Jaarlijks verslag van de Europese Unie over de mensenrechten - Frans initiatief in de VN over de depenalisering van homoseksualiteit (debat)
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de verklaringen van de Raad en de Commissie over het jaarlijks verslag van de Europese Unie over de mensenrechten - Frans initiatief in de VN over de depenalisering van homoseksualiteit.
We hebben een klein probleem, omdat de vertegenwoordiger van de Raad, mevrouw Yade, nog niet aanwezig kan zijn. Ze zit in een vliegtuig ergens hier in de omgeving van Straatsburg, maar kan niet landen. Ik stel voor dat we beginnen met de Commissie, dat we vervolgens overgaan op het debat en dat we te zijner tijd mevrouw Yade het woord kunnen geven.
Benita Ferrero-Waldner
Dank u, mevrouw de Voorzitter. Dames en heren, hier zijn wij dan opnieuw aan het einde van het jaar bijeen ter gelegenheid van de publicatie van het jaarverslag over de mensenrechten.
De zestigste verjaardag van de Universele Verklaring van de rechten van de mens geeft deze bijeenkomst speciale betekenis. In de volmaakte eenvoud van haar dertig artikelen en het universele ideaal dat zij vertolkt, is deze Verklaring niet verouderd. Integendeel, zij is nog altijd van even groot belang in een wereld waar de grondrechten van te veel mensen dagelijks worden geschonden. Stuk voor stuk herinneren deze gevallen ons eraan dat er nog zeer veel werk moet worden verricht om van de rechten die in de Verklaring tot uitdrukking zijn gebracht, tastbare werkelijkheid te maken.
Net als heel het Europees Parlement, was ik vanochtend zeer geroerd door de aanwezigheid van de meeste winnaars van de Sacharov-prijs, en ook mij hebben de woorden van mevrouw Bonner bijzonder geraakt. Ik heb de grootste bewondering voor alle verdedigers van mensenrechten.
Welnu, dames en heren, in het jaarverslag over de mensenrechten wordt uiteengezet wat de Europese Unie voor dat doel onderneemt. Ik wil graag de aandacht vestigen op twee belangrijke ontwikkelingen en op twee uitdagingen.
De eerste ontwikkeling die ik wil noemen is dat de Europese Unie er in 2008 goed in is geslaagd haar externe beleidsinstrumenten verder te consolideren, teneinde discriminatie van en geweld tegen vrouwen aan te pakken. Ook als we afschrikwekkende voorbeelden, zoals in het oosten van Congo, buiten beschouwing laten, blijft geweld tegen vrouwen een mondiale plaag.
De tenuitvoerlegging van de resoluties van de Veiligheidsraad 1325 - 'Vrouwen, vrede en veiligheid' - en 1820 - 'Geweld tegen vrouwen' - is nog onvoldoende.
De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Ban Ki-moon, heeft zojuist positief gereageerd op een verzoek dat ik hem, met de steun van veertig vrouwelijke leiders, heb gedaan om in 2010 een ministeriële conferentie te organiseren over de tenuitvoerlegging van resolutie 1325. Ik ben daar zeer verheugd over.
Vanuit dit perspectief zullen we de coördinatie van de Europese instrumenten versterken. De Raad is onlangs akkoord gegaan met een nieuwe brede aanpak voor de tenuitvoerlegging van resoluties 1325 en 1820. Deze aanpak is zowel van toepassing op ons optreden in het kader van het Europese veiligheids- en defensiebeleid als op de communautaire instrumenten. Dit zal ons helpen bij de gendermainstreaming, van preventie en crisismanagement tot en met de consolidering van vrede en wederopbouw.
In dezelfde geest heeft de Europese Unie kort geleden, onder het Franse voorzitterschap, nieuwe Europese richtsnoeren aangenomen inzake de bestrijding van geweld tegen en discriminatie van vrouwen.
De tweede ontwikkeling die mij na aan het hart ligt, betreft onze dialogen over mensenrechten. In 2008 zijn we nieuwe dialogen begonnen met Kazakstan, Kirgizië, Turkmenistan en Tadzjikistan, waarmee we ons doel om alle Centraal-Aziatische landen te bereiken, hebben verwezenlijkt. Evenzo hebben we dit jaar twee veelbelovende gespreksronden gevoerd in onze nieuwe dialoog met de Afrikaanse Unie.
Tot slot hebben we besluiten genomen over de praktische details van vijf nieuwe dialogen in Latijns Amerika. We zijn vastbeslotener dan ooit om het maatschappelijk middenveld te betrekken bij zowel de voorbereiding als de follow-up van de dialogen. Deze dialogen zijn niet eenvoudig, zoals is gebleken uit de recente dialoog met China. Vandaar het belang om het effect van deze inspanningen te meten. Wij moeten bepalen hoe wij kunnen bevorderen dat de politieke boodschap tot concrete actie leidt.
Dit brengt me bij de twee uitdagingen die ik eerder heb genoemd. In de eerste plaats zou ik de multilaterale uitdaging willen bespreken. Het werk van de Verenigde Naties is ronduit van vitaal belang om de universele geldigheid van de mensenrechten te waarborgen. Hoe kunnen wij de doeltreffendheid van de Verenigde Naties en onze bijdragen aan het werk dat zij verrichten, verbeteren? Zeker, de inzet van de Europese Unie werpt vruchten af, zoals blijkt uit de steun van een groeiend aantal landen voor de resolutie over de doodstraf, of de aanneming van de resoluties over Iran, Noord-Korea en Birma, initiatieven die in gang zijn gezet of mede zijn gesponsord door de Europese Unie in New York.
In het kader van de gezamenlijke verklaring die de Raad en de Commissie vandaag hebben afgelegd, wil ik onze steun aan het Franse initiatief inzake seksuele geaardheid bevestigen. De Commissie is bereid om in haar contacten met derde landen deze kwesties aan de orde te stellen, met inbegrip van de depenalisering van homoseksualiteit, tegen een achtergrond van wederzijds respect, fijngevoeligheid en ieders gewoonten en gebruiken.
In Genève begint het universele periodieke evaluatieproces. De resultaten mogen ons echter niet blind maken voor de steeds grotere problemen die de Europese Unie ondervindt bij het vervullen van haar rol als bruggenbouwer, gezien de sfeer van toenemende polarisering die de VN omgeeft, gekenmerkt door in blokken opererende landen. De aanbevelingen in het verslag van mevrouw Andrikienė, dat het Parlement in januari zal moeten aannemen, zullen nuttig zijn bij de verdere ontwikkeling van onze gedachten hierover.
De tweede uitdaging betreft tot slot de effectiviteit. In een groeiend aantal landen is de Europese Unie bezig haar activiteiten ten gunste van de mensenrechten op te voeren. Hoe kunnen wij onze effectiviteit vergroten? Ik denk dat we moeten zorgen voor een betere koppeling tussen onze diverse instrumenten om onze prioriteiten beter te doen uitkomen, of het nu gaat om onze politieke dialoog, ons diplomatieke optreden en het Europese instrument voor democratie en mensenrechten, het waarnemerschap bij verkiezingen of de mainstreaming van mensenrechten in ons overige buitenlands beleid.
Samenhang en dus grotere effectiviteit zouden als doelstelling een belangrijke zorg moeten zijn voor alle instellingen.
Laima Liucija Andrikienė
Het zou voor het Europees Parlement ondenkbaar zijn om over de mensenrechten in de wereld van vandaag te debatteren zonder Hu Jia te noemen. Enkele uren geleden hebben we allemaal deelgenomen aan een ontroerende ceremonie waarbij Hu Jia zelf niet aanwezig kon zijn, maar over de hele wereld zullen mensen vandaag te horen krijgen over zijn werk en zijn inspanningen voor de bescherming van de rechten van mensen die aan aids lijden en voor de bescherming van het milieu in China. Ik was enkele weken geleden in China en ben er toen van overtuigd geraakt hoe terecht het is dat Hu Jia voor milieubescherming strijdt. Het is verschrikkelijk wanneer je door de enorme vervuiling de zon niet kunt zien. Ook moeten we vandaag voormalige winnaars van de Sacharov-prijs noemen: San Suu Kyi uit Birma, Oswaldo Paya en de Damas de Blanco. We missen hen vandaag allemaal hier in het Europees Parlement en opnieuw moeten we de onbevredigende mensenrechtensituatie in Birma en Cuba bespreken.
Een week geleden ging het over de zestigste verjaardag van de Universele Verklaring van de rechten van de mens, maar vandaag moeten we ook erkennen dat niet alleen veel landen de mensenrechten niet respecteren, maar dat ze die schaamteloos schenden. We debatteren over het Jaarverslag 2008 over de mensenrechten in de wereld, dat een volledig overzicht van de problemen met de mensenrechten biedt. De Europese Raad en de Commissie verdienen het om gefeliciteerd te worden met dit uitstekende document. Ik wil diverse dingen benadrukken. In de eerste plaats, zoals mevrouw Ferrero-Waldner ook heeft gezegd, de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties en rol van de Europese Unie daarin, evenals de algemene rol van de Verenigde Naties bij het verdedigen van mensenrechten overal ter wereld. In de tweede plaats de nadruk in het beleid van de Europese Unie op de doodstraf en de tenuitvoerlegging daarvan. In de derde plaats de mensenrechtendialogen en de besprekingen over de mensenrechten.
Collega's, ik denk dat het heel belangrijk is om de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties zo ver te krijgen dat deze unilateraal en vastberaden het mandaat gaat gebruiken dat hem door de Verenigde Naties is verleend om de mensenrechten te verdedigen en om voor maximale transparantie bij de instellingen te zorgen en het maatschappelijk middenveld te laten participeren in zijn werk. Namens ons allen wil ik er bij de instellingen van de Europese Unie op aandringen om in harmonie samen te werken bij de verdediging van de mensenrechten in de wereld.
Raimon Obiols i Germà
namens de PSE-Fractie. - (ES) Alles wat u hebt uitgelegd, mevrouw de commissaris, is juist; daar staan wij voor de volle honderd procent achter. Dat geldt ook voor uw conclusies: we moeten de coherentie verbeteren.
Er is echter een aspect van die coherentie waar ik wat nader op in wil gaan, in de korte spreektijd die wij nu eenmaal krijgen. In Europa wordt sterk de nadruk gelegd op de mensenrechten overal ter wereld, maar daar krijgen we veel kritiek op. Er wordt gezegd dat Europa zijn principes alleen maar toepast wanneer dat goed uitkomt, of alleen maar voor de eigen burgers. Die kritiek kunnen we echter alleen maar ontkrachten wanneer we zorgen voor coherentie tussen het buitenlands en het binnenlands beleid op het gebied van de mensenrechten.
We kunnen in de wereld alleen maar geloofwaardig zijn wanneer we in ons immigratiebeleid en vooral in onze reacties op het terrorisme, dat tragische vormen aanneemt, maatregelen nemen die op het gebied van de mensenrechten voorbeeldig zijn.
Dat, mevrouw de commissaris, is de kernvraag: hoe bereiken we coherentie tussen het buitenlands en binnenlands beleid van de Europese Unie op het gebied van de mensenrechten?
Ik heb niet veel tijd meer, maar ik wil toch graag twee prioriteiten noemen. De strijd tegen de doodstraf kan nog door onze generatie worden gewonnen, dat is een haalbaar doel, en daarop moeten we ons concentreren. Ten tweede ben ik blij dat er in het mensenrechtenbeleid van de Europese Unie in de afgelopen zes maanden onder Frans voorzitterschap een specifiek beleid is gevoerd voor de mensenrechten van vrouwen.
Marco Cappato
namens de ALDE-Fractie. - (IT) Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, ik wil ook graag de rapporteur, mevrouw Andrikienė, bedanken voor het werk dat ze verricht in het kader van het vraagstuk over de rol van de Europese Unie bij de Verenigde Naties.
Er is geen tijd om het gehele verslag van de Raad over de mensenrechten inhoudelijk te bespreken, maar ik denk dat respect voor onze eigen regels een kernpunt hiervan is en met name respect voor de operationele mechanismen van de mensenrechtenclausule in de samenwerkingsovereenkomsten. Wij krijgen echter nog de mogelijkheid om dit onderwerp uitvoeriger te bespreken als we het verslag van de heer Obiols i Germà behandelen.
In de korte tijd die me rest, wil ik graag officieel mijn complimenten en felicitaties overbrengen aan het Franse voorzitterschap en mevrouw Yade, omdat ze in de VN het initiatief hebben genomen voor een universele depenalisering van homoseksualiteit. Ik beschouw dit als een zeer belangrijk politiek initiatief, dat des te meer lof verdient daar reeds 60 landen hun steun hieraan hebben toegezegd.
We hebben geluisterd naar mevrouw Ferrero-Waldner en zijn verheugd over haar woorden en haar betrokkenheid. Het is van belang dat de Europese Unie hier niet alleen eensgezind is, maar ook een gelijksoortige rol vervult als bij het wereldwijde moratorium op de doodstraf, toen we daar andere landen op andere continenten bij betrokken. Dat was een fundamentele methode.
We moeten met het oog op dit onderwerp vaststellen dat de Heilige Stoel, het Vaticaan, niet als religieuze entiteit waar we een culturele dialoog mee voeren, maar als een staat die waarnemer is in de Verenigde Naties, een sterk en kritisch offensief heeft ingezet tegen het Franse initiatief. Gezien de openhartigheid die geboden is in internationale betrekkingen, denk ik dat we het Vaticaan eraan moeten herinneren dat depenalisering van homoseksualiteit belangrijk is voor ons, dat dit een kwestie van mensenrechten is, en dat het verzet van het Vaticaan hiertegen vastberaden van de hand gewezen moet worden.
Hélène Flautre
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, het is bijzonder jammer dat dit debat wordt gehouden in afwezigheid van de Raad, net zoals het buitengewoon betreurenswaardig is - aangezien de Raad geen kwartier, maar drie uur en een kwartier te laat is - dat deze Sacharov-prijs is uitgereikt zonder dat de Raad hier met ons aanwezig is, samen met de Europese Commissie.
Ik wil een dringend punt aan de orde stellen. Gisteren heeft Israël de speciale rapporteur van de Verenigde Naties toegang tot de Palestijnse gebieden geweigerd. Ik vind dit een zeer ernstige handelwijze, die vraagt om een onmiddellijke reactie van de Raad en de Commissie. Vooral met het oog op de versterking van de betrekkingen tussen de EU en Israël, moet de boodschap volstrekt helder zijn en onmiddellijk worden overgebracht.
Enerzijds is dit verslag - zoals elk jaar, zou ik zeggen - een goed document, aangezien hierin een activiteitenbalans wordt opgemaakt die buitengewoon nuttig is als werkdocument, maar anderzijds bevat het niet alle elementen die nodig zijn voor een kritische analyse, voor effectbeoordelingen en voor de strategieën die de Raad vaststelt om de mensenrechten volledig te integreren in het raamwerk van, bijvoorbeeld, ons energiebeleid, ons handelsbeleid en ons veiligheidsbeleid.
Het Parlement heeft deze taak op zich genomen. Het is een lastige taak, en het mag duidelijk zijn dat het niet altijd even prettig is wat men te horen krijgt. Maar ik moet zeggen dat het idee om bijvoorbeeld een netwerk van Sacharov-prijswinnaars op te richten in dit verslag en op basis van deze studie werd ontwikkeld. Vandaag is dit netwerk tot stand gekomen in de verklaring van de twintigste verjaardag. Veel voorstellen liggen nu op tafel, waaronder een Sacharovprijs-bureau, Sacharov-paspoorten en een Sacharov-fonds, ter ondersteuning van onze prijzen en van mensenrechtenactivisten in de hele wereld. Aan ideeën ontbreekt het niet.
Ik ben er zeer verheugd over dat deze presentatie samen met het komende verslag over de grondrechten in de Unie is gehouden. De heer Obiols i Germà heeft gelijk. Het is van essentieel belang dat de Unie haar prestaties, intern, en haar doelstellingen, extern, met elkaar verbindt. Het is zelfs cruciaal voor haar geloofwaardigheid.
Ik wil opmerken dat we de forse kritiek op het asiel- en immigratiebeleid van de Europese Unie, die in alle werelddelen en in alle internationale organisaties doorklinkt, niet onbeantwoord kunnen laten. En we zijn een antwoord schuldig aangaande de medeplichtigheid van lidstaten van de Europese Unie in de strijd tegen terrorisme, waardoor een aantal vermeende terroristen werd uitgeleverd en gemarteld.
Vittorio Agnoletto
namens de GUE/NGL-Fractie. - (IT) Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, ik heb aandachtig naar de verklaring van de commissaris geluisterd. Het klopt dat er bepaalde vooruitgang is geboekt, maar ik wil u er nogmaals aan herinneren, commissaris, dat de democratieclausule, die inmiddels drie jaar geleden door het Parlement is goedgekeurd, nog steeds niet in alle handelsovereenkomsten met alle landen wordt toegepast, iets waar het Parlement echter wel om had verzocht.
Er wordt nog steeds met twee maten gemeten: sterk met de zwakken en zwak met de sterken, afhankelijk van hoe het Europa in deze handelsovereenkomsten het beste uitkomt. Maar ook in andere situaties wordt er met twee maten gemeten. Ik verwijs naar een onderwerp dat reeds ter sprake is gekomen: ik acht het standpunt dat het Vaticaan tegen het voorstel tot depenalisering van homoseksualiteit heeft ingenomen, beschamend en onacceptabel. Het is onacceptabel dat de Europese instellingen bijna maandelijks oproepen moeten richten tot landen die nog altijd mensen vervolgen wier enige misdaad is homoseksueel te zijn, maar dat er gezwegen wordt als het Vaticaan en zijn vertegenwoordiger bij de VN zo'n serieus standpunt innemen, een standpunt dat de mensenrechten schendt.
Dit standpunt staat ook haaks op de Universele Verklaring van de rechten van de mens, waar we dit jaar de zestigste verjaardag van vieren. De verklaring van het Vaticaan druist in tegen het fundamentele punt dat mensenrechten ondeelbaar en universeel zijn en beschermd moeten worden ongeacht seksuele geaardheid, ras, huidskleur, enzovoorts.
Ik heb de voorzitter van de Subcommissie mensenrechten gevraagd om de vertegenwoordiger van het Vaticaan bij de EU uit te nodigen om naar de Subcommissie te komen en dit gedrag met ons te bespreken. Dat doen wij met alle landen die een diplomatieke vertegenwoordiging hebben bij de Europese Unie. Ook wil ik graag duidelijk maken dat de poging om terug te krabbelen door enkel te zeggen dat Frankrijk het document nog niet had ingediend, een regelrechte blunder is, omdat het de feiten niet verandert: het Vaticaan heeft nog geen afstand gedaan van de serieuze verklaringen die het heeft afgelegd.
Zbigniew Zaleski
. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, laten we even nadenken over het volgende: de mensenrechten, die voortkomen uit geschreven of ongeschreven maatschappelijke overeenkomsten en die soms op natuurwetten zijn gebaseerd, vormen de basis voor sociale co-existentie. Het lijdt geen twijfel dat de werkelijkheid anders is.
Het begrip mensenrechten is inmiddels uitgebreid naar andere, nieuwe aspecten en de definitie van mensenrechten is semantisch rijker geworden Het is onze taak om deze rechten te verdedigen. Het lijkt erop dat er op dit gebied in algemene zin vooruitgang is geboekt, maar het treurige feit blijft dat er nog steeds totalitaire regimes bestaan. We moeten opkomen voor elke persoon, voor elk individu, voor elke moedige activist die het geweten van miljoenen vertegenwoordigt, omdat miljoenen mensen zich vaak niet uit durven spreken, ook al lijden ze. Het lijkt erop dat althans sommige regimes wel reageren op onze besluiten, door te protesteren tegen de resoluties en verklaringen waarin we hun acties veroordelen, maar we mogen ons niet laten intimideren door die reacties. Zo vergroot je het bewustzijn van de mensenrechten. Ik wil erop wijzen dat hoe groter dat bewustzijn is, hoe groter de kans dat we een gemeenschappelijk front kunnen creëren ten behoeve van de opbouw van een rechtvaardige samenleving.
Het onderzoeken van de wijze waarop de mensenrechten worden nageleefd is een prioriteit van mijn fractie en zou een prioriteit moeten zijn van het hele Europees Parlement. Laat de Sacharov-prijs onze vlag zijn, als teken van onze zorg voor de fundamentele waarde van een normaal en gelukkig leven voor elke persoon op aarde.
Richard Howitt
(EN) Mevrouw de Voorzitter, het Europees Parlement zou blij moeten zijn met het jaarverslag van de EU over de mensenrechten. We moeten er echter nogmaals op aandringen dat sterker de nadruk wordt gelegd op het behalen van concrete resultaten in de praktijk en op mainstreaming van de mensenrechten in het hele stelsel van de Europese Unie. Ik verwelkom het grote wapenfeit van het jaar - de door de EU gesteunde resolutie over het moratorium op de doodstraf op initiatief van onze collega's van het Portugese voorzitterschap - maar er werden wereldwijd nog altijd meer dan 1 200 mensen in 24 landen geëxecuteerd en deze campagne moet doorgaan.
Er moet nog veel worden gedaan op het gebied van mainstreaming. Ik betreur het dat de Commissie vorige week nog de preferentiële handelsstatus SAP plus voor zestien landen heeft goedgekeurd, ondanks dat de Commissie gedocumenteerd bewijs heeft ontvangen van mensenrechtenschendingen, overtredingen van het arbeidsrecht en zelfs moord in landen als Colombia en Sri Lanka.
Tot slot moet de Europese Unie, met het oog op de toekomst, proberen in een vroeg stadium met de nieuwe regering van de Verenigde Staten besprekingen te beginnen over haar nieuw engagement in de VN-Raad voor de mensenrechten. We moeten een akkoord bereiken over duidelijke doelstellingen voor de Raad tot de evaluatie door de Algemene Vergadering in 2011.
Sarah Ludford
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst mijn instemming betuigen met wat mijn collega Marco Cappato heeft gezegd. Ook ik juich de activiteiten van de VN om te proberen homoseksualiteit overal ter wereld uit het strafrecht te halen, van harte toe.
Ik wil graag iets zeggen - en ik ben het eens met Hélène Flautre - over de absoluut schandalige afwezigheid van de Raad en het voorzitterschap vanochtend tijdens de ceremonie voor de Sacharov-prijs. Het was erg jammer dat het voorzitterschap niet aanwezig was om de aangrijpende en moedige boodschap van de vrouw van Hu Jia te horen. Ik denk dat dat had kunnen leiden tot een diepgaande herbeoordeling van onze betrekkingen met China.
Ik wil echter ook een paar woorden zeggen over foltering. In juni onderstreepte de EU, op de internationale dag voor slachtoffers van foltering, dat het haar prioriteit is foltering wereldwijd uit te bannen en moedigde zij alle landen aan het OPCAT, het facultatief protocol bij het verdrag tegen foltering, te ondertekenen en ratificeren. Maar waarom zijn dan slechts negen EU-lidstaten volledig partij en moeten twaalf landen het ratificatieproces nog afronden? Hoe zit het met de andere zes? Is er een gemeenschappelijk standpunt? En zo nee, waarom niet?
In dezelfde verklaring in juni veroordeelde de EU elk optreden dat erop gericht is foltering en andere vormen van mishandeling toe te staan. Waarom is er nu, bijna twee jaar later, nog steeds geen voldoende en uitgebreide reactie op het verslag van het Parlement over Europese medewerking aan buitengewone uitlevering? De waarheid komt nu uit Washington en van de Amerikaanse Senaatscommissie voor Defensie. Als de EU-landen de waarheid niet naar buiten brengen, zullen hun smerige geheimen aan de andere kant van de Atlantische Oceaan worden onthuld.
Als laatste vraag ik me af waarom wij niet reageren op het verzoek van de VS, en van de Portugese minister van Buitenlandse Zaken, om te helpen met de herplaatsing van de gevangenen uit Guantánamo Bay? We moeten de nieuwe president Obama helpen dit afschuwelijke hoofdstuk in de Amerikaanse en Europese geschiedenis af te sluiten.
Gay Mitchell
(EN) Mevrouw de Voorzitter, het verslag dat we vandaag behandelen, gaat over onderwerpen die rechtstreeks verband houden met de Israëlisch-Palestijnse situatie. Van de twaalf genoemde actieplannen van het Europees Nabuurschapsbeleid zijn er twee voor Israël en de bezette Palestijnse gebieden bestemd.
Hierover zegt het verslag: "De mensenrechtensituatie verslechterde tijdens de verslagperiode in het algemeen aanzienlijk met name wat betreft het recht op leven en persoonlijke veiligheid en het recht op persoonlijke vrijheid en veiligheid (met name wat betreft arrestatie, hechtenis, huiszoeking, en foltering en mishandeling tijdens verhoren). Zowel de Palestijnse als de Israëlische autoriteiten hebben zich schuldig gemaakt aan mensenrechtenschendingen.”
Ik vond het redelijke en weloverwogen karakter van veel van de correspondentie die ik heb ontvangen van mensen die duidelijk zeer emotioneel betrokken waren bij de zorgwekkende situatie in de regio, erg bemoedigend. Deze zaken worden in het algemeen ter sprake gebracht met Israël tijdens de regelmatige bijeenkomsten in het kader van de politieke dialoog en specifiek tijdens besprekingen van de informele werkgroep van de EU en Israël inzake mensenrechten.
Om die reden steun ik de voortzetting van de dialoog met Israël zeker, terwijl ik schendingen van de mensenrechten aan beide zijden sterk veroordeel. Laten we intussen de getroffen mensen in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever blijven steunen met effectieve hulp.
We hebben een routekaart waarbij de EU en de VS betrokken zijn. Nu er een nieuwe president van de VS is gekozen, is het tijd om deze kwestie boven aan onze agenda voor buitenlandse zaken te zetten. We moeten een tweestatenoplossing bewerkstelligen, met volledig respect voor de mensenrechten en alle VN-resoluties, en dat moet snel gebeuren.
Ana Maria Gomes
(EN) Mevrouw de Voorzitter, de Sacharov-prijs die dit Parlement heeft toegekend aan Hu Jia, namens alle verdedigers van de mensen in China en Tibet, plaatst de mensenrechten in het middelpunt van de betrekkingen tussen de EU en China, ongeacht wat de leiders in Europa en Peking daarvan vinden.
Zoals meerdere collega's al hebben gezegd, kan de EU de rechtsstaat en de mensenrechten in de wereld alleen bevorderen als ze die consequent handhaaft in Europa en in de externe betrekkingen van Europa. Helaas toont het jaarverslag over de mensenrechten in 2008 aan dat de Europese regeringen en instellingen nog steeds niet de waarheid willen spreken over het samenspannen van Europa met de regering Bush en diens afschuwelijke praktijken, waarbij duizenden mannen en zelfs kinderen aan justitie werden onttrokken, onderworpen aan uitbestede marteling en jarenlang werden vastgehouden in Guantánamo en in geheime gevangenissen. Het is beschamend dat de verwijzing hiernaar in het hoofdstuk over het overleg tussen de EU-trojka en de VS over mensenrechten beperkt is tot de bezorgdheid van de EU over 'bepaalde praktijken en maatregelen van de VS in het kader van de strijd tegen terrorisme'. Dit zegt veel over dubbele standaarden, hypocrisie en doofpotaffaires. Zolang de Europeanen niet hun verantwoordelijkheid nemen en samenwerken met de nieuw gekozen president Obama om de waarheid boven tafel te krijgen, Guantánamo en de geheime gevangenissen te sluiten en de slachtoffers schadeloos te stellen, zal Europa niet zijn morele autoriteit, politieke geloofwaardigheid of efficiëntie voor de bevordering van mensenrechten terugkrijgen.
Eoin Ryan
(EN) Mevrouw de Voorzitter, we vieren terecht het twintigjarig bestaan van de Sacharov-prijs, waarmee terecht de aandacht wordt gevestigd op de moed van zo veel mensen die hun leven in de waagschaal leggen om hun recht om te spreken en de mensenrechten te verdedigen.
Maar het gaat om meer dan alleen toespraken. Zoals een beroemde Ier ooit zei: het enige dat nodig is om het kwaad te laten zegevieren is dat goede mensen niets doen. Ik sprak gisteren een van de prijswinnaars, de heer Salih Osman, die me vertelde dat de luchtaanvallen op burgers nog steeds doorgaan in Darfur en dat onschuldige mensen nauwelijks worden beschermd. Ja, er is enige vooruitgang geboekt in de zin dat het ICC, het internationaal strafhof, functioneert, maar er moet nog veel meer worden gedaan en Europa moet veel meer doen.
Ik hoop dat de inauguratie van Barack Obama als president van de Verenigde Staten de internationale inspanningen, samenwerking en maatregelen een nieuwe impuls zal geven en dat er echt actie zal worden ondernomen, zoals steun voor de instelling van een no-fly zone boven Darfur, en ik hoop dat we in het nieuwe jaar eindelijk inhoud zullen geven aan onze mooie woorden en onze morele verplichting. We hebben al toegekeken hoe Zimbabwe, ooit de graanschuur van Afrika, de vuilnisbelt van het continent werd. Hoe vaak zeggen we nog 'dit nooit meer'?
Czesław Adam Siekierski
. - (PL) Mevrouw de Voorzitter, ik heb vaak over het onderwerp van de mensenrechten gesproken, met name over de rechten van vrouwen en kinderen, evenals over bewustmaking van de burgers van de Europese Unie van kwesties met betrekking tot hun rechten of de strijd tegen discriminatie. We moeten er ook op aandringen dat de landen die tot de Europese Unie willen toetreden, de fundamentele mensenrechten respecteren, in overeenstemming met de criteria van Kopenhagen, omdat dit een positief effect zal hebben op de levens van miljoenen mensen in Europa en overal ter wereld. De lidstaten moeten leiden door het goede voorbeeld te geven.
Dit is onlosmakelijk verbonden aan de volgende kwestie. Ik wil mijn zorgen uitspreken over de wijze waarop de Duitse jeugddiensten, het Jugendambt, te werk gaat. In Polen is zeer recentelijk een zaak aan het licht gekomen van een moeder die zich samen met haar zoon voor de vader van het kind moest verbergen omdat ze bang was dat hij, een Duitse staatsburger, de jongen bij haar weg zou halen. De Europese Commissie moet de activiteiten van deze diensten onderzoeken om te beoordelen of ze aan de door de Europese Unie vastgestelde normen voldoen.
Marek Aleksander Czarnecki
- (PL) Mevrouw de Voorzitter, de democratie in Europa is gebaseerd op het bieden van een doelmatige bescherming van de grondrechten en het bevorderen van deze rechten. Dit speelt een belangrijke rol bij het consolideren van een Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. De noodzaak om de grondrechten te beschermen vloeit voort uit de gedeelde grondwettelijke tradities in de lidstaten, het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden en andere wetgeving op het gebied van het internationaal recht.
Ik ben van mening dat alle Europese beleidsdoelstellingen gericht moeten zijn op de naleving van de grondrechten, die zijn vervat in de bepalingen van het Verdrag van Lissabon. Ook wil ik onderstrepen dat we onze politieke activiteiten op het gebied van de grondrechten niet kunnen beperken tot zaken die veel aandacht van het publiek trekken. Om de geloofwaardigheid van de Europese Unie in de wereld niet te verliezen is het belangrijk om in ons buitenlands en binnenlands beleid niet met twee maten te meten.
Milan Horáček
(DE) Mevrouw de Voorzitter, het uitvoerige verslag maakt duidelijk hoeveel mensenrechtenschendingen dagelijks in de hele wereld plaatsvinden. Zestig jaar na de Universele Verklaring van de rechten van de mens is dit bijzonder verontrustend. Voor ons is dit een aansporing om onze inspanningen te verdubbelen. Mede daarom pleit ik ervoor om de huidige Subcommissie mensenrechten de status van een vaste commissie te geven.
Vandaag hebben we de Sacharov-prijs aan Hu Jia verleend, die zich in China voor de mensenrechten en het milieu inzet. Omdat hij echter gevangen wordt gehouden, kon hij de prijs niet persoonlijk in ontvangst nemen. Dit is een schande voor China! En morgen zal hier een debat over mensenrechtenschendingen in Rusland worden gehouden. In onze betrekkingen met deze beide landen moeten niet alleen economische belangen, maar vooral ook de mensenrechten een grotere rol krijgen.
Wij eisen vrijheid voor Hu Jia in China en vrijheid voor Michail Chodorkovski in Rusland!
Jim Allister
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik moet zeggen dat er in het debat over homorechten naar mijn mening volkomen voorbij wordt gegaan aan de schending van de vrijheid van meningsuiting van velen en, in het bijzonder, de vrijheid om een religieuze mening over het onderwerp te uiten.
Gelovige mensen, die de leer van de Bijbel volgen als het gaat om homoseksualiteit, worden belasterd, nee zelfs vervolgd, omdat ze voor hun geweten en overtuiging durven uit te komen. In Zweden is een priester vervolgd wegens het citeren van de Bijbel. In mijn land is een advertentie van een kerk waarin de Schrift werd aangehaald verboden.
Maar tijdens een optocht van de Gay Pride in Belfast mocht afgelopen jaar wel een bord worden meegedragen waarop stond 'Jesus is a fag' ('Jezus is een mietje'), en tegen dat opruiende haatmisdrijf werden geen maatregelen genomen. Waarom niet? Volgens mij omdat de rechten van deze vertroetelde groep boven die van anderen worden verheven, en dat is fout.
Marios Matsakis
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil een kwestie aan de orde stellen waarop binnen de EU-instellingen een taboe lijkt te rusten en dat is de kwestie van kolonisatie. Ik heb het over koloniën die in het bezit zijn van EU-lidstaten, zoals bijvoorbeeld Groot-Brittannië en Frankrijk, die samen tientallen koloniën hebben over de hele wereld, waarvan twee in mijn eigen land, Cyprus, maar deze mensen hebben geen democratische rechten om een regering te kiezen die hen kan besturen. De meesten van hen worden geregeerd door gouverneurs die zijn benoemd, bijvoorbeeld door de koningin van Engeland. Elke keer als ik mevrouw Ferrero-Waldner of iemand anders in de Commissie daarnaar vraag, sluiten ze hun ogen, hun mond en hun oren en geven ze geen fatsoenlijk antwoord.
Mevrouw de Commissaris, ik daag u uit hier vandaag antwoord te geven: keurt u het goed dat EU-lidstaten in de eenentwintigste eeuw nog koloniën hebben in de wereld?
Benita Ferrero-Waldner
Mevrouw de Voorzitter, ik wil allereerst zeggen dat ik heb begrepen dat onze collega, Rama Yade, problemen heeft om hier te komen. Gisteren moest ik zelf vijf uur wachten op mijn vlucht naar Straatsburg. Misschien heeft zij nu dezelfde problemen, dus hebt geduld - dit is ten slotte overmacht.
(Interruptie vanuit de zaal: 'Rondreizend circus!')
Nou ja, vijf uur is niet normaal. Ik wil alleen maar zeggen dat ik niet precies weet wat haar is overkomen, maar dat is mij overkomen en ik was heel blij dat ik gisteren geen afspraak had, want dan had ik hetzelfde probleem gehad. Ik wilde alleen mijn solidariteit uiten.
Ten tweede behoren deze mensenrechtendialoog en het verslag over de mensenrechten tot onze belangrijkste bezorgdheden. Ik wil u graag het nieuwe EU-verslag laten zien. Toen ik begon als commissaris, hadden we afzonderlijke verslagen van de Raad en de Commissie en ik ben erg blij dat ik u nu kan laten zien dat de Raad en de Commissie dit verslag samen hebben opgesteld. Het voorwoord is geschreven door Bernard Kouchner, Javier Solana en mijzelf. Ik vind het erg belangrijk om te laten zien dat we echt samenwerken.
Zoals ik in mijn inleidende opmerkingen al zei, doen we erg ons best om vooruitgang te boeken op het gebied van de bevordering van de mensenrechten. We weten echter ook dat het glas halfvol of halfleeg kan zijn. Er moet nog veel worden gedaan en het was erg ontroerend om hier vanochtend zo veel verdedigers van de mensenrechten te zien. Ik had het zojuist over Elena Bonner, maar ik had over elk van hen kunnen spreken, en de video van de vrouw van Hu Jia was natuurlijk erg aangrijpend: ze heeft veel moed getoond.
Ik wil graag antwoord geven op enkele van de vragen. Ik kan niet elke vraag beantwoorden namens de Commissie, maar ik zal zo gedetailleerd mogelijk zijn.
Ten eerste wil ik met betrekking tot de doodstraf zeggen dat ik dit onderwerp zeer krachtig heb opgepakt. Ik ben absoluut tegen de doodstraf en in de loop van dit jaar hebben we binnen de VN maximale steun gegeven aan de resolutie over een moratorium in meer landen. Maar het is waar, het probleem bestaat nog steeds: er worden nog steeds veel executies uitgevoerd door een kleine groep - in Iran bijvoorbeeld, helaas ook in China, en er zijn er nog veel meer. We moeten hiertegen blijven strijden door het in elke dialoog aan de orde te stellen. Het is essentieel dat we dat doen: elke persoon die wordt geëxecuteerd is er een te veel.
Ik wil in dit verband zeggen dat we ons allemaal hebben verzet tegen de executie van Wo Weihan. Helaas is hij ter dood gebracht op de dag van de mensenrechtendialoog van de EU met China. Dit was een vreselijk voorbeeld van niet naar elkaar luisteren.
Ten tweede wil ik tegen de heer Agnoletto zeggen dat mensenrechtenclausules inderdaad heel belangrijk zijn. Op dit moment zijn de lidstaten en de Commissie bezig met een brede evaluatie van het beleid van de EU met betrekking tot standaard politieke clausules in externe overeenkomsten in het algemeen, om de juiste balans te vinden tussen enerzijds de essentiële, 'onaantastbare' beginselen van de Europese Unie en anderzijds de noodzaak van een bepaalde flexibiliteit om over bepaalde delen te kunnen onderhandelen, omdat we moeten proberen overeenstemming te bereiken.
De evaluatie is gaande. Het zou een beetje voorbarig zijn om in dit stadium al iets te zeggen over de uitkomst, want we hebben nog geen eindresultaat bereikt, maar het gebruik van de mensenrechtenclausule is een van de kwesties die nauwkeurig wordt bestudeerd. Er zijn echter politieke clausules in alle politieke overeenkomsten en in verschillende soorten handels- en sectorovereenkomsten, en deze moeten er ook zijn.
Mijn volgende punt gaat over de Mensenrechtenraad. Mevrouw Andrikienė, ik ben het met u eens dat er veel te verbeteren is en dat we daarom moeten aandringen op speciale rapporteurs en misschien ook landenresoluties; ik denk dat dat zou kunnen helpen. Ik vind het ook erg positief dat alle landen om de vier jaar aan een onderzoek worden onderworpen en dat ook het maatschappelijk middenveld daarbij wordt betrokken. Ik moet zeggen dat we tot nu toe hebben gezien dat landen zich behoorlijk serieus hadden voorbereid. Dat is iets positiefs; er is een diepgaande discussie en die moet ook doorgaan. We weten allemaal dat de dingen niet perfect zijn, maar we kunnen ze verder verbeteren.
Ik wil iets zeggen over China en de mensenrechten. Als commissaris met verantwoordelijkheid voor de betrekkingen met onder meer China sta ik altijd erg open voor het opbouwen van een sterke relatie met China, op basis van wederzijds respect. Ik moet u echter ook vertellen dat ik mij zorgen maak over wat ik zie als een bepaalde verharding van het Chinese standpunt ten aanzien van de mensenrechten, zoals blijkt uit de executie van Wo Weihan op de dag van de mensenrechtendialoog.
Dit wordt bevestigd door wat we vandaag en in de afgelopen dagen hebben gehoord, zoals de onderdrukking van demonstraties in Peking op de zestigste verjaardag van de Universele Verklaring van de rechten van de mens - het voorzitterschap heeft hierover een verklaring opgesteld - het blokkeren van buitenlandse websites - bijvoorbeeld de website van de BBC -en een zeer negatief verslag van het Comité tegen foltering van de Verenigde Naties drie weken geleden.
Ik wil echter ook wijzen op de woorden van Zeng Jinyan, de vrouw van Hu Jia, vanochtend, die zei dat China met grote stappen op weg is naar een open en democratische samenleving. Ik denk ook dat deze beweging gaande is. Er zijn nog veel andere dingen; China heeft de afgelopen jaren bijvoorbeeld veel gedaan op het gebied van arbeidsrechten. Het is belangrijk dat er enige vooruitgang is geboekt, maar veel andere problemen blijven bestaan, in het bijzonder als het gaat om de tenuitvoerlegging. Zoals we vandaag hebben gehoord, zijn bepaalde dingen weliswaar op papier gezet maar wachten ze nog op implementatie.
Ik herhaal daarom dat we klaar staan om bijvoorbeeld expertise te leveren voor verdere hervormingen van de wetgeving. Zoals Voorzitter Pöttering zei, is China een groot land. We hebben veel gemeenschappelijke belangen en we moeten samenwerken, maar ik denk dat wij, de Europese Unie, geen overhaaste beslissingen moeten nemen. We moeten nadenken over de recente negatieve signalen die China heeft uitgezonden op het gebied van de mensenrechten. Deze zijn schadelijk voor ons wederzijdse vertrouwen. Ik denk dat het nu aan China is om een aantal positieve signalen af te geven om dit vertrouwen te herstellen.
Met betrekking tot Guantánamo hebben we in de vele debatten hier, waaraan ik ook heb deelgenomen, herhaaldelijk opgeroepen tot sluiting van Guantánamo. Natuurlijk verwelkomen we de verklaring van de nieuw gekozen president Barack Obama dat hij maatregelen zal nemen om het detentiecentrum snel te sluiten.
We zijn bereid om samen te werken met de regering van de VS bij het vinden van manieren om de praktische problemen op te lossen die zullen ontstaan als Guantánamo wordt gesloten, zoals de herplaatsing van gevangenen in derde landen. De Europese Unie heeft bijvoorbeeld onlangs haar bezorgdheid uitgesproken over geheime detentie en we hopen dat de nieuw gekozen president deze kwestie zal aanpakken en dat de lidstaten zullen kunnen antwoorden. Ik kan niet voor de lidstaten spreken.
Als het gaat om de situatie in het Midden-Oosten, in het bijzonder in Gaza, betreur ik het opnieuw oplaaien van het geweld in de afgelopen dagen ten zeerste. De vijf maanden rust, die te danken waren aan de wapenstilstand, waren helaas te kort, maar ze waren zeer welkom. Het was erg moeilijk om het geweld weer te zien oplaaien. We hebben de recente raketaanvallen vanuit Gaza veroordeeld, maar we hebben tegelijkertijd de sluiting van de grensovergangen veroordeeld.
Ik heb zelf de ambassadeur van Israël uitgenodigd in mijn kantoor. Ik heb in duidelijke bewoordingen mijn bezorgdheid uitgesproken over de kwestie in Gaza. We konden niet de brandstof geven die we normaal gesproken financieren, we konden UNRWA niet laten doen wat ze normaal gesproken doet. Eergisteren was ik in New York en ik heb daar met Ban Ki-moon, de secretaris-generaal van de VN, over het onderwerp gesproken. De voorzitter van de Raad, de heer Kouchner, en ik hebben een brief geschreven aan de Israëlische autoriteiten om financiering te bewerkstelligen. We houden de situatie scherp in de gaten. Helaas is het allesbehalve eenvoudig en in al onze dialogen en in elk overleg brengen we deze zaken ter sprake.
Ik wil nog iets zeggen over de samenhang tussen extern en intern beleid waarover werd gesproken. Ik denk dat dat waar is. Hier moeten we rekening mee houden. Dit is ter sprake gebracht met Jacques Barrot. Hij heeft geprobeerd de kwestie van migratie dusdanig te behandelen dat mensenrechten veel meer aandacht kregen. Ik denk dat dit onze geloofwaardigheid ten goede komt, maar veel valt ook binnen de bevoegdheid van de lidstaten, wat het er niet eenvoudiger op maakt.
Ik begroet de staatssecretaris, mevrouw Rama Yade.
Ik kan alleen maar zeggen dat de mensenrechtendialogen wederkerig zijn: dat betekent dat we ook de mensenrechtenkwesties in de Europese Unie moeten aanpakken en we hebben deskundigen van JLS in verschillende lidstaten.
Er is ook een VN-commissaris voor mensenrechten die een bureau wil opzetten in Brussel, dus we proberen de samenhang tussen intern en extern beleid te verbeteren.
Ik zal het hierbij laten. Het spijt me dat ik niets kan zeggen over kolonisatie. Dat is een zaak van de lidstaten. Dat weet u heel goed.
(Interruptie door Marios Matsakis)
Het spijt me, maar de Commissie is niet bevoegd om zich met deze kwestie bezig te houden.
Rama Yade
Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, het doet mij veel genoegen om als vertegenwoordigster van het Franse voorzitterschap van de Raad van de Europese Unie u verslag te mogen doen van de vorderingen die de laatste maanden op het gebied van de mensenrechten zijn geboekt.
Aangezien u daarop hebt gewezen, wil ik graag bijzondere aandacht schenken aan de voorname rol die de richtsnoeren hebben gespeeld bij het optreden van de Europese Unie.
Daar wij dit jaar de twintigste verjaardag van de Verklaring van de Verenigde Naties betreffende de verdedigers van de mensenrechten vieren, dient eraan te worden herinnerd dat de Europese Unie zich bijzonder heeft ingezet voor de mensenrechten en haar activiteiten op dat gebied heeft opgevoerd, zowel met demarches als met openbare verklaringen. De Europese Unie heeft ook haar eigen richtsnoeren geactualiseerd, teneinde meer steun te kunnen geven aan de mensen die dagelijks strijd leveren om het universele karakter van de mensenrechten te doen zegevieren.
Om de reeds behandelde kwesties te kunnen aanvullen hebben wij ontwerprichtsnoeren opgesteld betreffende geweld tegen en discriminatie van vrouwen.
Het ben blij dat de leden van het Europees Parlement er tevreden mee zijn. Deze richtsnoeren werden op 8 december door de Raad goedgekeurd. Dit was een van de prioriteiten van het Franse voorzitterschap van de Unie.
In dezelfde geest wil ik ook de goedkeuring door de Raad van nieuwe teksten over de tenuitvoerlegging van resoluties 1325 en 1820 van de VN-Veiligheidsraad toejuichen. Aldus kunnen wij met onze activiteiten in het kader van buitenlands beleid, veiligheidsbeleid en defensiebeleid een ferme greep krijgen op het probleem van seksueel geweld in gewapende conflicten, maar ook de deelname van vrouwen aan de wederopbouw van door oorlog getroffen samenlevingen vergroten.
Het verslag 2008, dat door de Unie werd opgesteld en waarin het optreden en de successen van de Europese Unie aan de orde komen, gaat ook over de strijd tegen de doodstraf. Zo heeft de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties in 2007 een resolutie aangenomen die transregionaal was maar op initiatief van de Europese Unie werd ingediend, en waarin werd opgeroepen tot een algeheel moratorium op de doodstraf. Dit succes heeft zojuist - tijdens de momenteel plaatsvindende 63ste zitting van de Algemene Vergadering - een vervolg gekregen, omdat met een comfortabele meerderheid een nieuwe resolutie werd aangenomen, die in essentie dezelfde kwestie behandelt.
De Europese Unie voert ook een mensenrechtendialoog en -overleg met een dertigtal derde landen, waaronder China, de Centraal-Aziatische landen en de Afrikaanse Unie, en de laatste zes maanden zijn nieuwe dialogen geïnitieerd.
In het verslag van de Unie wordt ook de bijzonder actieve rol beschreven die de Europese Unie speelt in de bevoegde internationale fora over mensenrechten, dat wil zeggen, in de derde commissie van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties en in de Raad voor de mensenrechten.
En wat betreft de kwesties Darfur, Birma of de voedselcrisis, wist de Raad voor de mensenrechten blijk te geven van een zeker reactievermogen, al moet hij nog veel doen om zijn geloofwaardigheid en effectiviteit te vergroten.
Ik ben mij ervan bewust dat de Commissie buitenlandse zaken begin december het ontwerpverslag van mevrouw Andrikienheeft goedgekeurd, waarin wordt gepleit voor een versterking van de Raad voor de mensenrechten en in het bijzonder van de rol die de Europese Unie erin speelt. Ik kan u verzekeren dat de Raad deze zienswijze deelt.
Evenzo moeten we er uitermate goed voor waken dat de Raad voor de mensenrechten en de andere multilaterale fora geen conceptuele Trojaanse paarden worden die het universele karakter van de mensenrechten ondermijnen. Zodoende zal de Europese Unie als deelneemster aan het toetsingsproces van de Wereldconferentie tegen racisme in Durban in 2001, er scherp op letten dat dit proces er niet toe zal leiden dat teksten waarover al is onderhandeld en die al zijn aangenomen, opnieuw onderwerp van discussie worden of dat er concepten worden erkend, zoals de belastering van godsdiensten, die de vrijheid van meningsuiting aantasten. U kunt er verzekerd van zijn dat de Europese Unie op dit punt niet zal wijken.
Er is een andere kwestie die ik aan de orde wil stellen: de bestrijding van straffeloosheid. U weet dat wij dit jaar de tiende verjaardag vieren van het Statuut van Rome inzake het Internationaal Strafhof. Het is daarom belangrijk dat wij in naam van de Europese waarden ons engagement ten aanzien van de bestrijding van straffeloosheid andermaal bevestigen, aangezien er geen vrede is zonder rechtvaardigheid. Dat is waar de Europese Unie zich onomwonden sterk voor maakt door politieke en economische steun te bieden aan het internationaal strafrecht, aan ad hoc-tribunalen en het Internationaal Strafhof. Aldus heeft de Europese Unie bewustwordingscampagnes gevoerd in derde landen om hen ervan te overtuigen zich aan te sluiten bij het Statuut van Rome; zij heeft bedongen dat er clausules in overeenkomsten met derde landen werden opgenomen die de ondertekening van het Statuut van Rome verplicht stellen, of verklaringen werden aangenomen waarin wordt herhaald dat de Soedanese regering verplicht is samen te werken met het Internationaal Strafhof.
Ik zou mijn toespraak willen beëindigen met de kwestie van het decriminaliseren van homoseksualiteit. Morgen ga ik naar New York en neem deze ontwerptekst mee, die door vele Europese landen wordt ondersteund en waarin wordt opgeroepen tot wereldwijde depenalisering van homoseksualiteit.
Ik wil u eraan herinneren, dames en heren, dat homoseksualiteit nog steeds een misdaad is in negentig landen in de wereld, en dat er in zes daarvan de doodstraf op staat. Dit betekent dat er nog mensen zijn die niet vrijelijk uitdrukking kunnen geven aan hun seksuele identiteit zonder het gevaar te lopen dat zij in de gevangenis belanden of worden vervolgd. Daarom mogen wij trots zijn op dit in 2006 door Noorwegen genomen initiatief, en dus zal ik morgen in New York onze vertegenwoordigster zijn en proberen deze tekst in een definitieve vorm te gieten. Dan kunnen wij onze ondersteuners tellen, in de hoop dat wij dit keer verder komen dan twee jaar geleden. Wij zullen op dat moment daadwerkelijk kunnen vaststellen of een groot aantal landen dit initiatief steunt.
Voordat we onze debatten vervolgen, wil ik mijn verontschuldigingen aanbieden, mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren, voor mijn late komst. Mijn vliegtuig vertrok later dan was voorzien, vandaar dat ik te laat was. Dat spijt me oprecht, maar ik denk dat wij tijdens de voortzetting van onze debatten in staat zullen zijn intensiever met elkaar van gedachten te wisselen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Tunne Kelam  
schriftelijk. - (EN) Mainstreaming van de mensenrechten in het beleid is de afgelopen jaren een centrale kwestie. Ik ben blij dat ook het EVDB in dit proces wordt meegenomen. Het is werkelijk cruciaal dat in elk optreden van de EU rekening wordt gehouden met de mensenrechten.
Er moet echter worden benadrukt dat mainstreaming van de mensenrechten in het beleid met betrekking tot derde landen zonder uitzondering van toepassing zou moeten zijn op elke partner van de EU. Ik kan verwijzen naar een van de meest recente gevallen, waarin de mensenrechten werden opgenomen in de handelsovereenkomst met Montenegro. Tegelijkertijd onderstreept uw verslag dat er nog steeds dagelijks stelselmatige en ernstige schendingen van de mensenrechten plaatsvinden in China, Rusland, Iran en andere landen, maar dat er geen rekening met deze feiten wordt gehouden bij de ontwikkeling van economische betrekkingen met deze landen. Het is onaanvaardbaar dat dezelfde regels in verschillende gevallen anders worden toegepast.
Ik verzoek de Raad en de Commissie daarom met klem de mensenrechten te mainstreamen in alle kwesties die worden besproken met China, Rusland, Iran en andere landen. We moeten helaas concluderen dat de mensenrechtendialoog door bijvoorbeeld Rusland niet serieus wordt genomen. Ik roep alle EU-instellingen op eisen te stellen en consequent de kernwaarden van de Unie overal te vertegenwoordigen en verdedigen.
Katalin Lévai  
schriftelijk. - (HU) Ik verwelkom het laatste verslag van de Commissie over de mensenrechten, in de eerste plaats omdat in het gedeelte over de bescherming van minderheden ook aandacht wordt besteed aan de Roma, de grootste transnationale minderheid in Europa. Ik vind het echter interessant dat, ofschoon het aantal racistische en etnische misdrijven en overtredingen tegen de Roma ook in West-Europa hand over hand toeneemt, het verslag zich concentreert op gebieden op de Balkan en in Zuidoost-Europa. Niet alleen in de landen die willen toetreden maar ook in ons eigen land is er werk aan de winkel. Verder vind ik dat er nog altijd een gebrek bestaat aan een grensoverschrijdend initiatief waarmee de problemen van transnationale minderheden gezamenlijk zouden kunnen worden verholpen. Het onderzoek naar de rechten van een gemeenschap van 10 miljoen personen had in mijn optiek zelfs een apart hoofdstuk in het verslag verdiend, met de nadruk op het feit dat het hier niet gaat om een homogene etnische groep. Verder mis ik een studie waarin de sociale effecten van de economische crisis worden onderzocht, want in dergelijke gevallen zijn altijd de kwetsbare maatschappelijke groeperingen in gevaar. Toch geloof ik dat de behandeling van de vraagstukken inzake gehandicapten in Europa aandacht verdient. Het is verheugend dat de Commissie al werkt aan de ontwerpbesluiten van de Raad inzake de aanneming van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake de rechten van personen met een handicap en het bijbehorende facultatieve protocol van 8 augustus 2008. Inhoudelijk gezien staat het verdrag voor een significante verandering, aangezien handicaps hierin niet alleen als een sociale- en medische kwestie worden behandeld maar ook als een zaak van mensenrechten en wetgeving. Met dit document wordt het lot van 650 miljoen mensen op de wereld met een handicap vergemakkelijkt, inclusief het leven van 50 miljoen Europeanen. Ik vind het belangrijk om de uitoefening van alle mensenrechten en fundamentele vrijheden voor onze gehandicapte medemensen volledig en op gelijke wijze te stimuleren, verdedigen en garanderen, en om het respect voor hun onvervreemdbare waardigheid te bevorderen.
Sirpa Pietikäinen  
De Europese Unie is een van de belangrijkste internationale spelers op het gebied van de mensenrechten. De activiteiten Het werk van de Europese Unie als verdediger van de mensenrechten en democratische waarden en donor van ontwikkelingshulp is aanzienlijk. In het jaarverslag van de Europese Unie over de mensenrechten wordt het veelzijdige werk van de Europese Unie op het gebied van de mensenrechten beschreven.
In het Jaarverslag van de Europese Unie over de mensenrechten 2008 worden de vele positieve stappen genoemd die zijn gezet om de mensenrechten wereldwijd te verwezenlijken. Helaas zijn deze stappen nog klein in verhouding tot de gehele situatie en er is nog heel veel werk nodig om de fundamentele mensenrechten in de hele wereld op gelijke wijze te realiseren.
De secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Ban Ki-moon, wees er in zijn toespraak tijdens het 60-jarige jubileum van de Universele Verklaring van de rechten van de mens van de VN op dat deze Verklaring vandaag de dag net zo hard nodig is als toen zij in 1948 werd opgesteld. Hij zei: "De uitdagingen die vandaag de dag voor ons liggen zijn net zo enorm als die waar de opstellers van de Verklaring mee werden geconfronteerd.”
Ondanks al haar belangrijke werk zou de Europese Unie haar activiteiten op het gebied van de mensenrechten serieus moeten bekijken. Het ontbreekt het communautaire mensenrechtenbeleid helaas nog steeds aan het soort vastberadenheid, samenhang en volharding dat van een sterke speler op het gebied van de mensenrechten wordt verwacht.
Er moet een halt worden toegeroepen aan de verslechtering van de mensenrechtensituatie in de wereld. Als een op waarden gebaseerde unie van staten heeft de Europese Unie de specifieke verplichting te waarborgen dat de mensenrechten overal ter wereld worden gerespecteerd. Louter verklaringen zonder concrete acties zijn slechts loze woorden.
