

- Ik wijs u erop dat de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken gisteravond het verslag van de heer Bourlanges met eenparigheid van stemmen heeft goedgekeurd.
Bourlanges (ALDE ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk, maar de tijd die nodig was om de rapporteur te vinden en hem op een plek te zetten met een microfoon voor zijn neus die het doet, maakt dat zijn spreektijd nu zo goed als om is.
Ik wilde enkel zeggen dat er inderdaad een verzoek om urgentverklaring is ingediend voor de maatregelen met betrekking tot de bevriezing van de tegoeden van oorlogsmisdadigers in voormalig Joegoslavië. We hadden daar al over gesproken binnen onze commissie voordat dit verzoek gisteren aan ons werd voorgelegd.
De Raad verzoekt ons om urgentieverklaring en volgens ons is dit gerechtvaardigd, en wel om een heel eenvoudige reden, die mijn grootmoeder een halve eeuw geleden aldus verwoordde: je moet het hek niet sluiten als de koeien al zijn weggelopen. Dat wil zeggen dat, als we doelmatig willen optreden bij het bevriezen van de tegoeden van oorlogsmisdadigers, de procedure zo snel mogelijk dient te worden goedgekeurd. Ik steun dus, en met mij de commissie die ik voorzit, het verzoek om urgentverklaring van de Raad. 

Brok (PPE-DE ),
    Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, namens mijn commissie vraag ik u dit verzoek om urgentverklaring te verwerpen. De financiële middelen van 259 miljoen euro, die via het Nieuw Financieel Instrument ter beschikking moeten worden gesteld voor de Turkse gemeenschap van Cyprus, hebben betrekking op de periode 2004-2006. Dit jaar waren er sowieso slechts 6 miljoen uitgetrokken voor haalbaarheidsstudies en dus zal dit geen probleem mogen zijn.
Overigens is de rechtsgrondslag artikel 308, hetgeen betekent dat het Parlement nog geraadpleegd wordt, ofschoon dit, voorzichtig gezegd, niet onomstreden is. Ik kan u echter ook zeggen dat wij met de inhoud van de Commissievoorstellen geen substantiële problemen hebben, maar dat wij, gezien de politieke betekenis van dit vraagstuk, meer tijd nodig hebben om het nader te onderzoeken. Ik stel u dan ook voor het werk hier snel te beginnen en tijdens de plenaire vergadering van oktober II hierover een besluit te nemen.
Ik geloof dat deze vertraging geen problemen zal opwerpen en wij een bijdrage kunnen leveren aan de verbetering van de betrekkingen tussen de twee gemeenschappen. Ik vraag u met dit voorstel in te stemmen. 
Swoboda (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen zeggen dat ik mij, ook namens mijn fractie, kan scharen achter de mening van onze commissievoorzitter. Het gaat hier inderdaad niet om een stemming over de inhoud. Veeleer zijn wij allen van mening dat deze zaak grondig en snel besproken moet worden. Dat moet ons signaal naar buiten toe zijn. Wij zijn bereid hierover te discussiëren, maar niet in de vorm van een urgentie. 

De Voorzitter.
   - Dames en heren, thans wil ik mij als Voorzitter van dit Parlement tot u te richten.
Ik wil u nogmaals danken voor het vertrouwen dat u mij hebt geschonken door mij te kiezen tot Voorzitter van het Parlement. Zoals ik reeds eerder heb aangekondigd, wil ik op deze plenaire vergadering mijn strategische visie voor de eerste helft van deze zittingsperiode uiteenzetten.
Dit betekent uiteraard niet dat ik een politiek programma presenteer of u mijn persoonlijke ideeën uiteenzet over de opbouw van Europa. Ik wil alleen richting geven aan de prioriteiten van onze agenda en deze nader toelichten.
Eerst en vooral wil ik u echter zeggen hoe trots ik ben dat ik deel mag uitmaken van deze grootste multinationale parlementaire instelling, die een symbool is van vrede en democratie, die de diversiteit eerbiedigt en een forum vormt voor debatten en besluiten die het dagelijkse leven van alle Europeanen beïnvloeden - ofschoon velen zich hiervan onvoldoende bewust zijn - en de toekomst bepalen van de wereld waarin wij leven.
Ons aller gevoel van trots moet hand in hand gaan met een besef van verantwoordelijkheid bij het uitoefenen van onze bevoegdheden, bij het innemen van onze standpunten in internationale kwesties en bij het verzekeren van een goede werking van dit uitgebreid Parlement.
Door dit Parlement stroomt een van de twee bronnen waaruit onze Unie haar legitimiteit put, namelijk die van de Europese burgers. Deze bron stroomt niet altijd in dezelfde richting als de andere bron van legitimiteit, die van de lidstaten.
In dit Parlement zijn 25 verschillende parlementaire tradities verenigd en worden 20 officiële en werktalen gebezigd, met alle complexe vraagstukken en kosten van dien. Het aantal talen is groot, maar vertegenwoordigt nog niet de gehele taalkundige diversiteit van Europa, een feit waaraan ikzelf regelmatig word herinnerd.
Bij de uitoefening van de zo-even door mij aangestipte verantwoordelijkheid heb ik deze laatste dagen van de zomer verscheidene communiqués doen uitgaan waarin ik de meedogenloze, wrede terroristische aanslagen en acties in verschillende delen van de wereld namens u allen met kracht heb veroordeeld.
Aldus heeft het Europees Parlement zich geschaard achter het medeleven en de solidariteit die alle democraten hebben betuigd met de gezinnen en families die door deze onrechtvaardige gruweldaden, waarvan helaas geen enkel land is gevrijwaard, in rouw zijn gedompeld.
Om dit gevoel op een zo plechtig en eensgezind mogelijke wijze tot uitdrukking te kunnen brengen heb ik mij bovendien gewend tot de vijfentwintig staatshoofden en regeringsleiders van de lidstaten van onze Unie en hun voorgesteld om vandaag in alle scholen van de EU samen met ons, vertegenwoordigers van de Europese burgers, een moment stilte in acht te nemen ter nagedachtenis van de kinderen die in de massamoord op de school van Beslan het leven hebben gelaten en van alle andere kinderen op de wereld die het slachtoffer zijn geworden van terroristisch geweld. Ik kan u mededelen dat diverse landen hebben aangekondigd met dit initiatief mee te willen doen en aldus uitdrukking te willen geven aan de gevoelens die door deze afschuwelijke gebeurtenissen bij de Europeanen zijn opgeroepen.
Geachte afgevaardigden, ons Parlement veroordeelt en verwerpt elke vorm van terrorisme. Terreur, van welke signatuur en in welk land dan ook, staat namelijk haaks op de waarden van de Europese Unie. De burgers van de Europese Unie verwachten dat het eengemaakt Europa in staat is een doelmatiger strijd te voeren tegen de bedreiging die vandaag de dag een van de belangrijkste bronnen van zorg en onveiligheid vormt.
Het is echter niet genoeg om alleen maar uitdrukking te geven aan de afschuw die ons allen vervult. Herhaalde veroordelingen en woorden van medeleven weerspiegelen op den duur alleen nog maar frustratie en onmacht. Er is geen enkel excuus, geen enkele reden voor de verwerpelijke daden van deze nazomer, voor de aanslagen van 11 september in New York of voor die van 11 maart in Madrid. Elke vorm van terrorisme dient te worden veroordeeld, maar het debat dat momenteel in de wereld en in met name de westerse en ontwikkelde landen wordt gevoerd, gaat niet over de veroordeling daarvan maar over de wijze waarop de strijd hiertegen gevoerd moet worden. Natuurlijk kan het zelfmoordfanatisme niet worden gestopt met redelijke argumenten, maar wij mogen ook niet denken dat wij al de oorzaken daarvan kunnen wegnemen met bot geweld, waarbij andere kinderen het slachtoffer worden van onze wraakoefening voor het geweld dat onze kinderen is aangedaan. Daardoor wordt de geweldspiraal alleen maar versterkt.
We zullen de strijd tegen het terrorisme niet winnen zolang wij deze zien als een conventionele oorlog. Dit Parlement moet de ruimte van veiligheid en rechtvaardigheid ontwikkelen door zich actief in te zetten voor een antiterrorismestrategie die is gebaseerd op internationale samenwerking tussen politiële, justitiële en inlichtingendiensten en op bestrijding van de onderliggende oorzaken die de voedingsbodem vormen voor moorddadig zelfmoordfanatisme.
Terrorisme analyseren is iets anders dan terrorisme rechtvaardigen. De debatten en resoluties van dit Parlement over deze vraagstukken mogen nooit worden verward met een rechtvaardiging van terroristisch geweld. De strijd tegen het terrorisme dwingt ons na te denken over de oorzaken ervan, teneinde het beter te kunnen bestrijden. Dit Parlement moet echter in vrijheid en geweten het tot nog toe gevoerde debat voortzetten en in het bijzonder aandacht besteden aan de situatie in Tsjetsjenië, Irak of Palestina, ook al zijn de reacties op onze beraadslagingen nog zo fel.
Geachte afgevaardigden, deze zomer verschenen er ook krantenberichten over een andere bron van ongerustheid en onveiligheid voor de Europeanen. Ik doel hierbij op het steeds vaker voorkomende fenomeen van de verplaatsing van productieactiviteiten van ondernemingen binnen een geïntegreerde economische ruimte, waarbij wordt gezocht naar gunstigere belasting- en arbeidsvoorwaarden. Dit verschijnsel wordt gewoonlijk met het woord delokalisering aangeduid.
U heeft kunnen vaststellen dat dit fenomeen in bepaalde landen aanleiding heeft gegeven tot defensieve reacties, die van invloed kunnen zijn op het solidariteitsbeleid van de Unie. Er dreigt een conflict te ontstaan in de relatie tussen economisch concurrentievermogen en sociale samenhang. Deze twee doelstellingen moeten elkaar echter aanvullen. Zij moeten beide worden nagestreefd bij de opbouw van Europa en vooral bij de strategie van Lissabon.
Dit alles is gecompliceerder dan het lijkt. Dit verschijnsel is wellicht niet alleen te verklaren met een simpele vergelijking van de arbeidskosten. Het debat hierover wordt ongetwijfeld met belangstelling gevolgd door alle Europeanen die willen dat Europa de oplossing is en niet het probleem. Dit gegeven mag niet uit het oog worden verloren bij de werkzaamheden van dit Parlement en bij de talloze vraagstukken van onze agenda, waarop ik later zal terugkomen.
Eerst wil ik u er echter aan herinneren dat het de eerste verantwoordelijkheid van de Voorzitter en van het Bureau is ervoor te zorgen dat het uitgebreid Parlement - dat bovendien binnenkort nog zal worden versterkt met Roemenië en Bulgarije - optimaal kan functioneren. Onze instelling wordt gefinancierd met publieke middelen en staat voor nieuwe problemen, problemen in verband met haar omvang en doelmatigheid. Ik zal persoonlijk het voorzitterschap op mij nemen van een werkgroep die zich zal buigen over de vraag hoe kan worden voorkomen dat onze omvang ten koste gaat van onze doelmatigheid.
In dit verband zijn er twee belangrijke vraagstukken: het Statuut van de leden en de talenregeling. Ik heb u reeds gezegd dat het Statuut een prioriteit zal zijn, en daarom heb ik op 8 september jongstleden een onderhoud gehad met de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Balkenende. Deze heeft toen gezegd contact te zullen opnemen met de vertegenwoordigers van de regeringen die niet akkoord zijn gegaan met ons voorstel voor een Statuut, teneinde van hen te vernemen wat hun alternatieve voorstellen zijn. In dit verband wil ik eraan herinneren dat het Parlement nooit op de hoogte is gesteld van de redenen die sommige landen hadden om ons laatste voorstel te verwerpen.
Ik geloof dat wij, zolang we nog niet over de betreffende informatie beschikken, niet moeten tornen aan de consensus die binnen dit Parlement bereikt is, maar wel open moeten blijven staan voor een dialoog en voor eventuele voorstellen van de Raad of van de lidstaten die het best in staat zijn om een akkoord dichterbij te brengen.
Wat betreft de talenregeling wijs ik erop dat de toepassing hiervan geregeld wordt door een besluit van het Bureau van het vorige Parlement waarmee een gedragscode inzake meertaligheid werd ingesteld. Ik vraag u allen, en in het bijzonder de bureaus en de coördinatoren van de commissies, om alles in het werk te stellen opdat de uitvoering hiervan doeltreffend verloopt en rekening wordt gehouden met het tekort aan hulpbronnen waar de vertaal- en tolkendiensten nu mee te kampen hebben en waarvan de oplossing nog even op zich zal laten wachten. Ik wil iedereen verzoeken om het talenregime voor iedere werkvergadering steeds aan te passen aan de beschikbare middelen.
Tijdens de vorige vergaderperiode hebben enkele leden de wens geuit om zich van hun eigen taal te mogen bedienen, ook indien dit momenteel geen officiële taal is van de Unie. Wat dat betreft moet ik erop wijzen dat voor wijziging van de talenregeling een unaniem besluit nodig is van de Raad en dat bij gebrek aan een dergelijk besluit de Voorzitter van het Europees Parlement tot taak heeft toe te zien op de naleving van het Reglement. Daarbij spelen onze persoonlijke opvattingen geen rol.
Anderzijds wil ik u erop wijzen dat, wanneer het Grondwettelijk Verdrag zal zijn geratificeerd, het Europees Parlement tot wasdom zal zijn gekomen en wij zullen beschikken over een stabiel kader waarin onze taken en verantwoordelijkheden duidelijk zijn afgebakend.
De Grondwet zal, als zij wordt geratificeerd, echter pas op 1 november 2006 in werking treden. Tot die tijd zal onze belangrijkste taak erin bestaan het debat over de ratificatie van het Grondwettelijk Verdrag te stimuleren en hieraan deel te nemen.
In de periode tussen 29 oktober, de datum waarop het Grondwettelijk Verdrag in Rome zal worden ondertekend, en 1 november 2006, de datum waarop de Grondwet in werking zal treden, zal mijn voorzitterschap in het teken staan van de ratificatie van de Europese Grondwet in de vijfentwintig lidstaten. Dit betekent ongeveer één ratificatie per maand, in veel gevallen nadat een referendum is gehouden. Het eerste referendum zal in februari 2005 in mijn eigen land, Spanje, worden gehouden.
De komende twee jaar zullen dus een goede gelegenheid bieden om de belangstelling van de Europeanen te wekken voor het Europa dat in deze belangrijke tekst wordt omschreven, voor al hetgeen Europa betekenen kan en te bieden heeft.
Wij moeten een houding innemen van dienstbaarheid jegens de burgers. Daarbij moet naar nieuwe communicatiekanalen worden gezocht en naar manieren waarop het Europees Parlement de burger van nut kan zijn. Voor het eind van het jaar zullen wij een verslag aannemen dat is opgesteld door de heren Corbett en Méndez de Vigo en besproken in de Commissie constitutionele zaken.
Dit Parlement moet functioneren als de grote van Europa. Wij moeten een voorbeeld zijn van een open, pluralistisch en democratisch debat, een debat waarin niemand wordt gekleineerd, een debat zonder opportunisme en hypocrisie of pogingen de Europese gezindheid, qua gevoelens of rede, te monopoliseren. Niemand heeft de wijsheid in pacht als het om Europa gaat. Het debat zal complex zijn vanwege de uiteenlopende nationale identiteiten en ideologische achtergronden, of vanwege de uiteenlopende opvattingen over het Europa dat wij willen bouwen.
Daarom dienen de belangrijkste thema’s in verband met de Grondwet uitgebreid besproken te worden in de Commissie constitutionele zaken. Ik heb de voorzitter van die commissie dan ook gevraagd concrete voorstellen te doen om elan te kunnen brengen in het parlementaire debat.
Belangrijker echter dan ons debat is de manier waarop dit debat op onze burgers overkomt. Wij moeten de burgers duidelijk maken wat de Grondwet is, wat erin staat en wat er niet in staat. De burgers moeten zich uitspreken over de tekst van het Grondwettelijk Verdrag zonder zich te laten leiden door de politieke context in hun land.
Zodra het Parlement zijn standpunt heeft vastgesteld moet hieraan zoveel mogelijk bekendheid worden gegeven en ervoor worden gezorgd dat hier rekening mee wordt gehouden in het ratificatieproces. Ik had trouwens graag gehad dat die op een meer pan-Europese leest zou zijn geschoeid.
Onze voornaamste uitdaging bestaat eruit het debat een Europees karakter te geven en te voorkomen dat het wordt beïnvloed door interne politieke kwesties, zoals in het verleden bij Europese verkiezingen het geval was.
Wij zullen onze activiteiten coördineren met de nationale parlementen, waarmee we tijdens de Conventie al nauw hebben samengewerkt. Ikzelf zal een werkgroep voorzitten die de Grondwet zal promoten als een politiek project, een project dat is onderworpen aan het belangrijkste debat dat de Europeanen ooit hebben ondernomen, sinds zij op de puinhopen van de oorlog een gemeenschappelijke weg zijn ingeslagen. Ik nodig u uit aan dit debat deel te nemen.
Er wachten ons echter nog andere dringende taken. Ten eerste de investituur van de Commissie. Volgens sommige berichten in de pers is onze taak hierin slecht een formaliteit. Sommigen zeggen dat het resultaat bij voorbaat al vast staat en slechts een formele procedure wordt gevolgd, zonder enige toegevoegde politieke waarde. U weet echter dat dit niet waar is, en dat moeten wij laten zien.
Hoe eenieders oordeel over de door de heer Barroso voorgestelde Commissie ook moge uitvallen, de investituur zal een goede gelegenheid zijn om kennis te nemen van de brede beleidsrichtsnoeren van de Commissie, om inzicht te krijgen in de persoonlijke en politieke kwaliteiten van de mannen en vrouwen die deze beleidsrichtsnoeren moeten uitvoeren, en tenslotte om te weten te komen wat de fracties van de Commissie als motor van de Europese Unie verwachten.
Aan het begin van mijn toespraak heb ik verwezen naar de gevoelens van onveiligheid die worden veroorzaakt door het terrorisme en door de sociale gevolgen van bepaalde factoren voor de werkgelegenheid. Wat heeft de Commissie hierover te zeggen? Wat zijn haar voorstellen voor deze belangrijke kwesties? Wat heeft zij te zeggen over de hervorming van het Stabiliteitspact? We weten al dat de Commissie-Prodi een begin heeft gemaakt met deze hervorming, en we weten ook dat de verantwoordelijke commissaris zijn post zal behouden.
Wij zullen de kans krijgen om het debat over de voorstellen tot hervorming van het Pact voort te zetten. Er moet een Pact komen dat nauw aansluit bij de strategie van Lissabon, die de heer Barroso in het middelpunt van zijn activiteiten heeft geplaatst.
Hoe wil de Commissie ervoor zorgen dat Europa het voortouw neemt op het vlak van milieu, duurzame ontwikkeling en ontwikkelingshulp? Wat zal zij zeggen over de mediaconcentratie in Europa? Hoe denkt zij tegen dit probleem op te treden?
Hoe ziet zij de relatie van Europa met de overige continenten? En met de islamitische wereld? Hoe wil zij de Euro-mediterrane betrekkingen bevorderen en hoe denkt zij het kwijnende proces van Barcelona nieuw leven in te blazen?
Hoe zal de relatie met dit Parlement zijn? Hoe ziet zij, in deze overgangsfase, haar relatie met de Hoge Vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid?
Over deze onderwerpen zullen wij een debat voeren en wij zullen proberen deze hoorzittingen minder strak, levendiger en spontaner te maken dan in het verleden het geval was.
Wanneer de investituur van de nieuwe Commissie haar beslag heeft gekregen, zal ik haar vragen vaker naar het Europees Parlement te komen. Ik zal de voorzitter van de Commissie vragen regelmatig van gedachten te wisselen met de fractievoorzitters. Hetzelfde zal ik de Raad en in het bijzonder de Hoge Vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid, de heer Javier Solana, vragen.
Naast onze gewone wetgevende taken - en hierbij bevindt zich een taak van groot belang, namelijk die met betrekking tot de REACH-richtlijn inzake chemische stoffen - zijn er nog drie andere zeer belangrijke taken waarmee wij ons tot het eind van het jaar mee bezig moeten houden.
Ik doel hier allereerst op de kwestie-Turkije, vanwege het grote strategische belang. Overeenkomstig onze wens zal de Conferentie van voorzitters op 23 september de premier van Turkije, de heer Erdogan, ontvangen. Deze ontmoeting zal dus plaatsvinden voordat de Commissie haar verslag presenteert, en dat was ook onze bedoeling.
Officieel speelt dit Parlement geen enkele rol in het besluit over de vraag of de onderhandelingen over toetreding al dan niet in december geopend moeten worden. Het is dus niet per se noodzakelijk hier een mening over te geven. Het is echter volstrekt ondenkbaar dat wij zouden zwijgen over een kwestie die uiteindelijk niet zonder onze instemming geregeld kan worden. Als een weg wordt ingeslagen gaat het er niet zozeer om hoe breed of smal die weg is maar waar die naartoe leidt.
Ik ben van oordeel dat dit Parlement een verslag moet opstellen over de toetreding van Turkije, en wel vóór de Europese Raad van december, teneinde ons standpunt duidelijk kenbaar te maken aan de Raad.
Geachte afgevaardigden, kwesties als de toetreding van Turkije geven ons Parlement bestaansrecht. Zij bieden een kans om actief op te treden en niet aan de zijlijn te blijven toekijken. Het kan zijn dat voor dit soort beslissingen de twee grondslagen van de legitimiteit van de Unie niet met elkaar overeenkomen, dat de regeringen er een mening op nahouden, en de bevolking, de burgers, een andere. Dit is een grote kans om een debat te voeren over het soort Europa dat wij willen bouwen, en over alle mogelijke gevolgen van dit project.
Het Parlement verwacht van de Commissie een objectief verslag op basis waarvan dit Parlement en de Raad een politieke oordeel kunnen vormen uitgaande van een duidelijk beeld van de gevolgen die een hetzij positief hetzij negatief besluit zou hebben. Ik denk daarbij aan de gevolgen die de toetreding van Turkije voor de Unie zou hebben en de gevolgen die een verwerping van een dergelijke toetreding voor onze betrekkingen met de islamitische wereld zou hebben. Ik zou overigens hetzelfde kunnen zeggen van de Grondwet.
Het Parlement zal ervoor moeten zorgen dat dit debat gespeend is van onbezonnenheid en vooringenomenheid. Wij moeten het debat plaatsen in een strategisch perspectief op middellange termijn.
Wij moeten ons er namelijk van bewust zijn - en ik weet zeker dat dit het geval is - dat de belangrijkste uitdaging voor het Europa van de toekomst wordt gevormd door zijn relatie tot de islamitische wereld, en deze relatie kan niet los worden gezien van zijn standpunt inzake Irak, Afghanistan en Palestina.
Voorts wordt deze relatie bepaald door het nieuwe nabuurschapsbeleid en het Euro-mediterrane partnerschap, alsmede het beleid voor integratie van emigranten in onze steden. In Europa wonen tien miljoen moslims; in de wereld zijn er één miljard. Hoe ons besluit ook zal uitvallen, het is onze verantwoordelijkheid om de islamitische wereld te tonen dat wij geen grenzen trekken op grond van de logica van de botsing van beschavingen, die sommigen ons willen opdringen.
Bij wijze van bijdrage aan ons debat, wil ik u mededelen dat ik een verslag heb ontvangen dat voor de Commissie is opgesteld door een deskundigengroep. Onder de deskundigen bevinden zich ook drie vooraanstaande leden van ons Parlement. Zij waren zo vriendelijk dit voor te leggen aan het Europees Parlement, en ik beveel u van harte aan dit te lezen.
Tevens dienen wij ons voor het eind van het jaar uit te spreken over de financiële vooruitzichten. De Commissie heeft een eerste ontwerp opgesteld dat binnenkort aan ons zal worden voorgelegd.
De financiële middelen van de Unie moeten uiteraard gelijke tred houden met onze ambities. Zij moeten ons de mogelijkheid bieden om niet alleen aan de verwachtingen te voldoen die de uitbreiding onder veel burgers heeft gewekt maar ook rekening te houden met de bezorgdheid die de uitbreiding bij anderen heeft opgeroepen. Het financiële pakket voor de periode 2007-2013 bevat niet alleen begrotingsvoorstellen. Het is meer dan een begroting: het is een referentiekader voor een hele reeks wetgevingsvoorstellen voor de financiering van het landbouwbeleid, de structuurfondsen, de jeugdprogramma's, de trans-Europese netwerken, enzovoort. In de praktijk zullen al onze wetgevende taken worden bepaald door de vorm waarin dit referentiekader wordt aangenomen.
Wij zullen een essentiële rol spelen bij de aanneming van een wetgevingspakket bestaande uit meer dan vijftig voorstellen die via de medebeslissings- of instemmingsprocedure zullen worden goedgekeurd. Dit is een uitgelezen kans om aan te tonen dat wij geen koor van krekels zijn dat naar de maan tsjirpt, maar een groep van mensen die beslissingen nemen over zeer concrete en verstrekkende thema's.
Het zal, kortom, een unieke gelegenheid zijn voor dit Parlement om zijn politieke prioriteiten te doen gelden, en de Europese burgers zullen zal dit ook begrijpen als wij erin slagen ons jargon te vertalen in een taal die aansluit bij hun dagelijks leven.
Om hieraan een bijdrage te leveren heb ik bij de Conferentie van voorzitters een voorstel ingediend waarover vandaag in de plenaire vergadering wordt beslist. Het gaat hierbij om de oprichting van een tijdelijke ad-hoccommissie die tot taak krijgt dit debat in gang te zetten en alle invalshoeken te belichten. Op de begrotingstop komen alle spaken van het Europese wiel samen. Dan moeten wij een uitgebreide en volledige analyse maken, waarvoor naar mijn mening de oprichting van een ad-hoccommissie, met als voorzitter wellicht de Voorzitter van het Parlement zelf, een duidelijk signaal zou zijn. Daarmee kunnen wij aangeven hoe belangrijk voor ons deze taak is.
Laten we bovendien niet vergeten dat de financiële vooruitzichten onderdeel uitmaken van een groter raderwerk waartoe ook andere elementen van ons beleid behoren. De Europese burger hoort ons daar voortdurend over praten maar ik betwijfel of het belang ervan volledig tot hem doordringt. Ik doel hier op het Stabiliteitspact. Maar stabiliteit van wat? Van de prijzen? En zo ja, waarom alleen van de prijzen? Ook denk ik hierbij aan de strategie van Lissabon.
In 2005 zal het vijf jaar geleden zijn dat de Unie besloot "de meest concurrerende en dynamische kenniseconomie in de wereld te worden, met duurzame economische groei, meer en betere banen en een grotere sociale samenhang". Vindt u ook niet dat deze zin nu al een rituele klank begint te krijgen, en dat er ondanks al het politiek gewicht dat eraan is gegeven geen democratisch debat is gevoerd, geen debat waarmee dit plan het elan zou hebben gekregen dat noodzakelijk is om werkelijke groei mogelijk te maken?
Laten wij toegeven dat de doelstellingen van Lissabon nu niet zijn gehaald, en vermoedelijk ook niet in de tijd tot 2010 zullen worden gehaald. Dit Parlement moet uitdrukkelijker zijn bezorgdheid uiten over deze belangrijke doelstelling voor het bestaan van de Unie. Wij blijven deze op rituele wijze verkondigen maar richten ons wellicht te weinig op de weg die gevolgd moet worden om haar te bereiken. Wij zullen de heer Kok verzoeken om hier het verslag te presenteren dat hij moest opstellen over de tekortkomingen in het proces en de toekomstperspectieven. Ik ben van mening dat het Parlement het debat over dit verslag dient te stimuleren.
De doelstellingen van Lissabon waren op zich zeer ambitieus. Ze werden geformuleerd in tijden van economische voorspoed (anno 2000) - vlak voordat de crisis begon die door het terrorisme is bespoedigd - en waren het resultaat van een intergouvernementeel proces. De verwezenlijking van de doelstellingen werd echter via de zogeheten open coördinatiemethode in handen gelegd van de lidstaten.
Gedurende deze periode is in Europa weinig geïnvesteerd in technologie, in vergelijking met de Verenigde Staten die nog altijd onze beste denkers weghalen, en dit is wellicht iets waar we het uitgebreider over moeten hebben. De opleiding van menselijk kapitaal is momenteel niet zoals zij zou moeten zijn volgens de Lissabon-strategie.
Het proces van Lissabon gaat hand in hand met een versterkte rol voor het milieubeleid. Kyoto zal op de Europese samenleving een druk uitoefenen die te vergelijken is met de druk die haar werd opgelegd met de criteria van Maastricht. Zij zal haar productie- en verbruiksmethoden moeten wijzigen, en wel op een ingrijpender manier dan onze burgers zich waarschijnlijk zullen realiseren. Wij staan achter deze ontwikkeling, maar wij moeten wel beseffen wat deze inhoudt en moeten de daaruit voortvloeiende verplichtingen nakomen.
Wat betreft de hervormingsvoorstellen voor het Stabiliteits- en Groeipact, denk ik dat dit Parlement, niettegenstaande zijn beperkte bevoegdheden op dit vlak, een fantasierijke, politieke inspanning moet doen om het Pact in dienst te stellen van de strategie van Lissabon en om, meer in het algemeen, het democratisch debat over de globale richtsnoeren voor het economisch beleid in Europa te bevorderen.
Dit debat moet hier plaatsvinden. Wij moeten ook samenwerken met de nationale parlementen zodat ook zij zich betrokken voelen bij de Europese besluiten die het kader vormen voor het begrotingsoverleg in ieder afzonderlijk land.
In die zin ben ik ook ingenomen met de komst van , de heer Junker, want het lijdt geen twijfel dat we in Europa een probleem hebben: er is behoefte aan een betere coördinatie tussen de economische beleidsvormen van de verschillende lidstaten.
Wij moeten uiteraard aandacht schenken aan de rol die wij voor onze Unie zien weggelegd in de wereld. Ik denk in het bijzonder aan de transatlantische betrekkingen. Ook hier is mijns inziens het moment aangebroken om blijk te geven van een volwassen en verantwoordelijke parlementaire diplomatie. Wij moeten streven naar meer en beter overleg met de Commissie en de Raad over internationale vraagstukken.
Geachte afgevaardigden, de EU is een referentiekader voor andere regio's in de wereld. De "Europese droom" (mogen we spreken van de ?) van haar grondleggers, de droom van verzoening en hereniging van het continent, is inmiddels werkelijkheid geworden. Bij het ontstaan van deze werkelijkheid, heeft de Unie echter haar democratische bekoring verloren, alsmede het vermogen om wensen om te zetten in daden en actief consensus te creëren.
Is het mogelijk zich een andere "Europese droom" voor te stellen, een droom van een Europa met meer pluriformiteit? Is het mogelijk zich een "Europese droom" voor te stellen van een Europa dat niet hetgeen is wat de grondleggers en de zes eerste lidstaten voor ogen hadden? Is het mogelijk een ideale, op inclusie gebaseerde beschaving te stimuleren, een beschaving waarmee onverdraagzaamheid, verzet tegen immigranten, etnische spanningen en religieuze intolerantie kunnen worden bestreden?
Ik geloof dat dit Parlement aan dit alles kan bijdragen. De meerderheid van de burgers die wij hier vertegenwoordigen weten namelijk - of voelen in ieder geval - dat geen enkel land in staat is op eigen houtje het hoofd te bieden aan de globalisering, de aantasting van het milieu, de opkomst van zogenaamde continentale staten, de terroristische dreigingen of de armoede en de daaruit resulterende immigratiestromen.
Geachte afgevaardigden, in Europa is nu het uur van de burgers aangebroken. Ik hoop dat ik op u allen kan rekenen. Laten wij er gezamenlijk voor zorgen dat de volkeren van Europa worden gemobiliseerd en dat hun samenlevingen voldoende dynamiek krijgen om deze nieuwe Europese droom werkelijkheid te doen worden.
Ik dank u hartelijk en wens u veel succes met uw werk.
Poettering (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, geachte collega’s, ik wil u, mijnheer de Voorzitter, namens de PPE-DE-Fractie hartelijk bedanken voor uw redevoering. Mijns inziens kunnen wij vaststellen dat de door u uiteengezette grote lijnen de steun hebben van heel het Parlement. Wij zullen u in uw pogingen om het Europees Parlement te versterken met al onze krachten ondersteunen.
U hebt gesproken als vertegenwoordiger van een van de belangrijkste instellingen, zo niet de allerbelangrijkste instelling, van de Europese Unie. Ik zie hier de vice-voorzitter van de Commissie maar ik betreur het ten zeerste - alhoewel ik uitdrukkelijk moet zeggen dat dit geen kritiek is aan het adres van het Nederlands voorzitterschap maar aan het adres van het secretariaat-generaal van de Raad - dat de Raad tijdens deze belangrijke vergadering afwezig is. Daar moet verandering in komen.
Wij hebben hetzelfde al eens in het verleden meegemaakt toen de voorzitter van de Commissie zijn strategische programma presenteerde. Daarbij gaat het altijd om wetgeving en die wetgeving moet door het Parlement en de Raad worden gemaakt. Ook toen was de Raad afwezig. Ik vraag het secretariaat-generaal van de Raad dan ook dringend ervoor te zorgen dat in de toekomst de fungerend voorzitter van de Raad aanwezig is. Het secretariaat-generaal van de Raad moet ervoor zorgen dat de belangrijkste instellingen aanwezig zijn.
Mijnheer de Voorzitter, het begin van uw mandaat valt in een tijd waarin wij als afgevaardigden van de vijfentwintig landen van de Europese Unie bijeen zijn. U hebt terecht gesproken over de talen. Wij onderscheiden ons door het feit dat wij ons inzetten voor eenheid in diversiteit in Europa, en daarom hebben wij ook alle talen van de Europese Unie hier in het Europees Parlement. Een van de hoofdtaken voor ons, als fracties, en voor u, als Voorzitter, is er gemeenschappelijk voor te zorgen dat eenieders nationale en persoonlijk achtergrond wordt geëerbiedigd en wij achting hebben voor elkaar. Wij moeten uiteindelijk ervan doordrongen zijn dat wij allemaal, ondanks onze verschillen, Europeanen zijn en gemeenschappelijk moeten ijveren voor de versterking van dit Parlement.
U hebt gesproken over onze relatie met de Commissie. Zoals iedereen in dit Parlement weet, heeft onze fractie natuurlijk steun gegeven aan de voorgedragen Commissievoorzitter, aan de heer José Manuel Durão Barroso. Dit betekent echter niet dat er een einde is gekomen aan deze door gezonde spanning gekenmerkte relatie tussen Commissie en Parlement. Veeleer moeten wij ervoor zorgen dat de voorgedragen voorzitter van de Commissie ons, het Parlement, nog voordat wij de Commissie in haar geheel ons vertrouwen geven, belangrijke beloftes doet in verband met de manier waarop de bevoegdheden van het Europees Parlement in verhouding tot de Europese Commissie kunnen worden versterkt.
Daarom heeft onze fractie een lijst met tien punten ingediend, punten die wij hard willen maken alvorens onze instemming en ons vertrouwen te geven aan de Commissie in haar geheel. Wij willen dat de Commissie met het Parlement overleg pleegt over haar strategisch politiek programma. Wij willen dat de Commissie in haar wetgevingsvoorstellen rekening houdt met het subsidiariteitsbeginsel. Wij willen uiteindelijk minder bureaucratie in Europa en wij willen van de Commissie de relevante prognoses ontvangen wanneer wetgevingsvoorstellen worden gedaan. Tot slot willen wij ook weten hoeveel het allemaal gaat kosten.
Mijnheer de Voorzitter, u hebt gesproken over REACH. Bij REACH gaat het niet alleen om de herstructurering van het chemicaliënbeleid. Daarover zullen wij nog moeten twisten. In feite gaat het erom de banen in de Europese Unie te handhaven en nieuwe banen te scheppen. De Europese Unie mag niet met haar wetgeving, via bijvoorbeeld het chemicaliënbeleid, bijdragen aan het verlies van honderdduizenden banen. Daarom moeten wij gemeenschappelijk - samen met de Raad, en daarom betreur ik dat de Raad afwezig is - ervoor zorgen dat ecologie en economie in een gepaste relatie tot elkaar komen te staan.
Onze belangrijkste opgave luidt als volgt: als wij spreken over het mededingingsvermogen van Europa, spreken wij niet in abstracte zin over bedrijven maar over werkgelegenheid voor de werknemers in de Europese Unie en over het voorkomen van bedrijfsverplaatsing naar Amerika of andere gebieden in de wereld, waardoor hier in Europa banen verloren gaan.
Dames en heren, de Voorzitter sprak ook over terrorisme als een van de hoofdpunten, en daar ben ik blij om. Wij zeggen dat terrorisme nooit en te nimmer gemotiveerd kan worden, en dat wij terrorisme met al onze krachten en vastberadenheid moeten bestrijden.
Wij moeten echter eveneens zeggen dat de noodzaak van terrorismebestrijding niet mag betekenen dat de mensenrechten in het gedrang worden gebracht. Wij moeten zeggen dat het leven en de waardigheid van een Europaan dezelfde waarde hebben als het leven van een Palestijn, dat het leven van een Amerikaan dezelfde waarde heeft als het leven van een Tsjetsjeen en het leven van iemand van mohammedaanse godsdienst dezelfde waarde heeft als het leven van iemand van christelijke of joodse geloofsovertuiging.
Daarom moeten wij als Parlement, hoe noodzakelijk terrorismebestrijding ook moge zijn, altijd optreden als advocaat voor de mensenrechten, waar dan ook ter wereld en ongeacht de , waar de regeringen wel voor zorgen. Of het ons nu uitkomt of niet, of het nu gaat om linkse of rechtse regimes - of hoe wij ze ook willen betitelen - wij moeten altijdde mensenrechten in de wereld verdedigen, ongeacht de staatsbelangen.
Staat u mij toe tot slot nog een opmerking te maken over het Statuut. Wij willen een Statuut, maar de bal ligt nu in het kamp van de Raad. Wij hebben ons werk gedaan en de Raad is nu aan zet. Als de Raad geen vorderingen wil maken moet de Raad ons dat zeggen. Wij zijn klaar met ons werk en, mijnheer de Voorzitter, als PPE-DE-Fractie willen wij u veel succes wensen bij uw werk. Als u het communautair Europa vertegenwoordigt - en ik twijfel er niet in het minst aan dat u dat doet - zult u ons altijd aan uw zijde aantreffen.
Veel succes!
Schulz (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, geachte collega’s, allereerst wil ik u, mijnheer de Voorzitter, hartelijk danken voor uw redevoering. U hebt de punten genoemd die voor ons, sociaal-democratische fractie, behoren tot de belangrijkste elementen van de komende tijd. Daarom zijn wij ook blij dat u ze hebt genoemd. Ik kan en wil niet ingaan op alle punten, maar u hebt een aantal sleutelbegrippen gebruikt en daar wil ik op terugkomen, aangezien deze aangeven in welke richting dit Parlement zich zal ontwikkelen.
U hebt in uw redevoering herhaaldelijk gesproken over de dubbele bron waaruit de Europese Unie haar legitimiteit put: de Raad is een bron van legitimiteit en het Europees Parlement is een bron van legitimiteit. De Grondwet spreekt over een Unie van landen en volkeren. De Raad vertegenwoordigt de landen; het Parlement vertegenwoordigt de volkeren. Daarom is het juist dat in dit Parlement ook de verscheidenheid van de Europese volkeren tot uiting komt. Daarom is onze fractie bijvoorbeeld van mening dat de taalregeling in dit Parlement geen lastige kwaal mag zijn maar veeleer de verscheidenheid van de Europese volkeren moet garanderen en ook in de ware zin van het woord tot uitdrukking moet brengen. Daarom ben ik er u dankbaar voor dat u sprak over de instelling van een werkgroep die dit op efficiënte wijze moet regelen en er ook in de toekomst voor moet zorgen dat eenieder, elke burger in de Europese Unie, die zich kandidaat wil stellen voor de verkiezingen van dit Parlement en hier wil komen werken, dat moet kunnen, ongeacht het onderwijs of de opleiding die hij of zij heeft genoten. Daarvoor is een talenregeling nodig. Voor mij is dit een belangrijk punt in het streven naar een stabiele Europese democratie.
U hebt, mijnheer de Voorzitter - en ook daar ben ik u dankbaar voor - namens dit Parlement al degenen van repliek gediend die menen terrorisme alleen met de taal van het geweld te kunnen bestrijden. Wie ten oorlog trekt zogezegd om vrijheid, democratie en mensenrechten te garanderen, wie chaos en wanorde oogst van zijn eigen zaad, en de import van folteraars mogelijk maakt, mag niet verbaasd zijn als dat een bijdrage is aan nog meer terrorisme. Wie als antwoord op het terrorisme opnieuw de doodstraf wil invoeren, die beantwoordt geweld met geweld. Uitholling van de democratie om zogenaamd het terrorisme beter te kunnen bestrijden is niet de juiste weg. Terroristen verstaan de taal van het geweld. Daar waar zijzelf geweld gebruiken, hebben zij geweld nodig, en wel statelijk gelegitimeerd geweld, bij wijze van antwoord, om de orde te herstellen. De maatschappij heeft echter behoefte aan een open dialoog, aan aanvaarding van het anderszijn, zonder voorbehoud en zonder angst. De is de grondslag voor nog meer terrorisme. De door u beschreven dialoog kan een uitweg zijn uit de val van het terrorisme. Daarom danken wij u voor de duidelijke woorden die u hierover hebt gesproken.
U hebt ook gesproken over de toetreding van Turkije en over de beslissingen die nu genomen moeten worden. Ik las vanmorgen in een belangrijke Duitse krant dat het debat dwars door alle fracties van dit Parlement gaat, dat het beeld in alle fracties van dit Parlement heterogeen is. Dat verbaast mij want tot nu toe had ik altijd de indruk dat er maar een fractie was met een homogeen beeld, en dat in alle andere fracties een heterogeen beeld bestond. Uiteindelijk zal echter elke afgevaardigde, elke collega voor zichzelf de afweging moeten maken tussen enerzijds de kwesties van politieke en economische opportuniteit op korte termijn en anderzijds de overwegingen op lange termijn, ook in geostrategisch opzicht, en vooral ook de overwegingen in verband met de integratie van verschillende cultures in deze Unie. Die afweging moet worden gemaakt, want zonder iets dergelijk is ons Europees Parlement ondenkbaar, en daar hebt u terecht op gewezen.
Daarom zal het Parlement een standpunt moeten bepalen ten aanzien van deze kwestie. Als sociaal-democratische fractie zullen wij een bijdrage leveren aan dit debat, waarbij ook onder ons - dat is wel duidelijk - onenigheid bestaat. Ook bij ons zijn er sterk uiteenlopende meningen. Wel staat buiten kijf dat wij, als wij spreken over het beleid jegens Turkije, één ding voor ogen moeten houden: de betrouwbaarheid van onze uitspraken en toezeggingen op het internationale toneel moet de grondslag zijn voor het optreden van Europa. Ik kan mij moeilijk voorstellen dat men een land gedurende meer dan veertig jaar telkens weer beloftes doet, en ook telkens weer nieuwe eisen stelt, eisen die ingewilligd moeten worden, maar dan uiteindelijk zegt: het mocht niet baten; jullie hebben voor niets gewerkt. Een ding staat namelijk vast: ofschoon men kritiek kan en moet blijven uitoefenen op de interne situatie in Turkije, zijn er door het toetredingsperspectief in het land de laatste drie jaar meer hervormingen doorgevoerd dan tijdens de voorafgaande veertig jaar van praten bij elkaar. Ook dat mag men niet uit het oog verliezen.
U hebt over het Statuut van de leden en de efficiëntieverbetering alles gezegd wat gezegd moest worden. Wij scharen ons achter u en achter de door u beschreven strategie. U kunt rekenen op onze volledige steun bij de tenuitvoerlegging daarvan. Tot slot wil ik reageren op uw opmerkingen over de hoorzittingen met de Commissarissen. De hoorzittingen met de Commissarissen zullen voor ons als sociaal-democratische fractie een gelegenheid zijn om duidelijk te maken dat de toekomstige Commissie haar uitspraak: “Mededinging en sociale cohesie zijn twee zijden van dezelfde medaille” serieus moet nemen. Wie denkt dat Europa alleen mededinging nodig heeft en sociale cohesie bijkomstig is, die vernietigt de grondslag van Europa. Het sociaal model was immers de grondslag waarop de kracht van Europa kon groeien. Als sociaal-democraten zullen wij vechten voor dit sociaal model. Wij zullen het verdedigen ook tegen de Commissie als daarin neigingen bestaan om mededinging op de voorgrond te plaatsen. Daarom zullen wij in de hoorzittingen met de Commissie, met elke Commissaris individueel, de klemtoon leggen op dit project, op dit sociaal Europa.
Staat u mij toe hier tot slot nog een zin aan toe te voegen: wie zich hier ook presenteert en voorstelt, hij of zij zal gemeten worden aan de beleidsuitspraken en niet het politieke verleden. Als Lazlo Kovac geen staatssecretaris was geweest van Gyla Horn, mijnheer Poettering, zou er nu geen Duitse eenheid zijn geweest. Het was de Hongaarse regering waarvan Lazlo Kovac deel uitmaakte, die deze Duitse eenheid mogelijkheid heeft gemaakt. Daarom is Lazlo Kovac een welkome Europeaan. Ik zeg dat van meet af aan opdat iedereen weet waar hij aan toe is: als iemand de hoorzitting van de Commissarissen tot een ideologische principestrijd wil maken, zal die met ons moeten afrekenen.
Watson (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de liberalen en democraten van de ALDE/ADLE-fractie in dit Parlement juichen uw programma voor het voorzitterschap toe en wij geven onze steun aan uw werk. Als u namens dit Parlement onpartijdig het woord voert, zijn goede naam eer aandoet en zijn voorrechten verdedigt, kunt u op onze steun rekenen.
Het aanzien van dit Parlement groeit, en het aanzien van zijn voorzitterschap dient eveneens te groeien. Uw erfenis bestaat uit een Parlement dat bijna honderd afgevaardigden meer telt dan het vorige en negen nieuwe officiële talen rijker is. Het is een machine die bestaat uit 4 500 onderdelen, die met elkaar twintig talen spreken, een miljoen woorden per week. Al die onderdelen moeten in harmonie zijn zodat de machine in beweging blijft. Dat is uw taak.
Benjamin Franklin heeft ooit - vóór de dagen van Dick Cheney - over het vice-presidentschap van de Verenigde Staten gezegd dat het een ambt was waarin men zo weinig invloed had en zo laag in aanzien stond dat de bekleder ervan aangesproken diende te worden met “uwe overbodige excellentie”. Het Europees Parlement kan zich geen overbodige excellentie veroorloven, aangezien u onze stem zult zijn. U zult namens ons spreken in de Raad. U zult de wil van dit Parlement zijn. U zult onze vastberadenheid moeten tonen.
Eenieder onder ons heeft tot taak een bijdrage te leveren aan de versterking van de legitimiteit van dit Parlement en daarmee van de Europese democratie en het werk dat zij verricht, maar niemand meer dan u. In uw inleidende opmerkingen sprak u over twee bronnen van legitimiteit. Dit Parlement heeft inderdaad de bijzondere plicht op te komen voor de rechten van de burgers van de Europese Unie. Soms betekent dat ook het verdedigen van deze rechten tegen aantasting door de lidstaten van de Unie. Ik denk dan bijvoorbeeld aan de negen miljoen statenloze Roma of aan de burgers van Cyprus, alsmede aan de inwoners van Gibraltar, die nu, dankzij een uitspraak van het Europese Hof van Justitie, voor het eerst in dit Parlement zijn vertegenwoordigd. Ik ben er trots op hier een van de vertegenwoordigers van Gibraltar te zijn, aangezien Gibraltar alleen binnen Europa over de grens bij La Linea kan kijken of naar het Britse oorlogsschip in de baai van Algeciras, zonder daarin enige tegenstrijdigheid te zien. Dit Parlement is een uiting van het geloof dat we beter zijn dan onze geschiedenis doet vermoeden en dat we meer zijn dan alleen onze nationaliteiten. Onze Voorzitter moet de belichaming zijn van dit geloof.
Op twee terreinen van uw mandaat kunt rekenen op de ambitieuze steun van de liberalen en democraten van de ALDE/ADLE-fractie. Het eerste is de hervorming van dit Parlement. Een uitgebreid Parlement betekent tevens een hervormd Parlement. Wij juichen de nadruk toe die u vandaag hebt gelegd op de hervorming van het Statuut van de leden. Het pakket waarover aan het einde van de vorige zittingsperiode een akkoord is bereikt is geen eindstation maar slechts een vertrekpunt. We kunnen ons niet achter dit akkoord verschuilen. We moeten de uitdaging van de Europese regeringen aannemen en direct weer aan de slag gaan, aangezien we de prijs van legitimiteit aan onze kiezers moeten terugbetalen met open en ambitieuze hervormingen, en niets minder dan dat.
Het tweede terrein is de verdediging van de Europese Grondwet. Hierbij verwachten we van u dat u het voortouw neemt in een eensgezinde campagne door ons gehele werelddeel. Uw zullen binnenstromen: Europa heeft immers nog nooit zo’n belangrijk product moeten verkopen.
Mijnheer de Voorzitter, de liberalen en democraten van de ALDE/ADLE-fractie in dit Parlement doen een beroep op uw verbeeldingskracht en verwachten van u dat u zich ambitieus zult betonen. Politieke instellingen staan of vallen immers met het respect dat zij genieten. Gedurende een kwart eeuw heeft dit Parlement bevoegdheden naar zich toegetrokken en de Europese burgers gevraagd om respect, om vertrouwen. We moeten waken, werken en slapen alsof we hun vertrouwen elke dag opnieuw moeten winnen. Ik wil u gelukwensen tijdens uw ambtstermijn, mijnheer de Voorzitter, en daarbij opmerken dat we van u niet minder verwachten dan dat.
Frassoni (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, wij staan achter de open en positieve benadering van uw interventie en de lange lijst met prioriteiten die u heeft geschetst. Zowel voor ons als voor u zal er de komende jaren veel werk aan de winkel zijn. De grootste uitdaging voor dit Parlement zal de echter bestrijding van de euroscepsis zijn. Daarnaast moeten we, zoals collega Watson al aangaf, laten zien dat we niet overbodig zijn.
Om in 2009 niet 40, maar 80 of 90 procent van onze medeburgers naar de stembussen te lokken, moeten we drie dingen beter doen dan in het verleden en daarbij trachten onze politieke meningsverschillen te overbruggen en de verwerpelijke tendens tegen te gaan die nu reeds zichtbaar wordt in het Parlement en maakt dat wij een soort aanhangsel zijn van de Raad, een aanhangsel waarin de fracties steeds meer een weerspiegeling zijn van de machtsverhouding tussen de nationale delegaties, in plaats van onafhankelijke, echt Europese politieke organen.
Mijnheer de Voorzitter, dit Parlement moet betere wetten maken en in de praktijk aantonen dat het mogelijk is om op supranationaal niveau de democratie te beoefenen en voor de burgers zichtbaar te maken. Dit Parlement moet namens de internationale gemeenschap een oogje in het zeil houden op gebieden waarop hypocrisie en dubbelzinnigheid niet getolereerd kunnen worden, zoals de bescherming van de mensenrechten en de beslissingen omtrent vrede en oorlog. 
Als medewetgevers mogen we niet vergeten dat het Europees Parlement jarenlang een zware strijd heeft moeten leveren om de eerbiediging van zijn bevoegdheden door de Raad en de Commissie af te dwingen. Er zijn nu nog minstens vier vraagstukken die geregeld moeten worden en wij vragen deze zo snel mogelijk op de agenda van de triloog met de andere instellingen te plaatsen.
In de eerste plaats neigt men altijd nog te zeer tot omzeiling van de regels waardoor het Europees Parlement haar bevoegdheden niet tot volle tevredenheid kan uitoefenen. Als voorbeeld noem ik de PNR-zaak - het akkoord met de Verenigde Staten over de passagiersgegevens - en de comitologieprocedure voor GGO’s, maar ik kan er meer noemen. Dit is een serieus politiek probleem waar u zich persoonlijk mee bezig dient te houden.
Ten tweede noem ik de herziening van de toegang tot gevoelige documenten. Ook in dit geval maken de Commissie en de Raad ons het leven als vertegenwoordigers van de burgers zuur. Een van de vele voorbeelden is de inbreukprocedure. De Commissie zegt van plan te zijn haar invloed op dit gebied te willen reduceren, en aangezien wij geen toegang tot deze procedures hebben, is het dikwijls onmogelijk recht te doen wedervaren. Ook hier is ons inziens uw rol als Voorzitter van deze instelling van cruciaal belang.
In de derde plaats moeten we een interinstitutioneel akkoord sluiten met betrekking tot de handel. Wij vragen dat men daarbij deels vooruit loopt op de regels die in het Grondwettelijk Verdrag zullen worden opgenomen. Mijn collega’s hebben reeds gesproken over het Statuut van de leden, dus zal ik hier niet verder over uitweiden.
Intern dienen we zonder twijfel veel verbeteringen aan te brengen. We verzetten ons tegen overhaaste wetgeving die er tijdens de eerste lezing doorgedrukt wordt. Wij zijn ook tegen akkoorden waar alleen de grote fracties achter staan, zoals zo vaak het geval was tijdens het laatste gedeelte van onze legislatuur. Wij zijn ervoor dat op meer systematische, politieke en efficiënte wijze gebruik wordt gemaakt van onze bevoegdheid tot het nemen van wetgevingsinitiatieven, een bevoegdheid die wij maar al te vaak vergeten.
Ik spreek over dit Parlement als over een laboratorium voor supranationale democratie. We zijn ervan overtuigd dat we het debat over de ratificatie van het Grondwettelijk Verdrag moeten begeleiden, waarbij wij er wel op dienen te letten dat we geen propaganda voeren en degenen buiten de deur houden die geloven dat dit Verdrag niet het juiste antwoord is voor het Europa van morgen. Mijn inziens moeten wij ook deze mensen zien over te halen en te overtuigen.
Ik herhaal nogmaals dat het Europees Parlement ook moet fungeren als een wakend oog van de internationale gemeenschap. Mijnheer de Voorzitter, wij zijn ervan overtuigd dat nu de Subcommissie voor de mensenrechten in ere hersteld is, het Parlement weer een plek kan zijn waar concreet gesproken wordt over de mensenrechten en waar resultaten worden geboekt. Daarmee komt een einde aan hetgeen wij de laatste jaren waren: een slap forum waar alleen maar werd gepraat. We hopen op uw steun te mogen rekenen bij het waarborgen van een volledige autonome werking van de Subcommissie. Aldus kunnen wij het grote netwerk van contacten en de samenwerking met de beschermers van de mensenrechten over de gehele wereld herstellen. Aldus kunnen wij hun weer een stem en legitimiteit geven, en misschien kunnen we op den duur zelfs uitgroeien tot een volwaardige commissie.
Wurtz (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, in grote lijnen kan ik mij vinden in uw verklaring en in de gedachtegang die eraan ten grondslag ligt. Namens mijn fractie wil ik u daarvoor bedanken. Uw betoog sterkt ons in onze overtuiging dat wij met u tot een zeer constructieve samenwerkingsrelatie kunnen komen.
U sprak over bedrijfsverplaatsing. Ons staan nu bepaalde wetgevingswerkzaamheden te wachten en daarom wil ik u niet verhelen dat de ontwerprichtlijn van de Commissie inzake de liberalisering van de diensten, de zogenaamde “Bolkestein-richtlijn”, onze fractie grote zorgen baart. Krachtens deze richtlijn zou in plaats van de wetgeving van het land van ontvangst, zoals nu het geval is, voortaan die van het land van oorsprong gaan gelden. Met ander woorden, de richtlijn is erop gericht de dienstverlenende bedrijven in staat te stellen in alle landen de sociale regelgeving van hun land van oorsprong toe te passen. Het lijkt me duidelijk dat een dergelijk mechanisme de deur wijd open zou kunnen zetten voor sociale dumping.
Wij zouden ook graag op tijd willen weten welke maatregelen zijn gepland in het kader van Tampere II. We zouden niet tot maart 2005 moeten wachten met de tussentijdse evaluatie van de Agenda van Lissabon, waar u ook aan refereerde. Daarmee werd ons in 2000 beloofd dat Europa in 2010 volledige werkgelegenheid zou hebben en de meest dynamische kenniseconomie van de wereld zou zijn. De conclusies uit de ervaringen van de afgelopen vier jaar, die nieuw licht werpen op de gemaakte voortgang, zouden we onmiddellijk moeten meenemen in het debat.
Naast onze wetgevingswerkzaamheden is er een aantal grote uitdagingen op het gebied van de beschaving die wij het hoofd moeten bieden, en wij moeten met name de Europese Raad vragen welke rol hij daarbij ziet weggelegd voor de Europese Unie op het wereldtoneel. U hebt zelf al een aantal uitdagingen genoemd in uw betoog. Ik denk aan de manier waarop wij de strijd moeten voeren tegen het terrorisme en voor de internationale veiligheid of aan de kwestie van de betrekkingen met de zuidelijke landen, met name de landen aan de zuidkant van de Middellandse Zee. Daarnaast denk ik ook aan het steeds zorgwekkender probleem van de opwarming van ons klimaat en aan het vraagstuk van de mediaconcentratie, dat in meerdere landen van de Unie zeer actueel is.
Over al die dingen heeft u gesproken. Natuurlijk zijn er nog andere kwesties, zoals de noodzaak om in te grijpen tegen ziekten als aids, tuberculose en malaria, die het afgelopen jaar wereldwijd zes miljoen mensen het leven hebben gekost. Eenieder van ons kan deze lijst met onderwerpen die absoluut op onze agenda zouden moeten staan, nog verder aanvullen. U hebt gelijk als u zegt dat de behandeling van deze kwesties tot onze verantwoordelijkheden behoort.
Tot slot zou ik, met uw welnemen, willen stilstaan bij een transversaal onderwerp dat u eveneens hebt aangesneden, namelijk de Europese Grondwet. U hebt gezegd dat het Europees Parlement een grote moet worden door een open en pluralistisch debat op touw te zetten. Ik ben blij met dat voorstel. Ik denk namelijk dat het Parlement er geen genoegen mee mag nemen om - zoals de voormalige voorzitter, de heer Giscard d’Estaing placht te zeggen - onze medeburgers te zeggen wat op het bewuste moment de goede keuze zou zijn, temeer daar een dergelijke sommatie op degenen die vraagtekens zetten bij de huidige koers van het Europees project - en dat geldt op wat voor manier dan ook voor de meerderheid van de burgers van de Unie - waarschijnlijk geen enkel effect zal sorteren.
In plaats van de moeilijkheden en de tegenstrijdigheden uit de weg te gaan, zouden wij daarentegen juist het initiatief moeten nemen tot een werkelijk democratisch debat, tot een pluralistisch en open debat over de sociale actoren. Daarbij mogen wij ons niet beperken tot de quasi-institutionele gesprekspartners aan de top maar wij moeten veeleer een debat voeren over de knelpunten van dit Verdrag dat de ambitie heeft een grondwet te zijn, en meer in het bijzonder over de punten waarop de burgers de Unie werkelijk afrekenen, te weten haar beleidslijnen en haar werkingswijze zoals deze zijn vastgelegd in de Europese Akte en het Verdrag van Maastricht, waaraan de Grondwet een duurzaam en bestendig karakter moet geven.
Een dergelijke blijk van politieke moed mag dan op zichzelf misschien niet de nieuwe Europese droom zijn die wij nastreven, mijnheer de Voorzitter, maar zou toch tenminste een bemoedigende innovatie zijn, een positief signaal in de richting van onze medeburgers en een goed begin van deze nieuwe wetgevingsperiode en wat u betreft, mijnheer de Voorzitter, van uw mandaat.
Bonde (IND/DEM ).
   - Mijnheer de Voorzitter, beste Josep Borrell, ook mijn fractie wil je graag gelukwensen met je verkiezing tot Voorzitter, en wij hopen dat je een goed Voorzitter voor ons allen zult zijn, ongeacht ons land van herkomst en ongeacht onze mening over de ontwerp-Grondwet.
Het is niet moeilijk te voorspellen dat het Europees Parlement de Grondwet met een grote meerderheid zal goedkeuren. Daardoor krijgen wij hier in deze zaal meer macht en invloed. De EU krijgt beslissingsbevoegdheid op vijftien nieuwe gebieden. We kunnen bij meerderheid beslissen over veertig nieuwe gebieden, waarbij we de nationale parlementen kunnen wegstemmen. Met de nieuwe regels wordt het wordt veel eenvoudiger om een gekwalificeerde meerderheid te bereiken, en het Europees Parlement krijgt het recht om veel meer amendementen in te dienen op de wetgeving die in onze landen zal gaan gelden.
Het democratische probleem is echter dat de nationale parlementen veel meer macht verliezen dan het Europees Parlement wint. Het grootste deel van de macht gaat van de kiezers over op 300 werkgroepen van de Raad en 3000 werkgroepen van de Commissie. Die werken allemaal in beslotenheid en zonder invloed van de burgers. De democratie van onze landen wordt ingeperkt. Uiteindelijk zijn de kiezers de grote verliezers.
Een troost is dat er nu in tien landen een referendum zal worden gehouden, en wie weet bereikt deze golf ook de andere landen, zodat er uiteindelijk overal referenda worden gehouden. Hoe kun je kiezers macht ontnemen zonder ze te vragen of ze het ermee eens zijn dat de macht wordt verplaatst naar ambtenaren en ministers met zeer weinig gevoel voor een zeer ver verwijderd Europees Parlement?
We discussiëren nu over een door de EU-instellingen aan te nemen speciale communicatiestrategie om de kiezers te overtuigen van de voordelen van de Grondwet. De EU-instellingen hebben maar één taak met het oog op de referenda, en dat is de ontwerp-Grondwet in diverse talen en in lezersvriendelijke uitgaven beschikbaar te stellen. Dat is ze niet gelukt. Het is feitelijk mijn kantoor geweest dat lezersvriendelijke uitgaven heeft gepubliceerd op het internetadres www.euabc.com. De Raad heeft niet meer gepresteerd dan een paar onleesbare uitgaven te drukken, zonder index en zonder het minderheidsstandpunt dat men ons in de Conventie uitdrukkelijk had beloofd te zullen opnemen. Het Europees Parlement kon de taak overnemen die de Raad en de Commissie ondanks hun ruime middelen niet hebben uitgevoerd. Aan de officiële teksten konden de standpunten van de diverse fracties worden toegevoegd, zodat de kiezers verschillende aanbevelingen krijgen en zelf hun standpunt kunnen bepalen.
Referenda en grondwetten zijn geen zaak van regeringen of parlementen, maar van de kiezers. De kiezers in onze lidstaten moeten er zeker van zijn dat er overal vrije en eerlijke volksreferenda worden georganiseerd, zodat wij na de uitslag - ongeacht of die nu positief of negatief is - kunnen zeggen: het is er eerlijk aan toe gegaan. De kiezers hebben gesproken. Wij respecteren de resultaten.
Crowley (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil me aansluiten bij mijn collega’s en u feliciteren met uw verkiezing en u bedanken voor uw toespraak van eerder deze morgen.
In plaats van een verlanglijstje te presenteren voor elk nieuw beleid of nieuw idee, zal ik heel kort ingaan op enkele door u aan de orde gestelde punten en proberen deze te plaatsen in het kader van onze rol en ons werk hier in het Parlement.
Als eerste en voornaamste punt noemde u het bloedbad in Beslan en in het bijzonder het feit dat deze slachtpartij is aangericht onder onschuldige mensen. Het is, gezien de instelling waartoe wij behoren en gezien de morele autoriteit waarover wij in dit Parlement als de democratisch gekozen stem van het volk beschikken, onze plicht om het hoofd te bieden aan en ons te verzetten tegen iedere vorm van geweld tegen mensen. We dienen een baken van hoop en rust te zijn voor degenen die hun standpunt willen uitdragen.
U merkte in uw toespraak op dat u de kwestie niet ziet als een botsing der beschavingen. Een aantal jaar geleden heeft de hoogste rabbijn in Groot-Brittannië, Jonathan Sachs, een boek geschreven met als titel . Als er iets is dat het Europees Parlement en de Europese Unie hebben bereikt, is het wel dat ideaal van respect voor de waardigheid van het anderszijn. Er zijn nu eenmaal dingen waardoor we van elkaar verschillen, maar dat hoeft niet tot verdeeldheid te leiden wanneer we met tolerantie, respect en begrip omgaan met deze verschillen. In deze vijf jaar durende zittingsperiode van het Parlement moeten we bij ieder aspect van ons werk proberen dat respect en die tolerantie op te brengen voor andersluidende standpunten. We hoeven het er niet mee eens te zijn en hoeven deze ook zelf niet te onderschrijven, maar we moeten wel het recht respecteren van de leden van dit Parlement en van andere gekozen vertegenwoordigers om dergelijke standpunten in te nemen en te proberen die uit te dragen. Vanwege onze recente uitbreiding en de hereniging van Europa zullen we daarmee thans nog vaker te maken krijgen. Er zitten nu immers mensen in dit Parlement die weten hoe het is om te leven zonder vrijheid van meningsuiting, zonder hun eigen taal te mogen gebruiken en zonder het recht om hun eigen geschiedenis en cultuur aan hun kinderen te mogen onderwijzen. Zij willen ervoor zorgen dat deze rechten hun nooit meer worden ontnomen. Bepaalde mensen in dit Parlement en elders zullen de passie van afgevaardigden voor, en hun geloof in de bescherming van de culturen en de taaldiversiteit binnen de Europese Unie gebruiken om de desbetreffende afgevaardigden aan te vallen. We zullen de redenering die aan deze benadering ten grondslag ligt moeten begrijpen.
Mijnheer de Voorzitter, u heeft terecht gezegd dat de Raad moet bepalen wat op taalgebied al dan niet gepast is. Daarnaast moeten we in het Parlement enige speelruimte krijgen: als het gaat om inleidende opmerkingen in de van een afgevaardigde of om andere belangrijke gebeurtenissen gedurende het voorzitterschap, moeten mensen toestemming krijgen hun eigen taal te spreken, zelfs als dit geen officiële werktaal is, op voorwaarde dat zij de diensten vóór hun toespraak hiervan een vertaling doen toekomen.
Mijn laatste punt is dat dit Parlement in heel Europa gezien moet worden als een Parlement dat met respect en eerbied behandeld dient te worden. We beschikken immers over een mandaat en wij zijn degenen die de stem van het volk zo dicht mogelijk bij de kern kunnen brengen van wat de Europese Unie is. Daarnaast moet er respect zijn voor het werk dat de leden van dit Parlement verrichten en voor de stijl waarin zij dat doen. Als we niet bereid zijn elkaar in deze vergaderzaal met respect te bejegenen, als we niet bereid zijn te werken volgens de regels en wetten die zijn vastgelegd in ons eigen Reglement, waarin verwezen wordt naar de rechten en bevoegdheden die ons in de diverse Verdragen en de nieuwe Grondwet - indien deze wordt goedgekeurd - worden toegekend, zal niemand buiten dit Parlement ook maar enig respect voor ons hebben. Ik verzoek u dan ook - in het licht van onze eerdere gesprekken en het werk dat u in dit opzicht reeds heeft verricht sinds u dit ambt heeft aanvaard - leiderschap te tonen door te waarborgen dat het respect voor en de waardigheid van dit Parlement te allen tijde beschermd wordt. De rechten van de individuele afgevaardigden staan bij deze bescherming overigens voorop.
Tot besluit heb ik hier een kort citaat, dat het best omschreven kan worden als een oud Iers gedicht. Ik zal het oorspronkelijke Gaelic niet gebruiken: “Wie zal spreken namens de eenzamen en onderdrukten? Als jij het niet doet, wie dan? Wie zal spreken namens de vertrapten en onrechtvaardigen? Als jij het niet doet, wie dan? Wie zal namens jou spreken? Als jij het niet doet, wie dan?” We hebben het gezag gekregen om te spreken namens degenen die geen stem hebben en om leiding te geven aan degenen aan wie het rechte pad getoond moet worden.
Belohorská (NI ).
   - Dank u wel, mijnheer de Voorzitter.
Ook ik wil u graag feliciteren met uw verkiezing, zowel namens mijzelf als namens mijn collega’s in de Fractie van Niet-ingeschrevenen. Net zoals het kleurenspectrum bijdraagt aan de schoonheid van een schilderij, garandeert mijns inziens het spectrum van de politieke partijen in het Europees Parlement dat de hier genomen beslissingen niet slechts de belangen dienen van een bepaald deel van Europa.
Ik wil nu graag terugkomen op de toespraak die de voorzitter van de Commissie, de heer Barroso, in dit Parlement heeft gehouden en waarin hij duidelijk verklaarde dat de Unie over een sterke en onafhankelijke Commissie moet beschikken. Ik ben bovendien van mening dat Europa behoefte heeft aan een sterk en verantwoordelijk Parlement. We moeten tegemoetkomen aan de wil en de verwachtingen van onze kiezers. Om hun belangen te kunnen behartigen moeten we hier kunnen beschikken over gepaste werkomstandigheden. Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe u aan het begin van ons mandaat te herinneren aan onze verzoeken om een einde te maken aan de discriminatie die wij als niet-ingeschrevenen ervaren.
Ten eerste zijn de secretariaten van alle andere fracties beter met personeel bezet. Zo telt de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten bijvoorbeeld 27 afgevaardigden en 34 ambtenaren. Wij zijn met 29 afgevaardigden maar hebben slechts 11 medewerkers voor onze secretariaatswerkzaamheden. Onze vergaderingen worden niet vertolkt in onze moedertalen, ondanks het feit dat hierbij vele nationaliteiten aanwezig zijn. De financiële ondersteuning die wordt toegekend aan andere fracties wordt pas gecontroleerd nadat deze gebruikt is, terwijl wij vooraf een aanvraag voor middelen moeten indienen en moeten uitleggen waarom we hierom vragen.
Mijnheer de Voorzitter, iedereen die hier vandaag zit is via democratische verkiezingen gekozen om zijn of haar kiezers te vertegenwoordigen. De Europese Unie waarborgt haar welvaart door middel van overeenkomsten en compromissen en we moeten alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat discriminatie in dit Parlement wordt uitgebannen. Ik vraag u derhalve een oplossing te vinden voor deze problemen en deze niet slechts terzijde te schuiven. Ik heb de indruk dat de economische druk op de niet-ingeschreven afgevaardigden de reden zou kunnen zijn waarom we politiek geïntegreerd zijn.
In uw verklaring noemde u de problemen met de vertolking. Wij zien hierin een verder voorbeeld van discriminatie van de zijde van het Europees Parlement. In het verleden, in de periode waarin wij de status van waarnemers hadden, werden tolken uit de kandidaat-lidstaten niet gelijk behandeld. Zij kregen vooral te maken met discriminatie op het terrein van de sociale zekerheid, in verband met hun rechten en uitkeringen. Sinds de toetreding van de tien lidstaten, dat wil zeggen sinds 1 mei 2004, is hun status enigszins gewijzigd, maar in vergelijking met hun collega’s uit de oude lidstaten worden zij nog steeds gediscrimineerd. Vroeger werden tolken immers nooit geworven op A8-niveau, vanwege de veeleisende aard van hun werk. Het verschil in salaris tussen de oude en de nieuwe tolken bedraagt meer dan 1 000 euro.
Mijnheer de Voorzitter, ik verontschuldig mij omdat ik het onmiddellijk bij het begin over economische en financiële problemen moet hebben. In Slowakije geloven we echter in het klaren van de lucht. Het EP moet alle financiële vraagstukken oplossen voor alle afgevaardigden, zodat hun status geen probleem meer is en er geen virtuele grens meer bestaat tussen de mensen uit de oude en de nieuwe lidstaten. Ik verzoek u derhalve gebruik te maken van de bevoegdheden die u ter beschikking staan om een rechtvaardige behandeling te garanderen. In ruil hiervoor kan ik u eerlijk, hard werk aanbieden. Als afgevaardigden van de Fractie van Niet-ingeschrevenen zullen wij aandacht blijven vragen voor onrechtvaardigheid, maar we zullen er altijd naar streven compromissen te sluiten om zo de belangrijke problemen die we aan de orde stellen op te lossen.
Er wachten u moeilijke tijden. Ik wens u dan ook het beste bij het vervullen van uw zware functie en veel sterkte om daarvan een succes te maken. Niet iedere politicus krijgt een kans als de uwe. Bewijst u dat u dit historisch zeer belangrijke ambt waard bent en dat u een Voorzitter voor ons allen bent.
Bedankt voor uw aandacht.
De Voorzitter.
   - Hartelijk dank, mevrouw Belohorská. Ik neem uw opmerkingen ter harte en zij zullen worden behandeld door de werkgroep die toeziet op een correcte en eerlijke gang van zaken in dit Parlement. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de situatie in Wit-Rusland. 
De Palacio,
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het is triest om te constateren hoe weinig er veranderd is na de diverse debatten die de afgelopen jaren in dit Parlement zijn gevoerd over de democratie in Wit-Rusland. Desalniettemin wil ik van de gelegenheid gebruik maken om een balans op te maken van onze relaties en ons te bezinnen op de perspectieven voor de toekomstige verbetering van onze relaties in het kader het Europees nabuurschapsbeleid.
Ik wil kort memoreren dat na de onafhankelijkheid van Wit-Rusland in 1991 de bilaterale verhoudingen met dit land op tevredenstellende wijze begonnen met stappen in de richting van een associatie- en samenwerkingsovereenkomst en een voorlopige handelsovereenkomst. Deze onderhandelingen zijn echter bevroren wegens de verslechtering van de interne politieke situatie in Wit-Rusland in 1996, en zijn sindsdien helaas niet verbeterd.
Sinds 2002 probeert de Europese Unie de draad weer op te pakken en uit de impasse te geraken door een op referentiepunten gebaseerde aanpak te volgen die vooral bedoeld is om de politieke betrekkingen met dit land geleidelijk te verbeteren.
Tot nu toe hebben de gestage inspanningen van de Unie en de talloze gesprekken geen enkel tastbaar resultaat opgeleverd. De Unie is echter bereid om te blijven streven naar vooruitgang, mits de regering van het land bepaalde stappen onderneemt.
Er zij op gewezen dat na de laatste uitbreiding Wit-Rusland een direct buurland is geworden. We hebben gemeenschappelijke grenzen, en daarom is het van steeds groter belang dat het land democratisch, stabiel en welvarend wordt.
We geloven dat op de lange termijn onze nabijheid kan, en moet, resulteren in een samenwerking en in een brede uitwisseling op de gebieden van wederzijds belang, zoals handel, justitie, binnenlandse zaken, vervoer, energie en milieu. Hiervoor zijn echter fundamentele politieke hervormingen nodig in dit land.
Ik wil nogmaals onderstrepen dat de Europese Unie zeer ongerust is over de recente ontwikkelingen in Wit-Rusland. Alles wijst erop dat de situatie achteruit blijft gaan op het gebied van de rechtstaat, de democratie en de mensenrechten. Door het beleid ten aanzien van de onafhankelijke media - waarvan er reeds enkele zijn gesloten -, en door de manier waarop de regering en de haar ondersteunende krachten optreedt tegen de oppositie, de onafhankelijke maatschappelijke organisaties en de instituten voor hoger onderwijs, wordt de situatie alleen maar moeilijker.
In dit opzicht wil ik u eraan herinneren dat we met de grootst mogelijke belangstelling het debat volgen in de Raad van Europa in Straatsburg over de verdwenen personen in Wit-Rusland.
Uitgaande van de informatie die verstrekt is door de Europese vakbewegingen, heeft de Commissie een onderzoek ingesteld naar de vermeende schendingen van de vrijheid van vereniging en het recht op collectieve onderhandelingen in het kader van de verordening inzake het stelsel van algemene preferenties. Uitgaande van de bevindingen van dit onderzoek zal de Unie de toekomstige toegang van Wit-Rusland tot de voordelen van het stelsel van algemene preferenties moeten heroverwegen.
Een sleutelelement in ons beleid met betrekking tot dit land is de steun aan het maatschappelijk middenveld en het democratiseringsproces. In de laatste jaren hebben de autoriteiten van dit land geweigerd belastingvrijstelling toe te passen op de schuld van de Europese Unie. Hierdoor wordt de binnenkomst van de genoemde steun, en dus het gebruik ervan en de toegang van de Witrussische maatschappij tot die steun, zeer zeker bemoeilijkt.
De autoriteiten in dit land registreren alle projecten waarmee gratis buitenlandse hulp wordt verleend. Ze kunnen daardoor alle internationale hulp weigeren die in hun ogen tegen hun belangen indruist.
Onder deze omstandigheden is de vraag hoe wij de betrekkingen met dit land kunnen verbeteren. We hebben een Europees nabuurschapsbeleid ontwikkeld om onze betrekkingen met onze buurlanden te versterken, en daar valt ook Wit-Rusland onder.
Wij denken dat wij met dit beleid onze inspanningen ten behoeve van een democratische ontwikkeling in Wit-Rusland kunnen consolideren.
Ik wil zeer duidelijk stellen dat als, en zodra, er ingrijpende politieke en economische hervormingen worden doorgevoerd in Wit-Rusland, dit land onmiddellijk volledig betrokken zal worden bij het Europees nabuurschapsbeleid, en bij alle daarmee verbonden voordelen. Onder de huidige omstandigheden wordt echter geenszins aan de minimumvereisten voldaan, en daarom kunnen we wat Wit-Rusland betreft geen schot brengen in dit beleid.
De eerste belangrijke mijlpaal voor Wit-Rusland wordt gevormd door de parlementaire verkiezingen en het voor oktober aangekondigde referendum. De Unie heeft toegezegd te zullen helpen bij de democratische parlementsverkiezingen in het najaar. Dit zal geschieden in coördinatie met de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa en met de Raad van Europa. We moeten echter de nadruk leggen op het rechtskader voor de verkiezingen, en aandringen op vrijheid voor de media en een goed klimaat voor het voeren van campagnes door de diverse politieke partijen.
Het Bureau voor democratische instellingen en mensenrechten van de OVSE heeft een waarnemingspost ingesteld voor de parlementsverkiezingen. De Unie verleent haar medewerking aan de waarnemers tijdens de verkiezingen. Zo houden we ook meteen contact met de democratische krachten. Desalniettemin moet ik wijzen op onze grote bezorgdheid over het referendum dat is aangekondigd om de grondwet te wijzigen en de huidige limiet voor het aantal presidentiële mandaten af te schaffen.
Bij diverse gelegenheden hebben we de autoriteiten van dit land gewezen op de consequenties die dat referendum zou hebben voor onze betrekkingen als de omstandigheden niet veranderen.
De gisteren goedgekeurde conclusies van de Raad Algemene Zaken en Buitenlandse Betrekkingen zijn wat dit betreft volkomen duidelijk.
Daarom wil de Commissie nog eens een duidelijk signaal afgeven aan het volk van Wit-Rusland, opdat het weet dat de Unie hen niet vergeet. Het belangrijkste is dat een volk - vooral een volk dat strijdt voor een democratische omslag - zich niet in de steek gelaten voelt. Het is meer dan ooit nodig dat we steun blijven geven aan het maatschappelijk middenveld en aan de democratische krachten in dit land, en dat hebben we ook toegezegd.
Ik begrijp dat in de resolutie van het parlement wordt verwezen naar vergelijkbare redenen van bezorgdheid ten aanzien van Wit-Rusland, en daarom ben ik zeer benieuwd naar de mening van de geachte afgevaardigden over de huidige ontwikkeling van onze betrekkingen. We moeten vooral nadenken over hoe we in deze moeilijke situatie onze hulp en steun aan de democratisering in dit land, en dus onze hulp en steun aan de democratische krachten in Wit-Rusland, kunnen versterken. 
Klich (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, het verheugt mij dat de Commissie het belang inziet van de situatie in Wit-Rusland, en in het bijzonder van de lopende verkiezingscampagne en de naderende parlementsverkiezingen. Sinds vorige week is het belang van deze verkiezingen immers nog toegenomen door de aankondiging van een gelijktijdig referendum. Dit is uiteraard een poging om het huidige, autoritaire regime te bestendigen, maar tegelijkertijd is dit een grote kans voor Wit-Rusland. De Witrussische samenleving heeft de kans om zich te mobiliseren en uitdrukkelijk haar mening te geven over de schendingen van de mensenrechten en de democratische beginselen in Wit-Rusland. Verder is dit een uitdaging voor ons gemeenschappelijk buitenlands beleid.
Het buitenlands beleid van de Europese Unie moet moediger worden en wij moeten bepaalde beginselen en strategische doelstellingen opnieuw formuleren. Het behoud van een onafhankelijk Wit-Rusland is namelijk van vitaal belang voor de Europese Unie. Zolang Wit-Rusland evenwel niet democratisch wordt geregeerd, zal de onafhankelijkheid worden bedreigd. Bovendien zal het land slechts in schijn stabiel zijn en zal in Oost-Europa slechts een schijnstabiliteit heersen.
De val van dictaturen gaat immers vaker gepaard met een knal dan dat er sprake is van een fluwelen revolutie. Willen wij een veilige nieuwe oostgrens van de Europese Unie, dan mag dat geen ijzeren gordijn zijn en evenmin een afscherming waarachter vrije en rijke mensen zich angstvallig verschuilen. Ons buitenlands beleid tegenover Wit-Rusland moet veel actiever worden en zal derhalve ingrijpend moeten worden bijgesteld.
De bevriezing van alle programma’s in het kader van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst na 1996 was uiteraard terecht. Terecht is ook het afbreken van contacten met hoge ambtenaren van het regime van Loekasjenko. Het ontbreekt ons beleid evenwel aan politiek initiatief tegenover de bevolking van Wit-Rusland. Het doet mij groot plezier dat de Commissaris heeft verklaard dat de Europese Unie het maatschappelijk middenveld moet ondersteunen, maar hiertoe moeten wij gezamenlijk doelmatige methoden ontwikkelen.
De democratie zal in Wit-Rusland niet vanzelf ontstaan. Zij moet door de Witrussen zelf worden opgebouwd. Het is evenwel onze taak om hen daarbij te helpen, en wel aanzienlijk minder bedeesd dan totnogtoe. Wij moeten onze hulp richten tot concrete maatschappelijke kringen en concrete politieke groeperingen: tot gemeenten, niet-gouvernementele organisaties, scholen, de jeugd. Wij moeten degenen steunen die reeds de kiem vormen van het maatschappelijk middenveld en de democratische politiek, dat wil zeggen de democratische oppositie, die er onlangs in is geslaagd zich te verenigen in de coalitie 5+. Dit zijn onze vrienden. Zij spreken dezelfde taal, zij hangen dezelfde waarden aan, zij denken in dezelfde categorieën en zij geloven in Europa. Ik hoop dat zij de toekomst zullen hebben en op een dag in dit Parlement zullen zetelen.
Kortom, wij moeten een actiever en subtieler beleid voeren om het ondemocratische regime, maar niet de samenleving te isoleren. Wij moeten het regime isoleren en daarmee de Witrussische samenleving steunen.
Wat onze kortetermijnstrategie betreft is een energiek optreden vereist. Ik bedoel hiermee de kortetermijnmaatregelen waar mevrouw de Commissaris over sprak.
In de eerste plaats moeten wij het verloop van de huidige verkiezingscampagne nauwlettend volgen en onmiddellijk reageren wanneer zich onregelmatigheden voordoen, zoals het illegaal verklaren van de Arbeiderspartij - wat gebeurd is -, het feit dat de registratie van talloze kandidaten wordt geweigerd en dat vertegenwoordigers van de oppositie niet worden toegelaten tot de kiescommissies. Deze verkiezingen zijn zo belangrijk dat onze politieke fractie, de Europese Volkspartij, in een resolutie oproept tot het sturen van een waarnemersmissie naar Wit-Rusland en het opstellen van een verslag. Wij zouden graag zien dat het verslag over de verkiezingen tevens het uitgangspunt werd voor een serieus debat over het toekomstig buitenlands beleid van de Europese Unie tegenover Wit-Rusland. 

Wiersma (PSE ).
   - Voorzitter, laat ik eerst en vooral zeggen dat ik volledig akkoord ga met de analyse die zonet werd gegeven door de Commissaris. We praten over nieuwe buren, maar over een oud probleem. Een probleem dat nu al bestaat sinds 1996, toen wij, als Europese Unie, voor het eerst ruzie kregen met president Loekasjenko, de bepalende figuur in Wit-Rusland. De parlementsverkiezingen van 17 oktober zijn in aantocht en het is van belang dat we nu aandacht besteden aan de situatie in het land. Er is ook een referendum aangekondigd over een mogelijke derde ambtstermijn voor de president. Ik heb gedurende vijf jaar mogen optreden als delegatievoorzitter van dit Parlement in Wit-Rusland. Wij hebben in het verleden slechte ervaringen gehad met verkiezingen in dat land.
Tweemaal heeft een parlementaire trojka van dit Parlement, de Raad van Europa en de OVSE de verkiezingen in dit land afgekeurd en ik vrees dat dit nu opnieuw zal gebeuren. Uit alle berichten die ik krijg over de aanloop naar de verkiezingen, blijkt opnieuw dat de oppositie wordt gedwarsboomd, de oppositiekandidaten worden tegengewerkt en de media op een ongeoorloofde manier worden beïnvloed. Daarom is het ook van belang dat we nu, ruim een maand voor de verkiezingen, als Europees Parlement een signaal geven over wat wij verwachten, in de hoop dat wij niet nogmaals die verkiezingen moeten afkeuren. Eerder dit jaar hebben we al geprobeerd de trojka van de drie parlementaire instellingen nieuw leven in te blazen om op tijd voor de verkiezingen in Wit-Rusland actief te worden. Daarbij is met name de rol van het Europees Parlement geblokkeerd. Ik ben toen persoonlijk min of meer niet welkom verklaard in dat land. Dit probleem moet dus eerst nog worden opgelost, voordat we überhaupt als Parlement een delegatie kunnen sturen om als waarnemer bij de verkiezingen op te treden.
We willen dat de oppositie de ruimte krijgt om op een correcte manier campagne te voeren. Ook willen wij dat de kandidaten de vrijheid krijgen om datgene te doen wat ze willen. Het gebruik van administratieve middelen om de oppositie en het maatschappelijk middenveld dwars te zitten, moet ophouden. Dit moet worden gekoppeld aan een klimaatsverbetering, die ook meer vakbondsvrijheid en academische vrijheid inhoudt. Er zijn talloze voorbeelden van hoe vakbonden worden gemanipuleerd en geïnfiltreerd. Academische instituten die onafhankelijk proberen te werken, worden gesloten of weggewerkt. Subsidiestromen die bedoeld zijn om de vrijheid in dit land te bevorderen, worden stopgezet. Alleen wanneer alle zaken die ik zojuist noemde, zich zullen voordoen, kunnen we misschien in een situatie terechtkomen waarin we kunnen zeggen na de 17e oktober dat er eindelijk verbeteringen zijn opgetreden, dat er eindelijk ruimte is voor de Europese Unie om de betrekkingen, die sinds 1996 zijn bevroren, weer wat opener te maken, en om meer contacten te ontwikkelen met dat land. Dit is, zoals ik al zei, alleen mogelijk als ook het referendum wordt ingetrokken.
Wat president Loekasjenko nu probeert, beschouw ik als een soort constitutionele staatsgreep via een referendum waarbij de bevolking ongetwijfeld weer op allerlei manieren gemanipuleerd wordt. Een derde termijn garanderen zou een stap zijn op weg naar een systeem dat niet anders dan als autoritair kan worden omschreven, zoals nu reeds het geval is. We moeten ernaar streven dat de laatste dictatuur van Europa - zoals we die normaliter noemen - tot een einde komt, en dat we op basis daarvan, inderdaad ook invulling kunnen geven aan een nieuw nabuurschapsbeleid met dat land. Ik hoop dat de verkiezingen een stap zullen zijn in de richting van Europa, maar ik vrees dat ze eerder een stap zullen zijn op weg naar een nog meer autoritair systeem. Ik deel het pessimisme van de Commissaris ten aanzien van die ontwikkeling. 
Malmström (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, Wit-Rusland wordt gewoonlijk aangeduid als de laatste dictatuur van Europa. Zo te zien laten de schokkende gebeurtenissen van het laatste decennium, zoals de val van de Berlijnse muur, de ineenstorting van de Sovjet-Unie, de democratisering van Midden- en Oost-Europa en de eenwording van Europa, het land volstrekt onberoerd.
Dictator Loekasjenko klampt zich wanhopig vast aan de macht en heeft nu een volksreferendum afgekondigd om zijn mandaat voor onbeperkte tijd te verlengen. De heer Wiersma sprak over een constitutionele staatsgreep, en dat is het precies. Hij lijkt de voetsporen te willen volgen van een andere dictator, Fidel Castro, wiens uiterste houdbaarheidsdatum eveneens is verstreken. Gezien de systematische en weinig subtiele verkiezingsfraude waaraan het regime-Loekasjenko zich schuldig maakt, zijn er helaas weinig aanwijzingen dat het referendum of de verkiezingen van 17 oktober ook maar enigszins rechtvaardig zullen verlopen. Dat betekent dat Loekasjenko kan blijven zitten terwijl zijn volk steeds armer wordt en steeds verder geïsoleerd raakt.
Natuurlijk is het een schande dat we in Europa een communistische dictatuur als naaste buur hebben. Ondanks talloze pogingen om invloed op het regime uit te oefenen, met sancties en beloftes, hebben we geen enkel succes geboekt. De pogingen tot samenwerking met het regime waren zinloos en onvruchtbaar, en het land is dus oneindig ver verwijderd van de waarden die wij verdedigen. De vrijheid van meningsuiting is minimaal, tegenstanders van het regime en verdedigers van de mensenrechten worden onderdrukt en vervolgd. Vreedzame demonstranten worden gearresteerd, gemarteld en na schijnprocessen tot gevangenisstraf veroordeeld. Wit-Rusland is het enige land in Europa dat zijn gevangenen executeert. De vrouwenhandel is er omvangrijk. We komen duizenden Witrussische vrouwen tegen in vele Europese straten. Allerlei personen die vraagtekens hebben geplaatst bij het regime zijn onder duistere omstandigheden verdwenen.
Wit-Rusland is echter een buurland en wij kunnen het Witrussische volk niet aan zijn lot overlaten. Net als alle andere volkeren hebben ook zij recht op vrijheid en democratie. Daarom moeten we, precies zoals de Commissaris zegt, in het Parlement, de Raad en de Commissie proberen wegen te vinden om economische, politieke en vooral ook morele steun te verlenen aan de moedige mensen en organisaties die er ondanks alles zijn en die vechten voor de beginselen van de rechtsstaat, de democratie en de menselijke waardigheid. De officiële druk moet worden opgevoerd. We moeten eisen dat verkiezingswaarnemers ook bij dit onwettelijke referendum toezicht mogen houden. In onze fractie zouden wij graag zien dat het Parlement waarnemers stuurt naar de verkiezingen van 17 oktober.
Met onze nieuwe lidstaten zijn we niet alleen in geografisch opzicht dichterbij Wit-Rusland gekomen, maar hebben we dit land en zijn geschiedenis ook beter leren kennen. Het is belangrijk dat we daar gebruik van maken en dat we creatief gaan zoeken naar manieren om de democratische krachten in Wit-Rusland te steunen. Veel mensen hebben hun hoop op Europa gevestigd, hun hoop op een betere toekomst, op een kans en een mogelijkheid voor een nieuw leven. Uiteraard moeten wij hun droom in leven houden: de droom van een democratisch, open en markteconomisch Wit-Rusland dat ooit daadwerkelijk lid wordt van de Europese Unie.
Schroedter (Verts/ALE ).
   - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, geachte collega’s, het debat over Wit-Rusland staat weer eens in het teken van eerder wanhopigheid dan hoop. Dat is, zoals collega Wiersma zei, al jarenlang zo.
Wij hebben dit land al jarenlang in het vizier. Toch is het een blijk van armoede dat het herenigd Europa er niet in is geslaagd een duistere, stalinistische stijl aan de rand van zijn gebied te voorkomen. In tegenstelling tot hetgeen de president van Wit-Rusland op de overal eensluidende televisie in het land beweert, brengt zijn macht geen veiligheid maar angst en beven onder de bevolking. Hij regeert met moorden op staatsbevel, met machtsmethoden zoals het uitschakelen van de oppositie, het criminaliseren van elk maatschappelijk engagement en het verbieden van vrije meningsuiting. Ik kan deze lijst echter naar believen verlengen. U weet dat. Het is moeilijk om in dit land de weg naar de democratie terug te vinden. In dat licht moet men ook het referendum zien. Om zijn eigen persoonlijke macht te behouden stelt de president op de dag van de parlementsverkiezingen, op de dag waarop de democratie in het land een nieuw begin zou kunnen maken, de vraag over zijn eigen persoon. Daarmee leidt hij de aandacht af van de echte vragen die de mensen zich stellen, zoals de vraag waarom het hun steeds slechter gaat, terwijl het de buren steeds beter gaat, waarom zij geen deel hebben aan de welvaart van de buurlanden, waarom de gevolgen van Tsjernobyl worden genegeerd, waarom hulpacties bestraft worden, waarom gezondheidszorg wordt geschrapt en waarom wetenschappers die gegevens verzamelen over hulpverlening gevangen worden gezet. De gevolgen van Tsjernobyl zijn zelfs na achttien jaar niet geheel het hoofd geboden en grote delen van de bevolking zijn blootgesteld aan radioactieve vervuiling.
Collega’s, ik wil nogmaals iets zeggen over het recente besluit van dictator Loekasjenko om de humanistische universiteit van Minsk te sluiten. Dit was de laatste universiteit die de waarden van vrijheid voorstond en de Europese waarden onderwees. De sluiting daarvan geschiedde tegen de wil van de studenten en tegen de wil van de bevolking. Daarom mogen wij niet zwijgen. Wij moeten protesteren, want dit is weer eens een maatregel waarmee de echt pro-Europese elite uit het land wordt verdreven.
De Europese Unie moet zich, mevrouw de Commissaris, het verwijt laten welgevallen dat ze niet genoeg heeft gedaan - en wat dat betreft geef ik de eerste spreker gelijk - om Wit-Rusland uit het zwarte gat van het zelfisolement te helpen. Wij weten waarom: onze instrumenten volstaan niet. Ook de nieuwe instrumenten die u in het nabuurschapsbeleid voorstelt, zijn absoluut ontoereikend voor dit speciale probleem. U legt ook de voorstellen van het Europees Parlement naast zich neer om speciale programma’s vast te stellen met andere financieringsmethoden, met andere mogelijkheden, opdat wij de dringend noodzakelijke maatregelen eindelijk kunnen uitvoeren, zoals bijvoorbeeld de ontwikkeling van het maatschappelijk middenveld en de versterking van de vrije pers.
Ik wil nog een laatste woord wijden aan mijn vriend, mijn beste vriend uit Wit-Rusland, Viktor Gontschar die - zoals u allen weet - een van de slachtoffers is van de gelaste moorden. Mijns inziens moeten wij sterker aandringen op de bestraffing van de moordenaars en een volledige, niets en niemand ontziende opheldering van zijn dood eisen. Wij moeten echter ook zijn visie uitdragen, de visie van een democratisch Wit-Rusland dat zijn bevolking deelachtig laat zijn in de vooruitgang en de welvaart in Europa.
Maštálka (GUE/NGL ).
   - Dames en heren, ik wil de Commissaris graag bedanken voor haar verslag, ook al ben ik het op vele punten niet met haar eens. Dit is de tweede maal dat ik deelgenomen heb aan een debat over Wit-Rusland - de eerste keer was als lid van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa - en ik moet toegeven dat ik de hoop nooit heb opgegeven. De EU-instellingen hebben het recht hun mening te geven over opmerkelijke of zelfs uitzonderlijke gebeurtenissen en situaties, en het ligt dan ook voor de hand dat zij specifieke aandacht besteden aan Wit-Rusland.
Wit-Rusland is een staat die zich in een uitzonderlijke situatie bevindt. Het is een van de jongste staten van Europa, met een politieke elite die geen ervaring heeft met het besturen van een soevereine staat. Het is immers een land waar administratieve grenzen veranderd zijn in staatsgrenzen, waardoor families, een economie en een cultuur verdeeld zijn geraakt. Een dergelijke staat verdient niet alleen specifieke aandacht, maar ook bijzondere hulp. Ik ben van mening dat het leveren van buitensporige kritiek op de regering en het onvoorwaardelijk steunen van de oppositie een van de slechts mogelijk manieren is om in een dergelijke situatie hulp te verlenen.
Het doel van de kritiek dient immers niet het omverwerpen van de regering te zijn, maar het helpen van de bevolking van Wit-Rusland. Wat weten we over de oppositie, die een aantal van onze collega’s, met alle respect, aan de macht probeert te helpen? Zou het niet mogelijk zijn dat deze het land slechter gaat besturen dan de huidige regering? Wat weten we over de echte wensen van het Witrussische volk? Misschien willen zij wel een nationalistische regering, of een anti-Russisch beleid, of alleen maar meer democratie en welvaart in hun eigen land en een zo nauw mogelijke samenwerking met hun grote en zich snel ontwikkelende buur. Ik denk niet dat we de antwoorden op die vragen kennen.
Dit Parlement begint in zijn huidige samenstelling net bekend te raken met zijn taken en verantwoordelijkheden. De slechtst mogelijke start zou zijn om nu te zwichten voor ideologische vooringenomenheid en een oordeel te vellen op basis van de wijze waarop onze emoties bespeeld worden door de massamedia. We zijn immers niet in dit Parlement gekozen om oordelen te vellen zonder de andere partij het recht te gunnen zichzelf te verdedigen. We zijn niet gekozen om opschudding te veroorzaken, alleen omdat iemand ons niet aanstaat of omdat er in televisiereportages en krantencommentaren een negatief beeld van iemand wordt geschetst. We zijn niet gekozen om verdeeldheid te zaaien binnen Europa. We zitten in dit Parlement om de voorwaarden voor wederzijds begrip te scheppen, of in ander woorden, niet om mensen te isoleren, maar juist om een dialoog op gang te houden. Op dit punt ben ik het eens met mijn vriend en collega Bogdan Klich.
Ik steun het voorstel om een delegatie van het Parlement, bestaande uit vertegenwoordigers van alle fracties, naar Wit-Rusland te zenden, en ik hoop dat deze delegatie in staat zal zijn de standpunten van de politici, de bevolking en de deskundigen in kaart te brengen. Pas dan kunnen we zeggen hoe de situatie in Wit-Rusland is zonder met twee maten te meten. 
Wierzejski (IND/DEM ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de huidige president van Wit-Rusland heeft met de parlementsverkiezingen een gelijktijdig constitutioneel referendum uitgeschreven. Het Witrussische volk zal zijn vertegenwoordigers in het parlement kiezen en besluiten over de grondwet. Overal zijn stemmen te horen die de eerlijkheid van het regime van Wit-Rusland en de verkiezingsuitslag, die wij pas na 17 oktober zullen kennen, bij voorbaat in twijfel trekken. Bij voorbaat wordt verondersteld dat de beginselen van de democratie worden geschonden. Ik ben van mening dat het evenmin van een democratische geest getuigt om het eerlijk verloop van de verkiezingen en het referendum bij voorbaat in twijfel te trekken.
Wij hebben het recht en de plicht om de situatie op de voet te volgen, maar niet om voortijdig een oordeel uit te spreken. Bovendien betwijfel ik of een naar onze mening zo ondemocratische structuur als de Europese Unie wel over het morele recht beschikt om te oordelen over de mate van democratie van een soevereine natie en haar besluiten als ondemocratisch af te doen. Is de Europese Unie wel bevoegd om een onafhankelijke staat de les te lezen?
Er is een oude spreuk die luidt "Medice curate ipsum" - geneesheer, genees uzelf. De Europese Unie wil het Grondwettelijk Verdrag opleggen aan vrije naties. Verplichte landelijke referenda ter bevestiging zijn niet vereist. Waar is hier de democratie? Laat het Europees Parlement eerst de democratie in de Europese landen veiligstellen en hun onafhankelijkheid waarborgen en daarna pas veroordelingen over anderen uitspreken en hen de les lezen.
"Wat ziet gij de splinter in het oog van uw broeder, maar de balk in uw eigen oog bemerkt gij niet", farizeeërs en huichelaars. Dit betekent niet wij niet moeten reageren wanneer de rechten van de mens, waar ook ter wereld, worden geschonden, maar daar is het Europees Parlement niet voor. Dat is alsof het Congres van de Verenigde Staten een resolutie goedkeurt over de democratie in Frankrijk of Duitsland, of alsof het Poolse parlement het Europees Parlement de les zou spellen. Dit is niet de taak van het Parlement.
Laat het Parlement zich derhalve tot zijn bevoegdheden beperken. Democratie betekent dat wij de besluiten van soevereine naties eerbiedigen, ongeacht het feit of deze ons bevallen of niet. Laten wij de verkiezingsuitslag in Wit-Rusland afwachten en vervolgens kan een ieder van ons, ieder individueel Parlementslid, zijn oordeel vellen, maar het Europees Parlement als zodanig heeft dit recht niet!
Wij zijn derhalve tegen het sturen van enige diplomatieke missie van het Europees Parlement naar Wit-Rusland en tegen een verslag. 
Szymański (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, sinds 1 mei is Wit-Rusland een buurland van de Europese Unie. Ondanks deze onmiddellijke nabijheid is het een land waar universiteiten en de laatste vrije media worden gesloten. Ondanks de onmiddellijke nabijheid is het een land waar politieke partijen, zoals de Arbeiderspartij of het Nationaal Front van Wit-Rusland, worden verboden, alleen omdat zij oppositiepartijen zijn, of zij nu links of rechts zijn. Ondanks alles, ondanks de onmiddellijke nabijheid is er, in weerwil van wat wij hier hebben gehoord, geen enkele waarborg dat de aanstaande verkiezingen en het referendum een democratisch karakter zullen hebben.
Dit zijn geen vooroordelen, dit zijn feiten. In Wit-Rusland worden mensen die een andere mening hebben dan de machthebbers vermoord. In Wit-Rusland worden de media gesloten. In Wit-Rusland ondervinden democratische kandidaten problemen om zich bij de kiescommissies te laten registreren. Dit zijn geen vooroordelen.
Mocht iemand geen verschil zien tussen de Witrussische oppositie en de regering, laat hij er dan aan denken dat niet de oppositie in Wit-Rusland verantwoordelijk is voor de verdwijning van personen. Het is niet oppositie die in Wit-Rusland vrije kranten sluit. Mocht iemand dit verschil niet zien, laat hij dan naar Wit-Rusland gaan en de toestand van nabij bekijken.
Dit alles speelt zich af voor de deur van de Europese Unie. De Europese Unie is derhalve verantwoordelijk voor dit aspect van haar beleid tegenover het oosten. Wil de Europese Unie vandaag de dag een eigen identiteit ontwikkelen op het vlak van het buitenlands beleid, dan kan zij conflicten met haar nauwste bondgenoten aan de overkant van de Atlantische Oceaan niet uit de weg gaan. Als het buitenlands beleid van de Europese Unie steunt op de eerbiediging van de mensenrechten, dan ligt een van haar meest wezenlijke verantwoordelijkheden vandaag de dag in Wit-Rusland. Als wij hier niets ondernemen, zal onze geloofwaardigheid in het debat over de vorm van ons buitenlands beleid zwak zijn.
Daarom moet de oppositie in Wit-Rusland er vandaag op kunnen bouwen dat wij haar niet in de steek laten, zij moet er op kunnen vertrouwen dat wij haar steunen. Daarom moet president Loekasjenko vandaag beseffen dat zijn daden niet ongestraft zullen blijven. Daarom moet het Witrussische volk vandaag de zekerheid krijgen dat zijn Europese aspiraties van onze kant ooit oprecht zullen worden beantwoord. 
Czarnecki, Ryszard (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, helaas is de Europese Unie van het concept in verband met Oost-Europa afgestapt. Dit concept heeft thans betrekking op Noord-Afrika. De Maghreb en de Mashrek zijn prioriteiten voor de Europese Unie, niet Wit-Rusland of Oekraïne. Dit is slecht nieuws. Als gevolg hiervan kan en zal de kloof tussen het democratische en welvarende Europa en Oost-Europa nog dieper worden. Dit is ook slecht nieuws voor ons, de Europese Unie, niet alleen voor hen. De toestand in Wit-Rusland wordt zienderogen slechter. Kranten en politieke partijen worden verboden, mensen belanden in de gevangenis. Moeten wij Wit-Rusland nu de rug toekeren? Moeten wij reageren als Pontius Pilatus en onze handen wassen in onschuld? Laten wij niet vergeten dat de gevolgen 2000 jaar geleden fataal waren.
Daarom, mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, moeten wij de contacten met Minsk niet afbouwen, maar juist versterken en daarbij voortdurend het belang van de mensenrechten en de democratische vrijheden benadrukken.
De toestand in Wit-Rusland wordt steeds ernstiger. President Loekasjenko heeft aangekondigd dat de beperking van de duur van het presidentieel mandaat eventueel wordt opgeheven. Wellicht wil hij president voor het leven worden. Maar juist daarom mogen wij aan de nieuwe oostgrens van de Europese Unie, aan de grens van Polen met Wit-Rusland, evenals met Oekraïne, geen nieuwe Berlijnse muur bouwen. Wit-Rusland ligt niet op Mars! Wit-Rusland grenst aan ons, aan de Europese Unie. Laten wij ons derhalve niet afvragen voor wie de klok luidt. Laten wij met Ernest Hemingway zeggen "hij luidt voor jou", voor jou, Europa! De Unie moet een actief beleid voeren tegenover Wit-Rusland. Wij mogen ons niet beperken tot het lezen van kranten. Daarom moeten wij het voorstel steunen om een speciale delegatie van waarnemers te sturen, om toe te zien op het resultaat van de verkiezingen.
Voorts ben ik van mening dat wij hier, naar het Europees Parlement, vertegenwoordigers van de democratische oppositie uit Wit-Rusland moeten uitnodigen. Doen alsof onze neus bloedt, alsof het probleem zichzelf wel zal oplossen is, om met Talleyrand te spreken, erger dan een misdaad. Dat zou een ernstige dwaling zijn! Laat de Europese Unie niet handelen zoals bepaalde stammen in Afrika die menen dat als je niet spreekt over een probleem of een ziekte en de naam niet noemt, dat het probleem dan vanzelf verdwijnt. Integendeel, mevrouw de Palacio, de Europese Unie moet over Wit-Rusland spreken, en wel in concrete bewoordingen! 
Tannock (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, Wit-Rusland staat nu in het brandpunt, niet alleen omdat het over een afstand van ruim duizend kilometer aan de EU grenst, maar ook omdat het het voornaamste en laatst overgebleven Europese bastion is van de neosovjetideologie. Toch pleit het voor het land dat het, in tegenstelling tot enkele van zijn buurlanden, geen conflicten kent tussen etnische groepen. Ook heeft het unilateraal afstand gedaan van zijn kernwapenarsenaal, evenals van een groot deel van zijn conventionele wapens. Er is weinig georganiseerde misdaad. Bovendien kent Wit-Rusland - verrassend genoeg - een economisch groeipercentage van 4 procent. Toch is het land in toenemende mate een bron van zorg voor de EU, nu het afgegleden is naar een autoritair systeem waarin taal- en mensenrechten worden onderdrukt en waar politieke oppositiepartijen te kampen hebben met intimidatie in de aanloop naar het referendum en de parlementsverkiezingen van 17 oktober.
Helaas is het Witrussische parlement, naar westerse maatstaven gemeten, nauwelijks te herkennen als een democratisch gekozen parlement. De verkiezing van president Loekasjenko in 1994 deed aanvankelijk de hoop opleven dat de orde zou worden gehandhaafd, de corruptie zou worden uitgeroeid en de economie weer op de rails zou worden gezet. Dit is echter niet gebeurd omdat het model van een centraal geleide economie, als onderdeel van een op sovjetleest geschoeide aanpak, weer is ingevoerd. Daardoor worden cliëntelisme en ingrijpen in alle aspecten van het openbare leven in de hand werkt. Loekasjenko probeert nu, door middel van dit referendum, het recht te verwerven president voor het leven te worden.
Particuliere ondernemingen in Wit-Rusland functioneren slecht en het overgrote deel van de financiële investeringen is, na een veelbelovende maar korte start, met name binnen het MKB, afkomstig uit Rusland. De ramp in Tsjernobyl heeft nog altijd ernstige gevolgen en pakweg een kwart van het land is nog steeds besmet ten gevolge van radioactieve neerslag.
In 2001 kreeg Loekasjenko 75 procent van de stemmen, hoewel de OVSE verklaarde dat de verkiezingen niet voldeden aan haar minimumnormen. Toch is er in feite niemand die zijn overwinning betwist. Prominente oppositieleiders zijn gearresteerd en in elkaar geslagen, een aantal van hen is verdwenen, hoewel er ook weer een paar - op mysterieuze wijze - zijn opgedoken. Twee jaar geleden zijn drie journalisten veroordeeld tot drie jaar dwangarbeid op beschuldiging van het belasteren van de president. Veel Witrussen zijn voorstander van de uiteindelijke toetreding van hun land tot de EU, hoewel zij desgevraagd ook verklaren een unie met Rusland te steunen.
Loekasjenko zou het liefst een pan-Slavisch oostelijk blok willen formeren dat het Westen vijandig gezind is. Vooral sinds president Poetin aan de macht is gekomen heeft Rusland zich echter gedeeltelijk van Wit-Rusland gedistantieerd. Een verdrag over een unie van staten tussen Rusland en Wit-Rusland werd in 1999 geratificeerd, maar is in de praktijk verder grotendeels genegeerd, terwijl de invoering van de Russische roebel als gezamenlijke munteenheid zelfs is uitgesteld tot 2006.
Tijdens de gemeenteraadsverkiezingen van maart 2003 bleek dat er enkele positieve politieke ontwikkelingen hebben plaatsgevonden in Wit-Rusland. Destijds werd duidelijk dat de democratische oppositiepartijen meer vrijheid hadden gekregen en rechtvaardiger werden behandeld. De EU dient hierop dan ook te reageren met de versterking van de banden tussen het Westen en de pro-democratische parlementsleden in Wit-Rusland die bereid zijn het regime te trotseren en van hun land een volwaardig lid van de internationale gemeenschap willen maken. Dan zal het uiteindelijk ook in aanmerking kunnen komen voor een partnerschaps- en samenwerkingovereenkomst met de EU.
Uit de ervaringen in Spanje, Griekenland en Portugal blijkt dat met voldoende tijd en economische groei de overgang van een dictatuur naar een vrije marktdemocratie overal in Europa kan worden verwezenlijkt.
Muscat (PSE ).
   - De rol die wij vervullen als vertegenwoordigers van de mensen in ons eigen land en in Europa, kan en mag niet eindigen aan de grenzen van de Europese Unie. We moeten over die grenzen heen kijken en de Unie niet beschouwen als een soort fort met bastions die alle buitenstaanders buiten de deur houden, maar veeleer als een baken dat de weg wijst naar de waarden die ons verenigen, in het bijzonder naar de waarden van solidariteit en democratie. Het is in die geest dat we de situatie in andere buurlanden, zoals Wit-Rusland, moeten benaderen. Daarbij mogen wij er niet van uitgaan dat we de wijsheid in pacht hebben of dat we duidelijk meer kennis bezitten dan anderen. Men zou zelfs kunnen zeggen dat er in elk van onze landen ergens wel een periode is geweest waarin onze eigen democratie in een kwaad daglicht stond. Met dit voor ogen en sprekend als mensen die gehard zijn door dergelijke ervaringen, kunnen wij mijns inziens een oproep doen, een oproep aan de autoriteiten van het land om het recht van vereniging en de fundamentele beginselen van de democratie te eerbiedigen. Wij willen onze volledige solidariteit betuigen met de Arbeiderspartij en het Nationaal Front van Wit-Rusland. De wijze waarop de regering hen behandelt, is in de hedendaagse maatschappij onaanvaardbaar. Onze oproep dient er een van goede wil te zijn. Ik ben ervan overtuigd - en ik denk dat dit voor velen onder u geldt - dat er in iedere organisatie en in elk land mensen van goede wil te vinden zijn, mensen die het onderscheid tussen goed en kwaad kennen. Ik roep die mensen, met name binnen de Witrussische autoriteiten en regering, op om met alle middelen die hun ter beschikking staan aan de slag te gaan en erop toe te zien dat de democratie gehandhaafd blijft. We moeten ons realiseren dat de huidige situatie in Wit-Rusland ook onze verantwoordelijkheid is, ten gevolge van hetgeen we gedaan of juist nagelaten hebben. We moeten ervoor zorgen dat wij in het vervolg geen reactief beleid gaan voeren, geen beleid van embargo’s - die, zo heeft de ervaring ons geleerd, nauwelijks effect hebben - maar een pro-actief beleid. Het moet ook geen op zichzelf staand beleid zijn, maar een beleid dat deel uitmaakt van het nabuurschapsbeleid. Daaraan is nu meer dan ooit behoefte. 
Neyts-Uyttebroeck, Annemie (ALDE ).
   -Voorzitter, Wit-Rusland stelt ons voor hetzelfde probleem als een aantal andere landen in verschillende continenten die vrij onverschillig blijken voor de middelen die kunnen worden ingezet om de regimes aldaar tot een humaner beleid te bewegen. Noch de wortelpolitiek, noch de stokpolitiek blijken van enige invloed op regimes als dat in Wit-Rusland, en dat is helaas ook het geval voor bepaalde landen in Azië, Afrika en Amerika, waaruit blijkt dat hier niet met twee maten wordt gewerkt. Enerzijds wordt de indruk gewekt dat dit debat vrij pessimistisch is, aangezien vele sprekers onze machteloosheid om veranderingen ten goede, in Wit-Rusland, teweeg te brengen hebben moeten onderkennen. Dit betekent echter niet dat we de moed moeten opgeven. Verschillende sprekers hebben aangegeven welke weg moet worden gevolgd. Er moet worden samengewerkt met het maatschappelijk middenveld, en de bevolking van Wit-Rusland moet op een vrije, transparante en eerlijke manier haar vertegenwoordigers kunnen kiezen. Ook moeten de NGO's die tegen de stroming in waarden als democratie en mensenrechten proberen te verdedigen, worden gesteund. Dit alles heeft tot doel de bevolking de kans te geven om deel te hebben aan de welvaart en voorspoed in Europa. De Commissie en de Raad kunnen rekenen op onze volle steun bij de verdere inspanningen om veranderingen ten goede teweeg te brengen. 
Belder (IND/DEM ).
   - Voorzitter, sinds 1 mei van dit jaar grenst Wit-Rusland aan de Europese Unie. Het is algemeen bekend dat deze geografische nabijheid bepaald niet parallel loopt met een politieke gelijkgezindheid. Precies een week geleden accentueerde het Witrussische staatshoofd Loekasjenko deze kloof. Hij vaardigde een decreet uit om zijn autoritaire presidentschap ook na 2006 via de stembus te legaliseren en consolideren. Al over ruim een maand, op 17 oktober, kan deze grondwetswijziging een voldongen feit zijn. Deze voorspelbare ontwikkeling vereenvoudigt allerminst de betrekkingen tussen Brussel en Minsk. Omdat Wit-Rusland een belangrijke doorgangsroute is voor energie en andere goederenleveranties van Rusland aan EU-lidstaten staat het repressieve regime van Loekasjenko sterk. En passant is het door de jaren heen immuun gebleken voor rechtstreekse internationale pogingen tot geleidelijke democratisering en hervormingen. Loekasjenko 's onmiskenbare streven naar machtsbehoud zal deze tendens de komende tijd veeleer versterken. Wat kunnen de Europese instellingen dan nog bewegen in Wit-Rusland? De politieke zelfisolering westwaarts van de huidige machthebbers oogt toch compleet?
Desalniettemin hoeven wij de Witussische samenleving niet aan Loekasjenko's ongebreidelde heerszucht prijs te geven. Op die stellig moeizame weg wordt in een Duitse studie van deze zomer gewezen. Verandering in Wit-Rusland kan slechts op de middellange termijn slagen door de bevordering van eigen initiatieven van onderop. Hier gloort inderdaad een lichtpuntje, want ondanks de zware omstandigheden in de voorbije jaren konden tot op heden zo'n 2500 geregistreerde burgerorganisaties zich handhaven. Langdurige contacten met buitenlandse partners droegen hiertoe beslist bij. Met honderden initiatieven neemt de Bondsrepubliek Duitsland daarbij het voortouw. Hoe kijkt de Commissie tegen deze uitweg in de politieke impasse tussen de Europese Unie en Wit-Rusland aan? Het is zeker een werk van lange adem dat veel risicovolle inspanningen vergt. Inspirerend is echter het loffelijke doel, het algemeen welzijn van de Witrussische bevolking met actieve inschakeling van de burgersamenleving en naar vermogen van zowel lokale als regionale autoriteiten. Nogmaals Commissie, acht u dit een begaanbare weg en zo ja, welke concrete initiatieven denkt u te ontplooien? 
Pavilionis (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, vandaag heb ik, als afgevaardigde uit Litouwen, de mogelijkheid en het genoegen u toe te spreken in mijn moedertaal, het Litouws. De mogelijkheid om vrijelijk de eigen taal te spreken wordt de naaste buren van Litouwen, en inmiddels ook buren van de Europese Unie, de 10 miljoen Witrussen, echter onthouden. Er bevindt zich dus een natie vrij dicht bij het geografische centrum van Europa, die noch op scholen, noch op universiteiten haar moedertaal mag spreken. Bovendien heeft zij geen recht op vrijheid van meningsuiting en gewetensvrijheid. Ik heb het over een geketende natie in het hart van Europa, in een land dat geregeerd wordt door Europa’s laatste dictator, die van plan is op 17 oktober door middel van een schijnreferendum zijn dictatuur tot het einde van zijn levensdagen te verlengen, en die Hitlers regime beschouwt als een van de beste regimes die Europa ooit heeft gekend. Wij zijn van mening dat het steevaste beleid van de Europese Unie ten aanzien van haar oosterburen niet alleen moet leiden tot veroordelingen van dit regime, in de vorm van algemene verklaringen die verder geen concrete gevolgen hebben, maar ook tot concrete steun aan de democratische oppositiekrachten die de ideeën van democratie en pluralisme met vreedzame middelen uitdragen, opdat de Witrussische natie ooit kan leven in een land waar de mensenrechten en de vrijheden geëerbiedigd worden. Daarom leggen mijn collega, de heer Szymański, en ik namens de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten een ontwerpresolutie ter aanneming aan u voor, en wij roepen u in dit verband op de Sacharov-prijs toe te kennen aan degenen die over de toekomst van Wit-Rusland zullen beslissen, aan de oppositionele jeugdbeweging “Zubr”, die een symbool is voor alle krachten die niet gehoorzamen aan het regime en de toekomst van een vrij Wit-Rusland bepalen. Bedankt voor uw aandacht. 
Andrikienė (PPE-DE ).
   - Wit-Rusland is een buurland van Litouwen, evenals van de Europese Unie. Wat er in dat land gebeurt, is dan ook belangrijk voor ons.
Zoals we weten bedient de president van Wit-Rusland, Alexander Loekasjenko - die politiek geïsoleerd is door de westerse landen vanwege de mensenrechtenschendingen en de beperking van de persvrijheid - zich van alle mogelijke middelen om tijdens de presidentsverkiezingen van 2006 een derde ambtstermijn als president in de wacht te slepen. De vraag waarop de burgers van Wit-Rusland in een voor 17 oktober gepland referendum moeten antwoorden, is in zeer eenvoudige en duidelijke bewoordingen gesteld: “Geeft u de eerste president van de republiek, Alexander Loekasjenko, toestemming om als presidentskandidaat deel te nemen aan de presidentsverkiezingen?”. Loekasjenko legt dit in even eenvoudige en begrijpelijke taal uit aan de bevolking van Wit-Rusland. Ik citeer: “Zoals ik u eerder heb beloofd zal ik u, indien ik besluit mee te doen aan de presidentsverkiezingen van 2006, zonder meer raadplegen en om toestemming vragen - dat is wat ik nu doe”, zei hij op de Witrussische staatstelevisie. Er zijn vandaag, evenals in het verleden, in het Europees Parlement vele gevallen van mensenschendingen aan de orde gesteld, en er zijn bewijzen gegeven van beperkingen van de persvrijheid, en het verbieden van universitaire en non-gouvernementele organisaties. De mensen in Wit-Rusland weten echter weinig af van onze bezorgdheid over hun situatie en hun leven. Verklaringen over dit onderwerp van prominente leden van het Europees Parlement en van andere instellingen in de democratische wereld worden, als zij Wit-Rusland al weten te bereiken, namelijk vaak verdraaid. Zij worden aan de burgers van Wit-Rusland gepresenteerd als de wil van het mondiale kapitalisme of als pogingen om de Witrussen voor te schrijven hoe zij hun leven moeten inrichten.
De informatie die de Witrussen op internet vinden, waartoe zij wel toegang hebben, is minder gecensureerd, maar het automatiseringsniveau in het land is laag, en een groot deel van de samenleving krijgt dus alleen staatspropaganda voorgeschoteld. We moeten zien te bereiken dat de burgers van Wit-Rusland objectieve informatie kunnen krijgen via de kanalen waaraan zijn gewend zijn.
Ik stel voor dat we bij de goedkeuring van de begroting van de Europese Unie voor 2005 middelen uittrekken om radio- en eventueel ook televisieprogramma’s uit te zenden in het Witrussisch en Russisch. Die programma’s zouden gemaakt kunnen worden met behulp van Witrussische journalisten [...] en uitgezonden kunnen worden vanuit de buurlanden - Litouwen en Polen - zoals tot 2001 ook gebeurde. Van een paar miljoen litai per jaar uit de begroting van de Europese Unie gaat de Europese Unie immers zeker niet failliet en ik ben van mening dat dit een veel doeltreffender middel zou zijn om burgerlijke, democratische initiatieven en tradities te versterken dan het sturen van een waarnemingsdelegatie van het Europees Parlement die toezicht moet houden op de feitelijke situatie tijdens de verkiezingen en daarvan verslag moet doen. Bedankt voor uw aandacht. 
Siwiec (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, mij interesseert een debat over wat wij kunnen ondernemen, niet over wat wij niet kunnen doen. Vooralsnog spreken wij hoofdzakelijk over wat wij niet kunnen doen. Mag ik mevrouw de Commissaris derhalve verzoeken de volgende drie punten te noteren over wat wij kunnen doen:
In de eerste plaats kunnen wij diplomaten van de lidstaten van de Europese Unie verzoeken om de toestand voor de verkiezingen in Wit-Rusland te volgen en wekelijks verslag uit te brengen aan de instellingen van de Europese Unie, waaronder het Parlement.
Ten tweede kunt u de diensten van de Commissie opdragen om over de pre-electorale toestand in Wit-Rusland intensief politiek overleg te voeren met de landen waarmee de Europese Unie contacten onderhoudt, met name met Rusland en de Verenigde Staten, en gezamenlijke standpunten te formuleren. Ook daarvan zou ik als lid van het Europees Parlement op de hoogte gehouden willen worden.
Ten derde kunnen wij financiële steun bieden aan Witrussische jongeren die in het buitenland, bijvoorbeeld in Polen, willen studeren, alsmede aan kleine ondernemingen die zich los van de invloed van het bewind van president Loekasjenko willen ontwikkelen. Voor dit derde punt is niet veel geld, maar wel veel moed nodig en ik verwacht dat het de Commissie daaraan niet zal ontbreken.
Tot slot wil ik een van de deelnemers aan dit debat, die het verschil niet ziet tussen Cuba en Wit-Rusland, wijzen op een verschil dat wij niet mogen vergeten: de Cubanen vluchten ’s nachts in bootjes naar de Verenigde Staten en verdrinken onderweg. De Witrussen reizen met de auto naar Polen, naar de Europese Unie, om te werken en naar Wit-Rusland terug te keren. Dit is een wezenlijk verschil. 

Onyszkiewicz (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik voeg mij bij degenen die hebben opgeroepen tot meer activiteit en engagement van de Europese Unie en van ons Parlement tegenover Wit-Rusland en in het bijzonder tot het sturen van waarnemers. Om eerlijk te zijn ben ik niet erg optimistisch gestemd ten aanzien van het succes van die missie, want zoals Jozef Stalin ooit zei: "Het is niet belangrijk hoe de mensen stemmen, maar hoe de stemmen worden geteld ". Hoe de stemmen geteld zullen worden is reeds besloten.
Desalniettemin vereist de situatie onze voortdurende aandacht, want de ontwikkeling gaat van kwaad tot erger. In Wit-Rusland bestaat geen rechtstaat, maar wordt het recht door de machthebbers misbruikt. Zo wordt onder meer het onafhankelijk onderwijs gesloten - de Europese Humanistische Universiteit is reeds genoemd. De sluiting van de enige middelbare school in Minsk waar alle vakken in het Witrussisch worden gegeven, het Kolas-Lyceum, mag niet onvermeld blijven.
Algemeen gesproken is er in Wit-Rusland vrijwel sprake van de terugkeer tot een sovjetstaat. Er heerst een officiële ideologie. Dames en heren, er bestaat zoiets als een officiële Witrussische ideologie en in elke instelling zijn er hoge commissarissen en hoge bestuurders die verantwoordelijk zijn voor de ideologie. Dit heeft geleid tot de terugkeer van in het licht van de jongste geschiedenis van Europa volkomen onbegrijpelijke praktijken.
Grotere activiteit van de kant van de Europese Unie is hier geboden. Het is van groot belang dat wij onze nabije en verre buren hierbij betrekken. Voorts wil ik terugkomen op wat de heer Siwiec heeft gezegd, namelijk dat wij elke kans moeten aangrijpen om gezamenlijk invloed op Wit-Rusland uit te oefenen. Tot deze kansen behoort ook Rusland, in het bijzonder het democratische Rusland, dat helaas in de verdrukking is maar nog altijd bestaat. 
Kristovskis (UEN ).
   - Dames en heren, het is algemeen bekend dat de koude oorlog voorbij is en de Sovjet-Unie niet langer bestaat. Toch leeft de Witrussische bevolking, zoals uit het verslag van de Commissie en uit de debatten in het Parlement onmiskenbaar blijkt, nog altijd achter een “ijzeren gordijn”. Dit is een paradox! Wit-Rusland is een laatste restant van het Sovjetrijk, een overblijfsel uit vroegere tijden.
Deze keer wordt de gehele democratische wereld door de heer Loekasjenko geprovoceerd. Er komt immers een referendum om hem in staat te stellen zijn dictatoriale bewind te verlengen. We kunnen nu reeds voorspellen dat de dictator in zijn opzet zal slagen, aangezien het regime de democratische oppositie haar rechten heeft ontnomen en achter gevangenismuren het zwijgen heeft opgelegd.
Laten we niet vergeten dat de president van Wit-Rusland een prominente bongenoot was van het Iraakse regime, evenals van Saddam Hoessein zelf. En dit speelt zich allemaal af aan de grenzen van ons democratische Europa! Het gevolg hiervan is dat deze ontwikkelingen niet alleen een bedreiging vormen voor de bevolking van Wit-Rusland, maar ook voor naburige democratieën. Waarom maakt de bongenoot van Wit-Rusland, Rusland, zich hierover geen zorgen? Was dit een probleem dat de heren Chirac en Schröder in Sochi besproken hebben met de heer Poetin?
De enige hoop die de Witrussische democraten onder deze omstandigheden nog hebben vloeit voort uit het vertrouwen dat zij stellen in de Parlementsleden van ons vrije Europa en in onze bereidheid om zowel morele als financiële steun te geven aan de Witrussen en, uiteraard, aan de Commissie. Dat is dan ook onze plicht. 
Segelström (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, Wit-Rusland heeft in de loop van de geschiedenis zowel bij Oost- als West-Europa gehoord, en de verhoudingen tussen de EU en Wit-Rusland zijn gespannen. Het isolement van Wit-Rusland is steeds duidelijker geworden en tegelijkertijd steeds onhoudbaarder. Door de uitbreiding van de EU is Wit-Rusland nu een buurland van de Unie, hetgeen aanleiding geeft tot uitgebreidere contacten op de gebieden waar dat mogelijk is. Op dit moment is het echter onwaarschijnlijk dat de contacten zullen verbeteren zolang er geen wezenlijke ommekeer plaatsvindt in de politiek van Wit-Rusland.
Het gaat daarbij vooral om de machtenscheiding, om de grondwet, om meer handelingsvrijheid voor de oppositie en om bescherming van de mensenrechten. Tot nu toe zijn er niet veel aanwijzingen voor een dergelijke ommekeer. De machtenscheiding staat centraal in een democratie, maar ontbreekt op dit moment in Wit-Rusland. Er zijn dus veranderingen nodig in het verkiezingsproces, voor de parlementsverkiezingen van dit najaar, die op 17 oktober plaatsvinden. Op 17 oktober zal Wit-Rusland echter niet alleen een nieuw parlement kiezen: president Loekasjenko heeft ook aangekondigd een speciaal volksreferendum te willen houden over een grondwetswijziging. Dit referendum betreft een grondwetswijziging die de verlenging van zijn eigen mandaat mogelijk moet maken. Dat is uit democratisch oogpunt onaanvaardbaar.
Sinds Loekasjenko in 1994 aantrad als president, heeft hij op dictatoriale wijze zijn positie als president versterkt. Als dit laatste voorstel om het aantal mandaten van een president onbeperkt te houden, wordt goedgekeurd, betekent dit dat Loekasjenko naar alle waarschijnlijkheid nog minstens vijf jaar op zijn post zal zitten. Als ik het goed heb uitgerekend, wordt dat dan een aaneengesloten periode van 17 jaar.
We moeten ons gezamenlijk inspannen om meer steun te krijgen voor een democratische ontwikkeling in Wit-Rusland, en we moeten ons verzetten tegen het isolement van de Witrussische samenleving en het Witrussische volk, waar diverse sprekers het over gehad hebben. De Unie moet zich blijven inzetten voor de groei van de pluralistische samenleving en de mensenrechten, tegen vrouwenhandel en geweld tegen vrouwen, en voor de civiele, democratische maatschappij. Het is ook van het grootste belang dat heel de internationale samenleving steun verleent aan en toezicht houdt op de presidentsverkiezingen. Aldus laat men zien dat het om iets belangrijks gaat en dat wij er waarde aan hechten dat Wit-Rusland zich in democratische richting ontwikkelt, en, zoals meerdere sprekers hebben gezegd, dat wij het volk van Wit-Rusland steunen. We mogen dat volk niet de rug toekeren. 
De Palacio,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de situatie in Wit-Rusland lijkt ons verre van bevredigend. Het resultaat van de pogingen om het maatschappelijk middenveld te helpen en het democratiseringsproces te ondersteunen, is zeer frustrerend. We moeten proberen de werking en capaciteit van onze steun te verbeteren en daarmee de capaciteit van onze politieke pressiemaatregelen opvoeren, opdat het democratiseringsproces in Wit-Rusland wordt gestimuleerd.
Het is betreurenswaardig dat de Muur van Berlijn, die in heel Europa gevallen is, nog steeds resten heeft aan de buitengrens van de Europese Unie. Er liggen nog steeds brokstukken in Wit-Rusland. Het doel van de aanwezigheid en het optreden van de Europese Unie op mondiaal niveau bestaat onder meer uit de ondersteuning van democratiseringsprocessen en de bescherming van de rechten van de mens. Het mag duidelijk zijn dat dit doel belangrijker wordt en onze bezorgdheid groeit naarmate het een direct buurland betreft, met andere woorden, naarmate het een land is aan onze buitengrenzen.
Ik wil opmerken dat wij als Commissie de bewering van de heer Czarnecki, die zei dat we ons uitsluitend bezighouden met het Middellandse-Zeegebied en niet met Oost-Europa, niet kunnen accepteren. We hebben ons wel degelijk ook met Oost-Europa beziggehouden. Een paar maanden geleden heeft er nog een uitbreiding plaatsgevonden met acht Oost-Europese landen, en binnen drie jaar zullen er nog eens twee nieuwe landen uit Oost-Europa bijkomen! Als u Marokko, Algerije, Tunesië en andere landen in het Middellandse-Zeegebied zou zien toetreden tot de Europese Unie, dan zou u inderdaad kunnen zeggen dat wij ons meer met het Middellandse-Zeegebied bezighouden, maar dat is niet zo. We bieden het Middellandse-Zeegebied uitsluitend een nabuurschapsbeleid - het ligt aan onze zuidzijde - maar als u naar de demografische cijfers kijkt, zult u begrijpen dat, ook al woont u in Polen, datgene wat in het Middellandse-Zeegebied gebeurt zeker een grote invloed heeft. Als u in Polen woont, dus in de Europese Unie, is het Middellandse-Zeegebied ook uw probleem, en niet alleen dat van de Italianen, Maltezen, Cyprioten, Spanjaarden, Portugezen en Fransen. Het Middellandse-Zeegebied is uw probleem als Pool en als lid van de Europese Unie. Laten we niet de waarden, noch de doelen en prioriteiten uit het oog verliezen.
Oost-Europa, Europa - daarom spreken we van de Europese Unie - heeft ook onze prioriteit, en wel zodanig dat we in staat zijn gebleken ons uit te breiden, te groeien, en dat doen we nog steeds. Het sluiten van deze grenzen is nog niet aan de orde. Laten we daarom alles bij de juiste naam noemen.
Er zijn verschillende suggesties gedaan. Allereerst verwijs ik naar de mogelijkheid om als waarnemers deel te nemen aan het komende referendum en de komende verkiezingen in Wit-Rusland. Ik wil daarbij ten eerste opmerken dat de Witrussische regering uitsluitend de OVSE heeft uitgenodigd om aanwezig te zijn als waarnemer - meer concreet het Bureau voor democratische instellingen en mensenrechten - en dat dit Parlement geen officiële uitnodiging heeft ontvangen.
De Europese Unie is bereid om samen te werken met de OVSE. Deze is uitgenodigd om als waarnemer de parlementsverkiezingen bij te wonen, maar niet het referendum, hoewel ze daar wel voor uitgenodigd zou moeten worden. We vinden het erg belangrijk dat het toezicht wordt uitgebreid tot het referendum. Bovendien zullen wij ons ervoor blijven inzetten dat het aantal waarnemers wordt vergroot en eventueel ook afgevaardigden van het Europees Parlement worden toegelaten. We moeten in ons achterhoofd houden dat dit op dit moment nog niet het geval is en dat we een uitnodiging nodig hebben om deel te kunnen nemen aan dit soort activiteiten.
De volgende kwestie, die door diverse sprekers naar voren is gebracht, betreft de manier waarop we tot nu toe zijn opgetreden. Deze is niet voldoende effectief gebleken. De resultaten blijven uit, en we moeten ons derhalve veel actiever opstellen. Als Commissie zijn we bereid deze activiteiten te stimuleren, maar we moeten weten waar de grens ligt.
Bovendien heeft iemand van u gezegd dat immateriële hulp alleen niet genoeg is. Er is ook financiële hulp nodig. Dames en heren, ik wil u zeggen dat Wit-Rusland thans hulp krijgt om het democratiseringsproces te stimuleren en de vorming en versterking van het maatschappelijk middenveld te bevorderen, maar we willen deze hulp graag uitbreiden.
De Europese Unie zal haar hulp om het maatschappelijk middenveld en het democratiseringsproces te steunen handhaven. Ook zal ze de regionale en humanitaire samenwerking, de programma's inzake nabuurschap en de maatregelen ter vergemakkelijking van het vrije verkeer in grensgebieden handhaven.
Concreet gesproken is er 10 miljoen euro beschikbaar in het kader van het TACIS-programma van de Europese Unie voor de periode 2005-2006. Daarbij gaat het vooral om steun aan het genoemde maatschappelijk middenveld, samenwerking op het gebied van het hoger onderwijs en verlichting van de gevolgen van het ongeluk in Tsjernobyl, dat helaas niet zozeer een ongeluk was, maar eerder een ramp.
Verder kan ik zeggen dat het Europese initiatief voor democratie en mensenrechten de komende jaren een actievere rol zal spelen in Wit-Rusland. Concreet gesproken kunnen de kandidaten uit Wit-Rusland in 2005-2006 vragen om hulp bij hun campagnes, als deze gewijd zijn aan het bevorderen van een mensenrechtencultuur en van democratische processen.
Zoals ik tijdens mijn eerste interventie in dit debat echter al heb gezegd, werpen de autoriteiten in Wit-Rusland administratieve obstakels op tegen allerlei hulpprogramma's die we voorstellen. We moeten deze weerstand zien te overwinnen.
Ik kom nu bij een aantal concrete vragen. Is het mogelijk om samen te werken met de regionale of zelfs lokale autoriteiten? Ja, wanneer de nationale autoriteiten in Wit-Rusland ons niet beletten om de gelden op de juiste plaats te krijgen. Is daar geld voor? Ja, en bovendien zijn we nog niet aan de limiet van hetgeen beschikbaar is omdat we, zoals al eerder gezegd, moeilijkheden van de Witrussische autoriteiten ondervinden.
We zijn bezorgd vanwege het sluiten van kranten, de beperking van het recht op meningsuiting, de vervolging van en het verbod op sommige politieke partijen - in sommige gevallen betreft het de oppositie - en we blijven daartegen natuurlijk protesteren. In dit verband heeft de Raad Algemene Zaken - dat wil zeggen de Raad Buitenlandse Zaken van de vijfentwintig lidstaten van de Unie - gisteren geprotesteerd tegen de ontwikkelingen in Wit-Rusland.
We protesteren tegen de sluiting van universiteiten - meer concreet de universiteit van Minsk - en dat blijven we doen, maar we moeten wel weten hoever wij kunnen gaan. De grens wordt in belangrijke mate door de autoriteiten van Wit-Rusland zelf bepaald, dat duidelijk geen democratie maar een dictatuur is.
Ik geloof ook, dames en heren, dat we gebruik moeten maken van de familiebanden die bestaan tussen Witrussische burgers en burgers uit landen van de Europese Unie om de op vrijheid en menselijke waardigheid gegrondveste ideologie van de Europese Unie te bevorderen.
Ik ben ook van mening dat we de samenwerking tussen de verschillende politieke partijen maximaal moeten stimuleren. Hiervoor zijn, zoals ik al heb gezegd, gelden beschikbaar. Er zijn zeker mogelijkheden, en dit Parlement en zijn leden hebben daarin een rol te vervullen. We moeten wel beseffen dat de zaken niet gemakkelijk zijn. Het lijkt er ook niet op dat de laatste maatregelen van het regime van Loekasjenko de situatie zullen verbeteren, maar we moeten wel vertrouwen blijven hebben in de burgers van Wit-Rusland. We kunnen hun niet zeggen dat ze lid moeten worden van de Europese Unie, zoals een van onze collega's zo-even opmerkte. Ze beslissen zelf of ze in de toekomst verder gaan met hun strategische alliantie of met de hereniging met hun buurland Rusland. We kunnen ons niet wagen aan dergelijke redeneringen, want die zullen alleen maar meer spanningen veroorzaken.
Het belangrijkste doel is volledige democratie in Wit-Rusland en de economische steun bij de totstandbrenging van deze democratie. Als de democratie bereikt is met ons nabuurschapsbeleid, kunnen de ontwikkeling en het economisch herstel ondersteund worden. Dan kunnen ook de omstandigheden in dit land, in dit Europese land en buurland van de Europese Unie, verbeterd worden.
De Voorzitter.
   - Ik dank u, mevrouw de Commissaris, en alle anderen die hebben deelgenomen aan dit belangrijke debat.
Ik heb zes ontwerpresoluties(1) ontvangen overeenkomstig artikel 103, lid 2 van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is de inventarisatie van de follow-up van de jaarlijkse beleidsstrategie van de Commissie voor 2005.(1) 
De Palacio,
    - Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, wij zijn hier in deze plenaire vergadering bijeen om de politieke prioriteiten van de Commissie voor 2005 te bespreken en de balans op te maken van de resultaten van onze gestructureerde dialoog: een die wij al drie jaar met succes toepassen. Deze werkwijze heeft geleid tot een meer coherent en doeltreffend optreden en een betere interinstitutionele samenwerking. Bovendien stelt zij ons in de gelegenheid het initiatiefrecht van de Europese Commissie - een van haar voorrechten - te verzoenen met de inachtneming van de eisen en zorgen van dit Parlement.
U herinnert zich wellicht dat wij op 25 februari jongstleden aan de plenaire vergadering de jaarlijkse beleidsstrategie voor 2005 hebben voorgelegd, die eerder die dag door het College van Commissarissen was goedgekeurd. Logischerwijs werden daarin de hoofdlijnen van de politieke prioriteiten voor het komende jaar uiteengezet. Ik som ze nog even op: toezicht op het correct functioneren van het uitgebreide Europa, herstel van de groei en versterking van het concurrentievermogen, of anders gezegd, toepassing van de strategie van Lissabon als zodanig, bevordering en bescherming van het Europese burgerschap en oprichting van een ruimte van welvaart en stabiliteit in samenwerking met onze buurlanden.
Ik moet u attenderen op het feit dat 2004 een bijzonder jaar is, aangezien er een nieuw Parlement is gekozen en ook de huidige Commissie weldra zal worden vervangen door een nieuwe. De die wij de laatste jaren gebezigd hebben om een gestructureerde dialoog tussen het Parlement en de Commissie op gang te brengen en te consolideren, is in bepaalde opzichten gewijzigd en vereenvoudigd. In dat verband heeft er op 20 april, ter vervanging van de debatten met de verschillende commissies, een bijeenkomst plaatsgevonden tussen de Commissie en de Conferentie van commissievoorzitters, waar het tot een zeer vruchtbare gedachtewisseling gekomen is. Daarna hebben wij met grote belangstelling de werkzaamheden van de verschillende parlementaire commissies gevolgd en de resoluties bestudeerd die deze plenaire vergadering de afgelopen maanden met name over de begroting voor 2005 en de jaarlijkse beleidsstrategie van de Commissie heeft aangenomen.
Tegelijkertijd hebben wij onze voorstellen besproken met de Raad, het Comité van de regio’s en het Economisch en Sociaal Comité. Daarbij heeft elk van de gesprekspartners zijn standpunten verwoord. Nu komt het erop aan om van deze dialoog een balans op te maken. Ik herinner u eraan dat dit Parlement de hoofdlijnen van onze voorstellen in principe gunstig heeft onthaald. Maar nogmaals, die voorstellen zijn het werk van een aftredende Commissie die de fakkel overdraagt aan een nieuwe Commissie.
Onze lijst van prioriteiten voor 2005 wordt aangevoerd door het streven naar meer concurrentiekracht en samenhang binnen een uitgebreid Europa. Wij danken het Parlement voor de steun die het heeft gegeven aan onze ambitie om dichter bij een daadwerkelijke toepassing van de strategie van Lissabon te komen. Daarvoor willen wij onze inspanningen met name richten op de verwezenlijking van de fundamentele doelstellingen en op de ondersteuning van de gemeenschappelijke beleidsvormen, met inbegrip van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
De Europese economie zal ook in de toekomst gegrondvest blijven op een gezond macro-economisch beleid, op een beleid dat is gericht op stabiliteit en dat zijn wortels heeft in duurzame overheidsfinanciën, vooral ook met het oog op de verwachte demografische ontwikkeling. Daarbij dient rekening te worden gehouden met een reeks basisfactoren. Er is een geïntegreerde strategie nodig die kan bijdragen aan de versterking van het concurrentievermogen, de verbetering van de structurele hervormingen, de bevordering van de kenniseconomie en aan een doelmatige en coherente tenuitvoerlegging van het beleid van de Europese Unie en haar lidstaten op economisch, sociaal, structureel, milieu- en werkgelegenheidsgebied. Uiteraard mag de concurrentiepositie van onze economie hierdoor niet worden aangetast.
De Commissie heeft tevens onderstreept dat de initiatieven voor duurzame ontwikkeling en versterkte samenhang tussen het industriebeleid en de overige communautaire beleidsterreinen resoluut gesteund moeten worden. Mede dankzij het Europees Parlement heb ik op verschillende terreinen die onder mijn bevoegdheid vallen, vooruitgang kunnen boeken in termen van openheid en concurrentiekracht. Ik ben blij dat ik u daaraan kan herinneren. Zo is de elektriciteitsmarkt op 1 juli 2004 opengesteld voor alle niet-huishoudelijke afnemers en in maart 2004 heeft de Commissie een bijzonder belangrijk liberaliseringspakket voor de spoorwegsector aangenomen. Daarmee is een beslissende stap gezet in de richting van een alomvattende Europese spoorwegmarkt. De volledige integratie, die gepland is voor 2010, zal doorslaggevend zijn voor het concurrentievermogen en de duurzaamheid van ons vervoerssysteem. Het gehele proces is gebaseerd op de geleidelijke openstelling van de markt voor personenvervoer per spoor.
Ik zal hier niet nader ingaan op dossiers die in de loop van 2004 uw steun en goedkeuring hebben genoten, zoals de netwerken, de totstandbrenging van een gemeenschappelijk luchtruim en de maatregelen die nog dit jaar zullen worden genomen in verband met GALILEO, waaronder de beslissing over de toewijzing van de ontwikkeling en het beheer van dit programma.
De tweede prioriteit is de veiligheid en het Europese burgerschap. De Commissie heeft bij dit Parlement en de Raad een toenemende belangstelling geconstateerd voor een slagvaardiger Europees optreden op veiligheidsgebied. Er wordt met name aangedrongen op een versterking van de controle aan de buitengrenzen van de uitgebreide Europese Unie en een beter beheer van de migratiestromen. Een van de belangrijkste zorgpunten van dit Parlement - hoe kan het ook anders - is de doeltreffende bestrijding van het terrorisme op Europees niveau. Deze problemen, die te maken hebben met de totstandbrenging van een ruimte van rechtvaardigheid en gemeenschappelijke veiligheid, liggen bij de burgers bijzonder gevoelig.
In juni heeft de Commissie de balans opgemaakt van de vooruitgang die werd geboekt sinds de Europese Raad van Tampere in 1999. De Commissie zal haar werkzaamheden op het gebied van justitie en binnenlandse zaken voortzetten en daarbij rekening houden met het advies van de verschillende instellingen, met name van het Europees Parlement. In 2005 wordt het nieuwe meerjarenprogramma voor justitie en binnenlandse zaken gelanceerd. Ik hoop dat het op 5 november aanstaande de steun van de Europese Raad zal krijgen. Er zullen tevens nieuwe ondersteunende maatregelen ten uitvoer worden gelegd in het kader van de komende financiële vooruitzichten.
De terreuraanslagen in Madrid hebben ons op dramatische wijze herinnerd aan de dreiging die in de Europese Unie uitgaat van het internationale terrorisme. Het belang van terrorismebestrijding is thans duidelijker dan ooit. Alle instellingen, en in het bijzonder het Europees Parlement, hebben zich resoluut bereid verklaard om deze strijd voort te zetten. Voorzitter Borrell heeft dat essentiële punt hier vanmorgen nog te berde gebracht. Zoals de heer Poettering echter terecht heeft opgemerkt, mag dat niet ten kosten gaan van de mensenrechten en de individuele rechten, en van de wil om steun te verlenen aan de slachtoffers van terreurdaden. Deze doelstelling speelt in deze strijd een centrale rol. De Commissie is voornemens om haar werkzaamheden in die zin voort te zetten.
Het derde element betreft onze externe verantwoordelijkheid, en met name ons beleid inzake partnerschap en nabuurschap. Er heeft hier net een debat over Wit-Rusland plaatsgevonden. Ik herinner u eraan dat er brede steun bestaat voor een ambitieus nabuurschapsbeleid. De Commissie heeft haar standpunten terzake uiteengezet in de mededeling van 12 mei 2004, die is goedgekeurd door de Europese Raad van juni.
Wat het uitbreidingsproces betreft, bevestigt de Commissie dat zij momenteel volop bezig is met de voorbereidselen voor de toetreding van Roemenië en Bulgarije in januari 2007. Overeenkomstig het besluit van de Europese Raad van juni zal de Commissie begin 2005 een actieve onderhandelingsfase met Kroatië openen en een pretoetredingsstrategie ontwikkelen. In oktober zal de Commissie haar aanbeveling over Turkije bekendmaken. De werkzaamheden voor 2005 zullen moeten worden afgestemd op de beslissing die de Europese Raad eind dit jaar zal nemen.
Zoals ook de Raad en het Parlement hebben benadrukt, is het van fundamenteel belang dat Europa ook in 2005 zijn internationale verplichtingen nakomt en meer verantwoordelijkheid neemt. Op die manier kan het bijdragen aan de totstandkoming van een doeltreffend multilateralisme. De multilaterale handelsonderhandelingen in het kader van het ontwikkelingsprogramma van Doha blijven de belangrijkste handelsprioriteit van de Europese Unie, die overigens ook de lopende regionale en bilaterale onderhandelingen zal voortzetten.
Staat u mij toe dat ik even stilsta bij twee bijzonder belangrijke taken die de Europese Unie volgend jaar te wachten staan. Laat ik beginnen met de nieuwe financiële vooruitzichten. De doelstellingen daarvan komen grotendeels overeen met de prioriteiten die wij voor het jaar 2005 hebben geformuleerd. De Commissie beseft hoe belangrijk het is ervoor te zorgen dat alles klaar is tegen 1 januari 2007. Daarom heeft de huidige Commissie de voorstellen reeds dit jaar gepresenteerd, met name in februari en juli. Bovendien is zij voornemens een nieuw maatregelenpakket in te dienen om een antwoord te bieden op de nog onopgeloste vraagstukken met betrekking tot justitie en binnenlandse zaken, externe betrekkingen en milieu. Dat zal op 29 september worden aangenomen.
2005 zal een beslissend jaar zijn. Het is niet alleen absoluut noodzakelijk dat er voortgang wordt gemaakt met de voorbereidselen voor een nauwe interinstitutionele samenwerking, maar bovendien is het van essentieel belang dat de financiële vooruitzichten worden aangenomen in de loop van 2005 of uiterlijk begin 2006, als wij wensen dat ze in 2007 van kracht worden.
In dit verband herinner ik u eraan dat de Commissie in haar voorstel rekening heeft gehouden met enerzijds de beperkingen die onder meer door het Stabiliteitspact worden opgelegd aan alle overheidsfinanciën en anderzijds de reële invulling van de politieke ambities die niet alleen de Raad maar ook dit Parlement meermaals geformuleerd hebben. Als wij onze buitengrenzen beter willen beschermen, moet de Europese Unie uiteraard meer middelen investeren in die sector, met name in bepaalde staten die zich daartoe wellicht beter lenen dan andere. Als wij een concurrerende en dynamische maatschappij tot stand willen brengen, moeten wij meer geld vrijmaken voor onderzoek en ontwikkeling. Dat is de enige manier om het Europese onderzoek en het Europese innovatievermogen te bevorderen. Daarom moeten ook voor deze sector meer middelen ter beschikking worden gesteld.
Bovendien mogen wij niet vergeten dat het cohesiebeleid een van de doelstellingen van het Europees beleid is. Wij kunnen niet aandringen op cohesie zonder daarvoor de nodige middelen vrij te maken. Ons inziens leidt het voorstel om het betalingsplafond te handhaven op 1,24 en het uitgavenplafond vast te stellen op 1,14 tot een aanvaardbaar evenwicht tussen soberheid en realisme. Verdere besnoeiingen zouden nefaste gevolgen hebben. Het zou ons er onder meer toe verplichten af te zien van een hoop beleidsacties waarop sterk wordt aangedrongen.
Geachte afgevaardigden, het tweede punt dat ik hier wil onderstrepen, heeft betrekking op de effectbeoordelingen van de Commissievoorstellen. De Commissie wil het gebruik van dergelijke beoordelingen bevorderen en veralgemenen omdat zij daardoor in de gelegenheid wordt gesteld betere en meer verantwoorde voorstellen te formuleren. In 2004 hebben de diensten van de Commissie dit gebruik geleidelijk uitgebreid. Het is de bedoeling dat dit in 2005 de algemene gang van zaken wordt voor alle belangrijke documenten - politieke teksten, wetgevingsdocumenten - en voor alle voorstellen die een belangrijke impact hebben op de economie, de maatschappij of het milieu. Al deze punten maken deel uit van het werkprogramma en het wetgevingsprogramma van de Commissie en zijn van wezenlijk belang voor dit Parlement.
Tijdens de presentatie in februari heb ik uw aandacht gevestigd op de complexiteit van zowel het voorstel als de procedure, aangezien onze Commissie de fakkel moet overdragen aan de volgende Commissie. Bij de aanvang van de cyclus voor strategische planning en programmering heeft de Commissie-Prodi zich voorgenomen de betrokkenheid van de overige instellingen te vergroten. Nu wij aan het eind van ons mandaat zijn gekomen, stel ik, als verantwoordelijke voor de betrekkingen met het Europees Parlement, met voldoening vast dat de balans uitermate positief is. De interinstitutionele dialoog heeft bijgedragen aan de bevordering van het wederzijds begrip en de ontwikkeling van een gemeenschappelijke visie, die ons in de gelegenheid stelt een efficiënter beleid te ontwikkelen. Ik hoop dat de toekomstige Commissie hieruit de nodige conclusies zal trekken en, indien nodig, voorstellen zal indienen om de huidige procedures te herzien en de inmiddels goedgekeurde werkwijzen nog doeltreffender te maken. 
De Voorzitter. -
   Het debat wordt nu onderbroken en zal na de stemming worden hervat.


- Geachte afgevaardigden, gisteren en vanmorgen hebben we de gelegenheid gehad om te spreken over het probleem van het terrorisme, over de moordzuchtige waanzin ervan en de bezorgdheid die daardoor teweeg wordt gebracht in heel de beschaafde wereld. Wij gaan nu eer betonen aan de kinderen die het slachtoffer zijn geworden van het meest recente terroristische bloedbad in de school van Beslan. Beseft u wel dat tientallen miljoenen kinderen in de Europese Unie zich op dit moment achter ons scharen in dit eerbetoon. Los van de reacties van de regeringen, de verantwoordelijke politici en de parlementen, hopen we dat deze actie ons zal helpen het pad van de vrede te vinden. Laten wij nu een minuut stilte in acht nemen ter nagedachtenis van de slachtoffers. 

Het woord is aan de heer Pannella voor een motie van orde. 
Pannella (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heb het woord gevraagd op grond van de artikelen 106 en 150 en wil zeggen dat we naar mijn idee op het punt staan een grove en onbegrijpelijke fout te begaan.
Als afgevaardigden van het Parlement moeten wij een besluit nemen over onze werktijden, -plekken en -voorschriften voor het jaar 2005. Om echter een dergelijk besluit te kunnen nemen zouden wij niet alleen moeten beschikken over een ontwerp maar ook de mogelijkheid moeten hebben om een debat te voeren en amendementen in te dienen. Wij moeten nu een in april door het vorige parlement opgesteld programma bevestigen, zonder een debat of een gedachtenwisseling, en zonder te spreken over Straatsburg of onze werkplekken. Dit programma is vastgesteld door het vorige Parlement met andere meerderheden en andere historische achtergronden en sluit de tien nieuwe lidstaten en hun afgevaardigden gewoon uit. Mijnheer de Voorzitter, ik ben van mening dat het Reglement niet is nageleefd. 
De Voorzitter.
   - Als Voorzitter ben ik van mening dat het niet wenselijk is om hierover een debat te openen. Over deze kwestie is reeds eerder beslist. Er is in dit Parlement nog nooit een debat gevoerd over het vergaderrooster. Dit is reeds behandeld in het Bureau en daarom acht ik het niet opportuun om gevolg te geven aan de motie van orde van de heer Pannella.
Wij gaan nu stemmen over het vergaderrooster van het Europees Parlement - 2005. Er zijn geen amendementen ingediend. 
Dover (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag willen weten of het toegestaan is een stemverklaring af te leggen. 
De Voorzitter.
   - Het spijt me, mijnheer Dover, maar dit is een stemming zonder debat en daarom dienen stemverklaringen overeenkomstig het Reglement schriftelijk te worden ingediend. Ik vraag uw begrip hiervoor. Wij zullen trachten ervoor te zorgen dat u de volgende keer hiertoe wel de gelegenheid krijgt.

Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
   - Ik heb voor gestemd, ofschoon ik mij blijf verzetten tegen het feit dat er tijdens de vergaderweken in Straatsburg op vrijdag geen plenaire vergaderingen meer plaatsvinden. Het is inmiddels tot iedereen doorgedrongen dat men met de afschaffing van de vrijdagmorgen halverwege de vorige zittingsperiode slechts onrust wilde stoken en de belangen wilde dienen van de collega’s die in het algemeen tegen Straatsburg zijn. Het is nu wel duidelijk - en de ervaring van de laatste drie jaar laat daarover geen twijfel bestaan - dat de huidige situatie negatieve gevolgen heeft voor onze werkzaamheden. Onze toch al overvolle en zware agenda’s zijn nu nog eens extra belast. Ik hoop dan ook dat dit aspect in de toekomst herzien zal worden zodat wij op vrijdagmorgen opnieuw kunnen vergaderen. Dat zal ongetwijfeld de werking van ons Parlement ten goede komen. 

Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
   - Ik heb voor het verzoek om raadpleging van het Europees Economisch en Sociaal Comité gestemd omdat ik het, afgezien van louter reglementaire overwegingen, onontbeerlijk acht dat dit Comité een standpunt inneemt over het belangrijke juridisch instrument dat wellicht in de komende jaren de toekomst van de Unie zal bepalen.
Immers, in een Europese Unie die gegrondvest is op een gemeenschappelijke markt en een monetaire unie en een gemeenschappelijk burgerschap proclameert, is het van fundamenteel belang dat de vergadering wordt gehoord die de belangen van de verschillende economische en sociale groepen vertolkt. De werkgevers, werknemers en vertegenwoordigers van specifieke sectoren - de landbouw, het ambachtswezen, de kleine en middelgrote ondernemingen, de vrije beroepen, de consumentenvertegenwoordigingen, de wetenschapswereld, de onderwijsgemeenschap, de sociale economie en de gezinnen - vormen allen tezamen het maatschappelijk netwerk waarbinnen ons leven zich afspeelt.
Daarom is het absoluut noodzakelijk dat wij de visie van deze groepen kennen op alle onderwerpen die hun direct aangaan.
Ik hoop ook dat deze raadpleging het broodnodige debat over het nieuwe Grondwettelijk Verdrag zal aanwakkeren in de achterban, in het hart van de publieke opinie, via de verschillende economische en sociale groepen. Dit debat moet parallel lopen met de bijdragen van de lokale en regionale autoriteiten en uiteraard ook van de politieke partijen, en zal hopelijk een weerklank vinden in democratische volksraadplegingen. 

Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
    - Ik heb voor het verzoek om raadpleging van het Comité van de regio’s gestemd omdat ik het, afgezien van louter reglementaire overwegingen, onontbeerlijk acht dat dit Comité een standpunt inneemt over het belangrijke juridisch instrument dat wellicht in de komende jaren de toekomst van de Unie zal bepalen.
Immers, in een Europese Unie die van oordeel is dat de besluiten zo dicht mogelijk bij de burger moeten worden genomen en dus het subsidiariteitsbeginsel respecteert, is het van fundamenteel belang dat de vergadering wordt gehoord die de lokale en regionale autoriteiten vertegenwoordigt.
De verklaring van het Comité van de regio’s van 19 maart jongstleden, waarin het zijn steun uitspreekt voor het ontwerpverdrag en de procedure tot vaststelling van een Europese Grondwet, is mij niet onbekend. Toch zou ik graag in detail vernemen welk standpunt het comité inneemt ten aanzien van de onderwerpen die de regio’s direct aanbelangen.
Ik hoop ook dat deze raadpleging het broodnodige debat over het nieuwe Grondwettelijk Verdrag zal aanwakkeren in de achterban, in het hart van de publieke opinie en via de lokale en regionale autoriteiten. Dit debat moet parallel lopen met de bijdragen van de verschillende economische en sociale groepen en uiteraard ook van de politieke partijen en zal hopelijk een weerklank vinden in democratische volksraadplegingen. 

Ribeiro (GUE/NGL ),
   - Het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 7/2004 is bedoeld om het overschot van de begroting voor 2003 op te nemen in de begroting voor 2004. Het saldo bedraagt 5,47 miljard euro en is hoofdzakelijk toe te schrijven aan de onderbesteding van de betalingskredieten van de structuurfondsen. Ik attendeer u erop dat het overschot in 2003 10,5 miljard euro zou hebben bedragen als er niet al eerder 5 miljard zou zijn overgeschreven via gewijzigde begroting nr. 6/2003. Sinds 2000 stapelen de begrotingsoverschotten zich op - 12 miljard euro in 2000, 15 miljard in 2001 en 7 miljard in 2002 -, ten gevolge van de onderbesteding van de structuurfondsen.
Als we ervan uitgaan dat het geld voor de economische en sociale samenhang een streefbedrag is, en bovendien van vitaal belang is voor de ontwikkeling van de economische en sociale samenhang, moeten wij ons de volgende vragen stellen: Waarom worden de beschikbare middelen niet besteed? Vanwege het Stabiliteitspact? Door gebrek aan politieke wil?
Deze situatie speelt degenen in de kaart die beweren dat de beschikbare middelen niet worden besteed omdat er te veel geld voorhanden is. Zij pleiten voor een begroting van minder dan 1 procent, inkrimping van de structuurfondsen en, erger nog, renationalisatie van het cohesiebeleid, hetgeen volkomen onaanvaardbaar is. Het is overigens geen toeval dat de laagste uitvoeringspercentages in vele gevallen op conto van de belangrijkste nettobijdragers moeten worden geschreven. ...

Ribeiro (GUE/NGL ),
   - Het ontwerp van gewijzigde begroting nr. 8/2004 heeft betrekking op de ontvangstenkant van de begroting en bevat een aantal elementen die van invloed zijn op de bijdragen van de lidstaten aan de eigen middelen van de Gemeenschap. Ik noem met name de correctie van de begrotingsonevenwichtigheden ten gunste van het Verenigd Koninkrijk voor de jaren 2000 en 2003, de zogeheten "Britse cheque". Ofschoon de rapporteur in zijn verslag niet pleit voor goedkeuring van de voorstellen van de Commissie om een algemeen correctiemechanisme voor onevenwichtigheden op het niveau van de eigen middelen in het leven te roepen, zien wij ons genoodzaakt nogmaals te herhalen dat wij sterk gekant zijn tegen deze intenties van de Commissie en de voornaamste nettobetalers. Het gaat immers niet aan om de ene onrechtvaardigheid met de andere te corrigeren.
In de praktijk zijn de voorstellen die thans op tafel liggen alleen maar bedoeld om een nieuw soort "Britse cheque" in te voeren voor andere nettobetalers aangezien men er niet in slaagt de zogenaamde "Britse cheque" af te schaffen. Het is aan de andere lidstaten om die te dekken. Bij de correctie van de onevenwichtigheden en onrechtvaardigheden is het van essentieel belang dat de inspanningen per inwoner geharmoniseerd worden, met inachtneming van de relatieve welvaart van elk land. Daarom is de nationale bijdrage op basis van het bruto nationaal product de meest rechtvaardige manier om het flagrante gebrek aan evenwicht in de begrotingsbijdragen weg te werken, al is ook deze aanpak voor verbetering vatbaar. 

Bonde (IND/DEM ),
   - Ik onthoud mij van stemming over dit verslag. Ik ben niet ontevreden over het feit dat er een overschot is op de begroting van de EU, omdat dat tot lagere bijdragen van de afzonderlijke lidstaten leidt. De bijdragen van lidstaten moeten permanent worden verlaagd, om de verspilling van geld en op de langere termijn de hele administratie van de EU te verminderen. Ik zou graag een algemene revisie van de financiering van de EU-begroting zien, die tot een uniform betalingssysteem moet leiden.
Dover (PPE-DE ),
   . - Als woordvoerder van de Britse conservatieven in de Begrotingscommissie wil ik uitleggen waarom wij vandaag tegen de twee verslagen over de ontwerpen van gewijzigde begroting nr. 7/2004 en nr. 8/2004 hebben gestemd.
De Britse conservatieven in het Europees Parlement zijn fel gekant tegen iedere suggestie of ieder voorstel om de correctie voor het Verenigd Koninkrijk te verlagen. Waarom zou Groot-Brittannië immers gestraft moeten worden voor het economische succes dat het de afgelopen twintig jaar heeft gekend? 
Goudin, Lundgren en Wohlin (IND/DEM ),
    Wij onthouden ons van stemming over dit verslag. We zijn niet ontevreden over het feit dat er een overschot is op de begroting van de EU. Veeleer juichen wij dat toe, omdat dat tot lagere bijdragen van de afzonderlijke lidstaten leidt. De bijdragen van lidstaten moeten permanent worden verlaagd, om de verspilling van geld en op de langere termijn de hele administratie van de EU te verminderen. Wij zouden graag een algemene revisie van de financiering van de EU-begroting zien, die tot een uniform betalingssysteem moet leiden. 
Hortefeux (PPE-DE ),
   . - Ik heb voor het verslag van de heer Mulder gestemd en ik wil mijn collega graag feliciteren met het uitstekende werk dat hij heeft verricht.
Eens te meer laat de communautaire afrekening een overschot zien, dat over 2003 in totaal 5.469.843.705,65 euro bedraagt.
De onderbesteding van de betalingskredieten is de doorslaggevende factor van dit eindsaldo. Zoals bij voorgaande boekjaren is het lage uitvoeringsniveau van de structuurfondsprogramma's (dat met 3.134 miljard euro verantwoordelijk is voor 66 procent van de onderbesteding) de belangrijkste oorzaak van deze situatie, en dat is een zeer zorgwekkende constatering.
Ik wil hierbij dus graag mijn ontevredenheid uitspreken over dit extra overschot, want los van dit bedrag was de begroting voor 2003 al met 5 miljard euro teruggebracht, middels de gewijzigde begroting nr. 6/2003, als gevolg van een ruime overschatting van de betalingen in het kader van de structuurfondsen.
Ik betreur dan ook ten zeerste dat blijkens dit saldo de gunstige ontwikkeling die in de loop van de afgelopen begrotingsjaren werd geconstateerd, en waardoor het overschot was teruggebracht van 15 miljard euro in 2001 tot 7 miljard in 2002, tot staan is gebracht.
Aangezien de Britse correctie van een bepaald jaar gefinancierd moet worden in het daarop volgende begrotingsjaar zal de financiering van de correctie 2003 worden gedragen door de vijfentwintig huidige lidstaten. Ik ben het dan ook eens met de voorgestelde aanpassing van de correctie voor 2003 en ik denk dat het raadzaam is deze op te nemen in het onderhavige ontwerp van gewijzigde begroting.
Ik ben er van overtuigd dat de leden van het Europees Parlement en van de Raad zich wijs zullen blijven betonen bij de toekomstige besluitvorming over de financiële vooruitzichten. 

Wij hervatten nu het debat over de inventarisatie van de follow-up van de jaarlijkse beleidsstrategie van de Commissie voor 2005. 
Daul (PPE-DE ).
   - Mevrouw de vice-voorzitter van de Commissie, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, als voorzitter van de Conferentie van commissievoorzitters zou ik allereerst graag mijn oprechte dank willen uitspreken aan mevrouw de Palacio voor de buitengewone samenwerkingsgezindheid en aanspreekbaarheid waar zij gedurende haar hele mandaat blijk van heeft gegeven. De afgelopen jaren hebben wij veel en succesvol met elkaar samengewerkt. Laten we niet vergeten dat er aan het begin van de vorige wetgevingsperiode nog geen sprake was van enig structureel overleg tussen onze twee instellingen over de voorbereiding van het wetgevings- en werkprogramma van de Commissie. Vandaag de dag is er, goeddeels dankzij uw inzet, wel sprake van een heuse interinstitutionele dialoog. Hierdoor kan het wetgevingsprogramma van de Commissie voortaan beter in overeenstemming worden gebracht met de prioriteiten van het Parlement. De resultaten van deze dialoog zijn dus zeker bemoedigend. Desalniettemin zou ik, met uw welnemen, enkele suggesties willen doen voor de verdere overpeinzing van de belangrijkste punten voor de toekomst, op basis van de ervaringen van het afgelopen jaar - en dat is nu wat ik versta onder .
In de eerste plaats komt het mij voor dat de interinstitutionele dialoog nog meer zou moeten worden toegespitst op de grote wetgevingsprioriteiten - waarvan u al enkele actuele voorbeelden noemde - zoals met name de toekomstige financiële vooruitzichten en het REACH-voorstel. Wij moeten trachten prioritaire voorstellen zo vroeg mogelijk als zodanig te herkennen, opdat wij, zodra ze hier aan de orde worden gesteld, onze werkzaamheden zo goed mogelijk kunnen organiseren. Het pakket voorstellen met betrekking tot de toekomstige financiële vooruitzichten is daar een uitstekend voorbeeld van. Om zijn werkzaamheden met betrekking tot deze voorstellen zo goed mogelijk te coördineren zal het Parlement deze week besluiten een tijdelijke commissie in het leven te roepen.
Het vaststellen van prioriteiten betekent bovendien dat onderkend moet worden wat niet meer tot de actualiteit behoort. Daarom juich ik het toe dat de Commissie recentelijk besloten heeft een hele reeks voorstellen in te trekken. Ondanks die opruimactie zijn er echter nog altijd enkele voorstellen op tafel blijven liggen die hoogstwaarschijnlijk niet zullen worden afgesloten. Ik wil deze gelegenheid aangrijpen om mijn collega’s te vragen de lijst van lopende werkzaamheden onder de loep te nemen en de nieuwe Commissie te verzoeken alle dossiers die geen enkele actualiteitswaarde meer hebben in te trekken.
Het tweede grote punt waar aan gewerkt moet worden, en dat me na aan het hart ligt is, is de verbetering van de samenhang tussen het wetgevingsprogramma en de begrotingsramingen. Wat dat betreft lijkt het me opportuun om na te denken over de manier waarop we binnen het Parlement het begrotingsdebat en het debat over de beleidsprioriteiten beter op elkaar kunnen afstemmen.
Dit zou in de praktijk kunnen betekenen dat wij in de toekomst een groot jaarlijks begrotingsdebat gaan organiseren met de aanwezigheid van alle commissarissen, opdat dit debat zo concreet mogelijk wordt en ons in staat stelt daadwerkelijke richtsnoeren vast te stellen voor het wetgevingsprogramma. Een dergelijk debat zou gehouden moeten worden op het moment dat het wetgevingsprogramma een gevorderd stadium heeft bereikt. Wat dat betreft lijkt me de vergaderperiode van november voorlopig een uitgelezen datum.
Deze opmerking brengt me bij een derde wezenlijk punt, namelijk het tijdschema voor de presentatie van het wetgevingsprogramma. Ik acht het absoluut noodzakelijk ervoor te zorgen dat alle betrokkenen, met inbegrip van de nationale parlementen, de adviserende organen van de EU en ook de Europese burgers zelf, op tijd de beschikking krijgen over het wetgevingsprogramma.
Tot slot is het van wezenlijk belang dat de coördinatie tussen onze werkzaamheden en die van de Raad nog verder wordt versterkt. We hebben de daarvoor noodzakelijke instrumenten tot onze beschikking, namelijk het multinationale programma van de Raad en het jaarprogramma dat wordt voorbereid door twee opeenvolgende voorzitterschappen. Bovendien hebben we onlangs nog een interinstitutioneel akkoord gesloten waarmee de grondslag is gelegd voor een “beter wetgeven” in de Europese Unie. Op dit moment is het aan ons om deze nieuwe instrumenten toe te passen ten bate van al onze burgers. Ik vraag mij dan ook af of het niet tijd wordt dat onze instelling zich in de toekomst eveneens prioriteiten stelt in de vorm van een wetgevingsprogramma.
Mevrouw de vice-voorzitter, dames en heren, we hebben de afgelopen jaren enorme vooruitgang geboekt bij het vaststellen van onze gemeenschappelijke prioriteiten en bij onze gemeenschappelijke planning van de wetgevingswerkzaamheden. Naar mijn mening zijn er drie belangrijke punten als wij het vertrouwen van onze medeburgers in ons gezamenlijk project willen herwinnen: we zullen in de toekomst duidelijkheid moeten bieden over de grote prioriteiten en de uitdagingen van onze wetgeving; we zullen de participatieve democratie moeten versterken - waarvoor een van de randvoorwaarden is dat we alle belanghebbenden in staat stellen om als ze dat willen de prioriteiten voor het komende jaar te kennen - en ten slotte moeten we laten zien dat onze instellingen, zowel intern als in hun onderlinge betrekkingen, doelmatig werken.
Hopelijk zullen deze overwegingen bijdragen aan de verwezenlijking van onze doelstellingen.
De Voorzitter.
   - Hartelijk dank, mijnheer Daul, voor het werk dat u verricht. 
Swoboda (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, hartelijk dank voor het verslag dat u ons vandaag hebt gegeven. Ik zal slechts op enkele punten ingaan. Het eerste punt betreft de voorbereiding van de volgende stap in de uitbreiding en in het nabuurschapsbeleid. Ik weet niet of het tot iedereen is doorgedrongen, maar de uitbreiding is nog niet voltooid, en terecht hebt u gewezen op de historische betekenis van het uitbreidingsproject. Wij hebben van Commissaris Verheugen gehoord dat er grote zorgen zijn met betrekking tot Roemenië en Bulgarije. Die zorgen bestaan ook indien de besprekingen worden afgerond en er wordt geratificeerd. De grote vraag is of de ontwikkelingen in de komende twee jaar, voordat de daadwerkelijke toetreding plaatsvindt, zo zullen zijn als zij moeten zijn. Daarom moeten wij de feitelijke processen, de feitelijke implementatie goed in de gaten houden. Dat geldt natuurlijk in het bijzonder ook voor Turkije, evenals voor Kroatië als wij snel vorderingen willen maken met Kroatië, en dat wil mijns inziens niet alleen de Commissie maar ook de Raad en het Parlement. Dan is het natuurlijk ook noodzakelijk de ontwikkelingen op de voet te volgen. Hetzelfde geldt ook voor het nabuurschapsbeleid in zijn geheel. Ik denk bijvoorbeeld aan de Balkan waar wij voor vrede hebben gezorgd, een zeer precaire vrede, en waar wij nog heel veel moeten doen om deze vrede en de economische en sociale ontwikkeling veilig te stellen.
U hebt ook gewezen op het veiligheidsbeleid. In principe is het volgens mij een goede zaak dat wij nu in de Commissie - en ik hoop in versterkte mate ook in de nieuwe Commissie - samen met onze buren proberen het migratievraagstuk en het veiligheidsbeleid vorm te geven en de kwalijke ontwikkelingen te vermijden die wij in de laatste weken en maanden, en zelfs jaren, hebben meegemaakt - in met name het Middellandse-Zeegebied - waar veel mensen in hun pogingen Europa te bereiken de dood vonden.
Het gaat hierbij echter om aspecten waarvoor ook financiële steun nodig is. Ik geloof weliswaar niet dat het uitbreidingsbeleid en het nabuurschapsbeleid enkel een financiële aangelegenheid zijn, maar zonder gepaste financiële maatregelen zullen wij geen succes kunnen boeken.
Mijn tweede punt - dat ook de heel Schulz al noemde - betreft de kwestie: mededinging, sociaal Europa en duurzame ontwikkeling. Mijns inziens moeten wij, zonder te tornen aan de betekenis van de mededinging, meer steun geven aan het sociaal Europa en aan duurzame ontwikkeling. U kent, mevrouw de vice-voorzitter, ongetwijfeld het verslag: dat vooral in naam van de heer Almunia en de heer Bolkestein werd opgesteld.Dit is een zeer interessant verslag waaruit blijkt dat in een aantal sectoren het mededingingsbeleid echt wel succesvol kan zijn voor de consumenten. In feite gaat het immers om lagere prijzen en een betere zorg. Uit dit sterk op mededinging gerichte verslag, dat uit de Commissie zelf komt, blijkt echter ook dat er onopgeloste problemen zijn, bijvoorbeeld in het vervoer.
Ik neem twee voorbeelden op vervoersgebied die voor u toevallig van groot belang zijn en waar u zelf aan hebt gewerkt. Veel consumenten zijn van mening dat er in het vervoer en met name in het openbaar vervoer over korte afstand nog steeds problemen bestaan, of ook nieuwe problemen rijzen, problemen die niet alleen met mededinging kunnen worden opgelost maar waarvoor juist ook investeringen nodig zijn. U hebt vandaag zelf, mevrouw de vice-voorzitter, de trans-Europese netwerken genoemd, waaraan wij gemeenschappelijk hebben gewerkt, en ik dank trouwens voor de medewerking van de Commissie. Er zijn echter financiële middelen nodig om investeringen te kunnen bezigen. Uit het verslag blijkt ook dat de consumenten op energiegebied veel wensen hebben die de kant van de alternatieve of hernieuwbare energie uitgaan. In enkele landen hebben wij grote problemen om het gebruik van hernieuwbare energie te vergroten. Sommige landen hebben meer gedaan dan in het streefdoel was aangegeven, maar andere landen hebben te weinig gedaan. Daar zijn dus extra investeringen nodig om de duurzame ontwikkeling te bevorderen.
Dan heb ik nog een opmerking over het handelsbeleid waar wij mijns inziens in de komende maanden heel druk mee zullen zijn. Het gaat er niet zozeer om op abstracte wijze vast te stellen of wij 1 procent of 1,14 procent van het BBP nodig hebben. Veeleer moeten wij ons afvragen waar wij tekort schieten, en dan spreek ik over investeringen: waar moeten wij meer investeren? Investeringen zijn, zoals u zelf zei, juist nodig in de trans-Europese netwerken en natuurlijk in het onderwijs en de beroepsopleiding. Ook daar moet worden geïnvesteerd. Ik heb daar met het Nederlands voorzitterschap in de bevoegde commissie over gesproken. Niettegenstaande het proces van Lissabon wordt juist op de universiteiten wegens begrotingsproblemen steeds meer het mes gezet in opleiding en bijscholing. Europa zal de doelstellingen van het proces van Lissabon echter niet kunnen naderen als niet meer wordt geïnvesteerd in onderwijs en opleiding, als de die nog steeds de richting van de VS uitgaat, niet wordt omgedraaid. Wij moeten de knapste koppen weer naar Europa terughalen of in Europa vasthouden. Mijns inziens moeten juist die investeringen worden gedaan, in het eigen land maar natuurlijk ook in onze buurlanden. Ook de buurlanden die de weg naar Europa zijn ingeslagen, moeten meer investeren in onderwijs en opleiding.
Dan nog een laatste opmerking over de informatieactiviteiten. De verkiezingen hebben aangetoond dat ook hier steeds meer investeringen nodig zijn. Het verheugt mij dat de nieuwe Commissie het een en ander op stapel wil zetten. Er komt een Commissaris die hiervoor bevoegd zal zijn. Dit betekent echter ook dat de vertegenwoordiging van zowel de Commissie als het Parlement in de lidstaten moet worden verbeterd. Daarvoor moeten meer geld en meer personeel beschikbaar worden gesteld. Informatie moet sterk gedecentraliseerd zijn. De informatie moet in Groot-Brittannië anders zijn dan in Oostenrijk, Frankrijk of Polen, omdat ook aandacht moet worden geschonken aan de lokale problemen. Ik hoop dat men hier de noodzakelijke steun aan zal geven.
Dan tot slot, mevrouw de Commissaris, nog iets dat ik reeds eerder heb genoemd: wij hebben heel wat strijden gestreden en hebben ook heel wat serieuze conflicten gehad, maar ik wilde u persoonlijk en ook namens mijn fractie van harte bedanken. Mijns inziens hebben wij uiteindelijk altijd goede vruchten geplukt. Of het Spaanse sinasappelen waren of andere vruchten laat ik in het midden: belangrijk is dat er succes was. Hartelijk dank voor de samenwerking.
Ludford (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, een van de drie beleidsprioriteiten in de jaarlijkse beleidsstrategie van de Commissie voor 2005 is veiligheid en Europees burgerschap. Het Parlement en zeker ook de ALDE/ADLE-Fractie kunnen hiermee alleen maar instemmen, maar laten we eens bekijken of de retoriek op de relevante beleidsterreinen ook wordt omgezet in daden, en dan denk ik zowel aan de voorgestelde begrotingsmiddelen als de democratische verantwoording tegenover onze burgers. Een aantal van mijn opmerking is bedoeld voor de Raad en ik vind het zeer teleurstellend dat hij hier niet vertegenwoordigd is.
Laten we eerst het terrein van asiel, immigratie en de buitengrenzen nemen. De Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken heeft er - toen zij het verslag van onze rapporteur, de heer Deprez, gisternacht goedkeurde - op aangedrongen dat de financiële middelen voor het door de Commissie voorgestelde programma voor het terugkeerbeheer op migratiegebied in de reserve worden gezet, totdat ten eerste de Raad overgaat tot de medebeslissingsprocedure - zoals geëist wordt in de Verdragen maar waartoe hij nog niets heeft ondernomen - en ten tweede er sprake is van een solide rechtsgrondslag. We staan volledig achter dit programma, maar het stelt ons teleur dat men ons vraagt iets goed te keuren dat op het vlak van wettelijke en democratische zekerheid te wensen over laat.
We weten dat er goed werk verricht wordt voor de integratie en opvang van asielzoekers, maar wij vinden dat er meer geld moet worden uitgetrokken voor zaken als het Europees Vluchtelingenfonds. Het Europees Agentschap voor het beheer van de buitengrenzen heeft nog altijd geen permanente plaats van vestiging. Er wordt wel veel gepraat over de buitengrenzen maar kennelijk is de Raad niet in staat een besluit te nemen over de vraag waar dit agentschap gevestigd moet worden.
Wat misdaad en terrorisme betreft stelt de Commissie voor de begroting voor Eurojust slechts in bescheiden mate te verhogen. Eurojust is echter een van de hoofdrolspelers in de strijd tegen de zware misdaad. De Commissie burgerlijke vrijheden wil deze begroting met twee derde verhogen om echt werk te kunnen maken van de grensoverschrijdende inspanningen tot misdaadbestrijding.
Wat het vraagstuk van de eerbiediging van de mensenrechten en de rechtsstaat betreft, wil ik graag een voorbeeld geven. De Commissie stelt voor de financiële middelen voor het programma voor onderzoek naar en evaluatie van de eerbiediging van de grondrechten in de Europese Unie te verminderen. Daaronder vallen ook financiële middelen voor het netwerk van deskundigen op het gebied van de grondrechten. Uit deze voorbeelden blijkt wel wat voor gat er gaapt tussen retoriek en realiteit. We zullen op financieel vlak dan ook de daad bij het woord moeten voegen om geloofwaardig te blijven en de burgers van Europa niet teleur te stellen. 
Dillen (NI ).
   - Voorzitter, waarde collega's, nu er een nieuwe Commissie aantreedt, zou het passend zijn haar veel succes toe te wensen. Jammer genoeg is deze Commissie van Voorzitter Barroso nog niet eens van start gegaan, of ze lijkt reeds geen eendrachtige ploeg te zullen worden. Verschillende Commissarissen hebben al hun meningsverschillen in de media geëtaleerd. Zo werd de nieuwe Italiaanse Commissaris voor Justitie onmiddellijk op afkeurend commentaar onthaald, toen hij opperde om met betrekking tot de asielproblematiek eindelijk de koe bij de horens te vatten en opvangkampen voor vluchtelingen aan de buitengrenzen van de Unie op te richten. Wie aan de schrijnende asielproblemen in Italië denkt, met de aanhoudende stroom bootvluchtelingen op het eiland Lampedusa beseft dat de Commissaris deze voorstellen niet zomaar lichtzinnig heeft gelanceerd.
Maar toch vond de nieuwe Belgische Commissaris voor ontwikkelingssamenwerking, Louis Michel, die wat betreft het beledigen van de Italianen niet aan zijn proefstuk toe is, het nodig om zijn collega onmiddellijk te desavoueren. Het is trouwens diezelfde Louis Michel die in de Belgische media openlijk zegt zijn job als Europees Commissaris te zullen blijven combineren met actief politiek lidmaatschap van zijn eigen partij in België, waar hij naar eigen zeggen opnieuw een actieve basismilitant wil worden. Hiermee toont hij niet bepaald veel respect voor zijn nieuwe functie. Ook wat de toetreding van Turkije betreft, lijkt er een haar in de boter te zitten. De ene Commissaris is voor, de andere tegen, afhankelijk van de politieke gevoeligheden van de lidstaat waar hij/zij vandaan komt. Ook hier merken we dat er geen sprake is van eensgezindheid. Maar wat dit heikel thema betreft, zou ik de nieuwe Commissie alvast willen oproepen rekening te houden met de weigerachtigheid die bij de meerderheid van de Europese bevolking bestaat om een islamitisch en niet-Europees land te laten toetreden tot de Europese Unie. Zo niet, dan dreigt deze Commissie haar democratische legitimiteit al te verliezen nog voor ze goed en wel van start is gegaan. 
Grossetête (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik graag het woord richten tot mevrouw de Palacio en haar zeggen hoezeer wij de samenwerking met haar gedurende de afgelopen vijf jaar op prijs hebben gesteld. Wij hebben waardering voor haar energie, haar wilskracht en de moed waarmee zij bepaalde meningen heeft verkondigd en bepaalde standpunten heeft ingenomen. Mevrouw de Palacio, u bent voor ons allen een voorbeeld geweest. Wij zullen u missen!
Verder zou ik willen zeggen dat ik eenvoudigweg het gebrek aan overeenstemming betreur tussen de kalender voor de Europese verkiezingen enerzijds en de benoeming en de aantreding van de nieuwe Commissie anderzijds. De tijdsverschillen zijn buitengewoon betreurenswaardig en hinderen de wetgevingswerkzaamheden. Daardoor lijkt 2004 ons een enigszins verloren jaar.
Natuurlijk zijn er positieve resultaten geweest, zeer positieve zelfs. De euro bijvoorbeeld: een sterkte en stabiele munt, die nochtans geen antwoord heeft geboden op de angst van onze medeburgers, die zich zorgen maken over de verplaatsing van banen naar derde landen. Op dat terrein ligt dus een zeer hoge prioriteit voor ons. Ook zijn er positieve resultaten behaald als het gaat om de uitbreiding: de Commissie heeft de uitbreiding tot een goed einde gebracht, maar ze is niet in staat geweest een debat te voeren over de toekomstige grenzen van Europa. Wij zijn dan ook altijd nog in afwachting van een dergelijk debat, alsook van een debat over Turkije dat voor ons allen zeker een heikele zaak zal zijn.
Met ons wetgevingswerk hebben we een aantal kwesties kunnen regelen op het gebied van de veiligheid en met name de veiligheid op zee - en ik neem de gelegenheid te baat om de commissaris te bedanken - maar ook op het gebied van de voedselveiligheid of op dat van de strijd tegen het terrorisme. Er blijven echter nog veel dingen over die opgelost moeten worden met betrekking tot de migratiestromen.
Er moet nog veel meer worden gedaan. Zeker, de begroting voor onderzoek is verhoogd maar de desbetreffende inspanningen moeten worden voortgezet. Wij zijn namelijk erg ongerust over de zogenaamde . In dat verband wil ik benadrukken dat we veel meer aandacht moeten hebben voor onze jongeren. Er wordt te weinig over hen gesproken in dit Parlement, over de mobiliteit van jongeren, over de opleiding van jongeren, en dan ook over de gelijkwaardigheid van diploma’s, een terrein waarop de ontwikkelingen niet snel genoeg gaan. Er zijn te veel moeilijkheden en daarom moeten wij druk uitoefenen bij de Raad.
Dit alles vergt financiële vooruitzichten waarover niet alleen tijdens een begrotingsdebat gesproken wordt. Er moet een daadwerkelijk beleidsdebat komen over wat wij willen met dit Europa en dan moeten wij er ook voor zorgen dat in de komende jaren de benodigde financiële middelen beschikbaar worden gesteld voor onze visie op Europa.
Tot slot wil ik alle Commissarissen feliciteren. Wij waarderen de bekwaamheid en het werk van eenieder van hen, maar betreuren dat deze Commissie op een aantal gebieden onvoldoende blijk heeft gegeven van visie. Ook betreuren we dat het de Commissievoorzitter, de heer Prodi, enigszins ontbrak aan schwung en doelmatigheid, waardoor hij zijn rol niet naar een hoger plan heeft weten te tillen. Maar wilde hij dat überhaupt wel? Ik sluit af, mijnheer de Voorzitter, met op te merken dat de heer Prodi al een jaar niet meer hier aanwezig geweest is, hetgeen wij betreuren. Het is een blijk van zijn desinteresse voor onze instelling en ik hoop dat de toekomstige Commissievoorzitter een andere houding zal aannemen jegens ons. 
Kirkhope (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zou een opmerking willen maken over de kwestie van het concurrentievermogen, aangezien dit vandaag de dag in Europa een zeer belangrijke rol speelt. De meeste mensen hebben weinig vertrouwen in de EU en dat komt vaak doordat we met onze deregulerende aanpak de mensen niet het juiste soort eigenschappen tonen. We hebben bijvoorbeeld onvoldoende fiscale discipline in onze landen. We besteden geen aandacht aan belastingen die mensen aanmoedigen in plaats van ontmoedigen, en hoewel er deze week elders over de munt is gedebatteerd, is de kwestie van discipline voor een munt in een buitengewoon concurrerende wereld van cruciaal belang.
Wij in het Verenigd Koninkrijk zijn niet toegetreden tot de gemeenschappelijke munt. Ik zie niet in waarom we daartoe over zouden gaan, maar desalniettemin hebben we belang bij het succes van de gemeenschappelijke munt in Europa. In ons eigen land dienen we ons te bekommeren om het pond sterling, evenals om alle andere belangrijke valuta’s van de wereld. We kunnen niet eenvoudigweg achteroverleunen en toestaan dat dit soort zaken zich op willekeurige wijze ontwikkelt. Om het goede voorbeeld te geven aan nieuwe lidstaten die willen toetreden tot de gemeenschappelijke munt is het belangrijk dat de lidstaten die reeds beschikken over de gemeenschappelijke munt de nodige discipline betrachten en controles inbouwen.
Ik wens de munt het beste, maar het is essentieel niet uit het oog te verliezen dat we thans in een wereld leven vol landen met zich ontwikkelende economieën, zoals China in Azië, landen die niet gaan zitten wachten, landen die ook buitengewoon gedisciplineerd zijn met betrekking tot hun fiscale maatregelen en de valuta’s waarin zij zaken doen.
Een alternatief is er simpelweg niet. Een fiscaal verantwoord beleid is voor de burgers van alle landen van Europa het beste. Zij verwachten immers van hun regeringen dat zij hun een goede levenskwaliteit blijven bieden. Mijn boodschap is dat fiscale verantwoordelijkheid van doorslaggevend belang is om aan dergelijke behoeften tegemoet te komen. 
Itälä (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de vice-voorzitter van de Commissie, mevrouw de Palacio, bedanken. Ik kan echt alles onderschrijven wat zij hier heeft gezegd, vooral over de prioriteiten.
Ook 2005 is een belangrijk jaar en wij moeten ervoor zorgen dat de burgers vertrouwen krijgen in de besluitvorming. Dit vertrouwen kunnen wij bereiken door ons te concentreren op de prioriteiten, op de belangrijkste zaken. Dan zullen resultaten niet uitblijven. Prioriteit nummer één is de veiligheid, zoals hier al is gebleken uit de debatten en de maatregelen inzake de grensbewaking en de strijd tegen het terrorisme. Wij moeten ons echter ook concentreren op de lokale veiligheid, de veiligheid in de directe omgeving van elk mens. Dat is wat de burgers beslist willen. Al deze zaken houden echter verband met elkaar.
De tweede belangrijke prioriteit is duurzame ontwikkeling. Wij moeten ervoor zorgen dat de levensvatbaarheid van de industrie gehandhaafd blijft maar tegelijkertijd rekening gehouden wordt met de milieubescherming. De combinatie van deze twee zaken is in de toekomst van groot belang voor het behoud van het concurrentievermogen en de bescherming van het milieu.
De agenda van Lissabon is belangrijk maar moet nog worden omgezet in concrete acties. Voor het concurrentievermogen is het nodig dat resultaten worden geboekt met het werkgelegenheidsbeleid, maar het gaat toch vooral om het economisch beleid en de begrotingsdiscipline, zoals zojuist zo goed door iemand is verwoord. Wij moeten hier de nationale parlementen en de nationale regeringen het goede voorbeeld geven van een strikte begrotingsdiscipline. Wij hebben allemaal onze eigen prioriteiten en willen de begroting verhogen, maar op die manier rijst de begroting de pan uit en verliezen wij de greep op het economisch beleid. Er moet discipline zijn en die krijgen wij nu juist door het vaststellen van prioriteiten. Op die manier dwingen wij onszelf bepaalde zaken goed te verzorgen en andere minder aandacht te geven, want wij beschikken immers maar over een beperkte hoeveelheid geld.
Ik heb met belangstelling geluisterd naar hetgeen werd gezegd over een gezonde en duurzame economie. Naar mijn mening is het voor een gezonde en duurzame economie in Europa echter noodzakelijk het Stabiliteits- en Groeipact te handhaven. Wij moeten er aan vasthouden en mogen het niet afzwakken. Het moet op zijn minst op hetzelfde niveau blijven, en er moet voor gezorgd worden dat men zich er in elk land op gelijke wijze aan houdt. Dat wekt vertrouwen. Vertrouwen wordt niet gewekt door het langzaam laten verwateren van eerder gesloten overeenkomsten.
Volgend jaar is een belangrijk jaar, want het is het eerste volledige jaar voor het nieuwe Parlement en het uitgebreide Europa. Met deze prioriteiten kunnen wij de burgers laten zien dat alles goed verloopt, en dat is de basisvoorwaarde voor de voortzetting van ons werk.
Thyssen (PPE-DE ).
   - Voorzitter, beleidsprioriteiten zijn slechts geloofwaardig als er middelen voorhanden zijn om ze te financieren. Dat is het geval voor de ambities op langere termijn; ik denk daarbij aan de financiële perspectieven waarnaar ook de Commissaris heeft verwezen. Dat is eveneens het geval voor de korte termijn, namelijk voor het komende jaar. Het is goed dat er aan programmering wordt gedaan en het is nog beter dat het Parlement daarbij nauw wordt betrokken. Dat laatste is nodig vanuit democratisch opzicht, en omdat het Parlement een begrotingsautoriteit is. Dit valt perfect te organiseren binnen de communautaire methodes, zoals ook de Commissie heeft begrepen en toegepast, waarvoor dank.
De jaarlijkse beleidsstrategie die de Commissie ons in februari heeft meegedeeld en die we in april hebben behandeld, heeft naar mijn mening haar actualiteitswaarde volledig behouden. De drie prioriteiten moeten dus zeker worden gehandhaafd en ik wil, zonder het belang van de andere prioriteiten te miskennen, toch vragen om de prioriteiten met betrekking tot het concurrentievermogen en de cohesie centraal te stellen. Als we echt meer banen willen scheppen en duurzame ontwikkeling en echte sociale samenhang willen realiseren, moeten we in 2005 een mechanisme in het leven roepen dat niet alleen zorgt voor de concretisering van de doelstellingen van Lissabon, maar ook voor echte stimulansen en stokken achter de deur om deze doelstellingen daadwerkelijk te realiseren, en dat binnen een kader dat de stabiliteit niet in gevaar brengt. Laten we hopen dat het rapport-Kok ons een goede basis biedt om op korte termijn een debat te voeren en dit zodanig te oriënteren dat er beslissingen uit voortkomen die ons toelaten een soort quantumsprong te maken. We moeten hiervoor in 2005 ruimte maken. Alleen op die manier kunnen we volgens mij duidelijk maken dat we zorgen voor continuïteit in het beleid, dat we de mensen bieden wat we ze beloven en wat ze van ons mogen verwachten, en dat we de baan kunnen vrijmaken voor de beleidsaccenten die de nieuwe Commissievoorzitter Barroso heeft aangekondigd en die we met onze fractie globaal genomen steunen. Tot slot, Voorzitter, een woord van dank aan de vice-voorzitter van de Commissie en via haar ook aan alle collega's die het onderhouden van goede democratische betrekkingen met het Parlement wel altijd als een prioriteit hebben beschouwd. 
De Palacio,
    - Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, eerst en vooral wil ik de verschillende sprekers mijn dank betuigen voor hun vriendelijke woorden met betrekking tot mijn samenwerking met dit Parlement.
Laat ik beginnen met de heer Daul, de voorzitter van de Conferentie van commissievoorzitters, met wie wij al deze tijd intens hebben gewerkt aan de verbetering van de betrekkingen tussen het Parlement en de Commissie. Ik herinner u eraan dat deze betrekkingen bij het aantreden van de huidige Commissie op een laag pitje stonden. Vergeet u niet dat de vorige Commissie moest aftreden vanwege de druk en de debatten en botsingen met dit Parlement. Het was onze taak om die ontspoorde situatie weer op de rails te krijgen en totaal nieuwe voorwaarden te creëren voor het herstel van de samenwerking tussen de Commissie en het Parlement. Die samenwerking is absoluut noodzakelijk voor de opbouw van Europa, aangezien beide instellingen de belangen van de Europese Unie vertegenwoordigen.
In die zin wil ik mijn oprechte dank uitspreken aan het adres van dit Parlement, van zowel de afgevaardigden als de ambtenaren van deze instelling, en van de ambtenaren van de Europese Commissie die hebben meegewerkt aan de verschillende documenten en akkoorden. Met zijn allen zijn wij erin geslaagd om een kaderakkoord tot stand te brengen en de huidige , de zogenaamde gestructureerde dialoog tussen het Parlement en de Commissie, vast te stellen. Aan deze twee documenten is thans ook nog het Interinstitutionele Akkoord toegevoegd, waaraan met het oog op een betere wetgeving ook de Raad deelneemt. De discussies en onderhandelingen die aan deze initiatieven voorafgingen, verliepen niet altijd even vlot, maar uiteindelijk hebben wij onze belangen in dienst van een hoger belang gesteld: het vinden van een optimale procedure om het integratieproces te verbeteren. Ik dank alle afgevaardigden die rechtstreeks hebben meegewerkt aan het welslagen van deze onderneming voor hun actieve deelname en ik dank alle personen die betrokken waren bij deze werkzaamheden voor hun inzet.
De heer Daul is hier nader ingegaan op de vorderingen en de resultaten van deze gestructureerde dialoog. Hij heeft tevens onderstreept dat er in de toekomst hier en daar verbeteringen moeten worden aangebracht. Ook ik ben van oordeel dat het huidige systeem voor verbetering vatbaar is, maar het is aan de nieuwe Commissie om daarover met u een debat te voeren. Ik wens u veel succes toe met de onderhandelingen en verbeteringen.
Aan het einde van zijn toespraak heeft de heer Daul aangedrongen op het belang van een betere communicatie, van een meer participatieve democratie en meer doeltreffendheid. Daarover zijn wij het allen eens. Hij heeft onderstreept dat de wetgevingsprogramma’s tijdig moeten worden voorgelegd en dat er nieuwe concepten moeten worden ingevoerd waarmee tot dusver nauwelijks rekening is gehouden, zoals onder meer de mogelijkheid om in de toekomst ook de nationale parlementen bij sommige teksten te betrekken. Het lijdt geen twijfel dat al deze elementen in het systeem moeten worden opgenomen, maar tegelijkertijd moeten wij de grenzen van het systeem respecteren, want anders lopen wij het risico dat het vastloopt.
Afin, de coördinatie met de Raad moet in elk geval verbeterd worden, en daar wordt momenteel aan gewerkt. Verder is het onontbeerlijk dat de wetgevingsprogramma’s worden afgestemd op de begroting.
Bij de aanneming van de nieuwe financiële vooruitzichten zal blijken of die doelstelling al dan niet is bereikt. Op dat moment zal duidelijk worden of de financiële vooruitzichten inderdaad beantwoorden aan de huidige politieke prioriteiten van de Europese Unie, los van het bestaan van concrete overeenkomsten over concrete kwesties. Dat is dus afwachten geblazen, en u zult dat hier ook actief meemaken. Ik zal op dat moment elders zijn, maar u kunt ervan op aan dat ik de debatten terzake met bijzondere aandacht zal volgen.
Er is hier onderstreept dat wij nog met een aantal onopgeloste vraagstukken zitten. Dat is absoluut waar. Er is ook geopperd dat we op sommige terreinen ambitieuzer hadden moeten zijn. Dat is goed mogelijk. Desondanks ben ik van oordeel dat de algemene balans van deze Commissie ronduit positief is, ook al is het niet aan mij om dat te zeggen. Voorzitter Prodi zal in dit Parlement uitvoerig verslag uitbrengen over onze werkzaamheden.
Uiteraard krijgen wij al het werk niet gedaan en moet er volgend jaar nog heel wat gebeuren. Gelukkig maar, want anders zouden onze opvolgers niets te doen hebben en daar heeft niemand baat bij. Bovendien is natuurlijk alles voor verbetering vatbaar.
Mijns inziens stelt de nieuwe uitbreiding ons voor grote uitdagingen. Er moet voortgang worden gemaakt met het nabuurschapsbeleid en het stabiliteitspact voor de Balkan. Dat moet gepaard gaan met zeer concrete acties. De verwezenlijking van een elektriciteit- en gasmarkt in de gehele Balkan is een voorbeeld van zo’n zeer concrete actie in het kader van het stabiliteitspact voor de Balkan. De nieuwe Commissie heeft niet alleen de mogelijkheden maar ook de plicht om die acties voort te zetten. In de loop van 2005 moet op dit gebied enorme vooruitgang worden geboekt.
Ik ben weliswaar van oordeel dat er een evenwicht moet bestaan tussen concurrentiekracht, sociaal Europa en milieu, maar anderzijds moeten wij beseffen dat een sterke concurrentiepositie en het scheppen van rijkdom in een geglobaliseerde wereld onontbeerlijk zijn om tegemoet te komen aan de behoeften van een sociaal Europa en om een antwoord te bieden op de milieuproblemen. Dat is iets wat wij niet uit het oog mogen verliezen. Een sterke concurrentiepositie is de sleutel tot alles. Als wij niet in staat zijn om te concurreren en geen rijkdom en werkgelegenheid scheppen, zal dat alleen maar frustratie wekken, aangezien wij beloften zullen doen en afspraken zullen maken die wij niet kunnen nakomen. Om dat te vermijden moeten wij de economische ontwikkeling en het scheppen van werkgelegenheid bevorderen, hetgeen concrete acties vergt, met name op het gebied van de technologische ontwikkeling en het onderzoek.
De heer Swoboda heeft hier het probleem van het openbaar vervoer op korte afstand te berde gebracht, en sprak over investeringen. Ik attendeer u erop dat het Altmark-arrest verregaande gevolgen heeft voor een aantal uitermate belangrijke aspecten van het openbaar vervoer. Het is een zeer belangrijk arrest, niet alleen voor de vervoerssector als zodanig, maar voor de Europese openbare dienstverlening in het algemeen, met name wat betreft het invoeren van concurrentie en de toekenning van overheidssteun om een bepaald niveau van dienstverlening te waarborgen zonder de transparantie en de concurrentie aan te tasten.
Mevrouw Grossetête wil ik bedanken voor haar vriendelijke woorden, en daarmee kom ik rechtstreeks bij een kwestie die ik van essentieel belang acht: de problemen die veroorzaakt worden door de mededinging. In een aantal sectoren zullen er bedrijven verplaatst worden, hetgeen overigens niet meer dan logisch is. Immers, nieuwe landen maken op de wereldmarkt slechts een kans in bepaalde productiesectoren, waar technologische kennis van ondergeschikt belang is en het niet uitmaakt dat de producten gefabriceerd of geproduceerd worden in afgelegen gebieden, ver van de consument. Verplaatsing van bedrijven kan echter ook het gevolg zijn van het feit dat wij niet de juiste instrumenten gebruiken om onze doelstellingen te bereiken.
Verder wil ik hier uw aandacht vragen voor het Protocol van Kyoto en de richtlijn betreffende de handel in emissierechten. Wij hebben een richtlijn aangenomen en die moet worden nageleefd. In verband hiermee zou ik een gedachte willen formuleren die ik ook al binnen de Commissie heb verwoord. Het heeft geen zin dat voor- en tegenstanders van het Protocol van Kyoto elkaar goedkope verwijten naar het hoofd slingeren. Dat leidt nergens toe. Ik ben voor het Protocol. Ik vind dat de uitstoot van broeikasgassen moet worden teruggedrongen. Sterker nog, ik ben van oordeel dat dit een van de belangrijkste uitdagingen is waar de Europese Unie, en de mensheid in het algemeen, mee is geconfronteerd. Immers, als op deze uitdaging geen passend antwoord wordt geboden, komt de toekomst van de mensheid in gevaar. Daarom moeten wij resoluut kiezen voor energie-efficiëntie, hernieuwbare energiebronnen en een realistische, oprechte en moedige kijk op kernenergie. Dat is absoluut noodzakelijk. Mijn ervaring gebiedt mij zonder omhaal een dringende oproep te doen tot de volgende Commissie en dit Parlement. Het is van wezenlijk belang dat zij deze kwestie in de komende jaren kordaat aanpakken.
De tijd dringt. Deze zomer en de vorige zomer hebben wij de eerste gevolgen kunnen vaststellen van de stijging, al zij het met minder dan een graad, van de gemiddelde temperatuur van onze planeet. Gelet op deze situatie kunnen wij ons geen schijnoplossingen permitteren. Ik verklaar mij nader: het systeem van de emissiehandel is een goed systeem als het deel uitmaakt van een mondiale overeenkomst in het kader waarvan de handel in emissies tastbare resultaten oplevert. Als het systeem echter beperkt blijft tot een scenario waarin alleen de Europese Unie haar verplichtingen nakomt en noch Rusland noch de Verenigde Staten - de twee enige landen die voldoende gewicht hebben om het systeem in werking te doen treden - Kyoto ratificeren, lopen wij het gevaar onze staal-, cement-, tegel- en keramiekindustrie en andere energieverbruikende bedrijven te verliezen. Daarmee zou er echter geen einde aan de verontreiniging komen, aangezien die eenvoudigweg zou worden voortgezet in derde landen waar de eisen veel minder streng zijn. Er zou nog steeds staal, cement en keramiek geproduceerd worden en bovendien zouden wij die producten moeten invoeren naar Europa, waarbij ook de kosten en de emissies van het vervoer in rekening moeten worden gebracht. Theoretisch gezien zouden wij echter voldoen aan de vereiste emissievermindering.
Neemt het emissieniveau op wereldniveau werkelijk af? Nee, in het geheel niet. Wij moeten goed voor ogen houden dat wij een deel van onze industrie in gevaar brengen zonder enig tastbaar resultaat, aangezien de verwezenlijking van de fundamentele doelstelling, de vermindering van de emissies op wereldniveau, duidelijk uitblijft. Wij mogen geen risico’s nemen. Daarom is het van wezenlijk belang dat wij de moed opbrengen om een aantal essentiële problemen aan te pakken en op te lossen inzake kernenergie, transparantie en informatie naar de burger toe, zoals de Commissie in haar voorstellen suggereert. Als wij onze groei en onze concurrentiepositie willen handhaven en tegelijkertijd de klimaatverandering willen bestrijden, moeten wij goed beseffen dat Europa zijn capaciteit en vermogen op het gebied van kernenergie moet ontwikkelen en niet gebaat is met goedkope argumenten terzake. Bovendien moeten wij waarborgen dat dit streven op wereldniveau plaatsvindt.
De inspanningen van Europa zijn echter niet meer dan een druppel op een hete plaat. Als wij alle voornoemde doelstellingen in de praktijk brengen, zullen wij de CO2-emissies jaarlijks met ongeveer 400 miljoen ton terugdringen. In China alleen zullen de CO2-emissies echter in de komende vijftien jaar met 4 miljard ton per jaar stijgen. Dat zijn enorme uitdagingen die dringend moeten worden aangepakt, en ik hoop dat dit Parlement zich hiervoor zal inzetten. Ik ben er zeker van dat de nieuwe Commissie hetzelfde zal doen.
Het vraagstuk van de kernenergie is weliswaar een persoonlijke kwestie, maar mijns inziens onttrekken wij ons aan onze plicht als we dit probleem niet oplossen. Het is een kwestie van verantwoordelijkheid. Wij weten allemaal dat dit thema in de publieke opinie allesbehalve populair is en weinig bijval oogst. Daarom is het van essentieel belang dat wij de nodige uitleg en informatie verschaffen, transparantie waarborgen en veiligheidsgaranties bieden.
 onze onderzoekers zijn niet de enigen die wegtrekken. De Verenigde Staten, onze bondgenoot, vriend en partner, kan rekenen op de beste onderzoekers uit Europa en de rest van de wereld. Europa, daarentegen, ontvangt nauwelijks onderzoekers uit derde landen. Europa is geen trekpleister meer voor intellectuelen, vernieuwers en onderzoekers. Daarin moet dringend verandering komen, want dat is de sleutel tot de toekomst. Europa mag deze kans niet laten voorbijgaan. Daarom hebben wij dit punt een prioritaire plaats gegeven in de komende financiële vooruitzichten. Wij hopen dat dit ook zo zal worden geïnterpreteerd.
Ook de heer Kirkhope heeft hier het vraagstuk van de concurrentie aangekaart. Hij heeft het met name gehad over de fiscale verantwoordelijkheid en de coherentie van de globale economische richtsnoeren. Ik kan alleen maar zeggen dat ik het volkomen met hem eens ben. In dit verband hecht ik uitzonderlijk belang aan het debat dat momenteel in Europa wordt gevoerd over de verbetering van het Stabiliteitspact. Het is werkelijk onontbeerlijk dat wij daarover van gedachten wisselen. Wij moeten alle twijfel wegnemen en zekerheid bieden. Anders gezegd, wij mogen niet dulden dat bepaalde omstandigheden naar eigen goeddunken worden geïnterpreteerd. Vrije interpretaties leiden tot willekeur, en dat moet hoe dan ook worden vermeden. De huidige willekeur moet worden ingedamd, zodat er zekerheid en duidelijkheid heerst en de markten voldoende garanties hebben.
De heer Itälä heeft gesproken over de veiligheid, het milieu, het concurrentievermogen en het Stabiliteitspact. Ik ga ten volle akkoord met hetgeen hij hier heeft gezegd. Verder onderschrijf ik de opmerkingen van mevrouw Thyssen over de noodzakelijke versterking van het concurrentievermogen en de samenhang. Ik ben van oordeel dat het rapport-Kok hiervoor een uitstekende basis biedt. De bespiegelingen van mevrouw Ludford omtrent retoriek en werkelijkheid kan ik helaas niet onderschrijven, ofschoon wij allen weten dat er in de politiek niet altijd een exacte overeenstemming bestaat tussen woord en realiteit. In dit geval is er echter wel degelijk sprake van zeer concrete en zeer reële begrotingsinspanningen. Justitie en binnenlandse zaken is een van de begrotingsposten waarvoor de kredieten op voorstel van de Commissie in het ontwerp voor de financiële vooruitzichten 2007-2013 sterk worden opgetrokken. De Raad heeft echter het laatste woord. Ook het Parlement moet zich over het Commissievoorstel uitspreken.
De heer Dillen had het over het al dan niet bestaan van meningsverschillen. Ik laat mij daar niet verder mee in. Het is logisch dat niet iedereen altijd dezelfde mening heeft. Het komt erop aan een compromis te vinden - dat is juist de definitie van democratie - op basis van het meerderheidsstandpunt, dat als standpunt van de instelling geldt. Ook onze Commissie was in al deze jaren niet altijd eensgezind. Als er meningsverschillen waren, gingen wij op zoek naar een compromis en dat werd dan door iedereen gesteund.
Geachte afgevaardigden, het was voor mij een eer om de Commissie te vertegenwoordigen in de betrekkingen met het Europees Parlement. Daarom dank ik voorzitter Prodi voor het vertrouwen dat hij in mij heeft gesteld door mij het vice-voorzitterschap voor de betrekkingen met het Europees Parlement aan te bieden. Ik moet zeggen dat ik zelf al had gevraagd om die portefeuille te mogen vervullen. Ik heb het aanbod dan ook met veel plezier aangenomen, temeer omdat ik mijzelf bovenal beschouw als een volksvertegenwoordiger. Ik heb geprobeerd om tijdens al deze jaren loyaal samen te werken met dit Parlement en ik geloof dat ik daarin geslaagd ben. Ik wil u echter vooral ook bedanken voor het werk dat u in het kader van de medebeslissingsprocedure hebt verricht. In de meeste gevallen waren uw bijdragen een duidelijke verbetering van de tekst, al produceerden we soms kleine monstertjes om een consensus te bereiken. De eindbalans is in elk geval uitermate positief aangezien dit Parlement de interessepunten van de regeringen van de Europese Unie aanvult met die van de burgers van de Europese Unie.
Ik denk dat deze interactieve dialoog, waarin de Commissie voorstellen lanceert en als bemiddelaarster optreedt, ons de laatste tijd in de gelegenheid heeft gesteld meer realistische voorstellen te presenteren. Ik neem aan dat met de hervormingen die zijn opgenomen in het nieuwe Grondwettelijk Verdrag - waarvan wij allen hopen dat het zo spoedig mogelijk geratificeerd zal worden - de bevoegdheden van het Parlement zullen kunnen worden aangevuld en uitgebreid en op algemene leest kunnen worden geschoeid. Op dit moment bezit het Europees Parlement bijna dezelfde bevoegdheden als om het even welk ander parlement ter wereld. Nu komt het er op aan om die verworvenheden uit te breiden naar alle wetgevingsgebieden. Verder wil ik hier nog onderstrepen dat zowel de huidige afgevaardigden als hun voorgangers zich op uitstekende wijze van hun controletaak hebben gekweten. De uitgeoefende controle was steeds bijzonder efficiënt, soms zelfs ongemakkelijk. Uw aanpak getuigt van verantwoordelijkheidsbesef, intelligentie, vakmanschap en loyaliteit. Ik ben ervan overtuigd dat dit nieuwe Parlement deze lijn samen met de nieuwe Commissie zal voortzetten. Het gaat hier immers om de essentie van het Europees Parlement, van een van de drie grote instellingen die ons in staat stellen deel te nemen aan dit unieke en fantastische project: de opbouw van Europa.
De Voorzitter.
   - Mevrouw Palacio, ik weet niet of we u nog terugzien in dit Parlement, en daarom wil ik van deze gelegenheid gebruik maken om u te bedanken voor de uitstekende samenwerking die u aan het Europees Parlement hebt verleend. Ik wil u en uw personeel ook bedanken voor de inzet en de ernst - en niet te vergeten, charme – die u aan uw andere werk in de Commissie hebt gegeven. Ik wens u alle succes in de toekomst.
Het debat is gesloten.

(1)

De Voorzitter.
   - Aan de orde is de indiening van het ontwerp van algemene begroting 2005 door de Raad. 
Nicolaï,
   - Voorzitter, geachte leden van het Europees Parlement, dames en heren, het is mij een grote eer u namens de Raad de ontwerpbegroting te mogen presenteren zoals wij die in de Raad in juli jongstleden voor 2005 hebben vastgesteld.
Als Minister voor Europese Zaken zal ik de komende maanden veel in uw midden zijn en daarom maak ik graag van deze gelegenheid gebruik om u opnieuw voor een deel officieel geluk te wensen met uw verkiezing tot lid van het Europees Parlement en in het bijzonder mag ik hierbij, mevrouw de Voorzitter, de voorzitters van de twee commissies noemen, de Begrotingscommissie en de Commissie begrotingscontrole.
Wij hebben als de twee takken van de begrotingsautoriteit, te weten u als Europees Parlement en wij als Raad, een uitstekende samenwerking gehad in de afgelopen jaren en ik ben ervan overtuigd dat wij die kunnen voortzetten en een goed begin daarvan is wat mij betreft ook de conciliatiebijeenkomst die wij in juli jongstleden gehad hebben. Wij hebben daar in de conciliatiebijeenkomst een aantal goede afspraken gemaakt en een wil ik hier graag bij deze gelegenheid ook noemen, namelijk waar het gaat om de informatievoorziening van de kant van de Raad aan u als Europees Parlement met betrekking tot de komende financiële perspectieven. Ik denk dat dat een goed uitgangspunt is voor de wijze waarop wij als voorzitterschap van de Europese Unie ook de communicatie en de omgang met u als Europees Parlement voor ons zien, ook ten aanzien van de financiële vooruitzichten.
Ik zou, Voorzitter, graag een paar algemene opmerkingen willen maken over de uitgangspunten van deze begroting en daarna een paar specifieke toelichtende opmerkingen over de verschillende rubrieken.
De Raad heeft de ontwerpbegroting uiteraard met inachtneming van het u bekende Interinstitutioneel Akkoord van 6 mei 1999 opgesteld. Dit heeft onder andere betrekking op het belang van de plafonds en het respecteren daarvan en de discussie over de toereikende marges, discussie over de onvoorziene gebeurtenissen en de flexibiliteit.
De Raad heeft benadrukt dat er voldoende betalingskredieten beschikbaar moeten komen, maar dat de realiteit daarbij niet uit het oog mag worden verloren. Overschatting van de betalingskredieten moet worden voorkomen. De buitenproportionele overschotten zoals die zich in de afgelopen jaren hebben voorgedaan, zijn niet een indicatie van het beste financieel beheer. Bovendien denk ik, Voorzitter, dat ook u in het Europees Parlement het er mee eens zult zijn dat waar alle lidstaten en alle nationale parlementen zozeer op de strikte discipline dienen te letten, dat wij dat ook hier op Europees niveau moeten doen.
Wij hebben als Raad, dat heeft u kunnen zien, met grote zorg onze prioriteiten en posterioriteiten gesteld in de verschillende rubrieken van de financiële vooruitzichten. Met nadruk wil ik hier noemen het belang van voldoende ruimte voor de nieuwe lidstaten als prioriteit conform de afspraken die we daar eerder over hebben gemaakt, onder andere in Kopenhagen.
Tot slot, Voorzitter, wat betreft algemene toelichtende opmerkingen wil ik nog het belang noemen van de zogenaamde . Ik denk dat dat een goede nieuwe manier is die de kwaliteit verbetert en meer verbetert wat betreft de informatievoorziening en dat het een vooruitgang is in de wijze waarop wij met de begroting omgaan. De Commissie is dan ook verzocht om de inspanning op dit punt voort te zetten.
Ik zou dan, Voorzitter, graag de verschillende categorieën langslopen, beginnend met de algemene opmerking dat zoals u weet de ontwerpbegroting voorziet in een bedrag van 116 miljard euro voor de vastleggingen, en dat is 4,1% meer dan in de begroting van 2004.
Voor de betalingskredieten, ofwel de contante middelen die de Europese Unie gedurende 2005 zal moeten uitbetalen, is in totaal 105 miljard euro beschikbaar gesteld. Dat betekent een toename van 5,4% ten opzichte van de kredieten voor het lopende jaar, en komt overeen met 0,99% van het bruto nationaal inkomen van de Unie.
Wat betreft rubriek 1, Landbouw, de volgende opmerking. In voorgaande jaren was er vaak sprake van te hoge ramingen. De Raad heeft derhalve besloten de bedragen zoals de Commissie die had voorgesteld in haar voorontwerp van begroting voor het gemeenschappelijk landbouwbeleid, met in totaal 1 miljard euro, te verminderen. Wij hebben dit gedaan via een algemene reductie op alle posten van het voorontwerp van begroting die meer dan 800 miljoen euro bedroegen. De Raad heeft er daarbij echter wel rekening mee gehouden dat het uiteindelijke niveau van de kredieten in het najaar zal worden bepaald, wanneer de Commissie haar nota van wijzigingen presenteert zoals overeengekomen in het Interinstitutioneel Akkoord.
Voor wat betreft rubriek 2, de structurele maatregelen, heeft de Raad de vastleggingskredieten overgenomen die de Commissie in haar voorontwerp van begroting voor deze rubriek heeft voorgesteld. Desalniettemin, en met het oog op de substantiële onderuitputting van de middelen voor de structurele maatregelen, heeft de Raad besloten de betalingskredieten te verlagen. De betalingskredieten die de Commissie in haar voorontwerp van begroting heeft voorgesteld zijn derhalve, door middel van een algemene reductie, met 3 miljard euro gekort. Het resulterende krediet komt overeen met het te verwachten uitvoeringsniveau. Deze korting heeft ook gevolgen voor de communautaire initiatieven en de voltooiing van programma’s van voor 2000. In dit verband wil ik echter benadrukken dat de betalingskredieten die de Raad in zijn ontwerpbegroting heeft vastgesteld, zelfs na deze korting nog altijd aanzienlijk hoger zijn dan het uitvoeringsniveau in de voorgaande jaren.
Voor rubriek 3, intern beleid, heeft de Raad ervoor gekozen in de ontwerpbegroting de bedragen over te nemen die conform de medebeslissingsprocedure waren voorgesteld voor meerjarenprogramma’s, zoals overeengekomen na de uitbreiding. Dit geldt ook voor de specifieke bedragen die verband houden met de conclusies van Kopenhagen.
De Raad heeft echter de kredieten voor enkele niet op meerjarenprogramma’s gebaseerde begrotingslijnen beperkt. Dit geldt voor pers en communicatie en voor de voorbereidende maatregelen op het gebied van veiligheidsonderzoek. De Raad is van mening dat de bedragen die de Commissie aan enkele specifieke agentschappen heeft toegekend ruimer zijn dan gelet op hun recente oprichting realistisch geacht kan worden.
Door deze genoemde keuzes binnen rubriek 3, voorziet de Raad in een marge van 108 miljoen euro onder het plafond voor rubriek 3 van de financiële vooruitzichten. Met deze marge zal het Europees Parlement ook zijn eigen prioriteiten voor het intern beleid moeten kunnen vaststellen.
Wat betreft rubriek 4, extern optreden, is de Raad afgeweken van de benadering die de Commissie in haar voorontwerp van begroting had gekozen. De Raad was van oordeel dat er in de prioriteitstelling nadere keuzen gemaakt moesten worden teneinde het plafond van rubriek 4 van de financiële vooruitzichten niet te overschrijden. Inzet van het flexibiliteitsinstrument is immers niet aan de orde.
De Raad heeft de bedragen die de Commissie voor de wederopbouw in Irak had voorgesteld echter wel overgenomen. Met het oog op de benodigde middelen voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid heeft de Raad het niveau gehandhaafd dat hiervoor in de definitieve begroting voor 2004 was vastgesteld.
Ter financiering van deze prioriteiten onder het bestaande plafond van rubriek 4 van de financiële vooruitzichten heeft de Raad echter een kleine, proportionele korting toegepast op de bedragen die de Commissie voor de voornaamste begrotingslijnen had voorgesteld; de kredieten voor internationale visserijovereenkomsten zijn hierin evenredig meegenomen. Daarmee zijn de bedragen teruggebracht tot het niveau van de financiële middelen voor het lopende jaar, met een kleine marge in rubriek 4 voor onvoorziene gebeurtenissen.
Ik hoop en verwacht dat wij tijdens de tweede lezing van de begroting voor 2005 tot een akkoord kunnen komen, zoals voorzien in het Interinstitutioneel Akkoord, omtrent de definitieve begroting voor het GBVB en de internationale visserijovereenkomsten. Wat betreft, mevrouw de Voorzitter, de inspanningen van het voorzitterschap omtrent informatie over het buitenlands beleid, hecht ik eraan om te wijzen op wat er met het Europees Parlement is afgesproken. Zoals u weet vindt op 21 september de eerstvolgende bijeenkomst plaats in het kader van de speciale afspraak die wij daarover onder het Italiaans voorzitterschap met uw Parlement hebben gemaakt. Daarmee proberen wij u vroegtijdig op de hoogte te stellen van de ontwikkelingen. Ik verwijs hierbij ook naar de toespraak die mijn collega, Minister Bot van Buitenlandse Zaken, recentelijk voor uw Commissie van Buitenlandse Zaken heeft gehouden.
De situatie ten aanzien van rubriek 5, administratieve uitgaven, is nogal gecompliceerd. De gezamenlijke ramingen van de instellingen hebben geleid tot een overschrijding van het plafond. Ik wil u er echter aan herinneren dat onze instellingen al eerder waren overeengekomen het flexibiliteitsinstrument niet in te zetten voor de administratieve uitgaven voor 2005. Een beheerste ontwikkeling van de administratieve uitgaven hoort bij een gezond financieel beheer. Ik ben ervan overtuigd dat u als leden van het Europees Parlement, de andere tak van de begrotingsautoriteit, deze opvatting van de Raad omtrent gezond financieel beheer onderschrijft.
De Raad heeft daarom een toereikende marge van omstreeks 50 miljoen euro vastgesteld, rekening houdend met de besparingen die voortkomen uit de ontwikkeling van informatietechnologieën en interinstitutionele samenwerking, alsmede uit specifieke wervingsprogramma's voor personeel.
Dan tot slot, mevrouw de Voorzitter, rubriek 7, de pretoetredingsstrategie. Daar heeft de Raad de door de Commissie voorgestelde vastleggingskredieten aanvaard. Gezien het verwachte uitvoeringsniveau van deze maatregelen heeft de Raad de betalingskredieten zoals voorgesteld door de Commissie, echter enigszins verlaagd en in overeenstemming gebracht met de reële behoeften.
Mevrouw de Voorzitter, mag ik u en uw Parlement danken voor de aandacht tot dusverre. Ik wens u veel succes met de debatten over deze ontwerpbegroting. Ik hoop en vertrouw erop dat wij op tijd een evenwichtige begroting voor 2005 kunnen presenteren. Ik hoop dat dat kan op basis van de voorstellen zoals zij er nu liggen. Ik neem aan dat dit een goede grondslag is. Ik weet dat wij het nog niet op alle punten eens zijn, mevrouw de Voorzitter, en daarom zien wij ook uit naar de discussie. Ik ben ervan overtuigd dat wij er zoals in het verleden op een goede manier gezamenlijk uit zullen komen. 
Schreyer,
    Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer Lewandowski, mijnheer Garriga, geachte afgevaardigden, begrotingsmensen hebben altijd een strak en vol werkprogramma en daarom ligt het geheel in de lijn van de verwachtingen dat er reeds op de eerste gewone plenaire vergaderdag van het nieuwe Parlement een belangrijk begrotingsdebat plaatsvindt. Dit debat betreft de begroting 2005, dat wil zeggen het eerste volledige begrotingsjaar voor de uitgebreide Unie en vooral ook de eerste begroting waarover vijfentwintig lidstaten beraadslagen en een besluit nemen. Het is tevens de eerste begroting die door de afgevaardigden uit vijfentwintig lidstaten wordt vastgesteld.
Voor de Commissie zijn de prioriteiten van deze begroting duidelijk. Ten eerste moet de integratie van de nieuwe lidstaten worden bevorderd. Dan moeten de groeikrachten van de Gemeenschap en de cohesie van de uitgebreide Unie worden versterkt. Ook moeten wij het hoofd kunnen bieden aan onze toegenomen verantwoordelijkheid in de wereld, en daarbij komen wij er niet onderuit - helaas zou ik zeggen - om terrorismebestrijding bovenaan op de agenda te zetten.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, u hebt de hoofdpunten van de ontwerpbegroting van de Raad en het resultaat van de eerste lezing door de Raad uiteengezet. Ik zal nog eens de belangrijkste kenmerken van het voorontwerp van algemene begroting van de Commissie naar voren brengen. Wij hebben voorgesteld voor 2005 een totaal kredietvolume van 109,5 miljard euro vast te stellen. Dat zou overeenkomen met 1,03 procent van het bruto nationaal inkomen van de uitgebreide Unie. Agenda 2000, dat wil zeggen de vigerende financiële vooruitzichten, maakt voor begrotingsjaar 2005 gewag van een veel hoger bedrag, namelijk 1,08 van de totale economische resultaten en als u afgezien daarvan nog rekening houdt met het feit dat het Europees Ontwikkelingsfonds buiten de begroting valt en nog eens extra moet worden gefinancierd, komt u met de financiële planning voor 2005 eigenlijk uit op 1,11 procent. Ik wil dit hier vermelden omdat men moet beoordelen of hetgeen de Commissie voor de komende tijd voorstelt een te sterke verhoging is. Men moet dus de 1,11 procent van de financiële planning voor nu vergelijken met de 1,14 procent die wij voor 2007 en de daarop volgende jaren voorstellen.
Het gaat nu niet om de financiële planning van de komende tijd maar om de begroting 2005, en op de begroting 2005 hebben wij voor het eerst ook de rechtstreekse steun aan de landbouwers in de nieuwe lidstaten opgenomen. Wij hebben op landbouwgebied immers deze verschuiving in de tijd, hetgeen betekent dat de uitgaven een jaar later worden gebezigd. Voor het eerst is dus de rechtstreekse steun aan de landbouwers van de nieuwe lidstaten in de begroting opgenomen.
De landbouwuitgaven voor het jaar 2005 laten in hun totaal een sterke stijging zien, namelijk 4 à 4,5 miljard euro uitgaande van het voorontwerp van de Commissie, en altijd nog 3,5 miljard euro uitgaande van de ontwerpbegroting van de Raad. Dat is grotendeels het gevolg van de uitbreiding, maar ik moet er ook op wijzen dat een bedrag van 240 miljoen euro van deze verhoging is toe te schrijven aan de veranderde wisselkoers van de euro met de dollar en dat vooral de besluiten van de Landbouwraad ervoor zorgen dat de landbouwuitgaven niet omlaag maar omhoog gaan. Hier moeten dus ook de besluiten van de Raad hun beslag vinden, en ik wil dit beklemtonen aangezien vaak wordt beweerd dat verhogingsvoorstellen alleen van de Commissie en het Parlement komen. Hier gaat het om besluiten van de Raad die in de begroting moeten worden opgenomen.
Nu stelt de Raad voor de landbouwsector een vermindering met 1 miljard euro voor. Wij zullen wel zien of dat hard gemaakt kan worden. Zoals altijd presenteren wij in oktober de geactualiseerde ramingen van de landbouwuitgaven en meestal is dan iedereen het ermee eens dat van de nieuwe ramingen moet worden uitgegaan.
Bij de structuurfondsen moet ik wat meer details geven. De Commissie heeft voor het jaar 2005 een sterke stijging van de betalingskredieten voorgesteld. Eveneens heeft zij een sterke stijging voorgesteld van de vastleggingskredieten. De Raad heeft de vastleggingskredieten niet verminderd. Dat kan hij ook niet omdat hier alles is vastgelegd door enerzijds Agenda 2000 en anderzijds de toetredingsverdragen. Met andere woorden, de vastleggingskredieten zijn volledig gefixeerd.
Op de vraag hoeveel betalingskredieten er in het komend jaar nodig zijn, antwoordt de Raad dat wij ook met 3 miljard euro minder dan het door de Commissie voorgestelde volume uitkomen.
Ik moet er echter op wijzen dat 2005 het zesde jaar van het nieuwe programma is. Wij hebben meer betalingskredieten nodig omdat de uitvoering van de programma’s van de structuurfondsen eindelijk op volle toeren draait.
In de afgelopen jaren waren wij inderdaad telkens weer geconfronteerd met de situatie dat de lidstaten hun mogelijkheden voor de inzet van de structuurfondsmiddelen overschatten. Dit jaar lijken zij hun mogelijkheden echter te onderschatten. In ieder geval hebben wij nu een veel, veel hoger bestedingspercentage van de structuurfondsmiddelen dan vorig jaar. Eind augustus is reeds 67 procent van de kredieten uitgegeven. Vorig jaar was dat slechts 44 procent en daarom vraagt mijn collega Barrot nu al om meer kredieten.
Wij zullen nu in de komende weken onderzoeken welke herschikkingen er mogelijk zijn in de begroting. Een ding is echter wel duidelijk, en dat moet ik de Raad duidelijk zeggen: of wij krijgen in het jaar 2004 extra middelen of wij moeten erop toe zien dat voor 2005 voldoende kredieten beschikbaar worden gesteld.
De vermindering die wij hier hebben, kan gewoon niet door de beugel. Wij hebben de n+2-regel, zoals u ook weet. Dat betekent dat wij er voor moeten zorgen dat er voldoende middelen op de begroting staan zodra de betalingsaanwijzingen binnenkomen. Ik ben het wat deze ontwikkeling betreft eens met de rapporteur van het Parlement, de heer Garriga. Hij heeft in zijn document ook duidelijk gezegd dat wij de bedragen uit het voorontwerp van begroting weer moeten opnemen.
Ik wil hier ook heel kort ingaan op het recentelijk geïnitieerde debat over de vraag of voor de nieuwe lidstaten die hun bedrijfsbelastingtarieven sterk verminderen, de structuurfondsmiddelen geschrapt moeten worden. Ik moet hierover heel duidelijk het volgende zeggen: dit voorstel is onaanvaardbaar en ook allesbehalve gerechtvaardigd. Ten eerste hebben de nieuwe lidstaten afgezien van vooruitbetalingen nog helemaal geen structuurfondsmiddelen ontvangen. Ten tweede zal waarschijnlijk elke nieuwe lidstaat confinancieringsmiddelen op tafel moeten leggen voordat het überhaupt in aanmerking komt voor structuurfondsmiddelen, en in principe betekent dit dat er meer en niet minder nationale overheidsmiddelen nodig zijn. Daar moeten wij toch ook rekening mee houden.
Ten derde is het sowieso moeilijk belastingtarieven met elkaar te vergelijken zonder tegelijkertijd het thema van de breedte van de belastinggrondslag aan te spreken. Veel hervormingen in de nieuwe lidstaten hadden tot doel de uitzonderingen van de belastinggrondslag - mazen in het belastingnet zou ik ze eerder willen noemen - ongedaan te maken. Met dat alles moet rekening worden gehouden.
Ten vierde moeten wij de nieuwe lidstaten helpen de grote economische achterstand in te halen. Wij mogen niet reeds enkele maanden na deze fantastische historische uitbreiding de geest van solidariteit gaan betwisten. Deze is altijd een steunpilaar geweest van de Europese Unie en moet dit ook blijven.
Ik wil wat het intern beleid betreft de klemtoon leggen op een punt dat voor het Parlement altijd heel belangrijk is geweest en verband houdt met de proefprojecten en de voorbereidende maatregelen. Ik kan het Parlement verzekeren dat wij zullen proberen de dialoog tussen de Commissie en het Parlement daarover te verbeteren en wij zullen u ook binnenkort op de hoogte te stellen van de laatste stand van zaken bij de omzetting.
Het extern beleid: het voor het extern beleid beschikbare kredietvolume neemt momenteel in reële termen af. Dit is het gevolg van hetgeen in Agenda 2000 is vastgelegd. Daar staat echter tegenover dat er enerzijds een politieke wil is om gemeenschappelijk meer verantwoordelijkheid te nemen in de wereld en er anderzijds steeds weer nieuwe uitdagingen ontstaan. In de afgelopen jaren zijn wij er met de begroting altijd in geslaagd om de juiste antwoorden te geven op de uitdagingen, en ik ben optimistisch en vol goed vertrouwen dat ons dat ook in 2005 zal lukken.
Wij hebben in de afgelopen jaren herhaaldelijk de flexibiliteitsreserve moeten aanspreken en mijns inziens zal dat ook in het jaar 2005 noodzakelijk zijn. De Raad, en met name de Europese Raad, heeft sedert de indiening van het voorontwerp van algemene begroting door de Commissie nieuwe politieke besluiten genomen en die besluiten hebben een weerslag op de begroting. Ik noem ten eerste het politieke besluit om toetredingsonderhandelingen te openen met Kroatië, hetgeen gevolgen heeft voor de begroting, en ten tweede het juiste politieke besluit om de Turks-Cyprische gemeenschap financiële hulp te geven. Ook dat heeft natuurlijk gevolgen voor de begroting. Zoals uit het voorstel van de Commissie blijkt hebben beide besluiten gevolgen voor rubriek 7, oftewel pretoetredingssteun, maar zij hebben ook gevolgen voor rubriek 4, omdat hier meer middelen vrijgemaakt worden.
Daarover zullen wij in de komende weken het Parlement en de Raad een nota van wijzigingen bij het voorontwerp van algemene begroting 2005 voorleggen en ik hoop dat wij op die manier tot een goed besluit kunnen komen over zowel rubriek 7 als rubriek 4, oftewel de uitgaven voor het extern beleid.
Ook wat de huishoudelijke uitgaven betreft ben ik optimistisch. Er moet nog worden onderhandeld maar in de afgelopen jaren zijn wij erin geslaagd compromissen te sluiten, en dat zal ook voor het volgend jaar het geval zijn. Over één ding zijn wij het met u volledig eens, mijnheer de voorzitter van de Raad: de inzet van het flexibiliteitsinstrument voor huishoudelijke uitgaven moet taboe zijn. Praktisch gesproken moeten wij dus hier alle inspanningen ondernemen om de noodzakelijke middelen te vinden.
Ik was natuurlijk als Commissie blij met het voorstel van de Raad om de Commissie in het komend jaar 689 posten voor de uitbreiding te geven. U hebt echter niet tegelijkertijd de noodzakelijke kredieten voor de betaling van de nieuwe medewerkers opgenomen. Met andere woorden, wij moeten in de Commissie een vrijwillig Europees jaar invoeren. Ik weet niet of de vakbonden en de andere instanties het daarmee eens zullen zijn. Wij moeten er dus nog voor zorgen dat de daarvoor noodzakelijke kredieten worden opgenomen.
Ik zal de hoofdpunten nog eens noemen: de Raad stelt een begroting voor met 116 miljard vastleggingskredieten en 105 miljard betalingskredieten, dat wil zeggen een verschil van 11 miljard. Ik noem dit nogmaals omdat in de discussie over de komende financiële vooruitzichten enkele lidstaten gezegd hebben dat de berekening van de Commissie een te groot gat vertoont. Dit gat is echter kleiner dat hetgeen de Raad nu in zijn ontwerpbegroting heeft staan. Daarover zal nog gesproken moeten worden. Ik ga ervan uit dat de voorzitter van de Raad nu in het kader van de begroting 2005 geen ideologisch debat gaat voeren over de vraag: 1,0 procent of niet. De Nederlanders staan er terecht voor bekend dat zij eerder pragmatisch en realistisch te werk gaan, en wij moeten dus een begroting opstellen waarop de noodzakelijke kredieten staan voor de communautaire beleidsvormen.
De eerste lezing van het Parlement zal eind oktober plaatsvinden. Het verheugt mij dat die discussie een van mijn laatste activiteiten als commissaris zal zijn. In de tussentijd zullen wij natuurlijk met veel energie moeten werken aan een deugdelijke grondslag voor een goed compromis ten aanzien van de begroting 2005.
Lewandowski, Janusz (PPE-DE ),
   . - Mevrouw de Voorzitter, in mijn eerste interventie in de plenaire vergadering als voorzitter van de Begrotingscommissie wil ik erop wijzen dat, naast de nieuwe gezichten in deze zaal, ook de begroting voor het jaar 2005 nieuwe elementen kent waar overigens mevrouw Schreyer reeds over heeft gesproken. Niet alleen is dit de eerste volledige jaarlijkse begroting voor de Unie met vijfentwintig lidstaten, met een nieuwe Europese Commissie en met Europese basisinstellingen waarvan de samenstelling als gevolg van de uitbreiding is gewijzigd of aangepast, van het Hof van Justitie tot de Ombudsman, maar bovendien is dit het eerste jaar waarin het nieuwe statuut van de ambtenaren wordt toegepast.
Desondanks zullen onze werkzaamheden gekenmerkt worden door continuïteit, op basis van de formele en informele onderhandelingsregels die onze voorgangers in het leven hebben geroepen. Dit is derhalve een goed moment om hier onze waardering uit te spreken voor de prestaties van onze voorgangers, want de vorige zittingsperiode was uiterst vruchtbaar. Het Europees Parlement heeft zijn positie als volwaardige tak van de begrotingsautoriteit van de Europese Unie en als gelijkwaardige deelnemer in de begrotingsprocedure bestendigd. Dit is de verdienste van het vorige Parlement, vooral van de heer Terence Wynn, de voorzitter van de Begrotingscommissie.
Bij de voortzetting van onze werkzaamheden met betrekking tot de begroting voor 2005 mogen wij de boodschap van de Europese verkiezingen niet naast ons neerleggen. Door thuis te blijven hebben veel kiezers ons een duidelijke boodschap meegegeven. Er is behoefte aan een begrijpelijke toegevoegde waarde voor het geld van de belastingbetaler, aan doorzichtigheid en rationaliteit, alsmede aan de koppeling van fondsen aan taken die zichtbare voordelen bieden, zowel in lokale gemeenschappen als voor het milieu.
Ik zeg dit in de context van een van de stemmingen die eerder vandaag plaatsvonden, over een amendement waarmee het overschot van de begroting voor 2003 van rond 5,5 miljard euro werd overgedragen naar de begroting voor 2004. Als wij echter rekening houden met de eerdere wijzigingen van de begroting, bedroeg het overschot in reële termen ruim 10 miljard euro, wat neerkomt op een tiende van de begroting voor 2003. Dit betekent ook dat de financiële programmering, de welomschreven toewijzing van kredieten voor wetgevende taken en initiatieven, een belangrijke opgave blijft voor de komende jaren van de huidige zittingsperiode.
Aangezien ik van achter het voormalige IJzeren Gordijn afkomstig ben, zal het niemand verbazen dat ik bijzondere aandacht heb voor de begrotingssituatie van de nieuwe lidstaten, die overigens inmiddels voor zichzelf kunnen spreken. De aspiraties van die rond 80 miljoen mensen mogen niet worden teruggebracht tot financiële overdrachten. Tegelijkertijd besef ik hoe nauwgezet de voorstellen van de Commissie en van de Raad in Warschau, Praag, Tallinn en andere steden worden bestudeerd, zoals bijvoorbeeld het voorstel om 3 miljard złoty te besparen bij de structuurfondsen of de kredieten voor de landbouwsubsidies te verlagen. Dit wordt bestudeerd in de context van de bepalingen van de toetredingsverdragen.
In dit verband stel ik met tevredenheid vast dat de kredieten voor de toetreding van Bulgarije en Roemenië, ondanks de algemene besparingen, ongewijzigd zijn gebleven. Hiermee bevestigt de begroting de politieke wil tot toetreding in 2007.
Het standpunt van het Parlement over de begroting voor 2005 zal uit de amendementen naar voren komen die thans worden ingediend, maar zal uiteraard niet alleen maar de som van deze amendementen zijn. Morgen verstrijkt de termijn voor de commissies en volgende week voor de politieke fracties, opdat wij de eerste lezing kunnen voorbereiden voor 28 oktober dit jaar.
Als iets de toon van het debat kenmerkt, zowel in de plenaire vergadering als in de Begrotingscommissie, dan is het wel de afwijzing van de mechanische, horizontale besparingen die de Raad op verschillende gebieden heeft doorgevoerd, met name in de rubrieken 3, 4 en 5. Dit heeft te maken met de bezorgdheid of er wel voldoende middelen zullen zijn voor de traditionele prioriteiten van het Europees Parlement. Dit heeft ook te maken met de zorg dat de overigens begrijpelijke financiële behoeften voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid geen automatisch probleem gaan vormen, maar worden opgelost in het kader van het geheel van de vastleggingen in rubriek 4. Wij zijn van mening dat deze kwesties een afzonderlijke behandeling verdienen.
Mevrouw de Voorzitter, gezien mijn korte inwijding in de begrotingsproblematiek van de Europese Unie, houd ik mijn interventie zo spaarzaam als de begroting van de Europese Unie. Alle overige opmerkingen laat ik aan de rapporteurs over. 
Garriga Polledo (PPE-DE ),
   - Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw de Commissaris, waarde collega’s, als rapporteur van het Parlement verwelkom ik het ontwerp van algemene begroting van de Raad voor het begrotingsjaar 2005. Zoals elk politiek akkoord dat bereikt wordt na lange discussies tussen de regeringen van de vijfentwintig lidstaten is het resultaat bij eerste lezing weliswaar verdienstelijk en het overwegen waard, maar vanuit ons standpunt bekeken volledig ontoereikend.
De Raad heeft in eerste lezing een louter boekhoudkundige benadering toegepast. Als het Parlement deze visie van de Raad in haar huidige versie zou goedkeuren - iets wat wij zeker niet zullen doen -, zou daarmee de triomf van de nationale boekhouding over het Europees beleid gevestigd worden. Ik geloof niet dat de Unie en haar lidstaten daarmee gebaat zijn.
Als Europese afgevaardigden zijn wij goed bekend met de nationale begrotingsbeperkingen, die het gevolg zijn van een zwakke economische groei. Wij weten ook dat het Stabiliteitspact duidelijke regels oplegt met betrekking tot de beheersing van het begrotingstekort. De cijfers spreken echter boekdelen: tijdens de laatste jaren zijn de nationale begrotingen gestegen met 22 procent, terwijl de communautaire begroting over dezelfde periode slechts een verhoging van 9 procent vertoont. Anders gezegd, soberheid en begrotingsdiscipline zijn planten die beter groeien op de banken van het Europees Parlement dan in sommige nationale parlementen.
De Europese afgevaardigden - onder wie ikzelf - zijn zich ervan bewust dat het communautair beleid een hoge toegevoegde waarde heeft in termen van groei en werkgelegenheid, structuurfondsen, onderzoek of externe samenwerking, om maar een paar voorbeelden te noemen.
Wij vrezen dat de Raad met deze benadering in eerste lezing slechts een reeks kunstmatige marges in de verschillende rubrieken tracht te creëren die niet beantwoorden aan de reële behoeften van de Unie en de verplichtingen die wij ten aanzien van derde landen zijn aangegaan, en zelfs niet aan de politieke wil die jaarlijks wordt uitgedrukt tijdens de stemming over de begroting in de maand december.
In de regel wacht de rapporteur op de amendementen van de bevoegde commissies en de fracties om aan de hand daarvan de reactie van het Europees Parlement op het ontwerp van de Raad uiteen te zetten in een goed onderbouwd standpunt.
In dit geval zou ik echter nu reeds een en ander willen preciseren. Ten eerste begrijp ik als algemeen rapporteur dat de verlaging van de plafonds van de rubrieken gevolgen heeft voor de begroting van de Unie. De Europese Commissie had die verlaging al opgenomen in haar voorontwerp van begroting en over het geheel genomen - met uitzondering van sommige details - kunnen wij ons vinden in de analyse van de Commissie. Paradoxaal genoeg zijn de marges die de Commissie vaststelt voor de rubrieken 3, 4 en 5 vanuit politiek oogpunt veel realistischer dan die van de Raad.
Het tweede punt betreft de agentschappen. Het is tijd dat de Raad zijn ogen opent voor een onbetwistbaar feit: de gedecentraliseerde agentschappen hebben voldoende middelen nodig om in werking te kunnen treden en normaal te kunnen functioneren. Wie de politieke beslissing neemt om agentschappen op te richten, moet ook de politieke beslissing nemen om ze te onderhouden. Op dit punt is de houding van de Raad allesbehalve coherent. Als rapporteur ben ik bereid om innoverende oplossingen aan te dragen waarmee eens en voor altijd een einde kan worden gemaakt aan het dubbele politieke taalgebruik van enerzijds verplichtingen en anderzijds het nakomen van die verplichtingen.
Ten derde is er het probleem van de betalingskredieten. Om te waarborgen dat de begroting minder dan 1 procent van het bruto nationaal inkomen van de Unie uitmaakt - iets wat sommige lidstaten na aan het hart ligt -, voorziet de Raad in een korting van 4,3 miljard euro. De verplichtingen waarvoor nog geen bedragen betaalbaar zijn gesteld, bedroegen op 31 juli 122 miljard euro. In relatieve termen zijn de rubrieken met het grootste aantal RAL’s de rubrieken 7, 4 en 2 - in deze volgorde -, maar in absolute termen spant rubriek 2 de kroon.
Elke instelling met enig verantwoordelijkheidsbesef zou alles in het werk stellen om deze situatie uit de wereld te helpen. De N+2-regel die de Commissaris hier heeft genoemd, is bedoeld om de uitvoering te verbeteren en de afronding van de projecten te bespoedigen. Om die RAL’s weg te werken moeten de betalingskredieten niet verlaagd maar verhoogd worden, tenzij men natuurlijk wil sparen en de nationale schatkisten met een extraatje wil belonen.
Sinds de begroting voor 2000 hebben de lidstaten 44,5 miljard euro uit hoofde van niet bestede kredieten terugbetaald gekregen - meer dan het totale aantal middelen dat in 2005 voor de structuurfondsen wordt vrijgemaakt - en die terugbetaling mag door niemand als een manier van sparen worden beschouwd. Het terugbetalen van kredieten aan de lidstaten omdat die lidstaten niet in staat zijn gebleken de toegekende kredieten te besteden betekent dat de toegevoegde waarde van de uitgaven voor communautaire beleidsacties ten behoeve van de groei en de werkgelegenheid in de Unie eenvoudigweg verloren gaat.
Geachte afgevaardigden, dit is de eerste echte begroting die betrekking heeft op vijfentwintig lidstaten. Dit jaar moet de Unie het hoofd bieden aan een groter aantal uitdagingen dan andere jaren. Ook de behoeften zijn toegenomen. Het is aan de drie instellingen, en uiteraard ook aan mij als rapporteur, om met net genoeg geld meer te doen dan andere jaren. Ik wens de drie instellingen veel succes toe met de besprekingen en ik geef toe dat het Nederlandse voorzitterschap tot dusver blijk heeft gegeven van goede wil.
Jensen (ALDE ),
   Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Nicolaï, mevrouw de Commissaris, zoals reeds verschillende malen is gezegd, is 2005 het eerste begrotingsjaar waarin de uitbreiding volledig in de cijfers tot uitdrukking komt, en dat geldt ook voor de huishoudelijke uitgaven. Bovendien is het een begrotingsjaar waarin de hervorming van het personeelsbeleid en van het financieel beheer een stempel drukt op de ontwikkeling van alle EU-instellingen. En is het een jaar met een strak kader voor de huishoudelijke uitgaven volgens de meerjarenprogrammering die de EU-landen in de financiële vooruitzichten zijn overeengekomen, en zoals u zelf aangaf, mijnheer Nicolaï, is rubriek 5 gecompliceerd.
Uit het voorlopig ontwerp van begroting bleek dat er helemaal geen marge meer over was, ja, dat het kader overschreden was. De Raad heeft bij zijn behandeling bezuinigingen doorgevoerd om voor een marge te zorgen. De besparingen hebben vooral de zogenaamde overige instellingen hard getroffen en dat is iets waar wij in het Parlement nauwkeurig naar willen kijken.
De Raad heeft de begroting van het Parlement onaangetast gelaten, op grond van het zogenaamde gentlemen’s agreement. We passen allebei op onze eigen begroting. De Raad heeft enigszins bezuinigd op zijn eigen begroting, maar ik vind het opvallend dat de huishoudelijke begroting van de Raad bijna 5 procent gestegen is ten opzichte van de begroting voor 2004, terwijl de totale stijging voor alle instellingen op 3 procent ligt. Als de Raad nu vindt dat er bezuinigd moet worden en dat er een marge moet zijn - iets waar ik het wel mee eens ben - dan zou het de Raad gesierd hebben als hij de toon had aangegeven en meer bezuinigd had op zijn eigen begroting.
Maar dit punt zullen we nu even laten rusten. De Raad heeft een algemene bezuiniging van 1,5 procent doorgevoerd, vanuit de overweging dat besparingen mogelijk moeten zijn omdat er nieuwe technologie is ingevoerd en omdat de instellingen zijn gaan samenwerken. Ik kan mij alleen maar aansluiten bij het standpunt dat er enige winst gehaald moet kunnen worden uit de samenwerking tussen de instellingen op het punt van personeelsbeleid en talenbeleid. Maar die winsten zijn soms makkelijker te bereiken voor de grote instellingen dan voor de kleine. Ik vind dat we daar eens naar moeten kijken, en we moeten natuurlijk ook goed in de gaten blijven houden of de interinstitutionele samenwerking daadwerkelijk effect heeft.
Ik wil de Raad loven voor het feit dat hij zich ditmaal minder rigide heeft opgesteld dan we vaak meemaken, en meer argumenten voor de doorgevoerde bezuinigingen heeft aangedragen. Zo heeft de Raad de gewenste banen voor de uitbreiding en voor nieuwe taken aanvaard, maar de bedragen daarentegen met 5 procent gereduceerd, zoals mevrouw Schreyer al vermeldde. Ik vraag me af of dat gebeurd is vanuit de overweging dat de mensen gratis moeten werken. Ik denk ook dat het gebeurd is vanuit de overweging dat een deel van de aanstellingen niet zo snel vordert als men had verwacht.
Wat de begroting van het Parlement voor 2005 betreft, kan ik zeggen dat ook die het stempel draagt van de uitbreiding en van de hervorming van het personeelsbeleid en het financieel beheer. We zouden ook graag een aantal verbeteringen van de status van de leden zien. Het Parlement is van plan een voorlichtingscampagne over het Grondwettelijk Verdrag te voeren, die in de begroting is opgenomen. We weten nog niet of er in 2005 een nieuw Statuut van de leden zal liggen, maar op grond van de signalen die wij krijgen vind ik het correct dat we daar in de begroting rekening mee houden.
Het Parlement moet net als alle andere instellingen zorgen voor een zo goedkoop en effectief mogelijk beheer, maar zoals het er in eerste instantie uitziet, zal de begroting van het Parlement 20 procent van de huishoudelijke uitgaven van 2005 uitmaken. Ik vind dat de Raad en het Parlement samen een oplossing moeten vinden voor de huishoudelijke uitgaven, een oplossing die zowel een passende marge als een redelijk uitgangspunt voor de Commissie en de andere instellingen garandeert.
Zelfs een kleine reductie van het stijgingspercentage van de begroting kan flink nadelig zijn voor sommige kleine instellingen, vooral als die zich in de opbouwfase bevinden. Ik denk onder andere aan de Europese ombudsman en de Europese toezichthouder voor gegevensbescherming. Om het probleem in rubriek 5 voor een deel op te lossen moeten we volgens mij overwegen of we onbenutte middelen uit de huishoudelijke begroting kunnen doorschuiven naar 2005 en of we vooruitbetalingen kunnen doen, zodat we lucht krijgen in de huishoudelijke begrotingen voor 2005 en zo voor een marge kunnen zorgen. Met andere woorden, we zouden datgene moeten doen wat in het begrotingsjargon frontloading van ongebruikte middelen heet. Dat moeten we volgens mij meenemen in de onderhandelingen. De problemen in rubriek 5 zijn groot, maar volgens mij niet zo groot dat de Raad en het Parlement er niet samen een redelijke oplossing voor kunnen vinden.
Ferber (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mevrouw de Commissaris, dames en heren, vandaag bevind ik mij in een heel eigenaardige situatie. Na vijf jaar voel ik mij namelijk genoopt het op alle punten met mevrouw de Commissaris eens te zijn. Het doet mij deugd dat we aan het einde van haar ambtstermijn dit stadium van samenwerking hebben bereikt. Dit betekent toch dat wij een goede samenwerking hebben gehad in de afgelopen vijf jaar en in oktober zullen we die samenwerking op de juiste waarde weten te schatten.
Ik richt mij voornamelijk tot de voorzitter van de Raad, omdat de ontwerpbegroting die door de Raad is voorgelegd, een reeks van vragen opwerpt die door beide takken van de begrotingsautoriteit in alle ernst moeten worden beantwoord. Dat kan niet alleen aan het Parlement worden overgelaten; ik wil dat graag benadrukken. De problemen moeten gezamenlijk worden opgelost. De Raad kan zich niet aan zijn verantwoordelijkheden onttrekken. Het landbouwbeleid is aan de orde gesteld. We hebben besloten tot een landbouwhervorming, en die wordt vanaf 1 januari 2005 omgezet. Dat schept de nodige verplichtingen. We moeten het verdrag van Kopenhagen met de nieuwe lidstaten nakomen. We kunnen niet meer doen alsof het landbouwbeleid de spaarpot is waar alleen de Raad een vinger in de pap heeft. Alle wettelijke verplichtingen die zijn aangegaan, moeten ook echt worden nagekomen. Dat is uw uitsluitende verantwoordelijkheid. Dat weet u zelf ook wel, en ik verzoek u dan ook die verantwoordelijkheid te nemen.
Hetzelfde geldt voor het structuurbeleid. Het is natuurlijk mooi dat we hier nieuwe financiële vooruitzichten bespreken, waarbij alle lidstaten verzoeken doen voor allerlei financieringen, maar als we het hebben over de concrete uitvoering van de begroting - die inmiddels in orde is, daar heeft mevrouw de commissaris gelijk in - en er blijkt vervolgens dat er op de betalingen wordt gekort, hetgeen betekent dat er in feite een reductie plaatsvindt, dan is er sprake van een beleid dat wij niet kunnen steunen. Daarom moet u zich ook op dit punt kwijten van uw verantwoordelijkheid. U moet niet alleen kijken naar de betalingen, maar moet ook nagaan of de beleidsvormen in orde zijn, en op het gebied van het structuurbeleid zijn die in orde.
Mijnheer de Voorzitter van de Raad, u hebt verklaard dat u bij de meerjarenprogramma’s alle afspraken hebt gesteund en nergens op hebt gekort. We zullen dat zeer nauwgezet onderzoeken, want daarover hebben wij op bepaalde gebieden onze twijfels. U kunt ervan op aan dat wij de zaken uitermate zorgvuldig onder de loep zullen nemen. Het is met name van belang dat het uitbreidingsscenario, dat de heer Böge als onze rapporteur uit de onderhandelingen heeft weten te slepen, tot leven wordt gebracht. Ik denk ook dat aan onze opvattingen wordt tegemoetgekomen als de benodigde middelen worden ingezet voor de programma’s waartoe wij eendrachtig wettelijk besloten hebben op het gebied van jongerenuitwisseling, onderwijs, enzovoort. Ik zal hier niet dieper op ingaan.
Voorts wil ik u vragen of u zich van uw verantwoordelijkheid wilt kwijten met betrekking tot de agentschappen. De staatshoofden en regeringsleiders hebben voor Sinterklaas gespeeld door her en der agentschappen toe te wijzen. Al die agentschappen moeten gefinancierd worden. Ik verzoek u nog eens te overwegen of dat allemaal ten koste van rubriek 3 moet gaan, en of dat op den duur een zinvolle geschiedenis is. Als er een bestuursapparaat wordt opgezet, moet dat ook vanuit die hoek gefinancierd worden. De staatshoofden en regeringsleiders mogen er best prat op gaan dat ze interessante agentschappen voor hun lidstaat hebben binnengehaald, maar ze moeten er wel voor zorgen dat de nodige financiële middelen worden uitgetrokken om aan de verplichtingen te voldoen.
Voorlichtingsbeleid: ik noem het slechts als steekwoord. Ook over dit onderwerp zullen wij met de Commissie een hartig woordje moeten spreken. Zij heeft immers geweigerd de resultaten van de Conventie aan een breed publiek bekend te maken. We zullen hier wat nauwer moeten samenwerken als we de problemen die zich bij de Europese verkiezingen hebben voorgedaan, werkelijk willen oplossen.
Het extern beleid: ik vraag me zo langzamerhand af of dat hier nog wel thuis hoort. Sinds 1999, of sinds de begroting van 2000, worstelen wij met het probleem dat de verplichtingen die de ministers van Buitenlandse Zaken in hun ongebreidelde spendeerdrift aangaan, niet gefinancierd kunnen worden. Nu doet de Commissie voor de zoveelste keer voorstellen om het flexibiliteitsinstrument in te zetten voor rubriek 4, voor het extern beleid dus. U voert uw extern beleid hier met lege zakken. Dat kan zo niet langer, zeg ik u! We zullen wat dat betreft een oogje in het zeil houden. Ik zou ook nog iets over de kwestie-Cyprus kunnen zeggen, maar ik zal me inhouden, want de tijd dringt en mevrouw de Voorzitter kijkt al heel streng.
Nog één steekwoord: huishoudelijke uitgaven. U kunt niet overal op korten en in de eigen begroting zorgen voor verhogingen. Dat is onrechtvaardig en onsolidair, en ook dat zullen wij niet aanvaarden. Mijn dank gaat uit naar de rapporteur en alle anderen. Er is veel werk te doen. We moeten bezuinigen, maar dat moeten we wel goed doen, dat wil zeggen op een manier die Europa zichtbaar maakt. 
Guy-Quint (PSE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de vertegenwoordiger van de Raad, mevrouw de Commissaris, dames en heren, wij zijn aangeland op het moment van het gewoontegetrouwe begrotingsdebat. Dit is ongetwijfeld een gewoontegetrouw debat, net zoals, helaas, de voorstellen van de Raad gewoontegetrouw zijn.
Wederom heeft de Raad aanzienlijk gesneden in het voorontwerp van begroting van de Commissie. We hebben menig maal de gelegenheid gekregen om bij u tegen dergelijke praktijken te protesteren, maar vandaag, aan de vooravond van het debat over de financiële vooruitzichten, denk ik dat wij reden hebben ons nog meer zorgen te maken. De begroting van de Unie die de Raad hier voorstelt, is immers buitengewoon restrictief. In het voorontwerp van begroting waren de betalings- en vastleggingskredieten aanmerkelijk verhoogd. Deze verhogingen zijn ook noodzakelijk voor het welslagen van de uitbreiding. Nu zien wij echter dat deze verhogingen aanmerkelijk zijn teruggeschroefd, en dus weten we dat er niet genoeg middelen zullen zijn voor de Europese Unie om haar beloften na te komen.
Wij kunnen niet instemmen met de kortingen die de Raad heeft voorgesteld, en dat geldt voor alle rubrieken, zoals overigens al door voorgaande sprekers is gezegd. Er zijn een paar punten waar ik bij wil stilstaan: bijvoorbeeld het gebrek aan coherentie bij de vermindering van de betalingskredieten in het kader van de structuurfondsen. Deze kredieten worden opgebruikt en dus hebben we het geld nodig om onze toezeggingen te kunnen nakomen. Wat betreft rubriek 3, intern beleid, heeft iedereen gewezen op de rol van de agentschappen en de cruciale problematiek van de communicatie met de burgers. Ik wil stilstaan bij de rol die de zeer kleine ondernemingen en de KMO’s spelen bij het stimuleren van de werkgelegenheid, en ik zal enkele woorden wijden aan het incoherente optreden van de Raad met betrekking tot jumelage.
Als we daadwerkelijk een Europese Unie willen creëren dan is het noodzakelijk dat de burgers elkaar ontmoeten. In de loop van de zes jaar waarin ik mij bezighoud met deze begroting heb ik kunnen vaststellen dat steeds meer op de begrotingslijnen voor jumelage wordt gekort. Dat houdt in dat we de betrokkenheid van de burgers en het belang van deze stedenbanden totaal veronachtzamen. We zullen de teksten dus nogmaals moeten amenderen, ook al is dat een verschrikkelijk middel, maar wij zullen het zeker doen, ook al verliezen wij daarbij veel tijd en hebben wij die tijd juist nodig om onze krachten te bundelen.
Overigens zou ik ook even stil willen blijven staan bij de externe maatregelen. Met deze ontwerpbegroting doet de Raad veeleer een poging om te sparen met het oog op de financiering van de uitgaven voor Irak, zonder zich te laten leiden door een werkelijk duurzame visie op het externe optreden van Europa: 15 miljoen euro minder voor TACIS, 25 miljoen euro minder voor MEDA, 16 miljoen euro minder voor CARDS, 9 miljoen euro minder voor Latijns-Amerika. Is de armoede soms opgehouden te bestaan? Zijn de problemen soms uit de wereld? Natuurlijk niet! Wat veranderd is, is dat de Commissie haar begrotingen veel beter, maar dan ook echt veel beter uitvoert.
Wij hadden eigenlijk liever dat de Raad ander middelen vond om Irak te financieren, en dat bovendien de Unie haar beloften aan de betreffende bevolkingen en haar burgers nakwam. Want de Raad heeft eens te meer gekozen voor een boekhoudersbenadering. Hij probeert immers vóór alles te bezuinigen op de posten die nodig zijn voor het begrotingsevenwicht. De Commissie was bij het opstellen van haar voorontwerp uitgegaan van 1,03 procent van het BBP en als bij toeval is dat bij de ontwerpbegroting 0,99 procent geworden. Dat is dus minder dan het symbolische percentage van 1 procent waar sommigen zoals u weet aan hechten om te kunnen bezuinigen op hun nationale begroting. Het is overduidelijk waar men heen wil: men heeft bepaalde bedragen vastgesteld in een poging een pseudo-ontwerp erdoor te krijgen. Wij hier in het Parlement willen echter volledig de andere kant op. Wij willen uitgaan van het ontwerp en van de beloften aan de burgers, en aan de hand daarvan een evenwichtige begroting opstellen waar iedereen iets aan heeft. We moeten dus helderheid verschaffen over wat onze plannen moet worden voor het Europa van vandaag; we moeten onszelf doelen stellen en niet willekeurig bedragen vaststellen. Volgens ons moet Europa even ambitieus zijn als de toppen van staatshoofden en regeringsleiders.
Het pro-Europese discours en de woorden van de Raad zijn sterk met elkaar in tegenspraak. In begrotingsopzicht is het onmogelijk om de doelstellingen van de Unie te halen met zulke beperkte financiële middelen. We willen Europese groei, we willen Europese solidariteit, we willen van Europa een homogeen en welvarend geheel maken, met behoud van zijn sociale model en zijn groeipotentieel, met territoriale herverdeling, investeringen in onderzoek, ontwikkeling en financiering van grote beleids- en ontwikkelingsprojecten. Wat ons betreft zal het Parlement de beloften en verbintenissen nakomen waar de Raad zich met zijn ontwerpbegroting niet aan kon houden.
Mulder (ALDE ).
   - Voorzitter, zoals mevrouw Guy-Quint zojuist heeft gezegd, hebben debatten zoals die van vandaag altijd iets voorspelbaars. De Commissie stelt een voorontwerp van begroting op, de Raad maakt een ontwerpbegroting en zonder de cijfers te kennen, kan al worden voorspeld dat de Raad op de landbouwuitgaven zal korten, net zoals op vrijwel alle andere begrotingscategorieën. Een groot gedeelte van de landbouwuitgaven is wettelijk bepaald.
Ik ben altijd van mening geweest dat de Commissie beter is toegerust dan de Raad om de precieze uitgaven te bepalen, en daarom denk ik dat het een goede traditie is van het Parlement om de Commissie op dit gebied meer serieus te nemen dan de Raad. In ieder geval moeten wij afwachten wat de nota van wijzigingen eind oktober precies zal inhouden. Als liberale fractie hopen we, en dat is ook al deels weergegeven in de positie van het Parlement over de begroting 2005, dat twee proefprojecten zullen worden voortgezet. Het ene betreft de mogelijkheid om in de toekomst te komen tot verzekeringen tegen besmettelijke dierenziektes, die op een gegeven moment zeker weer eens zullen uitbreken en zwaar zullen wegen op de landbouwbegroting. Het tweede proefproject moet tot een systeem van kwaliteitsbeoordeling van Europese landbouwproducten leiden. Het valt namelijk moeilijk te rechtvaardigen dat boeren in Europa steeds meer moeten concurreren met boeren elders in de wereld, terwijl boeren elders in de wereld zich niet aan dezelfde normen hoeven te houden.
Over de vele begrotingscategorieën valt veel te zeggen. Wat de structuurfondsen betreft, is het volgens mij van essentieel belang dat het effect van de n+2-regel precies wordt geanalyseerd en dat wordt nagegaan hoe dit zich verhoudt tot de schattingen. Als dan blijkt dat er nog steeds grote overschotten zijn, kan worden nagegaan of het al dan niet mogelijk is om te korten. Verder wil ik - ik ga willekeurig door de hoofdstukken van de begroting heen - iets over categorie 5 vermelden. Ik vind inderdaad dat de Raad wel iets te genereus is voor zichzelf, door zichzelf de hoogste stijging toe te wijzen. Nu is het een goede gewoonte dat Raad en Parlement elkaars begroting niet bekritiseren en die ongewijzigd laten.
Maar ik denk dat in de begroting van de Raad sinds enige jaren een nieuw element is geslopen, namelijk de uitgaven voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Ik vraag me af of dat werkelijk een administratieve uitgave van de Raad is. Ik denk het niet. Volgens mij is het duidelijk een politieke activiteit die als zodanig moet worden beoordeeld, en daarover moet het Parlement meer zeggenschap krijgen, en niet alleen inlichtingen verkrijgen, zoals nu het geval is. Eén punt nog: het Parlement heeft vele proefprojecten geïnitieerd, waarover de Commissie ons begin september zou inlichten. Dat is nog steeds niet gebeurd. Misschien zou mevrouw Schreyer kunnen zeggen wanneer de lijst met de resultaten van de proefprojecten en de voorbereidende acties precies komt. 

- Goedemiddag, dames en heren, staat u mij toe even stil te staan bij dit voor mij bijzondere moment. Dit zal de eerste keer zijn dat de vergadering wordt geleid in mijn moedertaal, het Tsjechisch. Dan geef ik nu het woord aan de volgende spreker. 
Trüpel (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, minister Nikolaï, wat uw restrictieve ontwerpbegroting betreft, zult u gemerkt hebben dat u met een zeer zelfbewust Europees Parlement te maken hebt. Van alle fracties komen er geluiden dat de begrotingsvoorstellen van de Raad zoals ze er nu uitzien, onaanvaardbaar zijn. Ik wil inhaken op de woorden van collega Lewandowski en de Commissaris voor begroting, mevrouw Schreyer, en zeggen dat wij het begrip van solidariteit, de geest van solidariteit in Europa met hoofdletters moeten schrijven.
Zoals we hebben gehoord, is de begroting van 2005 de eerste begroting van vijfentwintig lidstaten. De toewijzing van begrotingskredieten moet op deze nieuwe historische situatie worden afgestemd om de tegenstellingen in Europa eindelijk te kunnen overwinnen. Met de onderhavige ontwerpbegroting zal het ons inziens niet lukken deze grote Europese uitdaging het hoofd te bieden. Ik zal dat aan hand van enkele voorbeelden nog eens verduidelijken.
Uit de resultaten van de Europese verkiezingen is gebleken dat het draagvlak voor Europa maar heel beperkt is en wij de burgers niet echt kunnen bereiken. Daarom moeten we juist niét bezuinigen op het voorlichtingsbeleid. Integendeel, we moeten zelfs een voorlichtingsoffensief starten richting onze kiezers.
Hetzelfde geldt voor de kortingen die u voorstelt ten aanzien van de Europese agentschappen, de voedselveiligheid, de milieubescherming of de maritieme veiligheid. Wie moet er in Europa eigenlijk serieus milieubeleid voeren als wij dat niet doen? De bezuinigingen op dit vlak achten wij dan ook niet opportuun.
Een opmerking over de cultuurbegroting. Ik ben pas sinds heel kort tweede ondervoorzitter van de Commissie cultuur en onderwijs en als ik dan vaststel dat slechts 1 procent voor cultuur is bestemd - evenveel als voor tabaksubsidies - dan doet dat geen recht aan het streven van ons continent om het continent van de kunst en de cultuur te zijn.
Precies hetzelfde geldt voor onze mogelijkheden om verder te korten op het klassieke deel van de landbouwuitgaven. Als we de strategie van Lissabon echt tot een succes willen maken - en daarbij doel ik op de economische transformatie, de economische vernieuwing van Europa - moeten we voldoende speelruimte creëren voor onszelf. Dat houdt in dat we bij investeringen in jongeren en kennis, onze werkelijke bronnen van de toekomst, eendrachtig moeten samenwerken.
Ik wil dan ook onderstrepen dat de brief van de zes regeringsleiders, waarin zij te kennen geven dat de begroting in het kader van de financiële vooruitzichten niet meer dan 1 procent mag bedragen, naar onze mening onaanvaardbaar is. Daarmee kunnen wij de nieuwe uitdagingen niet aangaan. Hier moet een en ander worden rechtgezet en daar zullen wij ook in onze lidstaten voor strijden. 
Seppänen (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, vandaag heeft het Europees Parlement naar oud gebruik een aanvullende begroting goedgekeurd waarin de lidstaten 5,5 miljard euro terugkrijgen van de EU-bijdragen die zij in 2003 hebben betaald. De Commissie had het genoemde bedrag tot haar beschikking, maar heeft het niet zodanig voor het beleid gebruikt als de begrotingsautoriteiten hadden bedoeld.
De Commissie heeft in 2003 te weinig besteed; de Commissie heeft in de jaren daarvoor te weinig besteed en de Commissie zal ook volgend jaar te weinig besteden. Het is namelijk al bekend dat ook volgend jaar niet alle begrotingsmiddelen worden gebruikt en dat volgend najaar de lidstaten weer iets terugkrijgen van de bijdragen die zij in de EU-kas hebben gestort.
Wie is er schuld aan dat de door de Raad en het Europees Parlement goedgekeurde begroting niet volledig ten uitvoer wordt gelegd? Aan de RAL's, die ontstaan door onderbesteding van de structuurfondsen, zijn ook de lidstaten schuld en niet alleen de Commissie. Niet alle lidstaten maken hun programma's op adequate wijze en volgens een adequaat tijdschema.
Wat de andere rubrieken van de begroting betreft, moet de schuld vooral bij de Commissie worden gelegd. Of de Commissie wil om politieke redenen de begroting niet volledig ten uitvoer leggen of zij is daar vanwege organisatorische tekortkomingen niet toe in staat. Op die manier lijkt de voorbereiding van de begroting voor volgend jaar in veel opzichten op het schaduwboksen door drie partijen: de Commissie doet alsof zij kredieten voorstelt die zij niet wil of kan gebruiken; de Raad doet alsof hij tevreden is met de bereikte bezuinigingen, mits die niet op zijn prioriteiten zijn gericht, en het Europees Parlement doet alsof het strijdt tegen de in het financieel kader vastgestelde maximumbedragen, ofwel plafonds, van elke rubriek. Iedereen weet echter dat er in feite meer geld beschikbaar is dan nodig is en dat het geld later aan de lidstaten wordt teruggegeven.
Onze fractie staat kritisch tegenover de kortingen die worden toegepast op de overige kredieten van de rubriek extern beleid om de prioriteit van de Raad, de wederopbouw van Irak, te financieren. Dat betekent dat andere prioriteiten die het Parlement belangrijk vindt, niet worden uitgevoerd. Irak is een nieuw excuus om de door het Parlement goedgekeurde begroting voor volgend jaar niet volledig ten uitvoer te leggen. Op die manier wordt het doel van bepaalde landen bereikt, die willen dat aan de begroting een maximum van 1 procent van het bruto nationaal inkomen van de Unie wordt opgelegd. Deze begroting is een stap in die richting. 
Wohlin (IND/DEM ).
   - Ik ben een nieuw lid van het Parlement en ik vertegenwoordig de Junilijst, de nieuwe Zweedse partij die bij de laatste verkiezingen voor het Europees Parlement 15 procent van de stemmen kreeg. Ik wil hier vandaag de gelegenheid aangrijpen om aan te geven welke hoofdlijnen volgens mij ten grondslag moeten liggen aan de strategie voor het financieel beleid van de EU.
Allereerst dient het een overkoepelend beginsel te zijn dat de totale begrotingsuitgaven van de EU niet hoger mogen zijn dan 1 procent van het gezamenlijk BBP van de EU-lidstaten. We staan dus achter het standpunt dat de regeringen van een aantal landen hebben ingenomen, onder andere de Zweedse regering. Het uitgavenplafond moet niet alleen gelden voor het komende begrotingsjaar 2005, maar ook voor de lange termijn. Een geloofwaardig, restrictief begrotingsplafond is een antwoord op de kritische houding van degenen die vrezen dat de EU tot een veel te dominante superstaat uitgroeit. We vinden dat de EU zich niet moet mengen in verregaande overdrachten tussen landen en regio’s. De ervaring leert dat dergelijke overdrachtssystemen een negatief effect hebben op de groei op lange termijn.
Mijn tweede punt is dat een aantal landen op dit moment aanzienlijk meer betalen dan hetgeen ze in de vorm van subsidies terugkrijgen. De nettobijdrage moet daarom bijvoorbeeld niet meer dan zo’n 0,4 procent van het BBP van het betrokken land zijn. Ieder land moet dus subsidies kunnen weigeren om aldus zijn totale brutobijdrage aan de EU te kunnen verminderen. Een dergelijk systeem zou een aanzienlijke administratieve verlichting betekenen: het werk aan steunaanvragen vergt op dit moment grote bedragen, die productiever zouden kunnen worden gebruikt.
Het derde punt is dat wij tegen de gedachte zijn dat de EU zich eigen middelen moet verschaffen door het opleggen van belastingen of heffingen. Het is de exclusieve taak van het nationale parlement om belastingen en heffingen op te leggen. Met een strikt uitgavenplafond kunnen eigen middelen ook geen ruimte bieden voor hogere uitgaven.
Het vierde punt is dat alle lidstaten dezelfde brutobijdrage moeten betalen, uitgedrukt in procenten van het BBP. De bestaande speciale uitzonderingen moeten worden afgeschaft.
Mijn laatste punt is dat de EU binnen het kader van het uitgavenplafond een begrotingsmarge moet hebben, zodat de EU in crisissituaties snel kan reageren.
Tot slot wil ik benadrukken dat de EU geen beloften moet doen waarvoor geen ruimte is in het kader van het uitgavenplafond. Discussies over een uitbreiding van de Unie moeten gebaseerd zijn op realistische analyses van de economische gevolgen van de uitbreiding. Nieuwe verplichtingen, programma’s en beloften tot steun kunnen alleen worden gehonoreerd binnen het kader van een herschikking van oude uitgavenposten. Een herziening van de landbouwsteun kan op termijn ruimte bieden voor steun aan landen met de zwakste economie. Over toekomstige begrotingsvoorstellen zullen we conform deze intenties stemmen. Dank u voor uw aandacht.
Roszkowski (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de meerderheid van de UEN-Fractie maakt zich zorgen over de voortdurende verlaging van de middelen van de Europese Unie als percentage van het BBP van de lidstaten. Weliswaar ligt deze ontwikkeling in de lijn van de financiële vooruitzichten 2000-2006, maar zij strookt niet met de algemene filosofie van de Unie. Dit betekent namelijk dat de omvang van de herverdeling van middelen in de Europese Unie na de uitbreiding in relatieve termen afneemt. Daarmee beperkt de Unie haar ontwikkelingskansen, gesteld dat de fondsen nog even doelmatig worden gebruikt. Tegelijkertijd wenst de Unie, onder meer in de Strategie van Lissabon, een grotere rol te spelen in de wereldeconomie. Gelijktijdig op het gaspedaal en op de rem trappen levert volgens ons geen coherent beleid op. Afgezien van onze Deense collega verwerpt de volledige UEN-Fractie de door de Raad voorgestelde verlaging van de fondsen en pleit voor een verhoging in plaats van een verlaging als percentage van het BBP in de financiële vooruitzichten 2007-2013.
De door de Raad voorgestelde verlaging van de middelen is in rubriek 2 forser dan in rubriek 1. Dit betekent dat de Raad weinig vertrouwen heeft in het vermogen van de lidstaten, vooral van de nieuwe lidstaten, om de middelen te gebruiken. Maar tegelijkertijd betekent dit een koerswijziging ten nadele van de ontwikkelingsfondsen.
De door de Raad voorgestelde verlagingen in de rubrieken 1 en 2 hebben uitdrukkelijk een mechanisch karakter. Opvallend zijn de ronde cijfers van deze verlagingen. De UEN-Fractie steunt derhalve de door de Commissie voorgestelde bedragen.
Tot slot mijn derde, iets minder belangrijk punt. Gezien het toenemend belang van de buurlanden voor de Unie - ik denk bijvoorbeeld aan het debat van vanmorgen over Wit-Rusland - verzet de UEN-Fractie zich tegen de verlaging van de kredieten voor de programma’s TACIS en MEDA. Wel moet er nauwlettend op worden toegezien hoe deze middelen worden besteed. Om zowel de waarden waarop de Unie is gegrondvest als onze eigen veiligheid te bevorderen, moeten wij in onze buurlanden de groeperingen steunen die zich inzetten voor de rechtstaat. Als wij op de hiertoe bestemde fondsen besparen, kunnen wij weinig bereiken. 
Kozlík (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geacht Parlement, toen de Europese Unie nog vijftien leden telde begon zij reeds de vruchten te plukken van haar betrekkingen met de nieuwe lidstaten. Terwijl de geavanceerde landen van de Europese Unie in 1990 nog een handelstekort hadden van tien miljard Amerikaanse dollar met de Oost-Europese landen, is er nu sprake van een handelsoverschot van ongeveer veertig miljard Amerikaanse dollar. De vijftien Europese lidstaten hebben niet alleen de markten in hoge mate veroverd, maar zij hebben ook bedrijven in de minder geavanceerde landen overgenomen, waardoor niet onaanzienlijke bedragen aan inkomsten worden gegenereerd. De nieuwe lidstaten van de Europese Unie verwachten nu dan ook terecht een warm welkom. Zij willen niet dat er barrières worden opgeworpen voor het vrij verkeer van werknemers of administratieve barrières voor de verlening van posttoetredingsteun. Van een verlaging van de begrotingsmiddelen voor structurele maatregelen en het gelijktrekken van regionale ongelijkheden kan al helemaal geen sprake zijn.
Surján (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ook ik ben in een feeststemming. Voor u is het de eerste keer dat u het Parlement in het Tsjechisch voorzit en voor mij is het voor het eerst dat ik in dit Parlement Hongaars, mijn moedertaal, kan spreken. Het was niet eenvoudig de mogelijkheid hiertoe te creëren, maar het is ook niet eenvoudig een evenwicht te vinden tussen de vereisten en de mogelijkheden in de begroting.
Naar mijn mening kan dit evenwicht eerder worden bereikt met de door de Commissie ingediende begroting dan met die van de Raad. Het is met name op twee terreinen van belang dat het Parlement het advies van de Europese Commissie overneemt. Het eerste heeft betrekking op de kwestie van de landbouwsteun waarvoor, volgens de Raad, volgend jaar één miljard euro minder beschikbaar moet worden gesteld. Deze verlaging is ook van toepassing op bedragen die hij eerder reeds had toegezegd.
Het andere probleem is al door verschillende andere sprekers aan de orde gesteld: het gaat om de kwestie van de bezuiniging in 2005 van drie miljard euro op de jaarlijkse betalingen uit de structuurfondsen. Het oorspronkelijke voorstel van de Europese Commissie was goed onderbouwd. Daarin werd rekening gehouden met het kader van het vorige financiële plan en ook met het feit dat de opnamecapaciteit van de lidstaten voortdurend toeneemt.
Het is derhalve gerechtvaardigd dat het Parlement zich schaart achter het voorstel van de Commissie, en niet achter dat van de Raad. We moeten onze terugbetalingen uit de 3 miljard euro echter op zo’n manier verrichten dat elke lidstaat een deel van het overschot ontvangt. De nieuwe lidstaten mogen redelijkerwijs meer verwachten dan alleen holle woorden in ruil voor hun solidariteit, en ook kan hun bewegingsvrijheid niet beperkt worden tot de strikte bepalingen van het kader van Kopenhagen. Dit voorstel is gebaseerd op dezelfde beginselen waarop dit Parlement vorig jaar de verhoging van de begroting voor het jaar 2004 met 12 procent voor de tien nieuwe lidstaten baseerde. Laten we dan nu ook solidair zijn met die lidstaten die een grotere aansluitingsinspanning moeten verrichten dan andere. 
Virrankoski (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de Europese ontwerpbegroting voor 2005 is de eerste die op een heel jaar en op een Unie van vijfentwintig lidstaten betrekking heeft. In feite kan de uitgebreide Europese Unie met haar beleid vaste paden betreden. Dit is tevens de eerste begroting van dit Parlement en van de nog te benoemen Commissie. Zij weerspiegelt dus het hele wezen van de nieuwe Europese Unie.
Wat de betalingskredieten betreft is het totaalbedrag van de begroting 105 miljard euro, ofwel 0,99 procent van het BBP van de Unie. Dat is zo'n negen miljard euro onder de financiële vooruitzichten, en daarmee is de ontwerpbegroting dus zeer krap. Dit is bereikt door op de landbouwuitgaven één miljard euro en op de structuurfondsen drie miljard euro te bezuinigen, wat te denken geeft.
De begroting is nu voor de tweede keer op activiteiten gebaseerd. Dat vergroot de transparantie van de begroting. Het verduidelijkt bovendien de persoonlijke verantwoordelijkheid voor de administratie en maakt het makkelijker de doeltreffendheid van verschillende administratieve sectoren te vergelijken. Dit is een uitstekende liberale verbetering en toont aan dat er ook binnen de Europese Unie grote hervormingen kunnen worden doorgevoerd.
Het grootste probleem van de Europese begroting wordt gevormd door de nog uitstaande betalingsverplichtingen ofwel de RAL's. De uitstaande betalingsverplichtingen lopen eind dit jaar al op naar 112 miljard euro en daarvan komt het grootste deel voor rekening van de structuurfondsen. Vorig jaar werd bijvoorbeeld 8,134 miljard euro van de geraamde betalingsverplichtingen van de structuurfondsen niet gebruikt. Hieruit volgt dat in de komende jaren een steeds groter deel van de structuurfondsen opgaat aan het betalen van oude verplichtingen. Tot slot merk ik op dat deze ontwerpbegroting van de Raad nog behoorlijk door het Parlement zal moeten worden aangepast. 
Onesta (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het zal me niet lukken om in zestig seconden de hele begroting post voor post te door te lopen. Ik zal me dus op het totaal concentreren, een totaal waar de Raad prat op gaat, te weten 0,99 procent van het BBP. Is er ooit een groot menselijk project geweest dat stoelde op zo’n armzalig getal? Kortingen hier, bezuinigingen daar en ergens anders beperkingen: waar is toch die voortdurend beleden ambitie?
Zoals alle hier aanwezigen ben ik- uiteraard voorstander van begrotingsdiscipline. Maar die discipline is al verankerd in de plafonds van- de financiële vooruitzichten en we zitten nu bijna 5 miljard euro onder deze plafonds. Vijf miljard! Schort het de Raad soms aan voorstellingsvermogen? Er doen zich sociale behoeften gevoelen. Zouden we niet de effecten van de snelle uitbreiding voor wat betreft de milieunormen moeten compenseren? Zouden we niet nog aan vele tientallen richtlijnen moeten werken? Wat de democratie betreft - ik ben rapporteur voor de Commissie constitutionele zaken - heeft men het PRINCE-programma door drie gedeeld, en zo kan ik nog doorgaan. Zoals de rapporteurs voor mij al hebben gezegd, heeft de Raad kennelijk nog nooit van meerwaarde gehoord, van schaalvoordelen, van financiële synergie. Als de Grondwet geacht wordt de motor te zijn van de Unie, dan moeten we mijns inziens met de begroting de brandstof leveren.
Natuurlijk is de begroting een boekhoudkwestie, maar het is ook een beleidskwestie. Ik heb niet de indruk dat de Raad zich dat realiseert. 
Toussas (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de begroting 2005 weerspiegelt het autoritair, tegen de werknemers gerichte beleid van de Europese Unie. Het doel hiervan is het grootkapitaal zo hoog mogelijke winsten te verzekeren. Met de begroting wordt het reactionaire karakter van de Europese Unie verscherpt en beoogt men haar militarisering te bevorderen. Daarom wordt het mes gezet in de sociale uitkeringen en worden kredieten verschoven om de militaire arm van de Europese Unie te kunnen versterken.
Dit beleid is tegen het volk gericht. Dit draait immers geheel en al om de bevordering van de strategie van Lissabon, en daarmee wordt de aanval op de arbeids- en sociale rechten van de werknemers nog eens verscherpt. Men zet het mes in de middelen voor de kleine boeren, die aldus gedwongen worden op te houden met het boerenbedrijf en hun grond te verlaten, waardoor hele gebieden in woestijnen worden veranderd. Dit beleid houdt geen rekening met de behoeften die voortvloeien uit de uitbreiding met de tien nieuwe landen en zorgt ervoor dat de werknemers, de vrouwen, de jongeren, de kleine boeren, de ambachtslieden, en de lagere bevolkingsgroepen in de minder ontwikkelde gebieden van alle vijfentwintig landen het gelag betalen voor de schepping van een aantrekkelijke omgeving voor het kapitaal.
De door velen aangekondigde schat aan sociale middelen blijkt een sprookje te zijn voor de werknemers. De sociale begroting is weliswaar dynamisch van aard maar geeft steun niet alleen aan de economisch sterksten en het grootkapitaal maar ook aan de instrumenten en mechanismen ter onderdrukking van de strijd van de economische zwaksten, van de werknemers en de arme bevolkingsgroepen. Hoeveel amendementen er ook worden ingediend, het reactionair karakter van deze begroting zal nooit veranderen, en daarom stemmen wij hier tegen. 
Ó Neachtain (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, we weten allemaal dat een van de belangrijkste uitdagingen waarvoor de Europese Unie zich momenteel gesteld ziet de tenuitvoerlegging is van verregaande maatregelen om het functioneren van de Europese economie te verbeteren.
De begroting en de beperkingen die daarin worden voorgesteld - met name door de Raad - wijzen echter niet die richting uit. Ik ben van mening dat dit een stap terug is. Als we onze doelstellingen willen halen, vooral op dit moment waarop we als een uitgebreid Europa willen opereren, zal een restrictieve begroting hierop nadelige effecten hebben. Het verbaast me dat de Raad met dergelijke voorstellen is gekomen. Ik ben het eens met mijn collega, de heer Roszkowski, dat een verlaging in deze orde van grootte het signaal afgeeft dat we het doel dat we onszelf als uitgebreid en coherent Europa van solidariteit gesteld hebben, niet serieus nemen.
Ik hoop dat er wijzigingen en amendementen zullen komen op deze voorstellen. Ik zou, evenals andere sprekers, graag meer verbeeldingskracht en optimisme terugzien in de begrotingsvoorstellen die zijn ingediend. 
Martinez (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de Commissaris, met 105 miljard euro is het totaal van de Europese begroting zelfs nog lager dan dat van de nationale begroting van Spanje, die 117 miljard euro bedraagt. Dit bedrag komt overeen met de helft van de Duitse begroting en met een twintigste deel van de begroting van de Verenigde Staten. Ik vraag me dan ook af hoe u de zaakjes gaat runnen na de toetreding van Turkije en hoe u de landen van Oost-Europa gaat financieren.
U heeft twee manieren om dit op te lossen. De eerste oplossing is het GVB na 2013 te ontmantelen om aldus het merendeel van de 44 procent aan landbouwkredieten te recupereren - een ontwikkeling die al gaande is sinds de herziening van het GLB - en de tweede oplossing is een Europese belasting in te stellen om de onvermijdelijke verdubbeling van de begroting te dekken. Deze twee oplossingen zullen mogelijk worden dankzij de Europese Grondwet. Via de medebeslissingsprocedure kunnen we dan het GLB rustig afschaffen en vervolgens eventueel de boeren erbij. Verder kunnen we overigens dankzij de gewone meerderheid de Europese begroting verdubbelen en een vennootschapsbelasting invoeren, ja zelfs een Europese inkomstenbelasting. Voordat ik mijn beurs trek wil ik graag eerst nog even genieten van deze laatste ogenblikken van fiscale vrede. 
Mote (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de heer Brüner, de directeur-generaal van OLAF, het agentschap dat verantwoordelijk is voor het onderzoeken van fraude en corruptie binnen de Europese Unie, heeft de Commissie begrotingscontrole tijdens haar laatste vergadering verteld dat het niet zijn taak is om zijn neus in andermans zaken te steken. In zijn jaarverslag wordt met geen woord gerept over het eigen boekhoudsysteem van de EU dat, naar is aangetoond, fraude structureel in de hand werkt en te wensen overlaat wat de financiële cohesie betreft. Dit zou nooit kunnen voldoen aan zelfs maar de minimumnormen die de EU zelf eist van bedrijven in heel Europa. De heer Brüner ging niet in op de buitengewoon belangrijke kwesties van het door ervaren accountants aangetoond, geïnstitutionaliseerd wangedrag binnen zijn organisatie: fundamentele financiële gegevens worden niet verzameld; dubbel boekhouden is nog altijd niet de norm; kas- en banksaldo’s worden nog steeds niet met elkaar in overeenstemming gebracht, en hetzelfde geldt voor de begrote en reële kosten; voorschotten worden geboekt als uitgaven, hetgeen frauduleus is; leningen die verdwijnen worden afgeschreven, hetgeen zowel een verlies aan publieke middelen betekent als belastingfraude; en gegevens over activa en passiva in voorgaande jaren worden achteraf gewijzigd, hetgeen eveneens frauduleus is.
Ik vroeg tijdens die vergadering aan de heer Brüner: “Als u geen onderzoek doet naar deze schandalige situatie, wie doet het dan wel?”. Ik kreeg geen antwoord. Ik stel nu dezelfde vraag aan dit Parlement en de Commissie: “Wie is verantwoordelijk voor het optreden om een einde te maken aan de structurele en institutionele fraude en corruptie binnen de Europese Unie?” 
Nicolaï,
   . - Voorzitter, mag ik beginnen met u, mijnheer Ouzký, van harte te feliciteren met uw eerste optreden hier als ondervoorzitter van het Europees Parlement. Ik ben u en de leden zeer erkentelijk voor de vele interessante en inhoudelijke opmerkingen die gemaakt zijn. Ook heb ik vele kritische en bezorgde opmerkingen van u gehoord. Ik denk dat dit het begin is van een interessante discussie die wij later dit jaar zullen voortzetten. Ik zou graag, maar dat zal ik enigszins staccato, enigszins kort moeten doen, op een aantal belangrijke opmerkingen een eerste reactie geven.
Ik denk dat de heer Lewandowski misschien wel met een van de meest principiële opmerkingen begon, toen hij verwees naar wat de burgers van Europa, van ons, van deze begroting verwachten - kijk naar de laatste Europese parlementsverkiezingen - en hij noemde het in mijn ogen inderdaad centrale begrip "meerwaarde". Het is precies dat wat de Raad beoogt: op de beste manier met deze begroting de meerwaarde die Europa kan hebben, de meerwaarde ten opzichte van wat er elders gebeurt, van wat er nationaal gebeurt, vorm te geven. Desalniettemin verschillen hij en de Raad, hem horende, op een aantal punten van mening over de vraag hoe je die meerwaarde zou moeten zien.
Ik denk niet dat de meerwaarde primair is voor Europese burgers, dat er zoveel mogelijk geld naar Europa wordt gebracht en dan vervolgens voor goede doelen weer naar die burgers wordt teruggebracht. Maar ik denk dat de grootste zorg, als het gaat om meerwaarde van burgers in Europa, zit in wat de meerwaarde is van het feit dat Europa dit doet. Dat Europa dit doet en dat we dit niet op een lager niveau nationaal of anderszins organiseren. Dat is in ieder geval een leidraad voor ons als Raad in het licht van deze begroting en het zegt ook iets, Voorzitter, over wat nu niet op de agenda staat, maar wel door enkele van uw leden is genoemd, namelijk de nieuwe financiële vooruitzichten.
Ik ben het niet eens met de heer Lewandowski als hij suggereert dat wij bij onze voorstellen - de ontwerpbegroting van de Raad ten opzichte van de voorstellen van de Commissie - hoofdzakelijk, zoals wij dat in Nederland noemen, de kaasschaaf gebruikt zouden hebben. Dat wij met generieke kortingen over de hele linie gewerkt zouden hebben. Ik denk dat wij hoofdzakelijk keuzes hebben gemaakt in deze begroting, waarover je van mening kan verschillen maar wat in ieder geval keuzes zijn en die voor de Raad natuurlijk ook helemaal geen gemakkelijke keuzes zijn geweest.
De heer Garriga maakte ook een aardige observatie met zijn vergelijking tussen de stijging van de nationale begrotingen over een lengte van jaren en de stijging van de Europese begroting. Zijn stelling was dat de Europese begroting zo veel minder was gestegen dan de nationale over een lengte van jaren. Als je daar preciezer naar kijkt, denk ik dat dat ook tot een ander inzicht kan leiden. De laatste jaren, met name sinds de economische recessie vanaf 2000, geven namelijk een heel ander beeld van de nationale begroting. Ik hoef alleen maar de discussie over het stabiliteitspact te noemen om u te laten begrijpen wat ik daarmee bedoel.
Ten tweede, zou ik op die op zich zeer interessante vergelijking van de heer Garriga willen terugzeggen dat de nationale overheden natuurlijk verantwoordelijkheden hebben die de Europese Unie niet heeft en die te maken hebben met stijgingen, zoals de sociale zekerheid, gezondheidszorg en onderwijs. Dat is een heel ander soort begroting dan de Europese begroting, die nog steeds voor bijna de helft uit landbouwuitgaven bestaat en voor bijna 30% uit structuurbeleidsuitgaven. Ik wil mij met kracht verzetten tegen de algemene kritische opmerkingen die een aantal van uw leden, Voorzitter, hebben gebruikt als zou de Raad zich als boekhouder hebben opgesteld. Ik durf zelfs de stelling aan dat het tegendeel het geval is, omdat wij ons zeker niet als boekhouder hebben opgesteld, wij hebben ons namelijk als politici opgesteld, als politiek verantwoordelijk door keuzes te maken, nogmaals geen gemakkelijke keuzes. Dat wij daarmee als Raad tegen uw opvattingen ingaan en, zoals mevrouw Trüpel zei, te maken hebben met een erg zelfstandig Parlement, dat op zich juich ik natuurlijk alleen maar toe.
Maar ik kan toch niet nalaten te zeggen dat politiek in mijn ogen niet alleen het formuleren van prioriteiten is, maar ook altijd het durven formuleren van posterioriteiten en wij als politici weten allemaal dat dat over het algemeen het moeilijkste is, maar het is wel noodzakelijk, denk ik, om tot financiële prioritering te kunnen komen. In die zin, hoop ik ook niet, dat hier enige tegenstelling gesuggereerd werd door sommigen van uw leden als het gaat om de verantwoordelijkheid die wij beiden voelen als takken van de begrotingsautoriteit, u als Parlement en wij als Raad, voor alle burgers van Europa, waarbij wij als Raad dan belangrijk als achtergrond meenemen de economische situatie van recessie, het feit dat er wel degelijk keuzes gemaakt moeten worden en het feit dat wij die meerwaarde, zoals in een reactie op de woorden van de heer Lewandowski gezegd, toch voor een belangrijk deel zien in de meerwaarde van Europese bemoeienissen ten opzichte van nationale.
Dat brengt mij op een voorbeeld dat mevrouw Trüpel noemde, het enorme belang van cultuur, het enorme belang van cultuurbeleid betekent niet dat het daarmee Europees moet. Het is niet zo, denk ik, dat hoe belangrijker, hoe Europeser. Het gaat nog steeds om die vraag naar meerwaarde, op welk niveau kan dat het beste gebeuren.
Ik wil graag een paar hoofdpunten nog, Voorzitter, aan de orde stellen die genoemd zijn door woordvoerders van uw kant. Mag ik beginnen met de opmerking van mevrouw Schreyer, en een aantal van uw leden heeft daarover gesproken, over de structuurfondsen en de mededeling die mevrouw Schreyer doet, dat de uitputting wel degelijk hoger is dan eerder aangenomen kon worden. Zij noemde trouwens ook nog de discussie over de vennootschapsbelasting en haar bezwaar tegen een verband tussen die discussie en de structuurbeleidsdiscussie. Mag ik met nadruk hier verklaren dat wij punt 1 natuurlijk het nadere Commissievoorstel op dit punt afwachten en punt 2 dat het uitgangspunt voor de Raad en voor dit voorzitterschap is en blijft dat wij niet komen aan de uitgaven voor de nieuwe lidstaten, dat wij niet komen aan de afspraken die daarover gemaakt zijn in Kopenhagen.
Wat betreft de betalingskredieten, daar is door een aantal van u ook, begrijpelijkerwijs op gewezen, met name door de heer Garriga die als eerste daarvoor de aandacht heeft gevraagd en kritische opmerkingen heeft uitgesproken ten aanzien van de voorstellen van de kant van de Raad ten opzichte van die van de Commissie maar ik denk dat hij in zekere zin al een repliek heeft gehad, al was dat misschien niet zo bedoeld, van de heer Seppänen, als ik uw naam goed uitspreek, die erop wees dat er voor 2003 vijf miljard is teruggegeven en ik kan hem daarbij vertellen en u, Voorzitter en uw leden, dat er nog eerder al vijf miljard is teruggeven. Als we praten over een orde van grootte van tien miljard teruggave, dan denk ik dat dat de opmerking over de betalingskredieten toch in een wat ander daglicht stelt.
Terecht hebben velen van u genoemd het belang van nieuwe prioriteiten, het belang van nieuwe landen, het belang van solidariteit, vandaar dat ik zo hechtte aan die nadrukkelijke uitspraak over het niet tornen aan afspraken en de verwachtingen die terecht daar leven.
Landbouw, Voorzitter, is door een paar van u genoemd, de heer Ferber heeft het genoemd, de heer Mulder heeft het aan de orde gesteld. Ook daarvoor geldt en ik wil ook dat met veel nadruk zeggen, natuurlijk tornen wij niet aan afspraken en natuurlijk tornen wij niet aan de rechten van de boeren en de landbouwers. Wij zullen de nieuwste cijfers, zoals de heer Mulder terecht ook noemde, de nieuwste cijfers van de Commissie in oktober krijgen, maar wij zullen altijd onze verplichting op dit terrein nakomen. Een aantal, zoals de heer Garriga en mevrouw Jensen, hebben ook de agentschappen genoemd als punt van zorg.
Ik moest wel even denken aan het feit dat eerder vorig jaar het Europees Parlement zich juist zorgen maakte over de extra uitgaven voor die agentschappen en zich nu zorgen schijnt te maken, althans een aantal uur als het gaat over te weinig geld. Ik denk dat wij zeker als het gaat om de nieuwe agentschappen een zeer verantwoord voorstel gedaan hebben voor de activiteiten van deze agentschappen.
Voorzitter, het flexibiliteitsinstrument is genoemd en dat is dan vooral in verband gebracht met het belang van extern beleid. De kern van het flexibiliteitsinstrument, en dat zult u toch met mij eens zijn, is dat het gaat om onverwachte en onvoorziene aangelegenheden. Dus niet om zaken die we van tevoren al kunnen inplannen. Ik denk dat het van het grootste belang is en ook in ieders belang zou zijn om die ruimte daarvoor te houden en dus niet het flexibiliteitsinstrument in te zetten op de manier zoals eerder voorgesteld voor het extern beleid. De hele categorie, het gehele externe beleid waarover ook de heer Lewandowski en anderen kritische en bezorgde opmerkingen maakten. Op zekere hoogte deel ik deze zorgen, omdat ook wij niet met plezier hebben gesneden in deze categorie, in deze misschien nog wel minder dan in andere categorieën gezien de verantwoordelijkheid die wij als Europa - inderdaad dat ben ik erg eens met de opmerkingen die gemaakt zijn - in toenemende mate in de wereld hebben.
Aan de andere kant hebben wij belangrijke uitzonderingen in ons voorstel op deze korting voorgesteld, zoals u heeft gezien, en dat is natuurlijk de belangrijkste prioriteit "Irak" en in het algemeen het gemeenschappelijk buitenland- en veiligheidsbeleid. Enige relativering wil ik hier wel bij opmerken, want als u kijkt naar de ontwikkeling van dit budget over de laatste paar jaar, dan zie je dat er een enorme stijging is juist van deze categorie.
Tot slot, Voorzitter, hebben enkele uwer al dan niet indirecte opmerkingen gemaakt over de nieuwe financiële perspectieven. Daar zal ik hier niet nader op ingaan omdat wij gelukkig hierna een informele gelegenheid hebben om daarover met uw coördinatoren van alle fracties in dit Parlement te spreken, zoals wij in de conciliatie ook hebben afgesproken om u op een juiste manier te informeren, maar laat ik er één opmerking over maken, omdat een aantal van uw leden daarover heeft gesproken, de 1% brief, de benadering van dit voorzitterschap. Maakt u zich geen zorgen, ik sta hier, wij staan hier als Nederlanders, niet als Nederlanders, maar als voorzitter van de Europese Unie en dat betekent dat het onze verantwoordelijkheid is om zover mogelijk te komen met het bereiken van overeenstemming in de Raad als het gaat om tenminste de principes en de uitgangspunten voor de volgende meerjarenbegroting aan het einde van dit jaar.
Daarbij hebben wij - en ik neem graag deze gelegenheid, omdat in reactie op de opmerkingen te zeggen - als voorzitterschap juist gekozen voor een benadering die weggaat van het welles-nietes over de 1%, die gaat naar de inhoudelijke discussie: waar zitten onze prioriteiten en dus ook, zeg ik erbij, waar zitten de posterioriteiten? Wij hopen op deze manier met de zogenaamde bouwstenenbenadering, de benadering, een open inhoudelijke discussie te krijgen, eigenlijk precies zoals, Voorzitter, in mijn ogen hier vandaag met uw Parlement al een begin is gemaakt. 
Schreyer,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik heb slechts een paar opmerkingen ten aanzien van deze discussie. Ik wend mij allereerst tot de voorlaatste spreker. Ik verzoek u er nota van te nemen dat onze externe accountant geen bedrijf is maar een onafhankelijke, autonome, Europese instelling: de Rekenkamer. Elk jaar controleert de Rekenkamer de boeken, de begrotingsrekening en de vermogensrekening en elk jaar komt zij tot de conclusie dat de betrouwbaar zijn. Zij maakt weliswaar opmerkingen maar dat is het algehele resultaat. Voorts wijst de Rekenkamer met name erop dat de rekeningen in overeenstemming zijn met de Europese regels. Wat betreft de uitvoering van de begroting - die in principe ook verband houdt met de - wil ik erop wijzen dat het Parlement en de Raad elke week de uitvoeringscijfers betreffende de Europese begroting ontvangen.
Er is in de lidstaten geen enkel parlement dat zó goed op de hoogte wordt gehouden. Natuurlijk heb ik deze situatie mede ingevoerd omdat u voor het begrotingsoverleg moet weten wat de stand van zaken is bij de tenuitvoerlegging van de verschillende programma’s, teneinde een geïnformeerd besluit te kunnen nemen over de aanpak voor volgend jaar. Uit de cijfers leiden wij af dat het uitvoeringspercentage van de uitgaven in het kader van de structuurfondsen dit jaar zeer fors gestegen is. Dat is niet enkel te danken aan de eerste voorschotten die wij aan de nieuwe lidstaten hebben betaald, maar ook aan de betalingen aan de oude lidstaten voor de programma’s over de periode 2000-2006. Daarom moet er op dit punt nogmaals uitgebreid overleg worden gepleegd met de Raad, want het heeft domweg geen zin te weinig middelen in de begroting op te nemen om later een aanvullende begroting te presenteren.
Mijnheer Mulder, u hebt mij concreet gevraagd wanneer de resultaten van de proefprojecten en de voorbereidende acties worden medegedeeld aan de Begrotingscommissie. Wij hopen dat het rond de vijftiende zal lukken, maar we wachten nog op informatie van een groot aantal directoraten-generaal. Het zal in ieder geval niet later worden dan twintig september.
Ik denk dat we een zeer levendig debat hebben gevoerd over de begroting 2005. Namens de Commissie wil ik u daarvoor bedanken. Ik denk ook dat wij er goed aan hebben gedaan een dergelijke toegewijd debat te voeren, omdat vele burgers heel benieuwd zijn naar de eerste begroting voor de uitgebreide Unie, naar de door een uitgebreide Unie besloten begroting. 
De Voorzitter.
   - Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is het debat over de juridische bescherming van ontwerpen en modellen. 
Bolkestein,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik kan u en het Parlement tot mijn grote vreugde mededelen dat de Commissie vandaag een voorstel heeft goedgekeurd dat de nationale stelsels voor de bescherming van ontwerpen zodanig wijzigt dat de secundaire markt in reserveonderdelen voor reparatiedoeleinden wordt geliberaliseerd.
Na een positief advies van dit Parlement over de liberalisering heeft de Commissie eerder al, namelijk in 1996, geprobeerd deze markt te harmoniseren en liberaliseren. De lidstaten konden zich toen echter niet vinden in de visie van zowel de Commissie als dit Parlement. Daarom hebben zij de Commissie gevraagd om later nog eens op dit onderwerp terug te komen, en dat hebben we nu dus gedaan.
Met het voorstel, dat met name van belang is voor de automarkt, wordt beoogd bepaalde barrières binnen de interne markt te slechten die tot nu toe nog overeind waren. Het voorstel moet concurrentie mogelijk maken tussen onafhankelijke fabrikanten van onderdelen op de gehele markt binnen de EU. Daarbij gaat het om zichtbare, zogeheten reserveonderdelen, zoals motorkappen, bumpers, deuren, lampen, voorruiten en spatborden. Dergelijke onderdelen moeten hetzelfde zijn als de reserveonderdelen die worden geproduceerd door de fabrikant, dat wil zeggen, zij moeten er identiek uitzien. Deze markt heeft een potentiële waarde van miljarden euro’s. De meningen over het exacte bedrag lopen uiteen. De fabrikanten zelf schatten de waarde op 2,5 miljard per jaar, anderen houden het op 10 miljard.
Dit voorstel heeft geen gevolgen voor onzichtbare onderdelen - bijvoorbeeld motor- of mechanische onderdelen - of voor onderdelen van nieuwe voertuigen. Het heeft dus geen gevolgen voor de primaire markt. We hebben het hier uitsluitend over de reparatiemarkt. Daarom zal maximaal slechts 25 procent van de gehele markt voor reserveonderdelen hiervan een weerslag ondervinden. Het voorstel levert echter wel aanzienlijke voordelen op voor dat deel van de markt. Ten eerste krijgen de consumenten meer keuzevrijheid en meer waar voor hun geld wanneer zij reserveonderdelen aanschaffen. De Commissie schat dat reserveonderdelen in lidstaten waar ontwerpen beschermd zijn 6 à 10 procent duurder zijn. Mensen hebben recht op waar voor hun geld gedurende de gehele levensduur van een voertuig en dit voorstel draagt daaraan bij.
Ten tweede zou liberalisering, wat de werkgelegenheid betreft, een positief netto-effect moeten hebben op het aantal banen in de EU, doordat met name kleine en middelgrote ondernemingen hiervan kunnen profiteren. Er zullen door de groei van de markt zowel in de productie als in de distributie van reserveonderdelen, nieuwe banen ontstaan. Onderdelenfabrikanten uit de EU zullen in de Europese Unie onderdelen kunnen produceren voor import- en exportmarkten. Autofabrikanten uit Japan of andere derde landen die in de Europese Unie auto’s produceren of verkopen zullen producenten uit de EU niet langer van deze markt kunnen weren.
Ten derde zal het concurrentievermogen van Europa hiervan profiteren. Het gebrek aan geharmoniseerde regelgeving vormt immers een belasting voor bedrijven. Onafhankelijke onderdelenfabrikanten worden in veel lidstaten nog steeds uit de markt van de zichtbare reserveonderdelen gedrukt. Bovendien voorziet het voorstel erin dat autofabrikanten de volledige en exclusieve rechten behouden op het gebruik van ontwerpen voor de productie en verkoop van nieuwe voertuigen. Dat moet voldoende zijn om hen te compenseren voor hun investeringen in het ontwerp en om de innovatie krachtig te blijven stimuleren.
Ten vierde, en tot slot, een opmerking over de veiligheid. De liberalisering van de bescherming van ontwerpen voor reserveonderdelen voor auto’s heeft geen gevolgen voor de veiligheid. De bescherming van ontwerpen heeft uitsluitend betrekking op de uiterlijke verschijning van producten. Het voorstel heeft dus geen gevolgen voor de veiligheid of de kwaliteit van reserveonderdelen. Bovendien zijn de veiligheidsnormen vastgelegd in andere communautaire en nationale wetten. Daarin zijn objectieve minimumnormen vastgelegd voor alle reserveonderdelen. Alle producenten dienen aan deze veiligheidseisen te blijven voldoen. De Commissie zal, los van de goedkeuring van dit voorstel vandaag, een studie uitvoeren om te waarborgen dat alle veiligheidskwesties in de desbetreffende richtlijnen aan de orde komen.
Zoals de afgevaardigden ongetwijfeld weten, is het voorstel onderwerp geweest van een intensieve lobby van de autofabrikanten, die nu op het punt staan al hun pijlen te richten op de leden van dit Parlement. Hun campagne was een klassiek voorbeeld van de manier waarop een minderheid met bekrompen gevestigde belangen, namelijk een handjevol grote autofabrikanten met enorme financiële middelen, de algemenere belangen van een meerderheid, namelijk van autobezitters in heel Europa, probeerde te ondermijnen.
Ik wil de leden van dit Parlement oproepen de rug recht te houden, zoals ook de Commissie heeft gedaan. In het voorstel van de Commissie wordt immers een goed evenwicht gevonden. Daar waar relevant worden de voordelen van de bescherming van ontwerpen gehandhaafd, te weten op de primaire markt voor nieuwe auto’s, maar tevens wordt gewaarborgd dat goederen binnen de gehele Europese Unie vrij op de markt gebracht kunnen worden en de concurrentie niet verstoord wordt door onverdedigbare monopolies. 
Harbour (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, als coördinator van de PPE-DE-Fractie voor de interne markt en consumentenzaken, ben ik verheugd over de weg die de Commissie nu is ingeslagen om een einde te maken aan deze anomalie binnen de interne markt. Door deze anomalie wordt de markt op dit moment overduidelijk op zeer onbevredigende wijze verdeeld.
Wij zien het voorstel van de Commissie met grote belangstelling tegemoet. Daarnaast heeft de Commissie ons tot mijn genoegen verzekerd wel te beseffen dat er nog meer kwesties spelen op het gebied van de consumentenbescherming, in het bijzonder in verband met de veiligheid. Daar moet naar worden gekeken. Als rapporteur voor advies van onze commissie inzake de eisen op het gebied van de bescherming van voetgangers bij botsingen met motorvoertuigen, waaraan dit Parlement veel tijd heeft besteed, moet ik zeggen dat de wereld sinds 1996 niet heeft stilgestaan als het gaat om de belangrijke bijdrage die zichtbare onderdelen kunnen leveren aan de bescherming van voetgangers. We moeten er zeker van kunnen zijn dat onafhankelijke fabrikanten geen onderdelen, zoals motorkappen of bumpers, kunnen leveren die in strijd zijn met de door dit Parlement vastgestelde normen voor de bescherming van voetgangers. Dat is een belangrijke kwestie met het oog op de algehele voordelen voor de consument en de harmonisatie die met dit voorstel gepaard gaat.
Ten tweede wil ik de commissaris vragen of hij kan bevestigen dat ons een volledige economische effectbeoordeling van dit voorstel zal worden voorgelegd. Ik was namelijk enigszins verrast over zijn opvatting dat de markt voor dit soort onderdelen een groeimarkt is. Aangezien bij alle doelstellingen - die wij wederom in dit Parlement zullen bekijken - wordt gesuggereerd dat het aantal slachtoffers van auto-ongelukken de komende tien jaar aanzienlijk teruggebracht dient te worden, denk ik dat de markt in reparatieonderdelen voor schade door ongevallen, waar we het hier toch over hebben, eerder zal krimpen dan groeien. Ik zou de commissaris dan ook willen vragen waarom hij in dit waardevolle voorstel de indruk wekt dat de marktgroei een drijvende kracht achter het voorstel zal zijn.
Voor mij wordt met dit voorstel afgerekend met een anomalie binnen de markt, maar ik wil er wel voor zorgen dat het bereiken van dit doel niet ten koste gaat van de verkeersveiligheid. Ik wil dat deze complexe regeling gerechtvaardigd is door de reële economische voordelen die ze oplevert voor zowel de Europese economie als de consument. 
Bolkestein,
   . - Het doet mij genoegen de vraag van de heer Harbour te mogen beantwoorden. Ik zal eerst ingaan op de kwestie van de veiligheid. In landen met een geliberaliseerde reparatiemarkt, zoals het Verenigd Koninkrijk, Spanje, Italië en Nederland, zijn er geen schadegevallen bekend die het gevolg waren van het feit dat bepaalde reserveonderdelen waren geleverd door derde partijen. De staat van dienst op het gebied van de verkeersveiligheid is op geliberaliseerde markten net zo goed - of, zo u wilt, net zo slecht - als elders, of in ieder geval niet anders dan de staat van dienst op markten met beschermde ontwerpen.
Ten tweede zijn er, geloof het of niet, negentig richtlijnen die betrekking hebben op de veiligheid van voetgangers en die gelden voor alle auto’s en auto-onderdelen, en dus ook voor onderdelen die geleverd zijn door derde partijen.
Het derde punt is dat het voorstel gekoppeld is aan een zogenaamde “uitgebreide effectbeoordeling” van vijftig bladzijden dik, waarin de veiligheid centraal staat. Ik kan de leden van dit Parlement, en de heer Harbour in het bijzonder, ervan verzekeren dat het een buitengewoon grondige effectbeoordeling is. Hij en de andere leden van het Parlement die hier belangstelling voor hebben, zullen deze effectbeoordeling samen met het voorstel ontvangen. In de uitgebreide effectbeoordeling wordt de kwestie zeer uitvoerig behandeld, maar om niet alleen hier maar ook in de Commissie bestaande angsten en ongerustheid weg te nemen, heb ik reeds gezegd dat ik, nu het voorstel is goedgekeurd, erop zal toezien dat er nog een studie zal worden uitgevoerd naar de veiligheidsaspecten. Dan kunnen wij er allemaal verzekerd van zijn dat deze zaak goed is bekeken. De uitgebreide effectbeoordeling is een zeer grondig stuk. Ik heb uitvoerig overleg gevoerd met de belanghebbenden, met name binnen de automobielindustrie zelf. De leden van dit Parlement zullen de uitgebreide effectbeoordeling zelf kunnen lezen en zich hierover een mening kunnen vormen. Ik kijk uit naar de bespreking van dit voorstel in het Parlement, hoewel ik daar persoonlijk niet meer aan zal deelnemen, aangezien ik dan vervangen zal zijn door mijn opvolger, Charlie McCreevy uit Ierland. 
Rübig (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, dames en heren, om te beginnen wil ik de Commissie feliciteren met haar initiatief. Daarmee is zij mijns inziens op de goede weg. We weten allemaal dat het beginsel van wederzijdse erkenning, via het gebruik van normen en standaarden, efficiëntie en concurrentie in de hand werkt. Dat geldt vooral ook voor reserveonderdelen. Overal waar het CE-keurmerk wordt of moet worden gebruikt, kan de consument erop vertrouwen dat de wettelijke voorschriften worden nageleefd. Van cruciaal belang daarbij is de certificering van keuringsbureaus, van de bureaus die controleren of de voorschriften daadwerkelijk zijn nageleefd. Het zou goed zijn - en in de Commissie wordt hierover thans zeer verschillend gedacht - als er vrijwillige keurmerken werden ingevoerd, zoals het GS-merk () in Duitsland. Hier is sprake van een eigen markt waarbij de consument aan een extra keurmerk kan aflezen dat een erkend keuringsbureau zich met de desbetreffende thematiek heeft beziggehouden. Aan de hand van dit keurmerk ziet hij dat hij er een zeer betrouwbaar product kan kopen.
Ik ben benieuwd hoe de Commissie hierover denkt. 
Bolkestein,
   . - Mijnheer de Voorzitter, wie zal ten eerste controle of toezicht uitoefenen op de automarkt en op de door derden geproduceerde reserveonderdelen? Zoals ik reeds gezegd heb zijn er negentig richtlijnen voor de veiligheid van auto’s en deze richtlijnen worden gehandhaafd, zo u wilt, door de lidstaten. Hetzelfde zal derhalve gelden voor de door derden geproduceerde reserveonderdelen. Op die motorvoertuigen en die onderdelen zal eveneens toezicht worden gehouden door de lidstaten. We kunnen dus gerust zijn wat dat betreft.
Ten tweede - en dit is iets dat ik gisternacht pas in de richtlijn heb gezet - beseffen we dat consumenten adequaat geïnformeerd moeten worden. Daarom moet de koper, indien de reserveonderdelen niet geproduceerd zijn door de oorspronkelijke fabrikant van de auto maar door een derde, daarop worden gewezen. De consument moet dus duidelijk worden gemaakt dat wat hij koopt afkomstig is uit een andere fabriek, zodat hij vervolgens kan besluiten of hij dat bepaalde reserveonderdeel wel wil, of dat hij misschien liever een origineel onderdeel koopt, ook al is dat misschien iets duurder. 
Duin (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissaris, even een opmerking vooraf: ik ben er niet gelukkig mee dat de huidige Commissie op de valreep nog een besluit neemt over een dermate belangrijk onderwerp. Dat had u beter aan de nieuwe Commissie kunnen overlaten, waarbij een inhoudelijke accentverschuiving dan wellicht geen kwaad had gekund.
U motiveert het besluit met de verwachting dat er een nieuwe markt zal ontstaan, die mogelijk nieuwe arbeidsplaatsen zal genereren. Voorts sprak u in een ander verband over effectbeoordeling.
Ik wil u vragen of er voor dat scheppen van arbeidsplaatsen ook een effectbeoordeling is verricht. Zal het aantal arbeidsplaatsen in de desbetreffende bedrijfstakken niet eerder afnemen als gevolg van de huidige, ideologisch gemotiveerde liberalisering op dit vlak? En zullendoor deze richtlijn geen arbeidsplaatsen uit de Europese Unie worden overgeheveld naar niet-Europese landen? 
Bolkestein,
   . - Mijnheer de Voorzitter, over de eerste vraag, of deze Commissie dit onderwerp aan de volgende Commissie had moeten overlaten, wil ik zeggen dat deze hele kwestie teruggaat tot 1998, toen er een richtlijn werd aangenomen over de bescherming van ontwerpen. Op dat moment kon geen overeenstemming bereikt worden over de kwestie van de reserveonderdelen voor auto’s en werd de zaak opgeschort. Er werd echter wel overeengekomen dat een wijziging in de wetgeving in de richting van liberalisering moest gaan. Dat is precies wat we vandaag hebben gedaan.
Ten tweede wist mijn collega, de heer Monti, de Commissie en anderen in 2002 te overtuigen van de noodzaak de distributie van auto’s te liberaliseren, hetgeen groepsvrijstelling genoemd wordt. Aldus geschiedde, en dit voorstel hangt op logische wijze samen met zijn in 2002 goedgekeurde voorstel. Daarom was het ook van essentieel belang dat deze Commissie dit onderwerp nog zou afhandelen, aangezien het, zoals ik zei, samenhangt met zijn voorstel. Ik heb er dan ook op aangedrongen dat deze Commissie het nog zou behandelen. Bovendien denk ik dat de afgevaardigde die zojuist het woord voerde het met mij eens zal zijn dat het geen pas geeft als deze Commissie - ook al loopt haar mandaat binnen zes weken af - moeilijke besluiten zou doorschuiven naar de volgende Commissie. We worden immers betaald voor het nemen van besluiten, ook al zijn die soms moeilijk, en dat is onze taak.
Het tweede punt heeft te maken met de werkgelegenheid. Op dit moment halen autofabrikanten reserveonderdelen van buiten de Europese Unie. Zij kopen motorkappen, koplampen en achterruiten in landen als Turkije, Brazilië en Korea. De autofabrikanten hebben, met andere woorden, op dit moment de banen reeds verplaats naar die landen. Wanneer we de markt voor reparaties en de secundaire markt voor reserveonderdelen openen, is het meer dan waarschijnlijk dat de banen die op die wijze gecreëerd worden door kleine en middelgrote ondernemingen - die, daarover zijn we het allemaal eens, zeer belangrijk zijn voor de industrie in het algemeen en voor die van Duitsland in het bijzonder - ruimschoots het banenverlies zullen compenseren dat ontstaan is doordat autofabrikanten de productie van hun componenten, van hun reserveonderdelen, hebben uitbesteed aan leveranciers van buiten de Europese Unie. Hoewel het moeilijk is met harde feiten te komen, heb ik er alle vertrouwen in dat het nettoresultaat voor de werkgelegenheid positief zal zijn, aangezien ik verwacht dat deze kleine en middelgrote ondernemingen zeer succesvol zullen worden op de secundaire markt voor reserveonderdelen. 
De Voorzitter.
   - Het debat is gesloten. 

De Voorzitter.
   - Aan de orde is het vragenuur (B6-0007/2004). Wij behandelen een reeks vragen aan de Commissie.
De Voorzitter. -
In antwoord op een verzoek van meer dan 100 leden van het Europees Parlement uit alle huidige 15 lidstaten heeft de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) onlangs toegezegd te zullen komen met aanbevelingen voor het verbeteren van de nauwkeurigheid van nationale statistieken betreffende plotseling onverklaard sterven van jonge mensen.
Deskundigen in geheel Europa betreuren het feit dat deze sterfgevallen worden geregistreerd en gecodeerd als het gevolg van oorzaken die soms vaag en onjuist zijn. Dientengevolge is het moeilijk een accuraat beeld te krijgen van de werkelijke omvang van het probleem.
Kan de Commissie nadere uitleg verschaffen over de bestaande mogelijkheden voor Eurostat om bij te dragen tot de werkzaamheden van de WHO, met name op het gebied van scholing voor lijkschouwers en pathologen-anatomen gericht op het vastleggen van gevallen van plotseling onverklaard sterven ten behoeve van de statistiek? 
Almunia,
   .- Mevrouw de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk, maar het is de eerste keer dat ik als Commissaris het woord voer in het Parlement en ik ben nog niet helemaal vertrouwd met de procedures.
In antwoord op uw vraag kan ik u zeggen, mevrouw McAvan, dat de huidige activiteiten van Eurostat bijdragen aan de werkzaamheden van de Wereldgezondsheidsorganisatie, met name in het kader van het communautair statistisch programma 2003-2007. Wat betreft de statistieken op het gebied van de volksgezondheid kan ik u meedelen dat Eurostat elk jaar gegevens verzamelt, verifieert en publiceert over doodsoorzaken in de lidstaten van de Europese Unie, de kandidaat-landen en de landen van de Europese Vrijhandelsassociatie, op zowel nationaal als regionaal niveau. De informatie wordt verzameld in samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie. Uiteraard wordt deze organisatie op gezette tijden ingelicht over de activiteiten die Eurostat ten uitvoer legt op het gebied van de volksgezondheid en wordt zij uitgenodigd voor de vergaderingen die op dit thema betrekking hebben.
In de statistieken over doodsoorzaken moeten echter nog enkele belangrijke verbeteringen worden aangebracht, met name op het gebied van de kwaliteit en de vergelijkbaarheid van de gegevens. Deze punten worden onder meer uitstekend behandeld in het verslag . Daarin wordt aandacht besteed aan een reeks oorzaken, en met name ook aan kwesties die verband houden met de overlijdensverklaring, met inbegrip van de nauwkeurigheid van de gegevens betreffende het plotseling onverklaard sterven van jonge mensen.
Wij hebben in nauwe samenwerking met de lidstaten en de Wereldgezondheidsorganisatie maatregelen genomen om de kwaliteit van de statistieken te verbeteren. Doel is de lidstaten uit te rusten met betere opleidingsinstrumenten. Voor artsen die overlijdensverklaringen opmaken - en voor studenten geneeskunde - hebben wij samen met de lidstaten een communautair opleidingsprogramma voor het vaststellen van doodsoorzaken ontwikkeld.
Behalve de initiatieven ter bevordering van het certificatieproces worden er nog andere acties ondernomen om de kwaliteit te verbeteren, bijvoorbeeld de geautomatiseerde codificatie in de lidstaten. 
McAvan (PSE ).
   - Heel hartelijk bedankt voor uw antwoord en voor de informatie over het werk van Eurostat. Het verzamelen van informatie lijkt misschien een bijzonder droog onderwerp, maar het probleem is op dit moment dat er zonder dergelijke informatie geen gedegen onderzoek kan plaatsvinden naar de vraag hoe mensen, met name jonge mensen, zeer plotseling kunnen sterven. Het gevolg hiervan is dat er geen onderzoek naar wordt gedaan. In het geval van wiegendood hebben we twintig jaar geleden de classificatie gewijzigd en vervolgens werd er meer onderzoek naar dit onderwerp gedaan. Mijn aanvullende vraag is dan ook veeleer een verzoek aan de Commissie - aan degene die verantwoordelijk is voor Eurostat - namelijk dat de kwestie van plotseling onverklaard sterven aan bod komt als onderdeel van de scholing van degenen die de doodsoorzaak vaststellen. Op het moment vullen mensen bijvoorbeeld vaak hartfalen als doodsoorzaak in en dan is niet duidelijk dat de doodsoorzaak in feite geheel en al onverklaarbaar is. Het is zeer belangrijk dat er tijdens de opleiding aandacht geschonken wordt aan deze specifieke kwestie.
Ik zou u ook willen vragen Eurostat te verzoeken de leden van het Europees Parlement op dit gebied op de hoogte te houden. De WHO zal tijdens haar vergadering in oktober haar richtsnoeren herzien. Ik hoop dat we, door samenwerking met de WHO, op de hoogte zullen worden gehouden van de wijzigingen die worden doorgevoerd en dat we verbeteringen zullen zien met betrekking tot het soort classificatie, die wellicht zullen leiden tot beter onderzoek en het voorkomen van deze onverklaarbare sterfgevallen. 
Almunia,
   - De verantwoordelijkheid voor het correct classificeren van de elementen die in acht moeten worden genomen bij het opmaken van de overlijdensverklaring en het doorgeven van informatie over doodsoorzaken aan de statistische diensten berust bij de Wereldgezondheidsorganisatie, waarmee wij - zoals ik al in mijn eerste antwoord zei - intens samenwerken.
Eurostat - het statistisch bureau dat onder mijn verantwoordelijkheid als commissaris valt - heeft er alle belang bij zo nauwkeurig mogelijke informatie over doodsoorzaken te ontvangen. Het is echter niet bevoegd om de huidige rubrieken te wijzigen. In de studie die ik hier zonet heb genoemd, wordt gezegd dat de classificatie voor verbetering vatbaar is, aangezien sommige rubrieken verwarring scheppen. De verantwoordelijkheid daarvoor ligt echter niet bij Eurostat, maar bij de Wereldgezondheidsorganisatie. Eurostat is wel bevoegd om bij te dragen aan de opleiding van personen die de overlijdensverklaringen opmaken, en dat doet het ook. In verband hiermee heeft Eurostat een informatiepakket samengesteld dat drie essentiële elementen omvat: een genormaliseerde overlijdensverklaring op Europees niveau, een webpagina die dienst doet als on line opleidingsinstrument voor beroepsmensen die belast zijn met het vaststellen van doodsoorzaken en gedrukte informatie die ook beschikbaar is op internet in de vorm van een brochure in pdf-formaat. Daarin wordt uitvoerig beschreven aan welke voorwaarden de gegevens moeten voldoen en op welke manier de meest nauwkeurige informatie kan worden verzameld, zodat de gebruiker deze informatie ten volle kan benutten voor de doeleinden die u hier zelf hebt genoemd en die wij allen onderschrijven.
Zoals u ziet, wordt er op dit vlak druk gewerkt. De inspanningen op scholingsgebied worden voortgezet, in samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie. Wij kunnen ons echter niet zomaar de bevoegdheid aanmeten om de rubrieken te wijzigen die mogelijkerwijs tot verwarring leiden. 
De Voorzitter. -
Tijdens de Olympische spelen van Athene is gebleken dat het gebruik van doping door atleten een enorm en onrustwekkend probleem vormt.
De sport is volledig gecommercialiseerd, de Olympische spelen zijn omgevormd tot een gelegenheid voor de internationale sponsors en dopingproducerende farmaceutische bedrijven om ongebreideld hun gang te gaan. Het zijn de multinationals die zorgen voor de Olympische records en het huidige model van de superatleet creëren, en er is een kloof gegroeid tussen de sport en de hedendaagse behoeften aan massasport. Dit alles ligt aan de basis van dit ernstige probleem, dat steeds reusachtigere proporties aanneemt.
Welke concrete maatregelen denkt de Commissie te nemen voor de radicale aanpak van het dopingprobleem, de oorzaken ervan en de netwerken die het in de hand werken, en voor de ontwikkeling en de subsidiëring van de massasport? 
Reding,
   . - Mevrouw de Voorzitter, ik deel de zorg van de geachte afgevaardigde, want doping is dodelijk voor de sport. Het is echter van belang te weten dat op het gebied van dopingbestrijding onze communautaire bevoegdheden slechts van subsidiaire aard zijn. De Commissie kan dus kan dus niet meer doen dan de door sportorganisaties en lidstaten ondernomen acties aanvullen en versterken.
Desondanks zijn wij tot actie overgegaan. In 1999 heeft de Commissie een plan voor de bijdrage van de Gemeenschap aan de dopingbestrijding aangenomen en mogelijkheden geschetst voor deze strijd. Hierbij dient vermeld te worden dat het Europees Parlement de Commissie volledig gesteund heeft, terwijl er geen - of nagenoeg geen - reactie van de kant van de Raad is gekomen. Toch hebben wij concrete acties ontplooid voor de dopingbestrijding, in de vorm van analysen bijvoorbeeld naar de situatie van de jongeren in sportzalen - die rampzalig is -, naar de achterliggende sociaal-economische factoren van dopinggebruik en naar de acties die ondernomen kunnen worden om jongeren ervoor te behoeden. Daarnaast hebben we de lidstaten geholpen om, samen met de sportwereld en de sportfederaties, het Mondiaal Antidopingagentschap (WADA) op te zetten. Onze concrete bijdrage aan dit agentschap bestond in het opleiden van dopingcontroleurs die de sporters moeten controleren.
Ook in het kader van gezondheidsprogramma’s zijn acties ondernomen om lidstaten ertoe aan te zetten maatregelen te nemen op het gebied van preventie van drugsgebruik en -misbruik onder jongeren. Uiteraard is preventie uitermate belangrijk, en wat dat aangaat zou ik u erop willen wijzen dat 2004 is uitgeroepen tot “Europees jaar van opvoeding door sport”. Gedurende dit hele jaar zijn, in samenwerking met scholen, sportfederaties en lokale en regionale overheden, duizenden projecten opgezet om jongeren bewust te maken van de gevaren van doping en hen aan te moedigen de beginselen van in de sportpraktijk te respecteren.
Het is echter wel duidelijk dat zolang er geen heldere en nauw omschreven rechtsgrondslag bestaat, wij niet méér kunnen doen. We hebben nochtans gewerkt aan het opstellen van een rechtsgrondslag. Vanaf mijn benoeming in 1999 tot commissaris voor sport heb ik geregeld informele Sportraden bijeengeroepen - een formele Raad was niet mogelijk -, om de ministers te bewegen tot medewerking. Bovendien heb ik geregeld de Europese sportfederaties bijeengeroepen om hen aan te sporen gezamenlijk de dopingepidemie te bestrijden. Tot slot heeft de Conventie al dit werk erkend door ons steun te verlenen en een voorstel te doen voor een artikel in het Grondwettelijk Verdrag, waarin wordt bepaald dat het optreden van de Unie er met name op gericht moet zijn de lichamelijke en morele integriteit van jongeren, en in het bijzonder van jonge sporters, te beschermen. Als het Verdrag eenmaal is aangenomen zullen we over een daadwerkelijke rechtsgrondslag beschikken. Dan zullen er formele bijeenkomsten van de voor sport bevoegde ministers kunnen plaatsvinden en concrete acties in die richting kunnen worden ondernomen. Wij wachten dus met ongeduld op het nieuwe Verdrag. 
Pafilis (GUE/NGL ).
   - De situatie is er met de genoemde maatregelen niet beter op geworden maar slechter. De werkelijke oorzaak van het grote dopingprobleem is immers gelegen in de commercialisering van de sport. Als sport een bedrijf wordt, zal het doel van dat bedrijf en zijn sponsors een zo hoog mogelijke winst zijn, en dus zal de sportbeoefenaar ten koste van alles en met alle mogelijke middelen moeten winnen. Door de commercialisering wordt ook de eigenlijke aard van de sport aangetast. Het bestaan van beroepssport ondermijnt elke morele grondslag van amateurssport en vergiftigt deze. Sport is een openbaar en sociaal goed en mag niet worden onderworpen aan de logica van de particuliere winst.
Ik wilde u dan ook vragen of u van plan bent maatregelen te nemen om ervoor te zorgen dat de sport een waarachtig sociaal goed wordt en zich kan onttrekken aan de logica van de winst en de sponsors. Bent u bereid de navelstreng tussen sport en ondernemingsactiviteiten door te knippen? Dat is namelijk de grote vraag. 
Reding,
   . - Mevrouw de Voorzitter, ik zal proberen een vraag te destilleren uit een verklaring, en ik zal zeggen dat ik het eens ben met de geachte afgevaardigde dat doping een plaag is.
Ik ben het daarentegen niet eens met twee dingen die hij beweert. Ten eerste betoogt hij dat er een duidelijk onderscheid is tussen amateursport en beroepssport. Helaas is uit onze onderzoeken gebleken dat de amateursport eveneens met dit fenomeen te kampen heeft. Wij moeten dan ook niet alleen het dopinggebruik bij profsporters bestrijden, maar ook bij amateurs. We moeten ons toeleggen op de volksgezondheid, aangezien het gebruik van doping een heus volksgezondheidsprobleem aan het worden is.
Ten tweede heeft de geachte afgevaardigde beweerd dat ondanks alle getroffen maatregelen de situatie niet verbeterd maar juist verslechterd is. Dat bestrijd ik, en mijn antwoord is heel eenvoudig: zolang het bestaan van dopinggebruik en de noodzaak van controles worden miskend, zolang zullen de overtreders zich geen zorgen maken. Nu alom wordt toegegeven dat dopinggebruik overal voorkomt en we controles hebben ingesteld samen met het IOC en het WADA (het mondiaal Antidopingagentschap), worden degenen die doping gebruiken uiteraard betrapt. Dat is een goede zaak, want hoe meer gebruikers we betrappen, des te minder mensen zullen het risico van dopinggebruik nemen, en des te sterker geven we een positief signaal af dat doping niet kán en dat er op dit moment een werkelijk zeer, zeer hevige strijd wordt gevoerd tegen deze voor de sport dodelijke plaag. 
Kauppi (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, de Commissie heeft in het kader van het Europees Jaar van opvoeding door sport zeer verdienstelijk werk verricht. Er zijn verscheidene projecten in gang gezet, die vooral betrekking hebben op de opvoeding en scholing van de jeugd. De door de Conventie voorgestelde nieuwe rechtsgrondslag voor sport is nu eveneens aan het onderwijsbeleid gekoppeld.
Wat brengt het nieuwe Grondwettelijk Verdrag concreet voor nieuws in de strijd tegen doping? Welke projecten zou de Commissie kunnen voorstellen en afhandelen die het huidige Grondwettelijk Verdrag nu niet mogelijk maakt? Kunt u enkele voorbeelden geven? 
Reding,
   . - Mevrouw de Voorzitter, ik heb zojuist uiteengezet dat we het Europees jaar van opvoeding door sport hebben uitgeroepen omdat we niet een Europees jaar van de sport konden uitroepen zonder rechtsgrondslag om dit te financieren. Ik heb het probleem dus moeten verplaatsen door het onderwijs als rechtsgrondslag te nemen, opdat we zo een concrete actie konden ondernemen op het gebied van sport en het beschermen van jonge sporters.
Wat kunnen we doen wanneer het Verdrag van kracht is geworden? Welnu, dan kunnen we onze acties direct op de sport richten. Allereerst komt er een Raad van sportministers die de bevoegdheid zal hebben om in overleg met de Commissie voorstellen te doen. De Commissie zelf zal actieprogramma’s kunnen voorstellen - die dan uiteraard gefinancierd worden door de Europese Unie - om sportfederaties, regeringen, opvoeders en clubs te helpen het nemen van de juiste maatregelen. Het wordt dan dus volledig anders. Ik heb nu de indruk dat alles wat we tot nu toe gedaan hebben in het teken stond van de voorbereiding van dit nieuwe Verdrag. Als we echter een degelijker en zichtbaarder beleid willen kunnen voeren, moeten we echt een rechtsgrondslag hebben. Binnen onze mogelijkheden hebben we tot op heden het maximale gedaan, en zelfs meer dan dat. 
Papadimoulis (GUE/NGL ).
   - Mevrouw de Commissaris, ik heb aandachtig geluisterd naar uw eerste antwoord. U zei dat weliswaar bepaalde stappen zijn gezet maar de rechtsgrondslag niet toelaat meer te doen. Ik heb nu een concrete vraag: de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid van het Europees Parlement heeft de Commissie gevraagd een richtlijn in te dienen ter toepassing van artikel 152 van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap. Is de Commissie van plan een dergelijke communautaire richtlijn in te dienen, ook indien dat tweeëneenhalf jaar zou duren? 
Reding,
   . - Mevrouw de Voorzitter, ik kan hier helaas niet meer over zeggen dan ik al gedaan heb. Het ontbreekt ons op dit terrein aan een rechtsgrondslag, en daarom kunnen we geen enkele harmonisatie doorvoeren noch een richtlijn presenteren van die strekking.
Overigens zou ik erop willen wijzen dat, zelfs wanneer het nieuwe Verdrag is aangenomen, we ons moeten beperken tot het aanvullen van het optreden van de lidstaten op dit gebied. Ik zou dan ook de aandacht van de geachte afgevaardigde willen vestigen op het feit dat we over jurisprudentie beschikken van het Hof van Justitie. Het Hof heeft in meerdere arresten op dit gebied de nadruk gelegd op de verantwoordelijkheid en de autonomie van de Europese sportfederaties, zolang deze federaties zich houden aan het communautaire basisrecht.
Het zou mij een groot genoegen zijn als we in de toekomst meer mogelijkheden zouden krijgen om actie te ondernemen. Bovendien zou ik, wat bijvoorbeeld het bestrijden van de criminaliteit op de sportvloer betreft, het Parlement in herinnering willen brengen dat de Commissie en het Spaanse voorzitterschap in Spanje een seminar hebben georganiseerd waarbij voor de allereerste keer dopingbestrijders en leidinggevenden van de grenspolitie- en douanediensten om de tafel zijn gaan zitten. Het is een uiterst complex probleem; het is een probleem dat verband houdt met de interne veiligheid, met de etikettering van medicijnen, met sport en bescherming van jongeren en met de volksgezondheid. Al die elementen moeten worden samengebracht om concreet te kunnen optreden. Maar zoals gezegd hebben wij, behalve wat de etikettering van medicijnen betreft, geen enkele rechtsgrondslag om te harmoniseren en grote vorderingen te maken, hoewel we dat wel zouden moeten doen. Feitelijk was hetgeen we geprobeerd hebben te doen door acties te coördineren en ons morele overwicht op dit gebied uit te buiten, zelfs meer dan we eigenlijk konden doen. We zijn zelfs ons boekje te buiten gegaan. Ik meende echter dat ik juist heb gehandeld - en dat meen ik nog steeds - door deze actie tot dopingbestrijding te ontplooien. Dit is de enige actie die onze jeugd beschermt en de enige die de sport haar waardigheid teruggeeft. 
De Voorzitter. -
In juli 2004 heeft de Europese Commissie ingestemd met een periode van 10 jaar, gedurende welke de import en het op de markt brengen van genetisch gemodificeerde maïs (NK 603) zal zijn toegestaan. Het Amerikaanse concern Monsanto had daarom gevraagd.
Deze maïs is voorlopig bestemd als veevoeder en voor industriële doeleinden. De Commissie heeft echter reeds medegedeeld dat zij ook het gebruik ervan in levensmiddelen zal toestaan! Dit voornemen roept medische en economische bezwaren op, want de maïsproducenten in de landen van de Europese Unie worden hierdoor benadeeld.
Houdt de Commissie in dit licht vast aan haar voornemen om NK 603 ook toe te laten voor gebruik door de levensmiddelenindustrie? 
De Palacio,
   - Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de nieuwe wetgeving inzake genetisch gemodificeerde organismen is sinds april van dit jaar volledig van toepassing. Hiermee wordt de vrije keuze van de consument gewaarborgd op basis van een duidelijke etikettering en een risicoanalyse per geval. De wetgeving bepaalt dat in de Europese Unie uitsluitend genetisch gemodificeerde organismen in de handel mogen worden gebracht die onschadelijk zijn voor de menselijke gezondheid en het milieu.
Het verzoek om toelating tot de handel van levensmiddelen afkomstig van maïslijn NK 603 is ingediend in april 2001 en sindsdien is het behandeld en geanalyseerd in het licht van de vigerende wetgeving. De lidstaten en de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid hebben het verzoek bestudeerd en uit het advies van de EAVV blijkt dat er op het vlak van de veiligheid geen bezwaren zijn. Voor dit genetisch gemodificeerde organisme bestaat er een gevalideerde opsporingsmethode, zodat het overeenkomstig de huidige regelgeving zal worden kunnen getraceerd en geëtiketteerd.
Het product voldoet met andere woorden aan alle voorwaarden voor toelating tot de handel. De toelating van het genetisch gemodificeerde organisme in levensmiddelen en veevoer is in de eerste plaats gebaseerd op veiligheidsparameters.
Wat de mogelijke economische gevolgen betreft, wil ik hier onderstrepen dat er reeds talloze voedingsmiddelen en voedselingrediënten afkomstig van diverse genetisch gemodificeerde maïslijnen zijn aangemeld of zijn toegelaten tot de handel. Toelating van de nieuwe lijn NK 603 zou dus alleen maar het aantal mogelijkheden vergroten; het zou in geen geval een precent scheppen.
Ik attendeer u er echter op dat er tot dusver nog geen vergunning is toegekend en dat de aanvraag die is ingediend - ik onderstreep het nogmaals - conform de richtlijn van 2001 momenteel wordt onderzocht. 
Czarnecki, Ryszard (NI ).
   - Dank u wel, mevrouw de Commissaris. Vanmorgen had ik reeds het genoegen naar u te luisteren en met u te debatteren over Wit-Rusland. Nu wordt het al haast een traditie dat ik met u debatteer. Ik wil u bedanken voor uw antwoord. Ik wil u erop wijzen dat dit een omstreden kwestie is, omstreden, omdat de Raad, bij gebrek aan de vereiste meerderheid, over dit dossier geen besluit heeft genomen. Dit geeft mijns inziens duidelijk aan dat deze zaak nog niet is afgerond en dat er nog hevig en scherp over zal worden gediscussieerd.
Verder wil ik nog de kwestie van het koolzaad aanstippen, aangezien ik weet dat de Europese Commissie momenteel werkt aan de toelating van genetisch gemodificeerd koolzaad. Mevrouw de Commissaris, kunt u hier iets over zeggen? Overigens weet ik dat mijn regering, de Poolse regering, hier afwijzend tegenover staat. 
De Palacio,
    - Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigde, het stemt mij tot voldoening dat ik hier in dit Parlement met u van gedachten kan wisselen. Uit het debat over Wit-Rusland, dat wij toevallig net hiervoor hebben gevoerd, en uit deze discussie over genetisch gemodificeerde organismen blijkt dat de geachte afgevaardigde zijn werk zeer ter harte neemt en zijn standpunten vol overtuiging verdedigt, zoals overigens van hem wordt verwacht.
Ik wil u erop attenderen dat met de huidige communautaire wetgeving - die het resultaat is van onderhandelingen tussen dit Parlement en de Raad over een voorstel van de Commissie - aan de Commissie de bevoegdheid wordt toegekend om een genetisch gemodificeerd organisme tot de handel toe te laten op basis van een regelgevingsprocedure die als comitologie bekendstaat. Deze procedure wordt - zoals de afgevaardigde weet - toegepast op talloze gebieden van de communautaire regelgeving. Zij maakt deel uit van de huidige wetgeving en biedt garanties voor een actieve deelname van de lidstaten, en ook van het Europees Parlement.
Deze procedure verleent de Commissie geen bevoegdheid om maatregelen te nemen die indruisen tegen de wil van een meerderheid van de Raad, maar wanneer er binnen de Raad geen voldoende meerderheid kan worden gevonden - wanneer de meerderheid ontoereikend is - voor of tegen een bepaalde maatregel, mag en moet de Commissie ingrijpen.
Daarom zal de Commissie bij de toelating van lijn NK 603 haar plicht nakomen en de communautaire wetgeving toepassen. De bedrijven vertrouwen er met alle recht op dat hun aanvragen op eerlijke en objectieve wijze worden behandeld, conform de relevante communautaire wetgeving die is goedgekeurd door dit Parlement en de Raad.
De nieuwe variëteiten zullen naar behoren worden geanalyseerd om de twee eerder genoemde fundamentele doelstellingen te waarborgen: traceerbaarheid en onschadelijkheid voor de gezondheid en het milieu.
In die zin moet elke nieuwe variëteit afzonderlijk worden bestudeerd. Er worden geen generieke vergunningen verleend. 
Purvis (PPE-DE ).
   - Is de Commissaris het met mij eens dat ieder GM-product dat in de voedselketen wordt gebracht voorzien moet zijn van een adequaat etiket, zodat consumenten precies kunnen zien waarvoor zij kiezen en weten dat het betreffende product grondig is getest en veilig is voor menselijke consumptie? Zou zij ook antwoord willen geven op de oorspronkelijk vraag, waarin de vraagsteller zegt dat het op onze markt brengen van deze producten op een bepaalde manier misschien zou kunnen leiden tot oneerlijke concurrentie met producten binnen de Europese Unie? Is dit in feite geen verraad van het standpunt dat onze boeren en onze industrie deze nieuwe technologie moeten overnemen en gaan gebruiken als zij in de toekomst willen blijven concurreren? 
De Palacio,
    - Mevrouw de Voorzitter, zoals de afgevaardigde weet, zijn alle industrieën en schakels van de keten ertoe verplicht de aanwezigheid van genetisch gemodificeerde organismen te etiketteren en te vermelden in de samenstelling van het product. Natuurlijk bestaat de kans dat er fraude wordt gepleegd, maar het is de taak van de verschillende autoriteiten van de Europese Unie om dat te voorkomen. Daarom is het zo belangrijk dat de traceerbaarheid van een genetisch gemodificeerd organisme deel uit maakt van de handelsvergunning. Dat wil zeggen dat er een systeem moet zijn om de GGO op te sporen als het in een product wordt gebruikt.
Wij weten bijvoorbeeld allemaal dat er ook met het gebruik van hormonen gefraudeerd wordt. Als voormalig minister van Landbouw kan ik u verzekeren dat uiterste oplettendheid en waakzaamheid geboden zijn om dergelijke vormen van fraude te voorkomen en te bestraffen. Het belangrijkste is dat de consument kan kiezen.
Volgens de afgevaardigde is er nog een tweede probleem, namelijk de oneerlijke concurrentie jegens de landbouwers. Helaas gaat het hier niet om oneerlijke concurrentie. Als daar al sprake van is, dan betreft het de traditionele rassen van de verschillende producten. Slechts in één geval kan hier sprake zijn van oneerlijke mededinging, namelijk wanneer NK 302 samen met de traditionele maïsrassen die vanouds in Europa en de rest van de wereld worden verbouwd. De landbouwers zijn vrij om te kiezen. Zij kunnen om het even welk ras gebruiken. En als er al sprake is van oneerlijke concurrentie, dan speelt de strijd zich af tussen laboratoriumproducten en natuurlijke rassen. Mijns inziens is op dit vlak een belangrijke rol weggelegd voor de burgers en de politici. Wij hebben de gelegenheid om te kiezen wat wij willen: traditionele rassen of nieuwe laboratoriumvarianten. Uiteindelijk zal de vrije persoonlijke beslissing van de consument bepalend zijn voor het verdere verloop van deze kwestie. 
Papadimoulis (GUE/NGL ).
   - Mevrouw de Commissaris, tijdens de bijeenkomst van de ministers van Landbouw op 19 juli jongstleden is gesproken over deze maïs, en toen heeft slechts een op de drie landen voor gestemd. Daarna besloot de Commissie dat een op de drie het wilde. Overweegt u de procedure te veranderen voor de besluitvorming over de betrokken Europese wetgeving en deze democratischer te maken?
Tweede vraag: in Denemarken en Duitsland zijn reeds maatregelen getroffen om de biologische of conventionele landbouwers te beschermen tegen het gevaar van besmetting met gemodificeerde producten. Overweegt u soortgelijke maatregelen te nemen op Europees niveau? 
De Palacio,
   . - Geachte afgevaardigde, ik dacht dat ik het zo-even al duidelijk had gemaakt, maar nu ik zeg het u onomwonden: mijn sympathie gaat uit naar natuurlijke producten, naar traditionele rassen. Ik eet graag appelen die naar appelen smaken en ruiken. In mijn ogen is dat een teken van kwaliteit, ook al zien die appelen er niet altijd even perfect uit. Deze redenering kan uiteraard worden uitgebreid naar andere voedingsmiddelen.
De realiteit spreekt in dit opzicht boekdelen. Ik kom bovendien op voor de landbouwers die kiezen voor een traditionele landbouw met selecte, traditionele en natuurlijke producten en traditionele mest, landbouwers die afzien van het gebruik van chemische stoffen en genetisch gemodificeerde organismen.
Dat betekent uiteraard niet dat deze producten niet verbouwd mogen worden. In alle wetenschappelijke studies wordt benadrukt dat genetisch gemodificeerde producten geen risico inhouden voor de menselijke gezondheid. In bepaalde gevallen - met name in sommige delen van de wereld - bieden ze een oplossing voor hardnekkige problemen en moeilijkheden. Bovendien bieden ze garanties voor een meer rendabele landbouwproductie en kunnen ze gemakkelijk worden opgespoord. Ze zijn met andere woorden perfect traceerbaar, zoals ik al eerder zei.
Er zijn inderdaad een aantal problemen, zoals kruisbestuiving en besmetting van natuurlijke gewassen door bestuiving met genetisch gemodificeerde producten. Ook dat aspect is bestudeerd en in de gevallen waarin wij toegang tot de markt hebben verleend, zijn die risico’s absoluut verwaarloosbaar of zelfs volkomen afwezig. 

- Aangezien de vragen nrs. 27 en 28 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden zij tezamen behandeld. 

Op de informele Vervoersraad van 9 en 10 juli in Amsterdam heeft Commissaris Loyola De Palacio verklaart dat zij nog voor het einde van haar mandaat een nieuw ontwerp voor een richtlijn betreffende havendiensten zal voorstellen.
Kan de Commissie ons precies informeren op welke wijze dit nieuwe voorstel rekening houdt met de fundamentele bezwaren van het Europese Parlement ten aanzien van de zelfafhandeling en de liberalisering van het loodswezen? Kan de Commissie ons mededelen welke organisaties en instanties bij de opstelling van dit nieuwe voorstel geconsulteerd werden? 

In havenkringen ontstond enige tijd geleden onrust toen bekend werd gemaakt dat de Europese Commissie plannen heeft om nog voor de installatie van de nieuwe Europese Commissie een nieuw voorstel voor een richtlijn in te dienen met betrekking tot de liberalisering van de havendiensten. Zoals bekend heeft het Europees Parlement het voorgestelde compromis in de derde lezing (bemiddelingsprocedure) tijdens de vorige zittingsperiode verworpen.
Kan de Commissie meedelen welke haar plannen zijn om met een nieuw voorstel voor een richtlijn met betrekking tot de liberalisering van de havendiensten te komen en kan zij terzake reeds aangeven hoe deze plannen er inhoudelijk zullen uitzien? 
De Palacio,
    - Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de toegang tot de markt voor havendiensten is een onderwerp waaraan de Commissie, net zoals dit Parlement en de Raad, de laatste zeven jaar intens heeft gewerkt, met name naar aanleiding van de publicatie van het Groenboek inzake havens en maritieme infrastructuur van 1997, een document dat de eerste verhitte discussies over dit thema heeft doen losbarsten.
In 2001 deed het voorstel voor een richtlijn van de Commissie de discussies nog feller oplaaien. De uitvoerige debatten brachten de Commissie ertoe diverse wijzigingen in de tekst aan te brengen, met name om tegemoet te komen aan het advies dat het Parlement in eerste en tweede lezing had uitgebracht. Maar uiteindelijk verwierp dit Parlement tijdens de laatste stemming de tekst die via de bemiddelingsprocedure was aangenomen. Het scheelde maar een haar, maar zoals u weet is één stem genoeg.
Bij de opstelling van de nieuwe voorstellen voor de liberalisering van de havendiensten tracht de Commissie rekening te houden met de legitieme zorgpunten van alle partijen. Zo proberen wij bij de voorbereiding van de nieuwe tekst een oplossing te vinden voor de bezwaren die tegen het voorstel van de zelfafhandeling zijn geopperd vanuit het perspectief van zowel de veiligheid als de maatschappelijke bescherming en het milieu. Waarschijnlijk zal in het nieuwe voorstel van alle verleners van havendiensten worden geëist dat zij zich onderwerpen aan een vergunningsstelsel waarmee de naleving van alle van toepassing zijnde veiligheids-, arbeids- en milieunormen kan worden gewaarborgd.
In vergelijking met het voorstel van 2001 kiezen wij dus voor een totaal andere benadering. Op die manier proberen wij de bezorgdheid weg te nemen van degenen die meer aandacht vroegen voor bovengenoemde kwesties. De invoering van een vergunningsplicht zal ervoor zorgen dat de verleners van havendiensten onder gelijke voorwaarden kunnen opereren. Onder dergelijke omstandigheden is er dus geen enkele reden om havengebruikers die opteren voor zelfafhandeling in zekere mate te verbieden hun eigen grondpersoneel in te zetten.
Met betrekking tot het loodswezen zal in het nieuwe voorstel waarschijnlijk een specifieke regeling worden opgenomen waarin rekening wordt gehouden met het probleem van de maritieme veiligheid en waarmee verplichtingen inzake openbare dienstverlening zullen worden opgelegd.
Ten slotte wil ik hier nog aandringen op een versterking van de rol van de havens bij de bevordering van het zeevervoer over korte afstand, om de toename van het goederenvervoer op de weg tegen te gaan. Als wij het concurrentievermogen van het Europese vervoerssysteem willen waarborgen, is het absoluut noodzakelijk dat de vraag naar goederenvervoer die, naar wij hopen en verwachten, met ongeveer 40 procent zal toenemen in de komende tien jaar, grotendeels wordt opgevangen door de korte vaart in een uitgebreid Europa. Op die manier kunnen wij congestieproblemen in andere vervoerstakken voorkomen. Vele wegen zitten nu reeds vol. Ook op de spoorwegen zijn er moeilijkheden. Daarom is het tevens van essentieel belang dat de spoorwegdienst gemoderniseerd en geactiveerd wordt. 
El Khadraoui (PSE ).
   - Mevrouw de Commissaris, ik neem aan dat u het met mij eens zal zijn dat dit een heel gevoelig dossier is, waarover heel veel gediscussieerd werd en dat enorm veel commotie heeft veroorzaakt, omdat het natuurlijk heel concrete gevolgen kan hebben voor een groot aantal mensen binnen de Europese Unie. Er heerst vandaag ook een zeker wantrouwen in havenmiddens tegenover de voorstellen die u binnenkort op tafel zal leggen. Ik wil u dan ook heel concreet vragen of u tijdens de volgende weken, vooraleer het dossier bij de Commissie op tafel komt, nog een grondig overleg plant met alle betrokkenen uit de sector - werknemers, werkgevers - om te komen tot een voor iedereen aanvaardbaar compromis. Ook wil ik u vragen welke timing u precies voor ogen heeft. 
De Palacio,
    - Geachte afgevaardigde, ik weet dat dit een zeer gevoelig dossier is. Degenen onder u die hier ook tijdens de vorige zittingsperiode aanwezig waren, zullen zich wellicht de betogingen en wegversperringen herinneren waarmee wij tijdens het debat over de vorige tekst werden geconfronteerd. Gelet op deze omstandigheden moeten wij ons afvragen of wij al dan niet bereid zijn een impuls te geven aan het zeeverkeer en het zeevervoer.
Als wij het zeevervoer willen bevorderen, moeten wij ervoor zorgen dat het dynamischer wordt en over voldoende concurrentiekracht beschikt, uiteraard zonder het veiligheidsniveau aan te tasten en aan sociale dumping te doen. Wij moeten echter realistisch zijn. Het gaat niet aan om havengebruikers ertoe te verplichten - zoals thans in sommige havens van de Europese Unie gangbaar is - een welbepaalde chauffeur van het havenpersoneel in dienst te nemen of iemand te betalen - zonder de persoon evenwel in dienst te nemen - als was het een loonarbeider om een vrachtwagen op of af een roroschip te rijden. Op die manier krijgt het zeevervoer te maken met nodeloze belemmeringen en onverantwoorde kosten.
Als wij de korte vaart echt nieuw leven willen inblazen, moeten wij juist zoveel mogelijk belemmeringen wegnemen. In die zin hebben wij een reeks voorstellen gepresenteerd - sommige ervan zijn al ten uitvoer gelegd - om de administratieve procedures te vereenvoudigen, het gebruik van nieuwe technologieën te bevorderen en de formulieren te harmoniseren. Zo zorgen wij ervoor dat de maritieme sector over dezelfde faciliteiten kan beschikken als bijvoorbeeld de TIR-regeling voor het vervoer over de weg.
Maar dat is niet genoeg. Ook de havens die als multimodaal knooppunt fungeren, hebben een impuls en stimulans nodig.
Al deze tijd hebben wij overleg gepleegd met de betrokken sectoren. Tijdens het vorige debat heb ik meermaals vergaderd met alle vertegenwoordigers van de sectoren die verantwoordelijk zijn voor het loodsen, aanmeren en laden en lossen. Ik heb met alle sectoren van gedachten gewisseld.
Ook daarna hebben er nog bijeenkomsten plaatsgevonden. Sommige daarvan heb ik zelf bijgewoond, zoals bijvoorbeeld de laatste vergadering in de haven van Antwerpen. In andere gevallen waren de diensten van de Commissie aanwezig.
Ik ben ervan overtuigd dat mijn opvolger - die aan deze discussie een nieuwe impuls moet geven - tijdens het volgende debat de gesprekken en contacten met alle sectoren zal voortzetten.
Het is echter een feit dat zich bepaalde situaties voordoen waarvan ik niet met zekerheid weet of ik ze moet bestempelen als privileges - misschien zijn het helemaal geen privileges - of eenvoudigweg als gesloten elementen die onhoudbaar zijn geworden. Wij moeten streven naar meer openheid. Nogmaals, dat zal ongetwijfeld leiden tot meer werk, meer activiteiten, meer mogelijkheden en meer rijkdom voor alle havengebieden van de Europese Unie. 
Staes (Verts/ALE ).
   - Voorzitter, ik heb toch een paar aanvullende vragen. Mevrouw de Commissaris, ik dank u voor uw openheid en voor de vrijmoedigheid waarmee u heeft gesproken, maar ik vraag me toch af wat de dwingende omstandigheden zijn om in de zwanenzang van uw carrière als Europees commissaris, tijdens de laatste zes weken van uw mandaat, nog met dit voorstel te komen. U heeft collega El Khadraoui gezegd dat u overleg heeft gepleegd met alle betrokkenen en u verwijst daarbij naar uw komst naar de Antwerpse haven. Ik woon in Antwerpen en volgens mij heeft u de laatste keer de Antwerpse haven bezocht toen de discussie over de vorige richtlijn, die dit Parlement heeft verworpen, volop aan de gang was. Ik zie dus geen tekenen van overleg over de nieuwe tekst. Ik vraag u, net zoals de heer El Khadraoui, ook uitdrukkelijk wat uw timing is. U heeft daarop nog niet geantwoord. En tot slot: u beseft toch, mevrouw de Commissaris, dat wat u zojuist heeft gezegd met betrekking tot het statuut van de Belgische, Vlaamse dokwerkers, een regelrechte oorlogsverklaring is, en dat u met deze aanpak zeker niet tot een oplossing van de problematiek zal komen. 
De Palacio,
    - Mevrouw de Voorzitter, ik ben nog steeds ten volle bevoegd als Commissaris en ik ben van plan om mijn verantwoordelijkheden tot de laatste dag uit te oefenen. Als ik vind dat bepaalde voorstellen klaar zijn om aan de overige instellingen te worden voorgelegd zal ik die presenteren, ook al heb ik nog slechts anderhalve maand te gaan. Mijn mandaat loopt ten einde, maar dat betekent niet dat ik geen voorstellen meer ga indienen of mijn opvolger ga opzadelen met een hoop onafgewerkte dossiers.
Ik ben in dienst als Commissaris tot 1 november. Dit Parlement heeft mij tot op die dag zijn vertrouwen geschonken. Ik ben dan ook voornemens om mijn verantwoordelijkheden volledig uit te oefenen tot 1 november.
Dan ga ik nu even nader in op het tweede punt. Als er al sprake is van een oorlogsverklaring, dan kan het niet anders dan dat die afkomstig is van bepaalde sectoren, want ik heb niemand de oorlog verklaard. Integendeel, ik heb de afgelopen jaren een reeks debatten gevoerd. Ik heb mij zojuist inderdaad vergist: de laatste vergadering vond plaats in Rotterdam, een havenstad bij uitstek. Ik heb daar van gedachten gewisseld met alle vertegenwoordigers van de havenvakbonden. Het is een feit dat zij mij op vriendelijke en correcte wijze enkele borden en affiches hebben gegeven waarop ze mij - dat geef ik toe - vroegen op te stappen en waarop andere minder vriendelijke dingen stonden. Desondanks hebben wij daar toen alle punten besproken. Nogmaals, ik sta met niemand op voet van oorlog. Ik kies alleen resoluut voor het zeevervoer en met name voor de korte vaart. Zijn wij in staat te waarborgen dat de vrachtwagen waarover ik het zo-even had, of de aanhanger die gebruikt wordt voor andere soorten vervoer, zo vrij mogelijk kan circuleren, tegen een zo laag mogelijk tarief voor vervoer en verplaatsing binnen de haven? Kunnen wij ervoor zorgen dat de aangerekende kosten verantwoord zijn en niet kunstmatig worden verhoogd zoals in het voorbeeld dat ik hier eerder heb aangehaald? Hetzelfde geldt voor de kapitein die elke week een- of tweemaal hetzelfde traject aflegt en een- of tweemaal per week in dezelfde haven aanlegt: kent hij de moeilijkheden die optreden bij het binnenloodsen van het schip - zíjn schip - in de haven na verloop van tijd niet minstens even goed als om het even welke loods? Dat zijn de problemen die wij moeten aanpakken. Als wij het zeevervoer willen bevorderen, moeten wij ook met deze elementen rekening houden.
Ik ben niet tegen iets of iemand, maar voor. Ik ben voor de havenactiviteit, voor rijkdom in de havens, voor de ontwikkeling van steden en havengebieden, voor een krachtige Europese economie en voor een sterke concurrentiekracht en goede levensomstandigheden.
Tenslotte wil ik nog zeggen dat het voorstel dat wij weldra zullen presenteren grotendeels beperkt blijft tot het zeevervoer over korte afstand. Het ligt uiteraard niet in onze bedoeling dat een scheepskapitein die zomaar ergens een haven binnenvaart, afziet van de loodsdiensten. Dat heeft geen enkele zin, temeer ook omdat de veiligheid daardoor in gevaar komt. Wij hebben het daarentegen over een kapitein die wekelijks een bekende haven aandoet en bovendien over een vergunning van de bevoegde havenautoriteit beschikt, zodat wordt gewaarborgd dat hij over het vereiste niveau en de nodige kennis en capaciteiten beschikt.
U raadt mij aan de besprekingen voort te zetten. Wij kunnen uiteraard blijven praten. Als ik ineens een wetgeving uit mijn mouw zou schudden zonder ook maar enig overleg te plegen, dan zou ik uw bezorgdheid begrijpen. Ik ben echter al vijf jaar Commissaris en in die vijf jaar heb ik herhaaldelijk met de havensectoren gesproken. Ik ben overigens niet de enige. De diensten van de Commissie zijn al zeven jaar, sinds de goedkeuring van het Groenboek, in gesprek met de diverse bazen, betrokkenen en sleutelfiguren in de Europese havens. Daarvoor al waren voorbereidende besprekingen gevoerd. Er is dus wel degelijk overleg gepleegd en gediscussieerd.
Ik ben voornemens om mijn mandaat als Commissaris tot de laatste dag eer aan te doen, als antwoord op het vertrouwen dat zowel u, als Parlement, en de Raad in mij hebben gesteld. Dat betekent dat ik mijn werk ga doen en dus onder meer dit voorstel voor een richtlijn ga presenteren, als het tijdig klaar is tenminste. 
Toussas (GUE/NGL ).
   - De werknemers en hun vakbonden hebben gezegd zonder meer gekant te zijn tegen de liberalisatie van de havendiensten. De havens zijn van cruciaal belang voor de economische ontwikkeling en de defensie van de landen. De gespecialiseerde werknemers in de havens moeten zorgen voor een goed laden en lossen van de schepen, opdat het schip tijdens de vaart niet lijdt. Dit is van groot belang voor de veiligheid en de bescherming van het menselijk leven op zee en het milieu.
Hoe beoordeelt u, mevrouw de Commissaris, deze criteria, gezien het initiatief voor een nieuwe regeling? Houdt u rekening met de voorstellen van de werknemers? 
De Palacio,
    - Geachte afgevaardigde, de debatten die destijds over de liberalisering van de luchthavens in Europa zijn gevoerd, vertonen sterke gelijkenissen met de huidige discussies over de havens. Ook toen vreesden de werknemers dat er banen zouden sneuvelen, dat de sociale voorwaarden zouden verslechteren en de veiligheid in het gedrang zou komen. Maar niets van dit alles is gebeurd.
Wat is er dan wel gebeurd? Precies het tegenovergestelde: de Europese luchthavens vertonen een ongekend dynamisme.
Geachte afgevaardigde, ik wil alleen maar het beste voor de economische groei, de economische activiteit en de levensomstandigheden van de werknemers.
Ik heb rekening gehouden met de zorgpunten van de vakbonden. Zoals ik daarnet al zei, heb ik in sommige van de oorspronkelijke voorstellen wijzigingen aangebracht. Bovendien heb ik de vergunningsplicht ingevoerd en veralgemeend. Zo wordt het toezicht op de naleving van de veiligheids- en andere normen een publieke verantwoordelijkheid. Ook het feit dat de arbeidswetgeving moet worden nageleefd is een garantie. Ik denk echt dat uw bezorgdheid ongegrond is. Nogmaals, met dit voorstel wordt een grotere openheid beoogd, maar het moet vooral leiden tot een versterking van de economische activiteit in de regio’s die u hier hebt genoemd. 
De Voorzitter.
   - De vragen nr. 29 en nr. 30 zullen schriftelijk worden beantwoord. 
Posselt (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, de beide andere Commissarissen hoeven elk maar één vraag te beantwoorden. Dat duurt beslist geen twintig minuten. Daarom kunnen we volgens mij best afwijken van de gebruikelijke gang van zaken. Het heeft echt geen zin twintig minuten uit te trekken voor één vraag. 
Miguélez Ramos (PSE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, ik was al in deze zaal aanwezig voordat het Vragenuur begon. Ik heb mijn vraag ingediend in de maand juli en ik heb geduldig gewacht en naar elke vraag geluisterd.
Het ligt niet aan ons, afgevaardigden, dat de Commissarissen zich niet aan hun spreektijd houden. Ik wil hier mijn vraag formuleren en vooral ook het antwoord van de Commissaris horen. 
De Voorzitter.
   - Beste collega’s, het spijt me zeer, maar we zullen de vergadering voortzetten volgens de procedure van het Vragenuur. Er komen nog meer vragen, voor andere Commissarissen. Mijnheer Posselt, u hebt zich vergist. Wij hebben hier nog een groot aantal vragen voor ons liggen, met name voor Commissaris Dimas. Ik kan niet anders dan u mededelen dat uw vraag schriftelijk zal worden beantwoord. Het spijt me zeer dat u tevergeefs op een antwoord hebt gewacht, maar het is niet anders.
De Voorzitter. -
De EU heeft in de wereld een zeer sterke concurrentiepositie op het gebied van de export van textielproducten en kleding, en de industriesector textiel is in Europa ongetwijfeld de 'industrie van de toekomst'. Zoals bekend komen met het verstrijken van de overeenkomst inzake textielproducten en kleding (in het kader van de Wereldhandelsorganisatie) per 1 januari 2005 de quota te vervallen en geldt, in het verlengde daarvan, het recht van vrije toegang tot de EU-markt.
Kan de Commissie mij meedelen welke maatregelen zij van plan is te gaan nemen om ervoor te zorgen dat de Europese industrie, wat de toegang tot de markten van derde landen betreft, dezelfde behandeling krijgt als die welke de EU aan de lidstaten van de Wereldhandelsorganisatie geeft? Welke maatregelen is zij van plan te gaan nemen voor het handhaven en verbeteren van de concurrentiepositie van de Europese textielindustrie in de wereld? 
Lamy,
   . - Mevrouw de Voorzitter, hier wordt de Commissie gevraagd welke conclusies zij trekt uit het feit dat per 31 december van dit jaar de kwantitatieve beperkingen op de internationale textielhandel komen te vervallen krachtens een besluit dat inmiddels tien jaar geleden op multilateraal niveau, binnen de Wereldhandelsorganisatie, is genomen. Wij hebben allen gezamenlijk tien jaar geleden de datum vastgesteld voor de afschaffing van deze kwantitatieve beperkingen, namelijk het einde van dit jaar. Nu het weldra zover is, steekt een zekere ongerustheid de kop op - zeer begrijpelijk, ook al hebben we de afgelopen tien jaar alle tijd gehad ons voor te bereiden middels een geleidelijke liberalisering -, en rijzen zekere angsten en bezwaren, waarop de Commissie wil reageren.
De door ons besloten, algemene strategie gaat, net als de vraagsteller overigens, ervan uit dat de Europese textiel- en kledingsector geen industrie is die tot het verleden hoort - waarbij het vanuit sociaal en politiek oogpunt zaak zou zijn om de geleidelijke afschaffing ervan min of meer in fatsoenlijke banen te leiden - maar in tegendeel juist een toekomstsector is. De textiel- en kledingsector in Europa is een concurrerende, moderne, innovatieve en productieve industrie. Europa is het continent waar de textiel- en kledingsector het meest modern en het meest productief is.
Dit neemt niet weg dat de daadwerkelijke afschaffing van de kwantitatieve beperkingen ons voor een uitdaging plaatst in verband met de mededinging, en daar moeten wij een antwoord vinden. Dat is ook wat de Commissie heeft gedaan, toen zij in juni jongstleden actielijnen voorstelde. We hebben gewerkt met een Groep op hoog niveau, waarin de Commissie, de lidstaten, verschillende marktdeelnemers, producenten, distributeurs en afgevaardigden van de vakbonden waren vertegenwoordigd. Ik heb overigens in eigen persoon aan de werkzaamheden van deze groep meegedaan. Hieruit zijn een aantal conclusies voortgekomen.
Ik wil de voornaamste noemen. Wij stellen ten eerste voor om de internationale handel beter in de gaten te houden, en met name onze import. We zullen dus eind dit jaar een monitoringsysteem in min of meer op touw zetten, zodat wij de cijfers - en dan met name eventuele plotselinge stijgingen van de import - makkelijker in kaart kunnen brengen en daar onze eigen noodzakelijke conclusies uit kunnen trekken, zoals ons recht is in de WTO. We zullen ook meer aandacht besteden aan internationale mededingingskwesties, in het bijzonder aan illegale praktijken, zoals dumping, fraude en bescherming van de intellectuele eigendom. Dat zijn immers allemaal woekergezwellen die we nauwlettend in de gaten moeten houden.
Het tweede element is de verovering van buitenlandse markten. Dit is en blijft volgens ons het meest effectieve wapen om de toekomst van de sector veilig te stellen, of het nu gaat om de grote markten die beschermd blijven, zoals de Amerikaanse markt in een aantal gevallen, of om markten die mogelijkerwijs belangrijk voor ons kunnen worden, te weten een aantal markten van ontwikkelingslanden - niet alle - die nu potentiële importeurs zijn van met name Europese textiel- en kledingsproducten met hoge toegevoegde waarde. Deze hele discussie speelt zich grotendeels af op het terrein van de tarieven en op dat van de non-tarifaire belemmeringen, en is onderdeel van de Doha-ronde. We bevinden ons dus in het hart van die internationale onderhandelingen.
Daarnaast zit er nog een regionale kant aan deze multilaterale werkzaamheden, namelijk de Euro-mediterrane zone. Wij hebben samengewerkt met onze partners uit het Middellandse-Zeegebied, dat wil zeggen de landen van het Europa van de vijfentwintig - uiteraard - plus de kandidaat-landen of potentiële kandidaat-landen, zoals Turkije. De gedachte daarachter is de totstandbrenging van een soort geïntegreerde, pan-Europese “textiel- en kledingzone”, bijvoorbeeld met behulp van een cumulatie van oorsprongsregels, waarover we tot en met dit jaar hebben onderhandeld.
Tot slot nog kort iets over China, dat in deze business natuurlijk de meest geduchte concurrent is, gezien de efficiëntie, productiviteit en lonen van dat land. We hebben met de Chinezen een kader voor een bilaterale dialoog over de textielhandel opgezet. Wij willen nagaan welke mogelijkheden er bestaan om een te grote breuk in de handel, als gevolg van de verdwijning van de kwantitatieve beperkingen, te vermijden. Naast die dialoog tussen regeringen en overheden zijn wij begonnen met een dialoog tussen het Europese en Chinese bedrijfsleven. De eerste bijeenkomst in dat kader heeft overigens zeer recentelijk plaatsgehad.
Al die maatregelen sluiten aan op de oorspronkelijke mededeling van de Commissie van oktober jongstleden en zijn aan de orde gesteld in het kader van de werkzaamheden van de Groep op hoog niveau. Daarop zal een nieuwe mededeling van de Commissie volgen. Deze staat op dit moment gepland voor oktober. Als we de deadline van eind dit jaar bereiken zullen we niet alleen weten waar we aan toe zijn maar ook over een volle gereedschapskist beschikken met een de laatste tijd aanzienlijk verbeterde inhoud. 
Papastamkos (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, ik weet weliswaar hoe kostbaar onze tijd is maar toch wil ik Commissaris Lamy in het openbaar gelukwensen met het werk dat hij tot nu toe als Commissaris voor zijn portefeuille heeft verricht.
Aanvullend wilde ik vragen welke maatregelen de Commissie denkt te nemen op het gebied van de algemene harmonisatie, de wederkerigheid en de afschaffing van de niet-handelsbarriëres, de NTB ( op zowel multilateraal als bilateraal vlak en in het kader van de interregionale samenwerking? Hier is weliswaar naar verwezen maar men moet nu overgaan van woorden op daden, en dat is altijd moeilijk. Ik wilde hier graag meer over horen van de Commissaris. 
Lamy,
   . - We moeten natuurlijk onderscheid maken tussen meerdere niveaus. De kwantitatieve beperkingen verdwijnen, maar wat overblijft zijn enerzijds het tarievenniveau - en ik heb al eerder gezegd dat daarover multilaterale onderhandelingen gevoerd zullen worden, waarvan de uitgangspunten overigens in juli jongstleden in Genève zijn vastgelegd - en anderzijds al die elementen die wij aanduiden als “niet-tarifaire belemmeringen”, namelijk de technische belemmeringen die ook bij de multilaterale onderhandelingen aan de orde komen. Ik denk dan met name aan een aantal technische maatregelen inzake de samenstelling van materialen, de bescherming tegen enigerlei risico en specifieke eisen die soms gesteld worden, vooral in de Verenigde Staten of in een aantal belangrijke ontwikkelingslanden zoals Brazilië, Zuid-Afrika, Egypte en India. Het gaat hierbij eigenlijk om handelsbelemmeringen die, onder het voorwendsel van de bescherming van deze of gene lokale bijzonderheid, ertoe leiden dat de import de facto verboden wordt en dat de lokale producenten worden beschermd.
Al die “niet-tarifaire belemmeringen”, waar ik zojuist enkele voorbeelden van genoemd heb, komen aan bod bij de multilaterale onderhandelingen in de Doha-ronde. Wat geldt voor de textielsector geldt overigens evenzeer voor andere sectoren zoals de automobielsector en de elektronicasector. Dit terrein van niet-tarifaire belemmeringen maakt dus ook deel uit van onze onderhandelingen in de Wereldhandelsorganisatie. 
Rübig (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Commissaris, dames en heren, de textielindustrie staat voor een grote omwenteling: de Europese markt wordt opengesteld maar door handelsbarrières zijn vele markten voor onze exporteurs onbereikbaar. Hoe staat het met de voortgang op het gebied van de Singapore-thema’s, te weten concurrentie, openbare aanbestedingen, investeringen? De exportstrategie die we voor de Europese Unie nodig hebben, is namelijk buitengewoon belangrijk en ik zou daar graag uw mening over horen. 
Lamy,
   . - De Commissie weet dat de heer Rübig grote belangstelling heeft voor vragen over de internationale handel, en vooral als het gaat om de kleine en middelgrote ondernemingen (KMO’s). Het feit dat vragen over de textiel- en kledingsector meer betrekking hebben op KMO’s dan op multinationals, verklaart ook zijn betrokkenheid bij dit onderwerp. Ik kan mijn antwoord op de aanvullende vraag van de steller van de hoofdvraag, aanvullen met een opmerking over het enige onderwerp dat van de in Singapore aan de orde gestelde punten overblijft. Wij hebben namelijk - voor deze onderhandelingsronde althans, want zij blijven bij de WTO op tafel liggen - moeten afzien van de onderwerpen van Singaporebetreffende investeringen, concurrentie, overheidsaankopen en transparantie van overheidsaankopen.
Er blijft dus, mijnheer Rübig, een onderwerp over dat u na aan het hart ligt en waarvoor wij dit keer in Genève hebben besloten tot formele onderhandelingen, namelijk het vergemakkelijken van de handel. Dit betekent een totale herziening van procedures, paperassen, vergunningen, en administratieve beslissingen, waar de grensoverschrijdende handel nog al te vaak mee geconfronteerd is. Het wegnemen van handelsbelemmeringen is nu een volwaardig onderhandelingsonderwerp en waarschijnlijk voor de KMO’s het belangrijkste onderwerp van Singapore. In dat opzicht ben ik blij dat onze agenda en de prioriteiten van de heer Rübig op dit punt samenvallen. Dat was niet het geval voor, ik zal ze nog eens noemen, investeringen, concurrentie en transparantie van overheidsaankopen. Het belangrijkste voor de KMO’s, en daarmee dus voor de textielsector was dan ook - afgezien van de tarifaire onderhandelingen over technische belemmeringen - het wegnemen van handelsbelemmeringen. Op dat vlak zijn uw wensen dus verhoord. 

 - Vraag nr. 32 van de heer Crowley, vervangen door de heer Ó Neachtain (H-0221/04). 
De Voorzitter.
In mei van dit jaar speelde de Europese Commissie een actieve rol op de door het Ierse voorzitterschap georganiseerde grote conferentie over "Gezinnen, verandering en sociaal beleid in Europa". Welke prioriteiten is de Commissie nu voornemens na te streven om het gezin een centrale plaats op de Europese sociale agenda te geven, rekening houdend met de diverse bijdragen op de conferentie en de Lissabon-agenda? 
Dimas,
   . - Ik zou de geachte afgevaardigde willen bedanken voor het aan de orde stellen van de kwestie van het gezin in de context van de sociale agenda. Een van de conclusies van de conferentie die in mei 2004 door het Ierse voorzitterschap in Dublin werd georganiseerd, was immers dat het gezin en het gezinsleven tot de belangrijkste bronnen van individueel welzijn blijven behoren. Zij dragen dan ook bij aan het sociale kapitaal, hoewel het Verdrag niet voorziet in wettelijke bevoegdheden om als zodanig een gezinsbeleid te voeren. Aangezien de kwestie van het gezin echter vele verschillende beleidsterreinen bestrijkt waarop de Commissie actief is, heeft zij reeds bijgedragen aan een evaluatie van de wisselwerking tussen de diverse werkgelegenheids- en sociale beleidsmaatregelen en de veranderende aard van gezinnen.
Deze wisselwerkingen hebben reeds invloed op het beleid van de Europese Unie en dat zal ook in de toekomst zo blijven. Met de doelstellingen die de grondslag vormen voor het proces van sociale integratie in de Unie en met de open coördinatiemethode inzake armoede en sociale uitsluiting wordt bijvoorbeeld de noodzaak benadrukt om iedereen toegang te geven tot huisvesting, gezondheidszorg en onderwijs, en beleid te ontwikkelen dat is toegesneden op het behoud van de gezinssolidariteit.
Het voorkomen van armoede onder kinderen wordt eveneens benadrukt. In dit verband is het vermeldenswaardig dat kinder- en gezinsarmoede recentelijk meer gewicht heeft gekregen binnen het sociale integratieproces. Zo is bijvoorbeeld het ontwikkelen van een visie op het voorkomen van armoede en sociale uitsluiting onder kinderen een van de zes hoofdprioriteiten die de Commissie en de lidstaten zijn overeengekomen in het Gezamenlijk Verslag over sociale integratie 2004. Ook in het recente werkdocument van de diensten van de Commissie over sociale integratie in de nieuwe lidstaten wordt een van de voornaamste uitdagingen op het gebied van sociale integratie gevormd door het versterken van het beleid ter ondersteuning van gezinnen en sociale netwerken en ter bescherming van de rechten van kinderen.
Er zijn andere belangrijke beleidsterreinen waarop de Commissie voorrang geeft aan het gezin, namelijk werkgelegenheid en kinderopvang. Daar legt de Commissie de noodzaak op de ontwikkeling van een gezinsvriendelijk beleid. In de Europese werkgelegenheidsstrategie wordt, overeenkomstig de conclusies van het voorzitterschap van de Europese Raad van Barcelona, specifiek het probleem genoemd van het verzoenen van werk en gezinsleven. Deze strategie bevat tevens kwantitatieve doelstellingen voor het vergroten van de beschikbare kinderopvang.
De Commissie veronderstelt dat het gezin in de toekomst een kwestie van zorg zal blijven binnen de Europese werkgelegenheidsstrategie en binnen het sociale integratieproces van de Unie, en dus voor de verdere ontwikkeling van de sociale beleidsagenda van de Unie. 
Ó Neachtain (UEN ).
   - Ik wil de Commissaris bedanken voor zijn antwoord. Het is bemoedigend. In de toekomst zal een van de voornaamste onderwerpen van het werkgelegenheidsdebat de vraag zijn hoe werk en gezinsleven met elkaar in evenwicht kunnen worden gebracht. Welke vraagstukken heeft de Commissie in dit belangrijke debat vastgesteld en hoe denkt zij de discussie hierover in de toekomst te bevorderen? Hoe ziet zij het verband met de Lissabon-agenda? 
Dimas,
   . - Het verzoenen van werk en gezinsleven is een van de belangrijkste zorgen binnen het sociaal beleid. Het grootste deel van onze wetgevende maatregelen en ons beleid is erop gericht dit doel te verwezenlijken. Er komt bijvoorbeeld binnenkort een herziening van de richtlijn betreffende de arbeidstijd. Daarin zullen bepalingen worden opgenomen die het mogelijk maken om het werk en het gezinsleven met elkaar te verzoenen. Het hanteren van flexibele werktijden is een ander voorbeeld van een dergelijk beleid. We werken hier hard aan en ik hoop dat we in de loop van de komende maanden zullen kunnen beschikken over een gedetailleerder beleid. 
De Voorzitter. -
In presidentieel besluit 164/19.07.04 betreffende de aanpassing van de Griekse wetgeving aan richtlijn 1999/70/EG(1) wordt bepaald dat de arbeidsovereenkomst van werknemers in een overeenkomst voor onbepaalde tijd kan worden omgezet indien zij over een anciënniteit van 24 maanden met tenminste één vernieuwing van de overeenkomst beschikken én op 19 juli 2004 (de datum van bekendmaking van het presidentieel besluit) of drie maanden daaraan voorafgaand over een "actieve" overeenkomst beschikken. Deze bepaling vormt een inbreuk op richtlijn 1999/70/EG(2) omdat ze alleen wordt toegepast op werknemers met een arbeidsovereenkomst die halverwege 2004 over de benodigde anciënniteit beschikken, met als gevolg dat niet alleen de aan Griekenland toegekende verlenging van de omzettingstermijn ten nadele van werknemers komt te verschuiven, maar ook de termijn van twee jaar voor de omzetting van de richtlijn in het nationale recht.
De Commissie heeft de Griekse regering in een schrijven d.d. 13 februari 2004 laten weten vraagtekens te plaatsen bij de door haar genomen maatregelen "ter vermijding van misbruik dat ontstaat door het gebruik van overeenkomsten voor bepaalde tijd in de periode tussen het verstrijken van de termijn voor de omzetting in nationaal recht en de inwerkingtreding van presidentieel besluit 81/2003". Kan de Commissie aangeven welke maatregelen zij van plan is te gaan nemen teneinde te bewerkstelligen dat de term "actieve" overeenkomst wordt geschrapt, aangezien deze in tegenspraak is met het bepaalde in richtlijn 1999/70/EG? 
Dimas,
    Ik wil de heer Papadimoulis van harte bedanken. Hij geeft mij namelijk met zijn vraag de gelegenheid om een aantal punten te verduidelijken in verband met de kwestie van de werknemers met een arbeidsovereenkomst in Griekenland. Ik zal met name ingaan op een van de opgedoken vraagstukken en natuurlijk ook het een en ander toelichten in verband met de richtlijn betreffende werk voor bepaalde tijd.
Deze richtlijn verplicht de lidstaten maatregelen te nemen opdat:
ten eerste de kwaliteit van het werk voor bepaalde tijd wordt verbeterd via de toepassing van het beginsel inzake niet-discriminatie en,
ten tweede misbruik wordt voorkomen, waarvan sprake is als gebruik wordt gemaakt van opeenvolgende overeenkomsten voor bepaalde tijd.
De manier waarop de lidstaten deze doelstellingen bereiken hangt in velerlei opzicht van de lidstaten zelf af. Zij kunnen bijvoorbeeld vaststellen welke objectieve omstandigheden vernieuwing van dergelijke arbeidsovereenkomsten rechtvaardigen, hoe lang opeenvolgende overeenkomsten op zijn hoogst mogen duren en hoe vaak dergelijke overeenkomsten op zijn hoogst mogen worden vernieuwd. De oplossingen kunnen variëren al naar gelang de arbeidssector of categorie van werknemers, mits de uitgevaardigde regels volstaan om misbruik te voorkomen.
Ik wijs erop dat deze richtlijn geen enkele lidstaat dwingt maatregelen te treffen voor het omzetten van overeenkomsten voor bepaalde tijd in vaste overeenkomsten. Veel landen hebben daar regels voor, en die regels maken deel uit van de maatregelen ter voorkoming van misbruik. In de richtlijn zelf staat echter niet dat de werknemers met een overeenkomst voor bepaalde tijd recht hebben op een vaste aanstelling.
Wat nu het nieuw presidentieel decreet betreft, staat in artikel 10 betreffende de overgangsbepalingen dat bepaalde opeenvolgende overeenkomsten kunnen worden omgezet in arbeidsovereenkomsten voor onbepaalde tijd. Aangezien echter de communautaire richtlijn niet voorziet in een verplichting tot omzetting kan de Europese Commissie geen controle uitoefenen op de manier waarop deze omzetting geschiedt, noch op de daarop van toepassing zijnde criteria en op de categorie van in aanmerking komende werknemers.
De eerste door de heer Papadimoulis genoemde wetgevingsakte betreffende de toepassing van de richtlijn in Griekenland was inderdaad niet tevredenstellend wat de maatregelen voor het voorkomen van misbruik via opeenvolgende overeenkomsten voor bepaalde tijd betreft. De diensten van de Europese Commissie hebben toen contact opgenomen met de Griekse autoriteiten en geprobeerd snellere oplossingen te bewerkstelligen, opdat de gang naar de rechtbank kon worden vermeden. Zoals ik zojuist al zei heeft Griekenland daarna een nieuw presidentieel decreet uitgevaardigd waarmee de bepalingen van het vorige presidentieel decreet werden gewijzigd voor zover het de overheidssector betreft. Afgezien van de omzetting van bepaalde tijdelijke overeenkomsten in vaste aanstellingen, is de algemene regel van het nieuwe presidentieel decreet dat de overeenkomsten voor bepaalde tijd die langer duren dan de in het presidentieel decreet vastgestelde maximaal toegestane tijd van 24 maanden, van rechtswege ongeldig zijn en reden kunnen zijn tot uitbetaling van schadevergoeding aan de werknemers en tot oplegging van sancties, zelfs strafrechtelijke sancties, aan de werkgevers.
Uit het voorbereidend onderzoek van de Commissie blijkt dat de bepalingen inzake opeenvolgende overeenkomsten voor bepaalde tijd niet indruisen tegen de richtlijn inzake arbeid voor bepaalde tijd. Aangezien het desbetreffend decreet echter alleen geldt voor de overheidssector, moet nog een oplossing worden gevonden voor de particuliere sector. Zodra Griekenland de Commissie in kennis stelt van een aanvullende wetgeving voor de toepassing van de richtlijn zullen wij nagaan of deze strookt met het communautair recht en of alle noodzakelijke maatregelen zijn getroffen. 
Papadimoulis (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Commissaris, als Griekenland, ons beider vaderland, de bewuste communautaire richtlijn op tijd had omgezet - of in 2002, na de verlenging - zouden de arbeidsovereenkomsten van duizenden mensen dankzij de bepalingen van het door u genoemd presidentieel decreet zijn omgezet in overeenkomsten voor onbepaalde tijd. Mijn vraag luidt dan ook als volgt: waarom zijn de Griekse autoriteiten pas 2 jaar later hiermee gekomen? Duizenden werknemers zijn nu de dupe en blootgesteld aan misbruik van werkgevers, openbare en particuliere werkgevers. 
Dimas,
    Deze vraag is weliswaar eerder een interne aangelegenheid van Griekenland en de verschillende regeringen en diensten, maar aangezien de heer Papadimoulis over een specifieke bepaling spreekt in verband met het vraagstuk van de “actieve” overeenkomsten - want daar ging de vorige zin in feite om - wil ik het volgende verduidelijken. Ten eerste wordt met de betrokken bepaling van het presidentieel decreet - en ik heb het over nu, en niet over hetgeen in 2002 is gebeurd - de richtlijn niet overtreden, aangezien de richtlijn geen verplichting bevat tot omzetting in overeenkomsten voor onbepaalde tijd. De omzettingsvoorwaarden die zijn vastgelegd in het presidentieel decreet vallen onder de bevoegdheid van de Griekse regering en eventuele geschillen die voortvloeien uit de toepassing van deze voorwaarden moeten worden opgelost door de Griekse rechtbanken.
De term “actieve” overeenkomst gaat op voor de door u genoemde mensen - voor de mensen die niet zijn aangesteld in een tijd waarin de richtlijn nog niet was omgezet in de Griekse wetgeving - en betreft het mechanisme voor de omzetting van overeenkomsten in overeenkomsten voor onbepaalde tijd. De Commissie kan geen maatregelen nemen teneinde schrapping van deze term te bewerkstelligen. In de richtlijn is namelijk geen sprake van een verplichting tot omzetting van overeenkomsten.
Terecht zei de heer Papadimoulis dat de Commissie in het verleden vraagstekens had bij de maatregelen die de Griekse regering had genomen om te voorkomen dat in de tijd na het verstrijken van de termijn voor omzetting van de richtlijn in de nationale wetgeving misbruik zou worden gepleegd met de overeenkomsten voor bepaalde tijd. De vraagtekens van de Commissie betroffen het vorig presidentieel decreet waarmee de omzetting enerzijds te laat geschiedde en anderzijds mankementen vertoonde. Als dit probleem intussen niet was opgelost met het nieuw presidentieel decreet, zou de Commissie in theorie de in de artikelen 226 en 228 genoemde procedures tegen de betrokken lidstaat op gang kunnen brengen wegens niet naleving van de uit het Verdrag voortvloeiende verplichtingen om hem aldus te dwingen zich te conformeren.
Afgezien daarvan sprak de heer Papadimoulis over de rechten van de burger. De Commissie kan inderdaad maatregelen nemen tegen een lidstaat als schade wordt berokkend wegens te late of foutieve omzetting van een richtlijn. Er is jurisprudentie voor dergelijke gevallen. De burgers kunnen worden beschermd tegen schade die hen wordt berokkend als een lidstaat door eigen schuld en op illegale wijze een richtlijn te laat omzet. In dit geval zijn de nationale rechtbanken bevoegd. De rechtbank kan besluiten tot schadevergoeding als ten eerste is vastgesteld dat de lidstaat het Verdrag heeft overtreden - wanneer hij bijvoorbeeld een richtlijn te laat of foutief omzet in zijn wetgeving - en ten tweede er een oorzakelijke verband bestaat tussen het gedrag van de lidstaat en de toegebrachte schade.
Wat het onderhavig geval betreft, ziet het ernaar uit - want het onderzoek door de Commissie is nog niet afgesloten - dat het nieuwe presidentieel decreet niet in strijd is met de richtlijn en dus kunnen er geen maatregelen worden genomen tegen Griekenland. 
De Voorzitter. -
Welke maatregelen zal de Commissie nemen om ervoor te zorgen dat de lidstaten de EU-richtlijnen inzake gelijke behandeling zonder onderscheid naar ras en gelijke behandeling in werk en beroep volledig in nationale wetgeving omzetten? 
Dimas,
   . - De uiterste datum voor het omzetten van Richtlijn 2000/43/EG van de Raad houdende toepassing van het beginsel van gelijke behandeling van personen ongeacht ras of etnische afstamming was 19 juli 2003, en de uiterste datum voor Richtlijn 2000/78/EG van de Raad tot instelling van een algemeen kader voor gelijke behandeling in arbeid en beroep was december 2003, met de mogelijkheid van drie extra jaren voor het omzetten van de bepalingen met betrekking tot discriminatie op grond van leeftijd en handicap. Voor de nieuwe lidstaten was de uiterste datum voor het omzetten van beide richtlijnen 1 mei 2004.
In haar rol als hoedster van de Verdragen heeft de Commissie inbreukprocedures ingeleid tegen de lidstaten die op de genoemde data verzuimd hadden de kaderrichtlijnen inzake rassendiscriminatie en werkgelegenheid om te zetten in nationale wetgeving. Vijf lidstaten zijn voor het Europese Hof van Justitie gedaagd omdat zij verzuimd hebben de richtlijn inzake rassengelijkheid om te zetten in nationale wetgeving.
Voor de lidstaten die de richtlijnen reeds hebben omgezet, geldt dat de Commissie de nationale wetgeving momenteel in detail onderzoekt om te waarborgen dat deze exact voldoet aan de eisen die in de richtlijnen zijn vastgelegd. Mocht dit niet het geval blijken, dan zal de Commissie gepaste maatregelen nemen. 
Moraes (PSE ).
   - Ik wil de commissaris en zijn voorganger prijzen voor de ernst waarmee zij de handhaving van deze richtlijnen ter hand hebben genomen. Verbaast het hem niet dat, gezien het enorme aantal Europese burgers dat te maken krijgt met deze richtlijnen inzake leeftijd, handicap, ras, seksuele geaardheid en religie - het gaat hier niet om minderheden - er een dermate groot contrast bestaat tussen de snelheid waarmee de Commissie en dit Parlement deze wetgeving er door hebben gedrukt en de manier waarop de Raad en zes lidstaten in het bijzonder vervolgens met deze richtlijnen zijn omgesprongen door na te laten deze ten uitvoer te leggen? 
Dimas,
   . - Er zijn vijf lidstaten die ofwel slechts bepaalde gedeelten van de richtlijnen hebben omgezet, ofwel verzuimd hebben de richtlijnen geheel volgens de regels om te zetten. Zoals ik al eerder gezegd heb, heeft de Commissie tegen deze lidstaten onverwijld een inbreukprocedure ingeleid. In verband met de kaderrichtlijn inzake gelijke behandeling in arbeid en beroep is in juli 2004 een met redenen omkleed advies verstuurd - de tweede fase van de inbreukprocedure - en wij verwachten binnen twee maanden antwoord te krijgen. Als dit antwoord uitblijft, zal de zaak onmiddellijk worden voorgelegd aan het Europees Hof van Justitie. Wij zullen deze lidstaten met alle middelen die ons ter beschikking staan, aansporen om voort te maken met het omzetten van deze uiterst belangrijke richtlijnen. 
De Voorzitter.
   - Aangezien de voor het Vragenuur gereserveerde tijd verstreken is, zullen de vragen nrs. 35 t/m 58 schriftelijk worden beantwoord. 

De Voorzitter.
   - Aan de orde is het debat over de verklaringen van de Raad en de Commissie over de humanitaire situatie in Soedan. 
Bot,
   . - Mijnheer de Voorzitter, geachte leden van het Parlement, allereerst wil ik zeggen dat de situatie in Soedan de internationale gemeenschap ernstig blijft verontrusten. Berichten over wreedheden geven aan dat de regering van Soedan niet in staat - en mogelijk niet bereid - is om de vereiste maatregelen te treffen. Er komt zo langzamerhand een einde aan het geduld van de wereld met een regering die onwillig lijkt te zijn om de verantwoordelijkheid voor al haar burgers op zich te nemen.
Dit geldt zowel voor Darfur als voor het Noord-Zuidproces. De EU blijft Soedan vastberaden steunen bij het dringend noodzakelijke herstel van de vrede en de stabiliteit. Soedan moet zo snel mogelijk een land worden waar alle burgers vrij en veilig zijn, een land dat niet beheerst wordt door geweld en discriminatie. De regering in Khartoem moet daadwerkelijk een regering voor alle Soedanezen zijn en de volledige verantwoordelijkheid voor het welzijn van al haar burgers op zich nemen.
Een stabiel en democratisch Soedan is ook een vereiste voor vrede en stabiliteit in de regio in zijn geheel. De aanhoudende spanning tussen Ethiopië en Eritrea, de problemen in Somalië, de oorlog in het noorden van Oeganda en elders en de crisis in het Grote-Merengebied, waaraan maar geen einde komt, zijn allemaal tekenen van instabiliteit op het Afrikaanse continent. Vrede in Soedan zou een veelbelovend uitzicht bieden op vrede in de regio in het algemeen. De EU dient klaar te staan om hulp te bieden en zich te mengen in het conflict in Darfur.
Wij juichen in dit verband de actieve rol toe die de Afrikaanse Unie in de crisis in Soedan speelt. De oplossing van de crisis in Darfur moet, in de mate van hetgeen mogelijk en realistisch is, een zaak zijn van Afrika zelf. Daarom dienen de steun en de bemoeienis van de EU in eerste instantie te bestaan uit coördinatie van haar beleid met dat van de Afrikaanse Unie. Voorts moet de Europese Unie zich aansluiten bij en samenwerken met andere belangrijke actoren, zoals de Verenigde Naties, de Verenigde Staten en andere internationale partijen, met inbegrip van de Arabische Liga.
Dit gezegd zijnde, wil ik de speerpunten noemen van het beleid van de EU ten aanzien van Soedan. Deze zijn: ten eerste steun aan de missie van de Afrikaanse Unie in Darfur; ten tweede steun voor de missie van de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, de heer Pronk; ten derde druk op de regering en de Soedanese Volksbevrijdingsbeweging SPLM om het vredesproces van Naivasha te voltooien; ten vierde druk op de regering en de Soedanese Bevrijdingsbeweging SLM en de Beweging voor Gerechtigheid en Gelijkheid JEM om het vredesproces van Abuja te voltooien; ten vijfde coördinatie van het beleid en de maatregelen met de andere internationale actoren; ten zesde humanitaire hulpverlening en ten slotte actief nadenken over verdere maatregelen om de druk op te betrokken partijen op te voeren, met inbegrip van sancties.
De steun aan de Afrikaanse Unie is een eenvoudig onderdeel van het EU-beleid ten aanzien van Darfur. De crisis in Darfur heeft aangetoond dat de Afrikaanse Unie bereid is het leiderschap op zich te nemen als de uitdagingen waar Afrika voor staat, het hoofd moeten worden geboden. De EU staat vierkant achter de Afrikaanse Unie. Een sterke, slagvaardige Afrikaanse Unie is van cruciaal belang voor de toekomst van Afrika. In dit verband zijn met name conflictpreventie, conflictbeheersing en een oplossing voor de kwestie-Darfur relevant.
De Afrikaanse Unie heeft twee belangrijke initiatieven ontplooid. Ten eerste heeft zij een staakt-het-vuren-commissie ingesteld die toeziet op de uitvoering van het akkoord van N’Djamena en op de ontwikkelingen in Darfur, en ten tweede heeft zij de aanzet gegeven tot onderhandelingen tussen de regering van Soedan en de rebellenbewegingen.
Bij de AU-missie werken momenteel 125 waarnemers, onder meer van de EU en de Verenigde Staten, en er zijn ongeveer twintig onderzoeken uitgevoerd naar schendingen van het staakt-het-vuren. De AU-waarnemers worden beschermd door 305 Rwandese en Nigeriaanse manschappen.
Op verzoek van de Afrikaanse Unie hebben de Verenigde Naties een alomvattend plan opgesteld waarin beschreven wordt op welke wijze de effectiviteit van de AU-missie ter plaatse het best verbeterd kan worden. Het plan voorziet in een uitbreiding van de AU-missie in Darfur, dat wil zeggen meer militaire waarnemers, meer militair personeel in de beschermingsmacht, meer civiele politie en meer ondersteunende burgerpersoneel. Ook in het AU-hoofdkwartier in Addis Abeba zal meer personeel worden ingezet. Dit plan wordt nader uitgewerkt en uitgaande daarvan zal de EU overwegen of zij steun zal geven aan een versterkte AU-missie in Darfur.
In Abuja zijn de regering van Soedan en de rebellen een humanitair protocol overeengekomen. Ook zijn er plannen voor een nieuwe ronde van besprekingen over het veiligheidsprotocol. De Europese Unie heeft de eerste onderhandelingsronde bijgewoond en dringt er zowel bij de regering als bij de rebellen op aan dat zij de besprekingen zonder dralen hervatten.
De Verenigde Naties spelen samen met de Afrikaanse Unie een belangrijke rol bij het vinden van een oplossing voor de crisis in Darfur. Secretaris-generaal Annan heeft in juli een bezoek aan Soedan gebracht. Hij heeft met de regering van Soedan overeenstemming bereikt over een aantal referentiepunten, die zijn vastgelegd in het communiqué van 3 juli. Deze referentiepunten dienen als basis voor de werkzaamheden van het Gezamenlijk Uitvoeringsmechanisme, dat wordt voorgezeten door de speciale afgezant, de heer Pronk en de Soedanese minister van Buitenlandse Zaken, de heer Ismail.
Op 6 augustus werden de heer Pronk en de Soedanese regering het eens over een actieplan. De EU steunt het actieplan maar beschouwt Resolutie 1556 als het voornaamste kader voor het handhaven van de druk op de regering van Soedan.
Mijns inziens dient een consequente en ondubbelzinnige boodschap gericht te worden aan de Soedanese autoriteiten, te meer daar de speciale afgezant, de heer Pronk, in zijn verslag van 2 september aan de Veiligheidsraad erkende dat de veiligheidssituatie in de vluchtelingenkampen en de toegang van humanitaire organisaties tot het gebied weliswaar waren verbeterd, maar de toestand in Darfur nog altijd zeer ernstig was. Recente bewijzen dat er nog steeds bewoners van Darfur om het leven komen tijdens aanvallen door gewapende troepen en de Janjaweed-militie geven aan hoe ernstig de situatie blijft.
Sinds het verslag van de heer Pronk aan de Veiligheidsraad op 2 september zijn er doorlopend discussies geweest over een nieuwe resolutie van de Veiligheidsraad. De Europese Unie is voorstandster van een krachtige resolutie waarmee de druk op de partijen in Soedan wordt gehandhaafd. Tijdens de bijeenkomst van de Raad Algemene Zaken van maandag jongstleden hebben wij gesproken over de voorlopige sanctiemogelijkheden die ons ter beschikking staan. Vooralsnog is het dreigen met sancties waarschijnlijk de beste manier om de regering van Soedan aan te sporen zich aan haar beloften te houden.
De Verenigde Staten staan ook achter deze gedragslijn. In een openbare hoorzitting in de Senaat heeft minister van Buitenlandse Zaken Powell verklaard de uitbreiding van de AU-missie te steunen, evenals het voorstel om de Soedanese militaire vluchten boven Darfur te beperken. Hij wees toen ook op de mogelijkheid om sancties op te leggen. Tegelijkertijd deed hij een dringend beroep op de regering van Soedan en de SPLM, evenals op de SLM en de JEM, om zich met verdubbelde kracht in te zetten voor het afronden van de onderhandelingen. Dit komt overeen met het standpunt van de EU zoals wij dat afgelopen maandag in onze conclusies hebben geformuleerd.
Tot slot wil ik nog kort ingaan op de humanitaire hulp en de weg die wij moeten bewandelen. Hoewel het gebied beter bereikbaar is geworden voor humanitaire hulp, is de humanitaire situatie nog steeds kritiek. Weliswaar is het geweld afgenomen, maar de beruchte Janjaweed en de milities blijven actief. De veiligheidssituatie is volstrekt onbevredigend en een belangrijke indicatie daarvoor is dat vrijwel geen van de ontheemden en vluchtelingen naar huis terugkeert. Wij roepen de regering van Soedan nogmaals met klem op het geweld te beteugelen, de Janjaweed te ontwapenen en voor de rechter te brengen en de veiligheid van de burgers buiten de kampen te waarborgen.
De EU draagt in belangrijke mate bij aan de humanitaire hulp. Tot nu toe heeft zij 288 miljoen euro ter beschikking gesteld. Er is echter veel meer nodig en, zoals de speciale vertegenwoordiger, de heer Pronk, in zijn verslag aangaf, is van al het geld dat nodig is om de maatregelen te bekostigen waarmee de Verenigde Naties de crisis in Darfur bestrijdt, slechts 50 procent bijeengebracht, hetgeen betekent dat er alleen al voor de bestrijding van deze crisis een tekort is van 255 miljoen dollar. De EU moet eveneens een grote bijdrage leveren om dit tekort te helpen dekken.
Ondertussen moeten wij voorbereidingen treffen voor de wederopbouw van Darfur, die van start moet gaan zodra de crisis ten einde is en een alomvattende vredesovereenkomst is gesloten tussen het noorden en het zuiden.
Tot besluit nog enkele woorden over de te bewandelen weg. De internationale gemeenschap dient te blijven aandringen op een spoedige politieke oplossing van de conflicten die Soedan verwoesten. Centrale onderdelen van het EU-beleid met betrekking tot Soedan zijn: druk op de partijen om zowel het proces van Naivasha als het proces van Abuja voort te zetten, steun aan de AU en de Verenigde Naties, humanitaire hulp en de bereidheid verdere maatregelen te treffen, inclusief het opleggen van sancties. De EU is vastbesloten bij te dragen aan de totstandbrenging van vrede en stabiliteit in Soedan. De EU werkt zij aan zij met de Afrikaanse Unie en de Verenigde Naties, maar zal haar eigen verantwoordelijkheid nemen aan de hand van de conclusies van de Raad van 12 en 26 juli en 13 september. Vrede in Soedan is van eminent belang voor het land zelf, maar zal, zoals reeds gezegd, ook een cruciale invloed hebben op de vrede in de regio. Vrede in Soedan is dan ook een centrale doelstelling binnen ons beleid voor Afrika. 
Nielson,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik dank voor de gelegenheid die mij wordt geboden om het woord te voeren over de crisis in Darfur. Ook dank ik voor de belangstelling van het Parlement en de Commissie ontwikkelingssamenwerking, die ervoor hebben gezorgd dat hun eerste missie in deze nieuwe zittingsperiode aan dit conflict werd gewijd.
De missie is teruggekeerd met een duidelijk beeld van de complexe situatie en heeft haar verontwaardiging geuit over de verschrikkelijke ontwikkelingen die ononderbroken plaatsvinden in Darfur.
De Commissie was actief betrokken bij het verlenen van humanitaire hulp aan het westelijk gedeelte van Soedan voordat deze crisis zijn huidige omvang bereikte. De situatie is op dit moment zo ernstig dat we tot op heden 105 miljoen euro hebben vrijgemaakt. Voor het grootste deel is dit bedrag besteed aan basale humanitaire voedselhulp, maar we trachten ook het politieke proces te ondersteunen. Dit bedrag is circa 37 procent van wat de EU in haar geheel heeft bijgedragen. Doorgaans is het aandeel van de Commissie aan de steun in dergelijke humanitaire crises ongeveer 20 procent van hetgeen de lidstaten in totaal geven. Ik zou hieraan willen toevoegen dat sprake is van een behoorlijke spreiding, als we de bijdragen van de verschillende lidstaten met elkaar vergelijken. Ik noem dit omdat de kwalitatieve waarde van hetgeen de EU in haar geheel doet in een bepaalde situatie mijns inziens niet alleen verband houdt met hetgeen de Commissie doet, of met het totaalbedrag van onze bijdragen, maar ook met de daadwerkelijke betrokkenheid in Europa ter ondersteuning van onze activiteiten.
Wij richten onze financiële bijdragen en inspanningen tevens op de situatie in Tsjaad, door naar schatting 200.000 vluchtelingen uit Darfur onderdak te bieden.
Tijdens het mobiliseren van de hulp werden wij voortdurend geconfronteerd met bureaucratische hindernissen die de regering van Soedan opwierp, en met grote logistieke problemen die de kosten aanzienlijk hebben opgedreven. Meer dan 25 procent van de aan deze operatie verbonden kosten heeft te maken met logistieke problemen.
Steeds meer bureaucratische hindernissen worden overwonnen, en dat is mijns inziens grotendeels te danken aan de druk die de internationale gemeenschap op de Soedanese regering uitoefent. Wat de logistiek betreft: ECHO opent een technische post in Darfur en één in Tsjaad, om de coördinatie ter plaatse te verbeteren. Tegen het einde van deze maand zullen zij operationeel zijn en wij gaan ervan uit dat zij om te beginnen 12 maanden zullen functioneren.
Er valt echter nog veel meer te doen. Naar schatting 40 procent van de getroffen bevolking heeft nog altijd geen toegang tot humanitaire hulp en, alle verbetering in bepaalde gebieden ten spijt, er komen nog steeds meldingen binnen van geweld, inclusief stelselmatige verkrachting van vrouwen. Ik weet dat de missie is teruggekeerd met verslagen van vreselijk geweld en grote angst.
Het is van belang dat de internationale gemeenschap paraat blijft, aangezien zelfs uitgaande van het meest rooskleurige scenario de humanitaire hulp nog minstens een jaar nodig zal zijn. Zoals we hebben gezien, blijven de gevolgen van deze crises voelbaar en we moeten ervoor zorgen dat we daar in de toekomst beter mee kunnen omgaan.
De EU is uiterst actief geweest op niet alleen het gebied van de humanitaire hulp maar ook op politiek vlak. Voor het eerst hebben we de door het EOF gefinancierde Afrikaanse Vredesfaciliteit ingezet, waarmee we het grootste deel van de begroting van de missie van de Afrikaanse Unie voor onze rekening namen. Dit stelde de Vredes- en Veiligheidsraad van de Afrikaanse Unie in staat snel te reageren en een besluit te nemen tijdens zijn eerste officiële bijeenkomst na de sluiting van de humanitaire staakt-het-vurenovereenkomst in N’Djamena. Er zijn ongeveer honderdvijftig waarnemers gestuurd, alsook een driehonderd man sterke militaire beschermingsmacht om toezicht te houden op de naleving van het staakt-het-vuren.
Hoewel deze operatie een beperkte reikwijdte had, boekte zij ter plaatse goede resultaten. Ik ben er stellig van overtuigd dat uitsluitend de Afrikaanse Unie een initiatief kan nemen dat het politieke gewicht en de politieke relevantie heeft om de strijdende partijen, en met name de regering van Soedan, te dwingen zich aan hun beloften te houden. Daarmee is echter niet gezegd dat anderen geen zeer belangrijke rol moeten en kunnen spelen. Partnerschap en eigenaarschap zijn niet onverenigbaar, vooral niet als dat partnerschap wordt uitgevoerd op een professionele wijze, op een wijze die het gezonde principe huldigt dat zichtbaarheid goed is maar haalbaarheid beter.
Het staat buiten kijf dat een aantal van de huidige zwakke plekken in de organisatie van de Afrikaanse Unie aangepakt kunnen en moeten worden door middel van een versterkte samenwerking met de Verenigde Naties en met de EU als zodanig, met inbegrip van onze lidstaten. Ik ben mij er evenwel van bewust dat, zoals het voorzitterschap vandaag ook al duidelijk heeft aangegeven, de Afrikaanse Unie aan het roer moet staan. Zij dient in deze operatie het initiatief te nemen en de motor te zijn.
Daarom is de Commissie bereid om in nauwe samenwerking met de lidstaten - en indien de AU hierom vraagt - via de Vredesfaciliteit aanvullende steun te verlenen aan een weldoordachte uitbreiding van de AU-missie in Darfur.
Het behoeft geen betoog dat maximale bescherming van de burgerbevolking de hoogste prioriteit heeft. Of men wel of niet teruggaat en zo ja, waarheen, hangt immers in wezen geheel af van de vraag in hoeverre mensen zich veilig voelen in die situatie.
Wij moeten bereid zijn in de daartoe geëigende fora met de partijen overleg te plegen over een mogelijke wijziging van het huidige mandaat van de AU-missie, indien de regering van Soedan niet bereid of niet in staat zou zijn de bevolking van Darfur effectief te beschermen. Dat is een absolute noodzaak.
Het is eveneens belangrijk op te merken dat we te maken hebben met een daadwerkelijk conflict. Het gaat hier om meer dan wat ongeorganiseerd geweld. Niet alleen de regering van Soedan vormt een probleem, maar er zijn ook rebellengroepen die strijden om hun eigen agenda te verwezenlijken - die zijn er wel degelijk.
Daarom moeten wij dit alles aanpakken met een serieuze bemiddelingspoging en druk uitoefenen op alle partijen.
Voorts moet benadrukt worden dat de uitwerking van een duurzame politieke oplossing voor het conflict in Darfur noodzakelijkerwijs parallel moet lopen aan en verband moet houden met het algemene proces van Naivasha. Een oplossing voor alleen Darfur zal geen oplossing zijn voor het grotere probleem. Bovendien is het conflict in Darfur niet uit het niets ontstaan: het was een gevolg van de problemen in Soedan.
In Abuja is enige politieke overeenstemming bereikt en dat is een goed begin, maar we moeten onze steun geven aan alle krachten die deze situatie in de juiste richting duwen en tegelijkertijd ons concentreren op de verbetering van de humanitaire situatie ter plaatse, hetgeen een enorme opgave is. 
Hybášková (PPE-DE ).
   - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik heb deelgenomen aan de onderzoeksmissie van het Europees Parlement in Darfur. Mijn conclusies luiden als volgt: de veiligheidssituatie aldaar is alarmerend; de politieke situatie is niet veranderd; de Soedanese regering is niet bereid ook maar enige maatregelen te treffen, afgezien van de maatregelen waartoe zij gedwongen wordt door de internationale politieke gemeenschap; de humanitaire situatie is slechts in geringe mate verbeterd.
Het spijt mij ten zeerste hier te moeten zeggen dat slechts heel kort na de 11de september er tienduizenden uitermate arme mensen in kampen wonen. Zij hebben geen toekomst en zij kunnen niet terug. 50 procent van de bevolking in de kampen is jonger dan 15 jaar. We creëren dus een nieuwe generatie misdeelde mensen die geen andere keus hebben dan de kalasjnikov op te nemen en nieuwe fundamentalisten en nieuwe extremisten te worden. We moeten uiterst zorgvuldig zijn bij de maatregelen die we nemen om onze individuele en gezamenlijk veiligheid te waarborgen.
Over welke punten moeten we het hebben? Ten eerste de etnische context. We hebben gezien dat er geen Arabieren in de kampen wonen. Van de mensen die we gesproken hebben, heeft 90 procent een andere moedertaal dan het Arabisch. Zij worden in het Arabisch de “Suda” genoemd, de zwarte bevolking. Er is sprake van massaal seksueel geweld. Een sjeik vertelde ons dat men vrouwen het kamp uit moet sturen om water en voedsel te halen, omdat zij tenminste terugkomen; als er mannen op uit worden gestuurd, worden deze vermoord. Er wordt op grote schaal gemoord en mensen worden massaal verdreven uit hun kampen. Hier moet terstond een einde aan worden gemaakt. De situatie is zelfs alarmerender vanuit veiligheidsoogpunt dan vanuit humanitair oogpunt.
De humanitaire hulp bereikt maximaal 60 procent van de ontheemden in de kampen. De situatie is verbeterd, omdat de Soedanese regering NGO’s en bepaalde humanitaire organisaties toelaat in de gebieden die zij onder controle heeft. 
Kinnock, Glenys (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst zeggen dat alles wat ik in Darfur gezien heb de opvatting bevestigde dat we hier te maken hebben met genocide. In al het bewijsmateriaal en in alle getuigenissen van de mensen waarmee we gesproken hebben, wordt gewag gemaakt van een samenwerking tussen de Janjaweed en de regering van Soedan.
De mensen hadden het over gecoördineerd geweld tegen hen. Het geweld was niet willekeurig maar gecoördineerd door de Janjaweed met behulp van de Soedanese regering, die met hen samenspande. We hebben verhalen gehoord over onthoofding, verbranding, wreedheid, terreuracties en afschuwelijk lijden van de mensen met wie wij spraken. Nooit eerder - behalve toen ik in 1994 in Rwanda was - heb ik zoveel angst in mensenogen gezien als in de kampen in Darfur en Tsjaad.
Er moet een effectief algemeen wapenembargo komen en een internationale onderzoekscommissie. Er moeten doelgerichte sancties worden ingesteld tegen degenen die zowel in de regering als in het bedrijfsleven betrokken zijn geweest bij deze gruweldaden, en mijns inziens moet er ook een olie-embargo worden afgekondigd. Iedere dag worden er 320.000 vaten olie geproduceerd, maar de opbrengsten van die vaten komen nooit terecht bij het volk van Soedan.
Ik zou zowel de Commissie als de Raad willen zeggen dat de Afrikaanse Unie in Al Fasha zich niet enthousiast betoond heeft over een uitbreiding van de beschermingsmacht. Er was amper sprake van coördinatie met de Verenigde Naties of van overleg over de te volgen strategie. De AU vroeg om meer waarnemers, om een internationale politiemacht en eenheden die toezicht kunnen houden op de naleving van de mensenrechten. Zij verklaarde dat ze niet eens zijn opgewassen tegen de huidige problemen, laat staan tegen de problemen die opduiken als ze geconfronteerd worden met een aanzienlijk uitgebreide beschermingsmacht. De AU liet hierover geen enkel misverstand bestaan.
Ik zou de Commissie en de Raad eveneens willen zeggen dat het door de VN overeengekomen actieplan ertoe leidt dat de regering van Soedan nu strijdkrachten naar de veilige gebieden stuurt, naar de door opstandelingen beheerste gebieden, met alle gevolgen van dien: enorme instabiliteit en grote problemen. De wordt geschonden. Toen wij in Al Fasha landden, hing er een gevechtshelikopter boven ons in de lucht. Tijdens ons bezoek aan een bepaald dorp zagen we de raketten die waren afgevuurd op de bevolking. Daardoor was het dorp verwoest en waren de mensen de wildernis in gejaagd.
Wij willen niemand in de internationale gemeenschap meer horen zeggen: “dit nooit meer”. We moeten de regering van Soedan de handschoen toewerpen en een halt toeroepen aan haar meedogenloze, Orwelliaanse ontkenning van wat er gaande is in haar land. Er moet een einde komen aan het patroon van geweld. 
Hall (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik was lid van de delegatie die vorige week in Darfur is geweest en ik wil met name ingaan op de humanitaire situatie daar.
Als gevolg van gewelddadige aanvallen van de regering van Soedan en de aan haar geallieerde milities was een kwart van de bevolking van Darfur in paniek huis en haard ontvlucht. Tweehonderdduizend mensen waren de grens met Tsjaad overgetrokken en er zijn 1,2 miljoen ontheemden in Soedan. Humanitaire hulp is beter bereikbaar - zoals de Raad al zei - maar wij kregen te horen dat een op de drie mensen nog altijd is afgesneden van hulp door de regen en het capaciteitstekort, en vanwege de aanhoudende gevechten tussen de regeringstroepen en de opstandelingen. Alles bij elkaar genomen, is de situatie uitermate broos. Humanitaire hulp moet voor alle ontheemden toegankelijk zijn en dat minstens nog anderhalf jaar lang, omdat men dit jaar geen gewassen heeft kunnen verbouwen. Het ergste wat er zou kunnen gebeuren is dat de toegang tot humanitaire hulp opnieuw wordt afgesneden door gevechten of politieke hindernissen. Dan zou de hongerdood dreigen voor 1,2 miljoen mensen.
Tijdens het bezoek van de delegatie in Darfur hebben wij gesproken met de mensen in de kampen. Zij zeiden ons allen hetzelfde: zij wilden terug naar huis, maar ze waren doodsbang voor nieuwe aanvallen. Er zal geen einde komen aan de humanitaire crisis in Darfur zolang de mensen niet het gevoel hebben dat ze veilig naar huis kunnen terugkeren. Dat zal alleen gebeuren als er geen schendingen van het staakt-het-vuren meer plaatsvinden en als er een alomvattende politieke oplossing is voor het conflict.
Ik zou ervoor willen pleiten dat wij in onze discussies niet te lang stil blijven staan bij bijvoorbeeld de vraag of er nu wel of niet sprake is van genocide in Darfur. Laten we ons concentreren op de stappen die dit Parlement kan zetten om steun te bieden aan de waarnemers van de Afrikaanse Unie die toezicht houden op de naleving van het staakt-het-vuren, en om de vredesonderhandelingen te steunen. Als we in deze crisis niet praktisch zijn, laten we meer dan een miljoen Soedanezen die voor hun overleven van ons afhankelijk zijn, in de kou staan. 
Aubert (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het Europees Parlement heeft te kennen gegeven dat het zowel op humanitair als op politiek vlak de burgerbevolkingen van Darfur te hulp wil komen en een einde wil maken aan de vreselijke burgeroorlog, dankzij - zoals reeds gezegd - de steun van onder andere de Afrikaanse Unie en haar initiatieven. Natuurlijk delen wij dat streven, maar hoewel het nuttig en noodzakelijk is om een goede brandweerman te zijn denk ik dat het nog belangrijker is om niet te vervallen in pyromanie. Daarmee zou ik willen ingaan op het steeds moeilijkere vraagstuk van de olievoorraad, dat tot steeds grotere conflicten leidt en de situatie in Darfur al enige jaren op verschrikkelijke wijze vergiftigt en op de spits drijft.
We kennen het verhaal: spanningen, oorlogen worden steeds heviger naarmate de toegang tot de olievoorraad uitgroeit tot een bron van conflict en er steeds meer belangen op het spel staan, belangen van zowel een aantal grootmachten als de lokale machthebbers. Bij deze kwestie zijn naast de Verenigde Staten en Europa - in het bijzonder Frankrijk dat grote invloed heeft in deze regio - ook China en een aantal Aziatische landen betrokken. We zijn allen op de hoogte van het schandaal van de slecht gebruikte olie-inkomsten: die gaan dikwijls op aan persoonlijke verrijking, corruptie en, zoals wij nu kunnen vaststellen, aankoop van wapens. En dan zwijg ik nog over het toegenomen aantal schendingen van de mensenrechten van de betrokken bevolkingen. Dit alles moet gezien worden tegen de achtergrond van elkaar opvolgende dictaturen, die overigens min of meer openlijk gesteund worden door soms dezelfden die zich vandaag verontwaardigd tonen over deze situatie.
Ik denk dat de Europese Unie op dat vlak belangrijke verantwoordelijkheden draagt en dat zij zich op mondiaal niveau, en dus binnen de VN, moet inzetten voor een volstrekt ander energiebeleid, voor een billijk en duurzaam beleid dat echt in dienst staat van de burgers. Daartoe moet zij een beroep doen op politieke instanties, oliemaatschappijen en het maatschappelijk middenveld. Bovendien moeten we de financiële criminaliteit en de belastingparadijzen harder aanpakken, en de bankrekeningen en de winsten van dictatoren en profiteurs van allerlei allooi blokkeren. Natuurlijk moeten we andere vormen van energiebeleid de grootst mogelijke steun verlenen, zowel bij ons als in die landen, en moet Europa daarnaast veel veeleisender zijn, veel waakzamer als het gaat om de steun die de grote internationale geldschieters verlenen aan een aantal olieprojecten, met name de oliepijpleiding Tsjaad-Kameroen. We moeten de maatschappelijke organisaties en de democraten in die landen steunen en bovenal op diplomatiek, politiek en economisch vlak coherent optreden. Ik denk dat dat een noodzakelijke en zelfs prioritaire taak zou kunnen zijn voor de toekomstige vertegenwoordiger van het sterk gemeenschappelijk buitenlands beleid dat ons voor ogen staat. 
Morgantini (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, onze parlementaire delegatie die de ontheemden in Soedan en de vluchtelingen in Tsjaad heeft bezocht, trof daar een buitengewoon droevige situatie aan. Burgers, vrouwen, kinderen, nieuwe verdoemden van deze aarde: allen weggevlucht voor geweld en dood, levend in angst voor nieuwe aanvallen en voor opnieuw vluchten. Ze willen graag terug naar hun dorpen, waarvan er honderden zijn verwoest, maar zij willen terug in veiligheid. Daarom vragen zij om een grotere aanwezigheid van de internationale gemeenschap. Ze hebben namelijk geen vertrouwen meer in de Soedanese regering. Zij vragen om gerechtigheid en willen niet dat de misdaden ongestraft blijven.
Dit is een ontzaglijke tragedie - één miljoen ontheemden, tweehonderdduizend vluchtelingen en dertigduizend doden -, een tragedie waarin de internationale gemeenschap veel te laat in actie is gekomen en veel te laat heeft oproepen tot een staakt-het-vuren en tot opening van vredesonderhandelingen.
Tijdens onze bezoeken hebben we niemand van de honger zien omkomen. De noodhulp is aangekomen, behalve in de door de rebellen beheerste gebieden, die de humanitaire konvooien niet kunnen bereiken vanwege de regen. Daardoor heeft men geen volledig beeld van de situatie aldaar. Ook in de gebieden waar geen oorlog woedt, hebben we echter immense armoede gezien. Veel Soedanezen of inwoners van Tsjaad laten zich registreren als ontheemde of vluchteling om op die manier aan voedsel of medicijnen te komen. Wij hebben de partijleden van de democratische oppositie van Darfur ontmoet. Zij zeiden allen, of zij nu behoorden tot de Afrikaanse stammen of tot de Afro-arabische stammen, dat de onderontwikkeling en het marginalisatiebeleid jegens het gebied en met name jegens de Afrikaanse stammen, de wortels vormden voor het gewapend conflict, voor het door de strijdkrachten van het SLA en de JEM begonnen conflict. Het gevaar voor hervatting van het geweld is altijd aanwezig. Als we de oorzaken daarvan niet opheffen is er kans op escalatie, en niet alleen in Darfur.
Daarom is het mijns inziens van cruciaal belang dat de Europese Unie blijft aandringen op een positief resultaat van de onderhandelingen van Abuja. Er moet, zoals uzelf ook al hebt aangegeven, druk op de Soedanese regering en de SLA- en JEM-milities uitgeoefend worden, opdat ze het staakt-het-vuren respecteren. Wij moeten samenwerken vooral om de aanwezigheid van de strijdkrachten van de Afrikaanse Unie en de waarnemers van de mensenrechten te versterken, maar ook om ervoor te zorgen dat er meer dialoog komt -onder de krachten van het maatschappelijk middenveld die zich inzetten voor de mensenrechten en de sociale rechten. Daarnaast ben ik van mening dat het noodzakelijk is de akkoorden van Naivasha te ondersteunen en te bevorderen.
Veel mensen in Soedan hebben ons gezegd dat er maar één oplossing is: een politieke oplossing; er kan geen militaire oplossing zijn. Daarom acht ik het noodzakelijk dat een strikt wapenembargo wordt opgelegd aan Soedan, niet alleen door de Europese Unie maar ook door de Verenigde Naties. Ook moet zware druk worden uitgeoefend op Eritrea of op degenen die wapens aan de rebellen verkopen.
Dit zijn moeilijke tijden want oorlog en terrorisme verwoesten ons leven. Daarom moeten we met wijsheid en vastberadenheid optreden, opdat het Soedanese volk de weg kan inslaan van ontwikkeling en gerechtigheid. 
Goudin (IND/DEM ).
   - Dames en heren, in Soedan vindt op dit moment een humanitaire ramp van bijna onvoorstelbare omvang plaats. Volgens de Wereldgezondheidsorganisatie van de Verenigde Naties sterven maandelijks ongeveer 10.000 mensen in de vluchtelingenkampen in Darfur, in West-Soedan. De meeste slachtoffers zijn kinderen.
De buitenwereld is op de hoogte van de gebeurtenissen in Soedan, maar lijkt desondanks verlamd door deze humanitaire tragedie. We zijn het erover eens dat de buitenwereld onmiddellijk tot handelen moet overgaan. De vraag is echter wat de beste manier is om het conflict op te lossen. Het is belangrijk om twee beginselen in gedachten te houden: ten eerste een brede internationale steun en ten tweede eerbiediging van het volkenrecht.
Een interventie in Soedan moet gebaseerd zijn op een mandaat van de Verenigde Naties. Daardoor bereikt men de grootst mogelijke internationale steun. De Verenigde Naties moeten optreden in samenwerking met de Afrikaanse Unie. Daarmee krijgt het optreden een draagvlak in de Afrikaanse landen, wat een echte oplossing makkelijker maakt. Een VN-organisatie die kan worden gebruikt is bijvoorbeeld de multinationale troepenmacht SHIRBRIG. Deze interventiemacht was een van de VN-actoren in het conflict tussen Ethiopië en Eritrea. Militaire interventies van de EU zouden de mogelijkheden om een geslaagde VN-interventie tot stand te brengen, kunnen dwarsbomen. De plannen voor een EU-ingreep in het conflict in Soedan lijken bovendien een springplank naar de oprichting van een EU-leger dat zonder mandaat van de VN kan optreden. De Europese grondwet maakt het voor de EU mogelijk om zonder steun van de VN in conflicten in te grijpen. Dit dreigt het volkenrecht aan te tasten.
Optreden binnen het kader van de VN is de beste manier om een brede internationale steun te creëren voor een oplossing van het conflict. Dan vindt de interventie ook plaats binnen het kader van het volkenrecht. De oplossing van het conflict krijgt daarmee meer legitimiteit en wordt houdbaarder. Dank u. 
Ryan (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de Soedanese regering heeft verzuimd de zware internationale verplichting na te komen die haar in juli met Resolutie 1556 van de VN-Veiligheidsraad is opgelegd. Dit is de mening van vele internationale mensenrechtenorganisaties, van onder andere International Watch en het Internationale Comité van het Rode Kruis.
Het lijkt erop dat in veel kampen in de westelijke regio van Soedan, in Darfur, zowel de gewapende Janjaweed-militie als de Soedanese regering het nog steeds voor het zeggen hebben. Dat is eenvoudigweg een onaanvaardbare situatie. De organisaties moeten vrije, onbelemmerde toegang hebben tot deze kampen. Dat is op dit moment niet het geval. Veel hulporganisaties werken onder uiterst moeilijke omstandigheden.
Dit is ook het standpunt van de leden van de Commissie ontwikkelingssamenwerking die onlangs naar de Darfur-regio zijn gereisd om onderzoek te doen namens het Europees Parlement. Wij hebben vanmiddag velen gehoord die aan die missie hebben deelgenomen. Dat zij die reis ondernomen hebben en dat zij ons verslag uitbrengen, verdient lof. Ik zie uit naar de volgende bijeenkomst van de commissie. Wij zullen ongetwijfeld meer in detail horen wat zij gehoord en gezien hebben.
In mijn ogen is een van de beste opties meer troepen van de Afrikaanse Unie in te zetten als vredeshandhavers in de Darfur-regio. Dat zou ook bijdragen aan het bereiken van een Afrikaanse oplossing voor een Afrikaans probleem. Tot nu toe is ons dat nog niet gelukt omdat er niet voldoende troepen van de Afrikaanse Unie ter plaatse zijn die de naleving van een staakt-het-vuren zouden kunnen afdwingen. De Soedanese regering heeft zich voornamelijk bediend van vertragingstactieken, waardoor de weinige ter plekke aanwezige AU-vredeshandhavers de toegang is ontzegd tot alle regio’s rond Darfur. De Soedanese regering heeft verklaard dat er enorme problemen zijn en zij meer tijd nodig heeft, maar evenals een van de voorgaande sprekers vraag ik mij af of de regering in staat is om te doen wat wij haar vragen, en of zij daartoe wel bereid is? Hoe meer je luistert naar de mensen die daar geweest zijn, en die met eigen ogen gezien hebben wat zich er afspeelt - of het nu hulporganisaties zijn of leden van onze Commissie ontwikkelingssamenwerking of andere groepen -, hoe meer je tot de conclusie komt dat er sprake is van een totaal gebrek aan goede wil om ook maar iets te doen aan de gewelddadigheden aldaar.
Ik sta achter de krachtige rol die de Europese Unie speelt bij het verlenen van humanitaire hulp aan de bevolking van Soedan. De waarde van die hulp bedraagt dit jaar meer dan 400 miljoen euro. De Europese Unie zal nog wel enige tijd de grootste donor blijven van de internationale hulp aan Soedan.
De Soedanese regering moet zich nu realiseren dat zij voor een duidelijke taak staat. Zij moet haar internationale verantwoordelijkheden en haar verantwoordelijkheden jegens haar eigen volk nakomen, anders kan zij verdere internationale veroordeling in de vorm van sancties tegemoet zien. De Europese Unie en de Verenigde Naties dienen serieus een algemeen wapenembargo tegen Soedan te overwegen. Dat zou een constructieve bijdrage leveren aan het afsnijden van de toevoer van militair materieel aan zowel de Soedanese regering als de gewapende Janjaweed-militie. 
Belohorská (NI ).
   - Dank u zeer, mijnheer de Voorzitter. Ik zal proberen mijn tijd nuttig te gebruiken.
Ik wil de minister bedanken voor het bezoek dat hij aan de Commissie buitenlandse zaken heeft gebracht om ons op de hoogte te brengen van de stappen die genomen zullen worden om hulp te bieden in deze situatie. Ik heb aandachtig geluisterd en wacht nu met spanning op het besluit van de Veiligheidsraad van volgende week en het besluit van de Algemene Vergadering van de VN over deze situatie. Vervolgens kan de Europese Unie haar eigen onafhankelijke besluiten nemen over de door haar te nemen maatregelen. Ik ben van mening dat de gruwelen waarover we gehoord hebben, niet kunnen worden opgelost met een simpele verhoging van de hulp die deze mensen krijgen om in hun eerste levensbehoeften te voorzien, maar dat het werkelijk noodzakelijk is voor deze kwesties een oplossing te vinden via economische druk op de regering. Een gezamenlijke aanpak van alle organisaties die hieraan kunnen bijdragen, betekent onder meer dat er overeenkomsten moeten komen met de Afrikaanse Unie of de VN, en ook met de Verenigde Staten. Ik duim voor deze beklagenswaardige mensen en hoop dat er zo snel mogelijk een besluit wordt genomen. 
Deva (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, er voltrekt zich voor onze ogen een genocide in Darfur. Onmiddellijke actie is geboden. Dit is de grootste humanitaire crisis ter wereld op dit moment. Zij heeft tot gevolg dat er 1,4 miljoen ontheemden zijn in Soedan, waarvan er meer dan 200.000 naar Tsjaad zijn gevlucht. Het aantal dodelijke slachtoffers onder de burgerbevolking is gestegen tot bijna 50.000.
De regering in Khartoem heeft de Janjaweed-milities van wapens voorzien, zodat deze de niet Arabisch sprekende burgerbevolking kunnen aanvallen, en ze gesteund met raketaanvallen door helikopters en Antonov- en MIG-vliegtuigen. Door het bombarderen van dorpsbewoners en het stelselmatig verkrachten is de bevolking doodsbang geworden en is een ernstige humanitaire crisis veroorzaakt, die zal escaleren wanneer het regenseizoen aanbreekt.
De internationale gemeenschap heeft erkend dat er zich op dit moment een genocide voltrekt, hetgeen betekent dat wij kunnen beschikken over een hele nieuwe reeks wetgevingsmaatregelen. We kunnen onder meer de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties inschakelen om Soedan onder de jurisdictie van het Internationaal Strafhof te brengen, zodat de daders van deze vreselijke oorlogsmisdaden kunnen worden gearresteerd en gestraft, ook indien Soedan verzuimt zijn soevereine jurisdictie uit te oefenen of het Statuut van Rome te ondertekenen.
Alle humanitaire hulp ten spijt, sterven er in vluchtelingenkampen momenteel ongeveer 100.000 mensen per maand aan dysenterie en als gevolg van de onveilige situatie. De crisis zou de genocide kunnen aanwakkeren. Wij moeten laten zien dat dit niet Rwanda is, dat we nu weten hoe we op een dergelijke crisis moeten reageren om mensenlevens te redden, zoals we in Congo hebben getoond. De situatie verslechtert met de dag. Daarom moeten we de Soedanese regering onder druk zetten opdat zij de aanvoer van humanitaire hulp mogelijk maakt, zoals zij op 3 juli beloofd heeft. Daarnaast moet de regering in Khartoem instemmen met de inzet van internationale waarnemers van de Afrikaanse Unie en de Europese Unie.
Het staakt-het-vuren dient te worden geëerbiedigd. Militaire vliegtuigen moeten in Darfur aan de grond worden gehouden en de ontwapening van de militie dient te worden versneld. De VN moeten een algemeen wapenembargo opleggen aan Soedan. De regering, Tsjaad, Libië en de Centraal-Afrikaanse Republiek moeten de handel in kleine wapens strenger controleren en de Afrikaanse Unie dient een internationale politiemacht op te richten. We moeten nu eindelijk in actie komen en een einde maken aan deze situatie. 
Gomes (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de humanitaire crisis in Darfur heeft politieke oorzaken. De bevolking van Darfur is in opstand gekomen tegen de politieke en economische onderontwikkeling en marginalisatie waarvan zij het slachtoffer is door toedoen van Khartoem, dat sinds de jaren tachtig voortdurend aanstuurt op interetnische conflicten. Van separatistische eisen is geen sprake. Wij hebben hier niet te maken met een regering die weigert haar verantwoordelijkheden te nemen, maar met een dictatoriale regering die meer dan de helft van de staatsbegroting besteedt aan het aankopen van "Migs" en ander oorlogsmateriaal, in plaats van de olie-inkomsten te investeren ten behoeve van de Soedanese bevolking. Het is een regime dat gewend is met sancties te leven, het weet als geen ander de contradicties van de internationale gemeenschap uit te buiten en het is zo handig dat het er keer op keer in slaagt in de Veiligheidsraad de landen voor zich te winnen aan wie het olie verkoopt of van wie het wapens koopt, zoals China en Pakistan. Het is een regering die onmiddellijk doorheeft dat de politieke wil ver zoek is als permanente leden van de Veiligheidsraad woorden als genocide in de mond nemen om de gebeurtenissen in Darfur te beschrijven, maar niet ogenblikkelijk passende maatregelen nemen om de daad bij het woord te voegen. Daarom komt de Soedanese regering slechts een deel van de verplichtingen na die haar in het kader van Resolutie 1556 zijn opgelegd. Het belangrijkste lapt zij echter aan haar laars, namelijk de stopzetting van de oorlog tegen haar eigen bevolking in Darfur.
De inspanningen van de Afrikaanse Unie verdienen alle lof en steun van de Europese Unie. Er moet echter meer worden gedaan, met name op het gebied van de operationele, logistieke en militaire capaciteit. Er moet ook meer worden gedaan om de coördinatie tussen de Afrikaanse Unie en de Verenigde Naties te verbeteren, en er moet meer worden gedaan om snel hulp te kunnen verlenen aan de ter plaatse aanwezige humanitaire organisaties en agentschappen. Het is van essentieel belang dat de internationale aanwezigheid ter plekke terdege wordt versterkt, hetzij via waarnemers van de Afrikaanse Unie voor het staakt-het-vuren en de nodige militaire beschermingstroepen, hetzij via humanitaire agentschappen, waarnemers voor de eerbiediging van de mensenrechten en een internationale politiemacht die over een duidelijk mandaat van de Veiligheidsraad beschikt en de weerloze burgerbevolking kan beschermen. Dat is iets waar alle vluchtelingen en ontheemden op aandrongen tijdens hun gesprek met de leden van de parlementaire delegatie, waar ook ik deel van uitmaakte. Alle regeringen van de Europese Unie, ongeacht of zij al dan niet zitting hebben in de Veiligheidsraad, hebben de verantwoordelijkheid om een coherente boodschap over te brengen aan de Soedanese regering. Deze regering is in wezen even zwak en twistziek als dictatoriaal en corrupt. Als dit Parlement en de Europese regeringen van oordeel zijn dat de situatie in Darfur "", moeten zij, om consequent te zijn, tenminste een wapen- en olie-embargo aanbevelen en afkondigen. Dat is de enige taal die de regering van Soedan begrijpt. De Europese Unie moet samen met de rest van de internationale gemeenschap eisen dat het staakt-het-vuren wordt nageleefd en dat het vigerende akkoord naar alle regio’s wordt uitgebreid. 
Bonino (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mijnheer de minister, mijnheer de Commissaris, we reageren op een crisis die in maart 2003 is begonnen en ontploft. Inmiddels is het september 2004 en deze late reactie is niet te wijten aan het feit dat we van niets wisten. Op hoeveel deuren hebben wij - hoe weinig wij ook waren - niet geklopt in de afgelopen maanden? We reageren laat door een politieke inschatting die achteraf fout is gebleken te zijn. Wij hadden alle aandacht toegespitst op het proces van Naivasha, waardoor Khartoem dacht een vrijbrief te hebben om elders te kunnen ingrijpen. Ik wil enkel de aandacht vestigen op het feit dat een grote spanning in het oosten van Soedan op het punt staat te ontploffen, en ik zou niet willen dat we pas over een jaar ingrijpen wanneer de situatie uitzichtloos is geworden. Het is een zeer complex probleem dat we naar mijn mening samen moeten aanpakken.
Dan ten slotte de veiligheid. Het probleem is dat er een sfeer bestaat van algehele straffeloosheid. Ik wil het voorzitterschap en de Commissie herinneren aan het bestaan van het Internationaal Strafhof, en van met name artikel 7 van het statuut. Op basis van dit artikel kan de Veiligheidsraad de procureur-generaal verzoeken om een onderzoek. Ik zeg dit omdat, afgezien van de commissie schendingen van de mensenrechten, het Strafhof een instrument is waar Europa hard aan gewerkt heeft en dat voor deze specifieke crisis ingezet kan en moet worden. 
Romeva Rueda (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, wij weten inderdaad al jaren dat de situatie in Soedan gespannen is. Het is niet iets dat wij pas een jaar geleden hebben vernomen. Thans worden wij opnieuw geconfronteerd met een humanitaire tragedie waarachter in wezen een politieke tragedie schuilgaat. Die moet hoe dan ook worden aangepakt: er staat ons immers een wellicht nog tragischere humanitaire noodsituatie te wachten. Volgens de beramingen van vele NGO’s, dreigt er een hongersnood die aan 100.000 à 350.000 mensen het leven zal kosten.
Het is dan ook van essentieel belang dat wij snel reageren. Daarom verheugt het mij dat zowel de Raad als de Commissie maatregelen in die zin voorbereiden. De humanitaire steun moet worden voortgezet. Bovendien moeten wij alle mogelijke pressiemiddelen aanwenden om de regering van Khartoem ertoe te bewegen de milities te ontwapenen. Indien blijkt dat er sancties nodig zijn, moeten die worden uitgevaardigd. Het is tevens belangrijk dat het aantal internationale waarnemers, met name uit Afrikaanse landen, wordt verhoogd.
Tenslotte wil ik u attenderen op een laatste punt waarop wij moeten blijven aandringen: het bestrijden van de politieke oorzaken. Die hebben te maken met de armoede waarin het land verkeert, en met het feit dat wij het autoritaire regime van Khartoem jarenlang ongestoord zijn gang hebben laten gaan. Wij hebben lijdzaam toegezien hoe sommige Europese landen, zoals het Verenigd Koninkrijk, Spanje en Cyprus, wapens uitvoerden naar Soedan, hetgeen in strijd is met de gedragscode van de Europese Unie voor wapenuitvoer. Daarom achten wij het noodzakelijk dat dit proces wordt herzien en eisen nogmaals dat de Verenigde Naties een algeheel wapenembargo afkondigt. 
Claeys (NI ).
   - Voorzitter, de president van de Verenigde Staten heeft het geweld in Soedan als een genocide bestempeld en hij zal ongetwijfeld niet ver van de waarheid zijn. Het aantal doden in en rond Darfur wordt momenteel op 50.000 geschat, en meer dan een miljoen mensen zijn op de vlucht. De Arabische milities die verantwoordelijk zijn voor deze feiten, krijgen vrij spel van de islamitische regering, die een verpletterende verantwoordelijkheid heeft voor de toestanden die zich nu voordoen. Volgens Jan Pronk, speciaal gezant van de Verenigde Naties in Soedan, werkt de Soedanese regering in goede trouw mee, maar worden, en ik citeer, "de afspraken op het terrein nog niet toegepast in Darfur". De vraag is wat er eigenlijk moet gebeuren om te komen tot een duidelijke veroordeling van het islamitisch regime in Soedan. De Europese Commissie heeft ook last van die politiek correcte schroom. De Raad en de Commissie waren tot nog toe uiterst terughoudend, om niet te zeggen lauw, in hun reacties op de gebeurtenissen in Soedan. Het wordt dus tijd dat er doortastende sancties worden genomen, zoals bijvoorbeeld een olie-embargo, samen met alle andere noodzakelijke maatregelen om het geweld in Soedan te stoppen. 
Stenzel (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, er voltrekt zich onder onze ogen een humanitaire catastrofe van alarmerende omvang in Soedans westelijke provincie Darfur. Ik heb niet het verslag van de ad-hoccommissie gehoord, noch heb ik enige ervaring op dit gebied, maar alles wat ik tot dusver van dit debat heb begrepen, is dat deze crisis verloopt volgens patronen die wij bij dit soort crises maar al te goed kennen. Onze reactie is te laat, te zwak en te onsamenhangend. Daardoor kan de genocide ongestraft verder gaan. De regering die verantwoordelijk is voor de voortdurende slachting neemt ons domweg niet serieus. Als conflictpreventie er niet in zit, laten we dan op zijn minst de schade zo beperkt mogelijk houden. Het is absoluut noodzakelijk de internationale druk te verhogen door gecoördineerd optreden van de Europese Unie, de Verenigde Staten, de Verenigde Naties en de Organisatie van Afrikaanse Eenheid om een halt toe te roepen aan deze volkerenmoord. Er zullen mogelijkheden gecreëerd moeten worden voor een bredere inzet van troepen door de Afrikaanse Unie. Het Internationaal Hof van Justitie moet in actie kunnen komen en ik vind bovenal dat wij sancties niet enkel met de mond mogen belijden, maar als een reële optie moeten beschouwen. Sancties op ieder gebied moeten de regering in Khartoem dwingen de cynische toon die zij tegen ons aanslaat, te laten varen. 
van den Berg (PSE ).
   - Voorzitter, vijftigduizend doden in het laatste anderhalf jaar, een miljoen vluchtelingen en de regering in Soedan, een dictatuur uit 1989, is nog steeds aan het bewind. Een regering die diplomatiek meebuigt met de internationale gemeenschap en beleefd luistert naar haar verzoeken, maar ondertussen neemt ze de Janjaweed-milities op in haar eigen leger en gaat het moorden en verkrachten voort. Deze regering is blijkbaar alleen bereid echte vredesafspraken te maken, als er ook sprake is van een echte dreiging, en de bereidheid om die dreiging ook waar te maken, wordt getoond. In Zuid-Soedan hebben we kunnen zien dat de olieboycotdreiging gewerkt heeft bij deze regering. Minister Van Ardenne liet vorige week in het Europees Parlement weten dat ze de olieboycot beschouwt als een van de middelen om de regering onder druk te zetten. In de Veiligheidsraad moet Europa standvastig en eensgezind, samen met de Afrikaanse Unie en de Verenigde Staten, laten weten dat ofwel de Soedanese regering de afspraken met Kofi Annan nakomt, ofwel dat er sprake zal zijn van een gerichte olieboycot, die onherroepelijk via de Veiligheidsraad wordt afgekondigd. Voorzitter, de vraag blijft bij velen: blijven het hooggestemde woorden, maar heeft de Soedanese regering ondertussen weinig te vrezen of zijn we bereid deze zaak daadwerkelijk via de Veiligheidsraad door te zetten? Ik mag werkelijk hopen dat we met elkaar sterk staan op dit punt. 
Tannock (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het lijdt vrijwel geen twijfel dat de humanitaire crisis in Darfur de ernstigste is die op dit moment in de wereld heerst. Er zijn circa 1,4 miljoen ontheemden, waarvan velen naar kampen in Tsjaad zijn gevlucht, en er zijn naar schatting 50.000 doden gevallen. Volgens schattingen van de Wereldgezondheidsorganisatie komen 10.000 mensen per maand om door ziektes en geweld.
De VS beschuldigen thans de regering in Khartoem van genocide. Deze wordt uitgevoerd door haar gevolmachtigde Arabische Janjaweed-militie en is gericht tegen de plaatselijke Afrikaanse stammen die in februari 2003 in opstand kwamen tegen de regering. De regering wordt naar verluidt gedomineerd door slechts twee Arabische stammen, die de Soedanese Afrikanen niet laten delen in de macht en in de olierijkdom van Soedan.
Dit is een gecompliceerd geschil, waarbij de Beweging voor Gerechtigheid en Gelijkheid via haar ‘Zwartboek’, dat vorig jaar in Khartoem verspreid werd, oproept tot meer democratie, maar vanuit een radicaal islamitisch perspectief. Dr. Al-Turabi lijkt de hand te hebben in gebeurtenissen in Darfur. Hij heeft immers nog een appeltje te schillen met president Bashir, die in 1996 verantwoordelijk was voor de verbanning van Osama bin Laden uit Soedan. Het moet ook gezegd worden dat de rebellen gewelddadige aanvallen hebben uitgevoerd op medewerkers van de Soedanese regering en in het bijzonder op politieagenten.
De VN hebben nu beloofd zich opnieuw op de situatie te beraden en Washington roept ertoe op een onderzoekscommissie in te stellen en handelssancties te overwegen, met inbegrip van een embargo op wapens en olie. Waarschijnlijk zal de EU zich daarbij aansluiten.
Begrijpelijkerwijze is niemand in de EU voorstander van rechtstreeks militair ingrijpen. Men steunt uitsluitend de voortzetting van de aanwezigheid van troepen van de Afrikaanse Unie als waarnemers en mogelijk als vredeshandhavers. Het zou wel eens heel moeilijk kunnen zijn toe te zien op de naleving van de sancties van de VN en de EU in een zo groot land als Soedan, vooral met het oog op de recente, grote investeringen door China en India in de oliesector, die daarvan een nadelige invloed zouden ondervinden. De Janjaweed, die 405 dorpen met de grond gelijk gemaakt hebben en nog altijd verwoesting aanrichten - ik denk bijvoorbeeld aan de stelselmatige verkrachting van vrouwen - zijn volgens recente berichten opgenomen in het Soedanese leger, wat natuurlijk schandalig is.
Er moet iets gedaan worden, aangezien Soedan nog maar net aan het herstellen is van de lange burgeroorlog in het zuiden. Ik denk echter dat geen enkele westerse macht, met de lessen die we in Irak geleerd hebben in het achterhoofd, zal overwegen militair in te grijpen. Ik roep de Afrikaanse Unie op de wereld te laten zien waartoe zij in staat is. 
Fava (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, naar mijn mening hebben de cijfers en getallen die wij hebben gekregen van onze collega’s Hybašková en Morgantini geen behoefte aan verdere uitleg, maar enkel aan onze absolute eerbiediging. Ik ben wat voorzichtiger en wil niet onmiddellijk de schaduw van ‘Al Qa’ida zien achter elk conflict dat in de wereld uitbreekt. Het kan mij niets schelen welke definitie Bush er van genocide op nahoudt. Het kan mij ook niet schelen of wettelijk kan worden vastgesteld dat er sprake is van volkerenmoord. Wat me wel boeit, en daarbij sluit ik mij aan bij vele andere collega’s, is hetgeen wij kunnen doen en hetgeen wij niet moeten doen.
Wij kunnen zeker overwegen om directe en rigoureuze sancties uit te vaardigen, zoals bijvoorbeeld een wapenembargo of om - zoals collega Bonino al opperde - een beroep te doen op het Internationaal Strafhof, opdat een politieke oplossing wordt gevonden. Natuurlijk moeten wij hoe dan ook voorkomen dat de voorwaarden worden gecreëerd voor militair ingrijpen, hoe gerechtvaardigd dit ook moge zijn om humanitaire redenen.
Mijnheer de Voorzitter, we weten allemaal dat de geschiedenis van de afgelopen jaren, van Bosnië tot Irak, doorspekt is van willekeurig en vaak averechts werkend machtsgebruik om een crisis op te lossen. Laten we die optie zien te vermijden. Anders lopen we het risico deze gebieden tot een eindeloze oorlog te veroordelen. 
Zani (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ikzelf ben niet geneigd om lichtzinnig om te springen met de term. De huidige situatie in Soedan is echter zo erg dat de houding van de Europese Unie een kwaliteitssprong moet maken.
Hulp verlenen volstaat niet. De bevolkingen moeten ook in aller veiligheid toegang hiertoe krijgen. Daarom zou het goed zijn indien het Parlement een hardere houding aannam en de activiteiten van de Soedanese regering veroordeelde, die de milities blijft bewapenen om ze in staat te stellen de burgerbevolking van Darfur te terroriseren. De Soedanese regering doet op slinkse wijze aan tijdrekken en wil een eenzijdig voordeel behalen. Daarbij profiteert ze van de moeilijke internationale situatie. De supranationale instellingen en heel de publieke opinie zijn immers volledig in beslag genomen door de strijd tegen het mondiale terrorisme.
Daarom moet er een nieuwe resolutie van het Parlement komen waarin onder meer wordt aangedrongen op een totaal wapenembargo en op selectieve sancties. Op die manier kan druk worden uitgeoefend op de regering en de militairen, zonder de burgerbevolking schade te berokkenen. De Soedanese regering moet weten dat van nu af aan de ogen van de rest van de wereld constant op haar rusten. 
Bot,
   . - Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie en de Raad zijn zich er terdege van bewust dat de situatie verslechtert. Wij volgen de gebeurtenissen op de voet en uw bezorgdheid is ook de mijne. Ik heb met grote aandacht geluisterd naar uw suggesties en uw oproepen om tot actie over te gaan.
Ik ben het ook eens met de sprekers die zeiden dat wij een politieke oplossing nodig hebben, niet een militaire. Het inzetten van strijdkrachten zou slechts leiden tot meer bloedvergieten en dat willen we vermijden. Het is in die context dat wij van mening zijn dat de Afrikaanse Unie, die het voortouw heeft genomen, de leiding in handen moet blijven houden. Tegelijkertijd beseffen wij echter hoe belangrijk het is dat een samenhangende en consequente inspanning wordt geleverd, opdat de Afrikaanse Unie, samen met de Verenigde Naties, de Europese Unie en de Verenigde Staten, de druk op de Soedanese regering opvoert, zoals wij van meet af aan hebben gedaan, in het bijzonder de Nederlandse regering, maar ook de Europese Unie gedurende de afgelopen maanden.
Wij zullen ook de Afrikaanse Unie blijven aansporen de voorstellen van de Verenigde Naties ten uitvoer te leggen. Ik heb een aantal mogelijkheden op een rijtje gezet: het aantal waarnemers vergroten, de legermacht die deze waarnemers beschermt uitbreiden, de civiele aanwezigheid versterken, een politiemacht sturen, en misschien zelfs een EU-politiemacht, als de Afrikaanse Unie daarom vraagt. Het is van groot belang dat we nauw samenwerken en dat de Afrikaanse Unie een Afrikaanse oplossing tracht te vinden voor dit Afrikaanse probleem. Aan ons de taak zoveel steun te bieden als in ons vermogen ligt.
Naar mijn mening moeten we wat de oproepen tot actie betreft een tweesporenbeleid voeren. Enerzijds ben ik het eens met al degenen die hebben gezegd dat het absoluut noodzakelijk is krachtige diplomatieke druk te blijven uitoefenen op de regering van Soedan. Dat hebben we gedaan en dat zullen we ook blijven doen in het kader van onze ontmoetingen. Volgende week bijvoorbeeld hebben wij een vergadering van de Verenigde Naties. Ik heb ook gesproken met ministers: ik heb minister Ismail eind juli uitgenodigd in Nederland. We hebben een pittige discussie gevoerd over de situatie. Er zijn beloften gedaan, maar deze zijn - zoals we hebben gezien - niet nagekomen. Daarom moeten we ook een tweede spoor volgen en, zoals velen van u reeds hebben gezegd, dat spoor houdt in dat er sancties worden opgelegd.
Alle mogelijkheden om sancties op te leggen worden op dit moment uiterst zorgvuldig door de Europese Unie onderzocht, maar wij vinden dat sancties in elk geval effectief moeten zijn. Ze moeten daadwerkelijk de regering treffen en tevens alomvattend zijn, en wij zijn dus, samen met de Commissie en het secretariaat van de Raad, bezig met het opstellen van een uitgebreid overzicht van mogelijke sancties. Sancties die wij overwegen zijn onder meer een olieboycot, een wapenembargo en vele andere mogelijkheden om de Soedanese regering op ondubbelzinnige wijze duidelijk te maken dat het ons ernst is.
Anderzijds mogen we niet vergeten dat - commissaris Nielson zei het al - humanitaire hulp van essentieel belang is. Als men met de heer Lubbers of de heer Pronk spreekt, zoals ik onlangs heb gedaan, dan wordt zonder meer duidelijk dat de situatie met de Soedanese regering één aspect van de zaak is. Het andere aspect is de toestand met de humanitaire hulp, die op dit moment vreselijk is. Ook daar doet de Europese Unie alles wat in haar macht ligt.
Mevrouw Bonino deed een suggestie in verband met het Internationaal Strafhof. U zult begrijpen dat ik het volkomen met haar eens ben. Wij steunen het Internationaal Strafhof, dat zijn zetel heeft in Den Haag, wanneer we maar kunnen. Wij moeten echter niet vergeten dat wij in de eerste plaats binnen de Verenigde Naties de situatie moeten bespreken aan de hand van het verslag van de heer Pronk. Vervolgens moet de VN-Veiligheidsraad een verzoek indienen en dan kunnen we tot gerechtelijke stappen overgaan.
Ik kan slechts herhalen dat de situatie ons grote zorgen baart. Wij nemen alles wat u te berde heeft gebracht mee in onze overwegingen en we nemen het zeer serieus. Wij zijn ons ten zeerste bewust van het lijden van de mensen aldaar en van wat er gebeurd is. Of u het nu genocide noemt of niet, de situatie is uitermate ernstig. We moeten bereid zijn tot actie over te gaan. Ondertussen wachten wij de uitkomst af van de besprekingen die binnenkort in de Verenigde Naties zullen plaatsvinden. 
Nielson,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen waarschuwen voor een al te voorbarig gebruik van de term “genocide”. Er is op dit ogenblik geen betrouwbaar bewijs dat dit een juiste kwalificatie is voor de gebeurtenissen in kwestie. Dit is een onmogelijke discussie, want als dat woord eenmaal gevallen is, wordt iedere poging tot verheldering en analyse slechts gezien als een poging om te verhullen wat het concreet inhoudt, een poging om het makkelijk te begrijpen te maken. Dit is zeer ernstig: een overijld gebruik van bepaalde woorden, en handelen en spreken alsof deze woorden de daadwerkelijke feiten weerspiegelen, is niet de manier waarop we het publiek duidelijk moeten maken dat wat we zien gebeuren onaanvaardbaar is en gestopt moet worden. Die stap zetten en in dit stadium bepaalde terminologie gebruiken kan mijns inziens problematisch zijn. We moeten de feiten vaststellen en ik verwacht dat dit ook zal gebeuren.
Het risico bestaat dat men vindt dat ikzelf en anderen deze kwestie te licht opnemen. Desondanks wil ik erop wijzen dat ik er, in verband met de traditie van straffeloosheid in deze zaken, belang aan hecht dat de Afrikaanse Unie wordt aangemoedigd om op te treden en dat zij niet passief afwacht of de regering gehoorzaamt. De Afrikaanse Unie is publiekelijk volledig voorstander van het uitoefenen van druk op de regering en spant zich momenteel in om haar activiteiten in Darfur te intensiveren, zowel in kwantitatief opzicht als kwalitatief, in termen van haar mandaat. Dit moet gesteund worden. Het is een nieuwe ervaring voor de zogeheten internationale gemeenschap om betrokken te zijn bij en steun te geven aan iets dergelijks als dit. Wij zijn dit nooit eerder tegengekomen in een Afrikaanse crisis.
We moeten nog meer doen. De rol van de VN is absoluut van wezenlijk belang. De vastberadenheid die, via de Afrikaanse Unie, in heel Afrika heerst om gebruik te maken van de onlangs in het leven geroepen Vredes- en Veiligheidsraad heeft de weg bereid voor ingrijpen van de VN. Er zou anders weinig reden zijn geweest tot optimisme. Zelfs dat woord is in dit geval misschien misplaatst.
Wat kunnen we doen om zoveel mogelijk druk uit te oefenen? Ik heb het landenstrategiedocument voor Soedan nog steeds niet ondertekend. Er is meer dan 400 miljoen euro beschikbaar aan niet uitgegeven middelen - die gedurende de vele jaren waarin strijd werd gevoerd tussen het noorden en het zuiden niet konden worden gebruikt voor normale activiteiten op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking - en aan geld uit het negende EOF, dat onlangs is toegekend. Dit grote geldbedrag kan pas worden uitgekeerd als er een alomvattend vredesakkoord is gesloten. Het is vanuit politiek oogpunt onontkoombaar - en dit is voor niemand, noch hier noch in Khartoem, een verrassing - dat de situatie in Darfur deel moet uitmaken van welke vredesregeling dan ook. Deze druk is een belangrijk element in onze inspanningen om de zaken in een betere richting te duwen.
We zullen het komende jaar niet alleen geconfronteerd worden met behoeften aan humanitaire hulp, maar wij zullen ook voorbereidingen moeten treffen om het leven van de mensen veilig te stellen die wij hopen te kunnen helpen bij een spoedige terugkeer naar huis. 
De Voorzitter.
   - Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Overeenkomstig artikel 103, lid 2 van het Reglement heb ik een ontwerpresolutie ontvangen.(1)
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats. (2)

