Radiospectrumbeleid (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het eerste programma voor het radiospectrumbeleid - C7-0270/2010 - - Commissie industrie, onderzoek en energie. Rapporteur: Gunnar Hökmark.
Gunnar Hökmark
rapporteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, in dit verslag gaat het over de manier waarop we Europa het voortouw kunnen laten nemen en het is dus niet meer dan gepast dat we deze discussie hier vanavond voeren. In 1950, toen Schuman voorstelde om deze unie op te richten, stonden kolen en staal centraal; vandaag hebben we het over informatietechnologie en kennis als cruciale factoren voor de toekomst van Europa.
Ik ben blij te kunnen zeggen dat het verslag dat we vandaag aan u voorleggen, het resultaat is van uitstekende samenwerking met de schaduwrapporteurs, mevrouw Trautmann, mijnheer Rohde, mijnheer Chichester en mijnheer Lamberts, die dit voorstel hebben gesteund. Daar ben ik bijzonder dankbaar voor, want vandaag bespreken we een voorstel dat Europa in staat kan stellen om opnieuw de koppositie in te nemen op het gebied van mobiele telefonie, mobiel internet en moderne informatietechnologie.
Voor mij betreft de discussie over de verschillende voorstellen in dit verslag de keuze tussen goud of brons voor Europa. Als we het soms hebben over de grootste economieën ter wereld, dan bedoelen we de VS en China; we vergeten allemaal dat de Europese Unie de grootste economie is, ook al hebben we niet de grootste markten. Vandaag moeten we bespreken of we de stappen zullen zetten die verandering teweeg kunnen brengen.
Als we dat willen doen en willen verzekeren dat Europa het voortouw neemt op gebied na gebied met betrekking tot telecommunicatie en de ontwikkeling van breedband, dan wil ik dat Europa over de beste breedbandcapaciteit en de hoogste snelheden beschikt, want dan zullen we de bakermat zijn van de ontwikkeling van nieuwe diensten die essentieel zijn voor de moderne economie en ons concurrentievermogen. Ik wil dat Europa de bakermat wordt van de volgende generatie Googles, Yahoos, Apples en alle andere incarnaties van concurrentievermogen en innovatie. Dat behoort tot onze mogelijkheden, maar het is ook mogelijk dat andere economieën, zoals Amerika, China of India, het voortouw zullen nemen. Daarom moeten we een keuze maken.
In dit verslag heb ik voorgesteld om met betrekking tot de 800 MHz-band vast te houden aan de datum van 2013. Ik heb verder voorgesteld om ambitieuzer te zijn en te eisen dat de Europese Unie 1200 MHz openstelt in de 1,5 GHz-band en de 2,3 GHz-band en dat we de discussie over de 700 MHz-band aangaan - want als we daar nu niet mee beginnen, zullen we in de toekomst geen besluiten kunnen nemen - en dat we de 5 GHz-band gebruiken voor normaal vergunningsvrij gebruik voor alle mobiele internetcommunicatie over korte afstand.
We hebben nu het voorstel. Ik zou van het Parlement graag de grootst mogelijke steun krijgen omdat we dan de discussie hierover kunnen aangaan met de lidstaten en hun vragen of ze allemaal voor goud willen gaan, dan wel of ze tevreden zijn met brons. Ik denk dat de keuze eenvoudig is en ik zie uit naar dit debat en naar de stemming op woensdag.
Neelie Kroes
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, dit is een duidelijke wake-up call en het is volgens mij echt de taal die Europa nodig heeft. Ik moet met name de heer Hökmark bedanken voor zijn harde werk met betrekking tot het eerste programma voor het radiospectrumbeleid.
Het gaat hierbij om informatie en technologie, en om het nemen van een besluit met betrekking tot de plaats die Europa moet bekleden: van het Verre Oosten tot de Far West strijden enkele belangrijke spelers mee, maar Europa kan wel degelijk als winnaar uit de bus komen.
Het programma is essentieel voor een digitaal Europa, voor de Europese economie en voor onze samenleving in haar geheel. Uit dit verslag blijkt duidelijk dat het Parlement het standpunt van de Commissie deelt met betrekking tot het belang van een gecoördineerd en effectief spectrumbeleid om de breedbanddoelstellingen te halen.
Het beleid is inderdaad essentieel om de economische en concurrentiepositie van Europa te handhaven en te verbeteren, en om zijn sociale en culturele impact te maximaliseren door innovatieve diensten mogelijk te maken ten voordele van de burgers. Ik zou er de term 'culturele' impact aan willen toevoegen omdat dit zeer belangrijk is. Het internet is een van de belangrijkste instrumenten om de leden van de Europese samenleving meer mogelijkheden te bieden om de culturele impact van binnenuit te ervaren en te zien.
Er werd terecht gezegd dat we nu keuzen moeten maken. De tijd van mooie woorden is voorbij; het ogenblik van de waarheid is nu aangebroken en we moeten nu onze verantwoordelijkheid nemen. Het is onmogelijk om op kop te rijden - wat toch de rol is van de leider - zonder de keuzen te maken die gemaakt moeten worden.
De culturele aspecten zijn het element dat ik als eerste wil benadrukken, omdat ik weet dat het een van de voornaamste zorgen van de Parlementsleden is geweest.
Tussen haakjes, ik zie heel veel synergieën tussen het gebruik van het spectrum voor de distributie van inhoud en cultuur - met name als we het over inhoud hebben in de vorm van audiovisuele media - en van draadloze breedband. Digitale televisie en draadloze breedband kunnen zich succesvol parallel ontwikkelen en we mogen niet vergeten dat toegang tot breedbandinternet ook een grote culturele en sociale waarde biedt. Bovendien is draadloze toegang essentieel in gebieden die momenteel niet over zulke toegang beschikken.
Het voorstel beschermt niet alleen het bestaan maar verzekert ook de toekomstige ontwikkeling van die waardevolle culturele en economische diensten, die, tussen haakjes, rijke media-inhoud opleveren en een aantrekkelijk cultureel aanbod opleveren voor toekomstige gegevenssnelwegen. Natuurlijk moeten resterende obstakels, zoals gevolgen voor uitzendingen via de ether of kabeltelevisie, worden opgelost; dat staat buiten kijf.
We zijn er ons allemaal van bewust dat omroep geen grenzen kent. Het beleid van de Europese Unie zal ook steun nodig hebben in internationale onderhandelingen, en lidstaten zullen misschien ook hulp nodig hebben om te onderhandelen met buurlanden die geen lid zijn van de EU. Door de voorbereiding van dit hele debat sta ik natuurlijk al in contact met bepaalde ministers in bepaalde lidstaten, die nog meer worden geconfronteerd met de buurlandaspecten.
Wat de inhoud van het verslag betreft, kan de Commissie de aanpak van het Parlement bijna volledig steunen, zij het hier en daar met een kleine aanpassing. De Commissie is met name ingenomen en is het eens met het standpunt dat het Parlement in het verslag inneemt ten aanzien van een aantal kwesties. Ten eerste: het belang van spectrum voor de Digitale Agenda om alle burgers toegang te geven tot breedband. Het lijdt geen twijfel dat we het, wat dat betreft, volkomen met u eens zijn.
Ten tweede: het feit dat we de mogelijkheden moeten openhouden voor bijkomend spectrum om te voldoen aan de groeiende vraag van consumenten naar draadloze breedband. Ook wat dat betreft zijn we het volkomen met u eens, en ook al is de door u voorgestelde snelheid misschien wat aan de hoge kant, u mag er zeker van zijn dat we weten dat dit de volgende stap is.
Ten derde bevestigen we dat 2013 het jaar is waarin het digitale dividend van de 800 MHz-band ter beschikking wordt gesteld, in het besef dat tot 2015 afwijkingen nodig zullen zijn in uitzonderlijke technische omstandigheden en als gevolg van coördinatieproblemen met derde landen, waar ik eerder al naar verwees.
Ten vierde: de effecten op en gevolgen voor andere belangrijke communautaire beleidslijnen dan elektronische communicatie, zoals het milieu, vervoer en onderzoek en de noodzaak om een aanzienlijke hoeveelheid spectrum ter beschikking te stellen.
Ten vijfde: het belang van een efficiënte inventaris van het spectrumgebruik, als essentieel element om een effectief en toekomstgericht beleidsprogramma op te stellen.
Ten zesde: de noodzaak om het EU-beleid op internationaal niveau te bevorderen en de lidstaten te steunen in hun onderhandelingen met landen die geen lid zijn van de EU.
Er zijn nog andere belangrijke kwesties met betrekking tot dewelke u in het verslag het voorstel van de Commissie steunt en versterkt, en dat is bemoedigend. Bij bepaalde amendementen moet de Commissie echter een kanttekening plaatsen. Wat herstructurering betreft, mag de voorstelling van de beginselen en doelstellingen geen afbreuk doen aan het beginsel van efficiënte benutting van het spectrum dat op alle sectoren in de grootst mogelijke mate van toepassing moet zijn. Een andere kwestie die van een kanttekening moet worden voorzien is de volgende: ik begrijp wel dat u toevoegt dat voldoende spectrum voor audiovisuele diensten moet worden verzekerd, maar daarbij mag u geen specifieke manier uitkiezen voor aflevering.
Ook wat mededinging betreft, zitten de Commissie en de rapporteur niet helemaal op dezelfde lijn. Spectrum reserveren voor nieuwkomers kan in bepaalde gevallen een geschikt instrument zijn, maar dan om onnodige procedures te vermijden; in dat geval zouden we niet al te veel van mening verschillen. Nog een kleine kanttekening plaatsen we bij het volgende: hoewel het geen twijfel lijdt dat het vergoeden van migratiekosten door lidstaten een zeer belangrijke kwestie is, dienen daarbij wel de regels inzake staatssteun te worden nageleefd. Ik denk niet dat we wat dat betreft, van mening verschillen, maar ik moest het wel vermelden.
Slechts twee voorstellen zijn voor de Commissie ietwat moeilijk aanvaardbaar. Ten eerste: de verplichting om het gebruik van technisch reeds geharmoniseerd spectrum tegen 2012 toe te staan, mag niet worden vervangen door de minder strikte verplichting om zulk spectrum beschikbaar te maken. Dat is al een vereiste en we moeten nu de stap zetten naar het effectief toekennen van licenties voor het spectrum; we moeten vooruit niet achteruit.
De tweede kwestie waarover we van mening verschillen en die we moeilijk kunnen aanvaarden, betreft spectrum voor breedbandtoegang via de satelliet. De Commissie wil de beschikbaarheid ervan daadwerkelijk kunnen verzekeren. Wat die twee kwesties - de toekenning van licenties en het verzekeren van de beschikbaarheid - betreft, moet een oplossing worden gevonden en ik ben er zeker van dat deze kan worden gevonden.
Ik rond af met nog enkele opmerkingen. Het Parlement en de Commissie beseffen beide dat een snelle goedkeuring van het voorstel wenselijk is, gezien het belang van het werk dat we voor de boeg hebben om dit programma uit te voeren. Er is een duidelijk fiat nodig, hoe sneller, hoe beter. De Commissie zal haar best doen om het proces te steunen en ik heb er het volste vertrouwen in dat het Parlement snel een dialoog zal aanknopen met de Raad om het proces snel en met succes te voltooien.
De tijd dringt. Wat dit onderwerp betreft staat de tijd niet aan onze kant, en als we uiteindelijk een oplossing willen en voor goud willen gaan, zoals de heer Hökmark wil, dan moeten we zo snel mogelijk met dat doel voor ogen uit de startblokken schieten.
Petra Kammerevert
rapporteur voor advies van de Commissie cultuur en onderwijs. - (DE) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, dames en heren, politieke initiatieven voor meer snelle internetverbindingen in heel Europa zijn in principe een goede zaak. Frequenties zijn echter een schaars goed, en vooral een openbaar goed. Daarom heeft de Commissie cultuur en onderwijs veel moeite gedaan om duidelijk te maken dat frequenties voor allerlei maatschappelijke, culturele en sociale taken essentieel zijn, en ook zullen blijven. Daarom hebben wij er met name op aangedrongen dat we de randvoorwaarden van het telecompakket voor de waarborging van het pluralisme in de media en van de culturele diversiteit niet via een achterdeurtje omzeilen.
Zowel openbare als commerciële omroeporganisaties spelen een essentiële rol bij het garanderen van het pluralisme in de media in Europa. We moeten garanderen dat zij hun buitengewoon belangrijke werk zonder belemmeringen kunnen blijven verrichten. Daarom heeft de Commissie cultuur en onderwijs voorgesteld om de 790 Mhz-band voorlopig niet beschikbaar te stellen, maar de Commissie industrie, onderzoek en energie is daar helaas niet op ingegaan. In meerdere passages wordt er weliswaar op gewezen dat er rekening moet worden gehouden met de belangen van de omroeporganisaties, maar de Commissie cultuur en onderwijs had gehoopt dat dit aanzienlijk duidelijker zou worden gezegd.
Het was voor ons ook heel belangrijk om voor het toewijzen van frequenties duidelijke regelingen vast te leggen voor compenserende maatregelen, zodat theaters, en andere organisaties die draadloze microfoons gebruiken, niet moeten opdraaien voor de kosten van het overstappen op een andere frequentie, of van een nieuwe technologie.
We moeten allemaal samen zorgen voor een faire oplossing, en rekening houden met de verschillende belangen. Ik hoop dat we daarin zullen slagen.
Pilar del Castillo Vera
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, ik wil beginnen met het overbrengen van mijn felicitaties aan de rapporteur van dit verslag, de heer Hökmark, omdat hij voortreffelijk werk heeft geleverd, en naast het feit dat het voortreffelijk is, biedt het ook een uitgebreide toekomstvisie, waardoor het naar mijn mening een bijzonder waardevol verslag is geworden. Maar sta mij toe om, net als de rapporteur deed, ook alle schaduwrapporteurs te feliciteren. Dankzij alle inspanningen kreeg dit verslag de unanieme steun van de Commissie industrie, onderzoek en energie.
Uiteraard hebben we hier een verslag in handen dat is gericht op één doelstelling, namelijk het verbeteren van het concurrentievermogen van de Europese economie in een globaliserende wereld. Dat is de fundamentele doelstelling die aan dit verslag ten grondslag lag en ik ben van mening dat het in dat opzicht een buitengewoon doeltreffend verslag is geworden.
Ik zal niet in detail treden, maar ik zou er graag twee of drie punten willen uitlichten die me van essentieel belang lijken. In de eerste plaats bevinden we ons in een situatie waarin, zoals in het verslag wordt geschetst, draadloos breedband door middel van een toewijzing van 800 MHz voor mobiele communicatie in heel Europa realiteit zal worden, maar het verslag gaat veel verder dan dat, kijkt veel verder vooruit.
We praten hier over een frequentiebreedte van 700 MHz, die ook voor mobiele telefonie en de ontwikkeling van mobiele telefonie een buitengewone capaciteit biedt. En in die context moeten we de voorstellen uit het verslag plaatsen en positief beoordelen. Het gaat hier niet om een onbeduidende kwestie: het spectrum betreffende economische activiteiten vertegenwoordigt momenteel 3 procent van het bruto binnenlands product (bbp) in Europa en dat is nog maar het begin.
Ik zou ook willen wijzen op het belang van de exponentiële groei die video momenteel doormaakt als communicatiemiddel tussen verschillende mensen en verschillende instellingen of bedrijven. Op dit moment wordt video al bij 40 procent van de internationale contacten gebruikt en dat is nog maar het begin. Verwacht wordt dat video tegen 2014 een rol zal spelen in 91 procent van de contacten met eindgebruikers.
In die zin plaatst het verslag zichzelf werkelijk in een buitengewoon toekomstbeeld en daarom denk ik dat dit verslag overmorgen onze volledige steun verdient.
Catherine Trautmann
namens de S&D-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, wij gaan vandaag ons oordeel geven in eerste lezing over het voorstel voor het programma voor het radiospectrumbeleid en ik wil graag de Commissie bedanken dat zij dit voorstel, dat is voortgekomen uit onze debatten over het telecompakket, heeft gesteund en in een nieuwe vorm heeft gegoten.
Bovendien wil ik graag onze rapporteur, de heer Hökmark, bedanken, evenals mijn collega-schaduwrapporteurs, voor de goede samenwerking met betrekking tot een verslag waarin naast de sterk technische kant van de zaak, belangrijke politieke kwesties aan de orde worden gesteld. In de vele debatten die we hebben gevoerd, heb ik gemerkt dat het Parlement en de Commissie, als vanzelfsprekend, hetzelfde standpunt en dezelfde ambitie hebben.
Dit standpunt is dat het spectrum een schaarse hulpbron is, die geen grenzen kent. Daar lijkt iedereen het over eens. Maar over de oplossingen die moeten worden aangedragen voor een beter beheer, en over de algemene ambitie valt enige verdeeldheid te bespeuren, in het bijzonder met de lidstaten, waarvan ik niet ontken dat ze vanouds een zekere soevereine verantwoordelijkheid hebben gehad.
Ook al zijn de compromissen die zijn ingediend en goedgekeurd in de Commissie industrie, onderzoek en energie, niet allemaal zo evenwichtig als ik het persoonlijk graag gezien zou hebben, de gezamenlijke koers in de richting van een vorm van spectrumbeheer die sterker geïntegreerd en realistisch is en die tegemoetkomt aan de sociale, culturele en economische behoeften van onze medeburgers, heeft mijn oprechte steun. Dit is een rode draad door alle standpunten die ons Parlement heeft ingenomen, mevrouw de commissaris, zowel over het initiatiefverslag van mijn collega, mevrouw Toia, als over de voorstellen die ikzelf heb verdedigd als een van de rapporteurs van het telecompakket.
Wat betreft het programma voor het radiospectrumbeleid hebben mijn fractie en ik in onze amendementen op meerdere punten bijzondere nadruk gelegd, onder meer op het invoeren van transparantie om te weten te komen hoe het spectrum op dit moment is opengesteld en wordt beheerd - het inventarisbeginsel - en het vinden van innovatieve en originele oplossingen voor de groeiende vraag naar frequenties vanuit de elektronischecommunicatiesector. Het gaat daarbij niet alleen om kwantitatieve maar ook om kwalitatieve oplossingen. Door ons toe te leggen op spectrumefficiëntie kunnen we deze situatie verhelpen zonder de verscheidenheid van de op het spectrum beschikbare diensten te beperken.
Zodoende gebruiken we het spectrum bovendien als hefboom om de digitale kloof te overbruggen en nieuwe diensten te ontwikkelen, die niet alleen binnen het bereik liggen van grote telecommunicatiebedrijven, maar ook van kmo's en startende ondernemingen, en die zullen ze nodig hebben. Ik acht deze economische dimensie essentieel.
Tot slot zou ik graag nog kort iets willen zeggen over de volgende etappe. Zoals u zelf gezegd hebt, was het van meet af aan duidelijk dat een akkoord in eerste lezing niet haalbaar was, maar we moeten absoluut voor het einde van het jaar tot een akkoord komen. Dat is essentieel voor onze publieke diensten, het is essentieel om tegemoet te komen aan de verwachtingen van de consumenten, het is essentieel voor de ontwikkeling van het internet, ongeacht de infrastructuur, en het is ook essentieel om dankzij deze hulpbron het economisch herstel van onze Europese Unie te bewerkstelligen.
Jens Rohde
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik moet zeggen dat betere en minder dure hogesnelheidsgegevensoverdracht via breedband een ambitieuze doelstelling is die ik ten volle steun. Laten we echter eerlijk zijn: het realiseren ervan zal niet eenvoudig zijn. Ik denk niettemin dat we op basis van het standpunt van het Parlement in eerste lezing een eerste grote stap op weg naar dat doel zullen kunnen zetten.
Laten we duidelijk zijn: breedband voor iedereen is meer dan verzekeren dat iedereen een profiel op Facebook heeft. Het gaat erom de plaats van Europa als toonaangevende kenniseconomie in de wereld te verzekeren. Als we erin slagen om 500 miljoen mensen op het internet aan te sluiten, zullen onze burgers en bedrijven alle voordelen en kansen kunnen plukken van de digitale economie. Om dat te verwezenlijken, moeten in Europa met name twee dingen veranderen.
Ten eerste hebben we op Europees niveau een goed functionerende telecommunicatiemarkt nodig die de mededinging bevordert. Daarom hebben we regels ingevoerd met betrekking tot mededingingstoetsen. Het moet voor lidstaten verboden zijn om opnieuw toegewezen spectrum exclusief toe te wijzen aan een specifieke marktspeler als dat de mededinging op de markt zou beperken of verstoren.
Ten tweede moet de toewijzing van spectrum efficiënter gebeuren. De toewijzing moet ook actiever de huidige vraag naar spectrum en de behoefte eraan weerspiegelen. Daarom willen we met dit beleidsprogramma niet alleen de 800 MHz-band openstellen, maar ook andere bandbreedtes vrijmaken voor een totaal van ten minste 1200 MHz tegen 2015.
Tot slot zou ik de Commissie, de commissaris, de rapporteur en de andere schaduwrapporteurs willen bedanken voor hun uitzonderlijk goede samenwerking zonder dewelke deze mate van ambitie onmogelijk zou zijn geweest.
Giles Chichester
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik zou eerst en vooral de rapporteur, de heer Hökmark, willen feliciteren omdat hij dit verslag vakkundig door de commissie heeft geloodst en een zeer brede consensus tot stand heeft gebracht. Net als de andere schaduwrapporteurs bedank ik hem voor zijn werk.
Ik steun van ganser harte zijn wens om ervoor te zorgen dat Europa het hoofd biedt aan de technologische uitdagingen in deze sector en een toonaangevende positie in de wereld behoudt. Dit is spitstechnologie en is zeer belangrijk. Het belangrijkste is het juiste evenwicht te vinden tussen de verschillende belangen die spelen - de bestaande omroepen, de mobiele operatoren, het breedbandaanbod en de gouvernementele gebruikers, waaronder de strijdkrachten en de hulpdiensten.
Toch wil ik een waarschuwend vingertje opsteken: we moeten op dit vlak en in dit proces de subsidiariteit en nationale bevoegdheden eerbiedigen. Wetgevend werk is op dit beleidsgebied bijzonder moeilijk omdat de technologieën waar het om gaat zo snel en zo veel veranderen, waardoor we altijd achter de feiten aanhollen in plaats van wetgeving vast te stellen voor datgene wat er zit aan te komen. Ik denk niettemin dat we moeten handelen om het pad te effenen voor de nieuwe technologie, voor de benutting en het gebruik van spectrum door deze nieuwe technologie, en ik hoop dat we precies dat zullen doen met dit voorstel en dit verslag.
Philippe Lamberts
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag verder willen gaan met een reactie op een aantal dingen die gezegd zijn en om te beginnen op wat mevrouw Trautmann zei. Ons wordt verteld dat het radiospectrum een schaars goed is - en dat klopt.
Ik wil allereerst graag onderstrepen dat het een gemeenschappelijk goed is. Het is een goed waarvan niemand het volle eigendom kan claimen. Wat ons betreft kan dan ook geen enkele speler, wie het ook is, claimen dat hij een of ander voorkeursrecht of verworven recht op het spectrum heeft, en ik denk dat dat iets is dat in dit verslag wordt vastgelegd.
Omdat het een gemeenschappelijk en schaars goed is, moeten we ten eerste goed zicht hebben op het huidige gebruik. Vandaar het idee van een uitgebreid, alomvattend onderzoek naar het huidige spectrumgebruik door alle spelers, met inbegrip van degenen die de heer Chichester eruit heeft gelicht, te weten civiele beschermingsdiensten, bijvoorbeeld, en zelfs militaire diensten. Het is echt van belang dat we er zicht op hebben hoe dit schaarse goed op dit moment gebruikt wordt, want we hebben niet het idee dat het optimaal gebruikt wordt, integendeel. Anderzijds moet er een transparant proces komen voor de toekenning van dit schaarse goed, maar dat proces moet ook voldoende dynamisch zijn om te vermijden dat er opnieuw een idee ontstaat van verworven rechten.
Ik zou graag willen dat we de beginselen van de toekenning en veiling van spectrum in het oog houden, want het wordt niet altijd voor commerciële doeleinden gebruikt en levert dus niet altijd winst op. Ik denk daarbij natuurlijk aan de culturele dimensie, waarop gewezen is, maar ook aan het gebruik voor publieke diensten - laten we het eens hebben over de civiele beschermingsdiensten - evenals militair gebruik.
Als we alleen maar een marktlogica volgen, lopen we natuurlijk het risico dat we prioriteit geven - of in elk geval overdreven rechten - aan marktspelers waarvan we weten dat ze door hun omvang marktverstoringen kunnen creëren; met andere woorden, we weten dat kleine spelers niet altijd in staat zijn om met hen te concurreren.
Tot slot wil ik graag de aandacht vestigen op het feit dat het exponentieel toenemende gebruik van het radiospectrum ook gevolgen heeft op het terrein van de volksgezondheid. Ik weet dat het verslag daar niet over gaat, maar ik denk dat we dat nauwlettend in de gaten moeten houden, omdat onze medeburgers zich zorgen maken.
Sabine Verheyen
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Kroes, het radiospectrum is een kostbaar en schaars goed, en daarmee moeten we zorgvuldig omspringen. We moeten het met een vooruitziende blik beheren, en rekening houden met de belangen van de hele samenleving. Daarom is het Radio spectrum policy programme bijzonder belangrijk. We moeten het spectrum efficiënt gebruiken, en daarbij rekening houden met alle economische, sociale en culturele aspecten. Dat lukt alleen maar wanneer we in alle frequentiebanden volledig gebruik maken van de technische mogelijkheden, zodat we de maximale efficiëntie bereiken.
Ons spectrumbeleid moet gebaseerd zijn op het telecompakket, dat we vorig jaar hebben goedgekeurd. Daar is namelijk onder andere vastgelegd dat de EU en de lidstaten bij hun spectrumbeheer in gelijke mate rekening moeten houden met culturele, sociale en economische belangen. Dat is belangrijk, met name bij het harmoniseren van het gebruik van de frequenties in de EU.
In dat verband zou ik er op willen wijzen dat de omzetting van het eerste digitaal dividend tot nu toe niet in alle lidstaten even snel verloopt. Daarom kunnen we pas overwegen om extra spectrum in de UHF-band, met name onder de 800 MHz, vrij te geven wanneer we ervaringen hebben opgedaan bij het opruimen van dit spectrum.
Er zijn nog allerlei technische en financiële vragen aan de orde. Het probleem van de interferentie en de financiële compensatie voor culturele instellingen en plaatselijke overheden die op een andere techniek moeten overstappen, bijvoorbeeld voor hun draadloze microfoons, is nog niet goed opgelost.
Bij de verdeling van het spectrum moeten we een verstandige afweging maken van de verschillende belangen. De mobiele breedbandtoegang op het hele grondgebied is een primaire vereiste, in het belang van de Europese burgers. Daarnaast moeten we echter ook blijven werken aan de verbetering van de openbare en commerciële omroepdiensten, die een belangrijk instrument zijn voor de informatie en voor de culturele diversiteit. We moeten de juiste politieke keuzes maken voor de technische ontwikkeling en voor de positie van Europa op het gebied van de digitale informatietechnologie en de culturele diversiteit.
Teresa Riera Madurell
(ES) Mevrouw de Voorzitter, commissaris, wij mogen ons vandaag zeker gelukkig prijzen dat we dit debat kunnen voeren.
Veel te vaak hebben we moeten horen dat spectrumplanning en -beheer een technische kwestie is met een exclusieve bevoegdheid voor de lidstaten. Dankzij de vastberadenheid van dit Parlement tijdens de onderhandelingen over het EU-telecompakket, die zo voortreffelijk werden geleid door onze collega Catherine Trautmann, wordt dit debat over het spectrum vandaag gevoerd waar het gevoerd moet worden, in de politieke context van de Europese Unie.
De beperkte overheidsmiddelen en de grensoverschrijdende dimensie rechtvaardigen onze interventie als wetgevers van de EU, maar we moeten dit proces niet inkleden als een confrontatie tussen de verschillende gebruiken die we aan de frequentiebanden kunnen toewijzen.
De niet te stuiten technische vooruitgang zorgt ervoor dat we iedere keer weer meer data kunnen versturen met minder spectrumgebruik en minder interferenties. Ons doel moet zijn om de bases te creëren voor een dynamische planning die de technologische ontwikkeling gebruikt om de verschillende gebruikersgroepen compatibeler te maken en zo meer economisch en sociaal rendement te behalen op deze waardevolle hulpbron.
We willen niet dat er in dat proces mensen als winnaar of verliezer uit de bus komen, nee, we willen marktdeelnemers die betrokken zijn bij een proces van constante verbetering van het spectrumgebruik en de spectrumtoewijzing. Het proces moet juist vooral gericht zijn op de sociale en economische ontwikkeling van de burgers.
Jean-Pierre Audy
(FR) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Kroes, mijnheer Hökmark, dames en heren, om te beginnen wil ik graag mijn vriend, de heer Hökmark, feliciteren met zijn uitstekende verslag en de openheid waarvan hij gedurende deze debatten blijk heeft gegeven.
Dit ontwerpverslag ondersteunt het voorstel van de Commissie, met name wat betreft de noodzaak om op 1 januari 2013 de 800 MHz-band, die vrijkomt door de overschakeling op digitale televisie en de volledige stopzetting van de analoge televisieuitzendingen, beschikbaar te stellen.
Door de digitalisering van de terrestrische televisie-uitzendingen komt een groot aantal frequenties beschikbaar, aangeduid als "digitaal dividend". Deze frequenties beschikken over algemeen erkende kwaliteiten wat betreft dekking en penetratie van gebouwen: ze worden "gouden frequenties" genoemd.
Tegen die achtergrond stelt de Europese Commissie een eerste programma voor ter ontwikkeling van een benadering van de strategische kwesties op radiospectrumgebied voor de Europese Unie voor de jaren 2011-2015.
Ik zou evenwel twee aspecten willen onderstrepen die mij belangrijk lijken, mevrouw Kroes, mijnheer Hökmark. Om te beginnen vind ik dat we die inventaris moeten opmaken die in artikel 8 wordt voorgesteld; het verdient de voorkeur om uit te gaan van een nauwkeurige inventaris die is opgemaakt door deskundigen om nieuwe banden aan te wijzen, alvorens expliciet van geharmoniseerde spectrumbanden te spreken. De doelstelling om meer frequenties te vinden voor draadloze breedbandcommunicatie moet worden nagestreefd en aangemoedigd, maar dan lijkt het wel zinnig om uit te gaan van deze inventaris, zonder vooruit te lopen op de uitkomst, door zonder enige voorafgaande technische expertise een of meerdere specifieke spectrumbanden aan te wijzen.
Het laatste punt dat ik graag aan de orde wil stellen betreft het gebruik van spectrumbanden die op dit moment voor militaire doeleinden worden gebruikt. De Commissie heeft absoluut geen enkele bevoegdheid om de mogelijkheden voor het delen van frequenties met militaire toepassingen te onderzoeken. Ik ben dus tegen het amendement tot wijziging van artikel 7, lid 3, betreffende de radiofrequenties die nodig zijn voor bepaald EU-beleid, waarin wordt voorgesteld civiele frequenties te gebruiken voor militaire toepassingen.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Mevrouw de Voorzitter, het besluit dat we vandaag bespreken gaat over de instelling van het eerste Europese programma voor het radiospectrumbeleid. Het doel hiervan is de strategische planning en harmonisatie van het radiospectrumgebruik, voor een goed functioneren van de interne markt. Het programma zal in de praktijk bijdragen aan beschikbaarheid en een zo groot mogelijke flexibiliteit van het spectrum, een grotere efficiëntie van het gebruik ervan door middel van algemene machtigingen, vermijden van concurrentieverstoring, storende interferentie en hinder, harmonisatie van de technische omstandigheden en bescherming van de gezondheid.
Volgens dit besluit zal de Commissie met de lidstaten een inventarisatie maken van het huidige spectrumgebruik en eventuele nieuwe behoeften in de Unie, met name tussen 300 MHz en 3 GHz.
Door middel van amendementen heb ik gevraagd dat de digitale kloof wordt geëlimineerd, zodat alle inwoners van de Unie toegang hebben tot een breedband-communicatieinfrastructuur van minstens 30 Mb per seconde voor 2020 en dat er mogelijkheden worden gecreëerd voor het bedrijfsleven en voor de publieke dienstverlening door een grotere breedbandcapaciteit. Daarnaast heb ik gevraagd om waarborging van de toegankelijkheid van nieuwe consumentenproducten en -technieken om ervoor te zorgen dat de consument de overgang naar digitale technieken en doelmatig gebruik van het digitale dividend steunt. Ik verwelkom het aan bewaking van de atmosfeer en van het aardoppervlak gehechte belang, waardoor het uitwerken en gebruiken van ruimtelijke toepassingen mogelijk worden, maar ook verbetering van de vervoerssystemen, in het bijzonder het Galileo-systeem, het GMS-systeem en voor intelligente veiligheids- en beheerssystemen in het vervoer.
Patrizia Toia
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik denk dat iedereen het erover eens is dat dit programma voor de harmonisatie van de frequenties en gecoördineerd gebruik van het spectrum een tweeledige functie kan hebben.
Ik ben van mening dat dit een vaststaand feit is dat we altijd in gedachten moeten houden. We moeten namelijk het grote economische potentieel van deze sector ontwikkelen voor de telecommunicatie, de audiovisuele sector en de nieuwe diensten. Hiermee geven we tegelijkertijd een impuls aan de economische ontwikkeling en aan andere sectoren die verbonden zijn met de telecomsector en stimuleren we eveneens het potentieel van de culturele en sociale ontwikkeling die deze dubbele functie bevestigt en vereist.
Mevrouw de commissaris, volgens mij biedt dit programma ook een kans om met onze keuzes enkele fundamentele beginselen te respecteren en te bevestigen.
Ten eerste: pluriformiteit van de media. De herziening van het systeem waarmee de radio- en televisiefrequenties op Europees niveau worden georganiseerd is erg belangrijk. Naar mijn mening moet duidelijk worden vermeden dat er concentraties van frequentierechten ontstaan en monopolies en oligopolies worden gevormd die - in sommige Europese landen - helaas bestaan en zich in de radio- en televisiesector stabiliseren en versterken.
Ten tweede: evenwicht tussen de liberalisering en openstelling van de markt voor nieuwe marktdeelnemers en tegelijkertijd een rechtvaardige situatie op de markt waardoor ook de aangegane verplichtingen van marktdeelnemers die al grote investeringen hebben gedaan, worden gestimuleerd, gesteund en in stand gehouden.
Tot slot: transparantie en de garantie op goed bestuur en goed beheer bij de toekenning van de frequenties. We hebben het niet alleen over veilingen om de nadruk te leggen op één aspect van de markt dat in overeenstemming moet worden gebracht met het gehele sociale gebruik van het spectrum, maar ook om te bevestigen dat er geen discretionaire macht mag zijn en er geen oneigenlijke voordelen met betrekking tot de radiofrequenties mogen worden toegekend. Ook dit punt verdient bijzondere aandacht.
Tot slot heb ik helaas geen tijd om stil te staan bij de sociale aspecten, maar daar hebben alle collega's van mijn fractie al uitgebreid naar verwezen.
Lambert van Nistelrooij
Voorzitter, mevrouw Kroes, we vieren vandaag de Dag van Europa. Europa is naarstig op zoek naar concrete zaken die tellen voor de burgers en die ook welvaart en welzijn op die Europese schaal met zich brengen. Dit onderwerp, dit verslag van de heer Hökmark, voldoet daar perfect aan. Het is concreet en het haalt zowel het sociale als het economische dichter naar ons toe. Er komt schaarse zendruimte vrij die hard nodig is om aan die vraag naar steeds meer en steeds snellere draadloze internetverbindingen te voldoen.
Een goede coördinatie op Europese schaal is hier voor de hand liggend. In 2013 komt 800 Mhz vrij, in 2015 1200 Mhz en dat is hard nodig, wil Europa tot de koplopers in de wereld blijven behoren. Die diensten hebben een grote economische waarde: 200 miljoen euro jaarlijks, zo'n 3 à 4 procent van de economische groei is afhankelijk van voldoende spectrum en dat percentage neemt alleen maar toe.
Kijk bijvoorbeeld maar naar de GSM-standard die we in de jaren '90 met elkaar tot stand hebben gebracht; ook dat was zo'n impuls op een goed moment. Ik moet u zeggen, die schaalvoordelen tikken door. Het kan per jaar 80 miljard euro verschil maken. Nederland, mijn land dat ik hier mede mag vertegenwoordigen, is er klaar voor; we hebben al ruimte vrijgemaakt voor de vierde generatie mobiel internet.
Kort samengevat zullen zowel de problemen voor de hulpdiensten, de tv-zenders, de publieke omroep als de nog bestaande problematiek voor wat betreft de interferenties die kunnen voorkomen, de problemen met de lokale microfoons, worden opgelost. Ik spreek dan ook de hoop uit dat op basis van dit uitstekende en perspectiefvolle verslag snel een akkoord in eerste lezing met de Commissie wordt bereikt. Succes ermee!
Paul Rübig
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ik wil eerst even uitleggen waarom veel leden nu helaas de zaal verlaten. Op dit moment vindt een stemming plaats in de Commissie industrie, onderzoek en energie, en we hebben helaas nog niet ontdekt hoe we mensen kunnen delen.
De heer Hökmark heeft een goed compromis tot stand gebracht. Bij dit onderwerp moeten we echter altijd uitgaan van de capaciteiten waarover we in de toekomst willen kunnen beschikken. Dat geldt voor het first generation network, maar ook voor de exploitanten van kabelnetwerken, en andere organisaties die belangstelling hebben voor het spectrum, met name de hulpdiensten.
We moeten die capaciteit definiëren. Daarbij gaat het om de hoeveelheid gegevens die worden overgedragen, maar ook om de snelheid, het vermogen. We moeten de verschillende belangen met elkaar in overeenstemming brengen. Tot slot moeten we met behulp van software regelen wie wanneer voorrang krijgt. We moeten een gedetailleerd overzicht over deze punten krijgen, zodat we de snelheid bij het first generation network GSM duidelijk kunnen verhogen. De exploitanten van kabelnetwerken kunnen nu al een bijzonder hoge snelheid bieden, maximaal 100 Mbps. Dat is niet slecht, en het kan nog sneller.
We hebben echter enorme problemen met de prijs, vooral van data-roaming. Er zijn lidstaten waar een gigabyte nu minder dan een euro kost. Ik heb net even op mijn mobiele telefoon nagekeken wat ik betaal: thuis kost een gigabyte een euro, hier kost een gigabyte 9 900 euro, en wanneer ik in een andere lidstaat ben kan het wel 14 900 euro kosten. Daar moeten we nodig iets aan doen! Ik doe een beroep op u, mevrouw de commissaris, zorg ervoor dat we bij de komende regeling voor een gezamenlijke Europese markt niet alleen rekening houden met de prestaties, maar ook met de prijs. Op die manier kunnen we ook in het buitenland gebruik maken van het dataverkeer. Het is de hoogste tijd dat we daar iets aan doen.
Andreas Mölzer
(DE) Mevrouw de Voorzitter, Europa kan zijn positie als grootste economie van de wereld alleen maar verdedigen wanneer het een voortrekkersrol speelt bij de ontwikkeling en het gebruik van nieuwe technologieën.
De breedbandtechnologie is in dat verband ongetwijfeld bijzonder belangrijk. Met ons spectrumbeleid moeten we een hoge transmissiecapaciteit en een hoge snelheid garanderen. Daarvoor is het ongetwijfeld niet bijzonder zinvol om de frequenties op het Europese niveau centraal te plannen en te beheren, de Commissie zegt tenslotte zelf dat de lidstaten dat goed en efficiënt kunnen doen. Het is echter wel wenselijk dat Europa een coördinerende rol speelt.
Ondanks de hoge kosten ben ik van mening dat we ook meer moeten doen om glasvezelnetwerken op te bouwen. Op dit moment loopt de Europese Unie tenslotte achter op haar concurrenten, de VS en China. Dat is waarschijnlijk te wijten aan een weifelend beleid, en aan te veel bureaucratie.
Daarom ben ik het met de rapporteur eens dat we absoluut de hand moeten houden aan de geplande timing voor het vrijgeven van de frequenties.
Neelie Kroes
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik zou iedereen willen bedanken die aan dit fascinerende debat heeft deelgenomen, want ook al lijkt het om een zeer technisch onderwerp te gaan, uiteindelijk is het een onderwerp van groot algemeen belang omdat radiospectrum iets is als water of zuivere lucht. Zoals mevrouw Trautman heeft gezegd, is radiospectrum een schaars goed, een openbaar goed en ook een essentieel goed. De rapporteur en zijn schaduwrapporteurs zijn erin geslaagd om heel duidelijk te beschrijven waar het hier om gaat en ons eenvoudigweg te vertellen wat we moeten doen om tot een positief resultaat te komen.
We leven natuurlijk in een democratie; we bespreken dit onderwerp en het is een aantrekkelijk debat. Nog niet zo lang geleden bespraken we echter de Digitale Agenda; we zijn het allemaal eens over de Digitale Agenda, en het onderhavige onderwerp is daar bijzonder belangrijk voor. Als we onze verantwoordelijkheid niet opnemen en geen duidelijk standpunt innemen, dan kunnen we immers datgene wat mevrouw Toia eerder zei op onze buik schrijven: we moeten er ons van bewust zijn dat in 2020 - zo stelden we vast in de Digitale Agenda - elke Europeaan voor zijn of haar interesses en belangen een beroep moet kunnen doen op mogelijkheden die uiteindelijk door het spectrum worden geboden.
We hebben ook gesproken over het creëren van digitale kansen voor elke Europeaan tegen 2013. Als het dat is wat we beogen, dan moeten we consequent zijn en moeten we in staat zijn om de gevolgen van die consequente houding te dragen.
Ik zou alle leden willen bedanken die duidelijke taal hebben gesproken, die prioriteiten hebben benoemd en het uiteindelijk eens waren over wat we precies moeten doen om de regelgeving met betrekking tot het radiospectrumbeheer op een strategische manier aan te pakken. Er moeten nog horden worden genomen, dat staat buiten kijf. In het licht van wat er op het spel staat, ben ik er echter van overtuigd dat we die horden met succes zullen nemen.
Er mag geen misverstand over bestaan dat wij het gebruik van spectrum voor omroep- en culturele activiteiten ten volle eerbiedigen. Als er in dit verband nog aarzelingen zijn, zullen we dit onderwerp aanpakken. Wat betreft bijkomend spectrum voor breedband en het tweede digitale dividend, denk ik dat iedereen er zich van bewust is dat we ook dit onderwerp vroeg of laat - en de meeste Parlementsleden denken waarschijnlijk vroeg - zullen moeten aanpakken. Dit is een win-winsituatie en bij het vrijmaken van de 800 MHz-band kozen we voor de mogelijkheid die de kleinste hoeveelheid spectrum betrof, waardoor we dat als de eerste stap van onze reis kunnen zien.
Staat u mij toe een ogenblik achteruit te kijken: wie had zich vijftien jaar geleden kunnen voorstellen wat er vandaag op het spel staat? Als we vijftien jaar geleden hadden gewacht en als politici hadden geaarzeld om besluiten te nemen, dan zouden we tekort zijn geschoten. In dat geval zouden we nu niet bespreken of we voor brons of goud willen gaan, maar of we willen vermijden om als laatste te eindigen.
Ik ben er mij van bewust dat spectrum een nationale bevoegdheid is. De Commissie is het daarmee eens en de inventaris is een kwestie voor de lidstaten. We zijn het er echter allemaal over eens dat spectrum een zeer waardevolle hulpbron is en we moeten inzien dat, als we over een digitale eengemaakte markt spreken, ons dat ook de kans en de verantwoordelijkheid geeft om grensoverschrijdend te denken - en als er één gebied is op hetwelk we grensoverschrijdend zouden moeten denken, dan is dat het spectrumbeleid.
Wat betreft termijnen en wat er op het spel heeft gestaan en nog altijd staat, is het, voor mij althans, duidelijk dat 2013 niet te vroeg is. We moeten er ons ook van bewust zijn dat er voor twee soorten situaties afwijkingen worden voorgesteld: in geval van moeilijkheden met buurlanden en in het geval van onvoorziene omstandigheden. Ik denk echter dat we ervan moeten uitgaan dat de tijd niet in ons voordeel werkt en dat er geen misbruik mag worden gemaakt van afwijkingen.
Al bij al zie ik uit naar discussies met de Raad en naar het resultaat van de stemming hier in het Parlement. Ik zie de toekomst met vertrouwen tegemoet, in de hoop dat een van de pijlers waar we het over hebben gehad, voor het einde van het jaar zal zijn voltooid.
Tot slot wil ik niet alleen de rapporteur en de schaduwrapporteurs maar ook de leden van de diverse betrokken commissies nogmaals bedanken voor hun constructieve en zeer positieve inspanningen.
Gunnar Hökmark
rapporteur. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik denk dat we er ons van bewust moeten zijn dat we het over een deel van de samenleving hebben dat zich ontzettend snel ontwikkelt. We praten echt over het beeld dat wij hebben van de gewenste situatie in 2020.
Daarom is het belangrijk om duidelijk te maken dat, als we het over de 700 MHz-band hebben, we eigenlijk niets meer zeggen dan dat we de mogelijkheid moeten hebben om later te besluiten op welke manier deze band het best kan worden gebruikt. Zoals is gezegd, is spectrum een schaars goed maar ook een publiek goed, en het is onze verantwoordelijkheid om het zo goed en efficiënt mogelijk te gebruiken, zoals mevrouw Trautman ook zei.
Ik zou ook willen benadrukken dat cultureel en commercieel gebruik niet in tegenspraak zijn. Ik wil dat we het soort ambities koesteren dat ons in staat zal stellen om cultuur een plaats te geven in deze nieuwe technologie, in plaats van de technologie voor te behouden voor uitsluitend commercieel gebruik, wat het resultaat zal zijn als we onvoldoende ambitieus zijn. In dat geval zal cultuur naar de achtergrond verdwijnen en ik denk niet dat cultuur in Europa de beste kansen zal hebben als zij tot de oude technologieën beperkt blijft.
Ik denk dat het mogelijk is om omroep vandaag te verzekeren en tevens nieuwe kansen te creëren voor een nieuwe tijd. We moeten echter besluiten kunnen nemen. Ik stel vast - en dat doe ik zonder ironie en met grote voldoening - dat niemand hier vanavond het feit in twijfel heeft getrokken dat we goud moeten halen. In de mondiale wereld van mededinging en kennis is alleen diegene die goud haalt, de winnaar, en dat moet ons doel zijn.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt op woensdag 11 mei 2011 plaats.
