Wspólne ramy odniesienia w zakresie europejskiego prawa umów (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest debata nad pytaniem ustnym do Komisji dotyczącym wspólnych ram odniesienia dla europejskiego prawa umów skierowanym przez Klausa-Heinera Lehne w imieniu Komisji Prawnej - - B6-0456/2008).
Hans-Peter Mayer
Panie przewodniczący, pani komisarz, szanowni państwo! Projekt wspólnych ram odniesienia (DCFR) doprowadził prace nad europejskim prawem cywilnym do punktu krytycznego, przynajmniej na razie. Jest to oczywiście projekt stworzony przez prawników, który trzeba jeszcze omówić w politycznej debacie. Celem tej debaty jest więc próba otwarcia szerokiej dyskusji politycznej na temat przyszłości europejskiego prawa prywatnego. Parlament Europejski chce dojść do sytuacji, w której w tej debacie wezmą udział wszystkie zainteresowane strony, ale żeby tak się stało, musi on dopilnować, by ten naukowy projekt, obecnie dostępny tylko w języku angielskim, został stworzony także w innych językach urzędowych.
Pani komisarz, nie wykorzystano jeszcze wszystkich funduszy przeznaczonych na tłumaczenia pisemne w 2008 roku. Tłumaczenia te są potrzebne, jeśli ma mieć miejsce prawdziwy dialog na europejską skalę dotyczący przyszłości europejskiego prawa cywilnego. Nie wystarczy tylko przetłumaczyć mający się wkrótce ukazać dokument Komisji, choć, oczywiście, trzeba to zrobić. Komisja rozpoczęła wewnętrzny proces selekcji, próbując przeszukać przepisy naukowego projektu ram odniesienia i wybierając to, co musi się znaleźć z tekście Komisji.
Z zadowoleniem przyjmujemy fakt, że w tym procesie selekcji biorą udział wszystkie stosowne dyrekcje generalne. Chciałbym jednak podkreślić, że projektowi "europejskiego prawa umów” powinna de facto przewodniczyć DG Wymiar Sprawiedliwości i Sprawy Wewnętrzne, ponieważ ramy odniesienia nie dotyczą tylko prawa umów konsumenckich; mają one także ułatwić MŚP kształtowanie umów transgranicznych z innymi partnerami, którzy nie są konsumentami.
Właśnie dlatego, że wspólne ramy odniesienia (CFR) muszą uwzględnić także sektor MŚP, na przestrzeni ostatnich miesięcy Komisja organizowała warsztaty na temat wybranych obszarów problemowych i relacji typu business-to-business (B2B), a rezultaty tych warsztatów również muszą zostać uwzględnione w mającym się ukazać tekście Komisji.
W rezolucji napisano także, że ostateczna wersja naukowych ram odniesienia mogłaby pełnić funkcję zestawu narzędzi; właściwie już taką funkcję pełni, po prostu przez sam fakt, że została opublikowana. Wspólnotowy prawodawca musi dopilnować, by w przyszłości akty prawne w dziedzinie wspólnotowego prawa prywatnego opierały się na CFR-ach.
CFR-y mogą na dalszych etapach zostać zmienione w instrument opcjonalny; strony mogłyby wtedy wybrać alternatywny system prawa cywilnego, który określałby ich stosunki prawne. Jest to krok, który będzie trzeba podjąć, aby rozwiązać problemy, z jakimi najwyraźniej nadal się borykamy w sferze rynku wewnętrznego.
Jednak w celu pobudzenia transakcji prawnych na rynku wewnętrznym taki opcjonalny instrument będzie musiał wyjść poza ogólne prawo umów. Przykładowo poza przepisami określającymi zawieranie umów sprzedaży potrzebne będą przepisy dotyczące przenoszenia prawa własności i unieważniania transferów aktywów, które nie mają solidnych podstaw prawnych: innymi słowy, prawo zobowiązań.
Parlamentowi szczególnie zależy na zapewnieniu, że Komisja będzie się z nim konsultować i że będzie on bez przerwy brał udział w całym procesie selekcji. Niewątpliwie będziemy musieli zastanowić się, jak można w przyszłości rozszerzyć znaczenie tego projektu, szczególnie w Komisji Prawnej. Komisja Europejska musi jednak teraz zacząć zastanawiać się, jakiego rodzaju mechanizmów potrzebujemy, aby zapewnić, że jej nowy dokument może wziąć pod uwagę przyszłe rozwiązania. W obecnym procesie selekcji Komisja w swoim planowaniu musi już zacząć się zastanawiać nad zmianami, które znajdą się w ostatecznej wersji naukowych ram odniesienia.
Wszystko to pokazuje, że wraz z CFR-ami wchodzimy na nowy obszar europejskiego prawa umów. Parlament Europejski, Komisja oraz Rada muszą wyraźnie zaangażować się w ten projekt, który ma szansę być najważniejszą inicjatywą w następnej kadencji Parlamentu. Jest to projekt, który oferuje korzyści dla wszystkich: dla konsumentów, bo w oparciu o europejskie prawo umów niedługo będą mogli robić zakupy w całej Europie, oraz dla firm, bo przy tej większej pewności prawnej będą mogli wchodzić na nowe rynki, a skoro będzie istniał jednolity zbiór przepisów, będą mogli znacząco oszczędzić na kosztach.
Meglena Kuneva
komisarz. - Panie przewodniczący! Cała Komisja ze szczerym zadowoleniem przyjmuje zainteresowanie Parlamentu przyjęciem wspólnych ram odniesienia, czyli CFR-ów, jak będę je w skrócie nazywać. CFR-y to długoterminowy projekt, który ma na celu poprawę jakości i spójności prawodawstwa UE.
Pozwolą państwo, że w związku z tym odpowiem na państwa pytania. Przede wszystkim chciałabym powiedzieć, że Komisja rzeczywiście zamierza dopilnować, by jej CFR-y zostały przetłumaczone, tak aby można było je przedyskutować i zastosować w celu poprawy jakości i spójności prawodawstwa UE w zakresie prawa umów.
Jednak rozumowanie to nie dotyczy wstępnego projektu naukowego. CFR-y Komisji najprawdopodobniej będą znacznie krótsze niż projekt naukowy. Biorąc pod uwagę ogromną pracę, którą i tak trzeba będzie włożyć w tłumaczenie CFR-ów, nie ma sensu wykorzystywać cennych zasobów tłumaczy, by przekładać części projektu naukowego, które nie są istotne dla celów CFR-ów.
Komisja przechodzi teraz do wybrania tych części naukowych CFR-ów, które są istotne dla ostatecznej wersji CFR-ów Komisji, opierając się na celach swojej polityki. Wszystkie stosowne dyrekcje generalne biorą udział w tym procesie selekcji zgodnie ze swoim obszarem kompetencji, w tym oczywiście DG Wymiar Sprawiedliwości i Sprawy Wewnętrzne. Ostateczny wybór zostanie skonsultowany z innymi instytucjami, w tym z Parlamentem i z zainteresowanymi stronami.
Komisja rzeczywiście zagwarantuje, że w CFR-ach zostaną uwzględnione rezultaty warsztatów zorganizowanych w 2007 roku.
Dla Komisji CFR-y zawsze były narzędziem lepszego prawodawstwa. CFR-y powinny zawierać zbiór definicji, ogólnych zasad i modelowych przepisów w dziedzinie prawa umów. Komisja nie zdecydowała jeszcze, jakie działy z dziedziny prawa umów powinny znaleźć się w CFR-ach.
Podejmując decyzję w sprawie CFR-ów, Komisja weźmie pod uwagę stanowisko Parlamentu i Rady.
Jak już wspomniałam, Komisja najprawdopodobniej skróci obecny projekt naukowy i prawdopodobnie trzeba będzie zmienić resztę tekstu tak, aby był on użyteczny w podejmowaniu decyzji. Nawet jeśli jest jeszcze za wcześnie, by o tym mówić, to możliwe, że CFR-y powinny tworzyć niewiążące narzędzie legislacyjne.
Komisja doskonale rozumie, że Parlament chce być ciągle informowany o trwających pracach nad CFR-ami i chce być w te prace zaangażowany. Z zadowoleniem przyjmujemy zaangażowanie Parlamentu w proces tworzenia CFR-ów i bardzo polegamy na tym zaangażowaniu. Komisja będzie nadal w możliwie najbardziej odpowiedni sposób informować Parlament o rozwoju prac, szczególnie poprzez parlamentarną grupę roboczą ds. CFR-ów, oraz będzie się konsultować z Parlamentem i innymi zainteresowanymi stronami w sprawie rezultatów wstępnego procesu selekcji.
Kiedy tylko CFR-y Komisji zostaną ukończone, Komisja zdecyduje, czy trzeba będzie je uaktualniać i przy pomocy jakiego najlepszego mechanizmu będzie można to zrobić.
Chciałabym zakończyć, dziękując państwu za wsparcie Parlamentu dla prac Komisji nad tym ważnym dokumentem.
Jacques Toubon
w imieniu grupy PPE-DE. - (FR) Panie przewodniczący! Nasz kolega, pan poseł Meyer, słusznie wskazał na wyzwania wynikające z tej kwestii. Chciałbym powiedzieć pani komisarz, ze rozumiem pani techniczną odpowiedź co do tłumaczeń, ale to, co na ten temat powiedział pan poseł Meyer, całkowicie oddaje sedno sprawy: jak przejść od pracy uniwersyteckiej do decyzji politycznej i legislacyjnej?
Myślę, że wszyscy koniecznie muszą to zrozumieć, ponieważ ten projekt wspólnych ram odniesienia (CFR), który zaprezentowano państwu pod koniec ubiegłego roku, trzeba rozważać w kontekście całej pracy włożonej w tę kwestię, a nie tylko przedstawionego państwu projektu. Jasne jest na przykład, że trzeba dokonać wyboru między prawem zobowiązań i prawem umów. W tej sprawie istnieje kilka szkół, ale jest to wybór, którego musimy dokonać, a żeby to zrobić, musimy oczywiście przedstawić kilka propozycji. Podobnie, czy treść CFR-ów będzie ograniczona i dlatego wiążąca, czy będzie ogólna i dlatego bardziej orzekająca?
W efekcie tego potrzebujemy wielu informacji i oczywiście ważne jest, aby Parlament mógł robić to, co do niego należy, i to na bardzo wczesnym etapie. Dlatego - zakończę tym jakże praktycznym punktem - bardzo ważne jest, by wielu posłów i posłanek wzięło udział w posiedzeniu, które Komisja zorganizuje ze specjalistami na początku października, oraz w konferencji, którą w Paryżu 23 i 24 października zorganizuje prezydencja francuska. Temat ten zasługuje na otwartą i przejrzystą debatę, która obejmie nie tylko specjalistów, ale także osoby odpowiedzialne za polityczne decyzje.
Manuel Medina Ortega
w imieniu grupy PSE. - (ES) Panie przewodniczący! Zgadzam się ze spostrzeżeniami pana posła Toubona, a mianowicie że prace grupy naukowców nad wspólnymi ramami odniesienia są oczywiście bardzo cenne i poważne. Jednak jak przejść od pracy naukowej do wniosków politycznych? Odpowiedzią jest może, że opierając się na jednolitym języku i może tylko na jednym teoretycznym kierunku.
Uznając wewnętrzną pracę, pani komisarz, myślę, że musimy przejść do następnego etapu, na którym zaangażowane będą Parlament i stosowne sektory, nie tylko wielkie firmy, ale także małe firmy, związki zawodowe i inni przedsiębiorcy.
Grupa PSE wniosła poprawkę o zwiększeniu zaangażowania w ten projekt na wczesnym etapie, do czego oczywiście potrzebowalibyśmy tłumaczenia tekstu, a przynajmniej jego streszczenia. Tekst ten mógłby następnie być podstawą opcjonalnego elementu, ale aby to osiągnąć, najpierw musimy określić, co się w nim znajdzie.
Podsumowując, ta debata musi służyć poinformowaniu obywateli europejskich, że Komisja pracuje nad tym projektem. Jednak biorąc pod uwagę fakt, że Komisja jest tylko jedną z instytucji europejskich, nie może ona zatrzymać tego projektu tylko dla siebie. Nadszedł czas, by Komisja podzieliła się tą wiedzą z Parlamentem Europejskim i społeczeństwem. Powtarzam: ze związkami zawodowymi, wielkimi firmami, małymi firmami, innymi przedsiębiorcami i ludźmi w ogóle.
Przepisy ram w zakresie umów dotyczą wszystkich obywateli europejskich, a stworzenie projektu ewentualnego kodeksu cywilnego wymagałoby, aby zaangażowana była możliwie największa liczba sektorów, co bez tłumaczenia na wszystkie języki Unii Europejskiej wydaje się niemożliwe. Byłoby to także niemożliwe bez zwiększonego udziału innych sektorów.
Diana Wallis
w imieniu grupy ALDE. - Panie przewodniczący! Pani komisarz odpowiedziała na kilka z pytań zadanych przez moich kolegów i koleżanki. Projekt ten jest jednak ważny dla wszystkich naszych instytucji, a teraz dochodzimy do jego wymiaru politycznego oraz do głównych kwestii dotyczących demokratycznej zasadności tworzenia CFR-ów. Miało miejsce sporo konsultacji z wieloma grupami roboczymi i wieloma grupami zainteresowanych stron, z których sporo możemy się nauczyć, ale teraz nadszedł czas na podejmowanie decyzji, a potrzebujemy procesu, który byłby otwarty, całościowy i spójny.
Komisja słusznie przed przedstawieniem białej księgi przeprowadza proces selekcji. Proces ten musi jednak być tak całościowy, jak to tylko możliwe, i oczywiście martwimy się o użyte języki, ponieważ gdyby było to główne prawodawstwo, byłoby dostępne we wszystkich językach. Czy Parlament może mieć pewność, że na etapie białej księgi nadal możliwa będzie zmiana dokonanego wyboru, jeśli uzna to za stosowne?
To jest sedno zagadki, z którą mamy do czynienia. Czy biała księga zapoczątkuje proces legislacyjny albo coś analogicznego, czy będzie musiał mieć miejsce osobny proces legislacyjny zawsze wtedy, kiedy będziemy robić coś związanego z prawem umów? Wszystko sprowadza się do pytania, czy będzie ono wiążące czy nie. Rada wydaje się uważać, że prawo to powinno być niewiążące i dobrowolne. Jeśli tak ma być, to pytanie brzmi, czy w ogóle potrzebny jest proces selekcji. Wszystko może zostać otwarte i zawsze, kiedy kwestia prawa umów pojawi się we wniosku legislacyjnym, będzie można zwołać debatę. Z drugiej strony, jeśli stworzymy teraz coś wiążącego - co, jak wiadomo, preferuje Parlament, w formie opcjonalnego instrumentu - to będziemy musieli teraz zwołać kilka naprawdę poważnych i całościowych debat w sprawie treści i tematyki, co doprowadzi nas do kolejnego zestawu pytań o podstawę prawną i zaangażowanie Parlamentu jako czegoś więcej niż tylko konsultanta.
Ieke van den Burg
(NL) Panie przewodniczący! Popieram to, co powiedzieli moi przedmówcy i chciałabym szczególne podkreślić dwa punkty. Jeden dotyczy tego, jak zagwarantujemy, że naprawdę będzie miał miejsce całościowy i demokratyczny proces konsultacyjny, w którym rolę do odegrania będzie miał nie tylko ten Parlament, ale także parlamenty krajowe, i w którym będzie można skonsultować się z wszystkimi zainteresowanymi stronami. Szczególnie martwi mnie fakt, czy te konsultacje będą zrównoważone i czy na przykład organizacje konsumenckie, małe i średnie przedsiębiorstwa, związki zawodowe i inni będą w stanie wnieść specjalistyczną wiedzę i za nią zapłacić, tak aby w tym procesie konsultacyjnym mogły także odegrać pewną rolę.
Komisja ma w związku z tym pewien obowiązek, więc chciałabym spytać Komisję, jak zamierza to wesprzeć. Chciałabym prosić Parlament o poparcie dla poprawki, którą wnosimy w odniesieniu do tego punktu.
Drugi punkt dotyczy zakresu selekcji. Zastanawiam się, czy naprawę powinniśmy teraz wykluczyć pewne kwestie z ustępu 12. Na tym etapie bardziej sensowne jest pozostawienie tych kwestii otwartymi.
Andreas Schwab
(DE) Panie przewodniczący, szanowni państwo! Z wielkim zainteresowaniem śledziłem tę debatę, ale czasami miałem wrażenie, że łączone spotkania pomiędzy Komisją Prawną i Komisją Rynku Wewnętrznego i Ochrony Konsumenta nigdy właściwie się nie odbyły. Tak, pani poseł, zauważyliśmy - również wśród naszych kolegów i koleżanek w komisjach - że bardzo trudno jest przy różnych okazjach znaleźć zainteresowanie i rozeznanie konieczne dla ważnej inicjatywy dotyczącej polityki legislacyjnej w Europie. Uważam, że zadaniem nie tylko Komisji, ale także parlamentarzystów, jest zagwarantowanie, że możliwie szybko w debacie tej udział wezmą odpowiednie stowarzyszenia, związki zawodowe, pracownicy i MŚP.
Jednak wyrażam także przekonanie - i całkowicie popieram to, co na ten temat powiedział pan Hans-Peter Mayer, a co poruszył też pan Jacques Toubon - że to szybkie zaangażowanie się różnych zainteresowanych stron może, oczywiście, odnieść sukces tylko wtedy, kiedy podstawa prawna będzie dostępna we wszystkich językach. Nie zaskakuje mnie odpowiedź pani komisarz i jej wycofanie się do twierdzenia, że dostępne dokumenty naukowe są czymś więcej niż tylko techniczną podstawą dla wypracowania stanowiska z białej księgi. Niemniej jednak w tym trudnym procesie powiedziałbym pani komisarz, że, moim zdaniem, rzeczywiście konieczne jest przetłumaczenie także tych podstaw rekomendacji białej księgi, ponieważ jest to jedyny sposób zagwarantowania sensownej debaty. Myślę, że z tego powodu wniosek idzie w dobrym kierunku i prosiłbym panią komisarz o podjęcie stosownych działań w celu jego poparcia.
Meglena Kuneva
komisarz. - Panie przewodniczący! Uwagi wszystkich szanownych posłów i posłanek zostały bardzo dobrze przedstawione i są one bardzo mądre. Chciałabym podkreślić, że decyzja o przetłumaczeniu tylko części tekstu naukowego jest decyzją polityczną. Jest tak dlatego, że działy niepotrzebne dla CFR-ów nie będą tłumaczone. Przepraszam, że się powtarzam, ale trzeba podkreślić, że CFR-y z natury rzeczy będą zestawem narzędzi, a Parlament będzie całkowicie zaangażowany w podjęcie decyzji, które części tekstu będą miały zostać przetłumaczone.
Chciałabym także poinformować państwa o spotkaniach zaproponowanych przez prezydencję francuską, która zaplanowała dwa spotkania Komisji Prawa Cywilnego na 5 października i 3 listopada, aby przedyskutować wybór rozdziałów naukowego projektu CFR-ów do przyszłych CFR-ów Komisji. Jak państwo widzą, nic jest jeszcze przesądzone. Zarówno Parlament, jak i Komisja mogą w pełni uczestniczyć w pracach i przeprowadzać je wspólnie. Wyniki tych dyskusji powinny zostać przyjęte w grudniu 2008 r. jako wnioski z Rady ds. Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. Daje nam to wystarczającą pewność, że proces ten będzie naprawdę całościowy i obejmie wszystkie zainteresowane strony. Odnosząc się do uwagi pani poseł van den Burg, chciałabym zapewnić państwa, że proces konsultacyjny będzie szeroki i całościowy.
Otrzymałam opinie od naukowców, którzy ogłosili, ze przetłumaczą swój projekt, co oznacza, że na pewno będzie francuska, niemiecka i angielska wersja językowa. Gwarantuje to, niezależnie od wysiłków Komisji, że projekt na pewno będzie dostępny w tych trzech językach. Komisja ma wyraźny interes we współpracy z Parlamentem, który tak bardzo poświęcił się temu projektowi, a także z Radą, aby zagwarantować odpowiedni jego zakres, z przetłumaczonymi wersjami językowymi już ukończonych naukowych części projektu.
Przewodniczący
Otrzymałem jeden projekt rezolucji złożony zgodnie z art. 108(5) Regulaminu.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w środę, 3 września 2008 r.
