Sprawozdanie z postępów Turcji w 2010 r. (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku obrad są oświadczenia Rady i Komisji w sprawie sprawozdania z postępów Turcji w 2010 roku.
Enikő Győri
Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Na wstępie pragnę powiedzieć, iż bardzo mnie cieszy takie Państwa, zainteresowanie kwestią rozszerzenia. Chociaż zarówno przed państwami członkowskimi, jak i państwami kandydującymi stoją istotne wyzwania, uważam, iż proces rozszerzenia musi postępować stale i konsekwentnie na podstawie uzyskiwanych wyników. Aby to osiągnąć, obie strony muszą w dalszym ciągu wykazywać zaangażowane. Znana jest nam działalność Parlamentu Europejskiego, nie ulega więc wątpliwości, że stanowi on forum, którego wszyscy uczestnicy mają świadomość znaczenia naszych stosunków z Turcją.
Są to relacje długoletnie, a ze względu na jej status państwa kandydującego stają się jeszcze ściślejsze. Jednocześnie Turcja jest również znaczącym podmiotem regionalnym, odgrywa też kluczową rolę w wielu istotnych obszarach, takich jak bezpieczeństwo energetyczne i bezpieczeństwo regionalne, jak również promowanie dialogu cywilizacji. Co więcej, dramatyczne wydarzenia na arenie międzynarodowej, rozgrywające się w naszym bezpośrednim sąsiedztwie, nadają jeszcze większego znaczenia Turcji w powyższych obszarach. Negocjacje prowadzone z tym krajem w sprawie przystąpienia postępują zgodnie z odnośnymi konkluzjami Rady Europejskiej i Rady i ramami negocjacyjnymi. Pomimo negocjacji, które znajdują się na etapie zaawansowanym i stają się również coraz bardziej złożone, prezydencja węgierska dokłada starań, by osiągać postępy we wszystkich rozdziałach, w których są one możliwe. Prace trwają nawet teraz i obecnie koncentrują się głównie na rozdziale ósmym dotyczącym polityki konkurencji.
Ufam, iż nasi tureccy partnerzy będą nadal podejmowali wysiłki i wkrótce będziemy mogli zobaczyć wyniki. We konkluzjach przyjętych w grudniu minionego roku Rada z zadowoleniem przyjęła ciągłe zaangażowanie Turcji w proces negocjacyjny, jak również jej program reform politycznych. Pakiet reform konstytucjonalnych, przyjęty przez Turcję w 2010 roku, stanowi kolejny istotny krok we właściwym kierunku, gdyż obejmuje on kilka priorytetów partnerstwa dla członkostwa w obszarze wymiaru sprawiedliwości, praw podstawowych oraz administracji publicznej. Najważniejszym zadaniem jest obecnie zapewnienie, by przedmiotowe reformy były realizowane zgodnie z normami europejskimi i na drodze konsultacji obejmujących możliwie najszersze grono uczestników, to znaczy wszystkie partie polityczne i organizacje społeczeństwa obywatelskiego.
Jest oczywiste, że nadal niezmiernie ważne znaczenie ma kontynuacja prac w zakresie kryteriów politycznych. W wielu obszarach wymagane będą poważne wysiłki, na co zwrócono uwagę w konkluzjach Rady z dnia 14 grudnia 2010 r., projekcie rezolucji Parlamentu Europejskiego oraz sprawozdaniu Komisji z postępów Turcji w 2010 roku.
Skoncentruję się na niektórych z tych obszarów. Turcja musi nadal poprawiać przestrzeganie praw i podstawowych wolności, w szczególności wolności wypowiedzi i wolności religii zarówno w ustawodawstwie, jak i praktyce. Konieczne będzie również podjęcie dodatkowych wysiłków w celu zapewnienia pełnej zgodności z kryteriami kopenhaskimi, między innymi w odniesieniu do: praw własności, praw związków zawodowych, praw osób należących do mniejszości, praw kobiet i dzieci, zwalczania dyskryminacji, równouprawnienia płci oraz zwalczania tortur i nieludzkiego traktowania.
Jeśli chodzi o wolność wypowiedzi, powody do niepokoju dają: ograniczanie wolności prasy, niewystarczająca ochrona praw dziennikarzy, jak też częste i prowadzone na dużą skalę zamykanie serwisów internetowych, co również podkreśla się w projekcie rezolucji Parlamentu. W tym miejscu pozwolę sobie nawiązać do wydarzeń z ostatnich kilku dni. W dniu 3 marca turecka policja aresztowała grupę dziennikarzy. Musimy bardzo uważnie monitorować tę sprawę i ciągle przypominać tureckim władzom o znaczeniu stałego potwierdzania swobód.
Co do wolności religii: Turcja musi zapewnić zarówno ustawodawcze, jak i praktyczne warunki pozwalające na korzystanie z niej. Do zagwarantowania pluralizmu wyznaniowego zgodnego z normami europejskimi konieczne jest kompleksowe rozwiązanie prawne. Prezydencja żywi również obawy w związku z licznymi doniesieniami o stosowaniu tortur i nieludzkim traktowaniu, a w szczególności nadużyciach popełnianych poza oficjalnymi ośrodkami zatrzymań. Aby zapobiegać naruszaniu praw człowieka, należy monitorować rygorystyczne wdrażanie ustawy w sprawie zakresu czynności i uprawnień policji, ze zmianami z 2007 r. Jak podkreślono w projekcie rezolucji Parlamentu Europejskiego, kluczowym krokiem w tym zakresie jest potwierdzenie protokołu fakultatywnego do Konwencji ONZ w sprawie zakazu stosowania tortur i bezkarności.
W odniesieniu do relacji turecko-kurdyjskich oraz kwestii terytoriów południowowschodnich mamy nadzieję, że wdrożenie i kontynuowanie procesu demokratycznego otwarcia przyniesie wkrótce oczekiwane rezultaty i może ostatecznie doprowadzić do gospodarczego, społecznego i kulturowego rozwoju regionu. Pozwolę sobie też przypomnieć, iż Rada zdecydowanie potępia akty terroryzmu popełniane na terytorium Turcji. Należy również podkreślić, iż Partia Pracujących Kurdystanu nadal znajduje się w unijnym wykazie ugrupowań terrorystycznych.
Przechodząc do stosunków UE-Turcja, odnotowuję z głębokim żalem, że mimo wielokrotnych próśb Turcja nadal odmawia spełnienia swych zobowiązań co do wykonania, w pełni i bez dyskryminacji, protokołu dodatkowego do swego układu o stowarzyszeniu. Jest to sprawa zasadnicza, dlatego Rada utrzymuje środki z 2006 roku, które jednak, jak wszyscy wiemy, mają wyraźny wpływ na tempo negocjacji w sprawie przystąpienia.
Rada nadal uważnie monitoruje wszelkie osiągnięcia i dokonuje ich przeglądu. Nie odnotowano również żadnych postępów w zakresie normalizacji stosunków na linii Cypr-Turcja. Rada oczekuje, iż Turcja będzie aktywnie wspierać negocjacje toczące się pod auspicjami ONZ, dotyczące sprawiedliwego, kompleksowego i wykonalnego rozstrzygnięcia kwestii Cypru, zgodnie z odnośnymi rezolucjami Rady Bezpieczeństwa ONZ i w odniesieniu do podstawowych zasad stanowiących podwaliny UE. Zaangażowanie i wkład Turcji mają rzeczywiście kluczowe znaczenie dla takiego kompleksowego rozstrzygnięcia.
Ponadto pragnę podkreślić, iż Turcja musi wyraźnie dążyć do utrzymywania dobrych stosunków sąsiadami oraz pokojowego rozstrzygania sporów. Turcja to jedno z kluczowych państw pochodzenia i kraj tranzytowy w nielegalnych imigrantów do UE, dlatego też jesteśmy zadowoleni z zakończenia negocjacji w sprawie umowy o readmisji pomiędzy UE a Turcją. Rada oczekuje podpisania umowy w możliwie najkrótszym czasie, a następnie jej skutecznego wykonania. Mamy pełną świadomość, iż negocjacje zakończyły się podczas ostatniego posiedzenia Rady ds. Wymiaru Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych i oczekujemy teraz od Turcji podpisania stosownej umowy. Do tego czasu Rada raz jeszcze podkreśla obowiązek pełnego i właściwego wykonania istniejących dwustronnych umów o readmisji.
W związku z unią celną pomiędzy UE i Turcją pragnę odnotować, iż jest najwyższy czas, by Turcja wreszcie wypełniła wiele zobowiązań, których dotychczas nie przestrzegała. Chodzi tu o techniczne i administracyjne bariery w handlu, wymogi rejestracyjne, pozwolenia na przywóz, pomoc państwa, potwierdzenie praw własności intelektualnej oraz inne praktyki i przepisy o charakterze dyskryminacyjnym. Te wszystkie kwestie muszą być pilnie rozwiązane. Ponadto Turcja musi znieść wszystkie restrykcje wpływające na handel i transport pomiędzy państwami członkowskimi UE a Turcją. Dziękuję Państwu za cierpliwość i z przyjemnością odpowiem na wszelkie pytania.
Štefan Füle
komisarz - Pani Przewodnicząca! Pragnę podziękować Parlamentowi, a w szczególności pani poseł Oomen-Ruijten, za jej sprawozdanie w sprawie Turcji. Niniejsza debata i rezolucja Parlamentu Europejskiego pojawiają się w ważnym czasie dla stosunków UE-Turcja, zaś w projekcie rezolucji podkreśla się wiele kwestii, które Komisja uznaje za bardzo ważne.
Komisja jest w dalszym ciągu zaangażowana w proces akcesyjny Turcji. Proces rozszerzenia sprzyja reformom politycznym i gospodarczym w tym kraju. Relacje UE-Turcja są mocne. Turcja potrzebuje Unii Europejskiej, a Unia Europejska Turcji - ta równowaga się nie zmieniła. Unia Europejska jest i pozostanie dla Turcji kluczowym partnerem.
Relacje te opierają się na głębokiej integracji gospodarczej: 40 % tureckiego handlu zagranicznego trafia do UE, a 80 % bezpośrednich inwestycji zagranicznych w Turcji pochodzi z UE. Unia Europejska wnosi efektywny wkład w modernizację Turcji poprzez transfery technologii, umożliwianie uczestnictwa Turcji w unijnych programach edukacyjno-badawczych i nasze przedakcesyjne wsparcie finansowe.
Jednocześnie zmniejszyło się tempo negocjacji w sprawie przystąpienia. Ponadto rozdziały negocjacyjne, które Turcja zamierza otworzyć, wymagają w obecnych okolicznościach istotnych reform i dostosowań. W związku z powyższym z tym większym zadowoleniem przyjmuję ostatnio osiągnięte postępy, w szczególności, w odniesieniu do rozdziału dotyczącego konkurencji. Jestem pewien, iż wkrótce będziemy mogli otworzyć ten rozdział, pod warunkiem, że Turcja spełni pozostałe jeszcze warunki.
Na negocjacjach w sprawie przystąpienia ciąży oczywiście kwestia Cypru. Konkretne kroki związane z wdrożeniem protokołu dodatkowego do układu z Ankary lub postęp w rozmowach pojednawczych miałyby korzystny wpływ na przebieg negocjacji akcesyjnych.
Przejdę teraz do reform w Turcji. Z zadowoleniem przyjmuję ubiegłoroczną reformę konstytucyjną oraz kolejne poprawki legislacyjne i uznaję za krok we właściwym kierunku. Zapewnienie odpowiednich ustaw jest istotne. Jednakże jedynie obiektywne i bezstronne wdrożenie nowych ustaw będzie gwarancją powodzenia reform konstytucyjnych. Turcja powinna kontynuować reformę konstytucyjną. Proces ten powinien mieć charakter w możliwie największym stopniu integracyjny i przejrzysty, być prowadzony z aktywnym udziałem różnych partii politycznych, organizacji społeczeństwa obywatelskiego i pozarządowych oraz obywateli.
Komisja z niepokojem śledzi niedawne działania skierowane przeciwko dziennikarzom. Niezależność i wolność prasy mają dla demokracji znaczenie kluczowe. W swym sprawozdaniu w sprawie postępów w 2010 roku. Komisja zwróciła już uwagę na dużą liczbę spraw sądowych prowadzonych przeciwko dziennikarzom oraz nadmierne naciski na media podważające w praktyce to prawo podstawowe. Wolność prasy polega na tym, że odmiennych i przeciwstawnych opinii należy wysłuchać i - co ważniejsze - je tolerować. Wolność prasy oznacza zagwarantowanie publicznej przestrzeni na swobodną debatę, między innymi w Internecie. W projekcie rezolucji Parlamentu Europejskiego słusznie na te kwestie zwraca się uwagę.
W nawiązaniu do prawa do wolności religii, chce powiedzieć, że z zadowoleniem przyjmujemy inicjatywy podejmowane na rzecz niemuzułmańskich wspólnot religijnych w Turcji. Celem zajęcia się problemami niemuzułmanów i alewitów konieczne są jednak dalsze wysiłki o charakterze systemowym.
Przejdę teraz do zagadnienia migracji. Przed dwoma tygodniami Rada poparła umowę o readmisji pomiędzy UE i Turcją. Umowa ta jest korzystna dla państw członkowskich UE, gdyż Turcja jest ważnym krajem tranzytowym dla przepływów migracyjnych do UE. Wraz z postępem prac związanych z umową o readmisji po raz pierwszy otwierają się nowe i konkretne perspektywy dalszej współpracy z Turcją w obszarze polityki wizowej i migracyjnej, mającej na celu poprawę mobilności i kontaktów pomiędzy naszymi obywatelami i przedsiębiorstwami.
Bliska współpraca w tym obszarze leży we wspólnym interesie Turcji i Unii Europejskiej. Jest wiele ważnych powodów, by zwiększyć możliwości tureckich obywateli, przedsiębiorców i studentów w zakresie podróżowania do Europy: ich dalsze zaznajamianie się z europejskimi standardami, zwiększenie wymiany handlowej pomiędzy UE a Turcją z korzyścią zarówno dla Unii Europejskiej, jak i tureckich firm, oraz bardzo potrzebne zintensyfikowanie naszej współpracy z Turcją. Pani Przewodnicząca! Zapewniam, iż Parlament Europejski będzie odpowiednio zaangażowany zarówno w kwestię umowy o readmisji, jak i dialogu wizowego, zgodnie z wymaganiami Traktatu.
Relacje z Turcją należy również widzieć w szerszym kontekście. Aktywna polityka zagraniczna Turcji stanowi silny potencjalny atut dla Unii Europejskiej, pod warunkiem, że jest ona rozwijana w ramach tureckiego procesu akcesyjnego. Unia Europejska jest gotowa zintensyfikować istniejący dialog z Turcją w sprawie zagadnień polityki zagranicznej, należących do obszaru wspólnego zainteresowania.
Mówiąc dzisiaj o Turcji, nie możemy pomijać istotnych wydarzeń w jej szerzej pojętym regionie. Rozwój wypadków w Tunezji i Egipcie dowiódł, że w Turcji istnieje stabilność, dobrobyt i demokracja. Obywatele w tych krajach patrzą na Turcję, podobnie jak na Unię Europejską, jak na przykłady godne naśladowania. Obserwują, jak Turcja popiera standardy i wartości, o które obecnie oni sami walczą i które są kojarzone z Europą.
Powiedzmy otwarcie: jakkolwiek Turcja stanowi przykład dla innych, musi jeszcze sama wiele zrobić. Wiele z tych przyszłych wyzwań przedstawiono w sprawozdaniu Parlamentu. Turcja ma okazję jeszcze bardziej zbliżyć się w kierunku pełnego wdrożenia politycznych kryteriów Unii Europejskiej. Na jej rządzie spoczywa bardzo ważna odpowiedzialność związana z podtrzymaniem takiej uprzywilejowanej pozycji i ogrywaniem wiodącej roli, a zarazem dawaniem przykładu innym, z korzyścią dla własnych obywateli, lecz również całego regionu.
Ria Oomen-Ruijten
Pani Przewodnicząca, Pani Minister Győri, Panie Komisarzu, Panie i Panowie! Od niniejszej debaty i sprawozdania w sprawie Turcji do wyborów parlamentarnych w Turcji dzielą nas trzy miesiące. Dlatego też starałam się, bardziej niż w ubiegłych latach, by ton sprawozdania był bardzo obiektywny i konstruktywny. Dowodem na to są 22 kompromisowe poprawki poddane pod głosowanie w Komisji Spraw Zagranicznych. W oparciu o rozwój sytuacji w ciągu ostatniego roku chcemy, jako Parlament Europejski, określić nasze priorytety, priorytety dla nowego tureckiego parlamentu oraz następnego rządu. Takich priorytetów moim zdaniem jest sześć.
Po pierwsze, na rządzie i opozycji spoczywa duża odpowiedzialność w związku z poszukiwaniem kompromisu i konsensusu w sprawie dalszych reform. Opozycja, podobnie jak rząd, zasygnalizowała, iż chce pełnej reformy konstytucji i oczekuję, iż do niej dojdzie.
Po drugie, podstawę każdego systemu demokratycznego stanowią kontrola i równowaga. Muszę być podjęte dalsze kroki w celu wzmocnienia niezawisłego i bezstronnego sądownictwa, nadzorczej roli parlamentu oraz, w szczególności, wolności prasy i wolności wypowiedzi. Szczególnie niepokoję się o wolność prasy - do tej sprawy jeszcze powrócę.
Po trzecie, prawa mniejszości. Gratuluję Turcji symbolicznych kroków, które podjęła. Również dialogu, do którego rząd wyraźnie dążył. Sam dialog jednak nie wystarczy. Mieszkańcy południowo-wschodniej części kraju, alewici, mniejszości chrześcijańskie oczekują konkretnych rozwiązań. W szczególności oświadczenie w sprawie klasztoru św. Gabriela dowodzi, że jeszcze dużo zostało do zrobienia, i przypuszczam, że byłoby ze szkodą dla tureckiego rządu, gdyby kwestię tę ponownie rozstrzygać musiał Trybunał Sprawiedliwości. Dlatego trzeba coś zrobić w celu zapewnienia demokratycznego otwarcia.
Po czwarte, prawa kobiet. W minionym roku uczyniono wiele, lecz same ustawy nie wystarczą. Odwiedziłam schroniska dla kobiet. Rozmawiałam z tureckimi organizacjami kobiecymi. Jest jasne, że wysiłki podjął zarówno turecki rząd, jak i parlament, na szczeblu krajowym i lokalnym, jednak sprawy zdają się utykać na poziomie policji i sądów. To się musi zmienić. Ustawy - bardzo dobrze, lecz ważne jest również ich egzekwowanie. Dziś, w setną rocznicę Międzynarodowego Dnia Kobiet, pragnę raz jeszcze zaapelować o lepszą reprezentację kobiet w tureckim parlamencie. W czasie nadchodzących wyborów sytuacja pod tym względem musi się zmienić.
Po piąte, protokół z Ankary, który uważam za bardzo ważny. Odpowiedzialność w tej mierze leży po stronie Turcji. Właśnie ta sprawa, w szczególności, stanowi źródło impasu w rozdziałach negocjacyjnych: pozwolę sobie to kolejny raz powtórzyć.
Po szóste, polityka zagraniczna. My, Europejczycy, popieramy odgrywanie przez Turcję aktywnej roli w regionie. Mimo to chciałabym zwrócić uwagę, iż Turcja będzie mogła odgrywać rolę pomostu w tym zakresie jedynie, jeśli jego filar będzie w dalszym ciągu mocno zakotwiczony również po europejskiej stronie Bosforu. W tym względzie baronessa Ashton będzie również musiała dążyć bardzo aktywnej koordynacji z Turcją, aktywniejszej niż miało to miejsce dotychczas. Nawiasem mówiąc, nie są to tylko priorytety wskazane przeze mnie. Wszystkie zagadnienia, które wymieniłam były również dyskutowane w tureckim społeczeństwie. Teraz to politycy powinni przełożyć tę debatę na konsensus i kompromis.
Krótko wspomnę jeszcze o dwóch powodach do obaw. Jesteśmy zaniepokojeni zapowiedzią PKK, że chce zakończyć przerwanie ognia. Mówił o tym pan komisarz. Wolność prasy: w ubiegły piątek otrzymałam otwarty list. Powiem raz jeszcze, że każdy, kto w którymkolwiek kraju ogranicza wolność wypowiedzi, atakuje jego kulturę. Dla każdego kraju kluczowe znaczenie ma debata cechująca się swobodą i tolerancją.
Richard Howitt
w imieniu grupy S&D - Pani Przewodnicząca! Trwające umacnianie demokracji i poszanowania praw człowieka w Turcji, które powinno prowadzić do pełnego członkostwa w naszej Unii Europejskiej, staje się jeszcze ważniejsze, gdy kryzys ma miejsce w państwach arabskich i Bliskiego Wschodu położonych blisko granic Europy. Powinniśmy z zadowoleniem przyjąć, że w procesie reform w Turcji nastąpiło ożywienie i, zdając sobie sprawę z kontrowersji wokół wrześniowego referendum, zaapelować, by stało się ono w przyszłości podstawą zasadniczej reformy konstytucyjnej przy poparciu wszystkich partii.
Gorąco popieram pracę pana komisarza Fülego w tym względzie oraz jego bezkompromisowe słowa wypowiedziane dzisiaj na temat wolności wypowiedzi, w szczególności, że zaledwie w ubiegłym miesiącu mnie oraz innym przedstawicielom Europy uniemożliwiono działanie w charakterze oficjalnych obserwatorów w procesach dotyczących KCK, toczących się przed sądem w Diyarbakirze. Proszę jednak również pana komisarza o dołożenie starań, w celu osiągnięcia postępów sprawie wiz, zwłaszcza dla przedsiębiorców, jak również dopilnowanie, by Turcja spełniła obietnice dotyczące projektu ustawy o związkach zawodowych.
Nasza grupa Socjalistów i Demokratów jest zdania, iż rozmowom w sprawie przystąpienia zagraża nie katastrofa kolejowa, lecz śmierć przez uduszenie. Od ośmiu miesięcy nie otwarto żadnego nowego rozdziału, i jest to najdłuższy okres od rozpoczęcia negocjacji. Jutro będziemy głosować nad otwarciem rozdziałów dotyczących praw podstawowych i wymiaru sprawiedliwości oraz wspólnej polityki zagranicznej i bezpieczeństwa, nie dlatego, że chcemy wykazać się słabością w tych kwestiach, lecz siłą. Nie czynimy tego, dlatego, że chcemy wywierać nacisk na wszystkie strony celem osiągnięcia pojednania na Cyprze.
Turcja potrzebuje impetu w procesie reform, ale też w prowadzonych przez nią rozmowach w sprawie przystąpienia do Unii Europejskiej.
Alexander Graf Lambsdorff
Pani Przewodnicząca! Pan komisarz Füle właśnie jasno powiedział, że Turcja i Unia Europejska potrzebują się nawzajem. Jesteśmy ważnymi sąsiadami, sojusznikami w NATO, a w państwach członkowskich Unii Europejskiej żyje wiele osób tureckiego pochodzenia. Musimy okazywać sobie wzajemny szacunek. Mocno popieram ułatwienia wizowe dla przedsiębiorców i studentów, tak jak Pan powiedział. Jestem również za o wiele ściślejszą integracją Turcji w ramach struktur wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony. Życzyłbym sobie, by Cypr zakończył blokadę w tym obszarze. Gdy patrzymy na Afrykę Północną, jasne jest, iż dla wielu państw w regionie Turcja stanowi wzór godny naśladowania. To bardzo dobrze.
Następnie przechodzimy do procesu akcesyjnego i okazuje się, że wiele rozdziałów jest zablokowanych. Niezmiernie trudno jest otwierać nowe rozdziały. Pozostały zaledwie trzy rozdziały, zaś dotyczący konkurencji jest niemal na etapie otwarcia. Co się zdarzy, gdy zostaną otwarte ostatnie rozdziały? Czy Turcja i Unia Europejska nie będą miały sobie nic więcej do powiedzenia? Z pewnością nie powinno tak być! Musimy więc bardzo dokładnie rozważyć, jak czynić postępy w procesie akcesyjnym i czy możemy, czy też nie, utrzymać obecną procedurę polegającą na tym, że Parlament wyraża zdanie na temat sprawozdania Komisji w sprawie postępów poprzez przyjęcie rezolucji.
Nasze sprawozdanie dotyczące roku 2010 jest wysoce krytyczne, lecz również konstruktywne. Mówi się w nim o prawach podstawowych, które w szczególności dla Liberałów, są oczywiste: wolność prasy, wolność słowa, wypowiedzi, i zgromadzeń, demonstracje studenckie, prawa związkowe i wolność religii. Od lat wzywamy do polepszenia sytuacji w zakresie wolności religii, lecz dokonane postępy to zdecydowanie za mało. Bardzo niepokoi nas aresztowanie Ahmeta Şıka i Nedima Şenera oraz ingerowanie w pracę fundacji politycznych w Turcji. Dotyczy tego pierwsze kryterium kopenhaskie. Ta sprawa ma zasadnicze znaczenie, gdyż jest to kryterium polityczne. Jeśli Turcja nie potrafi pójść do przodu w zakresie swej wewnętrznej demokratycznej konstytucji, uważam, że będziemy mieć nadal poważne problemy w pewnych obszarach, i to niezależnie od impasu w Radzie.
W kategoriach dyplomatycznych potrzebujemy Turcji, a Turcja potrzebuje też nas. W kategoriach demokratycznych w Turcji jest jeszcze bardzo dużo do zrobienia.
Hélène Flautre
Pani Przewodnicząca! Pragnę skorzystać z nadarzającej się sposobności i podziękować pani poseł Oomen-Ruijten za jej pracę w zakresie zapewnienia bardzo szczegółowej dokumentacji i przygotowania sprawozdania w najlepszej wierze w celu wysłania jasnych sygnałów politycznych, w szczególności w przededniu wyborów do organu władzy ustawodawczej w Turcji, którą to pracę popieram.
W przedmiotowym sprawozdaniu zwraca się uwagę -inaczej niż Pani, Pani Minister, lecz jest to zrozumiałe - na wolność wypowiedzi i wolność mediów. Jest to niestety oczywiście bardzo konieczne, a przypominają nam o tym bieżące wydarzenia w postaci niedawnego aresztowania dziennikarzy Nedima Şenera i Ahmeta Şika w związku z dochodzeniami prowadzonymi w sprawie Ergenekon i Sledgehammer. Złożyłam poprawkę dotyczącą tej kwestii i pragnę Państwa poprosić o jej poparcie. Gdy zostanie przyjęta, nasz Parlament będzie mógł największym możliwym stopniu monitorować tę zasadniczą kwestię wolności prasy, która wpływa również na niezawisłość sądownictwa oraz prace nad nową konstytucją.
Zadam jednak Państwu następujące pytanie natury politycznej: czy skoro chcemy dokonać postępów w kwestii podstawowych wolności, niezawisłości sądownictwa oraz nowej konstytucji nie jest tak, że nasza decyzja i decyzja Rady o ukaraniu, poprzez zamykanie rozdziałów zablokowanie możliwości ich otwierania i zamykania, przynoszą skutek całkowicie odwrotny do zamierzonego, właśnie teraz, gdy obserwujemy zduszenie procesu negocjacyjnego i pat w zakresie tych rozdziałów, które mają kluczowe znaczenie?
Nie ma sensu, by Unia Europejska pozbywała się jednego z głównych instrumentów działania w Turcji, to znaczy negocjacji, w szczególności w odniesieniu do rozdziałów 22, 23 i 24 - i chcę zwrócić się do Rady o ponowne zbadanie tej sytuacji, gdyż, oczywiście, dziś wygląda na to, że proces akcesyjny stał się zakładnikiem tych sankcji, które koniec końców, będą skuteczne jedynie, jeśli proces akcesyjny będzie postępował. Ponieważ wszyscy widzimy, że tak nie jest, znajdujemy się w bardzo niepokojącej sytuacji politycznej, w czasie gdy Turcja jest postrzegana przez wszystkie kraje leżące na południe od Morza Śródziemnego jako źródło inspiracji dla ich własnych demokratycznych przemian.
Nie wnioskuję o podjęcie decyzji w sprawie przystąpienia Turcji do UE. Wnioskuję, by podejmowane przez nas na wszystkich szczeblach decyzje były całkowicie spójne z solidnością, wiarygodnością, powagą i lojalnością naszego procesu negocjacyjnego. Obecnie jest to bardzo wątpliwe.
Geoffrey Van Orden
w imieniu grupy ECR - Pani Przewodnicząca! Wiem, iż na temat przystąpienia Turcji do UE istnieją różne poglądy zarówno pomiędzy grupami politycznymi w tym Parlamencie, jak i wewnątrz nich, również w mojej własnej. Osobiście zawsze mocno popierałem europejskie aspiracje Turcji. Oczywiście istnieją problemy, lecz powiedziałbym, iż biorąc pod uwagę zawirowania, które obecnie obserwujemy w Afryce Północnej i na Bliskim Wschodzie oraz na tle ciągłego zagrożenia terroryzmem islamistycznym, należy stwierdzić, że wysłanie Turcji pozytywnego sygnału, że jest mile widziana w klubie europejskich demokracji, nigdy nie było dla nas tak ważne jak teraz.
Prosiłbym naszych przyjaciół greckich Cypryjczyków i przyjaciół Greków w szczególności o porzucenie jednostronnego podejścia do kwestii Cypru, o bezstronność i osiągnięcie kompleksowego rozstrzygnięcia z Turkami, zanim będzie za późno. Krytykujemy Turcję w związku z protokołem dodatkowym - dziś od urzędującej prezydencji usłyszeliśmy znów to samo - lecz nie wspomina się w ogóle o niewdrożeniu decyzji Rady UE z dnia 26 kwietnia 2004 r.
Turcja jest jednym z kluczowych członków Sojuszu Atlantyckiego, demokratycznym krajem mającym zasadnicze znaczenie na styku Wschodu z Zachodem i krajem szybko się zmieniającym, o tempie wzrostu zapewniającym jej miejsce wśród światowych liderów. Ruszmy się! Nie straćmy Turcji na tym etapie!
Takis Hadjigeorgiou
Pani Przewodnicząca! Powstrzymam się od skomentowania argumentów pana posła Van Ordena po pierwsze dlatego, że nie chcę całkiem wykorzystać przyznanego mi czasu, a po drugie dlatego, że - i to nie po raz pierwszy - pomylił on sprawcę z ofiarą na Cyprze. Opowiadamy się za przystąpieniem Turcji, jeśli taka jest wola jej narodu i pod warunkiem spełnienia przez nią wszystkich kryteriów przystąpienia do UE.
Aby tak się stało, Turcja musi znaleźć prawdziwe rozwiązanie polityczne kwestii kurdyjskiej oraz uwolnić setki kurdyjskich burmistrzów i radnych miast trzymanych w więzieniach, jak również czynić wysiłki na rzecz ustanowienia państwa prawa, uznać ludobójstwo dokonane na Ormianach i rozwiązać swe problemy z Grecją, w szczególności na Morzu Egejskim.
Co do Cypru, Turcja musi przestać chować się za tym, co wydarzyło się w roku 2004. Obecnie jest już rok 2011. Musi ona natychmiast przekazać miasto Famagusta jego mieszkańcom - mówimy o europejskim mieście o europejskiej historii sięgającej kilka tysięcy lat wstecz, mieście, które przez niemal cztery dekady pozostawiono niszczącemu działaniu czasu - oraz bezzwłocznie rozpocząć wycofywanie z Cypru swych wojsk okupacyjnych.
Na zakończenie pragnę przypomnieć panu posłowi Van Ordenowi o protestach tureckich Cypryjczyków wzywających Turcję, by dała im prawo głosu w swych własnych sprawach. Eroglu wezwał zaś do postawienia protestujących przed sądem. Turcja musi uszanować życzenia tureckich Cypryjczyków, pozwalając na przeprowadzenie spisu powszechnego na obszarze okupowanym oraz kończąc kolonizację i zezwalając na umieszczanie na mapach nazw miast i wiosek, na których znajdowały się przez tysiące lat.
Nikolaos Salavrakos
Pani Przewodnicząca! Składam gratulacje pani poseł Oomen-Ruijten w związku z przedstawionym przez nią tekstem, w którym sytuacja w Turcji została nakreślona w sposób wyważony i trafny. W szczególności doceniam stanowisko wyrażone przez pana komisarza Fülego. Sprawozdanie pani poseł Oomen powinno mieć następujące przesłanie: jeśli Turcja chce przystąpić do Unii Europejskiej, musi w pełni wykonać swe podjęte wobec niej zobowiązania. Jeśli nie chce przystępować do Unii Europejskiej, powinna to powiedzieć, gdyż, w przypadku dużego kraju, takiego jak Turcja, jestem przeciwny roztrząsaniu tej kwestii w tę i z powrotem i mówieniu jedynie językiem dyplomacji. Mimo jasnego sygnału wysyłanego przez Europę, Turcja działa w sposób sprzeczny. To tak, jakby istniał problem pomiędzy przywództwem politycznym a reżimem wojskowym. Jednocześnie Turcja raz pokazuje dobre zamiary wobec swych sąsiadów, zaś za chwilę robi "sito” z basenu Morza Egejskiego, gdzie poruszają się tureckie samoloty i statki, codziennie naruszając granice lądowe i powietrzne Grecji.
Szanujemy Turcję i naród turecki, jednak sądzimy, iż jest najwyższy czas, by Turcja okazała trochę szacunku swym sąsiadom oraz idei europejskiej określonej w traktacie rzymskim.
Barry Madlener
(NL) Pani Przewodnicząca! Mówimy o Turcji tutaj, a premier Erdoğan wolałby Unię Turecko-Arabską. Turcja jest wielkim przyjacielem dyktatora Ahmadineżada. Turcja nie chce już być krajem świeckim. Turcja nadal okupuje Północny Cypr i przestała być przyjacielem Izraela. Wybrała w zamian bractwo muzułmańskie Hamasu. Turcja coraz bardziej skupia się na świecie islamskim.
Panie i Panowie! Kiedy zamierzamy zakończyć ten cyrk? Europa nie chce Turcji i Europa nie chce islamu. Prezydent Sarkozy już to powiedział. Kanclerz Merkel już to powiedziała i większość obywateli Europy również nie chce Turcji jako członka Unii Europejskiej. Turcja latami upokarza się w zamian za pieniądze z Unii Europejskiej i obietnicę członkostwa w UE. W Europie nie ma jednak miejsca na wsteczną kulturę islamską. Panie Premierze Erdoğan, czy jest Pan prawdziwym mężczyzną, czy też służalczym tchórzem? Jak długo jeszcze będzie Pan nadal poniżał naród turecki? Niech Pan wyjdzie z tego honorowo i z tym skończy.
Ioannis Kasoulides
Pani Przewodnicząca! Osoby popierające przystąpienie Turcji do Unii Europejskiej, czy też niektóre z nich w tym Parlamencie, czują się zobowiązane poprzeć poprawki skierowane przeciwko Cyprowi. Turcji kończą się rozdziały negocjacyjne a procesowi akcesyjnemu grozi zahamowanie. Czternaście rozdziałów jest zamrożonych, gdyż Turcja uparcie odmawia rozszerzenia protokołu z Ankary.
Pomyślny wynik bieżących negocjacji w sprawie rozwiązania kwestii okupacji Cypru automatycznie odblokuje 14 rozdziałów. Sekretarz Generalny, Ban Ki-moon, wezwał wszystkie podmioty międzynarodowe do skupienia się na wysiłkach zmierzających do takiego rozstrzygnięcia. Głosowanie za przyjęciem poprawek jak ta dotycząca rozporządzenia z 26 kwietnia w sprawie bezpośredniej wymiany handlowej na podzielonym Cyprze, choć niepotrzebnego na zjednoczonym, sprzyja nieustępliwości, niepowodzeniu wysiłków zmierzających do znalezienia rozwiązania i utrwala zamrożenie rozdziałów. Szykanowanie Cypru prowadzi Turcję donikąd.
Raimon Obiols
(ES) Pani Przewodnicząca! Sądzę, iż jutro okaże się jasne, że grupa Postępowego Sojuszu Socjalistów i Demokratów w Parlamencie Europejskim poszukiwała w tym Parlamencie możliwie najszerszego konsensusu, gdyż chcemy zapewnić w przeważającej mierze jednolite podejście wszystkich instytucji unijnych.
Przez lata przedmiotowy proces negocjacyjny był przydatny, zwiastował bowiem reformy polityczne i gospodarcze w Turcji: miał swe sprzeczności, komplikacje i postępy, lecz ogólnie był pożyteczny. Teraz może nastąpić chwila prawdy, o czym przypominają nam zmiany zachodzące właśnie w basenie Morza Śródziemnego.
W swym ostatnim wystąpieniu przed Komisją Spraw Zagranicznych pan komisarz Füle wezwał do nowego realizmu polegającego na unikaniu wizji ściśle krótkofalowej. Właśnie takiego nowego realizmu potrzebujemy w procesie negocjacyjnym z Turcją: możliwie największej ostrożności, lecz również wszelkiego zaangażowania i powagi koniecznych, by uniknąć wytracenia impetu i utraty wiarygodności, również nadmiernych insynuacji. oraz powiedzenia wyraźnie, że porozumienia i zobowiązania muszą być honorowane. Że wymaga to zdecydowanego podejścia wszystkich zainteresowanych stron.
Mam nadzieję, że w kolejnym sprawozdaniu stwierdzimy, że w przedmiotowym procesie negocjacyjnym dokonano kolejnego kroku naprzód.
Graham Watson
Pani Przewodnicząca! Obecnie mieszkańcy krajów islamskich robią coś, co przypomina zmuszenie jednopartyjnej dyktatury przez naród turecki do ustąpienia w roku 1950. Również Turcja tak jak Egipt może niebawem odkryć, że obalenie głębokiej państwowości jest o wiele trudniejsze i dlatego tak ważna jest sprawa Ergenekon i podobne śledztwa.
Liberałowie w tym Parlamencie życzą premierowi Erdoğanowi i jego rządowi wszelkich sukcesów w tworzeniu prawdziwego państwa demokratycznego i zakotwiczenia go w naszym europejskim klubie państw demokratycznych. Unia celna okazała się wielkim sukcesem i członkostwo Turcji w Unii Europejskiej może być równie udane.
Ubolewamy nad wyhamowaniem tempa procesu akcesyjnego i, choć Turcja musi ponieść w tym względzie część odpowiedzialności, zła wiara niektórych państw członkowskich - jak ujawniono przez WikiLeaks - jest dla naszej Unii sytuacją kłopotliwą. Prezydent Sarkozy nie mówi już w imieniu Europy ani w sprawie Turcji ani swej Unii dla Śródziemnomorza. Jego wizyta w Ankarze miała charakter podżegający, i szkoda, że niemieccy Chrześcijańscy Demokraci nie korzystają z rady Maxa Fischera i nie patrzą w lustro, gdyż dziś AKP jest lustrzanym odbiciem niemieckiej CDU z roku 1950 - nie Chrześcijańskiej Demokracji, lecz Islamskiej Demokracji - i to z pewnością dlatego pan komisarz mówi, że rozumie i podziela frustrację Turcji.
Przedmiotowe sprawozdanie jest szczere - dla niektórych zbyt szczere. Przed Turcją wiele jest jeszcze do osiągnięcia, przed nami natomiast wiele do stracenia, jeśli nie powitamy z zadowoleniem islamskich demokracji takich jak Turcja czy Indonezja i nie będziemy z nimi współpracować.
Paweł Robert Kowal
Pani Przewodnicząca! Chciałbym pogratulować sprawozdawczyni interesującego i wyważonego sprawozdania, chociaż w pewnych sprawach mam wątpliwości. Mam na przykład wątpliwości, czy należy kłaść nacisk na zwiększanie zaangażowania Turcji na Kaukazie Południowym.
Jest to region, gdzie polityka powinna być szczególnie delikatna i wyważona. Ale trzeba powiedzieć, że kluczową rzeczą jest zmiana podejścia do wysiłków Turcji. To wszystko, co wynika z realizacji umowy stowarzyszeniowej, co jest dobrym zwiastunem poszerzania się współpracy Turcji z Unią Europejską, powinno być przyjmowane w nadziei, jako szansa na przyszłość, że drzwi do Europy - także dla Turcji - są otwarte.
Dzisiaj z tego miejsca powinien ten głos płynąć bardzo wyraźnie. Także w kontekście tego, że oczekujemy, iż ważnym atutem dobrej współpracy z Turcją może stać się obecnie konsultacja, współdziałanie wobec wydarzeń w Afryce Północnej. A więc podstawową sprawą, którą musimy dzisiaj zrobić, jest pokazanie wartości Turcji jako partnera Unii w energetyce, jako politycznego partnera Unii na przyszłość.
Charalampos Angourakis
(EL) Pani Przewodnicząca! Pogłębienie recesji nadało nowy impet walce ośrodków imperialistycznych o kontrolę nad rynkami i źródłami energii oraz kanałami ich przesyłu.
Dowodem na to są wydarzenia w Libii oraz niedawne odkrycie złóż ropy na Morzu Śródziemnym, jak też tarcia, które to już wywołało. Jednocześnie NATO i Unia Europejska intensyfikują interwencje prowadzone na tym obszarze. Turcja natomiast usiłuje poprawić swą pozycję strategiczną na obszarze, w którym dochodzi do wielu konfliktów i eskalacji oporu. Temu celowi służyła niedawna reforma konstytucji, która spotkała się z takim entuzjazmem Unii Europejskiej i Stanów Zjednoczonych. Mimo to Turcja jednocześnie nadal prowadzi okupację północnej części Cypru, dopuszcza się naruszeń na Morzu Egejskim oraz bez skrupułów lekceważy podstawowe prawa człowieka i swobody demokratyczne. Robotnicy w Turcji wiedzą, że Unia Europejska nic dobrego im nie przyniesie, gdyż odmawia ona robotnikom i ludziom podstawowych praw, zaś nadal - tak jak miało to miejsce w przeszłości - wspiera wiele reakcyjnych reżimów na przedmiotowym obszarze.
Lorenzo Fontana
(IT) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Gdyby kwestia turecka miała jedynie charakter ekonomiczny, uważałbym, że przypuszczalnie nie stanowiłaby ona problemu. Ponieważ jednak kwestia turecka wyraźnie nie ma jedynie charakteru ekonomicznego, poważne problemy istnieją.
W szczególności pragniemy podkreślić sprawę tolerancji religijnej, która w Turcji niestety nie istnieje, nie tylko dlatego, że moglibyśmy wspomnieć zabójstwa pewnych duchownych, między innymi Włochów, na przykład biskupa Luigiego Padovese'a i księdza Andreę Santoro, lecz również dlatego, że tureccy delegaci podczas niedawnego posiedzenia Rady Europy głosowali niestety przeciwko wnioskowi potępiającemu ataki na chrześcijan na całym świecie.
Uznajemy to za zadziwiające i zastanawiamy się, jak możemy przyjąć kraj, który nie uznaje wolności religijnej za podstawową wartość. Zastanawiamy się również, jak zastępca premiera Erdoğana, Ali Babacan, mógł stwierdzić, że Unia Europejska jest "klubem chrześcijańskim”. Czegóż oczekiwał? Poza tym czyż nie myśli on, że problem być może nie tkwi w "europejskim klubie chrześcijańskim”, lecz braku praw religijnych w Turcji?
Andreas Mölzer
(DE) Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu Füle! Istnieje tureckie przysłowie mówiące, że odzwierciedleniem ludzi są ich czyny, zaś słowa niewiele znaczą. Zwolennicy Turcji dali się jednak zwieść pozytywnie brzmiącym pustym słowom. Sprawozdanie o postępów Turcji w 2010. jest w rzeczywistości raportem o usterkach. Mówi się w nim o wielu sprawach związanych z Turcją, lecz z pewnością wynika z niego, że nie jest ona gotowa na przyłączenie się do Europy. Prawa podstawowe często istnieją jedynie na papierze i dochodzi do znacznych ograniczeń w zakresie wolności słowa. Potwierdza to niedawne aresztowanie dwóch dziennikarzy. Brak jest zmian pod względem problemu dyskryminacji mniejszości etnicznych i wyznaniowych, takich jak Kurdowie i chrześcijanie. Premier Erdoğan z hipokryzją oskarża kraje europejskie o islamofobię, mimo że w odróżnieniu od chrześcijan w Turcji tutaj muzułmanie cieszą się prawem do swobodnych praktyk religijnych. Spór o grunty dotyczący klasztoru św. Gabriela to jeszcze jeden na to dowód. Rząd Erdoğana kontynuuje proces islamizacji, chociaż temu zaprzecza. Wiemy, że tak się właśnie dzieje.
Na podstawie wyników niedawnego sondażu wiadomo, jak Turcy naprawdę postrzegają UE. Są oni za przystąpieniem do UE, lecz jednocześnie patrzą na Europejczyków z dużą nieufnością. Powinniśmy w miarę możliwości najszybciej przerwać negocjacje w sprawie przystąpienia Turcji do UE.
Elmar Brok
(DE) Pani Przewodnicząca, Pani Minister Győri, Panie Komisarzu Füle! Trudno o bardziej nietrafione porównania historyczne od pańskich, Panie Pośle Watson. Nie powinien Pan porównywać Partii Sprawiedliwości i Rozwoju (AKP) z partią, która pod koniec ery nazizmu doprowadziła do powrotu Niemiec do rządów demokratycznych i praworządności. To naprawdę przerażające, szczególnie, że w latach 50. ubiegłego wieku ta niemiecka partia współpracowała i pozostawała w koalicji z liberałami.
Popieram mocne powiązania pomiędzy Turcją a Unią Europejską. Turcja ma dla nas znaczenie strategiczne, lecz nie za wszelką cenę. Po pierwsze, nie możemy uchylić warunków przystąpienia do UE, między innymi wolności słowa, niezawisłego sądownictwa, praw mniejszości oraz wolności religii. Mówi się o tym wyraźnie w sprawozdaniach Komisji oraz sprawozdaniu pani poseł Oomen-Ruijten. Po drugie, nie wolno nam narażać zdolności integracyjnej Unii Europejskiej. Musimy znaleźć inne metody. Po trzecie, obowiązkiem Turcji jest zapewnić, by przedmiotowy proces nie był zablokowany i wreszcie dotrzymać obietnic złożonych chociażby w związku z protokołem z Ankary.
Turcja jest zdolna wyraźnie pokazać, że jej integracja z Unią Europejską jest możliwa. Gdy jednak premier Erdoğan stwierdza w przemówieniu wygłoszonym w Niemczech, że Turcy z niemieckim obywatelstwem powinni być przede wszystkim lojalni wobec Turcji, to mamy poważny problem z integracją. Jest wyraz szczególnego sposobu myślenia i jego tworzenia.
Dlatego też moim zdaniem Turcja nie jest jeszcze gotowa. W celu wypracowania bliższych związków zaprosiliśmy jednak Turcję do konstruktywnej współpracy z nami w ramach porozumienia "Berlin plus” oraz w innych obszarach. Przykład klasztoru św. Gabriela stanowi część tego zagadnienia.
(Mówca zgodził się odpowiedzieć na pytanie zadane zgodnie z regułą niebieskiej kartki na mocy art. 149 ust. 8 Regulaminu)
Graham Watson
(DE) Pani Przewodnicząca! Około dwa czy trzy miliony Niemców i Brytyjczyków mieszka w południowej Hiszpanii, Panie Pośle Brok. Co powiedzieliby ci ludzie, gdyby rząd hiszpański zażądał, by ich dzieci uczyły się języka hiszpańskiego, zanim rozpoczną naukę języka niemieckiego czy angielskiego? Byliby temu oczywiście przeciwni. W Niemczech nie można tak po prostu powiedzieć, że ludzie muszą się najpierw uczyć języka niemieckiego. Oczywiście, powinni się oni uczyć obu języków, lecz zanim Niemcy ustanowią prawdziwą politykę integracyjną, czeka je jeszcze długa droga.
Elmar Brok
(DE) Pani Przewodnicząca, Panie Pośle Watson! Pierwszym językiem ludzi żyjących w Niemczech i zamierzających powrócić do kraju ojczystego jest oczywiście ich język ojczysty. Osoby pragnące jednak otrzymać niemieckie obywatelstwo i przebywające w Niemczech na stałe muszą najpierw nauczyć się języka niemieckiego tak, by miały one szansę na dobre wyniki w szkole, zdobycie wykształcenia, a w związku z tym na udaną karierę zawodową oraz na integrację ze społeczeństwem. W tym wypadku kwestia językowa ma znaczenie priorytetowe. Musimy rozróżnić pomiędzy ludźmi jadącymi za granicę na zimowy urlop a tymi, którzy chcą na stałe pozostać w innym kraju. To rozróżnienie dotyczy integracji. Nie można porównywać ludzi jadących na wakacje na Majorkę z tymi, którzy chcą otrzymać obywatelstwo jakiegoś kraju i żyć w nim na stałe.
Maria Eleni Koppa
(EL) Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu! Proces przystąpienia Turcji do Unii Europejskiej ma nadal znaczenie strategiczne zarówno dla Europy, jak i dla samej Turcji. Proces ten jest miernikiem wiarygodności Europy i zamierzeń Turcji co do przeprowadzenia koniecznych reform demokratycznych. Fakty jednak zadają kłam deklarowanemu zamiarowi rządu w zakresie realizacji demokratycznych przemian. W ciągu ostatnich kilku dni z niepokojem śledzimy kolejne aresztowania dziennikarzy. W dniu 20 lutego wraz z sześcioma kolegami został aresztowany dziennikarz Nedim Şener znany z krytyki podejścia policji do zabójstwa ormiańskiego dziennikarza Hranta Dinka. Zostali oni wszyscy uwięzieni pod zarzutem przynależności do organizacji terrorystycznej, a tym samym liczba uwięzionych dziennikarzy wynosi dobrze ponad sto osób. Ostatecznie rzeczywistym przestępstwem tych osób wydaje się raczej ich krytyka wyrażana pod adresem rządu Erdoğana niż jakiekolwiek inne działania o charakterze przestępczym.
Unia poparła wysiłki tureckiego rządu zmierzające do położenia kresu parapaństwu. Nie może być to jednak wykorzystywane jako alibi do ograniczana swobód osobistych, w szczególności wolności wypowiedzi. Wzywam pana komisarza Fülego, by powiedział nam, jak Komisja zamierza zareagować na te wydarzenia.
Andrew Duff
Pani Przewodnicząca! Wielce ubolewam nad tym, że turecki proces akcesyjny uległ zahamowaniu. Turcja nie czyni oczekiwanych przez nas postępów, problem Cypru pozostaje trudny do rozwiązania, Francja i Niemcy są nieugięcie przeciwne członkostwu Turcji w UE, zaś ten Parlament jest wyraźnie bardzo uprzedzony wobec Turcji.
Stoimy w obliczu gigantycznego kryzysu strategicznego. Europa traci Turcję, zaś Turcja traci Europę. Rok 2011 powinniśmy poświęcić na zbudowanie prawdziwego nowego partnerstwa w oparciu o nową gruntowną ocenę tego, gdzie leżą prawdziwe interesy obu stron.
Evžen Tošenovský
(CS) Pani Przewodnicząca! Sprawozdanie o postępach Turcji w 2010 roku z pewnością należy do najbardziej złożonych, jakie przyszło nam tu omawiać. Pomimo jednak całej tej złożoności nie powinniśmy pozwalać sobie poddawanie się uprzedzeniom wynikającym z historii. Ostatnie wydarzenia w Turcji są z perspektywy europejskich zasad demokratycznych bezsprzecznie niedopuszczalne. Tym bardziej musimy zintensyfikować negocjacje z Turcją. Turcja ma dla Europy zasadnicze znaczenie geopolityczne w odniesieniu do złożonego regionu Bliskiego Wschodu. Pozycji tej nie wolno oczywiście nadużywać. Jeśli jednak będziemy prowadzić z Turcją otwarty i wynikający z zasad dialog, może on doprowadzić do lepszego zrozumienia zasad demokratycznych. Rozwój gospodarczy Turcji w ostatnich latach jest w istocie imponujący, zaś jej przemysł staje się w wielu obszarach ważnym partnerem firm europejskich. Dlatego też jest istotne, by tym stosunkom gospodarczym odpowiadały stosowne relacje polityczne z Unią Europejską, z jasną perspektywą co do przyszłości. Jeśli Turcja jest rzeczywiście zainteresowana przystąpieniem do UE, nie może podejmować takich kroków jak te, które ostatnio obserwowaliśmy. Z wielu powodów mocno popieram ciągły proces zbliżania Turcji do UE.
Philip Claeys
(NL) Pani Przewodnicząca! Mówiąc o negocjacjach z Turcją, musimy przestać używać sformułowania "sprawozdanie z postępów”. Jest to nazwa niewłaściwa, gdyż pod względem spełnienia warunków przystąpienia do UE, Turcja nie dokonała żadnych zasadniczych postępów.
W kwestii Cypru tkwimy w martwym punkcie, ponieważ Turcy wciąż odmawiają spełnienia zobowiązań oraz ponieważ nadal prowadzą niezgodną z prawem wojskową okupację na północy wyspy. Nie odnotowano również żadnych postępów w sferze praw demokratycznych. Ludzie są prześladowani za wyrażanie swych opinii, blokowane są serwisy internetowe oraz w każdy możliwy sposób osłabia się chrześcijan i innych niemuzułmanów. Gdy posłowie do Parlamentu Europejskiego raz za razem zadają pytania na ten temat, Komisja odpowiada, że śledzi sytuację w Turcji uważnie i z niepokojem. Nie podjęła jednak żadnych konkretnych działań, zaś negocjacje wciąż wloką się w nieskończoność.
Jest tajemnicą poliszynela, że wielu orędowników przystąpienia Turcji do UE w Komisji, w swych własnych państwach członkowskich oraz w Parlamencie, przyznaje w rozmowach prywatnych, iż cały ten pomysł to katastrofa. A więc przestańmy oszukiwać siebie, przestańmy oszukiwać obywateli Europy oraz Turków i wreszcie przerwijmy negocjacje z Turcją.
Elisabeth Jeggle
(DE) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Zgadzam się z uczciwą, a więc krytyczną, oceną negocjacji w sprawie przystąpienia do UE zawartą w bieżącym sprawozdaniu o postępach Turcji. Od początku negocjacji złożono wiele obietnic, lecz osiągnięto bardzo niewiele konkretnych postępów. Z uwagi na wyraźnie islamski charakter tego kraju, wszystkie chrześcijańskie i inne niemuzułmańskie wspólnoty wyznaniowe muszą mieć równe prawa, co oznacza swobodę praktykowania własnej religii bez dyskryminacji. Jeśli o mnie chodzi, ta właśnie kwestia ma zasadnicze znaczenie. Turcja musi zobowiązać się do zapewnienia całkowitego rozdziału państwa i religii oraz zaakceptować wyznania nieislamskie. Przypadek klasztoru św. Gabriela stanowi jeden z przykładów przedmiotowego problemu.
Pragnę przypomnieć państwom członkowskim Unii Europejskiej o ich obowiązku zdecydowanego wzywania Turcji we wszystkich negocjacjach prowadzonych z tym krajem do stania na straży powszechnych praw człowieka i, w szczególności, wolności religii.
Wolfgang Kreissl-Dörfler
(DE) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Prawdą jest, że negocjujemy z Turcją jej przystąpienie do UE, a nie inną kwestię, ja zaś popieram przystąpienie Turcji do UE. Z zadowoleniem przyjmuję reformy zainicjowane przez turecki rząd w ciągu ostatniego roku. Turcja musi jednak również spełnić wreszcie swe zobowiązania i wdrożyć postanowienia protokołu z Ankary, tak by w negocjacjach mógł nastąpić postęp. Nie wolno jej wciąż obarczać odpowiedzialnością UE lub Cypru za trwający impas, co Pan, Panie Premierze Erdoğan, czyni z takim upodobaniem.
Turcja musi wreszcie porzucić praktykę aresztowania dziennikarzy krytycznych wobec władzy. Ahmet Şık, Nedim Şener i inni potrzebują ochrony przed arbitralnym charakterem wymiaru sprawiedliwości. To zaledwie niektóre z warunków otwarcia rozdziału negocjacyjnego nr 23. Panie Premierze Erdoğan! Musi Pan złożyć w tej kwestii jasne oświadczenie, nie zaś wypowiadać się przeciw integracji Pańskich rodaków i głosić swój panturecki światopogląd, tak jak miało to miejsce w Düsseldorfie. Tego od Pana oczekujemy. Oczywiście również UE musi wnieść swój wkład w powodzenie negocjacji i pokazać, że jest gotowa przyjąć nowych członków. Obie strony mają do wykonania swoje zadania. Jedno jest jednak jasne - piłka znajduje się na Pańskiej połowie boiska i to Pana kolej na działanie.
Metin Kazak
Pani Przewodnicząca! Mam świadomość, iż przedmiotowe sprawozdanie jest bardzo kontrowersyjne i że znalezienie kompromisu w tym Parlamencie może czasami stać się skrajnie trudne, jednak mimo to powinniśmy starać się, by nasze debaty były wyważone i oparte na faktach.
Po pierwsze, pamiętajmy, iż w układzie z Ankary przewiduje się cztery swobody przepływu oraz unię celną pomiędzy Turcją a UE. Poza tym z doświadczeń związanych z kilkoma orzeczeniami ETS, jak również istniejącymi przepisami wizowymi dla pozostałych państw kandydujących, wynika, iż w przedmiotowym sprawozdaniu należy zdecydowanie poprzeć liberalizację wiz dla obywateli Turcji, zwłaszcza przedsiębiorców i studentów.
Po drugie, powinniśmy wezwać do nadania nowej dynamiki zahamowanemu procesowi na Cyprze. Wdrożenie decyzji Rady z dnia 26 kwietnia 2004 r. bardzo zachęciłoby Turcję do realizacji układu o stowarzyszeniu WE-Turcja. Doprowadziłoby to nie tylko do korzyści gospodarczych i politycznych dla obu stron, lecz również pozwoliło wszystkim mieszkańcom wyspy prowadzić swobodnie wymianę handlową i umożliwiłoby likwidację obecnych podwójnych standardów w UE. Czas pokazać, że Parlament Europejski ma znaczenie.
Peter van Dalen
(NL) Pani Przewodnicząca! Przyjęcie Turcji do Europy byłoby jednym z największych błędów historycznych kiedykolwiek popełnionych. Przyłączyłby się do nas kraj mający 80 milionów mieszkańców, podnoszący roszczenia w zakresie europejskiego budżetu, podejmowania europejskich decyzji oraz europejskiej polityki zagranicznej. Do czego by to doprowadziło można zobaczyć, obserwując relacje Turcji z Hamasem, Hezbollahem i Iranem.
Członkostwo Turcji miałoby również szkodliwy wpływ na integrację. Już obecnie to obserwujemy. Premier Erdoğan niedawno wezwał tureckich migrantów w Niemczech do nauki przede wszystkim języka tureckiego. Ja natomiast uznaję za słuszne, by dla osób żyjących w Niemczech priorytetem była nauka języka niemieckiego.
Lista priorytetów premiera Erdoğana odzwierciedla poglądy partii islamskiej i gdyby Turcja przystąpiła do UE również pod tym względem doszłoby do przesunięcia równowagi. Mielibyśmy zajmować się milionami ludzi, którzy, niestety, nie są zaznajomieni z judeochrześcijańskimi fundamentami Europy i którzy chcieliby je zmienić. Zapewnijmy więc, by sprawozdanie o postępach w 2010 roku było ostatnim. Wstrzymajmy te bezsensowne negocjacje! Uprzywilejowane partnerstwo stanowiłoby połączenie wszystkiego, co z obu stron jest najlepsze.
Emine Bozkurt
(NL) Pani Przewodnicząca! Postęp i wzajemne zaufanie pojawią się dopiero wtedy, gdy zarówno Turcja, jak i Unia Europejska wypełnią swe zobowiązania. Otwarcie nowych rozdziałów negocjacyjnych przyniesie właśnie taką nową dynamikę, w przypadku postępów w zakresie praw człowieka i wymiaru sprawiedliwości, których oczekujemy.
Poważnie niepokoi nas kwestia wolności prasy. Ochrona tej wolności, która bywała trudna, to cenny atut. W kraju demokratycznym prasa odgrywa istotną rolę, kontrolując sprawujących władzę. Oczywiście wielki obowiązek wdrożenia unijnego prawodawstwa ciąży na samej Turcji, lecz również Europa ma obowiązki, np. wykonania zobowiązań zawartych w układzie o stowarzyszeniu w sprawie wolnego przepływu osób oraz konkluzji Rady z kwietnia 2004 roku w sprawie Cypru.
I wreszcie dzisiaj, w stuletnią rocznicę Międzynarodowego Dnia Kobiet, podzielę się kilkoma przemyśleniami na temat praw kobiet w Turcji. Choć w wymiarze prawnym doszło do wielu ulepszeń, wzywam turecki rząd do uczynienia wszystkiego, co w jego mocy celem zapewnienia ich właściwego wdrożenia oraz - wobec nadchodzących wyborów - do odpowiedzi na wezwania Parlamentu w sprawie parytetów celem zwiększenia liczby kobiet na stanowiskach przedstawicielskich.
Konrad Szymański
Pani Przewodnicząca! Myślę, że Turcja daje oczywiście olbrzymie potencjalne korzyści w polityce wobec regionu, którą sami chcemy prowadzić, tak wobec Kaukazu, jak i Bliskiego Wschodu. Ta nowa polityka turecka w regionie, niezwykle aktywna, stawia oczywiście pytanie, czy będzie to bardziej polityka turecka pod europejską flagą, czy faktycznie będzie to europejska polityka z turecką pomocą. Tak czy inaczej jest to cenna perspektywa.
Mam wrażenie, że ta współpraca powinna być czym prędzej oparta na dużo bardziej pragmatycznej podstawie. Mam wrażenie, że bardzo przeciągająca się dyskusja o członkostwie frustruje zupełnie niepotrzebnie obie strony. Z różnych powodów trwają one bardzo długo i nie mają dzisiaj specjalnie dobrych perspektyw. Chciałbym dzisiaj podziękować za sprawozdanie zaproponowane przez Rię Oomen-Ruijten - jest to jak zwykle wyważony dokument. Jestem w szczególności wdzięczny za to, że tak dobrze zostały potraktowane zagadnienia wolności religijnej chrześcijan w Turcji. Cały czas mamy z tym problem: z podmiotowością prawną społeczności chrześcijańskiej, zwrotem mienia i możliwością kształcenia duchowieństwa. Powinniśmy o tym pamiętać.
Jarosław Leszek Wałęsa
Na początek chciałbym podziękować koleżance Oomen-Ruijten, która po raz kolejny przygotowała bardzo wszechstronne sprawozdanie na temat postępów Turcji. Co roku Komisja Europejska przyjmuje tzw. pakiet rozszerzenia, a my w oparciu o ten pakiet przygotowujemy raport oceniający postępy osiągnięte na drodze przystąpienia do Unii Europejskiej w ciągu ostatnich 12 miesięcy przez każdego z kandydatów. W ocenie Komisji Turcja w wystarczającym stopniu spełnia kryteria polityczne. Ostatnie reformy konstytucyjne dały możliwość poprawy w wielu dziedzinach, takich jak sądownictwo i prawa podstawowe. Pakiet poprawek do konstytucji zatwierdzony w referendum w ubiegłym roku jest krokiem w dobrym kierunku, jednak opracowanie i przyjęcie tych reform nie było poprzedzone procesem konsultacji z udziałem partii politycznych i społeczeństwa obywatelskiego. Cieszy niezmiernie fakt, że reforma stwarza podstawy do powołania instytucji Rzecznika Praw Obywatelskich oraz utworzenia krajowej instytucji ds. praw człowieka.
Wdrożenie tych nowych propozycji w przejrzysty sposób w oparciu o demokratyczne procedury zgodne ze standardami europejskimi będzie teraz kluczowe. Niestety, na proces negocjacyjny cały czas padają cieniem stosunki sąsiedzkie. Myślę, że okazanie dobrej woli, stworzenie sprzyjającego klimatu oraz wsparcie ze strony Turcji dla trwających negocjacji w kwestiach Cypru, a także konkretne przyczynienie się do kompleksowego rozwiązania problemu wpłynie na ocieplenie wizerunku Turcji na arenie europejskiej i międzynarodowej. Dziękuję.
Kyriakos Mavronikolas
(EL) Pani Przewodnicząca! Pragnę skomentować w szczególności sposób, w jaki została przedstawiona kwestia Cypru w projekcie rezolucji pani poseł Oomen-Ruijten. Mija rok, a kolonizacja trwa nadal, obecność wojsk okupacyjnych na Cyprze trwa nadal, a nawet więcej: od około miesiąca obserwujemy protest tureckich Cypryjczyków przeciwko obecności tureckich sił zbrojnych na wyspie i przeciwko sytuacji gospodarczej na obszarze okupowanym, spowodowanej obecnością tureckich wojsk okupacyjnych.
Jak odpowiedział na to turecki premier? Że stacjonują one na Cyprze nie dla tureckich Cypryjczyków, lecz dla strategicznych interesów Turcji.
Moralne wartości i zasady Unii Europejskiej nie pozwolą jej poświęcić Cypru na ołtarzu postępów Turcji na drodze ku przystąpieniu do UE i muszę powiedzieć - przypomniał to na tej sali jeden z kolegów socjalistów - aż włosy stają mi dęba - że to nie Cypr najechał Turcję; ale Turcja zaatakowała Cypr. Nie zapominajmy o tym.
(Oklaski)
James Elles
Pani Przewodnicząca! Pragnę przyłączyć się do głosu osób gratulujących sprawozdawczyni kompleksowego i wyważonego sprawozdania, lecz zgadzam się również z osobami, które już wspomniały, iż w zasadzie nie jest to sprawozdanie o postępach: powinien to być raczej raport sytuacyjny.
Celem podkreślenia, iż jest to katalog bardzo niewielkich postępów w zakresie poważnych kwestii omawianych w dokumencie, sprawozdawczyni bardzo precyzyjnie wymieniła w punkcie 40 konieczność wycofania tureckich sił zbrojnych z Cypru, w punkcie 47, jak uczynili inni mówcy, ubolewa ona nad niewdrożeniem przez Turcję protokołu dodatkowego, a następnie, jak wspomnieli już inni, odnosi się do blokady strategicznej współpracy pomiędzy UE a NATO poza porozumieniem "Berlin plus”.
Uważam za bardzo istotne, by Unia nie ustępowała w żadnej kwestii ani nie otwierała większej liczby rozdziałów negocjacyjnych, do czasu aż zobaczymy, że Turcja jest partnerem, który chce uczestniczyć w tej dyskusji. A może ostatecznie, gdy spojrzymy na ten cały proces, zastanowimy się, czy istnieje przywództwo po obu stronach pozwalające go zakończyć, czy też był to po prostu pomysł z XX wieku, który w XXI wieku nie ma zupełnie żadnego sensu.
Georgios Koumoutsakos
(EL) Pani Przewodnicząca, Pani Minister, Panie Komisarzu! Turcja to duży kraj o strategicznym znaczeniu, jednak czy jest ona gotowa na Europę? Nie, jeszcze nie. Czy Europa jest gotowa na Turcję? Nie, jeszcze nie. Czy Turcja porzuciła swe aspiracje członkostwa? Nie, jeszcze nie. Oto trzy pytania i trzy odpowiedzi, Panie Komisarzu, realistycznie określające krytyczny punkt zwrotny, który Turcja osiągnęła na drodze ku przystąpieniu do UE. Stanowią również podsumowanie skomplikowanych relacji pomiędzy Turcją a Europą. Z przyczyn historycznych, politycznych i kulturowych, stosunki te zawsze oscylowały pomiędzy zaufaniem a podejrzliwością, pomiędzy przyciąganiem a odrzuceniem. Politycznym wyrazem tej rzeczywistości jest długa i bolesna droga Turcji w kierunku przystąpienia do UE.
Pomimo godnych odnotowania postępów dokonywanych przez Turcję nadal daje ona powody do niepokoju w zakresie praw człowieka. Wciąż targuje się na temat każdego nawet niewielkiego zobowiązania wobec Unii Europejskiej. Odmawia normalizacji swych relacji z państwem członkowskim UE, Republiką Cypryjską, utrzymuje groźbę wojny wobec innego państwa członkowskiego UE, Grecji, oraz odmawia uznania i stosowania Konwencji o prawie morza.
Ostatnio arogancja tureckich przywódców zdenerwowała nawet tureckich Cypryjczyków. Ze swojej strony Europa wciąż wysyła niejednoznaczne komunikaty co sprawie przystąpienia Turcji do UE, co w żadnej mierze nie pomaga. Potrzebujemy więc jaśniejszego stanowiska. Jedynie całkowite wypełnienie przez Turcję powziętych przez nią zobowiązań może i - tego wymaga sprawiedliwość - musi prowadzić ją w kierunku przystąpienia do UE. Jeśli jednak mamy być sprawiedliwi, musimy być również rygorystyczni wobec Turcji.
Na zakończenie gratuluję pani poseł Oomen-Ruijten sprawozdania, którego przyjęcie poprę w głosowaniu, i wzywam koleżanki i kolegów do uczynienia podobnie.
Michael Cashman
Pani Przewodnicząca! Z dumą wstaję, by wyrazić zadowolenie w związku z postępami Turcji na drodze ku członkostwu w UE. Od dawna popieram przystąpienie Turcji do UE. Leży ono w interesie UE i, w rzeczy samej, w interesie Turcji. Możemy przyjąć wąską populistyczną perspektywę lub też wykazać się przywództwem i wizją. To przywództwo i wizja polega na wprowadzeniu Turcji do UE, gdzie jest jej miejsce.
Choć rozwój wypadków był w pewnej mierze pozytywny, wiele pozostaje do zrobienia. Przedstawię kilka konstruktywnych sugestii. Więcej należy uczynić w celu zwalczania dyskryminacji i promowania równości bez względu na płeć, płeć społeczno-kulturową, rasę i pochodzenie etniczne, religię i wyznanie, wiek i orientację seksualną. Powinno być to zagwarantowane prawem. Proszę więc tureckie władze o wpisanie odniesienia do tożsamości płciowej do projektu ustawy o zwalczaniu dyskryminacji i nierówności.
Czas ucieka. Mógłbym długo mówić o tej kwestii. Warto wspomnieć, że Turcja jest nowoczesnym państwem świeckim i że w Turcji kobiety otrzymały prawa wyborcze na długo przed tym, jak przyznano je kobietom w niektórych częściach UE, o czym powinniśmy pamiętać, patrząc wstecz na sto lat feminizmu.
Miroslav Mikolášik
(SK) Pani Przewodnicząca! Przemiana Turcji w państwo o prawdziwej pluralistycznej demokracji opierającej się na ochronie praw człowieka i podstawowych wolności nadal wydaje się ciągłym wyzwaniem.
W porównaniu z ubiegłym rokiem Turcja nie dokonała żadnych znaczących postępów w realizacji reform i spełnianiu kryteriów kopenhaskich, z którymi pełna zgodność jest jednym z najważniejszych warunków koniecznych członkostwa w UE. Niedociągnięcia utrzymują się zwłaszcza w zakresie sądownictwa, gdzie nadal nie jest zagwarantowane prawo do sprawiedliwego i szybkiego procesu, w obszarze praw mniejszości i praw kobiet, jak również w kwestii wolności religii, wolności wypowiedzi, wolności prasy oraz zwalczania korupcji. Szczególnie widoczny jest brak wolności religii.
Turcja musi poprawić koordynację swej polityki zagranicznej z polityką zagraniczną UE, tym samym pokazując, że podziela z UE wspólne wartości i interesy. Konkretnym przykładem mogłoby być poparcie wysiłków UE zmierzających do powstrzymania Iranu przed wchodzeniem w posiadanie broni nuklearnej, czy też podpisanie Statutu Międzynarodowego Trybunału Karnego, z czym Turcja nadal wyraźnie zwleka. Oczekuję też od Turcji o wiele większej aktywności w zakresie rozwiązania kwestii cypryjskiej - tak ją po słowacku nazywamy - poprzez wycofanie sił zbrojnych z tego okupowanego terytorium.
Franz Obermayr
(DE) Pani Przewodnicząca! Dziękuję bardzo za danie mi możliwości zadania pytania. Niestety teraz jest nieco za późno. Jak Państwo widzieli, pan poseł Cashman już opuścił salę. Mam kilka ważnych pytań, które chciałem mu zadać. Poprosiłbym o zapewnienie, by gdy ktoś z posłów korzysta z możliwości zadania pytania zgodnie z regułą niebieskiej kartki natychmiast otrzymywał możliwość zabrania głosu. W przeciwnym razie adresat pytania może opuścić salę, tak jak właśnie się stało. Być może jednak będę miał okazję zabrać głos w ramach procedury pytań z sali i chciałbym za to pani przewodniczącej z góry podziękować.
Eleni Theocharous
(EL) Pani Przewodnicząca, Pani Minister, Panie Komisarzu! Jak pani poseł Oomen-Ruijten słusznie stwierdza w swym sprawozdaniu Turcja nie może przystąpić do Unii Europejskiej do chwili rozwiązania kwestii Cypru, do chwili zniesienia okupacji, do chwili opuszczenia Cypru przez siły zbrojne. To sama Turcja zaciska pętlę wokół procesu akcesyjnego. Dlatego też, Panie Komisarzu, ktokolwiek chciałby pomóc Turcji powinien ostatecznie wsłuchać się w to, co mówią tureccy Cypryjczycy, którzy obecnie protestują, którzy nie domagają się bezpośredniego handlu czy jego przełożenia w decyzji z 26 kwietnia, jak dziś usłyszeliśmy, lecz uwolnienia Cypru spod okupacji oraz ich osobistego uwolnienia i ocalenia. Uważam, Panie Komisarzu, że Turcja nie może wejść do UE dzięki procesowi niszczenia Cypru, a ktokolwiek chce pomóc Turcji musi przestać wyładowywać się na Cyprze. Jest to sprawa zasadnicza, którą musimy wszyscy respektować, gdyż, jeśli kwestia Cypru nie zostanie rozstrzygnięta w sposób sprawiedliwy, skutki będą katastrofalne dla samej Unii Europejskiej.
Mario Mauro
(IT) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Muszę przyznać, że doskonała, wybitna praca wykonana przez panią poseł Oomen-Ruijten angażuje nas w debatę, której nadal towarzyszy jednak spora dawka hipokryzji, gdy mówimy o Turcji.
Nie udaje nam się pokonać tej hipokryzji, lecz może udałoby nam się to lepiej, gdybyśmy uznali kilka ogólnych podstawowych aspektów. Przede wszystkim musimy uznać, że zupełnie nie udało się nam, lub być może nigdy nawet się nie staraliśmy, zainicjować prawdziwej strategii w odniesieniu do państw leżących na południowym wybrzeżu Morza Śródziemnego. Kwestia turecka jest z tym ściśle powiązana.
Gdy kilka dni temu udaliśmy się na misję do Tunezji, członkowie jedynej partii islamskiej, al-Nahda, powiedzieli nam dość szczerze, że źródłem inspiracji jest dla nich AKP Recepa Tayyipa Erdoğana, a więc ludzie w pewien sposób oczekują od Turcji, że będzie umiała zwrócić się przodem do Europy, lecz nie wiedzą, czy druga strona, Europa, jest skłonna wziąć to pod uwagę.
Musimy zadać sobie pytanie, co warto zrobić w odniesieniu do Turcji: czy warto być zupełnie szczerym i szybko przejść do form uprzywilejowanego partnerstwa obejmującego cały basen Morza Śródziemnego, czy też warto nadal grać na czas i odkładać naszą decyzję w nieskończoność tak, by sami Turcy, którzy są bardzo dumnym narodem, na koniec powiedzieli nam raz na zawsze "nie”, tym samym jeszcze bardziej komplikując sytuację wokół Morza Śródziemnego?
Sądzę, iż to właśnie my powinniśmy zdecydować, a nie czekać, aż decyzję podejmą inni. Mamy konkretne obowiązki i musimy je podjąć w całości. Musimy mieć odwagę powiedzieć "tak” lub "nie”, a wtedy zobaczymy, że ta sytuacja będzie miała pozytywny finał.
Andrey Kovatchev
(BG) Pani Przewodnicząca! Gratuluję pani poseł Oomen-Ruijten świetnej pracy, którą wykonała. Uznajemy Turcję za ważnego partnera euroatlantyckiego. Dlatego też mam pewność, iż mimo naszych sprzeczności, wszyscy zgadzamy się, że potrzeba nam zreformowanej, demokratycznej, świeckiej i europejskiej Turcji.
Osobiście odczuwam głęboki niepokój w związku z ryzykiem przyjęcia przez turecką politykę wewnętrzną i zagraniczną charakteru islamskiego. Widzimy, że część tureckich elit politycznych wyraźnie nie ma ochoty trzymać się zasady rygorystycznego rozdziału religii i polityki, zgodnie z przekazem Atatürka.
Europa musi pomóc Turcji pokonać wewnętrzny podział w tureckim społeczeństwie, co obejmuje poprawę sytuacji mniejszości i stosunków z sąsiadami. Nie możemy oczywiście pokazywać oskarżycielsko palcem samej tylko Turcji. Jej sąsiedzi również muszą wykonać ruch w tym kierunku.
Oczekuję, iż będziemy pracować na zasadach partnerstwa w zakresie wszystkich wspólnych kwestii będących w interesie ogólnym, zwłaszcza współpracy w ramach NATO oraz infrastruktury energetycznej. Wreszcie mam nadzieję i oczekuję, że Turcja w miarę możliwości szybko podpisze oczekiwaną umowę o readmisji z Unią Europejską, bez zbędnej zwłoki i bez nakładania dodatkowych warunków.
Monika Flašíková Beňová
(SK) Pani Przewodnicząca! Ewentualne wejście Turcji do UE oznaczałoby szerokie konsekwencje gospodarcze, polityczne i kulturowe, z jakimi UE nigdy nie mierzyła się w żadnym ze swych rozszerzeń. Mimo różnic w porównaniu z kulturą, tradycją i wartościami europejskimi, Turcja nie jest jednak krajem fundamentalistycznym, zaś religia to swobodne wyrażenie się każdego obywatela.
Nie można odmawiać Turcji prawa do pojęcia próby spełnienia kryteriów przystąpienia do UE, nawet jeśli jest oczywiście pożądane, by podjęła ona intensywniejsze działania pomocne w rozstrzygnięciu sporów pomiędzy tureckimi Cypryjczykami a Grekami. Rozwiązanie kwestii Cypru mogłoby więc również przynieść większą stabilność, dobrobyt i bezpieczeństwo na wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego, jak też w pewnym stopniu pomóc w przyspieszeniu procesu akcesyjnego Turcji.
Pragnę jednak na zakończenie powiedzieć jedną rzecz. Jesteśmy tutaj, Panie i Panowie, podobnie jak nasze koleżanki i koledzy w Komisji i Radzie, żeby dokonać uczciwej oceny i jeśli potwierdzimy, iż Turcja stopniowo wypełnia przedmiotowe kryteria, nie wolno nam z góry mówić o uprzywilejowanym partnerstwie. Lepiej byłoby powiedzieć Turcji wprost, że mimo spełnienia wszystkich kryteriów, nie osiągnie pełnego członkostwa w UE. Moim zdaniem byłoby to z naszej strony uczciwe.
Jelko Kacin
(SL) Pani Przewodnicząca, Pani Minister Győri, Panie Komisarzu! Dramatyczne i głębokie zmiany polityczne, które ostatnio obserwowaliśmy przypominają nam, że podczas gdy w świecie arabskim rozpoczyna się proces demokratyzacji, stajemy się coraz bardziej świadomi wrażliwości dostaw energii i naszej zależności energetycznej.
Turcja to dla nas najcenniejszy, najoczywistszy i najbardziej przekonujący przykład funkcjonującej demokracji w świecie arabskim oraz, oczywiście, przykład kwitnącej gospodarki. Jednakże zarówno Unia Europejska, jak i Turcja wciąż są zakładnikami nierozstrzygniętej kwestii Cypru. Pewne ważne rozdziały negocjacyjne pozostają dla Turcji zablokowane. Musimy dziś podkreślić ważne znaczenie możliwie najszybszego otwarcia rozdziału dotyczącego energii oraz musimy wysłać naszym cypryjskim przyjaciołom w Nikozji wyraźny sygnał, iż otwarcie tego rozdziału przyniosłoby korzyści zarówno nam, jak i Cyprowi i Turcji. Jego blokowanie jest szkodliwe dla Cypru, Turcji oraz całej Unii Europejskiej, dla stabilności w regionie oraz stabilności na światowych rynkach.
Ponadto, gdybyśmy otworzyli ten rozdział w bieżącym roku, pokazalibyśmy swymi działaniami, że w Unii Europejskiej potrafimy dostosować się do sytuacji i jesteśmy zdolni skutecznie rozpoznawać przeszłe i przyszłe wyzwania i pułapki. Jeśli nie odblokujemy tego rozdziału, będziemy nadal jedynie bezsilnymi i nieskutecznymi obserwatorami.
Charles Tannock
Pani Przewodnicząca! Turcja nadal wytraca impet na drodze ku członkostwu w UE. Jedną z przyczyn jest oczywiście nieprzestrzeganie postanowień protokołów dodatkowych z Ankary oraz nieuznawanie i ciągła okupacja Cypru.
Odmowa rządu tureckiego w sprawie otwarcia portów i lotnisk tureckich na potrzeby handlu pochodzącego z Republiki Cypryjskiej jest niedopuszczalna, lecz pragnę również wspomnieć, że tamtejsze władze mogłyby także mieć bardzo konstruktywne podejście do sąsiedniej Armenii, na przykład ponownie otworzyć wspólną granicę z Armenią oraz uznać celową masakrę Ormian w 1915 roku. Ponadto kiepsko skrywane wparcie polityczne Turcji dla Iranu może zagrozić wysiłkom UE zmierzającym do powstrzymania teokracji islamistycznej przed skonstruowaniem bomby atomowej, nad czym należy głęboko ubolewać.
Niepokoi mnie również rosnąca wrogość Turcji wobec Izraela, naszego sojusznika, co można było zaobserwować podczas incydentu flotylli u wybrzeży Strefy Gazy i w oficjalnie opublikowanych tureckich ustaleniach. Turcja nadal bez widocznego powodu nie dopuszcza do otwarcia greckiego prawosławnego klasztoru na wyspie Halki oraz odmawia swym prastarym chrześcijanom syriackim pełni praw obywatelskich. Moim zdaniem nie ma wątpliwości, że Turcja musi obecnie podwoić wysiłki, jeśli chce osiągnąć dalsze postępy na drodze ku UE i jej wartościom.
Kyriacos Triantaphyllides
(EL) Pani Przewodnicząca! Spośród wszystkich problemów stojących przed Turcją na drodze ku przystąpieniu do UE, przedstawionych w przedmiotowym sprawozdaniu pani poseł Oomen-Ruijten, której dziękuję, takich jak problem kurdyjski, problem ormiański, wolność prasy i potrzeba poszanowania praw kobiet, najbardziej namacalny jest problem Cypru.
Kraj kandydujący nie może okupować terytorium Unii Europejskiej. Jeśli pragnie nadal podążać ścieżką ku przystąpieniu do UE, musi wycofać swe siły zbrojne z Cypru i zakończyć okupację tureckich i greckich Cypryjczyków.
Jaroslav Paška
(SK) Pani Przewodnicząca! Na początek przyklasnę wysiłkom tureckiej administracji zmierzającej do zbliżenia tureckich struktur politycznych do europejskiego systemu wartości. Niemniej jednak nie sposób ignorować ciągłych problemów w obszarze poszanowania praw człowieka, w szczególności praw mniejszości i kobiet, oraz tłumienia wolności religii.
Najpoważniejszym problemem wydaje się jednak wciąż utrzymująca się okupacja turecka niemal 50 % terytorium jednego z naszych państw członkowskich - Cypru. UE jest tym samym pośrednio zaangażowana w konflikt militarny z Turcją. Konflikt ten kosztował wielu mieszkańców Cypru dach nad głową i jak dotychczas nie ma nadziei na rozwiązanie tego niezgodnego z prawem stanu rzeczy.
W związku z tym uważam, iż dialog pomiędzy Brukselą a Stambułem wymaga większej otwartości, by nasi tureccy przyjaciele zrozumieli, że droga ku UE wiedzie jedynie poprzez kryteria, których nie da się obejść. Jeśli naszym tureckim przyjaciołom wydaje się, że nie są przygotowani na spełnienie wymagających kryteriów UE, właściwe byłoby uczciwie to przyznać i zaproponować rozsądną alternatywną formę naszego współistnienia.
Andrew Henry William Brons
Pani Przewodnicząca! Przedmiotowe sprawozdanie charakteryzuje się sporą skłonnością do niedopowiedzeń. Cytuję: "konieczne są istotne wysiłki w zakresie praw podstawowych”. Pisarz Orhan Pamuk uniknął odpowiedzialności karnej za heretyckie spojrzenie na historię Turcji jedynie z powodu swej międzynarodowej sławy. Odpowiednia ustawa nadal obowiązuje. Czy w swym państwie członkowskim UE byłaby skłonna tolerować tłumienie heretyckich wystąpień naukowych?
W dalszej części sprawozdania czytamy, iż brak jest postępów na drodze ku normalizacji stosunków z Cyprem. Mówiąc wprost, oznacza to, że Turcja nadal okupuje, siłą broni, północną część tego kraju, wywłaszcza mienie greckich Cypryjczyków oraz bezcześci i plądruje ich miejsca kultu i pochówku. Turcja musi bezwarunkowo wycofać swe sił zbrojne, zwrócić mienie i naprawić szkody, w przeciwnym razie nie powinno się z nią w ogóle utrzymywać stosunków, a cóż dopiero mówić o negocjacjach w sprawie jej członkostwa w UE.
Štefan Füle
komisarz - Pani Przewodnicząca! Była to w istocie dobra i pożyteczna debata odzwierciedlająca różnorodność opinii i poglądów.
Niemniej jednak, podkreślało to wielu Państwa, jeśli Turcja rzeczywiście spełni wszystkie zobowiązania akcesyjne, zaś my pozostaniemy zaangażowani i poważni, zdołamy uniknąć większości wspomnianych przez niektórych z Państwa frustracji i pójść naprzód.
Zgadzam się również z tymi, którzy mówią zupełnie wyraźnie, że zmiana podejścia do protokołu dodatkowego, układu z Ankary, oraz osiągnięcie postępów w zakresie rozmów na temat kompleksowego rozstrzygnięcia kwestii Cypru nadałyby impet negocjacjom w sprawie przystąpienia.
Zgadzam się również z osobami, które zwracają uwagę, iż zasad gry nie powinno się zmieniać w trakcie jej trwania. Chcę się jednak wyrazić bardzo jasno. Dla mnie to nie jest gra; moim zdaniem jest to poważny proces. Jestem przekonany, że na jego końcu większość w Unii Europejskiej i tureckich obywateli zobaczy wyraźnie korzyści z członkostwa nowej i nowoczesnej Turcji w Unii Europejskiej.
Moja druga uwaga: uważam, że tegoroczne sprawozdanie jest w istocie wielce wyważone. Bardzo doceniam, że w sprawozdaniu znalazła swój wyraz potrzeba zaprezentowania obrazu z szerszej perspektywy, którą sprawozdawczyni udało się w dużej mierze uwzględnić, podobnie jak udało się to osiągnąć w dzisiejszej debacie, i że pani poseł nie ograniczyła tylko do przedstawienia Parlamentowi Europejskiemu wykazu incydentów i problemów.
Moja trzecia uwaga jest następująca: zgadzam się również z tymi, którzy zdecydowanie jasno mówią, iż klucz do wielu rozdziałów leży w rękach naszych tureckich partnerów.
Jestem jedną z osób, które życzyłyby sobie otwarcia rozdziałów takich jak rozdział 15 dotyczący energii oraz, w szczególności, rozdział 23 w sprawie wymiaru sprawiedliwości i praw podstawowych. Jest to bardzo ważne, zwłaszcza rozdział 23. Uważam, iż w interesie zarówno Turcji, jak i Unii Europejskiej byłaby praca nad ustanowieniem listy osiągnięć dotyczących tych doniosłych kwestii.
Powiedziano, iż 14 rozdziałów jest zamrożonych z powodu protokołu z Ankary. Pozwolę sobie na uwagę natury osobistej. Sądzę, iż istnieje różnica pomiędzy rozdziałami zamrożonymi jednostronnie a zamrożonymi na podstawie zalecenia Komisji, z powodu braku zaangażowania Turcji na rzecz unii celnej, a następnie uzgodnionymi przez państwa członkowskie drogą konsensusu. Rozdziały 23 i 15 są wśród zamrożonych jednostronnie.
Na sam koniec ustosunkuję się również do kwestii, której obecnie poświęcamy bardzo wiele uwagi, czyli sprawie wolności mediów w Turcji. W ubiegły czwartek wydałem jasne oświadczenie, by mieć całkowitą pewność, że do naszych tureckich kolegów zostanie skierowany sygnał, iż tureckie prawo nie gwarantuje w wystarczającym stopniu wolności wypowiedzi zgodnie z europejską konwencją praw człowieka oraz standardami Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, i żeby wyraźnie podkreślić, że Turcja musi pilnie dokonać nowelizacji swych ram prawnych w celu zapewnienia znacznej poprawy w zakresie wykonania prawa do wolności prasy w praktyce.
W bardzo podobny sposób poruszyłem tę kwestię w ubiegły piątek w rozmowie z tureckim ministrem spraw zagranicznych, Ahmetem Davutoğlu. Pozwolę sobie jeszcze na następującą uwagę. Uważam, że zdecydowanie nie powinniśmy się powstrzymywać od krytycznych uwag tam, gdzie widzimy problemy. Ważne jest jednak również, by pomagać Turcji w takim kształtowaniu i porządkowaniu ustawodawstwa, by odpowiadało ono zapisom wspomnianej konwencji.
Zastanawiam się, jak zaangażować w ten proces Radę Europy i OECD i przekażę Parlamentowi Europejskiemu informacje na temat wyników tych konsultacji i przedstawię propozycję naszego trybu postępowania.
Enikő Győri
Pani Przewodnicząca, Panie Komisarzu, Panie i Panowie! Dziękuję Państwu bardzo za tę znakomitą debatę. Przedstawiono tu wiele argumentów za i przeciw zarówno w odniesieniu do gotowości Turcji, jak i całego procesu akcesyjnego. One również świadczą o złożonym charakterze sytuacji i o tym, jak trudne zadanie miała pani poseł Oomen-Ruijten. Sądzę, iż wykonała ona znakomitą pracę, tworząc sprawozdanie bardzo dobrze odzwierciedlające trudności związane z oceną przedmiotowej sytuacji i gotowości Turcji.
Istnieją jednak punkty, co do których jesteśmy zgodni, i moim zdaniem znalazło to również odzwierciedlenie w niniejszej debacie. Uważam, iż istnieje tu nie tylko zgoda pomiędzy partiami, ale także Komisji i Rady. Po pierwsze, potrzebujemy europejskiej Turcji i w naszym interesie leży udzielenie jej pomocy w tym procesie. Mówimy tu o partnerze strategicznym. Nigdy za wiele podkreślania, jak ważne jest, byśmy za przyjaciela mieli kraj, którego niewielki obszar leży w Europie. Nie ma również wątpliwości, że jest to proces oparty na warunkach i że Turcja musi wypełnić wszystkie zobowiązania, które na siebie przyjęła, żebyśmy mogli poczynić postępy w negocjacjach, musi ona spełnić sformułowane przez nas standardy i oczekiwania. Nie ma też wątpliwości, że Turcja musi zadbać o stosunki dobrosąsiedzkich. Jest to sprawa, której nie można kwestionować w żadnych negocjacjach akcesyjnych.
Byliśmy świadkami debaty na temat poczynionych postępów i liczby zadań, które Turcja wykonała. Uważam, iż nie możemy podawać w wątpliwość osiągnięć reformy konstytucyjnej ani odnotowanego postępu na przykład w kwestii mniejszości, chociaż jest on częściowy. Nikt nie kwestionował, iż wciąż czeka nas bardzo długa droga. Wystarczy ponownie wymienić tu kwestię wolności prasy, sytuacji kobiet, czy funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości. Jeśli zastanawiamy się, jak tchnąć nowego ducha w negocjacje akcesyjne, powinniśmy przeanalizować zakres naszych działań. Tak jak wspomniał pan komisarz Füle, 13 rozdziałów rzeczywiście pozostaje otwartych i udało nam się zamknąć tylko jeden; 16 zostało zamrożonych i w nich nie możemy poczynić obecnie żadnych postępów. Możemy de facto pracować nad trzema rozdziałami, a mianowicie dotyczącymi konkurencji, zamówień publicznych oraz polityki społecznej i zatrudnienia. Najlepiej przygotowany jest rozdział dotyczący konkurencji. Wiele zrobiono również podczas prezydencji belgijskiej, żeby umożliwić nam otwarcie tego rozdziału, a Komisja bardzo intensywnie pracuje, przy naszym ogromnym wsparciu, by otworzyć ten rozdział jeszcze trwania czasie prezydencji węgierskiej. Raz jeszcze powiem, że Turcja musi spełnić w tym celu bardzo wiele warunków. Ufam, iż nastąpią w tym zakresie postępy, naprawdę nie chciałabym, żeby się okazało, że przez wiele miesięcy wciąż nie można będzie otworzyć kolejnego rozdziału.
Wiele osób wskazało, że pożądany byłby postęp w kwestii wiz lub zadało pytanie w tej sprawie. Będę wobec państwa szczera. Prezydencja węgierska byłaby skłonna zachęcać Komisję do rozpoczęcia przedmiotowego dialogu, lecz wszyscy wiemy, że na posiedzeniu Rady sytuacja w tym względzie nie była całkiem jasna, a wiele państw członkowskich wyraziło swe wątpliwości. Sądzę, podobnie jak prezydencja węgierska, że zainicjowanie takiego dialogu leżałoby w naszym interesie. Wiele osób mówiło o wolności religii i prześladowaniach chrześcijan. Sporo słów krytyki skierowano do Rady w związku z tym, że nie zajęła się tą kwestią. Wprawdzie należy ona do kompetencji baronessy Ashton, jako przewodniczącej Rady do Spraw Zagranicznych, pozwolę sobie powiedzieć, iż zagadnienie to zostało uwzględnione w agendzie Rady do Spraw Zagranicznych w styczniu. Choć w tym czasie nie było zgody, na posiedzeniu Rady do Spraw Zagranicznych w lutym przyjęto jednak rezolucję, w której potępiono prześladowanie wszystkich mniejszości religijnych, a zwłaszcza chrześcijan, tak więc Rada w istocie zajęła się tą sprawą.
Na koniec chciałabym również zadać nam wszystkim pytanie, ponieważ mówimy o tym, co zrobiła Turcja, czy zrobiła wystarczająco dużo i czy podejmuje właściwe wysiłki na rzecz przystąpienia do UE. Pomyślmy jednak również o tym wszystkim, co zależy od nas. A jeśli chcemy być uczciwi, zobaczymy, że obecnie w Europie mamy okres, w którym nie jest ona nastawiona na integrację. Obserwujemy bieżące wydarzenia w Afryce Północnej, lecz jeśli przyjrzeć się temu, co dzieje się w samej Unii Europejskiej lub w naszym nawet bardziej bezpośrednim sąsiedztwie, okaże się, że Turcja jest jednym z pięciu państw kandydujących, a przecież oprócz niej są jeszcze cztery inne. W jakim stopniu możemy poprzeć te procesy? W jakim zakresie jesteśmy przygotowani na zakończenie negocjacji z Chorwacją w sprawie jej przystąpienia do UE? W jakim stopniu jesteśmy gotowi na przyjęcie Rumunii i Bułgarii do strefy Schengen? W jakim stopniu jesteśmy przygotowani na pomoc dotkliwie doświadczanej przez los społeczności Europy, Romom? Integracja znajduje się w programach dotyczących bardzo różnych kontekstach.
Europa zwróciła się obecnie bardziej do wewnątrz. Powiem to bardzo otwarcie. Jesteśmy znużeni rozszerzeniami. Musimy zająć się własnymi obywatelami, liczyć się z ich opiniami i wykazać otwartością na ich sprawy. Moim zdaniem powinniśmy myśleć kategoriami nieco dłuższej perspektywy. Jeśli mamy na względzie długofalowe interesy Unii Europejskiej, to znaczy utrzymanie jej atrakcyjności dla zarówno obywateli UE, jak i naszych bezpośrednich sąsiadów, czy to Turcji czy wszystkich krajów północnoafrykańskich, powinniśmy przywrócić bardziej integracyjny charakter Europie w naszych własnych granicach, oczywiście z zastrzeżeniem, że nie może być ona w żadnym wypadku bezwarunkowa i że nie wolno nam szczędzić pracy, której oczekujemy też od wszystkich państw kandydujących. Moim zdaniem, gdyby Turcja straciła zainteresowanie Unią Europejską, byłby to dla UE bardzo poważny moment.
Ria Oomen-Ruijten
Pani Przewodnicząca! Najpierw pragnę raz jeszcze powiedzieć, że ja - i my - opracowaliśmy sprawozdanie starannie. W kwestii formalnej chciałabym powiedzieć, iż chcę poprosić koleżanki i kolegów, aby nie proponowali nowych poprawek, gdyż, jeśli chcemy odbyć na ten temat debatę niespolaryzowaną, jeśli chcemy mocnego zaangażowania ze strony całego plenum ...
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
Przewodnicząca
Otrzymałam jeden projekt rezolucji złożony zgodnie z art. 110 ust. 2 Regulaminu.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w środę, 9 marca 2011 r.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Cristian Silviu Buşoi
Z zadowoleniem przyjmuję kroki poczynione dotychczas przez Turcję, lecz pragnę podkreślić, iż nadal konieczne są istotne postępy. Należy podjąć konkretne środki w takich obszarach jak wolność prasy, status kobiet w tureckim społeczeństwie, dialog pomiędzy partiami politycznymi i, w szczególności, uznanie Cypru, który jest państwem członkowskim UE. Konflikt ten kładzie się długim cieniem na negocjacjach Turcji w sprawie przystąpienia do UE. Dlatego też Turcja musi wykazać się odpowiednią determinacją w celu rozstrzygnięcia przedmiotowego sporu.
Uważam jednak, iż w celu zachęcania do reform w Turcji negocjacje w sprawie jej przystąpienia do UE muszą posuwać się naprzód; trzeba pamiętać, iż Turcja jest wzorem dla państw arabskich. Kraj ten może pomóc promować stabilność w niestabilnych regionach leżących poza jej granicami na południu i wschodzie.
Warto również wspomnieć o znaczeniu, jakie Turcja ma dla Unii Europejskiej, będąc jednym z kluczowych graczy w sektorze energetyki. Integracja Turcji z UE może być korzystna dla obu stron, w perspektywie krótko- i średnioterminowej oraz przede wszystkim długoterminowej.
Ioan Enciu
Z zadowoleniem przyjmuję znaczne postępy poczynione przez Turcję w zakresie jej przystąpienia do Unii Europejskiej. Uważam, iż kraj ten pokazał, że jest całkowicie zdeterminowany spełnić wszystkie kryteria konieczne, by stać się pełnoprawnym członkiem UE, zaś naszym zadaniem jest go wspierać. Wiele z moich koleżanek i kolegów posłów podniosło dzisiaj kwestię praw podstawowych. Chciałbym jednak zapytać, dlaczego w przedmiotowym sprawozdaniu nie wzywa się Rady do zainicjowania negocjacji w sprawie rozdziału dotyczącego wymiaru sprawiedliwości i praw podstawowych. Rozdział ten blokuje Rada, chociaż jest on najważniejszy dla spełnienia przez Turcję unijnych standardów demokratycznych. Koleżanki i Koledzy! Jutro musimy zagłosować za przyjęciem poprawki wzywającej do otwarcia tego rozdziału. W przeciwnym razie Parlament Europejski wyśle Turcji negatywne sygnały, co wpłynie na naszą wiarygodność.
Jaromír Kohlíček
Za dwa lata będziemy obchodzić ważną rocznicę. W bieżącym roku mija 48 lat od czasu uzyskania przez Turcję statusu kraju kandydującego do członkostwa w UE. Bez wątpienia wiele się od tamtej pory wydarzyło. Z pewnością swoją rolę odegrały rozwój gospodarczy tego kraju i otwarcie rynków UE. Turcja jednak nadal ma problem z wieloma kwestiami wiążącymi się z utworzeniem nowoczesnego państwa. Traktat z 1924 roku zawiera wyraźną deklarację, iż obywatele wyznający wiarę islamską są Turkami, zaś obywateli wyznających inną wiarę uznaje się za grekokatolików. W traktacie tym nie uznaje się innych grup etnicznych. To, co było postępowe w roku 1924, a mianowicie uznanie, że ktoś może wyznawać inną religię niż islam, obecnie ma raczej inne konotacje. W Turcji zdecydowanie nie jest łatwo zadeklarować inną tożsamość etniczną niż turecka, czy to kurdyjska, czerkieska czy przynależność do którejkolwiek z innych grup narodowościowych, które bez wątpienia istnieją w Turcji od bardzo wielu lat, lecz minie jeszcze dużo czasu, zanim zostaną w rzeczywistości uznane, a ich prawa etniczne będzie można promować. Obecnie wśród kluczowych kwestii w problematycznej sytuacji dotyczącej negocjacji należy wymienić: nierozstrzygnięcie kwestii okupacji Cypru, bezczynność w zakresie rezolucji ONZ w sprawie Famagusty oraz niewypełnienie "zadań” wynikających z wcześniejszych sprawozdań. Mniejsza rola sił zbrojnych jest zjawiskiem pozytywnym, lecz tylko jeśli siły świeckie pozostaną u władzy. W przeciwnym razie może powstać zagrożenie dla stabilności w całym regionie.
Cristian Dan Preda
Z zadowoleniem przyjmuję wysiłek włożony przez moją koleżankę, panią poseł Rię Oomen-Ruijten, w przygotowanie przedmiotowego sprawozdania, lecz pragnę zastrzec, że nie zgadzam się z całą jego treścią. Przede wszystkim uważam, że negocjacje w sprawie przystąpienia do UE powinny rozpocząć w przypadku rozdziałów, w których zakończono już przygotowania techniczne. Jest ku temu prosta przyczyna. Pozwoliłoby to nam na prowadzenie dialogu zmuszającego Turcję do przyjęcia wspólnotowego dorobku prawnego. Chociaż uznajemy postępy dokonane przez Turcję pod względem spełnienia kryteriów technicznych otwarcia negocjacji w sprawie konkurencji, musimy również powiedzieć władzom w Ankarze, iż w tym obszarze konieczne są dodatkowe wysiłki. Sądzę również, że otwarcie negocjacji w sprawie rozdziału dotyczącego wymiaru sprawiedliwości i praw podstawowych może zapewnić idealny kontekst zachęcający Turcję do podążania ścieżką reform w tym obszarze, co moim zdaniem stanowi nasz wspólny cel. Sądzę też, że powinniśmy zwrócić się do Rady o zintensyfikowanie dialogu z Turcją w sprawie polityki zagranicznej, gdyż w szczególności w kontekście ostatnich wydarzeń w Afryce Północnej, kraj ten może działać w charakterze sojusznika, który będzie zachęcać do demokratyzacji i rozwoju w regionie.
Czesław Adam Siekierski
na piśmie - Co roku uczestniczymy w debacie dotyczącej członkostwa Turcji w UE. Pojawiające się problemy są z reguły te same - Turcja czyni pewne postępy w stosowaniu się do unijnych wymagań, ale nie są one na tyle satysfakcjonujące, by jednoznacznie określić przybliżony termin akcesji lub stwierdzić, czy wejście tego kraju do Unii lub w ogóle nastąpi. Przeprowadzone już zmiany są korzystne. Niemniej brak jednoznacznego stanowiska ze strony unijnej wobec przystąpienia Turcji stwarza frustrującą sytuację dla władz i obywateli tureckich. Oczywiście nie możemy wymagać, aby państwa członkowskie miały jednakowy stosunek do tej kwestii. Jednak poprzez niezdecydowanie sprawiamy, że UE prezentuje się mało wiarygodnie. Poparcie członkostwa w UE wśród obywateli Turcji spada . Kraj ten może zacząć szukać nowych sojuszników, odwrócić się od Zachodu, co byłoby niekorzystne dla Europy. Turcja jest naszym partnerem strategicznym w kwestiach gospodarczych, regionalnych, energetycznych, jest także znaczącą siłą militarną oraz ważnym aktorem na Bliskim Wschodzie. Kwestie problematyczne wciąż się powtarzają - prawa człowieka i wolności obywatelskie, prawa kobiet i mniejszości narodowych, rządy prawa, reforma sądownictwa, korupcja, wolność prasy i słowa - i mimo podejmowanych wysiłków wciąż znacznie odbiegają od standardów europejskich. Przyśpieszenie procesu negocjacji zależy od tego, w jakim tempie i jak skutecznie Turcja będzie spełniać postawione jej warunki oraz jaką formę członkostwa Unia zaproponuje temu krajowi.
Joanna Katarzyna Skrzydlewska
na piśmie - Panie Przewodniczący, Koleżanki i Koledzy! Członkostwo Turcji w Unii Europejskiej to niewątpliwie kwestia sporna, która ma licznych przeciwników, jak i wielu zwolenników. Niewątpliwym jest jednak fakt, iż w ramach procesu europeizacji w Turcji zostały przeprowadzone liczne reformy demokratyczne, dzięki którym 3 października 2005 r. zostały otwarte ramy negocjacyjne dla tureckiej akcesji. Rozpoczęcie negocjacji to sukces nie tylko dla Turcji, ale także dla Europy, bowiem to właśnie europejskie aspiracje były dla Turcji głównym motywem do przeprowadzenia reform. Mając na uwadze liczne postępy, jakie poczyniła Turcja do tej pory, należy jednak pamiętać, iż istnieje wiele problemów, które utrudniają jej integrację z Unią. Zaliczyć tu przede wszystkim można reformę konstytucyjną, wolność prasy, prawa kobiet oraz ochronę mniejszości narodowych. Nowoczesne, demokratyczne państwo musi być oparte na zasadzie podziału władzy i równowagi między władzą wykonawczą, ustawodawczą i sądowniczą, na poszanowaniu praw człowieka i podstawowych wolności, a zwłaszcza swobody wypowiedzi i ram prawnych gwarantujących prawa kobiet i równouprawnienie płci. Z zadowoleniem przyjęłam zadeklarowaną gotowość rządu tureckiego i opozycji do podjęcia reformy przekształcającej Turcję w pełnoprawną demokrację pluralistyczną, oraz mam nadzieję na zaangażowanie wszystkich partii politycznych i społeczeństwa w cały proces konstytucyjny.
Zbigniew Ziobro
na piśmie - Turcja odgrywa rolę strategicznego stabilizatora w rejonie Kaukazu i Bliskiego Wschodu. Jest również niezbędnym elementem w planie dywersyfikacji dostaw surowców energetycznych do Europy. Polityka prowadzona przez Ankarę może być modelowa dla krajów arabskich w regionie. Dlatego też Unia Europejska powinna dalej aktywnie budować pozytywne stosunki z Turcją, miedzy innymi poprzez zwiększenie finansowania wspólnych, strategicznych inwestycji w energetyce, takich jak gazociąg Nabucco, oraz wsparcie rozwoju relacji handlowych. Bruksela musi pokazać, iż dostrzega postępy, jakie w ostatnich latach uczyniła Ankara w drodze do integracji ze Wspólnotą Europejską. Niemniej należy wciąż naciskać na Turcję w wielu kwestiach, bez rozwiązania, których nie może być mowy o dalszym postępie negocjacji. Wystarczy wspomnieć o sprawie pojednania i zjednoczenia Cypru, uznania przez Ankarę winy za ludobójstwo Ormian oraz dalszego rozwoju systemu demokratycznego.
