2. Tybet - plany ustanowienia chińskiego głównym językiem nauczania
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku dziennego jest debata nad sześcioma projektami rezolucji w sprawie Tybetu dotyczącymi planów ustanowienia chińskiego głównym językiem nauczania.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
Pani Przewodnicząca! W październiku byliśmy świadkami pokojowych protestów tysięcy Tybetańczyków przeciwko planowanej przez władze chińskie zmianie polityki edukacyjnej. Dotychczasowy model dwujęzyczności, który umożliwia mniejszościom etnicznym naukę we własnych językach narodowych na równi z językiem chińskim, miałaby zastąpić formuła, w której język chiński byłby podstawowym językiem nauczania.
Sekretarz Chińskiej Partii Komunistycznej w prowincji Qingai, Qiang Wei, zapowiedział w artykule prasowym, że wspólny język chiński stanie się głównym językiem w szkołach podstawowych do 2015 roku. Ze względu na konieczność sprawnego funkcjonowania Tybetańczyków i przedstawicieli innych grup etnicznych w Chinach na rynku pracy powinno się im umożliwić naukę języka chińskiego, ale nie kosztem pozbawiania ich odpowiedniej edukacji w językach ojczystych.
Należy pamiętać, że uprawnienia, o jakie walczą Tybetańczycy, wynikają z art. 4 chińskiej konstytucji oraz art. 10 prawa o regionalnej autonomii narodowej. Tybetańczycy upominają się zatem o respektowanie przyznanych już im praw, a Parlament Europejski powinien zdecydowanie wesprzeć ich w dążeniu do zachowania własnej kultury, której podstawowym elementem jest język. Myślę, że wszystkim nam bardzo bliskie są słowa Dokru Choedaka walczącego o zachowanie języka tybetańskiego, iż szkoły i język są materiałem narodowej tożsamości.
Marietje Schaake
autorka - Pani Przewodnicząca! Kultura i jej wyrażanie to fundament wartości i tożsamości społeczeństwa. Przywołując słowa Arystotelesa, nie chodzi o wygląd zewnętrzny, lecz o znaczenie wewnętrzne.
Kultura może być bronią, jeżeli wykorzystuje się ją jako narzędzie narzucania wartości oraz likwidacji różnorodności i wolności wypowiedzi. Dlatego bardzo niepokojąca jest sytuacja, w której język mandaryński został ustanowiony głównym językiem nauczania i dokumentów urzędowych dla Tybetańczyków. Jeżeli Chiny chcą w ten sposób zniszczyć kulturę tybetańską, to działają wbrew deklarowanym przez siebie intencjom harmonijnych stosunków między niezliczonymi kulturami, odłamami etnicznymi i tożsamościami, jakie występują w tym kraju. Władze chińskie powinny też zapewnić zagranicznym mediom dostęp do Tybetu bez potrzeby uzyskiwania specjalnego zezwolenia i pozwolić na nieocenzurowaną komunikację i dostęp do informacji - również za pośrednictwem Internetu - w całym kraju.
Na bogactwo składa się nie tylko rozwój gospodarczy, ale także różnorodność kulturowa i poszanowanie praw człowieka. W swoich stosunkach z Chinami UE powinna stale na pierwszym miejscu stawiać prawa człowieka, zwłaszcza dla mniejszości etnicznych i kulturowych.
Ryszard Czarnecki
Pani Przewodnicząca! Wielkie europejskie kraje tak naprawdę bardzo dużo uwagi poświęcają zbliżeniu z Chinami, pewnym relacjom gospodarczym, inwestycjom, biznesowi. Tym większa rola Parlamentu Europejskiego, aby głośno mówić o prawach człowieka i o tym, że są one łamane. Myślę, że dzisiaj Parlament Europejski musi bardzo mocno zaakcentować prawo ludzi mieszkających w Tybecie do własnego języka, do nieskrępowanych kontaktów ze światem zewnętrznym poprzez Internet - bądź co bądź żyjemy w XXI wieku - do możliwości kontaktu z dziennikarzami zagranicznymi, bo szlaban na wizyty korespondentów zagranicznych w tym regionie jest rzeczą żenującą. Na koniec chciałem powiedzieć, że narzucanie języka państwowego w Tybecie jest rzeczą bardzo niepokojącą.
Heidi Hautala
Pani Przewodnicząca! Artykuł 4 Konstytucji Chińskiej Republiki Ludowej gwarantuje wszystkim obywatelom i narodowościom prawo do używania i rozwijania własnego języka mówionego i pisanego. Zważywszy na to, całkowicie słusznie zaniepokoiła nas niedawno otrzymana wiadomość, że status tybetańskiego jako języka nauczania może zostać osłabiony. Wiem, że w tym ogromnym kraju pojawiają się protesty przeciwko podobnemu zanikaniu form języka chińskiego stosowanych w Szanghaju i Kantonie, co jest kolejnym powodem do obaw.
Chińska Republika Ludowa musi uznać, że zachowanie kultury tybetańskiej jest w zasadniczym stopniu uzależnione od jej języka, a język tybetański powinien utrzymać status pierwszego języka nauczania i być używany na uniwersytetach. Oczywiście, ważnym celem jest rzeczywista dwujęzyczność. Za całkowicie sensowne należy uznać uczenie się chińskiego przez Tybetańczyków, ale czynienie z niego pierwszego języka nauczania stanowi problem, ponieważ wiąże się to ze stratami dla kultury tybetańskiej.
Chiny powinny również wreszcie ratyfikować podpisany wiele lat temu Międzynarodowy pakt praw obywatelskich i politycznych, ponieważ taki krok byłby lepszą gwarancją ochrony mniejszości etnicznych i religijnych i przyczyniłby się do ochrony ich języków i kultur.
Thomas Mann
Pani Przewodnicząca! Kiedy zabieramy głos w Parlamencie Europejskim, możemy to robić w naszych językach ojczystych. Rząd chiński planuje odebrać Tybetańczykom to prawo podstawowe, co grozi utratą ich tożsamości. W pokojowych protestach w szkołach i na uniwersytetach tysiące Tybetańczyków protestuje przeciwko możliwemu zakończeniu polityki dwujęzyczności. W dniu 27 października przed budynkiem Parlamentu Europejskiego odebrałem petycję od tybetańskich uczniów, domagających się solidarności z naszej strony. Wczoraj ambasador Chin, pan Song, podkreślał, że dwujęzyczna edukacja w Tybecie jest ważnym czynnikiem wspierającym kulturę tybetańską. Chociaż usłyszałem, co miał do powiedzenia, to nie jestem pewien, czy mu wierzyć. Przecież nie zaprzeczył licznym doniesieniom mediów o tym, że język mandaryński ma się stać głównym językiem używanym w placówkach edukacyjnych w regionie Quinghai. Języki kantoński i szanghajski również mają zostać zastąpione językiem mandaryńskim w całym systemie edukacyjnym, a nawet w radiu, chociaż władze twierdzą, że zaledwie połowa ludności mówi językiem mandaryńskim. W art. 4 konstytucji oraz w art. 10 ustawy o autonomii regionalnej podkreśla się prawo wszystkich grup etnicznych do rozwoju swojego języka pisanego i mówionego. Panie Komisarzu Lewandowski! Wzywam Pana, by zadbał Pan o to, aby ta niepokojąca sytuacja została poruszona w ramach dialogu między UE a Chinami. Proszę wysłać do regionów grupę specjalistów w ramach misji informacyjnej, by sprawdzić, na czym polega zagrożenie dla systemu dwujęzycznego. Język tybetański może zostać uzupełniony językiem chińskim, ale z pewnością nie może być nim zastąpiony.
Róża Gräfin von Thun und Hohenstein
Pani Przewodnicząca! Dzisiaj już nikt z nas nie może narzekać na brak wiedzy lub informacji o tym, co się dzieje w Tybecie, a mimo to w dalszym ciągu dopuszczamy niemal bez reakcji do tego, że Tybetańczycy są niszczeni przez Chiny jako poszczególne osoby i jako cały naród razem z ich wspaniałą kulturą i przepiękną autentyczną religijnością.
Dzisiaj mówimy o procesie niszczenia języka tybetańskiego i zastępowania go mandaryńskim. Przecież wielu z nas na tej sali, wielu naszych przodków często płacąc bardzo wysoką cenę walczyło o swoje języki narodowe przeciwko woli zaborcy i dyktatora, bo wiedzieliśmy, że utrata naszego języka to utrata ostatniej nadziei na to, że kiedyś będziemy mogli być sobą we własnym kraju. Również przez to doświadczenie, które jest losem wielu Europejczyków, musimy wymagać od tych, którzy negocjują z Chinami w naszym imieniu, żeby rozmawiając o rozwoju technologii, inwestycjach, handlu i tak dalej nie pomijali tematu praw człowieka notorycznie łamanych w Chinach. W negocjacjach z rządem chińskim na temat praw człowieka, i tu dołączam się do wszystkich wygłaszanych przede mną apeli, proszę, żeby temat praw człowieka nie schodził na drugi plan, niezależnie od tego, czy jesteśmy akurat w kryzysie ekonomicznym, czy też nie.
Kristiina Ojuland
w imieniu grupy ALDE - Pani Przewodnicząca! W całej historii Estonii walczyliśmy o utrzymanie języka miejscowej ludności. Po przywróceniu naszej niepodległości w 1991 roku wreszcie uzyskaliśmy prawo mówienia we własnym języku i cenimy sobie ten skarb naszej kultury i tożsamości. Odczuwam boleśnie represjonowanie ludności Tybetu i skazywanie ich języka, tożsamości, kultury i religii na wymarcie.
Chińska Republika Ludowe (ChRL) stosuje tę samą metodę marginalizacji Tybetańczyków, którą Związek Radziecki stosował wobec Estończyków. Sinizację Tybetu, podobnie jak rusyfikację Estonii w trakcie radzieckiej okupacji, przeprowadza się przez przesiedlanie ludności nierodzimej na określone terytorium ludności rodzimej.
Kiedy rośnie liczba Chińczyków Han na terytorium Tybetu, Tybetańczycy mają wszelkie prawo czuć się zagrożeni. Postulowane przez władze chińskie wprowadzenie języka mandaryńskiego jako głównego języka nauczania w szkołach narusza prawa rodzimej ludności Tybetu. Chciałabym, aby położenie kresu takim naruszeniom i rozwiązanie tego problemu było priorytetem w polityce UE wobec ChRL.
Reinhard Bütikofer
Pani Przewodnicząca! Jestem przeciwny tej rezolucji. Moja grupa zgodziła się, abym wystąpił przeciwko tej rezolucji, chociaż większość moich kolegów nie podziela mojej opinii.
Jak już wspomniano, ambasador Chin odpowiedział na wyrażoną krytykę. Być może jego list nie stanowi odpowiedzi na wszystkie pytania, ale dlaczego najpierw dążymy do przyjęcia rezolucji bez próby podjęcia dialogu? Czy naprawdę sami możemy traktować się poważnie, skoro najpierw przyjmujemy rezolucję, a następnie mówimy - o czym wspomniał poprzedni mówca - aby wysłać kogoś na misję informacyjną, żeby dowiedzieć się, jakie jest zagrożenie dla dwujęzyczności.
Nie sądzę, aby przekonywująca była mowa o śmierci języka tybetańskiego. Podejmowanie decyzji, ile języka węgierskiego naucza się w szkołach w Słowacji czy w Rumunii, nie należy do kompetencji tego Parlamentu, a jednak czuje się on uprawniony do decydowania, czy matematyka powinna być wykładana po tybetańsku, czy w innym języku. Nie wiem, czy to mądre.
Uważam wreszcie, że pomyłką jest łączenie kwestii polityki językowej z osobą Dalajlamy, chociaż te dwie kwestie są od siebie dość odległe. Nie sądzę, byśmy podejmując ten krok pomagali zapewnić ludziom niezabranianie używania własnego języka.
Joanna Katarzyna Skrzydlewska
(PL) Pani Przewodnicząca! Język to najważniejszy atrybut tożsamości oraz główne narzędzie komunikacji społecznej. Dzisiejsza debata nad próbami wprowadzenia przez rząd Chińskiej Republiki Ludowej języka chińskiego jako jedynego obowiązującego języka w systemie nauczania w Tybecie to cios w kulturę tego narodu. Do tej pory język tybetański był oficjalnym językiem w Tybecie i w tych regionach Chin, gdzie Tybetańczycy są główną grupą etniczną. Jego używanie i rozwój są dla Tybetańczyków jednym z najważniejszych aspektów korzystania z faktycznej autonomii. Zrozumiałym jest potrzeba znajomości również języka chińskiego dla tych, którzy będą poszukiwać pracy poza terenami Tybetu, ale słusznym i wystarczającym wydaje się być rozwiązanie wprowadzające język chiński jako przedmiot nauczania, a nie zastępowanie języka tybetańskiego językiem chińskim jako wykładowym.
Dlatego powinniśmy wyrazić swój sprzeciw wobec próby pozbawienia Tybetańczyków podstawowego narzędzia przekazu. Likwidując Tybetańczykom możliwość uczenia się języka tybetańskiego Chiny powoli, lecz konsekwentnie doprowadzą do likwidacji autonomii Tybetu i utraty jego dziedzictwa kulturowego.
Cristian Dan Preda
Pani Przewodnicząca! Chciałbym zadać naszemu koledze pytanie, jeżeli się na to zgodzi. Dlaczego w tej sytuacji stanowisko ambasadora Chin w tej sprawie miałoby być ważniejsze od naszego pragnienia, by mówić o tym, co dzieje się w Tybecie? Jeżeli właściwie zrozumiałem, to dzieje się tak dlatego, że jego zdaniem musimy wziąć pod uwagę to, co mówi nam ambasada Chin, a nie to, co mówią nam nasze przekonania.
Reinhard Bütikofer
(DE) (Mówca odpowiada na pytanie zadane przez posła Cristiana Dana Predę za pomocą procedury niebieskiej kartki zgodnie z art. 149 ust. 8 Regulaminu).
Pani Przewodnicząca! Jestem niezwykle wdzięczny mojemu koledze posłowi za zadanie tego pytania, ponieważ daje mi to szansę powtórzenia tego, o czym mówiłem wcześniej. Nie powiedziałem, że mają państwo wierzyć chińskiemu ambasadorowi. Powiedziałem tylko, że dobrze by było, gdybyśmy poważnie traktowali naszą pracę i dążyli do dialogu, a następnie dyskutowali nad rezolucją.
Nie ma sensu sugerowanie, że obecnie powinniśmy przyjąć rezolucję, a następnie wysłać do Chin specjalistów, aby sprawdzili, czy i w jaki dokładnie sposób zagrożona jest dwujęzyczność. Uważam, że jeśli chcemy uczynić coś w sprawie efektywności praw człowieka, to nie możemy wyłącznie zgłaszać pobożnych życzeń, ale powinniśmy też zaangażować się w tę sprawę, aby uniknąć zaognienia już i tak trudnej sytuacji.
Csaba Sógor
(HU) Pani Przewodnicząca! Z zadowoleniem popieram wspólny projekt rezolucji, ponieważ z pewnością reprezentuje on zasady, którymi całkowicie podzielam jako przedstawiciel rodzimej mniejszości narodowej. Dlatego popieram zasadę, zgodnie z którą: a) prześladowanie języków mniejszości zasadniczo narusza prawo do wolności, przysługujące obywatelom należącym do tej mniejszości; b) nauczanie w języku ojczystym jest najwłaściwsze w kształceniu; oraz c) władze i społeczności lokalne powinny mieć kompetencje prawne do podejmowania decyzji o języku nauczania.
Chciałbym zwrócić uwagę wszystkich posłów, którzy popierają projekt rezolucji, że tych zasad, niestety, nie przestrzega się również w niektórych państwach członkowskich UE. Dowodem na to jest obecnie obowiązujące słowacka ustawa językowa oraz rumuńska ustawa edukacyjna, umożliwiające nauczanie niektórych przedmiotów wyłącznie w języku państwowym. Mógłbym przywołać przykłady z jeszcze kilku krajów UE. Nie zrobię tego teraz. Jestem zdecydowanym zwolennikiem monitorowania naruszania praw poza granicami Unii Europejskiej, ale jednocześnie uważam, że nie należy milczeć w przypadkach praktyk niekorzystnych dla mniejszości narodowych, występujących na terytorium UE.
Zuzana Brzobohatá
(CS) Pani Przewodnicząca! W swoim wystąpieniu chciałabym odnieść się do wyrażonego przez Chińską Republikę Ludową pragnienia harmonijnych stosunków między wszystkimi 56 mniejszościami etnicznymi mieszkającymi na jej terytorium. W tym kontekście mocno wierzę, że trzeba poprzeć zachowanie języka tybetańskiego, który jest jednym z czterech najstarszych i najbardziej oryginalnych języków azjatyckich, jednocześnie jest jednym z podstawowych filarów tożsamości, kultury i religii tybetańskiej, a także - wraz z całą kulturą tybetańską - stanowi niezastąpioną część światowego dziedzictwa kulturowego, będąc świadectwem cywilizacji o bogatej historii. Wierzę, że Chiny będą konsekwentnie stosować art. 4 Konstytucji Chińskiej Republiki Ludowej oraz art. 10 ustawy o autonomicznych regionach kraju, gwarantujące prawo wszystkich narodów do używania i rozwijania swoich własnych języków w mowie i w piśmie.
Mocno wierzę, że każda mniejszość etniczna ma prawo do zachowania własnego języka i literatury. Uczciwy dwujęzyczny system nauczania przyczyni się do lepszej współpracy i zrozumienia, zwłaszcza jeżeli Tybetańczycy nauczą się języka chińskiego, a mieszkający w Tybecie Chińczycy Han będą jednocześnie zachęcani do nauki języka tybetańskiego. Ponieważ przedłożony wspólny projekt rezolucji zawiera wszystkie wspomniane przeze mnie kwestie, zdecydowałam się poprzeć jego przyjęcie.
Jaroslav Paška
(SK) Pani Przewodnicząca! Chiny są potęgą pod względem gospodarczym i militarnym, a swoim postępowaniem wobec obywateli chińska administracja od dawna sprawia wrażenie, że uznawane na całym świecie zasady kulturowe, społeczne i demokratyczne będą stosowane w Chinach wybiórczo, i to tylko w takim zakresie, w jakim odpowiada to administracji pod względem sprawowania władzy w kraju.
Nie sądzę, aby nasze oburzenie zmieniło determinację, z jaką rząd chiński dąży do realizacji swojej polityki edukacyjnej w kraju. Pomimo to za niezbędne uważam wystosowanie poważnego ostrzeżenia wobec naszych chińskich partnerów, że Tybetańczycy mają prawo do zachowania swojej tożsamości i swojego języka, a język ojczysty jest niezastąpiony w kształceniu dzieci.
Chiny powinny uczynić w Tybecie to samo, co Słowacja robi dla swojej mniejszości węgierskiej, gdzie dzieci węgierskie mają prawo uczyć się w języku węgierskim od przedszkola przez szkołę podstawową aż po szkołę średnią. Z drugiej strony chciałbym zwrócić uwagę pana posła Sógora, że dzieci słowackie na Węgrzech muszą od przedszkola przez szkołę podstawową aż po szkołę średnią odbierać edukację po węgiersku, a słowacki jest nauczany wyłącznie jako język obcy.
Csanád Szegedi
(HU) Pani Przewodnicząca! Jako przedstawiciel Jobbik, Ruchu na Rzecz Lepszych Węgier, z zadowoleniem przyjmuję i popieram projekt rezolucji Parlamentu Europejskiego przeciwko planom Chińskiej Republiki Ludowej zmierzającym do uczynienia z języka chińskiego oficjalnego języka nauczania w szkołach tybetańskich. Chociaż chińscy okupanci gwarantowali autonomię Tybetu, to stopniowo eliminują język tybetański z kształcenia i sfer oficjalnych. Kiepskie rezultaty, osiągane przez Chiny w dziedzinie praw człowieka, zwiększają też ryzyko wybuchu konfliktów w Tybecie, z uwagi na przymusowe wprowadzanie języka chińskiego. Tybetańczykom należy zagwarantować prawo do odbierania edukacji oraz załatwiania spraw urzędowych w ich języku ojczystym. Trzeba zagwarantować ich podstawowe prawa człowieka, w tym prawo do zgromadzeń oraz obywatelskie prawo do demonstracji.
Niestety, nie musimy sięgać aż tak daleko, by znaleźć podobne przypadki, ponieważ również w Europie prawdziwym i aktualnym problemem są brutalne próby asymilacji. Wystarczy pomyśleć o sposobie traktowana transylwańskich Węgrów lub Węgrów Csángó przez Rumunię lub o wykluczającej i dyskryminującej słowackiej ustawie językowej.
Angelika Werthmann
(DE) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Uważam, że należy dać Tybetańczykom prawo do mówienia w ich ojczystym języku, tybetańskim. Wszyscy mamy to prawo. W przeciwnym razie utracą oni swoją tożsamość kulturową. Z uwagi na sytuację w Tybecie sądzę, że właściwym rozwiązaniem jest dwujęzyczność, czyli - inaczej mówiąc - nauczanie tybetańskiego i chińskiego.
Przecież dwujęzyczność na wiele innych sposobów wspiera rozwój dzieci i z pewnością zasługuje na poparcie.
Bogusław Sonik
(PL) Pani Przewodnicząca! Język tybetański wpisuje się w długoletnią historię narodu walczącego od lat o zachowania swojej kultury i jest elementem ściśle jednoczącym tę wspólnotę. Stąd też zachowanie i przestrzeganie dwujęzyczności na wszystkich poziomach nauczania w szkołach w Tybecie to jedyne i najlepsze rozwiązanie. Rząd chiński jest sygnatariuszem Deklaracji praw ludów tubylczych ONZ. Tym samym zobowiązał się do przestrzegania podstawowych praw mniejszości narodowych na swoim terytorium. Wszelkie działania Chin mające na celu zakazanie używania języka tybetańskiego w szkołach winne być przez społeczność międzynarodową potępione. Uważam, że należy podjąć kroki, które umożliwią efektywniejszą kontrolę przestrzegania podstawowych praw Tybetańczyków w Chinach.
Sergio Paolo Francesco Silvestris
(IT) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Zniesienie systemu dwujęzycznego w Tybecie to nietolerancyjny czyn sprzeczny z poszanowaniem tożsamości kulturowej mniejszości i praw człowieka.
Porozumienia handlowe i kontrakty biznesowe nie mogą być towarami handlowymi odwracającymi uwagę Europy od poważnej dyskryminacji, jaką nadal cierpią Tybetańczycy.
Tybetańczycy mają przynajmniej prawo być i czuć się ludźmi, a żeby tak się stało muszą mieć prawo pielęgnować własne tradycje, historię i język: krótko mówiąc - utrzymać własną tożsamość, której istotnym elementem jest tożsamość językowa.
Nie można pozwolić, aby poprzez eliminację języka tybetańskiego i narzucenie chińskiego zrealizowano wreszcie przebiegły plan likwidacji kultury tybetańskiej, który pomimo dziesięcioleci prześladowań obywateli i mnichów tybetańskich jeszcze nie został skutecznie doprowadzony do końca pod znakiem sierpa i młota.
Janusz Lewandowski
komisarz - Pani Przewodnicząca! Omawiamy problem, który pojawia się praktycznie we wszystkich krajach, w których istnieją mniejszości - problem zachowania języka i kultury oraz jednakowego dostępu do edukacji. Chodzi o potwierdzenie naszych wartości, Panie Pośle Bütikofer.
Zanim odniosę się do kwestii Tybetu, chciałbym powiedzieć kilka krótkich słów o naszych dwustronnych relacjach z Chinami. Nasze partnerstwo strategiczne jest silne, co pozwala nam zajmować się wszystkimi kwestiami, w tym najdelikatniejszymi. Stworzyliśmy imponujące kontakty na wysokim szczeblu, w ramach których regularnie zajmujemy się wyzwaniami globalnymi, z którymi mierzą się nasi obywatele, nie lekceważąc jednakże zagadnień, w których nasze poglądy mogą być rozbieżne. Jedną z takich odmiennie ocenianych kwestii jest ogólna sytuacja w Tybecie.
Działania na rzecz ustanowienia języka chińskiego głównym językiem nauczania w regionie Tybetu wiążą się ze złożonymi i delikatnymi zagadnieniami. Chiny muszą znaleźć właściwą równowagę, aby umożliwić skuteczne nauczanie i zachowanie języka tybetańskiego, zarówno jako żywego języka w celu utrzymania kształcenia w języku tybetańskim, jak i jako języka ojczystego w regionie Tybetu, a jednocześnie równolegle nauczać chińskiego, aby dać tybetańskim studentom uczciwe szanse przyszłego zatrudnienia. Oddalenie Tybetu w żadnej mierze nie ułatwia tego zadania.
Mamy szczerą nadzieję, że Chiny zapewnią używanie języka tybetańskiego jako głównego języka nauczania w szkołach w regionie Tybetu i w analogiczny sposób zapewnią ochronę języków mniejszości w innych regionach Chin. Opieranie się na opiniach specjalistów oraz unikanie dyskryminacji i wpływu ideologii to dobre wskazówki do przyszłych działań. UE jest gotowa podzielić się swoją wiedzą, jeżeli Chiny podejmą taką decyzję. Mamy nadzieję - i taka jest moja bezpośrednia odpowiedź - przeprowadzić z władzami chińskimi szczerą dyskusję na ten temat w trakcie kolejnej sesji dialogu UE-Chiny dotyczącego praw człowieka. Najważniejsze jest, żeby Chiny pozwoliły na przeprowadzenie otwartych konsultacji społecznych, by umożliwić swobodne wyrażenie opinii osobom, których dotyczyć mogą jakiekolwiek zmiany w polityce językowej, oraz by uwzględniły te opinie.
Z głębokim zaniepokojeniem śledziliśmy też wieści dotyczące skazania kilku studentów i nauczycieli tybetańskich, którzy demonstrowali pokojowo w proteście przeciwko rządowym planom reformy edukacyjnej. Wzywamy Chiny do uwolnienia zatrzymanych oraz do zainicjowania dyskusji z tybetańskim społeczeństwem obywatelskim w sprawie treści proponowanych reform.
Na koniec chciałbym przypomnieć prezentowane przez UE od dawna stanowisko w odniesieniu do Tybetu. Jednym z głównych priorytetów UE pozostaje zachowanie wyjątkowej tybetańskiej kultury, języka, religii i tradycji oraz potrzeba dojścia do systemu sensownej autonomii dla Tybetu w ramach chińskiej konstytucji. To są kwestie, które uparcie staramy się poruszać w ramach naszego dialogu politycznego z Chinami.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się wkrótce.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Roberta Angelilli
Pomimo stałego udziału i zaangażowania wielu światowych liderów, instytucji i organizacji pozarządowych w wzywających władze chińskie aby powstrzymały się od stosowania przemocy wobec Tybetańczyków, wydaje się niestety, że te apele trafiają w próżnię, co szkodzi stosunkom międzynarodowym. Od wielu lat Parlament Europejski okazuje swoje poparcie dla Tybetu i solidarność z tym krajem, który zawsze musiał zmagać się z opartą na ucisku i dyskryminacyjną polityką władz chińskich, od dawna zagrażających niezależności terytorialnej i kulturowej Tybetańczyków. Ostatnim aktem ucisku ze strony władz w Pekinie była decyzja o ustanowieniu chińskiego obowiązkowym oficjalnym językiem w Tybecie, chociaż mieszkańcy mówią po tybetańsku i uznają mandaryński za język obcy. Właśnie w tym momencie prowadzi się kulturową eksterminację, ponieważ decyzja ta oznacza jasny zamiar zniszczenia tych ludzi, nie tylko pod względem geograficznym, ale również kulturowym, poprzez uniemożliwienie młodszym pokoleniom poznania ich własnej kultury, a przede wszystkim dziedzictwa językowego. Wobec nieelastycznego i sztywnego nastawienia Chin w stosunku do Tybetu chciałabym wezwać Parlament Europejski do utrzymania nieprzejednanego stanowiska w odniesieniu do poważnych przypadków naruszania praw człowieka i praw mniejszości, popełnianych przez władze chińskie, oraz do zapewnienia, aby Tybetańczycy wiedzieli o naszym poparciu dla nich i gotowości do niesienia pomocy.
Catherine Soullie
Przyjmując przedmiotową rezolucję Parlament Europejski - będący głosem obywateli Europy i demokracji - wysyła władzom chińskim jasny sygnał: zwalczanie i podporządkowywanie jednej kultury innej to akt niegodny jakiegokolwiek prawdziwie wielkiego i nowoczesnego państwa. Mieszkańcy Tybetu występują z całkowicie uzasadnionym żądaniem, aby szanować ich historię i język. Nie tylko tybetańska kultura jest zagrożona tą bezsensowną decyzją - również język kantoński i inne padną ofiarą polityki standaryzacji. Uwzględniając fakt, że w chińskiej konstytucji bezpośrednio uznaje się prawo każdego obywatela do wypowiadania się w wybranym przez niego języku, w jaki sposób władze polityczne mogą uzasadnić ten zwrot o 180 stopni w prawie? Motto Unii Europejskiej jasno podsumowuje sygnał, który mamy obowiązek wysłać władzom chińskim za pomocą przedmiotowej rezolucji: zjednoczeni w różnorodności.
