy tylko chce, to potrafi zaznaczyć swoją obecność na świecie, potrafi docierać do słuchaczy i wpływać na swoich partnerów. Mam na myśli to, że Europa, która wspiera model społeczeństwa wyjątkowy na skalę światową i stawia ludzi na pierwszym miejscu w tym modelu, stanowi główne narzędzie globalizacji.
Prezydencja Rady, na czele z panem prezydentem Sarkozy'm, wspierana przez Komisję i jej przewodniczącego, pana Barroso udowodniła, że 27 państw członkowskich potrafi przyjąć wspólne i spójne podejście, nawet w odniesieniu do bardzo delikatnych i złożonych problemów. Udowodniła także, że Europa może mieć wpływ na sytuację światową, jeśli tylko spróbuje działać w sposób zjednoczony.
Szczyt G20 mógł się odbyć dzięki wielokrotnym prośbom wyrażanym przez prezydencję Rady i przewodniczącego Komisji. To spotkanie przedstawicieli najbogatszych państw i przedstawicieli gospodarek wschodzących miało znaczenie zarówno symboliczne, jak i historyczne, ale przyczyniło się także do stworzenia konkretnych środków, które nasze ugrupowanie zdecydowanie popiera. W rzeczywistości na szczycie G20 określono przyczyny powstania problemu, wypracowano strategię i przygotowano harmonogram działań. Malkontenci uważają, że to zbyt mało i zbyt późno. Nawet ja mam pewne wątpliwości. Zastanawiam się na przykład, czemu nie potrafiliśmy zapobiec kryzysowi, skoro już w ubiegłym roku pojawiły się znaki ostrzegawcze? Czemu nasze organy nadzoru nie kontrolowały uważniej jakości finansowych produktów ze Stanów Zjednoczonych? Musimy znaleźć odpowiedź na pytanie, co stało się w naszych dużych bankach, gdzie kadra na samym szczycie hierarchii nie wiedziała, co dzieje się wśród pracowników niższych szczebli, często zajętych głównie grami komputerowymi.
Teraz mamy obowiązek podjąć działania mające na celu pobudzenie naszej gospodarki i wzrostu gospodarczego, a co za tym idzie ograniczenie wpływu kryzysu na spójność społeczną. Musimy uprościć rynek wewnętrzny, inwestować w badania, zdecydowanie wspierać MŚP i pomagać rodzinom znajdującym w trudnej sytuacji. Te działania nie mogą jednak obciążać finansów publicznych, powinniśmy natomiast rozważyć na przykład wprowadzenie euroobligacji jako dodatkowego źródła finansowania i podtrzymywać tempo przeprowadzania reform podejmowanych na szczeblu krajowym, które obecnie są potrzebne bardziej niż kiedykolwiek.
Panie przewodniczący, panie i panowie! Globalny ład, w obliczu kryzysu o historycznym znaczeniu, uczynił postępy, które będą potencjalnie miały również wiekopomne znaczenie. Musimy iść naprzód, chroniąc się przed zagrożeniem ze strony tendencji protekcjonistycznych, które zawsze działały ze szkodą dla najuboższych państw świata.
To właśnie podczas kryzysu możemy podjąć śmiałe kroki na przyszłość. Panie przewodniczący Komisji! To właśnie podczas kryzysu możemy zmienić niektóre zasady, ponieważ później, po zakończeniu kryzysu, wszyscy bardzo szybko zapominają.
Europa nie może zejść z tej drogi. Zjednoczona Europa pokazała, że potrafi znaleźć rozwiązanie w sytuacjach kryzysowych i pomóc naszym obywatelom w przezwyciężeniu kryzysu, który jeszcze w nadchodzących miesiącach będzie powodował olbrzymie problemy. W prostych słowach powiem, że Europa musi być zjednoczona, Europa musi być silna. Panie przewodniczący Komisji! I przede wszystkim podkreślę, że poczuliśmy prawdziwie symbiotyczne powiązanie pomiędzy poszczególnymi instytucjami, a mianowicie Parlamentem, który wymieniam jako pierwszy oraz Komisją i Radą. Dzięki temu odniesiemy sukces i damy przykład naszym współobywatelom.
Martin Schulz
w imieniu grupy PSE. - (DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Zwołanie szczytu przez państwa G20 jest dowodem, że nastąpił postęp. Zwołanie tego szczytu oznacza, że świat się zmienia, że zdążamy w kierunku świata wielobiegunowego, w którym Unia Europejska może odegrać i odegra kluczową rolę, o ile będzie zjednoczona, odrobi swoją pracę domową i rzeczywiście wykona zadania, które przed sobą postawiła.
Panie przewodniczący Komisji! Kwestią rozstrzygającą jest zatem pytanie, czy mamy wystarczająco dużo czasu? Z pańskiej wypowiedzi zrozumiałem, że środki wypracowane w Komisji, w odniesieniu do sprawozdania pana Poula Nyrupa Rasmussena, zamierza pan przedstawić podczas wiosennego posiedzenia. Wtedy będzie za późno. Chcemy już teraz otrzymać środki dotyczące funduszy hedgingowych i funduszy niepublicznego rynku kapitałowego. Jeśli dobrze zrozumiałem, to pan McCreevy w ubiegłym tygodniu przedstawił Komisji wstępne środki dotyczące banków. To na razie tylko mały pakiet. Musimy bezzwłocznie omówić kwestie związane z działaniem agencji ratingowych, jeśli chcemy zachować wiarygodność. Chcemy najszybciej, jak tylko możliwe omówić problem regulacji w zakresie działalności tych agencji. Chcemy od razu poznać środki dotyczące funduszy niepublicznego rynku kapitałowego i funduszy hedgingowych. Chcemy teraz omówić kwestię wynagrodzeń menadżerów i kwestię krótkiej sprzedaży. W rzeczywistości ludność powoli przyzwyczaja się do sytuacji. Kryzys finansowy wpływa na nasze życie, trwają dyskusje na dużą skalę, ale przedstawiciele świata finansów już ponownie obejmują swoje stanowiska. Chciałbym przeczytać krótki cytat z listu wysłanego przez dyrektora generalnego Deutsche Banku, pana Ackermanna, do prezydenta USA, Geroge'a W. Busha. Trzeba przyznać, że to imponujący duet korespondentów. "Musimy zapobiec - pisze pan Ackermann - trwałemu odgrywaniu przez sektor publiczny znaczącej roli w międzynarodowym systemie finansowym”. Nie, nie wolno nam tego zrobić, właśnie dokładnie taki cel mają podejmowane obecnie działania, a mianowicie wprowadzenie szerszej regulacji i większej współpracy międzynarodowej w celu wzmocnienia tej regulacji.
Dotarliśmy teraz do rozstrzygającego skrzyżowania, do takiego punktu, w którym musimy zadać sobie następujące pytanie: czy w przyszłości wprowadzimy zaostrzone wymogi, kontrole, a nawet legalny zakaz stosowania określonego rodzaju spekulacji i nadużyć, czy też raczej będziemy chronić banki i fundusze przed upadkiem? Te instytucje z wdzięcznością przyjmują pieniądze i niepowstrzymywane kontynuują swoją działalność. To zupełnie tak, jak wręczyć zapalonemu hazardziście, który w kasynie stracił już wszystko, jeszcze więcej pieniędzy, tylko po to, by mógł radośnie powrócić do nałogu. Nie tędy droga, musimy raczej dowiedzieć się, kto jest właścicielem kasyna, jakie zasady rządzą hazardem, jakie podatki są nakładane na wygrane i co najważniejsze, czy procedury dotyczące działania kasyna są przejrzyste i czy osoby odpowiadające za przebieg zdarzeń w kasynie mogą być w razie potrzeby pociągnięte do odpowiedzialności. Taki cel musi nam przyświecać. Celem UE musi być określenie własnych zasad, których przestrzeganie z kolei wymusi na państwach G20 i organizacjach międzynarodowych.
Sytuacja nie może pozostać niezmieniona. Musimy wyraźnie zrozumieć, że mamy zobowiązania wobec obywateli Unii Europejskiej, których pieniądze są wykorzystywane na pokrycie szkód spowodowanych przez inne podmioty. Podam krótki przykład. Panie Barroso! Proszę sobie wyobrazić, że idzie pan do banku. Należy pan, podobnie jak ja, do jednej z lepiej zarabiających grup w Europie. Idzie pan do swojego banku i mówi: "Mam tu tysiąc euro i chciałbym otrzymać stopę zwrotu w wysokości 25%”. Pracownik banku odpowiedziałby następująco: "Panie Barroso, czy dobrze się pan czuje? Zazwyczaj jest pan rozsądnym człowiekiem. W zasadzie sprawia pan wrażenie osoby raczej mądrej”. A jednak pan Ackermann otrzymuje owację na stojąco, gdy mówi do swoich udziałowców: "W tym roku chcemy osiągnąć zwrot w wysokości 25%”. Musimy nareszcie zlikwidować przepaść między filozofią tego pokroju ludzi i codziennością. Niedopuszczalne jest budowanie interesów w stosunkach międzynarodowych na takich wyrachowanych, zimnych wyliczeniach dotyczących wyłącznie wysokości zwrotów finansowych. W tym celu potrzebne są nam zasady, które pozwolą położyć kres takim nadużyciom.
(Oklaski)
Jeśli w nadchodzących miesiącach, do zakończenia obecnej kadencji Parlamentu, będziemy działać rozsądnie, to uda nam się zlikwidować przepaść pomiędzy wyobrażeniem, jakie świat biznesu ma o rzeczywistym świecie, a wyobrażeniem, jakie o nim mają zwykli ludzie, pracownicy firm. Według firm w rzeczywistym świecie to właśnie z portfeli podatników i z gospodarki realnej należy brać pieniądze na pokrycie strat i deficytów, w obliczu których obecnie stoją państwa biorące udział w szczycie; deficytów, które należy sfinansować przy wykorzystaniu pakietów ratowniczych, sięgających wielu miliardów euro. W związku z tym nie możemy ograniczyć się jedynie do ratowania banków i funduszy. Podstawowe znaczenie ma także inwestowanie w gospodarkę realną. Musimy zabezpieczyć miejsca pracy. Musimy chronić gospodarkę przed upadkiem. Mój przyjaciel, pan Steinmeier, zaprezentował wczoraj interesujący plan, zakładający ożywienie inwestowania we wszystkie gospodarki krajowe w Unii Europejskiej i przede wszystkim zawierający jedno konkretne pytanie do Komisji. Czy zasoby, które w naszych planach odłożyliśmy na najbliższe sześć lub siedem lat możemy wykorzystać na inwestycje w infrastrukturę, w proces lizboński, badania, zdobywanie kwalifikacji i tworzenie infrastruktury telekomunikacyjnej w Europie? Czy możemy zainwestować je już teraz, by szybko pobudzić wzrost zatrudnienia i wzrost gospodarczy? Moim zdaniem ta kwestia jest równie istotna, jak kwestia regulacji międzynarodowych rynków finansowych.
Jestem przekonany, że dotarliśmy do punktu zwrotnego. Panie przewodniczący! Dziękuję! Zauważył pan, że mogę się mylić, co do terminu gotowości Komisji. Bądźcie gotowi przed wiosennym posiedzeniem. Bądźcie gotowi już wkrótce, ponieważ wiosną ponownie ruszy sezon wyścigów konnych i pan McCreevy nie będzie już tutaj obecny. Środki przygotowane przez Komisję są nam potrzebne już teraz, najszybciej jak tylko możliwe. Oczekuję przedstawienia właściwych wniosków już w grudniu.
(Oklaski)
Graham Watson
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Chciałbym pogratulować przewodniczącemu Komisji: po raz pierwszy Komisja była reprezentowana podczas szczytu międzynarodowego i to wydarzenie zasługuje na uznanie.
Chciałbym również pogratulować urzędującemu przewodniczącemu nie tylko świetnie wykonanej pracy na rzecz prezydencji francuskiej, ale również otrzymanej nagrody Autorité des marchés financiers.
Jeśli 1989 rok oznaczał decydujące zwycięstwo gospodarki wolnorynkowej, to rok 2008 musi być rokiem, w którym przypomnimy sobie ostrzeżenie Adama Smitha, mówiące o tym, że niepohamowane wolne rynki mają swoje granice. Adam Smith w swojej książce "Badania nad naturą i przyczynami bogactwa narodów” wiele przewidział i w jego słowach kryje się dla nas wiele nauk.
Moja grupa z zadowoleniem przyjmuje sukces, jakim zakończył się szczyt G20. Z radością przyjmujemy wspólne przekonanie, że zasady rynkowe, otwarty handel, reżimy inwestycyjne i efektywnie regulowane rynki finansowe wspierają dynamizm, innowacyjność i przedsiębiorczość, czyli elementy niezbędne dla osiągnięcia wzrostu gospodarczego, wzrostu zatrudnienia i walki z ubóstwem.
Po roku 1929 kraje popełniły błąd, szukając indywidualnego ratunku. Tym razem zrozumieliśmy, że ratunek musi być wspólny. Liczne spośród środków zawartych w programie prac Komisji na 2009 rok pomogą nam w realizacji tego celu. Gratuluję Komisji przygotowania tego programu prac, a szczególnie planu mającego zagwarantować regulację, nadzór i przejrzystość podmiotów finansowych oraz ważnych inwestorów na rynku kapitałowym. Wolne rynki rozwijają się dzięki przejrzystości i uczciwości.
Niektórzy w obliczu bieżących trudności wciąż szukają kozłów ofiarnych. Argumentują, że nie podniesiono alarmu. Ale to nieprawda! Otto Graf Lambsdorff, Jacques Delors i wielu innych napisali na samym początku bieżącego roku list do prezydencji słoweńskiej, w którym ostrzegali przed ryzykiem przegrzania się gospodarki światowej. W swojej wspaniałej wypowiedzi dotyczącej 10. rocznicy wprowadzenia euro, pan Jean-Claude Juncker przypomniał nam podczas wczorajszej debaty, że Eurogrupa kilkakrotnie przedstawiała Stanom Zjednoczonym i innym państwom obraz zagrożeń. Mówiąc przenośnie, liberalni demokraci nie mają zamiaru tracić czasu na poszukiwanie winnego, który przegapił górę lodową: skoncentrujemy się na umieszczaniu ludzi w łodziach ratowniczych.
Martwi nas jednak jeden aspekt w reakcji Unii Europejskiej i państw G20. Wygląda na to, że nasi szefowie państw lub rządów wierzą, że możemy wrócić do poprzedniej sytuacji, wystarczy jedynie pobudzić wzrost gospodarczy. Obawiam się, że po prostu nie zrozumieli niektórych lekcji płynących z ostatnich 30 lat w historii polityki. Recesja to dobry moment na zrobienie bilansu. Przewiduje się, że światowy PKB, nawet przy recesji, w ciągu kolejnych 20 lat podwoi się, a przecież ten wzrost jest oparty na ograniczonych zasobach, na nieudanej próbie uwzględnienia kosztu odpadów, oraz na tworzeniu w Chinach co tydzień kolejnej elektrowni opalanej węglem.
Notatka sporządzona przez prezydencję 28 października, dotycząca informacji odnośnie szczytu przygotowawczego zaplanowanego na 7 listopada, zawierała cztery innowacyjne punkty. Jeden z nich dotyczył zrównoważonego rozwoju, stwierdzono w nim, że duże znaczenie mają skoordynowane na szczeblu międzynarodowym reakcje makroekonomiczne, oparte na promowaniu inwestycji w środowisko naturalne, w tym także w krajach rozwijających się. Najwyraźniej jakiś minister lub urzędnik z ramienia prezydencji francuskiej podszedł do problemu całościowo. Takie podejście nie zostało uwzględnione w przyjętym tonie konkluzji przygotowanych na szczyt przygotowawczy, wśród których jedynie w pojedynczym zdaniu na liście pozostałych wyzwań wymieniono zmiany klimatyczne. Nie zostało również uwzględnione w konkluzjach na szczyt G20, nie licząc przedostatniego punktu w przedostatnim punkcie, w którym wspomniano o przykładach innych ważnych wyzwań, gdzie zmiany klimatyczne znalazły się na drugim miejscu.
Nie ma sprzeczności między teorią Keynesa a zwalczaniem zmian klimatycznych. John Maynard Keynes, gdyby żył w dzisiejszych czasach, przywróciłby ludzi do pracy przy instalowaniu w każdym domu w Europie paneli słonecznych i turbin wiatrowych, co pozwoliłoby na jednoczesne wspieranie innowacyjności i zapewnianie miejsc pracy. Roosevelt, gdyby żył w obecnych czasach, widząc naszą globalną gospodarkę, której zarysy powstają w kampusach firm komputerowych na zachodnim wybrzeżu Ameryki Północnej, w chińskich fabrykach i w ośrodkach wydobycia węgla w Indiach, zachęcałby nas do poszukiwania kultury globalnej, globalnego ładu i spójnej wizji problemów globalnych. Taką drogę naprzód należy wybrać. Już nigdy sytuacja nie wróci do poprzedniego stanu.
Brian Crowley
w imieniu grupy UEN. - (GA) Panie przewodniczący, panie przewodniczący Komisji, urzędujący panie przewodniczący Rady! Jestem przekonany, że Komisja Europejska dzięki bezpośredniemu i zdecydowanemu działaniu mającemu na celu zwalczenie kryzysu na międzynarodowych rynkach finansowych objęła silne stanowisko. Wynikiem ostatecznym jest przekonanie, że Unia Europejska, Stany Zjednoczone, Indie i Chiny muszą współpracować, by zagwarantować wprowadzenie wspólnych zasad i norm dotyczących przeprowadzania od tego momentu kontroli międzynarodowych usług finansowych.
Rzeczą nie do uniknięcia jest, że ludzie w każdej sytuacji kryzysowej lub w sytuacji zagrożenia mówią, że już nigdy nic nie będzie takie samo. Owszem, jeśli spojrzymy na karty historii - nie tylko ekonomii - zauważymy, że wszystko przebiega w cyklach. Wszystko powraca. Nawet najprostszy rybak może powiedzieć, że fala raz przychodzi, a raz odchodzi.
To jednak nie powinien być sposób na wytłumaczenie problemów, których obecnie doświadczamy, ani też na tłumaczenie podmiotów, które doprowadziły do kryzysu poprzez lekkomyślne udzielanie pożyczek, stosowanie podejrzanych praktyk i przede wszystkim poprzez żądanie od swoich rodzinnych krajów "wpłacenia kaucji za błędy”, gdy tylko sytuacja się pogarsza.
Dzisiaj największym zagrożeniem - dla biznesu, ekonomii, zatrudnienia i życia społecznego w Europie - jest nie tyle sam kryzys finansowy, co zaprzestanie udzielania przez banki pożyczek przeznaczonych na kapitał obrotowy dla małych i średnich przedsiębiorstw, który pozwoliłby im na rozwój i wykorzystywanie pojawiających się możliwości. Nie ma sensu produkowanie paneli słonecznych, jeśli brakuje ludzi, którzy mogą je montować. A jeśli nie ma ludzi, którzy mogą je montować - ludzi, którzy mogą za nie zapłacić - nie będzie także ludzi, którzy je będą produkować.
Nasza dzisiejsza rzeczywistość polega na tym, że obecny kryzys i zamieszanie w gospodarce dają nam szansę naprawienia błędów z przeszłości. Dają nam szansę na zagwarantowanie inwestycji w badania i innowacyjność. Dają nam szansę na zagwarantowanie, że wykorzystamy te pieniądze na szukanie nowych sposobów radzenia sobie z problemami i znalezienie nowych rozwiązań problemów. Także damy ludziom nadzieję. Czasami zapominamy, że tak naprawdę potrzebna jest im zachęta, idea drogi naprzód i pocieszające poklepywanie po plecach, mówiące że ich praca nie idzie na marne. Ludziom potrzebna jest nadzieja.
Zwołanie szczytu G20 oraz działania w ramach Komisji i prezydencji prowadzących do tego szczytu - aczkolwiek przy słabej prezydencji USA - zmusza Indie i Chiny do przyłączenia się do rozmów i przyznania, że jako gospodarki wschodzące mają teraz pewne zobowiązania. Chiny i Indie w odniesieniu do niezbędnych działań mają do odegrania znaczącą rolę.
Na zakończenie dodam, że nie chciałbym, aby ludność odniosła wrażenie, że obecny kryzys oznacza konieczność blokowania innowacyjności i kreatywności obywateli Europy. Naszym pierwszym obowiązkiem, jeśli chcemy nakarmić naszych obywateli, zapewnić im równe prawa i pewność sytuacji oraz wyciągnąć ich z pułapki ubóstwa, jest zapewnienie im dochodu z zatrudnienia, zapewnienie państwom pieniędzy na inwestowanie w usługi społeczne i zdrowotne oraz, co najważniejsze, zapewnienie ludziom dostępu do narzędzi i edukacji oraz szkoleń kwalifikacyjnych, by mogli wykorzystywać nowe wyzwania, jakie przed nami stają.
Monica Frassoni
w imieniu grupy Verts/ALE. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Kryzys finansowy dotknął już także, co było tak czy inaczej łatwe do przewidzenia, gospodarkę realną. Uważamy, że jest to cena, jaką Unia Europejska płaci za opóźnienia w tworzeniu, a nawet za odmowę stworzenia, europejskiego systemu regulacyjnego oraz za brak ustanowienia w spokojnych czasach mechanizmów solidarności finansowej i nadzoru finansowego z prawdziwego zdarzenia.
Do grona osób odpowiedzialnych za te opóźnienia, popierających podejście do problemu, które sprawiło, że Europa znalazła się w sytuacji niezwykłego braku zabezpieczenia i recesji, należy także pan, panie Barroso, a także większość członków pańskiej Komisji. Panie przewodniczący! Chciałabym, by w swoich elokwentnych dyskusjach i wypowiedziach dotyczących możliwych rozwiązań, powiedział pan głośno i wyraźnie, że rację mieli ci, którzy domagali się wprowadzenia zasad i przejrzystości, którzy odrzucili totem deregulacji. By powiedział pan, że ja i niektórzy członkowie Komisji, do której należę - jeden z nich siedzi nawet tuż za panem - pomyliliśmy się. To jedyny sposób, by nadać wiarygodność pańskim dzisiejszym słowom. Przykro mi, lecz to nieprawda, że większość państw członkowskich sprzeciwiała się omawianym kwestiom.
Wielokrotnie, począwszy od roku 2004, aż do teraz, mówiłam panu, że nieustannie wybiera pan przymierze z rządami krajowymi, zamiast z Parlamentem; z przemysłem, zamiast z konsumentami. Gdybym była moralistką, powiedziałabym nawet, że wybiera pan przymierze z silniejszym, zamiast ze sprawiedliwym. Takie podejście, stworzone przez Joschkę Fischera w ramach jego słynnej mowy z Humboldt, w której proponował, by Komisja odgrywała rolę sekretariatu Rady, jest wiernie odzwierciedlone w programie prac, który przedstawił pan dziś tutaj oraz w priorytetach z zakresu polityki wewnętrznej i zewnętrznej.
Chciałabym szczególnie podkreślić, w odniesieniu do priorytetów z zakresu spraw zewnętrznych, nieustanny i naganny brak zainteresowania kwestią praw człowieka, począwszy oczywiście od Chin. Jest jeszcze kwestia raczej pozornej obrony agendy dauhańskiej, w której nie zauważono, że kryzys finansowy usunął wszystkie założenia leżące u jej podstaw. W odniesieniu do polityki wewnętrznej, a dokładniej do kwestii imigracji, Komisja pod pana przewodnictwem raz jeszcze scedowała odpowiedzialność na państwa członkowskie. I dlatego właśnie, gdy dziś wspominamy o legalnej imigracji, to w rzeczywistości odnosimy się do instrumentów legislacyjnych, które wciąż są bardzo słabe. Dokładnie to samo można powiedzieć o polityce socjalnej.
Urzędujący panie przewodniczący Rady, panie przewodniczący Komisji! Bez wątpienia sposobem na sukces nie jest wdrożenie planu, o którym od miesięcy grupa zielonych mówi "Zielony nowy ład” i który obecnie jest bardzo modny. Znaczenie zielonego nowego ładu jest bardzo specyficzne i zdecydowanie nie polega na mętnym bełkocie słyszalnym dookoła, który w rzeczywistości sprowadza się do stwierdzenia: "wszystko pozostaje tak, jak było, ale z małą domieszką ekologii tu i ówdzie”. Mówimy tu o wspólnej długoterminowej strategii inwestycyjnej, mającej doprowadzić do osiągnięcia celów z zakresu efektywności energetycznej i do środowiskowej zmiany podejścia w gospodarce, obniżenia emisji CO2, przy założeniu wzmocnienia roli Europejskiego Banku Inwestycyjnego, który jednak powinien podejmować spójne decyzje dotyczące tego, kogo i co będzie finansował.
Podejście do bezużytecznych rozbudowanych infrastruktur, energii jądrowej lub nadzwyczajnych funduszy przeznaczonych na złe projekty nie powinno być dwuznaczne. Fundusze publiczne i czeki in blanco nie powinny być przeznaczane, jak ma to miejsce teraz, na przemysł samochodowy. Takie postępowanie oznaczałoby nieustanne wyrzucanie pieniędzy w błoto, a wydaje mi się, że naszych pieniędzy nie chcemy już dłużej wyrzucać.
Roberto Musacchio
w imieniu grupy GUE/NGL. - (IT) Panie przewodniczący, panie i panowie! Nie dalej, jak kilka dni temu, pan prezydent Sarkozy w tej właśnie Izbie powiedział nam, że obecny kryzys ma charakter strukturalny, i że musimy przemyśleć istotę kapitalizmu.
Wydaje mi się oczywiste, że zamiast uciekać przed kryzysem w kapitalizmie, musimy raczej uciec przed kapitalizmem w kryzysie. Inaczej mówiąc musimy zacząć myśleć o nowej przyszłości, która zapewni prawdziwą przemianę w gospodarkę opisaną pod względem społecznym i ekologicznym; w demokrację gospodarczą opartą raczej na równości i współpracy, niż na nierówności i wojnie.
Widzę jednak, że w raczej skromnych i całkiem rozczarowujących wynikach szczytu G20, poza tymi istotnymi różnicami mającymi pewne znaczenie, niewiele pozostało z poważnych oświadczeń dotyczących kwestii ponownego przemyślenia idei kapitalizmu. I Europa ponosi za to część odpowiedzialności. Oczywiście okazało się, że sfałszowanie dogmatu leseferyzmu jest możliwe, a co za tym idzie możliwe jest wprowadzenie ogromnej interwencji publicznej, a nawet nacjonalizacja. Wszystko to jednak nie zmieni filozofii leżącej u podstaw kryzysu strukturalnego.
Naturalnie słychać głosy mówiące, że potrzebujemy zasad, które pozwolą zmniejszyć ryzyko spekulacji, ale nie towarzyszy im idea interwencji w odniesieniu do takiej spekulacji finansowej - na przykład polegającej na nałożeniu na transakcje podatku Tobina. Nie poruszamy także kwestii paktu na rzecz stabilności, który w czasach recesji prawdopodobnie znacznie pogorszy warunki życia na naszym kontynencie. Przede wszystkim jednak nie zadajemy sobie pytania, co leży u podstaw tego kryzysu i dlatego nie odnosimy sukcesu w jego zwalczaniu.
Odniosę się jedynie do dwóch kwestii: pierwszą z nich jest systematyczna dewaluacja pracy, spowodowana w ostatnich dziesięcioleciach polityką leseferyzmu, która doprowadziła w znacznym stopniu, poza niesprawiedliwością i cierpieniem, do powstania braku płynności finansowej. John Maynard Keynes już w 1929 roku sugerował, że powinniśmy inwestować w wynagrodzenia i zatrudnienie, ale obecnie nie stosujemy się do tych zaleceń.
Drugą kwestią jest wymiar ekologiczny i energetyczny kryzysu, który wymaga podjęcia wyraźniejszych i surowszych decyzji, niż niejasne wyniki szczytu G20. Z drugiej jednak strony rozwiązanie problemu kryzysu jest trudne dla podmiotów odpowiedzialnych za jego rozpętanie. Lewica musi dać nam wyraźny, inny sygnał.
Hanne Dahl
w imieniu grupy IND/DEM. - (DA) Panie przewodniczący! Chciałabym, podobnie jak moi przedmówcy, zacytować Keynesa. rzadko jego słowa wydawały się bardziej stosowne. Przytoczę angielską wersję cytatu:
'Speculators may do no harm as bubbles on a steady stream of enterprise. But the position is serious when enterprise becomes the bubble on a whirlpool of speculation. When the capital development of a country becomes a by-product of the activities of a casino, the job is likely to be ill-done'. ["Spekulanci mogą nie wyrządzać krzywdy, będąc pęcherzykami powietrza na spokojnym strumieniu przedsiębiorstwa. Sytuacja jest jednak poważna, gdy przedsiębiorstwo staje się pęcherzykiem w odmęcie spekulacji. Kiedy rozwój kapitałowy kraju staje się produktem ubocznym działań kasyna, zachodzi prawdopodobieństwo, że praca będzie źle wykonana”].
Wniosek Komisji dotyczący rozwiązania kryzysu finansowego to prawdziwy przykład owijania w bawełnę. Struktura UGW nie jest zabezpieczeniem przed występowaniem ogólnych kryzysów, a z pewnością nie kryzysów finansowych. Cztery swobody i restrykcyjny pakt na rzecz stabilności nie ułatwiają sprawy; w rzeczywistości mają całkowicie odmienne działanie. Musimy ponownie naszkicować ramy instytucjonalne gospodarki i polityki ekonomicznej. Pięknie brzmią obietnice o stworzeniu nowej finansowej konstrukcji architektonicznej, ale jej opis nie jest wystarczająco dobry, nie zaakceptuje go żaden wydział architektury, ani ekonomii. Bez wątpienia jest to powiązane ze zrozumieniem istoty kryzysu. Całkiem oczywiście początkowo położono nacisk na działania dotyczące płynności kryzysowej, by zagwarantować dostęp do środków łagodzących. Poszczególne kraje wybrały w tym względzie delikatnie odmienne modele, tak bywa w życiu, ale co tak naprawdę ma na myśli Komisja, gdy mówi, że UE (pozwolę sobie zacytować fragment programu):
"zapewni przeprowadzenie restrukturyzacji sektora bankowego, w sposób gwarantujący w przyszłości sprawiedliwą i zdrową konkurencję w sektorze”.
Czy oznacza to, że sektor publiczny powinien wpompować kapitał? Czy takie jest znaczenie tego zdania? Chciałabym również zapytać Komisję, czy powinny powstawać nowe agencje ratingowe. Wiele spośród już istniejących agencji w licznych przypadkach udowodniło, że są zupełnie niewiarygodne. Co Komisja ma na myśli mówiąc o "planie reformy strukturalnej”? Czy oznacza to reformy na rynku pracy, model flexicurity pozbawiony bezpieczeństwa? Czy Komisja chce, by wkładem pracowników była zwiększona niepewność zatrudnienia? Nie jest wyraźnie powiedziane, czy Komisja chce, by płace stanowiły kluczowy parametr konkurencyjny. Czy płace są postrzegane wyłącznie jako koszty? Musimy postrzegać płace również jako czynnik wpływający na popyt. Chciałabym na zakończenie w imieniu swojego kolegi, pana Bloklanda, pierwszego wiceprzewodniczącego Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności, zadać pytanie dotyczące środowiska: kiedy Komisja zamierza opublikować krajowe pułapy emisji?
Jana Bobošíková
- (CS) Panie i panowie! Jestem niezmiernie zadowolona, ponieważ podczas rozmów w Waszyngtonie upadł groteskowy pomysł przewodniczącego Rady, pana Sarkozy'ego, dotyczący wprowadzenia zmian w podstawach kapitalizmu. Mam nadzieję, że Unia Europejska doczeka się powrotu ducha racjonalizmu, w którym poszanowanie wolności rynku stanowi podstawową wartość i warunek wstępny do dobrobytu. Ma to zastosowanie również w czasach kryzysu. W związku z tym wierzę, że ani Komisja Europejska, ani przejmująca prezydencję Republika Czeska nie ulegną złudzeniu i przekonaniu o swojej wielkości i nieomylności. Wierzę, że w przeciwieństwie do prezydencji francuskiej porzucą absurdalne i przede wszystkim niebezpieczne próby wykorzystania pieniędzy podatników w celu unieważnienia naturalnego cyklu gospodarczego. Cieszy mnie również odrzucenie idei protekcjonizmu przez G20. W końcu powszechnie wiadomo, że podmioty wymieniające niektóre swobody na zwiększone bezpieczeństwo w efekcie tracą i jedno, i drugie.
Panie i panowie! To nie kapitalizm spowodował bieżący kryzys, ale chciwość nieodpowiedzialnych banków, które nie chciały ponieść ryzyka swoich decyzji. Takie działanie stanowi zagrożenie wobec wolnego rynku, w podobnym stopniu, co nadmierna kontrola rządowa. Zwykła procedura wpompowania pieniędzy do zasobów banków, której nie towarzyszy zapewnienie sobie bezpośredniego wpływu na sposób ich wykorzystywania, jest kradzieżą ciężko zarobionych pieniędzy naszych obywateli. Musimy pilnować banków, by mieć pewność, że wykorzystują pieniądze nie tylko w celu poprawienia własnego bilansu, ale również w celu udzielania pożyczek przedsiębiorstwom. Pozwolenie kadrze kierowniczej na przyjmowanie pomocy finansowej bez udziału rządu, który określałby sposób rozdysponowania tych pieniędzy, stanowi zaprzeczenie zasady odpowiedzialności politycznej. Takie działanie jest równoznaczne z nieetycznym pokrywaniem strat poniesionych w wyniku niegodziwych operacji podejmowanych przez instytucje finansowe, kiedy to ani te instytucje, ani ich kadra kierownicza nie ponoszą żadnej odpowiedzialności.
Jean-Pierre Jouyet
urzędujący przewodniczący Rady. - (FR) Pani przewodnicząca! Moja wypowiedź będzie bardzo krótka, ponieważ dzisiejsza debata była bardzo owocna. Niemniej jednak, zanim oddam głos panu przewodniczącemu Barroso, chciałbym wymienić pięć spostrzeżeń. Po pierwsze wszyscy jesteśmy zgodni, że szczyt G20 miał historyczny i bardzo innowacyjny charakter. Innowacyjny i wiekopomny był ten globalny krok sam w sobie, ale również podjęta przez Europę inicjatywa w tym zakresie, co podkreślił już przewodniczący Komisji. Zobaczyliśmy Europę działającą na arenie międzynarodowej, jak podkreślił pan Joseph Daul, kiedy tylko pojawiała się wspólna wola.
Drugie spostrzeżenie jest takie, że wszyscy zgodnie twierdzimy, iż obecne wydarzenia, czy nam się to podoba, czy nie, są oznaką przełomu i - jak powiedział pan Watson - nie możemy wrócić do stanu sprzed kryzysu, ale musimy z wyobraźnią szukać sposobów reakcji na kryzys.
Moje trzecie spostrzeżenie pokrywa się z tym, co mówiło kilku moich przedmówców, w tym pan Schulz, przewodniczący Grupy Socjalistycznej w Parlamencie Europejskim i pani Frassoni. Chodzi mianowicie o to, jak istotne jest, byśmy utrzymali naszą gotowość do reagowania, podtrzymali rozmach działań i szybko przyjmowali wszelkie podstawowe środki legislacyjne, szczególne te z zakresu regulacji finansowej.
Po czwarte, zauważyłem, że potrzebne jest działanie mające zmniejszyć wysoce szkodliwy wpływ kryzysu finansowego pod względem stosunków pomiędzy systemem finansowym a MŚP, do tego odnosił się pan Crowley oraz pod względem powiązania regulacji społecznej z naprawą gospodarczą, do czego z kolei odnosił się pan Daul. Ważne jest również działanie oparte na szerokim polu widzenia, z uwzględnieniem elementów teorii Keynes'a, które można wpisać w zakres walki ze zmianami klimatu, jak zasugerował pan Watson, przewodniczący Grupy Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy.
Panie przewodniczący Komisji! Na zakończenie chcę wspomnieć o tym, co zarówno pan, jak i liczni mówcy oraz przewodniczący ugrupowań podkreślali: ważnym elementem jest rozpatrzenie wszystkich wymiarów kryzysu. Tak jak pan powiedział, zagrożony jest model rozwojowy. A pan Martin Schulz słusznie zauważył, że koniecznie należy powtórnie oszacować rozmieszczenie linii demarkacyjnych między rolami: sektora publicznego i sektora prywatnego. Panie przewodniczący! Podkreślał pan wraz z innymi mówcami, w tym z panią Frassoni, że złym posunięciem byłoby skoncentrowanie się wyłącznie na świecie finansów i zapominane o podmiotach, najbardziej poszkodowanych, najsłabszych, głodujących. Ja również popieram pogląd, że musimy ponownie sprawdzić podstawy systemu: jeśli część z nich opiera się na chciwości, to nie ma innego wyjścia, jak ponowne ich sprawdzenie.
Moje ostatnie spostrzeżenie jest następujące: musimy zdać sobie sprawę z tego, że kryzys nie powinien przyczyniać się do spowolnienia naszych działań oraz wywoływać strachu, ale powinien raczej pobudzić nas do szybszego reagowania i podtrzymywania naszych ambitnych założeń z zakresu rozwoju oraz ochrony środowiska, a także walki ze zmianami klimatycznymi.
(Oklaski)
José Manuel Barroso
Pani przewodnicząca! Ponieważ uzgodniliśmy, że powinienem przedstawić teraz cały program prac na następny rok, chciałbym przed rozpoczęciem mojej wypowiedzi odpowiedzieć na konkretne pytanie postawione przez pana Schulza. Komisja zaakceptowała dziś swoją odpowiedź na dwa sprawozdania - posła Rasmussena i posła Lehnego - i każdy może zobaczyć, w jaki sposób zamierzamy monitorować poszczególne elementy i stopień, w jakim już zapoczątkowaliśmy takie działania. Nasza odpowiedź ma szeroki zakres i przedstawimy pozostałe wnioski, w rzeczywistości niektóre już przedstawiliśmy. Gdy mówiłem o wiosennym posiedzeniu Rady Europejskiej odnosiłem się do spostrzeżeń grupy wysokiego szczebla, którą powołałem pod przewodnictwem Jacquesa de Larosière'a. Jeśli chodzi o wnioski, to pan McCreevy, komisarz odpowiedzialny za te kwestie, powiedział mi, iż wnioski dotyczące funduszy hedgingowych i niepublicznego rynku kapitałowego będą mogły już wkrótce zostać zaprezentowane. Być może są to akurat te wnioski, które miał pan na myśli zadając pytanie. Zasadniczo zaś wnioski będą gotowe do zaprezentowania w grudniu.
Przejdę teraz do omówienia programu prac Komisji na 2009 rok, który - jak już wspomniałem - jest nierozerwalnie powiązany z określonym kontekstem politycznym. Muszę wyznać, że burza w finansach wciąż trwa, jeszcze nie dobiegła końca i znajdujemy się na skraju poważnego spowolnienia gospodarczego. Dlatego nie możemy marnować więcej czasu na wysiłki, które już zostały podjęte w celu przystosowania się do procesu globalizacji i zmodernizowania gospodarki. Nie chodzi o to, że dopiero teraz odkryliśmy konieczność zareagowania na globalizację. Muszę podkreślić, że w ramach Komisji, której mam zaszczyt przewodniczyć, już od wielu lat mówiliśmy o nowej erze. Dla Europy oznacza to konieczność wspierania własnych wartości i ochrony jej interesów w kontekście procesu globalizacji. Właśnie w kontekście globalizacji musimy przedstawić ambitne wnioski. Obecny kryzys nie może jednak odciągać naszej uwagi od innych priorytetów w naszym programie prac, które w rzeczywistości są również priorytetowymi odpowiedziami na wyzwania związane z globalizacją. Nawiązuję tu szczególnie do kwestii walki ze zmianami klimatycznymi i dążenia do zrównoważonego wzrostu. Takie są priorytety na rok 2009, który będzie miał wyjątkowe znaczenie ze względu na zaplanowaną konferencję kopenhaską.
Chciałbym serdecznie pochwalić ogromny nakład pracy włożony przez Parlament Europejski w przygotowanie pakietu klimatyczno-energetycznego. Towarzyszą nam wyjątkowe okoliczności i jestem dumny z reakcji instytucji europejskich, które sprostały wyzwaniu. Zdecydowanie wierzę, że pracując razem, zdołamy w grudniu osiągnąć nasz wspólny cel porozumienia politycznego. Mówiąc zupełnie szczerze, jestem przekonany, że takie porozumienie posłuży za katalizator dla europejskiej strategii zaprojektowanej z myślą o zbudowaniu w Kopenhadze ambitnego porozumienia.
Nie zamierzam przesadzać w opisywaniu tego, co mamy do stracenia, ale musimy mieć świadomość, że Europa w tej debacie, której jest główną siłą napędową, kładzie na szalę swoją wiarygodność. To właśnie Europa zapoczątkowała globalną debatę w sprawie walki ze zmianami klimatycznymi. To my powiedzieliśmy rządowi USA, że musi zrobić więcej. To samo powiedzieliśmy Rosji, Chinom i Indiom; przekonaliśmy ich, że nie możemy się poddać teraz, gdy na horyzoncie pojawia się perspektywa lepszej współpracy z nowym rządem Stanów Zjednoczonych. Nie dawajmy żadnych sygnałów, które mogłyby stopniowo zmniejszać nasze zamierzenia. Moim zdaniem, w znacznym stopniu nadszarpnęłoby to naszą wiarygodność.
Jutro przedstawimy prawdziwie wyjątkową szansę i nie mamy prawa jej nie wykorzystać. Z tego powodu nasza odpowiedź na kryzys gospodarczy musi udowodnić, że programy walki ze zmianami klimatycznymi mogą jednocześnie stanowić część strategii reakcji gospodarczej. Zdecydowanie nie chciałbym być świadkiem impasu, jaki czasami pojawia się w stosunkach między podmiotami, które wspomagają gospodarkę lub przemysł, a podmiotami, które wspierają agendę na rzecz zrównoważonego rozwoju. W rzeczywistości obie te kwestie współistnieją obok siebie i muszę przyklasnąć wypowiedziom niektórych przedmówców potwierdzających to.
Kolejnym priorytetem jest stworzenie Europy należącej do obywateli. Komisja w 2009 roku poświęci się szczególnie dążeniu do postępu w dziedzinie europejskiej swobody, bezpieczeństwa i sprawiedliwości, poprzez ustanowienie na przykład wspólnej polityki imigracyjnej i włączenie jej do pozostałych kierunków polityki Unii Europejskiej, takich jak polityka na rzecz wzrostu gospodarczego, konkurencyjności i włączenia społecznego. A także poprzez przygotowanie do działania europejskiej siatki imigracyjnej oraz ukończenie budowania wspólnego europejskiego systemu azylowego na 2010 rok, poprzez wzmocnienie przestrzegania zasad rządzących ochroną konsumentów w Europie, poprzez zwiększenie obopólnego uznawania określonych instrumentów prawa cywilnego i karnego, jak orzeczenia i porozumienia spadkowe oraz poprzez zwalczanie nowych form działalności przestępczej, takich jak wykorzystywanie dzieci i ataki cybernetyczne.
Kolejnym priorytetem na rok 2009 - ze względu na czas przechodzę do niego bardzo szybko - jest rola Europy na świecie. Także tutaj czekają na nas wyzwania, a mianowicie proces rozszerzenia i wzmocnienia polityki sąsiedztwa, a także zbudowanie bliższych stosunków z krajami wschodzącymi, zwłaszcza z regionu Afryki. To nakaz bezwzględny i muszę przypomnieć państwu o konieczności zaakceptowania wniosku Komisji w sprawie pomocy rolnej dla krajów rozwijających się. To kwestia wiarygodności. Powtarzam raz jeszcze, że podczas ważnych szczytów nie możemy ograniczać się do dyskusji nad kwestiami finansowymi. Musimy pokazać, że prowadzimy rozmowy nie tylko z dużymi wschodzącymi gospodarkami, ale jesteśmy także zaniepokojeni sytuacją krajów rozwijających się, szczególnie państw afrykańskich.
Nasze stosunki z tymi krajami stanowią również istotny czynnik w procesie rozwiązywania wielu problemów globalnych. Nie zapominajmy, że przed nami kilka ważnych spotkań, jak przyszłoroczna konferencja kopenhaska, które mogą umożliwić nam bardziej efektywne zaangażowanie się w stosunki z tymi krajami w odniesieniu do wspólnych problemów, takich jak bezpieczeństwo energetyczne, walka ze zmianami klimatu i migracja, a także ukończenie dauhańskiej agendy rozwoju i kontynuowanie negocjacji w sprawie dwustronnego handlu.
Podczas szczytu w Waszyngtonie wyraźnie okazało się, że musimy bezzwłocznie doprowadzić do porozumienia w sprawie handlu globalnego. Agenda dauhańska jest nie tylko agendą handlową, ale również agendą rozwoju. Moim zdaniem zbliżamy się do właściwego kierunku działań, ponieważ prawdziwą alternatywą dla agendy dauhańskiej nie jest utrzymanie status quo, ale z powodu bieżącego kryzysu finansowego raczej opcja zwrócenia się do nas samych, możliwość podjęcia przez kraje w różnych częściach świata spóźnionych działań w sprawie opłat celnych i wprowadzenia jednostronnych środków mających chronić niektóre sektory ich gospodarek. W takim wypadku ponownie pojawi się na szeroką skalę nacjonalizm gospodarczy i doprowadzi do ponownego zwrócenia się w stronę protekcjonizmu, który zniszczy gospodarkę globalną i - nie muszę chyba nawet dodawać - gospodarkę europejską. Jak państwo wiedzą, Europa pod względem handlu jest siłą wiodącą.
Ubiegłotygodniowy szczyt wzmocnił również we mnie determinację do budowania stosunków z Rosją opartych na obopólnych interesach. Stosunki te czasami będą trudne. W odniesieniu do niektórych kwestii mamy odmienne stanowiska, ale zdecydowanie wierzę, że ubiegłotygodniowy szczyt w Nicei potwierdził spostrzeżenie, że bardziej opłacalne jest nawiązanie stosunków z Rosją, nić próby jej odizolowania. Rosja jest również poważnym partnerem na arenie globalnej.
I wreszcie intensywne naciski, jakim podlegał cały świat w roku 2008 udowodniły, jak istotne znaczenie ma dzielenie ze Stanami Zjednoczonymi wspólnej wizji. Teraz dzięki nastaniu nowej administracji USA otwiera się dla nas doskonała szansa. Prezydent elekt podczas swojej kampanii wyborczej złożył bardzo wyraźnie oświadczenia dotyczące kwestii takich, jak walka ze zmianami klimatycznymi i przyjęcie bardziej wielostronnego podejścia. Wykorzystajmy tę okazję i przedstawmy pomysły planu działania w odniesieniu do globalizacji. Stoimy w obliczu niebywałych wspólnych wyzwań i moim zdaniem aktywniejsza współpraca między Europą i Stanami Zjednoczonymi może sprawić, że świat stanie się lepszy.
Panie i panowie! Europa w 2008 roku, koordynując swoje działania podczas dużych kryzysów, udowodniła swoją jedność. Sytuacja w Gruzji i kryzys finansowy sprawiły, że Unia stała się bardziej efektywna. Jeśli chcemy sprostać nowym wyzwaniom, jakie niesie rok 2009, musimy wybrać jedyny słuszny kierunek, czyli zjednoczone podejście.
Już za kilka miesięcy 375 milionów wyborców zostanie wezwanych do urn, by wykorzystać swoje demokratyczne prawo i wybrać nowy Parlament Europejski. Wykorzystajmy przewagę rozpędu, jaką Unii dały ostatnie kryzysy. Dzięki nim ludzie otworzyli oczy i dostrzegli zalety, i efektywność wymiaru europejskiego, który może im zagwarantować dobrobyt gospodarczy, społeczny i ekologiczny oraz może ochronić ich interesy, jednocześnie potwierdzając wyznawane przez nich wartości. Wierzę, że dziś w samym środku kryzysu, pojawiają się szanse do wykorzystania. Na przykład obecnie atmosfera w odniesieniu do uznania znaczenia naszej waluty, znaczenia euro, jest bardziej sprzyjająca, niż była jeszcze kilka miesięcy temu. Zatem wykorzystajmy tę szansę. Moim zdaniem istotne jest, by przynajmniej ci, którzy wierzą w projekt europejski - a sądzę, że stanowią większość - bardziej entuzjastycznie przekazywali europejskie przesłanie i nie ograniczali się wciąż do cynizmu lub obojętności.
Uważam, że nasze instytucje mają obowiązek współpracy, by osiągnąć ten cel. Wiem na przykład, że wielokrotnie Komisja mogłaby łatwo zdobyć popularność w pewnych kręgach, gdyby przedstawiała wnioski, które państwa członkowskie bez wątpienia natychmiast by odrzucały. Nie w ten sposób patrzę na pewne kwestie. Bez wątpienia popieram ambitną perspektywę, ale pod warunkiem, że jest jednocześnie realna, ponieważ musimy działać wraz z innymi instytucjami i państwami członkowskimi, które wszystkie są państwami demokratycznymi, gdyż w przeciwnym razie nie byłyby członkami Unii Europejskiej.
Komisja będzie nadal odgrywała swoją rolę, rolę siły napędowej i inicjatora, ale nie kosztem państw członkowskich i Parlamentu, a raczej podejmując działania wspólnie z Parlamentem Europejskim i państwami członkowskimi. Moim zdaniem przyjęcie takiej postawy nabiera coraz większego znaczenia. Wszystkie pozostałe podejścia będą stanowiły pewną formę populizmu. Przedstawianie wniosków z myślą wyłącznie o zdobyciu rozgłosu również stanowi pewien rodzaj populizmu. Jeszcze inną formą populizmu jest tworzenie wniosków pod przykrywką europeizmu, gdy doskonale wiemy, że nie ma najmniejszej szansy na ich zaakceptowanie. Rolą Komisji Europejskiej jest oczywiście działanie w charakterze siły napędowej, ale przy jednoczesnym dążeniu do zawarcia kompromisu z pozostałymi instytucjami. Dzięki temu Europa może utrzymać się w epicentrum działań, gdzie zdołała sama dotrzeć. Współpraca między instytucjami umożliwiła Europie odegranie kluczowej roli w tworzeniu międzynarodowego planu działania.
Znajdujemy się w bardzo istotnym dla Europy momencie, który być może należy nawet nazwać punktem zwrotnym. Ponadto Europa ma ogromne oczekiwania, które Unia może spełnić dzięki nieustannemu wspólnemu podejmowaniu inicjatyw i planowaniu z wyprzedzeniem. Takie właśnie przesłanie będzie przyświecało Komisji Europejskiej w 2009 roku.
(Oklaski)
Hartmut Nassauer
(DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Trzy rodzaje kryzysu wymagają naszych działań. Pierwszym jest kryzys finansowy - już częściowo omówiony - ingerujący w coraz większym stopniu w gospodarkę realną. Nie możemy także zapomnieć o drugim kryzysie, dotyczącym kwestii traktatów leżących u podstaw Unii, który przejawia się w losach traktatu lizbońskiego. I trzeci kryzys, jaki mam na myśli, to kryzys UE związany z jej zaakceptowaniem przez opinię publiczną, co moim zdaniem warto wspomnieć zawczasu, jeszcze przed wyborami.
Panie przewodniczący! Przedstawił pan program prac na pozostałą część kadencji Parlamentu i pańskiej Komisji. Chciałbym powiedzieć, że Grupa Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) i Europejskich Demokratów z radością przyjmie główne zasady przedstawione w programie. Ma pan nasze poparcie. My jednak rozłożymy akcenty nieco inaczej w przypadku niektórych aspektów, a nasz wybór będzie zgodny z oczekiwaniami. Te oczekiwania dotyczą działań przewidywanych na kilka ostatnich miesięcy pańskiej kadencji oraz - być może - wybiegają trochę w przyszłość.
Grupa PPE-DE chciałaby ujrzeć w działaniach Komisji odbicie swoich poglądów. Zdajemy sobie sprawę, że pozostałe grupy, całkiem słusznie zresztą, mają taką samą nadzieję. Liczymy na pańskie zdolności polityczne w przygotowaniu reakcji. Słusznie uznał pan za najważniejszy priorytet Komisji kwestie związane z zatrudnieniem i wzrostem gospodarczym. Odpowiedź jest w coraz większym stopniu powiązana z wyborem sposobu naszej reakcji na kryzys finansowy. Popieramy wprowadzenie środków niezbędnych z punktu widzenia regulacji i przejrzystości rynków finansowych. Potrzebne są nam wyjątkowo szczegółowe wnioski, dotyczące ponownego i najszybszego zorganizowania regulacji rynków finansowych.
Wdrożenie planu działania przyjętego podczas globalnego szczytu finansowego jest bez wątpienia przede wszystkim problemem poszczególnych państw. W obliczu korelacji rynków warunkiem koniecznym jest jednakże bliska współpraca w zakresie wszystkich środków regulacyjnych, nawet jeśli miałyby one jedynie zapobiegać stosowaniu różnorodnych norm. Te działania stanowią rozległy i bardzo ważny obszar, wymagający od Komisji przeprowadzenia prac koordynacyjnych.
Regulacja - nie wolno nam o tym zapominać - nie jest celem samym w sobie, ale w przypadku poszczególnych kryzysów stanowi narzędzie wykorzystywane do osiągnięcia określonych celów. Musimy wciąż sobie o tym przypominać.
Wspominał pan o pakiecie klimatyczno-energetycznym, który według planu ma być przyjęty w grudniu. Jestem przekonany, że ten cel popiera znaczna większość w Parlamencie. Grupa PPE-DE również chce - muszę to bezwzględnie potwierdzić - znaleźć rozwiązanie tego problemu przed zakończeniem obecnej kadencji legislacyjnej. Jest to cel strategiczny. Żąda pan jednak od Parlamentu bardzo dużo. Możemy założyć w oparciu o bieżącą sytuację, że tuż po zakończeniu grudniowego szczytu otrzymamy projekt pakietu, obejmującego setki stron tekstu utrzymanego w jednym tonie. I naszym zadaniem będzie jego poparcie lud odrzucenie.
I o ile szanujemy przyjęty cel, który również popieramy, to naszym zdaniem takie posunięcie stanowi znaczne naruszenie praw Parlamentu i posłów. Być może uda nam się stworzyć dokument bardziej kunsztowny, niż taka prymitywna wersja.
Hannes Swoboda
(DE) Pani przewodnicząca, panie przewodniczący Komisji! Na zakończenie swojej wypowiedzi powiedział pan, że musimy wysłać wyborcom wyraźny sygnał. Całkowicie się z tym zgadzam.
Gdy przeglądam program prac, często odnoszę jednak wrażenie, że temat przewodni brzmi: "zachowywać się, jak do tej pory”. Taka postawa może być słuszna w odniesieniu do niektórych obszarów, ale w przypadku pozostałych, a zwłaszcza w przypadku obszaru, który dziś omawiamy, zdecydowanie słuszna nie jest. Musimy pokazać, że wynieśliśmy nauczkę z kryzysu i mamy zamiar działać w inny niż dotychczas sposób. Dodanie zdania: "Europa czerpie korzyści z otwartych społeczeństw i otwartych rynków, ale zasady muszą mieć zastosowanie do jednych i do drugich”, byłoby słuszne, ale być może nie do końca zrozumiałe. Potrzebne są nam zasady, by Europa mogła czerpać korzyści z otwartych społeczeństw i otwartych rynków. Należy wyjaśnić tę kwestię, ale nie zawsze była to zasada przestrzegana przez Komisję.
W swoim wypracowaniu - jeśli mogę tak je określić - wspomniał pan o "nagłym kryzysie zaufania”. Pan Poul Nyrup Rasmussen już od dłuższego czasu podkreślał, co może się wydarzyć. Także pan Schulz już od pewnego czasu o tym mówił. W związku z tym kryzys zaufania nie był wcale taki nagły. Niektórzy członkowie Komisji uważali jednak, że nie musimy regulować żadnych obszarów, że wszystko się ułoży, że rynek sam wszystko ureguluje. Tak się jednak nie stało i musimy wprowadzić zmiany.
(Oklaski)
Moja druga uwaga jest następująca. Jeden temat, bardzo ważny z punktu widzenia obywateli Europy, wciąż nie został ujęty w przedmiotowym programie. Chodzi mianowicie o ogół społeczeństwa i usługi sektora publicznego. Wspominam tę kwestię, ponieważ w niektórych krajach powstał kryzys związany z usługami pocztowymi. To nie wina Europy, czy też Komisji jako takiej. Można jednakże winę przypisać określonej postawie, mianowicie przekonaniu, że rynek powinien rządzić we wszystkich sektorach i powinien być pod każdym względem otwarty, co tym samym dało niektórym podmiotom świadczącym usługi pocztowe bodziec do zdobywania wyższych zysków w innych obszarach, zamiast skupiać się na świadczeniu usług konsumentom, czyli ogółowi społeczeństwa.
Taka postawa prowadzi nas w złym kierunku. Chciałbym przynajmniej zobaczyć w zakończeniu pańskiego programu jednoznaczne oświadczenie, że poruszy pan kwestię usług sektora publicznego i określi sposób ich regulowania, zarówno na szczeblu regionalnym, jak i lokalnym. I oświadczenie, że w rzeczywistości rynek nie reguluje wszystkiego.
Na zakończenie pragnę poprzeć jeden ze wspomnianych przez pana aspektów: mamy nowy rząd w USA. Panie przewodniczący, panie komisarzu! Chciałbym poprosić panów, a także wszystkich pozostałych posłów, o wykorzystanie czasu w nadchodzących tygodniach na wspólne prace wraz z tym rządem, by zagwarantować stworzenie prawdziwego partnerstwa z myślą o gospodarce europejskiej oraz o globalnej społecznej gospodarce rynkowej. Wykorzystajmy szansę związaną z wyborem nowego prezydenta Stanów Zjednoczonych.
(Oklaski)
Diana Wallis
Pani przewodnicząca! Jeśli chodzi o światowy kryzys finansowy i program prac legislacyjnych Komisji, to w pewnym sensie ten program powinien być naszą odpowiedzią na kryzys. Być może niektórzy odpowiedzą, że mamy więcej niż jeden kryzys: bez wątpienia nastąpił kryzys finansów, ale również środowiska, polegający na sprostaniu zmianom klimatu, kryzys zaufania po wynikach głosowania w Irlandii oraz kryzys bezpieczeństwa związany z ostatnimi wydarzeniami w Gruzji. Być może jednak, nie umniejszając znaczenia tych problemów, zamiast "kryzys” powinniśmy mówić "wyzwania” - wyzwania, jakie stoją przed Europą, związane z jej zdolnością do powstania i odegrania przypisanej jej roli.
Europa jest bez wątpienia najlepiej wyposażonym regionem świata, jej instytucje naprawdę mogą zająć się wspomnianymi problemami i wyzwaniami, wykraczającymi poza możliwości krajowe, poza kontrolę poszczególnych państw członkowskich. Przede wszystkim my powinniśmy móc wspólnie zareagować, działając silnie i wspólnie, by natchnąć wiarą tych, których reprezentujemy, czyli obywateli Europy.
Podam jeden przykład. Wydaje mi się, że Parlament w przypadku kryzysu finansowego może śmiało przyznać, że działał na pierwszej linii frontu. Mieliśmy silny przedsmak wydarzeń w ramach prac Komisji śledczej do zbadania sprawy upadku spółki Equitable Life. To był pierwszy, ostrzegawczy strzał zapowiadający nadejście kryzysu finansowego. Obecny Parlament w czerwcu ubiegłego roku przygotował liczne zalecenia na podstawie prac komisji śledczej, dotyczące regulacji finansowej, współpracy administracyjnej między organami regulacyjnymi, dostępu do rekompensat i odszkodowań. Mówiąc krótko, były to zalecenia dotyczące większości obszarów związanych z sektorem finansowym, w których nasi obywatele obecnie potrzebują największego pokrzepienia.
Przedmiotowe zalecenia wynagrodziłyby brak uwagi ze strony Komisji, a zwłaszcza państw członkowskich, szczególnie zaś rządu brytyjskiego, ponieważ podmioty te jeszcze w pełni nie zareagowały na sytuacje, a co najważniejsze jeszcze nie wypłaciły odszkodowań ofiarom spółki Equitable Life, mimo że przepychają się w kolejce do wykupienia islandzkich banków.
W obliczu wyzwań finansowych oraz pozostałych, jeśli jako kontynent mamy wyjść z próby bez uszczerbku, musimy działać razem, solidarnie, a nie kierować się krajowym protekcjonizmem. Nasze ugrupowanie, grupa ALDE, zamierza odpowiedzieć na przedstawiony program prac poprzez pozytywną i postępową rezolucję. Liczni koledzy podadzą szczegóły dotyczące niektórych punktów, ale przede wszystkim położymy nacisk na Europę otwartą, Europę ekologiczną, Europę przedsiębiorczą i Europę bezpieczną.
Ryszard Czarnecki
(PL) Pani przewodnicząca, panie przewodniczący! Kryzys finansowy, a z czasem gospodarczy dotknie Europę wspólnie, a więc wspólna ma być nasza odpowiedzialność, wspólne muszą być decyzje. Skoro kryzys, a także przeciwdziałanie mu i spowolnianie go, łagodzenie jego skutków będzie udziałem wszystkich krajów członkowskich Unii, to również wszystkie kraje członkowskie powinny wspólnie podejmować decyzje, co wspólnie robić.
Sytuacja, w której tak jak dzisiaj, zwłaszcza w obliczu kryzysu, dzieli się Unię na Europę A - kraje strefy euro, gdzie doprasza się tylko Wielką Brytanię, i Europę B, którą stanowią nowe kraje członkowskie oraz Szwecja i Dania, taka sytuacja jest dzieleniem Unii. Jest zaprzeczeniem jednej z podstawowych zasad, na której dotąd opierało się funkcjonowanie Wspólnot Europejskich - zasady solidarności. Nie tędy droga, Panie Przewodniczący Barroso.
Przedstawiony trzynaście dni temu program działań Komisji to pomieszanie kwestii fundamentalnych z kwestiami mało ważnymi oraz takimi, które kiedyś były nawet ważne, ale teraz w obliczu kryzysu gospodarczego tracą na znaczeniu. Dziś sto razy ważniejszy jest wzrost gospodarczy i walka z coraz bardziej zagrażającym nam bezrobociem, niż kwestie zmian klimatycznych. Cieszę się, że za priorytet Komisja Europejska uznaje dalsze rozszerzenie Unii Europejskiej, chodzi oczywiście o Bałkany. Tak naprawdę chodzi o zapewnienie stabilizacji w tym zapalnym regionie Europy, bowiem stabilizacja właśnie na Bałkanach to w przyszłości mniejsze wydatki ze strony europejskich podatników, obywateli naszych krajów członkowskich.
Hélène Flautre
- (FR) Pani przewodnicząca! Rzeczywiście, jak słusznie zauważył pan Barroso, do zadań Komisji Europejskiej należy zagwarantowanie przejrzystości, lepszego dostępu do informacji i ochrony naszych obywateli oraz konsumentów.
Panie Barroso! Jest jednakże jedna dziedzina, w której pańska Komisja odniosła najmniej sukcesów pod tym względem, a mianowicie procedury wydawania zezwoleń w odniesieniu do organizmów zmodyfikowanych genetycznie (GMO). Te procedury zostały skrytykowane przez wszystkie strony. Kwestią przeglądu procedur należy zająć się podczas zaplanowanego na 4 i 5 listopada spotkania Rady Ministrów Środowiska. 44 Europejskie regiony zadeklarowały, że są wolne od organizmów modyfikowanych genetycznie. Sześć państw członkowskich w odniesieniu do kukurydzy Monsanto powołało się na klauzulę ochronną. Panie Barroso! Co robi pan w obliczu sprzeciwu znacznej większości Europejczyków? Przyspiesza pan proces przydzielania licencji na wprowadzanie do obrotu. Wydaje pan pozwolenia, cicho podążając za radą Europejskiego Urzędu ds. Bezpieczeństwa Żywności, który wydaje swoje opinie na podstawie badań toksykologicznych prowadzonych przez firmy z sektora bioinżynierii.
Procedury europejskie w obecnie obowiązującej formie są jak prawdziwe sito, przez które z łatwością mogą przenikać korzyści handlowe agroprzedsiębiorstw. Ludzie chcą znać toksyczne skutki GMO, a my mamy obowiązek ich o tym informować. Panie Barroso! Czy pan sam wie, jak są one szkodliwe? Czy pan to wie? Jaki wpływ ma toksyczność GMO na zdrowie publiczne i środowisko naturalne? Czemu nie ma wymogu obligującego do publikowania nieprzetworzonych danych, na których opierają się wyniki badań? Dlaczego nie ma obowiązku przeprowadzenia testów po upływie trzech miesięcy? Czemu korzystamy z badań przeprowadzanych przez firmy zainteresowane ich wynikami?
Społeczeństwo ma prawo do przejrzystości, informacji i dyskusji. Takie powinny być cele Komisji w odniesieniu do kwestii wydawania zezwoleń na organizmy genetycznie modyfikowane. Panie Barroso! Chcemy publikacji surowych danych. Chcemy dostępu do badań pokazujących odrębne zdanie, chcemy debaty publicznej i przeprowadzania testów długoterminowych. Chcemy znać wpływ, jaki GMO wywierają na zdrowie.
Panie Barroso! Pańska inicjatywa stworzenia z 27 państw członkowskich grupy sherpa w celu ominięcia postanowień grupy ad hoc prezydencji oraz postanowień komisarzy pańskiej Komisji, którzy mają kompetencje do podejmowania decyzji w tych kwestiach, sieje zamieszanie i niezrozumiałość w obszarze, w którym pańskim obowiązkiem jest zagwarantowanie jasności i wiarygodności procedur.
Panie Barroso! Chce pan, by społeczeństwo miało zaufanie do Europy, nieprawdaż? W takim razie niech pan to udowodni!
Sylvia-Yvonne Kaufmann
(DE) Pani przewodnicząca! W wyniku szczytu G20 doprowadzono do zmniejszenia najmniejszego wspólnego mianownika. Regulacja i przejrzystość mają służyć zapobieganiu kolejnemu kryzysowi. Nie ma jednak wciąż decyzji w odniesieniu do konkretnych środków, które należałoby wprowadzić. Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW), którego neoliberalna polityka dopasowań strukturalnych doprowadziła ludność na całym świecie do ubóstwa i rozpaczy, ma teraz zostać nadzorcą globalnego rynku finansowego. Nie ma nawet prób odejścia od systemu globalnej redystrybucji, który ponosi największą odpowiedzialność za kryzys. Mamy tu do czynienia z pewnym paradoksem, ponieważ do chwili obecnej trzeba było znaleźć niewyobrażalną kwotę 2,5 tryliona euro na akcję ratowania banków na całym świecie, a dotychczas w przypadku żadnej katastrofy ludzkiej nie podjęto tak skoncentrowanych działań. Taka kwota umożliwiłaby nam zwalczenie najcięższego ubóstwa na świecie i ocalenie klimatu.
Jakie są konsekwencje? Globalny społeczny porządek gospodarczy musi zastąpić gospodarkę wolnorynkową, a Organizacja Narodów Zjednoczonych powinna odegrać wiodącą rolę w tym procesie. W ramach nowego globalnego porządku finansowego należy promować politykę pomocy społecznej, zatrzymać proces ubożenia i zrobić postęp w obszarze ekologicznie zrównoważonej działalności gospodarczej. Unia Europejska może odegrać decydującą rolę w kształtowaniu nowego porządku, o ile udowodni, że dzięki zjednoczonemu europejskiemu działaniu potrafi z sukcesem zwalczać recesję powstałą w wyniku kryzysu finansowego. Będzie to jednak możliwe tylko wtedy, gdy UE zaprowadzi najpierw porządek na swoim podwórku.
Przewodniczący Komisji, pan Barroso, powiedział wcześniej, że "wyjątkowe okoliczności wymagają wyjątkowych środków”. To prawda, ale w takim razie Komisja musi działać odważnie. Znajdźcie odwagę, by zastąpić przestarzały pakt stabilizacji dla Europy nowym paktem gospodarczym i społecznym, który zobowiąże państwa członkowskie do skoordynowania ich polityk gospodarczych i finansowych. Następnie znajdźcie odwagę, by wreszcie pokazać prawdziwe oblicze Komisji i umieścić, bez żadnych zastrzeżeń i wątpliwości kwestię sprawiedliwości społecznej na pierwszym miejscu w europejskim planie działania. W programie legislacyjnym i programie prac raz jeszcze nie nadano aspektom społecznym należycie wysokiego priorytetu. Kwestia nacisku społecznego została jedynie wspomniana w sposób mało wyraźny, jako problem wymagający rozwiązania w przypadku krytycznej sytuacji gospodarczej. Czemu nie wymienicie konkretnych poważnych problemów społecznych? Czemu nie powiecie wyraźnie, że nie można dłużej akceptować stale rosnącej przepaści między bogatymi i biednymi? Czemu nie powiecie wyraźnie, że nie można dłużej akceptować procederu prywatyzowania zysków i upaństwowiania strat? Zastanawiam się, kiedy Komisja, znajdująca się w obliczu bezrobocia, ubóstwa i nierówności, zrozumie wreszcie, że nie możemy kontynuować naszego dotychczasowego postępowania, co zostało zasugerowane w ramach jej programu prac. Powszechnie wiadomo, że polityka neoliberalizmu zniszczyła gospodarkę i że powiew zmian w Europie jest od dawna opóźniony.
Paul Marie Coûteaux
- (FR) Pani przewodnicząca! Zadziwia mnie - i sądzę, że nie tylko mnie - kontrast pomiędzy najbardziej przekonującymi dostępnymi dowodami, a wypowiedziami, jakie słyszę w tej Izbie, szczególnie ze strony przedstawicieli Rady i Komisji, ale również moich kolegów, zatwardziałych eurozwolenników. Nie potrafię nic poradzić na to, że w obliczu takiego kontrastu, przychodzi mi na myśl Bizancjum i gładkie wypowiedzi bizantyjskich władców świadczące o samozadowoleniu, wygłaszane w momencie, gdy ich świat odchodził w zapomnienie.
Obecnie mamy do czynienia z czymś więcej, niż tylko zwykłym kryzysem - zdecydowanie to absurdalnie niewłaściwe słowo do opisania recesji - mamy do czynienia z załamaniem podstaw procesu globalizacji, który odcisnął swoje piętno w historii XX wieku. Dla mnie nie jest to zapaść kredytowa, ale zapaść przekonań; to polityczne przekonania zostały wrzucone w zamęt kryzysu i proszę, byście znaleźli w sobie odwagę i uznali prawdziwą powagę sytuacji. Nie mam teraz czasu, by wymieniać wszystkie doktryny polityczne składające się na dotychczasowe kredo, ale bez wątpienia ślepa wiara w niewidzialną rękę i być może nawet w nieuchronność postępu spowodowały liberalizację udzielania kredytów i niepohamowane udzielanie pożyczek.
Nie ulega wątpliwości, że rządowa kontrola kredytów stanowi odpowiedź. Według tych samych kryteriów rozwiązaniem nie jest wolny handel - przyspieszone rozprzestrzenianie wolnego handlu. Rozwiązanie, wręcz przeciwnie, polega na powrocie do ochrony naszych granic i nasza ludność doskonale zdaje sobie z tego sprawę. Rozbudowane struktury, takie jak mamy tutaj, nie powinny uzurpować sobie prawa do władzy politycznej i pod tym względem porażka traktatu lizbońskiego powinna dać państwu powody do myślenia. Potrzebujemy powrotu do prawdziwej legalnej władzy, a mianowicie - suwerennego państwa.
Luca Romagnoli
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Kryzys finansowy i spowolnienie gospodarcze podkreślają ważną rolę, jaką państwa członkowskie oraz Unia Europejska mają do odegrania, aby zapewnić dobrobyt społeczno-gospodarczy. Należy jednak również podkreślić, że w ramach prowadzonej polityki trzeba ponownie przejąć pełną kontrolę nad gospodarką i zwalczać w każdy możliwy sposób wirtualne finansowanie, które wciąż sprawuje kontrolę nad losem milionów obywateli.
Zmniejszenie wpływu globalnego spowolnienia, pod względem zatrudnienia i działalności gospodarczej, na gospodarkę europejską musi oznaczać wspieranie podejścia opartego na europejskim modelu społecznym. Priorytetem na 2009 rok powinno być zatrudnienie i ochrona społeczna na rzecz wzrostu gospodarczego. I na zakończenie potrzebne są, wreszcie po okresie zgody na rabowanie i wykorzystywanie publicznych aktywów i osób prywatnych przez systemy bankowe oraz finansowe, praktyczne działania mające zreformować zasady rządzące europejskim systemem finansowym.
Moim zdaniem, strategia przyjęta przez Komisję, która ma wspierać osoby tracące pracę, jest niewystarczająca i została opracowana zbyt późno, podobnie jak strategia wsparcia dla małych i średnich przedsiębiorstw oraz inwestycje w badania. Zauważam przede wszystkim, że kwestia przyspieszenia i wdrożenia programów na rzecz spójności odciąga uwagę od innych potrzeb. Rządy i komisje, zanim zaczną martwić się o zbudowanie zaufania do rynków, muszą odbudować wiarę obywateli w niezależność podmiotów nimi rządzących od wpływu przybrzeżnych centrów finansowych.
José Manuel García-Margallo y Marfil
(ES) Pani przewodnicząca! Nie mam zamiaru przeprowadzać diagnozy kryzysu finansowego. Wszyscy jesteśmy zgodni, że rozpoczął się jako kryzys płynności finansowej, przekształcił się w kryzys wypłacalności, a na końcu - w kryzys zaufania, co doprowadziło do braku kredytowania, który obecnie niszczy gospodarkę realną.
W przeciwieństwo do tego, co mówili moi przedmówcy, odpowiedź na kryzys nie była odpowiedzią zjednoczonej Europy. W najlepszym przypadku można powiedzieć, że była to odpowiedź skoordynowana. Można by rzec, że w obecnej sytuacji, nie można zrobić nic więcej. Uważam jednak, że zdecydowanie można zrobić jeszcze więcej.
Zadziwiające jest to, że w odniesieniu do pomocy finansowej oraz płynności i wypłacalności, aż trzy instytucje jednocześnie pomagają rynkom i udzielają pożyczek, a mianowicie: Europejski Bank Centralny, Europejski Bank Inwestycyjny i Komisja. Wszystkie trzy ze sobą współzawodniczą, ze szkodą dla wszystkich.
Jeśli chodzi o zwalczanie kryzysu w gospodarce realnej, to podczas szczytu w Waszyngtonie ogłoszono wprowadzenie budżetowych środków naprawczych, ale nie określono, na czym mają one polegać. Niektóre kraje opowiedzą się za zmniejszeniem podatków, a inne za publicznym programem wykorzystywania środków, w prawdziwie keynesowskim stylu. Słusznie byłoby sprawdzić, czy jeśli te wszystkie działania nie zostaną skoordynowane, działania efektywne będą korzystne dla działań nieefektywnych. Powinniśmy również ustanowić zasady dotyczące paktu na rzecz stabilności i wzrostu.
W kwestii działań międzynarodowych należy przyznać, że rzeczywiście moja rodzinna Hiszpania oraz Republika Czeska i Niderlandy były obecne na szczycie w Waszyngtonie, ale nie uczestniczyły w spotkaniach przygotowawczych. I nikt nie może dać gwarancji, że w przyszłości będzie inaczej. Chciałbym zapytać Radę i Komisję, w jaki sposób zamierzają zreformować Zarząd Międzynarodowego Funduszu Walutowego i jakie działania zamierzają podjąć, by w funduszu stabilności finansowej reprezentowane były wszystkie państwa, które powinny być reprezentowane.
Moją wypowiedź zakończy ostrzeżenie. Chcecie, by Parlament współpracował z planem Komisji: zawsze działamy zgodnie z nim. Sytuacja byłaby teraz zupełnie inna, gdyby Komisja wzięła pod uwagę ostrzeżenia, jakie dawaliśmy już od 1999 r. w ramach kolejnych sprawozdań ignorowanych przez Komisję, a zwłaszcza pana McCreevy'ego.
Robert Goebbels
- (FR) Pani przewodnicząca! Rok 2009 zapisze się w historii jako rok drugiego wielkiego kryzysu gospodarczego.
John Kenneth Galbraith w swojej książce dotyczącej kryzysu z 1929 r. napisał: "Cechą szczególną wielkiego krachu z 1929 r. było dalsze pogarszanie się najgorszego”. Kryzys na rynku kredytów hipotecznych typu subprime uruchomił spiralę deflacji, która nie tylko pustoszy system finansowy, likwidując ponad 60% globalnej wartości akcji.
Kryzys w zakresie płynności finansowej i wypłacalności w coraz większym stopniu wpływa również na gospodarkę realną. Interesujący jest sam zwrot "gospodarka realna” stosowany zamiast zwrotu "sektor finansowy”, podkreślający wirtualny charakter większości aktywów finansowych. W obliczu fiaska na rynkach finansowych jesteśmy świadkami wielkiego wskrzeszenia rządów krajowych. Widzieliśmy serię spotkań na szczycie. W wyniku szczytu w Waszyngtonie stworzono imponujący zbiór godnych pochwały zamierzeń. Przygotowano, z tak charakterystycznym dla naszych przywódców, zarówno dużych i małych, spóźnionym refleksem, mocne środki mające służyć do właściwej oceny ryzyka i unikania wystąpienia nadmiernych efektów dźwigni. Sprawowanie nadzoru ma być bardziej efektywne, ale jednocześnie nie powinna dławić innowacyjności. Przyklaskujemy tym planom i oczekujemy podania szczegółów dotyczących właściwego systemu regulacji, który pozwoli uniknąć nadmiernego ryzyka, a jednocześnie nie wpędzi nas w pułapkę nadmiernej regulacji.
Należy z zadowoleniem przyjąć powrót rządów krajowych w roli regulatorów rynku, choć niestety często oznacza to powrót samolubnych państw narodowych.
Wszelkie działania na szczeblu krajowym szybko stracą siłę napędową w świecie, który teraz jest bardziej otwarty, niż był w 1929 roku. Recesja wymaga podjęcia działań w duchu międzynarodowej solidarności. Unia Europejska musi zmobilizować wszystkie swoje siły, zgromadzić wszystkie dostępne krajowe zasoby budżetowe w celu zainwestowania ich przede wszystkim w infrastrukturę na rzecz wzrostu gospodarczego i wsparcie siły nabywczej.
Mówi się, że prezydent elekt Barack Obama, ma zamiar uruchomić program naprawy gospodarczej, którego koszt wyniesie równowartość 4% PKB Stanów Zjednoczonych. Wszystkie państwa członkowskie UE, których łączne zadłużenie jest mniejsze niż zadłużenie USA, powinny podjąć podobne wysiłki w celu wydobycia Europy i całego świata z kryzysu finansowego, który może wszystkim przynieść cierpienie.
Jean Marie Beaupuy
- (FR) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Rok 2009, jak wszyscy wiemy, będzie rokiem europejskich wyborów. W 2009 roku nastąpi również mianowanie nowej Komisji. I oczywiście zmieni się prezydencja. Znaczenie tych zmian jest jednakże względne. Życie toczy się dalej i nasi obywatele oczekują, że instytucje europejskie zareagują na ich problemy, wybiegając naprzód, realizując cele długoterminowe i podejmując natychmiastowe działania.
Chciałbym w związku z tym podkreślić dwa podstawowe obszary działania na rok 2009. Pierwszym, o którym wspominał każdy mówca, jest reakcja na kryzys finansowy. Zdecydowanie zauważyłem, jak chyba każdy z tu obecnych, pochwały udzielane sobie przez Komisję i prezydencję. Panie komisarzu! Posunąłbym się do stwierdzenia, że możemy świętować zdobycie pierwszej bramki, ale mecz jeszcze się nie skończył.
Jeśli mogę coś zasugerować, to prezydencja i Rada powinny zadziałać szybko i kuć żelazo póki gorące, by zagwarantować, że 27 państw członkowskich szybko stworzy efektywną odpowiedź na kryzys finansowy. Często jednak mówi się, że jeden kryzys niezmiennie skrywa kolejny; jeśli nie chcemy, by następny kryzys nas zaskoczył, to program na 2009 rok musi być przygotowany tak, by możliwe było zareagowanie na nowe wyzwania. Przewodniczący Barroso raczej twierdził, że będzie to możliwe.
Właśnie dlatego, jak już powiedziała moja koleżanka, pani Wallis, Grupa Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy przygotuje kilka wniosków. Moi koledzy z ugrupowania będą omawiać niektóre spośród nich. Chciałbym podkreślić jeden punkt, który moim zdaniem ma podstawowe znaczenie i na którym zamierzamy się skupić, a mianowicie konieczność zagwarantowania, że w 2009 roku Komisja weźmie pod uwagę fundusze strukturalne, które obecnie stanowią 36% naszego budżetu i umożliwią nam podjęcie efektywniejszych działań, by stworzyć poczucie solidarności pomiędzy naszymi regionami i wykorzystać instrumenty, bez których nie sprostamy wymaganiom naszych czasów.
I na zakończenie dodam, że teraz, wraz z nadejściem zimy, nie wolno nam zapomnieć o kryzysie w sektorze mieszkaniowym. Panie komisarzu! Mamy nadzieję, że w tym obszarze podejmie pan działania, szczególnie w odpowiedzi na złożone przez nas dwie prośby o przeprowadzenie badań w zakresie problemów mieszkaniowych.
Mario Borghezio
(IT) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Niestety, z naszego punktu widzenia, bieżący kryzys stworzył potrzebę restrukturyzacji krajobrazu finansowego naszego kontynentu, ale mówiąc otwarcie, nie doprowadził w Europie do powstania grupy sumiennych podmiotów finansowych prawdziwie zdolnych do planowania przyszłych ram działania rynków. To nie jest takie oczywiste i łatwe do zauważenia.
Jedno jest jednak pewne: wszystkie regulacje przewidziane przez szczyt G20 pozostaną niczym więcej, niż tylko słowami, jeśli raje podatkowe nadal będą miały zagwarantowaną nietykalność. Działalność rajów podatkowych to jest główna kwestia, której nie porusza się w oficjalnych dyskusjach między państwami członkowskimi; a ich działalność całkowicie uniemożliwia wprowadzenie na rynkach finansowych obiecanych zasad. Prezydent elekt Barack Obama, jeszcze jako senator, proponował wprowadzenie surowych środków przeciwko rajom podatkowym. Teraz możemy się zastanawiać, czy jako nowy prezydent, biorąc pod uwagę siatkę grup finansowych, która kontroluje ruchy i przede wszystkim biorąc pod uwagę hojne finansowanie kampanii wyborczej przez miliarderów, będzie miał odwagę podjąć działania w tym zakresie i przekonać nie tylko Stany Zjednoczone, ale również Europę, a szczególnie Wielką Brytanię.
Uważam, że zamiast ogólnego ogłaszania zasad, musimy zażądać przyjęcia efektywnych, konkretnych inicjatyw, które naprawdę pozwolą odbudować gospodarkę i produkcję, ponieważ takie inicjatywy są potrzebne, by móc zapobiegać kolejnym kryzysom gospodarczym i uciec przed obecnym kryzysem.
Biorąc pod uwagę bieżącą sytuację związaną z ogólnym i szeroko rozpowszechnionym zadłużeniem rynku oraz z gwałtowną deflacją wynikającą z niewystarczającego obiegu walutowego, absurdalnie brzmią sugestie dotyczące dalszego zadłużania państw członkowskich w prywatnych bankach centralnych w celu zapewnienia płynności finansowej systemu kredytowego i rynku konsumenckiego.
Na zakończenie mam jedną uwagę: wydaje mi się, że jest niewątpliwa szansa, że kryzys doprowadzi do przygotowania wniosku w sprawie stworzenia światowego organu służącego gospodarce, a także polityce; mam również wrażenie, że światowy porządek, którego jeszcze kilka miesięcy temu wszyscy się bali i unikali, teraz wydaje się nieunikniony, a nawet pożądany, jak gdyby miał stanowić rozwiązanie. Powiedzmy "nie” globalizacji!
Rebecca Harms
(DE) Pani przewodnicząca! Chciałabym po pierwsze powiedzieć, że wszystko, co Komisja i Rada powiedziały dziś na temat "Zielonego nowego ładu” w świetle globalnego kryzysu finansowego jest, moim zdaniem, błędne. Uważam bowiem, że dotychczas za oświadczeniem w sprawie "Nowego zielonego ładu” nie kryje się żadna decyzja polityczna.
Już od kilku miesięcy europejskie instytucje przemysłowe mobilizowały siły przeciwko naszej europejskiej strategii w odniesieniu do klimatu i energii. Wnioski zgłaszane przez komisarzy Dimasa i Piebalgsa oraz przez pana Michela związane z polityką rozwoju były systematycznie łagodzone, osłabiane i opóźniane. W obliczu kryzysu finansowego w najmniejszym stopniu nie porzucono tej postawy; zamiast tego przemysł zaczął wykorzystywać kryzys finansowy do wywierania jeszcze większego nacisku przeciwko systemowej polityce klimatycznej i energetycznej.
Uważam, że należy odnotować tę uwagę właśnie teraz, ponieważ jedynie poprzez żądanie stworzenia nowej polityki nie dojdziemy do prawdy i nie uczynimy postępu. Przyznacie mi rację, jeśli tylko przyjrzycie się bliżej rozmowom trójstronnym, negocjacjom w sprawie polityki klimatycznej między Radą, Komisją i Parlamentem. Dzieje się tak, ponieważ cechą charakterystyczną przedmiotowych negocjacji nie jest ambicja, ale przestarzała polityka przemysłowa, o której nikt z tutaj obecnych nie chce słyszeć, a przynajmniej taką wersję się nam wmawia.
Moim zdaniem odpowiedzialność za tę sytuację ponosi przewodniczący Komisji, pan Barroso oraz komisarz ds. przemysłu, pan Verheugen. Jestem za tym, by obecny Parlament wreszcie zadecydował o okazaniu wsparcia dla ludzi, takich jak pan Dimas i pan Michel, którzy naprawdę popierają strategie zrównoważone. Obecnie potrzebujemy szczerości.
Pan Steiner reprezentujący UNEP (Program Narodów Zjednoczonych ds. Ochrony Środowiska) przedstawił w przedostatnim tygodniu w Londynie bardzo dobry plan. Przejdźmy do rzeczy i przestańmy wygłaszać puste przemówienia prezentowane w pierwszej części debaty. W nadchodzących tygodniach będziemy mieli możliwość zakończenia rozmów trójstronnych i wtedy będziemy mogli ocenić, czy Komisja i Rada teraz jedynie udają, czy też mówią poważnie.
Esko Seppänen
(FI) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Świat cierpi na "chorobę wściekłych pieniędzy”, to choroba amerykańska spowodowana dostępem do taniego, swobodnego pieniądza. Wartość własności była zharmonizowana, gdy inwestorzy wspólnie upajali się sytuacją na giełdzie papierów wartościowych oraz gorączką wokół rynku nieruchomości. Choroba, rozprzestrzeniając się na giełdach papierów wartościowych w postaci produktów pochodnych i kontraktów swap, urosła do rozmiarów pandemii. A teraz nadszedł czas na kaca.
Stany Zjednoczone Ameryki są ojczyzną kapitalizmu, tam pieniądze są językiem ojczystym, a władzę sprawuje dyktatura rynku. Rząd nadzoruje wszystkie działania i jako organ tworzący zasady uległ złym wpływom: nie ma prawnych przeszkód, ani etycznych ograniczeń, gdy w grę wchodzi żądza pogoni za wściekłymi pieniędzmi. Ten kraj doświadczył największego i najszybszego wzrostu gospodarczego w historii gospodarczej, co przejawiało się w konsumpcji i braku oszczędzania, aż Stany Zjednoczone stały się największym dłużnikiem na świecie.
Następnie na Wall Street, którą można porównać do reaktora jądrowego, w wyniku tzw. chińskiego syndromu, czyli przegrzania rdzenia, doszło do awarii systemu, który nagle wypełnił się toksycznymi papierami wartościowymi i radioaktywnym zadłużeniem. Teraz w USA dobijają "chore” banki, które ucierpiały z powodu nadmiaru spekulacji. I o ile kiedyś zyski spekulantów były prywatyzowane, tak teraz ich straty są uspołeczniane, a dług publiczny zastępuje długi prywatne. Rynki były wolne, nikt i nic nie chroniło kapitalizmu przed nim samym, przed totalitaryzmem pieniądza. Banki inwestycyjne były niczym rój szarańczy na otwartym polu.
Wartość waluty będącej w obrocie na rynkach jest 125 razy wyższa, niż rzeczywista wartość pieniądza. Większość wolnej gotówki to pieniądze wirtualne, które teraz wracają do zestawień bilansowych banków w postaci serii strat. Zagrożenie recesji kredytowej jest następujące: zachodzi niebezpieczeństwo, że zadłużenie i kryzys bankowy przekształcą się we wszechogarniający kryzys gospodarczy, przejawiający się głodem, bezrobociem i słabym zdrowiem społecznym. Wiemy, kim są winni, ale liczba ofiar jeszcze nie jest znana.
Kathy Sinnott
Pani przewodnicząca! Chciałabym powiedzieć pani komisarz, że zarówno teraz, jak i w ramach nadchodzącego programu prac, będzie miała do czynienia z kryzysem finansowym. Ten kryzys na różne sposoby dotknął poszczególne kraje w Europie, ale jedno jest pewne: instytucje finansowe we wszystkich krajach kupowały, na różną skalę, toksyczny dług hipoteczny USA, oparty na udzielaniu pożyczek typu subprime. Czy wiecie, do jakiego stopnia Europejczycy kupowali instrumenty CDO (instrumenty sekurytyzacji oparte na długu), które przedstawiano im jako posiadające określoną ocenę amerykańskich agencji ratingowych, ale które w efekcie, po przeprowadzeniu dalszych ocen, już post factum, okazywały się obligacjami toksycznymi? Okazywały się niepewnymi projektami. Wydaje mi się, że musieliśmy mieć do czynienia z masowym przekręcaniem przez te agencje prawdy odnośnie do jakości zadłużenia, skoro możliwe było tak łatwe sprzedanie ogromnej ilości tego typu instrumentów.
Chciałabym wiedzieć, czy Komisja sprawdziła już fakty odnoszące się do twierdzeń wygłaszanych przy sprzedaży instrumentów CDO. A jeśli tak, to do jakiego stopnia, zdaniem Komisji te twierdzenia były niezgodne z prawdziwym obrazem? Jeśli rzeczywiście obraz był przekłamany, to chciałabym również wiedzieć, czy zdaniem Komisji osoby, które w wyniku zaniedbania lub jeszcze gorszych działań ze strony agencji ratingowych, mają w naszym prawie zagwarantowaną możliwość odwołania się, ponieważ na obecnym etapie zaatakowały już całą naszą strukturę finansową.
Andreas Mölzer
(DE) Pani przewodnicząca! Unia Europejska cieszy się obecnie rosnącą popularnością i zwiększonym zaufaniem, ponieważ narody i ludność szukają ochrony za murami UE, mając nadzieję, że są one wystarczająco silne, by oprzeć się kryzysowi finansowemu i gospodarczemu.
Unia, ze względu na rozmiar rynku wewnętrznego i na wspólną walutę, ma bez wątpienia większe szanse na przezwyciężenie kryzysu. Unia ma jednakże również zobowiązania, które musi wypełnić wobec suwerennych państw członkowskich i wobec obywateli, polegające na ich ochronie przed niepohamowaną chciwością i skutkami globalizacji. Odpowiedź na kryzys musi się składać nie tylko z wielomiliardowych pożyczek dla przemysłu samochodowego; należy także wspierać małe i średnie przedsiębiorstwa, które stanowią, jakby nie było, największą grupę pracodawców. Pod żadnym pozorem nie możemy skazywać europejskiej siły roboczej na bezrobocie, zastępując ją wykwalifikowaną siłą roboczą z krajów trzecich, której wręczymy "błękitną kartę UE”.
W związku z tym obowiązkiem UE jest zagwarantowanie swoim obywatelom, że nie obudzą się wkrótce w Europie pozbawionej resztek dawnego dobrobytu krajowego, w Europie masowej imigracji.
Giles Chichester
Pani przewodnicząca! Rzadko cokolwiek dzieje się w dogodnym momencie, a każdy kryzys, co wynika z definicji, zawsze będzie niedogodny. Kryzys finansowy i gospodarczy, które obecnie nas nękają, są same w sobie niemile widziane, ale dodatkowo przypadają w ostatnich miesiącach kadencji obecnego Parlamentu i w ostatnim roku kadencji Komisji. Jest to okres, gdy w normalnej sytuacji wszyscy myślelibyśmy już o zbliżających się wyborach i nowych nominacjach.
Program prac obecnej Komisji sprawia wrażenie ćwiczenia z zakresu "działać jak zwykle”, chociaż sytuacja wymaga świeżych przemyśleń dotyczących sposobu uprzedzenia wydarzeń, które grożą głęboką recesją. Dla Europy jest to ogromne wyzwanie, ponieważ większość środków polityki fiskalnej powinna być wdrażana na szczeblu krajowym, przy założeniu, że UE ma do spełnienia kluczową rolę koordynatora. Rozmiar stojących przed nami wyzwań nadaje im szczególne znaczenie.
W odniesieniu do obszaru energii całkiem dobrze wiemy, co należy zrobić, ale realizacja większości z tych działań jest przewidziana w harmonogramie wybiegającym poza najbliższy rok lub nawet dwa lata. Zatem być może jedynym obszarem, w którym możliwe jest podjęcie szybkiego działania - mogącego rzeczywiście pomóc - jest obszar związany ze środkami z zakresu efektywności energetycznej. Szczególnie dwa określone aspekty mogą pomóc w uzdrowieniu sytuacji, a mianowicie dopuszczenie niższej stawki VAT w przypadku ulepszeń z zakresu efektywności energetycznej budynków i rozpoczęcie kampanii informacyjnej, mającej zachęcać ludzi do zmiany zachowania.
Poza tym wydaje mi się, że nigdy nie będziemy mieć lepszej okazji do powołania jednej ze słynnych unijnych grup mędrców, a w tym przypadku sugeruję, by byli to zarówno mężczyźni, jak i kobiety, którzy przemyślą istniejące wyzwania i wymyślą oryginalne rozwiązania, wykraczające poza działania krótkoterminowe, polegające na przeznaczaniu pieniędzy na podatkowe pakiety stymulacyjne. Mam nadzieję, że Rada i Komisja okażą przychylność wobec tego pomysłu.
Poul Nyrup Rasmussen
Pani przewodnicząca! Znajdujemy się obecnie w środku błędnego koła, polegającego na tym, że gdy sytuacja gospodarcza staje się negatywna, to instytucje finansowe ponoszą dalsze straty widoczne w zestawieniach bilansowych, co oznacza dalsze obciążenia na rynku międzybankowym, a to z kolei prowadzi do dalszych ograniczeń kredytowych, a w następstwie - do ujemnego wyniku wzrostu gospodarczego. Ludność nie będzie potrafiła zrozumieć, jak możemy wykorzystywać pieniądze podatników do ocalenia banków, ale nie możemy wykorzystać ich do tworzenia nowych miejsc pracy. Dlatego właśnie dziś skoncentrowałbym się na sposobie ponownego ocenienia zapaści kredytowej, ale również - przede wszystkim - recesji, która nas dotknęła.
Moim zdaniem w przyszłym roku w Unii Europejskiej grozi nam osiągnięcie ujemnego wzrostu gospodarczego, na poziomie -1%; nie jak wcześniej szacowano -0,3%, ale właśnie -1%. Jeśli przyjmiemy taką perspektywę - całkiem prawdopodobną - naszym celem i obowiązkiem powinno być uniknięcie takiego poziomu recesji. Ten wskaźnik -1% osiągnięty w przyszłym roku będzie odpowiadał założeniom paktu na rzecz stabilności i wzrostu (-3%). Mam na myśli to, że nie ocalimy paktu na rzecz stabilności i rozwoju, nie podejmując żadnych działań. Jeśli nie zrobimy czegokolwiek, sytuacja się pogorszy.
A zatem, co możemy zrobić? Wiem, że to nie jest łatwe. Wiem, że rządy nie zgadzają się między sobą, ale uważam, że obowiązkiem Komisji jest próbowanie zjednoczenia wszystkich rządów w celu wykonania jednego prostego zadania. Wiem, że w Berlinie mówią "nie, dziękujemy” za koordynację, ponieważ oznacza dalsze wydatki rządu niemieckiego na rzecz pozostałych rządów. Moi drodzy przyjaciele w Berlinie! Nie musicie tego robić. Możemy działać razem bez konieczności ponoszenia dalszych wydatków przez niektóre rządy na rzecz innych rządów. Chodzi o zrozumienie, że dzięki przeprowadzeniu inwestycji w tym samym momencie już za kilka lat otrzymamy wartość dodaną.
Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW) przygotował jedno proste wyliczenie. Wyobraźcie sobie, że wszystkie państwa z grupy G20 inwestują o 1% więcej swojego PKB w zatrudnienie. Jeśli zrobią to jednocześnie, otrzymamy jeden procent za darmo. Zatem próbuję tu powiedzieć, że każdy rząd w Europie może to zrobić, jeśli rządy zadziałają razem. Gdyby każdy rząd w Europie zainwestował 1% swojego PKB z myślą o przeciwdziałaniu recesji, gdyby zrobił to w sposób inteligentny, gdyby zrobił to społecznie w celu stworzenia większej liczby lepszych miejsc pracy, wykazując się troską o najbardziej wrażliwe grupy, to wszystkie rządy miałyby jeden dodatkowy procent za darmo.
Pani wiceprzewodnicząca Wallström! W związku z tym muszę po prostu zaapelować do Komisji i poprosić ją o zaprezentowanie jednego prostego scenariusza, pokazującego wydarzenia, które miałyby miejsce, gdyby wszystkie główne rządy uczyniły dokładnie to, co przed chwilą zasugerowałem. Scenariusza pokazującego, że rządy odniosłyby korzyści nie tylko pod względem zatrudnienia, ale również budżetu publicznego i założeń paktu na rzecz stabilności i rozwoju. To proste ćwiczenie. Mam niezbędne narzędzia, jeśli Komisja ich nie ma. Z ogromną radością udzielę Komisji wskazówek, jak to ćwiczenie wykonać.
(Oklaski)
Andrew Duff
Pani przewodnicząca! Kryzys będzie miał dramatyczny wpływ na przyszłość wspólnej waluty. Dania i Szwecja powinny dołączyć do strefy euro wcześniej, niż było zakładane i nadszedł również czas na rozpoczęcie debaty w tej sprawie w Wielkiej Brytanii.
Pan Brown ustanowił pięć sławnych tak zwanych testów, które należy zaliczyć zanim możliwe będzie podjęcie postanowienia o włączeniu funta szterlinga do strefy wspólnej waluty. I nagle, w trakcie kryzysu założenia wszystkich pięciu testów są spełnione. Funt spadł do konkurencyjnego poziomu kursu wymiany walut, rynki pracy są elastyczne, londyńskiemu City, niegdyś tak dumnemu, teraz zagraża zepchnięcie na boczny tor przez wzmocniony nadzór i regulację w strefie euro, a cykle ekonomiczne Wielkiej Brytanii i strefy euro są teraz idealnie zgrane, gdyż w recesji pogrążamy się jednocześnie.
Godnym uwagi osiągnięciem francuskiej prezydencji było sprytnie zamaskowane pojawienie się pana Browna podczas paryskiego szczytu Eurogrupy. Apeluję do pana Browna, by zmienił warunki debaty prowadzonej w Zjednoczonym Królestwie. Jeśli nie osiągnie tego założenia, to funt już zawsze będzie zachowywał się, jak piłeczka do ping-ponga, odbijająca się w niekontrolowany sposób pomiędzy dużymi piłkami futbolowymi, czyli między euro i dolarem.
Irena Belohorská
- (SK) Bardzo doceniam, jako reprezentujący Słowację poseł do PE, dołączenie mojego kraju do strefy euro. Otrzymaliśmy dzięki temu wyraźny dowód, że często przewidywania i wizje doświadczonych ekonomistów nie spełniają się. Jeszcze szesnaście lat temu europejscy prognostycy i ekonomiści odrzucali pomysł powstania niepodległej, zdolnej do funkcjonowania Republiki Słowackiej. A obecnie Słowacja pod względem dokonań gospodarczych jest liderem wśród dwunastu nowych państw członkowskich.
Radziłabym Komisji Europejskiej, by podczas ustalania swoich priorytetów zamiast tworzyć ekonomicznie bezwartościowe prognozy koncentrowała się bezpośrednio na obywatelach i ich potrzebach. Mam tu na myśli przede wszystkim kwestie związane ze zdrowiem i wysokiej jakości warunkami socjalnymi w celu zapewnienia przyzwoitego standardu życia. Nie wolno nam zapominać o zdrowiu społeczeństwa, nawet w czasach gospodarczego napięcia i presji społecznej.
Zasady swobodnego przepływu osób na terytorium Unii Europejskiej nie wspiera zasada zapewnienia dostępu do opieki zdrowotnej, szczególnie w zakresie profilaktyki. Kolejnym aspektem jest konieczność zabezpieczenia efektywnego wdrożenia transgranicznej opieki nad pacjentem. Zdrowa Unia nie może istnieć bez zdrowych obywateli.
José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra
(ES) Pani przewodnicząca! Zupełnie zrozumiałe jest, że program prac Komisji na rok 2009 w obszarze polityki zagranicznej oraz w pozostałych obszarach nie jest antyspołeczny w kontekście międzynarodowego kryzysu finansowego, jak powiedział przewodniczący Komisji, pan Barroso.
Rozumiemy przez to, że słuszne jest wspieranie reformy instytucji z Bretton Woods, zachęcanie do wznowienia rozmów w sprawie Światowej Organizacji Handlu i dokładne śledzenie rozpoczynających się w lutym prób zreformowania systemu oraz organów Organizacji Narodów Zjednoczonych.
Pani przewodnicząca! Oczywiste jest również, że musimy zbudować nowe stosunki ze zmienionym rządem Stanów Zjednoczonych, ponieważ jest to kraj, z którym zgadzamy się w wielu kwestiach, ale również w kilku kwestiach nie ma między nami zgody, jak na przykład w przypadku kary śmierci, a szczególnie Międzynarodowego Trybunału Karnego i Protokołu z Kioto. Musimy uzgodnić nasze stanowiska na zbliżający się szczyt w Kopenhadze, zwłaszcza w odniesieniu do przepisów prawa mających eksterytorialne skutki prawne oraz innych aspektów.
Duże znaczenie ma również uzgodnienie stanowiska w sprawie kwestii związanych z Azją Środkową: kryzys jądrowy w Iranie, ogłoszenie pokojowego i odpowiedzialnego wycofania sił z Iraku, prośba administracji USA dotycząca zwiększenia obecności zachodnich sił w Afganistanie. Musimy także przyjrzeć się sposobom na rozwiązanie impasu w negocjacjach na Bliskim Wschodzie.
Pani przewodnicząca! W odniesieniu do kontynentu amerykańskiego podstawowe znaczenie ma wsparcie wysiłków podejmowanych przez Komisję, a zwłaszcza przez panią komisarz Benitę Ferrero, w celu zawarcia układów o stowarzyszeniu z Ameryką Środkową oraz przede wszystkim w celu obrania nowego kierunku w negocjacjach ze Wspólnotą Andyjską.
W nawiązaniu do strategicznego stowarzyszenia, jakie Komisja Europejska zawiązała z Brazylią i Meksykiem, być może mogłoby ono pomóc w ukształtowaniu podejścia do - zbyt długo przeciąganych już - negocjacji w sprawie porozumienia z Mercosurem.
Pani przewodnicząca! Na naszym kontynencie musimy dążyć do podpisania układu o stowarzyszeniu z Rosją, ale wyłącznie opartego na przestrzeganiu prawa międzynarodowego. W tym kontekście musimy wyraźnie podkreślić znaczenie poszanowania dla granic i praw człowieka, rozwinąć politykę sąsiedztwa i jednocześnie promować układy o stabilizacji i stowarzyszeniu.
Zgodnie z tym, co powiedział przewodniczący Komisji wyraźnie widać, że mamy dużo do zrobienia w odniesieniu do sytuacji w Afryce. Pani przewodnicząca! Moim zdaniem niezwykle ważne jest, by Unia Europejska w momencie, gdy zakończą się reformy (poprzez wdrożenie postanowień traktatu z Lizbony) oraz procesy rozszerzenia, przyjęła a raczej odzyskała swój status geograficzny, gdyż należy pamiętać, że Chiny i Indie do roku 2050 pochłoną 50% światowego PKB, jak miało to miejsce już wcześniej, na początku XIX wieku.
Pani przewodnicząca, pani wiceprzewodnicząca! W tym celu konieczne jest planowanie z wyprzedzeniem i mogę powiedzieć, że nasza grupa polityczna wesprze prace prowadzone przez Komisję.
Pervenche Berès
- (FR) Pani przewodnicząca! W nawiązaniu do szczytu G20, chciałabym powiedzieć, że moim zdaniem Unia Europejska zjawiła się tam z bardzo dobrymi wnioskami. Czytając wyniki szczytu odnosi się wrażenie, że są one jakby pozbawione wyrazu. W jaki sposób mamy zamiar uporać się z kwestią agencji ratingowych, funduszy hedgingowych i rajów podatkowych? Wokół pełno dobrych zamiarów, ale nie odniesiemy sukcesu, jeśli będziemy polegać wyłącznie na samoregulacji i kodeksach postępowania. Bądźmy realistami i bądźmy ambitni.
Mówiąc szczerze, jeśli chodzi o reprezentację Unii Europejskiej, nasz obraz był mniej pochlebny. Musimy poczynić postępy. Muszą to zauważyć duże państwa członkowskie, ale również te małe, które czasami obsadzają stanowiska szefów w MFW (Międzynarodowym Funduszu Walutowym) i nie mają zamiaru z nich rezygnować. Każdy kraj musi odegrać swoją rolę, by możliwe było w przyszłości ulepszenie reprezentacji Unii Europejskiej.
Słyszałam, co powiedział przewodniczący Barroso na temat gospodarki realnej i jestem raczej zaskoczona. Jego zdaniem Komisja angażuje się w populizm, gdy wykorzystuje swoje prawo do podejmowania inicjatywy. W takim wypadku zachęcam Komisję do przyjęcia wniosków przygotowanych przez mojego kolegę Poula Nyrupa Rasmussena, nawet jeśli uczyni to z niej Komisję populistów. Prawda jest taka, że jeśli nie podejmiemy żadnych działań w dziedzinie gospodarki realnej, doświadczymy takiego samego załamania i przyjmiemy tę samą strategię naprawy gospodarczej, jaką uruchomiła Irlandia w celu ratowania sektora bankowego. Strategię "każdy dla siebie”, która po prostu nie ma szans na powodzenie w czasie globalnego kryzysu i zglobalizowanej gospodarki.
Oznaczałoby to wyrzucanie publicznych pieniędzy i w żaden sposób nie pomogłoby Unii Europejskiej w doścignięciu Stanów Zjednoczonych, które już obmyśliły zakrojony na dużą skalę plan naprawy.
Musimy myśleć na skalę europejską, na skalę globalną, a działania podejmowane na szczeblu krajowym muszą być zgrane i skoordynowane, i uwzględniać pewne pole działania dla inicjatyw Komisji. Oczekujemy, że takie założenia znajdą się w komunikacie Komisji z 26 listopada. Oczekujemy ambitnego europejskiego planu naprawy.
Lena Ek
Pani przewodnicząca! Czas kryzysu powinien być nie tylko czasem działania, ale również czasem refleksji. Przygotowanie pakietu klimatycznego nie tylko uratuje klimat - ratując nas przed katastrofami i epidemiami oraz pozwalając uniknąć kosztów - będzie również najlepszym przygotowaniem na nadchodzące czasy. Podczas recesji musimy przygotować się na okres po jej zakończeniu i na powstanie nowych rynków. Moim zdaniem istnieje ryzyko, że będziemy wyrzucać lepszy pieniądz w ślad za gorszym.
Czy po zakończeniu kryzysu konsumenci będą chcieli kupować duże samochody o wysokim zużyciu paliwa, czy raczej samochody małe, oszczędne? Miałam na studiach profesora, który powtarzał: "Jeśli masz wątpliwości, pomiń”. W zamian potrzebujemy zielonego nowego ładu w zakresie inwestycji, badań innowacyjnych i inteligentnych technologii energetycznych, w tym w odniesieniu do samochodów. Potrzebujemy zielonego nowego ładu, by stworzyć nowe miejsca pracy i zrównoważony nowy dobrobyt.
Grupa ALDE będzie pracowała z myślą o otwartej, zielonej, bezpiecznej i przedsiębiorczej Europie. I w tych obszarach wesprzemy program prac Komisji.
Manfred Weber
(DE) Pani przewodnicząca, pani wiceprzewodnicząca! Chciałbym dziś wypowiedzieć się w kwestii bezpieczeństwa wewnętrznego i programu prac. Zanim jednak przejdę do tych tematów, chciałbym wspomnieć o innej kwestii. Poświęcamy nasz czas na dyskusję dotyczącą banków. Duża firma działająca w moim regionie i zatrudniająca 2 tysiące pracowników kilka tygodni temu złożyła wniosek o upadłość, a jej pracownicy stoją w obliczu ruiny, ponieważ banki redukują limity kredytu. Ta sytuacja dowodzi, że kryzys uderza już w gospodarkę realną w bardzo określony sposób i w związku z tym proponuję, by Komisja przyjrzała się jednej z odpowiedzi na kryzys i sprawdziła prawo dotyczące subsydiów, z którego w odniesieniu do banków obecnie chcemy zrezygnować i które nagle przestało być skuteczne. Proponuję, by Komisja w świetle bieżącego kryzysu odpowiednio zmieniła przedmiotowe prawo. W ten sposób będziemy mogli również pomóc małym i średnim przedsiębiorstwom.
Główny temat, który chcę omówić, dotyczy jednakże programu prac Komisji i kwestii bezpieczeństwa wewnętrznego. Po przeczytaniu programu byłem rozczarowany, ponieważ poza kwestiami gospodarczymi istnieją również inne poważne wyzwania. Dostrzegam niezwykłe osiągnięcia w odniesieniu do systemu informacyjnego Schengen (SIS). Szwajcaria niedługo dołączy do systemu, ale nawet przed przyłączeniem się odnotowała istotne sukcesy związane z dostępem do SIS. Niemniej jednak w programie raczej zabrakło wyjaśnienia, w jaki sposób Komisja zamierza wreszcie doprowadzić do pełnego funkcjonowania SIS II, którego uruchomienie jest przekładane z miesiąca na miesiąc i nie widać w tym zakresie żadnego postępu.
Nie czynimy żadnych postępów również w drugim, niezwykle istotnym obszarze związanym ze współpracą policyjną, a mianowicie w kwestii zwalczania przestępczości zorganizowanej i praktycznej współpracy między organizacjami policyjnymi. Doskwiera nam brak wyraźnych ram prawnych. Niestety w programie prac na 2009 rok nie znalazłem żadnego odniesienia do tych kwestii. Chciałbym widzieć więcej zaangażowania w tym obszarze.
I po trzecie, w programie prac opisano kwestie związane z migracją, siecią migracyjną, imigracją oraz niebieską kartą, które omówimy jutro. Opinia publiczna zgodziłaby się na zwiększoną otwartość na imigrację, gdybyśmy dokładnie wytłumaczyli jej, że zwalczamy imigrację nielegalną i że położymy kres temu zjawisku. Jest to jedno w wzajemnych powiązań, którego nie wolno nam przeoczyć.
Jan Andersson
(SV) Panie przewodnicząca, panie komisarzu! Przygotowanie debaty łącznej w sprawie kryzysu gospodarczego, spadku koniunktury w gospodarce realnej i programu prac Komisji jest dobrym posunięciem. Te kwestie należy rozpatrywać łącznie. To dobrze, że Komisja proponuje podjęcie skoordynowanych wysiłków. Moim jednak zdaniem nie znalazło to wyraźnego odzwierciedlenia w programie prac.
W ramach Rady słychać było głosy mówiące, że powinniśmy ograniczyć inwestycje w zakresie środowiska naturalnego i nasze założenia związane ze środowiskiem naturalnym. Zupełnie się z tym nie zgadzam. Nie podzielam również poglądu wyrażonego przez liczną grupę, że musimy obciąć wydatki w dziedzinie społecznej. W rzeczywistości musimy zrobić wręcz odwrotnie. Potrzebujemy inwestycji na badania i rozwój, nową technologię środowiskową i nową infrastrukturę, znacznie bardziej przyjazną dla środowiska niż obecna. Musimy szkolić siłę roboczą i zagwarantować właściwe szkolenia dla młodych ludzi w celu utrzymania naszej konkurencyjności, ale również wzmocnienia jednostek na przyszłość.
Gdy przeglądam program prac i sprawdzam odniesienia do obszaru społecznego, to dochodzę do wniosku, że obecna Komisja nie traktuje tego obszaru priorytetowo. Pozwolę sobie na przytoczenie dwóch przykładów. Wysłuchaliśmy wypowiedzi pana Rasmussena; wydaje mi się, że teraz nadszedł czas na wysłuchanie nas, zainteresowanych kwestią społeczną. Sprawozdanie, za którego przygotowanie byłem odpowiedzialny, dotyczyło kwestii równego traktowania na rynku pracy w UE i prawa do podjęcia akcji protestacyjnej na rzecz równego traktowania. Teraz Komisja musi zareagować na to sprawozdanie i przedstawić konkretne środki mające zapewnić równe traktowanie na rynku pracy w UE poprzez wprowadzenie zmian do dyrektywy w sprawie delegowania pracowników i za pomocą protokołu społecznego. To jest pierwsza kwestia, a druga dotyczy środowiska pracy, gdyż w tym obszarze jesteśmy świadkami zwiększonej liczby wypadków na terytorium całej UE, a z pewnością w niektórych państwach członkowskich; do czego przyczynia się nietraktowanie tego obszaru priorytetowo. Także w tym zakresie Komisja musi zareagować, byśmy mogli powiązać długoterminowy zrównoważony rozwój, czyli inaczej mówiąc rozwój gospodarczy i społeczny, przyjazny dla środowiska.
Malcolm Harbour
Pani przewodnicząca! W nawiązaniu do wydarzeń w gospodarce realnej chciałbym wyrazić punkt widzenia Komisji Rynku Wewnętrznego. Dwa tygodnie temu pojechałem do kilku małych firm; firm odnoszących sukcesy, zajmujących się dostawami dla przemysłu lotniczego i kosmonautycznego, motoryzacyjnego oraz energetycznego.
Problem w tych przedsiębiorstwach polega na tym, że zatrudniły dużą liczbę wykwalifikowanej siły roboczej, ale tempo napływu nowych zamówień zmalało, a w niektórych wypadkach wręcz całkowicie ustało. I właśnie o takich ludziach musimy pomyśleć, ponieważ jeśli zabraknie ich po zakończeniu recesji, jeśli zabraknie ich kwalifikacji, wtedy znajdziemy się w poważnych kłopotach. Powinniśmy chcieć, by właśnie takie firmy inwestowały w nowe produkty, nowe usługi w celu dalszego ich rozwoju i podnoszenia kwalifikacji zatrudnionych tam osób.
Zatem oznajmiam Komisji, że te małe przedsiębiorstwa będą motorem w procesie ponownego tworzenia zatrudnienia. Pracujemy obecnie nad programem Small Business Act. Prawdopodobnie kwestia jego wdrożenia znajduje się gdzieś w tym raczej długim i monotonnym dokumencie, ale niewątpliwie Komisja powinna przyjrzeć się prawdziwym priorytetom, by skoncentrować niektóre aspekty, nad którymi tu wspólnie pracowaliśmy, mogące rzeczywiście pomóc gospodarce realnej. Tam należy szukać priorytetów. Nie odnoszę wrażenia, że to jest w ogóle prawdziwa odpowiedź na kryzys.
Dokument jest ubrany w ładne słowa, ale nie widzę żadnych zmian w programie. Pani Wallström! Mam dla pani wiadomość - i mam nadzieję, że przekaże ją pani przewodniczącemu Barroso - ten program to za mało. Musimy podjąć prawdziwe działania w obszarach, które rzeczywiście uczynią różnicę w kwestii dostępnych miejsc pracy, teraz i w przyszłości.
Drugą grupą ludzi, która może nam pomóc są oczywiście inwestorzy publiczni, ludzie odpowiedzialni za prowadzenie i utrzymywanie projektów oraz za zrównoważone budowanie, kupowanie bardziej ekologicznych pojazdów i szczególnie za inwestowanie w kolejną generację sieci telekomunikacyjnych.
I jeszcze jeden wniosek dotyczący bardzo istotnego punktu. W przyszłym tygodniu Rada (szkoda, że pana ministra już tu nie ma) będzie miała okazję podpisać wspólne stanowisko w sprawie pakietu reform Telecoms, który utoruje drogę inwestycjom.
Dochodzą nas słuchy, że niektórzy komisarze nie są entuzjastycznie do tego nastawieni. Mam nadzieję, że powiecie im, że przyjęcie przedmiotowego pakietu przez Radę w przyszły piątek ma kluczowe znaczenie dla przyszłości gospodarki europejskiej.
Ieke van den Burg
(NL) Pani przewodnicząca! Chciałabym zacząć od uwagi wstępnej. To prawda, co zresztą powtarzało tu wiele osób, że Europa powinna odgrywać większą rolę na arenie światowej, ale Europa powinna również przemawiać jednym głosem, zamiast występować podzielona, jak dotychczas. Duże państwa członkowskie będą musiały pójść na kompromis i uznać konieczność pokazania zjednoczonego frontu europejskiego. Przecież w końcu wiodąca rola w zakresie regulacji, ponownej regulacji, nadzoru i wzmocnienia rynków finansowych, nie jest owocem wyobraźni pana Gordona Browna, czy Nicolasa Sarkozy'ego, ale wynikiem pracy instytucji europejskich. Teraz Europa musi wspólnie bronić swoich ustaleń.
Cała uwaga powinna teraz być skupiona, oprócz planu działania na rynkach finansowych, na kryzysie gospodarczym, w obliczu którego stoimy. Rozbrzmiały wszystkie sygnały alarmowe. Także w tym zakresie powinniśmy działać nie tylko na szczeblu międzynarodowym, ale również bardziej na szczeblu europejskim, używając europejskiego planu ratowniczego. Te działania nie powinny być takie, jak dotychczas; chcielibyśmy ujrzeć zwrot o 180 stopni. Ekonomiści z Bruegla naprawdę stracili wiarę i opowiadają się za zwiększeniem wydatków. Powściągliwość powinna zamienić się w politykę zmuszającą do myślenia. Moim zdaniem ich propozycja, ten jeden punkt procentowy, jest zdecydowanie niewystarczająca i nie osiągniemy celu przy zaproponowanej przez nich obniżce podatku VAT o 1%, ponieważ wskaźnik spadku jest zdecydowanie większy. Przemysł budowlany w Niderlandach na przykład jest zagrożony 20% spadkiem. W związku z tym uważam, że powinniśmy zastosować tam niską stawkę podatku VAT w celu zapewnienia zastrzyku odwagi dla rynku mieszkaniowego w całej Europie.
Lambert van Nistelrooij
(NL) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Chciałbym, jako koordynator z ramienia Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) i Europejskich Demokratów, aktywnie uczestniczyć i pomagać w znalezieniu rozwiązań. Rzeczywiście Europa powinna już teraz stworzyć plan działania. W tym względzie popieram stanowisko pana Barroso.
Inwestycje w ramach funduszy strukturalnych i funduszu spójności - w kwocie 60 miliardów euro rocznie od Europy, podwojonej do kwoty 120 miliardów euro przez państwa członkowskie - umożliwiłyby aktywne i elastyczniejsze działanie oraz nabranie prędkości. Dotyczy to określonych inwestycji, zarówno w ramach strategii lizbońskiej pod względem wiedzy, jak i w ramach strategii z Göteborga pod względem energii i ekologii.
Jak zwykle chodzi o zatrudnienie. Chodzi o przekwalifikowywanie ludzi, którzy stracili pracę, by mogli odnaleźć się w nowej gospodarce. Tylko taka postawa i obecność solidnie wykwalifikowanych pracowników pozwoli nam po zakończeniu kryzysu raz jeszcze z niecierpliwością oczekiwać przyszłości.
Omawiany program w obecnej formie musi zostać dokładniej dostrojony w wielu obszarach, na przykład regulacje dotyczące lat 2007-2013 mogłyby być bardziej elastyczne. Fundusze mogłyby być przenoszone w ramach programów operacyjnych w państwach członkowskich. Jeszcze nieprzydzielone fundusze - a są to całkiem pokaźne kwoty - mogłyby być wydawane szybciej. Możemy przekuć stanowisko przyjęte przez Parlament w czyny, a mianowicie chodzi o wykorzystanie funduszy jeszcze nieprzydzielonych w ramach zasad n+1, n+2 i n+3 w bieżącym okresie, a także prawdopodobnie funduszy pozostałych z poprzedniego okresu.
Chcielibyśmy prosić Komisję Europejską - wiem, że pani Hübner zna sprawę - o sporządzenie projektu zestawu poprawek, by zademonstrować opinii publicznej naszą aktywność jeszcze przed przyszłorocznymi wyborami. Z niecierpliwością czekamy na te wnioski i chcielibyśmy prosić państwa o natychmiastową reakcję. Pragnę pogratulować Komisji dotychczasowych osiągnięć, ale w przyszłości trzeba będzie podjąć większe wysiłki i Parlament jest na to przygotowany.
Enrique Barón Crespo
(ES) Pani przewodnicząca, panie i panowie komisarze, panie i panowie! Podczas szczytu G20 przyjęto bardzo ambitny plan działania, który zakłada po prostu zagwarantowanie, że proces globalizacji finansowej będzie podlegał określonym zasadom. W Europie oznacza to uczenie się na własnym doświadczeniu i wykorzystywanie lekcji płynących z kapitalizmu będącego systemem opartym na korzyści. W tym systemie, jeśli funkcjonuje bez zasad, można stracić wszystko, jeśli chciwość jest zbyt wielka.
Przewodniczący Komisji poruszył określone kwestie i ostrzegał nas przed poddaniem się populizmowi, ale pewne przedsięwzięcia można podjąć. Choroba wściekłych krów nauczyła nas, że nie można sprzedawać szkodliwych i zepsutych produktów w supermarketach lub u rzeźnika, nauczyła nas, że muszą obowiązywać pewne zasady.
Możemy w Europie wiele zmienić, jeśli będziemy uczyć się na własnych błędach, jak to miało miejsce w mojej ojczyźnie. Pani przewodnicząca! Moglibyśmy na przykład zadecydować, że banki, przedsiębiorstwa kredytujące zakup mieszkań i instytucje finansowe muszą stworzyć specjalne fundusze na czas kryzysu; lub że zabronione są transakcje nieksięgowane w zestawieniu bilansowym lub niesprawdzone procesy sekurytyzacji. Byłby to krok naprzód w kierunku rozważnego zarządzania, jaki powinny stosować instytucje finansowe i którego w Europie niestety wciąż nie osiągnęliśmy.
Moim zdaniem Komisja postąpi słusznie, jeśli będzie pracować również w tym obszarze.
Ingeborg Gräßle
(DE) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, panie i panowie! Nagle, w obliczu kryzysu finansowego, uwalniane są olbrzymie kwoty pieniędzy, w tym kwoty przeznaczone na złagodzenie kryzysu gospodarczego. Jeśli dobrze rozumiem moje koleżanki i kolegów, to wszyscy chcemy zagwarantować swobodny przepływ tych pieniędzy.
Chciałabym na tak wczesnym etapie powiedzieć Komisji, że oczekujemy od niej wywiązania się z obowiązków. Oznacza to, że kwestia dotycząca regulacji w zakresie wspomnianych pieniędzy pozostanie uwzględniona w planie działania. W związku z tym nie możemy być usatysfakcjonowani programem prac, który Komisja przygotowała na rok 2009. Jesteśmy rozczarowani, ale ten aspekt pracy Komisji nie był punktem centralnym jej programu. Komisja pana Barroso osiągnęła w odniesieniu do tej kwestii całkiem sporo, ale jednocześnie dała nam wyraźnie do zrozumienia, że jej zdaniem ten temat nie będzie miał znaczenia w roku 2009. Chciałabym państwu odradzić przyjęcie takiego stanowiska.
Jesteśmy również rozczarowani, że nowa podstawa prawna nie przysłuży się do lepszego wyposażenia Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć Finansowych. Istnieje ryzyko, że Rada znajdzie się w sytuacji bez wyjścia, ponieważ 27 państw członkowskich nie potrafi już dojść do porozumienia w sprawie zwalczania nadużyć finansowych. Pod tym względem mieliśmy również pewne oczekiwania wobec Komisji, ale po przeczytaniu programu prac wygląda na to, że nie zostały one spełnione.
Jesteśmy także rozczarowani z powodu braku szczegółowych informacji dotyczących oświadczeń krajowych. Jeśli z jednej strony wykorzystujemy większą swobodę wydatków, to musimy również upewnić się, że państwa członkowskie przestrzegają stosownych zobowiązań.
Nie rozumiem tylko, dlaczego Komisja pod przewodnictwem pana Barroso nie chce przedstawić i zademonstrować swojego największego sukcesu: ujawnienia odbiorców dotacji. Dlaczego nie wykorzystacie tego w celu ujawnienia sposobu wydawania pieniędzy UE? Dlaczego przy wykorzystaniu informacji pozyskanej dzięki tym danym nie przeanalizujecie, czy rzeczywiście osiągamy nasze polityczne cele?
Uważam, że mamy prawo dużo od państwa oczekiwać, że powinniśmy oczekiwać więcej, niż to, co zostało zaprezentowane w programie legislacyjnym i programie prac. Powinniście jednak wykorzystać naszą solidarną krytykę i wątpliwości w celu dalszego rozwoju.
Stavros Lambrinidis
(EL) Pani przewodnicząca! W trakcie kryzysu premierzy powinni wspólnie planować nie tylko gospodarcze, ale również społeczne interwencje. Nie ma wątpliwości, że należało ocalić banki, ale Europa powinna zacząć już teraz koncentrować się na bezpośrednim ratowaniu ludności o niskich i średnich dochodach oraz na stymulowaniu zatrudnienia i spójności społecznej.
Nie możemy dopuścić, by kwestie takie, jak państwo społeczne i spójność społeczna znajdowały się na szarym końcu zainteresowania otwartych i niekontrolowanych rynków lub polityki gospodarczej Europy, by w czasach kryzysu były przynętą rzucaną osobom tonącym. Wręcz przeciwnie te kwestie stanowią podstawę europejskiego wzrostu gospodarczego i powinniśmy je należycie traktować.
Po drugie, w celu osiągnięcia powyższego musimy bezzwłocznie dostosować warunki paktu na rzecz stabilności; potrzebujemy nowego społecznego odpowiednika traktatu z Maastricht, zrównoważonego paktu na rzecz wzrostu, zatrudnienia i ochrony społecznej, opartego na surowych zasadach i warunkach wstępnych.
Po trzecie, Europa dzięki inwestycjom w edukację i badania nad ekologicznym rozwojem powinna należeć do globalnej awangardy w zakresie innowacyjności i nowych technologii; oczywiście oznaczać to będzie ogromne zwiększenie budżetu europejskiego. Musimy nareszcie ruszyć naprzód.
To słońce, wiatr i woda będą ropą naftową przyszłości. Te państwa, które szybko je wykorzystają, stworzą miliony miejsc pracy dla swoich obywateli oraz zbudują zamożne społeczeństwo. Jeśli Europa pozostanie w tyle, jak mówią niektórzy, to Ameryka pod rządami Baracka Obamy, którego wybór wszyscy oklaskujemy, przejmie prowadzenie, a my przegramy.
I po czwarte, potrzebujemy nowych zasad z zakresu przejrzystości na rynkach, kontroli i nadzoru. Obecny system, który przyczynił się do kryzysu, polegający na tym, że nieliczne jednostki zbierają zyski, a społeczeństwo jako całość ponosi straty, doprowadzi do kolejnych kryzysów.
Robert Sturdy
Pani przewodnicząca! W momencie, gdy świat patrzy na najpoważniejszy kryzys finansowy w historii, my patrzymy na dotychczasową porażkę rundy dauhańskiej. Ma to kluczowe znaczenie. Rozmawiałem niedawno z baronessą Ashton - a raczej teraz już z panią komisarz Ashton - i wierzę, że prowadzi nas naprzód w sposób postępowy i przyszłościowy. Należy uwydatnić kwestię kryzysu finansowego, jak również konieczność pogłębienia stosunków Europy z jej kluczowymi partnerami, w tym z nową administracją USA. Prawdopodobnie jednak, co ważniejsze, gdy dyrektor generalny Pascal Lamy będzie ubiegał się o tzw. reelekcję, zobaczymy, czy otrzyma to stanowisko, ale są spore szanse, że tak. W tym obszarze potrzebujemy więcej działania, a mniej retoryki.
Premier Brown wezwał przywódców, by w czasach kryzysu gospodarczego unikali tworzenia barier dla handlu i inwestycji. Ma to podstawowe znaczenie w negocjacjach Światowej Organizacji Handlu. UE nie może stosować Dickensowskiego podejścia do handlu. Musimy usunąć nasze bariery. Nie możemy uruchamiać instrumentów ochrony handlu. Reformy zakończą się sukcesem jedynie, jeśli będą prowadzone na podstawie zasady wolnego rynku, w tym, jak uważam, otwartego handlu i inwestycji.
Pan Pascal Lamy spotkał się w ubiegłym tygodniu z przedstawicielami G20, by pracować nad wnioskiem, który w krótkim okresie umożliwi ugodę. Mamy nadzieję zobaczyć pierwsze rezultaty nawet już przed Bożym Narodzeniem. Tak obecnie postrzega tę kwestię Komisja. Gratuluję obu komisarzom, poprzedniemu i obecnemu, ich podejścia do sprawy. UE po raz pierwszy w historii przewodziła negocjacjom handlowym i jest to godne pochwały.
Andrzej Jan Szejna
(PL) Pani przewodnicząca! Nieformalne posiedzenie Rady Europejskiej oraz szczyt G20 w Waszyngtonie usiłowały odpowiedzieć na najważniejsze bieżące wyzwanie, jakim jest kryzys finansowy, który - nie ulega wątpliwości - jest porażką neoliberalnych teorii ekonomicznych. Deklaracje złożone po tych spotkaniach przypominają budowanie wałów przeciwpowodziowych tuż po niszczycielskim przejściu powodzi i przykro mi słyszeć, że - jak powiedział przewodniczący Barroso - dopiero kryzys doprowadził do zmiany myślenia.
Nie udzielono odpowiedzi na nurtujące pytania: w jaki sposób zatrzymać recesję, tworzyć nowe miejsca pracy i, wreszcie, w jaki sposób zwalczać zmiany klimatyczne bez ponoszenia zbędnych kosztów gospodarczych? Europejscy Socjaliści od dawna żądali reformy rynków finansowych i skoordynowanych działań rządów krajów Unii Europejskiej.
Uważam, iż nie możemy tylko się skoncentrować na rynkach finansowych, gdzie instytucje finansowe i chciwi managerowie doprowadzili do obecnej sytuacji. Musimy ochronić obywateli przed wzrostem cen żywności, energii i czynszów tak, by utrzymać ich realne dochody i tym samym ochronić siłę nabywczą - popyt konsumpcyjny, który obok inwestycji i eksportu ma zasadniczy wpływ na wzrost gospodarczy w Unii Europejskiej. Musimy też ochronić dochodowość małych i średnich przedsiębiorstw.
Jeżeli pakiet klimatyczo-energetyczny zostanie utrzymany w obecnym kształcie, a w szczególności w zakresie systemu handlu emisjami i wymogów, jakie będą stawiane elektrowniom czy przedsiębiorstwom tzw. przemysłu ciężkiego, to chcę już dzisiaj przestrzec, że w Polsce i w innych nowych krajach członkowskich pociągnie on za sobą duże nakłady finansowe, ale przede wszystkim spowoduje ogromny wzrost cen energii. Walka ze zmianami klimatycznymi to cel słuszny, ale nie może być prowadzona przy użyciu instrumentów, które doprowadzą nas bardzo szybko do kolejnego kryzysu, a dzisiaj jeszcze nie pokonaliśmy obecnego.
Carmen Fraga Estévez
(ES) Pani przewodnicząca! W przypadku planów dotyczących polityki rybołówstwa wciąż brakuje określonych wniosków, na które od tak dawna czekamy i dlatego teraz musimy przyjąć konkretny program prac pozwalający nam na określenie z większą pewnością kwestii, którym będziemy musieli sprostać w tej kadencji Parlamentu.
Pomimo naszych próśb dotyczących tego obszaru oraz oprócz polityki monitoringu, która niedawno została przedstawiona, dotychczas nie potrafiliśmy dokładniej wyobrazić sobie, co nas czeka.
Z dokumentu Komisji wynika, że jednym z priorytetów będzie przedstawienie zielonej księgi w sprawie reformy wspólnej polityki rybołówstwa. W rzeczywistości oznacza to jednak po prostu rozpoczęcie debaty, która nie zakończy się przed rokiem 2012.
W komunikacie pojawia się również obietnica reformy w zakresie wspólnej organizacji rynków, ale tu także nie ma pewności, czy będzie to możliwe w pierwszej połowie roku 2009.
Chciałabym zauważyć, że istnieje szereg problemów, które powinny zostać ujęte w programie legislacyjnym, czy to z powodu zobowiązań międzynarodowych, jak porozumienia w sprawie połowów, czy też z powodu zobowiązań wielostronnych, jak konieczność transpozycji zaleceń regionalnych organizacji ds. rybołówstwa do prawa wspólnotowego.
Naszym zdaniem również inne kwestie, jak przyszłość rolnictwa europejskiego lub wniosek w sprawie odrzutów, który niczym duch raz pojawia się w programach prac Komisji, a raz z nich znika, powinny również zostać potraktowane priorytetowo, z uwzględnieniem znaczenia, jakie nadał im zarówno sektor, jak i Parlament.
Pani przewodnicząca! Mamy w związku z tym nadzieję, że najszybciej, jak tylko możliwe, przedstawiony zostanie poprawiony program prac na 2009 rok, uwzględniający powtarzające się prośby Parlamentu Europejskiego.
Harald Ettl
(DE) Pani przewodnicząca! W czasach kryzysu finansowego zawsze najbardziej cierpią podmioty najsłabsze pod względem gospodarczym. Do rozwoju typowej "mentalności z kasyna” przyczyniły się również niezrozumiałe produkty usług finansowych, których jakość nie była oceniana przez agencje ratingowe, brak przejrzystości oraz mylne przekonanie, że rynek sam się reguluje. Komisja niestety zawzięcie odmawiała rozpatrzenia legislacyjnych środków regulacyjnych dla rynku finansowego i udowodniła, że jest całkowicie odporna na rady Parlamentu Europejskiego.
Teraz stoi jednak przed nami nowe zadanie, polegające na pozostawieniu tych wydarzeń za nami i na wyciągnięciu z nich politycznej lekcji. Pracownicy, którzy obecnie tracą pracę i którzy muszą pogodzić się ze znacznym obniżeniem swoich emerytur, spowodowanym podejmowaniem przez fundusze emerytalne inwestycji o wysokim ryzyku, będą również musieli ponieść różnego rodzaju koszty. Po przeprowadzeniu analizy sytuacji widać, że obecnie w celu ponownego zbudowania zrównoważonego wzrostu gospodarczego priorytetowe znaczenie ma wprowadzenie planu ratunkowego, lepszych mechanizmów kontroli oraz ograniczenia szkód, a także zabezpieczenie dostępu do pożyczek dla gospodarek wschodzących i krajów rozwijających się. Równie istotne jest, by najwięksi sceptycy, powątpiewający w konieczność zwiększenia budżetu UE, zrozumieli wreszcie, że musimy zastosować skuteczniejsze narzędzie, działające jako środek zapobiegawczy, by umożliwić efektywniejszą walkę z kryzysami.
Philip Bushill-Matthews
Pani przewodnicząca! Chciałbym jedynie nieznacznie zaingerować w kwestie związane z moim ulubionym tematem, czyli małymi i średnimi przedsiębiorstwami. Bardzo uradowały mnie liczne uwagi dotyczące MŚP, poczynione przez przewodniczącego Komisji, pana Barroso, w jego inauguracyjnej wypowiedzi. Jeśli jednak mam być szczery, to martwi mnie jedna rzecz: pan Barroso wypowiada słowa, co jest oczywiste skoro mówi, ale nie widzieliśmy jeszcze wystarczająco wielu działań. Pan Malcolm Harbour wygłosił już dziś podobny komentarz.
W sekcji 3 programu legislacyjnego i programu prac na 2009 rok zauważyłem bardzo istotny rozdział zatytułowany "Lepsza regulacja - spełnienie obietnic i zmiana kultury regulacji”, w którym znalazł się komentarz, że "uproszczone i lepsze środowisko regulacyjne, pozbawione zbędnych obciążeń administracyjnych, pozostanie zatem kluczowym elementem prac legislacyjnych Komisji”.
Panie i panowie komisarze! Z całym należytym szacunkiem chciałem zauważyć, że w obecnym programie legislacyjnym nie widzę jeszcze dowodów na powyższe słowa. A mówię to, jako wierny fan i zwolennik działań Komisji w tym zakresie. Dużo się mówi na ten temat: tak, zrobimy to i to, obniżymy o 25% - ale gdzie są konkrety? Gdzie są te obniżki? Jeszcze ich nie zobaczyliśmy.
Panie i panowie komisarze! Zatem - wracając do tytułu "Lepsza regulacja - spełnienie obietnic” - jeśli macie zapamiętać jedno słowo z całego programu legislacyjnego, niech będzie to słowo "spełnienie”.
Na zakończenie dodam, że rozumiem, iż zmiany kulturowe wymagają czasu. I, a mówię to, jako koordynator ds. zatrudnienia i spraw społecznych z ramienia grupy PPE-DE, zdaję sobie również sprawę, że komisja, w której mam ogromne szczęście zasiadać, nie zawsze jest największym sprzymierzeńcem lepszej i uproszczonej regulacji. Muszę jednak wytrzymać cierpienia w tej komisji i chciałbym zaprosić jedną osobę z Komisji, by dołączyła do nas - choćby tylko na chwilę - ponieważ możemy stanowić część problemu. Gdybyśmy jednak mogli w jakiś sposób stworzyć precedens, by ktoś z Komisji Europejskiej, najlepiej jej przewodniczący, przyszedł i porozmawiał z członkami naszej komisji, to być może to sprawiłoby, że nasza komisja pomogłaby państwu w dalszych pracach, a my stalibyśmy się częścią rozwiązania.
Erika Mann
(DE) Pani przewodnicząca! Chciałabym omówić kwestię, która do tej pory nie była zbyt często poruszana, a mianowicie rolę państwa. Widzimy, że zintegrowanie z gospodarką globalną oznacza również, że musimy zrozumieć, iż państwo powinno integrować się na szczeblu międzynarodowym i globalnym, tak by mogło interweniować oraz wykonywać niezbędne kontrole.
Moi zdaniem Unia Europejska ma świetną okazję do podjęcia się tego zadania. Widzimy, że UE cieszy się coraz większym zaufaniem. Powinniśmy zrobić wszystko, co w naszej mocy, by pokazać, że to zaufanie jest uzasadnione. Oznacza to ponowne sprawdzenie przez Unię Europejską jej ustawodawstwa. Widzę, że pan komisarz McCreevy jest tu obecny. Mam dla niego radę, by bezzwłocznie podszedł do kwestii tzw. prawa Volkswagena w sposób inny, niż zamierzał. Pokazałby wtedy wyraźnie, że rozumie znak czasu.
Chciałabym również wyrazić swoje poparcie dla pani Gräßle. Ma całkowitą rację mówiąc, że musimy stosować surowsze środki kontroli i chciałabym, by Unia Europejska zrozumiała, jak powinna się zorganizować na szczeblu międzynarodowym. Dlaczego w rozmowach z Bankiem Światowym i Międzynarodowym Funduszem Walutowym nie możemy mówić jednym głosem? Takie podejście świetnie się sprawdza w przypadku Światowej Organizacji Zdrowia, ale nie nauczyliśmy się jeszcze, jak wykorzystać je w innych obszarach. Mam również nadzieję, że podejmiecie wysiłki, by uczynić z G20 organizację funkcjonującą przez długi czas.
Piia-Noora Kauppi
Pani przewodnicząca! Wydaje mi się, że dużo zostało powiedziane na temat kryzysu finansowego, ale ogromne znaczenie ma przyjęcie wspólnego punktu widzenia. Jesteśmy w tym momencie nadmiernie samokrytyczni, tu w Parlamencie, a także wobec instytucji UE.
Nie zapominajmy, że przez ostatnie osiem lat przeszliśmy radykalny remont w zakresie legislacji dotyczącej usług finansowych. Dysponujemy właściwymi przepisami prawnymi. Dysponujemy właściwymi przepisami regulacyjnymi, a system nadzoru także został ulepszony. Oczywiście nie było możliwości uniknięcia kryzysu, ale kryzys nie narodził się u nas: narodził się w Ameryce. Narodził się w Stanach Zjednoczonych ze względu na brak regulacji, brak nadzoru i właściwego procesu wdrażania.
Powinniśmy w Europie unikać przesadnych reakcji. Teraz, gdy mamy dobre oceny wpływu i plan działania odnośnie lepszej regulacji - jak przed chwilą powiedział pan Bushill-Matthews - to nie jest dobry moment, by się poddać. Teraz mamy dobry moment, by przedstawić dobrze ukierunkowane i dobrze przygotowane wnioski oraz ich realizację. Nasza nieodpowiednia reakcja może mieć poważne konsekwencje, może nawet sprowadzić na nas jeszcze poważniejszy kryzys. Na przykład przyjęcie ustawodawstwa, które utrudnia rynkom finansowym odzyskanie sił, nie będzie korzystne dla obywateli Europy.
Teraz powinniśmy działać spokojnie, powinniśmy unikać niewłaściwego, źle ukierunkowanego i źle przygotowanego ustawodawstwa, a także nie powinniśmy nastawiać się zbyt samokrytycznie. Komisji należą się podziękowania za przeprowadzenie tej bardzo istotnej zmiany w ustawodawstwie europejskim i w reżimie nadzoru.
Gunnar Hökmark
Pani przewodnicząca! Znajdujemy się w centrum głębokiego kryzysu finansowego, który z wielu perspektyw jest wyjątkowy. Jest wyjątkowy, ponieważ jest pierwszym globalnym kryzysem finansowym. A ponadto recesja dotknęła również gospodarkę światową.
Dobrze jednak byłoby przyjąć jakiś punkt widzenia w przypadku wydarzeń i zmian, jakich doświadczamy, ponieważ byliśmy także świadkami trwającego 25 lat bezprecedensowego i wyjątkowego globalnego wzrostu gospodarczego, który umożliwił ponad dwóm miliardom ludzi wyjście z ubóstwa.
Muszę przyznać, że podczas dzisiejszej debaty bardzo niewiele usłyszałem na ten temat z tej strony Izby, gdy jej przedstawiciele mówili, że otwarta gospodarka poniosła porażkę. Czy za porażkę należy uznać wyjście z ubóstwa dwóch miliardów osób? Oczywiście, że nie. Ale dostrzegamy obecnie nową strukturę w globalnej gospodarce, a sam fakt, że szczyt w Waszyngtonie był szczytem G20, a nie szczytem G7 stanowi wyraz nowej rzeczywistości, w której żyjemy. Moim zdaniem to dobry znak, ponieważ ukazuje, że zniknęła dominacja gospodarki transatlantyckiej. Mówiąc ogólnie, taka sytuacja jest korzystna, ponieważ oznacza, że inne regiony świata mogły rozbudować swój dobrobyt.
W tym okresie powstały również nierównowagi: ogromne nadwyżki w krajach, takich jak Chiny oraz ogromne deficyty w krajach takich, jak Stany Zjednoczone, którym towarzyszyły wyjątkowe i sztucznie utrzymywane niskie stopy procentowe w gospodarce USA, prowadzące do większego niż kiedykolwiek zwiększenia wolumenu kredytu.
Warto zauważyć, że taką samą debatę odbyliśmy z naszymi kolegami i koleżankami z tej strony Izby, którzy nawoływali do dalszego obniżenia stóp procentowych. Gdybyśmy tak zrobili, problemy w Europie byłyby jeszcze większe, niż są.
Teraz musimy dopilnować restrukturyzacji i odbudowy globalnej gospodarki. Moim zdaniem Unia Europejska ma tu do odegrania istotną i kluczową rolę. Musimy upewnić się, że zrobimy to, co zostało ustalone podczas waszyngtońskiego szczytu, zabezpieczymy wolny handel i otwarte rynki, a także powiemy "nie” protekcjonizmowi, ponieważ utrudniłby działania naprawcze bardziej niż cokolwiek innego. Musimy upewnić się, że ramy regulacyjne dla globalnych rynków finansowych nadążają za rzeczywistym charakterem bieżącej gospodarki światowej. Takie mamy zadanie i musimy objąć dowodzenie oraz dalej rozwijać dobrobyt.
John Purvis
Pani przewodnicząca! Grozi nam poważne niebezpieczeństwo pochopnego dążenia w kierunku nadmiernej i fałszywej regulacji oraz niezamierzonych konsekwencji. Przykładem na to w nowej dyrektywie w sprawie wymogów kapitałowych jest proponowane zatrzymanie 5% wpływów z sekurytyzacji. Doprowadzi to jedynie do zablokowania kredytów. To właśnie brak możliwości sekurytyzacji stanowi główny powód bieżącego wyczerpania się kredytów. Banki muszą udzielać pożyczek, ale ta wprowadzająca w błąd zasada, której brakuje oceny wpływu, stanie na przeszkodzie ponownemu uruchomieniu sekurytyzacji i kredytu, których tak bardzo potrzebują nasze przedsiębiorstwa i przemysł. Zapytajcie przemysł motoryzacyjny, jak będzie funkcjonował, gdy sekurytyzacja zostanie zdławiona.
To tylko jeden z przykładów. Jeśli zrezygnujemy z rzetelnej i uczciwej księgowości, jeśli zrobimy, co w naszej mocy, by zniszczyć fundusze hedgingowe i niepubliczny rynek kapitałowy oraz bodźce motywujące osoby innowacyjne, podejmujące ryzyko, a nawet bankierów, jak żąda pan Schulz i socjaliści, to opóźnimy, a w końcowym efekcie - uniemożliwimy odbudowę.
Proinsias De Rossa
Pani przewodnicząca! Liczni mówcy - w tym mój kolega z Irlandii, Brian Crowley - obwiniali bankowców o działania charakterystyczne dla tego zawodu, czyli o maksymalizowanie krótkoterminowych zysków w granicach dopuszczalnych prawem. Obecny kryzys mógł się rozwijać, ponieważ rządy na całym świecie odrzuciły swoją odpowiedzialność za odpowiednie zarządzanie gospodarką, w tym bankami. Większość osób u władzy zignorowała lekcje historii i przyjęła ideologiczne bzdury, które powtórzyli przed chwilą trzej ostatni mówcy, a mianowicie, że rynek jest samoregulującym się, naturalnym fenomenem i że rola rządu nie polega na ingerowaniu w działania rynku.
Tak naprawdę niewidzialna ręka Adama Smitha to zwykły kieszonkowiec. Okrada kieszenie ludzi pracujących, którzy tracą pracę; rodzin, które tracą domy i osób, które już są ubogie, a teraz dodatkowo tracą oszczędności i emerytury. Nie tracą natomiast bankowcy i politycy prawego skrzydła. Sytuacja się powtórzy, jeśli wyraźnie nie określimy nowych ram gospodarczych, które pozwolą nam zagwarantować, że banki i przemysły będą służyć społeczeństwu oraz umożliwią rządom rządzenie w interesie publicznym.
Olle Schmidt
Pani przewodnicząca! Wydaje mi się, że Adam Smith odniósł ogromny sukces, zwłaszcza w Irlandii! Sądzę, że mamy świadomość, jakie pojawiły się tam konsekwencje.
(SV) Pani przewodnicząca, pani komisarz! Uważam za bardzo istotne, że UE i reszta świata poprzez szczyt G20 rozpoczęły działanie i dały do zrozumienia, że chcą dalej razem pracować. To coś nowego w polityce światowej. Kolejne istotne kroki to europejski i globalny system nadzoru. Zróbmy zatem wszystko, by stworzyć na przyszłość elastyczne zasady, ale nie po to, by rozwiązywać wczorajsze problemy.
Chciałbym, z całą należną pokorą, udzielić trzech ostrzeżeń: ostrzeżenie przed nadmierną regulacją, która może jeszcze bardziej spowolnić gospodarkę światową; ostrzeżenie przed zbyt dużymi pakietami pomocy państwa na rzecz ratowania sektorów przemysłu dotkniętych kryzysem - mamy tego kilka przykładów w mojej rodzinnej Szwecji, co pani komisarz bardzo dobrze wie; oraz ostrzeżenie przed protekcjonizmem i zamykaniem granic. Nie możemy popaść w taki sam kryzys, jaki miał miejsce w latach trzydziestych XX wieku.
Marie Anne Isler Béguin
- (FR) Pani przewodnicząca! Zwrócę się do Komisji, ponieważ przedstawiciela Rady nie ma już z nami. Jestem przekonana, że propozycje przedstawione przez pana Barroso nie rozwiążą obecnego kryzysu, ponieważ zapomniał o jednym czynniku, a mianowicie o przyczynach kryzysu. Nasz system napędzany przez produkcję i nasze pojęcie rozwoju, które niszczą i wykorzystują planetę i jej mieszkańców, są głównymi przyczynami kryzysu.
Kryzys jeszcze się nie skończył; uważam, że musimy mieć tego świadomość. Uważam wręcz, że kryzys się dopiero zaczyna; sytuacja naszego społeczeństwa została zachwiana, a czeka nas o wiele więcej. Moim zdaniem sytuacja wygląda następująco: z jednej strony mamy przywódców z różnych regionów świata opartego na gospodarce globalnej, którzy nie potrafią uznać konieczności zmiany kierunku, a z drugiej strony mamy naszych współobywateli, którzy z kolei nie potrafią zrozumieć, jak to jest możliwe, że znajdywane są miliardy euro na wykupywanie banków, a w następnej kolejności przemysłu motoryzacyjnego w momencie, gdy miarowo ograniczana jest lista zakupów przeciętnych gospodyń domowych.
Proponujecie środki naprawy gospodarczej, ale podążacie złą drogą, jeśli są to te same środki wypróbowywane przez ostatnie lata, a które doprowadziły do chaosu. Uważam, że naprawdę musimy zmniejszyć ślad, jaki zostawiamy na ekologii. To jest nasz problem. W jaki sposób zamierzacie go rozwiązać?
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
Mairead McGuinness
Pani przewodnicząca! Czasami mówimy o wielkich projektach, wspaniałych planach i zamierzeniach. Niedawno wzruszyły mnie słowa kanadyjskiego ministra finansów, który powiedział, że jest nudny, nieciekawy i przezorny. Proponuję uważnie wsłuchać się w jego słowa, ponieważ jego zdaniem dobra regulacja zaczyna się w domu; zanim zatem zaczniemy przyglądać się światu, musimy przyjrzeć się samym sobie. Chociaż ja skłaniam się ku poglądowi, że nadmierna regulacja jest równie zła, jak jej brak. W związku z tym musimy zachować równowagę w tej dziedzinie.
Niezależnie jednak od naszej decyzji, musimy pamiętać, że w przedsiębiorstwach, gospodarstwach rolnych i domowych są ludzie, którzy obecnie nie mogą otrzymać małych kwot kredytu na dalszą działalność. Niedawno odwiedziłam pewne gospodarstwo rolne w Irlandii, którego właściciele nie mogli odnowić przyznanego im wcześniej limitu przekroczenia stanu konta w wysokości 25 tysięcy euro. To jest naprawdę poważny problem i musimy się nim zająć.
W programie prac zapisano przegląd budżetu, wdrożenie oceny funkcjonowania i przegląd w zakresie rybołówstwa. Zapowiada się pracowity rok i życzę państwu powodzenia.
Margot Wallström
wiceprzewodnicząca Komisji. - Pani przewodnicząca! Dziękuję za wszystkie interesujące uwagi. Być może próba zebrania różnych poglądów przedstawionych przez wszystkich posłów do PE w odniesieniu do programu legislacyjnego i programu prac, oraz próba satysfakcjonującego zareagowania na nie, to kolejna niewykonalna misja. Uwagi dotyczą, jak słyszeliśmy, różnych kwestii, począwszy od organizmów zmodyfikowanych genetycznie, poprzez rybołówstwo i Światową Organizację Handlu, aż po kryzys finansowy. W związku z tym może zabraknąć mi czasu lub możliwości na całkowicie zadowalające ustosunkowanie się do wszystkich szczegółowych pytań.
Chciałabym przede wszystkim powiedzieć, że od momentu rozpoczęcia kryzysu nie stosowaliśmy podejścia "działać jak zwykle”. Widzą państwo przy mnie naszego kolegę odpowiedzialnego również za znaczną część przygotowanej odpowiedzi, a także siedzącego za nami pana McCreevy'ego, oni lepiej niż ktokolwiek inny wiedzą, że od samego początku musieliśmy ciężko nad tą kwestią pracować. Chcę również zauważyć, że Komisja niezwykle szybko zareagowała na kryzys finansowy. Pamiętam, że w przeszłości gratulowaliśmy sobie z powodu zareagowania przed upływem trzech miesięcy na jeden z przypadków rozlania ropy. Wtedy wydawało się nam, że jest to swojego rodzaju rekord, ale tym razem naprawdę zdołaliśmy w ciągu 24 godzin przedstawić i przyjąć istotne wnioski. Dlatego uważam, że żadne działania nie były takie, jak zwykle i od tej pory już nie będą. Musimy kontynuować nasze działania podjęte w odpowiedzi na recesję, której początki już dostrzegamy. Tak więc, ta kwestia jest bezwzględnie wyjaśniona.
Uważam również, że wszystkie zgłaszane dziś uwagi obrazują konieczność przywrócenia właściwej równowagi. Należy przywrócić równowagę, zarówno pod względem problemów związanych ze środowiskiem naturalnym, jak i kwestii społecznych. Dlaczego jednak uważają państwo, że treści przedstawione w inicjatywach strategicznych, jak sprawozdanie w sprawie strategii lizbońskiej na rzecz wzrostu i zatrudnienia oraz wnioski wykraczająca poza rok 2010, europejskie ramy naprawy, czy rynki finansowe w przyszłym pakiecie nadzoru, nie obejmą problemów społecznych, a obejmą wszystkie kryteria zrównoważonego rozwoju? Oczywiście należy odzwierciedlić w dokumentach właściwą równowagę i nad tym będziemy pracować, uzupełniając temat bardzo szczegółowymi wnioskami, które od teraz będą musiały napływać strumieniem. W związku z tym kluczowe znaczenie ma dla nas teraz równowaga i utrzymanie właściwej równowagi pomiędzy regulacją a zezwoleniem na działanie rynku. I mamy tego pełną świadomość.
Moim zdaniem wpłynie to również na naszą wiarygodność, ponieważ uzyskamy ją tylko wtedy, gdy zrealizujemy inicjatywy strategiczne, czyli elementy uznane przez nas za inicjatywy strategiczne i priorytetowe oraz podejmiemy konkretne działania następcze i wdrożymy środki. Wtedy będziemy również mogli nadal odgrywać wiodącą rolę w grupie G20 lub w MFW, czy też wpływać na resztę świata w kwestiach związanych z energią i klimatem. Zdobędziemy wiarygodność dzięki spełnieniu obietnic przedstawionych w przedmiotowym programie prac.
Bardzo cenimy sobie prowadzone od dłuższego czasu rozmowy z różnymi komisjami w ramach Parlamentu oraz całościową debatę polityczną, w którą jesteśmy zaangażowani. I chciałabym państwu serdecznie za to podziękować. Moim zdaniem, te rozmowy pomagają nam w spełnianiu obietnic. I pomagają nam również uzupełnić listę wniosków właściwymi szczegółami.
Wiecie jednak - i wynika to także z naszego programu prac - że mamy tu do czynienia z wyjątkowym okresem, ponieważ następuje czas przemiany, czas nowego Parlamentu i nowej Komisji. W obliczu zbliżających się na wiosnę przyszłego roku wyborów do Parlamentu, zwróciliście się do nas z prośbą, byśmy przestali doręczać narzędzia, ponieważ nie możecie ich już wykorzystać w użytecznym celu.
Muszę jeszcze wspomnieć o jednej kwestii, którą poruszyło kilku mówców, a mianowicie o małych i średnich przedsiębiorstwach. Oczywiście, bezwzględnie odegrają one kluczową rolę w przezwyciężeniu kryzysu finansowego i dlatego dostarczymy odpowiednie narzędzia. Przygotowaliśmy już program Small Business Act i oczywiście mamy przygotowane działania następcze, czyli jego wdrożenie.
To samo odnosi się do pakietu socjalnego, który przedstawiliśmy. Teraz pozostaje tylko kwestia wdrożenia środków. Jeśli zatem w tym konkretnym wniosku nie odnajdziecie propozycji dotyczących każdego obszaru, to nie oznacza, że przestaliśmy nad tym obszarem pracować lub też, że nie przygotujemy szczegółowych wniosków, ale bezwzględnie najważniejsza jest równowaga.
I jeśli mówimy jednym głosem, to dobrze jest mieć również jeden przekaz lub skoordynowany przekaz dotyczący każdej sfery naszych działań. I uważam, że dla nas wszystkich stworzenie takiego przekazu pozostanie kwestią podstawową.
Pragnę jeszcze dodać, że zauważą państwo, iż w przedmiotowym programie legislacyjnym i programie prac po raz pierwszy określiliśmy priorytety w zakresie przekazywania informacji. A ponieważ jest to moje portfolio, chciałabym podkreślić tę kwestię i przypomnieć wszystkim, że zaproponowaliśmy, by cztery elementy zostały uznane za wspólne priorytety w obszarze przekazywania informacji na następny rok: oczywiście wybory do PE, energia i zmiana klimatu, dwudziesta rocznica upadku muru berlińskiego oraz rozwój gospodarczy, zatrudnienie i solidarność, co oznacza, że pakiet obejmuje również zwalczanie kryzysu finansowego.
Pracujemy już wspólnie, by przygotować dalsze prace w odniesieniu do tych priorytetów i mogę państwa zapewnić, że przyczynimy się do prac Parlamentu prowadzonych w ramach przygotowań do wyborów. Jutro będę rozmawiać z grupą roboczą ds. komunikacji, działającą w ramach Prezydium, by ustalić, jak możemy pomóc i wesprzeć plan prac Parlamentu dotyczący przekazywania informacji o wyborach do PE.
W związku z tym są to bardzo ważne dla nas prace. Musimy zmobilizować wyborców, by oddali głos w wyborach w czerwcu przyszłego roku, jeśli chcemy zachować swoją wiarygodność i legalność. Uważam, że jeśli połączymy dobre kierunki polityki i dobry sposób przekazywania informacji, to będziemy mogli spojrzeć na nadchodzący trudny rok z (przynajmniej) odrobiną pewności siebie. A jeśli będziemy pracować razem, ta pewność siebie będzie jeszcze większa.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie w sprawie projektów rezolucji dotyczących programu legislacyjnego i programu prac Komisji na rok 2009 odbędzie się podczas sesji grudniowej w Sztrasburgu.
Oświadczenia pisemne (art. 142 regulaminu)
Adam Bielan  
na piśmie. - (PL) Ostatni szczyt w Waszyngtonie stanowi w zasadzie początek procesu, w który przywódcy państw muszą się zaangażować, aby zminimalizować skutki globalnego kryzysu finansowego.
W dobie globalizacji, gdzie gospodarki poszczególnych państw są ze sobą ściśle powiązane, międzynarodowa współpraca w celu powstrzymania kryzysu powinna być priorytetem. Mam tu na myśli nie tylko wspólne stanowisko UE w wielu kwestiach, ale wspólne przeprowadzanie konkretnych działań i rzeczywistych interwencji mających na celu złagodzenie skutków kryzysu finansowego.
Specjaliści twierdzą, że polska gospodarka, jako jedna z niewielu jest w stanie poradzić sobie z ewentualnym załamaniem gospodarczym, aczkolwiek nikt nie jest w stanie przewidzieć skali, jaką ten kryzys może osiągnąć globalnie.
Musimy już teraz być gotowi na podjęcie odpowiednich działań antykryzysowych, gdzie kluczową rolę muszą odegrać rządy poszczególnych państw. To one w razie konieczności powinny wspierać kapitałowo instytucje finansowe, którym będzie grozić upadłość.
Chcę, zatem jeszcze raz podkreślić jak ważną rolę w zapobieganiu globalnemu kryzysowi ma do odegrania państwo poprzez interwencje na lokalnym rynku finansowym.
Daniel Dăianu  
na piśmie. - Na swój sposób jest to kluczowa część rozwiązania problemu, ponieważ jeśli nie będziemy potrafili w UE osiągnąć prawdziwie wspólnego stanowiska, to stworzenie efektywnych zasad globalnych w zakresie rynków finansowych jest jedynie pobożnym życzeniem. Ludzie rozsądni powiedzieliby, że ogromna porażka zarówno pod względem regulacji, jak i nadzoru, a także wady odkryte w bardzo uproszczonej filozofii ekonomicznej, dają jasną odpowiedź na pytanie, co robić.
Niektórzy jednak uważają, że łagodna regulacja powinna stanowić podporę nowego systemu. Moim zdaniem są w błędzie - niezależnie od tego, czy naprawdę tak sądzą, czy są motywowani przez zaściankowe korzyści. Przez ostatnie kilka dziesięcioleci świat przeszedł dramatyczne zmiany. Upadek wprowadzającego w błąd paradygmatu (wg którego wolne rynki są równoznaczne z rynkami pozbawionymi regulacji) należy postrzegać w powiązaniu z rozwijającym się wielobiegunowym światem gospodarczym, przejawiającym się w próbie ukształtowania nowego międzynarodowego systemu finansowego.
Prawdopodobnie los otwartego światowego systemu gospodarczego zależy od nowego międzynarodowego systemu finansowego. Mam nadzieję, że nowa administracja Stanów Zjednoczonych będzie pod tym względem pomocna, ale my tutaj, w Europie także musimy sprostać wyzwaniom tego niezwykle ważnego okresu. Niektóre nasze sprzeczki i nieumiejętność osiągania kompromisów stanowią zły omen w tej kwestii.
Gábor Harangozó  
na piśmie. - (HU) Naszym pierwszym zadaniem jest przywrócenie zaufania na rynkach finansowych, by zapobiegać dalszemu pogłębianiu się kryzysu. Wybierane kierunki polityki, pod tym względem, wiążą się z ogromną odpowiedzialnością.
Potrzebujemy nie tylko szybkich i budujących zaufanie rozwiązań w skali makro, ale również musimy zapobiegać ponownemu wystąpieniu podobnych kryzysów finansowych.
Bieżąca sytuacja nie stanowi jedynie pomniejszej przeszkody na drodze ślepego kapitalizmu, a słyszeliśmy takie opinie ostatnimi czasy, ale raczej niespotykaną okazję do wprowadzenia efektywniejszej oraz słuszniejszej regulacji w zakresie finansów i nadzoru.
Teraz możemy wreszcie uczłowieczyć kapitalizm!
Musimy również pamiętać, że kryzys zagraża nie tylko bankom i dużym przedsiębiorstwom, ale również powoduje codzienne problemy obywateli.
Musimy znaleźć zrównoważone rozwiązanie kryzysu i jeśli oznacza to konieczność ponownego ukształtowania świata, to będziemy musieli zmienić obecny świat na bardziej sprawiedliwy, humanitarny i racjonalny.
Istnieją takie regiony w Europie, gdzie nawet przed kryzysem życie wydawało się beznadziejne. Poza naprawianiem gospodarki musimy skoncentrować się na konkretnych rozwiązaniach dla najbardziej pokrzywdzonych, czyli inaczej mówiąc, dla osób, które najbardziej cierpią i będą cierpieć z powodu skutków kryzysu; osób, które stoją w obliczu największych gospodarczych i społecznych trudności.
Jeśli tego nie zrobimy, to co prawda przeciętny obywatel przeżyje obecny kryzys i odrodzi się na nowo, ale na długi czas umocnimy zjawisko ubóstwa.
Mieczysław Edmund Janowski  
na piśmie. - Kryzys finansowy ogarnia cały glob. Moim zdaniem jest to kryzys systemu ekonomicznego, zaś finanse, które są swoistym "smarem” gospodarki, doświadczają obecnie prawdziwego tajfunu. Można mówić o sprawdzaniu się teorii katastrof René Thoma. Trzeba jednak dostrzec aspekty moralne. Zwraca na to uwagę wielu ekonomistów.
Zacytuję tu Gotti Tedeschiego: "Czy zgodne z logiką i etyką jest stwarzanie iluzji rozwoju opartego wyłącznie na wzroście indywidualnego spożycia, czy zgodne z logiką i etyką jest wchłanianie przez wzrost spożycia przyrostu kosztów socjalnych (emerytur i służby zdrowia), prowokując w ten sposób wzrost podatków, czy zgodne z logiką i etyką jest przekształcenie społeczeństwa ciułaczy w społeczność zadłużonych konsumentów, czy zgodne z logiką i etyką jest zmuszanie człowieka zglobalizowanego do szukania pracy z dala od domu?”
Koszt tego deficytu etyki będzie wielki, płacimy bowiem za chciwość i ryzykowanie cudzymi pieniędzmi przez nieodpowiedzialnych ludzi, którzy potworzyli sobie raje podatkowe. Za tę pazerność i nieuczciwość płaci podatnik - nie tylko europejski i amerykański. Jesteśmy ubożsi. Zmniejsza się rola banków w gospodarce, która mniej wytwarzając, potrzebuje mniej pracowników. Powstaje "efekt domina”.
Rynek wymaga dziś pewności oraz poszanowania reguł. Konieczne są działania osłaniające najuboższych i zarazem zabezpieczające przed wykupieniem za grosze naszego majątku. Terapia ratunkowa potrwa jednak co najmniej kilka lat.
Richard Seeber  
na piśmie. - (DE) Środki zaplanowane do zwalczania kryzysu gospodarczego w Europie stanowią szczególnie wart pochwały punkt w programie legislacyjnym i programie prac Komisji. Kierunki polityki europejskiej muszą w przyszłym roku poradzić sobie z określeniem długoterminowych perspektyw dla UE. I muszą przy współpracy z ogółem społeczeństwa ograniczyć skutki uboczne, jakie na całej gospodarce europejskiej wywarł kryzys na rynkach finansowych.
Często skutki kryzysów podobnych do obecnego są odczuwalne w gospodarce realnej dopiero po jakimś czasie. Oprócz działań podejmowanych przez poszczególne państwa, Europa musi wprowadzić środki mające zminimalizować negatywne konsekwencje.
Rok 2009 będzie miał decydujące znaczenie dla walki ze zmianami klimatycznymi.
W przyszłym roku Europa będzie miała szansę ustawić się na pozycji silnego międzynarodowego partnera w związku z problemami dotyczącymi ochrony środowiska. Zbudowanie stanowiska negocjacyjnego UE na konferencję ONZ w sprawie zmiany klimatu organizowaną w Kopenhadze ma nie tylko priorytetowe znaczenie dla kwestii związanych ze środowiskiem naturalnym, ale również wiąże się z innymi obszarami polityki. Unia Europejska może udowodnić, że jest siłą pionierską, nie tylko na kontynencie europejskim, ale również na skalę globalną pod względem ochrony klimatu.
Niemniej jednak musimy w przyszłym roku zagwarantować, że kontynuacja prac nie zostanie zarzucona z powodu istotnych nadchodzących inicjatyw.
Korzyści sektora rolnego muszą nadal mieć znaczenie priorytetowe w polityce europejskiej, mimo że stan wspólnej polityki rolnej był sprawdzony w bieżącym roku.
Georgios Toussas  
na piśmie. - (EL) Zapaść kredytowa, ten głęboki kryzys w systemie kapitalistycznym, stanowi zmorę pracowników, pogłębiającą problemy bezrobotnych, podkopującą systemy ubezpieczeń społecznych i systemy emerytalne, a także zmniejszającą dochody i obniżającą stopę życiową rodzin z klasy robotniczej.
Kapitał i jego polityczni przedstawiciele kładą ciężar zapaści kredytowej na barki robotników i próbują przeprowadzić zmasowany atak na prawa pracowników, by chronić swoją rentowność.
Rada i Komisja w swoich oświadczeniach, a także Parlament Europejski, przyjmują stanowisko kapitału i uporczywie stosują taką samą katastrofalną politykę gospodarczą i walutową, poprzez wezwania do szybszej restrukturyzacji kapitalistycznej i wprowadzanie reform kosztem robotników. Popierają ideę Unii Gospodarczej i Walutowej, traktat z Maastricht i cztery swobody, pakt na rzecz stabilności i zmniejszenie wydatków społecznych w ramach dyscypliny finansowej. Domagają się surowszego nadzoru sprawowanego przez UE nad państwami członkowskimi, a także z zadowoleniem przyjmują, a nawet wzmacniają, rolę UE niekontrolowaną społecznie, w celu efektywniejszego wsparcia kapitału. Nawołują do szybszego i sumienniejszego przyjęcia traktatu z Lizbony, działającego przeciw interesom klasy robotniczej, a także ogólnego kierunku polityki gospodarczej UE.
Doświadczenia robotników i całej klasy robotniczej prowadzą ich do odpierania i kontratakowania polityki barbarzyństwa.
