Verwelkoming
De Voorzitter
Geachte collega' s, ik begroet vanochtend op de officiële tribune een groep gemeenteraadsleden uit Malaga. Daaronder bevinden zich onder andere de echtgenote en de dochter van José María Martín Carpena, het gemeenteraadslid van de Partido Popular te Malaga dat op 15 juli jongstleden door de ETA werd vermoord.
Dames, uw aanwezigheid hier vandaag, in ons midden, getuigt van de moed waarmee u het hoofd tracht te bieden aan een beproeving, die des te zwaarder is omdat u deze afschuwelijke moord hebt zien gebeuren. Ik kan u slechts van ganser harte onze oprechte deelneming betuigen.
Zoals u weet heeft ons Parlement gisteren eer bewezen aan de slachtoffers van het terrorisme in Spanje en hebben wij ter nagedachtenis aan hen een minuut stilte in acht genomen. U heeft de volledige steun van het Europees Parlement bij deze strijd tegen het terrorisme in Spanje.

Galeote Quecedo
Mevrouw de Voorzitter, wederom moeten wij betreuren dat sommige mensen in Europa nog steeds andere mensen vermoorden omdat zij er een verschillende mening op na houden. Nog steeds worden huizen van politieke tegenstanders in brand gestoken. Door toedoen van enkelen worden velen ertoe verplicht te emigreren om hun eigen leven en dat van hun gezin veilig te stellen.
Als antwoord hierop rest ons, democraten van een rechtsstaat, niets anders dan ons te verenigen teneinde ons vrijheidsideaal te verdedigen tegen de tirannie van de terreur en vertrouwen te hebben in de werking van het gerecht. Het allermoeilijkste, waarde collega's, mevrouw de Voorzitter, is echter dat wij de weduwen, de kinderen die als wezen achterblijven, moeten uitleggen waarom iemand die hun zo dierbaar is van hen is heengegaan. Elvira, María José, wij kunnen jullie enkel onze solidariteit aanbieden.

Aparicio Sánchez
Mevrouw de Voorzitter, gisteren en vandaag is uit uw woorden eens te meer gebleken hoezeer u niet alleen uw representatieve functie maar ook uzelf als persoon eer aandoet. Ik ben u daar namens de socialistische fractie bijzonder dankbaar voor. Wij hebben net een aangrijpend applaus opgedragen aan een van de slachtoffers, José María Martín Carpena. Hij leefde en werkte in een vreedzaam en democratisch land. Dat is de enige misdaad die hij heeft begaan en daarom hebben ze hem het leven benomen.
Aan de ontroering die ieder of nagenoeg ieder menselijk wezen bekruipt en aan de verontwaardiging die elke democraat overmant, voeg ik in dit geval een wel zeer bijzondere emotie toe. Ik heb namelijk gedurende 16 jaar de eer gehad om het burgemeesterschap waar te nemen van de stad waaraan Martín Carpena zijn leven heeft opgedragen en de gemeenteraad voor te zitten waarvan ook Martín Carpena deel uitmaakte. Ik weet maar al te goed dat gemeenteraadslid zijn geen lachertje is. De menselijke, politieke en economische compensatie is uiterst beperkt. Bovendien vergt het zeeën van tijd en wordt van een gemeenteraadslid verwacht dat hij zijn leven ten dienste van het algemeen belang stelt. Op deze manier had Martín Carpena de genegenheid van alle inwoners van Malaga verworven.
Mevrouw de Voorzitter, zoals u weet en zoals wij gisteren aan den lijve hebben ondervonden, zijn er in Baskenland groeperingen die het terrorisme steunen. Zij bedienen zich van de nazi-retoriek om voor een grondgebied dat thans tot Spanje en Frankrijk behoort etnische en politieke doelstellingen te formuleren die zelfs het Albanië van de jaren zestig de loef afsteken. Bovendien voeren zij campagne in landen van de Europese Unie.
Ik herinner de afgevaardigden eraan dat de Europese terroristische totalitaire systemen uit de jaren twintig en dertig in een op democratie en mensenrechten gebaseerde politieke unie geen voet aan de grond zouden hebben gekregen. Ik wens tevens te onderstrepen dat het terrorisme geen lang leven meer beschoren kan zijn wanneer alle maatschappelijke instanties en mediaorganisaties van Europa dezelfde moed aan de dag leggen als dit Parlement en wanneer de vijftien publieke opinies ten aanzien van de ETA-aanslagen dezelfde houding aannemen. Mevrouw de Voorzitter, namens de socialistische fractie breng ik hier een emotioneel eerbetoon aan de nagedachtenis van Martín Carpena en betuig ik onze sympathie aan de familie en de collega's van het vermoorde gemeenteraadslid.

Esteve
Mevrouw de Voorzitter, de aanwezigheid van de groep gemeenteraadsleden uit Malaga, en met name de aanwezigheid van de weduwe van Martín Carpena, zijn elementen die de hoop kunnen doen herleven die ETA wil fnuiken, in de grond wil boren. Mijns inziens is hun aanwezigheid duidelijk een van de elementen die ons opnieuw kunnen doen geloven dat het Baskische volk in staat is de dialoog weer op te nemen en de vrede te herstellen.
In de huidige omstandigheden klinken alle woorden hol en zinloos. Nochtans blijven wij onze woorden herhalen en heeft dit Parlement vandaag en gisteren een standpunt ingenomen. Het is belangrijk dat onze woorden zin blijven hebben. Het is belangrijk dat uw aanwezigheid in onze woorden duidelijk doorklinkt. Wij moeten uw moed onderstrepen. Met ons standpunt en onze woorden moeten wij in uw leed delen.
De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij spreekt de hoop uit dat de vrede in Baskenland wordt hersteld.

Puerta
Mevrouw de Voorzitter, namens de Fractie Europees Unitair Links wil ook ik mijn bewondering en dank uitspreken ter nagedachtenis van gemeenteraadslid Martín Carpena. Dit eerbetoon is gericht aan zijn familie, zijn dochter, zijn echtgenote, zijn vrienden en via hen aan alle familieleden van alle mensen die bij de uitoefening van hun plicht het leven hebben gelaten ten gevolge van de terroristische agressie.
Ik wil de familieleden en vrienden van gemeenteraadslid Martín Carpena zeggen dat zijn offer niet vergeefs is geweest, dat zij blijk geven van moed en dapperheid door de democratie in de voorste gelederen te verdedigen, niet enkel in Baskenland en in Spanje, maar ook in Europa. Het is van wezenlijk belang dat de voorste loopgraven van de democratie op democratische wijze worden verdedigd. Wij moeten oog hebben voor de buitengewone moed die nodig is om als vertegenwoordiger, in naam van het volk en door het volk gekozen, dag na dag de democratische waarden te verdedigen temidden van gevaren, uitingen van gewelddadige dwang en bedreigingen. Niet alleen de gemeenteraadsleden zijn hiervan het slachtoffer. Er worden ook andere mensen vermoord: leden van de ordestrijdkrachten, verdedigers van de democratie, vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties en vakbonden, zakenlui. Het doden, intimideren of vervolgen van wie het vertrouwen van de bevolking geniet, is echter het summum van perversiteit. Men kan zich geen grotere contradictie voorstellen. Daarom trekken alle politieke fracties vandaag één lijn en pleiten wij allen samen voor de verdediging van de democratie. Wij danken de vrienden en familieleden van mensen als Martín Carpena voor hun getuigenis. Het zet ons ertoe aan onze strijd voor de democratie en de vrijheid in de toekomst nog aan te scherpen. U mag er zeker van zijn dat het offer van Martín Carpena niet vergeefs is geweest.

Maes
Mevrouw de Voorzitter, namens de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie wil ik mij graag aansluiten bij uw woorden van deelneming en bewondering, maar vooral van medeleven met de familie van Martín Carpena. Elke aanslag in Europa tegen onschuldigen is een aanslag tegen Europa zelf, tegen de democratische waarden, tegen het geloof dat via democratische weg, pacifistisch en tolerant toch de nodige veranderingen gevonden kunnen worden om mensen in structuren gelukkiger te laten leven.
Ik hoop dan ook dat wij met nog meer kracht dan vroeger in alle landen zullen meewerken om deze wegen van vrede en dialoog te vinden en dat niemand probeert om politiek nut te creëren uit aanslagen. Mevrouw, familie, vrienden, mensen van Malaga en mensen van zoveel andere plaatsen waar reeds meer dan duizend doden gevallen zijn, wij leven mee en wij willen dat er een einde komt aan de terreur op de allereerste plaats. Daarom willen wij geen polarisatie. Wij willen dat allen die streven naar vreedzame verandering elkaar vinden rond de tafel.

Situatie in het Midden-Oosten
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in het Midden-Oosten. Zoals u weet heeft dit debat vandaag een vrij uitzonderlijk karakter, aangezien het direct zal worden gevolgd door de toespraken van de voorzitter van de Knesset en de voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad, die zich hier in Straatsburg bevinden en zo meteen op deze tribune zullen plaatsnemen. Zodra zij er zijn, zal ik hen verwelkomen en zoals u weet zullen zij tijdens de plechtige vergadering van 11.30 uur het woord voeren.

Moscovici
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, na u, mevrouw de Voorzitter, en na de sprekers van de fracties, wil ik eerst uiting geven aan de deelneming en verontwaardiging van de Raad, die het terrorisme veroordeelt. Dit onderwerp is afgelopen zaterdag en zondag behandeld tijdens de informele bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken te Evian. Ik richt mij op mijn beurt tot de inwoners van Malaga en de weduwe van de heer Carpena en druk hen op het hart dat de Europese Unie deze plaag van het terrorisme, die een daadwerkelijke bedreiging vormt van onze democratieën, in hun plaats zal bestrijden.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, u buigt zich geheel terecht over de situatie in het Nabije Oosten. Deze keuze is des te meer terecht omdat deze regio, waar zich de laatste maanden bijzonder gedenkwaardige gebeurtenissen hebben afgespeeld, wellicht voor een historisch keerpunt staat. Voor de volkeren in de regio kan de situatie namelijk binnenkort wel eens een beslissende wending nemen: er is voor het eerst een reële kans dat er een einde kan komen aan een halve eeuw van Israëlisch-Palestijnse conflicten, maar daarnaast bestaat ook het risico dat het geweld weer oplaait, als deze hoop vervliegt.
Mevrouw de Voorzitter, het feit dat de voorzitters van de Knesset, de heer Avram Burg, en de Palestijnse Wetgevende Raad, de heer Ahmed Qurie, uw uitnodiging om vandaag samen het Europees Parlement toe te spreken hebben aangenomen, is tekenend voor de huidige vredeswil en bereidheid tot overleg van beide partijen. Ik beschouw deze bij mijn weten nieuwe benadering bovendien als een blijk van erkenning voor de niet-aflatende inspanningen van de Europese Unie om vrede te bewerkstelligen. Afgezien daarvan, wordt er ook veel van Europa verwacht. Aan deze verwachtingen moet worden tegemoetgekomen. Dit uitzonderlijke gebaar - voor mij een teken van vertrouwen en hoop - moet op de juiste waarde worden geschat.
Ik zal nu mijn best doen u deelgenoot te maken van onze analyse van de recente ontwikkelingen van de situatie in de regio en de vooruitzichten voor het vredesproces.
We zijn de laatste maanden in het Nabije Oosten getuige geweest van bijzonder belangrijke gebeurtenissen, waaronder de Top van Camp David en de Israëlische terugtocht uit Zuid-Libanon. In dezelfde periode is de Syrische president Hafez Al Assad heengegaan, die van zijn land een belangrijke speler op het regionaal toneel heeft gemaakt. Deze stroomversnelling in de gebeurtenissen heeft in de eerste plaats betrekking op de Israëlisch-Palestijnse onderhandelingen. Het in Israël aan de macht komen van Ehoed Barak, gekozen op een vredesprogramma, en de niet-aflatende vastberadenheid van Jasser Arafat om de gesprekken voort te zetten hebben de onderhandelingen, die al jaren op dood spoor zaten, nieuw leven ingeblazen.
De op 4 september 1999 ondertekende overeenkomst van Sharm-el-Sheikh heeft een nieuwe fase van het vredesproces ingeluid, waarmee een einde is gekomen aan een lange periode van stilstand, ja zelfs achteruitgang. In deze overeenkomst zijn de uitvoeringsmodaliteiten vastgesteld van de clausules van het Wye River-akkoord, die tot op dat moment niet waren toegepast. In deze overeenkomst is een nieuw tijdschema opgesteld voor de afronding van de onderhandelingen over de definitieve status: de nieuwe termijn ervoor - 13 september 2000 - staat inmiddels voor de deur, waarmee de overgangsperiode feitelijk met een jaar wordt verlengd. Nu deze datum nadert, mag er een eerste, noodzakelijkerwijs voorlopige balans worden opgemaakt van deze hervatting van het vredesproces.
Om te beginnen merk ik op dat de belangrijkste bepalingen van de Overeenkomst van Sharm-el-Sheikh konden worden uitgevoerd, ook al heeft het vastgestelde tijdschema hierbij vaak vertraging opgelopen. Zo is de tweede fase van de terugtrekking op 24 maart 2000 voltooid, iets meer dan twee maanden na de geplande datum. Honderden gevangenen zijn weliswaar vrijgelaten, maar het resultaat is nog niet helemaal bevredigend. Andere bepalingen zijn slechts gedeeltelijk uitgevoerd. Zo is de derde fase van de terugtrekking nog niet ingegaan. Slechts een van de twee voorziene corridors tussen Gaza en de Westelijke Jordaanoever is daadwerkelijk geopend. Er is geen eind gekomen aan de kolonisatie en grondonteigeningen op de Westelijke Jordaanoever, hetgeen in strijd is met de Overeenkomst van Sharm-el-Sheikh, waarbij elke eenzijdige maatregel tot wijziging van de status-quo is verboden. Deze moeilijkheden en de slechte economische en sociale situatie hebben er in hoge mate toe bijgedragen dat de sfeer in de gebieden erg gespannen blijft. Er hebben zich zelfs al meer dan eens gewelddadige incidenten voorgedaan.
De onderhandelingen over de definitieve status - waarbij als tussenstap een kaderovereenkomst moest worden gesloten - hebben lange tijd vastgezeten. Het feit dat de aanvankelijke standpunten van de partijen ver uiteen lagen heeft het gevoel kunnen doen ontstaan dat er nog geen compromissen mogelijk waren. Deze situatie heeft geleid tot de recente Top van Camp David, die weliswaar niet heeft geresulteerd in het gewenste akkoord, maar wel nieuwe perspectieven heeft geopend met betrekking tot alle vraagstukken van de definitieve status en dan ook niet als een mislukking mag worden beschouwd. Wij zijn juist van mening dat deze Top een nieuwe dynamiek heeft gecreëerd.
Dit nog maar enkele maanden geleden ondenkbare resultaat had waarschijnlijk niet kunnen worden bereikt zonder de persoonlijke inzet van president Clinton en mevrouw Albright. De geboekte vooruitgang is grotendeels te danken aan hun vastberadenheid om de standpunten dichter bij elkaar te brengen en de onderhandelingen vlot te trekken. Natuurlijk is deze vooruitgang echter bovenal te danken aan de politieke moed, verantwoordelijkheidszin en vredeswil van de president van de Palestijnse Autoriteit en de Israëlische premier. Zij zijn namelijk voor de eerste keer geen enkele van de met de definitieve status verband houdende kwesties uit de weg gegaan. Beiden hebben bij die gelegenheid principiële standpunten naar voren gebracht en deze ook versoepeld, terwijl ze tot op dat moment onwrikbaar heetten te zijn. Zoals bekend zijn de onderhandelingen echter nog niet geslaagd en het spreekt voor zich dat geen van de gemaakte vorderingen, bij gebrek aan een globaal akkoord, als definitief mag worden beschouwd: hierbij geldt de diplomatieke regel dat er geen akkoord is over welk punt dan ook zolang er geen akkoord is over het geheel. De vrede in het Nabije Oosten is in zicht, maar daarom nog geen feit.
De in Camp David geboekte vooruitgang moet worden geconsolideerd en er moeten nog enkele ultieme stappen worden gezet, met name in de kwesties van Jeruzalem, de vluchtelingen en vooral de heilige plaatsen. In Camp David zijn er nieuwe perspectieven geopend. Wij zijn ervan overtuigd dat er - ook voor de heilige plaatsen - een oplossing kan worden gevonden die tegemoetkomt aan de legitieme verwachtingen van elke partij en de rest van de wereld.
Er doet zich dus een historische gelegenheid voor. De conjunctuur is nog steeds bijzonder gunstig. De Israëlische premier ­ die gekozen is op een vredesprogramma ­ wil een akkoord; hij heeft alle belang bij de ondertekening ervan. Dit laatste geldt ook voor president Arafat, die bij zijn keuze blijft om het proces van Oslo tot een goed einde te brengen. President Clinton is van zijn kant vastberadener dan ooit om al zijn invloed en die van zijn land aan te wenden om de onderhandelingen vóór het einde van zijn ambtstermijn ­ dus vóór het eind van dit jaar ­ te doen slagen. We moeten er echter op bedacht zijn dat deze buitengewone kans of window of opportunity, wel eens spoedig verkeken kan zijn. De Amerikaanse presidentsverkiezingen en de opening van het Israëlische parlementaire jaar staan voor de deur, twee precaire gebeurtenissen.
Wat betreft de in de Overeenkomst van Sharm-el-Sheikh vastgestelde termijn van 13 september voor de afronding van de onderhandelingen over de definitieve status: deze datum kan niet tot in het oneindige worden uitgesteld zonder dat zich bij de onderhandelingen tastbare resultaten en vooruitzichten voor een spoedige afronding ervan aftekenen. Deze buitenkans mag dus niet ongemerkt voorbijgaan. Wil de in Camp David gerezen hoop werkelijkheid kunnen worden, dan mogen de partijen om te beginnen niet verslappen en moeten zij net zoveel betrokkenheid en wilskracht aan de dag blijven leggen als voorheen. Hun leiders moeten moeilijke en moedige beslissingen nemen. In deze context moet alles in het werk worden gesteld om de partijen ertoe te bewegen voort te blijven gaan op de ingeslagen weg naar de totstandkoming van een globaal en definitief akkoord.
In deze context is de Europese Unie bereid zich volledig in te zetten teneinde de geleverde inspanningen te doen slagen. Zij wil een actieve en nuttige rol spelen, die erin bestaat de partijen aan te moedigen, hulp te bieden bij het zoeken naar oplossingen en steun te verlenen bij de uitvoering van de overeenkomsten. In het kader van haar intensieve en regelmatige politieke dialoog met alle regionale partijen grijpt de Unie iedere gelegenheid aan om te herinneren aan de internationale legaliteit, aan haar uitgangspunt dat de aan de basis van het vredesproces liggende VN-resoluties en grondbeginselen moeten worden gerespecteerd en haar wil om de partijen aan te moedigen voort te gaan op de ingeslagen weg naar de vrede.
Mevrouw de Voorzitter, bij uw bezoek aan het Nabije Oosten begin dit jaar hebt u kunnen constateren hoezeer er naar de Europese standpunten wordt geluisterd en uitgekeken, hoezeer ze worden geanalyseerd en uitgeplozen en hoe ze nu eens als te voorzichtig en dan weer als te voortvarend of ongewenst, doch over het algemeen als constructief en uitgebalanceerd worden beschouwd. U heeft ook kunnen bemerken dat er onveranderlijk veel van Europa wordt verwacht. Dit streven om de rol van Europa te bevestigen en aan de verwachtingen van de partijen tegemoet te komen, lag ten grondslag aan de benoeming van een speciale afgezant van de Europese Unie in 1996. Ik wil hulde betuigen aan ambassadeur Moratinos, die deze functie al vier jaar bekleedt. Hij is erin geslaagd Europa in het Nabije Oosten een gezicht te geven door dagelijkse contacten te onderhouden met alle leiders in de regio.
Naast deze ondersteunende, stimulerende en bemiddelende rol - die een aanvulling vormt op die van de Verenigde Staten - wordt bovendien bijgedragen aan de collectieve zoektocht naar nieuwe oplossingen of naar compromissen en naar wegen waarlangs bepaalde taboes kunnen worden doorbroken. Zowel de Verklaring van Berlijn uit 1999 als die van Venetië uit 1980 vormen een afspiegeling van een opmerkelijke eensgezindheid van de Europese partners. Het betreft hier basisdocumenten die - daarvan ben ik overtuigd - hebben geholpen de weg te plaveien voor historische compromissen tussen Israëliërs en Palestijnen.
Europa heeft, tot slot, een beleid ontworpen van samenwerking met alle landen uit het Nabije Oosten, dat erop gericht is de juiste omstandigheden te creëren voor een harmonieuze economische en sociale ontwikkeling. Tegelijkertijd wordt er een impuls gegeven aan regionale integratie, een noodzakelijke voorwaarde voor een duurzame verankering van de vrede. Zo is Europa zoals bekend goed voor bijna de helft van alle financiële verplichtingen in het kader van de internationale steun aan het Palestijnse grondgebied sinds 1993. Ik benadruk dat Europa natuurlijk bereid blijft te zijner tijd bij te dragen tot een volledige uitvoering van de gesloten overeenkomsten.
Het is waarschijnlijk nog te vroeg om in te gaan op de mogelijke inhoud van een akkoord over de permanente status van de Palestijnse gebieden. De partijen moeten dit in elk geval zelf formuleren door middel van onderhandelingen als enige aanvaardbare methode. De gesprekken in Camp David hebben echter een eerste idee gegeven van de mogelijke contouren van een toekomstig akkoord. In deze context wijs ik erop dat wij van mening zijn dat er in ieder geval een Palestijnse staat moet komen, op voorwaarde dat deze levensvatbaar, vreedzaam en democratisch is. Het gaat hier om het onaantastbare recht van de Palestijnen op zelfbeschikking en ik ben er overigens van overtuigd dat dit de beste garantie is voor de veiligheid van Israël.
Er mag geen veto worden uitgesproken over dit recht op een eigen staat en dus de uitroeping ervan. Zoals de Europese Unie reeds heeft aangegeven, geeft zij er wel de voorkeur aan dat die Palestijnse staat wordt opgericht na een geslaagd onderhandelingsproces. U weet dat zij dit echter niet als voorwaarde stelt. Zij blijft bij haar standpunt in deze kwestie zoals verwoord in de Verklaring van Berlijn van maart 1999.
Alle in deze fase geleverde inspanningen - in de eerste plaats natuurlijk die van de partijen - moeten echter gericht zijn op de ondertekening van een akkoord, dat - ik herhaal het - binnen handbereik is. U heeft kunnen constateren dat de Palestijnen momenteel zelf gezien de huidige ontwikkelingen een vraagteken zetten bij de opportuniteit, de voorwaarden en met name het moment van de uitroeping van hun staat. Tijdens de gedachtewisselingen van de ministers van Buitenlandse Zaken van de Vijftien gedurende de recente, al door mij genoemde informele bijeenkomst in Evian is de tot op heden gevolgde Europese aanpak ter ondersteuning van het vredesproces bekrachtigd.
Dat er nu dringend een beslissende doorbraak in het Israëlisch-Palestijnse vraagstuk moet komen, mag ons echter de andere onderdelen van het vredesproces niet uit het oog doen verliezen, aangezien dit proces een samenhangend geheel is. Het vereist een globale en duurzame oplossing. Een Israëlisch-Palestijns akkoord is een absoluut vereiste. Het is weliswaar van essentieel belang, maar voor vrede en stabiliteit in het Nabije Oosten is meer nodig. Zoals de president van de Franse Republiek onlangs heeft onderstreept, wordt het dan ook tijd dat de gesprekken tussen Syrië en Israël opnieuw op gang worden gebracht, aangezien geen van beide landen gebaat is bij de status-quo. Alles moet dus in het werk worden gesteld teneinde zo snel mogelijk een akkoord tot stand te brengen tussen Israël en Syrië en tussen Israël en Libanon.
Ook al lijkt de situatie in dit opzicht momenteel vol tegenstellingen te zitten, toch is zij niet uitzichtloos. Met de Israëlische terugtrekking uit Zuid-Libanon op 24 mei jongstleden is namelijk een einde gekomen aan 22 jaar bezetting en zijn de kaarten zogezegd "opnieuw geschud" . Deze door de secretaris-generaal van de Verenigde Naties op 16 juni bevestigde terugtrekking is in meer dan een opzicht een goede zaak. Zij betekende om te beginnen de weliswaar late, doch integrale en onvoorwaardelijke uitvoering van resolutie 425 van de Veiligheidsraad en dus in dit opzicht een onmiskenbare stap in de goede richting. De omstandigheden waaronder deze terugtrekking zich heeft voltrokken, waren bovendien minder ongunstig dan verwacht en de gevreesde oplaaiing van het geweld bleef uit, hetgeen heel belangrijk is. Het feit dat alle partijen blijk hebben gegeven van verantwoordelijkheidszin moet hier worden onderstreept.
Tot nu toe is het mogelijk gebleken de moeilijkheden te overwinnen en de bepalingen van resolutie 425 ten uitvoer te leggen. Zo is er na twee maanden van moeilijkheden een oplossing gevonden voor het vraagstuk van de Israëlische bezetting van gebieden langs de blauwe lijn. Op 27 juli heeft de Veiligheidsraad resolutie 1310 aangenomen waarbij het mandaat van UNIFIL met nog eens zes maanden wordt verlengd. Op 5 augustus heeft de Libanese regering toestemming gegeven voor de hernieuwde inzet van de vredesmacht in het voormalige bezette gebied. UNIFIL heeft in dit gebied sindsdien een aantal vaste posten opgericht en tevens stellingen ingenomen langs de Israëlisch-Libanese grens. Op 9 augustus is de Libanese regering bovendien overgegaan tot de stationering in het voormalige bezette gebied van een gemengde troepenmacht van 1.000 manschappen, 500 militairen en 500 politieagenten. Deze macht heeft tot taak de openbare orde te handhaven op het Libanese grondgebied; grensbewaking valt echter niet onder deze taak, terwijl haar verantwoordelijkheid toch daar lag.
Wij beschouwen de hernieuwde inzet van UNIFIL en de stationering door de Libanese regering van een gemengde veiligheidsmacht in het zuiden als positieve ontwikkelingen. De situatie aan de grens met Israël blijft echter broos. Van tijd tot tijd doen zich langs de blauwe lijn - tot op heden relatief kleine - incidenten voor. Het is dus in het belang van alle partijen dat ieder incident dat tot een escalatie van geweld kan leiden, wordt voorkomen.
Het is in dit opzicht belangrijk dat de Libanese regering haar verantwoordelijkheid neemt en de omstandigheden creëert waaronder UNIFIL zijn mandaat volledig kan vervullen. De stabilisatie van de situatie in Zuid-Libanon vereist tevens een wederopbouw van deze regio die zoals bekend veel te lijden heeft gehad onder de bezetting en de oorlog, alsmede de reïntegratie ervan in de economische en sociale ruimte van Libanon. De Europese Unie is vanzelfsprekend bereid bij te dragen tot de wederopbouw van Zuid-Libanon zodra de situatie ter plaatse zich daartoe leent. Zij zal met name met concrete voorstellen voor steun aan Libanon komen op de in het najaar onder ons voorzitterschap te houden donorconferentie voor de wederopbouw van Zuid-Libanon. De terugtrekking van Israël uit Zuid-Libanon en het geleidelijke herstel van de Libanese soevereiniteit in dit gebied zijn eveneens stappen in de goede richting. De zich nu voltrekkende veranderingen in de regio wettigen overigens de hoop dat er geleidelijk schot zal komen in de Syrisch-Libanese betrekkingen. Ook daar blijft de situatie echter broos; wij zijn ervan overtuigd dat in toepassing van resolutie 242 van de Veiligheidsraad en het beginsel van land in ruil voor vrede slechts de ondertekening van een Israëlisch-Syrisch akkoord kan leiden tot een rechtvaardige en duurzame vrede in de regio.
Toegegeven, de omstandigheden lijken - althans op korte termijn - wellicht niet erg gunstig voor een hervatting van de Israëlisch-Syrische onderhandelingen. De ons bekende standpunten van beide partijen blijven in dit stadium onverzoenbaar, zelfs al lijken de geschillen minder diepgaand dan het Israëlisch-Palestijnse conflict op een groot aantal punten is. De binnenlandse agenda' s van de Israëlische en Syrische leiders lijken voor het moment overigens helemaal beheerst te worden door andere politieke punten. Dit neemt niet weg dat beide partijen bij hun strategische keuze voor de vrede blijven, zoals recentelijk op het hoogste niveau opnieuw is bevestigd. In zijn investituurrede van 7 juli heeft president Bashar Al Assad de nadruk gelegd op zijn bereidwilligheid om een akkoord te sluiten met Israël, waarbij hij eraan herinnerde dat alles bespreekbaar is, met uitzondering van de lijn van 4 juni 1967. Ehoed Barak van zijn kant heeft Syrië opgeroepen de in zijn woorden "vrede van de dapperen" te sluiten, een formulering die onze mening goed weergeeft. In de komende maanden zullen de onderhandelingen dus hopelijk worden hervat.
Ter afsluiting wijs ik erop dat de recente ontwikkeling in de regio niet uitsluitend verband houdt met die van het vredesproces, ook al speelt dit hierbij wel een belangrijke rol. De regionale integratie vordert langzaam maar zeker, hoewel zij nog verre van toereikend is. Deze integratie valt in het bijzonder binnen het grotere bestek van het euromediterrane proces van Barcelona, dat een afspiegeling is van het streven van de Europese Unie een globale strategie te ontwikkelen voor deze regio die zo dichtbij ligt en waar we zulke nauwe banden mee hebben. Er wordt gewerkt aan een vrijhandelszone met de Unie, die alle landen uit het Nabije Oosten omvat en naar onze stellige overtuiging zal bijdragen tot de opening en modernisering van de economieën en de integratie ervan in de wereldeconomie. Er zijn al associatieakkoorden gesloten met Jordanië, Israël en de Palestijnse Autoriteit; binnenkort zal dat ook gelden voor Egypte. Er zijn onderhandelingen gaande met Libanon en Syrië.
Het lijdt geen twijfel dat het euromediterrane proces, in zijn politieke dimensie, met het ontwerphandvest voor vrede en - zowel economische als sociale en menselijke ­ stabiliteit zal helpen het Nabije Oosten van "na de vrede" op te bouwen. Dat is het Nabije Oosten dat wij ons wensen, aangezien er geen alternatief is voor het vredesproces dat zich momenteel in een, naar wij hopen en aannemen, beslissende fase bevindt. Tot slot, mevrouw de Voorzitter, merk ik op dat Europa naar het voorbeeld van de rest van de internationale gemeenschap, met name de Verenigde Staten, van plan is alles in het werk te stellen opdat de hoofdrolspelers - Israëliërs en Palestijnen - voor gemakkelijker beslissingen komen te staan. Zij moeten verantwoording afleggen aan hun volkeren en de geschiedenis, en met deze beslissingen de zo langverwachte, zo lang gewenste en nu ook binnen handbereik liggende vrede dichterbij brengen.

De Voorzitter
  
­ Ik heb de eer de heren Avram Burg, voorzitter van de Knesset, en Abu Ala, voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad, die op de officiële tribune hebben plaatsgenomen, te mogen verwelkomen .
Geachte voorzitters, uw gezamenlijke aanwezigheid bij onze vergadering en de toespraken die u straks zult houden, hebben een grote symbolische waarde. Ik ben ervan overtuigd dat het nu volgende debat u ervan zal doordringen dat ons Parlement bijzonder veel sympathie koestert voor uw beider volkeren en dat het bijzonder veel waarde hecht aan de totstandkoming van een rechtvaardige en duurzame vrede in onze regio.
  

Patten
Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag beginnen met te zeggen dat de Commissie zich van harte aansluit bij de treffende woorden die u gisteren hebt gesproken over terrorisme en over de moed van hen die tot martelaars voor de democratie zijn gemaakt. Ook met de opmerkingen die vanochtend door leden van dit Parlement zijn gemaakt, zijn wij het van harte eens.
Ik wil ook graag opmerken dat het mij een grote eer is het vraagstuk van een vredesregeling in het Midden-Oosten te bespreken in aanwezigheid van een paar mensen die het succes van deze historische ontwikkeling in handen hebben. Uiteraard ben ik het van harte eens met wat de fungerend voorzitter zojuist heeft gezegd. Ik zal niet al zijn argumenten herhalen. Ik wil alleen graag een paar persoonlijke gedachten wijden aan enkele opmerkingen die de fungerend voorzitter heeft gemaakt. Ook wil ik er een paar punten aan toevoegen, hoofdzakelijk over economische kwesties.
De Top van Camp David heeft weliswaar niet geleid tot een definitief akkoord, maar er is, zoals de fungerend voorzitter al opmerkte, wel enorme vooruitgang geboekt. Ik weet zeker dat wij allen grote bewondering hebben voor de knappe en vasthoudende diplomatie van president Clinton en zijn minister van Buitenlandse Zaken Madeleine Albright. Camp David heeft ertoe bijgedragen dat de kloof tussen de partijen in het conflict kleiner is geworden en er ook toe geleid dat sommige al heel lang bestaande taboes zijn besproken en zelfs weggenomen, zoals bijvoorbeeld dat van de ongelooflijk moeilijke vraagstukken rond de status van Jeruzalem.
Nu we zover zijn gekomen, zou het natuurlijk tragisch zijn als we de kans op vrede, die nu groter is dan ooit, niet zouden benutten. Zoals de fungerend voorzitter al aangaf, staan wij klaar om op alle mogelijke manieren te helpen deze kwestie op te lossen en te doen wat we kunnen om een akkoord tot stand te brengen. Het is mij een groot genoegen hier onze eigen vertegenwoordiger te zien, die zoveel heeft gedaan om ervoor te zorgen dat de aanwezigheid van de Europese Unie in de regio niet onopgemerkt blijft.
Met het onverbiddelijk voortschrijden van de tijd is het onvermijdelijk dat er steeds meer wordt gesproken over een Palestijnse staat. Het standpunt van de Europese Unie is nog steeds dat zoals verwoord in de verklaring van de Europese regeringsleiders op de Top van Berlijn. De oproep aan president Arafat om de voor 13 september geplande uiroeping van een onafhankelijke Palestijnse staat uit te stellen, is een heel verstandig advies.
Ik wil nog eens herhalen wat de Europese Raad van Berlijn in maart dit jaar in zijn verklaring heeft gezegd. De Europese Unie is ervan overtuigd dat de vorming van een democratische, levensvatbare en vreedzame soevereine Palestijnse staat, op basis van de huidige akkoorden en door middel van onderhandelingen, de beste garantie vormt voor de veiligheid van Israël en voor de acceptatie van Israël als volwaardig partner in de regio. Dat is ons standpunt.
Met betrekking tot Syrië zal het iedereen duidelijk zijn dat president Bashar Al Assad zijn positie nog moet verstevigen. Ook hier zijn echter de meningsverschillen met Israël klein. Wij denken dat deze kunnen worden overbrugd. Wij zullen alles blijven doen wat in ons vermogen ligt om dit te bereiken. Wij kunnen in Syrië een cruciale rol spelen door economische hervormingen en modernisering actief te stimuleren. Dit is in het belang van Syrië zelf en in dat van de stabiliteit in de regio. Eerder dit jaar heb ik een zeer geslaagd - zij het te kort - bezoek gebracht aan Syrië. Tijdens dit bezoek hebben wij belangrijke vooruitgang geboekt bij onze dialoog over economische vraagstukken en over de hulp die wij kunnen bieden. Wij willen gehoor geven aan nieuwe verzoeken van Syrië om hulp bij het hervormingsproces. Ook zijn wij bereid steun te verlenen bij het versterken van de rechtsstaat, de naleving van de mensenrechten en de ontwikkeling van een politiek pluralisme.
Met betrekking tot Zuid-Libanon blijft er voor Europa nog een enorme hoeveelheid werk te doen, niet in de laatste plaats in het kader van het euromediterraan partnerschap. De Europese Unie zal steun verlenen bij de wederopbouw van het zuiden van Libanon zodra aan de door de Commissie daaraan gestelde voorwaarden is voldaan. De Libanese regering moet in het zuiden de orde bewaren. Bovendien moet zij haar in algemene termen geformuleerde verzoeken om hulp vertalen in concrete en realistische voorstellen. Zodra aan deze voorwaarden is voldaan, zullen wij onze strategieën uiteenzetten. Zoals velen van u weten, is een evaluatiemissie voor de Commissie naar het gebied geweest, die precies moest onderzoeken wat wij daar op de kortst mogelijke termijn kunnen doen. Het zal voor het Parlement geen verrassing zijn te horen dat wij bijvoorbeeld actie willen ondernemen op het gebied van mijnopruiming. Dit is een van de gebieden waarop wij veel ervaring hebben en die van vitaal belang zijn voor het herstel van het gewone economische leven en van goede sociale omstandigheden in Zuid-Libanon.
Wij bereiden ons niet alleen voor op een mogelijke rol bij de uitvoering van een vredesakkoord. Wij concentreren ons tegelijkertijd ook op het scenario voor de regio na de totstandkoming van een vredesregeling. Wij moeten ons goed realiseren dat, zodra het conflict tot het verleden behoort, een vredesakkoord ieders vooruitzichten ingrijpend zal veranderen. Blijvende economische groei en economische stabiliteit vormen de sleutel voor vrede in de regio en voor de versterking van die vrede in de jaren daarna. De kans dat mensen de vrede handhaven is groter naarmate zij het gevoel hebben dat hun levensomstandigheden verbeteren.
Op dit moment staat de economische groei echter stil en de werkloosheid is verontrustend hoog, in totaal meer dan 15 tot 20%. De verschillen groeien, zowel binnen de regio als, zoals gisteren werd opgemerkt tijdens de discussie over het MEDA-programma, tussen de regio en de Europese Unie. Bovendien zal de arbeidsmarkt in de regio onder sterke druk komen te staan door een snelle groei van het aantal arbeidskrachten als gevolg van de toe te juichen toenemende deelname van vrouwen aan de arbeidsmarkt. Ook Palestijnse vluchtelingen zullen in de toekomst deel gaan uitmaken van de regionale economieën.
De welvaart in de regio hangt dan ook af van serieuze pogingen om de economische groei te stimuleren. Particuliere investeringen zullen hierbij een centrale rol spelen. Ook investeringen van de overheid zullen echter belangrijk blijven, vooral op het gebied van de economische hervormingen, inclusief de harmonisatie, binnenlandse liberalisering en regionale samenwerking, stabilisering en regionale infrastructuren.
Ik noemde al het interessante debat van gisteravond over het MEDA-programma en over onze pogingen om de regelgeving zo te versnellen en te vereenvoudigen dat wij in de regio veel sneller hulp kunnen bieden. Het is belangrijk dat we niet vergeten wat de omvang is van deze hulp. De Europese Unie als geheel, de Commissie, de lidstaten en de EIB, geven 50% van alle economische steun in de regio. De Commissie en de EIB nemen ongeveer de helft van die 50% voor hun rekening. Wij leveren dus ongeveer 25%. In de afgelopen jaren bedroeg onze steun voor de regio, de steun van de Commissie en de EIB samen, gemiddeld zo'n 800 miljoen euro. Ongeveer 450 miljoen daarvan komt van de Commissie en de rest van de EIB. Dit betekent een belangrijke investering in de toekomstige welvaart en het welzijn van de regio. Ik streef er echter nog steeds naar dat het beschikbare geld doelmatiger en sneller kan worden besteed.
Gisteren vertelde ik dat de Commissie deze week besprekingen zal houden. Ik hoop dat ik niet vooruitloop op de uitkomst van de wijze beraadslagingen van dit college als ik zeg dat wij onze voorstellen aan het eind van deze week zullen kunnen publiceren. De discussie zal gaan over een mededeling van de Commissie over hoe wij het proces van Barcelona nieuw leven kunnen inblazen. Iedereen erkent het bijzondere belang van dit proces. In dit stuk zullen wij de nadruk leggen op het vitale belang van grotere regionale samenwerking en van meer handel en samenwerking tussen de landen in het Zuiden onderling, en niet alleen tussen Europa en de zuidelijke landen. Ik hoop dat dit document en de uitvoering ervan een bijdrage zullen leveren aan de versterking van de politieke ontwikkelingen in de regio.
Ik herhaal het nog eens: het is duidelijk dat dit een historische kans is om een vrede te bewerkstelligen. Zo'n vrede zal voor onze zuiderburen zowel welvaart als stabiliteit brengen. Wij staan klaar om hen op alle ons ter beschikking staande manieren te helpen, zowel op politiek als op economisch gebied. Wij staan klaar om hen te helpen, zowel bij het bereiken van vrede als bij het voortbouwen op de fundamenten die een vredesakkoord zou leggen.

Galeote Quecedo
Mevrouw de Voorzitter, sinds de oprichting van de staat Israël is een duurzaam en stabiel vredesakkoord voor het Midden-Oosten wellicht nog nooit zo nabij geweest. Anderzijds zijn de meningsverschillen tussen de betrokken partijen waarschijnlijk nog nooit zo hoog opgelaaid.
Zoals hier vanmorgen reeds is gezegd, lijkt het erop dat de terugtrekking van de Israëlische troepen uit Zuid-Libanon, de welwillendheid van de nieuwe Syrische president en de onmiskenbare vooruitgang die in Camp David is geboekt een perspectief openen waarin wij de vrede als het ware met onze vingertoppen kunnen aanraken. Er bestaan echter nog steeds een aantal struikelblokken. Het is en blijft een dubbeltje op zijn kant: ofwel slagen wij erin deze historische gelegenheid ten volle te benutten ofwel vallen de onderhandelingen verkeerd uit en dalen er zwarte wolken neer over de regio.
Wat doen wij vanuit de Europese Unie? Wij bieden uiteraard onze goede diensten aan in de persoon van ambassadeur Moratinos, de speciale gezant van de Europese Unie, die ik van harte begroet. Commissaris Patten heeft het ook al gezegd. Dankzij onze samenwerking en investeringen staan wij inderdaad garant voor de toekomstige economische ontwikkeling van het gebied die ongetwijfeld uit een eventueel vredesakkoord zal voortvloeien. Wij moedigen de bij het conflict betrokken partijen aan de onderhandelingen onverschrokken voort te zetten, zonder gehoor te geven aan de pessimistische en soms zelfs dreigende uitspraken waarmee zij vaak in hun eigen land worden geconfronteerd.
De situatieschets, de informatie die de Raad en de Commissie ons hier vanmorgen hebben verstrekt en hun welgemeende wensen verdienen een woord van dank. Het is echter de vraag of dit werkelijk beantwoordt aan de verantwoordelijkheid en het streefdoel van de Europese Unie op internationaal vlak.
Als wij werkelijk met één stem willen spreken en niet enkel op economisch maar ook op politiek gebied een leidinggevende rol willen spelen, zullen wij ons toch iets meer moeten inspannen. Onze fractie steunt de regeringen die het vredesproces tot een goed einde trachten te brengen, met name de regering van de Verenigde Staten, meer dan wie ook. Geen enkele andere fractie gaat op dit uiterst kritieke moment zo behoedzaam te werk als de onze.
Ik meen dat deze houding ons recht van spreken geeft. Wij stellen voor dat de Europese Unie volgend jaar ter gelegenheid van de tiende verjaardag van de conferentie die aan de oorsprong van het vredesproces ligt de toen aanwezige hoogste leiders opnieuw bijeenroept voor een tweede editie van de bijeenkomst van Madrid. Verder moeten wij duidelijk laten blijken dat de Europese Unie volledig achter het vredesproces staat en bereid is de historische, economische en politieke verantwoordelijkheden die haar in de regio toekomen op zich te nemen.

Barón Crespo
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik namens mijn fractie de voorzitter van de Knesset, de heer Avram Burg, en de voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad, de heer Abu Ala, die hier beiden op de tribune aanwezig zijn, begroeten en verwelkomen. Wij zullen hun toespraak met de grootste aandacht volgen.
De aanwezigheid van deze twee vooraanstaande personen bewijst dat het vredesproces meer is dan een proces tussen regeringen. Het is een proces tussen volkeren en tussen de parlementen die deze volkeren op democratische wijze vertegenwoordigen.
Ik zou beide voorzitters willen vragen hun volk de volgende boodschap te verkondigen: u bent hierheen gekomen en u hebt kunnen vaststellen dat de vertegenwoordigers van volkeren die eeuwenlang elkaars vijand zijn geweest en oorlog hebben gevoerd, in vrede kunnen samenwerken en gemeenschappelijke waarden kunnen eerbiedigen. Dat is mijns inziens de fundamentele boodschap die wij moeten uitdragen.
Ik wil hieraan nog iets toevoegen. Apart van de inspanningen die de respectieve regeringen in het kader van de onderhandelingen doen en die uiteraard onze steun verdienen, tracht ook mijn politieke familie van de Socialistische Internationale het proces te steunen en nieuw leven in te blazen. De Israëlische en Palestijnse leiders behoren immers tot onze familie en wij voelen ons dan ook nauw bij deze zaak betrokken.
Wij kunnen ons vinden in de grondige situatieschets van de voorzitter van de Raad. Ik zou hier echter ten overstaan van onze vrienden uit het Nabije Oosten nogmaals willen herhalen dat wij het vredesproces en de nieuwe wending die het heeft genomen na de akkoorden van Sharm-el-Sheikh - waarover in dit Europees Parlement onlangs nog druk gedebatteerd is - op de voet volgen.
Wij naderen een deadline. Wij, als Europeanen, weten hoe belangrijk deadlines zijn. Wij weten ook dat op zulke momenten alles in de waagschaal moet worden gesteld. Het belangrijkste is echter op dit moment dat de partijen doorzetten. De inspanningen van president Clinton en minister van Buitenlandse Zaken Albright kunnen dan ook alleen maar worden toegejuicht. Wij voelen ons zeer nauw bij dit proces betrokken. In die zin ben ik bijzonder ingenomen met de aanwezigheid van ambassadeur Moratinos, die zijn zoektocht naar de vrede onvermoeibaar voortzet. Ik geloof dat wij vooral moeten wijzen op het belang van hetgeen momenteel op het spel staat. Tot dusver was men tijdens de onderhandelingen nog niet grondig ingegaan op de situatie van de Palestijnse vluchtelingen sinds 1948, het voortbestaan van de Israëlische nederzettingen en de vaststelling van definitieve grenzen. Het gaat hier om bijzonder belangrijke en uiterst delicate onderwerpen die nu moeten worden aangesneden. Er is nog een ander belangrijk thema, namelijk de definitieve status van Jeruzalem. Op dit punt moet een compromis worden bereikt. Het betreft geen louter politiek probleem. Ook de culturele, historische en religieuze aspecten mogen niet over het hoofd worden gezien. Radicale eisen brengen hier geen uitkomst. Deskundigen beweren dat in religieuze conflicten niet kan worden bemiddeld. Nochtans hebben wij het in beide gevallen over godsdiensten die teruggaan op het Boek der Boeken en die liefde voor God en naastenliefde prediken. Dan moet het toch mogelijk zijn een oplossing te vinden. Het probleem van de heilige plaatsen beperkt zich niet tot de soevereine rechten. In dit verband moeten wij alle internationale mogelijkheden uitputten. Ik denk bijvoorbeeld aan de mogelijke bemiddeling van bepaalde Arabische landen die nauw bij het proces betrokken zijn en een helpende hand kunnen reiken.
Om te eindigen, mevrouw de Voorzitter, zou ik nog even willen stilstaan bij het optreden van de Europese Unie. Ik ben van oordeel dat wij het euromediterrane proces moeten versterken, Syrië uit zijn isolement moeten rukken, het proces in de hele regio een nieuwe impuls moeten geven en naar het Midden-Oosten de boodschap moeten uitdragen dat de Europese Unie, als unie van landen die eeuwenlang in vijandschap hebben geleefd, actief wenst deel te nemen aan de opbouw van een gemeenschappelijke, vreedzame toekomst voor het Midden-Oosten.

De Clercq
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, bij gebrek aan tijd beperk ik mij tot de verhoudingen tussen Israël en de Palestijnen.
Wij zijn allen diep ontgoocheld over het mislukken van de onderhandelingen in Camp David. Wellicht was de tijd nog niet helemaal rijp voor een akkoord waardoor de kloof tussen beide partijen niet kon of in ieder geval niet voldoende kon worden gedicht. Onze hoop bestaat er echter in dat toch een nieuwe basis wordt gelegd om na een periode van inkeer en bezinning de draad van het vredesproces opnieuw op te nemen en aldus een nieuwe fase in te luiden.
Het komt er inderdaad nu op aan zo vlug mogelijk de onderhandelingen voort te zetten. De internationale gemeenschap moet daar uiteraard bij helpen, samen met de Arabische staten en de moslimgemeenschap.
Wat de Europese Unie betreft hopen wij dat zij met één stem sprekend een meer pro-actieve rol, en ik bedoel vooral een meer politieke pro-actieve rol zal spelen en aldus zal bijdragen tot het vredesproces. Zij is dit aan beide betrokken partijen en aan de internationale gemeenschap verschuldigd. Het is evident dat ondertussen beide partijen moeten afzien van elk eenzijdig optreden dat de verdere onderhandelingen zou kunnen schaden. Geen enkele vorm van geweld kan worden getolereerd. De onderhandelingen moeten worden voortgezet door middel van een open, directe en oprechte dialoog. Europa moet daar een belangrijke bijdrage toe leveren!

Gahrton
­ (SV) Mevrouw de Voorzitter, ik was in Israël als toevallig lid van de parlementaire delegatie voor de betrekkingen met Israël. Wij hebben er intelligente afgevaardigden van de Israëlische regering ontmoet, maar onder de leden van de Knesset waren er ook ongelooflijk veel hardnekkige fanatici die ervan uitgaan dat Israël alle rechten heeft en de Palestijnen geen enkel. Daarom is het goed dat de afgevaardigde van de Raad duidelijk gezegd heeft dat de EU achter alle genomen VN-besluiten staat. Welke besluiten zijn dit eigenlijk? Ja, dat er een joodse en een Palestijnse staat in het gebied moeten worden opgericht, dat heel Jeruzalem internationaal gebied moet worden, dat alle Palestijnse vluchtelingen naar hun huis moeten kunnen terugkeren en dat Israël de bezette gebieden dient te verlaten.
Israël heeft in een enkel opzicht dus wel gelijk, namelijk dat er een joodse staat moet worden opgericht. Dit wordt ook door niemand tegengesproken, maar wat betreft alle belangrijke problemen in de vredesonderhandelingen, met name Jeruzalem, de vluchtelingen en het territorium, staat het internationaal recht aan de kant van de Palestijnen. Alle partijen zien ook in dat de tenuitvoerlegging van de VN-besluiten met vreedzame middelen onmogelijk is. Israël verzet zich immers tegen deze besluiten.
De Palestijnen zijn tot compromissen bereid. Zij eisen de Westelijke Jordaanoever niet op en begrijpen dat Israël geen vijf tot zes miljoen Palestijnse vluchtelingen aankan. De Palestijnen zijn bereid territoriale toegevingen te doen. Zij doen toegevingen, wat groots en noodzakelijk is, maar de Palestijnen en Arafat kunnen daarin niet te ver gaan zonder gevaar voor revolte in de eigen gelederen. Daarom is het belangrijk dat de EU zich aan het besluit van Berlijn houdt en de Palestijnse staat onvoorwaardelijk erkent, zodra de Palestijnen het ogenblik geschikt achten hun staat uit te roepen, aangezien ze daartoe het recht hebben.
Mevrouw de Voorzitter, Israël heeft de militaire macht en de VS achter zich. De Palestijnen hebben het internationaal recht aan hun kant. Laten wij als Europese Unie de Palestijnen ook al onze steun geven zoals de VS Israël steunen. Laat de EU de peter zijn van de Palestijnse staat, de democratische Palestijnse staat. Dit zou ook het aanzien van de EU in de wereld verhogen.

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, mijn fractie had verzocht om een uitgebreid debat tijdens deze vergaderperiode over de situatie in het Nabije Oosten. Ook had zij voorgesteld enkele vooraanstaande Israëlische en Palestijnse leiders uit te nodigen om gezamenlijk een vergadering van het Europees Parlement bij te wonen. Wij verheugen ons dus over de daartoe ontplooide initiatieven en ik heet de voorzitters van de twee parlementen die ons vereren met hun aanwezigheid, hartelijk welkom.
Welke vredesbevorderende boodschap kunnen wij Europeanen vandaag afgeven, in deze door iedereen als beslissend beschouwde periode? Ik kan mij grotendeels vinden in hetgeen de voorzitter van de Raad over dit onderwerp heeft gezegd. Mijns inziens raakt onze eerste boodschap de kern van het hele huidige proces, namelijk de Palestijnse staat. Dit is volgens mij het moment waarop de strekking van de ondubbelzinnige verklaring die door de Europese Raad van Berlijn in maart 1999 is aangenomen en waarin de Vijftien zich bereid hebben verklaard een Palestijnse staat te erkennen, duidelijk opnieuw moet worden bevestigd.
Heeft de erkenning door Europa van dit onvervreemdbare recht geleid tot het zonder meer uitroepen van hun staat door de Palestijnen? Integendeel: zij heeft bijgedragen tot de onafhankelijke en verantwoorde beslissing van het Palestijnse bestuur om die uitroeping uit te stellen. Ik ben er bovendien van overtuigd dat het bestuur nogmaals tot uitstel van een paar weken bereid zal zijn om zo de onderhandelingen een kans te geven, als het vóór 13 september het gevoel krijgt dat een globaal vredesakkoord haalbaar is. De Europese Unie moet dus haar in Berlijn ingenomen standpunt duidelijk opnieuw bevestigen en bijgevolg een dergelijk gebaar van de Palestijnen in de hand werken.
In dezelfde geest moet de tweede boodschap van Europa mijns inziens de principiële gronden in herinnering brengen waarop de onderhandelingen zich kunnen en moeten ontwikkelen, te weten de relevante resoluties van de Verenigde Naties. Het betreft hier met name de resoluties over de Israëlische terugtrekking uit alle bezette gebieden, met inbegrip van Oost-Jeruzalem, en over het recht van de vluchtelingen op terugkeer of schadeloosstelling. Een dergelijke bevestiging staat de noodzakelijke compromissen geenszins in de weg, maar laat de onafhankelijke Palestijnen juist de verantwoordelijkheid om aan de hand van deze door de hele internationale gemeenschap erkende basisprincipes samen met de Israëlische onafhankelijke onderhandelaars te zoeken naar originele juridische formules die voor beide partijen aanvaardbaar zijn.
De derde boodschap van Europa moet volgens mij betrekking hebben op de garantie dat het toekomstige globale akkoord helemaal wordt uitgevoerd, dit ­ helaas ­ in tegenstelling tot alle deelakkoorden die elkaar sedert Oslo hebben opgevolgd. De Verenigde Staten alleen kunnen deze garantie niet bieden. Niemand weet op dit moment immers wat de toekomstige Amerikaanse leiders van plan zijn. Naast de Verenigde Staten en Egypte ­ dat de Arabische wereld vertegenwoordigt ­ is de Europese Unie dan ook onvervangbaar als borg voor een trouwe en strikte nakoming van de aangegane verplichtingen. Tot zover de drieledige wens van mijn fractie in de hoop op Yerushalayim, hetgeen in het Hebreeuws betekent: "er komt vrede" .

Collins
Mevrouw de Voorzitter, ik dank u heel hartelijk voor het feit dat u dit bijzonder belangrijke debat juist nu hebt geregeld. Ook wil ik graag de voorzitter van de Knesset, de heer Avram Burg, en de voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad, de heer Ahmed Qurie, van harte welkom heten in ons Parlement.
Net als zo velen was ook ik, mevrouw de Voorzitter, teleurgesteld dat de recente vredesbesprekingen in Camp David over het Midden-Oosten niet hebben geresulteerd in een vredesakkoord tussen de Palestijnen en de Israëlische regering. Ik geloof echter ook niet dat deze vredesbesprekingen een volledige mislukking waren. Wij moeten ons terdege realiseren dat de Palestijnen en de Israëlische regering momenteel bezig zijn te onderhandelen over zeer elementaire vraagstukken, zoals de status van Jeruzalem, de grenzen van de Palestijnse staat, het lot van de joodse nederzettingen en het recht op terugkeer van de Palestijnse vluchtelingen. Ik hoop van harte dat de vredesbesprekingen in het Midden-Oosten heel spoedig zullen worden hervat.
Ik roep de belangrijkste betrokken partijen op om naar eer en geweten te streven naar een akkoord op basis van onderhandelingen en bestaande akkoorden. De onderhandelingen over een permanente status zijn hervat in september 1999. Het was vanaf het begin duidelijk dat de besprekingen over deze bijzonder moeilijke, delicate en gevoelige politieke zaken tijd zouden gaan kosten. De staatshoofden van de EU-landen hebben bij verschillende gelegenheden bevestigd dat de veiligheid van het Israëlische en het Palestijnse volk, zowel collectief als individueel, steeds beschermd moet worden. Ik steun het beginsel van het uitwisselen van land voor vrede en van het blijvende en onvoorwaardelijke Palestijnse recht op zelfbeschikking. Ik geloof dat onderhandelingen de beste manier zijn om het laatstgenoemde vraagstuk aan te pakken.
Ik doe een beroep op de Israëlische regering en op de Palestijnse leiders om de maatregelen te nemen die noodzakelijk zijn om het wederzijdse vertrouwen te herstellen. Ik roep ze op om de noodzaak van concessies te accepteren en zich te concentreren op het alles overstijgende doel, namelijk blijvende vrede en stabiliteit in de regio. De vredesbesprekingen tussen Israël en de Palestijnen zijn niet het enige belangrijke onderwerp in het Midden-Oosten. Het is belangrijk dat de onderhandelingen tussen Israël en Syrië snel worden hervat. Ook de Libanese kant van het vredesproces in het Midden-Oosten moet aandacht krijgen.
Met betrekking tot dit laatste ben ik erg blij dat het in de regio sinds het vertrek van de Israëlische strijdkrachten uit zuidelijk Libanon heel rustig is gebleven. Er is vreedzame vooruitgang geboekt in het grensgebied tussen Libanon en Israël sinds de Libanese regering de macht in de regio heeft overgenomen. Het feit dat er in zuidelijk Libanon nu vrede is, moeten wij zeker van harte toejuichen. In zijn totaliteit gezien zal het bereiken van vrede in het Midden-Oosten altijd tijd kosten. De eerste stap in het huidige vredesproces werd gezet in 1979, toen Israël en Egypte het vredesakkoord van Camp David sloten. Het duurde nog eens twaalf jaar voordat een alomvattend vredesproces van start ging met de conferentie van Madrid. Deze conferentie legde officieel het beginsel vast van land voor vrede. Wij kunnen ons allen troosten met het feit dat de hoofdpersonen in dit moeilijke politieke probleem nu bezig zijn met de lastigste en neteligste kernvraagstukken die moeten worden opgelost wil er een permanent vredesakkoord komen in het Midden-Oosten.

Bigliardo
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega' s, we zijn getuige van een farce die grote overeenkomsten vertoont met het verhaal over het weefgetouw van Penelope uit de Odyssee. Steeds wanneer namelijk het moment komt om de voorwaarden voor autonomie vast te stellen, een autonomie die door Palestina gewenst en door de buitenwereld erkend wordt, duiken er plotseling nieuwe politieke en geopolitieke hindernissen op die voorkomen dat deze allang voortslepende crisis wordt opgelost.
Hoewel Arafat zich inzet voor een zinvol en waardevol akkoord voor het Palestijnse volk en voor het evenwicht in het Midden-Oosten, wordt dit werk achteraf steeds weer tenietgedaan. De wijsheid van Arafat wordt tegenwoordig door iedereen erkend. Ondanks de aanhoudende provocaties aan het adres van de Palestijnen, blijft hij aangeven dat hij beschikbaar is voor de dialoog; hij houdt zich aan de bepalingen van de verdragen, stelt de onafhankelijkheidsverklaring van zijn staat uit en is erin geslaagd de interne problemen te overwinnen die deze keuzen in zijn staat veroorzaken.
Dat kan van Israël niet gezegd worden. Reactionaire en conservatieve invloeden zorgen ervoor dat het politieke zwaartepunt voortdurend verschuift. Als gevolg daarvan moeten Europa en de Verenigde Staten enorme diplomatieke inspanningen leveren om te voorkomen dat de tenuitvoerlegging van de verdragen steeds weer wordt uitgesteld.
Ik geloof niet dat ik er ver naast zit wanneer ik denk dat dit alles voor een deel te wijten is aan de komende presidentsverkiezingen in de Verenigde Staten. Maar deze kunnen en mogen niet verhinderen dat problemen in de rest van de wereld worden opgelost. Europa kan nu eindelijk een beslissende rol spelen in deze crisis. Al veel te lang worden de rechten van de Palestijnen achtergesteld bij de belangen van de Israëli' s en van de vele groeperingen die er geen enkel belang bij hebben dat de al jaren slepende Palestijnse kwestie wordt opgelost.
Ik hoop dus dat Europa doortastender op zal treden en passende stappen zal nemen om te voorkomen dat de talloze uitsteltactieken, de voorgewende reserves en de opzettelijke vertragingsmanoeuvres leiden tot een gevaarlijke radicalisering van extremistische standpunten. Mevrouw de Voorzitter, geachte collega' s, ik geloof niet dat dat een gunstige invloed zal hebben op de situatie in het Midden-Oosten, in Europa of in de rest van de wereld.
De Palestijnen eisen niet heel Jeruzalem op, maar vragen om een symbolisch deel van een hoofdstad, als tastbare erkenning van de rechten van een volk op een eigen land. Ik heet de vertegenwoordigers van beide partijen welkom en zal hun toespraken met aandacht volgen. Ik hoop dat ons Parlement een krachtig, voortvarend standpunt zal innemen. Dat zou een goed teken zijn voor de vrede in het Midden-Oosten.

Belder
Mevrouw de Voorzitter, de afgebroken vredesbesprekingen in Camp David laten, bij mij althans, zeer gemengde gevoelens na. De extreme tijdsdruk op de deelnemers sorteerde in elk geval geen onmiddellijk effect. Welk nut heeft deze "diplomatieke snelkookpan" eigenlijk voor de beslissende fase van het vredesproces in het Midden-Oosten? Een taai vredesproces dat zo'n langdurig en complex conflict als het Israëlisch-Palestijnse, respectievelijk Arabische definitief dient op te lossen.
Onzichtbaar, maar stellig voelbaar, waren de publieke opinies in het Israëlische en Palestijnse kamp evenzeer aanwezig in Camp David. Juist ook vanwege deze substantiële factor van het thuisfront moeten derden, of ze nu vredesmakelaar heten zoals president Clinton of zeer geëngageerd subsidiant van het vredesproces zijn als de Europese Unie, zich hoeden voor het uitoefenen van al te grote pressie in de vorm van een veel te strak tijdschema. Ligt hier niet een taak voor de EU: aandringen bij alle betrokkenen op het zo lang mogelijk openhouden van de zogenoemde "windows of opportunity"?
Mijn gemengde gevoelens over de mislukking van Camp David vloeien echter vooral voort uit de compromisloze houding van de voorzitter van de Palestijnse Autoriteit, Jasser Arafat, en de enthousiaste reactie daarop van zijn thuisfront. Dat laatste haalde hem in de Gazastrook binnen met vlaggen en spandoeken als de "Palestijnse Saladin". In de volksmond aldaar heeft Arafat derhalve deze dubieuze Arabische eretitel overgenomen van Saddam Hussein.
Exact dit Palestijnse huldebetoon ná Camp David 2000 verbijsterde een erkende Israëlische voorvechter van de vrede, de prominente schrijver Amos Oz. De auteur verwoordde zijn deprimerende gemoedstoestand deze zomer in een indringende krantencolumn. "Ik zit in mijn woonkamer voor de televisie en zie de geweldige ontvangst die men Jasser Arafat in Gaza bereidt. En dat slechts omdat hij "nee" tegen vrede met Israël heeft gezegd. Zwijgend en vol verbazing kijk ik toe, en ik moet eraan denken dat de werkelijke Saladin de Arabieren plechtig beloofde nooit een pact met de ongelovigen te sluiten. Hij zou hen massaal doden en in de zee werpen. Ik zie Arafat in zijn grijsgroene militaire tenue. Een Arafat, gekleed als Che Guevara en die wordt begroet als een Saladin: mijn hart breekt".
De auteur snijdt vervolgens een cruciaal thema van het Israëlisch-Palestijnse vredesoverleg aan: "het recht op terugkeer". Begin deze week herhaalde Arafat deze Palestijnse politieke claim nog eens in het kader van een bijeenkomst van de Arabische Liga in Caïro: "Wij zullen geen overeenkomst accepteren zonder al onze rechten te verkrijgen die internationale resoluties ons toekennen". Inclusief VN-resolutie 194 dus, die het recht op terugkeer van de Palestijnse vluchtelingen formuleert.
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, ik wil u graag evenzeer de zienswijze van Amos Oz op deze alsmaar schrijnende historische hypotheek voorhouden. Naar zijn mening is dit "recht op terugkeer" niets anders dan "een Arabisch eufemisme" voor de liquidatie van Israël. In één adem voegt Oz daaraan toe dat hij de Palestijnen zonder meer het "recht op hun vrij en onafhankelijk Palestina" gunt, maar dit mag absoluut niet ten koste gaan van de existentie van de joodse staat. Een stellingname die westerse politici hopelijk tot nadere bezinning brengt.
Met het voorgaande heb ik geenszins de intentie het lijden van het Palestijnse volk te bagatelliseren. Van harte gun ik het een leven in vrede en vrijheid. Die vrede en vrijheid kunnen evenwel niet tot stand komen als dat ten koste gaat van de veiligheid van andere volken.
Mevrouw de Voorzitter, als vertegenwoordiger van een christelijke politieke partij sta ik hier niet als een kritiekloos verdediger van Israëls staatkundige belangen. Dat moeten en kunnen wij trouwens met een gerust hart over laten aan Israëls leiders en burgers zelf. Op grond van de Bijbel, Gods Woord, beschouw ik de joden als Zijn uitverkoren volk, waarop de goddelijke plicht ligt een "licht te zijn voor de volken". Alleen in gelovige gehoorzaamheid aan die eis is een werkelijk Israëlisch-Palestijns vergelijk mogelijk, op basis van gerechtigheid van Hogerhand.

Sichrovsky
­ (DE) Mevrouw de Voorzitter, Europa heeft een bijzondere, historische verantwoordelijkheid voor het vredesproces in het Midden-Oosten. Dat betekent dat men heel gevoelig te werk moet gaan. Men mag niet meteen met het vingertje gaan zwaaien of deze of gene partij zomaar de schuld in de schoenen schuiven. Het feit dat uitgerekend de minister van Buitenlandse Zaken is afgetreden moet ons eraan herinneren dat vooral in de staat Israël, de stabiele democratie in dit gebied, elke stap van de politici door de meerderheid van het Israëlisch volk moet worden bevestigd.
Het feit echter dat, ondanks de vele mooie woorden, de onderhandelingen over de vrede in het Midden-Oosten in de VS plaatsvinden en niet in Europa, moet ons wel tot nadenken aanzetten. Misschien hebben de verantwoordelijke politici in de EU nog niet de juiste weg gevonden om op werkelijk neutrale en productieve wijze in dit conflict te kunnen bemiddelen.

Dimitrakopoulos
­ (EL) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, wij stellen vandaag niet voor de eerste keer in deze zaal vast dat de situatie in het Midden-Oosten kritiek is. De situatie is echter niet alleen kritiek voor het betrokken gebied in het Midden-Oosten zelf, maar ook voor de Europese Unie. Afgezien van alle belangrijke vraagstukken die verband houden met het vredesproces, is deze situatie een nieuwe uitdaging voor het gemeenschappelijk Europees buitenlands beleid. Daarom moet de Europese Unie actiever worden en haar rol in de ontwikkelingen in dit gebied, evenals natuurlijk in het vredesproces zelf, intensiveren en systematischer aanpakken.
Hiervoor hebben wij precedenten. Laten wij niet vergeten dat de zeer belangrijke resolutie 242 van de Verenigde Naties vooral uit Europese koker kwam. Ik wil graag inhaken op de pertinente opmerking van de heer Patten. Hij zei dat vrede niet volstaat, maar dat wij ook moeten nagaan hoe de situatie zich na de sluiting van een akkoord zal ontwikkelen. Mijns inziens moet de Europese Unie haar aanwezigheid en haar betrokkenheid in dit gebied herzien.
De Europese Unie zou, afgezien van het sturen van een speciaal afgezant, een taskforce moeten samenstellen bestaande uit vertegenwoordigers van de Commissie, de Raad en - waarom ook niet - het Europees Parlement. Vandaag zijn hier trouwens twee vooraanstaande parlementaire vertegenwoordigers uit landen in dit gebied aanwezig. Deze taskforce zou belast moeten worden met de uitwerking van voorstellen en van gedetailleerde standpunten ten aanzien van de met het vredesproces verband houdende vraagstukken, en zich tevens moeten buigen over de vraagstukken die na de sluiting van een akkoord onze aandacht moeten krijgen.

Napoletano
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe dat ook ik de heer Burg, voorzitter van de Knesset, en de heer Abu Ala, voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad, welkom heet. Uit de verklaringen van minister Moscovici namens de Raad, de verklaring van commissaris Patten en uit het grootste deel van de interventies blijkt dat de meningen over de delicate overgangsperiode na Camp David overeenstemmen.
Ik ben ervan overtuigd dat iedereen het belang van deze overgangsperiode, of evolutie, inziet en dat de situatie niet in gevaar is. We beseffen dat zonder een dergelijke evolutie het risico groot is dat het extremistische deel van beide partijen de overhand krijgt.
In de omvangrijkste analyse van de situatie in het Midden-Oosten - waarin de terugtrekking van Israël uit Libanon, de situatie in het zuiden van Libanon en de ontwikkeling in Syrië aan de orde zijn geweest - komt men tot dezelfde conclusie; dit debat laat zien dat het Parlement, de Commissie en de Raad op een lijn zitten en dat Europa al een rol heeft gespeeld. Of het genoeg is geweest, daarover valt te discussiëren, maar de inspanningen van ambassadeur Moratinos en de resoluties van de Raad hebben zeker zin gehad. Ik moet erkennen dat de missie van commissaris Patten in de regio en ook in Syrië een merkbare invloed heeft gehad op de ontwikkeling van de situatie in Syrië, zoals we hebben kunnen zien tijdens een later bezoek aan dat land.
Dat alles is bemoedigend, ook gezien de inspanningen van de regering-Clinton voor deze zaak. Toch geloof ik dat we ons vandaag moeten afvragen hoe we aan het vredesproces kunnen bijdragen, zonder belerend over te komen en met respect voor de twee partijen en hun standpunten. Tot slot een voorstel: misschien is de regionale benadering van de samenwerking ook nuttig om nu al vooruit te lopen op de Europese inspanningen, voordat het vredesproces wordt afgerond.

Ries
Mijnheer de Voorzitter, zal de deze week plaatsvindende Millenniumtop van de Verenigde Naties de Top van de laatste kans zijn? De zoveelste, zou ik zo zeggen, voor de vrede in het Nabije Oosten. Zes weken na het echec van Camp David ziet Bill Clinton morgen, in New York, namelijk Ehoed Barak en Jasser Arafat terug, na een maand van intensieve onderhandelingen die ongetwijfeld in mindere mate de media haalden. De hoop om het vredesproces te redden, is dus niet geheel vervlogen, ook al moet het aangekondigde tijdschema hiervoor worden losgelaten en iedere unilaterale provocatie, die deze maandenlange inspanningen teniet zou doen, dus koste wat het kost worden voorkomen.
Iedereen heeft zijn eigen interpretatie van de resultaten van Camp David, van ieders verantwoordelijkheden. Feit is in ieder geval dat de gesprekken nooit tevoren zo ver zijn gegaan. De kloof is weliswaar groot gebleven, maar bepaalde historische taboes zijn doorbroken. Dat heeft echter niet volstaan. Het is nu meer dan ooit nodig dat het gevoel zich aansluit bij wat het verstand allang zegt en voorschrijft. Dat is de prijs van de vrede. Over en weer vasthouden aan symbolen is synoniem voor het instandhouden van mythen.
Europa - dat geen partij wil kiezen, maar een proces wil steunen - wil veel meer zijn dan alleen de bankier van de regio. Onze historische en morele plicht, ons streven bestaat erin op zeer korte termijn, vanaf morgen een volwaardige politieke partner te zijn. In dit opzicht moet de aanwezigheid hier van èn Avram Burg, voorzitter van de Knesset, èn Ahmed Qurie, voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad ­ ik wil aan beiden hulde betuigen - wel een heel goed voorteken zijn.

Morgantini
Mijnheer de Voorzitter, gisteren ben ik teruggekomen uit Palestina en Israël, waar een week lang meer dan duizend Italianen - vertegenwoordigers van gemeentes, provincies en regio' s - vredesbruggen bouwen tussen Palestijnen en Israëli' s en samenwerkingsprojecten met het Palestijnse volk opzetten.
Jeruzalem is de kern van het conflict en een van de belangrijkste obstakels voor de vrede. De Palestijnen willen dat de stad gedeeld wordt: het oostelijk deel hoofdstad van de Palestijnse staat, het westelijk deel hoofdstad van Israël. Voor de Israëli' s was de deling van Jeruzalem voor Camp David onbespreekbaar. Nu is het taboe doorbroken, maar de Israëlische onderhandelaars zijn nog steeds weinig plooibaar. Het probleem is niet dat de Palestijnen geen concessies willen doen, maar dat zij recht hebben op de teruggave van het gebied dat in 1967 is bezet, zoals neergelegd in de resoluties van de VN. Sinds 1993 is Jeruzalem gesloten voor de Palestijnen.
Zoals commissaris Patten zei, heeft Israël zich na Oslo in veel opzichten niet aan de akkoorden gehouden: het tijdschema voor de terugtrekking van het leger uit bezet gebied is niet aangehouden. De deling van de gebieden is een nachtmerrie voor de Palestijnen. Ze kunnen zich niet vrij verplaatsen; meer dan duizend voor 1993 gearresteerde personen worden gevangen gehouden, alsof het gijzelaars zijn. Deze situatie is een gevaar voor het vredesproces.
Maar het grootste gevaar voor de vrede en de toekomst van de Palestijnse staat is de aanhoudende groei van de Israëlische nederzettingen: sinds het aantreden van de regering-Barak hebben zich meer dan 41.000 kolonisten in bezet gebied gevestigd. Ik heb hun nederzettingen overal gezien, en met mij duizend Italianen. Een ware misdaad tegen de vrede, maar ook tegen het milieu en de natuur. We hoeven maar te denken aan de berg van Jellab Edumin, een groene heuvel bij Jeruzalem die door de bulldozers is verwoest.
Een ander heikel punt zijn de vluchtelingen: het gaat hier niet om handelswaar maar om mensen die hun rechten erkend willen zien, hun droom willen verwezenlijken: in hun eigen land wonen of het terugzien. Het is onbegrijpelijk dat ze niet kunnen terugkeren. De Palestijnen zijn er geboren en kunnen er niet eens als bezoekers komen.
Er moet vrede komen. Iedereen praat erover, maar er kan alleen vrede worden gesloten als beide partijen het recht hebben in een eigen, vrije staat te wonen. Als Europeanen moeten we ons tot het uiterste inspannen, niet alleen op economisch gebied ­ dat doen we al ­ maar door een grotere politieke rol. We moeten zorgen dat de Palestijnen recht wordt gedaan en ze een eigen democratische staat krijgen. Wij moeten die erkennen, samen met de staat Israël. Tenslotte moet Jeruzalem een open stad worden, een wereldstad, hoofdstad voor twee volken en twee staten.

Andrews
Ik sta volledig achter de verklaringen van de fungerend voorzitter en commissaris Patten. Ik begrijp echter niet hoe zij in hun toespraken hebben kunnen verzuimen om de omstandigheden te noemen waarin het Iraakse volk op dit moment verkeert. Voor deze omstandigheden zijn twee oorzaken: het nog steeds voortdurende dictatorsbewind van Saddam Hoessein met zijn onderdrukking van de Iraakse burgers en de nog steeds voortdurende draconische sancties tegen dit land.
De oorlog heeft altijd gedraaid om de macht over de olievoorraden. Hij heeft naar mijn overtuiging weinig of niets te maken met Koeweit. Met betrekking tot de massavernietigingswapens ben ik het ermee eens dat iemand als Saddam Hoessein daarover niet zou moeten kunnen beschikken. Er zijn echter in de regio anderen voor wie hetzelfde geldt. Als we om ons heen kijken in het Midden-Oosten, en dat geldt overigens ook voor de rest van de wereld, worden we geconfronteerd met een enorme hoeveelheid massavernietigingswapens, grotendeels geleverd door de ontwikkelde landen, inclusief de Europese Unie. Er is op de wapenmarkt zoveel concurrentie dat sommige van de meest weerzinwekkende despoten bijzonder aantrekkelijke deals kunnen sluiten voor de aankoop van massavernietigingswapens. Het is een les voor het Midden-Oosten dat het onverstandig is om de olie-industrie te nationaliseren. We moeten ons afvragen waar Saddam Hoessein vóór de Golfoorlog zijn wapens vandaan haalde, en waar men denkt dat hij ze op dit moment vandaan haalt. Ik stel voor dat wij overwegen een politieke afgevaardigde van de Europese Unie naar Irak te sturen. Deze afgevaardigde moet bekijken of wij niet een of andere vredesregeling kunnen treffen tussen de Verenigde Naties en Irak. Het effect van de sancties komt immers neer op volkerenmoord.

Cushnahan
Mijnheer Moscovici, commissaris Patten, ook ik wil mij graag aansluiten bij de welkomstwoorden aan het adres van onze geachte gasten, de heren Ahmed Qurie en Avram Burg.
Het is begrijpelijk dat de Palestijnen menen dat zij het recht volledig aan hun kant zouden hebben gehad wanneer zij op 13 september officieel een onafhankelijke Palestijnse staat hadden uitgeroepen. Zij zijn van mening dat de onderhandelingen in Oslo en de verschillende Camp-Davidbesprekingen aan deze stap legitimiteit zouden hebben verleend. Wij moeten echter erkennen dat, zelfs indien de onderhandelingen zover zouden zijn gekomen dat het uitroepen van deze staat onomstreden was, de toekomst van Jeruzalem toch steeds de controverse weer opnieuw zou aanwakkeren.
Jeruzalem is het cruciale vraagstuk. Het dient in een nieuw licht te worden bekeken. Het vormt een uniek probleem, dat vraagt om een unieke reactie. Wij moeten Jeruzalem niet beschouwen als een Arabische stad of een joodse stad, een christelijke stad of een islamitische stad. Wij zullen verder komen indien iedereen het erover eens wordt dat Jeruzalem een werkelijk internationale stad is. Alle religieuze tradities kunnen daar terecht aanspraak op maken. Het bestuur van deze historische stad moet zich verre houden van nationalistische en sektarische, in de beste zin van dat woord, invloeden. Het moet ervoor zorgen dat iedereen in gelijke mate toegang heeft tot de stad en er gelijke rechten heeft.
Wij waren bijzonder gelukkig met de val van de Berlijnse muur in Europa. Wij willen dan ook niet dat in Jeruzalem precies zulke muren weer worden opgebouwd. Mensen tot in de verste uithoeken van de aarde voelen zich met Jeruzalem verbonden. Dit gegeven moet worden erkend en gerespecteerd. Het moet bij de lopende onderhandelingen niet worden vergeten.
Met deze weinige woorden wil ik graag de besprekingen, als zij plaatsvinden, alle succes toewensen. Ik hoop oprecht dat zij de basis zullen leggen voor permanente vrede in het Midden-Oosten.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, wat het Midden-Oosten en het Israëlisch-Palestijnse vredesproces betreft, behoorde ik hier altijd tot degenen die zeiden dat het aan de volkeren in deze regio en hun leiders is om de voorwaarden voor hun vreedzame coëxistentie vast te stellen en daartoe allemaal de nodige inspanningen te leveren en zich over en weer de vereiste opofferingen te getroosten. Als aan het euromediterrane evenwicht gehechte Europeaan ben ik er in ons Parlement altijd tegen geweest anderen zogezegd de les te lezen, ook al betreur ik het net als velen onder ons dat de Europese Unie in dit proces weinig politiek gewicht in de schaal legt.
Nu we enkele dagen verwijderd zijn van ofwel een vredesakkoord ofwel een diepe crisis met alle mogelijke dramatische, gewelddadige gevolgen van dien, moeten we om de vrede een zo groot mogelijke kans te geven diegenen van beide partijen steunen die grote collectieve en individuele risico' s nemen om zo' n vrede te bewerkstelligen. Ik sluit mij dan ook helemaal aan bij het standpunt van Pierre Moscovici en zeg vandaag dat we de vrede niet bevorderen door partij te kiezen in de nu lopende, moeizame gesprekken en onderhandelingen.
In de bijzonder korte tijd die we nog hebben, moeten we wat mij betreft dus een eenvoudige doch duidelijke boodschap afgeven aan de Israëliërs en Palestijnen. Deze boodschap is drieledig: wij willen een vredesakkoord in het Midden-Oosten, wij zullen dit vredesakkoord steunen en garanderen zodra het ondertekend is en wij zullen tot de uitvoering ervan bijdragen met alle mogelijke middelen, óók - maar niet alleen - met financiële middelen.
We weten, ter afsluiting, heel goed dat vrede niet zomaar totstandkomt. Het door de geschiedenis heen zo verscheurde Europa weet dit beter dan wie dan ook. De verdeeldheid wegnemen, het terrorisme uitroeien, ook dat is gemakkelijker gezegd dan gedaan, zoals de Balkan, de deling van Nicosia en de bommen in Baskenland ons leren. En toch is er geen andere oplossing dan de vrede, iets wat de Israëlisch-Palestijnse onderhandelaars zich terdege realiseren. Onze boodschap aan hen moet dus eenvoudigweg zijn: sterkte, sluit vrede, wij steunen u nu en in de toekomst.

Sbarbati
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de voorzitter van de Knesset, die ik onlangs tijdens een bezoek aan Israël heb leren kennen, en de vertegenwoordigers van de Palestijnse Wetgevende Raad van harte welkom heten.
Wij zijn allemaal ernstig teleurgesteld dat de onderhandelingen van Camp David maar gedeeltelijk zijn gelukt. Toch wil ik een woord van dank richten aan president Clinton en aan mevrouw Albright voor hun inzet en hun intelligente aanpak.
We denken, met het verslag, dat de kansen op een vredesakkoord zijn gestegen, dat er openingen zijn.
We denken dat al het mogelijke moet worden gedaan, ook uit het oogpunt van gelijke rechten: het Palestijnse volk heeft recht op zelfbestuur, maar zonder dat de rechten van de staat Israël worden geschonden.
Mijnheer de Voorzitter, een ander punt waarover wij allen moeten nadenken is de stad Jeruzalem, een van de neteligste punten van het vraagstuk. We moeten proberen het religieuze, culturele en universele karakter van deze heilige stad te bewaren. Ze mag niet worden verhandeld of de inzet worden van politieke touwtrekkerij. Er is voorgesteld om Jeruzalem tot hoofdstad van allebei de staten te maken. Een uitstekend idee!
Ik wil hier een persoonlijke en politieke overweging aan toevoegen: Europa moet zich meer inzetten, een grotere rol spelen, niet alleen economisch maar ook politiek. We kunnen ons niet beperken tot de economische kant, het water, de soevereiniteit over het meer van Tiberias, enzovoort. Wij hebben ook een politieke verantwoordelijkheid tegenover de geschiedenis. Niet alleen de staatshoofden van Israël en Palestina, ook de Europese Unie moet haar verantwoordelijkheid nemen. Dit Europa moet een rol spelen in de internationale politiek, bij deze vredesonderhandelingen, en alles op alles zetten om te zorgen dat er vrede kan heersen in het Middellandse-Zeegebied.

Mauro
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit me aan bij de oproep van mevrouw Sbarbati: we moeten moed scheppen, de Europese instellingen moeten meer lef tonen.
De Europese Unie en de Verenigde Staten hebben nu de moeilijke, fundamentele taak om te voorkomen dat de partijen zich terugtrekken uit de onderhandelingen en om een uitweg te zoeken voor de problemen van de Palestijnen en de Israëli' s.
Daarom moeten we het voorstel van de heer Galeote voor een nieuwe Conferentie van Madrid steunen. Het belang daarvan blijkt uit de gebeurtenissen rondom de verklaring van Venetië in 1980, een initiatief van de ministers Genscher en Colombo. De Europese Gemeenschap wees toen als eerste op de noodzaak van onderhandelingen om het Palestijnse probleem op te lossen. Arafat werd toen nog als een terrorist beschouwd, hij kon geen visum krijgen voor een bezoek aan de zetel van de Verenigde Naties in Amerika. Er was geen overeenstemming over de juiste diplomatieke strategie. Na het bezoek van Arafat aan Rome in 1982, ter gelegenheid van de Conferentie van de Interparlementaire Unie, is de situatie wat ontspannen. Arafat kreeg niet alleen een visum, maar de Verenigde Staten begonnen actief mee te werken aan de oplossing van de Palestijnse kwestie, op basis van de voorbereidende werkzaamheden in Oslo.
Niemand zal ontkennen dat de Verenigde Staten een onmisbare bijdrage leveren, maar ik vind dat ook de Europese Unie een rol heeft bij de onderhandelingen en het verleden niet mag vergeten. Niet om het eerstgeboorterecht op te eisen maar om de rol te spelen die haar toekomt. De Europese Unie kan niet gemist worden. Zij vult de Verenigde Staten aan bij het zoeken naar een oplossing voor het probleem, zoals minister Moscovici heeft gezegd, een oplossing die zeker nog niet binnen handbereik is.
Tot slot wil ik iets zeggen over de zogenaamde internationale status van Jeruzalem. Een internationale status betekent niet dat de stad een internationaal bestuur krijgt, maar alleen maar dat wij, als internationale gemeenschap, de verantwoordelijkheid op ons moeten nemen voor dit initiatief, zodat allen garant staan voor de internationale controle, ongeacht wie er in Jeruzalem de territoriale soevereiniteit uitoefent. Iedere gelovige, zij het christen, jood of moslim, heeft dan toegang tot de heilige plaatsen.

Menéndez del Valle
Mijnheer de Voorzitter, de Arabieren en de Palestijnen hebben in de loop van de geschiedenis vreselijke fouten en onrechtvaardigheden begaan, maar zij hebben ervoor geboet. Sinds lange tijd is de onverzoenlijke houding in de onderhandelingen niet meer in de eerste plaats aan de Palestijnen toe te schrijven. Zij hebben zelfs water bij de wijn gedaan op het zogenaamd neutrale niveau van de concepten.
Jeruzalem heeft voor de islamitische wereld belangrijke culturele en religieuze connotaties. Ik vrees dan ook dat ruime sectoren van de Palestijnse bevolking zich tegen hun eigen leiders zullen keren indien de Palestijnen volledig afstand doen van hun rechten op deze stad, met name op Oost-Jeruzalem. Bovendien is het lang niet ondenkbaar dat ook de moslims uit de rest van de wereld zich bij dit verzet zullen aansluiten.
Opiniemakers en politici waarschuwen er deze dagen voor dat de Palestijnen de historische gelegenheid om met een gesprekspartner als premier Ehoed Barak aan tafel te zitten wel eens aan zich zouden kunnen laten voorbijgaan. Hij heeft het tenslotte toch maar aangedurfd de kwestie-Jeruzalem onomwonden te berde te brengen. Het is mijns inziens echter niet minder onwaarschijnlijk dat Barak en met hem de politieke en sociale rationaliteit in Israël de kans verspelen met een geprivilegieerd leider als president Arafat te onderhandelen indien zij weigeren de nodige minimumeisen in te willigen. Volgens mij wordt het tijd dat het gezond verstand zegeviert en ik geloof dat de Europese Unie in staat is hieraan bij te dragen.

Moscovici
Mijnheer de Voorzitter, ik bedank de verschillende sprekers voor hun bijdrage en begroet Avram Burg en Ahmed Qurie, die ik reeds in Israël en Palestina heb mogen ontmoeten. Uw aller interventies spitsten zich uiteraard toe op het vredesproces en de onderhandelingen, die naar alle waarschijnlijkheid de sleutelfactoren zijn voor vooruitgang in deze regio van het Nabije Oosten. Ik herhaal ons standpunt: Camp David heeft gezorgd voor nieuwe dynamiek. Het is duidelijk dat daar alle signalen plotseling op groen sprongen. We krijgen nu werkelijk een historische gelegenheid, een ongeëvenaarde kans, omdat de huidige conjunctuur, deze combinatie van omstandigheden, uitzonderlijk goed is. Ik ben ervan overtuigd dat beide partijen alles in het werk willen stellen om tot een akkoord te komen, iets waarbij de Amerikaanse bemiddelaar - die zijn rol ten volle vervult - inderdaad alle belang heeft. Zoals gezegd doet er zich dus een historische gelegenheid voor om dit slepende conflict op te lossen.
Dit gezegd zijnde, bij een historische kans hoort een historisch risico. Het is duidelijk dat er nog niets vaststaat en dat grotere inventiviteit en moed absoluut noodzakelijk zijn. Ook is het duidelijk dat de tijd beperkt is. Tijdens zijn bezoek aan Parijs eind vorige week heeft president Moebarak mijns inziens een uitstekende formulering gebruikt, die de situatie goed samenvat: "Voor de vrede is het nu of nooit" . Welke rol kan de Europese Unie in deze context spelen? Waarin bestaat die rol? Een groot aantal sprekers heeft de rol van de Europese Unie toegejuicht. Tegelijkertijd klonk in hun interventies voor mijn gevoel soms enige spijt door over het feit dat de Europese Unie niet nog actiever is, hetgeen overigens volstrekt logisch is.
We kunnen ons altijd een actiever Europa wensen. Ikzelf ben er een voorstander van. Het Franse voorzitterschap streeft naar een bijzonder actief Europa. Dat is ons historisch perspectief en de manier waarop we de taak die op dit moment op ons rust, willen uitvoeren. We kunnen de geschiedenis echter niet herschrijven. Ook moeten we de wensen van de betrokkenen zèlf respecteren. In dit opzicht constateer ik dat de partijen ons zelf opzoeken en ons om hulp, raad, bijstand en steun vragen, niet alleen en niet hoofdzakelijk op financieel gebied. Ze vinden dus dat wij een nuttige rol spelen. Tegelijkertijd maken zij ons ook bewust van de grenzen van onze rol. Onze positie ligt dus in het midden.
Wat houdt deze rol in? Zoals gezegd, speelt de Europese Unie een rol op drie niveaus. Ten eerste steunt zij de onderhandelingen. Via de heer Moratinos staat zij in contact met de partijen. Ze moedigt de onderhandelingen voortdurend aan. Ze herinnert aan de beginselen van het internationaal recht: ons aller regels, maar met name die van de Europeanen. Ten tweede denkt ook de Europese Unie na over de thema' s van deze onderhandelingen. Maar nogmaals: de partijen moeten dit willen en ons hierom verzoeken en hierbij zijn we soms getuige van een overbekend rollenspel. Ten derde verlenen wij in voorkomend geval bijstand bij de uitvoering van een gesloten overeenkomst.
Volgens mij moeten wij vanaf nu daadwerkelijk gaan nadenken over een op vrede gestoeld Nabije Oosten. Wij willen deze vrede en we denken dat zij op zeer korte termijn mogelijk is. Het duurzame karakter ervan zal ook afhangen van de mate waarin we de betrekkingen tussen de landen in de regio kunnen versterken en hun betrekkingen met ons kunnen ontwikkelen. Wat kan de Europese Unie in deze context doen? Zij doet al veel; commissaris Patten heeft hieraan herinnerd. Daarnaast is er het proces van Barcelona, dat ons een bijzonder geschikt kader biedt, wanneer we tenminste alle mogelijkheden ervan benutten. Ter afsluiting wijs ik erop dat het voorzitterschap aan dit proces van Barcelona een centrale rol wil toekennen en het vanaf de volgende bijeenkomst van Barcelona IV wil benutten.
Ik heb hier horen verzoeken om een topontmoeting. Voorlopig is er slechts een ministersbijeenkomst voorzien. We hopen echter oprecht dat de ontwikkeling van het vredesproces zal resulteren in een bijeenkomst - niet alleen van de ministers, maar ook van de staatshoofden en regeringsleiders -, die als het ware het begin van een nieuw tijdperk in het Nabije Oosten zou inluiden. Hierop zullen het voorzitterschap en de Commissie zich ­ ongetwijfeld met steun van het Parlement ­ in de komende weken en maanden toeleggen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.

Prioriteiten van de Unie op het gebied van externe acties
De Voorzitter
Het volgende punt op de agenda betreft de verklaringen van de Raad en de Commissie over de prioriteiten van de Europese Unie op het gebied van de externe acties.

Moscovici
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, waarde afgevaardigden, zoals ons debat zojuist heeft aangetoond, kan de Europese Unie een volwaardige, invloedrijke en gerespecteerde speler zijn op het internationale politieke toneel. Onze democratische waarden, onze gemeenschappelijke wil om een bijdrage te leveren aan wereldwijde vrede en veiligheid en onze geschiedenis wijzen ons hierbij de weg. Het economisch gewicht van de Gemeenschap, haar essentiële rol bij de bevordering van de ontwikkeling en bevoorrechte banden met een groot aantal landen of groepen landen stellen ons hiertoe in staat. Daar komt nog bij dat de instabiliteit van een zich snel ontwikkelende wereld, soms voor de deur van de Unie, ons hier sterk toe aanspoort.
In het verlengde van het beleid van de laatste jaren, wil het Franse voorzitterschap van de Europese Raad ertoe bijdragen dat de Unie op wereldvlak meer gewicht in de schaal legt. Ik geef nu een korte uiteenzetting van de vier belangrijkste doelen die wij ons hebben gesteld. Onze eerste doelstelling is natuurlijk het uitbreidingsproces van de Unie te doen vorderen, ons grote bouwproject voor de komende jaren. De tweede doelstelling bestaat erin een impuls te geven aan de ontwikkeling van een Europees veiligheids- en defensiebeleid, dat van de Unie een hoofdspeler op het internationale toneel moet helpen maken. Onze derde doelstelling is de bevordering van strategische partnerschappen met onze buurlanden en de grote regionale blokken. Zij moeten de Unie in staat stellen een bijdrage te leveren aan de totstandkoming van een multipolaire wereld, een element dat op lange termijn van essentieel belang is voor de stabiliteit van de internationale betrekkingen. Onze vierde doelstelling, tot slot, houdt in dat de instrumenten van de Europese Unie doeltreffender worden. De basis hiervoor is het debat dat de ministers van Buitenlandse Zaken ­ op voorstel van de Commissie en in aanwezigheid van de heer Patten ­ onlangs hebben gevoerd, tijdens de informele bijeenkomst die op 2 en 3 september jongstleden, afgelopen zaterdag en zondag dus, in Evian werd gehouden.
De eerste doelstelling van het Franse voorzitterschap is een nieuwe impuls te geven aan de toetredingsonderhandelingen. Het vooruitzicht van de uitbreiding is voor ons Europeanen namelijk het kernthema, de grote uitdaging voor de komende jaren. Dit verklaart waarom het Franse voorzitterschap zo de nadruk legt op de noodzaak om de IGC te doen slagen en een goed verdrag van Nice op te stellen, a nice treaty in Nice, opdat de uitbreiding geen vertraging oploopt en de eerste kandidaat-landen kunnen worden toegelaten tot een Unie, die over doeltreffender instellingen beschikt. Even terzijde wil ik nader toelichten hoe wij hier momenteel over denken; we zijn enigszins bezorgd en hebben het gevoel dat het stadium van het kenbaar maken van nogal statische standpunten nu plaats moet maken voor echte onderhandelingen om tot compromissen te komen, want anders zullen de onderhandelingen steeds weer worden begonnen en afgebroken.
Wat de toetredingsonderhandelingen betreft, zullen wij natuurlijk zoveel mogelijk spijkers met koppen proberen te slaan met de Zes van Luxemburg. We willen vooruitgang boeken bij de onderhandelingen met deze landen over de moeilijkste hoofdstukken van het acquis. We willen eveneens doortastend handelen met betrekking tot de Zes van Helsinki, waarmee we in hetzelfde tempo willen blijven onderhandelen. Bovendien willen we een reeks nieuwe hoofdstukken openen ­ 42 in totaal, vier tot negen al naar gelang van het land -, waarbij natuurlijk rekening wordt gehouden met het niveau van voorbereiding van ieder land. Alles welbeschouwd, bestaat onze doelstelling - die in nauw overleg met de Commissie, met commissaris Verheugen moet worden vastgesteld - erin in Nice te komen tot een totaalvisie van de stand van de onderhandelingen teneinde richting te geven aan de werkzaamheden van de volgende voorzitterschappen en de weg naar de afronding van deze onderhandelingen af te bakenen. Onze analyse zal nog verder worden verrijkt door de verschillende verslagen waarover onze commissies zich momenteel buigen en het voor oktober geplande debat over de uitbreiding. Ik geef nu een overzicht van de belangrijkste gebeurtenissen die in dit kader tijdens ons voorzitterschap zullen plaatsvinden.
Met elk van de twaalf kandidaat-landen zal tijdens een ministersvergadering worden onderhandeld, hetzij op 21 november ­ voor een aantal van hen -, hetzij op 5 december. Deze vergadering wordt in het najaar voorafgegaan door twee vergaderingen op ambassadeursniveau.
Wat de Vijftien betreft, organiseren wij tijdens de Raad Algemene Zaken van 20 november een debat over de politieke oriëntatie. De basis hiervoor vormen het algemeen verslag en de voortgangsverslagen voor elk van de kandidaat-landen, die de Commissie begin november aan de Raad voorlegt. Bij deze gelegenheid moet, met het oog op de Europese Raad van Nice, per hoofdstuk en per land worden nagegaan wat de grootste moeilijkheden zijn en moet op deze basis worden nagedacht over het verdere verloop van het toetredingsproces. Ik herinner er tot slot aan dat wij twee Europese conferenties zullen organiseren: op 23 november te Sochaux - op het niveau van de ministers van Europese Zaken van de Vijftien en de ministers van de kandidaat-landen - en op 7 december te Nice, op het niveau van de staatshoofden en regeringsleiders, bij de opening van de Top van Biarritz.
Zoals u ziet, willen wij dus een sterke impuls geven aan het uitbreidingsproces. In Helsinki heeft de Unie immers te kennen gegeven dat zij de eerste nieuwe leden op 1 januari 2003 kan toelaten, zodra de procedures zijn voltooid voor de ratificatie van wat naar wij hopen het toekomstige Verdrag van Nice wordt. Zoals de staatshoofden en regeringsleiders tijdens de Top van Feira hebben onderstreept, moeten de betrokken landen echter niet alleen het communautaire acquis overnemen, maar vooral in staat zijn dit uit te voeren en daadwerkelijk toe te passen. Dat is natuurlijk een bijzonder zware en, zoals we weten, moeilijke taak voor de kandidaat-landen; de Gemeenschap draagt hiertoe reeds een steentje bij door de inspanningen van elk van deze landen te steunen. Deze inspanningen zijn van essentieel belang om het in gang gezette uitbreidingsproces op een serieuze en beheerste manier te kunnen uitvoeren en zo de meest vergevorderde landen zo snel mogelijk te kunnen laten toetreden.
Ook wil ik iets zeggen over Turkije. De erkenning van de kandidatuur van dit land in Helsinki was een belangrijke stap, waarvan mijn land ­ Frankrijk ­ een voorstander was. Het voorzitterschap zal binnen de Raad een begin maken met de werkzaamheden voor de totstandkoming van een "toetredingspartnerschap" met dit land en het zal het analytisch onderzoek van het acquis voortzetten. Het voorzitterschap zal tevens toezien op de nakoming van de door de Unie op het gebied van financiële bijstand aangegane verplichtingen teneinde één enkel kader te creëren voor alle instrumenten voor steunverlening aan dit land. Het zal er met name voor zorgen dat de verordening met betrekking tot de economische en sociale ontwikkeling van Turkije kan worden aangenomen.
Het moge echter duidelijk zijn dat toetredingsonderhandelingen niet eens kunnen worden overwogen zolang Turkije niet voldoet aan de ­ met name democratische ­ criteria van Kopenhagen, terwijl iedere vooruitgang op dit gebied de aanname van de zojuist genoemde maatregelen natuurlijk bevordert. Wij kijken reikhalzend uit naar de aanname door uw Vergadering van de verslagen van de heer Morillon over deze belangrijke aangelegenheden.
De tweede doelstelling van het Franse voorzitterschap is verder te werken aan de ontwikkeling van het Europees gemeenschappelijk veiligheids- en defensiebeleid door de in Helsinki en Feira genomen besluiten ten uitvoer te leggen. De Unie beschikt voortaan over de voor de uitvoering van een gemeenschappelijk buitenlands beleid noodzakelijke instrumenten. Om haar verbintenis geloofwaardig te kunnen maken, moest er nog worden voorzien in één ­ fundamenteel ­ instrument, namelijk het vermogen om voldoende militaire middelen te mobiliseren teneinde haar in staat te stellen in het kader van de "Petersberg-taken" zelfstandig beslissingen te nemen en te handelen. Zoals de crisis van Bosnië en meer recentelijk die van Kosovo ons hebben geleerd, moeten wij streven naar een globale respons op dergelijke crisissituaties, waarbij nu eenmaal een groot aantal wijdvertakte en uiterst ingewikkelde aspecten een rol spelen vanuit etnisch, maar ook sociologisch, bestuurlijk, gerechtelijk, veiligheids- en, tot slot, militair oogpunt. Al deze elementen zijn aanwezig. De Europese respons moet zich onderscheiden van die van andere bestaande instrumenten door zijn globale karakter en het vermogen om rekening te houden met al deze dimensies.
Het Franse voorzitterschap wil dus zijn steentje bijdragen tot een bijzonder ambitieus project, dat onvermijdelijk jaren in beslag zal nemen. Hiertoe wil het het tempo van de werkzaamheden hooghouden, opdat de in Feira aangegane verbintenissen tijdens de Europese Raad van Nice kunnen worden nagekomen, en het programma is overvol. Ik herhaal de drie belangrijkste onderdelen ervan. Wat de capaciteiten betreft, kunnen de lidstaten op de door ons op 20 november aanstaande te organiseren conferentie duidelijke verbintenissen aangaan met betrekking tot hun nationale bijdrage aan de verwezenlijking van de in Helsinki vastgestelde globale doelstelling. Wat de permanente politiek-militaire instellingen betreft, moet ons voorzitterschap zo snel mogelijk voorbereidingen treffen voor de overgang naar de definitieve en operationele fase, die de Unie in staat stelt een crisis in al haar aspecten te beheersen. Tot slot moeten wij de besluiten van Feira ten uitvoer leggen, die verband houden met de betrekkingen met de NAVO en de derde landen ten aanzien van militair crisismanagement en de voortzetting van de opgestarte werkzaamheden op het gebied van de versterking van de instrumenten voor civiel crisismanagement.
De derde prioriteit van het Franse voorzitterschap is het ontwikkelen van de strategische partnerschappen van de Unie met haar buurlanden en de grote regionale blokken.
Binnen deze prioriteit wordt er voorrang gegeven aan het aanhalen van de banden met de directe omgeving van de Unie, met name met de Balkan, waarop de situatie zoals bekend verontrustend blijft. Er moet worden benadrukt dat de Unie veel waarde hecht aan de ontwikkeling van de betrekkingen met een vreedzame en democratische Balkan. Met het oog hierop heeft Frankrijk zijn partners voorgesteld op 24 november aanstaande in Kroatië een Topontmoeting te organiseren met de landen uit het voormalige Joegoslavië die, in verschillende stadia, het verst gevorderd zijn in hun democratische ontwikkeling.
De recentelijk in een aantal van deze landen gesignaleerde positieve ontwikkelingen moeten worden begeleid. Ook moet de Federatieve Republiek Joegoslavië eraan worden herinnerd dat de deur ook voor haar openstaat zodra zij zich bij deze beweging aansluit en, juister gezegd, wanneer de voorwaarden voor een eventuele aansluiting vervuld zijn.
De ontwikkeling van het strategische partnerschap met Rusland en Oekraïne is een andere prioriteit van het Franse voorzitterschap, dat over tien dagen te Parijs een Top van de Europese Unie en Oekraïne organiseert en op 30 oktober één van de Europese Unie en Rusland. Het actiekader van het Franse voorzitterschap van de Unie ten aanzien van Rusland is vastgesteld in de conclusies van de Europese Raad van Feira. Deze heeft aangeboden president Poetin en de nieuwe Russische regering te steunen bij hun inspanningen om het land te moderniseren en te hervormen. Tegelijkertijd blijft het voorzitterschap de kwestie Tsjetsjenië natuurlijk op de voet volgen. In juli heeft de Raad er nog aan herinnerd dat alleen een politieke oplossing een duurzame beslechting van dit conflict mogelijk kan maken.
Ondanks de op de ontwikkeling van het vredesproces in het Nabije Oosten drukkende onzekerheden ­ waar we zojuist over hebben gedebatteerd ­ is de ontwikkeling van de euromediterrane betrekkingen, tot slot, een centraal aandachtspunt van het Franse voorzitterschap. Onze doelstelling is op de ministersbijeenkomst van 16 november te Marseille en ­ als de omstandigheden dit toelaten ­ op de mogelijkerwijs op 17 november te houden Top de algemene balans op te maken van het proces van Barcelona en de samenwerking in het kader van het MEDA-programma te evalueren, met als doel richtsnoeren op te stellen die een nieuwe impuls moeten geven aan de euromediterrane samenwerking.
Het voorzitterschap wil overigens de werkzaamheden betreffende het vredes- en stabiliteitshandvest tot een goed einde brengen. Wat het vredesproces betreft, moet de Unie tijdens deze bijeenkomst een belangrijke rol spelen teneinde de partijen en hun toekomstige overeenkomsten te steunen. Het voorzitterschap ijvert er, tot slot, voor dat de in Feira goedgekeurde gemeenschappelijke strategie voor het Middellandse-Zeegebied wordt uitgevoerd en dat de nieuwe MEDA-verordening wordt aangenomen. Wat de associatieovereenkomsten betreft, hoopt het ­ ik zeg het nogmaals ­ de overeenkomst met Egypte te kunnen ondertekenen en substantiële vooruitgang te kunnen boeken bij de onderhandelingen met Libanon, Syrië en Algerije.
Buiten zijn directe omgeving ziet het Franse voorzitterschap erop toe dat de politieke dialoog met de grote regionale blokken wordt ontwikkeld. Ik denk hierbij aan Azië. Wat Azië betreft, wordt er voorrang gegeven aan het opnieuw op gang brengen van de politieke Europees-Aziatische dialoog en de bevordering van de economische en financiële samenwerking in het kader van ASEAN. Op 20 en 21 oktober vindt er te Seoul een Top plaats; bovendien willen wij de dialoog tussen de EU en ASEAN opnieuw op gang brengen.
Het Franse voorzitterschap zal daarnaast worden gekenmerkt door twee belangrijke Topontmoetingen met "sleutellanden" uit de regio. Ter gelegenheid van de Topontmoeting van 19 juli met Japan is er al een begin gemaakt met de herziening van de verklaring uit 1991 en wordt er reeds gewerkt aan een actieplan, dat tijdens de Top van 2001 wellicht kan worden aangenomen. De andere Topontmoeting, met China, vindt op 23 oktober te Peking plaats.
Wat Afrika betreft, organiseert het voorzitterschap de eerste vervolgbijeenkomst op de Top van Caïro. In overeenstemming met de bepalingen van de Conventie van Cotonou behoort de ontwikkeling van de dialoog met de subregionale organisaties eveneens tot zijn werkzaamheden. Het voorzitterschap organiseert de vierde ministersbijeenkomst EU-SADC van 29 en 30 november te Gaboron en de ministersbijeenkomst EU-CDEAO van 16 oktober aanstaande, in Abuja.
Wat de transatlantische dialoog betreft, wordt voorrang gegeven aan drie punten van buitenlands beleid: de Balkan, Rusland en het vredesproces in het Nabije Oosten. Dit kader wordt bij de Topontmoetingen van 18 en 19 december aanstaande met respectievelijk de Verenigde Staten en Canada bovendien ten volle benut om onze belangrijke partners te informeren over de recente ontwikkelingen op het gebied van het Europees buitenlands- en veiligheids- en defensiebeleid.
De dialoog met Latijns-Amerika wordt voortgezet in het kader van de regelmatige vergaderingen met de regionale groepen, die volgende week plaatsvinden in de marge van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties. Frankrijk heeft zijn partners bovendien voorgesteld na te denken over de toekomst van de betrekkingen met Cuba.
Het Franse voorzitterschap zal er, tot slot, op toezien dat Europa zijn rol ten volle, op een samenhangende en solidaire manier kan vervullen, opdat er in het kader van de Wereldhandelsorganisatie een begin kan worden gemaakt met een ­ hopelijk globale en uitgebalanceerde - nieuwe onderhandelingsronde.
Op langere termijn ­ het betreft hier de vierde prioriteit van het Franse voorzitterschap ­ heeft het voorzitterschap ter gelegenheid van de informele bijeenkomst in Evian, zoals gezegd in aanwezigheid van de heer Patten, een discussie op gang gebracht over de verbetering van de doeltreffendheid van de instrumenten van de Unie. Ik heb reeds gezegd dat de Unie beschikt over een groot aantal instrumenten, waarmee zij de ontwikkeling van de internationale betrekkingen kan beïnvloeden. Zo is haar diplomatieke aanwezigheid in de wereld ­ niet alleen die van de Vijftien, maar ook die van Commissie ­ ongeëvenaard, zowel getalsmatig als geografisch. Bovendien vormt de Unie nu een actief en samenhangend geheel binnen de Verenigde Naties, waar haar standpunten in elk forum worden vertegenwoordigd.
Haar ­ onze ­ financiële middelen zijn, tot slot, aanzienlijk. De tekortkomingen van de externe acties van de Unie zijn echter bij iedereen bekend: gebrek aan zichtbaarheid, een soms ontoereikende coördinatie, flexibiliteit die te wensen overlaat en een nog te beperkte invloed binnen de internationale instellingen, met name die van Bretton Woods. Er zijn reeds maatregelen genomen om deze lacunes aan te vullen, in het bijzonder de aanname van de eerste gemeenschappelijke strategieën. Gemeten aan de uitgezette middelen, blijven de impact en geloofwaardigheid van de Europese acties echter onvoldoende.
Op aandrang van Hubert Védrine heeft de minister van Buitenlandse Zaken van de Vijftien het beraad over dit punt op de recente informele bijeenkomst in Evian aan de orde gesteld. De basis hiervoor vormde het uitstekende werk dat door de heer Patten, namens de Commissie, en de secretaris-generaal van de Raad is voorgelegd aan de eveneens in Evian aanwezige Hoge Vertegenwoordiger voor het GBVB, Javier Solana. Er zijn meerdere strategieën uitgestippeld. Om te beginnen moet de coördinatie tussen de verschillende actoren van de Europese Unie ter plaatse, in de derde landen, worden versterkt. Hiertoe moet het beheer van de communautaire programma' s verder worden gedecentraliseerd en moeten de acties van de Gemeenschap beter worden afgestemd op die van haar lidstaten.
Op centraal niveau moet de coördinerende rol van de Raad Algemene Zaken worden herbevestigd, opdat de externe acties in al hun aspecten samenhangender worden. Ik denk hierbij aan de politieke dialoog, financiële samenwerking en handelsconcessies. Bovendien moeten de globale inspanningen van de Unie beter worden benut en moeten zij doeltreffender worden. Hiertoe moet in de eerste plaats de omvang worden vastgesteld van deze globale inspanningen ten opzichte van het buitenland. Dit vereist weer synthese-instrumenten waarin alle dimensies van de buitenlandse hulp zijn opgenomen.
Ook moet de communautaire steun beter worden beheerd door de programmering en uitvoering van de communautaire instrumenten te verbeteren. De Commissie en de lidstaten constateren namelijk dat er onaanvaardbaar veel tijd verloopt tussen het aangaan van de betalingsverplichtingen en de uitbetaling van de communautaire middelen. Ook hebben de derde landen steeds meer - overigens terechte - kritiek op de traagheid en logheid van de procedures.
Ter afsluiting, mijnheer de Voorzitter, nog een opmerking over de partners: de Raad en de Commissie zijn het erover eens dat er een beter toezicht moet worden gehouden op de uitvoering en doeltreffendheid van het communautaire steunbeleid, met name in het kader van de Raad Algemene Zaken, die een nog belangrijker rol moet spelen bij de sturing van de externe acties van de Unie. In dit opzicht wijs ik erop dat de ministers hier al in de vergadering van de Raad van 18 september op zullen terugkomen. Het is de bedoeling dat het kader en de modaliteiten van dit toezicht in samenwerking met de Commissie en de secretaris-generaal of zijn vertegenwoordiger worden vastgesteld.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, tot zover de prioriteiten van het Franse voorzitterschap op het gebied van externe acties. Zowel op dit gebied als op vele andere streven wij naar samenwerking met zowel de Commissie - die ook hier weer een belangrijke stimulerende rol speelt - als het Europees Parlement.

Patten
Ik ben bijzonder blij met deze kans om het Europees Parlement toe te spreken, slechts enkele dagen na de informele bijeenkomst van de ministers van Buitenlandse Zaken in Evian. Tijdens deze bijeenkomst is uitgebreid gesproken over de doeltreffendheid en de doelmatigheid van de externe acties van de Europese Unie en over de consequenties daarvan voor de begroting. Dit was voorzover ik weet de eerste keer dat een dergelijk gesprek plaatsvond.
Ik wil graag het Franse voorzitterschap zonder enig voorbehoud gelukwensen met het feit dat het prioriteit heeft verleend aan dit bijzonder belangrijke praktische vraagstuk. Ik wil graag reageren op de ontwerpresolutie, niet in de laatste plaats omdat deze naar ik meen de kern bevat van het debat dat in de komende jaren tussen de instellingen van de Unie zal worden gevoerd over het GBVB.
Zoals sommige leden misschien in de kranten hebben gelezen, hebben wij vlak voor het zomerreces in de Commissie een discussie gevoerd over de eisen, beperkingen en prioriteiten van de buitenlandse betrekkingen van de Europese Unie, over onze opvatting over wat de externe rol van de Commissie moet zijn en over enkele problemen waar wij tegenaan lopen bij de uitvoering ervan. Iedere discussie hierover moet uiteraard beginnen met het Verdrag. De vijf doelstellingen van de Europese Unie zijn geformuleerd in Artikel 2 van het Verdrag. Eén ervan is dat zij haar identiteit op het internationale vlak moet bevestigen. Deze doelstelling heeft betrekking op een aantal aspecten. Allereerst verwijst zij naar de politieke belangen van de Europese Unie, inclusief haar steeds groter wordende rol op het gebied van de veiligheid. Hierop zinspeelde ook de fungerend voorzitter al in zijn interessante speech. Zij verwijst ook naar onze economische belangen, handel en de externe dimensie van de gemeenschappelijke markt, inclusief ons landbouwbeleid. Hieronder valt ook de euro. Zij verwijst vervolgens naar onze verantwoordelijkheden op het gebied van de externe hulp. Deze verantwoordelijkheden zijn in de afgelopen jaren exponentieel toegenomen.
De Europese Unie en haar lidstaten leveren momenteel 55% van de totale internationale hulp en tweederde van de mondiale niet-terugvorderbare hulp. Tenslotte verwijst de doelstelling ook naar onze externe belangen op het gebied van defensie, vraagstukken zoals drugshandel, nucleaire veiligheid, milieuvraagstukken en migratie, en last but not least de betrekkingen met onze directe buurlanden. Hieronder valt ook het hele proces van de uitbreiding. Dit is volgens mij het belangrijkste en meest uitdagende vraagstuk waarmee deze generatie politici wordt geconfronteerd. Ik herinner u eraan dat minder dan twintig jaar geleden de betrekkingen met Griekenland, Spanje en Portugal externe zaken waren voor de Europese Gemeenschap in haar toenmalige vorm.
Onze eerste taak bij de externe betrekkingen van de Europese Unie is te zorgen voor stabiliteit, zowel in onze onmiddellijke omgeving als verder weg. Een stabielere omgeving en een stabielere wereld leiden immers tot een stabielere Europese Unie. De vaardigheden die de Europese Unie haar eigen ontwikkeling hebben gebracht, kunnen als voorbeeld en als model dienen elders in de wereld. Wij moeten creatiever worden in de manier waarop wij onze ervaring gebruiken, ook buiten onze grenzen.
Bij de discussie over hoe de Europese Commissie zich op deze taak kan concentreren, wil ik heel duidelijk zijn over de grenzen van onze rol. Buitenlands beleid is en blijft in essentie een zaak van de nationale regeringen, oftewel van de lidstaten. Er zijn momenteel vijftien ministers van Buitenlandse Zaken in de Europese Unie. Voorzover wij dat nu kunnen zien, zullen dat er ook vijftien blijven. Het is echter net zo belangrijk dat ook de lidstaten erkennen, wat u in het Europees Parlement en allen die werkzaam zijn op het gebied van het GBVB al heel lang begrijpen namelijk dat een louter intergouvernementele aanpak kan leiden tot zwakheid en middelmatigheid, tot een Europees buitenlands beleid van de kleinste gemene deler. Om die reden heeft de Unie ervoor gekozen om de politieke samenwerking te versterken. Daarom ook is in het Verdrag van Amsterdam voorzien in de aanstelling van de nieuwe hoge vertegenwoordiger voor het GBVB. De Commissie en het Europees Parlement hebben daarom ook een belangrijke rol bij de pogingen om een Gemeenschappelijk - en ik benadruk dit woord gemeenschappelijk in de betekenis van 'van ons allen' - Buitenlands en Veiligheidsbeleid effectiever te maken.
De nieuwe structuren, procedures en instrumenten van het GBVB doen recht aan de noodzaak om de sterke punten van de Europese Gemeenschap te gebruiken ten dienste van het Europees buitenlands beleid. Het zou absurd zijn om het Europees buitenlands beleid los te koppelen van de instellingen die de verantwoordelijkheid hebben gekregen voor de meeste instrumenten waarmee het moet worden uitgevoerd, te weten voor de externe handel, voor de externe hulp, veel externe aspecten van justitie en binnenlandse zaken, enzovoort. Daarom neemt de Commissie ook volwaardig deel aan het besluitvormingsproces in de Raad. Daarom ook hebben wij bij deze kwesties een mede-initiatiefrecht - niet het exclusieve, maar een gedeeld recht.
Op het gebied van de buitenlandse betrekkingen dient sprake te zijn van een zinvol en open partnerschap tussen de verschillende instellingen van de Unie, inclusief het Europees Parlement, aan de ene en de lidstaten aan de andere kant. Wij moeten ons gezamenlijk inzetten om ervoor te zorgen dat de grootste handelsgroep ter wereld ook politiek een vuist kan maken. Wij kunnen een reële bijdrage leveren en wij moeten niet bang zijn dat ook te doen.
Een ander punt dat ik wil benadrukken, is dat de Commissie niet uit is op nieuwe bevoegdheden of een nieuwe rol. Wel willen wij de bevoegdheden die wij krachtens het Verdrag al hebben, doelmatiger kunnen aanwenden. Ik heb dan ook veel begrip voor de wens van het Europees Parlement om datzelfde te doen.
Ik ben stellig van mening dat de Commissie een duidelijke bijdrage moet leveren aan de agenda voor de buitenlandse betrekkingen. Juist over de buitenlandse betrekkingen - misschien wel meer dan over enig ander onderwerp - is het erg gemakkelijk om hoogdravende verklaringen af te leggen over belangrijke kwesties, zoals vrede in het Midden-Oosten, een stabiele en productieve relatie met Rusland of internationale ontwikkeling. Om deze aspiraties echter te vertalen naar de realiteit moeten wij als Europa ons gezamenlijke gewicht in de schaal leggen. Wat betekent dat in de praktijk nu voor de Commissie? Ten eerste betekent het een betere afstemming tussen de commissarissen en de directoraten-generaal. Hierdoor worden zij gestimuleerd om beter samen te werken. Ik ben van mening dat wij op dat punt al vorderingen maken. Ik ben voorzitter van de groep van RELEX-commissarissen. Deze groep komt regelmatig bijeen, zowel informeel als officieel. Wij zijn bezig een gezamenlijke agenda op te stellen om het effect van wat wij doen op de beleidsterreinen van andere commissarissen te bespreken. Ik meen dat ik rustig kan stellen dat wij daar tot dusverre behoorlijk in geslaagd zijn. Wij zullen in deze geest doorgaan. Wij hebben de competentiestrijd die naar mij is verteld de eensgezindheid binnen eerdere Commissies af en toe nogal heeft verstoord, weten te vermijden. Ten tweede proberen wij voorzichtig wegen te openen naar een nieuwe en productievere werkrelatie met de Raad en naar ik hoop ook met het Europees Parlement.
Dit was afgelopen weekend met de ministers in Evian duidelijk zichtbaar. Naast de concrete vraagstukken van buitenlands beleid op onze agenda, zoals de situatie in het Midden-Oosten, hebben wij ook besproken hoe wij jaarlijks onze algemene prioriteiten voor de buitenlandse betrekkingen vaststellen en hoe wij de begroting verdelen. Zoals ik al eerder heb gezegd, toen ik in mei mijn uiteenzetting hield voor de Raad over de begroting en over onze prioriteiten, was dat de eerste keer dat dit gebeurde. Naast deze presentatie voor de ministers van Buitenlandse Zaken, heb ik eerder dit jaar een naar ik hoop even heldere presentatie over onze begroting voor buitenlandse betrekkingen gegeven voor het Europees Parlement. In het verleden hebben de verplichtingen zich gewoon van de ene begroting op de ander opeengestapeld. Er werden nauwelijks pogingen ondernomen om daar enige samenhang in aan te brengen. Wij proberen nu een beter doordacht systeem in te voeren, waarbinnen wij in een vroeg stadium met zijn allen een duidelijke politieke discussie kunnen voeren over de vraag wat precies onze prioriteiten moeten zijn. Dat is belangrijk in de Raad en het is ook belangrijk in het Parlement. U bent immers de bevoegde instantie op het gebied van de begroting. Wij kunnen niet meer uitgeven dan u ons toestaat. U moet ons dan echter ook niet vragen meer te doen dan mogelijk is of ons bekritiseren als wij prioriteiten moeten stellen. Ik meen echter dat wij veel beter besluiten kunnen nemen over prioriteiten wanneer wij daarbij politiek worden geadviseerd door de Raad en het Parlement.
Ten derde werk ik samen met Javier Solana aan zinvolle structuren en aan de juiste verdeling van verantwoordelijkheden tussen de Commissie en de hoge vertegenwoordiger voor het GBVB. De institutionele relatie tussen de Commissie en de hoge vertegenwoordiger is in ontwikkeling, net als de precieze rol van het Europees Parlement bij het GBVB. Het afgelopen jaar hebben wij echter kans gezien om een sterk en zinvol partnerschap te ontwikkelen. Ik meen dat wij rustig kunnen stellen dat dit ondanks de moeilijkheden zijn vruchten begint af te werpen, bijvoorbeeld in de Balkan, waar de uitdaging om het Europees buitenlands beleid geloofwaardigheid te verlenen, nog steeds gigantisch is.
Ten vierde ben ik druk bezig te reageren op nieuwe eisen aan de Commissie die voortvloeien uit de nieuwe veiligheidsagenda. Wij hebben een nieuwe afdeling in het leven geroepen voor crisismanagement. Deze afdeling moet helpen de bijdrage van de Commissie op dit terrein te coördineren. Ik wil echter ook onze structuren zo aanpassen dat wij een grotere inbreng hebben bij die aspecten van de buitenlandse betrekkingen waar de traditionele bilaterale diplomatie niet doeltreffend genoeg is en waar de Commissie een speciale expertise heeft, die zij effectiever moet kunnen inzetten. Een voorbeeld hiervan is de conflictpreventie, waarbij kwesties een rol kunnen spelen die normaal gesproken niet op de diplomatieke agenda staan. Andere voorbeelden zijn klimaatverandering, controle over de drugshandel, controle over de andere levensgevaarlijke activiteiten, het in het leven roepen van nieuwe civiele structuren zoals onafhankelijke media, enzovoort. Ik wil graag dat de Commissie haar ervaring en middelen inzet voor dit soort vraagstukken. In de gesprekken die wij hadden tijdens de bijeenkomsten van de ministers van Buitenlandse Zaken van de G8, viel het mij op dat de agenda voor het buitenlands en veiligheidsbeleid sterk aan het veranderen is. De agenda bevat zeer uiteenlopende vraagstukken waarover de Gemeenschap bijna exclusieve bevoegdheden heeft, bijvoorbeeld op het gebied van milieu.
Gisteren hebben wij gesproken over het uitstekende verslag van de heer Galeote over onze externe diensten en over het belang van een grotere effectiviteit van wat de Europese Unie overal ter wereld doet. Er was veel discussie over betere coördinatie, betere afstemming tussen de lidstaten en alle instellingen van de Europese Unie. Ik weet dat dit een belangrijke prioriteit is voor het Franse voorzitterschap. Ik deel dat gevoel van prioriteit van harte.
De afgelopen maanden hebben wij waarschijnlijk openhartiger over deze vraagstukken gesproken dan ooit tevoren. Nu moeten wij onze woorden echter omzetten in daden en onze verantwoordelijkheden nemen.

Brok
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, om aan de verwachtingen op het gebied van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid te kunnen voldoen moet de Europese Unie het hoofd bieden aan grote uitdagingen. In de afgelopen jaren konden grote vorderingen worden gemaakt, vooral dankzij de besluiten van Keulen en Helsinki. Hetzelfde geldt voor de ontwikkeling van een Europees defensiebeleid. Laten wij niet vergeten ­ en de heer Patten heeft dat ook reeds duidelijk gemaakt ­ dat wij een groot deel van de externe hulp in deze wereld voor onze rekening nemen. Zijn wij echter wel goed beslagen ten ijs? Zijn wij tegen deze uitdagingen opgewassen? Zijn onze structuren wel geschikt? Geven wij uitstekende politici zoals Patten en Solana wel de gelegenheid om hun werk naar buiten toe te verrichten of dwingen wij hen, door verkeerde structuren, steeds meer tot een interne concurrentieslag?
Als uitvoerend orgaan wil de Raad actief zijn op het gebied van het buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid. Hoe moet dat echter in zijn werk gaan als de Raad, als uitvoerende instantie, met 27 ministers van Buitenlandse Zaken gelijktijdig moet functioneren? Dat zal uiteindelijk een onhoudbare situatie opleveren. De Europese Unie beschikt weliswaar over een ruime mate van instrumenten voor buitenlandse hulp en heeft het handelsbeleid onder een gemeenschappelijke noemer gebracht, maar helaas hebben wij niet de kans dit beleid te laten uitvoeren door de daarvoor aangewezen instelling, omdat dit tot concurrentie met de ministers van Buitenlandse Zaken leidt. Die zijn echter niet bereid de facto een stukje bevoegdheid op te geven.
Als u telkens weer speciale afgezanten benoemt, neemt u uiteindelijk bevoegdheden weg bij de communautaire instellingen, bij de Commissie. Daar kan dan ook geen echte coördinatie plaatsvinden. Kosovo is een sprekend voorbeeld: daar is het een totale chaos! Wij geven het meeste geld maar ondanks de enorme inspanningen van de betrokkenen wordt daar in feite niets opgelost, omdat de structuren niet goed in mekaar zitten. Dat is het probleem waardoor wij ons in toenemende mate blameren.
Wij moeten ervoor zorgen - de heer Patten heeft met de herstructurering van de externe hulp daarvoor een uitgangspunt gevonden - dat de slagvaardigheid van onze communautaire organen wordt versterkt. Wij moeten ervoor zorgen dat daar beter en efficiënter wordt gewerkt. Gelijktijdig moeten wij er echter voor zorgen dat de structuren op elkaar aansluiten, want anders komen wij niet verder. Dat betekent natuurlijk ook dat bijvoorbeeld - en dit heeft het Parlement reeds vóór Amsterdam gezegd - de dubbele constructie: hoge vertegenwoordiger - commissaris van Buitenlandse Zaken niet zal functioneren. Reeds na een jaar konden wij de eerste ervaringen daarmee opdoen. Het zou veel beter zijn geweest indien een vice-voorzitter van de Commissie, met een bijzondere legitimatierelatie met de Raad, bevoegd was geweest voor buitenlandse zaken.
Er zijn hoge verwachtingen gesteld aan de Europese Unie en daarom moeten wij passende structuren hebben. Deze mogen niet enkel beantwoorden aan de traditionele opvattingen van de Ministeries van Buitenlandse Zaken, die immers niet bereid zijn de facto bevoegdheden af te staan. De nieuwe trojka moet met het oog daarop beter worden benut, en tegelijkertijd moet het vraagstuk van de parlementaire controle worden opgelost.
Voor het civiel crisisbeheer, het handelsbeleid en dergelijke zaken is volgens het Verdrag het Europees Parlement bevoegd. Dat staat als een paal boven water. Voor de financiering van en de controle op de legers en het geven van bevel tot optreden zijn de nationale parlementen bevoegd. Ook dat is dus duidelijk geregeld. Wij moeten nu alleen zien hoe wij dit alles aaneenrijgen en goed coördineren. Ook hier moet echter de controle glashelder zijn geregeld. Minder transparantie en minder democratie zijn in het Europees buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid uit den boze.
Daarom moeten wij, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, in de komende dagen samenwerken met het oog op de noodzakelijke vertrouwelijkheid van bepaalde documenten. Anderzijds moet echter ook de noodzakelijke mate aan transparantie en controle worden gegarandeerd, zoals dat ook in de relatie tussen nationale regeringen en nationale parlementen het geval is. Mijns inziens moeten wij daarvoor absoluut de noodzakelijke grondslag vinden. Ik stel wat dit betreft veel goede wil vast bij het Frans voorzitterschap. Laten wij daarom in de komende dagen aan de slag gaan!

De Voorzitter
Wij onderbreken nu de vergadering.
(Plechtige vergadering ter gelegenheid van de toespraak van de heer Avram Burg, voorzitter van de Knesset, en de heer Ahmed Qurie, voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad)

Read
Mijnheer de Voorzitter, zoals u weet ben ik momenteel voorzitter van de delegatie van het Parlement voor de Verenigde Staten van Amerika. Ik wil graag een motie van orde indienen op grond van het Reglement van het Parlement ten aanzien van parlementaire delegaties. Het is mij ter ore gekomen dat een groep parlementariërs van de EPP-Fractie in juli de VS heeft bezocht. Normaal gesproken zou ik dit beschouwen als een persoonlijke zaak waarmee ik niets te maken heb. Het bij dit bezoek behorende programma omschrijft de groep echter als een delegatie. Met name de heer Goodwill, lid van het Europees Parlement, wordt omschreven als delegatieleider. Ik kan u dit programma doen toekomen.
Dit stelt het hele bezoek in een totaal ander daglicht. In juni is een officiële delegatie van het Parlement onder mijn voorzitterschap in de VS geweest. Het is begrijpelijk dat er verwarring ontstaat als ongeveer drie weken later een andere groep europarlementariërs in de VS aankomt, die feitelijk ook een delegatie is van het Europees Parlement. Ik heb gehoord dat de opmerkingen van deze parlementariërs uit de radicalere hoek van de EPP-Fractie kwamen en opvielen door hun anti-Europese strekking.

De Voorzitter
Mevrouw Read, ik heb het begrepen. Het Voorzitterschap neemt nota van uw opmerking. Wij zullen de vergissing rechtzetten en wij zullen u van ons standpunt terzake op de hoogte brengen.
Mijnheer Goodwill, ik veronderstel dat uw woorden betrekking hebben op het onderwerp dat hier door mevrouw Read is aangekaart.

Goodwill
Mijnheer de Voorzitter, over de motie van orde kan ik het Parlement meedelen dat de groep leden uit het Verenigd Koninkrijk, Zweden en Duitsland zich absoluut niet een delegatie heeft willen noemen. Wij bezochten de Verenigde Staten slechts als een groep die was georganiseerd vanuit onze eigen nationale fracties. Wij vertegenwoordigden niet de EPP-Fractie. Wij wilden ons zeker niet de rol van officiële delegatie aanmatigen.
Ik bestrijd het punt dat naar voren is gebracht dat de meningen die tijdens dit bezoek zijn geuit, bijzonder extreem waren. Wij vertegenwoordigden daar zowel de meningen van onze nationale partijen als de standpunten die in het Europees Parlement zijn geuit.

De Voorzitter
Mevrouw Read, het spijt mij ten zeerste, maar ik kan u niet opnieuw het woord verlenen aangezien wij reeds achter zijn op het tijdschema. Het probleem is voor iedereen duidelijk. Het Bureau en het Parlement hebben zich er reeds toe verbonden de kwestie op te lossen. Daarom krijgt u het woord niet meer. Wij gaan nu over tot de stemming.

STEMMING
Verslag (A5­0205/2000) van de heer Piétrasanta, namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie, over het verslag van de Commissie: Tenuitvoerlegging van het MEDA-programma ­ Jaarverslag 1998 (COM(1999) 291 - C5­0117/1999 - 1999/2120(COS) (Rapporteur voor advies 
 (Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5­0210/2000) van de heer Galeote Quecedo, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over een gemeenschappelijke communautaire diplomatieke dienst (2000/2006(INI))
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Galeote Quecedo (PPE-DE). Mijnheer de Voorzitter, misschien kunt u de commissaris de gelegenheid geven aan deze Vergadering uit te leggen wat hij met dit initiatief van het Parlement denkt te doen in het licht van de nieuwe gedragscode voor de betrekkingen tussen het Parlement en de Commissie.

Patten
Ik ben bijzonder dankbaar voor het vriendelijke aanbod dat is gedaan. Gisteravond hadden wij de gelegenheid om dit bijzonder belangrijke verslag uitgebreid te bespreken. In mijn speech heb ik uw aandacht gevestigd op de mededeling over de externe diensten die wij al hebben uitgebracht. Ik heb daarbij echter gezegd dat wij binnenkort terug zullen komen met een vervolg op deze mededeling. In dit vervolgrapport zullen de conclusies van dit uiterst belangrijke verslag zeker worden meegenomen.
Wij zijn met name heel enthousiast over de zeer zinvolle ideeën die in het verslag naar voren zijn gebracht over opleiding en training voor onze externe diensten en ook over de opmerkingen over coördinatie. Het is een bijzonder goed verslag over een belangrijk onderwerp. Wij hopen dat het voor ons allen een baken zal zijn in de donkere nachten die voor ons liggen.
(Gelach en applaus)
Verslag (A5­0191/2000) van de heer Imbeni, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de evaluatie en toekomst van de humanitaire activiteiten van de Gemeenschap (artikel 20 van verordening (EG) 1257/1996) (COM(1999) 468 ­ C5-0044/2000 ­ 2000/2016(COS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
STEMVERKLARINGEN
Verslag-Dell'Alba (A5-0202/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag van de heer Dell'Alba gestemd. Ik zal uitleggen waarom, en ik zal daarbij rekening houden met de geldzorgen die de meeste gepensioneerden hebben. Zij hebben heel weinig geld, dus ze letten goed op waarvoor ze het uitgeven.
In het verslag-Dell'Alba wordt helaas geen rekening gehouden met de opmerkingen van de voorzitter van de Commissie begrotingscontrole, mevrouw Theato. Zij had ernstige kritiek op het voorstel om de in een eerdere verordening toegewezen financiële steun voor enkele programma' s van de Europese Unie in Latijns-Amerika, Azië, het Middellandse-Zeegebied en Zuid-Afrika aan te vullen. Volgens mij moet er veel meer worden gedaan en moet de Commissie dit als een waarschuwing opvatten.
Verslag-Piétrasanta (A5-0205/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, deze stem voor het verslag over de tenuitvoerlegging van het MEDA-programma moet ik wel uitleggen. Ik ben namelijk deze zomer niet alleen op vakantie geweest in Spanje, maar ook in Tunesië. Ik werd daar aangesproken door een Tunesische gepensioneerde die, vraag me niet hoe, te weten was gekomen dat ik in het Europees Parlement de Italiaanse gepensioneerden vertegenwoordig. Hij vroeg me: "Ik weet dat er ook een hulpprogramma voor Tunesië is, zoals voor alle landen van het Middellandse-Zeegebied, maar wat heb ik, als Tunesische gepensioneerde, daaraan? Wat doen jullie voor ons?"
Ik heb het hele verslag van de heer Piétrasanta gelezen en ik heb gezien dat sommige dingen helaas ontbreken. Ik hoop dat er naast de geplande initiatieven in dit MEDA-programma ook maatregelen zullen worden genomen om te controleren hoe de steun van de Europese Unie besteed wordt. Ik hoop overigens dat er voor dit programma veel meer geld beschikbaar zal worden gesteld dan de 3475 miljoen euro die van 1995 tot 1999 zijn uitgetrokken, en dat een belangrijk deel ervan naar de bevolking van de Afrikaanse landen in het Middellandse-Zeegebied gaat, waaronder ook de bejaarden.

Carlotti
Het MEDA­programma is het belangrijkste element van de financiële samenwerking in het kader van het euromediterrane partnerschap, dat in 1995 van start is gegaan. De procedures zijn echter te complex, onvoldoende doorzichtig, de uitvoeringstermijnen van de projecten te lang ...
Het is de hoogste tijd voor een hervorming, want deze moeilijkheden brengen het hele proces in diskrediet en worden gezien als een negatief signaal door de volkeren van de Middellandse Zee, die het proces van Barcelona nochtans met een zeker enthousiasme hadden verwelkomd.
De tekst van de Commissie is een goede zaak omdat hij gericht is op een vereenvoudiging van de huidige verordening. Maar om ons Middellandse-Zeebeleid een nieuwe impuls te geven, is er meer nodig: de bevolkingen moeten er meer bij betrokken worden. Hiertoe dienen wij de centrale samenwerking te bevorderen, het menselijke en culturele aspect sterker te integreren, de vrijhandelszone open te stellen voor landbouwproducten, de fundamentele vrijheden te bewaken en te bevorderen.
Ik sluit mij volledig aan bij het voorstel van de rapporteur om jaarlijks een verslag te laten opstellen over de eerbiediging van de mensenrechten in de landen van de Middellandse Zee.
Verslag-Galeote Quecedo (A5-0210/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor het verslag over een gemeenschappelijke communautaire diplomatieke dienst gestemd. Ik moet u zeggen dat mijn dochter, toen ze het Europese rijbewijs zag, mij tevreden heeft gezegd: "Europa gaat dus toch vooruit!", maar dit keer heeft ze gevraagd: "En wanneer krijgen we nu die Europese ambassades in de landen waar we op vakantie gaan?"
Ik had gehoopt dat het verslag van de commissie vastberadener, overtuigender zou zijn, dat er eindelijk één Europese ambassade zou worden opgericht in plaats van vijftien nationale ambassades in de vijftien lidstaten en in de andere landen in de rest van de wereld. Dat is jammer genoeg niet het geval, maar ik hoop dat dat gebeurt in de volgende mededeling van de Commissie.

Andreasen, Busk, Haarder, Jensen en Riis-Jørgensen
De vijf Deense liberale leden van het Europees Parlement zijn het eens met de opvatting in dit verslag dat de EU-ambtenaren die in de diensten van de Commissie werken, een betere diplomatieke opleiding nodig hebben. Wij hebben een amendement ingediend ­ dat intussen is aangenomen ­ waarin onderstreept wordt dat het alleen om een voortgezette opleiding gaat en dat deze ook toegankelijk moet zijn voor diplomaten van de nationale diensten voor buitenlandse zaken. De Deense liberalen staan echter niet achter de voorgestelde oprichting van een Europese diplomatenschool en wij willen evenmin dat de bestaande delegaties zich tot EU-ambassades ontwikkelen. Daarom stemmen de Deense liberalen vandaag voor het verslag als geheel, maar onthouden zich van stemming over de genoemde punten.

Blak, Lund en Thorning-Schmidt
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement begroeten en stemmen voor het initiatief ter verbetering van de gemeenschappelijke buitenlandse dienst van de Gemeenschap. Ook het initiatief voor een bijkomende opleiding van EU-ambtenaren die op het gebied van buitenlandse betrekkingen werkzaam zijn, krijgt onze steun. Wij zijn echter tegen de oprichting van een diplomatenschool voor de opleiding van personeel. Dit moet als bijscholing of als bijkomende training op de werkplek kunnen gebeuren. Wij hebben onze bedenkingen bij een mogelijke ontwikkeling van de Commissiedelegaties tot echte ambassades. Dit zal tot verwarring leiden omtrent de taken van de nationale ambassades.

Gahrton en Schörling
Wij onthouden ons van stemming, omdat de doelstellingen van dit verslag onduidelijk zijn.
Enerzijds bevat het een aantal voorstellen om de werking van de bestaande EU-vertegenwoordigingen in derde landen te verbeteren. Bovendien staat in overweging O dat het niet de bedoeling is een gemeenschappelijke diplomatieke dienst voor de EU op te zetten ter vervanging van de buitenlandse diensten van de lidstaten.
Anderzijds komt in het hele voorstel een streven tot uiting dat precies daarop is gericht, namelijk echte EU-ambassades op te richten als deel van het proces om van de EU een superstaat te maken. Deze indruk wordt bevestigd in overweging P en de paragrafen 13 en 15, waarin sprake is van EU-ambassades, een gecoördineerde EU-vertegenwoordiging in de VN en de eventuele samensmelting van nationale ambassades met EU-vertegenwoordigingen voor de landen die dit wensen.
Aangezien wij voorstander zijn van praktische verbeteringen van de bestaande buitenlandse activiteit, maar radicaal tegenstander van de EU als superstaat in de wereld, vooral in verholen vorm, kunnen wij niet anders dan ons van stemming te onthouden.

Meijer
Voorzitter, het opzetten van een gemeenschappelijke diplomatie voor de Europese Unie lijkt een ondergeschikt technisch punt. Dit initiatiefvoorstel maakt echter deel uit van een sluipende en steeds verder voortgaande verandering van het karakter van de Europese Unie. De Unie dreigt steeds meer uit te lopen in een met de Verenigde Staten van Amerika vergelijkbare superstaat. Zo'n superstaat wordt gekenmerkt door een gemeenschappelijke munt, een gezamenlijk leger en een uniforme buitenlandse politiek en functioneert als een fort tegen de buitenwereld.
De voorlopers van de Europese Unie zijn in de jaren '50 gerechtvaardigd als een vrijwillige samenwerking tussen Europese staten en volkeren om een aantal grensoverschrijdende problemen van wederzijds belang te regelen. Als het toen zou zijn gegaan om de vorming van een grootschalige superstaat, die vele volkeren aan zich ondergeschikt maakt, zou daartegen grote weerstand zijn ontstaan. Zulke veelvolkerenstaten beheersten Europa vóór 1918, maar dankzij hun instorting kregen de meeste Europese volkeren de kans om zichzelf op een democratische manier te besturen.
Mijn partij, de Socialistische Partij in Nederland, ziet de terugkeer van een dergelijke superstaat als een bedreiging voor de democratie, de gemeenschapsvoorzieningen, vrede en de vluchtelingen. Ik stem tegen deze nieuwe stap in de verkeerde richting.

Rovsing
Als enkele van de weinige democratieën in deze wereld dragen onze landen een bijzondere verantwoordelijkheid. Net zoals de VS moeten wij in staat zijn zelfstandige initiatieven te nemen en in te grijpen in de delen van de wereld waar een verdediging van de mensenrechten en de verspreiding van de democratische waarden nodig zijn. In eerste instantie dienen dergelijke interventies te gebeuren met behulp van economische pressiemiddelen, maar in bepaalde omstandigheden kan een militair optreden nodig zijn. Opdat de EU de vereiste slagvaardigheid aan de dag kan leggen, is een nauwe samenwerking binnen de EU noodzakelijk, zowel op economisch als op politiek vlak, waaronder een nauwere samenwerking tussen de buitenlandse diensten. Nu zijn de mededelingen van de Commissiedelegaties te verschillend wegens de uiteenlopende standpunten van de lidstaten. Als de EU zich op het politiek wereldtoneel wil laten gelden, is een beter gecoördineerd buitenlands beleid vereist, waarbij de EU-lidstaten gedwongen worden hun krachten te bundelen en slechts één stem te laten horen.

Souchet
Wat opmerkelijk is aan het verslag van de heer Galeote Quecedo, is dat het in feite duidelijk aangeeft wat zijn echte doelstellingen en drijfveren zijn, namelijk de invoering van één communautaire diplomatieke dienst, ook al wordt formeel het tegenovergestelde beweerd. In zijn geheel is het pakket voorstellen immers in tegenspraak met overweging O, waarin gesteld wordt dat het niet de bedoeling is de nationale diplomatieke diensten te vervangen door een gemeenschappelijke Europese dienst. Ik verwelkom de vrijmoedige en samenhangende amendementen van de heer Dupuis, omdat ze tenminste duidelijke taal spreken. De subtiele evenwichtsverhoudingen binnen de PPE-Fractie verklaren misschien het barokke karakter van de constructie die men ons heeft voorgelegd.
Deze omzichtigheden en antifrases, die een beetje lachwekkend overkomen, liggen geheel in de lijn van de methode Monnet-Delors, die de heer Galeote gewoon opnieuw toepast, ditmaal op de diplomatie. Deze methode houdt in dat het orgaan de functie creëert, de verborgen inhoud de inhoud, de techniek het beleid. Maar wij beschikken nu over de juiste leesmethoden en kunnen dit soort teksten decoderen. Wanneer de heer Galeote voorstelt een opleidingsinstituut op te richten om superdiplomaten te vormen en nationale diplomaten om te kneden, de Europese Unie internationale rechtspersoonlijkheid te geven en te zorgen voor een betere coördinatie van de nationale vertegenwoordigingen, met name bij de VN, weten we dat er in werkelijkheid bedoeld wordt: samensmelting van ambassades, oprichting van één communautair diplomatiek korps en communautarisering van de permanente zetels van Frankrijk en Groot-Brittannië in de VN-Veiligheidsraad.
En zoals altijd wordt over de inhoud, het enige onderwerp dat telt, gezwegen. Waarom wordt dit nieuwe orgaan in het leven geroepen? Voor welk aspect van het buitenlands beleid zal deze diplomatieke dienst nuttig zijn? Welke communautaire belangen moet hij dienen?
Dit is een typisch marxistische benadering. Men verwacht een "plotselinge kwalitatieve sprong" waardoor, zo hoopt men, vanaf een bepaald punt kwantiteit zal worden omgezet in kwaliteit. De gemeenschappelijke instellingen zouden zogezegd een gemeenschappelijk bewustzijn, gemeenschappelijke wil, gemeenschappelijke verantwoordelijkheid creëren. Deze cultuur van het kwantitatieve resulteert in de belachelijke vergelijking tussen het aantal Amerikaanse en "Europese" diplomaten, waarvan het aantal wordt berekend door optelling van de beroepsdiplomaten die actief zijn in de buitenlandse diensten van onze verschillende staten. Moeten we eraan herinneren dat de Verenigde Staten één enkele natie zijn en dat de lidstaten van de Unie elk bevoorrechte betrekkingen onderhouden in de wereld, verschillende en soms uiteenlopende ervaringen en bindingen hebben, die de rijkdom van de Europese diplomatie uitmaken. We zouden de complementariteit van deze ervaringen en bekwaamheden ten dienste kunnen stellen van een gemeenschappelijk doel, dat duidelijk gedefinieerd is en daadwerkelijk de Europese belangen dient.
Met de ene communautaire diplomatie die men ons voorstelt, gaan deze troeven verloren. In werkelijkheid wordt de nationale wil, nochtans de motor van de Europese diplomatie, uitgehold. Tezelfdertijd vindt men het vreemd dat deze opeenstapeling van instrumenten en verklaringen niets anders meebrengt dan een gebrek aan inhoud en algemene onverschilligheid.
Misschien is het enige positieve punt van dit verslag, dat het de organisatie van de diplomatieke diensten wil stroomlijnen en de professionaliteit van de Commissiedelegaties in derde landen wil verbeteren. De ervaring leert dat deze niet altijd zijn opgewassen tegen hun feitelijke taak, namelijk de tenuitvoerlegging van de communautaire programma's en akkoorden alsook de controle daarop op het terrein. Het heeft er alle schijn van dat deze taak op de achtergrond is geschoven door de vertegenwoordigers van de Commissie, die te druk bezig zijn met het binnenhalen van een officiële ambassadeurstitel om nauwlettend te kunnen toezien op de goede tenuitvoerlegging van programma's die onder hun bevoegdheid vallen.
Dit laatste punt daargelaten, is het natuurlijk duidelijk dat we tegen de andere, compleet absurde voorstellen van dit initiatiefverslag hebben gestemd. We merken nu hoe absurd en intrinsiek zwak een eenheidsmunt is die door geen enkele soevereiniteit wordt ondersteund. En nu wil men dat een eenheidsdiplomatie functioneert, of beter gezegd, niet functioneert, die volgens hetzelfde principe is opgebouwd, alleen omgekeerd.

Theorin
Ik begroet het initiatief voor een verbetering van de opleiding van EU-ambtenaren die belast zijn met de buitenlandse betrekkingen, maar de oprichting van een gemeenschappelijk diplomatenkorps kan ik niet steunen.
De lidstaten zijn verantwoordelijk voor buitenlandse diplomatie en ik ben van mening dat de omvorming van de delegaties van de Europese Commissie tot delegaties van de Gemeenschap met rechtspersoonlijkheid tot belangenconflicten met de nationale diplomatieke delegaties kan leiden. Daarom kan ik niet voor het verslag-Galeote Quecedo stemmen.
Verslag-Imbeni (A5-0191/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb ook voor het verslag van de heer Imbeni gestemd. Het is zeker belangrijk dat de Europese Unie humanitaire acties organiseert in rampgebieden of na oorlogen. Gepensioneerden, die ik met veel plezier vertegenwoordig, zijn in dergelijke gevallen onder degenen die zich het eerst aanbieden om de slachtoffers van rampen te helpen. Maar welke resultaten heeft dit initiatief Europa opgeleverd? Alleen al in 1999 heeft het 813 miljoen euro gekost. Ik zou de Commissie trouwens willen vragen dat bedrag te verhogen, want het is belangrijk dat Europa zich laat gelden in de wereld en herkenbaar aanwezig is, bijvoorbeeld met een logo en door meer bekendheid te geven aan deze belangrijke activiteiten.

Cauquil
Mijnheer de Voorzitter, één voorbeeld uit de toelichting volstaat om te laten zien dat dit verslag over de humanitaire activiteiten van de Europese Gemeenschap nergens op slaat. Het verslag voert het tekort aan operationele middelen, met name helikopters, aan om te verklaren waarom de internationale hulp in het algemeen, en die van de Europese instellingen in het bijzonder, heeft gefaald bij de overstromingen in Mozambique, terwijl er - dat zal iedereen zich wel herinneren - geen gebrek was aan helikopters, noch aan vliegtuigen en allerhande transportmiddelen, en zelfs vernietigingswapens, om in te grijpen in Joegoslavië en Irak.
De enige conclusie die men hieruit kan trekken is dat de grote mogendheden wel in staat zijn aanzienlijke middelen te mobiliseren om hun heerschappij op te dringen aan de rest van de wereld, maar niet bereid zijn de geringste inspanning te leveren om mensenlevens te redden. Tegen die achtergrond zijn de vergoelijkende verklaringen van de Europese instellingen over de humanitaire hulp buitengewoon hypocriet en we zijn niet van plan ze te ondersteunen. Daarom hebben we ons ook onthouden van stemming over deze kwestie.

Fruteau
Ik wil in de eerste plaats mijn waardering uitspreken voor het goede verslag van onze collega Imbeni. Zijn verslag ligt helemaal in de lijn van het Parlement, dat zich altijd nadrukkelijk heeft uitgesproken, door middel van zijn adviezen, resoluties en concrete acties, voor de verbetering en ontwikkeling van de humanitaire hulp in de armste landen.
Sinds het begin van de jaren negentig en de oprichting van het Bureau voor humanitaire hulp van de Europese Unie (ECHO), heeft Europa zich inderdaad ontwikkeld tot de grootste donor ter wereld.
Maar ondanks al onze inspanningen, die gerechtvaardigd zijn met het oog op de historische banden tussen sommige Europese landen en ontwikkelingslanden, moeten we vaststellen dat de armoede in de wereld toeneemt. De helft van de wereldbevolking moet vandaag leven van minder dan twee dollar per dag. Dat is onaanvaardbaar!
Werd het geld verspild? Ik denk van niet. Ik moet er niet aan denken hoe de situatie vandaag zou zijn zonder de noodhulp die in het kader van ECHO wordt verstrekt bij natuurrampen of zware crises, die regelmatig de meest kwetsbare bewoners van onze planeet treffen.
Dat neemt niet weg dat er een rationalisatie van de humanitaire hulp moet komen. In dit opzicht ben ik verheugd dat ons Parlement oproept tot meer coherentie en coördinatie bij de hulpverlening, alsook tot een versterking van de samenwerking tussen de verschillende partners, zoals de Commissie, de lidstaten, de organisaties en de Verenigde Naties. Naast de humanitaire hulp in engere zin moeten we ook zorgen voor betere conflictpreventie, want 25% van het Afrikaans grondgebied wordt nog steeds geteisterd door oorlog.
Tenslotte, ook al is het ontwikkelingsvraagstuk een meerdimensionaal probleem en is de Europese Unie niet de enige remedie, moeten we onze activiteiten voortzetten en intensifiëren, teneinde de basis te leggen voor een duurzame mondiale ontwikkeling en bij te dragen tot de uitroeiing van armoede. Dat is in ieder geval de gedachte achter het werk van de Commissie ontwikkelingssamenwerking. Om die reden heb ik gestemd voor het verslag dat onze collega vandaag heeft gepresenteerd.

Raschhofer
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik wil persoonlijk en ook uit naam van mijn collega' s uitdrukkelijk protesteren ­ en ik wil dat dit wordt genotuleerd ­ tegen het artikel dat mevrouw de Voorzitter in de krant van Straatsburg van vandaag heeft laten publiceren. Zij zegt daarin dat volgens haar in Oostenrijk mensen hun partij zouden hebben verlaten als de veertien EU-landen geen sancties tegen Oostenrijk hadden uitgeroepen. Ik moet dit absoluut tegenspreken. De Voorzitter doet daarmee niet alleen de Oostenrijkse bevolking onrecht aan, maar zij misbruikt ook haar ambt en brengt dit Parlement, deze instelling van de Europese Unie, grote schade toe.

De Voorzitter
Mevrouw Raschhofer, ik zal uw opmerkingen met alle plezier aan de Voorzitter overmaken.
(De vergadering wordt om 13.23 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Read
Mijnheer de ondervoorzitter, hartelijk dank dat u mij het woord geeft. Met uw toestemming wil ik graag nog eens de motie van orde indienen die ik vanmorgen vlak voor de stemmingen ook heb geprobeerd naar voren te brengen. Ik zal dit punt nogmaals voorlezen.
Ik ben momenteel voorzitter van de delegatie van het Europees Parlement voor de betrekkingen met de Verenigde Staten van Amerika. Ik wil graag een motie van orde indienen op grond van het Reglement van het Parlement ten aanzien van parlementaire delegaties. Ik heb gehoord dat een groep europarlementariërs van de EPP-Fractie in juli de VS heeft bezocht. Normaal gesproken zou ik dit als een persoonlijke zaak beschouwen. In het programma voor dit bezoek, dat ik u kan doen toekomen, wordt de groep echter omschreven als een delegatie. Met name de heer Robert Goodwill, lid van het Europees Parlement, wordt omschreven als delegatieleider.
Dit stelt uiteraard het hele bezoek in een totaal ander daglicht. In juni is een officiële delegatie van het Parlement onder mijn leiding naar de Verenigde Staten van Amerika geweest. U zult begrijpen dat er heel gemakkelijk verwarring kan ontstaan wanneer ongeveer drie weken later een andere groep europarlementariërs in de VS aankomt, feitelijk als tweede delegatie van het Europees Parlement. Ik weet dat de commentaren van deze parlementariërs een sterk anti-Europese strekking hadden. Dit is uiteraard een zaak van de EPP-Fractie. Wanneer schadelijke en geringschattende opmerkingen over de Europese Unie echter het gevolg zijn van wat wordt gezien als een officieel bezoek van het Europees Parlement, vind ik dat de zaak hier aan de orde moet worden gesteld.
Ik verzoek u zo spoedig mogelijk te onderzoeken of de regels van het Parlement zijn overtreden. Wilt u ook vaststellen of de betrokken leden een officiële uitnodiging hadden van relevante organisaties in de VS en of zij van plan zijn hun bezoek officieel aan te melden in het register van de belangen van de leden? Ik zal uiteraard de andere documenten die ik heb ontvangen, aan u doorsturen.

Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Gorostiaga Atxalandabaso
In de notulen, bij agendapunt 2, ziet u aan het eind, nadat het Parlement een minuut stilte in acht heeft genomen ter nagedachtenis aan de slachtoffers, dat daar staat: "Het woord wordt gevoerd door de heer Gorostiaga Atxalandabaso". Er wordt niet vermeld wat ik heb gezegd. Wanneer u echter naar het volledig verslag van de vergadering kijkt, ziet u dat daarin een heel belangrijke fout staat. Hierdoor kunnen mensen op het verkeerde been worden gezet. In het volledig verslag staat, aan het eind van mijn interventie: "De actie van de ETA is een gerechtvaardigde uiting van de strijd voor erkenning" ..., enzovoort. Wat ik in werkelijkheid heb gezegd, is: "De actie van de ETA is de woedende uiting van de strijd voor erkenning van iets zeer fundamenteels". Het recht om te leven als Bask.
U zult begrijpen dat dit een belangrijk verschil is. Ik wil graag dat dit wordt gecorrigeerd. Ik wil dat iemand hiervoor de verantwoordelijkheid op zich neemt. Als ik vandaag naar de Spaanse pers kijk, zie ik dat iedereen ervan uitgaat dat ik dit werkelijk heb gezegd. En dit is tenminste nog gebaseerd op een bron. Sommige massamedia in Spanje hebben echter waar ik Hegel citeerde, Nietzsche genoemd. Dit is absoluut geen toeval.
Ik ben bang dat ik hier word geconfronteerd met een doelbewust plan om mij woorden in de mond te leggen die ik niet heb gezegd. Ik teken hiertegen bezwaar aan. Ik wil dat wat in het volledig verslag staat, wordt gecorrigeerd. Het is niet voldoende om in de notulen te zeggen dat ik het woord heb gevoerd. U moet de inhoud weergeven van wat ik gisteren heb gezegd.

De Voorzitter
Mijnheer Gorostiaga, als u het idee hebt dat uw woorden niet correct zijn weergegeven dan is u bij deze de gelegenheid al gegeven om dat te melden. Ook dit komt in het volledig verslag. Wij zullen natuurlijk nagaan hoe dat gegaan is. Ik neem daar nu kennis van.
(De notulen worden goedgekeurd)

Agenda
De Voorzitter
Zoals u weet, heeft het Parlement vanochtend besloten een mededeling van de heer Verheugen over de uitbreiding in te schrijven op de agenda van morgen om 17.00 uur. De heer Prodi, voorzitter van de Commissie, heeft de wens te kennen gegeven om eveneens een mededeling over dit onderwerp te doen. Aangezien de heer Prodi Straatsburg absoluut morgenmiddag om 17.00 uur moet verlaten, stel ik u voor de mededeling van de Commissie te verschuiven naar 16.00 uur. De debatten worden derhalve na de mededeling van de Commissie voortgezet tot het Vragenuur aan de Commissie dat om 17.30 uur begint.
Zijn daar bezwaren tegen?

Poettering
­ (DE) Mijnheer de voorzitter, ik ben het volledig eens met wat u gezegd heeft en juich van harte toe dat de voorzitter, de heer Prodi, zelf stelling zal nemen. Ik wil u alleen verzoeken ­ en de hier aanwezige fractievoorzitters zijn het eens met wat ik nu zeg ­ om de fractievoorzitters morgen in de gelegenheid te stellen hun standpunt kort uiteen te zetten. Dit is tot nu toe niet ingepland. Ik verzoek u echter dit op de agenda te zetten, zodat ook wij ons standpunt uiteen kunnen zetten. Het hoeft geen lange discussie te worden, maar de fractievoorzitters moeten hiertoe in de gelegenheid worden gesteld. Ik verzoek u dan ook dienovereenkomstig te besluiten.

De Voorzitter
Mijnheer Poettering, het Parlement is soeverein. Dus als u die wens uitspreekt en ik het gevoel heb dat de anderen en met name uw collega's het daarmee eens zijn dan is daar geen enkel bezwaar tegen en betekent dat dat het woord ook gevoerd zal worden door de voorzitters van de fracties.
Geen bezwaren?
Dan is aldus besloten.

Prioriteiten van de Unie op het gebied van externe acties (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over de verklaringen van de Raad en de Commissie over de prioriteiten van de Unie op het gebied van externe acties.

Van den Berg
Voorzitter, hartelijk dank. Ter voortzetting van het debat van vanochtend. Vanuit de socialistische fractie hebben wij behoefte voor onszelf te onderkennen dat er een enorme verandering is opgetreden na de val van de Berlijnse muur in de positie van Europa in de wereld, waar wij klassiek spreken over buitenlandse politiek die veelal werd uitgevoerd door nationale staten die natuurlijk een grote rol blijven vervullen. Ook hebben we gezien dat onze eigen regeringen elkaar vaak blokkeerden in het effectief naar buiten opereren. Nu zijn we in een positie waarin we geleidelijk zowel die regeringen gezamenlijk stappen zien maken als de Europese Unie een groeiend gemeenschappelijk buitenlands beleid zien opzetten. En voor ons is bij die externe acties het begrip "buitenlandse politiek", ik geloof dat de heer Patten dat zeer helder heeft verwoord, aanzienlijk meer dan de klassieke buitenlandse diplomatie zoals wij die kenden en raakt het begrippen als veiligheid, inclusief een veel breder veiligheidsbegrip, als milieu, als conflictpreventie, als handel, als relaties op tal van terreinen. Daaronder vallen ontwikkelingssamenwerking en natuurlijk de klassieke middelen van de buitenlandse politiek. Dat brengt ons tot een herijkt buitenlands beleid van de Europese Unie en dat brengt ons tot de integratie bij de commissaris voor buitenlandse betrekkingen, mister GVBV, de heer Solana, en de Raad die allemaal een bepaalde rol hebben te vervullen. Jammer dat we hier zo'n bijdrage van de heer Solana nog moeten missen.
Wij willen eigenlijk graag benadrukken dat er in de prioriteiten als het ware drie stukken zijn die tegelijk in evenwicht gebracht moeten worden: het is het stuk dat direct om ons heen zit, de buren, de uitbreiding, Oost-Europa; het is het stuk van de strategische kant in het MEDA-gebied, het tweede gebied dat de traditionele relaties raakt in de NATO, de G7 en de andere verbanden waarin we met Amerika en de andere traditionele partners samenwerken; als derde is het het stuk dat zo makkelijk uit het zicht verdwijnt, maar dat in onze ogen essentieel is: Europa als waardedrager in de wereld, "a global player in a global village". Op dat punt is het ook essentieel dat armoedebestrijding als een centrale bijdrage gezien wordt in ons beleid en niet als iets ondergeschikts in het buitenlands beleid. Collega's Patten, Nielson en alle andere collega's, waaronder de commissaris voor buitenlandse betrekkingen, daarin zou ook als het ware een nieuwe waarde en een nieuwe kwaliteit en effectiviteit gevonden kunnen worden, samen met dit Parlement. Wij vinden het zeer bedroevend dat rubriek 4 en de rol van ons Parlement en de taken die we daarbij eigenlijk te vervullen hebben nog zoveel zijn weggedrukt. Wij ervaren nog te veel dat de Raad vaak zijn eigen lijn volgt en dat is niet meer de manier waarop wij moderne buitenlandse brede politiek kunnen neerzetten. Wij hopen dan ook dat ons signaal voor een nieuw beleid opnieuw overkomt, dus met respect voor het budget. En bij nieuw beleid ook een geïnvolveerd en een krachtig Europees Parlement dat mee mag praten en volledig serieus wordt genomen. Wij zouden graag zien dat de Raad en de Commissie zich ook op dat punt positief uitlaten ten opzichte van dit nieuwe beleid.

Cox
Mijnheer de Voorzitter, ik ben erg gelukkig met de vastberadenheid waarmee het Franse voorzitterschap en de Commissie hier vandaag hebben benadrukt dat binnen de externe acties van de Unie de uitbreiding de hoogste prioriteit moet krijgen. Ik hoop dat morgen, wanneer wij in het Parlement over dit onderwerp debatteren, zal blijken dat het incident Verheugen slechts heeft gediend als een tijdige waarschuwing dat de signalen die wij afgeven helder moeten zijn. Wij moeten vermijden dat wij met betrekking tot deze strategische prioriteit tegenstrijdige boodschappen uitzenden.
Met betrekking tot het onderwerp van discussie op dit moment, wil ik graag ingaan op een punt dat de commissaris eerder vandaag naar voren heeft gebracht, toen hij sprak over de poging om het buitenlands beleid effectiever te maken. Ook ik wil mij graag van harte aansluiten bij zijn standpunt over de ondeelbaarheid van het buitenlands beleid van de Unie. Wanneer wij kijken naar het proces van Barcelona, het vredesproces in het Midden-Oosten, onze betrekkingen met de westelijke Balkan en met Rusland, is het duidelijk dat we hier te maken hebben met een gigantisch beleidsterrein en met een breed scala aan instrumenten. Het is duidelijk dat een succesvol buitenlands beleid niet op één pijler kan rusten. De uitvoering van het buitenlands beleid - en in het bijzonder van de onderdelen veiligheid en defensie van het buitenlands beleid - is weliswaar in essentie een zaak van regeringen. Toch kan het als gevolg van de aard van het beleidsterrein en van de beschikbare instrumenten onmogelijk een zaak zijn van regeringen alleen. De Commissie heeft gelijk wanneer zij krachtens het Verdrag het recht opeist om bij dit beleid te worden betrokken. In het verlengde daarvan heeft ook dit Parlement gelijk wanneer het zijn recht op verantwoording en toetsing claimt.
Een tweede algemeen punt dat ik wil noemen, heeft te maken met de doelmatigheid van het beleid. Ook op dit punt verdient de nieuwe Commissie - en commissaris Patten in het bijzonder - een felicitatie, allereerst voor het feit dat hij ons heeft ingelicht over de chaos waarin een groot deel van het beleid terecht is gekomen. Ik herinner u nog eens aan een van de resultaten van dit onderzoek: in de afgelopen vijf jaar is de gemiddelde vertraging bij de uitbetaling van vastgelegde kredieten toegenomen van drie jaar tot vierënhalf jaar. Voor bepaalde programma's komt de betalingsachterstand voor uitstaande verplichtingen overeen met betalingen gedurende achtënhalf jaar. Dit is duidelijk een farce, hoe je het ook analyseert. Eerlijkheidshalve moet wel worden gezegd dat de vorige Commissie onder leiding van Jacques Santer evenzeer slachtoffer van als verantwoordelijk voor dit proces was. Het is een jarenlange opeenstapeling van de gevolgen van een ondoelmatig en ineffectief systeem. Wij juichen het voornemen om dit proces op korte termijn aan een diepgaand onderzoek te onderwerpen, van harte toe.
Namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij wil ik bijzondere aandacht vragen voor onze verontrusting over de gedragslijn van geheimhouding die in de plaats lijkt te zijn gekomen van de gedragslijn van openheid die de Raad normaal gesproken voorstaat. Totale geheimhouding is niet de manier om een zich ontwikkelend Gemeenschapsbeleid te legitimeren. Mijn fractie betreurt het feit dat deze gedragslijn van geheimhouding tijdens het zomerreces van het Parlement is binnengeslopen, zonder overleg met het Parlement en via een schriftelijke procedure. Het heeft veel weg van een intergouvernementeel complot tegen het recht van de burgers op informatie. Ik wil vandaag van de Raad horen welke rol men bereid is aan dit Parlement toe te kennen voor wat betreft de toetsing en verantwoordingsplicht bij kwesties die dan misschien wel intergouvernementeel zijn, maar die toch niet op één pijler kunnen rusten.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, als de Europese Unie zichzelf nieuwe bevoegdheden geeft, dan mag men verwachten dat de transparantie hiervan en de parlementaire controle hierop in dezelfde mate toenemen. De Europese veiligheids- en defensie-identiteit lijkt zich na de Top van Helsinki zeer sterk en snel te ontwikkelen. Het ziet er echter naar uit dat de Raad hierbij steeds vaker voor een intergouvernementele aanpak kiest. Het is zelfs zo dat de Raad ook de Commissie dreigt te passeren, wat naar mijn mening ongehoord is. De Commissie moet in dit proces een sterke rol blijven spelen.
Net als mijn collega Cox zojuist, veroordeel ik het ten zeerste dat de Raad tijdens het zomerreces zeer aanzienlijke beperkingen heeft opgelegd aan het recht van het publiek om kennis te nemen van documenten inzake veiligheids- en defensievraagstukken. Niemand beweert natuurlijk dat er niet zo nu en dan vertrouwelijkheid en zelfs geheimhouding nodig is wanneer er bijvoorbeeld sprake is van operationele vraagstukken in het defensiebeleid. Het ziet er nu echter naar uit dat het besluit van de Raad ertoe zal leiden dat de hele ontwikkeling van het veiligheids- en defensiebeleid als beleidsterrein buiten een mogelijke controle zal vallen. Die kan dus niet meer worden gecontroleerd. De burgers kunnen niet meer volgen hoe het veiligheids- en defensiebeleid zich ontwikkelt en ook de parlementen staan buiten deze controle.
Wij hebben hier in het Parlement over deze situatie gedebatteerd en de Commissie juridische zaken en interne markt, waarin ik deelneem aan de behandeling ervan, is aan het onderzoeken of het Parlement de Raad mogelijk voor het Hof van Justitie moet dagen over het besluit dat duidelijk de rechten van het Parlement schendt en de rechten die de burgers al hebben verkregen inzake de verkrijgbaarheid van documenten, afzwakt. Ook ik eis van de vertegenwoordiger van de Raad een duidelijk standpunt en ik zou zeer dankbaar zijn als ook de Commissie op deze situatie zou reageren.

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het bijzonder kort houden aangezien ik slechts een zeer specifiek aspect van de externe activiteiten van de Europese Unie wens aan te snijden. Het gaat om een bijzonder concreet probleem dat meer aandacht verdient en uitermate verontrustend is. Ik bedoel met name de duidelijke tendens naar een toenemende ontwaarding, zowel in aandacht als in middelen, van de samenwerking met de ontwikkelingslanden.
Ik ben mij er uiteraard van bewust dat er nog andere doelstellingen zijn en dat ook die de nodige aandacht verdienen. Nochtans hebben wij op dit vlak bepaalde verwachtingen gecreëerd en moet de Europese Unie haar verantwoordelijkheden terzake nakomen. Bovendien worden de ontwikkelingslanden geconfronteerd met nieuwe problemen. Dat zijn de redenen waarom wij van oordeel zijn dat deze belangrijke regio's een van onze prioritaire aandachtspunten moeten vormen.
Ik zou in dit verband één aspect in het bijzonder in de verf willen zetten: wij hebben in deze context behoefte aan eigen, autonome strategieën die de rol van de Europese Unie op dit gebied onderstrepen. Onze bezorgdheid vloeit hoofdzakelijk voort uit het feit dat er voortdurend in het budget voor samenwerking wordt gesnoeid, hetgeen de genoemde vrees in zekere zin verklaart en rechtvaardigt. Ik acht het dan ook noodzakelijk dat deze twijfels eens en voor al uit de wereld worden geholpen.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, om te beginnen een kleine opmerking aan het adres van de heer Patten. Ik heb de indruk dat het document waarover wij straks zullen stemmen een protest is tegen het feit dat ons gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid vooral bepaald wordt op intergouvernementeel niveau, wat enigszins in tegenspraak is met hetgeen de commissaris vanochtend heeft verklaard, namelijk dat het buitenlands beleid een bevoegdheid blijft van de lidstaten; volgens mij moeten we dit vraagstuk daarom ook iets flexibeler benaderen. In de politiek kan men niet zeggen: "nooit". Ik heb de indruk dat het Parlement dit vraagstuk zoveel mogelijk uit de weg gaat, maar uit de uiteenzettingen van de heer Brok blijkt dat sommigen in dit Parlement nog altijd de mening zijn toegedaan dat de communautarisering van het buitenlands beleid mogelijk en zelfs absoluut noodzakelijk is.
Ik zou nog snel twee vragen willen stellen aan de fungerend voorzitter. Ik heb met belangstelling gelezen over het Frans-Duits initiatief om consulaten te laten samensmelten. Kan de fungerend voorzitter zich een snelle communautarisering van het buitenlands beleid voorstellen en, vooral, ziet hij toekomst in het idee om een ambassade van de Unie te belasten met de vertegenwoordiging van alle lidstaten van de Unie in de vijftig landen waar geen enkele lidstaat van de Unie aanwezig is?
Een tweede vraag. Mijnheer de fungerend voorzitter, ik heb met belangstelling kennisgenomen van uw geringe enthousiasme voor de Top EU/China; daar ben ik blij om. Betekent dit dat de politiek van de kritische dialoog met China eindelijk begraven is en bent u als fungerend voorzitter bereid om bij uw volgende ontmoeting met China de kwestie van de erkenning van de Tibetaanse regering in ballingschap aan te kaarten, als er binnen een redelijke termijn geen akkoord komt over de nieuwe status van Tibet?

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het belangrijk dat wij de doelstellingen die wij met dit debat beogen niet uit het oog verliezen. Mijns inziens zijn dat er twee.
In de eerste plaats moeten wij de doeltreffendheid, de coherentie en de zichtbaarheid van de externe activiteiten van de Europese Unie vergroten. Wat hebben wij immers aan de meer dan 40.000 ambtenaren en meer dan 1500 over de Commissie en de lidstaten verspreide diplomatieke vertegenwoordigingen - dubbel zoveel als in de Verenigde Staten - als ons optreden niet voldoende efficiënt, coherent en zichtbaar is? Ik ben van oordeel dat de heer Patten in zijn toespraak de spijker op de kop heeft geslagen. Hij heeft in elk geval aangetoond dat hij de gezamenlijke ontwerpresolutie van het Parlement heeft gelezen.
Ten tweede moeten wij goed beseffen dat de tijd waarin het Europees Parlement zich beperkte tot het ondertekenen van de door andere communautaire instellingen opgestelde prioriteitenlijst en bijbehorende cheque voorgoed voorbij is.
Mijnheer Moscovici, de komende maanden zullen er belangrijke beslissingen moeten vallen op het gebied van het ontluikende defensiebeleid dat momenteel nog in zijn kinderschoenen staat. Naar aanleiding van de crisis in de Balkan zijn de onvolkomenheden van de Europese Unie duidelijk aan het licht gekomen. In de Verenigde Staten wordt thans druk gedebatteerd over de militaire uitgaven. Wij zullen dit debat ook spoedig in Europa moeten openen, niet enkel vanuit het standpunt van de uitgaven, maar tevens vanuit het perspectief van de structuur van deze uitgaven.
De onverzoenbaarheid en heterogeniteit van de investeringen van de lidstaten - de nationale reflexen - zorgen ervoor dat dit debat op zich al gecompliceerd genoeg is. We moeten het niet nog moeilijker maken door er andere problemen zoals bijvoorbeeld de interinstitutionele conflicten bij te betrekken. Dit Parlement had er de voorkeur aan gegeven dat de figuur van de hoge vertegenwoordiger in de instanties van de Commissie werd ondergebracht. Uiteindelijk is het de Raad geworden en wij kunnen niet anders dan ons daarbij neerleggen zoals wij ons ook moeten neerleggen bij het feit dat de Commissie een rol moet spelen. De heer Patten heeft terecht opgemerkt dat de bestaande spanningen tussen het intergouvernementele en het communautaire moeten worden opgehelderd en weggewerkt. Het interinstitutionele conflict moet worden opgelost. Het Europees Parlement is in dit verband vastbesloten niet enkel op te dienen; het wil ook in de keuken aanwezig zijn.

Lalumière
Mijnheer de fungerend voorzitter, mijnheer de commissaris, mijn Franse collega's van de PSE-Fractie en ikzelf hebben de externe acties van de Unie natuurlijk met veel belangstelling gevolgd. Ik herinner eraan dat wij globaal gezien voorstanders zijn van een sterke aanwezigheid van de Europese Unie op de internationale scène. Dit vereist in de eerste plaats de vaste en permanente wil van de Raad zelf. U heeft gesproken van een extreem hoge ambitie, mijnheer de minister, en dat verheugt me. Maar dat houdt ook in dat de Commissie moet beschikken over reële actiemogelijkheden. Dat is de wens van de commissaris en ik hoop dat hij beschikt en zal beschikken over de noodzakelijke politieke, administratieve en financiële middelen om zijn doelstellingen te verwezenlijken, zodat ons GBVB eindelijk resultaten oplevert en werkelijk efficiënt is.
In deze korte interventie zou ik echter vooral het accent willen leggen op de uitbreiding. Een recent interview aan een Duitse krant heeft voor enige onrust gezorgd. Ons standpunt is duidelijk. Het uitbreidingsproces mag in geen geval door de formulering van nieuwe eisen of door allerlei vertragingsmanoeuvres op de lange baan worden geschoven. Integendeel, we moeten al het mogelijke doen om er vaart in te krijgen, zoals u zojuist opnieuw heeft bevestigd, mijnheer de minister. Dat doet natuurlijk niets af aan het feit dat we dit proces nauwlettend en met de nodige waakzaamheid moeten volgen. Een rommelige uitbreiding zou een ernstige vergissing zijn.
Dat neemt niet weg dat we ons bewust zijn van het probleem van de publieke opinie, zowel in de vijftien lidstaten als in de kandidaat­landen. De publieke opinie is heel slecht geïnformeerd en schommelt al vlug tussen onberedeneerd enthousiasme, moedeloosheid en vijandigheid. Er is ontegensprekelijk nog een heleboel werk te doen om ervoor te zorgen dat dit lange en moeilijke uitbreidingsproces wordt gesteund door een stevige, bijdetijdse en vastberaden wil van de publieke opinie in de verschillende landen.

Schroedter
­ (DE) Mijnheer de Voorzitter, het buitenlands beleid van de Europese Unie zal enkel kunnen welslagen als aan drie fundamentele criteria wordt voldaan: duidelijkheid, geloofwaardigheid en transparantie. Mijnheer Patten, wij zullen niet moe worden daarop aan te dringen, ook indien het volgens u eindelijk afgelopen moet zijn met het pingpongspelletje. Mijns inziens is dat spelletje nu pas begonnen en zal het ophouden als er een constructieve oplossing wordt gevonden. Anders krijgen wij weer een concurrentieslag tussen de instellingen.
Mijns inziens was uw toespraak in Parijs in dit opzicht heel belangrijk. Er moet eindelijk een open discussie komen over hoe een duidelijk buitenlands beleid moet worden vertegenwoordigd. Het Europees Parlement speelt daarin een belangrijke rol. U hebt zelf gezegd dat geloofwaardigheid, het tweede criterium, alleen haalbaar is als alle mogelijkheden die de Europese Unie heeft - namelijk alle drie pijlers, en met name ook de eerste pijler met zijn financiële en economische mogelijkheden - worden betrokken bij een preventieve conflictbeheersing, en als de EU stabiliteit ook exporteert door haar economische instrumenten op juiste manier in te zetten en te coördineren met politieke middelen.
We weten immers dat veiligheid in een heel ruim verband moet worden gezien. Veiligheid van het milieu, veiligheid van de individuele mens en mensenrechten kunnen niet worden gegarandeerd met een enkele pijler. Daarom beperkt preventieve conflictbeheersing zich niet tot de opstelling van een politiemacht. Daarvoor is de samenwerking nodig van alle drie pijlers. Wat betreft de transparantie, het derde criterium, heeft ook onze fractie vandaag al duidelijk gezegd dat wij de beperkte toegang tot deze documenten niet accepteren, en ook in de toekomst niet zullen accepteren. Dit Parlement is voor transparantie en zal transparantie eisen van zowel de Raad als de Commissie. Het debat daarover is nog niet afgelopen.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, de Raadsvoorzitter heeft interessant gesproken over de vier prioriteiten die het Raadsvoorzitterschap voor de toekomst op dit gebied van buitenlandse zaken en defensie heeft, waarbij er twee zijn die ook over de resolutie gaan, namelijk de keuze van de instrumenten waarmee dat dan moet gebeuren en de ontwikkeling van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheids- en defensiebeleid zelf. Commissaris Patten, de vice-voorzitter van de Commissie, heeft op zijn wijze daarop gereageerd en hij heeft opgemerkt dat de Europese Unie eigenlijk buitengewoon initiatiefrijk is. De meerderheid van alle hulp komt uit onze Europese Unie, tweederde van de giften komt daar vandaan. We hebben een uitbreiding en toen noemde hij ook het bevorderen van stabiliteit. Toen begon ik al een beetje te twijfelen, en toen hij ook nog noemde het bevestigen van de identiteit van de Europese Unie op het internationaal toneel, toen dacht ik: die doelstelling, die zou ik vreselijk graag met hem willen delen, maar dan op een manier die past bij het dragen van Europese verantwoordelijkheden.
Het tot uitdrukking brengen van die identiteit kan natuurlijk alleen maar door een echte Europese politiek. Europese verantwoordelijkheden kunnen echt niet versnipperd worden over vijftien tot dertig of misschien wel meer lidstaten. Dat wil niet zeggen dat er geen ministers van Buitenlandse Zaken in de lidstaten zullen blijven, die zullen er zeker blijven, net zoals die van Economie of zeker die van Onderwijs. Als er Europese verantwoordelijkheden aan de orde zijn dan zullen die niet mogen worden versnipperd, dan zullen die ook werkelijk met een Europese visie, gebaseerd op Europese waarden die wij hier samen delen, die we in de volksvertegenwoordiging hier samen delen, gebaseerd moeten zijn.
Het gaat hier niet over een simpele bureaucratische machtsverdeling tussen instellingen of een machtsgeil Parlement of iets dergelijks. Het gaat om een praktische oplossing: hoe komen we de problemen te boven die we tegemoet zijn gekomen en het gaat erover dat ons beleid niet mogelijk was in Bosnië om daar de ellende te voorkomen. Dat heeft honderdduizenden mensenlevens teveel gekost. Dat is eigenlijk aan de orde! Hoe voorkomen we dat? Dan zeggen wij als Parlement: een Europees beleid zal het moeten zijn, anders zal het niet lukken.

Wijkman
­ (SV) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik het Frans voorzitterschap alsook commissaris Patten voor hun uitstekende verklaringen deze morgen. De prioriteiten die zij naar voren hebben gebracht, verdienen ieders steun.
Wegens tijdgebrek kan ik slechts enkele punten naar voren brengen. Ik beperk mij tot de tekortkomingen in de tenuitvoerlegging van de ontwikkelingssamenwerking van de Unie. Commissaris Patten verdient lof voor de openheid waarmee hij de problemen beschrijft en heeft beschreven. Mijn ervaring, toen ik vanuit een verantwoordelijke positie binnen een VN-ontwikkelingsprogramma samenwerking met de lidstaten van de Unie zocht voor de coördinatie en krachtenbundeling op verschillende gebieden, is dat deze samenwerking niet lukte, ofwel omdat bijna elke besluit in de EU in Brussel diende te worden genomen of omdat er onvoldoende bekwaam personeel was op het gebied in kwestie. Hierdoor verliep de samenwerking met de Unie ontzettend moeilijk en tergend traag. De VN kampt met problemen van bureaucratie en langzaamheid, dat wil ik als eerste erkennen, maar op het gebied van ontwikkelingswerk en -samenwerking liep de EU enkele jaren geleden in elk geval ver achter.
De conclusie die ik kan trekken is dat de Commissie een verregaande decentralisatie van de besluitvorming naar nationaal niveau dient door te voeren. Brussel met zijn administratieve hiërarchie moet een groot deel van de controle loslaten.
Ten tweede is het belangrijk ervoor te zorgen dat de Commissie voldoende bekwaam personeel krijgt om de activiteiten waartoe is besloten, ten uitvoer te kunnen leggen.
Ik weet dat u, commissaris Patten, uw beleid momenteel in deze richting stuurt. Ik wil alleen maar onderstrepen dat er haast bij is. Indien de situatie niet snel verbetert, vrees ik dat de steun voor ontwikkelingssamenwerking via de Commissie snel zal afbrokkelen. Het zou zonde zijn, omdat een goed doordachte multilaterale samenwerking vele voordelen biedt en omdat de Unie een dergelijk instrument nodig heeft om op het internationale toneel een actieve rol te kunnen spelen.

Gemelli
Mijnheer de Voorzitter, de interventie van de fungerend voorzitter was naar mijn mening enigszins eenzijdig en algemeen, terwijl commissaris Patten realistisch was en aandacht had voor de verschillende probleemgebieden.
Laten we dus stilstaan bij die problemen. Het eerste punt: morgen begint er een belangrijke VN-bijeenkomst, waaraan 159 staatshoofden deelnemen. Welke status heeft de EU bij die bijeenkomst? Op welk niveau neemt ze deel? Volgens mij is het van het grootste belang op het hoogst mogelijke niveau deel te nemen en onze stem te laten horen.
Wanneer we het over prioriteiten hebben, moeten we ook het economisch beleid erbij betrekken, maar ons economisch beleid is uitsluitend gericht op Europa zelf.
Net zo belangrijk is het dat de ontwikkelingssamenwerking niet wordt opgegeven, want die zorgt voor stabiliteit en vrede. Het beleid moet gericht zijn op de ontwikkelingslanden, maar ook op Rusland en China. Men kan ons niet vragen te kiezen tussen de Balkan en de ontwikkelingslanden. De lidstaten moeten de verantwoordelijkheid voor deze problemen op zich nemen.
Een daadkrachtig beleid ten opzichte van de ontwikkelingslanden kan bijvoorbeeld worden gerealiseerd door de constitutionalisering van de Europese Unie, ook om burgerrecht te verkrijgen in de internationale instellingen, door een Europese diplomatieke dienst zoals de heer Galeote die voorstelt, door te voorkomen dat nieuwe vormen van cultureel kolonialisme ontstaan, door de ondersteuning en versterking van democratiseringsprocessen in landen als Iran en de reglementering van de verhoudingen met de NGO' s, die de uitvoerende tak van de Europese Unie zouden kunnen zijn. Op die manier kunnen we de suprematie van de Europese beschaving aantonen, gezamenlijk streven naar een betere kwaliteit van het leven en laten zien dat we de menselijke waardigheid eerbiedigen, overal ter wereld.

Morillon
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, u heeft vanmorgen verwezen naar het verslag over het toetredingsproces van Turkije, dat ik zal presenteren op verzoek van het Parlement. De belangrijkste conclusies denk ik vandaag reeds bekend te kunnen maken.
Ons Parlement verwelkomt, samen met de Commissie, de door Turkije geleverde inspanningen in het kader van de vaststelling van een programma voor de ontwikkeling van zijn juridisch arsenaal om beter te kunnen voldoen aan de eisen van de Europese Unie, met name op het gebied van de eerbiediging van de mensenrechten. Tezelfdertijd beseffen we dat er in de verschillende politieke partijen en in de publieke opinie veel opwinding heerst over de hervormingen in Turkije. Men is zich ervan bewust dat Turkije met deze hervormingen moet instemmen alvorens het kan toetreden tot de Unie.
Wij wensen onze partners te laten weten dat de Europese Unie allerminst de bedoeling heeft zich te mengen in hun interne aangelegenheden, maar hun een contract aanbiedt waarvan de voorwaarden thans worden herzien in het kader van het partnerschap voor de toetreding en de opstelling van het Handvest van de grondrechten. Het is aan hen om dit contract te aanvaarden of te verwerpen.
Ik vind overigens dat we de moed moeten hebben om het Turkse volk te zeggen dat er thans minstens twee voorwaarden zijn te vervullen alvorens Turkije kan toetreden tot Europa: enerzijds, respect voor onze behoefte aan identiteit. Over heel Europa geven onze medeburgers des te sterker uiting aan deze behoefte naarmate zij hun eigen wortels beter willen beschermen tegen de onstuitbare mondialisering. Verscheidenheid is de rijkdom van Europa: op grond van dit besef is Europa ook vastbesloten om met deze identiteitsbehoefte rekening te houden. Daarom legt het ook de nadruk op de rechten, maar ook op de plichten, van minderheden. In die geest wil de Unie Turkije ook helpen een oplossing te vinden voor het probleem van de Koerden.
Aan de andere kant verwachten we zo vlug mogelijk een oplossing voor de Cypriotische kwestie, omdat niemand in Europa zou begrijpen dat Cyprus gescheiden blijft door een muur zoals die eertijds bestond in Berlijn, Beiroet en Sarajevo (om slechts enkele voorbeelden te noemen), maar in die plaatsen gelukkig niet meer bestaat.

Van Orden
Mijnheer de Voorzitter, ons debat van vandaag legt een voortdurend probleem bloot dat de kern raakt van de manier waarop de Europese Unie het buitenlands beleid benadert. Is het de bedoeling dat een steeds grotere groep Europese volken een krachtiger stem krijgt op het wereldtoneel en dat de coördinatie en de effectiviteit van hun beleid voor een breed scala van vraagstukken worden verbeterd? Indien dat zo is, kan ik dit voornemen steunen. Of is het streven gericht op een Europese staat, met een eigen buitenlands en veiligheidsbeleid, gesteund door een eigen diplomatieke dienst en een leger? Dit concept wijs ik hartgrondig af. Het is zeker niet de wens van het Britse volk, en naar mijn stellige overtuiging ook niet die van veel burgers in de rest van Europa. Het is hun nooit met zoveel woorden gevraagd.
De heer Patten heeft vandaag zijn opvatting nog eens herhaald dat er voorlopig voor onbepaalde tijd nationale ministers van Buitenlandse Zaken zullen zijn. Dit is echter maar de helft van het probleem. Wat zal over tien jaar de inhoud zijn van hun taak indien de EU haar huidige koers voortzet? Uiteindelijk zullen er in de eurolanden, ook nadat de EMU volledig in werking is getreden, nog steeds ministers van Financiën zijn. Hoeveel werkelijke verantwoordelijkheid zullen die echter nog hebben? Het is duidelijk dat velen in dit Parlement openlijk voorstander zijn van één Ministerie van Buitenlandse Zaken voor Europa. Het verslag van de heer Galeote Quecedo waarover wij vandaag hebben gestemd, met daarin voorstellen voor een permanente diplomatieke dienst van de Gemeenschap, is naar ik vrees een stap in die richting.
Ik ben ook bezorgd over het feit dat velen het Europees buitenlands beleid willen omschrijven in termen van de mate waarin het zich onderscheidt van het beleid van de Verenigde Staten, soms zelfs in termen van doelbewuste vijandigheid in de richting van de standpunten van de Verenigde Staten. Het moet voor de Europese Unie toch een eerste prioriteit zijn om van deze antagonistische denkwijze los te komen. In plaats daarvan moet zij zich als belangrijkste doel stellen te streven naar solidariteit binnen de westerse wereld. Het beste forum om vraagstukken op het gebied van het veiligheidsbeleid te bespreken is eerder de NAVO dan de Europese Unie. Het gevaar bestaat dat het gemeenschappelijke Europese veiligheids- en defensiebeleid, met zijn nadruk op autonome bevoegdheid, de alliantie die ons in dreigender tijden zo goed heeft gediend, zal ondermijnen.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, met een aantal collega's hebben we specifieke vragen gesteld aan de fungerend voorzitter en aan commissaris Patten. Ik weet dat de organisatie van dit debat zeer te wensen overlaat - men heeft het in tweeën gesplitst - maar zou het niet mogelijk zijn om op zijn minst schriftelijke antwoorden te krijgen?

De Voorzitter
Dat laatste lijkt mij zeker niet uitgesloten en ik ga er van uit dat de commissaris en ook de minister bereid zijn het Parlement schriftelijk te antwoorden. Helaas moet ik u zeggen dat er vandaag geen ruimte is voor een voortzetting van het debat met beantwoording.
Tot besluit van deze verklaringen heb ik zes ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen, woensdag , om 12.00 uur plaats.

Begroting 2001
De Voorzitter
Aan de orde is de indiening door de Raad van het ontwerp van algemene begroting voor het begrotingsjaar 2001.
Ik bedank overigens commissaris Patten voor zijn aanwezigheid.

Moscovici
Geachte afgevaardigden, ik heb vandaag de eer namens het voorzitterschap van de Raad het ontwerp van begroting van de Europese Gemeenschappen te presenteren, zoals dit 20 juli laatstleden is vastgesteld door de Raad.
Zoals u weet heeft mijn collega, Florence Parly, de Begrotingsraad voorgezeten, maar zij kan vandaag jammer genoeg niet aanwezig zijn, en ik verzoek u haar te verontschuldigen.
Vóór alles wens ik het Portugees voorzitterschap te feliciteren met het uitstekende werk dat is verricht voor de aanneming, in eerste lezing, van de ontwerpbegroting 2001 door de Raad. Overigens zou ik willen onderstrepen dat deze begrotingsprocedure is begonnen in een uitstekend klimaat. De bepalingen van het nieuwe Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999 zijn dit jaar volledig toegepast. De procedure van de trialoog tussen Europees Parlement, Raad en Commissie, waarvan de eerste vergadering hier, in Straatsburg zelf, heeft plaatsgevonden op 6 juli jongstleden, heeft zijn nut bewezen: dankzij de trialoog hebben we meer begrip gekregen voor elkaars standpunten en prioriteiten.
De bijeenkomst die het Europees Parlement en de Raad tussen twee overlegvergaderingen in hebben gehouden, was naar mijn mening heel positief. Hierdoor konden we talrijke punten van overeenstemming vinden tussen de instellingen en ook vooruitgang boeken ten aanzien van mogelijke geschilpunten. Ik hoop dat het vervolg van de begrotingsprocedure in eenzelfde geest zal verlopen, zodat we met de uiteindelijke begroting 2001 van de Europese Gemeenschappen zullen beschikken over de vereiste middelen om klaar te zijn voor de beleidsprioriteiten en uitdagingen die binnenkort op de Unie afkomen.
Ik zou allereerst willen aangeven wat de algemene principes zijn die de Raad heeft gevolgd bij de opstelling van de ontwerpbegroting, om vervolgens de verschillende rubrieken meer in detail - maar daarom niet breedvoerig - te behandelen. In de eerste plaats heeft de Raad ervoor gezorgd dat de verschillende acties van de Europese Unie, met name op het gebied van de buitenlandse betrekkingen - die zojuist oppervlakkig ter sprake kwamen - op passende wijze gefinancierd worden, na de vaststelling van duidelijke prioriteiten en reële behoeften.
Te dien einde heeft de Raad, althans wat de vastleggingskredieten betreft, rekening gehouden met de evaluatie van de uitvoeringsmogelijkheden voor de kredieten. De Raad heeft tevens bijzondere aandacht geschonken aan de ontwikkeling van de betalingskredieten door een maximale stijging van 3,5% ten opzichte van 2000 vast te stellen, waardoor we met name rekening houden met de uitvoeringscapaciteit en het vermoedelijke betalingsritme van de nog uitstaande verplichtingen. Deze stijging, die duidelijk superieur is aan wat de lidstaten willen uittrekken op grond van hun nationale begrotingen en de verwachte inflatiepercentages voor 2001, toont duidelijk dat de Raad wil zorgen voor een toereikende financiering van alle beleidsvormen van de Europese Unie.
Tenslotte ligt deze ontwerpbegroting in de lijn van het Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999 over de begrotingsdiscipline en de verbetering van de begrotingsprocedure. De Raad vond het met name absoluut noodzakelijk - dat wens ik te benadrukken - om alle jaarlijkse uitgavenplafonds te handhaven, die werden vastgesteld in het kader van de financiële vooruitzichten die een jaar geleden zijn ondertekend door onze drie instellingen: het Parlement, de Raad en de Commissie.
Op basis van deze principes wordt in de ontwerpbegroting 2001, door de Raad vastgesteld op 20 juli jongstleden, het bedrag van de vastleggingskredieten geraamd op 95,9 miljard euro, wat een verhoging betekent van 2,7% in vergelijking met de begroting 2000, en het bedrag van de betalingskredieten op 92,5 miljard euro, een verhoging van 3,5% ten opzichte van de begroting 2000.
Heel bijzondere aandacht is besteed aan de mogelijke stijging van de kredieten voor hulp aan de westelijke Balkan. Er is herhaaldelijk op gewezen dat dit een prioriteit is, en dat wens ik hier nogmaals te bevestigen. Ik ben het niet eens met degenen die zo-even spraken van een "chaos". Er zijn tekortkomingen, maar er is geen chaos. Er is werk te doen, en er wordt gewerkt. De Raad heeft deze prioriteit willen vertalen in cijfers, met een budgetverhoging van 30% ten opzichte van 2000. De 614 miljoen euro die de Raad heeft uitgetrokken volstaan om alle voorzienbare behoeften te financieren.
Ik voeg hier aan toe - en dat is uiteraard niet zonder belang in onze debatten - dat dit aanzienlijke bedrag kon worden vrijgemaakt zonder een herziening van de financiële vooruitzichten in de vorm van een versterking van rubriek 4, zoals de Commissie had voorgesteld. De Raad heeft tevens de financiering van alle andere politieke prioriteiten van de Europese Unie gewaarborgd.
Zonder mij te willen verliezen in een uitgebreide beschrijving van de ontwerpbegroting van de Raad, die overigens te vinden is in de gedetailleerde toelichting die u werd overhandigd, zou ik nu iets meer in detail, dat wil zeggen per uitgavenpost, de ramingen van de Raad in zijn ontwerpbegroting 2001 willen doornemen.
Wat betreft rubriek 1a van de financiële vooruitzichten inzake landbouwuitgaven, voorziet de ontwerpbegroting in een stijging van de vastleggingskredieten met 6,3% ten opzichte van 2000, en dit met het oog op de financiering van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, die door de Europese Raad in Berlijn in maart 1999 is afgekondigd. Niettemin, voor de subrubriek van de financiële vooruitzichten die betrekking heeft op de marktuitgaven van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, liggen de bedragen die de Raad heeft uitgetrokken in totaal zo'n 330 miljoen euro lager dan wat de Commissie had voorgesteld in haar voorontwerp.
Ik constateer namelijk ieder jaar een onderbesteding van deze kredieten. Bijgevolg meende de Raad te kunnen overgaan tot een doelgerichte verlaging van sommige begrotingslijnen die traditioneel onderbesteed worden. Hiermee toont de Raad dat hij ook een bijzondere inspanning wil leveren om aanzienlijk te besparen op verplichte uitgaven en niet alleen op niet-verplichte uitgaven. Niettegenstaande deze besparingen ten opzichte van het voorontwerp van begroting van de Commissie, voorziet de Raad in een verhoging van twee begrotingslijnen waarin het Parlement veel belang stelt, namelijk de verstrekking van melk aan scholieren - ik ontvang nu al meer dan een jaar talloze brieven over dit onderwerp - en de bevordering van kwaliteitsproducten.
Wat de uitgaven voor plattelandsontwikkeling betreft, heeft de Raad gemeend - met het oog op de achterstand die werd opgelopen bij de goedkeuring en uitvoering van de nationale plannen voor plattelandsontwikkeling - een marge van 225 miljoen euro te kunnen vrijmaken onder het plafond van subrubriek 1b van de financiële vooruitzichten. Desondanks stijgen de desbetreffende kredieten met 4,6% in vergelijking met 2000. Deze stijging weerspiegelt de prioriteit die de Raad toekent aan de betreffende beleidsector, van nu af aan de tweede pijler van het GLB.
Op de ontwerpbegroting van de Raad wordt dus aangegeven wat de beschikbare marges zijn onder de bestedingsplafonds van subrubrieken 1a en 1b van de financiële vooruitzichten. Ik zou echter willen onderstrepen dat de Raad uiteraard bereid is de landbouwuitgaven deze herfst opnieuw te bezien in het licht van de inhoud van de nota van wijzigingen die de Commissie moet voorleggen. Hij zal dan ook de uitgaven voor marktondersteuning en plattelandsontwikkeling opnieuw bekijken.
Wat de structuurfondsen betreft, die onder rubriek 2 van de financiële vooruitzichten vallen, heeft de Raad deze rubriek volledig begroot in de vorm van vastleggingskredieten, overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Berlijn van maart 1999, en voor het overige de betalingskredieten verlengd die waren ingeschreven in de begroting 2000. Maar de Raad vond het ook wenselijk om de kredieten voor het Cohesiefonds met zo'n 360 miljoen euro te verhogen in vergelijking met het voorontwerp van de Commissie, en dit met het oog op de verwachte bestedingen van kredieten in de lidstaten.
Wat rubriek 3 van de financiële vooruitzichten met betrekking tot de financiering van interne beleidsacties betreft, heeft de Raad in de eerste plaats gestreefd naar een passende financiering van de meerjarenprogramma's, door in voorkomende gevallen de programmering te eerbiedigen die gezamenlijk met het Parlement is vastgesteld. Om die reden heeft hij ingestemd met de bedragen die de Commissie in haar voorontwerp van begroting had gevraagd voor het kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling en de trans-Europese netwerken. Dat geldt ook voor de kredieten die de Commissie had gevraagd voor de verbetering van het financiële klimaat van het midden- en kleinbedrijf en de lancering van het programma LIFE 3. Wat LIFE 3 betreft, is de Raad van mening dat het uitgetrokken bedrag volstaat om een goede start van het programma mogelijk te maken.
Wat de verlenging van het initiatief "werkgelegenheid" betreft, dat is uitgegaan van het Parlement en als doel heeft de impuls te versterken die het werkgelegenheidsbeleid heeft gekregen na de Europese Raad van Amsterdam, heeft de overlegvergadering van 20 juli tussen het Europees Parlement en de Raad laten zien dat dit thema voor onze beide instellingen een prioriteit is bij de opstelling van de begroting 2001, vooral met het oog op de conclusies van de Europese Raad van Feira. Desalniettemin wacht de Raad eerst de evaluatie van het vorige initiatief af, die de Commissie eerstdaags zou moeten voorleggen, om vervolgens met het Parlement een akkoord te kunnen bereiken over de financiering van dit initiatief in het kader van een globaal akkoord in de tweede lezing.
Overigens heeft de Raad een voorzorgsmarge ingevoerd die 208 miljoen euro hoger ligt dan in de ontwerpbegroting van de Commissie, met als doel voldoende manoeuvreerruimte te creëren boven de noodzakelijke marge onder het plafond van rubriek 3 om uitvoering te kunnen geven aan de nieuwe beleidsprioriteiten die zowel door de Raad als het Parlement worden ondersteund, zoals het initiatief "werkgelegenheid".
En dan kom ik nu op de financiering van de externe acties van de Europese Unie, die gerangschikt staan onder rubriek 4 van de financiële vooruitzichten. Na het debat van daarnet hoef ik niet te herhalen dat de Raad een zeer hoge prioriteit toekent aan de steun voor de westelijke Balkan. Zoals ik reeds zei, voorziet de ontwerpbegroting op dit punt in een verhoging van 30% ten opzichte van 2000. De 614 miljoen euro die de Raad heeft uitgetrokken, volstaan om alle voorzienbare behoeften te financieren. De Raad baseert zich hiervoor op de evaluaties van de behoeften die zijn opgenomen in het verslag van de Wereldbank van 1999 over de wederopbouw van Kosovo. Momenteel zijn dat de enige evaluaties die beschikbaar zijn.
Uit pragmatische overwegingen verlengt de Raad de kredieten voor Servië, zonder ze evenwel te verhogen, voorzover dit land nog niet in aanmerking komt voor andere communautaire steun dan voor de ondersteuning van de democratie en de burgermaatschappij, die deel uitmaakt van deze kredieten. In het algemeen streeft de Raad naar een efficiënt en geloofwaardig beleid in de regio, op grond van een juiste analyse van de behoeften. Het niveau en de vorm van de steun worden aangepast aan de aard van de behoeften en de werkzaamheden worden gespreid over alle bilaterale en multilaterale donoren.
Wat de andere hoofdstukken van de begroting betreft, heeft de Raad wel de belangrijkste toewijzingen behouden, maar voor een beperkt aantal begrotingslijnen niet alle kredieten toegekend die de Commissie in haar voorontwerp van begroting had gevraagd. Dat geldt met name voor het programma TACIS, de financiering van KEDO, de internationale visserijovereenkomsten, de snel inzetbare capaciteiten en het programma MEDA. Maar wat de grote meerderheid van de andere samenwerkingsprogramma's betreft, heeft de Raad zich wel gehouden aan het voorontwerp van de Commissie.
Ik wens nochtans te onderstrepen dat wat het programma MEDA betreft, in de ontwerpbegroting een bedrag van 701 miljoen wordt uitgetrokken, wat meer is dan het jaarlijkse gemiddelde van de begrotingskredieten in de periode 1995-1999. De reden waarom de Raad een vermindering van 150 miljoen euro doorvoert ten opzichte van wat de Commissie wenst, is dat hij rekening houdt met de resterende betalingsverplichtingen die ten aanzien van dit programma moeten worden vervuld. In het totaal gaat het om verschillende programmajaren. Ik wil er bij deze gelegenheid ook aan herinneren dat de Raad graag wil bijdragen aan de verbetering van het beheer van dit programma. Wij beschouwen dit als een noodzakelijke voorwaarde voor de versterking van onze steun aan dit programma.
Ondanks deze vermindering, die gerechtvaardigd is door de noodzaak om resterende betalingsverplichtingen weg te werken, blijft het programma MEDA natuurlijk heel belangrijk voor de Raad. Het Franse voorzitterschap wil zo snel mogelijk komen tot de aanneming van de nieuwe meerjarige verordening voor MEDA en zal heel aandachtig luisteren naar wat het Parlement hierover te zeggen heeft. Ook zou ik nogmaals willen bevestigen dat het toetredingsproces van Cyprus en Malta de Raad na aan het hart ligt. Ik wil de heer Morillon overigens feliciteren met de conclusies die hij formuleert in zijn verslag. We kijken met belangstelling, zelfs ongeduld, uit naar de lezing ervan. Om al die redenen hebben we dus de Commissie gevolgd en de gevraagde kredieten ondergebracht in een rubriek "pretoetredingsstrategie". We hebben echter geen gehoor gegeven aan het voorstel van de Commissie om de financiële vooruitzichten te herzien en de betreffende kredieten over te brengen naar rubriek 7. Wij hebben ze gehandhaafd onder rubriek 4.
Tot slot wens ik hier mijn tevredenheid te uiten over het feit dat we op de overlegvergadering tussen het Europees Parlement en de Raad van 20 juli laatstleden een akkoord hebben bereikt over het totaalbedrag van de kredieten voor het GBVB alsook over de transfer van de administratieve kosten van de speciale vertegenwoordigers van het GBVB naar de begroting van de Raad, overeenkomstig het Interinstitutioneel Akkoord van 1999. Dit akkoord heeft geleid tot de opstelling van twee gemeenschappelijke verklaringen: de eerste bepaalt dat bij de vaststelling van de bedragen die zijn ingeschreven op de begroting van de Raad onder de titel "administratieve kosten voor het GBVB", rekening moet worden gehouden met hun invloed op de algemene situatie van rubriek 5; de tweede verplicht de Raad de andere tak van de begrotingsautoriteit tijdig op de hoogte te stellen van alle ramingen die bij nieuwe beslissingen op het gebied van het GBVB worden gemaakt van de administratieve kosten.
Zoals u heeft kunnen constateren, heeft de Raad zijn best gedaan om passende financiële middelen uit te trekken voor de verschillende prioriteiten van het externe beleid van de Europese Unie. Zo heeft hij een marge van 184 miljoen euro gecreëerd onder het plafond van rubriek 4 van de financiële vooruitzichten. Bij de raming van de administratieve kosten onder rubriek 5 van de financiële vooruitzichten, heeft de Raad vooral gestreefd naar een stabilisering van de lopende uitgaven, zonder de uitzonderlijke behoeften van de Europese instellingen uit het oog te verliezen, met name de personeelsbehoefte van het Bureau voor Fraudebestrijding en het Hof van Justitie. Omdat het de begroting van de Commissie betreft, heeft de Raad geen beslissing genomen in juli, in afwachting van de nota van wijzigingen van de Commissie, die kortgeleden werd voorgelegd. De Raad zal dit voorstel nu dus onderzoeken en ook lering trekken uit de reorganisatiemaatregelen die onder toezicht van Neil Kinnock werden uitgevoerd. De Raad is bereid deze nota van wijzigingen tijdig te onderzoeken, zodat er vanaf de eerste lezing in het Europees Parlement rekening mee kan worden gehouden. Daartoe is een marge van 113 miljoen euro ingebouwd onder het bestedingsplafond van rubriek 5 van de financiële vooruitzichten.
Ik besluit dit algemeen overzicht van de verschillende uitgavencategorieën met de uitgaven voor pretoetredingssteun. De Raad heeft daarvoor het door de Commissie gevraagde bedrag uitgetrokken, in de vorm van vastleggingskredieten. Wat de betalingskredieten betreft, heeft de Raad het bedrag dat de Commissie had voorgesteld in haar voorontwerp van begroting met 300 miljoen euro verlaagd. Volgens dezelfde logica die in andere rubrieken werd toegepast, heeft de Raad zoveel mogelijk rekening gehouden met de aanzienlijke onderbesteding van deze kredieten in 2000. Ondanks deze verlaging ten opzichte van het voorontwerp van de Commissie, vertonen de betalingskredieten voor pretoetredingssteun een sterke stijging: 10,8% ten opzichte van 2000. Ook hier weerspiegelt deze stijging het belang dat wordt toegekend aan de betreffende uitgaven, die absoluut noodzakelijk zijn voor een goede voorbereiding van de uitbreiding. Dit is immers een uiterst belangrijk politiek doel, waaraan Raad, Europees Parlement en Commissie dezelfde hoge prioriteit toekennen. Ik wil deze gelegenheid ook aangrijpen om te zeggen dat ik zeker ben dat het gesprek van morgen tussen de heer Verheugen en het Europees Parlement bepaalde misverstanden zal ophelderen. Ik ken de heer Verheugen goed en ik weet wat het uitbreidingsproces voor hem betekent en hoe hard hij werkt om het te doen slagen.
Alvorens te besluiten, zou ik bij deze gelegenheid ook willen benadrukken hoe verheugd ik ben over het akkoord dat is bereikt, op de overlegvergadering tussen het Europees Parlement en de Raad van 20 juli jongstleden, over een gemeenschappelijke verklaring inzake de financiële programmering. Krachtens deze verklaring zal de Commissie verplicht worden om vanaf nu de financiële gevolgen van al haar voorstellen beter in te schatten, met name voor de rubrieken 3 en 4 van de financiële vooruitzichten. Ik ben ervan overtuigd dat dit van fundamenteel belang is om de beslissingen van de begrotingsautoriteit helderder te maken. Het zal in ieder geval bijdragen tot betere budgettaire ramingen en van groot nut kunnen zijn tijdens het verdere verloop van de begrotingsprocedure.
Aan het slot van dit algemeen overzicht, dat ik zo kort mogelijk heb gehouden, denk ik dat de u voorgelegde ontwerpbegroting een evenwichtig compromis is dat de financiering van de prioriteiten van de Unie mogelijk maakt, met absolute inachtneming van de financiële vooruitzichten van Berlijn, waarvan we allemaal weten dat het - op zijn zachtst gezegd - allesbehalve gemakkelijk was om ze te formuleren. Het Interinstitutioneel Akkoord van 1999 heeft bepaald dat er in de loop van de begrotingsprocedure overlegrondes moeten worden gehouden tussen de instellingen, en vanaf dit jaar zouden wij daar allemaal de vruchten van moeten plukken.
In dit opzicht ben ik verheugd over de stappen die nu reeds zijn gezet, zelfs vóór de aanneming van de ontwerpbegroting in eerste lezing door de Raad, om de standpunten van de instellingen dichter bij elkaar te brengen. Ik denk dat het ontwerp dat ik u zojuist heb gepresenteerd veel lessen heeft getrokken uit deze overlegrondes. Ik hoop in ieder geval dat het u in staat zal stellen uw begrotingsactiviteiten op goede basis aan te vatten en dat het zal bijdragen tot een begroting 2001 die de prioriteiten van al onze instellingen eerbiedigt, dit wil zeggen, die voldoet aan onze gemeenschappelijke taak om onze plichten tegenover Europa en de Europese volken te vervullen.

Schreyer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, wij staan op het punt een besluit te nemen over twee in begrotingsopzicht zeer belangrijke regelingen: de regeling inzake begrotingsdiscipline op landbouwgebied en de regeling inzake eigen middelen, oftewel de regeling inzake begrotingsfinanciering. Namens de Commissie kan ik u zeggen dat wij heel voldaan zijn over de resultaten van de beraadslagingen. Het verheugt ons dat deze twee niet gemakkelijke vraagstukken nu spoedig in kannen en kruiken zullen zijn.
De Commissie is echter niet zo voldaan over de resultaten van de besprekingen in de Raad over de begroting 2001. Ik moet dan ook de fungerend voorzitter van de Raad tegenspreken. De Raad heeft zijn eerste lezing voornamelijk gebruikt om het mes te zetten in de op de begroting opgenomen bedragen voor betalingskredieten, en wel kris kras door de begroting heen. Dat heeft geleid tot de laagste begroting van de afgelopen tien jaar, als men de begroting in verhouding ziet tot het bruto binnenlands product van de Gemeenschap.
Ik heb reeds herhaaldelijk in dit Parlement uiteen kunnen zetten dat voor de Commissie begrotingsdiscipline een zeer belangrijke richtsnoer is. Het uitgangspunt van de Raad was echter de verlaging van de betalingskredieten, ongeacht het niveau van de in het verleden aangegane en nog te betalen verplichtingen, en dat is geen solide begrotingsbeleid. Met de ontwerpbegroting van de Raad zal zich de volgende situatie voordoen: de achterstallige betalingen, de achterstallige betalingen van aangegane verplichtingen zullen verder in omvang toenemen.
De Commissie wil echter met steun van het Parlement het tegendeel bewerkstelligen en de achterstallige betalingen juist verminderen. Mijns inziens moeten wij juist in de huidige economische situatie in de Europese Unie, waarin gelukkig hoge groeicijfers worden geregistreerd, de achterstand zien te verminderen in plaats van te vergroten.
De Raad heeft de voor het landbouwbeleid opgenomen bedragen met meer dan een half miljard euro in vergelijking met het voorontwerp van de Commissie verminderd. Dat is toch verbazingwekkend gezien de heftige kritiek uit enkele grote lidstaten aan het adres van de Commissie. Wij hadden namelijk voorgesteld 300 miljoen uit het landbouwbeleid voor de noodzakelijke uitgaven op de Balkan beschikbaar te stellen. Nu denkt de Raad blijkbaar het mes nog dieper in de landbouwuitgaven te kunnen zetten, maar hij is anderzijds niet bereid rechtstreeks middelen voor de Balkan beschikbaar te stellen overeenkomstig de nieuwe prioriteiten op buitenlands gebied.
Evenals in het afgelopen jaar was er ook nu weer een hevige discussie over de omvang van de hulp aan de Balkan. Ik wil eraan herinneren dat bij de behandeling van de begroting 2000 de Raad de opvatting huldigde dat de middelen voor Kosovo sowieso niet konden worden uitgegeven. Nu zien wij echter dat alle kredieten voor Kosovo al zijn vastgelegd. Het Bureau voor de wederopbouw van Kosovo werkt met veel succes, en dat zouden wij allen toch moeten ondersteunen.
Ik wil kort iets zeggen over Servië waar ook u, mijnheer de fungerend voorzitter, in uw toespraak over sprak. Het feit dat op de ontwerpbegroting geen middelen, of nauwelijks middelen voor Servië zijn opgenomen, is mijns inziens een verkeerd signaal. Momenteel zijn wij in een politieke concurrentie met dictator Milosevic verwikkeld. Daarom moeten wij nu de bevolking op geloofwaardige wijze duidelijk maken dat de Europese Unie bereid is te helpen. Ik blijf erbij dat wij tot eind 2001 de middelen voor de westelijke Balkan met 800 miljoen euro moeten verhogen. Een deel daarvan kan eventueel nog dit jaar beschikbaar worden gemaakt, en ik hoop dat ik daarbij op uw steun mag rekenen.
Ik wil nog een opmerking maken over het buitenlands beleid. De Begrotingsraad heeft de kredieten voor het Middellandse-Zeeprogramma, dat ook u noemde, met 150 miljoen euro verminderd. Als deze vermindering doorgaat, zal dit niet alleen een maatregel van begrotingbeleid meer zijn, maar een verandering betekenen van het buitenlands beleid op dit gebied. Dan zou men afwijken van het proces van Barcelona en dat is voor de Commissie niet aanvaardbaar.
Dan ga ik nu over naar de huishoudelijke uitgaven, de uitgaven voor het personeel. Ik wil u eraan herinneren dat de Commissie, afgezien van OLAF, het Europees Bureau voor Fraudebestrijding, in haar voorontwerp van begroting geen nieuwe posten heeft gevraagd. Nu hebben wij de nota van wijzigingen ingediend waarin twee belangrijke punten voorkomen: het eerste is een verzoek om 400 nieuwe posten voor de Commissie vanaf 2001 en het tweede een verzoek tot uitvaardiging van de begrotingstechnische maatregelen waarmee wij in de toekomst kunnen afzien van de bureaus van technische bijstand. Dat heeft het Parlement en met name ook de Begrotingscommissie van de Commissie geëist.
Ik wil kort iets zeggen over het verzoek om nieuwe posten. De Commissie heeft aan het begin van dit jaar op mijn voorstel een werkgroep ingesteld onder leiding van de voorzitter van de Commissie die de uitgaven van alle diensten onder de loep moest nemen en heel de personeelssituatie moest doorlichten. Wij hebben nu dan ook kunnen vaststellen waar binnen de diensten en tussen de diensten mogelijkheden tot overplaatsing van personeel bestaan, waarmee wij de personeelssituatie voor de belangrijke sectoren en voor de politieke prioriteiten kunnen verbeteren. Wij hebben aldus tevens kunnen vaststellen waar nieuwe posten nodig zijn. U hebt de resultaten van dit onderzoek gekregen. Volgens de Commissie zijn er 1254 extra posten nodig voor belangrijke sectoren en politieke prioriteiten. Deze behoefte aan 1254 extra posten kunnen wij voor een groot deel dekken met overplaatsing van personeel. In totaal vragen wij om 717 nieuwe posten - 400 in het jaar 2001 en 317 in het jaar 2002 - voor met name het gebied van buitenlandse hulpverlening, van gezondheidsbescherming, consumentenzorg en milieubeleid en van justitie en interne aangelegenheden.
Wij stellen bovendien een eenmalige regeling voor vervroegde uittreding voor. Daarbij gaat het om 600 posten. Deze regeling moet begrotingsneutraal zijn, waardoor de middelen voor nieuwe posten aanzienlijk kunnen worden verminderd. Wij vragen de begrotingsautoriteit, in afwachting van de nieuwe bestuursstructuur, in te stemmen met een tussenoplossing. Wij willen graag de mogelijkheid hebben om de tot nu toe voor de bureaus van technische bijstand beschikbare kredieten ook te gebruiken voor contractpersoneel binnen de Commissie. Verder willen wij de kredieten voor de delegaties optrekken omdat deze in de toekomst sterker betrokken zullen worden bij het beheer van de buitenlandse hulpverlening.
De Commissie heeft zeker geleerd uit de fouten uit het verleden, hetgeen onder meer betekent dat wij ook in alle duidelijkheid moeten zeggen dat de Commissie niet kan toveren. Goede voornemens tot het verrichten van goed werk zijn niet voldoende. Als wij als Commissie onze taken goed willen vervullen moeten wij middelen hebben, ook personele middelen.
Tot slot wil ik nog zeggen dat al degenen die betrokken zijn bij de begrotingsbesprekingen moeizame tijden wachten. Ik hoop dat wij deze week allen de noodzakelijke energie en ook het noodzakelijke geduld zullen opbrengen om nader tot elkaar te komen en de begrotingsbesprekingen goed af te sluiten.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw de commissaris.
Energie en geduld zullen wij zeker nodig hebben.

Wynn
. ­ (EN) Mijnheer de Voorzitter, mag ik allereerst de fungerend voorzitter bedanken voor zijn inleidende woorden en speciaal voor zijn opmerkingen over de goede werkrelatie die er is geweest tussen het Parlement en de Raad. Wij mogen rustig stellen dat die relatie inderdaad open en eerlijk was. Wij hebben getracht overeenstemming te bereiken waar dat mogelijk was. Ik dank het Franse voorzitterschap en de medewerkers van de Franse permanente vertegenwoordiging in Brussel.
Ik kan goede voorbeelden geven. Toen wij bezig waren met de ad-hocprocedures, hebben wij begrotingsposten opgenomen zoals de extra schoolmelk, 18 miljoen euro op de totale begroting van in totaal 94 miljard euro. Over zulke kleine posten kwamen wij werkelijk wel tot enige overeenstemming. Wij waren het ook helemaal eens over het nieuwe initiatief op het gebied van werkgelegenheid waarop iedereen zit te wachten. Ook waren er punten, zoals de visserijovereenkomst, waarover wij heel zinvol van gedachten konden wisselen. Tot zover de positieve kant.
Er is natuurlijk ook een negatieve kant, zelfs in onze goede werkrelatie. Deze negatieve kant begint met de dingen die ik heb gezegd vóór en tijdens de bemiddeling en nu, nadat de Raad heeft gestemd en zijn ontwerpbegroting heeft gepresenteerd. Wij zijn teleurgesteld over de houding van de Raad en over zijn weigering te praten over een herziening van de financiële vooruitzichten. Wat ons betreft bepalen het Interinstitutioneel Akkoord en artikel 20 dat, zodra de Commissie dat voorstel heeft ingediend, onze twee instellingen de taak hebben dat voorstel ook werkelijk te bespreken. Ons is onomwonden te verstaan gegeven dat van een bespreking daarvan absoluut geen sprake kon zijn.
Ik zal u vertellen wat ik heb gezegd tijdens de bemiddeling. De houding van de Raad kwam er ongeveer op neer dat "de hel nog eerder zal dichtvriezen dan dat wij met het Parlement een herziening van de financiële vooruitzichten zullen bespreken". Ik zal nog iets anders herhalen dat ik heb gezegd: "Het Parlement speelt geen klein bijrolletje in dit proces, het heeft daarin een hoofdrol" . Dit gezegd zijnde, gaan wij er nu van uit dat er geen herziening zal plaatsvinden. De redenen hiervoor zijn enerzijds de door de Raad gepresenteerde ontwerpbegroting en anderzijds het feit dat wij ons in dit hele proces verstandig willen opstellen, ook al komt er hoogstwaarschijnlijk geen herziening. Wel blijven er voor ons de komende weken nog een aantal keuzes te maken en besluiten te nemen.
De grootste teleurstelling betrof rubriek 4, en met name de westelijke Balkan. Het Parlement heeft een speciale delegatie naar Kosovo gestuurd om de behoeften daar te peilen. Wij hebben met alle belangrijke actoren en organisaties daar gesproken. Ook hebben wij een hoorzitting belegd. Het bedrag waarmee wij komen, is 814 miljoen euro voor de westelijke Balkan voor het komende jaar. Ik zeg dit met enige reserve omdat ik aanneem dat dit inderdaad het bedrag is waarmee wij zullen komen. Volgens alle collega's die ik heb gesproken, is dit hetzelfde bedrag als dat van de Commissie. Vergeet het bedrag van 5,5 miljard euro, daar hebben we het nu niet over. We hebben het nu over het komende jaar. Toch komt de Raad met een bedrag van 614 miljoen euro. Als wij kijken naar de toelichting van de Raad, blijkt dat dit bedrag is vastgesteld op basis van de ramingen van de internationale financiële instellingen. Dit is vreemd, want wij hebben diezelfde internationale financiële instellingen geraadpleegd en wij krijgen een ander bedrag.
De werkelijkheid is dat u er maar een slag naar hebt geslagen. Het is eerder een kwestie van het bedrag onder het gewenste plafond krijgen dan van een objectieve aanpak van de westelijke Balkan door de Raad. Ik zou graag willen dat de Raad zo eerlijk was om te zeggen: wij vinden dat de westelijke Balkan een groot zwart gat aan het worden is, waarin wij te veel geld pompen. Ik zou willen dat u zo eerlijk was om te zeggen: wij vinden dat er minder geld aan moet worden uitgegeven omdat we denken dat het weinig uithaalt.
Wij hebben nu een situatie waarin de ministers van Buitenlandse Zaken één ding zeggen en de ministers van Financiën iets anders. Daar schiet niemand iets mee op. De Raad moet nu eens beslissen wat men met dit vraagstuk aan wil. Dan blijft voor ons nog steeds het probleem wat wij moeten doen bij de eerste lezing.
De Raad zegt ook de betalingen te willen beperken. Dat is begrijpelijk. De ideale situatie voor de Raad is om helemaal niets te hoeven betalen. U heeft op dit gebied echter toch wel enige verplichtingen. Onze zorg is wat er met de achterstallige betalingen zal gebeuren. Die zullen toch eens moeten worden uitbetaald. Gelukkig zal mevrouw Haug, onze rapporteur, een evaluatie opstellen voor alle afzonderlijke begrotingsposten, zodat we een idee krijgen van wat er nodig is. Wij zitten echter nog steeds met de situatie dat u, terwijl u de betalingen wilt verminderen, het Cohesiefonds feitelijk hebt verhoogd. Ook hiervoor geeft de toelichting geen reden.
Wij hebben ook geen reden nodig, want die kennen we wel - we hebben te maken met koehandel binnen de Raad. Nu heb je normaal gesproken bij koehandel aan het eind altijd nog een koe. Maar al te vaak echter blijft de Raad aan het eind zitten met een kater. Ook dit is weer zo'n situatie waarin u blijft zitten met een kater, omdat de besluiten die u hebt genomen niet zijn gebaseerd op objectieve criteria, maar op koehandel binnen de Raad.
Met betrekking tot rubriek 3 is er sprake van enkele wel heel vreemde en opzienbarende voorstellen. Vele daarvan heb ik tijdens de bemiddelingsprocedure genoemd. Er is er echter één dat in uw wonderbaarlijke document, de toelichting, opnieuw opduikt en wel uw voorstel voor begrotingslijn B3/309.
Ik moet hierover een vraag stellen, want ik ben even het spoor bijster. Hier staat: "deze wordt verhoogd met een bedrag van 1,25 miljoen euro bestemd voor de speciale Olympische Wereldspelen van 2003". We hebben het hier over de begroting voor het jaar 2001. Dit geld is echter voor de speciale Olympische Wereldspelen van 2003. De Paralympics worden gehouden één maand na de gewone Olympische Spelen. Dit betekent dat zij zullen plaatsvinden in Athene, en wel ergens in oktober of november 2004. Wat zijn dan de speciale Olympische Wereldspelen van 2003 en waarom zetten wij die op de begroting voor 2001? Is dit weer een voorbeeld van koehandel? God verhoede dat, maar het is toch wel heel goed mogelijk dat dit weer een van die situaties is.
Terwijl wij hebben zitten wachten op de nota van wijzigingen van de Commissie over haar personeelsbehoeften, zien wij dat de Raad de administratieve uitgaven van de Commissie heeft verlaagd met 25 miljoen euro. Dit komt boven op de 14 miljoen euro die de Commissie al had aangekondigd na de publicatie van het VOB. We zitten nu met een bezuiniging van 39 miljoen euro. Ik dacht dat de Raad geacht werd te wachten met het aanbrengen van belangrijke wijzigingen totdat wij de nota van wijzigingen hadden ontvangen. Wij hebben in deze zaak een gezamenlijke rol.
De nota van wijzigingen is een heel belangrijk document. Wij zijn gisteren in de Begrotingscommissie begonnen met de bespreking ervan. Vanmiddag om half zes zullen wij deze bespreking voortzetten en ook daarna zullen wij erover spreken. Het is een goede nota, daarover is geen twijfel mogelijk. Er zijn echter nog veel vragen waarop wij een antwoord willen hebben, bijvoorbeeld over de regeling voor vervroegde uittreding. Wij willen duidelijkheid, en niet alleen over wat die betekent voor de Commissie. De voorstellen die zijn gedaan kunnen immers wel eens hun weerslag hebben op andere instellingen. Daarom, mijnheer de fungerend voorzitter, hebben wij zo snel mogelijk informatie van u nodig over het standpunt van de Raad.
Ik twijfel er geen moment aan dat u, zoals u hebt gezegd, deze zaak heel zorgvuldig zult bekijken. Wij moeten echter weten in hoeverre de Raad de voorstellen van de Commissie zal steunen, met name waar het gaat om de regeling voor vervroegde uittreding. Wij kunnen het al of niet eens zijn met het meeste van wat de Commissie voorstelt, uiteindelijk is het de Raad die voor de regeling voor vervroegde uittreding met wetgeving moet komen.
Onze twee instellingen moeten dus rond de tafel gaan zitten en dit bespreken. Ik zou het zeer betreuren als dit gesprek zou ontaarden in een welles-nietesspelletje. Wij moeten het zien eens te worden over een reële schatting van de behoeften van de Commissie. Als wij willen dat de Commissie het werk dat wij haar altijd vragen te doen, ook werkelijk doet, moet er binnen de drie instellingen op zijn minst helderheid bestaan over wat wij haar vragen te doen en over de menskracht die daarvoor nodig is.
Over wat er nu verder moet gebeuren, moeten wij in het Parlement enkele harde noten kraken. Dit geldt niet in de laatste plaats voor de nota van wijzigingen en vooral ook voor rubriek 4. Als wij meegaan met de voorstellen in de ontwerpbegroting, of met het VOB, zullen veel van de troetelkindjes van het Parlement worden getroffen, of het nu de NGO' s zijn, Azië, Latijns­Amerika of welk ander terrein dan ook. Onze commissies zijn op dit moment aan het stemmen. Zij zullen hun voorstellen zo snel mogelijk indienen. Aan het eind van deze maand zullen wij de noodzakelijke knopen doorhakken. Ik verzoek de Commissie dringend om ons alvast een indicatie te geven over wat zij zal voorstellen met betrekking tot de Notenboom­ procedure. Dat zou ons geweldig helpen.
De toepassing van de Notenboom­procedure kan onze situatie volgend jaar aanzienlijk verlichten. Als u de onderwerpen die problemen opleveren naar voren kunt halen naar dit jaar, en wij ze naar het volgende jaar kunnen overhevelen of op zijn minst dit jaar kunnen gebruiken, kunnen veel van onze problemen worden verminderd. Dit zou de last voor het komende jaar verlichten. Ik weet zeker dat onze instellingen tot een dergelijke regeling kunnen komen. Aan het eind van dit jaar zullen wij dan een degelijke begroting hebben.

Ferber
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw de commissaris, waarde collega' s, ik ben de rapporteur voor de zogenaamde afdelingen. Dit is een nogal droge materie, zeer zeker na het welluidend betoog van de voorzitter van de Begrotingscommissie. Deze afzonderlijke begrotingen zijn in politiek opzicht weliswaar niet zo spannend, maar zij kunnen mijns inziens wel degelijk interessant zij als men beseft dat met de manier waarop de werkzaamheden worden georganiseerd en het personeel wordt ingezet de efficiëntie van de instellingen in de Europese Unie moet worden gewaarborgd. Ik wil een paar opmerkingen maken over de eerste lezing van de Raad. Ik heb deze opmerkingen reeds in de vorm van een werkdocument aan de Begrotingscommissie voorgelegd.
Ik begin met het Hof van Justitie. Hier heeft de Raad de ernst van de situatie die is ontstaan door de grote achterstand in de vertalingen ingezien en 47 nieuwe posten voorgesteld. Tegelijkertijd heeft hij echter de forfaitaire korting van 2,5% tot 5,1% verhoogd, waardoor deze nieuwe posten niet kunnen worden bezet. Dat is mijns inziens tegenstrijdig en daar moet nog een oplossing voor worden gevonden. Ik zal als rapporteur hier voorstellen voor doen. De situatie wordt zelfs nog verergerd door het feit dat de kredieten voor freelance-vertalingen, zonder welke men de achterstand niet kan inhalen, ook nog worden verminderd. De Raad ziet dus enerzijds het probleem wel, maar hij doet anderzijds niets om dit ook concreet met de begroting op te lossen.
Ik heb de bevorderingssystemen van alle instellingen aandachtig onderzocht en daarbij kunnen vaststellen dat er intussen ook in het Hof van Justitie een op aantoonbare verdiensten gebaseerd systeem ingang heeft gevonden. De overgang naar dit nieuwe systeem zal zeker een hogere indeling van een groot aantal personeelsleden met zich mee brengen, hetgeen echter onmogelijk in een jaar kan geschieden. Wij moeten dit probleem echter wel in de komende jaren bij aanpakken. De Raad heeft hier echter evenmin in zijn eerste lezing rekening mee gehouden.
Dan ga ik nu over tot de Europese Rekenkamer. Hier staat slechts een vraagstuk open dat verband houdt met de financiering van het nieuwe gebouw van de Rekenkamer in Luxemburg. De Raad heeft om voor mij onbegrijpelijk redenen de kredieten voor 2001 van 7 tot 5 miljoen euro verminderd. Tijdens mijn besprekingen met de Rekenkamer werd mij verzekerd dat de totale kosten van 25 miljoen euro in prijzen van 1998 niet zullen worden overschreden. Daarom is het volgens mij voor de Europese belastingbetaler beter de betalingen te verrichten zodra de rekeningen zijn gepresenteerd. Ik zal de Begrotingscommissie aanbevelen het voorstel van de Europese Rekenkamer in ere te herstellen.
Dan kom ik bij het Economisch en Sociaal Comité. Mijn leus voor de begrotingsprocedure 2001 zou ik in goed Duits als volgt willen samenvatten: value for money. Dit gaat natuurlijk ook op voor het Economisch en Sociaal Comité. De werkwijze en de weerklank van het ESC in de publieke opinie doen vragen rijzen en daarom wil ik met mijn voorstellen meer productiviteit in het Economisch en Sociaal Comité bewerkstelligen. Vooral het bevorderingsbeleid van het ESC moet worden herzien. Ik hoop dat wij als begrotingsautoriteit gemeenschappelijk concepten kunnen ontwikkelen waarmee wij de inspanningen van het ESC op dit gebied ook meer gewicht kunnen geven.
Wij moeten echter ook nadenken over de rol van het secretariaat van het Economisch en Sociaal Comité. Tot nu toe haalt het ESC al zijn expertise bij externe deskundigen. Ik vraag mij echter af of dat wel het doel is van het werk van een dergelijke instelling. Ook daarover moet eens worden gepraat.
Ik kan min of meer hetzelfde zeggen van het Comité van de Regio' s. Ook hier wil ik onder het motto value for money met verschillende maatregelen de algehele productiviteit verbeteren. Ik zal hier slechts een interessant detail noemen. Het Comité heeft gevraagd om een verhoging van de kredieten voor reis- en verblijfskosten van regionale vertegenwoordigers uit kandidaat-landen die als waarnemers aan de plenaire vergaderingen zullen deelnemen. Wij hebben een gedeelte van dit geld voor het begrotingsjaar 2000 in de reserve gezet. Tot nu toe hebben wij geen enkel verzoek gekregen om dit geld vrij te maken. Tegelijkertijd vraagt het Comité van de Regio' s echter om een hoger gemiddeld bedrag voor het jaar 2001. Ik zal voorstellen deze kredieten eveneens in de reserve te zetten, aangezien de toekenning van deze kredieten blijkbaar niet zo' n dringende zaak is als men tijdens de begrotingsbesprekingen doet uitkomen.
Over de ombudsman heb ik slechts een korte opmerking. Hier hoeven wij niet veel toe te voegen. De Raad is ingegaan op de naar voren gebrachte wensen en ik zal hier verder dan ook geen voorstellen meer doen.
Ik vat samen: over het algemeen gaan wij heel zuinig om met het geld van de Europese belastingbetalers. Dit moet absoluut ook tot uitdrukking komen in de huishoudelijke begroting. Ons wachten in de komende jaren grote taken. Wij hebben de mogelijkheid in 2001 wat meer beweegruimte te creëren en hopelijk zullen wij die ook kunnen gebruiken als het vraagstuk van de uitbreiding zich op administratief vlak aandient.

Haug
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega' s, als laatste spreekster over dit punt van de agenda kan ik natuurlijk niet veel nieuws meer zeggen en eigenlijk alleen maar herhalen wat al gezegd is. U weet echter allen dat men alleen door herhaling leert. Allereerst wil ik de Raad bedanken voor zijn opbouwende samenwerking tijdens het gehele jaar, in alle trialogen en overlegvergaderingen.
Ik ben echter niet alleen de huidige voorzitter van de Raad, maar ook de vorige voorzitter, de Portugese voorzitter, dank verschuldigd voor de totstandkoming van een al met al zeer vriendschappelijke sfeer, in weerwil van alle meningsverschillen. Daarom begin ik met het meest verheugende aspect. In vergelijking met de begroting van dit jaar heeft zowel de Commissie als ook de Raad de begrotingslijnen voor werkgelegenheid - zij het dan voorlopig - met in totaal 144 miljoen euro verminderd. Het Parlement heeft in zijn richtsnoeren reeds duidelijk gemaakt dat hem het vraagstuk van de werkgelegenheidsbevordering na aan het hart ligt en dat de werkloosheidsbestrijding in Europa voor hem een van de hoogste prioriteiten van intern beleid is. Zoals wij ook in onze resolutie van juli tot uitdrukking hebben gebracht zijn wij vastbesloten dat doel ook na te streven. De Raad - zowel het Portugees voorzitterschap als nu ook het Frans voorzitterschap - heeft altijd met open oor naar ons geluisterd.
Niet alleen heeft de Raad zich in de overlegprocedure bereid verklaard ons werkgelegenheidsinitiatief met maatregelen voor het midden- en kleinbedrijf te steunen, maar hebben wij ook met elkaar afgesproken tijdens de begrotingsprocedure een akkoord te zullen sluiten over het bedrag dat wij, overeenkomstig paragraaf 33 van het Interinstitutioneel Akkoord, voor de bewerkstelligen van ons doel willen uittrekken.
Tot zover is er dus geen vuiltje aan de lucht. Waar liggen echter de problemen? Waar liggen de meningsverschillen met de Raad? Gezien de beperkte tijd die ons ter beschikking staat, zal ik er slechts twee noemen. Het eerste probleem is de manier waarop de Raad de beleidsvormen waarover fundamentele overeenstemming bestaat, wil financieren. Reeds vorig jaar hebben wij als Parlement duidelijk gemaakt dat het voor ons noodzakelijk is rubriek 4 te herzien en wel op meerjarenbasis om op stabiele en zekere wijze tegemoet te kunnen komen aan de financieringsbehoeften van de wederopbouw van de Balkan. De Raad wijst deze herziening van de financiële vooruitzichten zonder meer van de hand. De Raad leeft kennelijk liever van de hand in de tand. Geen herziening! Dat is de leus! Kennelijk heeft de Raad dit tot principe uitgeroepen want anders is het onbegrijpelijk waarom de Raad halsstarrig weigert de middelen voor de kandidaat-landen Cyprus en Malta in hoofdstuk 7 voor de pretoetredingsstrategie op te nemen. Daar horen die middelen immers logischerwijs en inhoudelijk thuis. De Raad wil echter geen revisie, zelfs indien daarmee geen financiële wijziging is gemoeid. Als Parlement staan wij nu voor een uiterst moeilijke besluit bij rubriek 4.
Het tweede belangrijke probleem houdt verband met de neiging van de Raad om de aandacht bij de begrotingslezingen toe te spitsen op enkel en alleen de betalingen. Mevrouw de commissaris noemde dit ook al. Ik weet niet of het aan onze institutionele kijk op de zaak ligt, of dat het misschien ook iets met ons persoonlijk te maken heeft dat wij beiden onze kritiek daarop hebben geconcentreerd.
De Raad heeft zich het doel gesteld de uitgaven voor 2001 met slechts 3,5% in vergelijking met de huidige begrotingsomvang te verhogen. Het resultaat daarvan is een begroting waarop de verhouding tussen verplichtingen en betalingen niet meer gezond is. Als men dit namelijk nader bekijkt, ziet men dat tegenover de verplichtingen voor 2001 geen adequate betalingskredieten staan. Als men bijvoorbeeld rubriek 2 neemt, ziet men dat de verplichtingen daar voor slechts 2,1% met betalingen zijn gedekt. In de rubrieken 3, 4 en 7 is de situatie weliswaar wat beter, maar toch ook niet rooskleurig. Op vele begrotingslijnen dekken de betalingen nog geen kwart van de verplichtingen. Er zijn zelfs lijnen waarop helemaal geen betalingskredieten staan. Dat heeft met een serieus begrotingsbeleid niet veel meer uit te staan.
Ik hoef er niet nogmaals op te wijzen dat overeenkomstig verschillende passages in het Interinstitutioneel Akkoord - dat wij overigens pas een jaar en drie maanden geleden hebben gesloten - de uitgaven van de Europese Unie zich op ordentelijke wijze moeten kunnen ontwikkelen en in nauw verband gezien moeten worden met de ontwikkeling van de verplichtingen. Men zegt daarin zelfs dat er een nauwe band moet bestaan tussen vastleggings- en betalingskredieten. Deze nauwe band schrijft de Raad kennelijk op zijn buik. De Raad wil enkel vermindering van uitgaven, met het argument dat ook in de nationale begrotingen orde op zaken moet worden gesteld. Dat is natuurlijk allemaal goed en wel, maar dat betekent nog niet dat eerst onze gemeenschappelijke Europese begroting helemaal in het honderd moet worden gestuurd.

AIDS
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over aids.

Gillot
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte commissarissen, ik zal uw aanbeveling trachten te volgen en het hier hebben over aids.
Zoals u weet, zijn momenteel 33,6 miljoen mensen getroffen door de aids-pandemie. De meerderheid daarvan leeft in ontwikkelingslanden. In 1999 noteerde VN-aids 5,6 miljoen nieuwe gevallen en 2,6 miljoen sterfgevallen, waarvan 50% vrouwen. In de zwaarst getroffen landen heeft deze epidemie reeds alle resultaten van dertig jaar ontwikkelingshulp tenietgedaan. De situatie is het meest dramatisch in Afrika. Het Afrikaans continent beschikte eindelijk over de hooggeschoolde werkkrachten en deskundigen waar het zo aan ontbrak in de eerste fase van de onafhankelijkheid. Deze geschoolde en actieve volwassenen zijn in grote getale aan deze ziekte ten prooi gevallen.
Afgezien van het persoonlijk leed van de slachtoffers en hun families, gaan met deze eerste generatie slachtoffers ook enorme investeringen in menselijk kapitaal verloren. Dat is iets waar we niet omheen kunnen. Vergeten we ook niet de armste en meest behoeftige slachtoffers, die nog minder zorg krijgen. In ieders geheugen staat nog de getuigenis van Edwin Cameron gegrift. Blank, homoseksueel, seropositief en rechter van het Zuid-Afrikaanse Hooggerechtshof: op deze moedige manier heeft hij zich voorgesteld op de opening van de plenaire vergadering van het internationaal aids-congres afgelopen juli in Durban. Alleen door zijn sociale situatie, zijn inkomen, heeft hij toegang tot het soort verzorging dat helaas onbereikbaar is voor de meerderheid van zijn landgenoten. Zijn getuigenis is tekenend voor de onrechtvaardigheid in Afrika.
Sinds een tiental jaar is Afrika moedig bezig met een moeilijk proces van hervormingen en structurele aanpassingen. Maar door de zware druk die de aids-epidemie legt op de zorgsector, wordt de modernisering hiervan nog moeilijker. Op een moment dat men de duurzaamheid en de kwaliteit van het zorgstelsel probeert te garanderen door de invoering van bepaalde financieringsmethoden, blijkt aids een te grote last te zijn voor gemeenschappen die al zwaar op de proef worden gesteld door economische crises, ontwikkelingsachterstand, het gebrek aan gezondheidsvoorzieningen en aan collectieve systemen van sociale zekerheid. HIV/aids raakt dus de kern van de duurzame-ontwikkelingproblematiek. Aids decimeert hele samenlevingen, bedreigt toekomstige generaties, verhindert economische groei. De leden van de VN-Veiligheidsraad beschouwen het voortaan dan ook als een kwestie van primair belang.
Maar deze pandemie reikt verder dan Afrika, het is een mondiaal probleem. 35 miljoen mensen leven met het virus, maar minder dan 500.000 hebben toegang tot anti-retrovirale behandelingen. We kunnen niet anders dan constateren dat ook op dit terrein een enorme kloof is ontstaan tussen rijke en arme landen. De ongelijke kansen om toegang te krijgen tot behandelingen zijn op zichzelf reeds onaanvaardbaar, maar in een tijd waar informatie razendsnel circuleert op onze planeet, is deze situatie ronduit weerzinwekkend. Vandaag de dag weet iedereen dat die behandelingen bestaan. Uit menselijk, moreel en politiek oogpunt is het dan ook meer dan wenselijk om samen met de ontwikkelingslanden te zoeken naar oplossingen die zijn afgestemd op hun situatie en rekening houden met hun mogelijkheden en die ze in staat stellen gemakkelijker toegang te krijgen tot deze behandelingen. Tezelfdertijd moet de samenwerking op het gebied van onderwijs, gezondheid, preventie en opleiding van lokaal medisch personeel, worden voortgezet.
De Europese Unie is zich sinds het begin van de jaren tachtig bewust van de noodzaak om de ontwikkelingslanden concreet te helpen in de strijd tegen HIV/aids, door in de hulpverlening respect voor de getroffen personen, en vooral de meest kwetsbaren, centraal te stellen. Zo heeft de Unie deelgenomen aan acties op het gebied van de veiligheid van transfusies, de bewustmaking van jongeren, informatiecampagnes, de oprichting van documentatie- en informatiecentra, alsook acties op het vlak van scholing en sociaal-medische begeleiding. Sommige landen, met name Frankrijk, hebben ook deelgenomen aan initiatieven voor een gemakkelijkere toegang tot behandelingen. Zo zijn de eerste resultaten van twee programma's ter verbetering van de toegang tot geneesmiddelen bemoedigend. Het gaat om programma's die in 1999 werden opgezet in Ivoorkust en Marokko in het kader van het Fonds voor internationale solidariteit op het gebied van behandelingen. Nieuwe programma's worden momenteel gelanceerd in Senegal, Vietnam en Zuid-Afrika. Ofschoon deze laatste slechts een beperkt aantal mensen bereiken, in vergelijking met de miljoenen die een behandeling nodig hebben, zijn we ervan overtuigd dat ze bijdragen tot internationale mobilisering, een toename van samenwerkingsverbanden in de hand werken en bevorderlijk zijn voor de uitwisseling van knowhow. Dit effect komt reeds naar voren in de preventieprogramma's "moeder en kind" van UNICEF en VN-aids.
De internationale context evolueert dus. De Verenigde Naties, de VN-instanties en de Wereldbank zijn bezig de internationale solidariteit ten aanzien van medische behandelingen te versterken. Een belangrijk, zelfs historisch akkoord werd gesloten tussen de Wereldgezondheidsorganisatie, VN-aids en vijf farmaceutische bedrijven. Dit akkoord maakt een aanzienlijke verlaging mogelijk van de prijzen van geneesmiddelen die kunnen worden gebruikt in de behandeling tegen AIDS. De recente beslissing om gratis nevirapine beschikbaar te stellen, een anti-retrovirale molecule die doeltreffend werkt tegen de overdracht van moeder op kind, geeft meer geloofwaardigheid aan dit akkoord, omdat het bewijst dat de farmaceutische industrie naast alle publicitaire stunts ook echt concreet kan handelen.
Eindelijk groeit bij een heleboel landen het besef dat de schuldenlast van de ontwikkelingslanden een ondraaglijke druk legt op hun economie en op hun capaciteit om doeltreffend te strijden tegen armoede en in het bijzonder tegen de aids-epidemie. Frankrijk heeft concrete maatregelen genomen om deze schulden op te heffen en tezelfdertijd de ontwikkeling en gezondheidsvoorlichting in die landen te bevorderen. Deze initiatieven vormen het bewijs van de versterkte betrokkenheid van de internationale gemeenschap, die niet mag verslappen. Nochtans moet men dit beschouwen als slechts een eerste stap in de strijd tegen de aids-pandemie. Op het internationaal congres dat afgelopen juli op Afrikaans grondgebied is gehouden in Durban, Zuid-Afrika, waren onderzoekers, gezondheidsspecialisten, militanten van niet-gouvernementele organisaties en politieke verantwoordelijken het unaniem eens over de hoogdringendheid van de situatie. Ontmoetingen met slecht uitgeruste gezondheidsmedewerkers, de berustende wanhoop van moeders die hun eigen kinderen hebben besmet, de machteloosheid van gezondheidsautoriteiten en een bezoek aan een kinderziekenhuis hebben mij ervan overtuigd, voorzover dat nog nodig was, dat er een onmetelijke kloof bestaat tussen de bewoners van zuidelijke landen en degenen die door een speling van het lot in onze contreien zijn geboren.
Nieuwe beloftes en verbintenissen zijn noodzakelijk. Daar zijn we van overtuigd. De versterking van de internationale hulp in de strijd tegen HIV/aids is een dringende en absolute noodzaak. In het kader van de strategieën die in samenwerking met nationale aids-programma's en andere donoren worden geformuleerd op internationaal niveau, blijft de coördinatie van alle middelen op alle niveaus een van de eerste prioriteiten van de internationale hulp. Het is dringend noodzakelijk om de preventieprogramma's te versterken, onderzoeksactiviteiten die gericht zijn op ontwikkelingslanden te bevorderen en een werkelijke toegang tot behandelingen mogelijk te maken voor alle patiënten.
Naast de beschikbaarstelling van anti-retrovirale geneesmiddelen tegen een redelijke prijs door lokale gezondheidssystemen, vereist de toegang tot behandelingen een versterking van de opleidingsprogramma's, structurele steun en ondersteuning van de organisaties van de betrokken personen. Zeker, de programma's ter preventie van de overdracht van moeder op kind blijven essentieel, maar er moeten ook op grote schaal programma's komen die behandelingen toegankelijk maken voor chronische patiënten, want wie moet anders de kinderen opvoeden die we hebben kunnen behoeden voor besmetting? De toegang tot geneesmiddelen zorgt voor complexe sociaal-economische, ethische, medische en zelfs politieke en culturele problemen, die wij moeten zien te overwinnen, al dienen we daarbij respect te tonen voor onze lokale gesprekspartners, die we moeten beschouwen als partners in een samenwerkingsrelatie.
Er moet een grootschalig overleg komen tussen donoren, begunstigden, de farmaceutische industrie en gezondheidsorganisaties, teneinde operationele structuren voor de toegang tot geneesmiddelen op te zetten. Er zijn reeds verscheidene initiatieven op stapel gezet. Ten eerste zal de Commissie in september een rondetafel houden over aids, tuberculose en malaria. In het kader van de G8 zal er in de herfst ook een Japanse conferentie over deze drie ziektes worden gehouden. Tenslotte is er een voorstel om vóór mei 2002 een bijzondere zitting van de Algemene Vergadering te wijden aan aids.
Het voorzitterschap zal alle initiatieven ondersteunen die bijdragen aan duurzame oplossingen die een globale benadering en een respectvolle behandeling van de patiënten nastreven, door middel van projecten en partnerschapsakkoorden met de betrokken landen. Iedereen de toegang tot kwaliteitsverzorging, informatie en noodzakelijke hulpmiddelen garanderen, dat moet het doel zijn van de Europese Gemeenschap. De toegang tot behandelingen is allerminst een nieuw onderwerp. Het is een moeilijke, maar noodzakelijke weg, die alleen kan slagen als iedereen meewerkt: de farmaceutische industrie, bilaterale en multilaterale donoren, betrokken landen. We weten inmiddels dat de epidemie alleen door een langdurige inspanning kan overwonnen worden. We moeten ook goed beseffen dat deze inspanning niet alleen noodzakelijk is omdat het immoreel zou zijn en gevaarlijk voor de ontwikkeling en vooruitgang van de mensheid om het niet te doen, maar ook omdat het gevaarlijk zou zijn voor de wereldvrede en het mondiaal evenwicht als de recente vorderingen, vooral op het gebied van de verzorging, enkel ten goede zouden komen van de rijkste landen.

Nielson
De Commissie heeft het 13e Wereld Aids Congres bijgewoond, dat plaatsvond in Durban in Zuid-Afrika van 7 tot 14 juli 2000. Het thema van het congres, 'De stilte doorbreken' , bood een kader waarbinnen de nationale en internationale acties tegen HIV/aids een impuls konden krijgen.
Het congres heeft met instemming gereageerd op de bij de aanpak van aids geboekte wetenschappelijke vooruitgang, met name het nieuws over de testresultaten van de werkzaamheid van een vaccin tegen aids, en bewijzen dat het overdragen van HIV van moeder op kind grotendeels voorkomen kan worden door een kosteneffectief gebruik van anti-retrovirale geneesmiddelen. Ook welkom was de informatie over de vele kleinschalige zelfhulpprogramma' s waarbinnen onderricht wordt gegeven over veilige seks en condoomgebruik - programma' s die hun waarde bewezen hebben voor het indammen van de verspreiding van HIV/aids.
Ik ben van mening dat het congres wat meer aandacht had kunnen besteden aan de lessen die getrokken kunnen worden uit succesverhalen, met het oog op het verbeteren en uitbreiden van deze preventiestrategieën, want voorlichting en preventie zijn zonder meer de belangrijkste wapens in de strijd tegen aids. Preventie speelt een centrale rol in een, ook op lange termijn, succesvolle nationale, internationale en mondiale aanpak van aids. Tegelijkertijd kan het volledige scala aan zorg, van een simpele behandeling voor opportunistische infecties tot anti-retrovirale therapie voor HIV- infectie, niet langer worden ontzegd aan een overgrote meerderheid van miljoenen mensen die besmet zijn met het virus.
De Commissie is blij met de door een aantal landen ontplooide nieuwe initiatieven ter bestrijding van HIV/aids, middels de productie van goedkopere, algemeen verkrijgbare geneesmiddelen, en wil graag haar steun aanbieden om deze landen te helpen technische bijstand te verlenen aan andere ontwikkelingslanden, zodat die op hun beurt dit soort initiatieven kunnen nemen. De mogelijkheden daarvoor zullen verder worden besproken met de betrokken landen. Wij erkennen dat de productie van algemeen verkrijgbare geneesmiddelen de toegang tot zorg voor en de behandeling van HIV/aids-patiënten enorm zal verbeteren.
De statistieken van de epidemie zijn angstaanjagend en worden steeds slechter. Zo zal een op de vier Zimbabwanen sterven aan HIV/aids in Zimbabwe, en in de hoofdstad Harare is dat zelfs een op de drie. Er zijn vanwege HIV/aids al meer dan een miljoen weeskinderen in Zimbabwe, bijna 10 procent van de bevolking. In Botswana bestaan gebieden waar meer dan de helft van de zwangere vrouwen is besmet met HIV, en een derde daarvan geeft HIV tijdens de bevalling door aan hun pasgeboren baby.
Het congres bood gelegenheid voor het ontstaan van allerlei nieuwe en stimulerende mogelijkheden en partnerschappen, die de voor besmetting met HIV kwetsbare bevolkingsgroepen toegang zullen geven tot technologieën en procedures die zorg meer betaalbaar moeten maken voor mensen met HIV/aids, en zullen leiden tot investeringen in nieuwe technologieën en producten ter voorkoming en behandeling van HIV/aids.
Deze kansen moeten onmiddellijk benut worden, en de Commissie is van plan haar steentje bij te dragen. Met het oog daarop zijn wij bezig met het bespreken van innovatieve benaderingen, samen met onze partners in de ontwikkelingslanden en met andere donoren. Tegelijkertijd kunnen en moeten wij alles doen wat in onze macht ligt om ook de andere belangrijke dodelijke ziekten waar arme mensen door getroffen kunnen worden, aan te pakken. Er moet, in onze inspanningen om armoede en ongezonde levensomstandigheden terug te dringen, meer rekening worden gehouden met de bestrijding van malaria en tuberculose, die elk jaar meer dan een miljoen mensenlevens eisen.
Dit jaar is er tijdens een aantal vergaderingen op hoog niveau gesproken over het ondernemen van versnelde actie op het gebied van de drie belangrijkste overdraagbare ziekten ­ HIV/aids, malaria en tuberculose. De Commissie zal binnenkort een mededeling voorleggen aan Raad en Parlement met voorstellen voor versnelde actie ter verbetering van de toegang tot strategische maatregelen en producten van bewezen nut, voor het ontwikkelen van actieve, efficiënte leveringsstructuren en -systemen voor geneesmiddelen, en om meer te investeren in onderzoek naar en ontwikkeling van prioritaire geneesmiddelen en vaccins. De mededeling wijst met name op het belang de armste en meest kwetsbare bevolkingsgroepen te voorzien van condooms, klamboes en andere vormen van preventie, en dit in versneld tempo en op voldoende grote schaal.
De Europese Unie nam in 1997 55 procent van de mondiale ontwikkelingssteun voor de sociale sector voor haar rekening, en heeft steun aan de bevolking en voor gezondheid en aids opgetrokken van één procent van onze totale bijstand in 1986 tot meer dan 8 procent nu, terwijl het OESO-gemiddelde op 5,5 procent ligt. Wij spitsen ons dus hoe langer meer toe op dit gebied. Tussen 1990 en 1998 beliep de totaliteit van onze betalingsverplichtingen voor gezondheid, aids, en bevolkingsproblematiek 3,4 miljard euro, waarvan geen cent in de vorm van een lening. Dit in duidelijke tegenstelling tot het recente aanbod van de Verenigde Staten aan zuidelijk Afrika. De Commissie is bezig met het organiseren van een breed opgezet overleg over de mogelijkheden voor versnelde nationale en internationale acties en innovatieve benaderingen ter bestrijding van deze ziekten. Voor 28 september heeft zij, in samenwerking met de WHO en VNaids, een internationale rondetafel georganiseerd. Onderwerp van de vergadering zal zijn hoe wij via een alomvattende benadering op nationaal en internationaal niveau deze drie ziekten het beste kunnen bestrijden en op welke manier wij een daadwerkelijk zinvolle bijdrage kunnen leveren.

Maij-Weggen
Voorzitter, ik dank de Voorzitter van de Raad en ook commissaris Nielson voor de verklaring die ze vandaag hebben afgelegd over het grote probleem van aids, met name ook in Afrika. Toen het probleem van aids zich in het begin van de jaren '80 in volle omvang openbaarde, is in de westerse wereld heel veel beleid in gang gezet om de ziekte in te dammen en een goeie behandeling te bieden aan die mensen die die ziekte kregen. Ook is volop aandacht besteed aan de preventie en in de meeste westerse landen heeft de ziekte zich daardoor niet kunnen ontwikkelen tot de pandemie die in de jaren '80 werd voorspeld.
Iedere aids-dode, ook in ons Europa, is er één teveel, maar God dank zijn het er niet zoveel als twintig jaar geleden werd gevreesd en de overleving is steeds langer geworden. Hoe anders is de situatie in veel derdewereldlanden en met name in Afrika! Daar is het drama intussen groter dan iemand kon vermoeden. Van de 18 miljoen doden die wereldwijd zijn gevallen leefde het overgrote deel in sub-Sahara Afrika, waar de gemiddelde leeftijd al is gedaald tot onder de 50 jaar en nog zal dalen tot 45 jaar. Miljoenen Afrikaanse kinderen moeten nu al leven zonder ouders, miljoenen families vallen uiteen, miljoenen kinderen en ouderen moeten de steun en verzorging van een steeds kleiner wordend deel van de tussengeneratie ontberen. En dat is dan alleen nog maar het humanitaire drama. Het sociaal-economische drama volgt daarop. De economische ontwikkeling ondervindt steeds meer moeilijkheden, investeringen blijven achter omdat onvoldoende mensen voorhanden zijn om als werknemer te dienen, scholen raken hun leerkrachten kwijt, ziekenhuizen kunnen de problemen niet meer aan. Eigenlijk is de conclusie dat veel van wat de laatste 25, 30 jaar aan ontwikkeling is bereikt, teniet wordt gedaan door het aids-drama en dat is iets wat ons als grootste donor voor Afrika extra moet alarmeren.
Wat kan Europa, wat kan de Commissie, wat kan de Europese Unie doen om Afrika te helpen? Ik geloof dat het niet nuttig is om te proberen het beleid van Europa te kopiëren in Afrika. De situatie in veel Afrikaanse landen leent zich niet voor Europese oplossingen. Beter is het om enkele positieve voorbeelden, zoals die in Oeganda en Senegal, waar kans wordt gezien om de omvang van de ziekte enigszins te stabiliseren, als uitgangspunt te nemen. En daarbij gelden voor ons gevoel drie sleutelbegrippen en dat is voorlichting en preventie, een betaalbare behandeling en zorg voor de achterblijvers. Voorlichting en preventie is essentieel en wat dat betreft is dus ook condoomgebruik buitengewoon belangrijk. Wat de behandeling betreft denk ik dat het belangrijk is dat de farmaceutische industrie betaalbare varianten vindt op de medicatie die in onze westerse landen wel enigszins helpt, ook als het gaat om de overdracht van de ziekte van moeder naar kind. En wat de zorg voor achterblijvers betreft, wil ik uw aandacht vragen voor de vele wezen die er nu al zijn.
Tenslotte, de Commissie heeft aangekondigd dat ze met een nota zal komen om de problemen op te lossen, maar ik heb het gevoel dat we tot nog toe te weinig hebben gedaan en dat ook de unit die verantwoordelijk is voor deze zorg te klein is. Dus ik hoop van harte dat de nota die commissaris Nielson heeft aangekondigd ons een nieuw perspectief biedt met meer mensen bij de Europese Commissie die dit probleem aan gaan pakken, met meer coördinatie op Europees niveau en vooral met meer geld want dat is nodig om Afrika uit deze misère te helpen.

Carlotti
Mevrouw de Voorzitter, dankzij het wereldcongres over aids in Durban hebben we een belangrijke stap vooruit kunnen zetten. Dit is volgens mij te danken aan het feit dat, naast de hernieuwde bevestiging dat preventie essentieel blijft in de strijd tegen de aids-epidemie, de toegang tot behandeling eindelijk een centrale plaats heeft gekregen in het debat. Dankzij Durban hebben we cruciale kwesties als de prijzen van geneesmiddelen en de ontwikkeling van generische geneesmiddelen aan de orde gesteld en vooruitgang geboekt in het debat over intellectuele eigendom en verplichte vergunningen. Het was de hoogste tijd, want de grote farmaceutische bedrijven hebben al te vaak de neiging om met twee oplossingen te werken, namelijk geneesmiddelen voor de rijken en wanhoop voor de armen. Daarom is het initiatief voor lagere prijzen van geneesmiddelen, dat de farmaceutische industrie buiten het rechtstreekse kader van de conferentie heeft gelanceerd, een bemoedigende opening, voorzover het niet gaat om een reclamestunt.
Ook op de Top van de G8 in Okinawa werd het engagement van de rijke landen bevestigd en werden doelstellingen vastgesteld voor de beperking van de ravage die aids de komende tien jaar in Afrika zal aanrichten. Maar het vraagstuk van de middelen is jammer genoeg niet echt aan bod gekomen. Vandaag zou er, onder auspiciën van de UNDP, een bijeenkomst moeten plaatsvinden tussen overheids- en privé-instellingen om het actieplan tegen aids in Zuid-Afrika te paraferen en te financieren. Men krijgt echt het gevoel dat eindelijk de juiste vragen worden gesteld. Misschien kunnen we nu ook de juiste antwoorden geven. Het is duidelijk dat ook de Europese Unie haar steentje bijdraagt aan deze mobilisering, maar we moeten denk ik op een hogere versnelling overgaan. Zoals ik heb gehoord, is dat ook de wens van het Franse voorzitterschap. We wachten met ongeduld op de mededeling van de Commissie, met haar richtsnoeren en voorstellen voor de bestrijding van de belangrijkste overdraagbare ziekten, zoals aids, maar ook malaria en tuberculose.
Dit is echter niet alleen een moment voor reflectie, maar ook voor actie, en daarom verwachten we heel concrete voorstellen die snelle vorderingen mogelijk maken. Ik denk met name aan het debat over industriële eigendom en het debat over verplichte vergunningen. Ik denk aan de ontwikkeling van het Internationaal Fonds voor behandelingen, dat internationaal middelen verzamelt om arme landen toegang te geven tot de nieuwe behandelingen. Dit initiatief is gestart en moet nu worden uitgebreid. Ik denk aan de organisatie van een internationale conferentie met de arme landen, de farmaceutische industrie, de NGO's en de donoren. Misschien kan de rondetafel van 28 september, georganiseerd door de Commissie in samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie en VN-aids, een eerste oriënterende stap zijn in de richting van zo'n conferentie.

Rod
Mevrouw de Voorzitter, ik zal niet herhalen wat hier reeds heel goed, en met loffelijke bedoelingen, is gezegd. Ik wil het liever hebben over de feiten. Ik geloof dat die voor zich spreken. De feiten gaan over de toegang tot verzorging en de behandeling van patiënten. Welnu, VN-aids heeft zelf toegegeven dat het door de farmaceutische bedrijven aangekondigde programma inefficiënt is. De farmaceutische bedrijven wilden hiermee alleen maar hun imago oppoetsen, want nu er echt onderhandeld moet worden over een verlaging van de prijzen van behandelingen, krabbelen ze terug. Het probleem is niet meer de verstrekking van geneesmiddelen, die noodzakelijk gebonden is aan tijdsbeperkingen en ondergeschikt is aan de directe belangen van de farmaceutische bedrijven, maar wel de aanpassing van de prijs van de behandeling aan de koopkracht in de ontwikkelingslanden.
De Europese Unie moet de farmaceutische multinationals aansporen om vrijwillig vergunningen te verstrekken. Dat zou een eerste stap zijn naar de toegang tot behandelingen voor arme bevolkingen. Voor het geval dat dit niet gebeurt, zou de Europese Unie de akkoorden betreffende urgenties op het gebied van de volksgezondheid moeten toepassen en de verplichte toekenning van vergunningen moeten eisen, waardoor het probleem van de prijzen van behandelingen gedeeltelijk zou zijn opgelost, wat ook de hoogste tijd is. Ik denk dat het leed van een heel continent primeert boven particuliere belangen.

Sylla
Mevrouw de Voorzitter, zoals onze collega mevrouw Carlotti heeft gezegd, denk ik dat de Conferentie van Durban op zijn minst aan het licht heeft gebracht dat de strijd tegen aids niet op dezelfde manier wordt gevoerd in Europa en Afrika. Het aids-probleem is een duidelijke aanwijzing voor alle economische en sociale problemen van de ontwikkelingslanden en gedijt des te beter in landen die getroffen zijn door de meer algemene problematiek van de armoede. Preventie kan dus enkel slagen in combinatie met een gemakkelijke toegang tot verzorging. Het is dus noodzakelijk, en daarin ben ik het eens met de vorige spreker, dat de farmaceutische bedrijven die een monopolie hebben op de productie en verkoop van tritherapieën en zelfs van AZT, deze producten verkopen tegen kostprijs. Dit debat zou overbodig zijn als tritherapie één dollar kostte. En zoals de directeur van VN-aids heeft aanbevolen, moeten we het bedrag dat thans geïnvesteerd wordt in de strijd tegen aids met tien vermenigvuldigen om zelfs maar te kunnen beginnen met een werkelijk preventie- en verzorgingsbeleid.
We moeten bovendien beseffen dat geneesmiddelen niet kunnen worden rondgedeeld als zakjes rijst. Er zijn dokters nodig, medische centra, sociale begeleidingsstructuren. Bovendien verminderen de arme landen, op bevel van het IMF, hun overheidsuitgaven, met name voor onderwijs en gezondheid. De Europese Unie moet zorgen voor een snelle opheffing van de schuld van de Afrikaanse landen, die jaarlijks 15 miljard bedraagt, zodat de middelen gebruikt kunnen worden voor de aanleg van gezondheidsinfrastructuur en voor nieuwe sociale programma's. Tenslotte moet in het aids-onderzoek prioriteit worden gegeven aan de ontwikkeling van een vaccin.

Turco
Mevrouw de Voorzitter, ik spreek namens de afgevaardigden van de lijst-Bonino.
Ik begrijp uit de verklaring van de vertegenwoordiger van de Raad dat Frankrijk van plan is een deel van de schuld van de Afrikaanse landen te bestemmen voor de aids-bestrijding. Dat is een belangrijk initiatief en we hopen dat de andere landen van de Unie en landen daarbuiten dit voorbeeld zullen volgen. We hopen dat ook de Unie zich ervoor in zal zetten dat er meer geld in de aids-bestrijding in Afrika wordt gestoken. 95% van de slachtoffers van HIV komt uit Afrika. Er worden op dit moment weliswaar 300 miljoen dollar per jaar uitgegeven aan aids-bestrijding, maar tegelijkertijd heeft Afrika 15 miljard dollar schuld bij de geïndustrialiseerde landen.
Tot slot wil ik de aandacht vestigen op de misleidende campagnes tegen het gebruik van condooms om godsdienstige redenen. Daar wordt nooit over gepraat en ik vind dat deze campagnes aan de kaak moeten worden gesteld. In naam van het leven wordt opgeroepen geen condooms te gebruiken, maar het gevolg is dat mensen een zekere dood tegemoet gaan.

Mantovani
Mevrouw de Voorzitter, de alarmerende resultaten van de dertiende aids-conferentie van Durban in Zuid-Afrika baren mij, als lid van de Commissie ontwikkelingssamenwerking, grote zorgen; hetzelfde geldt voor de toekomst van de ontwikkelingslanden, en vooral de Afrikaanse landen.
Deze nieuwe resolutie voegt zich bij de resoluties die vorig jaar, in Lusaka, in Zambia zijn ingediend. Helaas moeten we vaststellen dat de situatie dramatisch is en absoluut niet is verbeterd. Integendeel, het aids-probleem heeft gigantische proporties aangenomen: elke minuut sterven in Afrika vijf personen aan aids. Experts zijn met onrustbarende gegevens gekomen: bijvoorbeeld de aanzienlijke daling van het bevolkingscijfer, de dramatische daling van de levensverwachting in Afrika, die naar verwachting voor 2015 tot onder de 45 jaar zal zijn gedaald. In de landen ten zuiden van de Sahara zal waarschijnlijk maar liefst 10% van de bevolking door deze ziekte worden getroffen.
Er is dus een ad hoc interventie van de Commissie en de lidstaten van de Unie nodig. De Europese Unie heeft een grote verantwoordelijkheid ten opzichte van de ontwikkelingslanden. Volgens mij moet de kwijtschelding van de buitenlandse schuld van de arme landen worden gekoppeld aan de bestrijding van deze epidemie. In dat verband steunen we het verzoek in de resolutie om een specifiek programma Debt for AIDS.
De Top Europese Unie-Afrika in Caïro over de wijze waarop de schulden moeten worden kwijtgescholden en de conferentie van Durban zijn inderdaad nauw verbonden. De weerslag van aids op de economische groei en de nauwe band tussen de bestrijding van armoede en van aids maken een nauwere en vruchtbaardere samenwerking en coördinatie tussen de WHO, de Wereldbank en de Verenigde Naties noodzakelijk. Ook de burgermaatschappij van die landen, de plaatselijke kerk en de non-gouvernementele organisaties moeten daarbij worden betrokken.

Malliori
­ (EL) Mevrouw de Voorzitter, ofschoon op wetenschappelijk gebied belangrijke stappen zijn gezet in de strijd tegen aids, breidt deze epidemie zich steeds meer uit in de arme landen, waardoor het steeds moeilijker wordt de talrijke, ernstige gevolgen hiervan het hoofd te bieden. Inderdaad zijn de laatste jaren dankzij de preventieve en therapeutische maatregelen de overlevingskansen van de zieken in de ontwikkelde landen aanzienlijk verbeterd, maar hetzelfde kan niet worden gezegd van de zieken in de arme landen. De snelheid waarmee de ziekte zich daar verspreidt, overtreft zelfs de meest duistere prognoses. Dit geldt met name voor de landen in Afrika en zoals reeds werd gezegd sterven er elke minuut vijf mensen aan deze ziekte, die een regelrechte bedreiging is gaan vormen voor de volksgezondheid. Elke dag worden er in deze landen door een gebrek aan programma' s voor aanstaande moeders met aids besmette kinderen geboren. Bovendien is de behandeling van de ziekte zo duur dat slechts weinig patiënten hiervan gebruik kunnen maken, ofschoon dit hun fundamenteel recht is.
Daarom sta ik volledig achter het voorstel om de prijs van geneesmiddelen voor aids-zieken in dit gebied te verminderen. Ik zou dan ook de Commissie en de Raad van harte willen aanbevelen deze inspanning te steunen en druk uit te oefenen op de farmaceutische industrie. Ook moet men op gecoördineerde wijze geïntegreerde programma' s uitwerken op het gebied van preventie en behandeling, voorlichting en sociale voorzieningen. Daar zal men net zo lang mee door moeten gaan totdat er een veilig vaccin is. Tot dan zullen behandeling en preventie de belangrijkste factor vormen voor controle op de verspreiding van de ziekte en daarvoor moeten alle mensen, ongeacht het land waarin zij wonen, in aanmerking kunnen komen.

Wijkman
­ (SV) Mevrouw de Voorzitter, alle sprekers hebben in dit debat het belang van preventie of preventieve maatregelen onderstreept. Ieder van u kent het spreekwoord: voorkomen is beter dan genezen. Na een ervaring van ongeveer 15 jaar met deze epidemie ­ ik was op dit gebied zelf actief in VN­verband en bij het Rode Kruis - stel ik echter vast dat wij dit spreekwoord meestal genegeerd hebben.
Tien jaar geleden was reeds duidelijk welke ernstige vormen deze epidemie in bepaalde ontwikkelingslanden zou aannemen. Zowel deze landen als de internationale maatschappij hebben echter te weinig ondernomen. Men kan zich afvragen waarom deze epidemie zo hard heeft toegeslagen in arme landen in vergelijking met ons deel van de wereld. De oorzaken hebben natuurlijk met armoede te maken, met een gebrek aan voorlichting en opleiding, met seksuele gewoonten, meer in het bijzonder met de gebrekkige vorming van jonge meisjes om seksuele contacten te weerstaan en uiteraard met een gebrek aan middelen in de gezondheidssector.
Ik ben blij dat zowel commissaris Nielson als het Frans voorzitterschap de strijd tegen het HIV-virus nu als hoofdprioriteit beschouwen. Geld alleen is echter niet voldoende, de Commissie moet ook voor voldoende bekwaam personeel zorgen, zodat de aanpak van dit probleem niet de zaak van slechts enkele personen is.
Daarnaast zijn nieuwe vormen van samenwerking met de farmaceutische industrie belangrijk, zodat er niet alleen vaccins, maar ook geneesmiddelen worden gevonden. Het gaat niet alleen om HIV, maar ook om malaria. Wij moeten ons hier laten leiden door vernieuwende ideeën.
Wanneer we het tot slot over partnerschap hebben, is het enorm belangrijk, zoals commissaris Nielson terecht opmerkte, dat we de projecten steunen die bewezen hebben goed te werken. Er zijn vele programma's waarvoor dringend geld nodig is en waar een EU-bijdrage nuttig zou kunnen zijn.
Er wordt veel over Afrika gepraat. Ik vrees dat bepaalde gebieden in Azië zich over vijf à tien jaar in een gelijkaardige, zeer ernstige situatie zullen bevinden. Ik begroet de conferentie van commissaris Nielson op 28 september en hoop dat er een crash programme uit de bus komt voor een nog strengere aanpak van deze problemen in de toekomst.

De Voorzitter
Tot besluit van deze verklaring, heb ik zeven ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement ontvangen.
Alvorens dit debat te sluiten, zal ik de fungerend voorzitter van de Raad vragen om te antwoorden, of in ieder geval het debat te besluiten.

Gillot
Dank u, mevrouw de Voorzitter, dat u mij nog kort aan het woord laat, zodat ik u kan zeggen dat ik ontroerd ben over de krachtige uitspraken die ik vandaag gehoord heb in dit Parlement en die duidelijk laten zien dat wij ons collectief bewust zijn van het feit dat aids echt een graadmeter is voor de armoede en onrechtvaardigheid op onze planeet. Wij, Europeanen, hebben de morele verplichting om in actie te komen, en zo te horen aan de verschillende bijdragen, zijn we daar klaar voor.
We bedanken de Commissie alvast hartelijk voor haar mededeling, waar we met spanning op wachten en die ons daadwerkelijk in staat zal stellen om onze krachten te bundelen en onze actiebereidheid om te zetten in een gezamenlijk initiatief. De tijd van nadenken is inderdaad voorbij. We moeten nu onverwijld in actie treden, want dat is dringend noodzakelijk, en het Franse voorzitterschap is volkomen beschikbaar om deze wil tot handelen om te zetten in concrete daden op Europees niveau.
Om deze enorme uitdaging aan te kunnen, moeten we alle partners mobiliseren en bij elkaar brengen, zoals ik al zei in mijn inleidende verklaring, die heel positief onthaald is in deze zaal. Ik kan u verzekeren dat de aanwezigheid op de conferentie in Durban van de directeur-generaal van de Wereldgezondheidsorganisatie, de vertegenwoordigers van de Europese Commissie en het voorzitterschap van de Raad Volksgezondheid enorme verwachtingen heeft gewekt. We hebben niet het recht om onze partners nu in de steek te laten. U kunt rekenen op mijn steun, we zullen deze klus samen klaren.
We moeten de desinformatiecampagnes aan de kaak stellen, vechten tegen obscurantisme, maar geen enkel actieterrein opgeven. Ik geloof dat we ons altijd bewust moeten blijven dat de domeinen waarop we ons moeten concentreren, de volgende zijn: informatie en scholing, preventie, toegang tot verzorging, behandeling en onderzoek, met name op het gebied van vaccins en geneesmiddelen.

Nielson
Ik wil u nog even bedanken voor deze bijdragen. Wij zijn ons bewust van de enorme uitdaging die voor ons ligt. Preventie werkt, maar niet onmiddellijk. Oeganda is daar een goed voorbeeld van. Voor ons als donor houdt dat in dat wij iets wat ik donoruithoudingsvermogen zou willen noemen, moeten kunnen tonen. We moeten doorbijten en de juiste strategieën weten te ondersteunen.
De heer Mantovani zei dat we de schulden gewoon zouden moeten kwijtschelden en dat geld dan gebruiken voor de bestrijding van aids. Als we een schuld kwijtschelden, is dat geld al uitgegeven. U stelt voor het tweemaal uit te geven. Dat is duidelijk een innovatieve benadering, maar desalniettemin niet zo simpel. Daarom noemde ik daarnet trouwens dat aanbod van de Verenigde Staten, om 1 miljard Amerikaanse dollars in de vorm van een lening beschikbaar te stellen voor de aankoop van geneesmiddelen van Amerikaanse bedrijven. Dat is volgens mij niet de goede aanpak, omdat het in feite neerkomt op het vergroten van de huidige dubbele problematiek van aids en de schuldenlast waarmee Afrikaanse landen te kampen hebben. Daarom ook had ik opgemerkt dat Europa financiële middelen ter beschikking stelt die niet leiden tot een verhoging van de schuldenlast van onze partnerlanden.
Tenslotte zou ik graag willen waarschuwen voor de droomwens dat het probleem in een keer de wereld uit zou zijn met een nieuw geneesmiddel. We steunen dat wel. We proberen de code van beschermende rechten voor bedrijven te kraken, maar eenvoudig is dat niet. Ondertussen is het, vanwege de torenhoge kosten, noodzakelijk om de nadruk meer op preventie dan op behandeling te leggen. Behandelen is nog steeds veel te duur.

De Voorzitter
Ik dank de fungerend voorzitter en de commissaris voor hun begrip.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.

Oprichting van een Waarnemingscentrum voor industriële verandering
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Raad en de Commissie over de oprichting van een Waarnemingscentrum voor industriële verandering.
Ik geef het woord aan mevrouw Péry, die zal spreken namens de Raad en voor wie dit een beetje een weerzien is met onze instelling, omdat zij lange tijd ondervoorzitter is geweest van het Parlement.

Péry
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, allereerst zou ik willen zeggen hoe gelukkig ik ben dat ik mag spreken in deze vergaderzaal, waarvan ik de akoestiek nu pas ontdek, omdat dit de eerste keer is dat ik hier spreek. Alvorens te beginnen, moet ik de excuses aanbieden van Martine Aubry, die het bijzonder jammer vindt dat ze niet persoonlijk aanwezig kan zijn.
Ik zou een woord van dank willen richten aan de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de PSE-Fractie, voor de ontwerpresolutie die zij in debat heeft gebracht, en de rapporteur, de heer Hughes.
Ik hoop van ganser harte dat onze debatten beweging zullen brengen in het dossier betreffende de invoering van een Europees systeem voor het waarnemen van industriële veranderingen, een dossier dat het Franse voorzitterschap na aan het hart ligt. Het zal u zijn opgevallen, mevrouw de commissaris, dat ik sprak van een Europees systeem en geen precieze naam heb genoemd. Dat doe ik bewust, want het gaat niet zozeer om de naam, maar vooral om het principe.
Alvorens in te gaan op het systeem zelf, denk ik dat het zinvol is om kort de context te schetsen waarin dit voorstel tot stand is gekomen. U herinnert zich de Buitengewone Europese Raad van Luxemburg van 21 en 22 november 1997, die een groep van deskundigen op hoog niveau heeft opgedragen om industriële veranderingen in de Europese Unie te analyseren, onderzoek te doen naar middelen om op deze veranderingen te anticiperen en ze te begeleiden en de economische en sociale gevolgen van deze veranderingen te bestuderen.
Ik verwijs ook kort naar de sluiting van Renault Vilvoorde die nog steeds vers in het geheugen ligt. We kennen allemaal de radicalisering van sociale conflicten in onze eigen landen, die een afspiegeling is van de wanhoop - ik leg de nadruk op dit woord - en het onbegrip bij de bevolking over de mondialisering en al de gevaren die ermee gepaard gaan.
In het eindverslag, dat werd overhandigd aan de Commissie, geven deze deskundigen een beschrijving van de stand van zaken en formuleren ze een aantal aanbevelingen, waaronder het interessante voorstel, gericht aan de Commissie, om een Europees Waarnemingscentrum voor industriële verandering op te richten. Dit waarnemingscentrum moest een hulpmiddel worden om veranderingen te detecteren en te analyseren, teneinde op de gevolgen ervan te anticiperen en deze ontwikkelingen op een positieve manier te begeleiden.
Deze aanbeveling heeft geen commentaar uitgelokt wat het doel ervan betreft, daar het waarnemingscentrum wordt gezien als een hulpmiddel bij herstructureringen. Het debat is pas echt op gang gekomen toen het ging om de invoering ervan. Er hebben bij mijn weten ook debatten plaatsgevonden in de Commissie en tussen de sociale partners. Nu zegt men mij dat de standpunten van de verschillende partijen dichter bij elkaar zijn gekomen, wat betreft zowel de taken als de organisatie van het waarnemingscentrum, en ik denk dat dit buitengewoon belangrijk is.
Op grond van deze constatering, en met uw hulp, geachte afgevaardigden, is dit dan ook het juiste moment om de voorwaarden te creëren voor een snelle invoering van een Europees Waarnemingscentrum voor industriële verandering. De snelle toename van fusies en bedrijfsovernames in Europa doet voortdurend nieuwe vragen rijzen over de sociale en juridische dimensies van deze problematiek. De invoering van nieuwe informatie- en communicatietechnologieën in het handelsverkeer tussen grote opdrachtgevers - ik denk met name aan de luchtvaart- en automobielindustrie - en toeleveranciers, zorgt voor de geleidelijke totstandkoming van een nieuwe arbeidsorganisatie, die zou kunnen leiden tot een diepgaande wijziging van de industriële structuren en de opkomst van nieuwe territoriale systemen die de nationale grenzen overstijgen.
Wat de werkgelegenheid betreft, zijn er nieuwe gezichtspunten nodig om een werkelijk toekomstgericht beleid te kunnen voeren. Maar dat geldt ook voor de ontwikkeling van het beroepsonderwijs, zowel wat betreft de aanpassing aan het beroep als de levenslange scholing, die een recht moet worden voor iedereen. Het is mijn vurige wens dat dit recht wordt opgenomen in het Handvest van de grondrechten van de Unie, zoals ook in de ontwerpresolutie wordt onderstreept. Qua inhoud en betekenis doet de sociale dialoog niet onder voor de enorme technologische ontwikkelingen en herstructureringen die hij moet begeleiden.
Als de taken en de structuur van het Europees waarnemingssysteem voor industriële verandering op dit doel worden afgestemd, kan het een passend antwoord vormen op deze problematiek. Het moet informatie verzamelen en verwerken, zowel wat de economische en technologische ontwikkelingen als de evolutie van de arbeidsmarkt betreft. Het moet ook uitkijken naar praktische en positieve oplossingen op verschillende niveaus, en informatie over deze oplossingen verspreiden. Voorts dient het de uitwisseling van ervaringen op het gebied van industriële ontwikkeling en aanpassing aan veranderingen te bevorderen. Deze taken moeten vervuld worden op een manier die beantwoordt aan de behoeften van de Europese instellingen, de behoeften van de sociale partners op alle niveaus, de behoeften van de nationale en territoriale instellingen, en de behoeften van de bedrijven.
Rest het vraagstuk van de structuur van dit waarnemingssysteem. Laten we eraan herinneren dat het een hulpmiddel moet zijn en niet een plaats voor politieke besluitvorming of sociaal overleg, en dat het toegankelijk moet zijn voor de groepen die ik zojuist heb vermeld. De organisatie van dit orgaan moet zo zijn dat het zijn taken goed kan vervullen, wat volgens ons een lichte en flexibele structuur vereist. Voor logistieke steun moet het kunnen terugvallen op bestaande Europese instellingen.
De Europese sociale partners en de Commissie moeten volgens ons op passende wijze betrokken worden bij het beheer. Een wetenschappelijk comité zou de grote beleidslijnen kunnen uitstippelen en tegelijk garant staan voor de kwaliteit van de verrichte werkzaamheden.
Een voorstel dat zou pleiten voor nauwere banden tussen dit Europees waarnemingssysteem en de in Dublin gevestigde Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden zou zinvol zijn en kunnen rekenen op onze steun. Immers, de ervaring van dit orgaan, de reikwijdte van zijn werkterrein, de resultaten van zijn activiteiten, alsook zijn tripartiete beheerstructuur, vormen een solide basis voor de lancering van dit waarnemingscentrum.
Volgens het Franse voorzitterschap zou een voorstel om het waarnemingscentrum in deze instelling te verankeren een snelle invoering van dit systeem vergemakkelijken. Frankrijk zal al het mogelijke doen om deze lancering te laten plaatsvinden voor het einde van zijn voorzitterschap.
Mevrouw de Voorzitter, ik ben niet vergeten dat de tijd een kostbaar goed is in het Parlement en heb mij dus stipt gehouden aan mijn spreektijd.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw de fungerend voorzitter.

Diamantopoulou
In 1997 heeft de sluiting van één Renault-vestiging in de buurt van Brussel waar 3200 mensen werkten, de aandacht van het publiek gevestigd op de negatieve gevolgen van industriële verandering. Daarna heeft de Commissie, in reactie op de Europese Raad, een deskundigengroep op hoog niveau uitgenodigd om verslag uit te brengen over de economische en sociale implicaties van industriële verandering, en om aanbevelingen te formuleren over manieren waarop de gevolgen waar we getuige van waren na de sluiting van de Renault-vestiging, konden worden voorkomen.
In zijn verslag beval de groep op hoog niveau aan om een waarnemingscentrum in het leven te roepen. Dit verslag is onderschreven door de Raad. Het klopt dat er in het merendeel van de lidstaten al mechanismen en structuren bestaan die zich bezig houden met het anticiperen op veranderingen. Maar op Europees niveau bestaat er niet zo' n waarnemingscentrum of mechanisme om beleidsmakers en sociale partners te helpen adequaat te reageren op dergelijke veranderingen.
Ik ben overtuigd van de noodzaak de Europese sociale partners en beleidsmakers een instrument in handen te geven dat ons in staat zal stellen een toekomstgerichte benadering te volgen, waar industriële veranderingen worden besproken op Europees niveau met het oog op het beheersbaar maken daarvan door ontplooiing van positieve en preventieve actie. We hebben dit al driemaal besproken in het Parlement. Wij menen echt dat er een dringende behoefte bestaat aan een nieuwe structuur, een waarnemingscentrum, of hoe we het ook willen noemen.
In de op 28 juni 2000 voorgelegde agenda heeft de Commissie al voorgesteld om de Europese Stichting tot verbetering van de levens- en arbeidsomstandigheden in Dublin ­ een reeds bestaande structuur ­ uit te nodigen om een informatiemechanisme voor veranderingen te creëren. Dit mechanisme zou ook dienst kunnen doen als een forum over veranderingen.
Wat is de rol van een dergelijk mechanisme? Dit informatiemechanisme zou een ondersteunende functie moeten vervullen bij de sociale dialoog tussen werkgevers en werknemers en het zou overheidsinstanties kunnen ondersteunen door het verstrekken van informatieve gegevens en het analyseren van bestaande informatie op het gebied van industriële veranderingen. We zijn het er allemaal over eens dat het een lichte en kosteneffectieve structuur moet worden, die er zo snel mogelijk moet komen.
De sociale partners hebben tijdens het forum van 15 juli al belangstelling getoond voor dit mechanisme, en ze hebben toegezegd hun standpunt hierover definitief te zullen bepalen en hun ideeën over de mogelijke structuur van dit mechanisme op tafel te zullen leggen. Uiteraard zullen wij rekening houden met hun advies alvorens met ons definitieve voorstel te komen.
De laatste opmerking die ik wil maken is dat het vooruitlopen op veranderingen en het reageren daarop multidimensionaal moeten zijn. Coördinatie tussen alle beleidssectoren heeft een centrale rol gespeeld bij de beraadslagingen van de Commissie op dit gebied. Dus wat we hierover kunnen zeggen is dat wij ervoor zullen zorgen dat DG werkgelegenheid zal samenwerken met andere DG' s, met name die voor interne markt, onderwijs, cultuur en ondernemingen, om een geïntegreerde benadering van het mechanisme te verzekeren. Wij menen dat de bevindingen van een dergelijk mechanisme ter beschikking kunnen worden gesteld om de beslissingen van de instellingen en de partners van de Europese Unie te ondersteunen, en dat zou op een heel soepele manier kunnen gebeuren binnen het kader van het Europees Verdrag.

Chichester
Mijnheer de Voorzitter, mag ik van deze kant van het Huis even opmerken dat het mij, als iemand die ook al in het vorige Parlement zitting had, bijzonder veel genoegen doet Mevrouw Péry hier in de vergaderzaal van het Parlement aan te treffen.
Ik zou graag een aantal opmerkingen willen maken over deze kwestie van een observatorium of waarnemingscentrum. Allereerst zijn er binnen de EU-instellingen reeds organen die dit werk doen, en die ook terzake kundig zijn. Ik vind het toch wat merkwaardig, dit voorstel voor alweer een bureau, meer raderwerk, en meer begrotingsuitgaven om werk te doen dat ook elders al wordt gedaan. Het instituut van het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek in Sevilla dat zich bezig houdt met verkennende toekomstige technologieën, is actief op dit terrein. De stichting in Dublin is al vermeld.
In de tweede plaats hebben regeringen en andere overheidsinstellingen nu niet direct een goede reputatie of een specifiek talent op het vlak van het voorspellen van veranderingen op industrieel-, handels-, zakelijk-, of ondernemingsgebied. En volgens mij moeten ze dat ook helemaal niet proberen. Laat dat maar gewoon over aan de economie en de marktkrachten.
Ik vind die socialistische nadruk op industriële verandering ook zo merkwaardig, omdat in onze ontwikkelde economieën een situatie is ontstaan waarin nog maar 20 procent of minder van de beroepsbevolking werkzaam is in conventionele industrieën, en alle anderen actief zijn in de dienstensector binnen de nieuwe economie. Het verrast me omdat die nadruk erop duidt dat men zich niet bewust is van deze specifieke verandering. Met andere woorden, het gebeurt allemaal nu, in feite is het al gebeurd, en bovendien is het waarschijnlijk gebeurd ondanks, en niet dankzij, een overheid die zich aan voorspellingen waagde over wat er zou gaan gebeuren en op welke manier dat zou moeten gebeuren.
Bovendien, als er al behoefte bestaat aan een studie op een academische of onderzoeksbasis, dan is het toch zeker beter om gebruik te maken van al bestaande organen. En betrekt u vooral de sociale partners bij dat onderzoek, maar laten we niet een zoveelste EU-instelling of ­lichaam in het leven roepen. Kortom, we moeten niet willen proberen het wiel opnieuw uit te vinden. We moeten de economie en de markt gewoon hun gang laten gaan, omdat dat de beste manier is om verandering en vernieuwing te bevorderen en nieuwe banen te scheppen.

Hughes
Ook ik ben blij Nicole Péry opnieuw te mogen begroeten hier in deze zaal, en misschien mag ik even opmerken, Nicole, dat we je missen, vooral nu we over zulke buitengewoon ingewikkelde stemmingen moeten onderhandelen. Misschien zou je hier op gezette tijden eens binnen kunnen wippen.
Ik wil graag opmerken dat de door mijn eigen en andere fracties ingediende compromisresolutie echt tot het strikt essentiële is teruggebracht zodat volkomen duidelijk zou zijn wat wij willen, maar desondanks lijkt er een enorme verwarring te bestaan over wat we nu precies willen, en daarom zal ik voor de duidelijkheid twee dingen noemen die we niet willen. Ten eerste willen we niet dat er een duur, nieuw bureau of instituut komt. De taken die wij uitgevoerd zouden willen zien door zo' n waarnemingscentrum kunnen, zonder veel extra kosten, ook worden afgehandeld door de stichting in Dublin en/of het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek in Sevilla.
In de tweede plaats is het niet onze bedoeling om fusies, transfers, herstructurering of mondialisering als zodanig tegen te houden. Dat zou belachelijk zijn. Maar wij willen wel dat deze ontwikkelingen op sociaal verantwoorde wijze en met een vooruitziende blik worden benaderd. Wij willen dat er een coördinatiecentrum komt dat toezicht houdt op industriële veranderingen om een bijdrage te kunnen leveren aan een meer pro-actieve benadering van de beheersing van industriële veranderingen op middellange- en lange termijn, rekening houdende met de invloed ervan binnen de Europese Unie, en ik wil graag de aandacht van de heer Chichester vestigen op het feit dat ook industrieën die zich met dienstverlening bezig houden, industrieën zijn, en dat we het hier hebben over industriële veranderingen in de ruimste zin van het woord.
Dit zou een centrum moeten worden waar informatie en inlichtingen worden verzameld afkomstig van alle mogelijke partners en betrokkenen, het zakenleven zelf, instellingen voor hoger en voortgezet onderwijs, arbeidsbureaus, zowel particuliere als van de overheid, alsmede de sociale partners van alle relevante betrokkenen. En - nu richt ik me opnieuw tot de heer Chichester - we zeggen niet dat overheden zouden moeten proberen veranderingen te voorspellen.
We willen samenwerken met alle partners, ook met het zakenleven zelf, om te pogen de richting die de veranderingen opgaan, te bepalen. Vervolgens zou de taak van een dergelijk centrum moeten zijn om relevante informatie over te voorziene veranderingen door te sluizen naar beleidsmakers op alle niveaus zodat we, met een grotere kennis van zaken de beleidswijzigingen kunnen voorbereiden die nodig zijn om ten volle te kunnen profiteren van de door de waargenomen koerswijziging geboden kansen.
Dit idee komt overigens niet zomaar uit de lucht vallen. Zoals zowel de minister als de commissaris al zeiden, is dit een uitvloeisel van de Gyllenhammargroep op hoog niveau, die was ingesteld naar aanleiding van de sluiting van de Renault-vestiging bij Vilvoorde. Die aanbeveling om een waarnemingscentrum te creëren is overigens in verschillende PPE-resoluties van de afgelopen paar maanden genoemd, en ik ben daarom ook bijzonder verbaasd om zulke vijandige reacties vanuit die hoek te horen deze week.
De resolutie van de liberalen en de PPE stelt dat een dergelijk centrum zich zou trachten te bemoeien met de markt en met commerciële beslissingen. Maar dat is absoluut niet het geval. Het gaat hier helemaal niet om inmenging in commerciële beslissingen, het gaat erom dat we onze kansen vergroten om ervoor te zorgen dat we er allemaal bij winnen in plaats van eenvoudigweg passieve slachtoffers te zijn van veranderingen. Maar wie weet, mijnheer Chichester, wellicht kan zelfs de handelswereld profiteren van de betere kwaliteit inlichtingen die een dergelijk centrum kan leveren.
Mijn laatste opmerking is deze: de resolutie van de PPE-Fractie en de liberalen is feitelijk onjuist. Er staat in dat Raad en Commissie beide zouden zijn teruggekomen op hun beslissing een dergelijk waarnemingscentrum, zo' n observatorium, te creëren. Vandaag hebben we zowel van het voorzitterschap van de Raad als van de Commissie gehoord dat ze actief bezig zijn met de uitwerking van dit idee. Uw resolutie strookt dus niet met de feiten. Ze zit ernaast, en ik hoop zelfs dat u te elfder ure nog inziet dat het hier gaat om een uitstekend idee, en dat u uw resolutie zult intrekken en die van ons zult steunen. Maar misschien ben ik wel een hopeloze optimist.

Alavanos
­ (EL) Mijnheer de Voorzitter, dit is weliswaar een uiterst interessant debat maar op het scherm staat dat het vragenuur pas om tien over zes begint. Ik vind die vertraging niet zo erg, maar kunt u ons dan wel garanderen dat het vragenuur normaal anderhalf uur zal duren? Anders lopen wij het gevaar dat een groot aantal vragen niet kan worden behandeld. Tegelijkertijd wil ik van de gelegenheid gebruik maken om de vertegenwoordiger van het voorzitterschap van de Raad hier van harte welkom te heten.

De Voorzitter
Ik betreur de situatie ten zeerste, evenzeer als u, aangezien het probleem nu op mijn schouders komt te rusten. Ik kan u evenwel slechts garanderen dat wij een uur de tijd hebben. Ik zal de Conferentie van voorzitters en het Bureau van het Parlement van dit probleem op de hoogte brengen. U zult wellicht hetzelfde doen. Het is begrijpelijk dat dit probleem zich een enkele keer voordoet, maar wanneer het zich herhaalt, moet het worden verholpen en dient er naar een oplossing te worden gezocht.

Plooij-van Gorsel
Voorzitter, collega's, commissaris en mevrouw Péry, op de Top van Lissabon is afgesproken dat vijftien Europese lidstaten een gezamenlijke strategie ontwikkelen voor een vloeiende overgang naar een nieuwe economie. Dat is in het belang van onze burgers én het bedrijfsleven.
De liberale fractie is volstrekt tegen de oprichting van een nieuw administratief lichaam dat de Europese bureaucratie nog verder zal gaan versterken. Een Europees Waarnemingscentrum voor industriële verandering gaat in tegen het liberale principe dat regeringen zich niet moeten mengen in commerciële beslissingen. Do not pick the winners and let the winners pick. Dat was ook de conclusie van de Top van Lissabon. Ik heb dan ook met verbazing kennis genomen van het feit dat nog geen drie maanden daarna zowel mevrouw Péry, namens het voorzitterschap als mevrouw Diamantopoulou, namens de Commissie een totaal ander standpunt verwoorden. Ik verbaas mij daar zeer over. Ik dacht met betrouwbare partners te maken te hebben.
Het is frappant dat de Europese regeringsleiders, ook die van sociaal-democratische huize, wel de liberale beginselen en de nieuwe economie omhelzen maar dat in dit Huis de linkse vleugel steeds weer terugvalt op oude reflexen. Het spook van de maakbare samenleving waart weer rond in Europa. Het bereiken van een compromis met de socialistische fractie over de voorliggende resolutie was daarom ook voor mijn fractie niet mogelijk.
Collega's, het gaat goed met Europa én met de Europese economie. De zegeningen van de interne markt en met name de invoering van de euro hebben de werkgelegenheid enorm doen toenemen. Sommige grote lidstaten durven echter niet de vereiste maatregelen te nemen waardoor zij minder van de economische groei profiteren. Daartoe is een nieuw Waarnemingscentrum geen therapie. Het is niet voor het eerst dat dit Parlement discussieert over politieke inmenging in de bedrijfsvoering en het beleid van bedrijven. Daarbij komen steeds dezelfde argumenten op tafel. Ik hoop dat het nu wel de laatste keer is.

Bouwman
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie wordt geconfronteerd met ingrijpende veranderingen van onze economie, globalisering, nieuwe economie, uitbreiding van nieuwe technologie en daarnaast ook nog allerlei demografische factoren. Deze ontwikkelingen hebben geweldige gevolgen voor werkgelegenheid, de verhoudingen tussen rijk en arm, sociale uitsluiting, milieu. Er zijn allerlei fricties op de arbeidsmarkt, wij moeten ons onderwijs aanpassen en uiteindelijk heeft het ook allerlei gevolgen voor individuele bedrijven waar sluitingen plaatsvinden, waar andere weer opgericht worden, etc. Echter, het ene moment hollen we achter werkloosheidsbestrijding aan en enkele jaren later worden er weer werknemers uit derde landen aangetrokken om de arbeidsmarktproblemen in bijvoorbeeld de zorgsector of in de ICT-sector op te lossen, om maar eens een paar rare voorbeelden te noemen. Wat wij constateren is dat er soms sprake is van ad hoc-beleid, te laat beleid, en in zekere zin is Lissabon daar een voorbeeld van met zijn "dotcom-approach". Dat zou consistenter moeten.
Op de tweede plaats hebben wij betrokkenheid nodig, betrokkenheid in de draagvlakken en dat is de sociale implicatie die uitgewerkt moet worden. Dus wij stellen dat om op deze industriële en sectorontwikkeling te kunnen anticiperen, het advies van de werkgroep op hoog niveau gevolgd moet worden om een coördinerend centrum te creëren ter waarneming van deze veranderingen, geen zwaar nieuw lichaam maar ondergebracht in een bestaand. Met dit soort industriële verandering is de volledige betrokkenheid van sociale partners, burgers, politici, een absolute vereiste, zowel op lokaal, regionaal als nationaal niveau. Het managen van deze verandering, dat is de kritieke slaagfactor en bezien vanuit dit perspectief, zouden Commissie en Raad ook onderwerpen als het recht op informatie en consultatie, de herziening van de wet op de ondernemingsraad en de rol van werknemers en burgers bij fusies en bedrijfssluitingen met zijn ernstige sociale gevolgen, snel bespreekbaar moeten maken. Ook dat lijkt ons essentieel voor het managen van industriële verandering.

Bordes
Wij zullen ons niet verzetten tegen de oprichting van een Waarnemingscentrum voor industriële verandering. Dat rechts zich unaniem verzet, bewijst nogmaals dat het gekant is tegen zelfs de geringste transparantie over de desastreuze maatschappelijke gevolgen van fabriekssluitingen en ontslagen, waarvan men ons durft te zeggen dat ze onvermijdelijk zijn tegen de achtergrond van economische veranderingen.
Maar dit waarnemingscentrum kan onmogelijk meer worden dan een bureau voor statistiek, en in een klassenmaatschappij als de onze zal het niet eens objectief zijn. Een waarnemingscentrum kan niet in de plaats komen van de politieke wil om grote bedrijven te beletten mensen te ontslaan uit winstbejag.
In deze context een beroep doen op de sociale samenhang, komt er in feite op neer dat men werknemers die door een bedrijfssluiting hun baan verliezen of werklozen die het slachtoffer zijn van herstructureringen vraagt om hun lot gedwee te aanvaarden.
Het merendeel van de fusies en herstructureringen zijn financiële operaties die niets te maken hebben met industriële veranderingen. En altijd zijn het de werknemers die de prijs betalen, nooit de aandeelhouders.
Daarom zeg ik aan de werknemers dat ze zich mogen en moeten verdedigen, met name door een ontslagverbod op te leggen aan alle bedrijven die winst maken. De geaccumuleerde winsten moeten gebruikt worden om de verdeling van arbeid te financieren, zodat iedereen werk heeft, zonder vermindering van salaris, zonder onzekerheid, zonder flexibiliteit.

De Voorzitter
Tot besluit van deze verklaring heb ik zeven ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement ontvangen.

Pronk
Mijn fractie had er de voorkeur aan gegeven als wij dit op zichzelf interessante debat niet met resoluties hadden afgesloten. Dat in antwoord op de opmerkingen van de heer Hughes. Ik denk dat er inderdaad vandaag nieuwe elementen op de tafel zijn gebracht door de Raad. Als men de discussie gevolgd heeft, dan is er toch wel een zekere doorbraak in de Raad tot stand gekomen. Ook de verklaring van de Commissie was bijzonder duidelijk en ik denk dat wij allemaal daar nog eens heel goed naar moeten gaan kijken. Dat zou waarschijnlijk het beste zijn.
Tweede punt. We moeten inderdaad vermijden, en daar ben ik het helemaal eens met mijn buurman, de heer Chichester, dat we tot overdreven bureaucratie komen. Dat is een belangrijk punt. Aan de andere kant moest ik toch ook weer terugdenken aan de geschiedenis van de Titanic. Die ging verloren omdat er geen waarnemingssysteem was voor ijsbergen in die tijd. Na de ondergang van de Titanic is dat uiteraard onmiddellijk ingesteld. Wij hebben toch in de afgelopen jaren, ook op het gebied van de industriële veranderingen, een aantal gevallen gehad waarvan je zegt dat het met wat voorwetenschap misschien veel minder slecht zou zijn uitgepakt dan nu. Ik ben persoonlijk van mening dat we in die richting toch wel wat verder zouden kunnen gaan mits dat althans niet leidt tot verdergaande bureaucratie, vooral in het land waar we op het ogenblik te gast zijn. We worden daar voortdurend met allerlei zaken geconfronteerd, blokkades en dergelijke, en ik geloof dat het van groot nut zou zijn als er wat meer objectieve informatie over verandering die tot stand komt gegeven kan worden zodat we een aantal fouten die misschien gemaakt worden kunnen voorkomen, à la de Titanic. Ik vind het een mooie film, Voorzitter, die Titanic, maar ik hou er niet van om hem elke keer weer te herhalen.

Goebbels
Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen beginnen met een citaat: "Ongecontroleerde fusies, enkel als gevolg van dominerende kapitalistische krachten, hebben een verwoestend effect op de sociale samenhang van de Unie. De mannen en vrouwen die op een dag ontdekken dat een onderneming van eigenaar is gewisseld en die vervolgens worden overgeleverd aan de strategische economische beslissingen van die onderneming, met alle dramatische, om niet te zeggen onmenselijke gevolgen van dien voor hun gezin en hun regio, kunnen niet bevatten dat dit de Europese Unie is. Een van de voorstellen van het voorzitterschap, namelijk de oprichting van een observatorium voor industriële veranderingen, is bijzonder interessant.
Zodra dit observatorium autonoom is, zodra het beschikt over de benodigde studiefaciliteiten, zodra zijn werkzaamheden openbaar zullen worden gemaakt en zodra deze zullen dienen als basis voor democratische debatten, zou het naar mijn mening een forse bijdrage kunnen leveren tot de ontwikkeling van de intergouvernementele samenwerking die op dit sociale terrein van doorslaggevend belang blijft." Dit citaat is niet afkomstig van een of andere onverantwoordelijke of waanzinnige linkse politicus.
Dit citaat is afkomstig van onze Voorzitter, mevrouw Fontaine, die deze verklaringen namens ons allen heeft gedaan op de Top van Lissabon. Wanneer ik hier bepaalde leiders van de bekrompen rechtse vleugel hoor, vraag ik me af of de geachte leden van de fractie waar ook mevrouw Fontaine toe behoort, het lef hebben om te ontkennen wat onze Voorzitter heeft gezegd ten overstaan van de staatshoofden en regeringsleiders in Lissabon. Natuurlijk zeggen onze collega's Chichester en Plooij om de beurt: "laat het over aan de markt" en "kies voor de winnaars". We kennen dit liedje maar al te goed, dat er in feite op neerkomt dat men de winsten privatiseert en de verliezen laat betalen door de gemeenschap. Mijn vriend Steven Hughes heeft duidelijk gemaakt dat de socialisten en de twee andere politieke fracties die een gezamenlijke ontwerpresolutie hebben ingediend geen bureaucratisch monster willen.
We willen geen nieuwe instelling, geen nieuw bureau, maar, zoals de vertegenwoordiger van het voorzitterschap, mevrouw Péry, heeft gezegd, een soepele structuur, die de bestaande activiteiten kan coördineren. De Commissie beschikt inderdaad over veel documentatie, Eurostat kan heel interessante statistieken over de industriële evolutie in Europa en andere onderwerpen leveren. Verder zijn er nog de nationale regeringen en de onderzoeksinstituten. We moeten onnodige doublures vermijden en de bestaande activiteiten coördineren. Minstens om de zes maanden moet er een verslag worden opgesteld dat kan worden besproken in de Raad en het Europees Parlement.
We willen niet de huidige industriële en sociale veranderingen als toeschouwers gadeslaan. We willen de toekomst vormgeven, en dat kan niet door defensieve acties of vruchteloos protectionisme, maar door de veranderingen te begeleiden en te sturen. Wij zijn vóór de nieuwe technologieën, wij zijn vóór de nieuwe economie, maar we willen ook de oude sectoren helpen zich aan te passen. Wij opteren voor een actief beleid, we willen anticiperen op de veranderingen, want de toekomst, en vooral de economische toekomst, is iets waaraan men moet bouwen.

Auroi
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de minister, mevrouw de commissaris, waarde collega's, ik zou het debat een beetje willen terugplaatsen in zijn context. Als bewoner van de Auvergne zou ik u eraan willen herinneren dat we ongeveer een jaar geleden in deze zaal een debat hebben gevoerd over de Michelin-crisis. Op een moment dat het bedrijf recordwinsten liet noteren op de beurzen, kondigde Michelin massaontslagen in zijn Europese fabrieken aan.
We hebben ons toen, in deze vergaderzaal, collectief verbonden tot een herziening van de Europese verordeningen inzake bedrijfsfusies. Ik herinner de Commissie eraan dat het zinvol zou zijn om richtlijn 94/45/EG en verordening 4064/89 te herzien, teneinde te zorgen voor een intensievere voorlichting en raadpleging van de werknemers vóór grote veranderingen die ontslagen met zich meebrengen, zoals fusies of herstructureringen. Een jaar later, als eerste concrete stap, stelt men ons een waarnemingscentrum voor industriële verandering voor. Akkoord, maar dan moet het werkelijk de zaak van de werknemers dienen.
Daartoe lijken twee voorwaarden onontbeerlijk: de Commissie moet in staat zijn de toepassing van de richtlijn betreffende collectieve ontslagen en bedrijfssluitingen te evalueren, en er moeten voorstellen komen om efficiënte sancties toe te passen wanneer de voorschriften niet worden toegepast. De sociale partners moeten bij dit initiatief worden betrokken, en daartoe moeten begrotingsmiddelen worden vrijgemaakt door de Europese instellingen.

Hermange
Mevrouw de minister, het is een genoegen u terug te zien in deze vergaderzaal.
De nieuwe economie en de mondialisering zorgen voor een versnelling van de industriële veranderingen, en ons Parlement heeft zich reeds meerdere malen over dit thema gebogen. Het heeft, en ik was daarbij zelf rapporteur, een aantal procedures ingevoerd en de Europese ondernemingsraad in het leven geroepen. Het heeft werkzaamheden verricht met betrekking tot de voorlichting en raadpleging van werknemers, en we wachten vol ongeduld, mevrouw de commissaris, op de verdere behandeling ervan, want zoals u weet, ligt dit onderwerp ons na aan het hart. We hebben ook procedures zoals de deelneming van werknemers in het bedrijfskapitaal en de bedrijfswinsten ingevoerd, procedures die allemaal onontbeerlijk zijn bij herstructureringen en industriële veranderingen.
Uiteraard is er nog veel werk te doen op dit terrein, maar mij dunkt dat als we dit soort procedures willen verbeteren, we goed moeten beseffen - mijn collega's hebben hierop gewezen, en het is helemaal niet bekrompen om dat te doen - dat we reeds beschikken over instellingen in Europa die in staat zijn de gevolgen van industriële veranderingen doeltreffend te evalueren, zoals de Stichting van Dublin en het Europees Agentschap voor veiligheid en gezondheid op het werk in Bilbao, dat met onze Commissie werkgelegenheid en sociale zaken samenwerkt. Laten we ook niet de sociale partners vergeten, die eveneens een cruciale rol kunnen spelen op het gebied van industriële verandering, zowel op Europees als op sociaal niveau.
Voor alle duidelijkheid: ik wens dus dat men gebruikmaakt van de bestaande organen om ervoor te zorgen dat deze industriële veranderingen steeds transparanter worden. Daarnaast wens ik, mevrouw de commissaris, dat de teksten over de voorlichting en raadpleging van werknemers, en over de Europese onderneming, op een goede dag worden voorgelegd aan het Parlement.

Trentin
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Péry, mevrouw Diamantopoulou, geachte collega' s, ik wil in de eerste plaats mevrouw Péry bedanken voor haar duidelijke uitleg van het voorstel van de Raad. Ik sta daar volledig achter.
Zoals gezegd heeft het Europees Parlement bij crises, herstructureringen en omschakelingen in de productie meerdere malen met een grote meerderheid besloten dat de Europese instellingen en de sociale partners tijdig moeten ingrijpen en alle mogelijke oplossingen in overweging moeten nemen om te voorkomen dat ernstige sociale conflicten en sociale uitsluiting ontstaan, en hele regio' s hun industrie verliezen.
Het Parlement beklaagde zich erover dat het onvoldoende gegevens had om dergelijke processen en in het algemeen de veranderingen in de productie en werkgelegenheid in het bedrijfsleven tijdig te kunnen onderzoeken, voordat dit onderzoek door plotselinge, onomkeerbare beslissingen overbodig werd.
Volgens mij kan een waarnemingscentrum - ofwel een coördinatiecentrum voor alle gegevens die van nut kunnen zijn voor de voorspelling van herstructurerings- en omschakelingsprocessen - van groot nut zijn voor de communautaire instellingen en voor de sociale dialoog op Europees niveau. Want daar gaat het om: dienstverlening, niet een nieuwe instelling; een dienst die ertoe kan bijdragen dat de bevoegde instellingen van de Unie, en alleen zij, beter geïnformeerd worden en bijtijds kunnen optreden.
Daarom doe ik een beroep op alle afgevaardigden die voor de resoluties over de herstructureringsprocessen hebben gestemd, consequent te zijn. Te beginnen bij de het geval-Verwoord, maar vooral de resolutie over de zaak-Michelin, waarin expliciet een waarnemingscentrum voor industriële verandering in het vooruitzicht werd gesteld.
Mijnheer de Voorzitter, met behulp van zo' n instrument kunnen we niet alleen de betrokken werknemers tijdig informeren en onderzoeken hoe ontslagen kunnen worden beperkt of voorkomen, zoals voorzien in de communautaire richtlijn van 24 juni 1992, maar ook kunnen we op lokaal en op communautair niveau het zoeken naar alternatieve oplossingen aanmoedigen. Deze zouden dan eventueel met een bijdrage van de overheid kunnen worden verwezenlijkt. Verder zouden in elk geval maatregelen moeten worden genomen om nieuw werk te vinden voor de bedreigde werknemers en vooral om hun bij- en omscholingsprogramma' s aan te bieden.
Alleen op deze manier kunnen we voorkomen dat herstructurering of fusies tussen grote bedrijven uitlopen op achteruitgang en uitsluiting van veel werknemers en van sommige regio' s. Daarvan zijn vooral de jongste werknemers het slachtoffer. Zonder een dergelijk instrument en dergelijke preventieve onderzoeken zal het Parlement nooit meer kunnen doen dan gevallen in de openbaarheid brengen wanneer het al te laat is en er niets meer aan te doen valt.

Helmer
Mijnheer de Voorzitter, de heer Hughes zegt dat hij geen nieuw bureau wil, maar zijn resolutie roept duidelijk op tot het creëren van een nieuw bureau, en als hij dat ontkent is hij gewoon bezig met een woordspelletje. Hij zegt dat hij niet wil ingrijpen in de industrie, maar ik hoor mevrouw Diamantopoulou praten over preventieve maatregelen. Het is duidelijk dat zij verandering beschouwt als iets negatiefs. Zij wil verlieslijdende bedrijven aan de beademingsapparatuur houden, terwijl we die arbeid en dat kapitaal juist zouden moeten vrijmaken zodat ze ingezet kunnen worden in levensvatbare nieuwe bedrijven. Indien wij in de 21e eeuw het hoofd boven water willen houden en in welvaart willen leven, dan moeten wij die veranderingen verwelkomen en er mee om leren gaan. Niet er toezicht op houden en ze de kop indrukken. Dus de moed zonk me in de schoenen toen dat voorstel voor een waarnemingscentrum mij ter ore kwam. De regel lijkt te zijn: een nieuwe dag, een nieuwe quango.
Misschien moet ik ter attentie van de collega' s even uitleggen dat quango een nieuwe Engelse samentrekking is voor "quasi autonome niet-gouvernementele organisatie" , met andere woorden, een nieuw stukje bureaucratie, meer uitgaven, meer baantjes voor de haantjes, meer klandizie voor hun bazen. En waarvoor? Alleen maar om duimendikke verslagen te produceren die in elf talen vertaald en door niemand gelezen worden.
Wij kennen in de EU kennelijk maar twee reacties op elk reëel of denkbeeldig probleem. Ofwel we komen met een nieuwe verordening zonder na te gaan of de bestaande verordeningen wel goed functioneren, of we creëren een waarnemingscentrum. En vervolgens wrijven we ons vergenoegd in de handen, apetrots dat we het probleem zo goed hebben opgelost. Maar we hebben het probleem helemaal niet opgelost. We hebben het gewoon voor ons uitgeschoven. We hebben tijd en geld verspild en we hebben verwachtingen gewekt die niet zullen worden waargemaakt. Zoals zo vaak gebeurd met EU-initiatieven - en nu denk ik met name aan het voorstel voor een bureau voor levensmiddelennormen - zal dit waarnemingscentrum eenvoudigweg het werk dupliceren van andere organisaties, van een ontelbaar aantal particuliere onderzoeksbureaus en accountantskantoren, van academische en universitaire instellingen, van vakbonden en kamers van koophandel, en van nationale en lokale overheden.
Ik wil twee vragen voorleggen aan de collega' s. In de eerste plaats, hebben we dit waarnemingscentrum nu echt nodig? Volgens mij niet. Maar als dat wel het geval is, zou het dan niet veel sneller, goedkoper en kosteneffectiever zijn om aan een van onze grote Europese accountantsbedrijven te vragen om dit werk uit te voeren? Ik zou denken van wel.

Péry
Geachte afgevaardigden, ik wil nog even kort iets zeggen. Ik heb goed geluisterd naar het debat dat zich in deze zaal heeft ontsponnen. Wat ik wil zeggen, is dat al degenen die het idee van een Europees waarnemingscentrum ondersteunen, het eens zijn over de taken en de organisatie ervan. Ik vind dit een interessante benadering. Informatie en uitwisseling als belangrijkste taken, en een soepele, lichte, doeltreffende organisatie die steunt op bestaande structuren. Ik zie dus dat er overeenstemming is tussen de leden van het Parlement, de Commissie en de Raad, en daarom ben ik redelijk optimistisch over de totstandbrenging van dit waarnemingssysteem.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, ik zal kort zijn want ik weet dat we in tijdnood zitten. Het was een zeer interessante discussie met twee dimensies. De eerste is een politieke, en de tweede is een technische dimensie. In de politieke discussie werd de vraag gesteld of we nu al of niet moeten ingrijpen in de nieuwe economie, en ik wil daar even een politieke opmerking over maken. De nieuwe economie is niet een natuurlijk verschijnsel maar een politiek verschijnsel. En daarom hebben we behoefte aan mechanismen en instellingen ­ niet om veranderingen tegen te houden, maar om ze beheersbaar te maken en de negatieve sociale consequenties ervan te voorkomen.
Voor wat betreft de tweede dimensie, de technische dimensie, ben ik het eens met de PPE-Fractie dat er geen behoefte bestaat aan een nieuwe structuur en ik ben het eens met alle anderen die zeggen dat er behoefte bestaat aan een licht en soepel mechanisme. Om die reden stellen wij dan ook geen nieuwe instelling of nieuwe structuur voor. Wij stellen voor om samen te werken met het instituut in Dublin en rekening te houden met alle andere middelen (de middelen van de Commissie en van andere Europese instellingen zoals Eurostat en het Europees Waarnemingscentrum voor de werkgelegenheid, en met de evaluaties en andere studies waarover wij beschikken); we zullen met dat alles rekening houden, en dit mechanisme zal een ondersteuning vormen voor de sociale dialoog tussen partners, werkgevers en het publiek, en zal beleidsmakers ondersteunen bij het beheersbaar maken van deze veranderingen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Raad (B5-0535/2000).
Zoals u weet, hebben wij bijzonder weinig tijd. In het Reglement wordt voor aanvullende vragen ­ die niet verplicht zijn ­ één minuut uitgetrokken. Wij beschikken echter ook over een aanbeveling van de plenaire vergadering van het Parlement waarin wordt verzocht slechts dertig seconden te gebruiken. Ik ben niet voornemens u te verplichten deze aanbeveling in acht te nemen, maar ik zou het wel op prijs stellen als u enkel de dringendste vragen zoudt willen stellen.
Ik attendeer u erop dat de vragen nrs. 1, 3 en 4 reeds op de vragenlijst voor het vragenuur van juli waren ingeschreven maar op dat moment niet konden worden beantwoord omdat er niet voldoende tijd was om de vragen op voorhand in alle talen te vertalen. Daarom worden zij aan het begin van dit vragenuur opnieuw ingediend.
Omdat de vragen over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld:

Ioannis Theonas
Vraag nr. 1 van (H-0626/2000):
Betreft: Onmenselijke uitbuiting en flagrante schending van de kinderrechten in de VS Volgens een rapport van de mensenrechtenorganisatie Human Rights Watch, getiteld "Tranenvelden: de exploitatie van kinderen in de landbouw in de VS" , werken honderdduizenden kinderen, vooral van Latijns-Amerikaanse afkomst, in gevaarlijke en penibele omstandigheden op de landbouwvelden in de VS. Deze kinderen, tussen 13 en 16 jaar oud, werken gemiddeld 12 tot 14 uren per dag op landbouwbedrijven: ze worden blootgesteld aan uiterst gevaarlijke insecticiden, die hoofdpijn, huidirritaties en misselijkheid veroorzaken en op lange termijn zelfs kanker en hersenbeschadigingen, en ze worden verplicht zeer zware en vaak gevaarlijke werktuigen te hanteren. In het rapport wordt er ook op gewezen dat deze kinderen voor hun werk een loon krijgen dat ver onder het minimumloon ligt, sommigen verdienen zelfs niet meer dan 2 dollar per uur.
Veroordeelt de Raad dergelijke praktijken, die een ernstige schending zijn van het Handvest voor het kind en die de hypocrisie tonen die de VS aan de dag leggen, wanneer zij voor het niet toekennen van handelsrechten de niet-naleving van de overeenkomst over de rechten van het kind inroepen, en de oneerlijke concurrentiepositie van hun landbouwproducten versterken? Is de Raad voornemens dit punt onder de aandacht te brengen van de Amerikaanse overheid in het kader van de dialoog met de VS?

Glenys Kinnock
Vraag nr. 2 van (H-643/2000):
Betreft: Bijzondere vergadering over kinderen van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties Welke maatregelen is de Raad van plan te nemen om ervoor te zorgen dat de Unie een positieve en opbouwende bijdrage levert aan de bijzondere vergadering over kinderen van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, in september 2001, wanneer alle landen overgaan tot een herziening van de tien jaar geleden op de wereldtopconferentie over kinderen gedane toezeggen en gestelde doelen? Is de Raad niet van mening dat het van belang is dat de lidstaten, de Commissie en de Raad zorgen voor een samenhangende benadering van deze top?

Moscovici
Mijnheer de Voorzitter, als u het niet erg vindt, zou ik de vragen van de heer Theonas en mevrouw Kinnock gezamenlijk willen beantwoorden, omdat ze beide betrekking hebben op de noodzaak om kinderarbeid op termijn af te schaffen.
Wat de vraag van de heer Theonas betreft, moeten wij onderstrepen dat de Europese Unie zich volkomen bewust is van het belang van de afschaffing van de uitbuiting van kinderen, die hen berooft van het recht op een normale jeugd, het recht op onderwijs en het recht om niet te worden onderworpen aan dwangarbeid. De Europese Unie ondersteunt actief de activiteiten van de Verenigde Naties, de Internationale Arbeidsorganisatie en het Kinderfonds van de VN, beter bekend onder de naam UNICEF, en verwelkomt de aanneming van het IAO-verdrag inzake het verbod op en de onmiddellijke opheffing van de ergste vormen van kinderarbeid door de Verenigde Staten, die het hebben geratificeerd op 2 december 1999.
De Unie zal erop toezien dat dit verdrag effectief bijdraagt tot de opheffing van de ergste vormen van kinderarbeid en betreurt het dat de Verenigde Staten het Verdrag van de VN inzake de rechten van het kind nog niet hebben geratificeerd. In het kader van bilaterale contacten hebben onze vertegenwoordigers de Verenigde Staten aangespoord om tot ratificatie over te gaan. Dit verdrag, dat door de lidstaten werd geratificeerd, is van kapitaal belang voor de Europese Unie, die zich heel actief heeft ingezet bij de lopende voorbereiding van de speciale zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties over kinderen, die zal plaatsvinden in september 2001. Bij die gelegenheid zal de balans worden opgemaakt van de vorderingen die in de afgelopen tien jaar zijn gemaakt op het vlak van de kinderrechten.
In het kader van haar politieke dialoog met de Verenigde Staten, brengt de Europese Unie geregeld mensenrechtenkwesties ter sprake, en de Raad neemt nota van de zaak die de geachte afgevaardigde aan de orde heeft gesteld.
Wat de vraag van mevrouw Kinnock betreft, is de Raad het volledig eens met haar standpunt, dat het noodzakelijk is om te zorgen voor een goede voorbereiding van de buitengewone zitting van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, die gewijd is aan de follow-up van de wereldtop over kinderen en zal plaatsvinden in september 2001. De Europese Unie is actief met de voorbereiding van dit evenement begonnen. Het is een van haar prioriteiten met het oog op de 55e zitting van de Algemene Vergadering van de VN. Ofschoon het succes van deze gebeurtenis in grote mate afhangt van het engagement van de internationale gemeenschap als geheel, is de Raad zich ervan bewust dat de Europese Unie een absolute hoofdrol zou kunnen en zou moeten spelen in dit voorbereidingsproces. Overigens hebben de vertegenwoordigers van UNICEF hier tijdens informele contacten op aangedrongen.
Daarenboven besteedt de Raad voortdurend aandacht aan kinderrechten in ieder forum waar mensenrechtenkwesties ter sprake komen. Zo heeft hij de voorbereiding van de buitengewone zitting op de agenda geplaatst van zijn werkgroep mensenrechten, en is hij van plan een specifiek hoofdstuk aan dit thema te wijden in het jaarverslag van de Europese Unie over de mensenrechten.
Tot slot, heeft het Franse voorzitterschap zijn partners voorgesteld om een Europese Dag van de kinderrechten te organiseren, die zou kunnen worden gehouden - ik zeg dit onder voorbehoud, want het is nog niet officieel - op 20 november 2000.
Een laatste punt: de Raad ondersteunt de ondertekening van de twee facultatieve protocollen bij het Verdrag inzake de rechten van het kind, dat de Algemene Vergadering heeft aangenomen en opengesteld voor ondertekening op 25 mei 2000, en we hopen dat een heleboel landen deze facultatieve protocollen zullen ondertekenen ter gelegenheid van de Millenniumtop die morgen begint, en ze ook zullen toepassen.

Theonas
­ (EL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Moscovici van harte bedanken voor de kwaliteit en de inhoud van zijn antwoord, evenals voor zijn opmerking dat de Europese Unie het noodzakelijk acht de internationale verdragen van de Internationale Arbeidsorganisatie alsook het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind te ratificeren. Ter gelegenheid van deze aanvullende vraag zou ik echter eerst willen opmerken dat ratificatie belangrijk is, maar niet altijd volstaat. De Verenigde Staten hebben namelijk, als ik mij niet vergis, het nieuwe verdrag van de Internationale Arbeidsorganisatie weliswaar geratificeerd, maar zij passen het niet toe. Daarom zou ik hierover van de minister graag wat meer willen horen. Is de Europese Unie, is de Raad van plan de Verenigde Staten bilateraal duidelijk te maken dat hetgeen in het verdrag van de Internationale Arbeidsorganisatie en in het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van het kind staat, ook hard moet worden gemaakt?

Moscovici
Het is waar dat het vooral gaat om de toepassing, maar men kan moeilijk een verdrag toepassen dat men niet geratificeerd heeft. Daarom willen we voortaan in de politieke dialoog met de Verenigde Staten veel sterker aandringen op deze kwestie en de VS verzoeken om het Verdrag inzake de rechten van het kind te ratificeren. We zullen ook informele besprekingen houden om ze trachten te overtuigen van de noodzaak om niet alleen dit verdrag te ratificeren, maar zich ervoor in te zetten.

De Voorzitter


Rodi Kratsa-Tsagaropoulou, vervangen door de heer Folias
Vraag nr. 3 van (H­0627/2000):
Betreft: Deelname van de sociale partners In diverse lidstaten is er geen sprake van een serieuze dialoog of efficiënte samenwerking tussen de overheid en de sociale partners over werkgelegenheidskwesties en meer in het algemeen over de pogingen om het Europese sociale model te moderniseren.
In de conclusies van de Europese Raad van Santa Maria da Feira wordt gesteld dat de sociale partners een grotere rol moeten gaan spelen.
Hoe ziet de Raad de versterking van de rol van de sociale partners? Hoe zal hij controleren of zij daadwerkelijk participeren?

Moscovici
De Raad heeft altijd bijzonder veel belang gehecht aan de sociale dialoog. Maar om begrijpelijke redenen hebben wij niet het recht om op nationaal niveau een of ander model aan te bevelen voor de sociale dialoog, want dat valt uitsluitend onder de bevoegdheid van elke lidstaat afzonderlijk. Echter, wat de sociale dialoog op Europees niveau betreft, zijn de Europese sociale partners reeds sterk betrokken bij twee dimensies van het communautair beleid. Ten eerste, de coördinatie van de economische beleidsvormen, en ten tweede, de voortzetting van de totstandbrenging van een Europese werkgelegenheidsstrategie.
Wat deze laatste dimensie betreft, nemen de sociale partners deel aan de werkzaamheden van het Permanent Comité voor arbeidsvraagstukken, samen met de Raad en de Commissie. Het doel van deze samenwerking is de coördinatie van het werkgelegenheidsbeleid van de lidstaten te vergemakkelijken, door ze te harmoniseren met de communautaire doelstellingen. Onze sociale partners zijn ook betrokken bij de activiteiten van het Comité voor werkgelegenheidsbeleid. In dit geval heeft de raadpleging van de sociale partners een informeel karakter.
In het kader van de activiteiten die gericht zijn op de versterking van de Europese werkgelegenheidsstrategie, zullen de sociale partners, inclusief op nationaal niveau, worden uitgenodigd om bij de herziening van de richtsnoeren voor de werkgelegenheid in 2001 een grotere rol te spelen. Dit betekent dat ze de richtsnoeren die onder hun bevoegdheid vallen mee zullen formuleren, toepassen en evalueren. Het accent zal vooral komen te liggen op de modernisering van de organisatie van de arbeid, de opleiding tot levenslange scholing en de vergroting van de werkgelegenheid, met name voor vrouwen.
Er moet trouwens op worden gewezen dat de Commissie tot taak heeft, overeenkomstig artikel 138 van het Verdrag, om de sociale partners te raadplegen over de mogelijke richting van een communautair optreden, alvorens voorstellen in te dienen op het vlak van sociaal beleid. Zo heeft de Commissie bijvoorbeeld onlangs de sociale partners geraadpleegd over de mogelijke richting van een communautair optreden op het gebied van de modernisering en verbetering van de arbeidsbetrekkingen.
Wat de modernisering van het Europees sociaal model betreft, zullen de sociale partners betrokken worden bij de werkzaamheden van het nieuwe comité voor sociale bescherming, op dezelfde manier als ze reeds betrokken waren bij de activiteiten van het oude Comité voor werkgelegenheids- en arbeidsmarktbeleid en zijn opvolger, het Comité voor werkgelegenheidsbeleid. De Vijftien zullen, overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Lissabon, een Europese sociale agenda moeten vaststellen op de Europese Raad van Nice in december 2000. Dit is een belangrijke prioriteit voor het Franse voorzitterschap. Een mededeling van de Commissie, aangenomen door het college op 28 juni laatstleden, dient als werkdocument voor die agenda. Deze mededeling zal het voorwerp zijn van bijdragen en raadplegingen onder Frans voorzitterschap, en het spreekt vanzelf dat de sociale partners nauw zullen worden betrokken bij de opstelling van deze sociale agenda.

Folias
­ (EL) Mijnheer de Voorzitter, ik zou de minister willen bedanken voor zijn opmerkingen. Ik ben het trouwens roerend met hem eens dat de betrokkenheid van de sociale partners bij de uitwerking van een nieuw model veel belangrijker en waardevoller is dan menigeen denkt. Ik wilde echter het volgende vragen. Als er driehoeksbesprekingen worden gevoerd tussen de twee takken van de sociale partners en de nationale regering, in hoeverre kan dan de nationale regering datgene naast zich neerleggen wat gemeenschappelijk door de sociale partners is voorgesteld? In welke mate kunnen verder de concrete en gemeenschappelijk uitgewerkte voorstellen van de sociale partners bindend zijn voor een nationale regering, voor onverschillig welke nationale regering? Het zijn immers de sociale partners die de problemen van de samenleving het beste kennen. Zij weten waar de werkloosheid vandaan komt en zij weten ook welke problemen moeten worden opgelost om de werkloosheid te kunnen verminderen.

Moscovici
Geachte afgevaardigde, men zou inderdaad kunnen wensen dat er strengere verplichtingen golden op dit terrein, maar dat is niet de weg die is gekozen door de Europese Unie. Op het gebied van sociale zaken geldt, enerzijds, het subsidiariteitsbeginsel, en anderzijds, een methode die wij omschrijven als de open aanpak van coördinatie en overleg. We zijn op weg de verschillende aspecten van het sociaal beleid in overeenstemming te brengen: de problemen in verband met de coördinatie van het economisch beleid, de grote doelstellingen van het economisch beleid, de coördinatieproblemen op het gebied van sociaal beleid, de richtsnoeren voor het werkgelegenheidsbeleid en de verschillende beleidsvormen en instanties die zich met deze aspecten bezighouden. Ik geloof dat we op deze weg moeten voortgaan, want in Europa, dat weten we, is er grote verscheidenheid. Het moet zich niet overal mee bemoeien. Het mag zich niet overal mee bemoeien. Tezelfdertijd moeten we de rol van de sociale partners voortdurend versterken.

Rübig
­ (DE) Mijnheer de voorzitter, het sociaal partnerschap moet een partnerschap voor de toekomst zijn. Men moet in eerste instantie hard maken wat beide partijen wensen en mijns inziens is daarvoor de dialoog een belangrijke voorwaarde.
Hoe ziet u in dit verband de activiteiten van het bestaand Economisch en Sociaal Comité, en wat moet men daar volgens u veranderen om dit Comité in de toekomst intensiever bij de werkzaamheden te kunnen betrekken?

Moscovici
De Raad kan deze vraag in dit stadium niet beantwoorden.

De Voorzitter


Glyn Ford
Vraag nr. 4 van (H­0697/2000):
Betreft: Professor A. Pelinka en Oostenrijk Is de Raad op de hoogte van de kwestie in verband met professor Anton Pelinka, wiens werkzaamheden aan het Europees Waarnemingscentrum opzettelijk zijn belemmerd en gesaboteerd door de Oostenrijkse regering en die als gevolg hiervan ontslag heeft moeten nemen als vice-voorzitter en lid van het beheerscomité van het Waarnemingscentrum?
Is de Raad van opvatting dat dit een duidelijk geval is van politieke inmenging van het soort dat velen van ons verwachtten van de deelname van de FPÖ aan de Oostenrijkse regering?
Is de Raad van opvatting dat deze zaak sancties rechtvaardigt en handhaving van de sancties nog belangrijker maakt?

Moscovici
De Raad is op de hoogte van het ontslag van professor Pelinka uit zijn ambt van vice­voorzitter van het Europees Waarnemingscentrum voor racisme en vreemdelingenhaat, 31 mei laatstleden. Echter, de maatregelen die op 31 januari zijn genomen door 14 lidstaten en die opnieuw zullen worden onderzocht, of alleszins opnieuw moeten worden bekeken in het licht van het rapport der wijzen, hebben een strikt bilateraal karakter. Daarom zijn ze niet gericht tegen de instellingen van de Unie, en bijgevolg is er voor de Raad geen reden om zich uit te spreken over de eventuele handhaving van de maatregelen. Zoals u weet, heeft de president van het Europees Hof voor de rechten van de mens op 12 juli drie deskundigen aangewezen om met name na te gaan of de Oostenrijkse regering de gemeenschappelijke Europese waarden niet heeft geschonden sinds haar aantreding op 4 februari, en ook om zich te buigen over het politieke karakter van de FPÖ, dat ongetwijfeld bijzonder is. De lidstaten zullen uiteraard met veel belangstelling kennisnemen van dit rapport van wijzen waneer het gepubliceerd wordt, wat volgens mijn bronnen niet lang meer zal duren.

Ford
Mijnheer de voorzitter, ik ben samen met professor Pelinka lid geweest van de Adviescommissie Racisme en Vreemdelingenhaat van de Raad van Ministers. Professor Pelinka, een zeer gewaardeerd lid, misschien soms wat saai, trachtte ervoor te zorgen dat wij niet te ver gingen in onze aanbevelingen en fungeerde zo als een remmende kracht voor sommige leden die in hun enthousiasme verder wilden gaan.
Is de Raad er zich van bewust dat het beheerscomité van het Waarnemingscentrum een resolutie heeft aangenomen waarin het ontslag van professor Pelinka en de gebeurtenissen die aan het ontslag vooraf gingen worden betreurd en is de Raad bereid om dit specifieke incident onder de aandacht te brengen van het Comité van Wijzen en hen te vragen deze zaak mee te nemen in hun rapport. Het lijkt immers een duidelijk voorbeeld van hoe onze gemeenschappelijke Europese waarden worden ondermijnd door de huidige regering van Oostenrijk.

Moscovici
Geachte afgevaardigde, ik heb een persoonlijke mening over deze kwestie. Omdat ik lid ben van de Franse regering, denk ik dat u die mening wel ongeveer kent. In Oostenrijk kent men mijn mening in ieder geval wel. Maar hier spreek ik namens de Raad, en ik herhaal dat het gaat om bilaterale maatregelen en niet om maatregelen in het kader van de Unie.
Wat het rapport der wijzen betreft, twijfel ik er niet aan dat zij in hun uitgebreide studie over Oostenrijk, na verscheidene raadplegingen te hebben verricht, rekening zullen houden met de verschillende situaties. Dat is althans wat ik hoop. Daartoe hebben ze in ieder geval een mandaat ontvangen.

Sjöstedt
­ (SV) Ik heb met belangstelling geluisterd naar het antwoord van het Frans voorzitterschap. Het geval-Pelinka is een zeer ernstige rechtskwestie en een regelrechte aanval op de vrije meningsuiting, omdat het rechtssysteem gebruikt wordt om politieke kritiek in de kiem te smoren. Nu heeft de Raad verklaard dat niemand zich "namens de Raad van ministers" kan uitspreken, maar misschien kan men dit wel namens de Franse regering. Is dit geen ernstige zaak en bent u niet van mening dat dit in de beoordeling in het rapport der wijzen dient te worden opgenomen?

Moscovici
Ik denk dat in deze zaak de positie van de Franse regering, en zelfs de Franse autoriteiten, al vanaf het begin bekend is. Wij waren zeker niet de laatsten om de bilaterale maatregelen te eisen die getroffen werden. Dat neemt niet weg dat ik hier spreek, ik herhaal het, namens het voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie en dat het hier niet gaat om maatregelen in het kader van de Europese instellingen, maar om multilaterale maatregelen, getroffen door veertien lidstaten tegen een vijftiende lidstaat.
Dat is wat ik wilde zeggen, mijnheer, en ik herinner eraan dat als men wil dat een rapport van wijzen ook echt wijs is, men ze rustig moet laten werken en de zaak niet moet trachten te beïnvloeden. Het is een groep van vooraanstaande en juridisch onderlegde politici waarin ik het volste vertrouwen heb. Het hoogste schat ik de Finse ex-president Ahtisaari in, die door zijn ervaring heeft bewezen complexe situaties goed te kunnen beoordelen.

De Voorzitter


Cristina Gutiérrez Cortines
Vraag nr. 5 van (H-0597/2000):
Betreft: Gedocumenteerde evaluatie schoolonderwijs kinderen en jongeren in kandidaat-lidstaten De meeste landen die willen toetreden tot de Europese Unie hebben te kampen gehad met economische crises en diepgaande structurele veranderingen. Tegen deze achtergrond wordt de Raad verzocht mede te delen of alle kinderen en jongeren in deze landen naar school gaan, tot op welke leeftijd kinderen schoolplichtig zijn en of op enige wijze kan worden gewaarborgd dat alle toekomstige Europese burgers naar school gaan.

Moscovici
De Raad beschikt over de laatste statistieken van Eurostat, die ik hier bij me heb en bereid ben te overhandigen aan het geachte lid. Deze gegevens hebben betrekking op het schooljaar 1997-1998, dat al enige tijd achter ons ligt, en laten zien dat in elf kandidaat-lidstaten de verplichte schooltijd negen tot tien jaar is, dit wil zeggen tot de leeftijd van vijftien of zestien jaar, al naar gelang van het land. We kunnen dus zeggen dat 90% van de zestienjarigen en 60% van de achttienjarigen naar school gaat. We hebben nog geen betrouwbare gegevens voor Cyprus en Malta en de samenwerking van Eurostat met Turkije op het gebied van onderwijsstatistieken is nog niet begonnen, maar het is duidelijk dat het niet eenvoudig zal zijn om met terugwerkende kracht gegevens te verzamelen.
Als het geachte lid hier meer over wil weten, kan hij ook een reeks genaamd "Essentiële cijfers over het onderwijs in Europa" raadplegen, opgesteld door Euridice in samenwerking met Eurostat, en gepubliceerd door de Commissie in het Duits, Engels en Frans. Ik zal een beetje reclame maken door te zeggen dat de uitgave 1999-2000 reeds beschikbaar is.
Tenslotte, wat het schoolbezoek van de Europese burgers in het algemeen betreft, moeten we eraan herinneren dat het aan alle lidstaten en kandidaat-lidstaten is om ervoor te zorgen dat deze doelstelling wordt gehaald. Nogmaals, ik houd de statistieken ter beschikking van mevrouw Gutiérrez Cortines, in de staat waarin ik ze bezit.

Gutiérrez Cortines
Ik heb zowel de statistieken als de gegevens van de Europese Stichting voor onderwijs geraadpleegd en het verwondert mij dat de situatie in de landen van Oost-Europa daarin zo mooi en rooskleurig wordt voorgesteld.
Onze particuliere informatiebronnen zijn het er evenwel over eens dat de ineenstorting van het systeem een ernstige crisis heeft teweeggebracht en op vele plaatsen voor problemen zorgt. In de plattelandsgebieden zijn er bijzonder veel leerkrachten die haast niet worden betaald. Het lijkt mij overigens onwaarschijnlijk dat de structurele crisis wel de rest van het systeem treft maar het onderwijs ongemoeid laat, zoals de gelukzalige visie en de uitstekende resultaten van de statistieken doen veronderstellen.
Het verontrust mij derhalve ten zeerste dat wij deze kwestie niet beter kunnen nagaan en onderzoeken. Het is immers een feit dat er apart van de subsidiariteit, of zelfs van de formele legitimiteit, ook zoiets als een morele legitimiteit bestaat. Wij moeten garanderen dat in de landelijke gebieden, in het nieuwe Europa, in de nieuwe landen die tot de Unie toetreden, aan geen enkel kind de toegang tot het onderwijs of het recht op onderwijs, dat ieder kind onvoorwaardelijk toekomt, wordt ontzegd.

Moscovici
Ik heb me gebaseerd op wat ik heb, dat wil zeggen op statistieken. Ik wil geen kwalitatief oordeel vellen, dat zou veel te riskant zijn. Ik zeg nog eens aan het geachte lid dat ik beschik over een overzicht waaruit inderdaad blijkt dat er een aantal ongelijkheden zijn, die niet in mijn betoog naar voren zijn gekomen. Zeker, er is een gemiddelde, maar er zijn ook gevallen die meer of minder gunstig zijn en die ongetwijfeld situaties op het terrein weerspiegelen, die absoluut ongelijk zijn. Als u wilt, zal ik u dit samenvattend overzicht overhandigen.

Alavanos
­ (EL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil van de vraag van mevrouw Gutiérrez Cortines gebruik maken om een onderwijsprobleem in de kandidaat-landen aan de orde te stellen. Het gaat hierbij om universiteitsstudenten, niet om studenten uit die landen zelf, maar om studenten uit landen van de Europese Unie, zoals Griekenland. Er zijn talrijke jongeren uit landen van de EU die aan universiteiten in kandidaat-landen studeren. Mijn vraag aan de fungerend voorzitter luidt nu als volgt: is men van plan, of denkt men na over de mogelijkheid om de richtlijn inzake wederzijdse erkenning van universitaire diploma' s, die voor de Vijftien van kracht is, ook van toepassing te laten zijn op de kandidaat-landen? Zo ja, wanneer zal dat dan het geval zijn? Zal dat onmiddellijk bij voltooiing van de toetredingsprocedure gebeuren, of misschien zelfs eerder? Dan zouden namelijk heel wat problemen opgelost worden. Ik begrijp heel goed dat de fungerend voorzitter hier misschien niet voor de vuist weg op kan antwoorden, maar als u een antwoord hebt, of zodra u een antwoord hebt, zou ik dit graag vernemen.

Moscovici
Ik kan u al een eerste antwoord geven, door te verwijzen naar een van de doelstellingen van het Franse voorzitterschap, waarvan u misschien al gehoord heeft: wij noemen het de Europese ruimte voor kennisvergaring. We werken aan dit project met Jacques Lang, en het doel is alle obstakels voor de mobiliteit van studenten, docenten en onderzoekers op te heffen, wat natuurlijk ook een harmonisatie van de erkenning van diploma's vereist. Dat is wat wij willen doen voor de Europese Unie. Het zal niet gemakkelijk zijn. Ik denk dat als we, voor onszelf, een termijn van vijf jaar vaststellen, dit al een mooie prestatie zou zijn.
Maar wat de rest betreft, is het moeilijk om te harmoniseren met landen die nog geen lid zijn van de Europese Unie. We kunnen ons wel voorstellen dat als dit de wet wordt van de Europese Unie, het ook de wet zal zijn van de Unie waar de kandidaat­landen lid van willen worden en zullen worden. De vraag is of een benadering naar het model van de interne markt of Schengen achteraf nog mogelijk is. Maar we hebben nog enkele jaren om daarover na te denken.

De Voorzitter


María Rodríguez Ramos, vervangen door de heer Medina Ortega
Vraag nr. 6 van (H­0605/2000):
Betreft: Onderhandelingsmandaat landbouwhoofdstuk vrijhandelsovereenkomst Maghreblanden De Commissie heeft haar voorstel voor de onderhandelingsrichtsnoeren betreffende de vrijhandelsovereenkomst met Marokko, Tunesië en Israël in de "Maghreb"groep van de Raad voorgelegd. Dit voorstel bevat alle theoretisch mogelijke liberaliseringsmaatregelen, van de verhoging van de contingenten tot de verlaging van heffingen of verschillende formules voor prijsregulering.
Kan de Raad inlichtingen verstrekken over de reikwijdte en de inhoud van dit mandaat?

Moscovici
Marokko, Tunesië en Israël zijn de drie mediterrane partners van de Europese Unie waarvoor het euromediterraan associatieakkoord reeds in werking is getreden. Deze akkoorden bevatten een clausule over landbouwafspraken, waardoor de partijen zich verbinden tot een toenemende liberalisering van hun handel in landbouwproducten, als aanvulling op de trapsgewijze ontmanteling van tariefmuren die als voorbereiding geldt voor de totstandbrenging van een industriële vrijhandelszone tegen 2010. Deze clausule beperkt zich uitsluitend tot landbouwproducten en heeft dus bijvoorbeeld geen betrekking op visserijproducten, waarover wordt onderhandeld in een ander kader. De associatieakkoorden met Marokko, Tunesië en Israël bepalen dat vanaf 1 januari 2000 de situatie van de handel in landbouwproducten zal worden onderzocht met het oog op de vaststelling van stapsgewijze liberaliseringsmaatregelen vanaf 1 januari 2001.
De komende onderhandelingen zullen dus een versterking van dit euromediterraan partnerschap mogelijk maken. Ze hebben ook tot doel een beter evenwicht te bereiken in de handel van landbouwproducten met de drie landen in kwestie, waartegenover de Unie een structureel handelstekort heeft. De Europese Unie is de voornaamste afzetmarkt van haar partners en neemt tweederde van hun uitvoer voor haar rekening. Op dit moment is 95% van de uitvoer van landbouwproducten uit Marokko, Tunesië en Israël naar de Unie vrijgesteld van douanerechten. De Raad heeft op 20 juli 2000 het onderhandelingsmandaat van de Commissie goedgekeurd, dat ook algemene richtlijnen bevat. Het doel is te zorgen voor een betere toegang van communautaire producten tot de markt van de partnerlanden en voor een groter evenwicht tussen de wederzijdse tariefpreferenties, met inbegrip van de vrijstelling van douanerechten voor nieuwe producten. In het mandaat wordt ook de manoeuvreerruimte vastgesteld waarbinnen de Commissie moet trachten het evenwicht in de handelsbetrekkingen te herstellen en de onderhandelingen af te ronden.
Op verzoek van de lidstaten zijn de maatregelen die tot concessies kunnen leiden duidelijk afgebakend. Het mandaat laat de communautaire onderhandelaars met andere woorden wel toe om eventuele tariefpreferenties voor nieuwe producten aan de mediterrane partners toe te kennen of bestaande concessies te verbeteren, maar bepaalt tegelijk dat ze daarbij rekening moeten houden met de gevoeligheid van bepaalde producten en de mechanismen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Verder benadrukt het mandaat dat de Commissie in samenwerking met de lidstaten zal overgaan tot een evaluatie van de mogelijke impact van de concessies op de economische en handelsbelangen van de Unie, en het is duidelijk dat de Raad pas een beslissing zal nemen na kennisname van de resultaten van deze evaluatie.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, het stelt mij gerust dat de Raad bij deze onderhandelingen ook rekening houdt met de gevoeligheid van bepaalde regio's en bepaalde producten, met name in de landbouwsector. In het Middellandse-Zeegebied en in de ultraperifere regio's van de Gemeenschap zijn er momenteel immers bepaalde landbouwsectoren die ten gevolge van de toch wel bijzonder vrijgevige voorstellen van de Commissie in moeilijkheden kunnen raken.
Ik zou er bij de Raad dan ook op willen aandringen deze strategie aan te houden en ervoor te blijven waken dat de genoemde sectoren geen substantiële schade ondervinden ten gevolge van al te gulle concessies.

Moscovici
Ik denk dat dit inderdaad de filosofie is waarmee we deze onderhandelingen aanvatten. Ik kan dus alleen maar instemmen met uw woorden, die geen vraag blijken te zijn, maar een aanvullende opmerking.

De Voorzitter


Alexandros Alavanos
Vraag nr. 7 van (H-0610/2000):
Betreft: Partnerschapsrelatie Europese Unie - Turkije Bij de vaststelling van verordening EG/764/2000 betreffende de uitvoering van maatregelen ter verdieping van de douane-unie EU-Turkije zijn op voorstel van de Commissie eigenlijk alle amendementen van het Parlement verworpen die betrekking hadden op de democratisering, de eerbiediging van de mensenrechten en de rechten van minderheden in Turkije. Naar aanleiding hiervan is bezorgdheid ontstaan of de partnerschapsrelatie die naar verluidt eind van het jaar in de Raad wordt besproken binnen de politieke grenzen en de voorwaarden blijft die de Europese Top van Helsinki heeft gesteld.
Is de Raad van plan de ontwerpverordening (COM(2000) 169) vast te stellen die betrekking heeft op de uitvoering van maatregelen gericht op de economische en sociale ontwikkeling van Turkije in verband met de partnerschapsrelatie? Kan hij ons verzekeren dat de politieke voorwaarden van Helsinki duidelijk in de partnerschapsrelatie worden omschreven en dat de controlemechanismen voor de voortgang van de democratisering van Turkije zullen gelden zoals dat ook het geval is voor de overige kandidaat­landen?

Moscovici
Na de aanneming op 10 april jongstleden van de verordening betreffende de uitbreiding van de douane-unie tussen de Unie en Turkije, heeft de Raad op 13 juni zijn gemeenschappelijk standpunt vastgesteld over het voorstel voor een verordening inzake de financiering van acties ter bevordering van de economische en sociale ontwikkeling van Turkije. De Raad heeft dit gemeenschappelijk standpunt doen toekomen aan het Parlement, voor de tweede lezing, in de vergaderperiode van juli 2000. De Raad wacht nu met belangstelling op het advies van het Parlement.
Zoals u weet, heeft de Europese Raad van Helsinki in december 1999 de kandidatuur van Turkije erkend, op grond van dezelfde rechten en verplichtingen als voor de andere kandidaten, en besloten tot de implementatie van een pretoetredingsstrategie voor Turkije. Te Feira hebben de staatshoofden en regeringsleiders de Commissie verzocht zo snel mogelijk voorstellen in te dienen met betrekking tot één financieel kader voor hulp aan Turkije en het partnerschap voor de toetreding. Zoals u weet, heeft het college van commissarissen eind juli een voorstel voor een verordening van de Raad goedgekeurd betreffende de invoering van het partnerschap voor de toetreding van Turkije. Op basis van deze verordening zal de Commissie vervolgens haar voorstel voor het partnerschap voorleggen aan de Raad. Zij zal echter, volgens het model dat ook is toegepast voor de andere kandidaten, een nieuwe lijst maken van de prioriteiten en doelstellingen op de korte en middellange termijn, die tijdens de voorbereiding van de toetreding moeten worden nagestreefd.
Daarna zal de Commissie haar voorstel voor de totstandbrenging van één financieel kader indienen. Het spreekt vanzelf dat tijdens de voorbereiding van het partnerschap de Raad in het bijzonder zal letten op de eerbiediging van de politieke criteria voor toetreding, met name op het gebied van de mensenrechten, de rechtsstaat, het gerechtelijk systeem. Hij zal ook toezien op de follow-up en de controle op de aanpassing van de Turkse wetgeving aan het communautair acquis, op dit terrein net zo goed als op andere terreinen, teneinde deze aanpassingen te garanderen zoals bij andere kandidaat-lidstaten. In dit opzicht wil ik erop wijzen dat in de Associatieraad EU-Turkije een aanvang is gemaakt met de voorbereiding van de doorlichting van de Turkse wetgeving op alle domeinen van het communautair acquis. Daarenboven heeft de Europese Raad van Feira de Commissie verzocht om verslag uit te brengen aan de Raad over de desbetreffende werkzaamheden.

Alavanos
­ (EL) Ik dank de minister voor zijn antwoord, ofschoon ik wel moet vaststellen dat de minster heeft vermeden te antwoorden op de kwestie die ik in mijn vraag aan de orde stelde. Ik had namelijk gevraagd of de voorwaarden van Helsinki genoemd zullen worden in het partnerschap. Daarom wil ik hier even op terugkomen en mijn vraag in een meer concrete en actuele vorm gieten. De Vijftien - en natuurlijk in eerste instantie het voorzitterschap - hebben enkele dagen geleden een brief ontvangen van de heer Cem waarin de Turkse minister vraagt in het partnerschap tussen Turkije en de Europese Unie, dat momenteel op stapel staat, geen gewag te maken van de artikelen 4 en 9 van Helsinki. In het ene artikel is sprake van de betrekkingen tussen Turkije en Griekenland ­ grensconflicten, zoals dat heet - en in het andere van de vooruitgang in de kwestie Cyprus. Ik wil derhalve de minister nogmaals vragen in te gaan op deze kwestie, waarop hij aanvankelijk heeft vermeden te antwoorden. Zal er worden verwezen naar de voorwaarden van Helsinki inzake de kwestie Cyprus en de betrekkingen tussen Griekenland en Turkije, of gaat u in op de voorstellen van de heer Cem? Welk antwoord zal de Raad de heer Cem geven?

Moscovici
Ik kan niet precies antwoorden op deze vraag. Wat ik mij wel goed herinner, is de Europese Raad van Helsinki, omdat ik daar heb deelgenomen aan de discussie over dit vraagstuk, nadat ik kort daarvoor een diplomatieke missie in Turkije en Griekenland had afgewerkt. En de conclusies van Helsinki gelden voor ons allemaal, het is onze gemeenschappelijke regel. Op die basis hebben we ook onderhandeld.

Korakas
­ (EL) Mijnheer de minister, negen maanden zijn verstreken nadat in Helsinki Turkije officieel tot kandidaat-land werd verklaard. Ik moet u eerlijk zeggen dat ik tegen toetreding van Turkije ben, maar dat doet er nu niet toe. Bent u van mening dat vooruitgang is geboekt op het gebied van de democratisering, hetgeen een voorwaarde was voor toetreding? Of stelt u vast dat, zoals wij toen al hadden voorspeld, de werkelijkheid er anders uitziet, dat namelijk het besluit van Helsinki juist een hart onder de riem van het Turks regime is om zijn onmenselijk beleid voort te zetten?
Wij zien, en u ziet dat er van vooruitgang in de richting van democratisering van de grondwet en het strafrecht totaal geen sprake is: er is een verbod op bepaalde partijen, waaronder de communistische partij; de situatie in de gevangenissen is onhoudbaar; de politieke gevangenen worden op onmenselijke manier behandeld en soms zelfs in een totaal, onmenselijk en onerbarmelijk isolement, in de zogenaamde F-cellen, gezet; de advocaten die de moed hebben om politieke gevangenen te verdedigen, worden vernederd; de Koerdische dorpen in Irak worden opnieuw gebombardeerd; in Dijarbakir, Istanboel en elders zijn opnieuw naar aanleiding van de manifestaties op 1 september in het kader van de internationale dag van de vrede, mensen geslagen en gearresteerd; de bezetting van 38% van het Cyprisch grondgebied, na een barbaarse invasie in 1974, wordt niet alleen voortgezet - in weerwil van alle VN-resoluties die Turkije op provocerende wijze aan zijn laars lapt - maar de heer Ecevit verklaart zelfs dat de kwestie Cyprus in 1974 is opgelost en hij weigert resoluties toe te passen ........
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Moscovici
Uw vraag lijkt te zijn ingegeven door een afwijzing van de Turkse kandidatuur, die ik niet deel. Deze Turkse kandidatuur is overigens mogelijk gemaakt door een Grieks-Turkse toenadering die ik toejuich en die, naar ik hoop, zal worden voortgezet onder de verstandige leiding van de twee delegatieleiders, de heren Papandreou en Cem, die beiden mijn vrienden zijn. Maar ik wens ook te herhalen dat de Turkse kandidatuur is aanvaard op basis van gelijke rechten en gelijke verplichtingen. Om toe te treden tot de Europese Unie, moet Turkije ook de waarden van de Unie aankleven, en dus de nodige inspanningen doen. Tezelfdertijd moeten wij zijn inspanningen gunstig onthalen. Negen maanden is ongetwijfeld een lange periode voor de verwekking van een kind, maar voor de voorbereiding van een kandidaat is het heel kort.

De Voorzitter


John Joseph McCartin
Vraag nr. 8 van (H-0614/2000):
Betreft: Amerikaanse landbouwsubsidies Is er in de Raad gesproken over de recente aanzienlijke verhoging van de landbouwsubsidies van de Amerikaanse regering, die nu meer dan 16.000 euro per boer vertegenwoordigen? Vormen ze geen overtreding van de afspraken in de Wereldhandelsorganisatie, en neemt de Raad zich voor om handelend op te treden?

Moscovici
, Raad. ­ (FR) De Verenigde Staten hebben de WTO nog niet ingelicht over de maatregelen die het geachte parlementslid noemt en die in het kader van de WTO aan een onderzoek onderworpen kunnen worden op grond van artikel 18 van het akkoord over de landbouw. Het lijkt mij goed eraan te herinneren dat de landbouwsubsidies deel uitmaken van de onderwerpen die tijdens de in juni 2000 begonnen WTO-onderhandelingen zijn aangesneden. Voorzien is dat tijdens deze onderhandelingen, die gebaseerd zijn op artikel 20 van het landbouwakkoord, onderzocht wordt of de afspraken over vermindering worden nagekomen, die ten tijde van de akkoorden van Marrakech in 1994 zijn gemaakt.
De bevoegde instanties van de Raad zijn regelmatig geïnformeerd door de Commissie over de vooruitgang van die onderhandelingen alsmede over de andere activiteiten die op het niveau van de landbouwinstanties van de WTO worden ondernomen en mocht de Commissie dat nuttig achten, dan zal zij de kwestie, in hoeverre het subsidiebeleid van de Verenigde Staten overeenkomt met de in de Uruguayronde onderschreven verplichtingen en welke maatregelen eventueel in dat opzicht dienen te worden genomen, aan de Raad voorleggen.

McCartin
Ik zou graag deze wijziging in het Amerikaanse beleid voorleggen aan de huidige president van de Verenigde Staten, aangezien wij in de Europese Unie het subsidiebeleid voor de landbouw een geheel andere richting hebben gegeven na de laatste ronde van de GATT-onderhandelingen. De Verenigde Staten hebben de subsidie per boer meer dan verdubbeld. Tegelijkertijd heeft de Europese Unie, in overeenstemming met de beleidsmaatregelen die ons zijn opgelegd door de clearance-groep en de Verenigde Staten, haar aandeel op de wereldmarkten verminderd in de zuivel-, graan- en vleessector. Gezien de verdubbeling van de rechtstreekse steun die de Amerikaanse regering aan de boeren verleent, is mijns inziens de Europese Unie op het verkeerde been gezet en is het beleid dat tot een minder groot aandeel op de wereldmarkten heeft geleid, in feite een gepasseerd station en moet het derhalve worden herzien.

Moscovici
Ik zal niet op de details ingaan maar het is inderdaad op grond van dit soort overwegingen dat wij de agressieve kritiek afwijzen die men op het gemeenschappelijke landbouwbeleid en ons eigen systeem heeft menen te moeten leveren. Om dezelfde reden heeft de Europese Unie, met het oog op de WTO, voor een globaal onderhandelingsmandaat gekozen dat erop gericht is het sociale model en het landbouwmodel te beschermen, om nog maar te zwijgen van het Europese culturele model. Weest u ervan overtuigd dat dit mandaat voor ons de basis voor verdere onderhandelingen blijft.

De Voorzitter


Myrsini Zorba
Vraag nr. 9 van (H­0616/2000):
Betreft: Wijziging van de eenparigheid bij stemming over culturele onderwerpen met het oog op de Intergouvernementele Conferentie Het gemeenschappelijk cultureel erfgoed van Europa is door middel van de ontwikkeling van de culturen van de lidstaten en de eerbiediging van de veelvormigheid steeds als een belangrijk aspect beschouwd van de Europese integratie en opgenomen in artikel 151 van het EU-Verdrag. In dit artikel wordt met name de samenwerking tussen de lidstaten aangemoedigd om activiteiten in bijzonder gevoelige sectoren te steunen en aan te vullen.
De besluiten hierover dienen echter met eenparigheid van stemmen te worden genomen, waardoor de besluitvorming op het gebied van de cultuur wordt belemmerd.
Er bestaan vele uiteenlopende culturele werkelijkheden en culturele beleidsvormen, er bestaan grote culturele verschillen op het gebied van de infrastructuur, die nog toenemen door de komst van nieuwe technologieën, en naar mijn mening moeten meer en flexibeler beslissingen over culturele onderwerpen worden genomen. Kan de Raad daarom de volgende vragen beantwoorden?
Is er met het oog op de Intergouvernementele Conferentie overwogen om de wettelijke regeling en de besluitvorming zodanig te wijzigen dat hiervoor de procedure van gekwalificeerde meerderheid geldt, en hoe is tot nu toe artikel 151, lid 4, gerealiseerd, waarin sprake is van het betrekken van de culturele aspecten bij alle activiteiten van de EU?

Moscovici
, Raad. ­ (FR) Het is juist dat de uitbreiding van het stemmen bij gekwalificeerde meerderheid naar sectoren van beleid van de Europese Unie, die momenteel nog unanimiteit vereisen, een van de belangrijkste thema' s van de huidige intergouvernementele conferentie is. Het is een essentiële, democratische noodzaak. In een democratie beslist de meerderheid en is unanimiteit geen vereiste. In dit verband vormt artikel 151 een van de bepalingen die grote kans loopt onder het regime van de gekwalificeerde meerderheid te gaan vallen.
Mevrouw Zorba zal het met mij eens zijn dat het nog te vroeg is om aan te geven in welke richting de intergouvernementele conferentie zich zal ontwikkelen, hoewel ik denk dat het mogelijk is - ik zeg dit met de nodige voorzichtigheid - dat over artikel 151 snel een consensus zal ontstaan, want men zal het niet over alles oneens kunnen zijn. Wat de manier betreft waarop lid 4 van artikel 151 van het Verdrag wordt toegepast, zou ik simpelweg willen antwoorden dat de eerbiediging en bevordering van de diversiteit van de Europese culturen het fundament vormt van ons gemeenschappelijk bouwwerk.

Zorba
­ (EL) Mijnheer de minister, al degenen die hameren op de noodzaak van een cultuurbeleid van de Europese Unie, weten dat de intergouvernementele conferentie de grote kans is om een einde te maken aan de eenparigheid, en wat dat betreft ben ik het dan ook met u eens. De intergouvernementele conferentie is echter geen proces dat langs de rug van de Raad heen gaat. Daarin komen alle meningen en alle behoeften aan bod. Dit proces werkt niet zomaar in het luchtledige. Daarom wil ik vragen of de Raad instemt met verandering van de eenparigheid van stemmen en of de Raad daarvoor in de intergouvernementele conferentie een lans zal breken. Hoe meer vooruitgang namelijk wordt gemaakt met de economische beleidsvormen, des te noodzakelijker het wordt de gevolgen daarvan voor de cultuur te onderzoeken en een structureel geaard cultuurbeleid op poten te zetten. Dat was de bedoeling van mijn vraag. Ik geloof niet dat wij gewoon maar moeten afwachten, want dan kan het op een gegeven ogenblik wel eens te laat zijn. Ik ben er bovendien niet zo zeker van dat er gemakkelijk overeenstemming kan worden bereikt.

Moscovici
­ (FR) De Raad is als zodanig per definitie geen lid van de intergouvernementele conferentie. Ik vraag u vertrouwen te hebben in het Franse voorzitterschap van de Raad en van de Europese Raad om vooruitgang te boeken bij de kwestie van de uitbreiding van het stemmen bij gekwalificeerde meerderheid. Ik stap even uit mijn rol om u te zeggen dat wij hopen dat de gekwalificeerde meerderheid de regel wordt en unanimiteit de uitzondering, terwijl vandaag de dag de omgekeerde situatie min of meer geldt.

De Voorzitter


María Izquierdo Rojo
Vraag nr. 10 van (H-0617/2000):
Betreft: Kosten van de uitbreiding en mediterrane landbouw Kan de Raad, gezien de prognoses en de jongste wetgevingsvoorstellen inzake de mediterrane landbouw en de gevolgen daarvan voor onder meer producten zoals katoen, rijst, fruit en groenten, tomaten, schaalvruchten en olijfolie alsmede de hiervan te verwachten uiterst negatieve weerslag op de werkgelegenheid en de sociale vooruitgang in deze arme gebieden van Europa en gezien ook de uitgaven die voor de uitbreiding van de EU zijn geraamd, mededelen hoe kan worden voorkomen dat het uiteindelijk de landbouw van het Middellandse-Zeegebied is die de kosten van de volgende uitbreiding moet financieren?

Moscovici
, Raad. ­ (FR) Ik begrijp de bezorgdheid die ten grondslag ligt aan de vraag van het geachte parlementslid. Ik meen echter dat in uw vraag ook overwegingen van geheel andere aard doorklinken.
Ik reageer even kort op uw inleidende opmerking: de huidige hervormingen van de gemeenschappelijke landbouwmarkten voor producten die vooral in het Middellandse Zeegebied verbouwd worden, hebben ten doel die markten aan de externe, vaak zeer harde concurrentie van buiten de Europese Unie aan te passen en het productieniveau in de Unie te stabiliseren. Het doel waarnaar gestreefd wordt, is dus juist het handhaven van de werkgelegenheid in gebieden die in het algemeen weinig mogelijkheden bieden om over te schakelen op andere producten.
In die geest zal de Raad, wanneer het zover is, zich uitspreken over de wetgevende voorstellen van de Commissie. De ministers van Landbouw van de Unie, die sinds zaterdag en vandaag in Biarritz vergaderen, in het kader van hun halfjaarlijkse informele bijeenkomst, hebben trouwens nu opnieuw hun voornemen bevestigd om het landbouwbeleid nog sterker dan in het verleden te richten op versterking van de kwaliteit en diversiteit van de producten.
Het tweede deel van uw vraag werpt de kwestie op van de impact die de uitbreiding van de Unie op de begroting zal hebben, een kwestie die volgens mij niet rechtstreeks verband houdt met de hervorming van de GMO' s waarover ik zojuist sprak. De impact van de uitbreiding van de Unie op de begroting is het onderwerp geweest van stevig debat, tijdens de Europese Raad van maart 1999 in Berlijn. Toen zijn de financiële vooruitzichten voor de periode 2000-2006 uitgewerkt. Die financiële vooruitzichten geven voor elk jaar van deze periode en voor elke rubriek aan wat de hoogte is van de vastleggingskredieten voor de uitgaven en deze zijn niet verwisselbaar.
Bijgevolg kunnen de aan uitbreiding verbonden kosten niet gefinancierd worden ten laste van de landbouwuitgaven van rubriek 1 van de financiële vooruitzichten. Daarom denk ik niet dat de mediterrane landbouw voor de kosten van de toekomstige uitbreiding opdraait, in het kader van de financiële vooruitzichten voor 2000-2006. Natuurlijk zullen wij op een zeker moment, in elk geval niet later dan in 2005, een nieuw institutioneel akkoord moeten zien te vinden inzake de financiële vooruitzichten voor de periode daarna, maar u zult het met mij eens zijn dat dat moment nog te ver weg ligt om er nu verstandig over te kunnen praten.

Izquierdo Rojo
Bent u bereid een aanbeveling in deze zin te formuleren om te vermijden dat de uitbreiding een negatieve weerslag op het Middellandse-Zeegebied heeft? Landbouwcommissaris Fischler heeft er met zijn optreden en voorstellen ondertussen immers wel degelijk voor gezorgd dat de negatieve weerslag van de uitbreiding op de mediterrane landbouw een feit is. Deze kwestie houdt heel het Middellandse-Zeegebied in haar greep. Ik stel vast dat de Raad in dit verband blijk geeft van een onverzettelijke politieke wil. Zoals u zegt, moeten wij vermijden dat deze angst werkelijkheid wordt, niet met mooie woorden maar met daden. Ik zou u dan ook willen vragen of het Franse voorzitterschap bereid is voordat het zijn termijn uitzit een aanbeveling te formuleren in de vorm die het opportuun acht, teneinde deze vrees weg te nemen. Wij moeten immers garanderen dat de kosten van de uitbreiding in geen geval door de mediterrane producties worden gedragen.

Moscovici
­ (FR) Ik ga hier geen specifieke aanbevelingen over dat onderwerp improviseren. Het enige dat ik u kan verzekeren, mevrouw, is dat de financiële vooruitzichten, waarover in Berlijn met zoveel moeite onderhandeld is, voor ons een kader vormen waaraan wij praktisch niet kunnen morrelen. Wij willen dat ook niet. Dus, nogmaals, in 2005 komen wij erop terug.

De Voorzitter


Anna Karamanou
Vraag nr. 11 van (H­0619/2000):
Betreft: Aanval op de Griekse minderheid in het dorp Dervitsani in Albanië De Griekse bewoners van Dervitsani, een dorp in Albanië, hebben de nacht van 3 op 4 juli 2000 in schuilkelders doorgebracht na een aanval met afweerraketten vanuit het naburige dorp Lazarati. De politieagenten die naar het gebied kwamen, hebben niemand kunnen arresteren. Deze aanval op de Griekse minderheid was niet de eerste. De week daarvoor heeft de Raad van Europa de Albanese regering een voorstel gedaan om maatregelen te treffen ter bescherming van de minderheden in Albanië. Kan de Raad, ook gezien de goedkeuring van het actieplan voor Albanië door de Raad op 13/14 juni 2000, meedelen welke politieke stappen hij denkt te ondernemen en welke directe maatregelen hij zal bevorderen om de veiligheid in de regio te vergroten en de lichamelijke onschendbaarheid en de fundamentele rechten van de minderheden te verzekeren?

Moscovici
, Raad. (FR) De Raad heeft gehoord van dit gewapende incident, dat zich in de nacht van 3 op 4 juli 2000 voordeed. Tijdens dit conflict tussen de dorpen Lazarati en Dervitsani is gebruik gemaakt van automatische wapens en explosieven. Volgens informatie van de Raad waren de schoten afkomstig van een groepje personen die wilden verhinderen dat de Albanese politie enkele arrestaties in hun dorp zou verrichten. Zelfs indien de Griekse minderheid niet het doelwit van de betreffende aanval was, is het niettemin een feit dat de gebeurtenis een klimaat van onveiligheid in de regio heeft geschapen.
De Europese Unie steunt de inspanningen van de Albanese regering om de politie te reorganiseren en te moderniseren om de veiligheid van de Albanese burgers en de regio te vergroten. De multinationale adviesgroep voor politiezaken in Albanië, die onder het gezag van de Raad van de WEU werd opgericht en sinds 1997 in Albanië actief is, heeft zijn werkveld uitgebreid en verder ontwikkeld, nadat in maart 1998 besloten werd tot een gemeenschappelijk optreden in de vorm van een bijdrage van de Europese Unie aan de wederopbouw van een levensvatbare politiemacht in Albanië.
Na de aanvaarding van het actieprogramma voor Albanië en het omringende gebied is de Raad momenteel bezig de voorgestelde maatregelen te onderzoeken om uit te maken welke snel in werking zouden kunnen treden. Het actieprogramma is grotendeels gewijd aan kwesties die gelieerd zijn aan immigratie- en asielproblemen.
Niettemin hebben enkele voorgestelde maatregelen betrekking op projecten op het gebied van de mensenrechten en de bescherming van minderheden. De Europese Unie is trouwens al zeer actief op die gebieden, neemt u dat van mij aan. Aangezien Albanië een land is dat in aanmerking komt voor een associatie- en stabilisatieovereenkomst, worden de prestaties van het land op het gebied van de naleving van democratische principes, mensenrechten en rechten van minderheden van nabij door de Europese Unie gevolgd, evenals de vooruitgang op het gebied van de openbare orde en de rechtsstaat.

Karamanou
­ (EL) Ik dank de vertegenwoordiger van de Raad voor zijn antwoord. De bedoeling van mijn vraag was echter nogmaals te wijzen op de grote problemen in de Balkanlanden. Deze problemen houden verband met de economische en sociale achterstand en vooral met het feit dat de democratische instellingen daar niet functioneren. De aanval op de Griekse minderheid is een van de vele incidenten die dagelijks in Albanië plaatsvinden. Daarom vroeg ik, geachte afgevaardigde van de Raad, in hoeverre u bereid bent Albanië daadwerkelijk te helpen bij het doen functioneren van de rechtsstaat. In het actieprogramma dat u voor Albanië hebt vastgesteld, valt van een dergelijke hulp nauwelijks iets te bekennen. Daarin legt u immers de klemtoon op de manier waarop de emigratie kan worden beteugeld en de manier waarop de vluchtelingen kunnen worden teruggestuurd naar Albanië dat zeker geen veilig land is. Daarin is nauwelijks sprake van middelen voor de bevordering van de ontwikkeling van dit land. Mijns inziens hebben wij de Balkan gouden bergen beloofd, maar voelen wij er nu weinig voor om die beloften in te lossen. Daar wil ik graag van u een antwoord op, mijnheer de vertegenwoordiger van de Raad.

Moscovici
­ (FR) Ook ik heb het gevoel, mevrouw, dat deze incidenten a priori samenhangen met algemene problemen van veiligheid en openbare orde in Albanië en dat het niet zozeer een kwaadwillende actie tegen de Griekse minderheid was. Het gaat hierbij om een algemeen probleem en dus moeten wij het ook als zodanig behandelen.
Het actieplan voor Albanië, dat u noemde, is een actieplan voor Albanië en het omringende gebied, opgesteld door de werkgroep op hoog niveau voor "Asiel en immigratie" , en werd aangenomen door de Raad Algemene Zaken van 13 en 14 juni jongstleden. Het doel is in wezen de middelen vast te stellen en te coördineren die de Europese Unie wil inzetten als antwoord op de asiel- en migratieproblemen in Albanië en de buurlanden en het plan is dus niet bedoeld om de rechten van deze of gene minderheid te bevorderen.
Niettemin hebben enkele van de voorgestelde activiteiten betrekking op projecten of programma' s die als algemene doelstelling hebben de democratie en de eerbiediging van de mensenrechten en de rechten van minderheden te bevorderen. De werkgroepen van de Raad bestuderen momenteel de verschillende voorgestelde maatregelen, om vast te stellen welke op korte termijn doorgevoerd zouden kunnen worden. Een tussentijds verslag wordt verwacht voor de Europese Raad van december in Nice.

De Voorzitter


Esko Olavi Seppänen, vervangen door Jonas Sjöstedt
Vraag nr. 12 van (H-0622/2000):
Betreft: Vermindering van de TACIS-hulp aan Rusland De Europese Unie heeft Rusland wegens zijn oorlogsactiviteiten in Tsjetsjenië gestraft door de zogenaamde TACIS-financiering te verminderen. Op de Top van Feira werd beslist de sancties te verlichten. Onder welke voorwaarden moet Rusland volgens de Raad dit en volgend jaar TACIS-hulp ter beschikking worden gesteld?

Moscovici
, Raad. ­ (FR) In vervolg op de Europese Raad in Feira heeft de Raad Algemene Zaken van 10 juli jongstleden de Commissie uitgenodigd om opnieuw een indicatief TACIS-programma voor Rusland uit te werken, dat de Raad een idee zou geven van de mogelijkheden voor de jaren 2000-2003, alsmede om een voorstel voor te bereiden voor een TACIS-actieprogramma voor het jaar 2000.
Het ligt in de bedoeling dat deze voorstellen op 17 oktober aanstaande door het terzake bevoegde beheerscomité worden bezien. Het programma zal bij voorrang gericht zijn op de ondersteuning van de rechtsstaat in Rusland zodat deze voldoet aan de democratische eisen van een moderne economie en de gehele Russische samenleving ten goede komt. Er zal in het bijzonder aandacht geschonken worden aan de ondersteuning van institutionele en economische hervormingen, aan de maatregelen op het gebied van de democratisering en de versterking van de burgermaatschappij, alsmede aan de bescherming en ontwikkeling van onafhankelijke media.
Overigens heeft de Raad afgesproken al naar gelang van de ontwikkeling van de situatie in Rusland met nieuwe besluiten te komen over de koers van de samenwerking met Rusland en de inzet van de beschikbare instrumenten.

Sjöstedt
­ (SV) Ik dank de afgevaardigde van de Raad voor zijn antwoord. Ik wil een aanvullende vraag stellen. Welke voorwaarden zijn aan de tenuitvoerlegging van deze steun verbonden? Is de Raad van mening dat de huidige situatie in Tsjetsjenië steun aan Rusland rechtvaardigt?

Moscovici
, Raad. ­ (FR) Ja, in 2000 zijn tot op heden slechts 34 miljoen euro besteed aan de herijking van het Helsinki-programma. Een tweede tranche zal besteed worden aan de steun aan het hervormingsproces waarmee de Russische autoriteiten recentelijk begonnen zijn om een echte rechtsstaat te vestigen waardoor de aan Rusland verleende TACIS-kredieten in 2000 op maximaal 92 miljoen euro zullen uitkomen.
Het totale bedrag dat in 2001 vrijkomt - dit is alles wat ik ervan kan zeggen - zal van verdere besluiten afhangen die de Raad zal nemen met het oog op de ontwikkeling van de situatie in Rusland. Die situatie zal beoordeeld worden aan de hand van criteria met betrekking tot de gerealiseerde vooruitgang op het gebied van institutionele hervormingen, democratisering, versterking van de burgermaatschappij, alsmede bescherming van de mensenrechten over het hele Russische grondgebied. Bestudering van de situatie in Tsjetsjenië zal dus duidelijk deel uitmaken van de beoordelingscriteria.

De Voorzitter


Manuel Pérez Álvarez
Vraag nr. 13 van (H-0624/2000):
Betreft: Incidenten bij de visafslag van Matozinhos In de nacht van 22 juni jongstleden tussen middernacht en de dageraad hebben verscheidene groepen - volgens diverse bronnen waarschijnlijk bestaande uit vissers uit de omgeving van Póvoa de Varzím en Matozinhos - bij de visafslag van Matozinhos op gewelddadige wijze met scherpe voorwerpen de deuren ingeslagen van vier Spaanse vrachtwagens geladen met sardines, en wel voor de deur van de firma Docapesca S.A. Vervolgens hebben zij de vis uit de vrachtwagens gehaald, deze overgoten met benzine en andere stoffen om de vis ongeschikt voor consumptie te maken en daarbij bedreigingen geuit.
Nog afgezien van de schade die de bedrijven is toegebracht - één bedrijf becijferde zijn schade op 9.000.000 peseta's voor de vis en zo'n 300.000 materiaalschade aan de voertuigen - had een dergelijk optreden nooit mogen plaatsvinden (er zij aan herinnerd dat zich in 1998 een soortgelijk geval heeft voorgedaan, toen met horsmakreel).
Welke maatregelen zal de Raad nemen om te zorgen dat acties als deze niet meer voorkomen, acties die niet alleen in strijd zijn met de wet maar vooral ook indruisen tegen de geest en de beginselen van de Europese Unie? Beschikt de Raad over een formule om deze zinloze en opzettelijk toegebrachte schade te compenseren of te vergoeden?

Moscovici
, Raad. ­ (FR) Mijnheer de Voorzitter, de Raad betreurt de incidenten die zich op de markt van Matozinhos in de nacht van 22 juni voordeden, evenals de schade die de slachtoffers van die daad van agressie werd berokkend.
Toch is het van belang te onderstrepen dat het de taak van de lidstaten is om eerbiediging van het gemeenschappelijke visserijbeleid en het vrije verkeer van goederen te garanderen, alsmede gepaste maatregelen in hun nationale wetgeving te nemen, aangezien de overtredingen in kwestie gestraft dienen te worden conform de bepalingen uit het strafrecht en het burgerlijk wetboek van de betrokken lidstaat.
Ik herinner u eraan dat de Raad om die reden op 7 december 1998 de Verordening (EG) nr. 2679/98 heeft aangenomen inzake de werking van de interne markt wat het vrije verkeer van goederen tussen de lidstaten betreft. Hierin is vastgelegd hoe de Commissie kan optreden om de lidstaten, die uitsluitend verantwoordelijk zijn voor het handhaven van de openbare orde, ertoe te brengen dat zij ernstige belemmeringen voor het vrije verkeer, die worden opgeworpen door acties van particulieren, snel wegnemen.

Pérez Álvarez
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik hier kwijt dat de betrekkingen tussen Galicië en Noord-Portugal steeds uitstekend zijn geweest. De rivier Miño is geen grens. Hij scheidt ons niet; tot dusver heeft hij ons alleen maar dichter bij elkaar gebracht. Wij moeten evenwel vermijden dat nefaste gebeurtenissen als die van 22 juni die het werk van een enkeling zijn, escaleren. Daarom moeten er maatregelen worden genomen die de verbreiding van dit soort acties tegengaan, en de terzake bevoegde instanties moeten afschrikkende sancties uitvaardigen.
Die van de overzijde - aan beide zijden wonen Europeanen - zouden derhalve graag vernemen hoe deze kwestie wordt aangepakt en of er reeds afdoende beslissingen zijn genomen om te vermijden dat deze gebeurtenissen zich in de toekomst herhalen.

Moscovici
­ (FR) Ik kan hierop slechts hetzelfde antwoord geven, namelijk dat het handhaven van de openbare orde alsmede het eventueel opleggen van strafmaatregelen onder de bevoegdheid vallen van, respectievelijk, politie en justitie van de betrokken lidstaat.
Ik citeer hier de relevante bepaling uit de verordening, die als volgt luidt: "Wanneer de Commissie van oordeel is dat er zich in een lidstaat een belemmering voordoet, stelt zij de betrokken lidstaat in kennis van de redenen op grond waarvan de Commissie tot die conclusie is gekomen, en verzoekt zij de lidstaat alle noodzakelijke en evenredige maatregelen te nemen om genoemde belemmering te verhelpen."
Ik wil me er niet vanaf maken, maar daarom doet het geachte parlementslid er beter aan zijn vraag aan de Commissie te richten, die over de noodzakelijke instrumenten beschikt om hem over de werkelijke situatie in te lichten.

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ook in Finland hebben zich zeer ernstige gevallen van agressie tegen een bepaalde bedrijfstak, namelijk de pelsdierfokkerij, voorgedaan. De Europese Unie heeft het principe van de vrije beroepsuitoefening hoog in haar vaandel. Nu heeft echter één lidstaat, namelijk Groot-Brittannië, onlangs op zijn grondgebied de pelsdierfokkerij verboden. Bent u van mening dat dat negatieve gevolgen kan hebben voor de interne markt van bont? Ik verzoek u nu te antwoorden als voorzitter van de Raad en niet zozeer als vertegenwoordiger van de Franse regering; de Franse regering heeft in de Commissie landbouw al haar eigen standpunt over deze kwestie naar voren gebracht.

Moscovici
­ (FR) Ik geef antwoord in naam van de Raad en niet in naam van de Franse regering. De situatie die u noemt, kan enigszins vergelijkbaar zijn met de vorige, maar deze komt niet voort uit dezelfde verordening, die immers betrekking heeft op de visserijproblemen. Derhalve geloof ik niet dat het misplaatst zou zijn om u te vragen uw vraag schriftelijk te stellen, zoals de gewoonte is. De Raad zal er gaarne antwoord op geven. Ik weiger om een antwoord te improviseren op een vraag over zo' n ingewikkeld onderwerp.

De Voorzitter
Ik moet met de fungerend voorzitter van de Raad beamen dat het Reglement met betrekking tot het vragenuur het volgende bepaalt: de aanvullende vragen moeten rechtstreeks in verband staan met de hoofdvraag.

De Voorzitter


Jonas Sjöstedt
Vraag nr. 14 van (H­0625/2000):
Betreft: Openbare Raadszittingen Een van de drie richtsnoeren van het Franse voorzitterschap is Europa dichter bij zijn burgers te brengen. De logische consequentie daarvan zou moeten zijn de werkzaamheden van de Raad transparanter te maken.
Hoeveel volledig openbare zittingen van de Raad zullen er onder het Franse voorzitterschap van 1 juli t/m 31 december 2000 worden gehouden?

Moscovici
, Raad. ­ (FR) Het Franse voorzitterschap hecht bijzonder veel belang aan de mogelijkheid voor Europese burgers om toegang te krijgen tot het werk van de Raad en aan een transparante manier van besluitvorming op wetgevend gebied.
De openbare debatten vormen trouwens een al ingeburgerde praktijk. De Europese Unie zal zich dan ook op lange termijn in de richting van een grotere openheid naar de burgermaatschappij ontwikkelen.
Artikel 8 van het Reglement van orde van de Raad voorziet overigens in het organiseren van openbare debatten. Een van de eerste prioriteiten van het Franse voorzitterschap was dus om een lijst van openbare debatten op te stellen, die een breed scala aan onderwerpen beslaat en die op 5 juli door het COREPER is aangenomen. Twee debatten hebben al in juli plaatsgevonden: op 10 juli tijdens de Raad Algemene Zaken ­ het ging toen om de presentatie van het programma van het voorzitterschap ­ en op 17 juli tijdens de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, waar ook de presentatie van het programma centraal stond.
Tot aan het einde van het Franse voorzitterschap zijn nog zes openbare debatten voorzien. Op 28 september 2000 in de Raad Interne Markt en Consumentenbescherming over de diensten van algemeen belang, een Raad die ik de eer heb te mogen voorzitten; op 2 oktober 2000 in Luxemburg tijdens de Raad Vervoer over veiligheid op zee; op 10 oktober 2000 over bescherming tegen geluidsoverlast in het kader van de Milieuraad; op 17 oktober, opnieuw in Luxemburg, over informatie en inspraak voor werknemers op het gebied van de werkgelegenheid, in het kader van de Raad Werkgelegenheid en Sociale Zaken. Op 9 november 2000 zal er een openbaar debat over jongeren en Europa zijn in het kader van de Raad Onderwijs en Jeugdzaken. Tenslotte zal er op 20 november 2000 een debat over voedselveiligheid plaatsvinden in het kader van de Landbouwraad.
Ik wil de aandacht van onze geachte parlementsleden vestigen op het feit dat er al een substantiële inspanning heeft plaatsgevonden om het publiek over de debatten van de Raad te informeren. Er zijn meer dan 3000 gedetailleerde overzichten van de debatten per post verspreid. Bovendien zullen de Internet-sites over dit onderwerp door iedere geïnteresseerde gemakkelijk bezocht kunnen worden. Verder hebben televisiezenders de mogelijkheid om de debatten geheel of gedeeltelijk uit te zenden, via het kanaal "Europa via satelliet" .
Tenslotte probeert het Franse voorzitterschap op zijn Internet-site een maximum aan informatie voor het publiek ter beschikking te stellen, evenals thematische overzichten van de belangrijkste onderwerpen van discussie.

Sjöstedt
­ (SV) Ik dank de Raad voor het uitgebreide antwoord. In een gewone democratie is het immers gebruikelijk dat alle wetsbesluiten in alle openheid in een parlement worden genomen en dat zelfs de debatten voor het publiek toegankelijk zijn. In de Raad van ministers wordt de rare gewoonte gehanteerd slechts bepaalde debatten voor het publiek open te stellen. Zodra het over meer controversiële onderwerpen gaat, bestaat het gevaar dat de bijeenkomsten geheim worden gehouden.
Ik vraag mij daarom af of het Frans voorzitterschap met zijn hoge ambities volledige bijeenkomsten voor het publiek toegankelijk zal maken, met andere woorden alle debatten en besluiten van het begin tot het einde openbaar maken zonder de deur voor een bepaalde duur van de bijeenkomst te sluiten.

Moscovici
­ (FR) Ik geloof dat ik heb aangetoond dat het Franse voorzitterschap juist de wil heeft om de publieke debatten zo open mogelijk te maken en ik geloof dat we een zeer degelijk programma aanbieden.
Ik wil het geachte parlementslid er simpelweg aan herinneren dat de verscheidene instellingen van de Unie een eigen functie hebben. Weliswaar is de Raad samen met het Europees Parlement de wetgevende macht, hoewel dit niet betekent dat er sprake is van een precieze scheiding van de uitvoerende en wetgevende macht, zoals die vaak bestaat in een parlementaire democratie in het kader van een staat. Toch moeten we ons ervan bewust zijn dat de Europese Raad niet alleen wetgevende macht is: hij is ook de uitvoerende macht, dit keer samen met de Commissie, en er is een hele serie debatten die niets te maken hebben met het wetgevende domein.
Derhalve, evenals in een regering ­ want het gaat immers om de intergouvernementele dimensie ­ vinden de debatten vaak achter gesloten deuren plaats. Ik heb het geluk deel uit te maken van het kabinet van de regering van mijn land. De ministerraad in het Elysée staat niet open voor de pers, wordt niet gefilmd. Ik geloof dat dat goed is omdat men beslissingen moet nemen die vervolgens in alle openheid aan de burgers meegedeeld worden.
Uit naam van dit concept van de scheiding der machten worden open of gesloten debatten georganiseerd. Ik denk dat het eerder de Raad tot eer strekt bepaalde debatten opengesteld te hebben, hoewel het strijdig is met wat ik zojuist zei over het functioneren van een regering. We doen het toch en houden goed rekening met het hybride karakter van de Raad.

De Voorzitter
 Mijnheer Moscovici, wij stellen het op prijs dat u vanmiddag tijd voor het Parlement hebt uitgetrokken
Aangezien de tijd voor het vragenuur aan de Raad is verstreken, worden de vragen nrs. 15 tot en met 40 schriftelijk beantwoord.
Het vragenuur voor vragen aan de Raad is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.15 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Economische en sociale ontwikkeling van Turkije
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0206/2000) van de heer Morillon, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende maatregelen ter bevordering van de economische en sociale ontwikkeling van Turkije (7492/1/2000 REV - C5-0325/2000 - 1998/0300(COD)).

Morillon
Mijnheer de Voorzitter, het gemeenschappelijk standpunt waarnaar u zojuist hebt verwezen wordt voor een tweede lezing aan ons Parlement voorgelegd, niet vanwege inhoudelijke problemen maar vanwege kwesties die verband houden met de vorm. Dit mag futiel lijken, maar dat is beslist niet het geval.
Voor wat de inhoud betreft is ons Parlement inderdaad ermee akkoord gegaan dat voor de komende 5 jaar een bedrag van 135 miljoen euro wordt vastgelegd ten behoeve van maatregelen, die Turkije moeten compenseren voor de offers die het zich heeft moeten getroosten bij zijn toetreding tot de douane-unie met de Europese Unie. Op dit punt bestaat er geen enkel meningsverschil met de Raad.
Ten aanzien van de vorm hadden wij een aantal terreinen aangegeven waarop de maatregelen bij voorrang betrekking zouden moeten hebben. Drie van onze desbetreffende voorstellen heeft de Raad niet willen overnemen. Het eerste betreft de introductie van het voorzorgsbeginsel met betrekking tot de ontwikkeling van kernenergie, in het bijzonder binnen gebieden waar gevaar voor aardbevingen bestaat. Het tweede betreft de bescherming en erkenning van de culturele identiteit van minderheden, alsmede steun aan initiatieven voor de afschaffing van de doodstraf. Op de derde plaats bepleitten wij steun aan het opzetten van elke vorm van samenwerking die een regeling van het Koerdische vraagstuk naderbij zou kunnen brengen.
Deze formele kwesties spelen naar mijn oordeel zeker geen geringe rol in het debat dat voorafgaat aan de discussie die in oktober door de Commissie buitenlandse zaken aan de toetreding zal worden gewijd en naar aanleiding waarvan ik in november een verslag zal voorleggen over de voortgang van de werkzaamheden en de evolutie van de binnen de Unie en in Turkije heersende opvattingen.
Sinds in Helsinki de deur naar deze toetreding opnieuw is geopend, kan niemand zeggen waar de aldus ingeslagen weg toe zal leiden en over hoeveel tijd. Ik geloof dat er een zeer brede overeenstemming bestaat over het feit dat aan Turkije een speciale positie moet worden toegekend wegens geografische, historische, economische en politieke redenen. Deze speciale positie kan en moet niet alleen worden beschouwd vanuit een perspectief van lidmaatschap, maar ook in het kader van nauwe samenwerking met de Europese Unie. Deze keuze moet langs democratische weg worden gemaakt door de Europese burgers die wij hier vertegenwoordigen, en door de burgers van Turkije. Naar ik heb begrepen is dit ook uw mening, commissaris Verheugen, en ik kan u verzekeren dat die door een grote meerderheid van mijn collega's wordt gedeeld.
Het besluit over de toetreding van Turkije is te belangrijk voor de toekomst van de Unie en van Turkije om in omfloerste stilte of in achterkamertjes te kunnen worden genomen. Langdurige debatten zullen moeten worden gevoerd, zowel hier als in de nationale parlementen, en men is het erover eens dat nog een lange en moeilijke weg te gaan is. Als rapporteur voor de uitbreiding is mij dit inmiddels duidelijk geworden. Niet alleen vanwege de rijkdom en de passie van het in dit Parlement reeds gestarte debat, maar ook door de reacties in Turkije, zowel in leidende kringen als in de samenleving.
Bij de presentatie van mijn verslag zal ik in detail ingaan op deze tegengestelde reacties. Vandaag beperk ik mij tot één essentiële conclusie. De burgers van Turkije beginnen te beseffen dat hun toetreding tot de Europese Unie niet alleen een pijnloze herziening van hun rechtsstelsel en een gedeeltelijke afstand van de soevereiniteit waaraan zij sterk hechten, zal vergen, maar ook een radicale verandering van hun gewoonten en mentaliteit, waartoe zij niet bereid lijken te zijn. Om die reden heeft ons Parlement het initiatief genomen voor de oprichting van een Euro-Turks forum, waarbinnen gezaghebbende vertegenwoordigers van de Turkse samenleving op diepgaande wijze van gedachten kunnen wisselen met hiertoe gemandateerde leden van het Europees Parlement. In mijn verslag zal ik dit voorstel opnieuw voorleggen. Ik meen te mogen zeggen dat de Turkse regering hier niet vijandig tegenover staat, welhaast integendeel.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, aan het begin van deze lange weg en mij bewust zijnde van deze feitelijke situatie lijkt het mij een goede zaak alle schijnheiligheid te laten varen en niet langer de ogen te sluiten voor de obstakels, waaronder de Koerdische kwestie de eerste plaats inneemt. De Fransen zouden het vandaag de dag niet in hun hoofd halen om te ontkennen dat er problemen zijn met Corsica, zelfs al zijn de Franse burgers en hun leiders het niet eens over de mogelijke oplossingen. Er bestaat een Koerdisch probleem in Turkije. De Raad mag het Parlement niet verbieden voorstellen te doen die tot een oplossing kunnen bijdragen. Als wij deze tekst aan een tweede lezing onderwerpen is dit niet om zuiver formele redenen, maar omdat ons Parlement weigert mee te doen aan dit politieke spelletje.

Zacharakis
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het roerend met de heer Morillon eens dat een eind moet worden gemaakt aan de hypocrisie waarmee men - om politieke redenen of ook uit puur opportunisme - bepaalde, reëel bestaande problemen benadert. Mijns inziens worden namelijk in de door de Raad verworpen amendementen drie reële vraagstukken aan de orde gesteld. Het onderhavig gemeenschappelijk standpunt van de Raad lijkt dan ook op zijn minst schijnheilig te zijn, daar de Raad hierin laat doorschemeren dat hij deze vraagstukken liever negeert of bagatelliseert.
In deze amendementen worden echter de onwrikbare standpunten van het Europees Parlement weergegeven. Dit zijn drie heel belangrijk amendementen en terecht dringt de rapporteur aan op aanvaarding daarvan. Hierin wordt gesproken over ten eerste de vrijwaring tegen de gevaren die de bouw door de Turkse autoriteiten van een kerncentrale in een aardbevingsgebied zou veroorzaken, ten tweede de doodstraf en ten derde de verplichting van Turkije tot het erkennen en beschermen van de culturele identiteit van de minderheden, in het kader van zijn algemene verplichtingen inzake eerbiediging van de rechtsstaat en de mensenrechten. Ook is sprake van het onbetwistbare probleem van de Koerden en de noodzaak van een oplossing daarvan. Een oplossing betekent echter niet dat Turkije burgers moet bombarderen zoals het de laatste keer op 18 augustus in het gebied Kendakor heeft gedaan.
Ik hoop dat de aandrang van het Parlement op de aanvaarding van de betrokken amendementen de Turkse kant zal helpen inzien - ofschoon de heer Morillon terecht opmerkte dat Turkije weinig zin toont om tot een dergelijk inzicht te komen - dat het toenaderingsproces tot Europa geen eenrichtingverkeer is, dat de goede wil niet van een kant kan komen en de leden van de Europese Unie niet bereid zijn eenzijdig begrip op te brengen voor de zogenaamde bijzonderheden van Turkije en deze te dulden. Turkije moet inzien dat voor toenadering tot Europa ook goede wil van de kant van de Turkse autoriteiten en de Turkse samenleving nodig is. Zij moeten zich aanpassen aan de rechtsvoorschriften en de morele regels die aan de Europese Unie ten grondslag liggen en die door alle kandidaat-landen, zonder enige uitzondering, gerespecteerd dienen te worden. Helaas blijft Turkije deze regels schenden, zoals niet alleen blijkt uit de tekortkomingen bij de democratisering en in de Koerdische kwestie, maar ook uit veel andere gevallen, zoals de kwestie Cyprus en de Grieks-Turkse betrekkingen.
Een algemene, tastbare verandering in de Turkse houding en mentaliteit zou een hart onder de riem kunnen zijn voor degenen die met overdreven optimisme de toenadering van Turkije tot Europa wilden versnellen en de waarschijnlijk lange en moeilijk begaanbare weg - ik citeer hier weer de heer Morillon - wilden inkorten die Turkije moet afleggen om toe te treden tot de Europese familie.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, allereerst wil ik collega Morillon heel hartelijk danken voor zijn goede werk en zijn persistente vasthouden aan de eisen en de belangrijkste amendementen. Ik kan hem uit naam van mijn fractie steunen en ik geloof dat het mogelijk moet zijn om met de Raad tot overeenstemming te komen. We willen immers met dit instrument de economische en sociale ontwikkeling in Turkije bevorderen. Natuurlijk hopen wij dat parallel daaraan - misschien ook ten gevolge daarvan - ook de politieke ontwikkeling in Turkije naar democratie, respect voor de mensenrechten, in het bijzonder respect voor de eigen Koerdische bevolking, wordt versterkt en de doodstraf wordt afgeschaft.
Toch - en dat moet ik hier steeds weer zeggen en ik zeg dat ook in Turkije - zijn we zeer ontevreden over de vooruitgang van de politieke ontwikkeling. We zouden natuurlijk kunnen zeggen dat dit ons probleem niet is, en het is inderdaad ook voornamelijk voor Turkije zelf een groot probleem, dat dit land niet bereid is en niet de politieke instituties tot stand brengt om de vooruitgang op dit gebied zichtbaarder te maken.
Turkije heeft onlangs een nieuwe president gekozen - een rechter, een zeer vooraanstaand rechter en dat gebeurde met steun van de regering. Wat doet de regering als één van haar eerste daden? Zij stuurt de president in kwestie tijdens de zomer een soort noodverordening toe, waarmee ze bepaalde rechten van personen in overheidsdienst wil inperken en is verbaasd dat de president als voormalig hoge rechter de hem toegestuurde verordeningen afwijst en van mening is dat het parlement zich daarmee moet bezighouden, wat in een democratie eigenlijk volkomen vanzelfsprekend is.
Nou heb ik net zo weinig sympathie voor militante islamieten als veel anderen in dit Parlement, vooral wanneer ze een fundamentalistisch standpunt innemen, zoals dat in deze streken zeer vaak het geval is, zoals vandaag ook in het debat tussen de voorzitters van het Israëlische en Palestijnse parlement ter sprake kwam. Maar dat moet op wettelijke basis worden geregeld! Het is toch niet mogelijk om via een noodverordening plotseling al die militante islamieten uit hun functie te verwijderen, zoals de regering dat wenst. Is het echt een probleem? Dan is het een probleem dat in het parlement moet worden behandeld!
Het Koerdenvraagstuk werd al genoemd. Ook op dat punt zijn we nauwelijks een stap verder gekomen. Er zijn steeds maar weer positieve en negatieve signalen. De mensen die weten dat het een cruciaal probleem is, ontbreekt het aan moed. U heeft het Corsicaanse vraagstuk genoemd. Ik zou zeggen dat er ook in Frankrijk flink wat moed voor nodig is om dit probleem na zoveel jaren aan te pakken. Een heel klein beetje van die moed zou ik voor Turkije wensen, zodat voor het Koerdenvraagstuk ook echt een oplossing gevonden wordt. Er zijn natuurlijk ook nog andere minderheidsvraagstukken.
De doodstraf werd genoemd. Hoe vaak heeft men nu al gehoord dat men ervan overtuigd is dat de doodstraf moet worden afgeschaft en hoe lang duurt het niet tot stappen daartoe worden gezet! Dat moet voor de mensen in dit Parlement - en ik reken mezelf daartoe - die Turkije heel graag in de Europese Unie zouden willen hebben wel een teleurstelling zijn, omdat Turkije deze stappen niet zet. Toch ben ik van mening dat wij erbij moeten blijven dat we nakomen wat we toegezegd hebben. Onze toezeggingen kunnen en zullen worden nagekomen, met name ten aanzien van de bevordering van de economische en sociale ontwikkeling. We wachten nu met spanning af of Turkije uit zichzelf vaart zal zetten achter de politieke ontwikkeling.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, onze betrekkingen met Turkije moeten democratie, stabiliteit en consequent handelen bevorderen. De weg daartoe is onder andere sociale en economische ontwikkeling en om dit te bereiken zijn buitenlandse investeringen noodzakelijk. Het begrotingspakket van de Unie zal een stimulans zijn voor toekomstige investeringen in Turkije en zal bijgevolg ook de democratie en de mensenrechten bevorderen en consolideren. Wij weten dat een dergelijke strategie goed werkt, zoals eertijds is gebleken in dictatoriale staten in Zuid-Europa, wij zullen hetzelfde vaststellen in Centraal- en Oost-Europa, dus moet het ook in Turkije mogelijk zijn. Het Parlement moet deze strategie steunen en erop aandringen dat aan de criteria van Kopenhagen op het vlak van democratie en mensenrechten wordt voldaan, vooraleer er ook maar sprake kan zijn van toetredingsonderhandelingen. Tot slot wijs ik erop dat duizenden Koerdische dorpen die met de grond gelijk gemaakt zijn, dringend heropgebouwd moeten worden. Dit moet een uitdrukkelijke prioriteit zijn in ons beleid ten opzichte van Turkije en wij moeten de Turkse regering onder druk zetten opdat ook zij dit als een prioritaire zaak beschouwt en tevens de rechten van de Koerdische minderheid respecteert zoals de EU-lidstaten en de overige kandidaat-landen de rechten van hun minderheden respecteren.

Ceyhun
Mijnheer de Voorzitter, namens mijn fractie wil ik de rapporteur graag bedanken voor zijn aanbeveling voor de tweede lezing. Hij kent de situatie in Turkije goed. Hij kent de problemen van dit land en van de mensen die daar leven. Het is geen geheim dat er pas een naar ons idee democratisch Turkije kan zijn, als de heersende economische en sociale problemen worden opgelost. Het is ook bekend dat Turkije deze problemen zonder onze hulp niet kan overwinnen.
Daarvoor zijn de in de amendementen van de rapporteur genoemde eisen - hij spreekt van de bescherming van minderheden, hij eist terecht de afschaffing van de doodstraf en vraagt om een oplossing van het Koerdenvraagstuk - in ieder geval geen voorwaarden die deze hulp zouden moeten bemoeilijken, maar waardevolle voorstellen voor de noodzakelijke democratische hervormingen in Turkije. Turkije zal er uiteindelijk van profiteren, als deze hervormingen worden verwezenlijkt. In dit opzicht steunen wij zijn aanbeveling en bedanken wij hem nogmaals voor zijn werk!

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, er zijn pas, of al, negen maanden verstreken sedert in Helsinki werd besloten Turkije officieel tot toetredingskandidaat uit te roepen. Wij hebben toen onmiddellijk gewaarschuwd en gezegd dat dit besluit niet alleen weinig behulpzaam zou zijn voor de democratisering en de verbetering van de levensstandaard van het Turkse volk, zoals zo velen beweerden, maar zelfs een reden zou zijn voor het regime om de repressie te verscherpen. Na negen maanden moeten wij tot ons groot betreuren vaststellen dat wij gelijk hebben gekregen, want wij hadden eerlijk gezegd liever gehad dat onze vrees ongegrond was gebleken.
Nu doet de Raad vandaag een voorstel tot het vrijmaken van 135 miljoen euro voor de economische en sociale ontwikkeling van Turkije. Wij vrezen dat een aanzienlijk deel hiervan, ondanks alle mogelijke controle, zal worden gebruikt voor de versterking van het repressiemechanisme.
Staat u mij toe enkele gegevens te noemen. Wij weten allen dat ondanks alle beloften de Turkse grondwet, evenals het strafrecht, nog steeds zeer ondemocratisch is. In de gevangenissen zitten momenteel meer dan 15.000 politieke gevangen. Zij leven daar onder onmenselijke omstandigheden, omstandigheden die zelfs "gemoderniseerd" worden met een versterkte toepassing van gevangenschap in totaal isolement. Dit brengt in Turkije enorme reacties teweeg. Zelfs de orde van advocaten van Istanbul heeft met een speciaal rapport deze maatregelen aan de kaak gesteld. Tijdens de manifestaties ter gelegenheid van 1 september, de internationale dag van de vrede, zijn opnieuw mensen gearresteerd. Cyprus is nog steeds bezet. Premier Ecevit van Turkije zegt op hetzelfde moment waarop wij het geld vrijmaken dat de kwestie Cyprus in 1974 werd opgelost. Deze werd dus opgelost met een barbaarse invasie en de voortzetting van de bezetting onder volledige minachting van de VN-resoluties. Ik wil hier nog aan toevoegen dat de Turkse minister van Buitenlandse Zaken Gem hetzelfde verkondigt wat de Grieks-Turkse betrekkingen betreft.
Niemand mag zich op de borst kloppen en zichzelf lof toezwaaien, want deze Grieks-Turkse betrekkingen leiden tot voortdurende concessies van de Griekse regering. Dit kan alleen maar tot meer spanning leiden. U wilt dus dit geld gebruiken als een lokaas, als een middel om een nog grotere voet tussen de deur van de Turkse economie te krijgen, en de rijkdommen van het Turkse volk nog meer te plunderen. Wij zeggen niet: geef het geld maar, of geef het geld niet. Wij willen alleen maar duidelijk maken onder welke omstandigheden en om welke redenen dit geld wordt gegeven.

Souladakis
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik ga volledig akkoord met het uitstekende verslag van de heer Morillon, evenals met zijn inleiding en de aanvulling daarop van de heer Swoboda. Ik zal dus geen argumenten herhalen die ik volledig onderschrijf. Ik wil wel enkele opmerkingen maken.
De bijzondere kenmerken van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije, zoals wij die nu al jarenlang, vanaf het eerste begin tot de huidige cruciale fase meemaken, zijn te wijten aan het politieke probleem dat Turkije heet. In Helsinki werd ongeveer negen maanden geleden een procedure op gang gebracht die zou kunnen uitmonden in een oplossing van het politieke probleem Turkije. Aangezien de heer Verheugen, de voor uitbreiding bevoegde commissaris, hier aanwezig is en aangezien er een bepaalde sfeer heerst ten aanzien van de tekst die aan het partnerschap tussen de Europese Unie en Turkije ten grondslag zal liggen - en die ons later zal worden voorgelegd - ben ik er zeker van dat steun zal worden gegeven aan de opneming in de tekst zelf, en niet in de preambule, van al hetgeen in Helsinki werd besloten ten aanzien van de mensenrechten, Cyprus, de Egeïsche Zee en crisisbeheer.
Ziet u, Turkije is een raar geval. Turkije veroorzaakt crisissen in heel het omliggende gebied. Wij leven in dat gebied en willen dat die crisissen ophouden. Zij worden veroorzaakt door de structuur van het politiek bestel in Turkije. Wij hebben kortgeleden de manifestaties gezien van de Turks-Cyprioten op Cyprus. Zij doen eindelijk hun mond open en klagen Turkije aan als bezettingsmacht. Ik hoorde gisteren op de BBC de leider van een Turks-Cyprische partij - een partij van Turks-Cyprioten en niet van kolonialisten - zeggen dat nog maar de helft van de Turks-Cyprioten op Cyprus is. Zij zeggen nu: "Turken, laat ons toetreden tot de Europese Unie. Jullie willen zelf toetreden; laat ons dan eerst toetreden" .
Aangezien met deze betrekkingen de politieke vormgeving van Europa, zijn perspectieven en principes in het geding zijn, ben ik ervan overtuigd dat commissaris Verheugen ons zal bevestigen dat de Commissie, als hoedster van al deze principes, de toetredingsprocedure van Turkije hiervan afhankelijk zal maken. Mijns inziens is dit het hoofdthema: de opstarting en de uitvoering van deze procedure. Ik geloof namelijk niet, mijnheer Verheugen, dat het voor ons aanvaardbaar zal zijn dat wij enerzijds onze parlementen en regeringen kiezen en in Turkije anderzijds een militair establishment de scepter zwaait en ons allen de politieke wet voorschrijft. Daarom wordt met het verslag van de heer Morillon een bemoedigend perspectief geopend. Als Grieken willen wij dat Turkije toetreedt tot de Europese Unie. Wij willen een democratisch Turkije, want een democratisch Turkije betekent beëindiging van de crisissen in het omliggend gebied, crisissen die wij nu al jarenlang meemaken en die voor niemand een pretje zijn.

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur heel hartelijk danken voor het gedegen verslag. Ik ben blij dat we kunnen vaststellen dat er een verregaande overeenstemming is bereikt. Ik ben ook blij dat het Parlement heel snel op het gemeenschappelijk standpunt, dat in de Raad unaniem werd aangenomen, heeft gereageerd en ik ben vooral blij dat het Parlement dit standpunt, dat door de Commissie werd voorgesteld, voor het overgrote deel kan overnemen.
In het verslag wordt voorgesteld de ontwerpverordening op drie punten aan te vullen. Ik kan u zeggen dat de Commissie de opvattingen van het Parlement over deze punten deelt. De Commissie zal daarom de door het Europees Parlement voorgestelde amendementen aldus toetsen, de Raad zo snel mogelijk haar standpunt mededelen en de Raad tevens verzoeken de wetgevende procedure af te sluiten.
De onderhavige ontwerpverordening is van bijzonder belang, want samen met de maatregelen ten gunste van Turkije in het kader van het MEDA-programma en de door de Raad in april vastgestelde verordening is zij de laatste van de drie pijlers van de financiële steun voor Turkije. Al deze financiële middelen zijn bedoeld om de uitvoering van de pretoetredingsstrategie te ondersteunen. Bij deze pretoetredingsstrategie gaat het erom Turkije gereed te maken voor onderhandelingen. Turkije is pas rijp voor onderhandelingen als fundamentele politieke, economische en sociale hervormingen zijn doorgevoerd.
Door de verbetering van de betrekkingen tussen de Unie en Turkije na de Raad in Helsinki is het mogelijk om over alle kwesties open en kritisch met elkaar te spreken. De intensievere politieke dialoog op alle niveaus die kenmerkend is voor het klimaat na Helsinki, heeft daartoe zeer zeker bijgedragen. Ik moet ook zeggen dat open en kritische gesprekken, die soms ook gaan over pijnlijke onderwerpen, die ook gevoelige kwesties aanstippen, absoluut noodzakelijk zijn als we de ingeslagen weg tot een goed einde willen brengen.
Ik wil graag van deze gelegenheid gebruikmaken om te benadrukken dat we van Turkije verwachten dat het zich er vast toe verplicht om het op gang gebrachte hervormingsproces voort te zetten. Turkije heeft enkele weken geleden de twee VN-conventies over burger- en politieke rechten en over economische en sociale rechten ondertekend. Ik geloof wel dat dit samenhangt met het besluit dat we afgelopen jaar hebben genomen en als een goed resultaat kan worden gezien. Ik juich de ondertekening toe als een belangrijke stap in de goede richting. Ik wil echter ook benadrukken dat het er nu op aankomt dat de twee conventies snel door het Turkse parlement worden geratificeerd en dat de verplichtingen die daaruit voortvloeien, ook in de praktijk worden gebracht.
Bij mijn laatste bezoek aan Turkije in juli werd ik uitvoerig geïnformeerd over een bij de regering ingediend verslag van een interministeriële commissie over de hervormingen die nodig zijn om te voldoen aan de criteria van Kopenhagen. Het verslag bevat een grote hoeveelheid hervormingsplannen ter verbetering van de mensenrechten. Het komt er nu echter op aan dat de voorgestelde hervormingsmaatregelen door de Turkse regering in het kader van een consequent wetgevingsprogramma in daden worden omgezet. Daarop heb ik tijdens de gesprekken in Turkije ook nadrukkelijk aangedrongen.
Zoals u weet, heeft de Europese Raad in Helsinki bevestigd dat de nakoming van de politieke toetredingscriteria een absolute voorwaarde is voor de intensivering van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Turkije. Dit zal ook het belangrijkste punt zijn bij de uitwerking van het partnerschap voor de toetreding, dat de Commissie overeenkomstig de opdracht van de Raad in de herfst van dit jaar zal indienen.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12 uur plaats.

Audiovisueel beleid van de Gemeenschap in het digitale tijdperk
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0209/2000) van de heer Veltroni, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over de mededeling van de Commissie aan de Raad, het Europees Parlement, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's - Beginselen en richtsnoeren voor het audiovisueel beleid van de Gemeenschap in het digitale tijdperk (COM(1999) 657 - C5-0144/2000 - 2000/2087(COS))

Veltroni
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik ben van mening dat het door de Commissie ingediende document over het audiovisuele beleid van de Gemeenschap in het digitale tijdperk belangrijk is omdat deze technologische innovatie in zekere zin rechtstreeks een weerslag heeft op onze culturele toekomst en zelfs op delicate kwesties zoals het pluralisme en de kwaliteit van de democratie in ons werelddeel.
Met het digitale tijdperk en de convergentie van de media zal alles veranderen: de wijze van contact maken, van communiceren, van werken, van produceren en van kennis vergaren. Dat brengt risico' s met zich mee - zoals altijd het geval is wanneer zich vernieuwingen voordoen - maar de overgang naar het digitale tijdperk brengt ook ongekende mogelijkheden voor pluralisme met zich mee en biedt geweldige productieve perspectieven voor het systeem.
Het is niet toevallig dat de Britse minister-president Tony Blair een paar dagen terug voorstelde om ook de frequenties voor de digitale televisie te veilen en aldus de technologische omschakeling te versnellen. Dit betekent een revolutie voor de vooruitzichten van het traditionele beheer van het elektromagnetisch spectrum. En het is evenmin toevallig dat diezelfde Blair heeft voorgesteld de top box set gratis te verspreiden, vanwege het dubbele voordeel dat hij hierin ziet: enerzijds voor de economie en anderzijds voor de culturele en informatieve diversiteit in zijn land.
De technologie verandert en dientengevolge veranderen ook de vooruitzichten en dus ook de juridische benaderingen. Daarom is het noodzakelijk dat de Gemeenschap weet waar ze naartoe wil, wat ze moet nastreven wil het digitale tijdperk ook daadwerkelijk kunnen bieden wat het in zich heeft: nieuwe mogelijkheden voor de cultuur, voor de diversiteit, voor de culturele en taalkundige verscheidenheid, alsook voor de Europese economie en voor technologische innovatie en onderzoek op ons continent.
Wij zijn van mening dat deze doelstellingen bereikt kunnen worden met de instrumenten die al in de tekst door de Commissie zijn aangegeven. Desalniettemin zijn in het debat dat in het Parlement is gevoerd een aantal kleine maar belangrijke aanvullingen voorgesteld. Daarbij is rekening gehouden met diverse gezichtspunten en hebben we gepoogd, zoals we dat ook in de Commissie cultuur hebben geprobeerd, om te komen tot een oplossing waarover iedereen het eens kon zijn, zodat het verslag met unanieme stemmen aangenomen kon worden.
In de eerste plaats: de noodzaak tot een snelle aanpassing van de juridische bepalingen die op de sector van toepassing zijn, in het bijzonder de richtlijn 'televisie zonder grenzen' , waarvan al geruime tijd terug is vastgesteld dat deze aan herziening toe is.
In de tweede plaats: om het risico van afhankelijkheid van onze culturele sector bij een verveelvoudiging van zenders te vermijden, wil men productieve investeringen in de audiovisuele sector mogelijk maken. Subsidiering van de media is onontbeerlijk, maar ik denk dat ook geregeld moet worden dat de radio- en televisiezenders zelf, zoals in sommige landen al gebeurt, een deel van hun inkomsten moeten reserveren voor de productie van Europese programma' s, een model dat ik nuttig acht en belangrijk voor het stimuleren en versterken van de sector.
Op de derde plaats een controle op mediaconcentraties, mogelijk op basis van een gerichte regulering op Europees niveau ter bescherming van de diversiteit, om terug te komen op het idee van een richtlijn over de media en een lichaam dat op Europees niveau de naleving van de regels in die gevoelige sector controleert; daarnaast een beleid dat in het tijdperk van convergentie de universele dienstverlening beschermt, mede ten aanzien van de toegang tot de inhoud, opgevat als niet-discriminatie en betaalbare toegang tot de diensten. Erkenning voor de belangrijke rol die de publieke radio- en televisiediensten spelen in het gedigitaliseerde systeem, waarbij deze natuurlijk heroverwogen en herzien moet worden in het licht van de technologische veranderingen, maar waarbij men ook de taak op zich zal moeten nemen om kwaliteitsdiensten te garanderen aan een groot publiek dat nog geruime tijd gebruik zal blijven maken van het televisietoestel in de huiskamer en de ontvangst via de ether om in zijn dagelijkse informatiebehoefte te voorzien; en een strategische erkenning van de rol van de digitale televisie over land, waarvan de uitbreiding ook hier niet anders gezien kan worden dan als een gunstig gegeven.
Tot slot wordt in het verslag een aanvulling voorgesteld om zeker te stellen dat er bijzondere aandacht wordt besteed aan het waarborgen van de culturele diversiteit, aan de internationale onderhandelingen en aan de noodzaak om de Europese audiovisuele industrie te versterken zodat zij kan concurreren op de wereldmarkt.
Dat is in grote lijnen de geest van het verslag, waarin is gepoogd te opereren binnen de contouren uiteengezet in het verslag van de Commissie.
De TDI-Fractie heeft een aantal amendementen ingediend die zijn ingegeven door een andere visie, een andere legitieme culturele en politieke grondslag. Ik ben van mening dat als deze zouden worden aangenomen, dit in feite zou neerkomen op het schrappen van de overwegingen op basis waarvan we in de commissie overeenstemming hebben bereikt: die overwegingen die maken dat wij van mening zijn dat dit verslag, als het wordt goedgekeurd, een positieve aanvulling zou kunnen vormen op het verslag van de Commissie.

Zappalà
Mijnheer de Voorzitter, ik vervang de heer Tajani, als lid van dezelfde delegatie en dezelfde commissie, namelijk de Commissie juridische zaken.
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega' s, hoewel ik het initiatief van de Commissie inhoudelijk in grote lijnen toejuich, doet dit niets af aan het belang van de reglementering van het audiovisueel beleid in dit hoogwaardige technologische tijdperk, dat in de nabije toekomst nog sterker ons leven zal bepalen dan nu al het geval is.
De complexiteit van het onderwerp en de korte tijdsspanne staan mij slechts een paar korte, opsommende opmerkingen toe die ik als essentieel beschouw en waarvan ik hoop dat de Commissie ze in haar komende afweging zal meenemen.
De vrijheid van informatieverschaffing en de vrijheid van meningsuiting zijn en blijven essentieel voor het waarborgen van recht en vrijheid. Het vertrouwen van de burgers in de audiovisuele dienstverlening wordt gegarandeerd door het respecteren van de principes van bescherming van de menselijke waardigheid en de bescherming van minderjarigen.
Op dit zich voortdurend en snel ontwikkelende terrein zijn duidelijke regels nodig, die echter niet te star mogen zijn, om te voorkomen dat ze meteen al weer achterhaald zijn. Technologie en inhoud kunnen niet aan dezelfde regels onderworpen worden: de technologie moet neutraal zijn en de inhoud moet gereglementeerd.
De financiering moet proportioneel en transparant zijn en mag de marktwerking en de mededinging niet beïnvloeden. Bij commerciële activiteiten door een dienstverlener in de publieke sector moet de compensatie voor geleverde diensten gebaseerd zijn op een duidelijk onderscheid tussen kosten en baten, om vertekende subsidies van staatswege te vermijden en te bereiken dat ook particuliere ondernemingen een publieke dienst kunnen verschaffen.
Er mag geen enkele nationale beperking worden ingevoerd bij de omzetting naar nationale regelgeving, zodat een werkelijk Europese harmonisatie tot stand kan komen, zowel nu als bij toekomstige uitbreidingen. Door in het normatieve kader ook codes voor zelfregulering op te nemen, zal transparantie, verantwoordelijkheid en gelijkwaardigheid tussen de publieke en commerciële ondernemingen bereikt worden. Het moge duidelijk zijn dat op het terrein van de nieuwe technologieën vermeden moet worden dat de subsidies van de staat aan de publieke zenders worden gebruikt voor commerciële doelen, waardoor de concurrentie met de commerciële zenders in het geding komt, in plaats van erop toe te zien dat ze zich exact aan de programmeringsverplichtingen houden.
Het gaat er dus kortweg om de veelvormigheid en de diversiteit van het aanbod te garanderen en alle aanbieders de mogelijkheid te geven om zich te ontwikkelen tot innovator en voortrekker, en zo de toegang tot publieke financiering te liberaliseren.

Hieronymi
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik collega Veltroni bedanken. Als rapporteur heeft hij zeer goed werk afgeleverd en zich ook zeer coöperatief opgesteld, waarvoor ik hem graag wil danken. Mijn dank gaat echter evenzeer uit naar de Commissie, die een uitstekende basis heeft gelegd voor de beraadslagingen van de commissie en het Parlement.
De audiovisuele sector staat in principe voor twee belangrijke taken. Enerzijds is de audiovisuele sector de motor voor arbeidsplaatsen met toekomst, anderzijds is de sector ook van wezenlijk belang voor de waarborging van de culturele verscheidenheid en de vrijheid van meningsuiting in Europa. Daarom is het belangrijk om altijd beide aspecten in het oog te houden. Ik wil dat graag kort aan de hand van drie voorbeelden verduidelijken.
Ten eerste: het is noodzakelijk dat inhoud en techniek verschillend en onafhankelijk worden geregeld. We hebben een techniek nodig die zeer snel en zeer flexibel kan reageren op de technologische revolutie. Ik noem hier slechts het sleutelwoord "Internet". Maar aan de andere kant is het zo dat we niet alleen een universeel toegankelijke toegang tot alle netwerken voor de burgers moeten waarborgen, maar dat we ook op het gebied van de bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid waarborgen nodig hebben, wettelijke regelingen die onafhankelijk van de verspreidingstechnieken deze voor ons allen essentiële waarden veiligstellen.
Ten tweede: het voorbeeld van het besluitvormingsniveau. Voor het vraagstuk van de technologie hebben we een groeiende samenwerking tussen de lidstaten en op Europees niveau nodig. Wat de inhoudelijke kwesties betreft, willen we echter dat de waarborging van de culturele verscheidenheid en het pluralisme op de eerste plaats in handen van de lidstaten is en onder hun competentie valt.
Ten derde: de televisie in Europa. We hebben zowel de publiekrechtelijke als de particuliere omroepen, die beide een duidelijk regelgevend kader behoeven om zich in een concurrerende markt te kunnen ontwikkelen. Daarom zeggen we ja tegen het protocol in het Verdrag van Amsterdam over de publiekrechtelijke omroep en de bevoegdheid van de lidstaten om de taakstelling en financiering te waarborgen. We zeggen echter ook net zo duidelijk ja tegen de taak de particuliere zendgemachtigden in Europa te ontwikkelen en te steunen, zodat zij mee kunnen draaien in de mondiale concurrentie. Dat is de doorslaggevende voorwaarde voor de instandhouding van de culturele Europese inhouden, ook ten aanzien van de technologie van de toekomst.

O' Toole
Ik wil de heer Veltroni graag bedanken voor zijn waardevolle rapport. Het is een welkome verheldering van waar het Parlement staat ten aanzien van kwesties met betrekking tot de digitale en audiovisuele sector voor de aanstaande herziening van de richtlijn "televisie zonder grenzen". Ik wil echter mijn opmerkingen hier vanavond beperken tot de publieke uitzendingen in het digitale tijdperk omdat er een aantal zeer belangrijke kwesties op het terrein van de publieke toegankelijkheid zijn waar we ons over dienen te buigen bij het definiëren van de uitgangspunten voor de overgang van ons huidige mediabestel naar de ontwikkeling van digitaal uitzenden.
Het definiëren van de waarden en principes die ten grondslag liggen aan de publieke uitzendingen zorgt toch al voor enige problemen, omdat de lidstaten, bedrijven en zendgemachtigden er allemaal zeer verschillende opvattingen op nahouden over wat publieke uitzendingen eigenlijk inhouden. Dit moet ons er echter niet van weerhouden om die voor het digitale tijdperk te definiëren, omdat deze principes voor ons allemaal erg belangrijk zijn en omdat de inhoud zich, net zoals de infrastructuur die zich al ontwikkeld heeft, ook verder zal ontwikkelen. Er wordt ons voortdurend voorgehouden dat we op de drempel staan van een kennismaatschappij, en als dat het geval is dan wordt kennis in zekere zin de macht die bepaalt wie de mensen zonder en met macht zijn, namelijk de slecht geïnformeerde en de goed geïnformeerde burgers.
Naar mijn idee zou het dichten van die kloof een van de belangrijkste punten moeten zijn die in dit verslag benadrukt worden. Er zijn een aantal redenen waarom dit, vanuit het perspectief van Europese inhoud, voor ons van belang is. Ten eerste, als we leven in een kennismaatschappij, dan zullen kennis- en creatieve vaardigheden zich moeten uitbreiden. Ten tweede leven we in een democratische samenleving en het digitale beleid in de audiovisuele sector kan onze lokale burgers aansluiting doen vinden bij onze burgers in de machtscentra. In termen van culturele rijkdom en diversiteit is het van belang dat we zowel kunnen beschikken over onze eigen bloeiende culturele centra als dat we ons als Europees continent verenigd weten. En tot slot zullen we ervoor moeten zorgen dat de overgang van analoog naar digitaal voor al onze burgers aantrekkelijk is: dat is het doel waarnaar wij moeten streven.

Sanders-Ten Holte
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het gonst om ons heen. Je kunt geen krant openslaan of radio of televisie aanzetten of je wordt geconfronteerd met nieuwe ontwikkelingen op het gebied van IT of digitalisering. Het gaat snel, razendsnel. En daarom is mijn fractie ook zeer verheugd over de mededeling van de Commissie en over het gedegen verslag van de heer Veltroni met oog voor alle aspecten van deze nieuwe ontwikkelingen.
Terecht stelt de rapporteur dat de AV-sector een uiterst belangrijke sector is voor werkgelegenheid maar tevens voor vrijheid van meningsuiting, de democratie en de culturele diversiteit in Europa. Maar dat betekent voor de Liberale Fractie niet dat Europa alles maar moet regelen. Dat kan niet en dat is ook niet wenselijk. Het is een zelfbewuste sector die heel goed op eigen benen kan staan. Dat betekent voor de liberalen dat er ten eerste niet nog eens een extra subsidie moet komen boven op het Media Plus voor de Europese film.
Complementair en samenwerking met het bedrijfsleven en fiscale maatregelen, dat zijn de kernwoorden van een effectiever beleid om de geldmiddelen te vergroten en de marketing en distributie te verbeteren. Daarom vragen wij om een stemming in onderdelen bij de overweging N. We zijn ook niet voor quota. De TV-zenders moeten zelf op grond van kwaliteit bepalen welke programma's zij willen brengen. Dat moet Europa niet willen regelen, dus geen kunstmatige bescherming. De industrie in Europa is zeer wel in staat interessante en hoogwaardige producties voort te brengen waar ook publiek voor is. De marketing en de distributie, ik zei het al, moeten alleen verbeterd worden.
Tenslotte, wij hechten aan de vrijheid van de gebruiker en dat geldt dan ook voor ouders. Die hebben het recht en de verantwoordelijkheid zelf te bepalen wat goed is voor hun kinderen. Daarom geen ingewikkelde censuur en filtering in programma's. Het is vaak zeer dubieus waar je de grens legt. En we willen zeker geen juridisch kader waarin dat van hogerhand wordt geregeld. Mijn fractie zal dienovereenkomstig haar stem uitbrengen.

Vander Taelen
Mijnheer de Voorzitter, ik moet eerst en vooral mijn collega Echerer excuseren die zich onwel voelde en huiswaarts is gekeerd. Dus als ik iets over mijn tijd ga, pik ik haar minuutje graag in. Uiteraard kan ik enkel collega Veltroni feliciteren voor het puike werk en het is ook een werk, zoals net gezegd is, dat op tijd komt. Europa heeft zich ook in het verleden, als ik denk aan telecommunicatie, nogal progressief opgesteld wat betreft een Europese eenheidsmarkt en dat heeft ons geen windeieren gelegd. Ik denk dat het nu tijd wordt dat we ook eens gaan kijken naar het inhoudelijk aspect want daar loopt Europa toch helaas een beetje achter. Het is uitstekend om een heel netwerk te maken dat beantwoordt aan de eisen van de convergentie, waarbij men dus informatie toegespeeld krijgt via een GSM, via een computer, via een televisie, maar we moeten ook eens gaan kijken welk soort informatie dat is en vooral, en dan denk ik ook aan wat daarvoor positief kan zijn voor onze audiovisuele industrie, vooral moeten wij oppassen dat wij niet overwoekerd worden door enkel Amerikaanse producten. Het is immers zo dat onze Europese cinema, en ik heb het al bij andere gelegenheden gezegd, een reusachtige achterstand heeft en wij kunnen ons niet permitteren, zeker als wij denken aan de geschiedenis van de Europese cinema, wij kunnen ons niet permitteren dat dit in de toekomst ook zo zal blijven.
Ik pleit niet voor quota. Ik pleit voor de oprichting van een Europees investeringsfonds waardoor de creatieve producers die wij in Europa hebben nu eindelijk eens echt kunnen gaan concurreren met Amerika, op een manier die volledig beantwoordt aan de eisen van de vrije markt. Neen, dit is geen regelgeving, dit is gewoon het mogelijk maken dat creatieve producers ook in Europa aan het werk gaan en dat wij niet alle talent en ook alle intelligentie en ook alle kapitaal, want dat is de nieuwe ontwikkeling, richting Hollywood zien vertrekken. Daarom zou ik ook willen vragen aan mevrouw de commissaris of zij niet denkt dat het moment gekomen is om te werken aan een nieuwe richtlijn voor de cinema. Dat we allemaal, want dat is een van de kenmerken van de commissie cultuur waarvan ik deel uitmaak, dat we nu allemaal eens gaan samenzitten en nadenken over hoe we die Europese cinema uit het slop halen. En nogmaals, dit is geen pleidooi voor regelgeverij, dit is echt kijken hoe cinema gemaakt wordt, want er is geen geheim aan. Cinema kan niet gemaakt worden zonder de steun van grote kapitalen en daar ontbreekt het in Europa aan en ik denk dat daar een unieke kans is weggelegd voor de Europese Investeringsbank.

Fraisse
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de Commissie heeft de taak op zich genomen om op korte termijn met een definitie te komen van hetgeen als een Europees audiovisueel product kan worden beschouwd. Naar deze definitie, die het natuurlijke sluitstuk is van onze discussie van vandaag, ben ik zeer benieuwd.
De richtlijn "televisie zonder grenzen" heeft tot resultaat gehad dat in elk land een hoog percentage aan nationale producties wordt vertoond, maar heeft niet tot een bredere verspreiding van deze werken kunnen leiden. De definitie van een Europees audiovisueel product moet dan ook zijn afgestemd op het doel, namelijk het bevorderen van de verspreiding van deze producten. Bij de culturele identiteit waarop vandaag zozeer de nadruk wordt gelegd, gaat het naar ons oordeel dan ook niet om een simpele optelsom van de identiteiten van elke lidstaat, maar om hun onderlinge uitwisseling en verspreiding. De verspreiding van werken en de herkomst van hun financiering volstaan echter niet voor een definitie van een Europese audiovisuele productie.
Ook de inhoud is voor ons allen van belang. Is het niet juist de pluriformiteit van de productie die bepalend moet zijn voor de inhoud? Partnerschappen zijn ongetwijfeld noodzakelijk voor hedendaagse en toekomstige audiovisuele creaties, maar monopolies en hegemoniale praktijken werken juist verstikkend op de creatieve activiteit. Niets is gevaarlijker dan de huidige concentratie van operatoren, die zowel de distributiemiddelen in hun macht hebben als zeggenschap uitoefenen over de inhoud.
Tegen de achtergrond van de zich momenteel voltrekkende digitale en technologische omwentelingen, toont het uitstekende verslag van de heer Veltroni op overtuigende wijze de economische en culturele noodzaak aan om tot een Europees audiovisueel beleid te komen.
Tot slot zou ik de nadruk willen leggen op een fundamenteel punt in dit verslag. Wie beter dan de publieke dienst kan de diversiteit en de pluriformiteit verdedigen? Wie kan beter instaan voor de vrije toegang tot informatie, recreatie en kennis? De publieke omroep is geen monopolie en mag dit ook niet zijn. Zij beoogt echter het algemeen belang en verdient als zodanig waardering. In elke lidstaat ontwikkelen de openbare omroepen zich autonoom, overeenkomstig protocol 32 van het Verdrag van Amsterdam, maar leveren zij vergelijkbare diensten: informatie, vernieuwing, een instrument voor uitwisseling en voor integratie, enzovoort.
Wel dient meer doorzichtigheid te worden gegeven aan de financiering, niet zozeer om de concurrentieregels te respecteren als wel om de publieke omroep in staat te stellen zijn activiteiten werkelijk te diversifiëren, en een breder dienstenpakket te kunnen aanbieden. Om, kort gezegd, niet weg te kwijnen in het digitale tijdperk maar onverdroten door te gaan met de vervulling van zijn specifieke taken die, dunkt mij, ook richtingbepalend moeten zijn voor het audiovisuele beleid van de Gemeenschap.

Angelilli
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen mijn complimenten aan de rapporteur dat hij erin geslaagd is een verslag samen te stellen dat zo rijk is aan voorstellen. Er zijn echter enkele aspecten waar ik nader bij stil wil staan.
Om te beginnen onderschrijf ik dat het beleid en de regelgeving in staat moeten zijn, ik zou zelfs willen zeggen ertoe verplicht zijn, zich aan te passen aan de snelheid van de technologische ontwikkelingen. In het specifieke geval van de audiovisuele sector, betekent het beschikken over heldere en bovenal actuele juridische instrumenten voor de instellingen, dat zij diezelfde veranderingen kunnen beheersen: het zo goed mogelijk kunnen beschermen van het publiek en de consumenten; de noodzakelijke grenzen stellen voor de bescherming van minderjarigen; nieuwe regels opstellen voor de bescherming van het auteursrecht; het vooruitlopen, in termen van regelgeving, op bepaalde fenomenen, zoals het feit dat de elektronische handel zich in de nabije toekomst ook zal bedienen van het instrument televisie.
Bovendien moeten we trots zijn en niet bevreesd de hele audiovisuele sector in het digitale tijdperk te beschouwen als een geweldig instrument voor vrijheid, voor informatie en de verbreiding van ideeën.
Er bestaat een enorm Europees cultureel en communicatief erfgoed dat op waarde geschat moet worden, en daarvoor zijn zeker meer middelen nodig, maar ook gelegenheden voor vergelijking, zoals bijvoorbeeld het Forum dat door de rapporteur is voorgesteld: een gelegenheid voor vergelijking om een audiovisueel beleid voor de toekomst te ontwikkelen dat in staat is om de oneindige mogelijkheden te benutten die de meest geavanceerde technologie biedt en die te koppelen aan het doel om zich te verzekeren van producten van steeds hogere kwaliteit.
Derhalve is het doel dat we willen bereiken een meer participerend en interactief audiovisueel beleid, om uitdrukking te geven aan zowel de eigenheid als aan de diversiteit, en die zijn binnen de rijkdom van de brede Europese identiteit ruimschoots voorhanden.

Della Vedova
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, geachte mijnheer Veltroni, ik kan, uit naam van de Italiaanse radicalen, het positieve oordeel over het verslag dat we momenteel bespreken over de mededeling van de Commissie inzake de richtsnoeren voor het audiovisueel beleid van de Gemeenschap in het digitale tijdperk niet onderschrijven. Ik kan dat niet omdat de mededeling een typisch voorbeeld is van het oude Europese cliché met betrekking tot de televisie en de filmindustrie: rechtstreekse publieke interventie door middel van staatsbedrijven, buitensporige subsidies, de ontkenning van de marktwerking waaraan de audiovisuele sector steeds meer onderhevig is. Dat alles aangepast - dat moet gezegd worden - aan het nieuwe digitale tijdperk van multimediaconvergentie en de buitengewone verbreiding van het Internet.
Men blijft kennelijk denken dat de Europese audiovisuele bedrijven niet in staat zijn om volwassen te worden en op eigen benen te staan en dat de consument niet in staat is om in het enorme multimedia-aanbod te herkennen wat de beste producten zijn die het meest aansluiten bij zijn wensen, alsof de buitensporige subsidiëring en bevoogding in het verleden niet juist de moeilijke situatie hebben gecreëerd waarin de sector zich vandaag bevindt. Een moedige introductie van marktwerking en een terugtrekking van de staat zou iedereen, bedrijven en consumenten, meer keuzevrijheid bieden.
Dan wil ik nu ingaan op een paar specifieke punten uit het voorliggende verslag. In de regelgeving wordt gesproken over een scheiding tussen infrastructuur en inhoud, waarbij wordt voorgesteld om voor die inhoud dezelfde regelgeving te laten gelden die we reeds gewend zijn. Maar wat betekent dat? Dat wil ik de heer Veltroni graag vragen! Is men misschien van plan om bijvoorbeeld de wet op de pers, met de bijbehorende contracten en de verplichte inschrijving bij het register voor journalisten en vakverenigingen, uit te breiden tot on-line publicaties? Dat zou in mijn optiek een grove vergissing zijn! Of om de verstikkende regelgeving die momenteel voor de televisie geldt uit te breiden tot alle andere programma's die via het net worden aangeboden? Dat zou een ernstige vergissing zijn, en een illusie, waarvan wederom de bedrijven en de Europese burgers de dupe zullen zijn. Het net heeft zo enorm kunnen groeien dankzij het onvermogen van staten om het te bedelven onder een woud van verboden en reguleringen. Het is een goede zaak dat dit zo gelopen is, en het is in mijn optiek ook een goede zaak dat dit zo blijft.
Met betrekking tot intellectueel eigendom en auteursrecht - een ander punt uit het verslag - acht ik het nutteloos en schadelijk voor de positieve ontwikkeling van het Internet om, zoals men verzoekt, de richtlijn over copyright aan te scherpen. We hebben net de zaak Napster gehad, en de zaak New Tell. Wij zijn van mening dat we moeten komen tot een kritische herziening van het auteursrecht en het copyright in een richting die de verbreiding van kennis en producten gemakkelijker en transparanter maakt, en de bedrijven, de grote spelers, weten dat ze daarover met het net tot overeenstemming zullen moeten komen.
Over het filmwezen: men vraagt additionele middelen voor het Europese filmwezen. De heer Veltroni weet dat er in Italië sprake is van een al meer dan vijftig jaar durende polemiek tussen de liberalen, Sturzo, Ernesto Rossi en degenen die door willen gaan met het subsidiëren van het filmwezen. Wij zijn van mening dat de vrije keuze van de burgers om te bepalen of een cinematografisch werk een succes of een mislukking is het beste en meest efficiënte criterium vormt, ook om de cinematografische sector tot wasdom te laten komen. Wij vragen per amendement om een kosten-batenanalyse van wat er totnogtoe gedaan is.
Tot slot nog een opmerking over de privatisering van de televisie: wij vragen een herziening van het protocol van het Verdrag van Amsterdam, waar hier echter naar verwezen wordt alsof het een voldongen feit is. In de Financial Times is de privatisering van het pronkjuweel van de Europese publieke omroepen - de BBC - al aan de orde gesteld.
De publieke omroepen moeten worden geprivatiseerd, anders zal men een steeds hogere bijdrage vragen voor nieuwe investeringen. Wil men een publieke dienst handhaven, dan moet de bijdrage voor radio en televisie worden geveild onder alle aanbieders: zo komen we tot efficiëntere programma's en besparingen voor de belastingbetaler. Ik vraag u de door ons ingediende amendementen in overweging te nemen, om het concept van dit verslag te veranderen, in plaats van verder te gaan met een systeem van subsidieprikkels dat nooit heeft gefunctioneerd en ook nooit zal functioneren.

Ridruejo
Mijnheer de Voorzitter, ik ben van mening dat het werk van de Commissie, alsook dat van de rapporteur, de heer Veltroni, heel wat belangwekkende punten bevatten. Het is duidelijk dat zij zich behoorlijke inspanningen hebben getroost om nieuwe onderwerpen te introduceren en nieuwe stappen te zetten op het gebied van het audiovisuele beleid van Europa. Ik vind echter dat ons op sommige punten nog heel veel te doen staat, zowel in de Commissie als in het Parlement. Met name als gevolg van de digitalisering hebben we een grote achterstand opgelopen ten aanzien van de diepgaande veranderingen in de audiovisuele sector. Als we nu niet in actie komen, gedragen we ons zoals de struisvogel die zijn kop in het zand steekt. Dat is toch niet waar we op uit zijn.
Zoals bekend is de digitalisering zo'n vijf jaar geleden op gang gekomen, en aan deze documenten bestond dan ook daadwerkelijk behoefte. Er is een vijftal punten waarop ik de aandacht zou willen vestigen omdat deze punten volgens mij te zijner tijd moeten worden aangepast.
Het eerste punt betreft de definitie van het begrip "publieke omroep". Dat is van belang als we in Europa een publieke omroep willen hebben in een bestel dat zo door concurrentie overheerst wordt - wat je kunt zien aan het publiek van de publieke omroepen - terwijl dat ook in het belang is van de particuliere zenders. Er moeten nog heel wat kwesties worden opgelost: een daarvan is de scheiding tussen de vereisten die voor beide omroepen worden vastgesteld.
Het tweede punt, dat mij van fundamenteel belang lijkt, is de herziening van de richtlijn "televisie zonder grenzen". Wat dat betreft zijn we net als die struisvogel.
In de derde plaats moet hoe dan ook worden vastgesteld - en in dit document wordt dit onvoldoende aan de orde gesteld - wat er moet gebeuren met de interactieve diensten op televisie, en met Internet op televisie.
Het vierde punt heeft betrekking op de overstap van analoge naar digitale televisie en de gevolgen daarvan voor de consument bij het gebruik of de aanschaf van nieuwe apparatuur.
Dan tenslotte de gevolgen van de wetgeving inzake mededinging en concentratie. Het audiovisuele beleid zou deze kwesties moeten aanpakken en het gebied van de mededinging moeten uitdiepen.

Iivari
Mijnheer de Voorzitter, het uitstekende verslag van de heer Veltroni heeft in de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport grote steun gekregen en hetzelfde lijkt nu ook hier in de plenaire vergadering te gaan gebeuren. De overgang naar het digitale tijdperk betekent voor de informatieoverdracht een enorme ommekeer. De technologische ontwikkeling biedt de consument steeds meer mogelijkheden bij het gebruik van audiovisuele producten, vooral als het gaat om tijd, plaats, inhoud en instrumenten. Tegelijkertijd betekent het de fragmentatie van de informatieoverdracht en een grotere druk op de integratie en de commercialiteit.
Voor het Europese concurrentievermogen, de werkgelegenheid, maar ook de cultuur neemt de audiovisuele sector een sleutelpositie in. De initiatieven van de Commissie op dit gebied zijn goed, evenals het feit dat er een duidelijker taakverdeling is tussen de directoraten-generaal "informatiemaatschappij" en "cultuur". Temidden van de technologische ommekeer is het noodzakelijk de maatschappelijke en culturele betekenis van de informatieoverdracht te beseffen. Het mag niet alleen gaan om instrumenten of financiële winst. De gelijke kansen bij informatie mag men niet bagatelliseren. Ik wil daarom onderstrepen dat ook in de toekomst een publieke radio-omroep gegarandeerd moet worden. In verband hiermee moet men het aanvullend protocol bij het Verdrag van Amsterdam respecteren, dat stelt dat de lidstaten bepalen hoe de financiering van de publieke dienst wordt geregeld. Er moet ook voor worden gezorgd dat het recht van de mensen op informatie en culturele diensten in de eigen taal wordt gegarandeerd.
In het toekomstige Europa vormt de moedertaal het vaderland, zoals een Europese historicus heeft gezegd. De televisie en de film krijgen als grensoverschrijdende middelen meer belangstelling dan de radio. Toch mag men de betekenis van de radio vooral in kleine taalgebieden niet onderschatten. Om de radio de ontwikkeling van het digitale tijdperk te kunnen laten bijhouden, is het belangrijk dat de DAB-norm, die dat ondersteunt, wordt verwezenlijkt.

Thors
Geachte commissaris, beste collega's en vrienden, wij hebben het over de richtlijn "televisie zonder grenzen". Wij weten echter dat de overschakeling naar digitale TV juist het risico inhoudt dat er televisie met grenzen ontstaat. In Ierland zal men bijvoorbeeld de BBC niet meer kunnen ontvangen. In Finland zal het misschien ook moeilijker worden de Zweedse televisie te ontvangen. Grensoverschrijdende televisie bestond. Het is moeilijk digitaalkaarten te kopen voor de bestaande betaaltelevisie.
Ik verzoek de commissaris gehoor te geven aan de oproep die alle fracties van het Parlement hebben gedaan betreffende de behandeling van de technische richtlijn over digitale televisie en dit probleem opnieuw te bekijken. Het wordt in feite in sterke mate mede veroorzaakt door de auteursrechtenverenigingen, die er niet in slagen goede voorwaarden voor de verkoop van televisierechten vast te stellen. Ik verzoek de commissaris dit probleem aan te pakken.
Verder sluit ik mij aan bij de woorden van mevrouw Iivari over de kleine taalgebieden. Als wij een nationale definitie willen geven voor de openbare diensten, moeten wij opletten. Wij moeten ons ervoor hoeden dat ons recht om op nationaal vlak te bepalen wat wij van een openbare dienst verwachten, niet door mededingingsaspecten op een ongelukkige manier in het gedrang komt. Alle talen staan in dit opzicht in de EU immers niet op gelijke voet.

Alyssandrakis
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, waarde collega's, de audiovisuele middelen zijn vanaf de dag waarop zij verschenen een belangrijke factor geweest in de ideologische beïnvloeding. De controle daarop is in dit digitaal tijdperk van strategische belang voor de vorming van het bewustzijn van de mensen en hun levenswijze. Degene namelijk die de audiovisuele middelen controleert, bepaalt welke inlichtingen worden doorgegeven. Volgens de Communistische Partij van Griekenland moet deze controlebevoegdheid bij de overheid liggen. Ik zeg dit niet zozeer omdat wij de illusie koesteren dat in het kapitalisme de regeringen volledige en inhoudelijke informatie toestaan, maar veeleer omdat volgens ons alleen via de overheid optimale sociale controle mogelijk is.
De Commissie geeft de overheid echter de rol van arme bloedverwant en laat de markt met zijn wetten als daadwerkelijke regulator optreden. Het doel van het zogenaamde anti-monopoliebeleid is de totstandkoming van oligopolies, die weliswaar net zo schadelijk zijn voor objectieve informatie, maar tevens enorme winsten garanderen. Ook is het met enkele Europese monopolies gemakkelijker de mensen aan de ideologische leiband te houden en de inlichtingenstroom te controleren. Of dit in strijd is met vrijheid en democratie doet er weinig toe.
Ons, waarde collega's, gaat het er niet zo zeer om of de informatie wordt gecontroleerd door Amerikaanse of door Europese monopolies. Het probleem waar het ons om gaat is dat de volkeren zich hiertegen moeten verzetten en hun recht op daadwerkelijke informatie moeten opeisen.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte dames en heren, de digitale technologie verandert ons leven. Deze verandering vindt hoe dan ook plaats. We moeten er gebruik van maken en een regelgevend kader tot stand brengen. Ik wil als aanvulling op de vorige sprekers nog kort ingaan op enkele ideeën. Het seminar in Lissabon over de digitale televisie onder het Portugese voorzitterschap heeft behalve een fragmentarisch overzicht over dit onderwerp helaas weinig opgeleverd. Daarom vraag ik om een Digital Europe-initiatief met duidelijke uitgangspunten voor de geharmoniseerde invoering van digitale televisie en voor de digitalisering van inhouden. Het enkel en alleen vastleggen van tijdslimieten volgens het motto "heel Europa moet voor 2001 gedigitaliseerd worden" is te weinig.
Ten tweede: de zelfregulering door de branche - zoals bijvoorbeeld de gedragscode voor telecommunicatiediensten met toegevoegde waarde in Oostenrijk - moet een eerlijke kans krijgen. Niet alles hoeft door de wetgever overgereguleerd te worden.
Ten derde: het audiovisuele beleid draait om infrastructuur en inhouden. We weten dat we ten aanzien van dit laatste ondanks quotaregelingen ver achterop zijn geraakt bij de USA. Slechts degene die spannende inhouden voor een groot aantal kijkers levert, wordt opgemerkt. Daarom moeten we er alles aan doen om de Europese aanbieders van inhouden te steunen, hun werk te vergemakkelijken en niet te bemoeilijken.
Ten vierde: er moet vastgehouden worden aan het uitgangspunt van de kernachtige regulering van inhouden en infrastructuur. In mijn land zijn de ontwerpen voor de media-autoriteit KOMMAUSTRIA een prachtig voorbeeld dat in overeenstemming is met de ingediende acht ontwerprichtlijnen van de EU over de informatiemaatschappij. We moeten het tempo aanhouden en hebben geen tijd meer te verliezen!

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, het document van de Commissie betreffende haar beleid voor de audiovisuele sector in het digitale tijdperk omvat onder meer twee ideeën die naar mijn mening van fundamenteel belang zijn.
In de eerste plaats is het zaak dat de toekomst van het tweeledige systeem van particuliere en publieke televisieomroepen wordt veiliggesteld, waarbij het onontbeerlijk is dat de publieke zenders in Europa de mogelijkheden van de nieuwe informatietechnologieën volop kunnen benutten.
In de tweede plaats is de culturele en taalkundige diversiteit een fundamentele doelstelling van het communautaire beleid voor de audiovisuele sector. In dat verband zou ik de Commissie willen voorstellen in haar acties en steunregelingen prioriteit te geven aan de positieve discriminatie van de audiovisuele sectoren van de regionale en minderheidsculturen en talen van de Europese Unie. De diversiteit kan met name worden bevorderd door vooral de minder dominante culturen te ondersteunen. In het verlengde daarvan stel ik voor dat het communautaire bestel en de beslissingen van de Commissie de opvatting bevorderen dat het uitzenden van alle massa-evenementen - plechtigheden, voorstellingen, sportevenementen, enzovoorts - een zaak van algemeen belang is en dat die uitzendingen in alle talen van de Europese Unie moeten kunnen worden gevolgd, met inbegrip van de regionale talen. Alleen op die manier zullen we van Europa een echte "eenheid in verscheidenheid" kunnen maken.

Junker
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, één blik op de Duitse kabeltelevisie, waar zich tegenwoordig al bijna 30 kanalen verdringen, laat zien dat veelheid niet hetzelfde is als verscheidenheid! In de concurrentie met commerciële aanbieders loopt men al snel het gevaar te bezwijken voor de smaak van de massa en de minder winstgevende belangen te verwaarlozen. Daarom is het zo belangrijk de audiovisuele strategie te koppelen aan waarborging van de veelheid van meningen en het pluralisme, die tegenwoordig de essentiële fundamenten voor de democratische meningsvorming zijn, en te waarborgen dat het publiekrechtelijke media-aanbod gelijke kansen krijgt zich te ontwikkelen op de mediamarkt van de toekomst.
Deze markt van de toekomst moet zonder discriminatie toegankelijk zijn voor alle burgers, en ook aanbieders van alle soorten aanbod moeten zonder discriminatie toegang hebben tot deze markt. Dat betekent concreet: doorzichtigheid van de markt en het verhinderen van een ontwikkeling die ertoe leidt dat economische macht in publicistische almacht en ten slotte in politiek machtsmisbruik omslaat. Met deze hoofdlijnen zijn de belangrijkste uitgangspunten voor de verdere ontwikkeling van het juridische kader beschreven. Het verslag-Veltroni doet daarvoor belangrijke voorstellen.
Maar niet alles is juridisch te regelen. Daarom wil ik een punt ter sprake brengen dat hier nog niet werd genoemd, namelijk de verwerving van mediacompetentie. Men moet leren omgaan met het aanbod van de multimediawereld om op mediagebied het kaf van het koren te kunnen scheiden, een op waarden gebaseerde keuze te kunnen maken en het beoordelingsvermogen aan te scherpen. De verschaffing van mediacompetentie moet een onderdeel worden van het audiovisuele beleid van de Gemeenschap. In zoverre is er nog een vervolg nodig op de mededeling van de Commissie.

Gargani
Mijnheer de Voorzitter, als voorzitter van de Commissie cultuur wil ik ook graag persoonlijk de heer Veltroni bedanken voor het belangrijke werk dat hij geleverd heeft. Ik ben verheugd, omdat ik eerlijk gezegd niet voor mogelijk had gehouden dat een dergelijke belangrijke en ingrijpende regeling unaniem door de Commissie gedragen zou worden.
De digitalisering biedt burgers toegang tot een aanzienlijke hoeveelheid nieuwe en innovatieve inhouden en om die reden kan ik niet anders dan volledig instemmen met de visie van de heer Veltroni dat dit alles ook zijn weerslag heeft op de democratie, de organisatie van Europa en de lidstaten, en op de kwaliteit van de communicatie die wij de burgers bieden.
Om die reden ben ik van mening dat de overgangsperiode van het analoge naar het digitale systeem de mogelijkheid moet bieden de consument te binden middels een aanbod van vernieuwende programma's en niet slechts middels een duplicaat van de programma's die momenteel al ongecodeerd via de ether te ontvangen zijn. De heer O' Toole heeft gelijk: het zal nooit lukken om met de zogenaamde simulcast een belangrijk reservoir van consumenten aan te boren en daarom is hij van mening dat een periode waarin geëxperimenteerd wordt met nieuwe audiovisuele producten op de beschikbaar gekomen kanalen voor digitale transmissie, desnoods slechts op regionaal niveau, het zowel zenders als consumenten mogelijk maakt hetzelfde doel te bereiken.
De Commissie heeft gelijk als ze zegt dat de wijze van financiering die de lidstaten hanteren recht moet doen aan het principe van proportionaliteit en dat het de marktwerking noch de mededinging in de Gemeenschap mag verstoren op een manier die indruist tegen het collectieve belang.
Op het gebied van audiovisueel beleid zijn er twee belangrijke criteria waaraan men zich moet houden bij het uitwerken van de bepalingen inzake financiering: proportionaliteit en transparantie. Het tweede criterium houdt in dat de lidstaten een heldere opdracht definiëren voor de openbare dienstverlening, dat de financiële transparantie gewaarborgd wordt en dat wanneer marktpartijen in de publieke sector zuiver commerciële activiteiten ontplooien, zij daarvoor een aparte boekhouding moeten bijhouden. Ik denk dat de Commissie met dit onderscheid, zowel voor de lidstaten als voor Europa, het voor dit moment meest optimale beleid heeft weten te formuleren, dat recht doet aan de technologische veranderingen die het huidige systeem volledig zullen wijzigen.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de Commissie is ingenomen met het door de heer Veltroni en de rapporteur voor advies opgestelde verslag. Ik wil de voorzitter en de leden van de bevoegde commissie dan ook danken voor de eensgezindheid die zij ten aanzien van dit ontwerpverslag hebben weten te bereiken.
Zoals u weet heeft de Raad, in de tijdens de vergadering van 16 mei jongstleden bereikte conclusies, eveneens de benaderingswijze van de Commissie gesteund. Dit is dus eenparigheid alom. Voor één keer lijken de drie instellingen op dezelfde golflengte te zitten en het volledig met elkaar eens te zijn. Dat doet mij genoegen.
De Commissie verheugt zich in het bijzonder over de steun van het Parlement voor het in de mededeling vervatte uitgangspunt voor regelgeving. Het is u bekend dat de Commissie een aantal studies gaat verrichten over de audiovisuele sector en in breed overleg zal treden met alle betrokken partijen alvorens een eventuele herziening van de richtlijn "televisie zonder grenzen" voor te stellen, indien de uitkomsten van de studies hiertoe aanleiding zouden geven. In dit stadium, nog voordat de studies en het overleg zijn afgerond, zou het uiterst onvoorzichtig zijn te speculeren over de wijzigingen die door deskundigen en politici mogelijk worden aanbevolen.
De Commissie neemt nota van het commentaar van het Parlement op deze richtlijn, waarmee zij rekening zal houden bij het tegen einde 2002 in te stellen onderzoek. Ik zou de rapporteur nog op een detail willen wijzen. In de mededeling van de Commissie wordt niet gezegd dat de wetgeving inzake reclame moet worden herzien om rekening te houden met de nieuwe digitale technologieën. De Commissie meldt slechts dat zij een onderzoek zal instellen naar deze technieken om te zien of een herziening al dan niet nodig is, een besluit dat in alle gezamenlijkheid zal worden genomen. De Commissie is het eens met het Parlement, dat moet worden vastgehouden aan het beginsel van een duidelijke scheiding tussen de redactionele inhoud en de reclame, en dit in alle media.
Ten aanzien van de opmerkingen in het ontwerpverslag over de pluriformiteit van de media, wil ik erop wijzen dat de digitale technologie en in het bijzonder Internet, enorme mogelijkheden bieden voor het tot stand brengen en ontwikkelen van een pluriforme samenleving. Zo maakt de digitale technologie een enorme stijging van het aantal kanalen mogelijk waardoor de leveranciers van inhoudelijke producten veel gemakkelijker toegang krijgen. Wel moet ervoor worden gezorgd - zoals hier door een spreker werd opgemerkt - dat de toegang niet op hypothetische of werkelijke grenzen stuit.
Internet stelt ook iedere burger - althans potentieel - in staat om zelf een leverancier van inhoudelijke producten te worden. Het biedt de mogelijkheid uit te groeien tot een wereldforum waaraan door iedereen kan worden deelgenomen, met alle voordelen en gevaren van dien. Ik denk dat wij op een gegeven moment dieper zouden moeten ingaan op de vele facetten van deze voordelen. Dit alles verandert echter de kwestie van de pluriformiteit en maakt haar ingewikkelder. Tot de belemmeringen voor de pluriformiteit in de digitale wereld behoren bijvoorbeeld armoede en het gebrek aan opleiding en onderwijs. Dit gegeven - dat ook door de collega's hier is onderstreept - berooft de burgers van de mogelijkheid ten volle aan het digitale tijdperk deel te nemen.
Er is gewag gemaakt van de digital divide. Het is duidelijk dat wij ons er allen voor moeten inzetten dat de kloof tussen degenen die weten en degenen die niet weten, tussen degenen die deelnemen en degenen die niet deelnemen, niet al te diep wordt. Ik ben het eens met mevrouw Junker dat er moet worden nagedacht over het leren lezen van de media, maar ik vind vooral dat hiervoor concrete maatregelen moeten worden voorgesteld. Deze zaak ligt mij na aan het hart en zij ligt ook Jacques Lang na aan het hart, met wie ik al heb gesproken over mogelijkheden verdere actie in die richting te ontwikkelen. Daar zullen wij in slagen, mevrouw Junker, want wij vinden het van groot belang dat men niet alleen kan lezen, schrijven en rekenen, maar ook beelden kan lezen. Dit wordt onze kleine rakkers nog niet bijgebracht.
Voor wat betreft de operatoren van digitale media lijkt het mededingingsrecht momenteel een doeltreffend middel te bieden om de pluriformiteit te waarborgen. Natuurlijk zouden ook andere maatregelen overwogen kunnen worden. Op grond van de in het digitale tijdperk opgedane ervaring en in antwoord op vragen van het Parlement, zal de Commissie over deze kwestie overleg voeren in het kader van haar onderzoek betreffende de richtlijn "televisie zonder grenzen".
De vrijwel volledige eenparigheid ten aanzien van het MEDIA-programma doet mij eveneens deugd. De digitale revolutie maakt ruimte voor talrijke nieuwe exploitatievormen van audiovisuele producten: video op aanvraag op het Internet, bijvoorbeeld. De Europese industrie moet in staat zijn hierop in te spelen. Wij weten echter dat de Europese industrie, vergeleken met haar Amerikaanse concurrent, nog steeds versnipperd en zwak is. De afgelopen 10 jaar is er echter vooruitgang geboekt. Zo zijn in bijna alle lidstaten de uitzendingen die het meeste succes hebben nationale, en geen Amerikaanse producties. Er is dus al een verandering te bespeuren.
Tegelijkertijd valt ook op filmgebied een forse stijging van het aantal Europese successen te melden. Wij moeten het hier dan ook niet bij laten, waarde collega's, en ik weet dat u mij hierin steunt, maar ik heb geld nodig om het nieuwe programma MEDIA plus ten uitvoer te kunnen leggen. Er hangt een groot gevaar boven de eindbeslissing met betrekking tot dit project en ik hoop dat wij, in het belang van de Europese filmindustrie en de film in al onze lidstaten, een goed resultaat zullen behalen tijdens de komende vergaderingen van de Raad van ministers van Cultuur.
Ik zou trouwens een opmerking willen maken in de richting van degenen die hier niet meer aanwezig zijn, maar die de kritiek hebben geuit dat MEDIA en MEDIA plus niet meer dan een Europese aanvulling zijn op het nationaal systeem dat in de productie investeert. Het programma MEDIA plus investeert in promotie, distributie en opleiding in de digitale technologie.
Het gaat dus niet om een overlapping, om iets overbodigs, maar om iets dat onontbeerlijk is als wij willen dat onze films ook buiten de grenzen van hun land van productie worden vertoond.
Ten aanzien van bepaalde voorstellen in het verslag van het Parlement die op de film betrekking hebben heeft de Commissie in haar mededeling het voornemen kenbaar gemaakt een speciale mededeling aan de filmsector te zullen wijden. Hierin zal aandacht worden besteed aan zaken als de definitie van Europese producties. Mevrouw Fraisse, die hier niet meer aanwezig is, zou ik hierover toch het volgende willen zeggen. Dit wordt geen gemakkelijke taak en als zij ons een handje wil komen helpen is zij van harte welkom. In genoemde mededeling zal de Commissie tevens ingaan op de overheidssteun aan filmproducties, een zaak die ons allen interesseert, en eventueel de noodzaak evalueren van een EU-optreden.
Ook zou kunnen worden onderzocht of de ontwikkeling wenselijk is van financiële instrumenten ten gunste van filmproducties, waarvan een collega hier gewag maakte. Zoals ik u diverse malen eerder al meldde zijn er besprekingen gaande met de Europese Investeringsbank om mogelijk al in de herfst een fonds voor risicokapitaal in te stellen. Dit zou tegemoet komen aan de problemen van onderfinanciering waarmee onze filmsector te kampen heeft.
In dit stadium neemt de Commissie nota van de opmerkingen van het Parlement, maar is zij nog niet bij machte ruimere informatie te geven. Er mag echter geen twijfel over bestaan dat wij ten volle het belang inzien van overheidsfinanciering voor de audiovisuele productie, alsmede de noodzaak om voor deze sector een speciale regeling te treffen. Deze laatste opmerking zou ik willen benadrukken, omdat zij van groot belang is voor ons hele toekomstige beleid.
Voor wat nu de publieke omroep aangaat, u allen weet dat het hier een zeer gevoelige en complexe materie betreft, waarover de Commissie herhaaldelijk haar positie heeft duidelijk gemaakt, met name in de onderhavige mededeling. Ik ben het met u eens, waarde collega's, dat de publieke omroep in onze lidstaten een rol van groot cultureel en maatschappelijk belang speelt, dat zij dus beschermd moet worden en in staat gesteld haar rol te blijven spelen. In het licht van technologische ontwikkelingen en de evolutie van de markt zou deze rol veranderingen kunnen ondergaan, maar dat is een kwestie die in de lidstaten moet worden besproken want, zoals het protocol van Amsterdam duidelijk stelt, het is de bevoegdheid van de lidstaten om het mandaat van de publieke omroep vast te stellen en over haar financieringswijze te beslissen.
De Commissie treedt niet op in dezen en de tekst inzake transparantie laat op dit punt geen twijfel bestaan. Wel heeft de Commissie krachtens het Verdrag de plicht na te gaan, of het financieringssysteem de handels- en concurrentievoorwaarden niet verstoort en schade berokkent aan het algemeen belang. Om de Commissie in staat te stellen haar taak te vervullen, en na te gaan of de aan betrokken ondernemingen verleende voordelen overeenstemmen met de taken die zij als publieke dienst behoren te vervullen, dienen deze taken door de lidstaat te worden omschreven en moet hun financiering transparant zijn. De eventueel door deze ondernemingen uitgeoefende commerciële activiteiten mogen niet, direct of indirect, profiteren van middelen die bestemd zijn voor de publieke dienst. De transparantie vereist dit en ik meen dat de meest recente teksten van de Commissie deze beginselen op een voor eenieder toegankelijke en heldere wijze uiteenzetten.
Tijdens de informele bijeenkomst van de Raad "cultuur en audiovisuele zaken" van 20 en 21 juli jongstleden in Rijsel is trouwens aandacht besteed aan de toekomst van het publieke omroepbestel. Volgens sommige ministers was het tijd voor een aanvulling op het protocol van Amsterdam, gezien de snelle technologische ontwikkeling in deze sector. Ik heb mij bereid verklaard mij, samen met hen, samen met u, in de nabije toekomst over deze kwestie te buigen.
Ook wil ik erop wijzen dat de Commissie, zoals ik reeds meldde, onlangs een herziene versie van de richtlijn "transparantie" heeft goedgekeurd. Deze richtlijn is - een belangrijk punt - niet van toepassing op ondernemingen van de publieke omroep die geen commerciële activiteiten uitoefenen. De door de staat omschreven publieke diensten met overheidsfinanciering die, volgens deze definitie, duidelijk onder de publieke dienst ressorteert, zijn dan ook niet betrokken bij deze richtlijn "transparantie".
In het verslag wordt het begrip universele dienstverlening gehanteerd. Er zij op gewezen dat dit begrip is ontleend aan de telecommunicatiesector en niet zonder meer kan worden geïntroduceerd in de audiovisuele sector. Het waarborgen aan burgers van de toegang tot bepaalde omroepdiensten en tot een bepaald inhoudelijk pakket behoort tot de definitie van het mandaat van de publieke omroep en ressorteert dus, overeenkomstig het protocol van Amsterdam, onder de lidstaten.
De oproep tot oprichting van een Europees forum als overlegorgaan voor allerhande audiovisuele aangelegenheden is een interessant voorstel, waarover de Commissie zich zal buigen en dat zij met de betrokken partijen zal bespreken in het kader van het onderzoek betreffende de richtlijn "televisie zonder grenzen". Overigens is onder de huidige richtlijn een contactcomité opgericht, dat zich bezighoudt met alle aspecten van audiovisueel beleid die met de richtlijn verband houden.
Met betrekking tot de internationale commerciële onderhandelingen in de audiovisuele sector kan ik u meedelen dat geen enkele voortgang valt te melden. De Commissie heeft haar positie verscheidene malen toegelicht. Zij behoudt vooralsnog de uit de Uruguay-ronde resulterende vrijheid om in de audiovisuele sector financiële en bestuursrechtelijke maatregelen te treffen die met name de bescherming van de culturele verscheidenheid beogen. De Raad heeft, in zijn conclusies van 26 oktober 1999, de Commissie in die zin gemandateerd met het oog op de komende onderhandelingen over de diensten. Ik kan u verzekeren dat mijn collega, commissaris Lamy, zich volledig aansluit bij deze oriëntatie. Wij kunnen erop vertrouwen dat hij de Europese audiovisuele sector zal beschermen en steunen op de door ons en door u gewenste wijze. Als iedereen zich van zijn taak kwijt zullen wij er met zijn allen in slagen de toekomst van ons audiovisueel bestel, dat zo belangrijk is vanuit het oogpunt van werkgelegenheid en de instandhouding van culturele pluriformiteit, te beschermen en veilig te stellen.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om twaalf uur plaats.

Sociaal-economische situatie van de Erasmus-studenten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0199/2000) van de heer Heaton-Harris, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over het verslag van de Commissie: "Enquête naar de sociaal-economische situatie van Erasmus-studenten" (COM(2000) 4 - C5-0146/2000 - 2000/2089(COS)).

Heaton-Harris
Mijnheer de Voorzitter, het komt niet vaak voor dat een politicus van mijn kaliber in de gelegenheid wordt gesteld een zo groot en omvangrijk publiek toe te spreken. Ik wil graag alle tolken bedanken dat zij zijn gebleven. Ik heb begrepen dat mijn toespraak al van tevoren was uitgelekt naar de overige leden van het Parlement, vandaar dat zij en masse schitteren door afwezigheid.
Ik weet zeker dat veel van onze tolken graag zouden hebben deelgenomen aan een Erasmus-cursus toen zij bezig waren hun talenkennis te ontwikkelen en studeerden aan de universiteit. Als Brits conservatief heb ik vaak mijn bedenkingen - want tekortkomingen zijn makkelijk aan te wijzen - bij veel van de programma's die door de Commissie en de Europese Unie worden opgezet en betaald. Maar ik heb een zwak voor het Erasmus-programma, omdat er daarop eigenlijk niets valt aan te merken. Een deel van de verwachte doelstellingen worden daarin zelfs bereikt.
Dit onderzoek, uitgevoerd in 1998, is bijzonder boeiend. Het was op zich al bijzonder dat zoveel studenten daadwerkelijk de moeite wilden nemen om een formulier in te vullen en terug te sturen aan de Commissie. Het enige probleem met de resultaten van dit onderzoek was dat ze pas beschikbaar kwamen nadat we al een besluit hadden genomen over het Socrates II-programma en de Erasmuscomponenten die daar onderdeel van uitmaken. Dit onderzoek had ons zeer nuttige informatie kunnen verschaffen over de sociaal-economische positie van de studenten die destijds met een Erasmus-beurs studeerden.
Het onderzoek bevat een aantal interessante feiten en cijfers. Ik zal u daarmee niet vervelen, omdat ze allemaal zijn opgenomen in de toelichting bij het verslag en in het verslag van de Commissie zelf. Maar er zijn er een paar die ik werkelijk bijzonder interessant acht. Van de mensen die in 1998 met een Erasmus-beurs studeerden en die de moeite namen om de vragenlijst in te vullen, was 98% uitermate positief dan wel zeer positief over het programma. Eenennegentig procent was bijzonder lovend over wat het programma voor hen betekend had. Dan is het des te erger dat 57% financieel in de problemen was gekomen ten gevolge van de Erasmus-cursus die zij hadden gevolgd. Dan vraagt men zich toch af of, als maar de helft van het geld wordt besteed aan de ingevulde Erasmus-plaatsen (de helft blijft elk jaar onbenut), het geld dan binnen Erasmus zelf niet beter verdeeld zou kunnen worden.
Toen ik mijn verslag voor het eerst ter tafel bracht, heb ik een aantal controversiële ideeën geponeerd om te kijken of men überhaupt de moeite wilde nemen om te lezen wat er aan de hand was. Gelukkig waren er toch twee of drie leden (en ook de Commissie) die ze inderdaad gelezen bleken te hebben. Een aantal had opmerkingen over enkele kleine puntjes die ik vervolgens moest intrekken. Maar een van die ideeën die overeind is gebleven in punt 4 van mijn verslag, en waar ik graag nog eens de aandacht op wil vestigen, is de paragraaf waarin alle interne discriminatie in de lidstaten veroordeeld wordt. Als iemand bijvoorbeeld problemen zou hebben ondervonden om toegelaten te worden tot een voortgezette opleiding in Oostenrijk vanwege zijn of haar etnische achtergrond, dan zou de boel hier volledig op zijn kop hebben gestaan. Maar dat is precies wat er momenteel in mijn land gebeurt, waar Engelse studenten die in Schotland willen studeren door de Schotse overheid financieel gekort worden.
Dus dat wilde ik graag in mijn verslag houden. Ik heb het er heimelijk in gesmokkeld, en het is tot dusverre vrijwel onopgemerkt gebleven, maar vanavond wilde ik het graag openbaren aan de weinige mensen die hier vanavond aanwezig zijn. Ik zie met belangstelling het stemgedrag van mijn nieuwe Labourcollega's op dit punt tegemoet, al ben ik bang dat het inmiddels net te laat is om te verzoeken om een individuele stemming.
Ik heb ook een aantal amendementen ter tafel gebracht. Een daarvan betreft een verbetering van de interpunctie en de grammatica in een bepaalde passage in punt 4, de tweede betreft punt 6. Toen dit verslag nog bij de commissie lag, werd er een deel van een zin toegevoegd, die luidde: 'is van mening dat de resultaten van de studie voor de lidstaten aanleiding tot het overdenken van het nationale hogeronderwijsbeleid moeten vormen' Ik denk niet dat het binnen de opdracht van dit verslag ligt, noch aan dit orgaan of de Commissie is om daarop aan te dringen. Dus heb ik een amendement opgesteld om deze frase te schrappen. Een derde amendement dat ik heb ingediend, betreft slechts de omzetting van het woord "regrets" (betreurt) in de Engelse versie in "notes" (stelt vast).
De samenwerking met de Commissie en met alle mensen die mij hebben bijgestaan is mij zeer goed bevallen. Ik wil daarom tot slot graag alle mensen bedanken die mij met dit verslag hebben geholpen, met name mijn onderzoeker Nicky Smith, die zich door alle statistische gegevens heeft geworsteld. We hebben contact opgenomen met alle universiteiten en rectoren in het Verenigd Koninkrijk alsmede een groot aantal in de rest van Europa om hun commentaar op dit verslag te vragen. Ik vertrouw het nu toe aan dit Parlement.

Prets
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, het is inderdaad waar dat het heel laat is en er weinig mensen zijn. Maar, geachte collega, dat zou u niet moeten verbazen. Dit is, godzijdank, niet alleen in cultuur- en onderwijszaken het geval, maar ook op veel andere terreinen. Ik denk echter - en u heeft het al gezegd - dat de kwaliteit voor zich spreekt. U heeft uw verslag en uw amendementen zelf kort toegelicht.
Ik ben Oostenrijkse en weet uit ervaring dat men in Oostenrijk wel degelijk toegang heeft tot alle studierichtingen en universiteiten. We hebben ook geen etnisch probleem, dat misverstand wil ik nog graag uit de weg ruimen. We liggen in dat opzicht zeker niet achter op Engeland respectievelijk Groot-Brittannië.
Over het Erasmus-programma, dat immers deel uitmaakt van het Socrates-programma, wil ik zeggen dat het heel belangrijk is - en het blijkt dat men niet alleen een programma moet ontwikkelen, maar dat evaluatie ook noodzakelijk is - om de doeltreffendheid van het aanbod te beoordelen en de middelen te evalueren om daardoor nieuwe inzichten te verwerven en vooral de tekortkomingen uit de weg te kunnen ruimen. Het werd al gezegd dat dit besef helaas niet meer ten goede komt aan het Socrates II-programma. Ik denk dat we de resultaten up-to-date hadden kunnen maken, want tenslotte is 40% van het Socrates-budget toch bedoeld voor het Erasmus-programma, dus voor de studenten aan de Europese hogescholen.
Het doel was 10% van de studenten de mogelijkheid te bieden een studie in een andere lidstaat te volgen. Helaas kon men in het eerste jaar slechts 1% bereiken. Het deelnamepercentage is gestegen. Het ligt nu op bijna 50%. Het verslag heeft aangetoond dat de achtergronden daarvan zowel structureel en cultureel als ook in zeer belangrijke mate economisch bepaald zijn. Tot nu toe is het niet erg gelukt om sociaal-economisch zwakke groepen te steunen, zoals dat ook in het Socrates-programma beschreven staat. Het programma wordt daarentegen veel meer benut door studenten van wie de ouders zowel over een hoog opleidingsniveau als over een dienovereenkomstig inkomen beschikken. 57% van de Erasmus-studenten heeft aanzienlijke moeilijkheden om het verblijf in het buitenland te financieren. Ik denk dat men met de Erasmus-beurzen, met de landen en met de hogescholen tot coördinatie moet komen om een hervorming door te voeren, een informatiecampagne te starten, om opheldering te krijgen en te achterhalen waarom zo weinig studenten aan dit programma kunnen deelnemen. Het gaat er met name om dat in alle landen gelijke kansen blijven bestaan. Het is de moeite waard om je daarvoor in te zetten. Ik denk dat het voor ons allen heel belangrijk is dat jonge mensen gelijke kansen krijgen!

Reding
) Mijnheer de Voorzitter, allereerst zou ik de rapporteur willen feliciteren met zijn eerste verslag, waarvoor hij ook nog unanieme steun heeft weten te verwerven. Ik vind dit een zeer veelbelovend begin, hoewel het hier een materie betreft waarover men het al snel eens kan worden. Ik denk niet dat, onder het indrukwekkende aantal Europese programma's dat onze burgers ter beschikking staat, er één is dat bekender en meer gewaardeerd is bij het publiek, en niet alleen onder studenten. Onlangs hield een grootmoeder mij op straat staande om mij te bedanken voor hetgeen ik voor haar kleinkinderen had gedaan, die in het buitenland waren met een Erasmus-beurs. Zoals u ziet staat de hele bevolking achter deze programma's, hetgeen niet wegneemt dat zij natuurlijk steeds voor verbetering vatbaar zijn.
Dit jaar zullen 110.000 studenten profiteren van de bijzondere aandacht die wij besteden aan hun Erasmus-verblijf in al zijn aspecten, en aan de goede functionering van dit onderdeel van het Socrates-programma. Het Parlement zijn wij erkentelijk voor de steun die het ons daarbij biedt. Uiteraard zijn er problemen. Dikwijls beweert men dat alleen kinderen van tamelijk gegoede gezinnen naar het buitenland kunnen, omdat de anderen van een dergelijke bescheiden beurs niet kunnen rondkomen. Maar als wij onze statistieken raadplegen blijkt dat 4 van elke 5 Erasmus-studenten de eersten van hun familie zijn die in het buitenland studeren. Dit zegt toch wel iets over de bijdrage die dit programma levert aan de mobiliteitsmogelijkheden die de nieuwe sociale milieus in Europa worden geboden. Het is dus niet juist dat alleen kinderen uit gegoede kringen van Erasmus-beurzen kunnen profiteren, zelfs al hebben deze het gemakkelijker omdat zij, naast hun beurs, nog aanvullende steun van hun ouders krijgen. Deze financiële moeilijkheden schijnen trouwens het enige punt van kritiek te zijn.
Net als u, waarde collega's, had ik graag gezien dat bij de onderhandelingen met de Raad over de begroting voor het Socrates-programma een hoger bedrag aan kredieten was vastgesteld. Ik ben immers beperkt in mijn mogelijkheden om de Erasmus-beurzen overeenkomstig mijn wensen te doen verhogen. Welke conclusies moeten wij hieruit trekken? Simpelweg dat de nationale instanties die de mobiliteit van studenten op gedecentraliseerde wijze regelen, tot taak hebben de situatie in hun respectieve landen in aanmerking te nemen bij het beleid voor de toekenning van beurzen. Ik heb de ministers van Onderwijs verzocht elk in eigen land het nodige te doen om Erasmus-studenten aanvullende regelingen toe te kennen, zodat ook degenen die geen welwillende vader of royale grootmoeder hebben de mogelijkheid krijgen naar het buitenland te gaan. Ik doe dan ook een beroep op u allen om bij de minister van Onderwijs van uw land stappen te ondernemen, zodat zij hun best doen deze financiële moeilijkheid uit de weg te ruimen.
Ik heb de ministers gevraagd ervoor te willen zorgen dat de minst draagkrachtige studenten een hogere beurs ontvangen. Ook de regionale autoriteiten heb ik opgeroepen een inspanning te leveren ten behoeve van hun studenten. De rectoren van universiteiten heb ik verzocht om binnen hun instituut de financiële middelen beschikbaar te maken om studenten met bescheiden inkomsten niettemin in staat te stellen voor een beurs in aanmerking te komen, mits zij aan de voorwaarden voldoen. Ik zal in de toekomst waarschijnlijk nogmaals een beroep moeten doen op de steun van alle nationale en regionale instanties. Op deze kwestie kom ik trouwens zo dadelijk terug, daar het Franse voorzitterschap van plan is een echt actieplan te ontvouwen ter bevordering van de mobiliteit. Samen met de betreffende bewindsman, de heer Jacques Lang, hebben wij tot een bijzondere vergadering van de ministers van Onderwijs besloten die speciaal aan het mobiliteitsthema zal zijn gewijd.
Bij die gelegenheid zullen wij het niet alleen hebben over wat wij voor de toekomst zouden willen en moeten doen, maar zullen wij ook ingaan op enkele voorbeelden in een paar landen, die als model zouden kunnen dienen. Het betreft niet noodzakelijk voorbeelden op nationaal niveau en ik zal er hier op goed geluk een aanhalen. In een Duitse regio heeft een regionale minister van Onderwijs, samen met de spaarbanken, een "mobiliteits"spaarplan opgezet. Dit beoogt ouders, vrienden en familie ertoe aan te zetten, in plaats van de kinderen met speelgoed te bedelven, te investeren in dit plan, waarover de jongere de beschikking zal krijgen zodra hij de leeftijd heeft bereikt om in het buitenland te gaan studeren.
Zoals u ziet ontbreekt het niet aan ideeën, allerlei goede ideeën. Ik hoop dat de door het Franse voorzitterschap gewenste discussie over "mobiliteit" de situatie zal deblokkeren, en dat de goede wil die op alle niveaus aanwezig is, van particulier tot regionaal, Europees en nationaal niveau, zal worden ingeschakeld om het succesvolle Erasmus-programma uit te breiden tot een groeiend aantal studenten. Dit is de prijs die wij moeten betalen om Europa tot stand te brengen. Immers, de studenten die in het kader van Erasmus een ander land hebben leren kennen, die in een ander land dan het hunne, in een andere universiteit, vrienden hebben gemaakt, zijn de echte Europeanen, die de grondslag zullen leggen voor de Europese politiek van morgen. Het is in het belang van onze hele samenleving dat het aantal tevreden Erasmus-studenten toeneemt. Laten wij dus de handen in elkaar slaan om ervoor te zorgen dat er in de toekomst heel veel Erasmus-studenten zijn.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om twaalf uur plaats.

Visserijovereenkomsten
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
van de heer Varela Suanzes-Carpegna (A5-0194/2000), namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad betreffende de sluiting van het protocol tot vaststelling van de visserijrechten en de financiële compensatie bedoeld in de overeenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap en de regering van de Republiek Guinee inzake de visserij voor de kust van Guinee, voor de periode van 1 januari 2000 tot en met 31 december 2001. (COM(2000) 304 - C5-0315/2000 - 2000/0154(CNS));
van de heer Varela Suanzes-Carpegna (A5-0188/2000), namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vaststelling, voor de periode van 3 december 1999 tot en met 2 december 2002, van de visserijrechten en de financiële bijdrage waarin is voorzien in de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de regering van Mauritius inzake de visserij in de wateren van Mauritius (COM(2000) 229 - C5-0253/2000 - 2000/0094(CNS)).

Varela Suanzes-Carpegna
Mijnheer de Voorzitter, vandaag buigen wij ons over twee nieuwe internationale visserijprotocollen gesloten tussen de Europese Unie en derde landen, namelijk Guinee en het eiland Mauritius, respectievelijk voor de Atlantische Oceaan en de Indische Oceaan. Twee overeenkomsten die van elkaar verschillen vanwege de geografische ligging van deze landen, hun afmetingen, hun visserijmogelijkheden en hun financiële compensaties. Niettemin zijn het twee belangrijke overeenkomsten, die deel uitmaken van het reeds aanzienlijke stelsel van internationale visserijovereenkomsten tussen de Europese Unie en derde staten. Dit stelsel vormt een fundamentele pijler van het gemeenschappelijk visserijbeleid, want zowel voor de Europese consument als voor onze industrie is het van essentieel belang dat we in onze visserijbehoeften kunnen voorzien, zoals het ook van fundamenteel belang is dat we dat met onze eigen vloot kunnen doen.
Derhalve beantwoorden de visserijovereenkomsten met derde landen aan een cruciale doelstelling van het gemeenschappelijk visserijbeleid, terwijl zij tevens een belangrijke bijdrage leveren aan de werkgelegenheid, veelal in Europese regio's die buitengewoon afhankelijk zijn van deze activiteit. Het gaat dus om onze handelsbalans, onze werkgelegenheid en de bescherming van het concurrentievermogen van een belangrijk deel van de eigen Europese vissersvloot. Daarom heeft onze commissie vanmiddag in haar advies over de begroting voor het komend jaar, het jaar 2001, het door onze ondervoorzitter, mevrouw Miguélez, ingediende voorstel goedgekeurd om begrotingslijn B7-8000 (Internationale Visserijovereenkomsten) zeven miljoen euro meer toe te kennen, waarmee we terugkeren tot de bedragen van het voorontwerp van begroting zoals destijds voorgesteld door de Europese Commissie.
De onderhandelingen over de overeenkomsten met Marokko, Mauritanië en Groenland vormen een belangrijke uitdaging voor de Commissie en zij zullen naar wij allen hopen binnenkort met succes worden afgerond. Vooralsnog prijzen wij ons vandaag gelukkig met de overeenkomsten met Guinee en met Mauritius, die in belangrijke mate voorzien in de behoefte aan vangstmogelijkheden van verschillende vloten, van verschillende communautaire staten, in de Atlantische Oceaan en de Indische Oceaan. Een opvallend gegeven in beide overeenkomsten is de continue en zorgwekkende stijging van de kosten voor rekening van de reders, terwijl deze post in andere overeenkomsten, zoals het beruchte geval van de overeenkomst met Groenland, merkwaardig genoeg ontbreekt. Wat het eiland Mauritius betreft worden de bijdragen die de reders voor vergunningen moeten betalen met 5 euro verhoogd van 20 tot 25 euro per ton vis, en ook de vangst per schip gaat met een navenant bedrag omhoog. De bijdrage van de Europese Unie daalt met 29% ten laste van de reders die bij volle benutting van de visserijmogelijkheden 23,5% van de totale kosten voor hun rekening zouden moeten nemen. In het vorige protocol was dat 7%, wat betekent dat de kosten voor rekening van de reders een stijging van 7% naar 23,5% te zien zouden gegeven.
Voorts willen wij in dit verband de onevenwichtigheden beklemtonen in de door de Commissie voorgestelde interne verdeling van deze vangstmogelijkheden tussen de lidstaten, zoals in het geval van de koppotigen in de overeenkomst met Guinee. In beide overeenkomsten wordt de lokale overheden belangrijke steun toegekend voor de instandhouding van hun visbestanden, terwijl hierin tevens wordt gepleit voor overeenkomsten tussen staten onderling met het oog op contracten van particulieren - wat van groot belang is bij overeenkomsten zoals die met Marokko, waarover de onderhandelingen op stapel staan. Verder wordt ervoor gepleit dat de Europese Unie de instelling van moderne controlesystemen ondersteunt, waardoor de pioniersrol van de Europese Unie op het gebied van de bescherming van het maritieme milieu overal ter wereld wordt versterkt, in overeenstemming met haar interne standpunt ten aanzien van de eigen communautaire wateren.
Overigens bestaat er een belangrijk en rechtstreeks verband tussen de financiële tegenprestatie en de overeengekomen doelstellingen en acties voor samenwerking. In het geval van de overeenkomst met Mauritius bedraagt de tegenprestatie 50%, tegen 30% in de vorige overeenkomst. Zoals zo vaak ontbreekt het ook hier aan documentatie om cijfers en gegevens tussen protocollen te kunnen vergelijken, ofschoon we de Commissie er in dit geval erkentelijk voor mogen zijn dat zij het verslag van de onderhandelingen met Guinee in haar voorstel heeft opgenomen. Hierdoor hebben we de beschikking over meer gegevens, en dus over meer transparantie, wat moet worden toegejuicht en waarvoor het Europees Parlement erkentelijk is.
Zoals ondertussen gebruikelijk is, heeft de Commissie visserij van het Europees Parlement voor deze overeenkomsten gestemd, vanuit de overweging dat ze alle twee voor beide partijen, dat wil zeggen zowel voor de Europese Unie als voor de derde staten, buitengewoon voordelig zijn.
De liberale fractie heeft de plenaire vergadering nu een amendement voorgelegd met dezelfde strekking als elk der verslagen, met - naar het oordeel van de rapporteur - als doel om het gemeenschappelijk visserijbeleid zijn gemeenschappelijk karakter te ontnemen en het van de belangrijke pijler van het buitenlands beleid te ontdoen. Hiermee wordt beoogd de kosten van de overeenkomst die de Europese Commissie, als vertegenwoordigster van de vijftien lidstaten van de Europese Unie, heeft gesloten af te wentelen op degenen die rechtstreeks door die overeenkomst worden begunstigd.
De rapporteur is tegen dit amendement, want als de kosten van de communautaire beleidsvormen enkel en alleen voor rekening zouden komen van degenen die hiervan rechtstreeks de voordelen ondervinden, dan zouden we de interne markt gewoon openbreken en de Europese Unie zelf de strop omdoen.
Wij zijn dan ook voorstander van beide visserijovereenkomsten die naar wij hopen in de toekomst zullen worden voortgezet. Mijnheer de commissaris, we kijken ernaar uit binnenkort in onze Commissie visserij te kunnen debatteren - waarbij we hetzelfde zullen zeggen als we nu zeggen - over de uiterst belangrijke visserijovereenkomst met Marokko. Geeft uw inspanningen niet op - uit het gesprek dat we vanmiddag konden hebben, heb ik opgemaakt dat u hard werkt - en ik zou u willen aansporen ook die belangrijke onderhandelingen te stimuleren.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in principe steun ik de nieuwe protocollen voor de visserijovereenkomsten met Mauritius en Guinee. De Commissie en de rapporteur hebben goed werk afgeleverd. Maar de effecten van visserijovereenkomsten op de EU-begroting zijn niet bepaald kinderspel. Om de juiste conclusies te kunnen trekken, moet het Parlement nu eindelijk eens op tijd worden geïnvolveerd, want er dreigt onrust. Staat u mij toe dat te verklaren. Het gaat hier om een gemengde overeenkomst. Het gaat niet alleen om de vraag hoeveel vis voor hoeveel geld, maar daarenboven om het bereiken, volgens het voorzorgsbeginsel, van een duurzame exploitatie van de visbestanden.
We willen Mauritius en Guinee helpen bij de ontwikkeling van het visserijbeheer alsmede opleiding en onderzoek financieel steunen. Zo zou nu bijvoorbeeld in het geval van Mauritius bijna 50% van het totale financiële volume gebruikt moeten worden voor deze maatregelen. Ikzelf vind het een goede zaak dat in het kader van de visserij ook ontwikkelingsmaatregelen worden gesteund. De visserij leent zich uitstekend voor een dergelijke combinatie. Niettemin worden we in de Visserijcommissie steeds meer met de vraag geconfronteerd of de prijs die de Europese Unie voor haar visrechten aan derde landen betaalt, niet te hoog is. Het gevaar bestaat dat de Europese Unie op zekere dag internationaal wordt uitgelachen en uitgebuit vanwege haar vrijgevigheid. Bovendien: in hoeverre zijn derde landen tegenwoordig echt nog allemaal op de EU-middelen aangewezen? Er worden steeds meer bilaterale overeenkomsten van kracht, omdat reders of anderen meer geld bieden dan de EU. Mocht dit de dagelijkse gang van zaken zijn en door de markt zelf geregeld worden, dan zouden we eens kunnen overwegen of de EU zich niet geleidelijk uit de tot nu toe gesloten overeenkomsten zou moeten terugtrekken en de subsidie misschien op een andere manier zou moeten uitgeven? Dat zou natuurlijk verenigbaar moeten zijn met het gemeenschappelijke Europese visserijbeleid.
Ik juich de onderhavige overeenkomsten toe. We mogen alleen niet blind zijn en vooral geen blanco cheque uitschrijven!

Miguélez Ramos
Mijnheer de Voorzitter, de socialistische fractie steunt de voorstellen voor een verordening van de Raad betreffende de visserijovereenkomsten van de Europese Gemeenschap met Mauritius en met de Republiek Guinee. Beide overeenkomsten passen in het kader van het algemene beleid van de Europese Gemeenschap, waaraan onze aanwezigheid in de rest van de wereld ten grondslag ligt.
De visserijsector maakt deel uit van de communautaire economie, en wil de communautaire vloot in staat zijn om te werken, om zijn activiteiten te ontplooien, dan is het zaak dat de Gemeenschap overeenkomsten met derde landen en internationale organisaties aangaat om de vangstmogelijkheden van onze vissers veilig te stellen. Beide overeenkomsten worden regelmatig verlengd. De overeenkomst met Guinee dateert van het jaar 1983, en die met Mauritius van 1989.
Zoals blijkt uit de kosten- en batenanalyse die in opdracht van de Commissie zelf is uitgevoerd, staat de rentabiliteit van deze overeenkomsten voor de Europese Unie buiten kijf. Evenmin mag worden getwijfeld aan de gunstige gevolgen voor de overige contractpartijen, in dit geval Mauritius en de Republiek Guinee. In ruil voor de aan onze vloot verleende vangstmogelijkheden krijgen deze landen de beschikking over waardevolle hulpbronnen voor hun eigen ontwikkeling. Deze overeenkomsten zijn in het voordeel van beide partijen, en de wijzigingen die ze in de loop der tijd hebben ondergaan waren er onder meer op gericht ze aan te passen aan de vereisten voor een duurzame exploitatie van deze hulpbron, alsook aan acties ter ondersteuning van de inspanningen van de overheden van het derde land om hun eigen visserijsector tot ontwikkeling te brengen.
De protocollen waardoor de overeenkomsten regelmatig worden hernieuwd zijn geleidelijk afgestemd op de concrete werkelijkheid, op de feitelijke hoeveelheden gevangen vis en de situatie van de hulpbronnen in de betreffende visgronden. Ofschoon de vangstquota's in de overeenkomst met Guinee omlaag worden gebracht, komt er geen verandering in de financiële tegenprestatie voor dit Afrikaanse land, daar het nieuwe protocol de bijdrage verhoogt die de communautaire reders voor visrechten en vergunningen moeten betalen. Het contrast met andere overeenkomsten wordt hierdoor derhalve nog schrijnender - waarbij ik de overeenkomst met Groenland zou willen onderstrepen waarin de reders niet hoeven bij te dragen aan de kosten. In het geval van Mauritius wordt het vangstvermogen eveneens beperkt terwijl het aantal vaartuigen dat een visvergunning krijgt specifiek wordt aangegeven.
Het feit dat het Europees Parlement met deze twee visserijovereenkomsten akkoord gaat, is een politiek signaal dat aangeeft dat we de sluiting en hernieuwing van andere overeenkomsten ondersteunen die voor onze visserijsector van nog veel groter belang zijn, vanwege het aantal schepen en vissers die hiervan afhankelijk zijn. Ik denk hierbij met name aan de overeenkomst met Marokko. Zevenhonderd schepen die aan wal liggen, dat is wel een heel groot aantal, zoals 8.000 vissers zonder werk er wel heel veel zijn; sinds tien maanden al zijn zij werkloos terwijl de contacten tussen de Commissie en de Marokkaanse regering tot op heden geen reden tot hoop hebben gegeven.
Een ieder dient zijn verantwoording op zich te nemen en zijn plicht te doen. Deze instelling heeft dat gedaan want haar Commissie visserij heeft vandaag in een buitengewone vergadering haar goedkeuring gehecht aan de bedragen die de Commissie heeft voorgesteld in hoofdstuk B7-8000 betreffende visserijovereenkomsten met derde landen. Het is nu aan de Commissie om met zwaarwegende argumenten onderhandelingen aan te gaan met Marokko teneinde een redelijke overeenkomst met dat land te bereiken. Wij blijven daarop wachten.

Busk
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik de heer Varela voor het uitstekende werk dat hij met deze verslagen geleverd heeft. In principe steunt de liberale fractie de visserijovereenkomsten tussen de EU en derde landen, maar ik wil er graag aan toevoegen dat de liberale fractie een grotere bijdrage van de vissers en reders in de financiering van de visserijovereenkomsten wenst. Wij hebben in die zin trouwens een aantal amendementen ingediend. Het is eigenlijk niet meer dan logisch dat zij de overeenkomsten mee financieren, omdat zij zelf er het meeste voordeel uit halen. De visserijovereenkomsten zijn enorm belangrijk voor bepaalde gebieden, waar naast de werkgelegenheid in de visserijsector zelf de arbeidsplaatsen in een aantal nevensectoren volledig of gedeeltelijk van de visserij afhangen. Via de visserijovereenkomsten kan de EU de visserijactiviteiten voortzetten en visrechten met derde landen uitwisselen. De invloed van de EU-vloot op de visbestanden moet veel beter geanalyseerd worden dan totnogtoe het geval was, zowel wat het structuurbeleid als wat de financiële situatie betreft. Om te eindigen verzoek ik de Commissie verslag uit te brengen aan de Commissie visserij over de negatieve en positieve gevolgen van de EU-visserijovereenkomsten voor derde landen.

Farage
Mijnheer de Voorzitter, vorig jaar oktober heb ik mij hier uitgesproken tegen de visserijovereenkomst tussen de EU en Angola. De reden daarvoor was eenvoudig. Alles wijst erop dat de overeenkomsten tussen de EU en derdewereldlanden zijn uitgelopen op een ecologische ramp. Bovendien berokkenen zij de inheemse bevolking grote schade. Dit keer gaat het om overeenkomsten met Guinee en Mauritius, die vergelijkbare gevolgen zullen hebben.
In zekere zin wordt dat ook erkend in de huidige voorstellen. Er wordt opgeroepen tot strengere controle. Er zullen inspectieschepen ter beschikking worden gesteld en er zal meer aandacht worden besteed aan de behoeften van lokale vissers. Maar dat is niet voldoende. Er is geen enkele garantie dat er voldoende controle komt op naleving van deze overeenkomsten. De visserijcontroles in Europese wateren schieten al hopeloos te kort, en het is dan ook moeilijk te geloven dat dit in het buitenland anders zal zijn.
Daar komt nog bij dat Britse vissers van het zuidwesten van Engeland tot het noorden van Schotland nog altijd sterk te lijden hebben van het gemeenschappelijke visserijbeleid. Duizenden tonnen goed verkoopbare vis worden doorgedraaid terwijl intussen de vissers failliet gaan, maar terwijl deze economische en ecologische ramp plaatsvindt, komt de EU met het voorstel om meer dan 7 miljoen euro uit te trekken om Griekse, Spaanse en Italiaanse vissers toegang te verschaffen tot deze wateren. Dat is naar alle maatstaven volkomen absurd. Niet alleen zal ik daarom zelf tegen deze voorstellen stemmen, maar ik zal ook mijn regering oproepen zich hiertegen te verzetten.

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom de voorstellen van de Commissie voor deze twee visserijovereenkomsten. Ik zal het hier hoofdzakelijk over de overeenkomst met Guinee hebben. In de eerste plaats wil ik de aangebrachte vernieuwingen onderstrepen en onderschrijven. Bepaald wordt dat 50% van de totale financiële toewijzing van de Europese Unie moet worden uitgetrokken voor specifieke acties die de duurzame ontwikkeling van de sector waarborgen. Los van de vernieuwende aanpak van de overeenkomst vraag ik tevens uw aandacht voor een ander nieuw element, namelijk de toezegging een premie ter waarde van 370 miljoen euro toe te kennen indien de Republiek Guinee een reeks acties ter beperking van de globale visserij-inspanning in de praktijk brengt.
Aangezien het jaarlijks exploiteerbaar visserijpotentieel van dit land 250.000 ton bedraagt en zijn ambachtelijke vloot slechts 50.000 ton kan vissen, lijdt het geen twijfel dat beide partijen met deze overeenkomst hun voordeel doen en elkaar bijgevolg niet in het haar zullen zitten. Bovendien wordt Guinee hierdoor de mogelijkheid geboden buitengewone financiële middelen voor de ontwikkeling van zijn visserijsector te verwerven.
Zo wordt bewezen dat de visserijovereenkomsten niet enkel de belangen van de Europese Unie behartigen, maar tevens kunnen worden aangewend om de ontwikkeling van de betrokken landen te bevorderen. Als Portugees kan ik het in deze context niet nalaten de achterstand te betreuren die de Commissie en de Raad bij de onderhandelingen over de overeenkomst met Marokko hebben opgelopen. Ik vind het eveneens jammer dat de toegang van andere lidstaten tot de visgronden van Groenland wordt bemoeilijkt. Van de desbetreffende overeenkomst is maar weinig gebruik gemaakt en zij moet spoedig worden hernieuwd. Het is van wezenlijk belang dat de eisen inzake controle en toezicht en de programma's die de beperking van de visserij-inspanning opvolgen ook aan de andere landen die in de wateren van de genoemde ontwikkelingslanden vissen, worden opgelegd en niet enkel voor de lidstaten van de Europese Unie gelden. In deze zin draag ik de Europese Unie dan ook op tijdens de onderhandelingen een extra inspanning te doen om deze regel op iedereen toepasbaar te maken, niet enkel op onszelf.

Van Dam
Voorzitter, het is helaas al te vaak voorgekomen dat het saneren van de Europese vissersvloot resulteerde in een verplaatsing van deze schepen naar de Afrikaanse kust. Daar konden deze schepen ongelimiteerd worden ingezet en naast de visstand ook de inkomens en de voedselvoorziening van mensen in de betreffende regio ernstig in gevaar brengen. Bij deze visserijovereenkomsten moet onze aandacht dan ook niet alleen uitgaan naar de belangen van de Europese vissers, maar ook naar die van de bevolking ter plaatse.
De overeenkomst met Mauritius betreft de tonijnvangst maar voor Guinee ligt de situatie veel complexer. Daar vissen Europese schepen ook op vissoorten die door de plaatselijke vissers benut worden. Bemoedigend is dat in beide verdragen 50% van de financiële bijdrage bestemd is voor de ontwikkeling van de plaatselijke visserijsector. Controle op de besteding van dat geld is wel een vereiste voor de toekomstige verlenging van het Protocol. Privaatrechtelijke overeenkomsten tussen Europese reders en de regering van Guinee missen veelal deze vorm van hulp aan de lokale visserijsector en bevorderen bij gebrek aan controle overbevissing.
Zeer bedenkelijk is de recente ontwikkeling dat kleine Franse trawlers contracten aangaan buiten de visserijovereenkomst om. Deze trawlers zullen vissen in de kustzone waar zij een directe bedreiging vormen voor de lokale vissers. Alle schepen van de lidstaten dienen een exclusieve economische twaalfmijlzone te respecteren. Ik vind het overigens vanzelfsprekend dat de reders meer bijdragen aan de kosten van de visserijovereenkomsten en dat het niet de belastingbetaler is die deze exploitatie van visgronden subsidieert.

Maat
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik de Commissie complimenteren en ook onze rapporteur met het bereikte akkoord. Het akkoord houdt meer rekening met de ontwikkelingslanden zelf, in dit geval Guinee en Mauritius, dan voorheen het geval was. Dat is een positief punt en het betekent in feite dat deze akkoorden eigenlijk ook onder de codecisie met het Parlement zouden moeten vallen maar misschien is dat na de IGC het komende jaar het geval.
Kritisch ben ik op een aantal andere punten. Ik vind het een goed akkoord. Het is duidelijk dat voor de zuidelijke landen dit akkoord erg belangrijk is, want de zuidelijke visserijovereenkomsten betekenen toch in onder andere Spanje en Portugal 13.000 rechtstreekse arbeidsplaatsen. Ook de omzet is niet gering, die komt toch op rond 485 miljoen euro en daarbij valt een overeenkomst voor Groenland bij voorbeeld in het niet. Dat betekent dat de hiervoor uitgetrokken bedragen vooral ook in die landen besteed worden. Daar is op zich wat voor te zeggen.
Historisch hadden deze landen hun overeenkomsten maar het zou een goede zaak zijn wanneer het bedrijfsleven zelf een grotere bijdrage zou gaan leveren bij dit soort overeenkomsten. Ik zeg dat erbij, want er moet een balans zijn tussen ontwikkelingslanden en visserijlanden maar tegelijkertijd moet er ook een balans zijn in de besteding van middelen over de verschillende visserijzones.
In dat geval wil ik u toch erop wijzen dat een aantal noordelijke landen, onder andere mijn land, toch forse problemen ermee hebben dat ze gekort worden op het meerjarenoriëntatieprogramma. De collega uit Groot-Brittannië heeft al aangegeven met welke problemen de visserij daar kampt. Dat betekent gewoon dat met betrekking tot het visserijbeleid ook bij deze overeenkomst kritisch moet worden gekeken waar de belangen liggen, hoe het geld besteed wordt.
Het is heel duidelijk dat regionale elementen een sterkere rol gaan spelen. Let wel, ik vind het essentieel voor Spaanse, voor Zuid-Europese vissers, dat dit akkoord er komt, dat is het eerste, maar ik vind het ook essentieel dat er in een regionaal beleid ook ruimte is voor herstructurering van de visserij in de noordelijke kustgebieden, voor goede afspraken met noordelijke landen en ook voor een echte specifieke regionale invulling.

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, volgens mij schikt het de Commissie wel om de verzoeken van de Raad en van dit Parlement telkens weer te negeren - die van de Raad werden reeds duidelijk geformuleerd tijdens de Raad van Ministers van oktober 1997 - en de werkzaamheden te vertragen die betrekking hebben op de richtlijnen voor de onderhandelingen over de visserijovereenkomsten.
Het Protocol met Guinea Conakry is een goed voorbeeld. We hadden al wel voorzien dat de bijdrage van de reders zou stijgen, maar het lijkt mij onaanvaardbaar dat de Commissie deze stijging ten overstaan van de werkgroepen van de Raad als een lichte stijging durft te omschrijven terwijl zij voor de vloot een steeds zwaardere belasting vormt en, nogmaals, terwijl de reders in de overeenkomsten voor de noordelijke landen geen cent hoeven te betalen. Bovendien heeft de Commissie zich de luxe gepermitteerd volkomen voorbij te gaan aan het beginsel van relatieve stabiliteit, door een communautaire vloot doodleuk de visserijrechten te ontnemen die zij uit hoofde van dat beginsel had verkregen. Ofwel het beginsel van relatieve stabiliteit is heilig of het is het niet, maar het mag niet zo zijn dat het in communautaire wateren onschendbaar is terwijl precies het tegenovergestelde geldt voor de visserijovereenkomsten van de zuidelijke landen.
De Commissie zegt dat zij Spanje de vangstmogelijkheden van koppotigen ontnomen heeft omdat Spanje die mogelijkheden in het vorige protocol onvoldoende benut heeft, en zij geeft ze nu aan landen die nog nooit in deze wateren gevist hebben. Een uitstekende zaak, ik ben altijd voorstander geweest van een volledige benutting van de toegekende vangstmogelijkheden, mits die voor alle wateren geldt en niet alleen in de overeenkomsten van de zuidelijke landen. Ik zou willen benadrukken dat die mogelijkheden in de overeenkomsten van de noordelijke landen volkomen onderbenut zijn terwijl vloten die belangstelling tonen op geen enkele manier van die onderbenutting kunnen profiteren. Waarom dat onderscheid? Dat mag ons nu eindelijk wel eens worden duidelijk gemaakt.
Trouwens, waarom gaat de Commissie ervan uit dat Spanje, als het de vangstmogelijkheden tijdens het vorige protocol niet volledig heeft benut, dat in dit protocol evenmin zal doen, terwijl de vloot die in Marokkaanse wateren placht te vissen op koppotigen al sinds negen maanden aan wal ligt, zonder oplossing in het verschiet? Mijnheer de Voorzitter, deze hele situatie weerspiegelt de mentale en de materiële chaos waarin onze communautaire visserijoverheden verkeren, een chaos die alleen kan worden opgelost wanneer de richtlijnen die ik in het begin van mijn betoog heb genoemd duidelijk en in overleg zijn vastgesteld.

James Nicholson
Ten eerste wil ik graag mijn dank uitspreken voor dit verslag en de rapporteur feliciteren met het werk dat hij heeft verricht om dit verslag te produceren. Er valt niet aan te twijfelen dat de visserijovereenkomsten steeds kritischer onder de loep worden genomen om te bepalen wat ermee wordt bereikt en wat eruit voortkomt, niet alleen voor de bevolking van de Europese Unie, maar ook voor de landen waarmee zij in eerste instantie zijn afgesloten.
De rapporteur noemde terecht een aantal malen de overeenkomst met Marokko. Deze overeenkomst is reden tot grote bezorgdheid voor de mensen die er rechtstreeks door geraakt worden en diegenen die er in enige mate van zouden moeten profiteren en heeft in elk geval geleid tot grote onrust binnen de Commissie visserij. Ik wil de commissaris graag direct en op de man af vragen of de Commissie, het Parlement en de Europese Unie door Marokko onder druk worden gezet, vanwege de onwilligheid van dat land om aan de bepalingen te voldoen. Misschien zou hij daar later in zijn beschouwingen met betrekking tot het debat op kunnen antwoorden.
We kunnen de bezorgdheid rond de visserijovereenkomsten niet negeren. Ze zijn duur en er is veel geld mee gemoeid. De kosten zullen in de toekomst in hogere mate moeten worden meegewogen, daar moeten we geen doekjes om winden. In het verleden voldeden deze overeenkomsten weliswaar, maar voor de toekomst is een nieuwe benadering en een nieuwe visie nodig. Op de lange termijn zal de Commissie met het Parlement moeten samenwerken, omdat het Parlement graag wil vaststellen hoe deze overeenkomsten het beste kunnen worden vormgegeven.
Vooruitblikkend naar de toekomst moet ik de commissaris toch melden dat we niet op dezelfde voet door kunnen gaan. Ik steun weliswaar het ingediende voorstel en ik zal ook het uiteindelijke voorstel steunen, maar ik wil graag benadrukken dat dit uitgangspunt niet eeuwig stand kan houden en dat men in de toekomst niet langer, zoals in het verleden, stilzwijgend uit kan gaan van onze onverminderde steun.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren afgevaardigden, geachte dames en heren, allereerst wil ik de rapporteur, de heer Varela Suanzes-Carpegna, hartelijk danken voor zijn twee verslagen die wij vandaag behandelen en die over het nieuwe protocol voor een visserijovereenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de republiek Mauritius en de republiek Guinee gaan.
Wat de eerste overeenkomst met Mauritius betreft, ben ik blij te horen dat u de nieuwe technische elementen en de verdere wijzigingen van dit protocol steunt, bijvoorbeeld de verdeling van de kosten, de verhoogde financiering voor wetenschappelijke programma's, het toezicht en de controle alsmede de vervolgfinanciering. De overeenkomst met Mauritius is een typische tonijnovereenkomst met een klein deel vangstmogelijkheden voor de visserij met de hengel en vormt een belangrijk onderdeel van het EG-netwerk van tonijnovereenkomsten in de Indische Oceaan.
Dit nieuwe protocol is het vierde, sinds de raamovereenkomst in 1990 van kracht is geworden. De verlenging van het protocol voor drie jaar opent vangstmogelijkheden voor 83 tonijnvissers, en bij dit protocol worden voor het eerst de richtsnoeren van de Visserijraad van oktober 1997 in de overeenkomst opgenomen, namelijk een toename van de gerichte maatregelen voor de ontwikkeling van de visserijsector en een nieuwe verdeling van de kosten tussen de Gemeenschap en de reders.
Eén van de belangrijkste kenmerken van het protocol is dat de referentietonnage met het oog op de geringe vangsthoeveelheden tijdens de driejarige looptijd van het laatste protocol van 7.500 ton naar 5.500 ton werd verlaagd, wat ook een dienovereenkomstige verlaging van de financiële compensatie - namelijk met 29% - tot gevolg heeft.
Ik kan u ook mededelen dat 50%, dus de helft van de financiële compensatie, bestemd is voor gerichte maatregelen ter ontwikkeling van de lokale visserijsector. Er worden maatregelen gefinancierd op het gebied van wetenschap en techniek, inclusief plannen voor toezicht en controle. In dit verband wil ik benadrukken dat de voorwaarden voor de begeleiding verbeterd werden doordat de Mauritiaanse autoriteiten jaarlijks een nauwkeurig verslag moeten indienen en de Commissie de mogelijkheid heeft om de betalingen met het oog op de concrete uitvoering van de verschillende maatregelen te toetsen.
De kosten van vergunningen voor de reders werden aanzienlijk verhoogd, van 20 euro naar 25 euro per ton. Over het geheel genomen komt het in het kader van dit protocol tot een omvangrijke nieuwe verdeling van de kosten tussen de Gemeenschap en de reders, omdat de reders vanaf nu 23,5% van de totale kosten tegenover slechts 7% vroeger moeten dragen. Dat is in overeenstemming met de beschikking van de Raad uit 1997 voor de overeenkomsten met derde landen, op grond waarvan de verdeling van de kosten evenwichtig moet geschieden. Bovendien zijn er ook in de vangstaangiften, de afrekening van de verschuldigde kosten en de procedure voor het aan boord nemen technische verbeteringen aangebracht.
Ook in de overeenkomst met Guinee, zo heb ik begrepen, juicht u de technische elementen die we geïntroduceerd hebben toe, met name dat men meer rekening houdt met de ontwikkeling van de rijkdommen van de zee door middel van een speciale premie.
Ook met de republiek Guinee hebben we al sinds 1983 een raamovereenkomst. Ook deze overeenkomst is belangrijk voor de Europese Unie, omdat daarin vangstmogelijkheden voor trawler- en tonijnvissers beschreven staan. Bovendien biedt deze overeenkomst een gedeeltelijke uitwijkmogelijkheid voor de visserij tijdens de gesloten seizoenen in het kader van de overeenkomsten met verschillende buurlanden, in het bijzonder met Senegal, Mauritanië en Marokko, en tot op zekere hoogte biedt deze overeenkomst ook een alternatief voor de Marokkaanse wateren. Ik ben daarom blij dat ik u mee kan delen dat het protocol met de republiek Guinee belangrijke vernieuwingen bevat, die vooral gericht zijn op de bevordering van het voorzorgsbeginsel en de duurzame exploitatie van de visbestanden.
Ik wil hier in het bijzonder noemen dat een premie wordt ingevoerd om de autoriteiten van Guinee te helpen de toestand van de visbestanden in de exclusieve economische zone van Guinee te verbeteren. Deze premie wordt slechts betaald als Guinee bewijst dat de globale visserij-inspanning werd verminderd en de overeengekomen maatregelen voor verscherpte controle en toezicht werden uitgevoerd. Het doel is Guinee te helpen bilaterale visserijovereenkomsten met andere landen te bevorderen en de particuliere overeenkomsten, die een duurzaam visserijbeheer dikwijls ondergraven, te verminderen.
Voorts werd de financiële tegenprestatie voor gerichte maatregelen, zoals wetenschappelijk en technisch onderzoek, toezicht en inspectie van visserijactiviteiten of de steun aan de opleiding en bijscholing voor de ambachtelijke visserij alsmede de steun voor de deelname aan de werkzaamheden van internationale organisaties, tot 46% van de totale steun verhoogd.
Ten slotte voorziet het protocol in een nauwe samenwerking tussen de beide partijen bij het beheer van de maatregelen. De begeleiding wordt vergemakkelijkt door een gedetailleerd jaarverslag en door de mogelijkheid voor de Gemeenschap om de betalingen met het oog op de daadwerkelijke uitvoering van de maatregelen te toetsen.
Wat uw amendementen betreft, wil ik duidelijk stellen dat de Commissie de eerste twee amendementen in principe kan accepteren. Amendement 3 moet de Commissie verwerpen, omdat dit in strijd is met de gangbare theorie over protocollen betreffende visserijovereenkomsten en de onderhandelingsbevoegdheid van de Commissie raakt. Omdat het protocol een bijlage bij de raamovereenkomst is, is voor de regelmatige hernieuwing geen nieuw onderhandelingsmandaat noodzakelijk. Het spreekt echter voor zich dat de Commissie er als onderhandelaar voor zal zorgen dat de door de Raad vastgestelde onderhandelingsrichtsnoeren in acht worden genomen.
Ook het vierde amendement moet de Commissie verwerpen, omdat dit in strijd is met de geest van de Raadsbeschikking van 1997, waarin een verdeling van de kosten tussen scheepseigenaren en de Gemeenschap werd verlangd. Mijn hartelijke dank voor uw aandacht!

De Voorzitter
Dank u zeer, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om twaalf uur plaats.
Wij zijn aan het einde van de agenda gekomen en ik denk ook aan het eind van ons Latijn.
Rest mij slechts, dames en heren, u een goede nachtrust toe te wensen.1
(De vergadering wordt om 23.25 uur gesloten)

Bijlage - Plechtige vergadering
De Voorzitter
­ Mijnheer de voorzitter van de Knesset, mijnheer de voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad, het is met oneindig veel genoegen, diepe emotie en bovenal in de hoop op vrede, dat ik u namens al mijn collega' s hier welkom heet in het Europees Parlement.
Ik dank u voor de moed en de openheid van geest waarmee u beiden de uitnodiging heeft aanvaard die ik deed tijdens mijn officiële bezoek aan het Midden-Oosten in februari jongstleden. Dat u beiden hier tegelijk aanwezig bent, vormt een precedent in het leven van onze instelling, en het was mogelijk omdat u allebei de vrede lief heeft. Om die reden ook ontvangt ons Parlement u vandaag. Ik wil niet onvermeld laten dat uw bezoek ook te danken is aan onze collega Luisa Morgantini, die als delegatieleider de Palestijnse Wetgevende Raad wist te overtuigen. Ik ben bijzonder dankbaar voor dit feit.
(Applaus)Het is zeer betekenisvol dat u ervoor gekozen heeft om samen het Europees Parlement toe te spreken, in uw tweeledige hoedanigheid: die van voorzitters van de twee parlementen die straks geroepen zullen zijn om de nu in voorbereiding zijnde akkoorden te ratificeren, en die van deelnemers aan de onderhandelingen.
Wij weten uw initiatief op zijn juiste waarde te schatten: u bent beiden vastbesloten vrede te sluiten, u wenst dat Europa nauwer betrokken wordt bij het vredesproces - mag ik ambassadeur Moratinos in dit verband voor zijn aanwezigheid bedanken - en u wenst de parlementaire dimensie van uw samenwerking met de Europese Unie te versterken.
Er is niemand onder ons die niet op de hoogte is van de complexiteit van het Midden-Oosten, het gebied waar in de ogen van een groot deel van de mensheid de allerheiligste historische plaatsen gevestigd zijn en dat daarom zo omstreden is.
De Europeanen weten maar al te goed dat het veel moeilijker is vrede te sluiten dan oorlog te voeren.
Wij hebben, vooral in de 20e eeuw, gruwelijke oorlogen nodig gehad, oorlogen die de wereld in brand hebben gezet, met hun stoet van miljoenen doden, om onze naties eindelijk te doen inzien dat de oorlog voor iedereen een verwoestende waanzin is.
Het Europees Parlement ontvangt u dus niet om u de les te lezen. Het ontvangt u als vriend van de twee volkeren die u vertegenwoordigt en die beide eindelijk eens recht hebben op vrede, veiligheid en ontwikkeling.
Wanneer in het Midden-Oosten straks hetzelfde proces op gang komt dat Europa niet alleen van het gewapende conflict naar de vrede leidde maar ook tot samenwerking tussen buurlanden, dan zouden we ons kunnen voorstellen dat op den duur een gemeenschappelijk parlement van de naties uit uw gebied onze gesprekspartner wordt! Wat een schitterende droom, die dankzij uw beider inzet op een dag werkelijkheid zal worden, daar ben ik zeker van.
Mijnheer de voorzitter van de Knesset, mijnheer de voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad, het debat dat u zojuist heeft bijgewoond, getuigt van het belang dat de Europese Unie en vooral het Parlement aan de ontwikkeling van de lopende onderhandelingen hechten.
U kunt er verzekerd van zijn dat wij met zeer grote aandacht naar u zullen luisteren.
Zonder de enorme moeilijkheden in deze cruciale onderhandelingsperiode te negeren, die ons wel bekend zijn, spreek ik de wens uit dat u onze vergadering geruststelt dat de deuren van de vrede open blijven en dat uw beider naties samen over de drempel zullen gaan.
Zonder nog verder te wachten geef ik het woord eerst aan u, mijnheer Abu Ala, en vervolgens aan de heer Burg.

Ahmed Qurie
, voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad. Mevrouw Nicole Fontaine, Voorzitter van het Europees Parlement, geachte afgevaardigden van het Europees Parlement, geachte dames en heren, staat u mij allereerst toe mijn grote tevredenheid te uiten over het gesprek dat wij deze ochtend over het vredesproces hebben gehad en over het grote belang dat Europa hecht aan het welslagen van dit proces en aan het bevorderen van een klimaat waarin vrede gedijen kan. Staat u mij toe ook te zeggen dat het mij genoegen doet in deze zaal een groot aantal persoonlijkheden te zien die zich onder Europese leiders onderscheiden hebben door serieus te ijveren voor een oplossing van het probleem van het Midden-Oosten.
Het is een grote eer voor mij als voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad om op de uitnodiging in te gaan en naar deze belangrijke ontmoeting met de gekozen vertegenwoordigers van de volkeren van de Europese Unie te komen. Het doet mij genoegen u vandaag toe te spreken met Avram Burg aan mijn zijde, de voorzitter van de Knesset, het Israelische nationale parlement, om u eerlijk, duidelijk en in alle openheid uit te leggen wat onze dromen en onze pijn, ons lijden en ook de moeilijkheden zijn in deze cruciale periode van het vredesproces in het Midden-Oosten. Wij hopen en blijven hopen dat wij in de eerste jaren van de 21e eeuw onze regio voorbereid zullen hebben op een nieuw tijdperk, een tijdperk zonder strijd, zonder dood en verderf zaaiende oorlogen, zonder geweld en zonder terrorisme, en met uw steun, die wij graag behouden en willen uitbreiden, een plaats te creëren waarin de vrede wortel kan schieten en waar twee volkeren kunnen samenleven, in een deel van de wereld, dat lange tijd in doodsangst heeft geleefd als gevolg van verschrikkelijke, bloedige conflicten en van de moordende taal van wapens. Uw grote ervaring hiermee zal zeer nuttig zijn.
Mevrouw de Voorzitter, sta mij toe mijn grote waardering naar voren brengen voor het belangrijke bezoek dat u aan Palestina en aan de Palestijnse Wetgevende Raad hebt gebracht. Ik wil hier graag uw prijzenswaardige inspanningen noemen om ons te helpen en de opbouw van de democratie door de Wetgevende Raad van ons land te steunen, alsmede uw steun voor het vredesproces en de uitnodiging die u aan de heer Burg en mijzelf hebt gericht om met u de dialoog aan te gaan. Ik heb het genoegen u te kunnen informeren dat ik mij samen met de heer Burg enige inspanningen heb getroost, op bescheiden schaal maar wel systematisch, om het fundament van de parlementaire samenwerking tussen onze instellingen te consolideren en alle mogelijke initiatieven aan te moedigen om het vredesproces gaande te houden en tot een succes te maken. Het is mijn diepgevoelde overtuiging dat moeilijkheden, hoe ernstig soms ook, de droom en ambitie van onze volkeren niet mogen overweldigen noch de hoop mogen vernietigen die zij koesteren, om in vrede en veiligheid te leven. Wij beloven u onze inspanningen voort te zetten, aangemoedigd door de steun van de bevolkingsgroepen die wij vertegenwoordigen en dankzij ook uw steun.
Mevrouw de Voorzitter, in opeenvolgende historische periodes kende Palestina indrukwekkende vormen van menselijke coëxistentie en godsdienstige tolerantie tussen de verschillende bevolkingsgroepen en religies. Er waren lange tijden van uitwisseling en broederlijke coëxistentie van de drie monotheïstische religies, wat tot uiting kwam in godsdienstvrijheid, eerbiediging van het geloof van anderen en de vrijheid zijn eigen godsdienst te beleven. Palestina is daarom het land van de profeten die tot vrede hebben opgeroepen. Daar hebben zich de boodschappen ontwikkeld door middel waarvan God zich tot de hele mensheid richtte: de islam, het christendom en het jodendom. Het door God gezegende heilige land en zijn omgeving moesten groot genoeg zijn om alle monotheïstische religies te huisvesten en een land van liefde en vrede te zijn.
Niettemin heeft dit land, ondanks goddelijke zegen, talrijke conflicten gekend in de loop der geschiedenis. De 20e eeuw, die de catastrofe heeft gekend die het joodse volk in Europa trof, is ook getuige geweest van de catastrofe die het Palestijnse volk in eigen land trof, toen de hele wereld begon om in Palestina een oplossing te zoeken voor het joodse probleem. In 1947 hebben de Verenigde Naties een plan voor de partitie van Palestina in twee staten voorgesteld: een joodse staat in het grootste deel van Palestina en een Arabische staat op een kleiner deel. De joodse staat werd op 15 mei 1948 uitgeroepen, werd onmiddellijk erkend door de westerse landen, de Europeanen en de Verenigde Staten voorop, die de nieuwe staat de noodzakelijke hulp gaven, terwijl het Palestijnse volk onderworpen bleef aan alle mogelijke vormen van lijden, emigratie, gedwongen verhuizing, beroofd van zijn land, zijn identiteit en zijn staat. Die situatie heeft grotendeels de weg geplaveid voor het latere geweld en de oorlogen.
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de conflicten en oorlogen in ons gebied hebben verwoesting, wanhoop en grote menselijke en materiële verliezen veroorzaakt. Gedurende de tweede helft van de 20e eeuw heeft het gebied talrijke oorlogen en confrontaties gekend die overal dood en verderf gezaaid hebben. De economieën van het gebied werden gereduceerd tot oorlogseconomieën, wat in talrijke landen de initiatieven tot ontwikkeling belemmerd heeft en in andere leidde tot wetenschappelijke en culturele achterstanden. Het Palestijnse volk werd het hardst getroffen. Het heeft de hoogste prijs betaald, zowel politiek als economisch en sociaal. Als gevolg van de moeilijkheden in verband met het isolement van Israel, de permanente noodtoestand als gevolg van de oorlogsituatie in het gebied, alsmede door de harde omstandigheden waarin de Palestijnen leefden die op vaderlandse bodem waren gebleven, die in ballingschap in het buitenland of in kampen leefden, werd het noodzakelijk het initiatief te nemen om naar een andere uitweg dan oorlog en bloedige conflicten te zoeken. Vrede is de enige optie geworden die beantwoordt aan het verlangen van de volkeren in het gebied naar stabiliteit en ontwikkeling, om in veiligheid en vrede te leven. Maar om deze vrede permanent en alomvattend te doen zijn, moet hij rechtvaardig zijn. Het vredesproces is in Madrid begonnen, in 1991. Wij hebben aan dat proces deelgenomen met de oprechte wil om een rechtvaardige en alomvattende vrede te bereiken voor het hele gebied en op het Palestijns-Israelische niveau in het bijzonder. Dit proces is gebaseerd op resolutie 242 en 338 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, die stellen dat gebiedsverovering door middel van geweld onaanvaardbaar is. Het is ook gebaseerd op het zoeken naar een rechtvaardige oplossing voor het probleem van de vluchtelingen en op het principe van land voor vrede. Door die resoluties te aanvaarden hebben wij geaccepteerd slechts 23 procent van het historische Palestijnse grondgebied te krijgen en dat is een grote concessie, ik herhaal, een grote concessie die de politieke leiding van Israel niet bij naam wenst te noemen in de onderhandelingen over de definitieve status, want de Palestijnse kant zou onbuigzaam en niet-flexibel zijn.
Overeenkomstig die principes zijn wij aan het vredesproces begonnen, gedreven door de overtuiging dat het noodzakelijk was een lang en bloedig hoofdstuk af te sluiten, om na een lange periode van vijandschap, lijden en verwoestende conflicten de rechtvaardige vrede te realiseren waarnaar wij hunkerden. Onze prioriteit op dat moment was de hoop te doen herleven die zo lang afwezig of onzichtbaar was en de omgeving en het politieke en economische klimaat voor te bereiden, door middel van nieuwe ontwikkelingsrelaties en regionale economische samenwerking, waardoor investeringen en projecten hun weg zouden gaan vinden naar onze regio, die door de conflicten uitgeput was en leeggebloed door de exorbitante kosten van de oorlogen. De onderhandelingen in Washington en parallel daarmee die in Oslo, zijn uitgemond in een akkoord over de principes, de Oslo-akkoorden. De PLO wisselde met de Israelische regering documenten uit inzake wederzijdse erkenning, wat naar mijn mening de belangrijkste etappe was in de geschiedenis van het Arabisch-Israelische conflict in het algemeen, en het Palestijns-Israelische conflict in het bijzonder.
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het akkoord over de principeverklaring voor de overgangsperiode en voor de onderhandelingen met betrekking tot de definitieve status werd uitgewerkt op basis van een bepaalde filosofie en heldere politieke principes, in het bijzonder uitvoering van resolutie 242 en 338 van de Veiligheidsraad, land in ruil voor vrede en een tijdpad voor de onderhandelingen over de definitieve status. Bovendien zijn wij overeengekomen de voorbereidende etappes een voor een te voltooien, die begonnen met de terugtrekking van de Israelische troepen uit de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook en die tegelijkertijd voorzagen in een geleidelijke overdracht van de macht en de bevoegdheden op civiel en militair terrein aan de Palestijnse Autoriteit.
Tijdens die etappe zouden er presidents- en parlementsverkiezingen plaatsvinden op de Westelijke Jordaanoever, in de Gazastrook en in het Arabische deel van Jeruzalem, Al-Qods. Verondersteld werd dat die periode afgesloten zou worden met de overdracht van alle gebieden van de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook aan de Palestijnse Autoriteit en dat er verder onderhandeld zou worden over een aantal kwesties die in de definitieve status opgenomen zouden worden: Jeruzalem (Al-Qods), de nederzettingen, de grenzen, de vluchtelingen, de betrekkingen met andere actoren, en, wat daarna werd toegevoegd, het water. Dat alles zou vergezeld gaan van de geleidelijke vorming van een Palestijnse entiteit, voorzien van de organen der uitvoerende, wetgevende en rechterlijke macht. Dat alles moest binnen vijf jaar, uiterlijk op 4 mei 1999 gerealiseerd zijn en bekroond worden met de stichting van een onafhankelijke Palestijnse staat.
Wij hebben die akkoorden aanvaard en de uitvoering ervan gesteund, maar we zijn helaas op ernstige moeilijkheden gestuit, op niet­aflatende pogingen om de akkoorden te verbreken, op de weigering afspraken na te komen en op niet-eerbiediging van de uitvoering van de afgesproken kalender, in het bijzonder het derde deel van de troepenterugtrekking, de terugtrekking uit de bezette gebieden en de bevrijding van alle gevangenen en gedetineerden, wat gerealiseerd had moeten zijn voor het einde van de overgangsperiode op 4 mei 1999. Talrijke andere onderdelen die betrekking hebben op de overgangsperiode zijn nog altijd niet uitgevoerd, ondanks de lange periode die is verstreken, waardoor het lijden van het Palestijnse volk maar blijft voortduren en het hele vredesproces ter discussie wordt gesteld.
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik behoor tot een generatie die vijf verschrikkelijke oorlogen heeft gekend, die de dood van tienduizenden onschuldige slachtoffers hebben veroorzaakt en miljoenen personen van huis en haard hebben verdreven. Tegelijkertijd was ik actief als een van die Palestijnse politieke leiders van de generatie die zich weliswaar bewust was van de waarde van de nationale strijd maar die toch ook een grote dosis moed, wijsheid en objectiviteit kon opbrengen, eigenschappen die deze generatie in staat stelde een blijvende en alomvattende regeling te vinden die definitief een einde zal maken aan oorlogen en bloedige conflicten. Ik was in de gelegenheid om in de afgelopen acht jaar de onderhandelingen met de Israelische regering te leiden, vanaf de eerste onderhandelingen in Oslo tot aan de onderhandelingen van Stockholm ter voorbereiding van de recente Top in Camp David, met tussendoor de tweede onderhandelingsronde in Oslo, de economische onderhandelingen in Parijs en de onderhandelingen die het akkoord van Wye River inluidden.
Ik heb vaak gezegd dat ik trots ben op wat ik met mijn collega' s, de Palestijnse vredesbouwers, heb bereikt, onder leiding van president Arafat, onze wijze en moedige leider, die gelooft in vrede en de onvermijdelijke overwinning van de vrede, wat voor moeilijkheden ook opdoemen en hoe zwak soms de vlam van de hoop brandt. Wij zijn sinds enkele maanden verwikkeld in de onderhandelingen over de definitieve status, nog voordat Israel zijn afspraken met betrekking tot de overgangsperiode is nagekomen. Niettemin wil ik u laten merken dat ik spijt voel en bitter ben, omdat de Israelische regering haar afspraken met betrekking tot de overgangsperiode niet is nagekomen en omdat wij er tot op de dag van vandaag niet in zijn geslaagd om een permanent akkoord te sluiten. Ik voel ook spijt en bitterheid omdat de Top in Camp David niet tot een positief resultaat geleid heeft, vooral omdat de Top plaatsvond na acht maanden van uitputtende onderhandelingen in de regio, alsmede in Stockholm, in Zweden, en in Washington, en na aanzienlijke inspanningen van president Clinton en zijn medewerkers.
Ik voel mij verplicht u een toelichting te geven op het karakter van de onderhandelingen in Camp David en op de standpunten die richtinggevend waren. We waren met de Israelische kant een aantal algemene principes overeengekomen, en wel de volgende: in de eerste plaats zijn deze onderhandelingen gebaseerd op de resoluties 242 en 338 van de Veiligheidsraad en de voorwaarden die daaraan zijn verbonden; ten tweede wordt de sleutel van de oplossing gevormd door een akkoord over verscheidene fundamentele kwesties: Jeruzalem (Al-Qods), de vluchtelingen, de bezette gebieden, de grenzen en de veiligheid. Ten derde waren we het eens om de oplossing van geen enkele fundamentele kwestie nog verder uit te stellen; als geen akkoord over alle kwesties bereikt kon worden, dan zou er helemaal geen akkoord zijn. Ten vierde, een akkoord over elk van deze belangrijke kwesties, in de vorm van een raamwerk of een definitieve regeling, moet drie belangrijke principes omvatten: ten eerste, erkenning van het principe, ten tweede, erkenning van de mechanismen, ten derde, akkoord inzake de uitvoeringsperiode. Wij zijn tevens overeengekomen dat het noodzakelijke was internationale garanties te verkrijgen voor de uitvoering ervan en garanties voor een internationaal arbitragemechanisme ingeval er meningsverschillen rezen.
De standpunten: wat waren onze standpunten? Hoewel beide partijen, zowel de Palestijnse als de Israelische kant, zich aanzienlijke inspanningen getroost hebben om nader tot elkaar te komen, zowel tijdens de onderhandelingen als tijdens de Top in Camp David, spijt het mij u te moeten vertellen dat de kloof is gebleven en dat er nog grote inspanningen nodig zullen om die te overbruggen.
Wat de kwestie van Jeruzalem betreft, zal ik u kort het Palestijnse standpunt uitleggen dat gebaseerd is op het feit dat Jeruzalem deel uit maakt van de in 1967 bezette gebieden; op Jeruzalem dient dezelfde logica toegepast te worden als op de rest van de bezette gebieden. Israel dient de Palestijnse soevereiniteit over Jeruzalem te erkennen en wij zijn, als tegenprestatie, bereid om over alle Israelische zorgen over de stad te discussiëren, of het nu gaat om Jeruzalem als open stad, of de vrijheid van godsdienst dan wel het vrij personenverkeer of welke kwestie dan ook.
Maar het Israelische standpunt blijft draaien om de volgende uitgangspunten: het verenigde Jeruzalem is de hoofdstad van de staat Israel, en dit ondanks alle voorstellen die gedaan zijn. Ik grijp deze gelegenheid aan om hier voor het Europees Parlement te stellen dat wij Palestijnen, als er geen akkoord over Jeruzalem komt, bereid zijn om van de twee delen van Jeruzalem, Oost- en West-Jeruzalem, een verenigde stad te maken, een internationaal Jeruzalem, zodat deze stad niet meer de hoofdstad is van Israel en van Palestina maar van de hele wereld. U weet dat de Verenigde Naties, dat de Veiligheidsraad resolutie 181 heeft aangenomen om van deze heilige stad de stad van de drie monotheïstische godsdiensten te maken, de stad van de gelovigen die in één God geloven. U weet dat de Veiligheidsraad besloten heeft dat Jeruzalem een internationale stad zou worden zodat het de stad van alle volkeren op aarde kan worden. Bovendien zou ik durven stellen dat de standpunten vooral zover uit elkaar liggen omdat Jeruzalem het breekpunt blijft.
Wat de vluchtelingenkwestie betreft zijn wij van mening, en ik denk dat u het daarmee eens bent, dat ieder mens het recht heeft om naar zijn vaderland terug te keren, naar zijn bezittingen. Met dat uitgangspunt in gedachten denken wij dat elke oplossing gegrond moet zijn op een erkenning door Israel van zijn juridische, morele en politieke verantwoordelijkheid voor het ontstaan van het vluchtelingenprobleem. Doet Israel dat niet, dan zal elke oplossing slechts gedeeltelijk of onvolledig zijn. Het Palestijnse standpunt is daarom gebaseerd op internationale resoluties met betrekking tot het recht van de Palestijnse vluchtelingen om naar hun huis en bezittingen terug te keren, en hun recht om gecompenseerd te worden, overeenkomstig resolutie 194 van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, inclusief bepalingen omtrent de mechanismen die het hen na een akkoord mogelijk moeten maken om hun recht op terugkeer uit te oefenen. Het Israelische standpunt heeft zich losgemaakt van deze fundamentele kwestie, omdat men weigert over het principe van de terugkeer te spreken of voorstelt dat te vervangen door oplossingen die meer het karakter hebben van humanitaire oplossingen, door hergroepering van bepaalde families, of oplossingen die in de richting gaan van het creëren van een internationaal compensatiefonds waaraan Israel wel wil deelnemen, samen met andere staten. Gezien deze meningsverschillen blijft er een kloof bestaan tussen de standpunten over deze kwestie, een kloof die ook tijdens de Top in Camp David of naderhand niet overbrugd kon worden.
Wat de bezette gebieden, de grenzen en veiligheidskwesties betreft worden onze standpunten bevestigd door internationaal erkende resoluties, gebaseerd op het onaanvaardbare karakter van het met geweld bezetten van andermans grondgebied. Die resoluties roepen tevens op tot terugtrekking van de Israelische bezettingstroepen uit de Palestijnse gebieden die tijdens de oorlog van 1967 veroverd werden en tot de eerbiediging van de grens van 4 juni, de grens die gold voor het uitbreken van de vijandelijkheden. Dat is ook gebeurd, in het geval van Egypte, Jordanië en Libanon. De kwestie speelt nog wat Syrië betreft. Wij hebben ook blijk gegeven van onze bereidheid om kleine grenswijzigingen te accepteren, die in beider belang zijn, op voorwaarde dat er een uitruil zou zijn, in termen van waarde en oppervlakte, zonder in te leveren op het punt van de internationale resoluties die stellen dat de Israelische nederzettingen op Palestijns grondgebied illegaal zijn.
Wij hebben ook gezegd dat wij met de Israeli' s wensen samen te werken en akkoord zouden gaan met een internationale troepenmacht aan de grenzen om de vrede en veiligheid te garanderen, terwijl de Israeli' s op het standpunt blijven staan dat zij het recht op annexatie hebben. Israel wil drie grote nederzettingen ten noorden van de Westelijke Jordaanoever annexeren alsmede de nederzettingen in Jeruzalem en omgeving, in het zuiden en in de vallei van de rivier de Jordaan, plus nog andere gebieden die gedurende een bepaalde periode onder Israelische controle zouden blijven, hetgeen de Westelijke Jordaanoever in feite in stukken hakt en als puntje bij paaltje komt onder Israelische controle laat.
Ook om reden van veiligheid wil Israel in de Jordaanvallei troepen handhaven, zowel bij de grens als bij de grensposten. Dat heeft ook bijgedragen aan de verwijdering tussen de standpunten van beide partijen en de kloof wat dit onderwerp betreft. Ik richt mij tot mijn vriend en collega Avram Burg om hem te vertellen dat Israel is opgericht op basis van een resolutie van de Veiligheidsraad en niet op basis van een voorschrift uit de Torah. Derhalve, zonder respect voor de internationale rechtsorde, zal de internationale gemeenschap nog lang zuchten onder een niet opgelost Midden-Oosten­conflict.
Dames en heren, de overweldigende meerderheid van de landen in de wereld, inclusief de Europese Unie, erkennen de internationale resoluties waarop het Palestijnse standpunt is gebaseerd. U heeft ongetwijfeld geconstateerd dat de Palestijnse eisen om een rechtvaardige en duurzame oplossing te realiseren niet extremistisch, noch intolerant zijn, zoals zo vaak is beweerd. Het gaat eerder om flexibele standpunten. Waar wij om vragen en wat wij verdedigen is een minimum aan algemeen erkende nationale Palestijnse rechten, die terug te vinden zijn in en bevestigd zijn door internationale resoluties. Wij vragen niet om veel verdergaande zaken maar wij hopen dat oprechte mensen in deze wereld deze rechten evenmin zullen willen ontkennen.
Dit was de situatie tijdens en na Camp David. De kloof blijft, de verschillen blijven, maar wij beloven u het proces te vervolgen ondanks alle moeilijkheden. Hoe het ook zij, vrede blijft onze strategie en de realisering daarvan het doel waarvoor wij werken. Wij wensen echter een rechtvaardige vrede die wij kunnen verdedigen en bewaren, een duurzame vrede voor onze kinderen, onze kleinkinderen en komende generaties.
Op dit moment, waarop wij voor het Europees Parlement staan en u deelgenoot maken van onze problemen en toekomstperspectieven, moeten wij ook onze grote waardering uitspreken voor de euromediterrane samenwerking die zich begint te consolideren dankzij onze betrekkingen op economisch, sociaal, politiek, cultureel en parlementair gebied, met het oog op de belangen van de volkeren in het gebied. Wij beschouwen deze door u gesteunde samenwerking als een van de belangrijkste steunpilaren voor vrede, stabiliteit en welvaart.
Het doet ons ook genoegen hier onze waardering uit te kunnen spreken voor de politieke en economische steun van Europa aan het vredesproject in de regio in het algemeen en aan ons Palestijnse volk in het bijzonder, evenals onze waardering voor de groeiende rol van Europa om de wereldvrede te bewaren en schot in het vredesproces te brengen, in onze regio en in de wereld. Wij hopen op een groeiende rol van Europa, een onafhankelijke en doeltreffende rol, neutraal en objectief. Wij denken met veel waardering aan het standpunt van de landen van de Europese Unie ten tijde van de Verklaring van Berlijn in maart 1999. Europa heeft altijd een belangrijke rol te spelen gehad in de wereld. Die rol is welkom in het vredesproces in het Midden-Oosten. Wij doen een beroep op het verenigde Europa deze rol te spelen, het Europa dat zijn koloniale erfenis heeft afgeschud, in overeenstemming met de tradities van zijn cultuur en beschaving, en wij doen een beroep op de principes van vrijheid, emancipatie en mensenrechten, die voor een vrij en onafhankelijk land gelden.
Mevrouw de Voorzitter, ik richt mij vanaf deze tribune van het Europees Parlement tot Avram Burg, en via hem, tot de leden van de Knesset, en tevens tot het Israelische volk en de regering, om hun te zeggen dat kansen op vrede zeldzaam zijn, en dat zij deze kans bijgevolg niet moeten missen, en dat de prijs voor vrede niet hoog is. Betaal die prijs dus! Het gaat om het recht, om rechtvaardigheid, om legitimiteit en om internationaal recht.
Ik richt mij vanaf deze tribune ook tot mevrouw Nicole Fontaine, Voorzitter van het Europees Parlement, en tot u allen, en via u tot de volkeren en regeringen van Europa, om u te vragen te helpen bij het realiseren van vrede en respect voor de fundamenten van het recht, van rechtvaardigheid, van legitimiteit en van het internationaal recht. Alleen dan zult u over de situatie mogen oordelen.
Ik richt mij vanaf deze tribune ook tot ons volk, ons Palestijnse volk, om te zeggen dat de vrede het grote gevecht is dat ons wacht. Hebt geduld en wij zullen slagen. Ik vertrouw erop dat wij met uw hulp zullen slagen. Ik dank u allen en breng u de groeten van president Jasser Arafat over, van het Palestijnse bestuur en mijn collega's, de leden van de Palestijnse Wetgevende Raad, en wij hopen dat wij uw steun en hulp mogen blijven ontvangen.
(Levendig en langdurig applaus)

De Voorzitter
Ik dank de voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad
voor zijn indrukwekkende interventie en ik geef nu het woord aan de voorzitter van de Knesset, de heer Avram Burg, u heeft het woord.

Avram Burg
voorzitter van de Knesset. (EN) Mevrouw de Voorzitter, leden van het Parlement, Abu Ala, ik ben een optimist. Maar ik ben niet zo'n optimist die op de vraag "bent u een optimist of een pessimist" zegt: "natuurlijk ben ik een optimist. Vandaag is het beter dan morgen". Nee, dit soort optimisme wil ik hier vanmorgen niet met u delen. Ik zou graag een ander optimisme met u delen, een optimisme dat zegt dat morgen nog beter zal zijn dan vandaag en dat vandaag al een volmaakte dag is.
Namens velen in het Midden-Oosten, en vooral velen in Israël, zou ik u willen bedanken voor uw inzet en de inspanningen van het hele vooraanstaande gezelschap dat hier bijeen is, om de dialoog, het begrip en het proces van naar elkaar luisteren in het Midden-Oosten te bevorderen. Vandaag zitten wij beiden hier aan weerszijden van uw voorzittersstoel - en reageren overigens daarmee op uw voorstel met betrekking tot een gezamenlijk parlement in het Midden-Oosten. Daar heb ik geen moeite mee, maar ik wil u slechts een ding vragen, namelijk dat u het voorzitterschap op zich neemt. Het zou voor ons wat ingewikkelder zijn om zelf de voorstelling te leiden. Niettemin zal die dag eens komen.
Een bijeenkomst zoals deze hier, op dezelfde dag dat onze leiders elkaar opnieuw ontmoeten in de Verenigde Staten van Amerika en proberen weer een stapje verder te komen, weer een centimeter vooruit naar een betere toekomst voor onze kinderen, is een cruciale gebeurtenis. De leiders van onze naties zijn verantwoordelijk voor het sluiten van vrede, maar daarnaast hebben wij, als gekozen volksvertegenwoordigers, de zware verantwoordelijkheid om te proberen de verhoudingen tussen onze volkeren te verbeteren zodat uiteindelijk, als beide partijen een vredesverdrag hebben gesloten, de mensen ook bereid zijn dit te aanvaarden. Daarom ben ik erg blij hier vanmorgen bij u aanwezig te zijn.
Voor velen in Israël is Europa niet alleen maar een continent, maar in de eerste plaats een waardenstelsel. Voor velen in Israël heeft Europa een ruimere betekenis dan de plaats die het in de wereld inneemt. Europa betekent voor ons democratie. Europa betekent voor ons de verlichting. Europa betekent voor ons het parlementaire systeem. Europa betekent voor ons cultuur. Europa betekent voor ons een sociale structuur, sociale verantwoordelijkheid en gevoeligheid voor sociale waarden. Europa betekent voor ons verantwoordelijkheid voor het milieu. Europa betekent voor ons economie. Bij de onderhandelingen over vrede in het Midden-Oosten, zijn wij ons er steeds weer van bewust dat wij niet alleen opkomen voor ons volk; wij zetten ons nog meer in en doen ons uiterste best vanuit een besef van verantwoordelijkheid, in de wetenschap dat de stabiliteit in onze regio de sleutel is voor stabiliteit in de rest van de wereld. Dat wat een obstakel vormt voor deze dialoog is de ergste vijand die wij ooit hebben meegemaakt. Het obstakel voor deze dialoog, met alle frustraties, reserves, verwachtingen en tegenslagen, alsook alle ingewikkelde formuleringen waarmee deze gepaard gaat, is het religieus fundamentalisme, de vijand van de vrede.
Het Midden-Oosten vormt de sleutel tot de stabiliteit in de wereld. Komt de stabiliteit voort uit het onafhankelijke gedeelte van de voormalige Sovjet-Unie? Of uit Europa, via de betrekkingen tussen Noord-Afrika en Zuid-Europa en uiteindelijk geheel Europa? Alles wat gebeurt in ons kleine hoekje van de wereld, dat slechts 23.000 vierkante kilometer meet, kleiner dan het Centraal Massief, is bepalend voor de toekomst van de wereld. Zal het Midden-Oosten beheerst worden door een duistere coalitie van de mullahs van Khomenei in Iran, de Sjiieten in Irak, de moslimbroederschap in Jordanië, de Hezbollah in Libanon, de Hammas in de bezette gebieden en de islamitische fundamentalistische organisaties in Noord-Afrika, of door een vredescoalitie die gericht is op Europa en de westerse beschaving, met Egypte als spil van de vrede, Jordanië en Palestina als een staat - ik kom daar zo op terug - de staat Israël, Syrië, Libanon, Turkije en de rest van de wereld? Dit zijn de twee opties voor het Midden-Oosten, een Midden-Oosten dat gericht is op een zwarte toekomst of een Midden-Oosten gericht op de vrede. Ondanks al onze meningsverschillen zetten wij ons beiden volledig in voor een vreedzaam Midden-Oosten, voor onszelf en voor onze kinderen en de rest van de wereld.
(Applaus)Ik beschouw het als een persoonlijk voorrecht dit zeer belangrijke Europese podium hier vanochtend met Abu Ala te delen. Deze man was de architect van de Oslo-akkoorden. Hij is de man aan wie mijn kinderen en de kinderen van zijn volk zo veel te danken hebben, vanwege de moed, creativiteit, toewijding en betrokkenheid die hij heeft ingezet om de conflictstrategie van het Midden-Oosten om te zetten in een strategie van dialoog, begrip en acceptatie van de ander. Ik wil u, Abu Ala, nog eens zeggen wat ik tegen u gezegd heb toen u als mijn gast in de Knesset kwam, toen u mij thuis hebt bezocht - en ik hoop dat ik u geen politieke schade bij uw thuisfront berokken door dit te zeggen - en op alle andere plaatsen waar wij elkaar hebben ontmoet, namelijk dat het Midden-Oosten van onze generatie bevoorrecht is om een groot man als u als leider van uw volk te hebben.
(Applaus)Daarom ben ik erg blij hier vanmorgen samen met u te zijn. Na zo vele jaren waarin wij Israëliërs het gevoel hadden dat Europa ons niet helemaal begreep - en andersom - heb ik het gevoel dat er nu een ander klimaat heerst waarin wij onze dialoog voeren. Mijn komst naar het Parlement, na uw aanneming van de resolutie over de herinnering aan de Holocaust, die eerst in Stockholm is voorgesteld en uiteindelijk door de meerderheid van dit Parlement volledig is onderschreven; de steun die u openlijk en in het geheim biedt aan hulpbehoevende joden in noodlijdende gebieden overal ter wereld; en uiteraard uw ondubbelzinnige inzet voor de vrede, die verschillende interpretaties en denkwijzen omvat; door dit alles ben ik blij hier vanochtend te zijn. Als mij wordt gevraagd of ik een optimist of een pessimist ben: wel, natuurlijk ben ik een optimist want ik heb liever de frustraties van de onderhandelingen dan de begrafenissen van oorlogen.
(Applaus)Ja, er zijn frustraties, maar wij hebben al een lange weg afgelegd vanaf het punt vanwaar we zijn gestart. Kijk naar de geschiedenis, kijk naar de feiten die voor zich spreken. In 1948 waren er zeven Arabische partijen die zich tegen de nieuwe staat Israël verzetten. In 1967 waren er nog maar drie van de zeven - Egypte, Jordanië en Syrië - die tegen ons vochten. In 1973 waren er nog maar twee van de drie - Egypte en Syrië - tegen ons. Nu, zo'n 25 jaar later, is er vrede met Egypte en de vrede met Syrië is binnen handbereik. Ze zeggen dat er een nieuwe periode aanbreekt in Syrië. De Palestijnen hebben in 1948 niet als natie tegen ons gevochten en ook niet als oorlogvoerende partij deelgenomen aan de strijd tegen ons in 1963, maar ineens - ongelooflijk maar waar - zitten we midden in de onderhandelingen. Godzijdank dat we daar zijn aangeland. Als ik u tien jaar geleden, voor de Golfoorlog, had verteld dat in het jaar 2000 de voorzitter van de Palestijnse Wetgevende Raad een debat zou voeren met de voorzitter van de Israëlische Knesset in het Europees Parlement, dan had u gezegd dat dit onmogelijk was. En wat zou u gezegd hebben als ik u vijf jaar geleden had verteld dat de president van de Verenigde Staten in 2000 kerstmis in Bethlehem komt vieren, in gezelschap van de president van de Palestijnse Autoriteit, de heer Jasser Arafat, die daar met een Palestijnse helikopter zal aankomen, en dat beiden door duizenden gewapende Palestijnen worden beschermd? En als ik dan gezegd had dat dit allemaal zou gebeuren op slechts 300 meter afstand van het zuidelijke gedeelte van Jeruzalem? U zou hebben gezegd dat ik zat te fantaseren en dat zoiets nooit zou gebeuren. Maar het gebeurt wel. En als we hier over vijf of tien jaar weer bijeenkomen, dan zullen alle obstakels die er nu uitzien als diepe, onoverbrugbare kloven achter ons liggen. En dit wordt mogelijk gemaakt door dit soort bondgenootschappen en doordat onze mensen en hun mensen in het Midden-Oosten begrijpen welke kant de wereld op gaat. Deze beweegt zich in de richting van acceptatie, verzoening en vergeving van het verleden, hoe dat verleden er ook uit heeft gezien. De onderhandelingen van vandaag, hoe moeizaam deze ook verlopen, zijn heel goede onderhandelingen. De situatie is niet gemakkelijk en nog lang niet opgelost, maar de wereld is desalniettemin al veranderd.
Wij komen allemaal uit de politieke arena, en u weet net zo goed als ik dat er in de politiek niet zoiets bestaat als een juiste timing. Als je een zaak aankaart en er gebeurt niets, dan zeggen mensen waarom moet dit nu, op een moment dat niemand er zich voor interesseert. Op het hoogtepunt van de crisis vragen ze waarom je er net nu mee aankomt als de crisis op zijn hoogtepunt is, wacht toch tot het voorbij is. Dan, zodra alles voorbij is, zegt iedereen "Het is voorbij - dat interesseert geen mens" Het is nooit het juiste moment om iets te doen. Het Midden-Oosten vormt daarop geen uitzondering. Er is altijd wel een reden om een kwestie niet aan te snijden. Lange tijd waren de omstandigheden en het politieke klimaat bijna onmogelijk. Nu is de wereld plotseling niet meer in twee polen verdeeld en het Midden-Oosten wordt niet meer uiteengerukt door het sovjetblok en het westerse blok. We staan min of meer alleen en zijn met elkaar in gesprek. Ineens wordt de retoriek minder belangrijk en zoeken we naar pragmatische oplossingen. Een wereld van pragmatische oplossingen is echter niet eenvoudig.
Want ja, Abu Ala, internationale wetgeving is erg belangrijk. Volkeren die tot de familie van naties horen, houden zich aan de wet. Als ze dat niet doen, zou het een jungle, een woestijn, een chaos worden. Velen onder ons - ik ken u niet allemaal, maar wel een aantal van u - koesteren een diep doorvoeld waardesysteem, dat minstens net zo diep gaat als het belang dat wij hechten aan de wet en begrip en humaniteit. Het mijne is een religieus geloof. Ja, ik weet dat dat tegenstrijdig klinkt. Ik ben een rationeel denkend mens die in God gelooft; vraag me niet hoe dat zit. Maar dit is mijn drijfveer geweest, bij mijn betrokkenheid bij dit deel van de wereld, bij het monotheïstische idee, bij de dialoog tussen religies, allemaal omdat op een bepaald moment in het verleden de grondlegger van mijn natie, Abraham, naar wie ik ben vernoemd, op de proppen kwam met het concept van één God. Godzijdank, wordt deze ene God in onze huidige Knesset vertegenwoordigd door vijf partijen, maar dat is een ander verhaal.
(Gelach)Daarom moeten wij bij het zoeken naar praktische politieke oplossingen, begrijpen dat het gaat om historische problemen en om godsdiensten en geloofsovertuigingen van mensen. Het volstaat niet om te zeggen dat het politiek gezien werkt, als we niets hebben gedaan aan de spirituele achtergrond die de basis vormt voor acceptatie van de compromissen.
Wat wil ik hiermee zeggen? Op het praktische vlak zijn wij nog nooit zo dicht bij elkaar gekomen, maar wat weten we van de beelden, de symbolen, de dingen die er al jaren en jaren zijn? Abu Ala moet straks terug naar zijn land, Jasser Arafat moet terug naar zijn land en zeggen "Ik heb het vluchtelingenproblemen opgelost" en Ehoed Barak moet terug naar zijn land met de boodschap "Ja, het vreemdelingenprobleem is opgelost, maar niet binnen de erkende internationale grenzen van de staat Israël". Jasser Arafat moet terug naar zijn land en zeggen "Ik heb het probleem van Jeruzalem opgelost en wij kunnen overal in Jeruzalem komen en hebben de volledige soevereiniteit over Jeruzalem". Maar aan de andere kant kan niemand Ehoed Barak de volmacht geven om een compromis te sluiten over de hoofdstad van koning David. Hoe moet hij dan thuiskomen?
Om die reden zijn het niet alleen politieke problemen, maar ook psychologische. Ik zou graag kort iets zeggen over hoe wij naar Jeruzalem kijken. Ik ben er geboren, ik heb er gestudeerd, mijn kinderen wonen er en ik woon er bijna. Ik ken en respecteer alle verschillende geloofsovertuigingen en godsdiensten van Jeruzalem. Ik ben de laatste persoon in de wereld om het heilige karakter van Jeruzalem voor mensen met een ander geloof te bagatelliseren of te negeren. Jeruzalem is net zo goed van hen als van mij. Ik zal tot mijn laatste adem hun recht op uitoefening van hun godsdienst verdedigen.
Ik zal de rechten van al deze mensen verdedigen om in Jeruzalem gelijkelijk hun godsdienstplichten te vervullen, maar ik eis ook van anderen dat zij niet minder respect tonen voor de heilige betekenis van Jeruzalem voor de miljoenen joden die gedurende 3000 jaar van de Joodse geschiedenis zijn gestorven en hebben gebeden en gewacht. Er moet een vredesformule worden gevonden op basis van respect voor het heilige. Ik accepteer uw geloofsovertuiging, accepteert u alstublieft ook de mijne. Dit gaat verder dan politiek en wetten, het gaat om iets diepers, iets spiritueels. Alleen met dit wederzijdse respect zullen wij in staat zijn om als gewone, eerbiedwaardige burgers in Gods stad op aarde te leven.
Abu Ala, mijn vriend, ik vraag u met klem om, als u terug bent in uw land, de mensen te vertellen dat Jeruzalem heilig is voor de moslims en dat Jeruzalem heilig is voor de christenen, maar dat het niet minder heilig is voor de joden. Wij moeten een politiek compromis vinden, maar zeker ook een religieus compromis.
(Applaus)Ik heb het gevoel dat het probleem van Jeruzalem de grootste politieke uitdaging is die de geschiedenis kent. Vandaag heb ik wellicht de allereerste officiële verklaring van een zeer hooggeplaatste Palestijnse afgevaardigde gehoord waarin werd gezegd dat de mogelijkheid bestaat dat Jeruzalem niet de hoofdstad wordt van de Palestijnse staat. Dit was een opzienbarende opmerking, die ik opvat als een mogelijkheid die achter de hand gehouden kan worden en die bestudeerd moet worden. Wijlen koning Hoessein, wiens inzet voor de vrede in de regio niemand zal betwijfelen, kwam met een prachtig idee. Hij zei dat het probleem van de soevereiniteit van Jeruzalem nagenoeg onoplosbaar was; waarom zouden we de soevereiniteit van de stad van God dan niet teruggeven aan God? Wij zullen samen genoeg praktische oplossingen vinden.
Het idee van koning Hoessein werd aan alle leiders voorgelegd en het verheugt mij dat de betrokken partijen het niet hebben verworpen. Laten we het bestuderen. Wij hebben een doel. Wij zijn onderweg. Ik wil niet dat de vrede in het Midden-Oosten uitmondt in een situatie van winnen of verliezen. Ik wil ook niet dat ik win en dat hij verliest. Evenmin wil ik dat hij wint en ik verlies. Ik wil dat wij beiden profijt hebben van het resultaat. Ik zou graag zien dat er een Palestijnse staat wordt uitgeroepen op basis van begrip en wederzijdse acceptatie en met instemming van beide partijen, waarbij Israël als eerste van de internationale gemeenschap deze staat erkent.
Dat is wat ik al vele jaren wens, al voordat het officieel beleid, nee, geen beleid, maar de officiële tendens werd in mijn land. Ik heb geen moeite met de Palestijnse staat of met Abu Ala. Integendeel, zodra er een Palestijnse staat is, wordt de dialoog tussen ons een dialoog tussen gelijken. Alle zaken die nu niet worden opgelost, kunnen we op een later tijdstip aanpakken en verder bespreken. Ik weet dat er al veel kwesties zijn opgelost in Camp David, maar er zijn nog andere zaken waarvan ik hoop dat we ze kunnen oplossen. U brengt de kwestie van de vluchtelingen ter sprake. Dat is geen eenzijdige kwestie. Mijn moeder was een vluchteling uit Hebron. Zij is zo'n tachtig jaar geleden in Hebron geboren en ik ben een Hebroniet (dat is geen compliment in het Midden-Oosten, het staat voor een zeer koppig, rechtlijnig persoon). Miljoenen joden kwamen uit de moslimlanden in 1948, 1949, 1950 en tot aan de jaren zestig en er zijn zeker problemen. Maar ik zal een compromis sluiten met mijn droom want het beeld van mijn land is ontstaan vanuit de bijbelse belofte en uw beeld van uw land komt voort uit een religieuze verbintenis en een nationale aanwezigheid in het Heilige Land Israël. Uw eerste territoriale compromis wordt gesloten met uw droom, en mijn eerste territoriale compromis wordt gesloten met mijn droom, met dien verstande dat iemand die beweert dat hij voor een groot-Israël is, niet kan samenwerken met Abu Ala en dat iemand die beweerd dat hij voor een groot-Palestina is, niet kan samenwerken met Avram Burg. Alleen als u en ik een compromis sluiten met onze dromen, kunnen wij een compromis tussen de twee naties nastreven en als wij dit emotionele compromis sluiten, dan zal de rest te zijner tijd volgen.
Ik zou graag afsluiten met een blik op de toekomst. Gisteren waren wij vijanden, vandaag zijn wij (bijna) vrienden en morgen zullen wij partners zijn. Persoonlijk bewonder ik hem, ook al bewondert hij mij niet en terecht, maar wij beiden kunnen een rol spelen in de regio. Wij hebben echter hulp en bemiddeling nodig van de rest van de wereld. Momenteel hebben Europa en de rest van de wereld te maken met het plaatselijke effect van de wereldeconomie, waardoor de kloof tussen rijk en arm kleiner wordt en er kansen ontstaan voor de armen. De economie in Israël is betrekkelijk gezond. De Palestijnen hebben nog niet de kans gekregen om hun eigen onafhankelijke economie te ontwikkelen. Wij zouden willen dat Europa en de rest van de wereld ons beiden helpt om het economische peil van de regio te verhogen zodat er een evenwicht ontstaat tussen de twee economieën. Dit zal verhinderen dat de relatie tussen de twee staten wordt gefrustreerd en dat de mensen in deze landen gaan wanhopen en hun toevlucht nemen tot religieus fundamentalisme. Ik geloof dat dit op dit moment een cruciale strategische behoefte is in de regio.
Nog een laatste woord over waarom ik een optimist ben. Als ik weer thuiskom uit Straatsburg moet ik de mensen vertellen hoe het gegaan is. Ik zal u vertellen hoe het gegaan is. Elf jaar geleden zaten ik en mijn oudste zoon, die toen nog erg jong was, vast in een verkeersopstopping in Jeruzalem omdat er ergens een bomaanslag was gepleegd. Er werd over gepraat op het nieuws en mijn zoon die toen nog heel jong was en daarom nog geen respect had voor zijn vader, zei tegen mij "Pappa, zijn dat de mensen waar jij vrede mee wilt sluiten?", want in die tijd was ik een van de leiders van de 'Vrede Nu'-beweging in Israël. Ik zat met mijn mond vol tanden, want hoe moet je die ingewikkelde kanten van zoiets aan een jongen van zeven of acht uitleggen? Mijn vader, die toen tachtig was, zat achterin de auto. In de veertig jaar dat hij lid was van de Knesset heeft hij deelgenomen aan elk kabinet van Israël en was hij de leider van het Israëlisch-Egyptisch team dat onderhandelde over de autonomie van de Palestijnen. Mijn vader is in Dresden geboren en heeft heel zijn familie in de Holocaust verloren. Hij zei tegen mijn zoon "Luister jongen, toen ik veertig jaar gelden uit Duitsland vluchtte, haatte ik de Duitsers. Ik kon me niet voorstellen dat ik er ooit nog zou terugkeren. Ik kon me niet voorstellen dat ik ze ooit zou vergeven. Toch heb ik ze nu vergeven. Nu is Duitsland anders, de mensen zijn anders, er wordt in Duitsland veel gepraat over zelfonderzoek, de fouten van het verleden herstellen en het beter doen in de toekomst." Daarna zei hij: "Als dit mogelijk is tussen ons en de ergste vijand die wij ooit hebben gehad, dan is er geen enkele reden waarom het niet tussen jou en de Palestijnen van jouw generatie zou kunnen gebeuren, want die rivaliteit zit niet zo diep". Mijn vader is vorig jaar overleden, maar zijn wijsheid is haast profetisch, ik draag die dag in dag uit met me mee en ik geloof dat er vrede zal komen, niet voor de generatie van mijn zoon, maar reeds voor de generatie van Abu Ala en mijzelf; een duurzame, hechte, positieve vrede waar de hele wereld baat bij heeft.
(Levendig en langdurig applaus)

De Voorzitter
­ Geachte collega' s, ik ben oprecht van mening dat we zojuist enkele zeer ontroerende momenten hebben meegemaakt, die wellicht ooit hun plaats zullen krijgen in de geschiedenis. Veel meer zal ik er niet over zeggen. Ik wilde alleen onze vrienden danken omdat ze beiden, elk op hun eigen wijze, openhartig met ons hebben gesproken: mijnheer de voorzitter, met uw standvastige realiteitszin, en mijnheer Avram Burg, met uw aanstekelijke enthousiasme. U hebt tegenover ons duidelijk en zonder omwegen uw verwachtingen uitgesproken. U hebt ons ook uw visie gegeven op de moeilijkheden die er nog zijn. Mijnheer Abu Ala, u hebt gezegd dat er nog een kloof bestaat, maar, mijnheer Avram Burg, u hebt ook gezegd dat u de frustraties van het onderhandelen verkiest boven de gruwelijkheden van de oorlog. Daarvan hebben wij goede nota genomen.
Voor ons is het een bevestiging ­ voorzover we die nog nodig hadden ­ dat u beiden mannen van de dialoog en bovendien zeer goede vrienden bent geweest. Ik ben van mening dat dit van groot belang is. Leiders die doortastend optreden, die hartstochtelijke pleitbezorgers zijn van deze vrede, die alleen met u kan worden kan worden gesloten, die alleen tussen u kan worden gesloten, een vrede waarop uw beider volken wachten en waarop uiteraard ook wij wachten.
U hebt tevens toekomstmogelijkheden ten aanzien van de gevoelige kwestie Jeruzalem ter sprake gebracht, waarvoor ik u hartelijk dank. Mijnheer Abu Ala, u hebt het voorstel voor een internationale status van Jeruzalem overgenomen. Mijnheer Avram Burg, u hebt het idee om de soevereiniteit van Jeruzalem terug te geven aan God aan de orde gesteld. Al deze opties hebben wij uiteraard met veel belangstelling bestudeerd. Ik ben van mening dat het thans van belang is te onderkennen dat er opties zijn. Het Europees Parlement zelf is altijd van mening geweest dat de definitieve status van Jeruzalem internationaal zou moeten worden erkend.
Tot slot zou ik graag iets ter sprake brengen wat ik gelezen heb. Het betreft een passage uit het boek van Uri Savir, het hoofd van de Israëlische delegatie in Oslo. Toen hij u ontmoette, stelden de Noorse onderhandelaars u aan hem voor met de woorden: "Dit is uw aartsvijand" . En na afloop van de onderhandelingen, die echter buitengewoon moeizaam verliepen, hebt u hem in Tel Aviv bezocht. Hij schrijft dat u toen samen over de boulevard hebt gewandeld, ver van alle mediabelangstelling, als levend voorbeeld van de veranderende mentaliteit, en dat u daarbij hebt gesproken over de wijze waarop u na die historische doorbraak in Oslo zoudt kunnen zorgen voor een duurzame en rechtvaardige vrede, zoals u het uitdrukte.
Dat moment is gekomen. U hebt begrepen dat het Europees Parlement aan uw zijde staat, en dat is ook de zin van uw aanwezigheid hier. Ik kan u verzekeren dat het Parlement via onze voltallige Vergadering en in het bijzonder via onze drie delegaties - namelijk de delegatie voor Israël, die wordt voorgezeten door de heer Gerardo Galeote Quecedo, de delegatie voor de Palestijnse Raad, die wordt voorgezeten door mevrouw Morgantini, en de delegatie voor de Machrek-landen, die wordt voorgezeten door de heer Michel Dary - alles in het werk zal stellen om u actief te steunen, met name ook bij het aangaan van de euromediterrane dialoog, die voor ons onontbeerlijk is voor de uitbreiding van de Europese Unie naar het Oosten en Centraal-Europa. Ik zou dan ook graag willen afsluiten, beste vrienden, met de woorden: Shalom, Salam!
(Levendig applaus)
(De plechtige vergadering wordt om 12.55 uur gesloten)

