Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vorige vergadering zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Fabre-Aubrespy
Mevrouw de Voorzitter, in het Franse weekblad ?Marianne" staat dat de leden van het door het Parlement en de Commissie ingestelde comité van wijzen 29.200 euro per maand verdienen.
Aangezien dit comité onder auspiciën van het Parlement staat, moet worden nagegaan of die informatie correct is. Klopt deze informatie niet, wat zijn dan de juiste cijfers? De belastingbetalers van de lidstaten moeten dat toch weten. Uit welk begrotingsartikel komen verder de desbetreffende bedragen?
Ik wil graag weten of die informatie klopt. Ik denk namelijk vooral aan de leden van dit comité die reeds een pensioen uit de communautaire begroting genieten. Komen de bovengenoemde verdiensten bovenop hun pensioen, ja of nee?

De Voorzitter
Dames en heren, wij kunnen hier niet ingaan op alle mogelijke krantenartikelen. Het Bureau heeft een besluit genomen en dat kunnen wij u voorleggen, zodat de zaak in passende kring kan worden besproken. De voltallige vergadering is niet de juiste plaats voor een dergelijke bespreking.

Hardstaff
Mevrouw de Voorzitter, toen ik gisterenavond de amendementen op het verslag van de heer Martin wilde doornemen, bleek dat zij nog niet in het Engels beschikbaar waren. Ik heb wel een hele stapel Duitse vertalingen, maar ik lees de tekst liever in mijn eigen taal. Gezien het feit dat dit een bijzonder belangrijk en technisch verslag is, zou ik u willen vragen ervoor te zorgen dat de vertalingen snel beschikbaar komen, zodat iedereen de kans krijgt deze amendementen nog voor de stemming van komende donderdag zorgvuldig door te lezen in zijn of haar eigen taal.

De Voorzitter
Ik dank u dat u ons hierop attent heeft gemaakt. Wij zullen ervoor zorgen dat alles op tijd ter beschikking is.

Ford
Mevrouw de Voorzitter, kunt u mij zeggen of de Conferentie van voorzitters, gezien de recente politieke ontwikkelingen in Frankrijk, het vraagstuk van artikel 31 van het Reglement op de agenda zal zetten om te bekijken of het, om de rust en vrede in deze vergaderzaal te bewaren, mogelijk is dat groepje van de heer Mégret dat zich van het Front National heeft afgesplitst, ook uit de fractie van de heer Le Pen af te zonderen? Die is sowieso altijd de "prima donna" . Ten tweede vermoed ik dat de krant die heer Fabre-Aubrespy leest, sterk lijkt op een aantal Britse dagbladen, waarvan wordt gezegd dat er niets betrouwbaars in staat behalve de datum.

Flemming
Mevrouw de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk, maar ik had gisteren de eer en het genoegen in dit Parlement voor twee minuten het woord te mogen voeren. Kennelijk uit opwinding over deze grote gebeurtenis heb ik vergeten de presentielijst te tekenen. Maar ik was beslist wel aanwezig.

De Voorzitter
Natuurlijk bent u aanwezig geweest, want anders had u het woord niet kunnen voeren.

Azzolini
(IT ) Mevrouw de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd om dezelfde reden als de vorige spreekster. Ook ik zie mijn naam niet op de presentielijst staan, terwijl ik al om half elf gisterenochtend in het Parlement aanwezig was.

De Voorzitter
Dat is genoteerd en het zal worden nagegaan.

Barzanti
(IT ) Mevrouw de Voorzitter, ik wilde alleen maar opmerken dat ook ik aanwezig was. Kunt u ook mijn naam laten noteren, ook al ben ik vergeten te tekenen?

De Voorzitter
Dames en heren, wij kunnen natuurlijk onze presentielijsten aanvullen en zolang het om een of twee verzoeken gaat, is er niets aan de hand. Als er echter tien of twintig van dergelijke verzoeken komen, krijgen wij problemen. Wilt u daarom zo vriendelijk zijn ervoor te zorgen dat u zichzelf inschrijft.
De notulen worden goedgekeurd

De Voorzitter
Gisteren is kennelijk een misverstand ontstaan. Blijkbaar werd gezegd dat de stemming over het verslag-Fitzsimons pas op woensdag zou plaatsvinden. Dat is niet juist. Wat op de agenda staat, klopt. Vandaag zal om 12.00 uur over dit verslag worden gestemd. De termijn voor het indienen van amendementen is namelijk verstreken en als wij vandaag niet stemmen, hebben wij geen advies. Er moet vandaag worden gestemd. Dat wilde ik nogmaals duidelijk zeggen.

Blokland
Mevrouw de Voorzitter, ik begrijp dat, u heeft daar groot gelijk in, maar ik wil u er wel op attenderen dat vanmorgen de amendementen op het verslag-Fitzsimons nog niet beschikbaar waren.

De Voorzitter
Ook dat moet worden onderzocht. Wij zullen het nagaan.

Belasting van energieproducten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0015/99) van de heer Cox, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot herstructurering van de communautaire regeling voor de belasting van energieproducten (COM(97)0030 - C4-0155/97-97/0111 (CNS)).

Cox
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie kan rekenen op steun van het Parlement voor haar voorstel om de grondslagen voor de energieheffing uit te breiden en te verstevigen. De richtlijn inzake de energieheffing komt op het juiste tijdstip en sluit aan bij onze verplichtingen tot bestrijding van het broeikaseffect. Deze heffing is een nuttig instrument om de energie efficiënter te benutten, en helpt ons in ons streven een lagere energie-intensiteit per emissie-eenheid te bewerkstelligen. Bovendien is de energieheffing noodzakelijk als we de structurele moeilijkheden willen oplossen die vele lidstaten ondervinden bij het terugdringen van de secundaire arbeidskosten in samenlevingen waar de werkloosheid op een onaanvaardbaar hoog peil ligt.
Hier in het Parlement zijn we wel voor nieuwe belasting, maar niet voor meer belasting. Helaas is dit Parlement niet bevoegd om een fiscaal neutrale wetgeving te eisen, maar naar onze politieke overtuiging dient de wetgeving wel fiscaal neutraal te zijn. De lidstaten en de Raad zouden het algemene doel van dit voorstel verraden, als zij de extra inkomsten uit de energieheffing niet zouden gebruiken voor de vermindering van de enorm hoge en door de belastingdruk opgevoerde, secundaire arbeidskosten. Wij staan erop dat deze compensatiemogelijkheid wordt ingebouwd. Nogmaals, dit Parlement is wel voorstander is van nieuwe belastingen, maar niet van meer belastingen.
De Commissie heeft voorgesteld het bestaande accijnzenstelsel voor koolwaterstoffen aanzienlijk uit te breiden en ook toe te passen op sectoren die voorheen in enkele of alle lidstaten vrijgesteld waren, bijvoorbeeld steenkool, aardgas, elektriciteit en stookolie. Het Parlement is blij met die uitbreiding, maar de nieuwe belastinggrondslag is nog niet in het voorstel van de Commissie gedefinieerd of de Commissie komt al aanzetten met een hele reeks, gehele of gedeeltelijke vrijstellingen, gehele of gedeeltelijke terugbetalingen, die dan weer verplicht dan weer facultatief zijn. Daardoor krijgen wij een stelsel dat eerder op uitzonderingen dan op regels is gebaseerd. Dit is in onze optiek dan ook een slecht wetgevingsvoorstel. Het is veel te complex en mist de typische kenmerken van een goede belastingwetgeving. Een goede belastingwetgeving is namelijk altijd eenvoudig van structuur, gemakkelijk uitvoerbaar, voorspelbaar in haar juridische implicaties en moeilijk te ontduiken.
Het moet me van het hart dat verschillende collega's dit voorstel verwarren met de CO2 -heffing. Dit is echter geen richtlijn voor een CO2 -heffing. De diensten van de Commissie, en uiteindelijk dus het college van commissarissen zelf, hebben een voorstel ingediend dat in onze opvatting onevenredig veel rekening houdt met de prioriteiten van de lobbyisten waarmee ze hebben onderhandeld en te weinig recht doet aan de algemene openbare belangen die hiermee gemoeid zijn.
Toen ik het voorstel voor het eerst onder ogen kreeg moest ik denken aan een nogal onaardige opmerking over een recent presidentschap van de Verenigde Staten, waarin het gedrag van de president werd vergeleken met een kussen waarop altijd de afdruk staat van het laatste achterste dat erop heeft gezeten. De talloze afwijkingen in dit Commissievoorstel wekken bij mij de indruk dat wij ook hier met eenzelfde logica zijn geconfronteerd. Wij kunnen dit soort wetgevingsvoorstellen niet langer aanvaarden. In mijn verslag beveel ik aan de overmaat aan vrijstellingen op radicale wijze te verwijderen en slechts de vrijstellingen te behouden die het milieu ten goede komen.
Wat het uitdiepen van het belastingstelsel betreft geloven wij dat de Commissie voor een onnodig complexe formule heeft gekozen. Het lijkt ons zinvoller uit te gaan van de voorstellen die de Commissie voor de belastingtarieven voor het jaar 2000 heeft gedaan en vervolgens een versnellingsformule toe te passen. Een dergelijke regeling zou iedere vijf jaar aan een evaluatie moeten worden onderworpen en pas worden aangepast indien de uitkomst van die evaluatie dat rechtvaardigt. Het voordeel daarvan is dat duidelijkheid en zekerheid worden verschaft en het mogelijk wordt de ontelbare complicaties van het ons voorgestelde alternatief te omzeilen.
Daarmee hebben we echter nog geen oplossing voor het probleem van de bedrijven en sectoren die met een zo gigantische kostenstijging te maken krijgen dat hun concurrentievermogen onherstelbaar zou worden aangetast. We gaan dit vraagstuk niet uit de weg, maar stellen een beperkte vorm van subsidiariteit voor die deze bedrijven en sectoren enige armslag biedt, zodra dit op grond van specifieke omstandigheden gerechtvaardigd is. Hun aanvraag moet dan wel op EU-niveau worden onderzocht om na te gaan of de daar in vermelde gegevens kloppen. Wij moeten er immers zeker van zijn dat de regels inzake eerlijke concurrentie of overheidssteun niet worden overtreden.
Ik zou in dit stadium ook een aanvullend amendement willen indienen waarin ik voorstel de sectoren die deze nadelen stelselmatig zouden ondervinden in aanmerking te laten komen voor een door de Commissie goed te keuren groepsvrijstelling of -terugbetaling.
Samenvattend kunnen we dus zeggen dat het Europees Parlement voor nieuwe energieheffingen en milieubelasting is, maar tegen meer belasting. Wij eisen dat de lidstaten de zaken fiscaal neutraal regelen en deze nieuwe heffingen compenseren door verlaging van arbeidskosten. We willen verder dat de door de Commissie voorgestelde definitie wordt vereenvoudigd en verduidelijkt. Ook willen we een formule die ons in staat stelt te voorspellen hoe de belastingtarieven zich zullen ontwikkelen. We willen dat concurrentienadelen, daar waar ze een serieus probleem vormen, worden verzacht, maar tegelijkertijd wordt voorkomen dat dergelijke concurrentienadelen worden gebruikt als een excuus voor het niet nemen van de noodzakelijke maatregelen. Ik kan dit verslag aan het Parlement aanbevelen.

Estevan Bolea
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie begrijpt heel goed dat fiscale harmonisatie nodig is en dat wij - zoals de heer Cox heeft gezegd - niet méér belastingen, maar andere belastingen willen voor de Europese bedrijven.
Wij moeten ons echter wel realiseren dat wij op dit moment de richtlijn betreffende de liberalisatie van de elektriciteits- en aardgasmarkten aan het toepassen zijn. Het voornaamste doel daarvan is het terugdringen van de energieprijzen. Dat lukt ook. Ik ken de situatie in andere landen niet zo goed als die in mijn eigen land, Spanje, waar elektriciteit 11 % goedkoper is geworden. In andere landen is het echter niet zo snel gegaan. Daar is men nog bezig met de omzetting van deze richtlijnen en pas begonnen met de liberalisering van de stroommarkt. Als wij nu de energiebelasting gaan verhogen, nemen wij, denk ik, te veel hooi op onze vork.
Mijnheer de commissaris, wij zijn het er mee eens dat de directe belastingen in de toekomst indirecte belastingen moeten worden en een energieheffing moet worden ingevoerd. De getroffen maatregelen moeten dan echter wel belastingneutraal zijn en geen hogere kosten voor de bedrijven met zich meebrengen.
Wij leven in een tijd waarin wij wel gedwongen zijn onze concurrentiepositie te verbeteren. U weet beter dan wie dan ook dat energie in de Verenigde Staten erg goedkoop is. In Europa bestaan de energiekosten, zoals bijvoorbeeld die van minerale oliën, voornamelijk uit belastingen. In sommige landen, zoals Frankrijk of België, zijn de vervoerstarieven heel hoog, terwijl deze in andere landen, zoals Spanje, veel lager zijn.
In de Unie moeten wetten worden gemaakt die voor alle vijftien landen gelden. Dat is geen gemakkelijke opgave. Wij moeten de stroommarkt en de aardgasmarkt liberaliseren, ons concurrentievermogen verbeteren en een groot aantal milieuvoorschriften voor bedrijven invoeren. Deze week behandelen wij ook de richtlijn betreffende het waterbeleid. Deze richtlijn zal grote gevolgen hebben voor de bedrijven, omdat enorme investeringen noodzakelijk zullen worden. Ook komen er richtlijnen inzake afvalstoffen aan de orde. Wij zijn van mening dat wij nog even moeten wachten met het invoeren van deze richtlijn. Mijnheer de commissaris, hoewel wij met de geest van de richtlijn instemmen, is dit voor ons dus niet het juiste moment.
Laten wij het niet langer over de CO2 -heffing hebben. Het is waar dat de verhoging van de energieprijzen zal leiden tot een efficiënter, lager energieverbruik. Daarvoor zijn echter grote investeringen vereist, waarbij de CO2 -uitstoot en ook de emissies van andere schadelijke stoffen wel zullen afnemen.
Wij zullen het verslag van de heer Cox niet steunen. Mijnheer de commissaris, de door u voorgestelde richtlijn is met al de daarin voorkomende afwijkingen bijzonder ingewikkeld. Het door de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid goedgekeurde voorstel van de heer Cox gaat echter nog veel verder en is bovendien niet voor toepassing vatbaar, omdat er korte metten gemaakt wordt met alle mogelijke vormen van subsidie.
Wij zullen onder meer tegen de amendementen 13, 14, 15 en 16 stemmen. Mochten deze door het Parlement worden aangenomen, dan zullen wij tegen het verslag moeten stemmen. Het gaat nu nog om een raadplegingsprocedure, maar het kan ook een medebeslissingsprocedure worden. Het zou in ieder geval goed zijn deze richtlijn nog even te laten wachten.

Spencer
Mevrouw de Voorzitter, het is mij een waar genoegen het Parlement over dit onderwerp te mogen toespreken. Ook wil ik even vermelden dat ik gisteren ben vergeten te tekenen. Ik moet met mijn gedachten ergens anders zijn geweest.
Ik ben het volkomen eens met de opmerkingen van de rapporteur. Ik spreek hierbij voor mezelf, maar ook namens de milieucommissie, waarvan de leden, ongeacht hun politieke kleur, de amendementen met eenparigheid van stemmen hebben aangenomen. Met die amendementen wordt beoogd aan te geven dat de voorstellen van de heer Monti weliswaar goed zijn, maar in een groene versie nog beter zouden zijn geweest. Naar onze mening is een "bruine Monti" goed, maar een "groene Monti" nog veel beter. Ik vrees echter dat de Raad zo onverstandig zal zijn om zowel de bruine als de groene versie van de voorstellen van de heer Monti van de hand te wijzen. Beide versies zijn echter aanbevelenswaardig. Bij het vraagstuk van de belastingharmonisatie gaat het mijns inziens niet alleen over technische zaken, maar ook over de wijze waarop die belastingen worden gebruikt. Ik ben van mening dat de Raad een geweldige kans voorbij laat gaan als hij de voorstellen van de heer Monti niet aanvaardt. De Raad moet niet vergeten wat hij zelf in Kyoto en Buenos Aires heeft gezegd en moet deze gelegenheid aangrijpen om het energieverbruik in onze Gemeenschap te beïnvloeden.
Als gevolg van mijn eigen onnozelheid is het mogelijk dat het verslag-Spencer over de CO2 -heffing - een onderwerp dat al bijna tien jaar traditiegetrouw aan mij wordt toebedeeld - dit Parlement pas bereikt als mijn eigen tijd er al op zit. Het wordt momenteel in de commissie vastgehouden en ik zou het Parlement met klem willen aanbevelen het daar te laten blijven. Ik denk dat de Commissie en de Raad wel op de CO2 -heffing terug zullen moeten komen, omdat dit een van de werkelijk zinvolle instrumenten is. Ik zou ook de toekomstige Parlementen willen aanbevelen dit verslag in de commissie vast te houden en - met mijn verontschuldigingen voor mijn euvele moed - de naam Spencer erop te laten staan. Dat vraag ik niet voor mijzelf maar voor mijn dochters, die hier misschien ook nog eens komen te staan. Klimaatverandering is immers een onderwerp voor de lange termijn.

Randzio-Plath
Mevrouw de Voorzitter, de Partij van de Europese Sociaal-Democraten steunt zowel het voorstel-Monti als het voorstel in dit verslag. Daarin worden talrijke vraagstukken concreet ingevuld, hetgeen het doel van de belastingherstructurering beter uit de verf doet komen. Tevens dient duidelijk te worden gesteld dat de voorgestelde richtlijn, ook in de door het Europees Parlement gewijzigde vorm, niet meer is dan een eerste stap in de richting van een ecologische belastinghervorming. Ik moet de heer Spencer gelijk geven dat in de voorgestelde richtlijn zelf eigenlijk geen sprake is van een groene energiebelasting. Daarom geeft mijn fractie steun aan de wijziging van het verslag-Cox. Ook wij vinden dat het de lidstaten van de Europese Unie moet worden verboden belasting te heffen op stroom of andere producten uit hernieuwbare energiebronnen.
Dit voorstel heeft terecht tot doel belasting te heffen op energie, zodat de belastingen op de factor arbeid kunnen worden verlicht, zoals al in het Witboek-Delors van 1993 was gepland. Dit voorstel is dan ook een verbetering van de richtlijn. Deze gaat daarmee een groene kant uit. Ik denk niet dat daarmee het systeem als dusdanig wordt aangetast en mijns inziens is dit groene element noodzakelijk. Met deze richtlijn willen wij de interne markt weliswaar functioneler maken en iedere belemmering, ook in het land van verbruik, uit de weg ruimen, maar wij dienen eveneens te bedenken dat Pigou, een wetenschappelijke op het gebied van de financiën, in 1920, toen hij voor het eerst met het idee kwam via belastingen bij te dragen tot een behoedzamer gebruik van onze energievoorraden, ook een kwalitatieve verandering heeft gebracht in onze overwegingen.
Het is van belang dat in de voorgestelde richtlijn de nadruk wordt gelegd op belastingneutraliteit. Dat betekent dat ook de lidstaten bij verplaatsing van de belastingdruk moeten streven naar belastingverlichting voor de factor arbeid. Wij moeten immers voor werkgelegenheid zorgen. Wel dienen wij duidelijk te maken dat energiebelasting geen milieubelasting is. Daarover moet men zo spoedig mogelijk het debat heropenen. De besprekingen die op Europees niveau zijn gevoerd in aansluiting op Rio en Kyoto, hebben immers geen enkel resultaat opgeleverd. Ik geloof dat ondertussen veel lidstaten al verder zijn dan de voorgestelde richtlijn.
Ook vind ik het van belang dat de Europese landen van elkaar leren, en ik zou het zeker toejuichen dat een energieverslindend bedrijf, dat men wel degelijk voor terugbetaling in aanmerking moet laten komen, het voorbeeld volgt dat in Denemarken zo'n succes heeft en zich onderwerpt aan controle op zijn energieconsumptie.

Areitio Toledo
Mevrouw de Voorzitter, bij deze richtlijn zijn er in beginsel drie doelstellingen in het geding. Daarom is niet alleen deze richtlijn, maar ook het verslag van de heer Cox zo ingewikkeld. Enerzijds wil men met het oog op een betere werking van de interne markt zorgen voor fiscale harmonisatie en anderzijds wil men arbeidsbelasting vervangen door energiebelasting, hetgeen een economisch doel is. Tenslotte is er nog een milieudoel aan toegevoegd. Het bijeenbrengen van drie doelstellingen in één richtlijn is altijd ingewikkeld. Ik denk dat rapporteur Cox in zijn verslag heeft geprobeerd die enorme last wat te verlichten en het toepassingsgebied van de drieledige doelstelling enigszins te beperken. Hoe het ook zij, het is erg ingewikkeld om in Europees verband een harmonisatierichtlijn op te stellen over een zo ingewikkelde kwestie als energie.
Ik denk dat de eerste aanzet van de Commissie goed is, want het probleem brengt op grond van zijn aard nu eenmaal veel uitzonderingen op de algemene regel met zich mee. Er is geen andere manier om dit probleem aan te pakken. Onze fractie is het op dit punt niet met de benadering van de heer Cox eens. Wij zien in heel onze fiscale regelgeving dat uitzonderingen bij de opstelling van belastingregels algemeen geaccepteerde praktijk zijn. Ik zie niet in waarom wij hier ook niet een paar uitzonderingen zouden kunnen accepteren als deze de concurrentiepositie van de Europese Unie ten goede komen.
Mevrouw de Voorzitter, zoals mevrouw Estevan Bolea al eerder heeft gezegd, zullen wij tegen het verslag stemmen, als het standpunt van de rapporteur wordt gevolgd en een paar artikelen - de artikelen 13, 14 en 15 - worden geschrapt. Wij zijn namelijk oprecht van mening dat, los van alle andere problemen, voor de oplossing van deze kwestie de door de Commissie voorgestelde uitzonderingen noodzakelijk zijn en een diepgaand onderzoek moet worden ingesteld naar de casuïstiek van al deze uitzonderingen.

Gasòliba i Böhm
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, het verslag van onze collega Cox heeft de steun van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij. Dit verslag is een verbetering van het Commissievoorstel. Voor de verwezenlijking van de drie basisdoelstellingen bevindt men zich hier in de Europese Unie op het juiste niveau.
Ten eerste wil men de interne markt versterken. Het voorstel voor fiscale harmonisatie is immers juist bedoeld om de huidige, door belastingen veroorzaakte verstoringen uit de weg te werken.
Ten tweede wil men het Europees concurrentievermogen in de wereld versterken. Het is duidelijk dat, als wij door deze heffing tot een betere fiscale harmonisatie kunnen komen, de arbeidskosten geschrapt of verlaagd kunnen worden en wij toch op communautair of nationaal niveau geen belastinginkomsten hoeven te derven. Daarmee brengt de Europese Unie op de internationale markt een mededingingselement in de kostenstructuur.
Tenslotte is ook de derde doelstelling erg belangrijk, al heb ik hier ook wel kritiek gehoord. Wij voeren immers een milieubeleid waarmee kan worden bijgedragen aan een duurzame economie. Dit is een van de belangrijkste doelstellingen van de Europese Unie. Volgens ons is het verslag van de heer Cox wel degelijk in staat deze drie doelstellingen gezamenlijk na te streven. Bovendien behouden de lidstaten de nodige armslag bij de omzetting van deze richtlijn, waarbij natuurlijk geen concurrentievervalsing mag ontstaan en de verwezenlijking van de Europese interne markt niet mag worden afgeremd. Dit laatste is namelijk ook een van de belangrijkste doelstellingen van de Unie.

Theonas
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag drie opmerkingen maken over de ontwerprichtlijn van de Commissie en het verslag van de heer Cox.
Ten eerste betwijfelt niemand dat het milieu beschermd moet worden tegen uitlaatgassen van energieproducten. Deze uitstoot is gevaarlijk en daarover valt niet te redetwisten. Men moet derhalve positieve acties uitvoeren en zachte vormen van energie bevorderen. Men moet de installaties en productiemethodes moderniseren en milieuvriendelijker maken. Belastingmaatregelen zijn hier echter niet op hun plaats, daar de mensen met een klein inkomen daar op onevenredige wijze door getroffen zullen worden.
Ten tweede zal een energiebelasting volgens ons leiden tot dramatische prijsstijgingen - in bepaalde gevallen zelfs met 9 à 11 % - hetgeen in deze tijd van begrotingsbezuinigingen met het oog op de EMU niet echt wenselijk is. Weer zal dan immers de gewone man het slachtoffer worden en inkomen en levenskwaliteit moeten inleveren.
Ten derde wil ik nogmaals mijn ongerustheid tot uiting brengen over de voorgestelde vervanging van de zogenaamde arbeidsbelasting door de zogenaamde energiebelasting. Dat zal de financiële positie van de organisaties voor sociale verzekering zeker niet ten goede komen. Integendeel, de regeringen zullen de mogelijkheid krijgen vrij te beschikken over deze financiële middelen, met alle gevolgen van dien voor de sociale verzekering.

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, collega Cox heeft zeer goed werk verricht met het voorstel van de Commissie. Ik wil ook de heer Spencer bedanken voor zijn jarenlange inzet in dit Parlement voor de CO2 -heffing. De Fractie De Groenen is het volledig eens met de heer Spencer. Wij moeten dit voorstel inzake de CO2 -heffing handhaven en niet laten vallen, daar hierin meer elementen zitten die ons milieubeleid richting kunnen geven dan in het onderhavige, zogeheten Montivoorstel.
Collega Cox heeft het Montivoorstel inderdaad "groener" gemaakt. Nu hebben wij duidelijke argumenten voor uitzonderingen. Uitzonderingen moeten met het oog op het milieu gerechtvaardigd zijn. Ook geeft de rapporteur aan om welke redenen de industrie eventueel vrijstelling kan krijgen van de energieheffing. Hij is wat dat betreft uitermate duidelijk. Hij stelt immers voor dat de industrie deze vrijstelling moet kunnen rechtvaardigen met het oog op het concurrentievermogen en hoe dan ook alles onder toezicht van de Commissie moet staan.
In het verslag-Cox wordt de belastingheffing van het jaar 2000 als uitgangspunt voorgesteld. Deze heffing zou dan gedurende een periode van vijf jaar jaarlijks met 2 % plus inflatie moeten worden verhoogd. Collega's, dit is een zeer bescheiden belastingverhoging. Als wij een echt duurzaam effect op het milieu willen, moeten we een iets moediger beleid overwegen. De Groenen hebben daarom een voorstel gedaan voor een verhoging van jaarlijks 4 % plus inflatie. Het verschil tussen het voorstel van collega Cox en ons voorstel is dus, dat wij in het voorstel van de heer Cox een totale verhoging van de energieheffing in van 10 % hebben en met ons voorstel een verhoging tot hoogstens 20 %. Zodoende verzoek ik u met klem het door de Groenen ingediende amendement in overweging te nemen.

Bonde
Mevrouw de Voorzitter, de Junibeweging steunt een minimumbelasting op energieproducten, maar de opbrengst moet naar de kas van de lidstaten gaan en mag geen nieuwe bron van inkomsten voor de EU zijn. Wij willen het recht hebben om een hogere belasting op energie te heffen om energiebesparing en duurzame energie te bevorderen. De Junibeweging vindt het ook belangrijk op te komen voor degenen die geen stemrecht hebben, met name de volgende generatie. Wij kunnen de schaarse reserves van de aarde niet zomaar leegplunderen. Indien de grens tussen Denemarken en Duitsland afgeschaft wordt, zullen de Denen naar Duitsland rijden om goedkope benzine te tanken en stookolie in te slaan. De heffing zal dan in de Duitse staatskas terechtkomen in plaats van in de Deense. Wij zullen dan gedwongen worden onze belastingen te verlagen tot het Duitse niveau. Het gevolg daarvan is minder geld in de kas voor de financiering van bijvoorbeeld opleidingstoelagen of vervroegde of gewone pensionering. In Denemarken bestaat er een grotere klassegelijkheid dan in Duitsland en de rest van de EU. De Junibeweging verdedigt het noordse welvaartsmodel en daarom zullen wij voor de hoogst mogelijke minimumprijzen stemmen. Ook willen wij het recht hebben om belasting te heffen op energieproducten die aan lage prijzen worden ingevoerd. Men moet namelijk voorkomen dat met de Franse kernenergie de omschakeling naar duurzame energie of naar zonne- en windenergie in het gedrang wordt gebracht. Er zijn slechts drie landen waar gegarandeerde minimumprijzen voor windenergie bestaan: Duitsland, Spanje en Denemarken. In ons land staan de meeste windmolens ter wereld. Zon en wind mogen niet door kernenergie vervangen worden.

Lukas
Mevrouw de Voorzitter, de rapporteur is erin geslaagd een zinvol compromis te vinden tussen de milieuvereisten en de noodzakelijke belastingverlaging voor de factor arbeid. Hij heeft een gulden middenweg gevonden tussen deze beide hoofddoelstellingen van ons beleid, die bij een traditionele aanpak met elkaar in botsing zouden zijn gekomen. In een tijdperk waarin de bestrijding van de reusachtige werkloosheid het economisch en sociaal hoofddoel bij uitstek van de Europese politiek is geworden en waarin alle gevaren van de milieuvervuiling door niet-hernieuwbare energiebronnen bekend zijn, lijkt een voorzichtige maar duidelijke weg, zoals die hier wordt geschetst, de juiste te zijn.
Laten wij hopen dat een paar van de amendementen zullen worden aangenomen die van dit verslag een groener verslag zullen maken en waarin duidelijk wordt gesteld dat onze toekomst is gelegen in hernieuwbare energie en deze derhalve moet worden bevorderd. Enkele amendementen dienen echter te worden verworpen, zoals bijvoorbeeld amendement 13. Dit amendement zal leiden tot grote verliezen voor de industrie en vermindering van de werkgelegenheid.

Lange
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, ik ondersteun nadrukkelijk het verslag van de heer Cox. Dit maakt het Commissievoorstel duidelijker en waarborgt een efficiënte uitvoering. Ik wil echter twee punten uit het verslag van de milieucommissie ter sprake brengen. Maar eerst wil ik mijn dank betuigen aan het adres van de heer Spencer voor zijn niet nalatende inspanningen voor dit vraagstuk en zijn door vertrouwen gekenmerkte medewerking.
Mijn eerste punt heeft betrekking op de hernieuwbare energiebronnen. Als wij met deze belastinghervorming een oriëntatie willen geven, moeten wij mijns inziens hernieuwbare energiebronnen van deze belasting uitzonderen. Wij mogen hernieuwbare energiebronnen niet blootstellen aan de concurrentie tussen de nationale overheden. Als deze energiebronnen in het ene land wel worden vrijgesteld en in het andere niet, worden zij onmiddellijke een speelbal van de concurrentie. Daarom moeten wij uitgaande van het voorstel van de heer Cox een duidelijk signaal geven en heldere en doeltreffende regelingen eisen. Ik ben voor uitzondering van hernieuwbare energiebronnen van deze belasting.
Mijn tweede punt betreft een sector waar heden ten dage de grootste stijging van de CO2 -uitstoot wordt geregistreerd: de luchtvaart. Vorig jaar maten wij een stijging van 17 %. Deze sector is echter, vanwege de problemen bij het heffen van belasting op kerosine, volledig buiten beschouwing gebleven. Het kan echter niet door de beugel dat wij met een voorstel komen waarin de grootste procentuele stijgingsfactor buiten beschouwing blijft. Daarom steun ik nadrukkelijk amendement 29. Wij moeten duidelijk maken dat deze zaak ons bezighoudt en de Commissie ons daarvoor een passende oplossing moet bieden, zodat ook deze sector onder de belastingregeling valt.

Thyssen
Voorzitter, met dit voorstel om geharmoniseerde minimumtarieven op energieproducten in te voeren, wil men vele heren dienen. Men beoogt zowel het leefmilieu te verbeteren, als de lasten op arbeid te verlichten, als de optimale functionering van de interne markt te bevorderen en dit alles vanzelfsprekend zonder het risico te lopen dat de concurrentiepositie van ons bedrijfsleven verslechtert. Het voorstel is ongetwijfeld gebaseerd op mooie uitgangspunten, maar zowel het voorstel zelf als zijn geamendeerde variant roepen bij mij toch de vraag op naar de concrete gevolgen ervan voor de arbeidsintensieve ondernemingen, waaronder vele KMO's. Als men vanuit een terechte zorg om de concurrentiepositie energie-intensieve ondernemingen een vrijstelling of een terugbetaling of een vermindering van de energiebelasting toestaat, al dan niet op individuele basis, is er dan geen reëel risico, vraag ik me af, dat het uiteindelijk vooral de arbeidsintensieve ondernemingen zullen zijn die de CO2-taks betalen. Als we ervan uitgaan dat de belastingneutraliteit niet wordt toegepast per bedrijfseenheid maar wellicht op een algemene, eerder horizontale manier wordt uitgevoerd, is er dan geen gevaar voor een verschuiving van de fiscale druk van energie-intensieve bedrijven naar arbeidsintensieve bedrijven? En, vraag ik me af, bereiken we dan niet net het tegenovergestelde van onze doelstellingen? De kleine vervuilertjes betalen relatief meer dan de grote, en de arbeidsintensieve ondernemingen worden zwaarder getroffen dan de energie-intensieve.
Mijnheer de commissaris, de KMO's zijn hier niet zo gelukkig mee. Ik krijg dit voorstel in die wereld moeilijk verkocht en ik had graag van u argumenten gehoord die wat ik hier stel tegenspreken. Ik had ook graag vernomen wat uw visie is op de timing. Wanneer denkt u dat de Raad hierover een besluit zal nemen?

Seppänen
Mevrouw de Voorzitter, een goede milieuheffing is een heffing waarbij het milieu is gebaat. Een goede heffing stuurt het gedrag van de producenten en consumenten op een manier die goed is voor het milieu. Het fiscale doel van de heffing kan niet op de eerste plaats komen.
Maar er zijn zaken die men niet kan beïnvloeden. Dat is het Noordse aspect van deze zaak. In Finland is deze winter een nieuw kouderecord gevestigd: 54 graden onder nul. In Helsinki is het momenteel 30 graden en in het noorden ruim 40 graden onder nul. Bovendien wil ik opmerken dat de afstanden in het noorden groot zijn en voor het transport veel energie nodig is. Mijn kiesdistrict meet overdwars 1300 kilometer. Op grond van deze twee factoren, verwarming en vervoer, zijn mogelijkheden tot belastingvrijstelling absoluut noodzakelijk. Dergelijke vrijstellingen moeten ook gelden voor huishoudens, omdat anders de gewone mensen in de periferie moeten opdraaien voor het belastingvoordeel aan de energie-intensieve industrie. Met een verlaging van de werkgeverskosten schiet men in dit geval langs het gewenste doel heen.
De Europese Unie heeft geen uniform karakter. Daarom moet de mogelijkheid worden geboden tot verschillende belastingstelsels. Wij accepteren een minimumtarief, maar daar moet de communautaire wetgeving dan ook ophouden.

Breyer
Mevrouw de Voorzitter, als lid van de Groenen had ik evenals de heer Spencer natuurlijk ook graag gezien dat het een wat groener voorstel was geworden. Toch kan ik als groen parlementariër zeggen dat dit een piepklein, eerste stapje is. Desalniettemin is dit een stap in de juiste richting, in de richting van een belastingheffing, zo niet harmonisatie.
Staat u mij toe kort twee punten aan te stippen. Ik ben het ten eerste met de heer Cox eens dat hernieuwbare energiebronnen moeten worden uitgezonderd. Het energiebeleid moet immers worden omgebogen. Wij weten allen dat hernieuwbare energiebronnen de toekomst hebben en wij hiervoor de bakens moeten zetten.
Ten tweede hoop ik dat het Parlement steun geeft aan ons amendement betreffende de uitzondering van het plaatselijk openbaar vervoer. Ook dat is een belangrijk punt. Wanneer wij willen bijdragen aan de vermindering van de CO 2 -uitstoot, moeten wij proberen het schadelijke particuliere autoverkeer aan banden te leggen en dat is precies het doel van deze verbruiksbelasting. Maar tevens moeten wij stimulansen bieden voor een milieuvriendelijk, openbaar plaatselijk vervoer.
Verder zijn wij van mening dat subsidiëring van de luchtvaart niet langer mag worden toegestaan. Er bestaan andere mogelijkheden, zoals bijvoorbeeld een CO2 -heffing, waarvoor geen unanimiteit is vereist en die ook verenigbaar zijn met de internationale overeenkomsten. Laten wij dus hopen dat de Commissie in maart eindelijk met een passend voorstel komt.
Samenvattend kan ik zeggen dat dit voor ons een belangrijke stap in de goede richting is.

Metten
Voorzitter, arbeid is in de Europese Unie de laatste twee decennia steeds zwaarder belast. Als deze trend wordt omgekeerd, wat in mijn eigen land als uitzondering die de regel bevestigt sinds 1994 gedaan is, dan kan de hardnekkige hoge werkloosheid in de Europese Unie fors omlaag. Dat is de context waarin we de twee belastingverslagen van vandaag, -Cox en -Pérez Royo, moeten zien. De belastingdruk moet verschoven worden van arbeid naar milieu en naar kapitaalopbrengsten. Het verslag-Cox pakt de accijnzen op energiedragers aan. Het belangrijkste probleem bij de bestaande wetgeving is dat de grondslag voor de heffing zeer onvolledig is. Een aantal energiedragers, zoals aardgas, steenkool en elektriciteit, zijn tot nu toe vrijgesteld van accijnzen. Voor andere, normaal wel belaste brandstoffen, is specifiek gebruik ervan vrijgesteld, zoals kerosine voor de luchtvaart of brandstof voor de zeevaart of visserij.
Een derde probleem is dat dezelfde brandstoffen verschillend belast worden naar gelang van het gebruik. Zo worden brandstoffen voor vervoersdoeleinden zwaarder belast dan voor verwarmingsdoeleinden. Daarnaast worden brandstoffen die doorgaans bedrijfsmatig worden gebruikt lager belast dan brandstoffen voor consumentengebruik. Een laatste probleem is dat de minimumtarieven op Europees niveau wel geharmoniseerd zijn maar op een zo laag niveau dat ze nauwelijks meer betekenis hebben.
Uiteraard kan het verslag-Cox niet al deze problemen in een keer aanpakken. Het gaat hier om wetgeving die unanimiteit in de Raad vereist, en dat is meestal een garantie voor stagnatie. Wat het verslag wel doet - en wij steunen het daarin van harte - is de uitbreiding van de belastinggrondslag tot steenkool, aardgas en elektriciteit steunen, een deel van de verplichte gebruiksvrijstellingen schrappen en de minimumtarieven verhogen en indexeren. Bij deze indexering wordt tevens het idee van een versneller geïntroduceerd. Jaarlijks moeten de belastingen niet alleen de inflatie volgen maar er zelfs twee procent bovenuit gaan.
Tenslotte handhaaft het verslag-Cox de keuzevrijstellingen die de lidstaten mogen verlenen, maar verscherpt wel de voorwaarden daarvoor. Al met al is dit verslag een belangrijke stap op de goede weg, niet alleen vanuit het gezichtspunt van verschuiving van de belastingdruk maar ook vanuit milieu-oogpunt, omdat namelijk veel tot nu toe onbelast gebruik nu voor het eerst belast wordt. Duidelijk is echter ook dat vanuit beide gezichtspunten nog heel veel meer gedaan zou moeten worden. De lage tarieven voor energiedragers voor bedrijfsmatig gebruik zijn bijvoorbeeld vanuit milieu-oogpunt volstrekt onverdedigbaar omdat het hierbij juist om de meest vervuilende brandstoffen gaat.
Tenslotte zijn de keuzevrijstellingen die de lidstaten nog steeds kunnen blijven verlenen vanuit milieu-oogpunt volstrekt irrationeel. Desalniettemin is dit verslag heel noodzakelijk en is het een belangrijk signaal aan de Raad welke kant het Parlement op wil. Dat signaal is nodig, want de Raad lijkt bezig te zijn de Commissievoorstellen niet te versterken, maar zelfs zodanig uit te hollen dat het nauwelijks meer betekenis heeft. Daarom doe ik hierbij een oproep aan mijn partijgenoten in de Europese regeringen het belang van belastingverschuiving weg van arbeid serieuzer te nemen dan nationale kortetermijnbelangen. Dit is een dossier dat mijns inziens daarvoor een testcase zou moeten zijn.

Porto
Mevrouw de Voorzitter, er zijn maar weinig beleidsterreinen waarvoor een nuchtere analyse zo belangrijk is als voor het probleem van de energieheffing. Deze heffing moet goed worden afgestemd op de beoogde doelstellingen. Er mag wat dat betreft geen enkele onduidelijkheid bestaan. Bovendien moet worden gestreefd naar een billijke heffing die ook rekening houdt met de noodzaak van samenhang.
Evenals bij het initiatief voor de CO2 -heffing, streven wij ook hier belastingneutraliteit en vervanging van de belasting op arbeid na om de werkgelegenheid te kunnen bevorderen. Afgezien van het formele aspect, volgens hetwelk iets wat de productiefuncties wijzigt de facto onmogelijk een neutraal karakter kan hebben, moeten wij nagaan of een heffing ter bestraffing van het energieverbruik geen negatieve invloed uitoefent op de investeringen ten behoeve van met name het MKB en dus indirect ook op de werkgelegenheid. Anderzijds dient tevens te worden onderzocht in hoeverre het zin heeft de belasting op arbeid te vervangen door een heffing die - als wij veronderstellen dat daarmee inderdaad het gewenste effect wordt bereikt - het energieverbruik weliswaar doet afnemen maar geen aanvullende financiële middelen oplevert. Hier doet zich derhalve een conflict voor tussen een parafiscale en een fiscale doelstelling en het is nu eenmaal een feit dat men geen twee heren kan dienen.
Ook moet men zich afvragen hoe het niet-regressieve karakter van deze heffing kan worden gegarandeerd, daar minvermogende personen naar verhouding een groter percentage van hun inkomen aan energie uitgeven. Ook moet men de arme perifere landen die over verouderde installaties beschikken en met hoge transportkosten te kampen hebben van deze heffing vrijstellen. In het noorden zijn er, zoals collega Seppänen opmerkte, weliswaar talrijke problemen, maar in het zuiden stellen de problemen zich veel scherper. Daarom is het volkomen onaanvaardbaar dat het wegtransport wordt belast zolang daar geen goede alternatieven voor bestaan. Ik denk bijvoorbeeld aan het treinvervoer dat, indien een optimale verbinding kan worden gegarandeerd, de volle steun van de Europese Unie zou moeten genieten.
Een blik op de cijfers volstaat om vast te stellen dat de weggebruikers momenteel reeds het dubbele (aan brandstofheffingen, voertuigbelasting en tolgeld) van de door hen veroorzaakte, reële kosten betalen, terwijl de gebruikers van het vervoer per spoor en over de binnenwateren respectievelijk 56 % en 18 % voor hun rekening nemen. Deze heffingen vertegenwoordigen 2 % van het BBP van de Europese Unie.
Teneinde oneerlijke concurrentie tussen de verschillende vervoermiddelen, met inbegrip van het sterk vervuilende luchttransport, te vermijden, moeten wij absoluut onze steun geven aan het amendement dat mijn collega, mevrouw Esteban Bolea, namens de fractie hiervoor heeft ingediend.

Schörling
Over het aanvankelijke voorstel van de Commissie inzake heffingen op energieproducten kon men ongeveer dat zeggen wat in het advies van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming stond, dat namelijk dit voorstel in eerste instantie de verbetering van de interne markt beoogde. Dankzij de rapporteur, de heer Cox en dankzij de adviezen van de andere parlementaire commissies en een aantal amendementen konden wij hiervan een "groen" voorstel maken, waarmee wij op de goede weg zijn terechtgekomen voor de naleving van de overeenkomsten van Kyoto en Buenos Aires en andere overeenkomsten inzake de CO2 -uitstoot. Met de belastingvrijstelling voor zonne-, wind- en waterenergie kunnen wij ook een duidelijk signaal geven aan de industrie, wanneer het om investeringen gaat. Daarmee kan de overgang naar hernieuwbare energieproducten worden vergemakkelijkt. Ik zie dit dus als een eerste stap in de goede richting.
Ook de wens om dit voorstel belastingneutraal te maken, dat wil zeggen dat men de lidstaten aanbeveelt de belasting op arbeid te verlagen en in plaats daarvan belasting op energie in te voeren, de zogenaamde belastingverschuiving, is een zeer, zeer goed voorstel, dat geheel en al de "groene" kant opgaat. Ik verzoek u dan ook steun te geven aan de amendementen van de Fractie de Groenen.

García Arias
Mevrouw de Voorzitter, natuurlijk moeten wij streven naar fiscale harmonisatie in de energiesector. Dat is echter geen gemakkelijke opgave. Enerzijds bestaan er immers grote verschillen tussen de vijftien lidstaten en anderzijds kunnen wij de prijzen niet verhogen, daar dit ten koste van onze concurrentiepositie en de werkgelegenheid kan gaan, hetgeen in strijd met de beoogde doelstellingen is.
Dit voorstel komt er op neer dat juist in de Cohesielanden, in de perifere landen van Europa, de belastingtarieven en de vervoerstarieven moeten worden verhoogd, alhoewel deze landen de minste vervuiling veroorzaken.
Door de heffing ook op andere energieproducten toe te passen harmoniseren wij niet de interne markt, maar vervalsen wij de concurrentie tussen de verschillende energiebronnen, waarbij met name steenkool zwaar zal worden getroffen. Steenkool is echter nog steeds de belangrijkste traditionele energiebron waarvoor momenteel enorme technische inspanningen worden verricht.
In de voorstellen van de heer Cox is de situatie tegenstrijdig. Wij verzwakken ons mededingingsvermogen als wij Europese energie-intensieve ondernemingen die serieus aan energiebesparing doen vrijstelling geven. Dan zouden wij de bovengenoemde technische inspanningen bestraffen en de internationale concurrentiepositie van de bedrijven in gevaar brengen. Een van de vele voorbeelden in dit verband is de ijzer- en staalindustrie, die niet alleen binnen de Europese Unie een concurrentiepositie heeft - waarbij energie een concurrentiefactor is - maar ook op internationaal niveau.
Een aantal voorstellen is erg eenzijdig en derhalve moeilijk aanvaardbaar. De Spaanse socialisten zullen derhalve tegen de voorstellen van de heer Cox stemmen. Wij hopen dat de Raad tot besluiten kan komen. Dat zal echter moeilijk zijn, omdat men ten eerste verschillende nationale energiesituaties moet harmoniseren en ten tweede een bijzondere inspanning verlangt van landen die niet in eerste instantie de grootste vervuilers zijn in Europa en die dus in feite worden gestraft.

Hoppenstedt
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dit is een zeer ingewikkelde zaak, zoals ook blijkt uit het feit dat wij hier al tijden mee bezig zijn. Gezien de uiteenlopende standpunten, zal dat echter voorlopig wel zo blijven ook. De bedoeling van de heer Cox om het voorstel te vereenvoudigen, is natuurlijk in principe lovenswaardig, maar zoals wij reeds hebben aangegeven kan de meerderheid van de fractie van de Europese Volkspartij er niet mee instemmen.
In de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid hebben wij al duidelijk gemaakt dat wij akkoord gaan met de artikelen 13 en 15 zoals voorgesteld door de Commissie en niet kunnen instemmen met de schrapping hiervan. Wij geven de voorkeur aan het voorstel van de Commissie om de grote uitzonderingen door de EU te laten bepalen en niet door de lidstaten. Wij geloven namelijk dat wanneer de lidstaten bevoegd zijn voor het vaststellen van uitzonderingen, het concurrentievraagstuk sterk op de voorgrond zal treden. Er is immers niet bepaald binnen welke orde van grootte dergelijke uitzonderingen zich mogen bewegen. Hier kan men een stortvloed van controlemaatregelen verwachten.
Wij hebben horen zeggen - en dat weten wij zelf trouwens ook - dat het hier niet alleen om het milieu, maar ook om de factor arbeid gaat. Hier staat echter het concurrentievermogen van grote energieverbruikers zoals de staal-, cement- en aluminiumindustrie, op het spel. Vooral met het oog op de concurrentie van derde landen, dienen uniforme regelingen in de EU tot stand te worden gebracht, zoals de Commissie dat ook wilde.
Wij zijn tegen verhoging van energieprijzen, zoals de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid met de amendementen van de heer Cox voorstelt. Dat zal ons inziens een averechtse uitwerking hebben op de werkgelegenheid.

Linkohr
Mevrouw de Voorzitter, ik vind het voorstel van de heer Cox heel verstandig en zal ervoor stemmen. Ik wil ook de heer Spencer bedanken die jarenlang de fakkel brandende heeft gehouden. Helaas zal die fakkel waarschijnlijk nog lang moeten branden, want ik vermoed dat de Raad niet tot overeenstemming zal kunnen komen. Dat blijkt ook al uit het zeer tegenstrijdige beeld dat het Parlement te zien geeft. En dat is de kern van het probleem. Daarom heeft mijns inziens de Commissie een heel intelligent voorstel gedaan. Hierin gaat men niet uit van het milieu, maar van artikel 99, dat wil zeggen van harmonisatie van de bestaande belastingen. Dat is wel zo praktisch, want zo komen wij misschien dichter bij ons doel. Wij zullen immers door de liberalisering van de markten gedwongen worden ook de kadervoorwaarden te harmoniseren. En wanneer daarbij een ecologisch neveneffect optreedt, is dat des te beter. Of de Raad dat ook begrijpt, weet ik niet. Ik vermoed dat daar grote moeilijkheden zullen rijzen. Ik wens het Duitse voorzitterschap in ieder geval veel succes bij zijn pogingen vorderingen te maken met de zaak.
Ik heb nog een opmerking. Vreemd genoeg komen de grootste energiebesparingen de laatste jaren voor in de industrie en is het energieverbruik in de huishoudens en het verkeer veeleer gegroeid. Dat is vooral duidelijk in de landen van Centraal-Europa. In vergelijking met het bruto nationaal product is het energieverbruik teruggelopen en soms zelfs drastisch, terwijl het energieverbruik in de huishoudens en het verkeer is toegenomen. Wanneer wij een instrument, een ecologisch instrument, willen hebben om het energieverbruik te verminderen, moeten wij onze aandacht helaas toespitsen op de huishoudens en het verkeer. Dan moeten wij het belastinginstrument zo opbouwen dat vooral deze sectoren worden getroffen. Daarom is deze belasting waarschijnlijk ook zo impopulair. Geen enkele partij kan verkiezingen winnen met die belasting als centraal punt van zijn programma. Toch is het op langere termijn een taak die wij moeten vervullen. Ik wil dan ook allen dankzeggen die aan deze impopulaire, maar zinvolle maatregel meewerken.

Schmidbauer
Mevrouw de Voorzitter, als lid van de Commissie vervoer en toerisme en als rapporteur voor het Groenboek betreffende de verrekening van externe kosten en het daaropvolgende Witboek van de Commissie betreffende billijke en doelmatige prijzen voor infrastructuurgebruik, ben ik blij met de gelegenheid die mij in dit debat wordt geboden om de ingewikkelde zaak van energiebelasting te belichten vanuit het standpunt van het verkeersbeleid.
In haar ontwerprichtlijn tot herziening van de communautaire voorschriften inzake energiebelasting heeft de Commissie een voorstel gedaan voor het wegvervoer dat door de rapporteur, de heer Cox, kennelijk wordt beschouwd als een van de vele onoverzichtelijke uitzonderingsbepalingen die hij uit de ontwerprichtlijn moet schrappen. In artikel 16 biedt de Commissie de lidstaten de mogelijkheid de belasting op het wegvervoer te verlagen, mits zij tegelijkertijd op niet-discriminatoire wijze heffingen invoeren waarin de infrastructuurkosten, milieukosten en filekosten worden weerspiegeld.
Zoals u weet, hebben mijn collega's van de fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten tegen de schrapping van artikel 16 gestemd, en ik wil iedereen dringend verzoeken bij de stemming in de plenaire vergadering hetzelfde te doen. Wat de rapporteur hier uit de ontwerprichtlijn wil halen, is het begin van een heroriëntatie van het Europese verkeersbeleid, het begin van een milieuvriendelijke en doeltreffende verkeerspolitiek. De Commissie was enkel consequent toen zij het kostenconcept ook in haar voorstel voor energiebelasting opnam. Dit komt immers volledig overeen met hetgeen zij in haar Groenboek en nu ook in haar Witboek heeft voorgesteld.
Als rapporteur ben ik het eens met de beginselen van het Groenboek en het Witboek en daarom wil ik het Parlement aanbevelen zich eveneens consequent te tonen en tijdens het debat over energiebelasting steun te verlenen aan dit nieuwe uitgangspunt voor het verkeersbeleid. Dat hebben wij immers ook in het Parlement gedaan tijdens de besluitvorming over het Groenboek. Ik vraag u daarom een doelmatige en duurzame verkeerspolitiek in Europa mogelijk te maken. Stemt u voor artikel 16 zoals de Commissie dit heeft voorgesteld!

Rübig
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, mevrouw Schmidbauer heeft duidelijk gemaakt dat wij voor het verkrijgen van efficiënte vervoerstarieven moeten werken met echte kosten: Met andere woorden, wij moeten afzien van dwarssubsidiëring. De bijkomende loonkosten zijn een geheel op zich zelf staand vraagstuk waaraan wij hard moeten werken. Wij hebben hier meer concurrentie nodig en moeten streven naar kostendaling en meer eigen verantwoordelijkheid in het systeem.
De energiebelasting is een totaal andere sector. Hier moeten wij in hoofdzaak de gunstigere voorwaarden scheppen om internationaal concurrentiekrachtiger te worden en nieuwe banen te scheppen. Als wij de energiekosten buitensporig hoog laten oplopen, zullen wij gewoon banen verliezen in de energie-intensieve sectoren zoals de staalindustrie. Wij weten trouwens allen om welke sectoren het hierbij gaat. Voorts wil ik erop wijzen dat wij de consument niet mogen verwaarlozen. Die zorgt uiteindelijk voor de werkgelegenheid, want hij besluit welke producten hij koopt en van welke diensten hij gebruik maakt. En dit soort beslissingen kan men niet afdwingen met kaderwetgevingen.
Daarom vind ik een maximumgrens voor energie-intensieve bedrijven heel belangrijk. Dan kunnen wij de bedrijven die hun installaties reeds in het verleden aan de laatste stand van de techniek hebben aangepast en hun energieverbruik vrijwel tot het technisch mogelijke minimum hebben teruggebracht als het ware belonen voor hun inspanningen. Wij moeten mijns inziens degenen belonen die hun energieverbruik zoveel mogelijk verminderen. Zelfs als wij een hogere energiebelasting invoeren, kunnen wij in dergelijke gevallen toch geen extra energiebesparingen verwachten. Verder heeft men hier niet alleen gesproken over het milieu, maar ook over de verlaging van de belasting op arbeid. Alleen concurrentiekrachtige bedrijven zijn echter in staat aan al die eisen te voldoen. Ik ben daarom voorstander van een gematigde regeling waarmee desalniettemin de beoogde doelstellingen worden bereikt.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil mijn oprechte dank uitspreken aan het adres van de heer Cox voor zijn heldere en coherente verslag en voor de daarin opgenomen conclusies. Ik ben bijzonder blij dat u kunt instemmen met niet alleen de motivering van ons voorstel maar ook de wijze waarop deze haar beslag heeft gekregen.
De Commissie heeft de Raad een voorstel gedaan dat met name modernisering beoogt van het communautaire stelsel van belastingheffing op minerale oliën. Ook wordt het toepassingsgebied daarvan uitgebreid tot alle energieproducten. Dat is absoluut noodzakelijk de werking van de interne markt te verbeteren. Met de nieuwe voorstellen proberen wij de door belastingen veroorzaakte verstoringen in deze sector te verminderen.
De Commissie heeft bovendien de gelegenheid van dit voorstel te baat willen nemen om de laagste belastingtarieven op minerale oliën te herzien, zoals overigens haar plicht was. Ook komt zij daarmee tegemoet aan het verzoek van de Ecofin-Raad om, na de impasse in de onderhandelingen over de CO2 -heffing, nieuwe voorstellen in te dienen.
Ik wil er tevens op wijzen dat de belangstelling voor de milieugevolgen van verbranding van fossiele brandstoffen groeiende is, zoals ook vanochtend duidelijk is gebleken. De Raad heeft daarom kortgeleden, in reactie op het Protocol van Kyoto, streefwaarden goedgekeurd voor de emissie van verontreinigende stoffen in de Unie. Het zal niet gemakkelijk zijn deze streefwaarden te bereiken. De fiscale maatregelen zijn echter - zoals ook de heer Spencer en verschillende andere afgevaardigden hebben onderstreept - een van de concrete instrumenten die hier een positieve rol kunnen spelen. Ik ben ook dankbaar voor het feit dat diverse sectoren hebben erkend dat het hier gaat om een eerste stap in de goede richting, ook voor wat betreft de bescherming van het milieu.
De Commissie kan de amendementen 1, 2, 4 en 5 geheel en de amendement 12 en 14 gedeeltelijk overnemen. Wat dit laatste amendement 14 betreft, kan zij zich met name scharen achter de passage over de hernieuwbare energiebronnen. Wij kunnen echter niet instemmen met het voorstel om reeds vanaf januari 2000 rechtstreeks over te stappen op de tweede fase voor de minimumtarieven en vervolgens in de daaropvolgende periode van 5 jaar jaarlijkse verhogingen toe te passen, uitgaande van het inflatiepercentage plus twee procent. Bovendien moet ik erop wijzen dat wat de afschaffing van de eerste fase voor de verhoging van de minimumtarieven betreft, de datum van 1 januari 1998, waarop deze fase had moeten beginnen, ruimschoots is overschreden. Het debat in de Raad heeft aangetoond dat in een aantal lidstaten zelfs de minimumtarieven al moeilijkheden hebben veroorzaakt. Elke verhoging van deze tarieven is derhalve onaanvaardbaar.
Dezelfde overwegingen gelden ook voor het voorstel om de minimumtarieven gedurende een periode van vijf jaar jaarlijks te verhogen met het inflatiepercentage plus twee procent. In het voorstel van de Commissie wordt de belastingverhoging beperkt tot het inflatiepercentage. Wij willen namelijk tegemoet komen aan de lidstaten die anders gedwongen zouden zijn vrij zware belastingverhogingen door te voeren om aan het vastgestelde minimumniveau te kunnen voldoen. Wij kunnen de lidstaten niet dwingen de belasting te verhogen met een percentage hoger dan het inflatiepercentage. Dat zou onaanvaardbaar zijn.
Wij kunnen evenmin instemmen met de schrapping van een groot deel van de voorgestelde - vrijwillige en verplichte - belastingvrijstellingen en -verlagingen voor producten die momenteel niet belast worden. Deze belastingvrijstellingen en - verlagingen zijn ingevoerd met het oog op een aantal specifieke doelstellingen. Enkele daarvan maken reeds deel uit van de geldende communautaire wetgeving, terwijl andere noodzakelijk zijn om tegemoet te komen aan de uit internationale overeenkomsten voortvloeiende verplichtingen. Een laatste groep van doelstellingen is onontbeerlijk voor de handhaving van het concurrentievermogen van de communautaire industrie ten opzichte van de industrie uit derde landen. Ik hoef het Parlement er waarschijnlijk niet aan te herinneren dat deze materie onderwerp is van eenparigheid van stemmen.
Mevrouw Thyssen en andere afgevaardigden hebben inlichtingen gevraagd over de procedure in de Raad en het daarvoor vastgestelde tijdschema. Ik kan bevestigen dat aan de speciale werkgroep van de Raad is verzocht de Ecofin-Raad van 15 maart een verslag voor te leggen dat vervolgens aan de orde zal komen tijdens de Europese Raad in juni te Keulen. Wij krijgen dus binnenkort de gelegenheid concreet na te gaan of er al dan niet sprake is van een politieke consensus. Ik hoop van harte van wel.
Mevrouw de Voorzitter, ik wil ter afsluiting nog een korte opmerking maken. Wij bevinden ons hier op het terrein van de fiscale coördinatie. Wij moeten beantwoorden aan eisen van de interne markt, maar, in dit geval, ook aan die van het milieu. Tevens willen wij tegemoet komen aan degenen die wijzen op de noodzaak van een meer evenwichtige belastingverdeling om de werkgelegenheid te bevorderen. De laatste tijd ziet men in de besprekingen op Europees vlak een soms wat eigenaardige houding: men kijkt almaar naar het verleden, naar de Witboeken uit het verleden, maar beseft niet dat er sindsdien wel degelijk vooruitgang is geboekt op het gebied van de coördinatie. Vandaag krijgen wij echter de kans de ontwikkelingen te toetsen aan de hand van dit verslag van de heer Cox over energie en zo meteen het verslag van de heer Pérez Royo over spaargelden. Intussen is de gedragscode ter bestrijding van schadelijk belastingconcurrentie van toepassing geworden. Volgende week leg ik de Commissie het voorstel voor waarmee de lidstaten die dat wensen, de mogelijkheid krijgen een verlaagd BTW-tarief toe te passen op zeer arbeidsintensieve diensten. Zoals u ziet, zijn de verschillende wagons van de fiscale coördinatietrein ten behoeve van de werkgelegenheid reeds op gang gebracht. Wij weten dat wij op aan kunnen van de vastberaden steun van het Parlement en daar ben ik u uiterst dankbaar voor.

De Voorzitter
Dank u zeer, mijnheer Monti.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 11.30 uur plaats.

Minimumgarantie effectieve belastingheffing opinkomsten uit spaargelden
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0040/99) van de heer Pérez Royo, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad ertoe strekkende in de Gemeenschap een minimum van effectieve belastingheffing op inkomsten uit spaargelden in de vorm van rente te garanderen (COM(98)0295 - C4-0404/98-98/0193(CNS)).

Pérez Royo
rapporteur. (ES) Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, de onderhavige ontwerprichtlijn gaat over een moeilijk vraagstuk. Binnen de Unie zijn fiscale vraagstukken altijd lastig. U weet dat deze immers met eenparigheid van stemmen door de Raad moeten worden besloten.
Ik wil iets over de voorgeschiedenis van deze ontwerprichtlijn zeggen. Dit is een voorstel waarop wij meer dan tien jaar hebben gewacht. Het uitgangspunt van het huidige voorstel is de richtlijn betreffende de liberalisering van het kapitaalverkeer die in 1988 werd uitgevaardigd als onderdeel van het programma voor de opbouw van de interne markt.
Met deze richtlijn betreffende de liberalisering van het kapitaalverkeer werd een wettelijk kader gegeven voor het functioneren van de interne kapitaalmarkt. Tegelijkertijd werd met deze richtlijn echter de weg geopend voor belastingconcurrentie tussen de lidstaten. Deze konden toen immers door bepaalde fiscale voorwaarden in het leven te roepen kapitaal uit andere lidstaten aantrekken.
Daarom voorzag deze richtlijn betreffende de liberalisering van het kapitaalverkeer zelf in een nauwkeurig tijdschema voor de harmonisering van de belastingregelingen met betrekking tot spaargelden. Daarmee wilde men schadelijke belastingconcurrentie voorkomen. Zoals u allen weet, is er over de ontwerprichtlijn die in 1989, dus tien jaar geleden, door mevrouw Scrivener werd ingediend, niet eens serieus beraadslaagd en werd deze uiteindelijk ingetrokken.
Intussen zijn in de lidstaten wetten aangenomen waarin met het oog op de belastingheffing op inkomsten uit spaartegoeden, een onderscheid wordt gemaakt tussen ingezetenen en niet-ingezetenen. Ingezetenen moeten wel belasting op dergelijke inkomsten betalen en niet-ingezetenen zijn van deze belasting vrijgesteld.
Dat had een paar gevaarlijke situaties tot gevolg. Ten eerste was deze regeling slecht voor het functioneren van de interne markt. Bij het beleggen van kapitaal keek men immers niet meer naar het rendement, maar naar de belasting. Ten tweede leidde dat tot een toename van belastingfraude en belastingontduiking. Dat had ten derde tot gevolg dat de belastingdruk geleidelijk aan werd verplaatst, ten koste van de factor arbeid.
Nu hebben wij tien jaar later een nieuwe ontwerprichtlijn gepresenteerd gekregen. Deze is - dat moet worden gezegd - niet alleen technisch veel beter dan de vorige, maar wordt tevens - en dat is veel belangrijker - gepresenteerd in een politiek gunstiger klimaat. Laten wij hopen dat dankzij dit gunstige politieke klimaat er geen belemmeringen meer zullen zijn voor het aannemen van de ontwerprichtlijn.
Dit voorstel is onderdeel van een flexibele strategie die op haar beurt weer onderdeel is van een heel pakket fiscale maatregelen, van een fiscaal "landschap" waarin het begrip "schadelijke" belastingconcurrentie overal ingeburgerd is geraakt. Met de onderhavige richtlijn wil men korte metten maken met een duidelijk geval van schadelijke belastingconcurrentie. Dit is echter ook een minimale richtlijn met relatief bescheiden doelstellingen.
De richtlijn is gebaseerd op een coëxistentiemodel. De lidstaten kunnen namelijk kiezen uit twee mogelijkheden. Zij kunnen hetzij een bronbelastingstelsel invoeren voor alle rente die op hun grondgebied wordt uitbetaald, zonder enig onderscheid tussen ingezetenen en niet-ingezetenen, of zij kunnen een systeem van informatieverstrekking in het leven roepen, hetgeen leidt tot afschaffing van het bankgeheim voor rente die op hun grondgebied aan niet-ingezetenen wordt uitbetaald.
Dit is een flexibel voorstel dat de mogelijkheid biedt de belangen van de verschillende lidstaten te coördineren of te harmoniseren. De Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heeft bij meerderheid van stemmen haar goedkeuring aan de ontwerprichtlijn gehecht. Ook uw rapporteur is in volle overtuiging voor dit voorstel. Er zijn slechts een paar amendementen ingediend waarmee werd getornd aan de fundamentele aanpak van de richtlijn en deze zijn dan ook verworpen.
Uiteraard zijn er punten die openstaan voor debat. Het belangrijkste punt betreft de derde landen. Als wij de concurrentiepositie van de Europese financiële markten willen handhaven, moeten wij ervoor zorgen dat ook in de landen om ons heen dergelijke maatregelen worden getroffen, met name in de landen die onze voornaamste handelspartners zijn en de landen waar Europees kapitaal belegd kan worden.
Men kan deze zaak op twee manieren benaderen. Er zijn twee filosofieën mogelijk. Ten eerste kan men de aanneming van deze richtlijn of de toepassing daarvan afhankelijk maken van een overeenkomst met die derde landen. Een andere mogelijkheid - en deze verdient de voorkeur van zowel de Commissie als uw rapporteur - is dat de Commissie eerst haar eigen wetgeving maakt. Dan verwerft zij in zekere zin een morele legitimiteit, een consensus, aan de hand waarvan zij dan kan onderhandelen met die landen en deze misschien iets vergelijkbaars kan opleggen.
Op dit punt is er overeenstemming binnen onze commissie. Wij hebben slechts één echt belangrijk amendement goedgekeurd. Hierin wordt voorgesteld de bronbelasting te verminderen van 20 % naar 15 %. Dit is natuurlijk een kwestie die in de Raad besproken moet worden. Namens de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten wil ik u alvast mededelen dat wij voor 20 % zullen stemmen.

Randzio-Plath
Mevrouw de Voorzitter, mijn fractie steunt het standpunt van de rapporteur. Evenals de rapporteur ben ook ik heel blij dat tien jaar na de laatste schipbreuk van dit voorstel, het nu eindelijk mogelijk is op dit gebied vooruitgang te boeken. Dit is mijns inziens ook een kwestie van belastingrechtvaardigheid in de Europese Unie. Belastingrechtvaardigheid betekent onder meer dat op de interne markt inkomsten uit spaargelden niet aan belasting mogen worden onttrokken. De ontwerprichtlijn en het verslag van de rapporteur maken duidelijk dat bevoordeling van niet-ingezetenen - een begrip dat op de interne markt eigenlijk niet meer thuishoort - tot het verleden moet behoren. Met deze richtlijn is immers discriminatie niet meer toegestaan.
Het vorige voorstel was natuurlijk met de grote moeilijkheid behept dat hiervoor eenparigheid van stemmen noodzakelijk was, zoals trouwens ook nu nog het geval is. Daarom wil ik nogmaals benadrukken dat de besprekingen in de Raad over besluitvorming bij meerderheid van stemmen beslist weer moeten worden hervat.
Terecht bevat het voorstel van de Commissie een coëxistentiemodel, want ik denk dat alleen op deze basis een besluit mogelijk zal zijn. Wel moeten wij, geloof ik, op den duur wel naar een uniforme regeling toe.
Dit voorstel maakt deel uit van het belastingpakket. Dit is belangrijk, want aldus gaat oneerlijke belastingconcurrentie tot het verleden behoren. Daarom kunnen wij ook geen uitzonderingen toestaan. Dan zouden wij immers op bepaalde gebieden toch weer in een soort belastingoase terechtkomen. Ik steun dan ook het Commissievoorstel voor opneming in deze regeling van obligaties in euro.
Ik wil hier nog kort ingaan op de problemen die zouden ontstaan indien men enkel inkomsten uit spaargelden zou belasten. Overeenkomstig het huidige voorstel vallen inkomsten uit rente van rechtspersonen en bedrijven niet onder de regeling. Ik heb echter zojuist al gewezen op de noodzaak van belastingrechtvaardigheid. Mijns inziens moet men, ook met het oog op de inkomsten van de lidstaten van de Europese Unie, nadenken over een eventuele uitbreiding van het toepassingsgebied van de richtlijn.
Ik steun ook nadrukkelijk de eis van de rapporteur om zich, wat de hoogte van de belastingheffing aan de bron betreft, te houden aan het Commissievoorstel van 20 %.

Thyssen
Voorzitter, het feit dat nogal wat lidstaten de roerende inkomsten van niet-ingezetenen fiscaal gunstiger behandelen dan dezelfde inkomsten van hun eigen inwoners leidt op de interne markt tot problemen. De burger gaat met zijn spaargeld fiscaal shoppen en vergeet om vanzelfsprekende reden nogal eens de roerende inkomsten die hij in een andere lidstaat behaalt aan te geven aan zijn eigen fiscale administratie. De beleggende burger ontwijkt hierdoor belastingen. De lidstaat van de woonplaats mist hierdoor roerende belastinginkomsten en de interne markt wordt wel degelijk verstoord. Blijkbaar reageren de lidstaten met inspanningen om de fiscale druk op het volatiele kapitaal laag te houden of naar beneden te brengen, wat veelal ten koste is gegaan van een opwaartse druk op de lasten op arbeid.
Nu het eurotijdperk aangetreden is en derhalve het wisselrisico en weldra ook de transactiekosten helemaal wegvallen, is de vrees groot dat de verleidingskracht van deze vorm van belastingontwijking nog zal toenemen. De Belgische fiscus weet hier trouwens al langer van mee te spreken. Tussen België en Luxemburg is het wisselrisico immers al jaren onbestaand en de zogenaamde couponnetjestreinen naar Luxemburg zijn dan ook altijd druk bevolkt.
Hoewel de voorgestelde richtlijn al bij al slechts vijftien artikelen telt, waren in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid niet minder dan 89 amendementen ingediend. Gelukkig, vinden wij met de EVP, zijn er maar tien van goedgekeurd. Elk van deze tien kreeg de goedkeuring van onze fractie.
Voorzitter, mijnheer de commissaris, de EVP wil zo dicht mogelijk bij het voorstel van de Commissie blijven. Alleen moet het tarief van de bronheffing omlaag tot vijftien procent. We hopen dat dit amendement dat ook door de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid is overgenomen hier in de plenaire vergadering zal worden aanvaard. Verder blijft de EVP zich verzetten tegen de uitbreiding van het toepassingsgebied tot rechtspersonen en tegen de uitsluiting uit het toepassingsgebied van eurobons en dit om de redenen die ruimschoots aan bod zijn gekomen bij de discussie in de commissie.
Tenslotte verleent de EVP ook geen steun aan de amendementen die eerst een akkoord op OESO-schaal willen gerealiseerd zien en die de inwerkingtreding van de richtlijn hiervan afhankelijk willen maken. Volgens ons zijn er wel degelijk argumenten om het intracommunautair en het internationaal kapitaalverkeer anders te behandelen, onder meer op het vlak van de vrijheid van kapitaalverkeer en het al dan niet bestaan van wisselrisico.
Voorzitter, deze richtlijn brengt niet de ultieme en alomvattende oplossing, maar ze is een serieuze stap voorwaarts. Wij willen die bevorderen en wij zullen dus voor het voorstel van de Commissie stemmen. Alleen had ik graag vernomen van de commissaris, en daarmee sluit ik af, wanneer hij denkt dat de Raad hieraan zijn goedkeuring zal hechten.

Goedbloed
Mevrouw de Voorzitter, het voorstel dat hier voor ons ligt en dat het resultaat is van een uitgebreide discussie die tien jaar geleden nergens toe leidde, is door de keuze van een coëxistentiemodel weer vlot getrokken. Ik denk dat het een goede oplossing is en een stap vooruit om te zorgen dat verschillen die er bestaan, en met name de onjuiste verschillen, worden opgeheven.
De liberale fractie steunt in grote lijnen het voorstel zoals het hier ligt en is blij dat de uitbreiding met ondernemingen, die oorspronkelijk was voorgesteld eruit gevallen is en het puur gaat om de rente-inkomsten van privé-personen. Wij denken dat je als je over de rente van privé-personen spreekt, net als bij het vorige voorstel is aangekaart, moet kijken of er ruimte is om te zorgen dat de lasten van arbeid worden verminderd. Daarom hebben wij dit keer hernieuwd onze amendementen ingediend om alsnog te zorgen voor een vorm van belastingneutraliteit waardoor de betreffende middelen weer terugvloeien naar de burger. Per slot van rekening is het zo dat doordat een aantal mensen, en dat zijn vrij grote groepen burgers, in staat zijn geweest om minder dan geen belasting te betalen, dat consequenties heeft voor de andere burgers, omdat het geld toch moet worden opgebracht. Als je nu de belastingheffing wel gaat invoeren, en dat op een gezamenlijke basis weet te doen, dan denk ik dat je ook moet zorgen dat de andere burgers, die meer hebben moeten betalen, dat weer terugkrijgen in de vorm van een lagere belasting op de inkomsten.
Ik heb nog een opmerking ten aanzien van het artikel en amendement, zoals goedgekeurd in de commissie van de heer Pérez Royo, betreffende de tussentijdse verkoop van de betreffende stukken. Ik heb daar zelf een technisch amendement aan toegevoegd, dat men als je tussentijds, dus na uitgifte, aankoopt, er wel attent op moet zijn, juist nu het steeds vaker gebeurt dat de portefeuille aan de hand van de ontwikkeling van de kapitaalmarkt opnieuw wordt gerangschikt, dat ook voor particulieren hier een voorziening wordt getroffen.

Gallagher
Mevrouw de Voorzitter, ik zou om te beginnen de rapporteur, de heer Pérez Royo, willen danken voor zijn verslag over het voorstel voor een richtlijn van de Raad inzake de belastingheffing op inkomsten uit spaargelden.
Naarmate de liberalisatie van het kapitaalverkeer in de Europese Unie vorderde, begonnen ook de moeilijkheden bij het vaststellen van een minimumtarief voor belastingheffing op inkomsten uit spaargelden binnen de Europese Unie sterker aan het daglicht te treden. Deze liberalisatie werd zo'n twaalf jaar geleden op gang gebracht.
We mogen niet vergeten dat voor de richtlijn van de Commissie ter invoering van één enkel, voor heel de Gemeenschap geldend stelsel van bronbelasting geen unanimiteit kon worden bereikt in de Raad. Die richtlijn werd daarom weer ingetrokken en vervangen door het onderhavige voorstel.
In 1997 stemde de Raad ermee in dat de Commissie zou voortborduren op haar idee om een op coëxistentie gebaseerd belastingmodel in te voeren. Een dergelijk stelsel moet iedere lidstaat verschillende keuzemogelijkheden bieden. Ofwel kunnen de lidstaten bronbelasting toepassen, ofwel kunnen zij de andere lidstaten informatie doorspelen omtrent de inkomsten uit spaartegoeden van particulieren, ofwel kunnen zij een combinatie van deze mogelijkheden toepassen. De Commissie heeft voor de bronbelasting een minimumtarief van 20 % voorgesteld. Onze commissie heeft met een kleine meerderheid gekozen voor een lager tarief van 15 %.
Zeer belangrijk is ook dat alle lidstaten ermee instemmen dat de Unie zich inspant voor invoering van soortgelijke maatregelen in derde landen. Deze inspanningen moeten gelijk op lopen met de bespreking van deze richtlijn. De Commissie zal volgende maand verslag uitbrengen aan de ECOFIN-Raad over het overleg terzake met die derde landen. In de contacten met derde landen en geassocieerde landen dienen dezelfde uitgangspunten gehanteerd te worden. Men moet, men andere woorden, zorgen voor een minimumbelastingheffing uit hoofde van een gelijkwaardige coëxistentiemodel en aanvaarding van de bronbelastingmethode. Ik onderken de noodzaak van contacten met derde landen volledig. In dit stadium dienen die eerste contacten uiteraard te worden beperkt tot landen in de buurt van de Unie, tot bijvoorbeeld Zwitserland en Monaco.
Onze fractie gaat akkoord met de beginselen van de ontwerprichtlijn.

Wolf
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, ik hoef hier niet in te gaan op het algemene probleem van de belastingconcurrentie. Daar zijn wij immers geconfronteerd met een conflict tussen enerzijds het democratische beginsel van gelijke rechten en anderzijds het economische beginsel van de koopkracht. Wij zijn het er allemaal over eens dat binnen de EU schadelijke belastingconcurrentie bestaat. Juist door de verwoestende concurrentie tussen de lidstaten onderling op de interne markt, ontstaat er een ontwikkeling die altijd als globaliseringsdwang wordt afgeschilderd, maar in feite als een spiraal naar beneden werkt en de belastinggrondslag, de belastingrechtvaardigheid en de werkgelegenheid scheppende werking van belastingen ondergraaft. Hier kunnen wij iets aan doen. Wij kunnen deze spiraal doorbreken. Wij moeten de hand in eigen boezem steken en niet wachten totdat de OESO zover is of onderhandelingen op wereldniveau worden gevoerd.
Ik wil drie punten noemen. Ten eerste mogen wij niet achterblijven bij de toch al trage Commissie. Eigenlijk zouden wij het voorbeeld van de USA moeten volgen en 25 % moeten eisen. Ten tweede mogen wij de zaak niet uitstellen tot St-Juttemis en beperken tot natuurlijke personen. Als ons dat zal lukken, kunnen wij hier niet alleen spreken over een stap in de goede richting, mevrouw Thyssen en mijnheer Goedbloed, maar over een echte eerste stap in de richting van hervorming, van politieke eenheid. Ik wil commissaris Monti uitdrukkelijk bedanken voor zijn geduld, nauwkeurigheid en volharding. Inderdaad, alleen door in het kader van de interne markt vorderingen te maken bij belastingzaken, kunnen wij de eenparigheid van stemmen omzeilen.

Castagnède
Mijnheer de Voorzitter, u weet dat er geen volledige eensgezindheid bestaat onder de lidstaten over een minimumbelasting van de rente op spaargelden in de Unie. Ook binnen onze fractie vinden wij die meningsverschillen terug. Ik spreek hier dan ook uit eigen naam en namens de meerderheid van de ARE-Fractie. Wij staan achter het voorstel van de Commissie om ofwel een minimumbelasting van 20 % te heffen op rente, ofwel de informatie over de uitgekeerde rente door te spelen aan het woonland.
Ons standpunt is hoofdzakelijk ingegeven door twee redenen, waarop ik niet in detail zal ingaan. Enerzijds moet er een nieuw evenwicht worden gebracht in de belastingstelsels in de Unie. De factor arbeid heeft daar immers sterk onder te lijden. Anderzijds moeten de directe belastingen op elkaar worden afgestemd en op een niveau worden gebracht dat eerlijke belastingconcurrentie mogelijk maakt, zonder meteen volledige harmonisering te willen.
Wij steunen het voorstel van de Commissie en willen alleen enkele aanbevelingen doen. Wij danken de Commissie bij voorbaat omdat ze die minimumbelasting wil uitbreiden tot landen buiten de Unie, met name tot de OESO-landen. Misschien zijn er extra inspanningen nodig om tot een consensus te komen tussen alle lidstaten over die minimumbelasting, eventueel aan de hand van een tijdschema.
Wij vinden het ook belangrijk dat de belastingovereenkomsten en dit voorstel betreffende een minimumheffing goed op elkaar worden afgestemd. Daarom hebben wij een amendement ingediend dat door de Commissie is goedgekeurd. Daarin wijzen wij op het belang van een goed aansluiting tussen minimumheffing en belastingovereenkomsten. Het is overigens spijtig dat de afschaffing van de dubbele belasting binnen de Unie nog steeds via bilaterale overeenkomsten moet geschieden.
Ik wil tenslotte nog even terugkomen op het uitstekende verslag van de heer Pérez Royo en duidelijk maken dat wij niet instemmen met het plan om de belastingheffing uit te breiden tot ondernemingen. Wij zijn daarentegen wel voor belasting van rente die via instellingen voor collectieve belegging in effecten wordt uitgekeerd.

Lis Jensen
Mijnheer de Voorzitter, aan het eind van het verslag vertelt de rapporteur wat zijn bedoeling is met dit verslag. Hij wil vooruitgang boeken bij de bestrijding van belastingontduiking en de factoren wegwerken die de werking van de financiële markten in de Gemeenschap storen. Ik vind dit een goede bedoeling, maar ik vraag mij wel al de hele tijd af of dit eigenlijk wel volstaat? Is het voldoende om maatregelen te nemen tegen ontduiking van belasting op rente-inkomsten in de EU? Naar mijn mening is het antwoord: nee! Het probleem moet in een mondiale context worden gezien en niet als een EU-aangelegenheid. Op dit gebied zijn maatregelen op wereldniveau noodzakelijk. Ik hoef het Parlement er niet op te wijzen dat er buiten de EU belastingparadijzen bestaan. De mogelijkheden zijn er dus.
In punt 8 van haar document zegt de Commissie dat de doelstelling van de onderhavige richtlijn, te weten een reële belasting van inkomsten en spaartegoeden in heel de Gemeenschap, door de lidstaten onvoldoende kan worden ingevuld en daarom deze doelstelling, overeenkomstig het subsidiariteitsbeginsel in artikel 3B van het Verdrag, beter op communautair niveau kan worden verwezenlijkt. Wordt hiermee in werkelijkheid misschien iets anders bedoeld? Ik denk van wel. Na de invoering van de gemeenschappelijke munt, de euro, op 1 januari 1999, kan het maar niet snel genoeg met de harmonisatie van de belastingen in de lidstaten. Dit ligt voor de hand als wij bedenken wat de bedoeling van de monetaire unie is: politieke integratie. De voormalige voorzitter van de Commissie, de heer Jacques Delors, zei het destijds als volgt: ?De EMU is een springplank voor de politieke unie." Duidelijker kan het eigenlijk niet worden geformuleerd. De bevolking, die zich vragen stelt, krijgt echter een ander liedje te horen. Waarom spelen wij geen open kaart en zeggen wij niet dat de monetaire unie alleen goed kan functioneren als er een gemeenschappelijk beleid wordt gevoerd op het gebied van de begrotingen, de belastingen en de uitgaven? Dan weet de bevolking tenminste waar zij aan toe is. Misschien komen wij niet met de volle waarheid voor de dag, omdat wij bang zijn voor de reactie van de bevolking.

Féret
De Commissie wil de poorten van de belastingparadijzen sluiten. Daarmee zorgt zij voor beroering in de meest corrupte partijen van Europa, de Franstalige socialistische partij van België (de PS) en haar Vlaamse kloon (de SP). Die hebben immers de kwalijke gewoonte aangenomen om hun buit in veiligheid te brengen bij welwillende Luxemburgse bankiers die ongewild heler zijn geworden van de royale steekpenningen van Dassault en Agusta.
Mijn gedachten gaan echter uit naar de kleine Belgische spaarder. Eerst moet hij overmatig hoge, directe belastingen betalen op de vrucht van zijn arbeid en nadien wordt zijn karige spaargeld, dat hij eerlijk heeft verdiend, nogmaals zwaar belast. Hij heeft niet het geluk astronomische inkomsten te genieten, die de Prins van Monaco welwillend in bewaring neemt. Aan die staat kent de Europese Unie zonder blikken of blozen, zonder gewetensbezwaren, op de meest onwettige en immorele manier de status van belastingparadijs toe, waar alleen de rijken terecht kunnen, ongeacht de herkomst van hun fortuin.

Berès
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, na de euro is de strijd tegen fiscale dumping een van onze grote uitdagingen. Het initiatief van commissaris Monti komt dan ook goed van pas. De tekst die wij vandaag bespreken op basis van het uitstekende verslag van mijn collega Pérez Royo is er een onderdeel van. Het andere onderdeel betreft interest en retributie. Laten wij echter de zaken niet door elkaar halen. Ik begrijp diegenen die niet wilden dat wij in deze tekst het vraagstuk van het vennootschapsrecht of de rechtspersonen behandelden. Die materie valt duidelijk onder het andere voorstel voor een richtlijn. De twee voorgestelde opties hebben volgens mij de verdienste dat ze gemakkelijker tot eensgezindheid binnen de Raad zullen leiden en als dat een middel is om vooruitgang boeken, laten wij het dan ook gebruiken.
Ik begrijp dat er discussie mogelijk is over het tarief. Sommigen stellen 15 % voor, maar voor ons is dat absoluut onaanvaardbaar. De Commissie houdt het in haar voorstel bij 20 %. In mijn land geldt het tarief van 25 %. Er is dus ruimte voor onderhandeling en ik vind het voorstel van de Commissie nuttig.
Wat het toepassingsgebied van de richtlijn betreft, werd het probleem van de eurobonds opgeworpen. Het verheugt mij dat de Commissie deze obligaties onder de richtlijn laat vallen. Anders zou de richtlijn weinig zin hebben, want voor sommige lidstaten zijn eurobonds de voornaamste activiteit. Deze richtlijn heeft pas zin als zij geldt voor alle betrokkenen in alle lidstaten. Mijnheer de commissaris, u hebt de richtlijn in die zin opgesteld en ik hoop dat de Raad haar ook in die zin zal kunnen aanvaarden.
Dit verslag kan misschien de aanleiding zijn om na te gaan welke methode moet worden gevolgd voor de belastingharmonisatie. Er zijn twee benaderingen mogelijk. Enerzijds kan men de zaak pragmatisch aanpakken. De onderhavige richtlijn gaat duidelijk die richting uit en dat verheugt ons. Wij zullen dan ook elke gelegenheid aangrijpen om haar toe te passen. Anderzijds kan men de zaak op lange termijn aanpakken. In dat verband onderscheid ik drie aspecten. Ten eerste hebben wij het probleem van de belastingparadijzen dat wij uiteraard ooit zullen moeten oplossen. Het kan immers niet dat de Unie drastische middelen invoert, terwijl buiten of zelfs binnen de Unie de belastingparadijzen welig tieren.
Het tweede aspect houdt verband met het vraagstuk van de gekwalificeerde meerderheid. Sommigen menen dat invoering van een dergelijke meerderheid in de eerste plaats afstuit op het probleem van overdracht van soevereiniteit. Spijtig genoeg liggen de zaken veel ingewikkelder. Inderdaad worden in sommige lidstaten bezwaren geuit tegen de voor besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid noodzakelijke overdracht van soevereiniteit. Maar er zijn wel degelijk ook belangenconflicten tussen de landen die wel en de landen die niet tot de eurozone behoren.
Dan hebben wij - en daarmee besluit ik, mijnheer de Voorzitter - nog een derde aspect. Dit betreft de externe aangelegenheden. In dat opzicht stelt onze rapporteur voor multilaterale overeenkomsten te sluiten met onze voornaamste partners, de Verenigde Staten en Zwitserland, zonder daar evenwel een conditio sine qua non van te maken. Dat voorstel lijkt mij op wat langere termijn absoluut geloofwaardig en realistisch.

Secchi
(IT ) Mijnheer de Voorzitter, ook ik spreek namens de Fractie van de Europese Volkspartij over dit uiterst belangrijke voorstel van de Commissie dat, zoals reeds is opgemerkt, deel uitmaakt van een heel pakket maatregelen. Daarmee tracht men een fiscaal coördinatieproces tussen de lidstaten op gang te brengen, met name daar waar de buitensporige belastingconcurrentie duidelijk zeer ongunstige gevolgen heeft die absoluut het hoofd moeten worden geboden. Onze fractie is er ten volle van overtuigd dat men in de aangegeven richting moet voortgaan, maar zich tegelijkertijd moet beperken tot de situaties waarin werkelijk sprake is van schade. Men mag namelijk geen afbreuk doen aan de voordelen van gezonde belastingconcurrentie. Gezonde belastingconcurrentie kan immers leiden tot convergentie van belastingstelsels en met name tot vermindering van de belastingdruk, hetgeen het concurrentievermogen van het Europese stelsel alleen maar ten goede kan komen.
Wat de onderhavige ontwerprichtlijn betreft, sluit ik me aan bij wat mijn collega Thyssen reeds heeft gezegd en bij al degenen die de rapporteur, de heer Pérez Royo, hebben gecomplimenteerd met zijn werk, ook al zijn wij het niet met al zijn voorstellen eens. Wij zijn van mening dat het voorstel van de Commissie grotendeels onderschreven kan worden. Wel zijn wij het eens met een aantal voorstellen van de economische commissie die een technische verfijning van dit ontwerp beogen. Wij zijn er met name van overtuigd dat het voorstel beperkt moet blijven tot niet-ingezetene, natuurlijke personen en ondernemingen moeten worden uitgesloten. Die worden immers reeds op basis van hun jaarrekeningen belast. Wij zijn het ook eens met het coëxistentiemodel en menen dat een vermindering van het voorgestelde tarief van 20 % tot 15 % in een eerste fase kan bijdragen aan het voorkomen van kapitaalvlucht uit de Unie. Daarbij willen wij uiteraard niet tornen aan de prerogatieven van de Raad. Wij hebben er dan ook op aangedrongen dat de Commissie zo spoedig mogelijk onderhandelingen opent met de buurlanden van de Europese Unie, opdat ook zij in hun belastingstelsels de hoofdbeginselen van deze richtlijn overnemen. Wij geven ons er weliswaar rekenschap van dat het geen gemakkelijk proces zal zijn, maar willen anderzijds geen enkele voorwaarde verbinden aan de taak waarmee wij de Commissie denken te belasten. Dat kan ertoe leiden dat de inwerkingtreding van deze richtlijn als maar weer op de lange baan wordt geschoven. Wij hopen juist dat de Raad zo spoedig mogelijk zijn goedkeuring hieraan zal hechten. Het is van belang dat het gehele pakket ten spoedigste operationeel wordt. Dan kunnen we immers de nodige ervaring opdoen en ook op andere fronten aan het werk gaan. Ik noem hier slechts de bedrijfsinkomstenbelasting en de belasting op grensoverschrijdende arbeid. Mijn wens moet dan ook in deze optiek worden gezien.
Wij zijn voor de amendementen 1 t/m 10 van de economische commissie en tegen alle andere. Wel hebben wij een zekere sympathie voor de amendement 23 en 24 van de liberale fractie en amendement 25 van de socialistische fractie en zullen daar onze steun aan geven.

Weber
Mijnheer de Voorzitter, ik voer het woord als milieugevoelige Luxemburger. Staat u mij toe een link te leggen tussen het verslag-Pérez Royo en het zojuist besproken verslag-Cox.
Een echte belastinghervorming binnen de Europese Unie is niet mogelijk zonder een verplaatsing van de belastingdruk ten gunste van het milieu en de arbeid. Ik denk niet dat de invoering van een bronbelasting op spaargelden daartoe zal bijdragen. Ik ben eerder voor de invoering van energieheffingen ter bevordering van een efficiënter energiebeleid. Ik attendeer u erop dat ik ook spreek als vertegenwoordiger van een land dat zich, in het kader van het Kyoto-protocol, heeft verbonden tot een vermindering van zijn uitstoot met 28 %. Het is in ieder geval zeker dat Luxemburg iets moet ondernemen op het gebied van energieheffingen.
Volgens mij is de invoering van een enkel tarief van 20 % op spaargelden van ingezetenen en niet-ingezetenen trouwens geen goede zaak. De middenstanders zullen hiervoor moeten opdraaien, terwijl juist sparen voor hen een middel is om een aanvullend pensioen op te bouwen. Die spaarders genieten meestal geen comfortabele pensioenregelingen en ze mogen dan ook niet worden gestraft door een veralgemeende invoering van belasting op rente-inkomsten. Weest u maar gerust, de grote ondernemingen, de multinationals, zullen toch wel een middel vinden om hun kapitaal in veiligheid te brengen buiten de Unie. Ik betwijfel of wij de financiële markten in de Europese Unie hiermee een dienst bewijzen.
Tot besluit, mijnheer de Voorzitter, ben ik voor een belastinghervorming door middel van verplaatsing van de belastingdruk ten gunste van milieu en arbeid, maar tegen belasting op inkomsten uit spaargelden.

Fayot
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik ben het eens met de fundamentele benadering van de grote meerderheid in dit Parlement volgens welke een eengemaakte economische en monetaire ruimte ook een zekere mate aan fiscale coördinatie vereist. Anders stevenen wij regelrecht op fiscale en sociale dumping af. Ik ben het ook eens met al degenen - en ik denk dat zij in de meerderheid zijn in dit Parlement - die een nieuw evenwicht willen brengen in de belastingdruk op arbeid, kapitaal en grondstoffen en aldus de werkloosheid willen helpen bestrijden. Ik dring er ook op aan dat het pakket belastingmaatregelen dat onder het Luxemburgse voorzitterschap werd vastgesteld, volledig ten uitvoer wordt gelegd.
Ik kom nu tot de richtlijn waarover ons Parlement zich vandaag moet uitspreken. Deze richtlijn zal wellicht aanleiding geven tot heel wat touwtrekkerij in de Raad, waar eenparigheid is vereist. Het belastinginstrument is echter, samen met de noodzakelijke wetgeving en reglementaire voorschriften, van essentieel belang voor de ontwikkeling van de financiële diensten in Europa. Men kan dat instrument niet aanwenden zonder zich om de concurrenten en de naaste buren te bekommeren. Anders dreigt men die belangrijke dienstensector in de Europese Unie te verzwakken. Ik sta dan ook achter de desbetreffende amendementen die in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid zijn goedgekeurd.
Ik wil verder de commissaris vragen hoe de stand van zaken is in de onderhandelingen met de derde landen die bij de financiële dienstverlening de directe concurrenten van de financiële markten van de Europese Unie zijn. Zijn die onderhandelingen al echt begonnen? Hoe zullen ze verlopen? Wanneer kunnen wij de eerste resultaten verwachten? Ik denk dat het antwoord op die vragen van doorslaggevend belang is voor het verdere verloop van deze zaak en vooral voor de onderhandelingen in de Raad.
Volgens mij is een Europese belastingregeling voor spaargelden in de Europese Unie pas mogelijk als er bindende afspraken worden gemaakt over een gedragscode inzake belastingen in het algemeen. Men zegt mij dat men eerst in de Europese Unie moet beginnen en de anderen dan vanzelf zullen volgen. Ik geloof dat niet echt. Ik denk veeleer dat er een kapitaalvlucht op gang zal komen naar belastingvriendelijke oorden en dat de sector van de financiële dienstverlening het slachtoffer zal worden.
Wij stellen trouwens vast dat men in beroepskringen eerder terughoudend is ten aanzien van het dubbele systeem uit de richtlijn. De Bankfederatie van de Europese Unie gaat akkoord met een roerende voorheffing van minimum 10 %, maar wijst de verplichting tot het doorgeven van informatie van de hand. Dit systeem is technisch inderdaad vrij log en het kan veel administratieve rompslomp met zich meebrengen. Het voordeel hiervan is echter dat coördinatie van de belastingregelingen voor spaargelden wordt vergemakkelijkt en misschien ook, zoals mevrouw Berès zojuist zei, een eenparig besluit in de Raad wat minder voeten in aarde zal hebben.
Volgens mij kan een liberatoir tarief van pakweg 10 % ervoor zorgen dat de eengemaakte kapitaalmarkt - en ik leg de klemtoon op het begrip "eengemaakt" - degelijk functioneert en dat de dienstensector zich volop kan ontwikkelen. Mijnheer de Voorzitter, ik onderstreep deze punten omdat ik het bovenal belangrijk vind dat de dienstensector, die in mijn land en in de andere EU-landen voor veel werkgelegenheid kan zorgen, zich behoorlijk ontwikkelt.

Langen
Mijnheer de Voorzitter, u ziet dat er een hele rij Luxemburgse collega's op de sprekerslijst staan. Het debat moet iets te maken hebben met Luxemburg. Ik kan mij nog goed de herhaaldelijk verklaringen van de Luxemburgse premier en minister van Financiën Juncker herinneren. Hij zei wel degelijk kansen te zien om via een coëxistentieregeling te komen tot een enigszins dragelijk harmonisatie van rentebelasting. Want, mevrouw Randzio-Plath, het gaat niet alleen om spaargelden, maar om allerlei inkomsten van natuurlijke personen. Daarom is in de commissie het voorstel gedaan om ook euro-obligaties onder te regeling te laten vallen, zodat Groot-Brittannië en de Londense kapitaalmarkt niet voor een groot deel buiten de regeling worden gehouden.
Een tweede punt van kritiek in het Parlement en in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, betreft het belastingtarief dat bij een coëxistentiemodel moet worden aangehouden. De Commissie heeft 20 % voorgesteld. Collega Fayot stelde 10 % voor. Maar ik heb nergens een voorstel voor 10 % gezien. Ik heb alles doorgelezen, maar dit voorstel niet gevonden. Wijzelf hebben 15 % voorgesteld, en ik geloof dat dit een verstandige middenweg is. Collega Pérez Royo heeft als rapporteur merkwaardigerwijs zelf over 20 % gesproken. Hij is daartoe echter helemaal niet bevoegd. Wij hebben het verslag goedgekeurd met 15 % en de rapporteur heeft de plicht dat hier ook zo te presenteren. Ik pleit ervoor het compromis dat wij in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid hebben gevonden, volledig over te nemen en dus uit te gaan van een minimumbelasting van 15 %. Ook deel ik de oproep om bij de onderhandelingen met derde landen in het kader van de OESO te streven naar verdere harmonisatie. Wij weten immers maar al te goed, commissaris Monti, dat uw verdienstelijk werk ter bevordering van de belastingharmonisatie eindelijk eens vruchten moet afwerpen. Dat wensen wij U en onszelf dan ook toe. Ik hoop dat men ondanks de vereiste van eenparigheid van stemmen een verstandige oplossing zal weten te vinden.

Metten
Voorzitter, het voorstel voor een minimum van effectieve belastingheffing op rente is echt heel bescheiden. De meeste lidstaten belasten wel de rente die hun eigen ingezetenen ontvangen maar niet die van ingezetenen van andere landen. Dat is uiteraard een uitnodiging tot belastingontduiking, waar dan ook op grote schaal gebruik van wordt gemaakt. Als de belasting op mobiele inkomstenbronnen zo gemakkelijk te ontlopen is, moeten we ook niet verbaasd staan als de belastingdruk op arbeid, die niet zo makkelijk te ontduiken is, stijgt. Wie die trend wil omkeren - en dat willen wij zeker - moet dus zorgen dat ook mobiele inkomstenbronnen effectief belast kunnen worden.
Het voorstel van de Commissie voor een coëxistentiemodel doet niet meer dan dat. Lidstaten kunnen ofwel informatie uitwisselen over de rente-ontvangsten met de belastingdienst van het woonland van de spaarder opdat die kan heffen, ofwel ze heffen zelf een bronbelasting zonder dat informatie over de spaarder wordt uitgewisseld. Dit voorstel, hoewel beter dan niets, is natuurlijk zeer imperfect. Want hoewel de bronbelasting in theorie niet bevrijdend is, dus in principe in het woonland nog verrekend moet worden met de inkomstenbelasting, kan zij in praktijk makkelijk bevrijdend worden doordat de informatie over de betaalde bronbelasting niet uitgewisseld wordt. Een verplicht informatie-uitwisselingsmodel zou dus beter zijn geweest. Vanwege deze imperfectie is het van belang dat de bronbelasting zo hoog mogelijk wordt omdat de prikkel tot verrekening met de eigen belastingdienst dat ook is.
Het met een krappe meerderheid in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid aangenomen voorstel om de bronbelasting te verlagen naar vijftien procent is dan ook volstrekt ongeloofwaardig. Dit riekt eerder naar een aansporing om de rente-inkomsten over heel Europa lager te gaan belasten in plaats van hoger. Het argument dat spaarders anders naar Zwitserland of Oost-Europa uitwijken, overtuigt mij niet. Tegenover al deze landen heeft de Unie zo een sterke onderhandelingspositie dat belastingvlucht naar deze landen voorkomen kan worden als de Unie zelf eenmaal een geloofwaardige regeling heeft. Bovendien zal het wisselkoersrisico de meeste spaarders al afschrikken.
Het Brits-Luxemburgse voorstel tenslotte om eurobons uit te zonderen, is onacceptabel. Voor zover ingezetenen hiervan gebruik maken, is het puur een kwestie van belastingontwijking. Degenen in dit Huis die zich zo sterk maken voor het uitzonderen van eurobons zouden daar even bij stil moeten staan. Met al zijn beperkingen moet dit voorstel dus gesteund worden, zij het met een hoger niveau van bronbelasting dan vijftien procent.

Cassidy
Mijnheer de Voorzitter, ik denk niet dat de commissaris verbaasd zal zijn, als ik van meet af aan duidelijk maak dat deze specifieke richtlijn volgens mij niet noodzakelijk is. Ik vind het hele idee van de zogenaamde schadelijke belastingconcurrentie namelijk volstrekte nonsens. We geloven hier in het Europees Parlement allemaal in de heilzame gevolgen van concurrentie voor de consument, of het nu om goederen of diensten gaat. Wat is er dan mis met concurrentie op belastinggebied? Ik kan alleen maar concluderen dat sommige lidstaten zichzelf benadelen met buitensporig hoge belastingtarieven, terwijl zij de belastingdruk voor hun burgers daarentegen zouden moeten verlagen. Ik heb nu geen tijd om aan te geven hoe dat precies in zijn werk moet gaan, maar na afloop van deze vergadering zal ik met plezier een toelichting geven.
Er is echter wel degelijk een aspect ten aanzien waarvan ik het overigens uitstekende werk van de rapporteur volledig onderschrijf. Helaas kon mijn fractie, met inbegrip van mijzelf, geen steun bieden aan zijn voorstel tot uitbreiding van de werkingssfeer van de richtlijn tot vennootschappen. Dit zou namelijk zeer nadelige gevolgen hebben voor de Europese burger. Een dergelijke maatregel zou namelijk de effectenhandel schaden en de kansen voor grensoverschrijdende pensioenfondsen ondermijnen. De Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heeft er goed aan gedaan het amendement van de rapporteur te verwerpen. Ik zie dan ook veel meer heil in hetgeen de Commissie heeft voorgesteld.
Ik begrijp dat sommige lidstaten voorbehouden hebben ten aanzien van een aantal details. Zou de commissaris ons kunnen zeggen welke lidstaten dat zijn en wat voor technische bezwaren zij precies hebben? Ook begrijp ik dat het huidige voorzitterschap, de Commissie en het vorige voorzitterschap contact hebben opgenomen met derde landen over een eventuele uitbreiding van de richtlijn. Dan heb ik ook nog een vraag aan de socialistische fractie. Zal de socialistische fractie haar steun verlenen aan amendement 25 van de heer Hendrick, waarin wordt gepleit voor harmonisatie van de vermogenswinstbelasting in Europa?

Willockx
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, fiscale coördinatie of men het nu graag wil of niet is van grote betekenis. Het is de verdienste van commissaris Monti, en ik ben daar kroongetuige van, dat er opnieuw in dit dossier iets beweegt. De gedragscode inzake vennootschapsbelasting is operationeel. Vandaag liggen twee richtlijnen voor ons, waaronder deze op de kapitaalinkomsten.
Laat het duidelijk zijn: vanuit drie invalshoeken is dit debat fundamenteel. De invalshoek van de eenheidsmarkt, waar mevrouw Thyssen het over had. De invalshoek van de voldoende budgettaire middelen ter beschikking te stellen van de Gemeenschap. Tenslotte, het doorbreken van het noodlottig spiraal waarbij wij de lasten op arbeid steeds maar verhogen en de lasten op kapitaalinkomens en andere mobiele belastinggrondslagen steeds maar verlagen.
De coëxistentie is geen optimaal systeem. Het was op korte termijn de enige mogelijkheid voor een compromis. Het blijft mijn hoop en zelfs mijn overtuiging dat wij in de loop van de besluitvorming van de ECOFIN-Raad misschien kunnen evolueren naar één systeem, en dat zal dan wellicht het systeem van de bronheffing zijn.
Het is duidelijk dat de tegenstanders van de coëxistentie op één punt gelijk hebben, namelijk dat het systeem nooit mag uitmonden in een subsidiëring van de lidstaten met het sterkste bankgeheim, namelijk die lidstaten met de meeste niet-ingezetenen die de bronheffing gaan innen. Dat moet verrekend kunnen worden. Daarom pleit ik ook voor een integratie van deze discussie in het debat over de eigen middelen van de Europese Unie. Het is het standpunt dat België voor het ogenblik formuleert in de discussie over de eigen middelen. Ik denk dat het een standpunt is dat goed moet worden overwogen.
Tenslotte is het mijn overtuiging dat wij het niet zijn die aan tariefmodulatie moeten doen. De omvang van het tarief staat of valt bijvoorbeeld met het al dan niet bevrijdend karakter ervan. Ik denk dat dit werk is voor de finale compromisronde van de Europese ministers van Financiën. Dit is opnieuw een test voor de houdbaarheid van de eenparigheidsregel. Ik hoop en ik reken erop dat geen land het zal aandurven het vetorecht te gebruiken om datgene wat een grote meerderheid van de Europese bevolking wil, namelijk de verschuiving van lasten op arbeid naar lasten op kapitaal, te blijven blokkeren.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, mag ik er eerst en vooral op wijzen dat de historische doorbraak bij de harmonisatie van de directe belastingen op 1 december 1997 plaats vond onder Luxemburgse voorzitterschap. Er werden toen vier elementen vastgesteld die de grondslag moesten vormen voor een ontwerprichtlijn voor belasting op spaargelden. De coëxistentie van bronbelasting en informatiedoorgifte is een van die elementen.
Jammer genoeg is het systeem in de ontwerprichtlijn te ingewikkeld en te duur voor de betalingsinstanties om werkelijk operationeel te kunnen zijn. Men wil een certificeringsprocedure invoeren in het bronbelastingsstelsel. Die procedure is echter uiterst ingewikkeld en maakt het beheer van het coëxistentiesysteem nauwelijks mogelijk. Integendeel, zij vervormt dit systeem zelfs. Los nog van alle administratieve rompslomp, zal het minimumtarief van 20 % de financiële markten in de Unie ontwrichten. 15 % kan nog net, maar voor mij is een heffing van maximum 10 % het beste. Bovendien geeft de ruime definitie van rentetarieven, die afwijkt van de in de overeenkomsten inzake dubbele belasting voorkomende definities, aanleiding tot conflicten en zelfs discriminatie tussen financiële producten die als twee druppels water op elkander lijken.
Men wil beleggingsfondsen overeenkomstig de richtlijn van 1985 onder het toepassingsgebied van de richtlijn laten vallen. Daardoor worden deze fondsen definitief uit de Europese Unie weggejaagd, als zij al niet eerder de biezen hebben gepakt. De administratieve rompslomp veroorzaakt immers hoge interne kosten en dus een concurrentienadeel. Dit betekent dus de dood van de Europese beleggingsfondsen en de vervroegde terugbetaling van euro-obligaties, waarvoor zich een markt buiten Europa zal ontwikkelen. Men mag zich niet troosten met de gedachte dat slechts weinig natuurlijke personen euro-obligaties in handen hebben en dat de grote kapitalisten ook buiten de Europese Unie aan hun trekken zullen komen. Men aanvaardt dus met andere woorden dat bronbelasting enkel van toepassing is op het spaargeld van de kleine spaarder.
Zo zit de vork in de steel en als men deze neptekst nu aanneemt, waarin alleen sprake is van overeenkomsten met derde landen die niet-ingezetenen bijzonder gunstig gezind zijn, gaat men straal voorbij aan het feit dat bijvoorbeeld Zwitserland, dat zich reeds vergenoegd in de handen wrijft, bij belasting op spaargelden geen onderscheid maakt tussen ingezetenen en niet-ingezetenen. Er moeten overeenkomsten worden gesloten met alle derde landen die een sterke aantrekkingskracht uitoefenen op Europees kapitaal, opdat ook in deze landen maatregelen worden getroffen die gelijkwaardig zijn aan de in de onderhavige richtlijn opgenomen maatregelen. Het zou onaanvaardbaar zijn indien de richtlijn, als zij er ooit komt, niet van toepassing zou zijn in van lidstaten afhankelijke of met lidstaten geassocieerde gebieden. Mijnheer de Voorzitter, wij zijn niet van plan ons zomaar te laten oplichten.

Ettl
Mijnheer de Voorzitter, ik bewonder steeds weer commissaris Monti voor het geduld waarmee hij het vraagstuk van de coördinatie van het belastingbeleid, dat een blok aan het Europese been is, uit de weg probeert te ruimen. Hij verdient werkelijk de grootste waardering daarvoor. Bij de coördinatie van het belastingbeleid moet vooral paal en perk worden gesteld aan de verschuivingen op en de verstoringen van de kapitaalmarkten. De schadelijke belastingconcurrentie tussen de lidstaten moet worden ingeperkt. Bij economisch gelijke kansen hoort nu eenmaal dat investeerders, tenminste qua uitgangspunt, aan vergelijkbare belastingdruk worden onderworpen. In dit licht is het voorstel van de Commissie beslist een stap in de goede richting en dat komt in grote lijnen ook in het verslag van onze rapporteur, de heer Pérez Royo, tot uiting.
Maar juist omdat wij het in het Parlement tenminste verbaal eens zijn over de grondbeginselen, moet men de door de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid goedgekeurde amendementen gedeeltelijk zien als een poging het denkproces over de verdere ontwikkeling van het Europese belastingbeleid enigszins af te remmen of tenminste daarvoor voorzorgsmaatregelen te treffen. Maar het voorstel tot vermindering van de bronbelasting van 20 %, zoals de Commissie voorstelt, tot 15 % of zelfs 10 %, hoort thuis in de categorie: ?terug naar af" . In dit verband mag niet worden vergeten dat er in de Europese Unie landen zijn die een belastingtarief van 25 % hebben. Daartoe behoort ook mijn land. Tenslotte moet men ook het gebrek aan evenwicht tussen loonbelasting en kapitaalbelasting proberen te verminderen. Dat was onze doelstelling.
Bovendien moet worden gezegd dat een belastingvrijstelling voor eurobonds, waar veel kapitaalmarkten in Europa om vragen, de effectenmarkt aanzienlijk bevoordeelt ten opzichte van andere spaarinstrumenten en het toepassingsgebied van de richtlijn inperkt. Met het motto van ?mag het wat minder zijn" schiet men bij de coördinatie van de belastingstelsels niet veel op. Ik wens u derhalve veel geduld, mijnheer de commissaris!

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik ben als Fransman en als socialist bijzonder verheugd dat wij hier een richtlijn gaan goedkeuren waarmee eindelijk een einde kan worden gemaakt aan de belastingontduiking van een groot deel van de inkomsten uit spaargelden in de Europese Unie. Ik wil commissaris Monti en zijn team hiervoor danken. Mijn dank gaat natuurlijk ook uit naar onze rapporteur Pérez Royo voor zijn uitstekende werk.
Geachte collega's, de gemeenschappelijke munt zal grensoverschrijdende kapitaalbewegingen in de hand werken en daarom is dit voorstel broodnodig. Natuurlijk vind ik het, evenals vele anderen, een goede zaak dat men weigert eurobonds buiten het toepassingsgebied van de richtlijn te laten. Dat zou grote risico's op belastingontduiking en concurrentievervalsing met zich meebrengen. Ik ben er uiteraard ook tegen dat men de uitvaardiging van de richtlijn afhankelijk maakt van een gelijktijdige toepassing daarvan door derde landen.
Ik wil tot slot nog een heel belangrijk punt aanstippen dat vanmorgen reeds ruimschoots aan bod is gekomen, namelijk het tarief van de bronbelasting. Hoewel ik persoonlijk 25 % verkies, kan ik mij, samen met de rapporteur en de socialistische fractie, verzoenen met het door de Commissie voorgestelde tarief van 20 %. Wij willen namelijk werken in een geest van overleg en compromisbereidheid.
Mijnheer de Commissaris, geachte collega's, ik hoop nu dat dit dossier, zoals gepland, uiterlijk in december 1999 in Helsinki zal worden afgerond en dat men in aansluiting daarop in versneld tempo met de belastingharmonisatie aan de slag gaat.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, ook ik ben blij met deze coördinatiepogingen. Wij moeten nu gemeenschappelijke definities en kadervoorwaarden uitwerken voor een eerlijke concurrentie.
Ik vraag mij echter af of er al een studie of rekenmodel voorhanden is voor de invulling van de onderhavige besluiten of voorstellen. Hoe zal de concurrentie binnen de Europese Unie zich op grond van deze gewijzigde voorschriften ontwikkelen en hoe zal de Europese Unie op de internationale markt het hoofd boven water kunnen houden?
Ook vind ik het belangrijk te blijven hameren op het verschil tussen bedrijfsbelasting en de daaruit voortvloeiende gevolgen enerzijds en consumentenbelasting anderzijds. Men moet per slot van rekening de belastingdruk in het algemeen verminderen om zowel het mededingingsvermogen te versterken als de consumenten meer persoonlijk inkomen te verschaffen.
Dan heb ik nog een laatste vraag. Wanneer worden deze voorstellen met de OESO-landen besproken en zijn er reeds besprekingen gaande met Zwitserland en Liechtenstein?

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Pérez Royo danken voor zijn uitstekende verslag. Dit verslag is een bewijs van zijn deskundigheid en maakt duidelijk dat hij voor een snelle goedkeuring van de onderhavige richtlijn is. Mijn dank gaat eveneens uit naar de andere leden van de economische en monetaire commissie en aan alle afgevaardigden die hebben bijgedragen aan dit debat. Ik ben hen met name erkentelijk voor hun woorden van waardering aan het adres van de Commissie.
Het onderhavige voorstel maakt deel uit van een pakket dat, zoals iedereen reeds heeft opgemerkt, tijdens het Luxemburgse voorzitterschap werd aangenomen. Het eerste onderdeel daarvan, de gedragscode, kon al snel tijdens het Britse voorzitterschap worden verwezenlijkt. Ik wil dan ook graag onderstrepen dat Luxemburg en het Verenigde Koninkrijk, die voorbehouden zouden kunnen hebben ten aanzien van bepaalde punten, ten volle aan de pogingen tot bestrijding van schadelijk concurrentie deelnemen. Ons doel is geen algehele harmonisatie, zoals de heer Secchi en andere sprekers reeds hebben benadrukt. Wij willen ons concentreren op de schadelijke gevolgen van belastingconcurrentie. Het doel is niet de belastingdruk in Europa te verhogen. Integendeel, wij willen de belastingdruk geleidelijk aan verminderen. Uiteraard is het ook ons doel nieuw evenwicht te brengen in de belastingdruk die momenteel te sterk naar de factor arbeid overhelt.
Ik ben het roerend eens met het amendement van de rapporteur waarmee een verbetering van de tekst van het huidige artikel 5, sub c) wordt beoogd. De bedoeling hiervan is meer duidelijkheid te brengen in de identificatiecriteria van de instellingen voor collectieve belegging in effecten. De diensten van de Commissie hebben, onder voorbehoud van een aantal redactionele verbeteringen, in principe geen bezwaar tegen een eventuele opneming van dit amendement en het amendement inzake belastingconcurrentie in de nieuwe overweging 7bis van ons gewijzigd voorstel. Ofschoon wij niet tegen de strekking van de voor het toepassingsgebied van de richtlijn ingediende amendementen zijn, moeten zij ons inziens in de huidige stand van zaken eerder worden beschouwd als een discussiebijdrage dan een wetgevingsvoorstel. Ik doel met name op de problematiek in verband met de zero coupon -obligaties. Deze zijn onderwerp van uitgebreide discussies in de Raad. Wij gaan verder akkoord met de inhoud van amendement 24 van collega Goedbloed en niet zozeer met de formulering daarvan. Wij zullen ons echter inzetten voor overneming daarvan door de Raad.
Wat de uitgifte van eurobonds betreft, is de Commissie tegen algehele belastingvrijstelling. Wel zijn wij bereid oplossingen onder de loep te nemen waarmee de administratieve lasten voor de commissionairs binnen de perken kunnen worden gehouden en de problemen inzake de al in circulatie zijnde waardepapieren op evenwichtige wijze kunnen worden aangepakt. Wat het percentage betreft, is een tarief van 20 % een goed compromis dat, vanuit de optiek van de verschillende lidstaten bekeken, voldoet aan de eis van een minimale, doeltreffende rentebelastingheffing.
Ik heb vastgesteld dat veel aandacht is besteed - ik ben het daar overigens volledig mee eens - aan de kwestie van de contacten met derde landen. Er zijn hierover weliswaar geen vragen gesteld, maar ik wil er wel aan herinneren dat, op grond van een aan de ECOFIN-Raad verleend mandaat, het Duitse voorzitterschap met het vorige Oostenrijkse voorzitterschap en het toekomstige Finse voorzitterschap, in samenwerking met de Commissie, momenteel zowel technische als politieke contacten aan het leggen is met Zwitserland, Liechtenstein, Monaco, San Marino en Andorra. Ons werd gevraagd daarover verslag uit te brengen aan de Ecofin-Raad van 15 maart. Over de in deze richtlijn aan de orde komende vraagstukken zal verslag worden uitgebracht op de ECOFIN-Raad van mei. Als tijdschema voor een mogelijke overeenkomst hebben wij, mevrouw Thyssen, tijdens de Europese Top van Wenen als streefdatum de top van Helsinki vastgesteld.
Dan wil ik ter afsluiting nog twee punten noemen. Er is hier geen sprake van een nieuwe belasting. Dat is een groot misverstand. Het gaat niet om een voorstel voor een nieuwe belasting, maar om een samenwerkingsmodel tussen de lidstaten dat tot doel heeft stelselmatige belastingontduiking van de reeds bestaande belastingen tegen te gaan. Wij willen naast de vier reeds bestaande vrijheden van de interne markt, geen vijfde vrijheid in het leven roepen, uit hoofde waarvan men dankzij het grensoverschrijdend kapitaalverkeer aan belastingbetaling zou kunnen ontkomen.
Wat de financiële diensten betreft, kan ik op de vraag van de heer Fayot en andere afgevaardigden als volgt antwoorden. De Commissie is het er mee eens dat de financiële dienstensector in Europa moet worden versterkt. Wij hebben in de recente kadermaatregelen voor de financiële dienstverlening duidelijk gemaakt dat een gematigde coördinatie van belastingregelingen waarschijnlijk juist een gunstige en geen nadelige weerslag zal hebben op de financiële dienstverlening.
Tot slot moet ik zeggen, mijnheer Cassidy, dat ik met grote aandacht heb geluisterd naar uw bijdrage van vandaag. Ik heb trouwens altijd waardering voor uw opmerkingen, ook indien daarin kritiek wordt geuit. Ik heb reeds gesteld dat wij niets voelen voor een bestrijding van elke vorm van belastingconcurrentie, maar ons willen concentreren op de meest schadelijke en oneerlijke vormen daarvan. Indien wij er echter van uit zouden gaan dat concurrentie tussen de landen altijd goed is, ongeacht de vorm daarvan, omdat concurrentie als verschijnsel een goede zaak is, zouden wij logischerwijs ook moeten instemmen met concurrentie tussen landen door middel van staatssteun. Ik geloof echter niet dat deze visie algemene instemming vindt.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Monti.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 11.30 uur plaats.

Vervoer van vloeibare brandstof
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0495/98) van de heer Camisón Asensio, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn (EEG) nr. 70/221 van de Raad inzake de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten betreffende reservoirs voor vloeibare brandstof en beschermingsinrichtingen aan de achterzijde van motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan (COM(98)0097 - C4-0257/98-98/0071 (COD)).

Camisón Asensio
Mijnheer de Voorzitter, zoals bekend wil men met dit voorstel nieuwe bepalingen invoeren voor kunststofreservoirs voor voertuigen en richtlijn 70/221/EEG wijzigen. De titel en het toepassingsgebied van deze richtlijn moeten worden uitgebreid tot reservoirs van andere dan vloeibare brandstoffen, bijvoorbeeld gas. Met het onderhavige voorstel wil men deze richtlijn aanpassen aan de technische vooruitgang. Men moet voortaan de mogelijkheid hebben om hierin ook technische bepalingen voor alle soorten reservoirs op te nemen of deze te wijzigen door middel van de comitéprocedure.
Anderzijds is het raadzaam de richtlijn aan te passen aan de technische voorschriften die voorkomen in de verordening van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties betreffende de goedkeuring van voertuigen met betrekking tot preventie van brandgevaar. Het is bekend dat gasvormige brandstoffen voor de aandrijving van motorvoertuigen, met name om milieuredenen, steeds belangrijker worden. Daarom moet het mogelijk zijn ook bepalingen op te nemen voor reservoirs van andere dan vloeibare brandstoffen. De titel en het toepassingsgebied van die richtlijn moeten daarom worden gewijzigd. Daarin moet nu ook worden verwezen naar de technische specificaties van gasreservoirs. Dit is ook noodzakelijk om een samenhangend geheel te krijgen.
Aangezien de door de betrokken bedrijfstak voorgestelde procedure een grote weerslag heeft gehad, zijn voor het bereiken van het doel - communautaire goedkeuring per voertuigtype - de nu voorgestelde maatregelen noodzakelijk. Dit doel kan onmogelijk door de lidstaten apart worden bereikt.
De Commissie stelt voor deze nieuwe bepalingen per 1 oktober 1999 op alle nieuwe typen voertuigen en per 1 oktober 2000 op alle nieuwe voertuigen van toepassing te laten zijn. Aangezien dit tijdschema wel erg krap is, hebben wij in ons verslag amendementen hiervoor opgenomen.
Ik wil eraan herinneren dat de wijzigingen in deze richtlijn uitsluitend brandstofreservoirs van kunststofmateriaal betreffen. Daarom is het niet nodig de volgens de richtlijn toegekende goedkeuringen ongeldig te verklaren. Ook hoeven er geen belemmeringen te worden opgelegd aan de verstrekking van kentekens, de verkoop of het in omloop brengen van nieuwe voertuigen met metalen reservoirs voor vloeibare brandstof die overeenkomstig die procedure zijn goedgekeurd.
Op grond van deze argumenten hebben wij aan de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid acht amendementen voorgelegd. Deze zijn allen goedgekeurd en vormen de grondslag voor onze ontwerpwetgevingsresolutie. In een van die amendementen geven wij een meer gepaste procedure voor de aanpassing van de bijlagen aan de technische vooruitgang. Een ander amendement betreft het reeds genoemde tijdschema. Er is verder een amendement met een duidelijkere definitie van het begrip "onbeladen massa" . Met twee andere amendementen wil men het weglekken van brandstof van de ruimte voor de inzittenden naar een andere ruimte beperken tot situaties die zich in normale bedrijfsomstandigheden voordoen. Aldus wil men voorkomen dat van de bedrijfstak onmogelijke dingen worden gevraagd. In een ander amendement wordt een vereenvoudiging voorgesteld, met dien verstande dat alle verwijzingen naar het reservoir automatisch ook op alle onderdelen van reservoirs slaan. De twee laatste amendementen betreffen het per ongeluk weglekken van brandstoffen - met name diesel - op de weg, hetgeen een belangrijke risicofactor voor motorrijders en wielrijders is. In het Commissievoorstel was dit laatste nog een grote lacune.
Kortom, mijnheer de Voorzitter, wij zijn van mening dat met dit voorstel een belangrijke stap gezet wordt ten behoeve van de onderlinge aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten betreffende reservoirs voor vloeibare brandstof en beschermingsinrichtingen aan de achterzijde van motorvoertuigen en aanhangwagens daarvan. Hiermee zal de goedkeuring van voertuigen met betrekking tot de preventie van brandgevaar beter onderbouwd zijn, met name met betrekking tot brandstofreservoirs van kunststofmateriaal voor voertuigen van categorie M1, dat wil zeggen voertuigen voor het vervoer van passagiers die afgezien van de chauffeursplaats niet meer dan acht zitplaatsen hebben.
De algemene doelstellingen van het Commissievoorstel lijken ons zeer redelijk. Wij denken dan ook dat de situatie voor de betrokken bedrijfstak zal verbeteren wanneer de bepalingen hiermee op Europees niveau worden geharmoniseerd.
De door de Commissie voorgestelde technische wijzigingen met betrekking tot de titel en het toepassingsgebied - met dien verstande dat in de toekomst ook gasvormige brandstoffen kunnen worden opgenomen - leveren evenmin problemen op voor de betrokken bedrijfstak. Het voorstel tot wijziging van bijlage I van de richtlijn en opneming daarin van strengere vuurvastheidsproeven, lijkt evenmin problematisch te zijn voor de betrokken bedrijfstak. Zoals gezegd komen ook in de verordening van de Economische Commissie voor Europa van de Verenigde Naties reeds dergelijke voorschriften voor.
Dan hebben wij nog een amendement voor de comitologieprocedure die moet worden gevolgd bij aanpassing van deze richtlijn aan de technische vooruitgang. Wij zijn het daarover niet met de Commissie eens. Wij vinden het logischer dat procedure 2A, de beheerscomitéprocedure, wordt toegepast. Deze houdt in dat indien de voorgestelde maatregelen niet in overeenstemming zijn met het advies van het comité, de Commissie de toepassing daarvan gedurende een periode van ten hoogste een maand kan tegenhouden.
Anderzijds draagt het voorstel bij aan de onderlinge aanpassing van de wettelijke, reglementaire en administratieve bepalingen van de lidstaten voor de totstandbrenging en de werking van de interne markt. In dit kader tracht de Commissie - en wij steunen haar daarin - een hoge mate van bescherming te waarborgen op het gebied van gezondheid, consumentenbelangen, milieu en veiligheid.
Ook wordt het subsidiariteitsbeginsel gerespecteerd. De door de Commissie voorgestelde maatregelen zijn verantwoord, daar de lidstaten apart niet op een toereikende manier aan het in de richtlijn gestelde doel zouden kunnen voldoen.
Mijnheer de Voorzitter, samenvattend kan ik zegen dat dit zuiver technische maatregelen zijn die geen enkel schade berokkenen aan noch het concurrentievermogen van de bedrijven, noch de werkgelegenheid, maar wel bijdragen aan de veiligheid op de weg. Wij verzoeken dan ook om voor het voorstel te stemmen.

Bangemann
Commissie. (DE) Mijnheer de Voorzitter, wij danken de rapporteur voor zijn behandeling van dit tamelijk technische voorstel. Hoewel het een technische aangelegenheid is, heeft hij gelijk wanneer hij zegt dat het hierbij eigenlijk ook om veiligheids- en milieuvraagstukken gaat, dus om belangrijke politieke doelstellingen. Natuurlijk willen wij met ons voorstel ook een goede werking van de interne markt verzekeren en de naleving door de producenten van de nieuwe voorschriften via een uniforme regeling eenvoudiger maken.
Van de diverse amendementen kunnen wij er vier overnemen: de amendementen 3, 4, 5 en 6. Wat de overige vier amendementen betreft, zijn wij van mening dat dit niet de juiste plaats is voor dergelijke regelingen. Daarvoor kunnen wij andere voorschriften gebruiken die ofwel al voorhanden zijn ofwel nog moeten worden gemaakt. Daarom kunnen wij deze amendementen niet aanvaarden. Wij bevinden ons echter nog in de eerste lezing en zullen stellig nog terugkomen op de verschillende details. Misschien is een algemene overeenstemming dan toch nog mogelijk.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Bangemann.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 11.30 uur plaats.
De vergadering wordt om 11.25 uur in afwachting van de stemming onderbroken en om 11.30 uur hervat

Stemming
Lulling
Mijnheer de Voorzitter, zojuist heeft uw voorganger na het debat over het verslag-Pérez Royo gezegd dat morgen over dit verslag zal worden gestemd. De stemming staat echter voor vandaag op de agenda, alhoewel het debat hierover net pas is gesloten. Het zou toch verstandiger zijn indien dit morgen in stemming wordt gebracht.

De Voorzitter
Mevrouw Lulling, u hebt volkomen gelijk. Inderdaad staat de stemming over het verslag-Pérez Royo voor vandaag op de agenda. Laten wij hopen dat wij daar nog aan toekomen.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, ik bedoelde precies het omgekeerde. Uw voorganger heeft daarstraks gezegd dat morgen over dit verslag wordt gestemd. Het debat hierover is amper twintig minuten geleden gesloten. Ik vraag dat de stemming morgen plaatsvindt, zoals de voorzitter heeft aangekondigd.

De Voorzitter
Mevrouw Lulling, misschien heeft mijn voorganger zich vergist. Het verslag-Pérez Royo staat wel degelijk op de agenda van vandaag voor stemming en zoals ik al zei, komen wij daar hopelijk nog aan toe..
Ontwerpbesluit van de Raad inzake het door de Gemeenschap in te nemen standpunt in de Associatieraad, ingesteld bij de op 19 december 1994 tussen de Europese Gemeenschappen en hun lidstaten, enerzijds, en de Slowaakse Republiek, anderzijds, ondertekende Europa-Overeenkomst, ten aanzien van de verlenging met een verdere termijn van vijf jaar overeenkomstig het bepaalde in artikel 64, lid 4, sub a) van voornoemde Overeenkomst (11544/98 - C4-0633/98-98/0073(CNS))(Procedure zonder verslag)
Het Parlement keurt het besluit goed

Riis-Jørgensen
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag een mondeling amendement indienen. Ik zou graag willen dat de woorden: ?uit hoofde van het Verdrag van Amsterdam" werden geschrapt. Dit amendement verandert niets aan de inhoud, maar maakt het gemakkelijker om de toekomstige ontwikkeling in de juiste richting te sturen.

De Voorzitter
Mevrouw Riis-Jørgensen, uw voorstel is duidelijk.
Heeft het Parlement er bezwaar tegen dat ik paragraaf 17 met het mondeling amendement in stemming breng?
Het Parlement heeft geen bezwaar tegen het in stemming brengen van paragraaf 17 samen met het mondeling amendement
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Ford
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. Kunt u het personeel in dit Huis erop wijzen dat het niet hun taak is de plaats van parlementsleden in te nemen en aan te geven hoe er gestemd moet worden? Het lijkt wel alsof de dame op plaats 301 de rest van haar fractie wil voorschrijven hoe zij moeten stemmen.

De Voorzitter
Mijnheer Ford, ik dank u voor deze opmerking. Ik geloof echter niet dat de leden van het Europees Parlement goede raad nodig hebben, van wie deze ook afkomstig moge zijn. Ik zal hen tenminste niet aanmoedigen tot het aannemen van goede raad.
Het Parlement neemt de resolutie aan

Barros Moura
Wij steunen de door de Commissie voorgestelde en reeds door de Raad goedgekeurde vijfpuntenstrategie (29/06/98). Dit is ons inziens in het belang van Europa en heel de internationale gemeenschap.
Het verheugt ons dat in de betrekkingen tussen de EU en China een verbetering is ingetreden, hetgeen ongetwijfeld de belangen van zowel de Europese als de Chinese bevolking ten goede komt en de EU en haar rol in de internationale politiek dusdanig zal versterken dat zij een zekere autonomie met betrekking tot de VS kan bewaren. Als EU is het onze plicht de toetreding van China tot de WHO te steunen, op voorwaarde dat dit land de overeenkomstige multilaterale beginselen eerbiedigt. Hoewel ik niet wil ontkennen dat China vooruitgang heeft geboekt door de dialoog over de mensenrechten te hervatten en de twee overeenkomsten van de Verenigde Naties (over de economische, sociale en culturele rechten enerzijds en de politieke en burgerrechten anderzijds) te ondertekenen, ben ik van mening dat de EU niet kan doen alsof China reeds een rechtsstaat is die de fundamentele rechten en vrijheden naleeft. China heeft in dit opzicht nog een lange weg af te leggen.
De financiële en economische belangen van bepaalde lidstaten mogen niet als voorwendsel worden gebruikt om een boven de waarheid en rechtvaardigheid verheven realpolitik te rechtvaardigen. Dan zouden wij met twee maten en gewichten meten en van China minder eisen dan van andere, minder begunstigde landen waarmee de EU economische of handelsovereenkomsten heeft gesloten op basis van de ?mensenrechtenclausule" .
Wat de recente schendingen van de fundamentele rechten en vrijheden in China betreft, waarbij zowel politieke tegenstanders en verdedigers van de mensenrechten als nationale minderheden werden vervolgd, mag de EU haar kritiek niet onder stoelen of banken steken. Hetzelfde geldt voor de niet-naleving van de rechten van de werknemers (met name wanneer zij zich in een lay-off situatie bevinden) en de niet-erkenning van de vakbondsvrijheden, het collectief overleg en het recht op staking.
Ik zou tevens willen ingaan op hetgeen over Macao wordt gezegd..
Ontwerpresolutie:
?Wenst dat bij de hereniging van Macao en China alle punten van de overeenkomst van 13 april 1987 in acht worden genomen en dat in Macao een democratische en welvarende maatschappij wordt opgebouwd; "
Toelichting:
?Macao: nog een brug tussen Europa en China.
Ook de situatie in Macao moet op de voet worden gevolgd. Macao zal op grond van een op 13 april 1987 ondertekende overeenkomst in december 1999 aan China worden teruggegeven.
Macao is een Latijnse cultuur, d.w.z. een van de fundamentele onderdelen van de Europese beschaving. Macao kan dan ook bijdragen aan de verbetering van de betrekkingen met de Chinezen door hen in de gelegenheid te stellen de Europese verscheidenheid beter te leren begrijpen."
Ik geloof dat de rapporteur duidelijk heeft ingezien dat Macao, gezien zijn geschiedenis en eigenheid, in de toekomst de rol van ?toegangspoort" van China naar Europa en naar het Westen in het algemeen kan spelen en dat dit gebied tevens een ?brug" kan slaan tussen Europa, in al zijn verscheidenheid, en China.
De EU moet nauwkeurig toezien op de omstandigheden waaronder Macao op 20 december van dit jaar aan China wordt teruggeven. Zij moet hierbij dezelfde striktheid in acht nemen als in het geval van Hongkong, ook al betreft het problemen van verschillende aard en omvang, teneinde te garanderen dat in de toekomst het principe ?één land, twee systemen" wordt gehandhaafd.
De bekrachtiging in de lokale wetgeving van de rechten en principes die reeds in de grondwet zijn opgenomen en door de Gezamenlijke Verklaring van Portugal en China worden gewaarborgd, zorgt voor problemen. De EU kan aan beide partijen en aan de overheden van het gebied steun verlenen opdat:
China het verbod op de doodstraf respecteert; -China zijn verbintenis nakomt en geen troepen in dit gebied stationeert; -China zijn plicht vervult en grenscontroles uitoefent om de binnenkomst van criminelen te vermijden en te voorkomen dat Macao onveilig wordt; -de fundamentele vrijheden worden gereglementeerd en geëerbiedigd, waaronder godsdienstvrijheid, vrijheid van vereniging en oprichting van politieke partijen, vakbondvrijheid en het recht op staking; -het gebruik van de officiële talen van het gebied -Chinees en Portugees -wordt gereglementeerd; -een rechtvaardige en menswaardige oplossing wordt gevonden voor de nationaliteitskwestie; -een onafhankelijk rechtssysteem in het leven wordt geroepen, op basis van een lokaal gerecht in laatste aanleg.De EU moet nu en in de toekomst steun geven aan de ontwikkeling van de samenleving, aan de organisaties die in dit land actief zijn, met inbegrip van de mensenrechtenorganisaties, aan de culturele activiteiten en de universitaire samenwerking met China, aan de werkzaamheden van het Instituut voor Europese Studies en aan de uitwisseling van juristen die China vertrouwd kunnen maken met de op het Europese continent gebezigde rechtspraak, met name door middel van de werkzaamheden van het Centrum voor Juridische Vertaling en het Centrum voor Opleiding van Magistraten.
Ik verzoek de Commissie, naar voorbeeld van hetgeen zij heeft gedaan in de kwestie-Hongkong, een mededeling op te stellen over de toekomstige betrekkingen tussen de EU en Macao en zich nu reeds te verbinden tot het uitbrengen van periodieke verslagen over de evolutie van de situatie na teruggave aan China.
Gelet op de verantwoordelijkheid van de EU jegens Macao is het van fundamenteel belang dat in het gebied een delegatie van de Commissie en van de EU aanwezig is. Ik vraag derhalve de Commissie welke maatregelen zij denkt te nemen of reeds heeft genomen om aan dit aspect tegemoet te komen.
Ook wil ik de Commissie eens te meer attent maken op het ongenoegen van onze delegatie in de Gemengde Parlementaire Commissie EU-China over het feit dat de Commissievertegenwoordiger in Hongkong en Macao tijdens het recente bezoek van de Europese afgevaardigden aan het gebied midden 1998 niet eens de moeite heeft genomen te verschijnen of tenminste iemand anders te sturen. Ik zou het ten zeerste op prijs stellen indien herhaling van dergelijke ernstige en grove nalatigheden, waaruit onbekwaamheid en bekrompenheid spreekt, in de toekomst wordt vermeden.

Vaz da Silva
De ontwikkeling van China is van fundamentele betekenis voor de ontwikkeling van onze eigen samenleving. Zij beïnvloedt niet enkel onze economie, maar heeft ook een grote weerslag op het algemene doel van een mondiale democratie.
Mijns inziens moet de Europese Unie China voor de democratie zien te winnen. Dit moet gebeuren aan de hand van een efficiënte, samenhangende aanpak en het concept ?één land, meerdere regimes" .
Europa schenkt Macau en Taipei niet de aandacht die deze gebieden in hun hoedanigheid van voorposten van de democratie in het Oosten verdienen. De Europese Unie moet in dit opzicht een grotere beslistheid aan de dag leggen. Wij hebben met name behoefte aan:
vertegenwoordigingen van de Europese Unie in Macao en Taipei (geen bureaus waarvoor wij ons zouden moeten schamen, maar werkelijk operationele vertegenwoordigingen); -duidelijke steun aan de toetreding van China of Taipei tot de WHO en-politiek optreden van de Europese afgevaardigden, ongeacht de partij, ter ondersteuning van Portugal dat in deze ?eindsprint" probeert in het akkoord met China de democratische en de Chinees-Europese eigenheid van Macao veilig te stellen.Mijns inziens had het verslag van de heer Bernard-Reymond, dat mijn goedkeuring wegdraagt, sterker de klemtoon moeten leggen op de verantwoordelijkheid van de Europese Unie.

Porto
Ik zou de Commissie en collega Caroline Jackson van harte willen feliciteren met dit initiatief en dit verslag. Daarmee spelen zij in op een probleem dat niemand van ons onverschillig kan laten. Er wordt met name aandacht besteed aan de levenskwaliteit in de steden, waarbij wordt uitgegaan van de eis dat men tussen de stortplaatsen en de woonwijken en recreatiegebieden een zekere afstand dient te bewaren.
Dit geldt des te meer voor het probleem van de verbranding en medeverbranding van toxische afvalstoffen dat de regeringen onder geen beding uit het oog mogen verliezen. Dit gaat jammer genoeg niet op voor de Portugese regering. In dit geval moet een afstand van verschillende kilometers worden gegarandeerd. Het is niet gerechtvaardigd te beweren dat er geen risico's bestaan. Derhalve is het onaanvaardbaar dat personen die recht hebben op hun gezondheid en op hun leven, het slachtoffer van deze situatie worden.
Verslag-Castricum (A4-0025/99)
Bernardini
 Het principe volgens hetwelk bedrijfsvoertuigen jaarlijks een technische controle moeten ondergaan in een erkend centrum is in richtlijn 96/96/EEG vastgelegd.
In haar voorstel voor een richtlijn voorziet de Commissie in de mogelijkheid voor elke lidstaat om die voertuigen onverwachts aan de wegkant te controleren. Wij vinden dat dit initiatief uiting is van bezorgdheid voor de veiligheid van de weggebruikers. Het internationaal verkeer is sterk toegenomen en uit de statistieken blijkt dat vele voertuigen meer dan 150.000 kilometer per jaar afleggen! Een jaarlijkse technische controle is niet langer voldoende om de veiligheid en de betrouwbaarheid van het voertuig te garanderen.
Onze rapporteur steunt dit voorstel om onverwachte controles aan de wegkant mogelijk te maken en dat stemt ons tevreden. Maar om dit initiatief een maximaal effect te laten sorteren, moet er een efficiënt controlesysteem komen met goed opgeleid technisch personeel. De lidstaten moeten ook met de Commissie samenwerken om de erkenningsprocedures te verscherpen.
De vrachtvervoerders tenslotte mogen in deze maatregel niet enkel het repressieve aspect zien. Wanneer bij onverwachte controle blijkt dat een voertuig grote risico's teweeg brengt, moet de mogelijkheid bestaan dit uit het verkeer te halen. Die maatregel is ingegeven door de zorg voor de veiligheid van de weggebruikers. Wij mogen niet toestaan dat, om louter economische redenen, ?rijdende bommen" onze wegen teisteren.
Verslag-Camisón Asensio (A4-0010/99)
Bébéar
Al onze inspanningen om de belemmeringen voor het vrije verkeer weg te werken en het afschaffen van onze grenzen te versnellen, halen niets uit zonder een ambitieus en efficiënt vervoersbeleid. Onze acties ten gunste van de economische en sociale samenhang en de regionale ontwikkeling leveren niets op als de nodige infrastructuur niet aanwezig is. En een werkgelegenheidsbeleid kan pas slagen als er echt wil tot communicatie is.
Het is thans duidelijk dat coördinatie van onze nationale inspanningen en samenwerking tussen de openbare en de particuliere sector essentieel zijn. Tot op heden is er niet echt vooruitgang geboekt op het gebied van het goederen- en personenvervoer. Een nieuwe impuls is meer dan ooit nodig. Al te veel projecten blijven vaag, de tijdschema's en de financiering ervan zijn onzeker.
Het Europees Parlement is in staat toe te zien op de voortgang van de projecten, met name wanneer het om plaatselijke en regionale financiering gaat. Hoewel de middelen voor het ogenblik beperkt zijn, is financiële inbreng van de overheid van essentieel belang. Zonder die actieve medewerking is niets mogelijk omdat hier evenals elders financiële aspecten het debat domineren.
Ik sta dan ook achter het verslag-Camisón Asensio, maar ik betreur ook de ernstige vertragingen en problemen bij de uitvoering van de meeste ?Essen" -projecten van 1994. Ik betreur ook dat de Europese Commissie in dat verband geen stimulerende maatregelen voorstelt en zij genoegen neemt met deze situatie. Wij moeten haar op haar opdracht wijzen en vragen een Raad van ministers bijeen te roepen om oplossingen te zoeken voor de problemen die ik hier noemde.

Escolá Hernando
Met deze stemverklaring wil ik tot uitdrukking brengen dat ik voor het verslag-Camisón Asensio stem. Ik ga met name akkoord met de uitdrukkelijke oproep om vaart te zetten achter de veertien projecten van de Raad van Essen.
Voor de verbetering van de economische en sociale samenhang in de Europese Unie is het inderdaad van groot belang dat de prioritaire projecten van de Raad van Essen spoedig worden afgerond. Samen met de andere trans-Europese netwerken voor vervoer - de TENV's - zorgen deze projecten immers voor versteviging van de interne markt. Ook zijn zij een belangrijk middel voor het creëren van werkgelegenheid.
Ten behoeve van een evenwichtige en duurzame ontwikkeling van de Europese Unie moet gezorgd worden voor samenhang tussen het communautaire infrastructuurbeleid en de trans-Europese netwerken voor vervoer, alsook voor vermindering van de thans bestaande regionale ongelijkheid.
De uitvoering van de meeste door de Europese Raad van Essen geselecteerde prioritaire projecten loopt ernstige vertraging op. Dit is onder meer het gevolg van het ontbreken van middelen voor de ontwikkeling van die projecten. Om in de financieringsbehoeften te kunnen voorzien, zou het goed zijn openbare/particuliere partnerschappen te bevorderen en de lidstaten te verzoeken de nodige middelen beschikbaar te maken. Dit is van kapitaal belang voor de bevordering van zowel de projecten waarvan de uitvoering vertraging heeft opgelopen als de overige trans-Europese netwerken voor vervoer.
Verslag-Soltwedel-Schäfer (A4-0044/99)
Andersson, Lööw, Palm, Sandberg-Fries en Theorin
Wij willen er met nadruk op wijzen hoe belangrijk het is dat bij de vaststelling van de technische details van de euro rekening wordt gehouden met de specifieke eisen van gehandicapten. De euro moet op veilige wijze kunnen worden gebruikt door alle burgers.
Wat het specifieke voorstel van de rapporteur inzake de invoering van een gouden munt van honderd euro betreft, willen wij erop wijzen dat in dit voorstel de invoering van zulk een munt niet met overtuigende redenen is omkleed. Wij hebben echter besloten ons bij de stemming te scharen achter het oordeel dat onze fractie tijdens de behandeling door de parlementaire commissie tot uiting heeft gebracht.

Berthu
De tweede lezing van het voorstel voor een verordening van de Raad over de vaststelling van de technische specificaties van de euromuntstukken biedt mij de gelegenheid te herhalen dat het totaal geen zin heeft op 1 januari 2002 alle nationale munten uit omloop te nemen.
Die operatie zal bij de bevolking een psychologische schok teweegbrengen. Daarmee wil men alleen degenen die een eind willen maken aan de nationale staten, ideologische genoegdoening geven. De euro en de nationale munten kunnen gerust naast elkaar blijven voortbestaan, zoals ook nu het geval is. De euro kan dan worden voorbehouden voor beursverrichtingen en internationale financiële activiteiten. De afschaffing van een nationale monetaire autoriteit zou hoe dan ook niet erg verstandig zijn. Wij weten immers niet welke crisissituaties ons nog te wachten staan. Als wij ooit het hoofd moeten bieden aan een asymmetrische schok, zullen wij misschien blij zijn dat wij met een wijziging van de pariteit tussen de euro en bepaalde nationale munten het systeem kunnen versoepelen en onze medeburgers onnodige offers kunnen besparen.
Als wij de coëxistentie van de Europese munt en de nationale munten handhaven, krijgen wij een systeem dat niet veel verschilt van dat van een gemeenschappelijke munt, waar de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten altijd achter heeft gestaan. Die oplossing verzekert de toekomst en stelt onze medeburgers niet bloot aan onnodige risico's. Ik hoop dan ook dat de Raad zich nog eens zal bedenken en de ministers de eenmaking niet blindelings zullen voortzetten. Die leidt immers nergens toe.
Sommigen zullen die voortzetting wellicht verantwoorden met het juridische argument van artikel 109 L-4, waarin staat dat de Raad, op de aanvangsdatum van de derde fase, de omrekeningskoersen vaststelt waartegen de munteenheden van de lidstaten door de euro vervangen worden en dat de Raad tevens de overige noodzakelijke maatregelen neemt voor een spoedige invoering van de ecu als enige munteenheid van de lidstaten.
Hoe zwaar weegt echter zulk een juridisch argument? In geval van overmacht wordt de tekst snel gewijzigd of anders geïnterpreteerd. Ik geef een voorbeeld. De euro moest de nationale munten vervangen op de aanvangsdatum van de derde fase, namelijk op 1 januari 1999. Dat is reeds gebeurd en dus hoeven wij daar niet meer over te praten. De regeringen zouden daar eens goed over moeten nadenken.

Trizza
Namens Alleanza Nazionale wil ik wijzen op de noodzaak te voorzien in een gouden muntstuk met een nominale waarde van 100 euro. Dat zou niet alleen de symbolische kracht van de gemeenschappelijke munt versterken, maar ook de goudprijs kunnen stabiliseren, waardoor reserves steeds minder noodzakelijk worden.
Tenslotte stem ik in met het voorstel van de rapporteur om de goudprijs en de daadwerkelijke productie van de munt te beperken tot de nominale waarde ervan.
Verslag-Bernard-Reymond (A4-0479/98)
Eriksson, Sjöstedt en Svensson
Ons stemgedrag werd ingegeven door onze eis dat de schendingen van de mensenrechten door China scherper worden bekritiseerd dan momenteel in de ontwerpresolutie het geval is. Hoewel de economische en politieke relaties met China moeten worden versterkt, mogen de economische belangen ons niet de gerechtvaardigde kritiek op de schendingen van de mensenrechten in China uit het oog doen verliezen. Deze maatstaf moet de EU ook consequent aanleggen in haar betrekkingen met andere landen, zoals Colombia en Peru.

Palm
Uiteraard ben ik verheugd over de nieuwe ontwikkelingen en het opener beleid in China. Openheid is een middel om te breken met een totalitair systeem en om het Chinese volk vrijheid te geven. Wel wordt ik zeer sceptisch wanneer in dit verslag de mogelijkheden van de vrije markt worden verheerlijkt.
Wij moeten leren van de fouten die bijvoorbeeld zijn gemaakt in de voormalige communistische landen van Oost-Europa. Die zochten vrijheid en openheid, maar ze kregen de rauwste vorm van kapitalisme, met alle sociale uitsluiting en ellende van dien.
In de ruimere samenwerking met China moet sterker de nadruk worden gelegd op de sociale situatie en worden gezocht naar mogelijkheden om bepaalde ontwikkelingen te stimuleren, zoals uitwisselingsprogramma's voor jongeren, scholing en activiteiten van NGO's. Bovendien moeten wij, zoals ook duidelijk blijkt uit het verslag, de druk op de ketel houden wanneer het gaat om de eerbiediging van de mensenrechten.

Rovsing
De Commissie merkt in haar mededeling terecht op dat de Chinese economie en burgermaatschappij momenteel aan het veranderen is. Hierbij dient echter gezegd te worden dat China de fundamentele mensenrechten nog steeds onderdrukt. Daarom heeft de commissie buitenlandse zaken in haar verslag ook positieve eisen gesteld betreffende de opneming van een mensenrechtenclausule in de EU-overeenkomst met China. Economische samenwerking met China is slechts mogelijk als China een dergelijke clausule ten volle eerbiedigt. De andere eisen van de commissie betreffende de gebieden waaraan de Commissie prioriteit verleent, kunnen helpen bij het geven van een juiste richting aan de ontwikkeling in China.

Souchet
In zijn verslag gaat de heer Bernard-Reymond ervan uit dat, als de landen van de Europese Unie nauwere economische en culturele betrekkingen aanknopen met China, dit automatisch tot een verbetering van de democratie en de mensenrechten in dat land zal leiden.
Die strategie, die in sommige gevallen efficiënt kan zijn, lijkt in China op problemen te stuiten die men niet mag vergoelijken.
China is nu bijna vijftien jaar bezig met het moderniseren van zijn economie en maakt een ongekende ontwikkeling door. Westerse staatshoofden, bedrijfsleiders en inkopers uit de distributiesector verdringen zich in Peking en Sjanghai om er contracten van allerlei aard te sluiten.
Wij moeten nochtans vaststellen dat China, ondanks de forse liberalisering van zijn economie, sinds vijftien jaar weinig vooruitgang heeft geboekt op het vlak van de openbare vrijheden en de godsdienstvrijheid. China gaat in de laatste jaren onverminderd voort met het opleggen van de Chinese cultuur aan Tibet, ondanks de enorme druk vanuit het Westen.
Meer algemeen gezien had onze rapporteur meer aandacht moeten besteden aan de ernstige schendingen van de godsdienstvrijheid in China.
In 1991 heeft men de verplichting ingevoerd tot registratie van alle cultusplaatsen. Dit heeft geleid tot de grootste golf van antireligieuze repressie sinds de culturele revolutie.
Dank zij dit nieuwe beleid kunnen de Chinese autoriteiten volledige controle uitoefenen op de religieuze activiteiten, zowel op materieel als op spiritueel vlak. Zo is China bijvoorbeeld begonnen met het onderzoeken van de inhoud van de geloofsartikelen van de verschillende christelijke godsdiensten en met het selecteren van de artikelen die voor hem aanvaardbaar zijn en de artikelen die onaanvaardbaar zijn. Burgerlijke autoriteiten spreken dus de banvloek uit over geloofswaarheden zoals het laatste oordeel, de gemeenschap der heiligen, het scheppingsverhaal of de onschendbaarheid van het leven.
Geconfronteerd met dergelijke praktijken kiezen veel Chinese gelovigen, waaronder de katholieken, voor het clandestien beleven van hun geloof. Aldus stellen zij zich bloot aan politieacties, verbeurdverklaring van hun goederen, internering en marteling. De geestelijken zijn het voorwerp van heel gemene martelingen. Die totalitaire praktijken behoren niet tot een andere tijd. Zij zijn wel degelijk deel van het dagelijkse leven van de Chinese bevolking. Laten wij daar niet blind voor zijn.
Het Europees Parlement stelt zich, als het om de naleving van de mensenrechten gaat, meestal kritischer op dan in dit geval. Waarom is men zo toegeeflijk ten aanzien van communistisch China?
Verslag-Azzolini (A4-0412/98)
Bernardini
Uit de mededeling van de Commissie, waarover het verslag van onze collega handelt, blijkt dat de politieke wil bestaat om de mededingingsvoorschriften ook van toepassing te laten zijn op het structuurfondsenbeleid.
De Commissie wil dat de staatssteunlijst en de structuurfondsenlijst keurig op elkander aansluiten. Ook wij willen dat daarbij rekening wordt gehouden met de specifieke kenmerken van bepaalde regio's, kenmerken die hen in aanmerking doen komen voor communautaire steun.
Wij moeten immers toegeven dat als een uitzondering wordt gemaakt op vrije concurrentie, hetgeen met name het geval is met staatssteun, daar een duidelijke reden voor moet zijn, namelijk het handhaven van de economische en sociale samenhang.
Er moet voldoende soepelheid worden geboden aan de lidstaten en de plaatselijke besturen, al naar gelang de ontwikkelingsproblemen van bepaalde regio's. Ik denk hierbij meer bepaald aan de regio's van doelstelling 1 en 2. De concurrentieregels mogen niet blindelings worden toegepast, want dat kan de efficiëntie van de communautaire en de nationale steun in het gedrang brengen.
Mijns inziens gaat het verslag van de Commissie regionaal beleid, mede dankzij de door de PSE-Fractie ingediende amendementen, in de goede richting. Op de laatste bijeenkomst van de Raad Algemene Zaken werd trouwens akte genomen van die wil tot meer soepelheid. Men heeft toen besloten tot overleg tussen de lidstaten, de plaatselijke besturen en de Commissie over de vaststelling van de voor elke regio specifieke economische en sociale criteria voor het verlenen van dergelijke uitzonderingen.

Darras
Het initiatief van de Europese Commissie beoogt een betere besteding van de regionale staatssteun en de Europese regionale steun. Ook wil men zorgen voor samenhang tussen deze twee soorten van steun en het systeem als dusdanig efficiënter maken. Dit is uiteraard lovenswaardig en noodzakelijk.
In eerste instantie moet men nagaan welke regio's de grootste achterstand hebben. Dan moet men zien hoe de Europese steun en regionale staatssteun op elkander kunnen worden afgestemd. De Commissie wil dus pragmatisch te werk gaan, ... misschien zelfs een beetje te pragmatisch!
Tot op heden werden de gebieden van doelstelling 1 vastgesteld door de Raad, die eenparig besliste op basis van een voorstel van de Commissie (NUTS-regio's met een BBP per inwoner lager dan 75 % van het communautaire gemiddelde). De gebieden van doelstelling 2 en 5b werden door de Commissie vastgesteld op basis van communautaire en nationale sociale en economische criteria, in overleg met de lidstaten. De Commissie is bovendien exclusief bevoegd inzake staatssteun.
In dit nieuwe voorstel stelt de Commissie voor de doelstelling 2-lijst op te nemen in de staatssteunlijsten (artikel 92, lid 3, sub c). Dit betekent dat de Commissie onder de nieuwe doelstelling 2 enkel die regio's zal laten vallen die de lidstaat belooft op te nemen in de lijst van steungebieden, die aan de Commissie moet worden voorgelegd. Zij stelt ook voor dat de doelstelling 1-gebieden worden vastgesteld met strikte inachtneming van het 75 %-criterium, zodat zij volledig samenvallen met de gebieden die overeenkomstig artikel 92, lid 3, sub a in aanmerking komen voor een afwijking. Dat zijn dus de gebieden die staatssteun mogen krijgen. Dit alles moet tegen 31 maart 1999 rond zijn.
Dit lijkt ons ietwat te strikt om als dusdanig te worden aangenomen door onze regeringen, onze fractie en ons Parlement. Temeer daar elke lidstaat een zekere soepelheid vraagt met betrekking tot de keuze van zijn steunbeleid en de vaststelling van zijn territoriale bevoegdheden. Het streven naar coherentie bij de indeling van de gebieden moet een politieke doelstelling van de lidstaat blijven en er mag geen efficiëntieverplichting aan worden gekoppeld. Daarom heeft de PSE-Fractie verschillende amendementen ingediend. Wij willen onder andere een nieuwe alinea na overweging Q. Ook vragen wij met een nieuw amendement 6 om meer soepelheid. Ik hoop dat ons Parlement die amendementen zal aannemen.

Deprez
De mededeling van de Commissie en het verslag dat wij vandaag bespreken, hebben de grote verdienste dat ze op een bijna voorbeeldige manier aantonen hoezeer de Europese opbouw behept is met contradicties. Er zijn verschillende Europese beleidslijnen die haaks op elkaar staan en deze hebben dan ook paradoxale gevolgen.
Het beleid inzake economische en sociale samenhang wordt reeds twintig jaar op een pragmatische en soms zelfs onsamenhangende wijze toegepast om de opeenvolgende uitbreidingen mogelijk te maken en het hoofd te bieden aan al de economische en sociale crisissituaties van de lidstaten. Dat cohesiebeleid is nu inderdaad aan een herziening en een rationalisatie toe om de nieuwe uitdagingen bij de horens te kunnen vatten en de doelstellingen van het beleid beter te kunnen verwezenlijken.
Ik sta dan ook achter de opties die onze rapporteur voorstaat. Ik zal mijn betoog toespitsen op twee nieuwe maatregelen in het kader van het beleid inzake sociale samenhang.
Hoewel dat beleid tot doel heeft de verschillen in ontwikkeling tussen de Europese regio's te verkleinen, leidt het er feitelijk toe dat de kloof tussen de rijkste en de armste regio's nog groter wordt.
Als men het door de Europese Unie gecofinancierde deel verlaagt, zal dit verschijnsel nog erger worden. Een dergelijke beslissing zou de lidstaten er immers toe verplichten hun financiële inspanningen te intensifiëren, hetgeen de armste lidstaten moeilijk zal vallen.
Hier treffen wij dan ook een duidelijke contradictie aan tussen enerzijds de aangekondigde doelstellingen van het beleid inzake sociale samenhang en anderzijds de waarschijnlijke gevolgen van de uitvoeringsmaatregelen.
Ik vind tenslotte ook dat de beperking in de tijd van de ?phasing out" -steun aan voormalige doelstelling 1-gebieden te drastisch is voor nog kwetsbare staatshuishoudingen.

Lindqvist (ELDR)
Er is geen reden waarom de steun krachtens het regionale beleid van de EU een voorwaarde zou zijn voor nationale steun. Een dermate grote beperking van de nationale vrijheid van handelen is onaanvaardbaar. Ik steun daarom het voorstel van de parlementaire commissie en wil dat de steun voor doelstelling 6 wordt uitgezonderd van deze koppeling. De steun voor doelstelling 6, waarover tijdens de lidmaatschapsonderhandelingen overeenstemming is bereikt, zal volgens Agenda 2000 deel gaan uitmaken van doelstelling 1. Dat is aanvaardbaar, mits de criteria onveranderd worden overgebracht van de vroegere steun voor doelstelling 6 naar de huidige doelstelling 1 en mits de middelen voor de gebieden van doelstelling 6 niet worden verlaagd.

Rovsing
De Commissie doet in haar mededeling enkele voorstellen om de samenhang tussen het regionaal beleid en het concurrentiebeleid in de EU te verbeteren. Dit is een enorm interessant en belangrijk initiatief. Met de huidige steun voor arme en achtergestelde gebieden is het risico van concurrentieverstoring zeer groot. We hebben er helaas voorbeelden van gezien. Het is daarom belangrijk dat de indeling van de gebieden, waarmee de lidstaten in de toekomst rekening moeten houden bij de verdeling van de regionale steun, zo geschiedt dat een mogelijk verstoring van de vrije concurrentie tot een minimum beperkt wordt. Ik sta volledig achter de analyse in het verslag van de commissie.

Schiedermeier
Het lijdt geen twijfel dat de verschillen in ontwikkeling tussen de diverse regio's van de EU ondanks alle inspanningen nog altijd zeer groot zijn.
Anderzijds mag bij strikte toepassing van het beginsel van de middelenconcentratie, die noodzakelijk is voor de samenhang van de beschikbare middelen, niet worden vergeten dat in het kader van de subsidiariteit nationale steunmaatregelen ook buiten deze regio's toegestaan moeten blijven.
De zogenaamde rijke landen moeten vooral in de grensstreken met derde landen met een zwakke infrastructuur de mogelijkheid hebben om tijdig maatregelen te treffen.
Ik stem voor het verslag, want dankzij mijn amendement 1 wordt bovengenoemde mogelijkheid geboden.

Souchet
Het verslag van de heer Azzolini over het regionale beleid en het concurrentiebeleid snijdt het probleem aan van de nationale regionale steun.
De rapporteur maakt zich vooral zorgen over de nieuwe richtsnoeren die de toegestane steun aanzienlijk beperken: tot 40 of 50 % voor doelstelling 1-gebieden, al naar gelang de armoedegraad van de betrokken regio en tot 10 of 20 % voor doelstelling 2-gebieden. Hij vraagt zich af of dit niet zal leiden tot een geleidelijke verdwijning van de regionale staatssteun of tot een verbod daarop.
In het verslag van de Commissie regionaal beleid wordt eens te meer gepleit voor een communautaire bevoegdheid op het gebied van het ruimtelijke ordeningsbeleid. Wij zijn het daarmee niet eens, alhoewel ons inziens wel op bepaalde gebieden harmonisatie of nauwe samenwerking noodzakelijk is. Ik denk daarbij met name aan de Trans-Europese netwerken of de milieugevoelige gebieden. De lidstaten moeten evenwel volledig vrij blijven om overheidssteun toe te kennen indien zij deze noodzakelijk achten voor het bewaren van het evenwicht van hun grondgebied en het bijschaven van ongerijmdheden in bepaalde communautaire beleidslijnen. Ik denk bijvoorbeeld aan het vrijhandelsbeleid waarvan de gevolgen niet worden geëvalueerd.
Ik wil hier erop wijzen dat overweging C uit het verslag voortkomt uit een door onze fractie ingediend en in de commissie goedgekeurd amendement. Daarin staat dat het mededingingsbeleid een essentiële concurrentiefactor vormt voor de economie van de Europese Unie, mits deze mededinging eerlijk is - waarbij onze gedachten uitgaan naar bepaalde handelspartners van de Unie - en mits de communautaire sociale en milieuvoorschriften niet worden opgeofferd.
Uit deze tekst blijkt dat de Commissie onlangs Frankrijk ten onrechte heeft verboden overheidssteun te verlenen aan zijn textielindustrie, waar het fenomeen van de verblijfsverplaatsingen heel acuut is. Dit is een perfecte illustratie van hoe het mededingingsprincipe als een dogma wordt beschouwd en blindelings wordt toegepast zonder rekening te houden met sociale overwegingen of vereisten inzake ruimtelijke ordening. Onze fractie is resoluut gekant tegen een dergelijke benadering.
Verslag-Read (A4-0386/98)
Caudron
Ik wil eerst mevrouw Read bedanken voor haar serieuze en uitstekende werk. Daarmee heeft zij een hoogstaand debat mogelijk gemaakt.
Dit is mijn opmerking van formele aard. Daarnaast steun ik ten volle de aanbevelingen van onze collega. De permanente zorg om allen, en zeker de zwaksten onder ons, een billijke toegang te geven tot de communicatiemiddelen stemt overeen met wat onder universele dienst moet worden verstaan.
Ook ik ben evenals mevrouw Read van mening dat de EU-lidstaten moeten overwegen om, op basis van een bestek, een aan het inkomen van de minst bedeelden aangepaste tarifering in te voeren. Voor sommigen is dit een onbillijke maatregel. Ik zou hen echter willen vragen wat zij denken van het feit dat een meerderheid van consumenten de interlokale gesprekken van een minderheid subsidieert? Waarom zou men, als arme of werkloze, slechts recht hebben op een marginale dienstverlening en dan zelfs tegen het volle tarief? Vergeten wij niet dat de telefoon ook een middel is om werk te zoeken?
Gelet op de algemene verspreiding van Internet moet er een tariefregeling komen die rekening houdt met zowel de behoeften van de individuele gebruiker als met die van educatieve instanties. Ik herhaal nogmaals dat het web niet de eigendom van een gegoede minderheid mag zijn!
Ik wil daarentegen ook onze conservatieve collega's waarschuwen voor de amendementen die zij willen indienen. Volgens mij bedreigen ze op lange termijn de gelijke toegang tot die communicatiemiddelen. Die voorstellen zijn gevaarlijk zowel voor de telecommunicatiesector zelf als voor de universele dienst in het algemeen.
Ik hoop tenslotte dat rechts de moed zal hebben om in de komende maanden zijn bedoelingen hier en op vele andere gebieden kenbaar te maken Een politicus heeft als eerste opdracht zijn ideeën te verdedigen. Indien u vindt dat liberalisering van dienstverlening ongelijke toegang betekent, weest u dan zo vriendelijk en eerlijk dat aan onze medeburgers te zeggen.

Deprez
Een sociaal aanvaardbare en duurzame liberalisering van wat men vroeger de openbare diensten noemde, is pas mogelijk als iedereen de garantie krijgt dat hij tegen een aanvaardbare prijs toegang heeft tot de essentiële diensten en een redelijke kwaliteit krijgt aangeboden. Daarom is dit eerste voortgangsverslag over de universele dienst in de telecommunicatiesector, dat wij vandaag bespreken, zo belangrijk.
Uit dit eerste verslag blijkt dat de situatie verre van bevredigend is en dat vrij spel voor de markt en de concurrentie niet het middel is om allen daadwerkelijk toegang te geven tot de informatiemaatschappij en de telecommunicatietechnologie.
Dit eerste verslag legt de vinger op een aantal problemen die zo snel mogelijk moeten worden opgelost. Ik denk hierbij onder andere aan het feit dat de bedrijven niet verplicht zijn op elke plaats van het grondgebied hetzelfde tarief aan te rekenen voor een zelfde dienst. Dit is een ernstige bedreiging voor een echte universele dienstverlening.
De vaststelling dat in sommige lidstaten de tarieven globaal stijgen is eveneens verontrustend, des te meer daar het de thuisgebruikers betreft, en meer bepaald de laagste inkomens.
Evenals onze rapporteur vind ook ik dat het geval van de kleingebruikers, met name de gehandicapte personen, dringend het hoofd moet worden geboden.

Rovsing
De liberalisering van de telematicasector in de EU dwingt de lidstaten ervoor te zorgen dat alle bedrijven een minimum aan telematicadiensten aanbieden. Als dit niet gebeurt, moeten de lidstaten optreden. De Commissie heeft vastgesteld dat de lidstaten inderdaad reeds stappen ondernomen hebben om de consumenten een minimum aan telematicadiensten aan te bieden, maar de inzameling van gegevens laat in alle gevallen te wensen over. Het verslag benadrukt dan ook terecht dat het belangrijk is deze tekortkomingen te verhelpen en ervoor te zorgen dat de juiste gegevens over de telematicadiensten ter beschikking worden gesteld, zodat kan worden nagegaan of zij aan de gestelde eisen voldoen.

Wolf
Het verslag van mevrouw Read toont aan dat de vooruitgang die is geboekt met de universele dienstverlening met gemengde gevoelens moet worden beoordeeld. Alles bij elkaar is die vooruitgang tamelijk onbevredigend. Daarom moeten de inspanningen op dit gebied worden opgevoerd. Wij Groenen steunen wat dat betreft het standpunt in het verslag van mevrouw Read.
Bovendien is het noodzakelijk na te gaan of misschien nog meer instrumenten nodig zijn om het openbaar belang te versterken en de kwaliteit van de diensten te verzekeren, ook met het oog op de sociale en maatschappelijke gevolgen van deze nieuwe diensten (zoals bijvoorbeeld cahier de charges , gestaffelde vormen van staatstoezicht, enzovoort). Dergelijke instrumenten zijn deels al voorhanden voor de media en kunnen als voorbeeld dienen.
Verslag-Tappin (A4-0394/98)
Andersson, Lööw, Palm, Sandberg-Fries en Theorin
Wij willen de rapporteur bedanken voor zijn uitstekende verslag en werk. Wij willen met deze stemverklaring met nadruk wijzen op het belang van de mogelijkheid om sociale criteria en doelstellingen te hanteren. Wij verwijzen daarvoor met name naar de paragrafen 10 en 11 van de ontwerpresolutie van de parlementaire commissie en de amendementen 5 en 6 van de rapporteur en van mevrouw Van Lancker. Voor ons is het zeer belangrijk dat er ten eerste meer openheid komt in de overheidsopdrachten die de werkgelegenheid stimuleren en ten tweede de groei van de concurrentie in evenwicht wordt gehouden door doelstellingen op sociaal gebied en milieugebied.

Rübig
In het verslag wordt voorgesteld de drempelwaarden te verhogen. De ervaringen tot nu toe tonen echter aan dat hoe lager de drempelwaarden zijn, hoe meer bedrijven actief deelnemen aan de overheidsopdrachten. Toch komen die bedrijven niet dienovereenkomstig meer aan hun trekken. Daarom stijgt ook het totale aantal zogenaamde gefrustreerde aanbestedingen.
Omdat ik echter principieel tegen verhoging van drempelwaarden ben, heb ik mij op die punten van stemming onthouden.
Verslag-Mann (A4-0475/98)
Bernardini
Nu het nieuwe millennium voor de deur staat, kunnen wij niet aanvaarden dat in de Europese Unie meer dan 18 miljoen mensen werkloos zijn. Het is onze taak die kwaal te bestrijden. De voorstellen in het verslag gaan in de goede richting.
Op de Top van Luxemburg werden in alle lidstaten richtsnoeren ingevoerd en toen reeds konden wij vaststellen hoe bezorgd de lidstaten over dit probleem zijn. De strijd moet echter ook op Europees niveau worden gevoerd.
Wij moeten onze inspanningen in de eerste plaats richten op de sectoren waar mogelijkheden bestaan voor het creëren van werkgelegenheid. Ik denk bijvoorbeeld aan het toerisme en betreur ten zeerste dat het PHILOXENIA-programma in de Raad van ministers wordt tegengehouden. Dit programma is een formidabel actieplan en velen mensen in deze sector wachten hierop. Laten wij verder ook denken aan de werkgelegenheid in onze naaste omgeving of in de welzijnssector. Vaak spelen de plaatselijke besturen onvoldoende in op de inspanningen van verenigingen om banen te scheppen.
Een ander denkspoor is een reorganisatie van de arbeid. Wij stellen thans vast dat verschillende lidstaten in overleg met de diverse partners de werktijd willen verkorten. Een dergelijke oplossing mag echter niet tot het nationale niveau beperkt blijven. Europa moet hier voor de nodige stimulansen zorgen.
Onze rapporteur doet uitstekende aanbevelingen in de vorm van een inventaris. Wij mogen onze medeburgers in hun verwachtingen niet teleurstellen.

Caudron
Reeds maandenlang vraag ik om een debat over de sociale gevolgen van de technologische evolutie. Ik ben dan ook verheugd over het verslag van de heer Mann dat zich toespitst op een van de essentiële punten uit dit debat.
Inderdaad moet ons Parlement de schepping van dit nieuwe soort banen, die een belangrijke bron van werkgelegenheid vormen, aanmoedigen. In dat verband deel ik grotendeels de zorgen en de standpunten van de rapporteur.
Toch wil ik, zonder afbreuk te willen doen aan het betoog van de rapporteur, een aantal kanttekeningen hierbij plaatsen.
Ik ben het met de heer Mann eens dat de samenleving moet zorgen voor de financiële middelen die noodzakelijk zijn om de opleiding in het algemeen aan te passen aan dit nieuwe soort banen. Daar wil ik twee opmerkingen aan vastknopen.
Ten eerste zullen hier aanzienlijke middelen voor beschikbaar moeten worden gesteld, zeer zeker wanneer het gaat om banen met een hoge toegevoegde waarde. Daar kan men niet onderuit, als men ziet hoeveel een degelijke opleiding kost. Voorts stel ik tot mijn aangename verrassing vast dat onze conservatieve collega's eindelijk gaan inzien dat het privé-initiatief niet in staat is tegemoet te komen aan bepaalde noden van de samenleving.
Tevens verheugt het mij dat men het principe van het levenslang leren wettelijk wil verankeren in het kader van het recht op een jaarlijks scholingsverlof. Dit pleidooi is een belangrijke stap vooruit in de erkenning van dat recht, waardoor alle werknemers de kans krijgen op om- en bijscholing en een efficiënte inzet.
Ten tweede wil ik wijzen op een aantal risico's voor de rechten van de werknemers. Naar mijn mening moeten die rechten niet aan de nieuwe technologieën worden aangepast. Het is mijns inziens veeleer de bedoeling met die nieuwe technologie een aanvaardbare levenskwaliteit voor allen te garanderen. Ik denk niet dat onze medeburgers een nog grotere aantasting van die levenskwaliteit, die voor enkelen onder ons reeds aanzienlijk wordt bedreigd, zullen accepteren.

Darras
Hoe zou men tegen dit verslag kunnen zijn? Uitgaande van de vaststelling dat er in de Europese Unie bijna 11 % werklozen zijn, waaronder 22 % jongeren en met name de vrouwen in een kwetsbare positie verkeren, doet het verslag een hele reeks voostellen voor zinvolle maatregelen.
Zij zijn zinvol om verschillende redenen. De eerste reden is dat zij de klemtoon leggen op het MKB, dat over het grootste werkgelegenheidspotentieel beschikt. Met het oog op de toenemende mondialisering moeten echter gunstige voorwaarden worden geschapen voor de ontwikkeling hiervan. De Commissie heeft reeds heel wat maatregelen getroffen voor het MKB. Er zij echter nog veel meer maatregelen nodig. Ten tweede wordt hierin groot belang gehecht aan de toekomstgerichte sectoren: toerisme, cultuur, nieuwe technologieën, onderzoek en media. Dit zijn stuk voor stuk sectoren die onze gemeenten en regio's nieuw leven kunnen inblazen, als men de toegang tot de toekomstige beroepen en de desbetreffende opleiding tenminste op de juiste manier voorbereidt. Ten derde vraagt men hierin de lidstaten de werkgelegenheidsrichtsnoeren die in 1997 in Luxemburg zijn vastgesteld, ten uitvoer te leggen.
Ten vierde pleit men voor een systeem van levenslang leren, dat is aangepast aan de constante evolutie van de nieuwe informatie- en telecommunicatietechnieken. Dat systeem moet de werknemer tijdens zijn hele loopbaan begeleiden en hem in staat stellen zich aan de technologische ontwikkelingen aan te passen.
Ten vijfde zorgen deze maatregelen ervoor dat bepaalde categorieën niet uit de boot vallen en achtergestelde regio's niet nog meer geïsoleerd raken. Daarom pleit men ook voor de verdere ontwikkeling van de vervoers- en telecommunicatie-infrastructuur, die toegang geeft tot de wereldmarkten. Zo blijven de regio's en hun inwoners contact houden met de arbeidsmarkt van de toekomst.
Ten zesde wordt gepleit voor de erkenning van de beginselen van het Verdrag van Amsterdam en van onder meer de beginselen betreffende gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Een aantal van onze Franse senatoren zou daar trouwens een puntje aan kunnen zuigen!
Dan sluit ik nu af. In deze resolutie worden onze samenleving, de zich daarin voordoende omwentelingen en toekomstperspectieven aan een grondige analyse onderworpen. Deze resolutie is weliswaar niet revolutionair, maar als men er echt rekening mee houdt, kan zij het begin zijn van een betere wereld.

Deprez
Niemand zal hier wellicht ontkennen dat werkgelegenheid een van de fundamentele problemen is op basis waarvan de burger zal oordelen of de eenmaking van Europa een positief of negatief effect heeft op zijn dagelijkse leven.
Laten wij derhalve blij zijn dat het Verdrag van Amsterdam die uitdaging onderkent en een hoofdstuk aan de werkgelegenheid wijdt. Die bewustwording moet echter uitmonden in concrete, positieve maatregelen ten behoeve van de burgers en van met name de jongeren en de vrouwen, de twee meest kwetsbare groepen
Ik sta volledig achter de analyses en aanbevelingen van onze rapporteur. Ik zal het verslag dan ook zonder enig voorbehoud steunen.
Toch wil ik er heel speciaal op wijzen dat de reorganisatie van de arbeid op basis van de met de ontwikkeling van de multimedia verband houdende mogelijkheden, kan zorgen voor een algemene verbetering van het welzijn van de samenleving, met name ook in milieuopzicht, en de levenskwaliteit van veel werknemers kan verbeteren, omdat deze werknemers niet langer gedwongen zullen zijn om dagelijks lange afstanden af te leggen naar het werk.
Een dergelijke reorganisatie kan de toegangswegen tot de grote steden ontlasten en aanzienlijke menselijke en financiële middelen vrijmaken. Die kunnen dan worden benut om communicatie-infrastructuren aan te leggen in achtergestelde regio's en in banenscheppende sectoren.
Ik wil voorts nog onderstrepen dat er ook nog andere, betrekkelijk goedkope en gemakkelijk uitvoerbare maatregelen zijn waarmee men snel banen kan scheppen. Ik denk bijvoorbeeld aan het rationaliseren en het verlichten van allerhande administratieve procedures voor het midden- en kleinbedrijf. Men zou het MKB ook een efficiënt netwerk ter beschikking kunnen stellen om de markt te verkennen en de verzamelde informatie te verspreiden.

Sornosa Martínez
Dit is een buitengewoon belangrijk en opportuun verslag, want de werkgelegenheid is momenteel een grote bron van zorg voor de Europese burgers. Een blik op de toekomst maakt ons duidelijk wat de grondslag moet zijn voor de strijd tegen de werkloosheid. De werkloosheidscijfers zijn onaanvaardbaar hoog en vormen een bedreiging voor de samenhang van onze samenleving.
Het hoofddoel is de werkloosheid te bestrijden door middel van het scheppen van voldoende goede werkgelegenheid. Daarbij moet rekening worden gehouden met de nieuwe behoeften van onze samenleving die sterk verandert en in de toekomst zal blijven veranderen.
Door de informatica, de communicatie, de demografie en de noodzaak van duurzame ontwikkeling, door meer vrije tijd en dus meer toerisme en door deelneming van vrouwen aan de arbeidsmarkt - hetgeen ook de gelijke kansen bevordert - worden veranderingen teweeg gebracht in de behoeften van de samenleving. Zoals ik in mijn advies zeg, is daarvoor een moedig, maar tegelijkertijd realistisch beleid nodig. Daarbij moeten de mogelijkheden voor het creëren van werkgelegenheid niet uit het oog worden verloren. Men moet op de veranderde behoeften inspelen. Natuurlijk moet men daarbij wel voorkomen dat de arbeidsterreinen van vrouwen en mannen niet nog sterker uit elkaar worden gehouden of nog meer onzekerheid en deregulering ontstaan. Wij juichen echter wel de nieuwe initiatieven voor het scheppen van werkgelegenheid toe. Daarbij moeten garanties worden geboden voor de sociale zekerheid, het recht op werk voor iedereen, voor vrouwen en mannen en voor de sociale cohesie.
Verslag-Fitzsimons (A4-0052/99)
Hyland
Als de Europese Unie haar potentiële rol in het terugdringen van de uitstoot van broeikasgassen ten volle wil benutten, is het noodzakelijk dat de lidstaten hun volledige medewerking verlenen.
Wij hebben ten opzichte van de toekomstige generaties de plicht ons serieus bezig te houden met de gevolgen van de ongecontroleerde uitstoot van kooldioxide op lange termijn en met vooral de gevolgen daarvan voor het milieu. De medewerking van bepaalde lidstaten bij het bijwerken van de informatie en het registreren van nieuwe gegevens laat veel te wensen over en zal uiteindelijk de invoering van doelmatige controlemechanismen, zoals opgenomen in het Protocol van Kyoto, afremmen.
Betrouwbare metingen zijn noodzakelijk voor het toezicht op de effectiviteit van de controleprogramma's en om ons een beeld te geven van de werkelijk omvang van de gevaren die de temperatuurstijging van de aarde met zich meebrengt voor toekomstige generaties. Als wij de gegevens die spreken over daadwerkelijke gevaren, nu naast ons neerleggen, zal het straks alleen maar moeilijker worden een oplossing te vinden.
Het verheugt mij dat de ministers voor milieu hebben afgesproken de uitstoot van zes broeikasgassen in de EU tussen 2008 en 2012 met 8 % te verminderen. Op basis van de overeengekomen streefcijfers zal Ierland haar uitstoot ten opzichte van 1990 met slechts 13 % mogen verhogen.
Het Europees Parlement heeft hard gewekt aan het invoeren van een wetgeving waarmee het gebruik van kooldioxide kan worden beperkt. Zo worden olieproducenten krachtens de nieuwe EU-richtlijn inzake de uitstootregulering van vervuilende stoffen verplicht om voor 2005 te komen tot een drievoudige vermindering van het zwavelgehalte in benzine en een zevenvoudige vermindering van het zwavelgehalte in diesel.
Als wij willen profiteren van de voordelen van schone lucht voor de samenleving, de burgers en het milieu, moeten we ervoor zorgen dat de normen zoals vastgelegd in de recente EU-richtlijn inzake de uitstoot van voertuigen en de kwaliteit van brandstoffen, strikt worden nageleefd.
De regeringen van de lidstaten en alle andere betrokken partijen moeten op alle mogelijke manieren samenwerken om het gebruik van CO2 al in de nabije toekomst te beperken.

Souchet
De Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten heeft alle amendementen gesteund die het voorstel van de Raad over een bewakingssysteem voor CO2-emissies kunnen verbeteren.
Het bewakingssysteem moet inderdaad een essentieel onderdeel zijn van de algemene strategie van de Europese Unie om de CO2-uitstoot op het niveau van 1990 te stabiliseren. Die stabilisatie maakt een efficiënter energiebeheer mogelijk en stelt ons in staat te voldoen aan onze verplichtingen in het kader van het VN-raamverdrag over klimaatverandering. CO2-bewaking is evenwel niet voldoende. Ook de uitstoot van andere gassen moet worden bewaakt en gestabiliseerd: methaan (CH4) en distikstofxyde (N2O), die rechtstreeks de luchtkwaliteit beïnvloeden, alsook gassen die de ozonlaag aantasten (perfluorkoolwaterstoffen - PFC's, fluorkoolwaterstoffen - HFC's en zwavelhexafluoride - SF6).
Door de bewaking uit te breiden tot gassen waarvoor dit oorspronkelijk niet was gepland, kan een meer betrouwbare analyse worden uitgevoerd van alle elementen die onze atmosfeer verstoren. Ik wijs er echter ook op dat, als de Europese Unie merkbare inspanningen doet om de luchtkwaliteit te beschermen, ook alle ontwikkelde landen dit moeten doen. Onze inspanningen zullen niets uithalen als andere landen hun uitstoot van broeikasgassen niet onder controle houden. Vandaar dat het zo belangrijk is dat de lidstaten het debat op wereldniveau proberen te voeren.
Verslag-Hautala (A4-0002/99)
Lindqvist (ELDR)
Verzuring is een van de ernstigste milieuproblemen in Scandinavië. Engeland, het West-Europese continent en Oost-Europa dragen net als wijzelf tot deze problemen bij. Het voorstel van de Commissie betreffende een maximum zwavelgehalte in zware stookolie en gasolie is een stap in de goede richting. De mogelijkheden voor uitzonderingen en het recht om strengere regels uit te vaardigen in de lidstaten zijn ook een goede zaak.
Het voorstel is echter te vaag. De eis van de parlementaire commissie dat wordt gestreefd naar verdwijning van zwavel als luchtverontreiniging, is een duidelijke verbetering. Ook eist het Parlement dat in de richtlijn ook bunkerolie en dieselolie voor motorschepen worden opgenomen en dit is door de Raad aanvaard. In de tweede lezing eist de parlementaire commissie een snellere verwezenlijking en verschoof daarvoor de tijdgrenzen voor stookolie. Ik steun de voorstellen van de parlementaire commissie, evenals het voorstel volgens welke de lagere grenswaarde voor gasolie zou moeten gelden vanaf het jaar 2004 in plaats van vanaf het jaar 2008.
Verslag-Virgin (A4-0001/99)
Blak en Kirsten Jensen
Afval is de ene dag waardeloos en de volgende dag plotseling zeer waardevol. Deze wisselende opvatting is in het verleden vooral tot uiting gekomen bij de export van EU-afval naar derde landen. Deze landen hebben misschien een fractie van de metalen in het afval kunnen gebruiken, maar voor het milieu was het geen bijzonder goede zaak. Er zijn ook voorbeelden van derde landen die de afvalstoffen helemaal niet hebben kunnen gebruiken, maar die gewoon geld aanvaard hebben om als ontvangerland te willen optreden. Wij hebben deze landen met andere woorden als stortplaatsen gebruikt, omdat ze een goedkoper alternatief waren dan naleving van de Europese milieu-eisen.
De nieuwe regels hebben bij de humanitaire organisaties, die geld inzamelen voor mensen in nood, tot verwarring en bezorgdheid geleid. Laat ons duidelijk stellen dat de inzameling van kleding voor de derde wereld nog steeds mogelijk is. Het nieuwe is echter, dat de ontvangende landen expliciet aan de Commissie moeten meedelen dat zij afval willen ontvangen. Het is voor de EU de enige manier om zeker te zijn dat de ontvangende landen de afvalstoffen die wij hen toesturen, ook werkelijk willen hebben. Dit biedt de garantie dat de landen het afval op een correcte manier en volgens hun eigen regels zullen behandelen. Alles wat echt afval is, moeten wij zelf houden en volgens onze regels in milieuvriendelijke afvalverwerkingsinstallaties behandelen.

Caudron
Het verslag van onze collega Virgin probeert een passend antwoord te geven op het probleem van de overbrenging van bepaalde soorten afval naar niet-OESO-landen.
Algemeen gezien deel ik het standpunt van de rapporteur, met name wanneer hij pleit tegen een nieuwe lijst van afvalstoffen die niet mogen worden uitgevoerd. Naar mijn mening zou een dergelijke lijst de bestaande wetgeving nog ingewikkelder maken.
Ik ben het met de heer Virgin eens dat de definitie van afvalstoffen moet worden herzien. Daarom moet de Commissie snel een initiatief hiervoor nemen.
Ik begrijp dan ook de liefdadigheidsorganisaties die zich zorgen maken over hetgeen gebeurt met de export van bepaalde soorten afval en van met name tweedehands kleren.
Die activiteiten zorgen niet alleen voor verbetering van het welzijn van de bevolking van de betrokken landen, maar stellen ook onze zwakste medeburgers in staat opnieuw opgenomen te worden in de samenleving. Als men de uitvoer van kleren op de helling zet, komt de levensvatbaarheid van voornoemde organisaties in het gedrang.
Verslag-Jackson (A4-0028/99)
Caudron
Ik juich het verslag van onze collega Caroline Jackson toe. Toch vind ik dat deze tekst te lang op zich heeft laten wachten.
Die kritiek richt zich niet tot de rapporteur, maar eerder tot de Commissie. Ze heeft zich te nonchalant gedragen ten aanzien van een zo belangrijk aspect van het milieubeleid.
De rapporteur stelt terecht dat, gelet op de toename van het afval uit stedelijke gebieden, maatregelen moeten worden getroffen om het storten te beperken. Het zou dan ook een goede zaak zijn, als de Commissie krachtige initiatieven zou nemen om alternatieven aan te moedigen, zoals het vervaardigen van compost en biogas uit biologisch afbreekbaar afval.
Voorts steun ik het voorstel om een belasting in te voeren op stortafval. Iedereen zou toch moeten inzien dat er geen oneindige stortruimte is. Bovendien zijn er ook gezondheidsoverwegingen. Niemand kan immers ontkennen dat storten potentiële gevaren oplevert, niet alleen voor het milieu, maar ook voor de mensen.
Ik sta ook onverdeeld achter het voorstel van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming om de afvalverwerking hiërarchisch in te delen. Zodra echter die indeling is vastgesteld, moet de Commissie daarmee rekening houden bij het opstellen van al de desbetreffende communautaire programma's.
Wij moeten hier blijk geven van moed. Het gaat immers niet aan dat de komende generaties moeten opdraaien voor onze laksheid op dit gebied!

Lis Jensen
Zoals ook in de eerste lezing steun ik het verslag-Jackson, omdat de fundamentele standpunten in het verslag doordacht en consequent zijn. Ik wil er echter nog een keer op wijzen dat de interne markt nog steeds de grootste hinderpaal vormt voor de lidstaten die progressieve afvalverwerkingsinstallaties willen oprichten die verder gaan dan de EU-eisen. Zolang afvalstoffen in EU-termen nog steeds als goederen beschouwd worden, zullen de grote afvalproducenten in de EU-landen, waar strenge regels voor afvalverwerking gelden, gestimuleerd worden hun afval uit te voeren naar EU-landen die zich slechts aan de EU-minimumnormen houden.
Indien het niet mogelijk is dit afvaltoerisme over de interne EU-grenzen heen zowel in theorie als in de praktijk te stoppen, zal het milieu nog steeds schade ondervinden. Daarnaast mag men evenmin vergeten dat dit schadelijke economische gevolgen heeft voor de afvalverwerkingsinstallaties in de milieuprogressieve landen. Een deel van het afval zal immers naar het buurland gaan, omdat het er goedkoper is.

Nicholson
Het is voor mij een genoegen het verslag van mevrouw Jackson te kunnen steunen. Zoals de rapporteur aangeeft, mogen afvalstoffen pas worden gestort als geen enkele andere optie haalbaar blijkt. Wij moeten aanvaarden dat er in bepaalde gevallen nu eenmaal geen andere oplossing is. Het probleem is echter dat veel lidstaten het storten van afval als een gemakkelijk alternatief zijn gaan beschouwen, met alle gevolgen van dien voor het milieu. De controle moet worden verscherpt. We kunnen de mensen niet opzadelen met onooglijke en potentieel gevaarlijke stortplaatsen in hun woonwijk. Ook moeten we ervoor zorgen dat de burgers in ieder afzonderlijke lidstaat op veel systematischere wijze worden aangemoedigd rekening te houden met het milieu bij de verwerking van hun afval. Ik weet dat in sommige landen huishoudelijk afval inmiddels gescheiden wordt ingezameld om zo de mogelijkheden voor recycling te vergroten. Ik ga ervan uit dat alle lidstaten dit systeem in de loop van de tijd zullen invoeren.
Het is de verantwoordelijkheid van de lidstaten de afvalverwerking te verbeteren en alternatieven te vinden voor het storten van afval, zonder dat de belastingbetaler daarvoor hoeft op te draaien. De stortingsheffing in mijn eigen land is een goed voorbeeld van de manier waarop een slecht uitgedacht idee, dat ook geen werkelijke oplossing biedt, kan leiden tot overmatige lasten voor de belastingbetaler. Zolang de centrale overheid de hele afvalverwerkingsstrategie niet drastisch hervormt, zal deze heffing door de plaatselijke overheden gewoon worden afgewenteld op de burgers. Een ander alternatief hebben deze overheden niet. Hoe dit ooit kan bijdragen aan het vinden van alternatieven voor afvalstorting is natuurlijk volstrekt onduidelijk.
Ik ga ervan uit dat de aanpak van het afvalprobleem in de EU in de toekomst aanzienlijk zal worden verbeterd. Het is van essentieel belang dat afvalstorting zo spoedig mogelijk tot het verleden behoort. Hiervoor is het noodzakelijk dat de betreffende wetgeving wordt nageleefd. Als we van die wetgeving willen profiteren, dienen de lidstaten haar echter eerst te steunen.

McKenna
Het gemeenschappelijk standpunt van de Europese Raad over de voorgestelde richtlijn betreffende het storten van afvalstoffen heeft als doelstelling de milieuschade en risico's voor de volksgezondheid die het storten van afval met zich meebrengt, te verminderen. Op een aantal cruciale punten schiet het echter tekort.
Deze richtlijn zal grote gevolgen hebben voor de afvalverwerking in de gehele EU en met name in Ierland, waar men bij het afvalbeheer eigenlijk uitsluitend uitgaat van storten. Ondanks het feit dat afvalstorting in Europa onder aan de lijst staat van afvalverwerkingsmethoden, wordt er nergens in de EU zo veel gestort als in Ierland, waar men op die manier van de enorme afvalbergen probeert af te komen.
Dit is de tweede poging tot het opstellen van een EU-richtlijn inzake het storten van afvalstoffen. De Commissie diende in 1991 ook al een voorstel in, maar dat werd ingetrokken nadat het Parlement, onder druk van milieubeschermingsorganisaties, het gemeenschappelijk standpunt van de Raad in 1996 had verworpen.
Hoewel het huidige voorstel in een aantal opzichten een hele verbetering is ten opzichte van 1996, vrees ik dat de wetgeving op verscheidene punten erg zwak is en regeringen de gelegenheid biedt hun verplichtingen inzake afvalbeheer en bescherming van de volksgezondheid te omzeilen.
Een groot probleem is de mogelijkheid dat stortplaatsen die ten tijde van de omzetting van deze richtlijn inmiddels zijn gesloten, niet meer van de herziening van de wetgeving kunnen profiteren. Volgens de huidige planning zullen er de komende twee jaar in Ierland heel wat stortplaatsen die momenteel nog in gebruik zijn, worden gesloten. Daaronder bevindt zich een aantal zeer problematische stortplaatsen. Aangezien nazorg een belangrijk onderdeel is van de richtlijn, is het van groot belang dat de stortplaatsen die gesloten moeten worden, onder het toepassingsbereik van de richtlijn worden gebracht.
Ik ben buitengewoon teleurgesteld over de houding van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming van het Europees Parlement, die niet heeft geëist dat er een minimumafstand in acht wordt genomen tussen de grenzen van een stortplaats en naburige woonwijken.
Oorspronkelijk had de Commissie voorgesteld een minimumafstand voor te schrijven van 0, 5 km tussen de grens van de stortplaats en de woonwijk, maar de Raad heeft die passage uit de tekst van de ontwerprichtlijn geschrapt.
Deze afstand is echter voor bewonersorganisaties overal in de EU juist van bijzonder groot belang, zeker na de publicatie, in augustus 1998 in het medisch tijdschrift The Lancet, van onderzoeksgegevens die erop wijzen dat het kindersterftecijfer en het aantal geboorteafwijkingen in gemeenschappen binnen een afstand van drie kilometer van stortplaatsen soms zelfs tot 33 % hoger ligt dan elders.
Door geen minimumafstand voor te schrijven en de plaatselijke gemeenschappen op die manier te beschermen tegen de risico's van afvalstorting, verzaken we onze plicht voorzorgsmaatregelen te nemen en de volksgezondheid te beschermen.
De Fractie De Groenen in het Europees Parlement heeft een amendement voor dit vraagstuk ingediend en zal ook een verzoek indienen voor een hoofdelijke stemming, zodat de burgers in de betrokken woonwijken kunnen vaststellen in hoeverre de leden van het Europees Parlement begaan zijn met hun gezondheid. Het is bijna niet voor te stellen dat maatregelen ter bescherming van de volksgezondheid door zoveel EP-leden worden verworpen.
We willen er ook op wijzen dat het oorspronkelijke voorstel van de Commissie voor een minimumafstand tussen de stortplaats en naburige woonwijken later door de Raad werd geschrapt. De Commissie had voet bij stuk moeten houden en haar oorspronkelijke standpunt moeten handhaven. Ik betreur het evenzeer dat de socialisten opeens zo anders over dit punt zijn gaan denken. Ze zijn in hun verantwoordelijkheid voor de bescherming van de volksgezondheid. schromelijk tekortgeschoten.

Souchet
De Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten is voorstander van een communautaire harmonisering van de maatregelen inzake afvalstorten. Als de wetgeving in een bepaalde lidstaat te laks is, is het immers niet uitgesloten dat afval daarheen wordt overgebracht. Duidelijker gezegd, lidstaten met een strenge wetgeving zouden geneigd zijn hun afval over te brengen naar lidstaten met een soepeler wetgeving.
Onze Fractie wijst er echter op dat de lidstaten soeverein moeten kunnen beslissen over het heffen van belastingen of bijdragen. Daarom hebben wij gestemd tegen de amendementen waarin wordt gevraagd om een Europese belastingheffing op het storten van afval.
Wij hebben verder, wat de technisch aspecten betreft, gestemd tegen het amendement waarin wordt voorgesteld het begrip inert afval te vervangen door ongevaarlijk afval. Ik weet uit ondervinding dat de meeste leden van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming van het Europees Parlement de term ongevaarlijk afval verkiezen. Vanaf welk niveau kunnen wij afval echter als ongevaarlijk beschouwen? Sommigen willen in een eerste fase een voldoende vage omschrijving hanteren en, in een tweede fase, normen vaststellen die almaar strenger en zelfs onrealistisch zijn en die aanzienlijke financiële gevolgen hebben zowel voor de bedrijven als voor de plaatselijke overheden.
Onze fractie heeft tenslotte gestemd tegen het amendement dat ertoe strekt de toepassingstermijn van de richtlijn in te korten. Men moet de plaatselijke overheden en de afvalverwerkers voldoende tijd geven om zich aan te passen aan de nieuwe voorschriften. Ik wijs erop dat normen en beslissingen pas worden aanvaard als zij realistisch en billijk zijn.
Tot besluit wil ik nog opmerken dat onze fractie uiteraard voor de aanbeveling in tweede lezing en voor alle amendementen betreffende biologisch afbreekbaar afval heeft gestemd. Dit is namelijk het meest milieuvriendelijk.
Verslag-Cox (A4-0015/99)
Tappin
Mijnheer de Voorzitter, we bevinden ons met dit verslag in een heel lastig parket. Het verslag is in zijn geheel terugverwezen. Ik hoop dat het Parlement nu eens gaat kijken naar de gevolgen voor de energieheffing op goederen die op energie-intensieve wijze worden geproduceerd. Ik verwijs met name naar de keramieksector. Ons beleid in de Europese Unie is erop gericht de werkgelegenheid te stimuleren. Een resolutie die eenzijdige heffingen voorschrijft voor de ene sector maar andere sectoren ongemoeid laat, lijkt me echter erg moeilijk uitvoerbaar. We krijgen nu een tweede gelegenheid. Ik behoud me het recht voor hierop terug te komen als het verslag weer in de commissie wordt besproken.

Andersson, Lööw, Palm, Sandberg-Fries en Theorin
De Zweedse leden van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten vinden dat een belastingverschuiving ten gunste van een beter milieu en meer werkgelegenheid gepaard moet gaan met een hoog minimumbelastingtarief. Wij stemmen daarom voor het hoogst mogelijke minimumtarief op elektriciteit en brandstof. Wat de uitzonderingen voor de energie-intensieve industrie betreft, vinden wij dat er zowel voor- als nadelen verbonden zijn aan het voorstel van de Commissie. Enerzijds bestaat het gevaar dat een te hoge belasting voor de energie-intensieve industrie de concurrentiepositie van deze industrie tegenover de vergelijkbare industrie buiten de Unie zal aantasten. Anderzijds vinden wij dat men moet beseffen dat de energie-intensieve industrie een belangrijke factor is in de onderhavige heffingen, als men de milieudoelen van een belastingverschuiving inderdaad wil bereiken.
Bovendien moet men ons inziens beseffen dat uitzonderingen voor de energie-intensieve industrie kunnen leiden tot concurrentienadelen voor bedrijven die actief zijn binnen hetzelfde concurrentiesegment als de energie-intensieve industrie, maar die geen producten of materiaal met energieverslindende methoden vervaardigen. Wij hebben bij het bepalen van onze houding ten aanzien van de heffingen op de industrie-intensieve industrie gekozen voor een duidelijke afweging van de verschillende standpunten.

Blak en Kirsten Jensen
De Deense sociaal-democraten stemmen voor een herziening van de minimum-accijnstarieven voor minerale oliën. Het oorspronkelijk voorstel van de Commissie bevatte een aantal gecompliceerde uitzonderingsmogelijkheden, maar de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heeft een betere oplossing voorgesteld. Deze bestaat erin dat ondernemingen die kunnen bewijzen dat de accijnzen hen in de concurrentiestrijd benadelen, vrijstelling kunnen bekomen. Het voorstel past in het kader van het actieve werkgelegenheidsbeleid van de EU waarbij gestreefd wordt naar een hervorming van de belastingsystemen, zodat arbeid minder belast wordt, terwijl de belasting op het gebruik van natuurlijke hulpbronnen stijgt. Dit is een groen beleid met de bedoeling de werkgelegenheid te bevorderen.

Blokland
Het verslag van collega Cox hebben wij van harte gesteund. Het getuigt van een moedige en originele opstelling in een dossier vol voetangels en klemmen. Het Commissievoorstel poogde tussen alle klippen door te zeilen, maar het ingewikkelde resultaat van die exercitie bleef feitelijk op de zandbank van de status-quo steken. De Europese Unie kan zich dat niet veroorloven. Zij moet de afspraken, gemaakt bij het VN-Raamverdrag inzake klimaatverandering, nakomen.
Terecht kiest de rapporteur voor het uitgangspunt dat de vervuiler betaalt. Het gaat er niet om de belastingbetalende burger met extra lasten op te zadelen, maar om de vervuiler te confronteren met de consequenties van zijn gedrag. Ons uiteindelijke doel is vermindering van uitstoot van schadelijke emissies en verbetering van het milieu en de volksgezondheid. De lidstaten moeten daarom een serieus begin maken met een vermindering van de secundaire arbeidskosten.
De vrijstellingsmogelijkheden dienen in onze optiek zoveel mogelijk door de lidstaten te worden ingevuld, zodat een lidstaat enerzijds een strenger dan gemiddeld milieubeleid kan voeren, anderzijds een eigen vrijstellingenbeleid kan voeren. Uiteraard mag dit beleid geen streep halen door de doelstellingen van de communautaire regeling.
Wij hebben tegen de amendementen 37 en 38 gestemd, omdat deze de consistentie van de voorstellen van de rapporteur doorbreken. Men moet zich bovendien realiseren dat de prijzen voor transport in het algemeen op een te laag niveau liggen in relatie tot de externe effecten die het vervoer veroorzaakt. Amendement 29 kreeg onze steun. De internationale vrijstelling voor vliegtuigkerosine moet zo snel mogelijk worden opgeheven. Zolang een akkoord hierover niet binnen handbereik ligt, lijkt een EU-regeling voor een overvliegheffing een goede tijdelijke voorziening.
Tenslotte menen wij dat de acceptatie van deze regeling zal worden vergroot door de minimale tariefhoogten voor een termijn van vijf jaar vast te leggen. Bedrijven weten dan ruim tevoren waar ze aan toe zijn. De door Cox geïntroduceerde indexering van minimumtarieven is een goed middel om de regeling eenvoudig en betrouwbaar te maken.

Deprez
Ik ben het helemaal met onze rapporteur eens dat een goede belasting doorzichtig, gemakkelijk te heffen en nauwelijks fraudegevoelig is. Het gewijzigde voorstel voor een richtlijn van de Raad voldoet grotendeels aan deze definitie. Ik kan mij tevens vinden in de door onze rapporteur gekozen gedragslijn van een strikte toepassing van het beginsel dat de vervuiler betaalt.
Het is tevens van belang dat elke uitbreiding van op milieubescherming gerichte belastingmaatregelen gepaard gaat met een gelijkwaardige vermindering van de arbeidskosten. Een aan het beginsel van belastingneutraliteit gekoppelde milieubescherming zal een bijdrage leveren aan de strijd tegen de werkloosheid en aan het scheppen van de door ons allen gewenste banen. Dit mag echter geen gevaar opleveren voor de financiering van de sociale zekerheid, de trots van het Europees ontwikkelingsmodel.
Helaas blijkt in laatste instantie dat onze rapporteur slechts gedeeltelijk rekening houdt met de verschillende milieuaspecten van deze kwestie. Zo is hij bijvoorbeeld enerzijds, terecht, een voorstander van een fiscale voorkeursbehandeling van milieuvriendelijke vervoerswijzen, maar hij staat anderzijds onverschillig tegenover de schadelijke gevolgen van gebruikte energie voor het klimaat.
Volgens het voorstel moet het gemeenschappelijke tarief geleidelijk van toepassing worden op elektriciteit en op stroom verkregen met zonne-energie, windenergie warmtekrachtkoppeling of steenkool. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming vindt ons inziens terecht dat deze lacune zo snel mogelijk moet worden aangevuld, als we willen dat de Unie en haar lidstaten hun internationale verplichtingen op het gebied van klimaatbescherming nakomen.
In mijn ogen gaat het voorstel in dit opzicht niet ver genoeg.

Lis Jensen
Ik kan het verslag-Cox niet steunen, niet omdat ik het niet eens ben met de standpunten betreffende een belasting op het energie- en brandstofverbruik, waarbij ik in de eerste plaats aan niet-hernieuwbare energie en brandstof denk. Ik kan het verslag niet steunen, omdat ik niet wil meebeslissen over een fiscaal beleid waarop de EU steeds meer zijn stempel drukt. Er zijn wellicht goede redenen om gemeenschappelijke minimumregels voor het belasten van bijvoorbeeld energieverbruik vast te stellen - in het belang van het milieu, maar ook voor een eerlijke concurrentie tussen de landen - maar dat kan evengoed worden gedaan in andere internationale instanties, zoals de VN, de Raad van Europa, de OESO en de WHO.
Voor mij is het verslag-Cox en het voorstel voor een richtlijn, waarop het gebaseerd is, een voorbeeld van de sluipende harmonisatie van het fiscaal beleid van de lidstaten, die de EU momenteel probeert te verwezenlijken. Deze harmonisatie geschiedt in de eerste plaats omwille van de interne markt, maar tevens en zelfs in toenemende mate omwille van de EMU en de gemeenschappelijke munt, de euro. Ik ben geen voorstander van de euro, noch van de EMU, noch van de interne markt en daarom kan ik het verslag-Cox niet steunen.

Lindqvist (ELDR)
Het voorstel van de Commissie is een eerste stap in de richting van belastingverschuiving, van belasting op arbeid naar belasting op energie, door middel van minimumregels. Het voorstel van de Commissie bevat echter te veel uitzonderingen op de heffingen voor energie-intensieve sectoren, dat wil zeggen precies die sectoren die belast zouden moeten worden. Daardoor wordt de wetgeving ingewikkeld en moeilijk te begrijpen en is ze moeilijk toe te passen.
In het voorstel van de parlementaire commissie wordt de grondslag voor de heffingen verbreed door middel van schrapping van de meeste uitzonderingen. De parlementaire commissie stelt voor dat de lidstaten het recht krijgen gedurende een bepaalde tijd ontheffing van belasting te verlenen aan bedrijven, als deze kunnen aantonen dat ze daar werkelijk een concurrentienadeel van ondervinden. Algemene uitzonderingen mogen alleen worden verleend voor hernieuwbare energiebronnen zoals bio-energie, zonne-energie en windenergie.
De Commissie stelt voor de belastingtarieven jaarlijks te verhogen met de inflatie plus twee procent, teneinde de planning van de industrie te vergemakkelijken. Dat is een goede aanpak. Ik heb echter gestemd voor een verhoging van het niveau tot vier procent, zodat de verklaringen van Rio, Kyoto en Buenos Aires inzake vermindering van de CO2 -uitstoot kunnen worden nageleefd.

Souchet
Net als de meerderheid in het Parlement heeft de Fractie Europa der Naties het verslag-Cox verworpen.
In de eerste plaats omdat het alleen aan de lidstaten is om overeenkomstig hun behoeften en specifieke omstandigheden een belasting op energieproducten vast te stellen (vooral wanneer het gaat om hun energieonafhankelijkheid).
Onze fractie heeft bovendien tegen het door de Commissie ingediende voorstel voor een richtlijn gestemd, omdat het te ingewikkeld en bijzonder onbillijk is. Onze fractie heeft tevens tegen de voorstellen van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid van het Europees Parlement gestemd, omdat bepaalde sectoren hierdoor te zwaar zouden worden getroffen en deze voorstellen absoluut strijdig zijn met de door ons in het kader van de Wereldhandelsorganisatie aangegane verplichtingen.

De Voorzitter
Hiermee is de stemming beëindigd.
De vergadering wordt om 13.15 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat

Telecommunicatie-apparatuur en wederzijdseerkenning van hun conformiteit
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0055/99) van mevrouw Read, namens de delegatie van het Europees Parlement in het bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende radioapparatuur en telecommunicatie-eindapparatuur en de wederzijdse erkenning van hun conformiteit (3635/98 - C4-0024/99-97/0149(COD)).

Read
Mijnheer de Voorzitter ik ben blij dat er in ieder geval enkele collega's aanwezig zijn. Ik zat er al aan te denken om mijn bijdrage te openen met een citaat uit de Elegy Written in a Country Churchyard van Thomas Gray: "Full many a flower is born to blush unseen/and waste its sweetness on the desert air" '. (" Heel wat bloemen bieden hun blos/aan de ijle lucht, om ongezien te sterven'.) Ik hoop dat de tolken hier iets van weten te maken. Ik weet dat ik mezelf niet meer echt met een bloem kan vergelijken. De mensen die zo hard hebben gewerkt aan dit stukje van de legpuzzel van de telecommunicatiemarkt zijn in ieder geval komen opdagen om aan dit debat deel te nemen.
Het is mij ook een groot genoegen te kunnen mededelen dat dit deel van het werk met succes is afgerond. De Commissie en verschillende collega's kunnen zich wellicht herinneren dat we zeven of acht jaar geleden niet erg veel succes hadden met de uniforme certificering voor typegoedkeuring van eindapparatuur voor de telecommunicatiesector. Ik hoef hier niet in te gaan op de oorzaken van die mislukking, maar zowel het Parlement als de commissie waren in ieder geval van mening dat de Commissie er goed aan had gedaan op een systeem over te stappen waarin de certificering aan de producenten zelf wordt overgelaten.
Wij hebben met name tijdens de bemiddelingsfase oplossingen gevonden voor een aantal belangrijke vraagstukken. Een van die vraagstukken betrof de schade die de eindapparatuur het netwerk zou kunnen berokkenen. Ik zou de aandacht van de leden willen vestigen op de gemeenschappelijke verklaring van het Europees Parlement, de Raad en de Commissie die uit de bemiddelingsprocedure te voorschijn kwam. Die verklaring is heel verstandig en luidt als volgt: de Commissie zal de procedure aan een continue evaluatie onderwerpen en op basis daarvan vaststellen of schaderisico's zich veelvuldig voordoen. Ik heb mezelf heel wat moeilijkheden getroost om erachter te komen hoe vaak er van dergelijke risico's sprake kan zijn en ben bijzonder blij dat de Commissie deze taak nu op zich heeft genomen.
Tijdens de bemiddelingsfase hebben we op instigatie van verschillende lidstaten, met name Portugal, ook een aantal amendementen aangenomen die het voorstel bij de rechten van de consument hebben verbeterd. Dankzij die inspanningen is de richtlijn nu dus ook op dat punt versterkt.
Tijdens onze werkzaamheden binnen de commissie en in het Parlement hebben we bovendien overleg gepleegd met de Commissie over de cruciale voorzieningen voor, en de rechten van gehandicapte gebruikers. Ook dat is de kwaliteit van het voorstel ten goede gekomen.
Er zijn ook bepalingen opgenomen omtrent het efficiënte gebruik van het radiospectrum en de hulpdiensten. Alles bij elkaar vind ik dat we onszelf mogen gelukwensen met een bijzonder zinvol resultaat. Ik kan zowel de opvatting van het Parlement als de conclusie van de bemiddelingsprocedure aan u allen aanbevelen.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, naar mijn mening is het eindresultaat dat mevrouw Read heeft bereikt zeer goed. Ik heb nooit geweten dat ze zo'n goede diplomaat is op het gebied van politiek, telecommunicatie en de radio. Zij is er in geslaagd al deze nogal uiteenlopende zaken te combineren en namens mijn fractie kan ik u zeggen dat wij blij zijn met de goede consensus.
Nu is er rekening gehouden met bepaalde, voor het Parlement belangrijke aspecten, zoals het aanpassen van apparatuur aan het gebruik door gehandicapten. Met deze zaak moeten wij bij alle technische kwesties rekening houden. De situatie van de normen is verbeterd en ook is er rekening gehouden met de kwestie van radioamateurs. Verder is de verantwoordelijkheid van de producent en de distributeur naar voren gebracht. Dat is belangrijk omdat, als deze procedure op uitgebreidere schaal wordt toegepast, de verantwoordelijkheid als het ware veel verder zal reiken. Het Parlement vestigt hier dan ook terecht de aandacht op. Voor apparaten die niet aan de eisen voldoen, alsmede voor noodsituaties is een toepasbare procedure gevonden en natuurlijk heeft het Parlement zoals gewoonlijk de noodzaak van openheid onderstreept.
We hebben geconstateerd dat verscheidene eisen van het Parlement in acht zijn genomen en een goed compromis zal dan ook mogelijk worden. Zo kunnen klanten en consumenten de apparaten die zij gebruiken vertrouwen, terwijl sancties en maatregelen in kundige handen zijn. Voor mij is de bereikte overeenkomst goed en een voorbeeld van hoe men bij dergelijke processen vooruitgang kan boeken en een uiteindelijke consensus kan bereiken. Misschien zal de praktijk uitwijzen wat er moet gebeuren. Als er gebreken blijken te zijn, moeten deze worden verholpen.

Hoppenstedt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik sta hier min of meer vanwege mijn sympathie voor deze zaak, want inhoudelijk is alles al gezegd wat gezegd kan worden. Deze sympathie spruit ook voort uit het feit dat deze aangelegenheid reeds sedert 1992 een grote rol speelt. Wij bevinden ons nu in de laatste fase van de besluitvorming van het Parlement en de Raad. In het beginstadium waren ook de Commissie en alle dienstverleners hier sterk bij betrokken. Ik zeg dat vooral omdat men - vooral in verband met alles wat vandaag de dag te maken heeft met radio-telecommunicatiediensten - er gewoon niet vroeg genoeg bij kan zijn om deze zaak doeltreffend te regelen. De ontwikkeling van deze sector is voor ons van bijzonder belang. Wanneer men bedenkt dat een groot deel van de toekomstige eindapparatuur radioapparatuur zal zijn, dus via draadloze telecommunicatie zal functioneren, begrijpt men hoe belangrijk deze hele zaak is en hoe belangrijk de hele discussie was.
Wanneer men van deskundigen hoort dat een jaar technische ontwikkeling nu gelijkstaat met zeven jaar in het verleden, kan men zich voorstellen hoe dringend noodzakelijk dit besluit was. Ik kan alleen maar ons allen feliciteren - Parlement, Raad en Commissie - dat wij door de bemiddelingsprocedure zijn geraakt en aldus deze zaak met vooruitziende blik hebben kunnen afwikkelen.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, als mevrouw Read zich hier tijdens deze plenaire vergadering wat eenzaam voelt, kan ze wellicht troost putten uit de woorden van de grote bard van Engeland, Shakespeare: "We few, we happy few, we band of brothers" (en "sisters" , zou ik daar aan toe willen voegen). De opkomst hier in de zaal zegt nu eenmaal niet veel over het belang of de ernst van het onderwerp, tenminste niet altijd. Ikzelf en mijn collega's binnen de Commissie hebben uw inspanningen altijd bijzonder weten te waarderen. Er zijn weinig andere leden van dit Parlement die met u kunnen wedijveren als het gaat om de wijze waarop u Europese wetgeving voorstelt en zo de belangen van de burgers beschermt. Ik hoop alleen dat ik met deze opmerkingen uw kansen te worden herkozen niet schaad.
Helaas weten de burgers het zinvolle werk dat vooral hier voor hen wordt gedaan niet altijd op waarde te schatten. Zowel het Parlement als de Commissie moeten aantonen dat ze effectief optreden tegen overmatige bureaucratie en regulering. Men zegt van ons dat we steeds maar weer met nieuwe regelgeving komen, maar ik wil er wel op wijzen dat het stuk wetgeving dat hier ter tafel ligt en dat, dankzij uw inspanningen, nu is afgerond en inmiddels ook de Raad heeft overtuigd, meer dan duizend nationale verordeningen vervangt.
Ik weet zeker dat we goed naar elkaar luisteren. Bevooroordeelde mensen zullen echter niet naar ons luisteren en opnieuw beweren wat zij altijd al beweren, namelijk dat het Europees Parlement en vooral de Commissie alleen maar verordeningen produceren omwille van die verordeningen. Deze wetgeving biedt echter aanzienlijke voordelen voor het MKB en daarom zouden de bonden van het MKB mevrouw Read best eens mogen bedanken voor haar werk. Ze heeft het deze ondernemingen een stuk gemakkelijker gemaakt. Onze handelspartners, de Verenigde Staten en vooral Japan, die ons er keer op keer van beschuldigen ons in vesting Europa te verschansen, wil ik erop wijzen dat we nu de meest open markt voor dit soort producten hebben ter wereld. Wij kunnen alleen maar hopen dat onze handelspartners ons voorbeeld zullen volgen, en zullen er ook alles aan doen om hen zover te krijgen.
Wij zijn dus mevrouw Read en alle anderen die aan dit verslag hebben bijgedragen veel dank verschuldigd. De Commissie is heel tevreden en onderschrijft de verklaring van het Parlement en de Raad dat de invoering van deze apparatuur inderdaad bepaalde nadelige effecten zou kunnen hebben.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Auteursrecht in de informatiemaatschappij
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0026/99) van de heer Barzanti, namens de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, over een voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de harmonisatie van bepaalde aspecten van het auteursrecht en de naburige rechten in de informatiemaatschappij (COM(97)0628 - C4-0079/98-97/0359(COD)).

Barzanti
Mijnheer de Voorzitter, het intellectueel eigendom is geen diefstal. Uit het auteursrecht en verwante rechten vloeien geen ongegronde belemmeringen of vergoedingen voort. Bovendien kan alleen een rigoureuze bescherming van de verschillende vormen van intellectueel eigendom zekerheid en autonomie verlenen aan allen die als auteurs, vertolkende en uitvoerende kunstenaars, bedrijven en distributeurs in Europa werkzaam zijn in scheppende activiteiten en in de ontwikkeling van kunst en culturele producties.
Als de informatiemaatschappij te sterk wordt overheerst door grote telecomunicatiebedrijven en gehoor geeft aan de wijdverspreide drang tot deregulering en zelfs tot afschaffing van elke regeling, kan er nooit sprake van een kennismaatschappij zijn. Dan kan ook nooit een vlot en vrij verkeer van authentieke ideeën, herkenbare beelden en identificeerbare boodschappen ontstaan. Te veel mensen menen dat men, om succes te kunnen hebben, slechts vertrouwen hoeft te hebben in de technologie, dat controle op de technologie niet nodig is en dat men hieraan geen richting hoeft te geven.
Dit cruciale debat gaat ook over de uiterst moeilijke en complexe problemen die verband houden met de noodzaak van bescherming van het auteursrecht en verwante rechten in het zojuist genoemde nieuwe, door het oprukken van de digitale technologie gekenmerkte scenario. Het gaat hierbij niet om technische en marginale kwesties, maar om een belangrijk hoofdstuk in het beleid ten aanzien van de informatiemaatschappij.
Zoals bekend bestaan er reeds vijf richtlijnen voor dit onderwerp, waaraan het Parlement tijdig en met de nodige moed heeft meegewerkt. De onderhavige richtlijn gaat over aspecten die tot nu toe niet aan de orde waren gekomen: reproductierecht, recht van mededeling en terbeschikkingstelling aan het publiek, distributierecht en beveiliging van de technische inrichtingen waarmee de werken kunnen worden geïdentificeerd en beschermd en dus de hand over hand toenemende piraterij kan worden bestreden. De onderhavige richtlijn is eveneens noodzakelijk voor een coherente tenuitvoerlegging. Zij voorziet in harmonisatie van de landelijke wetgevingen op basis van de beginselen en de richtsnoeren die zijn opgenomen in de twee recente verdragen die eind 1996 tijdens de vergadering van de WIPO zijn ondertekend.
Europa mag niet achterblijven. Ook uit het huidige debat blijkt hoezeer deze materie doorspekt is met misverstanden. Ik wil onderstrepen dat het auteursrecht een waarborg is voor de scheppende kunstenaars en de gebruikers en de kwaliteit en integriteit van het werk vrijwaart. Het heeft absoluut geen zin te klagen over het gebruik van grote informatienetwerken voor niet-orthodoxe doeleinden en schadelijke handelingen, waarbij de wet en alle morele overwegingen met voeten worden getreden, als wij niet alles in het werk stellen om te zorgen voor duidelijke, rigoureuze regels ter bestrijding van piraterij en illegaal gedrag.
De cyberspace mag geen niemandsland zijn waarin reeds erkende en verworven rechten worden afgeschaft. Het verslag dat ik namens de juridische commissie presenteer, is over het geheel genomen evenwichtig en houdt rekening met de gerechtvaardigde eisen van de auteurs en het verlangen naar kennis van de burgers. Ik beperk mij ertoe enkele kritieke punten, enkele uiterst controversiële kwesties aan te stippen en begin bij de herformulering van artikel 5, lid 1. De meest bondige en nauwkeurige herformulering staat in amendement 33 van de juridische commissie. Dit amendement heeft veel aanvallen en scherpe kritiek te verduren gekregen en is - dat wil ik nadrukkelijk naar voren brengen - door de commissie met ruime meerderheid van stemmen goedgekeurd. Ik vraag me af wat er toch voor ingewikkelds of vreemds is aan het verzoek om het gebruik van een werk toe te staan, of hoe dan ook door de wet te laten goedkeuren, als er geen economische belangen van rechthebbenden mee zijn gemoeid en de rechthebbenden hoe dan ook geen schade wordt berokkend. Technisch gezien kan het noodzakelijk zijn hier tijdelijke kopieën van te maken. Is dit soms geen nuttig voorschrift om tot transparantie te komen? Is het geen redelijk veilige manier om een correct en bewust gebruik van de wil van de auteurs en van grote en kleine uitgevers mogelijk te maken? Is het nu echt zo schandalig te verzoeken om de mogelijkheid ten minste te weten te komen wie over bepaald beelden, muziekuitvoeringen of audiovisuele werken beschikt? Is dat niet juist een manier om de verspreiding daarvan te controleren en de identificatiemogelijkheid te waarborgen?
Er zijn nog andere kwesties, zoals het onderscheid tussen analoog en digitaal kopiëren. Een digitale kopie is in feite een kloon. In het verslag wordt de noodzaak aangegeven voor beide soorten van kopieën een billijke vergoeding te geven op de wijze die elke lidstaat zelf beslist. Overigens is er in elf lidstaten reeds een dergelijk stelsel in werking. Het is duidelijk dat, wanneer de werken technisch zijn beveiligd - en van dergelijke inrichtingen mag uiteraard geen misbruik worden gemaakt - tenminste gedurende een zekere periode geen kopie wordt gemaakt. Desalniettemin mag dit geen afbreuk doen aan het recht van toegang en, in feite, is dat ook niet het geval. Men verhindert slechts dat er toeëigening zonder vergoeding plaatsvindt.
Ik herhaal dat het auteursrecht geen diefstal betekent. De vergoeding is geen buitensporige belasting.
Bovendien zijn er passende uitzonderingen vastgesteld voor bibliotheken, archieven en andere pedagogische, educatieve of culturele instellingen. Ook is voorzien in uitzonderingen voor recensies, correspondenties, didactische werkzaamheden en wetenschappelijk onderzoeksactiviteiten.
Speciale zorg is besteed aan de organisaties van gehandicapten. Ik vind hiervoor de amendementen 17 en 42 nog steeds het duidelijkst en het meest functioneel. Wij moeten ons inzetten voor een sterkere bestrijding van piraterij en andere onwettige handelingen. Ook moeten wij optreden tegen de reclame, de handel en de instrumenten die dit doel beogen. In deze optiek vind ik de herformulering van met name artikel 6 zeer nuttig. Er bestaat in feite een vreemd verbond tussen degenen die anarchie voorstaan en degenen die de grootst mogelijk vrijheid van regels en rechten willen genieten. Terecht moet het surfen op Internet veiliger worden. Dit zou een door iedereen aanvaarde doelstelling moeten zijn en ik mag hopen dat dit ook zo is. Daarom verzoek ik u voor de amendementen van de juridische commissie te stemmen. De juridische commissie heeft trouwens ook bepaalde voorstellen van andere commissies overgenomen en ik heb het dan met name over de amendementen van de commissie cultuur. Ik ben het echter niet eens met het grootste gedeelte van de daarna volgende amendementen, met uitzondering van amendement 82. Als u mij een persoonlijk oordeel toestaat - en ik kan niet van dit persoonlijke standpunt afstappen - moet ik opmerken dat de amendementen 30, 32, 48 en 56 tegenstrijdig en gevaarlijk zijn en de problemen omzeilen.
Helaas kunnen wij weinig doen om een juist gebruik van de verschillende culturen mogelijk te maken en nieuw elan en middelen te geven aan de Europese programma's. Daarom moet de Unie, zoals zij tot nu toe in feite reeds ten dele heeft gedaan, goede normen bevorderen. Zij moet een wereld beschermen die gevaar loopt steeds banaler en commerciëler te worden door de overheersing van ideeën en projecten waarvan de economische beweegredenen op de voorgrond staan. Deze beweegredenen mogen de rechten en de gewoonten, die een vast bestanddeel zijn de geschiedenis van ons werelddeel, echter niet buiten spel zetten. De verschillende lobby's zijn inderdaad zeer actief en overdreven hardnekkig geweest bij de behandeling van de onderhavige richtlijn. Er is een stortvloed van faxen binnengekomen waarin onomwonden werd gezegd hoe men geacht werd te stemmen. Waarde collega's, ik meen dat het moment is gekomen om deze dringende verzoeken en tendentieuze toelichtingen te vergeten. Ik hoop dat ieder in volledige vrijheid zijn keuze zal weten te maken en daarbij niet uit het oog verliest dat hier kwesties van vitaal belang op het spel staan, zoals met name het respect voor de intellectuele arbeid, de artistieke vindingrijkheid en de autonome en onafhankelijke creativiteit. Zonder de bescherming van de noodzakelijke middelen en rechten zou de cultuur van ons Europa veel fragieler zijn en zouden de hoofdrolspelers daarin met hun moeilijke maar schitterende taak veel minder sterk staan.

Cassidy
Mijnheer de Voorzitter, als u mij toestaat zou ik ten eerste willen zeggen hoezeer ik, als lid van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, het werk van de heer Barzanti waardeer. Het zal hem, gezien de enorme complexiteit van dit onderwerp, niet licht zijn gevallen zich van zijn taak te kwijten. Ik spreek nu als rapporteur voor het advies van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid en ik weet wat de heer Barzanti heeft moeten doorstaan. Hier ziet u de bundel brieven, faxberichten en e-mails die ik deze week in Straatsburg heb ontvangen van allerlei mensen die belang hebben bij deze zaak. Ik denk dat de stapel post van de heer Barzanti nog hoger is.
Dit is inderdaad een bijzonder omstreden vraagstuk. Ten eerste hebben wij natuurlijk te maken met de op zich steekhoudende argumenten van de kunstenaars zelf, wier zaak hier vanmiddag nog zal worden bepleit door Jean-Michel Jarre en enkele andere prominente vertegenwoordigers van de muzieksector. Maar wij moeten ook rekening houden met de oppermachtige platenmaatschappijen, waarvan de meeste in Amerikaanse handen zijn. Uit de brieven die ik over dit onderwerp heb ontvangen, blijkt echter dat er nog veel meer partijen zijn die zich met reden belanghebbende kunnen noemen. Dat zijn dan vooral mensen die belang hebben bij de economische resultaten van het voorstel van de Commissie.
Pas nu ik mij intensief met dit onderwerp bezighoud, wordt mij duidelijk hoeveel uiteenlopende belangen er bij dit specifieke project op het spel staan. Het gaat niet alleen om de artiesten en de platenmaatschappijen, maar bijvoorbeeld ook om de producenten van elektronica, Internet-providers, vertegenwoordigers van telecommunicatiebedrijven en gehandicaptenorganisaties. Ik heb hier bijvoorbeeld een brief van de Europese Unie voor Blinden, die zich ernstige zorgen maakt over de mogelijke gevolgen van een aantal, door commissie juridische zaken ingediende amendementen.
Ik moet hier iets opbiechten. Biechten verlicht de ziel. Ik moet toegeven dat ik als lid van de commissie juridische zaken voor het standpunt van de heer Barzani heb gestemd. Maar ik moet ook bekennen dat de stemming zo ingewikkeld was dat ik op een gegeven moment niet meer precies wist welke amendementen van mijn eigen commissie, de commissie economische zaken, afkomstig waren. Een aantal van die amendementen werd opgenomen in het standpunt van de commissie juridische zaken, maar lang niet allemaal. Als ik kritiek zou moeten leveren op het standpunt van de commissie juridische zaken, zou ik zeggen dat het te eenzijdig is. Het helt teveel over naar de zijde van de rechthebbenden, ten koste van de legitieme belangen van al de zojuist door mij genoemde groepen: gehandicapten, producenten van elektronica, Internet-providers, telecommunicatiemaatschappijen, enzovoort.
Noch de Commissie, noch de commissie juridische zaken van het Europees Parlement wil de zaken voor de burger nodeloos moeilijk maken. Het moet echter wel van mijn hart dat wij, met alle respect, in een te gedetailleerd debat over het standpunt van de commissie juridische zaken verzeild zijn geraakt. Ik hoop dat wij morgen met de stemming uiteindelijk iets kunnen bieden dat helder, technologisch neutraal en minstens evenzo heilzaam is voor het bedrijfsleven als de Amerikaanse wetgeving en ons bovendien ook nog in staat zal stellen te voldoen aan onze verplichtingen uit hoofde van het verdrag van de WIPO.

Whitehead
Mijnheer de Voorzitter, ik richt mijn felicitaties aan het adres van mijn collega Roberto Barzanti, die altijd zulke elegante en welbespraakte bijdragen aan onze debatten levert. Ik ben min of meer een leeftijdgenoot van hem en daarom enigszins verontrust over hetgeen hij zei. Hij is van mening dat dit zijn laatste zittingsperiode zou moeten zijn, hetgeen natuurlijk ook betekent dat dit zijn laatste verslag is. Ik vind dat wij hem dank verschuldigd zijn voor alles wat hij op dit gebied heeft gedaan.
Hij ziet zich natuurlijk geplaatst tussen de vele tegenstrijdige belangen die bij dit vraagstuk op het spel staan. De heer Cassidy verwees daar ook al naar. Ook wordt hij geconfronteerd met het feit dat de onderhavige wetgeving moet passen in de nieuwe wereld van codering en elektronische handel en bovendien in overeenstemming moet zijn met alle andere terreinen waar auteursrechten en intellectuele eigendom een grote rol spelen. Kon ik maar zeggen dat het in dit debat allemaal rozengeur en maneschijn is, maar helaas is dat vooralsnog niet zo. Er zijn nu eenmaal twijfels gerezen en die kunnen we niet negeren.
Ik zou in mijn luttele spreektijd een paar van die twijfels willen noemen. Velen van ons vragen zich af of de digitale technologie de wereld wel zo ingrijpend heeft veranderd als wordt beweerd. Het verslag laat zien dat de Commissie een voorzichtiger standpunt inneemt dan de rapporteur en terecht. De praktijk van het digitale kopiëren heeft voor sommige partijen uiteraard grote gevolgen, met name in de muzieksector. Wij moeten ons dan ook rekenschap geven van de belangen van die partijen en ze beschermen waar dat maar enigszins mogelijk is. We moeten ook hard optreden tegen plagiaat. Maar als je een vuist maakt, moet je wel goed uitkijken wat je daaronder dreigt te verpletteren. Velen van ons hebben dan ook amendementen ingediend ter bescherming van degenen die, als gevolg van bepaalde voorstellen van de rapporteur, de voordelen die ze vanouds in hun analoge omgeving genoten, in een digitale omgeving wel eens zouden kunnen verliezen.
Ik verwijs in het bijzonder naar degenen die momenteel vrijstellingen genieten uit hoofde van het reproductierecht, maar het gevaar lopen die voorrechten kwijt te raken. Het gaat hierbij met name om allerlei gehandicaptenorganisaties die niet specifiek of niet in voldoende mate door de rapporteur worden genoemd en bepaalde onderwijsinstellingen. Ik heb daarom samen met een aantal collega's de amendementen 89 en 96 ingediend die een versterking van de positie van die partijen beogen. Wij hebben niets tegen de definitie van auteursrechten en de bescherming van de houders van auteursrechten, maar wij moeten ons inziens ook met andere culturele zaken rekening houden.
De laatste twijfel die ik in dit korte overzicht wil noemen, betreft het recht op vrijheid van meningsuiting dat besloten ligt in de bescherming van citaat, kritiek en recensie. Wij moeten ervoor waken dat die vrijheid niet onder het voorwendsel van het auteursrecht wordt beknot. Ik wil niet verhullen dat ik als houder van rechten in een aantal omroepaangelegenheden belangen heb bij dit specifieke vraagstuk, maar ik spreek hier vandaag niet in die hoedanigheid. Ik heb het nu over maatregelen die mijzelf in feite geen goed doen. Ik wil een lans breken voor de toegang van consumenten en burgers tot informatie. Ook dat vraagstuk verdient onze bijzondere aandacht in het debat over deze richtlijn.

Günther
Mijnheer de Voorzitter, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media sluit ik mij aan bij de felicitaties aan de rapporteur. Ik geloof dat zijn verslag, zoals dat in de commissie ten principale werd goedgekeurd, inderdaad een doelmatige aanpassing van de wetgeving aan de huidige technische stand van zaken betekent. Ik wil kort ingaan op enkele reeds eerder besproken aspecten in verband met artikel 5. Deze waren tijdens de discussies van de laatste maanden zeer omstreden en wij hebben hierover allemaal stapels brieven op ons bureau liggen.
Moeten de uitzonderingen van artikel 5 voor de lidstaten verplicht of facultatief zijn? De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media en de Commissie juridische zaken en rechten van de burger kozen voor een facultatieve regeling. Zij willen met het oog op het subidiariteitsbeginsel de lidstaten een zekere armslag laten. Als de lidstaten in dit kader uitzonderingen toestaan, moeten zij ook verzekeren dat de rechthebbende, in een door de lidstaten nog nader te bepalen vorm, deel heeft aan de inkomsten ofwel een bepaalde vergoeding krijgt.
Volgens de cultuurcommissie kunnen dit soort regelingen ofwel een eenmalige vergoeding behelzen, ofwel aansluiten bij vergelijkbare nationale procedures voor de bescherming van intellectueel eigendom.
Dan rijst de vraag hoe een kopie voor privé-doeleinden in de digitale wereld moet worden geregeld. Ik geloof dat uitzonderingen alleen mogen worden gemaakt voor het kopiëren door particulieren en dat die kopie alleen voor eigen, particulier gebruik en niet voor commerciële doeleinden bestemd mag zijn. Verspreiding daarvan aan derden is hoe dan ook uit den boze. Wanneer met technische middelen misbruik niet kan worden voorkomen, moet naar mijn mening een vergoedingsregeling van toepassing zijn. Ik denk bijvoorbeeld aan een vergoeding voor apparatuur of datadragers. Dan krijgen de rechthebbenden tenminste een gedeeltelijke schadevergoeding. Een dergelijke regeling bestaat reeds voor het analoge gebied in elf van de vijftien lidstaten.
Op het eerste gezicht lijkt dit standpunt in te druisen tegen de belangen van de consument en de hardware-industrie. Hun organisaties eisen immers uitbreiding van de in de analoge sector bestaande bepalingen tot de digitale kopie. Vanuit het standpunt van deze kringen bekeken vind ik deze eis begrijpelijk, maar anderzijds kunnen uitzonderingen op het exclusieve auteursrecht mijns inziens uiteindelijk alleen worden gerechtvaardigd met een hoger maatschappelijk belang dat natuurlijk zo nauwkeurig mogelijk met redenen moet worden omkleed. De toegang van een breed publiek tot de nieuwe informatietechnologie is uiterst positief. Maar wij mogen niet vergeten dat op lange termijn alleen aan de belangen van de producent en de consument kan worden voldaan, wanneer inhoudelijke verscheidenheid wordt verzekerd. Deze inhoudelijke verscheidenheid betekent dat degenen die deze aanbieden, beschermd worden.
De Commissie juridische zaken en rechten van de burger, heeft een reeks ideeën overgenomen van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media en wij zijn haar daar erkentelijk voor. Wij zijn dan ook voor dit verslag en willen graag dat dit in de door de juridische commissie voorgestelde vorm wordt aangenomen. Dit is mijns inziens, ondanks alle kritiek hier, een evenwichtig verslag. Wij hebben hier een richtlijn die in dienst staat van de auteur, van de bescherming van het intellectueel eigendom. Daarop komt, of wij dat willen of niet, in het verslag het zwaartepunt te liggen en dat is terecht.

Rothley
Mijnheer de Voorzitter, het is de culturele taak van het Europees Parlement kunstenaars te beschermen, creativiteit te bevorderen en respect te tonen voor intellectuele prestaties. Dat is onze culturele opdracht en de rapporteur is die op bewonderenswaardige wijze nagekomen. Daarom zal de sociaal-democratische fractie dit standpunt ook ondersteunen.
Het voorstel van de Commissie draagt alle tekenen van een compromis. Bij zo uiteenlopende belangen is het natuurlijk moeilijk een gemeenschappelijke lijn te vinden en natuurlijk is het voorstel vatbaar voor verbeteringen. Ik wil twee punten noemen die voor mij belangrijk zijn. Het eerste betreft de beperkingen van het auteursrecht, waarvoor wij consequent een vergoeding voorstellen. Inperking van het auteursrecht staat niet gelijk met het volledig afzien van vergoeding. Ik weet dat een deel van de Commissie dit aldus heeft opgevat. Ik zou daarom zeer dankbaar zijn indien de Commissie in haar geheel onze voorstellen zou overnemen.
Het tweede punt betreft het beruchte artikel 5, lid 1. Hier kan ik de Commissie absoluut niet volgen, want met artikel 5, lid 1 laat de Commissie de kunstenaars volledig in de steek. De Commissie maakt de kunstenaars weerloos tegen piraterij. Uitgerekend de illegale verspreiding van werken moet bevorderd worden door de auteurs ervan weerloos te maken! Iemand die aldus in feite de belangen van de verspreiders voorrang geeft, is niet meer objectief.
Ik geloof niet dat hetgeen wij ten aanzien hiervan in de openbare discussies gehoord hebben, van toepassing is. Er wordt beweerd dat Internet in elkaar zou zakken of de dienstverlening niet ongestoord zou kunnen verlopen. Dat is beslist niet waar. Daarom heb ik een dringend verzoek. Dit is het gevaarlijkste punt en dit moeten wij corrigeren, ook in het Commissievoorstel. Als wij nee zeggen, geven wij de kunstenaars, de wettelijke eigenaars, de noodzakelijke technische middelen om zich tegen piraterij te verdedigen. De Commissie kan ons vandaag niet vertellen hoe zij dat eigenlijk wil aanpakken. Ik vind dat wij ons hier in het Europees Parlement achter de kunstenaars, de rechthebbenden, moeten scharen en aldus moeten bijdragen aan de intellectuele ontwikkeling van de Europese Unie.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, in deze richtlijn komen tenminste drie grote belangengroepen bij elkaar. Hoewel hun belangen niet per se tegen elkaar indruisen, zijn er natuurlijk toch uiteenlopende belangen in het geding.
Ik noem ten eerste de scheppende kunstenaars. Een van de specifieke kenmerken van de Europese cultuur is de reeds lange tijd bestaande bescherming van de intellectuele eigendom ofwel het auteursrecht. Er is een collectief besef dat het scheppend werk gehonoreerd moet worden. Dit besef is geworteld in een collectieve erkenning en vindt uiteindelijk zijn beslag in de vergoeding. Dit is dus de eerste belangengroep, die wij niet over het hoofd mogen zien, want het gaat hier om een belangrijk kenmerk van de Europese cultuur.
In de tweede plaats zijn er de consumenten.
Tenslotte is er de grote belangengroep van tussenpersonen. Die hebben weer andere belangen.
Mijnheer de Voorzitter, als wij een conclusie moeten trekken, is het dat niemand echt tevreden is met het verslag van het Parlement. Dat is een goed teken. Mijn ervaring als advocaat heeft mij tenminste geleerd dat als er van drie partijen geen een zich in de oplossing kan vinden, er waarschijnlijk een goed compromis uit de bus is gekomen.
In dit verband moet ik de rapporteur feliciteren, want behalve zijn gedegen kennis op dit terrein is ook zijn correcte optreden van groot belang voor deze kwestie geweest. Zowel in onze fractie als in die van de rapporteur zijn er aanmerkingen op het verslag, maar desondanks zal de Fractie van de Europese Volkspartij dit verslag steunen met alle daarop ingediende amendementen, met inbegrip van de amendementen waar de heer Barzanti zelf geen voorstander van is. Technisch gezien schort er inderdaad wel wat aan bepaalde amendementen. Met name de amendementen 30, 31 en 48 zijn problematisch.
Onze fractie staat een allesomvattende benadering voor die eerder een politiek dan een technisch karakter heeft. Wij zijn ons ervan bewust dat er technisch gezien wel het een en ander aan het verslag schort, maar daarvoor komt er nog een tweede lezing en gaat ook de Commissie nog aan de slag. Onze politieke boodschap is dat wij dit verslag steunen. Ik denk dat het een goed teken is dat geen van de twee grote fracties amendementen in de plenaire vergadering heeft ingediend.
Mijnheer de Voorzitter, met dit verslag geven wij gevolg aan de boodschap van de Commissie. Deze richtlijn beoogt geen volledige harmonisatie. Er is sprake van "harmonisatie van bepaalde aspecten" . Het is in de eerste plaats een richtlijn die, evenals vele andere richtlijnen - zoals de richtlijn voor huur, de richtlijn voor databanken of de richtlijn voor computerprogramma's - een bijwerking van de bestaande communautaire regelgeving beoogt. Ook de twee grote verdragen van de WIPO van 1996 zijn belangrijk. Die structuur moet dus gerespecteerd worden. Ik ben van oordeel dat in dit verslag van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger het moeilijke evenwicht van het Commissievoorstel gehandhaafd wordt. Dit is een harmonisatie die op drie fundamentele beginselen is gebaseerd: reproductie, communicatie en distributie. Het bevat een artikel waarin marges worden aangegeven, zodat de lidstaten rekening kunnen houden met eventueel, reeds lang bestaande verschillen die natuurlijk geen problemen opleveren voor het goed functioneren van de interne markt. Ik ben van mening dat deze richtlijn van groot belang is voor de harmonisatie. Datgene wat noodzakelijk is wordt gedaan, maar men treedt daarbij niet onnodig in detail.
Mijnheer de Voorzitter, voor het overige ben ik het geheel en al eens met hetgeen de rapporteur heeft gezegd. Ik hoop dat zijn standpunt morgen met een grote meerderheid van stemmen wordt aangenomen. Zijn aanpak is evenwichtig en politiek helder.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, herhaaldelijk hebben wij hier in het Parlement en in de EU gezegd dat er internationale regels nodig zijn voor de informatiemaatschappij en gezorgd moet worden voor handhaving van het concurrentievermogen van onze landen binnen de nieuwe bedrijfstakken die juist in deze informatiemaatschappij aan het ontstaan zijn.
Beste vrienden, ik ben bang dat als wij de richtlijn in de door de parlementaire commissie voorgestelde vorm aannemen, wij ons niet houden aan wat wij in een ander verband hebben gezegd. Wij zullen een systeem in het leven roepen dat het voor veel van de bij de informatiemaatschappij betrokken partijen moeilijker maakt te functioneren. Er zijn onduidelijke regels voor bijvoorbeeld de verdeling van de verantwoordelijkheden. Ik denk dat daarom een steeds groter deel van de activiteiten van Europa naar elders verhuist. Het beste wordt op die manier de vijand van het goede.
Tijdens de behandeling van de ontwerprichtlijn ben ik steeds weer aangelopen tegen de existentiële vraag: zou het niet beter zijn snel het WIPO-verdrag te ratificeren en de richtlijn inzake elektronische handel aan te nemen? Hebben wij eigenlijk meer nodig? Is de richtlijn niet een product uit een tijd waarin het voorstel inzake elektronische handel nog niet klaar was, waarin wij ons nog geen voorstelling hadden gemaakt van de wijze waarop de verantwoordelijkheidskwesties rond Internet moeten worden aangepakt?
Het is van belang dat het WIPO-verdrag snel wordt geratificeerd. Iedereen in deze sector vraagt daarom. Het is niet zeker dat wij deze richtlijn nodig hebben. Ik geloof zelfs dat de richtlijn de ratificatie vertraagt. Heeft ook maar iemand daar belang bij?
Veel mensen in Europa kennen het "allemansrecht" , dat wil zeggen het recht om andermans terrein te betreden, zolang dat niemand schaadt of niet onredelijk is. Ik vind dat dit recht, dat in bepaalde delen van Europa geldt, ook moet gelden in de digitale wereld. Het voorstel van de Commissie heeft dat tot op zekere hoogte gerespecteerd, maar het voorstel van de rapporteur niet. Daarom hebben wij enige amendementen ingediend die betrekking hebben op dit "digitale allemansrecht" . Ik ben het eens met wat de heer Whitehead zei: wij moeten geen al te grote verschillen maken tussen de digitale en de analoge wereld.
Wij kennen culturele verschillen. Ik begrijp niet waarom de uitzonderingen niet verplicht zouden moeten zijn. Maar anderzijds moet de lijst van uitzonderingen op het auteursrecht wel volledig zijn.
Het is belangrijk dat wij het illegaal kopiëren bestrijden. Daarbij moeten wij samenwerken met de landen waarmee wij handel drijven en waarmee wij associatie-akkoorden hebben. Wij moeten echter wel een beroep doen op de partijen die actief zijn op deze markt. Laten zij helpen bij het ontwikkelen van een technisch neutrale methode. Daarmee moet men illegaal kopiëren, maar geen openheid bestrijden. Er mogen geen gesloten systemen mee worden aangelegd. Zo liggen onze behoeften. Ik ben blij dat de heer Cassidy op dit punt ontwaakt is.
Beste vrienden, verder is het van groot belang dat wij het grote publiek niet beroven van de rechten die deze richtlijn kan verschaffen.

Crowley
Ik sluit me aan bij de gelukwensen aan het adres van de rapporteur voor de zeer bekwame wijze waarop hij dit uiterst complexe dossier en verslag heeft behandeld. Hoewel ik niet alle voorstellen van de rapporteur onderschrijf, ben ik wel van mening dat hij in zijn benadering van dit vraagstuk een zeer evenwichtige koers heeft uitgezet.
Ik ben het echter niet eens met de leden die beweren dat Internet en de nieuwe technologie van de digitale communicatiesystemen geen enkele bedreiging vormen en geen grootschalige veranderingen teweeg zullen brengen. Hoewel deze ontwikkelingen nog in de kinderschoenen staan, zien wij nu al dat digitale technologie, Internet en de nieuwe informatiemaatschappij onze manier van zakendoen en communiceren ingrijpend hebben veranderd. In de toekomst zullen zij ook de manier waarop we ons ontspannen gaan veranderen, of het nu gaat om popmuziek, toneel, televisieprogramma's, films of boeken. Het is daarom van groot belang dat we nu een evenwichtige benadering uitstippelen voor een optimale bescherming van de intellectuele eigendom van de auteurs.
Veel mensen laten zich nogal laatdunkend uit over het vermeende gebrek aan zakeninstinct van musici, kunstenaars of schrijvers. Kunstenaars hechten nu eenmaal meer waarde aan hun kunst en de openbare vertoning daarvan, dan aan de commerciële werkelijkheid of aan zakelijke overwegingen. Gezien het feit dat wij ons geestelijk verrijken met het materiaal dat deze mensen produceren, is het onze plicht maatregelen te treffen tegen de schending van hun rechten door plagiators en profiteurs van andere pluimage.
Enige tijd geleden hebben we gedebatteerd over het voorstel kunstenaars auteursrechten toe te kennen op de kunstwerken die ze verkopen. Er was destijds nogal wat verschil van mening over de vraag of die wetgeving er niet toe zou leiden dat kunstwerken die worden geveild allemaal naar de Verenigde Staten zouden verdwijnen. Er is echter geen merkbaar verschil opgetreden sinds die wetgeving van kracht is geworden. Er bestaat een goede en evenwichtige manier waarop we de rechten kunnen invoeren waar we allemaal voorstander van zijn.
Uiteraard dienen de rechten van de consumenten beschermd te worden. Zij moeten een zo breed mogelijke toegang tot informatie krijgen tegen de meest redelijke kosten (en soms zelfs gratis). Maar het is ook billijk dat de consument voor een aantal van die rechten betaalt. Die verplichting moet dan worden afgewogen tegen de rechten van de auteurs en de scheppende kunstenaars van die werken, die immers ook bescherming verdienen.
Ik heb een aantal amendementen op dit verslag ingediend om ervoor te zorgen dat ten eerste de verspreiding van informatie door middel van openbare bibliotheken, onderwijsinstellingen en dergelijke niet wordt beperkt; ten tweede de inheemse cultuur wordt beschermd en ontwikkeld; ten derde de rechten van gehandicapten niet door deze wetgeving worden ondermijnd en tot slot het culturele en sociale belang van grootschalige sportevenementen wordt onderkend. Alles bij elkaar genomen zal mijn fractie het verslag-Barzanti steunen, maar we dringen er bij u op aan onze amendementen wel aan te nemen.
Tenslotte zou ik de commissaris willen vragen of wij in de nabije toekomst een ander voorstel van de Commissie mogen verwachten inzake auteursrechten en aanverwante rechten in de informatiemaatschappij.

Ullmann
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, dankzij de digitalisering is de reproductietechniek zover gevorderd, dat het onderscheid tussen origineel en copie kan verdwijnen. Wanneer wij de verworvenheden van het auteursrecht niet op het spel willen zetten, moeten wij die in het tijdperk van de gedigitaliseerde communicatie opnieuw formuleren en wel op een wijze die tevens voldoet aan de eisen van de nieuwe technologie en van de gebruikende industrie.
Het onderhavige voorstel voldoet aan deze eisen, onder meer omdat de nadruk wordt gelegd op de auteursrechten. Dit is te danken aan het voorbereidende werk van de Commissie, maar in even grote mate aan de zorgvuldige, doelbewuste en geduldige aanpak van de rapporteur. Om deze pluspunten niet op het spel te zetten, is het belangrijk dat de amendementen nr. 33, 34 en 37 worden aangenomen en dat ook rekening wordt gehouden met de consequenties zoals die in de amendementen 97 en 95 zijn geformuleerd.
Wij zijn het hopelijk allemaal erover eens dat wij niet terug willen naar de tijd toen de beroemde componist Johann Nepomuk Hummel, de leraar van Chopin, voor het eerst het auteursrecht van componisten doorzette en de grote philosoof Schelling een proces verloor tegen de ongeoorloofde reproductie van zijn teksten, omdat auteursrechten niet eens bestonden.

Sandbæk
Mijnheer de Voorzitter, de Junibeweging beschouwt vrije toegang tot informatie als een fundamenteel aspect van democratie. De bevolking moet het recht hebben om in bibliotheken en andere openbare instellingen informatie en kennis op te doen. Daarbij moet rekening worden gehouden met de zwakke groepen in de samenleving. Daarom heeft de Junibeweging enkele amendementen ingediend die moeten garanderen dat mensen met bijvoorbeeld een visuele handicap dezelfde vrije toegang als alle anderen hebben tot het materiaal in bibliotheken, ook wanneer dit niet commercieel is.
Een ander belangrijk punt is dat kunstenaars alle rechten moeten hebben betreffende het gebruik van hun werk. Zij moeten zelf kunnen onderhandelen over het bedrag van hun vergoeding en over de rechten die zij aan een producent willen afstaan. In de noordelijke landen is er een lange traditie en zijn talrijke ervaringen opgedaan met het oplossen van dergelijke problemen met het auteursrecht. Bij ons bestaat de licentievergunning als oplossing. Dit model moeten wij bewaren.
Tenslotte vestig ik de aandacht op amendement 56, waarin op onredelijke wijze voorgesteld wordt om journalisten dezelfde rechten toe te kennen als auteurs voor de publicatie van hun krantenartikelen. Dit principe is strijdig met het auteursrecht en dito overeenkomsten en betekent voor de dagbladen een enorm economisch risico. Ook dit is een kwestie van democratische toegang tot informatie. Voor het overige ben ik het helemaal eens met mevrouw Thors, wat deze richtlijn betreft.

Hager
Mijnheer de Voorzitter, de ontwerprichtlijn zet nieuwe bakens. De weerklank in de publieke opinie toont dat aan. Het recht van kunstenaars op bescherming van hun werk moet ook in het internettijdperk worden gewaarborgd. Daartoe moet een wettelijk kader worden geschapen en daarin is de rapporteur geslaagd. De meeste amendementen die de Commissie juridische zaken en rechten van de burger voorstelt, kunnen mijn goedkeuring wegdragen. Naast de bepalingen ten gunste van kunstenaars zijn er ook regelingen voorgesteld voor het gebruik van archiefproducties. Ook daar wil ik de aandacht op vestigen. Wij moeten een aantrekkelijke regeling aanbieden, zodat veel producenten van geluidsdragers en radiostations hun eigen, of in hun opdracht vervaardigde producties on-line aanbieden. Film- en geluidsbanden die nu in de kelder liggen, kunnen via nieuwe technische mogelijkheden een veel groter publiek bereiken.
Ter afsluiting heb ik nog een woord van kritiek over de taalkundige kwaliteit van het voorstel. Ik constateer dat op sommige punten een taal wordt gebezigd die een typische voorbeeld is van een moeilijk te begrijpen en ver van de burger staande wetstekst. Dit beantwoordt beslist niet aan de noodzaak van doorzichtigheid.

Berger
Mijnheer de Voorzitter, als lid van het Europees Parlement en van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger heb ik nog nooit een dermate ingewikkelde wetgevingsprocedure meegemaakt als deze aanpassing van het auteursrecht aan de eisen van de informatiemaatschappij. Daarom wil ik de rapporteur van harte bedanken voor zijn poging om een weg te vinden in de wirwar van velerlei vaak wederstrijdige belangen en een consequente lijn uit te stippelen. Men is het misschien niet op alle detailpunten met deze lijn eens, maar deze is een houvast en een richtsnoer voor zowel de Raad als de Commissie.
In de Commissie juridische zaken en rechten van de burger bestond er echter op één punt overeenstemming: dat een Europees model informatiemaatschappij een centrale plaats moet geven aan cultureel en artistiek hoogstaande werken en van de nieuwe technologie geen misbruik mag worden gemaakt om bestaande rechten te ondergraven. Gezien het, inhoudelijk en technologisch, universele karakter van deze zaak, rijst echter de vraag hoe men dit doel het beste kan bereiken: met een internationaal hoger beschermingsniveau of met het opwerpen van hinderpalen voor de andere deelnemers aan de Europese informatiemaatschappij? Dit laatste zou immers ook een ongunstige weerslag kunnen hebben op de situatie van de rechthebbenden.
Wanneer wij meer hoogwaardige inhoud willen, mogen wij het de content providers, zoals dat nu heet, en met name de radio-en televisiestations, niet al te moeilijk of zelfs onmogelijk maken om hoogwaardige uitzendingen te produceren en nieuwe publicatiewegen in te slaan. Ook de consument verwacht van de informatiemaatschappij een meerwaarde. Hij wil gemakkelijk toegankelijke uitzendingen en wil niet dat men hem in de toekomst als maar vraagt om in de beurs tasten. Dat geldt vooral voor hulpbehoevende groepen van consumenten, zoals bijvoorbeeld invaliden. Daarom wil ik de rapporteur nogmaals dringend verzoeken zijn voorbehoud af te zwakken ten aanzien van de door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger aangenomen amendementen 30, 32 en 48. Ik dank voor de steun die ik tot nu toe hiervoor bij de sprekers van dit Parlement heb mogen vinden.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, ik zal mij tot twee punten beperken. Ten eerste moeten wij hier in Europa het gebruik van internet aanmoedigen en niet ontmoedigen. Ook moet men inzien dat er voor de nieuwe technologie een moderne manier van denken nodig is en een digitale kopie nu eenmaal heel anders is dan een analoge kopie. Een digitale kopie is namelijk een kloon. De muzieksector loopt natuurlijk bepaalde risico's als er aan deze vorm van klonering geen enkele beperking wordt opgelegd.
We doen er verstandig aan de jongeren in Europa en hun inventiviteit bij het produceren van die klonen niet te onderschatten. Vandaag las ik in de Financial Times nog een artikel over een Frans bedrijf dat een multifunctioneel CD-kopieerapparaat op de markt heeft gebracht. Je hoeft maar op een knop te drukken en je krijgt een exacte kloon van de originele CD. Ik twijfel er niet aan dat nieuwe technologische ontwikkelingen uiteindelijk een oplossing zullen bieden voor dit soort problemen, maar er dienen, waar nodig, ook juridische beperkingen te worden opgelegd.
Ten tweede zou ik wat willen zeggen over het voorstel in een aantal amendementen, waaronder die van mijzelf, om een bemiddelingsprocedure in te voeren in geval van conflicten tussen producenten en verspreiders. Deze wetgeving zal tot heel wat procesvoering aanleiding geven en de advocaten lachen al in hun vuistje. Wij pleiten voor een systeem op grond waarvan belanghebbenden het recht hebben een beroep te doen op een onafhankelijke bemiddelaar. Deze hoort beide kanten van het verhaal en probeert dan een objectieve oplossing te vinden die ook voor kleine gebruikers, kleine producenten, individuele musici en andere kleine belanghebbenden betaalbaar is.
Dit is misschien geen vreselijk belangrijk punt, maar desondanks hoop ik dat het op de sympathie van de rapporteur en de Commissie kan rekenen. Daarmee kunnen de ongunstige gevolgen van deze wetgeving voor bepaalde groepen tenminste enigszins worden verzacht.

Monfils
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Barzanti is uitstekend en volkomen evenwichtig. In dit verslag wordt het legitieme auteursrecht verdedigd en tegelijkertijd rekening gehouden met het streven naar een zo groot mogelijke verspreiding van kunstwerken. Dit is een belangrijke constatering omdat sommigen ons in dit technische en ingewikkelde debat trachten te doen geloven dat de belangen van de consument worden geschaad. Dat is absoluut onjuist. Noch de rechten van de auteur op zijn werk, noch de vergoeding waarop hij recht heeft bij de verspreiding van dit werk, vormen een belemmering voor het ter beschikking stellen van een werk aan het publiek.
Als de lidstaten van mening zijn dat, overeenkomstig hun cultuurbeleid, de toegang tot de werken gratis moet zijn, moeten zij de noodzakelijke middelen hiervoor verschaffen. Deze mogen niet voor rekening van de auteurs komen. Kunt u zich bijvoorbeeld voorstellen dat in de onderwijssector de leerkrachten wordt gevraagd de helft van hun salaris af te staan om de openbare dienst van het onderwijs te betalen? Dat zou natuurlijk absurd zijn. De door de televisiemaatschappijen en de elektronicaproducenten geuite vrees is mijns inziens overigens ongegrond.
Sinds het begin van de boekdrukkunst is het auteursrecht nooit een belemmering geweest voor de technische vooruitgang, hetgeen ook in de toekomst niet zal gebeuren. Zonder serieuze bescherming kan het auteursrecht door de technische ontwikkeling echter in het gedrang komen, hetgeen een remmende werking kan hebben op de totstandkoming van nieuwe werken.
Ik ben tenslotte van mening dat het door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger voorgestelde systeem voor het digitaal kopiëren bij privé-gebruik een goede zaak is, aangezien er voor de uitwerking van eventuele methoden ter bescherming van de rechthebbenden, gesproken zal worden over financiële participatie, over billijke vergoedingen, waarschijnlijk zoals momenteel op analoog gebied gebeurt.
Beste vrienden, geachte collega's, wij zitten per slot van rekening hier niet alleen om een technologische ruimte van vrije mededinging en vrijhandel te verwezenlijken. Zoals de heer Rothley reeds zei, is het ook onze taak om de Europese cultuurproducten in al hun verscheidenheid in stand te houden en te bevorderen. De gewijzigde richtlijn bekrachtigt het Europees model van auteursrechten en geeft hier een algemene toepassing aan. Daarbij wordt de verspreiding van de werken niet in de weg gestaan. Daarom zal ik net als een deel van de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij voor het verslag van de heer Barzanti stemmen.

Svensson
Mijnheer de Voorzitter, zowel in het voorstel van de Commissie als in het verslag wordt gewezen op gebreken in de wetgevingstechniek van de Unie. Er had een multinationale commissie van deskundigen moeten zijn, die de moeilijke problemen rond het auteursrecht en het recht van openbaarheid grondig had moeten voorbereiden. Dat had moeten worden gevolgd door een brede openbare discussie en pas dan had men tot wetgeving moeten overgaan.
Nu hebben wij wetsteksten gekregen die onduidelijk en onvoldoende professioneel zijn. Een teveel aan woorden leidt namelijk niet tot meer duidelijkheid in de wetgeving. Betreurenswaardig zijn vooral de onduidelijkheden met betrekking tot de Noordse regels inzake het recht van de burgers om kennis te nemen van openbare documenten en gegevens. Op dit gebied en op andere gebieden moet de analyse van de problemen veel meer de diepte ingaan.

De Clercq
Mijnheer de Voorzitter, Tony Blair zei ooit dat de cultuurindustrie voor zijn land een grotere bron van inkomsten is dan de staalindustrie, maar de mogelijkheden van de digitale technologie geven een nieuwe dimensie aan de piraterij. Geschat wordt dat ongeveer dagelijks één miljoen cd's van het internet worden gestolen. Het is dus hoog tijd dat hiervoor een wettelijke regeling komt. Dit geldt niet alleen voor muziek maar voor alle audio-visuele vormen. We moeten erop toezien dat aan de auteur of aan de rechthebbende het uitsluitend recht wordt verleend op de reproductie, de distributie of elke mededeling aan het publiek van zijn werk. Dit is de enige mogelijkheid om een gunstige omgeving tot stand te brengen die de creativiteit en de investeringen stimuleren.
Een degelijke bescherming van de intellectuele eigendom over de grenzen heen biedt grote voordelen. Op economisch vlak zal het zorgen voor een verbreding van de markt. Op sociaal vlak geeft deze marktvergroting aanleiding tot grotere werkgelegenheid, en last but not least is er de culturele dimensie. Consumenten moeten verzekerd blijven van goede kwaliteit, creativiteit en artistieke innovatie, laat het ons niet vergeten, is voor de auteurs hun bron van inkomsten. Om onze artistieke eigenheid blijvend te bewaren en nog meer te verrijken, moeten onze artiesten verder gestimuleerd worden. We moeten ons vooral zorgen maken om jonge talenten die nu knutselen aan wat misschien morgen geliefd zal zijn maar onbeschermd.
Aan ons wordt gevraagd te zorgen voor een degelijke regeling. Ook in naam van wie nu nog geen naam is. Het is aan ons als Europese wetgever om hiervoor te zorgen. Daarom zal ik voor het verslag van collega Barzanti, die ik feliciteer, stemmen.

Lindholm
Mijnheer de Voorzitter, deze richtlijn betreft drie niveaus: een technisch, een juridisch en een politiek niveau. Daardoor is dit een ingewikkelde richtlijn geworden. De parlementaire commissie en de rapporteur, de heer Barzanti, hebben desondanks bijzonder goed werk verricht. Ik stel het Parlement echter voor om tegen amendement 48 te stemmen, waar een niet-vrijwillige vergunning wordt voorgesteld, een zogenaamd wettelijk vermoeden.
De Noordse landen hebben lange en positieve ervaringen met vrijwillige vergunningen en collectieve overeenkomsten. Deze gelden ook voor houders van auteursrechten buiten de organisatie die de overeenkomst sluit en garanderen de desbetreffende rechten en vergoedingsniveaus. Dit model komt alle betrokken partijen ten goede en moet derhalve bewaard kunnen blijven. Men mag niet gedwongen worden dit te vervangen door een niet-vrijwillige vergunning. Dat zou strijdig zijn met de Conventie van Bern en het WIPO-verdrag.
In de grond van de zaak gaat het hier om een kwestie van cultuurbeleid. Men moet echter ook rekening houden met de rechten van overheidsinstellingen, zoals ziekenhuizen, scholen, bibliotheken, musea, archieven en gevangenissen, en vooral ook met de mogelijkheden en rechten van gehandicapten. Een vrije en voor iedereen gelijke toegang tot informatie, cultuur en openbare documenten is een noodzaak voor de ontwikkeling van een democratische maatschappij. De richtlijn moet dit garanderen.

Oddy
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de rapporteur graag willen danken voor het goede humeur en doorzettingsvermogen waarmee hij dit moeilijke vraagstuk heeft aangepakt. Het onderwerp is moeilijk omdat ten eerste de rapporteur in zijn verslag een evenwicht heeft moeten vinden tussen de rechten van de auteurs en de behoeften van de consument en ten tweede de technologische ontwikkelingen elkaar zo snel opvolgen dat het lastig is deze juridische bij te benen. Ik wil mij met name toespitsen op drie vraagstukken: de rechten van gehandicapten, de noodzaak van berichtgeving over parlementaire of gerechtelijke procedures en eerlijke compensatie.
Wat de rechten van gehandicapten betreft heb ik namens de Labourfractie een amendement ingediend dat kan rekenen op de steun van de gehandicaptenorganisaties. Hierin wordt gepleit voor een bindende in plaats van een facultatieve wetgeving. Dit wordt ook voorgesteld in het amendement van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger. Samen met Philip Whitehead heb ik ook een amendement ingediend waarin we pleiten voor een eerlijke berichtgeving over parlementaire en gerechtelijke procedures.
Wat betreft het vraagstuk van de eerlijke vergoeding, en ik spreek nu namens de Britse Labourleden, kampen we in het Verenigd Koninkrijk met een probleem. Hoewel de uitzonderingen facultatief zijn en naar believen door de nationale regeringen kunnen worden afgestemd op de nationale wetgeving, zouden de amendementen in hun huidige bewoording het systeem van eerlijke vergoeding verplicht stellen. De Britse burgers zijn er echter geheel aan gewend geraakt dat zij hun lievelingsprogramma's kunnen opnemen en bekijken op het moment dat hen uitkomt. Aan dit recht kleven verder geen financiële nadelen. De Britse burgers zouden buitengewoon teleurgesteld zijn als er op dit recht zou worden beknibbeld door er een prijs aan te verbinden. Mijn fractie kan dit uitgangspunt daarom niet onderschrijven.

Matikainen-Kallström
Mijnheer de Voorzitter, de kwestie van auteursrechten beperkt zich niet tot de vraag wie vergoedingen moet krijgen en hoe deze vergoedingen het beste kunnen worden geïnd. In het verslag-Barzanti zou eigenlijk sprake moeten zijn van de principes die de grondslag vormen voor de vrije ontwikkeling en de commerciële benutting van informatienetwerken. Men had hierin dus moeten spreken over de mogelijkheden voor de consumenten om tegen zo laag mogelijke kosten gebruik te maken van het Internet.
Het gemeenschappelijk belang van alle auteurs is de bescherming van hun rechten. Dit hoeft echter niet persé te geschieden overeenkomstig de voorwaarden van degenen die al het sterkste staan. Het gaat erom welke doelstelling op de voorgrond moet worden geplaatst: het versterken van de rechten van de rechtspersonen of de vrijheden van de gebruikers van het Internet en de mogelijkheden voor dienstverlenende operators om goed te functioneren. Voor de toekomst van de informatiemaatschappij is de laatste doelstelling belangrijker.
De belangrijkste gedachte van het verslag is dat digitale auteursrechten het best beschermd kunnen worden met een verbod op voorlopige kopieën, die voor het doorgeven van materiaal evenwel noodzakelijk zijn. Dit is echter volledig in strijd met de algemeen geaccepteerde principes van het functioneren van het Internet. Als een verbod op voorlopige kopieën en technische monopolies worden goedgekeurd, kan men ook bijvoorbeeld het surfen op het Internet verbieden en een gewone computer beschouwen als een illegaal apparaat dat de juridische bescherming van auteursrechten omzeilt.
Een van de belangrijkste doelstellingen van het verslag-Barzanti is het verbeteren van de mogelijkheden voor Europese rechtspersonen om hun werk te publiceren. Toch is meer dan 80 % van de markt van muzikale werken die in Europa te koop zijn, in niet-Europese handen. Een verscherping van de elektronische auteursrechten zal ertoe leiden dat een steeds groter aandeel van de handel wordt geconcentreerd in de handen van mammoetbedrijven in Hollywood. Met name de standpunten van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media zullen de mogelijkheden voor de Europese kunstenaars om hun werken te publiceren en verkopen niet verbeteren.

Ryynänen
Mijnheer de Voorzitter, het garanderen van auteursrechten in een wereld van digitale informatienetwerken is een zeer belangrijke doelstelling. Het illegaal kopiëren bedreigt de rechtmatige belangen van de rechthebbenden en dus heel de inhoudindustrie en de productie van scheppend werk. Net zo legitiem en belangrijk is echter het recht van de burgers op informatie en de ontwikkeling van een voor iedereen openstaande informatiemaatschappij.
In veel lidstaten is men erin geslaagd voor auteursrechten een goed functionerend milieu te creëren dat zowel het flexibel gebruik van materiaal als de belangen van rechthebbenden gelijkmatig garandeert. De richtlijn betreffende auteursrechten en vooral de door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger aangescherpte vorm ervan, zijn een bedreiging voor dit goed functionerende evenwicht. In de voorgestelde vorm beperkt de richtlijn aanzienlijk het vrije verkeer van informatie en de mogelijkheden van overheidsdiensten om de burgers te dienen.
Het evenwicht in de auteursrechten vereist, dat als tegenwicht voor een homogene, sterke bescherming van auteursrechten ook een regeling wordt uitgewerkt voor verplichte minimumuitzonderingen ten behoeve van de opleidings- en onderzoeksector en de informatiebeschikbaarheid, zoals reeds is voorzien in alle internationale overeenkomsten op dit gebied. Naast de verplichte uitzonderingen moet men op nationaal niveau op basis van de eigen traditie en cultuur regelingen kunnen treffen voor passende praktijken, bijvoorbeeld in arbeidsovereenkomsten.
Het zou een ramp zijn indien overeenkomstig deze ontwerprichtlijn de diensten van bibliotheken afhankelijk werden gemaakt van vergunningen waar alleen de rechthebbenden over kunnen beslissen. Het recht op informatie mag niet afhankelijk worden gemaakt van vergunningen in een informatiemaatschappij van het levenslang leren waarin studie op afstand en virtuele netwerkdiensten een steeds grotere rol gaan spelen. We willen beslist niet afglijden naar de achterlijke situatie waarin men elektronisch materiaal niet zonder aparte vergunning of betaling kan bekijken en kopiëren. In een democratische informatiemaatschappij is het juist goed dat het kopiëren voor studie- en onderzoeksdoeleinden en privé-gebruik via bibliotheken wordt gegarandeerd. Bibliotheken, archieven en musea hebben immers ook de plicht het beheer en de beschikbaarheid van cultureel materiaal en erfgoed dat in elektronische vorm aanwezig is, te garanderen.

Tongue
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Barzanti. Hij is er goed in geslaagd de verschillende belangen tegen elkaar af te wegen. Het spreekt voor zich dat intellectuele creativiteit van essentieel belang is, niet alleen voor de toekomst van onze economie maar ook voor onze samenleving in het algemeen, of het nu over muziek gaat, film, fotografie, boeken of software. Men zegt ons dat wij de belangen tegen elkaar moeten afwegen, maar als wij eerlijk zijn moeten wij erkennen dat sommige belangen zwaarder wegen dan andere. Over het voortbestaan van de grote telecommunicatiebedrijven hoeven wij ons geen zorgen te maken. Als wij de individuele scheppende kunstenaars echter de das omdoen en de mond snoeren, zijn zij voor altijd verloren. En een wit scherm kan onze samenleving niet verrijken.
Wij moeten ervoor zorgen dat scheppende kunstenaars worden aangemoedigd en fatsoenlijk voor hun werk worden beloond. De Commissie en de heer Barzanti hebben een krachtig auteursrechtenstelsel voorgesteld dat de scheppende kunstenaars van een waardige en onafhankelijke toekomst verzekert. Er zijn er nog altijd teveel die vanuit het zolderkamertje uit La Bohème hun kostje bijeen moeten scharrelen. Wij moeten niet vergeten dat slechts 7 % van alle auteurs in Frankrijk meer verdient dan het minimumloon. Ik heb schrijvers in mijn vriendenkring die moeten rondkomen van wat royalty-inkomsten en die hun bezittingen moeten verkopen om een nieuw boek te kunnen gaan schrijven of een nieuwe film te kunnen gaan maken. Ik zal daarom nooit mijn goedkeuring hechten aan een amendement waarmee auteurs kunnen worden gedwongen hun rechten aan anderen af te staan.
Het is van essentieel belang dat er wordt voorzien in vrijstellingen voor gehandicapten, onderwijs, onderzoek, archieven, journalistiek speurwerk en bibliotheken. Volgens sommigen moeten de voordelen weliswaar iedereen ten goede komen, maar is een eerlijk compensatiesysteem niet nodig. Maar waarom zouden wij aan auteurs en kunstenaars eisen moeten stellen die wij aan andere werkenden in onze economie niet stellen? Elf van de vijftien lidstaten hanteren een stelsel van eerlijke compensatie door middel van heffingen op blanco geluids- of muziekbanden. In het Verenigd Koninkrijk hebben alle scheppende kunstenaars en hun vakbonden zich uitgesproken voor zo'n heffing. Ik zou de Britse leden van dit Parlement één ding willen zeggen: stem niet tegen de amendementen 34, 36, 37 en 41. Ontneem de scheppende kunstenaars en anderen in het Verenigd Koninkrijk niet de kans van een eerlijk over de voors en tegens van een heffing op blanco banden.
Ik wil er met nadruk op wijzen dat dit geen bindende vrijstellingen zouden zijn. Als deze amendementen worden aangenomen, betekent dat nog niet dat de Britse regering gedwongen zal worden zo'n heffing in te voeren. We moeten uit dit alles, met de woorden van onze grote schrijfster Maureen Duffy, een cultureel regenwoud laten ontstaan.

Ebner
Mijnheer de Voorzitter, volgens mij heeft de heer Barzanti een zeer evenwichtig verslag gemaakt. Als auteursrechten en het recht op toegang tot informatie tegenover elkaar staan, rijst altijd een conflict. Ik denk dat het auteursrecht als dusdanig een principiële zaak is en niet een kwestie van overdracht van informatie. Daarom ben ik van mening dat rapporteur, de heer Barzanti, in zijn verslag de juiste beginselen heeft opgenomen. Natuurlijk moeten er uitzonderingen bestaan, maar die moeten wel duidelijk beperkt blijven en mogen niet indruisen tegen het auteursrecht.
In mijn bijna twintigjarige loopbaan als parlementariër - zowel nationaal als hier - ben ik nog nooit zo intensief bewerkt door allerlei belangengroepen als bij dit vraagstuk. Ik hoop niet dat het Parlement bij de stemming de nieuwe media - die bestaansrecht hebben en dit moeten kunnen waarmaken - aan een nieuw Oklahoma zullen helpen ten koste van de auteurs.

Plooij-van Gorsel
Voorzitter, collega's, commissaris, er zijn drie bedrijfstakken die belang hebben bij een sterke en een duidelijke copyright-richtlijn, namelijk de inhoudindustrie, de telecommunicatie- en serviceproviders en de leveranciers van consumentenelektronica. Dan hebben wij natuurlijk onze consumenten en ook bibliotheek, scholen, enzovoort.
In het verslag-Barzanti is de balans duidelijk doorgeslagen in het voordeel van de inhoudindustrie, en dat ten koste van de andere bedrijfssectoren en vooral van de consumenten. Immers, auteursrechthebbenden krijgen een absoluut recht op bescherming, waardoor bijvoorbeeld het kopiëren voor privé-gebruik verboden wordt. Nu proberen Amerikaanse bedrijven de wetgeving in Europa zodanig te maken dat die veel verder gaat dan die in Amerika, want in de Verenigde Staten is een dergelijk absoluut recht nu juist met kracht verworpen. Amerikaanse bedrijven zetten daarmee Europa bewust op een achterstand en Europa accepteert dit als wij het verslag-Barzanti accepteren. Wij komen op een achterstandspositie, en vooral de industrie. Dat gaat werkgelegenheid kosten.
Voorzitter, Commissie, vooral de juridische commissie is hier bezig met een achterhoedegevecht, want de gevestigde industrie probeert via deze richtlijn haar bestaande marktpositie in de oude media ten koste van de nieuwe media te handhaven. Nieuwe technologische ontwikkelingen, zoals het Internet, zullen door de richtlijn geremd worden en artiesten laten zich daarbij manipuleren en voor het industriële karretje spannen, waarbij grof geschut wordt ingezet, zoals bijvoorbeeld Claudia Cardinale. Maar de nieuwe generatie kunstenaars die hun producten via Internet verspreiden en verkopen, staan in de kou.
Tot slot heb ik een vraag aan commissaris Monti. Hoe verhoudt zich de copyright-richtlijn tot het richtlijnvoorstel voor de elektronische handel? Met andere woorden: als er tussen de lidstaten verschillen in copyright-bescherming zijn, geldt dan het principe van het land van oorsprong of het land van bestemming? Want in de richtlijn elektronische handel die nu voor ons ligt, is het land van oorsprong het uitgangspunt. Graag verwacht ik een antwoord van commissaris Monti op deze vraag.

Mann, Erika
Beste collega's, wij hebben hier een moeilijke richtlijn voor ons liggen en ik ben dan ook verheugd dat collega Barzanti dit karwei klaar heeft gespeeld. Ik ben niet op alle punten even gelukkig, dat weet hij en dat weten veel collega's in dit Parlement. Maar wij zitten nog in de eerste lezing en kunnen nog veel rechtbuigen. Ik hoop dus dat wij op de goede weg zijn.
Toch wil ik één ding duidelijk stellen en daar mogen wij ons geen illusies over maken: wij strijden hier helemaal geen culturele strijd. Het gaat hier niet om de arme kunstenaars. Carol, jij weet hoezeer ik jouw standpunt tegenover de grote telecommunicatiebedrijven steun. Het gaat niet om de software-industrie, om Microsoft versus Europese bedrijven. Het gaat er niet om dat hier de ene bedrijfstak tegen de andere wordt uitgespeeld. Laten wij eerlijk zijn! De kern van de zaak is: wie verovert de elektronische markt en daarover wordt buiten een harde strijd gestreden. Wij zijn omsingeld door belangengroepen. Dat zien wij ook aan al die publicaties die elk moment bij ons binnenkomen.
Wij moeten ons hier niet op glad ijs wagen door iets voor een bedrijfstak te doen, in het geloof dat wij daarmee tevens iets doen voor de kunstenaars en de artiesten, in het geloof dat wij een goede Europese traditie volgen, en dan vervolgens in een uitwegloze Amerikaans situatie te belanden. Ik vraag u dringend deze fout niet te maken. In de Verenigde Staten is op veel punten een aanvaardbaar compromis gevonden. Laten wij in Europa hier niet bij achterblijven Laten wij de wet goed bekijken, want ergens ligt een middenweg. Die vinden wij in het voorstel van de Commissie. Die vinden wij in het voorstel van Roberto. Die vinden wij in het voorstel van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid. Ik heb dit voorstel ook gesteund en u weet dat ik zelf ook veel amendementen heb ingediend. Die middenweg zullen wij in de tweede lezing vinden en in het hierop volgende werk van de Raad. Maar laten wij alstublieft geen verkeerde weg inslaan, geen valse illusies koesteren, maar een realistische en pragmatische weg volgen die de Europese industrie in de goede richting voert, de belangen van de auteurs beschermt en de belangen beschermt van alle marktdeelnemers, van de grote en de kleine, van de telecommunicatie-industrie en de Internetaanbieders. Ik pleit voor deze weg en verzoek u, met het oog op de stemming van morgen, nog eens een rustige blik te werpen op de amendementen, en vooral de artikelen 5 en 6, want artikel 6 stelt ook de belangen van de Europese industrie veilig.

Vaz da Silva
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, er zijn maar weinig beleidsterreinen die een werkelijk beslissende invloed uitoefenen op de kwaliteit en de toekomst van het Europese integratieproces. Welnu, het beleid inzake auteursrecht is er een van. Hoewel men de indruk kan hebben dat het gemeenschappelijk landbouwbeleid of de trans-Europese netwerken een belangrijkere rol spelen, stemt deze zienswijze niet overeen met de werkelijkheid.
Het Europese beleid inzake auteursrecht heeft ook betrekking op levensmiddelen en transport, op de totstandbrenging en de verspreiding van boeken en kranten, op muziek, audiovisuele materiaal en multimedia. Indien deze levensmiddelen zouden ontbreken of aan kwaliteit zouden inboeten, zou dit onvermijdelijk de dood van Europa tot gevolg hebben. In dat geval zou de Europese maatschappij geen uitdrukking kunnen geven aan haar eigenheid, haar vitaliteit niet kunnen versterken en haar handelsbalans niet in evenwicht kunnen houden. Daarvoor moet zij het aandeel van de culturele markt veroveren dat haar van nature toekomt. Niet alleen de komst van het Internet, de digitale technologie, de overige technische ontwikkelingen van de toekomst, maar ook de mondialisering van de markt, de uitbreiding van de Unie en de uitdieping van de multilaterale overeenkomsten maken van het beleid inzake auteursrecht een grote Europese prioriteit. Dit geldt des te meer daar de scheppende auteurs en kunstenaars onze antennes voor de toekomst, ons kritische bewustzijn en ons visitekaartje zijn. Derhalve is het in ons aller belang dat zij het hoofd boven water kunnen houden en in aantal toenemen.
Wat is de nu bedoeling van dit alles? In de eerste plaats moet de verspreiding van de kunstwerken worden bevorderd, alle bij het proces betrokken partijen worden vergoed, zowel de scheppende auteurs als de investeerders, en piraterij worden bestreden. Welke maatregelen dienen te worden genomen? Er moet tussen de lidstaten een permanente overlegstructuur worden gecreëerd, de internationale compatibiliteit van de Europese wetgeving moet worden gewaarborgd, de vergoedingssystemen moeten zo veel mogelijk worden geautomatiseerd en het gebruik van de beveiligingstechnologieën moet worden gestimuleerd.
Het verslag-Barzanti is een excellent verslag omdat het zich niet uitsluitend toespitst op de culturele dimensie, maar ons er tevens toe aanzet de termen ?compatibiliteit" en ?harmonisatie" hoog in het vaandel te voeren. Dat is ongetwijfeld de enige manier om de op het spel staande belangen te verdedigen en aan te tonen dat de lidstaten samen met de scheppende kunstenaars en de consumenten aan hetzelfde touw trekken en zich met vereende krachten inspannen om dit proces tot een goed einde te brengen.

Garosci
(IT ) Mijnheer de Voorzitter, in het voorstel van vandaag inzake auteursrechten houden we ons terecht bezig met de bescherming van niet alleen de auteurs en de uitvoerende kunstenaars, maar ook de platenindustrie en omroepverenigingen die een redelijke vergoeding moeten kunnen genieten. Hoe het ook zij, men vraagt nu het Parlement een wetgeving goed te keuren die de mogelijkheid van toegang tot Internet voor de Europese marktdeelnemers beperkt. Dit druist dus in tegen hetgeen is vastgesteld in het recente verdrag van de Wereldorganisatie voor de intellectuele eigendom en in de Amerikaanse Digital Millennium Copyright Act . Deze beperking heeft uiteraard terecht tot doel het auteursrecht te beschermen, maar daarbij is men onder grote druk gezet door de grote platenmultinationals. Deze zijn immers misschien niet van Amerikaanse oorsprong, maar wel in Amerikaans handen, tenminste wat de economische belangen betreft.
De juridische commissie zegt dat technisch kopiëren zonder vergunning niet is toegestaan. Daarbij is echt niet duidelijk in hoeverre iets dergelijks het auteursrecht versterkt. Dit recht is immers al volledig veilig gesteld in artikel 2 van de richtlijn. Daar is een beginsel opgenomen volgens hetwelk niemand werken op het net mag zetten zonder vergunning van de rechthebbende. Op welke wijze versterkt deze extra vergunning de positie van de auteurs? Zo wordt de piraterij niet bestreden, ten minste niet volgens de Amerikaanse wet die immers de procedures van bekendmaking en sluiting van verdachte sites beschouwt als het meest doeltreffend middel om deze plaag te bestrijden. Als men de netwerkbeheerders verplicht alle, door de leveranciers van diensten verzonden "pakketten" te controleren, verplicht men hen het aantal te beperken, met als gevolg dat alles in slechts enkele handen wordt geconcentreerd. Dat is niet wat de onafhankelijk Europese platenindustrie voor ogen heeft. Bij het grootste gedeelte van de in Europa uitgevoerde registraties is de Europese platenindustrie betrokken. Aldus schept zij werkgelegenheid en stimuleert zij de ontwikkeling. Zij gelooft in jonge artiesten en exporteert de Europese muzikale producten naar het buitenland. Wie een dergelijke verplichting wil, heeft belangen die zich aan de overzijde van de oceaan bevinden. Wie ons verzoekt de toegang tot Internet af te sluiten, importeert in Europa muziek die elders is geproduceerd. Ook dat relatief kleine gedeelte van in Europa geproduceerde muziek past commerciële standaards toe die tot massaverkoop verplichten. Massaverkoop is alleen mogelijk met peperdure reclamecampagnes. De bevoegde autoriteiten in Italië hebben dit onlangs veroordeeld in hun vonnis tegen de Big Five , tegen de vijf grote muziekindustrieën.
Ik sluit af met de opmerking dat de onafhankelijke platenindustrie en de managers, die de werkelijke vertegenwoordigers van de artiesten zijn, ons verzoeken op de rem te gaan staan voor het te laat is. Ik stel voor hun raad op te volgen en voor de amendementen van collega's Cassidy en Thors te stemmen. Deze amendementen beantwoorden immers het beste aan de behoeften van de artiesten. Ook op deze wijze bieden wij de informatiemaatschappij, de muziek en de gebruikers daarvan een daadwerkelijke bescherming.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, het verslag-Barzanti is belangrijk en voor de opstelling daarvan heeft men zich in allerlei bochten moeten wringen. Het is waar dat wij pas met de eerste lezing bezig zijn en later veel fouten kunnen herstellen die er nu mogelijkerwijs insluipen. Ik wil u er echter op attenderen dat in verschillende landen, door middel van afspraken en zonder enige richtlijn, een zeer evenwichtig resultaat is bereikt. Ik denk bijvoorbeeld aan mijn eigen land.
Drie rechten botsen hier met elkaar. Ten eerste hebben wij het recht van de burgers op informatie, waar onder andere de bibliotheek en het levenslang leren deel van uitmaken. Dit recht mag niet worden geschonden en dit is het belangrijkste principe. Het tweede en een na belangrijkste recht is dat van de auteur op zijn eigen intellectuele productie. Het derde recht houdt verband met de elektronische markt. Daarvoor moeten wij de geschikte voorwaarden scheppen en handhaven, omdat dit ook een stuk Europese werkgelegenheid is. Deze drie zaken moeten nu gecoördineerd worden.
Volgens ons allen is piraterij een misdaad waar tegen op moet worden getreden. Daarom moeten wij mijns inziens kijken naar hetgeen na de stemming over deze richtlijn komt. Met andere woorden, wij moeten ons met het oog op de werkgelegenheid buigen over enerzijds de activiteiten van de rechthebbenden en anderzijds die van de industrie. In het belang van de werkgelegenheid moet er zowel voor het auteursrecht als de industrie - dus de radio en televisie, alsmede andere elektronica - een optimaal Europees model tot stand worden gebracht.
Op dit moment lijkt het erop dat wij onderling vrij veel ruziën en daaronder hebben zowel de Europese werkgelegenheid als de Europese inhoudindustrie te lijden. Het gaat hierbij echter om de twee belangrijkste zaken waarvoor wij ons moeten inzetten: de Europese identiteit, de Europese cultuur en de Europese werkgelegenheid.

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, ter afsluiting van dit debat wil ik iets zeggen over een paar overwegingen waarin dingen staan waaraan men gewoonlijk voorbijgaat. Ik heb al eerder gezegd dat dit verslag een politieke richting aangeeft, maar dat het in technisch opzicht voor verbetering vatbaar is. In de overwegingen zijn daar duidelijke voorbeelden van te vinden. Deze overwegingen komen met geen enkel amendement op het beschikkende gedeelte overeen en zijn dus vanuit die optiek bekeken technisch onjuist. In die overwegingen worden echter wel drie duidelijke politieke richtingen aangeven. De eerste werd reeds genoemd door de heer Barzanti en betreft de inheemse volkeren en hun culturele rechten. De tweede overweging werd reeds genoemd door de heer Perry en geeft aan dat de WIPO-verdragen bemiddeling als conflictoplossing in belangrijke mate hebben bevorderd. Er zijn twee amendementen, ik meen amendement 82 en 91, op overweging 21 die door de Europese Volkspartij gesteund zullen worden. De derde politieke oriëntatie heeft betrekking op een punt dat wij tot nu toe buiten beschouwing hebben gelaten, ondanks het feit dat het veel stof heeft doen opwaaien. Het gaat daarbij om het volgende.
De onderhavige richtlijn houdt verband met een andere belangrijke richtlijn die momenteel behandeld wordt, de richtlijn betreffende de elektronische handel, en sluit aan op de richtlijn algemene aansprakelijkheid. Desalniettemin heeft deze richtlijn een geheel eigen karakter. Zij verdient dan ook een eigen behandeling en moet zo spoedig mogelijk worden uitgevaardigd. Er is echter een amendement ingediend waar ook de Fractie van de Europese Volkspartij steun aan geeft en waarin wordt gevraagd deze richtlijnen samen te voegen en zo snel mogelijk in werking te laten treden. Daarbij ziet men af van het feit dat iedere richtlijn haar eigen karakter heeft.
Mijnheer de Voorzitter, tot slot wil ik opmerken dat ik met groot genoegen naar een autoriteit als mevrouw Mann heb geluisterd Zij heeft een nuancering aangebracht in de vaak zo demagogische tegenstelling tussen Europese en Amerikaanse industrie en daar ben ik blij mee. Ik sluit mij bij haar woorden aan. Ik ben van oordeel dat dit een evenwichtige richtlijn is. In tweede lezing moet zij weliswaar verder worden verbeterd, maar wij hebben een politiek signaal gegeven. Nu is de beurt aan de Commissie.

Amadeo
(IT ) Mijnheer de Voorzitter, de Italiaanse bedrijven zijn goed voor ongeveer 80 % van de originele Europese productie, terwijl de grote multinationals 80 % van de markt innemen met hun van buiten Europa geïmporteerde producten, met name Amerikaanse. Bijna alle grote platensuccessen zijn in eerste instantie gelanceerd door een onafhankelijke producent. Pas in tweede instantie komen deze successen bij een multinational terecht. Dat is onvermijdelijk gezien de noodzaak van distributie. Daarom wijkt onze benadering ten aanzien van de richtlijn af van die van de grote platenmultinationals die verantwoordelijk zijn voor de knooppunten in de distributie en de reclame. Zij controleren alle toegangsmogelijkheden tot winkels, media en hitlijsten.
Ons inziens kunnen deze knooppunten via Internet op doeltreffende wijze worden omzeild. Waar het in deze strijd uiteindelijk om gaat, is niet de bescherming van het auteursrecht, dat reeds is veilig gesteld in artikel 2 van de richtlijn, maar om het behoud van de huidige situatie, waarin de toegang tot Internet voor iedereen mogelijk is en niet alleen voor de grote groepen.
De verplichting van een vergunning voor technisch kopiëren, waar de juridische commissie van het Parlement voor heeft gestemd, zou tot gevolg hebben dat de overheersende positie van de multinationals wordt uitgebreid van de traditionele muziekdistributie tot de digitale distributie. Juist daarom zijn wij de mening toegedaan dat artikel 5, lid 1, opnieuw geformuleerd moet worden, teneinde beperking van de toegang tot Internet voor onafhankelijke marktdeelnemers te voorkomen. Wij achten het bovendien wenselijk de investeringen van onafhankelijke Internet-providers aan te moedigen, daar zij de natuurlijke gesprekspartner van de onafhankelijke Europese muziekproducenten zijn. In feite hebben de Europese producenten vooral vrije en goedkope toegang tot het net nodig om de muziek te lanceren die de grote multinationals, gezien hun commerciële standaards, als oneconomisch beschouwen. Wanneer de bedrijven op internet willen verschijnen, zijn zij gedwongen systemen te ontwikkelen die compatibel zijn met de door consumenten meest gebruikte interfaces. Men zal niet het risico willen lopen in websites te investeren die vervolgens niet compatibel blijken te zijn met de voornaamste nieuwe softwareversies. Op de tweede plaats hebben de Europese producenten ondersteunende programma's nodig, naar voorbeeld van de mediaondersteuning van audiovisuele middelen. Tenslotte hebben zij ook strategische programma's voor onderzoek en ontwikkeling nodig, zodat de Europese muziek- en technologische industrie, in onderling overleg, normen kan vaststellen voor een veilig en commerciëel doeltreffend verkeer van muziek, als alternatief voor de analoge Amerikaanse normen.
Om al deze redenen is de delegatie van Alleanza Nazionale van mening dat de situatie opnieuw moet worden bekeken en verzoekt derhalve de richtlijn terug te verwijzen naar de commissie.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, scheppende en innoverende activiteiten spelen een doorslaggevende rol bij de ontwikkeling van de informatiemaatschappij. Het onderhavige voorstel voor een richtlijn is een belangrijk onderdeel van het juridische kader waaraan momenteel op Europees en wereldniveau wordt gewerkt, teneinde een harmonieuze ontwikkeling van de informatiemaatschappij te waarborgen. De informatiemaatschappij ontwikkelt zich immers in een mondiale context. In 1996 heeft de internationale gemeenschap onder auspiciën van de WIPO twee verdragen gesloten: een over het auteursrecht en een over de vertolkingen, uitvoeringen en de fonogrammen.
Ik wil u er hierbij aan herinneren dat de Europese Unie een doorslaggevende rol heeft gespeeld bij het opstellen van deze beide verdragen. Zij kan hier nu als Europese Gemeenschap haar goedkeuring aan hechten en deze als een van de eersten ratificeren. De Verenigde Staten hebben reeds aan hun verplichtingen voldaan. Er moeten dertig ratificatie-oorkonden worden gedeponeerd, alvorens de verdragen in werking kunnen treden. De Europese Unie vertegenwoordigt 42 landen. Zij heeft immers overeenkomsten met de landen van de Europese Economische Ruimte en enkele Midden- en Oost-Europese landen en tevens associatieovereenkomsten met nog een aantal andere landen. De ratificatie van de verdragen van de zijde van de Gemeenschap en haar lidstaten geschiedt via het omzetten in de nationale wetgevingen. De omzetting in het communautaire stelsel is onder andere onderwerp van de onderhavige richtlijn.
Naast de eerbiediging van de internationale verplichtingen is het belangrijkste doel van het onderhavig voorstel de totstandbrenging van een geharmoniseerd juridisch kader voor het auteursrecht en verwante rechten. Wij verwachten dat een grotere mate aan juridische zekerheid - waardoor de investeringen in scheppende en innoverende activiteiten en in de netwerkinfrastructuur kunnen worden gegarandeerd - de groei en het concurrentievermogen van de Europese industrie ten goede zal komen en bovendien werkgelegenheid zal scheppen. Het is aan ons deze grote culturele en economische mogelijkheden concreet in te vullen met een passend juridisch kader.
Bij het uitwerken en aannemen van dit voorstel - dat, zoals u zich ongetwijfeld herinnert, is voortgekomen uit een reeds in 1994 gehouden breed overleg - heeft de Commissie bijzonder veel aandacht besteed aan het behouden van een juist evenwicht tussen de verschillende rechten en belangen die hier in het geding zijn en die vaak met elkaar botsen. Ik weet maar al te goed dat dit ook het doel is geweest van de werkzaamheden van het Parlement. Uit naam van de Commissie zou ik uw rapporteur, de heer Barzanti, hartelijk willen danken voor het feit dat hij zich op zo doeltreffende wijze van zijn taak heeft gekweten. Hij kent het probleem door en door. Deze kennis, die gedeeltelijk voortkomt uit het werk dat heeft verricht voor het Groenboek van 1995 en de mededeling van 1996, heeft hij weten te combineren met grote vastberadenheid. Vastberadenheid is onontbeerlijk wanneer men zich moet uitspreken over heel delicate kwesties.
Er zijn 58 amendementen, waarvan er 30 betrekking hebben op de tekst zelf en 28 op de overwegingen. Van deze 58 amendementen kan de Commissie er 28 geheel en 14 gedeeltelijk overnemen. 16 amendementen moeten wij verwerpen. De Commissie kan de volgende amendementen aanvaarden: 1, 2, 4, 5, 6, 7, 8, 10, 12, 17, 18, 20, 21, 24, 29, 31, 34, 35, 36, 37, 38, 41, 42, 43, 44, 45, 55 en 57.
De Commissie kan de volgende amendementen, zij het met enkele wijzigingen van vaak redactionele aard, gedeeltelijk overnemen: 9, 11, 16, 22, 33, 39, 46, 49, 50, 51, 52, 53, 54, 58 en de nieuwe amendementen 82 en 91.
Wat de overwegingen betreft, verwerpt de Commissie amendement 3, daar men hierin ons inziens verwarring schept tussen beschermde werken en informatie in het algemeen en zich verzet tegen de communautaire verworvenheden. Ook verwerpen wij amendement 13, eerste deel, daar het tegen het WIPO-verdrag ingaat. Het tweede deel kunnen wij wel accepteren. Amendement 14 verwerpen wij, daar het ons inziens zijn doel, dat wil zeggen het begrip publiek te definiëren, mist. Deze taak is ons inziens aan de lidstaten voorbehouden. Zij bevinden zich in een betere positie om een betekenis aan deze zo variabele term te geven. Amendement 19 wijzen wij van de hand daar het niet aan de amendementen voor artikel 5, lid 2, sub b) beantwoordt. Amendement 23 verwerpen wij daar het de benadering van het voorstel met betrekking tot de uitzonderingen weer ter discussie stelt. De amendement 27 en 28 zijn onaanvaardbaar daar hetgeen hierin is opgenomen, reeds staat in de derde overweging van het voorstel. Wij verwerpen tot slot de amendementen 15, 25 en 26, daar zij te zeer afwijken van het toepassingsgebied van het voorstel.
Wat daarentegen de artikelen betreft, verwerpt de Commissie amendement 30 daar het aldaar behandelde probleem al in artikel 5, lid 1 is geregeld. Ook verwerpen wij de amendement 32 en 48, daar zij nieuwe uitzonderingen ten gunste van radio-omroepondernemingen willen invoeren. Ik zal straks kort terugkomen op de verwerping van amendement 56 op artikel 5, lid 1. Amendement 40 is onaanvaardbaar daar met de zorgen die hierin tot uiting komen uitgebreid rekening is gehouden in het door u geamendeerde artikel 5, lid 3, sub c). Amendement 47 verwerpen wij daar de hierin genoemde kwestie wordt behandeld in de overweging 27, zoals geamendeerd met amendement 20.
Over de tijdens deze vergaderperiode ingediende amendementen kan ik zeggen dat zij de visie en de zorgen weerspiegelen die reeds in het verslag van de commissie juridische zaken hun beslag hebben gevonden. Enkele van deze amendementen zijn reeds in de commissie juridische zaken verworpen. Daarom schaart de Commissie zich achter het verslag van de commissie juridische zaken. Van de opnieuw ingediende amendementen kunnen wij slechts de amendementen 82 en 91 in overweging nemen. Zij hebben betrekking op de bemiddeling, een kwestie die ook door de heer Perry en mevrouw Palacio is aangestipt.
Over het geheel genomen kan de Commissie het Parlement op talrijke punten volgen. Ik herhaal, wij verwerpen 16 amendementen, wij nemen er 14 in overweging en accepteren er 28.
Ter afronding wil ik nog twee opmerkingen maken over twee speciale kwesties. Voor de radio-omroepondernemingen stelt u drie nieuwe uitzonderingen voor. Ik herinner u eraan dat wij belang hechten aan de eerbiediging van het evenwicht tussen de in het geding zijnde rechten en belangen. De Commissie neemt amendement 39 over. Dit voorziet in een uitzondering voor radio-omroepbedrijven met betrekking tot reproductiehandelingen die technologisch noodzakelijk zijn voor legale radio-uitzendingen. De Commissie moet daarentegen, omwille van het evenwicht tussen de genoemde belangen, de amendementen 32 en 48 verwerpen. Amendement 32 voorziet in een uitzondering op grond waarvan een omroepondernemingen de mogelijkheid krijgt op aanvraag programma's beschikbaar te stellen die met name uit fonogrammen bestaan.
Laten wij nu artikel 5, lid 1, bekijken dat zoveel stof heeft doen opwaaien. Wat is het doel van de norm? Er moet een uitzondering op het reproductierecht worden gegeven voor bepaalde technische reproductiehandelingen die onderdeel zijn van een technisch procédé en alleen worden verricht om een ander gebruik van het beschermde materiaal mogelijk te maken. Het gaat om de enige verplichte uitzondering van heel het voorstel en de formulering is dan ook heel nauwkeurig. Deze norm maakt het de telecommunicatie-exploitanten en de netwerkbeheerders mogelijk activiteiten, die verbonden zijn met het gebruik van - vaak transnationale - netwerkdiensten met de noodzakelijke juridische zekerheid te verrichten
Wij hebben een onderverdeling van uw voorstellen ten aanzien van deze materie gemaakt en wij kunnen er enkele van in overweging nemen.
Wat het toepassingsgebied van de uitzonderingen betreft, stemmen wij in met de opneming van de termen "voorlopig" en "bijkomstig" als specificaties van het begrip "tijdelijk" , dat in ons voorstel voorkomt, alsmede de term "wezenlijk" dat de bijkomstigheid van de handeling ten opzichte van het technisch procédé van de uitzending nader specificeert. Dientengevolge verwerpen wij de amendementen 65 en 88 die deze laatste voorwaarde afzwakken.
Daarentegen kunnen wij het begrip "economische waarde" voor de rechthebbende niet accepteren. De verwijzing naar ons begrip "onafhankelijke economische waarde" is logisch, gezien het doel van de uitzondering, en vergemakkelijkt de toepassing daarvan in de praktijk. Hoe het ook zij, het is goed te onthouden dat reeds in artikel 5, lid 4 is voorzien in bescherming tegen ongerechtvaardigde economische schade van de rechthebbende.
Tenslotte kunnen wij de zinsnede "gebruik waarvoor vergunning is verleend of dat wettelijk wordt toegestaan" , niet overnemen. Als wij deze zouden toevoegen, zou de voorziene uitzondering pas in werking kunnen treden bij een inhoud waarvan het gebruik door de rechthebbenden of door de wet is toegestaan. Wij beseffen dat de rechthebbenden zich hier zorgen maken. Zij vrezen dat het net tenslotte een vehikel zal worden voor illegaal gekopieerde inhoud, voor pirateninhoud. Als wij hier in de roos willen schieten, moeten wij ons eerst afvragen wat het meest doeltreffende middel is voor het bereiken van dit doel. In ons geval moet bij het zoeken naar dit middel een juist evenwicht worden gevonden tussen rechten en uitzonderingen op die rechten.
Ter afsluiting vraag ik uw aandacht voor een heel belangrijke groep amendementen: de amendementen met betrekking tot de privé-kopie. Uw amendementen stellen twee belangrijke beginselen vast: het recht op een billijke vergoeding voor de rechthebbende en de definitie van digitale privé-kopie. Het eerste beginsel behelst bescherming voor de vereiste inzake billijkheid. Dat is een stap in de goede richting bij het zoeken naar juridische zekerheid in deze sector. De aanvaarding door de Commissie van het amendement met betrekking tot de digitale privé-kopie moet worden gezien in het kader van de overwegingen 26 en 27 van ons voorstel en de daarin tot uiting gebrachte gedachten. Juist in het licht van hetgeen in die passages van het voorstel staat, accepteert de Commissie het beginsel dat in de digitale context de mogelijkheid moet bestaan tot kopiëren voor privé-gebruik, ongelet de technische en operationele middelen ter bescherming van de belangen van de rechthebbenden. Wij scharen ons derhalve achter de door u voorgestelde oplossing, maar willen wel het amendement herschrijven om tot een exacte formulering van het beginsel te komen.
U verbindt niet alleen de analogische en digitale privé-kopie, maar ook de uitzonderingen met betrekking tot de reprografie en de uitzonderingen ten gunste van het onderwijs met het beginsel van een billijke vergoeding voor rechthebbenden. Deze formule maakt een ruimere harmonisatie mogelijk en respecteert de gewoonten en praktijken in de lidstaten. De Commissie kan u ook hier volgen en accepteert dus de amendementen 36 en 37 alsook de amendement 35 en 41.
De bescherming van de technologische maatregelen is onderwerp van artikel 6 van het voorstel die u met de amendementen 49, 50, 51, 52, 53 en 54 ingrijpend hebt gewijzigd. Wij kunnen deze amendementen in overweging nemen, mits hieraan enkele, voor de Commissie belangrijke preciseringen worden aangebracht.
Ik complimenteer de heer Barzanti met zijn werk. Zijn werk getuigt zowel van diepgang als van vastberadenheid. Ik ben bovendien zeer verheugd over het feit dat u het voorstel van de Commissie steunt, zowel in zijn algemene aanpak als in zijn belangrijkste onderdelen. Ik onderstreep vooral dit laatste. Reeds in het verleden heeft het Parlement een beslissende invloed uitgeoefend op de aanneming van de vijf momenteel geldende richtlijnen. De samenwerking tussen het Parlement en de Commissie is, wat het auteursrecht en verwante rechten betreft, een constante en daarvoor ben ik u erkentelijk.

Plooij-van Gorsel
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een specifieke vraag gesteld over de wijze waarop deze gewijzigde richtlijn inzake het auteursrecht aansluit op het voorstel van de Commissie aan het Parlement en de Raad voor een richtlijn inzake de elektronische handel. In het voorstel over elektronische handel wordt uitgegaan van het land van oorsprong, maar in deze auteursrechtrichtlijn kan ook juist het land van bestemming het uitgangspunt zijn. Daarom heb ik die vraag gesteld, maar de commissaris heeft hem nog niet beantwoord.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik ben die vraag zeker niet vergeten, maar had niet voldoende tijd om hem te beantwoorden. Ik zal mijn antwoord nu echter zeer kort samenvatten. De Commissie heeft het vorig jaar een voorstel ingediend voor het juridisch kader voor de elektronische handel. Deze twee voorstellen staan los van elkaar en zijn beiden, elk op zijn eigen gebied, van cruciaal belang. Volgens het voorstel betreffende de elektronische handel geldt, overeenkomstig het internationaal recht, het land van oorsprong niet als uitgangspunt bij de intellectuele en industriële eigendom.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0046/98) van de heer Martin, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad inzake de gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt (COM(98)0370 - C4-0497/98-98/0126(CNS)).

Martin, Philippe-Armand
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, waarde collega's, de gemeenschappelijke ordening voor de wijnmarkt is absoluut de meest ingewikkelde GMO. Zij heeft immers niet alleen betrekking op de met het beheer van wijngaarden verband houdende vraagstukken, maar ook op de voorschriften voor de druivenproductie, de oenologische praktijken, dat wil zeggen de verwerking tot wijn en de etikettering.
Uit de wijze waarop de tekst van de GMO voor de wijnmarkt is opgezet, blijkt al dat wijn een landbouwproduct is en geen industrieel product. In de tijd die ik heb, zal ik niet ingaan op alle 248 amendementen uit mijn verslag, noch op het resultaat van de stemming in de commissie over de bijna 600 door mijn collega's ingediende amendementen. Ik wil nu eerst alle ambtenaren van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling bedanken, alsook alle collega's die mij bij mijn taak hebben geholpen en mij in staat hebben gesteld een samenhangend verslag op te stellen.
Wat zijn de hoofdlijnen van mijn verslag? Om te beginnen heeft een groot aantal amendementen betrekking op de besluitvormingsprocedure. Met haar voorstel maakte de Commissie duidelijk alle bevoegdheden op het gebied van de wijziging van de verordeningen te willen hebben. In mijn verslag wordt verzocht opnieuw de procedure van artikel 43 te volgen. Dat wil zeggen dat de Raad op voorstel van de Commissie en na raadpleging van het Europees Parlement beslissingen neemt. Ik ben persoonlijk van mening dat er dankzij deze, vrij zware procedure sprake kan blijven van een specifieke reglementering voor wijn, waarbij zijn statuut van landbouwproduct wordt bevorderd. De Europese wijn moet in staat worden gesteld het hoofd te bieden aan de wijn uit derde landen en een zekere, ons welbekende besluiteloosheid. Ook moet hij zijn status als Europese wijn, als een streekgebonden kwaliteitsproduct kunnen handhaven. In dit opzicht heeft de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling een door mij ingediend amendement goedgekeurd waarin werd gevraagd om een verbod op vinificatie met uit derde landen ingevoerd druivenmost. Als de Raad dit voorstel overneemt, zal het kwaliteitsimago van de Europese wijnen bewaard kunnen blijven.
Op structureel vlak hebben wij in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ingestemd met het recht om te groeien. Wij hebben met andere worden ingestemd met een uitbreiding van de wijngaarden met 3 %, waarbij de beplantingsbeperkingen blijven voortbestaan. De wijngaarden met een groeimarkt kunnen andere rechten verwerven, op voorwaarde dat de lidstaten en eventueel hun regio's daadwerkelijk toezicht houden op hun rechten. Daarom hebben wij een specifiek amendement goedgekeurd met betrekking tot de instandhouding van de regelingen betreffende het geautomatiseerd wijnbouwkadaster.
De duur van de aanplantrechten is verlengd teneinde de voor de grond noodzakelijke braaklegging te garanderen. Er zijn andere structurele maatregelen genomen voor de vernieuwing en verjonging van de wijngaarden. Wij hebben hieraan maatregelen toegevoegd met betrekking tot het vinificatie-instrument. Als wij namelijk maatregelen financieren ter verbetering van de kwaliteit van de druiven, dan moet ook het vinificatie-instrument worden aangepast, teneinde kwaliteitswijn te verkrijgen. Daar de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling tot slot is begaan met de toekomst van het beroep van wijnboer, heeft zij ernaar gestreefd alle structurele maatregelen bij voorkeur ten goede te doen komen aan jonge wijnboeren, hetzij bij de vestiging van hun bedrijf, hetzij gedurende de groeifase ervan.
Wat het marktbeheer betreft, hebben wij gestreefd naar de invoering van een voor drinkalcohol bestemde distillatie, zodat de Europese wijnbouw deze voor hem kenmerkende markt kan behouden. Wat de crisisdistillatie betreft, hebben we bovendien een amendement goedgekeurd, uit hoofde waarvan deze distillatie niet facultatief is, maar verplicht wordt, op voorwaarde dat zij uitsluitend gericht is op de overschotgebieden en -producten. Bepaalde begrotings- en billijkheidsaspecten pleiten voor ons standpunt. Wat de producentenorganisaties betreft, heeft onze commissie slechts weinig wijzigingen aangebracht in het voorstel van de Commissie. Zij heeft de maatregelen ter uitbreiding van hun bevoegdheden echter wel geschrapt en alleen aan haar leden de hun toevertrouwde taken voorbehouden.
Wat de door ons als ?brancheorganisaties" aangeduide interprofessionele organisaties betreft, hebben we het voorstel van de Commissie volledig gewijzigd, aangezien dit voorstel ons meer geschikt leek voor de groente- en fruitsector. Op mijn verzoek en op dat van de voorzitter van onze commissie, de heer Colino Salamanca, heeft het Directoraat-generaal Studies van het Europees Parlement in een studie de rol van de brancheorganisaties in de wijnbouwsector onderzocht.
Ik spreek hierbij mijn waardering uit voor het uitstekende werk dat onder leiding van de heer Ramsay en de heer Angelidis is verricht. Dit heeft ons in staat gesteld artikel 42 op te stellen waarin het beginsel van de delegatie van bevoegdheden en de rol van de brancheorganisaties nauwkeurig worden omschreven. Ik denk dat het door ons aangenomen amendement rekening houdt met ieders belangen, dat wil zeggen zowel met die van de producerende als met die van de niet-producerende lidstaten, waarbij alle regels met betrekking tot de mededinging en de interne markt intact blijven.
Wat de oenologische praktijken betreft, hebben wij amendementen aangenomen die het mogelijk maken alle momenteel van kracht zijnde communautaire wetgevingen bij te werken. Binnen onze commissie bestaat er wantrouwen ten aanzien van de uitvoeringsverordeningen die misschien veel te soepel zijn. Wat de controles betreft, streven wij er tot slot naar een communautaire controlegroep op te richten die voorzien is van toereikend menselijk potentieel om toe te zien op het werk van de controlegroepen van de lidstaten. Deze nationale controlegroepen hebben tot taak toe te zien op een billijke en vergelijkbare toepassing van de communautaire wetgeving.
Dan heb ik nog een laatste opmerking over mijn verslag. Als rapporteur zal ik alle in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling goedgekeurde amendementen aanbevelen, met uitzondering van amendement 121 dat strijdig is met amendement 124. Ik acht het noodzakelijk de productie van druivendraf in stand te houden, bijvoorbeeld de druivendraf van Bourgogne of de Gewurztraminer. Ik zal derhalve voor amendement 124 en tegen amendement 121 stemmen. Een aantal collega's heeft eveneens amendementen ingediend. De amendementen die volledig aansluiten bij mijn verslag en in de commissie zijn goedgekeurd, vinden mijn instemming.
Ik ben aldus voor de amendementen 250 en 251 van de heer Arias Cañete, de amendementen 256, 257, 259, 261 en 268 van de Confederale Fractie Europees Unitair Links, alsmede amendement 273 van de Fractie Europese Radicale Alliantie en de Fractie De Groenen in het Europees Parlement en amendement 274 van de Fractie Europese Radicale Alliantie en de Fractie van onafhankelijken voor het Europa van de Nationale Staten. Ik ben tegen amendement 249, aangezien wij de ontwikkeling van de markt voor drinkalcohol niet kunnen voorspellen. Ik ben eveneens tegen de amendementen 252, 253, 260, 262, 264, 265, 266, 267 en 269 die hetzij strijdig zijn met het door onze commissie aanvaarde beginsel van de status-quo wat het verrijken en chaptaliseren betreft, hetzij met een ander, door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling goedgekeurd amendement.

Görlach
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Martin hartelijk bedanken. Het is de rapporteur door hard werken en veel compromisbereidheid gelukt om tussen de diverse regio's van Europa - en dat weerspiegelt zich natuurlijk ook binnen onze fractie - een goed compromis te sluiten. En ik herhaal: een goed compromis. Want het komt natuurlijk voor dat gauw-gauw compromissen worden gesloten om de moeilijkheden voorlopig even van tafel te vegen. Maar dat is hier niet het geval en mijn warme dank gaat uit naar de heer Martin.
Bij de wijnbouw in de Europese Unie moeten wij er vooral op letten, dat wijn en wijnproducerende regio's niet alleen maar worden bezien vanuit het oogpunt van het eindproduct. Het maakt echt verschil of ik wijn - direct van het vat of gebotteld - alleen maar als product zie dan wel de hele cultuur, de streek, de vervlechting met het landschap meeneem in mijn overwegingen. Daarom loont het zich dat Europa zich intensief om zijn wijn bekommert. Juist hier wil ik de heer Martin bedanken - ik spreek weliswaar voor mijn fractie, maar kom uit een noordelijke lidstaat - want hij toont aan gevoel te hebben voor de typische verschillen, voor de wijze waarop in de praktijk eeuwenlange wijnbouwtradities en oenologische procedé's zijn gegroeid. Met zijn voorstellen kunnen wij inderdaad de strijd vergeten die zeer lang is gevoerd tussen Noord-, Zuid-en Centraal-Europa. Natuurlijk zullen er problemen blijven en nieuwe problemen ontstaan. Wanneer ik denk aan de hoeveelheden gerectificeerde druivenmostconcentraten die vooral van buitenaf in steeds grotere hoeveelheden de Europese Unie binnenkomen, zullen wij toch de Commissie moeten vragen dit in het oog te houden.
Ik vind het heel positief dat bij het recht op nieuwe aanplant flexibiliteit is verzekerd en een billijk compromis is gevonden. Tot het jaar 2010 is besloten tot een verhoging van 3 % van de wijnbouwarealen. Weliswaar hadden velen hier graag een hoger percentage gezien, maar anderen vinden dit daarentegen al te ver gaan. Wat de distillatie betreft is de ook door de Commissie aangegeven richting absoluut juist. De verplichte distillatie moet worden teruggeschroefd. Wij moeten hier een beetje meer marktbeleid invoeren, maar dit instrument wel handhaven wanneer dit voor de toekomst noodzakelijk mocht blijken.
Zowel in de voorstellen van de Commissie als in de in onze commissie goedgekeurde voorstellen is de gerichte en ietwat preferentiële, maar noodzakelijke steun aan jonge wijnbouwers een goede zaak. Wat belangrijk is voor jonge landbouwers in het algemeen, is dubbel belangrijk voor jonge wijnboeren en ik bedoel hiermee actieve steun. Ik wil nu al verklaren dat mijn fractie de rapporteur steunt in zijn vastberadenheid om vast te houden aan het in de commissie uitgewerkte compromis en om nauwkeurig alle amendementen te bestuderen die aan dit compromis afbreuk kunnen doen. Heel wat amendementen stroken met de geest van het compromis, maar er zijn ook talrijke amendementen die daaraan afbreuk doen.
Onze fractie steunt de rapporteur, zodat wij de langdurige werkzaamheden in de commissie met de heer Martin kunnen afsluiten met een grote meerderheid in het Parlement. Dat versterkt de positie van de Commissie. De Raad zal er nu goed aan doen het compromis van het Parlement tot grondslag van zijn overwegingen te maken, want al meer dan drie jaar krijgt de Raad de zaak niet rond!

Langen
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil om te beginnen mijn dank betuigen aan de rapporteur en zijn medewerkers, want hier is echt een goed stuk werk geleverd. Met dit nieuwe voorstel van de Commissie zijn wij een andere weg ingeslagen dan in 1994-1995. Toen was het Parlement verdeeld en het voorstel, commissaris Fischler, was ook lang niet zo goed als het huidige. Op bepaalde punten zijn de kader-voorwaarden veranderd, op andere punten zijn zij hetzelfde gebleven. In vergelijking met de jaren "80 tonen de overschotten een dalende tendens. Maar in de voornaamste producerende landen, Italië en Frankrijk, is de consumptie per hoofd van bevolking teruggelopen. Bij de kwaliteitswijnen zijn wij sedert de GATT-ronde geconfronteerd met nieuwe concurrentie en wij hebben ingezien - en dat is de voornaamste vooruitgang die onder leiding van de rapporteur, de heer Martin, is geboekt - dat wij als Parlement eindelijk de regionale eigenheid van de wijnbouw in Noord- en Zuid-Europa moeten aanvaarden. Dat is de belangrijkste vooruitgang. Daarom heeft mijn fractie, de EVP, geen amendementen ingediend op het voorstel van de landbouwcommissie en op de compromissen van de heer Martin.
Ik wil nog eens in het kort schetsen waarom wij dit standpunt innemen. Ons inziens zijn wij erin geslaagd met dit nieuwe voorstel de knelpunten van de vroegere gemeenschappelijke ordening voor de wijnmarkt af te zwakken. Het eerst knelpunt was de distillatie. De vroegere verplichte distillatie heeft niet gewerkt. Het is dus beter om op vrijwilligheid te mikken. Anderzijds moet wel - en wij hebben hier diverse compromissen gesteund - de voorziening van de consumptie-alcoholmarkt met wijn worden veiliggesteld, voor cognac, brandewijn en andere traditionele regionale producten.
Ten tweede hebben wij voor het eerst een rechtsgrondslag voor producentenorganisaties en brancheverenigingnen. Wij willen dat wat minder ingewikkeld maken dan de Commissie heeft voorgesteld. Er is maar een punt waarop wij - en wij zijn het hierover in onze fractie eens geworden - van het compromis af willen wijken. Het gaat om het eerste gedachtenstreepje van amendement 179. Mijnheer de rapporteur, wij zijn het erover eens geworden dat wij de zaak van de verplichte botteling in de streek van oorsprong, zoals wij hierover tot nu toe hebben beraadslaagd, willen regelen in het verslag-Lulling en niet nu reeds. Met name willen wij echter het arrest van het Hof van Justitie afwachten. Daarom zullen wij tegen het eerste gedachtenstreepje stemmen.
Op alle andere punten hebben wij echter meegewerkt aan de totstandkoming van verstandige compromissen. Ik noem de status quo voor sacharose, de oenologische praktijken, de verscheidenheid aan tradities. Wij kunnen het ontwerpverslag over het geheel genomen goedkeuren. Wij zijn voor het eerst zover dat het Parlement in deze zeer omstreden zaak kans heeft zijn stem te laten horen en invloed uit te oefenen op Commissie en Landbouwraad.
Applaus

Vallvé
Mijnheer de Voorzitter, mijns inziens hebben wij deze keer een positieve gemeenschappelijke marktordening voor de ingewikkelde wijnbouwsector tot stand gebracht. Ik vind ook dat het op zich goede Commissievoorstel substantieel is verbeterd door het verslag van het Parlement.
De productie van wijn geschiedt in bepaalde gebieden, daar waar van oudsher de wijnstok wordt verbouwd en moeilijk een andere productie mogelijk is. In deze gebieden is er sprake van een paar wijnproducenten en van een consumptie die traditioneel praktisch de enige consumptie van alcoholhoudende dranken voor de burgers was. In de huidige gemondialiseerde samenleving is dat echter volkomen anders.
Deze gemeenschappelijke marktordening streeft naar regularisatie van het wijnbouwareaal en in dat opzicht vind ik het een goede GMO. Ik vind het positief dat een geringe toename van nieuwe aanplant wordt toegestaan en maatregelen worden getroffen om nieuwe mensen, jongeren, bij de productie van dit traditionele product te betrekken.
Ik ga het niet hebben over het aspect van de oenologische praktijken die in sommige landen een jarenlange traditie hebben. Ieder gebied heeft zijn eigen wijze van wijnproductie.
Ik ben van oordeel dat de consument een belangrijke plaats in onze samenleving inneemt. De wijn moet niet alleen op de markt gebracht worden. Er is een mededeling nodig, een onderzoek naar de positieve werking van wijn, alsook voorlichting over een verantwoorde consumptie van dit product. Wijn heeft een heilzame werking en is een product dat als voedingsmiddel moet worden beschouwd. Wijn en gezondheid gaan goed samen, maar deze wetenschap kan niet louter door de traditie worden overgeleverd. De gezamenlijke wijnproducenten moeten voor betere voorlichting van de consument zorgen.

Jové Peres
Mijnheer de Voorzitter, het komt niet vaak voor dat het Parlement hetzelfde dossier in dezelfde zittingsperiode twee keer behandelt. Gelukkig is de situatie rond de hervorming van de gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt nu totaal anders dan aan het begin van deze zittingsperiode.
Het verschil tussen beide behandelingen heeft te maken met het voorstel van de Commissie. Aan het voorstel waarover wij aan het begin van de zittingsperiode hebben beraadslaagd, lag de naar mijn smaak apocalyptische overschothypothese ten grondslag.
Volgens de Commissie kon toen dit gevaar slechts worden bezworen door massale rooiing van de wijngaarden. De verdienste van dat voorstel was dat de meningen in de Raad verdeeld waren, zodat het dossier is blijven liggen.
Vijf jaar later is de situatie volstrekt anders. Het Commissievoorstel is nu ook heel anders. Na vijf jaar blijkt dat de gevreesde structurele overschotten zich niet hebben voorgedaan, waardoor de drastische Commissievoorstellen zinloos zijn geworden. De Commissie komt wel vaker met dit soort voorstellen als het gaat om hervormingen voor zuidelijke landen.
Vandaag is echter van fundamenteel belang vast te stellen hoe nauwkeurig de analyses van de Commissie, als bevoegde instelling voor het indienen van wetgevingsvoorstellen, moeten zijn en aan welke kwaliteitseisen zij moeten voldoen. Dit aspect is van doorslaggevend belang bij de beraadslaging over het pakket landbouwhervormingen van Agenda 2000. Vaak wordt het probleem niet zozeer veroorzaakt door de gemaakte analyses als wel door de dingen die niet gezegd of niet gedaan worden.
Ik hoop dat de huidige Commissievoorstellen niet hetzelfde negatieve effect zullen sorteren als de hervorming van 1992 toen talrijke bedrijven verdwenen en werkgelegenheid in de landbouw verloren ging.
Tot slot feliciteer ik de heer Martin met zijn verslag en zijn voortreffelijke werk. De grote verdienste van zijn verslag is dat het coherent is. Die verdienste is des te groter daar hij hierin op correcte wijze een groot aantal amendementen heeft verwerkt. Ik wil niettemin - naast al mijn lof, de rapporteur weet dat - wijzen op een kwestie die niet is aangepakt. Het verslag wil verrijking met saccharose blijven toestaan. Wij laten een waardevolle kans liggen als wij de saccharose niet door geconcentreerde most vervangen. Door most te gebruiken, respecteren wij de traditionele oenologische praktijken en kunnen wij wijn van de wijnstok blijven produceren.
Mijnheer Martin, tenslotte wil ik u hartelijk bedanken voor het bezoek dat u aan mijn land heeft gebracht. U bent daarbij in de gelegenheid geweest met landbouworganisaties te praten. Ik wil u daar nu graag aan herinneren en mijn grote erkentelijkheid daarvoor uitspreken. Ik denk dat die reis hoe dan ook nuttig is geweest.

Rosado Fernandes
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat het niet aan de invloed van de wijn is te danken dat in dit Parlement zulk een breed akkoord wordt bereikt. Maar indien Dionysus erin is geslaagd een punt van overeenstemming te bereiken, kan ik dat natuurlijk alleen maar toejuichen. Het is een feit dat het verslag van mijn collega, de heer Martin, kiest voor de status-quo. Enerzijds opteert men hierin voor modernisering, wil men de wijnmarkt aanpassen aan de nieuwe situatie die is ontstaan door de mondialisering van de markt, wil men meer flexibiliteit en de dirigistische neigingen van de Commissie doorbreken en anderzijds wil men de lidstaten, de producentenorganisaties en de wijnbouwcommissies ertoe aanzet hun verantwoordelijkheid op zich te nemen.
Er is eveneens rekening gehouden met de noodzaak onze wijnproductie op te voeren in de mate waarin dit mogelijk is op grond van de markt, zonder daarbij uit het oog te verliezen dat de verantwoordelijken terzake een betere coördinatie tussen de lidstaten moeten garanderen. Op dit punt volstaat het mijns inziens uiterst eenvoudige maatregelen te treffen. Ik noem bijvoorbeeld de opstelling van een betrouwbaar kadaster, dat momenteel niet-bestaand is. Anderzijds moet ook de strijd worden aangebonden tegen fraude met geconcentreerde most. Wat dit betreft moet men in bepaalde onderhandelingen met derde landen, wanneer sprake is van de zich daar voordoende fraude, een zekere verdraagzaamheid aan de dag leggen. Het probleem van de verplichte distillatie moet op een meer flexibele wijze worden aangepakt. Bij dit alles valt hen die overeenkomstig de markt al dan niet tot distillatie overgaan een grote verantwoordelijkheid te beurt. Er mag in geen geval een willekeurige niet-gereguleerde verplichte distillatie worden ingevoerd. Een ander belangrijk gegeven is dat de eigen kenmerken en wijnbouwactiviteiten van elke regio moeten worden gerespecteerd, zonder dat hierdoor zinloze conflictsituaties ontstaan. Ik heb namelijk meer dan genoeg van al die nodeloze geschillen die de Europese wijnboeren in geen enkel opzicht nader tot elkaar hebben gebracht.
Ik hecht tevens een uitzonderlijk belang - en ik geef toe dat dit voor Portugal bijzonder gevoelige punten zijn - aan het probleem van de botteling op de plaats van herkomst, aan het probleem van de verantwoordelijkheid en het probleem van de kwaliteitswijnen, waarbij het vaak om wereldbekende namen gaat. Daarom gaan wij niet akkoord met de amendementen 171 tot 179 en mijn collega's hier in de buurt en ikzelf zullen dan ook tegen deze wijzigingen stemmen. Voor het overige beschouw ik dit verslag als uiterst positief, omdat wij tot goede akkoorden zijn gekomen, ook al hebben wij geen consensus bereikt. En dat is uiteindelijk het belangrijkste. Consensus is tenslotte niets anders dan een lichte vorm van verraad, terwijl dit akkoord per definitie uiting geeft aan een gegeven woord, een contract waar wij allen belang bij hebben.

Kreissl-Dörfler
Mijnheer de Voorzitter, bij de aanpassing van de gemeenschappelijke marktordening voor wijn moet de EU de problemen bij de bron aanpakken, in plaats van pas de put te dempen als het kalf al verdronken is. Distillatie en rooiing zijn typische lapwerkmaatregelen en zouden eigenlijk moeten worden afgeschaft. Want distillatie leidt tot massaproductie van inferieure wijn en rooipremies dragen bij aan verplaatsing van de wijnbouw van economisch moeilijke, maar traditioneel belangrijke streken naar gerationaliseerde, op export gerichte productie. Overproductie kunnen wij alleen het hoofd bieden met nieuwe, algemene kwaliteitsnormen. Ik moet wel waarschuwen tegen het denkbeeld dat wij ook hier genetische modificaties kunnen toepassen.
Wij willen historische cultuurlandschappen behouden en de wijnboeren een passend inkomen verzekeren. Maar op den duur bereikt men dat alleen met kwaliteit. Dit gaat mij bijzonder ter harte, want ik geloof dat wij onze Europese wijnbouw tijdens de volgende WHO-ronde alleen kunnen verdedigen, wanneer wij op het punt van milieu, sociaal aanzien en kwaliteit ons gewicht in de schaal leggen. De Amerikanen willen ons certificaat van oorsprong van tafel vegen en in plaats daarvan over merken onderhandelen. Dat kan betekenen dat Coca Cola het merk Bordeaux kan kopen en ons dan onder dit merk de allergoedkoopste wijnen van de wereld kan aansmeren. Dat willen wij toch niet! Wij moeten dus deugdelijke argumenten hebben om duidelijk te maken waarom het certificaat van oorsprong meer betekent dan alcoholgehalte en kleur.
Het hoog geprezen landbouwmodel van de EU krijgt alleen vorm en inhoud wanneer wij regionale, sociale en ecologische eigenschappen van wijnen kunnen benoemen en een dienovereenkomstige doortastende houding innemen bij de onderhandelingen. Wij steunen het verslag van de rapporteur onder het motto: kwaliteit in plaats van kwantiteit!

Chesa
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, waarde collega's, in de eerste plaats dank ik onze rapporteur, de heer Martin, voor zijn uitstekende verslag waarin rekening wordt gehouden met alle Europese wijngaarden.
Begin augustus heeft hij in mijn bijzijn, in mijnstadhuis van Carcassonne, een ontmoeting gehad met vertegenwoordigers van de wijnbouw en de handel uit de regio Languedoc-Roussillon. Ik constateer tot mijn vreugde dat de belangrijkste eisen van de beroepskringen uit deze regio zowel in het verslag als tijdens de stemming in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling zijn overgenomen.
Wat zijn de belangrijkste eisen? Wat het wijnbouwpotentieel betreft, moet het beginsel van rechtenbeperking overeind blijven door een recht op nieuwe aanplant van 3 % op korte termijn toe te kennen, waarbij de mogelijkheid moet bestaan tot aanpassing aan de behoeften van de markt, na een reële inventarisatie van de aanplantrechten.
Wat de verbetering van de wijngaarden betreft, moet het belang van het structurele luik worden benadrukt. Waarde commissaris, als afgevaardigde van het belangrijkste Europese wijngebied, waar de wijngaarden een aanzienlijke vernieuwing hebben ondergaan, kan ik u verzekeren dat kwaliteit een beslissende factor is voor de toekomst van de wijnbouw.
Daarom hebben wij verzocht het hele luik ?omschakeling" open te stellen voor de verjonging van de wijngaarden en de vinificatie-instrumenten. Al deze structurele maatregelen voor zowel het wijnbouwpotentieel als de verbetering van de wijngaarden, moeten bij voorkeur ten goede komen aan jonge wijnboeren.
Wat het marktbeheer betreft, moet de verplichting tot distillatie van bijproducten blijven bestaan, ongelet de huidige afwijkingen. Deze geproduceerde alcoholen moeten worden ondergebracht in de markt voor consumptie-alcohol om zo de begrotingskosten van deze maatregel terug te dringen.
Crisisdistillatie kan alleen doeltreffend zijn als zij verplicht blijft in de regio's waar overschotten bestaan.
Wat de brancheverenigingen betreft, moeten de taken en de functies van de producentenorganisaties worden erkend zonder enige mogelijkheid van uitbreiding van de regel. Het in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling goedgekeurde verslag is mijns inziens dus uitermate geschikt.
Wat de oenologische praktijken betreft, moet een volledige lijst van toegelaten praktijken worden opgemaakt en het beginsel van de status-quo overeind blijven. Ook moeten de voorschriften voor steun aan verrijking door middel van geconcentreerde druivenmost worden gehandhaafd.
Ik wijs u met name op amendement 274 betreffende zoete wijnen. Wat de etikettering betreft, moet ook hier een lijst van verplichte termen worden gehandhaafd.
Mijnheer de Voorzitter, voor het handelsverkeer met derde landen moet de huidige regeling worden gehandhaafd. Daarin is sprake van een verbod op de vinificatie met uit derde landen afkomstige druivenmost. Als dit verbod wordt opgeheven, zoals de Commissie voorstelt, bestaat het risico dat het imago van de in de Europese Unie geproduceerde wijnen sterk wordt aangetast en de kwaliteit daadwerkelijk achteruit gaat, hetgeen haaks staat op de doelstellingen van de GMO.
Ter afsluiting wil ik nog een opmerking maken over de door de Commissie voorgestelde procedure voor het beheer van de aanplantrechten, de etikettering van de oenologische praktijken en de maatregelen voor het marktbeheer. In tegenstelling tot hetgeen de Commissie voorstelt, moet de huidige procedure van artikel 43 worden gehandhaafd.

Barthet-Mayer
Mijnheer de Voorzitter, ik hoop van harte dat alle collega's voor de belangrijkste voorstellen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling zullen stemmen. Deze voorstellen zijn het resultaat van de enorme en bewonderenswaardige pogingen van onze collega om compromissen te bereiken, waarbij billijkheid, realisme en openheid hoog in het vaandel stonden.
Het is hoofdzakelijk de bedoeling dat wijn, met een verbeterde definitie, blijft gelden als een landbouwproduct, de invoer van uit derde landen afkomstige druivenmost wordt verboden, wijngaarden afhankelijk van de ontwikkelingen op de markten kunnen groeien en er zowel sprake is van een status-quo op het gebied van de oenologische praktijken - met inbegrip van het chaptaliseren - als van verplichte distillatie alleen in crisisperiodes en alleen in overschotgebieden. Daar de zoete wijnen niet uitdrukkelijk in de tekst worden vermeld, hebben een aantal collega's en ik amendement 274 ingediend dat erop gericht is deze expliciet te noemen. Dit is noodzakelijk om vast te houden aan onze gemeenschappelijke logica van instandhouding van de diversiteit van de wijngebieden, kwaliteitbevordering en bewaring van het eigen karakter van de Europese wijnen.
Mijnheer Martin, ter afsluiting deel ik u mee dat ik zo vrij zal zijn opnieuw twee of drie amendementen in te dienen, met name betreffende de GMO's. Ik hoop dat deze nieuwe formulering zowel uw goedkeuring als die van al onze collega's zal wegdragen.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, dit wijnbouwdossier houdt ons nu al zes jaar bezig. Daaruit blijkt hoe belangrijk het is. Ik zou haast zeggen dat dit dossier dubbel belangrijk is. In de eerste plaats is het belangrijk omdat onze wijnbouwers belangrijk zijn: zij vertegenwoordigen 7 % van het landbouw-BBP en slechts 2, 5 % van de begrotingsuitgaven, hetgeen betekent dat een wijnbouwer veel oplevert en weinig kost. In de tweede plaats is het wijnbouwdossier belangrijk voor de algemene economie, aangezien de wijnbouw een sleutelpositie inneemt op onze handelsbalans. Geachte commissaris, ik ben overigens bang dat wat de handelsbalans betreft uw plan ons enigszins in gevaar brengt.
Het plan van de Commissie is bekend. Zoals altijd bij de landbouw is dit plan gebaseerd op het sprookje van de overproductie. Tegen het jaar 2000 zou er volgens u 180 miljoen hectoliter wijn zijn. Hiervan consumeren we 150 miljoen hectoliter. Er zou dus een overproductie zijn van 30 miljoen hectoliter. Dit heeft geresulteerd in de door u in 1993 voorgestelde maatregelen: oogst van onrijpe druiven, wijnbouwquota's, kortom, de welbekende buitensporigheden.
Gelukkig weten we nu dat de balans in 1998 in evenwicht was, waardoor u een bittere pil heeft moeten slikken. Uit technisch oogpunt waren er dus positieve veranderingen. Ik denk echter dat de verdorven filosofische ideeën van uw Commissie nog latent aanwezig zijn.
Ik begin met de positieve veranderingen. Na het verslag-Sierra Bardaji uit 1993 en het verslag-Fantuzzi uit 1998 zijn wij er nu met verslag-Martin in geslaagd, met behulp van niet minder dan 600 amendementen, de dingen te verbeteren. Zo zijn er amendementen over de nu verplichte distillatie, de nieuwe aanplantrechten van 3 %, de verjonging van de wijngaarden, de uit sanitair oogpunt noodzakelijke braaklegging van de grond, de drinkalcohol en de steun voor geconcentreerde druivenmost - en dan niet eenvoudigweg voor de regio CIII, hetgeen zowel de wijnbouwers uit mijn regio, Languedoc-Roussillon, als die uit de regio van Raymond Chesa verontrustte. Er zijn tevens amendementen ingediend met betrekking tot de controleurs, aangezien er voor heel Europa slechts twee inspecteurs waren. Ook zullen er wellicht amendementen zijn betreffende de, uit de tijd van maarschalk Pétain stammende en door links gesteunde interprofessionele organisaties. Dat is echter niet het belangrijkste. We hebben misschien ook vooruitgang geboekt in de godsdienstoorlog over het chaptaliseren.
Ik ben echter bang dat achter de honingzoete technische concessies bittere filosofische ontsporingen schuilgaan. Ik onderscheid de volgende vier filosofische ontsporingen ofwel verdorven ideeën: het malthusianisme, het conservatisme, het mondialisme en de ontmenselijking. Laten we beginnen met het malthusianisme. Zowel voor de vlees- en graansector als voor de melksector en zelfs de steenkool- en de staalsector hanteert u slechts een instrument voor het marktbeheer: het beperken van het aanbod. Het stimuleren van de vraag is nooit aan de orde. De openstelling van de wijnbouwmarkt voor het oosten, voor de komst van de Hongaarse, Roemeense en Bulgaarse wijngaarden moet natuurlijk worden voorbereid, evenals de Wereldhandelsorganisatie voor het jaar 2000, met onze Australische, Californische en Zuid-Afrikaanse vrienden.
Vervolgens is er het fiscale, de wijnbouw ongunstig gezinde conservatisme van Noord-Europa. In Denemarken of in Groot-Brittannië wordt per liter wijn een accijns van 3 euro geheven. Ook kennen we het conservatisme op het gebied van de gezondheid van Zweden of Finland: een lakse houding op het gebied van drugs, maar je reinst puritanisme wanneer het om drank gaat en dat terwijl wijn toch een gezond product is, goed voor hart- en bloedvaten en dan spreek ik nog niet eens over de psychische effecten die de bij het Heizel-drama betrokken en onder invloed van bier verkerende hooligans eens hadden moeten onderzoeken.
Mondialisme is zes miljoen hectoliter ingevoerde wijn, een tiende euro douanerechten en uit derde landen afkomstige geconcentreerde druivenmost, waaraan u uw goedkeuring wilde hechten. Gelukkig heeft de Commissie weerstand kunnen bieden. Om dit mondialisme te vervolmaken, zou toestemming tot ongebottelde wijn in plaats van in het productiegebied gebottelde wijn hebben volstaan, hetgeen mij meteen op de vierde en laatste ontsporing brengt: de ontmenselijking. Daarbij wordt ernaar gestreefd wijn als een industrieel product te beschouwen in plaats van een landbouwproduct. Hierin bestaat het conflict tussen de Noord-Europese beschaving van het bier en het Europa van de wijn en het ?evenwicht" binnen de Raad van Ministers baart mij dan ook zorgen. Ik herinner onze collega's er echter aan dat als er ooit wijnstokken waren geweest in Saoedi-Arabië, dit de strategische aanblik van de wereld zou hebben veranderd. Ik vrees dat de conservatieven uit het noorden en die uit het zuiden op dat punt onder een hoedje spelen. Beide partijen drinken geen wijn.

De Voorzitter
Wij onderbreken hier het debat en gaan over naar het vragenuur.
Het debat wordt om 21.00 uur hervat.

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Commissie (B4-0020/99).

De Voorzitter

Vraag nr. 38 van Paul Rübig (H-1252/98): Betreft: Euro-omschakeling bij leerboeken
Of de gemeenschappelijke munteenheid soepel wordt ingevoerd en door de Europese burgers aanvaard zal er mede sterk van afhangen hoe snel en hoe uitgebreid informatie op onderwijsgebied wordt aangeboden. Natuurlijk moet daarbij vooral gedacht worden aan die schooltypes en vakken die in het algemeen het zwaartepunt leggen op monetaire zaken, zoals handelsscholen resp. boekhouden of kosten berekenen.
Kan de hier aanwezige vertegenwoordiger van de Commissie mij zeggen hoe ver de omschakeling op onderwijsgebied, met name bij de nieuwe opzet van leerboeken en onderwijsmateriaal, tot op heden is gevorderd?
Ik heet mevrouw Cresson welkom en verzoek haar de vraag van de heer Rübig te beantwoorden. U hebt het woord, mevrouw Cresson.

Cresson
De Commissie is zich ervan bewust dat bij de overgang naar de euro ook in de onderwijssector heel wat op het spel staat.. Kinderen zullen een essentiële rol spelen bij een snelle aanpassing van hun ouders aan de gemeenschappelijke munt. De Commissie respecteert de exclusieve bevoegdheid van de lidstaten voor deze sector, maar geeft wel in het kader van het Socrates-programma steun aan diverse projecten ter bevordering van de voorlichting over de euro in onderwijskringen en de opneming van dit thema in lesprogramma's.
Een reeks concrete maatregelen moet hier worden genoemd. Er is een werkgroep voor het onderwijs en de euro in het leven geroepen, waarin vertegenwoordigers van de ministers van Onderwijs en de nationale bureaus van het Socrates-programma zitting hebben. De werkzaamheden van deze groep zijn gericht op het stimuleren van pedagogische initiatieven op het stuk van de euro en het uitwisselen van informatie en goede praktijken op dit gebied.
De werkzaamheden van deze groep hebben hun beslag gevonden in een overzicht over de pedagogische initiatieven en instrumenten op het gebied van de euro, zowel op nationaal als op communautair vlak, dat op Internet op de pagina ?De euro op school" van Europa, de server van de EU kan worden geraadpleegd. Er wordt momenteel gewerkt aan een handboek waarin de initiatieven van de lidstaten op dit gebied worden beschreven, met name ten aanzien van de opleiding van leerkrachten en de aanpassing van de programma's en leerboeken. Dit document zal eveneens verkrijgbaar zijn via Internet en onder de betrokkenen worden verspreid.

Rübig
Mevrouw de commissaris, ik heb nog een aanvullende vraag. Als dat via Internet wordt aangeboden en dus uiteindelijk de multimedia ter beschikking wordt gesteld, ziet u dan een mogelijkheid om met learning entertainment of learning adventure de mensen zover te krijgen dat zij zich dit onderwerp eigen maken? Want tenslotte gaat het erom dat de ouders van de kinderen te weten komen welke toekomstkansen hier liggen.
Wat het onderzoeksprogramma betreft, zou ik willen weten of hier programma's zijn die zich bezighouden met de vraag hoe men de euro het best kan invoeren en welke problemen er bij die invoering kunnen ontstaan. Met tijdige voorlichting kan men die misschien het hoofd bieden.

Cresson
Deze activiteit of actie heeft niet rechtstreeks betrekking op de onderzoeksector, maar veeleer op de onderwijssector en zoals ik u heb meegedeeld, zullen we op Internet inderdaad informatie aanbieden die geschikt is voor scholieren. Wij zullen deze informatie dan ook zo aantrekkelijk mogelijk aanbieden. Het is helemaal niet uitgesloten dat er innovaties kunnen worden doorgevoerd op het gebied van educatieve software en spellen.
Ik wijs u er overigens op dat wij ieder jaar in de week van de zogenaamde net days een actie op touw zetten voor de verspreiding van Internet en de multimedia. In de volgende net days -week - die bij het begin van het aanstaande nieuwe schooljaar zal plaatsvinden - zal ik dan ook benadrukken hoe belangrijk het is dat er bij uitwisselingen tussen Europese scholen rekening wordt gehouden met het thema van de euro zodat dit binnenkort echt actuele onderwerp een plaats kan krijgen in de programma's die dan zullen worden opgezet.
Daarnaast ben ik van mening dat een bewustmaking van de leerkrachten absoluut noodzakelijk is. Op mijn initiatief hebben wij hiermee drie jaar geleden reeds een begin gemaakt bij het gebruik van multimedia en Internet. Wat echter meer bepaald de behandeling van het thema ?euro" betreft, kan er daadwerkelijk een op de leerkrachten gerichte actie worden opgezet. Dat is wat ik u kan vertellen over dit soort activiteit.
Wat het onderzoek betreft, is de structuur van het vijfde kaderprogramma voor onderzoek op mijn verzoek en suggestie bijzonder ingrijpend gewijzigd ten opzichte van het vierde kaderprogramma. Een van de grote rubrieken van dit vijfde kaderprogramma, te weten het tweede hoofdstuk, gaat over informatietechnologie. Binnen de informatietechnologie is er - net als in de andere hoofdstukken van het kaderprogramma - sprake van een aantal sleutelacties, dat wil zeggen van horizontale acties die betrekking hebben op zowel de zuiver wetenschappelijke vakken als de menskunde. Wat het thema van de educatieve software en de multimedia betreft, zou het ook een goed idee zijn om, wat de euro betreft, gebruik te maken van stimulerende maatregelen en inschrijvingen, zodat we reacties krijgen op onze voorstellen, de goede eruit kunnen lichten en deze kunnen verspreiden.

De Voorzitter

Vraag nr. 39 van Richard Howitt (H-0094/99): Betreft: Kosten voor internationale bankoverschrijvingen en de interne markt voor financiële diensten
Deelt de Commissie de mening van een van mijn kiezers, de heer Vaughan uit Rochford, dat het niet gepast is dat Britse banken voor rechtstreekse overschrijvingen naar banken in andere EU-landen tot UKL 20 aan kosten berekenen, terwijl de Nederlandse bank ABN/AMRO hiervoor slechts HFL 15 (UKL 6, 50) in rekening brengt? Staan deze hoge kosten voor het overmaken van geld van de ene lidstaat naar een andere in een Unie waarin wij de belemmeringen voor handel en vrij verkeer van werknemers trachten weg te nemen, niet in tegenspraak met de beginselen van de Commissie en weerhoudt dit de burgers er niet van om in andere landen werk te zoeken of zaken te doen? Kan de Commissie nagaan of Britse banken zich aldus schuldig maken aan concurrentieverstorend gedrag onder overtreding van artikel 85 van het Verdrag dan wel of dit inderdaad een inbreuk is op de interne markt voor financiële diensten?
Ik heet de heer Van Miert welkom en verzoek hem uit de vraag van de heer Howitt te beantwoorden. U hebt het woord, mijnheer Van Miert.

Van Miert
De geachte afgevaardigde heeft ten eerste gevraagd of het niveau van de kosten die door de Britse banken in rekening worden gebracht voor internationaal geldverkeer binnen de Europese Unie wel in overeenstemming is met artikel 85 van het Verdrag van Rome. Krachtens dit beroemde artikel zijn alle tussen ondernemingen onderling overeengekomen afspraken onwettig, voor zover ze concurrentieverstorend werken en de handel tussen de lidstaten beïnvloeden. Zolang de tarifering die hier ter discussie staat het gevolg is van een onafhankelijk en niet gecoördineerd besluit van een afzonderlijke bank, wordt artikel 85 niet geschonden. In andere gevallen kunnen er zich echter wel degelijk problemen voordoen.
Ten tweede vraagt de geachte afgevaardigde zich af of het niveau van deze tarieven wel in overeenstemming is met de gemeenschappelijke markt voor financiële diensten. In haar mededeling van 1992 over vereenvoudiging van het grensoverschrijdende betalingsverkeer geeft de Commissie aan dat de gemeenschappelijke markt en de economische en monetaire eenwording pas ten volle tot hun recht kunnen komen als overschrijvingen tussen bedrijven en particulieren binnen de Gemeenschap even snel, betrouwbaar en goedkoop worden als het betalingsverkeer binnen de meeste afzonderlijke lidstaten.
De Commissie huldigt dit standpunt nog steeds. Het Verdrag biedt echter geen rechtsgrondslag voor het bij wet verbieden van hogere tarieven op grensoverschrijdende overschrijvingen.
De Commissie heeft indirect echter wel degelijk geprobeerd de stelsels voor banktransacties en betalingen te wijzigen, met name door het indienen van een voorstel voor een richtlijn inzake grensoverschrijdende overschrijvingen. Deze richtlijn is inmiddels aangenomen en wordt op 14 augustus 1999 van kracht. Ons voorstel was voor de banken aanleiding hun systemen te herzien en ze efficiënter te maken om aan de richtlijn te kunnen voldoen, met name aan de eisen inzake transparantie, gegarandeerde tijdschema's voor overschrijvingen en de geld-terug-garantie voor opdrachtgevers. Er zijn tekenen die erop wijzen dat bepaalde banken hun tarieven de afgelopen vijf jaar hebben verlaagd, sinds het voorstel op de agenda van de Commissie werd geplaatst. Het prijsbeleid is echter uiteindelijk de verantwoordelijkheid van de dienstverlener zelf, of het nu gaat om binnenlandse of internationale transacties.
Tenslotte heeft de Commissie er in haar Groenboek over de invoering van de gemeenschappelijke munt bij het bankwezen opnieuw op aangedrongen de invoering van de euro te beschouwen als een uitgelezen kans om één grote ruimte voor het betalingsverkeer te scheppen, in ieder geval voor betalingen in euro's. De Commissie werkt momenteel aan een herziening van haar beleid inzake grensoverschrijdend betalingsverkeer in de detailhandel, onder andere om een oplossing te kunnen bieden voor het vraagstuk van de nog altijd aanzienlijk hogere tarieven.
Dat er iets moet veranderen is duidelijk. U kunt ervan op aan dat de Commissie aan de verbetering van de huidige situatie zal blijven werken.

Howitt
Ik dank de commissaris voor zijn uitvoerige antwoord en voor zijn instemming met mijn opvatting dat de huidige situatie moet worden veranderd. Zou hij nog een stap verder willen gaan en erkennen dat het onderzoek in 1992 heeft aangetoond dat de meeste lidstaten - let wel, de meeste, niet alle lidstaten - lage tarieven en een doelmatig betalingssysteem hanteren? Heeft het onderzoek van de heer Vaughan, uit mijn eigen kiesdistrict, die aantoonde dat Britse banken zelfs drie keer zoveel in rekening brengen als hun Nederlandse tegenhangers, niet aan het licht gebracht dat we in Groot-Brittannië met een heel specifiek probleem zitten? Kunt u ons beloven dat u juist dit probleem zult aanpakken?
Als u zegt door te willen gaan met een beleid op basis van vrijwillige maatregelen, wilt u dan rekening houden met de opmerkingen van uw eigen collega's? Zo zei de heer Monti, na zijn overleg met de Europese Federatie van het Bankwezen, op 29 januari jongstleden, het volgende: ?Ik ben van plan een mededeling op te stellen waarin ik zal onderzoeken wat er nog moet worden gedaan om het functioneren van het betalingsverkeer in de detailhandel op de interne markt te verbeteren" . Commissaris De Silguy heeft op 7 mei 1998 een soortgelijke waarschuwing gericht aan het adres van de Europese financiële instellingen, waarin hij er bij hen op aandringt de zaak opnieuw te bekijken. Kunnen we nu nog meer maatregelen verwachten, en niet persé maatregelen van hetzelfde soort?

Van Miert
Wat het laatste deel van uw vraag betreft is het antwoord: ja. U kunt er van op aan dat we de middelen die ons ter beschikking staan zo goed mogelijk zullen gebruiken, geheel in overeenstemming met de regels. Twijfelt u wat dat betreft niet aan onze vastberadenheid! Het eerste deel van uw vraag dient ook te worden gericht aan de Britse autoriteiten, als u er achter wilt komen wat er in Groot-Brittannië op dit gebied allemaal precies gebeurt. Daar een en ander ook relevant is voor het concurrentiebeleid van de Europese Commissie, zijn we zeker bereid dit vraagstuk te bekijken.

McIntosh
Het is me een genoegen de commissaris vanavond in deze vergaderzaal te mogen begroeten. Is hij het niet met me eens dat het erg moeilijk zal worden de tarieven voor overschrijvingen transparanter te maken, zolang de euro niet daadwerkelijk in alle lidstaten is ingevoerd? Onderschrijft hij verder mijn opvatting dat met name kleine en middelgrote ondernemingen in het Verenigd Koninkrijk die risicodragend kapitaal willen verkrijgen, niet voldoende keus hebben uit verschillende financiële tussenpersonen? Ik maak me ernstige zorgen - en ik zou graag willen dat dit werd genotuleerd - over het feit dat leningen van de Europese Investeringsbank in het Verenigd Koninkrijk slechts via één tussenpersoon kunnen worden verkregen. Kunnen de commissaris of the Britse autoriteiten geen maatregelen treffen om de concurrentie op dit terrein te stimuleren?

Van Miert
Wat die tussenpersonen betreft, zijn we zeker bereid dit probleem te bekijken, als u wat meer bewijsmateriaal levert. Dit ligt weliswaar in het verlengde van de verantwoordelijkheden van collega Monti, maar we staan in ieder geval open voor al het bewijsmateriaal dat u ons kunt voorleggen.
Verder begrijp ik niet goed hoe er zo'n groot verschil is kunnen ontstaan tussen de tarieven voor overschrijvingen, zoals die nog altijd in Groot-Brittannië worden gehanteerd, en de tarieven in een aantal andere Europese landen. Daar moet een verklaring voor zijn, maar het zal een hele klus zijn die te vinden. In ieder geval moet er wel iets aan worden gedaan. Zoals ik al zei is dit natuurlijk ook aanleiding voor de Britse autoriteiten zelf om maatregelen te nemen of in ieder geval te achterhalen wat er werkelijk aan de hand is. Er mag echter geen misverstand bestaan over de noodzaak van aanpassing van huidige situatie. Deze is ons inziens op talrijke punten onontbeerlijk.

De Voorzitter

Vraag nr. 40 van Willy De Clercq (H-0091/99): Betreft: De grote nationale verschillen inzake erkenning, procedure tot erkenning, kwalificatie en controle van geneesmiddelen
Inzake geneesmiddelen blijkt de realisering van de interne markt nog veraf te zijn. Bedrijven ondervinden moeilijkheden om nieuwe geneesmiddelen te laten erkennen in de verschillende lidstaten, door de verschillen in erkenning, in procedures en in kwalificaties wat als geneesmiddel aangemerkt wordt of niet.
Niet alleen bedrijven, maar ook consumenten lijden hieronder. Patiënten kunnen in een lidstaat wel, in een andere dan weer niet gebruik maken van een geneesmiddel. Bovendien leveren de verschillende controles in de lidstaten vaak rechtsonzekerheid en een gebrekkige bescherming op. Ook de veiligheid voor patiënten is hierdoor niet volledig gewaarborgd.
Kan de Commissie zeggen hoever het staat met de realisering van een uniforme en geharmoniseerde markt binnen de EU voor de farmaceutica, en welke maatregelen zij op korte termijn zinnens is te nemen?
Ik heet de heer Papoutsis welkom en ik verzoek hem de vraag van de heer De Clercq te beantwoorden. Gaat u gang, mijnheer de commissaris.

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, er is aanzienlijke vooruitgang geboekt bij de voltooiing van de interne markt voor medicijnen. Het beeld dat de heer De Clercq schetst, klopt weliswaar met de werkelijkheid, maar met de werkelijkheid van enkele jaren geleden. Sedert 1995 zijn namelijk belangrijke vorderingen gemaakt bij de voltooiing van de interne markt. Technisch gezien is de harmonisatie bijna geheel rond. De werkzaamheden in deze sector beogen met name drie grote doelstellingen: de ontwikkeling van een Europese vergunningsprocedure, de totstandbrenging van een hoog niveau van bescherming voor intellectueel eigendom en de ontwikkeling van de farmaceutische markt zelf.
Voor de verstrekking van vergunningen voor nieuwe medicijnen zijn in 1995 twee nieuwe communautaire regelingen ingevoerd. Op grond daarvan hoeft men, om een snelle toegang te verkrijgen tot de Europese markt, slechts nog een enkele procedure te volgen. Deze procedure voorziet in twee mogelijkheden: of men wendt zich tot de voor evaluatie van medicijnen bevoegde instantie en krijgt dan één enkele, door de Europese Commissie verstrekte vergunning, of men vraagt om wederzijdse erkenning, hetgeen betekent dat men een aantal onderling geharmoniseerde vergunningen krijgt.
Wat de bescherming van intellectueel eigendom betreft, beschikt Europa met zijn wetgeving inzake medicijnen over de meest vooruitstrevende bepalingen van heel de wereld. Deze wetgeving werd in 1998 door de communautaire instellingen aangenomen en voorziet in de mogelijkheid van octrooi voor biotechnologische innovatie. Daarmee kon dus een einde worden gemaakt aan de onzekere situatie op dit gebied. Met de vergunningsprocedure wordt de bescherming van in aanvragen vermelde gegevens verlengd met zes of, meer in het algemeen, met tien jaar.
Het derde doel van de strategie voor de voltooiing van de interne markt voor medicijnen betreft de ontwikkeling van deze markt zelf of, meer specifiek, de toepassing van de principes inzake vrij verkeer en mededinging. U weet dat voor deze sector een economische reglementering bestaat, waarin onder meer sprake is van strenge prijscontrole. In mei 1998 heeft de Raad Interne Markt zijn goedkeuring gehecht aan de conclusies voor de ontwikkeling van een gemeenschappelijke medicijnenmarkt. De Commissie heeft in november jongstleden nog een mededeling hierover uitgevaardigd en daarin geeft zij een overzicht van de tot nu toe gemaakte vooruitgang bij de opbouw van de interne medicijnenmarkt.
Afgevaardigde De Clercq vraagt of er plannen bestaan om op korte termijn te zorgen voor verbetering van de werking van de interne markt. De Commissie heeft voorstellen gedaan met betrekking tot de zogenaamde weesgeneesmiddelen, dat wil zeggen de medicijnen voor zeldzame ziektes en een doeltreffende kaderwetgeving voor klinische proeven. Het debat over de interne geneesmiddelenmarkt zal echter worden voortgezet. De mededeling van de Commissie van vorig jaar sprak met klem over de noodzaak van een rationele, op de markt gebaseerde benadering van de regelgeving voor de farmaceutische sector. Ons doel is de toegang van patiënten tot goede genesmiddelen en de concurrentiekracht van de farmaceutische industrie te verbeteren.

De Clercq
Met dank voor dit antwoord; ik zal het verifiëren bij diegenen die mij gevraagd hebben de vraag te stellen.

De Voorzitter

Vraag nr. 41 van Ludivina García Arias (H-0080/99): Betreft: Neutraliteit van de directeur-generaal Energie van de Europese Commissie
Is de Commissie het er niet mee eens dat er gezien de verklaringen in het kader van het debat over de Europese Energiestichting inzake de "Toepassing van de elektriciteitsrichtlijn in Spanje" en gezien het feit dat de directeur-generaal Energie van de Europese Commissie betrokken is geweest bij de documenten inzake de toepassing en interpretatie van artikel 24 van Richtlijn 96/92/EG over de regelingen voor de overgang naar vrije mededinging, ernstige twijfel zou kunnen ontstaan over zijn neutraliteit ten aanzien van de wettigheid van de betiteling van de kosten van de overgang naar vrije mededinging in de Spaanse elektriciteitssector?
Mijnheer Papoutsis, ik verzoek u de vraag van mevrouw García Arias te beantwoorden.

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, in haar antwoord op de vraag van mevrouw García Arias wil de Europese Commissie verduidelijken dat volgens de directeur-generaal Energie, de persberichten over de verklaringen die hij tijdens de door de Europese Energiestichting georganiseerde ontmoeting met vertegenwoordigers van de industrie heeft afgelegd, niet beantwoorden aan de inhoud van zijn verklaringen. Daarom is de Europese Commissie van mening dat de neutraliteit van de directeur-generaal Energie buiten kijf staat.
Verder wil de Europese Commissie in antwoord op de vraag van mevrouw García Arias verduidelijken, dat
ten eerste de met de overgang naar mededinging gepaard gaande kosten in niet alleen Spanje maar ook andere landen, momenteel door de diensten van de Commissie overeenkomstig artikel 24 van de richtlijn voor de interne elektriciteitsmarkt worden onderzocht; -ten tweede de Commissie tot nu toe geen officieel standpunt heeft ingenomen ten aanzien van de aard van deze uitgaven en dus niet heeft vastgesteld of sprake kan zijn van afwijking van artikel 24 van de richtlijn voor de interne elektriciteitsmarkt of van de mogelijkheid van overheidssubsidie; -ten derde, overeenkomstig de bepalingen van de richtlijn en op grond van een uitdrukkelijk besluit van de lidstaten, de Commissie verplicht is de kosten te onderzoeken met volledige inachtneming van het vertrouwelijkheidsprincipe.In de procedure voor omzetting van de richtlijn betreffende de interne elektriciteitsmarkt in het Spaanse recht worden tevredenstellende vorderingen geboekt. Ik noem met name de mate van openstelling van de markt, de marktbeheerder en de onafhankelijke netwerkbeheerder en het decreet betreffende de coproductie en de hernieuwbare energiebronnen. De verklaringen die de directeur-generaal Energie heeft afgelegd en waar de geachte afgevaardigde naar verwees, moeten in dit kader worden gezien.

García Arias
Mijnheer de commissaris, wat betreft het eerste deel van uw antwoord vrees ik dat dit niet in overeenstemming met de feiten is. Met andere journalisten was ik zelf ook bij het diner van de Europese Energiestichting. Door de teneur van een paar dingen die daar zijn gezegd ging ik weg met het gevoel dat ik als Spaans onderdaan vaderlandsschennis pleegde. Andere journalisten bevestigen echter wat er is gezegd en ik - die aanwezig was - kan een en ander beamen.
In de tweede plaats is dit voor mij reden om ernstig te twijfelen aan de neutraliteit, evenwichtigheid en objectiviteit van de directeur-generaal Energie bij het behandelen van dit dossier. Tijdens deze bijeenkomst heeft hij de wettigheid van de kosten van de overgang naar vrije mededinging in de Spaanse elektriciteitssector namelijk zowel impliciet als expliciet bevestigd. Deze concrete vraag stel ik hem, omdat er in Spanje geen eensgezind standpunt over de kwestie van de betiteling is. Integendeel, er is veel over deze zaak te doen. Er is een verzoek ingediend tot het onverenigbaar verklaren met de grondwet en consumentenorganisaties stellen zich teweer om ervoor te zorgen dat de procedure objectief is. Is de commissaris bereid in gesprek te gaan met al die vertegenwoordigers van consumentenorganisaties en politieke partijen in Spanje die tegen de voor deze hulp gekozen procedure zijn?

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, ook ik dring aan op een dergelijk gesprek. De met de overgang naar mededinging gepaard gaande kosten worden door de Commissie met volledige inachtneming van de vertrouwelijkheidsbepalingen onderzocht. Daarom wil noch ik, noch enig ander lid van de Commissie op welke wijze dan ook vooruitlopen op de uitkomst van dat onderzoek. Wij houden ons strikt aan de bepalingen van het Verdrag en daarin is sprake van absolute vertrouwelijkheid van deze procedure.
U kunt er dan ook van op aan dat wij zullen streven naar een zo objectief, neutraal en reëel mogelijke evaluatie van deze aangelegenheid. Wij zijn allen - niet alleen de commissarissen, maar ook de directeuren-generaal en het kaderpersoneel van de Commissie- verplicht ons strikt te houden aan de regels inzake neutraliteit en objectiviteit bij de beoordeling van de verschillende aangelegenheden. Ik wil dan ook alle politieke partijen in Spanje verzekeren dat de Commissie zich hoe dan ook hieraan zal houden.

Estevan Bolea
De kosten van de overgang naar vrije mededinging zullen niet uit openbare middelen komen. Zij worden door de consument betaald en zijn een deel van de kosten per kwatt/u.
Mijn vraag heeft betrekking op de aard van de kosten. In aansluiting op hetgeen mevrouw García Arias heeft gezegd, kan ik u zeggen dat ook ik bij dat diner was. Ik ben het volledig met u eens en ben ook van mening dat de directeur-generaal neutraal moet zijn. Het is heel gewoon dat hoge ambtenaren van de Commissie naar diners gaan. Het moest er nog bijkomen ook dat u hen dat zou verbieden! Wij willen dingen van hen horen. Ik ben er ook van overtuigd dat u alle mogelijke behoedzaamheid en discretie betracht.
Mijn vraag is echter of deze kosten uit openbare middelen worden betaald. Of worden zij, net als andere kosten, opgenomen in de prijs per kwatt/u, omdat ze voortvloeien uit investeringen die gedaan zijn om stroomleveranties te waarborgen op sterk gereguleerde markten waar veel wordt geïntervenieerd.

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u verzekeren dat de Spaanse regering na de contacten die zij met de Europese Commissie, met zowel mijn collega Van Miert als mijzelf, heeft gehad, bereid is het Spaanse geval te notificeren. Dan zullen en moeten onze diensten nagaan of deze kosten inderdaad uitgaven behelzen die voortvloeien uit de verplichtingen inzake openbare dienstverlening. U weet dat deze dienstverlening vroeger door de overheid aan de bedrijven werd opgelegd en nu, ten gevolge van de liberalisatie, een verliespost dreigt te worden voor deze ondernemingen.
Dit is het kader waarbinnen wij ons hier bevinden. Ik kan daar echter nu niet verder op ingaan en ik kan hoe dan ook niet vooruitlopen op de bevindingen waartoe onze diensten zullen komen. Ik wil u echter wel nogmaals verzekeren dat onze diensten in hun evaluatie absolute neutraliteit in acht zullen nemen en enkel zullen uitgaan van objectieve gegevens. Dit is een procedure die deel uitmaakt van de interne markt en daarom moet dit een toetssteen zijn voor de geloofwaardigheid van het stelsel. Dit is dus voor de Commissie een reden te meer om aan te dringen op een objectieve procedure.

Pérez Royo
Of de zogeheten kosten van de overgang naar vrije mededinging werkelijke kosten zijn en of deze op de gas- en stroomrekening moeten komen, of dat ze juist als overheidssteun moeten worden gezien, is iets wat door de Commissie onderzocht moet worden. Ik maak van de gelegenheid gebruik op te merken dat de regering, voordat er van dit debat sprake was, heeft geweigerd de kwestie aan de Commissie voor te leggen.
In de tweede plaats heb ik een soortgelijke vraag als mevrouw García Arias met betrekking tot de houding van de heer Benavides, die ik ronduit ontoelaatbaar vind. Ik voel mij aangesproken. De heer Benavides had het over politiek exhibitionisme en verwees daarbij onmiskenbaar naar Spaanse parlementsleden of naar europarlementariërs, een verwijzing die ik te enen male ontoelaatbaar vind.
Ik grijp de gelegenheid aan om de heer Papoutsis op het volgende te wijzen. Als de interne markt voor energie straks in werking treedt, zal de energiekwestie - en de onderhavige kwestie in het bijzonder - onder de bevoegdheden van de Commissie vallen. In verband hiermee vestig ik de aandacht op het feit dat de heer Benavides naar mijn oordeel - naar ons oordeel - niet meer de objectieve onpartijdigheid heeft die onontbeerlijk is als het om dit soort kwesties gaat.

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de geachte afgevaardigde en het Parlement nogmaals verzekeren dat mijn diensten en ik persoonlijk alles in het werk zullen stellen om de toepassing van de richtlijn betreffende de liberalisatie van de interne elektriciteitsmarkt te garanderen. Wij willen dat deze richtlijn op neutrale en objectieve wijze wordt toegepast. Ik heb reeds gezegd dat dit een toetssteen is voor de geloofwaardigheid en de geloofwaardige werking van de interne markt. Onze verantwoordelijkheid voor de toepassing van deze richtlijn is hier in het geding. Daarom verzoek ik u het zojuist door mij gegeven antwoord op de vragen over de verklaringen van de directeur generaal energie in dit licht te zien.
Mijnheer de Voorzitter, overeenkomstig het Reglement van het Parlement zal de geachte afgevaardigde hetzelfde schriftelijke antwoord krijgen als mevrouw García Arias.

De Voorzitter
Mijnheer Papoutsis, hartelijk dank voor uw antwoorden en uw aanwezigheid.

De Voorzitter

Vraag nr. 42 van Jan Andersson (H-0020/99): Betreft: Voorwaarden voor Zweedse deelname aan de gemeenschappelijke munt
Toen de euro bij de jaarwisseling werd ingevoerd kwam het Zweedse debat over een eventuele toekomstige deelname aan de gemeenschappelijke munt in een stroomversnelling. Een van de heetste hangijzers was het mogelijke tijdstip van eventuele overstap op de euro. In dit verband is het van belang dat duidelijk wordt gemaakt op welke wijze de vastgestelde termijnen voor aansluiting bij het ERM van invloed zijn op het tijdstip van Zweedse toetreding tot de eurozone.
Kan de Commissie mededelen hoe de huidige eis inzake de termijn voor aansluiting bij het ERM moet worden uitgelegd? Is de termijn die wordt geëist voor aansluiting bij het ERM onherroepelijk en absoluut, of kan een beroep worden gedaan op omstandigheden die het mogelijk maken dat Zweden eerder op de euro overstapt dan mogelijk zou zijn als de termijnen voor aansluiting bij het ERM worden toegepast?
Mijnheer de Silguy, kunt u de vraag van de heer Andersson beantwoorden?

de Silguy
In antwoord op de vraag van de heer Andersson merk ik in de eerste plaats op dat het Verdrag niet voorziet in een termijn voor de deelname van een lidstaat aan de derde fase van de Economische en Monetaire Unie. Ik herinner u eraan dat de Commissie en de Europese Centrale Bank uit hoofde van artikel 109 K, lid 2, waarin de procedure van deelname aan de EMU door de nu nog afzijdige landen is vastgesteld, ten minste om de twee jaar of op verzoek van de betrokken lidstaat verslag uitbrengen aan de Raad.
Om deel te kunnen nemen aan de derde fase van de Economische en Monetaire Unie moet een lidstaat dus een hoge mate van duurzame convergentie hebben bereikt. Zo luidt het Verdrag. Met het oog hierop gaat de Commissie na of aan de volgende criteria is voldaan: het bereiken van een hoge mate van prijsstabiliteit, het duurzame karakter van de situatie van de overheidsfinanciën - of het nu gaat om het begrotingstekort of de staatsschuld - en de eerbiediging van de normale schommelingsmarges van het wisselkoersmechanisme van het Europees Monetair Stelsel, gedurende ten minste twee jaar. De duurzaamheid van de door de lidstaat bereikte convergentie en van zijn deelneming aan het wisselkoersmechanisme van het Europees Monetair Stelsel komt overigens tot uitdrukking in het niveau van de rentevoeten op lange termijn.
Wat Zweden betreft, stelde de Commissie in haar verslag van 25 maart 1998 dat dit land niet voldeed aan de voor de invoering van de gemeenschappelijke munt noodzakelijke voorwaarden. Enerzijds was de nationale wetgeving in Zweden, met inbegrip van de statuten van de nationale centrale bank, namelijk niet verenigbaar met de artikelen 107 en 108 van het Verdrag en met de statuten van het Europees Stelsel van centrale banken. Anderzijds voldeed Zweden niet aan het criterium van stabiliteit van het wisselkoersmechanisme. In de twee, door de Commissie bestudeerde jaren - 1996 en 1997 - heeft de Zweeds kroon zich niet gehouden aan de schommelingsmarges ten opzichte van de aan het wisselkoersmechanisme deelnemende munten, waaruit onder andere bleek dat er niet werd gestreefd naar een welbepaalde wisselkoers.
Wat het onder het derde gedachtestreepje van artikel 109 J, lid 1 van het Verdrag vastgestelde criterium van stabiliteit van de wisselkoersen betreft, stelde de Commissie in haar uit maart vorig jaar daterend verslag dat de Finse en Italiaanse munt in de twee voorafgaande jaren blijk hadden gegeven van voldoende stabiliteit, ook al waren zij pas in oktober 1996, respectievelijk november 1996 toegetreden tot het wisselkoersmechanisme.
Ter afsluiting herinner ik eraan dat er geen termijnen bestaan en de ?pre-ins" aan dezelfde voorwaarden voor deelname moeten voldoen als de reeds aan de Economische en Monetaire Unie deelnemende landen.

Andersson
Om te beginnen wil ik de commissaris dank zeggen voor zijn antwoord. Ik heb deze vraag gesteld omdat de publieke opinie de hoofdreden voor Zweden was om niet mee te doen aan de monetaire unie. Ik kan wel zeggen dat de publieke opinie in Zweden nu zeer sterk veranderd is. Volgens de laatste peilingen staat een groot deel van de Zweedse bevolking positief tegenover de euro en deelname aan de gemeenschappelijke munt. Dat betekent ook dat volgend jaar of misschien iets later in Zweden een besluit kan worden genomen via een volksreferendum over deelname aan de monetaire unie. Daarom wil ik mijn dank betuigen voor het feit dat de termijnen niet zo rigide zijn. In het Zweedse parlement zijn het afgelopen jaar besluiten genomen over de positie van de centrale bank. Bovendien geloof ik dat we nu een periode van meer stabiliteit tegemoet kunnen zien.
Ik herhaal daarom mijn vraag aan de commissaris. Het gaat het er eerst en vooral om of de Zweedse economie haar plaats in het geheel kan veroveren waar het gaat om inflatie, rentevoorwaarden enzovoort. Wat dat betreft, zijn de vooruitzichten betrekkelijk gunstig.

de Silguy
Ik heb me reeds over dit onderwerp kunnen uitspreken en eraan kunnen herinneren dat slechts twee landen krachtens het Verdrag de mogelijkheid van een opting-out hebben, namelijk Denemarken en Groot-Brittannië. Het is natuurlijk vanzelfsprekend dat we de gemeenschappelijke munt niet manu militari opleggen aan een land dat deze niet wil invoeren.
Voor het overige hoop ik echt dat de momenteel zichtbare economische en politieke voordelen van de invoering van de gemeenschappelijke munt de publieke opinie in de nog niet tot de eurozone behorende landen positief kunnen beïnvloeden. Ik hoop dat er snel een kentering zal komen in de publieke opinie en in dat geval is het gisteren door de Zweedse regering ingediende en door de Raad van Ministers aangenomen stabiliteitsprogramma, dat uitstekend is, een bemoedigend teken.
Ik voeg hier echter aan toe dat het criterium van de wisselkoers belangrijk is. Dit criterium heeft rechtskracht en zal dus precies op dezelfde manier worden toegepast. Ik zal de geachte afgevaardigde desgewenst de tekst doen toekomen van mijn interventie van gisteren met betrekking tot het convergentieprogramma van de Zweedse regering.

Sandberg-Fries
Ik zou alleen even willen controleren of wij dit antwoord goed begrijpen. De aanleiding tot de vraag is het feit dat de Franse minister voor Europese Zaken een dezer dagen een groot artikel in een Zweedse krant heeft geschreven over zijn visie op de relatie tussen Zweden en de Unie. De kop luidde: "De euro wordt sterker als Zweden meedoet!" . Hij schrijft ook dat Zweden misbruik heeft gemaakt van zijn recht om op dit moment de euro niet in te voeren.
Zoals mijn collega uit Zweden al eerder zei, heeft er inderdaad een geweldige ommezwaai plaatsgevonden. Volgens mij is het enorm belangrijk dat de positieve publieke opinie die thans in Zweden heerst, ook gebaseerd is op het gevoel dat de landen die deelnemen aan de Europese samenwerking erin geïnteresseerd zijn dat ook wij Zweden daaraan deelnemen, en dat wij welkom zijn.
Ik wil alleen even controleren of het antwoord op de vraag zo moet worden opgevat dat er op dit punt overeenstemming bestaat tussen het standpunt van de commissaris en dat van de Franse minister van Europese Zaken.

de Silguy
Het is niet aan mij om commentaar te geven op de verklaringen of artikelen van ministers van de Europese Unie, wie het ook mogen zijn. Ik kan slechts zeggen dat de Commissie natuurlijk hoopt dat niet alleen Zweden, maar ook de andere nog niet tot de Economische en Monetaire Unie toegetreden landen zo snel mogelijk deel uit zullen maken van de eurozone, aangezien wij van mening zijn dat zowel de afzonderlijke landen als de hele Unie hierbij gebaat zijn.

De Voorzitter

Vraag nr. 43 van Astrid Thors (H-0042/99): Betreft: Het TARGET-betalingssysteem
Het nieuwe systeem TARGET voor betalingstransacties tussen Europese banken is in gebruik genomen in verband met de invoering van de euro begin dit jaar. Het systeem heeft in ieder geval in de aanloopfase zeer gebrekkig gefunctioneerd en ernstige vertragingen veroorzaakt in het betalingsverkeer tussen de banken in de EU. Deze vertragingen hebben geleid tot aanmerkelijke verliezen voor de banken.
Welke maatregelen acht de Commissie geschikt om te waarborgen dat het nieuwe TARGET-systeem het betalingsverkeer van de banken vergemakkelijkt in plaats van bemoeilijkt, zoals nu het geval is?
Mijnheer de Silguy, wilt u alstublieft de vraag van mevrouw Thors beantwoorden.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, het TARGET-betalingssysteem is een onderdeel van het Europees Stelsel van centrale banken. Het zorgt ervoor dat dit laatste goed functioneert. De Commissie is dus niet bevoegd om kwesties in verband met de werking van TARGET af te handelen en het is evenmin aan mij om het ESCB op dit punt te adviseren.
De Commissie heeft echter kennis genomen van de verschillende verslagen waarin melding wordt gemaakt van de aanvankelijke problemen waarmee het systeem kampt. Ik onderstreep dat deze problemen zeldzaam zijn en zich op beperkte schaal voordoen en dat er in ieder geval niet gesproken kan worden over een gebrekkig functioneren.
Uit de informatie waarover de Commissie beschikt, blijkt dat TARGET zelf vrijwel geen problemen heeft opgeleverd en vanaf het begin normaal lijkt te hebben gefunctioneerd. De genoemde problemen zouden veeleer het gevolg zijn van de onervarenheid van bepaalde commerciële banken, wat me in het begin normaal lijkt bij een nieuw systeem. Deze banken hebben bijvoorbeeld gegevens ingevoerd die niet aan de modaliteiten van het systeem voldeden. Ook hebben bepaalde banken volgens gewoonte de belangrijkste verrichtingen bewaard voor het eind van de werkdag, waardoor knelpunten binnen het systeem ontstonden.
Tot slot moeten de aansluitingen - waarbij met name gebruik wordt gemaakt van computers - van de nationale betalingssystemen op TARGET proefdraaien, hetgeen ook een verklaring is van de paar kinderziektes die zich hebben voorgedaan. Deze problemen verliezen echter aan betekenis als wij bedenken hoe grootschalig en ingewikkeld het systeem is. Het ziet ernaar uit dat het Europees Stelsel van centrale banken de zaken momenteel geheel onder controle heeft. Dit blijkt uit een perscommuniqué van 21 januari waarin de Europese Centrale Bank aangeeft dat de problemen ten aanzien van de grensoverschrijdende geldstromen, die zich de eerste dagen op de monetaire markt van de eurozone hebben voorgedaan, aanzienlijk zijn afgenomen en dat de integratie van deze markt - nog maar drie weken na de totstandbrenging ervan - in het algemeen als bevredigend kan worden beschouwd.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, ik ben het wel met u eens. U heeft mijns inziens goed uitgelegd dat mijn vraag betrekking heeft op de aanvankelijke problemen.
Een belangrijke constatering is dat een deel van de problemen is ontstaan doordat bepaalde systemen niet de hele dag werken, hetgeen betekent dat betalingen worden geconcentreerd op het eind van de werkdag. Is de Commissie zich bewust van het feit dat dergelijke problemen nog steeds bestaan? Volgens de informatie die ik heb gekregen, was de situatie eind januari zo dat bepaalde banken nog steeds gedurende de hele dag geen aansluiting hadden op het TARGET-systeem. Daardoor zijn er problemen ontstaan.
Tevens wil ik vragen of de Commissie heeft deelgenomen aan discussies over verzoeken om vergoedingen in verband met deze vertragingen. Ik heb begrepen dat er in bepaalde situaties is gezegd dat deze verzoeken aan de orde zouden moeten worden gesteld. Ik wil verder van de gelegenheid gebruik maken om de commissaris te bedanken voor een brief over een andere kwestie, die ik vandaag ontvangen heb.

De Voorzitter
Mijnheer de Silguy, wij werken met tolken en de Spaanse vertaling van de opmerkingen van mevrouw Thors in het Zweeds was nog niet afgelopen. Het spreekt vanzelf dat ik deze tot het eind toe wil beluisteren. Ik verzoek u daarom te wachten tot ik u het woord geef. Ik wil helemaal niet op mijn strepen staan, maar enkel ons werk in goede banen leiden. U hebt nu het woord voor het beantwoorden van de aanvullende vraag van mevrouw Thors.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, ik bied u mijn verontschuldigingen aan. Soms wordt iets in de ene taal sneller dan in de andere vertaald. Ik maak mevrouw Thors in ieder geval een compliment over haar Frans. Ik ben niet in staat me in het Zweeds of het Fins uit te drukken.
Mevrouw, over de twee door u genoemde aspecten wil ik in de eerste plaats zeggen dat het hier een bijzonder ingewikkeld en log systeem betreft en dat de problemen die zich hebben voorgedaan nog gering waren, als we bedenken wat er ondanks alle voorbereidingen had kunnen gebeuren. Nogmaals, dit is een kwestie van wennen. U verwijst naar de betalingen aan het eind van de werkdag. Ook dit is een kwestie van gewoonte en al deze problemen zullen verdwijnen, naarmate de markt een geheel wordt en zijn draai vindt. Ik geloof dat er zich momenteel slechts af en toe kleine technische of elektronische problemen voordoen, die echter bijzonder snel en ik zou zeggen voor iedereen zo goed mogelijk worden opgelost. Het systeem werkt in ieder geval.
In de tweede plaats merk ik op dat de Commissie ten tijde van de inwerkingtreding van het systeem betrokken is geweest bij bepaalde onder haar bevoegdheden vallende aspecten, met name bij mededingingsaangelegenheden, die wellicht problemen hadden kunnen veroorzaken op het ogenblik dat het systeem in werking trad. Deze kwestie is inmiddels geregeld en valt zoals gezegd onder de bevoegdheden van de Europese Centrale Bank en u kunt de heer Duisenberg bij een volgende hoorzitting deze vraag stellen.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt de vraag nr. 44.

De Voorzitter

Vraag nr. 45 van Anna Terrón i Cusí (H-0082/99): Betreft: Onterechte commissies van de Spaanse bank
Is de Commissie ervan op de hoogte dat de Spaanse bank in verband met de invoering van de euro onterechte commissies int van zo'n 3 % op omwisseloperaties tussen valuta van de elf eurolanden en dat dit percentage zelfs kan oplopen tot 10 % als het gaat om bedragen van minder dan 30.000 ptas? Denkt de Commissie dat dergelijke praktijken onder de burgers veel enthousiasme zullen losmaken voor de invoering van de euro?
Mijnheer de commissaris, wilt u zo vriendelijk zijn de vraag van mevrouw Terrón i Cusí te beantwoorden?

de Silguy
Deze twee vragen hangen nauw met elkaar samen en het is moeilijk ze te scheiden. terecht wordt hierin het kosten van banktransacties, nu de euro is ingevoerd, aan de orde gesteld. Het betreft hier een voor de Commissie uiterst belangrijk dossier, Hiermee valt of staat immers de aanvaarding van de euro door alle burgers.
Omwille van de duidelijkheid moet er een onderscheid worden gemaakt tussen nationale en grensoverschrijdende banktransacties binnen de eurozone. Wat de nationale verrichtingen betreft, heeft de Commissie op 15 april een aanbeveling aangenomen uit hoofde waarvan enerzijds de kosten van dezelfde transactie in euro's of in nationale munt gelijk moeten zijn en anderzijds de verplichte verrichtingen gratis moeten zijn. Volgens dit beginsel moet voor alle bankdiensten hetzelfde tarief gelden, of het nu gaat om een rekening in euro's of nationale munt. Voorzover wij weten, wordt de aanbeveling op dit punt in bijna alle gevallen goed opgevolgd.
Wat de grensoverschrijdende transacties betreft, is de situatie echter anders. We onderscheiden hierbij de manuele wisseltransacties - biljetten tegen biljetten - en de grensoverschrijdende overschrijvingen. In beide gevallen is de Commissie van mening dat een duidelijke en gedetailleerde weergave van de hoogte en de structuur van de bankkosten van essentieel belang is voor een grotere mededinging en dus lagere commissies, hetgeen de consument zeker ten goede zal komen.
Met de euro is het wisselkoersrisico namelijk verdwenen. De wisselkoersen van de munten in de eurozone zijn definitief vastgelegd en daarmee is een einde gemaakt aan de spread -praktijken, dat wil zeggen het hanteren van verschillende aan-en verkoopkoersen. Met de komst van de euro behoren echter niet alle kosten tot het verleden, hetgeen met name geldt voor bepaalde beheers- of transactiekosten.
Uit de informatie en berekeningen waarover we beschikken, blijkt dat de komst van de euro in totaal een gemiddelde besparing moet opleveren van circa 20 % op de transactiekosten vergeleken met de periode voorafgaand aan de invoering van de euro, een besparing waarvan de cliënt natuurlijk moet profiteren.
Wat meer bepaald de systemen voor de grensoverschrijdende betaling van kleine bedragen betreft, heeft de invoering van de euro niet tot gevolg dat deze systemen automatisch op elkaar worden afgestemd. Zij blijven dus volgens de nationale structuren en onafhankelijk van elkaar functioneren. De kwestie van de manuele wisseltransacties zal uiteraard definitief worden geregeld op 1 januari 2002. Bij de overschrijvingen zal er niet zo'n automatische vooruitgang worden geboekt. Het doel moet derhalve zijn zo snel mogelijk een TARGET van de burger te verwezenlijken, zodat alle voor de particulier relevante overschrijvingen van kleine bedragen - het zojuist ter sprake gekomen TARGET-betalingssysteem daarentegen is van belang voor de banken - van het ene naar het andere euroland even veilig en snel plaatsvinden als overschrijvingen binnen een land en met vergelijkbare kosten.
Zo is de situatie. De Commissie heeft hier een aantal maatregelen tegenovergesteld. Wij willen de banken ertoe aanzetten het gebruik van de euro te vergemakkelijken door een einde te maken aan de buitensporige bankkosten. Ten eerste worden de banken verzocht een grotere transparantie tot stand te brengen. Met het oog hierop moeten zij de structuur van de bankkosten publiceren die zij sinds 1 januari 1999 hanteren. Op dit punt is name Ierland ertoe overgegaan communiqués te verstrekken aan de nationale pers, iets waaraan de andere landen mijns inziens een voorbeeld kunnen nemen.
De Europese federaties voor het bankwezen moeten uiterlijk op 31 maart een compleet overzicht overleggen aan de Commissie waarna deze laatste zal overgaan tot een volledige evaluatie van de situatie.
Ten tweede heeft de Commissie onlangs het voor de burgers rechtstreeks toegankelijke fax- en e-mailsysteem euro-signal opgezet en heeft zij via de pers het respectievelijke nummer en adres openbaar gemaakt van deze elektronische postdiensten via welke berichten kunnen worden achtergelaten waarop altijd zal worden gereageerd.
Ten derde worden de lidstaten verzocht snel waarnemingsposten voor de euro op te richten. De Commissie beveelt deze aan. Tot slot heeft zij de banken onlangs op het hart gedrukt de zojuist door mij genoemde veilige, snelle, doeltreffende en betaalbare systemen voor grensoverschrijdende betalingen op te zetten.
De Commissie zal in het voorjaar een mededeling uitbrengen die ons in staat zal stellen de grote lijnen van dit alles te zien en een kader voor te stellen voor de totstandbrenging van een gemeenschappelijke ruimte voor betalingen. In deze mededeling zullen niet alleen de gangbare betaalmiddelen - kredietkaarten, cheques - aan bod komen, maar ook nieuwe betaalmiddelen als Proton in België of de Chipknip of Chipper in Nederland.
Het is mijn doel dat deze zomer alle toeristen - en dat zijn er nogal wat in Europa - zich realiseren dat het reizen naar een ander Europees land en het wisselen van geld hun in 1999, met de komst van de euro, minder kost dan het jaar daarvoor. De Commissie heeft niet gewacht met het ondernemen van actie. Zij is vastbesloten de situatie daadwerkelijk te verbeteren en de eerste tekenen van deze verbetering moeten uiterlijk in de zomer waarneembaar zijn.

Terrón i Cusí
Mijnheer de commissaris, dank u wel voor uw uitvoerige informatie over de wijze waarop een en ander zich in de eurozone moet gaan ontwikkelen. Mijn vraag was echter of u op de hoogte was van hetgeen in Spanje gebeurt. Daar hebben wij namelijk gezien dat de gezamenlijke financiële instellingen per 4 januari allemaal tegelijk zijn begonnen met het innen van hoge commissies bij de aankoop van valuta van eurolanden.
Dit gegeven en het feit dat alle banken hier op hetzelfde moment mee zijn begonnen, doet vermoeden dat hierover een onderlinge afspraak is gemaakt die tegen de fundamentele regels voor de interne markt indruist.
Mijnheer de commissaris, u zegt dat toeristen van de zomer zullen merken dat reizen in de eurozone goedkoper is geworden. In Spanje kan het echter gebeuren dat toeristen die kleine geldbedragen willen wisselen wel 10 % minder voor hun geld krijgen, zonder dat zij daar van tevoren over zijn geïnformeerd.
Bent u hiervan op de hoogte en denkt u hier concrete maatregelen tegen te treffen?

de Silguy
Indien u meer details wenst, wijs ik u erop dat de heer Van Miert volgende week de Subcommissie monetaire zaken zal toespreken. Ik weet zeker dat hij u in het door u genoemde geval alle gewenste informatie zal verstrekken, mits deze verschaft kan worden. Ik onderstreep overigens dat de Commissie haar verantwoordelijkheid volledig op zich zal nemen en gebruik zal maken van de bevoegdheden die zij heeft en uit hoofde van het Verdrag moet uitoefenen. Sinds anderhalve maand staan wij rechtstreeks en permanent in contact met de banken, juist om schot te brengen in de zaak. Ik denk dat we daarin slagen. Niet alles kon meteen de eerste dag al worden geregeld. Ik denk dat de bewustmaking van het hele bankwezen nu een feit is en dat er in een groot aantal gevallen al heel wat verbeteringen zijn doorgevoerd. Ik hoop dat dit in de komende weken en maanden algemeen zal gaan gelden.

Pérez Royo
Mijnheer de commissaris, u zult zich nog wel herinneren dat het Parlement bij de aanneming van het verslag over de euro en de consument - waarvan ik rapporteur was - ook een aanbeveling heeft gedaan voor een wetgevingsinitiatief van de Commissie om paal en perk te stellen aan dergelijke praktijken. Dit initiatief is er helaas niet gekomen en nu krijgen wij helaas gelijk. Namens de consumenten moeten wij onze stem laten horen als protest tegen de verschillende praktijken die er in de verschillende landen op na worden gehouden. Deze situatie zorgt ervoor dat de burger, de consument, niet in de gaten heeft dat de euro er al is. Die kosten moeten dus verdwijnen.
In Spanje heeft de Bank van Spanje het prijzenswaardige initiatief genomen tot het kostenloos aanbieden van omwisseling van alle valuta van de eurozone. Het netwerk van de Bank van Spanje is echter maar gering, waardoor misschien niet voorkomen kan worden dat particuliere banken onderlinge afspraken maken. Hierover zou de heer Van Miert misschien iets meer moeten zeggen. Dit bevestigt ons in ieder geval in onze vrees dat zich op dit punt wellicht onregelmatigheden voordoen.

de Silguy
Om te beginnen vind ik dat we niet moeten doen alsof de problemen zich overal voordoen. Vervolgens moeten we ons goed realiseren dat de Commissie niet de nodige wetgevende bevoegdheden heeft om banken en wisselkantoren langs reglementaire weg te verplichten tot gratis, of tegen een bepaald tarief, omwisselen van biljetten. Dit geldt ook voor de kosten van grensoverschrijdende overschrijvingen. De Commissie ziet erop toe dat de banken de bestaande wettelijke verplichtingen nakomen, te weten het gratis converteren van euro's en nationale munten, het kosteloos omzetten van rekeningen in euro's en het berekenen van dezelfde kosten in euro's en nationale munten voor dezelfde bankdiensten.
Door onze actie zijn de zaken overigens in beweging gekomen. Ik herhaal, hetgeen in het begin is gebeurd, is mijns inziens waarschijnlijk te breed uitgemeten in de media. Het is geen algemeen verschijnsel in de hele Europese Unie. We moeten waakzaam zijn. Daarom blijven we druk uitoefenen op de banken en die druk moet tot concrete resultaten leiden. Als er na een redelijke periode daadwerkelijk niets is veranderd, moeten er eventueel andere maatregelen worden overwogen. Ik denk echter dat dat moment nog niet is gekomen. De resultaten van de acties van de afgelopen weken lijken uit te wijzen dat er veranderingen plaatsvinden.
Het heeft veertig jaar geduurd voordat deze gemeenschappelijke munt in omloop kon worden gebracht en we mogen niet verwachten dat alle belemmeringen en verplichtingen waarop onze medeburgers, onze consumenten stuiten in één klap verdwijnen. Deze belemmeringen staan overigens over het algemeen los van de munt en hebben te maken met andere factoren, zoals met name de onderlingen verbondenheid van de banksystemen.
Ik kan u dus eens te meer geruststellen. De Commissie is zich bewust van de problemen. De Commissie is waakzaam. Zij werkt in nauw overleg met de banken en de consumenten. Zij heeft een telefoonnummer gereserveerd voor het doorbellen van klachten, van eventuele probleemsituaties. Alle telefoontjes zullen worden beantwoord.

García Arias
Net als u geloof ik in het Europese bouwwerk. Ik denk dat wij inderdaad een historische stap hebben gezet. Wij besteden miljoenen euro's aan voorlichtingscampagnes voor de burgers, over iets wat eraan komt en waar zij over twee jaar hun voordeel mee kunnen doen. Vanaf de eerste dag echter in het nieuwe jaar dat de banken open waren, hebben de burgers commissies op geld wisselen moeten betalen. Daar kwam ook nog het vreemde gevoel bij dat de banken hierover afspraken hadden gemaakt. Dat kan natuurlijk makkelijk, want zoveel banken zijn er niet.
Ik denk dat wij dus niet kunnen zeggen dat "zich enkele gevallen hebben voorgedaan" . Er zijn te veel voorbeelden bekend. In de praktijk blijkt dat de gewone burger die naar Spanje reist een commissie moet betalen.
Mijnheer de commissaris, vindt u niet dat er een publieke oproep gedaan zou moeten worden? Ik heb begrepen dat u met de banken in gesprek bent, maar kan dat niet wat duidelijker, mede namens de burgers die bezwaar hebben aangetekend?

de Silguy
Ik meen alle door mevrouw genoemde punten zojuist al te hebben behandeld, op één na. U vraagt me of ik deze punten niet in het openbaar kon behandelen. Dat hebben we al gedaan: op 5 februari hebben we een bijzonder nauwkeurig communiqué uitgebracht waarin de door u genoemde kwesties aan bod komen. Ik zal u dit communiqué direct laten brengen en vervolgens exemplaren ervan aan alle afgevaardigden laten uitdelen om aan te tonen dat we ons over deze kwestie buigen.
Omdat deze debatten voor mij van bijzonder groot belang zijn, zal ik niettemin onthouden dat dit met name voor de Spaanse afgevaardigden een gevoelige kwestie is.

De Voorzitter

Vraag nr. 46 van Christine Oddy (H-0002/99): Betreft: Amnesty International en het mensenrechtenbeleid van de Europese Unie
Is het de Commissie bekend dat Amnesty International ter gelegenheid van de 50ste verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens een rapport over het mensenrechtenbeleid van de EU heeft gepubliceerd? Wat doet de Europese Commissie ter evaluatie van dit rapport teneinde de voornaamste aanbevelingen ervan ter harte te nemen en aldus het mensenrechtenbeleid van de EU meer concreet gestalte te geven?
Ik heet de heer Van den Broek welkom en verzoek hem de vraag van mevrouw Oddy te beantwoorden. Gaat uw gang, mijnheer de commissaris.

Van den Broek
Ik wil graag bevestigen dat de Commissie het rapport heeft ontvangen waar het geachte parlementslid op doelt. Dit rapport van Amnesty bevat enkele interessante voorstellen die nader bekeken dienen te worden. De Commissie heeft Amnesty International en enkele andere mensenrechtenorganisaties daarom uitgenodigd om hierover van gedachten te wisselen met de leden van de interservice groep van de Commissie mensenrechten, waarin vertegenwoordigers van al onze betrokken directoraten-generaal zitting hebben.
Ik wil naar aanleiding van deze vraag ook nog opmerken dat op het gebied van het externe mensenrechtenbeleid, waarover wij meermalen in het Parlement hebben mogen spreken en van gedachten hebben mogen wisselen, er zeker sprake is van een zeer actief mensenrechtenbeleid van de Europese Unie. Ik denk dat wij nodig tot intensivering moeten komen is waar het gaat om voorstellen om in de Europese Unie zelf meer gerichte aandacht te geven aan mensenrechtensituaties.
In dat verband wil ook nog eens wijzen op het Verdrag van Amsterdam. In de onderhandelingen is daar ook veel over mensenrechtenparagrafen gesproken. Ik wil ook wijzen op een voorstel van het Duitse voorzitterschap dat op dit moment circuleert om te komen tot een handvest voor mensenrechten. Wij spreken daarover morgen ook met de vertegenwoordigers van de Raad van Europa, met name om eens te zien hoe zich dat initiatief verhoudt tot de bestaande Europese conventie voor de rechten van de mens.
Even terugkerend naar het externe mensenrechtenbeleid herinner ik u aan de belangrijke verklaring die in Wenen is uit gegeven door de Raad van ministers naar aanleiding van de herdenking van vijftig jaar Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. Ook in die verklaring zijn een aantal initiatieven, studies aangekondigd op het gebied van mensenrechtenbeleid waarvan ik er met name een graag zou willen noemen, en dat is de suggestie om te onderzoeken of de Europese Unie zelf een jaarrapport inzake de mensenrechten zou kunnen opstellen, een wens overigens die ook een en andermaal door het Europees Parlement is uitgesproken.
Ten slotte wil ik daar nog bij opmerken dat de Commissie van gevoelen is dat het wanneer men tot een zodanig verreikend initiatief zou willen komen erg belangrijk zou zijn om een keuze te maken voor een jaarrapport dat een bepaald aantal mensenrechtenthema's behandelt, en dat het misschien minder voor de hand ligt om te streven naar een jaarrapport dat de hele mondiale geografie omvat. Afgezien van de menselijke en financiële hulpmiddelen die daarvoor nodig zouden zijn, wordt een dergelijk jaarrapport al door het Amerikaanse State Department uitgebracht. Ik vrees dat men anders al gauw tot duplicatie zou overgaan.
Al deze initiatieven zijn in bespreking. Wij verheugen ons daarover. Ik zou ook tegen mevrouw Oddy willen zeggen: wij hebben duidelijk het gevoel dat de belangstelling voor de mensenrechtenproblematiek zich niet allen verbreedt, maar ook verdiept in de Europese Unie, en dat is zeker verheugend te noemen.

Oddy
Ik dank de commissaris voor zijn verhelderende antwoord. Gezien de enorme reikwijdte van dit onderwerp zal ik me beperken tot een enkel onderdeel, namelijk de EU-gedragscode voor de wapenhandel. Is er inmiddels een algemene lijst opgesteld van militair materieel dat onder die gedragscode zou vallen? En hoe denkt u erop toe te zien dat de lidstaten hun verplichtingen onder die gedragscode daadwerkelijk nakomen?

Van den Broek
Mevrouw Oddy zal zich herinneren dat onder het Britse voorzitterschap uiteindelijk overeenstemming is bereikt over een gedragscode voor de wapenexport, dat uiteraard der zaak de inhoud daarvan resultaat was van een compromis tussen lidstaten over dit moeilijke onderwerp dat eigenlijk al zovele jaren in bespreking is geweest, en dat het Duitse voorzitterschap zich heeft voorgenomen om te zien of men toch de termen van die gedragscode iets verder kan aanscherpen en het ambitieniveau voor de controle op wapenexport iets zou kunnen verhogen. Wij moeten de uitkomst daarvan afwachten, maar het spreekt vanzelf dat de Europese Commissie dit streven ten zeerste steunt.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris. Ik vraag u uw aandacht nog even bij dezelfde vraag te houden. Ik geef namelijk het woord aan de heer Truscott voor een aanvullende vraag.

Truscott
De Commissie heeft zich positief uitgelaten over de recente wetswijzigingen in Litouwen en Estland, die het niet-staatsburgers die in deze landen zijn geboren, eenvoudiger hebben gemaakt zich te laten naturaliseren. Is de Commissie echter van mening dat er, uitgaande van de mensenrechtencriteria van Kopenhagen, aanvullende maatregelen nodig zijn ten behoeve van de volledige integratie van de Russisch-sprekende minderheid in Litouwen en Estland?

Van den Broek
Ook Raad en Commissie hebben zich verheugd over de wetgeving die niet lang geleden zowel in Estland als Letland is aangenomen ter vergemakkelijking van naturalisatie. Ik denk uit het hoofd te kunnen zeggen dat waar wij indertijd de maatstaf hebben aangelegd dat zal moeten worden voldaan aan de aanbevelingen die waren uitgebracht door de Hoge Commissaris voor de nationale minderheden van de OSCE, inderdaad kunnen zeggen dat op dit punt, en met name op het gebied van staatloze kinderen, aan die aanbevelingen is voldaan. Wat wij op dit moment nog nader vervolgen, tezamen en in goede en constructieve dialoog met die landen, is hoe het gesteld is met name met het talenregime voor de minderheden en de eisen die ten aanzien van talenkennis worden gesteld voor de kandidatuur voor posten in de volksvertegenwoordiging dan wel op landelijk dan wel op regionaal niveau. Maar ik denk dat er alle reden is voor optimisme, want de politiek moeilijke beslissingen die daar genomen zijn op dit gebied, hebben gelukkig, en met name ook in Letland, zeer brede steun gekregen via een referendum dat daarover gehouden is.

Sandbæk
Mijnheer Van den Broeck, u had het over een EU-handvest voor de grondrechten, maar alle lidstaten hebben de mensenrechten in hun grondwet opgenomen en er bestaan ook internationale bepalingen inzake de mensenrechten. Wat wil de EU dan eigenlijk bereiken met zo'n speciaal EU-handvest voor de mensenrechten?

Van den Broek
Dat is op zich een belangwekkende vraag. Dat is ook de reden waarom ik eerder heb gezegd dat het nodig is om eens zorgvuldig na te gaan wat precies dit handvest zou kunnen betekenen voor een versterking van de mensenrechtenpositie binnen de Unie. Want de geachte afgevaardigde heeft volstrekt gelijk, afgezien van de nationale constituties van de lidstaten, die over het algemeen een voldoende bescherming geven van de fundamentele rechten en vrijheden, bestaat natuurlijk ook de nogal unieke Europese conventie voor de rechten van de mens van de Raad van Europa, die in die zin ook uniek is dat het eigenlijk de enige mensenrechtenconventie ter wereld is die ook een afdwingingsmechanisme heeft en waardoor een beroep gedaan kan worden op het aparte Hof in Straatsburg om uitspraken te doen over schendingen, inbreuken op die conventie.
Dit alles in aanmerking nemende zal de geachte afgevaardigde zich ook herinneren dat er destijds een uitvoerige discussie is geweest of het niet mogelijk zou zijn om de Europese Gemeenschap als rechtspersoonlijkheid toe te laten treden tot die Europese conventie voor de rechten van de mens. Het Hof in Luxemburg heeft bepaald dat dat op basis van ons huidige EU-Verdrag niet mogelijk was. Als dat dus niet kan, rijst de vraag op welke andere manier men de mensenrechtenbescherming meer op Unie-niveau kan regelen, met eventueel ook een bevoegdheid voor het Hof in Luxemburg.
Dat is de discussie die op dit moment aan de orde is, maar nogmaals, daarover wordt ook overleg gevoerd met de Raad van Europa. Wij zullen u graag op de hoogte houden van het vervolg van die besprekingen.

De Voorzitter

Vraag nr. 47 van Giorgos Dimitrakopoulos (H-0007/99): Betreft: Veiligheid op Cyprus
De EU en met name een aantal lidstaten hebben bezwaar gemaakt tegen het oorspronkelijke plan van de Cypriotische regering voor de plaatsing op het eiland van een wapensysteem bestaande uit grond-luchtraketten van het type S-300, en hebben haar daarna gelukgewenst met het besluit om dit plan te laten varen. Hoe moet Cyprus naar de mening van de Commissie zijn veiligheid verbeteren?
Mijnheer de commissaris, kunt u op deze vraag van de heer Dimitrakopoulos antwoorden?

Van den Broek
Mijn deskundige medewerkers hebben een lang antwoord voorbereid op de vraag van de heer Dimitrakopoulos. Met alle respect voor alle waarheden die daar instaan en die ook de heer Dimitrakopoulos niet onbekend zullen zijn, wil ik echter proberen een wat meer spontaan antwoord te formuleren, want ik ben het geheel met hem eens dat de ontwikkelingen op Cyprus in die zin een positieve impuls hebben ondergaan dat het besluit van president Clerides om af te zien van de plaatsing van luchtafweerraketten op het eiland een aanzienlijke bijdrage heeft geleverd aan het verminderen van de spanningen op het eiland, en eigenlijk niet alleen op het eiland: ook aan de vermindering van spanningen die in zekere zin ook dreigden te escaleren tussen Griekenland en Turkije, wat dan vervolgens ook weer de betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije gemakkelijk kan belasten.
Daarnaast weten we dat we met Cyprus in een intensief samenwerkingsproces zijn gewikkeld over de toetreding. Ik denk dat deze wijze en moedige beslissing van president Clerides bijdraagt aan een klimaat dat dat proces in een betere atmosfeer doet plaatsvinden.
In de derde plaats, en dat is niet het minst belangrijke, de geachte afgevaardigde is zich bewust dat de Europese Unie, Raad zowel als Commissie, intensief de inspanningen steunen van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, en meer in het bijzonder om de speciale vertegenwoordiger Herkus, die op dit moment op het eiland resideert, om trachten een politieke oplossing op Cyprus naderbij te brengen.
Ook daar kunnen we zeggen dat dat proces natuurlijk niet vergemakkelijkt werd zolang de dreiging van dit conflict over de luchtafweerraketten nog in de lucht hing. De positieve stap die president Clerides heeft genomen - niet zonder overigens ook interne politieke spanningen binnen zijn regering op te roepen - was niet alleen een wijze maar ook een moedige daad. Wat betekent dit nu voor de hele politieke ontwikkeling op Cyprus als zodanig? Hoewel ik niet erg optimistisch kan zijn - we hebben onvoldoende positieve aanwijzingen dat het politieke proces onder toezicht van de Verenigde Naties op afzienbare termijn concreet resultaat oplevert - in ieder geval moet je zeggen dat de kansen zijn vergroot dat bijvoorbeeld de dialoog over de veiligheid, de militaire situatie op het eiland, die via een vorm van vertrouwelijke diplomatie door de VN is gevoerd, daardoor meer kansen kan krijgen. Waar we die kansen zich zien ontwikkelen, kan de geachte afgevaardigde erop rekenen dat de Europese Unie via voorzitterschap, contacten van lidstaten en ook Europese Commissie zal proberen daar een bijdrage aan te leveren.
Want dit antwoord afrondende, we weten allemaal wat een enorme positieve bijdrage het zou zijn aan de integratie van Cyprus in de Europese Unie als voor de toch nog steeds vrij fundamentele politieke problemen op het eiland een oplossing zou kunnen worden.

Dimitrakopoulos
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de commissaris en natuurlijk ook zijn medewerkers voor het spontane antwoord.
Ik wil kort twee aanvullende vragen stellen.
Kan ten eerste de commissaris ongeveer zeggen welke gebaren wij van de andere kant, van Turkije verwachten en wat daarover in de mededeling van de Commissie over de S-300 luchtafweerraketten stond?
Kan de commissaris mij zeggen wat de Commissie denkt te doen, indien niets terecht komt van al hetgeen hij in de voorwaardelijke wijs noemde? Hij zei immers alsmaar als, als, als. Welke politieke oplossingen moeten dan volgens de Commissie worden nagestreefd met het oog op de veiligheid van Cyprus?

Van den Broek
Mijn antwoord moet altijd - als ik verwachtingen uitspreek - voorwaardelijk zijn, in de zin dat van twee partijen natuurlijk positieve stappen mogen worden verwacht als het gaat om het oplossen van politieke conflicten. Ik heb duidelijk aangegeven waarin de bijdrage van president Clerides heeft gelegen. Men zou dus ook mogen verwachten dat, te meer waar de veiligheidssituatie op het eiland zelf - en dan spreek ik over zaken als militarisering of demilitarisering van het eiland - zoveel te maken heeft met de beslissing die president Clerides heeft genomen, dat het buitengewoon toe te juichen zou zijn en we de Turks-Cypriotische gemeenschap en dus ook Ankara zouden moeten aanmoedigen om juist op dit punt nu stappen vooruit te maken.
Dat is ook de inspanning die Herkus zich heeft getroost in de afgelopen tijd om te zien of men niet geleidelijk aan kan komen tot een zekere demilitarisering van het eiland, gezien ook de zeer positieve atmosfeer die dat zou opleveren voor de rest van de politieke gesprekken die, zoals de geachte afgevaardigde zeer goed weet, eigenlijk in een behoorlijke impasse verkeren op dit moment.
Nogmaals daar waar de Europese Unie inclusief de Europese Commissie in haar contacten met de Turkse regering daartoe een aanmoediging kan geven, zal zij dat zeker doen. Ik denk dat we ook misschien zo realistisch moeten zijn om te erkennen dat Turkije op dit moment aan de vooravond staat van parlementsverkiezingen, wat over het algemeen niet de periode is waarin de politiek tot zijn meest moedige daden komt in de praktijk. Maar laten we dan hopen dat wanneer die verkiezingen achter de rug zijn zich toch weer nieuwe mogelijkheden openen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris. Ik houd uw aandacht nog even vast, want volgens het Reglement is mij het woord gevraagd door de heer Hatzidakis voor een aanvullende vraag. Hij heeft gedurende een minuut het woord. Daarmee sluiten wij het vragenuur voor vragen aan de heer Van den Broek af.

Hatzidakis
Mijnheer de commissaris, ik wil u graag twee vragen stellen.
Ten eerste heeft de Cyprische regering enige tijd geleden een voorstel gedaan voor volledige demilitarisering van het eiland. De Turkscyprioten verwerpen dit voorstel, ten onrechte volgens mij. Daar zij dit echter verwerpen, heeft de Cyprische regering een nieuw voorstel gedaan voor stationering van een NAVO-vredesmacht en gelijktijdige terugtrekking van de Turkse en Griekse strijdmachten op het eiland. Wat is uw standpunt ter zake?
Ten tweede heeft de Cyprische regering een aantal gebaren gedaan. Zij heeft afgezien van de plaatsing van de S-300 luchtafweerraketten en aangeboden Turkscyprioten te laten deelnemen aan de onderhandelingsdelegatie, hetgeen de Turkscyprioten echter van de hand wijzen. Als wij dan verder ook nog kijken naar de inschikkelijke houding van de Cyprische regering, gelooft u dan niet dat het tijd is dat de Commissie en de Raad, ongeacht de houding van de Turkscyprioten ten aanzien van al of niet deelneming aan de onderhandelingen, duidelijk zeggen dat Cyprus toe zal treden tot de Europese Unie?

Van den Broek
Het ligt niet precies op de weg van de Europese Commissie om uitspraak te doen of het wel of niet gewenst is dat het huidige VN-contingent op Cyprus vervangen zou moeten worden door een grotere vredesmacht, maar ik ben ervan overtuigd dat als partijen het op een gegeven ogenblik eens zouden worden over de voorwaarden om tot demilitarisering te komen en de speciale afgevaardigde van de SGVN het daartoe ook nuttig en nodig zou vinden om tegemoet te komen aan de wens voor een VN-vredesmacht, dat het dan zeker in de Veiligheidsraad ter sprake zou worden gebracht. Daar zou dan op gegeven ogenblik een dergelijke beslissing moeten worden genomen. Dus ik denk niet dat het ligt aan gebrek van welwillendheid van de internationale gemeenschap om een bijdrage te leveren in welke vorm dan ook. Maar er moet natuurlijk wel een principieel basisakkoord zijn tussen de partijen zelf.
Voor wat betreft de onderhandelingen, u kent het standpunt van de Commissie, wij hebben één en andermaal gezegd - die onderhandelingen zijn nu een maand of negen à tien gaande - dat het nu in feite niet de tijd is om te spreken over welke situatie zich zou voordoen wanneer de onderhandleingen zouden worden afgesloten op een moment dat er nog geen politieke oplossing is gevonden voor de deling van het eiland. Elke speculatie daarover op dit moment lijkt ons weinig productief en daar onthouden we ons dan ook van. Tegelijkertijd heeft in ieder geval de Commissie alles wat nodig is om het momentum van de onderhandelingen te handhaven gedaan en zal dat ook blijven doen als de situatie zoals die thans is gehandhaafd wordt.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Van den Broek.
Dames en heren, zoals reeds aangekondigd is het vragenuur voor vragen aan commissaris Van den Broek gesloten. Ik deel u dan ook mede dat de vragen 48 t/m 56 schriftelijk zullen worden beantwoord.

De Voorzitter
Daar de vraagstellers afwezig, vervallen de vragen 57 en 58.

De Voorzitter

Vraag nr. 59 van Alex Smith (H-0045/99): Betreft: Wanbeheer nucleair afval
Heeft de Commissie het rapport bestudeerd inzake het wanbeheer van nucleair afval in de nucleaire installaties, dat door de Inspectie van nucleaire installaties is opgesteld en in december 1998 is uitgebracht en dat beschrijft hoe incompetent beheer van vast radioactief afval te Dounreay en Sellafield mogelijk de gezondheid van Britse onderdanen en het milieu in andere EU-lidstaten aantast door het weglekken van radioactief materiaal in zee?
Mevrouw Bjerregaard, u heeft het woord om de vraag van de heer Smith te beantwoorden.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie was niet op de hoogte dat de Nuclear Installations Inspectorate in december 1998 een rapport gepubliceerd hadden over het probleem van radioactief afval in Dounreay en Sellafield. De Commissie heeft het rapport bij de Britse autoriteiten opgevraagd. Het is niet duidelijk of het rapport, waarnaar de heer Smith verwijst, alleen de veiligheid van de installaties behandelt, of ook de gevolgen voor het milieu ingeval radioactief afval in zee terechtkomt. Indien dit laatste het geval is, zal men bij de behandeling van dit rapport moeten nagaan of de veiligheidsnormen voor de bescherming van de bevolking tegen ioniserende straling worden nageleefd. Dit moet eventueel op basis van een controle uit hoofde van artikel 35 van het Euratom-Verdrag gebeuren. De Commissie is van plan in maart 1999 in Dounreay en waarschijnlijk in het jaar 2000 in Sellafield een controle volgens artikel 35 van het Euratom-Verdrag uit te voeren.

Smith
Ik heb gezien dat de heer Fitzsimons in persoon aanwezig is in de vergaderzaal. Misschien kan de commissaris ook zijn vraag beantwoorden.
Ik moet bekennen dat het voor mij een grote verrassing was te vernemen dat de Commissie zich niet van dit rapport bewust was, vooral gezien de gevoelige inhoud en het gevoelige tijdstip. Dit rapport gaat misschien over de dingen waar de commissaris het over heeft, maar kan voor hetzelfde geld inderdaad over iets compleet anders gaan. Het belangrijkste is echter het volgende: gezien de verplichtingen van de Commissie krachtens artikel 35 hadden we van de Commissie mogen verwachten dat zij op de hoogte was van dit vraagstuk. Eerlijk gezegd vind ik de manier waarop de Commissie hier te werk gaat en de verschillende dingen die ze ons vertelt, een beetje vermoeiend. Als we de Raad over deze zaken aanspreken, krijgen we altijd te horen dat dit deel uitmaakt van de verantwoordelijkheden van de Commissie. Nu er hier een vraag wordt gesteld aan de Commissie, zegt die Commissie dat ze niet van dit vraagstuk op de hoogte is.
Ik heb dus geen aanvullende vraag; ik wil alleen dat mijn ongenoegen wordt genotuleerd.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, ik ben ten zeerste verbaasd over de commentaar van de heer Smith, want naar aanleiding van zijn vraag ben ik uiteraard verplicht aan de plenaire vergadering van het Parlement uit te leggen dat wij van het bestaan van het rapport niets afwisten. Zodra we ervan op de hoogte werden gesteld, hebben we de Britse autoriteiten gevraagd ons het rapport te overhandigen. Wij gaan er uiteraard van uit dat zij dit zullen doen en dan zullen wij het behandelen, zoals ik zei, overeenkomstig artikel 35 van het Euratom-Verdrag. Aangezien wij van het rapport niets afwisten, kon ik moeilijk een ander antwoord geven op de vraag die mij vandaag werd gesteld.

Sandbæk
Ik wil Ritt Bjerregaard graag vragen of de communicatie tussen de ministers voor milieuzaken en de Commissie nu echt zo slecht is, dat de Commissie ook niet weet wat mevrouw Ahern in haar vraag beweerde. Zij zegt daarin immers dat de noordse ministers voor milieuzaken in december 1998 een klacht hebben ingediend bij de Britse regering over de radioactieve verontreiniging die ook de noordse zeeën treft. Is het dan ook niet wat laat om pas in het jaar 2000 een onderzoek in te stellen en zou het niet beter zijn onmiddellijk een onderzoeksteam naar Dounreay te sturen, zoals mevrouw Ahern de Commissie vraagt te doen?

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, ik zal mevrouw Sandbæk het antwoord geven dat ik voorbereid heb voor mevrouw Ahern, die vandaag niet aanwezig is, aangezien haar vraag hetzelfde onderwerp betreft.
De Commissie is evenmin op de hoogte van een klacht die de noordse ministers van Milieugeformuleerd zouden hebben, over mariene verontreiniging die het gevolg zou zijn van radioactieve lozing afkomstig uit de opwerkfabrieken in Sellafield en Dounreay. Dat is eigenlijk niet zo verwonderlijk, want een dergelijk probleem valt onder de bi- en multilaterale betrekkingen tussen deze landen en het Verenigd Koninkrijk. Mevrouw Sandbæk zei immers ook dat de klacht naar de Britse regering was gestuurd. De Commissie weet uiteraard wel dat er aan de kusten van de noordse landen en in de arctische zeeën hoge technetium 99-concentraties zijn. De Commissie heeft actief deelgenomen aan de bijeenkomst van de Raad in Sintra in juli 1998. Bij deze gelegenheid, waar ik zelf aanwezig was, werd het probleem van de radioactieve lozingen behandeld en werd principieel besloten de hoeveelheid afval te beperken om - en nu spreek ik over de verre toekomst - tegen het jaar 2020 een concentratie van ongeveer nul te kunnen bereiken. De Britse regering heeft ons verzekerd dat ze zich terdege bewust is van het probleem met technetium 99, vooral in verband met de behandeling van de lozingsvergunningen voor Sellafield. Ik denk dat we daarom terecht mogen zeggen dat wij de ontwikkeling actief volgen en de nodige contacten gelegd hebben. Het is echter noodzakelijk dat wij dit probleem in ons arbeidsprogramma opnemen en daarbij rekening houden met het aantal beschikbare mensen dat we voor controleonderzoeken kunnen inzetten.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw Bjerregaard. Ik herinner de afgevaardigden eraan dat wij bezig zijn met vraag 59 van de heer Smith en dat dit een aanvullende vraag met betrekking tot vraag 59 was. Het woord is nu aan de heer Fitzsimons voor nog een aanvullende vraag.

Fitzsimons
Mijn vraag is verwant aan die van de heer Smith. Ik dank u voor de antwoorden die u tot dusverre hebt gegeven, mevrouw de commissaris, maar de Commissie heeft het hele vraagstuk van Sellafield, dat de heer Smith, ikzelf en vele anderen steeds weer ter tafel hebben gebracht, al jaren omzeild. De Commissie is het werkelijke probleem, de sluiting van Sellafield, altijd uit de weg gegaan. Bovendien heeft het Duitse voorzitterschap zich inzake het hele vraagstuk van kernenergie de afgelopen tijd bijzonder onberekenbaar getoond.
Gezien het feit dat het opwerken van kernafval geen levensvatbare toekomst heeft, zou ik van u willen weten, mevrouw de commissaris, of het ook niet volgens u hoog tijd is om Sellafield te sluiten? Zijn daar geen redenen te over voor?

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, het was een genoegen de heer Fitzsimons te zien, zodat wij ook zijn deel van de vraag konden afhandelen. Nu kan het natuurlijk zijn dat onze meningen over kernenergie en dus ook over Sellafield en aanverwante zaken uiteenlopen. Ik begrijp dat de heer Fitzsimons en anderen niet altijd even tevreden zijn met mijn antwoorden, maar ik mag mijn bevoegdheid niet te buiten gaan. Wat de controle op de veiligheid van de nucleaire fabrieken betreft, heeft de Commissie nu eenmaal geen bevoegdheid. Deze behoort toe aan de nationale instanties op dit gebied. Of een fabriek economisch duurzaam is moet door de directeur van de fabriek en de lidstaat waarin deze gevestigd is, worden uitgemaakt. Telkens wanneer wij een vraag in die zin krijgen, moeten wij eerst nagaan of we al dan niet bevoegd zijn. Indien men van oordeel is dat wij meer moeten doen, zoals blijkbaar de wens is van de heer Fitzsimons en anderen, moeten wij soms verstek laten gaan. Wij mogen immers boekje niet te buiten gaan.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag een aanvullende vraag willen stellen, zoals ik aan het begin van dit vragenuur al heb aangegeven. Ik zit hier al een hele tijd geduldig te wachten en ben verbijsterd dat u me steeds maar niet uitnodigt het woord te voeren. Per slot van rekening ligt Dounreay in mijn eigen kiesdistrict.

De Voorzitter
Mevrouw Ewing, het is niet zo dat ik u geen aanvullende vraag toesta. Het Reglement staat twee aanvullende vragen toe en die zijn reeds gesteld. Als Voorzitter mag ik het Reglement niet overtreden. De twee aanvullende vragen met betrekking tot de vraag van de heer Smith zijn gesteld. Ik moet nu overgaan op vraag 60. Ja, mevrouw Ewing zegt u het maar.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, de heer Fitzsimons had zijn eigen vraag. Als iemand een minuutje of zo te laat is, is het heel gebruikelijk dat er eerst een andere vraag wordt beantwoord. Dat is ook hetgeen de heer Smith heeft voorgesteld. U hebt de heer Fitzsimons echter het woord gegeven na de heer Smith terwijl u mijn vraag, waar ik u tijdig op attent heb gemaakt, negeert. Ik wil u erop wijzen dat het weinig zin heeft het vragenuur bij te wonen als het parlementslid dat het betreffende district vertegenwoordigt, op deze manier wordt geschoffeerd. Ik vind dit volstrekt ontoelaatbaar.

De Voorzitter
Mevrouw Ewing, ik vind dit ook helemaal niet leuk. Ik heb de heer Fitzsimons niet het woord gegeven voor zijn vraag maar voor een aanvullende vraag omdat hij later binnenkwam.

De Voorzitter

Vraag nr. 60 van Antonios Trakatellis (H-0026/99): Betreft: Tunnel onder de Golf van Lamia - schending van het communautair milieurecht
Bij het in uitvoering zijnde werk "wegverbinding Patras-Athene-Thessaloniki" wordt voorzien in de aanbesteding om de Golf van Lamia te "overbruggen" door een ondergrondse tunnel te graven van 4, 5 km lang en 4 m breed, op een diepte van 18 m onder de zeebodem van de Golf van Lamia. De autoriteiten en andere instanties uit de regio en de omliggende departementen zijn ronduit tegen het geplande project; bovendien hebben studies uitgewezen dat de Golf van Lamia voor een dergelijk project ongeschikt is (kleine, ondiepe, gesloten golf, geologische breukzone en voor aardbevingen gevoelige golf, viskwekerij).
Weet de Commissie dat de plaatsbepaling en de aanbesteding van het werk indruisen tegen richtlijn 85/337/EEG en 97/11/EG , en dat er vooraf geen volledige en specifieke milieu-effectrapportage werd verricht, dat de bevolking niet werd ingelicht en dat er niet naar alternatieven werd gezocht?
De Golf van Lamia en de waterbiotoop van de Sperchios-rivier staan op de lijst van beschermde gebieden van het programma Natura 2000. Kan dit werk daarom wel worden uitgevoerd als de gevolgen ervan het ecosysteem van de regio bedreigen en elke vorm van visleven kunnen doen verdwijnen?
Kan dit werk worden medegefinancierd door de communautaire fondsen als er regels van het communautair recht worden geschonden? Welke maatregelen denkt de Commissie te nemen om deze regels te doen naleven?
Mevrouw Bjerregaard, ik nodig u uit de vraag van de heer Trakatellis te beantwoorden.

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, het project in kwestie maakt deel uit van de nieuwe autoweg van Athene naar Thessaloniki. Een groot deel van deze autoweg wordt medegefinancierd door de Commissie. Het gedeelte waarover het geachte lid het heeft, wordt echter niet door de Commissie gefinancierd. Het wordt gebouwd, gefinancierd en beheerd door particuliere investeerders. Dit neemt uiteraard niet weg dat de EU-wetgeving nageleefd moet worden. Alleen de voorlopige onderzoeken betreffende de tunnel, waaronder ook de milieu-effectbeoordelingen, worden via het operationele wegennetprogramma in het kader van de EU-steun aan Griekenland voor de periode 1994-1999 gefinancierd.
Ik meen te begrijpen dat het geachte lid bedoelt dat de openbare aanbesteding voor de tunnel begonnen is. Dat is informatie waarover ik niet beschik. Volgens de Commissie is dit immers nog niet het geval. Het enige wat de Griekse autoriteiten reeds gedaan hebben, is het publiceren van een aankondiging dat het project zal plaatsvinden, waarbij eventuele gegadigden verzocht worden hun interesse voor het project bekend te maken. Indien er een openbare aanbesteding uitgeschreven wordt, zal er een milieueffectbeoordeling moeten plaatsvinden volgens de bepalingen in richtlijn 85/337. Het is juist dat het dal van de Sperchios-rivier en de Golf van Lamia tot de gebieden behoren die de Griekse autoriteiten voorgesteld hebben voor het programma Natura 2000 en de habitat-richtlijn. De waterbiotoop van de Sperchios-rivier staat op de lijst van beschermde gebieden in het kader van de vogelrichtlijn. Volgens artikel 6 van de habitat-richtlijn kan een project dat schadelijk is voor de ecologische integriteit van een Natura 2000-gebied en waarvoor geen alternatieve oplossingen bestaan, slechts goedgekeurd worden indien er wezenlijke maatschappelijke belangen op het spel staan en op voorwaarde dat er een passende compensatieregeling getroffen wordt. Deze bepalingen worden reeds toegepast voor de beschermde gebieden, zoals de monding van de Sperheios-rivier, maar niet voor de lokaliteit als geheel. Dit zal automatisch het geval zijn als de gemeente in het programma Natura 2000 wordt opgenomen.
De Griekse autoriteiten moeten dus uit hoofde van richtlijn 92/43 en het Verdrag van de Europese Unie elke activiteit die de ecologische integriteit van deze lokaliteit kunnen schaden, verbieden. De diensten van de Commissie zullen een brief aan de Griekse autoriteiten richten om zich ervan te vergewissen dat zij hun verplichtingen uit hoofde van de geldende wetgeving met betrekking tot het huidige project naleven. Volgens de Griekse autoriteiten heeft het project geen gevolgen voor het Sperchios-gebied, maar dat wil de Commissie nu zeker weten.

Trakatellis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de commissaris bedanken voor haar antwoord en haar mededelen - alhoewel ik geloof dat zij daar al van op de hoogte is - dat reeds een protestbrief is gestuurd door alle gemeentes en prefecturen.
Tweeëndertig officiële instanties uit heel het betrokken gebied protesteren tegen dit project. Hun mening daarover is niet eens gevraagd en daarom hebben zij beroep aangetekend bij de bevoegde rechtbank in Griekenland. Op grond van de richtlijn zouden deze officiële instanties betrokken moeten worden bij de verwezenlijking van dit project. De mensen in heel het gebied zijn in oproer. Niemand wil dit project. Er zijn echter wel degelijk alternatieve oplossingen. Men kan de verbinding tussen de twee oevers op een andere manier tot stand brengen. Daarvoor hoeft men geen onderzeese tunnel in de Golf van Lamia aan te leggen. Bovendien is het toch vreemd dat het voor milieu bevoegde ministerie dit gebied enerzijds opneemt in Natura 2000 en anderzijds met dit project het milieu daar kapot maakt. Deze onderzeese verbinding zal van deze diepe bocht een dood watergebied maken. Daarom vraag ik u, mevrouw de commissaris, dit vraagstuk aandachtig te onderzoeken. Dit is uiterst belangrijk voor heel het omringende gebied en zijn inwoners.

Bjerregaard
Ja, ik weet dat deze zaak in Griekenland veel aandacht heeft gekregen en ook aanleiding heeft gegeven tot protest. Daarom kan ik de heer Trakatellis ook meedelen dat wij de Griekse autoriteiten over deze zaak zullen ondervragen. Zowel de habitat-richtlijn als Natura 2000 zijn van toepassing op dit gebied en wij zullen de antwoorden die men ons zal geven, grondig onderzoeken. Het is immers onze taak ervoor te zorgen dat de natuur goed behandeld worden en wij zullen onze taak ook in deze zaak ter harte nemen.

McMahon
Het is nu 19.14 uur. Gezien het feit dat commissaris Bjerregaard 20 minuten had om de vragen te beantwoorden en om 18.55 uur is begonnen, hebben we dus nog wat tijd over.
Ik zou graag uw aandacht willen vestigen op het Reglement, met name op Regel 7 in de bijlage inzake het verloop van het vragenuur, en zou met alle respect willen voorstellen dat u niet alleen de parlementsleden het woord ontneemt als daar reden toe is, maar ook de commissarissen. Voor haar laatste antwoord had commissaris Bjerregaard 3 minuten en 56 seconden nodig, terwijl leden al na één minuut worden onderbroken. Ook de heer van den Broek is nogal lang van stof in zijn antwoorden. Het zou heilzaam zijn als de commissarissen hun personeel opdracht zouden geven de vragen van parlementsleden bondiger en scherper te beantwoorden, zodat meer leden de kans krijgen de zorgen van de burgers die ze vertegenwoordigen, ter tafel te brengen.
Ik stond op het punt u te wijzen op een buitengewoon ernstig voorval in een kerncentrale, waarbij een stroomstoring had kunnen optreden met catastrofale gevolgen. Ik wilde dit voorval onder uw aandacht brengen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer McMahon. Ik ben altijd erg blij met alle hulp en opmerkingen die mij vanuit de vergaderzaal geboden worden, want ik ben van oordeel dat een voorzitter naar iedereen moet luisteren. Mijnheer McMahon, ik wijs u erop dat wij vanmiddag precies om half zes zijn begonnen. Dat betekent dat het vragenuur voor vragen aan de Commissie om zeven uur afgelopen zou moeten zijn. Dat is niet alleen een kwestie die de dames en heren afgevaardigden aangaat, maar ook de zittingsdiensten. Op dit moment bijvoorbeeld loopt het werk voor deze diensten al zestien minuten uit. Ik heb het dan over alle zittingsdiensten met inbegrip van de vertaaldiensten. U weet toch ook hoe inspannend dit werk is.
Mijnheer McMahon, de Voorzitter probeert de vele aanvullende vragen die gesteld worden goed bij te houden, maar hij kan echt geen wonderen verrichten. Nu zijn wij al zestien minuten over tijd. Mevrouw Bjerregaard heeft de haar beschikbaar staande tijd inderdaad opgebruikt. Ik moet het vragenuur nu sluiten. Ik dank mevrouw Bjerregaard voor haar antwoorden, haar aanwezigheid en haar geduld. Ik deel u mede dat de vragen 61 t/m 104 schriftelijk zullen worden beantwoord.
Het vragenuur voor vragen aan de Commissie is gesloten.
De vergadering wordt om 19.15 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat

Gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt(voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag (A4-0046/99) van de heer Martin, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een verordening van de Raad houdende een gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt (COM(98)0370 - C4-0497/98-98/0126(CNS)).

Colino Salamanca
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat we om te beginnen de Europese Commissie moeten bedanken voor de belangrijke wijzigingen die zij in het voorstel van 1994 heeft aangebracht. Van dit voorstel, dat nu gelukkig is veranderd, blijft alleen het beeld over van een wijnsector met grote overschotten die zich alleen bezighield met het rooien van wijngaarden op grote schaal.
Het gewijzigde voorstel, dat ongetwijfeld ook tot discussies en controverses zal leiden, is erop gericht het evenwicht tussen vraag en aanbod te verbeteren, en vooral om producenten de mogelijkheid te bieden zich aan te passen en van groeimarkten te profiteren.
We mogen echter niet al te optimistisch zijn. De voorstellen van de Commissie betreffende een van de onderwerpen van dit debat, de herbeplantingsrechten, lijken mij beter dan die van de commissie landbouw. Naar mijn mening bieden de voorstellen van de Commissie betere garanties voor een dynamisch evenwicht. Het lijkt me beter 1 % van de nieuwe aanplantrechten, berekend op grond van de oppervlakte die wordt gebruikt voor wijnbouw, toe te kennen aan gebieden waar de vraag stijgende is, in plaats van pas in 2010 een limiet in te stellen.
Aanvullende maatregelen kunnen bestaan in definitieve rooiing voor regio's met structurele overschotten en een aangepaste regeling voor herbeplantingsrechten, waar eventueel tot dertien oogstjaren na het jaar waarin de rooiing plaatsvond een beroep op kan worden gedaan.
Het hoofdstuk dat gewijd is aan de omschakeling van wijngaarden en dat zich richt op het afstemmen van het aanbod op de vraag, heeft een positieve strekking. Enerzijds namelijk wordt daarin gesproken over toekenning van steun voor de vernieuwing van wijngaarden, anderzijds over de mogelijkheid om specifieke maatregelen te financieren ter ondersteuning van de wijnbouw in door droogte getroffen gebieden. Wij gaan echter absoluut niet akkoord met nationale cofinanciering tot 25 % in regio's die niet onder doelstelling 1 vallen.
Wat betreft de marktmechanismen staan wij volledig achter de verhoging van het alcoholpercentage tot 15 % voor wijn die rechtsreeks uit druiven is bereid en 7 % voor de gisting van druivenmost. Ook lijkt het ons een belangrijke stap voorwaarts om specifieke steun vast te stellen voor de distillatie van drinkalcohol om zo de bevoorrading van de communautaire markt, die bijna 15 miljoen hectoliter per jaar vraagt, te garanderen.
Tot slot zouden wij willen dat de crisiswetgeving voor uitzonderlijke gevallen haar facultatieve karakter behoudt, zoals ook in artikel 30 van het voorstel van de Commissie is opgenomen. Wij vinden het absoluut noodzakelijk dat de nieuwe verordening wordt uitgebreid met een hoofdstuk over specifieke steun en maatregelen voor de promotie van wijn en voorlichting aan de consument.
Wat betreft het concurrentievermogen lijkt het aantal vergaande bepalingen van artikel 74 en volgende, die aan het comité van beheer worden voorgelegd, ons te overdreven, en in dit opzicht steunen wij de amendementen die trachten de besluitvormingsprocedures weer in evenwicht te brengen.
Tot slot willen we benadrukken dat wij gekant zijn tegen de enologische praktijken om het alcoholpercentage te verhogen door toevoeging van sacharose, wat meteen vraagtekens plaatst bij de in bijlage 1 geformuleerde definitie van wijn als "een landbouwproduct dat uitsluitend het resultaat is van de gisting van niet-gestabiliseerde en niet-diepgevroren verse druiven of druivenmost" .

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, in de eerste plaats zou ik de Commissie willen feliciteren met haar initiatief een voorstel tot hervorming van het gemeenschappelijk beleid in het kader van de wijnsector in te dienen. Wanneer wij om ons heen kijken, stellen wij inderdaad vast dat Europa op dit gebied uit economisch en commercieel oogpunt terrein verloren heeft ten gunste van nieuwe wijn producerende landen zoals de Verenigde Staten, Zuid-Afrika, Chili, Argentinië, Brazilië, Australië en zelfs Nieuw-Zeeland. In deze landen zijn de voor de wijnbouw bestemde oppervlakten sterk uitgebreid, neemt de wijnproductie exponentieel toe en is ongetwijfeld ook de kwaliteit van de wijnen verbeterd.
In tegenstelling tot dit expansionistische offensief dringt de Commissie erop aan dat de Europese Unie de komende tien jaar haar restrictieve beleid voortzet wat de aanplant van wijnstokken betreft. Het voorstel van de Commissie is dan ook voor de volgende kritiek vatbaar:
In de eerste plaats dient gesteld dat de toename met 1 % van de rechten op de aanplant van nieuwe wijnstokken ontoereikend is met het oog op de ontwikkeling van het wijn- en wijnbouwpotentieel van de Europese Unie. De door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling goedgekeurde 3 % die dit Parlement wil voorstellen is al iets realistischer, ook al beantwoordt ook dit cijfer niet ten volle aan de bestaande mogelijkheden.
Ten tweede sluit het herstructureringsprogramma van de wijngaarden de oudere wijngaarden uit, hetgeen gezien de hoge gemiddelde leeftijd van de Europese wijngaarden onaanvaardbaar is. Bij wijze van voorbeeld zou ik het geval van mijn land, Portugal, willen aanhalen, waar 60 % van de wijngaarden meer dan 40 jaar oud is. Ook in dit opzicht stelt het Parlement zich tot taak het voorstel van de Commissie te corrigeren door de vernieuwing van de wijngaarden expliciet als een van de prioriteiten van de herstructureringsprogramma's voor de desbetreffende sector te beschouwen.
Ten derde is het voorstel te strikt wat de rol van de sectorale en interprofessionele organisaties betreft. In dit opzicht dient meer aandacht te worden besteed aan het subsidiariteitsprincipe en moet meer respect worden opgebracht voor de organisatorische tradities van de verschillende lidstaten. Zo moet het tweede gedachtestreepje van amendement 171 bijvoorbeeld worden verworpen.
Tot slot zou ik collega Philippe-Armand Martin willen feliciteren met het compromis dat hij heeft weten te bereiken en dat dankzij zijn inspanningen en werklust is uitgemond in een voorstel dat aanzienlijk beter is dan dat van de Commissie. Ik zou echter willen onderstrepen dat artikel 42 bis dat hij in de tekst heeft opgenomen voor het merendeel van de wijn producerende landen bijzonder negatieve gevolgen heeft, aangezien het de lidstaten zal beletten de verplichting in te voeren dat de wijn op de plaats van oorsprong moet worden gebotteld. Het heeft geen zin deze kwestie in het kader van de onderhavige verordening te bespreken aangezien de Commissie daartoe een specifiek voorstel heeft ingediend dat in het kader van het verslag van mevrouw Lulling zal worden behandeld. Bijgevolg moet amendement 179 worden verworpen, want als dat wordt aangenomen, zouden wij het risico kunnen lopen een bijzonder onrechtvaardige en mijns inziens weinig transparante daad te stellen. Wij doen er goed aan deze kwestie enkel te bespreken in de context die ik zonet heb aangehaald. Bovendien heeft het Hof van Justitie in verband hiermee nog steeds geen definitieve beslissing genomen betreffende de "Rioja" en precies daarom hebben wij reden te over om dit onderwerp later in het kader van het verslag-Lulling te behandelen.

Querbes
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte collega's, we mogen tevreden zijn over het belangwekkende verslag van onze collega Martin. Het is een degelijk werkstuk waar veel tijd aan is besteed, en dankzij het uitgebreide overleg en de doordachte taakverdeling heeft de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling een volledig en samenhangend verslag bij ons Parlement kunnen indienen. Het is dan ook met een ruime meerderheid aangenomen.
Dit resultaat had niet bereikt kunnen worden zonder een nauwe samenwerking met de producenten. Het verslag is geïnspireerd op het algemene verslag over de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, dat we al eerder hebben aangenomen. Hierdoor gaat het lijnrecht in tegen de liberale opvattingen van de Commissie.
Dit verslag definieert wijn als een kwaliteitsproduct afkomstig van de landbouw, meer bepaald de wijnbouw, en verwerpt daarmee elke vorm van industrialisering. Het drukt de wil uit om Europese wijn een steeds prominentere rol te laten spelen op de wereldmarkt. In campagnes moet de nadruk komen te liggen op het gezondheidsaspect en een gematigde consumptie. Een verdere groei van de wijngaarden zou beheerst moeten worden, vooral ten gunste van jonge landbouwers, en er zou een efficiëntere aanpak moeten komen van heraanplanting en grondverbetering. Dit alles vergt een zorgvuldig beheer, promotiecampagnes en aanpassingsmechanismen zoals verplichte distillatie, en dat alles kunnen we niet aan de Commissie alleen overlaten.
Ik vind dan ook dat voor de wijnverrijking most de voorkeur moet krijgen boven suiker. Ik ben voor een importverbod op most uit derde landen, omdat we daarmee de kwaliteit van onze Europese wijn ondermijnen, en voor een verbod op het mengen van rode en witte wijn. Ik vind kortom dat er een duidelijke definitie moet komen voor elke afzonderlijke wijnsoort, zoals bijvoorbeeld de sterke zoete aperitiefwijn, die in sommige gebieden zelfs het enige product is dat de werkgelegenheid in stand kan houden.
Het is zo klaar als een klontje dat de hervormingsplannen voor het GLB vast dreigen te lopen door de te liberale plannen van de Commissie. Onze Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling is zeer gevoelig voor de eisen van de wijnbouwsector en de maatschappij als geheel. Daarom zullen we het verslag dat ons is voorgelegd goedkeuren.

Lambraki
Mijnheer de Voorzitter, vandaag besluiten wij de besprekingen over de herziening van het GLB in het kader van Agenda 2000. Uit deze besprekingen is duidelijk gebleken hoe moeilijk het is om de sterk uiteenlopende en onverhulde nationale belangen onder een noemer te brengen.
Ik hoop dat bij het debat over de wijnsector een goed resultaat uit de bus zal komen voor zowel de producenten, de consumenten als het product zelf. De heer Martin, onze rapporteur, heeft een belangrijke bijdrage daaraan geleverd. Reeds in de oudheid was wijn een bindmiddel tussen de mensen en een belangrijk element in het sociale, culturele en ook religieuze leven.
Het voorstel van de Commissie is algemeen gesproken een stap in de goede richting bij de behandeling van de talrijke problemen waar deze sector mee te kampen heeft. De wetgeving hiervoor is door de jaren heen steeds ingewikkelder geworden en is nu een blok aan het been van de markt. Daardoor wordt een rem gezet op de ontwikkeling van het productiepotentieel, de verbetering van de wijnkwaliteit en de verbetering van de promotie van onze wijn op de Europese en mondiale markt.
Door het rooiingsbeleid is het wijnbouwareaal in de Europese Unie met ongeveer 20 % ingekrompen. De Europese Unie wordt nu overstroomd door wijn uit derde landen die met een agressief productie- en handelsbeleid op onze markt wordt gebracht. In Griekenland is het wijnbouwareaal met 35 % verminderd. Vooral de productie van kwaliteitswijnen is daardoor zwaar getroffen, daar met name wijngaarden werden gerooid voor de productie van lokale wijnen die weliswaar van geringe omvang maar van hoge kwaliteit waren.
Als men de Europese wijngaarden in staat wil stellen over te schakelen op betere kwaliteit in met name de door rooiing getroffen gebieden, moet men een nieuwe aanplant toestaan van tenminste 3 %. Verder moet het voorstel voor de invoer van voor wijnbereiding bestemde most uit derde landen worden verworpen.
Wat de enologische praktijken en de mogelijkheid van verrijking van wijn door toevoeging van suiker betreft, moet men de tot nu toe geldende regels handhaven om met name de traditionele producten de kans te geven op overleven.
Ik wil tot slot nog een opmerking maken over een specifiek thema betreffende de wijnbouw op eilanden en in berggebieden. Deze wijnbouw heeft met name in Griekenland met grote problemen te kampen. De productie op de eilanden en in de berggebieden is afkomstig uit talrijke kleine wijngaarden. Dankzij de specifieke bodem- en klimaatomstandigheden kan men echter wijn van hoge kwaliteit produceren en daar heeft de consument juist behoefte aan. De kosten zijn echter ook hoog en daardoor wordt de productie afgeremd. De nieuwe GMO moet derhalve voorzien in een bijzondere steun voor deze wijngaarden.

Arias Cañete
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik sluit mij aan bij de felicitaties aan de heer Martin, niet alleen voor het uitstekende verslag dat hij heeft opgesteld, maar ook voor zijn onvermoeibare inspanningen om tot overeenkomsten en compromissen te komen.
Ook wil ik de Commissie feliciteren, omdat zij voor dit vraagstuk met een voorstel is gekomen dat aanzienlijk verschilt van het befaamde voorstel van 1994. Dit nieuwe voorstel is beter afgestemd op de huidige behoeften en zorgen van de sector, en is dan ook een acceptabel uitgangspunt om tot belangrijke overeenkomsten van het Parlement en de Raad te komen.
Ik wil met deze interventie de aandacht vestigen op drie belangrijke punten die dit Parlement heeft goedgekeurd.
Ten eerste, het opnemen in de overwegingen en de artikelen van ontsnappingsclausules en de afwijkingsclausule, die, ondanks dat meer dan 23 verordeningen van de Raad worden vervangen, tot doel hebben het respect voor het communautair acquis op het gebied van kwaliteitswijnen afkomstig uit bepaalde regio's in de toekomst veilig te stellen.
Ten tweede, wat betreft de distillatie van tafelwijn met het doel drinkalcohol te verkrijgen, wil ik de rapporteur bedanken dat hij onze amendementen heeft aangenomen en deze heeft verwerkt in het compromis. Hierdoor is de steun voor tafelwijnen die worden gedistilleerd om drinkalcohol te verkrijgen voor de Commissie niet alleen een discretionaire bevoegdheid, maar ook een verplichting, omdat de markt met drinkalcohol bevoorraad moet worden door die sectoren die wettelijk verplicht zijn daarvan gebruik te maken. Hierdoor zal het voortbestaan van brandy en likeurwijnen veilig worden gesteld en zullen meer dan 300.000 hectare wijngaarden en duizenden banen bij wijngaarden, wijnhuizen, in de industrie en aanverwante sectoren behouden blijven.
Het is belangrijk dat deze steun groot genoeg is om ervoor te zorgen dat de wijndistillaten voor drinkalcohol concurrerend zijn, want als de wijndistillaten en bijproducten zouden verdwijnen, zou de kostprijs van de distillaten die voor brandy worden gebruikt met 300 % toenemen, terwijl de kostprijs van alcohol verkregen uit melasse en granen stabiel zou blijven. Daardoor zou het verschil in prijs met de alcohol verkregen uit wijndistillaten toenemen, en deze alcohol zou dan naar de markt gaan die verplicht is er gebruik van te maken.
Het Parlement heeft het voorstel van de Commissie bovendien verbeterd door te bepalen dat de steun jaarlijks moet worden herzien en door de voorschriften voor de primaire en secundaire steun in detail op te stellen. Met de laatste amendementen die ik aan de Vergadering heb voorgelegd wordt mijns inziens het concurrentievermogen van de prijs van drinkalcohol en een jaarlijks distillatieminimum van 15 miljoen hectoliter gegarandeerd.
Tot slot ben ik heel blij dat de commissie landbouw de afzonderlijke technische definities voor geestrijke wijnen en likeurwijnen in bijlage 1 heeft goedgekeurd. De bijzonderheden van de productie en de organoleptische eigenschappen van deze wijnsoorten zijn zo verschillend dat elk product zijn eigen definitie verdient.
Met dit voorstel voor een hervorming kan een passende, afzonderlijke definitie worden ingevoerd voor deze geestrijke wijnen, die niet hetzelfde zijn als de likeurwijnen waarvan in de eerste versie van de GMO van 1970 sprake was. De definitie die hier wordt gegeven, kan ten aanzien van de aanduiding van herkomst, de oppervlakte van de wijngaard en de productie ook gelden voor andere producten die afzonderlijk gedefinieerd worden in de basisverordening van de GMO.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, met dit voorstel worden alle remmen losgegooid voor de import uit derde landen van wijn en van voor vermenging met communautaire wijnen bestemde most. De Raad en de Commissie vergeten blijkbaar dat er communautaire wijnen van hoge kwaliteit bestaan die uitstekend geschikt zijn voor vermenging met en verrijking van andere communautaire wijnen en dat men daarvoor niet uit derde landen hoeft in te voeren.
Zij vergeten echter ook dat de wijnproducenten al jarenlang het slachtoffer zijn van een achtervolgingsmanie. Duizenden hectaren wijngaarden zijn gerooid. In Griekenland loopt het percentage van gerooide wijngaarden bijzonder hoog op. Het gedrag van de Raad en de Commissie is tegenstrijdig en doet zelfs het vermoeden rijzen dat hier speciale belangen achter schuil gaan.
U stelt voor de aanplant te bevriezen. U wilt de wijnbouw tot het uiterste beperken om tekorten te creëren en aldus de openstelling van de markt voor import te rechtvaardigen. U wilt hier concessies doen in het kader van de WHO en de GATT om elders tegenprestaties te kunnen verlangen. U biedt de mogelijkheid om suiker toe te voegen aan communautaire wijnen en aan met name Duitse wijnen om op die manier het alcoholgehalte op te trekken. Dit is echter volledig in strijd met uw doel om de productie te verminderen en de kwaliteit te verbeteren. Als u Duitsland wilt helpen, prima, maar dan moet u wel op het product zetten hoeveel suiker is toegevoegd.
Tot slot wordt met het voorstel de interprofessionele organisaties een hart onder de riem gestoken. U wilt dus de kleine wijnbouwer opsluiten in de arena met de grote wilde dieren, oftewel met de verwerkende industrie? U offert de kleine wijnproducent op aan naamloze, maar verdachte belangen. U vergeet blijkbaar dat dit niet zo maar een product is. Dit is volksvoedsel en een prachtige bron van werkgelegenheid. Dit is cultuur en traditie. Wijn is cultuur! Vergeet u dat niet. Er zijn landen waar de mensen sedert de tijd van Homerus met de wijncultuur opgroeien. U wilt die nu opofferen op het altaar van deze verdachte, multinationale belangen?

Filippi
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof ook dat het werk van de heer Martin een goed overzicht van de situatie te bieden heeft, vooral als men beziet welke resultaten er in de landbouwcommissie op dit vlak zijn geboekt vergeleken met de andere landbouwsectoren. Desondanks schaar ik me niet achter degenen die voldaan knikken bij de gedane arbeid en ik heb binnen de landbouwcommissie dan ook niet voor gestemd. Ik vind namelijk dat er meer gedaan kan worden. Vandaar dat ik in het bijzonder zal ingaan op twee aspecten waarvan ik vind dat men daar tekortschiet en die mij dan ook echt niet tot tevredenheid stemmen.
Het eerste aspect betreft het opnieuw invoeren van de verplichte distillatie, wat in het voorstel van de Commissie juist geschrapt was. Het probleem is echter dat hier twee zaken haaks op elkaar staan: je kunt niet op grond van een inmiddels bereikt evenwicht gaan eisen dat er een beleid van herbeplanting en vernieuwing van de aanplant wordt opgezet, en daarbij tegelijkertijd opnieuw het idee van verplichte distillatie opperen. Naar mijn mening is het een niet te stroken met het ander, en die tegenstelling moet dan ook in plenaire vergadering worden weggestemd. Het gaat er juist om dat men zich vooral gaat toeleggen op een verstandig beleid van rooimaatregelen en aanplant van nieuwe wijnstokken, een beleid dat binnen de Europese Unie op regionaal niveau uitgevoerd moet worden, zoals ik al had voorgesteld voor het prijzenpakket van 1997. Naar mijn mening is dit het soort beleid dat nagestreefd moet worden, op een flexibele, elastische en creatieve manier die ook andere collega's vóór mij bepleit hebben. Hier moet dus naar mijn gevoel een en ander beter afgestemd worden. Alle Italiaanse leden zullen hier in ieder geval naar toewerken, ook tijdens de stemming in plenaire vergadering.
Het tweede punt betreft onze opvattingen over kwaliteit. Veel leden hebben in dit bestek het woord gevoerd over kwaliteit en de noodzaak tot bescherming van de agrarische herkomst van wijn en wijnproducten. Maar er is niets gedaan in de richting van harmonisatie, bijvoorbeeld van productietechnieken en vinificatie. Ik geef toe dat het moeilijk is bepaalde procédés als het toevoegen van suiker af te schaffen, maar men had toch in ieder geval iets kunnen doen om de kwaliteit te verbeteren! Zo had er iets gedaan kunnen worden aan de verhoging van het minimumpercentage van most of met de etikettering, of anders had men de situatie ook zo kunnen laten, maar dan had men wel op de een of andere manier een premie kunnen toekennen aan landen die zich in dit opzicht keurig gedragen. Maar er is hoegenaamd niets vermeldenswaards in die richting gedaan. Vandaar dat wij het thema van de kwaliteit opnieuw aankaarten, in serieuze en consequente bewoordingen en zonder dat het onze bedoeling is allerlei barricades op te werpen.
Tot slot is het zinvol er nogmaals op te wijzen dat de wijnsector behoorlijk achter het net vist waar het op geldmiddelen aankomt. Zij krijgt namelijk maar de helft van wat ze bijdraagt aan het bruto binnenlands product van de Europese landbouw. Het wordt toch tijd dat er iets meer gedaan wordt om dit product op de internationale markten te promoten.

Novo
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het verslag van collega Philippe-Armand Martin wijzigt een aantal aspecten van het voorstel van de Commissie. Het betreft doorgaans positieve veranderingen die in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling zijn voorgesteld en goedgekeurd. Bij wijze van voorbeeld zou ik onder meer de mogelijkheid tot vernieuwing van de wijngaarden en de steun ter bevordering van de afzet op de interne en externe markt willen citeren, alsmede het niet in aanmerking nemen van producten die gebaseerd zijn op het gebruik van uit derde landen afkomstige most en het verbod op de invoer hiervan voor de vinificatie van wijnen. Tot slot zou ik nog willen wijzen op het feit dat distillatie geoorloofd is op momenten waarop de productie in een crisissituatie verkeert en dat diverse steunmaatregelen worden ingevoerd die, hoewel zij ontoereikend zijn, de producentenorganisaties en de wijnstokken van de minder ontwikkelde regio's ten goede komen.
Wij kunnen echter niet langer aanvaarden dat voor de wijn - een mediterraan product - die ongeveer 7 % van de gemeenschappelijke landbouwproductie uitmaakt slechts 2, 5 % van de overeenkomstige begroting wordt uitgetrokken, terwijl de akkerbouw, die vooral de landen uit het centrum en het noorden van de Europese Unie aanbelangt, maar liefst 43 % van deze begroting voor zijn rekening neemt, ook al vertegenwoordigt deze sector slechts 15 % van de communautaire landbouwproductie.
Dit is een van de voorbeelden die aantonen dat bepaalde producties worden gediscrimineerd en dat deze discriminatie ook in de toekomst zal blijven voortbestaan, ondanks de hervorming. In onze ogen is het eveneens onaanvaardbaar dat producten die het resultaat zijn van behandelingen waarbij suiker mag worden toegevoegd teneinde het alcoholgehalte te verhogen ook in de toekomst als wijn zullen worden beschouwd. Om dit te vermijden leggen wij aan de plenaire vergadering amendementen voor - in de hoop dat deze worden aangenomen - waarin wordt gewezen op de verplichting ter informatie en verdediging van de consument een etiket aan te brengen op de op deze manier vervaardigde producten of waarin wordt voorgesteld een termijn van vijf jaar vast te stellen, waarna definitief moet worden afgezien van de mogelijkheid suiker aan de wijn toe te voegen.

Fantuzzi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij zijn al minstens zeven of acht jaar aan het discussiëren over wijn en de fameuze wijnhervorming. Zo is er, zoals u wel weet, mijnheer de commissaris, reeds in 1993-1994 een reeks voorstellen gepresenteerd waarvoor ik in 1995 in dit Huis als rapporteur mocht optreden. Gesteld mag dus wel worden dat de wijn na al die tijd behoorlijk aangelengd is. Enerzijds blijkt hieruit hoe complex en omstreden de hervorming van deze sector is, maar anderzijds valt er ook uit af te leiden dat niet alle druiven zuur zijn. Het is namelijk goed dat een en ander zo gelopen is, omdat het voor de Europese wijnboeren een geweldige meevaller was dat het oude idee van de hervorming van 1994 uiteindelijk geen doorgang vond. Die hervorming is ergens onder in een la blijven liggen, en vandaag liggen er - zoals de collega's die vóór mij aan het woord waren al terecht hebben gezegd - andere ideeën op tafel die in ieder geval een stap vooruit betekenen ten opzichte van wat er in het verleden is gepresteerd.
Het hele uitgangspunt van de hervorming uit het verleden was dan ook verkeerd. Ik herinner me dat uw voorganger, commissaris Steichen, indertijd voorspelde dat wij in het jaar 2000 met een wijnoverschot van minstens 40 miljoen hectoliter zouden zitten. Dit moest dan tegelijkertijd als rechtvaardiging gelden om harde en drastische maatregelen te nemen, waarbij uitgegaan werd van een abominabele boekhouding. Die maatregelen zouden uiterst schadelijk zijn geweest voor de Europese wijnboeren, want sinds een paar jaar is er geen sprake meer van overschotten. Dit is trouwens geen kwestie van geluk, geen buitenkansje dat de god Dionysus ons in de schoot heeft geworpen: het komt alleen maar doordat de Europese wijnbouw in de afgelopen jaren door massale rooiacties en door het tegenhouden van nieuwe aanplant sterk verpauperd en verouderd is.
Europa heeft dus terrein verloren in een kunst waar zij altijd heer en meester is geweest en dat eigenlijk nog steeds is. Natuurlijk heeft men hier en daar de stormbal gehesen. De concurrentie van nieuwe producenten begint ook in Europa sterk voelbaar te worden. In een paar jaar tijds is de invoer van wijn uit landen buiten Europa verdubbeld. Er zijn landen die met veel lagere kosten werken dan wij, landen die meer vrijheid van beweging genieten en niet zoveel last hebben van allerlei bureaucratische formaliteiten, waar de Europese wijnboeren juist wel altijd mee worstelen. Ons klinkt de nieuwe verstandige aanpak dan ook als muziek in de oren, dat moet ik commissaris Fischler nageven.
Ik denk dat met het nieuwe voorstel van de Commissie gekozen wordt voor een nieuwe aanpak uitgaande van het gegeven dat het momenteel gewoon nodig is een markt bij te staan die in deze jaren in ieder geval een eigen evenwicht heeft weten te bereiken. Daarbij dient dus vermeden te worden dat men maatregelen gaat nemen die dat evenwicht weer uit de wereld helpen. Ik geloof dat de voornaamste remedie is een forse dosis liberalisering in te voeren. Ik kan me indenken dat deze bewering in de mond van een socialist u de wenkbrauwen doet fronsen, maar juist de wijnbouw levert ons het bewijs dat een bepaalde productiesector door al te veel regels en voorschriften ook ter ziele kan gaan. Daarom is het nodig dat de Europese wijnbouw meer dynamiek krijgt, dat de herbeplantingsacties vervroegd worden, dat er een grootschalige herstructurering van de wijnbouw komt, waar dan ook hogere bedragen voor moeten worden uitgetrokken dan wat in het voorstel van de Commissie staat. Zoals ook anderen al hebben gezegd, is het hoogst wenselijk dat er een nieuw en beter evenwicht komt.
Wij beschikken over een landbouwbeleid dat haar eigen producten nog steeds beschermt door met twee maten te meten, een beleid dat angstwekkend grote verschillen aan het licht brengt tussen de steun die wordt toegekend aan de producten van het Europese vasteland en de steun waar de mediterrane producten voor in aanmerking komen. Ik vind dan ook het werk van de rapporteur goed, maar niet goed genoeg. Het is goed waar het gaat om een paar controversiële punten, zoals de invoer van most, de bevoegdheden van de Commissie en de inspanning die is gedaan om de dynamiek van de Europese wijnbouw op te vijzelen. Maar er zijn twee punten, zoals al aangeduid door collega Filippi, waarop ik het niet eens ben met commissaris Fischler, namelijk het punt van de verplichte distillatie en dat van verrijking met sacharose. Ik kan me in de eerste plaats niet vinden in de kwestie van verplichte distillatie: in het voorstel van de Commissie werd het idee geopperd van een facultatieve crisisdistillatie, en dat is inderdaad iets dat naar mijn gevoel van pas komt voor de nieuwe marktdynamiek. Dan wat de sacharose betreft. Ik ben me volledig bewust van het feit dat degenen die dit probleem aankaarten enorme risico's lopen. Met name dreigt dan het gevaar dat de hele rest van de hervorming tegengehouden wordt. Desalniettemin zou het positief zijn geweest als men te kennen gaf dat er rekening wordt gehouden met bestaande verschillen en oneerlijke situaties en als men een signaal zou afgeven dat gestreefd wordt naar gelijke waardigheid en solidariteit met de Europese producenten, zoals wij voortdurend bepleiten. Men heeft het steeds maar over kwaliteit: nu, ik geloof dat kwaliteit ook inhoudt dat men voorrang dient te geven aan een product dat geheel en al tot stand komt met wat de wijngaard opbrengt.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, hopelijk bereiken wij na lang wachten nu toch een goed resultaat. Na het stukgelopen voorstel voor een hervorming van de uit 1994 daterende gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt en na onze amendementen van 1995 heeft de Commissie veel tijd nodig gehad om ons een nieuw hervormingsvoorstel voor te leggen. Nu is het uitgangspunt echter positiever. Het kan immers toch niet dat wij de traditierijke en zeer verscheiden Europese wijnbouw fnuiken en de Europese interne markt en de wereldmarkt overleveren aan de concurrentie van derde landen, wat de Wereldhandelsorganisatie daar ook over zegt.
De mensheid zou gezonder zijn als meer mensen het zich zouden kunnen permitteren elke dag een à drie glazen wijn te drinken. Als wij die behoefte zouden moeten dekken, zouden gedwongen distillatie en rooiing niet nodig zijn. Er moet alleen veel meer kwaliteitswijn worden gemaakt, vooral in de Gemeenschap, en de accijnsrechten moeten in veel lidstaten, vooral in het noorden van de Unie, sterk worden verlaagd. Ik ben dan ook blij dat de landbouwcommissie er, mede dankzij het monnikenwerk van de heer Martin, onze rapporteur, die ik hartelijk dank, in geslaagd is het voorstel van de Commissie te verbeteren door ingenieuze compromissen te vinden, waarbij iedereen natuurlijk wat water bij zijn wijn heeft moeten doen.
Ik vind het jammer dat enkele collega's uit het zuiden, ondanks deze inspanningen, met nieuwe amendementen de oorlog hebben verklaard aan de eeuwenoude oenologische procédés uit het noorden van de Gemeenschap. Ook de zonderlinge overwegingen van hen die vinden dat wie zijn wijn niet verrijkt, extra aanplantrechten moet krijgen, zijn zonder meer onzinnig. Ik ga akkoord met het moeizaam bereikte compromis. Ik kan ermee leven, vooral omdat het over het algemeen genomen positief is voor het behoud en de uitbreiding van de productie van gewilde wijnen en dus ook voor het behoud van de mooie landschappen in de wijnbouwgebieden, ook in mijn geboorteland. Ook met betrekking tot de oenologische procédés, de nieuwe aanplantrechten en de flexibiliteit van de maatregelen bij ongunstige weersomstandigheden of bij buitengewoon grote oogsten en maximale opbrengsten heeft de landbouwcommissie echter evenwichtige en dus voortreffelijke voorstellen geformuleerd.
Ik zou de Commissie en in het bijzonder de heer Fischler willen vragen onze voorstellen voor het aanvullende hoofdstuk over specifieke steun en stimulerende maatregelen voor wijnbouwproducten en de voorstellen over de medewerking van de beroepsorganisaties over te nemen. Dat zou ik hier graag van hem horen. Het gaat hier ook om maatregelen ter bevordering van een matige wijnconsumptie en om promotiecampagnes buiten de Gemeenschap. Dat is de juiste weg! Ik hoop dat de Commissie en de Raad ons zullen volgen en dat de grote meerderheid van dit Parlement hiermee zal instemmen. Een grote meerderheid voor dit uitstekende compromis is immers de beste manier om gehoor te krijgen in de Raad.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, de wijngaarden zijn niet alleen het slachtoffer van massale rooiing, maar worden bovendien sterk gediscrimineerd. Uit de gegevens van het EOGFL van de Commissie blijkt dat gemiddeld in 1994 voor de zuivelbedrijven 13.140 euro, voor de gemengde vlees/zuivelbedrijven 11.536 euro, voor de akkerbouw 11.207 euro en voor de wijnbouw 4.590 euro werd uitgegeven. Deze gegevens spreken dus boekdelen.
Wij zijn ongerust over deze situatie. Daarom wil ik uw aandacht vestigen op een aantal voor ons uiterst belangrijke punten.
Ten eerste hebben wij suiker nodig om tompoezen of wat dan ook te maken, maar geen wijn. Zowel de bestaande regelingen, alsook de geplande uitbreiding daarvan druisen mijns inziens volledig in tegen het werkelijke standpunt van de Europese Unie.
Ten tweede wil men de wijnkwaliteit verbeteren. Daarvoor hebben wij in de Europese Unie uitstekende most en hoeven wij absoluut niet in derde landen te gaan zoeken.
Ten derde moet men na de rooiingshock nieuwe aanplant toestaan. Hier wordt gesproken over 3 %. Dat zou een goed begin zijn.
Ten vierde kunnen wij de producent niet dwingen tot distillatie als hij dat niet wil. De producent maakt wijn. Als hij wil, mag hij, maar moet hij niet distilleren. Distillatie moet vrijwillig blijven, zoals ook nu het geval is. Verplichte distillatie is uit den boze.
Tot slot zijn speciale maatregelen nodig voor de wijnbouw op de eilanden en in de berggebieden.

Hallam
Mijnheer de Voorzitter, ik heb tot mijn spijt moeten constateren dat het overigens uitstekende verslag van de heer Martin wordt ontsierd door de hardnekkige gedachte dat wijn op de plaats van productie gebotteld zou moeten worden. Dit is een goedbedoelde maar naïeve poging de werkgelegenheid in de wijn producerende streken, en de reputatie van de wijnen die daar vandaan komen, te beschermen. Dit uitgangspunt getuigt, met alle respect, van een stuitend gebrek aan inzicht in wat er in het land van bestemming uiteindelijk met de wijn gebeurt. Het doet evenmin recht aan de ontwikkelingen in de distributie, marketing en consumptie van wijn, vooral in Noord-Europa.
Bij aankomst in het land van bestemming wordt de wijn geheel conform de wensen van specifieke markten gereedgemaakt voor verdere verzending. De wijn wordt ingeblikt of verpakt in dozen met het etiket van de betreffende supermarkt, of in speciale gekoelde containers ten behoeve van de horeca, zodat hij eenvoudig per glas te verkopen is. Men heeft me ervan verzekerd dat er bij grote verzendingen nauwkeurig op wordt gelet dat bij invoer in het Verenigd Koninkrijk de juiste wijn van het juiste label vergezeld gaat. De naam Bordeaux zal dus niet terechtkomen op een fles of een blikje wijn dat uit een derde land afkomstig is. De bottelaars gebruiken natuurlijk alleen computersystemen met een neus voor kwaliteit, want per slot van rekening hebben ze er alle belang bij dat hun naam wordt gekoppeld aan de kwaliteitswijn die ze verkopen.
Wellicht moeten we deze controlemechanismen zodanig vormgeven dat ze transparant en duidelijk zijn voor ons allemaal. Dit is een onderwerp dat we later misschien ter tafel kunnen brengen, tijdens de bespreking van het verslag van mevrouw Lulling. Maar laten we in onze eigen wijngebieden alstublieft geen banen op het spel zetten en potentiële problemen voor onze eigen bottelaars creëren door kunstmatige barrières op te richten tussen producenten, distributeurs en consumenten, die de handel binnen de Unie uiteindelijk alleen maar kunnen schaden.

Bébéar
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, iedereen is het erover eens dat de wijnbouwsector een vooraanstaande plaats inneemt in de Europese landbouw. Wat we er wel bij moeten zeggen, mijnheer de commissaris, is dat dit te danken is aan de dominante positie van de Europese wijnsector in de wereld. De Europese wijnproductie vertegenwoordigt 60 % van de sector wereldwijd, en 80 % daarvan gaat naar de export. Waarom is het dan nodig om de markt te ordenen, zult u mij vragen. Het antwoord is dat de economie zich mondialiseert, en dat wij Europese regels moeten formuleren om ons binnen die gemondialiseerde economie staande te houden. Het verslag bevat een aantal onderdelen die van cruciaal belang zijn voor de Europese wijnbouw, en het lijkt me dan ook zinvol die wat nader te bekijken.
We hebben de laatste tien jaar erg veel gedaan om onze wijngaarden in oppervlakte te verminderen. Hoewel we in sommige kwetsbare gebieden nog altijd wijnranken moeten durven rooien, moeten we ook kunnen herbeplanten als de vraag en de kwaliteitsvereisten daarom vragen. Daarom moeten we ons soepel opstellen en in regio's in ontwikkeling herbeplanting mogelijk maken om aan de vraag te kunnen voldoen. Tegelijkertijd moet in andere regio's de overcapaciteit beperkt worden.
Wat ik zojuist heb horen zeggen in verband met de enologische praktijken baart mij grote zorgen. Als Fransman die met beide voeten in Europa staat, roep ik iedereen op om deze Gallische oorlog, deze oorlog tussen Zuidelijken en Noordelijken, te staken. Laten we onze voorouderlijke tradities in stand houden, ze hebben hun degelijkheid bewezen. Als we zo koppig aan ons eigen gelijk blijven vasthouden, gooien we onze eigen glazen in.
De nauwe samenwerking tussen producenten en handelaren heeft een distributienetwerk opgeleverd dat gunstig is voor de consument en dat de kwaliteit van de wijn ten goede komt. Regionale instanties moeten ongemoeid worden gelaten, omdat zij een sleutelrol spelen bij het op elkaar afstemmen van vraag en aanbod.
Wat de export betreft moeten we ons weten open te stellen voor de buitenwereld en onszelf voldoende middelen gunnen om de kwaliteit van onze Europese producten internationaal kenbaar te maken.
In deze geest heeft de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling het verslag over de gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt bestudeerd. Daarbij heeft zij zich tevens gebaseerd op het voorstel van de Commissie, al getuigde dat in onze ogen van koudwatervrees en was het soms te malthusianistisch of te bureaucratisch. Dankzij veelvuldig overleg zijn we erin geslaagd een compromis te bereiken, en dat is vervat in de tekst die nu voor u ligt. Geachte collega's uit het Noorden en het Zuiden, we moeten deze tekst aannemen. Dit is een aanzienlijke verbetering ten opzichte van het voorstel van 1994, en we mogen ervan uitgaan dat de Raad nu rekening zal houden met ons standpunt. Dat is in ieder geval mijn vurige wens.

Klaß
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het gaat hier om de grote verscheidenheid, de verschillen, de bijzondere kenmerken, de smaken en tenslotte ook de identificatie met de regio's waar onze wijn ontstaat. Dat is wat de Europese wijnen uiteindelijk karakteriseert. Wij staan nu voor de moeilijke opdracht die verscheidenheid in een gemeenschappelijke marktordening te reguleren. Daarbij moet die verscheidenheid wel behouden blijven. Wij willen immers geen uniforme Europese wijn, maar er moet wel een rechtskader komen dat de gangbare eisen vastlegt.
Ik kom uit een van de noordelijke Europese wijnbouwgebieden, de Moezel. Onze wijnen groeien in andere klimatologische omstandigheden. Onze wijnen zijn anders, maar er zijn liefhebbers en er is een markt.
Ik dank de Commissie en rapporteur Martin. Ik dank ook de landbouwcommissie voor het compromis dat wij voor deze wijnverordening hebben kunnen vinden. Door rekening te houden met de speciale regionale omstandigheden maakt dat het behoud van de traditionele oenologische procédés mogelijk. Zo blijft de wijn behouden zoals wij hem uit de Europese regio's kennen en waarderen. Dit compromis garandeert ook het behoud van de werkgelegenheid, stroomop- en stroomafwaarts van de wijnbouw, en van onze cultuurlandschappen. De markt kunnen wij regelen, de natuur, het weer en de oogst echter niet.
Ik ben dan ook voorstander van de jaarlijkse vaststelling van de hoeveelheid wijn die kan worden afgezet. In onze wijnbouwgebieden bestaan al regels voor de maximale opbrengst per hectare. Ik protesteer echter heftig tegen het voorstel van de Commissie, dat bij overschrijding van de opbrengst per hectare met 120 % de hele oogst de aanduiding ?kwaliteitswijn" verliest. Wij hebben dat tot nu toe niet gedaan. Iedere boer en iedere wijnbouwer is afhankelijk van het weer. Slechte jaren moeten door goede jaren worden gecompenseerd. Wijn uit jaren met een rijke oogst wordt op de markt gebracht in jaren met een mindere opbrengst. Zo blijft het inkomen van de familiebedrijven verzekerd. Dat moet mogelijk blijven. Ik vraag u hier nogmaals over na te denken.

Redondo Jiménez
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, collega's, om te beginnen wil ik de rapporteur feliciteren met zijn verslag en het feit dat hij deze Vergadering tot een compromis heeft weten te bewegen, wat niet makkelijk is geweest. Dit is een vraagstuk dat sinds de hervorming van het GLB van 1992 openstaat. Het voorstel van de Commissie is van zeer groot belang voor onze sector en met name voor de toekomst ervan, vooral gezien de situatie waarin de Europese wijnbouw zich op dit ogenblik bevindt. We hebben instrumenten nodig waarmee we kunnen concurreren op de markt, die nu al open is, en waarmee we kunnen zorgen dat de Europese Unie haar positie van wereldmarktleider in deze sector, die zowel sociaal als economisch een grote toegevoegde waarde met zich meebrengt, kan behouden.
Het is duidelijk dat de bereikte consensus de historische bijzonderheden in stand houdt, de enologische praktijken respecteert en veel belang hecht aan kwaliteit en promotie, zowel binnen als buiten de Europese Unie, en bovendien een bescheiden en beheerste groei van onze wijnbouw mogelijk maakt.
Wat betreft de alcohol enzovoorts, zal ik proberen niet in herhaling te vervallen, maar ik wil wel opmerken dat er gezorgd moet worden voor een evenwicht tussen de technologische vooruitgang en het behoud van de karakteristieke eigenschappen van de Europese wijnen. Dat is een ander punt waar deze hervorming voor moet zorgen.
Een groter concurrentievermogen, dat zich niet alleen beperkt tot de wijngaarden, maar dat zich ook richt op het verbeteren van de installaties, zoals als is opgemerkt, en op de promotie van wijn, samen met de verbreiding van de wetenschappelijke kennis over wijn, zal dan zorgen voor een stijgende vraag naar onze wijnen op de markt, die steeds opener wordt. Ook willen wij dat er een overkoepelende exportraad wordt opgericht. Wij zijn van mening dat dit onontbeerlijk is.
Mijnheer de commissaris, ik heb echter een bedenking met betrekking tot wijn die in theorie Europees is, maar met uit derde landen geïmporteerde most wordt geproduceerd. Wat kunt u ons hierover zeggen?
Mijnheer de commissaris, dit is voor u een gouden kans om de amendementen die deze Vergadering aanneemt alsmede de bereikte consensus op uw naam te zetten. Voor die consensus hebben wij allen een grote stap voorwaarts moeten zetten - de een met wat meer moeite dan de ander, dit moet gezegd worden - en de Europese wijnbouw vaart daar naar mijn mening wel bij.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik zie dat ik de laatste spreker ben. Goed, wij zijn dus op de bodem van de fles aanbeland en, zoals wel vaker gebeurt, bespeuren we daar wat bezinksel, wat de inhoud enigszins zou kunnen vertroebelen. Maar goed dus dat ik hekkensluiter van de sprekerslijst ben! Ja, ik beschouw dit voorstel van de Commissie als goed, ik vind de inzet van onze rapporteur werkelijk lovenswaardig, hij is meer als diplomaat dan als expert opgetreden, maar ik kan niet echt weglopen met de hervorming waarin dit werk is uitgemond.
Politici hebben de neiging elk probleem te beoordelen vanuit een rechtse of linkse invalshoek. Wanneer de landbouw op de agenda staat, mevrouw Lulling, worden wij onweerstaanbaar aangetrokken tot oude standpunten over een probleem dat steevast vanuit een noordelijke of een zuidelijke optiek wordt bezien. Ondanks alle goede wil is deze noord-zuidkloof nog steeds niet gedicht, het lijkt zelfs alsof beide zijden nog verder van elkaar liggen. Dit had een gelegenheid kunnen zijn om te pogen beide partijen nader tot elkaar te brengen, maar om redenen die andere Italiaanse collega's al hebben toegelicht, kunnen wij nu niet direct zeggen dat wij ons gesterkt weten op de weg naar herstel; een herstel dat ik ietwat plechtig zou willen bestempelen als bijna-historisch, een terugklauteren uit een historische situatie van achterstand, die misschien alleen in de komende jaren gedeeltelijk ingehaald kan worden.
Maar eerlijk gezegd was het niet mijn bedoeling deze wijn nog troebeler te maken. Positieve aspecten zijn er ook en ik zal er een paar aanwijzen. Allereerst het feit dat er gehamerd wordt op kwaliteit en promotie van wijn als een drank die absoluut onschadelijk en goed verteerbaar is, die voor alle leeftijden en op alle tafels geserveerd kan worden. Voorts de hulp voor herstructurering van de wijngaarden, waarbij tafelwijnen vervangen moeten worden door kwaliteitswijnen. Ook met de speciale steun voor jongeren en achtergebleven berggebieden kan ik heel goed instemmen. Aspecten waar ik echter helemaal geen waardering voor heb zijn: onvoldoende bescherming tegen de wijn van derde landen, teveel aandacht voor de technische aspecten van wijnbereiding en bottelen en te weinig aandacht voor de productieaspecten. Voorts vind ik het niet bevredigend dat men zoveel mogelijk probeert sacharose te vervangen door geconcentreerde en gecorrigeerde most, met alle stimuleringsmaatregelen die daar dan aan te pas moeten komen, en dit om redenen waar ook andere collega's al op ingegaan zijn.
Tot slot de kwestie van verplichte distillatie. Wat dit betreft heb ik eveneens een sterke aanvechting mijn oude vriend Martin op het matje te roepen. Het was een uitstekend idee van de commissaris en de Commissie om verplichte distillatie af te schaffen en alleen maar een crisisdistillatie over te houden. Onze vriend Martin heeft die verplichte distillatie toch weer in het voorstel willen stoppen: waarom, dat heb ik niet zo begrepen. Mijnheer de commissaris, kunt u ervoor zorgen dat de zaak weer in evenwicht getrokken wordt?

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik dank u dat u het voorstel van de Commissie over wijn hebt onderzocht. Ik dank in het bijzonder de heer Martin voor zijn analyse van het voorstel en vooral voor zijn inspanningen - waarop hier al is gewezen - om een compromis te vinden. Dankzij die inspanningen kunnen wij verhinderen dat het voorstel voor de wijnsector tegenover de andere hervormingsvoorstellen in het kader van Agenda 2000 vertraging oploopt.
Zoals u weet, moet dit voorstel de huidige 23 verordeningen van de Raad vervangen, voor vereenvoudiging zorgen en alles regelen, van de wijnstok tot het geëtiketteerde product. Ik ben blij te kunnen vaststellen dat wij, al is de lijst amendementen uiteindelijk vrij lang, het over een aantal belangrijke zaken eens zijn. Wij zijn het er in het bijzonder over eens dat wij het concurrentievermogen van de wijnen van de Gemeenschap alleen kunnen behouden en verbeteren door kwaliteit te bieden en dat de geplande omschakelingsmaatregelen daarvoor belangrijk zijn.
Voorts zijn wij het erover eens dat de markt een flexibeler benadering van het productiepotentieel vergt. Er is ook eensgezindheid over de noodzaak om het specifieke karakter van alle wijnen van de Gemeenschap zeker te stellen en dat ook wettelijk te doen door voor de traditionele wijnproductie voorschriften te formuleren.
Vooraleer ik nader op uw amendementen inga, wil ik nog eens herinneren aan de zeven doelstellingen die de Commissie met haar hervormingsvoorstel nastreeft. In de eerste plaats willen wij de wijnsector concurrerender maken. In de tweede plaats willen wij het verbeterde evenwicht tussen vraag en aanbod behouden. In de derde plaats willen wij de interventie als kunstmatige afzetmogelijkheid voor overschotten afschaffen. Ten vierde willen wij alle traditionele afzetmogelijkheden, dus ook die voor drinkalcohol en andere producten, blijven bevorderen. Ten vijfde willen wij rekening houden met de regionale verscheidenheid. Ten zesde willen wij de rol van de producenten en brancheorganisaties versterken. Ten zevende willen wij de wettelijke voorschriften vereenvoudigen en transparanter maken.
Er is ruime overeenstemming over deze doelstellingen. Enkele van uw amendementen houden dan ook een verbetering in van de maatregelen die wij hebben voorgesteld om deze doelstellingen te bereiken. Wij vinden in het bijzonder de nieuwe formulering van de bepalingen voor de totstandbrenging van een wettelijk kader voor producenten- en brancheorganisaties een erg constructief voorstel. Ik hoop dat de vraag van mevrouw Lulling daarmee is beantwoord. Wij hebben de bespreking van het voorstel al aangevat.
Andere nuttige amendementen betreffen de vaststelling van criteria voor het op gang brengen van de crisisdistillatie, nieuwe voorschriften voor likeurwijnen en een aantal technische verbeteringen. Er zijn echter ook meningsverschillen. Ik wil daar even nader op ingaan. Om voor regio's die met hun productie niet aan de vraag kunnen voldoen, een beheerste expansie mogelijk te maken, stelt de Commissie voor nieuwe aanplantrechten toe te wijzen voor ongeveer 35.000 hectare. Dat is, gespreid over drie jaar, bijna dubbel zoveel als de in het kader van de laatste twee prijsbesluiten voor de landbouw toegestane aanvullende rechten.
Bovendien zal het voorstel om producenten die wijnstokken rooien ook herbeplantingsrechten toe te kennen, het productiepotentieel de facto uitbreiden. Die uitbreiding kan zelfs groter kan zijn dan de 35 hectare die wij met dit extra procent bereiken. Ik zie daarom geen mogelijkheid om nog verder te gaan, omdat wij anders het evenwicht tussen vraag en aanbod dreigen te verstoren.
In een ander amendement wordt gevraagd dat enkel de verjonging van wijngaarden in de herstructureringsmaatregelen wordt opgenomen. Ik herinner eraan dat de herstructureringsmaatregelen moeten dienen om de teelt in bepaalde probleemgebieden aan de veranderde vraag op de markt aan te passen. Wij hebben slechts beperkte middelen tot onze beschikking en kunnen het ons dus niet veroorloven voortaan maatregelen te financieren die altijd tot de normale exploitatie van de wijngaarden hebben behoord.
Nog in verband met de herstructureringsmaatregelen hebt u voorgesteld de lidstaten tot 25 % van de kosten van de herstructurering buiten de doelstelling 1-gebieden te laten cofinancieren. Ik erken dat de cofinanciering nog steeds een punt van discussie is, maar daarover moet in het kader van het totaalpakket Agenda 2000 worden beslist. Daarom moet die kwestie ook buiten het kader van de ordening van de wijnmarkt en in samenhang met de algemene financiering van Agenda 2000 worden behandeld.
In andere amendementen wordt de status-quo met betrekking tot de verrijkingsmethoden, vooral verrijking met suiker, op de helling gezet. De heer Bébéar heeft volkomen gelijk: ik geloof dat wij 150 jaar te laat zijn als wij er nu over nadenken of er een nieuwe oorlog tussen de noordelijke en de zuidelijke landen moet komen. Ik geloof dan ook dat wij terecht aan de verschillende traditionele verrijkings- en oenologische methoden vasthouden.
Wat de amendementen over de voorgestelde crisisdistillatie betreft, ben ik ervan overtuigd dat het uitgangspunt van de Commissie juist is. Verbindende maatregelen zijn in de huidige, meer open markt van na de Uruguay-Ronde, waarin geen minimumprijzen meer kunnen worden vastgesteld, niet raadzaam. Als wij de wijnhoeveelheid verminderen, zou meer wijn worden ingevoerd. Ik kan wel uw voorstel aanvaarden om in de tekst van de Raad aanvullende criteria betreffende de marktprijzen voor de inwerkingtreding van de maatregel op te nemen.
Een ander amendement strekt ertoe in de gemeenschappelijke marktordening maatregelen inzake de interne en externe afzetbevordering op te nemen. Ik merk voor alle duidelijkheid op dat externe verkoopbevordering in het kader van een horizontale verordening meer effect zou sorteren. Ik ben uiteraard wel voorstander van externe verkoopbevorderende maatregelen. Gelet op de verschillende opvattingen van de lidstaten over de bevordering van de verkoop van alcoholische dranken, geloof ik echter dat wij dit moeilijk in een gemeenschappelijke ordening van de wijnmarkt kunnen opnemen.
Wat de opheffing betreft van het verbod op de bereiding van wijn uit most uit een derde land - een probleem dat hier door verschillende sprekers werd aangekaart -, ben ik mij ervan bewust hoezeer enkele lidstaten zich hierdoor getroffen voelen. Wij hebben deskundigen geraadpleegd en beschikken over ondubbelzinnige juridische adviezen waaruit blijkt dat de WHO ons er zonder meer toe dwingt dat algemene verbod op te heffen. De Commissiediensten hebben de lidstaten echter uitgelegd dat ons voorstel voorziet in controle- en etiketteringsvoorschriften en in een regeling voor de deponering van een invoerwaarborg om te garanderen dat wijn uit most uit een derde land niet voor wijn uit Gemeenschap kan worden aangezien.
Tenslotte zijn er enkele amendementen die betrekking hebben op kwaliteitswijnen uit bijzondere aanplantgebieden. Ik wijs erop dat wij voornemens zijn de bepalingen van de huidige verordeningen van de Raad in hun geheel over te nemen. Wat de maximale opbrengst voor kwaliteitswijnen betreft, heeft de Commissie van de gelegenheid gebruikgemaakt om voor gevallen waarin de maximale opbrengst wordt overschreden een gemeenschappelijke regeling vast te leggen, zodat voor alle producenten van kwaliteitswijn in de Gemeenschap dezelfde regels gelden.
Als de lidstaten dit probleem door middel van transparante nationale bepalingen zelf regelen, kunnen wij dit voorstel nog eens bekijken en ook op die manier met de opmerking van mevrouw Klaß rekening houden.
Tenslotte zou ik nog graag ingaan op een amendement dat op verschillende punten in het voorstel betrekking heeft. In dat amendement wordt gevraagd dat voor verschillende besluiten van de Raad over het sturen van de markt een advies van het Europees Parlement wordt voorgeschreven. Ik vind dat een uitstekende manier om besluiten over grotere en vooral politieke wijzigingen te nemen. Voor puur technische maatregelen voor het sturen van de markt is dat echter een te langzame en te moeilijke procedure. Het gaat hier om besluiten waarmee snel op de marktsituatie kan worden gereageerd. Wij hebben er bewust voor gekozen de basisprincipes van de verordening aan de Raad over te laten en de besluiten voor het sturen van de markt door de Commissie te laten nemen. Dit garandeert een maximale flexibiliteit en reactiesnelheid. Ik kan daarom geen amendementen overnemen die dat op de helling zetten.
Ik hoop dat ik met mijn opmerkingen het standpunt van de Commissie over de amendementen in het verslag voldoende duidelijk heb gemaakt. Om af te sluiten wil ik nog eenmaal beklemtonen dat er over een aantal belangrijke problemen grote overeenstemming heerst.

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, de verklaring van commissaris Fischler betreffende de invoer van most uit derde landen voor vinificatie heeft mij volledig in verwarring gebracht. Ik begrijp zijn verklaring niet en zou de commissaris dan ook willen vragen of hij zich rekenschap geeft van de gevolgen die het scheppen van zulk een precedent meebrengt.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, ik dacht dat mijn uiteenzetting op dat punt duidelijk was. Ik heb ondubbelzinnig gezegd dat de huidige GATT-bepalingen ons niet toestaan een verbod op de invoer van most te handhaven. Om conform te zijn met de GATT moeten wij dat verbod opheffen. Wij kunnen er echter wel voor zorgen dat op het etiket duidelijk moet worden vermeld dat een product uit ingevoerde most, al dan niet vermengd met most uit de Gemeenschap, is gemaakt. Zo is voor iedereen duidelijk dat het om uit buitenlandse most gemaakte wijn gaat.
De consument zal kunnen zien of wijn geheel of gedeeltelijk uit buitenlandse most is gemaakt. Wij kunnen de invoer van most echter niet a priori verbieden.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Fischler.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 11.00 uur plaats.

Overschrijding van de grenzen van de Unie
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0450/98 van mevrouw Lindeperg, namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, over de harmonisatie van de vormen van aanvullende bescherming bij het statuut van vluchteling in de Europese Unie; -A4-0045/99 van de heer Lehne, namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, over: I.het voorstel voor een akte van de Raad tot vaststelling van een overeenkomst betreffende de regels voor de toelating van onderdanen van derde landen tot de lidstatenen
II.de ontwerpovereenkomst betreffende de regels voor de toelating van onderdanen van derde landen tot de lidstaten van de Europese Unie (COM(97)0387 - C4-0681/97-97/0227(CNS)); -A4-0043/99 van de heer Lehne, namens de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken, over: I.het voorstel voor een verordening tot vaststelling van de derde landen waarvan de onderdanen bij het overschrijden van de buitengrenzen van de lidstaten in het bezit moeten zijn van een visum (COM(93)0684 - C3-0012/94)en
II.de ontwerpverordening van de Raad ter bepaling van de derde staten waarvan de onderdanen bij overschrijding van de buitengrenzen van de lidstaten in het bezit moeten zijn van een visum (11323/97) - C4-0665/97-97/0922(CNS)).
Lindeperg
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw en mijnheer de commissaris, geachte collega's, de politieke leiders van de lidstaten zijn er nu van doordrongen dat het asielbeleid een aanpak vergt die het nationale niveau overstijgt.
Het Verdrag van Amsterdam heeft dit inzicht vorm gegeven door op termijn de mogelijkheid te creëren van een gemeenschappelijk asielbeleid op basis van een gekwalificeerde meerderheid binnen de Raad. Maar de tijd dringt. Het Verdrag van Amsterdam voorziet niet in een duidelijke termijn, en wij kunnen ons niet veroorloven de harmonisering van het beleid voor ons uit te blijven schuiven. In het kader van de derde pijler zijn er al een paar pogingen ondernomen om hier iets aan te veranderen, en we mogen hopen dat het resultaat van die pogingen snel in het gemeenschapsrecht zal worden opgenomen.
De Overeenkomst van Dublin is van kracht geworden, maar functioneert nog lang niet naar behoren. De resolutie over de minimumgaranties bevat positieve aanzetten, maar het valt te betreuren dat die niet dwingend is. Het gemeenschappelijk standpunt van maart 1996 inzake de definitie van de term "vluchteling" bevat een restrictieve interpretatie en sluit slachtoffers van vervolging door derde groepen uit. Dit geeft aanleiding tot moeilijk beheersbare, en vanuit menselijk standpunt bezien dramatische toestanden. In antwoord op een aantal massale vluchtelingenstromen zijn er weliswaar gemeenschappelijk initiatieven ondernomen om in een tijdelijke bescherming te voorzien, maar die stuiten dan weer telkens op bezwaren bij de Raad.
Op één punt is de harmonisatie nog geen stap gevorderd, hoewel de kwestie al een paar jaar bij de Raad op tafel ligt, en dat is de aanvullende bescherming van vluchtelingen. Het Verdrag van Genève dekt niet alle gevallen waarin mensen hun land ontvluchten en niet terug kunnen keren uit vrees voor vervolging. Zelfs als het Verdrag van Genève wordt geïnterpreteerd volgens de aanbevelingen van de hoge commissaris voor de vluchtelingen, iets waar wij op staan in dit verslag, dan nog blijft er een grijze zone over tussen de bescherming die het Verdrag van Genève biedt en de tijdelijke bescherming waarvan nu sprake is. Tijdelijke bescherming heeft namelijk alleen betrekking op massale migratiestromen en staat dus los van individuele gevallen.
Op dit moment wordt het aan de nationale overheden overgelaten om het probleem op te lossen, al betwijfel ik of dat laatste mogelijk is. Het minste dat we kunnen zeggen, is dat dit tot grote versnippering leidt. Wat gebeurt er als iemand wordt afgewezen op grond van het Verdrag van Genève, terwijl hij een ernstig risico loopt als hij terugkeert naar zijn land van herkomst? Gelukkig blijft de meerderheid van dit soort mensen in de Unie, al zullen we dadelijk zien onder welk soort omstandigheden. We mogen niet vergeten dat er ook een aantal wordt teruggestuurd, zonder dat er acht wordt geslagen op het levensgevaar dat zij lopen. Hiervan zijn de laatste tijd een aantal dramatische voorbeelden in het nieuws geweest.
De situatie wordt zo verontrustend, dat verschillende NGO's in mijn land, die overigens niet bekend staan als extremistisch of onverantwoordelijk, aan de alarmbel hebben getrokken. Zij protesteren tegen de onredelijke eisen die de overheid stelt aan mensen die verklaren dat zij gemarteld zijn of dat zij een vernederende behandeling hebben moeten ondergaan. Deze groeperingen betreuren het dat de vluchtelingenstatus onder het Verdrag van Genève steeds minder wordt toegekend, en vragen aandacht voor de gevallen die aan hun lot worden overgelaten. Sommigen van die laatste groep durven gewoon geen aanvraag meer in te dienen, omdat zij denken dat ze definitief zijn afgewezen. De NGO's pleiten voor een omslag in de manier van denken, en een terugkeer naar een ethische norm waarbij het zekere voor het onzekere wordt genomen. Ik heb het hier nu wel alleen over mijn eigen land, maar elders is het niet veel beter gesteld.
Hoe vergaat het iemand als zijn aanvraag wordt afgewezen? Hij valt onder de bepalingen van zijn gastland, en die verschillen heel sterk van lidstaat tot lidstaat. In het ene land kan hij geluk hebben en krijgt hij een status die aanvullende bescherming biedt, in het andere krijgt hij geen enkele status. Zijn aanwezigheid wordt geduld, maar hij heeft geen rechten en leeft in de grootst mogelijke onzekerheid. Bovendien staat zijn positie constant ter discussie.
Als zij al bestaan, verschillen de nationale bepalingen van lidstaat tot lidstaat, en soms zelfs binnen dezelfde lidstaat. Wie heeft er eigenlijk baat bij deze wildgroei? In ieder geval niet de betrokkenen zelf. Maar de lidstaten ook niet, want de aanvragen worden niet evenredig verdeeld. Ook worden lidstaten geconfronteerd met de maatschappelijke problemen die de bestaansonzekerheid van kandidaat-vluchtelingen met zich meebrengt.
Met mijn verslag wil ik de aandacht van de Commissie en de Raad vestigen op de dringende behoefte aan harmonisatie van de aanvullende bescherming. Er moet dringend een status geformuleerd worden voor deze mensen met bijbehorende rechten, want ze zullen sowieso op ons grondgebied blijven. Zo kan er een einde komen aan hun onzekerheid en hoeven zij niet meer in angst te leven. De onverkorte uitvoering van het Verdrag van Genève mag evenwel niet in het gedrang komen, en er moet een duidelijk onderscheid komen tussen het Verdrag van Genève en de tijdelijke bescherming.
De meeste amendementen zijn bedoeld om de teneur van deze tekst wezenlijk te veranderen. Eigenlijk zijn de indieners ervan het oneens met de doelstelling, en het moge dus duidelijk zijn dat ik ze afwijs.
De amendementen van de Fractie Europese Radicale Alliantie over de vervolging van homoseksuelen had ik graag aangenomen. Maar daarmee zou ik het moeilijk bevochten akkoord met de andere fracties op de tocht zetten en de uiteindelijke goedkeuring van het verslag in gevaar brengen. Ik zal mijn fractie dus vragen om ze af te wijzen.
Tot slot wil ik de vele collega's bedanken die dit collectieve werkstuk tot stand hebben gebracht. Ik hoop dat ons verslag het asielbeleid van de Europese Unie beter in overeenstemming zal helpen brengen met zowel de internationale verplichtingen van de lidstaten als de humanistische grondslagen van de Unie.

Lehne
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik moet het hier vandaag over twee verslagen hebben. Het eerste betreft de overeenkomst over onderdanen van derde landen, het tweede de harmonisering van de visumwetgeving in de Europese Unie. Ik begin met het verslag over de overeenkomst over onderdanen van derde landen, ongetwijfeld het meest complexe van de twee.
Het lijkt mij noodzakelijk dat er in een goed functionerende interne markt in de Europese Unie ook nauw wordt samengewerkt op het gebied van de immigratie en de rechten van de hier langdurig verblijvende onderdanen van derde landen. Het heeft geen zin dat wij door middel van Schengen en andere voorschriften de grenzen afschaffen, terwijl vele onderdanen van derde landen de mogelijkheden van het vrije verkeer in de interne markt slechts in beperkte mate kunnen benutten en de lidstaten het probleem van de immigratie op verschillende manieren benaderen. Dit kan er in sommige gevallen toe leiden dat bepaalde lidstaten immigranten opnemen en dat die aldus op de interne arbeidsmarkt komen en uiteindelijk bijdragen aan de resultaten - om niet te zeggen belastingen - van de andere lidstaten.
Daarom juich ik het toe dat de Commissie een voorstel voor een overeenkomst over onderdanen van derde landen heeft voorgelegd. Dat is op zichzelf al een stap vooruit.
Jammer genoeg heeft de behandeling van deze overeenkomst over onderdanen van derde landen in het Parlement een weinig roemrijke geschiedenis. U herinnert zich ongetwijfeld dat wij in de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken al in de zomer van vorig jaar de besprekingen hadden afgerond en dat wij de kwestie in september hier in plenaire vergadering zouden bespreken. Er was toen een voorstel van de sociaal-democraten, dat ik ondersteunde, om de overeenkomst over onderdanen van andere landen naar de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken terug te verwijzen. De reden daarvoor was dat toen in de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken een aantal erg betwiste besluiten waren genomen, die eveneens aan het Parlement werden voorgelegd. Zo was er bijvoorbeeld de bijna onbegrensde uitbreiding van de gezinshereniging tot alle nabije familieleden, met inbegrip van de grootouders. Voor gezinshereniging zou een partnerschap volstaan. De mogelijkheid van contracten van onbepaalde duur voor seizoenarbeiders zou worden uitgebreid. Het eenvoudig aanbieden van een baan zou al recht geven op immigratie. Van uitwijzing bij zware misdrijven was geen sprake meer. Dit alles zou in de lidstaten van de Europese Unie zwaar op de arbeidsmarkt en de sociale stelsels hebben gedrukt.
Klaarblijkelijk zijn de toenmalige voorstanders van die voorstellen een beetje geschrokken van hun eigen durf, en hebben ze het voorstel daarom terugverwezen. Ik heb toen als rapporteur naar compromissen gezocht. Ik denk dat dit verslag een echt compromis is, waarin gepoogd wordt de verschillende standpunten in de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken met elkaar te verzoenen.
Wat de gezinshereniging betreft, hebben wij ons beperkt tot het voorstel van de Commissie. Wat de seizoenarbeiders betreft, hebben wij het subsidiariteitsprincipe in de lidstaten vooropgesteld. Hetzelfde hebben wij gedaan voor de banen die in de lidstaten worden aangeboden. Tegelijkertijd hebben wij - zoals ik het altijd al wilde - het probleem van hoofdstuk 8, de rechten van langdurig in de Europese Unie verblijvende onderdanen van derde landen, uit de overeenkomst losgemaakt. Wij menen immers dat die overeenkomst, in overeenstemming met haar naam, over immigratie moet gaan en niet over de rechten van langdurig in de Europese Unie verblijvende onderdanen van derde landen.
Voorts vragen wij dat de Commissie ons een nieuw voorstel voorlegt voor een aanvullend ontwerp over de rechten van langdurig in de Europese Unie verblijvende onderdanen van derde landen. Ook die kwestie moet immers worden geregeld.
Uit de voorafgaande besprekingen met de ambtenaren van de Commissie konden wij in de commissie overigens afleiden dat de Commissie in ieder geval voornemens is - zodra het advies van het Parlement over de overeenkomst over onderdanen van derde landen klaar is en ook de Raad daarover in eerste lezing zijn standpunt heeft bepaald - de ontwerpovereenkomst formeel in te trekken en te verbeteren. De Commissie wil het na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam opnieuw als ontwerprichtlijn voorleggen. De Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken en ikzelf juichen dit toe. Ik denk dat wij de kwestie op basis van een verbeterd ontwerp van de Commissie grondiger zullen kunnen bespreken dan we tot nu toe hebben gedaan.
Ik zou heel duidelijk willen zeggen dat ik de amendementen van de Fractie Europese Radicale Alliantie, de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links en de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij afkeur, omdat daarin ideeën uit de eerste bespreking in september, die ik om de eerder genoemde redenen al van de hand heb gewezen, opnieuw worden opgenomen. Als de amendementen van die fracties worden aangenomen, zal ik als rapporteur bij de eindstemming in plenaire vergadering moeten vragen dat het Parlement mijn eigen verslag verwerpt. Daarom verzoek ik u deze amendementen te verwerpen.
Het tweede verslag is de zogenaamde visarichtlijn, ook al met een nogal roemloos verleden. U herinnert zich dat het Europees Parlement al jaren geleden een advies over deze richtlijn heeft uitgebracht. De Raad keurde ze goed, maar wij waren het niet eens met het resultaat. De Commissie had immers, met de steun van het Parlement, een bindende visalijst voorgesteld, maar de Raad koos voor een visalijst die eigenlijk helemaal niet bindend was, daar iedere lidstaat daarnaast nog een visumplicht voor andere landen kon invoeren en dat aan de Commissie alleen moest melden.
Dat heeft geleid tot een klacht van het Europees Parlement tegen deze richtlijn bij het Europees Hof van Justitie. Het Parlement kreeg gelijk omdat het onvoldoende was geraadpleegd.
Sedert het arrest werd de laatste maanden voornamelijk gedebatteerd over procedurekwesties, onder meer de vraag wat het onderwerp van de besprekingen moest zijn. Moest dat het gewijzigde besluit van de Raad zijn, dat door het Europees Hof van Justitie werd vernietigd, of het oorspronkelijke voorstel van de Commissie? Wij hebben toen een compromis gevonden, door het voorstel van de Commissie weliswaar als uitgangspunt van onze besprekingen te nemen, maar in het nieuwe verslag ook ons standpunt tegenover de voorstellen in het besluit van de Raad te bepalen.
Er rijst een centraal politiek probleem waarop ik u wil wijzen en waartegenover ik, als rapporteur, steeds dezelfde houding heb aangenomen als de meerderheid van het Parlement dat in het verleden altijd heeft gedaan. De vraag is of Bulgarije en Roemenië in de lijst van visumplichtige landen moeten worden vermeld. Ik heb twee redenen om te zeggen: nee. In de eerste plaats is uit de gesprekken met de bevoegde ambtenaren van de Commissie, in het bijzonder met die van directoraat-generaal Ia, gebleken dat aan een niet onbelangrijk deel van de aan Roemenië en Bulgarije opgelegde voorwaarden voor het schrappen van de visumplicht al is voldaan.
In de tweede plaats geloof ik dat voor het Europees Parlement het moment is gekomen om een signaal te geven. U weet dat er bij de onderhandelingen over de uitbreiding naar het oosten en bij de voorbereiding daarvan niet alleen landen zijn die vinden dat ze het er goed vanaf hebben gebracht, maar dat bepaalde Midden- en Oost-Europese landen vinden dat ze er bekaaid vanaf zijn gekomen. Ik vind dat het Europees Parlement hier wel een signaal mag geven door de Bulgaren en Roemenen tegemoet te komen en de visumplicht af te schaffen.
Ik zal mijn spreektijd niet volledig gebruiken. Ik dank u voor uw aandacht. Tot zover mijn toelichting bij de twee verslagen die ik hier vandaag aan u voorstel.

Terrón i Cusí
Mijnheer de Voorzitter, uit naam van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, zou ik deze interventie willen beginnen door te wijzen op iets dat mijn aandacht heeft getrokken. Na de goedkeuring van het Verdrag van Amsterdam, heeft onze commissie verschillende documenten ontvangen waaruit vooruitgang op het gebied van de harmonisering ten aanzien van het immigratie-, asiel en vluchtelingenbeleid kan worden afgeleid, naast de vele werkzaamheden die op het gebied van de derde pijler worden verricht.
Dit doet ons deugd en wij denken dat dit een stap in de goede richting is. Maar het zou mijn aandacht niet zo hebben getrokken, als het niet zo opvallend was dat deze vooruitgang niet altijd eenvormig is en niet altijd door middel van dezelfde strategie is bereikt. Het voorstel van de Commissie over de toelating van inwoners van derde landen en andere documenten, bijvoorbeeld de strategie van de Raad die onlangs ter goedkeuring van dit Parlement is voorgedragen, zijn hier het bewijs van.
Aangezien ik denk dat dit Parlement geen machine is die oordelen velt of amendementen aanbrengt in ieder document dat het ontvangt, maar een globaal beeld moet hebben van wat er gebeurt en wat de voorstellen van de instellingen inzake dit onderwerp zijn, zou ik graag van de Commissie en de Raad willen weten wat hun strategie is, als die er überhaupt is, en wat ons uitgangspunt is.
Wat betreft de onderhavige resolutie zou ik als rapporteur voor advies van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids-en defensiebeleid willen zeggen dat we ons bewust zijn van het belang dat het immigratiebeleid heeft voor de betrekkingen met derde landen. In dit verband zou ik de aandacht willen vestigen op drie punten: ten eerste, het besef dat we de grenzen niet in ons eentje kunnen controleren, dat er rekening gehouden moet worden met deze derde landen, zoals duidelijk blijkt aan de grenzen in het Middellandse-Zeegebied en de drama's die daar plaatsvinden. Ook denken wij dat immigratie iets is waar samen aan gewerkt moet worden en dat het bijvoorbeeld mogelijk moet worden gemaakt, en dit zouden wij weerspiegeld willen zien in dit verslag, dat inwoners van derde landen in de Europese Unie komen studeren en dat hier de nodige aandacht aan wordt geschonken.
Over de inhoud van de onderhavige resolutie zou ik om te beginnen willen zeggen dat de toespeling van de rapporteur op het voorgaande debat over dit onderwerp mij niet zo gelukkig lijkt. Ik denk dat we dit verslag met onze goedkeuring terug zullen sturen, en ik denk dat we ons best hebben gedaan om verder te komen met dit debat, dat zoals ik al eerder heb gezegd, in de goede richting gaat. Ik vond die uitspraak dus niet zo gelukkig gekozen.
Wij zouden vooral willen dat dit verslag een aantal dingen vermijdt, en dit hebben we ook geprobeerd te bewerkstelligen. Ten eerste rechtsonzekerheid bij de immigranten en bij hen die willen immigreren, en ten tweede het gevaar van illegaliteit door de excessieve bureaucratie en bureaucratische hindernissen. Dat wil zeggen, we moeten voorkomen dat mensen die legaal in onze landen zouden kunnen wonen de kwalificatie sans papiers , zoals ze in Frankrijk zeggen, krijgen en ook moet extreme strengheid vermeden worden, aangezien emigratie altijd zal blijven bestaan. Door al te streng te zijn drijft men mensen mijns inziens in de armen van mensensmokkelaars.
Wij hebben dan ook een aantal wijzigingen voorgesteld en we zijn tot een compromis gekomen, wat mij ten aanzien van een aantal belangrijke zaken heel goed lijkt. Ten aanzien van werknemers in loondienst lijkt het ons belangrijk de toelating te koppelen aan een werkaanbieding en het contract aan een mogelijk verblijf of de verblijfsvergunning, en niet zowel de toelating als de verblijfsvergunning aan een arbeidscontract te koppelen. Dit lijkt me ideaal. Enkele landen, zoals Italië, hebben al voorstellen gedaan in deze richting.
Wat betreft tijdelijke arbeid zal men, zoals de rapporteur aangeeft, moeten proberen het subsidiariteitsbeginsel toe te passen.
Wat betreft de toelating op grond van zelfstandige economische activiteiten, lijkt het mij belangrijk erop te wijzen dat de landen die quota hebben voor de norm waar dit verslag in voorziet, uitgesloten moeten worden.
Ik sla een aantal punten over wegens tijdgebrek, maar ik wil er wel op wijzen dat we aandacht hebben geschonken aan uitzonderingen ten aanzien van gezinshereniging. We zijn absoluut gekant tegen het amendement van de Europese Volkspartij, waarin de leeftijd van kinderen die recht hebben op gezinshereniging wordt teruggeschroefd tot zestien jaar.
Tot slot nog iets over hoofdstuk 8. Wij vinden het heel belangrijk dat de Commissie met een voorstel komt waarin aangegeven wordt wat de rechten zijn van de burgers die hier wonen, om ze zodoende een status te kunnen geven en ze uit de illegaliteit te halen, kortom om ze de rechten te geven die alle onderdanen van de Europese Unie hebben. We willen geen Gemeenschap met twee soorten burgers: burgers mét en burgers zonder rechten. Even voor alle duidelijkheid: de burgerschapsrechten op grond waarvan men onderdaan van een lidstaat wordt zijn niet van toepassing op deze burgers en daarom zijn wij ook van mening dat de Commissie ons een voorstel moet voorleggen waarin die burgers aan de orde komen en waarin tevens het vraagstuk van het vrije verkeer van de legale ingezetenen wordt opgelost.

Aelvoet
Voorzitter, de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid heeft reeds twee jaar geleden, het was toen december 1997, in het kader van het verslag-Oostlander gepleit voor de afschaffing van de visumplicht voor zowel Roemenië als Bulgarije. Overigens is dit standpunt ook bijgetreden door de plenaire vergadering en ook in maart 1998 bij een verder verslag is diezelfde houding aangenomen. Dus het is met grote continuïteit dat het Europees Parlement het standpunt heeft verdedigd dat er komaf gemaakt moest worden met de visumplicht voor deze landen. Uiteraard is het iedereen die hier vanavond nog zit en die het nog volhoudt bekend dat dit voor zeer veel moeilijkheden zorgt in de beide landen omdat juist in het kader van de uitbreiding zeer veel mensen het initiatief nemen om in het kader van het proces studiebijeenkomsten, seminaries, uitwisseling van contacten, enzovoort, steeds meer mogelijkheden te zoeken om hier in de Europese Unie kunnen aanwezig te zijn. Dat zorgt voor enorme lange slangen voor de ambassades van de Europese Unie waar de mensen dan moeten aanschuiven, dikwijls nadat ze een lange reis hebben moeten maken. Kortom, het vraagt veel inspanning en het blokkeert dus de mogelijkheden voor een directer contact. Vandaar dat wij er zeer op aan wensen te dringen dat hier nu eens komaf mee wordt gemaakt.
Bovendien is het zo dat vooral de landen in de kopgroep zoals we ze hebben genoemd, landen die al wat verder staan inzake onderhandelingen met de Europese Unie, nu ook beginnen om plannen te smeden om dezelfde eisen te stellen in het kader van het verwerven van het acquis communautaire . Dus in plaats dat zij meer geïntegreerd geraken, worden zij niet alleen verder buitengesloten buiten de Unie, maar worden ook de contacten met vroegere Oostbloklanden ook voor hen nog moeilijker gemaakt.
Tenslotte vestig ik er in mijn advies, dat gesteund is door de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid, ook de aandacht op dat het een slechte zaak is om voor Hongkong de visumplicht te gaan invoeren aangezien het in de andere richting niet speelt. EU-burgers kunnen zonder meer in Hongkong binnen zonder een visum. Bovendien is het ook een belangrijk politiek signaal om namens de Unie te kennen te geven dat wij Hongkong blijven zien als een autonome administratieve regio.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, ik ben de rapporteur, of moet ik zeggen rapportrice, van de Commissie rechten van de vrouw, en ik moet verslag uitbrengen over het initiatief van onze Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken met betrekking tot een minimale geharmoniseerde regelgeving inzake asielzoekers die niet onder het Verdrag van Genève vallen. Hoe lovenswaardig dit initiatief op zich ook moge zijn, het mag er niet toe leiden dat de poorten van de Europese Unie wagenwijd worden opengezet voor asielzoekers uit allerlei mogelijke landen. Als we ons daarentegen beperken tot een gerechtvaardigde en noodzakelijke harmonisatie, wil ik graag de aandacht vestigen op de specifieke problemen van bepaalde categorieën vrouwelijke vluchtelingen uit bepaalde landen die in bijzondere omstandigheden verkeren.
De harmonisatie, die bedoeld is als aanvulling op het Verdrag van Genève, moet naar de mening van de Commissie rechten van de vrouw een aantal specifieke gevallen regelen, zoals onderdrukking op basis van geslacht, seksueel geweld, seksuele uitbuiting en vrouwenhandel, in de mate dat de gezondheid en het leven van de vrouwen in gevaar zijn. Het is beslist niet de bedoeling asiel te verlenen aan alle vrouwen uit alle mogelijke landen alleen maar omdat zij toevallig vrouw zijn en seksueel geweld te duchten hebben. Zulke gevallen hebben we in onze eigen lidstaten trouwens ook. Maar als vrouwen zich legitiem beroepen op het asielrecht omdat hun land van herkomst door het soort ongewone omstandigheden getroffen wordt dat ik zojuist heb genoemd, vinden wij het noodzakelijk dat zij een eigen status krijgen, los van die van hun man en hun gezin, en verlangen wij dat aan hen bovendien aangepaste medische en psychologische hulp geboden wordt, zoals in de conclusies van mijn verslag voor advies te lezen staat.

Lindholm
Mevrouw de Voorzitter, de voorgeschiedenis van dit verslag is zoals bekend meer dan merkwaardig. Dat is ook de reden dat het lang geduurd heeft voordat het hier in de plenaire vergadering aan de orde kwam, maar nu is het dan zover.
Wij van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger hebben onder andere aanbevolen dat het Parlement bepaalde amendementen steunt, bijvoorbeeld die waarin wordt gezegd dat de criteria om op deze gemeenschappelijke lijst te worden opgenomen - de zwarte lijst of de grijze lijst of hoe men deze ook wil noemen - objectief, voor alle landen gelijk en openbaar moeten zijn. Deze opnamecriteria moeten omgekeerd echter ook bepalingen bevatten inzake de vraag hoe men van deze lijst kan worden geschrapt. De lijst moet ook regelmatig worden geëvalueerd en geactualiseerd. Het gaat immers niet om iets dat eeuwigheidswaarde heeft.
De visumdwang voor Bulgarije en Roemenië is reeds genoemd. In dezen heeft de Commissie juridische zaken en rechten van de burger hetzelfde standpunt. Het gaat om kandidaat-landen die bezig zijn te onderhandelen over het lidmaatschap, maar die ondertussen worden gediscrimineerd. Dat is onaanvaardbaar. Wij zouden ook zeer graag de verslagen willen zien waarop de visumeisen voor Bulgarije en Roemenië gebaseerd zijn en die samengesteld zijn door de commissies van deskundigen die deze landen hebben bezocht. Wij zouden graag zien dat deze verslagen aan het Parlement worden voorgelegd. Het zou interessant zijn om te zien waarop ze gebaseerd zijn. Daarom verzoeken wij onder andere om steun voor de amendementen 28 en 29.
Wat het vluchtelingenbeleid betreft - dit is immers een gemeenschappelijk debat - wil ik namens de Fractie De Groenen zeggen dat wij ongerust zijn over het vluchtelingenbeleid dat hier in de EU wordt gevoerd, vooral in het licht van het Akkoord van Schengen, en over het feit dat steeds minder vluchtelingen nog durven te geloven in een toevluchtsoord binnen de EU. Daardoor neemt hun aantal dan ook ieder jaar af. Worden de muren rond de EU langzamerhand te hoog? Voor de Groenen is een genereus vluchtelingenbeleid conform de vluchtelingenverdragen van de VN een absolute vereiste.

d'Ancona
Mevrouw de Voorzitter, asiel en migratie zijn politiek gevoelige onderwerpen, helaas mag ik wel zeggen. Vooral in de aanloop naar de verkiezingen. Het is buitengewoon jammer dat we steeds vaker moeten constateren dat deze thema's om electorale redenen worden misbruikt, en dat ondanks het feit dat veel politieke partijen het handvest tegen het racisme, opgesteld door ons observatorium in Wenen, hebben ondertekend. Kennelijk is het heel verleidelijk om de gunst van de kiezers te mobiliseren door het gevaar van onbeheersbare stromen asielzoekers te demoniseren en in te spelen op de angsten van mensen voor te veel vreemdelingen die onze welvaart of onze identiteit bedreigen.
Niet alleen om het gevaar van dit soort misbruik op het nationale niveau te vermijden, maar ook vanwege het grensoverschrijdend aspect van de problematiek zou er dus alles voor te zeggen zijn om deze onderwerpen - asiel en migratie - op Europees niveau te regelen. Maar de Raad stelt ons in dit opzicht keer op keer teleur. Ja zeker, als het gaat om restrictieve maatregelen, als het gaat om het optrekken van het fort Europa, als het gaat om het afwentelen van de problemen op een buurstaat, dan kijken de neuzen wel dezelfde kant op. Dan wordt men het wel eens. Maar als het gaat om het construeren, het harmoniseren van een humaan en rechtvaardig asiel- en migratiebeleid, dan blijkt dat welhaast onmogelijk.
Daarom, mevrouw de Voorzitter, is het goed dat de Commissie en ons Parlement deze onderwerpen keer op keer op de politieke agenda zetten. Het verslag van mevrouw Lindeperg over de harmonisering van aanvullende vormen van bescherming is een noodzakelijkheid nu blijkt dat vele mensen tussen de wal en het schip vallen, soms omdat het Verdrag van Genève te beperkt wordt geïnterpreteerd, en soms ook omdat mensen weliswaar niet voldoen aan de criteria van een echte vluchteling maar ook niet terug kunnen naar het land van herkomst.
Mevrouw de Voorzitter, er wordt heel vaak gezegd dat het Verdrag van Genève wordt misbruikt, dat het geen echte vluchtelingen zijn die bij ons om bescherming vragen. Dat de asielproblematiek vergeven is van leugens en criminaliteit. Maar wij werken die situatie voor een groot deel zelf in de hand omdat er eigenlijk geen andere mogelijkheid is om Europa binnen te komen dan op grond van dat Verdrag. Daarom, Voorzitter, is het zo goed dat de Commissie zich heeft beziggehouden met die kant van de zaak en bekeken heeft onder welke voorwaarden onderdanen uit derde landen kunnen worden toegelaten. Wij stellen het zeer op prijs dat de Commissie, en met name commissaris Gradin ons daarover om advies heeft gevraagd. Maar om tot zo een advies te komen, hebben we een offer moeten brengen. Want een meerderheid in onze commissie was alleen maar te bereiken door hoofdstuk 8 te schrappen. We kunnen ons voorstellen dat dat een teleurstelling betekent voor de Commissie. Ook voor ons. Want in wezen wordt de ambitie, die we moeten waarderen, in de kiem gesmoord.
Amendement 49, waarin wordt gevraagd om een statuut voor derdelanders, dient ertoe om aan dat bezwaar tegemoet te komen. Ik hoop dat de Commissie begrijpt dat althans mijn fractie haar steunt in die opzet om ook de positie van hier illegaal verblijvende mensen te verbeteren. Wij zien dus hoopvol uit naar een dergelijk statuut, dat de rechten van onze medeburgers uit derde landen vastlegt.

Pirker
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik wil het hebben over de voorstellen, bedoelingen en amendementen van de linkerzijde in dit Parlement. De linksen hebben namelijk veel gemeen. Zij ijveren voor een soepeler immigratie uit derde landen en vooral voor uitbreiding van de gezinsimmigratie en -hereniging. Onder gezin verstaan zij alle vormen van partnerschap, ongeacht het geslacht, en ook verwantschap in opgaande lijn. De gevolgen zijn duidelijk.
In een amendement staat dat het voldoende is dat een arbeidscontract wordt aangeboden om gedurende vier jaar in de Unie te kunnen verblijven. Zo streeft links er zelfs naar de toegang tot de arbeidsmarkt in de Europese Unie te vergemakkelijken.
De uitbreiding van de status van vluchteling stemt eveneens tot nadenken. Ik ben er voorstander van dat besprekingen worden gevoerd en oplossingen worden gezocht. Een oplossing ligt echter niet in een zeer onduidelijke omschrijving van de groepen die voor erkenning als vluchteling in aanmerking komen: mensen van wie de fundamentele rechten dreigen te worden geschonden - waaronder men voortdurend ook het recht op gezondheid en arbeid wil rekenen -, mensen die door een ernstige verstoring van de openbare orde worden bedreigd of mensen die hun homoseksualiteit als reden voor hun asielverzoek opgeven. Het gaat te ver al die groepen in de Europese Unie overeenkomstig de nieuwe vluchtelingenstatus op te nemen.
Als wij naar de nieuwe rechtsmiddelen kijken, volgens welke beroep voor al deze groepen ook uitstel betekent, ook als er misbruik is geweest, rijzen opnieuw problemen zoals die welke ik heb vermeld. Wat het asiel betreft, wil ik nog zeggen dat de landen die grote inspanningen leveren, zoals Bulgarije en Roemenië, positieve signalen moeten krijgen. Ik heb echter in het Ministerie van Buitenlandse Zaken zelf gezien dat er grote problemen zijn met justitie, politie en grensbeveiliging. Wij weten dat via die landen elke dag illegalen de Europese Unie binnenkomen. Wij moeten die landen helpen voor veiligheid te zorgen. Wij kunnen de visumplicht echter niet schrappen zolang de Europese veiligheid niet gewaarborgd is.
Het resultaat van al die eisen is meer immigratie, een uitnodiging tot asielmisbruik en de indruk dat wij te weinig doen voor de vluchtelingen. Dat is onaanvaardbaar en die indruk is ook verkeerd. De Europese Volkspartij spant zich in voor een algemene oplossing voor zowel arbeidsmigratie als asielzoekers en vluchtelingen: een eerlijke lastenverdeling en maatregelen tegen misbruik. Wij moeten de vluchtelingen helpen, de immigratie afremmen en in goede banen leiden en misbruik en illegaliteit bestrijden. De veiligheid en de stabiliteit in Europa moeten, in het belang van de burger, ook in de toekomst verzekerd blijven.

Goerens
Mevrouw de Voorzitter, in dit gecombineerd debat over de verslagen-Lindeperg en -Lehne wil ik graag vier opmerkingen maken.
Ten eerste vraag ik mij af in hoeverre het opportuun is dat wij op dit moment over het verslag-Lehne debatteren. Zoals de heer Lehne zelf in zijn verslag schrijft: het Verdrag van Amsterdam zal, als het eenmaal in werking treedt, een passender kader bieden om het toelatingsbeleid te bespreken. Maar nu doet de situatie zich voor dat de Commissie voor het eerst haar initiatiefrecht gebruikt om een standpunt te formuleren. En aangezien het Parlement de Commissie meer dan eens had gevraagd het beleid rond de derde pijler nieuwe impulsen te geven, moeten we hier wel positief op reageren. Bovendien is het de hoogste tijd voor harmonisatie.
Mijn tweede opmerking betreft het feit dat met de toelating van staatsburgers uit derde landen belangrijke thema's gemoeid zijn als werkgelegenheid, beroepsopleiding en gezinshereniging. Dit zijn stuk voor stuk onderwerpen die soms felle confrontaties uitlokken. Deze problematiek ligt dus buitengewoon gevoelig, maakt soms heftige emoties los en geeft bovendien regelmatig aanleiding tot irrationele denkbeelden en handelwijzen.
Woorden zijn dus belangrijk, zowel vanwege de ideeën die zij uitdrukken als vanwege de boodschap die zij uitdragen, of liever suggereren. Recente gebeurtenissen herinneren ons bijvoorbeeld aan het feit dat een etnische opvatting van het begrip nationaliteit oude demonen wakker maakt, en dat partijen die zich op dit pad begeven daar electoraal garen bij spinnen. De politieke klasse als geheel dient zich af te vragen hoe we hiermee moeten omgaan.
De verhouding tussen Europese en niet-Europese staatsburgers in het algemeen en de toegang tot het grondgebied van de Europese Unie voor staatsburgers uit derde landen in het bijzonder is iets waar we goed over moeten nadenken. Samenvattend wil ik zeggen dat we ons meer dan ooit moeten afvragen hoe we deze discussie gaan voeren, hoe we mensen aan het denken gaan zetten en hoe we de sceptici gaan overtuigen. Ten aanzien van de mensen waarop het beleid uit de verslagen-Lehne en Lindeperg betrekking heeft, moeten we begrip, soms geduld, fantasie en ruimhartigheid aan de dag leggen.
Er zijn, met andere woorden, twee manieren om de zaak te benaderen. De eerste is populistisch en gericht op het behalen van zoveel mogelijk stemmen. Bij die aanpak worden sterke signalen naar de sterken gestuurd en zwakke signalen naar de zwakken. De tweede benadering stuurt sterke signalen naar de zwakken en zwakke naar de sterken. Dit laatste is natuurlijk veel meer in overeenstemming met onze plicht tot solidariteit ten aanzien van asielzoekers, zoals verwoord in het Verdrag van Genève.
Ten derde, en ik dank met name de heer Lehne dat hij dit aspect te berde heeft gebracht, stemt het tot tevredenheid dat het Parlement zich consequent heeft opgesteld in verband met de visumplicht voor Roemenen en Bulgaren. Niettemin zullen de lidstaten de conclusie van ons Parlement, namelijk dat Bulgarije en Roemenië van de roemruchte gemeenschappelijke lijst moeten worden geschrapt, waarschijnlijk naast zich neerleggen.
Het zou jammer zijn als de Raad in zijn standpunt bleef volharden. Maar hoewel ik mij niet al te veel illusies maak, hoop ik dat hij op onze eis zal ingaan. Daarmee zouden deze twee landen erkenning krijgen voor de vooruitgang die zij geboekt hebben, en zou er een einde komen aan de discriminatie waarvan zij het slachtoffer zijn. Ze zijn tenslotte beide met de Europese Unie geassocieerd.
Mijn laatste opmerking is deze: het beleid waarover wij debatteren maakt deel uit van een groter geheel. Ik ben de eerste om te betreuren dat we niet verder zijn gekomen met de lastenverdeling, al hebben we daar al eerder over gedebatteerd. Als we op dat vlak resultaat boekten, kwam er ook meer schot in het huidige debat.

Mohamed Ali
Mevrouw de Voorzitter, het asielbeleid is vandaag voor de zoveelste keer het onderwerp van gesprek, en meer bepaald de aanvullende vormen van bescherming in het statuut van vluchteling. We mogen niet vergeten dat de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens, een stukgelezen verklaring die voor iedereen zou moeten gelden, iedereen het recht geeft zichzelf te beschermen tegen vervolging en asiel aan te vragen in elk land, en dat het Verdrag van Genève zonder voorbehoud en beperkingen het referentiekader moet zijn voor alle nationale of communautaire voorschriften betreffende het recht op asiel en het statuut van vluchteling.
Wat betreft deze teksten moeten wij zeer kritisch staan tegenover de steeds strengere voorwaarden die door de lidstaten opgelegd worden aan mensen die bescherming zoeken in de landen van de Unie. De toelating, het verblijf en de status van mensen die internationale bescherming zoeken binnen de lidstaten van de Unie mogen onder geen beding louter vraagstukken van binnenlandse veiligheid van die staten worden en moeten gebaseerd zijn op de internationale verdragen en op een solidair beleid gericht op ontwikkelingshulp en economische samenwerking.
We moeten met bezorgdheid vaststellen dat de asielwetgeving de laatste jaren steeds strenger is geworden. Daardoor is het aantal asielaanvragen in de Europese Unie gedaald en groeit in veel landen het aantal verleende vluchtelingenstatussen niet verder aan. Tegelijkertijd kan niet bepaald gezegd worden dat de mensenrechten in de wereld veel beter in acht worden genomen.
Wat betreft de aanvullende vormen van bescherming in het statuut van vluchteling, zijn wij het eens met de door de rapporteur voorgestelde maatregelen, gericht op de bescherming tegen geweld, binnenlandse conflicten en schending van de mensenrechten. Daarbij moeten vooral vrouwen die het slachtoffer zijn van verkrachtingen internationale erkenning krijgen. Ook vinden wij het noodzakelijk dat er maatregelen worden genomen die de sociale integratie van de vluchtelingen bevorderen en hun de kans geven zich in het gastland als gewone mensen te ontwikkelen.
Tot slot zou ik wat het geval van de Koerdische leider Abdullah Öcalan betreft, de Raad willen vragen doortastend te zijn op dit gebied.

Schaffner
Mevrouw de Voorzitter, mensen- en burgerrechten zijn geen rekbare begrippen. Ze moeten uniform en consequent worden nageleefd in al onze lidstaten, de bescherming mag geen hiaten vertonen en er mogen geen grijze gebieden overblijven met alle onzekerheid die daarmee gepaard gaat. In deze zin wordt er in het verslag-Lindeperg voor gepleit vluchtelingen en vervolgden een betere bescherming te bieden op het hele grondgebied van de Europese Unie. Het bevat een nuttig voorstel om de bestaande regelingen rond de mensenrechten aan te vullen. Er is een categorie vluchtelingen die niet onder het Verdrag van Genève valt, maar die in het land van herkomst wel degelijk levensgevaar loopt of het slachtoffer is van vernederende behandelingen, en dus niet kan terugkeren. Hoewel wij op enkele punten voorbehoud maken, staan wij achter de vaststelling dat de regelgeving inzake dit soort vluchtelingen aan harmonisering toe is.
Het Verdrag van Genève definieert het statuut van vluchteling, maar in een beslissing geeft de Raad aan die definitie een enge interpretatie: alleen als de overheid van een land de vervolging uitvoert of aanmoedigt, kan iemand als vluchteling erkend worden. Als de overheid van een land zich afzijdig houdt, kunnen de betrokkenen een beroep doen op bescherming volgens nationaal recht. Maar daar wringt nu juist de schoen, want precies op dat punt kunnen de bestaande regelingen ontoereikend zijn. De mate van aanvullende bescherming varieert van land tot land, en daardoor worden de kansen van een vervolgingsslachtoffer welhaast bepaald door de vraag in welk land het zijn aanvraag indient. Deze ongelijke behandeling kan ernstige gevolgen hebben, bijvoorbeeld wanneer een vluchteling in zijn land van herkomst met de dood wordt bedreigd.
Harmonisering is dus wenselijk. Met het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens in de hand kunnen we zelfs een nieuw statuut in het leven roepen. Niettemin mogen we vluchtelingen die recht hebben op aanvullende bescherming niet verwarren met immigranten. Bittere armoede kan de openbare orde van een land ernstig verstoren of een intern conflict uitlokken. Is iemand die dit soort ongeregeldheden ontvlucht nu een vluchteling met recht op een aanvullende vorm van bescherming, of een immigrant? Op dat punt kan makkelijk verwarring ontstaan. En natuurlijk kan de harmonisering van aanvullende vormen van bescherming geen doel op zich zijn. We moeten tevens een pedagogisch beleid voeren door schendingen van de mensenrechten onophoudelijk aan te klagen, en tegelijkertijd ontwikkelingshulp bieden aan de landen en regio's waar dat gebeurt. Wij hechten veel belang aan deze soepele benadering, die ook is terug te vinden in het verslag van mevrouw Lindeperg. Haar verslag bevat voorstellen om de rechtsstaat, en in dit geval ook de Europese wetgeving, te verstevigen teneinde slachtoffers van vervolging een betere rechtspositie te geven. Niettemin zal onze uiteindelijke stem uiteraard afhangen van de amendementen die in de plenaire vergadering worden ingediend.

Ceyhun
Mevrouw de Voorzitter, in een situatie waarin vluchtelingen in vele landen van de Europese Unie niet onvoorwaardelijk welkom zijn als mensen die bescherming zoeken, is het verslag van mevrouw Lindeperg een waardevol document. Mevrouw Lindeperg is een afgevaardigde met veel burgerzin en moed. In de Europese Unie is immigratie eigenlijk een maatschappelijke realiteit. Wij maken ons zorgen over het feit dat een aantal lidstaten vluchtelingen een zogenaamde tijdelijke bescherming willen bieden in plaats van hen op basis van het Verdrag van Genève als echte vluchtelingen te erkennen. De vormen van bescherming ter aanvulling van het Vluchtelingenverdrag van Genève mogen op Europees niveau niet worden geharmoniseerd zonder gebruik te maken van de mogelijkheden om het Vluchtelingenverdrag ruim te interpreteren.
Daarom zijn wij voorstander van een debat over het Oostenrijkse strategische document over het immigratie- en asielbeleid. Uit het verslag blijkt duidelijk dat het zogenaamde strategische document van Oostenrijk als afschrikkingsmiddel niet geschikt is om het probleem van de immigratie en het asiel op te lossen, omdat het de oorzaken van de verschillende problemen niet aanpakt en geen antwoorden of oplossingen biedt. Het spreekt vanzelf dat wij onverwijld en op gecoördineerde wijze iets moeten ondernemen. Wij moeten ervoor zorgen dat voor de opvang van vluchtelingen in alle lidstaten van de Unie ongeveer dezelfde voorwaarden gelden en moeten daarom een gemeenschappelijk rechtsbeschermingssysteem tot stand brengen om de erkenningscriteria zoveel mogelijk op dezelfde manier te interpreteren. Mevrouw Lindeperg levert daartoe met haar verslag een waardevolle bijdrage.
Kort nog iets over twee amendementen van mijn fractie. Volgens mij kunnen de amendementen 16 en 17 niet in het kader van dit debat worden besproken. Aangezien het hier om de toekomst en zelfs het lot van de vluchtelingen gaat, kunnen wij ons nu niet met het lot van de heer Öcalan bezighouden. Daarover moeten wij het een andere keer hebben.

Maes
Mevrouw de Voorzitter, geachte heer commissaris, geachte collega's, ik wil eerst en vooral mevrouw Lindeperg bedanken. De ARE-fractie heeft haar steeds gesteund in het streven naar een menswaardige oplossing voor de problemen die zich voor de asielzoekers en voor velen die zich bedrukt en bedreigd voelen in deze wereld stellen. Wij delen haar bezorgdheid en we zullen haar blijven steunen. In principe zijn wij de harmonisering van de wetgeving op Europees niveau genegen maar wij vrezen dat het een harmonisering wordt rond de vesting Europa, waarbij een steeds striktere toepassing van de wetgeving en van de conventie veroorzaakt wordt. Wij wensen dat er begrip opgebracht wordt voor de grote stromen van vluchtelingen in de hele wereld. Wij wensen dat er begrip opgebracht wordt voor de mensen die bedreigd worden.
Wij betreuren dat het Europees Parlement in feite herleid wordt tot een adviesorgaan in deze en dat wij niet kunnen meewerken op een beslissende wijze. Wij stellen vast dat de lidstaten de enige beslissers zijn. Zij doen dat vaak op een schijnheilige wijze, mevrouw de Voorzitter. Heel vaak verwijzen zij naar oplossingen die op het Europese vlak moeten worden getroffen terwijl zij de facto Europese oplossingen afwijzen en zelf hun eigen restrictieve politiek willen voeren. Wij zijn er absoluut niet gelukkig mee dat deze tendens zich in verschillende landen doorzet. Wij menen daarentegen dat de Conventie geactualiseerd moet worden door een eigentijdse interpretatie van het begrip politieke vluchteling. Wij wensen dat nieuwe categorieën toegelaten worden tot deze nochtans zeer moeilijk te nemen hindernis. Wij wensen dat mensen die vervolgd worden omwille van hun sekse en hun seksuele geaardheid hierbij erkend worden. Wij wensen dat nieuwe rechten voor een nieuwe generatie worden geopend. Wij zijn er ons immers van bewust dat Europa niet aan zijn verantwoordelijkheden kan ontsnappen. Wij weten dat wij eigenlijk maar zwak zijn wanneer het er op aan komt de democratie in de wereld te beschermen. Van de andere kant creëren wij zelf illegaliteit. Het zal op den duur moeilijker zijn om op een wettelijke wijze Europa binnen te komen - dat is nu al zo - dan op een onwettelijke wijze. En deze illegaliteit veroorzaakt distorsies in onze eigen samenleving en veroordeelt mensen om inderdaad als sans papiers door het leven te gaan. Wij willen aan een dergelijke kortzichtige politiek niet meewerken. Wij wensen dat de zaken behoorlijk gereglementeerd worden en dat de fenomenen beheerst worden. Wij willen geen totalitaire staat zijn, wij willen het ook niet worden, maar wij willen een pragmatische weg volgen om op een realistische wijze de huidige problemen in het gezicht te zien.
Wij hebben twee amendementen voorgesteld die waarschijnlijk op veler instemming kunnen rekenen als ik de instemmingen hier gehoord heb. Mevrouw van Lancker, ik ben er zeker van dat naast u nog velen in hun hart ermee instemmen maar wij wachten tot zij ook de facto meestemmen. Want wat heeft het nu voor zin op zoek te gaan naar een conservatieve meerderheid wanneer een meer progressieve meerderheid in dit Huis te vinden is, samengesteld uit diverse vertegenwoordigers zowel van de liberalen als van deze fracties.
Mevrouw de Voorzitter, ik besluit. Ik verwijs ernaar dat wij voor het verslag-Lehne het eens zijn met het eerste maar dat wij absoluut niet kunnen instemmen met de besluiten uit het tweede verslag waar wij de teksten van de Commissie veruit betere teksten vonden dan wat nu terecht gekomen is in het verslag.

Berthu
Mevrouw de Voorzitter, er is heel wat verschil tussen de drie verslagen die we hier behandelen, al gaan ze alle drie over het thema overschrijding van de Europese buitengrenzen. Twee van de drie zijn het resultaat van wat we de intergouvernementele onderhandelingsmethode plegen te noemen. Het eerste gaat over een ontwerpovereenkomst betreffende de regels voor de toelating van onderdanen van derde landen, het tweede over een voorstel voor een verordening ter bepaling van de derde staten waarvan de onderdanen in het bezit moeten zijn van een visum om de buitengrenzen van de Unie te overschrijden. Beide zijn tot stand gekomen door een binnen de Raad bereikte consensus. De derde tekst hoort dan weer in een hele andere categorie thuis. Hier gaat het om een initiatiefverslag van het Europees Parlement waarin een ruime interpretatie van het vluchtelingenstatuut uit het Verdrag van Genève van 1951 wordt bepleit.
Zo strikt als de twee eerste teksten zijn in verband met het overschrijden van de buitengrenzen, zo ruim is de derde. Hij is gebaseerd op opvattingen die niet bepaald gedeeld worden door een meerderheid van onze burgers. Ik zal hier later nog op terugkomen in mijn stemverklaring.
Het lijkt wel of dit gezamenlijke debat georganiseerd is met de heimelijke bedoeling ons tot de volgende slotsom te brengen: intergouvernementele onderhandelingen die tot unanimiteit binnen de Raad leiden, leveren teksten op die het dichtst bij de dagelijkse realiteit staan.
Wat betreft het internationale personenverkeer en alle buitengewoon ernstige kwesties die daarmee samenhangen, wil mijn fractie dan ook alleen deze laatste werkwijze toegepast zien. Wij willen niet dat het beleid bij meerderheid van stemmen kan worden omgegooid met bovendien nog een medebeslissingsrecht voor het Europees Parlement, zoals het Verdrag van Amsterdam dat wil.

Elliott
Mevrouw de Voorzitter, ten eerste zou ik de beide rapporteurs willen feliciteren met hun succesvolle aanpak van deze uitzonderlijk complexe vraagstukken. Ik beschouw het verslag-Lindeperg als een zeer constructieve poging te voorzien in aanvullende steun voor asielzoekers en de verschaffing van die steun te stimuleren. Er valt heel wat te zeggen voor harmonisering van de verschillende sociale vangnetten die in de lidstaten worden gespannen en voor pogingen een dergelijke geharmoniseerde en gemeenschappelijke aanpak te verwezenlijken. Er zijn verschillende amendementen, mevrouw Lindeperg had het er zelf al over, die ook ik niet zonder slag of stoot zou willen goedkeuren, maar als we dit verslag zonder al te ingrijpende wijzigingen kunnen aannemen levert het uiteindelijk een bijzonder waardevolle bijdrage aan dit vraagstuk.
Ook wat het verslag-Lehne betreft heb ik wel wat kanttekeningen. Het verslag legt de vinger op de zwakke plekken in de voorstellen van de overeenkomst, die in bepaalde opzichten een opvallend restrictief beleid voorschrijven en elders juist veel te vaag zijn. Alles bij elkaar geen erg effectieve serie voorstellen, zoals het verslag-Lehne al aangeeft.
Ik wil het echter vooral hebben over het verslag over de visumplicht voor onderdanen van derde landen. Hier bespeur ik een groot aantal problemen en moeilijkheden. Ik ben het geheel eens met de sprekers van mijn fractie die de aandacht hebben gevestigd op de onwenselijkheid van complexe en moeilijk uitvoerbare regelgeving ten aanzien van de arbeidsvoorwaarden, en op de verlaging van de leeftijd waarop familieleden tot een lidstaat zouden worden toegelaten. In haar voorstellen gaat de Commissie terecht uit van de leeftijd waarop mensen meerderjarig worden; we moeten dan ook geen andere factor gaan invoeren.
Wel moet ik zeggen, en ik denk dat ik nu spreek voor de meerderheid van de Britse Labourleden, dat we er grote moeite mee zouden hebben als de lidstaten het recht zou worden ontnomen bepaalde visumvoorwaarden in te voeren waarmee ze kunnen inspelen op veranderende omstandigheden. Zo zag de Britse regering zich genoodzaakt een visumplicht in te voeren als reactie op de moeilijkheden die een jaar of daaromtrent geleden zijn ontstaan door de instroom van mensen uit Slowakije. Het is dus nogal voorbarig te spreken over het opheffen van de visumplicht voor mensen uit Roemenië of Bulgarije terwijl een aantal West-Europese landen nu al grote aantallen asielzoekers uit die landen moet opvangen - waaronder mensen die zonder twijfel als echte vluchtelingen kunnen worden bestempeld. Er moet in die landen in Oost-Europa nog hard worden gewerkt aan verbetering van de rechten van minderheden; voordat het zover is kunnen we die beperkingen onmogelijk opheffen.
Om al die redenen kon ik het verslag in zijn huidige vorm echt niet steunen. Ik zal dan ook tegen de specifieke delen stemmen die me zorgen baren.

Reding
Mevrouw de Voorzitter, het recht op asiel is onaantastbaar. Tot zover de mooie principes. Maar dit recht op asiel mag in geen geval misvormd worden door een te enge interpretatie van het Verdrag van Genève door de lidstaten, of door misbruik van de kant van de betrokkenen. Waar we wel behoefte aan hebben, is een aanvulling op het Verdrag van Genève om buitengewone situaties het hoofd te bieden. Maar dit mag er in geen geval toe leiden dat het recht op asiel verdraaid wordt door diegenen die het willen openstellen voor alle mogelijke vormen van misbruik.
Als we het efficiënt willen aanpakken, moeten we op zoek naar pragmatische zowel als humanitair verantwoorde oplossingen. In de eerste plaats moeten we voorrang geven aan transparante oplossingen op Europees niveau. Vervolgens moeten we niet gaan liberaliseren, maar op zoek gaan naar verstandige oplossingen waarmee we het recht op asiel in stand houden en tegelijkertijd misbruiken tegengaan.
Ik geloof niet dat onze lidstaten hun poorten voor asielzoekers sluiten, zoals het verslag-Lindeperg suggereert. Wel sluiten zij zich af voor hen die het recht op asiel willen misbruiken omdat zij uit economische beweegredenen willen emigreren, niet uit politieke. Door wilde en ongebreidelde immigratie tegen te gaan, beschermen de lidstaten het recht op asiel en helpen zij voorkomen dat onze burgers een afwijzende houding aannemen ten opzichte van asielzoekers.
Recht op asiel: ja! Aanvullende bescherming: ja! Maar laksheid en ideologische scherpslijperij rond deze ernstige problematiek: nee!

Pailler
Mevrouw de Voorzitter, ik sta volledig achter het verslag-Lindeperg. Het geeft het recht op asiel een hechtere basis en vormt een uitstekend antwoord op het strategisch document van het Oostenrijkse voorzitterschap, waarin het internationaal vluchtelingenrecht zoals geregeld door het Verdrag van Genève ter discussie wordt gesteld.
Aan de andere kant ben ik tegen de ontwerpovereenkomst betreffende de regels voor de toelating van onderdanen van derde landen. Daarin wordt een regeling voorgesteld die een neerslag vormt van de meest restrictieve bepalingen van de lidstaten. Dit is met name het geval waar het gaat om werkgelegenheid, aangezien volgens deze tekst toelating tot het grondgebied van de Unie in hoge mate afhankelijk moet worden gesteld van nationale en communautaire voorkeuren.
Heeft de Commissie nooit gehoord van de studie van de OESO waarin wordt onderkend dat er - ik citeer - " geen rechtstreeks verband bestaat tussen de hoeveelheid buitenlanders in een land en de omvang van de werkloosheid" ? Toch moet ik opmerken dat een aantal amendementen dit ontwerp in gunstige zin heeft bijgesteld. Aan de andere kant is er dan weer het compromisamendement van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten en de Fractie van de Europese Volkspartij op artikel 7, lid 1, inzake werkgelegenheid. Dit amendement baart mij zorgen. Het erkent niet alleen impliciet het begrip nationale voorkeur, maar rechtvaardigt ook expliciet de invoering van een quotasysteem, waarbij elke lidstaat naar behoefte fysieke en intellectuele arbeidskrachten kan gaan halen in arme landen.
Mijn fractie heeft dus een amendement ingediend om dit te corrigeren. Ik hoopte dat het om een kleine misstap ging, tot mevrouw Terrón i Cusí mij uit die droom hielp. De uiteindelijke stemming van mijn fractie hangt af van de vraag of dit amendement wordt aangenomen, en ik zal vragen om een hoofdelijke stemming.
De ontwerpovereenkomst van de Commissie belooft niet veel goeds voor het toekomstige toelatings- en asielbeleid van de Unie zoals geregeld in het Verdrag van Amsterdam. We moeten de betrokken NGO's op de gevaren wijzen en samen met hen actie voeren om dit afwijzingsbeleid om te zetten in een welkomstbeleid. Ik zal mij daar in ieder geval voor inzetten.
Ik ben een fel tegenstander van een in zichzelf gekeerd fort Europa. We moeten af van het zoeken naar zondebokken, zoals minister van Binnenlandse Zaken Otto Schily twee weken geleden nog deed in de Commissie openbare vrijheden en binnenlandse zaken. Niet dat het met onze Franse minister op dit punt beter is gesteld. Als hij het over vreemdelingen heeft, gaat het nooit over hun rechtspositie. Wel legt hij systematisch een verband tussen vreemdelingen en werkloosheid, onveiligheid en misdaad, alsof al het kwade van buitenaf komt. Dit soort xenofobie - want anders kunnen we het niet noemen - draagt een groot gevaar in zich. Zoals Gorki ooit schreef: "Het is beter het goede van de mens te verwachten. Wie het kwade van hem verwacht, maakt het kwaad in hem wakker" .

Stirbois
Mevrouw de Voorzitter, het verslag van de heer Klaus Lehne stelt mij nog eens een keer in de gelegenheid de ontsporing van het Europese toelatingsbeleid aan de kaak te stellen. Dit beleid valt onder de bevoegdheid van de afzonderlijke lidstaten, en dat moet zo blijven. Ik ben fel gekant tegen het systematische streven van Brussel om het toelatingsbeleid, het asielbeleid en de strafrechtelijke procedures te harmoniseren. Een gezonde staat is in de eerste plaats een staat die de toestroom van vreemdelingen zelf in de hand houdt en zorgt dat zijn onderdanen werk hebben en zich "s avonds in alle veiligheid op straat kunnen begeven.
Wij zullen tegen dit verslag stemmen. Het komt op voor vreemdelingen van buiten de Unie en schaadt Europese staatsburgers. Het moedigt gezinshereniging aan zonder dat er een wettelijk gezin hoeft te bestaan, want er is immers sprake van de term "partners" . Bovendien wil men werk gaan verschaffen aan buitenlanders, terwijl in ons eigen land 7 miljoen mensen gebukt gaan onder werkloosheid of beneden de armoedegrens leven. Ik herinner eraan dat het volgens dit verslag volstaat een arbeidscontract voor te leggen om de status van vluchteling te krijgen. De grenzen van Europa zijn nu al zo lek als een zeef. Maar als al deze amendementen worden aangenomen, wordt het dweilen met de kraan open, daar twijfel ik niet aan.
Een aantal leden van dit Parlement heeft het over populisme, stemmentrekkerij en racisme. Maar dat zijn mensen die niet in zogenaamde risicowijken wonen. Wie dit soort toestanden wel aan den lijve ondervindt, zijn de armsten en de zwaksten. Dat kan zo niet langer. Dit soort initiatieven richt onze naties en onze volkeren ten gronde. Het kan toch niet waar zijn dat dezelfde mensen die de veiligheid en de werkgelegenheid in Europa willen bevorderen hier hun steun aan verlenen? Ik doe er in ieder geval niet aan mee. Graag breng ik een beroemde uitspraak van een van onze collega's in herinnering: "We kunnen niet alle ellende van de wereld in huis halen" .

Zimmermann
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het doet mij veel genoegen dat de meesten van ons hier in het Parlement het niet met mevrouw Stirbois eens zijn en dat velen van ons er over vluchtelingen een andere mening op nahouden. Het valt mij, eerlijk gezegd, zwaar te spreken over het verslag van de heer Lehne over het visumbeleid, waarover ik het wilde hebben. Sedert ik lid van het Parlement ben, houden wij ons met dat thema bezig. Gedurende de gehele zittingsperiode hebben wij onderzocht hoe een regeling eruit moet zien waardoor mensen uit derde landen wettelijk toegang tot de Europese Unie krijgen.
De heer Lehne heeft al gezegd dat het Parlement zich tot het Europees Hof van Justitie heeft gewend. Na het arrest van het Europees Hof van Justitie was het nog altijd niet duidelijk hoe wij de kwestie moesten aanpakken. Mijn fractie meende dat wij, om geloofwaardig te blijven, ons zowel over het voorstel van de Raad als dat van de Commissie moesten uitspreken. Nu het Verdrag van Amsterdam weldra wordt geratificeerd, verwachten wij van de Commissie echter dat ze meteen na de ratificering en inwerkingtreding van het Verdrag haar al aangekondigde nieuwe voorstel indient en daarin ook de amendementen van het Parlement verwerkt waarover wij morgen stemmen.
Ik ben het er met de rapporteur ook over eens dat de afgifte van een visum in alle lidstaten op basis van dezelfde voorwaarden en volgens dezelfde procedure moet gebeuren. Dat voor onderdanen van bepaalde landen een visumregeling wordt uitgewerkt, betekent niet dat de desbetreffende procedure onrechtvaardig of zelfs discriminerend moet zijn. Op dit ogenblik is dat vaak het geval. Mensen die voor bezoek van familieleden of zakenpartners een visum nodig hebben, maar ook jongeren en studenten die voor een uitwisseling een visum moeten hebben, moeten bij het aanvragen daarvan duidelijk worden geïnformeerd over de documenten die voor het verkrijgen van het visum nodig zijn en over de tijd die dat in beslag neemt. Wij weten dat mensen vaak zes maanden op een visum moeten wachten en dat daaraan ook hoge kosten verbonden zijn.
De diensten van de lidstaten moeten duidelijk opdracht krijgen de procedures transparant en humaan te maken. Ook in artikel 62 van het Verdrag van Amsterdam wordt zulk een eenvormige regeling gevraagd. Hopelijk zal met de integratie van het Akkoord van Schengen eindelijk ook een enige, eenvormige Europese lijst van derde landen kunnen worden opgesteld waarvan de onderdanen een visum moeten hebben om naar de EU te komen.
Voorts wijs ik erop dat een groot deel van mijn fractie, zoals het Parlement al sedert vier en een half jaar vraagt, meent dat zowel Roemenië als Bulgarije van de lijst moeten worden geschrapt. Het is onduldbaar dat landen waarmee wij een associatieovereenkomst hebben gesloten, nog altijd worden benadeeld en nog altijd op de lijst staan. Ik reis zelf vaak naar Roemenië en Bulgarije. Als ik zie wat daar gebeurt, kan ik eigenlijk alleen tot de slotsom komen dat hier een en ander moet veranderen. Beide landen hebben immers al vele inspanningen gedaan...
Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken

Palacio Vallelersundi
Mevrouw de Voorzitter, hoewel de twee verslagen-Lehne zeer belangrijk zijn, zal ik het alleen hebben over het verslag-Lindeperg, aangezien ik ze in twee minuten niet allemaal kan bespreken.
Om te beginnen mijn complimenten aan de rapporteur voor de manier waarop zij als onderhandelaar is opgetreden. Zij heeft steeds geprobeerd oplossingen te vinden en toen we die niet konden vinden, heeft zij naar een compromis gezocht waar we mee uit de voeten kunnen.
De rapporteur weet dat velen onder ons, ik denk een overtuigende meerderheid van deze Vergadering, haar doelstellingen steunen. De vormen van aanvullende bescherming moeten geharmoniseerd worden, zodat er, zoals zij zegt, geen situaties kunnen ontstaan waarin mensen die werkelijk een bepaalde vorm van bescherming nodig hebben deze niet krijgen omdat zij niet voldoen aan de voorwaarden van het Verdrag van Genève. Maar, mevrouw de Voorzitter, we mogen ons niet tot demagogie laten verleiden. Want demagogie is de grootste vijand van diegenen die door het Verdrag van Genève beschermd worden of beschermd zouden moeten worden en van degenen waar we aanvullende vormen van bescherming voor moeten vinden.
De twee amendementen van de Fractie Europese Radicale Alliantie die mevrouw Lindeperg wilde aannemen, wat zij hopelijk niet doet, zijn hier een voorbeeld van. Ik hoop dat deze amendementen niet aangenomen worden omdat ze precies staan voor datgene wat dit Parlement niet moet doen. Of we het leuk vinden of niet, het Verdrag van Genève zegt wat het zegt, en, mevrouw Lindeperg, naast de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties zijn er ook anderen die het Verdrag van Genève mogen interpreteren, waaronder alle hooggerechtshoven van de verschillende lidstaten. Maar dat doet niet terzake.
We kunnen natuurlijk niet proberen het Verdrag van Genève te veranderen en zeggen dat dit Verdrag de homoseksuelen beschermt. Dit kan niet, want om het Verdrag van Genève te veranderen, moeten we alle klassieke wegen van het internationaal publiekrecht bewandelen, en hierdoor zouden we uiteindelijk alleen die groeperingen in gevaar brengen, waaronder misschien ook homoseksuelen, waar juist een passende vorm van bescherming voor moet worden gezocht die niet in het Verdrag van Genève is opgenomen en waarvoor de aanvullende maatregelen die we nu proberen te vinden juist bedoeld zijn.

Van Lancker
Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de commissaris, ik zou eerst en vooral iets willen zeggen over de conventie inzake toelating van derdelanders. Het verslag van de heer Lehne en het voorstel van de Commissie zijn bijzonder belangrijke onderdelen van wat een gemeenschappelijk migratiebeleid zou moeten worden. Die Europese aanpak is des te belangrijker omdat de verschillen op dit moment in onze lidstaten niet alleen, zoals collega Lehne zei, een hypotheek leggen op vrij personenverkeer maar volgens mij ook op rechten die wij aan migranten toekennen. Vandaar dat een Europese aanpak zo bijzonder belangrijk is.
Ik moet u eerlijk toegeven dat de visie die het Parlement vandaag aflevert mij niet echt bijzonder warm doet lopen. Ook in dit Parlement is geen meerderheid om de deur naar nieuwe migratie iets verder open te zetten. Ik weet natuurlijk wel dat het een bijzonder gevoelige materie is. Het verwijst naar werkloosheid, naar sociale uitsluiting. Maar het heeft vooral te maken met het feit dat er nog altijd mensen zijn, ook in deze zaal, die er constant in slagen van migratie een koppelteken te laten zetten naar bedreiging en naar misdaad en op die manier de xenofobie aan te wakkeren, waardoor het thema onbespreekbaar wordt. Ik hoop dat er ooit een meerderheid zal bestaan voor de mening dat de migranten niet alleen Europa nodig hebben maar dat Europa ook de migranten nodig heeft, al was het maar voor onze eigen arbeidsmarkt, voor onze eigen demografische ontwikkeling.
Toch zou ik willen zeggen dat het belangrijk is dat dit verslag er is, want door deze voorstellen beletten we dat de Europese harmonisering er een is in de zin van neerwaartse harmonisering. De verwijzing naar die quota en naar maatregelen laat uitgerekend aan die lidstaten die een breder beleid hebben de mogelijkheid om dit te voeren. Wij verdedigen niet de quota. Sommige landen hebben gewoon quota. Dus is het belangrijk dat we daar achter blijven staan. Het garandeert ook de rechten op gezinshereniging. We moeten leren aanvaarden dat mensen niet tijdelijk migreren, dat het gaat om mannen en vrouwen en kinderen, en dat die recht hebben op een gezinsleven.
Ik zou ook nog iets willen zeggen over het verslag van collega Lindeperg. Ik zou haar zeer hartelijk willen feliciteren en ik ben bijzonder blij dat er eindelijk in dit Parlement een brede steun is voor haar verslag; een aanvullend statuut is absoluut nodig. In vele landen, zoals bijvoorbeeld in België, bestaat er alleen maar een gedoogstatuut voor de aanvullende vormen van bescherming. Dat, beste collega's, heeft dus bijzonder nefaste gevolgen. Dat leidt tot onzekerheid voor de vluchtelingen in kwestie. Dat leidt ook tot onzekerheid voor de maatschappij, want rechteloosheid en precariteit is iets wat voor geen enkele maatschappij goed is; dus dat Europees aanvullend statuut moet er komen.
Ik zou alleen nog willen zeggen: de Raad van ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken heeft in december van 1998 deze twee belangrijke themata, die wij nu vandaag bediscussiëren, op de agenda gezet voor de komende periode maar met een dusdanig onredelijke termijn dat het gevaar bestaat dat het gewoon op de Griekse kalender geraakt, op de lange baan of zelfs helemaal onder de tafel geschoven wordt. Dus ik vind het bijzonder belangrijk dat wij nu vandaag in dit Parlement aan de Commissie, en via de Commissie aan de Raad een politiek signaal geven dat wij als Parlement die twee gevoelige, moeilijke thema's wel willen aankaarten. Ik hoop dat dit ertoe kan leiden dat niet binnen vijf jaar, niet binnen twintig jaar maar alvast op de top van Tampere een duidelijk signaal gegeven wordt dat deze dossiers een beslissing nodig hebben.

Nassauer
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, wat sommige sprekers hier over de asielzoekers en vluchtelingen in Europa zeggen, doet mij denken aan "Der gute Mensch von Sezuan" , het bekende toneelstuk van Berthold Brecht, waarin de hoofdpersoon "s nachts als realist grote inspanningen moet doen om het onheil te herstellen dat hij overdag als goed mens heeft aangericht. Zo wordt hier aangeraden de visumplicht voor Roemenië en Bulgarije af te schaffen. Toch weet iedere veiligheidsdeskundige dat die maatregel de georganiseerde criminaliteit, de mensenhandel en de illegale handel in onder meer drugs in de hand zou werken. Hoe staat het dan met de veiligheidsbelangen van onze burgers?
Wij vangen in Europa terecht vluchtelingen en om politieke redenen vervolgde personen op. Geen enkel weldenkend mens zal daartegen protesteren. Er zijn echter ook vele economische vluchtelingen. Op termijn moet die vluchtelingenstroom ophouden. Al die mensen kunnen niet bij ons blijven. Mevrouw Lindeperg stelt voor dat wij iedereen opvangen uit landen waar geweld heerst, waar interne conflicten woeden of waar de openbare orde ernstig wordt verstoord.
Mevrouw Lindeperg, die definitie gaat voor driekwart van Afrika en de helft van Azië op. Wij moeten ook maatregelen nemen om al die mensen, naast de twintig miljoen werklozen in Europa, in het sociale en economische leven te integreren. Als hun verzoek wordt afgewezen, mogen zij beroep met opschortende werking instellen. Mevrouw Lindeperg, dat alles verdient ons respect en onze sympathie, maar wij kunnen uw verslag moeilijk goedkeuren. Wij moeten de immigratie naar Europa eindelijk eens afremmen. Alleen op die manier kunnen wij de mensen integreren die hier al zijn. Dat is onze eerste taak.

Ford
Mevrouw de Voorzitter, ten eerste zou ik de twee rapporteurs, de heer Lehne en mevrouw Lindeperg, willen danken voor de gigantische hoeveelheid werk die ze in de drie verslagen hebben gestoken die hier vanavond in dit gecombineerd debat ter tafel liggen. Ik kan het verslag van mevrouw Lindeperg zonder enig voorbehoud steunen. Nu het belang van aanvullende beschermingsvraagstukken voor de EU steeds groter wordt, lijkt het me evident dat de lidstaten er verstandig aan doen voor alle vluchtelingen vergelijkbare procedures te hanteren en vergelijkbare sociale voorzieningen te bieden.
Wat het verslag van de heer Lehne over de toelating van onderdanen van derde landen betreft, kan ik het alleen maar eens zijn met de opvatting dat de ontwerpovereenkomst niet evenwichtig is. Op veel punten is ze onnodig streng en op andere onuitvoerbaar. Ondanks mijn waardering voor het vele werk dat de heer Lehne heeft verricht, kan ik zijn verslag over de visumplicht voor onderdanen van derde landen niet geheel onderschrijven. De voornaamste moeilijkheden zijn de volgende: ten eerste het feit dat de heer Lehne een vrijstellingenlijst toevoegt aan de visaplichtlijst. Ten tweede, het voorstel de lidstaten het recht te ontnemen om onder bepaalde omstandigheden een nationaal visaregime op te leggen, bijvoorbeeld in de situatie die we onlangs in het Verenigd Koninkrijk hebben gehad. Ten derde het probleem van de asielzoekers uit Roemenië en Bulgarije. Ik weet dat de Roemeense en Bulgaarse autoriteiten veel vooruitgang hebben geboekt in de strijd tegen de illegale emigratie, maar de realiteit is nog altijd dat Roemenen en Bulgaren zonder werkelijke vluchtelingenstatus in groten getale asiel blijven aanvragen in de lidstaten van de Europese Unie.
Desondanks ben ik van plan het verslag te steunen, hoofdzakelijk vanwege mijn volledige steun voor de opvatting van de rapporteur dat de visumplicht niet moet gelden voor personen met een verblijfsvergunning in een van de lidstaten van de Unie. Zolang hij erop blijft wijzen dat inwoners van een lidstaat dezelfde rechten dienen te hebben als onderdanen van die lidstaat, zal ik zijn verslag blijven steunen.

Gradin
Mevrouw de Voorzitter, rapporteur Lehne en de Commissie juridische zaken en rechten van de burger hebben zich uitvoerig verdiept in de ontwerpovereenkomst van de Commissie betreffende regels voor immigratie, en dat waardeer ik zeer. Ik heb met veel belangstelling de verschillende rondes gevolgd waarin de commissie het voorstel heeft behandeld. Er is een groot aantal verlangens geuit, waarvan vele gebaseerd zijn op het belangrijkste gedeelte van het voorstel, en ik wil daar graag mijn commentaar op geven.
Ten eerste: gezinshereniging is een fundamenteel en volkenrechtelijk geregeld recht. De lidstaten van de EU hebben door middel van internationale overeenkomsten het belang van het gezin voor de welvaart en het welzijn van het individu vastgelegd. De voorwaarden om het eens te worden over een gemeenschappelijk te volgen lijn lijken daarmee aanwezig te zijn. De vraag is altijd hoe ver men moet gaan. Het begrip gezin varieert van lidstaat tot lidstaat. Hetzelfde geldt voor leeftijdsgrenzen. In beide opzichten betekent mijn voorstel een stap in de richting van grotere wederzijdse toenadering in de Unie. De discussies in de Raad moeten uitwijzen of er ruimte is om de posities verder te verschuiven. Als dat mogelijk is, juicht de Commissie dat uiteraard toe.
Ten tweede: integratie vereist stabiliteit en duurzaamheid. Het doel moet zijn dat inwoners kunnen leven onder omstandigheden die lijken op die van de burgers van de Unie. Die visie moet dan ook ten grondslag liggen aan alle initiatieven op het gebied van het immigrantenbeleid. Daarom wordt in ons voorstel ook de vraag behandeld welke rechten de immigranten in Europa moeten krijgen. Ik denk dan in de eerste plaats aan burgers van derde landen die al heel lang legaal in Europa wonen. In het voorstel hebben wij de volgende fundamentele gebieden genoemd waarin volgens ons gelijke behandeling voor burgers en immigranten moet gelden: toelating met het oog op arbeid in loondienst, toelating met het oog op de uitoefening van een beroepsactiviteit als zelfstandige, toelating voor studie en beroepsopleidingsdoeleinden, vakbondsrechten, recht van vereniging, toegang tot de woningmarkt en toegang tot sociale zorg. Bovendien hebben wij aandacht besteed aan het vraagstuk van het vrije verkeer van burgers uit derde landen. Het is bijvoorbeeld redelijk dat een permanent gevestigde immigrant ook een baan mag zoeken in een ander land. Het alternatief is een gesegregeerd Europa, met alle discriminatie, sociale onrust en instabiliteit van dien.
In de Raad lopen de standpunten in dezen zoals verwacht sterk uiteen. Ik had daarom gehoopt te kunnen rekenen op een duidelijke steun van het Europees Parlement. Nu ziet het daar niet naar uit, en dat betreur ik zeer. Ik ben echter niet van plan het voorstel in te trekken.
De hoofdredenen voor de huidige migratie zijn in grote lijnen dezelfde gebleven. Mensen zoeken een beter leven voor zichzelf of voor hun kinderen. Vandaag de dag zijn er geen onbevolkte continenten meer over. Migranten zoeken daarom naar plaatsen die ze fysiek kunnen bereiken. Europa zal ook in de toekomst een aantrekkelijke bestemming blijven. Wij moeten dit als een permanente en normale toestand aanvaarden, niet als iets toevalligs en dramatisch.
Een gemeenschappelijk strategie inzake het migratiebeleid is bovendien het gevolg van het integratieproces en de gedachte dat heel Europa moet worden ontwikkeld onder sociaal en economisch gelijke voorwaarden, waarbij niemand achterop raakt. Ik ga ervan uit dat men rekening houdt met de gedachten die het verslag-Lehne presenteert, nu de onderhandelingen voortschrijden. De Commissie zal uiteraard het hare doen om de activiteiten in dezen te bevorderen.
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Lindeperg behandelt in haar verslag het vraagstuk van de bescherming van mensen die op de vlucht zijn maar die niet voldoen aan de eisen voor de vluchtelingenstatus in het Verdrag van Genève. Deze bescherming plegen wij aan te duiden als aanvullende internationale bescherming. De rapporteur spoort de Commissie aan om zo snel mogelijk werk te maken van de harmonisering van het asielbeleid in de Unie. Ik kan het Parlement de verheugende mededeling doen dat dat werk reeds is begonnen.
Ten eerste ben ik al bezig met een ontwerprichtlijn over asielprocedures in de Unie. Op verzoek van het Duitse voorzitterschap zal ik binnenkort een werkdocument over dit onderwerp presenteren. Het is de bedoeling reeds dit voorjaar een discussie over de onderhavige vraagstukken op gang te brengen.
Ten tweede zijn wij nu begonnen om het voorstel van de Commissie over tijdelijke bescherming en verdeling van lasten aan het nieuwe Verdrag aan te passen. Zoals u allen weet, is er intensief gewerkt sinds de Commissie haar oorspronkelijke voorstel in 1997 indiende. De kwestie komt nu voor de derde keer op ministerieel niveau aan de orde, tijdens de informele bijeenkomst van de Raad eind deze week. Desondanks duurt het lang voordat de lidstaten besluiten nemen. Als er nog steeds geen overeenkomst is wanneer het nieuwe Verdrag in werking treedt, hebben wij geen andere keuze dan geheel nieuwe instrumenten te presenteren. Mijn inschatting is dat dat laatste zal gebeuren.
Een derde belangrijke taak wordt de aanpassing van de EURODAC-conventie. Tijdens zijn vergadering in december heeft de Raad besloten de EURODAC-tekst te bevriezen. De Raad wil met verdere onderhandelingen wachten totdat het Verdrag van Amsterdam in werking getreden is. Tijdens genoemde vergadering werd de Commissie tevens verzocht een nieuw voorstel in te dienen in de vorm van een verordening. Een dergelijke aanpassing van EURODAC betekent echter zeer veel werk, en het spreekt vanzelf dat men daar direct aan moet beginnen.
Mevrouw de Voorzitter, alleen al het werk op deze gebieden zal zeer veel tijd in beslag nemen gedurende de rest van deze voorjaarstermijn. In een breder perspectief vraagt het nieuwe Verdrag ook om minimumregels voor aanvullende vormen van bescherming. Dit wordt ook als centraal punt genoemd in het actieprogramma inzake vrijheid, veiligheid en recht, dat de Raad op 4 december heeft aangenomen.
Het asielbeleid in zijn algemeenheid en het vraagstuk van aanvullende vormen van bescherming in het bijzonder zullen de volgende jaren dus de volle aandacht krijgen. Het verslag-Lindeperg vormt in dat verband een welkome en constructieve bijdrage tot de discussie over de toekomstige opzet van het asielbeleid in Europa.

Monti
Mevrouw de Voorzitter, ik dank de heer Lehne voor zijn uitstekende verslag. Met deze raadpleging van het Europees Parlement wordt een proces afgerond dat van start is gegaan toen het Hof van Justitie in juni 1997 verordening nr. 2317/95 nietig verklaarde. In deze verordening was een lijst opgesteld van derde landen wier onderdanen in het bezit moesten zijn van een visum. Het lijkt me in de allereerste plaats nuttig te memoreren in welke context deze verordening geplaatst is.
De nietig verklaarde verordening was gebaseerd op artikel 100 C van het Verdrag van Maastricht. Uit hoofde van dat artikel beperkt de communautaire bevoegdheid op het vlak van visa zich ertoe om ten eerste te bepalen wie de derde landen zijn wier burgers een visum moeten bezitten om de buitengrenzen te overschrijden, en om ten tweede een uniform visummodel in te voeren.
Indien de nieuwe visumverordening aangenomen mocht worden voordat het Verdrag van Amsterdam in werking treedt, dan zal deze nog op basis van artikel 100 C door de Raad worden aangenomen. Dit is een element waar niemand onderuit kan, maar waardoor de zaken wel ingewikkelder worden: een hachelijke situatie die goed is weergegeven door de heer Lehne. Een paar van uw amendementen vormen daar een weerslag van.
Het standpunt dat ik bekleed is ingegeven door deze juridische context die nog in ontwikkeling verkeert. Ik zou bovendien het accent willen leggen op het vooruitzicht dat de verworvenheden van het Verdrag van Schengen in de Unie worden opgenomen, met alle consequenties van dien op het vlak van visumbeleid.
Ik stap thans over op de amendementen, die ik in twee groepen zou willen opsplitsen. Allereerst vinden heel veel amendementen hun bestaansrecht in dit veranderende juridische kader dat ik zojuist geschetst heb, en ik zou die dan ook ietwat schematisch willen omschrijven als anticiperende amendementen. Amendement 1, dat op de titel slaat, bestempelt de verordening als provisorisch. De amendementen 3, 7 en 11 die de overweging betreffen, behelzen een paar verwijzingen naar de veranderingen die het Verdrag van Amsterdam zullen invoeren. Wanneer deze anticiperende amendementen echter slaan op de artikelen van de verordening, druisen ze in tegen de bepalingen van het huidige artikel 100 C. Als voorbeeld kan ik de amendementen 18, 19, 20 en 21 noemen die de verschillende aspecten van de visumafgifte betreffen, een materie die voor het ogenblik - ik zeg met klem: voor het ogenblik - niet onder communautaire bevoegdheid valt. In deze omstandigheden is het juridisch gezien onmogelijk voor de Commissie om akkoord te gaan met al deze amendementen die vooruitlopen op een communautaire bevoegdheid die pas zal bestaan als het Verdrag van Amsterdam in werking treedt.
In de tweede plaats stelt het Europees Parlement een paar amendementen voor die naadloos aansluiten bij het toepassingsbereik van artikel 100 C: deze amendementen respecteren het kader van dit artikel, maar ze moeten wel bezien worden vanuit de optiek van de op handen zijnde inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam, hoe paradoxaal dit eventueel ook moge klinken. Ik zal proberen deze gedachte wat beter uit de doeken te doen door als voorbeeld te nemen amendement 5, dat gaat over de criteria voor het opstellen van de lijst van landen waarvoor een visum wordt geëist. De manier waarop wordt omgesprongen met deze materie - die dus momenteel wordt geregeld door het huidige artikel 100 C - gaat heel anders worden zodra artikel 62, lid 2 van het Verdrag van Amsterdam de Gemeenschap de extra bevoegdheid geeft om ook de lijst van landen op te maken wier burgers geen visum nodig hebben. Aangezien men mettertijd tot een totale harmonisatie van het visumbeleid zal komen, zoals het Parlement overigens ook voorstaat, is het een dringend vereiste dat de materie waar artikel 100 C over gaat, opnieuw onder de loep wordt genomen, maar dan onder een Amsterdamse loep. Hoe dan ook, ik wil niet blijven steken bij de negatieve conclusie dat de door het Parlement voorgestelde amendementen in het kader van de nieuwe raadpleging over de tweede verordening niet overgenomen kunnen worden. Doordat het Verdrag van Amsterdam binnenkort in werking treedt, zal het visumbeleid binnenstebuiten gekeerd worden. Aan de Gemeenschap zullen nieuwe bevoegdheden overgeheveld worden met het oog op de maatregelen die in deze sectoren genomen moeten worden. Het Verdrag van Amsterdam heeft onverbiddelijke termijnen vastgesteld, terwijl het recente actieplan van de Commissie en de Raad inzake de ruimte van vrijheid, veiligheid en justitie zelfs een snellere goedkeuring van een aantal maatregelen inzake visa behelst.
De Gemeenschap zal de plichten voortvloeiende uit haar nieuwe bevoegdheden op zich moeten nemen en ook de Commissie zal onverwijld haar schouders moeten zetten onder nieuwe verantwoordelijkheden. Ik kan u verzekeren dat de werkzaamheden die het Parlement in het kader van deze nieuwe raadpleging heeft verricht, stellig niet vergeefs zullen zijn geweest. Ik ben er bovendien zeker van dat een paar van de voorgestelde amendementen qua inhoud in aanmerking genomen zullen worden in de nieuwe ontwerpverordening die de Commissie heeft ingelast in haar werkprogramma, waar het Parlement zich onlangs over heeft uitgesproken.
Ik sluit af, mevrouw de Voorzitter, door nog iets te zeggen over het probleem van Bulgarije en Roemenië dat hier ter sprake is gebracht. Normaliter wordt een derde land pas op de gemeenschappelijke lijst gezet van landen wier onderdanen in het bezit moeten zijn van een visum nadat er een aantal prioritaire criteria zijn beoordeeld, criteria die verband houden met illegale immigratie en veiligheidsrisico's. Dat is dus één ding. Daarnaast moet ik wel zeggen dat deze beoordeling, die op het moment van goedkeuring van de verordening is gedaan, geen gegeven is waar verder niet aan getornd mag worden. Met dit gegeven op de achtergrond heeft de Gemeenschap dan ook samen met Bulgarije en Roemenië in de afgelopen maanden herhaaldelijk gelegenheid gehad van gedachten te wisselen over dit vraagstuk en de diverse implicaties ervan. Uit deze diverse contacten, die in het kader van bijeenkomsten van de Associatieraad en ook per briefwisseling hebben plaatsgehad, blijkt dat Bulgarije en Roemenië zich momenteel aanzienlijke inspanningen getroosten in een aantal belangrijke beleidssectoren, vooral met behulp van de Unie in het kader van het PHARE-programma: dit dus met het oog op het besluit dat in de toekomst genomen moet worden om deze landen al dan niet op de gemeenschappelijke lijst te laten. Zonder verder in detail te treden, noem ik u een paar gesprekspunten: de versterking van de controles aan de buitengrenzen, afronding van de hertoelatingsakkoorden met andere landen, veiligheid van reisdocumenten, procedures voor afgifte van het visum, strijd tegen de misdaad, enzovoort.
Ik kan u tenslotte garanderen dat de geboekte vooruitgang nauwlettend in de gaten wordt gehouden, mede door deskundigen die ter plekke aanwezig zijn. Het standpunt van het Europees Parlement wordt waarschijnlijk te zijner tijd, nadat het Verdrag van Amsterdam in werking is getreden, een doorslaggevend element voor de Commissie.

De Voorzitter
Ik dank commissaris Monti voor zijn toespraak en voor de toelichting die hij ons Parlement heeft verschaft.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Indeling, verpakking en kenmerken van gevaarlijkepreparaten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0020/99) van mevrouw Baldi, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming, betreffende het gemeenschappelijk standpunt (EG) 54/98, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende de onderlinge aanpassing van de wettelijke en bestuursrechtelijke bepalingen van de lidstaten inzake de indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke preparaten(8956/98 - C4-0537/98-96/0200(COD)).

Baldi
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, het is de bedoeling van de onderhavige ontwerprichtlijn om richtlijn 88/379 te vervangen, uit te breiden en te herzien, met het oog op een harmonisering van de verordening inzake de indeling, de verpakking en het kenmerken van gevaarlijke preparaten die op de Europese markt worden ingevoerd. Vrij verkeer wordt dus toegestaan en tevens wordt getracht te voorkomen dat er allerlei obstakels worden opgeworpen tegen de handel, om zodoende een hoog beschermingsniveau voor de gezondheid van mens en milieu te garanderen.
Op 26 juni 1997 had het Europees Parlement zich in eerste lezing uitgesproken door 26 amendementen aan te nemen. De Commissie heeft vervolgens, op 23 september 1997, een gewijzigd voorstel ingediend en de Raad heeft op 24 september 1998 zijn gemeenschappelijk standpunt unaniem vastgesteld, waarbij 12 amendementen aangenomen werden zonder dat er enige wijziging aan te pas kwam. Voorts zijn 2 amendementen inhoudelijk overgenomen en 12 amendementen afgewezen.
Alhoewel deze tweede lezing de essentiële punten hervat die in eerste lezing al waren aangenomen, behelst ze ook een reeks nieuwe en interessante elementen, zoals een expliciete verwijzing naar het welzijn van de dieren en de plicht om, indien mogelijk, andere methoden te gebruiken in plaats van proeven met dieren, uitbreiding van de plicht om bij de indeling en het kenmerken de risico's aan te duiden ook in geval van pesticiden, met een expliciete vermelding op het etiket van de woorden "Volg de gebruiksaanwijzing" , teneinde risico's voor mens en milieu te voorkomen. Bovendien is er een duidelijkere en vereenvoudigde procedure voorzien om toestemming te krijgen voor geheimhouding over de namen van irriterende en schadelijke stoffen, zodat de industrie de kans krijgt haar knowhow af te schermen en haar concurrentievermogen op de globale markt te handhaven, met de garantie van een hoog beschermingsniveau voor de consument. In het voorstel wordt eveneens de plicht vermeld om informatiebladen en gegevens over veiligheidsaspecten te verstrekken. Deze plicht dient dus uitgebreid te worden tot niet-ingedeelde preparaten, zoals industriële reinigingsmiddelen die milieuschadelijke stoffen bevatten. Dit is een belangrijk punt, omdat vooral speciale gebruikers en deskundigen behoefte hebben aan veiligheidsinformatiebladen.
Aanduiding op het etiket is ook verplicht voor preparaten die minstens één stof bevatten die geclassificeerd staat als sensibiliserend, als die in concentraties van 0, 1 % of meer voorkomt. Deze limiet is lager vergeleken met vroeger en daarom wordt dus het kenmerken van het preparaat verplicht gesteld: op het etiket komt dan een waarschuwing te staan voor allergische personen. Tot slot is er de kwestie van invoering van overgangsbepalingen voor Finland, Zweden en Oostenrijk, omdat deze landen in eerste lezing te kennen hadden gegeven dat ze nogal hoog zaten. Het doel van de overgangsbepalingen is om die landen uitstel te verlenen totdat de richtlijn in werking treedt.
Er is dus duidelijk gestreefd naar een proces van rationalisatie en harmonisatie van de bestaande wetgeving voor chemische stoffen. Ook al is het voorstel voor leken moeilijk te begrijpen, toch is het nodig dat men zich bewust wordt van de rol van ons Parlement. Maar om te beoordelen hoe gevaarlijk een bepaald preparaat is, moet men een aantal kenmerken kunnen vaststellen die te maken hebben met de fysische en chemische eigenschappen van het preparaat, eigenschappen die doorwerken op de gezondheid en op het milieu.
Waar ik verder nog op wilde wijzen, is dat het huidige voorstel, anders dan het voorstel van 1998, wijzigingen invoert waarmee het toepassingsbereik van de richtlijn inzake gevaarlijke preparaten tot de volgende vijf nieuwe sectoren wordt uitgebreid: indeling en kenmerken op grond van de constatering hoe gevaarlijk het preparaat voor het milieu is, fytosanitaire middelen en biociden, niet-ingedeelde gevaarlijke preparaten, explosieven en kenmerken van een aantal sensibiliserende stoffen.
Ik dacht dat het zinvol was om in de tweede lezing 3 van de 12 amendementen die door de Raad afgewezen waren, opnieuw in te dienen. Het zijn allemaal amendementen die op 20 januari jongstleden unaniem door de milieucommissie zijn goedgekeurd. Het eerste is amendement 1, dat over de comitologie gaat, waarmee dus één van de basisbeginselen van het Europees Parlement op de voorgrond wordt geplaatst. In dit geval verwijst het amendement naar raadpleging van een comité type A, dat wil zeggen een comité dat bestaat uit één vertegenwoordiger per lidstaat en voorgezeten wordt door een vertegenwoordiger van de Commissie. Dit comité kan de voorgestelde maatregelen aannemen ingeval antwoord van de Raad uitblijft, op voorwaarde dat men vooraf ruggespraak heeft gehouden. Voor wat daarentegen het comité type B betreft, dit kan geen enkele maatregel zonder instemming van de Raad aannemen.
Ook amendement 2 heb ik opnieuw ingediend. Het gaat over de mogelijkheid om reeds bestaande proeven te gebruiken waarmee over eventuele gevaarlijke effecten voor het milieu geoordeeld kan worden. Hiermee wordt vermeden dat men andere methoden gaat ontwikkelen. Tot slot is ook amendement 3 nogmaals ingediend, dat ingaat op vereenvoudiging van de tekst die op het etiket komt te staan voor preparaten met sensibiliserende stoffen.
Als deze amendementen door het Huis geloodst worden, moet er zo gauw mogelijk een delegatie van het Europees Parlement samengesteld worden, aangezien de richtlijn gebaseerd is op artikel 100 A van het Verdrag. Deze delegatie zal overeenkomstig artikel 75 van het Reglement deelnemen aan het bemiddelingscomité.
Het lijdt geen twijfel dat het heel wat voeten in aarde had om dit karwei te klaren en een zo breed mogelijke consensus te kweken, maar ik denk dat het dringend noodzakelijk is een richtlijn op te stellen die rekening houdt met de gezondheid van de consumenten, met de verschillende wetgevingen van de lidstaten en met de eisen van degenen die gevaarlijke producten vervaardigen. Het kenmerken van gevaarlijke stoffen en preparaten is dus een essentieel middel om sneller en gemakkelijk te begrijpen informatie over de risico's van het product te verstrekken. Het is belangrijk dat de consument op het moment dat hij bepaalde producten koopt of gebruikt in bescherming wordt genomen door hem duidelijke, correcte en eenvoudige informatie te verschaffen waarin wordt uitgelegd welke risico's er aan het product verbonden zijn.
Het onderhavige verslag stelt zich ten doel de hele communautaire wetgeving die op het vlak van gevaarlijke preparaten bestaat, in één besluit samen te nemen. Er zullen honderdduizenden producten mee gemoeid zijn die zowel bestemd zijn voor de Europese consumenten als voor deskundigen. Met de goedkeuring van deze nieuwe etikettering, waarbij ook ingegaan wordt op indeling en verpakking op grond van de gevaarlijkheid van het product, zal het in de praktijk gemakkelijker blijken om welk producttype dan ook op de meest correcte wijze te herkennen en te gebruiken.

Hulthén
Mevrouw de Voorzitter, voor de zoveelste keer discussiëren wij over belangrijke milieu- en gezondheidsvraagstukken op een moment dat niet bepaald geschikt is voor degenen die door de richtlijn worden getroffen of voor ons die hier aan het debat deelnemen. Deze merkwaardige combinatie van avondwerk en milieuwerk zien we altijd op de late dinsdagavond in Straatsburg.
Het is overigens een nogal belangrijk verslag dat hier vanavond voor ons ligt. Vele burgers in Europa hebben ermee te maken, want het gaat over de indeling en het kenmerken van gevaarlijke preparaten. Het is speciaal van belang voor landen als Finland, Zweden en Oostenrijk, omdat deze landen bij de lidmaatschapsonderhandelingen grote bezwaren hadden op het gebied van chemicaliën. Er zijn overgangsregels voor deze drie landen opgesteld, zodat ze tenminste een tijd lang een strengere chemicaliënwetgeving mogen blijven hanteren dan de wetgeving van de Unie.
Ik moet bekennen dat ik grote bezwaren had bij het begin van de eerste lezing van de richtlijn. De rapporteur en ook de Commissie stelden zich mijns inziens veel te slap op tegenover de risico's die chemicaliën met zich meebrengen. We hebben bij de eerste lezing van deze richtlijn dan ook vrij intensief gediscussieerd. Het resultaat ziet er nu echter behoorlijk goed uit.
Door veel van de eerder voorgestelde amendementen zijn de formuleringen van het document aanzienlijk aangescherpt en is er ook meer aandacht gekomen voor aspecten van de gezondheid van de burgers. Dat is vooral van belang voor degenen die elke dag met dit soort preparaten werken. Door middel van veiligheidsinformatiebladen kunnen zij nu behoorlijke informatie krijgen over zowel de inhoud van het preparaat als de omgang hiermee. Het is belangrijk dat deze bladen toegankelijk zijn voor iedereen, ongeacht de omvang van het bedrijf. Iedereen heeft recht op een veilige werkomgeving. De indeling en het kenmerken zijn niet alleen nodig als er een duidelijk of levensbedreigend gevaar is, maar ook als het preparaat allergie of irritatie kan veroorzaken of als het gevaarlijk is voor het milieu. Dat zijn belangrijke criteria, die de consument meer veiligheid bieden bij het gebruik.
Kortom, dit is een goed verslag geworden, en de rapporteur komt lof toe voor haar werk. Discussies over de indeling van preparaten zijn niet gemakkelijk, maar mevrouw Baldi heeft goed werk verricht. Toch wil ik ter afsluiting nog even ergens op wijzen. Ook al was er eenstemmigheid in de parlementaire commissie, toch begrijp ik niet helemaal wat de grap is van amendement 1. Misschien zorgen wij daarmee voor nog meer moeilijkheden in de procedure rond een zaak die eigenlijk zo snel mogelijk door het Parlement had moeten worden gevoerd nadat de desbetreffende besluiten waren genomen. Maar de kaarten liggen nu op tafel, en het is hoog tijd dat de Commissie die kaarten opneemt.
Het is te hopen dat in de toekomst steeds meer alternatieven worden gevonden voor deze gevaarlijke preparaten, zodat wij daarvoor geen regels hoeven af te spreken, en in plaats daarvan beschikken over alternatieve producten. Van geen van de onderhavige preparaten kan men zeggen dat ze op de lange termijn bevorderlijk zijn voor het milieu of de gezondheid. Daarom moeten wij in de eerste plaats streven naar goede alternatieve producten.

Blak
Mevrouw de Voorzitter, de titel van dit debat is zo saai, dat velen denken dat het onbelangrijk is. Aan de basis van woorden als etikettering, classificatie en het kenmerken van gevaarlijke preparaten, liggen echter belangrijke regels voor het milieu en vooral voor het arbeidsmilieu. Concreet betekent het gemeenschappelijk standpunt dat schilders nu weten met welke stoffen ze werken. Vanaf 1 juli 2000 moet het verdovend effect van organische oplossingsmiddelen op deze stoffen vermeld staan. Men kan zich afvragen of het recht op dit soort informatie niet tot de mensenrechten zou moeten behoren. Het verkeerd gebruik van organische oplosmiddelen gaf twintig jaar geleden al problemen. In Denemarken noemen wij dit het schilderssyndroom. Nu komen de veiligheidsinformatiebladen waar wij in Denemarken al jaren voor ijveren. Eindelijk zijn we erin geslaagd de olie-industrie die met man en macht probeerde de richtlijn tegen te houden, de mond te snoeren. Dat schilders dommer zouden zijn dan andere mensen is een fabeltje dat tot het verleden behoort en dat alleen nog kan dienen om aan te tonen hoe een debat door economische belangen kan ontaarden. Nu moet het voor iedereen duidelijk zijn dat de EU de juiste richting uitgaat en het arbeidsmilieu en de volksgezondheid verbetert. Dit is de enige manier om de steun van de bevolking te winnen. Nu moeten we het positieve werk voortzetten en trachten te bereiken dat de gevolgen van oplosmiddelen op lange termijn voor het evenwicht, het gehoor en het gezichtsvermogen erkend worden. Voorts moeten we de werking van hormoonachtige stoffen blootleggen. De chemische stoffen blijven dus op de agenda van de EU.

Gradin
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie waardeert de waardevolle inzet van mevrouw Baldi zeer. De samenwerking inzake dit zeer technische voorstel is uitstekend verlopen. Dankzij die samenwerking hebben we thans de laatste etappe voor het aannemen van het voorstel bereikt. Het voorstel is speciaal van belang voor Finland, Zweden en Oostenrijk. Het biedt een goede oplossing voor de problemen die deze landen bij de lidmaatschapsonderhandelingen hadden op het gebied van bestaande specifieke wetgeving inzake deze preparaten en bestrijdingsmiddelen. Dat heeft er zoals bekend toe geleid dat in de toetredingsakten van deze landen bepaalde uitzonderingsbepalingen zijn opgenomen.
Tijdens de eerste lezing steunde het Europees Parlement de fundamentele beginselen van het voorstel. Tegelijkertijd moest het Parlement echter stemmen over 26 amendementen, die ook zijn aangenomen. De meeste daarvan kon de Commissie direct opnemen in het gemeenschappelijk standpunt, en ook de discussie in de Raad leverde veel resultaat op. De Commissie vindt dat het gemeenschappelijk standpunt volledig beantwoordt aan de beide doelen uit artikel 100 A van het EG-Verdrag, namelijk de instelling van de interne markt en een hoog beschermingsniveau. Bovendien wordt in het voorstel rekening gehouden met de behoeften van de nieuwe lidstaten. Daarom streeft de Commissie ernaar dat de richtlijn snel wordt aangenomen.
Thans heeft het Parlement bij de tweede lezing drie amendementen ingediend. De Commissie kan zich achter al deze drie voorstellen scharen. Het eerste voorstel heeft tot doel de comitéprocedure van type 3 B naar type 3 A te verplaatsen. Daarmee zijn wij terug bij het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. Zoals bekend hebben wij het desbetreffende standpunt in de Raad naar voren gebracht, maar dat werd eenstemmig afgekeurd. Wij vinden nog steeds dat deze wijziging het makkelijker zou maken om de richtlijn doelmatig uit te voeren. Met het tweede amendement wil men een specifieke bepaling verhelderen en verbeteren, en ook dat vinden wij uitstekend. Het derde amendement is reeds door de Commissie aangenomen bij de eerste lezing, maar het is zoals bekend later afgewezen door de Raad. Ook naar dit voorstel keren wij graag terug.
De Commissie is zeer verheugd over de praktische houding van het Parlement, die blijkt uit het feit dat er bij deze lezing slechts drie amendementen zijn ingediend. Zoals gezegd zijn deze alle drie aanvaardbaar. Wij hopen natuurlijk dat ook de Raad zich erachter schaart, zodat er geen bemiddeling hoeft plaats te vinden. De beslissing ligt nu bij u in het Parlement en de Raad.

De Voorzitter
Dank u, commissaris Gradin. Ik betreur het ook dat er zo weinig collega's aanwezig zijn geweest op het debat over dit zeer belangrijke verslag, mevrouw Hulthén, maar zo is het nu eenmaal.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
De vergadering wordt om 0.10 uur gesloten

