Deens voorzitterschap
De Voorzitter.
De Top van Kopenhagen was een zeer bijzonder moment in het bestaan van de Europese Unie. Ik had de eer het Parlement tijdens deze Top te mogen vertegenwoordigen. Er heerste duidelijk het gevoel dat hier geschiedenis gemaakt werd toen het Deense voorzitterschap de onderhandelingen met elk van de kandidaat-lidstaten afsloot.
Het voorzitterschap heeft ook in zijn andere werkzaamheden aanzienlijke voortgang weten te boeken. Ik doel hier niet zozeer op de uitbreiding die het meest op de voorgrond stond, maar op de maandenlange samenwerking met dit Parlement in het kader van bemiddeling, die wellicht door de voorbereidingen op de uitbreiding enigszins aan het zicht onttrokken was. Wat de aanwezigheid van het voorzitterschap betreft kan ik zeggen dat dit het 39ste debat is in het Parlement waarin het voorzitterschap het woord zal voeren. Het contact met de commissies is buitengewoon goed geweest en heeft de interinstitutionele betrekkingen met de Raad op een hoger plan gebracht. Ik hoop dat wij daarop in de toekomst kunnen voortbouwen.
Ik wil de Deense minister in ieder geval namens het Parlement mijn oprechte dank betuigen voor de goede en solide samenwerking tussen onze instellingen.
De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over het verslag van de Europese Raad en de verklaring van de Commissie over de bijeenkomst van de Europese Raad van 12 en 13 december 2002, en de verklaring van de fungerend voorzitter van de Raad over de werkzaamheden van het Deens voorzitterschap.

Fogh Rasmussen
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte leden van de Europese Commissie, dames en heren, de laatste keer dat ik in deze zaal sprak, was tijdens het debat van 19 november over de uitbreiding. Dat was een groot, positief gebeuren. Ik ging hiervandaan met een sterk en duidelijk mandaat om de uitbreidingsonderhandelingen af te sluiten. Het is mij een genoegen dat ik vandaag met een even duidelijk resultaat terug kan komen. Na lange en moeilijke onderhandelingen heeft het voorzitterschap tijdens de Top van Kopenhagen de onderhandelingen met 10 nieuwe lidstaten afgesloten.
Hiermee gaat een gemeenschappelijke droom in vervulling, hiermee is een gemeenschappelijk doel bereikt. Het Europees Parlement, de Commissie en het voorzitterschap hebben samen voor de uitbreiding gevochten. Ik heb het dan ook zeer op prijs gesteld dat de Voorzitter van het Europees Parlement heeft deelgenomen aan de afsluitende plechtigheid van afgelopen vrijdag, toen wij de nieuwe lidstaten welkom heetten in onze kring.
De uitbreidingsonderhandelingen van de laatste zes maanden zijn een soort marathon geweest met een aantal moeilijke hindernissen die onderweg genomen moesten worden. Het Parlement, de Commissie en het voorzitterschap hebben de marathon gelopen, en in Kopenhagen hebben we zij aan zij en hand in hand het eindpunt bereikt. Ik wil hen graag bedanken voor hun inzet en hun nooit aflatende steun en hulp onderweg.
Met de besluiten van Kopenhagen hebben we een van de meest duistere en bloedige hoofdstukken uit de Europese geschiedenis afgesloten. We hebben een punt gezet achter een eeuw van oorlogen en conflicten. We hebben eindelijk afscheid genomen van het Europa van de conferentie van Yalta en de koude oorlog. Tegelijkertijd hebben we de deur geopend naar een nieuw tijdperk in de Europese geschiedenis, een tijdperk van vrijheid, vrede, groei en welvaart. De Top van Kopenhagen markeerde een hoogtepunt in de geschiedenis van de Europese samenwerking: een triomf voor de vrijheid en de democratie, en een poort naar een betere toekomst voor al onze burgers.
De uitbreiding van de EU was weliswaar de hoofdprioriteit van het Deense voorzitterschap, maar het voorzitterschap heeft nog een groot aantal andere belangrijke resultaten geboekt. Wij waren een voorzitterschap dat bepaalde zaken extra prioriteit had gegeven zonder andere zaken te verwaarlozen. Dat is aan onze resultaten te zien.
Voordat ik overga tot de Top van Kopenhagen, wil ik kort uiteenzetten voor welke andere kwesties de EU het afgelopen halfjaar een oplossing heeft gevonden. We hebben met succes de strijd tegen het internationale terrorisme voortgezet en de inspanningen ter bestrijding van illegale immigratie opgevoerd. Op asielgebied zijn we het eens geworden over de zogenaamde Dublin II-verordening, een verordening met gemeenschappelijke regels om vast te stellen welk land verantwoordelijk is voor de behandeling van een asielaanvraag.
Het is gelukt om overeenstemming te bereiken over een volledige openstelling van de elektriciteits- en gasmarkten in Europa. Er is een doorbraak gekomen in het vervoersbeleid van de EU. Met de regels voor een gemeenschappelijk Europees luchtruim is de basis gelegd voor een verlaging van het aantal annuleringen en voor verkorting van de vliegtijden, en dat is gunstig voor de passagiers, het milieu en de luchtvaartmaatschappijen.
Gezamenlijk hebben we snel en doelmatig gereageerd op onverwachte rampen. Eerst waren er de overstromingen in Midden-Europa. De EU heeft eensgezind gereageerd met de oprichting van een solidariteitsfonds van 1 miljard euro, dat in geval van natuurrampen kan worden ingezet. Kortgeleden hebben we gereageerd op de tragische schipbreuk van de olietanker Prestige. De EU is direct krachtdadig opgetreden en heeft regels aangenomen voor onder andere een snelle, gefaseerde afschaffing van enkelwandige olietankers en voor meer controle in de havens die door deze schepen worden aangedaan.
Er is overeenstemming bereikt over de regeling inzake de handel in CO2-quota. Er is vooruitgang geboekt met betrekking tot de voedselveiligheid; onder andere zijn er gemeenschappelijke regels gekomen voor de etikettering van levensmiddelen met genetisch gemodificeerde organismen. Het is gelukt om een voor alle partijen aanvaardbare oplossing te vinden voor de kwestie van het transitverkeer van en naar Kaliningrad.
Tot slot wil ik met nadruk wijzen op de positieve en doelmatige samenwerking met het Parlement, onder andere inzake de gemeenschappelijke besluitvorming en de begrotingsprocedure. Voor het eerst in vele jaren is het echt gelukt om het reeds tijdens de eerste lezing eens te worden over grote delen van de begroting. Ik wil graag van de gelegenheid gebruik maken om u te danken voor de grote en positieve geest waarin de samenwerking tussen het Europees Parlement, de Commissie en het voorzitterschap verlopen is. Tezamen hebben wij het afgelopen jaar laten zien dat wij ondanks nationale, institutionele en politieke verschillen tezamen resultaten kunnen boeken, dat wij kunnen zorgen voor een beter en veiliger bestaan voor onze burgers, voor betere mededingingsvoorwaarden voor ons bedrijfsleven, en voor een grotere invloed voor Europa in de wereld.
Dan wil ik nu terugkeren naar de Top van Kopenhagen. We hebben de uitbreidingsonderhandelingen afgesloten met tien nieuwe lidstaten: Cyprus, Estland, Hongarije, Letland, Litouwen, Malta, Polen, Slovenië, Slowakije en Tsjechië. Tot op het laatst was er sprake van intensieve en moeizame onderhandelingen. Dat kon ook niet anders want daardoor zijn wij er uiteindelijk in geslaagd het juiste evenwicht te bereiken tussen de wensen van de kandidaat-landen en de mogelijkheden van de huidige lidstaten.
De harde onderhandelingen over zeer concrete thema's zoals melkquota en het overmaken van geld zijn tenslotte een bewijs dat de EU niet zomaar een of ander praatclubje is dat inhoudloze verklaringen aanneemt. Nee, de EU is een doelmatig onderhandelingsforum waar wij zaken doen en politiek bedrijven in het voordeel van allen.
De tien nieuwe landen zullen per 1 mei 2004 als lid kunnen toetreden. Voordat het zover kan zijn, moeten zowel de nieuwe als de huidige lidstaten hun nationale ratificatieprocedures afsluiten. De eerste stap in dit proces, dat in veel landen gepaard zal gaan met referenda, is de definitieve opstelling van het toetredingsverdrag. Dat zal daarna eerst ter goedkeuring worden voorgelegd aan de Commissie, daarna aan het Parlement en tot slot aan de Raad, zodat het op 16 april 2003 in Athene kan worden ondertekend. Ik zal alledrie de instellingen aansporen om hun uiterste best te doen zich aan dit tijdschema te houden.
De conclusies van de Top van Kopenhagen betreffen onder andere de kwestie van de deelname van de nieuwe lidstaten aan de instellingen van de EU. We stellen vast dat de tien toetredingslanden als lidstaten zullen kunnen deelnemen aan de in 2004 te houden verkiezingen voor het Europees Parlement. In het toetredingsverdrag zal worden vastgelegd dat de commissarissen van de nieuwe lidstaten lid worden van de nieuwe Commissie vanaf het moment van toetreding op 1 mei 2004. Nadat de Europese Raad een nieuwe voorzitter van de Commissie heeft benoemd, kan het nieuw gekozen Europees Parlement een nieuwe Commissie goedkeuren, die per 1 november 2004 kan aantreden. Op deze wijze wordt een zinvol kader geschapen voor dit belangrijke vraagstuk. Ook in dezen zal ik al onze instellingen oproepen om gezamenlijk flexibele oplossingen te bedenken die zo gunstig mogelijk zijn voor onze nieuwe lidstaten.
Wat Bulgarije en Roemenië betreft, zijn de conclusies duidelijk. Het uitbreidingsproces gaat verder, en wij bevestigen dat we zullen proberen deze twee landen in 2007 als leden welkom te heten .
De kwestie-Turkije was een zeer belangrijk onderwerp in Kopenhagen. We hebben uiteindelijk een evenwichtig en realistisch antwoord geformuleerd. We erkennen dat Turkije belangrijke stappen heeft gezet om te voldoen aan de criteria van Kopenhagen. We roepen Turkije op om energiek door te gaan met dit hervormingsproces en we beloven extra steun van de EU om Turkije hiermee te helpen. Als de Europese Raad in december 2003 op grond van een verslag en een aanbeveling van de Commissie tot de conclusie komt dat Turkije voldoet aan de politieke criteria van Kopenhagen, zal de Europese Unie zo snel mogelijk toetredingsonderhandelingen met Turkije beginnen. Hiermee is een krachtig en positief signaal aan Turkije afgegeven, maar ik wil graag benadrukken dat er niet zal worden afgeweken van de eis dat Turkije aan die politieke eisen voldoet voordat men toetredingsonderhandelingen kan beginnen. Zo hoort het ook. Turkije moet op gelijke voet met alle andere landen behandeld worden.
Dan is er de kwestie-Cyprus. Cyprus wordt opgenomen als een verdeeld eiland, maar dat gebeurt tevens met de realistische mogelijkheid dat de betrokken partijen vóór 28 februari 2003 een allesomvattende oplossing voor de kwestie-Cyprus vinden, op grond van het voorstel van de secretaris-generaal van de VN. Ik wil de strijdende partijen zo krachtig mogelijk oproepen om gebruik te maken van deze unieke gelegenheid en dit ongelukkige conflict op te lossen. Als nu een oplossing wordt gevonden, winnen wij er allen bij, maar niemand zoveel als de bevolking van Cyprus.
We hebben in Kopenhagen een duidelijke boodschap afgegeven aan de nieuwe buurlanden van de uitgebreide EU, dat wil zeggen aan de landen van de westelijke Balkan, aan Rusland, Oekraïne, Moldavië en Wit-Rusland en aan de landen ten zuiden van de Middellandse Zee. De uitbreiding zal er niet toe leiden dat de EU in zichzelf gekeerd raakt. Integendeel, de EU zal de banden met haar nieuwe buren aanhalen. Dat zal in het kader van zowel bestaande als nieuwe samenwerkingsverbanden gebeuren.
Tijdens de Top van Kopenhagen konden we bovendien vaststellen dat men het eens was over de kaders voor de toekomstige overeenkomst tussen de NAVO en de EU inzake het Europees veiligheids- en defensiebeleid.
Ter afsluiting wil ik graag nog zeggen dat de Europese Raad ook een bijeenkomst heeft gehad met de voorzitter van de Europese Conventie, Valéry Giscard d'Estaing. Deze heeft verslag uitgebracht over de werkzaamheden van de Conventie, en men was het er in de Europese Raad over eens dat de Conventie het resultaat van haar werkzaamheden moet voorleggen vóór de top van juni 2003. Er werd afgesproken dat de nieuwe lidstaten volledig zullen deelnemen aan de intergouvernementele conferentie. Bulgarije en Roemenië nemen deel als waarnemer.
Nu de uitbreiding in huis is, ligt de cruciale taak voor het Europees beleid in handen van de Conventie. We hebben de EU uitgebreid: nu moeten we ervoor zorgen dat ook de EU van de toekomst, met meer dan 25 lidstaten, doelmatig kan functioneren. We moeten de besluitvormingsprocedures vereenvoudigen en meer nadruk leggen op de waarden van de EU. We moeten de werkverdeling tussen de EU en de lidstaten beter beschrijven, we moeten meer gebruikmaken van een gekwalificeerde meerderheid en van gemeenschappelijke besluitvorming, en we moeten ervoor zorgen dat de samenwerking transparant is en aan democratische controle onderworpen is.
Het Deense voorzitterschap nadert nu zijn einde. We geven de voorzittershamer door aan Griekenland, dat wij veel succes wensen en bedanken voor de goede samenwerking binnen de trojka.
Ten slotte wil ik mij weer rechtstreeks wenden tot de leden van dit Parlement en in het bijzonder tot de Voorzitter, de heer Cox. Diens vergadering met de Europese Raad in Kopenhagen was opnieuw een constructieve bevestiging van de nauwe band tussen het Parlement en de Raad. Het Deense voorzitterschap heeft er zoveel mogelijk naar gestreefd om het Europees Parlement met uitgestrekte hand tegemoet te treden en constructief samen te werken. Ik heb tot mijn genoegen kunnen vaststellen dat het Parlement zich even positief tegenover ons heeft opgesteld. We waren het niet over alles eens, maar onze samenwerking werd gekenmerkt door de wil om compromissen te sluiten en om vooruitgang en resultaten te boeken. Dat heb ik gemerkt in deze zaal, bij onze interinstitutionele topontmoetingen, en bij mijn vergaderingen met de Conferentie van voorzitters van het Parlement. Mijn indruk is bovendien bevestigd door de ministers van de Deense regering. Ik wil graag van deze gelegenheid gebruik maken om iedereen te bedanken voor deze goede samenwerking. Ik wil echter vooral mijn dank uitspreken voor de onvoorwaardelijke steun bij het volbrengen van de grootste taak van het Deense voorzitterschap, namelijk het afsluiten van de onderhandelingen met tien nieuwe lidstaten. Het besluit van Kopenhagen over de uitbreiding van de EU markeert de hereniging van de volkeren en staten van Europa, de beëindiging van de ongelukkige deling van ons werelddeel en het begin van een nieuw tijdperk in de Europese geschiedenis.
De Top van Kopenhagen markeert ook het begin van een nieuw tijdperk voor de Europese Unie. In Kopenhagen heeft de EU de belangrijkste taak in de geschiedenis van de Gemeenschap volbracht. De Europese Unie vormt na de Top van Kopenhagen het allesomvattende kader voor het Europa van de toekomst, voor een samenwerking die gebaseerd is op gemeenschappelijke waarden, op vrijheid en markteconomie, op gemeenschapszin en sociaal verantwoordelijkheidsgevoel, op democratie en mensenrechten, een doelmatige samenwerking, die de nationale kenmerken van onze burgers en staten respecteert.
Het zaad dat de grondleggers van de Europese Unie bijna vijftig jaar geleden gezaaid hebben in de door oorlog geteisterde grond van Europa, heeft wortel geschoten. Met de uitbreiding van de EU is hun droom en hun visie werkelijkheid geworden. 
Ons nieuwe Europa is geboren.
Dank u, mijnheer de Voorzitter.
Prodi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de eerste minister, geachte afgevaardigden, dit is vandaag onze laatste bijeenkomst van 2002. Het jaar is van start gegaan met de invoering van de euro en wordt afgesloten met weer een klinkend succes. In deze twaalf maanden hebben wij weliswaar dikwijls - te dikwijls misschien, zoals sommigen beweren - de overtreffende trap gebruikt om de etappes die Europa dit jaar heeft afgelegd, te omschrijven, maar ik kan er ook ditmaal niet omheen de Europese Raad van Kopenhagen met een superlatief te omschrijven. Deze Raad vormt immers een mijlpaal in de opbouw van Europa.
Toen ik indertijd aantrad als voorzitter van de Commissie, stelde ik dat de uitbreiding onze topprioriteit zou zijn. Wij hebben dus woord gehouden. Hier en daar wordt gefluisterd dat de afsluiting van de onderhandelingen van Kopenhagen een pure formaliteit was. Dat is echter volkomen bezijden de waarheid. Er zijn wel degelijk spijkers met koppen geslagen, en dat is te danken aan de politieke moed van iedereen. In de eerste plaats heeft het Deens voorzitterschap grandioos werk geleverd. Door op verschillende tafels onderhandelingen te voeren heeft Denemarken blijk gegeven van een enorme koelbloedigheid en het heeft zelfs in moeilijke omstandigheden een consequent beleid gevoerd. Mijnheer de eerste minister, dat was werkelijk een groot persoonlijk succes van u!
Tegelijkertijd is de uitkomst van de Top ook te danken aan onze eigen inspanningen. De Commissie heeft in deze drie jaar twaalf ploegen van formidabele onderhandelaars aan het werk gezet, die met ieder kandidaat-land een akkoord hebben bereikt over 31 hoofdstukken. Daarbij is een volslagen nieuwe werkwijze gehanteerd. Drie jaar lang hebben namelijk 350 ambtenaren van de Commissie en ruim 700 personen van onze delegaties geduldig en ver van alle publiciteit de puzzel ineengezet. Bij dezen wil ik dan ook mijn dank betuigen aan de heer Verheugen die zich heeft ontpopt tot een intelligente en gepassioneerde onderhandelaar. Ik dank ook de heer Landaburu en het hele directoraat-generaal uitbreiding, die door hun toewijding uitmuntend werk hebben verricht. Ik beschouw het als een uniek voorrecht om in dat soort omstandigheden voorzitter van de Commissie te zijn. Vandaag voel ik me bijzonder trots, want de Commissie heeft werkelijk grandioos veel werk verzet om de droom van een verenigd Europa werkelijkheid te maken.
Tien landen hebben de eindstreep gehaald, maar andere landen zitten nog midden in de race. Wij hebben een gedetailleerde road map uitgestippeld om Roemenië en Bulgarije in de gelegenheid te stellen in 2007 tot de Unie toe te treden, en met Turkije hebben we afgesproken dat in december 2004 zal worden bezien of het land aan de criteria voldoet om onderhandelingen op te starten.
Het doet me genoegen dat het eerste gemeenschappelijke besluit van de Unie van vijfentwintig lidstaten een verklaring is waarin steun wordt betuigd aan het continue, inclusieve en onomkeerbare karakter van het uitbreidingsproces. Uit dat soort woorden, mijnheer de Voorzitter, spreekt de visie en edelmoedigheid die destijds aan de wieg van onze Unie hebben gestaan. In de verklaring wordt instemming betuigd met het voorstel van de Commissie om de pretoetredingssteun aan Roemenië en Bulgarije met 20 procent te verhogen. Ik doe dan ook een oproep tot die landen om deze kans te baat te nemen en vaart te zetten achter hun voorbereidingen.
Ook Turkije zal een versterkt pakket ontvangen om zich op het kandidaatschap voor te bereiden. Ik verklaar hierbij nogmaals dat het land uitsluitend op zijn verdiensten zal worden beoordeeld en op grond van dezelfde criteria die voor alle andere kandidaten zijn gehanteerd. De datum die wij hebben afgesproken biedt Turkije de tijd om de nodige hervormingen door te voeren waarmee het land de criteria van Kopenhagen de jure en de facto kan respecteren. De verslagen en aanbevelingen die de Commissie hierover zal uitbrengen, zullen volledig objectief en onpartijdig blijven.
De Europese Raad van de vorige week heeft bijna alle doelstellingen gehaald. Ik zeg 'bijna?, omdat de kwestie-Cyprus ons op het nippertje is ontschoten. Ondanks de moeite die de onderhandelaars en de secretaris-generaal van de Verenigde Naties hebben gedaan, zijn wij in Kopenhagen niet tot een definitieve oplossing gekomen. Wel hebben beide partijen zich bereid verklaard de onderhandelingen voort te zetten en ze hebben zich voorgenomen om ten laatste op 28 februari tot een akkoord te komen.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden. Europa groeit, maar haar verantwoordelijkheden groeien eveneens. Wij nodigen de nieuwe leden uit om onze ruimte van vrede, voorspoed en stabiliteit te betreden. Maar dit soort waarden kunnen wij niet bevorderen als wij onszelf achter de grenzen van de Unie opsluiten. Het idee van een verenigd Europa mag niet het voorwendsel vormen om nieuwe barrières op te werpen, want het gaat er juist om het hele continent bij het vredesplan te betrekken. Iedere uitbreiding brengt nieuwe buren met zich mee, buren waarop de Europese Unie een magneetfunctie vervult. Sommige van die landen koesteren de ambitie om ook kandidaat te worden. Naar mijn inzicht horen de landen van de westerse Balkan per definitie bij de Europese Unie en de Raad van Kopenhagen heeft deze visie bekrachtigd. Het stabilisatie- en associatieproces is een machtig instrument en wij moeten daar een dynamisch gebruik van maken. De Commissie is daarom voornemens nauw samen te werken met het Grieks voorzitterschap met het oog op de voorbereiding van de top van Thessaloniki. Ik ben er zeker van dat wij op die top een concrete en gedetailleerde reactie kunnen geven op de brief die de vijf presidenten van de westerse Balkanlanden ons aan de vooravond van de Raad van Kopenhagen hebben toegezonden.
Thans is het zaak dat wij ons grondig gaan bezinnen op wat nu en in de toekomst de uiterste grenzen van de Unie zullen zijn: dat is de grote taak die wij voor de boeg hebben en ikzelf zal niet aflaten daarop te hameren. Wij Europeanen moeten tijdens dat bezinningsproces de suggesties van iedereen ter harte nemen en tegelijkertijd iedere inmenging van buiten afwimpelen.

Het debat over de grenzen van Europa is tegelijk een debat over onze eigen identiteit. Dit debat moet in dit Parlement en binnen de nationale parlementen aangesneden worden, en alle Europese burgers moeten er zo nauw mogelijk bij betrokken worden. Zoeken naar de wortels van onze identiteit betekent niet dat wij verdeeldheid willen zaaien. De Europese integratie moet immers ook onze buren voordelen en perspectieven bieden, ook al houden zij het op de status van buren. Wij moeten met onze buurlanden, van Rusland tot het Middellandse-Zeegebied, een fijnmazig netwerk van relaties opzetten dat gebaseerd is op gemeenschappelijke politieke en economische waarden.
Dat is het nieuw strategisch doel van mijn Commissie. Het is de bedoeling dat dit beleid van nabuurschap onze buren veel van de voordelen van het Unie-lidmaatschap oplevert zonder dat zij echter binnen afzienbare tijd officieel lid worden. De Europese Economische Ruimte kan daarvoor model staan, maar het is ook wenselijk dat een reeks maatregelen voor politieke samenwerking wordt getroffen. Onze relaties zullen opgezet moeten worden volgens het motto dat wij alles delen behalve de instellingen. Ons beleid van nabuurschap moet een trekpleister worden, het moet nieuwe perspectieven openen en wederzijdse voordelen opleveren. Dat beleid moet onze partners ertoe aansporen om nauwer met de Unie samen te werken. Het moet dus een dynamisch beleid worden dat uitgaat van een gestructureerde en geleidelijke aanpak.
Geachte afgevaardigden, als de toetredingsonderhandelingen eenmaal zijn afgesloten, moet de eenwording van Europa een concrete en dagelijkse realiteit worden. Nu kunnen wij eindelijk beginnen aan de eindredactie van het toetredingsverdrag, dat - zoals premier Ramussen heeft gezegd - in de komende maand april in Athene bekrachtigd en ondertekend moet worden. Maar onze grootste klus wordt in de komende maanden de burgers te informeren en gerust te stellen, en ik doel hierbij op de burgers van zowel de lidstaten als de landen die op het punt staan toe te treden. De Commissie is bezig een grootscheepse voorlichtingscampagne op touw te zetten waarin u, geachte leden, een belangrijke rol zult vervullen. Nog maar enkele jaren geleden ging menig kandidaat-land onder een dictatoriaal bewind gebukt. Veel van hun burgers vrezen nu dat als zij in een ander groot blok terechtkomen, hun pas verworven vrijheid en autonomie opnieuw in de waagschaal worden gesteld. Anderzijds is er in de huidige lidstaten sprake van een zekere zorg over de kosten en de consequenties van de toetreding van landen die veel armer zijn. In beide gevallen is dat echter een ongegronde vrees, want, zoals de heer Verheugen al zei, is dit de best voorbereide uitbreiding van onze geschiedenis. Wij weten allemaal maar al te goed dat de kosten van de uitbreiding werkelijk gering zijn vergeleken met de kosten van niet-uitbreiding. Dit is een simpele waarheid die dus in heel Europa verspreid moet worden, en wij moeten dan ook samenwerken om daar de nodige ruchtbaarheid aan te geven.
Het uitbreidingsproces is vooruitgegaan dankzij uitzonderlijke vastberadenheid, dankzij politieke moed en visie. Wij moeten de Europeanen ervan overtuigen dat wij, als wij verenigd zijn, er allemaal op vooruitgaan. Daarbij denk ik niet alleen aan de materiële voordelen die verbonden zijn aan een op gemeenschappelijke leest geschoeide voorspoed en duurzame ontwikkeling op wat de grootste arbeidsmarkt ter wereld zal zijn, maar ook aan de politieke winst: wij gaan er allemaal op vooruit, omdat wij burgers zijn van een democratische en verantwoorde unie.
Zoals ik al zei zal de geloofwaardigheid van een uitgebreid Europa vooral afhangen van de geloofwaardigheid van haar instellingen en van haar eigen geloofwaardigheid als actieve deelnemer op het internationale toneel. Daarom doet het mij deugd te zien dat er tijdens de Top een akkoord is gesloten tussen de Europese Unie en de NAVO. Op grond van dat akkoord kunnen wij al met ingang van het komende jaar acties voor vredeshandhaving in de Balkan verrichten. Dat is een nieuwe taak die wij op ons moeten en kunnen nemen.
Het komende jaar zal ook het moment van de waarheid worden voor de institutionele hervorming. De beloften die wij momenteel tegenover onze burgers doen, kunnen wij niet nakomen als de structuur van de Unie niet grondig herzien wordt. Wij kunnen het respect en de bewondering van de burgers alleen winnen als er een Unie wordt opgebouwd met meer onderlinge samenhang en saamhorigheid en als het besluitvormingsproces wordt versterkt. Wij moeten dus allemaal samenwerken met de heer Giscard d'Estaing voor het welslagen van de Conventie.
Onze grotere eenheid en vastberadenheid zullen een weerklank moeten vinden in ons internationale optreden. Als wij meer verantwoordelijkheden hebben, kunnen wij het ons niet meer veroorloven om te aarzelen en aan de zijlijn te blijven staan, zoals in het verleden is gebeurd. Daarom is de taak van de Conventie en van al degenen die aan het werk van die Conventie bijdragen niet minder belangrijk dan de toetredingsonderhandelingen. Immers, als de Conventie geen succes wordt, hebben wij een Europa opgezet dat wel groot is maar niet kan optreden.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de eerste minister, geachte Parlementsleden, er zijn dus genoeg redenen om optimistisch te zijn. Men dacht dat in Kopenhagen het egoïsme hoogtij zou vieren, dat er verdeeldheid zou ontstaan, maar dat was niet zo. Er was juist een gevoel van saamhorigheid onder de verschillende landen, ofschoon de uitbreiding voor eenieder een andere betekenis heeft, een andere realiteit is en anders wordt ervaren: die landen waren er zich allemaal van bewust dat er op dat moment iets belangrijks gebeurde. De edelmoedige houding die in Kopenhagen aan de dag is gelegd, wijst erop dat als wij opgewassen zijn tegen de uitdagingen, wij werkelijk die combinatie van visie en pragmatisme bezitten die van de Europese Unie een uniek model van politieke integratie in de wereld heeft gemaakt.
Tot slot wilde ik u allen, voorzitter Cox, mijnheer de eerste minister en geachte afgevaardigden, hartelijk danken en u mijn beste wensen overbrengen voor de komende feestdagen. Ik hoop dat u deze uiterst verdiende periode in alle rust zult doorbrengen samen met uw dierbaren.
(Applaus)

Verheugen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, u zult mij zeker begrijpen als ik zeg dat ik vandaag zeer opgelucht voor u sta. Dat is niet alleen terug te voeren op het feit dat er nu een tijd voor mij ligt met iets minder werk maar vooral ook op het feit dat ik bijzonder gelukkig ben te kunnen concluderen dat de gezamenlijke inspanningen van de Europese instellingen en de 25 landen in Europa nu tot het gewenste resultaat hebben geleid. Dat was geenszins vanzelfsprekend. Als ik terugdenk aan 1999 - toen wij voor het eerst erop wezen dat het mogelijk moest zijn de onderhandelingen eind 2002 af te ronden - realiseer ik mij dat het een klein wonder was dat het ons ook daadwerkelijk gelukt is.
Maar wonderen gebeuren, zoals u allen weet, niet vanzelf. Daartoe zijn een sterke politieke wil, grote besluitvaardigheid en grote bekwaamheid noodzakelijk. Staat u mij toe hier daarom nog eens uitdrukkelijk te zeggen dat ik het als een geluk en een voorrecht beschouw dat ik in deze afsluitende fase met het Deens voorzitterschap en met een regeringsleider als de heer Fogh Rasmussen heb mogen samenwerken, een regeringsleider die met een werkelijk bewonderenswaardige besluitvaardigheid en vastberadenheid aan het werk getogen is.
Ik wil hier echter ook vaststellen dat de uitbreiding niet alleen het werk van slechts een klein aantal personen was. Integendeel - en dat is voor mij het belangrijkste - het blijkt dat de communautaire methode ook geëigend is om een ingewikkelde en zware taak als de onderhandelingen over de toetreding van tien landen tot de Europese Unie op een nauwkeurige, precieze wijze en binnen de geplande periode tot een goed einde te brengen. Het is dus niet zo dat de communautaire methode niet blijkt te werken wanneer het gaat om grote en belangrijke internationale vraagstukken.

Ik ben van mening dat iedereen die hier aanwezig is, weet dat het Europees Parlement in dit proces een belangrijke en drijvende kracht is geweest, waar ik van ganser harte dankbaar voor ben. Ook wil ik nog kwijt dat de Voorzitter van het Europees Parlement, de heer Cox, het voortouw heeft genomen in een beweging die in de kandidaat-landen een diepe indruk heeft achtergelaten. Ik geloof dat de manier waarop Voorzitter Cox het Europees Parlement in Midden- en Oost-Europa heeft vertegenwoordigd er veel toe heeft bijgedragen dat het vertrouwen in de Europese instellingen kon worden versterkt en verder uitgebouwd.
(Applaus)
Wij zijn nu op een punt aangekomen dat ik graag wil omschrijven met een uitspraak van een van de grote Europeanen van onze tijd, die overigens het zijne heeft bijgedragen aan het welslagen van het proces van de uitbreiding. Paus Johannes Paulus II heeft ooit gezegd: 'Het gaat erom dat Europa eindelijk met beide longen kan ademen.? En dat is precies het punt waar we nu zijn aangeland.
(Applaus)
In Kopenhagen hebben we kunnen oogsten van het zaad dat destijds door miljoenen mensen in Midden- en Oost-Europa is uitgestrooid, doordat zij voor hun democratie en vrijheid gestreden hebben. Wij mogen nooit vergeten dat de mensen in de Baltische staten nooit - ik herhaal: nooit - het besluit hebben genomen om tot de Sovjet-Unie toe te treden. De mensen in Polen, Hongarije, de Tsjechische Republiek en Slowakije hebben nooit beslist dat zij communistische regimes wilden. Integendeel, zij hebben onder de allermoeilijkste omstandigheden gebouwd aan een democratie en een mensenrechtenbeweging. Wij hoeven niet bang te zijn dat er hier Europeanen bij ons komen die geen verstand van democratie en mensenrechten hebben. Integendeel, wij zullen zien dat de Europese geest, die berust op democratie, rechtvaardigheid en mensenrechten, zal worden gesterkt door hen die voor democratie en mensenrechten hebben gestreden.
(Applaus)
Door deze uitbreiding zal niet alleen intern veel veranderen. Ook naar buiten toe zullen vele dingen anders worden en zal onze internationale rol nog grotere verantwoordelijkheden met zich meebrengen. Ik deel de zorg van degenen die zeggen dat wij nog niet voldoende zijn voorbereid op deze belangrijke en grote internationale rol. Rusland, Oekraïne, de landen van de Kaukasus en het Midden-Oosten zullen dichterbij komen te liggen. De band met deze buren wordt nog nauwer en nog directer. Voorzitter Prodi heeft gesproken over de manier waarop wij daarmee om moeten gaan.
Dames en heren, het werk is nog niet voltooid, noch bij ons, noch bij de kandidaat-landen. De voorbereidingen voor de toetreding worden in het komende jaar energiek en krachtig voortgezet. De Commissie zal er zeer nauwkeurig op toezien dat aan alle verplichtingen wordt voldaan en zal, zoals toegezegd, zes maanden voor de geplande datum van toetreding ter afsluiting nog eens de balans opmaken van alle voorbereidingen.
Ik ben van mening dat het ons gelukt is om betrouwbare regelingen te formuleren, onbillijkheden te verzachten en risico's te beperken. De Commissie zal in het komende jaar samen met het voorzitterschap een ontwerp-toetredingsverdrag aan het Europees Parlement voorleggen. Wij hebben dan de instemming nodig van het Europees Parlement met ieder afzonderlijk land en met het verdrag in zijn geheel. Het is in eerste instantie het Europees Parlement dat het besluit moet nemen of wij de in Kopenhagen ingeslagen weg ook kunnen voortzetten. Alleen het Europees Parlement heeft het voorrecht om over ieder afzonderlijk toetredingsverdrag een apart besluit te nemen. Dat recht hebben de nationale parlementen niet. U zult zogezegd de meetlat vaststellen voor de stappen die de 25 nationale parlementen vervolgens in 2003 moeten nemen.
De Europese Unie zal dan in 2004 bestaan uit 25 landen. Twee landen, te weten Bulgarije en Roemenië, kunnen er op rekenen dat zij nog intensiever ondersteund zullen worden bij hun inspanningen om in 2007 als lidstaten te worden opgenomen in de Europese Unie, een doel dat wij nu samen zullen nastreven. Turkije heeft een duidelijke kans op opening van onderhandelingen. Het is dezelfde kans die alle andere kandidaat-landen hebben gehad, en die zij zo krachtdadig hebben aangegrepen. Ik wil graag benadrukken wat voorzitter Rasmussen zojuist zei: de volgorde is duidelijk en kan onder geen beding worden aangepast. Eerst moeten de politieke voorwaarden duidelijk zijn en moet hieraan volledig zijn voldaan, voordat een besluit kan worden genomen over het begin van mogelijke onderhandelingen.
(Applaus)
De Commissie zal zich, wanneer het om de verslagen en de aanbevelingen gaat, niet aan haar verantwoordelijkheid onttrekken. Staat u mij toe om duidelijk te stellen dat wij voor deze verslagen in de afgelopen jaren maatstaven hebben vastgelegd en procedures en methoden hebben ontwikkeld. Wij zullen aan de hand van dezelfde maatstaven, dezelfde procedures en dezelfde methoden te werk gaan. Het belangrijkste is dat de aanbevelingen die dan moeten worden gedaan, berusten op de resultaten die in het verslag vastgelegd zijn. Van een omgekeerde benadering zal geen sprake zijn. Het zal dus niet zo zijn dat vooropgestelde politieke doelen of aanbevelingen het uitgangspunt vormen voor het verslag. Integendeel, het verslag zal fair, objectief en neutraal zijn. Dat biedt Turkije een kans, en ik ben ook van mening dat dit land in staat zal zijn om aan deze voorwaarden te voldoen. Het is nu aan Turkije om met alle macht te werken aan het afronden van de hervormingen en deze ook daadwerkelijk in praktijk te brengen. Het is voor ons niet genoeg om te zien dat er een wettelijk verbod op martelingen op papier is vastgelegd. Wij willen de garantie hebben dat in geen enkele Turkse gevangenis en op geen enkel Turks politiebureau iemand doodgemarteld wordt.
(Applaus)
Dames en heren, wij hebben hier al vaker gesproken over de noodzaak van een brede maatschappelijke discussie. Deze discussie is nu des te noodzakelijker om de ratificering een kans van slagen te geven. Laten wij in dit debat het hoofd koel houden, nuchtere argumenten gebruiken maar ook ons enthousiasme tonen voor het Europa dat nu in wording is.
(Applaus)

Poettering (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, beste collega's, ik wil bij dezen graag blijk geven van mijn volledige instemming met en waardering voor het Deens voorzitterschap. Ik ben dankbaar voor dit werkelijk uitstekende voorzitterschap. Ik wil ook graag mijn persoonlijke dank uitspreken aan het adres van de voorzitter van de Europese Raad, de heer Rasmussen, de minister van Europese Zaken, onze vroegere collega Haarder, vice-premier Bendtsen - voor al hetgeen hij heeft bereikt ten aanzien van de energiemarkt - en natuurlijk ook minister van Buitenlandse Zaken Møller.
Ik wil er ook graag op wijzen - aangezien dat niet zichtbaar is - dat mijn collega van de Folketing, de heer Kirkegaard, in nauw overleg met de heer Rovsing en mij, in Brussel een vergadering heeft belegd met de fractievoorzitters van de nationale parlementen, waarbij wij ook de vraagstukken van Kopenhagen hebben voorbereid. Het is belangrijk om een netwerk van contacten met de nationale parlementen op te bouwen, en ik wil dan ook graag de collega's uit het Deense parlement daarvoor hartelijk bedanken.
Dames en heren, het Deense volk mag geloof ik trots zijn op hetgeen het via zijn regering in het afgelopen half jaar voor Europa tot stand heeft gebracht. Ik hoop dat het Deense volk dezelfde besluitvaardigheid aan de dag zal leggen wanneer het gaat om de toetreding tot de gemeenschappelijke Europese munteenheid. Ik wens u, mijnheer Rasmussen, daarbij als minister-president veel succes toe.

Uw voorzitterschap - en dat zeg ik nu meer op persoonlijke titel - is eveneens een bewijs voor het feit dat ook niet zulke grote landen - vanwege de grote verworvenheden van dit voorzitterschap wil ik Denemarken in dit geval uitdrukkelijk geen klein land noemen - tot grote prestaties in staat zijn. Als in de Europese Conventie ter sprake komt wat eventueel in de plaats zou moeten komen van een zes maanden durend voorzitterschap, zullen wij zorgvuldig moeten nadenken. Dan zullen er voor een verandering wel zeer goede argumenten op tafel moeten komen. Uw voorzitterschap heeft - evenals dat van anderen - aangetoond dat een land, als het het voorzitterschap heeft, ten aanzien van Europa blijk kan geven van niet alleen ambitie maar ook grote betrokkenheid.
(Applaus)
Als de Raad dan weer een secretaris-generaal heeft die niet meer gelijktijdig hoge vertegenwoordiger is maar zichtbaar secretaris-generaal - en ik wil hierbij uitdrukkelijk uiting geven aan mijn erkenning voor de heer Solana; dit is geen kritiek op hem - dan wil ik onze collega's in de Conventie aanbevelen ook over deze vragen zeer intensief na te denken.
Mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, u zei dat een droom in vervulling is gegaan. Wij kunnen het daar allen van harte mee eens zijn. Er is een droom in vervulling gegaan, maar deze grote historische beslissing in Kopenhagen heeft tevens aangetoond dat de landen die toetreden tot de Europese Unie al bijna zover zijn dat zij aan het normale leven in de Europese Unie kunnen deelnemen. Als men dat beseft - en toen het nog om financiële kwesties ging, hebben wij u aangemoedigd, flexibel te zijn - weet men dat Polen en de anderen zich nu al vrijwel op hetzelfde discussieniveau bevinden als wij in de huidige Europese Unie. Een grote Europese krant sprak over die verschrikkelijk aardige Europese familie en dat tekent Europa. Wij verheugen ons op de dag dat de verdragen ondertekend worden, dat er waarnemers in het Europees Parlement zullen zijn en vooral op het gegeven dat de Europese verkiezingen in 2004 - hetgeen een voorstel was van onze fractie dat nu daadwerkelijk wordt overgenomen, waarvoor wij dankbaar zijn - als oriënterend kader zullen dienen voor het gehele uitbreidingsproces van de Europese Unie.
Ik wil echter ook mijn hartelijke dank uitspreken aan het adres van de Commissie, van de voorzitter van de Commissie, de heer Prodi, en de commissaris, de heer Verheugen. Dat wat de Commissie doet is weliswaar niet spectaculair, maar vergt wel iedere dag een nieuwe inspanning. Dat Kopenhagen door uw grote betrokkenheid een succes geworden is, is enkel en alleen te danken aan de steun van de Commissie en van ons Parlement aan dit proces. Wij pleiten er dan ook hartstochtelijk voor om de communautaire methode ook in het middelpunt van de werkzaamheden in de Conventie te plaatsen, opdat het nieuwe Europa niet alleen een geografisch uitgebreid Europa is, maar ook een Europa dat methodologisch de juiste weg bewandelt.
Een opmerking over Turkije: wij zouden het zeer toejuichen als Turkije de mogelijkheid krijgt om voor het najaar van 2004 aan de politieke criteria te voldoen. Dit zou zowel voor Turkije als voor Europa een enorm succes zijn. Wij moeten echter met net zoveel stelligheid en besluitvaardigheid opmerken dat er geen sprake mag zijn van politiek opportunisme als het er om gaat te beoordelen of Turkije aan de politieke criteria voldoet: hier dient de wettelijke weg te worden bewandeld. Wij zullen er op staan - indien wij na de Europese verkiezingen de verantwoordelijkheid hebben - dat de Commissie, via haar voorzitter en commissaris Verheugen, strikt toeziet en ervoor zorgt dat de beoordeling niet berust op politiek opportunisme maar op de wet en de vastgestelde criteria. Ik heb er ook geen enkele twijfel over dat dit zo zal gebeuren, want dit is juist de grote uitdaging waarvoor de huidige Commissie staat. Op die weg zullen wij haar dan ook graag begeleiden.
Ik wil hier ook onomwonden tegen onze Amerikaanse vrienden zeggen - wij als Fractie van de Europese Volkspartij (christen-democraten) en de Europese democraten hebben op het gebied van solidariteit geen achterstand - dat wij de Verenigde Staten van Amerika te allen tijde op verantwoorde wijze terzijde zullen staan. Wij denken echter ook zelf na en zeggen daarom: wij zullen in deze kwestie niet ontvankelijk zijn voor druk van de kant van de Verenigde Staten, of van wie dan ook, wanneer het om de wet gaat, die immers de basis vormt van onze Europese waardengemeenschap.
(Applaus)
Staat u mij toe ter afsluiting nog het volgende te zeggen, mijnheer de voorzitter van de Europese Raad, en ik wil daarmee geenszins afbreuk doen aan uw werk. Voor ons was het wenselijk geweest indien in de conclusies van Kopenhagen ook een opmerking over Tsjetsjenië zou zijn opgenomen. U heeft over de mensenrechten gesproken en ik ben van mening dat het onze plicht is om niet alleen met ons zelf bezig te zijn, maar ook de mensenrechten te verdedigen in de gebieden in de buurt van de Europese Unie en in de rest van de wereld. Ook daarbij wil ik verzoeken dat wij ons voor niemand gedeisd houden en de mensenrechten in ere houden. Dit is een gezamenlijke taak voor de toekomst. Ik stuur Kopenhagen bij dezen mijn hartelijke gelukwensen! U kunt trots zijn op wat u tot stand heeft gebracht en wij waren blij u daarbij te kunnen vergezellen!
(Applaus)

Barón Crespo (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte afgevaardigden, u, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, smaakt het genoegen uw taak te hebben volbracht en daarmee oogst u alle lof van mijn fractie, de Partij van de Europese sociaal-democraten. Onder uw voorzitterschap en door uw regering - waarbij ik de bijdrage van onze gewaardeerde, voormalige collega Haarder niet ongenoemd wil laten - is deze historische stap gezet.
U zelf vergeleek het afgelegde parcours met een marathon. Volgens mij heeft u, onder Deens voorzitterschap, vooral een race tegen de klok gelopen, hinkend, een race op één been, en u heeft het gehaald. Ik denk dat wij u daarmee van harte kunnen feliciteren.
Nu zijn wij, de leden van het Europees Parlement, de parlementsleden in de lidstaten en de parlementsleden uit de landen die reeds deel uitmaken van het uitgebreide Europa, aan zet. Nu moeten wij onze taak volbrengen en daarbij mag het belang van de dialoog met de publieke opinie niet worden onderschat. Ik haak in op de woorden van voorzitter Prodi die zei dat er een voorlichtingscampagne zou komen waaraan wij moeten deelnemen. Wij zijn bereid de financiële kant van deze campagne onmiddellijk te behandelen.
Ook de Commissie wil ik feliciteren - zij heeft de onderhandelingen gevoerd -, de voorzitter van de Commissie, commissaris Verheugen, en u zult het me niet kwalijk nemen dat ik ook de directeur-generaal voor de uitbreiding noem, de heer Landáburu, met wie ik ooit samen streed tegen de dictatuur van Franco en vóór de integratie in Europa. Met al zijn ervaring is hij in dit proces van grote waarde geweest.
Nog één vraagje, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, een vraagje over het democratische integratieproces van deze landen - ik zie dat u het door het Parlement aangenomen voorstel van mijnheer Hänsch heeft overgenomen dat inhoudt dat deze landen kunnen meedoen aan de verkiezingen van 2004. Mijn vraag betreft de overgangsfase. Nadat u uw beslissingen had genomen, zei u dat het Parlement vóór eind januari zou worden geraadpleegd. Wordt dat een briefing over voldongen feiten of gaat het om een interinstitutioneel akkoord? Want talloze punten staan nog open. Heeft u er bijvoorbeeld op gelet dat overeenkomstig het akkoord van Nice er tot 2005 één of twee commissarissen per land zullen zijn? Wordt dat wel of niet gewijzigd? Dat moet volgens ons besproken worden, evenals de toekomstige samenstelling van de Commissie. Komt er wel of geen derde Poolse commissaris voor drie maanden? En wat gaat er gebeuren met de Parlementsleden? Daarover moeten wij overleg voeren, maar de vraag is of er op dit punt wel of geen akkoord komt.
Dan een enkele opmerking over Turkije. Ik denk dat onze Turkse vrienden een grote kans hebben verspeeld door mevrouw Leyla Zana niet naar Straatsburg te laten afreizen in deze week van de Sacharovprijs.
Wij zijn voorstander van de toetreding van Turkije tot de Europese Unie, maar wij blijven erop hameren dat er in Turkije een democratie moet komen waarin het leger ondergeschikt is aan de burgerlijke macht. Dat is het hoofdthema dat wij onze Turkse vrienden onverbloemd moeten voorleggen.
Wat Cyprus betreft heeft Turkije nu misschien een goede reden om de eeuwige mijnheer Denktash te bewegen tot het vinden van een oplossing vóór februari, zodat de volledige integratie van het gehele eiland tot de mogelijkheden gaat behoren.
Mijnheer de Voorzitter, u heeft een moedige verklaring afgelegd over het Midden-Oosten, die wij mijns inziens moeten steunen. De door de Verenigde Staten voorgestane bevriezing van de voorstellen van het Kwartet is in onze ogen namelijk onaanvaardbaar. Ook juichen wij toe dat de Commissie de kredieten voor de Palestijnse verkiezingen heeft vrijgegeven. Europa draagt op dit moment een grote verantwoordelijkheid wat het Midden-Oosten betreft.
Tot besluit, mijnheer de Voorzitter, deel ik mee dat mijn fractie bijzonder ontevreden is over de wijze waarop de Raad en de Commissie reageren op de ramp met de Prestige. Duitsland, Oostenrijk en Midden-Europa zijn, in tegenstelling tot wat de voorzitter beweerde, niet gelijk behandeld aangezien er geen fonds is opgericht maar een herverdeling van de bestaande middelen is doorgevoerd. Ik kan u zeggen dat er in mijn land teleurstelling en wrok heerst en dat het probleem zich vandaar naar andere delen van de Unie uitbreidt.
Ik sluit af, mijnheer de Voorzitter, met het volgende: nu Denemarken deze historische stap heeft gezet, zou ik uw land meteen willen vragen de nog bestaande barrières te slechten op het gebied van het burgerschap en de gemeenschappelijke munt. Zoekt u alstublieft meer toenadering tot ons. Ik ben ervan overtuigd dat dit zal gebeuren.
Watson (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij wil ik de fungerend voorzitter graag gelukwensen met de succesvolle afronding in Kopenhagen van een voortreffelijk Deens voorzitterschap. In mijn ervaring komt het niet vaak voor dat een voorzitterschap van alle kanten van het Parlement zoveel lof krijgt toegezwaaid. De betrekkingen tussen de Raad en het Parlement zijn aanmerkelijk verbeterd, en we hebben in dit opzicht veel te danken aan de rol die onze zeer gewaardeerde voormalige collega, de heer Haarder, daarbij heeft gespeeld. Het resultaat van de Top vormt een eerbetoon aan de onderhandelingstechniek van de heer Fogh Rasmussen en de vasthoudendheid die hij en zijn team aan de dag hebben gelegd. Hun beslissing om doelbewust alle aandacht te richten op uitbreiding is ruimschoots beloond. Europa kan nu herenigd worden.
We moeten ons echter realiseren dat we er nog niet zijn. We moeten erop blijven letten dat volledig aan de criteria van Kopenhagen wordt voldaan, zowel in de nieuwe landen als in de huidige lidstaten. Bovendien moeten er in alle nieuwe landen referenda worden gewonnen, waarin elk van ons een belangrijke rol kan spelen, als we daarvoor kiezen.
Kopenhagen biedt Bulgarije en Roemenië het vooruitzicht van meer hulp in de aan toetreding voorafgaande periode, en stelt bovendien lidmaatschap in 2007 als doel. Hoewel duidelijk is dat deze twee landen deel zullen uitmaken van de volgende uitbreidingsronde, moeten we ons blijven laten leiden door het principe dat elke kandidaat op zijn eigen waarde moet worden beoordeeld.
De liberaal-democraten hadden er de voorkeur aan gegeven dat eerder was onderzocht of Turkije klaar is voor toetreding. Turkije is nu echter duidelijk op weg naar het lidmaatschap en als tegen het eind van 2004 blijkt dat aan de criteria van Kopenhagen wordt voldaan, zal mijn fractie de regeringen houden aan hun toezegging dat de onderhandelingen over het lidmaatschap geopend kunnen worden.
Een akkoord over het plan van de Verenigde Naties om Cyprus te herenigen was de kroon geweest op het resultaat van de Raad van Kopenhagen. We blijven desondanks vol vertrouwen dat een akkoord bereikt kan worden, zodat een verenigd Cyprus in april 2004 het toetredingsverdrag kan tekenen. We hopen dat Turkije deze gelegenheid om zijn Europese roeping te bewijzen zal aangrijpen en druk zal uitoefenen op de heer Denktash om een compromis te bereiken.
Maar laat onze blijdschap over de historische beslissing tot hereniging van Europa - en ik verwelkom de zeer belangrijke rol die daarbij is gespeeld door liberalen in de Raad, de Commissie en het Parlement, of de personen op de banken vóór ons zichzelf nu zo noemen of niet - niet een andere belangrijke doorbraak in Kopenhagen overschaduwen. Ik bedoel de afspraak met Turkije. Turkije stemt in met een verdere uitbouw van de snelle reactiemacht van de Europese Unie en met diens toegang tot de hulpbronnen van de NAVO. De ambities die Europa heeft op het gebied van veiligheid en defensie, kunnen nu, wanneer de Europese Unie operatie Amber Fox in Macedonië overneemt, getest worden. Dat effent misschien het pad voor ambitieuzere missies in de toekomst, waaronder vredesoperaties in overeenstemming met het Handvest van de VN.
Een groter Europa moet bereid zijn om zijn verantwoordelijkheden in de wereld te dragen, of dat nu in het Midden-Oosten is - en ik feliciteer de Raad met zijn ferme verklaring over dat conflict - of elders. We moeten een bolwerk zijn voor vrijheid en democratie en moeten al onze krachten aanwenden ten behoeve van de gerechtigheid. Het is in belangrijke mate aan Denemarken te danken dat we deze sterke positie nu kunnen opbouwen.
Wurtz (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, de Top van Kopenhagen markeert ontegenzeglijk een historische fase in de Europese eenwording. Ik dank het Deens voorzitterschap dat het hieraan een actieve bijdrage heeft geleverd.
We mogen blij zijn dat niets de afronding van uw werkzaamheden uiteindelijk in de weg stond. Deze uitbreiding biedt Europa kansen die het kan en moet aangrijpen, zowel in termen van stabiliteit, vrede, eenwording van het continent, toenadering tussen de volkeren, interactie en mogelijkheden van gezamenlijke ontwikkeling, als in termen van een grotere Europese invloed op het wereldtoneel.
Kunnen wij al met al stellen - zoals u afgelopen zaterdag heeft gedaan, mijnheer de voorzitter van de Raad - dat: 'wij nu een gemeenschappelijke visie van een geïntegreerd Europa hebben?? Persoonlijk zou ik iets terughoudender willen zijn. Ik vind dat wij onze schulden tegenover de kandidaat-landen niet geheel hebben ingelost. Na dit langdurige en moeizame onderhandelingsproces zijn sommige wonden nog steeds niet geheeld. Wij lopen volgens mij het risico dat we vroeg of laat de tol moeten betalen voor onze manier van onderhandelen met deze landen, een manier die in mijn ogen qua inhoud veel te liberaal was en qua vorm soms als arrogant werd ervaren.
Heeft men bijvoorbeeld onderzocht wat een schokeffect de discriminerende maatregel inzake de directe landbouwsteun tussen nu en 2013 teweeg zal brengen onder de bevolking van alle betrokken landen? Het sluimerende gevoel dat de Vijftien de landen van centraal Europa als tweederangslidstaten zouden beschouwen, is door deze keuze mijns inziens duidelijk versterkt. Bovendien hebben de drastische vrijwaringsclausules die onze partners worden opgelegd, de indruk versterkt dat er sprake is van ongelijke verhoudingen tussen ongelijkwaardige partijen. Daarnaast wil ik wijzen op de rigide wijze waarop hun het communautair acquis is opgelegd, ondanks hun kwetsbare economie en het feit dat een plotselinge overgang naar een markteconomie enorme sociale kosten met zich meebrengt.
Door vast te houden aan een minimaal financieringsniveau, dat nog altijd lager is dan 0,1% van het jaarlijks bruto binnenlands product, hebben de Vijftien eveneens de indruk gewekt dat zij, ondanks hun mooie woorden, zo goedkoop mogelijk uit wilden zijn met de uitbreiding.
Tijdens dit gehele proces is de Unie meer dan eens beschouwd als de rijke, machtige weldoener die zich arrogant opstelt tegenover het arme familielid dat geen andere keus heeft dan te buigen of zich terug te trekken. Het was geen toeval dat de Poolse minister van Buitenlandse Zaken vóór Kopenhagen van een dictaat sprak, of dat zijn collega, de minister van Landbouw, het over capitulatie had. Pas op voor het boemerangeffect van vernederingen die men zich laat aanpraten! Laten wij niet vergeten dat de referenda over de ratificatie al begin 2003 moeten plaatsvinden.
Ik vind dan ook dat wij een gebaar moeten maken naar onze partners toe, dat wij een signaal van respect en openheid moeten afgeven en dat wij hen er in het bijzonder op moeten wijzen dat het acquis voor ons niet onaantastbaar is, wanneer in de praktijk mocht blijken dat dit op een bepaald gebied beperkingen of tegenstrijdigheden vertoont. Het Stabiliteits- en Groeipact werd door de Vijftien duidelijk als een onderdeel van het acquis beschouwd, tot het moment dat de heer Prodi de deugdelijkheid ervan in zekere zin in twijfel trok. Overigens zijn de burgers van de kandidaat-landen niet de enigen die door twijfel of onzekerheid bevangen worden; dit geldt evenzeer voor de burgers van de huidige lidstaten. Zodra de burgers zich niet werkelijk betrokken voelen bij een project, zodra zij het gevoel hebben afhankelijk te zijn van ontoegankelijke besluitvormingsorganen die hen overspoelen met allerlei normen, wetten en rechterlijke bevelen met vaak ernstige consequenties, hebben zij bij ieder nieuw avontuur dat zich aandient a priori eerder oog voor de risico's dan de kansen ervan, of dit nu terecht is of niet.
Tot nu toe is het uitbreidingsproces zonder de burgers gevoerd. Uit peilingen blijkt dat vier van de tien EU-burgers geen enkel kandidaat-land kunnen noemen en dat van degenen die dat wel kunnen, bijna eenderde Turkije noemt. Ook in dit opzicht moet er actie worden ondernomen. Wij moeten stimuleren dat Oost- en West-Europeanen elkaar ontmoeten om te discussiëren over de uitdagingen waarvoor zij zich gesteld zien en waarvoor zij zich willen inzetten. In deze tijd moet de maatschappij talloze uitdagingen het hoofd bieden - van veiligheid op zee tot migratie - die een bedreiging kunnen vormen voor het uitgebreide Europa. Dit geldt ook voor de noodzaak om werkgelegenheid en scholing te waarborgen, diensten van algemeen belang veilig te stellen en politieke keuzen zwaarder te laten wegen dan de eisen van de markt, evenals voor de rol van de Unie op het wereldtoneel en de betrokkenheid van de sociale instanties bij het besluitvormingsproces. Naarmate de uitvaardiging van een nieuw - en bovendien constitutioneel - verdrag dichterbij komt, dient er in onze samenlevingen een discussie op gang te worden gebracht over de opzet en de doelstelling van een uitgebreid Europa. Gebeurt dit niet, dan hebben wij geen verweer tegen ernstige incidenten die dit civilisatieproject dat wij allen zo graag tot een succes willen maken, wel eens zouden kunnen ondermijnen.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, is er gezegd - overigens niet hier - dat deze omvangrijke uitbreiding een vergelding voor Yalta zou zijn. Met een dergelijke denkwijze begeeft men zich mijns inziens op een dwaalspoor. Revanche is geen basis om iets gezonds en duurzaams op te bouwen. Volgens mij is deze koude-oorlogaanpak volledig achterhaald. De eenwording van Europa moet ons in staat stellen om alle tragedies van de 20ste eeuw te boven te komen. Dat is mogelijk, op voorwaarde dat wij niet nostalgisch omkijken naar het verleden, naar het gezegende tijdperk van het 'Mitteleuropa?, de erfenis van de Habsburgers. Wij moeten ons nu vol vertrouwen op de toekomst richten om dit verenigde Europa gezamenlijk de 21ste eeuw binnen te leiden.

Cohn-Bendit (Verts/ALE)
. (DE) Mijnheer de Voorzitter, bij zoveel eigengereidheid en zelfvoldaanheid moet ik toch enigszins sarcastisch uit de hoek komen. "Jongens, jullie zijn geweldig!" De dames die jullie hebben geholpen en die hier helaas niet in de zaal aanwezig zijn, wil ik eveneens zeggen: "Dames, jullie zijn geweldig! Dat hebben jullie fantastisch gedaan!"
Wij krijgen nu dus de uitbreiding. Dit is zonder enige twijfel een grote prestatie van de Commissie, van de Raad, van het Deense voorzitterschap en van de voorafgaande voorzitterschappen. Het komende voorzitterschap zal dan alleen nog maar de uitbreiding tot een goed einde moeten brengen. Dat zal moeilijk genoeg zijn, en niet alleen vanwege de referenda waar de heer Wurtz het over had, die in de verschillende landen moeten worden gehouden. Wij zullen opnieuw bijeen moeten komen en hopen dat de uitbreiding niet uitmondt in een katerstemming - zoals bij de hereniging van Duitsland - omdat het financieel niet helemaal wil lukken en omdat de mensen plotseling beseffen dat hun dromen niet onmiddellijk werkelijkheid worden. Francis Wurtz, het probleem is niet dat wij tot 2013 geen rechtstreekse betalingen hebben beloofd, maar dat wij niet in staat zijn gebleken om deze rechtstreekse betalingen voor onszelf ter discussie te stellen, dat wij niet hier en nu door middel van een landbouwhervorming recht heb doen wedervaren en met de uitbreiding een nieuw beleid hebben ontwikkeld.
Het heeft geen zin verkeerde toestanden uit te breiden. Wij zouden de uitbreiding moeten aangrijpen om het verkeerde te veranderen en gemeenschappelijk het juiste te doen. Daartoe zijn wij vaak niet in staat gebleken. Daarom zeg ik met betrekking tot Turkije eenvoudig: "Uiteraard zullen wij op de criteria letten." Wij moeten deze criteria echter benoemen. Wij verlangen van de Commissie dat zij de komende maanden duidelijk maakt wat deze criteria zullen zijn. Wat moeten wij de komende twee jaar eigenlijk met Turkije bespreken? Moeten wij de hoofddoekjes aan de orde stellen? Is dat een criterium van Kopenhagen? Uiteraard niet. Wij moeten over de fundamentele vraagstukken van de democratie spreken. Daar is een road map voor nodig.
Voorts wil ik nog een opmerking maken over Irak. De Raad heeft mijns inziens juist gesproken. De VN-resolutie is voor verschillende interpretaties vatbaar. Helaas staat de Duitse regering, waarmee ik een grote verwantschap voel, op het standpunt dat de Amerikaanse interpretatie ook mogelijk is, namelijk dat er niet nog een discussie in de Veiligheidsraad hoeft te worden gevoerd. Ik vind dit verkeerd. Ik hoop dat de Europeanen als Europeanen voet bij stuk zullen houden en dat zij, indien men van mening is dat Irak de resolutie niet naleeft, erop zullen hameren dat er nogmaals een discussie wordt gevoerd in de Veiligheidsraad en nogmaals een stemming wordt gehouden. Het mag niet zo zijn dat de Amerikanen alleen besluiten of al dan niet aan de verplichtingen van de resolutie is voldaan!
Tot slot heeft de heer Poettering er terecht op gewezen dat als wij de Amerikanen het hoofd willen bieden, wij dat reeds bij de Russen moeten oefenen. Bij al onze vriendschap met Rusland moeten wij de Russen zeggen dat het zo niet gaat. Ik wil Denemarken bedanken voor het feit dat het de heer Sakajew niet heeft uitgewezen en ik hoop dat ook het Verenigd Koninkrijk hem niet zal kunnen uitwijzen! Als de heer Sakajew politiek asiel in Europa kan krijgen, dan betekent dit toch dat er in Tsjetsjenië iets niet pluis is. Ik ben van mening dat er geen bijeenkomst met de Russen mag worden gehouden zonder dat wij zeggen, dat wat er in Tsjetsjenië gaande is niet alleen verschrikkelijk is, maar een koloniale oorlog. Dat willen wij in Europa niet meer meemaken!
Pasqua (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het vanzelfsprekend dat het Europees Parlement zijn oordeel geeft over de uitkomst van Kopenhagen en ik bereidde me al voor om de drie aanwezige voorzitters mijn complimenten te maken over de behaalde resultaten. Ik zie daar echter van af, aangezien ze zichzelf en elkaar afdoende hebben gefeliciteerd en gelukgewenst, hetgeen mij toch enigszins overdreven voorkomt.
Ik ben het vanmorgen gedeeltelijk eens met de heer Barón Crespo - hetgeen eveneens verbazingwekkend is - wanneer hij tot de slotsom komt dat u uw werk heeft gedaan. Om helemaal eerlijk te zijn, moet hieraan worden toegevoegd dat dit werk ook goed gedaan is.
Tegen de fungerend voorzitter van de Raad zou ik willen zeggen dat hij succesvol is geweest en dat hij - met name tijdens de laatste gesprekken - het ergste heeft weten te voorkomen, namelijk een soort twistgesprek tussen tapijthandelaars, terwijl wij in feite voor een historische gebeurtenis stonden. U verdient hiervoor een compliment.
Het is een historisch moment en voorgaande sprekers hebben dit voldoende benadrukt. Ik begrijp heel goed dat de heer Wurtz niet wil dat er aan een bepaalde periode van onze recente geschiedenis wordt gerefereerd. Dit neemt niet weg dat dit litteken, deze wond op het lichaam van Europa nu verdwenen is. Het gaat niet om een uitbreiding - ik vind dat woord niet geschikt -, het gaat om de terugkeer naar en de hereniging van een continent waarbinnen deze scheiding nooit had mogen plaatsvinden.
Ik voeg hieraan toe dat de boodschap die wij tot de toetredende volkeren moeten richten, een boodschap van solidariteit moet zijn, een boodschap van begrip voor alles wat zij in die perioden van onderdrukking hebben doorstaan.
Voorts wil ik opmerken dat deze verplaatsing van het zwaartepunt naar het Oosten er niet toe mag leiden dat wij het Zuiden vergeten - ik weet dat dit in de verklaring van Kopenhagen ter sprake is gekomen. Deze verplaatsing mag er evenmin toe leiden dat wij onze verantwoordelijkheid jegens de ultraperifere regio's vergeten - nu de drie voorzitters hier aanwezig zijn, neem ik de kans waar om hen hieraan te herinneren -, want de grenzen van de Europese Unie worden namelijk gevormd door de grenzen van deze regio's zelf, dat wil zeggen van Spanje, Frankrijk en Portugal.
Ik wil in dit verband mijn bezorgdheid uitspreken over de opmerkingen van sommige leden van de Commissie of de Conventie, dat artikel 299, lid 2 van het Verdrag van Amsterdam in het kader van de verduidelijking van de teksten heel goed kan worden geschrapt. Dit artikel vormt de rechtsgrondslag voor maatregelen om de ultraperifere regio's te steunen. Ik vestig de aandacht van het Parlement dan ook op de risico's die het schrappen van dit artikel op termijn met zich mee zou brengen.
Bonde (EDD).
Mevrouw de Voorzitter, ere wie ere toekomt: de heer Fogh Rasmussen heeft het veel beter gedaan dan de euro. De Deense minister-president en de Deense EU-ambassadeur verdienen lof voor het feit dat ze de onderhandelingen op tijd hebben afgesloten, maar het resultaat zal rampzalig blijken. Nog nooit zijn zoveel rijke landen zo gierig geweest jegens zo weinigen. Het merendeel van de Poolse boeren zal nettobetaler aan de EU worden. Ze zullen een hogere bijdrage aan de EU betalen dan ze krijgen. De vermogens van de beter gesitueerde boeren zullen daarentegen sterk stijgen, en de rente over die gestegen vermogens moet door toekomstige boeren worden opgebracht. Een hectare landbouwgrond kost in Nederland dertig keer zoveel als in Polen. Als men Poolse en Nederlandse boeren hetzelfde recht geeft om grond in elkanders land te kopen, is er geen sprake van gelijkheid! De landbouwregelingen moeten nu radicaal gewijzigd worden om te voorkomen dat hogere landbouwprijzen worden gekapitaliseerd en leiden tot een nieuwe vraag naar subsidies, en dat een miljoen Poolse boeren veroordeeld wordt tot een nieuw leven als werkloze in de stad.
Ook de begrotings- en structuurmiddelen moeten worden gereviseerd. Schaf de steun aan de rijke landen af! Bied de nieuwe landen een gratis lidmaatschap aan in plaats van theoretische structuurfondssubsidies, waarvoor ze sowieso niet in aanmerking kunnen komen vanwege onze bureaucratische procedures en eisen inzake medefinanciering. Laten we de 85.000 bladzijden EU-wetgeving drastisch bekorten! Laten we uitsluitend eisen dat de kandidaat-landen zich aan onze normen houden als ze hun producten naar onze landen exporteren. Laten we ze langere overgangsregelingen toestaan, meer speelruimte, meer vrijheid. Laten we ons veel soepeler opstellen dan nu bij de onderhandelingen is afgesproken.
Ik neem Anders Fogh Rasmussen het resultaat niet kwalijk. Hij kon niet veel meer bereiken met het mandaat dat hij had gekregen, maar nu moet hij in zijn hoedanigheid van minister-president van Denemarken zeggen dat de uitbreiding verkeerd zal aflopen als er geen radicale hervormingen komen. In een EU met vijfentwintig lidstaten, en nog meer in de toekomst, kun je niet dezelfde wetgevingsprocedure volgen als in een enkele staat. De EU moet zich nu toespitsen op de grensoverschrijdende aspecten en moet het merendeel van de wetten laten aannemen door de parlementen van de lidstaten. Een uitgebreide EU kan alleen functioneren als een Europa van de democratieën en van de diversiteit. Dat voorzagen wij indertijd al toen wij een naam bedachten voor onze fractie.

Dupuis (NI).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega's, het valt mijns inziens niet te ontkennen dat het Deens voorzitterschap succesvol is geweest. Dit gezegd zijnde hoop ik dat het Deens voorzitterschap, dat de heren Rasmussen en Haarder het mij niet kwalijk zullen nemen als ik nader inga op twee schaduwzijden.
De eerste schaduwzijde betreft het herstel van de betrekkingen, zoals de heer Pasqua al opmerkte. Helaas zijn deze betrekkingen nog niet volledig hersteld en ik dank voorzitter Prodi voor zijn aankondiging dat er voor de top van Thessaloniki een initiatief ten behoeve van de vijf Balkanlanden is gepland. Dan hebben we nog de drie Kaukasuslanden, namelijk Georgië, Armenië en Azerbeidzjan, en we hebben Moldavië en Israël. Ik hoop dat de Europese Unie in dit opzicht specifieke initiatieven zal ontplooien.
De tweede schaduwzijde - waarover de heren Poettering en Cohn-Bendit al hebben gesproken - betreft Tsjetsjenië. Ik wil het Deens voorzitterschap, en daarmee de bevoegde Deense autoriteiten, danken voor hun houding in de kwestie-Zakajev. Deze kwestie is echter nog niet opgelost. Zowel de Tsjetsjeense vertegenwoordigers als vertegenwoordigers van onderdrukte volkeren elders ter wereld ondervinden problemen bij het verblijf en het vrij verkeer in de Europese Unie.
Ik zou het Deens voorzitterschap dringend willen verzoeken om initiatieven op dat gebied te nemen. Artikel 14, lid 3 van het Verdrag biedt de Europese Unie de mogelijkheid om zwarte lijsten op te stellen, hetgeen in 1999 gebeurde met betrekking tot Joegoslavië, naar aanleiding van Kosovo, en onlangs met betrekking tot de Wit-Russische autoriteiten. Commissaris Vitorino heeft erop gewezen dat dit artikel eveneens de mogelijkheid biedt om witte lijsten op te stellen, oftewel lijsten met personen die welkom zijn om op het grondgebied van de Europese Unie te verblijven en vrij rond te reizen. Daarmee zouden wij ongegronde en niet te rechtvaardigen pressie, zoals de afgelopen maanden door de Russische Federatie op uw land werd uitgeoefend, kunnen voorkomen. Ik verzoek u dan ook, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer Haarder, om samen met commissaris Vitorino te bezien op welke manier wij hetgeen bepaald is bij artikel 14, lid 3 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, in verband met de kwestie-Tsjetsjenië ten uitvoer kunnen leggen.

Rovsing (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik sluit mij van harte aan bij de gelukwensen die het Deense voorzitterschap van alle kanten heeft ontvangen. Die zijn welverdiend. Zelf kon ik haast niet geloven dat het mogelijk was om de uitbreiding met al de daaraan verbonden kolossale problemen te realiseren in de ongelooflijk korte tijd die ter beschikking stond. Het is een indrukwekkend administratief en technisch stuk werk dat het grootste respect afdwingt. Ik weet dat de medewerkers van de Commissie onder leiding van de heer Verheugen, het Deense ministerie van Buitenlandse Zaken, het Deense ministerie van Algemene Zaken, het Europees Parlement, ja, werkelijk allen, zich enorm hebben ingezet. Dankzij de wil van het Deense voorzitterschap om dit keer succes te boeken, is het ook werkelijk gelukt. Dat was een indrukwekkende prestatie, die ook te danken is aan het feit dat duidelijk werd gemaakt wat de bedoeling was en welke zaken voorrang hadden. Men zei: help ons nu, we luisteren, we werken samen, en de samenwerking slaagde. Dat was een geweldige prestatie.
Voor mij was het een grote belevenis om te vergaderen met de vertegenwoordigers van al de nieuwe landen. Het was indrukwekkend om te luisteren naar hun prioriteiten op het gebied van de vrijheid, de rechtvaardigheid, de rechtsstaat en de parlementaire democratie. Dat zijn immers zaken die wij allen willen, en daarom breiden wij de Unie ook uit. Wij wensen vrede, vrijheid, stabiliteit, eerbiediging van de mensenrechten enzovoort. Dat waren ook de onderwerpen waarover zij spraken, helder en duidelijk. Het waren vrienden met wie we bijeenkwamen, misschien met een hoger ambitieniveau op deze gebieden dan wij normaliter vertonen, maar hun achtergrond geeft daar dan ook aanleiding toe.
Eén ding heeft de voorzitter van de Raad niet genoemd, maar ik wil dat toch nog even noemen. Dat is namelijk het feit dat in Kopenhagen de vergaderingen van de Raad voor het eerst van begin tot eind via de televisie zijn uitgezonden. Dat is een kolossale vooruitgang op het gebied van openheid, en het verdient hier genoemd te worden, want als er iets is dat wij als Europees Parlement altijd gewild hebben dan is het meer openheid.
Ook wil ik nog zeggen dat ik het indrukwekkend vond dat de kwestie-Kaliningrad opgelost is, ondanks de moeilijke omstandigheden waarvan ten tijde van de behandeling sprake was. Hieruit blijkt weer eens hoe cruciaal de wil, de eensgezindheid en de samenwerking waren om dit resultaat te bereiken.
Gefeliciteerd met dit resultaat! Wij verheugen ons erop om de nieuwe lidstaten hier in het Europees Parlement op te nemen. Mijn dank gaat uit naar het voorzitterschap van de Raad en naar de Commissie, die dit mogelijk hebben gemaakt.
Titley (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, Winston Churchill sprak ooit van een ijzeren gordijn dat over Europa werd neergelaten. Vandaag kunnen we gerust zeggen dat het ijzeren gordijn niet alleen is opgehaald, maar dat het ook is losgemaakt, in zijn beschermhoes is gedaan en is opgeborgen op de zolder van de geschiedenis, waar het zal dienen om ons te herinneren aan de verschrikkingen van het verleden. We hebben vandaag heel wat te vieren. Kopenhagen heeft Europa herenigd, dertien jaar na de val van de Berlijnse Muur en op de dag af 21 jaar nadat in Polen de staat van beleg was opgelegd. Het voelt nu al of deze zaken tot een ander tijdperk behoren.
Ik wil het Deense voorzitterschap en de Commissie graag feliciteren met het feit dat tien parallel lopende en heel verschillende reeksen onderhandelingen tot een succesvol einde zijn gebracht, waarbij ik eraan wil herinneren dat het er nog maar enkele weken geleden naar uit zag dat we er niet in zouden slagen. Ik denk dat het belang van wat in Kopenhagen is bereikt, onmogelijk onderschat kan worden.
Echter, op gevaar af beschuldigd te worden van het bederven van onze feestvreugde, wil ik er toch op wijzen dat we er nog niet zijn. Er moet nog veel gebeuren. De kandidaat-landen moeten nog aan onze maatstaven voldoen en we mogen niet toestaan dat ze hun inspanningen verminderen. De Commissie moet haar eindverslag over de kandidaat-landen nog opstellen en we moeten er zorg voor dragen dat het proces niet ontaardt in een warrige discussie over het opleggen van garanties. Het proces moet nog worden geratificeerd door de parlementen, waaronder met name ook het Europees Parlement. We zullen de verdragen zorgvuldig en gedetailleerd bestuderen en de stemuitslag van het Parlement mag niet als vanzelfsprekend worden beschouwd.
We moeten de uitbreiding nog verkopen aan de bevolking, zowel in de EU als in de kandidaat-landen. We mogen de instemming van de bevolking niet als vanzelfsprekend beschouwen. Ondanks de opmerkingen die de heer Rovsing zojuist heeft gemaakt, moeten we de oplossing voor Kaliningrad nog laten functioneren, en wel op zo'n manier dat de soevereiniteit van Litouwen niet wordt aangetast. We moeten er nog voor zorgen dat de financiële afspraken inderdaad werken en we moeten er bovendien voor zorgen dat de rol van het Parlement bij die financiële afspraken volledig wordt gerespecteerd.
We moeten ons gemeenschappelijk landbouwbeleid nog hervormen voordat we er financieel en politiek failliet door gaan. We moeten nog beslissen hoe een EU met 25 of meer lidstaten kan functioneren, want als we er niet in slagen het besluitvormingsproces te hervormen, zal het gevolg zijn dat deze uitbreiding de Europese Unie kapot maakt in plaats van haar verder te ontwikkelen.
Er is veel gedaan, maar er moet nog veel gebeuren. We mogen onze inspanningen ten opzichte van Bulgarije en Roemenië niet verminderen en aan de andere kant mogen zij er niet van uitgaan dat zij in 2007 gegarandeerd kunnen toetreden. Ik verwelkom de beslissing betreffende Turkije - hoewel ik de voorkeur zou hebben gegeven aan 1 mei 2004 als datum - maar dit moet een beslissend moment worden in onze betrekkingen met Turkije. Wij garanderen dat de onderhandelingen zullen starten als Turkije in december 2004 aan de criteria van Kopenhagen voldoet, maar evenzo moet duidelijk zijn dat als niet aan de criteria wordt voldaan, toetreding van Turkije in de nabije toekomst niet meer op de agenda zal staan. We moeten ophouden spelletjes met elkaar te spelen.
Ik verwelkom het voornemen om de kwestie-Cyprus op te lossen en wil er graag op wijzen dat dit ons dwingt - omdat we altijd hebben gezegd, dat we niet zouden toestaan dat derden hun veto zouden kunnen uitspreken over onze toekomst - om eindelijk tot een regeling te komen in dit langdurige conflict. Mijnheer de eerste minister, ik hoor van mijn regering dat u in Kopenhagen altijd goed voorbereid, vastbesloten en scherpzinnig was en bovendien waarlijk leiderschap liet zien. Als we de obstakels die voor ons liggen - institutionele veranderingen en de noodzaak tot politieke en economische hervormingen - willen overwinnen, zullen we vaker behoefte hebben aan zulk leiderschap, en dan pas kunnen we echt feestvieren.
Malmström (ELDR).
Mevrouw de Voorzitter, het woord "historisch" is veelvuldig genoemd tijdens de evaluatie van de Top van Kopenhagen. Het begint een beetje een cliché te worden, maar er bestaat geen treffender woord. Het besluit om tien voormalige communistische dictaturen welkom te heten in de Europese Unie is zonder twijfel een historische gebeurtenis. Eindelijk worden ons werelddeel en zijn burgers verenigd.
Ook het feit dat de deur voor Bulgarije en Roemenië zo nadrukkelijk werd geopend en het signaal dat Turkije is gegeven, waren historisch gezien uniek. De Europese Unie is geen christelijke organisatie. Het is een Unie van normen en waarden, die de democratie en de mensenrechten beschermt.
Hoewel bij alle topontmoetingen samenwerking van essentieel belang is, zijn er onthutsende voorbeelden waarbij deze samenwerking op niets uitloopt en mensen elkaar bijna in de haren vliegen. Dit was ver buiten de achterkamertjes voelbaar. Natuurlijk werd er in Kopenhagen toneelgespeeld: de kwesties mogen immers niet direct al te veel vastliggen. Desondanks, en ondanks de concessies die gedaan zijn op het gebied van het landbouwbeleid, hopen de liberalen dat de hervormingen gehandhaafd blijven. Men is welwillend. Iedereen was bereid tot een compromis, maar het resultaat is volledig te danken aan de inzet van de Denen. Uw doel, van Kopenhagen tot Kopenhagen, is gedurende het hele proces kristalhelder geweest. Ondanks de weifelachtige houding van anderen bent u standvastig gebleven, mijnheer Rasmussen en mijnheer Haarder. U bent steeds uiterst helder geweest. Terwijl anderen bedenkingen hadden - zoals Hamlet die zich in het Kasteel van Helsingør afvroeg: "zijn of niet zijn" - had u uw koers duidelijk uitgestippeld. Uw inspanningen zullen de geschiedenisboeken halen. Als liberaal ben ik buitengewoon trots op het feit dat een liberale regering dit tot stand heeft gebracht.
Van politieke overwinningen kan men echter slechts korte tijd genieten. De werkzaamheden beginnen na kerstmis weer. De Europese Unie moet hervormd worden. Het vereist een krachtig leiderschap en politieke moed om een deel van de noodzakelijke institutionele hervormingen door te voeren. De Unie moet efficiënter gaan functioneren en daarvoor moeten er meer meerderheidsbesluiten genomen worden, met name op het gebied van het landbouwbeleid. De Unie moet democratischer worden. Zij heeft een gemeenschappelijke grondwet, gemeenschappelijke visies en een gemeenschappelijk leiderschap nodig. Er moeten referenda gehouden worden. Wij moeten allemaal duidelijk aangeven dat de nieuwe landen welkom zijn. Het zullen geen tweederangslidstaten worden, maar zij zijn even welkom als wij. Daarom rust er een zware verantwoordelijkheid op onze schouders en op het Griekse voorzitterschap.
Tot slot moeten wij gaan bespreken waar de grenzen van de Europese Unie komen te liggen. Wij wachten met spanning het verslag af van de Commissie over de strategie inzake de toekomstige buurlanden.

Frahm (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, een woord van dank is op zijn plaats voor het vele werk dat is verzet. Ik vind dat er vandaag reden tot vreugde is en ik zie dan ook vrolijke gezichten om mij heen. De heer Fogh Rasmussen is blij, de heer Haarder is blij en de heer Prodi is hopelijk ook blij. De heer Verheugen heeft alle reden om tevreden te zijn over het vele werk dat hij heeft verzet. De kandidaat-lidstaten zouden eveneens verheugd moeten zijn over hun enorme werk. Dat zijn we wellicht wel eens geneigd om te vergeten. En bij alle tevredenheid over het feit dat een klein landje zoveel kan bereiken, zou je bijna denken dat dit een hint is voor de wijze waarop de leiding van de EU vormgegeven zou moeten worden. Misschien zou het beter zijn het voorzitterschap over te laten aan de kleine landen en de grote de ruzies te laten uitvechten die ze op andere fronten hebben. Maar dit is uiteraard maar een kleine, bescheiden toekomstwens van de kant van mijn land.

Betreffende alle goede ideeën voor wat we in mijn land met bijvoorbeeld de euro zouden moeten doen, zou ik willen opmerken dat Denemarken deze wellicht in overweging zou willen nemen als het u lukt het stabiliteits- en groeipact te laten functioneren. Voorlopig denk ik niet dat er ook maar enige reden toe is. Ik denk dat het niet functioneert en dat het gerechtvaardigd is te stellen dat de heer Fogh Rasmussen het er beter vanaf heeft gebracht dan de euro. Het ergert mij uiteraard dat een liberale regering met de eer gaat strijken, maar de waarheid moet gezegd worden: u heeft goed werk verricht, mijnheer Fogh Rasmussen.
We hebben nu meer dan genoeg historische speeches gehoord en het wordt wellicht tijd om aan de slag te gaan, niet met de geschiedenis, maar met de toekomst. De uitbreiding is gerealiseerd, maar we weten natuurlijk allemaal dat de zaken er niet eenvoudiger op worden. De uitbreiding zal het werken binnen de Europese Unie niet eenvoudiger maken. Er zijn talloze zaken die aanzienlijk lastiger zullen worden, maar het zou nog kwalijker geweest zijn als we de uitbreiding niet hadden weten te realiseren. Dat is de andere kant van de medaille. Zo zal het bijvoorbeeld niet eenvoudiger worden de landbouw te hervormen, terwijl dat noodzakelijker is dan ooit tevoren. En uiteraard zal ik zowel Denmarken als het toekomstig voorzitterschap oproepen daarop attent te zijn. Het is een volkomen absurde zaak dat je beter een koe in de EU kunt zijn dan een boer in een derdewereldland. Dat kan niet juist zijn. En dus is dat een zaak waaraan we moeten werken.
We zullen ook de mondiale rol van de EU moeten bezien. Voor welke doeleinden willen we onze samenwerking gebruiken? Moeten we de VS alles in deze wereld laten bepalen? Laten we ons door de VS de lijst met terroristische organisaties, het beleid inzake terrorisme, het antiraketschild, Irak enzovoort voorschrijven? Of vindt de EU een tegenwicht voor de dominante rol van de VS? Wat wil de EU op het gebied van de mensenrechten? We hebben daar aandacht aan besteed in verband met de uitbreiding, we hebben de kandidaat-lidstaten gecontroleerd, we hebben hen met raad en daad bijgestaan, we hebben eisen aan hen gesteld, maar wat komt er daarna en wat betekent dit voor onszelf? Wat gebeurt er bijvoorbeeld met de rechten van de Roma als de uitbreiding eenmaal in kannen en kruiken is? Het wordt er niet eenvoudiger op, maar dit is iets waaraan we in het vervolg moeten werken. Het is zaak een en ander voortdurend bij onszelf in de gaten te houden. En wat gaat de EU op mondiaal niveau doen aan onderdrukte volkeren? Wat gaan wij doen aan de Tsjetsjenen? Laten we de Russen daar het tempo bepalen? Wat gaan we doen aan de Iraniërs en hun strijd tegen het regime van de mullahs? Laten we ons beleid daar bepalen door fetakaas en olie of zetten we onze plechtige woorden echt om in daden? Er valt heel wat aan te pakken in de toekomst. Het wordt er niet makkelijker op, maar we moeten er wel doorheen.
(Applaus)

Maes (Verts/ALE).
Na het herenuurtje komt blijkbaar het damesuurtje. Dames en heren, graag feliciteer ik u met het resultaat, maar ik heb niet zoveel tijd om met het wierrookvat te zwaaien. De uitbreiding met tien kan nu een feit worden, zoals de heer Rasmussen heeft gezegd, na vijftig jaar van groei en welvaart en vrede vooral. Een mooi resultaat, maar kunnen wij dat nu ook voor ongeveer 500 miljoen mensen waarmaken? Is dat wel mogelijk ? Kunnen wij daarvoor instellingen uitbouwen die democratisch, transparant en efficiënt zijn? Tot hiertoe zijn we daar onvoldoende in geslaagd en wij hebben maar weinig tijd om dat te gaan volbrengen.
De heer Prodi zei dat de eenwording nu werkelijkheid moet worden en ik vond dat een hele belangrijke zin. Maar hebt u de kosten daarvan echt niet onderschat ? Is de geloofwaardigheid van de Europese Instellingen voldoende? In de ogen van onze burgers niet, ga het maar na in de opiniepeilingen. Zullen we daarvoor dan niet meer inspanningen moeten leveren? Of gaan we dat allemaal van de Conventie laten afhangen? De uitbreiding zal uw geloofwaardigheid doen stijgen maar tegelijk stijgt ook de verwachting dat het voor alle burgers, ook deze van de huidige Unie, even goed zal blijven gaan met de vrede, met de welvaart, met de solidariteit vooral.
De kwestie van de toetreding van Turkije is allereerst een zaak van Turkije zelf. Turkije moet zijn democratie zodanig uitbouwen dat de verschillende volkeren zich er thuis kunnen voelen, ook de Koerden. Ten slotte kan die kwestie niet los worden gezien van de vraag hoe wij onze grenzen zien. Zien wij de grenzen van de Unie - ik zeg wel van de Unie - werkelijk met Iran, Irak en Syrië? Ligt daar onze opdracht? U zal uw burgers daarvan moeten overtuigen. U zal mij daarvan moeten overtuigen want ik zie ons niet in staat daarvoor de nodige instellingen uit te bouwen....
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Abitbol (EDD).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, wij hebben de indruk dat de Europese Unie in Kopenhagen een bekend wijsje heeft gespeeld, namelijk 'Nog even geduld, meneer de beul?.
Niemand laat zich echter voor de gek houden door de ommezwaai met betrekking tot de Turkse kandidatuur. Dat Turkije zal toetreden is nu onvermijdelijk geworden, in weerwil van de unanieme opinie van de Europese volkeren die - van Oost tot West - de grote verliezers van Kopenhagen zijn.
Ik weet zeker, mijnheer Prodi en mijnheer Rasmussen, dat toekomstige generaties zich zullen afvragen welke vreemde Europese leiders in Kopenhagen besloten hebben dat Sint-Petersburg niet bij Europa hoort, en Ankara daarentegen wel. Op dat moment zullen zij ongetwijfeld inzien dat het enige doel van de kwestie-Turkije was om het gebied van de Europese Unie te laten samenvallen met dat van de NAVO, zoals de Amerikanen luidkeels eisen.
U heeft het over een nieuw Europa, mijnheer Rasmussen. U kunt de Europese bevolking echter beter rechtstreeks en door middel van een referendum vragen of zij er niet ronduit de voorkeur aan zouden geven om het huidige Europa in stand te houden.
Tot slot, mijnheer Prodi, aangezien u inmiddels expert op dat gebied bent geworden, zou ik u willen voorstellen om de Europese prijs voor Domheid in te stellen en deze uit te reiken aan uw medewerker, de heer Verheugen, voor diens verbijsterende uitspraak: 'De uitbreiding zal 25 euro per inwoner kosten; de Tweede Wereldoorlog heeft veel meer gekost?. Het enige excuus voor een dergelijke provocatie zou volgens mij een overdadige inname van aquavit kunnen zijn!

Hager (NI)
Mevrouw de Voorzitter, sinds 1996 reis ik niet alleen heen en weer tussen Brussel, Wenen en Straatsburg, maar beklim ik met deze Unie halfjaarlijks verschillende toppen met meer of minder succes. Deze toppenbestorming is voor doorgewinterde bergbeklimmers als onze collega Messner wellicht zeer aantrekkelijk, maar voor gewone burgers blijft dit toch een moeizaam en ondoorgrondelijk gebeuren. Wij moeten evenwel toegeven dat Kopenhagen organisatorisch een succes was, dat er uitstekend werk is verzet en dat er duidelijke vooruitgang is geboekt op het vlak van de transparantie. Weliswaar konden niet alle problemen worden opgelost, maar zij werden wel fatsoenlijk afgehandeld. Men kan verheugd zijn over de uitbreiding als historisch proces, maar tegelijkertijd kan men vraagtekens plaatsen bij de behandeling van Oostenrijk - het leek wel een kandidaat-land - en bij de geringe aandacht voor zijn vitale belangen. Het is nogmaals duidelijk geworden dat de Europese Unie niet op de huidige weg kan voortgaan. Dit geldt in versterkte mate als er 25 of meer landen rond de onderhandelingstafel zullen zitten en elk raadsvoorzitterschap er vooral op uit is om het er zo goed mogelijk vanaf te brengen.
Daarom is een discussie over een hogere mate van continuïteit mijns inziens dringend gewenst. Na het succes van Kopenhagen zal namelijk ondanks alle inspanningen van het raadsvoorzitterschap een zekere mate van onzekerheid blijven bestaan, alsmede de hoop dat de hoogzwangere Conventie binnen afzienbare tijd de basis voor een gunstige toekomstige ontwikkeling zal baren.

Evans, Jonathan (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, een van de grote minpunten van dit Parlement is dat het nooit superlatieven tekort komt als het erom gaat de elke zes maanden roulerende voorzitterschappen met lofprijzingen te overstelpen. Het minpunt is dat het daardoor nauwelijks mogelijk is om voldoende lof te uiten wanneer deze echt verdiend is. Wat mij betreft is de heer Rasmussen een uitmuntend voorzitter van de Raad geweest. Ik wil hem graag namens mijn partij gelukwensen, afkomstig als hij is uit - en ik citeer hier wat onze Voorzitter heeft gezegd - een land dat niet een van de grootste Europese landen is. Ik had bijna 'kleinste land' gezegd, maar ik gehoorzaam de wens van de Voorzitter in dit opzicht. Ik ben verplicht hier ook te zeggen, dat mijn eigen eerste minister misschien persoonlijke aspiraties heeft om voorzitter van de Raad te worden als deze in een vijfjaarlijkse cyclus gaat werken, maar ik hoop ten zeerste dat de heer Rasmussen nu ook belangstelling hiervoor zal hebben gekregen.
Heel terecht is er gerefereerd aan de visionaire woorden die paus Johannes Paulus vele jaren geleden heeft gesproken. Ik wil hier graag ook verwijzen naar de woorden van Margaret Thatcher in Brugge. Die woorden zijn helaas synoniem geworden met euroscepticisme, maar de werkelijke boodschap die Margaret Thatcher in Brugge uitdroeg ging over een groter Europa. Zo bezien is haar boodschap over een Europa dat zich minder naar binnen zou moeten richten, een boodschap die is overgenomen door de heer Rasmussen en die we vandaag allen vieren.
Ik onderschrijf ook de opmerkingen van de heer Verheugen. Ik distantieer me van hetgeen de heer Abitbol over hem heeft gezegd, omdat hij gelijk had toen hij sprak over de morele verplichting die we hebben tegenover de kandidaat-landen en over de strijd die deze landen hebben geleverd voor democratie en mensenrechten. We nemen soms een te paternalistische houding tegenover deze kandidaat-landen aan. We moeten erkennen dat zowel het Parlement als de bevolkingen moeten instemmen met de toetreding.
Ik hoop dat we hebben geleerd van Nice. Laat de les van Nice een boodschap zijn voor ons allen hier. De elites binnen Europa erkennen niet dat we deze landen moeten behandelen met het respect dat ze verdienen, niet alleen omdat we willen dat ze positief stemmen over hun toetreding, maar ook omdat de huidige instellingen beter om rekenschap gevraagd en beter ter verantwoording geroepen moeten kunnen worden. Dat is waarover de Conventie zou moeten gaan. We beschikken over een goed gestructureerde blauwdruk voor zes landen, die nu met moeite wordt uitgevoerd voor vijftien landen en die binnenkort een mechanisme zal zijn dat het belang moet dienen van 25 landen. De Conventie moet zich niet beperken tot een discussie over louter institutionele zaken, maar moet haar invalshoek veranderen en laten zien hoe Europa in de toekomst een instantie kan worden die beter om rekenschap gevraagd en beter ter verantwoording geroepen kan worden.

Lund (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, eerst wil ik ook vanaf deze kant het Deens voorzitterschap van harte gelukwensen. Ik vind dat het voorzitterschap en de Commissie met de uitbreiding een uitstekende prestatie hebben geleverd. Het resultaat is onderweg van heel wat positieve adjectieven voorzien en ik wil mij graag aansluiten bij degenen die zeggen dat nu zo ongeveer alle woorden wel gebruikt zijn. Maar ik kan mij vinden in wat er is gezegd en zou slechts willen opmerken dat Denemarken zich naar mijn mening wellicht over met name twee zaken zou kunnen verheugen.
In 1993, ten tijde van het Deens voorzitterschap, werden de voorwaarden voor de uitbreiding vastgelegd en nu, tien jaar later, zijn we in de gelegenheid om eveneens onder Deens voorzitterschap de cirkel te sluiten. Dat is voor mij bijzonder positief.
Het tweede punt dat ik zou willen benadrukken is de extra kans die ons wordt geboden en die speciaal voor ons deel van Europa geldt. We krijgen nu een regio rond de Oostzee die bijna uitsluitend uit leden van de Europese Unie bestaat. Naar mijn idee biedt dat een aantal goede mogelijkheden, en mogen we hiervan grote verwachtingen koesteren. De Top eindigde uiteindelijk weliswaar een beetje kruideniersachtig - dat is vaak zo eigenlijk - maar dat kan het grote perspectief niet overschaduwen. We kunnen de komende generaties gewoon geen betrouwbaarder en democratischer basis leveren dan de sterke gemeenschap die hier tot stand is gekomen.
We moeten ons ook bewust zijn van het feit dat we, zodra de viering van het nieuwe jaar achter de rug is, weer met beide benen op de grond moeten gaan staan. Er staan ons in elk geval twee bijzonder grote taken te wachten, en niet alleen ons maar ook de nieuwe landen. De eerste is een efficiënte tenuitvoerlegging van de EU-wetgeving in de nieuwe landen, een praktische tenuitvoerlegging op administratief en juridisch terrein, zodat de bepalingen van de Unie inderdaad gerespecteerd worden. De tweede taak betreft de landbouw. De wijze waarop het begrotingscompromis tot stand is gekomen, heeft het er wellicht niet eenvoudiger op gemaakt de contouren van een noodzakelijke en goede hervorming van de landbouw voor ogen te zien. We weten allemaal dat het huidige landbouwbeleid grotesk en bijzonder nadelig voor de ontwikkelingslanden is. Dit is naar mijn mening met recht een terrein waarop ook in de toekomst politieke moed en verantwoordelijkheid noodzakelijk zijn.
Ik zou willen afsluiten met enige woorden over Turkije. Zoals u weet zijn inzake Turkije twee punten vastgesteld, die naar mijn mening bijzonder belangrijk zijn. Het ene is dat het een kandidaat-lidstaat is die op dezelfde voorwaarden lid kan worden als andere kandidaat-lidstaten; het andere is dat als de Commissie in december 2004 kan vaststellen dat aan de criteria - de politieke criteria - is voldaan, de Raad dan ook het besluit zal nemen onderhandelingen over toetreding te beginnen. Dat is een grote kans voor Turkije. Het is nu aan de Turken zelf om deze kans te benutten: de bal ligt nu bij de Turkse regering. Wij kunnen heden in elk geval constateren dat aan geen van de politieke criteria - democratie, de rechtsstaat, respect voor de mensenrechten en de bescherming van minderheden - in Turkije voldaan is en dus zijn er echt enkele hervormingen nodig en het is met name zaak deze hervormingen ook daadwerkelijk in praktijk te brengen. Het was evenwel een verstandig besluit dat men in de Europese Raad de afgelopen week over Turkije heeft genomen.
Nogmaals dank voor het prima voorzitterschap en mijn gelukwensen met het resultaat.

Maaten (ELDR).
Voorzitter, ik wil graag het Deens voorzitterschap van harte feliciteren met het volbrengen van een moeilijke taak. Het was immers niet alleen een historische top, het was vooral ook een financiële top. Dat zijn altijd de moeilijkste onderhandelingen en kennelijk begrijpen de toetreders heel goed waar het in de Europese Unie eigenlijk om gaat. Ik vraag me wel af in hoeverre die financiële afspraken nu ook niet het politieke debat doorkruisen, met name de afspraken met Polen en met name waar het gaat om de landbouwhervormingen. Ik neem er verder nota van dat er geen datum voor onderhandelingen met Turkije is vastgesteld maar dat wel evaluatie van de politieke criteria plaatsvindt in december 2004, en dat er dan toch mogelijk onderhandelingen van start gaan zonder dat er eigenlijk nog een nationaal parlement, laat staan de burgers van een lidstaat, aan zo'n beslissing te pas zijn gekomen. Ik heb daar toch bezwaar tegen. Ik vraag me af of het geen tijd wordt om stil te staan bij de vraag waarheen we nu eigenlijk willen met Europa en hoever we willen gaan.
Ten slotte, Voorzitter, ik verwelkom hier de toezegging van commissaris Verheugen aan mijn partijleider Gerrit Zalm, dat in het monitorverslag van november 2003 zou worden aangegeven bij welke landen, welke vrijwaringclausules wellicht in werking treden als ze niet voor mei 2004 de betreffende problemen hebben opgelost. Ik vond dat een positieve en vertrouwenwekkende toezegging, die helaas volstrekt onderbelicht is gebleven bij de Raad.

Blak (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, als onafhankelijk sociaal-democraat was ik sceptisch en in augustus jongstleden had ik er geen vertrouwen in dat de uitbreiding gerealiseerd zou kunnen worden, maar ik moet toegeven dat ik mijn weddenschap met de fungerend voorzitter van de Raad heb verloren. En dus moet ik de heer Fogh Rasmussen na dit debat op een biertje trakteren. Ik heb diep respect voor het leiderschap van de minister-president. Hij, de Deense regering en niet in de laatste plaats de ambtenaren zijn op hun doel afgegaan en hebben dat ook bereikt. Daar verdienen de betrokkenen alle lof voor. De gevel voor het nieuwe EU-huis staat nu overeind, afgewerkt en wel. Nu gaat het erom de meubelen op hun plaats te zetten. De grootste taak is zonder twijfel de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Ik ben nog steeds van mening dat de EU de subsidies aan de Europese boeren had moeten herzien alvorens men het besluit nam de EU uit te breiden. Een hervorming zou de uitbreiding ongetwijfeld vertraagd hebben, maar daar zou tegenover hebben gestaan dat het risico dat de EU zou worden opgedeeld in een eerste en een tweede team geringer zou zijn geweest. Pas als we een ingrijpende hervorming hebben verwezenlijkt zullen we de armste landen in de wereld weer in de ogen kunnen kijken. Want zij zijn nog steeds de verliezers. En tegen u, mijnheer de minister-president, zou ik willen zeggen: dat de heer Bonde tegen is, is het beste signaal dat dit een heel goed resultaat is. Dus nogmaals: mijn gelukwensen met het behalen daarvan.
Jonckheer (Verts/ALE).
Mevrouw de Voorzitter, ik verwelkom het besluit van de Europese Raad om de volgende Intergouvernementele Conferentie met 25 of zelfs met 27 lidstaten te organiseren. Dat is enerzijds een positieve reactie op een legitieme vraag van de nieuwe leden, onze gelijkwaardige partners, terwijl het anderzijds een duidelijk signaal is dat het onze gezamenlijke verantwoordelijkheid is om de Conventie tot een succes te maken, zodat de uitgebreide Unie democratischer en beter bestuurbaar wordt. Wij hebben resultaten nodig die aansluiten bij onze ambities.
Ik wil hier twee specifieke punten aan de orde stellen. In de eerste plaats ben ik blij dat de Deense premier de procedure van de gekwalificeerde meerderheid en de medebeslissing bij de communautaire wetgeving heeft verdedigd, en ik hoop dat hij hierbij daadwerkelijk onze volledige wetgeving in gedachten had.
Mijn tweede punt betreft de voorwaarden voor de inwerkingtreding van de toekomstige Europese grondwet. Het moet mogelijk zijn dat deze grondwet op basis van een tweeledige, versterkte meerderheid van de lidstaten en de volkeren van kracht wordt. Hoewel hij op dit moment afwezig is, wil ik voorzitter Prodi in dit opzicht complimenteren met het feit dat er onder zijn directe verantwoordelijkheid verkennende werkzaamheden zijn uitgevoerd voor het opstellen van een globale tekst. Met dit voorwerk wordt een belangrijke bijdrage geleverd aan de werkzaamheden van de Conventie. Daarnaast is met name het idee om de grondwet op basis van een tweeledige meerderheid van kracht te laten worden, erin vervat.

Belder (EDD).
Voorzitter, de Top van Kopenhagen heeft bij mij gemengde gevoelens opgeroepen. Het besluit tot vooral oostelijke uitbreiding van de EU verheugt mij. Deze zwaarwegende beslissing onderstreept andermaal dat Europa's naoorlogse deling verleden tijd is. Aan lidstaten en toetredende landen nu de taak tot een realistische Europese samenwerking te komen!
De roekeloze stap van de Europese Raad richting Turkije betreur ik daarentegen. Eind 2004 zal de EU onder zware druk staan om te verklaren dat Ankara voldoet aan de democratische en rechtsstatelijke eisen voor toetreding. Hoe denkt de Raad evenwel het invloedrijke Turkse militaire apparaat op deze ultrakorte termijn binnen het eigen democratisch raamwerk te kunnen inpassen? Institutioneel en mentaal zal het een ware politieke en publieke aardverschuiving vergen in Turkije met de adem van generaties. Of geeft in 2004 de voorwaarde van "institutionele stabiliteit" de doorslag? Dan vrees ik voor de handhaving van Europese rechtsstatelijke eisen. Dan baart mij ook de toekomst van de christelijke minderheid in het vroegere Asia minor grote zorgen.

Vanhecke, Frank (NI).
Het is nu duidelijk dat de Europese landen zich hebben gedragen - en ik citeer hier de woorden van voormalig Europees commissaris Karel Van Miert nog maar een paar dagen geleden in een Vlaamse krant - "als de vazalstaten van Amerika" door feitelijk groen licht te geven voor de toekomstige toetreding van Turkije tot de Europese Unie. Want in tegenstelling tot wat men her en der beweert, hebben de Turken wel degelijk een datum gekregen voor definitieve onderhandelingen en feitelijk voor toetreding omstreeks 2007. De criteria van Kopenhagen zijn niet onoverkomelijk en eigenlijk voor Turkije niet veel moeilijker haalbaar dan voor zeg maar Roemenië en Bulgarije. En toch kan Turkije noch cultureel, noch geografisch, noch geschiedkundig, noch godsdienstig, noch politiek een Europees land worden genoemd. Het spreekt dan ook vanzelf, denk ik, dat een Europese Unie die zichzelf democratisch noemen wil over een dergelijke vergaande stap, een stap waarvan de gevolgen nauwelijks te overzien zijn, een stap waardoor een enorme migratiestroom naar het Westen op gang kan komen, en een stap die zelfs kan leiden tot een totale implosie van de Europese Unie, daarover in alle Europese landen bindende volksraadplegingen moet organiseren. Indien die democratische inspraak van de Europese burgers wordt geweigerd, ben ik van oordeel dat met een mogelijke uitbreiding met Turkije de Europese Unie elke democratische legitimiteit verliest.

Suominen (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, premier Rasmussen, commissaris Verheugen, na de Top van Kopenhagen is er alle reden Denemarken te feliciteren en te bedanken, en dan vooral de premier en de minister van Buitenlandse Zaken, de heer Møller, en ook onze ex-collega, de heer Haarder, voor het soepele verloop van het hele Deense voorzitterschap, maar vooral voor het succes dat zij hebben geboekt in de uitbreidingsonderhandelingen die een grote nauwkeurigheid hebben vereist.
Premier Rasmussen liet de kandidaat-landen zien hoe de vork in de steel zit, om die uitdrukking maar eens te gebruiken, maar op een wijze die zij accepteerden. Ik wil echter ook de grote bijdrage niet vergeten die commissaris Verheugen heeft geleverd aan de onderhandelingen die tot het welslagen van de uitbreiding hebben geleid. Veel sceptici hebben onderweg vast en zeker gerechtvaardigde woede bij u opgewekt. Uw volharding werd echter met succes beloond en naar mijn mening moet het Parlement dat over de partijgrenzen heen erkennen.
De uitbreiding onderstreept het belang van onze buurlanden. Met de uitbreiding wordt Rusland geen nieuw buurland, maar wel een onvergelijkbaar belangrijker buurland. In 2004 wordt de grens honderden kilometers langer. Als Roemenië en Bulgarije in 2007 lid worden, zullen drie landen die zich in een nog vrij chaotische situatie bevinden, omringt zijn door de Unie en Rusland. Dat zijn Wit-Rusland, Oekraïne en Moldavië. Ik stel geen toename van de steun aan Rusland voor, hoewel wij voor de samenwerking met ons belangrijkste buurland slechts een fractie gebruiken van wat wij voor de samenwerking in het Middellandse-Zeegebied gebruiken. De politieke aandacht van de Unie moet daarentegen sterk op Rusland worden gericht en Rusland moet worden geholpen en zelfs gedwongen om hervormingen door te voeren, waarna wij met de Russen de interactie in het particuliere bedrijfsleven op een nieuw niveau kunnen brengen en investeringen in Rusland op gang kunnen brengen.
De voorzitter van onze fractie, de heer Poettering, heeft het grootste probleem al naar voren gebracht: de oorlog in Tsjetsjenië. Ik ben het wat dit betreft volledig met hem eens. Een voorbeeld van de willekeur en corruptie die in Rusland nog in grote mate heersen, is de noodzaak de TIR-overeenkomst met Rusland op te zeggen, omdat het systeem daar eenvoudigweg niet werkt: vrachtwagenchauffeurs moeten er rekening houden met een grote verscheidenheid aan smeergeld, dat beslist niet voor motorolie is bedoeld.
Als de Commissie in 2004 met tien nieuwe commissarissen wordt uitgebreid, zou naar mijn mening een van hen de verantwoordelijkheid moeten krijgen voor de betrekkingen met onze buren in het Oosten, vooral Rusland, en wel op het niveau van alledaagse problemen. Extern beleid op hoog niveau moet de zorg zijn van de Hoge Vertegenwoordiger, waar hij in de toekomst zijn thuisbasis dan ook heeft. Een andere commissaris zou zich, om het evenwicht te bewaren, kunnen concentreren op het ontwikkelen van een daadwerkelijke inhoud voor de samenwerking in het Middellandse-Zeegebied.
Als de buurlanden van Rusland, inclusief mijn eigen land, een commissaris zouden hebben die gespecialiseerd is in het bieden van steun als zich problemen of juist positieve ontwikkelingen voordoen, dan zou de Europese Unie bij onderhandelingen op een heel andere manier op de achtergrond betrokken zijn dan nu het geval is.
Er komt ook goed nieuws uit Rusland: de economie groeit. Dat is voor zowel Rusland als de Europese Unie een goede zaak.

Walter (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte commissaris, de bevolking spreekt over de uitbreiding die voor de deur staat, en wel vanuit verschillende gezichtspunten. Een van deze gezichtspunten betreft de kosten. Is het echter wel mogelijk de voordelen van de uitbreiding in euro's en centen uit te drukken? Natuurlijk niet! Bij deze uitbreiding gaat het om veel meer dan in geld kan worden uitgedrukt. Het hele integratieproces van Europa en de samenwerking tussen de Europese volkeren gaan veel verder dan dat. Het idee van de kosten dat bij de bevolking leeft, staat in geen verhouding tot het belang van dit proces. Ik zal een voorbeeld geven: voor de gehele Europese Unie, voor onze activiteiten op het vlak van onderzoek, economische welstand, solidariteit met anderen, jeugd, milieubescherming, vervoer, gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en justitie en binnenlandse zaken geven wij jaarlijks ongeveer 100 miljard euro uit. Voor defensie werden in de Europese Unie in 2001 ongeveer 125 miljard uitgegeven en dit jaar zelfs 133 miljard. Wat is nu beter: nog meer geld aan defensie uitgeven of een vreedzame ontwikkeling bevorderen, waartoe Europa nu de kans wordt geboden?
Financiële vraagstukken zijn geen kwestie van romantiek. Daar volstaat geen mooi beeld van een prachtige toekomst, maar moet de realiteit onder ogen worden gezien en open met de mensen worden gepraat, die uiteraard beseffen dat deze uitdaging iets vergt van ons allemaal. Het was evenwel een goed teken dat u er in Kopenhagen, onder deze moeilijke omstandigheden, waaronder ook over geld moest worden onderhandeld, in bent geslaagd het eens te worden over een concept. U beseft uiteraard dat wij als tweede tak van de begrotingsautoriteit ook nog bij het hele proces betrokken zullen zijn. Wij zullen in een opbouwende, positieve dialoog treden om alle zaken af te handelen.
Mijn eerste beoordeling van de financiële besluiten van Kopenhagen is positief. U hebt veel van de voorstellen van het Parlement overgenomen. Het financiële pakket blijft binnen een kader dat wij zonder meer tegenover de buitenwereld kunnen verdedigen, maar het omvat uiteraard ook een paar onderdelen waar wij nog over moeten spreken. Zo is er de onheilspellende rubriek X. Dat klinkt als de X-files, iets onheilspellends en science fiction-achtigs. Wij moeten nagaan wat hiervan nu eigenlijk de bedoeling is. Verder moeten wij nagaan hoe het na 2007 verdergaat. U heeft immers ook besluiten genomen die het kader van de financiële vooruitzichten ver overstijgen. Daar moeten wij met elkaar over spreken. Dit Parlement is een onderdeel van de begrotingsautoriteit. Wij zullen dan ook een debat met u aangaan op dit terrein. Als begrotingsspecialist die gewoon is erop te letten welke middelen waar worden uitgegeven, kan ik evenwel bij wijze van samenvatting zeggen dat wij ons positief tegenover de uitbreiding zullen opstellen. Wij zullen ook de begroting ter zake uiterst nauwkeurig onder de loep nemen. Wij zullen nagaan hoeveel van de huidige lidstaten kan worden verlangd en wat van de kandidaat-landen kan worden verlangd. Het is van belang dat de landen van het Europese continent naar elkaar toe groeien, en wel op een hechte basis. Een hechte basis betekent ook een hechte financiële basis. Hierover zullen wij tot overeenstemming komen.

Riis-Jørgensen (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, geachte fungerend voorzitter van de Raad, geachte minister-president, mijn gelukwensen met het fantastisch mooie resultaat dat u, de Deense regering en de Deense ambtenaren hebben behaald. Het resultaat, een verenigd Europa, hoort ons allen toe, maar uw bekwame planning en politieke wil zijn van doorslaggevend belang geweest.
Met de uitbreiding is de Tweede Wereldoorlog definitief afgesloten. Dat was buiten kijf afgelopen vrijdag in de Poolse persruimte. Polen is een van de zwaarst getroffen delen van Europa van de afgelopen eeuw, zowel vanuit het Oosten als het Westen mishandeld door regimes met totalitaire ideologieën die slechts verwoestingen en angstaanjagende herinneringen hebben nagelaten. Nu is er een streep onder de verschillen van het verleden gezet, Europa is herenigd, het woord solidariteit heeft een geheel nieuwe inhoud gekregen, en Europa is geheeld.
Nu telt het recht en niet de brute macht, tussen de vijfentwintig landen onderling en in de richting van de landen om ons heen. De EU is daarmee de meest verplichtende en de enige democratische vorm van samenwerking tussen zelfstandige landen. Daar mogen we trots op zijn, en dat zijn we dan ook. Maar deze unieke samenwerking stelt hoge eisen aan ons. Onze burgers verwachten terecht resultaten en oplossingen. We moeten besluiten kunnen nemen en efficiënt kunnen zijn. Derhalve moeten we ons concentreren op het essentiële en tegelijkertijd onze veelzijdigheid bewaren. In de Raad moeten beslissingen worden genomen met een gekwalificeerde meerderheid van stemmen: dat creëert bereidheid om naar compromissen te streven. Het Europees Parlement dient een gelijkwaardig medewetgever te zijn, en als de Raad wetgever is, moeten wij het proces allemaal kunnen volgen. Het recht, en niet de brute macht telt in de EU. Derhalve staat en valt alles met de naleving van onze gemeenschappelijke EU-regels, en wel door iedereen, door groot en klein, in Noord en Zuid, Oost en West. Dat is alleen maar mogelijk met een sterke Commissie. Een uitgebreide EU vereist dat wij allen de waarden beschermen waarop de Gemeenschap is gebaseerd. Dat is de boodschap die de Top heeft doen uitgaan naar Turkije. Turkije heeft nog veel te doen en moet gewoon weer aan het werk. Het land zal in 2004 grondig beoordeeld worden en daarna, als het voldoet aan de criteria van Kopenhagen, een datum krijgen voor de start van de onderhandelingen, die opname als doel hebben. Turkije wordt daarmee op exact dezelfde wijze behandeld als alle andere kandidaat-lidstaten, want in de EU telt het recht en niet de macht.
De Top van Kopenhagen laat zien dat de EU opgebouwd is op grote wensbeelden en historische besluiten, maar tegelijkertijd op tijdrovende en van tijd tot tijd ook minder fraaie onderhandelingen over melkquota, zoogkoeien en allerlei overgangsregelingen. Wij politici moeten in staat zijn beide kanten van deze fantastische Europese samenwerking te verklaren. Veel dank aan de voorzitter en nogmaals mijn hartelijke gelukwensen: u heeft wel een feestje verdiend, en dan niet alleen met een biertje.

Lagendijk (Verts/ALE).
Ook mijn felicitaties aan het Deens Voorzitterschap, met name wat betreft de beslissing over Turkije. Ik denk dat in die beslissing een goede balans is gevonden tussen de waardering voor de reeds aangenomen en de reeds aangekondigde hervormingen en de bereidheid van de nieuwe regering om desnoods nog verder te gaan aan de ene kant, en aan de andere kant de blijvende noodzaak te benadrukken dat voor de Europese Unie wetswijzigingen heel belangrijk zijn maar dat hetgeen in de praktijk met die wetswijzigingen gebeurt nog belangrijker is. Om dat te bekijken is tijd nodig en ik denk dat het goed is om eind 2004 te bekijken wat er nu precies gebeurd is. Het is - laat daar geen misverstand over bestaan - nu aan Turkije om te handelen.
Maar de EU moet niet stil blijven zitten. Het is niet langer voldoende om alleen te refereren aan de nogal abstracte politieke criteria van Kopenhagen als het gaat om Turkije. Aan de andere kant heeft het ook geen zin om een berg details te produceren waarin geen prioriteiten worden aangegeven. Ik wil dan ook de oproep van mijn voorzitter, de heer Cohn-Bendit, aan de Europese Commissie, aan de heer Verheugen onderstrepen om eindelijk nu eens heel concreet duidelijk te maken wat de veranderingen zijn die wij van Turkije verwachten. Laat ik één voorbeeld noemen: de rol van het leger. Ja, die moet veranderen, er moet heel veel veranderen, maar wat wil de Europese Unie nu precies dat er vóór het begin van de onderhandelingen gebeurt? Wat moet er dan tijdens de onderhandelingen gebeuren? Moet bijvoorbeeld de grondwet veranderd worden? Moet de Nationale Veiligheidsraad worden afgeschaft? Dat zijn allemaal concrete voorbeelden waar de EU veel en veel helderder moet zijn. Als we dat niet doen, Voorzitter, dan ben ik ervan overtuigd dat we belanden in een heilloze discussie over de interpretatie van de politieke criteria, waarbij vooroordelen en niet een objectieve beoordeling zullen domineren. Als we dat wel doen, dan krijgt Turkije een kans, niet door druk uit te oefenen maar door te bewijzen dat de Europese waarden en normen en standaarden richtinggevend zijn, ook in Turkije.

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, met het besluit om tien nieuwe lidstaten tot de Unie te laten toetreden heeft de Europese Raad van Kopenhagen een nieuw tijdperk geopend, namelijk dat van het herenigde Europa. Met het geplande besluit om ook Turkije toe te laten heeft de Raad echter meteen daarna besloten een einde te maken aan dat tijdperk en misschien wel aan de Unie zelf.
In Kopenhagen is namelijk een onomkeerbaar proces in gang gezet dat er, samen met een onmiddellijke verdubbeling van de financiële steun aan Turkije, toe zou kunnen leiden dat er vanaf begin 2005 toetredingsonderhandelingen met dit land worden gevoerd. Ter rechtvaardiging hiervan verschuilt men zich op hypocriete wijze achter een belofte uit 1963 die in werkelijkheid niet bestaat. Wat men in 1963 beoogde, was niet de toetreding van Turkije tot het Europa van de Europese Akte, het Europa van Maastricht, van Amsterdam of van Nice. Deze Europa's bestonden toen nog niet. Het enige dat men toen voor ogen had, was deelname van Turkije aan de Europese gemeenschappelijke markt.
De Europese volkeren die niets willen weten van de toetreding van Turkije zijn door de Europese Raad van Kopenhagen misleid. De afspraak voor december 2004 is met het gebruikelijke cynisme vastgesteld om het verkiezingsjaar 2004 mis te lopen. Dit zal de burgers er waarschijnlijk niet van weerhouden om zelf het debat hierover aan te zwengelen.

Brok (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, commissaris Verheugen, beste collega's, om te beginnen wil ik duidelijk stellen dat ik zelden een raadsvoorzitterschap heb meegemaakt dat dermate geconcentreerd heeft gewerkt aan de belangrijkste zaken, en deze met zoveel succes heeft afgerond. Ik wil deze gelegenheid tevens aangrijpen om de Commissie, en in het bijzonder commissaris Verheugen, te bedanken voor de uitstekende samenwerking van de afgelopen jaren, die het ons mede mogelijk heeft gemaakt om onze bijdrage tot het resultaat te leveren.
Wij zijn van mening dat wij onze nieuwe partners op gepaste wijze moeten begroeten. Wat dat betreft bestaat er volgens mij geen gepastere plaats dan de Akropolis om de eenheid van Europa te vieren. Wij moeten hierbij echter ook enige kritische opmerkingen maken. Om te zorgen voor absorptiecapaciteit in de nieuwe lidstaten moet de ontwikkeling uiteraard worden versneld en moeten de vereiste administratieve capaciteiten in deze landen worden opgebouwd. Daarnaast ben ik van mening dat het monitoring-proces waartoe is besloten, strikt en in alle duidelijkheid moet worden uitgevoerd, opdat wij niet uiteindelijk in de problemen komen. Het is in het gemeenschappelijk belang van de Europese Unie om ook met 25 lidstaten te kunnen blijven functioneren. Verder spreekt het vanzelf dat wij de werkzaamheden op institutioneel vlak, in het kader van het constitutionele debat in de Conventie, nu op volle toeren moeten voortzetten. Het spreekt vanzelf dat de kandidaat-landen volgens de formule van Laken, evenals bij de Conventie, tevens op elke mogelijke manier bij de daaropvolgende Intergouvernementele Conferentie moeten worden betrokken.
Intussen voeren wij ook een discussie die nog verder gaat en die te maken heeft met Turkije en met andere landen. Mijnheer de voorzitter van de Commissie, ik ben u zeer dankbaar voor het feit dat u de kwestie van de rest van Europa hebt aangesneden en dat wij naast het volledige lidmaatschap ook nieuwe opties moeten aanbieden, zoals een Europese economische ruimte 2. Wij moeten als Europese Unie het recht hebben om onze belangen op het vlak van de cohesie van de instellingen en de rechtsorde te omschrijven en op basis hiervan te spreken over toekomstige lidmaatschappen en andere vormen van partnerschap. Ik verheug mij evenwel over het feit dat ten aanzien van Turkije is besloten de communautaire methode te volgen. Er is geen sprake van discriminatie van wie dan ook, maar er komt een voortgangsverslag van de Commissie, gevolgd door beraadslagingen in het Parlement en in de Raad, om te beoordelen of de resultaten volstaan om onderhandelingen te kunnen openen. Het is mijns inziens een belangrijke stap voorwaarts dat dit is opgehelderd en dat de misverstanden uit de wereld zijn geruimd.
Ik wil er evenwel ook nadrukkelijk op wijzen dat wij de cohesie van de Europese Unie duidelijk in het oog moeten houden, opdat de Unie zich in de toekomst verder kan ontwikkelen. Als ik lees dat Tony Blair zegt dat wij met Turkije de islamitische wereld binnenstappen en dat wij vervolgens tevens moeten nadenken over lidmaatschap van Noord-Afrika van de Europese Unie - deze uitspraak stond gisteren in de media - dan moeten wij in alle duidelijkheid stellen dat daar ook een concept tot vernietiging van de Europese Unie achter schuilgaat.
Lalumière (PSE).
Mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, evenals alle voorgaande sprekers wil ik u allereerst feliciteren met het belangrijkste resultaat van de Top van Kopenhagen, namelijk de uitbreiding van de Unie of, juister gezegd, de hereniging van Europa. Bij de tenuitvoerlegging staan ons weliswaar nog talloze problemen te wachten, maar over het geheel genomen gaat het de goede kant op, en onder dit geheel versta ik niet alleen de eerste tien kandidaat-landen, maar ook Roemenië, Bulgarije en Turkije.
Een ander aspect van de uitkomst van deze Top dat onze aandacht verdient, is het Europees veiligheids- en defensiebeleid. De Europese Raad heeft vooruitgang geboekt ten aanzien van drie dossiers. Het eerste betreft de betrekkingen tussen de Europese Unie en de NAVO. De vraag of de Unie gebruik kan maken van de bevoegdheden en de middelen van de NAVO zat al maanden muurvast. Op dit punt zijn permanente regelingen getroffen: dat is een stap voorwaarts waaraan dringend behoefte was. Ten tweede heeft de Unie verklaard bereid te zijn zo spoedig mogelijk voor aflossing van de militaire operatie in Macedonië te zorgen. Ook dit stemt tot tevredenheid. Ten derde heeft de Europese Raad eveneens aangegeven dat de Unie bereid is in aansluiting op de SFOR-missie een militaire operatie in Bosnië uit te voeren.
De Europese ambities blijven op deze drie punten weliswaar bescheiden, maar er worden wel concrete vorderingen gemaakt. We hopen dat de Raad, de Commissie en de Conventie over de toekomst van Europa - ieder binnen zijn eigen bevoegdheden - een bijdrage zullen leveren aan de vormgeving van een echt Europees buitenlands beleid en een echt EVDB.
Tot slot een - minder optimistische - opmerking over het tijdschema van de Conventie en de IGC over de toekomst van Europa. De Top heeft hierover geen duidelijkheid gebracht en heeft de verwarring bovendien alleen maar vergroot. Dit tijdschema is echter bijzonder belangrijk voor het welslagen van de hervorming en voor het Europees Parlement.

Gahrton (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, na al deze lofuitingen durf je, zeker als Zweed, bijna geen kritiek meer te uiten op Denemarken. Voor je het weet word je beticht van jaloezie. Het Zweedse voorzitterschap is immers afgesloten met een gewelddadig politieoptreden, terwijl de Deense vredestop waarschijnlijk de geschiedenisboeken zal halen.
Toch is een aantal kanttekeningen op zijn plaats. Denemarken heeft niet waar kunnen maken dat de Europese Unie een project voor het volk is, en niet alleen voor de elite. Het voorzitterschap heeft het rampzalige landbouwbeleid van de Unie, dat de beurs van de rijken spekt en de kleine boeren in Oost-Europa ruïneert, niet veranderd. Het heeft de angst in bijvoorbeeld Estland niet weg kunnen nemen voor het feit dat de Europese bureaucratie de pas verworven zelfbeschikking teniet zal doen. Het heeft niet uitgelegd waarom Polen aan de oostgrens een nieuw ijzeren gordijn moet aanbrengen. Mijnheer Titley, het IJzeren Gordijn verdwijnt niet, het wordt alleen verplaatst. Het heeft niet op een begrijpelijke manier uit kunnen leggen waarom vrij verkeer van kapitaal wel direct van kracht zal zijn maar vrij verkeer van personen pas veel later.
Het uitbreidingsproces is daarom opnieuw een eenzijdige annexatie geworden, waarbij Brussel de lakens uitdeelt en de kandidaat-landen moeten buigen. Denemarken, waarvoor aparte uitzonderingen gelden, zou moeten weten dat een uitgebreide Unie niet uniform kan zijn, omdat zij dan totalitair wordt. Een voorwaarde voor een democratische Unie is diversiteit.
Het is nu zaak om erop toe te zien dat de referenda in de kandidaat-landen democratisch zijn. Het is met name van belang om erop toe te zien dat wij geen besluit nemen over de grondwet van de Europese Unie voordat de nieuwe lidstaten zijn toegetreden. Als de Unie een besluit neemt over een grondwet vlak voordat de nieuwe lidstaten toetreden, heeft de arrogantie van de macht gewonnen en trekt de democratie aan het kortste eind. In dat geval is het succes van Denemarken op de Top van Kopenhagen slechts een stilte voor de storm.

Borghezio (NI).
Mijnheer de Voorzitter, Kopenhagen heeft een debat geopend dat niet alleen over de Europese identiteit gaat maar ook over de geopolitieke grenzen van Europa, en over het gedachtegoed dat ten grondslag aan de Europese Unie moet liggen. De Europese Unie is namelijk een unie van volkeren en regio's van Europa. Ik geloof dat ook de oprichters van de Gemeenschap destijds een Europa van kathedralen voor ogen hadden, een Europa als product van een beschaving die haaks staat op de minaretten van Anatolië. Kijk bijvoorbeeld naar de kathedraal van Straatsburg. Die is door grote architecten gebouwd. Net zoals de bouwmeesters van Europa dachten die architecten zeker niet aan een Europa met Turkije erbij, een Europa dat haar eigen grenzen zou verleggen om directe buur te worden van Iran, Irak en Syrië. Wat valt er verder nog te zeggen van een toetreding van Turkije tot Europa? Datzelfde Turkije heeft zojuist als leider een personage gekozen, de heer Erdogan, die doodgemoedereerd tegen de Turkse krant Uriet heeft verklaard dat 'miljoenen moslems in de wereld zitten te wachten op het ontwaken van Turkije om zich ook op te richten?. Wat te denken van een Turkije dat gisteren geweigerd heeft toestemming te verlenen aan een voormalige winnares van de Sacharovprijs, Leyla Zana, om het land te verlaten, zodat zij die manifestatie van vrijheid in Straatsburg niet heeft kunnen meevieren? Dit is de zoveelste waarschuwing voor degenen die zo hard weglopen met de Turken. Kunnen dat soort mensen niet even stilstaan bij de volkerenmoord die op de Armeniërs is begaan en die nu in Kopenhagen in het vergeetboek is gezet?

Oostlander (PPE-DE).
Voorzitter, het Deense voorzitterschap heeft bewondering gewekt door de intelligente en karaktervaste wijze waarop de Top is voorbereid en tot een succes is gemaakt. In de strijd om de financiële afwikkelingen hebben wij de verantwoorde initiatieven genomen. Bij de behandeling van Turkije werd men verrast door de zeer originele en passende formuleringen die de verantwoordelijkheid voor toetreding duidelijk bij Turkije zelf legden. Een mooiere formulering nog dan het eindresultaat. Vooral gelukwensen aan de heer Rasmussen. Ik moet zeggen, ik ben vervuld met trots over onze oud-collega Bertel Haarder die hier zo'n glansrol heeft gespeeld.
Commissaris Verheugen kan nu inderdaad met een gevoel van opluchting terugkijken op de zware taak die hij nu grotendeels tot een goed einde heeft gebracht. Bulgarije en Roemenië hebben nog een weg te gaan en ze aanvaarden dat ook. Als ze de doelstelling van 2004 niet mochten halen dan zullen ze er naar mijn mening wel bij zijn bij de verkiezingen van 2009.
Turkije ligt aanzienlijk moeilijker. Tot aan de Top heeft Turkije de indruk gewekt dat het uitging van aansluiting bij de Unie op basis van anciënniteit van de lidmaatschapsaanvragen. Daarbij bovendien vergetend dat er in 1963, toen ze dat aanvroegen, alleen nog maar sprake was van een economische gemeenschap zonder de interne markt zoals we die nu kennen, zonder gekozen parlement, zonder politieke aspecten en ambities. Ze vragen dus nu ineens veel meer en daar gaat het ook om. Terwijl de Unie zich in een hoog tempo ontwikkelde bleef Turkije echter verstrikt in de nadelen van zijn Kemalistische systeem. Dat is een systeem met grote interne spanningen en dus met veel repressie. Wie niet tot de hoofdbevolkingsgroep van soennietische Turkssprekenden behoorde had het daar moeilijk mee. Bij een recent bezoek aan Turkije besefte ik dat ik als protestant niet in bijvoorbeeld Dyarbakir zou kunnen leven zonder meteen in een groot conflict te komen met de overheid. Dat is gek voor een Unie-burger in een aspirant lidstaat. Pas sinds 2 jaar is er beweging. Er is dus nog een hele weg te gaan.
Net als voor Bulgarije en Roemenië pleit ik tegen overdreven optimisme wat betreft de snelheid waarmee Turkije veranderen kan. Denk alleen maar eens aan de bijzondere positie van het leger. Joost Lagendijk heeft dat al vermeld. Die positie is met enkele formaliteiten niet zo maar te wijzigen. Daarvoor is dit systeem te diep geworteld. Haal je een hoeksteen weg, dan valt er misschien veel meer om. Wellicht is het belangrijk om een lijst van gewenste veranderingen op te stellen. Bijvoorbeeld over de publieke orde die zo'n buitengewone prioriteit heeft dat ook op allerlei andere gebieden de individuele mensenrechten daaronder lijden.
Ik ben erg blij met de stelling van de heer Verheugen, die heeft gezegd dat bij zijn onderzoek absoluut geen vooropgezette antwoorden in het achterhoofd worden gehouden maar dat het een eerlijk en diepgaand onderzoek zal zijn. Ik denk dat er alle reden voor is en dat we ook niet al te oppervlakkig, - wat vaak gebeurt -, moeten werken. Ik heb veel vertrouwen in wat de heer Verheugen heeft gezegd. We willen een normale lidstaat, we willen bijvoorbeeld niet een lidstaat, zoals onlangs is gebleken, die eisen stelt en met de vuist op tafel politieke druk uitoefenend door het leven gaat. Dat kan niet, ik vind dat Turkije zijn goede wil moet tonen door nu te stoppen met de martelingen, met het sarren van minderheden en dergelijke.
We zien intussen uit naar de deelname van de waarnemers uit de eerste tien landen. Dat is een geweldige gebeurtenis en het is een fantastische gedachte om van 1989 tot 2004 deel te hebben uitgemaakt van dit Parlement dat zulke grote historische veranderingen heeft mogen bewerkstelligen.
Corbett (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil namens mijn fractie een aantal korte opmerkingen maken over enkele institutionele kwesties die zich aandienen als gevolg van de Top van Kopenhagen.
In de eerste plaats is afgesproken dat de nieuwe Commissie op 1 november in functie treedt. Ik verwelkom die afspraak, maar het moet wel duidelijk zijn dat het nieuwe Parlement, en niet het oude, de nieuwe voorzitter en de nieuwe Commissie moet goedkeuren. De details daarvan moeten, zoals de heer Barón Crespo eerder heeft gezegd, in een interinstitutionele afspraak tussen onze instellingen worden uitgewerkt. Ik zou graag zien dat november blijvend de maand van wisseling wordt. Waarom is het nodig dat we elke vijf jaar een periode van een halfjaar hebben waarin het werk van de EU vrijwel tot stilstand komt, omdat we eerst de Europese verkiezingen hebben en vervolgens een aftredende Commissie, die vervangen moet worden door een nieuwe Commissie die pas het jaar daarop in januari aan het werk kan gaan? Het zou een goed idee zijn als we de wisseling in november op permanente basis zouden introduceren, en niet alleen bij deze eenmalige gelegenheid.
In de tweede plaats is er de kwestie van de ondertekening van het nieuwe verdrag dat het resultaat zal zijn van de Conventie en een grondwet zal omvatten. Redelijkerwijs is afgesproken dat die in mei zal plaatsvinden, op een moment waarop de nieuwe lidstaten de jure lid zullen zijn en het nieuwe verdrag kunnen ondertekenen. Ik zou echter niet graag zien dat de nieuwe datum als excuus werd gebruikt om van de herfst van 2003 tot mei 2004 een lange, uitgesponnen Intergouvernementele Conferentie te houden. We moeten vasthouden aan de gedachte om in de herfst van 2003 een korte, bondige ICG te houden met deelname van de nieuwe lidstaten, met als doel de resultaten van de Conventie goed te keuren, zonder dat deze naar we hopen veranderd hoeven te worden.
Mijn derde en laatste punt betreft de kwestie van het aantal zetels in dit Parlement voor Hongarije en de Republiek Tsjechië. In de plannen van Nice zijn aan deze landen twee zetels minder toebedeeld dan aan België, Portugal en Griekenland, hoewel deze landen qua bevolkingsgrootte te vergelijken zijn met Hongarije en de Republiek Tsjechië. De Republiek Tsjechië en Hongarije vragen terecht om gelijke behandeling. Of dat nu bereikt wordt door het aantal zetels van de drie huidige staten te reduceren - en dat zal waarschijnlijk niet goed mogelijk zijn - of door het aantal zetels voor Hongarije en de Republiek Tsjechië te verhogen, de kwestie zal in elk geval in het toetredingsverdrag aan de orde komen.

Fiori (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het zou van hoogmoed getuigen indien ik het zou wagen in een spreektijd van twee minuten commentaar te leveren op de Top van Kopenhagen. Ik zal dan ook met een paar opmerkingen volstaan. Ten eerste verdient het Deens voorzitterschap alle lof - en dit zeg ik uit de grond van mijn hart en niet bij wijze van plichtpleging - omdat het erin is geslaagd een langdurende onderhandeling af te sluiten. Ten tweede, wij beleven momenteel een historisch moment en wellicht dringt het nog niet ten volle tot ons door wat de draagwijdte daarvan is. Voor de eerste keer in de geschiedenis van de mensheid wordt namelijk op grond van een project van beschaving en gelijke waarden een statenbond opgebouwd zonder dat daar wapengekletter aan te pas komt. Dit dwingt ons, Europese Parlementsleden, en ook de Raad en de Commissie ertoe om grote aandacht te schenken aan een gegeven waar voorzitter Prodi naar verwezen heeft: nu het zover is en Europa is opgebouwd, wordt het hoog tijd dat wij de regels op schrift stellen. De regels van degenen die de Gemeenschap hebben opgericht, de regels waarmee de Europese Economische Gemeenschap zich indertijd ontwikkeld heeft, zijn aan een grondige herziening toe. Uiteraard zal dat herzieningsproces een hoogtepunt bereiken in het werk van de Conventie, maar er moet nog een ander element aan te pas komen. Ik citeer nu even een staatsman van twee eeuwen geleden, Cavour, die uit mijn land kwam. Hij zei: 'Zodra Italië gemaakt is, moeten de Italianen nog gemaakt worden?. Nu, wij hebben in Kopenhagen zeer zeker Europa gemaakt, maar nu moeten de Europeanen nog gemaakt worden. En om de Europeanen te kunnen maken, hebben wij dat grote communicatieproject nodig dat vanochtend door de voorzitter van de Commissie is vermeld. Dit project is al van verschillende zijden aangekondigd, maar in de komende maanden moet het toch concreet gestalte krijgen. Wat wij thans hier meemaken, moet immers tot het collectieve bewustzijn van onze Europese medeburgers doordringen.

Katiforis (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega's, terecht wordt gezegd dat de Raad van Kopenhagen een eind heeft gemaakt aan de naoorlogse tweedeling van Europa. Nu moet ook een eind worden gemaakt aan een veel oudere tweedeling, een tweedeling die te maken heeft met de moeilijke overgang van een middeleeuws naar een modern Europa. Door soortgelijke moeilijkheden was Oost-Europa jarenlang veroordeeld tot achteruitgang, een achteruitgang waarvoor veel geld en veel bloed is betaald. Vandaag moeten wij eer betuigen aan de Oost-Europese volkeren, voor hun volharding en hun geloof in vooruitgang, een geloof dat naar ik hoop vandaag gerechtvaardigd zal blijken te zijn.
In Zuid-Europa, mijnheer de Voorzitter, is een soortgelijke prestatie geleverd. Daar gaat het materieel gezien weliswaar niet om dezelfde omvang als in Oost-Europa maar wel om ongeveer dezelfde morele aspecten. Wat is er op Cyprus gebeurd? Een oeroud Europees volk, een Grieks volk, zat gevangen in de tentakels van een negentiende-eeuws koloniaal regime. Medio twintigste eeuw kwam dit volk eindelijk, en terecht, in opstand. Het gevolg van deze opstand was, net als elders, een soort van onafhankelijkheid: 'an independence of sorts?, zoals men in het Engels pleegt te zeggen. Met deze onafhankelijkheid werd echter een wig gedreven tussen twee etnische groepen. De koloniale macht speelde deze twee groepen tegen elkaar uit overeenkomstig het klassieke beginsel van verdeel en heers. Het huidig Europa probeert met de opneming van Cyprus en met de oproep tot hereniging van de twee volkeren van het eiland de tragische gevolgen van het koloniaal avontuur van een Europees land - of liever gezegd van een reactionaire groep die dat land regeerde - goed te maken. Dat is het belangrijke feit, mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad en mijnheer de voorzitter van de Commissie, en niet het feit dat er geen akkoord kon worden bereikt. Natuurlijk valt uw oproep tot een akkoord voor 27 februari aan Griekse kant in goede aarde. Als dit ook aan Turkse kant in goede aarde valt, zal dit akkoord er ook komen. Kijkt u echter vooral ook naar de weerklank die uw oproep heeft in de harten van de Turks-Cyprioten, die met hun manifestaties hebben laten zien wat zij van het reactionair gedrag van hun leiders denken. Dat is de echte weerklank en de echte uitstraling die Europa heeft als het zijn principes trouw blijft. Daarmee bereikt Europa de ziel van de volkeren. Als wij de toekomst willen veroveren moeten wij die uitstraling koesteren.

Sudre (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, geachte collega's, tijdens de afsluiting van de Europese Raad van Kopenhagen waar de staatshoofden en regeringsleiders van de vijftien EU-lidstaten bijeen waren, heeft u, mijnheer de voorzitter van de Raad, de nadruk gelegd op het historische karakter van dat moment, waarmee een einde werd gemaakt aan een periode van afscheiding.
De afgelopen dagen is er daadwerkelijk sprake geweest van een gemeenschappelijke visie voor de toekomst van ons continent. Dankzij een gelukkig toeval, maar ook dankzij de enorme en zeer verdienstelijke inzet van de Unie en vooral ook de kandidaat-landen, kon het uitbreidingsproces, dat in 1992 in de Deense hoofdstad van start was gegaan en ten grondslag lag aan de beroemde, naar Kopenhagen genoemde politieke criteria over de democratie, de rechtsstaat en de rechten van de mens, in dezelfde plaats worden afgerond.
Wat is er de afgelopen vijftig jaar veel vooruitgang geboekt! Wat zijn er veel barrières geslecht en misverstanden overwonnen om uiteindelijk met vijfentwintig - en binnenkort met zevenentwintig - leden toe te kunnen werken naar de doelstellingen van vrijheid, democratie en verantwoordelijkheid. Met deze samenwerking wordt de strijd die miljoenen van onze voorouders ten koste van zo veel leed en opoffering hebben gevoerd, gehonoreerd.
Natuurlijk hebben wij nog een lange en moeizame weg te gaan; daar twijfelt niemand aan. De Europese Unie dient in het bijzonder gehoor te geven aan de eis om de instellingen en de werkingswijze van de Unie ingrijpend te veranderen. Dat is de taak die de Europese Conventie onder het voorzitterschap van Valéry Giscard d'Estaing tot een goed einde moet brengen. Wij hopen dat de Europese Conventie een voorstel voor een Europees constitutioneel verdrag zal opleveren dat duidelijk is en inspeelt op de behoefte aan een Europa dat doelmatiger en democratischer is en tegelijkertijd door alle Europese burgers als meer legitiem wordt ervaren.
Zonder een diepgaande herziening van de wijze waarop de Europese Unie momenteel functioneert, zal de hereniging van Europa tot een verzwakking van de Europese politieke ambities leiden, en dat is iets wat wij beslist niet willen.
Swoboda (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het besluit van Kopenhagen is werkelijk van historisch belang. Tegelijkertijd is het niet meer dan een etappe in de ontwikkeling van de Europese Unie. Er is vandaag terecht op gewezen dat de uitbreiding van de Europese Unie moet doorgaan. Enerzijds zijn er landen die op een later lidmaatschap wachten - ik denk aan de landen van de Balkan - en anderzijds zijn er landen die terecht aanspraak maken op nauwe samenwerking op voet van gelijkheid - ik denk aan Rusland, maar ook aan de landen rond de Middellandse Zee.
Een uitgebreide Unie moet evenwel ook een nieuw evenwicht vinden tussen flexibiliteit en efficiëntie bij de besluitvorming enerzijds en de democratische aspecten van de besluitvormingsstructuren anderzijds. Wij zijn met de vertegenwoordigers van het voorzitterschap - de heer Haarder is hier aanwezig - in het Parlement, de Raad en de Commissie bezig om na te denken over betere vormen van bestuur. Minister Haarder heeft zich zeer ingespannen om een bijdrage te leveren. Dat heeft wellicht met een bepaald bewustzijn te maken, al is hij geen parlementslid meer, maar regeringsvertegenwoordiger. Er zijn evenwel heel wat regeringen die nog veel restrictiever zijn dan hij. Dit is uiterst problematisch, want de regeringen hebben zich nog niet in voldoende mate uitgesproken voor transparantie en openheid, vooral voor wat betreft de structuren van de besluitvorming.
Daarentegen heeft de Commissie een reeks voorstellen voorgelegd - ik wil de heer Prodi hier van harte voor bedanken - die een weg tonen naar een beter en tegelijkertijd democratischer bestuur, alsmede naar deelname op voet van gelijkheid tussen Raad en Parlement aan het wetgevingsproces. Overigens hebben nog niet alle leden van de Commissie ingezien dat wanneer wij als Parlement wetgeving delegeren, daar altijd de voorwaarde aan is verbonden dat wij de zaken weer in eigen hand kunnen nemen. Ik hoop evenwel dat de gesprekken die wij aan het begin van het Griekse voorzitterschap zullen voeren, vruchten zullen afwerpen.
Ik erken dat de Verdragen moeten worden geëerbiedigd, zoals de Commissie en de Raad telkens weer benadrukken. De Raad en de Commissie moeten evenwel op hun beurt erkennen dat wij er als Parlementsleden op moeten hameren dat de basisbeginselen van de democratie en de betrokkenheid van de wetgever moeten worden gewaarborgd. In 2004 vinden de verkiezingen plaats. Wij kunnen niet winnen als wij tegenover elkaar staan. Wij kunnen slechts winnen indien wij gezamenlijk voor meer flexibiliteit, meer doelmatigheid en meer democratie zorgen.
Trakatellis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het historisch besluit van de Europese Raad van Kopenhagen is ongetwijfeld een belangrijke bijdrage aan het herstel van de na de oorlog verbroken eenheid van Europa. De toetreding van de landen van Midden- en Oost-Europa, Cyprus en Malta is een nieuwe verworvenheid in het evolutieproces van het unieke verschijnsel dat Europese integratie heet. Ik wilde vanaf deze plaats zowel het Deens voorzitterschap als de Commissie en commissaris Verheugen van harte gelukwensen met hun succesvolle aanpak tijdens heel dit proces.
Ik heb niet veel tijd ter beschikking en zal mij beperken tot twee opmerkingen. Ten eerste moeten wij vaststellen dat de economische en financiële gevolgen van de uitbreiding, van de toetreding van nieuwe lidstaten, de Unie ongetwijfeld zullen dwingen haar financiële vooruitzichten op royale wijze aan te passen. Er moet namelijk tegemoet worden gekomen aan de behoeften van niet alleen de uitbreiding maar ook de verschillende beleidsvormen. Ook moet een efficiënte bijdrage worden geleverd aan de stabiliteit en de cohesie van de samenlevingen in de lidstaten. Daarbij denk ik met name aan de jongeren. Ten tweede wilde ik iets zeggen over de toetreding van Cyprus en met name over de sfeer die tijdens de Raad van Kopenhagen heerste. De Raad heeft mijns inziens iedereen onder ons tevreden gesteld. Hij heeft namelijk aangetoond dat Europa wel degelijk in staat is zijn zaken op verstandige en vastberaden wijze te regelen en een gezond, democratisch bestel op te bouwen waarin de mensenrechten en de waarden van de menselijke samenleving worden geëerbiedigd.
Wij moeten er evenwel op wijzen dat er nog geen oplossing is gevonden voor het politieke probleem, en men door de negatieve houding van de Turkse en Turks-Cyprische leiding in Kopenhagen werd belet de aandacht op die oplossing te richten. Wij moeten nu alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat in de komende twee maanden een oplossing wordt gevonden en heel het eiland kan toetreden. Laat evenwel duidelijk zijn dat hoe wenselijk een oplossing voor het Cyprisch probleem ook moge zijn, daarmee absoluut de fundamentele beginselen van de Verdragen van de Europese Unie volledig moeten worden gerespecteerd. Er mag niet worden afgeweken van het communautair acquis. De overgangsregelingen die deel zullen uitmaken van die oplossing mogen bij hun verstrijken geen situatie achterlaten waardoor fundamentele beginselen van de Europese Unie worden geschonden. Ik wilde dan ook de Europese Commissie als hoedster van de Verdragen vragen de ontwikkelingen op de voet te volgen en ervoor te zorgen dat met de oplossing de Verdragen van de Europese Unie volledig worden gerespecteerd.

Poos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, in mijn hoedanigheid van rapporteur voor de toetreding van Cyprus, juich ik het besluit van de Europese Raad van Kopenhagen om Cyprus als nieuwe lidstaat tot de Europese Unie te laten toetreden van harte toe. Tevens wil ik de delegaties van de Commissie en de Raad die de onderhandelingen over de toetreding van Cyprus hebben gevoerd, gelukwensen.
De Europese Raad is hiermee de in Helsinki gedane belofte nagekomen om Cyprus te laten toetreden, zelfs als er geen politieke regeling zou zijn getroffen. Onze hoop op de toetreding van een herenigd eiland is dus niet uitgekomen. We weten nu dat noch tijdgebrek, noch druk van buitenaf als excuus kunnen worden aangevoerd voor het feit dat de voorstellen van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties als uitgangspunt voor een globale regeling werden verworpen. Het akkoord is gesaboteerd door degenen die ook nu nog blijven vasthouden aan het bestaan van twee gescheiden staten in plaats van één federale staat, en die niet willen dat Cyprus in mei 2004 toetreedt maar tegelijkertijd met Turkije, als een onafhankelijk en ondeelbaar land. De heer Denktash en zijn aanhangers dragen een zware verantwoordelijkheid voor deze mislukking. Ik heb dan ook begrip voor de woede en frustratie van een groot deel van de Turks-Cypriotische bevolking evenals van de oppositiepartijen. Natuurlijk hebben beide partijen toegezegd dat zij de onderhandelingen zullen voortzetten om voor eind februari tot een allesomvattende regeling te komen, en natuurlijk blijft de mogelijkheid om de laatste muur in Europa af te breken overeind. Maar het beton in de hoofden van degenen die bevoorrecht worden door het regime van de heer Denktash zal niet ineens verdwijnen, aangezien zij het uitblijven van een oplossing als de oplossing zien.
Het obstructiebeleid van de heer Denktash kan binnenkort wel eens een bedreiging blijken te zijn voor de Europese ambities van Turkije. Hierdoor blijft er een laatste sprankje hoop over waarop de Europese Unie zou moeten gokken, namelijk dat de nieuwe Turkse regering belangrijke afspraken op tafel legt om te laten zien dat het haar menens is met de aankondiging om op de Europese weg door te willen gaan.

Ferber (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de voorzitter van de Commissie, beste collega's, ik wil mij achter degenen scharen die het voorzitterschap van harte met het behaalde succes hebben gelukwenst. Wat in Kopenhagen werd bereikt, overstijgt het perspectief van vandaag en zal mijns inziens als een mijlpaal worden beschouwd. Dit zal van grote betekenis zijn voor de vereniging van Europa in de eenentwintigste eeuw. Tegelijkertijd moet ik evenwel water bij de wijn doen en een paar punten aankaarten.
In de eerste plaats het volgende: wij verwachten uiteraard dat de Tsjechische Republiek een duidelijke verklaring afgeeft voordat wij in het Parlement over het toetredingsverdrag stemmen. Het Europees Parlement heeft zijn standpunt in november in het kader van het verslag-Brok duidelijk geformuleerd.
In de tweede plaats, mijnheer de voorzitter van de Commissie en commissaris Verheugen, wil ik de Commissie verzoeken na te denken over hoe wij gezamenlijk voor Turkije een soort derde weg kunnen ontwikkelen. Hoe kunnen wij de periode overbruggen tussen de beoordeling van de naleving van de criteria tot het ogenblik dat concreet over onderhandelingen wordt gesproken? Welke vormen van samenwerking kunnen wij aanbieden, die zowel met de belangen van Turkije als met de onze stroken? Ik denk dat 2003 wat dit betreft een cruciaal jaar zal zijn. Wij, dat wil zeggen de Raad, de Commissie en het Parlement, zouden er gezamenlijk over moeten nadenken hoe wij in het kader van talloze afzonderlijke projecten, van de douane-unie tot het buitenlands en veiligheidsbeleid, een nieuwe vorm van samenwerking met een belangrijke strategische partner kunnen ontwikkelen.
Tot slot wil ik er nog op wijzen dat wij alle pogingen om ons, ook van binnenuit, onder druk te zetten, resoluut van de hand moeten wijzen. Ik wil niet in details treden, maar er vergaderen thans meerdere werkgroepen van de Raad om een probleem van een in 1995 toegetreden land op te lossen. Ik ben van mening dat pogingen tot chantage door een lidstaat niet mogen worden gehonoreerd. Ik ben dan ook dankbaar dat de Raad en u, mijnheer de voorzitter van de Raad, niet door de knieën zijn gegaan.

Wiersma (PSE).
Afgelopen vrijdag, de dertiende december, zag ik in de bioscoop "The pianist", een film van Roman Polanski. Het is het verhaal van een Joodse musicus uit Warschau die op wonderbaarlijke wijze de Tweede Wereldoorlog overleefd heeft. In het begin van de film zien we hoe zijn familie opgelucht reageert op het nieuws dat de Britten en de Fransen aangekondigd hebben de Polen te komen helpen, nadat hun land door de Duitsers was aangevallen. Wij weten allen dat van die hulp niets is terechtgekomen, tot afgelopen vrijdag, de dertiende. Toen werd met het resultaat van Kopenhagen een oude schuld ingelost. Het succes van Kopenhagen is het succes van iedereen. Ook van dit Parlement dat zich zo intensief met dit proces heeft bezig gehouden. We mogen trots zijn op dit resultaat. Om de woorden van de grote sociaal-democraat Willy Brandt te parafraseren: wat bij elkaar hoort krijgt nu ook werkelijk de kans om naar elkaar toe te groeien. Wat ingezet is met een historische knieval van Brandt in datzelfde Warschau heeft nu in Kopenhagen een voltooiing gevonden. De eer van dit nieuwe historische moment gaat vooral uit naar hen die de grote omwentelingen van 1989 en 1990 hebben bewerkstelligd en die de kans hebben weten te benutten om de nieuwe democratieën tot volwaardige EU-kandidaten om te vormen. Veel van die leiders van toen zijn nu van het politieke toneel verdwenen, de uitkomst van Kopenhagen is echter ook een eerbetoon aan hen.
Complimenten gaan natuurlijk ook uit naar onze eigen Europese Unie. De Europese Unie heeft weliswaar veel tijd nodig gehad om de uitgangspunten en de voorwaarden voor toetreding te formuleren maar daarna is er consistent en efficiënt de hand gehouden aan het overeengekomen scenario en het overeengekomen tijdschema. In dit kader dient een bijzondere waardering uitgesproken te worden voor de inzet van commissaris Verheugen. Ook de kandidaat-lidstaten verdienen lof. Hun uithoudingsvermogen is zeer op de proef gesteld. Zelf heb ik als rapporteur voor dit Parlement voor Slowakije van dichtbij mogen meemaken welke inspanningen de Slowaken hebben geleverd om aan de voorwaarden van de EU te kunnen voldoen. Dat was ingrijpend en de tijdsdruk was hoog. In de berichtgeving eind vorige week over de resultaten van de Top in Kopenhagen lag de nadruk op de financiële afwikkeling van de onderhandelingen en op de kwestie-Turkije. Beide aspecten zijn belangrijk, maar dat zijn niet de enige zaken van gewicht. Bij het eindoordeel van het Europees Parlement dat wij per kandidaat-lidstaat moeten geven, spelen ook andere problemen nog een rol. Het volstaat hier om onze eerdere zorgen in herinnering te brengen over bijvoorbeeld de strijd tegen de corruptie, over een gebrek aan administratieve capaciteit in de toetredingslanden en de discriminatie van de Roma.

Maij-Weggen (PPE-DE).
Voorzitter, ik wil ook graag de heer Rasmussen, Bertel Haarder, de heer Prodi en de heer Verheugen feliciteren met dit goede resultaat. Ik wil ook benadrukken, net als onze fractievoorzitter Hans Poettering dat deed, dat een klein land een grote prestatie heeft geleverd. Dat betekent eigenlijk dat we ook in de toekomst dat roulatiesysteem maar niet moeten veranderen. De ervaring leert dat grote landen soms het helemaal niet zo goed doen en dat kleine landen het soms heel erg goed doen. U kunt trots zijn op de resultaten zeg ik tegen Denemarken.
Tweede punt: ik wil enkele opmerkingen maken over de uitbreiding. Ik ben erg blij dat Polen meegenomen is met de groep van de eerste toetreders. Daar waren natuurlijk toch problemen mee. Het is misschien ook goed - en ik zeg het tegen commissaris Verheugen - dat aan de lidstaten nog beter wordt uitgelegd wat de echte kosten van die uitbreiding zijn. Als we weten dat er in de ruimte tot het plafond van de uitgaven van de Europese Unie nog 25 miljard zit, als we weten dat in het eerste jaar van de uitbreiding maar 12 miljard aan kosten wordt gemaakt, in het tweede jaar 12,6 miljard, in het derde jaar 14,9 miljard, dan weten we dat we tot 2006 ondanks de uitbreiding nog geld overhouden. Dus moet duidelijker worden gemaakt dat die uitbreiding niet duur is maar dat ze goedkoper is dan alle uitbreidingen die daarvoor hebben plaatsgevonden.
Mijn derde opmerking: Cyprus en Turkije. Het is jammer dat Cyprus niet meegenomen is in zijn geheel maar het is goed dat er goede afspraken over Turkije zijn gemaakt. Geen toetredingsperspectief nog, maar wel duidelijk zich houden aan de afspraken van Kopenhagen en daarop getoetst worden. Ik denk dat dat heel belangrijk is. Ik vraag me overigens af of Turkije ooit zou moeten toetreden want dan moeten we eerst het debat over de grenzen van Europa nog maar eens aangaan.
Mijn laatste opmerking: u hebt het bezoek gehad van de heer Giscard d'Estaing en ik heb de eer, premier Rasmussen, om lid van de Conventie te zijn. Mijnheer Giscard d'Estaing heeft het weer gehad over die president van de Europese Unie en over dat congres dat moet worden ingericht. Dat zijn zijn ideeën. Ik kan u zeggen dat er in de Conventie helemaal geen grote steun daarvoor bestaat. Als we ooit een voorzitter van de Europese Unie nodig hebben dan moet dat maar de voorzitter van de Europese Commissie zijn en een Europees congres hebben we helemaal niet nodig. Het is dit Europees Parlement dat meer bevoegdheden moet krijgen! Zo staat het ook in het Benelux-memorandum. Als alle kleine landen zich daarbij aansluiten dan kunnen we deze onzin van de heer Giscard d'Estaing gelukkig naar het verleden laten verdwijnen. Dus Voorzitter, ik hoop dat Denemarken zich daar achter schaart.

Cushnahan (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het Deense voorzitterschap had zichzelf een buitengewoon ambitieuze agenda meegegeven voor de Top van Kopenhagen.
Als gevolg waren in Kopenhagen twee overladen dagen nodig om over een financieel pakket te onderhandelen, waarbij verdeeldheid in een bepaald stadium verdere voortgang dreigde te verhinderen. Toen de problemen echter eenmaal waren opgelost, gaf de EU aan acht landen uit Centraal en Oost-Europa plus Cyprus en Malta formeel een uitnodiging om zich in 2004 aan te sluiten. Dit was een belangrijk moment in de geschiedenis van Europa en maakte uiteindelijk een eind aan de deling die door de Koude Oorlog was ontstaan.
Het moet echter worden opgemerkt dat de uitbreiding nog niet compleet is. De onderhandelingen met Bulgarije en Roemenië moeten nog worden afgerond en die met Turkije moeten nog beginnen.
Ik onderschrijf de toezegging die op de Top van Kopenhagen is gedaan om de onderhandelingen met Turkije in 2004 te starten - afhankelijk, natuurlijk, van een beoordeling van de vooruitgang op het gebied van de mensenrechten en rechtsstaat. Ik heb er consequent op gewezen dat de toetreding van Turkije een belangrijk bruggenhoofd tussen Oost en West zou kunnen vormen en verder zou kunnen bijdragen aan de versterking van Turkije als een seculiere democratie en als een rustbrengende kracht in een verder instabiele regio.
Als gevolg van deze belangrijke beslissingen worden Oekraïne, Wit-Rusland en Moldavië onze nieuwe buren. Nu is het moment om na te denken over het soort relatie dat we met deze landen willen ontwikkelen en hoever we willen dat die gaat.
Tot besluit doet het me genoegen dat de recente onzekerheid betreffende het tijdschema voor de uitbreiding - voor een deel veroorzaakt door onze verwerping, bij het eerste Ierse referendum, van het Verdrag van Nice - niet langer nodig is. De uitbreiding zal nu plaatsvinden in mei 2004, ironisch genoeg tijdens het Ierse voorzitterschap en bovendien, mijnheer de Voorzitter, tijdens uw laatste zes maanden als Voorzitter van dit Parlement. Ik verheug me erop om de nieuw toe te treden landen bij die historische gelegenheid te kunnen verwelkomen in de familie van de Europese Unie.

Karas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, een voor Europa bijzonder jaar loopt ten einde. Met de invoering van euromunten en -bankbiljetten is de interne markt een thuismarkt geworden. Met de besluiten van Kopenhagen is het startschot gegeven voor het ratificatieproces van de uitbreiding, een noodzakelijke voorwaarde voor de hereniging van Europa en de overwinning van Yalta en de situatie van na de Tweede Wereldoorlog. Deze stap heeft gevolgen voor alle lidstaten en kandidaat--landen, niet in de laatste plaats voor mijn land, dat de langste buitengrens, de langste dode grens, had. Als een hart, zoals het in het Oostenrijks volkslied luidt, komen wij van de periferie weer in het centrum van Europa te liggen.
Het is onze taak elkaar de hand te reiken, de politieke stabiliteit en de daadkracht in Europa te versterken, naar elkaar te luisteren, elkaar te willen begrijpen, muren af te breken en prikkeldraad door te knippen, waar deze ook werden of worden aangelegd. Met Kopenhagen of met de deelname aan de Parlementsverkiezingen in 2004 is het toetredingsproces nog niet voltooid. Er zal een grote behoefte aan informatie en communicatie blijven bestaan en er moeten de nodige hervormingen worden doorgevoerd. De Europese projecten zijn niet alleen vóór de ratificaties aangewezen op een versterkte betrokkenheid van de Europese burgers. Het uitbreidingsproces gaat voort. Ik denk niet uitsluitend aan Bulgarije en Roemenië maar tevens aan Kroatië en de landen van het voormalige Joegoslavië, alsmede Zwitserland en Liechtenstein.
Als laatste punt wil ik erop wijzen dat het transitbeleid aantoont dat het Deense voorzitterschap tot de laatste dag doorwerkt, waarvoor ik zeer dankbaar ben. Als Oostenrijker kan ik u zeggen dat het voorstel dat nu bij het Coreper ligt, onze volledige instemming geniet, want het is een correct en goed voorstel. Ik ga ervan uit dat er vandaag om 15.00 uur een besluit wordt genomen en zoniet, dat dit dan op 31 december tijdens de buitengewone Vervoersraad zal gebeuren. Laten wij een streep zetten onder de overgangsregelingen en een Europese regeling opstellen en ten laatste in 2003 een wegenkostenrichtlijn invoeren!
Fogh Rasmussen
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik graag mijn dank uitspreken voor dit goed en positief debat, voor de talloze positieve opmerkingen over het Deens voorzitterschap in het algemeen en over het verloop van de Top van Kopenhagen in het bijzonder. Het voorzitterschap heeft de samenwerking met het Parlement als constructief en positief ervaren en het doet deugd te kunnen constateren dat men in het Parlement daarover dezelfde opvatting heeft.
Er zijn zoveel vragen gesteld en zoveel onderwerpen aan de orde gesteld dat het ondoenlijk is om binnen het beperkte tijdskader commentaar te geven op alles wat er gezegd is, maar ik wil graag een aantal afzonderlijke onderwerpen naar voren halen die door meerdere sprekers zijn genoemd.

Alavanos (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Verheugen een vraag tot verduidelijking stellen, en die is belangrijk. Mijnheer de commissaris, laten wij zeggen dat de twee partijen op Cyprus instemmen met een oplossing tot 28 februari op grond van het plan-Annan. Er is een referendum gepland en daarin moet worden geantwoord op een vraag over het plan en op een vraag over de toetreding. Als een van de partijen, laten wij zeggen de Griekse gemeenschap het referendum verwerpt, wat gebeurt er dan? Vallen wij dan terug op de regelingen van Kopenhagen waarin sprake is van enkel de toetreding van de Cyprische Republiek?

Verheugen
Geachte afgevaardigde, het vredesplan van de Verenigde Naties gaat vergezeld van een road map, en deze road map wordt afgesloten met het voorstel om aan het einde van het proces op dezelfde dag een referendum te houden onder de Griekse en de Turkse gemeenschap van Cyprus, waarbij de beide vragen, namelijk de toestemming voor de oplossing van het conflict en de toestemming voor de toetreding tot de Europese Unie, aan elkaar worden gekoppeld. Het is dus onmogelijk is dat men voorstander is van toetreding tot de Europese Unie, maar tegen de politieke oplossing van het Cypriotische conflict. Dat is een hypothetische probleem. Maar in beginsel geldt het volgende: als de bevolking zich in een democratisch proces tegen de toetreding tot de Europese Unie uitspreekt, dan spijt ons dit ten zeerste, maar als democratische instelling hebben wij dit dan te respecteren.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten. Ik heb zes ontwerpresoluties ontvangen overeenkomstig artikel 42, lid 5 van het Reglement1

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
. (FR) Wij hebben tegen dit verslag gestemd. Hoewel de rapporteur zich er persoonlijk van distantieert, wordt in het verslag uitgegaan van de veronderstelling van de Europese Commissie dat in de eurozone 'de loonkosten over het algemeen worden beschouwd als de voornaamste mogelijke bron van inflatie?.
Met het opstellen van een Europese loonkostenindex zou volgens het verslag een 'belangrijke tekortkoming? van de Economische en Monetaire Unie worden verholpen. Wie probeert men hier voor de gek te houden? Als er al sprake is van een belangrijke tekortkoming, dan betreft dat in de eerste plaats de lonen van de overgrote meerderheid van de Europese werknemers.
Hoewel de Europese Unie tot de rijkste regio's ter wereld behoort, gaat de levensstandaard van de arbeidersklasse er in de praktijk al jaren op achteruit, te beginnen met die van de tientallen miljoenen werknemers die door de werkgevers veroordeeld zijn tot banen zonder toekomstperspectief. En dan hebben wij het nog niet eens over de werknemers die op straat zijn gezet! Alle beleidsvormen van de linkse of rechtse regeringen of van de Europese overheden sturen al decennia lang aan op vergroting van de rijkdom van de bezittende klasse.
U wilt statistieken? Dan moet u de index publiceren van de winsten die de Europese heersende klassen dankzij de uitbuiting van hun werknemers hebben gerealiseerd! Voor de Europese werknemers zou het de exorbitante kostenindex zijn voor de handhaving van een kapitalistisch systeem dat in sociaal opzicht onrechtvaardig, in menselijk opzicht funest en in economisch opzicht verwoestend is!

Lulling (PPE-DE)
Krachtens het EG-Verdrag is het hoofddoel van het Europese Stelsel van Centrale Banken het handhaven van de prijsstabiliteit. Vooralsnog ontbreekt er evenwel een uniform instrument voor de berekening, overdracht en beoordeling van de belangrijkste factor voor de prijsstabiliteit, namelijk de arbeidskosten. Onderhavig gemeenschappelijk standpunt vult deze lacune op.
Met voldoening stel ik vast dat de rapporteur met de tekst van de Raad instemt en geen amendementen heeft ingediend. Voorts begroet ik de in de toelichting voorgestelde idee van een productiviteitsindex, aan de hand waarvan de stijging van de arbeidskosten kan worden vergeleken met de productiviteitsstijging. Desondanks kon mijn waarde collega het niet laten om er in de toelichting op te wijzen dat hij de mening van de Commissie en de Raad, namelijk dat de arbeidskosten een van de grootste bronnen van inflatie is, eigenlijk niet deelt. Dit ben ik niet met de rapporteur eens. Men hoeft slechts het aandeel van de loonkosten in de gehele kosten van een onderneming - groot of klein - te bekijken om de potentiële invloed van de loonmassa op de prijsontwikkeling vast te stellen. Het door de rapporteur aangevoerde argument dat de loonstijging slechts het gevolg is van het duurder worden van de kosten van het levensonderhoud is vergelijkbaar met de vraag wat er nu eerder was: de kip of het ei.
(Stemverklaring ingekort overeenkomstig artikel 137, lid 1 van het Reglement)

Meijer (GUE/NGL)
Als de prijzen stijgen neemt de waarde van het arbeidsloon af. Om zich daartegen te beschermen hebben de vakbonden in veel Europese landen jarenlang gestreden voor indexering. Dit betekent dat niet elk jaar opnieuw onderhandeld moet worden over het compenseren van de daling van de koopkracht, maar alleen over de mate waarin de werknemers delen in de productiviteitsstijging en over het inhalen van achterstanden voor langdurig onderbetaalde beroepsgroepen. Druk van werkgeversorganisaties en de daaraan gegeven steun van neoliberale regeringen heeft die indexering in een groot aantal gevallen weer teniet gedaan. Dat kan leiden tot verharding van de loonstrijd. Dan wordt telkens opnieuw geprobeerd om de werknemers de schuld te geven van de geldontwaarding of van het tekort aan geld voor nuttige overheidsuitgaven. Dit betekent dat het in de opvatting van rechts en de werkgevers alleen goed gaat met de economie als een meerderheid van de bevolking een sluipende koopkrachtdaling aanvaardt. Zij kijken niet naar het wegvallen van de binnenlandse koopkracht die daarvan het gevolg zou zijn, en ook niet naar de te grote winsten en de te lage belastingen. Officiële statistische cijfers over loonkosten en prijsontwikkeling worden tot een belangrijk gegeven in de loonstrijd en in de manier waarop regering en werkgevers die strijd proberen te manipuleren. De verordening loonkostenindex zal die belangenstrijd niet wegnemen.

Queiró (UEN)
Volgens de Commissie is het heel belangrijk dat we een loonkostenindex ontwikkelen. Op die wijze kunnen we binnen het kader van de EMU de ontwikkeling van de inflatie in de gaten te houden, terwijl zo'n index ook een nuttig instrument kan zijn bij de loononderhandelingen tussen de sociale partners.
Het nu besproken voorstel is bedoeld om de bestaande lacune te vullen door een algemeen kader vast te stellen voor de productie, indiening en analyse van vergelijkbare loonkostenindices.
In het kort komt dit voorstel erop neer dat men bij de berekening van de arbeidskosten kijkt naar het totaalbedrag dat werkgevers elk kwartaal aan loonkosten uitgeven. Het comité voor het statistisch programma zal de Commissie bijstaan bij het ten uitvoer leggen van de deze verordening (met inbegrip van toegestane uitzonderingen). De Commissie zal de Raad en het Parlement elke twee jaar een verslag voorleggen over de toepassing van deze verordening. In dat verslag gaat het vooral om de beoordeling van de kwaliteit van de ingediende gegevens.
De Raad heeft in zijn gemeenschappelijk standpunt van eind september een aantal wijzigingen aangebracht in het oorspronkelijke voorstel van de Commissie. Deze wijzigingen zijn volgens de rapporteur geheel verenigbaar met het Commissievoorstel, en ik ben het daarmee eens. Daarom wil ik met deze stemverklaring aangeven dat ik voor heb gestemd.

Ribeiro e Castro (UEN)
Tot op heden is er geen gemeenschappelijk kader voor de productie, indiening en analyse van vergelijkbare loonkostenindices. Dat is bij het actieplan voor EMU-statistieken een zwak punt gebleken, en dat zal een negatieve weerslag hebben op de inflatie in de eurozone. Ik heb voor dit verslag gestemd, aangezien het erop gericht is zo'n algemeen kader te scheppen. Als we over vergelijkbare loonindices beschikken kan de ECB de ontwikkeling van de inflatie in de context van de EMU goed volgen, terwijl een gemeenschappelijk kader ook een heel nuttig instrument kan zijn bij de loononderhandelingen tussen de sociale partners. De rapporteur wijst daar terecht op.
Ik geloof dat het ook op dit gebied - net als op zovele andere - van enorm belang is dat we over transparante en betrouwbare informatie kunnen beschikken, en dat er duidelijke, algemeen aanvaarde criteria bestaan. In het huidige tijdsgewricht is dit soort informatie absoluut essentieel. De nationale en communautaire autoriteiten kunnen alsdan rechtvaardige, precies op hun doel afgestemde maatregelen nemen. Bovendien kunnen we met dit instrument vaststellen hoe de rollen in de economie zijn verdeeld, wat ons in staat zal stellen een billijk evenwicht tussen de verschillende belangen te vinden.
Ik ben dus voor het scheppen van een gemeenschappelijk kader, en ik ben uiterst benieuwd naar de resultaten van deze nieuwe verordening. Er zal daarbij vooral gekeken worden naar de kwaliteit van de ingediende gegevens. Het is aan de Commissie om elke twee jaar aan het Parlement en de Raad een verslag te presenteren over de implementatie van deze nieuwe verordening.

Marques (PPE-DE)
Ik wil de heer Pohjamo graag gelukwensen met zijn uitstekende verslag over het voorstel van het Parlement en de Raad voor een verordening betreffende de statistische registratie van het passagiers-, vracht- en postvervoer door de lucht. Ik zal dat verslag steunen. Het is vooral van belang dat we regels opstellen voor het scheppen van mechanismen waarmee we de Europese luchtvaartondernemingen bijgewerkte en vergelijkbare statistieken over het luchtvervoer kunnen verschaffen. Dat zal deze ondernemingen in staat stellen een efficiënt beheer te voeren en zal bijdragen tot meer veiligheid voor de passagiers.
Ik wijs er verder op dat deze regels van groot belang zullen zijn bij het oplossen van de problemen die het gevolg zijn van het steeds voller geraken van het luchtruim.

Moraes (PSE)
Als voormalig rapporteur voor Douane 2000 heb ik een levendige belangstelling voor EU-samenwerking op het gebied van de douane binnen de EU en heb ik mijn stem uitgebracht vóór het Mollar-verslag, dat de uitwisseling van informatie verbetert.
In alle kwesties die te maken hebben met zaken als vrijheid, veiligheid en recht, moet het juiste evenwicht worden gevonden tussen de vrijheid van het individu en de dringende noodzaak om de groei van de georganiseerde misdaad aan te pakken.
Het is te hopen dat het referentiebestand van douanedossiers ( FIDE: file identification database) een positieve bijdrage zal leveren aan de strijd tegen de georganiseerde misdaad in de EU.

Fatuzzo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, met betrekking tot het verslag van de heer Giuseppe Nisticò over de richtlijn tot vaststelling van kwaliteits- en veiligheidsnormen van menselijk bloed, kan men gerust stellen dat de bemiddelingsprocedure de laatste druppels bloed heeft uitgeperst. Maar bloed betekent ook adel, als dat bloed tenminste blauw is, en wij mogen zeggen dat het rapporteur Nisticò aan nobelheid niet ontbreekt. Bij bloed denkt men tevens aan warmbloedige karakters, waar bijvoorbeeld de bewoners van Calabrië om bekend staan, en de heer Nisticò is er daar een van. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de heer Nisticò groot succes heeft geboekt in deze bemiddelingszaak. Tot slot heeft bloed ook te maken met solidariteit, want bloed afstaan betekent solidariteit. Daarom heb ik met het grootste genoegen voor dit verslag gestemd.

Howitt (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik verwelkom dit verslag en de nieuwe richtlijn. Het doorgeven van besmet bloed heeft fatale gevolgen en ik ben heel blij met de voorstellen voor het vervoer van bloed en voor controle door bevoegd personeel. Dit is een belangrijke stap in de goede richting voor deze richtlijn.
Mijn dank gaat uit naar het medisch personeel van twee ziekenhuizen in mijn eigen kiesdistrict, het Addenbrookes Hospital in Cambridge en het Norfolk and Norwich Hospital, dat mij met raad en daad heeft bijgestaan. Dankzij deze mensen heb ik een bijdrage aan deze richtlijn kunnen leveren. Zij benadrukken het belang van bevoegd personeel om het proces te bewaken maar ze wijzen er ook op dat iedereen die met bloed te maken heeft een opleiding moet krijgen, aangezien menselijke fouten in dit verband de grootste oorzaak van ongelukken zijn.
Tot slot: een bijkomend voordeel van vrijwillige bloeddonaties - die met name voor ons in Groot-Brittannië van groot belang zijn - is dat de donors worden doorgelicht, zodat het gezondheidsrisico in verband met bloedtransfusie tot een minimum wordt beperkt. We moeten al die miljoenen mensen in Groot-Brittannië en elders in Europa die bloed geven, dankbaar zijn. Verder moeten we de 94 procent van de bevolking die geen bloed geeft, ertoe aansporen dit ook te gaan doen.

Queiró (UEN)
Dit verslag is erop gericht strengere regels op te stellen met betrekking tot bloed- en plasmadonoren. Het is de bedoeling dat we precies kunnen vaststellen waar het bloed ingezameld is. We moeten dus Europese kwaliteitsnormen opstellen voor bloedtransfusiecentra, en dat systeem moet dan weer worden aangevuld door een gelijkwaardig systeem voor de controle en goedkeuring door de lidstaten. Bovendien moeten er communautaire regels worden opgesteld voor de opleiding van personeel en de traceerbaarheid van bloed: van donor tot ontvanger.
Op 12 juni 2002 heeft het Parlement in tweede lezing al acht amendementen aangenomen. De Raad heeft via de bemiddeling volgens de schriftelijke procedure een compromisoplossing aanvaard met betrekking tot de beoordeling van donoren door gekwalificeerde gezondheidswerkers.
Ik heb om de hierboven vermelde redenen voor gestemd.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
. (FR) Wij hebben voor dit verslag gestemd omdat het een aantal positieve aspecten bevat, met name met het oog op het beperken van de aanwezigheid van bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur en de verplichting voor producenten om de verwijdering van afgedankte apparatuur te financieren.
Wij protesteren echter tegen de behoudende teneur van de tekst, en met name tegen de lange termijn die de producenten wordt gegund om deze ontwerprichtlijn toe te passen. Aangezien het hier om gevaarlijke stoffen gaat, betekent deze termijn - die pas op 1 juli 2006 verstrijkt - in feite dat de producenten het milieu mogen blijven vergiftigen.

Moreira da Silva (PPE-DE)
Duurzame ontwikkeling is afhankelijk van ons vermogen om de economie op een groenere leest te schoeien. 'Groen? kopen moet daarom een recht worden en niet langer een luxe zijn; 'groen? verkopen moet een concurrentievoordeel opleveren. Dat kan alleen als we de milieugevolgen van producten kwantificeren en daarbij rekening houden met de gehele levenscyclus van producten, van planning tot verwerking tot afval. Al die milieukosten moeten vervolgens worden doorberekend in de uiteindelijke prijs van producten.
Met de nu goedgekeurde richtlijnen voor elektrische en elektronische apparatuur zetten we een belangrijke stap in die richting. Aan de ene kant zetten we zo aan tot een spaarzamer gebruik van bepaalde gevaarlijke stoffen in elektrische en elektronische apparatuur, zoals lood, kwik en cadmium, en aan de andere kant stimuleren we de inzameling en het hergebruik van de componenten van deze apparaten. Bovendien maken we de producent nu verantwoordelijk voor de financiering van de recycling.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
Met dit verslag wordt beoogd de toegang van het publiek tot milieu-informatie te bevorderen. Uiteraard zijn wij daar voorstander van.
In het verslag wordt uitgelegd dat het noodzakelijk is 'ervoor te zorgen dat milieu-informatie zo breed mogelijk voor het publiek toegankelijk wordt gemaakt?. De deur die hiermee op een kier werd gezet, wordt echter weer gedeeltelijk gesloten met de verklaring dat 'de lidstaten op bepaalde gronden een verzoek om milieu-informatie kunnen afwijzen?, oftewel iedere keer dat zij dit wenselijk achten.
Bovendien - als wij verder kijken dan het verslag op zich - wat is de bereidheid tot transparantie op dit gebied eigenlijk waard, als de grote ondernemingen, die de voornaamste bedreiging voor het milieu vormen, zich nog altijd achter industriële en commerciële geheimhouding kunnen verschuilen? Omwille van de transparantie moet de industriële en commerciële geheimhouding worden opgeheven.

Moreira da Silva (PPE-DE)
De meeste klachten van burgers met betrekking tot het milieubeleid van de lidstaten kunnen in twee categorieën worden ondergebracht. Men beklaagt zich ofwel over het gebrek aan transparantie bij de instellingen als het gaat om het verstrekken van inlichtingen, ofwel over het feit dat de burgers niet gehoord worden als er plannen bestaan voor een project dat het milieu schade kan berokkenen.
Het is dus heel goed dat de Commissie gevolg geeft aan het Verdrag van Aarhus en wetgeving heeft voorgesteld met betrekking tot milieu-informatie, het betrekken van burgers bij bepaalde plannen en programma's en de mogelijkheden van burgers om door de rechter gehoord te worden.
Meer informatie en een grotere betrokkenheid van de burgers zal de besluiten die door onze instellingen genomen worden meer gezag verlenen. Bovendien zullen die besluiten kwalitatief beter uitvallen. Met de vandaag aangenomen richtlijn doen we een stap in die richting. Het verspreiden van informatie is van nu af aan regel. De autoriteiten kunnen alleen in bepaalde, duidelijk omschreven gevallen besluiten geen informatie te verstrekken.
Queiró (UEN)
Deze nieuwe richtlijn verplicht de lidstaten de milieu-informatie waarover de autoriteiten beschikken gemakkelijk toegankelijk te maken voor de burgers, en wel overeenkomstig de compromisformule die voor dat doel door het Parlement en de Raad is overeengekomen. Die formule is volgens mij aanvaardbaar.
In het kort komt het gemeenschappelijk standpunt neer op het volgende:
overheden zijn verplicht de burgers actief te helpen bij het zoeken naar informatie. Mensen moeten worden aangespoord gebruik te maken van de nieuwe technologieën om hun verzoeken gehonoreerd te zien;
er moeten kwaliteitsnormen worden opgesteld om te garanderen dat de ter beschikking gestelde informatie betrouwbaar, exact en up-to-date is;
de informatie moet in principe gratis zijn. Het is echter aanvaardbaar als er eventueel een 'redelijke vergoeding? wordt gevraagd.
Dit compromis versterkt het recht van de burgers om bij de nationale, regionale of lokale overheden informatie te verkrijgen, met name als het gaat om de vervuiling van rivieren, het uitvoeren van nieuwe projecten of de vernietiging van natuurlijke habitats van beschermde plant- of diersoorten. Zo draagt deze richtlijn bij tot meer transparantie bij zaken die iedereen aangaan. Ik heb daarom voor gestemd.

Ribeiro e Castro (UEN)
Ik heb uiteraard voor dit uiterst belangrijke verslag gestemd. Het is de bedoeling dat er algemene criteria worden ontwikkeld voor de toegang tot milieu-informatie, de deelname van de burgers aan de besluitvorming op dit gebied en mogelijkheid om milieuzaken onder de aandacht van de rechter te brengen. Ik geloof namelijk dat de toegang tot - kwalitatief goede - milieu-informatie vandaag de dag als een standaardprerogatief van burgers moet worden beschouwd. Het vaststellen van regels voor toegang tot deze informatie zal ertoe bijdragen dat burgers daadwerkelijke controle kunnen uitoefenen op zaken die ons allemaal aangaan. Het gaat hier dus om een soort burgercontrole op het ecologische erfgoed. Dan is het heel belangrijk dat de mechanismen voor toegang tot informatie en informatietechnologie beter uitgewerkt worden. De diensten die met de verspreiding van milieu-informatie belast zijn moeten deze informatie in principe gratis verstrekken, terwijl diezelfde informatie ook via informatietechnologie - en met name internet - beschikbaar moet worden gemaakt. Dat zal ertoe bijdragen dat de iedereen vrij informatie kan opvragen. Uiteraard moeten er uitzonderingen kunnen worden gemaakt: als de nationale veiligheid in het geding is of als de informatie betrekking heeft op lopende rechtsgedingen. Ook industriële en intellectuele eigendomsrechten moeten gerespecteerd worden.
Ik ben ook heel ingenomen met het vastleggen van een aantal praktische modaliteiten, om zo te garanderen dat milieu-informatie ook werkelijk toegankelijk wordt. Verder is het heel goed dat de lidstaten in dezen meer bevoegdheden krijgen. Deze toepassing van het subsidiariteitsbeginsel brengt natuurlijk wel extra verantwoordelijkheden voor de lidstaten met zich mee.

De Voorzitter.
Hiermee zijn de stemmingen beëindigd.
(De vergadering wordt om 12.30 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

De Voorzitter.
De notulen van gisteren zijn rondgedeeld?
Geen bezwaren?

Bautista Ojeda (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, een korte vraag, ik lees net in een Spaanse krant dat de multinational Nestlé 6 miljoen dollar eist van het door hongersnood geteisterde Ethiopië. Ik sta versteld en vraag mij af in wat voor wereld wij leven, dit los van de economische en juridische beweegredenen die Nestlé tot deze daad aanzetten. Hoe je het ook bekijkt, het blijft gruwelijk.

De Voorzitter.
Ik deel uw bezorgdheid, mijnheer Bautista Ojeda. Het probleem is dat ik vroeg naar de notulen. Uw vraag was niet geheel irrelevant, maar op dit moment zijn de notulen het belangrijkste onderwerp van discussie. 
(De notulen worden goedgekeurd)
De Voorzitter.
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de veiligheid van de zeevaart en maatregelen om de gevolgen van de ramp met de olietanker Prestige te bestrijden.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, ik dank het Parlement omdat ik de gelegenheid krijg namens de Raad mijn oprecht medeleven te betuigen met de mensen die door een rampzalige en schandalige verontreiniging getroffen zijn, als gevolg van het ongeluk met de olietanker Prestige voor de kust van Galicië.
Sinds het ongeluk met de Erika in 1999, toen ik nog als lid van dit Parlement aan het debat daarover heb deelgenomen, hoopten wij eigenlijk allemaal dat dergelijke rampen zich nooit meer in Europa zouden voordoen. Helaas is opnieuw iets gebeurd waardoor de veiligheid op zee en het voorkomen van ongelukken en de daarmee gepaard gaande verontreiniging weer op de agenda staan.
Na het ongeluk met de Erika hebben de Raad en het Parlement een aantal initiatieven genomen om de veiligheid op zee te verbeteren en de olieverontreiniging in zee te beperken. Wij weten nog steeds niet wat er misgegaan is bij de schipbreuk voor de kust van Galicië, maar het feit alleen dat het kon gebeuren, is al genoeg om ons te verplichten verdere stappen te ondernemen. Nu moeten wij de vereiste maatregelen nemen om dergelijke ongelukken in de toekomst te vermijden en een sterk politiek signaal sturen aan de bevolking, de reders, de scheepskapiteins, en iedereen die bij het transport van olie betrokken is.
Op 21 november heeft het Parlement een krachtige resolutie over het ongeluk met de Prestige aangenomen. De Commissie heeft naar mijn mening van haar kant in deze moeilijke situatie blijk gegeven van een krachtdadig optreden, en dat zeg ik ter attentie van mevrouw de Palacio. Beide instellingen verdienen lof voor hun snelle reactie waardoor de Unie prompt maatregelen kon nemen om de veiligheid op zee en de bescherming van het zeemilieu te verbeteren. Wij hebben nu een uitgangspunt voor verdere maatregelen.
Het voorzitterschap heeft het ongeluk met de Prestige met de allergrootste ernst aangepakt. Het probleem werd op de agenda gezet van de Vervoersraad van 6 december en van de Milieuraad van 9 december. Vorige week is het probleem ook uitgebreid aan bod gekomen op de Top in Kopenhagen. Dat was trouwens ook de reden waarom we vertraging hebben opgelopen en de ministers de lunch met de Deense koningin hebben moeten missen. Het voorzitterschap wilde de gesprekken daarover immers niet zonder concrete resultaten afsluiten. Gelukkig zijn die concrete resultaten er gekomen.
De Raad heeft verklaard dat op alle gebieden gedragsregels dienen te worden uitgevaardigd om dergelijke ongelukken te vermijden, zowel op nationaal, internationaal en EU-vlak. Het verheugt mij dat de conclusies van de Raad op één lijn liggen met de opvattingen van het Parlement. Zowel de Raad als het voorzitterschap zijn van mening dat wij een goed resultaat bereikt hebben waarmee wij het vereiste politieke signaal hebben gegeven: een stevige aanpak van enkelwandige tankers in de EU en een politieke wil om oplossingen te vinden.
Ik hoop dat het Parlement actief zal meewerken aan de verwezenlijking van de doelstellingen. Ik ben er eigenlijk zeker van dat het Parlement dit zal doen. Ik denk in eerste instantie aan de initiatieven die het Parlement en de Raad in de gemeenschappelijke besluitvormingsprocedure zullen aannemen. Het gaat onder andere om een versnelde afschaffing van enkelwandige tankers. Ik twijfel er niet aan dat we met de wil en de besluitvaardigheid van het Parlement op dat vlak een akkoord zullen bereiken. De Raad kijkt bijgevolg uit naar een constructieve samenwerking met het Parlement en hoopt dat we zonder nodeloze vertraging de bestaande regels kunnen aanscherpen en de aansprakelijkheidsregels kunnen aannemen. Deze zijn immers noodzakelijk om ongelukken te voorkomen en ervoor te zorgen dat de schuldigen de rekening betalen als er toch een ongeluk gebeurt.

de Palacio
Mijnheer de Voorzitter, geachte leden, nog maar twee weken geleden, toen de Prestige zonk, heb ik hier in dit Parlement mijn woede en teleurstelling over het feit dat wij deze tragedie niet hebben weten te voorkomen, de vrije loop gelaten.
Wij wisten dat een dergelijke tragedie eraan zat te komen, elk moment kon plaatsvinden en toch hebben wij het gevaar niet kunnen afwenden omdat het ons aan politieke daadkracht, wilskracht en voortvarendheid ontbrak om de indertijd door de Commissie voorgestelde maatregelen met meer spoed door te voeren.

Ik moet u daar vandaag opnieuw aan herinneren. En ik doe dit omdat wij ons geen derde ramp kunnen permitteren; na de Erika en de Prestige mag geen nieuwe Erika of nieuwe Prestige onze kusten vervuilen. Daartoe is het nodig dat uit dit debat en de stemming morgen de onverzettelijke wil spreekt om radicale veranderingen door te voeren. Net zoals de Raad op 6 januari deed, moet ook het Parlement zich uitspreken voor onmiddellijke maatregelen in alle lidstaten van de Unie. Wij mogen niet stoppen bij de Unie want alhoewel in de eerste plaats de Europese kusten moeten worden beschermd, spelen er ook verantwoordelijkheden op internationaal niveau waarbij Europa het voortouw moet nemen, en die verantwoordelijkheden houden in dat wij de zee overal op deze planeet, en dus niet alleen voor onze eigen kusten, schoon houden en beschermen.
Wat dat betreft wil ik in de eerste plaats het Deense voorzitterschap bedanken voor zijn doortastend optreden tijdens die vergadering in januari. Dat optreden heeft geleid tot een aantal conclusies die, indien ze ook echt worden uitgevoerd - want daar draait het om - een beslissende stap voorwaarts betekenen voor de veiligheid van de zeevaart binnen Europa.
Ik wil het Deens voorzitterschap dus bedanken voor die inspanning maar plaats daar wel meteen de kanttekening bij dat de conclusies ook in daden moeten worden omgezet, in elke afzonderlijke lidstaat van de Europese Unie. Omzetten in daden betekent dat niet de hand wordt gelicht bij het verbod op binnenkomst in of vertrek uit Europese havens van enkelwandige schepen die zware aardolie, teer, bitumen of zware stookolie vervoeren.
Dat betekent dat wanneer de Commissie gevraagd wordt een voorstel te doen ter bespoediging van het verbod op enkelwandige schepen en enkelwandige tankers voor het transporteren van aardolie, dat voorstel dan ook gesteund wordt wanneer het ter tafel van de ministers ligt;
dat wanneer gezegd wordt dat de havencontroles in de lidstaten van de Europese Unie moeten worden geïntensifieerd, daartoe ook het noodzakelijke personeel wordt aangeworven en de noodzakelijke middelen worden uitgetrokken om deze controles daadwerkelijk plaats te laten vinden;
en dat wanneer gezegd wordt dat er een poging wordt gedaan om het Internationaal zeerecht aan te passen aan de nieuwe uitdagingen, de nieuwe gevaren en de nieuwe sociale noden, die poging dan ook onmiddellijk wordt ondernomen en wel door alle vijftien lidstaten samen en, naar ik hoop, in samenspraak met de tien aankomende lidstaten en de andere kandidaat-landen.
(Applaus)
Dat betekent eveneens dat wanneer gezegd wordt dat het Agentschap, dat wij momenteel opzetten en dat hopelijk in januari van start gaat, de controle mag uitvoeren en eventuele leemtes of fouten mag signaleren, er dan ook naar dat Agentschap wordt geluisterd en er corrigerende maatregelen worden getroffen.
Dat zijn de zaken waaraan wij moeten werken. Wij hebben kunnen zien waar buitensporige vertraging toe leidt, wat er gebeurt wanneer bepaalde problemen centraal worden gesteld die weliswaar bestaan maar waardoor de besluitvorming stilvalt. En waar dat helaas in heeft geresulteerd, dat mag zich niet nog eens herhalen aan de Europese kusten.
Ik zeg hier onomwonden dat het voor mij frustrerend was te zien dat Europa er na de Erika niet in geslaagd is te doen wat de Verenigde Staten deden na de Exxon Valdés. Het kan toch niet zo zijn dat wij in de Europese Unie genoegen moeten nemen met minder rechten en minder daadkracht dan bijvoorbeeld de burgers in de Verenigde Staten. En daar voeg ik dan meteen aan toe dat het niet stopt bij de Europese Unie. Ook op internationaal niveau moet vooruitgang worden geboekt.
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is de mening toegedaan, en hiermee sluit ik af, dat er meerdere niveau's en meerdere tijdschema's zijn. Wij worden nu geconfronteerd met de gevolgen van deze zwarte vloed: verwoeste kusten en verstoorde levens, waarbij de broodwinning en de ontplooiingsmogelijkheden van de getroffenen op het spel staan. Daar moeten wij eerst aan werken. Wij moeten eerst de bestaande problemen oplossen en daarbij is de Europese solidariteit duidelijk voor het voetlicht gebracht, door de Vervoersraad en de Milieuraad. Volgens mij wordt dat momenteel ook gedaan door de Visserijraad en in ieder geval door de Top in Kopenhagen.
En ook op financieel gebied is die solidariteit gebleken: uit de herschikking van kredieten, uit het betrekken van middelen uit het rampenfonds, uit de financiële bijdragen maar ook uit de steun in de vorm van middelen en personen, uit de inspanningen van de lidstaten, die op verschillende manieren hebben bijgedragen om deze ramp het hoofd te bieden.
Naast deze onmiddellijke hulp moeten wij alles in het werk stellen om dergelijke rampen in de toekomst te voorkomen. Dat betekent, zoals ik al zei, dat de landen de verbodsbepalingen onverwijld moeten doorvoeren zodat de gevaarlijkste producten in de veiligste schepen worden vervoerd en de controle maximaal is. Maar daarnaast moeten wij, in de wetenschap dat een dergelijk proces tijd vergt, ook onmiddellijk op internationaal niveau aan de slag gaan en het Internationaal zeerecht bijstellen.
Dan wil ik tot slot nog zeggen dat de Commissie naast het opzetten van het Agentschap, naast het vrijgeven en mobiliseren van kredieten, naast de wijziging met betrekking tot het gebruik en de toewijzing van reeds geplande kredieten, per onmiddellijk een verordening zal indienen om met behulp van een Europese norm het gebruik van enkelwandige schepen voor het transport van aardolie in de Europese wateren en havens versneld uit te sluiten. Wij willen met onmiddellijke ingang het gebruik van minder veilige schepen, van enkelwandige schepen dus, verbieden bij het vervoer van zwaar vervuilende producten. Met andere woorden, wij eisen in dat geval de inzet van dubbelwandige schepen.
Op het vlak van de aansprakelijkheid dient er op Europees niveau, in alle landen van de Unie, een strafrechtelijke typering te komen in geval van ernstige nalatigheid bij dit soort rampen.
Met deze en andere maatregelen wil ik zowel intern als internationaal de veiligheid in onze havens en wateren op een nog hoger peil tillen.
Mijnheer de Voorzitter, ik kan u zeggen dat de Commissie, net zoals indertijd met de Erika, alert, snel en doortastend reageert. Wij hopen dat de Raad en dit Parlement ons voorbeeld zullen volgen en dat ook zij erin zullen slagen politieke én praktische compromissen te sluiten. Dat zou betekenen dat wij dit soort debatten in de komende jaren niet hoeven te voeren.
(Applaus)

Galeote Quecedo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde in de eerste plaats de Europese instellingen bedanken omdat ze zich solidair hebben opgesteld met de getroffen regio's en personen. Ook wilde ik de fracties bedanken die, zoals mijnheer Haarder al aangaf, zonder uitzondering hebben ingestemd met het debat van 21 november jongstleden en dat van vandaag.
Het is namelijk van cruciaal belang dat vooral in Galicie, maar ook in Asturias, Cantabrie, in het Baskenland en in de getroffen regio's in Frankrijk en Portugal duidelijk voelbaar is dat wij meeleven, dat de gedupeerden er niet alleen voor staan.
Ik wil nu al bekend maken dat mijn fractie, de Europese Volkspartij/Europese Democraten, via de Conferentie van voorzitters de Europese Commissie om een verslag zal vragen. Wij willen ook dat de Vervoerscommissie een hoorzitting organiseert over de veiligheid van het zeevervoer in Europa en de gevolgen van dit soort ongevallen.
Geachte afgevaardigden, dit is verreweg de zwaarste milieuramp die mijn land ooit heeft getroffen. Het is een ramp van Europese omvang en geen enkel land kan zich hiertegen verweren zonder hulp van buitenaf.
Inderdaad werden de bakens na het schokeffect van de Erika niet voldoende verzet en de verontwaardiging van de vice-voorzitter van de Commissie is dan ook terecht. Met recht herinnert zij ons aan de destijds door de Commissie voorgestelde maatregelen, die door het Europees Parlement wel en door de Raad niet werden gesteund. Want juist deze maatregelen vormen de kern van onze taak om onze zeeën en kusten in de mate van het mogelijke te beschermen tegen dit soort ongelukken.
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben het hier niet over een natuurramp. De schuld ligt niet bij de wind of de zee maar bij mensen met een voor- en een achternaam. Deze milieuramp, deze sociale en humanitaire ramp trekt echter een wissel op de Europese Unie. Alle middelen waarover de Unie en het recent opgerichte solidariteitsfonds beschikken, dienen te worden aangesproken.
Natuurlijk zijn wij gebonden aan het Reglement, dat door alle fracties in dit Parlement werd aangenomen, maar de omstandigheden eisen dat wij ons genereus en flexibel opstellen. In de wetenschap dat dit fonds nog niet bestond ten tijde van de ramp met de Erika zou ik de Europese Commissie toch willen vragen welke middelen toen zijn aangewend voor het herstel van de Franse kusten.
Ik zou de Raad willen vragen in te stemmen met de zowel door de Commissie als het Europees Parlement aangestuurde voorstellen ter verbetering van de veiligheid op zee. Houdt u zich aan de in Kopenhagen gemaakte afspraak om een compensatiefonds op te zetten voor schade die voortvloeit uit olievervuiling op zee?
Tot besluit, mijnheer de Voorzitter, wil ik een beroep doen op de socialistische fractie en meer in het bijzonder op mijn Spaanse landgenoten. Er zijn in Galicië al twee moties van afkeuring ingediend tegen de deelregering, geleid door de Partido Popular, en het Galicisch parlement heeft een onderzoekscommissie in het leven geroepen. Wij vragen u formeel om schouder aan schouder samen te werken om de getroffenen te helpen en de veiligheid op zee te vergroten maar als u daar geen zin in heeft, als het u aan kracht ontbreekt, laat ons dan tenminste ongestoord onze gang gaan.
Simpson (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, wederom vindt er in dit Parlement een debat plaats over een ramp op zee. Ditmaal is de ramp van zo'n grote schaal dat het niet langer alleen maar een vervoerskwestie is. Het is ook een maatschappelijk probleem en een probleem voor het milieu en de visserij. Mijn fractie vindt dan ook dat er een onderzoekscommissie moet komen om vast te stellen wat er misging met de Prestige.
Namens mijn fractie wil ik de bevolking van Galicië ons medeleven en onze solidariteit betuigen. We steunen hen in hun gevecht tegen deze hedendaagse versie van de zwarte dood die hun bestaan bedreigt en hun kustgebieden aantast.
Dit Parlement kan met recht tegen onze eigen Raad en de IMO zeggen: 'We hadden het gezegd!? De verslagen van het Parlement staan bol van oproepen tot actie ten behoeve van de veiligheid in de zeevaart, uiteenlopend van de Estonia tot de Braer, van de Sea Empress tot de Erika. We hebben gewezen op de goedkope vlaggen, de ontoereikende havenstaatcontrole, enkelwandige tankers en slecht opgeleide bemanningen, en toch heeft onze eigen Raad, ondanks al onze inspanningen en de steun van de Commissie, de waarschuwingen in de wind geslagen en nagelaten afdoende actie te ondernemen, met als gevolg dat de IMO een van de minst effectieve organen is. Ik zou tegen de bevolking van Galicië willen zeggen dat onze eigen Raad en de IMO nu olie aan hun handen zouden moeten hebben, niet zij.
Op het gebied van de veiligheid in de zeevaart hebben ze de bevolking van Galicië en ons allemaal in de steek gelaten. De Raad wil geen onderzoekscommissie omdat er dan vermoedelijk te veel narigheid boven water komt.
Het is echter stuitend dat de PPE-DE-Fractie tegen een dergelijke maatregel is. Dat is een klap in het gezicht van de bevolking van Galicië. Kennelijk nemen ze liever hun politieke vriendjes in bescherming dan de bevolking van Europa. Dit is de ernstigste milieuramp van de afgelopen jaren en de PPE-DE-Fractie vraagt om een hoorzitting - het is gewoon zielig!
Er is lang genoeg gepraat. Er moet iets gebeuren. Er moet een verbod op goedkope vlaggen in onze wateren komen, onze havenstaatcontrole moet worden verbeterd, niet-zeewaardige schepen moeten aan de ketting worden gelegd, alle enkelwandige tankers moeten worden verboden, we moeten erop toezien dat de verantwoordelijken voor dergelijke rampen volledig opdraaien voor de kosten in verband met de veroorzaakte schade en tot slot moeten we voorkomen dat na de Prestige ooit nog een tanker de zwarte dood over onze kustgebieden verspreidt.
Mijnheer Haarder, ik verzoek u deze boodschap over te brengen aan de Raad: het moet afgelopen zijn met de obstructie, de vertraging en de subsidiariteit. De Raad moet zich niet langer verschuilen achter de IMO. Wij eisen actie!
Sterckx (ELDR).
Mevrouw de commissaris, u is niet de enige die kwaad is. Als ik zie hoe deze gebeurtenis de basis van het leven van heel wat mensen en van een hele regio vernietigt, zijn wij allemaal kwaad. Ik zeg u namens onze fractie dat ons hart bij hen allemaal is en ik vind dat we via alle kanalen die we hebben hulp moeten bieden. Maar wij moeten hier in het Parlement doen wat een Parlement moet doen, namelijk regels maken, en de bestaande regels versterken. Het eerste wat ik zou willen vragen - ook aan mijn goede vriend Bertel Haarder -, is dat we de bestaande regels toepassen, dat we werk maken van Erika I en II. Er is nog een stuk in behandeling bij de Raad, mijnheer de minister, en ik hoop dat u daar werk van maakt. We moeten ook een aantal dingen die in Erika I en II staan verscherpen, en ik denk meer bepaald aan vluchthavens en veilige ankerplaatsen. Om grotere rampen te vermijden moeten we daar een verplicht systeem van maken zodat schepen die in moeilijkheden verkeren daar terecht kunnen en niet geweigerd worden. We moeten een regeling vinden. Er zou een studie komen van de Commissie. We moeten die hebben. We moeten ook een compensatieregeling hebben voor havens of vluchtplaatsen die een schip opvangen. Nu ligt er een schip 3500 meter diep met nog altijd 50.000 ton olie aan boord, en dat schip zal nog jaren voor moeilijkheden zorgen. We moeten in het vervolg dat soort dingen vermijden.
Ten tweede, havenstaatcontroles zoals Brian Simpson zegt. Laten we die scherper maken voor risicoschepen. Controle op 25% van de goede schepen heeft geen enkel nut, je moet de controle op risicoschepen en op schepen van hoge leeftijd richten. We moeten in gevoelige scheepvaartzones ervoor zorgen dat schepen in doorvaart beter gecontroleerd worden. Wij vragen dat U met derde landen onderhandelingen aanknoopt, onder meer met Rusland, om ervoor te zorgen dat we daarover eventueel bilaterale akkoorden kunnen sluiten. Het moet afgelopen zijn met die ruzies tussen de Raad en IMO en de Commissie. De Commissie moet onderhandelen en moet de mogelijkheid krijgen om daarover te praten, dan zullen we veel strengere regels hebben. Internationale wetgeving - dat staat duidelijk in de resolutie waar we het allemaal over eens zijn - kan geen reden zijn om het milieu, om het leven van mensen te vernietigen. Het ene gaat niet boven het andere.
Wat ten slotte het debat over de procedures betreft, Voorzitter, moeten wij snel handelen en samen met Commissie en Raad regels op papier zetten. Daarom zijn wij ook geen voorstanders van een onderzoekscommissie omdat die te veel tijd zou vragen.

Jové Peres (GUE/NLG).
Mijnheer de Voorzitter, het tempo waarin de Europese Unie bepaalde maatregelen heeft getroffen, is een perfect voorbeeld van de communautaire inertie op het vlak van de veiligheid op zee. Het staat buiten kijf dat indien deze maatregelen eerder waren genomen, een eventueel ongeluk van de Prestige buiten de communautaire wateren zou hebben plaatsgevonden.
Twee vragen dringen zich op. Ten eerste, vanwaar die inertie en trage besluitvorming? Ten tweede, zijn de nu getroffen maatregelen afdoende? Alhoewel de in Kopenhagen genomen beslissingen een stap voorwaarts betekenen, vindt mijn fractie dat ze niet ver genoeg gaan. Denkt u alleen al aan het feit dat het voeren van een goedkope vlag niet eens aan de orde is gekomen.
De Raad - die de huidige situatie had kunnen voorkomen - heeft in het verleden flink het mes gezet in de voorstellen van de Commissie, met als resultaat dat deze drijvende bommen tot 2005 mogen blijven varen, alhoewel de Commissie ze in september 2002 uit de vaart had willen nemen.
De vertraging die is ontstaan bij de omzetting van de wetgeving en bij de toepassing van de Erika I- en Erika II-pakketten is meer dan veelzeggend. De niet-naleving op het gebied van inspecties en scheepscontroles spreekt eveneens boekdelen. De permissieve houding van de lidstaten ten aanzien van het voeren van een goedkope vlag stemt ook niet hoopvol, en zo kan ik nog wel even doorgaan. Ik denk dat er genoeg tekenen zijn van wanbeheer en niet-naleving van het communautair recht om de oprichting van een onderzoekscommissie te rechtvaardigen.
Mijnheer Galeote, alhoewel u zich tot de socialistische fractie richtte, die heel groot is, en mijn fractie maar klein is, ga ik u toch heel eerlijk iets zeggen namens dat kleine fractietje van mij dat echter wel, als het landsbelang in het geding was, schouder aan schouder stond met alle andere Spanjaarden om zo een bescheiden bijdrage te leveren. Vanuit die bescheiden ervaring kan ik u in de eerste plaats zeggen dat u even vergat dat uw eigen partij een stokje heeft gestoken voor de oprichting van een onderzoekscommissie door het Spaanse parlement, en in de tweede plaats is er toch echt een verschil tussen het treffen van aanvechtbare, misschien zelfs foute maatregelen en het opteren voor een beleid dat het probleem eenvoudigweg ontkent en daardoor preventieve of corrigerende actie tegenhoudt.
De grootste bestuurlijke misser van uw regering in Galicie is echter wel dat er geen noodplan was en geen instrumentarium om de crisis onmiddellijk het hoofd te bieden. Mij verbaast dat niet, mijnheer Galeote, als ik mijnheer Aznar hoor verkondigen dat de overheidsdiensten tot een minimum moeten worden beperkt.
Wij, verkozen Parlementsleden, moeten ons verdiepen in de gemoedstoestand van de bevolking die met geïmproviseerde middelen en met ongelofelijke inzet deze ramp moet bestrijden, terwijl de overheid, die het belastinggeld van diezelfde bevolking opstrijkt, met de armen over elkaar, onmachtig wellicht, toekijkt.
Het leed is geschied. Wij kunnen alleen nog maar proberen de gedupeerden te compenseren zodat de economische bedrijvigheid weer op gang komt. Daartoe moeten het solidariteitsfonds en de structuurfondsen snel worden gemobiliseerd. Dan nog een slotopmerking: op het moment van de uitbreiding moet Europa groot zijn, maar niet uitgehold, als een lege dop. Het kan toch niet zo zijn dat wij blijven talmen met de serieuze aanpak van handelaars die, in de marge van de legaliteit, streven naar woekerwinsten ten koste van de veiligheid en de sociale bescherming.
Frassoni (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, minister Haarder heeft gezegd dat de ramp met de Prestige een schande is. Commissaris de Palacio heeft het gehad over een ongeluk dat niet nodig was en voorkomen had kunnen worden. Het komt erop neer dat zowel het voorzitterschap van de Raad als de Commissie en collega Galeote ervan uitgaan dat bepaalde mensen verantwoordelijk zijn en dat dit uitgezocht moet worden. Daarom vragen wij dat er een onderzoekscommissie wordt ingesteld in dit Parlement, die moet ophelderen wie verantwoordelijk is voor het ongeval en wat er is misgegaan bij de daaropvolgende hulp- en noodacties, vooral aan de zijde van de Spaanse regering. Ik wil eraan herinneren dat de Spaanse regering een warm pleitbezorger was voor uitstel en verwatering van het Erika-pakket en nu is zij nota bene bezig contact op te nemen met grote bouwondernemingen voor het schoonmaken van de stranden. Wij vinden het spijtig dat de Raad slechts gedeeltelijk is ingegaan op de voorstellen van de Commissie, en we zijn van mening dat de Belgische minister - overigens een van de weinige groenen die er nog zijn - een pluim verdient. Hij behoorde namelijk tot een uiterst klein gezelschap dat het door de Commissie voorgestelde pakket bijviel en hij heeft sterke druk uitgeoefend om ervoor te zorgen dat het pakket integraal werd aangenomen.
De Europese Unie heeft behoefte aan een autonoom wetgevingskader, omdat de internationale gemeenschap daar toch nooit toe komt. Wij vinden dat er twee extra maatregelen moeten komen bij de maatregelen die al genomen zijn. In de eerste plaats moeten de overheidsinstanties haveninspecties uitvoeren op minstens 25% van de schepen die elk van de havens van de afzonderlijke lidstaten aandoen: daarbij moet niet uitgegaan worden van een gemiddelde berekening op nationale schaal. In de tweede plaats moeten er nieuwe voorschriften komen om te garanderen dat gevaarlijke stoffen worden vervoerd in tankschepen die kleiner zijn dan de huidige tankers en een capaciteit van hooguit 10.000 ton hebben. Wij zijn tevens de mening toegedaan dat de ontwerprichtlijn van de Commissie inzake milieuaansprakelijkheid ook betrekking moet hebben op verontreiniging van zeewater en de Europese Unie moet in het geval van olieverlies hetzelfde stelsel van financiële aansprakelijkheid hanteren als de Verenigde Staten. De scheepseigenaars hebben in de VS namelijk een ongelimiteerde financiële aansprakelijkheid indien zij schuldig blijken aan een ongeluk.
Tenslotte zou, mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie via de structuurfondsen en het solidariteitsfonds de nodige financiële steun moeten bieden aan Galicië en Noord-Spanje, die zich van deze ramp moeten herstellen. Voorts willen wij absoluut niet over het hoofd zien dat heel wat gebieden van 'Natuur 2000? bij die ramp betrokken zijn.

Ribeiro e Castro (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw de commissaris, beste collega's, voor wat reeds gebeurd is zijn we sowieso te laat, en dus is het van belang te voorkomen dat we in de toekomst niet - opnieuw - te laat zijn. Ik zou graag willen dat we in de toekomst nog eens over dit onderwerp zouden kunnen spreken, maar dan in een heel ander kader dan het debat van de 21ste of het debat van vandaag. Ik hoop dat we in zo'n - toekomstig - debat kunnen zeggen dat dit soort rampen zich niet meer voordoen, of dat de doorgevoerde maatregelen, de technische knowhow en het politieke verantwoordelijkheidsgevoel zoals we die intussen ontwikkeld hebben, ervoor gezorgd hebben dat het crisisbeheer in risicosituaties nu goed verloopt.
We verkeren nu echter nog steeds in een shocktoestand, en dat is aan de ene kant een goede en aan de andere kant een slechte raadgever: een goede raadgever, omdat we zo voor de toekomst maatregelen zullen willen aannemen die strenger en veeleisender zijn, en een slechte raadgever als we toelaten dat de schok en de emotie meespelen bij de beoordeling van het crisisbeheer. Het is van groot belang dat we een technisch diepgaand, maar politiek neutraal onderzoek uitvoeren naar de wijze waarop met deze crisissituatie is omgegaan. Het gaat er dan niet zozeer om een schuldige aan te wijzen, maar eerst en vooral om herhaling te voorkomen.
Ook onze fractie wil graag de aandacht vestigen op een nieuwe categorie preventieve maatregelen. We hebben het gehad over maatregelen die erop gericht zijn de technische risico's en de uit de zeevaart voortvloeiende gevaren zoveel mogelijk te beperken. Dat is heel goed maar niet genoeg. We moeten ook vaststellen in welke gevallen er een juridisch risico bestaat. Ik heb het dan over goedkope vlaggen en scheepvaartdocumenten waar niet het minste vertrouwen in mag worden gesteld. We moeten dus exact vastleggen wat internationaal gezien de normen zijn en deze offshore-paradijzen van de scheepvaart van deelname aan het verkeer uitsluiten. We hebben gezien hoeveel kwaad offshore-paradijzen voor het witwassen van geld aanrichten en daarvoor een doctrine ontwikkeld. De offshore-paradijzen voor de scheepvaart geven reders die geen verantwoordelijkheid willen aanvaarden voor de staat waarin hun schepen verkeren, vrij spel. We moeten daarom een doctrine ontwikkelen om ook dit type offshore-paradijzen aan te pakken.

van Dam (EDD).
Voorzitter, alle beleidsmakers dienen zich te realiseren dat onze afhankelijkheid van geïmporteerde olie onvermijdelijk transportrisico's met zich meebrengt. Om die afhankelijkheid te verminderen is het noodzakelijk meer te investeren in onderzoek naar en gebruik van hernieuwbare energiebronnen. Tevens is het wenselijk te kijken naar de mogelijkheid meer olie via pijpleidingen te vervoeren. Dit neemt evenwel niet de noodzaak weg om de randvoorwaarden voor het olietransport over zee te verbeteren. In de eerste plaats betekent dat een aanscherping van het huidige port-state control systeem. Scherpere en frequentere inspecties moeten leiden tot het eerder aan de ketting leggen van niet-zeewaardige schepen of als schepen waarvan de conditie onvoldoende is om bepaalde goederen te vervoeren.
In de tweede plaats verdienen de plannen van de Raad voor versnelde uitfasering van enkelwandige tankers steun. Het is echter wel in ieders belang de dubbelwandige transportcapaciteit in kaart te brengen om een tekort in de aanvoer te vermijden.
In de derde plaats moeten de lidstaten concrete hulp bieden aan schepen en gebieden in nood. Het aanwijzen van vluchthavens en het creëren van reddings-, hulp- en schoonmaakvoorzieningen daarin is een noodzaak die nu lang niet alle lidstaten inzien. Daarnaast moeten we haast maken met het opzetten van het COPE-fonds, waaruit getroffen gebieden de door hen geleden schade vergoed krijgen. Overigens zal de aandacht niet alleen moeten gaan naar de lading maar ook naar de bunkerolie als brandstof voor de schepen zelf. Ook die kan aanzienlijke schade aan het milieu aanrichten en blijft tot nu toe ook in IMO-verband buiten het blikveld.
Mijnheer de Voorzitter, we hebben helaas nu al meerdere grote olierampen meegemaakt. Het wordt tijd dat we ons fundamenteel op onze positie en handelwijze bezinnen. Ik hoop dat alle betrokkenen zich dat realiseren.

Gorostiaga Atxalandabaso (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de lidstaten van de Europese Unie zijn afgelopen zomer overeengekomen dat schepen in nood onmiddellijk naar een vluchtplaats moeten worden gebracht. De Spaanse regering heeft daarentegen besloten de Prestige, ongeacht de gevolgen, naar open zee te slepen.
Deze week zijn we in het Spaanse parlement getuige geweest van de arrogantie van de Spaanse regering. Al meer dan een maand, elke dag opnieuw, worden de feiten verdraaid en de regering slaagt er niet in op de omstandigheden in te spelen. De heer Aznar is als de belangrijkste politiek verantwoordelijke absoluut niet tot enige realiteitszin in staat gebleken. Desalniettemin laten de Galiciërs de moed niet zakken, ook al heeft hun geploeter tot nu toe weinig opgeleverd.
De Galiciërs zijn een bewonderenswaardig volk. De ramp met de Prestige is de ramp van José María Aznar en het 'prestige? van het Galicische volk.

Hatzidakis (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, het eerste dat wij moeten doen, als wij spreken over de veiligheid in de scheepvaart en de invoering van eventueel nieuwe wetgeving, is nagaan hoe het is gesteld met de toepassing van de reeds bestaande wetgeving. Het feit dat deze wetgeving, en met name de wetgeving inzake havencontrole, niet wordt toegepast is een reusachtig probleem.
Tweede opmerking: mijns inziens mogen wij niet vergeten dat de scheepvaart een vraagstuk is dat niet stopt bij de nationale grenzen en de Europese grenzen. Daarom is optreden vereist op internationaal vlak. De Europese Commissie moet derhalve het noodzakelijke mandaat hebben om in een eerste fase met alle kandidaat-landen en daarna met al onze buurlanden overleg te kunnen plegen voor de coördinatie van onze inspanningen. Zij moet eveneens van de Raad het noodzakelijke mandaat krijgen om op juiste wijze en met het noodzakelijk prestige in de Internationale Maritieme Organisatie te kunnen onderhandelen. De IMO is inderdaad heel traag.
Ten derde mogen wij mijns inziens niet vergeten dat dit probleem talloze aspecten heeft. Velen hebben het - terecht - over de oude enkelwandige tankers. Laten wij echter niet vergeten dat recentelijk nog - twee jaar geleden om precies te zijn - een dubbelwandig en vrij jong schip, de Ievoli Sun, voor de kust van Frankrijk zonk. Dit toont aan dat een dubbele wand geen toveroplossing is. Wij zullen evenmin alle kwalen kunnen helen door onze aandacht enkel toe te spitsen op de goedkope vlaggen, want wij hebben ook regelmatig problemen met schepen die niet onder goedkope vlag varen.
Wat wil ik hiermee zeggen? Ongetwijfeld moeten wij een oplossing vinden voor het probleem van de enkelwandige schepen, voor de goedkope vlaggen, dat staat buiten kijf, maar wij mogen niet vergeten dat er ook andere problemen zijn, die vaak onderschat worden. Zo is havencontrole van fundamenteel belang. Het vraagstuk van de vluchthavens, het onderhoud van schepen, enzovoort, zijn allemaal vraagstukken die wij in hun geheel moeten aanpakken als wij spijkers met koppen willen slaan. Daarom hebben wij een pakket maatregelen nodig om het probleem in zijn geheel aan te pakken. Wat de onderzoekscommissie betreft wil ik de collega's vragen het Parlement niet de rol te geven van scheidsrechter in interne Spaanse meningsverschillen.

Miguélez Ramos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, een maand geleden zei ik dat dit een Europese ramp was en vroeg ik om een Europees antwoord. De burgers van Galicië, mijn medeburgers, zijn verwikkeld in een bovenmenselijke strijd tegen de olie, die tot aan de voordeur van hun huizen staat. Zij zijn door het lot aangewezen als slachtoffer en dragen de gevolgen voor alle Europese burgers. Daarom heb ik vanaf de allereerste dag, waar ik ook was, gehamerd op de noodzaak van een helder en eenvoudig Europees antwoord, net als bij de overstromingen in Duitsland, een antwoord dat ingaat op preventie en bestrijding.
Aanscherping en wijziging van de vervoerswetgeving? Ja! Berisping van de ministers? Ja! Er is evenwel meer nodig. Degenen die nu met hun handen in de zwarte drab staan, moet worden uitgelegd waarom er geen middelen zijn. Hun moet worden verzekerd dat die middelen er bij een onverhoopte toekomstige ramp wél zullen zijn. Verder zullen wij hun tenminste duidelijk moeten maken dat wij het betreuren dat er geen middelen zijn en dat de aanpak van deze ramp vanaf het begin zo gebrekkig is gecoördineerd. Zij zijn het immers die eronder gebukt gaan en hun protesten zijn tot hier te horen geweest: dat is een realiteit waar we niet omheen kunnen.
De burgers van Galicië zijn Europese burgers en moeten zich gesteund weten in hun moeizame pogingen om het hoofd te bieden aan deze situatie, waarin zij terecht zijn gekomen als gevolg van de nalatigheid van hun eigen ministers. Het is voor ons dan ook onbegrijpelijk dat er in dit Parlement iemand is die zich verzet tegen het streven om erachter te komen wat er is gebeurd, wat er fout is gegaan en wat er gedaan moet worden om ervoor te zorgen dat zoiets nooit meer voorkomt.
Dit is geen ramp van Europese omvang maar een Europese ramp, en wij willen hiervan geen herhaling zien, nergens. Mocht dat toch gebeuren, dan mogen we natuurlijk niet net als nu reageren. Me dunkt, mijnheer Galeote, dat de bedroevende beelden die de hele wereld over zijn geweest - en die hebben getoond wat ik heb gezien - voor zich spreken.
Wij Galiciërs zijn sterk. Dat zijn wij altijd geweest, altijd hebben wij tegenspoed weten te overwinnen, en ook deze keer laten wij ons niet klein krijgen. Wat wij in Galicië niet kunnen vatten is dat, als heel Europa waardering heeft voor wat wij als volk laten zien, de PPE-Fractie in dit Parlement ons maar niet de gelegenheid gunt om voor opheldering te zorgen, de schade op te nemen en voorstellen te doen voor noodplannen en programma's voor crisisbeheer op Europees niveau, waarmee alle Europeanen geholpen kunnen zijn.
Die vraag moet niet aan ons worden gesteld. De heer Galeote noemde ons zijn landgenoten. Landgenoot is niet hetzelfde als medeplichtige, iets wat wij niet willen zijn. Ik verzoek u met klem ons niet te beledigen door ons te vragen medeplichtig te zijn met de besluiten van een regering die een maand lang heeft geprobeerd deze ramp te bagatelliseren en die niet in staat is geweest de communautaire instellingen te mobiliseren. Mevrouw de Palacio weet daarentegen wel een vraag te stellen aan de Spaanse regering. Men is niet in staat geweest de middelen die in Europa ruimschoots voorhanden zijn, in te zetten. Waarom niet?
Costa, Paolo (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de voorzitter van de Raad, zoals vele collega's en zoals vele Europese burgers ben ik ingenomen met de voorstellen die de Commissie heeft ingediend kort na de ramp met de Prestige en die hier door mevrouw de Palacio krachtig zijn bepleit. Ik kan me volledig vinden in die voorstellen. Maar wij weten allemaal dat hier waarschijnlijk niet de kous mee af is. Als wij willen voorkomen dat we over een poosje weer zitten na te kaarten over een nieuwe milieuramp, moeten terstond de volgende maatregelen genomen worden, en daarbij dient de Raad wat toeschietelijker te worden bij het verlenen van medewerking. Ten eerste, verscherping van de havencontroles; ten tweede, opleiding van de bemanning; ten derde, assistentie aan schepen die in moeilijkheden verkeren, maar vooral een verbod op schepen die niet meer zeewaardig zijn, plus snelle vervanging van enkelwandige schepen. Ik wijs er met klem op dat, voor zover de huidige technologie zulks toestaat, zo gauw mogelijk verplicht moet worden gesteld dat olietankers en andere schepen die gevaarlijke transport verzorgen, dubbelwandig zijn.
Om een en ander geloofwaardig te maken, moeten er concrete daden worden gesteld. Ik stel dus voor dat men er meteen toe overgaat alleen dubbelwandige schepen toegang te verlenen tot havens die in gevoelige scheepvaartzones liggen: die gebieden moeten geleidelijk in Europees verband bepaald en afgebakend worden, door middel van maatregelen zoals bijvoorbeeld de maatregelen die momenteel in de haven van Venetië gelden. Bovendien moet de sloopcapaciteit van oude schepen verbeterd worden, want vooral in Noord-Europa schiet deze nogal tekort.
De problemen die met deze radicale verandering gepaard gaan, zijn slechts van tijdelijke aard en ze vallen in het niet vergeleken met de ellende die ontstaat als dat soort rampen zich weer voordoen in gevoelige scheepvaartzones. Ik houd dan ook mijn hart vast als ik denk aan bepaalde gebieden van de Middellandse Zee.
Zijn de Commissie en de Raad bereid om de economische argumenten die tot nu toe de overhand gehad hebben, nu eindelijk eens opzij te leggen en voorrang te geven aan milieubescherming? Het antwoord van de Commissie lijkt mij veelbelovend. Ik verwacht van de Raad evenveel daadkracht.

Figueiredo (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de Prestige is een maand geleden vergaan, en we weten niet hoeveel olievlekken er nog zullen komen. Dat is op zich reeds een beschuldiging aan het adres van de verantwoordelijken in Spanje en de Europese Unie. Ze zijn te laat in actie gekomen en de getroffen maatregelen gaan niet ver genoeg. Die maatregelen hadden ervoor moeten zorgen dat de gevolgen van de tragedie die de gemeenschappen in Galicië getroffen heeft beperkt zouden blijven. De gevolgen van de ramp doen zich nu echter ook al in Portugal en Frankrijk gevoelen.
Sommige reders en oliemaatschappijen willen hoe dan ook winst behalen, ook als dat ten koste gaat van de arbeidsomstandigheden en de veiligheid op zee. Ze doen dat door onder een goedkope vlag te varen. Dat dit soort winstbejag deze milieuramp veroorzaakt heeft, is maar al te duidelijk. Het is echter ook waar dat de regeringen het deze reders en maatschappijen wel erg gemakkelijk heeft gemaakt door overal neoliberale praktijken door te voeren. De achterstand bij het implementeren van de na de ramp met de Erika opgestelde richtlijnen is daar een voorbeeld van.
Het is van belang de oorzaken van deze crisis te achterhalen. De oorzaken van dit soort rampen zijn steeds dezelfde: er wordt niet voldoende besluitvaardig opgetreden en de richtlijnen worden niet snel genoeg in nationaal recht omgezet. We moeten echter veel verder gaan. Dat is dan ook de bedoeling van het voorstel van mijn fractie, dat ook ik steun. We moeten goedkope vlaggen verbieden, en niet langer toestaan dat olie en afgeleide producten of andere gevaarlijke stoffen vervoerd worden in enkelwandige schepen. Bovendien moeten de scheepvaartroutes verder uit de kust liggen. Tot slot moet er een betere controle worden uitgeoefend. Dat is absoluut noodzakelijk als we herhaling van dit soort rampen willen voorkomen.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, de beelden van vissers en vrijwilligers die in hun kleine bootjes de olie van de Prestige met de hand verwijderen zijn getuige van de weerstand van een heel volk, het Galicische volk. Die beelden vormen ook het bewijs van de verantwoordelijkheid van de Europese Raad en de Spaanse staat. Het is nu wel duidelijk dat de Galicische burgers het slachtoffer zijn van een ernstig politiek conflict, als gevolg waarvan de uiterst zinvolle voorstellen van de Commissie geblokkeerd zijn. Het is allemaal terug te voeren tot het egoïsme van de lidstaten en de onverantwoordelijke houding van de Raad. De besluiten van Kopenhagen zijn niet tegemoet gekomen aan de verlangens van de bezorgde burgers, maar aan de belangen van de oliemaatschappijen en hun piratenkapitalisme. Deze maatschappijen maken misbruik van de onduidelijke internationale situatie en verzetten zich tegen alle pogingen om Europese wetgeving te scheppen die onze zeeën beter zou beschermen.
De Raad toont precies dezelfde minachting voor het Galicische volk als premier Aznar: er is geen enkele noodmaatregel genomen om Galicië te helpen. Men gaat helemaal voorbij aan het feit dat Galicië nu juist de plaats is waar de meeste rampen plaatsvinden. De Raad heeft een miezerige vijf miljoen extra vrijgemaakt voor Galicië en de buurregio's. Men vergelijke dat met de Verenigde Staten, die vier miljard dollar claimen voor de ramp met de Exxon Valdez. Daar bestaat dan ook duidelijke wetgeving, wat in Europa helaas niet het geval is.
Beste collega's, de burgers eisen dat er aan deze toestand een einde wordt gemaakt. We moeten om te beginnen een onderzoekscommissie instellen. Dit mag nooit, nooit meer gebeuren!
Souchet (NI).
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft de noodzaak onderkend om aanvullende maatregelen te treffen. Daarmee heeft de Commissie impliciet toegegeven dat de richtlijnen die zij zelf in 2000 had voorgesteld, tekortschieten, met name wat betreft het vervoer van zware stookolie dat al ten tijde van het vergaan van de Erika ter discussie stond, en wat betreft het tijdschema voor het uit de vaart nemen van enkelwandige schepen.
De Commissie constateert overigens terecht dat twee aspecten die de veiligheid van de zeevaart kunnen waarborgen, niet onder de bevoegdheid van de Unie vallen. Het eerste aspect is de bescherming van de kustwateren tegen transitoschepen die een bedreiging vormen voor het zeemilieu, zoals het geval was bij de Prestige. In dit opzicht is het duidelijk dat artikel 220 van deel 12 van de conventie van Montego Bay de kuststaten in staat stelt om strenge controles uit te voeren. Frankrijk en Spanje hebben besloten hiertoe over te gaan en Portugal en Italië hebben zich hierbij aangesloten. De kans van slagen op dit gebied hangt af van een duurzame politieke wil van de betrokken lidstaten.
Het tweede aspect is de aansprakelijkheid. De kwestie van de Prestige is net zo complex en ondoorzichtig als de kwestie van de Erika, en zolang de aansprakelijkheid van de bevrachter niet duidelijk wordt vastgesteld, valt er op dit gebied geen verbetering te verwachten. De IMO moet dan ook aantonen dat zij in staat is deze kwestie af te handelen. Zo niet, dan moeten de Europese lidstaten overwegen of zij opnieuw de vrijheid nemen om hun eigen systeem in te voeren, zoals de Amerikanen met succes hebben gedaan.

Grossetête (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik was bijzonder teleurgesteld over de resultaten van de Top van Kopenhagen wat de veiligheid van de zeevaart betreft. Wat vermelden de conclusies van de Raad? De Europese Raad spreekt uitsluitend zijn spijt en zijn grote bezorgdheid uit over de gevolgen van het vergaan van de Prestige, en verzekert Galicië van zijn steun. Ik vind deze verklaringen bijzonder onthullend. Waar blijven de concrete maatregelen? Waarom hebben wij nog steeds het gevoel dat er sprake is van een blokkade tussen de ministers?
Net als u, mevrouw de commissaris, wil ik uiting geven aan mijn woede en grote bezorgdheid over het uitblijven van daadwerkelijk concrete besluiten. De Raad herinnerde aan zijn conclusies van december 2000 met betrekking tot de maatregelen rond de Erika. Hoe staat het echter met de uitvoering van deze maatregelen? Hoe staat het met de controles in de havens? Hoe staat het met het toezicht op de integriteit van degenen die deze controles uitvoeren? Hoe staat het met het verbod op de goedkope vlag? Hoe staat het met de Europese lijst van havens die schepen in nood zouden kunnen opnemen? De Raad dient zich hierover op korte termijn uit te spreken. Hoe staat het ten slotte met het onderzoek naar de aansprakelijkheid van de reders en de bevrachters?
Op deze concrete vragen verwachtten wij van de Raad passende antwoorden. Hoe lang moeten wij nog wachten? Hoeveel rampen moeten er nog plaatsvinden?
Aan de andere kant wil ik de Commissie complimenteren met zijn vastberadenheid, waarin ik ook het Europees Parlement wil betrekken. Een onderzoekscommissie zal echter niets toevoegen, aangezien wij reeds over een wetgevingspakket beschikken en wij met een commissie nog meer tijd zouden verliezen. Het is van essentieel belang dat de Vijftien hun politieke wil tonen. Er moet snel worden gehandeld en niet nog eens maanden worden gediscussieerd. Als de door ons Parlement aangenomen richtlijnen waren opgevolgd en men naar de Commissie had geluisterd, hadden wij ons nu niet in deze situatie bevonden. Europa had de ramp met de Prestige kunnen en moeten voorkomen.
Geachte ministers, het is niet nodig nog meer wetten op te stellen. Wat wel nodig is, is dat de bestaande wetgeving eindelijk wordt toegepast. Het is niet nodig om eindeloos te blijven debatteren. Er moet nu gehandeld worden. Deze ecologische ramp kan niet met behulp van subsidies worden hersteld. Het milieu dient beschermd te worden. Maar waartoe dienen onze richtlijnen die deze bescherming moeten bieden?
Ik wijs er eveneens op dat het uit economisch oogpunt gezien lonender is om te voorkomen dan te genezen. Het is zo moeilijk om een inschatting te maken van de sociale gevolgen van de ramp! Hoe groot schat men - ongeacht het land dat getroffen is - de tragedie voor de vissers, voor degenen die werkzaam zijn in het toerisme en voor de burgers die de olievlek dagelijks voor hun ogen groter zien worden?

Poignant (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de Erika ligt nog steeds op de bodem van de zee, voor de kust van mijn woonplaats. Daarom wil ik namens de inwoners van het Franse Bretagne steun betuigen aan de inwoners van het Spaanse Galicië, die ook zijn getroffen door olievervuiling.
Crises bepalen de ontwikkeling van Europa. De aanslag van 11 september heeft gezorgd voor het Europees arrestatiebevel; door het centrum van Sangatte is de kwestie van het asielrecht actueel geworden; als gevolg van de ramp met de Erika zijn er drastische maatregelen opgesteld. De Commissie heeft goed werk geleverd, maar wat gaan we nu doen? Nu zitten we met de hele mikmak: olie in de Atlantische Oceaan en oude schuiten in het Nauw van Calais. We tanken ze alleen maar vol met olie. Er verandert nooit wat. We moeten hier lering uit trekken, dus doen we dat. Ik weet zeker dat we de bepalingen ten aanzien van enkelwandige schepen zullen verscherpen, ik weet zeker dat we de maatregelen ten aanzien van verrotte schepen zullen verscherpen, ik weet zeker dat we het een en ander zullen verscherpen.
Ik wil u een voorstel doen, commissaris. U zou het plan voor een Europese kustwacht moeten gaan onderzoeken, die niet werkt zoals in de Verenigde Staten, maar volgens onze methodes. U zult zien dat kustbewoners er positief tegenover zullen staan want de rampen zijn nog niet bepaald verleden tijd. De mensen zullen erom vragen omdat ze niet begrijpen dat de zee in zo'n toestand wordt achtergelaten.
Ik zeg niet dat u dit binnen twee minuten moet doen, maar dat u erover moet gaan nadenken. Want zoals gewoonlijk komt men er bij de volgende ramp, bij de volgende crisis, op terug. Zo zijn ook het Europese arrestatiebevel en vele andere maatregelen tot stand gekomen. Zo werkt het nu eenmaal in Europa. Aangezien de noodzaak uiteindelijk bepaalt wat er gedaan moet worden, moeten we beginnen met te bepalen wat er gedaan moet worden wanneer die noodzaak er is.

Vermeer (ELDR).
Voorzitter, ik voel mij betrokken bij de Galiciërs, bij de mensen die nu ook de olie aan het opruimen zijn, olie die tot meer dan een meter dik ligt . Maar er is helaas geen rampenbestrijdingsteam, er is helaas geen professionele aanpak. Ik vind dat bijzonder jammer. Toch moeten we ophouden alleen maar elkaar de zwarte piet toe te spelen. Natuurlijk is het belangrijk die discussie te voeren maar niet nu en niet hier. Het is veel belangrijker om aandacht te besteden aan een veilige Europese kust. De inhoudelijke voorstellen van mijn collega Dirk Sterckx rondom vluchthavens zijn bijzonder passend. Ik wil Commissie en Raad oproepen geen losse-flodderpolitiek te bezigen als het om scheepvaartveiligheid gaat.
Ik steun de Commissie als het gaat om het Agentschap en de uitvoering van controles, wat mevrouw de Palacio net zei. Het verbod om enkelwandige tankers ruwe olie te laten vervoeren is tribunepolitiek en gaat voorbij aan de werkelijke structurele problemen van de internationale scheepvaart. Een goed onderhouden enkelwandige tanker is veiliger dan een slecht onderhouden dubbelwandige tanker. Ik ben geen fan van de IMO, maar we hebben deze absoluut nodig om afspraken te maken en de reeds gemaakte afspraken ook te honoreren en te implementeren. Daar lijkt er een realistischer beleid gemaakt te worden dan u nu voorstelt.
Ik denk dat het belangrijk is om te onderhandelen met Rusland over de controle op de schepen die daar geladen worden en langs de Europese kust naar Afrika varen. Ik denk dat het heel belangrijk is om classificatiebureaus te toetsen, om de verantwoordelijkheden van de schippers, de kapiteins en de reders te kennen en vooral duidelijke zeeroutes te plannen. Ik hoop dat dit leidt tot een beter beleid.

Vachetta (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de Prestige is gezonken, en opnieuw worden inderhaast halfbakken maatregelen genomen om olievervuiling voortaan te voorkomen. De getraumatiseerde en woedende bevolking, die wordt geconfronteerd met honderden kilometers vervuilde stranden, een verwoest ecosysteem, verlies van arbeidsplaatsen en risico's voor de plaatselijke economie, zal er niet tevreden mee zijn. Deze reeks rampen is voornamelijk veroorzaakt door de drastische vermindering van de kosten van vervoer over zee, die in tien jaar tijd met 30 procent zijn gedaald. Als gevolg hiervan wordt het personeel aan boord bijna uitgebuit als slaven, en blijven slecht onderhouden en vaak verouderde vloten in de vaart. Dit gebeurt allemaal terwijl de schuldigen worden beschermd door een web van ondoorzichtige procedures. Er moeten, kortom, moedige politieke besluiten worden genomen.
De IMO staat de instelling en ontwikkeling van goedkope vlaggen toe. Zij moet die nu verbieden. Dan wordt duidelijk hoe de verantwoordelijkheden onder scheepseigenaren, bevrachters en staten zijn verdeeld, en kunnen de vervuilers financieel en strafrechtelijk aansprakelijk worden gesteld.
Bovendien moet een plan worden opgesteld voor de sloop van de 4000 schepen die u zelf als een gevaar beschouwt, commissaris. Dit betekent dat scheepswerven zich moeten gaan toeleggen op de ontwikkeling en bouw van moderne en veilige schepen. Tot slot moet er onder de verantwoordelijkheid van de ILO dwingende wetgeving worden opgesteld die wereldwijd van toepassing is op alle zeelui. Een echte Europese organisatie voor de veiligheid op zee, waarin ook de vakbonden vertegenwoordigd zijn, kan en moet beschikken over voldoende inspecteurs om de schepen en de arbeidsvoorwaarden van zeelui te controleren.

Dhaene (Verts/ALE).
Voorzitter, collega's, mevrouw de commissaris, er moeten inderdaad nu daden gesteld worden en we kunnen nog verder gaan dan wat al afgesproken was. Daarom ben ik verheugd dat de twee grootste fracties hier in het Parlement onze voorstellen steunen inzake een Europese kustwacht en een Europese civiele rapid reaction force.
Ten eerste, preventief. Die Europese kustwacht is nodig om te waken over het Europees belang en om te vermijden dat schepen in moeilijkheden de speelbal worden van lidstaten die eerst naar hun eigen belang kijken en daardoor verkeerde beslissingen nemen. De kustwacht moet de sterke arm worden op het terrein van het agentschap voor maritieme veiligheid.
Ten tweede, de Europese civiele bescherming moet onmiddellijk kunnen uitrukken bij rampen en met eigen materieel ter plaatse komen. Deze groenhelmen kunnen dan overal in de Unie bijspringen, want niet alle lidstaten beschikken over de nodige uitrusting en kennis om rampen te bestrijden. Ik was getuige in Galicië een week na de ramp en heb gezien hoe moeilijk het werk was voor onze Belgische civiele bescherming en hoe traag zo'n actie op gang komt. Ik verneem dat nu grote bouwfirma's ingeschakeld moeten worden. Dat kan natuurlijk niet.
Ten slotte, wil ik vragen dat de Raad dringend werk maakt van de richtlijn inzake aansprakelijkheid. Want dat is de kern van het probleem inzake transport op zee in Europa maar ook wereldwijd. Wellicht kunt u, mevrouw, die boodschap overbrengen aan het volgende voorzitterschap: "Nunca mais."

Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, gelet op de enorme gevolgen van deze ramp voor het milieu, de economie en de samenleving van Galicië, is dit een echt Europees probleem, waarover wij in het huidig debat heel duidelijk moeten zijn.
Eerst voorkomen en daarna genezen, is hier gezegd. Wat het eerste betreft, het voorkomen, mogen wij niet uit het oog verliezen wie er werkelijk verantwoordelijk zijn voor deze tragedie. Wij hebben hier te maken met een varend wrak, een gevaarlijke lading, en een duister netwerk van belangen van gewetenloze ondernemers dat ontrafeld en aan de kaak gesteld moet worden. Moeten al die aspecten worden onderzocht? Ja. Moeten ze worden vermeden? Ook dat. Ik hoop en ik geloof dat de Europese Unie haar les deze keer geleerd heeft. De Europese Commissie heeft haar les geleerd. Het was de Europese Commissie allemaal duidelijk, en het Europees Parlement en de Raad moeten mijns inziens nu iedere vorm van tolerantie van dit soort zeeverkeer onverbiddelijk afwijzen.
Ten tweede, genezen. Wij zullen ons moeten bezighouden met het herstel van de schade. Galicië kan de materiële gevolgen niet betalen, naast al het leed dat zij de mensen daar al doormaken. Het werkelijke slachtoffer is het hele volk van Galicië.
Het is nu aan ons om ons gezamenlijk sterk te maken voor een maximum aan structuurfondsen en voor toepassing van het solidariteitsfonds, en dat zal ons lukken.
Onderzoek? Natuurlijk. Ik wil er nogmaals op wijzen - dat is al gebeurd, maar ik breng het graag in herinnering - dat het parlement van Galicië vandaag, met unanieme steun van de politieke partijen, een onderzoekscommissie heeft ingesteld. Het subsidiariteitsbeginsel wordt gevolgd om het onderzoek te laten uitvoeren door de naaste politici, en daarom hebben wij samen met de ELDR-Fractie en de UEN-Fractie een amendement ingediend om voor dit ingewikkelde aspect een uitputtend technisch onderzoek te laten uitvoeren.
Wij zullen om meer Europese middelen vragen voor een betere afstemming en een betere beveiliging van de burgerbevolking. Proberen munt te slaan uit deze ramp met het oog op de verkiezingen, zoals sommige politici doen, is, mijnheer de Voorzitter, echter ronduit weerzinwekkend. Die tweedeling is nadelig voor de politici zelf en zij is nadelig voor de slachtoffers, want zij ondervinden de gevolgen van de ramp aan den lijve en staan sprakeloos toe te kijken hoe politici als kemphanen tegenover elkaar staan omdat zij kennelijk meer geïnteresseerd zijn in partijpolitiek.
Tot slot wil ik, mijnheer de Voorzitter, als Galicische Europeaan iedereen van het Parlement en de hier aanwezige instellingen dankzeggen voor de solidariteit waarop wij in deze - en ik weet zeker ook in de komende - dagen kunnen rekenen.

Piecyk (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, wie zoals een aantal van mijn collega's en ik bij de vissers aan de Galicische kust is geweest, heeft kunnen vaststellen hoe dringend hier hulp nodig is. Als dit Parlement hier vandaag en morgen mee instemt dan is dat mijns inziens een goede zaak.
Wie in Santiago de Compostela aankomt, is zich ervan bewust dat hier de Camino de Santiago eindigt. Mevrouw de commissaris weet dit ongetwijfeld. Pelgrims en zondaars gaan te voet naar Santiago om boete te doen voor hun zonden. Een groot aantal staatshoofden en regeringsleiders alsmede ministers van Vervoer zouden deze weg moeten afleggen om boete te doen voor hun nalatigheid. De zonde die zij hebben begaan is in dit geval een gebrek aan controle in de havens.

Wie zich vastlegt op 25% en slechts 9% haalt, zoals bij een lidstaat het geval is, heeft een zware zonde begaan. Het zonderegister vermeldt: geen fatsoenlijk Europees stelsel van noodhavens. Beste collega Haarder, hiertoe is reeds geruime tijd geleden besloten, maar de Raad is vooralsnog niet tot de invoering ervan overgegaan. Het zonderegister vermeldt: volledig falen op het vlak van een fonds voor de schadeloosstelling bij olierampen. Het Parlement heeft hierover anderhalf jaar geleden een besluit genomen. Van de Raad hebben wij nog niets vernomen.
Beste collega Haarder, de "Prestige" is langs Kopenhagen gevaren. Laten wij de route van de "Prestige" nog eens overlopen: van Letland door de Oostzee, Skagerak, het Kanaal, Biscaje, Galicië - de ramp had overal kunnen gebeuren. Alleen al aan de Oostzee zijn er vier kandidaat-landen met een bedenkelijke staat van dienst op het vlak van de scheepsveiligheid. Malta en Cyprus werden in de kritische discussie altijd tot de goedkopevlaggenstaten gerekend.
Mevrouw de commissaris, wij hebben vóór april 2003 een verslag van de Commissie nodig waaruit duidelijk blijkt welke kandidaat-landen in welke mate deelnemen aan het Europese veiligheidsbeleid in de scheepvaart. De "Prestige" - collega Haarder zal zich hiervan bewust zijn - had ook uiteen kunnen breken in de Kadettrinne, met talloze ongevallen, bijna-ongevallen en spookvaarders één van de gevaarlijkste plaatsen in de Oostzee. Hier moet een loodsplicht komen. De Raad en de Commissie moeten druk uitoefenen op Rusland opdat hier via de IMO een algemene loodsplicht wordt ingevoerd. Het betreft hier een van de gevaarlijkste plaatsen in de Europese zeevaart.
Als wij de enkelwandige olietankschepen uit de vaart willen nemen, zijn er meer dubbelwandige schepen nodig. Wellicht kunt u eens met uw collega Monti spreken over wat wij in de toekomst kunnen doen op het vlak van de steun aan scheepswerven.

Ainardi (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mijn solidariteit tot uiting brengen met degenen die zijn getroffen door deze verschrikkelijke ramp. Ik vind dat wij eer moeten betuigen aan de inwoners van Galicië en Spanje, die zich geweldig hebben ingezet, en aan de vrijwilligers uit al die verschillende Europese regio's die zijn komen helpen.
Wij staan positief tegenover de voorstellen van de Commissie, maar dit geldt niet voor de besluiten van de Raad. Net zoals andere collega's betreur ook ik het gebrek aan ambitie. Na de ramp met de Erika en gezien de omvang van de schade die de Prestige heeft aangericht, moeten de overeengekomen maatregelen versneld worden uitgevoerd, commissaris. Ik ben echter ook van mening dat ze nog steeds niet toereikend zijn. Preventie houdt ook in dat bevrachters, scheepseigenaren, eigenaren van lading en zelfs classificatiebedrijven duidelijk gemaakt moet worden dat zij strafrechtelijk en financieel volledig aansprakelijk worden gesteld wanneer wetten niet worden nageleefd en er een ramp gebeurt. Preventie houdt ook in dat zeer snel het moedige besluit genomen moet worden om goedkope vlaggen in de territoriale wateren van de Unie te verbieden.
Door de liberalisering van de zeevaart zijn de regels ten aanzien van de veiligheid en de sociale zekerheid versoepeld. Deze ramp maakt die nadelige gevolgen opnieuw duidelijk. Europa moet een heldere boodschap richten tot de zeevaart en voorstellen doen om de sociale situatie van zeelui ingrijpend te verbeteren. Het moet zeelui en burgers betrekken bij het uitwerken en uitvoeren van nieuwe, specifieke maatregelen, die onontbeerlijk zijn om de veiligheid op zee te bevorderen.

Jarzembowski (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de vice-voorzitter, geachte voorzitter van de Raad, beste Bertel Haarder, ik ben blij dat u hier bent en dat wij hier een discussie voeren, maar ik moet toch onmiddellijk het cruciale punt van het hele debat aansnijden. Ik heb de besluiten van de Vervoersraad van 5 en 6 december betreffende de verbetering van de veiligheid in de scheepvaart met voldoening gelezen, maar ik geloof er geen snars van!
Ik zal twee voorbeelden noemen: de Raad heeft vooralsnog altijd het gebruik van enkelwandige olietankschepen tot 2015 verdedigd en plotseling verklaren de ministers van Vervoer in de Raad dat het gebruik van enkelwandige olietankschepen voor het transport van ruwe olie onmiddellijk moet worden gestaakt. Mijnheer de voorzitter van de Raad, hierbij rijst de wonderbaarlijke, prachtige vraag: krachtens welk recht moet dit gebeuren? Wij kunnen de komende weken geen Gemeenschapsrecht opstellen. Welke nationale regelingen kunt u mij noemen die de lidstaten in staat stellen om het verbod op enkelwandige olietankschepen om te zetten?
Het tweede punt, mijnheer de voorzitter van de Raad: mijn collega Piecyk en anderen hebben er reeds op gewezen dat een aantal lidstaten de verplichting op het vlak van de havenstatenrichtlijn niet naleeft, namelijk dat 25% van de schepen die de havens binnenlopen moet worden gecontroleerd. Nu hebben de ministers van Vervoer in de Raad besloten om, in beginsel voor 1 januari, de inspectie van de controles aan te scherpen. Kunt u mij als voorzitter van de Raad mededelen hoeveel posten voor inspecteurs in welke landen de afgelopen week of de afgelopen tien dagen zijn gecreëerd en hoeveel gekwalificeerde kandidaten er zijn voor deze banen als inspecteur? Kortom, mijnheer de voorzitter van de Raad, prachtige besluiten brengen ons niet verder. Wij willen van u weten hoe de besluiten worden omgezet.
Ik wil terugkomen op hetgeen collega Sterckx zei, die destijds het verslag over de vluchthavens heeft opgesteld. Hij heeft volkomen gelijk. Ook hier, mijnheer de voorzitter van de Raad, rijzen dezelfde vragen. U heeft gezegd dat de lidstaten de vluchthavens sneller moeten aanwijzen en sneller moeten melden. Nu wil ik graag van u weten hoe u wilt garanderen dat wanneer die vluchthavens zijn aangeduid - hetgeen op nationaal niveau moet geschieden - zij dan ook worden gebruikt. Wij weten nog heel goed dat de "Erika" een haven wilde binnenlopen, maar dat dit verzoek werd geweigerd. Ook in het geval van de "Prestige" rijst de vraag of hij, als hij een haven was binnengelopen, misschien niet was doorgebroken, of de olie dan niet veel gemakkelijker had kunnen worden weggepompt en of men dan niet een ramp van deze omvang had kunnen vermijden. Mijnheer de voorzitter van de Raad, hoe kunt u er zeker van zijn dat de lidstaten de vluchthavens ook daadwerkelijk zullen gebruiken om grotere rampen te voorkomen?
Vairinhos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter, beste collega's, de ramp met de Prestige is een proeve van onmacht van de Europese autoriteiten en de lidstaten. Ze kunnen dit soort catastrofes kennelijk niet aan. Deze ramp heeft de kust van Galicië getroffen, maar de burgers voelen toch dat het om een Europese tragedie gaat.
De Europese publieke opinie is geschokt door deze ongelooflijke gebeurtenis. Bij de getroffen gemeenschappen, inzonderheid die langs de fraaie Galicische kust, heerst ontsteltenis. Iedereen is het erover eens dat onze kusten niet nog eens aan zulk een ramp mogen worden blootgesteld. Onze burgers verwachten dat Galicië van de Europese Unie de hulp ontvangt die het nodig heeft, en men eist ook dat er een onderzoekscommissie wordt ingesteld om de toedracht van de ramp te achterhalen en uit te vinden wie de verantwoordelijken zijn, om daaruit lering te trekken voor de toekomst. Men verwacht bovendien dat de wetgeving wordt aangescherpt en dat die wetgeving direct wordt geïmplementeerd, zonder maren en eerder dan gepland.
De bescherming van de Europese zeeën en kusten moet steeds meer een gezamenlijke onderneming worden. Dat is de grote uitdaging waarvoor we ons nu gesteld zien. Dat betekent ook dat er een gemeenschappelijk beleid geformuleerd moet worden.
Als de ramp met de Prestige ertoe leidt dat de politiek zich van de omvang van het probleem bewust wordt en actie onderneemt, dan kan onze wanhoop en weerzin en die van het Galicische volk nog ergens toe dienen.

Cunha (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik wil om te beginnen mijn solidariteit betuigen met het Galicische volk en al die mensen die de gevolgen van deze tragedie kunnen ondervinden, in Frankrijk, in Spanje, en natuurlijk ook in mijn eigen land. Met het verstrijken van de tijd wordt de ware omvang van deze ramp pas goed duidelijk. Ik hoop dat het onderzoek waarom het Parlement gevraagd heeft op tijd zal worden uitgevoerd en heel diepgaand zal zijn. Zoals ik hier al eerder heb betoogd, is het vooral belangrijk vast te stellen wat het motief is geweest voor de mysterieuze koerswijziging van het schip. Het voer aanvankelijk naar het westen en boog toen plotseling naar het zuiden af, om uiteindelijk op 30 mijl van de Portugese wateren te zinken.
We moeten het nu echter eerst over de toekomst hebben, en daarom wil ik graag vier punten aanstippen.
Ten eerste is het van fundamenteel belang dat de Europese Unie middelen ter beschikking stelt om de door de olie veroorzaakte schade te vergoeden. Ik geloof dat we voor dit doel het solidariteitsfonds van de Europese Unie moeten aanspreken. Dat is tot nog toe niet gebeurd.
In de tweede plaats is het duidelijk dat deze ramp verstrekkende gevolgen zal hebben voor de visserij en de schelpdierencultuur. Er moet dus een veel uitgebreider pakket maatregelen worden samengesteld om de getroffen gemeenschappen te helpen.
Ten derde moeten we een technisch en wetenschappelijk correcte beslissing nemen over hetgeen we met nu met dit schip, dat 60.000 ton ruwe olie aan boord heeft, willen aanvangen. Als we daarvoor geen oplossing vinden, blijft het niet bij één olievlek. Dan zullen wij nog maanden of jaren met olievlekken te maken krijgen.
Tot slot wil ik erop wijzen dat het hoog tijd is dat het Europees Agentschap voor de veiligheid in de zeevaart begint te functioneren. De Raad moet dus overeenstemming zien te bereiken over de locatie van dat agentschap. Om af te sluiten wil ik graag zeggen dat we willen dat er een diepgaand onderzoek wordt uitgevoerd. Het Parlement heeft daar al om verzocht. We willen echter niet dat het Parlement gebruikt wordt als een forum voor een debat over de interne problemen van een bepaald land.

Ripoll y Martínez de Bedoya (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, de interventies in dit debat zouden we in twee categorieën kunnen indelen. In de eerste plaats zijn dat de interventies van degenen die het probleem vanuit Europees standpunt presenteren, die de maatregelen noemen die nodig zijn vanuit Europees en communautair beleidsoogpunt gezien, en in de tweede plaats zijn dat de interventies van degenen die juist op dit moment, nu zich een menselijke tragedie afspeelt in een land dat slechts vijf maanden van verkiezingen verwijderd is, menen dat dit een goede gelegenheid is om hun verkiezingsvoordeel te doen met de situatie, zonder zich te bekommeren om de werkelijke gevolgen voor het volk.
Er wordt gesproken over de instelling van een tijdelijke onderzoekscommissie, overeenkomstig artikel 150 van het Reglement van het Europees Parlement. Voorwaarde daarvoor is dat er goede gronden zijn om aan te nemen dat de Europese regelgeving niet is nageleefd en dat de commissie moet worden ingesteld. Welke gronden zijn hier aangevoerd?
Weten wat er is gebeurd. Natuurlijk willen wij allemaal weten wat er is gebeurd, maar dat bereiken we niet met een parlementaire commissie, maar met deskundigenverslagen. Vandaar dat het voorstel van de PPE-Fractie inhoudt dat de Raad en het Parlement door de Europese Commissie worden geïnformeerd via de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme.
Opnemen van de schade. De termijn om de schade op te nemen loopt tot 23 januari, maar nu al, begin december, zijn we de Spaanse regering aan het veroordelen omdat zij de schade niet heeft opgenomen.
Nemen van maatregelen. Feit is dat Spanje dat heeft gedaan. Het coördineren van 10.000 vrijwilligers, het coördineren van het werk van instellingen, het coördineren van de internationale hulpverlening, het coördineren van dat alles, dat zijn maatregelen die zijn genomen.
Mobiliseren van Europese instellingen. Gisteren zijn wij bijeen geweest met commissaris Barnier, bij welke gelegenheid hij zijn waardering uitsprak voor de manier waarop het overleg tussen hem en de Spaanse regering was verlopen. De vissers ontvangen al financiële steun, er is al hulp onderweg. Over welke goede gronden hebben we het dan? Geen enkele. Er is slechts de wil politieke munt te slaan uit de situatie met het oog op de verkiezingen, en het Parlement is daarvoor noch het forum noch de juiste plaats. Daarmee zullen we ons zeker niet inlaten. Wat wij wel doen is de Galiciërs helpen, de Spanjaarden helpen en de kusten daar redden: dat is waar we mee bezig zijn.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, namens de Raad kan ik het eens zijn met de meeste dingen die hier gezegd zijn en kan ik mij aansluiten bij de woede, de ergernis en de diepe bezorgdheid die hier is geuit alsook bij de oproep tot actie die ik hier heb gehoord.
Het is niet correct de Raad voor de voeten te werpen dat hij niets heeft ondernomen. Ik wil daarom graag iets voorlezen uit de conclusies van Kopenhagen: er staat "dat de conclusies van de bijeenkomst van de Vervoersraad van 6 december 2002 en de Milieuraad van 9 december 2002 op alle punten onverwijld moeten worden uitgevoerd." Daarna volgt een stuk waarin de Raad zijn tevredenheid uit over de inspanningen van de Commissie, zowel aangaande de economische, sociale als ecologische gevolgen van het ongeluk met de Prestige. De Raad is ook tevreden met het plan van de Commissie dat erop gericht is na te gaan welke specifieke maatregelen voorts wenselijk zijn, onder andere op het gebied van de aansprakelijkheid en de daarmee samenhangende sancties. In Kopenhagen kregen mevrouw de Palacio, de Vervoersraad en de Milieuraad unanieme steun.
Wat heeft de Vervoersraad nu precies besloten op 5 en 6 december? Hij heeft een aantal paragrafen aangenomen die overstemmen met de opvattingen van het Parlement, sterk geformuleerd zijn en beantwoorden aan bijna alle eisen die hier vandaag in het Parlement naar voren zijn gebracht. De opmerking dat het ongeluk misschien vermeden had kunnen worden indien deze maatregelen veel eerder waren genomen, is uiteraard terecht, dat moeten wij toegeven. Nu gebeurt er echter iets en wel datgene wat de afgevaardigden wensen. De snelle reactie van de commissaris heeft veel applaus gekregen.
De heer Simpson wil dat de verantwoordelijken van een ongeluk voor de kosten opdraaien. Ik kan hem bevestigen dat dit deel uitmaakt van de genomen maatregelen. Er zijn twee soorten aansprakelijkheid. Voor de eerste soort zijn er fondsen waarmee de reiniging van de stranden bekostigd wordt en de vissers vergoed worden. Niets wijst erop dat deze fondsen deze kosten niet kunnen dragen. De tweede soort betreft de milieuschade en men kan de vraag stellen of het mogelijk is voor milieuschade een grotere aansprakelijkheid te eisen. Indien dit kan, moeten we dat zeker doen.
De heer Sterckx en enkele andere sprekers merkten terecht op dat niet het aantal havenstaatcontroles doorslaggevend is, maar dat deze controles op de juiste plaatsen dienen te gebeuren. Er wordt geëist dat 25 procent van de schepen gecontroleerd wordt en het klopt dat dit in bepaalde lidstaten niet eens gebeurt, wat natuurlijk onaanvaardbaar is. Het belangrijkste is echter dat de havenstaatcontroles op de juiste plaatsen en op de juiste manier gebeuren.
Mevrouw Ramos bracht de kritiek op de Spaanse regering ter sprake. Tijdens het debat in Kopenhagen, heb ik kunnen vaststellen dat deze problemen hoog op de agenda van de Spaanse regering staan.
Met betrekking tot het probleem van kustwachten en agentschappen verwijs ik naar de paragrafen 7 en 9 van het besluit dat de Vervoersraad op 5 en 6 december heeft genomen. Voor de aansprakelijkheid verwijs ik naar paragraaf 18, maar ik geef toe dat de formulering niet zeer sterk is en ik hoop dat de Commissie een betere oplossing zal voorstellen, die meer kans heeft door de Raad te worden goedgekeurd.
Ook wat het vraagstuk van de vluchthavens betreft, dat ik niet heb vernoemd, verwijs ik naar paragraaf 8, waarin de vluchthavens uitdrukkelijk ter sprake komen. Dit zei ik ter attentie van de heer Jarzembowski.
Ter afsluiting wil ik het Parlement een tip geven. Houdt u vast aan de goede verklaringen die de Raad aflegt, met name de Europese Raad, de Vervoersraad en de Milieuraad. Houdt u vast aan de positieve beslissingen die genomen zijn. Het Parlement en de Raad zijn het immers met elkaar eens over wat er moet gebeuren. Zoals vele sprekers hebben opgemerkt, gaat het er nu om de genomen beslissingen ten uitvoer te brengen. Ik wens het Parlement veel succes met de "controles" van toekomstige voorzitterschappen.

de Palacio
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zou willen beginnen met tegen de heer Piecyck te zeggen dat de Commissie in deze hele kwestie niets te verwijten valt. Als immers gedaan was wat wij hebben voorgesteld, dan zou er nu geen Prestige zijn, omdat dat schip dan al enkele maanden voordat het zonk uit het water was gehaald.
Dit gezegd zijnde, wil ik u, geachte afgevaardigden, er voor alle duidelijkheid tevens op wijzen dat er daar buitengaats, voor de kusten van Europa of elders op de wereld, op ditzelfde moment meer dan 400 Erika's en Prestiges rondvaren; dat sommige daarvan meer dan 20.000 ton aardolie of meer dan 30.000 ton derivaten aan boord hebben; dat er 258 zijn met een minder groot draagvermogen, van ongeveer 10.000, 20.000 en 30.000 ton, wat bij een ramp nog altijd een geweldige vervuiling zou veroorzaken, en dat een reactie nodig is om ervoor te zorgen dat die schepen zo snel mogelijk uit de buurt van onze kusten worden geweerd, en het liefst helemaal van de wereldzeeën verdwijnen. Dat is wat ons te doen staat en wat wij nu eindelijk voor elkaar moeten krijgen. Daar gaat het om, en dat is wat hier als allereerste aan de orde moet komen.

De tweede kwestie is dat we nu eens werk moeten maken van de uitvoering van de pakketten Erika 1 en Erika 2. Wat wil ik daarmee zeggen? Wel, dat we ernst moeten maken met de havenstaatcontroles, waarnaar door sommigen onder u al is verwezen. Er zijn inderdaad twee landen die zelfs niet aan de huidige wetgeving voldoen, en die is veel soepeler en kent veel minder regels. Het is de hoogste tijd dat zij de voorschriften nu wel gaan naleven. Zij hebben toegezegd hun beleid daarop te richten. Via het Agentschap voor de veiligheid van de zeevaart, dat binnenkort van start gaat - de Raad van Bestuur is al bijeen geweest, want wij hebben de datum waarop het zijn werkzaamheden moest beginnen vervroegd, en hoewel het nog geen definitieve zetel heeft, begint het nu al met de uitvoering van zijn taken -, zal er in alle havens van de Unie, zonder enige uitzondering - want goedkope havens zijn in de Europese Unie uit den boze - erop moeten toezien dat de juiste controles correct worden uitgevoerd.
In dit verband zij opgemerkt dat de Raad in maart de verordening moet aannemen die de Commissie voor het eind van het jaar gaat indienen voor een versnelde uitfasering van enkelwandige schepen uit de Europese havens en voor het Europees verbod op het gebruik van enkelwandige tankers voor het vervoer van zware stookolie en bitumineuze producten, pek en de meest verontreinigende producten.
Op het vlak van de verantwoordelijkheden moeten wij voortgang maken, en ik hoop dat wij in goed overleg met mijn collega, commissaris Vitorino, snel een voorstel kunnen voorleggen aan dit Parlement en aan de Raad over sancties ingeval van ernstige nalatigheid. Maar daar mogen wij het niet bij laten, want laten we wel zijn: wie zijn er hier verantwoordelijk? Wie zijn er verantwoordelijk voor de ramp met de Erika? Dat zijn in de eerste plaats - dat weten wij heel goed - de reders die met schepen varen die niet in goede staat verkeren. Verder zijn dat degenen die schepen charteren omdat dat een goedkopere manier is om de winst op te voeren, zonder zich te bekommeren om de risico's daarvan, waarvoor de kustbewoners en de samenleving als geheel vervolgens de rekening gepresenteerd krijgen. Dat moet voor eens en altijd worden vermeden. Daarvoor is nodig dat we voortgang maken op het vlak van de aansprakelijkheid, en een eind maken aan een situatie waarin het bestaan van een hele reeks tussenliggende maatschappijen tot gevolg heeft dat de aansprakelijkheid wordt uitgesmeerd. Daarvoor is echter niet alleen in Europees verband maar ook op internationaal niveau actie geboden.
(Applaus)
Dat houdt ook in, geachte afgevaardigden, dat de Commissie volwaardig lid moet worden van de Internationale Maritieme Organisatie om de activiteiten te stimuleren. De vijftien lidstaten van de EU zijn dat al en hebben in onderlinge coördinatie gehandeld. Het is echter nodig dat ook de Commissie aan dat forum deel kan hebben, want dan kan zij kwesties als de aansprakelijkheid van vlaggenstaten stimuleren, dat wil zeggen, het stelsel van verplichte controles dat naar voren is gebracht in het kader van de Internationale Maritieme Organisatie.
Ook op het vlak van de goedkope vlaggen moeten we vooruit. Hierbij moeten wij onderscheid maken tussen twee soorten goedkope vlaggen: vlaggen die worden gevoerd om fiscaal-financiële redenen en vlaggen die door staten worden gegeven aan drijvende wrakken, aan schepen die ieder moment een milieuramp kunnen veroorzaken en in geen geval als zeewaardig zouden mogen worden beschouwd. Met allebei moet de strijd worden aangebonden, en ik ben bereid om ook de strijd aan te binden met de schepen die worden gebruikt als regelrechte belastingparadijzen.
Verder moeten wij wat het FIOV betreft in het kader van de Internationale Maritieme Organisatie de door ons voorgestelde één miljard euro halen. Als dat niet lukt moeten wij het aanvullend Europees fonds een impuls geven. Het voorstel daarvoor ligt momenteel bij de Raad en moet, als er in mei in het kader van de Internationale Maritieme Organisatie geen besluit wordt genomen, natuurlijk snel worden goedgekeurd om tenminste over dat aanvullend Europees fonds te kunnen beschikken.
Geachte afgevaardigden, één van u heeft gesproken over de menselijke factor: de bemanningen. Vóór de zomer kunt u rekenen op voorstellen voor een akkoord met het Griekse voorzitterschap, dat zich juist sterk maakt voor opleiding en zich bovendien - laten we daar duidelijk in zijn, want de meningen lopen uiteen - onmiskenbaar inzet voor een hoogwaardige maritieme sector.
Het is verder ook belangrijk dat we voortgang maken met het internationaal zeerecht. We weten allemaal dat daar jaren voor nodig zijn, maar we moeten er vaart achter zetten om het aantal jaren zoveel mogelijk te beperken. Ondertussen moeten we overleg voeren met onze buren. Er moet met Rusland worden gesproken over de Baltische Zee, een gesloten zee waar net als op de Middellandse Zee een ongeluk veel ernstiger zou zijn en veel rampzaliger gevolgen zou hebben voor het milieu dan een ongeluk op een open zee als de Atlantische Oceaan, die zich sneller kan herstellen.
Daarom moet niet alleen met Rusland worden gesproken maar met alle landen rond de Middellandse Zee en de Zwarte Zee, oftewel het Middellandse-Zeegebied in ruime zin. We moeten er immers voor zorgen dat al onze kusten en die van onze buren aanzienlijk veiliger worden, en internationaal voortgang boeken.
Er is door u opgemerkt dat op de Europese Raad van Kopenhagen geen voortgang is gemaakt. Ik wil daarop zeggen, geachte afgevaardigden, dat in de conclusies van de Raad van Nice werd verzocht om het Erika 1- en het Erika 2-pakket zo snel mogelijk te verwezenlijken, nog vóór de datum van inwerkingtreding ervan, en dat is niet gebeurd. In Kopenhagen werd dat verzoek opnieuw gedaan, en ik hoop dat het deze keer wel gebeurt.
Geachte afgevaardigden, dat na de Erika nu de Prestige onderwerp van ons debat is, is zeer ernstig. Ik weet zeker dat de lidstaten van de Unie dit maal hun woord wel gestand zullen doen. Anders zullen wij dat hier van hen eisen en ze eraan herinneren, en anders hoop ik dat u allemaal via uw contacten en nationale partijen die eis zullen stellen en die kwestie aankaarten, ook via uw collega's in de nationale parlementen.
Uiteraard zullen wij vanuit de Commissie, via het Agentschap en via de verslagen die wij meenemen, concreet blijven toezien op de naleving door de lidstaten van de overeengekomen kwesties. Onder meer is dat de tenuitvoerlegging van de Erika 1- en Erika 2-pakketten, zonder te wachten op 30 juni 2003 of februari 2004.
Wat ik bedoel, geachte afgevaardigden, is dat met de vluchthavens in beginsel kan worden gewacht tot februari 2004. Ik meen echter dat wij niet zolang mogen wachten, maar nu al moeten beginnen. In januari zullen we daarover met de lidstaten in gesprek gaan.
Een vluchthaven - het zij duidelijk gezegd - is niet zo maar een haven. Een vluchthaven moet over speciale bevoegdheden beschikken en eenvoudig te bereiken zijn, opdat een moeilijk manoeuvreerbaar schip er bij ongunstige weersomstandigheden terecht kan. In die situaties doen zich immers de ongevallen voor. Die gebeuren wanneer de omstandigheden op zee ongunstig zijn, bij ruwe zee, bij windsnelheden van meer dan 100 kilometer per uur, in situaties waarin schepen lastig kunnen manoeuvreren, bij golven van acht of tien meter, zoals in het geval van bijvoorbeeld de Prestige of de Erika. Dat betekent dat vluchthavens speciaal moeten worden ingericht en dat speciale aandacht moet worden besteed aan de bereikbaarheid ervan. Dat betekent ook dat zij moeten kunnen beschikken over de mensen, middelen en actieplannen die nodig zijn om noodsituaties het hoofd te kunnen bieden. Dat is waar naar gekeken moet worden. Een vluchthaven, geachte afgevaardigden, mag niet verward worden met een willekeurige andere haven. Dat zijn twee verschillende zaken. Kortom, het is een heel ingewikkeld onderwerp.
Dan wil ik nu ingaan op de kwestie van de fondsen waarnaar u hebt verwezen. Geachte afgevaardigden, over de solidariteit die Europa aan de dag heeft gelegd in het geval van de Prestige bestaat mijns inziens geen twijfel. Weet u waarin de steun en de bijdragen van Europa hebben bestaan in het geval van de Erika? Dat zal ik zeggen: de toewijzing van 10 miljoen euro via herschikking van de kredieten die in het kader van doelstelling 2 voor Bretagne bestemd waren.
Weliswaar is de ramp in het geval van de Prestige nog groter, maar we hebben het over een herschikking van visserijkredieten, over FIOV-kredieten en over de aanvulling van FIOV-kredieten met andere visserijkredieten. We hebben het over een bijdrage uit het solidariteitsfonds in geval van rampen, een bijdrage die weliswaar slechts 2,5 procent van het bedrag van de rampen bedraagt maar wel voortkomt uit Europese solidariteit. We hebben het ook over herbestemming van aan Spanje of Galicië toebedeelde cohesie- of structuurfondskredieten.
Europese solidariteit wordt tot uitdrukking gebracht via de fondsen en daarvan is goed gebruik gemaakt door de Commissie, door overheidsinstellingen, zoals de Raad. De Raad heeft een duidelijk 'ja? laten horen, en in overweging gegeven om specifieke aanvullende maatregelen te nemen. De realiteit is namelijk, geachte afgevaardigden, dat er nog altijd 50.000 ton zware stookolie op de zeebodem ligt.
50.000 ton zware stookolie in twee scheepswrakken waaruit de lading helaas nog steeds weglekt. De Commissie neemt ook deel aan het door de Spaanse regering ingesteld wetenschappelijk comité, waarin ook vertegenwoordigers uit Frankrijk en, als ik het goed heb, uit Portugal zitting hebben. Ik hoop dat dit wetenschappelijk comité ons snel laat weten hoe het ervoor staat met die stookolie op de zeebodem. Het zal duidelijk zijn dat we niet kunnen tolereren dat die twee gezonken roestbakken olie blijven uitbraken. Daar moet een oplossing voor komen. Er zal gekeken moeten worden naar de mogelijke alternatieven, en er zal tegelijkertijd gekeken moeten worden naar de Europese solidariteit, die in geen geval zal ontbreken.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, er is gesproken over een Europese kustwacht. Daarmee moeten we mijns inziens verder, maar ik wil er wel aan toevoegen dat wij bij het instellen van een kustwacht en andere Europese instanties die er ongetwijfeld nog zullen komen, er in ieder geval op moeten toezien dat alle maritieme diensten van de lidstaten van de Unie beter met elkaar worden gecoördineerd. Ik hoop dat er na deze ramp op al deze punten versterking komt en dat we voortgang kunnen blijven maken en in staat zullen zijn een nieuwe Erika, een nieuwe Prestige te voorkomen.
(Applaus)

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Ik deel mede dat ik ter afsluiting van de verklaringen van de Raad en de Commissie zeven ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement heb ontvangen.

Díez González (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, als voorzitter van de Spaanse socialisten in dit Parlement voel ik mij aangesproken door de woorden van de heer Galeote. Ik verzoek hem zijn onwaarheden en aantijgingen terug te nemen.
Ik kan de heer Galeote echt niet volgen. Ik begrijp niet waarom de heer Galeote hier vandaag van een Europees debat een Spaans debat probeert te maken. Ik begrijp niet waarom hij ons provoceert, ik begrijp niet waarom hij een nationalistische, kleingeestige houding aanneemt en probeert op een debat tussen Spanjaarden aan te sturen, terwijl wij hier zijn om - zoals mevrouw de commissaris heeft gezegd - een probleem op te lossen dat Europees is en dat vraagt om een oplossing in Europees kader.
Welnu, mijnheer Galeote, ik zal u met twee bekende gezegden duidelijk maken hoe ik denk over uw houding. Het eerste luidt: "Wie de schoen past, trekke hem aan?; en het tweede, al even oorspronkelijk en veelzeggend, want allemaal, mijnheer Galeote, hebben wij een geheugen en allemaal hebben wij een geschiedenis: "Zoals de waard is, vertrouwt hij zijn gasten". De geschiedenis ligt vast, over hoe u zich heeft opgesteld, en over onze opstelling, hoe die is geweest en hoe die nu is, de opstelling van de Spaanse socialisten in dit Parlement, en die van de Spaanse socialisten in het Spaanse parlement.

De Voorzitter.
Mevrouw Díez González, u voelde zich aangesproken en u heeft het woord gekregen. Ik begrijp wat u wilde zeggen met de tweede uitdrukking, maar deze bevatte woorden die u in het kader van de parlementaire geplogenheden misschien beter kunt terugnemen.

Díez González (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, een gezegde is een gezegde. Het is in geen geval mijn bedoeling geweest de heer Galeote onbetrouwbaar te noemen, zeker niet. Met het gezegde wordt zoveel gezegd als dat iedereen denkt dat de ander net zo is als hijzelf. Hij heeft ons niet-loyaal gedrag verweten, terwijl wij ons daaraan nooit schuldig hebben gemaakt en hij weet dat dergelijk gedrag in zijn eigen gelederen wel is voorgekomen.

De Voorzitter.
Mevrouw Díez González, het Voorzitterschap is u erkentelijk voor deze toelichting die u volgens de parlementaire geplogenheden heeft gegeven.

Galeote Quecedo (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Díez, ik zou uiteraard iedere belediging en aantijging uit mijn rede terugnemen, als ik dat zou kunnen. Ik daag u echter uit het letterlijke verslag van deze vergadering na te lezen en mij te zeggen of daarin een beledigende of misplaatste opmerking voorkomt, want dan neem ik die natuurlijk terug.
Wat ik bedoel, mijnheer de Voorzitter en mevrouw Díez, is dat de instelling van onderzoekscommissies geregeld is met artikel 151 van het Reglement van dit Parlement. Ik verzoek u, mevrouw Díez, dat artikel erop na te slaan. Het verzoek om een dergelijke commissie in te stellen is gebaseerd op niet-naleving van het Gemeenschapsrecht. Hier is expliciet, letterlijk gezegd, door een van uw collega's en landgenoten, dat met deze commissie wordt beoogd vast te stellen of de Spaanse regering blaam treft in geval van de ramp met de Prestige. Dat is hier met zoveel woorden gezegd. Waar ik naartoe wil is dat men niet in Spanje kan zeggen dat wij hier samen om meer geld vragen en dan hier beweren dat er geen geld mag worden gegeven omdat zij medeverantwoordelijk zijn voor de ramp. Dat is wat ik wilde zeggen.
De Voorzitter.
Mevrouw Díez González, u heeft het woord gehad om te kunnen reageren en de heer Galeote Quecedo heeft eveneens het woord gehad. Het is niet de bedoeling dat er een oeverloze discussie ontstaat. Deze kwestie is hiermee beëindigd.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 11.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het gecombineerd debat over:
de verklaringen van de Raad en de Commissie over het immigratie- en asielbeleid,
het verslag (A5-0381/2002) van de heer Watson, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting van de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de regering van de Speciale Administratie Regio Hongkong van de Volksrepubliek China inzake de overname van personen die zonder vergunning op het grondgebied verblijven (SEC(2002) 412 - C5-0263/2002 - 2002/0092(CNS))
de mondelinge vraag (B5-0505/02) van de heer Watson, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, aan de Commissie over de princiepen van de Europese Unie voor overeenkomsten met derde landen over de terugkeer van vluchtelingen.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank dat u mij de gelegenheid biedt over dit belangrijke werkterrein verslag uit te brengen. Mijn collega, commissaris Vitorino, is sinds het begin van zijn mandaat extreem actief geweest en naar mijn mening plukken wij nu de eerste vruchten, waarover ik het graag wil hebben. Met het Verdrag van Amsterdam werd besloten dat een aantal maatregelen op het gebied van asiel en immigratie binnen een termijn van vijf jaar na de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam, met andere woorden vóór 1 mei 2004, dienden te worden genomen.
Zoals u weet, heeft de Europese Raad in oktober 1999 in Helsinki, in december 2001 in Brussel en in juni van dit jaar in Sevilla herhaald dat op deze gebieden actie dient te worden genomen. In Sevilla werden concrete prioriteiten en termijnen voor de goedkeuring van de regelgeving vastgesteld. Wij hebben niet alleen deze termijnen nageleefd maar veel meer gedaan. Zoals in de conclusies van Sevilla vermeld is, moet de Raad een goed evenwicht bewaren tussen, enerzijds, een beleid gericht op integratie van legaal verblijvende immigranten en een asielbeleid dat de internationale verdragen respecteert, in de eerste plaats het Verdrag van Genève van 1951 en, anderzijds, een krachtige aanpak van illegale immigratie en mensenhandel.
De tenuitvoerlegging van de conclusies van Sevilla behoorde tot de taken van het Deens voorzitterschap. Dit geldt ook voor de bestrijding van illegale immigratie en het beheer van de buitengrenzen. Wij hebben 17 verschillende projecten en initiatieven opgestart met de bedoeling de grenscontrole aan zeewegen, landwegen en op luchthavens te versterken. We hebben voorts enkele weken geleden een algemeen repatriëringsprogramma en een concreet plan voor de terugkeer naar Afghanistan aangenomen.
Met betrekking tot het asielbeleid is er grote vooruitgang geboekt bj de verwezenlijking van de doelstellingen van het Verdrag van Amsterdam en de prioriteiten van Sevilla. Reeds in september 2000 is het Europees Vluchtelingenfonds opgericht en in juli 2001 is een richtlijn aangenomen betreffende de minimumnormen voor de tijdelijke bescherming van ontheemden in geval van massale toestroom.
Onder het Deens voorzitterschap is nog meer vooruitgang geboekt bij het asielbeleid. De Raad is het eens geworden over de Dublin II-verordening, die eindelijk goedgekeurd zal kunnen worden. Dit was een specifieke opgave voor het Deens voorzitterschap. De taak is volbracht en er is een politieke consensus. Het kan zijn dat het Parlement nog voorbehoud maakt, maar ik ben er zeker van dat wij de Dublin II-verordening misschien reeds morgen op de bijeenkomst van de Raad in Brussel zullen kunnen goedkeuren.
Het voorstel van de Commissie betreffende de minimumnormen voor de opvang van asielzoekers zal naar alle waarschijnlijkheid ook morgen op de bijeenkomst van de Raad in Brussel worden aangenomen. Het laatste halfjaar zijn er intense onderhandelingen gevoerd over het voorstel van de Commissie betreffende de vaststelling van minimumnormen voor de erkenning van onderdanen uit derde landen en staatlozen als vluchtelingen of personen die tijdelijke bescherming behoeven.
Er is veel vooruitgang geboekt en er is nu een politieke consensus bereikt over de definitie van vluchteling en van tijdelijke bescherming. De consensus is gebaseerd op het Verdrag van Genève en op de Europees Verdrag voor de bescherming van de Rechten van de Mens. Men is het over bijna alle 19 artikelen betreffende de fundamentele begrippen in het vluchtelingenrecht eens geworden. Alleen over de rechten van vluchtelingen en personen met tijdelijke bescherming is men het nog niet eens, waardoor het voorstel ten laatste deze zomer goedgekeurd zal kunnen worden, zoals in Sevilla is bepaald. De zaken waarover men het eens is geworden, zijn moeilijke zaken. Men zou de vraag kunnen stellen of het dan een kunst is beslissingen te nemen die gebaseerd zijn op verdragen die reeds lang in werking zijn getreden. Het antwoord is ja, want vanaf nu moeten deze verdragen door alle lidstaten en ook door de nieuwe lidstaten, wier toetreding wij vorige vrijdag hebben beslist, worden nageleefd. Bovendien is er een groot verschil tussen verdragen en richtlijnen. Het verschil is dat de Commissie veel meer gezag kan uitoefenen met betrekking tot de naleving van richtlijnen en dat ze nu ook naar het Hof kan stappen als bepaalde lidstaten de verdragen niet naleven. Het antwoord op de vraag die ik zelf stelde is daarom: ja, het maakt een ongelooflijk groot verschil uit de criteria van deze verdragen in de vorm van een richtlijn te gieten.
Op zijn bijeenkomst in oktober heeft de Raad een debat gehouden over de herziene voorstellen van de Commissie betreffende minimumnormen voor asielprocedures en de ministers hadden daarbij verschillende soorten commentaar op de voorstellen, maar ook dit voorstel zal voor het eind van 2003 worden goedgekeurd.
Met betrekking tot het immigratiebeleid moet de Raad volgens de conclusies van Sevilla vóór juni 2003 het voorstel van de Commissie betreffende voorwaarden voor gezinshereniging en de status van langdurig ingezetenen goedkeuren. De onderhandelingen over het herziene voorstel voor een richtlijn over gezinshereniging, dat de Commissie in mei van dit jaar heeft voorgeld, zijn goed gevorderd. Wij gaan ervan uit dat dit voorstel ook binnen de in Sevilla vastgestelde termijn, vóór juni 2003 dus, zal kunnen worden goedgekeurd.
Op zijn bijeenkomst van 15 oktober heeft de Raad een aantal hangende politieke problemen behandeld in verband met het voorstel voor de status van langdurig ingezetenen. Onder het Deens voorzitterschap is op dit vlak vooruitgang geboekt, maar er zijn nog een aantal onopgeloste problemen, waaronder het recht op een zekere vorm van vrij verkeer. De Raad streeft ernaar de in Sevilla vastgestelde termijn voor de goedkeuring van het voorstel aan te houden.
Tevens heeft de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken op 15 oktober 2002 een open debat gehouden over het voorstel van de Commissie voor een richtlijn betreffende de voorwaarden voor toegang tot de Unie van onderdanen uit derde landen met het oog op een studieverblijf. Voor al deze aangelegenheden werd het Parlement geraadpleegd en het advies is of zal worden opgenomen in het uitgangspunt waarop de Raad zich voor de besluitvorming baseert. De Raad waardeert het engagement van het Parlement op dit gebied, waarvoor de medebeslissingsprocedure nog niet van toepassing is.
De Raad kijkt uit naar een nog nauwere samenwerking met het Parlement op het gebied van het asielbeleid na de inwerkingtreding van het Verdrag van Nice.
Ik hoop dat ik de stand van zaken in het asiel- en immigratiebeleid hiermee voldoende geschetst heb. Ik ben van mening dat het beeld al bij al positief is. Ik ben het met u eens dat het tot nog toe te traag ging. Ik weet dat de commissaris er ook zo over denkt en ik was reeds die mening toegedaan toen ik in de bevoegde commissie van het Parlement zetelde. Naar mijn mening heeft de Raad de zaken bespoedigd, al zeg ik het zelf, waardoor er nu een groot aantal resultaten geboekt is en wij onze eigen doelstellingen beginnen te verwezenlijken.
Het is belangrijk dat het tijdschema gevolgd wordt. Het asiel- en immigratiebeleid is van groot belang voor de betrokkenen en het is belangrijk dat wij erin slagen het evenwicht waarover ik het bij het begin van mijn toespraak had, te bereiken.
Mijnheer de Voorzitter, ik zou nog veel langer kunnen praten, want eigenlijk zijn er nog veel meer initiatieven. Bijvoorbeeld op het gebied van grenscontroles zijn 17 initiatieven genomen waarover ik het uitgebreid zou kunnen hebben. Maar aan alles komt een eind en daarom zal ik het hierbij laten. Laten wij de keuze van het onderwerp voor het komende uur afhangen van de toespraken van de volgende sprekers.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, hoewel de Commissie alle op grond van het Verdrag vereiste voorstellen achttien maanden vóór de einddatum die het Verdrag van Amsterdam voorschrijft, heeft gepresenteerd, is het inderdaad waar dat slechts enkele doelstellingen voor de vorming van een gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid daadwerkelijk zijn gehaald.
Ik hoop dat de Raad snel voort maakt met het onderzoeken en aannemen van de diverse maatregelen die ter tafel liggen, zoals de Europese Raad in Laken en in Sevilla heeft verzocht. Ik geef toe dat tijdens het Deens voorzitterschap aanzienlijke voortgang is geboekt, niet alleen op het gebied van de conclusies van Sevilla, maar met name ook wat betreft de ontwikkeling van het gemeenschappelijke asielbeleid. Deze voortgang danken we aan de persoonlijke inzet en kennis van de heer Haarder, die alle lof toekomt.
De Dublin II-verordening wordt morgen formeel aangenomen in de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken. Dat vormt samen met de start van het Eurodac-systeem, die staat gepland op 15 januari 2003, een stap in de goede richting.
Ik ben redelijk optimistisch over de besprekingen in de Raad over de richtlijn inzake minimumeisen voor de opvang van asielzoekers in de lidstaten. Ik deel het standpunt van de fungerend voorzitter dat de Raad deze richtlijn morgen moet kunnen aannemen.
Dankzij deze richtlijn krijgt de eerste fase van het gemeenschappelijke Europese asielstelsel gestaag gestalte. Er moeten nog twee belangrijke onderdelen van het stelsel worden aangenomen. Zoals de fungerend voorzitter zei, is er dankzij het energieke Deense voorzitterschap echter flinke voortgang geboekt met een gemeenschappelijke definitie voor vluchteling en een gemeenschappelijke benadering van tijdelijke bescherming. Aan dit belangrijke voorstel hoeft niet veel meer te worden gedaan en de Raad zou het tijdens zijn eerste vergadering in 2003 kunnen aannemen. Ik verwacht ook dat de Raad haast maakt met het bestuderen van ons gewijzigde voorstel voor de asielprocedures, dat we zes maanden geleden hebben ingediend.
Voor de geloofwaardigheid van de Unie op deze terreinen - en daar draait het om als we kijken naar de verwachtingen die het publiek heeft van Europa - is het van groot belang dat er wezenlijke voortgang wordt geboekt. Op dergelijke gevoelige beleidsterreinen zal blijken dat een stapsgewijze strategie een doeltreffende manier is om het vertrouwen van onze burgers te winnen. Bovendien wordt het tijd dat we de toekomstgerichte ideeën die de Hoge Commissaris, Ruud Lubbers, onlangs heeft gepresenteerd en die de zegen hebben gekregen van het uitvoerend comité van de Hoge Commissaris van de Verenigde Naties voor de vluchtelingen, serieus in overweging nemen. De Commissie wil begin 2003 met een mededeling komen waarin zij haar eigen standpunten over de belangrijkste onderdelen van deze nieuwe agenda voor bescherming die de heer Lubbers heeft gepresenteerd, uiteenzet.
Zoals u weet - en zoals de fungerend voorzitter reeds aangaf - wordt er momenteel nog gestudeerd op de richtlijnen inzake gezinshereniging en langdurige verblijfsstatus. Ik nodig het nieuwe Griekse voorzitterschap uit deze onderhandelingen zo spoedig mogelijk af te ronden. Het moet mogelijk zijn deze richtlijnen in de eerste helft van volgend jaar aan te nemen.
De regels voor toelating van burgers uit derde landen met het oog op werkgelegenheid, die de Commissie in juli 2001 heeft gepresenteerd, zijn in oktober aangevuld met een nieuw voorstel met betrekking tot de voorwaarden voor toelating en verblijf voor studiedoeleinden. Er moet haast gemaakt worden met deze twee teksten, die van groot belang zijn voor een actief communautair immigratiebeleid.
Bovendien heeft de Commissie, wat de internationale betrekkingen betreft, onlangs een mededeling uitgegeven waarin wordt voortgeborduurd op een gezamenlijk voorstel van mijzelf en mijn collega's, de heren Patten en Nielson, en onze standpunten over het verband tussen migratie en ontwikkeling worden uiteengezet. In dit document gaan we ook uitgebreid in op de mogelijkheden en de beperkingen van de communautaire begroting op dit terrein.
Ik wil graag van deze gelegenheid gebruik maken om te bevestigen dat de Commissie in 2003 een voorstel zal indienen voor de uitwerking van een meerjarig samenwerkingsprogramma met derde landen op het gebied van migratie. Daarbij zijn wij uitgegaan van onze ervaringen met begrotingslijn B7-667. Het is onze bedoeling op specifieke en aanvullende wijze in te spelen op de behoeften die derde landen hebben bij hun pogingen om tot een beter beheer van alle aspecten van de migratiestromen te komen en hen te steunen bij hun voorbereidingen op de tenuitvoerlegging van de overnameovereenkomst of hen te helpen bij de tenuitvoerlegging zelf. Dit programma is bedoeld als aanvulling op andere communautaire samenwerkings- en ontwikkelingsinstrumenten.
De mate van harmonisatie die wordt bereikt of waarover momenteel wordt onderhandeld, voldoet vaak niet aan de verwachtingen van de Commissie. Er had ongetwijfeld meer gedaan kunnen worden. De bereikte harmonisatie is echter onze inspanning waard. Degenen onder ons die bij het formuleren van dit beleid betrokken zijn, mogen niet vergeten dat wij, en vooral het Parlement, pionierswerk hebben verricht door de fundering te leggen voor een Europese wetgeving en een beleid op zo'n moeilijk gebied als immigratie en asiel.
Van deze eerste poging tot beleidsvorming hebben we hoe dan ook het een en ander geleerd. Dit beleid wordt nog steeds gehinderd door te veel institutionele en juridische beperkingen, zoals de fungerend voorzitter in zijn commentaar over de verdragen opmerkte.
Medebeslissing moet de norm worden en algemene bepalingen moeten de Commissie in staat stellen een volledig geharmoniseerd beleid te formuleren. De doelstelling moet niet zijn slechts tot minimumnormen te komen maar tot een volledig gemeenschappelijk asielstelsel. Unanimiteit in de Raad - met name met het oog op de uitbreiding van de Unie - blijkt steeds vaker tot een impasse te leiden. Daarom ben ik zeer blij met de constructieve conclusies in het verslag-Bruton dat is ingediend in het kader van de Conventie. Deze wijzen in de goede richting wat betreft de toekomst van een Europees asiel- en immigratiebeleid. Ik weet zeker dat deze conclusies op de volledige steun van het Europees Parlement kunnen rekenen.

Watson (ELDR)
Mijnheer de Voorzitter, we hebben de afgelopen weken veel over de uitbreiding van de Europese Unie gesproken. Door die uitbreiding zullen onze grenzen worden verlegd tot aan Rusland, de Oekraïne en Wit-Rusland. Het is dus niet zo vreemd dat kwesties als grenscontrole en immigratiebeleid centraal staan. Maar als het om immigratie gaat, is geen enkel land een eiland. Er moet een echt debat komen op Europees niveau. Aan die loze kreten zoals tijdens de Europese Raad in Sevilla, hebben we niets.
Als beleidskwestie is immigratie een eenvoudige zaak. Als we onze markten niet openzetten voor goederen uit armere landen om de bevolking daar aan meer welvaart te helpen, komt die bevolking hiernaartoe. En als we zelf geen immigratiebeleid vastleggen, zal de anarchie hoogtij vieren of - nog verontrustender - zullen criminele organisaties die zich met mensensmokkel bezighouden, dat beleid voor ons bepalen. Het is jammer dat onze regeringen niet beter hebben geluisterd naar het advies van de Canadese regering dat we, als we de mensensmokkel willen aanpakken, onze voordeur op een kier moeten zetten voor legale immigratie zodat we de achterdeur doeltreffender kunnen sluiten voor illegale immigratie.
Ik feliciteer commissaris Vitorino met de voorstellen die hij enkele jaren geleden, aan het begin van dit debat, heeft ingediend. Ik betreur het ten zeerste dat de lidstaten ze niet in die vorm hebben aangenomen. Het debat werd overheerst door de repressieve aspecten van het immigratiebeleid en er was weinig aandacht voor de humanitaire aspecten. Er was nauwelijks sprake van een stapsgewijze strategie, zoals de commissaris voorstelde. We kunnen beter spreken van een 'zwalkende? strategie.
Gedurende de eerste twee jaar van die discussie had ik de eer de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken van dit Parlement voor te zitten. Ik betreur niet alleen dat de EU er niet in geslaagd is tot een effectief en volledig immigratie- en asielbeleid te komen, maar ook dat ze niet heeft kunnen zorgen voor een verantwoord beheer van onze economie, hetgeen in nauw verband staat met immigratie.
In de beschouwingen over de Europese economie van de Commissie van 2002 wordt gewezen op de verwoestende economische gevolgen van de stagnerende bevolkingsgroei, die ertoe zou kunnen leiden dat de potentiële economische groei de komende vijftig jaar jaarlijks met één procent van het BBP afneemt. Wat moeten we hieraan doen? Het heeft nooit enig nut gehad de bevolking aan te sporen meer kinderen te nemen. Hoe hoger onze levensstandaard, des te minder kinderen de mensen kennelijk willen. Dus ook om economische redenen moet er een weloverwogen debat worden gevoerd over een beheerst immigratiebeleid. Ik hoop dat we door het debat van vanmiddag meer op één lijn komen te zitten wat betreft het immigratiebeleid.
Er is mij gevraagd een verslag op te stellen over de overnameovereenkomst met Hongkong. Ik vind het jammer dat het Parlement niet is geraadpleegd of op de hoogte is gehouden tijdens de onderhandelingen over deze overnameovereenkomst en dat we ons standpunt kenbaar mogen maken nu de overeenkomst is ondertekend - en nadat de Landbouwraad op 23 december bovendien heeft besloten de ondertekening van de overeenkomst goed te keuren.
Overeenkomstig artikel 97 van ons Reglement moet de verantwoordelijke commissie - ik citeer - 'tijdens de onderhandelingen door de Raad en de Commissie regelmatig en volledig op de hoogte gehouden worden van de voortgang van de onderhandelingen?. Ik betreur het feit dat dit niet is gebeurd, vooral omdat dit de eerste overnameovereenkomst is die de Gemeenschap sluit. Bij toekomstige overeenkomsten zou ik graag zien dat het Parlement door de Commissie en de Raad op de hoogte wordt gehouden van de voortgang van de onderhandelingen.
Overname gaat over de terugkeer van mensen die illegaal op ons grondgebied verblijven. Weinig mensen in dit Parlement zullen ontkennen dat er behoefte is aan een terugkeerbeleid, dat onlosmakelijk deel uitmaakt van een geloofwaardig immigratiebeleid. Een effectief terugkeerbeleid garandeert de integriteit van asielbeleid en legale immigratieprogramma's en schrikt illegale immigratie af. Terugkeer is vooral een belangrijk punt geworden vanwege het feit dat onze overbelaste asielstelsels worden gebruikt als alternatief voor een immigratiebeleid van gesloten deuren. Ik weet zeker dat de Raad de vele voordelen van aangemoedigde vrijwillige terugkeer en de mogelijkheid van verplichte terugkeer heeft overwogen, toen ze eind vorige maand haar actieprogramma aannam.
Het voordeel van aangemoedigde vrijwillige terugkeer is dat het terugkeer op niet-bestraffende en kostendekkende wijze mogelijk maakt. In Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en België blijkt het te werken. Het is veel praktischer en minder kostbaar dan uitzetting, zowel financieel als politiek gezien. Het is een nagenoeg uitsluitend Europees verschijnsel en er moet meer onderzoek worden gedaan naar de haalbaarheid van aangemoedigde vrijwillige terugkeer.
Maar we moeten een rationeel beleid voeren dat niet wordt gedreven door vooroordeel maar door een nuchtere beoordeling van onze behoeften. Het moet worden uitgevoerd door regeringen die de verleiding kunnen weerstaan personen uit te zetten om bij de massa in het gevlij te komen. In dit beleid moeten ook gender- en gezondheidskwesties, die in dit debat van groot belang zijn, worden opgenomen.
De overnameovereenkomst waarover ik werd gevraagd verslag uit te brengen is de eerste overnameovereenkomst die de Gemeenschap aangaat. Net als de commissaris waardeer ik de bereidheid van de autoriteiten in Hongkong om hierover met ons te onderhandelen. Het gevaar bestaat dat het debat van vandaag wordt verward met een debat dat morgen over Hongkong wordt gehouden en dat gaat over de bezorgdheid over de tenuitvoerlegging van artikel 33 van de Basiswet. Sommigen redeneren misschien dat Hongkong geen veilig land is. Ik aanvaard de garantie die Donald Tsang, de eerste minister van Hongkong, op 10 december gaf, toen hij persoonlijk garandeerde dat vrije informatiestromen en vrijheid van meningsuiting een wezenlijk onderdeel van de samenleving in Hongkong zullen blijven uitmaken. Ook twijfel ik er niet aan dat de regering van Hongkong in staat is een overnameovereenkomst uit te voeren. Bovendien wordt in de overeenkomst zelf verwezen naar internationale toezeggingen ten aanzien van de bescherming van kwetsbare personen.
Waar ik me echter zorgen om maak is dat dit de eerste overeenkomst is van wat een hele reeks overeenkomsten moet worden. Er is reeds toestemming gegeven voor de onderhandelingen met diverse landen over dergelijke overeenkomsten. Er zijn zelfs al enkele overeenkomsten ondertekend. Het punt is dat een aantal van deze overeenkomsten veel moeilijker ligt dan deze.
Daarom wil ik de commissaris vanmiddag vragen een aantal kwesties toe te lichten. De eerste betreft de schaal van de door de lidstaten aangemoedigde en verplichte terugkeer, de categorieën personen waar het om gaat en hun land van herkomst. Zijn de maatregelen die lidstaten hebben getroffen toereikend en effectief? Aangezien dit Parlement er ook veel belang aan hecht dat bij het terugkeerbeleid en de overnameovereenkomsten waarover we onderhandelen, de grondrechten worden nageleefd, wil ik ook graag weten hoe de Commissie denkt ervoor te kunnen zorgen dat de rechten van personen bij terugkeer worden nageleefd, met name als het om terugkeer op grote schaal gaat. Weet de Commissie zeker dat de door haar voorgestelde terugkeerovereenkomsten verenigbaar zijn met onze verplichtingen op grond van de internationale vluchtelingenwetgeving? Is de Commissie voornemens samen met de landen waarmee we overnameovereenkomsten afsluiten gezamenlijke controlemechanismen in te stellen? Het Parlement zou al deze vragen graag beantwoord zien.
Ik wil ook graag weten waarom het Europees Parlement niet één keer wordt genoemd in de mededeling van de Commissie over een communautair terugkeerbeleid. Ik wil graag weten wat voor coherent en transparant financieel instrument voor het betreffende terugkeerbeleid en met name de overnameovereenkomsten gebruikt gaat worden. De rol van het Europees Parlement als een van de twee takken van de begrotingsautoriteit is hier duidelijk van belang, en ik wil graag weten of vanuit een financieel oogpunt een nieuwe rechtsgrond voor dit beleid noodzakelijk is.
De mensenrechtenclausule die in de overnameovereenkomst met Hongkong is gehanteerd, is niet krachtig genoeg om ons te beschermen tegen alle eventualiteiten die zich bij dergelijke overeenkomsten met andere landen kunnen voordoen. Het afsluiten van een overeenkomst met Hongkong is betrekkelijk eenvoudig, aangezien we in ruil visumvrije toegang tot de EU konden bieden, maar we moeten inzien dat het lang niet zo eenvoudig zal zijn een overeenkomst met landen zoals Rusland en Marokko te sluiten.
Als we willen dat derde landen met ons samenwerken, zullen we ze in veel gevallen stimulansen moeten bieden in plaats van te dreigen met economische sancties, zoals de heer Blair en de heer Aznar in Sevilla voorstelden. Daarom verwelkom ik de recente mededeling van de Commissie over het opnemen van immigratiekwesties in het beleid voor externe betrekkingen van de Unie. Als we de hiaten tussen dit document, ons ontwikkelingsbeleid, de onderhandelingen over overname en de economische noodzaak van immigratie opvullen, geven we er blijk van op één lijn te zitten, wat met betrekking tot het asiel- en immigratiebeleid dringend gewenst is.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, het is mij een genoegen hier te zijn en me samen met de heer Watson, die als voorzitter van de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken een belangrijke bijdrage aan dit debat in het Parlement heeft geleverd, opnieuw over deze kwesties te buigen. Het doet mij deugt te zien dat een en ander verder tot ontwikkeling is gekomen.
Om met Hongkong te beginnen, we verwelkomen deze allereerste overnameovereenkomst van de Europese Unie met een derde land of grondgebied. Het geeft niet alleen aan dat Hongkong bereid is samen met de Europese Unie te werken aan het beheer van migratiestromen, het komt tevens de geloofwaardigheid van het beginsel 'Eén land, twee systemen? ten goede.
Wat deze concrete overeenkomst betreft: we hebben voor een evenwichtige benadering gekozen. Zoals u zich wellicht kunt herinneren, heeft de Europese Unie in maart 2001 besloten de burgers van Hongkong visumvrije toegang te verlenen en tegelijkertijd hebben we toen de onderhandelingen over een overnameovereenkomst voorgesteld.
Ik geef toe dat we het Parlement uitvoeriger over deze onderhandelingen hadden moeten informeren. Het enige wat ik ter verdediging kan aandragen is dat er slechts één onderhandelingsronde is geweest. Het was niet eenvoudig geweest het Parlement tijdens de lopende onderhandelingen te informeren. Desalniettemin gaan we serieus om met het feit dat we nu over diverse overnameovereenkomsten gaan onderhandelen. We moeten praktische manieren zien te vinden om het Parlement te raadplegen en op de hoogte te houden. Ik kan u vertellen dat ik reeds contact heb opgenomen met het secretariaat van de Commissie vrijheden en rechten van de burger om vast te stellen hoe het Parlement rechtstreeks toegang kan krijgen tot informatie over de ontwikkelingen rond de onderhandelingen over overnameovereenkomsten. Ik hoop dat ik hier de volgende keer aanwezig kan zijn om de overnameovereenkomsten met u te bespreken, en dat ik dan met een beter verhaal kom.
Wat de mondelinge vraag betreft: de Commissie heeft geen exacte cijfers over de totale schaal van de door de lidstaten aangemoedigde vrijwillige en verplichte terugkeer. Ik weet wel dat een gemiddelde van veertig procent van het geld uit het Europese vluchtelingenfonds dat aan de lidstaten wordt toegekend, wordt benut voor het bekostigen van vrijwillige terugkeer. Alleen vrijwillige terugkeer valt onder de bepalingen van het Europese vluchtelingenfonds.
Volgens de cijfers van CIREFI voor 2001, die zijn gebaseerd op de gegevens van twaalf van de vijftien lidstaten - het Verenigd Koninkrijk, Ierland en Nederland hebben geen cijfers aangeleverd -, zijn ongeveer 333.000 mensen teruggekeerd.
Van januari tot september 2002 zijn 98.000 mensen door de lidstaten teruggezonden, maar het Verenigd Koninkrijk, Ierland, Nederland en Luxemburg zijn hierin niet opgenomen, omdat ze geen gegevens hebben aangeleverd.
Ik zie in dat we over deze kwesties preciezere cijfers moeten hebben. Ik kan bijvoorbeeld niet nagaan hoeveel mensen vrijwillig zijn teruggekeerd en hoeveel verplicht, omdat de gegevens van de lidstaten hierin geen onderscheid maken. Ik kan u de nationaliteit van de teruggekeerde personen geven, maar ik kan u niet vertellen waarheen ze zijn vertrokken aangezien een aantal van hen, zoals u weet, niet naar hun eigen land is teruggekeerd, maar zijn teruggekeerd naar het land van waaruit ze de Europese Unie zijn binnengekomen. We zien in dat er behoefte is aan betere informatievoorziening en daarom zullen we tijdens het Grieks voorzitterschap komen met een voorstel voor een specifiek instrument voor de uitwisseling van geharmoniseerde en gestandaardiseerde gegevens met betrekking tot het asiel- en immigratiebeleid.
Wat betreft de uitvoering van besluiten om personen terug te sturen: de Commissie heeft geen verantwoordelijkheden ten aanzien van de uitvoering. Dat is uitsluitend de verantwoordelijkheid van de lidstaten. Toch zijn we van mening dat enkele instrumenten op Europees niveau moeten worden afgesproken. Wederzijdse erkenning van de uitwijzingsbesluiten is bijvoorbeeld van groot belang. Er bestaat op dit gebied een instrument met een zeer beperkte werkingssfeer. Momenteel zijn we bezig te beoordelen hoe dit in de praktijk werkt en ik hoop dat we u volgend voorjaar onze evaluatie van de wederzijdse erkenning van uitwijzingsbesluiten in de Europese Unie kunnen presenteren.
Hetzelfde geldt voor de uitwijzingsnormen. Wij zijn van mening dat er op Europees niveau een paar gemeenschappelijke normen voor uitwijzingsbesluiten moeten komen. Daarom hoop ik dat we vrij snel met een paar specifieke voorstellen over dit onderwerp kunnen komen. Ik erken dat de Commissie niet over een instrument beschikt om de situatie na de terugkeer te beoordelen. Een dergelijke evaluatie valt niet onder onze opdracht en we hebben er de middelen niet voor.
Natuurlijk verwelkom ik het idee van een breed debat over het terugkeerbeleid. Zoals u weet, hebben we een Groenboek gepubliceerd en een actieplan gepresenteerd, en steunt de Raad dit actieplan. Ik hoop dat we in het kader van het debat over communicatie met betrekking tot migratie en ontwikkeling met het Parlement kunnen bespreken wat de belangrijkste onderdelen van het terugkeerbeleid in de Europese Unie zijn. Ik ben benieuwd naar het standpunt van het Parlement over dit onderwerp.

Oostlander (PPE-DE).
Voorzitter, het asielbeleid is een buitengewoon moeilijk beleid waar allerlei akelige aspecten aan vastzitten. Met name voor een groot deel van degenen die asiel zoeken zit er uiteindelijk het aspect in van de terugkeer, eventueel zelfs van de gedwongen terugkeer. Dat is iets wat altijd enorm veel aandacht trekt en ook de emoties van het publiek wakker maakt. Waar men enerzijds vaak een enorme druk op de politiek uitoefent om zoveel mogelijk binnengekomen asielzoekers die misschien niet helemaal legaal zijn af te wijzen, is men anderzijds buitengewoon bewogen over degenen die dan uiteindelijk, soms wel na vele jaren, teruggezonden moeten worden. Met de emoties van de bevolking, die vaak zeer tegenstrijdig zijn, dient wel rekening te worden houden. Vrijwillige terugkeer is trouwens niet altijd even gemakkelijk en ik heb ook al begrepen dat bijvoorbeeld een instelling als de IOM, althans in Nederland, vaak heel weinig succes heeft. Het aantal van vrijwillig terugkerenden die georganiseerd weer naar huis gaan of naar hun vroegere land gaan, is tamelijk laag. Het hele asielbeleid maar zeker ook het terugkeerbeleid moet in allerlei opzichten voldoen aan de menselijke waardigheid.
Dat is een punt van grote aandacht en ik ben ook blij dat in overeenkomsten zoals die met Hongkong en in andere in voorbereiding zijnde overeenkomsten op een geordende wijze aan de terugkeer wordt gewerkt. Daar zouden natuurlijk wel meer aspecten bij kunnen worden betrokken dan alleen de terugnameclausules. Wat er daarnet gezegd werd over de controle op het lot van degenen die teruggekeerd zijn, denk ik dat daar ook nog wel in EU-verband het een en ander aan te doen is. Heel vaak wordt door regeringen gezegd: ok, onze ambassade zal wel nog even contact blijven onderhouden met degene die beweert in eigen land in gevaar te zijn en toch wordt teruggezonden. Zulke gevallen doen zich natuurlijk in alle landen voor.
Ik denk dat het van belang is dat er een zekere specialisatie wordt gecreëerd binnen de ambassades van de lidstaten om na te gaan of in een aantal gevallen ervoor kan worden gezorgd dat contact wordt onderhouden met degene die teruggekeerd is om er zeker van te zijn, er werkelijk zeker van te zijn, dat de terugkeer gegrond was op een overweging van degene die terugzond.
Wat betreft de overeenkomst met Hongkong sluit ik me geheel aan bij wat de heer Watson daarover zegt. Het is natuurlijk jammer dat we pas aan het eind van de zaak om een goedkeuring worden gevraagd. De wettigheid hangt natuurlijk af van onze goedkeuring. Wij wettigen dus nu die goedkeuring. In feite is dat een riskante omdraaiing van de procedures maar ik neem de heer Vitorino, wiens goede wil al meerdere malen gebleken is in dit Parlement, op zijn woord dat hij ervoor zal zorgen dat in de toekomst andere mogelijkheden worden nagegaan om het Parlement eerder van zulke stukken in kennis te stellen opdat wij eventueel nog een inhoudelijke bijdrage zouden kunnen leveren.
Wat betreft de helderheid van het Europese beleid, minister Haarder heeft daar al over gesproken. Ik denk dat het van groot belang is, met name ook uit menswaardigheid ten aanzien van derde landen. Als wij een homogeen of tamelijk homogeen asielbeleid hebben waarin wij allerlei normen op elkaar hebben afgestemd dan kunnen wij daarover ook voorlichting geven in derde landen, zodat men weet welke behandeling men overal in de Europese Unie kan verwachten. Dat geeft asielzoekers die eigenlijk maar een gokje wagen, de kans om dan maar de gok niet te wagen, de kans om zich dan maar niet in de schulden te steken bij familie, dorpsgenoten en buurtgenoten maar te blijven waar men is en niet het risico te nemen dat men berooid terugkeert.
Ik heb tenslotte een vraag over het vluchtelingenfonds dat werd genoemd. Is het mogelijk dat het vluchtelingenfonds een betere toekomst krijgt en is het mogelijk dat vandaar uit ook de opvang in de regio door de Europese Unie zelf meer ter hand wordt genomen?

Terrón i Cusí (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Haarder, tijdens de laatste Raad justitie en binnenlandse zaken heeft u vanwege de complexiteit van de communautaire procedures een zeer doeltreffende maatregel ter bestrijding van illegale immigratie goedgekeurd. Waarschijnlijk realiseerde u zich echter niet - omdat dit het laatste agendapunt was - dat daarbij zonder debat de totstandkoming van een overeenkomst werd goedgekeurd over de uitbreiding en verhoging van de quota voor de invoer van tomaten uit Marokko.
Afgezien van dit besluit heeft u tijdens deze of andere bijeenkomsten van de Raad geen belangrijke maatregelen genomen, althans niet met betrekking tot de immigratiekwestie.
Er ligt een compleet scala van voorstellen van de Commissie inzake het immigratiebeleid, gebaseerd op een pro-actieve benadering, en ik zal die niet noemen, want ik zou u slechts vervelen als ik dat in iedere interventie opnieuw deed. Daarvan is er niet één goedgekeurd.
Tijdens de Europese Raad van Sevilla stelde de Raad - zonder op dit gebied gedaan te hebben wat nodig was - opnieuw prioriteiten en termijnen vast voor het immigratiebeleid. Daar werd voor het eerst minder over het immigratiebeleid en meer over de strijd tegen illegale immigratie gesproken. In Sevilla zijn we echter ook niet veel verder gekomen. Wat daar wel is gebeurd, is dat er nu anders over werd gesproken, op een manier die ik nogal zorgwekkend vind. Er werd nu gesproken over de terugkeer van immigranten, over controle van de buitengrenzen, en wel op een manier die ook niet veel concrete voorstellen toelaat. Er werd gesproken over veiligheid, het begrip grenscontrole werd ten tonele gevoerd, en, als ik u zo hoor, lijkt het wel of er een verband bestaat tussen illegale immigratie en onveiligheid. Als u eens in onze steden zou rondkijken, dan zou u zien dat illegale immigratie meer verband houdt met dienstmeisjes, met landarbeiders, en met het personeel in de restaurants. We weten ook wie het zijn. Om u een voorbeeld te geven: in mijn land, en dan alleen in L'Hospitalet, een stad in de buurt van Barcelona met 800.000 inwoners, staan 17.670 immigranten ingeschreven, waarvan een groot deel illegaal.
Intussen heeft de Commissie twee voorstellen gedaan waarin deze kwestie in algemene termen wordt benaderd, zoals was voorzien in de conclusies van Tampere: het Groenboek over de terugkeer en de opname van het immigratiebeleid in het buitenlands beleid van de Unie. In een dergelijke algemene benadering past natuurlijk een repressief element, maar dan wel om ervoor te zorgen dat het immigratiebeleid slaagt, dat illegale arbeid in de hand kan worden gehouden - met het welnemen van Berlusconi - en dat een integratiebeleid voor de buitenlandse handel wordt opgezet. Ontbreekt die algemene benadering, en volgen wij die lijn niet, dan zal onze strijd tegen illegale immigratie evenmin doelmatig zijn.

Ludford (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, we beseffen allemaal dat er sprake is van twee problemen bij het vaststellen van een gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid: gebrek aan snelheid en gebrek aan evenwicht.
Wat het eerste probleem betreft, hebben we tijdens het Deens voorzitterschap een versnelling meegemaakt. Ook ik ben de heer Haarder erkentelijk voor zijn energie. Wat het gebrek aan evenwicht betreft, vind ik het echter nog steeds zeer frustrerend dat er geen oog is voor legale migratie en de rechten van migranten.
Er is heel veel kritiek op migranten die niet integreren, maar er wordt weinig gedaan om hen hierbij te helpen door middel van bijvoorbeeld gezinshereniging of rechten van vrij verkeer van personen. Neem bijvoorbeeld de richtlijn inzake de voorwaarden van opvang waarin de nadruk wordt gelegd op het klassieke gevaar van de benadering van de 'grootste gemene deler? volgens de unanimiteitsregel. Daar kan de heer Haarder niets aan doen. Nadat er afgelopen april overeenstemming over de tekst leek te zijn bereikt, is het debat opnieuw geopend. Het resultaat was dat de Duitsers hun zin kregen en daardoor hoeven we asielzoekers nu niet te laten werken als het besluit over hun zaak niet binnen een jaar te verwachten valt. De Britten hebben hun zin in zoverre dat de lidstaten hulp bij opvang mogen weigeren als de asielzoeker niet kan aantonen dat hij zijn asielaanvraag zo snel mogelijk heeft gedaan. Ik weet zeker dat, als er was gestemd volgens het beginsel van de gekwalificeerde meerderheid en als de medebeslissingsprocedure was toegepast, geen van deze clausules in deze tekst zou zijn opgenomen aangezien een progressievere meerderheid dan de overhand zou hebben gehad.
Wat betreft terugkeer: dwingen we vrouwen terug te keren naar Afghanistan, naar een klimaat dat Human Rights Watch net zo onderdrukkend noemt als onder de Taliban? Vrouwen worden door opgeschoten jongens bespied en naar het ziekenhuis afgevoerd, waar ze worden onderworpen aan brute gynaecologische onderzoeken om vast te stellen of ze nog maagd zijn. Ze moeten zich nog steeds in een burka hullen, wat gewoon middeleeuws is. Ik ben van mening dat we de veiligheid van vrouwen die naar Afghanistan worden teruggestuurd, niet kunnen garanderen.
Ik wil graag de garantie dat we geen vrouwen naar Afghanistan terugsturen.

Sylla (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, beste collega's, wat over dit onderwerp is gezegd, vind ik zeer belangrijk. Ik ben het helemaal eens met de opmerkingen van mijn collega, mevrouw Terrón i Cusí. Volgens mij hebben wij met het Verdrag van Amsterdam het doel van harmonisatie vastgelegd en in Tampere een echte stap vooruit gedaan, dankzij onder andere de betrokkenheid van commissaris Vitorino. Maar met de Europese Raad van Sevilla hebben we twee stappen achteruit gedaan. Er is niet gesproken over een globaal harmonisatiebeleid, over een beleid waarin daadwerkelijk rekening wordt gehouden met alle verschillen, met alle ingewikkelde wetten en dat zal leiden tot harmonisatie. In plaats hiervan is alle aandacht uitgegaan naar de illegale immigratie. De voorstellen van Sevilla waren zeer verontrustend. Als we die voorstellen namelijk tot het eind toe logisch hadden uitgevoerd, hadden we sancties opgelegd aan de landen in het Zuiden die toch al te lijden hebben onder hongersnood, oorlog en geweld. We zouden hun sancties hebben opgelegd zodat ze hun burgers weer zouden opnemen. Hieruit spreekt onbegrip, onbegrip voor het feit dat degenen die migreren, dit niet doen voor hun plezier, maar omdat ze slachtoffer zijn van geweld en armoede.
Een andere kwestie die mij bezighoudt, commissaris, is die van de braindrain waar de landen in het Zuiden mee te kampen hebben. Zoals bekend, protesteert tegenwoordig niemand tegen de toelating van jonge informatici. Ook protesteert niemand tegen het inhuren van jonge studenten. Maar zodra de reguliere en gereguleerde stromen immigranten ter sprake komen, geeft niemand meer thuis. We vervallen dan in oude fantasieën of gewoon clichés als zero immigration of wijd open grenzen. Sommige van ons zien mensen komen en in de handen vallen van huisjesmelkers. Hieruit blijkt het grote liberale ideaal dat hen drijft.
Tot slot wil ik nog zeggen dat ik het schokkend vind dat het immigratiebeleid in de meeste lidstaten valt onder de minister van Binnenlandse Zaken. Volgens mij moet het deel uitmaken van een ontwikkelingsbeleid omdat het met sancties alleen niet gedaan is. Zoals bekend, kan het Britse leger mensen uitzetten en zijn er vluchtelingenkampen in Frankrijk. Daarom zijn kwijtschelding van de schulden van landen in de Derde Wereld, commissaris, en helpen bij de ontwikkeling met een beleid van good governance naar mijn mening oplossingen waar we niet aan voorbij mogen gaan wanneer we het immigratiebeleid rechtvaardiger en humaner willen maken.

Boumediene-Thiery (Verts/ALE).
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, de overnameovereenkomsten die de Raad aan ons heeft voorgelegd, vloeien eerder voort uit een strategische strijd tegen illegale immigratie dan uit ware samenwerking. Ik wil op twee punten ingaan.
Wat de procedure betreft, is het probleem van de rol en de bevoegdheden van ons afgevaardigden aan de orde omdat het Parlement niet op de hoogte is gehouden. Onze democratische geloofwaardigheid staat op het spel. We klagen over het aantal stemonthoudingen en over het feit dat de burgers niets weten over Europa. We willen de burgers overtuigen van de noodzaak van de Unie, maar zolang hun vertegenwoordigers worden geminacht en niet worden geraadpleegd, kunnen we het Europa van de burgers dat wij willen creëren, niet geloofwaardig maken.
Ten aanzien van de overnameclausules heeft de Unie op de Top van Tampere nog eens bevestigd dat zij de Verdragen van Genève en Dublin wil naleven. Daarom is het onaanvaardbaar dat een onderdaan van een derde land op grond van een overnameovereenkomst teruggestuurd kan worden alhoewel er geen enkele garantie bestaat dat de mensenrechten en de democratische vrijheden in het land van herkomst worden gerespecteerd. Welke criteria worden toegepast om te controleren of het land waarnaar iemand teruggestuurd wordt, veilig is?
Het beleid van de Europese Unie is gebaseerd op de eerbiediging van de grondrechten. Dit geldt met name voor de maatregelen waarmee het verkeer van personen wordt geregeld, en vooral voor de maatregelen ten aanzien van vrijwillige of gedwongen terugkeer. Hoe wil de Commissie controleren dat die rechten worden gerespecteerd in geval van terugkeer, vooral wanneer het gaat om massale terugkeer? Dit zijn reële kwesties. Afghanen lopen nu het risico teruggestuurd te worden hoewel er geen enkele garantie bestaat ten aanzien van hun veiligheid en de vrede in de regio. Het probleem van de vluchtelingenopvang is niet opgelost door de sluiting van Sangatte. Iedere dag weer blijven er Koerden en Irakezen komen.
Zijn de overnameovereenkomsten verenigbaar met de verplichtingen die voortvloeien uit het internationaal recht? Respecteren ze het beginsel van non-refoulement, waarvan het recht op asiel afhangt? Welke gemeenschappelijke controle-instrumenten wil de Commissie invoeren met de landen waarmee wordt onderhandeld over deze overeenkomsten? Wij zouden graag de verzekering hebben gekregen dat deze grondrechten worden gerespecteerd. Hoewel onze rapporteur kwalitatief goed werk heeft geleverd, hebben wij geen garantie ten aanzien van deze kwesties, die fundamenteel zijn voor onze vrijheden en rechten.
De overnameclausules komen nu eerder tegemoet aan de bezorgdheid over de belangen van de landen van de Unie dan dat ze helpen bij de ontwikkeling van niet-lidstaten. Ze zijn funest voor een gemeenschappelijk immigratie- en asielbeleid. Daarom kunnen wij ze niet ondersteunen.

Farage (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, deze kwestie heeft twee kanten: ten eerste, het probleem van het niet toelaten van ongewenste migranten tot de Europese Unie, of in ieder geval beperkte toelating, en ten tweede, de redenen voor migratie.
Als we de druk van de bevolkingsgrootte, politieke instabiliteit en plaatselijke oorlogen buiten beschouwing laten, zien we dat de druk voornamelijk voortkomt uit economische verschillen. Kortom, veruit de meeste immigranten die tot de lidstaten van Europese Unie willen worden toegelaten, zijn economische migranten. Daarom kan een beleid alleen slagen als niet alleen wordt uitgegaan van uitsluiting maar ook van de oorzaken van migratie.
Het lijkt erop dat de Europese Unie de zaken alleen maar erger maakt. Nagenoeg het gehele externe beleid ten aanzien van derde landen en het beleid gericht op de kandidaat-lidstaten lijkt bedoeld om migratie uit minder ontwikkelde landen te stimuleren. De Unie hanteert strenge quota, invoerrechten en ander protectionistische beleidsmaatregelen om de handel met derde landen te beperken. De Unie subsidieert haar eigen industrieën - met name de landbouw door middel van het ongewijzigd gemeenschappelijk landbouwbeleid - en dumpt gesubsidieerde goederen op de wereldmarkt, maar dit alles destabiliseert de economie van de derdewereldlanden. Als we kijken naar de visserijovereenkomsten, zien we dat de Unie de wateren van de derdewereldlanden leeg rooft in plaats van de lokale industrie te stimuleren. Ze kaapt geschoolde, goed opgeleide werknemers weg uit in die landen en ontneemt ze zo de bouwstenen waarmee economische ontwikkeling kan worden gerealiseerd.
Dit alles legt het imperialisme van het Europese project op navrante wijze bloot. U houdt zich niet met praktische zaken bezig, maar u stort zich op allerlei idealistische gemeenschappelijke beleidspunten. Deze beleidspunten verergeren de problemen alleen maar. Het zou veel logischer zijn als u stopte met het toebrengen van schade aan de economie van de derdewereldlanden in plaats van u aan deze fantastische, nieuwe ondernemingen te wagen. Met andere woorden, laat het immigratiebeleid over aan de lidstaten - wat mijn partij steunt - en doe iets aan de zwakke punten van het bestaande beleid. Met alle respect voor de aanwezige vertegenwoordiger van de Raad, maar op dat vlak moet u beter u best doen.

Borghezio (NI).
Mijnheer de Voorzitter, we moeten het Deens voorzitterschap nageven dat zijn immigratiebeleid gebaseerd is op uiterst omzichtige criteria, vooral als het gaat om kwesties als asiel - een heel delicaat probleem - die in het verleden vaak illegale immigratie hebben aangewakkerd. Weliswaar beseft men nu beter welke risico's illegale immigratie met zich meebrengt, maar dat wil nog niet zeggen dat de Unie ook alles doet om illegale immigratie efficiënter te bestrijden. Een en ander blijkt bijvoorbeeld uit de terugkeerovereenkomsten met derde landen: daar moet veel meer vaart achter gezet worden, want zoals wij allemaal weten bezit de Unie sterke en concrete argumenten om de nodige pressie uit te oefenen op die landen.
Inmiddels worden de kusten van Zuid-Italië nog steeds overstelpt door illegalen die met boten aangevoerd worden. Er is weliswaar een nieuwe en strengere strafwet tegen mensensmokkelaars ingevoerd, maar het probleem is dat die lieden handlangers hebben in landen als Albanië en Turkije, en in die situatie is geen verandering gebracht. Een van de maatregelen die zijn aangekondigd om de strijd aan te binden tegen illegale immigratie is het plan om de grenscontrole, ook op het land, in handen te geven van een Europese politie, die dan wel behoorlijk getraind moet worden. Het is absoluut zaak dat dit plan steun krijgt en zo snel mogelijk vooruitgeholpen wordt. Ook moet de politie van de nieuwe lidstaten in dit opzicht speciaal opgeleid worden. Die landen zullen heel gauw - en misschien nu al - geconfronteerd worden met immigratieproblemen, want hun grenzen worden nu ook de onze.
Er is echter nog een ander belangrijke kwestie, en het is onze plicht om daarvoor de alarmklok te luiden. Wij kunnen namelijk niet langer onze ogen sluiten voor diverse incidenten die aantonen dat activisten van het netwerk van Bin Laden als legale immigranten in onze steden zijn geïnfiltreerd. Zoals in deze dagen in Frankrijk is ontdekt, is het hun doel aanslagen met biologische wapens voor te bereiden, misschien zelfs met behulp van bommen die met kernafval worden geprepareerd. Europa wordt dus onderhand op eigen bodem met dat gevaar geconfronteerd. Vandaar dat we niet al te royaal kunnen omspringen met onze vrijheden, anders spelen wij mensen in de kaart die in Europa willen herhalen wat in New York, in Mombasa of op Bali is gebeurd!

Hernández Mollar (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik wilde u dankzeggen voor uw aanwezigheid hier vandaag bij de bespreking van kwesties die niet alleen een belangrijke menselijke component hebben, maar ook voor de media en het beleid van bijzonder grote relevantie zijn. Wij hebben het immers over immigratie en asiel.
Allereerst de immigratie: het is een goede zaak dat in dit Parlement steeds opnieuw wordt gezegd dat beheerste migratiestromen een zeer positieve bijdrage leveren aan de ontwikkeling van het gastland, aan de situatie van de immigrant zelf en zelfs aan de ontwikkeling van het land van herkomst. Het is echter ook belangrijk er steeds opnieuw op te wijzen dat een onbeperkte toestroom van personen zonder verblijfsvergunning uiteindelijk tot verzadiging van onze samenlevingen leidt en de opvangcapaciteit te boven gaat, hetgeen leidt tot ongelijkheid en marginalisatie.
Er is derhalve behoefte aan een samenhangend Europees beleid dat alle aspecten die inherent zijn aan het migratieverschijnsel in acht neemt. Tijdens de Europese Raden van Tampere, Laken en Sevilla is aanzienlijke voortgang gemaakt op het gebied van immigratie. Niettemin heeft menigeen zich - niet ten onrechte - kritisch uitgelaten over het gebrek aan overeenstemming over de niet-repressieve elementen, zoals hier is gezegd door mijn collega en voorganger, de heer Watson. Gelet op de tragische gebeurtenissen waarover bijna dagelijks in de media wordt bericht, in de Straat van Gibraltar of voor de kust van Italië, vormen de bewaking, grenscontrole en bestrijding van de criminele organisaties en uitbuiters van illegale arbeidskrachten een mogelijk en noodzakelijk antwoord op de gevoelens van onrust die leven onder de Europese burgers, voor wie onveiligheid en mensenhandel steeds belangrijkere thema's zijn.
Ik wil echter wijzen op het belang van enkele andere punten waarmee wij nog aanzienlijke voortgang moeten maken. In de eerste plaats, de intensivering en heroverweging van ontwikkelingshulp om in de landen van herkomst een waardige omgeving met perspectief te creëren, en daarmee te voorkomen dat de bevolking - voor het grote merendeel jongeren - massaal wegtrekt. In plaats van te vluchten naar het onbekende met gevaar voor eigen leven, kunnen en moeten zij immers een wezenlijke rol spelen in de opbouw van hun eigen land.
In de tweede plaats moeten de werkzaamheden voor de inwerkingtreding van een - voorlopig nog virtuele - waarnemingspost voor migratie worden aangezwengeld. Daarmee kan via de bestudering en verspreiding van informatie het verschijnsel immigratie in haar ware proporties in kaart worden gebracht op basis van betrouwbare, vergelijkende gegevens over de lidstaten, zoals mijnheer de commissaris zojuist heeft erkend.
In de derde plaats moet de integratie van legale immigranten worden bevorderd. Dat is een van de sleutels tot het succes van ieder immigratiebeleid en kan worden bereikt via maatregelen als gezinshereniging, onderwijs voor minderjarigen, gelijke behandeling, huisvesting, mogelijkheden om de taal van het land van opvang te leren, of maatregelen op het gebied van maatschappij en gezondheidszorg.
Welnu, om botsingen met de samenleving in het land van opvang te vermijden, is het zaak - zoals in het op 17 en 18 juni gehouden vierde mediterrane forum van Bari is onderkend - de andere kant van de medaille niet te vergeten, namelijk dat het ook nodig is ervoor te zorgen dat de immigranten op hun beurt de normen en waarden van de samenleving die hen ontvangt, respecteren.
Tenslotte moet met de landen van herkomst en doorvoer worden samengewerkt in een geest van associatie en medeverantwoordelijkheid, zoals in het voornoemde forum is afgesproken, zowel om de migratiestromen te beheersen en illegale immigratie tegen te gaan als om nationale terugnameovereenkomsten aan te gaan en het geïntegreerde beheer van de grenzen van de Unie mogelijk te maken. Wil die taak slagen, zal nauw moeten worden samengewerkt met de aan de Europese Unie grenzende derde landen.
Ten aanzien van het thema asiel, mijnheer de Voorzitter, wil ik nogmaals wijzen op het belang en de eerbiediging van het Verdrag van Genève, waarin ter aanvulling ook andere vormen van internationale bescherming zijn geregeld voor gevallen die niet in het verdrag zijn opgenomen. Het spijt me echter dat ik mij opnieuw kritisch moet uitlaten - zoals ik eerder al heb gedaan tijdens de bespreking van de richtlijn waarvoor ik rapporteur was - over de voorwaarden van opvang en asiel. De praktijk wijst namelijk uit dat de onderhandelingen over de diverse aspecten van het asielbeleid op een verwarde, ongestructureerde manier verlopen. Volgens een bekend gezegde kan men teveel hooi op zijn vork nemen, en mijns inziens geeft dat, wat het asielvraagstuk betreft, de huidige stand van zaken goed weer. Het gebrek aan samenhang wordt des te duidelijker als we bedenken dat er voorstellen worden besproken waarvan de bepalingen verwijzen naar concepten die geregeld zijn in andere voorstellen waarvoor de besprekingen al hadden moeten zijn afgerond maar waarmee daarentegen geen voortgang wordt gemaakt.
Ik roep u al met al op het Europese proces te rationaliseren, opdat wij ons niet verliezen in vicieuze cirkels die niet in de laatste plaats in stand worden gehouden door nationale belangen.
Last but not least, mijnheer de Voorzitter, ben ik zo vrij de Commissie en de Raad erop te wijzen dat met de inwerkingtreding van het Verdrag van Nice, op 1 februari, de medebeslissingsprocedure Parlement-Raad en de gekwalificeerde meerderheid van toepassing worden op zulke gevoelige gebieden als de minimumnormen betreffende de verschillende aspecten van de procedures, eisen en voorwaarden voor asiel.

Swiebel (PSE).
De voortgang van het gemeenschappelijk asiel- en migratiebeleid is sterk uit balans geraakt. Velen hebben het al gezegd. Waar het gaat om repressieve maatregelen, inclusief de bestrijding van illegale immigratie is de Raad ook dit jaar weer zeer voortvarend te werk gegaan. Maar een daadwerkelijk gemeenschappelijk asiel- en migratiebeleid is nog nergens te bekennen en dat ligt niet aan de Commissie, neen, dat ligt aan de Raad. De Raad kiest voor een zeer eenzijdige aanpak. Het beheer van de buitengrenzen, sancties tegen hulpverlening bij illegale binnenkomst en verblijf staan bovenaan de agenda. Het verwijderings- en terugkeerbeleid is daar nu als prioriteit aan toegevoegd. In dit kader spreken wij vandaag over de terugnameovereenkomst met derde landen, in dit geval met Hongkong. Bij de onderhandelingen over deze overeenkomst is het Parlement min of meer buiten spel gezet en heeft het niet kunnen functioneren volgens de zijn toebedeelde rol. En te meer omdat deze overeenkomst een voorbeeld zal zijn voor toekomstige overeenkomsten van gelijke soort, had dat niet mogen gebeuren. Ik heb kennis genomen van de belofte voor beterschap die Commissaris Vitorino heeft gedaan en ik ben van plan hem daar aan te herinneren. Mijn fractie kan overigens leven met de inhoud van de overeenkomst met Hongkong maar onderschrijft wel de kritische benadering van rapporteur Watson. In aanvulling op de door hem gestelde vragen heb ik nog de volgende drie opmerkingen.
In de eerste plaats, in hoeverre zijn de reeds genomen uitzettingsmaatregelen in hun algemeenheid doeltreffend en hoe wordt voorkomen dat derdelanders die zijn uitgezet per kerende post terugkeren naar de EU-landen waar ze vandaan komen ? Of is het terugkeerbeleid vooral een virtueel beleid, bestemd voor binnenlandse consumptie en moet het maskeren dat de politieke moed ontbreekt om de werkelijke problemen aan te pakken ?
Ten tweede, gedwongen terugkeer zou toch een sluitstuk van het terugkeerbeleid moeten zijn en laatste redmiddel, en welke instrumenten heeft de EU eigenlijk om vrijwillige terugkeer te bevorderen teneinde gedwongen terugkeer te voorkomen ?
Als laatste punt, mijnheer de Voorzitter, collectieve uitzetting is verboden ook in het Handvest van de grondrechten, maar op welke wijze zullen de EU-lidstaten erop toezien dat er een individuele toets is op de beslissing tot uitzetting van illegale derdelanders en op welke wijze wordt dan voorkomen dat het beginsel van "non-refoulement" wordt geschonden ?

Schmidt, Olle (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, vandaag hebben Denemarken en Bertil Haarder hun welverdiende complimenten gekregen, die ik van harte ondersteun. Met het Europese vluchtelingen- en immigratiebeleid ben ik echter minder tevreden. Vrijwel alle voorstellen behelzen controle en repressie. Het totaalperspectief wordt al snel uit het oog verloren. Wat moet er gebeuren? De armoede in de wereld moet bestreden worden en er moet meer financiële hulp, meer handel en meer democratie komen. Dat weet mijnheer Haarder net zo goed als ik. Wij moeten een humaan asielbeleid voeren, dat gebaseerd is op respect en menselijke waardigheid. Alle mensen hebben het recht hun toevlucht in de Europese Unie te zoeken. Niet iedereen zal voldoende gronden hebben om te mogen blijven, maar iedereen moet onder fatsoenlijke omstandigheden op een rechtvaardige manier behandeld worden en bijvoorbeeld toegang krijgen tot de arbeidsmarkt. Als de Europese Unie haar deuren opent voor arbeidsimmigratie neemt de druk op het asielbeleid af en krijgen wij de kans om de toenemende bevolkingsproblemen het hoofd te bieden.
Het Deense voorbeeld geeft aan dat de Europese Unie een gemeenschappelijk asielbeleid moet krijgen. Zodra Denemarken een strenger asielbeleid voert, komen er meer vluchtelingen naar Zweden. Een humane Europese Unie moet beter kunnen. Hiervoor is medebeslissingsrecht in het Parlement nodig, iets waar de heer Haarder meer van weet dan wie ook.

Coelho (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, ik zal beginnen zoals barones Ludford begonnen is, toen ze zei dat het beleid op het gebied van immigratie en asiel te traag en onvoldoende dynamisch en evenwichtig is. Ik ben het ook eens met hetgeen mevrouw Terrón i Cusi gezegd heeft, toen ze erop wees dat er voor deze onderwerpen een geïntegreerde benadering moet worden gevolgd. Zo'n benadering moet oog hebben voor de twee verschillende facetten van de asiel- en immigratieproblematiek. We moeten dus niet alleen rekening houden met de redenen waarom mensen migreren en asiel zoeken, maar ook kijken naar de wijze waarop we bepaalde uitwassen kunnen bestrijden. Ik wil er graag op wijzen dat ik het niet eens ben met degenen die zich verzetten tegen repressieve maatregelen en beweren dat dergelijke maatregelen niet nodig zijn. Ze zijn helaas wel degelijk nodig. De bestrijding van de illegale immigratie moet een prioriteit zijn voor de Europese Unie, aangezien illegale immigratie de ernstigst denkbare aanslag op de menselijke waardigheid vormt. Illegale immigratie en mensenhandel verschaffen immers werk aan criminele netwerken. Bovendien is het zo dat ons onvermogen de illegale migratiestroom in de hand te houden leidt tot vreemdelingenhaat, racisme en intolerantie.
Het zou vermoedelijk het gemakkelijkst zijn als we alles wat illegaal is voortaan zouden legaliseren, maar dat kan nu eenmaal niet: niet iedereen die de Europese Unie in wil heeft daartoe het recht. We moeten dus, zoals de heer Watson heeft aangegeven, een repatriëringsbeleid opstellen dat ons immigratiebeleid geloofwaardigheid verleent. Dat is enorm belangrijk. We moeten een beleid opstellen zonder ons daarover complexen te vormen van ideologische aard of anderszins. Ons beleid is te traag en onvoldoende evenwichtig. Ik vertrouw op de energie van de heer Vitorino om iets te doen aan die traagheid. Wat het gebrek aan evenwicht betreft: ik geloof dat het Parlement een aantal van zijn standpunten zal moeten herzien. De heer Vitorino heeft iets heel verstandigs gezegd, en ik wil daar graag de aandacht op vestigen. Hij heeft gezegd dat we op dit gebied met kleine stapjes vooruit moeten. Kleine stappen, zeker, maar daarom niet minder vastberaden.

Sauquillo Pérez del Arco (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, dat de Commissie als reactie op de voorstellen van de Europese Raad een algemeen geïntegreerd migratiebeleid wil instellen, is zeer lovenswaardig. De gekozen invalshoek - vanuit de politie en het Ministerie van Binnenlandse Zaken -, zoals uit de mededeling blijkt, staat echter haaks op de visie van dit Parlement ten aanzien van de betrekkingen die de Europese Unie moet onderhouden met de ontwikkelingslanden, waarvan de immigranten trouwens - en volgens de Commissie zelf - in kwantitatieve zin geen probleem vormen. Zoals de Commissie zelf aangeeft, woont en werkt meer dan 90 procent van alle immigranten die de wereld telt, buiten de Europese Unie, in de buurt van hun land van herkomst.
Destijds hebben wij al, naar aanleiding van de Europese Raad van Sevilla, gewaarschuwd voor het gevaar dat ontwikkelingshulp afhankelijk wordt gesteld van het terugdringen van immigratie door de overheid van landen waarin dat plaatsvindt.
Ontwikkelingshulp is geen instrument om de binnenlandse problemen van het land dat de hulp biedt op te lossen, maar een middel in de strijd tegen armoede. Alle migratie, of die nu legaal is of niet, komt voort uit armoede, politieke onderdrukking en gewapende conflicten. Die oorzaken moeten worden aangepakt met ontwikkelingshulp, in plaats van die te gebruiken om de gevolgen ervan te onderdrukken.
De wil van de Commissie om het Europees migratiebeleid te integreren is een uitstekende kans om ontwikkelingsgelden, in plaats van ze te besteden aan bewaking van de buitengrenzen en de gedwongen terugkeer van immigranten, in te zetten voor meer constructieve activiteiten volgens de beginselen van armoedebestrijding die ten grondslag liggen aan het Europees ontwikkelingsbeleid. Het gaat om samenwerking of, anders gezegd, om het bijdragen aan de ontwikkeling van de gebieden van herkomst van immigranten, om hen in staat te stellen terug te keren met uitzicht op een betere toekomst. Dan zou de Commissie consequent zijn, want zegt zij niet in de mededeling die vandaag onderwerp van onze bespreking is, zich te realiseren dat de betrekkingen van de Europese Unie met ontwikkelingslanden op solidariteit gebaseerd moeten zijn?
Artikel 13 van de Overeenkomst van Cotonu over de terugname van immigranten was al aanleiding tot problemen en protesten. Daarom is terugname middels onderhandelingen in het kader van algemene ontwikkelingsprogramma's wel, maar gedwongen terugkeer niet acceptabel, en zeker niet ten laste van de ontwikkelingsgelden. Wij zullen toezien dat de door dit Parlement vastgestelde prioriteiten voor de ontwikkelingshulp niet worden gewijzigd via een herschikking van de schaarse middelen in rubriek 4, temeer daar uit het verslag van de Commissie duidelijk blijkt dat het gebrek aan middelen om dit probleem op te lossen, zorgwekkend is.

Sbarbati (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, het asielbeleid zit vol suggesties die kunnen leiden of tot gevoelens van angst of tot gevoelens van buitensporige ruimhartigheid en verdraagzaamheid. Hier is echter opgemerkt, en ik ben het daarmee eens, dat rationaliteit geboden is, dat we voorzichtig moeten optreden en vooral moeten proberen de problemen in hun complexiteit te overzien. Daarom vraag ik aan de commissaris of en in welke mate het standpunt van vooral jongeren met betrekking tot asielrecht en migratieproblemen in aanmerking wordt genomen. Ik vraag u, mijnheer de commissaris, of en op welke manier rekening wordt gehouden met een kolossaal probleem als dat van de 'eurocratie?, dat wil zeggen de ellenlange wachttijd voor zowel inwilliging als afwijzing van asielaanvragen vanwege de complexe en langslepende immigratieprocedures. Dat soort wachtkamertoestanden zijn zeker niet te rijmen met wat wij mensenrechten noemen.
Tot slot nog een elementaire kwestie. U heeft het gehad over harmonisatie van het asielrecht en dus de noodzaak van een juridisch kader en een constitutioneel kader dat volgens mij vastomlijnd moet zijn voor alle Europese landen, omdat wij hiermee ons imago op het spel zetten. Ik onderschrijf die mening en ik hoop dat u in deze richting te werk zult gaan.

Lang (NI).
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement lijkt zich vandaag rekenschap te geven van de problemen die verbonden zijn met de massale illegale immigratie waarmee Europa al 30 jaar wordt geconfronteerd. Het is de hoogste tijd om te beseffen dat het onaantastbare beginsel van gods water over gods land laten lopen desastreus is voor Europa. Geen van de Europese regeringen is ooit in staat geweest de aanhoudende stroom immigranten in de hand te houden. Het recente akkoord tussen Frankrijk en Groot-Brittannië over Sangatte, dat zoveel aandacht heeft gekregen in de media, zal hier niets aan veranderen. Het vluchtelingenkamp Sangatte heeft zijn deuren gesloten, het zij zo. Groot-Brittannië heeft zich bereid verklaard duizend illegalen toe te laten, maar wat dan? Wat gebeurt er met al die anderen, met degenen die geen pasje hebben gekregen van het Rode Kruis, en met die honderden immigranten die iedere dag illegaal aankomen? Het is vanzelfsprekend onlogisch, absurd en inefficiënt om Sangatte te sluiten zonder de grenzen te sluiten. Bij wijze van eerste veiligheids- en voorzorgsmaatregel moeten de controles aan al onze nationale grenzen weer worden ingevoerd en de onverantwoorde en achterhaalde verdragen van Schengen aan de kaak worden gesteld.

Oreja Arburúa (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de Europese Raad van Sevilla hebben drie fundamentele elementen van het communautair immigratiebeleid concrete vorm aangenomen: ten eerste het noodzakelijke beheer van migratiestromen, in samenwerking met de landen van herkomst; ten tweede aandacht voor de integratie van legale immigranten, en ten derde bespoediging van de onderhandelingen over terugnameovereenkomsten op Europees niveau.
Wat het eerste punt betreft, moet dit Parlement initiatieven als het voorstel voor een richtlijn voor het vrij verkeer van burgers of gezinshereniging, of de initiatieven inzake toelatingsvoorwaarden voor het werk van immigranten of van inwoners van derde landen, zo snel mogelijk en met de grootst mogelijke consensus goedkeuren, om duidelijk te maken dat wij voorstander zijn van een gemeenschappelijk immigratiebeleid.
Met betrekking tot het tweede punt kan worden gezegd dat het welslagen van ieder immigratiebeleid ongetwijfeld afhankelijk is van de maatregelen die worden genomen om integratie te bevorderen. Opvang en integratie moeten dan ook als een wezenlijk onderdeel van het algemene immigratiebeleid worden gezien, waarvoor gezamenlijke actie nodig is, niet alleen van de Europese Unie, maar ook van de nationale en regionale overheden, het maatschappelijk middenveld en de immigranten zelf.
Wij moeten profiteren van het over het algemeen positieve effect dat legale immigranten hebben op onze economieën, en zorgen voor een gepast evenwicht tussen de rechten van de burgers uit derde landen en de rechten van de ontvangende gemeenschappen.
Ik steun de maatregelen van het Deense voorzitterschap inzake terugnameovereenkomsten van harte. Ik herinner mij dat in een van de werkgroepen van de Conventie werd opgemerkt dat onderhandelingen over terugnameovereenkomsten met derde landen doelmatiger bleken te verlopen wanneer die op Europees niveau plaatsvonden.
Een ander belangrijk punt is het opzetten van een geïntegreerd stelsel voor het beheer van de buitengrenzen. In dit opzicht heb ik ook waardering voor het Deense voorzitterschap, omdat het zich heeft ingezet voor snelle, betrouwbare uitwisseling van informatie tussen de lidstaten teneinde de samenwerking op het gebied van de grenscontrole te versterken. In dit verband zij het verslag genoemd dat vorige week in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken met betrekking tot dit onderwerp is aangenomen.
Ik wil eindigen met een citaat van de heer Vitorino, dat ik vaak heb gebruikt: "Immigratie is geen probleem en geen oplossing, maar een verschijnsel met duidelijke menselijke, sociale, economische en politieke kanten".
Hazan (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, er is al veel gezegd, maar ik wil op mijn beurt zeggen dat ik het jammer vind dat Europa het niet eens is over de bijzonder gevoelige kwestie van de harmonisatie van het asiel- en immigratiebeleid, die te vaak op de achtergrond wordt gedrongen door de strijd tegen illegale immigratie.
Mag ik onze vergeetachtige regeringen herinneren aan artikel 63 van het Verdrag? Hierin wordt het proces beschreven dat moet leiden tot harmonisatie en communautarisering van kwesties die samenhangen met asielrecht en immigratie. Ik erger me over de vrome wensen die wij te horen krijgen wanneer vertegenwoordigers van de Raad een verklaring afleggen over deze kwesties. In werkelijkheid wil geen enkele lidstaat van de Unie een van de voorrechten van nationale soevereiniteit delen met zijn buren, namelijk de toelating van buitenlanders op zijn grondgebied.
Tot nu toe hadden de voorgestelde maatregelen hoofdzakelijk betrekking op illegale immigratie. Over het opstellen van adequate immigratieprocedures wordt enerzijds niet overlegd met het Europees Parlement en bestaat er anderzijds geen overeenstemming tussen de regeringen van de vijftien lidstaten. De Commissie heeft deze taak na de Top van Tampere in oktober 1999 met een positieve houding ter hand genomen. Volgens ons kunnen we niet praten over bestrijding van illegale immigratie tenzij we ook nadenken over adequate immigratieprocedures en de voorwaarden voor de integratie van buitenlanders. Het is al gezegd dat we deze zaak globaal moeten benaderen. Dat is essentieel. We willen geen fort Europa.
Samenvattend wil ik dit zeggen: gezien het gebrek aan politieke wil in de landen van de Unie moeten we concluderen dat we nog veel werk moeten verzetten voor de Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, die toch een van de fundamentele onderwerpen was van het Verdrag van Amsterdam.

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter, ik heb slechts een minuut spreektijd. Daarom ga ik meteen in op een onderwerp dat me zeer bezighoudt, namelijk de overnameovereenkomst die de Commissie heeft gesloten met de regering van de Regio Hongkong, die tegenwoordig integraal deel uitmaakt van China.
Allereerst moeten we blij zijn dat drie jaar na het oorspronkelijke verzoek van de Europese Raad van Tampere de eerste bilaterale overeenkomst is ondertekend waardoor illegale immigranten naar huis kunnen terugkeren. Als wij echter de toelichting op de overeenkomst lezen, moeten we tot onze schrik constateren dat de ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken tegelijk met de ondertekening, blijkbaar als tegenprestatie, de houders van paspoorten van Hongkong hebben vrijgesteld van de visumplicht. Wij vinden deze twee besluiten werkelijk buiten alle proporties. Hoeveel Chinese burgers kunnen dankzij de vrijstelling van de visumplicht de Europese Unie binnenkomen en hier illegaal verblijven? En hoeveel kunnen er op grond van de overnameovereenkomst - en ook nog op onze kosten - worden teruggestuurd naar Hongkong? Wij vinden deze overeenkomst derhalve in alle opzichten zeer ongunstig. We zouden graag willen weten hoeveel van zulke concessies zijn gedaan. Dit is in ieder geval onaanvaardbaar.

Ceyhun (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, is het niet absurd, dat er een Raad is die een Commissie benoemt, deze de opdracht geeft om een gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid op te stellen en dat dezelfde Raad vervolgens alles in het werk stelt om de voorstellen te dwarsbomen? Dat is namelijk op dit gebied de huidige situatie in de Europese Unie.
Ik denk dat mijn Duitse collega's die hier vandaag niet aanwezig zijn en helemaal niet aan dit debat deelnemen een goede reden hebben. Ik ga ervan uit dat zij vandaag vieren dat Duitsland vandaag niet een land wordt met een moderne immigratiewetgeving, aangezien zij met succes hebben verhinderd dat een dergelijk modern recht wordt opgesteld.
De christen-democraten zouden zich mijns inziens moeten afvragen waar zij mee bezig zijn. Als zij verantwoordelijk zouden handelen, dan zouden zij er samen met ons voor moeten zorgen dat er een gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid komt. Maar daar gaat het helemaal niet om. De christen-democratische meerderheid in Europa staat maar een doel voor ogen, namelijk het verhinderen van integratie en een verstandig immigratiebeleid. Ik vind dit uiterst treurig!

Paciotti (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het volledig eens met het uitmuntende verslag van de heer Watson, en met name met de tekst van de mondelinge vraag waarmee het Europees Parlement aan de Raad en de Commissie vraagt om de grondrechten van de mensen die de Europese Unie in haar vaandel voert, ook serieus te nemen. Volgens ons is het best mogelijk de mensenrechten te eerbiedigen en tegelijk een serieuze strijd tegen illegale immigratie te voeren. Wel moet men in dat geval geschikte middelen, geschikte vormen van controle vinden, want een bureaucratisch systeem dat blindelings verzoeken afwijst en gedwongen terugkeer eist, zorgt alleen maar voor ellende. Dit is onlangs in Italië gebleken. In Milaan is een familie van mensen die uit Syrië waren weggevlucht en op doorreis waren van Amman naar Casablanca, onder dwang teruggestuurd naar Syrië. Daar is het gezinshoofd onmiddellijk gearresteerd en nu loopt hij het risico gefolterd te worden, en misschien krijgt hij zelfs de doodstraf. Wij vragen u om ervoor te zorgen dat dit soort tragedies zich niet meer voordoen. Niemand moet kunnen zeggen, zoals in het minderheidsstandpunt staat, dat het terugkeerbeleid van de Unie mensen doet omkomen. Ik vraag de Commissie en de Raad om de nodige stappen te zetten en iets te doen aan de consequenties van dat tragische besluit dat mijn land heeft genomen en de dood van iemand in een ander land kan veroorzaken.

Karamanou (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, 2003 staat voor de deur en daarmee het Grieks voorzitterschap dat de taak op zich zal moeten nemen om de besluiten van Amsterdam, Tampere en Sevilla hard te maken. Griekenland heeft ellenlange zeegrenzen en vormt de buitengrens van de Europese Unie met een aantal Aziatische landen, met landen die de immigratiestromen naar Europa aanzienlijk versterken. Daarom is het zo belangrijk dat het Grieks voorzitterschap erin slaagt een beleidskader vast te stellen voor de eerlijke verdeling van de plichten en de verantwoordelijkheden over de lidstaten van de Europese Unie.
Evenals andere collega's wil ook ik benadrukken dat een immigratiebeleid niet alleen grensbewaking betekent. Dit mag evenmin enkel repressieve maatregelen, repatriëring en terugname betekenen. Een dergelijk beleid moet eveneens voorzien in de erkenning van de mensenrechten, van de fundamentele arbeidsrechten en de politieke rechten van immigranten. Daarmee moet de bijdrage die immigranten leveren aan de ontwikkeling van Europa worden erkend. Dat betekent dat degenen die langer dan vijf jaar in de Europese Unie verblijven, volledige rechten toegekend moeten krijgen, zoals wij ook herhaaldelijk als Parlement hebben voorgesteld. Dat betekent verder dat vrouwen die hun land verlaten wegens religieus fundamentalisme of wegens barbaarse tradities en praktijken die indruisen tegen de moderne opvattingen over de eerbiediging van de mensenrechten, het recht moeten krijgen op het indienen van een asielaanvraag.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, ik begin met mevrouw Hazan, die betreurt dat er onenigheid is over het asielbeleid en dat het daardoor niets wordt. Ik begrijp dit niet goed, want ik heb immers meegedeeld dat wij het eens geworden zijn over de grondpijlers van een gemeenschappelijk asielbeleid. Wij zijn het eens geworden over de definitie van vluchteling, over wat men moet verstaan onder tijdelijke bescherming en over de richtlijn betreffende opvangfaciliteiten. Dit alles wordt meer dan waarschijnlijk morgen op de bijeenkomst van de Raad bevestigd. Daarnaast hebben wij ook gezamenlijk besloten het Verdrag van Dublin om te zetten in een richtlijn van Dublin. Wij staan allemaal achter het principe dat de eerste ontvangende lidstaat gedurende het eerste jaar de verantwoordelijkheid draagt. Daarna ligt de verantwoordelijkheid bij de lidstaat waar de betrokkene vijf maand is geweest. Indien betrokkene in geen enkele lidstaat vijf maand is geweest, is de lidstaat waar de asielaanvraag is ingediend, verantwoordelijk. Dit klinkt misschien eenvoudig, maar de belangen van de lidstaten zijn zo uiteenlopend al naar gelang hun ligging in Europa, dat het enorm moeilijk is een consensus te bereiken. Ik vind dat we tevreden mogen zijn dat wij het over de grondpijlers van het gemeenschappelijk asielbeleid eens zijn geworden.
Ik heb de heer Vitorino voor het eerst ontmoet in de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken. Hij was voorzitter en ik was lid van de commissie. De eerste onderwerpen waarover wij het hadden, waren precies deze zaken en wij wensten dat ze zouden uitmonden in een gemeenschappelijk beleid. Wij hadden het vaak over Eurodac. Wanneer wordt Eurodac werkelijkheid, vroegen wij de commissaris. Nu hebben wij het antwoord: op 15 januari, met andere woorden, volgende maand. Wij zijn dus al een heel eind opgeschoten. Ik ben dankbaar dat ik de gelegenheid krijg dit te herhalen.
Mevrouw Sbarbati heeft gelijk wanneer ze zegt dat we iets moeten doen voor minderjarige asielzoekers. Ik kan alleen meedelen dat ik in mijn land een nationaal wetsvoorstel in het Parlement heb ingediend, waarmee gegarandeerd wordt dat er een volwassene en, indien nodig, een advocaat aanwezig zijn en dat de procedure extra snel gaat wanneer het om een minderjarige gaat. In andere lidstaten wordt aan een dergelijke regeling gewerkt.
Nu wend ik mij tot mevrouw Ludford. Het feit dat het gemeenschappelijk asielbeleid nog steeds in zijn kinderschoenen staat, heeft ook te maken met het probleem van het aantal arbeidsvergunningen. De meeste regeringen willen dat dit een nationale aangelegenheid blijft. Daarom was het ook moeilijk gemeenschappelijke regels te vinden voor het recht op vrij verkeer tussen de lidstaten. Het is logisch dat het bijzonder moeilijk is om op dit punt eensgezindheid te bereiken, ook omdat de werkgelegenheid in sommige lidstaten zeer hoog is en in andere lidstaten juist zeer laag. Wij zullen wel een oplossing vinden, maar zoals gezegd is dit niet zo gemakkelijk.
Mevrouw Swiebel, het is juist de bedoeling om met het gemeenschappelijk asielbeleid, waarover wij het nu eens zijn geworden, de naleving van de bestaande verdragen te garanderen. Wat uw bezorgdheid over gedwongen terugkeer betreft, denk ik dat alle regeringen alles in het werk stellen om ervoor te zorgen dat degenen wier asielaanvraag wordt afgewezen, vrijwillig terugkeren net zoals de illegale immigranten indien de regering deze wil terugsturen. Gedwongen terugkeer kan men niet uitsluiten, want als men dat doet, dan kan men net zo goed alles inpakken en het hele asielbeleid vergeten, zeker het gemeenschappelijk asielbeleid.
Wat betreft de opmerking van mevrouw Ludford over vrouwen die teruggestuurd worden naar Afghanistan, is het natuurlijk zo - en zo hoort het ook - dat niemand teruggestuurd mag worden naar een land waar hij het slachtoffer kan worden van vervolging, foltering of vernederende behandeling. Ik kan u geruststellen dat de Afghanen die zich in de meeste lidstaten bevinden - dit geldt in elk geval voor mijn land - jonge mannen zijn uit de omgeving van Kaboel. Ook zij worden momenteel niet naar huis teruggestuurd. Het spreekt echter voor zich dat wanneer de mogelijkheid in het voorjaar zal bestaan en hun asielaanvraag afgewezen wordt, het logisch is ervoor te zorgen dat de betrokkene op de een of andere manier naar zijn land terugkeert. Het is fijn dat de heer Vitorino erin geslaagd is in de Raad eensgezindheid te bereiken, niet alleen over een algemeen terugkeerbeleid, maar ook over speciale initiatieven voor de terugkeer naar Afghanistan. Dit aspect moet er immers bijhoren.
Tot slot nog een woordje voor de heer Olle Schmidt. Ik dank u voor uw belangstelling voor de Deense wetgeving, die nu al voldoet aan alle gemeenschappelijke minimumnormen waarover wij het hier hebben gehad, en zelfs verder gaat. Dank u voor uw bezorgdheid.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik benadrukken dat het dankzij de inzet van het Deense en het Griekse voorzitterschap mogelijk is op korte termijn goedkeuring te krijgen voor de eerste fase van de wetgevende instrumenten op asielgebied.
De goedkeuring van deze instrumenten is zeer belangrijk omdat hiermee de weg wordt vrijgemaakt voor de volledige toepassing van het Verdrag van Nice, dat voorziet in de ontwikkeling, met gekwalificeerde meerderheid, van de tweede fase. Ik heb begrip voor de moeilijkheden en de weerzin die er soms bestaat. Maar ik vind het zeer belangrijk dat we binnen de in het Verdrag van Amsterdam vastgestelde termijnen de eerste fase van de wetgevende instrumenten op asielgebied hebben afgesloten. Nu is de weg vrij voor de volledige toepassing van het Verdrag van Nice, inclusief de invoering, met gekwalificeerde meerderheid, van een gemeenschappelijke Europese asielregeling.
Wat betreft de contradictie tussen het repressieve en het pro-actieve beleid, vind ik dat de Commissie een pakket voorstellen heeft voorgelegd dat op beide punten in evenwicht is.
Op het gebied van het terugkeerbeleid bijvoorbeeld hebben we financiële instrumenten voor vrijwillige terugkeer, het Europees Vluchtelingenfonds. We hebben kort geleden ook een voorstel ingediend voor gebruik van post B7-667. We zullen een voorstel indienen voor een rechtsgrondslag waardoor het mogelijk wordt financiële middelen te gebruiken om de toepassing van overnameovereenkomsten te ondersteunen, inclusief gedwongen terugkeer.
Vanzelfsprekend moet een beleid gericht op het beheer van migratiestromen per definitie voorzien in financiële instrumenten voor gedwongen terugkeer. Juist daarom willen wij gemeenschappelijke regels aannemen op het gebied van gedwongen terugkeer. Ook willen wij garanderen dat bepaalde regels ten aanzien van de grondrechten worden nageleefd in het kader van de ontwikkeling van het gedwongen terugkeerbeleid. In dit verband wil ik tegen mevrouw Boumediene-Thiery zeggen dat de Commissie geen uitvoerende bevoegdheden heeft op het gebied van uitzetting. Wanneer lidstaten tot uitzetting overgaan, worden ze geacht de internationale instrumenten betreffende de grondrechten te hanteren, inclusief de clausule van non-refoulement. Bovendien zijn er juridische instrumenten voor gerechtelijke bescherming wanneer een lidstaat die regel overtreedt. Alle overnameovereenkomsten moeten in overeenstemming zijn met het Verdrag van Genève en het beginsel van non-refoulement.
Ik ben het eens met mijnheer Watson, die zegt dat we in het kader van de overnameovereenkomsten het belang moeten onderstrepen van de grondrechten. Daarom heeft de Commissie de clausule van onbestemdheid verscherpt in de nieuwe onderhandelingsmandaten voor overnameovereenkomsten met Albanië, Algerije, Turkije en de Volksrepubliek China. U kunt dit bij gelegenheid controleren.
Wat betreft het verband tussen het ontwikkelings- en het immigratiebeleid, moeten we eerlijk en oprecht zijn en duidelijke taal spreken. Bij het ontwikkelingsbeleid gaat het inderdaad om de dieper liggende oorzaken van immigratie, maar het ontwikkelingsbeleid kan op dit punt slechts op lange termijn veranderingen bewerkstelligen. Het is onmogelijk onmiddellijk effecten te verwachten van een duurzaam ontwikkelingsbeleid zoals wij dat toepassen in onze betrekkingen met de derde landen. Daarom moeten we beslist maatregelen voor de korte termijn nemen, bijvoorbeeld op het gebied van het beheer van migratiestromen van geschoolde arbeiders. Die stromen zijn een ware plaag voor de ontwikkelingslanden. Zij worden beroofd van menselijk kapitaal dat onmisbaar is voor hun ontwikkeling. Dit ingewikkelde kader proberen wij te schetsen in onze mededeling "Immigratie en ontwikkeling". Ik hoop dat wij gelegenheid zullen hebben om erover te debatteren tijdens een plenaire vergadering van het Europees Parlement.
Tot slot deel ik helemaal de opvatting dat we moeten zorgen voor een speciale bescherming van minderjarigen. Ik wil uw aandacht vestigen op het feit dat wij in alle voorstellen op het gebied van asiel en immigratie specifieke regels hebben opgenomen betreffende de bescherming van minderjarigen en vrouwen.
Samenvattend hoop ik dat wij tijdens het Griekse voorzitterschap gelegenheid zullen hebben om te debatteren over een mededeling van de Commissie, die momenteel wordt voorbereid in samenwerking met mevrouw Diamantopoulou. Die mededeling heeft betrekking op de wisselwerking tussen het beleid gericht op beheer van migratie en het sociale beleid in het algemeen en het Europees werkgelegenheidsbeleid in het bijzonder. Dan kunnen we het nauwe verband verduidelijken tussen het beheer van migratiestromen en het werkgelegenheidsbeleid op Europees niveau, zoals mijnheer Watson terecht heeft benadrukt.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer Vitorino.
Het woord is aan de heer Berthu voor een motie van orde.

Berthu (NI).
Mijnheer de Voorzitter. Ik had een gerichte vraag gesteld aan de Raad en de Commissie maar ik heb nog geen antwoord ontvangen. De vraag luidde: hoe heeft men vrijstelling van de visumplicht voor de burgers van Hongkong kunnen overeenkomen en hoe heeft men tegelijkertijd een overnameovereenkomst kunnen ondertekenen, in de wetenschap dat - naar ik vrees - op grond van de vrijstelling van de visumplicht veel meer illegale immigranten de Europese Unie zullen binnenkomen dan er volgens de overnameovereenkomst zullen worden teruggestuurd naar hun land? Zou ik een helder antwoord mogen ontvangen op deze vraag?

De Voorzitter.
Alhoewel het niet gebruikelijk is, geef ik nu het woord aan de heer Vitorino. Ik wil u verzoeken het zo kort mogelijk te houden.

Vitorino
Ik zal mijnheer Berthu een kort antwoord geven. De overeenkomsten zijn niet tegelijkertijd ondertekend. Het besluit over de visumlijst is twee jaar geleden genomen. Het besluit betreffende de overnameovereenkomst is vandaag ondertekend.
Bovendien blijkt uit de statistieken dat het aantal illegale immigranten uit Hongkong in alle lidstaten werkelijk zeer gering is.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het vragenuur (B5-0510/02) met een reeks vragen aan de Raad.
Ik wil u op drie zaken wijzen. Ten eerste is de tijd die hiervoor ter beschikking staat met één uur gekort, ten tweede lopen we 25 minuten achter en ten derde moet de vertegenwoordiger van de Raad om 19.10 uur de zaal verlaten. Dat is ons probleem.
Alle vragen die niet binnen die tijd beantwoord kunnen worden, zullen overeenkomstig het Reglement schriftelijk worden beantwoord.
Zoals u begrijpt heb ik hier zelf ook geen andere oplossing voor. Laten we daarom nu beginnen met het vragenuur om niet nog meer tijd te verliezen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 1 van Josu Ortuondo Larrea (H-0724/02):

Betreft: Handvest van de grondrechten, borden op het SNCF-station in Bayonne (Frans Baskenland)
Het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie, dat in december 2000 in Nice plechtig werd afgekondigd, bepaalt in artikel 22: "De Unie eerbiedigt de culturele, godsdienstige en taalkundige verscheidenheid" en in artikel 21, lid 1: "Elke discriminatie, met name op grond van (...) taal, (...), het behoren tot een nationale minderheid, (...) is verboden".
De Franse regering heeft niettemin op 14 oktober in de stad Bayonne, in het noordelijke Baskenland, enkele personen aangehouden wegens het plaatsen van een bord met de naam van het spoorwegstation (SNCF) in euskera, wat de taal van de Basken is; dit opschrift bevat de woorden BAYONAKO GELTOKIA, wat in het Nederlands zoveel betekent als 'Station van Bayonne'.
Is de Raad van mening dat de Franse regering door het onderdrukken van het gebruik van een taal en bovendien op een plaats waar deze originele taal al voor het Frans bestond, voldoet aan hetgeen is bepaald in het Handvest van de grondrechten? Meent hij niet dat juist de Franse regering er zorg voor moet dragen dat de Baskische burgers kunnen beschikken over alle openbare borden in hun eigen taal opdat zij niet worden gediscrimineerd om redenen van taal of het behoren tot een nationale minderheid?

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor de toelichting op het probleem waarom het eigenlijk gaat. Ik heb vaak een slecht geweten als ik vragen beantwoord die niemand gehoord heeft. Zoals u echter zei, gaat het erom dat de Franse autoriteiten een wegwijzer naar het station in de Baskische taal verwijderd hebben. De vraag luidt of dit niet strijdig is met het Handvest van de grondrechten. Het antwoord is dat het Handvest gericht is aan de EU-autoriteiten en aan de nationale autoriteiten wanneer zij het EU-beleid beheren. Daarom moet ik neen antwoorden. Wat men ook over deze taalstrijd denkt, deze zal nooit relevant zijn voor het EU-Handvest van de grondrechten, omdat dit gericht is tot de EU en tot de lidstaten in hun hoedanigheid van beheerders van het EU-beleid. Zoals u weet heeft de EU geen beleid voor wegwijzers naar stations.

Ortuondo Larrea (Verts/ALE).
Op 28 oktober jongstleden heeft de Raad van State van Frankrijk een resolutie aangenomen die inhoudt dat de opname van Diwan-scholen, waar het onderwijs wordt gegeven in het Bretons - een autochtone Europese taal als het Baskisch, het Catalaans en ook het Elzassisch, dat van oorsprong hier in Straatsburg wordt gesproken -, in het Franse stelsel van openbare scholen als onwettig wordt beschouwd.
Is het fungerend voorzitterschap van de Raad niet van mening dat, met het oog op het Handvest van de grondrechten dat door president Chirac en de voormalige voorzitter van het Europees Parlement, mevrouw Nicole Fontaine, zo plechtig is geproclameerd, de Franse regering juist wettelijke garanties zou moeten bieden dat het onderwijs in deze andere oorspronkelijke Europese talen in de betreffende gebieden voor iedereen toegankelijk is?
Die kwestie wordt wél in het Handvest van de grondrechten van de Europese Unie behandeld, mijnheer de Voorzitter. Daarin staat namelijk dat de taalkundige verscheidenheid en alle culturen kunnen en moeten kunnen rekenen op bescherming, en dat is een doel dat niet slechts op interstatelijk maar ook op Europees communautair niveau wordt nagestreefd.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, dat wilde ik net zeggen. Ik heb veel sympathie voor regionale talen. Naar mijn mening gaan zij een mooie toekomst tegemoet en zullen zij meer aandacht krijgen. In dit geval moet ik er echter op wijzen dat het artikel van het Handvest waarin staat dat de Unie de culturele, religieuze en taalkundige diversiteit enzovoort respecteert, het beleid van de Unie betreft en niet het beleid van de lidstaten.

De Voorzitter.
Vraag nr. 2 van Manuel Medina Ortega (H-0726/02):

Betreft: Uitzettingen op Noord-Cyprus
Welke maatregelen denkt de Raad te nemen in verband met de uitzetting van 16 Spanjaarden, waaronder 10 journalisten en 2 universitaire docenten, uit Noord-Cyprus nadat zij contact hadden gehad met vakbondsleden, niet-gouvernementele organisaties, journalisten en tv-stations?
De autoriteiten op Noord-Cyprus zijn afhankelijk van Turkije. Welke gevolgen kan dit soort maatregelen hebben voor de kandidatuur van Turkije voor de Europese Unie?

Haarder
De Raad kreeg de vraag welke maatregelen hij denkt te nemen nadat 16 Spanjaarden uit het noordelijke deel van Cyprus zijn gezet. Ik kan u meedelen dat de Raad niet op de hoogte is van dit voorval. Op zijn bijeenkomst van 24 en 25 oktober stelde de Raad tevreden vast dat Turkije grote vorderingen heeft gemaakt om aan de politieke criteria van Kopenhagen te kunnen voldoen en dat het land eveneens vooruitgang heeft geboekt met betrekking tot de economische criteria en de aanpassing van de wetgeving aan het acquis communautaire. Vorige week vrijdag deed de Europese Raad in Kopenhagen nogmaals een krachtige oproep tot Turkije het hervormingsproces voort te zetten en verdere concrete stappen te ondernemen.
Als onderdeel van het toetredingspartnerschap heeft Turkije zich ertoe verplicht de inspanningen van de secretaris-generaal van de VN met betrekking tot een oplossing van de kwestie-Cyprus te steunen. Nadat de secretaris-generaal zijn plan had voorgelegd, heeft de Raad kennis genomen van een verklaring van het Deens voorzitterschap, waarin bevestigd wordt dat de EU bereid is de voorwaarden van een algemene VN-oplossing die in overeenstemming is met de principes waarop de Europese Unie gebaseerd is, te aanvaarden. Vorige week vrijdag heeft de Raad bevestigd dat hij bereid is deze aanpassingen in het toetredingsverdrag op te nemen. De Europese Raad is tevreden met de Grieks-Cypriotische en Turks-Cypriotische belofte dat de onderhandelingen worden voortgezet met de bedoeling vóór 28 februari 2003 een algemene oplossing te kunnen vinden.

Medina Ortega (PSE).
Ik ben het eens met de opvattingen die de fungerend voorzitter van de Raad heeft laten horen. Ik ben het natuurlijk volledig oneens met het standpunt van de heer Giscard d'Estaing dat aan de toetreding van Turkije bepaalde voorwaarden van racistische aard worden verbonden. Het behoeft evenwel geen betoog dat van ons als afgevaardigden kan worden verwacht dat wij de Gemeenschapsinstellingen in kennis stellen van gevallen waarin een kandidaat-lidstaat niet voldoet aan de van hem geëiste voorwaarden.
Als we in aanmerking nemen dat Turkije nog wel enige tijd kandidaat zal blijven, bent u, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, het dan niet met mij eens dat de Turkse regering hiervan in kennis moet worden gesteld, teneinde er geen misverstand over te laten bestaan dat dit soort maatregelen - de uitzetting van journalisten die hun werk doen - onverenigbaar is met het lidmaatschap van de Europese Unie?
Om kort te gaan: beschikt de Raad over een of ander mechanisme om de Turkse regering te informeren over deze gevallen, om te voorkomen dat dergelijke incidenten zich opnieuw voordoen, en om Turkije op een praktische manier te laten zien waarin de democratische werking van de Europese instellingen bestaat?

Haarder
Zoals gezegd kan ik dit concreet geval niet beoordelen, maar ik breng in herinnering wat commissaris Verheugen vorige week vrijdag kort voor middernacht tijdens de persconferentie op een krachtige manier heeft gezegd en vandaag in deze zaal in nog veel sterkere bewoordingen heeft herhaald, namelijk dat Turkije volgens dezelfde strenge maatstaf beoordeeld zal worden als de tien kandidaat-landen die binnenkort tot de Unie zullen toetreden en dat de Commissie haar werk ijverig en tot in het kleinste detail zal doen, alsook dat dingen zoals folteringen in gevangenissen, politieke gevangenen en de theoretische mogelijkheid van gevallen zoals de heer Medina er een heeft aangehaald, ontoelaatbaar zijn in een land dat toetredingsonderhandelingen met de Europese Unie wil aanknopen.

De Voorzitter.
Ik moet u erop wijzen dat vraag nr. 3 van mevrouw Ludford betrekking heeft op het debat van vandaag. Een deel van de vraag heeft evenwel betrekking op de ontwerprichtlijn over de status van burgers van derde landen die lange tijd in de Unie verblijven.
In het licht daarvan wil ik de fungerend voorzitter van de Raad verzoeken deze vraag te beantwoorden. Vraag nr. 3 van Sarah Ludford (H-0728/02):

Betreft: Integratie van burgers van derde landen
Na de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van 14/15 oktober werden de conclusies van de Raad betreffende de integratie van onderdanen van derde landen goedgekeurd. In die conclusies worden de burgers van derde landen ertoe aangezet actief aan het gemeenschapsleven deel te nemen en wordt het belang beklemtoond van integratiemaatregelen voor de ontwikkeling van een gemeenschappelijk EU-immigratie- en asielbeleid.
De Raad zendt politieke signalen uit dat hij vasthoudt aan de doelstellingen die drie jaar geleden op de Europese Raad van Tampere werden geformuleerd. Waarom heeft de Raad dan geen vooruitgang geboekt met betrekking tot de ontwerprichtlijn over de status van burgers van derde landen die lange tijd in de Unie verblijven?
Is de Raad niet van mening dat integratie moet worden aangemoedigd en dat die tot stand moet worden gebracht door burgers van derde landen dezelfde stabiliteit, veiligheid en rechten te bieden als EU-burgers, zoals in de wetgevende bepalingen van de tekst staat, in plaats van telkens opnieuw algemene verklaringen af te leggen en alleen een beste praktijk-'netwerk' aan te bieden?
Lijken de steunverklaringen, als geen wettelijke rechten worden gegeven, niet hol en onoprecht?

Haarder
Het probleem van de integratie van onderdanen uit derde landen is een van de prioriteiten van het werkprogramma van het Deens voorzitterschap. Dat het belangrijk en wenselijk is de integratie te bevorderen en aan te moedigen werd door de Raad in zijn conclusies van 14 en 15 oktober bevestigd.
Naar aanleiding van deze conclusies heeft het Deens voorzitterschap de lidstaten verzocht om voor het eind van dit jaar nationale contactpunten voor integratie in te stellen en dat hebben alle lidstaten aanvaard. Met de hulp van deze contactcentra moeten wij ervaringen met beste praktijk uitwisselen en van elkaars successen en fiasco's leren. Ik voeg eraan toe dat in juli in Kopenhagen een grote conferentie over integratie heeft plaatsgevonden, waar ook ervaringen en beste praktijken konden worden uitgewisseld.
De bevoegde organen van de Raad hebben verschillende voorstellen voor richtlijnen van de Raad in overweging genomen. De Commissie had deze voorstellen ingediend in het kader van de tenuitvoerlegging van de conclusies van Helsinki betreffende de toegang tot en het verblijf in de Unie van burgers uit derde landen. Het is de bedoeling met deze wetgevende instrumenten een juridisch kader te scheppen voor de rechten en plichten die burgers uit derde landen in de Unie hebben, wanneer zij naar een andere lidstaat willen reizen om er te verblijven. Het is uiteraard de bedoeling dat zij zoveel mogelijk gelijk behandeld worden met EU-burgers die van de ene naar de andere lidstaat reizen. Dit zal de integratie bevorderen, maar zoals ik bij het begin van dit debat zei, is het niet zo gemakkelijk om het over de voorwaarden eens te worden. Over het doel mag echter geen twijfel bestaan.

Ludford (ELDR).
Toen ik deze vraag twee maanden geleden indiende, wist ik niet dat er vanmiddag toevallig een debat over het asiel- en immigratiebeleid zou worden gehouden.
Ik wil graag de fungerend voorzitter bedanken voor zijn antwoord. Ik onderschat het belang van de uitwisseling van beste praktijken met betrekking tot het nationaal integratiebeleid niet, en ik heb waardering voor de maatregelen die onder zijn leiding in Denemarken zijn ingevoerd. De richtlijn is er echter nog steeds niet. Hoeveel tijd is nog nodig voordat een akkoord wordt gevonden over deze richtlijn, die de naar schatting twintig miljoen mensen die langdurig en legaal in de Europese Unie verblijven, het rechtskader van rechten en verplichtingen biedt dat hen helpt bij hun integratie? Is het niet belachelijk dat we om mobiliteit van arbeid vragen om de economische groei te stimuleren, en tegelijkertijd die twintig miljoen mensen verbieden in een andere lidstaat te gaan werken? De mensen die wellicht geneigd zijn dat te doen, vormen een duidelijke categorie. Is er een tijdspad, een streefdatum waarop overeenstemming over deze richtlijn moet zijn bereikt?

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, ik vrees dat er geen streefdatum is. Als we genoegen nemen met een slechte richtlijn, kunnen we er zo een opstellen, maar als we een goede richtlijn willen, hebben we meer tijd nodig.

De Voorzitter.
Vraag nr. 4 van Jonas Sjöstedt (H-0729/02):

Betreft: Gemeenschappelijk octrooistelsel
Over het Commissievoorstel voor een gemeenschappelijk octrooistelsel is in het Europees Parlement en tijdens het overleg tussen de regeringen van de lidstaten van gedachten gewisseld en onderhandeld. Het moeilijkst blijkt overeenstemming te bereiken over de talen die moeten worden gebruikt bij de nauwkeurige omschrijving van de idee "uitvinding" en over de vraag hoe aan een juridisch stelsel en een gezamenlijke jurisprudentie moet worden vormgegeven. Tegelijk met de onderhandelingen wordt de zogeheten overeenkomst van Londen van het Europees Octrooiverdrag ten uitvoer gelegd. Ondernemingen die veel met octrooien te maken hebben, verkeren in de huidige situatie in onzekerheid over het systeem dat op termijn zal worden toegepast.
Volgens welk tijdschema wordt een gemeenschappelijk EG-octrooi ingevoerd? Welke maatregelen zijn er genomen om tijdens het lopende voorzitterschap via onderhandelingen tot een oplossing te komen? Welke aspecten van het Commissievoorstel leveren tijdens de onderhandelingen de meeste problemen op?

Haarder
Sinds de Commissie haar voorstel voor een verordening betreffende EU-octrooien in augustus 2000 heeft voorgelegd, heeft het voorzitterschap aanzienlijke inspanningen gedaan om dit voorstel uit de steigers te helpen. In de voorbije maanden hebben wij ons geconcentreerd op de juridische aspecten van het octrooistelsel. Het uitgangspunt werd gevormd door een werkdocument dat de Commissie in augustus heeft voorgelegd. Na intense besprekingen heeft het voorzitterschap gepoogd op de bijeenkomst van 14 november tot een consensus te komen over een aantal fundamentele principes voor een juridische regeling, maar we zijn er niet in geslaagd voor alle elementen steun te vinden. Ondanks deze tegenslag hebben wij het niet opgegeven. Op de bijeenkomst van 26 november heeft het voorzitterschap besloten dat het Coreper de zaak verder diende te leiden. Het Coreper moet ervoor zorgen dat een akkoord gevonden kan worden, zodat het terrein voor een politieke consensus geëffend wordt. Het voorzitterschap heeft ook besloten dat de Raad zijn uiterste best zou doen om tijdig, voor de bijeenkomst van de Europese Raad in het voorjaar van 2003, tot een consensus te komen. Het is de bedoeling om op basis van een politieke consensus de zaak van het EU-octrooi zo snel mogelijk af te ronden en goed te keuren. De belangrijkste problemen in de onderhandelingen zijn: de rol van de nationale octrooibureaus, de taal, de kosten - wie zal betalen? - de lastenverdeling en het desbetreffend juridisch stelsel. Het klinkt misschien simpel, maar het is ongelooflijk ingewikkeld en wanneer ik denk aan de debatten in het parlement van mijn land, dan kan ik mij het probleem dat de wisselende voorzitterschappen zullen hebben om 15 en straks 25 parlementen op één lijn te krijgen, levendig inbeelden, maar het moet gebeuren. Het is absoluut noodzakelijk en daarom dank ik de heer Sjöstedt voor de vraag. Wij moeten deze zaak in orde krijgen.

Sjöstedt (GUE/NGL).
Ik wil de Raad bedanken voor zijn antwoord. Ook wil ik iedereen bedanken voor zijn of haar inspanningen op dit belangrijke gebied. Mijn vraag betreft de overige problemen die de voorzitter van de Raad noemde. Zij betreffen zowel het gerechtelijk systeem als een reeks andere gebieden, zoals de talen waarin gecommuniceerd moet worden. Zijn er oplossingen aangedragen of is er vooruitgang geboekt op andere gebieden - afgezien van de gerechtelijke kwesties - waar de Raad aan heeft gewerkt? Dat wil zeggen, zijn er gebieden waarop tijdens de onderhandelingen in de Raad vooruitgang is geboekt?

Haarder
Ik ben van oordeel dat men dit als één geheel moet beschouwen en eensgezindheid over één aspect veronderstelt ook eensgezindheid over de andere aspecten. Deze zaken hangen immers samen. Ik kan niet zeggen welke aspecten moeilijker liggen dan andere, maar ik neem aan dat het probleem van de kosten beslist een rol speelt.

De Voorzitter.
Aangezien de vragen 5 en 6 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden zij tezamen behandeld. Vraag nr. 5 van Camilo Nogueira Román (H-0731/02):

Betreft: De voorstellen van de Voorzitter van de Conventie, Valery Giscard d'Estaing, inzake de namen van de Europese Unie
De Voorzitter van de Conventie, Valery Giscard d'Estaing, stelt tot ieders verrassing voor de naam van Europese Unie, die algemeen is geaccepteerd, te vervangen door andere namen zoals Verenigd Europa of Verenigde Staten van Europa.
Is dit één van de richtsnoeren voor een constitutionele herziening van de Verdragen waarover de Europese Raad van Laken het eens is geworden?
Heeft de Europese Raad de Voorzitter van de Conventie hiertoe opdracht gegeven?  Vraag nr. 6 van Hans-Peter Martin (H-0768/02):

Betreft: Europese Grondwet
Op 28 oktober 2002 presenteerde de voorzitter van de EU-Conventie, Valéry Giscard d'Estaing, een ontwerpgeraamte voor een Europese Grondwet. Daarin is sprake van een congres van de volkeren van Europa.
Wat denkt het Deense Raadsvoorzitterschap daarvan?
Is het voor het Raadsvoorzitterschap denkbaar dat een op grond van dit ontwerp goedgekeurde grondwet afbreuk zou doen aan het belang en de rol van het Europees Parlement?
Deelt het Raadsvoorzitterschap de mening dat een op de voorgestelde basis berustende grondwet een duidelijke weerspiegeling zou zijn van een nieuw intergouvernementalisme?

Haarder
De Raad volgt de werkzaamheden van de Conventie van heel dichtbij en is uiteraard op de hoogte van het ontwerp voor een grondwettelijk verdrag dat de heer Giscard d'Estaing in oktober heeft voorgelegd. Zoals u weet, moet de volgende Intergouvernementele Conferentie een standpunt innemen over de kwesties die de beide afgevaardigden naar voren hebben gebracht. Het is moeilijk voor mij om vooruit te lopen op wat de Intergouvernementele Conferentie hierover zal zeggen. Overigens ben ik van mening dat de werkzaamheden van de Conventie zo goed zullen vorderen dat een voor alle regeringen aanvaardbare oplossing kan worden voorgesteld. Deze oplossing zal echter veel minder ambitieus zijn dan sommigen wensen. Naar mijn mening zal het daarentegen een haalbare oplossing zijn, die de proef van de Intergouvernementele Conferentie zal doorstaan.
Nogueira Román (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen opmerken dat uw vraag mij verbaast, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad. Net als voor alle andere afgevaardigden hier betekent een uitgebreid Europa voor mij een politiek Europa, met democratischer instellingen en een grondwet, alsook een rechtvaardiger Europa, met meer interne solidariteit, een Europa dat op het wereldtoneel iets vertegenwoordigt. Het moet een Europa van vrede en solidariteit worden, een Europa met een betere Europese Unie, met een Unie die een bijdrage kan leveren tot de historische vereniging van dit werelddeel. Dat betekent niet dat die Unie een andere institutionele vorm moet krijgen. De naam van dit Europa is de Europese Unie, een even passende als welluidende naam. Met die gedachte in het achterhoofd vraag ik me nu af wat nu precies de betekenis van het voorstel van de heer Giscard d'Estaing is. U geeft immers toe dat de heer Giscard d'Estaing voorstelt de Europese Unie een gedaanteverandering te laten ondergaan. Is dat ijdelheid, een behoefte om in de schijnwerpers te staan? Betekent dit dat de voorzitter van de Conventie erop uit is de politieke reikwijdte van de Unie te beperken? Wat denkt het voorzitterschap hiervan? Een ondubbelzinnig antwoord, alstublieft.

Haarder
Het voorzitterschap heeft niets te maken met de voorstellen van de heer Giscard d'Estaing. Het is zijn goed recht deze voorstellen te doen en het voorzitterschap heeft daarop geen commentaar, noch namens onszelf noch namens de Raad. Wat mijn land erover denkt, zullen wij na Nieuwjaar vertellen, wanneer wij ons op gelijke voet met de andere lidstaten kunnen uitspreken. Vandaag wil ik namens de Raad geen enkel standpunt innemen over de voorstellen van de heer Giscard d'Estaing.

Martin, Hans-Peter (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, het afgelopen voorzitterschap heeft niet alleen in dit Parlement, maar ook over het algemeen een zeer actieve, om niet te zeggen pro-actieve indruk gemaakt. Des te verrassender is het dat het voorzitterschap, nu het bijna is afgelopen, op vragen die de toekomst betreffen zulke algemene en diplomatieke antwoorden geeft dat het haast doet denken aan een eveneens uit het Noorden stammend voorzitterschap dat over het algemeen in het Parlement als veel te algemeen en diplomatiek werd beoordeeld. Als Parlementslid wil ik bij het voorzitterschap aandringen op een duidelijk antwoord op de vraag hoe het Deense voorzitterschap het congres van de volkeren beoordeelt en of dit, als het er komt, niet een nieuwe uiting van intergouvernementalisme is. De heer Haarder was immers zelf Parlementslid en kan ongetwijfeld beoordelen in welke mate dit de rol van het Parlement in het gedrang zou brengen!

Haarder
Mijnheer Martin, ik antwoord alleen op uw vraag. Kan de Raad deze redenering volgen, enzovoort? Is dat de mening van de Raad? De Raad heeft geen mening en hoeft die ook niet te hebben, omdat wij de voorbereidingen van dit alles aan de Conventie hebben overgelaten. Ik kan dus niet namens de Raad plus- of mintekentjes bij elk voorstel van de Conventie plaatsen. Ik ben ervan overtuigd dat een groot aantal leden van dit Parlement, waaronder de heer Duff, zouden barsten van woede als ik dat wel deed. Dat kan ik hem niet aandoen.

De Voorzitter.
Aangezien de vragen 7 en 8 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden zij tezamen behandeld. Vraag nr. 7 van Andrew Nicholas Duff (H-0734/02):

Betreft: Cyprus
Wanneer heeft de Hoge Vertegenwoordiger voor het GBVB voor de laatste keer het eiland Cyprus bezocht? Wanneer plant hij zijn volgende bezoek?
Welke contacten heeft de heer Solana met de Noord-Cyprische autoriteiten? Hoe schat hij de veiligheidssituatie op het eiland op dit ogenblik in?  Vraag nr. 8 van Rodi Kratsa-Tsagaropoulou (H-0746/02):

Betreft: Financiële steun voor het noordelijk deel van Cyprus
Op de Europese Raad van Brussel van 24-25 oktober 2002 is, in het licht van het bereiken van een politieke regeling op Cyprus, besloten een bijzonder programma op te zetten voor het noordelijk deel van het eiland, met een totaalbedrag van 206 miljoen euro aan kredieten voor de driejarenperiode 2004-2006.
Zal de Raad bij het opzetten van dit programma rekening houden met concrete prioritaire sectoren? Zal hij zorgen voor concrete controlemechanismen voor deze financieringen en zo ja, hoe? Indien er geen politieke regeling wordt bereikt tussen de twee partijen, zal de financiering dan worden voortgezet?

Haarder
Ik kan u meedelen dat de heer Solana geen bezoek aan Cyprus heeft gebracht, sinds hij zijn functie bekleedt. Hij heeft een groot aantal contacten met de betrokken partijen gehad en daarbij elke gelegenheid benut om een constructieve oplossing te vinden. Hij heeft zijn steun betuigd aan Kofi Annan en zijn inspanningen. Op 12 november heeft hij zich tevreden getoond met het besluit van Kofi Annan om een algemene oplossing voor de kwestie-Cyprus voor te stellen.
Op zijn bijeenkomst van 24 en 25 oktober heeft de Raad besloten een driejarenprogramma 2004-2006 vast te stellen voor het noordelijke deel van Cyprus om een politieke oplossing ten uitvoer te kunnen leggen. Er zijn nog geen concrete prioriteiten of nauwkeurige bepalingen vastgesteld. Vorige week vrijdag heeft de Europese Raad de Commissie verzocht om samen met de Cyprische regering na te gaan, hoe de economische ontwikkeling op Noord-Cyprus gestimuleerd kan worden en hoe Noord-Cyprus dichter bij de Unie kan worden gebracht.
Op de Raadsbijeenkomst van 19 november hebben de ministers de kwestie-Cyprus tijdens de lunch besproken, nadat de secretaris-generaal van de VN zijn plan voor een oplossing had voorgesteld. Het voorzitterschap heeft een verklaring afgelegd waarin het plan van de secretaris-generaal van de VN warme steun kreeg en waarin werd vastgesteld dat de EU bereid is de bepalingen van een algemene oplossing te aanvaarden, op voorwaarde dat deze overeenkomen met de aan de EU ten grondslag liggende principes, opdat een oplossing wordt gevonden waarmee Cyprus als herenigd eiland tot de EU kan toetreden. De Raad was dit voorstel op zijn bijeenkomst vorige week vrijdag genegen en zowel de Grieks- als de Turks-Cyprioten hebben beloofd de onderhandelingen voort te zetten met de bedoeling op basis van het voorstel van Kofi Annan tegen 28 februari 2003 tot een algemene oplossing te kunnen komen. Dit voorstel biedt volgens de Raad een unieke gelegenheid om een einde te maken aan de strijd die dit mooie eiland al veel te lang in zijn greep houdt.

Duff (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de minister voor zijn antwoord, maar ik moet zeggen dat het me veel zorgen baart dat de heer Solana zo ver afstaat van het proces dat tot een oplossing voor het conflict op Cyprus moet leiden.
Is de minister het met me eens als ik zeg dat de vrees van de Turks-Cyprioten voor hun veiligheid het voornaamste obstakel is voor een akkoord over de voorstellen van Annan?
Vindt hij ook niet dat handhaving van de vrede op het eiland tijdens het onderhandelingsproces en daarna een centrale verantwoordelijkheid van de Europese Unie is, tot de rust en stabiliteit op dat arme door twist verscheurde eiland werkelijk zijn weergekeerd.

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, ik heb het grootste respect voor de betrokkenheid die de geachte afgevaardigde ten aanzien van de kwestie Cyprus aan de dag heeft gelegd en ik kan zijn redenatie goed volgen. Maar ik moet onderstrepen dat de onderhandelingen in verband met Cyprus onder auspiciën van de VN plaatsvinden en niet onder auspiciën van de EU. De verstandhouding tussen de VN en de EU is uitstekend. De een weet precies wat de ander doet. Als de VN via de heer Solana aan de EU zou vragen om samen aan een oplossing te werken, zouden wij als EU dat meteen doen. De heer Solana zou onmiddellijk naar Cyprus afreizen. Er is echter een werkverdeling gemaakt en ik denk dat we ons daaraan moeten houden zolang Kofi Annan dat wenst.

De Voorzitter.
Vraag nr. 9 van María Izquierdo Rojo (H-0738/02):

Betreft: Gevolgen van de uitbreiding voor de minst begunstigde regio's
Kan op grond van de resultaten van de recente bijeenkomsten van de Raad over de toekomstige uitbreiding van de Europese Unie en de vooruitzichten wat betreft de landbouw en de hervorming van het GLB, het structuurbeleid, de economische en sociale cohesie en de "Britse cheque" niet worden gesteld dat het de zwaksten zijn die uiteindelijk de rekening voor de uitbreiding gepresenteerd zullen krijgen? Zal de uitbreiding geen negatieve gevolgen hebben voor de minst begunstigde regio's?

Haarder
De gevolgen van de uitbreiding zullen vóór 2006 in de regio's van de huidige lidstaten niet merkbaar zijn. Na 2006 zullen voor alle regio's maatregelen genomen moeten worden. Op zijn bijeenkomst in oktober besloot de Raad dat de EU-begroting moet garanderen dat de uitgebreide EU over voldoende middelen beschikt om haar beleid op alle terreinen behoorlijk te ontwikkelen en alle burgers ten goede te doen komen. Ook dan moet verder aan de behoeften van de producenten in de minst begunstigde regio's voldaan worden. Hieraan werd toegevoegd dat de multifunctionele landbouw in alle delen van Europa moet blijven bestaan, overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Luxemburg in 1997 en van Berlijn in 1999. De Unie moet in elk geval blijven streven naar een vermindering van de verschillen qua ontwikkelingsniveau tussen de verschillende gebieden overeenkomstig artikel 158 van het EG-Verdrag. Hiertoe besloot de Raad van Brussel om met het oog op de uitbreiding voor de periode van 2004 tot 2006 alle vastleggingskredieten voor een totaal bedrag van 23 miljard euro naar de structuurfondsen en het cohesiefonds over te hevelen. De Raad heeft in zijn conclusies van de bijeenkomst vorige week vrijdag in Kopenhagen de financiële gevolgen van de uitbreiding in kaart gebracht. Het evenwichtig eindresultaat vormt een solide basis voor de opname van 10 nieuwe lidstaten en zorgt er tevens voor dat de uitgebreide EU efficiënt kan functioneren. Ik verwijs dus naar de conclusies van de Top waarin men een beeld krijgt van de economische situatie over de hele periode.

Izquierdo Rojo (PSE).
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, de realiteit is dat na 2006 de EU meer achtergebleven gebieden zal tellen. Voor hen zal de uitbreiding een verslechtering betekenen. Zegt u mij alstublieft in welk akkoord of conclusie wordt gesproken over rechtvaardigheid of herverdeling. Uit de akkoorden van Brussel of het Frans-Duitse pact dat daaraan ten grondslag ligt, kan slechts worden afgeleid dat de uitbreiding niet voor rekening zal komen van de grootsten of sterksten. In Kopenhagen praat men uitsluitend over beperkingen.
Dat de EU gaat uitbreiden is prima, maar de cijfers kloppen niet, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad. Het is ontoelaatbaar dat de kosten van de uitbreiding, zoals de zaken er nu voor staan, het zwaarst komen te drukken op de schouders van degenen met een inkomen onder het communautair gemiddelde. Het in Berlijn afgesproken financiële kader is duidelijk ontoereikend om de kosten van de uitbreiding te dekken en de belangrijkste maatregelen voor sociaal-economische cohesie door te voeren.
Ik verzoek u mij uitsluitsel te geven - want de Raad is daarvoor de aangewezen instantie - over de vraag wie er tussen 2006 en 2013 de rekening gepresenteerd zal krijgen.

Haarder
Ik kan geen sluitend antwoord geven, want de uitbreiding zal geen merkbare gevolgen hebben voor de regio's vóór het jaar 2006, doordat er flink wat tijd nodig is om dit beleid aan de nieuwe situatie na de uitbreiding aan te passen. Ik verwijs overigens naar paragraaf 11 van de conclusies van het voorzitterschap, waarin staat dat de uitgaven van de EU moeten blijven voldoen aan de eisen inzake begrotingsdiscipline en efficiëntie en de nodige waarborgen moeten bieden dat de uitgebreide Unie voldoende middelen tot haar beschikking heeft om haar beleid ten gunste van al haar burgers naar behoren te ontwikkelen. Voorts staat in paragraaf 12: "De behoeften van producenten die gevestigd zijn in de minder ontwikkelde regio's van de Unie moeten gevrijwaard blijven. De multifunctionele landbouw zal in alle gebieden van Europa in stand worden gehouden, overeenkomstig de conclusies van de Europese Raad van Luxemburg van 1997 en van Berlijn van 1999". Preciezer kunnen wij op dit ogenblik niet zijn, maar naar mijn mening biedt dit een kader dat de geachte afgevaardigde moet kunnen geruststellen, want er is geen sprake van baanbrekende veranderingen. Het is niet zo dat een grote hoeveelheid middelen van de ene kant van Europa naar de andere wordt overgebracht. Ik zou dus zeggen: wees gerust, want er is na 2006 tijd genoeg om orde op zaken te stellen.

De Voorzitter.
Aangezien de indieners van de vragen nrs. 10 en 11 afwezig zijn, vervallen deze vragen.

De Voorzitter.
Vraag nr. 12 van Bill Newton Dunn (H-0745/02):

Betreft: "Geheime overeenkomst" tussen de EU en de VS over strafzaken
Wanneer zullen het Europees Parlement en de parlementen van de lidstaten worden geraadpleegd over de regelingen waarover momenteel in het geheim wordt onderhandeld?
Deze regelingen zouden voor het eerst op 13 september in Kopenhagen uitvoerig worden besproken op de informele bijeenkomst tussen de EU-ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken en de Amerikaanse minister van Justitie, John Ashcroft. Gesproken zou worden over doodstraf, uitlevering, het instellen van gezamenlijke onderzoeksteams en een gemeenschappelijk beleid inzake opsporing, confiscatie, en interceptie van telecommunicatie.
.

Haarder
Het is geen geheim dat de EU en de VS over samenwerking in strafzaken onderhandelen. Op 20 september 2001 heeft de Raad een besluit genomen voor de start van deze onderhandelingen en het voorzitterschap op 25 april 2002 volgens de gebruikelijke procedure een precies mandaat gegeven. Het voorzitterschap onderhandelt dus op basis van dit mandaat. Op 22 november 2002 hebben wij de Raad ingelicht over de stand van de onderhandelingen over een ontwerp. De Raad heeft daarvan kennis genomen. De Raad heeft een strategie voor de verdere onderhandelingen vastgesteld en ik kan u meedelen dat dit punt op de agenda staat van de bijeenkomst van de Raad interne aangelegenheden morgen. Het voorzitterschap is van plan het Parlement overeenkomstig artikel 39, lid 2 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, op de hoogte te brengen van de onderhandelingen, wanneer deze in een beslissende fase zijn gekomen en het zinvol is het Parlement in te lichten, hoewel artikel 24 van het Verdrag de Raad helemaal niet verplicht het Parlement te raadplegen. Wat de nationale parlementen betreft, is het de taak van de lidstaten hun eigen parlement te informeren en te raadplegen, volgens de eigen nationale regels. Dit is alles wat ik op dit ogenblik kan zeggen.

Newton Dunn (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, het is geen geheim dat er onderhandelingen gaande zijn. Daarom kon ik u deze vraag stellen - daar zijn we het over eens - maar het probleem zit hem in de inhoud.
Het is heel fijn om van de Raad te vernemen dat we achteraf op de hoogte zullen worden gesteld, maar wij - de enige democratische instelling van de EU - willen graag tijdens de onderhandelingen worden geraadpleegd, of dit nu in het Verdrag staat of niet, omwille van de openheid. Ik heb het idee dat de fungerend voorzitter zelf voorstander van transparantie is. Dan moet hij ons ook vertellen wat er echt gaande is.
Ik wens de fungerend voorzitter prettige kerstdagen en ik dank hem voor zijn aanwezigheid hier het afgelopen half jaar. Ik vrees dat we hem hierna niet meer terugzien.

Haarder
Ik dank u van harte voor u vriendelijke woorden. Ik kan de geachte afgevaardigde verzekeren dat, als deze contacten met de Amerikanen tot nieuwe wetgeving of een wijziging in het acquis leiden, alle regels zullen worden nageleefd. Het is heel normaal dat regeringen met elkaar communiceren en als ze overeenstemming bereiken over iets wat hun eigen parlement aangaat, zullen ze dit aan hun parlement voorleggen. Ik zou de geachte afgevaardigde schriftelijke informatie over de onderwerpen kunnen geven, maar, en dat blijkt uit de vraag, het gaat om de doodstraf en het standpunt van de Europese Unie daarover is duidelijk.

De Voorzitter.
Overeenkomstig de agenda en het tijdschema wordt dit de laatste vraag aan de heer Haarder.

De Voorzitter.
Vraag nr. 13 van Paul A.A.J.G. Lannoye (H-0749/02):

Betreft: Wapentuig dat gebruikt is in Afghanistan
De fungerende voorzitter van de Raad heeft voor de plenumvergadering van 9 april 2002 van het Europees Parlement verklaard dat er bij de militaire operaties in de herfst van vorig jaar in Afghanistan geen enkel wapen of geen munitie gebruikt is die/dat verarmd uranium bevat.
Maar het is duidelijk dat er gebruik gemaakt is van telegeleide bommen met metalen structuur van bijzonder hoge dichtheid om de commandocentrales van de Taliban te vernietigen. Als dat metaal van hoge dichtheid geen uranium geweest is, wat is het dan wel?

Haarder
Voor zover de Raad weet, worden in Europa geen wapens geproduceerd met verarmd uranium, van het type dat in de vraag wordt genoemd. Voor de langeafstandsraketten worden verschillende soorten speciaal staal en/of tungsteen gebruikt, maar geen verarmd uranium.

Lannoye (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, uw antwoord ligt in het verlengde van dat van uw voorganger tijdens het Spaans voorzitterschap. Ik had mijn vraag gesteld en hij antwoordde 'neen?. Volgens informatie van de gewapende troepen die afgelopen jaar tijdens de oorlog in Afghanistan waren, is er geen gebruik gemaakt van munitie of wapens met verarmd uranium. Maar uit alle informatie waarover wij beschikken, zowel van militaire als technische aard, blijkt dat er in ieder geval een zeer hard metaal is gebruikt, uranium of wolfraam.
Dit is helemaal geen onbeduidende vraag. Als het om uranium gaat, al dan niet verarmd, zijn bepaalde plekken in Afghanistan, waar momenteel niet alleen militaire troepen zijn maar ook NGO's, hulporganisaties en niet te vergeten de plaatselijke bevolking, vast en zeker sterk besmet.
Ik heb de indruk dat u voorzichtig bent geweest met uw antwoord. Persoonlijk ben ik er niet van overtuigd dat u goed geïnformeerd bent. Daarom vind ik het de moeite waard ter plekke een onderzoek te doen om te controleren of er sprake is van radioactieve besmetting waarvan zowel de burgerbevolking, de NGO's en de militairen grote schade kunnen ondervinden.

Haarder
Ik kan alleen maar herhalen dat, voor zover de Raad weet, in Europa geen wapens geproduceerd worden met verarmd uranium.

Rübig (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren, het Europees Parlement heeft in een resolutie een kaderrichtlijn geëist op het vlak van de veiligheid van nucleair materiaal en de beveiliging van kerncentrales. Nucleaire veiligheid is een onderwerp dat ons allemaal sterk bezighoudt. De Commissie heeft nu een voorstel opgesteld in de vorm van een Groenboek. Nu moet de Raad actief worden. Nu lopen de meningen uiteen over hoe deze richtlijn in de toekomst moet worden behandeld. Denkt u dat deze richtlijn nog voor de toetreding van de nieuwe lidstaten kan worden omgezet?

Haarder
Dit heeft helaas niets te maken met de vraag waarvoor ik een antwoord heb voorbereid en daarom kan ik er ook niet op antwoorden.

De Voorzitter.
Aangezien de voor het vragenuur aan de Raad gereserveerde tijd verstreken is, zullen de vragen nrs. 14 tot en met 36 schriftelijk worden beantwoord.

