Wyzwania wspólnotowej polityki współpracy na rzecz rozwoju dla nowych państw członkowskich (debata ) 
Przewodniczący
Punkt pierwszy to sprawozdanie pani DanutBudreikaitw imieniu Komisji Rozwoju, w sprawie wyzwań wspólnotowej polityki współpracy na rzecz rozwoju dla nowych państw członkowskich.
DanutBudreikaitė
sprawozdawczyni. - (LT) W wyniku rozszerzenia w latach 2004 i 2007, Unia Europejska powiększyła się o 12 krajów, przy czym 10 z nich ma na koncie szczególne doświadczenia. Doświadczyły one transformacji z gospodarki centralnie planowanej do rynkowej, a także przejścia od systemu autorytarnego do demokratycznego.
Przed rozszerzeniem, kraje te były beneficjentami pomocy, teraz jednak same zapewniają wsparcie w ramach współpracy na rzecz rozwoju. Większość z nich nie ma doświadczenia w realizacji wspólnotowej polityki współpracy. Podpisując traktat akcesyjny, zobowiązały się one do wdrażania zasad tej polityki.
Ponadto, w roku 2004 Komisja sporządziła szereg dokumentów, kładących nacisk na europejską politykę sąsiedztwa, które były związane bezpośrednio z oficjalnym wsparciem na rzecz rozwoju ze strony nowych państw członkowskich. Po trzech latach członkostwa, należy prześledzić postępy, jakie poczyniły te państwa, stawiając czoła wyzwaniom współpracy na rzecz rozwoju.
Chciałabym zaznaczyć, że sprawozdanie dotyczy tylko tych 10 państw członkowskich, które posiadają granice lądowe ze wschodnimi sąsiadami, i są beneficjentami polityki sąsiedztwa. Te 10 państw od dawna utrzymuje długofalowe stosunki handlowe, gospodarcze i kulturowe ze swymi sąsiadami, z którymi łączy je też wspólna historia oraz dążenie do osiągnięcia celów rozwoju i konsolidacji demokracji oraz zwiększenia bezpieczeństwa w Europie Wschodniej i Środkowej. Wyniki specjalnego opracowania wskazują, że większość nowych państw członkowskich kieruje zwykle oficjalne środki pomocowe do swych sąsiadów - krajów Bałkanów Zachodnich oraz Wspólnoty Niepodległych Państw.
Ponadto, stosunki pomiędzy UE i jej wschodnimi sąsiadami są nadal rozwinięte w najmniejszym stopniu, a nowe państwa członkowskie, dysponując przewagą w stosunku do starszych państw członkowskich, mogą wywierać korzystny wpływ na usytuowanie geograficzne oraz charakter polityki wsparcia na rzecz rozwoju. Nowe państwa członkowskie mogą też dzielić się swoimi niedawnymi doświadczeniami z przejścia do gospodarki rynkowej oraz wdrażania zasad dobrego zarządzania, demokracji i praw człowieka.
Jednocześnie nowe państwa członkowskie poświęcają stosunkowo niewiele uwagi krajom Afryki, Karaibów i Pacyfiku. Pomoc na rzecz tych państw ma zasadniczo charakter społeczno-gospodarczy: powstają nowe projekty dla sektora edukacji i opieki zdrowotnej; realizowane są działania wspierające rozwój sektora publicznego i społeczeństwa obywatelskiego oraz zasad równości płci.
Dokumenty definiujące politykę współpracy na rzecz rozwoju nie precyzują, które kraje powinny otrzymywać pomoc. W świetle ograniczonych zasobów finansowych i ludzkich, jakimi dysponują nowe państwa członkowskie, najlepiej byłoby, gdyby skoncentrowały się one na udzielaniu wsparcia określonej liczbie krajów, pomagając im w tych obszarach, w których mają największe doświadczenie, zarówno w państwach z nimi sąsiadujących, jak i w krajach Afryki, Karaibów i Pacyfiku.
Jeśli chodzi o problemy, z jakimi borykają się nowe państwa członkowskie, realizując politykę pomocy na rzecz rozwoju, chciałabym wskazać, że:
1) Większość nowych państw członkowskich nadal nie zdefiniowała swoich podstawowych priorytetów.
2) Planowanie strategiczne czy mechanizmy kontroli w sferze polityki współpracy na rzecz rozwoju praktycznie nie istnieją.
3) Poziom komunikacji pomiędzy organami wdrażającymi politykę wspierania rozwoju i organizacjami pozarządowymi jest niewystarczający.
4) Poziom inicjatywy publicznej jest zbyt niski, przy czym brakuje informacji na temat współpracy na rzecz rozwoju, dostępnych opinii publicznej na terenie całej UE.
Aby zwiększyć skuteczność wdrażania polityki współpracy na rzecz rozwoju, wszystkie zaangażowane państwa powinny dzielić się ze sobą pozytywnymi doświadczeniami, z uwzględnieniem doświadczeń nowych państw członkowskich na Wschodzie. Nowe państwa członkowskie powinny uczestniczyć w przygotowaniu planów działań w zakresie wrażania polityki sąsiedztwa, a także zapewnić większe zaangażowanie swoich parlamentów krajowych i organizacji pozarządowych w ich realizację.
Tym niemniej, chciałabym podkreślić, że dwie ostatnie rundy rozszerzenia UE stworzyły nową perspektywę dla polityki współpracy na rzecz rozwoju oraz powiązały ją nierozerwalnie z europejską polityką sąsiedztwa, jako że powstanie tej ostatniej jest bezpośrednim wynikiem rozszerzenia. Zarówno polityka współpracy na rzecz rozwoju, jak i polityka sąsiedztwa są integralnymi składnikami stosunków politycznych i gospodarczych z innymi krajami.
Instytucjonalizacja polityki współpracy na rzecz rozwoju w UE odegrałaby ogromną rolę we wdrażaniu przedstawionych celów. Zwiększyłaby również skuteczność europejskiej polityki sąsiedztwa oraz oficjalnej pomocy rozwojowej, a także miałaby pozytywny wpływ na realizację milenijnych celów rozwoju.
Aby to osiągnąć, powinniśmy utworzyć zespół złożony z UE oraz państw sąsiednich, który byłby ukierunkowany na Wschód oraz wspierałby wdrażanie polityki współpracy na rzecz rozwoju oraz sąsiedztwa. Chciałabym zaapelować do Parlamentu o wsparcie w tym zakresie.
Louis Michel
komisarz. - (FR) Panie przewodniczący, panie i panowie posłowie! Na początek chciałbym pogratulować sprawozdawczyni, pani Budreikaitė, znakomitego sprawozdania, przedstawiającego wyzwania, jakie polityka rozwoju stawia przed nowymi państwami członkowskimi.
Pani sprawozdanie przypomniało mi wszystkie debaty i wątpliwości wyrażane w okresie poprzedzającym rozszerzenie, zarówno wśród opinii publicznej, jak i w świecie politycznym; przypomniały mi się zastrzeżenia i obawy zgłaszane w różnych kręgach, według których rozszerzenie miało rozluźnić nasze więzy z krajami rozwijającymi się, spychając Afrykę na sam dół listy naszych priorytetów. Jak się okazuje, obawy te były bezpodstawne. Zastrzeżenia i wątpliwości okazały się nieuzasadnione. Europejska polityka rozwoju wyznacza dziś sobie cele bardziej ambitne i stosuje metody bardziej spójne, niż kiedykolwiek dotąd, a Afryka nigdy jeszcze nie stała tak wysoko w unijnym programie polityki zagranicznej. Sprawozdanie pani poseł potwierdza, że cele te udało się osiągnąć nie pomimo zaangażowania, ale dzięki niemu, a także dzięki gotowości nowych państw członkowskich do pełnego udźwignięcia ciążącej na nich odpowiedzialności.
Przyjrzyjmy się na początek kwestiom finansowym. Oczywiście, aby osiągnąć cele na rok 2010, nowe państwa członkowskie muszą jeszcze zrobić wiele; oczywiście, opracowanie przez większą liczbę krajów wieloletnich planów działań pomocowych ma ogromne znaczenie - jak dotąd zrobiły to tylko cztery spośród 12 państw, których to dotyczy - nie możemy jednak zlekceważyć dotychczasowych zbiorowych wysiłków tych 12 państw członkowskich, które są dość imponujące. Od chwili przystąpienia do Unii, zakres wsparcia udzielanego przez te państwa wzrósł dwukrotnie, a w niektórych przypadkach nawet trzykrotnie. W roku 2007, wsparcie udzielone przez wszystkie 12 państw wyniosło niemal 800 milionów euro. Ponadto, państwa te zobowiązały się do przeznaczenia 0,33% swojego PKB na pomoc rozwojową z budżetu państwa do roku 2015.
Kolejną sprawą wartą rozpatrzenia jest efektywność działań pomocowych. W zeszłym roku, Unia Europejska przyjęła kodeks postępowania, określający szereg zasad lepszego podziału pracy w ramach Unii. Miło mi donieść, że nowe państwa członkowskie mogą być dumne z zakresu, w jakim udało im się wdrożyć te zasady. Wszystkie zainteresowane państwa stosują się do zasady koncentrowania pomocy na rzecz ograniczonej liczby krajów - co od dawna uznaje się za zgodne z najlepszą praktyką ze względu na skuteczność takiego podejścia.
Niektóre z nowych państw członkowskich realizują zadania pomocowe we współpracy z innymi państwami członkowskimi w ramach umów o współfinansowaniu, co obniża koszty administracyjne ponoszone zarówno przez te państwa, jak i przez ich partnerów. Mam tu między innymi na myśli wspólne działania pomocowe Słowacji i Austrii na rzecz rozwoju infrastruktury w Kenii oraz pomoc w sektorze wody, realizowaną przez Czechy w ramach partnerstwa z Luksemburgiem. Te wiele mówiące przykłady nie są odosobnione.
Kolejnym przykładem skuteczności działania jest fakt, że większość nowych państw członkowskich wspiera kraje rozwijające się poprzez dodawanie wartości do określonych sektorów - bazując na własnych doświadczeniach z okresu transformacji politycznej i gospodarczej. Mogę na przykład wymienić tu pomoc ukierunkowaną na dobre zarządzanie, budowanie potencjału w administracji publicznej oraz na reformy gospodarcze.
W moim pojęciu, działania tego rodzaju, usankcjonowane przez kodeks postępowania w sprawie komplementarności i podziału pracy w ramach polityki rozwojowej, są absolutnie niezbędne. W kwietniu zaprezentuję pierwszą ocenę wdrażania kodeksu, po roku od jego przyjęcia, która będzie zawierała analizy i wnioski w zakresie rozszerzania pomocy i nadawania jej bardziej ciągłego charakteru. Chcę wykorzystać tę ocenę jako podstawę do poważnej debaty ze wszystkimi państwami członkowskimi, mającej na celu określenie dalszego kierunku postępowania. Na kilka miesięcy przed forum wysokiego szczebla w Akrze w sprawie skuteczności pomocy, kraje rozwijające się liczą, że Europa wyznaczy dalszy kierunek działań, i mają rację, ponieważ - pozwólcie państwo, że ponownie przypomnę - Europa to najobfitsze źródło pomocy rozwojowej na świecie, dlatego też może i powinna dawać odpowiedni przykład.
Przedstawione przez panią sprawozdanie wskazuje na kolejny niezwykle istotny fakt, jakim jest konieczność zwiększania świadomości w nowych państwach członkowskich. Prawdą jest, że większość tych państw nie ma długiej tradycji niesienia pomocy rozwojowej, szczególnie na rzecz Afryki. Dlatego też ponosimy odpowiedzialność między innymi za informowanie opinii publicznej i uświadamianie jej, że nie chodzi tylko o działania charytatywne, ale o wspólny interes - myślę tu o takich kwestiach, jak pokój i bezpieczeństwo, migracja, zmiany klimatu i bezpieczeństwo żywnościowe.
W połowie lutego Komisja Europejska, mając na uwadze te zagadnienia, uruchomiła trzeci program budowania potencjału dla nowych państw członkowskich. W ramach tego programu Komisja będzie zapewniać fachową pomoc niezbędną do rozwijania strategii komunikacji, które umożliwią władzom administracyjnym bardziej skuteczne informowanie opinii publicznej o swoich działaniach oraz zwiększanie poziomu świadomości, zwłaszcza w mediach oraz wśród uczniów i studentów, na temat celów polityki rozwoju.
Panie i panowie, nie ma już "starej Europy” i "nowej Europy”. Nie ma pierwszej i drugiej klasy, starszych państw członkowskich i nowych państw członkowskich. Jest tylko jedna Europa - pomocna, otwarta i uświadomiona politycznie Europa - wyznająca wartości nie tylko europejskie, ale też uniwersalne. Ewolucja polityki rozwoju od chwili pierwszego rozszerzenia sama w sobie dowodzi, że Unia Europejska może się rozwijać, zyskując przy tym na znaczeniu. Zasadniczo jest to lekcja historii niezwykle istotna zarówno dla przyszłości polityki rozwoju, jak i dla przyszłości integracji europejskiej.
Filip Kaczmarek
w imieniu grupy PPE-DE. - Panie Przewodniczący! W styczniu zeszłego roku, podczas zorganizowanego w Parlamencie Europejskim przesłuchania publicznego na temat nowych donatorów w Unii Europejskiej uczestnicy tegoż spotkania wyrazili nadzieję, że dyskusja na temat polityki rozwojowej nowych państw członkowskich w Unii Europejskiej znajdzie swoją kontynuację w pracach podejmowanych na forum parlamentów krajowych oraz w dalszych działaniach Parlamentu Europejskiego. Dlatego z dużą satysfakcją witam pierwsze w historii parlamentu sprawozdanie, sprawozdanie pani poseł Budreikaitè, będące próbą analizy stopnia obecnego zaangażowania nowych krajów członkowskich w politykę rozwojową Unii Europejskiej oraz stojących przed nimi wyzwań.
Trudno podsumować wszystkie wyzwania stojące przed nowymi donatorami Europy w kształtowaniu krajowej polityki rozwojowej oraz modernizacji polityki rozwojowej na szczeblu wspólnotowym. Pozwolę sobie na wskazanie tylko kilku kluczowych moim zdaniem kwestii. Po pierwsze, jest konieczne wzmacnianie znaczenia parlamentów krajowych w kształtowaniu pomocy rozwojowej w nowych krajach członkowskich. Bez solidnych podstaw prawnych tworzonych przez parlamenty narodowe nie będzie możliwe prowadzenie efektywnej polityki rozwojowej, a za tym idzie sprawna koordynacja w kwestiach planowania i zarządzania pomocą dla krajów rozwijających się. W niektórych krajach prace nad ustawą toczą się od 2004 roku i nadal nie zostały sfinalizowane. To skutkuje tym, że np. nie ma agend wykonawczych w tych krajach.
Potrzebna jest dalsza praca nad świadomością - i tu się zgadzam z panem komisarzem Michelem odnośnie do wrażliwości opinii społecznej w nowych krajach członkowskich w kwestii znaczenia polityki rozwojowej. W takiej przemianie istotną rolę mogą odegrać edukacja dla rozwoju, szerokie konsultacje społeczne, masowe środki przekazu, prowadzone kampanie uświadamiające. Bez tego trudno będzie uzyskać zgodę podatników na zwiększanie wydatków finansowych z budżetów państw członkowskich przeznaczonych na politykę rozwojową. Im większa będzie świadomość, tym większa będzie akceptacja też wysiłku finansowego.
Zgadzam się też z panem komisarzem odnośnie do europejskiej solidarności w zakresie polityki rozwojowej. Powinniśmy koordynować płaszczyznę współpracy i uczyć się od siebie nawzajem. Z jednej strony zaangażowanie i wiedza płynąca z historii i okresu transformacji nowych krajów członkowskich może pomóc całej Unii w rozwoju i umacnianiu demokracji tych państw, które przechodzą okresy transformacyjne. Z kolei wiedza płynąca z doświadczeń starych krajów członkowskich, a w szczególności pomocy dla najbiedniejszych krajów świata, może zwiększyć i ukierunkować pomoc rozwojową dla tych, którzy najbardziej jej potrzebują, czyli np. dla Afryki Subsaharyjskiej, która wśród nowych krajów członkowskich nie jest głównym celem pomocy. Ta wzajemna edukacja i wzajemna pomoc może zwiększyć skuteczność polityki rozwojowej całej Unii Europejskiej.
Corina Creţu
w imieniu grupy PSE. - (RO) Sprawozdanie, które dziś omawiamy, ma w mojej opinii tę zaletę, że pomaga nowym państwom członkowskim Unii Europejskiej w definiowaniu nowych zasad polityki i mechanizmów niesienia pomocy krajom, którymi zajmuje się Unia Europejska.
Bazując na wartościach stanowiących podstawę Unii oraz zobowiązaniach podjętych w ramach traktatów, podpisanych przez nasze państwa, nowe państwa członkowskie definiują na nowo swoją politykę współpracy na rzecz rozwoju, aby udzielić wsparcia krajom potrzebującym, dywersyfikując narzędzia i obszary współpracy. To, co powiedziała sprawozdawczyni w swoim słowie wstępnym, jest samą prawdą, w tym sensie, że priorytety nie zostały zdefiniowane wystarczająco jednoznacznie, a dobre chęci napotykają często na barierę niedostatecznych zasobów finansowych. Wydaje się, że nowe państwa członkowskie nadal potrzebują czasu na zaadaptowanie się do systemów podejmowania decyzji przez Radę oraz do jej priorytetów w dziedzinie współpracy na rzecz rozwoju.
Rumunia opracowała krajową strategię międzynarodowej współpracy na rzecz rozwoju, w ramach której wspiera rozwój państw z obszarów geograficznych zdefiniowanych jako priorytetowe dla stosunków zewnętrznych, to znaczy z Europy Wschodniej, Bałkanów Zachodnich i południowego Kaukazu. Inny obszar działań to stopniowe rozszerzanie pomocy na rzecz państw afrykańskich, szczególnie w dziedzinie edukacji.
Cieszę się, że w tym roku obchody dnia pierwszego października, europejskiego Socjalistycznego Dnia Rozwoju, odbędą się w Bukareszcie i chcę tu i teraz podziękować moim kolegom z partii socjalistycznej za jednogłośne przyjęcie mojej propozycji zorganizowania tej uroczystości w nowym państwie członkowskim Unii Europejskiej, czyli w Rumunii. Chciałabym pochwalić to sprawozdanie, które nakreśla przydatne dla nowych państw członkowskich Unii Europejskiej ramy konceptualizacji w omówionej dziedzinie .
Toomas Savi
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! We wtorek prezydent Republiki Estonii, pan Toomas Hendrik Ilves, powiedział, że powinniśmy zaprzestać stosowania terminu "nowe państwa członkowskie”. Sformułowanie to znajduje się też w tytule sprawozdania pani poseł Budreikaitė. Jakkolwiek zasadniczo zgadzam się z moim prezydentem, termin ten ma także konotacje pozytywne, do których można zaliczyć innowacyjność i gotowość do przeprowadzenia reform. Przedstawione dziś sprawozdanie zawiera szeroko zakrojoną analizę postępów, poczynionych przez nowych dawców pomocy w ramach Unii Europejskiej - którzy jeszcze dziesięć lat temu byli beneficjentami tej pomocy - w zakresie współpracy na rzecz rozwoju, i wskazuje zarówno na braki, jak i na potencjał przyszłego zwiększania wkładu tych państw w realizację unijnej polityki współpracy na rzecz rozwoju.
W roku 1970 ONZ uzgodniła, że docelowy poziom pomocy rozwojowej w celu eliminowania skrajnego ubóstwa - najbardziej upokarzającego stanu, w jakim może się znaleźć jednostka - to 0,7% PKB. Drodzy koledzy! Nie zapominajmy, że problem ten dotyka około jednej trzeciej populacji świata. Niestety, wszystko wskazuje na to, że dotychczasowe wysiłki są niewystarczające. Żadne z państw członkowskich nie osiągnęło zamierzonego celu. To samo dotyczy starszych państw członkowskich z wyjątkiem Danii, Luksemburga, Holandii i Szwecji. Norwegia, choć nie jest państwem członkowskim UE, także zrealizowała ten cel.
Chciałbym podziękować pani poseł Budreikaitza ogromną pracę włożoną w przygotowanie sprawozdania oraz za uwzględnienie poprawek zgłoszonych przeze mnie i moich kolegów z Komisji Rozwoju. Wybrano sprawozdawczynię reprezentującą jedno z państw będących nowymi dawcami pomocy, a przygotowane przez nią sprawozdanie zostanie szczegółowo przeanalizowane w tych państwach, w tym w Estonii.
Na koniec chciałbym powiedzieć, że europejski konsensus w sprawie rozwoju dąży do dalszego zwiększania poziomu finansowania i zachęcić wszystkie państwa członkowskie do poważnego potraktowania tych wysiłków. Przedstawione tu sprawozdanie to dokument godny pochwały, który ponownie przypomina nam o naszych zobowiązaniach, wzywam więc wszystkich moich kolegów do jego poparcia.
Adam Bielan
w imieniu grupy UEN. - Panie Przewodniczący! Ja również przyłączam się do gratulacji składanych na ręce pani poseł Budreikaitza przygotowanie tego bardzo dobrego sprawozdania. W tym dokumencie jest mowa o wymiarze wschodnim relacji Unii Europejskiej i potrzebie nowego zgromadzenia na kształt np. EUROLATu czy EUROMEDu, zgromadzenia opartego na historycznych doświadczeniach, zwłaszcza nowych państw członkowskich, do których zalicza się również mój kraj - Polska.
I tutaj w pełni zgadzam się z autorką tego sprawozdania. Europa potrzebuje nowej wizji rozszerzenia strefy wpływów, poprzez Bałkany, region Morza Czarnego, aż po południowy Kaukaz. Polityka Unii Europejskiej wobec tych regionów jest przestarzała. Już sama nazwa Europejska Polityka Sąsiedztwa jest niestosowna i obraźliwa dla niektórych krajów, takich jak Ukraina, która niewątpliwie jest krajem europejskim. Nazwa ta powinna zostać zmieniona na politykę sąsiedztwa Unii Europejskiej, jak słusznie zauważył podczas ostatniego posiedzenia delegacji ds. współpracy Unia Europejska-Ukraina, były minister spraw zagranicznych Ukrainy Borys Tarasiuk.
Unia Europejska powinna w większym stopniu wspierać Ukrainę i Gruzję, wciągać je w swoją strefę wpływów. Te kraje potrzebują naszego zaangażowania jeszcze bardziej niż kraje Europy Środkowej przed rozszerzeniem w 2004 roku. Potrzebują indywidualnego podejścia Unii Europejskiej, a nie ogólnej polityki sąsiedztwa, która de facto traktuje Ukrainę na równi z krajami, które historycznie nie przynależą do Europy. Ukraina, Gruzja, jak również Białoruś, są biedniejsze, słabsze gospodarczo i trudniejsze politycznie niż państwa, które przystąpiły do Unii po 2004 roku.
W ostatnich latach nastąpiło znaczne wzmocnienie pozycji Rosji w tym regionie. Gotowość Rosji do używania zasobów energii do politycznego szantażu zniechęca Unię do przeciwstawiania się haniebnym, nie mającym nic wspólnego z demokracją praktykom Kremla. W Gruzji i na Ukrainie Moskwa próbuje odwrócić przemiany demokratyczne. Polityka sąsiedztwa Unii Europejskiej, jak powinniśmy ją w zasadzie nazywać, powinna oferować bezpośrednią pomoc polityczną i gospodarczą dla naszych najbliższych sąsiadów. Polska ma zresztą gotowe projekty, które wciąż nie mogą się doczekać realizacji, takie jak np. projekt niezależnej telewizji Bielsat na Białorusi.
Gabriele Zimmer
w imieniu grupy GUE/NGL. - (DE) Panie przewodniczący! Wracając do zasadniczego tematu sprawozdania, chciałabym bardzo serdecznie podziękować pani poseł Budreikaitza sprawozdanie, które w mojej opinii jest niezwykle zrównoważone i kompetentne. W obecnej chwili ma ono również niezwykłą wagę, pozwala nam bowiem na tymczasowy bilans i wyciągnięcie wniosków w kwestii poprawy współpracy na rzecz rozwoju ze strony nowych państw członkowskich, w szczególności w odniesieniu do krajów Afryki, Karaibów i Pacyfiku.
Przystąpienie do UE oczywiście oznacza także zobowiązanie traktatowe do zaakceptowania dorobku w postaci acquis communautaire. Jednakże zarazem nie ma wątpliwości, że traktat to jedno, a publiczna świadomość na temat głównych obszarów polityki w różnych krajach to drugie. Statystyki, które nam przekazano, dowodzą tego jednoznacznie.
Współpraca na rzecz rozwoju z państwami Afryki, Azji i Ameryki Łacińskiej często jawi się jako kwestia niewielkiej wagi w państwach, które same pozostają w tyle pod względem rozwoju gospodarczego. Dlatego musimy wspólnie dążyć do uznania wagi tego zagadnienia i nawoływać do realizacji naszych celów, czerpiąc między innymi z wzorców współpracy na rzecz rozwoju, wdrażanych w przeszłości w niektórych państwach, w szczególności w krajach Afryki.
Liczne więzi, które istniały przed rokiem 1989, uległy zanikowi bardzo szybko, a jednak niemal niezauważalnie. Dochodziło też do epizodów godnych pożałowania. Szereg projektów zainicjowanych w tych krajach legło w gruzach. Sądzę, że potrzebny nam będzie nowy start.
Chciałabym też wyrazić żal, że za zgodą Komisji, niemal wszystkie państwa członkowskie z Europy Środkowej i Wschodniej skoncentrowały się na współpracy na rzecz rozwoju z byłymi republikami Związku Radzieckiego, co skutkuje zepchnięciem na margines prawdziwego celu tej współpracy, jakim jest realizacja milenijnych celów rozwoju. Nawet, jeśli nowe państwa członkowskie zdołają zgodnie z ustaleniami do roku 2010 podnieść poziom oficjalnej pomocy rozwojowej do poziomu 0,17% PKB, należy obawiać się, że zaledwie cząstka tej kwoty zostanie przeznaczona na rozwój i wsparcie najuboższych krajów świata.
Chciałabym jeszcze raz podziękować serdecznie pani poseł Budreikaitza jej sprawozdanie.
Frank Vanhecke
(NL) Jestem zdania, że to sprawozdanie ma swoje mocne strony. Przedstawia ono ciekawy opis sytuacji w zakresie współpracy na rzecz rozwoju w nowych państwach członkowskich. To dobrze. Zasadniczo uważam jednak, że sprawozdanie to jest ilustracją utraconych szans. Zamiast zachęcać nowe państwa członkowskie do realizowania tradycyjnych celów europejskiej pomocy rozwojowej, Parlament powinien raczej poddać te cele debacie i zastanowić się, czy dalsza realizacja tradycyjnego modelu pomocy rozwojowej ma sens w dzisiejszych czasach.
Izba ta wielokrotnie już podnosiła cele finansowe do rangi swoistego dogmatu, nie poświęcając im właściwej debaty, i wielokrotnie odmawialiśmy przyjęcia do wiadomości fundamentalnych przyczyn problemów, z jakimi boryka się większość krajów rozwijających się. W Afryce jedną z podstawowych przyczyn ubóstwa, głodu, braku bezpieczeństwa i ogromnych problemów społecznych i gospodarczych w krajach rozwijających się są niewątpliwie bardzo nieudolne rządy skorumpowanych na wskroś władz.
Nowe państwa członkowskie zachęca się do organizowania kampanii informacyjnych i zwiększających świadomość. Popieram tę ideę, ale czy nie powinniśmy zarazem informować ludzi o tym, że państwa afrykańskie wydają na rząd więcej, niż otrzymują w ramach pomocy rozwojowej? A także o tym, że przywódcy afrykańscy przechowują miliardy w bankach szwajcarskich, o łącznej kwocie przewyższającej wartość wieloletniej pomocy rozwojowej? Jeśli Europa powinna wysyłać jakieś sygnały, to takie, że wyłącznie kraje demokratyczne, w których panują rządy prawa, gwarantują ludziom realną szansę na poprawę ich bytu, i tylko pod takim warunkiem pomoc rozwojowa może przynosić skutki i dawać korzyści. W tej chwili niestety tak nie jest.
Theodor Dumitru Stolojan
(RO) Chciałbym pochwalić to sprawozdanie, które istotnie pomoże nowym państwom członkowskim w realizacji ich zobowiązań, podjętych odnośnie polityki współpracy na rzecz rozwoju.
Popieram zalecenia przedstawione w sprawozdaniu i chciałbym wskazać na dwa z nich, po pierwsze na konieczność opracowania strategii edukowania obywateli. Nie znaczy to, że obywatele państwa członkowskiego, w którym produkt krajowy brutto wynosi zaledwie 38% średniej unijnej, takiego jak Rumunia, powinni zrozumieć, że muszą przeznaczyć część swego budżetu na rozwój innych krajów, ale o wartości leżące u podstaw Unii Europejskiej; Rumunia, która jest takim właśnie państwem członkowskim, podejmie działania w tym kierunku.
Chciałbym też zwrócić uwagę na zalecenie dotyczące dzielenia się przez starsze państwa członkowskie ich doświadczeniami z nowymi państwami członkowskimi, aby uniknąć błędów we współpracy na rzecz rozwoju, takich jak niezdolność osiągnięcia celów, brak efektywności oraz utorowanie drogi dla korupcji w państwach będących beneficjentami pomocy.
Chciałbym podkreślić, że kwestią ogromnej wagi jest współpraca na rzecz rozwoju edukacji i szkolenia zasobów ludzkich. W tym kontekście, Rumunia ma niezwykle pozytywne doświadczenia, ponieważ przyznaje stypendia uczniom i studentom z Republiki Mołdowy oraz południowo-zachodniej Ukrainy. Uniwersytety i szkoły rumuńskie współpracują bezpośrednio z uczniami i studentami w tych krajach.
Justas Vincas Paleckis
- (LT) Gratuluję sprawozdawczyni, pani Budreikaitė, wygłoszonego sprawozdania, którego przygotowanie kosztowało ją z pewnością wiele czasu i wysiłku. Świadomość, że w tak krótkim czasie nowe państwa członkowskie przemieniły się z beneficjentów pomocy w jej dawców, podnosi na duchu. Jednakże większość - a być może wszystkie - spośród tych państw mogą mieć trudności z realizacją celu, jakim jest przeznaczenie 0,17% PKB na pomoc rozwojową do roku 2010.
Jaka może być tego przyczyna? Kraje, które przystąpiły do UE w XXI wieku są nadal dławione przez etnocentryzm. Mają poczucie, że to one wycierpiały najwięcej, zmagają się z problemami i najbardziej potrzebują pomocy. Tym niemniej, uczestnictwo w UE oraz we współpracy na rzecz pomocy sprzyja wyeliminowaniu takiej krótkowzroczności.
Na Litwie, gdzie projekty pomocy rozwojowej spotykały się do niedawna ze sceptycyzmem, większość społeczeństwa uważa dziś, że taka pomoc jest dobra i potrzebna. Nowe państwa członkowskie znajdują się na uprzywilejowanej pozycji, mogąc dzielić się swymi doświadczeniami z okresu transformacji z innymi krajami świata. Znamy trudności, z jakimi borykają się nasi sąsiedzi w Europie Środkowej, na Kaukazie i w Azji Środkowej.
Musimy jednak zastosować do naszych działań i pomocy nieco szerszą perspektywę. Dość trudno jest dostrzec ubóstwo krajów afrykańskich i azjatyckich z punktu widzenia Wilna, Warszawy, Budapesztu czy Bukaresztu, musimy jednak zdać sobie sprawę z faktu, że pomagając tym, którzy są dziś w potrzebie, w rzeczywistości pomagamy samym sobie. Każdy kraj na tej planecie jest powiązany z innymi zgodnie z zasadą "naczyń połączonych”. Rosnąca przepaść pomiędzy najbogatszymi i najuboższymi krajami, a także niepowstrzymany napływ emigrantów ekonomicznych narusza podstawy świata.
Oprócz pomocy państwowej, niezwykle ważną rolę odgrywają też organizacje społeczeństwa obywatelskiego. Wartość pieniędzy i dóbr gromadzonych przez organizacje pozarządowe, szkoły i kościół nie jest zbyt wielka, ale ogromnie doceniana.
Ryszard Czarnecki
Panie Przewodniczący! Mój kraj sam przez wiele lat był odbiorcą pomocy ze względu na ubóstwo w Polsce. Dzisiaj, po czterech latach obecności w Unii, coraz czynniej włącza się w pomoc krajom rozwijającym się. Ostatnio np. umorzyliśmy bardzo znaczący dług Angoli. Stawiamy jednak również na wspieranie elit w tych krajach, fundując stypendia na studia w Polsce. Wychodzimy bowiem z założenia, że inwestycja w wiedzę, tworzenie elit jest nie mniej ważna niż charytatywne rozdawnictwo.
Może polemicznie wobec części z państwa powiem, że przez pomoc dla krajów rozwijających się nie powinniśmy widzieć wyłącznie wspierania państw w Afryce. Przypomnę, że tzw. konsensus europejski sprzed trzech lat nie zobowiązuje nas do ukierunkowania współpracy na rzecz rozwoju na Afrykę. Wsparcie dla dawnych republik sowieckich w Azji jest też rzeczą istotną. Jako Polak jestem dumny z tego, że mój kraj jako nowe państwo członkowskie przeznacza na pomoc dla krajów rozwijających się podobny procent PKB, jak będąca od 27 lat w Unii Europejskiej Grecja czy funkcjonująca w strukturach unijnych od 22 lat Portugalia, czy członek-założyciel Wspólnoty Włochy.
Katrin Saks
(ET) Chciałabym podziękować sprawozdawczyni za przygotowanie sprawozdania, które dotyka bieżących problemów w sposób zrównoważony. Mam kilka uwag związanych ze sprawami, które pojawiły się wcześniej w debacie poświęconej sprawozdaniu, jak i w dzisiejszej debacie Parlamentu.
Mój pierwszy komentarz dotyczy założenia, że nastawienie obywateli nowych państw członkowskich do współpracy na rzecz rozwoju i pomocy humanitarnej jest raczej chłodne. Sądzę, że zwiększanie świadomości odegra w tym zakresie ogromną rolę. W Estonii przeprowadzono badania, aby porównać postawy prezentowane dziś z tymi sprzed trzech lat, i nawet dane z okresu sprzed lat trzech wskazują, że świadomość konieczności współpracy na rzecz rozwoju wzrosła w takim zakresie, nie tylko w instytucjach, ale także wśród opinii publicznej, że umożliwiło to znaczne zwiększenie wsparcia budżetowego dla współpracy na rzecz rozwoju.
Opinia publiczna musi wiedzieć, że pieniądze nie wpadają do bezkresnej czarnej dziury, ale są przeznaczane dla konkretnych krajów na realizację konkretnych projektów. Współpraca na rzecz rozwoju w Estonii bazuje na zasadzie, zgodnie z którą odpowiedzialność za rozwój ponoszą przede wszystkim same kraje rozwijające się: niczego nie da się osiągnąć na siłę. Z tej przyczyny, ścisła współpraca ma szczególne znaczenie, czego znakomitym przykładem jest współpraca pomiędzy Estonią i Gruzją.
Dlatego popieram szczególnie punkt 17 sprawozdania, stwierdzający, że największym wyzwaniem będzie zwiększenie budżetu i rozwijanie świadomości, zwłaszcza wśród opinii publicznej. Na przykład, jakkolwiek kwota przeznaczona na rozwój międzynarodowy przez Estonię w roku 2006 wyniosła 0,09% PKB, dziś zajmujemy stanowisko, zgodnie z którym kwota ta powinna wzrosnąć, i będziemy dążyć do osiągnięcia poziomu 0,17% PKB do roku 2011, zgodnie z programem współpracy na rzecz rozwoju przyjętym w roku 2006.
Cieszy mnie fakt, że wnioski moich kolegów, moich kolegów z Estonii, zostały wcielone do sprawozdania na etapie jego przygotowywania i wierzę, że jest to znak fundamentalnej zmiany, w wyniku której nowe państwa członkowskie z beneficjentów pomocy przekształciły się w jej dawców; mam nadzieję, że wsparcie z ich strony będzie rosło.
Liam Aylward
Panie przewodniczący, to uderzające, że 200 milionów dzieci na świecie można określić dziś mianem zmuszanych do pracy. Praktyka ta jest absolutnie niedopuszczalna. Społeczność międzynarodowa musi ściśle ze sobą współdziałać, aby zapewnić rygorystyczne przestrzeganie międzynarodowego prawa zwalczającego pracę dzieci we wszystkich krajach świata.
Kwestia ta musi na stałe stać się sprawą kluczową w kontekście polityki pomocy rozwojowej UE. UE musi współpracować ściśle z Organizacją Narodów Zjednoczonych, UNICEF-em, Bankiem Światowym, Międzynarodową Organizacją Pracy, dawcami i organizacjami międzyrządowymi, aby wdrożyć właściwe strategie, dzięki którym ujednolicone prawo wyeliminuje nieludzką praktykę zatrudniania dzieci.
Musimy przyjąć podejście wielowymiarowe, aby skutecznie zwalczać zatrudnianie dzieci na całym świecie. Niezbędne jest narzucenie środków ochrony socjalnej i zmiana zasad panujących na rynku pracy. Zatrudnianie dzieci i kwestie edukacji są ze sobą nierozerwalnie związane. Dzieci, które nie mają dostępu do nauki, są bardziej narażone na to, że zostaną zatrudnione. Unia Europejska, jako najważniejszy dawca pomocy rozwojowej na świecie, musi aktywnie walczyć o realizację milenijnych celów rozwojowych do roku 2015, włącznie z celami określonymi przez społeczność międzynarodową w zakresie dostępu do edukacji dla wszystkich dzieci na świecie.
Mieczysław Edmund Janowski
Panie Przewodniczący! Pomaganie innym, gdy samemu się jeszcze potrzebuje pomocy, dowodzi szczególnej solidarności. Jest ona również widoczna w działaniu 12 państw, które ostatnio przystąpiły do Unii. Należy to docenić. W odniesieniu do Polski ukazałem to poprzez wystawę Polish aid to the world w listopadzie ubiegłego roku. Dziękuję więc bardzo, pani poseł Budreikaitza kompleksowe przedstawienie tej kwestii.
Realizacja celów milenijnych, o których mówimy od lat, ma pomóc ludziom, którzy egzystują na dnie ubóstwa, w tym milionom niedożywionych dzieci. Ta pomoc jednakże musi być bardziej wędką i nauką łowienia ryb, niż dawaniem ich na talerzu.
Musimy także dążyć do stworzenia bardziej sprawiedliwego systemu handlu z krajami trzeciego świata. Potrzebna jest hojność darczyńcy, który umarza dług, i szersze dzielenie się osiągnięciami nauki, w tym szczególnie medycyny. Wspierajmy szkoły i uniwersytety w tych krajach, by ich absolwenci pracowali na potrzeby swych rodaków. Pomóżmy rozwiązać problem braku wody pitnej. Jako mieszkańcy Unii stanowimy zaledwie 7,5% ludności świata. Dysponujemy zaś 23% światowego DNB. Oczywiście mamy w Europie swoje problemy, także ekonomiczne. Zobaczmy jednak ich skalę. Nie bądźmy więc obojętni wobec tych, którzy cierpią, bo są głodni, chorzy, niewykształceni, bo żyją w nędzy, niedostatku czy zagrożeniu życia.
Reinhard Rack
(DE) Panie przewodniczący! Chciałbym wrócić do uwagi komisarza, wygłoszonej we wprowadzeniu, to znaczy, że powinniśmy nie tylko udzielać pomocy rozwojowej, ale także powiązać ją z kwestiami natury ogólnej - nie w formie polityki opartej na władzy i sterowanej, jaką realizowały swego czasu USA i były Związek Radziecki, która dziś jest domeną Rosji i Chin, ale poprzez dobre zarządzanie, egzekwowanie praw człowieka i walkę z korupcją. Wszyscy powinniśmy wypowiedzieć wojnę tym problemom - nie mówię tu jedynie o nowych państwach członkowskich i ich polityce pomocy rozwojowej, ale o nas wszystkich. Być może dla nas wszystkich to dobra okazja, aby położyć większy nacisk na te zagadnienia.
Jan Zahradil
(CS) Panie przewodniczący! To sprawozdanie ma oczywiście wielką wartość użytkową. Rozwój w tej dziedzinie przebiega bardzo dynamicznie, wyprzedzając nawet fakty ujęte w sprawozdaniu. Na przykład, w sprawozdaniu nie uwzględniono faktu, że w niektórych spośród nowych państw członkowskich powstały już organizacje rozwojowe.
Chciałbym jednak poruszyć inny temat. Chciałbym obalić rozpowszechniony mit, zgodnie z którym nowe państwa członkowskie nie mają w tej dziedzinie doświadczenia. Dysponujemy doświadczeniem, jakkolwiek zdobywaliśmy je w Europie podzielonej, za żelazną kurtyną, w ramach innego systemu, w którym za wszystkim stała motywacja ideologiczna i polityczna. Pozostaje jednak faktem, że budowaliśmy elektrownie i browary, a także zapewnialiśmy pomoc żywnościową krajom rozwijającym się. Na marginesie chciałbym wspomnieć, że nadal nie otrzymaliśmy z tego tytułu należności, niekiedy bardzo wysokich, to jednak nie ma w tej chwili znaczenia. Po prostu mamy potrzebną wiedzę. Chciałbym, żebyśmy zaczęli ją wykorzystywać. Chciałbym też skorzystać z okazji, aby poprosić Komisję, żeby nie traktowała nowych państw członkowskich jak żółtodziobów, ale zamiast tego zrobiła dobry użytek z ich wiedzy.
Miloslav Ransdorf
(CS) Panie przewodniczący! Chciałbym nawiązać do wypowiedzi mojego kolegi, posła Zahradila. Ma on stuprocentową rację. W przeszłości Czechosłowacja, podobnie, jak inne kraje bloku sowieckiego, działała aktywnie w krajach rozwijających się. Nasz kraj z powodzeniem uczestniczył we wspieraniu gospodarczym tych krajów i dziś możemy wykorzystać ten potencjał.
Istnieją pewne aspekty negatywne, związane z faktem, że zewnętrzne zasoby rozwojowe nigdy nie zastąpią zasobów wewnętrznych: gospodarki, które znalazły się w takiej sytuacji, są często niezdolne do rozwoju wewnętrznego.
Jakiś czas temu, dość dawno, Gunnar Myrdal wydał książkę "Asian Drama”. W książce tej przeciwstawił optymizm, panujący po drugiej wojnie światowej na przykład w Afryce, pesymizmowi wszechobecnemu w krajach azjatyckich. Dziś sytuacja zasadniczo się zmieniła. Wiele krajów azjatyckich rozwija się szybko, podczas gdy Afryka przyciąga zaledwie 2% inwestycji światowych, a gospodarki wielu krajów kontynentu znalazły się w poważnych tarapatach.
Istnieje także związek pomiędzy zachowaniami elit rządzących w tych dwóch regionach, które jaskrawo ze sobą kontrastują. W jednym z badań francuskich porównano zachowania tych elit, wskazując, że podczas gdy elita azjatycka inwestowała w gospodarkę, elita afrykańska plądrowała utworzone zasoby i zabierała je z własnego terytorium.
Louis Michel
komisarz. - (FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Oczywiście muszę na początek podziękować wszystkim mówcom za niezwykle wysoki poziom ich wypowiedzi i istotność poruszonych kwestii, które odzwierciedlają moje własne wątpliwości. Powinienem także na wstępie podziękować prezydencji słoweńskiej, która przyjęła postawę niezwykle świeżą: stara się odświeżyć i napełnić energią nasz sposób myślenia o polityce rozwojowej nowych państw członkowskich i zorganizowała już dwa niezwykle owocne posiedzenia, w trakcie których omawiano te kwestie.
Co do uwag dotyczących poziomów pomocy - to znaczy, potrzebnych kwot pieniędzy - w pełni rozumiem trudności, z jakimi borykają się nowe państwa członkowskie. Chciałbym jednak przypomnieć państwu - jakkolwiek sami już to ogólnie stwierdziliście - że istnieje wiele alternatywnych metod angażowania się i dzielenia wiedzą, które kosztują bardzo niewiele. Jak słyszałem, jeden z mówców wspominał na przykład o projektach współpracy w zakresie edukacji. Oczywiście wysyłanie instruktorów lub nauczycieli do krajów afrykańskich wiąże się ze stosunkowo niskim kosztem, zarazem jednak dla tych krajów jest to pomoc niezwykle istotna.
Podstawowe pytanie, jakie tu zasugerowano, brzmiące, czy nie byłoby lepiej, gdyby państwa członkowskie inwestowały we własnym sąsiedztwie - sąsiedztwo to być może nie najlepsze słowo, może uda mi się znaleźć lepsze określenie - zamiast inwestować w Afryce, to w mojej opinii pytanie źle postawione. Zdaję sobie w pełni sprawę z faktu, że inwestowanie w sąsiedztwie wydaje się bardziej atrakcyjne, łatwiejsze do uzasadnienia, a także bardziej przemawia do opinii publicznej w poszczególnych krajach, jak i do potencjalnych partnerów we współpracy na rzecz rozwoju. Jednakże jedno podejście nie wyklucza drugiego, stwarzając przy tym dość wyjątkowy przykład dla ludzi młodych, którzy widzą naród zdecydowany zwiększyć zakres pomocy na rzecz Afryki, otworzyć się na Afrykę, ponieważ jest to ekspresją wartości zarówno europejskich w najgłębszym sensie tego słowa, jak i uniwersalnych. Chciałbym też powiedzieć, że w moim pojęciu najlepszym argumentem przemawiającym za obecnością nowych państw członkowskich w Afryce jest fakt, że niektóre z tych państw mają już odpowiednie doświadczenie, które pozostawiło za sobą pozytywne ślady, zwłaszcza w budowaniu niektórych krajów i usług państwowych, a także w formie wiedzy, która przetrwała.
Po drugie, chciałbym stwierdzić, panie i panowie, że Afryka nie jest miejscem, w którym będziemy realizować milenijne cele rozwoju. Cele te zostaną zrealizowane we wszystkich krajach rozwijających się z wyjątkiem Afryki. Na tej podstawie uważam, że ponosimy odpowiedzialność, współodpowiedzialność za kontynuację inwestycji w Afryce, i chcę podkreślić ponownie, powtarzając słowa jednego z mówców, że inwestycje te można utrzymać poprzez wymianę fachowej wiedzy. Zachęcając nasze uniwersytety, uczelnie, władze miejskie i lokalne do angażowania się w wymianę z krajami rozwijającymi się, realizujemy działania zarówno tanie, jak i skuteczne. Muszę także powiedzieć, że z ogromną przyjemnością zaproszę przedstawicieli tak zwanych nowych państw członkowskich do udziału w niektórych swoich misjach. Uważam, że jest sprawą ogromnej wagi, aby państwa te dostrzegły nie tylko najważniejsze problemy, ale też prawdziwie tragiczne sytuacje, z jakimi borykają się niektóre kraje i niektóre ludy.
Na koniec chciałbym przywołać aspekt, charakteryzujący się ogromnym potencjałem wartości dodanej - być może większym, niż ten, którym dysponują niektóre z naszych państw, na co zwracano już uwagę - czyli cały obszar zarządzania. Co właściwie mamy na myśli, mówiąc o zarządzaniu? Zarządzanie to zdolność państwa do podjęcia jego podstawowych funkcji, związanych ze sprawowaniem najwyższej władzy, oraz świadczeniem podstawowych usług socjalnych na rzecz obywateli. Wierzę, że wasze państwa mogą wnieść ogromnie wiele w obszar zarządzania: wszystko, co jest związane z budowaniem państwa, jak również - podkreślając to, co powiedział, jak sądzę, pan Lambsdorff - wszystko, co dotyczy okresu przejściowego w budowie państwa lub lepiej zdefiniowanych struktur. Mam tu na myśli ściąganie podatków, tworzenie administracji lokalnej, zasadę subsydiarności i decentralizacji. Wszystkie te aspekty odgrywają niewątpliwie kluczową rolę w budowaniu państw zdolnych do służenia swym obywatelom, i nie ulega wątpliwości, że możecie odegrać istotną rolę w tym procesie.
Sądzę, że byłoby dobrze - i mam zamiar to zaproponować - gdyby zaproszono 12 tak zwanych "nowych” państw członkowskich do współpracy z Komisją na podstawie dziesiątego programu Europejskiego Funduszu Rozwoju. Bieżące stanowisko jest takie, że zakończyliśmy mniej więcej programowanie dziesiątego Europejskiego Funduszu Rozwoju i byłoby dobrze, gdyby nowe państwa członkowskie postarały się określić, każde z osobna, jak widzą swoją rolę w tym przedsięwzięciu. Moglibyśmy na przykład powierzyć im szkolenie w obszarze wymiaru sprawiedliwości, administracji czy edukacji, a także poprosić o udostępnienie ekspertów z określonych dziedzin. Na przykład, niektóre z nowych państw członkowskich dysponują doświadczeniem w dziedzinie e-administracji, a wiedza tego typu jest bardzo potrzebna w niektórych krajach Afryki. Stąd właśnie moja propozycja. Myślę, że to dobrze, że odbyliśmy tę debatę, i widzę szereg ścieżek, którymi powinniśmy podążyć. Chciałbym również zasugerować, że jeśli chcemy działać skutecznie i posuwać się do przodu, powinniśmy zaplanować w jak najszybszym terminie spotkanie przedstawicieli 12 zainteresowanych państw i aktywnie zająć się tymi kwestiami, co pozwoli nam opracować wspólne programy w nadchodzących tygodniach. Uważam, że mamy tu szansę, której nie wolno nam zaprzepaścić.
Mówiliście też państwo o warunkowości; w pełni rozumiem to stanowisko. Wszystko, co dotyczy wartości, praw człowieka, poszanowania praw człowieka i walki z korupcją jest niewątpliwie istotne, zgadzam się z tym, ale w niektórych przypadkach łączenie pomocy rozwojowej - lub uzależnianie jej od ścisłego przestrzegania tych wartości, jakkolwiek są nam one bardzo drogie, może okazać się trudne, a nawet niewskazane. Należy zdać sobie sprawę, że narzucanie powiązań lub warunków dotyczących wartości w krajach, w których wymogi tego rodzaju nie są szanowane, skrzywdzi w pierwszej kolejności zwykłych ludzi, zamieszkujących te kraje. Nasza odpowiedź na problemy w krajach, w których nie przestrzega się zasad dobrego zarządzania, to współpraca z określonymi działaczami, pośredniczącymi działaczami lokalnymi, organizacjami pozarządowymi lub agencjami reprezentującymi Organizację Narodów Zjednoczonych. Oferujemy wsparcie budżetowe wyłącznie krajom, które mogą nam zagwarantować minimum w zakresie dobrego zarządzania. Myślę, że nie ulega wątpliwości, że zgadzamy się co do tego podejścia. Jeśli chodzi o wartości, o których mówiłem - są to wartości, którym jesteśmy stale wierni. Wciąż staramy się promować i forsować te wartości w ramach dialogu politycznego. Rygorystyczne wdrażanie zasady warunkowości pomocy jest jednak trudne, jeśli chcemy rzeczywiście pomagać ludziom, co przecież jest naszym podstawowym celem.
DanutBudreikaitė
sprawozdawczyni. - (LT) Serdecznie dziękuję wszystkim, którzy wzięli udział w dyskusji i wsparli moje sprawozdanie. Chciałabym także podziękować wszystkim członkom Komisji Rozwoju za jednogłośne głosowanie za sprawozdaniem.
Chciałabym podkreślić kilka kwestii. "Nowe państwa członkowskie” - ta nazwa nadal ma w pewnym sensie charakter warunkowy i ułatwia rozróżnienie pomiędzy "starszymi” państwami członkowskimi oraz tymi, które przystąpiły do UE po dwóch rundach rozszerzenia, które wyróżnia ich szczególna historia, a zapewne także fakt, że są uboższe, niż starsze państwa członkowskie.
Chciałabym zwrócić uwagę na dotychczasowe doświadczenia w zakresie polityki współpracy na rzecz rozwoju. Zaczęto ją stosować w roku 1958. Kraje Europy Środkowej - Czechy, Słowacja i inne - mają większe doświadczenie we współpracy na rzecz rozwoju. Udział ze strony państw bałtyckich był dużo bardziej ograniczony. Tym niemniej mój kraj jest obecnie zaangażowany w świadczenie pomocy w zakresie oceanografii na rzecz Mauritiusa, kraju afrykańskiego. Postępy są bardzo widoczne.
Dlaczego kładę nacisk na "wymiar wschodni”, "kraje Wschodu”? Tak się składa, że to nasz bardzo ważny sąsiad. Nie ma sensu próbować oddzielić sąsiedztwa od polityki współpracy na rzecz rozwoju, ani też pozwalać, aby politycy zagłębiali się w szczegółach. Pojęcia te są ze sobą powiązane. Na Białorusi, która jest naszym sąsiadem, niektórzy ludzie muszą przeżyć za mniej niż dwa dolary dziennie. Do jakiej grupy państw należy więc ten kraj? Te kraje także są zacofane i także proszą o pomoc, dowodząc, że należy im się wsparcie. Chcemy, aby wszyscy nasi sąsiedzi mogli wieść godne życie. Dlatego wydaje się, że dążymy do realizacji tych samych celów globalnych.
Angażujemy się we wspieranie krajów afrykańskich w walce z ubóstwem, obniżanie poziomu migracji, podwyższanie jakości życia, stymulowanie gospodarki, pomagamy im zwalczać choroby i osiągnąć niezależność. Pomagając tym krajom zwalczać ubóstwo, podając im pomocną dłoń, gdy tylko tego potrzebują i gdy jesteśmy w stanie to zrobić, zarazem przyczyniamy się do wzrostu stabilizacji w całej Europie i na obszarze Bałkanów. Dziękuję wszystkim za udział w dyskusji oraz za wsparcie.
Przewodniczący
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się dziś o godz. 12.00.
Oświadczenia pisemne (Art. 142 Regulaminu)
Sebastian Valentin Bodu  
na piśmie. - (RO) Jakkolwiek cele omawianego projektu rezolucji są ambitne, sądzę, że trudno będzie w najbliższej przyszłości opracować wspólną politykę, choćby tylko dla zasady. Choć jesteśmy jedną wielką rodziną, każde z państw członkowskich ma własne priorytety, jeśli chodzi o kraje lub obszary geograficzne, którym zapewnia się pomoc rozwojową; u podstawy tych priorytetów leżą czynniki gospodarcze, geopolityczne, etniczne, historyczne itd., i nie należy liczyć na to, że istniejące wzorce ulegną zasadniczej zmianie. Niedawny incydent związany z ogłoszeniem niepodległości przez Kosowo dowiódł braku jednomyślności państw członkowskich co do formułowanych opinii; na tej samej zasadzie, należy spodziewać się zróżnicowania poglądów w kwestii sąsiadów spoza wspólnoty. To prawda, że ważnym krokiem było powołanie na mocy traktatu lizbońskiego Wysokiego Przedstawiciela UE ds. Wspólnej Polityki Zagranicznej. Jednakże, ze względu na brak jednoznacznych zasad określania priorytetów wspólnotowych, każde państwo członkowskie będzie starało się promować oraz koncentrować w swojej polityce rozwojowej, także pod względem finansów (przydziałów z budżetu unijnego) na takich obszarach spoza Wspólnoty, które należą do jego własnych priorytetów.
