1. Pakistan: moord op de gouverneur van Punjab, Salman Taseer
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de zeven ontwerpresoluties over Pakistan.
Marietje Schaake
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, er is een fundamentele strijd aan de gang in Pakistan en er moet een eind komen aan het extremisme dat we hebben gezien, met name aan de onrechtvaardige blasfemiewetten. Deze leiden tot een klimaat van angst en onverdraagzaamheid en in het ergste geval tot extremisme.
De strijd tegen het extremisme is geen eenvoudige taak en daarom hebben de Pakistaanse regering en al die burgers die het erover eens zijn dat intolerantie en extremisme onaanvaardbaar zijn, onze steun nodig. We moeten doorgaan met het uitroeien van het terrorisme.
De gouverneur, de heer Taseer, is uit pure onverdraagzaamheid met geweld om het leven gebracht door een lijfwacht van zijn eigen veiligheidsdetachement, door iemand die hem had moeten beschermen. Zijn dochter, Shehrbano, heeft een brief geschreven die gepubliceerd is in The New York Times, waaruit ik graag zou willen citeren, omdat ik denk dat zij precies de kern raakt. Het is ook heel goed om ter nagedachtenis van haar vader haar woorden te gebruiken.
Zij zegt over de dader: 'De heer Qadri en zijn medestanders hebben die dag misschien een grote eik geveld, maar ze zitten er jammerlijk naast als zij denken dat ze erin zijn geslaagd de stem van mijn vader tot zwijgen te brengen of de stemmen van miljoenen zoals hij die geloven in de seculiere visie van de grondlegger van Pakistan, Muhammed Ali Jinnah'. Voorts zegt zij: 'Er zijn mensen die zeggen dat de dood van mijn vader de laatste nagel in de doodskist was van een verdraagzaam Pakistan en dat de liberale stemmen van Pakistan nu tot zwijgen zullen worden gebracht. Maar we hebben een groot en moedig man begraven, doch niet de moed waarmee hij andere mensen inspireerde'.
Ook anderen spraken hun veroordeling uit over de blasfemiewetten, zelfs conservatieve politici. We moeten hier in het Europees Parlement onze steun daaraan geven. De dochter van gouverneur Taseer heeft Europese politiek en mensenrechten gestudeerd aan het Smith College, maar nog te veel mensen in Pakistan worden opgeleid in madrasa's. We moeten ervoor zorgen dat de jongere generatie kansen krijgt, en leert hoe men in een pluralistische samenleving als die van Pakistan met elkaar moet samenleven.
Tomasz Piotr Poręba
auteur. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, een aantal weken nadat de regeringscoalitie van Pakistan op vallen stond, is het land opgeschrikt door het op klaarlichte dag neerschieten van de gouverneur van Punjab. Salman Taseer was gouverneur van de rijkste en dichtstbevolkte provincie van het land en daarnaast een belangrijk politicus van de regerende partij. Hij is gestorven omdat hij de morele kracht en de moed had om vrijlating te eisen van Asia Bibi, een christelijke vrouw die op beschuldiging van godslastering ter dood is veroordeeld. Hij werd vermoord door één van zijn eigen veiligheidsagenten die zich had laten inspireren door moslimextremisten. Deze moord is niet alleen de zoveelste aanval op een hooggeplaatst politicus in Pakistan en het bewijs van het dramatisch lage veiligheidsniveau in dit land, maar bewijst vooral dat dit land aan het afglijden is naar een situatie waarin een deel van het leger, het gerechtelijk apparaat en de politieke elite zowel openlijk als in het geheim steun verlenen aan een politiek van concessies aan politieke en religieuze islamitische extremisten.
Gisteren hebben we in dit Parlement gedebatteerd over de vervolging van christenen. Vandaag hebben we een resolutie aangenomen over die kwestie. Het lijkt mij dat dit voor mevrouw Ashton en haar dienst ruimte biedt om diplomatieke en politieke druk uit te oefenen op de Pakistaanse autoriteiten, zodat die eindelijk beginnen met de strijd tegen religieus extremisme.
Eija-Riitta Korhola
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, het nieuws over de moord op gouverneur Taseer was schokkend, maar helaas niet verrassend. Ik kende Benazir Bhutto persoonlijk en minister Shabaz Bhatti is een persoonlijke vriend van mij geworden. Wat deze drie mensen met elkaar verbindt is de wonderbaarlijke moed waarvan zij blijk geven door zich als uitgesproken en zichtbare critici van de blasfemiewetten en het misbruik daarvan door extremistische groeperingen op te werpen.
De regering van Pakistan heeft inderdaad een aantal belangrijke stappen gezet om de rechten van minderheden te verbeteren, bijvoorbeeld door het toekennen van minimumquota voor overheidsbanen. Daarnaast heeft de regering een commissie gevormd om alle discriminerende wetgeving te herzien, waaronder ook de blasfemiewet. Het werk is echter nog niet klaar. Weliswaar is er een aantal belangrijke stappen gezet, maar zo lang er nog mazen in de wetgeving zijn, zoals in de huidige blasfemiewet, die zo groot zijn dat terroristen en extremisten hun eigen agenda kunnen doorvoeren, is het moeilijk om te geloven dat men zich werkelijk inzet voor democratie.
Ik hoop dat we met deze resolutie uiting kunnen geven aan onze blijvende solidariteit met de regering van Pakistan in de strijd tegen het terrorisme en de verspreiding van extremisme.
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg
auteur. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, exact acht maanden geleden, op 20 mei, heeft het Europees Parlement een resolutie over de godsdienstvrijheid in de Islamitische Republiek Pakistan aangenomen. Vandaag staat het thema opnieuw op de agenda als gevolg van het religieus gemotiveerde doodsvonnis tegen de vijfenveertigjarige Asia Bibi, en de moord op de gouverneur van de provincie Punjab, Salman Taseer, die haar publiekelijk heeft verdedigd.
Het blijkt dat de situatie van acht maanden geleden niet is verbeterd. Integendeel, zij is zelfs nog verder achteruit gegaan. Je kunt tegenwoordig in Pakistan je leven verliezen voor zowel zogenaamde godslastering, als de vrijheid van meningsuiting, in dit geval voor openlijke uitspraken over een vonnis. De moord op gouverneur Taseer laat zien dat we te maken hebben met een bijzonder netelige situatie. Pakistan is een land dat door religie zodanig verdeeld is geraakt dat zowel aan de christelijke als aan de islamitische kant mensen sterven, inclusief vertegenwoordigers van de lokale elites. Wie openlijk de herziening van het Pakistaanse wetboek van strafrecht steunt, in het bijzonder sectie 295 C waarin sprake is van de doodstraf voor godslastering, loopt ook het risico te sterven.
Wij moeten echter de Pakistaanse politici vragen om moed, vooral de leden van de oppositie, bijvoorbeeld de Pakistaanse Moslimliga die de hervorming van het wetboek door de regering blokkeert. We kunnen ook het ministerie van Minderheden steunen en de regering van premier Gilani helpen met zaken als de verbetering van de kwaliteit van de journalistieke berichtgeving in de media of van het lesmateriaal op de scholen. Het Europees Parlement bemoeit zich vandaag niet met de binnenlandse zaken van Pakistan, maar wijst slechts op artikel 20 van de Pakistaanse grondwet uit 1973, waarin de vrijheid van godsdienst is gewaarborgd.
Marie-Christine Vergiat
auteur. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn betoog beginnen met te zeggen dat ik de gezamenlijke resolutie over Pakistan en in het bijzonder over de moord op gouverneur Taseer, met veel belangstelling heb gelezen. Deze staat in een vreemd contrast met de resolutie die we vanmorgen hebben aangenomen over christelijke minderheden.
Wij allen in deze vergaderzaal - naar ik hoop althans - hechten aan de vrijheid van meningsuiting, van geweten en van godsdienst. We zouden in gelijke mate begaan moeten zijn met degenen die het slachtoffer zijn van vervolging op grond van hun keuzen op godsdienstgebied, met inbegrip van degenen die besluiten van godsdienst te veranderen en ook wanneer zij niet meer in God geloven.
Als we godsdienstfundamentalisme in al zijn vormen willen bestrijden, moeten we alle slachtoffers van dit fundamentalisme gelijk behandelen. Geen enkele religie is of was ooit gevrijwaard van wat ik onaanvaardbare uitwassen zal noemen. Laten we denken aan de massamoord op Amerikaanse Indianen, vooral in het Caribisch gebied en Latijns-Amerika. Laten we denken aan de trieste periode van de kruistochten, de inquisitie of de godsdienstoorlogen tussen katholieken en protestanten. Laten we denken aan het antisemitisme dat in de twintigste eeuw zulke verwoestende gevolgen heeft gehad en dat min of meer latent voortleeft in een aantal EU-landen.
Alle godsdiensten hebben hun fundamentalisme en de eerste slachtoffers van dat fundamentalisme zijn vaak de gematigde gelovigen van dezelfde godsdienst. In dat opzicht is de moord op Salman Taseer, gouverneur van de provincie Punjab, een schoolvoorbeeld. Deze man is vermoord omdat hij een toonbeeld van tolerantie was en hij het gewaagd had de in zijn land geldende wetgeving inzake godslastering en het misbruik hiervan door extremistische groeperingen aan de kaak te stellen in zaken zoals die van Asia Bibi, een christelijke vrouw die uit hoofde van het Pakistaanse Wetboek van Strafrecht ter dood is veroordeeld wegens godslastering.
De lof die groepen fanatici zijn moordenaar hebben toegezwaaid is nog onverdraaglijker. Laten we niet vergeten dat deze wet inzake godslastering in de eerste plaats voor moslims geldt, dat ze alle religieuze minderheden treft, in het bijzonder vrouwen, maar ook vakbondsleden, journalisten en advocaten, en dat mensen uit al deze groepen ook dikwijls beroofd worden van hun fundamentele vrijheden, als ze al niet gedwongen worden onder te duiken.
Daarom is het hoog tijd dat de Commissie en de Dienst voor extern optreden hun beleid veranderen, en ik zou graag willen, mijnheer de Commissie, dat u ons een gedetailleerd overzicht gaf van de overeenkomst met Tunesië en van de overeenkomst inzake democratie en mensenrechten met Pakistan, en dat Tunesië ons en u tot lering strekt.
Jean Lambert
auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat wij allemaal ons medeleven willen betuigen aan de familie en vrienden van Salmaan Taseer, de door de regering van Pakistan aangestelde gouverneur van Punjab, en we denken hier vandaag aan zijn duidelijke steun voor Asia Bibi - een controversieel en zelfs gevaarlijk standpunt, zoals hij wist.
We zijn terecht geschokt door zijn dood en door de reactie van een deel van de bevolking daarop, maar we moeten ook niet vergeten dat velen om hem hebben gerouwd en dat ook in alle openbaarheid als een publieke daad hebben gedaan. Dit is een prijzenswaardige daad, zoals bijvoorbeeld ook de actie die werd ondernomen door de regelgever voor de media tegen bepaalde media naar aanleiding van hun berichtgeving over de vermeende moordenaar.
Zoals we echter weten, brengt de blasfemiewetgeving in Pakistan het leven van Pakistaanse burgers in gevaar, of het nu gaat om moslims, christenen of anderen, zoals vele sprekers vanmiddag reeds hebben gezegd. We zijn ons ervan bewust dat Pakistan een jonge democratie is, geconfronteerd met grensconflicten, en dat het land recentelijk ook met een overstromingsramp en deze week nog met een aardbeving te kampen heeft gehad. We weten dat de regering het moeilijk heeft, maar we erkennen ook dat zij onze steun nodig heeft bij de ontwikkeling van de democratie in Pakistan, en vooral ook in de politieke strijd tegen het extremisme en voor universele mensenrechten, en het is onze taak als democratische parlementariërs om al diegenen te helpen die zich inzetten voor positieve veranderingen en hun de stem te geven die anderen hun willen ontzeggen.
We vragen de regering van Pakistan bovendien om actie te ondernemen, bovenal om de bezwaren weg te nemen ten aanzien van het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten - dat zij met een groot aantal voorbehouden hebben geratificeerd - en daar hebben we bij het recente delegatiebezoek aan Pakistan ook op aangedrongen. We willen ook dat zij hun inspanningen voortzetten om de blasfemiewet te wijzigen omdat dit een wet is waar vaker misbruik van wordt gebruikt dan dat deze correct wordt toegepast.
Tunne Kelam
namens de PPE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, wij allen veroordelen met kracht de brute moord op de gouverneur van Punjab op 4 januari. Deze moord werd gepleegd naar aanleiding van het verzet van de heer Taseer tegen de beruchte blasfemiewet die wordt gebruikt als een juridische rechtvaardiging voor de vervolging en onderdrukking van andere religieuze groeperingen.
Wanneer we onze bezorgdheid uiten over de toegenomen invloed van extremisten in Pakistan, realiseren we ons ook dat gematigde moslims en de Pakistaanse regering, waar de heer Taseer een invloedrijk lid van was, een groot verlies hebben geleden en we willen hun ons medeleven betonen.
Het verontrust ons dat de jonge juristen de moordenaar hebben geprezen, maar we nemen er ook kennis van dat een overweldigende meerderheid in de Pakistaanse samenleving deze moord heeft veroordeeld. Het is belangrijk dat invloedrijke religieuze autoriteiten ertoe hebben opgeroepen de blasfemiewetgeving te wijzigen, en dit is ook onze eis. We wensen de Pakistaanse autoriteiten alle succes bij het vergroten van hun inspanningen om het extremisme aldaar te bestrijden.
Mitro Repo
namens de S&D-Fractie. - (FI) Mijnheer de Voorzitter, bij de moord op de gouverneur van Punjab, Salman Taseer, gaat het in wezen om de religieuze intolerantie in de Pakistaanse samenleving. Taseer was een van de weinigen die zich publiekelijk durfde te verzetten tegen de Pakistaanse wet inzake godslastering. Hij had de president gevraagd gratie te verlenen aan Asia Bibi, een christelijke vrouw die ter dood is veroordeeld wegens godslastering, en had haar ook in de gevangenis opgezocht. Het lot van een burger die zich tegen onrecht verzet is hard en wreed in het Pakistan van vandaag. Zal het lot van Asia Bibi hetzelfde zijn als zij gratie krijgt? Wordt zij dan ook vermoord?
Wij moeten ons afvragen of een land als Pakistan mag profiteren van de handelsvoordelen die de Europese Unie biedt. Het Parlement moet van de eerbiediging van de mensenrechten een fundamenteel element maken wanneer de Europese Unie de verordening bespreekt inzake de toekenning van autonome handelsvoordelen als noodhulp aan Pakistan.
Kristiina Ojuland
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de moord op gouverneur Salmaan Taseer is niet alleen een persoonlijke tragedie maar ook een tragedie voor de democratie in Pakistan.
Alle betreurenswaardige incidenten en kwesties die in de resolutie worden beschreven, vormen met elkaar een intimiderend teken dat de Pakistaanse samenleving aarzelt bij het streven naar secularisering en dat het religieus extremisme toeneemt.
Hoe kan Pakistan zichzelf ook maar een democratie noemen als de door de grondwet gewaarborgde godsdienstvrijheid volledig wordt genegeerd door de toepassing van de blasfemiewetten, waartegen wijlen Salmaan Taseer zich zo heeft verzet.
Ik wil graag dat de Europese Unie nadenkt over de implicaties van de toepassing van zulke inhumane wetten voor de betrekkingen met Pakistan. Het zou in vele opzichten beter zijn voor Pakistan als het de blasfemiewetten introk en de straffen die op die wetten zijn gebaseerd herriep. Daarnaast zou de regering van Pakistan de maatregelen die zijn genomen om de verspreiding van gewelddadig extremisme tegen te gaan, moeten intensiveren.
Geweld roept geweld op en ik ben er volledig van overtuigd dat Pakistan zich de escalatie naar een totale burgeroorlog met extremistische groeperingen zoals de Taliban niet kan permitteren.
Ryszard Czarnecki
namens de ECR-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, opnieuw hebben we het over Pakistan, opnieuw is er een probleem, opnieuw is er een politieke moord gepleegd. We houden ons inderdaad voor de zoveelste keer met dezelfde zaak bezig. Een paar maanden geleden was er ook al een resolutie over Pakistan. Het probleem komt steeds als een boemerang terug. Volgens mij is het nodig om op deze plaats een opmerking te maken over de onacceptabele tolerantie voor islamitische imams die in Pakistan, bijvoorbeeld in Pesjawar, publiekelijk oproepen tot moord in ruil voor bijvoorbeeld een financiële beloning. Dat is daadwerkelijk gebeurd en een reactie van de Pakistaanse autoriteiten bleef uit. Het mag duidelijk gezegd worden: door niet te reageren maken zij zichzelf in zekere zin medeverantwoordelijk.
William  Dartmouth
namens de EFD-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik vraag het woord voor een persoonlijk feit. Ik heb heel wat tijd doorgebracht met Salmaan Taseer toen we allebei nog in de twintig waren. We waren vrienden. Salmaan stuurde mij een brief, naar mijn adres in het Parlement, om mij te vragen zijn persoonlijke gast te zijn in het huis van de gouverneur in Punjab. Die brief bereikte mij na de moord op gouverneur Taseer.
Salmaan was een charmante, charismatische en bijzonder intelligente man. Hij was ook zeer bekwaam en heeft veel bereikt. Hij was representatief voor de beste tradities van Pakistan - een vroom moslim maar absoluut geen fundamentalist. Zoals reeds gezegd, Salmaan heeft zich krachtig ingezet voor een christelijke vrouw die was veroordeeld op grond van de blasfemiewetten. Hij heeft die steun met zijn leven moeten betalen. Het was een politieke moord.
Pakistan is meer dan een groot ontwikkelingsland. Het is ook een land met meer dan twintig kernkoppen. Ik ben hier vandaag in de allereerste plaats naartoe gekomen om uiting te geven aan mijn diepe bedroefdheid, maar ik moet ook mijn bezorgdheid uitspreken - ons aller bezorgdheid - voor Pakistan.
Thomas Mann
(DE) Mijnheer de Voorzitter, de gewelddadige moord op Salmaan Taseer, gouverneur van Punjab, die altijd optrad als pleitbezorger van religieuze tolerantie, toont de wereld dat extremistische krachten een steeds grotere positie innemen. Tienduizenden mensen gingen na deze wrede daad de straat op om te demonstreren, niet om zich tegen de moord uit te spreken, maar om hun steun voor de dader te betuigen. Salman Taseer was een uitgesproken tegenstander van de Pakistaanse wetgeving inzake godslastering, waarin is bepaald dat op godslastering de doodstraf staat. Zoals door een aantal collega's al werd genoemd, werd onlangs Asia Bibi, een christen, ter dood veroordeeld omdat zij de profeet Mohammed zou hebben beledigd.
Als gematigd lid van de politieke partij PPP was Salmaan Taseer een van de grootste tegenstanders van extremisme. Zijn dood verzwakt de regering, die al op wankelen staat na het vertrek van een coalitiepartner. Er zijn slechts 3 miljoen christenen binnen de totale Pakistaanse bevolking van 160 miljoen. Welk lot wacht deze minderheid, die zich altijd vreedzaam heeft opgesteld?
Europa moet in actie komen en de delegatie voor de betrekkingen met de landen in Zuidoost-Azië, waarvan ik ondervoorzitter ben, zal de mensenrechtenbeweging volledig blijven steunen. Deze moord moet grondig worden onderzocht en de dader en de mensen achter hem moeten worden berecht.
Justas Vincas Paleckis
(LT) Mijnheer de Voorzitter, de situatie in Pakistan is inderdaad heel ingewikkeld, en daarbij zijn zowel binnenlandse als externe factoren in het spel. Gebeurtenissen als een politieke moord vanuit een religieus motief, en dan nog op zo een belangrijke persoon, brengen direct het hele land en de hele samenleving in beroering. Dit soort schokkende gebeurtenissen kunnen het land in een gevaarlijke richting sturen, in een richting van toenemend religieus fanatisme en beperking van de mensenrechten. Onze resolutie zou er mede voor moeten zorgen dat er een andere koers wordt gevaren en de Pakistaanse regering in deze situatie toch nog de kracht vindt de mensenrechten te versterken en het religieus fanatisme te bestrijden. Wij moeten krachtige steun betuigen aan zulke stappen, evenals aan de onafhankelijkheid van rechters en de bescherming van rechters in complexe blasfemiezaken.
Csaba Sógor
(HU) Ik heb meermalen mijn uitdrukkelijke steun betuigd aan stevig optreden van de EU als het gaat om de verdediging van de mensenrechten in derde landen. Ook in het kader van de gebeurtenissen in Pakistan doe ik dit, omdat een dergelijke stellingname duidelijk maakt dat Europa degenen die hun stem verheffen voor tolerantie, vrijheid van godsdienst en gelijke behandeling van minderheden niet in de steek laat. Wij weten dat christenen in veel landen daadwerkelijk worden vervolgd. Een leider als Salman Taseer is niet alleen in Pakistan nodig. Juist daarom moet de Europese Unie elke gelegenheid aangrijpen om via de Europese Dienst voor extern optreden het belang van haar gemeenschappelijke waarden eendrachtig over te brengen. Vrijheid van godsdienst is zo'n gemeenschappelijke waarde. Als wij onze stem niet verheffen tegen de gruwelijkheden die worden begaan tegen christenen of andere religieuze minderheden, kunnen wij ook ons eigen geloof niet serieus nemen.
Sergio Paolo Francesco Silvestris
(IT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, Europa kan niet werkeloos blijven toekijken wat er in Pakistan gebeurt. De moord op de gouverneur van Punjab, Salman Taseer, is een zeer ernstige en afschuwelijke daad, en heeft de situatie afgelopen maanden drastisch verslechterd.
De verdeling tussen christenen en moslims wordt steeds scherper, maar de wet op blasfemie blijft de oorsprong vormen van veel schendingen van de fundamentele vrijheden. Iemand die zich daartegen verzet of die, zoals de gouverneur van Punjab, enkel zegt tegen deze regel te zijn, wordt vermoord.
De gouverneur is om het leven gebracht omdat hij gematigd was, omdat hij gematigde standpunten innam en de moed had om uiting te geven aan zijn verzet tegen deze en andere regels die in strijd zijn met de fundamentele vrijheden. Als Europa niet op een duidelijke en krachtdadige manier optreedt, biedt het geen enkele hulp aan degenen die dapper strijden voor een doel dat onze steun verdient.
Pino Arlacchi
(EN) Mijnheer de Voorzitter, een paar punten van kritiek op de manier waarop sommige groeperingen van het Europese publiek en binnen dit Parlement met Pakistan en zijn strijd tegen het terrorisme omgaan.
Er wordt te vaak uitgehaald naar de Pakistanen en er wordt voorbijgegaan aan de inspanningen die de Pakistaanse regering en het maatschappelijk middenveld ondernemen om extremisme te bestrijden. Het moet voor iedereen heel duidelijk zijn dat 90 procent of meer van het Pakistaanse volk tegen terrorisme gekant is en dat men daar een zeer hoge prijs voor betaalt.
De dood van gouverneur Salmaan Taseer is door een overweldigende meerderheid van het volk veroordeeld, ook door de meest prominente religieuze geleerden. De gematigde moslims en alle regeringsautoriteiten hebben ook een groot verlies geleden en dat moet door iedereen ten volle worden erkend.
Anneli Jäätteenmäki
(FI) Mijnheer de Voorzitter, vrijheid van godsdienst is een van de fundamentele mensenrechten. Zij wordt echter overal ter wereld bijna dagelijks geschonden. Dat is niets minder dan wrede intolerantie.
De wet inzake godslastering werd ingevoerd tijdens de militaire dictatuur die in de jaren tachtig in Pakistan heerste. Het is onaanvaardbaar dat de wet wordt gebruikt om religieuze minderheden te onderdrukken en elk jaar tientallen mensen ter dood te veroordelen. De Europese Unie moet resoluut en adequaat optreden om de Pakistaanse autoriteiten over te halen deze wrede wet in te trekken.
Charles Tannock
(EN) Mijnheer de Voorzitter, toen gouverneur Salmaan Taseer werd begraven, kreeg ik het gevoel dat samen met hem iedere hoop op een gematigd, stabiel Pakistan werd begraven. Aanleiding voor deze walgelijke moord op een toegewijde en verlichte publieke persoon was zijn streven naar hervorming van de draconische Pakistaanse blasfemiewetten. In het bijzonder heeft hij zich sterk gemaakt voor de zaak van een christelijke vrouw die momenteel op executie wacht - dat is toch niet te geloven - nadat zij veroordeeld was voor het beledigen van de islam.
Wij hebben in dit Parlement reeds lange tijd aangedrongen op hervorming of schrapping van deze ellendige blasfemiewetten, die vaak worden ingeroepen tegen religieuze minderheden. Deze moord onderstreept de groeiende radicalisering van de Pakistaanse samenleving. Als Jinnah nog zou leven, zou hij geschokt zijn.
Er waren maar weinig mainstream-politici die Salmaan durfden te volgen en een hervorming van de blasfemiewetten voor te stellen en nu zullen er nog minder zijn die dit kunnen doen. Ze zullen bang zijn. In plaats daarvan prijzen gewelddadige radicalen en fanatici - met inbegrip, ben ik bang, van vooraanstaande juristen - de moordenaar en vragen om zijn vrijlating. Zij lijken de ideeënstrijd te winnen in Pakistan. Het binnenlands terrorisme is daardoor tot bloei gekomen; een verschijnsel waarvan we vorige week opnieuw een staaltje hebben kunnen aanschouwen.
Kan de EU nu nog wel strategische betrekkingen onderhouden met een land dat zo instabiel is, met name ook gezien onze royale concessies op het gebied handel en steun?
Seán Kelly
(EN) Mijnheer de Voorzitter, we praten hier over een dubbele tragedie: in de eerste plaats de executie van een onschuldig man en in de tweede plaats het feit dat dit werd gedaan door iemand die geacht werd hem te beschermen, zijn bodyguard. Ik voel en leef in het bijzonder mee met zijn familie, omdat we nog maar een week geleden in andere omstandigheden een vergelijkbare ervaring hebben gehad, toen een mooi 27-jarig meisje uit Ierland dat op huwelijksreis was in Mauritius, in haar eigen slaapkamer om het leven werd gebracht toen zij personeel betrapte bij diefstal uit haar kamer. Ze wurgden haar, gooiden haar in het bad en probeerden de indruk te wekken dat het zelfmoord was. De omstandigheden zijn anders maar het resultaat is hetzelfde: de dood van een onschuldig persoon.
Voorts maakte ik enkele weken geleden deel uit van de EU-VS-delegatie naar Amerika, waar wij ook de minister van Buitenlandse Zaken van Pakistan hebben ontmoet. Hij kwam op mij over als een bijzonder redelijk, verstandig, weldenkend mens en hij benadrukte dat het bij godsdienst gaat om tolerantie en dat we die boodschap aan extremisten en fundamentalisten duidelijk moeten maken.
Jaroslav Paška
(SK) Mijnheer de Voorzitter, wat vooral zo alarmerend is aan de moord op de gouverneur van Punjab, Salman Taseer, is de achtergrond van deze misdaad.
Het feit dat deze moord is gepleegd met zwijgende toestemming van Pakistaanse geestelijk leiders en dat plaatselijke advocaten de moordenaar steunen, betekent dat in de Pakistaanse maatschappij moord op grond van godsdienstige intolerantie wordt geaccepteerd. De Pakistaanse wetten op godslastering maken het mogelijk godsdienstige minderheden te vervolgen en zelfs met de doodstraf te bedreigen, zoals het geval is met Asia Bibi, een moeder van vijf kinderen die in de gevangenis haar straf afwacht.
Daarom kunnen we werkelijk niet onverschillig staan tegenover wat er gebeurt. De druk die we uitoefenen op de Pakistaanse regering is geheel legitiem en ik verwacht dezelfde reactie van alle vrije en democratische machten in de wereld. We kunnen tenslotte in deze tijd, in het derde millennium, de brute middeleeuwse praktijken van tirannen die het geloof misbruiken niet tolereren.
Csanád Szegedi
(HU) Mijnheer de voorzitter, geachte afgevaardigden, allereerst wil ik vaststellen dat de situatie in Pakistan niet alleen in het onderhavige geval maar ook meer algemeen tamelijk verontrustend is. Wij kunnen niet doen alsof de problemen in Pakistan ver van ons af staan, want wij weten heel goed dat de problemen in de regio van Centraal-Azië, of het nu gaat om economische of etnische problemen of zelfs om emigratievraagstukken, zich vroeg of laat uitbreiden naar het gebied van de Europese Unie. De problemen in Pakistan verdienen daarom ten zeerste onze aandacht. Er zijn twee problemen waaronder Pakistan nadrukkelijk gebukt gaat, namelijk enerzijds de voortdurende aanvallen uit Afghanistan en India en anderzijds, en dit is voor ons in de huidige vergadering het belangrijkst, de moslimextremisten, van wie ook Salman Taseer het slachtoffer is geworden. Om deze redenen vraag ik het Europees Parlement om Pakistan onze steun toe te zeggen, zodat er zo snel mogelijk een bevredigende oplossing komt voor de situatie.
Monica Luisa Macovei
(RO) De moord op gouverneur Salmaan Taseer, een stem voor tolerantie en minderheidsrechten in Pakistan, laat zien dat mensenrechten op grote schaal worden geschonden. Het uitoefenen van het recht op vrije meningsuiting en godsdienstvrijheid kan in Pakistan worden gestraft met gevangenis of zelfs de dood. Salmaan Taseer heeft de verdediging van niet alleen de godsdienstvrijheid maar ook de vrijheid en het leven van anderen met de dood moeten bekopen. Wij moeten onze steun geven aan hen die moedig vechten en hun leven wagen voor mensenrechten en democratie. Wij roepen de Pakistaanse autoriteiten op om de daders en hun medeplichtigen te straffen, en de wetgeving inzake godslastering af te schaffen.
Gerard Batten
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de moord op gouverneur Salman Taseer is een grove en tragische misdaad. Naar het schijnt is hij door een islamitische extremist om het leven gebracht omdat hij wijzigingen aan de blasfemiewet nastreefde. De moord is een tragedie voor Pakistan, maar wat betekent ze voor het Westen?
In plaats van met man en macht te proberen te voorkomen dat het islamitisch fundamentalisme zich wortelt in Europa, proberen we het met pappen en nathouden te paaien. Zo heeft een aantal rechtbanken in het Verenigd Koninkrijk het shariarecht erkend als rechtsbron. In sommige binnensteden is het shariarecht zelfs de facto het geldende recht. Het Europa dat de renaissance heeft voortgebracht, de verlichting, de industriële revolutie en de mirakels van het moderne wetenschappelijk tijdperk blijft nagenoeg passief tegenover een ideologie uit de zesde eeuw.
Regeringen zijn om redenen van politieke correctheid en vanwege de economische macht van een aantal islamitische landen bang een vuist te maken tegen deze ideologie. Het is van groot belang dat wij de gematigde en progressieve elementen in landen als Pakistan ondersteunen, maar eerst en vooral moeten we goed duidelijk maken dat het shariarecht en het islamitisch fundamentalisme niet thuishoren in een moderne, westerse, liberale democratie.
Cristian Dan Preda
(RO) Ten eerste wil ik zeggen dat ik de brute moord op de gouverneur van Punjab veroordeel. Hij was een prominente figuur in het politieke leven van Pakistan, die bekend stond om zijn moedige strijd tegen extremisme, intolerantie en fanatisme. Zeven maanden geleden heb ik hier gesproken over de noodzaak om snel een eind te maken aan de bepalingen betreffende misdaden tegen godsdiensten in de wetgeving inzake godslastering.
Ik wil u eraan herinneren dat de mogelijkheden tot misbruik op grond van deze wetten een sfeer van intolerantie scheppen en aanmoedigen tot geweld op religieuze gronden, en ook tot discriminatie, intimidatie en vervolging van religieuze minderheden. De zaak van Asia Bibi, die leidde tot de moord op gouverneur Taseer, is in dit opzicht een symbool. Ik ben van mening dat de Pakistaanse autoriteiten via maatregelen moeten laten zien dat zij zich inzetten voor de strijd tegen extremisme in dit land door de wetgeving inzake godslastering af te schaffen. Ik wil daarom hier de oproep herhalen tot de gematigde krachten in Pakistan die gedaan werd door de dochter van de overleden gouverneur van Punjab, Shehrbano Taseer.
Miroslav Mikolášik
(SK) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mijn medeleven betuigen aan het Pakistaanse volk vanwege het verlies van een zo belangrijke politieke persoonlijkheid als gouverneur Salman Taseer.
Het verontrust mij dat in het land nog steeds mensen met afwijkende geloofsovertuigingen en religieuze groeperingen, waaronder christenen, worden vervolgd. Een bekend voorbeeld hiervan is de vrouw die op grond van de sharia, op grond van toepassing van de wet op de godslastering, in afwachting is van de doodstraf. Het feit dat islamitische extremistische groeperingen nog steeds deel uitmaken van de veiligheidsdienst, draagt niet bij tot de stabiliteit in het land en geeft weinig vertrouwen dat het land wordt geregeerd volgens de regels van een rechtsstaat. Ik hoop dat het hervormingsproces in het land wordt geïntensiveerd en ik wil alle politieke krachten en godsdienstige instellingen oproepen om gematigdheid, tolerantie en wederzijdse respect tussen gemeenschappen meer te steunen.
Michael Gahler
(DE) Mijnheer de Voorzitter, Pakistan is in veel opzichten een kwetsbaar land. Het is in politiek opzicht kwetsbaar omdat de regering niet in staat is haar gematigde koers van politieke en economische stabilisering aan te houden en omdat het optreden van het leger tegen extremisten in de grensgebieden juist leidt tot meer verzet. Het is in economisch opzicht kwetsbaar omdat de wereldwijde financiële crisis en de verwoestende overstromingen het ontwikkelingsland een groot aantal jaren hebben teruggeworpen. Het is in maatschappelijk opzicht kwetsbaar omdat de sociale structuren zich de afgelopen decennia niet zodanig hebben ontwikkeld dat grote delen van de maatschappij aan de economische ontwikkeling kunnen deelnemen.
Als Europese Unie moeten we daar de dialoog met de politieke klasse aangaan en erop wijzen dat fundamentele economische en sociale veranderingen nodig zijn om de bevolking een beter vooruitzicht te bieden dan dat van extremisme en fundamentalisme.
Bernd Posselt
(DE) Mijnheer de Voorzitter, de ergste en meest gewelddadige regimes waren de antireligieuze regimes van de Jakobijnen, de nazi's en de communisten in Europa. Het past daarom niet dat mevrouw Vergiat religies in algemene zin aanvalt. Het is echter een feit dat religies vaak worden misbruikt voor ideologische doeleinden, en daar moeten we tegen optreden. Dat is bijvoorbeeld in Pakistan het geval.
Anderzijds moeten we niet vergeten dat Pakistan werd gesticht op religieuze gronden, bij de opdeling van Brits-Indië. Het is een land zonder geschiedenis, dat door de Britse koloniale macht werd gesticht als islamitische republiek toen het daar wegtrok. We moeten dus beseffen dat Pakistan een islamitisch land is. Tegelijkertijd moeten we erop aandringen dat dit land een tolerante grondslag krijgt en dat vrijheid van godsdienst wordt geëerbiedigd. Christenen moeten met meer respect dan voorheen behandeld worden en de EU moet daadkrachtiger optreden bij haar steun van deze groep. Want als Europa niet opstaat voor de christenen wereldwijd, wie dan wel?
Sari Essayah
(FI) Mijnheer de Voorzitter, menigeen heeft hier al gezegd dat Salman Taseer iemand was die met woord en daad kwetsbare vrouwen en vertegenwoordigers van religieuze minderheden verdedigde. Hij streed in het algemeen tegen onrecht. Taseer was voorstander van de democratische staat en sprak zich publiekelijk uit tegen de strenge wetten op godslastering en zei dat die door mensen zijn uitgevaardigd en daarom ook door mensen moeten worden gewijzigd.
Een aantal leden heeft hier al gesproken over hoe krachtig hij een christelijke vrouw verdedigde die ter dood was veroordeeld en hoe hij probeerde haar straf ongedaan te maken. Al deze daden in naam van rechtvaardigheid werden hem noodlottig. De Europese Unie moet de krachten in Pakistan steunen die hervormingen willen, omdat niet iedereen daar de fundamentalisten steunt. In haar buitenlands beleid moet de Europese Unie daarom verstandig overwegen wat haar standpunt is met betrekking tot de situatie in Pakistan.
Štefan Füle
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, uit dit debat blijkt nogmaals overduidelijk dat de Europese Unie diep geschokt is door de brute moord op de heer Salman Taseer, de gouverneur van de Pakistaanse provincie Punjab, op 4 januari jongstleden in Islamabad. De hoge vertegenwoordiger, mevrouw Ashton, heeft deze daad in haar verklaring van 4 januari streng veroordeeld, waarbij zij de Pakistaanse autoriteiten ertoe aanspoorde de daders van deze misdaad voor de rechter te brengen. Deze moord is juist daarom zo verontrustend omdat hij volgens berichten direct verband houdt met het feit dat de heer Taseer een christelijke vrouw, Asia Bibi, die op basis van een dubieuze aanklacht wegens godslastering tot de dood was veroordeeld, in bescherming had genomen.
Er dient te worden opgemerkt dat de hoge vertegenwoordiger, mevrouw Ashton, op 12 november 2010 haar grote zorgen uitsprak over het doodvonnis tegen mevrouw Asia Bibi. Zij riep Pakistan daarbij op de doodstraf af te schaffen en de mensenrechten, zoals gewaarborgd middels de internationale verdragen waar het land partij bij is, na te leven.
De Europese Unie heeft in het kader van de mensenrechtendialoog de voortdurende toepassing van de wetgeving inzake godslastering herhaaldelijk bij de Pakistaanse regering onder de aandacht gebracht. We weten dat de huidige vormgeving van de wetgeving inzake godslastering ruimte laat voor misbruik en dat deze vaak wordt ingezet tegen religieuze minderheden. Ook is ons bekend dat er valse aanklachten zijn ingediend ter vereffening van persoonlijke ruzies of voor doeleinden van persoonlijk gewin.
We voelen ons gesterkt door de stappen van de Pakistaanse regering in het verleden, toen deze probeerde de meest controversiële onderdelen van de wetgeving te wijzigen. Het beste zou uiteraard zijn dat de wetgeving inzake godslastering in haar geheel werd ingetrokken. Het is treurniswekkend dat er onder de bevolking wijdverspreide steun bestaat voor de moordenaar. Het stemt ons tot zorg dat er niet alleen fatwa's zijn uitgesproken tegen de heer Taseer, maar ook tegen andere publieke personen die zich uitgesproken hebben voor hervorming van de wetgeving inzake godslastering. Het mag niet langer worden getolereerd dat mensen straffeloos kunnen aanzetten tot haat en geweld.
De regering van Pakistan is verantwoordelijk voor de bescherming van haar burgers. Wij rekenen er dan ook volledig op dat zij alles in het werk zal stellen om hun veiligheid te waarborgen. Er wordt gezegd dat de moord op de heer Taseer een uiting is van groeiend extremisme en groeiende intolerantie in Pakistan. We dienen de situatie krachtig ter hand te nemen en zorgvuldig te bekijken hoe we moeten reageren, wel beseffend dat de regering en de democratische instellingen van landen meer in het algemeen nog altijd voor enorme uitdagingen staan. Maar laat ik geheel duidelijk zijn: er is geen enkel alternatief dan zich blijven inzetten voor de versterking van de democratische en progressieve krachten in de Pakistaanse samenleving.
De grondwet van Pakistan maakt expliciet gewag van de bescherming van de rechten van minderheden, en dus dient de regering in de geest daarvan het extremisme aan te pakken, niet alleen in de grensstreken, maar ook in de straten van de Pakistaanse steden. In het kader van onze ontwikkelingssamenwerking dienen we eerst en vooral de nadruk te blijven leggen op onderwijs en moet er een grotere inspanning worden geleverd om tolerantie binnen het onderwijssysteem te bevorderen, met name tolerantie jegens minderheden. De kwetsbare positie van leden van religieuze minderheden in Pakistan is ons maar al te goed bekend, en dan heb ik het niet alleen over christenen, maar ook over hindoes, sjiieten ahmadi's en anderen. De Europese Unie dient zich hard te maken voor het lot van al deze mensen en niet alleen voor een specifieke groep of godsdienst, want dit zou degenen die de afstand tussen christenen en moslims willen vergroten juist alleen maar in de kaart spelen.
We moeten onze inspanningen blijven richten op de volledige bescherming van eenieders recht op godsdienstvrijheid, zowel in Pakistan als elders.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt dadelijk plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Cristian Silviu Buşoi
schriftelijk. - (EN) Ik wil hiermede blijk geven van mijn diepe verontwaardiging over de moord op de heer Salman Taseer, de gouverneur van de Pakistaanse provincie Punjab, op 4 januari jongstleden, die werd ingegeven door zijn verzet tegen de Pakistaanse wet op godslastering. In onze westerse samenleving wordt moord beschouwd als de ernstigste vorm van misdaad. Het is dus heel moeilijk te bevatten hoe iemand een moord kan plegen als vorm van vergelding. Vrijheid van levensovertuiging en vrijheid van godsdienst zijn net zo belangrijk als vrijheid van meningsuiting. Inderdaad kunnen de verschillende vrijheden hierdoor met elkaar in botsing komen, maar dat neemt niet weg dat elke vorm van definiëring door regeringen van wat als godslastering beschouwd moet worden een onaanvaardbare beknotting is van de vrijheid van meningsuiting. Een moderne samenleving dient alle op niet kwetsende wijze geuite persoonlijke meningen als legitiem te beschouwen. Bovendien dienen - als Pakistan tenminste een tolerante samenleving wil worden - dergelijke op fundamentalistisch-godsdienstige gronden gepleegde barbaarse daden streng te worden bevoordeeld. Uit deze gebeurtenis blijkt eens te meer dat in sommige delen van de wereld er nog altijd geen sprake is van vrijheid van meningsuiting. Gezien de geschiedenis van zijn land was het heel moedig van Salman Taseer om zich tegen de wet op godslastering en voor de vrijheid van meningsuiting uit te spreken. Het is zeer betreurenswaardig dat hem dit uiteindelijk zijn leven heeft gekost.
