Επιλογές πολιτικής για τη θέσπιση ενός ευρωπαϊκού δικαίου των συμβάσεων για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις (σύντομη παρουσίαση) 
Πρόεδρος
" ημερήσια διάταξη προβλέπει τη συζήτηση της έκθεσης (Α7-0164/2011) της κ. Wallis, εξ ονόματος της Επιτροπής Νομικών Θεμάτων, σχετικά με τις επιλογές πολιτικής για τη θέσπιση ενός ευρωπαϊκού δικαίου των συμβάσεων για τους καταναλωτές και τις επιχειρήσεις.
Diana Wallis
Κύριε Πρόεδρε, συζητούμε σχετικά με το ευρωπαϊκό δίκαιο των συμβάσεων επί μία και πλέον δεκαετία· τώρα είναι καιρός για δράση, και αν υπήρχε ποτέ στιγμή που η εσωτερική αγορά χρειαζόταν ώθηση όσον αφορά πρόσθετες συναλλαγές, αυτή η στιγμή είναι τώρα.
" Επιτροπή Νομικών Θεμάτων ευνοεί ένα προαιρετικό μέσο, ένα δεύτερο ευρωπαϊκό δίκαιο για τις συμβάσεις για όλους τους πολίτες και τις επιχειρήσεις. Πιστεύουμε ότι θα μπορούσε να βοηθήσει. Όμως έχουμε πει ότι θα υπάρξουν αυστηρά κριτήρια για το επόμενο βήμα. Πρέπει να υπάρχει υψηλό επίπεδο προστασίας των καταναλωτών, υψηλότερο απ' ό, τι σε πολλά από τα κράτη μέλη μας. Πρέπει να είναι εύκολο και φιλικό στον χρήστη για τις ΜΜΕ· πρέπει να τους απονέμει παράσημα για να διεξάγουν τις επιχειρηματικές δραστηριότητες τους βάσει αυτής της προαιρετικής σύμβασης και δεν πρέπει να είναι εις βάρος του εθνικού δικαίου.
" διαδικασία πρέπει να βασίζεται σε στοιχεία, να εκτιμάται ο αντίκτυπός της και να διασφαλίζει πλήρη κοινοβουλευτική συμμετοχή, και σε αυτή τη βάση, όπως είπα, ο χρόνος για συζητήσεις έχει εξαντληθεί και χρειάζεται να προχωρήσουμε. Υπάρχουν αυτοί οι οποίοι είναι νευρικοί και λέγουν, ωραία, ας χρησιμοποιήσουμε μόνο την ιδέα της "εργαλειοθήκης". Θέλω να πω σε αυτούς που έχουν αυτήν την ιδέα να είναι πολύ προσεκτικοί, επειδή έχω την υποψία ότι μια "εργαλειοθήκη" χωρίς προαιρετικό μέσο είναι δυνητικά πράγματι κάτι το οποίο εισβάλλει περισσότερο στο εθνικό δίκαιο απ' ό,τι ένα προαιρετικό μέσο το οποίο είναι εθελοντικό, το οποίο σέβεται την αυτονομία των μερών και δεν λειτουργεί εις βάρος του εθνικού δικαίου.
Ας δούμε κάτι, καθώς προχωρούμε, το οποίο να προσφέρει προληπτική δικαιοσύνη για τους πολίτες της ΕΕ και τις μικρές επιχειρήσεις της ΕΕ· αυτό πράγματι μας δίδει ένα μέσο το οποίο σημαίνει δικαιοσύνη για ανάπτυξη. Αρκετά συζητήσαμε, τώρα ας προχωρήσουμε.
Raffaele Baldassarre
(IT) Κύριε Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, καταρχάς, τα συγχαρητήριά μου στην εισηγήτρια, την κ. Wallis, για το έργο της και για το περιεχόμενο της έκθεσής της, με το οποίο συμφωνώ πλήρως.
Πιστεύω ότι μόνο ένα προαιρετικό μέσο το οποίο θα εγκριθεί μέσω κανονισμού μπορεί να εκπληρώσει επαρκώς τους στόχους ολόκληρης της μεταρρύθμισης του ευρωπαϊκού δικαίου των συμβάσεων. Επιπλέον, ένα προαιρετικό μέσο δεν θα έπρεπε ούτε να εναρμονίζει ούτε να αντικαθιστά τα εθνικά δίκαια των συμβάσεων αλλά μάλλον να λειτουργεί παράλληλα με αυτά ως εναλλακτικό μέσο το οποίο προσφέρει ελευθερία επιλογής στα συμβαλλόμενα μέρη.
Κατά συνέπεια, δεν συμφωνώ με τις προτάσεις που κατατέθηκαν από αυτούς οι οποίοι θα προτιμούσαν να περιοριστεί το πεδίο εφαρμογής αυτού του μέσου έτσι ώστε να εφαρμόζεται μόνον στις συμβάσεις ηλεκτρονικού εμπορίου, καθώς αυτό θα δημιουργήσει τεχνητή και, προπαντός, μη απαραίτητη διάκριση μεταξύ επιγραμμικών συναλλαγών και συναλλαγών πρόσωπο με πρόσωπο.
Το έργο μας ως νομοθέτες δεν είναι να περιορίσουμε τη νομική φύση του κανονισμού με βάση την κερδοσκοπία ή τις προβλέψεις της αγοράς αλλά μάλλον να διασφαλίζουμε την ασφάλεια δικαίου και να θέσουμε τα θεμέλια για μια κοινή νομική γλώσσα στον τομέα του εμπορίου.
Evelyn Regner
(DE) Κύριε Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, το όραμα του ευρωπαϊκού δικαίου των συμβάσεων είναι σαφώς ένα θαυμάσιο όραμα. Ωστόσο, αυτό το οποίο έχει τελικά σημασία είναι να παρέχει κάτι θετικό στους τους ευρωπαίους πολίτες, διαφορετικά, η ιδέα του ευρωπαϊκού δικαίου των συμβάσεων είναι απλώς τέχνη για την τέχνη. Γιατί αρχίζει η έκθεση με τα πλέον ευπαθή μέρη, στην προκειμένη περίπτωση τους καταναλωτές; Το κύριο στοιχείο της έκθεσης της κ. Wallis, η σύσταση για ένα προαιρετικό μέσο, είναι ένα παράλογο αίτημα για τους καταναλωτές, για να το θέσω με ήπιους όρους. Τους προκαλεί σύγχυση, και από πρακτική άποψη, διότι δεν θα είναι ποτέ οι ίδιοι οι καταναλωτές εκείνοι που θα είναι σε θέση να αποφασίσουν τίνος κράτους τελικά το δίκαιο των συμβάσεων να χρησιμοποιήσουν, αλλά μάλλον οι αντισυμβαλλόμενοί τους στη συναλλαγή, συγκεκριμένα οι μεγάλες επιχειρήσεις.
Σε κάθε περίπτωση, τώρα δεν είναι η στιγμή να πούμε ότι το προαιρετικό μέσο αποτελεί την τελευταία λέξη στο θέμα αυτό, αλλά αντίθετα θα πρέπει να εξετάσουμε προσεκτικότερα και τις άλλες επιλογές, επίσης - την εργαλειοθήκη που αναφέρθηκε και τα υποδείγματα συμβάσεων.
Jaroslav Paška
(SK) Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα να ευχαριστήσω την κ. Wallis για τη θαρραλέα κίνησή της. Ενώ δεν έχω ιδέα με ποιον τρόπο θα εξελιχθεί το θέμα αυτό, αυτό το οποίο είναι προφανές είναι ότι χρειάζεται να διασφαλίσουμε ότι οι ευρωπαίοι πολίτες, οι ευρωπαίοι λιανέμποροι και οι ευρωπαίοι καταναλωτές επωφελούνται από αυτό το οποίο θα αποκαλούσα ισότιμους κανόνες, έτσι ώστε να μπορούν να αγοράζουν, να πωλούν και, ως εκ τούτου, να διεξάγουν επιχειρηματικές δραστηριότητες με βάση αυτούς τους ίδιους κανόνες.
Ενόψει της πολυπλοκότητας του μηχανισμού του ευρωπαϊκού δικαίου και της εθνικής νομοθεσίας, ένα ενιαίο προαιρετικό σύστημα το οποίο θα μπορούσε να αναπτυχθεί σε ολόκληρη την Ευρωπαϊκή Ένωση είναι μια ελκυστική προοπτική, αλλά ενδεχομένως ένα σισύφειο έργο, καθώς είναι σαφές ότι θα εμποδιστεί από τα διάφορα νομικά συστήματα, θα υπάρξουν διαμαρτυρίες από το νομικό επάγγελμα, και θα ανακύψουν θέματα δικαιοδοσίας. Φοβάμαι ότι θα ήταν πολύ δύσκολο να θεσπιστεί, όμως ας του δώσουμε μια ευκαιρία και ας δούμε ποιο θα είναι το αποτέλεσμα.
Zuzana Roithová
(CS) Κύριε Πρόεδρε, κυρία Επίτροπε, παρότι το εθελοντικό δίκαιο των συμβάσεων μπορεί να προκαλέσει νομικά προβλήματα όσον αφορά την εφαρμογή του, εντούτοις αντιπροσωπεύει έναν τρόπο απαλλαγής από τα διαφορετικά συστήματα δικαίου των συμβάσεων, που είναι μία από τις αιτίες για το υψηλό ποσοστό αδυναμίας πραγματοποίησης διασυνοριακών αγορών από τους καταναλωτές, το οποίο εκτιμάται στο 60%. Δυστυχώς, οι επιχειρηματίες αντιμετωπίζουν σειρά άλλων παγίδων. Δεν είναι μόνο το δίκαιο των συμβάσεων το οποίο δεν είναι πλήρως εναρμονισμένο, αλλά και το καταναλωτικό δίκαιο. Υπάρχουν σημαντικές διαφορές στα φορολογικά καθεστώτα και στα λογιστικά πρότυπα. Οι πληρωμές συχνά επιβαρύνονται με πρόσθετες τραπεζικές χρεώσεις, και η διασυνοριακή χρήση ψηφιακού περιεχομένου συχνά μπλοκάρεται για λόγους αδειοδότησης. Επιπλέον, οι καταναλωτές σε 10 κράτη μέλη δεν μπόρεσαν να βρουν εγχώριες προσφορές για τουλάχιστον το ήμισυ των 100 δοκιμασθέντων προϊόντων, ενώ οι καταναλωτές σε 13 κράτη μέλη βρήκαν διασυνοριακές προσφορές τιμών που ήταν τουλάχιστον 10% χαμηλότερες απ' ό,τι στη δική τους χώρα. Συνεπώς στηρίζω την πρόταση για τη θέσπιση νομικά δεσμευτικών τυποποιημένων εθελοντικών συμβάσεων μεταφρασμένων σε όλες τις γλώσσες. Ταυτόχρονα, θα ήθελα να ζητήσω από την Επιτροπή να διαδραματίσει ενεργότερο ρόλο στην επίλυση των εκκρεμούντων επειγόντων ζητημάτων, για να τεθεί τέλος στον κατακερματισμό της εσωτερικής αγοράς.
Viviane Reding
Κύριε Πρόεδρε, θα ήθελα και εγώ επίσης να ευχαριστήσω την εισηγήτρια, την κ. Diana Wallis, καθώς και τον Hans-Peter Mayer και την Sirpa Pietikäinen, για το εξαιρετικό έργο σχετικά με αυτόν τον φάκελο.
Είναι ιδιαίτερα σαφές ότι, λόγω της παγκόσμιας οικονομικής κρίσης, η εσωτερική αγορά χρειάζεται ώθηση. Χρειαζόμαστε την εσωτερική αγορά αν θέλουμε να έχουμε ανάπτυξη, δημιουργία θέσεων εργασίας και καινοτομία. Ποια είναι η τρέχουσα κατάσταση; Μόνον μια στις τέσσερις επιχειρήσεις διεξάγει διασυνοριακές εμπορικές συναλλαγές και αυτές οι οποίες διεξάγουν εμπορικές συναλλαγές περιορίζουν τις συναλλαγές τους μόνο σε μερικά κράτη μέλη. Αυτό σημαίνει ότι χάνουν τη δυνατότητα να χρησιμοποιούν την εσωτερική αγορά.
Ποιες είναι οι συνέπειες για τους καταναλωτές; Βεβαίως, ούτε και αυτοί δρέπουν τα οφέλη της εσωτερικής αγοράς. Πολλές διασυνοριακές παραγγελίες -το 61% των παραγγελιών στην επιγραμμική αγορά- αποτυγχάνουν να ολοκληρωθούν για αυτόν το λόγο. Αυτό σημαίνει ότι στην προκειμένη περίπτωση έχουμε μη λειτουργία της εσωτερικής αγοράς, τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τους καταναλωτές. Για αυτό η Επιτροπή έχει ξεκινήσει διαβούλευση σχετικά με επιλογές πολιτικής στον τομέα του δικαίου των συμβάσεων, και το Κοινοβούλιο, αποκρινόμενο σε αυτή τη διαβούλευση, παρουσιάζει σήμερα τη δική του γνώμη.
Έχουμε δει ότι οι αποτυχίες της εσωτερικής αγοράς οφείλονται, εν μέρει, στις διαφορές στο εθνικό δίκαιο των συμβάσεων. Συμφωνούμε ότι υπάρχουν και άλλοι λόγοι για την αποτυχία, όμως οι πρόσφατες έρευνές μας μέσω του Ευρωβαρόμετρου δείχνουν ότι τα εμπόδια που συνδέονται με το δίκαιο των συμβάσεων έρχονται πρώτα μεταξύ των έντεκα εμποδίων στις συναλλαγές επιχειρήσεων με καταναλωτές. Γι' αυτό χρειάζεται να απαλλαγούμε από αυτά τα εμπόδια, ένα-ένα, αρχίζοντας τώρα με το δίκαιο των συμβάσεων.
Παρεμπιπτόντως, το Κοινοβούλιο συζητά αυτό το θέμα επί δέκα χρόνια, όμως οι εκτός Κοινοβουλίου εμπειρογνώμονες το συζητούν επί 30 χρόνια. Έτσι όλη η εργασία η οποία έχει γίνει για να αναλυθούν και να διατυπωθούν προτάσεις είναι ήδη έτοιμη. Ουδέποτε επωφεληθήκαμε από αυτήν την εργασία. Γι' αυτό συμφωνώ με την εισηγήτρια ότι είναι καιρός να δράσουμε τώρα και να δούμε ποια θετική δράση μπορούμε να αναλάβουμε.
Σημείωσα τις εκτιμήσεις της έκθεσης σχετικά με τις επιλογές πολιτικής οι οποίες παρουσιάστηκαν στην Πράσινη Βίβλο και τη στήριξη για την καινοτόμο λύση ενός προαιρετικού μέσου, το οποίο σημαίνει όχι εναρμόνιση αλλά παροχή σε καταναλωτές και επιχειρήσεις της δυνατότητας να έχουν ένα σύστημα συναλλαγών το οποίο θα λειτουργεί σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Είδα επίσης ότι διατυπώνεται η στήριξη για ένα μέσο που θα ισχύει τόσο για συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων και καταναλωτών (Β2C) όσο και για συναλλαγές μεταξύ επιχειρήσεων (Β2Β), το οποίο αντιμετωπίζει ευνοϊκά ένα υλικό πεδίο που θα καλύπτει συμβάσεις πώλησης, συμβάσεις για την προμήθεια ψηφιακού υλικού και ορισμένες συμβάσεις υπηρεσιών. Σημείωσα με ιδιαίτερη προσοχή αυτά τα οποία ελέχθησαν από το Κοινοβούλιο, ήτοι ότι οιοδήποτε μελλοντικό μέσο, οποιαδήποτε μορφή και αν έχει, θα πρέπει να παρέχει στους καταναλωτές υψηλό επίπεδο προστασίας ώστε να μην τους στερεί την προστασία που διαφορετικά θα απολάμβαναν βάσει του εθνικού δικαίου. Αυτή είναι απαραίτητη προϋπόθεση. Αν δεν την έχουμε, θα αποτύχουμε σε όλες τις δραστηριότητές μας.
Πού βρισκόμαστε αυτή τη στιγμή; Στις 3 Μαΐου 2011, η Επιτροπή δημοσίευσε τα αποτελέσματα μελέτης σκοπιμότητας που διενήργησε η ομάδα εμπειρογνωμόνων για το ευρωπαϊκό δίκαιο των συμβάσεων και καλέσαμε όλα τα ενδιαφερόμενα μέρη να διατυπώσουν τα σχόλιά τους. " Επιτροπή αναλύει τα αποτελέσματα της δημόσιας διαβούλευσης και κατόπιν θα εκπονήσει αναλυτική εκτίμηση αντικτύπου για να δει ποιο πρέπει να είναι το επόμενο βήμα το οποίο, σε καιρούς κρίσης, θα είναι καλό για να δώσει ώθηση στην εσωτερική αγορά και να δημιουργήσει ανάπτυξη και θέσεις εργασίας στην εσωτερική αγορά με την επέκταση των αγορών, κυρίως για τις ΜΜΕ, και να δώσει στους καταναλωτές τη δυνατότητα καλύτερης επιλογής και καλύτερων συμφωνιών.
Πρόεδρος
" συζήτηση έληξε.
" ψηφοφορία θα διεξαχθεί την Τετάρτη 8 Ιουνίου στις 12.00 το μεσημέρι.
Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 149 του Κανονισμού)
Cristian Silviu Buşoi
Παρά το γεγονός ότι έχουμε εσωτερική αγορά, οι επιχειρήσεις και οι καταναλωτές δεν επωφελούνται αρκετά από τις ευκαιρίες τις οποίες αυτή προσφέρει, καθώς το ποσοστό των διασυνοριακών συναλλαγών παραμένει αρκετά χαμηλό. " εσωτερική αγορά μπορεί να αναζωογονηθεί με την ενθάρρυνση των διασυνοριακών συναλλαγών και πιστεύω ότι αυτή η έκθεση θα συμβάλλει στην επίτευξη αυτού του στόχου.
Οφείλουμε προφανώς να σεβόμαστε τις διαφορές μεταξύ των νομικών συστημάτων των κρατών μελών και την αρχή της επικουρικότητας, για αυτό δεν θεωρώ τη συνολική εναρμόνιση ως την καταλληλότερη επιλογή. Από την άλλη πλευρά, θεωρώ ότι η προαιρετική εφαρμογή κοινών κανόνων για διασυνοριακές συμβάσεις είναι μια βιώσιμη εναλλακτική λύση. Επιπλέον, πιστεύω ότι αν ένα κράτος μέλος επιθυμεί να επεκτείνει το πεδίο εφαρμογής του ευρωπαϊκού δικαίου και για τις εγχώριες συναλλαγές, θα πρέπει να είναι ελεύθερο να το πράξει. Είναι ιδιαίτερα ακριβές να πούμε ότι αυτή δεν είναι η λύση σε κάθε πρόβλημα. Υπάρχουν επίσης και άλλα εμπόδια τα οποία εμποδίζουν τις διασυνοριακές συναλλαγές, επιπλέον αυτών των διαφορών στο δίκαιο των συμβάσεων, τα οποία αφορούν τομείς όπως τα φορολογικά θέματα, η διανοητική ιδιοκτησία ή η διαθεσιμότητα μεθόδων ηλεκτρονικών πληρωμών. Ωστόσο, πιστεύω ότι αυτό το προαιρετικό μέσο αξίζει να δοκιμαστεί καθώς μπορεί να μας απαλλάξει από σημαντικό μέρος διοικητικού φόρτου ο οποίος τώρα εμποδίζει τις ΜΜΕ να επεκτείνουν τις δραστηριότητές τους σε κράτη μέλη εκτός του δικού τους.
