Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?
Mevrouw Ludford, wenst u het woord over de notulen?

Ludford
Mevrouw de Voorzitter, ik heb eigenlijk niet het woord gevraagd over de notulen, maar voor een motie van orde. Ik wil de vergadering niet onnodig ophouden, maar aangezien wij nu gaan spreken over de Europese opbouw, is het mijns inziens goed nota te nemen van een opmerkelijke gerechtelijke uitspraak in het Verenigd Koninkrijk.
De zogenaamde historicus David Irving heeft een rechtzaak wegens smaad verloren die hij had aangespannen tegen de Amerikaanse academica Deborah Lipstadt. Zij had hem ervan beschuldigd met bewijsmateriaal te hebben geknoeid om aan te kunnen tonen dat de nazi' s geen volkerenmoord op de joden hebben gepleegd. In het vernietigende vonnis noemde de rechter hem "een actieve holocaust-ontkenner, antisemiet en racist, die zich inliet met extreemrechtse voorstanders van het neonazisme".
Deze uitspraak heeft niet alleen betrekking op het verleden van Europa, maar is ook van belang voor het heden. Met het oog op het toenemend racisme en antisemitisme en het verkiezingssucces van extreemrechtse partijen, is deze uitspraak een riem onder het hart van de strijd voor een racismevrije Europese samenleving, waar verscheidenheid niet als een bezwaar wordt gezien.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Ludford. Ik neem nota van uw motie van orde. Ik verzoek u allen echter nu eerst opmerkingen te maken over de notulen, zodat wij die kunnen goedkeuren. Daarna
krijgen degenen die over de procedure het woord willen voeren hiertoe alle gelegenheid.

Corbett
Mevrouw de Voorzitter, onder punt 2 van de notulen, op bladzijde 5 - dat is in feite de eerste, inhoudelijk belangrijke bladzijde - wordt verwezen naar mijn opmerkingen over bepaalde fracties die het Reglement niet in acht nemen. Ik heb gezegd dat individuele leden van een bepaalde fractie toegestaan wordt, zogenaamd namens de fractie, amendementen in te dienen in de plenaire vergadering, alhoewel dezelfde fractie zelf ook amendementen indient die daarmee volledig in tegenspraak zijn, en dat kan natuurlijk niet.
Ik zou graag willen onderstrepen dat het hierbij niet alleen om de PPE-DE-Fractie gaat, ook al wordt deze fractie specifiek in de notulen genoemd. De Technische Fractie, de TDI-Fractie, bijvoorbeeld, die in de commissie geen enkel amendement had ingediend, heeft nu hier in de plenaire vergadering 20 à 30 amendementen op tafel gelegd, waarvan vele met elkaar in tegenspraak zijn. Ze zijn ingediend door verschillende fractieleden wier standpunten ver uiteenlopen. In deze amendementen kan dus van een fractiestandpunt geen sprake zijn. Dit is in strijd met ons Reglement. Daarin staat dat slechts 32 leden, of een fractie amendementen in de plenaire vergadering mogen indienen.

McKenna
Mevrouw de Voorzitter, mijn opmerking betreft het gedeelte van de notulen dat betrekking heeft op het Vragenuur van gisteravond. Ik had toen een motie van orde. Eerst werd het vragenuur verzet naar 18.30 uur. Toen stond op het scherm dat het om 18.50 uur zou beginnen en uiteindelijk was het 19.00 uur voor het vragenuur begon. Het eerste deel zou volgens de agenda 30 minuten duren, maar het duurde veel langer.
Het probleem is dat ik, evenals enkele anderen, een aantal vragen had ingediend aan commissaris Byrne. We hadden op dat ogenblik fractievergaderingen en zagen opeens op het scherm "vraag 41" staan. Toen ik een paar minuten later in de plenaire vergadering aankwam, was u automatisch al overgegaan naar vraag 49. Vijf of zes leden hadden vragen ingediend aan commissaris Byrne, maar we waren geen van allen aanwezig om de vragen ook echt te stellen.
Commissaris Byrne heeft dit kennelijk als een schoffering opgevat en schijnt ontstemd te hebben gereageerd. Het is echter zeer moeilijk voor de parlementsleden om alle vragen tijdens het Vragenuur uit te zitten voor het geval men plotseling van vraag 1 naar vraag 99 zou overspringen. Kunt u ervoor zorgen dat men zich aan de agenda houdt: dertig minuten voor het eerste gedeelte van het vragenuur, twintig voor het tweede gedeelte, enz. Als we de agenda voortdurend aanpassen, wordt het bijzonder lastig voor ons om goed te functioneren.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw McKenna. Ik neem goede nota van uw opmerking en zal ervoor zorgen dat dit niet weer gebeurt.

Thors
Mevrouw de Voorzitter, de afgelopen dagen hebben zich bij de rivier de Tisza weer een aantal natuurrampen voorgedaan, waarbij vele mensen zijn omgekomen. Ik wil daarom voorstellen dat de Voorzitter onze condoleances aan het Roemeense en het Hongaarse parlement overbrengt. We dienen in de gaten te houden wat de gevolgen zijn voor het gehele Europese milieu. De Tisza mondt uit in de Donaudelta, een van belangrijkste natuurgebieden ter wereld.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Thors. Dit zal ik graag doen.

Wynn
Mevrouw de Voorzitter, ik heb een iets luchtiger punt. Afgelopen nacht tijdens de vergadering van de Begrotingscommissie, toen de broodjes kwamen, wees de heer Colom ons erop dat op de pakjes melk "uitsluitend voor scholen" stond. Als er nu had gestaan "uitsluitend voor scholieren", dan hadden we begrepen waarom ze in het Europees Parlement werden rondgedeeld, maar er stond "uitsluitend voor scholen" op. Kunnen wij misschien laten nagaan hoe dit kwam? Het is zo gênant. Ik weet wel dat we voor schoolmelk campagne hebben gevoerd, maar we hoefden het niet per se hier te hebben.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Wynn. Ik kan hier niet onmiddellijk op antwoorden, maar ik zal dit laten uitzoeken.

Laguiller
Mevrouw de Voorzitter, graag zou ik u, en ook de afgevaardigden die dagelijks - hoewel zij het vaak zelf niet merken - te maken hebben met het personeel dat dit hele Parlement draaiende houdt, op de hoogte willen stellen van het volgende. Een deel van dit personeel - bewakers, gastvrouwen, brandweerlieden - was gistermiddag in staking. Zij protesteerden tegen het feit dat zij twaalf uur achtereen moeten werken, zowel overdag als in nachtdienst, voor een gemiddeld nettoloon van FRF 6000, zonder toeslagen voor nacht- of weekenddienst Ik wil hun graag mijn solidariteit betuigen. Namens de afgevaardigden van mijn fractie hebben wij u een brief gestuurd waaraan u, zo hopen wij, gevolg zult willen geven.

De Voorzitter
Dank u wel, mevrouw Laguiller. Ik zal bijzondere aandacht besteden aan deze brief.

Paasilinna
Mevrouw de Voorzitter, ik ben voortdurend via de koptelefoon naar de vertolking aan het luisteren, maar af en toe verdwijnt de vertolking en is er een krakend geluid te horen, ook indien ik van plaats verander. Dat is niet alleen hier zo, maar ook in de fractiezaal. Er is blijkbaar een technisch probleem en ik hoop dat de technici kunnen controleren of hier misschien sprake is van storing door bijvoorbeeld mobiele telefoons. Zelfs de stand van het hoofd verandert de hoorbaarheid, maar je kunt hier natuurlijk niet voortdurend met een scheef hoofd gaan zitten luisteren. Het tweede verzoek is gericht aan de technicus die het geluid in de zaal regelt. Bepaalde collega's schreeuwen in de microfoon, terwijl de microfoon er juist voor is om niet te hoeven schreeuwen. Daardoor horen wij niets meer door de koptelefoon. Dus zodra iemand in de microfoon begint te schreeuwen - terwijl men niet moet schreeuwen - zou de geluidssterkte in de zaal omlaag moeten, zodat er door de koptelefoons ook wat te horen is.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Paasilinna. Wij zullen hieraan de nodige aandacht besteden en de geluidsinstallaties in het algemeen laten nazien.
(De notulen worden goedgekeurd)

IGC
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A5-0086/2000) van de heren Dimitrakopoulos en Leinen, namens de Commissie constitutionele zaken, over de voorstellen van het Europees Parlement voor de intergouvernementele conferentie (14094/1999 - C5-0341/1999 - 1999/0825(CNS)).
Ik heb allereerst een overeenkomstig het Reglement ingediend voorstel van orde van de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten. Hierin wordt gezegd dat het debat over dit onderwerp niet kan plaatsvinden omdat dit niet-ontvankelijk zou zijn. Ik wil u erop wijzen dat de Raad het Parlement raadpleegt over de bijeenroeping van de intergouvernementele conferentie en het verslag van de heren Dimitrakopoulos en Leinen op de agenda is geplaatst overeenkomstig de desbetreffende bepalingen in het Reglement.
Het voorstel van orde wordt ingediend door de heer Ribeiro e Castro.

Ribeiro e Castro
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, dit verslag had niet op de agenda mogen staan. De grondgedachte van het verslag is in strijd met Europa, met de ware aard van Europa. Dit verslag staat haaks op hetgeen ons hier juist bijeenbrengt. Deze aanval op de ziel van Europa komt duidelijk tot uiting in paragraaf 15 van de ontwerpresolutie. Wij moeten allen de grondrechten en de rechtsstaat eerbiedigen en daarmee moeten wij in dit Parlement beginnen. Daarom vraag ik mij af hoe wij in hemelsnaam concessies kunnen doen wanneer het fundamentele recht op rechtsbijstand op het spel staat? Het gaat hier niet om interne aangelegenheden, maar om bijzonder relevante externe aangelegenheden. Wij zijn afgevaardigden; wij vertegenwoordigen onze kiezers. Al hetgeen, uitgaande van onze juridische en politieke situatie, leidt tot discriminatie van onze partijen en politieke fracties en tot ondermijning van vrijheid en gelijkheid, heeft een ongunstige uitwerking op ons vertegenwoordigingsrecht en in wezen ook op de rechten en vrijheden van onze kiezers. Dat is wat hier op het spel staat, temeer daar het verslag tot doel heeft discriminerende wijzigingen in het statuut van de politieke fracties aan te brengen. Op die manier komen de essentiële grondslagen op losse schroeven te staan. Het fundamentele recht op rechtsbijstand mag door niemand worden geschonden. De rechtsstaat mag onder geen beding worden aangetast.
Paragraaf 15 maakt heel de tekst onaanvaardbaar, precies omdat deze bijzonder ernstige kwestie totaal verkeerd wordt aangepakt. Het feit alleen al dat de machtigen hierdoor vrij spel krijgen, zegt genoeg. Dat laat vermoeden wat men van de rest van de tekst kan verwachten. Vandaar ons voorstel om het verslag niet-ontvankelijk te verklaren. Nog afgezien van de uiterst bedenkelijke rechtsgrondslag is het verslag bovendien niet voldoende uitgewerkt en kan het niet rekenen op de brede consensus die Europa nodig heeft. Dit komt zowel tot uiting in de lichtzinnigheid van deze nefaste en betreurenswaardige paragraaf, als in het aantal ingediende amendementen. Er zijn maar liefst tweehonderd tweeëntwintig, let wel, tweehonderd tweeëntwintig amendementen ingediend. Is dat niet het beste bewijs dat het onderhavige verslag niet deugt? Het dient nergens toe. Daarom stellen wij voor dit verslag ten behoeve van Europa en de rechtsstaat van meet af aan te verwerpen.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Ribeiro e Castro.
Is er een collega die voor dit voorstel tot terugverwijzing wenst te spreken?

Berthu
Mevrouw de Voorzitter, ik vind dat de heer Ribeiro e Castro volkomen gelijk heeft met zijn opvatting over de niet-ontvankelijkheid van dit verslag. Het is namelijk in strijd met een aantal rechten die aan onze instellingen ten grondslag liggen en betekent zelfs een regelrechte schending van deze rechten. Allereerst doet de heer Ribeiro e Castro er goed aan zijn pijlen te richten op paragraaf 15, waarin staat dat zaken betreffende de interna corporis van het Europees Parlement niet justitiabel zijn. Dit voorstel druist duidelijk in tegen het fundamenteel recht van elke burger, en dus ook van de afgevaardigden, om een gerechtelijke procedure te starten. Ook in meer algemene zin is mijns inziens dit verslag echter in strijd is met een hele reeks rechten. Ik denk bijvoorbeeld aan de rechten van kleine en middelgrote landen die sinds de begindagen van het Verdrag van Rome een vast bestanddeel zijn van onze instellingen en door deze instellingen ook ten volle gerespecteerd worden.

De Voorzitter
Dank u wel, mijnheer Berthu.
De twee rapporteurs, de heren Dimitrakopoulos en Leinen, wensen als tegenstanders van dit voorstel het woord te voeren.

Dimitrakopoulos
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, ik heb alle respect voor de opinie van de collega's die zopas het woord hebben gevoerd, maar voor mij is de stelling dat ons verslag wegens paragraaf 15 niet-ontvankelijk zou zijn, onnodig hard en onrechtvaardig. Er zijn collega' s die amendementen hebben ingediend tegen paragraaf 15, en als men wil kan men die steunen.
Men heeft het recht om het niet eens te zijn met een bepaalde paragraaf uit een verslag. Dat is een democratisch recht en daarvoor zijn we trouwens hier. Het lijkt mij echter niet correct om op grond van één paragraaf te eisen dat een verslag niet-ontvankelijk wordt verklaard. Ik verzoek u dan ook tegen dit voorstel te stemmen. Wij moeten het verslag gedurende de huidige vergaderperiode bespreken en in stemming brengen. Wij stemmen niet om twee rapporteurs een plezier te doen, maar om een standpunt van het Europees Parlement te formuleren.

Leinen
Mevrouw de Voorzitter, het doet mij buitengewoon veel genoegen dat uitgerekend de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten voor meer fundamentele rechten en democratie op het niveau van de Europese Unie pleit. Dat is een grote vooruitgang. Ik vind de krachtige woorden van de collega's echter volkomen ongepast. Wij hebben in de landen van de Europese Unie zeer verschillende tradities. In sommige landen kan het parlement zijn eigen procedures regelen en kan men zich niet tot de rechtbank wenden. In andere landen is dat anders. Het gaat om paragraaf 15. De heer Dimitrakopoulos heeft al gezegd dat daarop amendementen zijn ingediend. De Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten kan tegen die paragraaf stemmen en dan zullen wij wel zien of die tekst al dan niet in de resolutie blijft staan. Alles bij elkaar genomen vind ik dat deze krachtige uitspraken hier misplaatst zijn en vraag derhalve dat dit voorstel wordt verworpen.

Brok
Mevrouw de Voorzitter, mijns inziens kunnen wij niet over dit voorstel stemmen. In het Verdrag van Amsterdam staat immers uitdrukkelijk dat de relatie tussen de instellingen en de procedures moeten worden herzien. Dit verslag geeft dus uitvoering aan het Verdrag van Amsterdam. Over onverantwoorde voorstellen kan men niet stemmen. Die moet men zonder meer van de hand wijzen.
(Gelach en applaus)

De Voorzitter
Als u vindt dat dit voorstel alleen maar kan worden verworpen, krijgt u daartoe nu de gelegenheid. Wij gaan nu over tot hoofdelijke stemming over de door de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten ingediend voorstel van orde.
(Het Parlement verwerpt het voorstel van orde)

Dimitrakopoulos
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de minister, mijnheer de staatssecretaris, mijnheer de commissaris, waarde collega's, wij bevinden ons in een zeer belangrijke fase van de ontwikkeling van de Europese Unie. De Europese Unie moet tijdens de werkzaamheden van de intergouvernementele conferentie een antwoord zien te vinden op de grote uitdagingen waarmee zij in de overgang van de twintigste naar de eenentwintigste eeuw is geconfronteerd. Wij weten allen waar het hierbij om gaat. Wij weten allen dat deze enorme uitdagingen de ontwikkeling van de Europese Unie dagelijks beïnvloeden, dat wij hierdoor gedwongen zijn eerst en vooral een antwoord te vinden op de vraag in hoeverre wij als instelling, als Europese Unie, klaar zijn om deze uitdagingen het hoofd te bieden. Met de intergouvernementele conferentie probeert men juist dat antwoord te geven. Het is een gemeenplaats geworden te zeggen dat wij door deze uitdagingen gedwongen zijn verandering te brengen in de huidige werking van de Europese Unie. Bepaalde veranderingen zijn absoluut nodig en moeten de Europese Unie in staat stellen zich verder te ontwikkelen, uitgaande van de tot nu toe algemeen aanvaarde beginselen.
De betekenis van het onderhavige verslag schuilt met name in de volgende punten. Ten eerste wordt eens te meer duidelijk gemaakt wat het institutionele karakter van de Europese Unie is. Wij herhalen en bekrachtigen dat de Europese Unie zowel een unie van landen, als een unie van volkeren is. Dankzij de algemene aanvaarding van dit principe kon de Europese Unie successen boeken, successen die wij niet onder stoelen of banken hoeven te steken en waar wij allen ook vaak naar verwijzen.
Het tweede belangrijk beginsel dat in ons verslag wordt bekrachtigd, houdt verband met het machtsevenwicht. Dit beginsel geeft aan wat de rol is van de lidstaten van de Europese Unie en welke relatie tussen hen bestaat. Dit beginsel wordt weerspiegeld in de wijze waarop de lidstaten deelnemen aan de instellingen, aan alle instellingen van de Europese Unie. U weet, mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, dat de Europese Unie vorderingen heeft kunnen maken en prestaties heeft kunnen leveren dankzij de manier waarop zij functioneerde, dankzij het algemeen aanvaard principe van machtsevenwicht waarop zij is gegrondvest.
Het derde belangrijk beginsel dat hier zijn beslag heeft gevonden betreft de herziening, de algemene herziening van alle instellingen van de Europese Unie. Voor enkelen is dit misschien een te gewaagd voorstel; voor mij is dit een noodzakelijk voorstel. Daar komen wij niet onderuit, zeer zeker nu iedereen inziet dat - afgezien van al het andere - de huidige herziening van de werking van de Europese Unie onontbeerlijk is om de Europese Unie in staat te stellen het hoofd te bieden aan de enorme uitdaging van de uitbreiding. Als wij nu al in ons Europa van de Vijftien vaststellen dat niet alles van een leien dakje loopt en bepaalde gebreken moeten worden verholpen, hoe zal de situatie dan zijn in geval van uitbreiding van de Europese Unie tot 18, 20, 25 of 27 leden? Ligt het dan niet voor de hand dat men moet hervormen?
Ten vierde zijn in het verslag enkele nieuwe voorstellen opgenomen, ofschoon de daarin aan de orde komende vraagstukken van oudsher onderwerp van gesprek zijn. Ik heb het met name over de versterkte samenwerking. Bij versterkte samenwerking moet, tenminste vanuit onze optiek bekeken, aan twee voorwaarden worden voldaan: ten eerste moet de versterkte samenwerking een stimulans zijn en geen hinderpaal, een stimulans voor een grotere betrokkenheid van alle lidstaten in de Europese wordingsprocessen, en ten tweede moet de versterkte samenwerking in het teken staan van een echte democratische gezindheid. Als er landen zijn die, om welke reden dan ook, in een beginfase misschien, niet wensen mee te doen, mag dat niet als een uitsluiting, noch als een beperkte aanwezigheid van deze landen in de Europese Unie worden beschouwd.
Wij hebben heel wat vorderingen gemaakt. Er zijn al twee voorbeelden van versterkte samenwerking: het Schengenverdrag en de Economische en Monetaire Unie. Ik zou ook graag versterkte samenwerking willen zien op het gebied van het buitenlands beleid en in andere sectoren. Laat echter duidelijk zijn dat versterkte samenwerking een communautaire procedure is. De vraagstukken van het gemeenschappelijk buitenlands beleid en het gemeenschappelijk defensiebeleid moeten onderworpen zijn aan de communautaire regels. Dan is daarop namelijk controle mogelijk. Tot slot wil ik nog mijn dank uitspreken aan het adres van het Portugees voorzitterschap en van met name de heer Da Costa voor de samenwerking en aan het adres van commissaris Barnier. Ook dank ik al mijn collega's en vooral natuurlijk mijn mederapporteur, de heer Leinen, met wie ik hard, maar goed heb samengewerkt. Mijn dank gaat ook uit naar de leden van het secretariaat van het Parlement en de tolken die zo vaak hebben moeten overwerken opdat wij deze moeilijke onderhandelingen tot een goed einde konden brengen.

Leinen
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de minister, de regeringen hebben in Helsinki besloten het aantal lidstaten bijna te verdubbelen. Daarom vragen wij om deze hervorming. Wij willen dat de Europese Unie in staat is de uitbreiding het hoofd te bieden. Een verdubbeling van het aantal lidstaten vergt een grondige hervorming van de werkwijze en de besluitvormingsprocedures in de Unie. Deze is noodzakelijk om te beletten dat heel de onderneming vastloopt. Het belangrijkste punt is de overgang van unanimiteit naar besluitvorming bij meerderheid. Daarvan zal het succes van de intergouvernementele conferentie afhangen.
Met 27 lidstaten zullen eenparige besluiten bijna niet meer mogelijk zijn. Dat vergt te veel tijd of leidt tot minimale oplossingen. Dat is niet in het belang van onze burgers en landen. Wij vragen daarom dat de gekwalificeerde meerderheid de regel en de eenparigheid de uitzondering wordt. Ik maak mij evenwel zorgen over het verloop van de intergouvernementele conferentie. Wij horen dat de regeringen het, wat de overgang naar gekwalificeerde meerderheid betreft, nog over geen enkel punt met elkaar eens konden worden. Daaruit blijkt volgens mij nogmaals dat een intergouvernementele conferentie niet de beste methode is. De deelnemers wachten immers heel lang voordat zij echt met onderhandelingen beginnen en houden veel te lang aan hun eigen standpunt vast.
De heer Dimitrakopoulos had het al over de flexibiliteit. In een uitgebreide Unie is dat eveneens een belangrijk principe. Met 27 landen is integratie met overal dezelfde snelheid onmogelijk. Daarom is het belangrijk dat een aantal landen sneller kunnen vorderen. Wij willen immers dat de Europese eenmaking binnen en niet buiten het kader van de Europese Unie gebeurt. Ik herinner u eraan dat het debat over de harde, federale kern sedert Helsinki heropend is omdat sommigen vrezen dat integratie binnen de Unie onmogelijk is.
Ik vraag mij af welke boodschap deze intergouvernementele conferentie voor onze burgers heeft. De bevolking moet weten dat onze Unie democratischer en transparanter wordt en dichter bij de burger komt te staan. Dat betekent dat wij ook het huidige democratische tekort moeten wegwerken. Het Parlement moet mee kunnen beslissen op alle terreinen waarop de Raad bij meerderheid beslist. Wij willen ook meer mogelijkheden om de Commissie te controleren. Wij hebben voorgesteld dat de Commissievoorzitter in het Parlement het vertrouwen kan vragen en dat wij, als dat raadzaam is, de Commissie ook wat gemakkelijker ons vertrouwen kunnen ontnemen.
Het Europa van de burger veronderstelt ook dat wij het Handvest van de grondrechten in de Unie goedkeuren. Wij vragen dat dit handvest aan het einde van dit jaar in het Verdrag wordt opgenomen. Voorts zou ook overheveling van het politieke debat naar het Europese niveau grote vooruitgang zijn. Wij willen een statuut voor Europese partijen. De politiek moet op Europees niveau en niet langer uitsluitend op nationaal niveau worden gevoerd. Velen van ons vinden dat Europese lijsten bij de volgende Europese verkiezingen kunnen helpen voorkomen dat de debatten in de aanloop naar de Europese verkiezingen zuiver binnenlandse debatten zijn, debatten tussen oppositie en regering. Europese lijsten kunnen ervoor zorgen dat het debat naar het Europese niveau wordt overgeheveld en aandacht wordt besteed aan de thema's waarmee wij ons in Europa bezighouden.
De herziening van de Europese Verdragen moet zowel voor meer efficiëntie als meer democratie zorgen. Als het Europees verdrag van Nice daarin slaagt, is de kans groot dat wij tot een stabiele en door de bevolking aanvaarde uitbreiding van de Unie kunnen komen.

Brok
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil eerst kort iets over het buitenlands beleid zeggen. Het Portugese voorzitterschap van de Raad heeft de onderhandelingen voor de intergouvernementele conferentie tot nu toe met grote verbeeldingskracht en veel aandacht voor het Europees Parlement gevoerd. Ik wil het voorzitterschap van de Raad vragen te streven naar uitbreiding van het mandaat voor het buitenlands en veiligheidsbeleid en de grondrechten. Ik hoop dat daartoe in Feira de nodige besluiten kunnen worden genomen. Wij weten immers wat wij voor de uitvoering van de besluiten van Helsinki en Keulen op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid nodig hebben.
Wij moeten tot een samenspel van de eerste en tweede pijler en een sterkere integratie van de tweede pijler in de eerste komen. Dat betekent dat wij ook een hechtere band tussen burgerlijk en militair crisisbeheer tot stand moeten brengen. Door het Verdrag van Amsterdam is een verregaande integratie van de West-Europese Unie in het Verdrag op gang gebracht. In het bijzonder zijn de Petersbergtaken in het Verdrag geïntegreerd. Ik vind het onontbeerlijk dat het Europees Parlement in staat wordt gesteld de nodig parlementaire controle uit te oefenen, opdat ook op dit terrein een evenwichtige verhouding tussen de instellingen tot stand wordt gebracht. Ik zeg controle en niet medebeslissingsbevoegdheid - behalve op begrotingsgebied - daar duidelijk moet worden aangetoond dat het buitenlands en veiligheidsbeleid in de eerste plaats de taak van de uitvoerende macht is.
Wij moeten echter ook nadenken over wat wij met artikel 5 moeten doen. De commissie en ikzelf vinden dat het als protocol in het Verdrag moet worden opgenomen, zodat elk land vrij tot dat protocol kan toetreden. Op die manier kunnen wij op termijn een Europese Unie tot stand brengen waarin alle landen kwalitatief dezelfde veiligheid genieten. Gelet op de belangen die hier op het spel staan, zou het tegenovergestelde immers onhoudbaar zijn.
De Europese Unie is geen staat, maar daar waar zij bevoegdheden heeft treedt ze wel op als een bondsstaat. Daarom moet de verhouding tussen de instellingen zoals in een bondsstaat worden geregeld en moet er een evenwicht tussen de grote en kleine landen zijn. Dat is zeker een van de moeilijke opdrachten van deze intergouvernementele conferentie. Ik kan mij goed voorstellen - en dat is ook de opvatting van mijn fractie - dat ook een Commissie waarin alle landen vertegenwoordigd zijn, efficiënt kan werken, mits de Commissievoorzitter zijn Commissie efficiënt kan structureren, met andere woorden, mits wij de rol van de Commissievoorzitter versterken en hem die mogelijkheid bieden.
Als men dan met de kleine landen rekening heeft gehouden, moet men volgens het principe "één man één stem" ook zorgen voor een bredere legitimatiegrondslag voor de grote landen. In het Europees Parlement moeten wij dus een andere verhouding, een evenredige verhouding tot stand brengen, zij het dan met bepaalde garanties inzake het minimumaantal zetels. Ook moet men dan zorgen voor een passende regeling in de Raad.
Zeer belangrijk is dat met deze intergouvernementele conferentie besluitvorming bij meerderheid wordt uitgebreid om de Unie op de uitbreiding voor te bereiden. Over alles moet met meerderheid kunnen worden gestemd, met uitzondering van de constitutionele vraagstukken. Het Portugese voorzitterschap van de Raad en de Commissie stellen dan ook terecht voor dat op het gebied van het sociaal en fiscaal beleid een duidelijk onderscheid wordt gemaakt tussen wat volgens de Europese regels - omdat dit voor de interne markt onontbeerlijk is - bij meerderheid wordt beslist en wat unanimiteit vergt, en dus onder de bevoegdheid van de nationale staten blijft vallen.
Daarmee is de kwestie van de lijst van bevoegdheden aan de orde gesteld. Ook dat is een nieuwe opdracht. Wij moeten in de Europese Unie duidelijker afspreken wie op welk ogenblik voor iets verantwoordelijk is. Als wij de bevoegdheden duidelijk kunnen afbakenen, zorgen wij ook voor meer transparantie en zal de bevolking de Europese Unie beter aanvaarden. Ik bedoel daarmee dat de intergouvernementele conferentie ook die ambitie moet koesteren. Ik hecht veel belang aan de voorstellen om het Verdrag op te splitsen en dat onderscheid aldus duidelijk te maken. Ik denk daarbij aan het voorstel dat de Raad voortaan als wetgever in alle transparantie en openheid optreedt. Daarom moeten wij een onderscheid tussen de uitvoerende en wetgevende taken van de Raad maken. Ook dat past in dit kader.
In een grotere Gemeenschap zal versterkte samenwerking vooral op het gebied van het buitenlands en veiligheidsbeleid onontbeerlijk zijn. Ik wil echter duidelijk maken waar de grens ligt. De grens ligt waar de rechtseenheid en de institutionele eenheid in gevaar komen. Daarom mogen wij met die versterkte samenwerking niet overdrijven. Ze mag geen alibi worden om de meerderheidsstemming onvoldoende uit te breiden. Ook hier moeten wij bepaalde regels respecteren.
De Europese Unie is een waardegemeenschap. Daarom hopen wij dat de werkgroep onder leiding van Roman Herzog een lijst van grondrechten voorstelt die wij met bindende waarde in het Verdrag kunnen opnemen. Wij hopen dat wij aldus onze waarden zo kunnen definiëren dat bepaalde debatten onmogelijk worden, omdat wij over een duidelijke rechtstekst beschikken. Als wij daarin slagen, zullen wij grote vooruitgang hebben geboekt en de voorwaarden voor een succesrijke uitbreiding van de Unie hebben geschapen.

Theato
Mevrouw de Voorzitter, als rapporteur voor advies van de Commissie begrotingscontrole wil ik kort ingaan op de twee punten die wij voor het verslag hebben voorgesteld. Eerst wil ik echter de twee rapporteurs van ganser harte danken voor het vele werk dat zij hebben verricht. Ik dank ook de heer Barnier voor zijn vastberadenheid en de heer Vitorino voor het punt waarover ik het nu wil hebben.
Het gaat om de kwestie van de kwijting, die op dit ogenblik weer zeer actueel is. In het EU-Verdrag staat dat het Europees Parlement de Commissie kwijting verleent voor de uitvoering van de begroting. In de praktijk nemen wij echter twee besluiten, namelijk een besluit over de kwijting, waarin wij een politieke evaluatie maken, en een besluit over de goedkeuring van de rekeningen. De politieke evaluatie in het eerste besluit kan verschillend zijn: wij kunnen instemmen, weigeren of uitstellen. Dat heeft niet noodzakelijkerwijs gevolgen voor het tweede besluit over de goedkeuring van de rekeningen. Ook als wij weigeren kwijting te verlenen, kunnen wij het tweede besluit toch nemen. Dat heeft het voordeel dat een begrotingssaldo naar het volgende jaar kan worden overgedragen. Dat moet ook in het Verdrag worden verankerd. Het staat al in ons Reglement en in de praktijk doen wij dat ook al. Bovendien zouden wij graag rechtstreekse informatie van de lidstaten krijgen om de uitvoering van de begroting beter te kunnen beoordelen.
Het tweede punt is de oprichting van een Europees openbaar ministerie. Wij spannen ons al sedert vele jaren in om de financiële belangen van de Gemeenschap beter te beschermen. Dat moet nu ook op strafrechtelijk gebied op Europees niveau in een zeer open en transparante samenwerking met de lidstaten kunnen gebeuren. Gelet op de toenemende grensoverschrijdende criminaliteit ten nadele van de EU-begroting is politie- en justitiesamenwerking tussen de lidstaten niet langer voldoende. Wij moeten onze inspanningen op Europees niveau coördineren zonder de bevoegdheden van de justitie in de lidstaten op het gebied van procesvoering aan te tasten. Ik stel met grote voldoening vast dat die idee in een aantal lidstaten, maar vooral ook in de Commissie veel bijval heeft gevonden.

Palacio Vallelersundi
Mevrouw de Voorzitter, het zal u niet verbazen dat ik in het kader van dit zeer interessante verslag, waarmee ik de twee rapporteurs complimenteer, wil spreken over de vrijheden en rechten van de burger en justitie. Voor onze commissie is het belangrijk dat er meer ruimte wordt gemaakt voor justitie, en daarom dient het Hof van Justitie te worden hervormd. Hervorming betekent Verdragswijziging. Deze wijziging moet ervoor zorgen dat de statuten en het reglement van het Hof van Justitie en het Gerecht van eerste aanleg goed kunnen functioneren. Met unanimiteit zijn ze niet effectief. De eerste eis is dus invoering van gekwalificeerde meerderheid, zoals het Europees Parlement die opvat. Ook wil het Parlement, wat het Hof van Justitie betreft, betrokken zijn bij de selectieprocedures van rechters. Datzelfde gebeurt immers ook in de lidstaten bij de benoeming van de rechters voor de grondwettelijke gerechten.
Ten aanzien van de reeds genoemde rechten en vrijheden willen we voorts dat de burgers kunnen beschikken over alle middelen die nodig zijn om de geldigheid van communautaire wetgevende handelingen te controleren, indien daarmee grondrechten worden geschonden. Deze mogelijkheid hebben zij nu niet. We willen verder dat de artikelen 230 en 300 van het Verdrag worden herzien en het Parlement, voor wat betreft de beroepen, op voet van gelijkheid met de Comissie en de Raad wordt gesteld.
Ten slotte willen we dat met de Verdragswijziging het Parlement, als derde pijler, volledige toegang tot justitie wordt geboden opdat verordeningen of handelingen die niet volgens de voorschriften zijn nietig kunnen worden verklaard.

von Wogau
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, als rapporteur voor advies van de Economische en Monetaire Commissie wil ik voor de intergouvernementele conferentie drie verzoeken formuleren, die alle drie met dezelfde kwestie te maken hebben. Wij evolueren in de richting van een Gemeenschap met een gemeenschappelijke munt en een gemeenschappelijk monetair beleid, dat uiteindelijk door de Europese Centrale Bank wordt bepaald. De vijftien lidstaten van de Europese Unie voeren echter nog altijd hun eigen economisch beleid. Op termijn is dat enkel houdbaar als dat economisch beleid op gemeenschappelijke principes wordt gebaseerd. Daarom vragen wij dat de sociale markteconomie, die de mens met de markt in verbinding brengt, als model voor ons economische beleid in het Europees Verdrag wordt verankerd.
In de tweede plaats vragen wij dat bij de formulering van de richtsnoeren voor het economisch beleid, waarover wij nu al in het Parlement debatteren, het recht van het Europees Parlement om te worden geraadpleegd formeler wordt erkend en dat de Commissie ons daarom niet een aanbeveling maar een formeel voorstel voorlegt, waarover wij echt kunnen worden geraadpleegd.
Ons derde verzoek betreft het mededingingsbeleid. Het mededingingsbeleid is de sleutel tot de sociale markteconomie, maar ook het krachtigste instrument voor het economische beleid waarover de Europese Gemeenschap beschikt. Het nemen van de vele afzonderlijke besluiten is duidelijk de taak van de Commissie. Als algemene regels moeten worden geformuleerd en als de Commissie samen met de Raad richtlijnen opstelt, moet het Europees Parlement daarover echter voortaan mee kunnen beslissen. Alleen op die manier kan het Europees Parlement, zoals wij dat willen, het Europese forum worden waar het Europese economisch beleid niet alleen in het openbaar wordt besproken, maar ook mee wordt bepaald.

De Clercq
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, het Hof van Justitie moet gewapend zijn om het steeds stijgende aantal geschillen en zijn steeds ruimer omschreven bevoegdheid aan te kunnen. Het Hof moet zich kunnen concentreren op de echte juridische vraagstukken en de rechtsbescherming van de EU-onderdanen. Het Gerecht van Eerste Aanleg moet hierin beter ingepast worden en beide jurisdicties moeten ook meer autonoom kunnen beslissen over hun eigen structuur en procedures. Goede en tijdige rechtsbedeling is een essentieel onderdeel van de rechtsstaat. Hierbij moet ook de rol van het Europees Parlement worden opgewaardeerd als volwaardige wetgevende instantie en als volwaardige Europese instelling.
Dit zijn in een notendop de motieven die achter het advies van de Commissie juridische zaken schuilgaan. Als rapporteur ben ik ook verheugd te kunnen vaststellen dat de Commissie constitutionele zaken in haar hoofdverslag voor het overgrote deel op dezelfde lijn zit. Ik kan jammer genoeg bij gebrek aan tijd niet in details gaan. Maar om het verslag van de Commissie constitutionele zaken zoveel mogelijk in overeenstemming te brengen met het advies van de Commissie juridische zaken heb ik in de plenaire vergadering nog vier amendementen ingediend. Sommige vind ik ook terug in de adviezen van de andere commissies, zodat ik meen dat deze amendementen de steun van het gehele Parlement verdienen en wellicht ook zullen krijgen.
Tot hier dit korte verslag om te wijzen op een niet onbelangrijke bijdrage tot wat wellicht de laatste IGC zal worden vóór de grootste, meest historische en ook meest risicovolle uitbreiding sinds het ontstaan van het huidig Europees integratieproces. Daarom moeten wij deze kans met beide handen aangrijpen om de Europese Unie in al haar instellingen en op alle terreinen klaar te stomen om de uitdagingen van de 21ste eeuw met succes aan te gaan.

Colom i Naval
Mevrouw de Voorzitter, de omstandigheden waaronder ik deze spreekbeurt in de voltallige vergadering moet houden zijn tekenend voor het begrotingsprobleem. Ik kom net van een vergadering die volgens het Verdrag niet bestaat. Namens het Parlement neem ik deel aan de begrotingstriloog waarin de begrotingsrichtsnoeren worden vastgesteld. Dit is precies de kwestie die we namens de Begrotingscommissie ter sprake wilden brengen. Het Verdrag, en met name artikel 272, moet worden aangepast aan de werkelijke situatie. Wij werken nu al twaalf jaar aan de hand van interinstitutionele akkoorden. We hebben deze akkoorden al drie keer verlengd, en vinden nu dat het hoog tijd is de belangrijkste principes in het Verdrag op te nemen. Alleen dan kan men voorkomen dat wij bijeenkomen in situaties waarvan de wettigheid in twijfel kan worden getrokken, zoals het geval is met de zojuist door mij genoemde vergadering. Dat betekent concreet gesproken dat de procedure moet worden vereenvoudigd en blokkering van de begrotingsprocedure onmogelijk wordt gemaakt. Als wij op een goede dag 25 leden hebben kan de huidige procedure niet meer functioneren. Wij moeten deze vereenvoudigen met inachtneming van het bestaande machtsevenwicht.
Ikheb nog een opmerking, mevrouw de Voorzitter. Het Parlement is de instelling die de democratische legitimiteit waarborgt en daarom behoren wij volledig betrokken te zijn bij de besluitvorming over de eigen middelen.

Plooij-van Gorsel
Mevrouw de Voorzitter, collega's, als rapporteur namens de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie wil ik graag de beide rapporteurs complimenteren met hun verslag en ook danken voor de prettige samenwerking.
Twee punten wil ik graag aan de orde stellen. In de eerste plaats vindt mijn commissie dat op het terrein van de handelspolitiek de bevoegdheid van de Europese Gemeenschap en dus ook het onderhandelingsmandaat van de Europese Commissie moeten worden versterkt, maar ook de rol van het Parlement moet veel sterker worden. Ten eerste door de invoering van medebeslissing voor het gemeenschappelijk handelsbeleid. Ten tweede, instemmingsprocedure voor alle externe overeenkomsten. Ten derde, een grotere rol voor het Parlement ten aanzien van het goedkeuren en toezien op onderhandelingen op het gebied van handel.
Nu wat betreft energie, mijn tweede punt. De Commissie concludeert dat een coherent Europees energiebeleid tot nog toe ontbreekt. Er is niets duidelijk geregeld over institutionele mechanismen voor het definiëren van een gemeenschappelijk energiebeleid, laat staan over samenwerking ter waarborging van energievoorziening of ten aanzien van milieuaspecten van het energiebeleid. Met het oog op duurzame ontwikkeling moet een nieuw hoofdstuk over energiebeleid in het Verdrag worden opgenomen, met inbegrip van de desbetreffende gedeelten van de EGKS- en de EURATOM-Verdragen. Tevens moeten de bevoegdheden van het Europees Parlement adequaat worden verbeterd. Dat betekent dat ook voor het EURATOM-Verdrag de codecisieprocedure dient te gelden. In het bijzonder dient dit te gelden voor het opstellen van minimumveiligheidsnormen voor het ontwerp, de bouw en de exploitatie van kernreactoren in de Unie. Tot nog toe hebben de lidstaten ieder hun eigen technische normen en voorschriften. Met het oog op de toetreding van nieuwe lidstaten vanuit Midden- en Oost-Europa is het van essentieel belang dat wij uniforme Europese veiligheidsnormen voor kernreactoren opstellen. Dit voorstel van mij is helaas niet overgenomen in het voorliggende verslag. Ik beveel u dan ook van harte aan te stemmen voor het amendement 60 dat ik namens mijn fractie heb ingediend, zodat wij tot uniforme veiligheidsnormen komen voor kernreactoren. Dat verdienen onze burgers.

Pronk
Voorzitter, ik zou de rapporteurs van harte willen feliciteren met hun verslag. Dat doe ik in het algemeen, maar in het bijzonder omdat ik toch geloof dat zij de punten die wij in ons advies tot uitdrukking hebben gebracht, zij het niet altijd letterlijk, naar voren weten te brengen in dit vrij conciese verslag waarvan ik hoop dat het met grote meerderheid in deze vergadering zal worden aangenomen.
De vermelding van de sociale markteconomie is van groot belang. De heer von Wogau heeft daar ook over gesproken. Dat geeft een soort kader voor het interne beleid dat wij nodig hebben en maakt een heleboel discussies overbodig. Ik denk dat er een grote mate van tevredenheid is.
Het tweede punt van groot belang is de rechtspersoonlijkheid van de Unie. Het is hier geformuleerd alsof dat alleen maar te maken heeft met het buitenlands beleid, maar het heeft ook een hele grote betekenis voor het binnenlands beleid. Het wordt dan namelijk mogelijk een aantal verdragen, zoals bijvoorbeeld ILO-Verdragen en sommige VN-Verdragen die op sociaal gebied liggen, te ratificeren en dat zal bijdragen tot juridische duidelijkheid over dit soort zaken.
Toch zijn er twee punten die ik gemist heb. Een ervan is de kwestie van artikel 137, lid 6, dat naar mijn idee geschrapt zou moeten worden. Er liggen ook wat amendementen voor. Ik hoop dat dat alsnog toegevoegd kan worden.
Tenslotte, de kwestie van het fiscaal beleid. Daar is in het verslag eigenlijk nauwelijks over gesproken. Het fiscaal beleid, en daartoe behoort ook het sociale zekerheidsbeleid, is toch van groot belang, niet alleen voor de lidstaten maar ook de Commissie heeft daar vrij veel aandacht aan gegeven en ook heel veel denkwerk aan besteed. Ik vind het eigenlijk jammer dat wij daar nu zo weinig over praten. Misschien is het iets dat in de toekomst komt. Impliciet zit het in het verslag, maar ik denk dat het toch in zekere zin een gemiste kans is dat het nu niet aan de orde komt. Voor het overige doet het niet af aan de grote waardering die wij voor dit verslag hebben.

Graefe zu Baringdorf
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, als rapporteur voor advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling wil ik u zeggen dat onze commissie in de eerste plaats vraagt om medebeslissing voor het Parlement over het landbouwbeleid. Het Verdrag van Amsterdam heeft tot een versterking van de rechten van het Europees Parlement geleid, mede doordat de medebeslissingsbevoegdheid tot een aantal beleidsterreinen werd uitgebreid. Op het gebied van de landbouw heeft het Europees Parlement overeenkomstig artikel 152 echter alleen medebeslissingsbevoegdheid als het om het gezondheidsbeleid en de volksgezondheid gaat. De landbouw als zodanig valt daar nog altijd buiten. Wij vinden dat niet gerechtvaardigd. Het gemeenschappelijk landbouwbeleid is het oudste en sterkst ontwikkelde gemeenschappelijke beleidsterrein. De landbouwbegroting vertegenwoordigt de helft van de totale begroting en daarom moet het Europees Parlement zijn controle- en wetgevingsbevoegdheden ten volle kunnen uitoefenen.
Ik wijs erop dat wij daarmee de nationale parlementen geen concurrentie aandoen. Ook de nationale parlementen hebben op het gebied van het landbouwbeleid geen beslissingsbevoegdheid meer. De uitvoerende macht, met andere woorden de Raad, beslist daarover door middel van rechtsbesluiten. Het gaat hier dus niet om een conflict tussen het Europees Parlement en de nationale parlementen. Wij willen alleen dat het Parlement het landbouwbeleid kan controleren.
Ik verzoek alle afgevaardigden op hun regeringen druk uit te oefenen opdat de intergouvernementele conferentie de medebeslissingsbevoegdheid tot het landbouwbeleid uitbreidt. Ik dank de vertegenwoordigers van het Europees Parlement in de intergouvernementele conferentie, die onze opvattingen daar krachtig verdedigen.

Langenhagen
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wat de medebeslissingsbevoegdheid betreft, wil ik u graag appetijtelijke vis voorzetten. Het visserijbeleid is een van de beleidsvormen die van doorslaggevend belang zijn voor de totstandbrenging van de interne markt. De visserij versterkt de economische en sociale cohesie. In Europa zijn in deze sector - visvangst, verwerking en verkoop - nog altijd meer dan 250.000 mensen werkzaam.
Volgens een recent onderzoek levert elke in de sector geïnvesteerde euro het drievoudige op. Een groot aantal werknemers in deze sector - bijna 60.000 - is aangewezen op de internationale overeenkomsten. Vis is uiteraard een uiterst mobiele voedselbron en, terloops gezegd, ook een zeer belangrijke bron van eiwitten. Wij, politici van vandaag, moeten de bakens uitzetten en de toekomst van de visserij veiligstellen. Die boodschap moeten wij de van de visserij afhankelijke Europese regio's meegeven. Wij moeten vooral ook de aandacht vestigen op de komende hervorming van de visserij in 2002. Wij moeten ons inspannen voor bescherming en instandhouding van de visbestanden en de daaruit voortvloeiende sociale, economische en milieugevolgen in de gaten houden. De visserij staat niet alleen, maar heeft ook een weerslag op onder meer de ontwikkeling, het milieu en de externe betrekkingen.
Als apart gemeenschappelijk beleid in het EU-Verdrag zal de visserij op al die terreinen vruchten kunnen afwerpen. Dat is ook ons doel. Wij ijveren voor administratieve en legislatieve onafhankelijkheid van de visserij, bijvoorbeeld tegenover de landbouw. De logische consequentie is dat wij over het visserijbeleid moeten kunnen meebeslissen. Bovendien is een harmonisch samengaan van gekwalificeerde meerderheidsbesluiten in de Raad en medebeslissing van het Parlement ook goed voor de wetgevingsprocedures. Deze kunnen op die manier worden gestroomlijnd.
Beste onderhandelaars, elke steun bij de intergouvernementele conferentie is welkom.

Karamanou
Mevrouw de Voorzitter, de voorstellen van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen beogen versterking van de democratie en verbetering van de efficiëntie. Inderdaad heeft men met het Verdrag van Amsterdam een grote stap vooruit kunnen gezet op het gebied van de rechten van de vrouw. Daarmee werd een solide grondslag gelegd voor een doeltreffend gelijkekansenbeleid. Helaas gaat men hiermee echter niet verder dan het beroepsleven. Daarom stellen wij voor in het Verdrag één allesomvattende rechtsgrondslag op te nemen voor de gelijkheid van vrouwen en mannen, en wel voor alle beleidssectoren.
Wij willen duidelijk verklaren dat een evenwichtige deelname van vrouwen en mannen aan het besluitvormingsproces, op welk niveau dan ook, een voorwaarde is voor democratie en sociale rechtvaardigheid. Wij vragen dan ook om wijziging van een aantal artikelen van de Verdragen, omdat wij willen dat dit beginsel eveneens in ogenschouw wordt genomen bij de samenstelling van de Commissie, het Europees Parlement, het Hof van Justitie, het Gerecht van eerste aanleg, de Rekenkamer, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de Regio's.
Wij willen tevens erop wijzen dat een nauwe band moet worden gelegd tussen de intergouvernementele conferentie en de procedure voor de opstelling van het Handvest van de grondrechten. Wij willen namelijk dat bij de constitutionalisering van de Unie het grondrecht van gelijkheid van vrouwen en mannen in het communautair recht wordt opgenomen. Men moet niet alleen zorgen voor het noodzakelijke evenwicht en de noodzakelijke samenhang tussen grote en kleine landen, tussen ontwikkelde en minder ontwikkelde gebieden en bevolkingsgroepen, maar men moet bij de toekomstplanning van de Europese Unie en in het besluitvormingsproces ook rekening houden met een evenwichtige vertegenwoordiging van vrouwen en mannen.

Gama
Mevrouw de Voorzitter, waarde afgevaardigden, er wordt hard gewerkt in de intergouvernementele conferentie. Ditmaal neemt ook het Europees Parlement ten volle aan de werkzaamheden deel. Het wordt vertegenwoordigd door de Voorzitter en twee afgevaardigden. Er wordt tevens intens overleg gepleegd tussen het voorzitterschap en de Commissie constitutionele zaken van dit Parlement. Ook de rol van de rechtstreekse informatie en het debat in de plenaire vergadering van het Europees Parlement mag zeker niet worden onderschat. Het is de eerste keer dat voor deze formule werd gekozen en zij zal ongetwijfeld een bijzonder gunstige uitwerking op de toekomstige uitslag van de Conferentie hebben.
Tot dusver hebben er reeds vijf diepgaande vergaderingen van de reflectiegroep en drie bijeenkomsten van de intergouvernementele conferentie zelf plaatsgevonden. Het tijdschema voor dit halfjaar is definitief vastgesteld, zowel voor de werkzaamheden van de conferentie zelf, als voor de reflectiegroep. Bovendien zal tijdens de Raad van Santa Maria da Feira verslag worden uitgebracht. De Raad is van oordeel dat het hier niet om een zuiver theoretisch verslag mag gaan. De tekst dient concrete voorstellen te bevatten die het volgende voorzitterschap, het Franse voorzitterschap, in de gelegenheid moeten stellen de werkzaamheden voort te zetten en op het einde van dit jaar een definitief resultaat voor te leggen.
Tijdens de laatste intergouvernementele conferentie hebben wij ons over de uitbreiding van de stemming bij gekwalificeerde meerderheid gebogen. Op dit punt valt er bij de lidstaten een zekere openheid waar te nemen, ofschoon vele onder hen hieromtrent nog geen definitief standpunt hebben ingenomen. Het is echter nu reeds mogelijk om een aantal bepalingen aan te geven waarbij het merendeel van de lidstaten zich verzet tegen meerderheidsbesluiten en resoluut kiest voor handhaving van de unanimiteitsregel. Uit de debatten hierover blijkt dat ten aanzien hiervan nog grote terughoudendheid bestaat. Hopelijk kan die in de loop van de conferentie worden overwonnen.
Tot nu toe hebben de voorbereidende werkzaamheden zich voornamelijk toegespitst op de kwesties die verband houden met het Europees Parlement, de gerechtshoven, het Comité van de regio's en het Economisch en Sociaal Comité. Over het besluitvormingsproces in het Europees Parlement heerst een ruime consensus. Men is het er met name over eens dat de herziening van het Verdrag het bestaande institutionele evenwicht niet aan het wankelen mag brengen. Met betrekking tot het toepassingsgebied van de medebeslissingsprocedure bestaat er een zekere bereidheid deze uit te breiden naar alle gevallen waarin wetgevingsbesluiten bij gekwalificeerde meerderheid van stemmen worden aangenomen. Er is echter geen sprake van een systematische correlatie.
Wat het Hof van Justitie van de Europese gemeenschappen en het Gerecht van eerste aanleg betreft, werd de groep "vrienden van het voorzitterschap" gevraagd na te gaan in hoeverre de in het Verdrag vervatte bepalingen betreffende deze twee gerechtelijke instanties aan herziening toe zijn. Er wordt tevens onderzocht of in het Verdrag wijzigingen met betrekking tot de Rekenkamer, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's moeten worden aangebracht. De gangbare opinie is evenwel dat de wijzigingen beperkt moeten blijven tot de veranderingen die strikt noodzakelijk zijn om de doelmatige werking van de Unie na uitbreiding te waarborgen. Er is tevens overleg gepleegd over de mogelijke uitbreiding van de agenda van de conferentie met onderwerpen die op initiatief van het voorzitterschap kunnen worden toegevoegd. Zoals u weet, wordt in de conclusies van Helsinki bepaald dat het voorzitterschap aan de Europese Raad een verslag zal voorleggen. Daarin mag het voorstellen nieuwe onderwerpen in het werkprogramma van de conferentie op te nemen.
Met betrekking tot veiligheid en defensie en het Handvest van de grondrechten behoudt het voorzitterschap zich het recht voor de agenda van de conferentie te wijzigen overeenkomstig de ontwikkeling van de werkzaamheden. Eventueel zal het voorzitterschap tijdens de Europese Raad van Santa Maria da Feira in juni aanstaande voorstellen de in de Verdragen vervatte verwijzingen in het kader van de conferentie aan te passen of uit te breiden. Aangezien het ook hier om toevoeging van nieuwe agendapunten aan de werkzaamheden van de conferentie gaat, heeft er reeds een eerste debat aan de hand van een door het voorzitterschap opgestelde lijst plaatsgevonden. Tijdens dit debat werd gewezen op de noodzaak voorzichtig te werk te gaan. Als argument werd aangehaald dat met de toevoeging van nieuwe agendapunten het debat technisch ongetwijfeld veel ingewikkelder zal worden. Op die manier lopen wij het risico de termijn voor de afronding van de werkzaamheden van de conferentie niet te halen en in december van dit jaar geen concreet resultaat te kunnen voorleggen.
Wat de omvang en de samenstelling van de Commissie betreft heerst er overeenstemming over het feit dat deze conferentie een sterke, onafhankelijke en gelegitimeerde Commissie moet opleveren, die net zoals voorheen als college moet optreden. Over het aantal leden zijn de meningen echter verdeeld. Terwijl de kleine en middelgrote lidstaten pleiten voor een Commissie bestaande uit één onderdaan van elke lidstaat en eisen dat alle Commissieleden dezelfde status genieten, zijn de grote lidstaten voorstander van een vast aantal commissarissen ongeacht het aantal lidstaten. De omvang van het college van commissarissen is voor de delegaties het voornaamste struikelblok. Deze onenigheid conditioneert de overige aspecten van het debat over de Commissie, temeer daar dit probleem in vele gevallen wordt gerelateerd aan de standpunten betreffende de samenstelling, de interne organisatie en de structuur van de desbetreffende instelling.
In verband met de individuele verantwoordelijkheid van de commissarissen toont iedereen zich bereid het huidige compromis te handhaven. In het licht hiervan verbindt elke commissaris zich ertoe ontslag te nemen wanneer de voorzitter hem hierom verzoekt. Sommige delegaties zijn echter veeleer voorstander van een informeel compromis, terwijl andere delegaties erop staan dat deze afspraak in het Verdrag wordt opgenomen. Met betrekking tot de collectieve verantwoordelijkheid van de Commissie als college bestaat er een zekere onwil om het huidige institutionele kader te wijzigen. Aangevoerd wordt dat het Europees Parlement momenteel reeds voldoende controle uitoefent. Het voorstel van het Europees Parlement om de Commissie in het Parlement de vertrouwenskwestie te laten stellen heeft bijval geoogst.
Over de kwestie van de stemmenweging in de Raad heerst een zekere mate van consensus. Zo is iedereen het ermee eens dat het basiscriterium voor de stemming bij gekwalificeerde meerderheid in de Raad op twee elementen stoelt die samen de kern van de Unie uitmaken: de bevolking en de soevereine staten. De Unie is immers zowel een unie van volkeren als van staten.
De concrete mechanismen waarop het toekomstige systeem moet rusten, zorgen echter nog voor wrijvingen. Sommigen zijn voorstander van een dubbele meerderheid en anderen verkiezen een eenvoudige herweging. Een steeds terugkerend argument is dat de hervorming voor de publieke opinies aanvaardbaar moet zijn en door de verschillende nationale parlementen moet kunnen worden geratificeerd. Dat is een kwestie die alle lidstaten, groot of klein, bezighoudt. Deze bezorgdheid wordt niet uitsluitend ingegeven door de noodzaak met de ratificatie van het nieuwe Verdrag de uitbreiding te bevorderen en de vastgestelde tijdschema's te eerbiedigen. Zij vloeit tevens voort uit de overtuiging dat dit soort hervormingen geen Europese crisis mogen veroorzaken. Bovendien groeit het besef dat de hervormingen ook bij de publieke opinie van de landen in Midden- en Oost-Europa ingang moeten vinden. Wij mogen immers niet de indruk wekken dat deze wijzigingen overhaast zijn aangebracht om de nieuwe lidstaten de toegang tot het besluitvormingsproces van de Europese Unie te ontzeggen en helemaal niet tot doel hebben de werking van de Europese Unie te verbeteren.
Tevens werd in een informeel debat besproken of het nodig of wenselijk is dat de Conferentie zich over de versterkte samenwerking uitspreekt. Over dit punt lopen de meningen nogal uiteen, zowel wat de eventuele behandeling van dit thema als wat de reikwijdte en de aard van de mogelijke wijzigingen betreft. Op de komende informele bijeenkomst van de groep van vertegenwoordigers op 14 en 15 april in Sintra, Portugal, zal deze kwestie specifiek worden behandeld. Het is geen gemakkelijk onderwerp omdat wij ons niet kunnen beroepen op precedenten. Concrete voorbeelden ontbreken, want hoewel het Verdrag van Amsterdam reeds in de mogelijkheid van versterkte samenwerking voorziet, heeft tot dusver geen enkele lidstaat van dit instrument gebruik gemaakt. Evenmin zijn door de betrokkenen theoretische voorbeelden naar voren gebracht. Het betreft hier derhalve een weliswaar alomtegenwoordig maar tegelijkertijd uitermate abstract probleem.
Met betrekking tot de inhoud van het debat en de opname van de versterkte samenwerking in de tweede pijler heeft het informeel overleg aangetoond dat de meerderheid deze samenwerkingsvorm in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid onnodig acht. Nochtans verklaart men zich bereid de mogelijkheid te overwegen dit instrument aan te wenden op het gebied van het veiligheids- en defensiebeleid. Kortom, indien bij de vaststelling van de onder de tweede pijler vallende terreinen die voor versterkte samenwerking in aanmerking komen vooruitgang wordt geboekt, zal een specifieke formule voor de tenuitvoerlegging van dit concept in de desbetreffende context moeten worden uitgewerkt. Het volstaat niet het voorbeeld van de eerste pijler te kopiëren, aangezien de werking van beide pijlers verre van identiek is.
Er heerst een zekere openheid met betrekking tot de met name door de Commissie bepleitte versoepeling van het bestaande model. Deze heeft tot doel de rol van de Raad bij de lancering van de versterkte samenwerkingsformule aanzienlijk te beperken. De limiet van acht lidstaten wordt echter zelfs door de voorstanders van de wijziging van meerderheidsregel ter discussie gesteld.
Zoals u ziet, waarde afgevaardigden, blijft het Portugese voorzitterschap zich inspannen om de werkzaamheden zo vlot mogelijk te laten verlopen en binnen de afgesproken termijn een voor iedereen aanvaardbaar globaal en evenwichtig akkoord te bereiken. Wij werken daarbij nauw samen met de Commissie en het Europees Parlement. In het laatste geval gebeurt dit zowel via de deelneming van de Voorzitter en de twee gekozen afgevaardigden als via de informatie die regelmatig aan de Commissie constitutionele zaken en deze plenaire vergadering wordt verstrekt. Dankzij deze formule ligt de participatiegraad van het Europees Parlement bij de huidige institutionele hervorming veel hoger dan bij de vorige herziening van het Verdrag. Dat zal ongetwijfeld een gunstige uitwerking op de succesvolle afloop van onze werkzaamheden hebben.

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Gama, mijnheer Barnier, dames en heren, in de eerste plaats dank ik, namens de Fractie van de Europese Volkspartij, de heren Dimitrakopoulos en Leinen van ganser harte voor dit volgens ons uitstekende verslag. Het is van het grootste belang dat wij hier over de fundamentele problemen van Europa standpunten innemen die de steun van de brede meerderheid van het Europees Parlement genieten. Het is goed dat de fracties met elkaar debatteren, maar als het om de toekomst van de Europese Unie en de Europese instellingen gaat, hebben wij een brede meerderheid nodig.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, uzelf en het u opvolgende Franse voorzitterschap dragen een grote verantwoordelijkheid. Het resultaat van deze intergouvernementele conferentie zal een historische betekenis hebben. Als het resultaat gunstig is - wat ons doel moet zijn - zal de conferentie de Europese Unie democratischer en transparanter maken en dichter bij de mensen in de Europese Unie brengen. Dat is onze wens. Als de conferentie echter niet het gewenste en onontbeerlijke resultaat oplevert, zal dat voor de Europese Unie een tragedie zijn. De Europese Unie zal dan immers niet voorbereid zijn op de uitbreiding. Het zou erg zijn als de poorten van de Europese Unie in het begin van deze eeuw voor de Midden-Europese landen, die het communisme hebben afgeworpen, gesloten blijven en de Europese Unie zich niet voor die landen openstelt.
Daarom moeten wij alles in het werk stellen om van de intergouvernementele conferentie een succes te maken. Wij willen een sterke, slagvaardige en democratische Europese Unie. Enkele weken voor 9 mei, de datum waarop Robert Schuman vijftig jaar geleden de communautaire methode voor de ontwikkeling van Europa voorstelde, willen wij dat nogmaals beklemtonen. De maatstaf waaraan wij de intergouvernementele conferentie moeten beoordelen, vinden wij in paragraaf 1: evenwicht tussen de instellingen, tweeledige legitimiteit van de Europese Unie als unie van volkeren en als unie van landen en - zeer belangrijk - evenwicht tussen de kleine en grote landen van de Europese Unie. Mijnheer de voorzitter van de Raad, zoals u hebt opgemerkt, is het allerbelangrijkste punt de meerderheidsstemming in de Raad. Wij moeten het principe van de tweevoudige meerderheid in de Raad en van de bevolking doen aanvaarden. Wij moeten over de bijzonderheden zeker nog debatteren, maar het principe van de dubbele meerderheid is fundamenteel juist. Als wij er niet in slagen de meerderheidsstemming drastisch uit te breiden en als regel te doen aanvaarden, wordt de intergouvernementele conferentie een flop. In het vooruitzicht van de uitbreiding van de Europese Unie mag dat niet gebeuren.
Wat de Commissie betreft, hebben ook de kleine landen volgens mij het recht in de Commissie vertegenwoordigd te zijn. Iedereen vindt nu eenmaal dat hij er in Brussel bij moet zijn. Ik heb daar begrip voor. Wij moeten voor die vertegenwoordiging zorgen en daarom moeten wij de positie van de Commissievoorzitter versterken. Wij willen een sterke voorzitter en een krachtige Commissie, zowel vandaag als in de toekomst. Wij zeggen dat ook ter attentie van hen die de Commissie misschien niet als krachtige factor van integratie in Europa willen beschouwen. Wij willen de positie van de Commissievoorzitter versterken. Hij moet ook het recht hebben een lid van de Commissie te ontslaan als dat lid zijn verplichtingen niet nakomt.
Uiteraard moet het Europees Parlement de democratie garanderen en moet het daarom mee over de wetgeving van de Europese Unie kunnen beslissen. Wij willen in de Europese Unie niet minder democratie dan op nationaal niveau.
Tenslotte wil ik het nog over het Europees Hof van Justitie hebben. Ik vind het voortreffelijk dat beide rapporteurs die kwestie hebben behandeld. Wij zijn een rechtsgemeenschap en mogen de Europese Unie en haar instellingen niet aan politiek opportunisme blootstellen. Daarom moeten wij ervoor zorgen dat het Europees Hof van Justitie, als bevoegd orgaan, bij conflicten daadwerkelijk kan optreden en binnen redelijke termijnen uitspraak kan doen.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik verzoek u samen met de Commissie, meer bepaald de heer Barnier, de kandidaat-landen in Midden-Europa en natuurlijk ook Malta en Cyprus over de vorderingen en debatten in de intergouvernementele conferentie te informeren. De kandidaat-landen hebben immers het recht te weten wat op de intergouvernementele conferentie wordt besproken en wat ze mogen verwachten. Wij moeten met dat recht van de kandidaat-landen rekening houden en met die landen een vruchtbare dialoog voeren. In de 21e eeuw moeten wij in de Europese Unie samen met hen aan onze toekomst bouwen. Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik wens u met uw werkzaamheden in de intergouvernementele conferentie, waarvoor ik u van ganser harte dank, veel succes!

Tsatsos
Mijnheer de Voorzitter, met het onderhavig verslag van de heren Dimitrakopoulos en Leinen doet het Europees Parlement zijn toekomstideaal voor de Europese Unie uit de doeken. Zoals reeds werd gezegd is dit een historisch moment. Onze medeburgers willen weten wat wij van de intergouvernementele conferentie voor deze toekomst eisen.
Als wij niet, alvorens institutionele voorstellen te doen, duidelijk maken wat onze fundamentele filosofie is voor de Unie van morgen, voor de Unie van de Zevenentwintig, zullen wij overtuigingskracht ontberen. Terecht wordt daarom in de ontwerpresolutie onze fundamentele opvatting tot uiting gebracht, in de vorm van drie beginselen. Ten eerste staat in het ontwerp dat de Europese Unie een unie van volkeren en een unie van landen is. Daarom hebben haar burgers een Europese en een nationale identiteit. Ten tweede is de Europese Unie gegrondvest op een institutioneel evenwicht tussen grote en kleine landen; dit mag geen theorie blijven. Ten derde moet de Unie doeltreffender worden, anders zal zij de grote uitbreiding niet aankunnen.
Deze filosofische beginselen, waaraan de ontwerpresolutie trouw blijft, zijn geen metafysische bespiegelingen van het Europees Parlement. Zij vloeien veeleer rechtstreeks voort uit de geschiedenis en de politieke realiteit van de ruimte die Europa heet. Als men deze beginselen negeert, bouwt men Europa op drijfzand. De intergouvernementele conferentie van het jaar 2000 heeft tot doel de Unie de efficiëntie te verlenen die zij nodig heeft om het hoofd te kunnen bieden aan de grote uitbreiding. Daarom moet de instemming van het Parlement met de uitbreiding afhankelijk worden gemaakt van de institutionele hervormingen die uit de bus zullen komen. Deze moeten toereikend zijn, en daarom is dit geen dreigement van onze kant, maar een uiting van verantwoordelijkheidsbesef.
Van alle kanten probeert men, te goeder trouw, door middel van amendementen de werking van de Europese Unie doeltreffender te maken. Is het, om procedures doeltreffend te kunnen noemen, echter voldoende dat zij eenvoudig en kort zijn? Men mag de doeltreffendheid van bijvoorbeeld een politiedienst - die inderdaad snel en eenvoudig moet kunnen werken - niet verwarren met de doeltreffendheid van de fundamentele instellingen van een democratische rechtsorde. De doeltreffendheid van de democratische instellingen kan niet worden gemeten met een chronometer of met het aantal geproduceerde besluiten. Men moet deze meten met de mate van legitimatie die daarvan de vrucht is. De dubbele legitimatie van de Europese Unie door de Europese èn nationale burger, door de volkeren èn de landen, maakt dat de Europese Unie van nature een complex institutioneel geheel is. Daarom is hier paal en perk gesteld aan vereenvoudiging en inkorting van de procedures. Als het samengestelde systeem van de dubbele legitimatie gevuld is, is de grens bereikt. Laten wij dat voor ogen houden wanneer wij morgen over de amendementen en de tekst zelf stemmen.

Duff
Mijnheer de Voorzitter, binnen onze fracties in het Parlement en binnen de IGC zelf worstelen we nog steeds met de problemen die in Amsterdam zo hardnekkig bleken te zijn. Het zijn netelige kwesties omdat zowel de overdreven eigendunk van de kleine landen als de grootheidswaanzin van de grote landen erdoor wordt blootgelegd. Deze zaken kunnen alleen worden opgelost als er meer vertrouwen heerst tussen de partners. Vertrouwen is het cement van succesvolle federale verdragen en dat is nu juist wat we nodig hebben om de toetreding van nieuwe lidstaten te doen welslagen. Het is namelijk zo - en dat mag wel eens gezegd worden - dat van uitbreiding voorlopig geen sprake kan zijn, als de IGC er niet in slaagt een oplossing te vinden voor de kwesties die in Amsterdam naar voren zijn gekomen.
De liberale fractie steunt de pogingen van het voorzitterschap en de Commissie om dat benodigde extra vertrouwen op te bouwen. Wij staan achter de hoofdlijnen in dit verslag. We steunen in het bijzonder de onderdelen die de slagvaardigheid van de Europese Unie in internationale aangelegenheden ten goede komen. Daaronder vallen de onderdelen die de status en het profiel van de burger versterken, met inbegrip van het handvest, en de onderdelen waarmee verdere politieke hervormingen worden gepostuleerd in het belang van een daadkrachtig uitvoerend orgaan en een volwassen parlementaire democratie.
In dit opzicht is het opsplitsen van de Verdragen van vitaal belang. Dit geldt ook voor het behoud van unanimiteit binnen de Raad. Unanimiteit moet beperkt blijven tot de gewichtigste kwesties. Overal betuigen liberalen steun aan ministers die de ontwikkeling van de Europese parlementaire democratie onderschrijven. Degenen echter die handelen uit bekrompen eigenbelang en de toetreding van nieuwe lidstaten in de weg staan, kunnen rekenen op felle kritiek van onze zijde.

Frassoni
Mijnheer de Voorzitter, het Europees Parlement neemt niet deel aan de onderhandelingen van de intergouvernementele conferentie. Het speelt een secundaire rol, zoals al degenen die geen deel uitmaken van nationale regeringen. De Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie heeft er altijd op gehamerd dat de intergouvernementele methode een ernstige belemmering vormt voor de hervorming van de Verdragen en een zware wissel trekt op het welslagen daarvan, omdat gekozen afgevaardigden niet kunnen deelnemen en er geen maatschappelijke discussie plaatsvindt.
Het uitgangspunt van onze beoordeling van dit verslag is dus dat de voorwaarden waaronder de IGC plaatsvindt, onbevredigend zijn. Onze prioriteiten zijn niet dezelfde als die van de deelnemende regeringen. Onze prioriteiten omvatten namelijk een open en goed functionerende democratie, een democratie die de economische groei op een ecologisch verantwoorde wijze vorm kan geven, die de rechten van de burgers en de inwoners kan versterken en die vooral snel nieuwe leden kan opnemen. Het enige doel van de regeringen in Nice is de sluiting van een unaniem akkoord, doet er niet toe wat voor een akkoord, als men maar kan vermijden weer eens in zo' n vreemde stad als Maastricht verzeild te raken.
Hoewel het Parlement dus niet deelneemt aan de onderhandelingen, heeft het de plicht de weg aan te wijzen en duidelijke keuzen voor de toekomst te maken. Wij moeten niet doen alsof wij tot de onderhandelende partijen behoren. Evenmin mogen wij ons onder druk laten zetten door de regeringen of door kunstmatige tegenstellingen, zoals die tussen kleine en grote landen.
Dit verslag slaagt daar maar gedeeltelijk in. Daarom is het eindoordeel van onze fractie niet unaniem. We zullen niet allemaal gelijk stemmen, maar ons oordeel over de goede en slechte kanten van deze resolutie is wel unaniem. Wij zijn het eens met enkele belangrijke punten, die door veel regeringen helaas niet onderschreven worden, zoals: systematische uitbreiding - en niet op ad hoc basis - van stemming bij meerderheid in de Raad, medebeslissing, een bindend Handvest van de grondrechten, uitbreiding van de mogelijkheden van beroep bij het Hof tot niet-economische zaken, en bepalingen voor versterkte samenwerking. We hebben echter onze bedenkingen bij het feit dat het vraagstuk van de grondwet is teruggebracht tot een zuiver technische opsplitsing van de Verdragen in twee delen. Deze delen zijn bovendien moeilijk uit elkaar te houden.
Dit is niet het constitutionele proces dat wij in gedachten hadden om een nieuwe impuls te geven aan het integratieproces. Dat zou een radicale breuk moeten zijn met omslachtige diplomatieke onderhandelingen. Alleen zo kunnen we de burgers op de been brengen voor een beter Europa. Het lijkt ons bovendien zinloos om halsstarrig vast te houden aan de limiet van 700 afgevaardigden, zelfs als de Unie tot meer dan 20 lidstaten wordt uitgebreid. Dat is nadelig voor de regio's en voor politieke bewegingen met opvattingen die niet stroken met die van de socialisten of conservatieven. Wij hopen dan ook dat het Parlement ons amendement hierover zal aannemen.
Op enkele andere punten is onze fractie verdeeld: de dubbele meerderheid, de versterkte samenwerking, het aantal commissarissen, het veiligheidsbeleid. Vooral met betrekking tot het aantal commissarissen staan wij achter de amendementen die een evenwicht beogen tussen enerzijds een adequate vertegenwoordiging van de lidstaten en anderzijds de slagvaardigheid van de Commissie.
Kortom, dit verslag kan een nuttig hulpmiddel zijn voor onze twee vertegenwoordigers bij de intergouvernementele conferentie. Hun werk is vaak frustrerend want de beslissingen worden door anderen genomen. Voor onze burgers is dit verslag echter bijna net zo wollig als een circulaire van een ministerie. Dit verslag is helaas geen mijlpaal, geen baken met heldere doelstellingen, zoals het geval was met het ontwerp van Spinelli uit 1984.

Puerta
) Mijnheer de Voorzitter, onze fractie wil de rapporteurs Dimitrakopoulos en Leinen hartelijk danken voor het belangrijke werk dat zij hebben verricht. In mijn fractie bestaan verschillende meningen, al naar gelang de ervaringen in de verschillende landen. Dat is ook normaal. Ik zeg hier hetzelfde als wat ik in de fractie heb gezegd: het gaat niet om wel of geen federalisme, het gaat om de opbouw van Europa op het moment van uitbreiding. We moeten ervoor zorgen dat Europa niet slechts een unie is van landen en volkeren, maar vooral ook een unie van burgers. Er moet een institutioneel kader worden geschapen dat volop democratisch is. We weten dat er ernstige democratische tekorten bestaan en daarom is op dit moment de grootste uitdaging met het oog op de uitbreiding gelegen in, zoals de rapporteurs ook al zeiden, de verbetering van de efficiëntie en het democratisch gehalte. Na afloop van de intergouvernementele conferentie moeten we niet dezelfde teleurstelling ondervinden als bij Amsterdam. Dat mag niet een tweede keer gebeuren. Het verdrag moet garant staan voor een werkelijke opbouw van Europa, waarin we gezamenlijk - met meer dan 400 miljoen Europeanen - delen in de economische welvaart en de sociale dimensie, en de democratie vooruit helpen. Daarin ligt de grote uitdaging voor de Europese instellingen en de Europese politiek.
Vanuit mijn visie op de opbouw van Europa, ben ik het grotendeels eens met het verslag dat we vandaag bespreken. De Commissie moet natuurlijk de noodzakelijke bevoegdheden krijgen en zij moet ter verantwoording kunnen worden geroepen door het Parlement. De verschillende democratische bevoegdheden moeten duidelijk worden gedefinieerd en men moet weten wie op een bepaald gebied beslissingsbevoegdheid heeft en aan wie verantwoording moet worden afgelegd.
Het Parlement heeft teamgeest nodig. Wij moeten tenminste als een volwassen instelling optreden en meer bevoegdheden aan de Commissie vragen. Wij moeten echter eveneens namens de burgers actief deelnemen aan de opbouw van Europa. Als wij om opneming van het Handvest van de grondrechten in het Verdrag vragen, doen wij dat voor de burgers. Dit Handvest zorgt er immers voor dat bepaalde rechten in Europese gerechtshoven kunnen worden afgedwongen. Dit is ons fractiestandpunt: wij willen meer efficiëntie en meer democratie.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, de voorstellen die het Europees Parlement met het verslag Dimitrakopoulos/Leinen doet voor de intergouvernementele conferentie schieten radicaal langs het doel heen.
De meest dringende opgave vandaag is niet de uitdieping en bespoediging van de integratie tussen de bestaande leden, of het opnieuw oppoetsen van de oude federalistische recepten van de Europese beweging. Het is evenmin de bedoeling opnieuw een superstaat voor te stellen met een grondwet, met uniforme regels en besluitvorming bij meerderheid. Nee, geachte collega's, onze meest dringende opgave vandaag is blijk te geven van helder inzicht, toe te geven dat de grenzen zijn bereikt van de economische of politieke integratie en na te denken over nieuwe, veel vrijere vormen van samenwerking die dertig of meer landen in staat moeten stellen samen te werken in wederzijds respect.
Helaas lijken de nieuwe discussies die in welingelichte kringen van onze samenleving worden gevoerd niet tot dit Parlement door te dringen. Noch op dit gebied, noch op dat van het Handvest van de grondrechten lijkt ons Parlement in staat de federalistische koers waaraan het al sinds jaar en dag vasthoudt, bij te sturen. Een dergelijke houding leidt tot een impasse, tot een Europa dat, zoals de heer Tsatsos het - als ik hem goed heb verstaan - zopas uitdrukte, op drijfzand is gebouwd.
Allereerst leidt deze houding ertoe dat wij verwijderd raken van het concept van een Europa waarin landen, nationale democratieën zijn verenigd. Ook zal zij een golf van verzet op gang brengen in alle landen - groot of klein - die bang zijn aan de zijkant te komen staan. In bredere zin duidt het krampachtig vasthouden aan de federalistische idee op een min of meer onbewuste wens tot het opwerpen van institutionele belemmeringen tegen de uitbreiding, die veel van de oude gedragspatronen op de helling zal zetten.
Wij moeten tot een positievere instelling trachten te komen. Wij moeten het uitbreidingsproces bevorderen door ons open te stellen voor nieuwe, meer gedifferentieerde vormen van samenwerking, die meer ruimte laten aan de nationale soevereiniteit omdat zij in het teken staan van het compromis van Luxemburg. Dit komt overigens tot uiting in het aan het verslag Dimitrakopoulos/Leinen gehechte minderheidsstandpunt.

Bonde
Mijnheer de Voorzitter, in Denemarken bestaat een verschijnsel dat bekend staat als het leegmaken van vennootschappen. Voorname advocaten en revisoren worden de een na de ander veroordeeld, omdat ze meegeholpen hebben activa uit vennootschappen weg te halen en lege vennootschappen achter te laten met belastingschulden. Het leegroven van vennootschappen is strafbaar. De intergouvernementele conferentie is bedoeld om de activa uit onze grondwetten weg te halen en ze met een democratische schuld aan de kiezers achter te laten. Het leeghalen van een grondwet is echter niet strafbaar. De activa in onze grondwetten bestaan uit het recht van de kiezers om gehoord te worden en vertegenwoordigers te kiezen, die voor de kiezers wetten maken. Als we met de bestaande wetten niet tevreden zijn, kunnen we nieuwe afgevaardigden kiezen om nieuwe wetten te krijgen. Zo klopt het hart van onze democratieën. Degenen die de grondwet uithollen, leggen het hart van de democratie stil. Zij ontnemen de 15 nationale parlementen hun wetgevingsbevoegdheid om ze aan ambtenaren en ministers te geven. Deze bevoegdheid gaat nu van de kiezers en de volksvertegenwoordigers naar de uitvoerende macht, van open bijeenkomsten naar gesloten deuren in Brussel. De macht van de kiezers verdwijnt uit onze grondwetten, maar komt niet in het Europees Parlement terecht. Wij zitten hier op een zijspoor. De macht ligt bij de Commissie en de Raad van ministers. De EU is geen parlementaire democratie en de nationale parlementen zijn nog verder op een zijspoor gezet. Daarom hebben een aantal leden in dit Parlement 19 voorstellen voor een democratische hervorming van de EU opgesteld. Wij noemen ons initiatief SOS Democratie. SOS, omdat het dringend is en democratie omdat dit de kern van het probleem is. Vandaag is er geen democratie in de EU. Wij willen graag dat dit morgen wel het geval is. Wij hebben verschillende meningen over hoe een wet eruit moet zien. Wij krijgen steun van communisten en conservatieven en er zijn vele punten waarover wij het niet eens zijn. Over één ding zijn wij het echter wel eens: onze onenigheid moet in democratische parlementen geregeld worden. De kiezers in onze landen moeten altijd het laatste woord hebben. Wij verzetten ons tegen elke poging de democratie uit onze grondwetten weg te halen. Wij doen een oproep tot de publieke opinie. Wij willen dat zij haar stem laat horen in de onderhandelingen over het Verdrag van Nice, vóór het te laat is. Sluit u aan bij SOS Democratie, mijnheer de Voorzitter.

Hager
Mijnheer de Voorzitter, verbijsterd over het feit dat 14 lidstaten Oostenrijk nog altijd zonder vorm van proces veroordelen, wil ik mij in dit debat beperken tot de kwestie van de versterkte samenwerking, die ook vele andere namen draagt. Sedert het besluit van het Europees Parlement over het Verdrag van Amsterdam is de visie op die samenwerking immers grondig veranderd.
Ik herinner mij nog goed hoe uitvoerig daarover is gedebatteerd in wat toen nog de Commissie institutionele zaken heette. Als gevolg daarvan wezen mijn gewaardeerde collega's Méndez de Vigo en Tsatsos in hun verslag over het Verdrag van Amsterdam nog op de gevaren van een ongelijke ontwikkeling in de lidstaten en spraken ze hun voldoening uit over het feit dat die gevaren door de formulering van het Verdrag tot een aanvaardbaar niveau konden worden beperkt. Vandaag menen de heren Dimitrakopoulos en Leinen dat de versterkte samenwerking een stimulans voor de verdere ontwikkeling van de Unie moet zijn en dat daaraan zelfs een apart hoofdstuk moet worden gewijd. Dat is een verassende ontwikkeling, aangezien die versterkte samenwerking ooit als het grote gevaar voor het integratieproces werd beschouwd. Het Europa met verschillende snelheden is nu een methode geworden. Nu wordt de mogelijkheid dat een derde van de lidstaten sneller vordert, als een middel beschouwd om de uitbreiding te boven te komen. Toch houdt die mogelijkheid niet meer in dan dat de lidstaten die niet tot de voorhoede willen behoren, alleen nog kunnen kiezen tussen niet-deelname of latere deelname aan een regeling die oorspronkelijk niet als zinvol werd beschouwd. Zulke gedifferentieerde integratie kan geen coherente en stabiele ontwikkeling van de Unie garanderen.
Ik ben ervan overtuigd dat dit plan de doelstellingen van de Unie eerder in gevaar brengt dan dat het tot de verbetering van haar beslissingsstructuren bijdraagt. Dat was in 1996 ook nog de mening van de architecten van de Europese Unie.

Sánchez García
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik spreek hier als rapporteur voor advies van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme van dit Parlement.
Ik weet dat het hierbij gaat om serieuze institutionele hervormingen, maar ik wil desalniettemin de mening verkondigen van de Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme. Wij vinden dat tijdens de intergouvernementele conferentie drie zaken in acht moeten worden genomen.
In de eerste plaats moet men de voortrekkersrol en de participatie van de regio's bij de 50 jaar geleden begonnen opbouw van Europa erkennen.
In de tweede plaats onderstrepen wij het belang van het vervoer. Wij stellen voor artikel 70 uit te breiden en aan te vullen met een bepaling over de invoering van een enkele Europese luchtverkeersleiding.
Tot slot willen wij dat het belang van het toerisme voor zowel de economie als de werkgelegenheid niet uit het oog wordt verloren. Daarom geven wij steun aan amendement 168 van de voorzitter van de regionale commissie.

Barnier
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, geachte afgevaardigden, ik heb aandachtig geluisterd naar de rapporteurs, de vertegenwoordigers van de commissies en de Portugese minister, de heer Gama. Voordat ik met evenveel aandacht in het hiernavolgende debat naar de andere sprekers ga luisteren, wil de mening van de Commissie naar voren brengen. Zoals u weet, en zoals ik ook van meet af aan beloofd heb, neemt de Commissie op actieve wijze aan deze onderhandelingen deel, samen met de vertegenwoordigers van uw instelling en die van de lidstaten.
Staat u mij toe, geachte afgevaardigden, te zeggen wat ik op mijn hart heb en mijn enorme waardering tot uitdrukking te brengen voor de grote kwaliteit van het aan u ter beraadslaging voorgelegde verslag van de rapporteurs Giorgios Dimitrakopoulos en Jo Leinen. Dit is een duidelijk en volledig verslag. De Commissie constitutionele zaken neemt hiermee een vastberaden standpunt in en ik wil haar en haar voorzitter, de heer Napolitano, dan ook mijn compliment maken voor het uitstekende werk.
Het verslag roept twee opmerkingen bij mij op. Ten eerste moet ik vaststellen dat de standpunten van uw commissie - die waarschijnlijk met de stemming door het Parlement worden bekrachtigd - in veel opzichten die van de Europese Commissie naderen. Het Parlement heeft, net als de Commissie, ten volle beseft hoe omvangrijk de uitdaging is waarvoor de Unie zich geplaatst ziet door de ongekende toename van het aantal lidstaten. Door de toetredingen zal ook de diversiteit extra worden beklemtoond. Het Parlement beseft dat een hervorming van de instellingen noodzakelijk is, dat hier serieus werk van moet worden gemaakt, dat men zich hierbij niet mag laten leiden door nationale belangen op korte termijn en dat het aan de burgers te presenteren Verdrag van dien aard moet zijn dat zij hiermee hun instemming kunnen betuigen.
Dit nu, geachte afgevaardigden, is de inzet van de onderhandelingen die wij in december van dit jaar, tijdens de Europese Raad van Nice, tot een goed einde moeten brengen. Ik zeg expres: "tot een goed einde brengen" en niet "afronden". Succesvol besluiten is immers iets anders dan afronden, en in Nice moeten wij succesvol besluiten.
Deze wijzigingen zijn noodzakelijk voor het welslagen van de uitbreiding. Zij zijn mijns inziens echter ook nu al noodzakelijk. De huidige institutionele organisatie laat in veel opzichten reeds haar beperkingen zien. Ik denk bijvoorbeeld aan de werklast van het Hof van Justitie en de blokkering, op bepaalde terreinen, van de besluitvorming in de Raad ten gevolge van de vereiste eenparigheid van stemmen. Aan het besluitvormingssysteem in de Raad en de samenstelling en werking van de Commissie heeft dit Parlement een diepgaande studie gewijd.
Sinds 26 januari bent u op de hoogte van de standpunten van de Commissie. Zo hebben wijzelf als Commissie - ik zeg dit met opzet ten behoeve van de duidelijkheid - voorgesteld dat elk land een eigen commissaris heeft. Hierbij hebben wij echter twee opties aangegeven: ofwel hebben alle landen tegelijkertijd iemand van hun eigen nationaliteit binnen het college van de Commissie, ofwel hebben zij dit niet allemaal tegelijkertijd. U zult echter moeten constateren dat binnen de twee opties, die ik hier in het kort weergeef, alle landen op voet van gelijkheid vertegenwoordigd zijn, hetgeen momenteel niet het geval is binnen de Commissie. Het leek ons belangrijk dat ten aanzien hiervan, evenals ten aanzien van een aantal andere punten, afgezien nog van de grote oriëntaties, het debat werd geopend. Dat wil zeggen dat wij ons de tijd moeten gunnen na te denken over de voor- en nadelen van de verschillende opties. Wij moeten de tijd nemen om de reflexen op korte termijn, die ons ertoe zouden kunnen aanzetten zo min mogelijk te veranderen, af te meten tegen de behoeften op lange termijn die van ons vereisen dat wij onze instellingen nieuw elan geven. De onderhandelingen hierover zijn nog maar nauwelijks begonnen. Wat ook de uiteindelijke uitkomsten mogen zijn, zowel uw debatten als onze debatten zullen ervoor zorgen dat de intergouvernementele conferentie op meer verantwoorde en doordachte wijze tot besluiten zal kunnen komen.
Ook ten aanzien van de besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid constateer ik veel punten van overeenkomst. Gekwalificeerde meerderheid moet de regel worden binnen de Raad. Deze moet hand in hand gaan met de medebeslissingsprocedure voor alle wetgevingszaken. De Commissie is dezelfde mening als u toegedaan en heeft een methode aanbevolen voor het bereiken van dit resultaat. Wij hebben voorgesteld een omschrijving te geven van de categorieën van besluiten waarvoor handhaving van eenparigheid noodzakelijk of denkbaar is. Wij weten dat sommige van deze onderwerpen voor bepaalde lidstaten moeilijk liggen. Wij kennen bijvoorbeeld de gevoeligheden op het terrein van de belastingen.
Het is nu de taak van de Commissie, en van het Europees Parlement om zich boven deze gevoeligheden te verheffen en open en eerlijk, zonder ideologisch geredeneer, de kwestie van de samenhang en de goede werking van de interne markt op tafel te leggen. Dat was precies ook de bedoeling van onze extra bijdrage. Wij hebben een omschrijving willen geven van het nieuwe toepassingsgebied van de gekwalificeerde meerderheid op bepaalde terreinen van de belastingwetgeving en op onderdelen van de sociale bescherming, die verband houden met het goed functioneren van de interne markt.
Ook ten aanzien van andere thema' s zijn wij dezelfde mening toegedaan. Ik noem de samenstelling van het Europees Parlement, de versterkte samenwerking, het instellen van een Europees openbaar ministerie - om zoals mevrouw Theato onderstreepte, beter te kunnen optreden tegen fraude met Europese begrotingsgelden - het Hof van Justitie, het Gerecht van eerste aanleg en nog talrijke andere vraagstukken. Dit verbaast mij niet want de gedachten van de Commissie en het Parlement over dergelijke kwesties gaan van oudsher in dezelfde richting en staan aan beide zijden in het teken van het algemeen Europees belang. Laten wij op deze weg blijven voortgaan tot de afsluiting van deze onderhandelingen.
Mijn tweede opmerking heeft betrekking op de actieve deelname van het Parlement. Deze deelname is voor het welslagen van de onderhandelingen absoluut noodzakelijk. De bevoorrechte rol die het Parlement hierbij kan spelen brengt mij ertoe te benadrukken hoe noodzakelijk uw inzet is bij de onderhandelingen, niet alleen de inzet van het Parlement in zijn geheel maar ook de inzet van elk lid afzonderlijk. Uw vertegenwoordigers in de werkgroepen, Elmar Brok en professor Tsatsos, weten dit heel goed en hun bijdragen werpen dikwijls een nieuw licht op de debatten. Zeer belangrijk is eveneens uw inzet bij de ministeriële besprekingen. Ik was dan ook zeer verheugd over de gedachtewisseling die op initiatief van de fungerend voorzitter van de Raad, minister Gama, eergisteren in Luxemburg heeft plaatsgevonden met uw Voorzitter, mevrouw Fontaine.
Ik zou echter eveneens willen onderstrepen hoe belangrijk het is dat wij ook buiten onze officiële overlegorganen en instellingen tekst en uitleg verschaffen, dat wij de dialoog aangaan met de nationale parlementen en met de burgers in elke lidstaat van de Unie en in elke kandidaat-lidstaat.
Geachte afgevaardigden, tot besluit zou ik nog drie specifieke punten willen aansnijden. Ik moet echter eerst en vooral aantekenen dat op dit tijdstip bepaalde vraagstukken in verband met de omvang van de agenda voor de onderhandelingen, grotendeels opgelost lijken te zijn. Ik denk dat dit een goede zaak is, waarbij ik van de gelegenheid gebruik maak om mijn compliment te maken aan het Portugees voorzitterschap, en in het bijzonder aan Jame Gama en Franciscos Sextas da Costa. Zij hebben immers gekozen voor een pragmatische en objectieve aanpak, voor een zo objectief mogelijke aanpak uitgaande van de behoeften en de beperkingen van het huidige systeem, een aanpak waaruit oplossingen kunnen voortvloeien. Dit bewijst dat het wel degelijk mogelijk is te werken op basis van het mandaat van Helsinki, mits bij het voorzitterschap de politieke wil aanwezig is om het toekomstige Franse voorzitterschap van de Raad een hart onder de riem te steken en impulsen te geven.
In weerwil van deze inhoudelijk redelijk omvangrijke en moeilijke agenda blijven enkele onderwerpen terzijde liggen, en dat betreuren wij.
et moment aanbreken waarop een besluit moet worden genomen. Namens de Commissie zou ik dan ook drie punten ter overweging aan u willen voorleggen.
De eerste kwestie betreft de Europese defensie. Sinds de Europese Raad van Keulen en vooral sinds Helsinki is een begin gemaakt met de opbouw van de nodige, voorlopige structuren in het secretariaat-generaal van de Raad. Zoals in het Verdrag van Amsterdam was voorzien, bereidt de Unie zich momenteel voor op de uitvoering van de Petersbergtaken, dat wil zeggen humanitaire acties, reddingsoperaties, vredeshandhaving, crisismanagement en eventueel vredesherstel.
Over de betrekkingen tussen de Europese Unie en de NAVO wordt momenteel nagedacht. De ministers van Defensie van de Vijftien hebben op 28 februari vergaderd. Over het civiel crisismanagement zijn de eerste werkdocumenten verschenen. Men kan dus spreken over vooruitgang en zeker over een politieke wil om vooruitgang te boeken. Mijn collega en vriend Chris Patten kan mijn mening op dit punt zeker bevestigen. Over enkele weken zal de Europese Raad in Feira moeten besluiten over de wenselijkheid het Verdrag te wijzigen uitgaande van de oriëntaties van de Top van Helsinki.
In onze werkgroep van vertegenwoordigers zijn deze kwesties nog niet aan de orde geweest, maar enkele ervan zou ik aan u willen voorleggen. Na justitie en politie vormen veiligheid en defensie ongetwijfeld het laatste grote terrein waarop wij een gemeenschappelijk beleid tot stand moeten brengen. Het huidig Verdrag, zoals dat in Amsterdam is gewijzigd, biedt de mogelijkheid tot aanzienlijke vooruitgang. Dit kunnen wij thans reeds te baat nemen. Is het evenwel mogelijk alles volledig te regelen binnen het kader van het huidige Verdrag? Laat ons vandaag de kwesties in verband met het WEU-Verdrag, de daarin vervatte verbintenis tot collectieve defensie en de verschillende statuten van de EU-landen jegens de NAVO en de WEU, even buiten beschouwing laten.
Ik beperk mij nu tot de Petersbergtaken. Mijns inziens heeft de Europese Raad nog niet voldoende nagedacht over de instelling binnen de Unie van een politiek orgaan dat instructies zal moeten geven aan de bevelsstructuur die momenteel wordt opgezet. Alvorens haar werkzaamheden te besluiten zal de intergouvernementele conferentie zich wellicht moeten afvragen of het huidig Verdrag de juiste structuur en het geschikte kader hiervoor verschaft. Ik beschik niet over alle antwoorden op deze vragen, maar vind dat ze niettemin gesteld moeten worden, en wel in het kader van de IGC. Het lijkt mij te vroeg dit dossier reeds in Feira af te sluiten. Ik blijf hopen, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dat het voorzitterschap op het gebied van defensie een nog sterkere impuls zal weten te geven.
Mijn tweede punt betreft het Handvest van de grondrechten en de democratische waarden van de Unie. De werkzaamheden bij de onderhandelingen hierover vorderen goed. Dit zegt althans Antonio Vitorino die de Commissie bij deze besprekingen vertegenwoordigt. Uit de belangstelling naar aanleiding van dit ontwerphandvest en uit het pleidooi voor de opname ervan in het Verdrag blijkt mijns inziens duidelijk dat het noodzakelijk is de fundamentele waarden van de Unie steeds weer opnieuw te bekrachtigen en de beginselen die de Europese burgers samenbrengen eens en voor altijd in het Verdrag hun beslag te doen vinden. Diezelfde noodzaak wordt tot uitdrukking gebracht in het verslag dat uw collega's Duff en Voggenhuber voor het Parlement hebben opgesteld. Deze beginselen zijn - zo zou men kunnen stellen - vanzelfsprekend. Zoals bekend kan het soms echter nodig zijn vanzelfsprekende zaken nogmaals te bevestigen, ten behoeve van alle huidige lidstaten en van alle landen die willen toetreden. Democratie en eerbiediging van de rechten van de burgers zijn nooit en te nimmer een voor altijd beklonken zaak. Integendeel, men moet hier voortdurend voor vechten; men moet deze telkens weer opnieuw verdedigen.
Het Parlement heeft nagedacht over deze kwesties en over de Verdragsbepalingen waarin sprake is van sancties ingeval van schending van de grondbeginselen van de Unie. De Commissie is bereid dit klaarblijkelijk noodzakelijke debat te voeren, mits men dit zal weten te vrijwaren van elke vorm van polemiek.
Het derde en laatste punt betreft de reorganisatie van de Verdragen. In het onderhavig verslag is sprake van constitutionalisering van de Verdragen; wij noemen dit, meer bescheiden, reorganisatie van de Verdragen. Dit is echter slechts een kwestie van terminologie, waar ik enkele woorden aan wil wijden. Zoals u weet heeft de Commissie het Robert Schuman-instituut te Florence belast met een studie over de mogelijke splitsing van de Verdragen in een gedeelte met essentiële bepalingen en een gedeelte met toepassingsbepalingen. Deze studie vordert goed en ik hoop u binnenkort de resultaten te kunnen presenteren. Zoals de berg echter steeds hoger lijkt naarmate men dichterbij komt, wil ik u niet de technische en juridische moeilijkheden van dit soort werk verhullen.
De Verdragen zijn niet ingewikkeld gemaakt om de lezers expres te ontmoedigen; zij zijn ingewikkeld omdat het uiting geven aan de politieke wil van zes, negen, tien, twaalf of vijftien lidstaten over een periode van veertig jaar geen lineaire operatie is. Een dergelijke operatie kan niet altijd zo logisch en eenvoudig zijn als men achteraf zou kunnen wensen, tenzij men bereid zou zijn eerst "schoon schip" te maken. Wie zou zoiets echter serieus durven aanbevelen? Wij moeten voortbouwen op hetgeen wij hebben; wij moeten streven naar optimale resultaten, binnen de mate van het mogelijke. Indien deze reorganisatie mogelijk en overtuigend is - en persoonlijk geloof ik daarin - moet men onderzoeken volgens welke procedures de aldus geherstructureerde teksten kunnen worden gewijzigd. De Commissie wil echter stap voor stap te werk gaan en wil zich voor het ogenblik beperken tot deze pragmatische en minutieuze taak van reorganisatie, waarvan ik de resultaten in de maand mei aan u hoop voor te leggen.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, tot besluit herhaal ik nogmaals dat Commissievoorzitter Prodi en ook ik bereid zijn om deze gedachtewisselingen voort te zetten en te intensiveren. Wij willen graag samen met de Raad aan het einde van het jaar een werkelijke hervorming op tafel kunnen leggen. Naarmate de conferentie vordert zal ons gemeenschappelijk optreden en ons onderling overleg alleen nog maar noodzakelijker worden.

Maij-Weggen
Voorzitter, allereerst mijn waardering voor het uitstekende werk van collega Dimitrakopoulos en collega Leinen. Ik geloof dat dit een van de beste verslagen is die tot nog toe in het kader van de IGC's van de afgelopen jaren zijn verschenen. Ik zeg dat als voormalig rapporteur over het Verdrag van Maastricht. Maastricht is trouwens geen vreemde stad, mevrouw Frassoni, dat is een heel interessante stad waar de Nederlands-Vlaamse, de Duitse en de Franse cultuur samenkomen. Gaat u er maar eens op een terrasje zitten, dan zult u dat wel proeven. Ik zal mevrouw Frassoni dat nog wel in het Italiaans zeggen.
Voorzitter, het is wel jammer dat er zoveel amendementen zijn ingediend, want dat geeft het risico dat de kwaliteit en de balans in het verslag worden verstoord. De grote fracties zouden zich dan ook bij de stemming moeten beperken tot de absoluut noodzakelijke amendementen, dat lijkt me de beste manier om het goede werk van de rapporteurs te behouden.
Wat onze fractie betreft moet de resolutie wel op enkele punten worden geamendeerd. We zijn het bijvoorbeeld niet eens met het voorstel in de resolutie om het aantal commissarissen tot 20 te beperken en voor de kleinere landen een roulatiesysteem in te voeren. Eén commissaris per lidstaat lijkt ons een veel betere oplossing. Voor het vertrouwen van de burgers in de Europese Commissie is het heel belangrijk dat iedere lidstaat een Commissielid heeft. Ook door onze fractie zijn daar dus amendementen op ingediend.
Dan het aantal EP-leden. In de resolutie wordt gepleit voor de mogelijkheid van de Europese lijsten. Dat is een goed idee, maar wanneer we 10% van de Europese leden op Europese lijsten wensen, moet dat natuurlijk niet gaan leiden tot extra parlementsleden bovenop de 700 die zijn afgesproken. We houden dus, al dan niet met de Europese lijst, een maximum van 700. Het Parlement is al erg groot, de gebouwen zitten hier al vol en het moet wel werkbaar blijven.
Het derde punt betreft de kwestie van de unanimiteit. Wij vinden dat in een vergrote Unie de besluitvorming niet voortdurend mag worden geblokkeerd door een te uitgebreid vetorecht. Unanimiteit moet dus worden beperkt tot het hoognodige, en dat zijn constitutionele kwesties zoals inzet van militaire krachten en kwesties die met territoriale integriteit te maken hebben. Alle andere besluiten moeten vallen onder de gekwalificeerde meerderheid met een stemmenweging zoals die wordt voorgesteld en, dat is heel belangrijk, medewetgevende bevoegdheden van het Parlement. We danken ook de Commissie voor die steun.
Dan nog een laatste punt en dat is het Handvest voor burgerrechten. Onze fractie vindt het absoluut noodzakelijk dat het opgenomen wordt in het Verdrag. Er wordt in die zin aan gewerkt en we hopen ook van harte dat er een tekst kan worden afgeleverd die ook door iedereen aanvaard kan worden in het Verdrag. Dat is een heel belangrijk punt voor de burgers van Europa.

Barón Crespo
) Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik uit naam van de Fractie van de Europese Socialisten graag mijn steun betuigen aan het verslag van de heren Dimitrakopoulos en Leinen. Tevens wil ik het Portugees voorzitterschap bedanken voor zijn opbouwende houding ten aanzien van de betrokkenheid van het Europees Parlement bij de intergouvernementele conferentie.
Dit verslag is van doorslaggevende betekenis en verdient daarom in grote lijnen de steun van het Parlement. We hebben vandaag de gelegenheid om een open, krachtig debat te voeren over de grote Europese kwesties. Dit is een debat tussen politieke families en afgevaardigden uit verschillende lidstaten. Staat u mij overigens toe, mijnheer de voorzitter, dat ik een ding rechtzet: er zijn hier geen grote en kleine landen; we zijn hier allemaal klein. De landen die in het verleden in Europa als groot werden beschouwd, probeerden de andere landen hun heerschappij op te leggen. Daar is hier nu geen sprake van, vooral als we de voortschrijdende mondialisering in acht nemen. Dit moet mijns inziens een belangrijk uitgangspunt zijn voor ons samenleven.
In het debat dat zich in het Europees Parlement ontvouwt, spelen verschillende zaken een rol: politieke families, burgers uit verschillende landen en ook verschillende belangen en vooroordelen. Hierdoor merken we wanneer we een gevoelige snaar raken of wanneer we moeten oppassen met wat we zeggen. Daarom is dit debat belangrijk en met dit standpunt moet de Raad mijns inziens rekening houden.
In de tweede plaats, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ben ik van mening dat we ook moeten proberen dit debat een ideologische dimensie of visie te geven. Ik ben steeds tegen de beperking tot de 'restanten' van Amsterdam geweest. Restanten horen bij het afval. We hebben het hier over fundamentele vraagstukken die betrekking hebben op de samenstelling van de Commissie, de macht van de voorzitter en de evenredige vertegenwoordiging van de lidstaten. Wij hebben het hier echter ook over nieuwe, nauwere samenwerkingsvormen, over besluitvorming bij meerderheid en, heel belangrijk, over het Handvest van de grondrechten. Ik kan dit niet vaak genoeg zeggen, temeer daar wij net een crisis achter de rug hebben met een lidstaat waar een partij in de regering zit wiens waarden in strijd zijn met de door ons verdedigde waarden.
Ik wil nog een laatste overpeinzing naar voren brengen. Commissaris Barnier heeft gezegd dat we voor het einde van de conferentie enkele problemen in verband met het roulatiesysteem moeten hebben opgelost. Mijnheer de voorzitter, ik denk dat we afgezien daarvan, vooral ook met het oog op de publieke opinie, duidelijk het belang moeten onderstrepen van de democratische waarden en de transparantie. Dat mag natuurlijk niet tot gevolg hebben dat er tijdens dit debat elke maand in de pers opnieuw een soort monster van Loch Ness opduikt. Ik begrijp de journalisten wel, maar niet de anonieme verklaringen die worden afgelegd door gefrustreerde ambtenaren of ambassadeurs, die een dubbelrol spelen en crisissen veroorzaken. Het enige risico dat er binnen een democratie bestaat is het risico van de verkiezingen. Dat risico hebben minister Gama, commissaris Barnier en wij allemaal gelopen. Er doen in Brussel evenwel zodanige geruchten en roddels de ronde dat een geheel nieuwe realiteit en nieuwe machtscentra ontstaan die de democratische waarden en het principe van transparantie ondermijnen. Deze intergouvernementele conferentie moet het belang van deze waarden juist verstevigen. Alle instellingen moeten verantwoordelijk omgaan met deze zaken. Als dat niet gebeurt, zullen wij geen voor de toekomst van de Unie succesvolle Intergouvernementele Conferentie kunnen garanderen.

Malmström
Mijnheer de Voorzitter, de EU staat voor grote uitdagingen. Binnen een paar jaar tijd zal de Unie uitgebreid worden met bijna twee keer zo veel leden. De euro zal ingevoerd worden. We moeten een defensiebeleid opstellen dat zijn naam waard is en administratieve hervormingen doorvoeren. Hopelijk winnen we daarmee een deel van het vertrouwen van de burgers terug.
De intergouvernementele conferentie moet de EU op deze veranderingen voorbereiden. De IGC geeft ons de gelegenheid ons werk af te stemmen op de nieuwe leden en de nieuwe taken. Het gaat erom een balans te vinden tussen enerzijds democratie en effectiviteit, en anderzijds behoud van het historisch evenwicht tussen kleine en grote landen. Dat zijn de vraagstukken die ons na het Verdrag van Amsterdam resten. In de discussies hierover is het van belang dat we ons niet in technische details verliezen, maar ons doel voor ogen houden, en dat is een transparantere, effectievere en begrijpelijkere EU. Om dit te bereiken moeten we allemaal offers brengen.
Helaas lijkt het erop dat de regeringen deze doelstellingen vergeten zijn. De IGC boekt slechts beperkte vooruitgang, hetgeen niet te wijten is aan het Portugees voorzitterschap. Het zal wel weer zoals altijd gaan: op het allerlaatste moment wordt er een compromis gesloten waar niemand echt blij mee is. Er wordt al over de volgende IGC gesproken alsof daar de grote vraagstukken opgelost moeten worden. Dat hebben we al eens eerder gehoord. De halfvoltooide Top is aan inflatie onderhevig. De verwachtingen van de burgers zijn gestegen en wij hebben niet veel tijd meer. Daarom moeten we de gelegenheid te baat nemen. De EU moet veranderen op de manier die wij liberalen hebben voorgesteld, dat wil zeggen dat er meer openheid, inzicht, duidelijker verantwoordelijkheden, betere verdeling van de competentie en een gemeenschappelijke wetgeving moeten komen. De EU moet simpelweg liberaler worden. Ik steun, op een paar kanttekening na, het verslag waarin veel van onze amendementen zijn terug te vinden.
De EU staat voor interessante en historisch belangrijke uitdagingen. We zouden onze mouwen eens flink moeten opstropen. We hebben de kans iets unieks te scheppen: een democratisch, vreedzaam samenwerkingsverband met een goede concurrentiepositie. Deze ontwikkeling lijkt de regeringen echter eerder angst dan hoop en enthousiasme in te boezemen. Leiderschap en visie lijken te ontbreken.

Voggenhuber
Mijnheer de Voorzitter, ik heb veel waardering voor de heren Dimitrakopoulos en Leinen. Mijn scepticisme en eventuele verwerping van het verslag hebben niets met hun persoon te maken, maar wel met het feit dat het Europees Parlement niet de kracht heeft om de Europese Raad een eigen visie op de toekomst van de Europese integratie voor te houden.
Uit machtspolitiek oogpunt en in het licht van de constitutionele logica is het volkomen duidelijk wat de Raad wil. De Raad wil een Europa dat beheerst wordt door de uitvoerende macht, een Europa onder leiding van de nationale regeringen, een Europa waaruit iedereen voor zijn nationale belangen kan putten. De Raad wil dat de intergouvernementele samenwerking de basis voor de Europese integratie wordt. De Raad wil een Europa onder leiding van enkele landen, een directorium, een soort evenwichtspolitiek zoals in de negentiende-eeuwse Midden-Europese landen. Volgens de Raad is er geen democratisch tekort, maar hoogstens een gebrek aan efficiëntie. De Raad streeft niet naar machtenscheiding, transparante wetgeving, parlementarisme, onbeperkte rechtscontrole door het Europees Hof van Justitie, bindende grondrechten of versterking van de oorspronkelijke Europese instellingen, namelijk Commissie, Parlement en Europees Hof van Justitie
Daarom is het onze taak als Europees Parlement onze eigen visie te ontwikkelen. Het Parlement moet zich in de uitstippeling van de toekomst van de Europese integratie de rivaal van de Raad durven te tonen. Het gaat hier om niets minder dan de herontdekking van de democratie op supranationaal niveau. Het Parlement heeft de taak de Europese eenmaking tot res publica te maken. Daarvan zijn wij echter nog ver verwijderd.
Als het Parlement een constitutioneel proces eist, en uiteindelijk met opsplitsing van de Verdragen genoegen neemt, maakt het onmiddellijk korte metten met dat constitutionele proces. Als het Parlement zomaar aanvaardt dat de Raad zich niet alleen als de legitieme vertegenwoordiging van de landen beschouwt, maar zich via de dubbele meerderheid ook nog als de vertegenwoordiging van de volkeren opwerpt en aldus de legitimiteit van het Parlement ondermijnt, zijn wij nog ver verwijderd...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, indien we de veranderingen in het Verdrag zouden doorvoeren die in de onderhavige resolutie worden voorgesteld, zou de Europese Unie een beslissende stap in de richting van een federale staat zetten, een bondsstaat waarin de nationale parlementen de controle over bijna alle belangrijke politieke aangelegenheden zouden verliezen. Het voorstel bevat niet alleen een enorme uitbreiding van de supranationale besluitvorming, maar ook verschillende wezenlijke veranderingen die in de richting van een federale staat wijzen. Ik noem bijvoorbeeld het voorstel om het nationale vetorecht af te schaffen dat landen nu hebben ten aanzien van het grootste deel van het Verdrag. Ook noem ik de eis dat er een gemeenschappelijke kieskring moet komen voor de verkiezingen voor het Europees Parlement.
Ik ben ervan overtuigd dat we in allerlei opzichten een doodlopende weg inslaan als we van de EU een federale staat maken. De grote problemen die de EU momenteel heeft, komen niet door een tekort aan gecentraliseerde macht, maar door een tekort aan democratie. Wat de Unie in plaats van meer supranationaliteit nodig heeft, is een democratische hervorming die de politieke macht van de Commissie drastisch vermindert, die de wetgeving van de Raad openbaar maakt en die de nationale parlementen een beslissende invloed geeft.
Als de veranderingen in het Verdrag die de resolutie voorstelt worden doorgevoerd, zal de EU volledig gedomineerd worden door de grote lidstaten. De macht van de grote landen zal dramatisch toenemen wanneer er een systeem met dubbele meerderheid in de ministerraad ingevoerd zal worden. Hun macht zal ook toenemen doordat hun vertegenwoordiging in het Europees Parlement zal stijgen.
Als de EU met nog eens twaalf landen wordt uitgebreid en indien de zevenhonderd plaatsen in het Parlement volgens het voorstel van de resolutie worden verdeeld, zullen voor Zweden niet meer dan dertien plaatsen overblijven, voor Finland zeven en voor Ierland vijf. Dat zou betekenen dat belangrijke politieke krachten in veel lidstaten niet op EU-niveau vertegenwoordigd zullen zijn. Dit is nog een voorbeeld van het zwak politiek gewicht van een dergelijk Parlement.
In vergelijking met andere bondsstaten zou de 'EU-staat' volgens voorgesteld model buitengewoon gecentraliseerd zijn en de kleine deelstaten zouden slecht beschermd worden. Het is te vergelijken met het tweekamersysteem van de VS, waar de ene kamer een proportionele vertegenwoordiging kent, terwijl in de andere kamer de vertegenwoordiging voor alle deelstaten gelijk is. Als we het onderhavige voorstel doorvoeren, zullen de grote landen beide kamers van de EU gaan overheersen..
Nu het Verdrag veranderd gaat worden, is het juiste moment gekomen om, voor wie dat wil, iets aan de muntunie, de EMU te veranderen. Vele aanhangers van de EMU aan de rechtervleugel hebben bepleit de muntunie dusdanig te veranderen, dat de Centrale Bank aan democratische controle onderworpen wordt en het doel van het economisch beleid geen puur monetaire kwestie meer zal zijn. Het is vreemd dat ze zich nu stilhouden en nu alleen de linkse fractie democratisering van de muntunie eist. Het zal u duidelijk zijn dat ik tegen deze resolutie stem...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Collins
Mijnheer de Voorzitter, ik ben voorstander van de uitbreiding van de Europese Unie, omdat ik weet dat dit tot een consolidatie van de nieuwe democratieën in Oost- en Midden-Europa leidt. Ook weet ik dat de Europese Unie door uitbreiding een groter handelsblok wordt, waardoor de Unie als economische eenheid op termijn zeker een sterkere concurrentiepositie zal innemen.
Ik weet dat hervormingen binnen de bestaande Europese instellingen noodzakelijk zijn. Veranderingen inzake de interne besluitvormingsprocedures dienen echter wel van een evenwichtige en redelijke aard te zijn. We willen geen Europese Unie van twee snelheden waarin de grotere lidstaten het tempo aangeven ten koste van de kleinere lidstaten. In het verslag dat we vandaag bespreken, bijvoorbeeld, wordt een roulatiesysteem voor de samenstelling van de Europese Commissie voorgesteld. Dit betekent dat de kleinere lidstaten niet langer automatisch één commissaris mogen voordragen.
Ik geloof niet dat dit een bijzonder verstandig voorstel is. 380 miljoen burgers van de Europese Unie hebben affiniteit met de Commissie. Dit geldt zeker vanuit een Iers standpunt. Ieren erkennen het belang van de Commissie als een institutioneel orgaan binnen de Europese Unie. Het is nog steeds het controlerend orgaan als het gaat om de werking van het mededingingsbeleid en het gemeenschappelijke landbouw-, visserij- en vervoersbeleid. De Europese Unie dient dichter bij de Europese burger te komen.
Ook moeten we niet vergeten dat er in enkele lidstaten, waaronder mijn eigen land, voor elke verdragswijziging die uit de komende IGC voortvloeit, een referendum moet worden gehouden. Een voorstel dat leidt tot het verlies van het recht om automatisch een commissaris voor te dragen valt in dit referendum moeilijk, zoniet onmogelijk, aan de Ierse kiezers te verkopen.
Ik wil nog even terugkomen op de uitbreiding van de besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen in de Raad van de Europese Unie. De Raad vertegenwoordigt de regeringsbelangen van de 15 lidstaten in het institutionele kader van de Europese Unie en momenteel, onder de bestaande EU-Verdragen, is eenparigheid van stemmen van de 15 lidstaten vereist om belastingwijzigingen binnen de Unie door te voeren. In het onderhavig verslag worden voorstellen gedaan voor uitbreiding van de besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen tot alle wetgevende activiteiten, behalve die van constitutionele aard. Ik ben van mening dat de lidstaten het vetorecht inzake belastingaangelegenheden dienen te behouden.
Het Ierse belastingstelsel is in verscheidene opzichten innovatief en heeft tot de huidige groeicijfers bijgedragen. Ik geloof niet dat de uitbreiding van besluitvorming met gekwalificeerde meerderheid van stemmen tot belastingzaken op het niveau van de Europese Raad een erg welkome ontwikkeling is.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, een bijbelse gelijkenis leert de lezer zijn huis op een rots te bouwen. Een huis, op zand gebouwd, heeft immers geen vast fundament. De strekking van deze gelijkenis wijst op de grond van het geloof. Toch moest ik in de IGC-discussie aan deze gelijkenis denken. De aanhoudende pogingen om Europa politiek één te maken, lijken op drijfzand gebouwd. Immers, de burgers in Europa voelen zich geen Europeaan en dat zal ook niet snel veranderen. Toch vallen in de discussie over de toekomst van de Europese Unie begrippen als Europees burgerschap. Dat bestaat helemaal niet en is dus drijfzand!
In de IGC-discussie blijft het einddoel van de Europese samenwerking buiten beschouwing, ook in het voorliggende rapport. Wat willen we bereiken als Europese Unie? Ik ben benieuwd naar het standpunt van de Raad en de Commissie hieromtrent. Als er wel een doordachte visie is op het fundament van de Europese samenwerking, staat het Europese huis vaster en kan het ook slecht weer doorstaan. Ik deel het minderheidsstandpunt van UEN-lid Berthu zoals dat is opgenomen in dit verslag. Daarin vinden we wel een hecht fundament voor de Unie, namelijk dat zij een samenwerkingsverband is van zelfstandige staten, waarin de nationale democratieën de voornaamste legitimiteit bezitten.
Bij de uitbreiding moet centraal staan dat toetredende lidstaten volwaardig lid van de Unie kunnen worden. Het "degraderen" van toetreders tot tweederangsleden doet hun geen recht en heeft ongewenste politieke gevolgen. In plaats van het idee van verschillende snelheden steun ik de gedachte om op Europees niveau alleen de kerntaken, dat wil zeggen op grensoverschrijdende beleidsterreinen, uit te voeren.
Een ander concreet punt betreft de Europese Commissie. Dit hoge ambtelijke college moet in de toekomst niet meer, maar ook niet minder dan 20 leden tellen. Eventueel kunnen combinaties van landen roulerend een Eurocommissaris leveren.
Ik steun de lijn om het Europees Parlement medebeslissing te geven in alle gevallen waarin de Raad met gekwalificeerde meerderheid beslist. Dat moet echter wel samengaan met een gedegen controle van de nationale parlementen van de "eigen" ministers in de Raad.

Sichrovsky
Mijnheer de Voorzitter, ook ik ben verbijsterd over het feit dat 14 lidstaten Oostenrijk nog altijd zonder vorm van proces veroordelen, en daarom wil ik het hebben over het advies van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, waarin naar een aantal uiterst belangrijke kwesties wordt verwezen. De culturele diversiteit in Europa is voor ons niet zomaar een bont mozaïek van artistieke activiteiten, maar uitdrukking van een culturele, religieuze en nationale diversiteit, van verbondenheid en zich thuis voelen.
Cultuur werd in het Parlement in het verleden zeer vaak uitsluitend als voedingsbodem voor kunst beschouwd. Cultuur is echter veel meer. Ze kan niet losgekoppeld worden van de identiteit en het zelfbeeld van een minderheid, en dus niet van de in acht te nemen rechten van die minderheid. De meeste minderheden in Europa onderscheiden zich van de andere door hun culturele tradities. Wij kunnen die minderheden enkel passende bescherming bieden als wij ervoor zorgen dat ze zich in de samenleving van de meerderheid integreren en hun tradities worden gerespecteerd. Om die tradities te erkennen en te begrijpen zullen wij meer moeten doen dan de verschillen als louter folkloristische kenmerken of als lijst van discriminaties te registreren.
Wij hebben het tegenwoordig vaak over de risico's van de niet-eerbiediging van de rechten van minderheden. Vaak neemt die ook de vorm van culturele discriminatie aan. Het debat over de mensenrechten van de minderheden, over vreemdelingenhaat en racisme maakt het, vooral met het oog op de uitbreiding, noodzakelijk dat het begrip cultuur opnieuw wordt gedefinieerd en wordt uitgebreid. Anders herhalen wij altijd opnieuw dezelfde holle woorden waarbij niemand zich nog iets kan voorstellen.
Het convent voor de opstelling van het Handvest van de grondrechten moet daarmee rekening houden. De herdefiniëring van wat wij onder cultuur van een minderheid verstaan moet die belangrijke basis van de eigen identiteit een nieuwe dimensie geven. Wij mogen de cultuur in de EU niet zonder meer als een aanhangsel van de andere belangrijke bevoegdheidsterreinen beschouwen.

Beazley
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, we zijn geconfronteerd met een grote moeilijkheid: wij moeten zorgen voor het behoud van het evenwicht tussen enerzijds uitbreiding van de EU en anderzijds de voor deze uitbreiding noodzakelijke institutionele hervormingen. De Britse conservatieven kunnen niet akkoord gaan met het verslag op grond van de lange lijst met bijkomende zaken die niet op de IGC-agenda staan.
We zijn bezorgd over de voorstellen inzake de constitutionalisering van de Unie, over de voorstellen om het Handvest van de grondrechten in het Verdrag op te nemen, over het gestaag afnemend onderscheid tussen de eerste en de tweede pijler, over het voorstel om de Raad met gekwalificeerde meerderheid globale richtsnoeren voor het economisch beleid, het werkgelegenheidsbeleid en de sociale convergentie te laten vaststellen. Dit zijn slechts enkele voorbeelden van de complexe en controversiële onderwerpen die naar voren worden gebracht.
We overladen de wensenlijst van de IGC. Als al deze bijkomende zaken op de agenda worden gezet, zal de termijn van december 2000 zeker niet worden gehaald. Waar blijven de kandidaat-lidstaten zoals Polen en Hongarije dan? De regeringsleiders van die landen hebben hun bezorgdheid over het tijdschema reeds kenbaar gemaakt.
Wij vinden dat de IGC zich dient te concentreren op de wezenlijke institutionele hervormingen. De IGC dient ervoor te zorgen dat de termijn wordt geëerbiedigd om zo de toetreding van Midden- en Oost-Europese landen tijdens de eerste uitbreidingsgolf tegen het jaar 2004 mogelijk te maken. Met de volledige toetreding van onze nieuwe partners moeten dan de verdere noodzakelijke hervormingen worden voortgezet. Als de EU de uitbreiding te lang uitstelt, wordt het voor enkele kandidaat-lidstaten wellicht moeilijker of zelfs onmogelijk binnen het voorgestelde tijdschema toe te treden. De fungerend voorzitter heeft enkele van deze kwesties in zijn toespraak naar voren gebracht.
Commissaris Barnier zei in zijn toespraak dat het de bedoeling is de hervormingen te doen slagen, niet persé te voltooien. Er wordt wel gezegd dat dit de laatste kans is om hervormingen door te voeren. Ik denk niet dat dit recht doet aan de opmerkelijke hervormingen die in vele van de kandidaat-lidstaten zijn doorgevoerd gedurende de afgelopen 9 à 10 jaar dat ze geen deel meer uitmaken van het Warschaupact of de Sovjetunie. Uitbreiding heeft onze prioriteit. We moeten onze prioriteiten niet door elkaar halen of omkeren.

Corbett
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie is blij met dit verslag. Het bevat een duidelijke boodschap aan de IGC. Het vraagt de IGC ambitieus te zijn, niet aan kortetermijnbelangen maar aan langetermijnbelangen te denken, stil te staan bij de vraag hoe een Unie die, vergeleken met nu, uit bijna het dubbele aantal lidstaten zal bestaan, doeltreffend kan functioneren, en van de gelegenheid gebruik te maken de Verdragen te wijzigen, aangezien het bij toekomstige IGC's, met bijna 30 lidstaten rond de tafel, nog moeilijker zal zijn om overeenstemming te bereiken over hervormingen.
In het verslag worden ambitieuze voorstellen gedaan, zoals van het Europees Parlement mag worden verwacht. Als de door mijn fractie voorgestelde amendementen worden aangenomen, is het een evenwichtige reeks voorstellen, met name als het gaat om de netelige kwestie van het evenwicht tussen de grote en de kleinere lidstaten. Wat betreft de omvang van de Commissie, bijvoorbeeld, zullen de formules die morgen waarschijnlijk worden aangenomen, betrekking hebben op één commissaris per lidstaat of op een kleiner aantal, een vast aantal commissarissen. De Commissie kan niet onbeperkt blijven groeien. In het tweede geval zal er sprake zijn van een roulatiesysteem, zodat elke lidstaat, klein of groot, gelijke kansen heeft een landgenoot in de Commissie te zien plaatsnemen.
Wat betreft de omvang van het Europees Parlement, hebben we ook een evenwicht gevonden gebaseerd op een minimumaantal leden per lidstaat. Bij uitbreiding zal elk land uiteraard een offer moeten brengen, maar er is sprake van een gegarandeerd minimumaantal zetels, waarbij de overige zetels worden verdeeld aan de hand van degressieve evenredigheid.
Het is een evenwichtig verslag dat mijns inziens als een aanwinst kan worden gezien. Het is ambitieus. Er zijn er die zeggen: 'De IGC zal nooit overeenstemming bereiken over onderdeel zus of zo'. Maar we zijn niet in dit Parlement bijeen om te gissen naar de uitkomst van de IGC; we proberen een ontwikkeling in een bepaalde richting, een ambitieuzere richting, aan te moedigen. Wij willen namelijk dat er een Unie ontstaat die doeltreffend kan functioneren, ook met zijn dertigen. Dat is van groot belang voor onze toekomst.

Flesch
Dank u, mijnheer de Voorzitter. De IGC heeft tot taak uitbreiding en verdieping met elkaar te verzoenen. Zo dient opnieuw te worden gekeken naar het evenwicht tussen de instellingen, naar de vertegenwoordiging in de Commissie en in andere instellingen, naar de weging van stemmen en naar de beleidsterreinen die voor stemming met gekwalificeerde meerderheid in aanmerking komen. Eenparigheid dient te gelden voor besluiten over kwesties van constitutionele aard of van fundamenteel belang. De versterkte samenwerking moet het mogelijk maken bij een grote diversiteit van lidstaten toch slagvaardig te blijven en te vermijden dat de besluitvorming vastloopt, zonder dat de basisstructuur van de Unie in het geding komt.
In de loop van de discussies zijn er in het verslag van onze collega's, aan wie ik mijn compliment wil maken, belangrijke verbeteringen aangebracht. Toch blijken de zich aftekenende hervormingen voornamelijk ten koste van de kleine lidstaten te zullen gaan. Dit geldt vooral voor de bepalingen over de samenstelling en de werking van de instellingen. Wij krijgen dan een Parlement met een minimumaantal van vier leden per lidstaat, hetgeen een evenwichtige vertegenwoordiging van de politieke krachten onmogelijk maakt. Dat is onaanvaardbaar. Vervolgens moeten in de Raad de regels voor gekwalificeerde meerderheid worden aangepast en de werkwijze worden veranderd, en wel op een wijze die onvermijdelijk zal uitmonden in blokkering en incoherentie. Tot slot moet voor de Commissie één lid per lidstaat de regel worden.
Tot slot wil ik nog wijzen op de zetelkwestie, en de noodzaak zich te houden aan gedane beloften. Het blijft mij verbazen dat ons Parlement, dat altijd op de bres staat voor rechten van minderheden, als het om anderen gaat, deze rechten aan zijn laars lapt zodra de institutionele architectuur van onze eigen instellingen aan de orde is.

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, ook wij juichen de uitbreiding van Europa toe en zullen een bijdrage leveren aan de discussie over de voorbereiding hierop. De Scottish National Party, die ik vertegenwoordig, onderschrijft in haar partijprogramma en haar algemene beleid het idee van een Europa als confederatie van volkeren, landen en regio's. Wij zijn niet voor een op zichzelf staande, soevereine federale unie. Dat is iets wat de partijen van de Vrije Europese Alliantie gemeen hebben en onze stemmen zullen in het licht van deze visie worden uitgebracht.
Ik wil vooral de aandacht vestigen op de wisselwerking tussen amendement 138 en paragraaf 32 van het verslag-Dimitrakopoulos/Leinen. Hierin wordt een voorstel gedaan voor pan-Europese kandidatenlijsten. In Schotland - een kleine natie binnen een grote lidstaat - maken wij ons ernstig zorgen over het nagenoeg verdwijnen van Schotland als een afzonderlijke eenheid binnen de Europese Unie. Dit geldt ook voor Euskadi, Vlaanderen, Galicië, Andalusië en Wales. De vermindering van het aantal leden van het Europees Parlement zal samen met de komst van nieuwe lidstaten - die weliswaar een geringere bevolking hebben dan Schotland of Wales, maar wel degelijk in alle instellingen van de Europese Unie volledig vertegenwoordigd zullen zijn - de behoefte aan en de inzet voor onze eigen onafhankelijkheid binnen deze grote Europese confederatie alleen maar groter kunnen maken.

De Voorzitter
Wij gaan nu over tot de stemming. Wij onderbreken dit debat en hervatten dit vanmiddag om 15.00 uur.

Stemming
 over het additionaliteitsbeginsel inzake de middelen van de structuurfondsen

(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Aanbeveling voor de tweede lezing in de vorm van een brief, van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van het besluit van het Europees Parlement en de Raad inzake de toepassing van area frame sampling en teledetectie voor landbouwstatistieken in de periode 1999-2003 (13300/1/1999 - C5-0065/2000 - 1998/0296(COD))
(De Voorzitter verklaart dat het gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd)
Vereenvoudigde procedure zonder verslag:
Voorstel voor een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad tot wijziging van richtlijn 95/50/EG van de Raad betreffende uniforme procedures voor de controle op het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg (COM(2000) 106 - C5-0129/2000 - 2000/0044(COD)) (Commissie regionaal beleid, vervoer en toerisme)
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)- Ontwerpbesluit van het Europees Parlement, de Raad, de Commissie, het Hof van Justitie, de Rekenkamer, het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's betreffende de organisatie en de werking van het Bureau voor Officiële Publicaties der Europese Gemeenschappen (EG, EGKS, Euratom) (C5-0080/2000 - 2000/2043(ACI)) (Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport)
(Het Parlement keurt het voorstel van de Commissie goed)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0071/2000) van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake maatregelen tegen de emissie van verontreinigende gassen en deeltjes door motoren bestemd voor het aandrijven van landbouw- of bosbouwtrekkers en houdende wijziging van richtlijn 74/150/EEG van de Raad (Rapporteur: de heer Fitzsimons)
(De Voorzitter verklaart dat het gemeenschappelijk standpunt is goedgekeurd
Verslag (A5-0102/2000) van de heer Lehne, namens de Commissie vrijheden en rechten van de burger, justitie en binnenlandse zaken, over het initiatief van de Republiek Finland met het oog op de aanneming van het besluit van de Raad inzake een regeling voor samenwerking tussen de financiële inlichtingendiensten van de lidstaten bij de uitwisseling van gegevens (11636/1999 - C5-0330/199 - 1999/0824(CNS))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Aanbeveling voor de tweede lezing (A5-0083/2000) van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van een richtlijn van het Europees Parlement en de Raad inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen in het milieu en tot intrekking van richtlijn 90/220/EEG (11216/1/1999 - C5-0012/2000 - 1998/0072(COD)) (Rapporteur: de heer Bowe)
Wallström, Commissie. (EN) Mijnheer de Voorzitter, zoals ik gisteren tijdens het debat reeds heb uitgelegd, kan de Commissie de amendementen 9, 17, 19, 29 en 47 volledig overnemen. De Commissie kan in principe ook akkoord gaan met de amendementen 1 tot en met 4, 8, 11, 24, 35 tot en met 38, 46, 48, 49 en 52, daar deze een verduidelijking zijn van de opzet van de Commissie om te komen tot een doelmatig, doorzichtig en evenwichtig wetgevingskader voor GGO's. Alleen moeten enkele van deze amendementen worden aangepast aan de juridische bewoording van de richtlijn en het wetgevingskader in het algemeen.
Van bepaalde andere amendementen, zoals de amendementen inzake antibiotica-resistentie-markers, is het uitgangspunt politiek aanvaardbaar, maar is de voorgestelde formulering niet goed.
De Commissie kan de amendementen 5 tot en met 7, 10, 12 tot en met 16, 18, 20 tot en met 23, 25 tot en met 28, 30 tot en met 34, 39 tot en met 45, 50 en 51 niet overnemen. De amendementen 22, 23 en 25 kan de Commissie niet aanvaarden, zoals zij nu zijn. Wij zijn evenwel bereid na te gaan op welke wijze rekening kan worden gehouden met de in deze amendementen naar voren gebrachte kwesties.

Liese
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Commissie een vraag stellen. De leden moeten duidelijk weten waarover wij stemmen. Ik heb hier het gemeenschappelijk standpunt van de Raad van 9 december 1999 voor me. Daarin staat dat dit gemeenschappelijk standpunt eenparig werd aangenomen. Als ik het goed heb, viel december 1999 nog onder het Finse voorzitterschap van de Raad, waarvan een groene minister van milieu deel uitmaakte. Het politiek akkoord werd in juli 1999 bereikt onder het Duitse voorzitterschap van de Raad, met eveneens een groene minister van milieu. Tot mijn grote verbazing beweren de groenen nu dat het gemeenschappelijk standpunt zo zwak is dat wij het op vele plaatsen moeten verscherpen. Daarom vraag ik nogmaals waar wij nu over stemmen. Stemmen wij over het gemeenschappelijk standpunt waarmee alle groene ministers van milieu hebben ingestemd? Of heb ik het soms verkeerd?
(Gelach en applaus)

De Voorzitter
Dank u wel, geachte collega. Mag ik eraan herinneren dat het debat is gesloten! Ik geef echter nog wel het woord aan de Commissie als zij hier iets aan zou willen toevoegen.

Wallström
Het gaat inderdaad om dat gemeenschappelijke standpunt.

Lannoye
Mijnheer de Voorzitter, na deze interpellatie van de heer Liese wil ik hem graag van repliek dienen. De Fractie van de Groenen/Europese Vrije Alliantie is niet afhankelijk van de standpunten die worden ingenomen door groene ministers in de Milieuraad. Wij bepalen zelf in alle vrijheid onze keuze. Ik zou trouwens graag zien dat voor alle hier aanwezige politieke families hetzelfde gold.
Mijn interventie betreft echter de stemming over amendement 17. Het lijkt mij logisch eerst te stemmen over amendement 11 en dan pas over amendement 37, want amendement 11 gaat verder dan amendement 37. Daarin wordt namelijk een volledig verbod voorgesteld op het gebruik van antibiotica-resistentie-markers. Dat geldt niet voor amendement 37 dat uitsluitend betrekking heeft op deel C van de richtlijn. Het komt mij dus logisch voor om eerst te stemmen over het amendement dat zich het verst verwijdert van het oorspronkelijke standpunt.

De Voorzitter
Mijnheer Lannoye, de rapporteur heeft deze kwestie gisteren samen met de bevoegde diensten bestudeerd. Hij schijnt het niet eens te zijn met uw visie. Naar zijn mening leiden de met amendement 11 ingebrachte elementen tot een andere volgorde in de stemming dan degene die door u wordt aanbevolen. Het spijt mij.
Na de stemming over de amendementen 38 en 49 De Voorzitter. Wij onderbreken thans de stemming en hervatten deze na de plechtige vergadering.
(De vergadering wordt om 12.00 uur geschorst voor de plechtige vergadering en om 12.35 uur)

Roth-Behrendt
Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp wel dat het voor ons een eer is hier een hoge gast te mogen ontvangen, maar toch wil ik u verzoeken op de volgende vergadering van het Bureau na te gaan of het wel zinvol is een stemming te onderbreken waarvoor wij een gekwalificeerde meerderheid nodig hebben en waarbij nog 7 of 8 amendementen in stemming moeten worden gebracht. Ik verzoek u dat in het Bureau ter sprake te brengen.

De Voorzitter
Ik zal uw vraag gaarne aan het Bureau voorleggen, mevrouw Roth-Berendt. Ik verzeker u echter dat ik mij gehouden heb aan regels waar ik zelf geen invloed op heb.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, vlak voor de plechtige vergadering onderbrak u plotseling de stemming. Dit verbaasde mij nogal, en mij niet alleen. Vele parlementsleden gaven tijdens de plechtige vergadering uiting aan hun verbazing over de wijze waarop de stemming werd onderbroken.
We hebben zojuist gezien dat bij de eerste stemming na de plechtige vergadering net geen gekwalificeerde meerderheid van stemmen werd bereikt. Daaruit blijkt precies waar we het nu over hebben, en dat is ook het punt dat mevrouw Roth-Behrendt naar voren bracht. Een stemming met gekwalificeerde meerderheid mag op geen enkele wijze door de plechtige vergadering worden onderbroken.
We hadden nog acht stemmingen voor de boeg. Ik kan u op grond van mijn ervaring vertellen dat u die in drie minuten had kunnen afhandelen. Het is belachelijk dat we nu de stemmingen met gekwalificeerde meerderheid voortzetten ofschoon de parlementsleden niet genoeg tijd hebben gekregen om hun plaats weer in te nemen. Ik hoop dat u deze aangelegenheid de nodige aandacht geeft, mijnheer de Voorzitter.

De Voorzitter
Ik heb alle begrip voor uw zienswijze, mijnheer de rapporteur, en ik ben het persoonlijk zelfs geheel met u eens. Ik moest mij echter, nogmaals, houden aan protocollaire verplichtingen en die hebben helaas vaak voorrang boven ons werk. Uw opmerking geeft echter blijk van gezond verstand en ik vind dat het Bureau hiermee terdege rekening dient te houden.

Lienemann
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u enkele vragen stellen over de werkwijze. Ik dacht dat het gebruikelijk was om bij hervatting van de vergadering en van de stemming na een plechtige vergadering, de bel te laten rinkelen, om onze collega's te laten weten dat de vergadering en de stemming worden hervat. Ik heb de bel niet gehoord en zou van u graag willen vernemen hoe deze vork in de steel zit. Het is niet onwaarschijnlijk dat de stemming in ons Parlement daarvan nadeel heeft ondervonden.

De Voorzitter
De bel, mevrouw, gaat gewoonlijk wanneer na onderbreking van de vergadering de afgevaardigden opnieuw worden opgeroepen. Sommige afgevaardigden hebben de zaal verlaten, anderen zijn gebleven. Ik had wel degelijk aangekondigd dat de stemming onmiddellijk na de onderbreking zou worden hervat. Dit stond zowel in de notulen als op de agenda vermeld. Ook ik, mevrouw, moet zien hoe ik onvoorziene omstandigheden het hoofd moet bieden. Ik kan u verzekeren dat uw opmerkingen aan het Bureau zullen worden voorgelegd. U bent zelf lid van het Bureau en ik hoop dat wij er gezamenlijk in zullen slagen de regels te verbeteren.
(Tekenen van onrust)

Lipietz
Mijnheer de Voorzitter, als een hervatting van de vergadering nodig is om de bel te doen gaan, ligt het probleem heel simpel. Laten wij dan, mijnheer de Voorzitter, de vergadering voor twee minuten onderbreken. Het is namelijk onaanvaardbaar...

dat om louter protocollaire redenen het aantal afgevaardigden in de zaal met zestig is verminderd. Dit maakt het wel bijzonder moeilijk om amendementen aan te nemen waarvan de gevolgen voor de gezondheid van de Europese consumenten nog generatieslang voelbaar zullen zijn.
(Applaus)

De Voorzitter
Nogmaals, geachte collega, ik kan alleen maar de feiten constateren. Ik betreur deze net zo zeer als u en ik wil u dan ook voorstellen om eindelijk de stemming te hervatten.


(De Voorzitter verklaart dat het aldus gewijzigde gemeenschappelijke standpunt is goedgekeurd) 
Verslag (A5-0088/2000) van de heer Papayannakis, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van een identificatie- en registratieregeling voor runderen en inzake de etikettering van rundvlees en rundvleesproducten en tot intrekking van verordening (EG) nr. 820/97 (COM(1999) 487 - C5-0240/1999 - 1999/0204(COD))
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)
Gezamenlijke ontwerpresolutie over de Top van Lissabon
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)Ontwerpresolutie (B5-0320/2000) van de heer Suominen e.a., namens de PPE-DE-Fractie over de resultaten van de buitengewone Europese Raad van 23 en 24 maart 2000 te Lissabon
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)Ontwerpresolutie (B5-0322/2000) van de leden Cox en Jensen, namens de ELDR-Fractie, over de resultaten van de buitengewone Europese Raad van 23 en 24 maart 2000 te Lissabon
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)Ontwerpresolutie (B5-0328/2000) van de heer Le Pen e.a., namens de TDI-Fractie, over de Europese Raad van Lissabon
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)Ontwerpresolutie (B5-0329/2000) van de heer Bernié, namens de EDD-Fractie, over de buitengewone Europese Raad van 23 en 24 maart gewijd aan het thema "Werkgelegenheid, economische hervormingen en sociale cohesie: naar een Europa van innovatie en kennis"
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)Ontwerpresolutie (B5-0331/2000) van mevrouw Figueiredo e.a., namens de GUE/NGL-Fractie, over de resultaten van de buitengewone Europese Raad van Lissabon van 23 en 24 maart
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)Ontwerpresolutie (B5-0333/2000) van de heer Queiro e.a., namens de UEN-Fractie, over de resultaten van de Europese Raad van 23 en 24 maart 2000
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)Ontwerpresolutie van mevrouw Flautre e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de resultaten van de Europese Raad van Lissabon van 23 en 24 maart 2000: conclusies van het voorzitterschap
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)Ontwerpresolutie (B5-0338/2000) van de heer Goebbels, namens de PSE-Fractie, over de vergadering van de Europese Raad (Lissabon, 23 en 24 maart 2000)
(Het Parlement verwerpt de ontwerpresolutie)
Gezamenlijke ontwerpresolutie1 over de Top Europese Unie/Afrika
Vóór de stemming

Sauquillo Pérez del Arco
) Mijnheer de Voorzitter, er is een fout geslopen in deze gezamenlijke ontwerpresolutie over Europa, en wel in de paragrafen 15, 17 en 18. In paragraaf 15 moet er in plaats van 'de OAE' staan: de Afrikaanse staten. En in lid 18 moet 'leden van de OAE' vervangen worden door 'Afrikanen'.
(Het Parlement heeft geen bezwaar tegen het in stemming brengen van het mondeling amendement)
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Stemverklaringen - Resolutie over het additionaliteitsbeginsel

MacCormick
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een verklaring afleggen over de stem die ik heb uitgebracht in het kader van het additionaliteitsbeginsel. In de resolutie staat dat het Parlement volledig instemt met de verklaring van de Commissie volgens welke naast de letter van de wet ook de geest van de additionaliteit een belangrijke overweging vormt en er in belangrijke mate voor zorgt dat programma's een maximaal effect sorteren. In dat licht bezien is het volstrekt onaanvaardbaar dat het huidige beleid lidstaten in staat stelt, na het indienen van regionale plannen, geld intern een andere bestemming te geven en zo te handelen in strijd met de geest van het additionaliteitsbeginsel, ofschoon zij er formeel aan voldoen. De Commissie dient deze kwestie dringend opnieuw te bekijken.
Na het debat - en wel gisteren, om precies te zijn - heb ik een zeer beleefde en verhelderende brief van de heer Barnier gekregen. Daarin zegt hij de Commissie ons op dit vlak tegemoetkomt. Dat verheugt mij zeer. Ik wil mijn collega, mevrouw Evans, feliciteren met dit geslaagde debat en het uitstekende resultaat dat vandaag is behaald.

Evans, Jillian
Mijnheer de Voorzitter, het verheugt mij ten zeerste dat deze resolutie door het Parlement is aangenomen. Dit is een erkenning van het probleem rond de additionaliteit. Ik vertegenwoordig Wales. Door toedoen van de Britse regering heeft Wales nooit ook maar iets gezien, of zal Wales nooit ook maar iets zien, van het geld dat volgens de EU, naast de normale staatsuitgaven, moet worden uitgegeven aan armoedebestrijding, zelfs indien sprake is van de doelstelling 1-status overeenkomstig de huidige programmaperiode.
Zoals commissaris Barnier reeds zei, moet niet alleen worden gehandeld volgens de letter van de wet, maar ook volgens de geest van de additionaliteit. De commissaris onderschreef ook de verklaring van commissaris Liikanen dat de Commissie in het vervolg bijzonder goed gaat letten op het door de lidstaten opgegeven uitgavenniveau, als er sprake is van afgenomen uitgaven in een bepaalde regio of regio's.
Ik vertrouw erop dat de lidstaten gehoor zullen geven aan de wensen van het Parlement en de Commissie, en er voor zullen zorgen dat de structurele kredieten daadwerkelijk worden uitgegeven voor de armste gebieden en niet worden ondermijnd.

McCarthy
De Labourdelegatie in het Europees Parlement heeft voor de compromisresolutie inzake additionaliteit gestemd. Wij zijn namelijk van mening dat het additionaliteitsbeginsel een van de fundamentele pijlers is van de herziening van de structuurfondsen. Ik was daar namens het Parlement rapporteur voor. Ik geloof echter dat bepaalde onderdelen van deze resolutie het publiek en met name de financiële actoren eerder in verwarring zullen brengen dan dat zij duidelijkheid verschaffen omtrent de regels. In overweging A wordt het additionaliteitsbeginsel nog verder vertroebeld door het op zichzelf staand, maar even zo belangrijk beginsel van medefinanciering. Overweging G bevat een onjuistheid. Er is geen jaarlijkse controle van de additionaliteit voorgeschreven, maar zoals in de verordening staat, zijn voor vereenvoudiging gedurende de programmaperiode drie controles op de additionaliteit vereist.
Het is ongepast dat parlementsleden door middel van deze resolutie de voorschriften proberen te herschrijven, aangezien deze unaniem door dit Parlement zijn aangenomen en in 2006 voor herziening in aanmerking komen. Nog teleurstellender zijn de onverhulde partijpolitieke spelletjes die de Britse leden Davies, Bradbourn en Evans hebben proberen te spelen met deze resolutie. De armste gebieden binnen de EU zijn niet gebaat bij het opzettelijk verstrekken van onjuiste gegevens en het saboteren van dit debat omwille van bekrompen partijbelangen. Ons uiteindelijke doel dient te zijn een succesvolle tenuitvoerlegging van deze kredieten te plannen en te ondersteunen, teneinde de vooruitzichten van de bevolking in deze arme gebieden te verbeteren.
Mijn partij is bereid zich in te zetten voor dit doel en zal hier samen met andere partijen op een constructieve en positieve wijze vorm aan geven.
Landbouwstatistieken in de periode 1999-2003

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, natuurlijk is het belangrijk, zelfs noodzakelijk, dat de Europese Unie zich met statistiek bezighoudt. Soms berokkent haar inzet echter ernstige schade aan enkele lidstaten van de Unie, zoals het geval was bij de melkquota. Deze hebben in veel delen van Europa grote schade veroorzaakt. We moeten erop toezien dat deze statistieken met grote zorgvuldigheid worden opgesteld. Ik wil deze stemverklaring over de statistieken echter aangrijpen om het Parlement, de Commissie en de Raad te vragen te voorkomen dat overschotten van voedingsmiddelen worden vernietigd. Dat is verspilling van middelen, en dit is vaak te wijten aan de toepassing van statistieken op bijvoorbeeld melkquota en landbouwproducten, waardoor precies vaststaat hoeveel men wel en hoeveel met niet mag produceren.
Controle op het vervoer van gevaarlijke goederen over de weg

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor dit document gestemd omdat het duidelijk is dat het vervoer van gevaarlijke goederen niet zonder regelgeving kan. Wij moeten al het mogelijke doen om te zorgen dat er in Europa zo weinig mogelijk voertuigen met gevaarlijke goederen op de weg zijn. Naar mijn mening verdient het vervoer per spoor, over zee en door de lucht de voorkeur, maar bovenal moeten oudere werknemers worden ingezet voor het besturen van dergelijke voertuigen en bij het vervoer van gevaarlijke goederen. Jongeren hebben minder ervaring en lopen dus grotere risico's dan ouderen. Werknemers met een lange staat van dienst zouden bij voorkeur ingezet moeten worden. Bij alle gevaarlijke activiteiten moet dus het inzetten van oudere werknemers worden aangemoedigd.
Aanbeveling voor de tweede lezing-Bowe (A5-0083/2000)

Breyer
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn diep teleurgesteld over de uitslag van de stemming. Dat het Europees Parlement op het belangrijkste punt voor de druk van de lobby van de gentech-industrie is gezwicht, is ronduit schandelijk. In de voorbije weken is massaal pressie uitgeoefend, maar ik hoopte desalniettemin dat het Parlement evenveel verantwoordelijkheid als in eerste lezing aan de dag zou hebben gelegd.
Een eerste punt is de aansprakelijkheid. Het is bespottelijk slechts in een overweging de Commissie te verzoeken tegen 2001 een richtlijn over milieuaansprakelijkheid voor te leggen. Wij weten heel goed dat het Witboek niet in een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering voorzag en alleen op de Natura 2000-gebieden betrekking had. Als de industrie beweert dat gentechnologische producten volstrekt ongevaarlijk zijn, is het voor mij onbegrijpelijk waarom de meerderheid is gezwicht en ermee instemt dat de industrie zich aan elke aansprakelijkheid blijft onttrekken.
Een tweede punt betreft de antibiotica. Zulk een zwakke eis strookt volstrekt niet met de belangen van de consument. Alle wetenschapslieden waarschuwen ervoor dat ziekteverwekkers bij mens en dier almaar resistenter worden en dringen erop aan dat we het gebruik van resistent makende antibiotica onmiddellijk stopzetten. Het Parlement heeft ook hier weer uitstel verleent en de problemen niet aangepakt. Dat is beschamend.
Hetzelfde geldt voor het probleem van de genetische verontreiniging. Alleen maar eisen dat met het probleem rekening wordt gehouden, is bespottelijk. De milieurisicobeoordeling voorziet daarin immers al. Oorspronkelijk eiste het Parlement dat de lidstaten en de Commissie ertoe werden verplicht maatregelen te nemen. Ook op dit punt heeft het Parlement toegegeven.
Vandaag was het voor de consumentenbescherming een zwarte dag. Ik kan alleen maar hopen dat deze stemming de industrie eens slechte dienst bewijst. Hopelijk zullen de consumenten gentechnologische levensmiddelen blijven afwijzen. Het is immers onaanvaardbaar dat de industrie elke verantwoordelijkheid kan blijven afwimpelen.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, we moeten niet te veel drukte maken en het onderzoek naar genetisch gemodificeerde organismen niet belemmeren door een overmaat aan regelgeving. De wetenschap laat zich sowieso niet tegenhouden. Ik heb gehoord dat men op het punt staat het gen te determineren dat verantwoordelijk is voor een langer leven bij de mens en ik ben nogal ongerust dat het wetenschappelijk onderzoek naar en het gebruik van genetisch gemodificeerde organismen te zeer aan banden wordt gelegd. Ik zou niet willen dat deze genetisch gemodificeerde organismen over enige tijd, wanneer dit gen ontdekt is, door het Parlement worden verboden. Wij zijn dan namelijk zelf genetisch gemodificeerde organismen met een, hopelijk, langer en gezonder leven. Daarom ben ik, in het belang van de bejaarden, tegen meer regelgeving op het vlak van de GGO's.

Isler Béguin
Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag een mondelinge stemverklaring afleggen omdat hetgeen zojuist gebeurd is wederom geen goede zaak is voor het Parlement. De consumenten, de verenigingen, alle personen die zich zorgen maken om het milieu, om de volksgezondheid, om de te verwachten risico's van introductie van GGO's in het milieu, rekenden namelijk allemaal op een sterk signaal van het Europees Parlement.
Eens te meer hebben wij simpelweg toegegeven aan de lobby van de voorstanders van GGO's, onder het voorwendsel dat de wetenschap zal leiden tot een betere wereld. Wij weten heel goed dat er momenteel nog geen enkele toxicologische studie beschikbaar is die een evaluatie kan geven van de gevolgen van het verspreiden van GGO's in het milieu. Het valt dus des te meer te betreuren dat de amendementen die veel verder gingen, en juist probeerden in te spelen op de mogelijke gevolgen van het vrijkomen van GGO's in de natuur, niet zijn aangenomen.
Ik wil dan ook, mijnheer de Voorzitter, de beschuldigende vinger wijzen naar het soort compromis dat tussen de grote fracties is gesloten. Dat druist in tegen hetgeen van ons verwacht werd door de consumenten en de belangenorganisaties, en door allen die vertrouwen stelden in het Europees Parlement, die van onze afgevaardigden een sterk standpunt verwachtten.

Ahern
Het Europees Parlement zal op 12 april stemmen over een nieuwe richtlijn inzake de doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen (GGO's). Er staan belangrijke zaken op het spel.
Het wordt tijd degenen die zich bezighouden met doelbewuste introductie van genetisch gemodificeerde organismen, wettelijk aansprakelijk te stellen voor schade aan de volksgezondheid en het milieu. Ze zouden aansprakelijk moeten worden gesteld voor elke schade ten gevolge van de introductie van GGO's en ze zouden verplicht moeten worden een wettelijke aansprakelijkheidsverzekering af te sluiten, net zoals iedere automobilist dat moet voor het geval iemand anders door zijn schuld om het leven komt of letsel oploopt. Er wordt wel gesteld dat deze kwestie beter door middel van horizontale wetgeving kan worden geregeld. Ik wijs er echter op dat deze discussie al wordt gevoerd sinds 1989, toen voor het eerst over richtlijn 90/220/EEG werd gesproken. Toentertijd beloofde de Commissie dat de aansprakelijkheid voor schade aan het milieu ten gevolge van GGO's door middel van horizontale wetgeving zou worden geregeld. Wij wachten nu echter al 10 jaar op de vervulling van die belofte.
Er dient onmiddellijk een onvoorwaardelijk verbod te worden uitgevaardigd op het gebruik van antibiotica-resistente genen. Vele wetenschappers en organisaties, waaronder het Pasteur Instituut en de British Medical Association, hebben een verbod geëist op het gebruik van antibiotica-resistentie-markers, die geen enkele relevante functie hebben voor planten en dus volkomen overbodig zijn.
Het gemeenschappelijke standpunt is dat het gebruik van antibiotica-resistentie-markers in de toekomst slechts "gefaseerd wordt stopgezet" en dan nog alleen als "er sprake is van een negatief effect op de volksgezondheid en het milieu". Dit zou betekenen dat tegen antibiotica resistente producten die reeds zijn goedgekeurd, nog steeds zouden mogen worden toegepast. Er zijn vele minder schadelijke vormen van markers beschikbaar en volgens het beleid van de EU dient elk onnodig gebruik van antibiotica te worden verboden als dit schadelijk is voor mens of dier. De richtlijn dient duidelijk gericht te zijn tegen het gebruik van deze markers en erop aan te dringen dat hier meteen een eind aan wordt gemaakt.
De farmaceutische industrie wenst een algehele vrijstelling van deze richtlijn. De milieucommissie heeft twee tegenstrijdige amendementen goedgekeurd. In het ene amendement is sprake van een algehele vrijstelling en in het andere wordt gepleit voor een verscherping van de in het gemeenschappelijke standpunt opgenomen voorwaardelijke vrijstelling, met onderwerping aan de gebruikelijke bepalingen inzake milieurisico' s. Het is onaanvaardbaar dat er vrijstelling aan de industrie wordt verleend, tenzij de milieubepalingen worden toegepast.

Berthu
Het resultaat van de stemming in tweede lezing over de amendementen op de ontwerprichtlijn betreffende de toelatingsprocedures voor genetisch gemodificeerde organismen (GGO's) is uitermate teleurstellend.
Weliswaar wisten wij al sinds de eerste lezing dat het beginsel van een verbod op GGO's, of tenminste van een moratorium dat de gelegenheid tot verdere studies moest bieden, werd verworpen, maar men had op zijn minst kunnen verwachten dat het Parlement thans zou besluiten de consumenten een goede bescherming te bieden.
Hiervan is niets terechtgekomen. Op drie essentiële punten heeft het Parlement het vandaag, op een mijns inziens schandelijke manier, laten afweten.
Betreffende het verbod op de introductie van GGO's met antibiotica-resistentie-markers: amendementen 11 en 37, die bepleitten dergelijke GGO's niet in het milieu te verspreiden, zijn verworpen. In plaats daarvan is een amendement aangenomen dat slechts vraagt om speciale aandacht voor dit probleem, met het doel tussen nu en 2005 de in GGO's aanwezige antibiotica-resistentie-markers die nadelige gevolgen voor de gezondheid en het milieu kunnen hebben, geleidelijk te elimineren.
Betreffende het risico van de onbedoelde genenoverdracht op andere organismen: amendement 12, dat maatregelen bepleitte om een dergelijke overdracht te verhinderen, werd niet aangenomen. In plaats daarvan is een veel vagere tekst, amendement 38, aangenomen, waarin slechts gesteld wordt dat men de diverse risico's moet trachten te evalueren die eventueel aan een dergelijke overdracht verbonden kunnen zijn.
Betreffende de aansprakelijkheid en de verzekeringsplicht van de personen die de doelbewuste introductie van GGO's uitvoeren: tot onze grote verontwaardiging is amendement 33 verworpen. Hierin stond dat de personen die juridisch verantwoordelijk zijn voor deze introductie, ten volle aansprakelijk zijn voor schade die wordt berokkend aan de gezondheid van de mens of het milieu. Tevens stond hierin dat deze personen zich adequaat moeten verzekeren tegen eventuele schade. In plaats daarvan zijn veel zwakkere amendementen aangenomen die de toekomstige invoering van algemene wetgeving inzake milieuaansprakelijkheid bepleiten, en die de Commissie verzoeken een voorstel in te dienen over de effecten van de biotechnologie op alle onder de bevoegdheid van de Europese Unie vallende terreinen. Via het desbetreffende Witboek weten wij helaas al dat de Commissie geen voorstander is van een verzekeringsplicht op dit gebied.
Over de verwerping van amendement 33 zijn wij bijzonder verontwaardigd. Indien men het in de handel brengen van GGO's bevattende producten wil toestaan, moeten degenen die deze verkopen op zijn minst hun verantwoordelijkheid dragen. De lobbygroepen van de biotechnologiesector drukken ons op het hart dat er geen risico's zijn en beweren tegelijkertijd dat een verzekeringsplicht onmogelijk is, omdat het risico onverzekerbaar zou zijn. Wat moeten wij dan geloven? Ik ben namelijk nog nooit een verzekeraar tegengekomen die een niet-bestaand risico weigert te verzekeren.
Een van de duistere aspecten van deze zaak is het feit dat de Franse regering, waarin zover ik weet ecologen zitting hebben, een officieel voorbehoud tegen dit amendement 33 had gemaakt. Wederom hebben de lobbyisten van de biotechnologiesector op alle niveaus goed werk geleverd, buiten het gezichtsveld van de burgers.

Caudron
Ik wil de heer Bowe van harte gelukwensen met zijn verslag over de doelbewuste introductie van GGO's in het milieu. Dit controversiële thema is zeer actueel. Gisteren zijn immers twee Europese verordeningen in werking getreden, die fabrikanten verplichten tot het etiketteren van voedingsmiddelen en ingrediënten van voedingsmiddelen die meer dan 1% aan GMO's bevatten, alsmede van genetisch gewijzigde toevoegingsmiddelen, geur- en smaakstoffen, waarvoor echter geen drempel is aangegeven. Als consument ben ik blij met deze verplichte etikettering, die het ons mogelijk maakt met kennis van zake onze keuze te bepalen, al had ik de voorkeur gegeven aan nog strengere voorschriften die een duidelijke vermelding op de verpakking verplicht stellen. Deze eerste stap is echter positief omdat verschillende grote bedrijven hierdoor er vanaf hebben gezien GMO's aan hun producten toe te voegen.
Wat nu het onderwerp van vandaag betreft, gaat het om een voorstel tot herziening van richtlijn 90/220/EEG, die zowel op de doelbewuste introductie van GGO's bij wijze van proef, als op de doelbewuste introductie met het oog op het in de handel brengen van producten betrekking heeft. Vanwege de op dit gebied geboekte wetenschappelijke vooruitgang leek het noodzakelijk het toepassingsgebied van deze wetgeving te verduidelijken, met het oog op de bescherming van de gezondheid van de consumenten maar ook van het milieu. De voorstellen van de milieucommissie zorgen voor een strak en doorzichtig kader dat tegemoetkomt aan de bezorgdheid van de consumenten.
De drie belangrijkste door mij gesteunde amendementen beogen:
het voorkomen van elke onbedoelde besmetting van akkers als gevolg van kruisbestuiving tussen GGO- en niet-GGO-gewassen. Hiertoe moet hetzij een minimumafstand worden voorgeschreven tussen de akkers waar met GGO's wordt geteeld en akkers met een traditionele teelt, hetzij de verplichting worden opgelegd de teelt van gewassen met GGO's te beperken tot speciale kassen, vanwege het risico van genetische vervuiling.
het vermijden van het risico dat weerstand tegen antibiotica ontstaat door overdracht van het resistente gen van de ene op de andere soort. De introductie van alle GGO's die antibiotica-resistentie-markers bevatten moet dan ook worden verboden.
het opleggen van een strikte verantwoordelijkheid aan de producenten. Ik ben net als de rapporteur van mening dat degene die juridisch verantwoordelijk is voor de introductie van een GGO in het milieu, civielrechtelijk aansprakelijk moet zijn voor elke schade die aan de gezondheid van de mens of aan het milieu wordt toegebracht. Dit aansprakelijkheidsbeginsel maakt het samen met het traceerbaarheidsbeginsel van GGO's en vooral samen met het voorzorgsbeginsel, mogelijk de risico's zoveel mogelijk te beperken. Gezien de onzekerheden die op dit gebied nog bestaan is de grootst mogelijke behoedzaamheid geboden!
Tot slot wil ik er nogmaals met klem op wijzen dat wij gevoelig moeten zijn voor de signalen van de Europese burgers. De publieke opinie heeft herhaaldelijk haar grote terughoudendheid betoond ten aanzien van de ontwikkeling van "Frankensteinvoedsel" en hecht blijkbaar zeer aan een gezonde en natuurlijke voeding. Wij moeten de vertolkers zijn van deze wil om in de Europese Unie voeding van hoge kwaliteit te handhaven.

Figueiredo
 - (PT) Het is een goede zaak dat reeds een aantal van de door het Europees Parlement aangenomen amendementen in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad zijn overgenomen. Nochtans ben ik het met de rapporteur eens dat wij moeten aandringen op de overname van andere in eerste lezing aangenomen amendementen, die niet door de Raad zijn aanvaard.
In aansluiting op het in januari 2000 in Montreal aangenomen protocol betreffende de bioveiligheid moeten verdere stappen worden ondernomen om de rechten van de consument te beschermen en zijn vertrouwen te herstellen.
Daarom steunen wij de voorstellen die tot doel hebben het verbod op de introductie van antibiotica-resistentie-markers bevattende GGO's in de richtlijn op te nemen, zelfs in gevallen waarin onderzoeksdoeleinden worden nagestreefd. Tevens beamen wij dat de Commissie en de lidstaten ervoor moeten zorgen dat geen enkele GGO en/of afgeleid product het grondgebied van de EU verlaat zonder dat het importerende land over de nodige informatie beschikt en zijn instemming heeft gegeven.
Ook de nadruk die op de verantwoordelijkheid voor het milieu wordt gelegd, geniet onze steun. Het is immers onaanvaardbaar dat de bedrijven uit de biotechnologische sector er niet toe zouden worden verplicht de nodige maatregelen te treffen om de volksgezondheid te beschermen en de gevaren voor het milieu te beperken.
Tot slot moeten de lidstaten en de Commissie erop toezien dat zij, telkens wanneer zij toestemming geven voor doelbewuste introductie, de nodige maatregelen worden genomen om genenoverdracht van GGO's naar andere organismen in het milieu te voorkomen.

Martin, David
Ik verwelkom het verslag van de heer Bowe als een evenwichtig en weloverwogen benadering van de belangrijke kwestie van de introductie van GGO's in het milieu.
De drie hoofdthema's in het verslag van de heer Bowe zijn: aansprakelijkheid voor milieuschade, antibiotica en genenoverdracht.
Wat de aansprakelijkheid voor milieuschade betreft, deel ik het standpunt van de Commissie dat deze het beste via horizontale wetgeving kan worden geregeld. Met betrekking tot de antibiotica ben ik voor een verbod op het in GGO's aanbrengen van antibiotica-resistente genen. Wat de genenoverdracht betreft ben ik van mening dat in de nieuwe richtlijn maatregelen moeten worden opgenomen ter beperking van de introductie van GGO's die zich met ander planten kunnen kruisen.
Een krachtige richtlijn met aandacht voor milieu en gezondheidsrisico's van GGO's zou ertoe kunnen bijdragen dat de mogelijke voordelen van GGO's worden benut terwijl de valkuilen worden vermeden.

Sacrédeus
Genetisch gemodificeerde organismen, GGO's, betekenen dat de industrie, en uiteindelijk de mens zelf - in naam van de gezondheid, de medische wetenschap, grotere oogsten, gewassen die resistent zijn tegen insecten en alle andere denkbare verbeteringen van het menselijk bestaan - een weg inslaat die naar een onbekend doel voert. Het is heel goed mogelijk dat op een dag blijkt dat de weg naar het tegenovergestelde heeft geleid van hetgeen we aan het begin van de reis dachten te bereiken. Ik wil deze waarschuwing vandaag uitspreken.
De EU heeft in vergelijking met de eerste en nog steeds geldende richtlijnen voor GGO' s uit 1991 nieuwe, scherpe voorschriften nodig. Sinds 1998 zijn de voorstellen van de Commissie al in behandeling. Verder uitstel is sterk af te raden.
Als Zweeds en christen-democratisch afgevaardigde van het Europees Parlement wil ik opmerken dat de GGO-industrie en het economisch belang nooit de wetgeving en regelgeving op dit gebied mogen bepalen. Voorstanders hebben herhaaldelijk beweerd dat Europa 'achterop' is geraakt bij de GGO-industrie in met name de VS en China, dat de GGO-industrie zich niet even 'vrij' kan ontwikkelen als elders, dat er nieuwe investeringen en arbeidsplaatsen in de vijftien lidstaten van de EU 'verloren' gaan.

We moeten ons politieke standpunt laten sturen door de verantwoordelijkheid die we als bestuurders hebben, niet door de manipulatie van de genetische code. Het is onze taak om de aarde en het milieu in een zo goed mogelijke staat door te geven aan de komende generaties. We moeten laten zien dat de mens bereid is zich te laten leiden door zijn verantwoordelijkheid en het voorzorgsbeginsel, dat hij daarmee afziet van wat op korte termijn 'vooruitgang' lijkt en voorrang geeft aan hogere waarden, zoals de zorg voor de schepping en de genetische verscheidenheid. Dat zijn zaken die op de lange termijn van meer belang zijn.
In de praktijk betekent dit dat er een regelgeving moet komen voor de beperking tot een minimum van de verspreiding van GGO's, dat het gebruik van antibioticamarkers stopgezet moet worden, dat er meer onafhankelijke onderzoeken naar GGO's moeten komen, dat de juridische verantwoordelijkheid voor schade toegebracht aan de gezondheid van de mens en het milieu bij degene die de GGO's heeft geïntroduceerd moet komen te liggen, dat evaluaties van milieurisico' s op lange termijn en studies naar de sociaal-economische kosten en baten van de introductie van GGO's nodig zijn, dat aangeduid moet worden welk product GGO's bevat, dat alle geldende regels - zoals het bioveiligheidsprotocol - nageleefd dienen te worden, dat er een open aanvraag- en besluitvormingsproces komt waarin de burger het recht heeft zijn mening te geven, waarin ieder verzoekschrift apart behandeld zal worden en waarin vereenvoudigde procedures niet worden geaccepteerd.

Thors
Het verslag waar het Parlement vandaag over stemt is van groot belang. De toepassing van genetisch gemodificeerde organismen is omgeven door onzekere factoren en dat is reden grote voorzichtigheid te betrachten. De Raad heeft op belangrijke punten milieurisicobeoordelingen en evaluaties van GGO's willen invoeren. De richtlijn garandeert een hoge bescherming.
Ik ben het in de meeste opzichten met de amendementen van de commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming eens, maar op een paar punten zijn andere maatregelen noodzakelijk. Wat de genen betreft die resistent zijn tegen antibiotica, houdt het standpunt van de Raad de mogelijkheid open dat men, weliswaar onder strikte voorwaarden die het milieu en de consument beschermen, onderzoek kan blijven doen.
Niets is zo blijvend als wat voorlopig is. Ik vind het daarom van groot belang dat er algemeen geldende regels komen voor de aansprakelijkheid bij milieuschade. Door de GGO-sector apart te behandelen, kunnen er grote verschillen ontstaan in de aansprakelijkheidsregelgeving van de verschillende gebieden.
Wat betreft de studie over de te verwachten sociaal-economische kosten en baten van doelbewuste introductie van GGO's, heb ik voor amendement 8 gestemd om voortzetting van de discussie over de wijze waarop onderzoek verricht moet worden, te garanderen. Ik ben van mening dat dergelijke onderzoeken niet jaarlijks gedaan kunnen worden en dat de EU niet door rapporten over deze kwestie overstelpt moet worden.

Titley
Mevrouw de Voorzitter, ik juich de pogingen van mijn partijgenoot, de heer Bowe, om te komen tot maatregelen ter beheersing van de introductie van GGO's in het milieu, ten zeerste toe. Met de snel veranderende wetenschappelijke inzichten en een veelheid aan mogelijke onbekende gevolgen, is het van belang dat de bevolking van Europa en ons milieu worden beschermd.
Strenge controle van planten is van groot belang om te voorkomen dat genen van GGO's naar andere soorten worden overgedragen. Op deze manier kunnen andere soorten worden beschermd. We dienen de veiligheid voorop te stellen en erop toe te zien dat GGO's niet ongezien via de achterdeur in de voedselketen terechtkomen.
Voorts dienen degenen die verantwoordelijk zijn voor de introductie van GGO's ten volle aansprakelijk te worden gesteld voor schade die wordt toegebracht aan de volksgezondheid en het milieu. Niet de gewone man maar de industrie moet voor de kosten opdraaien en de gevolgen van haar handelen onder ogen zien. Europa moet opkomen voor de rechten van de burger en de industrie dwingen de verantwoordelijkheid op zich te nemen.
Natuurlijk komt de gezondheid en het welzijn van onze burgers op de eerste plaats. Ik zeg nee tegen de introductie van antibiotica-resistente GGO's. We moeten onze mensen en onze dieren niet onnodig aan gevaar blootstellen.
De Labourleden van het EP waren de eersten die de bescherming van onze burgers en het milieu vooropstelden. We hebben consequent voorstellen gesteund die ervoor zorgden dat het gebruik van GGO's en van daarvan afgeleide producten binnen de EU aan strenge controles werden onderworpen. Het verslag van David Bowe is nog eens het bewijs dat Europa milieubewuster aan het worden is en de veiligheid van onze burgers vooropstelt.
Verslag-Papayannakis (A5-0088/2000)

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor de etiketteringsmaatregel van rundvlees gestemd. Eindelijk kunnen we controleren waar al die koeien met de naam Carolina of Bianchina geboren zijn en geleefd hebben. Dat herinnert me er echter aan dat christenen, mensen en met name bejaarden, evenmin als nummers mogen worden behandeld. Het zou goed zijn als ook zij niet alleen maar dossiers waren, maar een naam en een identiteit kregen. De regeringen van de vijftien lidstaten zien de burgers, en vooral de ouderen en gepensioneerden, te vaak als nummers, personen zonder identiteit, zonder voorgeschiedenis, zonder geboortedatum. Laten we in alle dossiers die zich opstapelen in de kantoren van onze lidstaten een foto van onze burgers opnemen!

Figueiredo
 - (PT) Het is een goede zaak dat een identificatie- en etiketteringregeling voor rundvleesproducten wordt vastgesteld en dat deze zo spoedig mogelijk van kracht wordt. Deze kan nochtans niet vóór september aanstaande in werking treden aangezien de medebeslissingsprocedure moet worden toegepast.
Deze regeling verschaft de consument informatie over de herkomst van het door hem gekochte vlees en stelt hem in de gelegenheid de levensloop van het dier te traceren. Door een nauwere band tussen de producent en de consument te scheppen kunnen de mogelijke risico's voor de volksgezondheid vroegtijdig worden opgespoord en op efficiëntere wijze worden voorkomen.
Het is belangrijk dat het uit derde landen ingevoerde rundvlees aan identieke etiketteringsnormen wordt onderworpen. Ingeval niet alle in het kader van de communautaire regelgeving vereiste informatie beschikbaar is, moet het product van een specifiek etiket met vermelding van "niet afkomstig uit de EG" worden voorzien.
Met het oog op de bescherming van de consument wordt in het verslag van het Europees Parlement tevens bepaald dat ook handelaren en organisaties die gehakt rundvlees of deelstukken en snijresten van rundvlees produceren en in de handel brengen, zich aan de verplichte etiketteringsregeling moeten houden. De door de Commissie voorgestelde afwijkende bepalingen kunnen niet worden aanvaard omdat in dat geval 30 tot 50% van het rundvlees van etikettering zou worden vrijgesteld.

Martin, David W
Ik ben blij met het verslag van de heer Papayannakis over voorstellen voor een op heel de EU van toepassing zijnd, verplicht identificatiesysteem voor runderen en de etikettering van rundvlees en rundvleesproducten.
Het voornaamste doel van de nieuwe regelgeving is de consument in staat te stellen de herkomst van het vlees dat ze kopen tot aan de bron te achterhalen. Dit systeem zou het mogelijk moeten maken dreigende gevaren voor de volksgezondheid in een vroeg stadium doeltreffend te kunnen aanpakken.
Ik ben het met de rapporteur eens als hij benadrukt dat voor rundvlees afkomstig uit landen buiten de EU dezelfde regels dienen te gelden en dat, in gevallen waar niet alle informatie beschikbaar is, dit duidelijk moet worden aangegeven.
Terecht dringt de heer Papayannakis erop aan dat toegediende antibiotica en groeistoffen op etiketten worden aangegeven en terecht is hij tegen versoepeling van de voorschriften inzake gehakt rundvlees, snijresten van rundvlees of deelstukken van rundvlees.
Als deze voorschriften naar behoren worden toegepast is dit al een flinke vooruitgang voor wat de reputatie, de kwaliteit en de veiligheid van rundvlees uit de EU betreft: goed nieuws dus voor de consument en de producent!

Thomas-Mauro
Bij wijze van inleiding zou ik eraan willen herinneren dat het doel van de etikettering van voedingsmiddelen duidelijk wordt omschreven in richtlijn 79/112: "voorschriften op het gebied van de etikettering van voedingsmiddelen dienen eerst en vooral gericht te zijn op de voorlichting en de bescherming van de consument".
Consumenten moeten vertrouwen kunnen hebben in hetgeen zij eten. In het huidige geval gaat het niet alleen om het wijzigen van onze smaak en onze tradities met betrekking tot chocolade, maar om eindelijk op een efficiënte manier rekening te houden met de gevolgen van de gekkekoeienziekte. Als men ziet wat er op het spel staat is het verbijsterend dat vandaag, zoveel jaren na deze crisis, nog steeds geen goed functionerend systeem van traceerbaarheid in werking is. De discussie van december 1999 gaan wij nu niet overdoen, maar de Commissie had er goed aan gedaan de toepassing van deze regeling nauwgezet te controleren en heeft hier eens te meer een ernstige politieke fout begaan.
Laat ons even terugkomen op het invoerverbod voor rundvlees. Voor één keer heeft de Franse regering de redelijkheid en de voorzichtigheid gesteld boven de ideologie van de interne markt. Dit moet haar niet licht zijn gevallen, wanneer men beseft hoe deze regering zich doorgaans opstelt ten opzichte van Europa. Als Frankrijk deze keuze heeft gemaakt komt dit omdat de communautaire instanties tot op de dag van vandaag niet in staat zijn gebleken voor een echte traceerbaarheid van voedingsmiddelen zorg te dragen.
Onze methodes voor de voorlichting en bescherming van de consument schieten volledig tekort: het is voor een burger bijvoorbeeld onmogelijk te weten te komen of er Brits rundvlees zit in ravioli's die uit een andere lidstaat zijn ingevoerd. Moet onze publieke opinie dan vertrouwen hebben in een Commissie die niet kan zorgen voor een verplichte traceerbaarheid van rundvlees maar wel een handelsembargo opheft?
Ik heb niet geaccepteerd dat de Commissie de les las aan Frankrijk, dat terdege beseft dat juist de vrijwillige regeling die het heeft ingevoerd heeft bijgedragen tot het herstel van het consumentenvertrouwen. Dit standpunt hebben wij trouwens ondersteund door het indienen van amendementen in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbeleid en in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling.
Wij stellen tot onze tevredenheid vast dat enkele van onze amendementen in deze beide commissies zijn goedgekeurd.
De milieucommissie heeft het voorstel van de Commissie op essentiële punten gewijzigd. Het is hoog tijd dat een systeem van vertrouwen en transparantie gaat gelden. Bij deze stemming hebben wij aangedrongen op een snelle en strikte invoering van de traceerbaarheid met het doel een feilloze traceerbaarheid en een duidelijke en transparante informatie te waarborgen, en wij zijn tevreden met de resultaten. Wij hopen dat de stemming van heden over enkele maanden niet opnieuw uitloopt op schandelijke verzoeken om verlenging of ontheffing.

Titley
Ik steun de inspanningen van de heer Papayannakis. Deze moeten leiden tot goedkeuring van voorstellen voor een in heel de EU van toepassing zijnd, verplicht identificatiesysteem voor rundvee en de etikettering van rundvlees en rundvleesproducten.
Na het recente tumult rond levensmiddelencrises, met name de gekkekoeienziekte, is het van belang dat er maatregelen worden getroffen om dit soort voedselrisico's in de toekomst te voorkomen. Voedselveiligheid heeft voorrang boven alles en er moet hard aan worden gewerkt om de angst bij de consument weg te nemen.
Door deze nieuwe voorstellen is de consument in staat de herkomst van het vlees dat ze kopen tot aan de bron te achterhalen. Hierdoor zou het mogelijk moeten zijn dreigende gevaren voor de volksgezondheid in een vroeg stadium doeltreffend aan te pakken. Vanaf september 2000 dient de plaats waar het dier is geslacht op het rundvleesetiket te worden aangegeven en vanaf 2003 dient de herkomst van het dier, waaronder de geboorteplaats, de fokkerij en de slachterij, te worden aangegeven.
Het vertrouwen van het publiek in de veiligheid van levensmiddelen is de laatste tijd sterk afgenomen. Natuurlijk dienen we de veiligheid voorop te stellen en stappen te ondernemen om het vertrouwen van het publiek te herstellen. Met name Britse boeren zien in dat een duidelijke etikettering de beste manier is om verontruste consumenten ervan te overtuigen dat het rundvlees dat ze kopen, veilig is. Het Parlement dient alles in het werk te stellen om ervoor te zorgen dat volksgezondheid en veiligheid hoog op de agenda staan. Aandringen op duidelijke etikettering is de enige manier om onze consumenten ervan te overtuigen dat voedselveiligheid boven aan onze lijst staat.
Europese Raad van Lissabon

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, deze stemverklaring over de resultaten van de Top van Lissabon, is mijn laatste van vandaag.
Ik ben niet zo tevreden: ik had graag gezien dat onze vijftien regeringsleiders slagvaardiger waren geweest, besluitvaardiger, energieker en moediger. Ik had graag gezien dat ze, op het terrein van de sociale zekerheid, eindelijk hadden besloten een gemeenschappelijk Europees pensioenstelsel op te zetten. Wanneer de Europese burgers de pensioengerechtigde leeftijd bereiken, worden ze door alle regeringen slecht behandeld. Omdat ze zo lang leven, zegt men, maar de werkelijke reden is dat hun pensioenpremies, hun geld, verkwist zijn. De Europese burgers hopen dat Europa een gemeenschappelijk pensioenstelsel zal opzetten en zich capabeler en minder spilziek zal betonen dan de afzonderlijke regeringen, en hun geld beter zal beheren.

Krivine en Vachetta
De Top van Lissabon had de top van het sociale Europa moeten worden. In werkelijkheid is Lissabon overspoeld door een nieuwe neoliberale golf die de EU in positie moet brengen voor de economische wereldoorlog. De Top van Lissabon heeft zich verre gehouden van sociale en democratische rechten en heeft zich iets dichter bewogen naar het sociale model van de Verenigde Staten. De Top heeft eens te meer de lof gezongen van de doctrine van de winst, de flexibiliteit van arbeidskrachten, de concurrentie tot elke prijs, met nieuwe privatisering en deregulering. Kortom, alles zou naar de Beurs moeten worden gebracht, en wel met de medeplichtigheid van alle linkse regeringen die in Lissabon aanwezig waren.
Om de pil te vergulden belooft de Europese Unie ons een vrijwel onbeperkte toegang tot internet en een hoogwaardige beroepsopleiding. Als klap op de vuurpijl wordt voor 2010 volledige werkgelegenheid beloofd, d.w.z. men schermt met het scheppen van 20 tot 30 miljoen extra banen. Deze mooie beloften betekenen slechts één ding: het ontstaan op grote schaal van uiterst precaire arbeidsplaatsen, toename van bijbaantjes en druk op de lonen met voortdurende dreiging van ontslag. Een en ander gaat gepaard met een hervorming van de sociale bescherming waarbij de gelijkheidsbeginselen ver te zoeken zijn. De werkgevers kunnen eens te meer van onfatsoenlijk hoge subsidies profiteren. Hoezo nieuwe economie? Wij krijgen weer dezelfde oude vertrouwde recepten voorgeschoteld.

Martin, David W
Ik wil graag het Portugees voorzitterschap feliciteren met het bijeenroepen van een top die tot doel had nieuwe strategische doelstellingen voor de Unie inzake werkloosheid, economische hervormingen en maatschappelijke samenhang in het licht van de nieuwe kenniseconomie vast te stellen.
De Raad zegt terecht dat de verschuiving naar een digitale kenniseconomie, gestimuleerd door nieuwe doelstellingen en diensten, een krachtige motor zal zijn voor de groei, de concurrentie en de werkgelegenheid. Bovendien kan deze verschuiving leiden tot verbetering van de levensstandaard en het milieu. Zonder actief optreden zal deze verschuiving echter ook een groter gat tussen arm en rijk teweegbrengen.
Daarom zijn wij blij dat de Raad het belang van bevordering van de sociale integratie onderkent en de noodzaak benadrukt van onderwijs en opleiding om in deze kennismaatschappij te kunnen leven en werken. Ook onderstreept de Raad de behoefte aan meer en betere banen en het belang van sociale bescherming ter onderbouwing van de veranderende kenniseconomie.
Ik vat de conclusies van het voorzitterschap op als een bevestiging van de doelstelling dat elk deel van de samenleving de kans dient te krijgen voordeel te hebben van de nieuwe technologie.

Ribeiro e Castro
 - (PT) De verwachtingen omtrent de Top van Lissabon waren hooggespannen. Sommigen beschouwden hem als de "Top van de werkgelegenheid", anderen als de "Top van de informatie- en de kennismaatschappij". Uiteindelijk bleek het veeleer om de "Top van internet" te gaan aangezien precies op dat vlak een aantal veelbelovende beloften - met mijn excuses voor het pleonasme - zijn gedaan. Hopelijk worden ze vervuld.
De verwachtingen zijn uiteraard hoopgevend, maar het zou ons ten zeerste verheugen mochten zij ook praktische resultaten opleveren. Dat zal enkel de tijd leren. Anderzijds betreuren wij nu reeds de aanwezigheid van enkele zwakke punten. Enerzijds hebben de Europese leiders - waarvan het merendeel het socialistische gedachtegoed aanhangt - niet aan de verleiding kunnen weerstaan gouden bergen te beloven, ofschoon de resultaten eigenlijk niet zozeer van hen afhankelijk zijn. Zij hebben echter datgene wat werkelijk onder hun bevoegdheid valt terzijde gelaten, namelijk de instrumenten die ons in de gelegenheid moeten stellen ons doel te bereiken. Anderzijds zouden wij willen dat er op twee essentiële punten meer nadruk werd gelegd. Het gaat hier met name om de verlichting van de belastingdruk op arbeid en de dienovereenkomstige sociale bijdragen en de noodzaak van een efficiënte deregulering en afbouw van de bureaucratisering. Deze maatregelen moeten de ondernemingszin bevorderen en de groei stimuleren. Hoewel het inderdaad onze taak is het "Europees sociaal model" te beschermen, mogen de in deze context ten uitvoer gelegde maatregelen het economisch dynamisme niet belemmeren. Daar zouden immers ook de toekomst en de kwaliteit van het sociaal model schade van ondervinden. Dat is zowat de koers die wij bij de stemming en in de door ons ingediende amendementen hebben aangehouden.

Theonas
De Top van Lissabon een "werkgelegenheidstop" noemen is een eufemisme. Ondanks de welluidende aankondigingen werd namelijk slechts één ding bereikt: er werd een nieuwe stap gezet in de richting van de verandering van werkgelegenheid in inzetbaarheid, de herdefiniëring van het begrip "werknemer", de deregulering van de arbeidrelaties en de aantasting van de arbeidsrechten. Het doel is de fameuze "nieuwe economie" te bevorderen en wel op een, het groot kapitaal welgevallige manier. Nieuwe economie is de nieuwe naam voor het alom bekende, oude economische en sociale stelsel, alleen is dit nieuwe stelsel nog teugellozer en meedogenlozer.
Onder de ambitieuze titel "modernisering van het Europees sociaal model met investeringen in de mens" wordt op uiterst cynische wijze de winsthonger van het grote kapitaal gepresenteerd als "maatregelen ter ondersteuning van de werkgelegenheid". Waar gaat het echter om? Om versterking van de concurrentiekracht van de bedrijven door middel van arbeidskostenvermindering, volledige liberalisering en flexibilisering van de arbeidsmarkt, bevordering van atypische arbeidsvormen, hervorming van de socialezekerheidsstelsels en vernietiging van het beetje verzorgingsstaat dat nog over is. Dit is geen "investering in de mens", zoals de topconferentie beweert. Dit is afbraak van de mens ten gunste van de markt, onderwerping van de werknemers aan financiële criteria en vereisten, onderwerping van de verzorgingsstaat aan cijfers, nominale convergentiecriteria en EMU.
De richtsnoeren van Lissabon voor het economisch en sociaal beleid brengen geen minimumwelvaart, maar een minimumarmoede teweeg. Dat heeft men voor de werknemers in petto en dat wordt opgediend onder de valse benaming "modernisering", om de pil te vergulden voor de werknemers, om de werknemers om de tuin te leiden en om de sociale reacties op te vangen die zeker zullen ontstaan tegen dit mens- en werknemeronvriendelijke economische en sociale beleid van de EU. De "nieuwe economie" probeert als een bezetene een grote bevolkingslaag van "inzetbare armen" te laten ontstaan, van mensen die genoegen nemen met lage lonen, beperkte sociale voorzieningen en ziekteverzekering, van mensen die gedwongen worden telkens van baan te veranderen als de ongebreidelde markt en de wetten van de onwettige belangen van het heel grote kapitaal dat eisen.
De EU schijnt geen enkele belangstelling te koesteren voor werkloosheidsbestrijding en bevordering en ondersteuning van duurzame en volledige werkgelegenheid. Integendeel, zij bereidt de werknemers in allerijl voor op de komende, volledige en permanente onzekerheid. In de conclusies van het voorzitterschap wordt dan ook onomwonden verklaard dat men streeft naar "verbetering van de inzetbaarheid". Zowel de informatiemaatschappij als het onderwijs worden voor de kar van deze filosofie gespannen en gebruikt als instrumenten ter bevordering van deeltijdwerk, telewerk en stukwerk.
Welvaart wordt voorbehouden aan het kapitaal. Voor het kapitaal openen zich roemrijke wegen. Het kapitaal eist een "volledig werkende interne markt" en meer concurrentiekracht ten opzichte van de Verenigde Staten. Daarom wordt heel de druk van de internationale concurrentie afgewenteld op de arbeidsmarkt, meer vaart gezet achter de liberalisatie en de zogenaamde "structurele veranderingen" (privatiseringen, vrijmaking van de markten) in vitale sectoren zoals energie, telecommunicatie, posterijen, vervoer en watervoorziening. Men maakt herstructurering, fusie en verplaatsing van bedrijven nog gemakkelijker, in plaats van moeilijker door strenge controle. Tienduizenden mensen komen daardoor op straat te staan. De overheidsinvesteringen en de investeringen in de sociale sector nemen af, gelijke kansen worden systematisch ondermijnd en de bestrijding van elke vorm van discriminatie bij de toegang tot de arbeidsmarkt laat steeds meer te wensen over. Men legt daarentegen steeds meer de klemtoon op het doel van het "economisch rendement van de arbeid" voor het kapitaal, dat wil zeggen op lage lonen, gebrekkige sociale bescherming, flexibiliteit en tijdelijke banen, systematische uitsluiting van vrouwen, jongeren en gehandicapten van de arbeidsmarkt.
Meer dan 60 miljoen mensen zijn het slachtoffer van langdurige werkloosheid, armoede en sociale uitsluiting. Men kan noch van hen, noch van de Europese werknemers in het algemeen verwachten dat zij "zich aanpassen", zich "solidair", "gedisciplineerd" en "samenwerkingsgezind" opstellen, wanneer men dergelijke besluiten voor hen in petto heeft. U zult recalcitrante, compromisloze en onverzettelijke werknemers op uw weg tegenkomen. De werknemers schuwen geen strijd. Zij zullen volledige, duurzame werkgelegenheid en sociale voorzieningen met verzekering, gezondheidszorg, pensioen en werkloosheidsuitkeringen eisen. Zij zullen echte gelijke kansen, goed onderwijs en echte beroepsopleiding verlangen.
Het enige punt uit de verklaringen van Lissabon waarmee men het eens zou kunnen zijn, is het punt waar staat dat "de mensen het kostbaarste kapitaal zijn van Europa". Alleen zijn deze mensen niet bereid als pasmunt te fungeren op de internationale kapitaalmarkten en opgeofferd te worden op het winstaltaar van de monopolies. Deze mensen zullen veeleer van grote waarde blijken te zijn als gestreden moet worden voor een sociaal, democratisch, solidair Europa, voor een Europa van vrede, vooruitgang en socialisme.
Top Europese Unie/Afrika (Caïro)

Queiró
Mijnheer de Voorzitter, ik heb tegen de ontwerpresolutie over de Top Europese Unie/Afrika gestemd. Hoewel ik hiervoor verschillende verklaringen zou kunnen aanhalen, wil ik mij hier tot één argument beperken. Ik heb in de respectieve conclusies geen enkele aantoonbare verwijzing naar de naleving van de mensenrechten in Afrika of de toename van het aantal onafhankelijke rechtsstelsels gevonden. Bovendien heb ik vastgesteld dat de tekst geen gewag maakt van de zoveelste aanslag op de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid die vorige week in Angola is geregistreerd, ofschoon deze waarden de Europese Unie toch bijzonder dierbaar zijn.
Twee journalisten en mensenrechtenactivisten - Rafael Marques en Aguiar dos Santos - zijn door een rechtbank van Luanda tot een effectieve gevangenisstraf en betaling van schadevergoeding veroordeeld om de eenvoudige reden dat zij in een van hun teksten kritiek op de president van Angola, José Eduardo dos Santos, hebben uitgeoefend. Vanaf het moment dat zij in staat van beschuldiging werden gesteld, werd het elementaire recht op verdediging eigen aan de rechtsstaat met voeten getreden. Zo werd de advocaat van Rafael Marques de toegang tot het proces ontzegd en werden de beschuldigden niet tot bewijs toegelaten. De rechter beroept zich op het argument dat de persoon van de president van de republiek in het geding is.
Welnu, ik ben van oordeel dat de internationale gemeenschap en de bevoegde Europese politici het klimaat van onverdraagzaamheid en niet-aflatende schending van de mensenrechten in Angola dringend moeten aanklagen. Nu wij ons hier in het Europees Parlement voor de eerste maal over de Euro-Afrikaanse betrekkingen buigen, kan ik het derhalve niet nalaten de zoveelste aanslag van de Angolese autoriteiten op de vrijheid van meningsuiting met klem te veroordelen.
Tot slot zou ik van de gelegenheid gebruik willen maken om de Raad, en met name het voorzitterschap, en ook de Voorzitter van het Europees Parlement te verzoeken rekening te houden met voornoemde ontwikkelingen en met het feit dat dit Parlement onlangs een resolutie over de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid in Angola heeft aangenomen. Gezien de omstandigheden zou ik hun willen vragen alle mogelijke middelen aan te wenden om de Angolese autoriteiten ertoe te dwingen de rechtsstaat, de vrijheid en de vrede in het land te herstellen. Zo kunnen wij een einde maken aan de lijdensweg van een volk dat net als alle andere volkeren recht heeft op menselijke waardigheid en geluk.

Bordes, Cauquil en Laguiller
De plechtige verklaring van de eerste Top Europese Unie/Afrika, te Caïro, vangt aan met de verwijzing naar, ik citeer, "de banden die al sedert eeuwen bestaan tussen Afrika en Europa" en die zich zouden hebben "ontwikkeld op basis van gemeenschappelijke waarden zoals de versterking van de democratie".
Gezien het feit dat dit eeuwenoude verleden bestaat uit slavernij, moordpartijen, dwangarbeid, rooftochten, koloniale veroveringen en onderdrukking, waarbij de rijke Europese landen dit continent hebben leeggezogen, kan men zich afvragen wat het walgelijkst is: de brutaliteit van de vertegenwoordigers van de imperialistische landen of de laagheid van de plaatselijke staatshoofden, die erin toestemden een dergelijke verklaring mede te ondertekenen zogezegd in naam van hun volken.
Onze solidariteit gaat naar die Afrikaanse volken die al een zware tol hebben betaald aan onze leidende klassen. Het is niet eens voldoende een schuld kwijt te schelden die al dubbel en dwars is terugbetaald. Een echte samenwerking met Afrika kan pas aanvangen door de bevolking van dit continent terug te geven wat wij haar gedurende een eeuw van kolonisering hebben ontstolen en wat wij haar vandaag de dag nog steeds ontstelen.
Een werkelijke samenwerking op voet van gelijkheid kan pas tot stand worden gebracht tussen een Europa en een Afrika die niet meer onder de voogdij staan van de bank- en industrieconglomeraten die hun rijkdom halen uit de exploitatie van de werkende klassen van beide continenten.
Onder deze omstandigheden hebben wij gestemd tegen de gezamenlijke resolutie die de Top van Caïro toejuicht, maar hebben wij onze steun gegeven aan het enige amendement dat concrete voorstellen doet.

Krivine en Vachetta
Deze top van Caïro is de eerste bijeenkomst op het niveau van het hele Afrikaanse continent. Toch wil de Europese Unie blijven vasthouden aan een verdeling van Afrika tussen Middellandse Zee en zwart Afrika. In de huidige neokoloniale overgangsperiode probeert de EU een model van neoliberale betrekkingen op te leggen dat gekenmerkt wordt door liberalisering en structurele aanpassingen. Het veel geroemde gelijke partnerschap heeft in feite alleen maar ten doel de Afrikanen eraan te herinneren, dat zij aan het internationaal recht zijn onderworpen en zich moeten voegen naar het neoliberale instrumentarium.
De diverse conflicten in Afrika zijn weliswaar besproken maar hiervoor zijn geen oplossingen aangedragen. Dit is te wijten aan de rivaliteiten tussen de grote westerse mogendheden die de invloedzones onder elkaar hebben verdeeld of er elkaar beconcurreren. Met betrekking tot aids is men het eens over het dringende karakter van het probleem. De moraliserende woorden hebben echter niet de kille werkelijkheid van de cijfers kunnen verhullen, waaruit blijkt dat de ontwikkelingshulp van de Europese Unie aan Afrika terugloopt, omdat nu voorrang wordt gegeven aan Midden- en Oost-Europa.
Er zijn enkele toezeggingen gedaan over kwijtschelding van schulden door sommige lidstaten. Dit neemt niet weg dat de Europese Unie zich blijft verzetten tegen een algemene kwijtschelding van schulden van derdewereldlanden, terwijl het schuldenprobleem deze landen dagelijks blijft uithongeren.
Samen met het Forum voor de burgermaatschappij Afrika-Europa, dat in maart ruim 80 NGO's heeft bijeengebracht, spreken wij ons verzet uit tegen de programma's voor structurele aanpassing en zullen wij campagne blijven voeren voor kwijtschelding van de schulden.

De Voorzitter
Hiermee zijn de stemverklaringen beëindigd.
(De vergadering wordt om 13.25 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Ribeiro e Castro
Mevrouw de Voorzitter, ik had mij aangemeld voor het debat van vanmorgen. Het was ongetwijfeld beter geweest indien ik vanmorgen nog het woord had gekregen, maar aangezien dat onmogelijk was, moet ik mijn standpunt nu uiteenzetten.
Ik betreur het ten zeerste dat het Portugese voorzitterschap vanochtend in een van zijn anti-Oostenrijkse opwellingen de zaal heeft verlaten. Ten gevolge hiervan was het voorzitterschap niet aanwezig bij de stemming over twee resoluties die het Portugese voorzitterschap rechtstreeks aanbelangen. Ik bedoel hiermee de Top van Lissabon en de Top Europese Unie/Afrika.
Als Portugees en lid van het Europees Parlement betreur ik ten zeerste dat het Portugees voorzitterschap de standpunten die het als regering in het kader van de bilaterale betrekkingen met Oostenrijk heeft ingenomen, verwart met de verantwoordelijkheden die het als voorzitterschap van de instellingen van de Raad draagt. Met uitzondering van één politieke fractie, die de zaal op een zeker moment ook heeft verlaten, is niemand opgestaan. Ik vind het dan ook jammer dat het Portugees voorzitterschap dezelfde houding aanneemt als de leden van dit Parlement bij wie de totalitaire ervaring nog vers in het geheugen ligt.
Met alle loyaliteit en respect zie ik mij tevens genoodzaakt het optreden van de Voorzitter van het Europees Parlement aan te klagen. Ik heb alle eerbied voor de Voorzitter, maar ik vind ook dat de Voorzitter ons moet respecteren. Om eerlijk te zijn geloof ik dat zij in dit opzicht heeft gefaald. Mijns inziens heeft de Voorzitter de elementaire beleefdheidsregels met voeten getreden. Het Voorzitterschap van het Parlement staat niet gelijk met leiderschap van de meerderheid. Dat moet de Voorzitter goed begrijpen. Aangezien zij een instelling vertegenwoordigt, moeten haar woorden en daden hier in dit Parlement blijk geven van respect voor de verschillende standpunten van de leden van dit Parlement. Zij is niet de leider van de meerderheid en daarom kan ik niet nalaten protest aan te tekenen.

De Voorzitter
Geachte collega, uw opmerkingen worden uiteraard zowel aan de Raad als aan de Voorzitter overgebracht.

IGC (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag (A5-0086/2000) van de heren Dimitrakopoulos en Leinen, namens de Commissie constitutionele zaken, over de voorstellen van het Europees Parlement voor de intergouvernementele conferentie (14094/1999 - C5-0341/1999 - 1999/0825(CNS)).

Segni
Mevrouw de Voorzitter, ik zal morgen voor het verslag-Dimitrakopoulos/Leinen stemmen. Ik denk dat de Commissie constitutionele zaken goed werk heeft verricht en een moedig, vooruitstrevend standpunt heeft ingenomen over enkele vraagstukken met betrekking tot de hervorming van de Verdragen. Als u mij echter naar mijn mening vraagt over de algemene gang van zaken in de Europese aangelegenheden, moet ik zeggen dat ik verbaasd en bezorgd ben. Het heeft geen zin het te ontkennen: de laatste dagen en weken is tijdens het politieke debat op soms opzienbarende wijze gebleken hoe gerechtvaardigd sommige twijfels, aarzelingen en angsten zijn.
In dat verband is het interessant het artikel te lezen van de twee geestelijke vaders van de Europese monetaire slang, van de heren Schmidt en Giscard d'Estaing, dat enkele dagen geleden in Le Figaro is verschenen. Daarin nemen de auteurs in feite op openhartige, expliciete wijze een uitspraak over van Delors: als de instellingen niet grondig worden hervormd, is de Europese Gemeenschap binnen de kortste keren niet meer dan een vrijhandelszone.
Enkele beslissingen, die ik persoonlijk te verregaand, om niet te zeggen ondoordacht vind, doen vermoeden dat de Unie op termijn steeds meer een economische in plaats van een politieke organisatie zal worden. Ik doel bijvoorbeeld op het voorstel om Turkije toe te laten treden tot de Gemeenschap. Turkije is een land dat ik respecteer en dat gerespecteerd moet worden, maar het verschilt hemelsbreed van de landen van de Europese Gemeenschap, niet alleen historisch, cultureel en politiek, maar ook wat betreft de staatsopvatting, om maar niet te spreken van de mensenrechten.
Wij hebben nu de keus: of de oorspronkelijke lidstaten van de Gemeenschap slaan een andere weg in, of we zijn gedoemd langzaam maar zeker de hoop op te geven. Het gaat niet meer om een andere staatsopvatting; de geschiedenis zelf heeft een andere weg gekozen. Wij pro-Europeanen willen een Europa van nationale staten, dus diegenen die de nationale identiteit een warm hart toedragen, hoeven zich geen zorgen te maken. Niemand wil de staten wegvagen. Het gaat erom al deze nationale staten, die elk op zich niet opgewassen zijn tegen de uitdagingen van deze tijd, op te nemen in een groter geheel.
Voorzitter Prodi is onlangs hard aangevallen door de pers en door de politiek. Ook in dit geval heeft het geen zin onszelf voor de gek te houden. Ik wil de voorzitter van de Commissie nu niet veroordelen, daarvoor is het niet het moment, maar ik heb de indruk dat het beleid van de Commissie hard wordt aangevallen, vanwege haar vooruitstrevendheid, haar openheid, haar misschien inderdaad soms wat te grote optimisme en haar daadkracht
Mevrouw de Voorzitter, ik heb commissaris Barnier al vaak in kleinere kring ontmoet. Ik ben daarom optimistisch over het debat van morgen, maar pessimistisch over de ontwikkeling van de Europese zaak op middellange en lange termijn. Als de agenda niet wordt uitgebreid - en ik vrees dat hij niet uitgebreid zal worden - en als de conferentie, uit al te grote behoedzaamheid, alleen oppervlakkige wijzigingen aanbrengt in de Verdragen, maar het wezen ervan ongemoeid laat, zal het Europees Parlement voor besluiten komen te staan die veel meer moed eisen dan het aannemen van een resoluties.

Garriga Polledo
) Mevrouw de Voorzitter, als wij kijken naar de begrotingsprocedure stellen wij vast dat het Verdrag absoluut moet worden aangepast. Opneming van de financiële vooruitzichten in het Verdrag betekent in feite financiële planning op middellange termijn, door Raad en Parlement. Deze opneming draagt bij tot meer stabiliteit en rechtszekerheid, zaken waarover de heer Colom i Naval, de vaste rapporteur van de Begrotingscommissie, vanmorgen ook al heeft gesproken. Laten wij niet vergeten dat dankzij de procedure van de financiële vooruitzichten budgettaire vrede en stabiliteit konden heersen in de Europese Unie.
Het Parlement heeft wel als voorwaarde gesteld dat de opneming in het Verdrag voldoende ruimte biedt voor eventuele herziening. Zo niet, lopen we het risico dat we de financiële vooruitzichten en de jaarlijkse begroting door elkaar gaan halen, en dat zou elk jaar opnieuw tot conflicten kunnen leiden.
Voor het onderscheid tussen de verschillende soorten van uitgaven, het stokpaardje van het Parlement, moet een institutioneel evenwicht worden gevonden. Aan de ene kant wil het Parlement op het terrein van de begroting medebeslissingsrecht hebben, en aan de andere kant zijn er uitgaven met een bijzonder karakter die de basis vormen van de economische en sociale samenhang van de Europese Unie.
Als Parlement willen wij dat de communautaire uitgaven niet door bijdragen van de lidstaten worden gefinancierd, maar uit eigen middelen. Zo verwerft de Europese Unie in de toekomst fiscale zelfstandigheid en budgettaire autonomie, en deels ook politieke autonomie. Als we echter een autonoom financieel stelsel willen, moeten we tegelijkertijd een autonoom belastingsstelsel ontwikkelen. De hervormingen moeten niet alleen gericht zijn op de uitgavenkant. Wij moeten ook bij de ontvangsten vooruitstrevend zijn. Zij vormen immers de grondslag voor een rechtvaardig belastingstelsel.

Imbeni
Mevrouw de Voorzitter, wij nemen het de Commissie of de Raad in de regel zeer kwalijk als ze niet aanwezig zijn bij onze debatten. Staat u mij toe nu de hand in eigen boezem te steken: in elk geval hadden de twee rapporteurs nu aanwezig moeten zijn bij het debat over hun verslagen. Ik ben me ervan bewust dat deze vergaderdagen vermoeiend zijn voor iedereen, maar plicht gaat voor alles.
Ik heb de interventie van de heer Segni gehoord. We spreken dezelfde taal en daarom heb ik misschien gemakkelijker kunnen begrijpen dat hij niet namens de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten heeft gesproken. De opvattingen van die fractie staan namelijk haaks op de ideeën die hij zojuist heeft geuit. Ik ben het met hem eens. Wij staan voor een historische keuze. De risico' s zijn groot, maar ook de mogelijke voordelen. Laten we niet vergeten dat we nu een historische kans hebben om niet alleen een ontwikkelde economie - die de levensomstandigheden van de betrokken bevolkingen aanzienlijk heeft verbeterd - geografisch en territoriaal uit te breiden, maar ook onze waardegemeenschap te vergroten. Dat is de uitdaging! Daarom moeten we de uitbreiding aangrijpen om onze regels te wijzigen. De regels moeten transparanter worden en de burgerschapsrechten moeten beter gegarandeerd worden. Bovendien moet de besluitvorming doeltreffender worden. Onze belangrijkste eis is dat besluitvorming met eenparigheid van stemmen wordt beperkt tot zaken van constitutionele aard, en dat voor de andere zaken stemming bij gekwalificeerde meerderheid wordt toegepast.
In de luttele, mij nog resterende seconden wil ik graag wijzen op paragraaf 51. Daarin wordt voorgesteld samen met de nationale parlementen een interparlementaire conferentie te houden over de toekomstige strategie van de Europese Unie. Het is duidelijk dat onze Voorzitter en ook het Franse voorzitterschap daarbij een grote verantwoordelijkheid draagt. Mijns inziens is het inderdaad een uitstekend idee om een bijeenkomst te beleggen van afgevaardigden uit de nationale parlementen van de lidstaten en de kandidaat-lidstaten om de toekomstige strategie en de implicaties daarvan voor de intergouvernementele conferentie te bespreken.

Van den Bos
Voorzitter, waarom is de kloof tussen het Europees Parlement en de Europese regeringen zo groot? Er ligt een uitstekende resolutie op tafel die wijst op de vele noodzakelijke hervormingen. Meerderheidsbesluitvorming als regel en versterking van de Commissie en het Europees Parlement zijn inderdaad onontbeerlijk om de verbrede Unie te laten functioneren. Flexibele samenwerking moet meer ruimte krijgen en elke lidstaat moet een commissaris behouden.
Helaas staan de vele goede voorstellen uit het Parlement haaks op de bereidheid van de regeringen om de IGC-agenda uit te breiden en compromissen te bereiken. Als de Europese regeringen hun houding niet tijdig wijzigen, komt er in Nice een verdrag uit de bus dat de garantie biedt voor de verlamming van de Unie als deze is uitgebreid. Veel Europese regeringsleiders hebben de afgelopen jaren hun eigen bevolking voorgehouden dat de Europese Unie te machtig wordt, te bureaucratisch en teveel nationale soevereiniteit wegneemt. Zij hebben bijgedragen aan een klimaat van euroscepsis en compromisloosheid.
Tegelijkertijd besloten deze zelfde politici tot een forse uitbreiding en deze dwingt tot hervormingen die men juist eerst taboe had verklaard. Aldus zijn vele Europese politici de gevangene van hun eigen retoriek geworden. Als het de Europese regeringsleiders menens is met de nieuwe toetredingen dan moeten zij de politieke moed hebben om akkoord te gaan met ingrijpende hervormingen. Wij zijn een volksvertegenwoordiging. Indien de regeringen de kloof met dit Parlement weten te versmallen, zullen zij uiteindelijk de kloof met hun eigen bevolking weten te verkleinen en daar gaat het uiteindelijk om.

Onesta
Mevrouw de voorzitter, ik zou aandacht willen vragen voor de cijfers die achter de vele letters van dit verslag schuilgaan.
Eerste cijfer: 700. Het aantal Europese afgevaardigden beperken tot 700 zou niet zo verontrustend zijn, indien dit niet de representativiteit van ons Parlement zou aantasten. Door kleine landen te marginaliseren en grote landen toe te staan hoge kiesdrempels in te voeren, zullen grote groepen uit de Europese samenleving als gevolg van een banaal verkiezingsmechanisme van vertegenwoordiging in dit Parlement worden uitgesloten. De allerbelangrijkste rol van ons Parlement, namelijk de vertegenwoordiging van het de eigen bevolking en de Europese volken in al hun verscheidenheid, dient met nadruk te worden bekrachtigd.
Tweede cijfer: twee derde. Twee derde van de stemmen is de meerderheid die ons Parlement nodig heeft om de Commissie naar huis te sturen. Deze hoge barrière van een twee derde meerderheid is een uniek en triest geval. Welke Europese regering kan er immers prat op gaan om op die wijze ongestraft buiten schot te blijven van een echte parlementaire controle? Er moet gestreefd worden naar symmetrie. Als een eenvoudige meerderheid voldoende is om de benoeming van de Commissie te bekrachtigen zou dezelfde meerderheid moeten volstaan om haar het vertrouwen te ontnemen. De volksvertegenwoordiging heeft de macht datgene wat zij tot stand brengt ook weer te niet te doen. Dit is overal de regel en zou ook bij ons de regel moeten zijn.
Derde en laatste cijfer: 2009. Het verslag noemt de datum van 2009 voor de verkiezing van Europese afgevaardigden met transnationale lijsten. Op dit punt echter van tweeën een, geachte collega's: ofwel vindt het Parlement dit geen goed idee - ook niet in 2009 - ofwel erkent het, net als de Groenen, dat dergelijke lijsten onontbeerlijk zijn om echte Europese families van gelijkgestemde geesten te creëren, en staat het toe dat dit belangrijke politieke debat al bij de verkiezingen van 2004 een aanvang neemt. Anders zou het ons zowel aan inzicht als aan ambitie ontbreken.
Inzicht en ambitie lijken trouwens ver te zoeken in dit verslag, dat niet bepaald slecht is maar ook niet beantwoordt aan hetgeen op het spel staat. Doordat de Europese Unie van omvang verandert, ondergaat ook haar aard een diepgaande wijziging. Ons continent moet zijn regels en voorschriften niet alleen maar oppoetsen maar deze volledig op de helling zetten. Deze bescheiden IGC 2000 kan op geen stukken na een definitief resultaat opleveren, maar wel een eerste stap zijn op weg naar een grondwet.

Ribeiro e Castro
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, laten we eens tot het beginpunt terugkeren. Waarom is de Europese Unie anders? In de loop der eeuwen hebben verschillende landen meermaals getracht andere landen te domineren. Ofschoon het gedachtegoed varieerde naar gelang van de periode en de belangen, bleef het systeem onveranderd: overheersing enerzijds, onderdrukking anderzijds. Wij hebben eeuwenlang geleden onder oorlogen en Europa werd verschillende malen vernietigd en met de grond gelijk gemaakt. Wij zijn herhaaldelijk van nul af moeten beginnen. De laatste maal dat dit gebeurde, heeft Europa voor een plan gekozen dat ook het onze is. Wat is er zo anders aan Europa? Alles. Het gaat hier om een systeem dat gebaseerd is op de vrijheid van iedereen en niet op de heerschappij van enkelingen. Het gaat om een kader dat de landen na overleg hebben vastgesteld, dat niet aan de landen werd opgedrongen. In wezen gaat het om een duurzaam contract tussen vrije en soevereine landen die op voet van gelijkheid staan. Er is geen sprake van veranderlijke meerderheden; alles is bij contract bepaald. Dat zorgt voor stabiliteit. Iedereen is om zo te zeggen in de minderheid. Daarin bestaat het geheim van de vrede en de ongekende vooruitgang die wij sindsdien hebben genoten. Op grond waarvan? Enerzijds is er de gemeenschappelijke cultuur van mensenrechten, democratie, rechtsstaat, markt en anderzijds het strikte wederzijdse respect waarbij geen enkel land onder de voet wordt gelopen. Met welk instrumenten? Wat de vorm betreft, de unanimiteitsregel, of toch tenminste de bereidheid om een ruime consensus te bereiken; wat de inhoud betreft, harmonisatie en bevordering van de economische en sociale samenhang. Tegen welke prijs? Geduld, een kleine inspanning die niet opweegt tegen de grandioze resultaten!
Wij moeten geduld hebben met elkaar, wij mogen niet te hard van stapel lopen zodat Europa kan blijven wat het is. Wij mogen vooral niet aan de verleiding bezwijken onze wil aan elkaar op te leggen en het contract tussen gelijken te verbreken. Dat heeft de eenwording nooit bevorderd. Het respect voor de eenheid van Europa sluit aan bij de werkelijkheid. Het is geen pseudo-verlichte fantasie die wij koste wat het kost willen doordrukken. Niemand heeft het recht om de spelregels die ons met goed gevolg tot hier hebben gebracht te overtreden.
Mijns inziens neemt ons plan met deze resolutie een gevaarlijke anti-Europese wending, daar het evenwicht volkomen wordt verbroken. Voor mijn land, Portugal, en ook voor andere kleinere of middelgrote landen, is dit een ramp. Voor Europa in het algemeen kan een dergelijke ommekeer enkel tot een crisissituatie of een regelrechte breuk leiden. Een Europa waar een minderheid de meerderheid regeert, heeft geen kans van slagen. Een Europa dat redetwist maar niet luistert, heeft geen kans van slagen. Een Europa dat een Verdrag tussen landen wil vervangen door een grondwet over landen heeft geen kans van slagen. Wij zijn voorstander van een Europese ruimte, niet van een Europees korset.
Om af te ronden zou ik nog even willen ingaan op het transnationale karakter van de Europese partijen. In wezen gaat het om een getuigenis: ik ben een conservatieve christen-democraat. Mijn partij, de CDS-PP, heeft de EVP mede opgericht. Enkele jaren geleden zijn wij uit de EVP gezet. Waarom? Omdat wij ervoor pleitten een referendum over Maastricht te houden. Nu verkeren onze vroegere Oostenrijkse collega's van de Christen-democratische Unie in moeilijkheden. Waarom? Wegens verkiezingen die in hun land hebben plaatsgevonden. De democratie is een vervaarlijk concept! Hier is voorzichtigheid geboden. Het federalisme is zo verblindend dat het met de handen vernietigt wat het met de mond verkondigt. Waarom? Het is uit op macht en het schuwt het partnerschap. Die weg mogen wij niet bewandelen.

Schleicher
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, van het grootste belang voor mij en, naar ik meen, ook voor de meeste andere afgevaardigden is dat de intergouvernementele conferentie uiteindelijk een concept voorlegt dat het mogelijk maakt de fundamenten van de Unie te versterken en twaalf nieuwe landen te laten toetreden.
Nu ik hoor wat daarover wordt gezegd en vaststel dat de Raad amper verder wil gaan dan de drie zogenaamde leftovers, vind ik het huichelarij tegelijkertijd met de kandidaat-landen te onderhandelen. De woorden van Raadsvoorzitter Gama geven mij wat meer vertrouwen, maar van de politieke wil van de overige lidstaten merk ik nog altijd niets.
Wij moeten de vertegenwoordigers van het Europees Parlement op de intergouvernementele conferentie een duidelijk onderhandelingsmandaat geven, dat ook onze maatstaf moet zijn om de resultaten van de intergouvernementele conferentie te beoordelen. Belangrijk voor mij is dat wij ondubbelzinnig kiezen voor een proportionele samenstelling van het toekomstige Europees Parlement en voor de beperking van het aantal afgevaardigden tot 700. De uitbreiding van de meerderheidsstemming in de Raad moet met zich meebrengen dat het Europees Parlement medebeslissingsbevoegdheid krijgt. Als wetgever moet de Raad in het openbaar vergaderen. De bevoegdheden op Europees en nationaal niveau moeten zo snel mogelijk duidelijk worden afgebakend.
Ik betreur ten zeerste de crisis in de Raad. Deze heeft hij echter door eigen schuld veroorzaakt. Ik zou de Raad willen vragen hoe hij het zonder rechtsgrondslag wil klaarspelen een lidstaat te beletten aan de besprekingen deel te nemen, als hij voor Verdragswijzigingen datzelfde land nodig heeft om eenparig te kunnen beslissen.
Het voorstel in paragraaf 29 van het verslag om de voorwaarden voor de schorsing van een lidstaat te versoepelen, is voor mij onaanvaardbaar. Mijn houding bij de stemming over de ontwerpresolutie zal morgen van de uitslag van de stemming over die punten afhangen.

Väyrynen
Mijnheer de Voorzitter, de IGC moet de hervorming van de Europese Unie zodanig voorbereiden dat wij de huidige uitbreiding in haar geheel kunnen realiseren. Wat betreft de uitbreiding is het vergroten van de flexibiliteit het belangrijkste punt in het verslag-Dimitrakopoulos/Leinen. Alleen een interne hervorming van de Europese Unie kan de voorwaarden scheppen voor een grote uitbreiding ervan.
In het verslag wordt voorgesteld versterkte samenwerking te vergemakkelijken. Dat is belangrijk. De liberale fractie heeft voorgesteld dat het flexibiliteitsbeginsel ook moet worden toegepast in de vorm van een lossere samenwerking. Daarmee zou men de landen tegemoet kunnen komen die de communautaire regelgeving niet in haar geheel kunnen of willen accepteren. Dit zal de uitbreiding van de Unie vergemakkelijken en versnellen.
In haar amendement zegt de liberale fractie dat flexibiliteit kan leiden tot een grotere, concentrische Unie bestaande uit een federale kern, en een minder geïntegreerde buitenring. In deze fase is het niet nodig een gedetailleerd standpunt in te nemen over hoe de Unie zich moet hervormen. Het is nu voldoende dat wij een institutioneel kader scheppen waarin zowel de verdieping als de uitbreiding van de Unie in de praktijk gerealiseerd kunnen worden. Ik hoop dat amendement 154 van de liberale fractie betreffende het vergroten van de flexibiliteit wordt aangenomen.

Nogueira Román
Mevrouw de Voorzitter, de uitbreiding is een noodzakelijk proces. De Europese Unie bereidt echter de toetreding van drie nieuwe lidstaten voor zonder te definiëren wat de Unie precies inhoudt. Zij weet zelfs niet tot waar haar grondgebied in de toekomst zal reiken. Zij loopt het risico dat deze toestand van onzekerheid haar politieke karakter aantast. In dat geval zal zij eens en voor altijd worden herleid tot een Unie van staatsregeringen die niet over de nodige middelen beschikt om interne problemen op het gebied van de sociale samenhang en het territoriale evenwicht op te lossen. Ook haar politiek en economisch gewicht op wereldvlak zal hieronder lijden.
Als afgevaardigde van Galicië en Europees burger wens ik mij van dit wetgevend initiatief van de Commissie te distantiëren. Mijn verzet heeft niet zozeer betrekking op de in het voorstel behandelde onderwerpen als wel op de fundamentele tekortkomingen ervan. Het is echter nog niet te laat. Het is aan dit Parlement om de bestaande leemten in te vullen.
Hoe kan dit Parlement, dat alle burgers vertegenwoordigt, zichzelf het recht op volwaardig wetgevend initiatief ontzeggen? Hoe is het mogelijk dat wij in ditzelfde verband niet aanvaarden dat de voorzitter van de Commissie uit de leden van dit Parlement wordt gekozen? Waarom mogen de nationaliteiten, de federale staten en de autonome regio's hun bevoegdheden niet ten aanzien van de Unie uitoefenen? Hoe is het mogelijk dat wij ons verzetten tegen een aan het beleid van de structuurfondsen gekoppeld Europees werkgelegenheidsbeleid? Mevrouw de Voorzitter, ik hoop dat ik erin geslaagd ben de aandacht te vestigen op een aantal ernstige gebreken in het wetgevingsvoorstel over de hervorming van de Verdragen.

Sacrédeus
Mijnheer de Voorzitter, het belangrijkste vraagstuk van de EU is de uitbreiding met de Oost-Europese landen. De Zweedse christen-democraten zijn van mening dat het Europees Parlement een aantal punten uit het door de commissie constitutionele zaken goedgekeurde verslag moet veranderen. Ik wil hier kort de aandacht op vestigen.
1) Eén commissaris per lidstaat. Dit raakt de legitimiteit van de Commissie, de verankering in het volk en de toekomst. Als er in de toekomst geen sprake zal zijn van één commissaris per lidstaat, zal de Raad van ministers straks nog de rol van de Commissie overnemen.
2) Zes europarlementariërs per lidstaat die een weergave zijn van de politieke verscheidenheid van ieder afzonderlijk land. Dit is nu extra belangrijk omdat landen als Estland, Letland en Litouwen en Slovenië tot de EU zullen toetreden nadat ze eerst tegen hun wil deel uit hebben gemaakt van de Sovjet-Unie en Joegoslavië.
3) Geen Europese lijsten. De afstand tot de kiezers wordt dan te groot.
4) Een flexibeler instelling ten aanzien van het maximumaantal van 700 leden van het Europees Parlement.
5) Geen EU-steun voor partijen die op Europees niveau optreden. Dat is een verkeerd gebruik van onze middelen en op die manier wordt er speelruimte geschapen voor willekeur. Partijfinanciering kan misbruikt worden. Dat hebben we in het huidige Europa kunnen zien.
6) De gekwalificeerde meerderheid in de Raad zoals genoemd onder paragraaf 8.1 van de resolutie dient een tweederde meerderheid te zijn, geen gewone meerderheid.
7) Tot schorsing van een lidstaat dient unaniem besloten te worden, met uitzondering van de betrokken lidstaat. Schorsing is een ernstige maatregel.
8) De EU dient in de toekomst ook gefinancierd te worden door de lidstaten.
9) Er is geen schrijven over het subsidiariteitsbeginsel en er is geen duidelijke verdeling van de bevoegdheden.

Berès
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw de commissaris, waarde collega's, wat staat er bij deze intergouvernementele conferentie op het spel? In de eerste plaats natuurlijk een verbetering van het besluitvormingsproces in de Unie. Op dit punt hechten wij het grootste belang aan een ruimere toepassing van de gekwalificeerde meerderheid.
Als we er zeker van konden zijn dat in de toekomst alle besluiten in de Europese Unie met gekwalificeerde meerderheid zouden worden genomen, hadden we niet gepleit voor de mogelijkheid van versterkte samenwerking. Wij moeten echter erkennen dat we dit instrument beslist nodig zullen hebben. Dat is wat we als Parlement hebben gezegd in ons eerste advies, en ik heb de indruk dat we met ons standpunt gehoor hebben gevonden bij de staatshoofden en regeringsleiders. Daar kunnen we alleen maar blij om zijn.
Ik wil mij vandaag echter vooral richten tot onze collega's die bang zijn dat versterkte samenwerking steeds meer zal leiden tot onderonsjes van de grote landen steeds. Volgens mij hebben alle lidstaten er belang bij dat iedere vorm van versterkte samenwerking in de Unie is toegestaan, mits daarbij de communautaire rechtsregels in acht worden genomen en de instellingen worden gerespecteerd. Wij stellen dan ook voor om versterkte samenwerking toe te staan als een derde van de lidstaten eraan deelneemt of erbij betrokken is, en over toestemming tot nauwere samenwerking te beslissen met gekwalificeerde meerderheid, na een passend advies van het Parlement. Waar wij ons morgen vooral mee bezig moeten houden is de democratische controle op deze versterkte samenwerking. Het Parlement zal daarin een belangrijke rol moeten spelen.
Ik heb begrepen dat men op de intergouvernementele conferentie nader zal ingaan op de inhoudelijke aspecten, en het verheugt mij dat men in dit debat tot de kern van de zaak komt. Deze inhoudelijke aspecten zullen echter onherroepelijk het stempel dragen van de andere debatten op de intergouvernementele conferentie.
Alvorens te besluiten, mevrouw de Voorzitter, heb ik nog één opmerking: ik wil een noodkreet lanceren over de stand van zaken bij de opstelling van het Handvest van de grondrechten. Wij willen dat dit in het Verdrag wordt opgenomen. Deze opneming van het handvest is van het grootste belang. Op een moment waarop de waarden van de Unie soms met voeten worden getreden en verzwakt lijken, komt dit handvest als geroepen. Het handvest zal echter enkel nut hebben als het wordt opgenomen in de Verdragen en inhoudelijk sterk is. Dat betekent dat het in het kader moet staan van het mandaat van Keulen, van het gehele mandaat van Keulen, inclusief dus de economische en sociale rechten.

Stockton
Mevrouw de Voorzitter, dit is een vreemd, onaangenaam en gespleten verslag. Enkele onderdelen ervan zijn duidelijk bedoeld als nuttige suggesties voor de IGC; andere onderdelen zijn een opsomming van vrome wensen en ijdele hoop die ongetwijfeld tijdens de Conferentie in rook zullen opgaan. In hoeverre het gespleten karakter van het verslag een weergave is van de standpunten van de twee rapporteurs, valt moeilijk te zeggen. Indien dit het geval is, weet ik zeker dat de betere gedeelten afkomstig zijn van mijn vriend en collega de heer Dimitrakopoulos en de wat ongebruikelijke onderdelen van de heer Leinen.
De meerderheid van mijn conservatieve collega's hebben echter tegen het verslag gestemd en zullen dat ook in dit Parlement doen. De conservatieve delegatie beschouwt veel van de ideeën in het verslag als centraliserend, syndicalistisch, overbodig en te veel terugblikkend. In plaats van nieuwe, flexibele en radicale benaderingen voor een uitgebreide Unie, als onderdeel van de wereldmarkt, te onderzoeken, geeft het verslag de boodschap: gewoon verder gaan op de weg die we in Maastricht en Amsterdam zijn ingeslagen!
Toch laat de conservatieve delegatie zich met de verwerping van dit verslag ook zelf van een gespleten kant zien, aangezien zij het voortreffelijke amendement van de heer Duff van de hand wijst, waarin gevraagd wordt de lidstaten de wettelijke mogelijkheid te bieden zich terug te trekken, evenals het amendement van mijn vriend, de heer Perry en anderen, waarin wordt gevraagd het Parlement in staat te stellen de daad bij het woord te voegen door geld te besparen op die verkwistende en absurde zittingen in Straatsburg. Dat is nu eenmaal de aard van de democratie en van democratische besluiten. Die zijn ook vaak vreemd, onaangenaam en gespleten, maar we zullen het ermee moeten doen.

Poos
Mevrouw de Voorzitter, het door de twee rapporteurs ingediende verslag is heel ambitieus, heel vooruitstrevend, maar vertoont twee belangrijke gebreken die bij de stemming in de plenaire vergadering moeten worden goedgemaakt.
Ten eerste is de algemene toepassing van de stemming met dubbele gewone meerderheid niet het wondermiddel voor de toekomstige integratie van Europa. Zo'n absoluut principe zou wel eens verzet kunnen oproepen in de publieke opinie van de lidstaten en in de nationale parlementen, als het om heel gevoelige kwesties gaat die in feite uitzonderingen op de regel zijn. Dan is het beter om, evenals in het verleden, een voor allen aanvaardbaar compromis te zoeken. Dat is gewoon een kwestie van legitimiteit en aanvaarbaarheid.
Ten tweede houden de lidstaten met grote bevolkingen de hoofdrol voor zichzelf. Het onderliggende principe "one man, one vote" is onaanvaardbaar. Het is strijdig met artikel 190 van het Verdrag, waarin staat dat het aantal afgevaardigden een passende vertegenwoordiging van de volkeren van de in de Gemeenschap verenigde staten dient te waarborgen. Dat is een kwestie van gelijkheid en solidariteit.
Tenslotte kan de veelgehoorde these, dat een Commissie met meer dan 20 leden niet zou kunnen functioneren, met geen enkel serieus argument worden gestaafd.
Ook voor de Commissie geldt dat het aantal leden niet tot een absoluut principe mag worden uitgeroepen. Integendeel, als we willen dat de voorstellen van de Commissie ruime steun krijgen in alle lidstaten, is het absoluut noodzakelijk dat alle lidstaten ook in de Commissie vertegenwoordigd zijn. De belangrijke stemming van morgen zal, naar ik hoop, het Europees Parlement in staat stellen deze misverstanden uit de weg te ruimen en de juiste beslissing te nemen. Enkel een voorstel dat dicht bij de politieke realiteit staat, maakt kans te worden aanvaard. De IGC 2000 is niet het einde van de geschiedenis.

de Sarnez
Mevrouw de Voorzitter, dit verslag komt op een moment dat de toekomst van de Europese Unie meer dan ooit afhangt van het evenwicht en het goede functioneren van onze instellingen. Ik wil dan ook in de eerste plaats onze beide rapporteurs, Giorgos Dimitrakopoulos en Jo Leinen, bedanken voor de kwaliteit van hun verslag.
We zijn het er vandaag allemaal over eens dat iedere uitbreiding van de Unie moet worden voorafgegaan door institutionele en politieke hervormingen. Dit is de uitdaging waar wij voor staan, op een moment dat een groot deel van onze medeburgers twijfels koesteren en politieke perspectieven missen. De Europese Unie - zoals de oprichters haar hebben geconcipieerd, verwezenlijkt en overgedragen - moet evolueren en van gedaante veranderen. Europa staat op een tweesprong. Ofwel nemen we genoegen met een Europa dat in de toekomst louter een vrijhandelszone zal zijn, ofwel gaan we een politiek Europa scheppen.
Laten we onszelf echter niet voor de gek houden. Als we kiezen voor halve maatregelen, is de kans groot dat het ergste scenario uitkomt. Een Europa dat wel beschikt over een eenheidsmunt, maar niet over de noodzakelijke politieke instrumenten, zal opnieuw een louter geografische ruimte worden, waarin nationale rivaliteiten vrij spel krijgen. Het is de hoogste tijd dat Europa zich ontwikkelt tot een macht met een eigen politiek, een maatschappelijk model en een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Het is onze taak als vertegenwoordigers van de Europese volkeren ervoor te zorgen dat onze instellingen efficiënter en democratischer functioneren.
Maar Europa zal pas echt democratisch zijn als onze volkeren zelf bepalen hoe de instellingen moeten functioneren en op welke principes de Unie moet gegrondvest zijn. Het verheugt mij dat het verslag-Dimitrakopoulos deze doelstelling au sérieux neemt en integreert in een constitutioneel proces dat moet uitmonden in vereenvoudiging en verduidelijking van de communautaire Verdragen. Volgens mij moeten we echter verder gaan. Wij hebben behoefte aan een eigen grondwet. Pas dan kan Europa zich ontwikkelen tot een werkelijk democratische samenleving.
De hervorming van de instellingen is dus niet enkel een voorwaarde voor de uitbreiding, maar ook voor het voortbestaan van Europa. Mijnheer de commissaris, ik hoop dat de vertegenwoordigers van de lidstaten zorgen voor echte hervormingen en rekening houden met wat er op het spel staat op de intergouvernementele conferentie, zodat we ervoor kunnen zorgen dat deze eeuw de eeuw van Europa wordt.

Van den Berg
Mevrouw de Voorzitter, dank op de eerste plaats van de beide rapporteurs. De Nederlandse sociaal-democratische delegatie heeft zich ruim voor de IGC van start ging bijzonder actief beziggehouden met de IGC. We hebben grote publieke debatten in Nederland gevoerd en veel aan voorbereiding gedaan. De IGC moet de Unie tenslotte voorbereiden op de uitbreiding en voor deze uitbreiding zullen de huidige lidstaten offers moeten leveren. Maar deze offers zijn klein, gezien de historisch unieke kans Oost en West te verenigen in een veilig Europa dat door vrede wordt gekenmerkt. Daarnaast moet natuurlijk Europa ook dichter bij de burgers brengen, want de afstand tussen Brussel en onze burgers is nog veel te groot. Daartoe moet het IGC het democratisch tekort dichten. Uitbreiding van de meerderheidsbesluitvorming tot alle wetgeving, behalve constitutionele zaken, gekoppeld aan de medebeslissingsbevoegdheid voor het Parlement is hiertoe essentieel evenals de bekende dubbele sleutel in de Raadsbesluitvorming. Het verkleinen van een democratisch tekort alleen is niet voldoende om het contact met de burger te verbeteren. Daarom hebben we ons specifiek ingezet voor een betere en geïnstitutionaliseerde maatschappelijke dialoog met niet-gouvernementele organisaties, aangezien zij veel van de belangen van onze burgers verdedigen. Amendement 162 is daarvoor de juiste plek.
Een volgend belangrijk onderwerp voor ons is het versoepelen van de versterkte samenwerking. Het is duidelijk dat het feitelijk veto dat nu in deze procedure zit ingebakken, moet verdwijnen. Versterkte samenwerking kan de Unie na de uitbreiding een grote dienst bewijzen wanneer de Unie een nog grotere diversiteit van lidstaten binnen haar grenzen heeft. Wat ons betreft gaat het verslag niet ver genoeg op een ander punt, namelijk ten aanzien van de individuele verantwoordelijkheid die moet worden toegekend door commissarissen. Wij zijn absoluut de mening toegedaan dat de commissaris die het vertrouwen van het Parlement verliest, ook door het Parlement de wacht moet kunnen worden aangezegd. Een dergelijke procedure doet ons inziens meer recht aan een democratisch evenwicht tussen de instellingen dan de Prodi-procedure, maar deze stap bleek helaas voor het merendeel van mijn collega's een brug te ver.
Mevrouw de Voorzitter, wat betreft onze Euro-commissaris willen wij het liefst één commissaris per land. Als het moet een rotatie voor alle staten, want het compromis van de socialistische fractie heeft onze steun. Wij vinden uiteindelijk dat er een goed evenwicht tussen kleine en grote lidstaten is gevonden in ons compromis. We hopen dat dit de steun in dit Parlement zal ontvangen.

Rack
Mevrouw de Voorzitter, wat moet Europa worden? Een Europese bondsstaat met een machtig centrum en vergaande bevoegdheden? Of moeten wij Europa zorgvuldig verder ontwikkelen tot een unie van volkeren en staten van Europa, zoals wij dat tot nu toe hebben gedaan? Op die manier hebben wij van de Europese integratie een succes gemaakt. Volgens de tekst van de Commissie constitutionele zaken hebben de Europese federalisten het al gehaald: een Commissie waarin niet elke lidstaat altijd vertegenwoordigd is, een Parlement waarin zelfs de vertegenwoordigers van middelgrote landen niets meer te zeggen hebben, en een Raad waarin de meerderheid 51% van de totale bevolking van de lidstaten vertegenwoordigt. Zelfs voor een enthousiast voorstander van Europa is zoiets een karikatuur.
Ik hoop dat wij morgen een andere tekst zullen goedkeuren, een evenwichtige tekst die streeft naar voortzetting van de samenwerking tussen groot en klein, de bijzondere kenmerken van onze Europese volkeren en landen respecteert en de Europese burgers, die nu al steeds vaker problemen met de centrale macht in Brussel hebben, niet nog meer belast.
Ik hoop dat de tekst van de commissie ook nog op een tweede punt zal worden gewijzigd. De heren Dimitrakopoulos en Leinen stellen in paragraaf 29 een wijziging voor van de schorsingsprocedure in geval van ernstige schendingen van de democratie en de mensenrechten. Ik wil hier duidelijk zeggen hoe de meeste mensen in mijn land, Oostenrijk, dit aanvoelen. Zij ervaren nu op pijnlijke wijze hoe het geldende Gemeenschapsrecht in naam van de politieke correctheid wordt geschonden. Dat versterkt hun vertrouwen in de fundamentele waarden van het gemeenschappelijke Europa niet. Een rechtsgemeenschap moet haar eigen wetten naleven.
Dat alles wat Oostenrijk op dit ogenblik wordt aangedaan, hetgeen louter bilaterale politiek is, strookt eenvoudig niet met de waarheid. Wie van dat feit nog bevestiging nodig had, heeft die vandaag in de uitspraak van de Voorzitter van dit Parlement gekregen. Welke betekenis moeten wij anders hechten aan de uitspraak van mevrouw Fontaine dat zij hoopt dat Oostenrijk ooit opnieuw volwaardig lid van de Unie wordt? Wat zijn wij dan nu? Laten wij daarom afzien van hypocriete wijzigingen in de artikelen 6 en 7 van het EU-Verdrag. Laten wij vasthouden aan het geldende recht en laten wij ons tegenover de Oostenrijkers gedragen zoals het EU-Verdrag dat voorschrijft. Laten wij niet uitsluiten, maar samenbrengen.

Hedkvist Petersen
Mevrouw de Voorzitter, de uitbreiding is belangrijk voor het Europese volk. Daarom moeten we een manier vinden om binnen heel Europa samen te werken. De toetredingsonderhandelingen zijn nu aan de gang. Daarom is het van belang dat de Top voor de jaarwisseling afgerond kan worden. In de toekomstige EU moeten zowel de grote als de kleine landen de mogelijkheid hebben om invloed uit te oefenen. We moeten een balans zien te vinden. Dit is noodzakelijk om het vertrouwen van de burgers in deze Europese samenwerking te behouden.
Als de samenstelling van het Europees Parlement gewijzigd moet worden, pleit ik voor een evenredige, degressieve vermindering van het aantal leden. Alle huidige lidstaten moeten een bijdrage leveren. Tevens dient gegarandeerd te worden dat de kleinste landen een vast aantal plaatsen krijgen van de 700 die we als maximum hebben vastgesteld.
We moeten voor de Raad een stemverdelingssysteem vaststellen die niet bij iedere uitbreiding gewijzigd hoeft te worden. Daarom bepleit ik een systeem dat rekening houdt met de verschillen in de grootte van de bevolking.
Het is belangrijk dat ieder land een vertegenwoordiger in de Commissie heeft. De commissarissen werken voor de hele Unie en spelen een belangrijke rol in het ontwikkelen van een gezamenlijke visie. Daarom dienen de kennis en ervaring van alle lidstaten aanwezig te zijn in de Commissie.
De Europese samenwerking is in eerste instantie een civiele aangelegenheid en dient gescheiden te blijven van de militaire samenwerking. De lidstaten hebben uiteenlopende achtergronden wat militaire bondgenootschappen en niet-gebondenheid betreft. In Keulen en Helsinki zijn grote vorderingen gemaakt met de voorbereiding op preventieve crisis- en conflictbeheersing. Het is daarom van belang dat er in het Verdrag een onderscheid gemaakt wordt tussen civiele en militaire samenwerking. Daarom moet er geen Europese militair bondgenootschap worden opgericht binnen het kader van de Europese instellingen, maar tussen de lidstaten onderling. Verplichte wederzijdse militaire bijstand hoort niet in een Verdrag van de EU thuis.

Myller
Mevrouw de Voorzitter, voor ons ligt een zeer uitdagende taak. Er moeten antwoorden worden gevonden op de uitdaging van de uitbreiding, terwijl ook de Unie met de huidige omvang een herziening van de spelregels en de besluitvorming nodig heeft. Er moet een evenwicht worden gevonden tussen doeltreffendheid, democratie en gelijke behandeling van de lidstaten. Bovenal moet men het vertrouwen bij de burgers in de besluitvorming van de Europese Unie zien terug te winnen. Dit gebeurt door het vergroten van echte transparantie en het ontwikkelen van een bestuur dat de burgers dient. De Commissie moet worden gesteund bij het doorvoeren van de hervormingen, maar ook de Raad en het Parlement moeten van hun kant in staat zijn met hun werkzaamheden het vertrouwen bij de burgers te vergroten. Niet alleen in een uitgebreide Unie, maar ook in de Unie in haar huidige omvang moet men bij de besluitvorming voornamelijk gebruik maken van besluiten met gekwalificeerde meerderheid. Wij hebben gemerkt dat bijvoorbeeld belastingzaken een struikelblok vormen. Het is moeilijk te begrijpen waarom wij in Europa geen goede vermogensbelasting kunnen krijgen. Op dit moment komt het vermogen er makkelijk van af.
Wij hebben allemaal veel te winnen en te verdedigen bij een gemeenschappelijk Europa. Ook in veranderende omstandigheden moet er zo lang mogelijk aan de Europese solidariteit worden vastgehouden. Ik kan de gedachte dan ook niet accepteren dat wij met de stemmen van eenderde van de lidstaten de samenwerking al kunnen versterken. Hiervoor zijn naar mijn mening meer stemmen nodig. Het behandelen van zaken in de Commissie moet ook zo veelzijdig mogelijk zijn en dit pleit ervoor dat ook in de toekomst elke lidstaat een eigen commissaris heeft. Het evenwicht tussen kleine en grote lidstaten moet ook in de Raad gehandhaafd blijven, waardoor een dubbele meerderheid van stemmen in geen geval geaccepteerd kan worden.

Carnero González
Mevrouw de Voorzitter, ik vraag me af wat serieuzer is: de intergouvernementele methode die de Raad opnieuw toepast voor de wijziging van de Verdragen en zijn zeer povere agenda voor deze IGC, of het verslag dat we morgen in deze vergadering gaan goedkeuren. Rekening houdend met de uitdagingen die voor ons liggen, meen ik dat ons verslag serieuzer is.
Een verslag waarin precies staat wat we nodig hebben is in ieder geval zeker niet minder serieus. Hierin is sprake van constitutionalisering van de Europese Unie en wordende passende voorstellen gedaan voor hervorming van de instellingen met uitbreiding van de bevoegdheden. Het hoofddoel van de voorstellen is echter de Unie in staat te stellen twee belangrijke uitdagingen het hoofd te bieden: ten eerste de mondialisering en ten tweede de nieuwe economie, waar we onlangs in Lissabon over hebben gesproken.
Mijns inziens zijn de voorstellen die we in dit verslag doen niet buitensporig. Ze zijn in overeenstemming met wat dit Parlement altijd heeft gezegd: meer democratie en meer doelmatigheid voor de Europese Unie. Daarom ben ik van mening dat de aanpak van de rapporteurs, die eerst een concept hebben geformuleerd en daarna een compromis hebben trachten te bewerkstelligen tussen de verschillende amendementen, kan leiden tot een standpunt waarmee dit Parlement en de regeringen rekening moeten houden.
Mevrouw de Voorzitter, ik wil tevens de huidige inspanningen van het Portugese voorzitterschap toejuichen, en enkele regeringen - ik zal niet zeggen welke - vragen iets grootmoediger te zijn met hun eigen inspanningen voor de Europese opbouw.

Almeida Garrett
Mevrouw de Voorzitter, het is hoog tijd dat de uitbreiding en de strategische, politieke en economische gevolgen die daaruit voor de Europese Unie voortvloeien ook in het debat van de respectieve publieke opinies ter sprake komen en niet langer enkel vanuit nationaal oogpunt worden benaderd. Daarom is de discussie die naar aanleiding van de indiening van het standpunt van het Europees Parlement betreffende de intergouvernementele conferentie op gang is gekomen onontbeerlijk om deze tegelijkertijd risicovolle en aantrekkelijke nieuwe fase van het Europese eenwordingsproces te begrijpen. Wij stellen met voldoening vast dat de voornaamste richtlijnen en richtsnoeren van de bijdrage van het Europees Parlement zich toespitsen op democratisering, efficiëntie en versterkte controle van de Europese instellingen. Het is hier dat de tekortkomingen het duidelijkst aanwezig waren en het risico op desintegratie ten gevolge van een aanzienlijke toename van het aantal lidstaten het grootst was.
Het merendeel van de voorstellen heeft tot doel de gemeenschappelijke vooruitgang en het integratieproces in dit nieuwe complexe kader te bevorderen en te versterken. Deze initiatieven moeten dan ook worden toegejuicht. Op andere punten moet er echter naar een rechtvaardiger evenwicht tussen de lidstaten en een betere afstemming op de vertegenwoordiging en de legitimiteit van de verschillende organen worden gezocht. Ik denk dan in het bijzonder aan de Europese lijsten voor het Europese Parlement en de definitie van de regel voor bij gekwalificeerde meerderheid genomen besluiten en versterkte samenwerking. Gelukkig kunnen deze aspecten morgen in de plenaire vergadering worden aangepast. Wij moeten uiteraard orde op zaken stellen en een goede werking garanderen. Dat zijn wij verplicht aan de landen die jarenlang het slachtoffer zijn geweest van gedwongen en autoritaire integraties en die nu, aangetrokken door het succes van ons gezamenlijk streven, bij ons komen aankloppen. Er moet echter tevens voor worden gezorgd dat elk van ons bij de uitwerking van de gezamenlijke oplossingen betrokken blijft en dat het primaat van de beginselen van rechtvaardigheid, democratie en solidariteit binnen de Unie niet wordt aangetast. Mijn oprechte felicitaties aan de rapporteurs voor het werk dat zij hebben verricht.

Seguro
Mijnheer de voorzitter van de Raad, commissaris Barnier, ik begin mijn betoog met dezelfde vraag als de heer Carlos Carnero González. Ik vraag mij af waarom ik als overtuigd pleitbezorger van Europa in dit debat van mening verschil met vele andere overtuigde pleitbezorgers van Europa, waaronder de rapporteurs. Mijn terughoudendheid is toe te schrijven aan het feit dat de basis van het Europees streven, namelijk de dubbele legitimiteit als unie van volkeren en als unie van landen, mijns inziens in de huidige versie van de in dit verslag vervatte voorstellen niet tot uiting komt. Aangezien het Europees Parlement juist een consensus zou moet bereiken die als politieke leidraad voor de intergouvernementele conferentie kan dienstdoen, betreuren wij dit standpunt te moeten innemen. Wij hopen nochtans dat morgen enkele amendementen zullen worden aangenomen die onontbeerlijk zijn om het evenwicht tussen de kleine en de grote landen te bewaren. Het is immers van fundamenteel belang dat de dubbele legitimiteit van de Unie als unie van volkeren en als unie van landen wordt veiliggesteld. Wij vertrouwen erop dat wij morgen voldoende redenen zullen hebben om voor het verslag te stemmen. Wij hopen met name dat dit Parlement een klein aantal - zes of zeven - amendementen zal aannemen die wij onontbeerlijk achten. Voor ons is het namelijk bijzonder belangrijk dat deze kwestie niet vanuit het oogpunt van nationale egoïsme wordt aangepakt. Wij pleiten voor een benadering die de bescherming van de samenhang en het solidariteitsbeginsel van het Europees streven vooropstelt.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, mijn tweede opmerking is aan u gericht. De redevoering van minister Jaime Gama over de stand van zaken van de in het kader van de intergouvernementele conferentie ten uitvoer gelegde werkzaamheden heeft ons aangenaam verrast. Wij zijn ons bewust van de vastberadenheid van het Portugese voorzitterschap. In dit laatste gedeelte van mijn betoog zou ik het Portugese voorzitterschap er dan ook toe willen aanmoedigen zich te blijven inzetten. Het voorzitterschap dient formules uit te dokteren om de lidstaten te overtuigen van het belang van de uitbreiding van de stemming bij gekwalificeerde meerderheid en de versoepeling van het besluitvormingsproces binnen de Europese Unie. Mijnheer de voorzitter, ik wil u er echter ook toe aansporen de agenda van de IGC uit te breiden met aangelegenheden die voor ons van wezenlijk belang zijn, zoals het Handvest van de grondrechten. Wij hopen dat het handvest in de Verdragen kan worden opgenomen. Daarmee kunnen wij een aanzienlijke bijdrage leveren aan de toekomst van de Europese Unie. Bovendien kunnen wij dan de Unie dichter bij de burger brengen op een vanuit politiek oogpunt bijzonder relevant moment. Wij bevinden ons momenteel immers in een cruciale fase waarin het beginsel van de waardegemeenschap moet worden herbevestigd. Mijns inziens biedt het Handvest van de grondvesten hiervoor een uitstekende gelegenheid. Mijn felicitaties, mijnheer de voorzitter.

Leinen
Mevrouw de Voorzitter, dit is een hoogst interessant debat. Ik ben het Parlement ook erkentelijk voor zijn vele aanbevelingen voor het verslag dat de heer Dimitrakoulos en ikzelf hebben opgesteld. Het is nu duidelijk dat de intergouvernementele conferentie een moeilijke klus is, maar ik stel ook vast dat iedereen een compromis wil vinden en dat wij de Europese integratie willen voortzetten. Het Parlement moet daarbij een stuwende kracht zijn. Wij mogen in onze eisen niet conservatiever zijn dan de Europese Commissie of een aantal lidstaten. Wij moeten integendeel de motor van de Europese eenmaking zijn. Dat is ook de geest van het verslag van het Parlement waarover wij morgen stemmen.
Ik geloof dat wij het evenwicht tussen het Europa van de staten en het Europa van de burgers hebben gevonden. Het Parlement is de kamer van de burgers, de Raad die van de staten. Het evenwicht is nog niet gerealiseerd. Het Parlement heeft nog altijd niets te zeggen over een aantal belangrijke problemen waarover het normaal gesproken moet kunnen beslissen. Ik denk daarbij aan wetgeving, begroting en de benoeming van mensen in de instellingen. Ik hoop dat de intergouvernementele conferentie van deze gelegenheid gebruik zal maken om het evenwicht tussen Parlement en Raad eindelijk tot stand te brengen en het Europees Parlement meer rechten te geven.
Uiterst belangrijk is het evenwicht tussen de grote en de kleine landen. Dat is een gevoelige kwestie, waarmee zeker rekening dient te worden gehouden. Ik meen dat iedereen in de voorbije weken een inspanning heeft gedaan om een evenwicht te vinden. Wij zullen zien dat voor de samenstelling van de Commissie de grote en kleine landen op gelijke voet worden behandeld, en dat de door ons voorgestelde dubbele meerderheid in de Raad in het voordeel van de kleine landen is. Na de uitbreiding zal de Unie veel meer kleine dan grote landen tellen. Als de instemming van de meerderheid van de landen vereist is, hebben de kleine landen het grote voordeel dat vele moeten meedoen om een of ander besluit te kunnen nemen. Ook bij de zetelverdeling in het Europees Parlement speelt degressiviteit in het voordeel van de kleine landen. Daardoor wordt hun vertegenwoordiging gewaarborgd.
De Europese Unie is niet alleen een economische gemeenschap; wij zijn ook een waardegemeenschap. De Europese Unie moet zich verdedigen tegen krachten die de Europese gedachte schenden en misbruiken. Wij kennen de populisten, nationalisten en racisten in vele Europese landen. Als wij een politieke unie willen zijn, moeten wij onszelf ook de instrumenten geven om tegen partijen en bij regeringsformatie sancties uit te kunnen roepen en maatregelen te kunnen nemen.
Dit is een voortreffelijk verslag, waarover wij morgen kunnen stemmen. Ik dank het Portugese voorzitterschap voor de goede samenwerking. Ik heb daar werkelijk grote waardering voor. Ik dank ook de Commissie en de heer Barnier, die altijd in alle openheid met ons samenwerkt. Verder dank ik mijn collega's in de commissie en mijn mederapporteur. Mijns inziens neemt het Parlement morgen een standpunt waarmee wij op de intergouvernementele conferentie een prominente rol kunnen spelen en het Europees Verdrag met succes kunnen herzien.

Seixas da Costa
Mevrouw de Voorzitter, met uw welnemen en toestemming zou ik deze korte uiteenzetting aan het einde van het debat willen benutten om te antwoorden op iets dat hier aan het begin van deze vergadering in een motie van orde is gezegd. Ik ben van oordeel dat het hier om een legitiem recht van de Raad gaat.
Hier is commentaar geleverd op de afwezigheid van de Raad tijdens de toespraak van de Oostenrijkse president in dit Parlement. Daarover wil ik het volgende kwijt. Voor alle duidelijkheid wil ik beginnen met te zeggen dat het voorzitterschap van de Raad op dat moment niet verondersteld werd aanwezig te zijn, ook niet vanwege het Parlement. Wij hebben van het Voorzitterschap van het Parlement in ieder geval geen enkele aanwijzing in die richting gekregen. Het ging hier om een louter parlementaire aangelegenheid. In de tweede plaats laat de Raad zich op het gebied van de politieke verantwoordelijkheid door niemand de les lezen. Bovendien weigert de Raad zich onder druk te laten zetten door iets dat veeleer te maken heeft met interne politieke haarkloverij in Portugal dan met werkelijk fundamentele kwesties. Mijns inziens heeft men dit Parlement als spreekgestoelte voor politieke provocaties gebruikt. Ik wens hier dan ook te benadrukken, mevrouw de Voorzitter, dat wij dit niet dulden.
De houding van het Portugese voorzitterschap ten aanzien van de werking van de instellingen en de rol van Oostenrijk binnen deze instellingen is duidelijk omschreven. Ik geloof dat hierover in dit Parlement sinds mijn uiteenzetting naar aanleiding van het debat dat wij te zijner tijd over deze kwestie hebben gehouden, geen twijfel bestaat. In het kader van de Europese Unie zorgen wij ervoor dat Oostenrijk als volwaardige partner aan de Europese instellingen en de werking van de Unie kan deelnemen. Laten we de zaken niet door elkaar halen en laten we toch vooral geen kwesties opwerpen die niets met het Europees Parlement en de Europese instellingen te maken hebben. Provocaties met het oog op de interne politiek zijn hier niet op hun plaats.
Wat de resolutie-Dimitrakopoulos/Leinen betreft, mevrouw de Voorzitter, heb ik bijzonder veel ontzag voor het werk dat beide rapporteurs hebben verricht. Vooral de grondigheid en de ruime visie springen in het oog. Ofschoon dit verslag in de Raad misschien niet de nodige steun zal genieten om een verdere verdieping van de Unie te bewerkstelligen, moet ik toegeven dat het mij respect inboezemt. Het beantwoordt aan een zekere concept van Europa, aan een concept over de inhoud van de Europese ambitie. Ik vraag mij echter af - iedereen stelt zich vragen en waarschijnlijk zullen wij de gelegenheid hebben hier tijdens het debat in de context van de intergouvernementele conferentie dieper op in te gaan - of in dit kader de nodige voorwaarden zijn gecreëerd om de in het verslag geformuleerde ambitie ook daadwerkelijk in de praktijk te brengen, zeer zeker als wij denken aan de afgesproken termijn. Ik vraag mij met andere woorden af of wij inderdaad, zoals gepland, eind dit jaar de intergouvernementele conferentie kunnen afronden als wij zulke ambitieuze hervormingen nastreven.
Dat is voor ons een bijzonder belangrijk punt. Ook dit Parlement zal zich bij de stemming over het verslag moeten afvragen of het realistisch is te veronderstellen dat alle voorstellen tegen het einde van de conferentie kunnen worden aangenomen. Zoals ik reeds heb gezegd, doet dit uiteraard geen afbreuk aan de uitstekende kwaliteit van de voorstellen en de toekomstvisie die in het verslag zijn opgenomen. Wij moeten echter goed beseffen dat de Europese Unie niet uitsluitend wordt geregeerd door regels van doelmatigheid, democratie en transparantie. De heer Jacques Poos heeft terecht opgemerkt dat de Unie voortdurend te kampen heeft met een probleem: alle hervormingen moeten systematisch door de respectieve publieke opinies worden aanvaard. Wij zijn aan vijftien parlementen verantwoording verschuldigd. Deze conferentie moet door vijftien parlementen worden geratificeerd. Indien een van deze vijftien parlementen niet tot ratificatie bereid is, raken wij verzeild in een diepe Europese crisis. Hopelijk geeft iedereen er zich ten volle rekenschap van dat ons werk in het kader van de intergouvernementele conferentie ernst, realisme en verantwoordelijkheidsbesef vereist. Wij willen niet ten prooi vallen aan een hersenschim die morgen misschien ons uiteindelijk streefdoel ongunstig zal beïnvloeden. Ons doel is de Unie te moderniseren, te hervormen en ons aldus voor te bereiden op de toekomstige uitbreiding, op een uitbreiding die haar weerga niet kent in het kader van de Europese Unie.

Barnier
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, na alle sprekers aandachtig te hebben beluisterd - wat ook niet meer dan normaal is, gezien de uiterst belangrijke stemmingen die morgen over deze verschillende voorstellen in het Parlement zullen worden gehouden - zou ik aan het einde van dit debat nogmaals beide rapporteurs, de heer Leinen die hier aanwezig is en de heer Dimitrakopoulos, willen bedanken voor hun uiterst grondige en nuttige werk. Zoals ik vanmorgen al aangaf, hebben zij gestreefd naar een zo groot mogelijke consensus tussen de Commissie en het Europees Parlement. Op die manier hebben zij de onderhandelingen de noodzakelijke politieke impuls gegeven. Ik zou willen aanknopen bij de uiteenzetting van de heer Seixas da Costa, en als direct betrokkene willen bevestigen wat de Portugese minister zojuist zei: deze onderhandelingen, die plaatsvinden onder Portugees voorzitterschap, moeten met veel autoriteit, realisme en pragmatisme worden gevoerd. In dit opzicht blijkt het Portugees voorzitterschap - zoals ik ook had gehoopt - allerminst een tussentijdse of ondergeschikte rol te spelen. Het heeft een belangrijke taak te vervullen, en het vervult die ook, door zijn deel van het traject af te leggen alvorens de fakkel over te geven aan het Franse voorzitterschap. Daar zou ik de Raad voor willen bedanken.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil aan het einde van dit debat slechts drie punten behandelen. Ten eerste hebben velen onder u gesproken over het evenwicht tussen wat men de grote en de kleine landen noemt. We weten allemaal dat dit evenwicht zowel noodzakelijk als moeilijk is: noodzakelijk omdat sinds 1957 alle lidstaten als gelijke soevereine landen worden erkend, en moeilijk omdat ze niet allemaal een even grote bevolking hebben en wij omwille van de democratie hoe dan ook rekening moeten houden met de burgers, met het aantal burgers, dat verschilt van land tot land. Wat ik wil zeggen, dames en heren, is dat de Commissie van haar kant dit evenwicht heeft trachten te bereiken met haar voorstellen van 26 januari jongstleden, voorstellen die wij daarna week na week hebben verdedigd. Hetzelfde heeft zij gedaan voor het vraagstuk van de dubbele meerderheid. Volgens ons is dit de manier om evenwicht te garanderen: een gekwalificeerde meerderheid die zowel de meerderheid van de lidstaten is als de helft van de bevolking omvat.
Op één punt zijn we zelfs nog verder gegaan, namelijk bij de hervorming van de Commissie, hetgeen aanleiding was tot veel commentaar en soms ook bezorgdheid. Op dit punt hebben we meer gedaan dan een evenwicht te zoeken. We hebben een egalitaire oplossing voorgesteld voor de samenstelling van de Commissie. Ik herhaal nogmaals aan het adres van degenen die zich hieromtrent zorgen maken, dat ik geen enkel voorstel heb gezien waarin bepaald wordt dat een van de lidstaten geen commissaris zou leveren. Wat wij hebben voorgesteld - ik zeg het nog eens - is dat er per lidstaat één commissaris zou zijn, maar volgens twee formules, en ik verzoek u goed over deze beide formules en de gevolgen ervan na te denken. Daartoe hebben we overigens tot het einde van dit jaar de tijd. De eerste optie is één commissaris per lidstaat, die samen met alle anderen permanent deel uitmaakt van de Commissie, maar aangezien deze ooit 30 of 35 leden zal tellen, is in dat geval een hiërarchische indeling van de commissarissen noodzakelijk. De tweede optie is een Commissie met één commissaris per lidstaat, waarin echter niet alle commissarissen tezelfdertijd deel uitmaken van de Commissie, waardoor deze haar collegiale karakter zou kunnen behouden.
Zoals u ziet, dames en heren, proberen wij wel degelijk het evenwicht tussen de kleine en grote landen te bewaren. In dit opzicht deel ik de bezorgdheid die velen onder u hebben geuit.
Mijn tweede punt betreft de leidende rol van het Europees Parlement, waar Jo Leinen naar heeft verwezen. Zoals ik vanmorgen al heb gezegd, geloof ik echt dat u tijdens deze zittingsperiode de tijd moet nemen om deze Europese vraagstukken uit te leggen, niet alleen in uw eigen kiesdistrict, in uw eigen land, maar overal, aan alle burgers, en zo vaak mogelijk. Er moet ook worden gezocht naar mogelijkheden om met de nationale parlementen te overleggen en ze te overtuigen. De voorzitter van de Commissie constitutionele zaken, de heer Napolitano, heeft het idee van een interparlementaire conferentie geopperd. Zelf heb ik, op zijn uitnodiging, deelgenomen aan een bijeenkomst van de nationale parlementen en het Europees Parlement. Ik vond deze bijeenkomst bijzonder goed, en de Commissie is altijd bereid deel te nemen aan ieder initiatief dat de dialoog en het wederzijds begrip tussen het Europees Parlement en de nationale parlementen, die we nodig hebben om de echte hervorming te ratificeren, te versterken.
Tenslotte heeft de heer Poos zojuist gezegd dat de IGC 2000 niet het einde van de geschiedenis is. Natuurlijk houdt de geschiedenis niet op in het jaar 2000 en natuurlijk zullen er nog meer institutionele hervormingen plaatsvinden. Ik wens echter heel nadrukkelijk en plechtig te verklaren dat we op enkele belangrijke punten waarover nu wordt onderhandeld, na het einde van dit jaar niet meer zullen terugkomen: de samenstelling van de Commissie, de gekwalificeerde meerderheid, de samenstelling van de Rekenkamer en het Hof van Justitie en de stemmingsprocedure. Over deze kwesties zullen we, op welke manier dan ook, op het einde van het jaar een beslissing moeten nemen, en die beslissing zal dan voor lange, heel lange duur moeten gelden.
We moeten daarom de tijd nemen om heel goed na te denken over wat we doen. Geachte afgevaardigden, we zullen later, met 20, 25 of 30 landen, niet doen wat we hebben nagelaten te doen in Amsterdam en wat we, bij gebrek aan politieke wil, ook nu, tijdens dit jaar niet kunnen doen. Ik hoop dus dat we samen met de Raad voldoende politieke besluitvaardigheid zullen tonen om aan het einde van dit jaar de onderhandelingen te doen welslagen - en niet slechts te voltooien - en dat we gezamenlijk blijk zullen geven van politieke moed, van een politieke moed die meer is dan de simpele optelsom van nationale belangen en reflexen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Hongersnood in Ethiopië
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de hongersnood in Ethiopië.

Seixas da Costa
Mevrouw de Voorzitter, waarde afgevaardigden, ik denk dat wij ons allen de beelden van de hongersnood in Ethiopië aan het einde van de jaren '80 nog levendig voor de geest kunnen halen. Wij herinneren ons ook de droogte die Afrika in de jaren '90 teisterde en waarvan ongeveer tien Afrikaanse landen het slachtoffer werden. Wij mogen echter niet vergeten dat toentertijd door toedoen van de internationale gemeenschap maar liefst vier miljoen ton voedselhulp aan de Afrikaanse landen ten zuiden van de Sahara werd verleend. Zoals wij allen weten, was de almaar groeiende rol van de media daarin doorslaggevend. Mijns inziens moeten wij goed beseffen dat de internationale gemeenschap ondanks de huidige crisistoestanden objectief op de noodsituatie heeft gereageerd. Haar antwoord was weliswaar niet erg adequaat en wij hadden wellicht graag een andere oplossing gezien, maar het is desalniettemin een feit dat de internationale gemeenschap een objectieve houding heeft aangenomen. Binnen deze internationale gemeenschap namen de Europese landen, hetzij individueel, hetzij in het kader van de Europese Unie, een prioritaire plaats in. Wij moeten ons hiervan bewust zijn nu Ethiopië opnieuw door droogte wordt geteisterd.
De Europese Unie wil hoe dan ook vermijden dat de situatie verslechtert en verklaart zich bereid alle mogelijke middelen aan te wenden om de gevolgen van de droogte in te dijken. Momenteel wordt een aantal instrumenten reeds met goed gevolg ten uitvoer gelegd, zowel op het niveau van de Unie, zoals ik reeds heb gezegd, als in het kader van de internationale organisaties en de rol die hierin voor de Europese Unie is weggelegd. Aangezien er op dit moment in de desbetreffende regio maar liefst 16 miljoen mensen in gevaar verkeren lijkt deze hulp ons onontbeerlijk. Ik veronderstel dat commissaris Christopher Patten in de loop van dit debat de gelegenheid te baat zal nemen om de door de Commissie geplande of reeds ten uitvoer gelegde acties toe te lichten. Deze acties zijn van fundamenteel belang en zijn op het gepaste tijdstip van start gegaan. Ook de beslissingen zijn op tijd genomen. Zowel het directoraat-generaal ontwikkeling als ECHO hebben reeds voldoende voedselhulp gestuurd om aan de dringendste behoeften te voldoen. Bovendien bevindt de directeur-generaal van het wereldvoedselprogramma zich momenteel - vandaag om precies te zijn - in Addis Abeba. Zij zal de situatie met de Ethiopische regering bespreken. Er doen zich ook technische en praktische problemen voor die met het vervoer van de voedselhulp te maken hebben. Uiteraard kunnen wij deze kwestie niet loskoppelen van de politieke en militaire situatie die Ethiopië in haar greep houdt. Wij moeten beseffen dat het op zich reeds dramatische probleem van de droogte ditmaal nog wordt verergerd door de politieke en militaire omstandigheden. Hierdoor ontstaan immers factoren die de mobilisatie van de hulp bemoeilijken. Zoals ik reeds heb opgemerkt, stellen de vervoermiddelen ons voor het grootste probleem. Naar het schijnt, is het gebrek aan transportmiddelen toe te schrijven aan het feit dat deze voor doeleinden worden gebruikt waarvoor zij in wezen niet bestemd zijn.
Ik heb het al gezegd. De Europese Unie volgt de situatie op de voet. Eergisteren heeft de Commissie aan de Raad Algemene Zaken een verslag voorgelegd over de situatie in de Hoorn van Afrika. Een van de daarin behandelde punten is specifiek aan de humanitaire situatie gewijd. Zoals ik hier reeds heb laten blijken, deelt de Raad de bezorgdheid van de Commissie terzake. Gisteren is in Brussel een groep deskundigen bijeengekomen om te bestuderen hoe dit probleem het best kan worden aangepakt. Op de vergadering waren vertegenwoordigers van ECHO, het directoraat-generaal ontwikkeling en de lidstaten van de Europese Unie aanwezig. De bijeenkomst werd voorafgegaan door een onderhoud met de ambassadeur van Ethiopië teneinde de door de Europese Unie verleende hulp en bijstand beter te coördineren, niet alleen in Europees verband maar ook op het niveau van de afzonderlijke lidstaten.
Mevrouw de Voorzitter, tot besluit van deze inleidende uiteenzetting zou ik willen benadrukken dat wij de situatie in de Hoorn van Afrika zowel op politiek als op humanitair vlak op de voet volgen. Afgelopen maandag is in de Raad Algemene Zaken een debat over deze kwestie gehouden waarbij ook de speciale afgezant van de Raad aanwezig was. Hij heeft ons ingelicht over de toestand in de regio en de ernst van de situatie. Tijdens diezelfde Raad Algemene Zaken heeft de Europese Unie een reeks aanbevelingen aangenomen. Deze zijn een aanvulling op de politieke acties die de Unie met name sinds vorig jaar naar aanleiding van de escalatie van het conflict tussen Eritrea en Ethiopië ten uitvoer legt. Wij houden de situatie in de gaten. Helaas kunnen wij in bepaalde gevallen wegens de sterk uiteenlopende behoeften en leemten op humanitair vlak niet zo snel optreden als wij zouden willen. Wij blijven de situatie echter nauwlettend volgen en wij hopen dat het in dit Parlement gevoerde debat voldoende interesse wekt om de publieke opinie voor dit bijzonder ernstige probleem te mobiliseren.

Patten
Ik ben blij dat ik de gelegenheid krijg het woord te voeren in dit debat, maar tegelijkertijd betreur ik dat dit debat überhaupt nodig is. Ik spreek hier overigens in naam van mijn collega Nielson, die tot zijn spijt zelf niet kon komen.
Voor mij zit er enorm veel déjà vu - eigenlijk zou ik déjà entendu moeten zeggen - in dit debat. Meer dan tien jaar geleden was ik minister van ontwikkelingssamenwerking in mijn eigen land, van 1986 tot 1989 om precies te zijn. Ik weet dat meerdere leden van dit Parlement dezelfde functie hebben bekleed in hun eigen land. Ik heb toen het woord gevoerd in soortgelijke debatten, en heb met soortgelijke crises in de Hoorn van Afrika te maken gehad. De toestand lijkt griezelig veel op die van toen: militaire conflicten, aantasting van het milieu, droogte, en soms ongelukkige beleidskeuzes, vooral in het verleden. Dit is een dodelijke combinatie. Het kan leiden tot honger en ellende op gigantische schaal. Wij kampen nu met dezelfde frustraties als toen, zoals gisteren in het Parlement al is opgemerkt.
Ondanks alle problemen zullen we ervoor zorgen dat de hulpgoederen bij de hongerlijdende bevolking van Ethiopië aankomen. Dat zal nooit zo snel kunnen als we zouden willen, maar het zal wel sneller zijn dan vroeger. Dus ondanks de moeilijkheden verbetert onze capaciteit om humanitaire problemen het hoofd te bieden. Helaas zijn we niet in staat humanitaire problemen te voorkomen. Vaak hebben ze trouwens ook grotendeels politieke oorzaken, en dat is de grote frustratie.
Graag wil ik de leden van het Parlement uitleggen wat we doen om de huidige crisis te verlichten. Momenteel zijn er twee teams van de Commissie in Ethiopië: een van ECHO en een van de administratieve eenheid Plattelandsontwikkeling en Voedselzekerheid van ons directoraat-generaal Ontwikkeling. Zij zullen aanbevelingen formuleren over de actie die we in de toekomst moeten ondernemen. De Ethiopische regering heeft om 821.000 ton voedselhulp gevraagd, 25% meer dan in voorgaande jaren. Deze hoeveelheid wordt bijna volledig gedekt door toezeggingen van de internationale gemeenschap. De Commissie heeft een levering van 283.000 ton geprogrammeerd, en we staan op het punt 260.000 ton bijkomende hulp te sturen.
Graag wil ik ook een onnauwkeurigheid rechtzetten die de ronde doet sinds Oxfam heeft beweerd dat de Commissie vorig jaar slechts 50.000 ton aan Ethiopië zou hebben geleverd. In werkelijkheid is dit namelijk drie keer zoveel.
De leveringen van dit jaar volgen op een kwarteeuw van voedselhulp die de Commissie aan Ethiopië heeft verstrekt. In die periode heeft onze steun aan Ethiopië voor bijna 40% bestaan uit voedselhulp en programma' s voor voedselzekerheid, in totaal voor ongeveer 875 miljoen euro, waarvan alleen al in de laatste vier jaar 250 miljoen zijn verstrekt. Laten we dat niet uit het oog verliezen.
Van verschillende kanten is de beschuldiging geuit dat de Europese Unie niet kordaat genoeg op de crisis zou hebben ingespeeld. In dit verband is in de Londense krant The Independent een uitstekende brief verschenen van mevrouw Kinnock, lid van dit Parlement en zeer goed ingelicht over de Hoorn van Afrika, waarin zij een overzicht geeft van de werkelijke feiten. Ik hoop dat deze brief ruimere aandacht krijgt, want er zijn er weinigen die met zoveel gezag over dit onderwerp kunnen spreken als zij. Zij schrijft onder andere dat "de Europese Unie samen met de lidstaten de grootste voedseldonor voor Ethiopië blijft". Vervolgens staat er: "Deze hulp is niet 'zichtbaar', omdat hij verstrekt wordt via de regering, het Wereldvoedselprogramma, het Rode Kruis, niet-gouvernementele organisaties en andere instellingen". Ook dit moeten wij goed voor ogen houden.
Het is niet de bedoeling nu oude koeien uit de sloot te halen. Wat er wel moet gebeuren, is dat we de hulp bij de hongerlijdende bevolking van Ethiopië krijgen. Ik wil het Parlement eraan herinneren dat er momenteel in totaal meer dan 282 miljoen metrieke ton aan voedselhulp van de Commissie gelost, verzonden of aangeschaft wordt. Vorig weekend is er een lading voedselhulp van de Europese Gemeenschap van 30.000 ton aangekomen in de haven van Djibouti via het Wereldvoedselprogramma. Een volgende lading van meer dan 16.000 ton zou komende zondag moeten arriveren via de NGO EuronAid.
Gezien de beperkte capaciteit van de havens zullen er verdere ladingen volgen via Djibouti en Berbera. Naar verwachting zal er tot de maand juli 504.000 ton aankomen van alle donoren samen. Deze hoeveelheid zou moeten volstaan om de meest dringende nood te lenigen. In totaal hebben alle donoren samen meer dan 800.000 ton toegezegd. Dat is waar we op het moment mee bezig zijn. We zullen deze crisis nauwlettend in het oog blijven houden tot zij voorbij is, en onze ECHO-mensen ter plekke zullen alles in het werk stellen om de hulp op zijn plaats te krijgen.
Een belangrijk probleem is het gebrek aan toereikende havenfaciliteiten voor de levering van de voedselhulp. Dit is zeker ook te wijten aan het feit dat de Eritrese havens van Assab en Massawa niet beschikbaar zijn. Hierdoor zijn we beperkt tot de havens van Djibouti en in mindere mate van Berbera. Djibouti zal naar verwachting overbelast raken door de 600.000 ton die er de komende drie maanden zal arriveren. We zijn dan ook dringend op zoek naar alternatieven. Een daarvan is dat we de weg van Berbera naar Ethiopië verbeteren, zodat we beter gebruik kunnen maken van de haven van Berbera. We overwegen ook de haven van Port Soedan te gebruiken. Aan Soedanese kant worden de wegen al verbeterd, en aan de Ethiopische kant zijn de wegen naar verluidt van behoorlijke kwaliteit.
Zoals mijn vriend al heeft gezegd bij de opening van dit debat, blijft het conflict natuurlijk voor problemen zorgen. Ik wil nog eens herhalen wat ik aan het begin van mijn bijdrage heb gezegd. Ik heb al te vaak het woord moeten voeren in debatten als dit over de gevolgen van crisissen als deze: in het gebied van de Grote Meren, in Ethiopië, in Soedan, en nu weer in Ethiopië. Ik herhaal nog eens dat we beter zijn in het leveren van hulp dan tien jaar geleden, maar het is verschrikkelijk frustrerend dat al deze hulp überhaupt nodig is. Het is verschrikkelijk frustrerend dat miljoenen mensen sterven van de honger, terwijl regeringen kleine fortuinen uitgeven aan wapens om oorlog met elkaar te voeren. De enige oorlog die ze zouden moeten voeren, is een oorlog tegen de honger. Ze zouden moeten vechten voor voedselzekerheid, tegen armoede en tegen milieuaantasting. Wij zouden de morele plicht moeten hebben hen daarbij te helpen. De conclusie is dus dat we niet alleen honger moeten bestrijden, maar dat we ook onze volledige steun moeten geven aan de mensen die zich inzetten voor vrede. Wij geven onze volmondige steun aan iedereen die zich inzet voor een vreedzame oplossing van regionale conflicten, inclusief de Organisatie van Afrikaanse Eenheid en de bijzondere afgezant van het Europese voorzitterschap, ambassadeur Serri. Zij kunnen rotsvast op onze steun rekenen. Helaas blijkt uit de ervaring dat we ook voor hen zullen moeten bidden.

Corrie
Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen zou ik graag de verklaring van de heer Patten willen verwelkomen. Hij heeft uiteengezet hoe het er werkelijk voor staat met onze Europese hulp. Eens te meer zien we kinderen in Ethiopië op onze televisieschermen verhongeren en denken we terug aan de gruwelen van de vorige hongersnood in de Hoorn van Afrika. Eens te meer hebben popsterren en andere beroemdheden kritiek op de Europese instellingen en de regeringen van de lidstaten omdat die te weinig zouden doen en te laat in actie zouden komen. Het is onvoorstelbaar hoe snel sommige mensen, ongehinderd door enige kennis van de omstandigheden, deskundig worden als zij in de publiciteit kunnen komen.
Somalië is verscheurd door oorlog. Het is uiteengevallen in kleine grondgebiedjes die onder leiding staan van talloze krijgsheren. Dat maakt het voor instellingen, niet-gouvernementele organisaties of wie heel moeilijk om voedselhulp bij de hongerende bevolking te krijgen. Met wie moet je in zo'n situatie namelijk onderhandelen?
Ethiopië vecht een grensconflict uit met Eritrea, wat inhoudt dat de meeste mankracht aan het front zit en broodnodige voedselhulp in beide landen afgeleid wordt om het leger te voeden in plaats van hongerende kinderen.
Natuurlijk moeten we alles in het werk stellen om de hongersnood te verlichten. Maar in landen waar een oorlog woedt, moeten we uitsluitend humanitaire hulp leveren, en wel via niet-gouvernementele organisaties, zodat we zeker weten dat het eten naar de hongerende bevolking gaat en niet naar het leger. We moeten de toestand in Eritrea in de gaten houden en zonodig ook daar humanitaire hulp leveren. We willen niets liever dan dat deze twee landen met de hulp van de Organisatie van Afrikaanse Eenheid een vredesakkoord sluiten, zodat we met beide de ontwikkelingshulp weer op volle kracht kunnen hervatten.
Ik ben onlangs een week in Ethiopië en in Eritrea geweest. Ik heb in beide landen vluchtelingenkampen bezocht en met eigen ogen de armoede en ellende van deze mensen gezien. Het is niet waar dat Ethiopië niet om voedselhulp heeft geroepen in de afgelopen twee jaar, maar de oorlog heeft het beeld voor velen vertroebeld. Toen ik er was, hebben ze om hulp gesmeekt. Ik heb zwaar ondervoede kinderen gezien die medische hulp, eten en een behoorlijk onderdak nodig hadden. Ik heb gezinnen in grotten zien wonen waar het water langs de muren stroomde, en ik heb het gehoest gehoord van hun koortsige kinderen. Op televisie ziet het er al erg genoeg uit, maar het is nog honderd keer erger als je tussen al die mensen staat die het zo zwaar te verduren hebben.
Ik heb ook gezien hoe een Duitse NGO voedsel bracht naar een kamp in Eritrea waar 16.000 mensen zaten. Het kamp was uitgespreid over een afstand van 7 kilometer, voor het geval er een bombardement kwam. Ik heb twee sterke mannen zakken van 50 kilo op de ruggen van vrouwen zien tillen en ik heb gezien hoe die wankelend op weg gingen naar hun plastic onderkomens een paar kilometer verderop. Ik heb kinderen van acht jaar acht kilometer heen en acht kilometer terug zien lopen om water te halen. Zij hadden nog geluk, zij hadden tenminste te eten.
Het lijkt wel of we nooit iets leren. Niet de televisiecamera's en de popsterren zouden ons moeten waarschuwen als er honger en droogte heerst, er zou een behoorlijk waarschuwingssysteem moeten komen in de risicogebieden van Afrika. Misschien kan dit een onderdeel worden van de snelle interventie-eenheid waarover commissaris Patten het gisteren had. Er moet dringend iets gebeuren, en het moet goed gebeuren.

Van den Berg
Voorzitter, ik sluit me graag aan bij de woorden van de heer Patten en van de heer Corrie. Wij zijn allemaal deelgenoot geweest van de strijd tegen honger tien jaar geleden. Wij hebben daarna vele projecten bezocht en zaken meegemaakt, zoals hele kundige lokale boeren die zowel in Eritrea als Ethiopië aan opbouw deden. Ik vind het onverteerbaar om van Ethiopische zijde te horen: Europa doet te weinig, u moet voedsel zenden, terwijl men gewoon logistieke capaciteit, zijn vrachtwagens, zijn wegen en ook zijn geld voor een regionale oorlog gebruikt. Het minste wat beide partijen kunnen doen is het absoluut bevriezen van de militaire activiteiten. Als men spreekt over het snel op de juiste plek distribueren van het voedsel, dan gaat het ook om die vrachtwagens, en díe vrachtwagens waren de kracht zowel van de beweging die nu leiding geeft in Ethiopië als de beweging die leiding geeft in Eritrea. Beide hebben een grote logistieke ervaring en kennis, en ook grote kundigheid. Als zij hun energie werkelijk inzetten en willen inzetten met wat er nu al beschikbaar is, als zij havens beschikbaar willen maken, als zij wegen beschikbaar willen maken, hebben zij een grote capaciteit. Zij hebben het erover dat alle verantwoordelijkheid aan onze kant ligt. Er ligt een enorme verantwoordelijkheid aan de Ethiopische en Eritrese kant en die moet menniet met een goedkoop publicitair spel naar ons terug proberen te spelen. Zij zijn samen verantwoordelijk. Bevriezen die militaire handel, proberen tot een vredesakkoord te komen en ondertussen je militaire vrachtwagencapaciteit en je mankracht daar waar het nodig is inzetten.
Tweede punt, het voedsel. Er is nu een enorme drang om snel, snel, het voedsel te zenden. Wij hebben de ervaring dat het heel erg mis kan gaan door de manier waarop het verspreid wordt, waarop het blijft zitten in de pakhuizen. Probeer ook te kijken met alle capaciteit - dat zal zeker gebeuren door de monitorenclubs van de EU nu in Ethiopië. Is er lokaal in de regio wat te kopen? Wij hebben terecht onze voedselsteunpolitiek omgegooid, niet onze surplus daarheen maar kijk of er in die regio iets op te kopen is. Want alles wat daar te halen en te regelen is, helpt die economie en voorkomt het verstoren van de lokale situatie. Want uiteindelijk is dat hetgeen structureel elke keer dat ongeluk veroorzaakt naast die oorlogen. Ik hoop dat de capaciteit van early warning waar veel deskundigen mee bezig geweest zijn, ook ingebouwd wordt in ons vermogen om eerder signalen te krijgen. Het is niet makkelijk. Iedereen weet dat, maar het zou enorm kunnen helpen om dat beeld van inadequaat handelen weg te nemen. Eindverantwoordelijkheid op de eerste plaats: Ethiopië en Eritrea. Ik steun van harte alle acties die de Commissie op dit punt onderneemt.

Van den Bos
Voorzitter, waarom herhaalt de rampzalige Afrikaanse geschiedenis zich steeds weer, vraagt commissaris Patten zich terecht af. Weer worden miljoenen mensen met hongersnood bedreigd. De oorzaak hiervan ligt niet alleen in de extreme droogte. De schuld ligt vooral bij de zeldzaam onverantwoordelijke leiders die strijd om een stuk droog land belangrijker vinden dan het creperen van de eigen bevolking. Het is toch ten hemel schreiend dat de regeringen van het straatarme Ethiopië en Eritrea op grote schaal moderne wapens hebben gekocht in plaats van voldoende voedselreserves op te bouwen. Vooral de verblinde regering van Ethiopië draagt in haar halsstarrigheid bij aan het lijden van de eigen landgenoten. Hoe valt anders te verklaren dat Ethiopië het aanbod afwees om de havens van Massawa en Assab te gebruiken? Het gevolg is dat een groot deel van de eigen bevolking voor de hulpverlening onbereikbaar is. De Organisatie van Afrikaanse Eenheid en de Europese Unie moeten de regeringen van Ethiopië en Eritrea onder de grootst denkbare druk zetten om hun geschil in Algiers bij te leggen en de hulpverleners moeten onmiddellijk een veilige toegang tot de bevolking krijgen.
Een Ethiopische minister heeft gezegd dat de internationale gemeenschap pas reageert wanneer de skeletten op de televisie verschijnen. Hij verzweeg dat niet alleen gebrek aan regen, maar vooral ook gebrek aan fatsoenlijk bestuur de oorzaak is van de macabere beelden.
Ik ben blij dat commissaris Patten is ingegaan op de kritiek dat de Europese hulp tekortschiet. Niettemin wil ik hem vragen welke lessen hij trekt uit hoe het nu is gegaan voor Europa. Het is moeilijk om niet wanhopig te worden van de ellende in de Hoorn van Afrika. Toch hoeven we de hoop niet te verliezen. De natuur kan hier alleen zijn verwoestende werk doen als de mensen tekortschieten. Oorlog en wanbestuur zijn uiteindelijk mensenwerk. De rampzalige Afrikaanse geschiedenis hoeft zich niet te herhalen als de mensenlevens belangrijker worden dan de vetes van schaamteloze leiders.

Bautista Ojeda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het is vreselijk en teleurstellend voor de integriteit van de menselijke soort, dat ons eens in de zo veel tijd noodkreten uit Afrika bereiken, van mensen die smeken om eten en drinken, en dat, geachte afgevaardigden, in de eenentwintigste eeuw.
Waarom staan we toe dat dit blijft doorgaan? Hebben we dan geen geweten? Iedere dag wordt er minder geld, minder hulp van de Europese Unie naar, in het algemeen, de arme landen van Afrika gestuurd. Van deze situatie kijken we echter al niet meer op. Hoe is het mogelijk dat we magazijnen vol voedseloverschotten hebben, die vernietigd moeten worden omdat ze liggen weg te rotten of niet voldoen aan de gestelde consumptievoorwaarden? Er zijn redenen die dit verklaren, maar geen enkele reden kan rechtvaardigen dat mensen sterven van de honger.
Zijn we wel solidair? Nee. We doven het vuur slechts door af en toe hulp te bieden, zonder een duidelijk, vastomlijnd preventiebeleid, terwijl we maar al te goed weten dat de honger in Afrika, en in de derde wereld in het algemeen, steeds terugkeert.
Ik hoop dat de media niet de mond wordt gesnoerd door de duizenden tonnen aan voedselhulp die worden toegekend, en zij ons wel degelijk op de hoogte blijven houden van het drama in Afrika.
Wat ik zeg, is niet nieuw. Het is al vele keren gezegd en zal nog vele keren gezegd worden, maar het moet me nu echt van het hart, want ik voel het leed van Afrika als mijn eigen leed.
Wanneer komt er een Marshallplan voor Afrika? Ik stel voor dat er met spoed een prestigieus, internationaal en onafhankelijk comité van deskundigen wordt opgericht, om de situatie samen met internationale instellingen te evalueren en een reeks spoedeisende initiatieven en voorstellen door te voeren voor hulp op het gebied van voedsel en hygiëne. We moeten direct ingrijpen, de toekomst plannen en al ons humanitaire geschut ter beschikking te stellen van de niet-gouvernementele organisaties.

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, de dramatische situatie in de regio van de Hoorn van Afrika en met name in Ethiopië neemt bijna ongekende proporties aan. Het is dan ook onontbeerlijk dat de internationale gemeenschap en met name de Europese Unie hieraan bijzondere aandacht besteden en de nodige hulp verlenen om aan deze ongeëvenaarde humanitaire ramp het hoofd te bieden. Inderdaad is er reeds een aantal acties op touw zijn gezet. Ik denk bijvoorbeeld aan de door de Europese Unie verstrekte voedselhulp waarnaar commissaris Christopher Patten zonet heeft verwezen. Wij mogen ons echter geen ogenblik rust gunnen. Wij moeten immers ook alle moeilijkheden overwinnen die zich ter plekke voordoen om de hongerige en stervende bevolking zo spoedig mogelijk van de nodige voedselhulp en medicijnen te voorzien. Gezien de politieke en militaire situatie in de regio moeten wij de regeringen van de betrokken landen met aandrang verzoeken de internationale organisaties in de gelegenheid te stellen zich snel te verplaatsen. Zij moeten deze organisaties toegang verlenen tot de gebieden waar de bevolking is samengebracht en zij moeten garanderen dat de hulp zijn werkelijke bestemming bereikt. Het is tevens van fundamenteel belang dat de internationale organisaties zelf, met name de Wereldgezondheidsorganisatie, de UNICEF en de FAO, hun acties naar behoren coördineren. De situatie vereist dat er snel en efficiënt wordt opgetreden. Zoals ik al heb gezegd, is het onontbeerlijk dat voedsel en sanitaire hulpmiddelen hun bestemming bereiken. Er dienen echter ook maatregelen te worden ondernomen om de primaire sector nieuw leven in te blazen. Dat is een absolute voorwaarde om de economie te redden en een duurzame oplossing op de middellange termijn te waarborgen. Ik stel voor dat wij in dit verband technici en deskundigen naar de regio sturen om dergelijke projecten op te zetten.
Gezien de ernst van de situatie en de noodzaak buitengewone prioriteit te verlenen aan de solidariteit met deze volkeren zou ik de Commissie, en met name de commissarissen Christopher Patten en Poul Nielson, willen verzoeken ons regelmatig en nauwkeurig in te lichten over de ontwikkeling van de situatie en vooral ook over de maatregelen die zij denken te nemen of reeds hebben genomen om deze te verlichten.

Van Hecke, Johan
Voorzitter, de Ethiopische regering heeft vorige week de internationale gemeenschap verweten niet alert genoeg op te treden om haar hongerige bevolking te voeden. De donoren, waaronder de Europese Unie, zouden hun beloften niet zijn nagekomen. Ik deel de mening van de commissaris dat het verwijt van Addis Abeba op zijn minst misplaatst is. Misplaatst omdat het komt van een regering die sinds twee jaar verwikkeld is in een onzinnige grensoorlog met een buurland, Eritrea. Honderden miljoenen dollars, broodnodig voor sociale voorzieningen en het verhogen van de voedselproductie zijn al gepompt in de oorlogsmachine en op het ogenblik dat de Ethiopische minister van Buitenlandse Zaken de internationale gemeenschap om de oren sloeg, circuleerden berichten dat zijn regering een militair vliegtuig had aangekocht van de Russische Republiek. Het is de hoogste tijd dat de Ethiopische regering haar verantwoordelijkheid opneemt en alles in het werk stelt om de oorlog met Eritrea te beëindigen. Zo kan zij eindelijk haar aandacht richten op de economische en sociale ontwikkeling van het land waardoor dergelijke hongersnoden zouden kunnen vermeden worden. Maar ook, en ik wil daar even duidelijk in zijn, de hulpindustrie moet ophouden de internationale gemeenschap eenzijdig te culpabiliseren en op die manier een alibi te verschaffen aan het plaatselijke regime. Noodhulp is absoluut noodzakelijk en moet worden opgevoerd, maar ontwikkelingshulp aan beide oorlogvoerende regeringen moet worden gekoppeld aan het aanvaarden en het uitvoeren van het vredesakkoord van de OAE. Als blijk van goodwill kan de Ethiopische leider alvast beginnen met het aanbod van een humanitaire corridor van zijn Eritrese collega aan te nemen of zullen opnieuw de trots en het ego van één man primeren op het belang van miljoenen volksgenoten.

Carlotti
Mijnheer de Voorzitter, hongersnood en Ethiopië, deze woorden roepen pijnlijke herinneringen op. In deze Hoorn van Afrika, die van geen enkele ramp gespaard is gebleven, wachten 16 miljoen slachtoffers van de hongersnood, waarvan 8 miljoen in Ethiopië, op hulp. In Ogadèn, het zwaarst getroffen gebied in het zuidwesten van Ethiopië, heeft het al drie jaar niet meer geregend. De begrippen "droog seizoen" en "vochtig seizoen" hebben daar geen enkele betekenis meer.
We moeten dus in actie komen, en wel snel, want zoals we maar al te goed weten, kosten ons getreuzel en onze traagheid een heleboel mensenlevens. Overigens wil ik Raad en Commissie bedanken voor wat zij tot dusver hebben ondernomen en voor hun concrete toezeggingen van daarnet. Het spreekt voor zich dat de 800.000 ton aan noodhulp die de internationale gemeenschap heeft beloofd, zo snel mogelijk ter plaatse moet komen. Het is ook noodzakelijk dat de landen in de regio al het mogelijke doen om de toevoer te vergemakkelijken, met name door hun havens, wegen en infrastructuur open te stellen.
Hoe dan ook heeft het drama in deze door achterhoedegevechten verscheurde regio een bijzonder bittere nasmaak, want iedere som die wordt besteed aan de aankoop van een geweer, een kogel, draagt bij tot de verslechtering van een toch al rampzalige economische, sociale en voedselsituatie. We moeten eisen dat Eritrea en Ethiopië hun militaire activiteiten stopzetten, zodat alle middelen, alle logistieke en menselijke capaciteiten van deze landen worden ingezet ten behoeve van de bevolking. Reeds te lang overstemt het wapengekletter de hulpkreten van de hongerlijdenden.
Daarom moeten we de machthebbers van Ethiopië en Eritrea oproepen om naar rede te luisteren en een einde te maken aan dit conflict, zodat, in het kader van het vredesplan van de OAE, spoedig een akkoord kan worden bereikt over de technische maatregelen. Op dit moment moeten wij echter in de eerste plaats luisteren naar de noodkreet van de lijdende bevolking.

Khanbhai
Mijnheer de Voorzitter, dood en ellende in Ethiopië waren vier jaar geleden ook al op televisie. De cameraploegen zijn vertrokken, maar de dood en de ellende zijn er gebleven. Tot op vandaag heerst er honger en dood. De mensen in Ethiopië smeken om regen, maar het enige waarop zij getrakteerd worden is een kogelregen. De mensen smachten naar water, voedsel en medicijnen, maar in plaats daarvan worden hun huizen in puin geschoten door tanks en vliegtuigen die onze regeringen aan de politici van Ethiopië en Eritrea leveren.
Deze politici zijn belust op macht. Zij maken ruzie over hun landsgrenzen terwijl hun bevolking sterft. Zij tooien hun parlementen en presidentiële paleizen met hun nationale vlag terwijl de bevolking Magere Hein met zijn zeis ziet zwaaien. Honger, ziekte en dood blijven deze landen teisteren. Maar machtshonger mag niet het laatste woord krijgen op de wil tot leven.
De heer Patten heeft een aantal maatregelen opgesomd die de Europese Unie genomen heeft om hulp te bieden. Die hulp is in dank aanvaard, maar laten we het totaalbeeld niet uit het oog verliezen. Op dit moment lijden 16 miljoen mensen honger. Er is 15.000 ton hulp geleverd. Ik heb alle begrip voor de logistieke problemen, maar het gaat hier toch om minder dan een kilo per persoon. Er staat bovendien geen tijdslimiet op, dus die kilo moet voor onbeperkte tijd mee. Dit is dus niet meer dan een doekje voor het bloeden. We verlichten de symptomen, maar de ziekte genezen doen we niet.
De Europese Unie moet het voortouw nemen bij het oplossen van dit ernstige probleem. De enige manier om dat te doen, is zorgen dat er geen wapens meer terechtkomen bij de strijdende partijen. Daartoe moeten wij onze invloed aanwenden bij de leveranciers van die wapens. Ten tweede moeten we deze mensen leren hoe ze voedsel moeten kweken, oogsten, opslaan, verpakken en verwerken, zodat ze op eigen benen kunnen staan en niet levenslag bedelaars hoeven te blijven.

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik ben van oordeel dat hier vandaag een bijzonder belangrijk debat heeft plaatsgevonden. In dit debat heeft het Parlement immers bewezen hoezeer het zich voor humanitaire kwesties inzet, met name voor de kwestie die hier vandaag ter discussie staat. Ik meen te mogen besluiten dat commissaris Christopher Patten in zijn uiteenzetting het objectieve besef van het reeds verrichte werk heeft weten te combineren met het absolute bewustzijn dat de huidige situatie onaanvaardbaar is. Hij heeft met name onderstreept dat de Europese Commissie de nodige vastberadenheid aan de dag zal leggen en bijzonder concrete acties ten uitvoer zal leggen. Hij heeft tevens gegarandeerd dat deze kwestie ook in de toekomst onder de aandacht van de Commissie zal blijven.
Namens de Raad wil ik hier benadrukken dat wij er alle belang bij hebben dat dergelijke situaties permanent worden begeleid en in nauwe samenwerking met de Commissie op de voet worden gevolgd. Wij achten het belangrijk dat in het kader van de Europese Unie op dit vlak een objectief bewustzijn tot stand komt. Wij moeten namelijk goed beseffen dat de humanitaire kwesties een afdoende aanpak verdienen en dat de Europese Unie en haar lidstaten er in de betrokken internationale organisaties voor moeten zorgen dat deze problemen een prioritaire behandeling krijgen. Enkele dagen geleden heeft de Top van de Europese Unie en de Afrikaanse landen plaatsgevonden. De uitgebreide agenda van deze top heeft ons in de gelegenheid gesteld de eerste aanzet te geven tot een, naar wij hopen, duurzame dialoog tussen Europa en de Afrikaanse landen. De bedoeling is de verschillende problemen waarmee het Afrikaanse continent heden ten dage te kampen heeft in kaart te brengen. Die problemen laten ons niet koud. Wij moeten immers duidelijk voor ogen houden dat deze landen het Europese continent om ettelijke redenen niet onverschillig kunnen laten, onder meer omdat de veiligheid en de stabiliteit van het Europese continent zelf op het spel staan.
Wij zijn van oordeel dat zowel de dialoog met de Afrikaanse autoriteiten als de dialoog met de subregionale autoriteiten van fundamenteel belang zijn. Wij moeten streven naar coherente acties inzake conflictbeheersing en tenuitvoerlegging van mechanismen voor snelle hulpverlening in de regio. Welnu, als die collectieve en gestructureerde dialoog uitblijft, kunnen wij ons maar beter geen illusies maken. Het heeft immers geen zin de bestaande problemen met ad hoc acties of eenmalige maatregelen te willen oplossen. Als wij er niet in slagen de internationale gemeenschap te organiseren, in de internationale wereldorganisaties of liever gezegd in de regionale organisaties, zullen wij niet bij machte zijn het hoofd te bieden aan de talrijke crisissen waarvan vooral de meest kwetsbare landen systematisch het slachtoffer worden. Ik geloof dat voor de Europese Unie in dit opzicht een speciale verantwoordelijkheid is weggelegd. Zij heeft op dit vlak een soort van traditie uitgebouwd. In de loop van haar beschavingsgeschiedenis heeft Europa meer dan eens voor soortgelijke problemen gestaan. Bovendien geeft zij blijk van een bewustzijn en een verantwoordelijkheidsbesef die hier vandaag in het debat van dit Parlement duidelijk tot uiting zijn gekomen.

De Voorzitter
Mijnheer Seixas da Costa, ik dank u.
Ik heb vijf ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats.

Stabilisatie- en associatieproces in de landen van Zuidoost-Europa
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A5-0069/2000) van de heer Lagendijk, namens de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, over de mededeling van de Commissie (COM(1999) 235 - C5-0124/1999/2126(COS)) aan de Raad en het Europees Parlement over het stabilisatie- en associatieproces in de landen van Zuidoost-Europa.

Lagendijk
Voorzitter, ik wilde in de tijd die mij gegeven is vooral stilstaan bij de financieringsconferentie over het stabiliteitspact die pas heeft plaatsgevonden, omdat het in mijn ogen zinvoller is om daar de aandacht op te richten dan op de tekst van mijn verslag dat natuurlijk geschreven is voor die conferentie.
Over die conferentie in haar algemeenheid het volgende. Ik denk dat gezegd kan worden dat het een groot succes was, niet alleen vanwege het geld maar ook vanwege het feit dat er op die conferentie wel degelijk - het is een van de centrale punten in het verslag en de hele opzet van het stabiliteitspact - de nadruk lag op projecten die de regio onderling met mekaar verbinden. De regionale samenwerking is een van de cruciale punten in het stabiliteitspact. Ik vond het goed om te zien dat op die conferentie die inzet bij alle werktafels wel degelijk aanwezig was. Het was ook een succes, ik zeg dat niet alleen om de commissaris een pluim te geven, omdat duidelijk was dat de Europese Unie, de Europese Commissie eindelijk het voortouw nam terwijl zij in mijn ogen iets te lang op de achterhand heeft gezeten. Dat wat betreft de algemene opmerkingen over de financieringsconferentie.
Naar aanleiding van die conferentie wil ik vijf centrale punten uit mijn verslag lichten. Ten eerste, de financiering. Iedereen wachtte in spanning af met welk bedrag de commissaris zou komen. Hij kwam uiteindelijk met 530 miljoen. Dat was knap creatief boekhouden moet ik zeggen, want van die 530 miljoen was 50% oud geld van vóór 2000, uit de programma's Obnova en Phare en 30% was uit dezelfde programma's voor het jaar 2000. Uiteindelijk zat er dus nog maar weinig nieuw geld bij. Dit is geen verwijt aan de Commissie, maar het is een constatering, een constatering die natuurlijk meer gaat wringen als wij weten dat boven de tafel nog 5,5 miljard hangt, een bedrag dat ooit met name door de Europese Investeringsbank is genoemd, dat later is overgenomen door Commissievoorzitter Prodi en waarvan nog volstrekt onhelder is, in ieder geval voor mij, hoe dat in het komende jaar opgebracht moet gaan worden. De vraag aan de commissaris is dan ook, hoe het er voorstaat met het eerste jaar, het jaar 2001. Hoe is het met de voorbereiding van de begroting van het stabiliteitspact? Wat is zijn reactie op de steeds meer in geluid en volume toenemende geluiden bijvoorbeeld uit de Raad, bijvoorbeeld uit de lidstaten, dat die 5,5 miljard voor de westelijke Balkan van de pretoetredingssteun voor Bulgarije en Roemenië, veel en veel te hoog gegrepen is en dat, als het bijvoorbeeld gaat om de absorptiecapaciteit, een veel lager bedrag veel reëler zou zijn? Ik ben ervoor om op voorhand te houden aan die 5,5 miljard. Ik ben alleen zeer benieuwd hoe de Commissie dat geld bij elkaar denkt te halen.
Er was ook de eis dat de projecten, de planning op die conferentie gespreid zou worden over alle werktafels: democratie, wederopbouw en veiligheid, in de wetenschap dat een brug nu eenmaal duurder is dan een trainingscentrum of ontmijningsprogramma. Ik moet helaas constateren dat als je de cijfers na afloop van de conferentie op een rijtje legt, de nadruk dan wel heel erg verschoven is in de richting van de reconstructie. Van 4,2 miljard is 80% reconstructie, 17% democratie en slechts 3% veiligheid. Mijn oproep aan de Commissie zou zijn, en diezelfde verhouding zit ongeveer ook in de toezegging vanuit Europa, om 3 tot 4% echt serieus te nemen en uit te breiden. Ik herinner alleen maar aan een tragisch bericht vanmorgen in de krant dat gisteren nog drie kinderen in de buurt van Sarajevo op een mijn zijn gelopen en daarbij zijn omgekomen. Een ontmijningsprogramma hoort bij veiligheid, is zeker belangrijk en zou niet vergeten mogen worden.
Ten derde, de oproep in het verslag, gesteund door de Raad Algemene Zaken, dat de handelsbeperkingen voor de landen asymmetrisch en desnoods eenzijdig zouden moeten worden opgeheven, met in het achterhoofd de idee dat handel op termijn even belangrijk is als subsidies. Hoe staat het ermee? Wat is de Commissie van plan om op korte termijn die eenzijdige handelsbelemmeringen op te heffen?
Ten vierde, de NGO's. Ik moet tot mijn spijt constateren dat er buitengewoon weinig aandacht is besteed, zowel in de voorbereiding als in de uitvoering, aan de rol van de NGO's, met name de lokale NGO's, des te meer als je ziet wat men weet over het stabiliteitspact in de regio. Ik ben ervan overtuigd dat de inschakeling van lokale NGO's nodig is om de kwaliteit van de programma's te vergroten, maar ook om de bekendheid van het stabiliteitspact, wat zijn wij nu precies van plan, in die regio te verhogen.
Ten slotte, de taakverdeling. Wie gaat er op toezien dat al deze plannen snel en efficiënt in de praktijk worden omgezet? Ik zou de commissaris een advies willen geven. Vorige week is hij ervan beschuldigd dat hij aan de stoelpoten van Commissievoorzitter Prodi zou willen zagen. Als u toch zo nodig aan stoelpoten zou willen zagen, zou ik u willen voorstellen de stoelpoten van de heer Solana te nemen. In mijn ogen heeft hij, zeer ten onrechte, een leidende rol gekregen in de Balkan. Het lijkt me veel logischer dat de Europese Commissie, commissaris Patten, die leidende rol krijgt om dit stabiliteitspact snel en efficiënt uit te voeren.

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, waarde afgevaardigden, in de eerste plaats wil ik de rapporteur, de heer Joost Lagendijk, feliciteren met het uitstekende en bijzonder belangrijke verslag dat hij ons hier vandaag heeft voorgelegd. Ik ben er bovendien van overtuigd dat het debat waartoe zijn verslag aanleiding heeft gegeven niet op een beter moment had kunnen plaatsvinden. Zoals u weet, is tijdens de buitengewone Europese Raad van Lissabon de strategische prioriteit van de Europese Unie voor vrede en stabiliteit in Zuidoost-Europa eens te meer bevestigd. Deze kwestie staat als dusdanig vooraan op de agenda van de Europese Unie en zij is onlosmakelijk verbonden met ons politieke werkprogramma.
De Europese Unie is de instantie die verreweg de meeste hulp aan deze regio heeft verstrekt. Tussen 1991 en 1999 heeft de Europese Unie, met inbegrip van de Europese Gemeenschap en de lidstaten, voor meer dan 19,3 miljard euro hulp aan Zuidoost-Europa verstrekt. Bovendien is de Europese Unie de voornaamste handelspartner van alle landen van de regio, die in dit opzicht belangrijke handelsconcessies genieten. Het is u overigens ook bekend dat vele duizenden militairen, politiemannen en civiele arbeidskrachten in de regio actief zijn, met name in Kosovo.
Zoals gezegd hebben wij de conclusies van de rapporteur over het stabilisatie- en associatieproces in Zuidoost-Europa met grote belangstelling gelezen. De evaluatie van de sterke en mogelijk zwakke punten van het stabilisatie- en associatieproces bevat ongetwijfeld elementen die tot nadenken stemmen. Ik wil hier dan ook op een aantal van deze elementen ingaan. Ik heb u er reeds op geattendeerd dat de Europese Raad van Lissabon de handhaving heeft bevestigd van de algemene doelstelling inzake maximale integratie van de landen van de regio in het politieke en economische systeem van Europa. De stabilisatie- en associatieovereenkomsten vormen de hoeksteen voor dit beleid. Zoals de rapporteur zeer terecht opmerkt, zullen deze nieuwe overeenkomsten niet onmiddellijk van kracht worden. Eerst moeten de nodige voorbereidingen worden getroffen en moet er onderhandeld worden. Pas dan kunnen wij met elk van de landen een overeenkomst sluiten. De rapporteur concludeert hieruit dat op middellange termijn een soort programma voor stabilisatie en regionale ontwikkeling moet worden opgestart.
Ik ben er echter niet ten volle van overtuigd dat deze analyse de meest aangewezen weg is voor een oplossing van het probleem. Het algemene stabilisatieproces in de regio mag onder geen beding tot de overeenkomsten worden beperkt. Het is duidelijk dat deze, laten we zeggen, het meest zichtbare en markante onderdeel van dit proces vormen. Dat neemt echter niet weg dat er nog andere belangrijke elementen in het spel zijn zoals de preferentiële handelsovereenkomsten, de directe steun van de Europese Unie en de politieke dialoog. Het merendeel van de landen geniet reeds handelspreferenties. Bovendien werd tijdens de buitengewone Raad van Lissabon eens te meer benadrukt dat de stabilisatie- en associatieovereenkomsten moet worden voorafgegaan door een vergaande asymmetrische handelsliberalisering, hetgeen deze landen in hun bilaterale handelsbetrekkingen met de landen van de Unie uiteraard aanzienlijke voordelen oplevert.
De onderliggende gedachte van de stabilisatie- en associatieprocessen is voldoende flexibel en voldoende ruim om op dit vlak een duurzaam project op te zetten. Het feit dat de uitwerking van de overeenkomsten wellicht enige tijd in beslag zal nemen, hoeft ons inziens niet noodzakelijkerwijs het hele stabilisatieproces op de helling te zetten. Dat is althans wat de ervaring van de Europese Unie met soortgelijke regionale processen in het verleden ons leert. Zoals ook bij andere globale overeenkomsten het geval is, hopen wij over tussentijdse akkoorden te kunnen beschikken die de periode tussen de ondertekening en de ratificatie van deze overeenkomsten overbruggen. Wij moeten er immers rekening mee houden dat een ratificatieprocedure doorgaans ongeveer 20 maanden duurt. Ik moet u er overigens ook aan herinneren dat wij met Albanië en de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië reeds contractuele betrekkingen over de vorm van de handels- en samenwerkingsovereenkomsten hebben aangeknoopt. De nieuwe overeenkomsten zullen niet alleen ruimer maar ook veeleisender zijn, aangezien onze partners ook bepaalde politieke voorwaarden zullen moeten vervullen als onderdeel van de basiswaarden die de Unie momenteel in dit opzicht stelt. In de twee voornoemde gevallen zullen de nieuwe overeenkomsten de bestaande overeenkomsten vervangen. Er zal in vergelijking met de huidige overeenkomsten sterker de nadruk worden gelegd op regionale samenwerking en er zullen ook bepalingen over samenwerking inzake justitie en binnenlandse zaken worden opgenomen, aangezien dit terrein in het toekomstige Europa een fundamentele rol zal spelen.
Met de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië zijn de onderhandelingen over een stabilisatie- en associatieovereenkomst reeds opgestart. De Albanese regering heeft onlangs haar visie op de door de Europese Commissie uitgevoerde haalbaarheidsstudie naar de opening van onderhandelingen te kennen gegeven. De Raad zal zich binnenkort over dit verslag buigen. De wijzigingen in de interne politiek van Kroatië hebben de Commissie er tevens toe aangezet een haalbaarheidsstudie voor dit land op te stellen. De Raad hoopt deze onmiddellijk voor of na de zomer te kunnen bestuderen.
Overeenkomstig het door de lokale autoriteiten geformuleerde verzoek hebben wij Bosnië-Herzegovina een routebeschrijving, een soort van road-map, bezorgd. De uitvoering hiervan moet de weg effenen voor een haalbaarheidsstudie naar onderhandelingen over een soortgelijke overeenkomst. Hoewel de werkzaamheden vlot verlopen, mogen wij niet vergeten dat in dit specifieke geval voorzichtigheid geboden is. Wij mogen geen al te hoge verwachtingen scheppen aangezien de lokale realiteit ons optimisme tempert.
Mijnheer de Voorzitter, met uw welnemen zou ik nog even kort op de nieuwe verordening willen ingaan. De Raad heeft samen met het Europees Parlement besloten dat er voor de hele regio een uniforme rechtsgrondslag moet komen. In verband hiermee wacht de Raad op een voorstel van de Europese Commissie voor een verordening van de Raad die de door de PHARE- en OBNOVA-programma' s verleende steun aan de regio moet vervangen. De aanbevelingen zullen ongetwijfeld een waardevolle bijdrage leveren aan de debatten die in de Raad over deze kwestie zullen worden gehouden. Het is mij opgevallen dat in het verslag uitdrukkelijk wordt gesteld dat de wederopbouw van de regio zich niet tot het fysieke en economische herstel mag beperken, maar tevens de maatschappelijke infrastructuur, de burgermaatschappij en de overheidsinstellingen in aanmerking moet nemen. Dat zijn de voornaamste doelstellingen die wij met onze strategie voor de wederopbouw van de regio willen nastreven. Het gaat inderdaad niet enkel om de materiële dimensie; het gaat om stabilisatie in ruime zin.
De rapporteur verwijst ook kort naar het Stabiliteitspact. Dit is het kader voor onze samenwerking met deze vijf landen en met de bij het uitbreidingsproces betrokken landen. De door de Europese Unie en de Wereldbank in nauwe samenwerking met de speciale vertegenwoordiger voor het Stabiliteitspact georganiseerde regionale financieringsconferentie, die onlangs heeft plaatsgevonden, heeft een beslissende impuls gegeven aan de doelstelling van het pact om de hervormingsprocessen te versterken en de regionale samenwerking te bevorderen. Tevens is gebleken dat het mechanisme van het Stabiliteitspact zich reeds goed ontwikkeld en nog kan en moet groeien. Wij zijn ervan overtuigd dat de wederzijdse inzet de sleutel tot het welslagen van het pact is. Ik meen overigens dat dit punt duidelijk naar voren is gekomen in de discussie die wij onlangs in het kader van de door de Europese Commissie en de Wereldbank georganiseerde conferentie zijn begonnen. De inspanningen van de landen uit de regio om hervormingen op het gebied van het institutioneel beleid te verwezenlijken en een klimaat te scheppen ter bevordering van economische vooruitgang, vormen een wezenlijk onderdeel van het pact. Als tegenprestatie worden de hervormingsprogramma's door de internationale gemeenschap gesteund en hebben de donorlanden en de financiële instellingen een totaalbedrag van 2,4 miljard euro in het vooruitzicht of reeds beschikbaar gesteld. Van dit bedrag neemt de Europese Unie - de Commissie en de lidstaten - maar liefst 1,08 miljard euro voor haar rekening. De internationale gemeenschap heeft tijdens de conferentie onder meer een startpakket voor onmiddellijke beschikbaarstelling ter waarde van 1,8 miljard euro gepresenteerd en bekostigd. Zij heeft tevens de nodige middelen uitgetrokken om de voorbereiding en uitvoering van de in het kortetermijnpakket vervatte projecten en initiatieven te bespoedigen.
Zoals ik reeds heb gezegd, is deze conferentie echter pas een eerste aanzet, een eerste stap in een lang proces. De Europese Unie is vastbesloten hier een leidinggevende rol te spelen en ervoor te zorgen dat het heel het begeleidende proces op coherente wijze ten uitvoer wordt gelegd. Zij verbindt zich er tevens toe de regionale hervormingsprocessen van dichtbij te volgen en te steunen, teneinde de door elk land geleverde inspanningen naar behoren te kunnen compenseren. Zij wenst de verschillende landen voor hun inzet te belonen door de nieuwe instrumenten verder uit te werken en zodoende bij te dragen aan de economische en sociale ontwikkeling en een coherente afstemming op het Europese model te waarborgen. Met uitzondering van Belgrado, mijnheer de Voorzitter, waarde afgevaardigden, hebben alle regeringen van de regio begrepen dat zij de weg van de hervormingen moeten inslaan. De Raad is nochtans van oordeel dat onze gezamenlijke inspanningen zonder Servië tot onvolledige resultaten zullen leiden. Dat moet voor iedereen duidelijk zijn. De Europese familie zal een democratisch Servië dat tot samenwerking bereid is en vreedzaam samenleeft met zijn buren, graag in haar midden opnemen. Wij moeten goed beseffen dat de algemene stabiliteit in de regio nooit ten volle zal kunnen worden gewaarborgd zolang een van de betrokken landen een destabiliserende factor blijft. Ik zou willen dat deze boodschap over Servië de burgermaatschappij van dat land ter ore kwam en dat de steun aan Montenegro en de door de regering van dit land ondernomen pogingen tot stabilisatie werd versterkt.
Tot slot hebben wij vastgesteld dat volgens de geachte afgevaardigde het mandaat van het Europees Bureau voor de wederopbouw niet enkel voor Kosovo moet gelden. Op de vergadering van 20 maart heeft de Raad de Commissie reeds verzocht een voorstel uit te werken en aan de Raad voor te leggen waarin ook Montenegro in het mandaat wordt opgenomen. Parallel hiermee wordt onderzocht of de activiteiten van de EIB in dezelfde zin kunnen worden uitgebreid.
Tot slot wil ik nog kwijt dat de Raad de secretaris-generaal en de hoge vertegenwoordiger, onder auspiciën van het voorzitterschap van de Raad en in overleg met de Commissie, ertoe heeft aangespoord ervoor te zorgen dat in de westelijke Balkan een coherent beleid wordt gevoerd. Tijdens de laatste bijeenkomst van de Raad Algemene Zaken werden de ideeën van commissaris Christopher Patten en de heer Javier Solana voor de eerste maal uiteengezet. Wij zijn er zeker van dat deze kwestie tijdens de volgende bijeenkomsten van de Raad Algemene Zaken met bijzondere aandacht zal worden gevolgd en dat de nodige stappen zullen worden ondernemen om de genoemde doelstelling ook daadwerkelijk in de praktijk te brengen.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats dank ik de heer Lagendijk voor zijn voortreffelijk verslag, waarmee ik het volledig eens ben. Ik vind het fijn dat ik als christen-democraat een groen verslag volledig kan onderschrijven. Dat wijst er immers op dat wij samen op de goede weg zijn en dezelfde ervaringen hebben opgedaan.
Zoals al eerder werd gezegd vindt dit debat op een geschikt tijdstip plaats. De donorconferentie heeft, althans op papier, goede resultaten opgeleverd. Er moet geld op tafel komen voor de projecten die het pact eindelijk concreet gestalte kunnen geven. Nu is dat pact nog altijd een fata morgana zonder tastbare resultaten. Het werk kan nu eindelijk beginnen. Het geldverslindende gepalaver is nu voorbij. Eigenlijk is het jammer dat de leertijd van de coördinator zo lang heeft geduurd.
Wie de regio kent, weet al lang welke projecten de Europese Unie en de Europese Investeringsbank moesten aanwijzen. Wij hadden die eigenlijk al in de herfst ten uitvoer kunnen en moeten leggen. Ik wijs er evenwel ook op dat de Raad de zaken niet bepaald efficiënt aanpakt als hij het Bureau voor de wederopbouw in Thessaloniki en de coördinator in Brussel vestigt en niet voor samenwerking zorgt. Zonder wederopbouw kan van stabiliteit geen sprake zijn en omgekeerd.
Wij moeten het verloren terrein nu snel heroveren. Met 1,8 miljard euro voor de volgende twaalf maanden kunnen wij een en ander op gang brengen en de mensen in de regio eindelijk laten zien dat wij in het gebied stabiliteit willen brengen. Zonder wederopbouw en goed functionerende instellingen is dat echter onmogelijk. Op beide terreinen is spoed geboden. Wij kunnen daarbij elke euro goed gebruiken. Het geld moet dan wel naar de projecten gaan en mag niet in een kluwen van al te veel uitvoerders of organisaties blijven hangen of door corruptie verdwijnen. Daarop moeten wij nauwlettend toezien. De oorlogen in de regio zijn ons in elk geval duurder komen te staan dan alle nodige maatregelen ons nu zullen kosten.
Een stabiliteitspact is een goed idee, omdat wij ons daarmee vooral op grensoverschrijdende maatregelen en derhalve ook op conflictpreventie kunnen toeleggen. Sommige politici en regeringen in de regio hebben dat begrepen en hebben al voor een grensoverschrijdend en effen werkterrein gezorgd. Door dat instrument consequent te gebruiken kan de Europese Unie de basis leggen voor een succesrijk beleid. Alle bij het Stabiliteitspact betrokken partners zullen echter volharding aan de dag moeten leggen. Een duurzame stabiliteit tot stand brengen vergt tijd en continuïteit. De ontvangende landen moeten hun bestuursapparaat en instellingen hervormen, zodat ze buitenlandse investeringen kunnen aantrekken en steeds minder van hulp van buitenaf afhankelijk worden.
Stabiliteit in de regio hangt echter ook in grote mate af van de afbraak van criminele machtssystemen en de totstandbrenging van rechtstatelijke structuren zoals in Bosnië. Verkiezingen zijn geen wondermiddel. Door verkiezingen alleen krijgt men nog geen democratie. Dat bewijzen de verkiezingen van vorige zondag in de Republika Srpska in Bosnië. De partijen van Karadzic en Kraijniks hebben het gehaald. Ook de terugkeer van de vluchtelingen kan tot de terugkeer naar het normale leven en de democratie bijdragen. Daarom moet de vluchtelingencarrousel in Bosnië en Kroatië in het kader van het Stabiliteitspact zo spoedig mogelijk worden aangepakt. Dat kost geld. Daarnaast moeten de mijnen worden opgeruimd, moet werkgelegenheid worden geschapen, het onderwijs opnieuw op de rails worden gezet en moeten maatregelen op volksgezondheidsgebied worden genomen. Jammer genoeg hebben ook de hoge vertegenwoordigers in Bosnië veel tijd verloren. Zij hebben te lang parallelle structuren geduld en zelfs bevorderd. Bij de beëindiging van de etnische opdeling, die het gevolg was van de oorlog en helaas met de akkoorden van Dayton ten dele werd bestendigd, zijn wij nog lang niet zo ver als wij hadden kunnen zijn.
De hervorming van de justitie in Bosnië ligt bijvoorbeeld stil. Rechterlijke beslissingen worden niet eens uitgevoerd. Bosnië-Herzegovina mag niet nog tientallen jaren lang een protectoraat blijven. Wij moeten daarvoor grotere inspanningen doen.
Ik wil het kort nogmaals over het Stabiliteitspact hebben. Evenals bij de Europese eenmaking, moeten wij ook hier niet landen, maar maatschappelijke groepen, met al hun eigen belangen, voor het gemeenschappelijke doel zien te motiveren. Om Zuidoost-Europa te stabiliseren moeten de in de verschillende landen bestaande of tot stand te brengen economische en culturele instellingen en onderwijsstructuren onderling en met de overeenkomstige Europese instellingen tot een steeds hechtere samenwerking worden gebracht.
Wij moeten deze gelegenheid aangrijpen om ook de Serviërs in Joegoslavië te laten zien dat het beter is zich van dictator Milosevic te ontdoen en samen met de buren de weg naar Europa in te slaan.

Souladakis
Mijnheer de Voorzitter, met het onderhavige verslag over het stabilisatie- en associatieproces in de Oost-Europese landen probeert men, op mijns inziens succesvolle wijze, een stabiel politiek kader vast te stellen waarmee de tragedie in de Balkan het hoofd kan worden geboden. Dit is niet het moment om een oordeel te vellen over feiten en situaties uit het verleden. Laten wij ervan uitgaan dat met dit verslag een streep wordt gezet onder het verleden en de blik op de toekomst wordt gevestigd. Laten wij nu de grondslag leggen voor het eerste, echt succesvolle beleid van de Europese Unie, voor de eerste, als ik dat zo mag zeggen, succesvolle actie van het GBVB.
Wij moeten hier echter wel een aantal vraagstukken voor ogen houden. Het is namelijk een publiek geheim dat in de Balkan heel wat belangen op het spel staan, belangen van verschillende kanten en met vaak heel uiteenlopende strategische doelstellingen. Daar moet een einde aan worden gemaakt. Wij moeten daarop met politieke en onvoorwaardelijke standpunten antwoorden, aan het adres van wie dan ook. Deze standpunten luiden als volgt:
Ten eerste moeten de resoluties van de VN over dit gebied absoluut worden geëerbiedigd.
Ten tweede zijn de grenzen van de landen in dit gebied onaantastbaar, hetgeen niet wegneemt dat in bepaalde kritieke gevallen soepele vormen van administratieve autonomie en decentralisatie nodig kunnen blijken te zijn. De mensen die denken dat de problemen opgelost kunnen worden met de totstandkoming van nieuwe landen, of met herverdeling tussen landen onderling, vergissen zich schromelijk. Dat zou een domino-effect hebben en een permanente, uitzichtloze spanning opleveren. Zonder enige overdrijving kan men zeggen dat wij dan aan het begin van de 21ste eeuw een nieuwe dertigjarige oorlog zullen meemaken, een oorlog waarvan wij de eerste tien jaar hoe dan ook al achter de rug hebben.
Ten derde moet de politiek rekening houden met het welzijn van de volkeren. Alleen het welzijn van de volkeren telt. Dat is ook voor Europa het voordeligst.
Ten vierde is economische en institutionele wederopbouw van het allergrootste belang en urgent. Met ontwikkeling, democratie en welvaart zal men goede resultaten kunnen bewerkstelligen. Voor het eerst vraagt een ingewikkeld probleem aan de rand van de Europese Unie om een oplossing. De Europese Unie moet laten zien dat zij geloofwaardig is en dit probleem het hoofd kan bieden. Zij moet welslagen. Zij moet deze weddenschap winnen. Ik hoop dat de grote instemming die het verslag-Lagendijk vond in de commissie buitenlandse zaken herhaald zal worden in het Parlement en dat wij op die manier uiting zullen geven aan onze wil om bij te dragen aan een opbouwende en stabiele ontwikkeling.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de rapporteur voor zijn verslag dat de liberale fractie zonder voorbehoud kan steunen. Ik wil graag een onderwerp naar voren brengen, dat noch in het verslag, noch in de mededeling van de Commissie aan bod komt, waardoor men mij misschien niveauverlaging zal verwijten. Ik wil het hebben over de rol van vrouwen in het wederopbouwprogramma, omdat vrouwen en kinderen altijd de grootste slachtoffers zijn in conflicten, burgeroorlogen en oorlogen in het algemeen. Geweld jegens vrouwen, verkrachting, moord en foltering zijn de laatste jaren dagelijkse kost in de landen in Zuidoost-Europa. Als men het onderling begrip tussen de culturen wil bevorderen en een degelijk wederopbouwprogramma wil maken, is het van doorslaggevend belang de vrouwen erbij te betrekken en een centrale rol te laten spelen. Ik kaart dit probleem aan, omdat er weliswaar al iets veranderd is, maar nog niet genoeg. Onder werkgroep 1 is immers al een gender task force opgericht, maar dit gebeurde niet op initiatief van hogerhand. Deze task force is er gekomen, omdat een aantal vrouwen naar de onderhandelingstafel is gestapt om te vragen of het niet billijk zou zijn hen in het wederopbouwproces een centrale rol te laten spelen. Deze vrouwen hebben een aantal concrete, realistische dingen voorgesteld, zoals de ontwikkeling van een degelijk programma voor vrouwen, betrokkenheid bij de algemene ontwikkelingsplannen en de mogelijkheid zich bij lokale, regionale en nationale verkiezingen verkiesbaar te stellen. Dit kan enkel slagen als deze vrouwen ook de middelen krijgen om hun projecten te verwezenlijken. Het geld dat zij nodig hebben, is maar een peulschil ten opzichte van de andere bedragen die in dit gebied, hopelijk binnenkort, zullen worden uitbetaald. Ik verzoek de voorzitter van de Raad en de commissaris er in de toekomst voor te zorgen dat vrouwen bij het wederopbouwproces betrokken worden. Ik denk namelijk dat het project alleen maar zal lukken als dit gebeurt.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, ondanks het feit dat het verslag ook goede kanten heeft schaart het zich volledig achter de vereisten en voorwaarden van het Stabiliteitspact. Met andere woorden, met sluit de wolf bij de schapen op. Het Stabiliteitspact in Oost-Europa effent het terrein voor interventie. Het voorwendsel is de verdediging van de mensenrechten en de democratie. Ik zal het deze keer niet hebben over de manier waarop de Europese Unie de flagrante schendingen van de mensenrechten in bijvoorbeeld Turkije en de schendingen van deze rechten op haar eigen grondgebied benadert. Ik zal deze keer niet spreken over het beleid van twee maten en twee gewichten. Ik wil alleen opmerken dat men met dit pact de landen in dit gebied wil dwingen tot politieke en economische afhankelijkheid, hun rijkdommen wil wegroven en hun arbeiderspotentieel wil uitbuiten. Dat is het echte doel.
Zoals ook in het verslag staat, wordt in dit gebied "het vermogen van de Europese Unie om een doeltreffend, op conflictpreventie gericht, civiel en militair crisismanagement te ontwikkelen" op de proef gesteld. Dat baart onze grote zorgen. Men bereidt zich met andere woorden voor op nieuwe interventies, en zelfs militaire interventies. Daarmee wil men van dit gebied een protectoraat maken. De tragische situatie die is ontstaan door de criminele interventie van de NAVO en de Europese Unie in Kosovo en vooral in Joegoslavië spreekt boekdelen.
De eerbiediging van de grenzen wordt niet bewerkstelligd met algemeen geformuleerde verklaringen en vrome wensen - die ook in het verslag voorkomen - maar met de praktische eerbiediging van de territoriale soevereiniteit en onschendbaarheid van de landen, met precies het tegendeel dus van hetgeen de Europese Unie en de VS doen. Het lijdt geen twijfel dat de voorstanders van dit Stabiliteitspact elk verzet tegen hun plannen willen breken, zeer zeker wanneer dit verzet de vorm van strijd begint aan te nemen. Zij proberen ofwel met geweld, ofwel met economische chantage de volkeren het angst op het lijf te jagen en hen te dwingen zich te onderwerpen aan de nieuwe orde. De vraag is echter uit hoofde van welk beginsel van het volkenrecht zij dit doen.
Wij zijn ervan overtuigd dat het Stabiliteitspact de volkeren van dit gebied alleen maar nog meer narigheid zal brengen en de overheersende positie van de VS en de EU zal versterken. Daarom stemmen wij tegen dit verslag en zullen de strijd aanmoedigen tegen dit pact, de strijd voor vrede, vriendschap en solidariteit onder de volkeren.

Belder
Voorzitter, over het inspirerende, voortreffelijke verslag van collega Lagendijk zou ik graag drie opmerkingen willen maken.
Ten eerste benadrukt het Stabiliteitspact voor Zuidoost-Europa de regionale samenwerking op de Balkan. Precies deze coöperatie wenst de Europese Unie volop te stimuleren. Welnu, aan deze regionale samenwerking schort het momenteel nog te zeer. Onderlinge nationale prestige- en concurrentiezucht schaadt het elementaire nastreven van de gemeenschappelijke belangen en vertraagt zo een snelle implementatie van het innovatieve Stabiliteitspact. Krachtig tegenspel van de zijde van de Europese Unie is hier geboden. Daarbij past tegelijk een onbaatzuchtige en meer evenwichtige selectie van de regionale hulpprojecten.
In tweede instantie acht ik paragraaf 26 in het verslag-Lagendijk een prima idee. Inderdaad, het Stabiliteitspact is evengoed van groot belang over de grenzen van de regio heen. Derhalve verdient de Republiek Moldavië stellig de kans hieraan rechtstreeks deel te nemen. Het alternatief is immers dat Moldavië zich anders in een soort politiek niemandsland dreigt terug te vinden. Wat meer is: Moldavië is cultureel-politiek met het naburige Roemenië verbonden en als dat laatste land onder het Stabiliteitspact valt, dan óók Moldavië.
Ten derde kan van een welslagen van dit Stabiliteitspact een gunstige precedentwerking oostwaarts uitgaan, namelijk een uitbreiding van het pact richting de thans zo instabiele Kaukasus. Onderschrijft Rusland nu ook al niet het Stabiliteitspact voor Zuidoost-Europa?!

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, in de eerste plaats dank ik de heer Lagendijk voor zijn voortreffelijke verslag. Ik vind het uitstekend dat verschillende fracties een consensus hebben gevonden over de wijze waarop wij de problemen van Zuidoost-Europa - nu een vertegenwoordiger van Kroatië tijdens de bijeenkomst onder voorzitterschap van mevrouw Pack merkwaardig genoeg heeft geoordeeld dat wij opnieuw kunnen zeggen dat Kroatië tot de Balkan behoort, kunnen wij ook van de Balkan spreken - kunnen aanpakken.
Wij moeten de Balkan - of Zuidoost-Europa - als een geheel beschouwen, omdat het gebied nu eenmaal een grote samenhang vertoont. Toch belet ons dat niet tegenover de landen een verschillende houding aan te nemen naargelang ze al dan niet bereid zijn aan dit gezamenlijke proces deel te nemen. Onlangs nog hadden wij het over Macedonië. Ik heb toen een verslag over een stabilisatie- en associatieovereenkomst opgesteld. Ik dank de afgevaardigden nogmaals voor hun steun.
Vandaag gaat het in de eerste plaats om Kroatië. Kroatië heeft een politieke koerswijziging uitgevoerd. Ik wil nu niet beoordelen wat daar vroeger is gebeurd, maar hoopvol uitkijken naar wat komt. Daarom moeten wij Kroatië op deze nieuwe koers, waarbij de oppositie niet langer wordt uitgesloten, krachtig ondersteunen. Er is nu een nieuwe regering en een nieuwe houding tegenover de vluchtelingen, de economische ontwikkeling en vooral tegenover Europa. Ik verzoek de voorzitter van de Raad er samen met de andere veertien landen voor te zorgen dat de Europese Investeringsbank eindelijk ook aan Kroatië kredieten kan verlenen. Het is bespottelijk dat Kroatië nog altijd geen kredieten kan krijgen.
Ook de andere landen moeten uiteraard de nodige aandacht en steun krijgen. Dat staat niet ter discussie. Op dit ogenblik gaat het echter vooral om Kroatië. Als wij voor de regionale ontwikkeling enkele steunpunten zoals Macedonië, Kroatië en hopelijk weldra ook Albanië kunnen vinden, kunnen wij in Zuidoost-Europa een netwerk van stabiliteit tot stand brengen.
Een laatste punt dat ik hier wil behandelen, is dat van de donorconferentie. Die was zeer succesrijk. Ik dank de voorzitter van de Raad, maar vooral de commissaris, die tot het succes van die conferentie hebben bijgedragen. De conferentie heeft zich hoofdzakelijk op de materiële infrastructuur toegespitst. Die is in Zuidoost-Europa beslist nodig. In de regio hebben wij echter ook een passende geestelijke infrastructuur nodig. Er moet in het gebied een mentaliteitsverandering komen. Daarom vraag ik, ondanks de geruchten die wij hebben gehoord, dat alles wat met leren, onderwijs en het zogenaamde proces van Graz, met andere woorden met de verandering van de houding van de mensen, met solidariteit en tolerantie te maken heeft, eveneens wordt bevorderd.
Het gaat om vrij geringe bedragen, maar wij moeten de mensen ginds doen beseffen dat zij niet alleen bruggen, wegen en spoorwegen nodig hebben, maar dat ze ook een gemeenschappelijke toekomst hebben, voor elkaar begrip moeten hebben en elkaar moeten ondersteunen.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, ik wil drie punten aanstippen. Ten eerste staan in het verslag van de heer Lagendijk weliswaar interessante ideeën en goede voorstellen, maar ik vrees toch dat dit een schools verslag is dat, gezien het beleid van de Europese Unie, in de Balkan geen toepassing kan vinden. Als hierin fundamentele factoren, zoals de eerbiediging van de grenzen, ontbreken, als wij spelen met Montenegro en Kosovo, en als wij al deze problemen rechtstreeks in verband brengen met en toeschrijven aan het regime van Milosevic - waar men al dan niet tegenstander van kan zijn - ondermijnen wij van meet af aan onze eigen inspanningen, inspanningen die wij moeten ondernemen. De Europese Unie moet eindelijk inzien dat de grenzen in de Balkan gerespecteerd moeten worden, en dit heeft niets uit te staan met het standpunt jegens Milosevic.
Ten tweede moet eindelijk een eind worden gemaakt aan de financiering van bepaalde wederopbouwprojecten via vermindering van de landbouwuitgaven. Ook de donorconferentie biedt, naar het schijnt, mogelijkheden tot financiering.
Ten derde wil ik hier de aandacht vestigen op het feit dat bepaalde gebieden van Griekenland - ja u hoort het goed, van Griekenland helaas - zoals het departement Pieria, een toeristisch gebied in Centraal Macedonië, enorme economische schade hebben opgelopen vanwege de vermindering van de toeristenstroom. Ook dat vraagstuk moeten wij in de Europese Unie onderzoeken.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik wil met de heer Swoboda nu niet kibbelen over de vraag waar de Balkan begint. Ooit werd gezegd dat de Balkan aan de Rennweg in Wenen begon. Toch zijn de verschillen tussen de landen een nadeel voor het Stabiliteitspact. Het gaat om kandidaat-landen van de eerste en de tweede groep. Landen zoals Kroatië en Macedonië staan zelfs op het punt kandidaat-landen voorbij te streven. In landen zoals Bosnië-Herzegovina en Albanië functioneert het staatsapparaat nauwelijks. De grootste uitdaging vormen Joegoslavië en Servië, waar de democratie moet worden gevestigd en een langetermijnstrategie moet worden ontwikkeld om Servië in Europa te integreren.
In Kosovo zullen wij nooit succes kunnen boeken als daar geen gekozen politieke structuren ontstaan en wij niet weten wat op lange termijn met dat gebied, dat nooit meer een Servische provincie zal zijn, moet gebeuren. Wij mogen die vraag niet langer uit de weg gaan, want anders pakken wij alleen maar de oppervlakkige symptomen aan. Dat is niet de enige zwakke plek van het Stabiliteitspact. Een andere zwakke plek is het gebrek aan geloofwaardigheid van de internationale organisaties en de Europese Unie. Die worden gekenmerkt door een onduidelijke bevoegdheidsverdeling, verspilling en wanbeheer, die wij, als het niet om onszelf ging, typisch voor de Balkan zouden noemen. Wij verliezen in de regio veel krediet en aanzien. Aanzien en geloofwaardigheid zijn eigenlijk nog belangrijker dan het geld dat wij beloven maar nooit aankomt. Ik geloof werkelijk dat wij in de Europese Unie orde op zaken moeten stellen, vooral door de Commissie op dit terrein te versterken.
Mijnheer de commissaris, ik heb veel vertrouwen in uw werk, maar als Parlement moeten wij er ook voor zorgen dat u nog harder kunt werken dan nu. Onze beide instellingen moeten samenwerken om de EU en haar geloofwaardigheid te versterken.

Napoletano
Mijnheer de Voorzitter, ook ik ben van mening dat dit een belangrijk en juist verslag is. Toch wil ik kort de aandacht vestigen op enkele punten. De landen van Zuidoost-Europa zijn een van onze prioriteiten. Laten we echter oppassen dat we niet te veel prioriteiten vaststellen, want dan zou het wel eens kunnen zijn dat wij er vervolgens niet naar kunnen handelen. Laten we ook oppassen dat de verschillende prioriteiten niet met elkaar in conflict zijn, want dat gaat ten koste van onze geloofwaardigheid. Ik doel op ons beleid voor het Middellandse-Zeegebied en op het vredesproces in het Midden-Oosten, die beide prioriteit hebben. We moeten consequent zijn. Dat zal ik ook onder de aandacht brengen van de Raad, wanneer we over de begroting debatteren.
In de tweede plaats is het belangrijk en terecht dat problemen op regionaal niveau worden aangepakt en dat de Europese Unie daarbij het voortouw moet nemen. Daarom wil ik de Commissie en ook de Raad ertoe aansporen om tijdens dit gecompliceerde proces de nodige aandacht te besteden aan het evenwicht tussen de regionale dimensie van het pact en de bilaterale stabilisatie- en associatieovereenkomsten. Gebeurt dat niet, dan lopen we het risico tegenstrijdige signalen af te geven aan deze landen.
Tot slot wil ik de aandacht vestigen op twee andere punten: het voormalige Joegoslavië en de criminaliteit. Wat betreft het voormalige Joegoslavië moeten we het verslag volgen en de sancties gericht tegen de bevolking geleidelijk afschaffen. Als ze van kracht blijven, wordt alleen maar het regime van Milosevic verlengd: hoe eerder ze worden afgeschaft, hoe beter. De sancties zijn bovendien nadelig voor andere landen in de regio, waaronder enkele kandidaat-lidstaten. Dat is een ernstig nadeel. Wie anders dan Europa kan dit op zich nemen? Het zou kunnen dat ook de Verenigde Staten wachten tot wij het initiatief nemen. Laten we dus al onze moed bijeenrapen en handelen.
Ik heb nog een laatste opmerking. Zoals anderen voor mij al hebben gezegd, gaat het niet alleen om infrastructuur, maar ook om de burgermaatschappij. Het zou interessant zijn deze projecten met de voorzitters van de drie werkgroepen te bespreken. Misschien kan de commissie buitenlandse zaken dat doen. Wij moeten voorlichtings- en culturele projecten opzetten voor de burgers. Rome, mijn woonplaats, organiseert bijvoorbeeld de Biënnale van jonge kunstenaars in Sarajevo en financiert het concertgebouw in die stad. Op die manier wordt in de stad een klimaat van wederopbouw gecreëerd, van een stad in dialoog met zichzelf en met ons.
Dan is er nog het probleem van de criminaliteit. Ik kom uit Italië, een land dat direct betrokken is bij dit probleem. Apulië bijvoorbeeld is een regio die het hoofd moet bieden aan criminele organisaties die in ons land voet aan de grond hebben gekregen. Dit is een andere prioriteit, want ook de investeringen lopen groot gevaar, als de georganiseerde misdaad niet afneemt.

Patten
Mijnheer de Voorzitter, ik ben vanmiddag in het Parlement aangekomen met een voortreffelijke toespraak op zak, waarvoor ik mijn medewerkers hartelijk wil bedanken. Maar misschien kan ik die toespraak beter een andere keer houden, want ik zou nu graag op een informele manier op dit debat willen reageren.
De leden van het Parlement zullen gemerkt hebben dat de Hoge Vertegenwoordiger en ikzelf een verslag hebben ingediend bij de Raad van Lissabon, en ik vermoed dat de heer Lagendijk heeft gemerkt dat het opvallend veel gelijkenis vertoonde met zijn eigen verslag. Ik weet niet welk de kip en welk het ei is geweest, maar ik veronderstel niet dat de heer Lagendijk mijn complimenten voor zijn werk zou opvatten als een misplaatste pluim op mijn eigen hoed en die van de heer Solana. Toch leken de verslagen erg veel op elkaar. We mogen gerust zeggen dat ons werk voor de Raad van Lissabon in grote mate ingegeven is door de overtuiging dat we moeten slagen op de Balkan, omdat de geloofwaardigheid van het Gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid dat we aan het opbouwen zijn anders in duigen zou vallen. Het is ongelofelijk belangrijk dat we laten zien dat we de uitdaging op de Balkan aankunnen.
Een van de dingen die we de staatshoofden en regeringsleiders in Lissabon met ons verslag duidelijk hebben willen maken, is dat onze strategie moet worden gedragen door het stabilisatie- en associatieproces. Dat dit zo is, heb ik ook duidelijk gevoeld toen ik onlangs een week in de regio was. Om het wat gemeenzamer te zeggen, met de woorden van mijn vriendin mevrouw Pack, lid van dit Parlement: we moeten deze landen helpen bij hun toenadering tot Europa. Zij willen geïntegreerd worden in de Euro-Atlantische structuren. Zij willen dat als een alternatief voor de traumatische desintegratie van de afgelopen jaren. Wij moeten dat voor hen tot een realiteit maken.
Er is vaak verwezen naar de conferentie over het Stabiliteitspact van enkele dagen geleden. Meerdere mensen hebben gezegd dat het een groot succes was. De toezeggingen van de donoren hebben de verwachtingen aan het begin van de conferentie ruimschoots overtroffen.
Ik wil daar een paar dingen over zeggen. Om te beginnen klopt het, in reactie op de woorden van de heer Lagendijk, dat een deel van het geld voor spoedprojecten van de Europese Unie afkomstig was uit de begrotingen van 1998 en 1999. Daar is een eenvoudige reden voor. Wij hadden in sommige gevallen namelijk al haalbaarheidsstudies uitgevoerd en voorbereidingen getroffen voor deze spoedprojecten. Volgens mijn woordenboek is nieuw geld geld dat je nog niet hebt uitgegeven. Dit is een bijzonder belangrijk gegeven, omdat onze begroting helaas is gebaseerd op vastleggingen en betalingen, en niet alleen op betalingen, zoals in bijna al onze lidstaten. Het feit dat geld is vastgelegd, betekent niet altijd dat het ook wordt uitgegeven, ook niet in het volgende jaar, of het daaropvolgende jaar, of zelfs in het volgende decennium. Dat moeten we goed voor ogen houden.
Hiermee haak ik in op wat de heer Swoboda gezegd heeft en waar ik het roerend mee eens ben. Het gaat hier niet alleen om infrastructuur in de zin van hardware, maar ook om software. Daar horen een rechtsstaat bij, democratisering en het soort projecten met het maatschappelijk middenveld waar hij het over heeft gehad. Ook onderwijs hoort erbij; daar kom ik dadelijk nog op terug.
Ik wil het nog over een paar andere punten hebben die in Lissabon ter sprake zijn gekomen en waar we momenteel aan werken. Om te beginnen heeft de Commissie in Lissabon de opdracht gekregen een pakket voorstellen in te dienen voor asymmetrische handelsconcessies in de regio. Het is zo dat de totale export vanuit de Balkan naar de Europese Unie ongeveer 0,6% bedraagt van onze totale import. Voor landbouwproducten is dat ongeveer 0,16%. We kunnen ons wat dat betreft dus heus wel een beetje vrijgevigheid permitteren.
We trachten verder onze hulp wat te versnellen en doeltreffender te maken. Gisteren heb ik bekendgemaakt dat de Commissie het eens is geworden over een snel interventiemechanisme. We willen in de komende maanden een nieuwe verordening aan het Parlement voorleggen inzake steun aan de westelijke Balkan. Naar ik hoop zal dit onze steun sneller en flexibeler maken. Natuurlijk zullen daarin ook voldoende middelen opzij moeten worden gezet voor projecten waarin de gelijkheid tussen man en vrouw centraal staat. Ik ken geen enkel succesvol economisch of politiek ontwikkelingsmodel dat niet wordt gedragen door zinvolle programma's die vrouwen in staat stellen hun mogelijkheden ten volle te ontwikkelen en hun plaats in te nemen in de samenleving.
Een opmerking over onderwijs: ondanks alle cynische commentaren is ons programma Energie voor democratie in Servië van vorige winter buitengewoon succesvol gebleken. Het gebeurt helaas niet zo vaak dat de mensen juichend over straat gaan voor de Europese Unie, en zeker niet in het land dat ik het beste ken. Maar in een paar van die steden is dat vorige winter wel degelijk gebeurd. De burgemeester van Nis heeft ons zopas in een brief geschreven dat Energie voor democratie een model is geweest voor het soort politieke steun dat we aan zijn land zouden moeten verlenen.
De winter is voorbij, dus de behoefte aan olie is voor het moment niet zo nijpend. We zijn aan het bekijken hoe we dit programma kunnen continueren. Een van de ideeën die bij ons is opgekomen, was onderwijs in ruil voor democratie. We zouden scholen van boeken en andere benodigdheden kunnen voorzien, geld kunnen geven voor kleine reparaties in de klas, sporttoestellen ter beschikking kunnen stellen, allemaal dingen om het leven van de kinderen in die steden te verbeteren, zolang ze met hun ouders moeten wachten tot de heer Milosevic het veld ruimt. En hoe korter ze moeten wachten, hoe liever het mij is.
Ik hoop dat de schoonmaak van de Donau nu eindelijk eens opschiet, want dat is van levensbelang voor de regio. We hebben vorige week nuttige besprekingen gevoerd met de Donaucommissie. De Europese Commissie betaalt ongeveer 85% van de kosten van de schoonmaakoperatie, en ik hoop dat alles van start kan gaan na de jaarlijkse vergadering van de Donaucommissie deze week.
Ik heb mijn ongerustheid al uitgesproken over Montenegro. Na mijn bezoek van ongeveer een maand geleden, hebben we onze steun in het kader van OBNOVA voor Montenegro verdubbeld van 10 tot 20 miljoen euro. We zijn daar ook erg actief op het vlak van voedselveiligheid en dergelijke meer. Ik hoop van ganser harte dat de Europese Investeringsbank binnen afzienbare tijd en binnen redelijke grenzen geld zal willen lenen aan Montenegro.
Tot slot heeft u gevraagd naar de omvang van onze financiële betrokkenheid bij de Balkan. Ik zal u hierover bij andere gelegenheden meer details kunnen verschaffen. Waar het voor mij op aankomt, is de vraag of er na al die meters communiqués van de Raad en al die beloftes over een Marshallplan enzovoort ook werkelijk geld op tafel komt! Dit jaar besteden we ongeveer 540 miljoen euro in de westelijke Balkan. Gezien de front-end loading van onze verplichtingen in Kosovo, zullen we volgend jaar ongeveer 800 miljoen euro in de Balkan moeten besteden. Daarvan gaat ongeveer 350 miljoen euro naar Kosovo.
Er zullen geen enorme verhogingen van de uitgaven voor nodig zijn, maar we moeten eenvoudig steun verlenen aan een land als Kroatië, waar een fatsoenlijke regering er het beste van probeert te maken in buitengewoon moeilijke omstandigheden. We moeten geld opzij zetten voor de landen die deelnemen aan het stabilisatie- en associatieproces en die ernstig met ons onderhandelen over hun toenadering tot Europa.
Wat mij betreft is het eerste jaar altijd doorslaggevend bij de besteding van openbare middelen. Als je het tweede of het derde jaar haalt, heb je geluk gehad. Het eerste jaar is voor ons dus het grote uitgavenjaar.
Er is ons in Istanbul gevraagd hoeveel we denken te kunnen uitgeven in de regio. Goed beseffende dat het aan de begrotingsautoriteit is om daarover te oordelen - ik weet nu hoe die theologie in elkaar zit - heb ik geantwoord dat dat ongeveer 5,5 miljard euro zou moeten zijn. Dit wordt door sommigen een krankzinnig bedrag genoemd, maar ik wil niet dat we zoals nu te horen blijven krijgen dat we het extra geld voor Kosovo ondanks het interinstitutioneel akkoord maar moeten zien te vinden binnen de bedragen die zijn overeengekomen voordat Kosovo een noodzaak werd
Een ding waar ik op heb gestaan, is dat er een realistisch bedrag in onze begroting wordt opgenomen voor de wederopbouw van Servië. Ik wil namelijk niet dat ik over twee of drie jaar opnieuw op zoek moet naar extra geld, deze keer voor Servië, binnen diezelfde begroting. We gaan uit van hetzelfde soort bedragen als in Kosovo, wat een totaal van ongeveer 2,3 miljard euro oplevert voor een behoorlijk wederopbouwprogramma in Servië. Daarmee kunnen we vanzelfsprekend pas van start gaan als Milosevic weg is, maar ik zou het volkomen onverantwoord vinden als we geen rekening hielden met een redelijk bedrag voor Servië als we onze cijfers aan het Parlement en de Raad voorstellen. Onze cijfers zijn gebaseerd op berekeningen van economen en op ons oordeel dat we voor Servië proportioneel ongeveer hetzelfde bedrag nodig zullen hebben als voor Kosovo.
De rest, 3,2 miljard voor een periode van 7 jaar, lijkt me echt niet buitenissig. Zo zijn we aan 5,5 miljard gekomen, en ik ben niet erg te spreken over de suggestie in sommige kranten dat we dat bedrag zomaar uit de lucht hebben geplukt en dat het nergens op slaat. Ik zou hier te zijner tijd met genoegen meer details over verstrekken, niet alleen aan het Parlement trouwens, maar ook aan de Raad Algemene Zaken. Wie weet heb ik ooit wel zoveel geluk dat ik het aan de ministers van Financiën kan gaan uitleggen.
Dit is mijn antwoord op uw goedbedoelde vraag. We hebben dit bedrag niet zomaar uit de lucht geplukt. We hebben op een eerlijke manier getracht de financiële consequenties te trekken uit onze retoriek. Het kan ons moeilijk kwalijk worden genomen dat we zoiets doen. In verband met het Midden-Oosten is ons ook gevraagd na te gaan wat een vredesregeling de Europese Unie aan programma's zou kosten. Laten we dus eens kijken hoe het zit met de Balkan. Als we onze woorden in daden willen omzetten, moeten we hier beginnen.
Tot slot nog dit: bij de Balkan gaat het duidelijk over het scheppen van vrede en veiligheid, niet alleen in onze achtertuin, maar ook in onze voortuin. Het gaat hier om vrede en veiligheid in een integraal deel van ons gezamenlijke Europese huis. Ik hoop dat we dat ook in de praktijk kunnen brengen na alle toespraken, alle beloftes en al het optimisme uit onze ronkende communiqués.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 11.30 uur plaats.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Raad (B5-0216/2000).
Aangezien de vragen 1, 2 en 3 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden ze tezamen behandeld.

Efstratios Korakas
Vraag nr. 1 van (H-0255/00):
Betreft: Flagrante schending van de rechtsstaat en de mensenrechten door Turkije De leider van de Turkse partij voor volksdemocratie is met zeventien andere mensen uit de leiding van deze partij veroordeeld tot een gevangenisstraf van drie jaar en negen maanden vanwege hun steun aan de hongerstaking die werd gehouden als steunbetuiging aan Abdullah Öcalan toen deze in Kenia aan de Turkse geheime dienst werd overgeleverd. Voorts zijn drie burgemeesters van steden in zuidoost-Turkije gearresteerd, die tot dezelfde partij behoren, op beschuldiging van samenwerking met de PKK. Hun protest tegen deze arrestaties en veroordelingen uitten, behalve de HADEP, ook andere Turkse partijen omdat het hier om een flagrante schending gaat van de democratie, de vrijheid van meningsuiting en de fundamentele beginselen van de rechtsstaat.
Is de Raad voornemens om de kwestie van de arrestatie en de veroordeling van democraten wegens hun uitingen, de onbelemmerde uitoefening van de vrijheid van meningsuiting en de vrijheid om politieke partijen op te richten en te laten functioneren aan de orde te stellen?

Emmanouil Bakopoulos
Vraag nr. 2 van (H-0286/00):
Betreft: Schendingen van de mensenrechten door Turkije In december 1999 is Turkije een kandidaatlidstaat van de Europese Unie geworden. Volgens artikel 10 van de conclusies van het Voorzitterschap van de Europese Raad van Helsinki moet Turkije om tot de Europese Unie toe te treden, voldoen aan de algemene toetredingsvoorwaarden en met name de criteria van Kopenhagen.
In februari laatstleden werden drie Koerdische burgemeesters (van de steden Diyarbakir, Siirt en Bingöl), die in het Duitse Hannover samen met vier andere collega's het "Handvest van Ålborg" hadden ondertekend, waarmee hun steden lid werden van de "European Sustainable Cities and Towns Campaign", bij hun terugkeer in Turkije gearresteerd en zij zitten tot op de dag van vandaag in de gevangenis.
Overwegende dat Turkije de mensenrechten blijft schenden, welke initiatieven zal de Raad nemen zodat Turkije voldoet aan de criteria voor toetreding tot de Europese Unie?

Ioannis Theonas
Vraag nr. 3 van (H-0299/00):
Betreft: Voortdurende schendingen van de vrije meningsuiting en van de rechtsstaat door Turkije De leider van de Turkse Democratische Volkspartij (HADEP) is samen met 17 andere leidinggevende leden van deze partij veroordeeld tot een gevangenisstraf van 3 jaar en negen maanden onder beschuldiging van steunverlening aan de hongerstaking die werd gehouden voor steun aan A. Öçalan, toen deze werd overgeleverd aan de Turkse geheime diensten in Kenia. Er zijn ook drie burgemeesters uit het noordoostelijk gebied van Turkije gearresteerd onder beschuldiging van medewerking met de PKK. Naast de HADEP hebben ook een aantal andere Turkse partijen deze arrestaties en veroordelingen afgekeurd omdat ze lijnrecht ingaan tegen de democratie, de vrije meningsuiting en de basisbeginselen van de rechtsstaat.
Is de Raad voornemens de kwestie van de arrestaties en de veroordeling van democraten wegens hun uitspraken ter sprake te brengen bij de Turkse regering en in het kader van de pretoetredingsprocedure te eisen dat de volledige vrijheid van meningsuiting in Turkije wordt verzekerd evenals de vrije oprichting en werking van alle politieke partijen?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, de Raad heeft de Turkse autoriteiten reeds attent gemaakt op de kwestie van de democratische rechten van de Turken van Koerdische afkomst, met inbegrip van de in de vraag bedoelde rechten. Hij zal de ontwikkelingen in Turkije op dit vlak op de voet volgen en afhankelijk hiervan de nodige maatregelen treffen. Gisteren nog heeft tussen de Europese Unie en Turkije een Associatieraad plaatsgevonden tijdens welke de genoemde kwesties eens te meer te berde zijn gebracht. Bovendien heeft de Europese Unie deze gelegenheid te baat genomen om de Turkse autoriteiten mee te delen dat deze kwestie haar ten zeerste verontrust. Zij heeft tevens de hoop uitgesproken dat de Turkse autoriteiten paal en perk zullen stellen aan datgene wat momenteel als de niet-naleving van een aantal essentiële criteria inzake eerbiediging van de mensenrechten, eerbiediging van de democratische beginselen en bescherming van de minderheden wordt beschouwd.
Zoals u weet, werd Turkije door de Europese Raad van Helsinki tot de groep van kandidaat-landen toegelaten. Deze status stelt Turkije op gelijke voet met alle andere kandidaten voor de toetreding. Dit betekent dat het net als alle andere landen niet alleen de voordelen maar ook de nadelen van deze nieuwe situatie moet aanvaarden. Enerzijds moet Turkije aan dezelfde vereisten voldoen als onverschillig welk ander kandidaat-land, maar anderzijds beschikt het ook over dezelfde rechten. De Europese Unie mag voor Turkije geen uitzondering maken. Turkije moet precies op dezelfde wijze worden behandeld als om het even welk ander kandidaat-land.
Momenteel bevindt Turkije zich derhalve in een proces waarin de situatie van het land moet worden afgestemd op de criteria van de Europese Raad van Kopenhagen. Deze criteria laten geen twijfel bestaan over het belang van de eerbiediging van de rechtsstaat, de democratische rechten, de fundamentele vrijheden en de beginselen inzake de bescherming van de minderheden. Zolang deze criteria niet worden nageleefd, kunnen geen onderhandelingen worden geopend. Vooraleer dit onderhandelingsproces van start kan gaan, moet de Commissie, namens de Unie, in overleg met Turkije een pretoetredingsstrategie uitwerken. Voor de voorbereidende werkzaamheden wordt een beroep gedaan op de niet-gouvernementele organisaties, de lidstaten en de Turkse regering. In het partnerschap voor toetreding worden de elementen gedefinieerd die dringend aan hervorming toe zijn. Op die manier bepaalt de Europese Unie op welke punten Turkije zich moet toeleggen om aan de criteria van Kopenhagen te voldoen. Verwacht wordt dat hier een progressieve evolutie plaatsvindt die tot de doelmatige en absolute naleving van de genoemde criteria leidt. In deze context zullen de in de vragen bedoelde kwesties uiteraard aan de orde worden gesteld.

Korakas
Gisteren hebben wij de heer Verheugen en vandaag de vertegenwoordiger van de Raad horen toegeven, zij het dan in bedekte termen, dat er problemen zijn in Turkije met de eerbiediging van de rechten van de mens. Zij hebben zelfs hun betreuren geuit. Zowel vandaag als gisteren werd echter ook de zogenaamde vooruitgang genoemd die het Turks regime op dit gebied zou boeken. Het klopt echter wel degelijk dat - in tegenstelling tot hetgeen bepaalde mensen, ook in Griekenland, beweren - het Turks regime door de besluiten van Helsinki alleen nog maar doldriester is geworden. De Turkse leiders hebben de dag na Helsinki verkondigd dat Turkije op onvoorwaardelijke wijze kandidaat-lidstaat was geworden. Dat is geen toeval. Het is evenmin toeval dat zij nu, ondanks het feit dat zij van hun kant geen enkele verbintenis zijn nagekomen, protesteren omdat zij de kredieten niet hebben gekregen uit hoofde van de douane-unie. Men heeft ons verzekerd dat Turkije bereid is stappen te zetten in de goede richting. Dat horen wij echter al jarenlang, misschien zelfs al meer dan tien jaar lang, ook in de Raad van Europa, maar nog nooit is daar iets van terechtgekomen. Integendeel, men gaat eerder de omgekeerde richting uit. De voorvechter voor democratie en mensenrechten, op wie al eens een moordaanslag is gepleegd, zit weer in de gevangenis. Zijn moordenaars lopen echter vrij rond. Daarom vraag ik wanneer het Turkse regime de grondwet en strafwetboek van het land echt zal democratiseren, de leiders van de HADEP-partij en de afgevaardigden eindelijk vrij zal laten......
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Seixas da Costa
In antwoord op het commentaar van de heer Korakas - het gaat hier niet om een nieuwe vraag - wil ik het volgende kwijt. Ten eerste heeft de kandidatuur van Turkije tot gevolg dat de verantwoordelijkheden van dit land ten aanzien van de naleving van de voor de toetreding tot de Unie geldende basiscriteria aan een striktere controle onderhevig zijn. Ik denk overigens dat de Turkse autoriteiten zich hier ten volle van bewust zijn. In het kader van de pretoetredingsstrategie, of het partnerschap voor de toetreding, zullen de problemen waarmee Turkije te kampen heeft ongetwijfeld op de voet worden gevolgd, met name wat de eerbiediging van de basiscriteria voor de aanpassing aan de Europese maatstaven betreft. In het verleden hebben wij ten aanzien van Turkije tijdig en stelselmatig ad hoc initiatieven genomen, afhankelijk van de evolutie van de interne situatie van het land.
Dat tijdperk is voorgoed voorbij! Voortaan wordt de interne situatie van Turkije beschouwd als een strategisch element voor de bevordering van de toenadering tussen Turkije en de Europese Unie. De heer Birdal heb ik in januari van dit jaar in Turkije ontmoet. Met die ontmoeting heb ik hem willen duidelijk maken dat hij met betrekking tot zijn bijzonder specifieke situatie op de solidariteit van de Europese Unie kon rekenen. Uiteraard heeft de Europese Unie haar bemiddelingspogingen niet gestaakt. Zij blijft er bij de Turkse autoriteiten op aandringen dat de toestand van de heer Birdal, en met name zijn terugkeer naar de gevangenis, haar ten zeerste verontrust. Zij gebruikt daartoe de middelen en de instrumenten die zij het meest opportuun acht.

Bakopoulos
Wij voeren nu al geruime tijd een buitenlands beleid dat, naar wij zelf zeggen, gebaseerd is op morele regels. Daar blijft het echter niet bij; wij geloven het nog zelf ook en denken de wereld de les te kunnen lezen. Nu al zitten wij echter muurvast, en dat geldt niet alleen voor Turkije. Als men zich op moreel verantwoorde wijze wil gedragen, moet men zich jegens iedereen op dezelfde manier gedragen, ongeacht de gevaren en ongeacht de belangen. Dat is echter onmogelijk. Belgrado kun je bijvoorbeeld wel bombarderen, maar Moskou, Peking of Ankara niet. Laten wij er daarom niet langer om heen draaien en terugkeren tot de oude, beproefde recepten. Laten wij dan spreken over belangen, over machtsevenwicht, en over de politiek als de kunst van het haalbare. Dan zullen wij moreel misschien wat minder hoogstaand zijn, maar wel veel eerlijker. Dan zullen wij onze tijd beter gebruiken en niet meer verspillen aan dit theater met zijn allen.

De Voorzitter
Ik weet niet zeker of u een vraag heeft gesteld. Als er geen vraag is, is de Raad niet verplicht te antwoorden, alleen te luisteren, zoals u weet, mijnheer Seixas da Costa. De heer Theonas wil een vraag stellen. Ik dring er echter bij u allen op aan eerst de vraag te stellen en daarna pas met de rest van uw betoog te komen.

Theonas
Ik heb wat commentaar en een concrete vraag. Zou de Raad er niet goed aan doen concretere antwoorden te geven als hijzelf op concrete vragen aandringt? Dat is mijn commentaar.
Dan nu mijn vraag. Stel dat de pretoetredingsprocedure van Turkije twintig jaar duurt; moeten dan al degenen die nu in de gevangenis zitten twintig jaar wachten voordat de Europese Unie blijk van belangstelling geeft? Zal de Raad ten tweede tijdens heel deze procedure bereid zijn om eventueel verplichtingen van de Europese Unie uit hoofde van deze pretoetredingsprocedure te vertragen of ongedaan te maken, als de mensen waarvan sprake is in de gevangenis blijven? Zal het tot slot ooit mogelijk zijn iets van Turkije te verlangen waarmee de kwestie Cyprus opgelost kan worden? Dit is toch een van de vraagstukken die met de pretoetredingsprocedure vergemakkelijkt moet worden?

Seixas da Costa
Mijnheer Theonas, om te beginnen zou ik willen zeggen dat ik niet meen te beantwoorden aan het beeld van een voorzitterschap dat niet concreet op de door de geachte afgevaardigden gestelde vragen antwoordt. Integendeel, zou ik zeggen. Het lopende toenaderingsproces dat Turkije dichter bij Europa moet brengen en in Helsinki met de aanduiding van Turkije als kandidaat-land van start is gegaan, zal een progressief toenaderingsproces zijn. De geachte afgevaardigde moet goed beseffen dat dit progressieve toenaderingsproces noodzakelijkerwijs gepaard zal gaan met een verhoogde aandacht van de kant van de Europese Unie voor de interne situatie in Turkije en de wijze waarop dit land met de door de internationale gemeenschap gestelde eisen omgaat. Wij zullen in dit opzicht uiteraard strenger zijn dan in het verleden het geval was. Het gaat hier om een bijzonder belangrijk punt dat onder geen beding uit het oog mag worden verloren. Turkije wordt nu voortdurend op de vingers gekeken bij de naleving van de basiscriteria. Het land heeft hiertoe zelf het initiatief genomen. Het heeft zelf de dienovereenkomstige politieke beslissing getroffen. Turkije zal niet pas over tien jaar op de geboekte vooruitgang worden beoordeeld. In het kader van de pretoetredingsstrategie wordt de naleving van de genoemde criteria permanent geëvalueerd. Indien met betrekking tot de geobserveerde fundamentele kwesties geen vorderingen worden gemaakt, zal dit uiteraard consequenties voor het pretoetredingsproces hebben. Dat staat voor mij als een paal boven water.
Anderzijds ben ik van oordeel dat de conclusies van Helsinki, ondanks het feit dat zij voor uiteenlopende interpretaties vatbaar zijn, de Turkse kwestie en de band met Cyprus in een nieuw daglicht plaatsen. Zelfs de Cypriotische autoriteiten hebben de nieuwe benadering toegejuicht. Ik geloof dat wij daaruit de nodige conclusies moeten trekken. Wij moeten met name beseffen dat de evolutie in de houding van Turkije ten aanzien van de Cypriotische kwestie misschien wel iets te maken heeft met de evolutie in de houding van Turkije in het kader van de toenadering tot de Europese Unie.

Korakas
Ik heb een opmerking met een vraag aan de vertegenwoordiger van de Raad: was dit nu een concreet antwoord? Nu breekt mij de klomp!

Seixas da Costa
Mijnheer de afgevaardigde, ik moet bekennen dat men in politieke kringen geneigd is tussen de regels door te lezen. Daarom moet men zijn woorden zorgvuldig afwegen, met name wanneer bijzonder delicate kwesties zoals de interpretatie van een ernstige situatie aan de orde zijn. De ontwikkeling van de situatie op Cyprus en de ontwikkeling van het Turkse toenaderingsproces tot de Europese Unie zijn hiervan een voorbeeld. Ik ben nochtans van oordeel dat ik duidelijk heb aangegeven dat er tussen het toenaderingsproces van Turkije tot de Europese Unie en het standpunt van Turkije ten aanzien van de Cypriotische kwestie een concrete band bestaat. Ik hoop dat dit duidelijk is, mijnheer de afgevaardigde, want duidelijker kan ik het echt niet verwoorden.

De Voorzitter


Konstantinos Alyssandrakis
Vraag nr. 4 van (H-0294/00):
Betreft: Flagrante schending van de rechten en vervolging van de Assyrisch-Chaldeïsch minderheid in Turkije
Tienduizenden leden van de Assyrisch-Chaldeïsche minderheid, die in het noordoosten van Turkije woonden, zijn naar de landen van de Europese Unie gevlucht: ze werden vervolgd door de Turkse regering, hun dorpen werden vernield, hun kerken werden gesloten en met de grond gelijk gemaakt en hun taal werd als omgangstaal en als onderwijstaal verboden. Het gevaar is reëel dat de resterende gebedsplaatsen en de laatste sporen van het bestaan van deze minderheid definitief verdwijnen, en wel met gebruik van geweld.
Is de Raad voornemens deze kwestie aan de orde te stellen in het kader van de pretoetredingsstrategie en de Turkse regering te vragen de rechten van de Assyrisch-Chaldeïsche minderheid te respecteren en met name te verzekeren dat de kloosters Mar Gabriel in Midyat en Dayr Zafaran in Mardin ongehinderd kunnen blijven bestaan?

Alyssandrakis
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik kan niet bepaald zeggen dat uw antwoord mij tevredenstelt. Men had een concreter antwoord kunnen verwachten, uitgaande van de veronderstelling dat gevoeligheid bestaat voor de mensenrechten. Het gaat hierbij om twee heel oude volkeren die het slachtoffer zijn van systematische volkenmoord door het regime van Turkije. Deze volkenmoord is misschien niet zo indrukwekkend als die op de Armeniërs, maar wel even efficiënt. Duizenden leden van deze minderheid zijn vluchtelingen of immigranten in de Europese Unie en enkele tienduizenden wonen nog in het gebied waar zij van oudsher thuis horen. Ik zou u willen vragen wat concreter te zijn. Uw verwijzing naar het Verdrag van Lausanne is natuurlijk een goede zaak, maar er is wel degelijk ook een verantwoordelijkheid van de Europese Unie. Zij moet het Turks regime op een aantal zaken attenderen en duidelijk maken dat het de mensenrechten moet eerbiedigen, niet alleen de mensenrechten die onder het Verdrag van Lausanne vallen, maar ook de mensenrechten in het algemeen. Is de Raad bereid concrete stappen zetten in die richting?

Seixas da Costa
De geachte afgevaardigde beweert dat mijn antwoord niet overtuigend genoeg was. Ik denk dat het de moeite loont de vraag even in herinnering te brengen. Gevraagd wordt of de Raad voornemens is de genoemde kwestie aan de orde te stellen in het kader van het pretoetredingsproces en de Turkse regering te verzoeken de rechten van de Assyrisch-Chaldeïsche minderheid in Turkije, en met name het ongehinderde voortbestaan van kloosters, te eerbiedigen. Vervolgens worden twee specifieke kloosters genoemd. Ik weet niet hoe ik hier overtuigender op kan antwoorden dan met een resoluut "ja". De Raad, de Europese Unie, is inderdaad voornemens deze kwestie in het kader van het pretoetredingsproces aan de Turkse autoriteiten voor te leggen. Als dit geen duidelijk antwoord is, weet ik werkelijk niet wat u onder een duidelijk antwoord verstaat.

De Voorzitter


Alexandros Alavanos
Vraag nr. 5 van (H-0262/00):
Betreft: Nieuwe spanningen in Kosovo Het moet algemeen worden erkend dat het resultaat van de "vredes"operatie van de NAVO-troepen in Kosovo maar mager is. Er is geen "multicultureel" Kosovo gekomen, zoals de VN het had gewenst, de vluchtelingen zijn niet teruggekeerd, de etnische zuivering tegen de Serviërs werd voortgezet, de opsplitsing wordt geconsolideerd en het is kennelijk "noodzakelijk" steeds meer nieuwe leger- en politietroepen te sturen. De huidige escalatie van de spanning wordt gevoed door verklaringen van NAVO-officieren en door nieuwe grootschalige militaire oefeningen van NAVO-troepen.
Welke maatregelen zal de Raad nemen voor het behoud van het "multiculturele" Kosovo, dat een deel vormt van de Joegoslavische Federatie? Welke stappen zal hij ondernemen om te voorkomen dat de crisis en de spanning in het gebied escaleren?

Seixas da Costa
Mijnheer de Voorzitter, de doelstelling van de Europese Unie is nog steeds de oprichting van een democratisch en multi-etnisch Kosovo binnen de internationaal erkende grenzen van de voormalige Republiek Joegoslavië, overeenkomstig de bepalingen van VN-resolutie 1244. De Raad is het erover eens dat dringend een oplossing moet worden gezocht voor de voortdurende uitingen van etnisch geweld, met name tegen de Servische gemeenschap, de zigeuners en andere niet-Albanese gemeenschappen in Kosovo. De Raad heeft de inspanningen van de UNMIK en de KFOR om het ontstaan van nieuwe vluchtelingenstromen te voorkomen en de veilige terugkeer van al degenen die hun woning hebben verlaten te garanderen, consequent gesteund. In antwoord op het dringende verzoek van de speciale vertegenwoordiger van de secretaris-generaal, Bernard Kouchner, en de hoge vertegenwoordiger, Javier Solana, hebben de lidstaten hun bijdrage aan de internationale politiemacht van de VN aanzienlijk verhoogd, zowel wat de financiële en technische steun als het aantal mankrachten betreft. Bovendien hebben verschillende lidstaten ook hun eigen contingenten in de KFOR versterkt. Ik herinner u eraan dat wij in het verleden reeds in dit Parlement ons betreuren tot uitdrukking hebben gebracht over de niet-naleving van genoemde verplichtingen, waardoor uiteraard het optreden van de internationale autoriteiten in Kosovo werd bemoeilijkt. Op dit moment zijn er reeds nieuwe elementen beschikbaar en een deel van de verplichtingen is vervuld. Daardoor kunnen de problemen nu op een andere, efficiëntere wijze worden aangepakt, ofschoon wij uiteraard nog ver van een enigszins aanvaardbare oplossing verwijderd zijn. De Raad heeft alle politieke leiders van Kosovo er bovendien toe aangespoord dringend de nodige maatregelen te treffen om escalatie van geweld te bestrijden, onverschillig welke vorm van extremisme te verwerpen en de UNMIK en de KFOR te steunen. Wij achten het bijzonder belangrijk dat de Raad de reeds geboekte vooruitgang op het gebied van de verzoening tussen de verschillende bevolkingsgroepen verder ontwikkelt en de weg naar de tenuitvoerlegging van resolutie 1244 effent.
Wij zetten ons in voor het democratiserings- en toenaderingsproces in Kosovo. Om een multi-etnisch Kosovo tot stand te brengen is het onontbeerlijk dat de vertegenwoordigers van de minderheden de verantwoordelijkheden delen. Wij moeten ons allen afvragen - en ik zou willen dat elk van ons zich hiervan rekenschap gaf - of iedereen, met name in Kosovo, werkelijk in een multi-etnisch Kosovo geïnteresseerd is. In deze context heeft de Raad de Servische leiders eens te meer opgeroepen aan de voorlopige gemeenschappelijke administratieve structuur deel te nemen. De Raad acht het bijzonder belangrijk dat de lokale verkiezingen die nog dit jaar zullen plaatsvinden door de UNMIK en de OVSE zorgvuldig worden voorbereid. In dit verband moet onder meer de nodige aandacht worden besteed aan de bepalingen die van toepassing zijn op de door de afwezige personen uitgebrachte stemmen en de participatie van de minderheden. Ons inziens moet in Kosovo een begin worden gemaakt met de inrichting van legitieme lokale machtsstructuren. Dat is de enige manier om ervoor te zorgen dat de politieke krachten, die momenteel niet binnen een duidelijke organisatiestructuur en een aangepast institutioneel kader werkzaam zijn, weer in een normaal politiek klimaat kunnen functioneren en zich in Kosovo in een democratische context kunnen manifesteren.
In het kader van de bevordering van het democratiserings- en toenaderingsproces werkt de Europese Unie overigens nauw samen met andere internationale partners om het dagelijks leven van alle burgers van Kosovo, ongeacht hun etnische achtergrond, te herstellen. Behalve de middelen die de lidstaten voor bilaterale hulp beschikbaar hebben gesteld, heeft de Europese Gemeenschap voor de periode 1999-2000 humanitaire hulp voor 429 miljoen euro aan de regio verstrekt ten behoeve van de vluchtelingen uit Kosovo, de ontheemden in het land zelf en de mensen die naar huis terugkeren. Voor de periode 1999-2000 zal voor de wederopbouw en de buitengewone financiële bijstand, met inbegrip van de steun aan de UNMIK, een totaalbedrag van 437 miljoen euro worden uitgetrokken. De door de Europese Unie ondernomen acties en geleverde inspanningen genieten de erkenning van de internationale gemeenschap. Helaas blijken deze acties in de praktijk vaak onvoldoende te zijn om de onevenwichtige situatie en de bestaande spanningshaarden het hoofd te bieden. Wij hopen echter dat de spanningen in de toekomst zullen afnemen.

Alavanos
Allereerst moet ik opmerken dat het vanmiddag vooral de Griekse afgevaardigden zijn die vragen op de fungerend voorzitter afvuren. Daaruit blijkt in feite hoe instabiel de situatie is in een van onze lidstaten en hoezeer ook het communautair beleid tekort schiet. Ernstige problemen kan men daarmee nauwelijks het hoofd bieden. Ik wil de fungerend voorzitter bedanken voor zijn antwoord en heb nota genomen van zijn standpunt. Dit is mijns inziens een bijzonder opbouwend standpunt, en dat kan men niet vaak zeggen. De Europese Unie streeft dus naar een multi-etnisch en democratisch Kosovo binnen de internationaal erkende grenzen van de Joegoslavische Federatie. Dat is mijns inziens positief en nogmaals, ik heb daar goede nota van genomen. Ik zou echter een aanvullende vraag willen stellen. Deze gaat met name over de minderheden die nu worden vervolgd, die het slachtoffer zijn van etnische zuivering in Kosovo, of dit nu Serviërs, mensen van Turkse oorsprong of zigeuners zijn. Enerzijds oefenen de Albanese extremisten druk uit en anderzijds gaat Servië gebukt onder een embargo. Heeft de Europese Unie steun- en hulpprogramma's voor deze in ellende en wanhoop verkerende mensen?

Seixas da Costa
Mijnheer de afgevaardigde, ik denk dat uit mijn woorden, die overigens door de geachte afgevaardigde worden beaamd, duidelijk is gebleken dat de algemene doelstelling van de Europese Unie en de internationale gemeenschap erin bestaat de bepalingen van VN-resolutie 1244 te eerbiedigen, met name wat de oprichting van een democratisch en multi-etnisch Kosovo betreft. Het ligt allerminst in mijn bedoeling te verdoezelen dat zich ter plekke enorme problemen voordoen die de tenuitvoerlegging van deze besluiten aanzienlijk bemoeilijken. Eufemismen en diplomatisch taalgebruik zijn hier uit den boze. Het is een feit dat de massale terugkeer van de uit Kosovo verdreven Albanezen en de almaar groeiende spanningen, vooral ten aanzien van de Servische minderheid, de zigeuners en de andere minderheden, een nieuwe, totaal verschillende situatie hebben gecreëerd. Wij mogen ons echter niet uitsluitend op het heden toespitsen. Wij moeten ook het verleden voor ogen houden aangezien daar de oorsprong van de huidige situatie ligt. Wij mogen ons niet tot een momentopname beperken. Ik denk dat wij het verleden onder de loep moeten nemen om tot een weloverwogen en evenwichtige interpretatie van het heden te komen, met name wat bepaalde verantwoordelijkheden van de regering van Belgrado en de ontwikkelingen ten gevolge van haar optreden in Kosovo betreft. Maar het is inderdaad een feit, mijnheer de afgevaardigde, en dat erken ik ook, dat de Servische minderheden die het land na terugkeer van de Kosovaarse Albanezen hebben verlaten, nog steeds niet over de nodige garanties beschikken om naar huis terug te kunnen keren. Ik ben het tevens met u eens dat de coëxistentie van de Servische minderheden die Kosovo niet hebben verlaten en de Albanese meerderheid voor problemen zorgt. Ik meen echter dat de geachte afgevaardigde niet kan ontkennen dat de internationale gemeenschap alles in het werk stelt om deze minderheden te beschermen en een veilig klimaat te scheppen waarbinnen samenleving mogelijk is. Wij mogen niet vergeten dat iedereen zijn steentje moet bijdragen, ook de Servische autoriteiten. Zij moeten zich met name bereid verklaren aan de raadplegende organen deel te nemen. Op die manier zal hun optreden in Kosovo aan geloofwaardigheid winnen. Onze enige doelstelling is de voortzetting van de multi-etnische integratie te waarborgen. Dat is ons streefdoel. Wij erkennen dat er nog een lange weg moet worden afgelegd. Wij erkennen ook dat de situatie van de Serviërs die buiten Kosovo wonen en bij gebrek aan veiligheid niet naar huis kunnen terugkeren volkomen onrechtvaardig is. Ambiguïteit is hier niet op zijn plaats: ik onderstreep dan ook de onrechtvaardigheid van deze situatie. Anderzijds moeten wij echter goed beseffen dat de internationale gemeenschap alles doet wat in haar macht ligt. Bovendien, mijnheer de afgevaardigde, mogen wij het verleden niet vergeten. Integendeel, wij moeten het verleden steeds voor ogen houden om het heden beter te begrijpen.

De Voorzitter
De heer Alavanos merkte op dat we tot nu toe bijna alleen maar Griekse vragen hebben gehoord. Ik wil hem zeggen dat, temidden van andere mediterrane volkeren, de Spanjaarden en de Portugezen gewend zijn aan een dialoog met de Grieken. Ik meen zelfs dat Lissabon, het oude Olisipo, gesticht werd door Ulysses. Dus de voorzitter van de Raad heeft een lange traditie van Griekse aanwezigheid in Portugal.

Purvis
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de fungerend voorzitter van de Raad graag willen vragen of hij ook niet vindt dat het optreden van de internationale gemeenschap in al haar verschijningen - de Europese Unie, de Verenigde Naties, KFOR, de NAVO en anderen - eigenlijk een complete ramp is die van dag tot dag alleen maar erger wordt. Wat wordt er ondernomen om het UCK en de Albanese vechtersbazen onder controle te krijgen? Zij hebben duidelijk geen belang bij een multi-etnisch Kosovo. Ik ben het eens met al uw goede voornemens om een multi-etnisch Kosovo tot stand te brengen, maar desondanks lijkt er te velde sprake te zijn van een machteloze permissiviteit.

Seixas da Costa
Mijnheer de afgevaardigde, in aansluiting op de woorden van de Voorzitter zou ik hier in de eerste plaats willen onderstrepen dat het voor mij een waar genoegen is door de Griekse leden van dit Parlement onder vuur te worden genomen. Ik heb bijzonder goede vrienden in Griekenland. Ik breng daar overigens mijn vakantie door. Om op de door de geachte afgevaardigde geschetste situatie terug te komen geloof ik niet dat wij een nefast beleid voeren. Ik wil u er trouwens op attenderen, geachte afgevaardigde, dat dit het enige mogelijke beleid is. De geachte afgevaardigde weet dat wij niet meer kunnen doen. Hij weet dat ons beleid voortvloeit uit de gebeurtenissen die zich de afgelopen jaren - ik zou zelfs zeggen de afgelopen decennia - in de regio hebben voorgedaan. Wij moeten ons ervan bewust zijn dat de situatie waarin de internationale gemeenschap zich bevindt de enige mogelijke situatie is om dit conflict op te lossen, ook al laat zij vanuit het oogpunt van de praktische toepassing van de desbetreffende maatregelen nogal wat te wensen over. Wij mogen niet vergeten dat de hulp van de internationale gemeenschap pas werd ingeroepen op het moment dat een oplossing in het kader van het voormalige Joegoslavië onmogelijk bleek.
Het zijn de ontwikkelingen in het voormalige Joegoslavië die dit optreden in de hand hebben gewerkt. De geachte afgevaardigde verwijst naar het UCK. Welnu, ik wens hem eraan te herinneren dat het UCK zijn bestaan enkel en alleen te danken heeft aan het feit dat de Albanese gemeenschap in Kosovo systematisch werd vervolgd en in het nauw werd gedreven. Het spreekt vanzelf dat de Albanezen zich genoodzaakt zagen een militaire structuur in het leven te roepen om aan deze dreiging het hoofd te bieden. Zo ontstond het UCK. In de huidige fase moeten wij ervoor zorgen dat de structuren die los van enig democratisch proces tot stand zijn gekomen, om de eenvoudige reden dat dit democratische proces ook in het voormalige Joegoslavië zelf afwezig was, in een democratisch Kosovo een politieke, een louter politieke weg inslaan. Ofschoon de weg naar dit democratische Kosovo nog ver zoek is, ben ik van oordeel dat de internationale gemeenschap in dit opzicht uitstekend werk levert.

Frahm
Mijnheer de Voorzitter, als we nu een rapport zouden moeten geven voor het welslagen van de twee doelstellingen die men met de acties in Kosovo wilde bereiken - een multi-etnisch Kosovo en een Kosovo als onderdeel van Joegoslavië - denk ik dat de voorzitter van de Raad het mij eens zal zijn dat we geen goed rapport kunnen geven. We weten ook dat dit te wijten is aan het gevoerde beleid. Ik wil derhalve graag weten of de Raad nagedacht heeft over de vraag hoe we dit beleid in de toekomst kunnen veranderen. Of is de Raad van plan dezelfde instrumenten, met andere woorden militaire acties, te blijven gebruiken, en dus militaire troepen te blijven sturen naar lastige gebieden in de omgeving? Wat is de bedoeling van een interventiemacht met 60.000 man, als we het er allemaal over eens zijn dat er waarschijnlijk andere maatregelen nodig zijn om de conflicten in Europa en directe omgeving op te lossen?

Seixas da Costa
Allereerst dit: ik betreur het dat ik u geen vragen mag stellen, want als dat wel had gekund, dan had ik u gevraagd welke andere oplossing u voorgesteld zou hebben. Ik wil u dan ook wijzen op Bosnië-Herzegovina. Dat is een concreet voorbeeld van wat de strijdkrachten vermogen. Het volstaat om even stil te staan bij de toestand die daar enige jaren heerste, en het feit dat de internationale gemeenschap daar lange tijd geen antwoord op heeft kunnen formuleren. Vergelijkt u de toestand van toen met die van nu. De situatie is weliswaar niet stabiel, maar er heerst tenminste vrede - en wel dankzij de aanwezigheid van de strijdkrachten. Aan de hand van dat voorbeeld kunnen we leren dat er bepaalde situaties zijn waarin een poging om etnische spanningen te verlichten alleen kan slagen via dit soort mechanismen, die neerkomen op het scheiden van de partijen en het beschermen van die partijen. Dat kan ook op Kosovo van toepassing zijn. We weten niet voor hoe lang - het liefst zo kort mogelijk. Het kan ook geen kwaad erop te wijzen dat de internationale gemeenschap in het algemeen, en de landen van de Europese Unie in het bijzonder, geen specifiek belang hebben bij interventie in Kosovo en het mobiliseren van middelen en manschappen voor dit soort acties. Eerder het tegendeel, zou ik zeggen. Het is gewoon zo dat de internationale gemeenschap en met name de landen van de Europese Unie zich ervan bewust waren geworden dat het hun plicht was in te grijpen in een situatie die een inbreuk vormde op wat internationaal als aanvaardbaar gedrag wordt gezien. Ik doel dan natuurlijk op de genocide en de belegeringstactiek die de heer Milosevic ten aanzien van de Albanese bevolking aan het voeren was. Nu kunt u me zeggen dat het praktisch resultaat van dat ingrijpen niet precies overeenstemt met wat men zou kunnen verlangen. Ik wijs u er dan ook op dat dit ingrijpen geleid heeft tot dit praktische resultaat: enige uitzonderingen daargelaten, is de situatie nu ondanks alles toch onder controle vanuit een veiligheidsstandpunt gezien. We hebben een inspanning gedaan, en we blijven dat doen, om te komen tot een zo groot mogelijke mate van integratie tussen de minderheidsgroeperingen. Een beter resultaat was eenvoudigweg niet mogelijk geweest. Wij blijven druk uitoefenen in deze richting en we geloven dat institutionele hervormingen van de maatschappij via de plaatselijke verkiezingen wel eens zouden kunnen bijdragen tot extra stabiliteit.

De Voorzitter


Ioannis Souladakis
Vraag nr. 6 van (H-0279/00):
Betreft: Bescherming van Europese ondernemingen in Kosovo Hoewel de Raad klaarblijkelijk van niets weet (zie antwoord op mijn vraag E-2425/99) hebben de betrokken ondernemingen zich toch echt tot de Europese Unie gewend met een verzoek om bescherming van hun belangen. Deze kwestie betreft dus wel degelijk de bevoegdheidssfeer van de Raad. Het is een feit dat de UNMIK en zijn leider, de heer Bernard Kouchner, niet op eigen gezag handelen, maar onder internationaal toezicht, waarbij ook de Raad betrokken is. Wanneer dus de belangen van Europese ondernemingen op het spel staan, moet dit de permanente aandacht krijgen van de Raad, want deze moet wel bedenken dat zijn antwoorden anders vragen doen rijzen met betrekking tot zijn goede bedoelingen. Ook schept het beheer van vraagstukken die onder de Vierde Pijler ressorteren verplichtingen voor de organen van de Europese Unie. De Commissie laat echter, helaas, onredelijk lang op zich wachten met haar antwoord, maar zij is wel degelijk op de hoogte van de inspanningen van de betrokken ondernemingen. Het lijdt dus geen twijfel dat de Raad door zijn dadenloosheid een grote verantwoordelijkheid op zich laadt. Ik zou de Raad daarom willen vragen: in hoeverre is hij bereid zijn uit de Verdragen voortvloeiende verplichtingen na te komen om de belangen van de desbetreffende ondernemingen te ondersteunen?

Seixas da Costa
Resolutie 1244 van de Veiligheidsraad heeft het voorlopig bestuur van Kosovo, de UNMIK, autoriteit over het gebied gegeven. Daarmee heeft de UNMIK ook de wetgevende, rechtsprekende en uitvoerende macht. De bedoeling is dat de UNMIK een voorlopige regering opzet met een mandaat zoals dat in voornoemde resolutie beschreven wordt. Daaronder valt ook het ontwikkelen van een plan voor een gefaseerde economische opbouw. Dat betekent dat voor de individuele gevallen die in uw vraag genoemd worden direct contact moet worden opgenomen met de bijzondere vertegenwoordiger van de Secretaris-generaal van de Verenigde Naties voor Kosovo, omdat hij de verantwoordelijke voor het bestuur van dit gebied is, of anders met de minister van Buitenlandse Zaken van de lidstaat waar de betrokken ondernemingen hun maatschappelijke zetel hebben. De Raad aanvaardt algemene politieke verantwoordelijkheid voor de deelname van de Europese Unie binnen het kader van de UNMIK, en die deelname is vooral gericht op de economische wederopbouw. Noch de Europese Unie als zodanig, noch de Raad hebben directe bevoegdheid of verantwoordelijkheid met betrekking tot het bestuur van het gebied en de verdediging van de individuele belangen van ondernemingen in die regio. Dat valt aan de ene kant onder de verantwoordelijkheid van de Verenigde Naties, als zaakvoerder voor het gebied, en aan de andere kant onder de verantwoordelijkheid van de regeringen van de lidstaten. Als het gaat om de bescherming van ondernemingen zijn het de regeringen die moeten optreden.

Souladakis
Ik wacht nu al zes maanden op een antwoord op deze vraag. Wij hebben een heel boekwerk met vragen en door de late beantwoording ontstaat een schizofrene situatie wat de inhoud van de antwoorden betreft. Hoe komt dit? Doen de diensten hun werk soms niet goed en informeren zij u verkeerd, of "gebeurt er iets ergs in het Koninkrijk van Denemarken"? Velen zeggen immers dat de heer Kouchner er een eigenaardige manier van besturen op na houdt. Ik wil derhalve het volgende vragen: als de diensten hun werk niet goed doen, wat doet u dan wanneer ze u voor schut zetten? Als de heer Kouchner zijn werk niet goed doet, wat doet u dan? Ten derde: is het aanvaardbaar dat eerst de Europese burgers moeten betalen voor het Stabiliteitspact en daarna de daar gevestigde Europese bedrijven niet door de Europese Unie kunnen worden beschermd? Dat is absurd. Zoiets komt nergens voor. Laten wij dus kijken hoe de vork in de steel zit, want ik heb de indruk dat de heer Kouchner zijn rol daar niet goed speelt. Daar zit het probleem en daarop moeten wij als Europese burgers en als belanghebbenden bij de ontwikkelingen in de Balkan onze aandacht vestigen.

Seixas da Costa
De vraag die u stelt is nooit voorgelegd aan de Raad van de Europese Unie, en zeker niet door de ondernemingen die hun beklag doen. De voorzitter van de Raad is van deze zaken niet op de hoogte. De klachten moeten worden voorgelegd aan de lidstaten. Die lidstaten hebben elk een Ministerie van Buitenlandse Zaken, en dat ministerie heeft de bevoegdheid om van dit soort zaken kennis te nemen. U dient steeds in de gaten te houden dat het bestuur van Kosovo niet toekomt aan de Europese Unie, maar aan de Verenigde Naties. Er is een speciale instantie die dit beheer voor haar rekening neemt. Normaliter rust op elk land afzonderlijk de verplichting binnen een internationale context bescherming te bieden met betrekking tot de activiteiten van ondernemingen uit dat land. Elk land beschikt over structuren met behulp waarvan het zijn burgers en ondernemingen in het buitenland bescherming kan bieden; er bestaan voor dat doel speciale mechanismen en die gebruiken we allemaal in ons internationale optreden. De Europese Unie is geen land.
Ik begrijp dan ook niet waarom de Europese Unie als zodanig een bijzonder soort optreden zou moeten ontwikkelen om overal ter wereld op dit soort gevallen te kunnen reageren. Tenzij we een stadium bereikt hebben waarin regeringen erkennen dat ze niet bij machte zijn hun eigen ondernemingen te beschermen.

Korhola
Mijnheer de Voorzitter, een essentieel element in de wederopbouw van een samenleving, na oorlog, is dat de lokale economie zich zo snel mogelijk herstelt en slagvaardig wordt. Nu hebben lokale bedrijven in Kosovo echter een aanzienlijk probleem: het gebrek aan deskundig personeel met talenkennis. Alle of bijna alle werknemers die Engels spreken zijn namelijk gerekruteerd in wederopbouwprojecten in Kosovo en de lokale bedrijven kunnen niet met de hoge lonen concurreren. Over dit verlies aan slagvaardigheid zijn veel ondernemers natuurlijk nogal verbitterd. Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik weet niet of u op dit probleem bent gestoten, maar ik vraag toch wat hier volgens u op communautair niveau aan gedaan kan worden.

Seixas da Costa
Bernard Kouchner heeft een aantal malen gewezen op het feit dat het zo moeilijk is kaderpersoneel te werven, niet alleen voor de regering zelf, maar ook voor de gewone structuren die de economische wederopbouw van het land gestalte zullen moeten geven. Het is overduidelijk dat het rekruteren van zulke mensen een zeer dure aangelegenheid zal zijn. Dit soort vragen moeten volgens ons binnen het kader van het optreden van de heer Bernard Kouchner gesteld worden, en ik heb al aangegeven dat zijn optreden zich afspeelt buiten de controle van de Europese Unie, ook al werken we wel degelijk samen. De Unie als zodanig heeft geen direct en concreet antwoord op dit soort vragen. We zijn echter bereid te luisteren naar, en aandacht te schenken aan de verzoeken die de heer Bernard Kouchner tot ons richt. Zo zijn we ook bereid op zulke verzoeken antwoord te geven binnen het kader van de verplichtingen die de Europese Unie op zich genomen heeft met betrekking tot de extreem hoge kosten die in deze regio gemaakt worden.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een zeer concrete en voor de EU belangrijke vraag. Weet de Raad dat de Servische regering voornemens is mijnen en bodemschatten in Kosovo aan ondernemingen in de EU te verkopen en dat als privatisering voor te stellen? Weet de Raad dat een etnische zuivering dreigt in het deel van Kosovo dat het rijkst is aan grondstoffen? Weet de Raad dat naar dat gebied Serviërs zijn gestuurd en dat daar nu een deling dreigt om die grondstoffen te beschermen?

Seixas da Costa
Mijnheer de afgevaardigde, ik ben van deze materie niet op de hoogte, maar we zullen de informatie die u ons verschaft ter harte nemen.

De Voorzitter


Jan Andersson
Vraag nr. 7 van (H-0274/00):
Betreft: Gemeenschappelijke maatregelen voor de coördinatie van IT-investeringen Het Portugese voorzitterschap heeft op verdienstelijke wijze de noodzaak onderstreept van de ontwikkeling van de IT-sector, teneinde het concurrentievermogen en de werkgelegenheid te bevorderen. Coördinatie op Europees niveau zou verstandig zijn om de ontwikkeling van de IT-sector vooruit te helpen.
Hoe kijkt de Raad aan tegen de noodzaak om de ontwikkeling van de IT-sector op Europees niveau te coördineren? Wat is de mening van de Raad over de oprichting van een Europese IT-autoriteit?

Seixas da Costa
Mijnheer de afgevaardigde, in de beantwoording van uw vraag wil ik beginnen met te bevestigen dat een gecoördineerde, Europese aanpak in de sectoren informatietechnologie en telecommunicatie een essentieel element is voor de toekomstige ontwikkeling van de Unie. Wij hebben deze kwestie op de buitengewone Top van 23 en 24 maart in Lissabon dan ook aangeroerd, en daar is duidelijk geworden dat een verbetering van het beleid op het gebied van de informatiemaatschappij een centraal element is voor het behalen van de doelstellingen waarover tijdens die top gesproken is. Het gaat hier om werkgelegenheid, economische en sociale cohesie en versterking van Europa's concurrentievermogen ten aanzien van de rest van de wereld.
Tijdens die Top werden vooral de Raad en de Commissie aangespoord een actieplan te ontwikkelen voor e-Europa. Dit plan zal aan de in juni te houden Europese Raad worden voorgelegd. Het idee om een agentschap op te richten voor informatietechnologie is tijdens de Europese Raad van Lissabon voorgesteld door de Zweedse regering die voor dat doel een document aan de Europese Raad in Lissabon heeft gestuurd. Aan dit voorstel is nog geen gevolg gegeven, maar het idee sluit goed aan bij onze ideeën op dit gebied, en er zal in de toekomst zeker aandacht aan worden besteed. Dit idee is wel besproken, met dien verstande dat zo'n agentschap zou kunnen worden toegevoegd aan de reeds bestaande communautaire instrumenten. Daaronder valt ook een projectbureau voor de informatiemaatschappij dat tijdens het Portugees voorzitterschap een hele reeks initiatieven heeft voortgebracht.
Met betrekking tot een eventueel Europees agentschap voor de regeling van de telecommunicatie wil ik er evenwel aan herinneren dat een in oktober 1999 ten behoeve van de Commissie uitgevoerde studie tot de slotsom is gekomen dat er op dit moment geen behoefte bestaat aan een dergelijk organisme. De Commissie was terzelfder tijd ook al tot de slotsom gekomen dat de onderhavige regeling moet geschieden op een niveau dat zo nauw mogelijk aansluit bij het niveau waar de te ontwikkelen acties zich zullen afspelen. Dat wil dus zeggen dat ook hier het subsidiariteitsbeginsel geldt.

Andersson
Ik dank de Raad voor het antwoord. Tot mijn tevredenheid stond de kwestie van de informatietechnologie en de koppeling aan groei en werkgelegenheid hoog op de agenda van Lissabon. Belangrijk is nu wat er in de toekomst gaat gebeuren. De taak van de politiek is niet het starten van IT-bedrijven, maar het creëren van een infrastructuur die de ontwikkelingen op dit gebied stimuleert. De EU heeft namelijk een aantal gebreken. Bovendien bestaan er grote onderlinge verschillen tussen de EU-lidstaten en ook binnen bepaalde regio's. Verschillende bevolkingsgroepen hebben uiteenlopende mogelijkheden en kennis wat de toepassing van deze technologie betreft, wat in de toekomst grote ongelijkheid kan veroorzaken.
Daarom wil ik de volgende vraag stellen: hoe kunnen we de zaak zo coördineren dat ook de perifere gebieden betrokken worden bij de toepassing van IT, zodat er meer gelijkheid ontstaat tussen de verschillende regio's en bevolkingsgroepen? Is er geen behoefte aan een gemeenschappelijk instituut dat deze zaak kan coördineren?

Seixas da Costa
Mijnheer, u stelt me twee verschillende vragen. De eerste daarvan heeft te maken met een fundamentele kwestie en heeft betrekking op het democratisch gehalte van de informatiemaatschappij. Dat is een beginselvraag die ook tijdens de Europese Raad van Lissabon aan de orde is geweest. Daar is gesproken over de noodzaak om de Europese maatschappij in haar geheel deelgenoot te maken in al deze nieuwe ontwikkelingen en innovaties op het gebied van kennisverwerving en zo de grondslagen van de economie een toegevoegde waarde te geven. Op een gebied is Europa toch al minder concurrerend. Voor dat doel zijn concrete maatregelen voorgesteld in de conclusies van de Europese Raad van Lissabon, met name wat internet betreft, de verschillende vormen van onderwijs en beroepsopleidingen. Die maatregelen tezamen zouden volgens ons de basis kunnen vormen voor een plan voor toekomstige acties. Dat plan moet dan elk jaar weer tijdens de in de lente gehouden buitengewone vergaderingen van de Europese Raad beoordeeld worden. Dat was mijn antwoord op uw eerste vraag.
Uw tweede vraag betreft de noodzaak een structuur en een instelling in het leven te roepen voor de toetsing van dat proces, waarbij bijzondere aandacht moet worden besteed aan gelijksoortige kwesties. U wijst eveneens terecht op het feit dat de concrete uitvoering van deze maatregelen ongelijkheden kan creëren en zelfs versterken. Dit is een gevaar en een risico waar we terdege rekening mee dienen te houden. De regeringen geloven overigens niet dat het nodig is een nieuwe structuur en een nieuw bureaucratisch mechanisme op te zetten, wat trouwens ook hoge kosten met zich mee zou brengen. Ze zijn, integendeel, van mening dat de huidige controlestructuren volstaan voor het volgen en begeleiden van dit proces.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, als Oostenrijker ben ik er zeer trots op dat het voorzitterschap van de Raad de ontwikkeling van de informatietechnologie op de voorgrond heeft geplaatst. Ik zou willen weten hoe de voorzitter van de Raad de verkoop van UMTS-vergunningen bekijkt. De opbrengsten daarvan kunnen reusachtige impulsen geven en vooral het Portugese programma versterken als wij ze voor onderzoek en ontwikkeling, onderwijs, opleiding en bijscholing of infrastructuur gebruiken. Kunt u zich voorstellen dat wij voor de lidstaten programma's ontwikkelen om ze ertoe aan te sporen die gelden daarvoor te gebruiken?

Seixas da Costa
Wat er in de conclusies van de Europese Raad in Lissabon is opgenomen heeft te maken met acties van nationale aard, acties dus waarvoor de verantwoordelijkheid bij de afzonderlijke regeringen berust. Die regeringen hebben door het onderschrijven van die conclusies objectieve verplichtingen op zich genomen. Deze behelzen een heroriëntering van de bestaande mechanismen en structuren, plannen en actieprogramma's voor de Europese Unie. Wat de mobilisatie van financiële middelen betreft, moeten we vaststellen dat er geen nieuwe elementen zijn toegevoegd, behalve dan dat nu de mogelijkheid geschapen is een beroep te doen op de Europese Investeringsbank. Dat was trouwens één van de redenen om de kwestie in Lissabon aan de orde te stellen. Wij willen zorgen voor een consequenter gebruik van de bestaande middelen, eenvoudigweg omdat we ervan overtuigd zijn dat een reorganisatie van de huidige instrumenten de voorkeur geniet boven het scheppen van nieuwe instrumenten. Bovendien moeten we streven naar meer coherentie tussen de nationale acties op het gebied van de kennismaatschappij en de daarmee samenhangende innovaties, precies zoals we dat gedaan hebben met het werkgelegenheidsbeleid, en zoals we dat op dit moment ook doen met het macro-economisch beleid. We moeten ervoor zorgen dat alle lidstaten die acties opnemen in een speciaal plan. Elke lidstaat moet dan zorgen voor uitvoering van dit plan, waarbij voldaan moet worden aan van tevoren vastgestelde doelstellingen volgens een bench marking-systeem. Op die wijze kunnen we vaststellen welke methodes de beste zijn en dus door andere landen kunnen worden overgenomen. Die verplichting de doelstellingen te behalen is een nationale aangelegenheid, hetgeen betekent dat er geen beroep kan worden gedaan op andere middelen dan die welke in de nationale begrotingen zijn vrijgemaakt. Er is echter een tweede niveau - en daar kan een beroep op de Europese Investeringsbank worden gedaan - met acties die zijn uitgewerkt binnen het kader van de aan de Europese Unie toegeschreven bevoegdheden. Deze acties zijn niet alleen een complement van eerdere acties, maar ze zijn ook bedoeld om de programma's en acties van de Unie meer samenhang te verlenen. De Commissie is op dit gebied uitermate actief geweest. Het door de Commissie voorgestelde e-Europe-programma, dat vergezeld gaat van een op de Europese Raad van Feira goed te keuren actieplan, bevat een aantal nieuwe richtsnoeren voor dit onderwerp en een heroriëntering van het gemeenschappelijk beleid op dit gebied.

De Voorzitter
Daar de indiener van vraag nr. 8 afwezig is, komt deze te vervallen.

María Izquierdo Rojo
Vraag nr. 9 van (H-0275/00):
Betreft: Vrouwen in de nieuwe besluitvormingsorganen van het GBVB Heeft de Raad plannen voor enige vorm van maatregel of aanbeveling waarmee moet worden bereikt dat er in de besluitvormingsorganen van het GBVB sprake is van een adequate vertegenwoordiging van vrouwen? In hoeverre zullen zij vertegenwoordigd zijn in de organen voor crisisbeheersing en het politiek comité voor veiligheid en conflictpreventie? Houdt de Raad rekening met het feit dat vrouwen bij uitstek geschikt zijn om een rol te spelen bij vredesinspanningen?

Seixas da Costa
De vraag die u mij stelt, mevrouw, is een beginselvraag, en zij heeft betrekking op het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en de nieuwe structuren voor crisisbeheersing, zoals het politiek comité voor veiligheid en conflictpreventie. U vraagt of de Raad rekening houdt met het feit dat ook vrouwen zich voor de vrede kunnen inzetten. Mijns inziens is het overduidelijk is dat het werk van de vrouwen voor de vrede, met name op het gebied van de mobilisatie van de burgermaatschappij, overal ondubbelzinnige erkenning geniet. Het is niet mijn bedoeling hierover een diplomatiek betoog te houden, want we weten allemaal dat de rol die vrouwen in het besluitvormingsproces spelen, en de mate waarin zij in dit proces vertegenwoordigd zijn - in het kader van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, of ook in ruimere zin - niet overeenstemt met wat we op dit gebied graag zouden zien. We weten allemaal welke inspanningen de internationale gemeenschap op dit gebied heeft gedaan, en we kunnen daarbij denken aan de verklaring van Beijing van 1995. U weet overigens wel dat in juni van dit jaar een bijzondere bijeenkomst worden gehouden van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, tijdens welke de internationale gemeenschap zal worden gewezen op de noodzaak vrouwen te betrekken bij de acties die in het kader van de verklaring van Beijing zullen worden ondernomen. Er zal dan ook worden gewezen op de noodzaak in dit opzicht concrete maatregelen ten behoeve van die acties te ondernemen.
Men moet echter wel ervan doordrongen raken dat het, met betrekking tot een aantal aspecten van genoemd besluitvormingsproces, onmogelijk is een op vrijwillige leest geschoeid beleid te voeren. Deze dingen moet geschieden door een sterkere betrokkenheid bij de politieke acties, het opleidingsproces en - meer algemeen - het administratieve proces. Wij geloven niet dat het mogelijk is een specifieke actie uit te voeren, zoals, bijvoorbeeld, de introductie van quota's op het gebied van de onderliggende structuur van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Dat is volgens ons niet de juiste wijze van handelen. Bij de Raad ligt er dan ook geen voorstel dat die richting uit wijst. Intussen staat het de nationale regeringen vrij om hervormingen uit te voeren met betrekking tot het in de afzonderlijke landen gehanteerde systeem van representatie, om zo een voldoende betrokkenheid van vrouwen te verzekeren. Zoals bekend wordt op dit moment op Europees niveau aan een regeling gewerkt; aanbevelingen daarvoor kunnen ontleend worden aan het Verdrag van Amsterdam. De lidstaten worden binnen de Europese Unie vertegenwoordigd door personen die uit die lidstaten afkomstig zijn, en daarom lijkt het ons dan ook voor de hand liggen dat de lidstaten hier de belangrijkste rol behoren te spelen. Zij dienen ervoor te zorgen dat een zo groot mogelijk aantal vrouwen toegang krijgt tot het besluitvormingsproces.

Izquierdo Rojo
Ik wil de heer Seixas da Costa in zijn hoedanigheid als voorzitter van de Raad hartelijk danken voor zijn antwoord, dat hoopvol stemt. Het toont aan dat de Raad het probleem begrijpt, er politiek op reageert en er zelfs sympathie voor kan opbrengen. Naar mijn mening is uw antwoord, mijnheer de Voorzitter van de Raad, echter te conservatief. Het Portugese voorzitterschap heeft de specifieke taak de besluiten van de Top in Helsinki en Keulen hard te maken en de nieuwe verdedigingspolitiek in de verf te zetten. U heeft gezegd dat u tegen quota bent, maar u bent er wel voor dat er melding van gemaakt wordt. Mijn vraag aan het Portugese voorzitterschap luidt dan ook als volgt: zou het niet handig zijn om daarvan een aanbeveling te maken? De Europese Unie moet niet achterblijven bij de Verenigde Naties, noch moet zij genoegen nemen met slechts 'meldingen' zoals in Peking. De Europese Unie moet een voortrekkersrol vervullen. Vrouwen moeten politieke beslissingen kunnen nemen, ook over vrede. Ik vraag het Portugese voorzitterschap hier nota van te nemen.

Seixas da Costa
Mevrouw, ik dank u voor het vertrouwen dat u in het optreden van het Portugese Voorzitterschap stelt, maar ik neem toch aan dat ook u zich bewust bent van de grenzen van hetgeen er met zo'n actie bereikt kan worden, en dan zeker op het gebied waar u naar verwijst. Ik zeg dit ronduit, omdat ik weet dat in mijn eigen dienst 80% van de ambtenaren vrouwen zijn, ook in de leidende functies. Het is dus duidelijk dat we dát te alle tijden als de uiteindelijke maatstaf van het politieke optreden moeten zien, en dat we de kwestie van gelijke rechten en gelijke vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in het dagelijks leven en in ons optreden als een praktisch, concreet element dienen te beschouwen. Als ik heel eerlijk moet zijn, mevrouw: ik geloof - op het gevaar af voor reactionair te worden uitgemaakt - dat er grenzen zijn aan wat men in dit opzicht politiek op basis van vrijwilligheid kan bereiken. Rekening houdend met die beperkingen, geloof ik dat het niet eenvoudig zal zijn om bij de beoordeling van de nieuwe structuren voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid eenvoudigweg tegen het militair comité of de generale staf te zeggen dat 50% van de militairen vrouwen behoren te zijn. Ik geloof dat zoiets vrij moeilijk zal zijn, omdat het nu juist een zaak van de lidstaten is, of ze wel of geen vrouwelijke generaals en brigadiers hebben. Het gaat niet aan, mevrouw, om op een vraag als deze uitsluitend op politiek correcte wijze antwoorden - ik moet ook objectief gezien eerlijk zijn.

De Voorzitter


Eija-Riitta Anneli Korhola
Vraag nr. 10 van (H-0276/00):
Betreft: Deelname van onderzoekspartners uit ontwikkelingslanden aan door de EU gefinancierde milieuonderzoeksprogramma's De sleutel tot de ontwikkeling van de ontwikkelingslanden is de mogelijkheid om zelf te kunnen deelnemen aan ontwikkelingswerkzaamheden, d.w.z. problemen inventariseren en oplossingen daarvoor zoeken. Ten aanzien van projecten op het gebied van wetenschap en technologie met betrekking tot de ontwikkelingslanden heeft de EU deze aanpak tot dusver nauwelijks gevolgd. De kaderprogramma's van de EU strekken zich niet uit tot de ontwikkelingslanden. Zo kunnen bijvoorbeeld Noord-Afrikaanse partners niet deelnemen aan wetenschappelijke en technologische projecten op het gebied van het milieu. Niets staat hen in de weg om onderzoekswerk te doen, alleen er is geen geld, omdat de ontwikkelingslanden voor het aantrekken van financiële middelen geen toegang hebben tot consortia.
En waarom niet - heeft Rusland ook niet meer mogelijkheden gekregen om deel te nemen?Is deze kwestie geëvalueerd, o.a. tegen de achtergrond van het feit dat bijvoorbeeld de problemen van de woestijnvorming in Noord-Afrika of de problemen in het Middellandse-Zeegebied de EU rechtstreeks raken? Is de EU bereid om wat de financieringsvorm betreft de plaatselijke onderzoekers meer verantwoordelijkheid te geven, om te verzekeren dat het onderzoek, ook wanneer de financiers zijn vertrokken, wordt voortgezet, en dat projecten niet zonder de bijdrage van plaatselijke onderzoekers worden uitgevoerd?

Seixas da Costa
Het Europees Parlement en de Raad hebben in 1998 het vijfde kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling aangenomen. Dat loopt van 1998 tot 2002. Eén van de eigenschappen is dat dit kaderprogramma zowel horizontale thema's als een reeks thematische programma's bevat waarmee prioriteitsgebieden voor onderzoek worden aangegeven. Eén van die thema's heeft als titel "bevestiging van de internationale rol van het communautair onderzoek". Het doel hiervan is de internationale wetenschappelijke en technologische samenwerking te stimuleren en een bijdrage te leveren aan de verwezenlijking van een gemeenschappelijk buitenlands beleid op dat gebied. De algemene doelstellingen van de internationale wetenschappelijke samenwerking worden in dit kaderprogramma nog eens bevestigd. Daaronder valt ook steun aan de ontwikkeling van een Euro-mediterraan partnerschap en een bijdrage aan de economische, sociale en wetenschappelijk ontwikkeling van de ontwikkelingslanden.
In december 1998 heeft de Raad regels vastgesteld voor de deelname van bedrijven, onderzoekscentra en universiteiten, alsook regels voor de verspreiding van met de uitvoering van het vijfde kaderprogramma verkregen onderzoekresultaten. Wat nu de deelname van rechtspersonen uit derde landen en internationale organisaties betreft: hier geldt dat alle indirecte onderzoekactiviteiten, zoals beschreven in de thematische programma's, openstaan voor onderzoekinstanties uit mediterrane derde landen en ontwikkelingslanden. Dat gaat in principe zonder communautaire financiering. De enige uitzondering op die regel betreft situaties waarin communautaire steun van fundamenteel belang is voor de doelstellingen van de onderhavige activiteit.
Intussen staat artikel 6 toe dat instellingen uit derde landen deelnemen aan specifieke activiteiten op het gebied van onderzoek en technologische ontwikkeling, zoals bedoeld in het speciale programma betreffende de internationale rol van het communautair onderzoek. In januari van het afgelopen jaar heeft de Raad de afzonderlijke programma's van het vijfde kaderprogramma aangenomen dat, zoals bekend, doelstellingen vastlegt en activiteiten aangeeft voor de verschillende categorieën van derde landen. Voor de mediterrane derde landen is een indicatief bedrag van 55 miljoen euro opzij gezet voor onderzoek- en ontwikkelingsactiviteiten, zoals het geïntegreerd beheer van de Middellandse Zeekust. Het gaat daarbij onder andere om zaken als milieu, waterbeheer, het beheer van natuurlijke hulpbronnen, behoud en herstel van het cultureel erfgoed en socio-economische modernisering.
Voor de ontwikkelingslanden is een indicatief bedrag van 210 miljoen euro beschikbaar voor specifieke activiteiten. Ik noem hier de opneming van innovaties, de bevordering van duurzame verhoudingen wat de demografische druk betreft, gegarandeerde voedselvoorziening, het gebruik en beheer van ecosystemen, verbetering van de productiviteit en voorkoming van schade aan natuurlijke hulpmiddelen.
Bovendien is er met een afzonderlijk programma een systeem van beurzen geschapen waarmee afgestudeerden uit ontwikkelingslanden en mediterrane derde landen kunnen werken aan projecten in Europa. Er zijn ook middelen voorzien voor de coördinatie van programma's voor technische bijstand van de kant van de Gemeenschap. Het gaat hier niet alleen om de MEDA en EDF-programma' s, maar ook om hulp aan Latijns-Amerika en Azië.
De uitvoering van de drie genoemde besluiten is natuurlijk een taak van de Commissie, die daarbij geholpen wordt door de desbetreffende programmacomités. Er is nu een uitnodiging gepubliceerd voor het indienen van specifieke voorstellen. Deze is speciaal gericht op de ontwikkelingslanden en mediterrane derde landen. De begroting daarvoor beloopt 85,5 miljoen euro.

Korhola
Mijnheer de voorzitter van de Raad, bedankt voor dit antwoord. Ik wil echter een iets duidelijker en preciezer antwoord. Is de situatie nu zodanig dat de ontwikkelingslanden op dit moment al geld kunnen aanvragen? Eerder was dit beslist niet het geval. Hoe verschilt de situatie bijvoorbeeld met die van de INTAS en INTERREG-programma' s voor Oost-Europa?

Seixas da Costa
Aangezien het hier om zaken gaat die op het werkterrein van de Commissie liggen, kan ik u hier met betrekking tot de door u gestelde aanvullende vraag en de daarin vervatte bezorgdheid alleen beloven dat wij zullen proberen u een bondig antwoord te geven. Dat zal naar alle waarschijnlijkheid schriftelijk geschieden.

De Voorzitter
Daar de indiener van vraag 11 afwezig is, komt deze te vervallen.

Esko Olavi Seppänen
Vraag nr. 12 van (H-0277/00):
Betreft: Gemeenschappelijke defensie tijdens de intergouvernementele conferentie De intergouvernementele conferentie heeft een zogeheten beperkte agenda, waarop vooral de zogeheten institutionele vraagstukken zijn geplaatst. De algemene verwachting is dat Portugal voor de Europese Raad in juni een uitbreiding van de agenda voorbereidt. Klopt dit en zal Portugal dan ook de gemeenschappelijke defensie op de agenda van de conferentie plaatsen?

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, momenteel wordt er aan een Europese defensie gewerkt en hierbij zijn verschillende landen betrokken, namelijk NAVO-landen en landen die geen lid van de NAVO zijn. Mijnheer de voorzitter van de Raad, bent u van mening dat de Europese Unie een defensie kan krijgen die onafhankelijk van de NAVO is, of komen alle nieuwe regelingen overeen met de basisstructuren van de NAVO?

Seixas da Costa
Mijnheer de afgevaardigde, ik ben ervan overtuigd dat uw vraag op een misverstand berust, of anders is er bij het tolken een foutje gemaakt. We hebben het hier niet over het defensiebeleid. We hebben het over crisisbeheer. De Verdragen hebben daarvoor de bevoegdheden geschapen. Een Europees defensiebeleid is dus niet aan de orde, en we praten evenmin over het opzetten van een Europese krijgsmacht. We hebben het over het beheer van crisissituaties en humanitaire acties, de dingen dus die in het communautair spraakgebruik gewoonlijk worden aangeduid met de term "Petersbergtaken". Alle landen van de Europese Unie leveren aan dat soort missies een belangrijke bijdrage, ook uw land. Wat we nu willen doen is niet een Europees defensiebeleid opzetten, maar veeleer een gemeenschappelijke veiligheidscultuur definiëren die ons in staat moet stellen crisissen te beheersen. Ik geloof niet dat we hier met grote moeilijkheden te maken zullen krijgen. We proberen de verschillende culturen zoals die binnen de Unie bestaan alleen met elkaar verenigbaar te maken.

Sjöstedt
Ik wil de Raad bedanken. Ik ben echter een beetje verbaasd over het antwoord. Ik had begrepen dat men niet kon optreden als een nationaal rechtssysteem een veroordeling had uitgesproken, omdat dit dan inmenging in nationale aangelegenheden zou zijn. Op die manier wordt artikel 6 van het Verdrag van Amsterdam eigenlijk opgeheven wanneer men vanuit nationale rechtssystemen handelt. Het kan toch niet de bedoeling zijn dat een lidstaat kan doen en laten wat hij wil, als hij maar binnen zijn eigen rechtssysteem blijft?
Ik wil ook vragen of de Raad van plan is om dit geval nader te bekijken en het misschien wat concreter wil onderzoeken.

Seixas da Costa
De humanitaire acties en het crisisbeheer die in de Petersbergtaken zijn vastgelegd, de taken dus waarnaar de Europese Raad van Helsinki verwijst, behoren tot de acties die in het kader van de Europese Unie uitgevoerd kunnen worden. Wij willen er echter zeker van zijn dat die acties verenigbaar zijn met hetgeen er in de betrekkingen tussen een aantal landen van de Europese Unie en een aantal NAVO-landen reeds tot stand is gebracht. Waarom willen wij dat? Omdat de mechanismen en middelen zoals die beschikbaar zijn voor het beheer van dit soort crises beperkt zijn. Het zijn vrijwel steeds de middelen waarover de NAVO beschikt. De middelen die gemobiliseerd worden zijn namelijk de op dit moment in het kader van de Europese Unie en de NAVO bestaande middelen voor veiligheid en militair optreden. Het is van belang dat we kunnen rekenen op de daadwerkelijke medewerking van alle landen van de NAVO. Als wij het hebben over NAVO-landen, dan bedoelen we daarmee landen die geen deel uitmaken van de Europese Unie, en dan met name de kandidaat-lidstaten, zoals Turkije, en Noorwegen en IJsland. Op een ruimer vlak hebben we het, gezien de omvang van de operaties, natuurlijk ook over de Verenigde Staten en Canada. Het gaat dus om een vrij omvangrijke samenwerking waarmee we willen bereiken dat de verantwoordelijkheden verdeeld worden over al die landen die vergelijkbare doelstellingen en een vergelijkbare veiligheidscultuur hebben.

De Voorzitter


Mihail Papayannakis, die vervangen wordt door de heer Sjöstedt
Vraag nr. 13 van (H-0283/00):
Betreft: Schending van het recht van meningsuiting Onlangs heeft het Eenhoofdig Gerechtshof van Eerste Aanleg van Thessaloniki de verspreiding verboden van een boek van de auteur Mimis Androulakis, dat als godslasterlijk werd gekenmerkt. Nu garandeert artikel 6 van het Verdrag van Amsterdam voor de Europese Unie de beginselen van vrijheid, democratie en eerbiediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden. Verder heeft Griekenland het Europese Verdrag inzake de rechten van de mens ondertekend, dat het recht op vrije meningsuiting en vrijheid van godsdienst garandeert. Aangezien vrijheid, pluralisme en mensenrechten grondbeginselen van het Europa van de burgers vormen, zou ik de Raad willen vragen: wat denkt hij van dit soort maatregelen? Denkt hij stappen bij de bevoegde Griekse autoriteiten te ondernemen, opdat er een eind wordt gemaakt aan de vervolging van deze schrijver en het verbod op de verspreiding van zijn boek?

Seixas da Costa
De heer Mihail Papayannakis vraagt de Raad hoe hij deze de uitspraak van de Rechtbank van eerste Aanleg van Thessaloniki interpreteert. Hij heeft het dan over de uitspraak waarmee deze rechtbank de omloop van een boek van de schrijver Androulakis - die als ketter wordt gebrandmerkt - verbiedt. Hij vraagt of de Raad voornemens is te interveniëren bij de Griekse autoriteiten. Ik wil graag duidelijk maken dat volgens artikel 6, lid 1 van het Verdrag betreffende de Europese Unie, binnen de Unie een geheel van grondrechten geldt. Er wordt te dien einde verwezen naar het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de grondvrijheden. Volgens de onderliggende filosofie van dit artikel moet er een soort politieke controle tot stand komen met betrekking tot het handelen van de lidstaten, om zo te garanderen dat democratische beginselen en waarden worden gerespecteerd. Met dit artikel wil men dus een aantal door alle ondertekenaars gedeelde waarden te garanderen. Artikel 6 kan echter niet worden ingeroepen om in te grijpen in de interne aangelegenheden van de lidstaten, en dan vooral niet op het gebied van de rechtspraak. De Unie is niet bevoegd te interveniëren in de rechtsbedeling van de lidstaten. De Raad kan dus niet ingrijpen in het besluitvormingsproces van de autoriteiten. Het gaat hier om een door een justitieorgaan van een lidstaat genomen maatregel met betrekking tot een concreet geval. Het is heel goed mogelijk dat er binnen het Griekse rechtssysteem bij een hogere rechter beroep kan worden aangetekend tegen deze door de Rechtbank van eerste Aanleg van Thessaloniki uitgevaardigde maatregel. Als de beroepsmogelijkheden bij de Griekse instanties uitgeput zijn, bestaat altijd nog de mogelijkheid van beroep bij het Tribunaal voor de mensenrechten.

Sjöstedt
Hierop aansluitend vraag ik me af hoe men het besluit van de Top in Helsinki over militaire, vredebewarende en vredeopleggende operaties interpreteert. In het besluit krijgen zelfs de aspirant-lidstaten de mogelijkheid deel te nemen aan de militaire structuren die de EU zal opbouwen. Geldt dit ook voor Turkije die net een aanvraag tot toetreding heeft ingediend? Houdt dit in dat men hiermee de deur openzet naar een militaire samenwerking tussen Turkije en de EU bij bijvoorbeeld vredeopleggende operaties?

Seixas da Costa
Mijnheer de afgevaardigde, de landen verbinden zich ertoe op te treden binnen het in het Verdrag aangegeven kader. Dat is de reden waarom ze het Verdrag hebben ondertekend. Als er sprake is van een ernstige en voortdurende schending van de rechten van de burger, overeenkomstig het Verdrag, zijn er natuurlijk manieren om in te grijpen in die landen. Wij moeten echter concreet blijven: het is hoogstwaarschijnlijk dat een geval als het onderhavige in een democratisch land als Griekenland een hele rechtsgang door kan maken, totdat de beroepsmogelijkheden binnen het systeem van dat land uitgeput zijn. Wij mogen een zaak waarvoor een hele reeks beroepsmogelijkheden bestaan in een land dat de mensenrechten en de rechten van de burger respecteert niet zomaar een communautaire dimensie geven.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Seixas da Costa.
Aangezien de tijd voor het Vragenuur voor vragen aan de Raad voorbij is, zullen de vragen 14 tot 31 schriftelijk beantwoord worden.

Toespraak van de heer Klestil, president van  de Republiek Oostenrijk
De Voorzitter
Mijnheer de Voorzitter, u heeft de wens geuit om vandaag gehoord te worden in een plechtige vergadering van het Parlement. Naar aloude gewoonte wordt ieder staatshoofd van een lidstaat van de Unie dat daarom verzoekt, in onze vergaderzaal ontvangen met de eerbied die past bij zijn persoon, het hoge ambt dat hij uitoefent en de natie die hij vertegenwoordigt.
(Levendig applaus)
Het is in die geest dat ik u namens het Europees Parlement verwelkom.
Zoals u weet, heeft de formatie van de huidige regering van Oostenrijk in het begin van dit jaar voor heel wat beroering gezorgd in alle lidstaten van de Unie, zowel op regeringsniveau als onder de burgers.
(Levendig applaus)
Voor ons Parlement gaat deze kwestie veel verder dan de politieke en nationale tegenstellingen tussen de leden, daar wij verknocht zijn aan de waarden waarop de Unie is gegrondvest en ons resoluut verzetten tegen de opkomst van racistische en xenofobe ideologieën.
(Levendig applaus)
Mijnheer de president, we weten dat deze regering, met een extreem rechtse partij als gelijkwaardige coalitiepartner, uw goedkeuring niet wegdroeg en dat u zich heeft ingespannen om een andere oplossing te vinden ...
(Tumult van uiterst rechts)
... en dat alvorens in te stemmen met wat u niet meer dacht te kunnen verhinderen, u van de betrokken politieke leiders een krachtig engagement ten aanzien van de waarden van de Unie heeft geëist en verkregen.
(Applaus, en protest van uiterst rechts)
In deze context en in een geest van ware vriendschap en eerbied jegens het Oostenrijkse volk, zullen wij aandachtig luisteren naar de boodschap die u wenst mee te delen aan het Europees Parlement. We twijfelen er niet aan, mijnheer de president, dat u in deze mededeling rekening zult houden met de grote bezorgdheid die ons Parlement op 3 februari jongstleden met overgrote meerderheid heeft uitgesproken. Ik geef u nu meteen het woord.

(Op het moment dat president Klestil het woord wil nemen, verlaten linkse afgevaardigden in groten getale de vergaderzaal. Interruptie van mevrouw Muscardini: "Is dat democratie? Men luistert niet naar degenen die spreken ...")

Klestil
Voordat ik het woord neem, wil ik de geachte afgevaardigde duidelijk maken wat voor mij parlementaire democratie is: rustig luisteren naar anderen, ook indien wij het niet met hen eens zijn.
(Levendig applaus) Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, geachte vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie, dames en heren, in de eerste plaats dank ik de Voorzitter en de leden van het Europees Parlement voor de gelegenheid die zij mij bieden om hier vandaag het woord te voeren.
Ik ben naar Straatsburg gekomen om te bevestigen dat Oostenrijk zich sterk met de Europese Unie verbonden voelt. Uit recente opiniepeilingen is gebleken dat vier vijfde van mijn landgenoten wenst dat Oostenrijk lid van de Europese Unie blijft.
Dat is voor mij een uiterst belangrijk en positief signaal. Ik ben naar Straatsburg gekomen om, gesteund door de mening van mijn landgenoten, uitdrukkelijk onze gehechtheid aan de Europese Unie als waardegemeenschap tot uiting te brengen. Ik meen dat Oostenrijk sedert zijn toetreding telkens opnieuw heeft bewezen dat het aan Europa gehecht is en constructief in de Unie wil meewerken.
Enkele dagen geleden werd in Wenen de Europese waarnemingspost voor racisme en vreemdelingenhaat geopend. Op uitnodiging van de raad van bestuur heb ik die opening bijgewoond. In mijn toespraak heb ik gezegd dat ik begrip heb voor de vrees voor een opflakkering van racisme, intolerantie, vreemdelingenhaat en antisemitisme, niet alleen bij ons, maar ook in de andere landen en regio's van Europa. Ik heb gezegd dat het ook vandaag belangrijk is onmiddellijk in te grijpen als de menselijke waardigheid en de mensenrechten in gevaar komen.
Wij mogen niet aarzelen om tegen elke vorm van radicalisering en polarisering op te treden. Wij moeten ons vastberaden verzetten tegen hen die met een opportunistische en populistische politiek proberen de angst en de zorgen van de mensen aan te wakkeren en daaruit politieke munt te slaan.
(Applaus)Wij moeten vooral de jongeren tegen die politiek waarschuwen. Wij moeten hen waarschuwen voor de gevaren voor hun eigen toekomst. Het huidige Oostenrijk, dat na 1945 op de puinhopen van de Tweede Wereldoorlog werd heropgebouwd, is het werk van een generatie die lering heeft getrokken uit de verschrikkelijke ervaringen van de eerste helft van de 20ste eeuw, uit pessimisme en berusting, uit bereidheid tot geweld en vatbaarheid voor waanideeën. De Tweede Republiek was vanaf het begin gekenmerkt door een grote gehechtheid van de Oostenrijkers aan hun staat en werd gedragen door hun vaste wil zich nooit meer door nationalisme, extremisme of vreemdelingenhaat te laten misleiden.
Vandaag leven in ons land ongeveer 800.000 vreemdelingen, ongeveer 10% van de totale bevolking. Oostenrijk heeft in de afgelopen decennia een miljoen mensen opgenomen en geïntegreerd. In verhouding tot de grootte van ons land hebben wij daarmee meer vluchtelingen opgevangen dan enige andere lidstaat van de Europese Unie.
(Applaus)Ik herinner u aan de vluchtelingenstromen in 1945 uit het Oosten, in 1956 uit Hongarije, in 1968 uit Tsjecho-Slowakije en in het voorbije decennium uit ex-Joegoslavië. Daarbij kwamen nog vele mensen uit andere landen. Oostenrijk heeft ook Joodse emigranten uit de voormalige Sovjet-Unie geholpen om naar Israël of andere landen door te reizen of zich bij ons te vestigen.
In het recente verleden hebben wij echter ook fouten gemaakt. Wij zijn ons daarvan nu beter bewust. Ik betreur dat Oostenrijk zijn in 1938 verdreven Joodse burgers niet, of veel te laat, heeft uitgenodigd om terug te keren. Ik stel telkens opnieuw met grote ontroering vast dat juist zij, ondanks hun afschuwelijke lotgevallen, dikwijls nog een grote liefde voor hun vroegere vaderland koesteren. Wij moeten nog veel doen om ons verleden te verwerken. Pas wanneer de historische feiten duidelijk zijn vastgesteld, de slachtoffers zijn vergoed en de historische verantwoordelijkheid is opgenomen, zullen wij opnieuw vaste grond onder de voet hebben.
Als bondspresident heb ik echter ook het vaste voornemen ongerechtvaardigde kritiek op Oostenrijk en zijn bevolking met klem van de hand te wijzen. In de voorbije weken is, door een gebrek aan kennis of uit lichtzinnigheid, veel gezegd en geschreven dat van Oostenrijk een vertekend beeld geeft en dat volstrekt niet met de werkelijkheid strookt.
Ik richt daarom een oproep tot de politieke leiders en tot de media in de Europese Unie om in de geest van de Europese waarden, die terecht als fundament van de Europese eenmaking worden beschouwd, ook de onontbeerlijke objectiviteit en eerlijkheid niet uit het oog te verliezen.
Ik denk dat het in het belang van alle lidstaten is zich in te spannen om een correct beeld van de situatie in Oostenrijk te geven, minder kritiek te leveren, te zoeken naar wat ons verbindt en door middel van dialoog de huidige, voor iedereen moeilijke situatie op te lossen.
(Applaus)Ik ben er ook van overtuigd dat het Europees Parlement er alle belang bij heeft ervoor te zorgen dat de werkzaamheden in de Europese instellingen naar behoren en volgens de regels kunnen verlopen. Dus moeten zij er ook voor zorgen dat Oostenrijk volledig en onbeperkt aan die werkzaamheden kan deelnemen...
(Applaus)...vooral met het oog op de grote uitdagingen, zoals de uitbreiding van de Europese Unie, de hervorming van de instellingen en het Europese veiligheidsbeleid.
Dames en heren, Oostenrijk is een stabiele democratie en een goed functionerende rechtsstaat. In de Oostenrijkse grondwet staat dat de bondsregering het vertrouwen van de bondspresident nodig heeft. Daardoor draag ik een bijzondere verantwoordelijkheid, ook voor het regeringsbeleid. Ik heb daarom met de voorzitters van de twee regeringspartijen een verklaring opgesteld waarin de regering ertoe wordt verplicht de Europese fundamentele waarden en rechtsprincipes in acht te nemen.
Als bondspresident heb ik ook de taak de Republiek Oostenrijk naar buiten toe te vertegenwoordigen. Ik heb hier reeds in 1992 en 1998 verklaard dat Oostenrijk zich, gezien zijn geschiedenis en zijn ligging in het centrum van Europa, op bijzondere wijze geroepen voelt om enthousiast mee te werken aan de Europese eenmaking en het streven naar vrede in Europa.
Het is voor iedereen duidelijk dat de uitbreiding van de Europese Unie voor Oostenrijk bijzonder belangrijk is. Doordat wij reeds eeuwen lang met de volkeren in Midden- en Zuidoost-Europa samenleven, beschikken wij over een ruime ervaring, die voor de uitbreiding van de Europese Unie zeer nuttig kan zijn en het belang van heel Europa kan dienen. Wij willen niet een land blijven aan de rand van de Europese Unie, aan de dwars door Europa lopende welvaartsgrens. De uitbreiding biedt ons de unieke gelegenheid in het midden van Europa een ruimte van vrede, stabiliteit en voorspoed tot stand te brengen.
Over enkele dagen vindt in Hongarije de volgende jaarlijkse bijeenkomst van de Midden-Europese presidenten plaats. Op de eerste bijeenkomst, die ik in 1993 in Salzburg organiseerde, waren vier presidenten aanwezig. Inmiddels zijn we met zijn twaalven.
Hier is ook de positie van de kleine en middelgrote staten in de Europese Unie in het geding. Die positie is een van de essentiële elementen die de Europese integratie vanaf het begin hebben gekenmerkt. De tijd dat de Europese geschiedenis door de grote landen werd bepaald, is voorbij.
Midden-Europa krijgt nu de unieke kans om het hart van het nieuwe, grotere Europa te worden, om een levendige gemeenschap te worden, die op een gemeenschappelijk verleden en op gemeenschappelijke ervaringen kan voortbouwen en een bijzondere bijdrage aan de voltooiing van Europa kan leveren.
Om het voortbestaan van het toekomstige, grotere Europa te garanderen moet Europa zich van zijn gemeenschappelijke, intellectuele en culturele fundamenten bewust worden. Alle volkeren van Europa moeten daartoe hun steentje bijdragen. Zo is ook datgene wat in onze eigen cultuur "typisch Oostenrijks" is uiteindelijk de vrucht van de rijkdom die wij putten uit Europese bronnen, uit het besef van de betekenis van de Midden-Europese ruimte, uit de historische en menselijke banden met de volkeren van die regio, uit de praktische toepassing van federalisme en subsidiariteit en uit de lering die wij uit onze gemeenschappelijke geschiedenis hebben getrokken, een lering die ons duidelijk heeft gemaakt dat supranationaliteit niet noodzakelijkerwijs verlies van eigen identiteit betekent.
Als de Unie van de uitbreiding een succes wil maken moet zij zich voorbereiden. Met de opening van de intergouvernementele conferentie, iets minder dan twee maanden geleden, is de tweede fase van het interne hervormingsproces van start gegaan. Oostenrijk juicht het uitdrukkelijk toe dat het Europees Parlement bij de werkzaamheden van de intergouvernementele conferentie wordt betrokken. Ook bij vorige hervormingen van de Europese Unie formuleerde het Parlement vaak de moedigste en meest visionaire voorstellen en wierp het zich aldus op als een geloofwaardige, parlementaire motor van de Europese integratie.
Tot de grote uitdagingen waarmee de Europese Unie wordt geconfronteerd, behoort ook het veiligheidsbeleid. De vreselijke conflicten van de afgelopen jaren in vooral het Zuidoosten van ons continent hebben diepe indruk gemaakt en aangetoond dat Europa ook op het gebied van zijn gemeenschappelijke defensie een eenheid moet worden.
Op het gebied van het militair crisisbeheer moet Europa zich vooral geloofwaardig, vastberaden en krachtig tonen. Het verheugt mij dat het debat over dit belangrijke thema onder Oostenrijks voorzitterschap van de Europese Unie op gang is gebracht. Op de Top van Keulen en die van Helsinki werden verdere bakens uitgezet. Met het oog op de Europese Raad van Nice moeten wij nu de voorwaarden scheppen waaronder de Unie haar ambitieuze doelstelling kan realiseren en een Europese capaciteit voor crisisbeheer tot stand kan brengen.
Oostenrijk is bereid solidair mee te werken aan de ontwikkeling van de Europese Unie tot een veiligheids- en defensiegemeenschap. Wij weten dat de veiligheid van de Unie ondeelbaar is en dat het ook voor de veiligheid van ons eigen land onontbeerlijk is dat wij met en voor elkaar opkomen.
Belangrijk is voor mij ook de opstelling van een Handvest van de grondrechten van de Europese Unie. Het gaat om de uiterst belangrijke kwestie van de bescherming en bevordering van de grond- en mensenrechten en om de versterking van de coherentie en efficiëntie daarvan. Ook hier blijkt dat de houding van Oostenrijk in vele opzichten met die van het Europees Parlement overeenkomt.
Wij moeten de Europese Unie nu op een aantal belangrijke terreinen verder verdiepen en op de eisen van de 21ste eeuw afstemmen. Het blijft onze hoofdtaak ons continent voor het eerst op vreedzame en democratische wijze één te maken. Dat maakt dit proces zo uniek, maar ook zo kwetsbaar. Wij moeten degenen die het gemeenschappelijke Europa als iets vanzelfsprekends beschouwen, opmerkzaam maken op het fundamentele belang dat de voortzetting van de Europese integratie heeft voor de vrede en stabiliteit in geheel Europa. Democratie is altijd een moeilijke zaak. Vooral in het grote Europese verband vergt ze de actieve inzet van alle Europeanen, aan wier oordeel wij ons elke dag moeten onderwerpen.
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de situatie waarin Oostenrijk zich nu bevindt, is voor mijn land en vooral voor de bevolking onaangenaam. Ze heeft ook zware gevolgen. Ook voor de andere veertien lidstaten van de Europese Unie is de huidige situatie echter onaangenaam en behept met zware gevolgen.
Niets wijst erop dat Oostenrijk afwijkt van de parlementaire democratie en de Europese waarden die altijd hoog in zijn vaandel staan. Ik verzoek u daarom samen met ons een uitweg uit die situatie te zoeken, niet alleen in het belang van de bevolking van mijn land, maar ook van de Europese Unie.
Tot besluit dank ik u nogmaals voor uw uitnodiging om hier in het Europees Parlement het woord te komen voeren. Ik verzeker u dat Oostenrijk zich met kracht en overtuiging voor de voltooiing van de vrede en de eenmaking in Europa zal blijven inspannen.
Wij, Oostenrijkers, zijn enthousiaste voorstanders van Europa en zullen dat ook blijven.
(Levendig en langdurig applaus)
De Voorzitter
Mijnheer de president, wij hebben aandachtig naar u geluisterd. Ik dank u voor uw uiteenzetting en uw persoonlijke overtuigingen. Wij kennen uw overtuigingen al lang; ze zijn sterk en we hoeven er niet aan te twijfelen.
Over een paar uur zullen de fractievoorzitters en ikzelf opnieuw met u samenkomen, voor een informeel gesprek achter gesloten deuren. Ik zal overigens niet uitvoerig ingaan op wat u gezegd heeft.
Ik zou deze plechtige vergadering willen besluiten met eraan te herinneren dat onze waakzaamheid niet gericht is tegen het Oostenrijkse volk. Wij respecteren het Oostenrijkse volk dat ons zeer genegen is en waarvan wij - zoals u nogmaals benadrukte - weten dat het zich heel sterk verbonden blijft voelen met de Europese Unie. Onze waakzaamheid is niet partijdig. Wij zijn niet te kwader trouw en we zijn heel goed op de hoogte van de politieke situatie in uw land tijdens de laatste verkiezingen. Onze waakzaamheid is ook geen onwettige inmenging. De Unie is immers meer dan een markt alleen; zij is een waardegemeenschap, en ik dank u, mijnheer de president, dat u daaraan herinnerd heeft. Wat in één land gebeurt, mag de andere landen niet onverschillig laten.

Onze ongerustheid en onze waakzaamheid berusten veeleer op een vaststelling en een herinnering. De vaststelling is dat een partij die vreemdelingenhaat propageert, deel uitmaakt van de Oostenrijkse regering, en u heeft nadrukkelijk gezegd, mijnheer de president, dat u begrip heeft voor de bezorgdheid over een mogelijke opleving van racisme, intolerantie, vreemdelingenhaat en antisemitisme.
De herinnering is wat de geschiedenis ons heeft geleerd, namelijk dat Europa werd verscheurd omdat de volkeren en vooral hun politieke leiders niet de moed hadden om te reageren toen het nog niet te laat was.
(Applaus)
Deze plicht tegenover het collectieve geheugen verbiedt ons te berusten in de banalisering van uiterst rechts.
(Applaus)
Niets is gevaarlijker voor een samenleving dan de verslapping van haar collectief bewustzijn, het gewend raken aan het onaanvaardbare en het relativeren van het ontoelaatbare.
(Applaus)
Mijnheer de president, ik dank u bij voorbaat voor de antwoorden die u zo dadelijk zult geven op onze vragen. Hopelijk zult u ons ervan kunnen overtuigen dat Oostenrijk opnieuw een volwaardige partner van deze Unie kan worden, wat het juridisch gezien altijd is gebleven.
(Tumult van uiterst rechts)
... maar wat wij vooral wensen, mijnheer de president, is dat het opnieuw deze plaats verovert in onze geesten, en vooral, in onze harten.
(Levendig applaus. Tumult van uiterst rechts)
(De plechtige vergadering wordt om 12.30 uur gesloten)

Financiële diensten / Aanvullende pensioenen
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5-0059/2000 van de heer García-Margallo y Marfil, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de mededeling van de Commissie betreffende de tenuitvoerlegging van het kader voor financiële markten: een actieplan (COM(1999) 232 - C5-0114/1999 - 1999/2117(COS));
A5-0053/2000 van de heer Kuckelkorn, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de mededeling van de Commissie over een interne markt voor aanvullende pensioenen - Resultaten van de raadpleging over het Groenboek "Aanvullende pensioenen in de interne markt" (COM(1999) 134 - C5-0135/1999 - 1999/2131(COS)).
Voordat wij beginnen, wijs ik de afgevaardigden erop dat ik de spreektijd strikt zal hanteren, daar dit een avondvergadering met een volle agenda is. Ik verzoek u dan ook de nodige zelfdiscipline te betrachten, zodat wij de vergadering op een fatsoenlijk tijdstip kunnen besluiten.

García-Margallo y Marfil
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer de commissaris, als ik hier vandaag twee ingewikkelde economische kwesties moet noemen, zijn dat ongetwijfeld de consolidering van de financiële markten en de onderlinge afstemming van de regels op het gebied van de fiscaliteit, met name de fiscale behandeling van spaargelden.
Het debat dat wij onlangs over collectieve beleggingsfondsen hebben gevoerd, alsook de reacties die het verslag over pensioenfondsen heeft opgeroepen, tonen de ingewikkeldheid en het belang van deze onderwerpen aan. Beide onderwerpen, liberalisering van de markt voor financiële diensten en fiscaliteit, komen in het actieplan aan de orde.
Ik dank alle fracties voor hun medewerking. Aan de Commissie zeg ik nogmaals de actieve medewerking van het Europees Parlement toe bij de uitwerking van het actieplan. Daarbij zullen wij onze bevoegdheden niet opgeven, maar juist op verantwoorde wijze uitoefenen.
Het actieplan is ook ingewikkeld vanwege de ambitie, die het door de Commissie gepresenteerde verslag heeft. Er worden 43 maatregelen genoemd, die een ingrijpende verandering markeren van de Europese financiële sector (effectenbeurzen, banken, beleggings- en verzekeringsmaatschappijen, enzovoort). Het verslag past in de "nieuwe economie", die volgens de Top van Lissabon een van de middelen is om de werkloosheid in Europa een halt toe te roepen.
Wat houden de genoemde maatregelen in en wat wordt ermee beoogd? Resumerend gaat het er mijns inziens om, dat de financiële sectoren geliberaliseerd worden en dat de regels voor het toezicht worden geactualiseerd, zodat er een Europese financiële markt tot stand wordt gebracht, die minstens zo concurrerend is als die van de Verenigde Staten. In de toelichting maak ik een uitgebreide vergelijking tussen de twee soorten markten.
Voor het verwezenlijken van deze twee doelstellingen, stelt de Commissie een uiterst aanvechtbare en gedurfde formule voor. Zij wil de wetgevingsprocedure stroomlijnen, hetgeen vervolgens tot drie concrete acties leidt.
Ten eerste dient het aantal regels, die in een richtlijn of verordening moeten worden opgenomen en dus de medewerking van het Parlement behoeven, te worden teruggebracht.
Ten tweede moeten die regels zich beperken tot een omschrijving van de algemene criteria en de basisbeginselen die op het desbetreffende gebied van toepassing moeten worden verklaard. De nadere uitwerking hiervan wordt aan de Commissie overgelaten.
Ten derde stelt de Commissie voor, dat haar ruimere bevoegdheden worden toegekend met betrekking tot de interpretatie.
Mijnheer de commissaris, het lijdt geen twijfel dat de formele wetgevingsprocedure versneld dient te worden. Het Parlement is echter niet bereid bevoegdheden op te geven, die het met veel moeite heeft verkregen. Als een van onze eerste gezamenlijke opdrachten zullen wij dan ook moeten zoeken naar een model, waarmee beide doelstellingen kunnen worden verwezenlijkt.
Wat betreft de liberalisering, één van de eerste taken die de Commissie op zich neemt, gaat de Commissie ervan uit, dat met het oog op de consolidering van de interne markt voor financiële diensten, de obstakels voor het goed functioneren van deze markt moeten worden weggenomen. Daar zijn wij het volledig mee eens. Het wegnemen van die hinderpalen is echter allerminst eenvoudig. Het is ontzettend lastig om een harmonieus evenwicht te scheppen tussen de twee beginselen van liberalisering van de markt en bescherming van de beleggers.
Ten eerste zijn de obstakels niet nader omschreven. Mijnheer de commissaris, het is niet voldoende dat deze kunnen worden afgeleid uit de lezing van de door de Commissie voorgestelde acties. Ik zou het persoonlijk erg op prijs stellen een overzicht te krijgen van de nationale maatregelen die, overeenkomstig de richtlijn inzake financiële dienstverlening, het functioneren van de markt in ieder land bemoeilijken.
Ten tweede brengt ook de door de Commissie voorgestelde oplossing bezwaren met zich mee. Hoewel het absurd kan lijken dat een financiële onderneming aan vijftien verschillende gedragsregels onderworpen is, is het niet minder absurd dat een belegger - althans een niet-professionele belegger - diensten kan gebruiken waarvan hij de juridische regeling niet kent, bij ondernemingen waarvan hij niet weet of ze solvabel zijn en in geval van conflicten een gerechtelijke procedure moet aanspannen in een volstrekt onbekend land.
De liberalisering loopt derhalve parallel aan uitbreiding van de toezichtregels en fiscale maatregelen.
Wat betreft het toezicht zien wij ons voor een nieuw probleem geplaatst, te weten de noodzaak om de bevoegdheid en jurisdictie van de verschillende nationale rechtsstelsels af te stemmen op een andere wereld, gekenmerkt door toenemende mondialisering, internationale concurrentie en vrij kapitaalverkeer.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, is het mijn persoonlijke overtuiging dat, als wij willen voorkomen dat de liberalisering tot concurrentievervalsing en kapitaalvlucht ten gunste van belastingparadijzen binnen of buiten de Unie leidt, een goed functioneren van de markt voor financiële diensten niet mogelijk is zonder dat de regels met betrekking tot de spaargelden enigszins op elkaar worden afgestemd. Dit zijn de bekommernissen die ik ook in mijn verslag heb genoemd. Zij worden ingegeven door het grote belang dat ik aan een goede samenwerking met de Commissie hecht. Ik beschouw de Commissie als een trouwe bondgenote van het Parlement als het gaat om de uitwerking van een zo ingewikkeld onderwerp als het onderhavige.

Kuckelkorn
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het vraagstuk van de aanvullende pensioenverzekering in de interne markt houdt de nationale en Europese politieke instanties steeds meer bezig. De lange aanloop tot dit debat over de mededeling van de Commissie toont aan hoe enorm actueel dit thema is.
Aanvullende pensioenverzekering is een heel ingewikkeld vraagstuk dat uitwerkingen heeft op het sociaal beleid, het ondernemingsbeleid, het belastingbeleid en de kapitaalmarkten. Sedert de publicatie van het Groenboek spitst de Commissie haar aandacht toe op de kapitaalmarkt en probeert zij haar doel op korte termijn te verwezenlijken. Zij wil namelijk de toezichtrechtelijke regelingen voor pensioenvoorzieningen harmoniseren en onderbrengen in het begrip "aanvullende pensioenen in de interne markt". Daarbij geeft zij een definitie van wat pensioen is. Dat is ons inziens ondoordacht. Daarmee bepaalt zij immers de richting waarin toekomstige wetgevingsinitiatieven op fiscaal en sociaal gebied moeten gaan en creëert zij Europees recht dat de nationale rechtspraak zal beïnvloeden.
Mijn verwijt aan de Commissie is juist deze kortzichtigheid, dit streven naar snel succes, dit gebrek aan doelstellingen op lange termijn. Het doel moet namelijk zijn grensoverschrijdende aansluiting bij een pensioenvoorziening die een echt pensioen in de interne markt garandeert. Op die manier creëert men meerwaarde zowel voor de Europese burger, als voor bedrijven, werknemers, pensioenontvangers en pensioenvoorzieningen. Wij willen deze Europese meerwaarde en daarom nodigen wij de Commissie uit bij toekomstige wetgevingsvoorstellen een onderscheid te maken tussen zuivere kapitaalvorming en pensioenverzekering. Zij moet met andere woorden een onderscheid maken tussen aanbieders die biometrische risico's dekken en aanbieders die enkel kapitaal beleggen.
Evenals de wetgever in veel lidstaten zijn wij van mening dat pas van oudedagvoorziening sprake kan zijn als levensrisico's, zoals invaliditeit, hoge leeftijd en zorg voor nabestaanden, zijn gedekt. Wat houdt dat precies in? Verzekering voor hoge leeftijd houdt in dat de pensioenvoorziening verplicht is mij tot het einde van mijn leven een vast pensioen uit te keren. Zij mag mij als pensioengerechtigde dus niet afschepen met een vast bedrag en evenmin mag zij mijn pensioen inkorten als ik voor de berekening te oud word.
De nabestaandenverzekering dekt het gedeelte van de nabestaanden - gezinsleden dus - dat recht heeft op de pensioeninkomsten van de overledene en daarop aangewezen is. De invaliditeitsverzekering zorgt ervoor dat ook pensioen wordt uitbetaald bij volledige en gedeeltelijk arbeidsongeschiktheid. Als wij daadwerkelijk in de interne markt de wettelijke pensioenregelingen willen ondersteunen met aanvullende pensioenregelingen, moeten deze risico's gedekt zijn.
Als geen biometrische risico's zijn gedekt kan men weliswaar spreken over zorg voor de oude dag, maar niet over oudedagvoorziening. Het gaat namelijk niet alleen om de kwaliteit van de oudedagvoorziening in Europa. Wij eisen dat de reglementeringen voor verschillend gedefinieerde producten en verschillende aanbieders van producten op verschillende rechtsgrondslagen zijn gevestigd. Daarmee willen wij met name ook zorgen voor rechtszekerheid in Europa en de lidstaten en voor betere kansen bij de toekomstige integratie van de interne markt.
De gelijke behandeling van producten die wel biometrische risico's afdekken en producten die dat niet doen, druist in tegen het voornemen tot invoering van een aanvullende pensioenregeling voor de interne markt. Hieraan ziet men duidelijk dat het de Commissie in eerste instantie te doen is om de totstandbrenging van een Europese kapitaalmarkt. Daar wil ik kort op inhaken. Als men in alle lidstaten belasting achteraf invoert, zorgt men niet alleen voor actievere aanvullende pensioenverzekering, maar vervult men ook een fundamentele voorwaarde voor geldbesparende, grensoverschrijdende inschrijvingen. Dat betekent onder meer dat bedrijven, groot of klein, hun werknemers niet meer vijftien verschillende systemen hoeven aan te bieden, maar met één pensioenvoorziening kunnen volstaan. Belasting achteraf betekent echter inkomstenderving voor de lidstaten. Een fiscaal akkoord tussen de lidstaten is echter alleen mogelijk als de EU een duidelijk rechtskader vaststelt - met wat voor richtlijn dan ook - en de inkomstenderving voor de lidstaten binnen de perken houdt. Daarom willen wij dat twee richtlijnpakketjes worden gemaakt: een pakketje voor de ouderdomsvoorziening met verplichte dekking van biometrische risico's en een pakketje voor de ouderdomsvoorziening zonder biometrische risico's. Men kan dan met beide pakketjes proberen de Europese integratie te voltooien.
Bij de pensioenverzekering hebben wij goede kans het gestelde doel snel te bereiken. Daarom moet men zich niet door banken of beleggingsmaatschappijen laten overhalen tot kortzichtige besluiten, tot besluiten voor de korte termijn.
Ik doe een beroep op al mijn collega's. Laten wij als medewetgevers met onze stem morgen de Commissie de juiste boodschap meegeven, een boodschap voor stabiele ouderdomsverzekering in Europa, een boodschap voor een toekomstige aanvullende pensioenregeling die de naam aanvullende pensioenregeling verdient!

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, u heeft al aangekondigd dat ik namens de Commissie juridische zaken en interne markt zal spreken over de mededeling van de Commissie betreffende het actieplan voor de tenuitvoerlegging van het kader voor financiële markten.
Zoals rapporteur García-Margallo reeds heeft opgemerkt, zijn er in dit verband twee onderwerpen van belang. Het eerste onderwerp is de fiscaliteit, want zonder belastingharmonisatie zijn communautaire financiële markten nauwelijks denkbaar. Het tweede onderwerp is het juridisch kader.
Wat betreft het juridisch kader, ben ik van oordeel dat er in deze sector sprake is van een paradox. Hoe geliberaliseerder een economie is, des te groter is de noodzaak dat de financiële markten strikt gereguleerd worden. De Amerikaanse economie, die waarschijnlijk een van de meest geliberaliseerde economieën ter wereld is, reguleert de financiële markten tot in de details. In het Commissievoorstel, op pagina 18 van de Spaanse tekst, wordt na erkenning van de bevoegdheid van het Parlement op grond van de medebeslissingsprocedure als bedoeld in artikel 251 van het EG-Verdrag, door de Commissie geopperd, dat wij op flexibele comitologieprocedures moeten overstappen. De comitologie betekent in dit soort gevallen meestal, dat men met de ene hand neemt wat men met de andere hand geeft.
In dit opzicht onderschrijf ik de conclusies van de rapporteur volledig. Ik ben van oordeel dat wij een zeer nauwkeurige wetgevingsprocedure moeten volgen. Ik ben ervan overtuigd, dat de Commissie daarvoor op de steun van het Parlement kan rekenen. Zoals de rapporteur al heeft opgemerkt, kunnen wij van de beleggers, de consumenten, kortom de financiële markt, geen vertrouwen verwachten, als wij hun geen nauwkeurig juridisch kader bieden. De enige manier om dat te doen is de thans bestaande strenge regelingen vervangen door een nauwkeurige communautaire regeling, die in deze gevoelige sector van de economie zekerheid verschaft.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, collega's, commissaris, de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie betreurt het dat er in het actieplan voor de financiële markten geen aandacht is voor de problemen die het bedrijfsleven en vooral het midden- en kleinbedrijf ondervindt met de financiering van grensoverschrijdende activiteiten. Veel bedrijven, variërend van kleine bedrijven in de grensstreek tot grote multinationals, willen hun rekeningen graag behandelen als één nationale rekening. Zij willen bijvoorbeeld een positief saldo op hun eurorekening in land A wegstrepen tegen een negatief saldo in land B. Zo betalen zij minder rente. Bestaande regelgeving verbiedt of bemoeilijkt dit soort cash managementtechnieken. Het bankwezen heeft deze problematiek reeds uitgebreid onder uw aandacht gebracht. Nu zou ik de commissaris graag namens de Commissie industrie vragen of het mogelijk is om een forumgroep op te richten die marktonderzoek verricht naar de wettelijke en fiscale hinderpalen voor bedrijven, en met name dus voor het MKB, bij het financieren van hun grensoverschrijdende transacties in de eurozone en daarmee deze problematiek op te lossen. Daar zou ik graag een antwoord op willen hebben.

Ferri
Mijnheer de Voorzitter, na de resolutie van 3 december 1998 - die volgens mij niet in het verslag-Kuckelkorn wordt genoemd - rust opnieuw op ons, Parlement, de plicht de Commissie te vragen om zo spoedig mogelijk tot een richtlijn, of zoals de heer Medina Ortega terecht zei, een Gemeenschapswetgeving te komen waarin de verschillende nationale wetten kunnen worden ondergebracht. De Commissie schijnt hier niet zo warm voor te lopen en de voorkeur te geven aan een richtlijn met een prudentiële regeling voor de pensioenfondsen, met veeleer mogelijkheden voor dan besluiten inzake het wegwerken van de hinderpalen voor de beroepsmobiliteit en de coördinatie van de belastingstelsels.
De rechtsgrondslagen zijn zeer belangrijk en verschillen natuurlijk onderling: voor de pensioenfondsen zouden, uitgaande van de arresten van het Hof van Justitie, de artikelen 47 en 55 in aanmerking komen, voor het wegwerken van de hinderpalen voor de beroepsmobiliteit artikel 42 en voor de coördinatie van de belastingstelsels artikel 94. Ik wil er echter op aandringen dat men hiervan één pakket maakt, omdat men alleen zo een geheel krijgt en men de scherpe kantjes kan verwijderen die in een aantal amendementen naar voren komen. Ik heb het met name over de biometrische risico' s die een zeer belangrijk aspect vormen, maar moeten worden behandeld aan de hand van de paragrafen 7 en 8 van het advies van de Commissie juridische zaken en interne markt. Als men de pensioenfondsen wil verplichten biometrische risico's te dekken, zou men het systeem veel te star maken. Daarom is het mijns inziens juist de fondsen die biometrische risico's dekken een bevoorrechte behandeling te geven, terwijl echter elke verstarring het systeem uit het evenwicht zou kunnen brengen, met alle nadelen van dien voor de pensioengerechtigden.

Hermange
Mijnheer de Voorzitter, wij moeten de realiteit onder ogen zien. Op het ogenblik is weliswaar 23% van de Europese bevolking 65 jaar of ouder, maar in 2025 zal dit percentage 40% bedragen. Daarbij zal het aantal van vier werknemers op één pensioengerechtigde in het jaar 2020 tot twee werknemers op één pensioengerechtigde zijn teruggelopen. Hieruit blijkt hoe dringend noodzakelijk het is om in de Europese Unie de ontwikkeling van doeltreffende stelsels voor aanvullende pensioenen door kapitaalvorming toe te staan als zinvolle aanvulling op de omslagregelingen van overheidswege. Wij weten allen dat onze lidstaten moedige structurele hervormingen doorvoeren, maar het is ook de taak van de Europese Unie om in het kader van een interne markt maatregelen te treffen op het gebied van pensioenen, en met name aanvullende pensioenen, teneinde het vrije verkeer van werknemers te vergemakkelijken, een werkelijke interne kapitaalmarkt te bewerkstelligen en gelijke behandeling voor mannen en vrouwen te waarborgen.
Vanuit dat oogpunt was het de zorg van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken om voor de toekomstige pensioengerechtigden bescherming en doelmatigheid van aanvullende pensioenen te verenigen, voor zover de garantie van een hoog niveau van sociale bescherming voor de rechthebbenden een gezonde en wenselijke concurrentie tussen de Europese pensioenfondsen bevordert. Om die reden vindt onze Commissie dat het voorstel voor een richtlijn betreffende de prudentiële regelgeving van de Gemeenschap voor pensioenfondsen, zo snel mogelijk moet worden gepresenteerd en aangenomen. In de voorstellen moet rekening worden gehouden met de discussie van vandaag en er moeten serieuze garanties worden opgenomen voor wat betreft de externe en interne controle van de betreffende fondsen en wat betreft de evaluatie van de prudentiële verbintenissen die worden aangegaan.
Bovendien leek het ons hoogst noodzakelijk om ter bevordering van het vrije verkeer van werknemers op zeer korte termijn de overdracht en de opbouw van aanvullende pensioenrechten voor de verschillende Europese landen te verbeteren. Tot zover het advies van de commissie voor sociale zaken.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, op de eerste plaats zou ik in dit debat graag willen opmerken dat wij op zeer korte termijn een voorstel verwachten voor een kaderrichtlijn voor de ontwikkeling van een werkelijke interne markt voor aanvullende pensioenfondsen van de tweede en derde pijler. Daarbij moet natuurlijk de eerste pijler die alle biometrische risico's afdekt de hoeksteen van het stelsel van sociale bescherming van de Europese Unie blijven.
Die richtlijn moet met name een kader aangeven voor het opheffen van belemmeringen die de vrije keuze van een pensioenfonds, het vrije verkeer van personen en het vrij verrichten van diensten in de weg staan en ter voorkoming van dubbele belastingheffing. Wij raden een oplossing aan volgens het principe dat de bijdragen fiscaal aftrekbaar zijn en aanvullende uitkeringen worden belast op basis van de geldende wet op de inkomstenbelasting in het land van vestiging.
Wat betreft de omstreden vraag of de aanvullende pensioenregelingen de biometrische risico's moeten afdekken, wil ik graag benadrukken dat vanuit fiscaal oogpunt pensioenfondsen die geen biometrische risico's afdekken niet anders mogen worden behandeld dan fondsen die deze wel afdekken. De prudentiële regeling moet op haar beurt de veiligheid van de fondsen garanderen, zonder disproportioneel te zijn. Tot zover het algemene kader. Ik ben de Economische en Monetaire Commissie erkentelijk voor het feit dat zij alle relevante conclusies van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen in de ontwerpresolutie heeft opgenomen.
Ik kom nu op het verslag van de heer García-Margallo y Marfil. Wat betreft het actieplan voor de verdieping van de interne markt voor financiële diensten, zou ik willen waarschuwen tegen bepaalde strategen die de liberalisering van deze sector als chantagemiddel willen gebruiken, omdat de inspanningen op het gebied van de belasting op spaargeld naar hun smaak onvoldoende hebben opgeleverd. Zoals de zaken er nu voor staan, moet men niet vergeten dat een interne markt voor kapitaal en financiële diensten ook heel goed kan functioneren zonder belastingharmonisatie.
Nu er een aantal voorstellen ligt waarin ambitie en werkelijkheid door elkaar lopen, wil ik graag nog eens benadrukken dat de oprichting van een Commissie voor de Europese effectenhandel zeker niet de hoogste prioriteit heeft. En aangezien ik nu geen spreektijd meer heb, mijnheer de Voorzitter, zal ik morgen een stemverklaring afleggen om te zeggen wat ik nog te zeggen heb, want als rapporteur voor advies en als woordvoerder voor een tweede verslag heb ik echt niet genoeg aan twee minuten.

Kauppi
Mijnheer de Voorzitter, geachte vertegenwoordigers van de Commissie en de Raad, mijnheer Kuckelkorn, waarde collega's, allereerst wil ik de Commissie bedanken voor haar goede werk. De mededeling van de Commissie is liberaal en op de toekomst gericht. Waarom zou het Parlement dan een minder liberaal standpunt moeten innemen en voor stagnerende structuren moeten stemmen? Wij mogen de vorm en de reikwijdte van de richtlijn niet al te zeer inperken. Veeleer moeten wij dit vraagstuk open en vanuit een breed perspectief bekijken.
Het is heel belangrijk dat we niet te grote beperkingen opleggen als het gaat om de aard en reikwijdte van de risicodekking en dat we de kwestie open benaderen en in een breder perspectief plaatsen. We moeten een kader bevorderen dat uitgaat van vrije marktwerking en krachtige concurrentie tussen verschillende pensioenstelsels. De inzet daarbij zou moeten zijn dat werknemers en werkgevers vrij zijn om het systeem te kiezen dat het beste bij hun belangen past.
Er is gebleken dat de kwestie van de biometrische risico's omstreden is en daarom ben ik sterk van mening dat we alle pensioensystemen op moeten nemen in één richtlijn om geen systemen te beschermen tegen concurrentie. Dit geldt dus zowel voor de systemen die biometrische risico's wél als voor die ze niet afdekken, omdat consumenten en werkgevers het recht moeten hebben om de verzekering te kiezen die voor hen het meest geschikt is. Beide zijn weliswaar pensioensystemen, maar ze leggen accenten op verschillende concurrentievoordelen.
Mijnheer Kuckelkorn, alle leden van dit Parlement vinden dat de aanvullende pensioenen het risico van een hoge levensverwachting moeten dekken, of door een lijfrenteverzekering of door een andere voorziening. Het is niet de taak van de Europese Unie om de aard en reikwijdte van de dekking van biometrische risico's te bepalen, want dat moet iedere werknemer zelf kunnen bepalen, precies zoals de Commissie voorstelt. Laten we deze verantwoordelijkheid over aan de individuele burger, dan past dit goed binnen het subsidiariteitsbeginsel.
Wanneer we de beheerders van aanvullende pensioenensystemen de vrijheid geven om verschillende beleggingsmogelijkheden te benutten, dan neemt de zekerheid van de totale investeringsportefeuille toe, wordt de kapitaalmarkt gestimuleerd, en heeft dit een positieve invloed op de groei van het Europese risicokapitaal.
Ik vind dat wij als Europees Parlement een gezonde concurrentie moeten bevorderen en het individu vrij moeten laten kiezen. Dit vraagt niet alleen om een Europese markt voor aanvullende pensioenen, maar ook om een heel wetgevingspakket voor de financiële dienstverlening.

Goebbels
Mijnheer de Voorzitter, de socialisten steunen de maatregelen van de Commissie voor de vestiging van een doorzichtige en liquide interne markt voor financiële diensten. Het is in het belang van het bedrijfsleven en van de consument dat de kapitaalkosten en de kosten van de financiële bemiddeling zo laag mogelijk blijven. De Europese financiële markten hebben momenteel op nationaal niveau te lijden van marktsegmentering, ook al hebben wij over het algemeen als gevolg van de globalisering van het internationale financiële stelsel met concentratie en internationalisering te maken.
Het actieplan beoogt een Europese markt die identiek is aan de Amerikaanse. Maar de Amerikaanse markt dankt haar succes voornamelijk aan "koning dollar". Het is in dit verband paradoxaal te moeten constateren dat een aantal fervente aanhangers van financiële liberalisering op hetzelfde moment tégen de euro is. Maar als gevolg van de doorzichtigheid en concurrentie die door de daadwerkelijke invoering van de euro in 2002 zal ontstaan, zullen de nationale markten zich veel sneller dan voorzien moeten aanpassen. Het probleem is dat zowel de nationale als de Europese wetgever lang wacht om de wetgeving aan de bestaande praktijk aan te passen. Persoonlijk zou ik niet tegen een versnelde wetgevingsprocedure zijn, zolang die maar niet uitmondt in een ongecontroleerde oefening voor technocraten.
De Commissie zou zeer zinvolle voorstellen kunnen doen ter vereenvoudiging en systematisering van de 11 richtlijnen voor de banksector, de 8 richtlijnen aangaande investeringsfondsen en de 21 richtlijnen op het gebied van verzekeringen. We hebben in dit verband niet alleen te maken met een gebrek aan samenhang tussen de wetgeving in de verschillende sectoren van de financiële wereld, maar vooral met een gebrek aan toezicht en bescherming van het algemeen belang. Van John Kenneth Galbraith weten we dat het een illusie is te denken dat geld en intelligentie altijd samengaan. Winst maken heeft zo'n grote aantrekkingskracht dat de financiële wereld de neiging heeft om eerst voor een collectieve euforie te zorgen, welke vervolgens dan vaak op een financiële crisis uitdraait.
Vrij verkeer van kapitaal moet vergezeld gaan van een doeltreffend reglementair en prudentieel kader. Welnu, het toezicht op de verschillende markten is per sector en per land gesegmenteerd. Tegelijkertijd vervagen als gevolg van fusies, overnames en concentraties, de grenzen tussen banken, verzekeringen en pensioenfondsen. Finland en het Verenigd Koninkrijk hebben hieruit consequenties getrokken en voor elke sector een aparte toezichthoudende instantie in het leven geroepen. In artikel 105, lid 6, van het Verdrag wordt bepaald dat de Raad bepaalde specifieke taken aan de ECB kan toevertrouwen, ook wat betreft het beleid op het gebied van het prudentieel toezicht op kredietinstellingen en andere financiële instellingen, met uitzondering van verzekeringsmaatschappijen. Moeten wij geen gebruik maken van de intergouvernementele conferentie voor het leggen van de noodzakelijke juridische basis, zodat de Raad bepaalde specifieke taken, ook op het gebied van het prudentiële toezicht op verzekeringen, aan de ECB kan toevertrouwen?
Wat betreft het verslag-Kuckelkorn, moet ik de rapporteur gelukwensen met de volharding waarmee hij niet alleen voor aanvullende pensioenen pleit, maar er ook voor wil zorgen dat deze echt een tweede pijler voor de oudedagsvoorziening vormen. Ik eindig, mijnheer de Voorzitter, met te zeggen dat dit betekent dat we zonder de verzekeringsproducten opzij te zetten, de pensioenproducten die wel biometrische risico's afdekken, moeten bevorderen.

Olle Schmidt
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, als Europa wil groeien, kapitaal wil aantrekken en werkgelegenheid wil creëren, moet de interne markt voor financiële diensten er komen. Tot nu toe is het voornamelijk bij woorden gebleven en zijn er veel te weinig concrete maatregelen genomen. Omdat de financiële markt momenteel wordt tegengehouden, komen er talloze, verschillende nationale regels en komt er steeds meer administratieve rompslomp. Dit gaat niet alleen ten koste van het bedrijfsleven, maar natuurlijk ook van de Europese burgers.
De ontwikkeling van Internet is en wordt van groot belang voor het aanbieden van grensoverschrijdende financiële diensten. Met name de consumenten hebben baat bij deze ontwikkeling, omdat ze meer keuzemogelijkheden krijgen en de prijzen lager worden.
Wij liberalen beschouwen belastingharmonisatie niet als een voorwaarde voor het voltooien van de interne markt voor financiële diensten, ook niet als een zekere harmonisatie noodzakelijk blijkt te zijn om schadelijke belastingconcurrentie te voorkomen. De euro heeft de economische ontwikkeling gestabiliseerd en het gemakkelijker gemaakt om de kosten voor het aantrekken van kapitaal te verlagen. Dit is voordelig voor zowel bedrijven als huishoudens.
Ik ben ervan overtuigd dat de EU de positie van burgers in Europa alleen kan verbeteren als alle lidstaten volledig deelnemen aan het EU-project, dat wil zeggen meedoen met de EMU.
De uitlatingen van Romano Prodi van vandaag in een Zweedse krant, waarin hij zei dat Zweden buiten de EMU kan blijven, zijn daarom uit economisch oogpunt verrassend en uit het oogpunt van het Verdrag twijfelachtig.
Het Groenboek van de Commissie over de liberalisering van de aanvullende pensioenfondsen juichen wij toe. Wij willen echter benadrukken dat de pensioenfondsen in Europa gekenmerkt worden door nationale verschillen en dat voor het creëren van een interne markt de verschillende stelsels niet geharmoniseerd hoeven te worden. Het is belangrijk dat een groot aantal stelsels naast elkaar kan blijven bestaan. Dat vergroot de keuzevrijheid en de verscheidenheid. Daarentegen is een minimale harmonisatie wenselijk om dubbele belastingheffing te voorkomen, met het oog op de fiscale behandeling van de aanvullende pensioenen in de afzonderlijke lidstaten. Ook ben ik van mening dat de lidstaten zelf mogen bepalen hoe het stelsel wordt vormgegeven, bijvoorbeeld of de verzorging van familieleden een reden voor pensioen is of niet. Een dergelijke kwestie kan beter op nationaal niveau geregeld worden.
Een kwestie die uitgebreid in de commissie aan de orde is gekomen, is die van de biometrische risico's. Sommigen vonden dat alleen de stelsels die deze risico's dekken in de richtlijn opgenomen mochten worden. Daar zijn wij het niet mee eens, met name met het oog op het functioneren van het midden- en kleinbedrijf. Keuzevrijheid is goed.
Ter afsluiting wil ik de heer García-Margallo y Marfil en de heer Kuckelkorn feliciteren met twee belangrijke verslagen die een Europa met een sterke concurrentiepositie helpen creëren.

Lipietz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, sinds de ratificering van de Europese Akte en ondanks de waarschuwingen van de Groenen ontwikkelt de markt voor financiële producten zich zonder dat er sprake is van een minimale harmonisatie van de belasting op spaartegoeden. Het onvermijdelijke is geschied: fiscale dumping op de meest mobiele factoren en overdracht van fiscale lasten op de minst mobiele factor, te weten werk.
De verantwoordelijkheid voor de impasse rond de belastingharmonisatie zoals die was voorzien in het pakket van Monti kan slechts aan één land worden toegeschreven: Groot-Brittannië. Dit land wil de schuld afschuiven op Luxemburg, maar dat is wel tot een compromis bereid. Ik laat onze Britse collega's dan ook dringend weten: de rest van Europa vindt deze houding hoogst irritant. Groot-Brittannië is de bakermat van de democratie en van het moderne kapitalisme. Haar houding werkt belastingfraude in de hand en heeft niet alleen een schadelijke invloed op economisch en sociaal gebied maar ook op moreel gebied. Dit heeft tot gevolg dat de burgerlijke en politieke fundamenten van de Europese eenwording opnieuw ter discussie worden gesteld.
Om die reden heeft de fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie besloten om elk nieuw voorstel voor liberalisering van de kapitaalmarkt dat niet wordt voorafgegaan door de aanname van het pakket Monti, af te wijzen. Dat stelt de Commissie van mijnheer Prodi trouwens zelf ook voor en dat was eveneens het belangrijkste punt van het verslag van García-Margallo y Marfil over het actieplan voor het realiseren van een interne markt voor financiële diensten. Helaas is er van dit punt door de amendementen van rechts in de Economische en Monetaire Commissie niet veel overgebleven.

Herman Schmid
Mijnheer de Voorzitter, wat betreft de aanvullende pensioenen is het van doorslaggevend belang of men pensioengerechtigden een goede oude dag wil bieden of dat men de kapitaalmarkten in Europa wil versterken. Dit zijn niet alleen twee heel verschillende doelstellingen, maar ze zijn ook nog moeilijk te combineren binnen één en hetzelfde systeem. Het voorstel van de Commissie en de beide verslagen die we vandaag bespreken, stellen de behoeften van kapitaalmarkten voorop. Vervolgens hoopt men dat de pensioenen van pensioenfondsen en verzekeraars over dertig, veertig jaar hoog genoeg zijn. Maar we kunnen niet in de toekomst kijken. Als je ervan uitgaat dat Europa in de toekomst even sterk verandert als de afgelopen dertig, veertig jaar, weet je dat je geen voorspellingen kunt doen.
Omdat de risico's zo groot zijn, bestaat er weinig zekerheid en solidariteit in de pensioenwereld. Bovendien kan er niet genoeg zekerheid en solidariteit zijn. Aanvullende verzekeringen vormen een probleem, omdat ze minder zeker zijn dan een stelsel van basispensioenen, waar iedereen aan meebetaalt.
Daarnaast denk ik dat aanvullende verzekeringen en aanvullende pensioenen soms nodig kunnen zijn. Maar in dat geval moeten de verzekeraars en pensioenfondsen verplicht worden gesteld om investeringen te doen die op de lange termijn geld opleveren. Dit om te voorkomen dat de kortetermijnbeurskoersen en het mondiale kapitalisme de situatie van pensioengerechtigden gaan bepalen.
Verder vind ik dat het stelsel van aanvullende pensioenen door de vakbond georganiseerd zou moeten worden in de vorm van gemeenschappelijke pensioenfondsen in eigen beheer, zoals in sommige lidstaten gebeurt. Hoewel deze fondsen ook beleggen, bieden ze meer stabiliteit en zekerheid dan de particuliere pensioenverzekeringen. Nu het ernaar uitziet dat we in Europa een liberale pensioenregeling krijgen, raad ik mijn kiezers aan om het geld dat ze over hebben in objecten te steken die zekerder zijn dan particuliere pensioenverzekeringen. Tegen de jonge mensen wil ik zeggen: investeer in onderwijs en kennisvergaring. En tegen de ouderen zeg ik: koop op je oude dag een goede en betaalbare woning! En wij politici moeten investeren in een solide en goed functionerende basispensioenregeling.

Blokland
Mijnheer de Voorzitter, het Groenboek van de Europese Commissie heeft heel wat pennen in beweging gezet. Zoveel, dat in de ontwerpresolutie de bedoeling van het Groenboek haast is ondergesneeuwd. Ook de bedoeling van de rapporteur, de heer Kuckelkorn, die een gigantische hoeveelheid werk heeft verzet, waarvoor ik hem wil bedanken, kwam in de ontwerpresolutie uiteindelijk niet meer goed uit de verf. Het is nu aan ons om morgen bij de stemming te zorgen voor een aanvaardbaar geheel.
Het primaire doel is dat werknemers, wanneer zij naar een andere lidstaat migreren, hun aanvullend pensioen kunnen meenemen en verder opbouwen zonder pensioenbreuk en wel met een gegarandeerd waardebehoud van opgebouwde pensioenrechten. Helaas komt de Commissie thans niet ver met het realiseren van deze wens. Er is nog een lange weg te gaan voordat van verplichte waardeoverdracht tussen lidstaten sprake zal zijn.
De drempel die we eerst moeten nemen, is wederzijdse erkenning van toezichtregels. Van belang is dan wel dat een adequaat onderscheid wordt gemaakt tussen pensioenfondsen en commerciële verzekeraars. Een pensioenfonds heeft een algehele acceptatieplicht. Een volwaardig pensioen dekt biometrische risico's af. Verzekeraars hebben ten aanzien van de deelnemers wèl een selectiemogelijkheid en hun producten dekken géén biometrische risico's. Omdat de afgedekte risico's niet identiek zijn, zal het toezicht van overheidszijde op pensioenfondsen en verzekeraars ook verschillen. Door dit toezicht is voor beiden een volledige beleggingsvrijheid verantwoord. Dit leidt gemiddeld tot hogere rendementen. We moeten vermijden dat we door significant lagere rendementen van pensioenfondsen individuele burgers voor hun aanvullende oudedagsvoorziening het grote beleggersbos insturen, waar de boze wolf loert op hun geld.
De tweede drempel betreft de belastingheffing door de lidstaten. Met het oog op de naderende vergrijzingsgolf is het wenselijk dat fiscale stelsels de vorming van een aanvullend pensioen stimuleren. Het EET-model, waarbij de premieafdrachten zijn vrijgesteld van belastingheffing en de pensioenuitkeringen zijn belast, voldoet hieraan en is ook in de meeste lidstaten gangbaar.
Ik hoop dat Parlement en Commissie de interne markt voor aanvullende pensioenen langs deze lijnen mogelijk zullen maken.

Von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, het veiligstellen van pensioenuitkeringen is een uiterst belangrijke taak voor deze tijd. In verschillende lidstaten stellen wij namelijk vast dat op generatiecontracten gebaseerde pensioenregelingen in steeds grotere moeilijkheden geraken. Daarom worden aanvullende pensioenen steeds belangrijker, en daar gaat het vanavond over. Als wij het vraagstuk van aanvullende pensioenen en pensioenfondsen willen bespreken en regelen moeten wij allereerst zorgen voor eerbiediging van de voorschriften van de gemeenschappelijke markt. Wij mogen hier niet, zoals zo vaak het geval is, extra hinderpalen opwerpen voor het vrije verkeer van personen in de Europese Gemeenschap.
Dit is echter wel degelijk nog steeds het geval in talrijke socialezekerheidsstelsels. Wij moeten dan ook zien te voorkomen dat in deze nieuwe sector gelijksoortige hinderpalen voor het vrije verkeer van personen ontstaan. Daarom is hier behoefte aan een gemeenschappelijke minimumregeling. Wij hebben minimumvoorschriften nodig voor veilige geldbelegging. Wij verwachten dan ook dat hier voorstellen worden gedaan, respectievelijk worden verbeterd.
Een tweede vraagstuk van doorslaggevend belang betreft de belastingfaciliteiten. Men kan op drie verschillende plaatsen belastingfaciliteiten bieden: bij het storten van de bijdragen, bij de toegekende rente later, en tot slot bij de uitbetaling. Daarvoor bestaan uiteenlopende regelingen in de lidstaten. Als men echt wil dat deze fondsen overal in de Europese Gemeenschap compatibel zijn, moet men zorgen voor een gemeenschappelijke regeling. Dat zal geen gemakkelijke opgave zijn. Wij weten immers allen dat bij belastingen unanimiteit geldt. Dit is echter een van onze fundamentele eisen.
Dan kom ik nu bij de hamvraag. Wat is eigenlijk oudedagsvoorziening? Wat zijn pensioenfondsen? Dit is een debat waar wij, eerlijk gezegd, nog lang niet uit zijn. Wij zijn evenmin in onze fractie tot een definitieve mening gekomen. Ik kan wel één ding met zekerheid zeggen: in ons algemene standpunt moeten biometrische risico's een zekere rol spelen. Met andere woorden, als wij het vraagstuk van de biometrische risico's buiten beschouwing laten, kunnen wij ook de andere door mij genoemde vragen niet beantwoorden. Wij stellen heel bewust een open formulering voor. Deze is vervat in de paragrafen 7 en 8 van het door de heer Ferri opgestelde advies van de Commissie juridische zaken en interne markt. Deze formulering kan mijns inziens een zo breed mogelijke consensus bewerkstelligen en stelt ons in staat de volgende stappen te zetten. Het belangrijkste is immers dat wij nu de richtlijnen krijgen. Volgens mij kunnen wij zelfs enkele van de vandaag besproken vraagstukken pas beantwoorden als wij ze kunnen bekijken in het licht van de voorstellen van de Commissie, van concrete ontwerprichtlijnen dus.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, zoals de rapporteur, de heer Kuckelkorn, al zei, moeten wettelijke pensioenregelingen - die de eerste pijler vormen - aangevuld worden met aanvullende bedrijfspensioenvoorzieningen. Deze moeten efficiënt zijn, met andere woorden zij moeten rechtszekerheid bieden en daadwerkelijk aan de eisen van een pensioenregeling voldoen. Men mag een richtlijn niet gebruiken om één bepaalde vorm van verzekering op de voorgrond te schuiven. Gelijkschakeling van oudedagvoorziening met kapitaalvorming is echter helemaal uit den boze. De producten van aanvullende pensioenregelingen zijn geen normale beleggingsproducten. Daarom is het mijns inziens heel belangrijk dat in de lidstaten aan de hand van belastingmaatregelen een onderscheid wordt gemaakt, vooral wanneer het gaat om producten die ook biometrische risico's afdekken.
Wij zijn er met het debat van vandaag inderdaad in geslaagd een begin te maken met een verdere uitdieping van de interne markt. Met de interne markt en de euro hebben wij immers enkel de kadervoorwaarden in het leven geroepen die ons in staat stellen de financiële dienstverleners in de EU aan te zetten tot efficiënt handelen. Eveneens kunnen wij nu rekening houden met de ideeën omtrent financiële wetgeving, financieel toezicht.
Wij willen de betrokken bedrijven natuurlijk niet de mogelijkheid ontnemen om gebruik te maken van de betere kansen om zaken te doen. Wij willen echter anderzijds ook zorgen voor financiële stabiliteit en bescherming van de consumentenbelangen. Terecht heeft de Europese Top van Lissabon nogmaals het belang onderstreept van geïntegreerde en efficiënte financiële markten. Ook het Europees Parlement heeft er belang bij dat een strikt tijdschema in acht wordt genomen. Dat betekent echter wel dat men, gezien de interne markt en de invoering van de euro, met name de kapitaalbasis voor kleine, middelgrote en hoogtechnologische bedrijven verbreedt. Wij moeten ervoor zorgen dat ook op dit gebied maatregelen worden getroffen voor een daadwerkelijke, grensoverschrijdende consumentenbescherming. Daarom zal een betere samenwerking tussen wetgevende en toezichthoudende autoriteiten vereist zijn. Deze samenwerking moet aan Europese maatstaven beantwoorden.
Er is echter ook financiële stabiliteit nodig. Hier moet men opmerken dat de toename van het aantal bedrijfsfusies in de financiële sector een belangrijk probleem is. Laten wij niet vergeten wat in de verslagen van de OESO staat. Daarin wordt duidelijk gewezen op de risico's van megamergers op dit gebied. Het ontstaan van financiële kolossen die te groot zijn om failliet te gaan, werkt niet alleen de verslapping van ethische normen bij de betrokken instellingen in de hand, maar plaatst ook het economisch en financieel beleid van de betrokken landen voor nieuwe risico's. Wij moeten alles in het werk stellen om aantasting van de financiële stabiliteit te voorkomen. Het gevolg zou namelijk kunnen zijn dat bedrijven de winst voor zich houden, maar eventuele verliezen voor rekening van de belastingbetalers komen.
Wij betreuren dat in de conclusies van Lissabon niet rechtstreeks gewag wordt gemaakt van de consumentenbescherming. Als men geen betrouwbaar juridisch kader schept, optimale informatie en transparantie garandeert en de aansprakelijkheid jegens de verbruikers regelt, zal men de interne markt niet kunnen voltooien....
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Knörr Borràs
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie Groenen/Europese Vrije Alliantie voer ik het woord over de interne markt voor aanvullende pensioenen. In de eerste plaats stemmen wij in met de op solidariteit tussen verschillende generaties gebaseerde structuur van de nationale basisvoorzieningen, waaraan de aanvullende stelsels met kapitaaldekking worden toegevoegd. Voorts ben ik het met de heer Kuckelkorn eens wat betreft de onderlinge samenhang tussen socialezekerheidsstelsels met dekking van biometrische risico's. Wij hebben het niet over beleggingsregelingen, maar over pensioenplannen. Anderzijds zijn wij ook voorstander van participatie van werknemers en harmonisatie van de fiscale behandeling.
Het begrip pensioenfonds behoeft echter enige toelichting. Pensioenfondsen zijn alle aanvullende stelsels die biometrische risico's dekken. Ook dient duidelijk te zijn dat het Europese stelsel betrekking heeft op alle soorten werknemers in de Europese Unie. Wij hebben immers niet alleen te maken met loontrekkers, maar gelukkig ook met veel werknemers die op coöperatieve basis werken. Wij moeten voor collectieve regelingen kiezen, die niet uitsluitend bedrijfsgebonden zijn. Ook kunnen sectoriële systemen worden ingevoerd, waarbij vooral aan het door mevrouw Plooij-van Gorsel reeds genoemde midden- en kleinbedrijf gedacht moet worden. Wat betreft de uitwerking van de aanvullende systemen, moeten de grote verschillen binnen de Unie nauwlettend in het oog worden gehouden.
Wij steunen derhalve de verschillende stelsels die de rechten van de deelnemers beschermen. Daar waar de stelsels echter nog niet goed zijn uitgewerkt, zal de nadruk moeten komen te liggen op het geven van voorlichting of het op gang brengen van nieuwe plannen.
Tenslotte benadruk ik dat de invoering van een Europees pensioenfonds, waarin de verschillende economische bedrijfstakken en de aanbieders van pensioenproducten deelnemen, onze volledige steun heeft.

Ainardi
Mijnheer de Voorzitter, de vergrijzing van de bevolking en de afname van het aantal actieven waarmee wij zonder meer te maken hebben, worden door de Commissie en andere collega's naar voren gehaald om pensioenfondsen het groene licht te geven voor aanvullende pensioenen. De dynamische groei en het creëren van nieuwe banen wordt buiten beschouwing gelaten. Met de kapitaliseringsmechanismen worden de pensioenen aangepast aan de interne markt en aan de invoering van de euro.
Door deze koers ontstaat het risico dat de sociale zekerheid steeds meer wordt overgenomen door een systeem op basis van particuliere verzekeringen. Daarmee worden gezondheid en pensioen steeds minder een recht en steeds meer bezit dat is onderworpen aan marktwerking. De strategie die aan de pensioenfondsen wordt toegekend is vooral bedoeld om spaartegoeden naar de financiële markten te lokken. Zo'n stelsel is uiterst gevaarlijk en hoogst onrechtvaardig want het bevoordeelt de rijken die in de gelegenheid zijn om te sparen, terwijl er voor de armsten niet meer dan een schamel pensioentje overblijft.
In het eerste verslag van mijnheer Kuckelkorn werd het pensioen nog op de eerste plaats beschouwd als sociale verzekering tegen bepaalde levensrisico's in plaats van als proces van kapitaalvorming. Maar na aanname van de amendementen waarin het gebruik van kapitaliseringsmechanismen zonder voorbehoud wordt gesteund is het een totaal ander verslag geworden. Ik kan dan ook niet instemmen met dit verslag dat de kwalijke benadering van de Commissie nog eens versterkt.
Wij denken juist dat een hoog niveau van sociale bescherming moet worden gehandhaafd op basis van solidariteit, onafhankelijk van financiële rentabiliteit. Met het omslagstelsel worden de rechten van werknemers gewaarborgd en zijn zij verzekerd van een pensioen in het kader van nationale solidariteit, solidariteit tussen actieven en gepensioneerden, tussen mannen en vrouwen en tussen de overheidssector en de particuliere sector. Nieuwe middelen en de stijging van de koopkracht van gepensioneerden moeten worden bekostigd met eenzelfde soort premies als op financiële producten wordt toegepast. De hoogte van de premies moet op hetzelfde niveau liggen als op salarissen wordt toegepast. De werkgeversbijdragen zouden moeten worden gekoppeld aan het werkgelegenheidsbeleid van bedrijven en aan een belasting voor bedrijven die werknemers ontslaan.

Tannock
Mijnheer de Voorzitter, nu de bevolking door de medische vooruitgang steeds ouder wordt, stijgen de kosten van de pensioenvoorziening binnen de Unie navenant sterker. In het Verenigd Koninkrijk, net zoals in de Verenigde Staten, Chili en Singapore en in mindere mate in Nederland, is de druk op de staat en de volgende generaties behoorlijk afgenomen. Dit is te danken aan de succesvolle aanvullende, particuliere en bedrijfspensioensystemen die onder de tweede en derde pijler van de ouderdomsverzekering vallen en bestaan uit groeiende beleggingsfondsen die verzekerden na hun pensionering een uitkering bieden. Het voordeel van beide pijlers is dat ze niet gevoelig zijn voor demografische veranderingen en met name de pensioenverzekeringen die onder de derde pijler vallen en meegenomen kunnen worden, bevorderen de mobiliteit en bieden de belegger een keuzemogelijkheid. Bovendien zijn ze beter betaalbaar voor kleine en middelgrote bedrijven.
Ik ben blij dat er in het Parlement een breed draagvlak is om deze aanvullende systemen tot heel Europa uit te breiden, ook al zijn we het nog niet helemaal eens over de precieze invulling en over de beleggingswijze. Ik ben van mening dat dit probleem snel moet worden aangepakt, want de demografische druk die de afgelopen jaren is ontstaan leidt nu al tot tekorten in het omslagstelsel in Frankrijk, Duitsland, Italië en Spanje. Er wordt zelfs al voorspeld dat als de huidige trend doorzet, een aantal landen de komende tien jaar te maken krijgt met een kostenstijging van tot 20% van het BBP door de hoogte van pensioenaanspraken.
Natuurlijk zijn er risico's verbonden aan het beleggen in aandelen, maar deze zullen voor Europa nog veel groter zijn als de ontwikkeling van economieën stagneert. Groeiende pensioenfondsen stimuleren onze economieën, omdat ze niet alleen binnen de EU, maar ook op de ontwikkelingsmarkten brede en aanvullende kapitaalfondsen aanbieden met betere vooruitzichten voor de toekomstige groei en het rendement voor gepensioneerden.
Met een stelsel van vaste premies, dat investeerders in staat stelt mee te profiteren van de economische groei in hun land, ontstaat bij de verzekerde ook het besef dat hij deelheeft aan het landsbelang. Het overheidsstelsel blijft vanzelfsprekend voor de primaire oudedagvoorziening zorgen. Individuele verantwoordelijkheid en keuzes worden de sleutelwoorden voor succes als de demografische problemen in de komende eeuw moeten worden opgelost en we moeten daarom ook niet te zeer een dictaat opleggen als het gaat om zaken als biometrische risico's of beleggingsstrategieën. We hebben een niet te zwaar aangezet wetgevingskader nodig met bilaterale belastingafspraken, zodat burgers die in een ander EU-land willen werken hun pensioenverzekering mee kunnen nemen. Daarnaast moeten we een echte Europese markt creëren voor de financiële dienstverlening waarbij de Europese belegger over maximale keuzemogelijkheden beschikt.

Bullmann
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de clou van het debat van vanavond schijnt te zijn dat er van een interne markt voor aanvullende bedrijfspensioenvoorzieningen geen sprake kan zijn als geen duidelijk en ondubbelzinnig onderscheid wordt gemaakt tussen biometrische risico's dekkende producten en andere pensioenproducten. Ook de rapporteur, de heer Kuckelkorn, heeft dit voorgesteld. In ieder geval zou er geen echte interne markt zijn. Voor een aantrekkelijke interne markt hebben wij een brug nodig en dat is belastingharmonisatie. Men moet voorzien in belasting achteraf, zoals ook in de consensus wordt voorgesteld. Pas dan zal grensoverschrijdende aansluiting aantrekkelijk worden. Waarom zouden de ministers van Financiën twee keer betalen? Eerst moeten zij betalen omdat zij afstappen van belasting vooraf, en dan moeten zij ook nog genoegen nemen met minder belastinginkomsten. Tezelfdertijd zullen zij eventueel ook moeten dokken voor het feit dat gebrekkige producten worden bevoorrecht, producten die ouderdomsarmoede niet kunnen voorkomen. Misschien zullen zij zelfs een derde keer moeten betalen, omdat zij vanwege de ouderdomsarmoede de overheidskas moeten aanspreken. Die ministers zullen dan ook nog een laatste keer moeten betalen als zij door deze dwaze gang van zaken met ontslag worden bestraft en gedwongen worden de biezen te pakken.
Daarom is het debat dat wordt geopend met amendement 30 over keuzevrijheid van verzekerden een schijndebat. Beste collega-indieners van dit amendement, het gaat hierbij om dezelfde verzekerden van wie u enkele weken geleden met meerderheid zei dat zij niet in staat waren mede te beslissen over de activa en passiva van fondsen, over het gebruik dus van de gestorte bijdragen, die - let wel - op talrijke plaatsen loononderdeel zijn. Het zijn dezelfde mensen van wier vertegenwoordigers u zei dat zij niet in staat waren deel te nemen aan een verstandig beheer van de betrokken fondsen.
Wij zijn vierkant voor keuzevrijheid van de Europese burgers, maar dan moeten wij ook een serieuze definitie geven van het subsidiariteitsbeginsel. Bij de subsidiariteit overeenkomstig de katholieke sociale leer gaat het erom kleine eenheden - gezinnen en de overgrote meerderheid van de werknemers - daadwerkelijk de mogelijkheid te bieden om voor hun eigen oude dag te zorgen. Dan mogen wij niet te zeer de klemtoon leggen op de beleggingsbelangen van bepaalde aanbieders. Die zijn geen maatstaf. Veeleer moeten wij met elkaar bespreken hoe wij de termijnen voor pensioenaanspraken kunnen versoepelen, hoe wij de medezeggenschapsrechten van de verzekerden en hun vertegenwoordigers kunnen regelen. Ook moeten wij dan bespreken hoe wij ervoor kunnen zorgen dat het belegd kapitaal kan doorstromen en gebruikt kan worden voor de financiering van nieuwe werkgelegenheid.

Vachetta
Mijnheer de Voorzitter, met dit verslag wordt harmonisatie van aanvullende pensioenen in Europa nagestreefd. In feite is het slechts gericht op, niet meer en niet minder, de uitlevering van het geheel van pensioenstelsels aan het bankwezen. Het verslag bevat een aanbeveling voor de ontwikkeling van een werkelijke interne markt voor pensioenfondsen waarbij men zich beroept op de onvermijdelijke noodzaak van kapitaalvorming. Terloops kunnen we nog opmerken dat terwijl het toch om de grootst mogelijke financiële belangen gaat, men niet aarzelt het subsidiariteitsbeginsel te vergeten om een gemeenschappelijk model voor te stellen.
In het verslag worden cynische argumenten aangevoerd en men wil ons ervan overtuigen dat bescheiden opbrengsten alleen met kapitaalvorming beter beschermd kunnen worden. In werkelijkheid gaat het helemaal niet om een aanvulling op de pensioenvoorzieningen van de overheid, maar juist om het steeds verder uitkleden van deze voorzieningen. Maar werknemers weten heel goed dat zij recht hebben op pensioen. Zij hebben daar hard voor moeten vechten. Het recht op pensioen is gebouwd op solidariteit tussen generaties. Om die reden willen zij in geen geval hun pensioen op de beurs inzetten. In verschillende landen hebben machtige sociale bewegingen zich al verzet tegen vergelijkbare pogingen. Dat heeft tot nu toe bijvoorbeeld de Franse regering ervan weerhouden om pensioenfondsen in te voeren.
In volledige overeenstemming met die voorbije, huidige en toekomstige strijd en ter ondersteuning van die strijd, stemmen wij tegen een verslag dat dit Parlement tot lobby van de geldaristocratie verlaagt. Gepensioneerden hebben behoefte aan een pensioen dat stabiel, beschermd en hoog genoeg is. Pensioenfondsen noch de beurs kunnen dat ooit garanderen. Wat deze kwestie betreft, moet men kiezen tussen meer winst voor enkelen of voorzien in de behoeften van allen.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, wij willen allen dat pensioenregelingen ook in de toekomst financierbaar zijn. Wij willen allen een rechtvaardig, stabiel generatiecontract. Wij willen allen een uitvoerbaar en duidelijk gedefinieerd driepijlermodel dat de burgers meer keuzemogelijkheden biedt en de mobiliteit van de werknemers bevordert. Wij willen allen minimumvoorschriften, omdat daarmee de mobiliteit wordt verbeterd. Wij willen allen duidelijke minimumvoorschriften voor toezicht. Desalniettemin zijn wij het jammer genoeg niet met elkaar eens over wat met aanvullende bedrijfspensioenvoorziening wordt bedoeld. Wij zijn het niet met elkaar eens over de vraag of de aanvullende bedrijfspensioenvoorziening de eerste of de derde pijler aanvult.
Wij zijn het niet met elkaar eens over de medezeggenschap van de werknemers. Daar is echter een reden voor: wij hebben verschillende stelsels in onze landen, ofschoon ze allemaal dezelfde naam hebben. Wij hebben uiteenlopende belastingstelsels, uiteenlopende uitkeringsniveaus, uiteenlopende culturen en een gebrekkige mobiliteit. Ik zal u derhalve mijn mening geven. Ik ben voor een interne markt van financiële dienstverlening. Ik ben voor liberalisatie van de markt, mits op het gebied van de aanvullende bedrijfspensioenen wordt voorzien in beschermingsmechanismen voor de werknemers. Daar moet de sociale markteconomie hard worden gemaakt. Daarom ben ik er ook voor dat in aanvullende pensioenregelingen biometrische risico's worden gedekt. De aanbieders daarvan moeten de uitkeringsgerechtigden en de maatschappij in haar geheel voordelen bieden en daarom moeten zij mijns inziens een bevoorrechte behandeling krijgen, met inachtneming natuurlijk van de keuzevrijheid voor anderen. Ik wil namelijk niet dat degene die mobiel is er sociaal gezien slechter aan toe is dan iemand die thuisblijft.

Van den Burg
Voorzitter, ik wil beginnen met de heer Kuckelkorn hulde te brengen, omdat ik vind dat hij een moedig verslag gemaakt heeft vanuit de toch vrij starre en vastzittende Duitse pensioensituatie. Hij wil duidelijk stappen doen in de richting van het ontwikkelen van een Europese interne markt op het gebied van de aanvullende pensioenregelingen. Ik denk dat hij daarvoor hulde verdient.
Zelf kom ik uit een land waar een zeer omvangrijke tweede pijler van aanvullende pensioenen bestaat. Bijna 90% van de beroepsbevolking in de private sector zit in een pensioenregeling die een loongerelateerd pensioen garandeert. Let wel, dus ook in het midden- en kleinbedrijf.
Het pensioenfonds van de Nederlandse ambtenaren is met een vermogen van ruim 150 miljard euro de grootste institutionele belegger in zijn soort op de internationale kapitaalmarkt. Pensioenfondsen in Nederland durven steeds meer risicodragende beleggingen te doen. Bijna de helft van de pensioengelden werd in 1999 in aandelen belegd onder scherpe prudentiële voorwaarden, dat wel. Maar het gemiddelde rendement over de afgelopen vijf jaar was rond de 15% in plaats van de 4% waar altijd mee gerekend wordt.
Het is aangetoond dat juist het verplichte karakter van de deelname aan collectieve pensioenfondsen deze uitstekende resultaten bevordert. De spreiding over generaties en risico's maakt dat fondsen zoveel in aandelen kunnen beleggen. Voor iedere individuele deelnemer levert dat per saldo een veel beter rendement op dan hij of zij in z'n eentje via een spaarplan of beleggingsfonds zou kunnen bereiken. Ik moet mevrouw Kauppi dan ook echt uit de droom helpen dat individuele werknemers met een eigen keuze beter af zouden zijn, zelfs als zij tot de gelukkigen behoren die geen erfelijke ziektes hebben, die jong zijn en die van het mannelijk geslacht zijn, want helaas mevrouw Kauppi, wij vrouwen zijn met individuele arrangementen nog slechter af, omdat wij gemiddeld langer leven dan mannen.
Ik wil u dan ook zeer sterk afraden om de lijn van het formuleren van een principe van vrije keuze op Europees niveau te volgen. Laat dat maar over aan de lidstaten en aan de vrije markt.
Over een ander punt, dat van de biometrische risico's, hebben andere sprekers al genoeg gezegd. Ik sluit me op dat punt ook volledig aan bij de heer Kuckelkorn en wil daarbij aangeven dat zo'n definitie heel belangrijk is, omdat wij een aantal verdere richtlijnen van de Europese Commissie verwachten.

Laguiller
Mijnheer de Voorzitter, wij stemmen tegen dit verslag dat pleit voor pensioenstelsels waarin gebruik wordt gemaakt van kapitaalvorming. Zo'n stelsel verplicht werknemers die verzekerd willen zijn van een pensioen waarvan zij kunnen leven, om hun geld te steken in beleggingsfondsen, trusts, verzekeringsmaatschappijen of andere particuliere financiers. De hoogte van de pensioenen wordt daardoor afhankelijk gemaakt van de financiële markten, dat wil zeggen van speculanten. Bovendien blijft er voor al diegenen die niet genoeg verdienen om de noodzakelijke bijdrage aan pensioenfondsen te betalen, slechts een armzalig pensioentje over.
De demografische ontwikkeling aangrijpen om dat alles te rechtvaardigen is puur bedrog. De productiviteit is in de loop van een halve eeuw vertienvoudigd en wanneer de vruchten daarvan niet uitsluitend ten goede komen aan de bezitters en aandeelhouders van de bedrijven, zouden hiermee de salarissen kunnen worden verhoogd en zou iedereen een behoorlijk pensioen kunnen krijgen. Als het omslagstelsel al in moeilijkheden verkeert, dan is dat niet omdat het aantal actieven ten opzichte van het aantal pensioengerechtigden afneemt, maar omdat er te veel werkelozen zijn en de salarissen te laag zijn. Wanneer de pensioentegoeden ontoereikend mochten worden, zouden de nationale overheden moeten bijspringen, door de benodigde bedragen in te houden op de winsten van industriële en financiële ondernemingen.

Radwan
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ouderdomsvoorzieningen - en daar spreken wij vandaag over - zijn een heel gevoelig thema. Als jong lid van dit Parlement denk ik natuurlijk in eerste instantie aan de jonge mensen. Hun pensioen is momenteel het meest onzeker. Ook op dit gebied moeten wij zorgen voor vrij verkeer in Europa. Wij moeten voorkomen dat mensen, en vooral jonge mensen die mobiel zijn in Europa, benadeeld worden ten opzichte van degenen die thuisblijven. Wij willen zekere pensioenen en daarom moeten wij de financiële markt in Europa liberaliseren en een kader uitwerken waarmee wij de interne markt, evenals de Duitse en Europese financiële markt, in staat kunnen stellen de mededinging op wereldschaal het hoofd te bieden.
De EVP heeft het zich niet gemakkelijk gemaakt. Nog steeds zijn bij ons hevige discussies gaande. Het gaat hier met name om de tweede pijler. Wij weten inmiddels dat de eerste pijler, de wettelijke pensioenregelingen, niet meer voldoet aan de vereisten. Daarom moeten wij de tweede pijler versterken. Men kan dit op twee verschillende manieren aanpakken. Men kan zeggen dat de tweede pijler dusdanig moet worden versterkt dat deze een equivalent gaat vormen van de eerste pijler, hetgeen opneming van biometrische risico's betekent. Men kan echter ook zeggen dat nieuwe producten moeten worden toegelaten, opdat deze sector daadwerkelijk groeit en rendeert, en aldus de ouderdomsvoorziening van de toekomst kan verzekeren.
Persoonlijk geef ik er de voorkeur aan dat men duidelijk rekening houdt met biometrische risico's. Ik wil graag dat men de Commissie vraagt haar werkzaamheden in het komend halfjaar hierop toe te spitsen. Van de drie biometrische risico's gaat mijn voorkeur uit naar hoge leeftijd. Mijns inziens moet men hiertegen verzekerd zijn. Wij mogen nu echter geen definitief stelsel vaststellen. De wereld draait door, de financiële markten draaien door en wij moeten open zijn voor nieuwe invloeden. Wij moeten in de concurrentie tussen de verschillende systemen ruimte maken voor subsidiariteit, evenals in de concurrentie tussen belastingstelsels. Ik hoop dat de Commissie zich goed van haar taak zal kwijten.

Ettl
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de demografische ontwikkelingen maken dat aanvullende pensioenvoorzieningen en aanvullende pensioenregelingen steeds belangrijker worden. Hun markt wordt ook steeds groter. Door de toenemende mobiliteit van werknemers in de Europese Unie is een gemeenschappelijk rechtskader voor het beheer van aanvullende pensioenregelingen onontbeerlijk geworden. Er moet echter ook eindelijk orde op zaken worden gesteld in de belastingstelsels.
Mij schiet natuurlijk terloops ook de gedachte te binnen dat de Commissie met haar voorstel enkel een poging doet tot harmonisatie van de beleggingsvoorschriften. Dat is wat weinig voor dit vraagstuk, of liever gezegd, de Commissie slaat hier de plank mis. Ik bedoel hiermee eigenlijk dat wij nu de kans hebben het Europees sociaal systeem verder uit te bouwen en op verstandige wijze verder te ontwikkelen. U moet niet vergeten dat aanvullende pensioensystemen ouderdomsvoorzieningen zijn. Dat is niet alleen logisch, maar om talrijke redenen ook noodzakelijk voor de toekomst. Voor ons is ouderdomsvoorziening een heel belangrijke zaak en daarom moet deze kwalitatief aan alle voorwaarden voldoen, met andere worden zij moet biometrische risico's afdekken. Alleen kwalitatief goede producten kunnen, in het kader van de tweede en derde pijler, ook een maatschappelijke functie voor het Europees sociaal model vervullen. Anders zouden wij hier enkel over spaarverzekeringen spreken en dat is niet precies hetzelfde, dat zou productvervalsing zijn.
Geeft u daarom geen steun aan het idee om de reeds bestaande kapitaalbeleggingsproducten in het Europees sociaal model op te nemen. Daarmee bewijst u de zaak geen goede dienst.
Dames en heren, ik draag hierbij vooral deze laatste zin op aan collega Balfe!

Peijs
Voorzitter, de vergrijzing van de Europese bevolking betekent dat wij grote problemen krijgen met de betaalbaarheid van onze wettelijke pensioenstelsels. Lidstaten waar de aanvullende stelsels onderontwikkeld zijn ten opzichte van het wettelijke pensioenstelsel voelen de pijn het hevigst. Wij moeten helaas constateren dat wij dan praten over de meerderheid van de lidstaten.
Een ontwikkeld collectief systeem van aanvullende pensioenen, verplicht als een lidstaat dat wil, vermindert in hoge mate de afhankelijkheid van demografische factoren en stelt het pensioenfonds als belegger in staat optimaal te profiteren van de mogelijkheden die financiële markten bieden. De aandacht voor de aanvullende pensioenstelsels komt natuurlijk dwingend voort uit het streven werknemers mobieler en flexibeler te maken binnen een grote Europese thuismarkt en de eurozone. Het is een filosofie achter de Europese Unie en de Monetaire Unie die vraagt om het zo volledig mogelijk benutten van de interne markt. Dan moet je dus als werknemer je opgebouwde pensioenrechten mee kunnen nemen naar een ander Europees land. Dan moet er, zo snel als mogelijk is, een wettelijk kader op Europees niveau ontwikkeld worden. Waarom zou bijvoorbeeld een Duitse werknemer tien jaar moeten wachten voordat hij een pensioen opgebouwd heeft en een Nederlander maar een jaar? Die Duitser wordt daarmee geweldig belemmerd in zijn mobiliteit. Bovendien dient de fiscale behandeling van pensioenen bij opbouw en bij uitkering op elkaar te worden afgestemd. Mijnheer de commissaris, u gaat over belastingen, hoever staat het ermee?
Het moet mij van het hart dat het bij deze parlementaire behandeling wel lijkt of wij met een complete harmonisatie bezig zijn in plaats van met coördinatie. Het gaat helaas ten koste van lidstaten die hun zaken nu al goed geregeld hebben. Nederland bijvoorbeeld, aanvankelijk ten voorbeeld gesteld aan alle andere lidstaten en nu zo langzamerhand verworden tot een zeldzame rariteit. Maar het Nederlandse systeem is een waardig systeem dat oudere mensen, nabestaanden en kwetsbare groepen op de arbeidsmarkt in hun waarde laat. Het aanvullende pensioensysteem is gebaseerd op collectiviteit en solidariteit. Dat maakt het mogelijk ook voor het MKB, en voor de UK-collega's, juist voor het MKB om tegen relatieve lage kosten biometrische risico's te verzekeren. Betaalbaarheid en zekerheid staan voorop en dat kun je van de voorstellen van sommige collega's niet zeggen. Mijnheer Bolkestein, hoe bent u van plan om de discussie terug te brengen tot de essentie: mobiele pensioenen voor mobiele mensen.

Balfe
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst zeggen dat ik het verslag van de Economische en Monetaire Commissie heel goed vind en ik hoop dan ook dat we het niet te veel amenderen. Het sleutelwoord is 'aanvullende' pensioenen. We proberen niet de armoede terug te dringen of te voorzien in een basisinkomen na pensionering. Het is wel belangrijk dat we onze burgers redelijke pensioenvoorzieningen bieden zodat ze vrij binnen Europa kunnen bewegen. Het doet mij dan ook deugd dat er geen beleggingsbeperkingen meer zullen gelden voor de pensioenfondsen en ik ben het er mee eens dat belemmeringen voor de arbeidsmobiliteit worden weggenomen. Waar het op aankomt, is dat we het simpel houden, anders werkt het niet en verdwijnen de belemmeringen ook niet.
Nu de demografische veranderingen op ons drukken, zoals de heer Tannock al zei, is het in ons belang om de ontwikkeling te bevorderen van aanvullende pensioensystemen in vele Europese landen, maar ook in de landen daaromheen.
Een pensioenverzekering draagt per definitie altijd het hier al zo vaak genoemde biometrische risico met zich mee: de hoge levensverwachting. Als men zich daar op gaat baseren en van leeftijd een voorwaarde maakt voor het verlenen van een paspoort, begeeft men zich op glad ijs. Wij hebben een heel eenvoudig voorstel nodig en moeten de markt de rest laten doen, want daar is hij voor.
Het probleem van de biometrische risico's heeft voor verschillende mensen een verschillende betekenis. Wij moeten streven naar een eenvoudig, verkoopbaar product dat in de hele EU geldig is. Doen we dat niet, dan zitten we aan het einde opgezadeld met een product dat helemaal niet werkt en waaraan de verschillende lidstaten niets hebben en dus moet de oplossing simpel en effectief zijn.

Fatuzzo
Mijnheer de Voorzitter, hoe lang moeten de werknemers nog een derde van hun loon afstaan voor overheidspensioenregelingen, in de hoop op een ouderdomspensioen, terwijl deze pensioenen zo in elkaar zijn gezet dat zelfs goochelaar Houdini het geld niet beter zou kunnen wegtoveren? Mijnheer Laguiller, inderdaad hebben de burgers ooit vertrouwen gehad in de staat, in hun regeringen, met name in de beloften van de linkse regeringen, maar zij kwamen van een koude kermis thuis. Elke dag vragen duizenden en duizenden ouderen bij het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd aan de regeringen: "Waar zijn onze pensioenen?", en dan antwoorden de regeringen: "U leeft veel te lang, wij hebben dat geld niet meer!". Zij komen echter niet met de waarheid voor de dag. Wat is namelijk de waarheid? De waarheid is dat zij dit geld over de balk hebben gesmeten, en het de werknemers gewoon afhandig hebben gemaakt. Dit is een schande voor de socialistische regeringen en de linkse besturen! Zij zouden de oude dag van de werknemers juist moeten beschermen!
Ofschoon nu de mogelijkheid bestaat het geld te redden dat de werknemers in het zweet huns aanschijns hebben verdiend, en wel door de kapitalisatie van de pensioenfondsen, wordt ons gezegd dat dat niet mag, omdat de nationale regeringen zich ook de particuliere pensioenfondsen willen toe-eigenen. Het is hoog tijd dat men het over een andere boeg gooit. Laten wij iedereen geven wat hem toekomt.

Niebler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, waarde collega's, in het verslag-Kuckelkorn wordt een heel belangrijk en gevoelig vraagstuk aan de orde gesteld, namelijk ouderdomsvoorziening. In bijna alle lidstaten berusten de pensioensystemen op drie pijlers: de wettelijke pensioenregeling, de bedrijfspensioenvoorziening en de aanvullende privé-ouderdomsvoorziening. Er werd al meermaals gezegd dat het verminderde geboortecijfer in de Europese Unie ons dwingt tot handelen. Wij moeten ervoor zorgen dat de ouderdomsvoorziening efficiënter wordt. In alle lidstaten zijn dan ook momenteel discussies gaande over de hervorming van de pensioenstelsels. In alle lidstaten deelt men de opvatting dat het doel daarvan moet zijn behoud van levensstandaard, ook op hoge leeftijd.
De wettelijke pensioenregeling zal binnen afzienbare tijd niet meer op eigen houtje opgewassen zijn tegen deze taak. Daarom denkt men logischerwijs na over uitbreiding van de ouderdomsvoorziening in het kader van de tweede pijler - dat wil zeggen de bedrijfspensioenvoorziening - en van de privé-pensioenvoorziening. Het verslag-Kuckelkorn houdt zich, zoals reeds werd gezegd, bezig met de ouderdomsvoorziening in het kader van de tweede pijler, dat wil zeggen met de bedrijfspensioenvoorziening. Wat bedoelen wij eigenlijk met ouderdomsvoorziening? Hierover lopen, zoals ook reeds werd gezegd, de meningen uiteen.
Ik zal mij alleen bezighouden met dit laatste punt. In talrijke lidstaten vat men ouderdomsvoorziening op als een verzekering tegen elementaire levensvraagstukken. Dat betekent verzekering tegen de zogenaamde biometrische risico's: financiële zekerheid bij ouderdom, invaliditeit of voor de nabestaanden indien de verzekerde komt te overlijden. Concreet gesproken houdt dit in dat een werknemer als hij op 35jarige leeftijd een verkeersongeluk krijgt en invalide wordt, niet alleen zijn tot dan opgebouwde kapitaal krijgt, maar ook een normaal bedrijfspensioen, alsof hij tot zijn zestigste zou hebben gewerkt.
Hetzelfde geldt voor een 35jarige werknemer die bij een verkeersongeluk om het leven komt en een vrouw en twee kinderen achterlaat. Bij verzekering tegen biometrische risico's krijgen de nabestaanden ook hier een normaal bedrijfspensioen en niet alleen zijn tot dan gespaard kapitaal. Wij moeten ervoor zorgen dat men onder het begrip ouderdomsvoorziening niet alleen een spaarproces verstaat, want kapitaalbelegging ...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)

Pronk
Voorzitter, wij hebben te maken met een heel moeilijk probleem, dat bewijst het aantal sprekers. Ik wil de heer Kuckelkorn als rapporteur van harte bedanken voor de vele inspanningen die hij verricht heeft om tot een verslag te komen. Ik ben wat minder gelukkig met de heer Kuckelkorn als indiener van amendementen, want daar heeft hij er heel veel van ingediend en zij gaan verder dan het doel waarover wij het hier hebben eigenlijk nodig maakt. Ik denk dat daar een onderscheid tussen twee Kuckelkorns gemaakt moet worden.
Ik geloof dat de stelsels die wij in Europa moeten nastreven op twee benen moeten rusten. Het ene is gewoon het wettelijke been, het pay as you go-systeem, en het andere is het kapitaaldekkingssysteem dat daar op zit. Nu is het probleem alleen dat alle landen zeer verschillende uitgangssituaties hebben.
Een land als Nederland heeft inderdaad een bepaald evenwicht daartussen bereikt, andere hebben dat in mindere mate. Ook bijvoorbeeld landen die bijna uitsluitend kapitaaldekkingssystemen hebben, zoals bijvoorbeeld Groot-Brittannië, voldoen niet aan de verwachtingen omdat weliswaar de gevaren voor de overheid vrij klein zijn, maar de dekking voor de pensioengerechtigde buitengewoon gering. Als het in Engeland vriest kunnen mensen bijvoorbeeld hun rekeningen niet betalen. Ik denk dat dat ook niet de manier is om het probleem op te lossen.
Wij moeten in de eerste plaats bedenken dat het gaat om mensen en gegrond op dat feit moeten wij een systeem ontwerpen dat goede pensioenen mogelijk maakt, en wij moeten dat zoveel mogelijk aan de lidstaten overlaten. Wij moeten zo min mogelijk ingrijpen. Wij moeten teruggaan tot ons uitgangspunt, namelijk dat als mensen van het ene land naar het andere verhuizen of gaan werken of met pensioen gaan, het dan mogelijk moet zijn om die pensioenen mee te nemen. De Commissie heeft dat altijd geprobeerd, en ik geloof dat zij in die opzet ook wel geslaagd is.
Ik denk dat er nog twee dingen moeten gebeuren. Het eerste is een hele goede afdekking tussen de tweede en derde pijler, want daar wordt veel te weinig over gesproken. Het tweede is toch een beschrijving van de eerste pijler. Want de ene eerste pijler in het ene land is de andere bepaald niet. En als wij dat wat dichter tot elkaar zouden kunnen brengen zouden wij misschien een hoop problemen minder hebben dan op het ogenblik.

Menrad
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de Economische en Monetaire Commissie maakt duidelijk dat de op de omslagprocedure gegrondveste, wettelijke pensioenregelingen van de lidstaten aangevuld moeten worden met kapitaalgedekte bedrijfspensioenvoorzieningen of andere aanvullende pensioensystemen. De heer Kuckelkorn geeft een uitstekende analyse van de situatie en ik wil hem daarmee van harte gelukwensen.
Er zijn meningsverschillen tussen en binnen de fracties. Compromissen zijn echter niet alleen mogelijk, maar ook noodzakelijk. Waarom zou men niet zowel systemen met, als systemen zonder dekking van biometrische risico's in één richtlijn kunnen opnemen? Men kan ze op verschillende manieren behandelen. Men kan grensoverschrijdend werkzame pensioenfondsen, of soortgelijke systemen, die een groot deel van de genoemde risico's afdekken, begunstigen met behulp van bijvoorbeeld fiscale minimumregelingen.
Vaak wordt in de lidstaten bij wettelijke pensioenvoorzieningen nagedacht over bijdragevermindering. Dat geldt bijvoorbeeld voor Duitsland. De uitkeringen moeten dan aangevuld worden met bedrijfspensioenen. In het wettelijk systeem zijn bijvoorbeeld de risico's voor nabestaanden en arbeidsongeschiktheid gedekt. Daarom hebben wij behoefte aan regelingen voor aanvullende systemen. Zonder dergelijke regelingen kan men niet komen tot de noodzakelijke cao's.
Het tweede meningsverschil betreft de medezeggenschap. Ik ben voor het compromis "inspraak" en niet voor "medezeggenschap", daar medezeggenschap de zaken vaak blokkeert. Wij moeten streven naar minimumrechten voor inspraak van de begunstigden - tenminste in gesloten systemen, zoals bedrijfspensioenfondsen - via bijvoorbeeld een beleggingscomité dat de principes van het beleggingsbeleid vaststelt. Wij moeten zo snel mogelijk de bakens voor de toekomst uitzetten. Als wij behoud van levensstandaard ook in de toekomst willen garanderen, zullen eigen, aanvullende verzekeringen steeds belangrijker worden. De mensen hebben echter tijd nodig om deze aanvullende voorziening op te bouwen. Dat is het alternatief voor manipulatie met pensioenen en gegoochel met wettelijke systemen.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, mag ik om te beginnen de beide rapporteurs, de heer García-Margallo en de heer Kuckelkorn, van harte danken voor de verslagen die ze hebben gemaakt en voor de inspanningen die ze hebben geleverd.
Mag ik overigens ook alle overige sprekers van vanavond, en dat zijn er bijna dertig - hartelijk danken voor de opmerkingen die ze hebben gemaakt en de vragen die ze hebben gesteld. Het betreft hier een belangrijke materie, zowel het actieplan voor financiële dienstverlening alsook de zaak van de pensioenen, en het is bemoedigend om te zien dat vele sprekers hebben deelgenomen aan deze gedachtewisseling.
Wat betreft het verslag van de heer Margallo zou ik willen opmerken dat het, naar de mening van de Commissie, een evenwichtig verslag is dat een goede balans aanbrengt tussen een belangrijke politieke visie en de technische maatregelen die nodig zijn om vooruitgang te boeken. Misschien mag ik een paar opmerkingen daarover maken waarmee ik tevens hoop in te spelen op amendementen die zijn voorgesteld.
De Commissie verwelkomt de aandacht die in het verslag wordt besteed aan de noodzaak om kapitaalmarkten optimaal te laten functioneren. Ik verwijs hierbij ook naar de roep vanuit dit Parlement om gestroomlijnde regels voor beurstoegang, marktmanipulatie en herziening van de investment services-richtlijn. Opening van financiële markten moet natuurlijk gepaard gaan met een adequaat niveau van consumentenbescherming en daar is ook vanavond in dit debat om gevraagd. Het zijn dus parallelle processen, aan de ene kant liberalisering, aan de andere kant consumentenbescherming, en dat zijn de twee doelstellingen die men overal waar de financiële markten in het geding zijn, zal aantreffen. Dat zijn de dubbele doelstellingen van de Europese Commissie.
We hebben te dien aanzien ook een aantal concrete voorstellen. In de eerste plaats betere informatie voor burgers over financiële producten. Ten tweede, betere en duidelijkere geschillenprocedures voor burgers die ontevreden zijn over buitenlandse financiële aanbieders. Ten derde, een betere afstemming van de huidige nationale consumentenbeschermingsregels. Ten vierde, de zaak van elektronische handel, in het Engels e-commerce. Beleid en regelgeving moeten daarop inspelen zonder onnodige barrières op te werpen. Aan de andere kant moeten onze burgers dezelfde mate van vertrouwen en bescherming genieten voor transacties on line als voor transacties off line. Tenslotte is een adequate toezichtsstructuur om de financiële soliditeit van onze instellingen te waarborgen noodzakelijk. Betekent dit nu een centrale toezichtrol voor de Europese Centrale Bank in Frankfurt? De ECB zelf is van mening dat dit niet nodig is. Er is inderdaad een alternatief, namelijk convergentie van toezichtpraktijken.
Aangekomen bij dit punt, mijnheer de Voorzitter, zou ik willen verwijzen naar een opmerking gemaakt door mevrouw Randzio-Plath. Het is een belangrijke opmerking. Mevrouw Randzio-Plath heeft verwezen naar geluiden die ze heeft vernomen vanuit de OESO en ze heeft het woord megarisico in de mond genomen. Inderdaad, ik denk dat zij er goed aan doet om met de vinger te wijzen naar de risico's die kunnen ontstaan in het financiële verkeer. Zij heeft verwezen naar grote fusies die ontstaan en zonder dat ik haar visie noodzakelijk deel op die risico's, wil ik toch ook wijzen op uitlatingen van de heer Lamfalussi, een welbekende binnen het Europese financiële systeem, die ook heeft gewezen op de noodzaak om op afdoende wijze het hoofd te kunnen bieden aan financiële risico's, systeemrisico's, die op ons afkomen. Het is een zeer belangrijke materie. Ik geloof nog steeds dat coördinatie, coöperatie en afstemming van toezichtpraktijken voldoende zijn om aan risico's weerstand te kunnen bieden, maar nogmaals, in het belang van de zaak zelve zou ik de aandacht van mevrouw Randzio-Plath en van andere leden van deze vergadering willen vestigen op een rapport dat onlangs is opgesteld door de heer Brouwer, die de tweede man is van de Centrale Bank in Nederland, een rapport in opdracht van het Economisch en Financieel Comité, dat zoals bekend het voorportaal is van de ECOFIN-Raad, en dat rapport gaat over financiële stabiliteit. Het rapport wordt openbaar gemaakt, men zal het zonder twijfel kunnen vinden op Internet. Dat rapport gaat dus over het onderwerp dat mevrouw Randzio-Plath ter harte gaat en nogmaals, ik beveel lezing van dat rapport van harte aan aan alle leden van deze vergadering.
Welnu, een groot deel van de punten die ik zo-even heb genoemd, vind ik terug in het ontwerpverslag van de rapporteur, de heer Margallo, en ook in veel van de voorgestelde amendementen. Samenvattend op dit punt zou ik willen zeggen dat wij zonder twijfel het gesprek zullen voortzetten op detailpunten maar op hoofdpunten beschouw ik het verslag van de heer Margallo toch als een welkome bevestiging van de visie van de Commissie.
Nu nog een woord over de manier waarop een aantal van deze maatregelen dient te worden verwezenlijkt, de noodzaak om onze regelgevingsethiek en de wijze waarop de regelgeving tot stand komt, onder de loep te nemen. Nu is iedereen het erover eens dat wij afmoeten van overgecompliceerde, gefossiliseerde regelgeving. Met andere woorden, regels die de snelle marktontwikkeling niet kunnen bijbenen. Dus de wijze waarop de Europese Unie, dat wil zeggen een samenspel tussen Commissie, Parlement en Raad, regels tot stand laten komen, moet sneller in zijn werk gaan. Maar hoe moet dat gebeuren? Er bestaan nogal wat verschillende ideeën en ook wat misverstanden, want als de heer Margallo mij zegt dat het Europees Parlement geen bevoegdheden wil opgeven die het net heeft verworven, dan ben ik dat natuurlijk met hem eens. Ik ben zelf lang parlementariër geweest, dus ik begrijp volledig dat de heer Margallo tot die uitspraak is gekomen. Dat is ook niet de bedoeling van de Commissie, gesteld al dat de Commissie daartoe de macht had, wat niet het geval is. Toch moeten wij sneller te werk gaan bij ons streven om de nodige regels tot stand te brengen. Ik zou de leden van dit Parlement graag willen uitnodigen om daarover hun gedachten te laten gaan hoe dat sneller en beter kan. Moeten wij meer gebruik maken van comitologieprocedures? Moet er meer gewicht worden toegekend aan overeenstemming tussen de instellingen na de eerste lezing? In ieder geval is de Commissie van plan om het Parlement en de daartoe bevoegde commissies sneller en beter op de hoogte te houden van de agenda's, zodat die agenda's op elkaar kunnen worden afgestemd en wij meer tempo maken bij de totstandkoming van de vereiste regelgeving.
In ieder geval zou ik dit Parlement graag op de hoogte willen houden van alle ontwikkelingen van het actieplan; ieder half jaar sturen wij een voortgangsrapportage naar de ECOFIN-Raad en het lijkt mij dat die rapporten dienstig zijn om daarover met dit Parlement van gedachten te wisselen.
Voorzitter, de meeste sprekers hebben hun gedachten laten gaan over de zaak van pensioenen en daarover zou ik graag het volgende willen zeggen. In haar mededeling over pensioenen doet de Commissie voorstellen op drie terreinen. Het eerste terrein is prudentiële regelgeving voor pensioenfondsen en daar moet het streven naar bescherming van uitkeringsgerechtigden voorop staan. Er is geen sprake van dat een regelgeving zou kunnen worden ingevoerd die de rechten van toekomstig gepensioneerden zou kunnen bedreigen. Daar is geen sprake van. Dat neemt niet weg dat de regels inzake belegging en beheer ook andere belangen dan de bescherming van de uitkeringsgerechtigden mogen dienen. Nutteloze bepalingen die de resultaten van de beleggingen verminderen, keren zich in feite tegen de uitkeringsgerechtigden en moeten daarom worden afgeschaft.
Tweede punt, coördinatie van de belastingstelsels van de lidstaten is een voorwaarde voor grensoverschrijdende deelneming. Mevrouw Peijs heeft mij gevraagd: wanneer krijgen wij mobiele pensioenen voor mobiele mensen? Ook andere leden, zoals de heer von Wogau en collega's van hem, hebben gesproken over de noodzaak om de mobiliteit van werknemers in de Europese Unie te vergroten. Daarvoor is, zoals gezegd, niet zozeer nodig een harmonisatie, een woord waarmee men toch zou moeten oppassen omdat het in bepaalde lidstaten ook onjuiste associaties oproept. Ik spreek dus ook liever over coördinatie, coördinatie van belastingstelsels die wat betreft hun tarieven verschillen. Die coördinatie is een noodzakelijke voorwaarde voor grensoverschrijdend werknemersverkeer. De Commissie bereidt op dit ogenblik een voorstel voor, een algemeen kader dat is bedoeld om de betaling te vergemakkelijken van bijdragen van beroepspensioeninstellingen die in een andere lidstaat zijn gevestigd. Dat algemene kader is natuurlijk ook iets waarom gevraagd is in deze vergadering door bijvoorbeeld de heer Medina Ortega, terwijl ook mevrouw Peijs heeft gewezen op de noodzaak om dat algemene kader tot stand te brengen.
Overigens zou ik willen wijzen op de constante jurisprudentie van het Hof van Justitie. Die jurisprudentie heeft aangetoond dat de voor grensoverschrijdende bijdragen en premies geldende beperkingen in strijd zijn met het Verdrag.
Het derde punt waar de Commissie naar streeft, is de afschaffing van de belemmeringen die migrerende werknemers parten spelen. Wij moeten vooral, zoals in het ontwerpverslag zeer terecht wordt onderstreept, de overdraagbaarheid van de rechten van de ene lidstaat naar de andere vergemakkelijken en ook dat is natuurlijk zeer in het belang van de mobiliteit van de werknemers.
Mijnheer de Voorzitter, wat de ontwerpresolutie betreft zou ik allereerst willen opmerken dat de steun van dit Parlement van cruciaal belang is indien wij deze voorstellen in concrete maatregelen willen omzetten. Ik heb dan ook met grote belangstelling kennis genomen van het uitmuntende werk van de rapporteur, de heer Kuckelkorn, en van de bevoegde commissies, werk dat tot nog toe is verricht over een zeer breed en in technisch opzicht ingewikkeld terrein. Het is me niet ontgaan dat het Parlement in het ontwerpverslag de beleidslijnen die de Commissie heeft voorgesteld, steunt.
Wat betreft die ontwerpresolutie zou ik graag de volgende kanttekeningen willen plaatsen. In de ontwerpresolutie wordt aangedrongen op de algemene invoering van het belastingheffingmodel waarbij belastingvrijstelling voor pensioenbijdragen en voor het beleggingsrendement van dat fonds en belastingheffing op de pensioenuitkering gelden en de wenselijkheid daarvan is ook vanavond weer onderstreept, onder andere door de heer Blokland. De heer Blokland heeft daarop gewezen en ik denk dat hij gelijk heeft. Dat staat ook zo in de ontwerpresolutie. Een overeenkomst over deze aanpak zou een oplossing betekenen voor de problemen van ofwel dubbele belastingheffing ofwel niet-belastingheffing waarmee op dit ogenblik burgers en lidstaten te kampen hebben. Ik zou er echter hier op willen wijzen dat die kwestie, zoals bekend, enkel en alleen de bevoegdheden van de lidstaten betreft en dus buiten de bevoegdheid van de Europese Commissie valt. De Commissie moet er wel op toezien dat indien ook in de toekomst verschillende systemen naast elkaar blijven voortbestaan, dat geen nadelige gevolgen heeft voor werknemers die hun recht op mobiliteit in de Unie uitoefenen.
Wat de wijzigingsvoorstellen betreft, wil ik vooral op één punt met klem wijzen: dat is het toepassingsgebied, in het Engels de scope, het toepassingsgebied van het toekomstige voorstel - want de richtlijn is nog niet klaar - voor een richtlijn tot regeling van de activiteiten van beroepspensioenfondsen. De vraag is dus - en vele leden van deze vergadering hebben daar vanavond over gesproken, mevrouw Kauppi voorop - de vraag is: moet dat voorstel dat wij nu binnenkort bekend zullen maken alle vormen van pensioensparen omvatten of moet het eenvoudigweg beperkt worden tot pensioenspaarproducten die de deelnemers verzekeren tegen biometrische risico's? Mijn antwoord hierop is als volgt. Ik hoop dat het duidelijk is. Er zijn Europese prudentiële normen voor alle vormen van beroepspensioensparen nodig. Die normen zullen op sommige punten onderling verschillen naar gelang van de daadwerkelijk door de instellingen gedekte risico's. Maar er is geen enkele technische reden om deze verschillende spaarvormen niet in één en dezelfde richtlijn op te nemen. Het zou mijns inziens dan ook onjuist zijn en de Europese Unie zou zichzelf kunstmatig beperkingen opleggen, indien de Commissie de voor te stellen richtlijn zou beperken tot pensioensystemen die uitsluitend biometrische risico's dekken en andere pensioenvoorzieningen zou uitsluiten die weliswaar volledig pensioenvoorzieningen zijn omdat zij niet vóór de datum van pensionering kunnen worden geïncasseerd maar niettemin, volgens een aantal afgevaardigden, uitgesloten zouden moeten worden van de richtlijn. Ik geloof dat dat onjuist is. Ik denk dat de Europese Unie zichzelf geen dienst zou bewijzen als het onderwerp van de richtlijn zou worden beperkt tot die biometrische risico's en ik zie eerlijk gezegd geen enkele reden waarom andere vormen van pensioensparen niet worden opgenomen in dezelfde richtlijn zoals ik daarnet heb gezegd.
Welnu, de lidstaten krijgen dus alle ruimte om bijvoorbeeld met fiscale stimuleringsmaatregelen bepaalde pensioenproducten extra te bevoordelen. Zij kunnen tevens eisen dat de producten die op hun markt worden aangeboden, ook wanneer het in een andere lidstaat gevestigde dienstenleveranciers betreft, aan bepaalde sociale criteria beantwoorden. Werknemers en werkgevers binnen één onderneming of één sector zijn vrij om te kiezen naar gelang van de voordelen en de nadelen van de op hun markt verkrijgbare producten. Er bestaat dus nog steeds een grote mate van vrijheid voor de lidstaten om de pensioenstelsels binnen die lidstaten zo in te richten als de lidstaten goeddunkt. Die vrijheid blijft bestaan. Waar de Commissie naar streeft, is het scheppen, nogmaals, van één kader dat de totstandkoming en de werkingssfeer van pensioenfondsen liberaliseert ten voordele van alle deelnemers aan dergelijke pensioenfondsen.
Wij moeten dus binnen de Europese Unie dat juridische kader tot stand brengen dat ondernemingen en toekomstige gepensioneerden de mogelijkheid geeft om op een doorzichtige markt de producten te kiezen die worden aangeboden door instellingen waarop adequaat toezicht wordt uitgeoefend. Adequaat toezicht is cruciaal evenals de liberalisering van de werkingssfeer van pensioenfondsen ook cruciaal is. Het is niet de rol van de Commissie om in detail te bepalen wat een pensioenproduct is, dat valt namelijk onder het subsidiariteitsbeginsel en de Europese Commissie zou niets willen doen dat aan dat beginsel afbreuk doet.

Plooij-Van Gorsel
Voorzitter, ik zou de commissaris willen vragen of hij ook mijn vraag wil beantwoorden. Ik heb daar nu anderhalf uur op zitten wachten. Dus nu had ik toch graag een antwoord gehad op mijn vraag over cash management en de oplossing van deze problematiek vooral voor het midden- en kleinbedrijf.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, ik had de vraag van mevrouw Plooij graag willen reserveren tot de beantwoording van het verslag over de interne markt. Dit zou inderdaad betekenen dat mevrouw Plooij nog langer aanwezig zou moeten zijn in deze vergadering dan zij al is. Me dunkt dat dat een interessante bezigheid is. Per slot van rekening, vele opmerkingen die gemaakt worden in deze vergadering zullen ook voor mevrouw Plooij van belang zijn, maar nu zij mij herinnert aan haar vraag, nogmaals, die ik later zou hebben beantwoord, wil ik graag zeggen dat dat inderdaad natuurlijk een zaak is van de interne markt. Het midden- en kleinbedrijf ondervindt inderdaad obstakels bij het over de grens werken. De Commissie is zich daar zeer van bewust. De werkingssfeer van de interne markt is natuurlijk bedoeld om het werken van kleine en middelgrote bedrijven over de grens te vergemakkelijken. De nieuwe strategie voor de interne markt beloopt zo'n honderd maatregelen en daaronder zijn vele maatregelen die ten voordele zijn van het midden- en kleinbedrijf. Maar als mevrouw Plooij mij zou willen benaderen met concrete problemen van het midden- en kleinbedrijf die niet worden behandeld in de nieuwe strategie voor de interne markt, dan zal ik mijn uiterste best doen om haar op die punten tevreden te stellen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Strategie voor de interne markt
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0098/2000) van mevrouw Palacio Vallelersundi, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over de mededeling van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad: de strategie voor de Europese interne markt (COM(1999) 464 - C5-0212/1999 - 1999/2167(COS)).

Palacio Vallelersundi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het verslag dat ik mag presenteren is het resultaat van een bijzondere samenwerking tussen personen en commissies. Daar ben ik erg blij mee. De Commissie juridische zaken en interne markt heeft niet alle suggesties van de adviserende commissies overgenomen. Hoewel veel van die suggesties erg interessant waren en wij er volledig achter stonden, waren wij van oordeel dat zij niet in deze resolutie thuishoorden. De eigenlijke boodschap zou aan duidelijkheid inboeten.
Dat is ook de reden van mijn aanbeveling om voor de ter plenaire vergadering ingediende amendementen te stemmen. Het is dus niet zo, dat de suggesties - bijvoorbeeld die van de Commissie visserij - niet in de resolutie zijn opgenomen, omdat wij het niet eens waren met de inhoud ervan, maar omdat wij vonden dat vooral de boodschap van de strategie voor de interne markt duidelijk moest zijn. Die boodschap is gebaseerd op het door de Commissie juridische zaken en interne markt in onze resolutie van 4 november 1999 ingenomen standpunt.
Mijnheer de Voorzitter, ik zal mijn betoog op drie denkbeelden toespitsen. De eerste bekommering van de juridische commissie - ik hoop dat deze morgen door de plenaire vergadering wordt erkend - is de situatie van de interne markt. Wat is de interne markt in het Europees bouwwerk? Er wordt ons tegenwoordig een sirenenzang van mondialisering ten gehore gebracht met de boodschap dat wij internationaal moeten opereren. In deze gemondialiseerde nieuwe economie lijkt onze interne markt haast te klein geworden. Niets is echter minder waar. Dit document over de strategie voor de interne markt laat dat duidelijk zien. De interne markt is het platform van Europa in de wereld. De interne markt bevat de basisbeginselen van een gemondialiseerde economie en biedt Europa belangrijke concurrentievoordelen. Dat is de eerste boodschap van de Commissie juridische zaken en interne markt.
Wij moeten ons vooral toeleggen op de beginselen van de interne markt, namelijk het proportionaliteitsbeginsel, het beginsel van wederzijdse erkenning en het beginsel van toezicht in het land van oorsprong. Dat moeten de grote pijlers zijn waarop de strategie voor de interne markt rust. Natuurlijk is dit geen voorpaginanieuws, maar het is wel belangrijk. Zoals ook de toepassing van de communautaire wetgeving en het toezicht daarop van groot belang is. Bij die toepassing dienen de lidstaten met elkaar samen te werken. Wij moeten ons verzetten tegen maar al te vaak gebruikte procedures als gold plating. Wij moeten onze inbreukprocedure verstevigen, consolideren, alsook transparanter en toegankelijker maken. Wij verzoeken de Commissie dan ook ervoor te zorgen dat besluiten tot beëindiging van inbreukprocedures met redenen worden omkleed en dat het Parlement hierover wordt geïnformeerd. Wij wensen tevens bespoediging van de inbreukprocedures en een betere presentatie ervan aan de burger.
De tweede boodschap van deze resolutie is, dat wij van de wat rommelige wetgeving die wij nu hebben, tot een echte rechtsordening moeten zien te komen, dat wil zeggen een coherente, duidelijke regelgeving zonder overlappen en contradicties. Ook de kleinste contradicties worden door de burger en het bedrijfsleven als lastig ervaren. Zij weten soms niet waar zij aan toe zijn.
De derde boodschap tenslotte gaat over de verandering van de ondernemingscultuur in Europa. Wij hebben ondernemers nodig die bereid zijn risico's te nemen. Daartoe dienen wij ook enkele wetten te veranderen, bijvoorbeeld de Europese wetten inzake insolventie in het algemeen, uitstel van betaling en faillissement. Onze aandacht moet vooral gericht zijn op een echte risicokapitaalmarkt. Wij moeten de Europese jongeren ervan overtuigen, zoals ook de Amerikaanse jongeren ervan overtuigd zijn, dat zij na hun studies niet gedurende lange tijd bij een groot bedrijf moeten gaan werken, maar dat zij nieuwe ondernemingen kunnen opzetten. Bij dit alles kunnen elektronische handel, Internet en de nieuwe technologieën heel goede diensten bewijzen.
Kortom, mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat het Parlement morgen bij het stemmen over deze resolutie duidelijk laat zien waar het voor staat. Wat betreft dit initiatief staan wij achter de Commissie. Vanzelfsprekend willen wij permanent bij het gehele proces betrokken zijn, ideeën aandragen en toezicht uitoefenen.

Berenguer Fuster
Mijnheer de Voorzitter, wederom moet het Europees Parlement zich uitspreken over de mededeling van de Commissie betreffende de strategie voor de interne markt, die nu in een nieuw jasje is gestoken.
Een deel van de inhoud van deze mededeling raakt de bevoegdheden van de Economische en Monetaire Commissie. Daar zal ik het met name over hebben.
Allereerst merk ik op, dat een van de kritiekpunten met betrekking tot vorige versies van dit document geen bestaansrecht meer heeft. In de resolutie van het Europees Parlement van 4 november 1999 stond dat de mededeling niet erg concreet was, dat deze geen concrete acties bevatte. De nieuwe versie bevat wel voorstellen en concrete maatregelen. In grove lijnen neem ik de inhoud van die voorstellen even onder de loep.
De Economische en Monetaire Commissie vindt de mededeling op fiscaal terrein weinig ambitieus, vooral in vergelijking met eerdere documenten. Wij zijn ons bewust van de struikelblokken die het fiscale pakket heeft opgeworpen en van het feit dat sommige hoofdstukken geblokkeerd zijn geweest. In een dergelijke situatie is echter meer politieke moed nodig om voorstellen tot stand te brengen. Die politieke moed missen wij in de mededeling. In het fiscale hoofdstuk beperkt de Commissie zich bijvoorbeeld tot een herhaling van eerdere toezeggingen en wordt zelfs voorbijgegaan aan enkele voorstellen van het Europees Parlement.
Mijn tweede opmerking betreft de mededingingsregels. De Commissie breekt een lans voor intensivering van het in gang gezette moderniseringsproces. Dat verdient onze steun.
Tenslotte valt uit het hoofdstuk financiële dienstverlening op te maken, dat er tot op heden wel enige vooruitgang is geboekt, maar dat er - zoals uit het laatste scorebord van de interne markt blijkt - in dit hoofdstuk nog ontzettend veel moet gebeuren.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, als auteur van het advies van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken zal ik het natuurlijk hoofdzakelijk hebben over de problemen die de strategie voor de totstandbrenging van de interne markt in sociaal opzicht met zich mee kan brengen.
Wij gaan uit van een Europees sociaal model, dat in feite een nationaal model is. Wij zijn bezig de economische structuur van de Europese samenleving te veranderen. Daarbij moeten wij er nauwlettend op toezien, dat de liberalisering niet de essentie van het huidige Europese sociale model aantast. Dit is bijvoorbeeld aan de orde bij een zo doodgewoon onderwerp als het stadsvervoer. Als het stadsvervoer niet aan politieke overwegingen en de tussenkomst van de - lokale - autoriteiten wordt onderworpen, kan liberalisering de mobiliteit vrijwel geheel onmogelijk maken. Een voorbeeld van een dergelijke situatie is Venezuela, waar een strikt particulier vervoer een diepe sociaal-politieke crisis in het land tot gevolg heeft gehad.
Er doen zich bij de liberalisering ook andere problemen voor. Als openbare diensten en ondernemingen bijvoorbeeld worden geprivatiseerd en die openbare ondernemingen worden gecontroleerd door een particuliere sector, die in feite het staatsmonopolie door een particulier monopolie vervangt, dan is de liberalisering weinig doeltreffend. Liberalisering door middel van privatisering van openbare ondernemingen kan uitmonden in de consolidering van machtsposities en van particuliere monopolies, die naar mijn oordeel schadelijker zijn dan het monopolie dat ten behoeve van het algemeen belang is ontwikkeld.
Een ander aspect, dat ook in het recente debat over het verslag-Kuckelkorn aan de orde is geweest, is de noodzaak tot coördinatie van de sociale bescherming. Sociale bescherming op een interne markt kan niet louter aan de subsidiariteit worden overgelaten.
Tenslotte is het naar mijn oordeel belangrijk dat de cohesie wordt bevorderd. Als economische en sociale cohesie ontbreekt, als de levensstandaard in de verschillende regio's van de Gemeenschap ongelijk is, zal de Europese Unie een onrechtvaardige Europese Unie blijken, waar sommige regio's het heel goed hebben en andere achterblijven. Dit is de achtergrond van de amendementen van mevrouw Berger en mij. Zij vertegenwoordigen de standpunten van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken.

Varela Suanzes-Carpegna
 - (ES) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik ben verheugd over het feit dat de rapporteur het advies van de Commissie visserij expliciet vermeldt, al vinden wij het wel jammer dat het niet in het verslag kon worden opgenomen.
Ik zeg dit met name, mijnheer de commissaris, opdat u dit aan de Commissie, in het bijzonder aan de heer Fischler, kunt overbrengen. Het gemeenschappelijk visserijbeleid is een van de weinige communautaire beleidsterreinen waarop tot dusverre zeer weinig is ondernomen om vooruitgang te boeken op weg naar de verwezenlijking van een daadwerkelijke interne markt.
Deze daadloosheid houdt verband met de oorspronkelijke opzet van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Bij verordening nr. 3760/92 van de Raad van 20 december 1992 tot invoering van een communautaire regeling voor de visserij en de aquacultuur werd een uitzonderingsregel ten aanzien van de interne markt ingesteld. De artikelen 6 en 7 staan afwijkingen toe van het beginsel van vrije toegang tot visgronden, zodat de lidstaten het recht hebben op exclusieve exploitatie van hun eigen visbestanden tot maximaal 12 mijl uit de kust, alsmede gebruik kunnen maken van een reeks preferentiële visrechten uit hoofde van het beginsel van "relatieve stabiliteit", waarbij de uitoefening van visserijactiviteiten in nationale quota wordt verdeeld. Voorts zijn er een aantal beperkingen ingevoerd op de uitoefening van deze activiteiten in bepaalde gebieden, de zogenoemde "boxen". Deze beperkingen van het beginsel van de vrije uitoefening waren voorzien als restricties van tijdelijke aard met een looptijd tot 1 januari 2003, en als een mechanisme om de visserijsector van een aantal lidstaten in staat te stellen zich aan de regels van de vrije mededinging aan te passen op een markt die steeds opener wordt en aan mondialisering onderhevig is. Na een looptijd van meer dan twintig jaar en aan de vooravond van een algehele herziening van alle aspecten van het gemeenschappelijk visserijbeleid die zich volgens de wettelijke verplichting in 2002 moet voltrekken, is naar mijn oordeel nu het moment aangebroken om na te gaan of het wenselijk is de in genoemde verordening bedoelde overgangsperiode voor de aanpassing aan de vrije mededinging te beëindigen.
Afgevaardigden, naar mijn mening dienen de visserijsector en het gemeenschappelijk visserijbeleid zich ook zonder afwijkingen aan de regels van de interne markt te onderwerpen. De beginselen en de fundamentele vrijheden van de Verdragen dienen derhalve ook volledig in de visserijsector te worden toegepast. Het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid moet dus aan het algemene juridische kader van het Gemeenschapsrecht worden aangepast.

Harbour
Mijnheer de Voorzitter, namens mijn fractie wil ik graag mevrouw Palacio Vallelersundi hartelijk danken voor haar uitstekende verslag. Ze heeft, zoals ze in haar inleiding al aangaf, heel wijselijk besloten zich vooral te concentreren op de meest kardinale aspecten van de totstandbrenging van de Europese markt.
Ik wil een paar van de hoofdpunten die ze heeft aangesneden, eruit lichten. Ten eerste, vind ik het noodzakelijk dat we de volle aandacht geven aan de gevolgen van wetgeving voor het bedrijfsleven binnen de Unie. Het is vooral van belang dat we de Commissie vragen haar activiteiten te intensiveren en de kosten die moeten worden gemaakt om te zorgen voor naleving van de regelgeving goed te ramen en een schatting te maken van de financiële gevolgen voor het bedrijfsleven. Ik wil de commissaris zeggen dat we verwachten dat dit niet pas achteraf gebeurt nadat alle commissieorganen de wetgevingsvoorstellen al hebben opgesteld. Deze aspecten moeten integraal deel uitmaken van het beleids- en wetgevingsproces. Hij moet ervoor zorgen dat de ontwikkeling van de interne markt van nu af aan het centrale doel is.
Wij zijn zeer blij dat een tweede agendapunt is opgenomen voor de conferentie in Lissabon. Onze commissie en ook onze fractie hebben sinds het nieuwe Parlement vorig jaar is aangetreden, steeds onderstreept dat het noodzakelijk is de ontwikkeling van kleine en middelgrote bedrijven in de Europese Unie te stimuleren. Mevrouw Palacio Vallelersundi's verslag benadrukt een aantal heel belangrijke punten, zoals de noodzaak om het starten van bedrijven goedkoper en sneller te maken en de belemmeringen waardoor ondernemers geen risicovoordeel hebben als ze in nieuwe bedrijven investeren, weg te nemen.
Ik vind het jammer dat onze socialistische collega's voorstellen om die clausule uit de ontwerpresolutie te halen en ik kan ze alvast verzekeren dat wij morgen krachtig tegengas zullen geven. Ik nodig de leden van het Parlement uit om zich bij ons aan te sluiten.
Ter afsluiting bevestig ik dat de Commissie juridische zaken en interne markt druk zal blijven uitoefenen om de interne markt spoedig te voltooien. Al onze collega's uit alle fracties verdienen lof voor de snelheid waarmee ze de richtlijn voor elektronische handel deze week hebben behandeld. Ik hoop dat dit wordt gewaardeerd en dat dit bewijst dat we bereid zijn snel te werken. Ik vertrouw erop dat we samen de interne markt zo snel mogelijk kunnen laten functioneren.

Berger
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de huidige strategie van de Europese Commissie voor een echte verwezenlijking en verbetering van de interne markt is reeds ettelijke malen onderwerp van gesprek geweest in dit Parlement. In het verslag van mevrouw Palacio wordt een samenvatting gegeven van dit continue discussieproces. Ik wil de rapporteur dan ook van harte bedanken voor haar werk, met name ook omdat de behandeling van vraagstukken in verband met de voltooiing en de verbetering van reeds bestaande projecten vaak als een ondankbare en weinig spectaculaire taak wordt gezien. Men haalt immers veel gemakkelijker de voorpagina als men nieuwe projecten op de wereld brengt.
Wij mogen de interne markt echter niet zomaar afleggen als een oude hoed. Door de invoering van de euro is reeds duidelijk geworden wat de gebreken van de interne markt zijn. Deze zullen in de toekomst zelfs nog duidelijker aan het licht komen. Elke tekortkoming in de werking van de interne markt verzwakt Europa economisch en tast zijn geloofwaardigheid bij de burgers aan. Als wij inderdaad nieuw elan kunnen brengen in de opbouw van de interne markt, zal de nieuwe verpakking die de Commissie heeft gevonden ons niet storen, ook al komt deze mij, bij bepaalde vraagstukken tenminste, te gekunsteld en ingewikkeld voor.
Belangrijk is nu dat de voorgestelde maatregelen snel in werking treden. Zoals collega Harbour al zei, hebben wij als Parlement met de goedkeuring van het gemeenschappelijk standpunt inzake elektronische handel een belangrijke bijdrage geleverd.
De Raad is echter op talrijke gebieden nalatig. Ik denk met name aan zeer belangrijke ontwerprichtlijnen zoals "auteursrechten in de informatiemaatschappij", "verkoop op afstand", en "financiële diensten", waar wij al heel lang wachten op een gemeenschappelijk standpunt.
Als wij de interne markt dichter bij de burger willen brengen en leefbaarder willen maken moeten wij alle daarmee verband houdende vraagstukken op voet van gelijkheid behandelen. Wij kunnen de interne markt versterken en uiteindelijk ook efficiënter maken als wij de beleidsvormen voor bijvoorbeeld consumentenbescherming, werkgelegenheid, sociale zekerheid, belastingen, milieubescherming en regionale ontwikkeling niet als "binnenmarktonvriendelijk" beschouwen, maar daarmee van meet af aan rekening houden. Daarom zijn wij zo vrij geweest om enkele amendementen in te dienen, ter aanvulling van het verslag van mevrouw Palacio.
Ik heb tot slot nog een verzoek aan commissaris Bolkestein. Uit de verklaring van de Commissie over de Echelon-affaire hebben wij kunnen opmaken dat tenminste in één lidstaat van de Unie - ik vermoed echter dat het niet de enige lidstaat is, maar er meer zijn - activiteiten van de geheime dienst zelfs zijn toegestaan uit hoofde van het wettelijk vastgesteld doel van de economische welvaart van een land, of een lidstaat. Mijns inziens moeten dergelijke wetsbepalingen ook gezien worden in het licht van de interne markt, in het licht van een gemeenschappelijke Europese economie en een gemeenschappelijke Europese economische ruimte.

Beysen
Voorzitter, commissaris, collega's, ik kan alleen maar waardering hebben voor het duidelijk ontwerpverslag van collega Palacio. De kernpunten uit de mededeling van de Commissie over de te volgen strategie van de Europese interne markt zijn op een bondige wijze verwerkt en benadrukt. Enkele punten hieruit wil ik onderstrepen.
De beloofde dialoog van de Commissie met burgers en bedrijfsleven moet toegejuicht worden omdat de relatie tussen Commissie, Europees Parlement en maatschappij inderdaad interactief moet zijn. Om de huidige supersnelle technologische evolutie bij te benen is een voortdurende dialoog niet alleen wenselijk maar zelfs noodzakelijk. De doorsneeburger heeft tot dusver te weinig inzicht in wat de Unie drijft en welke voordelen uit de Europese samenwerking gehaald kunnen worden. Daarom zijn inderdaad voorlichtingsactiviteiten bijzonder belangrijk, want Europa mag niet een ver-van-mijn-bed-show blijven. Back to basics moet de stelregel zijn.
In het E-Europe initiatief wordt gebruik en kennis van Internet en multimedia aangeprezen. Dit is inderdaad lovenswaardig, maar belangrijker is dat er niet alleen een omlijsting wordt gecreëerd, maar dat inhoud wordt gegeven aan het onderwijs. Ik wens hier de woorden van de Franse president te herhalen ter gelegenheid van de inhuldiging van dit Parlementsgebouw en ik citeer: "Wij moeten werken aan een Europa van de burgers waarbij eenieder zich betrokken voelt. Wij moeten dus de bouw van dit grote gemeenschappelijke huis waar iedereen zich thuis kan voelen doen slagen, een huis waar allen solidair samenleven maar waar ieder ook zijn eigenheid behoudt".
Om deze doelstellingen te realiseren moeten de bewoners hun huis of liever zelfs hun thuis leren kennen en vooral leren beleven. Het uitbouwen van een werkelijke interne markt vergt vooral de verdediging van de belangen van kleine en middelgrote ondernemingen. Tot op heden zijn er nog steeds te veel belemmeringen. Het concurrentievermogen en de dynamiek van de bedrijven zijn rechtstreeks afhankelijk van een regelgevend klimaat dat bevorderlijk is voor investering, innovatie en ondernemersschap.
Tot slot kan ik alleen maar de noodzaak van SLIM bevestigen. De wetgeving moet versimpelen en op mensenmaat worden geschreven. Meer overbodige wetgeving dient te worden ingetrokken. Het zou daarom aanbeveling verdienen een scorebord op te stellen van wetten die werden afgeschaft.

Medina Ortega
Mijnheer de Voorzitter, ik heb een motie van orde. In het debat noemde de heer Harbour een door mij en mevrouw Berger ingediend amendement, namelijk amendement 2 betreffende paragraaf 22, tweede gedachtestreepje. Als ik mij niet vergis, was de heer Harbour tegen ons amendement. Ik geloof dat er van enige verwarring sprake is. In mijn Spaanse tekst doet zich geen enkel probleem voor. Het amendement heeft betrekking op de Duitse tekst, die tot enige onrust aanleiding kan geven, omdat daarin sprake is van aandelenopties. Ik vermoed dat er met de Engelse tekst van de heer Harbour ook geen probleem is. Het enige wat er in de Spaanse tekst staat is "het wegnemen van belemmeringen voor ondernemers om door uitgifte van aandelenopties de waarde van de onderneming te kapitaliseren". Als dit de juiste tekst is, is er dus echt geen probleem. Ik kan het amendement intrekken en eenvoudigweg vragen om de Duitse versie in overeenstemming met de Spaanse tekst te brengen.

Bolkestein
Mijnheer de Voorzitter, hartelijk dank dat u mij het woord geeft over iets wat de Commissie als geheel en natuurlijk deze commissaris in het bijzonder nauw aan het hart ligt, namelijk de nieuwe strategie voor de interne markt. Om te beginnen wil ik de rapporteur, mevrouw Palacio, van harte danken voor haar vurige steun aan het complex van maatregelen dat de Commissie voorstelt. De Commissie voelt zich gesterkt in haar voornemen door deze belangrijke steun van dit Parlement.
Mevrouw Palacio heeft drie onderwerpen aangehaald. In de eerste plaats heeft zij het belang van de interne markt benadrukt als platform in de wereld dat essentieel is voor de concurrentiekracht van de Europese industrie en de Europese dienstverlening en daarin heeft zij natuurlijk groot gelijk. Dit wordt overigens ondersteund door de opmerkingen van mevrouw Berger, die heeft gezegd: de interne markt is niet een oude hoed die men zomaar kan afzetten, de interne markt is en blijft als platform in de wereld essentieel voor het Europese concurrentievermogen.
De tweede opmerking van mevrouw Palacio slaat op bepaalde contradicties. Zij zegt dat men soms niet weet waar men aan toe is. Dat is een ernstig tekort als dat ook in die volle omvang waar zou zijn. De Commissie streeft er natuurlijk naar om een interne consistentie tussen regelgeving tot stand te brengen, maar natuurlijk is het mogelijk dat op bepaalde terreinen regels met elkaar conflicteren; zo dat het geval is zou de Commissie daar graag verbetering in willen aanbrengen. Ik zou mevrouw Palacio en de andere collega's dank willen zeggen voor opmerkingen die concrete contradicties tussen regels betreffen zodat de Commissie in staat zal zijn daar iets aan te doen.
De derde opmerking van mevrouw Palacio gaat over de verandering van cultuur. Dat is een belangrijk, maar ook een zeer moeilijk onderwerp. Het slaat dan in het bijzonder, en dat heeft mevrouw Palacio ook genoemd, op de beschikbaarheid van risicokapitaal. Nu zijn er bankiers in de risicokapitaalindustrie die van mening zijn dat er voldoende geld is in Europa, maar dat het ontbreekt aan voldoende ondernemers. Met andere woorden, volgens deze bankiers, die ik onlangs nog gesproken heb, is de bottleneck niet zozeer de beschikbaarheid van kapitaal als wel de beschikbaarheid van ondernemers, en dat hangt samen met de economische cultuur.
Nu ben ik het niet eens met die critici. Het ligt aan beide kanten van de vergelijking. Het ligt zowel aan de beschikbaarheid van risicokapitaal, vooral aan de kosten van risicokapitaal, maar het ontbreekt ons natuurlijk ook aan voldoende ondernemingszin. Dat hangt samen met de economische cultuur van Europa, die nog steeds betekent dat een faillissement van een jonge ondernemer een smet is die hem nog lang zal begeleiden. Terwijl in de Verenigde Staten, zoals iedereen weet, een faillissement iets is wat veel makkelijker wordt opgevat.
Ik ben het dus eens met mevrouw Palacio dat er iets moet gebeuren om de ondernemingscultuur in Europa aan te moedigen. Ik vermoed overigens dat in het licht van de ontwikkelingen, wat men dan noemt de "nieuwe economie", steeds meer vooral jonge mensen, jonge ondernemers worden aangemoedigd om een bedrijf te beginnen.
Ik kom dan na nogmaals mijn dank te hebben uitgesproken aan het adres van de rapporteur, mevrouw Palacio, op opmerkingen van de heer Berenguer. De heer Berenguer heeft gezegd dat de Commissie toch meer politieke moed moet hebben, in het bijzonder met betrekking tot het fiscale hoofdstuk. Mijn antwoord aan de heer Berenguer is: moet de Commissie nog meer politieke moed hebben? Datgene wat de Commissie probeert te bewerkstelligen is al zo moeilijk te bereiken. Dat slaat niet alleen op het onderwerp dat eerder vanavond ter sprake is gekomen, namelijk de coördinatie van belastingen, van belastingwetgeving met betrekking tot pensioenbijdragen. Het slaat ook op het belastingpakket dat door mijn voorganger, de heer Monti, is geformuleerd. Overigens werd bij de behandeling van het vorige onderwerp door de heer Lipietz opgemerkt dat hij, en wellicht ook zijn fractie, niet bereid is tot verdere liberalisering van de financiële dienstverlening indien het pakket, dat bekend staat als het Monti-pakket, niet wordt aangenomen. Ik zou mij willen verzetten tegen een dergelijke koppeling, die ook in de wereld van de werkelijkheid geen grond vindt. Het zou, om een Engels gezegde te gebruiken, een voorbeeld zijn van cutting off your nose to spite your face, indien het Parlement, indien de Commissie zou zeggen: wij wensen geen voortgang terzake van de integratie van de financiële dienstverlening indien er geen vooruitgang wordt gemaakt op het stuk van het belastingpakket. Ik denk dat dat een verkeerde stellingname zou zijn. Alhoewel de heer Berenguer dat natuurlijk niet heeft gezegd, neem ik de gelegenheid te baat om dat nogmaals te benadrukken.
Ik vraag de heer Berenguer: wil hij dat de Commissie nog meer politieke moed heeft? Wij hebben al zoveel moeite om datgene te bereiken wat wij hebben voorgesteld. Mijn visie zou zijn: laat de Commissie eerst bereiken wat zij zich heeft voorgenomen, en dan zien wij nader.
De heer Berenguer heeft verder gezegd dat er nog heel wat moet gebeuren in het hoofdstuk financiële dienstverlening. En natuurlijk heeft hij gelijk. De heer Berenguer zal bekend zijn met het actieplan voor financiële diensten dat is aangenomen op 13 mei 1999 en dat bestaat uit 43 doelstellingen. Wij zijn bezig om die te bereiken, althans wij zijn bezig om datgene te bereiken wat dit jaar bereikt moet worden. Ik hoop nog voor de zomervakantie namens de Commissie bepaalde voorstellen te doen met betrekking tot bijvoorbeeld de pensioenen, daar hebben wij zo-even over gesproken, maar ook ten aanzien van de opening van de markten voor de posterijen, wat betreft de openbare voorziening van goederen en diensten, openbare aanbesteding en zo meer. Wij zijn waarlijk actief op het terrein dat de heer Berenguer ter harte gaat.
Ik kom dan op de opmerking gemaakt door de heer Medina. Hij heeft gezegd dat hetgeen dat op dit ogenblik dreigt een vervanging van staatsmonopolies door particuliere monopolies is. Laat ik de heer Medina steunen, dat is natuurlijk absoluut niet de bedoeling. Wie een staatsmonopolie vervangt door een particulier monopolie raakt van de regen in de drup. Dat is zeker niet de bedoeling van deze Commissie. Het is wél de bedoeling van de Commissie inhoud te geven aan datgene wat in Lissabon door de Europese Raad is besloten, dat er een snellere vrijmaking moet zijn van de markten voor gas, elektriciteit, transport en posterijen. De Commissie probeert daar inhoud aan te geven en dat betekent ook dat die staatsmonopolies plaats moeten maken voor meer concurrentie op de terreinen die ik zojuist heb aangegeven. Maar, nogmaals, vervanging van staatsmonopolies door particuliere monopolies is iets wat ons weinig toelacht.
Ik kom dan op de opmerkingen gemaakt door de heer Harbour, die evenals de heer Beysen en als mevrouw Plooij, zeer terecht heeft gewezen op het belang voor het midden- en kleinbedrijf en de kosten die samenhangen met het voeren van die bedrijven. De Commissie is er zich wel van bewust dat bijvoorbeeld de kosten van de oprichting van een bedrijf of een bedrijfje hier veel groter zijn dan in de Verenigde Staten. In de Verenigde Staten, om een indruk te geven van die kostenverschillen, kost het gemiddeld vijf dagen om een midden- of kleinbedrijf op te richten. In Europa kost dat vele malen langer. Het kan zelfs oplopen tot vijf maanden, een verhouding van 1 tot 30. Dat weerspiegelt zich natuurlijk onmiddellijk in de kosten. Als wij het dus hebben over cultuur, ik wend mij weer tot mevrouw Palacio, dan moeten wij dus met grote snelheid proberen iets doen aan die oprichtingskosten van kleine bedrijven, want anders hebben wij natuurlijk in de concurrentieslag met Noord-Amerika het nakijken.
Ik kom dan tenslotte tot mevrouw Berger. De opmerkingen van de heer Beysen heb ik al beantwoord toen hij het had over het midden- en kleinbedrijf. Ik heb mevrouw Berger al geciteerd over die hoed die je niet zo maar kan afleggen. Dat is een goede beeldspraak omdat de burgers van Europa inderdaad het gevoel hebben, nu ja de interne markt die bestaat al, die is heel gewoon geworden en wij hoeven daar verder geen aandacht aan te besteden. Dat is absoluut niet waar. De interne markt is nog lang niet volmaakt. Wij moeten, en de Commissie doet dat ook, er week in week uit aan werken en dit verdedigen, omdat de interne markt voortdurend aan druk onderhevig is en lidstaten terugvallen in oude protectionistische gewoonten die wij dan moeten bestrijden. Zij heeft terecht gewezen op richtlijnen die in de Raad blijven hangen. Wij kennen allen de voorbeelden van richtlijnen die vijf, tien, vijftien jaar in het luchtledige hangen omdat zij niet door de Raad worden aangenomen. Laten wij hopen dat daarin verandering komt. Als ik een aspect daarvan mag belichten: wij hopen natuurlijk allen dat het verschil van mening dat Spanje en het Verenigd Koninkrijk verdeeld houdt over een bekende rots in het zuiden van dit werelddeel nu wordt opgelost. In een bepaald artikel in een Spaanse krant lees ik dat het de goede kant opgaat, en dat zou een half dozijn richtlijnen deblokkeren. Wij zitten daar allen op te wachten.
Ten slotte, wat betreft het onderwerp Echelon, kan ik mevrouw Berger verzekeren dat dat onderwerp helemaal niets te maken heeft met de interne markt, en daar ook geen enkele bedreiging voor vormt.
Voorzitter, tot zover mijn opmerkingen. Mag ik nogmaals mijn waardering uitspreken voor de leden van het Parlement en de rapporteur in het bijzonder, voor de belangrijke steun die het Parlement heeft gegeven aan de nieuwe strategie voor de interne markt.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

2001: Europees Jaar van de talen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0099/2000) van de heer Graça Moura, namens de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en van de Raad tot uitroeping van 2001 tot Europees Jaar van de talen (COM(1999) 485 - C5-0278/1999 - 1999/0208(COD)).

Graça Moura
Mijnheer de voorzitter, commissaris Reding, dames en heren, ik kom uit een land met een geschiedenis die de laatste zes eeuw nauw verweven is geweest met de kennis van vreemde talen zoals die in de meest uiteenlopende delen van onze planeet werden en worden gesproken. De Portugezen moesten steeds weer de taal leren van de volkeren met wie zij in contact kwamen, en omgekeerd hebben zij zelf een Europese taal verspreid in alle windstreken, wat er toe geleid heeft dat diezelfde taal vandaag de dag door rond de 200 miljoen mensen gesproken wordt.
Voor mij is het belang van een initiatief als het Europees Jaar van de talen 2001 dan ook onmiddellijk duidelijk, op een moment waarop Europa een nieuwe dimensie van haar geschiedenis ontdekt en we ons ten volle bewust beginnen te worden van de uitzonderlijke culturele en linguïstische rijkdom van de Europese volkeren. We kunnen nu ook de vruchten plukken van het voorbereidende werk en de praktische uitwerking van dit concept, tot stand gebracht door de Raad van Europa en deels ook door dit Parlement. We hebben eindelijk geleerd onze moedertaal te beschouwen als een persoonlijk grondrecht.
Hier komen geschiedenis en beschaving samen, hier krijgt de dynamiek van culturele processen een juridische grondslag, en hier moeten de noden van het heden worden afgewogen tegen de behoeften van de toekomst. Dat is het kader waarbinnen het idee om alle burgers van de Europese Unie aan te sporen vreemde talen te leren betekenis krijgt. Het programma van het Europees Jaar van de talen is een campagne met ambitieuze doelstellingen. Taal, geschreven of gesproken, is een essentieel onderdeel van ons cultureel erfgoed, en dat erfgoed is zo oud als de talen zelf. Het programma gaat ervan uit dat kennis van andere talen een essentieel element is bij de schepping van een Europees burgerschap. Op deze wijze openen we de deur naar een beter wederzijds begrip en stimuleren we ook tolerantie en de bereidheid harmonieus samen te leven. Het leren van vreemde talen is dan ook een middel in de strijd tegen racisme, xenofobie, antisemitisme en andere onaanvaardbare vormen van discriminatie. Tenslotte is er een economisch aspect: bekendheid met vreemde talen valt onder de categorie beroepsvaardigheden. Talenkennis kan een bijdrage leveren in de strijd tegen de werkloosheid en het kan de toegang tot technische en wetenschappelijke kennis vergemakkelijken.
Er zijn door de leden van deze Kamer een aantal wijzigingsvoorstellen gedaan. Sommige daarvan weerspiegelden de overwegingen die ik hiervoor heb geschetst; andere wezen in de richting van een daadwerkelijk beleid op dit gebied. Dat beleid zou, zonder afbreuk te doen aan het subsidiariteitsbeginsel, de verzekering moeten bieden dat deze campagne voor het stimuleren van meertaligheid kwalitatief goed en efficiënt is, en dat er rekening wordt gehouden met de meest uiteenlopende doelgroepen, met bijzondere aandacht voor achtergestelde bevolkingsgroepen.
Ik prijs mij gelukkig dat ik belast ben met het opstellen van dit verslag, waarover morgen in dit Parlement gestemd zal worden. We hebben geprobeerd op geheel informele wijze vast te stellen - via een groot aantal intensieve contacten met de coördinatoren van de politieke fracties in de cultuurcommissie, met vertegenwoordigers van het Portugees voorzitterschap en met leden van de Commissie - wat voor de betrokken instellingen aanvaardbaar is en wat niet. Op die wijze zijn we uitgekomen op wat je een compromistekst kunt noemen. Het is daarom heel goed mogelijk dat deze tekst geen tweede lezing of bemiddeling behoeft. En als de hele procedure met een eerste lezing kan worden afgerond, dan kunnen de voorbereidende acties voor het Europees jaar van de talen al in de tweede helft van dit kalenderjaar van start gaan, zodat het programma direct bij aanvang van het jaar 2001 in werking kan treden. De laatste plooitjes zullen volgens mij gladgestreken worden door de verklaring die mevrouw Viviane Reding hier naar wij allen hopen zal afgeven.
Dat wil nog niet zeggen, mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, dat het niet beter kan. We vinden de toegewezen budgettaire middelen beslist ontoereikend en we beseffen ook dat er na dit programma acties ontwikkeld of aangepast zullen moeten worden. Bovendien is er een aantal aspecten in het geheel niet aan de orde gekomen, omdat ze niet zozeer te maken hadden met meertaligheid als wel met de status van bepaalde Europese talen die om wat voor historische of politieke redenen dan ook minder gesproken worden of in een aantal lidstaten achtergesteld zijn. Ook al zijn dat aspecten die dringend de aandacht van de communautaire instellingen behoeven, het verhindert niet dat deze tekst een enorm potentieel heeft en er goede resultaten mee kunnen worden bereikt. Daarmee komen we tegemoet aan bij de volkeren van de Unie levende verlangens en behoeften. Een groot aantal van de in deze materie geldende principes dient dan ook officiële erkenning te krijgen.
Als rapporteur dank ik alle collega's, het Portugese voorzitterschap en de Commissie voor de hulp die zij mij hebben gegeven. Ik wil u bij deze vragen voor het voorstel voor dit gemeenschappelijk standpunt betreffende het Europees Jaar van de talen te stemmen, en wel in deze versie, die een compromis vertegenwoordigt waarvan ik de hoofdlijnen zojuist heb uiteengezet.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, zelden wordt bij een debat in dit Parlement zoveel inzicht en gezond verstand getoond. Dat is waarschijnlijk ook te danken aan het onderwerp. Voor iedereen is dit een uiterst dringend en belangrijk vraagstuk. Wij willen het Europees Jaar van de talen goed voorbereiden. Daarom hebben de drie instellingen ook stappen in elkaars richting gedaan en aldus lange en moeizame onderhandelingen overbodig gemaakt. Ik dank met name mijn collega, de heer Graça Moura, voor zijn werkelijk uitstekende werk. De coördinatoren in de commissie hadden maar één keuze en dat was zich daar volledig bij aan te sluiten. Ik moet eerlijk toegeven dat zijn charme ongetwijfeld een grote rol heeft gespeeld, evenals zijn kennis van zaken natuurlijk.
Wat beogen wij met deze actie waar wij ons zo geestdriftig achter scharen? Wij willen onze burgers ontvankelijk maken voor de voordelen die het beheersen van meerdere talen met zich meebrengt. Talen zijn een onderdeel van onze culturele verscheidenheid. De rijkdom van onze cultuur wordt pas echt toegankelijk als men talen kent. Het is gewoonweg fantastisch als men een gedicht van Verlaine in het Frans, een gedicht van Heine in het Duits of een gedicht van Vasco Graça Moura in het Portugees kan lezen en begrijpen. Ook in het meer profane dagelijkse leven kan men nog maar weinig uitrichten zonder kennis van vreemde talen. De interne markt stelt zich alleen geheel open voor degene die meerdere talen kent.
Als rapporteur voor Socrates ben ik absoluut voor het leren van met name de taal van de Europese buur. Ook in het jaar van de talen moet dit als een heel belangrijk doel worden beschouwd, en ik hoop dan ook dat in het kader van het Jaar van de talen hiervoor proefprojecten worden opgesteld.
Wij hopen natuurlijk allen dat de geplande maatregelen in dit Jaar van de talen geen eendagsvliegen zullen zijn, maar hun invloed tot ver na dit jaar zullen doen gevoelen.
Ik wens dit Jaar het succes dat wij allen nodig hebben!

Prets
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, met het Europees Jaar van de talen 2000 worden verschillende doelstellingen beoogd. Men wil onder andere de Europese burgers ervan bewust maken dat taalverscheidenheid deel uitmaakt van de culturele rijkdom van de Europese Unie. Ook wil men een zo groot mogelijk deel van de bevolking voorlichten over de voordelen die met kennis van meerdere talen gepaard gaan. Talenkennis is immers een belangrijk element voor de persoonlijke ontwikkeling, het beroepsleven en voor goede communicatie.
Voor mij persoonlijk is het belangrijk dat niet alleen scholieren en studenten maar in sterkere mate ook sociaal benadeelden en immigranten als doelgroepen worden bereikt. Ook hun moeten wij perspectieven en toekomstmogelijkheden bieden. Een ander belangrijk doel van het Jaar van de talen is de uitwisseling van informatie, het opdoen en uitwerken van ervaringen en het ontwikkelen van nieuwe, moderne methoden om de toegang tot talen te vergemakkelijken en een efficiënt talenonderwijs mogelijk te maken.
Met de beschikbare begroting van 8 miljoen euro kan men helaas niet aan bevordering van minderheidstalen doen, met name in de regio's waarin deze talen gesproken worden. Veel collega's hadden daarom gevraagd. Ik ken dit probleem uit eigen ervaring daar ik uit een regio kom waarin drie minderheidstalen worden gesproken.
Zoals reeds werd gezegd, wil men met dit Jaar van de talen vooral de mensen in Europa aanmoedigen meerdere talen te leren. Men wil hun duidelijk maken dat talen leren in hun eigen belang is, en de grondslag is voor beter begrip en voor het naar elkaar toe groeien in de Europese Unie. Wij zijn erin geslaagd dit verslag in heel korte tijd op te stellen en overeenstemming te bereiken over meer dan 100 amendementen. De flexibiliteit en de bereidheid van alle betrokkenen tot het sluiten van compromissen waren lovenswaardig. De rapporteur, de heer Graça Moura was een bijzonder voorzichtig en geëngageerd onderhandelaar en heeft het belang van dit Jaar verdedigd. Hartelijk dank en proficiat, mijnheer de rapporteur!
Naast alle positieve geluiden wil ik hier echter ook kritiek uiten aan het adres van de Raad. De Raad heeft er tegenover het Parlement geen blijk van gegeven de noodzakelijke betrouwbaarheid te bezitten. Twee weken geleden hadden wij met de vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie overeenstemming bereikt. Afgelopen maandag kwam deze overeenstemming plotseling weer op de helling te staan. Deze handelwijze is onaanvaardbaar en wij verwachten dan ook dat als de Raad onderhandelt, hij zijn vertegenwoordigers een mandaat geeft. Anders moet hij ons rechtstreeks zeggen dat verdere besprekingen noodzakelijk zijn. Dan kunnen wij in de toekomst onnodig tijdverlies voorkomen. Mijns inziens moeten wij elkaar tegemoet komen. Cultuur is een belangrijke steunpilaar, taal is een onontbeerlijke steunpilaar.

Andreasen
Mijnheer de Voorzitter, ik dank de heer Graça Moura voor het omvangrijke werk en de energie die hij aan dit verslag heeft besteed en ik dank de Raad voor zijn inschikkelijkheid en de Commissie voor haar bemiddelende rol, vooral in de laatste fase. De liberale fractie steunt graag initiatieven die het bewustzijn betreffende de waarde van de taalkundige diversiteit in de Europese Unie bevorderen. Het is belangrijk dat de burgers in de Unie aangespoord worden zo vroeg mogelijk op school een vreemde taal te leren, maar ook hun hele leven lang. Talenkennis is belangrijk, want de Europese talen spelen een grote rol in de Europese cultuur en beschaving. Een goede talenkennis is ook een voorwaarde voor werknemers om in een andere lidstaat werk te kunnen vinden. Het programma voor een Europees Jaar van de talen biedt een uitstekende gelegenheid om informatie te verspreiden over de verschillende mogelijkheden om talen te leren en dat is belangrijk. De voorstellen van de heer Graça Moura betreffen de 11 officiële talen alsook enkele andere, officieel erkende talen in de lidstaten, waaronder het Iers en het Letzeburgs. De liberale fractie vindt dat alle talen die in de lidstaten werkelijk gesproken worden in het programma moeten worden opgenomen, bijvoorbeeld het Catalaans in Spanje en het Fries in Nederland. Tot slot moet het programma voor het Europees Jaar van de talen rekening houden met de komende uitbreiding van de Unie. De liberale fractie vindt dit voor alle EU-programma's belangrijk. Namens mijn fractie kan ik aanbevelen dit programma te steunen.

Vander Taelen
Mijnheer de Voorzitter, uiteraard wil ook ik de rapporteur bedanken voor zijn excellente en exquise werk. Ik wil een paar kanttekeningen aanbrengen bij een Europese campagne die aan Europeanen talen van andere gemeenschappen wil leren.
Uiteraard zijn wij allemaal overtuigd van het nut daarvan. Wat er echter vaak fout loopt met Europese campagnes, en ik ben gelukkig nog niet lang genoeg politicus om niet te weten hoe de gewone burgers daar tegenaan kijken, is dat zij vaak niet meer zijn dan een heel mooi uithangbord waar men naar kijkt maar waarvan weinig overblijft. Ik zou dan ook durven hopen dat deze campagne iets anders biedt en dat vooral eens wordt gekeken hoe het toch komt dat mensen in Europa zo moeilijk talen leren, dat wordt nagegaan op welke momenten mensen wel in staat zijn om talen te leren. Ik kom zelf uit een tweetalig land en ik heb zelf kunnen constateren dat sommige mensen in dit land nooit de andere taal leren, dat zij soms jaren taalcursussen volgen, twaalf jaar soms, en toch niet in staat zijn een andere taal te spreken. Dat is een vreselijke constatering. Ik hoop dan ook dat in het kader van dit jaar van de Europese talen men op zoekt gaat naar wat de beste taalmethodes zijn en vooral hoe men Europeanen kan stimuleren op een moderne en aantrekkelijke wijze de taal van de andere Europeanen te leren.

Fraisse
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, veeltaligheid is een bron van culturele rijkdom. Ik dank de rapporteur, mijnheer Graça Moura, voor het in ere herstellen van deze dimensie die wij in het begin zo node hebben gemist. Ik dank hem ook voor het feit dat hij vanaf het begin duidelijk heeft gemaakt dat het hier niet om een eenvoudig technisch informatie- en communicatieprobleempje gaat en dat hij in herinnering heeft gebracht dat de talige verscheidenheid het product is van een schriftelijke en mondelinge cultuur. We moeten oppassen voor een functionalistische en utilitaire benadering van taal. Zo'n benadering gaat namelijk voorbij aan het feit dat taal ten grondslag ligt aan het denken en dat denken ligt op zijn beurt weer ten grondslag aan het burgerschap. Ten minste twee talen leren, lijkt mij dan ook niet alleen een absoluut minimum om de dynamiek van de Europese democratie te ondersteunen, maar ook een minimumvereiste voor de mobiliteit van studenten en werknemers.
Ik vraag me alleen maar af welke middelen we hebben, buiten enkele mooie woorden en een heel klein beetje geld, om dat beleid goed uit te voeren. Wij moeten in onze moedertaal en in andere talen kunnen denken. Ik ben er als Française van overtuigd dat het gebruik van het Frans heel goed samengaat met het gebruik van andere talen. Daarom moeten ouders, onderwijzers en politici ervan worden overtuigd dat onderwijs in vreemde talen al op de basisschool en zelfs nog eerder moet beginnen. Daarom ook mogen het tolken en het vertalen niet, zoals nog steeds het geval is, als bijkomstige vaardigheden worden afgedaan.
We mogen niet alleen maar pleiten voor een verscheidenheid aan talen en voor het eerbiedigen van de verschillen. Wat op het spel staat is een Europa met een identiteit die voortkomt uit verschillende identiteiten en niet om een Europa dat louter bestaat uit onderlinge verschillen. En dat brengt ons op de discussie over de officiële talen van de Gemeenschap en de nationaal en regionaal erkende talen van alle landen die daar nu en in de toekomst deel van uitmaken. Die discussie houdt ons zoals bekend met name in het kader van de uitbreiding bezig.
Daarnaast hebben wij binnen de commissie benadrukt dat het erfgoed van de Europese burger begint bij het Grieks en Latijn en dat we die talen niet mogen laten verdwijnen. De burger mag geen enkele taal negeren, ook niet de talen van de immigranten die tegenwoordig zo talrijk in onze samenleving aanwezig zijn. Zelfs gebarentaal, de minderheidstaal bij uitstek, mag niet worden vergeten. En volgens mij kan een bewustmakingscampagne alleen maar succesvol zijn indien taal niet alleen wordt gepresenteerd als studieonderwerp of communicatiemiddel. Ook het speelse karakter van taal en het plezier dat eraan valt te beleven, moeten worden benadrukt.

Marinos
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur, de heer Graça Moura van harte bedanken voor zijn verslag. Hij heeft zo goed gewerkt dat dit met eenparigheid van stemmen werd goedgekeurd in de commissie cultuur. Ik wil mijn aandacht toespitsen op slechts een punt, op de noodzaak van talenkennis. Talenkennis is niet alleen van grote menselijke, culturele en politieke betekenis, maar ook een zeer belangrijk element voor een dynamische economische ontwikkeling. In het verslag staat eveneens dat volgens alle deskundigen een juiste kennis van de moedertaal en het leren van de klassieke talen, met name Latijn en Grieks, het aanleren van andere talen vergemakkelijkt. Ik zou hier aan willen toevoegen dat wij met de kennis van de klassieke talen ook onze eigen moedertaal beter leren. Hoe waar dit is blijkt onder meer ook uit het - heel veel mensen waarschijnlijk onbekende - feit dat tenminste 75.000 Engelse woorden van Griekse oorsprong zijn, let wel: 75.000 Engelse woorden komen uit het Oudgrieks. Hetzelfde geldt niet alleen voor de Franse taal - waarin een zelfde aantal woorden van Griekse oorsprong voorkomt - maar ook voor alle andere moderne Europese talen. Het lijdt ook geen twijfel dat even belangrijk als het Oudgrieks ook het Latijn is voor de meeste Europese talen.
Kennis is macht, zei de Engelse filosoof Francis Bacon. Met andere woorden, de kennis van de grondtalen waaruit de moderne Europese talen zijn voortgekomen, verbetert onze algemene kennis en versterkt de Europese beschaving. Deze kennis heeft niet alleen een menselijke waarde, maar is ook een wapen in de strijd die wij als Europeanen leveren om te overleven, een wapen in de strijd voor een voorspoedig Europa in een gemondialiseerde economie. De moderne Duitse professoren August en Werner-Karl Heisenberg noemden het Oudgrieks, evenals het Nieuwgrieks, de moeder en baker van heel de menselijke beschaving. Mijns inziens zal de wederopleving van het onderwijs in de klassieke talen, het Latijn en het Oudgrieks, in het middelbaar onderwijs, de nieuwe generatie cultureel kunnen pantseren tegen de invasie van de in de regel nivellerende Amerikaanse culturele boodschap en haar leren alleen de goede elementen daarvan over te nemen.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, mijn dank aan de rapporteur. Het Europees Jaar van de talen is belangrijk en moet gesteund worden. Alle talen in Europa zijn in cultureel opzicht even waardevol en gelijkwaardig.
Men kan zeggen dat de taal de ziel van alles is. De moedertaal is niet alleen een communicatiemiddel, ze is eigenlijk meer dan al het andere. Ze is de gedachte zelf. Taal is de meest vreedzame manier om te communiceren. Zelfstandigheid is taal en taal is zelfstandigheid. De Koerden zijn een volk zonder eigen staat en grenzen, maar de taal houdt hen bijeen. Taal is een enorme kracht. Ze is de belangrijkste binding van een volk. Grote machten en ook veel kleinere staten onderdrukken vaak met behulp van talen. Taal is een belangrijke factor bij onderdrukking.
Mijn eigen land kent een van de meest liberale taalwetgevingen ter wereld. Wij hebben tweemaal meegemaakt dat een andere, voor ons vreemde taal de officiële taal van ons land werd. Pas aan het begin van de vorige eeuw werd onze eigen taal een officiële taal. Daarom hebben wij minderheidstalen een belangrijke status gegeven.
De veeltaligheid in de Europese Unie is dus een rijkdom. Ze is tegelijk ook het recht van iedere staatsburger. Veeltaligheid moet ook na de uitbreiding gehandhaafd blijven, hiervoor bestaat geen enkele belemmering. Het is misleidend veeltaligheid als duur en inefficiënt te beschouwen. Vertolking is namelijk niet duur en is in de praktijk de meest efficiënte manier om vrede te bereiken.

Ortuondo Larrea
Mijnheer de Voorzitter, ik zwaai de rapporteur lof toe voor zijn verslag. Overigens wijs ik erop dat het idee van het Europees Jaar van de talen afkomstig is van de Raad van Europa, een organisatie die zich vooral op de culturele en sociale aspecten van het oude continent toelegt. Met dit initiatief beoogt de Raad van Europa de kennis en het gebruik van meer talen in Europa te bevorderen, opdat er meer wederzijds begrip, verdraagzaamheid en toenadering tussen de burgers mogelijk is.
Als wij het over de Europese talen hebben, mogen wij niet uit het oog verliezen dat hieronder veel meer wordt verstaan dan de officiële talen van de lidstaten. In Europa worden veel andere talen gesproken, bijvoorbeeld het Baskisch of Gaelisch, eeuwenoude talen waarvan de herkomst niet eens meer te achterhalen is, alsook het Catalaans, Galicisch of Elzassisch, dat hier in Straatsburg wordt gesproken. Ook deze andere regionale minderheidstalen moeten baat hebben bij het initiatief van de Raad van Europa. In de door de lidstaten aan te wijzen instellingen, die de deelname aan het Europees Jaar van de talen gaan organiseren, moeten ook vertegenwoordigers van die andere talen zitting hebben. Ook deze Europese talen leveren immers een essentiële bijdrage aan de rijke taalkundige en culturele verscheidenheid van de Europese Unie, die tegelijk onze identiteit uitmaakt.
Het leren van andere talen is ook van belang, omdat daarmee een groter bewustzijn van de culturele diversiteit wordt gecreëerd en wordt bijgedragen tot uitroeiing van vreemdelingenhaat, racisme en onverdraagzaamheid. Allemaal zaken die tot ons gemeenschappelijk erfgoed en tot de communautaire doelstellingen behoren.

Gutiérrez-Cortines
Mijnheer de Voorzitter, ik ben de Commissie en rapporteur Graça Moura zeer erkentelijk voor het feit dat zij zoveel amendementen hebben toegestaan. Veel van die amendementen beogen een Europees Jaar van de talen dat langer dan een jaar duurt en dat zich ook tot het platteland en de achtergestelde gebieden uitstrekt. Tegelijkertijd spreek ik echter mijn bezorgdheid uit over de financiële beperkingen. Mijn advies is om veel projecten goed te keuren, want culturele projecten trekken altijd heel veel gelden aan van autonome gewesten en van particuliere initiatieven, die wij niet mogen laten lopen.
In deze tijd waarin het gevoel vaak boven het verstand gaat, pleit ik er tevens voor om geen projecten te ondersteunen, die gericht zijn op de uitsluiting van talen en op het gebruik ervan voor standpunten die vaak tot een breuk tussen de volkeren leiden. De doelstelling van dit programma is juist het verenigen van de verschillende volkeren.
Ik ben van oordeel dat wij vanuit de Europese Unie extra aandacht moeten schenken aan de talen zonder vaderland, moedertalen die vaak niet op school worden geleerd, talen die op het hele Europese grondgebied worden gesproken, maar niet in een specifieke lidstaat thuishoren en nooit officiële talen zullen worden. Ik denk bijvoorbeeld aan het Sefardisch of Jiddisch. Het zijn talen die het zonder eigen communicatiemiddelen moeten stellen. Van de meer dan 150 talen die in Europa worden gesproken, moet er een inventarisatie komen van de talen die van moeder op kind worden overgebracht, uitsluitend in de huiselijke sfeer worden gesproken en met uitsterven worden bedreigd als gevolg van het massale gebruik van de communicatiemiddelen en het feit dat op scholen uitsluitend de officiële talen worden gesproken. Ik zou graag zien dat het Europees Jaar van de talen zich ook openstelt voor deze talen en dat men ze betrekt bij de voorbereiding op andere mogelijke programma's in de toekomst.

Poignant
Mijnheer de Voorzitter, ik richt het woord uiteraard tot mijn collega-parlementariërs, het gaat tenslotte om taal, maar ook tot onze tolken die dit Parlement tot leven brengen, tot de rapporteur, uiteraard omdat hij rapporteur is, maar ook omdat hij een dichter is in het Parlement, en nog wel een dichter die, zoals ik heb gemerkt, mijn moedertaal perfect spreekt. We hadden geen betere rapporteur kunnen vinden.
Als je zoals ik nieuw bent in dit Parlement, kom je erachter dat men zich hier met van alles bezighoudt: van chocola, oude auto's, gekwalificeerde meerderheid, bruine en witte bonen, tot Spaanse linzen, van alles. En dan ineens blijken we ons te gaan bezighouden met de historische kern van Europa, het culturele hart van het continent, dat wil zeggen met de talen van Europa. En als we terugdenken aan vroegere tijdperken, ik denk bijvoorbeeld aan de Renaissance, het tijdperk van uitwisseling, het tijdperk ook van handel, dan blijkt dat juist het cultureel erfgoed uit die periode bewaard is gebleven. En zo zal het altijd gaan.
Op taalkundig gebied heeft Europa perioden gekend waarin één taal overheerste: het Latijn en ook het Frans. Tegenwoordig is dat vooral het Engels. Welke boodschap hebben wij voor onze medeburgers voor het jaar 2001? Ik loop snel even door een aantal onderwerpen. Allereerst dat Europese eenheid geen taalkundige uniformiteit betekent. Vervolgens dat elke taal moet worden gerespecteerd en het waard is te worden aangemoedigd en beschermd. Dat doen we tenslotte voor een groot aantal zaken: monumenten, objecten en noem maar op. Waarom zouden we dat dan niet doen voor het beste en meest blijvende dat de mens produceert, dat wil zeggen de wijze van communiceren met zijn of haar gelijken? En bovendien, taal wordt altijd het eerst in familieverband geleerd. Daarom is taal ook "moedertaal" gaan heten en geen enkele overheid mag als doel hebben, of dat nu direct, indirect, expliciet of impliciet is, om één van zijn moedertalen te vernietigen of te laten verdwijnen.
Bovendien en tot slot, er bestaat geen Europa zonder taalkundige verscheidenheid omdat wij een van de weinige, misschien wel het enige parlement ter wereld zijn dat in elf talen vergadert. Soms betekent dit dat we hier spreken om te worden vertaald in plaats van om rechtstreeks te worden gehoord. Aan ons de taak om die dialectiek van de Europese eenheid en de taalkundige verscheidenheid die daarbij hoort, te ontwikkelen.

Klaß
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, dit is een uitstekend verslag: dat mag wel gezegd worden en daarom wil ik allereerst de heer Graça Moura bedanken. Er is ook een goede samenwerking geweest tussen Raad, Commissie en Parlement. Wij hebben allen ons best gedaan om dit verslag zo snel mogelijk in stemming te kunnen brengen. Iedereen ziet in hoe belangrijk bevordering van taalkennis onder de Europese burgers is. De Europese burgers moeten aangezet worden tot het leren van nieuwe talen.
Talen weerspiegelen de verscheidenheid van de Europese Unie. Als men met elkaar kan spreken, kan men elkaar begrijpen en dat is ook bevorderlijk voor de opbouw van sociale structuren. Onze Europese cultuur komt echter, alle verscheidenheid ten spijt, voort uit gemeenschappelijke historische bronnen. Onze talen hebben zich ontwikkeld uit het Grieks en Latijn. De kennis van Grieks en Latijn vergemakkelijkt overigens meer algemeen de toegang tot andere talen. Ik kom uit Trier, dicht bij de grens met Luxemburg en België en niet ver van Frankrijk. Voor ons is het eigenlijk onontbeerlijk dat men de taal kent van de buren. Velen bij ons werken in Luxemburg, of handelen met België en Frankrijk. Taalkennis mag echter niet alleen gezien worden als een belangrijk aspect voor de relaties tussen mensen. Taalkennis is juist een heel belangrijke economische troef in het kader van de interne markt en de mondialisering.
Als ik door wil dringen tot een markt moet ik de taal van de marktdeelnemers spreken. Op bepaalde plekken in mijn regio worden bijvoorbeeld de talen van onze buren reeds op de kleuterschool onderwezen, bij wijze van spel. Kinderen leren snel en mijns inziens moeten wij dat uitbuiten. Afgezien van een groot opgezette informatiecampagne moeten ook concrete acties worden voorgesteld. Men moet scholingsmaatregelen treffen. De leraren moeten goed opgeleid en geschoold worden. Men mag het niet aan hun eigen belangstelling overlaten of zij zich bijscholen. Laten wij dit Europees Jaar van de talen gebruiken om een beter wederzijds begrip in de Europese Unie tot stand te brengen.

Reding
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik ben erg blij dat ik vanavond hier kan zijn om met u van gedachten te wisselen en vooral ook om uw mening te hebben vernomen. Dat komt omdat ik me bij het onderwerp talen erg betrokken voel. Als Luxemburgse kom ik zelf uit een gebied in Europa waar men drie talen spreekt. Het is een beetje een laboratorium, dat als een soort basis zou kunnen dienen voor mensen die, net als wij in dit Europees Jaar van de talen, het leren van twee talen naast de moedertaal willen stimuleren.
Bovendien bevinden we ons in een beslissende fase, waarbij zich tussen het Parlement en de Raad een overeenstemming bij eerste lezing aftekent. Zo'n overeenstemming bij eerste lezing is nodig omdat we met een zeer nauwgezet tijdschema werken. 2001 is niet ver meer en de tijd dringt om de uitvoering ervan voor te bereiden.
Wat willen we nu met het organiseren van het Europees Jaar van de talen bereiken? Allereerst is het van belang om de Europese burgers attent te maken op de verscheidenheid aan talen en de rijkdom die dat biedt. We zijn er ons maar al te goed van bewust dat culturele verscheidenheid misschien wel het grootste goed van Europa is. Deze culturele verscheidenheid, gebaseerd op verscheidenheid aan talen, dienen we te ondersteunen. De verschillende talen van de Europese Unie zullen nooit door één taal worden vervangen. Daar ben ik van overtuigd. En zelfs als er één communicatietaal meer en meer zal worden gebruikt, doet dat niets af aan de noodzaak om talen te leren, wanneer men in de Europese Unie wil kunnen functioneren. Dat is door u allen gezegd en ik onderschrijf dat.
Dit brengt me bij de tweede belangrijke doelstelling van het Europees Jaar van de talen, namelijk de burgers aanmoedigen om talen te leren en dat hun hele leven te blijven doen. Daarmee moet zeer vroeg, vanaf de kleuterschool, worden begonnen. Het leren van talen is werkelijk van belang voor de persoonlijke ontwikkeling van iedereen en voor wederzijds cultureel begrip. Enkele collega's hebben dat ook verwoord. Het is een van de beste wapens bij het bestrijden van vreemdelingenhaat. En zoals sommige collega's hebben gezegd, is het ook voor iedereen persoonlijk een voorwaarde bij het zoeken naar werk en voor carrièremogelijkheden. Bovendien zal het niet mogelijk zijn om in ieders behoefte te voorzien. Daarom zal de school, naast een basisvorming, moeten voorbereiden op een scholing tijdens het verdere leven. En in dit verband moet het principe van de moedertaal plus twee andere talen worden benadrukt. Het leren van één taal is geen voldoende basis voor meertaligheid.
Het Europees Jaar biedt ook een kader voor het verspreiden van informatie over de manieren om talen te leren. Naast de traditionele methoden zijn er geavanceerde methoden ontwikkeld, waaraan veel werk is besteed. Ik ben van mening dat dit Jaar uit zal moeten wijzen welke aanpak de beste is om verder te kunnen komen dan alleen een theoretische talenscholing en hoe we een gesproken taal ook echt kunnen leren.
Het Europees Jaar vult ook bestaande initiatieven aan en richt zich met een omvangrijke informatiecampagne op het grote publiek. Om succesvol te zijn moet er enerzijds een imago worden gerealiseerd en moeten er logo's, slagzinnen en informatiemateriaal worden ontwikkeld. Anderzijds worden projecten van regionale en lokale overheden meegefinancierd. En ik wil tegen collega's uit de grensregio's heel nadrukkelijk zeggen, dat het leren van de taal van de buren een van de belangrijkste speerpunten zal zijn in het komende Jaar van de talen.
Het is erg belangrijk, dat het Jaar in nauwe samenwerking met de Raad van Europa wordt georganiseerd. Op het gebied van talenonderwijs heeft de Raad van Europa een lange ervaring en het is dus goed om onze krachten te bundelen. Er zijn al heel veel geslaagde contacten geweest en de voortdurende informatie-uitwisseling tussen onze diensten is essentieel voor de uitvoering van dit Jaar.
Ik wil nu graag overgaan tot het debat van deze avond. Allereerst wil ik onze rapporteur, de heer Graça Moura, feliciteren met het uitstekende werk dat hij heeft geleverd, en ook ben ik zeer verheugd met de goede en constructieve samenwerking tussen de rapporteur en de parlementsleden, tussen de parlementsleden en mijn diensten, en ook tussen de twee instellingen en de Raad. Dit zal het, naar ik van harte hoop, mogelijk maken om dit initiatief tot een goed einde te brengen en tot overeenstemming bij eerste lezing te komen, om daarmee het Jaar van start te kunnen laten gaan.
De vele amendementen zijn door hergroepering inmiddels tot een kleiner aantal teruggebracht. Om tot overeenstemming bij eerste lezing te komen, wil ik erop wijzen dat amendementen die door het Europees Parlement worden aangenomen, ook voor de Raad acceptabel moeten zijn. Ik heb terdege kennis genomen van het belang dat de collega's hechten aan het opnemen van streektalen en talen van minderheden. U weet trouwens dat ik persoonlijk erg aan deze talen hecht. Maar u weet ook dat dit onderwerp bij sommige lidstaten zeer gevoelig ligt.
Ik denk dat de definitie van de doeltalen, zoals die voorkomt in artikel 1, amendement 15, voldoende opening biedt, zodat iedereen er toch mee kan instemmen. En neemt u van mij aan dat ik heel veel verwacht van de debatten in het jaar 2001, omdat wij daardoor de moeilijkheden en bestaande vrees ten opzichte van minderheidstalen kunnen wegnemen. En ik zou willen dat aan het einde van het Jaar van de talen er geen weerstand meer tegen talen bestaat omdat, zoals duidelijk is gesteld, er geen kleine talen bestaan, maar alleen moedertalen die allemaal grote talen zijn.
Ik vertrouw dan ook op de komende debatten om toekomstige activiteiten op dit gebied te kunnen voorbereiden en ik wijs u ook op de toegevoegde overwegingen die aan deze bezorgdheid tegemoetkomen: de amendementen 2, 3 en 4. Deze overwegingen maken het ook mogelijk rekening te houden met andere specifieke zaken, waarop veel collega's al hebben gewezen, zoals de klassieke talen en culturen, die tijdens het Europees Jaar van de talen niet zullen worden vergeten.
Over de amendementen 1 tot 34 zijn we het eens en ik neem ze dan ook graag aan. Ik zal er dan ook verder niet bij stilstaan en doorgaan met amendement 35. De Commissie had in de ontwerptekst een beperkt aantal studies voorgesteld die rechtstreeks in verband staan met de realisatie van het Europees Jaar van de talen. De parlementsleden hebben een groot aantal extra studies voorgesteld. Het spreekt vanzelf dat het gebied van taalverwerving zich voortdurend verder ontwikkelt en daarvoor zijn die onderzoeken nodig.
De Commissie zou deze voorstellen alleen kunnen aanvaarden wanneer ze acceptabele onderwerpen aandragen. Het Europees Jaar van de talen is per definitie een kortetermijninitiatief, met een beperkt, te beperkt budget. U heeft dit probleem zelf aan de orde gesteld, en binnen dit kader kan niet alles worden gedaan. Maar er zijn ook andere mogelijkheden waarop ik nog zal terugkomen.
Daarentegen is de Raad niet bereid om een lange lijst met studies te accepteren die niet allemaal binnen het kader van het Europees Jaar uitgevoerd kunnen worden. Ik meen echter dat iedereen het er wel over eens is dat dit geen reden mag zijn om niet tot overeenstemming bij eerste lezing te komen. Daarom verklaar ik u, hier in dit Parlement, plechtig het volgende: de Commissie heeft nota genomen van de mogelijke studieonderwerpen met betrekking tot talen, zoals vervat in de door het Parlement voorgestelde amendementen betreffende het Europees jaar 2001 van de talen. De Commissie is zich bewust van het belang van het talenaspect bij het Europese integratieproces en zal er zorg voor dragen dat dit bij de uitvoering van het studieprogramma, dat gerealiseerd wordt binnen het kader en volgens de procedures van verschillende programma's en activiteiten die daartoe in de geest van artikel 8 van het ontwerpbesluit kunnen worden opgezet, verder ontwikkeld zal worden.
Juist als verantwoordelijke commissaris voor het Socrates-programma, dat met name de onderdelen Comenius, Lingua en Eurydice omvat en ook Leonardo en Cultuur 2000, wil ik benadrukken dat dit programma het juiste kader biedt voor studies die onderzoeken wat de beste methoden zijn op het gebied van taalverwerving en taalonderwijs en achterhalen waarom het leren van talen zo vaak uitloopt op een mislukking. Het betreft de in amendement 35, deel twee, en amendement 39 voorgedragen studies naar de verbetering van de kwaliteit van het talenonderwijs in de Unie, de in amendement 37 voorgedragen studie naar de gelegde taalcontacten vanuit de migrantengemeenschappen en de in amendement 38 voorgedragen studie om tot een sneller begrip te komen door middel van simultane onderwijsmethoden van verwante talen.
In amendement 41 wordt gewezen op het bevorderen van de tweetalige uitgave. Het programma Cultuur 2000 voorziet daarin en ik zal erop toezien dat de projecten die op dit terrein worden uitgevoerd de voorrang krijgen die ze verdienen.
Het is nu eenmaal zo dat de uitbreiding van de Unie en de toename van het aantal officiële talen bepaalde consequenties heeft, zoals in amendement 36 wordt aangegeven. Maar dat is een onderwerp dat buiten het kader van het Europees Jaar van de talen valt en bovendien de drie politieke instellingen aangaat. Ik zal me dan ook voor de volle honderd procent inzetten om de meningsvorming hierover op de juiste plekken te stimuleren en hoop daarbij op de nodige steun van het Europees Parlement te mogen rekenen.
Tenslotte wil ik nog iets opmerken over de amendementen die in de plenaire vergadering zijn voorgesteld. Amendement 43 en 12 zijn inhoudelijk hetzelfde, maar de formulering van amendement 43 is beter. De amendementen 44, 45 en 46 zijn technische amendementen die de teksten willen aanpassen aan de comitologie en zijn dus geen probleem. Toch zullen de amendementen 47, 48, 49, 50 en 51, die met name gaan over de streektalen en talen van minderheden, niet door de Raad worden goedgekeurd. Dat weten we omdat dat debat al binnen de commissie cultuur is gevoerd. Deze amendementen zouden de overeenstemming bij eerste lezing in gevaar kunnen brengen en daarom kan ik ze niet aanvaarden.
Mijnheer de Voorzitter, al met al is het van belang om snel overeenstemming te bereiken zodat het Europees Jaar van de talen van start kan gaan. Ik kan u verzekeren dat ik terdege kennis genomen heb van uw zorgen en dat ik die ook deel. Ik ben ervan overtuigd dat ze zo optimaal mogelijk in het document zijn verwoord. Ook bij andere activiteiten en programma's waarmee we de talen en het leren ervan in de belangstelling kunnen brengen, zal ik er rekening mee houden. En dat niet alleen in het jaar 2001, maar ook daarna. Het jaar 2001 is immers slechts een beginpunt in het streven naar erkenning van alle moedertalen op Europees niveau.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.

Programma "Jeugd
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0100/2000) van mevrouw Gröner, namens de Delegatie van het Parlement in het Bemiddelingscomité, over de door het bemiddelingscomité goedgekeurde gemeenschappelijke ontwerptekst van het besluit van het Europees Parlement en de Raad tot vaststelling van het communautaire actieprogramma "Jeugd" (C5-0116/2000 - 1998/0197(COD)).

Gröner
Mijnheer de Voorzitter, ik wil eerst de collega's bedanken die het nog tot dit late uur hebben uitgehouden. Ik ben verheugd over het compromis dat bereikt werd voor het gemeenschappelijk actieprogramma "Jeugd" en over de uitkomst van de bemiddelingsprocedure. Enkele wensen zijn weliswaar niet in vervulling gegaan, maar met 520 miljoen euro voor een looptijd van zeven jaar en een herzieningsclausule bij toetreding van Midden- en Oost-Europese kandidaat-lidstaten kan de delegatie van het Parlement tevreden zijn. Ik dank alle deelnemers voor hun medewerking, met name commissaris Reding en haar diensten en de Portugese voorzitter van de Raad, de heer Fontes, die het niet gemakkelijk had ten opzichte van de ministers van Financiën. Ik dank ook het Jeugdforum voor zijn input. De beraadslagingen over "Jeugd" hebben ongeveer een driekwart jaar geduurd. Wij hebben het oorspronkelijke Commissievoorstel sterk gewijzigd. Daarin was sprake van opneming van het bestaande programma "Jeugd voor Europa" en de Europese vrijwilligersdienst in één enkel vijfjarenprogramma. De Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport heeft in de eerste lezing 61 amendementen ingediend. Daarmee hebben wij geprobeerd het belang van de verschillende programmaonderdelen op evenwichtige wijze vast te stellen. Wij wilden met name ervoor zorgen dat meer dan de nu al 500.000 jongeren in aanmerking konden komen voor uitwisseling. Daarom hebben wij toen gevraagd om verhoging van de begroting
Wij wilden eveneens de administratieve structuren vereenvoudigen en de benadeelde jeugd sterker steunen. De Commissie besloot een reeks amendementen van het EP over te nemen, maar de Raad heeft pas in juni 1999 overeenstemming kunnen bereiken over een gemeenschappelijk standpunt. Daarin was sprake van 350 miljoen euro voor een programma van vijf jaar. In de tweede lezing besloot het EP zijn aandacht toe te spitsen op 13 amendementen. Deze gingen met name over de begroting. Inhakend op "Socrates" en "Leonardo" hebben wij toen gevraagd om een looptijd van zeven jaar. Bij de comitologievraagstukken hebben wij aangedrongen op een soepele hantering van de leeftijdsgrens en op sociale bescherming.
Onmiddellijk na de tweede lezing ben ik informeel gaan onderhandelen met het Fins voorzitterschap. Ik wilde geen tijd verliezen en een probleemloze voortzetting van het programma aan het begin van het nieuwe millennium verzekeren. Het was echter de schuld van de Raad dat pas onder Portugees voorzitterschap een begin kon worden gemaakt met de bemiddelingsprocedure. Noch ons begrotingsvoorstel van 980 miljoen euro, noch het goed gefundeerde compromis van de Commissie van 765 miljoen euro was voor de Raad aanvaardbaar.
Tijdens de tweede ontmoeting van het bemiddelingscomité hebben wij na moeilijke onderhandelingen overeenstemming kunnen bereiken over alle vraagstukken. De looptijd van zeven jaar met een begroting van 520 miljoen euro en een herzieningsclausule bij uitbreiding met Midden- en Oost-Europese landen is een succes voor de delegatie van het Europees Parlement. Wij hebben eveneens kunnen bewerkstelligen dat de jonge deelnemers sociale bescherming van het land van herkomst genieten, en tegen ziekte verzekerd zijn in het gastland. Ook dat is een succes, evenals de soepele, en niet starre hantering van de leeftijdsgrens.
Met het programma wordt duidelijk gemaakt dat "Jeugd" werkelijk voor alle jongeren toegankelijk is. Dat verheugt mij als rapporteur ten zeerste. Het programma staat open voor jongens en meisjes, studenten en werklozen, jongeren uit lidstaten en jongeren uit kandidaat-landen of derde landen. Wij bieden de mogelijkheid om via Internet met jongeren in contact te komen en met hen te spreken over hun behoeften, hun ideeën en te komen tot een actieve dialoog. Kunt u zich een betere reclame voorstellen voor de Europese grondwaarden?
Als men dit programma "Jeugd" verstandig gebruikt, kan men daarmee bijdragen aan het overbruggen van de "Europa-moeheid". Ik ben een optimist en daarom geloof ik zelfs dat hiermee "Europa-enthousiasme" kan worden gewekt. Ik beveel derhalve alle collega's aan de mogelijkheden van dit programma te benutten. Ik verzoek u dan ook om instemming met het gemeenschappelijk ontwerp voor een gemeenschappelijk actieprogramma "Jeugd".

Zissener
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, over een maand, op 9 mei aanstaande, viert het Europees Parlement de vijftigste verjaardag van de verklaring van Robert Schuman. De herdenking van deze historische gebeurtenis moet voor ons een aanleiding zijn om onze blik te richten op de komende vijftig jaar van de Europese Gemeenschap. Wij zullen de viering van het volgende jubileum niet meer meemaken. Niet wij zullen dan het gemeenschappelijk huis Europa verder moeten bouwen, maar degenen die na ons komen. Zij zullen zich van die taak moeten kwijten, maar wij moeten voor hen de weg effenen.
De weg tot een versterkte integratie van Europa loopt via het nieuwe actieprogramma "Jeugd". De toekomst van Europa is in handen van de jeugd. Daarom zullen wij ervoor moeten zorgen dat de jeugd kan ingroeien in de Europese Gemeenschap, ja zelfs met de Europese Gemeenschap kan vergroeien. Een programma is daarvoor absoluut noodzakelijk. Zoals mevrouw Gröner al zei, moeten wij alle jongeren, ongeacht hun herkomst, schoolopleiding, taalkennis, studie of opleiding, de kans geven met Europa in contact te komen.
Dit is ook een van de innovatieve punten uit het programma "Jeugd". In tegenstelling tot de reeds bestaande programma's, die zich beperken tot specifieke sectoren, staat dit programma open voor alle jongeren. Met dit nieuwe programma worden als het ware de leemtes opgevuld die tussen de reeds lopende jeugd- en onderwijsprogramma's waren ontstaan. Zowel het Parlement als de Commissie als de Raad zagen de noodzaak van dit programma in, ofschoon er, toen het om het geld ging, heel wat hindernissen overwonnen moesten worden. De rapporteur had het hier zojuist al over. Uiteindelijk hebben wij een compromis kunnen bereiken over 520 miljoen euro. Dat is ook te danken aan de persoonlijke inzet van alle betrokken afgevaardigden. Ik wil derhalve nogmaals allen van harte bedanken die in de bemiddelingsprocedure om elke euro hebben gevochten.
Zoals mevrouw Gröner al zei, is het financieel kader weliswaar ver achter gebleven bij hetgeen men voor ogen had, maar talrijke amendementen zijn overgenomen. Het nieuwe programma is overzichtelijker en burgervriendelijker. De sociale bescherming van de deelnemers is verbeterd. Het programma werd sterk gedecentraliseerd. Ook jongeren uit onze eigen regio's kunnen nu aan een actie deelnemen.
Onze fractie hecht haar goedkeuring aan dit programma. Wij willen namelijk niet dat de jeugd nog langer op zijn programma moet wachten.

Evans, Robert
Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer verheugd dat ik mijn eigen steun en die van mijn fractie aan dit verslag kan geven. Het heeft lang moeten rijpen, maar het feit dat we hier zo vroeg in de morgen nog zijn, is een eerbetoon aan het werk dat voor dit programma is verricht door de rapporteur, de commissaris en het Portugese voorzitterschap, dat blijk heeft gegeven van betrokkenheid bij de jeugd, bij vrijwilligerswerk en bij onderwijs in de breedste zin. Het uiteindelijke verslag is meer doelgericht en legt een grotere nadruk op sociale bescherming, en zoals de rapporteur al zei, is de voorgestelde aanpak nu flexibeler dan in eerdere verslagen.
Er is nu ook meer geld opgenomen voor het programma, waarmee het belang ervan wordt onderkend. We zullen altijd om meer geld blijven vragen, want het budget is niet toereikend en misschien zou het Parlement wel om meer moeten vragen, maar we kunnen tevreden zijn met het resultaat. We kunnen er van op aan dat hoeveel geld er ook beschikbaar is, het volledig bestemd is voor de jeugd, en op lange termijn zal dit geld goed besteed blijken te zijn.
Ik ben het eens met de rapporteur als hij zegt dat dit geld en dit programma niet slechts bedoeld zijn voor een aantal kleine groepen, maar, zoals de commissaris aangaf, voor alle geledingen van de maatschappij. Het gaat om die delen van de samenleving die er het meeste baat bij vinden, die deze steun het hardste nodig hebben en anders mogelijk buiten de samenleving komen te staan.
We zijn zeer ingenomen met het feit dat een aantal kandidaat-landen in Midden- en Oost-Europa ook van het programma kan meeprofiteren. Over onze inspanningen en het verslag mogen we tevreden zijn en over zeven jaar zullen we terugkijken naar de jeugd van vandaag die erdoor geholpen zal zijn, en dan zullen we met tevredenheid kunnen constateren dat dit het startsein was voor werkelijke vooruitgang.

Andreasen
Mijnheer de Voorzitter, ik dank mevrouw Gröner voor het vele werk en voor haar persoonlijk, bijna passioneel engagement voor de uitwerking van dit verslag. Ik dank de Raad en de Commissie voor hun medewerking, waardoor wij uiteindelijk tot een goed resultaat zijn kunnen komen. De liberale fractie steunt met groot plezier de initiatieven die jonge mensen in Europa de mogelijkheid bieden om kennis, vaardigheden en kwalificaties te verwerven, die de basis kunnen vormen voor hun toekomstige ontwikkeling. De sterkte van dit programma is immers dat het jongeren door grensoverschrijdende uitwisselingen aanmoedigt actief mee te werken aan meer Europese integratie. Het leert de jongeren ook de culturele en taalkundige diversiteit in de Europese Unie te begrijpen. Ik ben voorts van mening dat het programma de verspreiding van de fundamentele waarden waarop de Europese Unie gebouwd is, zal bevorderen. Door het vaker samenbrengen van jongeren in Europa zal het programma onrechtstreeks een positief effect hebben op de bestrijding van de vreemdelingenhaat en de bevordering van de mensenrechten. Tot slot houdt het actieprogramma voor jongeren reeds rekening met de komende uitbreiding van de Unie, wat de liberale fractie voor alle EU-programma's belangrijk vindt. Ik kan aanbevelen dat wij dit programma steunen.

Wyn
Mijnheer de Voorzitter, ik prijs dit verslag ook en ik dank mevrouw Gröner voor haar uitstekende prestatie. Het is een heel goed verslag. De jeugd wordt al vaak genegeerd binnen onze Gemeenschap en als het gaat om het beschikbaar stellen van gelden is de jeugd net als de sport inderdaad het stiefkindje van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport. We hopen dat deze onevenwichtigheid wordt rechtgetrokken.
De reactie van de Raad, toen het Europees Parlement 980 miljoen euro vroeg voor jeugdzaken, onderstreept deze ernstige ongelijkheid en duidt op zijn gebrek aan betrokkenheid bij deze hele belangrijke sector.
Als we, zoals voorgesteld, twee bestaande programma's combineren, te weten "Jeugd voor Europa" en de Europese vrijwilligersdienst, is het gevaar dat verschillende goede onderdelen van beide programma's verloren gaan. Ik hoop dat dit niet het geval zal zijn. We zouden het beste van beide uitstekende initiatieven moeten integreren in ieder programma dat we in de toekomst opstellen.
Het nieuwe actieprogramma "Jeugd" benadrukt de banden die ontstaan met de jeugd in de kandidaat-landen, en dat is een heel goed initiatief. Het zijn immers de bruggen die geslagen worden tussen de jongeren in de verschillende landen, die Europa uiteindelijk tot een eenheid maken.
Ik ben blij dat we het er over eens zijn dat de situatie voortdurend opnieuw bekeken dient te worden. Als er meer financiële middelen nodig zijn, dan mogen bestaande budgetten niet onwrikbaar zijn. Die moeten we flexibel kunnen herverdelen om ze aan te wenden voor die zaken waar de jeugd recht op heeft. Welk doel kunnen we nu beter steunen dan de jeugd in de Europese Unie?

Pack
Goedemorgen mijnheer de Voorzitter, waarde collega's! Eigenlijk moeten alle politici zich verantwoordelijk voelen voor dit programma. Zij zouden dit allen heel serieus moeten nemen. Zonder overtuigde jonge Europeanen - Europeanen die hun overtuiging later ook kunnen doorgeven - staat het huis Europa op lemen voeten. Daarom moeten wij ervoor zorgen dat de jongens en meisjes zich in dit huis Europa thuis kunnen voelen en er het anderszijn kunnen leren respecteren en waarderen.
Dit jeugdprogramma is een belangrijk instrument om elkaar te leren begrijpen en tolerantie te oefenen. Het vrijwilligerswerk op milieu- en cultuurgebied helpt de jongeren de Europese realiteit te leren kennen en taalkennis te verwerven. Slechts door middel van contacten met andere mensen kan men zich oefenen in democratische waarden en begrip kweken voor het Europees burgerschap. Daar dient dit programma toe. Ik wil in dit verband echter ook iets zeggen over de overweging om Oostenrijkse jongeren van dit programma uit te sluiten ten gevolge van zogenaamde bilaterale sancties. Dat kan mijns inziens niet door de beugel. Dat zou onverantwoord zijn! Iedereen, vooral hier in het Parlement en in de Commissie, zou zich hiertegen moeten verzetten.
In dit nieuwe programma hebben wij de tot nu toe bestaande jeugdactiviteiten gebundeld en verbeterd. Dankzij onze amendementen hebben wij ook de sociale bescherming van de deelnemers kunnen verbeteren. Het nu opgenomen bedrag is natuurlijk niet voldoende, maar wij hebben wel, met vereende krachten, meer in de wacht kunnen slepen dan de Raad ons aanvankelijk wilde geven. Dit bedrag logenstraft wel de ministers die van mooie zondagpreken houden! Ik ben er desalniettemin van overtuigd dat wij het onderste uit de kan hebben gehaald en veel jongeren hiervan profijt zullen hebben.
Ik wil ook graag mevrouw Gröner danken voor haar grote moeite. Al met al zijn wij uiteindelijk toch tot een goed resultaat gekomen met de Raad en de Commissie. Hartelijk dank en veel succes!

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, ik ben via activiteiten met scholieren en jongeren en via het onderwijs in de politiek terechtgekomen. Daarom verheugt het mij dat met dit actieprogramma "Jeugd" een bijdrage kan worden geleverd tot de opbouw van Europa. Wij zijn verheugd over het uitwisselingsprogramma omdat hiermee het wederzijds vertrouwen tussen jongeren van verschillende landen wordt versterkt. Ook worden hiermee wederzijdse tolerantie, de wil tot samenwerken en solidariteit bevorderd.
Wat in de hoofden van de jongeren van vandaag leeft, is van doorslaggevend belang voor de toekomstige ontwikkeling en het functioneren van de Europese Unie en voor de totstandkoming van een Europees bewustzijn. Ik wil twee artikelen uit dit programma lichten. Ten eerste artikel 4, lid 2: daarin staat dat men er vooral op moet toezien dat de toegang van jonge mensen tot de programma's vrij is van elke vorm van discriminatie. Ten tweede noem ik artikel 2, lid 1, waarin staat dat door deelneming aan grensoverschrijdende uitwisselingsprogramma's in de Gemeenschap het begrip van jongeren voor de gemeenschappelijke grondwaarden van Europa wordt ontwikkeld, en daarmee eerbiediging van de mensenrechten en bestrijding van racisme worden bevorderd. Ik leg hierop de nadruk omdat, zoals mevrouw Pack al zei, de sancties tegen Oostenrijk vooral cultuur en manifestaties, onderwijs en wetenschap, evenals wetenschappelijke samenwerking betreffen.
Deze tegenstrijdige zaak toont ook aan hoe on-Europees die sancties zijn. Deze druisen in tegen de Europese rechts- en waardegemeenschap en veroorzaken discriminatie. Wij zeggen ja tegen het actieprogramma "Jeugd" en nee tegen de ongerechtvaardigde sancties tegen Oostenrijk!

Reding
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit me graag aan bij de vele felicitaties die de rapporteur, mevrouw Gröner, heeft mogen ontvangen voor het uitstekende werk dat ze, vanuit een grote betrokkenheid met de jeugd, heeft geleverd. De leden van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs, media en sport hebben haar daarbij uitdrukkelijk gesteund. Daarvoor wil ik ze graag bedanken.
U heeft allemaal al gezegd dat het programma "Jeugd" voor de Unie van essentieel belang is, omdat het hier om een uniek programma gaat waar alle jongeren, zonder enig onderscheid, aan kunnen deelnemen. De leden van het Parlement die het over eventuele sancties hebben gehad zou ik willen geruststellen. In het programma "Jeugd" en ook bij de praktische uitvoering ervan, zijn geen sancties tegen wie dan ook voorzien, ook niet tegen Oostenrijkse jongeren, die niet zullen worden buitengesloten. Bij het ontwikkelen van Europees burgerschap spelen de doelstellingen van het programma een wezenlijke rol.
Dit programma stimuleert en versterkt op communautair niveau het opzetten en ontwikkelen van innoverende programma's die aan jongeren ten goede komen. Voor samenwerkingsbeleid is het ook een geschikt instrument dat bijdraagt aan het Europese integratieproces. Ik beloof u hierbij me in te zetten voor een doeltreffende uitvoering van het programma en een gestructureerd en regelmatig samenwerkingsproces met de lidstaten te bevorderen. Ik zal me inspannen om passende richtlijnen uit te werken waarmee het programma nog doeltreffender wordt.
Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe van de gelegenheid gebruik te maken om over het toekomstige jeugdbeleid te spreken. De afgelopen maand september heb ik er met u eigenlijk voor de eerste keer over gesproken. Ik had het toen over een witboek met betrekking tot het jeugdbeleid binnen de Unie, wat hard nodig was. Dit keer wil ik de bedoeling van het witboek verder toelichten en de drijvende politieke rol die het jeugdbeleid in de toekomst moet gaan spelen. Ik wil de uitwerking van het witboek graag voorbereiden met een uitgebreide raadpleging van de verschillende betrokken partijen, en in dit geval hebben we het, als het over betrokken partijen gaat, vooral over jongeren.
Daarom heb ik aan de ministers die verantwoordelijk zijn voor het jeugdbeleid van de lidstaten, tijdens de bijeenkomst van de Raad "Jeugd" van 23 november jongstleden, voorgesteld in het eerste halfjaar van 2000 landelijke jongerenbijeenkomsten te organiseren. Dat voorstel werd door alle lidstaten zeer positief ontvangen en momenteel worden zulke landelijke bijeenkomsten voorbereid. De meeste lidstaten hebben al een datum vastgesteld en ze hebben me ook verzekerd dat die dagen een open karakter zullen hebben voor alle mogelijke betrokkenen. Die openheid geldt natuurlijk ook voor deelname van leden van het Europees Parlement.
Deze bijeenkomsten moeten jongeren helpen actief te worden en de aandacht te vestigen op hun wensen, verwachtingen en meningen, maar ook op hun voorstellen in termen van politieke acties op gebieden die voor hen van belang zijn. De diverse landelijke bijeenkomsten zullen uitmonden in een groot Europees treffen, dat begin oktober onder Frans voorzitterschap wordt georganiseerd.
Gelijktijdig met deze jongerenraadpleging wil de Commissie ook de nationale uitvoerders van het jongerenbeleid horen. De Commissie zou graag zien dat zij in hun beleidsbijdragen de meningen en verwachtingen van de lokale besturen, die volgens mij een belangrijke rol spelen bij het jeugdbeleid, zouden verwerken. Daartoe zal de Commissie bilaterale bijeenkomsten met de lidstaten organiseren met daaraan gekoppeld bezinningsbijeenkomsten voor bestuurders die verantwoordelijk zijn voor het jeugdbeleid. We zullen ons ook baseren op diverse studies over jongeren, die in het kader van het programma "Jeugd" zullen worden uitgevoerd. Daarbij worden ook de onderzoeken betrokken die momenteel over de situatie van jongeren en over het jeugdbeleid in Europa worden verricht.
Eigenlijk zou ik ook graag het Europees Parlement bij deze actie willen betrekken. De manier waarop moet nog worden uitgewerkt, maar ik kan nu al meedelen dat u wordt uitgenodigd om deel te nemen aan de Europese jongerenbijeenkomsten en dat ik u regelmatig op de hoogte zal houden van de vorderingen op dit gebied.
Ik wil graag afronden met te benadrukken dat het raadplegingsproces, met name dat van de jongeren, geen nauwgezet schema volgt, omdat de presentatie van het witboek de tweede fase van de dialoog met de betrokken partijen vormt. Ik streef ernaar die dialoog een meer permanente basis te geven.
Dames en heren, er is nog veel maar ook stimulerend werk te verrichten. Velen van u hebben erop gewezen dat we hier niet bezig zijn met beleid, maar werken aan de toekomst van onze Unie. En ik hoop dat het debat dat naar aanleiding van het witboek zal worden gevoerd, het mogelijk maakt ons gezamenlijk optreden te versterken. Zo kunnen we echt gericht beleid gaan voeren om de talenten aan te boren van de 80 miljoen jonge burgers van de Unie, voor wie wij een grote verantwoordelijkheid hebben.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mevrouw de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.30 uur plaats.
Voordat ik de vergadering sluit, richt ik een woord van dank aan de tolken voor hun geweldige inzet op deze vergadering, die nogal is uitgelopen.
(De vergadering wordt om 00.45 uur gesloten)

