Verlening en intrekking van internationale bescherming (herschikking) (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende minimumnormen voor de procedures in de lidstaten voor de verlening of intrekking van internationale bescherming (herschikking) - C7-0248/2009 - - Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken. Rapporteur: Sylvie Guillaume.
Sylvie Guillaume
rapporteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, deze week gaan we een eerste stap zetten met de herschikking van de richtlijn 'asielprocedures'. Ons Parlement spreekt zich woensdag uit over het herziene voorstel van de Commissie over de gemeenschappelijke procedures voor de verlening en intrekking van de vluchtelingenstatus.
Dit advies van het Europees Parlement is doorslaggevend in de dialoog die de komende maanden met de Raad zal worden voortgezet over een tekst die, naar mijn mening, de hoeksteen vormt van het asielpakket en waarover de discussies - tot mijn spijt - stilliggen binnen de Raad. Het advies zal als basis dienen voor een nieuwe versie van deze richtlijn, die ons, naar ik hoop, in staat zal stellen om de deadline van 2012 te halen wat betreft de tenuitvoerlegging van gemeenschappelijke regels op asielgebied.
De stemming over dit verslag komt op een moment dat de UNHCR vorige week een onderzoek heeft gepubliceerd dat gehouden is in 44 geïndustrialiseerde landen. Uit dit onderzoek blijkt dat het aantal asielaanvragers in rijke landen, in tegenstelling tot de heersende opvatting, in tien jaar tijd wereldwijd met 40 procent is afgenomen en met 5 procent in een jaar. Door deze informatie moeten wij ons afvragen wat de diepere oorzaken zijn van deze afname. Komt het doordat er minder aanzwengelende factoren voor migratiestromen zijn of toch door de strengere controles op immigratie in bepaalde landen?
Uit dit verslag blijkt ook dat ontwikkelingslanden momenteel het grootste deel van de asielverantwoordelijkheid op zich nemen, terwijl ze daar eigenlijk niet voldoende middelen voor hebben. Europa moet dus zijn rechtmatige deel op zich nemen en zich daarvoor voorzien van duidelijke regels. Dat brengt mij terug bij deze tekst over asielprocedures en bij de belangrijkste uitdagingen daarvan. De huidige richtlijn wordt vaak genoemd als een opsomming van de slechtste nationale praktijken en heeft twee grote nadelen. Zo worden de rechten van asielzoekers onvoldoende beschermd en bestaan er grote discrepanties in behandeling tussen de lidstaten.
Zo zijn de verschillen tussen de diverse asielstelsels in Europa enorm. Om even twee voorbeelden te nemen, het percentage positieve besluiten in eerste aanleg in de lidstaten varieerde in 2009 van 65 procent tot minder dan 1 procent. De termijn om beroep in te stellen tegen een negatief besluit in eerste aanleg varieert van twee tot dertig dagen. De verschillen tussen de lidstaten zijn dus heel groot, of het nu gaat om de redenen voor versnelde procedures, of om de mogelijkheid tot individuele gesprekken of om een steekhoudend beroep te kunnen instellen.
Welnu, dergelijke verschillen zijn niet verenigbaar met een gemeenschappelijk asielstelsel dat gelijke bescherming moet bieden op het gehele grondgebied van de Europese Unie. Ze zijn bovendien in tegenspraak met een van de redenen waarom de verordening Dublin II is opgesteld, waarin wordt aangenomen dat de asielstelsels in de lidstaten hetzelfde zijn. Harmonisatie van de wetgeving is dus onontbeerlijk om eindelijk eerlijke, toegankelijke, veilige en doeltreffende procedures te kunnen garanderen.
Omdat ik vind dat ze niet kloppen, wil ik nog een keer ingaan op een paar beweringen van degenen die deze tekst bekritiseren, voor wie deze richtlijn min of meer neerkomt op toenemende kosten en misbruik.
Deze procedurele veranderingen zouden op korte termijn inderdaad kunnen leiden tot kosten. Iets meer scherpzinnigheid zou ons echter doen inzien dat het eerder het verkeerde gebruik van ontoereikende procedures op het gebied van kwaliteit en veiligheid is dat de lidstaten momenteel veel geld kost. Ik noem twee indicatoren om dat te onderbouwen: het zeer grote aantal beroepen en de duur van de daaruit voortvloeiende procedures.
Ik zou ook graag zien dat we onze zwart-witvisie op de asielkwestie loslaten, namelijk het idee dat het alleen maar zou leiden tot misbruik. In een context waarin immigratiekwesties geïnstrumentaliseerd zijn, is het onze plicht om asiel te verdedigen als een grondrecht. En als de situatie in de Arabische wereld de meest terughoudende parlementsleden iets duidelijk kan maken, dan is het wel dat de Europese Unie de verantwoordelijkheid heeft om de slachtoffers van vervolgingen goede bescherming te bieden.
Daarom sta ik achter de benadering van de Commissie, die erop gericht is om de procedures in eerste aanleg, de front-loading-aanpak, te verbeteren. Een goede procedure voor het nemen van beslissingen in eerste aanleg zou namelijk niet alleen ten goede komen aan de slachtoffers van vervolgingen, maar zou het voor de bevoegde autoriteiten bovendien mogelijk maken om degelijke beslissingen te nemen, negatieve beslissingen beter te onderbouwen en het risico op vernietiging ervan door beroepsinstanties te verminderen, ongegronde of misleidende verzoeken beter te identificeren en de kosten van de opvang en de procedure voor de lidstaten te verminderen, waarbij ze in hun inspanningen gesteund worden om uitgeprocedeerde asielzoekers hun grondgebied te laten verlaten.
Dan wil ik nog iets zeggen over een paar belangrijke punten die ervoor gaan zorgen - hoop ik - dat we verder komen met dit verslag. Allereerst vind ik dat het recht op gratis juridische bijstand in eerste aanleg een essentiële garantie is voor het verbeteren van de kwaliteit van beslissingen. Ten tweede moet er meer rekening gehouden worden met kwetsbare verzoekers, een groep mensen aan wie in de huidige richtlijn totaal voorbij wordt gegaan.
De derde uitdaging: korte beroepstermijnen die het recht op een steekhoudend beroep versterken; betere garanties in geval van versnelde procedures, met name een beperking van hun redenen of de vaststelling van redelijke termijnen. Wat betreft het begrip "veilig land” verzoeken wij om de aanneming van een gemeenschappelijke Europese lijst in overeenstemming met de gewone wetgevingsprocedure, zoals het Hof van Justitie heeft aanbevolen in 2008.
Tot slot moet de uiteindelijke aanneming van dit verslag een sterk signaal zijn dat het Parlement afgeeft aan de Raad en aan de Commissie. Zoals ik het zie, zijn de rode lijnen van het Parlement vastgelegd en is de lat gelegd: we streven naar grotere harmonisatie van de beschermingsnormen, en daar mogen wij heel blij mee zijn, dames en heren.
(Applaus)
Cecilia Malmström
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de stemming deze week over de richtlijn asielprocedures is zeer belangrijk. Die zal een cruciale stap zijn op weg naar de afronding van de tweede fase van het gemeenschappelijk asielstelsel tegen 2012, dat aansluit op de betrokkenheid van de EU bij het Programma van Stockholm. Ik wil de rapporteur, Sylvie Guillaume graag bedanken voor haar uitstekende inzet voor dit verslag en voor de goede samenwerking tussen ons. U hebt veel veerkracht laten zien, mevrouw, en een grondig begrip van de behoeften van asielzoekers en van de uitdagingen waar nationale overheden mee te kampen hebben.
De nieuwe richtlijn asielprocedures zal de hoeksteen vormen van het gemeenschappelijk Europees asielstelsel. Zoals u zei, mevrouw, moeten asielzoekers overal waar ze in de Europese Unie een asielaanvraag doen een gelijksoortige behandeling krijgen. Op dit moment weten we dat er veel verschillen zijn, en dat is uiteraard erg moeilijk te begrijpen binnen dezelfde Europese Unie met dezelfde internationale verdragen en dezelfde Europese waarden.
Het is essentieel dat de gemeenschappelijke procedures rechtvaardig en doeltreffend zijn. Ze moeten misbruik van het asielstelsel helpen voorkomen, maar de grondrechten volledig eerbiedigen. Ik geloof echt dat deze doelstellingen kunnen worden gehaald, maar dat kan alleen als de gemeenschappelijke regels garanderen dat de beslissingen van asielautoriteiten in de gehele Unie dezelfde hoge kwaliteit hebben. Het voorstel van de Commissie is in deze sfeer opgesteld, en ik merk met tevredenheid op dat mevrouw Guillaume en het verslag van de Commissie burgerlijke vrijheden dit voorstel over het algemeen ondersteunen.
Het ontwerpverslag bevat veel amendementen die de waarborgen voor asielzoekers, met name wat betreft minderjarigen, feitelijk op een hoger niveau brengen. Sommige amendementen zijn ook bedoeld om de lidstaten meer flexibiliteit te bieden door de invoering van bepaalde redenen voor versnelde procedures. Ik vind het amendement over het idee van veilige landen zeer ambitieus. Het zou een aanzienlijke herstructurering van het pakket aan regels en verandering van de praktijken in de lidstaten tot gevolg hebben. Verder heb ik met belangstelling kennisgenomen van het compromisamendement met betrekking tot kosteloze rechtsbijstand. Dit zou een lastige juridische kwestie die door diverse lidstaten naar voren is gebracht, wellicht kunnen helpen oplossen.
Zoals u weet, werkt de Commissie momenteel aan een gewijzigd voorstel voor deze richtlijn om de vastgelopen onderhandelingen in de Raad nieuw leven in te blazen. De stem die u morgen of woensdag gaat uitbrengen zal een strategisch referentiepunt in de onderhandelingen vormen. De Commissie zal bij het opstellen van het gewijzigde voorstel alle amendementen van het Parlement zorgvuldig in overweging nemen. Ik zal hierbij en bij de andere voorstellen graag met de leden samenwerken.
Monika Hohlmeier
namens de PPE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, om te beginnen wil ik mijn hartelijke dank uitspreken voor de vele gesprekken die we met de rapporteur, maar ook met de commissaris en de schaduwrapporteurs hebben kunnen voeren. Daarbij konden op diverse terreinen goede compromissen worden bereikt. Zoals commissaris Malmström reeds heeft opgemerkt, behoort daar onder andere het compromis over kosteloze rechtsbijstand toe, in het bijzonder ter bescherming van minderjarigen. Verder zijn wij erin geslaagd om overeenstemming te bereiken over de vraag welke verzoekers met name beschermd moeten worden en om in onze gesprekken met elkaar tot een zinvol compromis te komen. Bovendien hebben we een compromis kunnen bereiken ten aanzien van het vraagstuk met betrekking tot veilige derde landen.
Doel is om de kwaliteit van de administratieve procedures fundamenteel te verbeteren, zodat het aantal zittingen voor een rechterlijke instantie van tweede en derde aanleg wordt verminderd en asielzoekers die daadwerkelijk worden vervolgd zo spoedig en steeds zo doelmatig mogelijk hulp en bescherming krijgen. Ik pleit uitdrukkelijk voor de invoering van passende minimumnormen in alle lidstaten. Zowel door de tekst van de Commissie als door een aantal afzonderlijke amendementen op de tekst van de Commissie wordt tot op zekere hoogte helaas echter het tegenovergestelde bereikt van hetgeen met dit goede voornemen wordt beoogd. Er zijn talloze mogelijkheden gecreëerd tot vertraging van de procedures of zelfs ernstig misbruik van het asielrecht. Ik zal u daar een aantal voorbeelden van geven.
Een verzoeker mag bijvoorbeeld driemaal een verzoek indienen dat niet ontvankelijk wordt verklaard en hij heeft het recht om driemaal de volledige procedure te doorlopen. Pas dan mag er een versnelde procedure worden gevolgd. Een procedure mag niet worden versneld als iemand zonder meer niet wordt erkend als vluchteling volgens het Verdrag van Genève. Ik wil in dit verband slechts de kwestie van Tunesië evenals de kwestie van economische vluchtelingen noemen.
Een ander voorbeeld is het feit dat een versnelde procedure evenmin mogelijk is als er volgende verzoeken worden ingediend zonder nieuwe relevante elementen. Wat mijns inziens echter beduidend ernstiger is, is het vraagstuk van het onderduiken. Als iemand in de illegaliteit verdwijnt, mag zijn verzoek niet meer met een negatief besluit worden afgesloten. Hij moet bij ontvangst van het schrijven tekenen voor ontvangst. Als een asielzoeker een negatief besluit verwacht, zou hij - als we het amendement van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie aannemen - het schrijven alleen hoeven te weigeren of afwezig hoeven te zijn, zodat hij het niet aan kan nemen. Dit zou betekenen dat hij de procedure eindeloos zou kunnen rekken.
Claude Moraes
namens de S&D-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik spreek namens mijn fractie als ik zeg dat we ons in praktisch en politiek opzicht in een zeer moeilijke situatie bevinden; de lidstaten zijn al sinds 1999 in gesprek over de realisering van een asielstelsel. Als er een politieke noodzaak is, dan is het wel op dit moment, met de crisis in Noord-Afrika en het Middellandse-Zeegebied.
Het onderwerp lastenverdeling moet nu tot een praktisch en scherpzinnig voorstel leiden. Namens mijn fractie wil ik zeggen dat Sylvie Guillaume - in samenwerking met alle schaduwrapporteurs, zoals mevrouw Hohlmeier zei - een voorstel heeft opgesteld dat zowel scherpzinnig als doeltreffend is, en dat - zoals de commissaris zei - het asielstelsel echt een hoeksteen geeft. Daarom is de stemming woensdag zo essentieel. Als we net zo'n meerderheid weten te behalen als in de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, kunnen we op het punt komen een asielstelsel tot stand te brengen dat de vele bezorgdheden en gevoeligheden die in dit hele Parlement leven, honoreert.
Ik zou u graag één voorbeeld geven. Als advocaat vreemdelingenrecht heb ik jarenlang zaken van vluchtelingen behandeld, en ik weet dat wat een goede asielprocedure - een eerlijke, rechtvaardige en doeltreffende asielprocedure die de meeste lidstaten accepteren - het meest in de weg staat, het gebrek is aan front-loading van asielzoekerszaken. Het feit dat de besluitvorming in veel lidstaten in de gehele Europese Unie slecht geregeld is, leidt tot hogere kosten voor de lidstaten, en niet tot lagere kosten. Dus wanneer lidstaten het over de financiële implicaties hebben, moeten ze de kwaliteit van de besluitvorming onder ogen zien. Het al direct de eerste keer goed doen en ervoor zorgen dat de beroepsprocedure doeltreffend werkt: dat is waar we geld besparen en eerlijk en rechtvaardig zijn.
Als er leden zijn die betwijfelen of dit verslag doeltreffend, eerlijk en rechtvaardig is, moeten ze maar eens zorgvuldig naar deze procedures kijken en begrijpen dat er veel aandacht is besteed aan het aanpakken van een groot aantal mogelijk controversiële aspecten. Het is ook belangrijk te benadrukken dat het debat niet alleen over kosten moet gaan: het gaat om het harmoniseren van praktijken in de gehele EU. Het is duidelijk dat de normen bij de verschillende lidstaten te veel uiteenlopen. Als we doorgaan met een asielbeleid dat als een soort kansspel werkt, zien we de realiteit van de stijgende aantallen asielzoekers over het hoofd. Zoals we weten, gaan die aantallen al vele jaren pijlsnel omhoog. En nu is onze situatie nog lastiger geworden.
De regels in de richtlijn asielprocedures beslaan misschien wel het meest complexe onderdeel van het gehele asielstelsel. Of de procedure eerlijk en doeltreffend is, kan voor degenen die vervolging ontvluchten een kwestie van leven of dood zijn. Wanneer het gaat om mensen die binnen onze grenzen bescherming zoeken, moeten we onze verantwoordelijkheid om internationale verplichtingen na te leven, erkennen.
Daarom wil ik de rapporteur en alle schaduwrapporteurs bedanken voor hun inzet om tot een sterk standpunt in het Parlement te komen. Laten we bij de stemming net zo'n meerderheid behalen als bij de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken. Laten we ervoor zorgen dat we een sterk signaal uitzenden naar de Commissie - maar voornamelijk naar de lidstaten - dat we het in dit Parlement serieus menen het asielstelsel zodanig tot stand te brengen dat het voor velen in alle gelederen van dit Parlement aanvaardbaar zal zijn.
Nadja Hirsch
namens de ALDE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Malmström, om te beginnen wil ik de rapporteur en de schaduwrapporteurs van harte danken. Wij hebben zeer veel discussies gevoerd. Uiteindelijk hebben we een aantal uitstekende compromissen kunnen bereiken, hoewel we allemaal weten dat het uiteraard niet altijd zo eenvoudig is.
Namens de Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa wil ik echter opmerken dat wij er in elk geval nog altijd naar streven om tegen 2012 een gemeenschappelijk Europees asielstelsel tot stand te brengen. Dat betekent tevens dat wij nu daadwerkelijk vooruitgang moeten boeken en ook aan de Raad een heel duidelijk signaal moeten afgeven dat wij deze doelstelling niet uit het oog verloren zijn en dat wij uiteraard nog altijd bereid zijn onderhandelingen te beginnen. Dat spreekt voor zich. Mijns inziens moeten wij echter eveneens duidelijk maken dat wij vooral een gemeenschappelijk asielstelsel nastreven. Het is onaanvaardbaar, zoals reeds is opgemerkt, dat het eigenlijk bijna een loterij is waar een asielzoeker zijn verzoek indient.
Het is onaanvaardbaar - en wat dat betreft ben ik blij dat wij op het laatste moment nog iets hebben bereikt op dat gebied - dat elke lidstaat afzonderlijk een eigen nationale lijst mag opstellen van wat een veilig derde land is. Een land is veilig of niet - en dan nog moet in elk geval afzonderlijk worden beoordeeld of het voor de betrokken persoon die het verzoek indient, daadwerkelijk een veilig derde land kan zijn, of dat in de individuele situatie wellicht toch niet zomaar kan worden gezegd dat dit het geval is.
Ik ben er eveneens van overtuigd dat de lidstaten daar uiteindelijk profijt van zullen hebben, maar ook de asielzoekers, die in de toekomst immers de kans hebben direct in eerste aanleg een beslissing te krijgen in een eerlijke en toch snelle verzoekprocedure, als dit op de juiste wijze ten uitvoer wordt gelegd zoals wij dat voor ogen hebben. Naar mijn mening is ook dat een recht; asiel is een recht en geen gunst. Daar moeten wij heel duidelijk in zijn en bijgevolg ook een duidelijke procedure voor hebben.
Bovenal juich ik het echter toe dat wij erin zijn geslaagd om de rechten van minderjarigen verder uit te breiden. Daar ben ik een voorstander van, evenals de ALDE-Fractie, en het zal mij deugd doen als we hiervoor morgen een goed resultaat bereiken.
Hélène Flautre
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, er is onderleiding van mevrouw Guillaume bijzonder veel werk verzet voor dit verslag. Zoals mevrouw Malmström al heeft gezegd, is het de hoeksteen van het Europese asielstelsel en het klopt dat er een groot verschil bestaat tussen de huidige situatie en een Europees stelsel. We kunnen wel zeggen dat we aan de afgrond staan, een afgrond waarin de rechten van asielzoekers verdwijnen, samen met de geloofwaardigheid van ons beschermingssysteem in Europa.
Wanneer we te maken hebben met lidstaten waarvan het percentage positieve beslissingen in eerste aanleg varieert tussen 1 procent en 65 procent, wanneer in een lidstaat als bijvoorbeeld Frankrijk 75 procent van de verleende bescherming aan Kosovaren of aan Albanezen in beroep wordt verleend, wanneer we weten dat deze beroepen niet met schorsende werking zijn, beginnen we een beetje te begrijpen hoe de situatie ervoor staat en zeggen we tegen onszelf dat de Raad eraan moet denken dat de optie die door de Europese Commissie is gekozen - en die nog eens versterkt wordt door de uitstekende kwaliteit van het verslag dat is opgesteld onder leiding van mevrouw Guillaume - namelijk het verbeteren van de procedure voor het nemen van beslissingen in eerste aanleg, absoluut van essentieel belang is.
Zoals ik het begrijp zijn de staten die het hardst roepen niet de landen die het meest betalen en die de meeste asielzoekers opvangen. Er moet worden opgemerkt dat Cyprus, Zweden, Luxemburg en België de meeste asielzoekers opnemen in verhouding tot hun bevolking. Laten we dus luisteren naar deze staten die ons kunnen vertellen wat de beste normen zijn als het gaat om de internationale bescherming van asielzoekers.
Kyriacos Triantaphyllides
namens de GUE/NGL-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, met het oog op de stemming woensdag ben ik erg blij met dit debat vandaag. Hopelijk zullen onze werkzaamheden de Raad wakker schudden en productieve onderhandelingen op gang brengen, zodat we onze doelstelling kunnen halen om tegen 2012 een gemeenschappelijk Europees asielstelsel te hebben, en het vele werk dat we allemaal in dit verslag hebben gestoken, dan ook in de overwegingen wordt betrokken. Ik wil mevrouw Guillaume hartelijk danken voor haar uitstekende werk en haar inschikkelijke aanpak.
Over het geheel genomen is er een goede tekst ontstaan die aanzienlijke verbeteringen bevat voor de asielprocedures die momenteel in de EU worden bezigd, en die tussen de ene en de andere lidstaat enorm veel verschillen vertonen.
Om er maar een paar te noemen: er zijn nieuwe bepalingen opgenomen die ervoor zorgen dat aan elke aanvrager adequate middelen worden geboden om zijn of haar beweringen te onderbouwen teneinde binnen een halfjaar tot een beslissing over het asiel te kunnen komen. Denk daarbij aan het persoonlijk onderhoud en kosteloze advisering over procedurele en wettelijke aspecten bij procedures in eerste aanleg, waaronder de voorbereiding van de noodzakelijke procedurestukken.
Gerard Batten
namens de EFD-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de bestaande richtlijn van 2005 over internationale bescherming zal worden herschikt tot de richtlijn voor opvangvoorzieningen voor asielzoekers. De nieuwe richtlijn voor opvangvoorzieningen is een ontwikkeling van het gemeenschappelijk immigratie- en asielbeleid van de EU zoals vormgegeven onder het Verdrag van Lissabon. De bedoeling van de nieuwe richtlijn is een stelsel op te zetten om de criteria voor asielzoekers te bepalen: wie wel en niet toegang kan krijgen tot de lidstaten en voor een vluchtelingenstatus in aanmerking kan komen, en onder welke voorwaarden. De bedoeling ervan is het asielbeleid van de lidstaten te harmoniseren en asielzoekers meer rechten en voorrechten te geven.
De huidige toestroom van mensen uit Noord-Afrika is natuurlijk al weer zo'n "nuttige crisis” die de EU een nieuwe kans biedt haar macht en domein uit te breiden. Het immigratie- en asielbeleid moet uitsluitend zijn voorbehouden aan de onafhankelijke soevereine staat. Met deze voorgestelde richtlijn doet het Verdrag van Lissabon precies datgene wat zijn tegenstanders zeiden, en daarom hebt u natuurlijk geweigerd de Europese bevolking er een referendum over te geven.
Daniël van der Stoep
Voorzitter, mijn partij, de Partij voor de Vrijheid, is altijd glashelder geweest. Wij zijn en blijven tegen een Europees asiel- en immigratiebeleid. Dat kunnen de lidstaten prima zelf uitmaken. Het huidige Nederlandse kabinet is het beste kabinet ooit met een prima agenda voor het asiel- en immigratiebeleid. Wat dat betreft hebben minister-president Rutten en minister Leers de Europese bemoeizucht echt niet nodig.
Mijn partij is de partij van de duidelijkheid. Waar gaat het nu vandaag feitelijk om? Internationale bescherming. Wij noemen dat gewoon 'asiel'. Vooral in tijden waarin wij te maken hebben met rampzalige massa-immigratie van niet-westerse allochtonen dienen wij er geen eufemistische doekjes voor het bloeden om te winden. Voorzitter, als het aan Europa ligt gaan wij alle grenzen wagenwijd opengooien en wordt Europa een walhalla voor gelukszoekers en profiteurs, als het dat al niet is. Kijk naar Italië, kijk naar Lampedusa. Wat Europa betreft gaan alle halfcriminele gelukszoekers uit Barbarije gewoon de asielprocedure in en mogen zij uiteindelijk nog blijven ook!
Voorzitter, kan de commissaris uitleggen waarom Europa altijd de gebeten hond moet zijn. Waarom komen al die bootjes ónze kant op? De enige en juiste oplossing is opvang in de regio. Laat de Afrikaanse Unie, de Arabische Liga of die verschrikkelijke Organisatie van de Islamitische Conferentie dit maar oplossen. Die moeten wij verantwoordelijk houden voor de opvang in de regio, niet onszelf.
Des te wranger is het ook dat wij het met dit verslag gemakkelijk maken om de Europese Unie in te komen. Juist op het moment dat hordes asielzoekers uit Barbarije de Europese Unie bestormen, moet een asielaanvraag moeilijker gemaakt worden en niet gemakkelijker.
Reinhard Bütikofer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijn collega heeft zojuist gesproken over hordes barbaren die naar Europa komen. Een dergelijke vorm van cynisme mag hier niet zonder protest passeren. Daarmee worden deze mensen in een kwaad daglicht gesteld. Ik verzoek u hem terecht te wijzen.
Daniël van der Stoep
Dank u wel, Voorzitter, ik wil dat even corrigeren. Ik sprak niet over barbaren. Wellicht is dat er in de vertolking zo uitgekomen. Ik heb het over de historische naam van dat gebied, namelijk Barbarije. U kunt dat misschien anders vinden, maar ik noem dat gewoon zo. Ik zeg niet dat mensen uit Barbarije dan direct als barbaren deze kant opkomen. Dat wil ik wel even gecorrigeerd zien.
De Voorzitter
Mijnheer Van der Stoep, al deze opmerkingen komen in ons verslag, dus u kunt alles nagaan. Alle originele woorden, uw antwoord en het tweede antwoord komen in dat verslag.
Anna Hedh
(SV) Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de rapporteur, mevrouw Guillaume, bedanken voor haar harde werken en voor het feit dat zij met dit verslag, dat een aanzienlijk deel van het asielpakket vormt, uitstekend werk heeft geleverd. Alle EU-lidstaten moeten rechtszekere en rechtvaardige procedures voor asielaanvragen hebben. De EU krijgt nooit een functionerend asielstelsel zonder gemeenschappelijke minimumniveaus voor de wijze waarop aanvragen worden behandeld en voor de rechten die asielzoekers in dit proces hebben. Deze bepalingen moeten natuurlijk geen papieren letter blijven, maar moeten ook in de praktijk in heel Europa consequent worden toegepast.
Dit gezegd hebbende, vind ik het uiterst betreurenswaardig dat de Commissie heeft meegedeeld dat men van plan is een nieuw verwaterd voorstel in te dienen dat dichter ligt bij wat veel regeringen in de Raad willen. In het licht van deze stellingname van de Commissie en de gevoelens in de Raad is de stemming over dit verslag nog belangrijker.
Het Europees Parlement moet nu een helder signaal afgeven dat wij in alle gevallen het recht asiel aan te vragen ondersteunen en dat wij vinden dat iedereen een rechtvaardig en zorgvuldig onderzoek van zijn aanvraag verdient. De globale methode die wordt voorgesteld, dat je middelen moet inzetten voor de behandeling in eerste instantie, is volkomen juist en maakt een en ander eenvoudiger, zowel voor de asielzoeker, die sneller uitsluitsel kan krijgen als voor de lidstaten, die kosten vermijden voor verdere toetsingen vanwege een gebrekkige kwaliteit van het eerste onderzoek. Het voorstel bevat een reeks goede wijzigingen, maar ik wil vooral wijzen op een amendement dat garandeert dat rekening wordt gehouden met de behoeften van kwetsbare verzoekers, niet in de laatste plaats niet-begeleide minderjarigen. Ook de heldere definitie van familieleden zoals deze wordt voorgesteld zal de situatie verbeteren, niet in de laatste plaats voor veel minderjarigen.
Tanja Fajon
(SL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, mevrouw Sylvie Guillaume complimenteren voor haar uitstekende werk. De Europese Unie heeft dringend behoefte aan gecoördineerde, eerlijke en efficiënte asielprocedures. Deze noodzaak wordt duidelijk door de huidige crisis met vluchtelingen uit het Middellandse-Zeegebied. Zowel lidstaten als asielzoekers hebben belang bij gemeenschappelijke regels.
Dames en heren, het recht op asiel vormt een grondbeginsel van de mensenrechten. Vluchtelingen mogen niet gestraft worden voor het oversteken van grenzen. Onze voornaamste taak is alle asielzoekers te helpen, hun basale mensenrechten te beschermen en ervoor te zorgen dat er hoge Europese kwaliteitsnormen worden toegepast bij de beoordeling van hun verzoeken.
Helaas lijkt het erop dat steeds minder Europese landen de asielrechten respecteren of dat ze immigranten met toenemende angst en wantrouwen ontvangen. De huidige gebeurtenissen op het Italiaanse eiland Lampedusa zijn alarmerend. Hierdoor neemt het dreigende en verontrustende gevoel toe dat vluchtelingen niet welkom zijn in de Europese Unie. We moeten solidariteit tonen met mensen die probleemplekken ontvluchten, met name met degenen die Libië ontvluchten, die internationale bescherming nodig hebben.
Met het oog op de ontwikkelingen in de Arabische landen en in Noord-Afrika moeten we ons voorbereiden op de mogelijkheid dat er in de toekomst nog meer vluchtelingen in de Unie arriveren. Ook om die reden moeten we de procedures verbeteren en coördineren. Hierdoor kunnen we het leven voor onszelf en voor de vluchtelingen makkelijker maken. We zullen de lasten verlichten voor landen die momenteel menselijkere procedures voor asielzoekers hanteren en deze lasten eerlijker verdelen. Europa moet geen vesting worden. Asielzoekers mogen geen slachtoffer worden van onze systemen. Ik hoop dat dit verslag komende woensdag door een grote meerderheid wordt gesteund.
Georgios Papanikolaou
(EL) Mijnheer de Voorzitter, ook ik ben het eens met wat er is gezegd, namelijk dat wij allen streven naar een betrouwbare en doelmatige procedure bij de asielverlening en dat wij allen deze doelstellingen willen beschermen.
Ook ik zal een voorbeeld noemen, een gebeurtenis die wij enkele maanden geleden hebben meegemaakt in Griekenland tijdens de officiële missie van ons Parlement in verband met de asielkwestie. Nadat we op de luchthaven waren aangekomen, bezochten we het detentiecentrum, en daar verbleef een inwoner van een derde land die wij hebben gezien en met wie wij hebben gesproken.
Welnu, hij vertelde ons dat hij een asielaanvraag had ingediend, en na korte tijd begon hij Grieks te praten! Wij vroegen hem dus hoe het kwam dat hij Grieks sprak en hij antwoordde: "Ik spreek de taal, omdat ik al tien jaar in Griekenland werk; ik ben nu naar mijn land gegaan en bij mijn terugkeer heb ik een asielaanvraag ingediend." Voor de duidelijkheid: natuurlijk moeten wij nadruk leggen op betrouwbaarheid en transparantie in deze procedures en degenen die recht hebben op asiel beschermen, wij moeten echter ook op misbruik letten. Er zijn bepalingen waarbij voorzichtigheid is geboden, ik wijs op enkele kanttekeningen van mevrouw Hohlmeier en ik voeg daar zelf een aan toe: wij zeggen dat na zes maanden de bewijslast voor iemand die in zijn eigen land wordt vervolgd, overgaat op de lidstaat en niet op de aanvrager zelf; alleen dit al veroorzaakt bureaucratie en kan door sommigen als een argument voor misbruik worden gebruikt.
Ioan Enciu
(RO) Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik mevrouw Guillaume gelukwensen met haar uitstekende werk.
De wijzigingen in de huidige richtlijn asielprocedures vormen een belangrijke stap in de richting van het opzetten van een gemeenschappelijk asielstelsel in de gehele Europese Unie. Helderheid van regelgeving en procedures is de belangrijkste toegevoegde waarde van de nieuwe richtlijn. Deze stelt transparante en zekere normen vast met betrekking tot de bevoegde autoriteiten voor het beoordelen van de verzoeken om internationale bescherming en garandeert dat deze verzoeken zo snel en efficiënt mogelijk worden afgehandeld.
Het is van groot belang te zorgen dat de bescherming op het gehele grondgebied van de Europese Unie aan de hoogste normen voldoet. Daarnaast is het belangrijk om het harmonisatieproces van nationale wetgevingen voort te zetten, zodat discrepanties tussen asielstelsels die nu nog in de hele EU voorkomen, verdwijnen. Ons einddoel moet blijven om een daadwerkelijk gemeenschappelijk asielstelsel te creëren, zoals bepaald in het Programma van Stockholm.
Jörg Leichtfried
(DE) Mijnheer de Voorzitter, als er één ding zeker is, dan is het wel het volgende: verschillende afzonderlijke lidstaten van de Europese Unie zijn in hun eentje niet opgewassen tegen de problemen op het gebied van asiel, en ook op het gebied van migratie en immigratie, zoals we duidelijk kunnen zien aan de ontwikkelingen van de afgelopen weken, maar ook van de afgelopen jaren.
De Europese Unie moet in dit verband derhalve steeds meer verantwoordelijkheden op zich nemen om ervoor te zorgen dat het asielstelsel in de Europese Unie in de toekomst functioneert volgens beginselen die voor ons allemaal vanzelfsprekend moeten zijn, te weten uniforme normen, eerlijke en rechtvaardige procedures en eerbiediging van de grondrechten. Anderzijds moeten we echter ook voorkomen dat het stelsel wordt misbruikt, omdat dat uiteraard altijd een probleem is waarover mensen in de lidstaten uitgebreid discussiëren. Deze taak is moeilijk genoeg en ik hoop dat wij erin slagen hem met succes te volbrengen.
Jaroslav Paška
(SK) Mijnheer de Voorzitter, het voorliggende voorstel voor een richtlijn betreffende minimumnormen voor de procedures in de lidstaten voor de verlening of intrekking van internationale bescherming is gebaseerd op de ervaringen met de aanpak van asielprocedures in de individuele lidstaten tot nu toe.
De pogingen van de Commissie om gemeenschappelijke procedures in te voeren voor de verlening of intrekking van de asielzoekerstatus of te komen tot aanvullende bescherming door betere harmonisering van de instrumenten van asielprocedures en verhoging van de kwaliteit teneinde het aantal herziene besluiten terug te dringen, stuiten echter op verschillende bezwaren van zowel de Raad van de Europese Unie als enkele lidstaten.
Ik ben er stellig van overtuigd dat de standpunten van de Raad en de lidstaten die de asielprocedures uiteindelijk in de praktijk brengen voor ons doorslaggevend zouden moeten zijn. Daarom denk ik dat als we bij het wijzigen van het asielsysteem niet goed luisteren naar hun commentaar en adviezen ons werk waarschijnlijk niet het gewenste effect zal hebben. Daarom vind ik het erg belangrijk om de geplande wijzigingen nader te bespreken, vooral met de betreffende organen van de Europese lidstaten.
Franz Obermayr
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ondanks de massale toestroom uit Noord-Afrika vreest de rapporteur kennelijk dat er in de EU te weinig vluchtelingen zijn, want zij dringt erop aan de definitie van het begrip familie uit te breiden. Het is klaarblijkelijk niet van belang of de familieleden bij elkaar zijn gekomen voor- of nadat zij uit hun land zijn gevlucht. Ook nieuwe partners en adoptiekinderen moeten volgens de nieuwe definitie onder het begrip familie vallen. Vluchtelingen met problemen ten aanzien van hun genderidentiteit moeten speciale bescherming genieten, wat de rapporteur daar dan ook mee mag bedoelen. Dergelijke formuleringen zetten de deur wagenwijd open voor misbruik. Het is bovendien naïef om te geloven dat asielzoekers in elke lidstaat hetzelfde hoge niveau met betrekking tot sociale voorzieningen kunnen verwachten. De Unie bestaat nu eenmaal uit landen met zeer uiteenlopende levensstandaards.
Dat geldt ook voor het begrip veilig land van herkomst. Als het een democratisch land betreft dat de rechtsstaat eerbiedigt, dan moet dit ook als veilig worden geclassificeerd. Ten slotte moeten Tunesië en Egypte wellicht ook als veilige derden landen worden geclassificeerd, aangezien zij zich de goede kant op ontwikkelen.
Andrew Henry William Brons
(EN) Mijnheer de Voorzitter, internationale bescherming is een bedekte, verbloemende term voor asiel. Het woord asiel heeft in de ogen van het publiek terecht zijn glans verloren. Asielzoekers die langs of door veilige landen komen, zijn migranten uit keuze, en geen echte vluchtelingen. Mensen die gewoonweg naar Europa komen omdat hun eigen land niet veilig is, kunnen wel eens pech hebben, want van Europa kan niet worden verwacht dat het de totale bevolking van elk onveilig land op de planeet gaat huisvesten. Echte asielzoekers zouden hun toevlucht moeten zoeken in het dichtstbijzijnde veilige land, een land waar ze op cultureel en godsdienstig vlak en qua voorouders een band mee hebben.
De rol van Europa en het Westen moet niet zijn als een gigantisch groot opvangtehuis te fungeren voor de kwetsbare bevolkingen van de wereld. Onze rol zou eruit moeten bestaan het scheppen van de instabiliteit die deze uitgebreide volksverhuizingen aanwakkert, te stoppen: het moet afgelopen zijn met oorlogen zoals tegen Irak en Afghanistan; we moeten ons uit Libië terugtrekken voordat we in een grondoorlog betrokken raken; we moeten het geplande conflict met Iran afgelasten; en we moeten de stimulering van ontevredenheid in andere Midden-Oosterse landen vermijden.
Cecilia Malmström
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, zoals al vaak gezegd is, zijn we hier al heel lang over aan het onderhandelen, terwijl we - zoals de heer Moraes aangaf - al sinds 1999 de doelstelling hebben tot een gezamenlijk, gemeenschappelijk asielbeleid te komen.
De Raad heeft besloten dat dit tegen 2012 gerealiseerd moet zijn, en het einde van de impasse die we zo veel jaar hebben gehad, begint nu in zicht te komen. Ik wil het Parlement graag bedanken, want naar mijn mening heeft het hier een grote bijdrage aan geleverd. We moeten een eerlijk, doeltreffend en samenhangend stelsel hebben dat in alle lidstaten gelijk is.
Bij mijn contacten met de diverse rapporteurs voor het gehele pakket was het al direct zeer duidelijk dat er enkele amendementen moesten komen. Dit is niet iets waar de Commissie zomaar mee kwam. De impasse is zodanig dat we wat compromissen moeten maken om ervoor te zorgen dat de twee wetgevende partners die hierbij een rol spelen, tot overeenstemming kunnen komen. Met de stem die u morgen of woensdag gaat uitbrengen en met de voorstellen van de Commissie over deze kwestie kunnen we proberen te kijken of we wat compromissen kunnen vinden. Wij hebben het hele voorjaar contact onderhouden met de Raad om de grootste problemen in verband hiermee te identificeren.
Als we tegen 2012 overeenstemming over het asielstelsel willen hebben bereikt en zodoende de zestigste verjaardag van het Verdrag van Genève vieren - en ik denk dat we dat allemaal wel willen - moeten we bereid zijn wat compromissen te sluiten. Dit is een zeer goed begin. Het is de hoeksteen van het toekomstige stelsel.
Ik wil de rapporteur, alle schaduwrapporteurs en de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken bedanken voor deze werkzaamheden.
Sylvie Guillaume
rapporteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik graag bedanken voor alle toespraken, nou ja, bijna alle. Mevrouw Hohlmeier is weggegaan, maar ik hoop dat iemand tegen haar kan zeggen dat ik nog steeds denk dat ik haar ervan kan overtuigen dat de Tunesische staatsburgers geen asiel aanvragen in de Europese Unie en dat er daardoor weinig reden voor hen is om dat een tweede keer wel te doen.
Om af te sluiten twee kleine puntjes die ik echter wel van belang vind. Ik wil aandringen op het feit dat het nagestreefde doel niet is om de lidstaten op te zetten tegen het beginsel van meer harmonisatie, integendeel. Ik begrijp dat er wat weerstand en wantrouwen bestaan, maar ik wil ook dat zij begrijpen dat er veel te winnen is door te investeren in goede en efficiënte procedures in eerste aanleg. De voorgestelde hervormingen gaan in die richting.
Ten tweede is het ten slotte cruciaal te bevestigen dat de rol van het Parlement belangrijk is. Wij zijn medewetgevers. De Europese Commissie heeft herhaaldelijk aangegeven dat zij wil dat wij een fundamenteel aandeel hebben in het vervolg dat aan deze procedure moet worden gegeven. Welnu, woensdag hebben we de mogelijkheid om onze prioriteiten voor goede, geharmoniseerde procedures op dit gebied luid en duidelijk te verkondigen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming over het verslag van mevrouw Guillaume vindt plaats op woensdag 6 april 2011 om 12.00 uur.
