Wywóz i przywóz niebezpiecznych chemikaliów (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku dziennego jest sprawozdanie sporządzone przez Johannesa Bloklanda w imieniu Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego wywozu i przywozu niebezpiecznych chemikaliów - C6-0439/2006 -.
Stavros Dimas
komisarz. - (EL) Pani przewodnicząca, szanowni państwo! Najpierw pragnę złożyć Parlamentowi Europejskiemu, a w szczególności sprawozdawcy, panu Bloklandowi, sprawozdawcom-cieniom i Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz pani Mann i Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii podziękowania i gratulacje za ich znakomite sprawozdania i opinie wyrażone podczas pierwszego czytania.
Przez ostatnie 30 lat, poprzez swoją politykę i prawodawstwo w zakresie ochrony zdrowia publicznego i środowiska naturalnego, Unia Europejska poczyniła znaczne postępy w zmniejszaniu zagrożeń, jakie stwarzają substancje chemiczne, nie tylko w Unii Europejskiej, ale także na całym świecie. Unia Europejska jest nieprzerwanie ważną stroną międzynarodowych konwencji, w tym konwencji rotterdamskiej w sprawie stosowania procedury uprzedniej świadomej zgody na niektóre niebezpieczne chemikalia i pestycydy w handlu międzynarodowym. Rozporządzenie (WE) nr 304/2003 Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczące wywozu i przywozu niebezpiecznych chemikaliów transponuje postanowienia konwencji rotterdamskiej do prawa wspólnotowego. W wielu aspektach rozporządzenie nie ogranicza się do postanowień konwencji rotterdamskiej, ale idzie dalej, zapewniając wyższy poziom ochrony dla państw przywożących chemikalia.
Dnia 10 stycznia 2006 r. Trybunał Sprawiedliwości Wspólnot Europejskich wydał wyrok uchylający rozporządzenie (WE) nr 304/2003, uznając, że rozporządzenie to powinno mieć podwójną podstawę prawną, to jest art. 133 i 175 ust. 1 Traktatu. Skutkiem tego celem niniejszego wniosku jest przyjęcie nowego rozporządzenia mającego ww. podwójną podstawę prawną. Jednocześnie działając na podstawie swojego sprawozdania w sprawie zgromadzonego dotychczas doświadczenia w stosowaniu odpowiednich procedur, Komisja Europejska zaproponowała określone zmiany techniczne do przepisów rozporządzenia. Sprawozdanie to zostało przedłożone Parlamentowi Europejskiemu i Radzie wraz z niniejszym wnioskiem. Komisja Europejska zaproponowała następujące zmiany do rozporządzenia.
Po pierwsze proponowane jest wprowadzenie określonych odstępstw od podstawowego wymogu uzyskania wyraźnej zgody w państwach przywozu przed dokonaniem wywozu. Takie odstępstwa mają zastosowanie tylko wtedy, gdy spełniane są określone warunki i nie udzielono odpowiedzi na wniosek pomimo tego, że Komisja Europejska i organ krajowy wyznaczony przez państwo wywozu podjęły odpowiednie środki. Wprowadzenie tych odstępstw ma na celu stworzenie pewnego rodzaju elastyczności, przy jednoczesnym zachowaniu wysokiego poziomu ochrony, który jest rzeczywiście wyższy od poziomu ochrony przewidzianej w konwencji rotterdamskiej.
Po drugie proponowane jest wprowadzenie możliwości stosowania odstępstwa od wymogu uzyskania wyraźnej zgody w przypadkach, w których chemikalia wywożone są do państw członkowskich OECD, pod warunkiem spełnienia określonych warunków.
Po trzecie przepisy dotyczące terminu ważności wyraźnej zgody zostały uściślone. Ponadto przypadki udzielenia wyraźnej zgody poddawane są okresowym przeglądom. Takim przeglądom poddawane są także przypadki, w których zaakceptowany został dowód alternatywny.
Po czwarte określone zostały procedury i środki umożliwiające organom celnym dostęp do informacji, ponieważ w większości państw członkowskich takie organy odgrywają zasadniczą rolę w zapewnianiu przestrzegania przepisów rozporządzenia, szczególnie w zakresie kontroli wywozu.
Pani przewodnicząca! Pragnę wyrazić moje zadowolenie z wysiłków, które wszyscy podjęliśmy w celu osiągnięcia porozumienia w sprawie niniejszego rozporządzenia podczas pierwszego czytania. Komisja Europejska jest gotowa zaakceptować kompromisowy pakiet poprawek w celu zapewnienia możliwości osiągnięcia porozumienia podczas pierwszego czytania.
Johannes Blokland
sprawozdawca. - (NL) Pani przewodnicząca! Jako sprawozdawca w sprawie przywozu i wywozu chemikaliów cieszę się bardzo, że mogę tutaj poinformować, że osiągnęliśmy dobry rezultat podczas pierwszego czytania. Pragnę zatem podziękować wszystkim tym, którzy nad tym pracowali. Mam tutaj na myśli w szczególności sekretariat Komisji Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności oraz sprawozdawców-cieni i ich współpracowników, którzy wykazali się wspaniałą postawą, udzielając mi wsparcia. Bardzo doceniam także dobrą współpracę z Radą, a szczególnie z prezydencją portugalską, a także z Komisją Europejską.
Jest to techniczne złożony wniosek, a debata nad nim była czasem bardzo gorąca, szczególnie w kwestii ustalenia, jakie rozwiązanie jest najlepsze dla środowiska naturalnego. Uważam, że naszym najważniejszym osiągnięciem jest to, że dzięki temu nowemu rozporządzeniu handel niebezpiecznymi chemikaliami będzie prowadzony w sposób etyczny.
Szczególnie zależało nam, aby działać zgodnie z zasadą, którą znają państwo jako najważniejsze przykazanie: "nie czyń drugiemu, co tobie niemiłe”. Choć jest to zasada znana od czasów starożytnych, którą można znaleźć nie tylko w Piśmie Świętym, ale także w innych religiach, zastosowanie jej przez nas wywołało tradycyjne dyskusje.
W rzeczywistości pierwotny wniosek Komisji Europejskiej zawierał bardzo liberalne rozwiązania, dopuszczające wywóz niebezpiecznych chemikaliów za milczącą zgodą. Takie właśnie rozwiązanie zaproponowała Komisja Europejska, choć szczególnie w przypadku państw rozwijających się istotne jest zagwarantowanie pełnej przejrzystości co do przedmiotu przywozu. Mówimy przecież tutaj o substancjach zakazanych w Unii Europejskiej lub objętych ścisłymi ograniczeniami. Uważam, że osiągnięte porozumienie to dobry wynik. Oznacza to, że w przypadku niebezpiecznych substancji zagwarantowane zostały ochrona i podnoszenie świadomości państw rozwijających się.
Pani przewodnicząca! To nowe rozporządzenie transponuje we właściwy sposób postanowienia międzynarodowej konwencji rotterdamskiej, która została przyjęta w 1998 r., ale która formalnie obowiązuje dopiero od 2004 r. Mogę zatem z całego serca zalecić, aby wszyscy głosowali jutro za przyjęciem zawartego z Radą porozumienia.
Pani przewodnicząca! Podsumowując, pragnę także zaapelować do Rady i Komisji Europejskiej, aby zrobiły wszystko, co w ich mocy, w celu rozszerzenia wykazu substancji zawartego w konwencji rotterdamskiej. Wykaz ten obejmuje obecnie około 40 substancji. Bez wątpienia do oceny i ewentualnego uwzględnienia w tym wykazie wskazanych zostało 200 substancji. Musimy energicznie zabrać się do pracy nad włączeniem innych substancji, szczególnie ze względu na konieczność ochrony państw rozwijających się.
Erika Mann
sprawozdawczyni komisji opiniodawczej ITRE. - (DE) Pani przewodnicząca! Pragnę złożyć szczególne podziękowania sprawozdawcy i Komisji Europejskiej oraz oczywiście Radzie. Przedstawiliśmy tutaj bardzo dobre sprawozdanie. My, członkowie Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii, nadaliśmy wysoki priorytet opracowaniu praktycznego rozporządzenia, którego celem jest kontrola międzynarodowego przywozu i wywozu niebezpiecznych chemikaliów w sposób rozsądny, logiczny i dostatecznie spójny, aby państwa przywozu mogły zrozumieć, co w Unii Europejskiej staramy się osiągnąć. Podstawowy problem stanowiło to, że uwzględniliśmy trochę nieszkodliwych substancji i trochę niebezpiecznych substancji, ale nikt nie był w stanie zrozumieć, co to wszystko oznacza w praktyce, wszystkie te substancje, które uwzględniliśmy w dodatku do międzynarodowego wykazu.
Rozpatrywany przez nas wniosek dotyczy dobrego rozporządzenia i mam nadzieję, że rozporządzenie to spotka się ze zrozumieniem na szczeblu międzynarodowym, aby mogło być również właściwie stosowane. Aspekty, które nie są rozumiane, nie będą oczywiście miały wiele sensu. Może to być równie niebezpieczne. Jeżeli coś nie jest rozumiane, nie będzie przynosić oczekiwanych rezultatów, niezależnie od wszystkiego.
Komisja Przemysłu jest zadowolona i pragnę szczególnie podziękować sprawozdawcy, panu Bloklandowi, za prowadzenie negocjacji z taką wytrwałością i takim rozsądkiem, że ostatecznie udało się osiągnąć dobry kompromis. Chcę tylko zaapelować, abyśmy nie starali się natychmiast rozszerzyć przedmiotowego wykazu, ale żebyśmy zbadali najpierw sytuację, co pozwoliłoby nam w rzeczywistości opracować i przyjąć akt prawny, który przyniósłby oczekiwane rezultaty.
Frieda Brepoels
w imieniu grupy PPE-DE. - (NL) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, szanowni państwo! Jak państwo wiedzą, rozważane przez nas rozporządzenie dotyczy wysoce technicznej kwestii. Skutkiem tego pierwotnie nie przewidywano debaty, ale teraz, kiedy mamy przecież możliwość wyrażenia swojej opinii, pragnę powiedzieć kilka słów w imieniu grupy PPE-DE.
Cieszę się także, że po kilku nieformalnych konsultacjach z Radą i Komisją Europejską osiągnęliśmy porozumienie już podczas pierwszego czytania. W rzeczywistości było to możliwe wyłącznie ze względu na wysiłki i otwartość naszego sprawozdawcy, który był gotowy wysłuchać każdej ze stron. Oczywiście dziękuję również Komisji Europejskiej i Radzie za wniesiony przez nie wkład.
Rozpatrywane przez nas obecnie rozporządzenie w sprawie przywozu i wywozu niektórych niebezpiecznych chemikaliów, oprócz podwójnej podstawy prawnej - art. 133 i 175 ust. 1 - oraz kilku zmian merytorycznych, wreszcie rzeczywiście ukierunkowane jest, jak podkreślił to wcześniej również sprawozdawca, na zmienioną procedurę wyraźnej zgody, określonej w art. 13. To przede wszystkim tej kwestii poświęcone były nieformalne dyskusje.
Uważam, że w niektórych przypadkach odpowiednia jest większa elastyczność, nie tylko ze względu na konieczność ochrony interesów państw europejskich w zakresie wywozu, ale także ze względu na konieczność zagwarantowania najwyższego poziomu ochrony środowiska naturalnego i zdrowia publicznego dla wszystkich zainteresowanych stron. Dzięki temu niektóre niebezpieczne chemikalia mogą być nadal wywożone bez wyraźnej umowy lub zgody, ale na szczegółowo określonych warunkach.
Uważam, że w swoim obecnym brzmieniu porozumienie zapewnia, że bezpieczny wywóz substancji jest gwarantowany, a nawet że odnośny poziom ochrony został podniesiony. Ten ostatni cel udało się w rzeczywistości ociągnąć dzięki temu, że Komisja Europejska usunęła część pierwotnego tekstu. Jako sprawozdawca-cień grupy PPE-DE jestem przekonana także, że we współpracy z Radą i Komisją Europejską osiągnęliśmy dobre, kompromisowe i wykonalne porozumienie. Mam nadzieję, że inni posłowie zaaprobują to wszystko w dniu jutrzejszym.
Gyula Hegyi
w imieniu grupy PSE. - Pani przewodnicząca! Po pierwsze przyjmuję z zadowoleniem sprawozdanie i oczywiście wdrożenie konwencji rotterdamskiej, stanowiącej istotną międzynarodową konwencję zakazującą obrotu kilkoma niebezpiecznymi substancjami chemicznymi.
Kwestia ta jest mi znana. Pełniłem funkcję sprawozdawcy-cienia grupy PSE w sprawie ograniczenia dotyczącego kilku substancji chemicznych, w tym zakazu dotyczącego sulfonianu perfluorooktanu (PFOS) i zakazu wywozu rtęci, a obecnie, wraz z innymi osobami, pracuję nad ograniczeniem dotyczącym azotanu amonu i innych substancji. W sprawach tych otrzymaliśmy znaczne wsparcie ze strony Johannesa Bloklanda.
Musimy zdać sobie sprawę, że zakaz na szczeblu europejskim czasem nie wystarcza. Przykładowo DDT i lindan są od wielu lat objęte zakazem w UE, ale ich obecność jest ciągle wykrywana w krwi naszych obywateli. Choć niektóre substancje chemiczne zostały objęte zakazem w UE, zdarza się często, że kilka przedsiębiorstw wielonarodowych produkuje i sprzedaje substancje chemiczne objęte zakazem w państwach trzecich, a szczególnie w państwach trzeciego świata. Następnie takie substancje są łatwo wwożone do UE jako składniki produktów, a ponadto są obecne w wodach oceanów, mórz i rzek oraz w powietrzu jako substancje zanieczyszczające środowisko naturalne. Wprowadzenie zakazu wywozu rtęci, w pełni popierane przez Parlament, wskazało nam właściwą drogę. Takie samo rozwiązanie jest niezbędne w przypadku innych niebezpiecznych substancji chemicznych.
Podkreślam znaczenie międzynarodowych konwencji dotyczących substancji chemicznych, takich jak konwencja rotterdamska, konwencja sztokholmska i strategiczne podejście do międzynarodowego zarządzania chemikaliami (SAICM), gdyż tylko takie instrumenty mogą przyczynić się do rozwiązania problemów związanych z substancjami chemicznymi na szczeblu międzynarodowym.
Marios Matsakis
w imieniu grupy ALDE. - Pani przewodnicząca! Ja również chciałbym pogratulować Johannesowi Bloklandowi znakomitego sprawozdania i godnej podziwu zręczności, z jaką zajął się wszystkimi kwestiami proceduralnymi związanymi z tym ważnym sprawozdaniem. Ponadto chciałbym podziękować Johannesowi Bloklandowi za szacunek i zainteresowanie, które okazał wszystkim sprawozdawcom-cieniom. Wniosek Komisji Europejskiej dotyczący rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady dotyczącego wywozu i przywozu niebezpiecznych substancji chemicznych, uwzględniający wspólne poprawki kompromisowe zgłoszone przez niemalże wszystkie grupy parlamentarne, zawierać będzie zestaw odpowiednich i bardzo potrzebnych przepisów, które najprawdopodobniej zapewnią ochronę zdrowia publicznego i środowiska naturalnego na wysokim poziomie. Poważne, budzące uzasadnione obawy problemy wywoływane przez pozbawionych skrupułów międzynarodowych handlarzy substancjami toksycznymi są dobrze znane i oczekuje się, że wdrożenie wniosku Komisji Europejskiej ułatwi wspieranie krajów rozwijających się w przeciwdziałaniu poważnym zagrożeniom dla dobrostanu swoich obywateli i dla naszego środowiska naturalnego.
Oprócz treści tego aktu prawnego należy także zwrócić uwagę na fakt, że do pewnego stopnia stanowi on dowód przydatności orzeczenia wydanego przez Trybunał Sprawiedliwości w sprawie z powództwa Komisji Europejskiej przeciwko Radzie i Parlamentowi Europejskiemu. Jednocześnie pojawia się pytanie, dlaczego takie działania musiały zostać w ogóle podjęte, a także dlaczego trzy podstawowe instytucje UE nie mogły znaleźć sposobu na załatwienie przedmiotowej sprawy polubownie, bez udziału Trybunału. Jak można się było spodziewać, taka skarga spowodowała opóźnienie, była kosztowna i do pewnego stopnia mogła wywołać międzyinstytucjonalną animozję, której można było uniknąć. Niemniej takie zdarzenie miało miejsce i musimy teraz o nim zapomnieć, choć być może powinno ono dla nas wszystkich stanowić nauczkę, aby w przyszłości podejmować mądrzejsze decyzje i w razie możliwości unikać występowania na drogę sądową.
Carl Schlyter
w imieniu grupy Verts/ALE. - (SV) Pani przewodnicząca! Pragnę podziękować Johannesowi Bloklandowi za znakomitą współpracę w trakcie całego procesu. Mija dziesięć lat od podpisania konwencji rotterdamskiej, kiedy to postanowiono, że wywóz niebezpiecznych chemikaliów wymaga uprzedniej zgody na piśmie. Przecież nie mamy tutaj do czynienia z dowolnymi chemikaliami. Przedmiotowy wykaz chemikaliów zawiera najniebezpieczniejsze chemikalia znane obecnie człowiekowi na świecie. Zajęło to więc dziesięć lat. Jedną z przyczyn takiego stanu rzeczy był upór Komisji Europejskiej w jej poprzednim składzie, która uważała, że jest to kwestia o charakterze wyłącznie handlowym. Dziękuję Stavrosowi Dimasowi za zapewnienie, że mamy obecnie odpowiednią podstawę prawną i możemy nadać sprawie dalszy bieg.
Negocjacje z Radą też nie zawsze były łatwe. Byłem zaskoczony, kiedy usłyszałem, że prezydencja uważa, iż toksyczne chemikalia, które w praktyce są zakazane w Unii Europejskiej, mogą być wywożone do państw trzecich przez długi okres bez uprzedniej zgody. Powodem tego było to, że Rada nie chciała stwarzać przemysłowi europejskiemu niekorzystnych warunków konkurencji. Nasz przemysł miałby jednak niekorzystne warunki konkurencji dopiero wtedy, kiedy dla przetrwania byłby zmuszony wywoływać zagrożenie dla zdrowia czy środowiska naturalnego lub naruszać prawo międzynarodowe. Niedorzeczne jest twierdzenie, że musimy naruszać konwencje międzynarodowe tylko dlatego, że inni nie przestrzegają obowiązujących zasad i norm. Równie dobrze można by twierdzić, że Unia Europejska powinna zająć się wywozem narkotyków, gdyż jeżeli tego nie zrobi, zrobi to mafia.
Cieszę się, że w końcu jesteśmy w stanie dojść do porozumienia i usunąć wreszcie lukę prawną dla wywozu bez zezwolenia. Mamy teraz akt prawny, który nie tylko obejmuje chemikalia objęte konwencją, ale także zawiera wymogi dotyczące innych chemikaliów, które w Unii Europejskiej podlegają ścisłej kontroli. Takie chemikalia muszą teraz przed wywozem zostać ocenione przez właściwe władze zgodnie z kryteriami ochrony zdrowia publicznego i środowiska naturalnego. Dobrze się stało, że okres stosowania wyłączeń został skrócony z 36 do 12 miesięcy. Dobrze się też stało, że włączone zostały chemikalia zawarte w wyrobach. Wreszcie mamy akt prawny, który jest do przyjęcia i jest lepszy od wniosku przedłożonego pierwotnie przez Komisję Europejską, choć mógłby być jeszcze lepszy, gdyby ochrona zdrowia publicznego i środowiska naturalnego miała pierwszeństwo nad dobrem przedsiębiorstw. Przecież jest to jedyny zrównoważony model gospodarczy.
Hiltrud Breyer
(DE) Pani przewodnicząca! Ja też chciałabym podziękować panu Bloklandowi. Cieszę się, że Parlament Europejski zmienił kurs i usunął tę wielką lukę prawną. Wiemy, że w państwach rozwijających się odnotowuje się ponad 1,5 miliona przypadków zatrucia i niemalże 30 tysięcy zgonów rocznie. Byłoby bulwersujące, gdyby wniosek Komisji Europejskiej został zrealizowany, ponieważ oznaczałoby to, że niebezpieczne chemikalia mogłyby być wywożone bez zgody państwa przywozu, gdyby nie uzyskano odpowiedzi w terminie 90 dni.
Stanowiłoby to także przypadek bardzo wątpliwej interpretacji przepisów w zakresie ochrony zdrowia publicznego i środowiska naturalnego, jeżeli byśmy nadal wywozili, kiedy przyjmujemy nowe przełomowe rozwiązania w zakresie bezpieczeństwa poprzez wprowadzenie najnowszej procedury certyfikacji pestycydów, podczas gdy robimy coś zupełnie przeciwnego w przypadku naszego wywozu. Unia Europejska nie powinna ograniczać się wyłącznie do zapewniania sobie wysokiego poziomu ochrony, ale także powinna wspierać zapewnienie podobnej ochrony państwom trzecim, a to paradoksalne złagodzenie przepisów dotyczących wywozu nie przyniosłoby Unii Europejskiej żadnej chwały.
Co więcej, potrzebujemy większej przejrzystości, jeśli chodzi o wywóz chemikaliów i pestycydów. Niezbędny jest lepszy system ujawniania ilości wyrobów wywożonych z państw członkowskich Unii Europejskiej. Mówimy tutaj przecież o przepływie towarów objętych ograniczeniami i zakazami, a my w poszczególnych państwach członkowskich potrzebujemy jak największej przejrzystości w tej dziedzinie. Potrzebujemy zatem więcej informacji dotyczących odnośnych ilości i poszczególnych państw członkowskich, z których wywożone są takie materiały.
Avril Doyle
Pani przewodnicząca! Ponieważ nie mamy jeszcze doświadczenia w stosowaniu tej procedury, a rozglądając się dookoła, zauważyłam, że wszyscy tu obecni zabrali już głos, czy oznacza to, że moje wystąpienie może trwać pięć minut? Zakładam, że co najmniej dwie, ponieważ tyle minut odebrano naszej stronie, aby umożliwić zadawanie pytań z sali. Musimy wyjaśnić tę sprawę.
Zabieram głos, aby wyrazić poparcie w sprawie tego ważnego rozporządzenia, będącego znowu przedmiotem prac komisji parlamentarnych i Parlamentu, ponieważ w wydanym 12 miesięcy temu orzeczeniu Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że pierwotnie powinno się zastosować zasadę podwójnej podstawy prawnej.
Najważniejszą kwestią, jaką chcę poruszyć w ramach procedury pytań z sali, są moje obawy co do podstaw prawnych i problemy, jakie napotkaliśmy, w związku z tym rozporządzeniem oraz z innymi aktami prawnymi. Podczas dyskusji nad poprawkami wiele czasu poświęca się na szczeblu komisji parlamentarnych i posiedzeń plenarnych na rozstrzygnięcie, czy należy zastosować zasadę jednej, czy też podwójnej podstawy prawnej, a także na wysłuchiwanie i rozważanie różnych opinii w tej sprawie.
Uważam, że nadszedł czas, aby Parlament dokonał oceny zastosowania określonych procedur - procedur stosowania różnych podstaw prawnych - w poszczególnych przypadkach, ponieważ często zastosowanie zasady podwójnej podstawy prawnej proponowane jest w Parlamencie lub w Radzie, a w tym ostatnim przypadku skutkuje zwróceniem nam danego wniosku legislacyjnego do ponownego rozpatrzenia, zanim osiągnięte zostanie wspólne stanowisko, z powodów, które nazwałabym brakiem należytej staranności legislacyjnej. Im większa będzie UE - a obejmuje obecnie 27 państw członkowskich i wykazuje tendencję do dalszych rozszerzeń, co przyjmuję z zadowoleniem - tym trudniej będzie zachować staranność podczas opracowywania aktów prawnych. Rzeczywiście powinniśmy zbadać, w jaki sposób postępujemy w takich przypadkach. Ciekawe zatem jest, że w tym przypadku ma miejsce coś innego. W rzeczywistości Trybunał Sprawiedliwości stwierdził, że w tej konkretnej dziedzinie konieczne jest zastosowanie zasady podwójnej, a nie jednej podstawy prawnej. Nasze zadanie byłoby zasadniczo łatwiejsze, gdybyśmy mogli zastosować zasadę jednej podstawy prawnej, ponieważ zastosowanie zasady podwójnej podstawy prawnej bardzo często jest przywilejem prawników.
Zastanawiam się, czy komisarz mógłby dokładnie wskazać, jakie wyzwanie stało przed Trybunałem Sprawiedliwości w odniesieniu do zastosowania zasady jednej podstawy prawnej i kto je podjął? Ponadto czy komisarz mógłby nam wyjaśnić szczegółowo, dlaczego sam Trybunał Sprawiedliwości postanowił, że niezbędne jest zastosowanie zasady podwójnej podstawy prawnej? Przyznano nam czas na ponowne przeprowadzenie odnośnej procedury i utrzymano w mocy sporne rozporządzenie do czasu przyjęcia go przez nas, że tak powiem, ponownie i z dużym zadowoleniem stwierdzam, że najwyraźniej dzięki pełnej współpracy wszystkich zainteresowanych stron dojdziemy do porozumienia w tej sprawie już podczas pierwszego czytania. Stanowisko komisarza w tej sprawie i w sprawie całokształtu wydarzeń dotyczących kontrowersji związanych z odpowiednią podstawą prawną, które spowodowały, że jesteśmy tutaj ponownie, byłoby bardzo mile widziane.
Przewodnicząca
Dałam pani więcej czasu, podobnie jak innym, ponieważ pięć minut to oczywiście niedużo, zważywszy że nie ma tu teraz zbyt wielu posłów, ale zrobiłam to tylko ten jeden jedyny raz.
Stavros Dimas
komisarz. - (EL) Pani przewodnicząca! Pragnę podziękować wszystkim moim przedmówcom za pozytywne uwagi.
W pełni uznaję i podzielam dążenie Parlamentu do osiągnięcia wysokiego poziomu ochrony zdrowia ludzi i środowiska naturalnego, szczególnie w państwach nieposiadających niezbędnej infrastruktury lub zdolności obchodzenia się z niebezpiecznymi chemikaliami.
Podzielam również w pełni pogląd, że Wspólnota Europejska powinna odgrywać główną rolę w ustanawianiu wspólnotowych ram prawnych w celu zapewnienia wysokiego poziomu ochrony. W wielu kwestiach rozporządzenie nie ogranicza się do postanowień konwencji rotterdamskiej, ale zawiera przepisy wykonawcze zapewniające wysoki poziom ochrony każdemu państwu świata, a nie tylko państwom-stronom konwencji.
Jestem przekonany, że ten przykład zachęci inne państwa do podjęcia podobnych działań i do przystąpienia do konwencji. Komisja Europejska podejmie wszelkie możliwe środki w celu poparcia konwencji rotterdamskiej w celu umożliwienia realizacji tych celów.
Odpowiadając na obawy wyrażone w odniesieniu do arsenu i rtęci, Komisja Europejska pragnie podkreślić, że zgodnie z art. 22 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 304/2003 jeżeli rudy arsenu zostaną objęte we Wspólnocie zakazem lub ścisłym ograniczeniem, przedłożony zostanie wniosek dotyczący odpowiedniego uzupełnienia załącznika. Ponadto Komisja Europejska podkreśla, że w Radzie i Parlamencie prowadzone są prace nad wnioskiem w sprawie wprowadzenia zakazu wywozu z Unii Europejskiej rtęci do państw trzecich, zakazu, który w okresie obowiązywania wykraczałby swoim zakresem stosowania poza wymóg uzyskania zgody nałożony konwencją rotterdamską i wspólnotowym rozporządzeniem transponującym postanowienia tej konwencji do wspólnotowego porządku prawnego.
Jeszcze raz pragnę podziękować sprawozdawcy i sprawozdawcom-cieniom za ich wysiłki i znakomity wkład, a szczególnie panu Bloklandowi. Komisja Europejska jest szczególnie zadowolona z wyników negocjacji i uważa wszystkie zaproponowane poprawki kompromisowe za nadające się do przyjęcia.
Jeśli zaś chodzi o podwójną podstawę prawną, byłoby w rzeczywistości dużo łatwiej i prościej, jeżeli mielibyśmy jedną podstawę prawną, ale dobrze znamy ten problem, który pojawia się bardzo często. W naszym przypadku, jeżeli dobrze pamiętam, zastosowanie ma art. 133 wraz z art. 175, podczas gdy w większości innych przypadków zastosowanie ma art. 95 wraz z art. 175. Oczywiście proponując podstawę prawną, kierujemy się zawsze opinią naszych służb prawnych. W tym przypadku, jak już to powiedziałem wcześniej, mieliśmy do czynienia z kwestiami dotyczącymi handlu oraz ochrony środowiska naturalnego i to stanowi podstawę orzeczenia Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości dotyczącego podwójnej podstawy prawnej.
Johannes Blokland
sprawozdawca. - (NL) Pani przewodnicząca! Pani Doyle i pan Matsakis podnieśli kwestię podstawy prawnej. Kwestię tę poruszył także komisarz Dimas, któremu pragnę również gorąco podziękować za odpowiedź.
Kiedy sam byłem sprawozdawcą, problemem było rzeczywiście to, że przyszedł do mnie przewodniczący Rady i powiedział: "My w Radzie jesteśmy jednomyślni co do tego, że mamy poważne problemy z przyjęciem art. 133 za podstawę prawną. Chcemy skorzystać z rady naszych służb prawnych i za podstawę przyjąć art. 175”.
Parlament zasięgnął opinii swoich służb prawnych, a nasze służby prawne były w pełni przekonane, że za podstawę prawną nie należy przyjmować art. 133, ale art. 175. Na tej podstawie doszliśmy wtedy do tego wniosku, niemalże jednomyślnie, przynajmniej w Radzie.
Byłoby w rzeczywistości lepiej, jeżeli nie zwrócilibyśmy się z tą sprawą do Trybunału Sprawiedliwości, ale podjęlibyśmy negocjacje z komisarzem, przewodniczącym Rady i Parlamentem w celu znalezienia politycznego rozwiązania tego problemu. Co się wtedy stało? Na szczęście rozporządzenie weszło w życie. Udało się. Rada uznała sprawę za pilną, podobnie jak Parlament. Jednakże odbyło się wiele dyskusji i w końcu okazało się, że żadna ze stron nie miała racji: Komisja Europejska, Rada i Parlament.
Trybunał Sprawiedliwości wydał niejako salomonowy wyrok, stwierdzając, że konieczne jest zastosowanie podwójnej podstawy prawnej, podczas gdy Rada i Parlament zakładały, że nie można tego zrobić, że to niemożliwe. W sytuacji takiej, jak ta, okazało się, że wszyscy nie mieliśmy racji, że straciliśmy kilka lat, choć na szczęście nie ze szkodą dla państw rozwijających się, ponieważ i tak prace były nieprzerwanie prowadzone.
W każdym razie poświęciliśmy tej sprawie sporo czasu. Uważam, że powinniśmy współdziałać w celu zapobieżenia powstawaniu takich problemów w przyszłości. Podnieśliśmy tę kwestię, kiedy komisarz Dimas wystąpił w ramach konsultacji wstępnych przed Komisją Ochrony Środowiska, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności.
Podnieśliśmy również tę kwestię podczas trzech posiedzeń z komisarzem Verheugenem i przewodniczącym Komisji Europejskiej, panem Barroso. Odnieśliśmy wtedy pozytywne wrażenie, że w rzeczywistości decyzji o zwróceniu się do Trybunału Sprawiedliwości nie podjęła Komisja Europejska, ale służby prawne. Uważam, że w przyszłości sprawę rozstrzygnięcia takiego problemu powinno się powierzyć politykom, a nie prawnikom.
Przewodnicząca
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się we wtorek 15 stycznia 2008 r.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Daciana Octavia Sârbu  
na piśmie. - (RO) Wniosek dotyczący rozporządzenia dotyczącego wywozu i przywozu niebezpiecznych chemikaliów stanowi poprawę w stosowaniu chemikaliów, ponieważ zdrowie ludności i środowisko naturalne jest chronione bardziej efektywnie. Celem tego rozporządzenia jest popieranie wspólnej odpowiedzialności eksporterów i importerów oraz wspieranie ich w ich wysiłkach w zakresie współpracy w celu zapewnienia kontroli międzynarodowego obrotu niebezpiecznymi chemikaliami. Nowe rozporządzenie zmienia definicję eksportera w celu uwzględnienia osób wywożących takie niebezpieczne chemikalia z Unii Europejskiej, niezamieszkujących na terytorium UE, zapewniając w ten sposób skuteczną kontrolę i nadzór przepływu niebezpiecznych chemikaliów.
Procedura uprzedniej świadomej zgody (PIC), zgodnie z którą w przypadku niektórych chemikaliów wymagana jest wyraźna zgoda państwa przywozu, jest także pomocna dla państw wywozu w uzyskiwaniu bardziej rzetelnych informacji dotyczących niebezpiecznych chemikaliów zakazanych ze względów ochrony środowiska naturalnego i zdrowia publicznego, które mogą być przewożone przez terytorium państw przywozu. Niemniej procedura PIC nie może zastępować skutecznych i stałych kontroli na granicach, a państwa członkowskie powinny współpracować w zapewnianiu skutecznego zarządzania przepływem tych niebezpiecznych materiałów na swoim terytorium.
Richard Seeber  
na piśmie. - (DE) Nowe rozporządzenie w sprawie przywozu niektórych niebezpiecznych chemikaliów i pestycydów obejmuje obecnie kilka praktycznych zmian technicznych. W przeszłości handel międzynarodowy w tej dziedzinie był stale ograniczany ze względu na bariery administracyjne. Powodem tego było istnienie wymogu uzyskania od państwa przywozu wyraźnej zgody przed wysłaniem odnośnych towarów. Nie ma wątpliwości, że uzyskanie takiej zgody jest absolutnie niezbędne w przypadkach dotyczących potencjalnie niebezpiecznych substancji i z tego powodu jest to wymóg, który należy zachować.
Zasada pomocniczości jest przecież jednym z filarów Unii i istotne jest, aby państwa członkowskie zachowały możliwość określania substancji niebezpiecznych, które mogą być przewożone przez ich granice.
Jednakże z punktu widzenia wolnego handlu musimy zachować pewnego rodzaju elastyczność w tej dziedzinie. Większe pole manewru ułatwia także zapobieganie sytuacjom, w których państwa o niedostatecznie jeszcze rozwiniętym systemie nadzoru przywozu nie były wykorzystywane przez eksporterów, których działania nie są skutecznie monitorowane. Zawarty obecnie kompromis bierze pod uwagę takie względy i nie tylko zapewnia, że obrót potencjalnie niebezpiecznymi chemikaliami prowadzony jest w sposób odpowiedzialny, ale także pozostawia niezbędne pole manewru, skutkiem czego międzynarodowy handel towarami może nadal być sprawnie prowadzony.
