Przegląd instrumentu europejskiej polityki sąsiedztwa (debata) 
Przewodniczący
Kolejny punktem posiedzenia jest sprawozdanie pana posła Konrada Szymańskego w imieniu Komisji Spraw Zagranicznych, w sprawie przeglądu Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa.
Konrad Szymański
Panie przewodniczący! Bardzo bym chciał się zwrócić również do przedstawiciela Rady, ale Rada nie zdecydowała się wysłać nikogo na tę debatę. Myślę, że to szkoda, że to zły obyczaj. I myślę, że przewodniczący powinien zareagować na tą sytuację.
Wracając do sprawy sąsiedztwa, to musimy przyznać, musimy zauważyć, że bardzo dynamicznie zmienia się nasze otoczenie. Dlatego potrzebujemy zmian w polityce sąsiedztwa. Unia Śródziemnomorska jest naszą odpowiedzią na potrzeby południa, a synergia czarnomorska odpowiada na wyzwania, które nabrzmiały wraz z ostatnim rozszerzeniem Unii Europejskiej. Partnerstwo wschodnie jest aktualną odpowiedzią na oczekiwania naszych europejskich sąsiadów na Wschodzie.
Abyśmy osiągnęli cele, jakie postawiliśmy w latach dwutysięcznych przed polityką sąsiedztwa, obywatele państw sąsiedzkich muszą odczuć realne zbliżenie polityczne i gospodarcze z Unią. Stąd tak wielka waga pogłębionej strefy wolnego handlu, szybkiego ograniczenia opłat za wizy oraz postulat zniesienia wiz dla znacznej części tych krajów w dalszej, możliwie bliskiej perspektywie. Naszym wspólnym celem, obopólnym interesem, powinno być włączenie energetyki do najważniejszych celów polityki sąsiedzkiej, w tym zaangażowanie naszych pieniędzy w modernizację niezależnych sieci przesyłowych, w szczególności na wschodzie i południu. Tylko tak osiągniemy polityczne zbliżenie z Ukrainą, Gruzją, Mołdową, Armenią i w końcu Azerbejdżanem, a w przyszłości - także we właściwych proporcjach - z pięcioma republikami Azji Środkowej.
Kiedy mówimy o wschodnim aspekcie sąsiedztwa nieuchronnie dotykamy problemu Rosji i naszego partnerstwa z tym krajem. Dziś, u progu negocjacji nad nowym porozumieniem, możemy powiedzieć jednak tylko jedno - Rosja jest wyzwaniem dla bezpieczeństwa w naszym wspólnym sąsiedztwie. Bardzo trudno widzieć w Rosji partnera w tym zakresie. Dotykamy tutaj zasadniczego problemu politycznego, jakim jest problem rozszerzenia Unii na wschód. Proces sąsiedzki w oczywisty sposób nie zastępuje akcesji, ale nie może być oderwany od perspektywy członkostwa w przypadku krajów europejskich. Bez tej perspektywy nasze wysiłki będą istotnie osłabione.
Korzystając z tej okazji chciałbym bardzo podziękować wszystkim koordynatorom spraw zagranicznych w grupach politycznych, kontrsprawozdawcom, a także sekretariatowi Komisji Spraw Zagranicznych, dzięki którym udało się stworzyć sprawozdanie, które już dzisiaj cieszy się szerokim poparciem, czego świadectwem jest bardzo niewielka liczba poprawek zgłoszonych do tego sprawozdania na sesję plenarną, co istotnie ułatwi nam jutro głosowanie.
Benita Ferrero-Waldner
komisarz. - Panie przewodniczący! Dwa i pół roku temu Parlament i Rada przyjęły wniosek Komisji dotyczący uproszczenia zewnętrznych instrumentów finansowych. Uprościliśmy wiele różnych instrumentów, w tym Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa (ENPI). Jest to bardzo ważny instrument, gdyż umacnia naszą współpracę zewnętrzną, opierając ją w większym stopniu na zasadach polityki, jak również lepiej ukierunkowuje nasze fundusze na wspieranie podstawowych sektorów.
Było mi bardzo miło przeczytać uwagi pana posła Szymańskiego i dowiedzieć się, że uważa on przepisy rozporządzenia w sprawie ENPI za odpowiednie i dostosowane do celu współpracy z krajami sąsiednimi. Wstępne ustalenia z naszego przeglądu wskazują na dokładnie ten sam kierunek.
Krajowe programy ENPI stanowią podstawę wdrażania planów działania ENPI oraz odzwierciedlają ambicje UE i krajów partnerskich. W pewnym sensie pełniły one rolę pasów transmisyjnych dla politycznych i gospodarczych reform, które staramy się stymulować za sprawą ENPI. Ponadto takie instrumenty jak programy twinningowe i TAIEX zapewniają wsparcie w dziedzinie rozwoju instytucjonalnego, zbliżania przepisów ustawowych oraz dostosowaniu regulacji. Wspieraniu uzgodnionego programu reform służą działania sektorowe i budżetowe. Za pomocą szczegółowych programów regionalnych wspiera się natomiast różne podejścia i aspekty ENPI na szczeblu regionalnym. Utworzono program o zasięgu międzynarodowym, przede wszystkim w celu wdrożenia istotnych i wspólnych dla wszystkich sąsiadujących krajów inicjatyw, takich jak TEMPUS, Erasmus Mundus lub CIUDAD. Udało się uruchomić innowacyjny komponent współpracy transgranicznej.
Wszystko to dowodzi, że dzięki osiągniętemu w 2006 r. porozumieniu w sprawie rozporządzenia ENPI zyskaliśmy narzędzie umożliwiające nam przedstawienie konkretnych wyników. Udoskonaleń nigdy dość i zawsze jestem wdzięczna za wszelkie sugestie.
Chciałabym także powiedzieć, że w sprawozdaniu uwydatniono po pierwsze konieczność dalszego rozwoju mechanizmów konsultacji ze społeczeństwem obywatelskim oraz władzami lokalnymi, czyli obszar działań, które już realizujemy.
Po drugie zwróciłam uwagę na państwa wezwanie do bardziej ambitnej realizacji działań w dziedzinach demokracji, rządów prawa i praw człowieka. Jak państwu wiadomo, tematy te zajmują już pierwszoplanowe miejsce w naszej współpracy z krajami partnerskimi, natomiast reformy polityczne i dobre rządy zajmują centralną pozycję w europejskiej polityce sąsiedztwa. Uruchomiliśmy też projekty mające na celu wzmocnienie sądownictwa.
Bądźmy jednak szczerzy. Po pierwsze, z uwagi na fakt, że nasi partnerzy stoją w obliczu ważnych wyzwań organizacyjnych, nie możemy oczekiwać zmiany biegu wypadków z dnia na dzień i musimy mieć na uwadze słowa, które wypowiedział kiedyś Lord Patten: "demokracja to nie zupa błyskawiczna!”. Uważam, że to szczera prawda.
Po trzecie dostrzegam zawarty w sprawozdaniu apel o zwiększenie środków. To prawda, że większa kwota środków niewątpliwie zwiększa nasze wpływy. W pierwszych dwóch latach musieliśmy kilkakrotnie zwracać się do władzy budżetowej z prośbą o wystarczające fundusze dodatkowe, na przykład na Palestynę i Gruzję. Dlatego zaproponowaliśmy utworzenie nowych funduszy na ambitne partnerstwo wschodnie, które niebawem będą omawiane w Parlamencie.
Na zakończenie chcę powiedzieć, że bardzo mnie cieszy wyrażone w sprawozdaniu poparcie dla ostatniego wniosku Komisji dotyczącego partnerstwa wschodniego, które naszym zdaniem posiada ważny wymiar wielostronny, tak jak i Unia Śródziemnomorska i Morza Czarnego. Mam nadzieję, że nadal będziemy mogli w przyszłości liczyć na państwa poparcie i zrozumienie. .
DanutBudreikaitė
ENPI ustanowiony po rozszerzeniu w 2004 roku ma zastosowanie do 17 krajów, z czego 15 sklasyfikowano jako kraje rozwijające się. Instrumentem objęto nowych wschodnich sąsiadów UE, czyli Armenię, Azerbejdżan, Gruzję, Mołdawię i Białoruś.
Bezpieczeństwo naszych wschodnich sąsiadów, zwłaszcza bezpieczeństwo energetyczne Ukrainy i Białorusi, to także bezpieczeństwo UE. Dowiódł tego noworoczny kryzys gazowy na linii Ukraina-Rosja, który stał się już tradycją. Wojskowy konflikt w Gruzji, który miał miejsce ostatniego lata, zmusił nas wszystkich do rozważań nad bezpieczeństwem państw UE oraz zagrożeniem niepodległości.
W obliczu takiej sytuacji ponawiam propozycję utworzenia zgromadzenia wschodnich krajów sąsiedzkich pod nazwą Euroeast z udziałem Parlamentu Europejskiego oraz w oparciu o takie zasady jak zgromadzenia Euromed i EuroLat. Zgromadzenie to miałoby za zadanie wdrożenie ENPI w państwach Europy Wschodniej.
Cieszy mnie, że pomysł ten pochwalono również w sprawozdaniu.
Za sprawą zgromadzenia Euroeast Parlament Europejski mógłby poświęcić taką samą uwagę wszystkim krajom sąsiednim i krajom rozwijającym się.
Tunne Kelam
sprawozdawca komisji opiniodawczej z ramienia Komisji Rozwoju Regionalnego. - Panie przewodniczący! Chciałbym pogratulować mojemu koledze, panu posłowi Szymańskiemu ,bardzo dobrego sprawozdania. W imieniu Komisji Rozwoju Regionalnego popieram objęcie transgranicznej współpracy zakresem rozporządzenia ENPI, jako instrumentu służącego opracowywaniu wspólnych projektów oraz umacnianiu stosunków między krajami, na które ukierunkowana jest europejska polityka sąsiedztwa, a państwami członkowskimi UE.
Jednocześnie chciałbym podkreślić konieczność regularnego monitorowania i wdrażania wspólnych programów operacyjnych po obu stronach granic UE. Współpraca transgraniczna powinna się przyczynić do zintegrowanego zrównoważonego rozwoju sąsiadujących ze sobą regionów. Zwracamy się do Komisji o przygotowanie szczegółowego przeglądu wszystkich wspólnych programów operacyjnych zatwierdzonych na bieżący okres finansowy, wraz z oceną sposobu przestrzegania zasad przejrzystości, skuteczności i partnerstwa. Ocena taka wraz z wykazem problemów, z którymi najczęściej borykają się organy zarządzające, powinna przyczynić się do znalezienia odpowiedniejszych rozwiązań na następny okres programowania.
Zachęcałbym również Komisję do ułatwienia wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk w ramach transgranicznej współpracy między programami i projektami objętymi europejską polityką sąsiedztwa z jednej strony, a z drugiej strony działaniami podejmowanymi w ramach celu Europejska współpraca terytorialna oraz zakończonej już inicjatywy wspólnotowej Interreg III.
Na zakończenie dodam, że zdaniem Komisji Rozwoju Regionalnego ENPI należałoby skoncentrować się na wyważonej strategii dla wschodu i południa, obierając określone podejście dla każdego z tych obszarów.
Ioannis Kasoulides
w imieniu grupy PPE-DE. - Panie przewodniczący! Ja również chciałbym pogratulować panu posłowi Szymańskiemu wyczerpującego sprawozdania, które moja grupa poprze w jutrzejszym głosowaniu.
Chcę także pogratulować pani komisarz Ferrero-Waldner powodzenia samego ENPI, jak i projektów, które mają być realizowane w obliczu potrzeby zacieśniania wschodniego partnerstwa, zwłaszcza w stosunku do naszych wschodnich sąsiadów i partnerów, jak również w związku z synergią czarnomorską. Po utworzeniu tych projektów i ich szczegółowym określeniu - na przykład przez zgromadzenie parlamentarne itd., jak to ma miejsce w przypadku regionu śródziemnomorskiego - być może nabiorą one wyraźnej tożsamości, nawet pod względem sposobu finansowania.
Dostrzegam pewien rodzaj rywalizacji, czy, powiedzmy, niepokoju, wśród posłów. Dopiero co usłyszeliśmy, że nie wolno tworzyć czegoś ze szkodą finansową dla czegoś innego. Taka sytuacja nie powinna mieć miejsca. Wiemy, że Unia Śródziemnomorska, partnerstwo wschodnie oraz synergia czarnomorska itd. leżą w interesie Unii Europejskiej. Uzgodnienia te nie mogą jednak skutkować nieustannym powtarzaniem krajom aspirującym do przystąpienia do Unii Europejskiej, że nie jest to alternatywa dla członkostwa, czego niektóre z tych krajów się obawiają.
Maria Eleni Koppa
Panie przewodniczący! Instrument sąsiedztwa i partnerstwa wymaga zmian w celu uproszczenia procedur i jednocześnie zwiększenia jego przejrzystości. Podstawą europejskiej polityki sąsiedztwa jest stworzenie atmosfery zaufania w bezpośrednim otoczeniu Unii Europejskiej.
Większy wzrost gospodarczy i stabilizacja we wszystkich sąsiednich krajach, zarówno na wschodzie, jak i w regionie śródziemnomorskim, leżą w interesie wszystkich. Koniecznie jednak trzeba określić kryteria i konkretne podejście dla każdego kraju, zależnie od politycznych priorytetów tych krajów w kategoriach praw człowieka, demokracji, rządów prawa, praw mniejszości i tak dalej. Ważne jest również, by pomoc wspólnotowa dotarła do wszystkich zainteresowanych grup obywateli. Dlatego właśnie trzeba skoncentrować się na właściwym propagowaniu potencjału instrumentu sąsiedztwa.
Realizacja tych ambitnych celów wymaga równego wyważenia funduszy, które mają zostać podzielone między krajami Europy Wschodniej i regionu śródziemnomorskiego, jak przewidziano w ramach finansowych na okres obejmujący lata 2007-2013. Proces barceloński należy uzupełnić europejską polityką sąsiedztwa, wyraźnie określając jej cele.
Szczególnie teraz, gdy kryzys ekonomiczny dotknął wszystkie kraje korzystające z instrumentu sąsiedztwa, koniecznie należy wszystkim wyraźnie uzmysłowić, że Unia Europejska pomaga walczyć z kryzysem, zapewniając konkretną pomoc finansową. Dlatego Komisja Europejska powinna opublikować oceny dotyczące tego zagadnienia.
Na koniec chciałabym wspomnieć o synergii czarnomorskiej - region ten trzeba objąć europejską polityką sąsiedztwa. Wsparcie udzielane przez Unię Europejską na cele tej regionalnej współpracy trzeba ukierunkować na konkretne wyniki w niektórych priorytetowych sektorach, takich jak sektor energetyczny, transportowy, imigracja oraz zwalczanie przestępczości zorganizowanej .
Metin Kazak
Panie przewodniczący! W pełni popieram sprawozdanie pana posła Szymańskiego, zwłaszcza propozycję zwiększenia koperty finansowej w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa. Musimy bardziej się zaangażować w sprawy sąsiednich krajów, szczególnie po trzech konfliktach, które miały miejsce w ciągu ostatnich sześciu miesięcy w Strefie Gazy, na Ukrainie i w Gruzji.
Komisja Spraw Zagranicznych przyjęła znaczną liczbę proponowanych poprawek, w tym 11 poprawek, które zaproponowałem jako sprawozdawca pomocniczy. Teraz jednak chciałbym przedstawić dodatkowo dwie poprawki w imieniu Grupy Porozumienia Liberałów i Demokratów na rzecz Europy.
Chociaż popieram ideę współpracy z Turcją i Rosją w celu rozwiązania niektórych bieżących konfliktów oraz zacieśnienia związków między krajami basenu Morza Czarnego, to sposób sformułowania ustępu 39 może prowadzić do dezorientacji. Współpraca w regionie Morza Czarnego odbywa się na czterech różnych szczeblach: państw członkowskich, kraje kandydujące do przystąpienia, państw objętych europejską polityką sąsiedztwa oraz Rosji - jako partnera strategiczny.
Zważywszy, że Turcja kandyduje do przystąpienia, nie jest ona objęta europejską polityką sąsiedztwa i korzysta raczej z instrumentu pomocy przedakcesyjnej, a nie z Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa. W związku z tym europejska polityka sąsiedztwa z pewnością nie będzie stanowiła odpowiedniej podstawy dla współpracy z Turcją.
Istnieją już platformy współpracy z krajami basenu Morza Czarnego. Być może powinniśmy spróbować stworzyć powiązania między tymi regionalnymi inicjatywami w celu wzmocnienia synergii, zamiast poszukiwać nowych form współpracy?
Druga poprawka dotyczy energii. W ustępie 44 sprawozdania wymienia się jedynie Ukrainę i Mołdawię, pomimo że większość krajów, z którymi sąsiadujemy, odgrywa ważną rolę w sektorze energetycznym w kategoriach źródeł lub tranzytu. Mam tu na myśli szczególnie Gruzję i Azerbejdżan, gdyż ich znaczenie wzrośnie wraz z uruchomieniem projektu Nabucco, któremu była poświęcona międzynarodowa konferencja, która odbyła się w styczniu. Dlatego wydaje mi się, że środki w dziedzinie energetyki powinny obejmować wszystkie kraje z naszego sąsiedztwa.
Hanna Foltyn-Kubicka
Panie przewodniczący! Europejska polityka sąsiedztwa powstała w celu integracji krajów objętych tym programem ze strukturami Unii Europejskiej. Zakłada ona silną współpracę na polu gospodarczym, kulturalnym i politycznym, bez faworyzowania jednych krajów kosztem drugich. Mając to na uwadze, ciężko zrozumieć różnice, jakie występują w podziale środków finansowych dla państw śródziemnomorskich i wschodnich, z niekorzyścią dla tych drugich.
Sama idea oddzielenia europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS) wobec tych regionów jest słuszna ze względu na odmienność problemów, z jakimi się zmagają. Nie może być jednak ona usprawiedliwieniem dla rozbieżności w podziale środków finansowych. Wydaje się to szczególnie bezzasadne, mając na uwadze tragedię, jaka dotknęła ostatnio jeden z krajów objętych EPS, a mianowicie Gruzję. Jej obywatele właśnie teraz oczekują naszej pomocy i poczucia, że są tak samo traktowani, jak inne państwa współpracujące z Unią Europejską.
Kolejnym ważnym celem, jaki EPS miała zrealizować, jest bezpieczeństwo energetyczne. Obecny kryzys w Europie jest jednak ewidentnym przejawem niespójności założeń współpracy w ramach polityki sąsiedztwa. Bez wątpienia ukazał potrzebę zidentyfikowania działań w ramach wspomnianej polityki, wzmocnienia sektora energetycznego w ramach partnerstwa wschodniego. Cieszy mnie, że Komisja Europejska dostrzegła ten problem i taką właśnie politykę chce wprowadzić w życie.
Cem Özdemir
Panie przewodniczący, pani komisarz, panie i panowie! Ja także chciałbym zacząć od podziękowań dla sprawozdawcy, pana posła Szymańskiego, za bardzo dobre sprawozdanie. Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa (ENPI) może być skuteczny, jeżeli tylko zapewni środki zachęcające do demokratycznej reformy i będzie promował zrównoważony - ekologiczny i uczciwy - rozwój.
Sprawdzenie skuteczności tego instrumentu wymaga określenia wyraźnych, konkretnych i mierzalnych celów dla wszystkich planów działania w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa (EPS). My wszyscy z Grupy Zielonych / Wolnego Przymierza Europejskiego szczególnie apelujemy o spójność wszystkich instrumentów dotyczących praw człowieka w kontekście planów działania w ramach EPS, jak również o gruntowne zbadanie projektów z obszaru sprawiedliwości, korzystających ze wsparcia ENPI.
Kolejnym ważnym punktem, który również słusznie został uwydatniony w sprawozdaniu, jest większe zaangażowanie społeczeństwa obywatelskiego w proces projektowania i monitorowania w odniesieniu do ENPI. Wojna w Gruzji, która miała miejsce latem 2008 r., wyraźnie dowiodła, że Unia Europejska dotychczas nie ukształtowała ani nie wdrożyła zrównoważonej polityki na rzecz rozwiązania konfliktu w regionie Kaukazu.
Zamrożone konflikty, takie jak konflikt o Górski Karabach, nadal utrudniają dalszy rozwój europejskiej polityki sąsiedztwa w regionie Południowego Kaukazu. Dlatego też wzywamy Radę do zwiększenia aktywności na rzecz rozwiązywania konfliktów. Przedmiotowy instrument umożliwia Unii odegranie aktywnej roli w sąsiednim regionie na rzecz zapewnienia postępu w dziedzinie demokratycznych reform i zrównoważonego rozwoju.
Mając w szczególności na względzie ochronę swojej -
czyli naszej -wiarygodności, Unia Europejska musi w końcu zacząć poważnie traktować klauzule dotyczące demokracji i praw człowieka w swoich umowach z państwami trzecimi, podejmując również właściwe działania - najlepiej pozytywne, ale w razie konieczności - także negatywne.
Zbigniew Zaleski
(PL) Panie przewodniczący! Dziękując naszemu koledze Szymańskiemu za dobre sprawozdanie, chcę się podzielić taką refleksją na temat dlaczego polityka sąsiedztwa jest dla nas ważna. Na to musimy sobie odpowiedzieć. Po pierwsze dlatego, że Unia Europejska ani Europa nie jest jakąś odizolowaną wyspą. Unia jest zlokalizowana w Europie i to jest dla nas ważne, tym bardziej, że jesteśmy ambitni, chcemy "eksportować” nasze wartości, nasze idee i nasze doświadczenia do innych krajów.
Myślę, że poza decyzjami o dużym formacie - dotyczącymi spraw transportu, energetyki, wolnego rynku handlowego, wspólnej wymiany - są także drobniejsze czy mniejsze rzeczy, a więc sprawy edukacji, sprawa wymiany naukowej, kulturalnej, które są bardzo istotne, a przede wszystkim kontakty międzyludzkie. Wyobrażam sobie Unię Europejską jako rodzinę ludzi wzajemnie się ze sobą komunikujących. Europa, przynajmniej ja sobie to tak wyobrażam, będzie miała siłę wtedy, kiedy każdy jej element będzie miał pewną rolę do odegrania i będzie mógł ją realizować, a więc nie tylko kraje Unii, ale także te, które są jej sąsiadami.
Myślę, pani komisarz, że na dzisiaj zakończyliśmy w dużym stopniu budowanie Euromed, a więc pewnej ciekawej konstrukcji. Dajemy dużo pieniędzy, może aż za dużo, jak powiedziała koleżanka z UEN, i trzeba teraz wzmocnić ideę Euroeast. Jest to bardzo ważne i myślę, że po ostatnich wydarzeniach energetycznych, nikt nie ma wątpliwości, że jest to wymiar bardzo, bardzo dla nas istotny. Chodzi tutaj o programy wspólnotowe, programy regionalne, które trzeba wspierać, niestety, ale finansowo. Trzeba na to przeznaczyć odpowiednie sumy. Podejmujmy tutaj dobre decyzje, które kraje i sąsiedzi będą realizować we współpracy przy wspólnych projektach.
Aloyzas Sakalas
Panie przewodniczący! W 2008 roku uruchomiono w ramach europejskiej polityki sąsiedztwa kilka nowych inicjatyw regionalnych. Wprawdzie sam instrument finansowy zaprojektowano w 2006 r., okazał się on jednak narzędziem wystarczająco skutecznym, gdyż ukierunkowany był na przyszłość.
Unia Europejska zdecydowała o wzmocnieniu wielostronnej i regionalnej współpracy z sąsiednimi państwami i pomiędzy tymi państwami. Przedmiotowy instrument umożliwia już UE pozyskiwanie funduszy na współfinansowanie od innych organizacji międzynarodowych oraz współpracę z innymi wielostronnymi organizacjami z jej sąsiedztwa. Wykorzystajmy aktywnie te możliwości.
Kolejna sprawa, którą chciałbym poruszyć, to podział środków finansowych między naszych sąsiadów na południowym i wschodnim wybrzeżu Morza Śródziemnego a naszych sąsiadów na wschodzie. Ostatecznie sprowadza się to do wiarygodności polityki UE. Dlatego UE musi dotrzymać swoich zobowiązań i utrzymać geograficzny podział środków finansowych ustanowiony w perspektywie finansowej na lata 2007-2013.
Istnieje jednak inna istotna luka w przydziale środków dla poszczególnych krajów sąsiednich. Mam na myśli lukę w przydzielanych środkach, które są wydawane na programy w przyszłych demokracjach związane z rządami prawa i prawami człowieka. W okresie od 2007 do 2010 roku kwota środków przydzielonych na wspieranie rozwoju demokratycznego wynosi 21% sumy środków finansowych przeznaczonych dla sąsiednich państw na wschodzie, natomiast w przypadku naszych południowych sąsiadów jest to zaledwie 5%. Proszę Komisję o uwzględnienie tego faktu.
Grażyna Staniszewska
(PL) Panie przewodniczący! Finansowanie za pomocą europejskiego instrumentu sąsiedztwa inicjatyw na rzecz basenu Morza Śródziemnego i przyszłego partnerstwa wschodniego nie powinno się odbywać, jak to się dzieje dziś, ze szkodą dla żadnej z nich. Istotne jest uwzględnienie specyfiki zarówno wschodnich, jak i południowych krajów partnerskich.
Niedawne wydarzenia geopolityczne u naszych wschodnich sąsiadów wyraźnie unaoczniły także potrzebę lepszego dostosowania EPS do potrzeb tego regionu. Przykładem może być Ukraina. Największemu wschodniemu sąsiadowi Unii Europejskiej powinno się zaoferować konkretne zachęty i korzyści w ramach partnerstwa wschodniego, które będą działały mobilizująco na ten kraj o europejskich ambicjach. Ponadto istotne byłoby przyspieszenie ustanowienia strefy wolnego handlu oraz zakończenie rozmów w sprawie ruchu bezwizowego z Ukrainą.
Europejska polityka sąsiedztwa to nie tylko działalność rządów i polityków krajowych. Bardzo się zatem cieszę, że w sprawozdaniu podkreślono potrzebę większego zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego i władz lokalnych w proces planowania i wdrażania europejskiej polityki sąsiedztwa. Pamiętajmy również, że dla dobrej, efektywnej i przynoszącej obopólne korzyści współpracy sąsiedzkiej niezwykle ważne i cenne są wymiany doświadczeń i najlepszych praktyk, inicjatywy szkoleniowe, w tym programy nauki języków krajów sąsiadujących.
Pierre Pribetich
(FR) Panie przewodniczący! Na wstępie chciałbym pogratulować mojemu koledze, panu posłowi Szymańskiemu, wyważonego sprawozdania na temat przeglądu instrumentu europejskiej polityki sąsiedztwa.
Przypomnijmy, że podstawowym celem tego sprawozdania jest uniknięcie powstawania nowych podziałów lub, co gorsza, rozłamów między rozszerzoną Unią Europejską a jej bezpośrednimi geograficznymi sąsiadami, jak również zapewnienie większej stabilizacji i bezpieczeństwa na całym obszarze, którego dotyczą nasze rozważania.
Szerzenie pokoju to częstokroć powtarzane życzenie, którego realizację często jednak hamuje rzeczywistość naznaczona nienawiścią i brakiem tolerancji. W konsekwencji prawidłowe funkcjonowanie przedmiotowej polityki określa częściowo międzynarodową pozycję geopolityczną Europy.
W jaki sposób możemy dokonać skutecznego przeglądu tego instrumentu sąsiedztwa i partnerstwa? Podstawowy aspekt można podsumować zaledwie jednym słowem: ambicja.
W istocie chodzi tu o więcej ambicji w dialogu ze społeczeństwem obywatelskim i lokalnymi władzami, by zwiększyć ich zaangażowanie w samą koncepcję instrumentu oraz w kontrolę jego wdrażania.
Należy wykazać więcej ambicji udzielając wsparcia, by zwiększyć zdolność administracyjną, lokalną i regionalną w sąsiednich krajach oraz propagować programy wymiany służące społeczeństwu obywatelskiemu.
Potrzeba więcej ambicji w obszarach demokracji, praworządności i praw człowieka.
Wsparcie budżetowe podlegać jednak powinno procesowi selekcji w celu zapewnienia, by było ono dostępne tylko dla pomiotów, które mogą je odpowiednio wykorzystać. W tym celu należy zastosować podejście ukierunkowane na konkretny kraj, uwzględniając uwarunkowania polityczne oraz nie zapominając o poprawie w obszarze oceny polityki. Koniecznie trzeba także wyjaśnić związek między europejską polityką sąsiedztwa, polityką ramową w pełnym tego słowa znaczeniu a regionalnymi inicjatywami, takimi jak synergia czarnomorska, Unia na rzecz regionu Morza Śródziemnego oraz przyszłe partnerstwo wschodnie.
Zawężając zakres polityki do coraz bardziej ograniczonego obszaru geograficznego ryzykujemy w istocie utratę ogólnego kierunku, widzialności i przejrzystości polityki sąsiedztwa, którą Unia Europejska chce realizować.
Taka jest cena zapewnienia Unii większej spójności i lepszej synchronizacji, wszechstronnego wykorzystania naszego specjalnego budżetu w pożądanych kierunkach oraz przyjęcia ostatecznie przez Unię Europejska w pełni roli ośrodka stabilizującego.
Nicolae Vlad Popa
(RO) Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa w dużym stopniu przyczynił się do rozwoju wzajemnych stosunków z krajami sąsiadującymi z Unią Europejską.
Jedną z opcji finansowania jest Sąsiedzki Fundusz Inwestycyjny, w którym państwa członkowskie UE mogą uczestniczyć wnosząc darowizny niezależnie od kwot przydzielanych w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa. Mamy świadomość, że w tym kształcie fundusze przeznaczone na Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa są niewystarczające do realizacji ambitnych celów w tym obszarze.
Nalegamy, aby Komisja Europejska przeprowadziła analizę możliwości przydzielania w przyszłości bardziej wystarczających kwot na ten instrument, zwłaszcza gdy zachodzi potrzeba odpowiedniego wsparcia również innych inicjatyw, takich jak na przykład synergia czarnomorska. Rumunia podtrzymywała i nadal będzie podtrzymywać znaczenie regionu czarnomorskiego dla Unii Europejskiej, uzasadniając swoją opinię oczywistymi możliwościami, jakie ten region oferuje w obszarach stabilności, rozwoju gospodarczego, bezpieczeństwa energetycznego, bezpieczeństwa obywateli i ochrony środowiska.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa można i trzeba bardziej wykorzystywać w regionie czarnomorskim. Uważam, że synergia w regionie Morza Czarnego jest zjawiskiem pozytywnym, ale w moim odczuciu region ten ma szczególne znaczenie geostrategiczne i zasługuje na lepiej ukształtowane ramy współpracy, oparte na modelu o takim samym zakresie jak Unia Nordycka czy Unia Śródziemnomorska.
Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa powinien bardziej przyczyniać się do rozwoju połączeń transportowych między Unią Europejską a regionem Morza Czarnego oraz Republiką Mołdawii i Ukrainą. Rumunia chciałaby stworzyć więcej programów współpracy między miastami rumuńskimi a miastami w Republice Mołdawii. Popieram uruchomienie programu CIUDAD, który zachęca do nawiązywania dialogów między miastami.
Na czele priorytetów wykorzystania tego instrumentu należy koniecznie umieścić rozwój wspólnotowych portów zlokalizowanych na wybrzeżu Morza Czarnego, budowę terminali gazu ziemnego oraz rozbudowę połączeń kolejowych i drogowych między państwami w regionie czarnomorskim i państwami członkowskimi. Ponadto w moim odczuciu instrument ten trzeba również wykorzystać na potrzeby współpracy w sektorze energetycznym oraz w celu rozbudowy i połączenia infrastruktury do przesyłu energii do regionu Zachodnich Bałkanów.
Przewodniczący
Muszę przeprosić pana posła Alexandru Nazare, gdyż wskutek błędu Prezydium nie udzieliliśmy mu głosu w odpowiednim czasie, chociaż był na liście. Udzielę panu posłowi głosu w czasie pytań z sali na zasadzie zgłoszeń z ław poselskich.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
(PL) Panie Przewodniczący! W tej debacie chcę zwrócić uwagę na trzy kwestie. Po pierwsze, konieczne jest utrzymanie geograficznego podziału pomocy finansowej z budżetu Unii między kraje śródziemnomorskie i wschodnioeuropejskie zgodnie z postanowieniami perspektywy finansowej na lata 2007-2013, a także kontynuowanie wsparcia pożyczkowego dla tych krajów ze strony Europejskiego Banku Inwestycyjnego. Pułapy środków przewidziane przez EBI w latach 2007-2013 - w wysokości 8,7 miliardów euro dla krajów śródziemnomorskich i tylko 3,7 miliarda dla krajów wschodnich i Rosji - wydają się być jednak w niekorzystnej dysproporcji dla potrzeb krajów wschodnioeuropejskich.
Po drugie, w ramach partnerstwa wschodniego konieczne jest rozwijanie współpracy energetycznej z tymi krajami i tworzenie warunków dla zapewniania Europie dostaw surowców energetycznych z tych krajów, jako alternatywnych źródeł zaopatrzenia dla Europy. Wreszcie po trzecie, konieczne jest pogłębianie integracji gospodarczej Unii z krajami partnerstwa wschodniego poprzez poszerzanie strefy wolnego handlu z tymi krajami, a także integracja społeczna, której rozwiązaniem docelowym powinno być zniesienie wiz dla mieszkańców krajów ENPI.
Daniel Petru Funeriu
(FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Kształtując politykę w odniesieniu do krajów sąsiadujących z Unią Europejską nie możemy lekceważyć deficytu demokracji, który charakteryzuje te kraje. Ten deficyt demokracji wynika z ich historii. Stworzenie demokratycznego społeczeństwa wymaga zdecydowanie uświadomienia pojęcia demokracji wszystkim obywatelom tych krajów.
W sprawozdaniu słusznie poruszono kwestię kontaktów międzyludzkich, ale przy tej okazji chciałbym państwa zapytać, jak można lepiej zapewnić te kontakty inaczej niż poprzez umożliwienie obywatelom tych krajów swobodnego wjazdu do Unii Europejskiej?
Apeluję zatem do Rady o umożliwienie obywatelom Republiki Mołdawii, która nawiasem mówiąc jest jedynym krajem używającym urzędowego języka Unii Europejskiej, bezwizowego wjazdu na terytorium Unii Europejskiej. Oczywiście do czasu wprowadzenia takiego środka zwróciłbym się do Komisji o utworzenie i prowadzenie "wspólnego ośrodka wizowego” w Kiszyniowie. Musimy dać prawdziwy przykład.
Corina Creţu
(RO) W ostatnich półrocza miesiącach Unia Europejska borykała się z wieloma wyzwaniami, które postawiły pod znakiem zapytania jej rolę, spójność oraz zdolność do działania i reagowania.
Kryzys w Gruzji oraz kryzys gazowy uświadomiły nam, że nie możemy nieustannie borykać się z zagrożeniami ze wschodu, które narażają międzynarodową stabilizację i nasze bezpieczeństwo energetyczne.
Popieram ambitne partnerstwo wschodnie w formie zaproponowanej w omawianym sprawozdaniu, przede wszystkim dlatego, że jest ukierunkowane na efektywniejszą współpracę oraz pomoc w odbudowie Gruzji, jak również obejmuje propozycję utworzenia w przyszłości strefy wolnego handlu oraz zniesienia wymogów wizowych dla Unii Europejskiej.
Uważam jednak, że musimy przywiązywać większą wagę do sytuacji w Republice Mołdawii, skąd docierają do nas niepokojące sygnały w kwestiach swoboda wypowiedzi oraz uczciwości wyborów, które mają się odbyć tej wiosny.
Călin Cătălin Chiriţă
(RO) Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa ma zasadnicze znaczenie dla powodzenia europejskiej polityki sąsiedztwa, w szczególności dla partnerstwa wschodniego oraz współpracy w regionie Morza Czarnego.
Powodzenie projektu partnerstwa wschodniego zależy od zapewnienia funduszy niezbędnych do realizacji wyraźnie określonych celów. Jednocześnie musimy uprościć mechanizmy oceny skutków działań i środków finansowych przeznaczonych na wschodnie partnerstwo, aby europejska pomoc nie została zdefraudowana i wykorzystana przez niektóre rządy przeciwko politycznej opozycji.
Musimy zawsze dobrze planować nasze działania, aby obywatele mogli odczuć konkretne korzyści płynące z tych działań. Uważam, że zapewniając finansowanie w ramach Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa należy nadać priorytetowe znaczenie środkom przeznaczonym na współpracę transgraniczną w obszarze, na który ukierunkowane jest wschodnie partnerstwo.
Współpracę transgraniczną charakteryzuje określone przesłanie, jakim jest zapewnienie zdecydowanego wkładu w rozwój regionalny, budowanie zaufania między sąsiednimi krajami oraz harmonii wśród grup etnicznych, natomiast ułatwienie transgranicznego przemieszczania się ludzi i przepływów handlowych może skutkować szczególnymi i coraz większymi korzyściami.
Alexandru Nazare
(RO) Europejski Instrument Sąsiedztwa i Partnerstwa ma ogromne znaczenie dla zapewnienia stabilności, demokracji i dobrobytu na danym obszarze. Ponadto instrument ten prowadzi do przekształcenia koncepcji granicy, symbolizującej zamknięcie i wykluczenie, w koncepcję współpracy i więzów politycznych.
Ostatnie wydarzenia na wschodzie, o których wspominano już w tej Izbie, a mianowicie kryzys gazowy i kryzys w Gruzji, ponownie dowiodły potrzeby opracowania strategii, która może zapewnić Unii Europejskiej aktywną rolę na tym obszarze geopolitycznym. Musimy przyjąć spójniejsze podejście w działaniach realizowanych na wschód od naszych granic. Potrzebujemy wyraźnie sprecyzowanych celów, zgodnych z interesami UE oraz odpowiadających określonym potrzebom naszych partnerów.
W pełni pochwalam takie inicjatywy jak czarnomorska synergia i partnerstwo wschodnie, zacieśniające współpracę z krajami w danym regionie, zwłaszcza z Republiką Mołdawii i Ukrainą, jak również z krajami z obszaru kaukaskiego i Morza Kaspijskiego. Musimy również aktywniej zaangażować się w regionie Morza Czarnego, by zapewnić podstawę umocnienia stosunków z Turcją i Rosją, gdyż jest to obszar położony w bezpośrednim sąsiedztwie Unii Europejskiej, Turcji i Rosji.
Partnerstwo to również pożądany środek stanowiący zachętę dla uczestniczących krajów, które będą chciały ubiegać się o status państwa członkowskiego Unii Europejskiej, takich jak Republika Mołdawii. Partnerstwo takie znacznie podnosi poziom zobowiązań po obu stronach.
Ponadto chcę powiedzieć kilka słów o inicjatywie EURONEST, która jako jedyna daje wzór konkretnego rozwiązania na rzecz lepszego zastosowania Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa w takich krajach jak Armenia, Azerbejdżan, Gruzja, Mołdawia, Ukraina lub Białoruś.
Realizacji przedmiotowej polityki nie można polepszyć nie podnosząc poziomu pomocy finansowej. Niezależnie od konieczności zwiększenia pakietu finansowego musimy również zwracać wielką uwagę na sposób wydatkowania tych funduszy.
W moim odczuciu jest to niezbędne do zapewnienia przejrzystości w odniesieniu do finansowych mechanizmów na potrzeby przydzielania funduszy. Uważam także, że środki należy przydzielać z myślą o zaangażowaniu społeczeństwa obywatelskiego w krajach partnerskich we wspólne projekty oraz w celu wspierania mobilności obywateli tych krajów, co wiąże się również ze złagodzeniem wymagań wizowych.
Benita Ferrero-Waldner
komisarz. - Panie przewodniczący! Sądzę, że ta dyskusja na temat ENPI w istocie uprzedziła kolejny komunikat Komisji w sprawie partnerstwa wschodniego. W komunikacie tym uwzględniono wiele przedstawionych przez państwa pomysłów i jestem przekonana, że będą państwo całkiem usatysfakcjonowani, czytając go.
Pozwolę sobie poruszyć kilka spraw. Jestem oczywiście bardzo wdzięczna za wiele propozycji. Ideą partnerstwa wschodniego jest nasza chęć współpracy ze wschodnimi partnerami - Ukrainą, Mołdawią, Białorusią - w obszarze demokracji i praw człowieka, jeżeli będzie zachodziła taka konieczność, jak również z trzema krajami kaukaskimi w obszarze handlu, w celu podjęcia próby wypracowania szerszych układów o stowarzyszeniu, w dziedzinie energii oraz na rzecz zapewnienia większej mobilności. Co się tyczy państwa propozycji zniesienia wiz, to przystąpimy do prac nad ułatwieniami wizowymi, aczkolwiek nie jest to łatwe zadanie ze względu na utrzymujący się opór ze strony wielu państw członkowskich. Następnie nadmienię, że oczywiście mamy do dyspozycji różnego rodzaju platformy, o których już wspominałam - na przykład platformą dla społeczeństwa obywatelskiego, platformami poświęconymi energii i transportowi. Dają one rzeczywiście możliwość wymiany najlepszych praktyk.
W kwestii dotyczącej finansowania mogę jedynie państwu powiedzieć, że niestety, nie dysponuję większymi funduszami. Jako że matkuję polityce sąsiedztwa, oczywiście zawsze powtarzam, że bardzo chciałabym więcej środków. Parlament jest bardzo ważnym organem budżetowym, a zatem proszę, abyście państwo dali nam w przyszłości szansę i udzielili faktycznego wsparcia w tej kwestii. Dotyczy to zarówno Unii Śródziemnomorskiej na południu, jak i partnerstwa wschodniego oraz ENPI na wschodzie.
Jeśli chodzi o finansowanie, to kwoty te obecnie wynoszą 3,6 euro rocznie na mieszkańca na wschodzie oraz 3,4 euro rocznie na mieszkańca na południu. Widzą zatem państwo, że utrzymujemy prawie taki sam poziom. Mimo wszystko, kwoty te nigdy nie są wystarczające z uwagi na ogromne potrzeby i wyzwania. Stąd nasz pomysł tak zwanego NIF - Sąsiedzkiego Funduszu Inwestycyjnego, który można zastosować w przypadku większych projektów.
To wszystko, co mogę państwu powiedzieć na tym etapie, ale być może później, kiedy przystąpimy do rozmów na temat partnerstwa wschodniego, będziemy mogli omówić wszystkie szczegóły. W każdym razie dziękuję za tę debatę oraz za państwa propozycje. Pokrywają się one w dużej mierze z kierunkiem, który obraliśmy.
Konrad Szymański
Panie przewodniczący! W kilku słowach chciałem odnieść się do tej debaty. Uproszczenie procedur, monitorowanie wdrażania polityki sąsiedztwa, kontrolna rola Parlamentu, to są sprawy, z którymi borykamy się od roku 2005 i wydaje się, że niewiele więcej można tutaj zrobić. Natomiast na pewno dzisiaj istotne jest wypełnienie sąsiedztwa treścią polityczną. Ta treść polityczna to wizy, wspólny rynek, energetyka. Jeśli nie podołamy tym wezwaniom, to możemy stracić okazję do budowania własnego sąsiedztwa na własnych zasadach. Czas działa na naszą niekorzyść. Może się okazać, że kraje, które dzisiaj są naszym sąsiedztwem, będą zsuwały się w kierunku destabilizacji, w kierunku innych zasad budowania porządku regionalnego. Nie będziemy z tego zadowoleni i możemy nigdy takiej szansy od historii nie otrzymać. Będzie to wpływało również na nasze własne bezpieczeństwo, więc powinniśmy myśleć o tym również i w tych kategoriach - kategoriach całkiem egoistycznych interesów Unii Europejskiej, by nasze sąsiedztwo było obszarem stabilizacji i dostatku.
Jeśli chodzi o budżet, doskonale wiem, że w wielu miejscach tej Izby, w związku z reformą, panuje zgodność, co do finansowania poszczególnych części sąsiedztwa, poszczególnych jego regionów, ale pamiętajmy, że sąsiedztwo to tylko jedna koperta budżetowa i nic się nie zmieni w kolejnej perspektywie finansowej. Jeżeli uda nam się dobrze finansować sąsiedztwo śródziemnomorskie, wschodnie, czarnomorskie, to wszyscy na tym wygramy. Nie można wygrać którejkolwiek części tego sąsiedztwa wbrew innej, bo taka jest konstrukcja budżetu unijnego. Powinniśmy razem skupić się na reformie unijnego budżetu pod tym kątem, tak aby wszystkie te części (śródziemnomorska, czarnomorska i wschodnia) były wygrane w przyszłej perspektywie finansowej.
Marcin Libicki
(PL) Panie przewodniczący! Ja ubolewam nad tym, że to podsumowanie świetnego sprawozdania zrobione przez pana posła Konrada Szymańskiego niestety nie mogło być wysłuchane przez panią Ferrero-Waldner, bo jest zajęta cały czas innymi sprawami.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się jutro.
Pisemne oświadczenia (art. 142 Regulaminu)
Alin Lucian Antochi  
Całym sercem popieram treść sprawozdania w kwestii większego politycznego zaangażowania Unii Europejskiej w sprawy państw objętych ENPI, wraz z perspektywą podpisania układów o stowarzyszeniu, odpowiednio dostosowanych do każdego kraju.
W celu skutecznej realizacji tej polityki, zainteresowane kraje muszą w pełni zaangażować się w proces demokratycznej reformy społeczeństwa. Skuteczne wdrożenie reform, zwłaszcza w obszarach demokracji, rządów prawa oraz wolności wyrażania opinii, to nadal poważny problem, z którym borykają się te kraje, uzależniony zarówno od politycznej woli ich władz, jak i od stopnia zaangażowania społeczeństwa obywatelskiego i obywateli.
Ważne jest, aby ludność tych krajów zrozumiała, że europejska integracja niesie za sobą nie tylko możliwość legalnego przekraczania granic, ale także realną szansę wyjścia kraju z impasu. W tym kontekście europejskie projekty muszą obejmować więcej warunków oraz specjalne fundusze na działalność informacyjną wśród obywateli.
Zaznajomienie obywateli zarówno z korzyściami, jakie niesie ze sobą integracja, jak i ze zobowiązaniami, które na siebie przyjmują wraz z przystąpieniem ich kraju do UE, doprowadzi do ich większego zaangażowania się w proces demokratyzacji społeczeństwa oraz do znacznego ograniczenia możliwości elity uprawnionej do stosowania środków przymusu wobec opozycyjnych partii politycznych i społeczeństwa obywatelskiego.
Adam Bielan  
Panie przewodniczący! Inicjatywa, którą Polska i Szwecja jeszcze w zeszłym roku forsowały, dziś nie podlega już żadnej dyskusji. Zacieśniona współpraca z sąsiadami za wschodnią granicą nie jest tylko korzystna dla obu stron, ale konieczna i strategiczna dla bezpieczeństwa Europy.
Sytuacja polityczna i gospodarcza za naszą wschodnią granicą ma bezpośrednie przełożenie na sytuację w całej UE, na zachowanie naszej równowagi gospodarczej i bezpieczeństwa. Ostatni rok był też testem wiarygodności Rosji w relacjach z sąsiadami, którego Kreml po prostu nie zdał.
Dlatego rozwijanie EPS wymaga aktywnego zaangażowania w sytuację w regionie Kaukazu Południowego i u naszych najbliższych sąsiadów. To zaangażowanie jest warunkiem tego żebyśmy mogli współpracować w konkretnych dziedzinach, mam tu na myśli wspieranie społeczeństwa obywatelskiego, reform demokratycznych i instytucjonalnych, zagwarantowanie bezpieczeństwa energetycznego Europy. Pokażmy, że możemy być głównym graczem na Wschodzie i nie pozwalajmy Rosji na realizację własnego neoimperialnego scenariusza.
Janusz Lewandowski  
Finansowanie z Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa zarówno inicjatywy południowej, jak i wschodniej europejskiej polityki sąsiedztwa nie powinno się odbywać ze szkodą dla żadnej z nich. W kwestii wykorzystania tych środków szczególne znaczenie ma przejrzystość innych źródeł, w tym finansowania prywatnego.
W czasie negocjacji w sprawie nowego układu pomiędzy Unią Europejską a Rosją powinniśmy skupić się na lepszej współpracy ze strony Rosji w identyfikowaniu wyraźnych priorytetów współpracy finansowej, co doprowadzi do lepszego planowania i wieloletniego programowania pomocy, gwarancji, iż każda pomoc finansowa udzielona władzom rosyjskim przyczynia się do podniesienia demokratycznych standardów w Rosji oraz zwiększenia współwłasności projektów wytypowanych do finansowania.
Chciałbym również podkreślić potrzebę skutecznych uwarunkowań politycznych oraz gwarancji, że pomoc dla Białorusi będzie miała natychmiastowy i bezpośredni wpływ na obywateli i nie będzie wykorzystywana przez władze przeciw ich politycznym oponentom. Unia Europejska powinna skuteczniej wspierać społeczeństwo obywatelskie i partie polityczne stające w obronie demokracji.
Niedawne wydarzenia geopolityczne u wschodnich sąsiadów Unii Europejskiej podkreślają wagę dalszego rozwoju europejskiej polityki sąsiedztwa poprzez lepsze dostosowanie jej do potrzeb partnerów, co obejmuje zwiększenie zaangażowania UE w regionie Morza Czarnego.
Marianne Mikko  
Jako szefowa delegacji Mołdawii do Parlamentu Europejskiego jestem naturalnie zainteresowana rozwojem wschodniego wymiaru ENPI.
Całkowicie rozumiem i popieram interesy południowych państw członkowskich Unii Europejskiej, jeśli chodzi o wspieranie rozwoju południowego wymiaru ENPI. Jednocześnie jestem przekonana, że nie możemy zaniedbywać naszych wschodnich sąsiadów. Z punktu widzenia bezpieczeństwa i dobrobytu naszego wspólnego domu, zarówno nasi wschodni, jak i południowi sąsiedzi są dla nas równie ważni.
Według obecnego systemu, który będzie obowiązywał do 2010 roku, fundusze ENPI są podzielone nierówno - 70% dla krajów południowych i zaledwie 30% dla wschodnich. Rozmowy na temat nowego finansowania rozpoczną się w tym roku. Mam szczerą nadzieję, że w ich wyniku obecny system zostanie zmieniony, a fundusze będą w przyszłości dzielone równo, tak jak należy.
Z uwagi na wydarzenia, które miały miejsce ostatniego lata - tu nawiązuję do konfliktu rosyjsko-gruzińskiego - nasi wschodni sąsiedzi słusznie mogą oczekiwać większego wkładu ze strony UE w zagwarantowanie stabilności. Zaangażowanie UE nie może się ograniczać tylko do deklaratywnego wsparcia politycznego, ale musi również obejmować rzeczywistą współpracę oraz pomoc we wdrażaniu reform.
Jestem niezmiernie szczęśliwa, że Estonia jest jednym z 15 członków założycieli utworzonego ostatnio Sąsiedzkiego Funduszu Inwestycyjnego. W obliczu obecnej recesji gospodarczej przydzielenie kwoty 1 miliona euro to duży gest - i konkretny.
Toomas Savi  
na piśmie. - Panie przewodniczący! Podzielam wyrażoną w sprawozdaniu opinię, że "partnerstwo wschodnie nie powinno przeszkadzać w uzyskaniu członkostwa UE tym krajom sąsiadującym, które chciałyby się o nie ubiegać”. Środek zachęcający w postaci ewentualnego przyszłego członkostwa stanowi nieodłączny element partnerstwa wschodniego, ponieważ tworzy podstawę dla udanego podejścia warunkowego.
Chociaż postęp w kierunku całkowitego urzeczywistnienia demokracji przebiega różnie w poszczególnych krajach - na Białorusi jest on znikomy, podczas gdy na Ukrainie i w Gruzji podjęto pewne znaczące działania - to Unia Europejska powinna zawsze utrzymywać, że państwa sąsiednie na wschodzie mają możliwość przystąpienia do UE, ponieważ dążenia do funkcjonującej demokracji, rządów prawa i przestrzegania praw człowieka mogą czasami być tak wyczerpujące, iż grozi to ponownym pogorszeniem sytuacji.
Podstawowym celem Europejskiego Instrumentu Sąsiedztwa i Partnerstwa oraz środkiem zachęcającym do przystąpienia w stosunku do Armenii, Azerbejdżanu, Gruzji, Mołdawii, Ukrainy i Białorusi jest zapewnienie nieustannego postępu w kierunku skonsolidowanej demokracji w tych krajach.
