Plechtige vergadering - Viering van de vijftigste verjaardag van het Europees Parlement
(Korte uitvoering van het Europees Jeugdorkest onder leiding van Pavel Kotla)
De Voorzitter
Dat was een prachtige vertolking door het Europees Jeugdorkest onder leiding van Pavel Kotla. Hartelijk bedankt.
Dames en heren ik wil u hier van harte welkom heten in dit Huis om de 50e verjaardag van de oprichtingszitting van de Europese Parlementaire Assemblee te vieren. Als allereerst wil ik voorstellen dat we allen bij acclamatie de voormalige Voorzitters verwelkomen die hier vandaag bij ons zijn: Emilio Colombo, Lord Henry Plumb, Enrique Barón Crespo, Egon Klepsch, Klaus Hänsch, José Maria Gil Robles, Nicole Fontaine en Josep Borrell Fontelles. Welkom allemaal, geachte voormalige Voorzitters van het Europees Parlement.
(Langdurig applaus)
Ik wil ook Janez Janša, de fungerend voorzitter van de Europese Raad, en José Manuel Durão Barroso, de voorzitter van de Europese Commissie, van harte welkom heten. Natuurlijk bent u geen onbekende hier in het Huis, mijnheer Barroso, maar vandaag bent u bijzonder welkom.
(Applaus)
Het is een bijzonder genoegen om Lluís Maria de Puig, voorzitter van de Parlementaire Assemblee van de Raad van Europa hier in het Europees Parlement welkom te heten. Ik heet u van harte welkom.
(Applaus)
Het is een genoegen om de voorzitters van het parlement van België, Herman van Rompuy, van Italië, Fausto Bertinotti, en van de Nederlandse eerste kamer, Yvonne Timmerman-Buck, te verwelkomen die samen met andere vertegenwoordigers van het parlement van Bulgarije, de Republiek Tsjechië, Estland, Frankrijk, Duitsland, Hongarije, Ierland, Letland, Litouwen, Luxemburg, Polen, Portugal, Roemenië, Slowakije, Slovenië en het Verenigd Koninkrijk vandaag bij ons in het Europees Parlement zijn en die ik ook welkom wil heten.
(Applaus)
Ik heet de voorzitters van de andere Europese instellingen welkom: voor het Europees Hof van Justitie, Peter Jann, de president van de eerste kamer; voor de Europese Rekenkamer, de president Vítor Caldeira; voor het Economisch en Sociaal Comité, voorzitter Dimitris Dimitriadis; voor het Comité van de regio's, Luc Van den Brande; en de ombudsman, Nikoforos Diamandouros. Welkom bij het Europees Parlement.
(Applaus)
Het is mij een genoegen om de lokale en regionale vertegenwoordigers welkom te heten: de burgemeester van Straatsburg, Fabienne Keller, de voorzitter van de Regionale Raad van de Elzas, Adrien Zeller, de voorzitter van de Conseil Général du Bas-Rhin, Philippe Richert, en de prefect van de regio Elzas en het departement Bas-Rhin, Jean-Marc Rebière. Welkom bij het Europees Parlement.
(Applaus)
Dames en heren in zetel 146 zit onze collega Astrid Lulling, zij is de enige van ons die lid van het Europees Parlement was in de tijd toen dit nog niet direct werd gekozen.
(Langdurig applaus)
Bijna precies vijftig jaar geleden, op 19 maart 1958, kwamen de drie Europese instellingen - de Europese Economische Gemeenschap, de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie en de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal - hier voor het eerst in Straatsburg bijeen in wat toen de "Maison de l'Europe” heette. De Assemblee bestond uit "vertegenwoordigers van de volkeren van de staten die samengebracht zijn in de Gemeenschap”, zoals in het Verdrag van Rome werd gesteld dat enkele weken daarvoor van kracht was geworden.
Vandaag vieren we dit jubileum omdat we in een doorgaande lijn de directe opvolgers zijn van die Parlementaire Assemblee en de oorspronkelijke 142 leden.
De eerste voorzitter van deze Gemeenschappelijke Assemblee was Robert Schuman. In zijn openingsrede zei hij dat de Assemblee een essentiële rol zou spelen in het ontwikkelen van de Europese geest, "waarvoor”, zei hij, "de Assemblee het middelpunt is en blijft”. Ik geloof dat dit nu net zo goed geldt als toen. Tegelijkertijd waarschuwde Robert Schuman zijn collega's op die oprichtingszitting dat parlementair werk met 142 leden, toentertijd uit zes landen, van iedereen discipline zou vragen, en natuurlijk geldt dit zoals we allemaal weten nu nog meer met 785 leden uit 27 landen!
Niet lang na de oprichtingszitting begonnen onze voorgangers hun instelling het "Europees Parlement” te noemen, eerst informeel want die term verscheen niet in de oprichtingsverdragen van de Europese Gemeenschappen. Het zou nog vier jaar duren totdat in maart 1962 de Parlementaire Assemblee het besluit nam zichzelf het "Europees Parlement” te noemen.
Hoewel in de oprichtingsverdragen van de Europese Gemeenschappen stond dat de Assemblee voorstellen zou doen voor verkiezingen door middel van rechtstreekse, algemene verkiezingen met een eenvormige procedure in alle lidstaten en de Raad met eenparigheid van stemmen ... de bepalingen zou vaststellen waarvan hij de aanneming door de lidstaten overeenkomstig hun onderscheiden grondwettelijke bepalingen aanbeval, duurde het tot 1976 voordat de Raad op basis van de aanbeveling van het Europees Parlement op 20 september 1976 een wetgevingsbesluit voor het houden van rechtstreekse algemene verkiezingen voor het Europees Parlement aannam.
Dames en heren, de Parlementaire Assemblee had oorspronkelijk vrijwel geen eigen bevoegdheden. Onze voorgangers wisten dat het ontwikkelen van de Europese parlementaire dimensie een lang proces zou zijn en dat hiervoor een duidelijk kompas, toewijding, geduld en uithoudingsvermogen van hen en latere generaties nodig waren. Stap voor stap heeft het Europees Parlement zelf meer en meer bevoegdheden gekregen en is het zich steeds meer bewust geworden van zijn verantwoordelijkheden en actieradius en ik denk dat ik namens iedereen hier vandaag kan zeggen dat het werkelijk zijn naam waard is.
(Applaus)
Vandaag vertegenwoordigen wij bijna 500 miljoen burgers in de Unie en we weerspiegelen alle verschillende stromingen van het politieke spectrum in de Europese Unie. We zijn het vrij verkozen Parlement van de Europese Unie, verenigd in onze inspanning om de beste en meest overtuigende oplossingen te bereiken. We zijn zelfverzekerd geworden en een belangrijke speler in de Europese politiek.
Dames en heren we mogen daar zeer tevreden over zijn.
Dit proces begon in 1958 en er zijn onderweg mijlpijlen geweest op onze gezamenlijke weg naar Europese integratie. In 1971 kreeg de Europese Gemeenschap een eigen begroting en sinds die tijd heeft het Europees Parlement een belangrijke rol gespeeld bij de goedkeuring van daaropvolgende begrotingen. In 1979 werden de eerste directe verkiezingen voor het Europees Parlement gehouden. In 1986 werd met de Europese Akte de naam "Europees Parlement” eindelijk rechtsgeldig. Toen vijftien jaar geleden het Verdrag van Maastricht in werking trad, kreeg het Europees Parlement eindelijk volledige medebeslissingsbevoegdheden op initiële gebieden van het Gemeenschapsbeleid. Daardoor kon het Parlement een echte bijdrage leveren aan het formuleren van wetgeving en indien nodig op de rem trappen tegen de wil van de Raad. Het Verdrag van Amsterdam breidde deze medebeslissingsbevoegdheden verder uit en het Verdrag van Lissabon zal medebeslissing instellen als de regel voor het maken van Europese wetgeving en verwijst daarom terecht naar de "gewone wetgevingsprocedure”.
Op dit moment bestaan we uit 785 leden uit 27 Europese landen. We vertegenwoordigen meer dan 150 nationale politieke partijen. De meeste partijen hebben zich aaneengesloten om de zeven fracties te vormen. We zijn zowel wetgevende als budgettaire autoriteit op gelijke voet met de Raad. We houden toezicht op de Europese Commissie en verkiezen haar voorzitter. De Commissie kan niet aantreden zonder onze goedkeuring. We zijn een voorvechter van het primaat van het Gemeenschapsrecht en we zijn de kamer van de burgers van de Europese Unie.
Drie weken geleden hebben we het Verdrag van Lissabon aangenomen. Dit zal onze bevoegdheden nog verder versterken. In de toekomst kunnen besluiten over belangrijke aangelegenheden die op dat moment van belang zijn voor de burgers van de Europese Unie alleen worden genomen als een meerderheid in het Europees Parlement ervóór is. Dit geldt ook voor belangrijke kwesties op het gebied van justitie en binnenlandse zaken. Dit is echter geen reden om zelfgenoegzaam te worden en het is zeker niet de uitkomst van een proces dat geen andere uitkomst had kunnen hebben. We moesten voor elke stap op deze weg strijden.
Ik wil iedereen bedanken die in de afgelopen vijftig jaar en in de vaardige handen van onze Voorzitters heeft gewerkt om de parlementaire dimensie van de Europese integratie te versterken en een waardevolle dienst aan dat proces heeft geleverd. Dank u wel, leden van het Parlement van nu en vroeger!
(Applaus)
Jean Monnet zei ooit: "Niets is mogelijk zonder mensen, niets is duurzaam zonder instellingen”. Ik wil ook een moment nemen om Paul-Henri Spaak te herdenken, de eerste Voorzitter van de Gemeenschappelijke Assemblee van de Europese Gemeenschap van Kolen en Staal (EGKS) - de instelling die vooraf ging aan het Europees Parlement - die met haar verslag na de conferentie van Messina in juni 1955 een belangrijke bijdrage leverde aan de voorbereiding van het Verdrag van Rome.
Het pad naar de parlementaire democratie in de Europese Unie volgde een patroon dat ons bekend is uit de geschiedenis van de Europese naties. Wat we hebben gecreëerd is een institutioneel evenwicht tussen het nationale en Europese niveau. Dit is een groot succes en het weerspiegelt de communicatie over en weer tussen de verschillende niveaus van gedeeld bestuur in Europa. Een belangrijk onderdeel van dit evenwicht is de goede samenwerking van het Europees Parlement met de nationale parlementen, iets wat ons na aan het hart ligt. Ik ben heel blij om te zien dat vrijwel alle nationale parlementen van de lidstaten van de Europese Unie hoge vertegenwoordigers hebben gestuurd om vandaag bij ons te zijn.
(Applaus)
Ik vraag u allen - de leden van het Europees Parlement en de leden van de nationale parlementen - om uw aandeel te leveren in het streven om die samenwerking in de toekomst te behouden.
Het Verdrag van Lissabon en het Handvest van de grondrechten zullen een beslissende bijdrage leveren om democratie en parlementarisme op alle niveaus in de Europese Unie tot een realiteit te maken. We mogen trots zijn, dames en heren, op onze consequente en duidelijke ondersteuning voor het Hervormingsverdrag en het Handvest van de grondrechten.
(Applaus)
We hebben wel de kritische blik van het publiek nodig en dat ons werk kritisch wordt gevolgd. We hebben echter ook recht op een eerlijke behandeling. De Europese Unie is in al haar diversiteit complexer dan welke andere gemeenschap ook in de wereld. Ik zou de media die een essentiële rol spelen in onze communicatie met burgers willen vragen om dat in gedachten te houden. De Europese Unie moet niet worden gebruikt als zondebok voor nationale fouten.
(Applaus)
Een van de grootste successen van onze Europese visie is in de afgelopen vijftig jaar de opkomst van democratie en vrijheid overal in Europa geweest. Op dit moment zijn Estland, Letland, Litouwen, Polen, de Republiek Tsjechië, Slowakije, Hongarije, Slovenië, Bulgarije, Roemenië en het herenigd Duitsland lid van de Europese Unie. Een prestatie waar we slechts van konden dromen is tijdens ons leven werkelijkheid geworden. Vandaag hebben we als burgers van de Europese Unie, zoals de Verklaring van Berlijn van 25 maart 2007 het verwoordt: "het geluk verenigd te zijn.” Dat is reden tot grote vreugde.
Bij het opmaken van de balans van de afgelopen vijftig jaar is het belangrijk dat we naar de toekomst kijken. We moeten ons met de nodige zelfkritiek de aspecten van de parlementaire dimensie van Europa in herinnering roepen die nog steeds niet bevredigend zijn.
In tegenstelling tot nationale parlementen hebben we nog steeds niet de mogelijkheid om in de begrotingsprocedure te beslissen over het verhogen van onze eigen financiële middelen.
Een parlementaire regering brengt over het algemeen ook parlementaire controle over het leger met zich mee, het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid is nog steeds onvolledig en geeft geen duidelijke koppeling tussen nationale en Europese verantwoordelijkheden.
We hebben nog steeds geen uniforme kieswet. Dat betekent dat we nog steeds een belangrijke noodzakelijke voorwaarde missen voor effectieve Europese politieke partijen die zich met gezamenlijke kandidatenlijsten verkiesbaar kunnen stellen voor het Europees Parlement.
Met geduld, uithoudingsvermogen en een goed kompas, heeft het Europees Parlement sinds de eerste zitting van de Europese Parlementaire Assemblee gevochten om zijn positie in Europa in te nemen en het moet en zal dit in de toekomst blijven doen. Als direct verkozen supranationale vergadering van Europa, wordt het Europees Parlement als model gezien voor vergelijkbare inspanningen in andere gebieden in de wereld. U en ik zijn hier getuige van als we andere delen van de wereld bezoeken.
Toen Robert Schuman zijn functie als de eerste Voorzitter van de Europese Parlementaire Assemblee op 19 maart 1958 op zich nam, was deze positieve ontwikkeling van de parlementaire dimensie van Europa vrijwel onmogelijk te voorspellen. Robert Schuman had echter een visie. Hij sprak over een Europees idee dat, zoals hij zei, moest herleven, en beschreef dit als "la relance de l'idee européenne”. Wat kan voor ons een beter leidmotief zijn voor de taak die op dit moment voor ons ligt na de crises rondom het mislukte Grondwettelijk Verdrag?
Op 19 maart 1958 uitte Robert Schuman in zijn korte toespraak zijn zorg dat een technocratische manier van denken de Europese integratie zou kunnen doen wegkwijnen. Dat geldt nu net zo goed als toen. Robert Schuman was realistisch, bescheiden en duidelijk in zijn beschrijving van de kansen die beschikbaar waren voor de Parlementaire Assemblee waar hij tot 1960 Voorzitter van was: "Nous désirons contribuer”, zei hij met zijn warme en diepe stem, "à créer un noyau de la structure européenne.”
Robert Schuman eindigde zijn eerste toespraak als Voorzitter van de Europese Parlementaire Assemblee met de gelofte om te zullen werken aan de eenwording van ons continent, van Europa. Hij geloofde dat Europa zichzelf moest zien als een gemeenschap van waarden die de vrije landen van ons continent verenigt: "Ainsi seulement l'Europe réussira à mettre en valeur le patrimoine total qui est commun à tous les pays libres.”
Ik zou hierop verder willen bouwen. De Europese Unie is een gemeenschap van waarden. Onze instellingen zijn geen doel op zich, maar zijn er om onze waarden te dienen: de waardigheid van het individu, mensenrechten, democratie, recht en economische en sociale welvaart. Ze dienen de principes van solidariteit en subsidiariteit. Europa houdt in dat we respect voor elkaar hebben, respect voor onze diversiteit, respect voor de waardigheid van al onze lidstaten, groot en klein. Dit respect kan niet worden opgelegd, maar het is een belangrijke eerste voorwaarde voor ons wederzijds begrip en gezamenlijk optreden. Respect voor het Europees recht dat ons in staat stelt om onze conflicten vriendschappelijk op te lossen en op een vreedzame manier een belangenevenwicht te bereiken. Dit respect moet steeds worden vernieuwd door de ongeschreven regels die onze relaties in Europa besturen: consideratie en respect voor elkaar.
(Applaus)
Ik zou iedereen willen aanmoedigen en dringend verzoeken om - ongeacht waar we staan in het politieke spectrum -, dit respect voor elkaar te blijven tonen.
Als dit wederzijdse respect - dat gekenmerkt wordt door tolerantie voor elkaars overtuigingen, maar ook trouw aan onze eigen overtuigingen en de bereidheid om compromissen te sluiten - succesvol is, kunnen de Europese Unie en het Europees Parlement model staan voor vrede in de wereld.
Onze Europese nalatenschap wordt levend gehouden in de vrede en eenheid van onze landen die zijn samengekomen om de Europese Unie te vormen. We eren Robert Schuman en alle leden van de eerste Europese Parlementaire Assemblee door hun erfenis in ere te houden en door te werken aan een verantwoordelijk en open Europees Parlement dat dicht bij zijn burgers staat, maar de vastberadenheid heeft om indien nodig politiek leiderschap te geven. Als wij hier vastberaden blijven werken, is er geen reden om het oordeel van degenen die na ons komen te vrezen als zij in 2058 de 100e verjaardag van het Europees Parlement vieren en de balans opmaken van ons huidige werk.
Collega's, dames en heren, laten we ons samen verheugen in de vrijheid, vrede en eenheid van ons Europese continent dat wij mogen dienen.
(Luid en langdurig applaus)
Janez Janša
fungerend voorzitter. - (SL) "Mijn toespraak kan niet zonder emotie zijn.” Dat is hoe de eerste Voorzitter van de Europese Parlementaire Assemblee, Robert Schuman, dit eerbiedwaardige Huis op 19 maart 1958 voor het eerst toesprak. Vijftig jaar later bij uw feestelijke jubileum voelen we precies hetzelfde.
Hier spreek ik niet slechts 142 nationale, maar ook 785 direct verkozen leden van het Europees Parlement toe. Als we terugkijken op de weg die achter ons ligt en de opbloeiende Europese democratie van de afgelopen vijftig jaar, maakt dit ons trots en zeer dankbaar jegens de grondleggers van de Europese idee. Tegelijkertijd zijn we belast met de verantwoordelijkheid om het Europese verhaal van vrede, samenwerking en welvaart zo goed mogelijk voort te zetten.
Laten we terugdenken aan het jaar 1958: de samenleving had met de gevolgen van twee vernietigende oorlogen te maken, een bipolaire wereld met een tweedeling tussen westerse en oosterse mogendheden, de koude oorlog, de Cubaanse revolutie, de eerste chip, kernproeven en de lancering van het eerste ruimteschip. 168 miljoen Europeanen werden verenigd, terwijl de zes leden van de Europese Unie - die hun oorlogswonden heelden, economisch tot bloei kwamen en samen met de euro-atlantische alliantie zorgden voor vrede en democratie in het gebied. Het grootste deel van de rest van Europa leefde helaas nog onder totalitaire regimes met stagnatie van het burgerlijk en economisch klimaat of zelfs recessie.
In 2008 zien we een heel ander beeld: de multipolaire wereld is niet alleen bezig met economische en politieke concurrentie, maar ook steeds meer met samenwerking op zoek naar oplossingen voor de huidige uitdagingen. Het verdwijnen van de grenzen die Europa met de Berlijnse muur verdeelden, het verdwijnen van het IJzeren Gordijn en van de bewaking van de binnengrenzen zal aan het einde van deze maand worden vervolgd met het verdwijnen van de grenzen in het luchtruim van het vergrote Schengengebied.
Het gebied van de Europese Unie is meer dan drie keer zo groot als vijftig jaar geleden en het heeft drie keer zoveel inwoners, 23 officiële talen, een sterkere interne markt en een gemeenschappelijke munteenheid. De levensverwachting van haar burgers is gemiddeld acht jaar langer. Zevenentwintig regeringsleiders en staatshoofden - een derde van ons leefde twintig jaar geleden onder totalitaire regimes - zullen morgen besluiten nemen rond dezelfde tafel. Op dit moment leeft vrijwel heel Europa in vrijheid en democratie. We moeten ons bewust zijn van deze prestatie en dit vieren. Het leven en werk van het Europees Parlement sinds 1958 weerspiegelt duidelijk de vooruitgang die in de afgelopen vijftig jaar door middel van integratie is bereikt. Na de oorspronkelijk adviserende rol in de vroege jaren zeventig, hebt u de eerste echte bevoegdheden op het gebied van de Europese begroting gekregen en aan het einde van de jaren zeventig had u de eerste directe verkiezingen. Met nieuwe overeenkomsten kreeg u grotere bevoegdheden voor het aannemen van wetgeving en het benoemen van Europese politieke topvertegenwoordigers. De nieuwe Europese Commissie kan ook niet zonder uw vertrouwen bestaan.
Op dezelfde manier waarop het Verdrag van Rome in 1958 nieuwe verantwoordelijkheden voor het Parlement met zich meebracht, vertegenwoordigt het Verdrag van Lissabon vijftig jaar later een grote stap vooruit voor het Europees Parlement. De medebeslissingsprocedure zal zich uitbreiden naar vrijwel alle Europese beleidslijnen en de rol van het Parlement bij de democratische supervisie, de creatie van internationale overeenkomsten en het benoemen van Europese topvertegenwoordigers zal worden versterkt.
Ik was heel blij toen u bij de voltallige vergadering vorige maand het verslag over het Hervormingsverdrag van Lissabon met grote meerderheid aannam. Ik zou ook alle lidstaten willen feliciteren die al met succes ratificatieprocedures hebben afgerond en ik hoop dat ze snel zullen worden gevolgd door alle resterende lidstaten.
Waar de eerste vijftig jaar van de Europese Unie gericht waren op de Europese agenda, onze politieke en economische ontwikkeling en hervormingen, zullen de volgende vijftig jaar zeker ook op de wereldwijde agenda zijn gericht. Dit is duidelijk te zien aan de lijst met onderwerpen voor de vergadering morgen van de Europese Raad.
Het is volstrekt duidelijk dat we alleen goede oplossingen kunnen vinden voor de uitdagingen van Lissabon, de milieu- en energiekwesties en de beroering op de financiële markten als we rekening houden met mondiale trends en spelers en deze in onze activiteiten betrekken.
Dit geldt ook voor mensenrechten en de interculturele dialoog, waarbij u als Europees Parlement zeker een leidende rol hebt. Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om namens de Europese Raad erkenning te uiten voor uw rol bij het aan de kaak stellen van schendingen van de mensenrechten en het toezien op verkiezingen en voor het werk van uw delegaties in internationale instellingen zoals de Mensenrechtenraad van de Verenigde Naties. Uw rol binnen het kader van paritaire parlementaire vergaderingen is ook belangrijk en biedt toegevoegde waarde voor het beleid van de Europese Unie met betrekking tot derde landen en regio's.
Door middel van uw activiteiten en vergaderingen met hoge gasten tijdens het Jaar van de interculturele dialoog, versterkt u een van de Europese basistradities, dat wil zeggen dat wederzijds respect en begrip de basis zijn voor samenleven in Europa en ook in de wereld als geheel.
Het aantal activiteiten van de Europese Unie neemt steeds toe, maar ze worden allemaal geleid door één regel: succes staat in verhouding tot de mate van eenheid onder de lidstaten, sectoren, belangengroepen en generaties, en binnen regionale, nationale en Europese factoren. Hierbij moeten de instellingen van de Europese Unie als voorbeeld dienen.
"Elke persoon is een nieuwe wereld. Alleen instellingen die de collectieve ervaring bewaren kunnen tot wasdom komen.” Deze gedachte van Jean Monnet helpt ons te verklaren waarom de visie van de Europese Unie nog steeds vaak verschilt van de realiteit en waarom veel Europeanen, ondanks de duidelijke successen van de afgelopen vijftig jaar, nog steeds de voordelen van Europese integratie betwijfelen. Om vrijheid, diversiteit, de afwezigheid van grenzen en de voordelen en toekomstverwachtingen van een verenigd Europa te begrijpen en te waarderen, moeten we ons er altijd van bewust zijn dat er andere, veel ergere alternatieven zijn.
Daarom is het onze gezamenlijke taak om de Europese collectieve ervaring levend te houden. Daaruit halen we de kracht om de huidige uitdagingen aan te gaan. Gedachten aan het verleden moeten worden verenigd met die voor de toekomst. Als we vijftig jaar geleden niet de handen ineen hadden geslagen, zouden we nu waarschijnlijk niet in vrede en welvaart leven. Hetzelfde kan over de volgende vijftig jaar worden gezegd. Als we niet samen zoeken naar CO2-vriendelijke en energiebesparende oplossingen, zullen we niet slagen in het vertragen van de klimaatverandering. We zullen steeds meer overstromingen, orkanen, droogtes, nieuwe ziekten, bedreigde ecosystemen en klimaatvluchtelingen zien. De resultaten van Europese besluiten en activiteiten moeten absoluut voldoende concreet en tastbaar zijn opdat de burgers het essentiële belang van de Europese Unie bij het behoud en de verbetering van hun levenskwaliteit kunnen begrijpen.
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil u allen bedanken voor uw bijdrage aan de ontwikkeling van de Europese Unie in de afgelopen vijftig jaar. Ik weet wat het allemaal voor onze generaties heeft betekend. Ik werd geboren in hetzelfde jaar als het Europees Parlement. Tot het einde van dit mandaat en daarna wens ik u veel succes bij uw werk, veel nieuwe ideeën en niet-aflatende volharding bij de ontwikkeling van de Europese waarden, democratie en manier van leven.
Ik ben ervan overtuigd dat als we het volgende ronde getal in het bestaan van dit Europese Huis van democratie vieren, we opnieuw zichtbare vooruitgang in Europa zullen kunnen vieren.
(Applaus)
De Voorzitter
Ik wil de voorzitter van de Europese Raad hartelijk bedanken. Ik wil nu de voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Durão Barroso vragen het woord te nemen.
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter van het Europees Parlement, mijnheer de fungerend voorzitter, voorzitters van de verschillende Europese instellingen, voormalig Voorzitters van het Huis, dames en heren, vertegenwoordigers van de nationale parlementen, gasten, het verheugt mij om de eerste halve eeuw van het Europees Parlement vandaag met u te vieren. Deze verjaardag is van enorme symbolische en politieke betekenis voor ons Europa. Vijftig jaar geleden was Robert Schuman de voorzitter van de nieuwe Gemeenschappelijke Assemblee. De drie Europese Gemeenschappen hadden net de eerste versie van een Europese democratie gecreëerd. Sinds die tijd is deze fundamentele politieke beslissing steeds weer bevestigd in elke fase van de Europese integratie.
De oprichters voorzagen bovenal dat het ontluikende Europa duurzame democratische Europese instellingen nodig had om de steeds sterkere banden tussen de Zes te belichamen. In overeenstemming met de bezielde visie van Jean Monnet moesten deze instellingen ook kunnen evolueren om te begeleiden wat zij zagen als de tweeledige gebeurtenissen van de toekomst: diepere integratie en geografische uitbreiding. Ik wil u zeggen dat het nog steeds zeer indrukwekkend is om u allen hier in dit Huis van Europese democratie te zien, vertegenwoordigers die direct zijn gekozen door landen die tot voor kort verdeeld waren door dictaturen die Europa ervan weerhielden in vrede adem te halen.
(Applaus)
De institutionele driehoek die wij geërfd hebben van de stichters is een model dat uniek is in de wereld en dat zeker na vijftig jaar zijn vitaliteit en duurzaamheid heeft bewezen. Het heeft zich aangepast aan een substantiële verruiming van de draagwijdte van de taken die aan de Gemeenschap en nu aan de EU zijn toevertrouwd. Het heeft ook een significante dynamische uitbreiding van onze Unie doorstaan.
We hebben dit succes te danken aan de vernuftigheid en het evenwicht van ons institutioneel model dat geen klassieke verdeling van bevoegdheden volgt. We hebben dit succes ook te danken aan onze manier van werken die zowel de Gemeenschapsmethode als het subsidiariteitsbeginsel respecteert.
De instellingen zijn echter geen doel op zich. Ze blijven ten dienste staan van een ideaal en doelstellingen. Ze staan ten dienste van onze burgers. Hoe sterker de instellingen, hoe beter ze dit ideaal en onze burgers kunnen dienen.
De stichters wilden Europa bovenal opbouwen omwille van de vrede. Ze wilden dit nieuwe Europa opbouwen door solidariteit. Ze kozen de economie als sturende kracht achter hun politieke visie en hun doelen.
Vijftig jaar later leeft Europa in vrede en is vergroot tot continentale proporties en heeft het sterke instellingen nodig om met de mondialisering, de uitdaging van deze tijd, om te gaan. Deze uitdaging kan geen enkele lidstaat alleen aangaan. Door zijn ervaring met het openbreken van markten in combinatie met regels die de waarden van vrijheid, solidariteit en duurzame ontwikkeling belichamen, heeft alleen Europa zowel de afmetingen, de instellingen en de middelen die nodig zijn om met de mondialisering om te gaan.
Om deze uitdaging aan te gaan moet het Europa van de 21e eeuw zich verenigen om succesvol te zijn in de kenniseconomie, banen creëren voor Europese vrouwen en mannen, en de economie dynamischer maken. Het moet zijn rechtmatige plaats innemen in de wereld: een Europese mogendheid zonder arrogantie, een Europa dat de waarden van vrijheid en solidariteit kan voorleggen - niet opleggen, maar voorleggen - aan de wereld.
We zullen slagen als we een constructief partnerschap in stand houden tussen onze instellingen.
Binnen dit partnerschap wil ik het Parlement feliciteren met zijn bijdrage aan het Europese project in alle aspecten van het dagelijks leven van al onze burgers. In zijn vijftig jaar heeft dit Huis vele competenties en een behoorlijke mate van macht verworven. Ik bedoel macht die zich vertaalt in legitimiteit die direct voorkomt uit de stemmen van Europese mannen en vrouwen. Ik bedoel ook macht in de formele betekenis van het woord: medebeslissing, budgettaire bevoegdheden en democratische controle over de Europese instellingen. Wat ik werkelijk bedoel is politieke invloed. Het EP heeft zichzelf opgeworpen tot medewetgever die verantwoordelijkheid deelt binnen de institutionele driehoek en het Europese openbare leven, maar ook door steeds nauwere banden met de nationale parlementen te smeden. Een groot deel van deze parlementen is hier vandaag vertegenwoordigd.
De macht die het EP door de jaren heeft verkregen, heeft slechts gediend om Europa als geheel te versterken. Een krachtig Europees Parlement is een essentiële partner voor de andere instellingen en, dit moet ik wel zeggen, voor de Europese Commissie. Ik denk dat ik wel mag zeggen dat de relatie tussen onze twee instellingen steeds hechter, solider en volwassener wordt en daar ben ik erg blij om.
Als het Verdrag van Lissabon wordt bekrachtigd, zal dat de instellingen van de Gemeenschap nog verder versterken. Het zal de invloed van het Europees Parlement verbreden. Het zal de dubbele democratische legitimiteit van de Commissie versterken door sterkere banden met het Europees Parlement en de Europese Raad. Het zal de Europese Raad een stabiel voorzitterschap geven dat ervoor zal zorgen dat de voorbereiding van en het toezicht op de vergaderingen van de Europese Raad consistenter zijn. Het zal de rol van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid die ook vicevoorzitter van de Europese Commissie zal zijn, verder ontwikkelen.
Door de legitimiteit en de efficiëntie van onze instellingen te versterken, vertegenwoordigt het Verdrag van Lissabon een grote stap voorwaarts voor de Europese Unie.
Vandaag, maar ook morgen, moeten we begrijpen dat er geen nulsomspel tussen de instellingen mag plaatsvinden. Geen van onze instellingen zou versterkt moeten worden ten koste van de andere. In tegendeel, we willen allemaal sterkere Europese instellingen als Europa efficiënter en democratischer moet worden. Al onze instellingen zullen beter worden van de consolidatie van de Europese institutionele architectuur.
Dames en heren, in verband met de datum die we hier vandaag gedenken, moest ik denken aan een uitspraak van Agustina Bessa Luis, een beroemde Portugese auteur. Zij zei: "Op 15-jarige leeftijd heb je de toekomst; op 25-jarige leeftijd een probleem; op 40-jarige leeftijd ervaring, maar voordat je 50 jaar oud bent heb je geen geschiedenis.”
Vandaag kan het Europees Parlement, dit Huis van Europese democratie, trots verklaren dat het niet alleen een mooie geschiedenis in zijn verleden heeft, daar ben ik van overtuigd, maar ook in zijn toekomst. Om die reden zou ik u namens de Europese Commissie en namens mijzelf mijn zeer oprechte felicitaties willen aanbieden en mijn beste wensen voor uw werk voor een verenigd Europa.
(Applaus)
De Voorzitter
Ik wil de voorzitter van de Europese Commissie hartelijk bedanken. Ik zou nu Hans Joachim Opitz willen verwelkomen die hier vandaag ook bij ons is en alle voormalige secretarissen-generaal vertegenwoordigt.
We hebben nu het genoegen nogmaals te luisteren naar het Europees Jeugdorkest.
(Korte uitvoering van het Europese Jeugdorkest)
(Luid applaus)
(Het Parlement luistert staande naar de hymne van de Europese Unie)
(De vergadering wordt om 16.15 uur onderbroken en om 16.20 uur hervat)
