Bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Barbara Weiler, namens de Commissie interne markt en consumentenbescherming, over het voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties (herschikking) - C7-0044/2009 -.
Barbara Weiler
Mevrouw de Voorzitter, fungerend voorzitter van de Raad, commissaris, dames en heren, allereerst dank ik het team van schaduwrapporteurs van de Commissie juridische zaken en de Commissie industrie, onderzoek en energie, verder de collega's en alle anderen die aan dit uitstekende resultaat bijgedragen hebben. Zonder de constructieve en faire samenwerking met de Europese Commissie en het Belgische voorzitterschap zou het zeker niet tot dit resultaat gekomen zijn.
U zult zich voor kunnen stellen dat ik als rapporteur erg tevreden ben met het resultaat, enerzijds omdat we aanzienlijke verbeteringen ten opzichte van de oude richtlijn bewerkstelligd hebben, anderzijds omdat we nieuwe wegen gevonden hebben om aan de verbetering van de betalingsmoraal te werken. Het doel is bereikt, of liever gezegd, de koers is uitgezet die zal leiden tot verbetering van de liquiditeit in het midden- en kleinbedrijf en die investeringen in nieuwe producten, nieuwe banen en nieuwe productieprocessen veilig zal stellen.
Waarom was verbetering van deze richtlijn noodzakelijk? Deze wetgeving uit het jaar 2000 was niet bindend en weinig doeltreffend. De laatste jaren is de betalingsmoraal in bijna alle lidstaten verslechterd en dat al vóór de financiële en economische crisis. De wetshervorming komt ook tegemoet aan de kleinere bedrijven die in de Small Business Act de wens kenbaar maakten het betalingsgedrag in Europa in strakkere banen te leiden.
Wat de precieze resultaten betreft: we zijn een nieuwe weg ingeslagen. Er zijn nu strikte regels. Er is een algemeen geldende termijn van 30 dagen waarvan alleen in een klein aantal gevallen en na opgaaf van redenen afgeweken hoeft te worden. We hebben een hogere achterstalligheidsrente ingevoerd, namelijk 8 procent. We hebben voor de incassokosten een uniform bedrag gekozen en dat heel onbureaucratisch op 40 euro gesteld. En we hebben voor elkaar gekregen dat kleine bedrijven hun rechten makkelijker kunnen doen gelden dan voorheen.
De nieuwe weg kent echter ook positieve prikkels. Daarvoor zijn nieuwe instrumenten in het leven geroepen, zoals de vermelding van opdrachtgevers met een voorbeeldig betalingsgedrag, intensievere voorlichting van kleine bedrijven over hun rechten, mogelijkheden van termijnbetaling en het bevorderen van alternatieve bemiddelingsprocedures bij geschillen.
De nieuwe richtlijn is ook een voorbeeld van beter wetgeven en hij zal ook voor EU-instellingen gelden. Daar zijn wij in het bijzonder trots op, want hier zat niet iedereen op te wachten, zoals zich laat denken.
Natuurlijk waren er ook conflicten en een paar daarvan zou ik willen noemen. Ten eerste waren er aanvankelijk ook in het Parlement grote meningsverschillen. Alleen al uit de honderd ingediende amendementen blijkt dat we eerst intern door strijd nader tot elkaar moesten komen. De Europese Commissie was zeker niet altijd tevreden over onze keuzes, zoals met de uitbreiding van de wetgeving naar business to business, maar volgens mij heeft het al met al een goed resultaat opgeleverd.
Lastig was het met de Raad. Het is jammer dat de Raad zijn intentie om het midden- en klein bedrijf te helpen niet altijd waar kon maken. Ik betreur dat in het bijzonder voor de betrekkelijk rijke en goed georganiseerde landen als Duitsland en Oostenrijk.
Wat de belangenorganisaties betreft kan ik slechts zeggen dat die zich constructief opgesteld hebben, al konden wij natuurlijk niet altijd hun mening delen en hun voorstellen overnemen.
Tot slot nog de verdere stappen: we gaan ervan uit dat de Raad, na de stemming van morgen, als laatste ook tot een positief oordeel komt en dan kunnen de lidstaten deze richtlijn in nationaal recht omzetten. We gaan ervan uit dat het omzetten geen twee jaar hoeft te kosten en dat de lidstaten al in januari van het volgend jaar met de nationale omzetting beginnen.
Antonio Tajani
Mevrouw de Voorzitter, ik denk dat dit debat het einde markeert van een belangrijke werkperiode. De Commissie, het Parlement en de Raad hebben besloten hun krachten te bundelen ten behoeve van het midden- en kleinbedrijf (mkb) door de tenuitvoerlegging van de "Small Business Act”. Morgen zal er, naar ik hoop, een richtlijn worden aangenomen die ervoor zal zorgen dat een groot deel van het mkb in de Europese Unie een zucht van verlichting kan slaken.
Het aantal onbetaalde rekeningen stijgt al te lang: vorig jaar bedroeg de toename 8 procent, en momenteel bedraagt het totale bedrag aan oninbare vorderingen 300 miljard euro. Dit stelt het mkb voor enorme problemen. Bedrijven dreigen de deuren te moeten sluiten omdat ze niet langer kunnen overleven doordat grote ondernemingen en, vooral, overheden hun betalingsverplichtingen niet nakomen. Ik geloof dat de instellingen van de Unie klaar staan om de EU-economie een oppepper te geven. Wanneer de wetgeving die we op het punt staan aan te nemen volledig van kracht is, zal ongeveer 180 miljard euro weer in het economisch verkeer terechtkomen, wat betekent dat ten gunste van het mkb groei wordt gestimuleerd en innovatie-initiatieven worden bevorderd.
Zoals u weet vormen kredietmogelijkheden de sleutel tot de ontwikkeling en een groter concurrentievermogen van onze bedrijven. Ik denk daarom dat het besluit om deze door de Commissie voorgestelde richtlijn te steunen van groot belang is voor onze economie, omdat hiermee eindelijk een antwoord wordt geboden aan miljoenen Europese ondernemingen en hoop wordt gegeven aan miljoenen werknemers die een baan hebben dankzij het bestaan van deze ondernemingen die de ruggengraat van de economie vormen.
Ik wil het Belgische voorzitterschap graag bedanken voor zijn belangrijke bemiddelende rol, en ook alle leden van het Europees Parlement die in deze fase zo hard hebben gewerkt, om te beginnen mevrouw Weiler, de heer Baldassarre en de heer De Angelis, maar ook alle schaduwrapporteurs, die het mogelijk hebben gemaakt een positieve oplossing te vinden.
Met de harmonisatie van betalingstermijnen voor overheidsinstanties, die hun facturen straks binnen 30 dagen moeten voldoen, verwacht ik dat we een aanzienlijk extra bedrag in de kassen van bedrijven zullen brengen. Deze regels hebben als bijkomend effect dat ze die overheidsinstanties die hun betalingen ophouden sterk zullen aanmoedigen hun beheermethoden te moderniseren. In feite is het zo dat wanneer een overheidsinstantie goederen of diensten verwerft, zij de middelen daarvoor reeds heeft opgenomen in haar begroting. Het zou daarom niet moeilijk moeten zijn om schuldeisers op tijd te betalen. Benadrukt zij ook dat kortere betalingstermijnen leiden tot besparingen voor de overheid.
Een ander belangrijk punt in de overeenkomst is dat bedrijven zelf hun facturen binnen 60 dagen moeten betalen, tenzij de partijen andere voorwaarden, die niet onbillijk zijn voor de schuldeiser, zijn overeengekomen.
Afsluitend moet ik erop wijzen dat de lidstaten de vrijheid behouden om bepalingen te handhaven of in werking te doen treden die gunstiger zijn voor de schuldeiser dan die welke noodzakelijk zijn om aan deze richtlijn te voldoen. Met andere woorden, dit stuk wetgeving verhindert de lidstaten niet kortere betalingstermijnen of strengere straffen in te stellen.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, deze nieuwe richtlijn toont hoe vastbesloten de Unie is om de Europese bedrijven, vooral de kleine en middelgrote, een flinke impuls te geven om door de economische crisis te geraken - een crisis die de Commissie met een aantal acties wil aanpakken. We zijn zojuist met een mededeling over innovatie gekomen en volgende week presenteren we de mededeling over het nieuwe industriebeleid. Innovatie en industriebeleid kunnen niet van de grond komen zonder dat er kredietmogelijkheden beschikbaar zijn.
Morgen zal het Parlement, in overeenstemming met het voorzitterschap van de Raad en de Europese Commissie, concreet op deze verwachtingen reageren.
Francesco De Angelis
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik wil mevrouw Weiler bedanken voor haar uitstekende werk. Met deze bepaling beëindigt Europa een procedure die vele kleine en middelgrote bedrijven op hun knieën heeft gedwongen. Het Parlement onderneemt actie om ondernemingen in het mkb - de bedrijven die het kwetsbaarst zijn en het sterkst blootstaan aan de gevolgen van de crisis - te beschermen tegen liquiditeitsproblemen en problemen bij de toegang tot krediet. De huidige praktijk van het ophouden van betalingen brengt veel kleinere bedrijven op de rand van faillissement of daaroverheen, met de bijbehorende negatieve gevolgen voor de werkgelegenheid.
Daarom is de bepaling belangrijk: de maximale betalingstermijn wordt vastgesteld op 60 dagen en de interest op achterstallige betalingen op 8 procent, en het gebruik van voor de schuldenaar onbillijke contractuele voorwaarden wordt verboden. Met andere woorden, er komen welomschreven termijnen en stimulansen en er worden vooral ook geen uitzonderingen toegestaan. Deze maatregelen zijn opgesteld om het mkb te beschermen, onze economische en productieve structuren te stimuleren, en de werkgelegenheid te bevorderen.
Het is nu aan de lidstaten om snel doeltreffende stappen te zetten voor de tenuitvoerlegging van deze richtlijn, waarmee wordt bevestigd dat Europa bestaat, nuttig is en zich kan laten gelden.
Raffaele Baldassarre
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Tajani, mevrouw Weiler, dames en heren, ik heb met veel plezier en trots namens de Commissie juridische zaken bijgedragen aan de aanneming van deze richtlijn. Het gaat hier om een anticyclische maatregel van wezenlijk belang, waarbij bedrijven, vooral het mkb, zeer concreet baat hebben doordat er duidelijke betalingsvoorwaarden en bijpassende straffen worden vastgesteld die tijdige betaling door zowel overheidsinstanties als particuliere ondernemingen in de Europese Unie bevorderen. Wanneer alle betrokken partijen hun verplichtingen op tijd zouden nakomen, zou dat de Europese economie een injectie ter waarde van 300 miljard euro geven.
Er kan geen gemeenschappelijke markt en geen eerlijke concurrentie bestaan voordat er uniforme regels zijn vastgesteld die voor iedereen gelden. Dat is de motivatie achter de nieuwe richtlijn betreffende bestrijding van betalingsachterstand: overheidsinstanties worden erdoor gedwongen efficiënter en ethischer te handelen en de interne markt en de vrije mededinging worden geholpen zich homogeen te ontwikkelen, iets waar het mkb van zal profiteren.
Dit Parlement heeft een beslissende bijdrage kunnen leveren aan deze succesvolle uitkomst doordat het allerhande vormen van druk en tegenstellingen heeft overwonnen ten behoeve van het algemeen belang en het Europese productiesysteem.
Małgorzata Handzlik
Commissaris, collega's, het verheugt mij dat we vandaag de discussie die we de laatste maanden hebben gevoerd kunnen afronden. Iedereen die een rol heeft gespeeld bij de voorbereiding van de richtlijn weet dat het niet gemakkelijk was het eens te worden, ook al waren alle partijen zich bewust van het belang van de kwestie.
Ik denk dat de maatregelen waar we morgen over gaan stemmen goed nieuws zijn voor bedrijven, vooral die in het mkb, doordat ze hun facturen sneller betaald zullen kunnen krijgen. Het probleem van betalingsachterstanden is niet in alle lidstaten even groot. We moeten echter niet vergeten dat bedrijven functioneren in de gemeenschappelijke Europese markt en vaak actief zijn in verschillende lidstaten. Exploitanten van bedrijven moeten de garantie hebben dat hun facturen op tijd betaald zullen worden, ongeacht of het in Polen, Spanje, Frankrijk of Malta is.
Dames en heren, een journalist vroeg mij vandaag of deze richtlijn wel tanden heeft en wat de voornaamste instrumenten ervan zijn die tot gedragveranderingen in de markt zullen leiden. Welnu, naar mijn opvatting zijn de tanden te vinden in de verrekeningstermijn voor overheidsinstanties die maximaal zestig dagen bedraagt en niet kan worden verlengd. Het is uiterst belangrijk dat de exploitanten van bedrijven informatie ontvangen over de belangrijkste instrumenten van de richtlijn. Ze moeten weten dat ze recht hebben op een vergoeding voor de kosten die ze maken om verschuldigde bedragen in te vorderen, dat de betalingstermijnen zijn verkort en dat contractuele bepalingen die interest op betalingsachterstanden of vergoedingen voor gemaakte kosten uitsluiten, of die ongerechtvaardigd verlengde verrekeningstermijnen bevatten, eenvoudigweg oneerlijk zijn. Alleen dan zullen bedrijven gebruikmaken van de bepalingen van de richtlijn en eerbiediging eisen van de verrekeningstermijnen en andere rechten waarop ze recht hebben. Betalingsachterstand zou de uitzondering moeten zijn en niet de regel. Ik ben van mening dat de richtlijn een krachtig signaal doet uitgaan van de Europese instellingen dat dit precies is zoals het moet zijn. Ik dank iedereen voor zijn of haar medewerking en aandacht.
Bernadette Vergnaud
namens de S&D-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik wil eerst onze rapporteur, mevrouw Weiler, gelukwensen met het werk dat zij heeft verricht en het opmerkelijke compromis dat zij met de Raad heeft bereikt, aangezien het oorspronkelijke voorstel van de Commissie enkele aanzienlijke tekortkomingen vertoonde.
Ik wil graag terugkomen op vier belangrijke punten die in deze richtlijn zijn bewerkstelligd.
In de eerste plaats ben ik zeer verheugd dat er een waarborg is voor gelijke behandeling van de publieke en private sector. De Commissie verwachtte zwaardere sancties voor de publieke sector, ook al werkt de laatste in het algemeen belang. Dit kwam voort uit onwetendheid over de werkelijke stand van zaken betreffende de overheidsrekeningen en had kunnen leiden tot een concurrentienadeel voor private ondernemingen.
Een andere stap voorwaarts is de uitbreiding van betalingstermijnen naar zestig in plaats van dertig dagen voor openbare gezondheidsdiensten, die complexe begrotingsprocedures hebben. Voor de langere betalingstermijnen die hiervan het gevolg zijn, kunnen zij niet verantwoordelijk worden gehouden.
Nog even over betalingstermijnen: het was van essentieel belang om een verbod in te stellen op oneerlijke contractvoorwaarden die crediteuren treffen in overeenkomsten tussen ondernemingen. Dit komt vaak voor tussen een grote groep en een kleine of middelgrote onderneming.
Ten slotte, en dit heeft vooral te maken met de kleine en middelgrote bedrijven die slachtoffer zijn van uitstel van betalingen: de invoering va 8 procent rente in het geval van uitstel en compensatie voor inningskosten kunnen een aanmoediging voor deze ondernemingen zijn om schadevergoedingen te eisen. Tot nu toe neigden ze ertoe hiervan af te zien om niets in gevaar te brengen.
Ik ben daarom opgetogen dat ik kan stemmen voor deze tekst, die naar ik hoop werkelijke vooruitgang betekent voor de levensvatbaarheid en goede gezondheid van Europese ondernemingen; een vooruitgang die niet alleen nodig is voor een succesvollere, maar ook voor een eerlijkere interne markt.
Jürgen Creutzmann
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, morgen neemt het Europees Parlement een richtlijn ter bestrijding van betalingsachterstand aan die geschiedenis zal schrijven. Het is de eerste richtlijn die zich moeiteloos in drie zinnen laat uitleggen: ten eerste dienen publieke instanties voortaan altijd binnen 30 dagen te betalen als er geen kortere betalingstermijn is afgesproken en zich geen bijzondere omstandigheden voordoen die een betalingstermijn van ten hoogste 60 dagen nodig maken. Ten tweede hebben ondernemingen als zij een betalingstermijn overeenkomen gedurende 60 dagen contractvrijheid en betalingstermijnen van meer dan 60 dagen zijn niet langer toegestaan, tenzij deze nadrukkelijk overeengekomen en niet in hoge mate nadelig voor de crediteur zijn. Ten derde kunnen bij overschrijden van genoemde betalingstermijnen zonder voorafgaande aanmaning incassokosten ten bedrage van minstens 40 euro en een rente van minstens 8 procent boven de basisrentevoet van de ECB in rekening gebracht worden.
Met deze richtlijn is het mkb in Europa zeer geholpen. De liquiditeit verbetert erdoor en er hoeven minder kredieten bij banken opgenomen te worden. Debiteuren met een sterke marktpositie kunnen het mkb voortaan geen langere betalingstermijnen meer opdringen en dat is maar goed ook. Verder is het zo dat afzonderlijke lidstaten kortere termijnen voor betalingsverplichtingen in de tot nu toe gebruikelijke vorm mogen laten voortbestaan en we gaan ervan uit dat ze dat ook doen, want het is ondenkbaar dat deze betalingsachterstandsrichtlijn tot een verslechtering van het betalingsgedrag in de lidstaten zou leiden.
Europees opererende bedrijven kunnen er nu van op aan dat hun rekeningen uiterlijk binnen 60 dagen vereffend worden. Dat is een enorme verbetering, een nieuwe stap richting voltooiing van de Europese interne markt. We mogen dan ook zeer tevreden zijn met de tekst die ter stemming komt, want die ondersteunt het midden- en kleinbedrijf en komt de Europese interne markt ten goede.
Malcolm Harbour
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, namens mijn fractie en ook als voorzitter van de Commissie interne markt en consumentenbescherming wil ik met name de rapporteur, mevrouw Weiler, maar ook de vele collega's van de commissie die hier vandaag aanwezig zijn bedanken voor de geweldige samenwerking. Daarin betrek ik ook de Raad en de Commissie, want er wordt momenteel veel gepraat over 'slimme regelgeving' voor het verlichten van de regeldruk, maar ik denk dat dit een klassiek voorbeeld van slimme regelgeving is.
In de eerste plaats wordt hiermee de kern aangepakt van de problemen waarmee veel kleine bedrijven in deze zware economische tijden te maken hebben. We moeten erop aandringen dat de lidstaten dit voorstel zo snel mogelijk uitvoeren.
In de tweede plaats heeft de Commissie de minpunten en de pluspunten van de vorige richtlijn goed geanalyseerd. Ik merk hier op, dames en heren, dat dit de eerste richtlijn was waarbij de coördinatoren van de commissie overeenkwamen om de Commissie uit te nodigen om haar volledige effectbeoordeling van een voorstel te komen presenteren en dat dit voor honderd procent gebeurde. We kregen een zeer uitgebreide effectbeoordeling, waaruit duidelijk naar voren kwam wat er anders moest.
Wat volgens mij absoluut essentieel is, is dat er nu vooral ook van overheden wordt geëist dat zij zich aanpassen aan de normen die gelden voor de private sector en dat ze geen misbruik van hun positie kunnen maken ten opzichte van kleine leveranciers, omdat zij nu aan deze eisen moeten voldoen. Dit is het belangrijkste resultaat en ik wil in het bijzonder het Belgische voorzitterschap bedanken, dat hier vanavond ook aanwezig is, omdat het niet is ingegaan op verzoeken van bepaalde lidstaten om niet te hoeven voldoen aan de 60-dageneis.
We hebben tegen het Belgische voorzitterschap gezegd dat deze richtlijn volkomen zinloos is als het hierop zou ingaan. Het is absurd om overheden de hand boven het hoofd te houden.
Ik vind dit dus een goed voorbeeld van slimme regelgeving. Ik wil graag afsluiten met twee laatste observaties. Ten eerste moeten we ervoor zorgen dat dit op een goede en consistente wijze in elke lidstaat wordt doorgevoerd en ten tweede moet het leiden tot een cultuurverandering die inhoudt dat het absoluut niet langer aanvaardbaar is dat grote klanten kleine bedrijven uitbuiten door ze laat te betalen. Ik denk dat dat met deze richtlijn wordt bereikt.
Oreste Rossi
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, om te beginnen moet ik de heer Tajani bedanken voor zijn verklaring, waar ik mij van harte achter schaar.
Het gebeurt al te vaak dat overheidsinstanties slechte betalers blijken. Vaak brengen ze verder gezonde bedrijven in de problemen en brengen ze ernstige schade toe aan het concurrentievermogen van onze ondernemingen. Ze kunnen een vreselijke kettingreactie in gang zetten met grote maatschappelijke gevolgen die uiteindelijk ook weer kunnen terugslaan op de overheidsinstantie die aan de bron stond van het spoor van schade, in de vorm van hogere prijzen, kosten en dus uitgaven.
In dit licht is het nauwelijks verrassend als een klein bedrijf failliet gaat ten gevolge van een gebrek aan liquide middelen, vooral midden in een tijd van economische crisis en recessie zoals nu. Daarom is besloten strenge straffen in te stellen voor zulke betalingsachterstanden. Met de nieuwe parameters, zoals opgenomen in het aangenomen verslag, behouden particuliere ondernemingen de vrijheid contractuele voorwaarden uit te onderhandelen, maar worden er wel tijdsbeperkingen opgelegd (dertig plus dertig dagen), wordt de termijn waarbinnen overheidsinstanties particuliere ondernemingen moeten betalen bepaald op dertig dagen en komt er een nieuwe regel voor grote organisaties - zoals die welke actief zijn in het postwezen en de sectoren energie en vervoer - die, ondanks het feit dat ze uit openbare middelen worden gefinancierd, concurreren met particuliere ondernemingen, in die zin dat ze worden gelijkgesteld met particuliere ondernemingen en zich dus moeten houden aan de regels van de particuliere markt.
Zoals de commissaris en een aantal van mijn collega's hebben benadrukt is het nu aan de lidstaten om deze bepaling zo snel mogelijk ten uitvoer te leggen teneinde die bedrijven die nu nog in moeilijkheden verkeren nieuwe kracht te geven.
Csanád Szegedi
(HU) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, gelet op schuldenreeksen die ook de economie van Hongarije treffen en hinderen, moeten wij beslist een regulering verwelkomen die de invoering van een grotere betalingsdiscipline en de voorspelbaarheid van financiële procedures vergemakkelijkt en op die manier bijdraagt aan een verbetering van de situatie van financiële instellingen. Enerzijds verduidelijken de ingediende amendementen het oorspronkelijke voorstel, wat een verbetering is, en anderzijds verzwakken zij, in strijd met de oorspronkelijke doelen, de afschrikkende middelen uit het oorspronkelijke voorstel, vooral aan de kant van de instanties. Afwijken van de dertig dagen is vooral niet toegestaan in het geval van overheidsinstanties. Wij moeten achterliggende regels toepassen die deze termijn mogelijk maken. Wat sancties betreft moeten ondernemingen en instanties gelijk worden behandeld. Het basisdoel is het herstel van de economie en onmiddellijke betaling om de financiële stabiliteit van het mkb te verbeteren. Er worden in het voorstel geen voorzieningen getroffen om dit mogelijk te maken.
Misbruik makend van hun aanzienlijke aandeel en dominantie op de markt dwingen grote multinationals hun binnenlandse partners tot contracten met betalingstermijnen van 90 of 120 dagen, met mogelijke nationale sancties wanneer deze worden overschreden. De kwetsbare leverancier durft de sancties echter niet op te leggen, ook al wordt hij duidelijk door de wet gesteund, uit angst orders te verliezen. Om dit te voorkomen, moeten wij in elk geval wettelijke regelingen hebben, waarin verplichte strafheffingen worden vastgelegd voor betalingsachterstanden, waarbij zelfs de schuldeiser boetes moet worden opgelegd als hij zulke straffen niet gelast. Dank u voor uw aandacht.
Andreas Schwab
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het is in het Europees Parlement alleszins gebruikelijk om eerst de collega's te bedanken, maar bij deze richtlijn lijkt het mij werkelijk gepast aan iemand anders de voorrang te geven. Ik wil dus allereerst commissaris Tajani bedanken, die zich als haast geen ander voor hem ontvankelijk heeft getoond voor de wensen en gerechtvaardigde verlangens van het Parlement en daarmee in de Commissie aan de slag is gegaan. Dat was voor de samenwerking tussen Raad, Commissie en Parlement werkelijk een zeer heuglijke noviteit. Ik kan slechts bekrachtigen wat hierover eerder gezegd is: dat is smart regulation en daar kunnen we wel meer van gebruiken.
Maar ik denk dat het Europees Parlement ook het zijne gedaan heeft om ervoor te zorgen dat deze richtlijn uiteindelijk in de Raad in deze - door vele collega's al als positief beoordeelde - vorm zijn beslag krijgt. De parlementaire commissies voor juridische zaken en de interne markt hebben een gemeenschappelijke strategie gevolgd. Er is nauw samengewerkt, ook tussen de verschillende fracties onderling, en ik kan als vertegenwoordiger van de Europese Volkspartij mevrouw Weiler als rapporteur niet alleen alle verschuldigde dank maar ook respect betuigen voor het feit dat zij, die zelf aanvankelijk toch een ander standpunt innam, uiteindelijk de mening van meerderheid in de commissie als rapporteur in deze vergadering zeer consciëntieus en met veel nadruk verwoord heeft. Zonder haar was, ondanks de substantiële bijdragen van de schaduwrapporteurs, dit succes niet mogelijk geweest.
Ik wil tot besluit nog op één punt wijzen waar tot nu toe slechts terloops aandacht aan is besteed. Dat gaat om het vaste bedrag van 40 euro dat crediteuren voortaan in rekening gebracht kan worden als zij in gebreke blijven. Ik denk dat we heel wat uit te leggen hebben als deze maatregel eenmaal in nationaal recht is omgezet en consumenten ervan op de hoogte zijn gebracht, want bij een doorsneelevering is 40 euro inderdaad een forse sanctie op een betalingsverzuim. Mij dunkt dat de Europese Commissie en de lidstaten hiervoor nog met kracht in moeten werken op de openbare mening, om de consumenten ervan te doordringen dat deze maatregel nodig is voor het midden- en kleinbedrijf in Europa.
Alan Kelly
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag de commissaris bedanken voor zijn uitstekende commentaar eerder tijdens dit debat. Dit is uitstekende wetgeving en ik wil in het bijzonder mijn collega Barbara Weiler complimenteren met de manier waarop ze dit tot stand heeft gebracht. Het is absoluut fantastisch werk en een voorbeeld van het soort goede wetgeving dat we erdoorheen kunnen krijgen. Het levert een betere geldstroom op in onze economieën en is daarom goed voor de handel, voor kleine bedrijven en voor de maatschappij in het algemeen. Maar belangrijker is dat het ons van pas zal komen bij het grote vraagstuk waar we momenteel allemaal mee geconfronteerd worden, namelijk het creëren van werkgelegenheid.
Deze richtlijn biedt duidelijke, krachtige grondbeginselen waarmee aan de markten en aan de lidstaten kenbaar kan worden gemaakt dat betalingsachterstand niet langer meer zal worden getolereerd. Dit zou tot meer liquiditeit moeten leiden. Bedrijven die tijdig worden betaald zullen immers eerder van hun krediet gebruik kunnen maken, hun handel uitbreiden en werkgelegenheid genereren en creëren. Voorts weet ik van recente insolventierechtszaken in mijn eigen land, Ierland, met name in de bouwsector, dat de vele betalingsachterstanden uiteindelijk uitmonden in zware schulden en de bedrijven in grote problemen brengen. Dit is ook gebeurd met een bedrijf waar ik me nauw mee verbonden voel, en daar heeft het tot massaontslagen geleid.
Ik ben ook verheugd over de bepaling over het "positief benoemen”. Ik denk dat dit een goed idee is. Het is een beloning voor goede handelspraktijken en creëert stimulansen.
Laten we de boeren niet vergeten. De boeren hebben te lijden gehad van niet tijdig aangezuiverde betalingsachterstanden van verwerkende bedrijven en supermarkten. De grootwinkelbedrijven hebben daarbij gewonnen. Hopelijk bieden deze wetten hen een sterkere onderhandelingspositie zodat ook deze kwetsbare groep in de voedselketen beter kan worden beschermd.
Edvard Kožušník
(CS) Ik denk dat ik allereerst de rapporteur, mevrouw Weiler, moet bedanken voor haar goede werk, omdat het aanvankelijk absoluut niet gemakkelijk was. Desondanks ben ik van mening dat wij tevreden kunnen zijn met de uiteindelijke vorm van het verslag.
In tegenstelling tot het oorspronkelijke voorstel van de Commissie, dat volgens mij een beetje afweek van de praktijk, is deze nieuwe wijziging de realiteit in contractuele en handelsbetrekkingen dichter genaderd. Het voorstel is er vooral ook in geslaagd te vereenvoudigen en te verhelderen, wat ik als een fundamentele stap in de richting van begrijpelijker normen beschouw. Als er iets onderstreept moet worden, dan is het wel het feit dat wij, in tegenstelling tot het oorspronkelijke voorstel van de Commissie, erin zijn geslaagd vast te houden aan het beginsel van contractvrijheid in contractuele en handelsbetrekkingen. Tegelijkertijd is het zeer goed nieuws dat wij erin zijn geslaagd een bepaling aanvaard te krijgen waarin staat dat de communautaire instellingen dezelfde status hebben als overheidsinstanties in de lidstaten. Van nu af aan moeten de instellingen dus op tijd betalen, wat vooral zal worden gewaardeerd door de begunstigden van Europese financiering. Ik ben ook zeer blij dat wij de bespottelijke bepaling konden schrappen die stelde dat overheidsinstanties die één dag te laat betalen een vaste boete moeten betalen van 5 procent van het volledige verschuldigde bedrag bovenop de standaardrentevoet voor betalingsachterstand. Ik hoef niet te benadrukken welke impact deze bepaling zal hebben op de al onder druk staande overheidsbegrotingen.
Ik wil nogmaals de rapporteur en mijn collega's bedanken voor de grote inspanningen die zij hebben verricht om een gezamenlijk compromis te vinden over de vorm van dit verslag. Volgens mij was de energie goed besteed.
Anna Maria Corazza Bildt
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil me graag aansluiten bij de vele dankzeggingen en felicitaties omdat deze vanavond meer dan alleen een formaliteit zijn. Ik wil commissaris Tajani bedanken voor zijn persoonlijke inzet, de Raad voor zijn flexibiliteit en natuurlijk mijn collega's die dit compromis in eerste lezing hebben bereikt dat zo belangrijk is voor ons in het bedrijfsleven. Ik wil met name ook mijn vriendin Małgorzata Handzlik van de PPE bedanken.
Omdat ik zelf ook in het bedrijfsleven zat voordat ik toetrad tot dit Parlement, ben ik er mij ten volle van bewust dat betalingsachterstanden een ernstig probleem vormen voor kleine bedrijven. Soms leidt dit tot faillissementen. Andere keren betekent het in het beste geval onzekerheid en schade aan het bedrijf.
Het is natuurlijk een enorme prestatie dat we de betalingstermijn voor overheidsinstanties hebben kunnen beperken tot 60 dagen, aangezien overheidsinstanties, zoals commissaris Tajani net heeft gezegd, die betalingen alleen maar hoeven te verwerken, het is dus een kwestie van het verminderen van bureaucratie.
Maar ik ben ook blij dat we B-to-B (Business-to-business-transacties tussen bedrijven) hierin hebben opgenomen aangezien kleine bedrijven nu een duidelijk juridisch kader hebben dat hen in staat stelt om vorderingen in te stellen jegens grote bedrijven wegens achterstallige betaling, iets wat zij niet altijd durfden te doen.
Ik denk dat we een goede balans hebben gevonden tussen het respecteren van contractvrijheid - wat uitermate belangrijk is - en tegelijkertijd het verstrekken van de nodige instrumenten aan kleine bedrijven waarmee ze kunnen voorkomen dat ze door grotere bedrijven of de overheid worden gegijzeld. In plaats van hun tijd te verdoen met het invorderen van schulden, kunnen ze nu inzetten op het effectief uitoefenen van hun recht op betaling, rente en op compensatie.
Ik ben van mening dat deze overeenkomst moet dienen als een instrument om laattijdige betalingen te ontmoedigen en niet zozeer als een instrument om inning van achterstallige betalingen af te dwingen en, zoals Malcolm Harbour zei, om echt een cultuur te ontwikkelen waarin mensen op tijd gaan betalen. Dit zal ertoe leiden dat de interne markt beter gaat functioneren, wat natuurlijk alle belanghebbenden ten goede zal komen.
We hebben laten zien dat het Parlement concrete maatregelen kan nemen die echt een verschil maken, meer banen opleveren, en kleine en middelgrote ondernemingen ondersteunen. Waar het hier vooral om gaat is dat de Raad en de lidstaten hun verantwoordelijkheid nemen om ervoor te zorgen dat deze regels naar behoren worden toegepast.
Sylvana Rapti
(EL) Mevrouw de Voorzitter, mijn dank aan mevrouw Weiler, die volgens mij een duwtje in de rug heeft gegeven aan het mkb in heel Europa en op die manier aan Europa zelf. In deze moeilijke tijd voor de economie van de Europese Unie wordt nu een serieuze en substantiële poging gedaan de kleine en middelgrote ondernemingen te versterken. Wij weten allemaal dat betalingsachterstanden vaak de reden zijn waarom deze ondernemingen failliet gaan en er banen verloren gaan. Wij zijn er met veel pijn en moeite, maar met een grote wil compromissen te sluiten om banen te kunnen redden, in geslaagd een misschien nogal strikte maar zeker noodzakelijke en eerlijke overeenkomst te sluiten.
U zult zeker begrijpen dat ik, als Griek, persoonlijk met nog meer belangstelling en grote zorg naar deze kwestie kijk. Het feit dat Griekenland heeft ingestemd met betalingsmarges die als krap kunnen worden bestempeld, geeft aan dat wij de situatie in mijn land echt drastisch willen veranderen. De algemene betalingsregeling van dertig dagen houdt simpel gezegd in dat onze interne administratieve auditprocedures voor het goedkeuren van betalingen moeten worden gewijzigd. De uitzondering van zestig dagen, vooral in sectoren als de gezondheidszorg, biedt ons een marge voor betalingsprocedures die niet altijd gemakkelijk te controleren zijn.
Ik wil dat wij slagen - en ik denk dat wij dat zullen - omdat wij dat verplicht zijn tegenover de werknemers en ondernemers in Griekenland én Europa. Wij moeten kleine en middelgrote ondernemingen een kans geven met meer stimulansen te werken en voor gezonde groei te zorgen.
Janusz Wojciechowski
(PL) Betalingsachterstanden in handelstransacties treffen ook boeren en leveranciers van landbouwproducten. Heel vaak worden betalingstermijnen zeer ver vooruit geschoven en dit is een reden waarom de economische situatie van veel landbouwbedrijven verslechtert. Boeren ontvangen de betaling van hun producten vaak niet op tijd.
In het recente verslag-Bové nam het Europees Parlement het op voor de boeren en oordeelde dat de betalingstermijn voor dergelijke transacties niet langer mag zijn dan dertig dagen. Wij moeten ervoor zorgen dat deze termijn werkelijk in alle lidstaten van de Europese Unie wordt ingevoerd. Boeren moeten worden beschermd tegen de oneerlijke praktijken van handelsondernemingen en vooral die van de grote winkelketens.
Mario Pirillo
(IT) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Tajani, mevrouw Weiler, de richtlijn betreffende de bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties is een krachtige en belangrijke rechtshandeling van dit Parlement, dat de woordvoerder is geworden van de rechtvaardige verzoeken van het Europese midden- en kleinbedrijf, dat al jarenlang lijdt onder te late betaling van facturen. Dit is een zeer ernstig probleem, dat de ontwikkeling van ondernemingen heeft belemmerd en in sommige gevallen tot het faillissement heeft geleid van gezonde ondernemingen die al onder grote druk stonden van de hoge rentevoet van de banken.
Krachtens de overeenkomst die op 13 september tussen het Parlement en de Raad is gesloten, kunnen ondernemingen nu vertrouwen op gegarandeerde termijnen waarbinnen zij kunnen verwachten dat hun facturen worden betaald. Zowel de overheid als de private sector moet zich aan deze termijnen houden. De ontwerprichtlijn zal de cashflow van Europese ondernemingen beslist verbeteren; zij hebben daarmee een belangrijk rechtsinstrument in handen waarmee zij volledig en doeltreffend gebruik kunnen maken van hun rechten. Ik wil echter niet dat dit voordeel voor het mkb van invloed is op de inkoopprijzen.
Ik hoop dat de lidstaten weten hoe zij moeten reageren op de krachtige boodschap van de Europese Unie in deze tijd van grote economische teruggang, namelijk door de omzetting van de Europese richtlijn in hun nationale wetgeving te versnellen.
Oldřich Vlasák
(CS) Het onderhavige noodzakelijke voorstel voor wijziging van de richtlijn over betalingsachterstanden is absoluut beter dan het oorspronkelijke voorstel. Ik betreur het echter dat wij in het definitieve compromis niet een gelijkwaardige status voor alle partijen konden waarborgen en een gelijk speelveld voor zowel publieke als private instanties konden handhaven. Terwijl de betalingstermijnen voor contracten tussen ondernemingen in principe moeten worden beperkt tot zestig kalenderdagen - en deze termijnen mogen in uitzonderingsgevallen worden verlengd - mogen in het geval van contracten met overheidsinstanties, met inbegrip van gemeenten en steden, de termijnen de dertig kalenderdagen niet overschrijden. Dat vind ik niet goed, want alle marktdeelnemers zouden onder dezelfde voorwaarden moeten werken.
De rechtvaardiging dat overheidsinstanties het voordeel hebben dat zij onder gunstiger voorwaarden financiering kunnen krijgen, of minder afhankelijk zijn van het opbouwen van stabiele betrekkingen, geldt misschien voor nationale instanties of Europese instellingen, maar geldt absoluut niet voor de meeste kleinere steden en plattelandsgemeenten, noch in Tsjechië noch in de rest van Europa. Dit voorstel discrimineert dergelijke kleinere steden daarom in grote mate.
Lara Comi
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik ben het persoonlijk eens met de noodzaak om Richtlijn 2000/35/EG te versterken en de instrumenten vast te leggen die nodig zijn om betalingsachterstanden in handelstransacties te beëindigen of in ieder geval aanzienlijk te reduceren.
De economische en politieke gevolgen van betalingsachterstanden op de nationale markten en vooral op de Europese markt zijn voor iedereen duidelijk. De huidige economische recessie heeft de situatie verslechterd door het concurrentievermogen en de winstgevendheid nog verder te schaden en door het voortbestaan in gevaar te brengen van kleine en middelgrote ondernemingen, die een wezenlijk onderdeel vormen van de Europese markt, welvaart creëren en een beslissende rol spelen bij het scheppen van banen.
Deze politieke keuze van de Europese Commissie is een stap in de goede richting, dezelfde die de heer Monti aanwees in zijn verslag toen hij sprak over de noodzaak om te interveniëren om het ondernemingsklimaat te verbeteren voor het mkb. Wat de vraag betreft of de overheidsinstanties hier direct gevolg aan zullen geven en of de rentevoet van 8 procent als afschrikking zal fungeren, kan ik niet verbergen dat ik enigszins aan het resultaat twijfel wanneer ik denk aan bepaalde regio's in mijn eigen land en andere lidstaten, die grote moeite zullen hebben om zich aan de nieuwe regels aan te passen.
Ik hoop dat deze nieuwe aanpak een concrete mogelijkheid voor verandering biedt. Het is nu belangrijk de omzetting van de richtlijn in de verschillende nationale rechtssystemen te controleren, waarbij regionale en lokale overheden betrokken zijn, om te waarborgen dat zij overal op gelijke wijze wordt uitgevoerd.
Regina Bastos
(PT) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik wil allereerst mijn collega, de rapporteur, complimenteren met haar werk en iedereen bedanken die met haar heeft gewerkt aan dit verslag, dat het mogelijk heeft gemaakt dat deze overeenkomst in eerste lezing kon worden gesloten.
Iedereen hier erkent dat de huidige richtlijn, die de voorgaande richtlijn van ruim tien jaar oud vervangt, erop gericht is een eind te maken aan een wijdverbreid probleem, namelijk de betalingsachterstanden in de Europese Unie. In sommige lidstaten zijn dergelijke achterstanden onredelijk lang in het geval van de overheidsadministratie. Die praktijk heeft enorme negatieve gevolgen voor het economisch leven, of het nu gaat om het mkb of de interne markt, en kunnen niet langer worden getolereerd, vooral gezien de economische en financiële crisis die wij nu doormaken.
Deze wetswijziging geeft samenhang en betekenis aan het plan om de Europese economie te stimuleren en de Small Business Act te implementeren. Deze richtlijn zal de liquiditeit van ondernemingen zeker vergroten. Schuldeisers zullen over een doeltreffend en efficiënt instrument beschikken om gebruik te maken van hun rechten tegen "slecht betalingsgedrag”. Met deze richtlijn zullen laakbare praktijken van overheidsinstanties uitzonderingen worden. Administratieve overheidsorganen zouden het goede voorbeeld moeten geven door hun rekeningen voor goederen en diensten binnen een maand te betalen. Het is nu aan de betrokken instellingen, de Raad en de lidstaten om te waarborgen dat deze richtlijn zo snel mogelijk wordt omgezet.
Sari Essayah
(FI) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, kleine ondernemingen hebben door betalingsachterstanden vaak te kampen met financiële problemen en in de huidige economische situatie kunnen betalingsachterstanden, vanwege slechte liquiditeit, zelfs het faillissement betekenen voor leveranciers van goederen en diensten.
Er is nu een overeenkomst gesloten met de Raad om de richtlijn betreffende betalingsachterstanden te actualiseren. In deze gewijzigde richtlijn wordt een algemene termijn van dertig dagen vastgesteld voor betalingen tussen ondernemingen en overheidsinstanties. Het is naar mijn mening echter ook belangrijk een algemene contractvrijheid te erkennen in handelstransacties tussen ondernemingen onderling en daarom denk ik dat het een goed idee is als betalingstermijnen in handelstransacties tussen ondernemingen kunnen worden verlengd tot zestig dagen, wanneer dat volgens beide partijen goed is.
De verwachting dat betalingstermijnen voor overheidsinstanties worden verlengd, is beperkter, en betalingsachterstanden in vooral de overheidsadministratie is een enorm probleem geworden in sommige EU-landen. Bijvoorbeeld in Griekenland is de gemiddelde betalingstermijn uitgerekt tot maar liefst 165 dagen (hoewel er vooruitgang wordt geboekt, zoals onze Griekse collega hier aangaf). In Spanje is het 138 dagen en in Italië 128 dagen.
Betalingsachterstanden betekenen dat financiële instellingen profiteren, want ondernemingen worden gedwongen hun vorderingen te "verkopen” om hun inkomstencyclus te versnellen. Deze financiële diensten kosten geld en wij moeten erop wijzen dat ondernemingen het basisrecht hebben het geld dat aan hen verschuldigd is te ontvangen zonder enige bemiddelaar en aanvullende kosten te hoeven betalen.
De overeengekomen rente voor betalingsachterstand, de referentierentevoet plus 8 procent, is aanvaardbaar, maar het minimum van 40 euro schadevergoeding kan als buitensporig worden gezien voor kleine bestellingen en bijvoorbeeld nabestellingen. Wij moeten beseffen dat boetes voor achterstallige schulden redelijk moeten zijn, dus betrekking moet hebben op de redelijke kosten die de schuldeiser daadwerkelijk heeft gemaakt. Deze kleine opmerkingen daargelaten zal de richtlijn betreffende betalingsachterstanden zeker van groot nut zijn voor het mkb.
Elena Băsescu
(RO) In een instabiele economische omgeving hebben betalingsachterstanden een negatieve invloed op het mkb. Verbetering van het systeem op dit gebied is een ambitieus doel, maar ook noodzakelijk om te waarborgen dat werknemers en leveranciers op tijd worden betaald. De nieuwe regels betreffende betalingsachterstanden in handelstransacties moeten de procedure voor ondernemingen om het geld dat zij tegoed hebben ook te krijgen, vergemakkelijken en versnellen. Ik ben van mening dat alle betrokken partijen gelijkwaardig moeten worden behandeld en dat de regels voor iedereen moeten gelden.
In de afgelopen drie jaar zijn ruim 30 000 kleine en middelgrote ondernemingen ermee opgehouden vanwege financiële problemen. Een van de oorzaken is de late betaling door de overheid voor producten en diensten.
Ik wil tot slot mijn steun uitspreken voor dit voorstel voor een richtlijn, dat voorziet in beter toezicht en betere evaluatie van het systeem van handelstransacties.
Zuzana Roithová
(CS) We zullen morgen ongetwijfeld deze herziene richtlijn aannemen en daarmee de weg openen naar een nieuwe bedrijfscultuur waar op tijd betalen de normale gang van zaken is en te late betalingen met zware boetes worden afgestraft. Met name kleine bedrijven zullen het op prijs stellen dat overheidsinstanties en door de staat gefinancierde instellingen ook niet langer maandenlang geld voor goederen en diensten verschuldigd zijn en misschien binnen 30 dagen zullen betalen.
Ik ben blij dat de Raad heeft ingestemd met het nieuwe tarief van 40 euro voor terugvorderingen en ook een 1 procent hogere rente voor achterstallige betalingen steunt. Ik denk dat dit niet haalbaar is bij de terugvordering van minimale bedragen die te wijten zijn aan vergissingen en die geen zichtbare gevolgen voor het betalingsvermogen van bedrijven hebben. Gelukkig houdt dit geen verband met te late betalingen door klanten.
Ik ben verheugd dat mijn commissie en de Raad het eens zijn geworden over het feit dat het niet mogelijk is om een duaal boetestelsel voor de particuliere en publieke sector in te voeren, zoals de Commissie heeft voorgesteld. Ik heb gewezen op de paradox dat bijvoorbeeld ziekenhuizen hun crediteuren hogere boetes zouden moeten betalen dan ze zelf van hun debiteuren zouden kunnen eisen. Door deze wijziging ontstaat een hoogwaardig instrument en ik feliciteer mevrouw Weiler.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Dames en heren, ik ben blij met het verslag van mevrouw Weiler, dat is gericht op het wegnemen van uitwegen en het creëren van een eerlijke commerciële moraal in de Europese Unie, maar we moeten ons geen illusies maken. Dit is een noodzakelijke, maar geen afdoende maatregel, omdat we allen heel goed weten op wat voor manieren dominante bedrijven druk kunnen uitoefenen. Dit is een zeer belangrijke en noodzakelijke maatregel, maar het is niet voldoende. Er moet meer controle worden uitgeoefend, omdat algemeen bekend is dat kleine ondernemingen, met inbegrip van bedrijven in de landbouwsector, met name in de voedselvoorzieningsketen een zeer zwakke positie innemen, zoals ook in het verslag-Bové wordt vermeld. Zij hebben te maken met de dominantie van kopers en grote winkelketens. Het verslag van mevrouw Weiler levert ook op dit punt een belangrijke bijdrage, maar we hebben meer efficiënt toezicht en controle nodig. Dank u voor uw aandacht.
Luís Paulo Alves
(PT) Mevrouw de Voorzitter, in veel lidstaten bestaan er grote verschillen in de condities voor betalingen aan ondernemingen, vooral wanneer hierbij de staat, kleine en middelgrote en grote bedrijven betrokken zijn. Degenen onder ons die uit het bedrijfsleven afkomstig zijn, weten dat bedrijven, in de huidige economische crisis en met de toenemende financieringsproblemen, steeds meer met liquiditeitsproblemen te kampen hebben en dat ze in veel lidstaten zelfs een groter risico lopen om failliet te gaan.
Het lijkt duidelijk dat de bestaande richtlijn waarmee geprobeerd werd om dit te reguleren, slechts een beperkt effect had, en het voorstel dat nu op tafel ligt, betekent een belangrijke stap als het gaat om inachtneming van de uiterste betaaldatum, niet alleen in de betrekkingen tussen bedrijven en publieke instanties, maar ook - en dat is van essentieel belang - in de betrekkingen tussen bedrijven onderling. We beschikken nu over wetgeving met een grotere meerwaarde, met een duidelijk boetestelsel voor te late betalingen, en waarmee ook op een effectievere manier wordt tegengegaan dat de staat en grote bedrijven misbruik maken van hun dominante positie.
Jaroslav Paška
(SK) In de lidstaten bestaat er een verschil in wetgeving op het gebied van de invordering van schulden. Er zijn daarom in de lidstaten ook verschillende ervaringen met de snelheid van betalingen voor geleverde goederen en diensten.
We hebben echter één ding gemeen - betalingsachterstanden bezorgen kleine en middelgrote bedrijven enorme problemen. In mijn eigen land zijn er twee groepen investeerders die heel vaak de uiterste datum voor het betalen van facturen niet in acht nemen. De eerste groep bestaat uit overheidsorganen op verschillende niveaus, van lokale autoriteiten en gemeentelijke en regionale instanties tot aan de autoriteiten op het niveau van de staat. De tweede groep bestaat uit de grote buitenlandse aannemers die vaak kleine onderaannemers in een onmogelijke positie plaatsen, vooral in de bouw- en landbouwsector. Kleine bedrijven beschikken doorgaans niet over voldoende financiële middelen om hun werknemers verscheidene maanden te kunnen betalen zonder zelf voor verricht werk betaald te worden. Laten we daarom hopen dat de nieuwe richtlijn de verwachte verbeteringen teweegbrengt en dat het opzettelijk achterhouden van middelen in de Europese Unie verleden tijd wordt.
Giovanni Collino
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, kleine en middelgrote ondernemingen in Italië en in heel Europa gaan zwaar gebukt onder de gevolgen van de crisis. Dat zijn degenen die het meest met grote schulden worstelen, omdat het voor hen moeilijker is om waarborgen te stellen. Zij hebben de meeste behoefte aan liquide middelen, omdat ze minder kapitaal hebben dat ze kunnen laten aangroeien. Zij hebben altijd als eersten te kampen met marktproblemen, aangezien ze niet goed in staat zijn om diversificatie te financieren. Het is vooral in hun belang dat we morgen stemmen over dit verslag inzake het voorstel voor een richtlijn tot bestrijding van betalingsachterstanden.
Overheidsinstanties moeten ten dienste staan van burgers en hun belangen - in dit geval zijn dat economische belangen. Administratieve procedures dienen in overeenstemming met deze belangen ontworpen, vastgesteld en uitgevoerd te worden, om de inspanningen van degenen die verantwoordelijk zijn voor de toekomst van zo veel families als er werknemers in een bedrijf zijn, te respecteren en te waarderen.
Dankzij het Europees Parlement zal het midden- en kleinbedrijf vanaf morgen beter beschermd zijn tegen die tegenhangers in de publieke en private sector die tot nu toe het betalen van hun rekeningen te gemakkelijk hebben kunnen uitstellen. Ten slotte, mevrouw de Voorzitter, wil ik de rapporteur en commissaris Tajani bedanken voor hun inzet.
Monika Flašíková Beňová
(SK) Iedereen die ooit een bedrijf heeft gerund of zich met commerciële activiteiten heeft beziggehouden, weet wat voor problemen er door zoiets triviaals als te late betalingen kunnen worden veroorzaakt.
Ik juich de aanpak van de rapporteur toe en ik ben het eens met haar beoordeling van het voorstel van de Commissie en met haar mening over amendementen en aanvullingen. Anderzijds zou het nuttig zijn om meer maatregelen te ontwikkelen die degenen die met commerciële betrekkingen te maken hebben, een stimulans zouden bieden en hen zouden aanmoedigen om de betalingen niet uit te stellen. In de lidstaten van de Europese Unie zou bijvoorbeeld steun kunnen worden verleend aan het gebruik van een code voor snelle betalingen of een of andere witte lijst met goede betalers. Het is nu eenmaal nodig om niet alleen na te denken over sancties voor te late betalingen, maar ook te proberen om als preventieve maatregel een informele cultuur van op tijd betalen te creëren.
Peter Jahr
(DE) Mevrouw de Voorzitter, met de nieuwe regeling voor betalingsachterstanden in commerciële transacties kunnen we een daadwerkelijke verbetering voor alle ondernemingen in de Europese Unie tot stand brengen. Vooral voor kleine ondernemingen is het onaanvaardbaar om maanden op het betalen van facturen te moeten wachten. Ik ben daarom zeer verheugd dat we vandaag zowel voor particuliere als voor publieke opdrachtgevers vaste betalingstermijnen en aanmaningskosten willen vaststellen. Met deze harmonisering in heel Europa zullen we werkelijk een bijdrage leveren aan de verbetering van commerciële transacties in heel Europa, waar met name kleine en middelgrote bedrijven van zullen profiteren.
We moeten nu nog de zwarte schapen van de sector aanpakken. Dat zijn degenen die op het moment dat ze een order plaatsen al heel goed weten dat ze hier nooit voor zullen betalen.
Antonio Tajani
lid van de Commissie. - (IT) Mevrouw de Voorzitter, ik denk dat uit het debat is gebleken dat het Parlement bereid is - zij het met verschillende nuances - om steun te verlenen aan deze nieuwe richtlijn die concrete antwoorden zal bieden voor kleine en middelgrote ondernemingen en miljoenen Europeanen die van de instellingen van de Unie verwachten dat ze hen helpen om hun baan te behouden.
Aangezien ik al vele jaren lid ben van het Europees Parlement, moet ik zeggen dat ik zeer verheugd ben over de enorme inspanningen die het hele Parlement en vooral de rapporteurs hebben verricht om een dergelijk belangrijk stuk wetgeving snel aan te kunnen nemen. Ik wil graag het voorzitterschap en ook iedereen die heeft meegewerkt, namelijk het personeel van de Commissie, mijn bureau, personeel van het Belgisch voorzitterschap en de parlementaire medewerkers, bedanken.
We kunnen echter niet achteroverleunen, zoals door iemand is gesuggereerd, want we moeten ervoor zorgen dat deze regels snel door de lidstaten worden goedgekeurd. Ze hebben hiervoor maximaal 24 maanden de tijd, maar we hopen dat het in sommige lidstaten minder tijd kost. Ik kan u ook beloven dat de Commissie goed zal blijven kijken naar de manieren waarop de richtlijn wordt omgezet en uitgevoerd, en ervoor zal zorgen dat er volgens het vastgestelde tijdschema een verslag naar het Parlement zal worden gestuurd.
Ik dank u nogmaals voor uw samenwerking met de Commissie en voor het uitzonderlijke resultaat dat we in zo'n korte tijd hebben geboekt.
Barbara Weiler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik denk dat we, als we dit thema in onze kiesdistricten ter sprake brengen, grote bijval krijgen, wat verre van vanzelfsprekend is met Europese dossiers. Nalatigheid in betalingen wordt door de burgers niet alleen afgekeurd, zij vinden het ook vanzelfsprekend dat er stipt betaald wordt. En dat staat los van de partij waar men lid van is, staat los van de branche waarin men werkzaam is. Er heerst dus een grote mate van overeenstemming. Ik bedank de collega's die vanavond hun instemming met dit resultaat betuigd hebben.
Ik zou nog op drie aspecten willen wijzen. Zoals ik al aan het begin van het debat zei: we zetten morgen een nieuwe koers uit. Maar we zullen nauwkeurig moeten controleren of de faciliteiten die we voor de kleinste ondernemingen, zoals boeren- en handwerkbedrijven, ingevoerd hebben ook volstaan om hun vorderingen geïnd te krijgen. We zullen nauwkeurig moeten onderzoeken hoe de beperkte contractvrijheid uitpakt. Wat hier met instemming van bijna alle parlementsleden uitgeprobeerd wordt is een noviteit op de Europese interne markt. Verder zullen we moeten kijken of 8 procent achterstalligheidsrente wel voldoende is. Het Parlement had in elk geval liever 9 procent gehad. We zullen zien hoe het functioneert en ik zou de Commissie willen vragen er nauwlettend op toe te zien dat de lidstaten niet langs de weg van de omzetting alsnog proberen de richtlijn te verwateren.
Ik zie ook dat er positieve uitwerkingen in het verschiet liggen. Zo is mij ter ore gekomen dat Spanje nu al een nieuwe nationale wet gemaakt heeft die naar onze richtlijn gemodelleerd is en ik weet dat de situatie in andere lidstaten vergelijkbaar is. We zullen in onze commissie hoe dan ook een voortgangscontrole houden of een effectbeoordeling maken, dan kunnen de lidstaten er rekening mee houden dat wij aan het eind van onze zittingsperiode weten wie van hen bijgedragen heeft aan de door ons geïntendeerde verbetering van het betalingsgedrag en wie niet. Ik dank allen die aan dit succes bijgedragen hebben, ook het Belgische voorzitterschap, dat misschien iets te weinig aandacht heeft gekregen. Maar we weten hoe voortvarend en constructief België de onderhandelingen geleid heeft - een klein land, maar wel een land dat zeer verstandige en efficiënte methoden hanteert, die geëigend zijn om op Europees vlak resultaat te boeken.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag 20 oktober om 12.30 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Cristian Silviu Buşoi
schriftelijk. - (RO) De richtlijn betreffende bestrijding van betalingsachterstand verschaft een zeer belangrijk instrument voor de totstandbrenging van een goede en eerlijke verhouding tussen overheidsinstanties en kleine en middelgrote ondernemingen. Wanneer deze richtlijn eenmaal in werking is getreden, worden instanties met een slecht betaalgedrag gestraft, en wordt ondernemers belangrijke macht geboden om hun schulden in te vorderen.
Deze wetgeving was noodzakelijk om evenwicht in de markt te brengen en de particuliere sector garanties te bieden dat de instanties marktspelers met gelijke macht zijn, die ter verantwoording kunnen worden geroepen wanneer zij de spelregels overtreden. De richtlijn voorziet in een redelijke termijn van dertig dagen voor het verrichten van betalingen, met afwijkingen tot zestig dagen in speciale gevallen, zoals voor ziekenhuizen, alsook in vergoedingen en rente op betalingsachterstanden.
De formulering van de richtlijn waarover is gestemd, is soepeler voor instanties die slechte betalers zijn, dan het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie was, maar de richtlijn biedt voldoende steun voor zowel kleine en middelgrote ondernemingen als voor grote ondernemingen die in veel lidstaten van de Europese Unie problemen ondervinden bij het invorderen van hun geld voor door hen geleverde diensten.
Ik ben teleurgesteld dat de boete van 5 procent is geschrapt. Ik zie deze stap achteruit echter als een strategisch middel om tijdens de debatten in de Raad de steun van zoveel mogelijk lidstaten van de EU te krijgen.
Robert Dušek
schriftelijk. - (CS) Het verslag over actie tegen betalingsachterstanden tracht de werking van de interne markt te verbeteren, de betalingsmoraal te verbeteren en het betalingsvermogen van kleine en middelgrote ondernemingen te vergroten. De huidige trend is facturen vlak voor de vervaldatum te betalen, of pas wanneer de betalingstermijn reeds is verstreken. De maatregelen in het ingediende voorstel zouden tot een nieuwe betalingscultuur kunnen leiden, waarin tijdige betalingen de regel zijn en betalingsachterstanden worden beschouwd als een onaanvaardbaar misbruik van de klant en een schending van het contract. Er zou een nieuw tarief van 1 procent kunnen worden opgelegd voor de vergoeding van de invorderingskosten van betalingsachterstanden - voor personen, bedrijven en overheidsinstanties - terwijl, in geval van de late betaling van afzonderlijke afbetalingstermijnen, het rentetarief en de boetes uitsluitend zouden worden berekend voor betalingsachterstanden. Als betalingstermijn wordt een vaste termijn van dertig dagen voorgesteld. Uitzonderingen worden alleen toegestaan in zeer specifieke omstandigheden. Hier moet duidelijk worden gedefinieerd wat als een zeer specifieke omstandigheid wordt beschouwd. De rapporteur stelt voor om een termijn van zestig dagen vast te stellen als maximale betalingstermijn voor overheidsinstanties, waar ik volledig achter sta. De rente voor betalingsachterstanden moet progressief zijn, teneinde de schuldenaar te motiveren het verschuldigde bedrag zo spoedig mogelijk te betalen. De juridische aanpak, met inbegrip van boetes, zou naar mijn mening verder moeten worden aangevuld met zogenoemde zachte maatregelen van de lidstaten: bijvoorbeeld de bevordering van elektronische facturen, de aanpassing van betalingsregimes voor grote hoeveelheden werk of diensten of positieve publiciteit.
Diogo Feio
De Commissie voor duurzame ontwikkeling (CSD) voert al lange tijd strijd om van de staat een eerlijke burger te maken, wat betreft het nakomen van zijn verplichtingen. In februari van dit jaar is in het Parlement een wetsvoorstel van de CSD goedgekeurd dat bepaalt dat de staat een standaardrente moet gaan betalen wanneer de betalingsachterstand de in het contract of in de wet vastgelegde grenzen (dertig of zestig dagen) overschrijdt. De CSD pleit ook al meerdere jaren voor de mogelijkheid van verrekening van vorderingen tussen schulden van de staat aan bedrijven en schulden van bedrijven aan de sociale verzekerings- of belastingautoriteiten, in een poging om het leven gemakkelijker te maken voor bedrijven, die verplicht zijn om sociale verzekeringsbijdragen en belastingen te betalen, ook als ze niet worden betaald door de staat. We gaan daarom helemaal mee met de tekst die nu is aangenomen en die een gemiddelde termijn van dertig dagen vaststelt waarbinnen de staat zijn schulden aan leveranciers dient te betalen. Deze termijn kan in speciale gevallen worden verlengd tot zestig dagen. De richtlijn zal ook de verplichting instellen om een standaardrente te betalen voor betalingsachterstand. Deze regels zijn gebaseerd op absolute rechtvaardigheid en zij kunnen de situatie van veel bedrijven helpen verlichten, vooral van kleine en middelgrote ondernemingen.
Liem Hoang Ngoc
schriftelijk. - (FR) Ik wil mevrouw Weiler bedanken voor dit uitstekende verslag en het resultaat van de onderhandelingen met de Raad, aangezien het akkoord in eerste lezing alle belangrijke elementen bevat die door de Fractie van de Progressieve Alliantie van Socialisten en Democraten in het Europees Parlement naar voren zijn gebracht en die in de stemming in de Commissie interne markt en consumentenbescherming zijn goedgekeurd.
Ik ben in het bijzonder blij te zien dat particuliere bedrijven en overheidsinstanties nu op gelijke voet worden geplaatst. Het oorspronkelijke voorstel van de Commissie bevatte veel zwaardere boetes voor overheidsinstanties, die onze fractie onaanvaardbaar vond, aangezien openbare lichamen, anders dan particuliere bedrijven, zich niet primair richten op het maken van winst, maar meer in het algemeen belang handelen.
Het feit dat de geldschieter recht heeft op een vergoeding voor invorderingskosten is ook een echte verbetering, want tot nu toe hebben veel bedrijven, in het bijzonder kleine en middelgrote ondernemingen, ervoor gekozen geen rente voor betalingsachterstanden in te vorderen bij leners, om de simpele reden dat de kosten van de betreffende procedures daarvoor groter zijn dan de financiële opbrengst ervan.
Tot slot lijkt de in de tekst uiteengezette maximale betalingstermijn van dertig dagen redelijk, gezien het feit dat er ruimte voor flexibiliteit is, in het bijzonder voor openbare lichamen in de gezondheidszorg, hetgeen een punt was dat onze fractie van bijzonder belang achtte.
Sandra Kalniete
schriftelijk. - (LV) In een tijd van economische crisis moeten we hervormingen doorvoeren om het klimaat voor bedrijven te verbeteren, want dat is onze beste kans om de economie zo direct mogelijk te stimuleren en daardoor nieuwe banen te scheppen. De richtlijn betreffende bestrijding van betalingsachterstand bij handelstransacties is een van de positiefste voorbeelden op dit gebied. Late betaling voor de ontvangst van goederen of diensten is merkbaar een praktijk in de lidstaten. Meer dan eens zijn het bovendien openbare instanties, die theoretisch geen probleem zouden moeten hebben om hun rekeningen te voldoen, die op deze wijze handelen. Dit is een ernstige belemmering voor de activiteiten van bedrijven en verhindert dat zij zich kunnen ontwikkelen. Er moet een einde komen aan deze praktijk. De grootste winnaars bij deze richtlijn zullen niet alleen de bedrijven zijn die geheel binnen de grenzen van een bepaalde lidstaat actief zijn, maar ook in het bijzonder kleine en middelgrote ondernemingen, die goederen en diensten zullen kunnen exporteren naar andere lidstaten, zonder zich zorgen te hoeven maken dat ze mogelijk meerdere maanden moeten wachten, voordat ze worden betaald. Alle Europese consumenten zullen, van hun kant, baat hebben bij de toegenomen mededinging en het grotere aanbod die de nieuwe regels zullen verzekeren. De richtlijn is een belangrijke stap op weg naar verbetering van de betalingscultuur in Europa. Door dit soort besluiten te nemen, bouwen we aan een Europa dat een attractieve plaats is voor investeerders en onze eigen bedrijven. Het is ook essentieel dat wij verder gaan en moedige besluiten nemen om ontwikkeling aan te moedigen.
Pavel Poc
schriftelijk. - (CS) In veel lidstaten van de EU is de gangbare praktijk dat de publieke sector en grote bedrijven verzoeken om facturen met een betalingstermijn van negentig dagen of meer. Kleine en middelgrote ondernemingen dienen bijgevolg als banken voor overheidsbedrijven of grote bedrijven. De interne schulden van kleine en middelgrote ondernemingen lopen op, wat leidt tot een economisch gif in de vorm van facturen met lange betalingstermijnen die moeilijk te handhaven zijn. Dit versterkt de economische ongelijkheid en vermindert ook de mededinging aanzienlijk. Kleine en middelgrote ondernemingen worden gedwongen om lange betalingstermijnen te overbruggen met krediet, dat zij altijd onder slechtere voorwaarden krijgen dan grote ondernemingen of de overheidssector van de banken krijgen. De nieuwe voorwaarden en regels voor alle partijen helpen kleine en middelgrote ondernemingen aanzienlijk om zich te verdedigen tegen dit verkapte krediet. Het vaste rentetarief voor betalingsachterstanden, waarvoor 8 procent wordt voorgesteld, is ook voor grote ondernemingen een afdoend afschrikmiddel, de vaste betalingstermijn van dertig dagen is een evenwichtig compromis voor leverancier en afnemer, en de termijn van dertig dagen voor controle van de levering voorkomt misbruik van de controleprocedure om de betalingstermijn te verlengen. Bovenal voorkomen de Europese regels dat de publieke sector en grote ondernemingen de op nationaal niveau in de lidstaten vastgestelde wetgeving verstoren. Ik bedank de rapporteur oprecht voor zijn uiterst waardevolle verslag en het uitstekende resultaat.
Debora Serracchiani
schriftelijk. - (IT) Ik verwelkom het voorstel voor een richtlijn die een beslissende stap voorwaarts is in vergelijking met de richtlijn die momenteel van kracht is. Wanneer de richtlijn eenmaal op nationaal, regionaal en lokaal niveau is omgezet, zal zij de betaling, in het bijzonder die van overheidsinstanties, aan bedrijven merkbaar verbeteren. Dit geldt in het bijzonder voor de betaling aan kleine en middelgrote ondernemingen, die zullen kunnen rekenen op een meer voorspelbare geldstroom.
In veel landen in Europa staan overheidsinstanties erom bekend dat ze, wanneer ze in een moeilijke situatie verkeren, doorgaans laat betalen en er heel vaak de oorzaak van zijn dat bedrijven failliet gaan. Een schandelijk voorbeeld is Italië, waar de overheidsinstanties eind 2009 schulden aan bedrijven hadden ten bedrage van circa 60 miljard euro en waar de betalingsachterstand gemiddeld 186 dagen bedroeg, met uitschieters van 800 dagen. Je hoeft alleen maar te denken aan de bedragen die verschuldigd zijn aan de hotels die de overlevenden opvingen van de zware aardbeving die de regio Abruzzen in april 2009 trof.
