3. Północne Kiwu (Demokratyczna Republika Konga) 
Przewodniczący
Następną pozycją jest debata na temat sześciu wniosków do rezolucji dotyczącej Północnego Kiwu (Demokratyczna Republika Konga).
Erik Meijer
autor. - (NL) Panie przewodniczący! Ten Parlament słusznie zwraca szczególną uwagę na to co dzieje się w byłej belgijskiej kolonii - Demokratycznej Republice Konga - a w szczególności na ciągłe walki, przymusowe wysiedlenia, gwałty i masowe zabójstwa na wschodzie tego rozległego kraju. Te okrucieństwa stały się częścią konfliktu w sąsiadujących krajach: Rwandzie, Burundi i Ugandzie. Uznane międzynarodowo granice państw, nie mają szczególnego znaczenia dla grup ludzi, którzy muszą szukać nowych terenów w rezultacie wysiedleń lub ciągłego braku środków do życia. W regionie sytuacja jest niespokojna i problem polega na tym, ze najmniejszy ruch w jedną lub drugą stronę niesie potencjalne zagrożenie wybuchu przemocy i okrucieństwa. Watażkowie, którzy zdobywają szacunek, władzę i bogactwo z pomocą wrodzonego zamiłowania do konfliktu, potęgują istniejące już problemy i sprawiają, że stają się one jeszcze trudniejsze do rozwiązania.
Bardzo niedawno, 17 stycznia, dyskutowaliśmy tutaj w Izbie na temat sytuacji w Demokratycznej Republice Konga i przyjęliśmy rezolucję, która wyrażała nasze życzenie zakończenia wszystkich okrucieństw. Obawiam się, że moglibyśmy przyjąć jeszcze wiele rezolucji w tej sprawie, a nie wynikną z nich żadne rozwiązania. Oczekiwanie, że zeszłoroczne wybory w Demokratycznej Republice Konga mogły rozwiązać problemy okazało się ułudą. Obecny prezydent Kabila wygrał, ale reprezentuje on poglądy różne od ruchu, z którego się wywodzi i wynik zarówno wyborów prezydenckich jak parlamentarnych wzbudził kontrowersje u opozycji.
Pytaniem jest, jak taki duży kraj ze słabymi liniami komunikacyjnymi i zasiedlony przez wiele różnych ludów ma funkcjonować w sposób akceptowalny dla całej populacji i rozbieżnych sił politycznych. Nie wygląda na to, że może się to udać w miejscu takim jak Demokratyczna Republika Konga, gdzie królują choroby zagrażające życiu, środowisko naturalne i ziemia jest wyeksploatowana, a ludność pozostaje kompletnie bez praw. Pytaniem jest, czy rozejm z 23 stycznia w Północnym i Południowym Kiwu, który zakłada rozbrojenie walczących sił i powrót uchodźców do ich miejsc zamieszkania, jest wykonalny, i czy Narody Zjednoczone mogą zapewnić wsparcie tego procesu na miejscu. Nie powiedzie się to poprzez wybieranie partii w środku konfliktu, ale możliwie poprzez przekonywanie partii, na przykład stron walczących, do zrzeczenia się przemocy seksualnej i wyrażenia pozwolenia na przyjazd lekarzy.
Alain Hutchinson
autor. - (FR) Panie przewodniczący! Nie zamierzam dyskutować o sytuacji w Demokratycznej Republice Konga w całości kraju, lecz raczej w północno-wschodniej jego części i w regionie Kiwu, gdzie od lat szaleje haniebna wojna, która wzmogła się jeszcze w ostatnich miesiącach.
Można powiedzieć, że wszystkie wojny są haniebne, ale wydaje mi się, że tej należy się to miano w szczególności. Ta wojna stworzyła i wciąż powoduje setki tysięcy ofiar, zgonów i wysiedleńców, ponadto setki i tysiące kobiet, małych dziewczynek i starszych kobiet cierpiało z powodu tego, co teraz nazywa się przemocą seksualną. Jest to jednak czymś więcej; jest to stosowaniem gwałtu jako prawdziwej broni wojennej, a odbywa się to przy pewnej dozie obojętności opinii publicznej i społeczności międzynarodowej, a dokładniej europejskiej opinii publicznej.
Ta haniebna wojna ciągnie się od dwóch lat między rywalizującymi frakcjami: siłami rebeliantów dowodzonymi przez Laurenta Nkunde, dysydenckiego generała kongijskiego, byłymi sprawcami ludobójstwa w Rwandzie, którzy zostali sprowadzeni po zakończeniu kampanii w 1994, ale także niestety pozostałościami niedawno rozwiązanej armii kongijskiej. Trzeba położyć temu kres. Na szczęście konferencja pokojowa, która odbyła się tam ostatnio, w której udział wzięły wszystkie zaangażowane w konflikt strony doprowadziła do zawieszenia broni. Niestety, panie przewodniczący, to zawieszenie broni jest niesłychanie delikatne i napięcie znów zaczyna narastać.
Proponujemy więc dwa niezbędne priorytety: pierwszą troską jest ochrona cywilów, zapewnienie środków dla misji MONUC na miejscu w celu ich obrony. Zgodnie z rozdziałem VII karty ONZ, może ona używać broni by wypełnić misję, dlatego rzezie muszą się po prostu zakończyć. Drugim priorytetem jest wsparcie omawianych tu wysiłków pokojowych, ponieważ rozwiązanie problemu w regionie Wielkich Jezior musi być rozwiązaniem politycznym angażującym wszystkie strony, włączając w to Rwandę, która musi dochować swoich zobowiązań aby repatriować swoich obywateli działających w Kiwu.
Adam Bielan
autor. - Panie przewodniczący! Od drugiej wojny światowej nie było chyba konfliktu równie krwawego i barbarzyńskiego, jak kongijski. Działania zbrojne w prowincji Północne Kiwu toczą się z różnym nasileniem od 10 lat i pociągnęły już za sobą ponad 5 milionów ofiar. Każdego dnia w wyniku tego konfliktu umiera 1500 osób.
Na porządku dziennym są masakry, gwałty na małych dziewczynkach i matkach, przymusowe wcielenia cywilów i dzieci do sił zbrojnych, a także liczne inne drastyczne naruszenia praw człowieka popełniane w ciągu ostatnich miesięcy we wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga, zarówno przez grupy rebeliantów Laurenta Nkundy, bojowników demokratycznych sił na rzecz wyzwolenia Rwandy, jak i samą armię kongijską. Wschodnia część Kongo potrzebuje natychmiastowej pomocy medycznej i dostaw żywności, gdyż ostatnie wydarzenia zmusiły większość organizacji humanitarnych do zawieszenia swojej działalności.
Dlatego wzywam Radę i Komisję Europejską do uruchomienia funduszy kryzysowych ze względu na niezwykle poważną sytuację humanitarną w tym regionie.
Bernd Posselt
autor. - (DE) Panie przewodniczący! Każdy, kto widział kiedykolwiek region Wielkich Jezior Wschodniej Afryki z lotu ptaka, mógł pomyśleć, że to raj. W rzeczywistości jest on częściej piekłem na ziemi. To jest region fantastycznego naturalnego piękna i bogactwa zasobów naturalnych z jednej strony, a przeraźliwego cierpienia z drugiej: katastrofy naturalne, wojna, wydalenia, głód, choroby, rzezie, masowe gwałty i konflikty etniczne - gorsze niż gdziekolwiek indziej. W samym Północnym Kiwu jest 800 000 wewnętrznych uchodźców.
Ważne jest, aby zauważyć, że problem wydalenia występuje po obu stronach granicy. W Afryce istnieje zjawisko, które nie występuje nigdzie indziej: ludzie nie są wysiedlani jedynie z jednej strony granicy na drugą. Zamiast tego każdy kraj wysiedla ludzi ze swojej strony granicy do innego kraju, tak więc uchodźcy i wysiedleńcy znajdują się po obu stronach. W rezultacie kraje są kompletnie zdestabilizowane. Dlatego też musimy zapewnić pomoc humanitarną i masową obecność, aby pomagać ludziom.
W gruncie rzeczy jest to jednak zaledwie dotknięcie objawów. Jeżeli nie będziemy w stanie utworzyć w miarę zdolnego do przetrwania państwa i praworządnych struktur, tragedia nigdy się nie skończy, nie zależnie od ilości przekazanej przez nas pomocy. Dlatego też jest szczególnie ważne, abyśmy odgrywali znaczącą rolę, również politycznie. Rozejm z 23 stycznia jest niezwykle delikatny i tak na prawdę istnieje jedynie na papierze. Dlatego też musimy pilnie zmusić wszystkie strony, aby zebrały się przy stole i rozpoczęły rozmowy, ale oznacza to także, że musimy odegrać swoją rolę.
Niestety Europejczycy często czerpią zyski z takich tragedii. Dlatego też wezwanie nas do podejścia poważniej do certyfikatów pochodzenia, np. dla zasobów naturalnych, jest uzasadnione, jako że to Europejczycy często brutalnie wykorzystywali cierpienie ludzi dla własnych interesów gospodarczych. Ponosimy tutaj także odpowiedzialność i nie powinniśmy być zadowoleni z wygłaszania jedynie pięknych mów i ze stosowania doraźnych rozwiązań.
Raül Romeva i Rueda
autor. - (ES) Panie przewodniczący! Mamy dziś kolejny odcinek tego tragicznego serialu, rozgrywającego się w Demokratycznej Republice Konga.
W tym przypadku sceną jest Północne Kiwu, ale fabuła i ofiary są takie same, co obejmuje rezolucja w trybie pilnym przyjęta na styczniowym posiedzeniu plenarnym.
Prawie pięć i pół miliona ludzi zginęło w tej wojnie od 1998 r., a następne czterdzieści pięć tysięcy ginie każdego miesiąca bezpośrednio lub pośrednio w wyniku wojny. Skutek jest taki, że tysiąc pięćset osób ginie każdego dnia: innymi słowy od momentu rozpoczęcia tego posiedzenia w poniedziałek, w Demokratycznej Republice Konga już zginęło sześć tysięcy osób.
Co więcej, w ciągu ostatnich kilku miesięcy, szczególnie na wschodzie kraju, miał miejsce wzrost liczby rzezi, gwałtów na małych dziewczynkach i kobietach oraz przymusowych poborów do oddziałów dziewczynek i chłopców. Za to wszystko odpowiedzialne są zarówno siły rebelianckie Laurenta Nkundy jak i żołnierze walczący w Demokratycznych Siłach Wyzwolenia Rwandy.
Powinniśmy także pamiętać, iż mandat MONUC oparty jest na rozdziale VII karty Narodów Zjednoczonych, dającej mu władzę do użycia wszelkich środków niezbędnych do zapobieżenia wszelkim próbom użycia siły, która narazi na szwank życie bądź integralność cywilów lub stanowi zagrożenie dla procesu politycznego.
Jednakże do dziś obecność MONUC okazała się całkowicie niewystarczająca do zakończenia tych barbarzyńskich aktów. Dlatego musimy znów zaapelować do Rady Bezpieczeństwa, aby zareagowała i zapewniła wszelkie dostępne środki do przerwania tych rzezi.
Co więcej, mimo że musimy uznać, iż konferencja w Goma utorowała drogę do politycznych negocjacji, jej ustalenia, szczególnie dotyczące rozbrojenia, pozostają dwuznaczne, a ich zastosowanie niejasne.
Wreszcie, jest kolejna szansa, jak pan Posselt już powiedział, do ponownego wezwania do uruchomienia i wprowadzenia w życie mechanizmów kontrolnych, takich jak proces Kimberly dla diamentów, wystawiając zaświadczenia o pochodzeniu zasobów naturalnych importowanych przez Unię Europejską.
Tadeusz Zwiefka
w imieniu grupy PPE-DE. - Panie Przewodniczący! Kongo, nazwane przez Jospeha Konrada jądrem ciemności, od początku swojego istnienia, czyli od 1960 r., było areną makabrycznych pogromów, rzezi, wojen domowych, które nigdy nie pozwoliły temu przebogatemu w surowce naturalne krajowi stanąć na równe nogi. To najbardziej krwawy i barbarzyński konflikt od czasów drugiej wojny światowej, co gorsza tamtejsza wojna wciąż trwa, pochłaniając co miesiąc prawie 50 tysięcy istnień ludzkich. Połowa z tych ofiar to dzieci poniżej 5 roku życia. Przemarszom wojsk towarzyszą wszelkiego rodzaju zbrodnie na ludności cywilnej, gwałty, grabieże, zabójstwa. Dlatego z wielką nadzieją witamy wyniki konferencji pokojowej w Gomie, które być może, ale to będzie zależne także i od nas, położą kres tym walkom zbrojnym w rejonie Kivu.
Jednakże bez wsparcia ze strony społeczności międzynarodowej państw sąsiadujących rozwiązanie tego konfliktu może być niemożliwe. Co ważne, wsparcie międzynarodowe nie powinno ograniczać się tylko do politycznych deklaracji, ale przede wszystkim do udostępnienia odpowiedniej pomocy finansowej, organizacyjnej i technicznej.
Karin Scheele
w imieniu grupy PSE. - (DE) Panie przewodniczący! Według organizacji zajmujących się pomocą, sytuacja w Północnym Kiwu jest pod niektórymi względami nawet gorsza niż w Darfurze. Jednakże Północne Kiwu nie jest w centrum uwagi i nikt we wspólnocie międzynarodowej nie zauważa co się tam dzieje. Od momentu oficjalnego układu pokojowego w 2002 r. rząd Kabili próbował wcielić lokalną milicję do krajowej armii, ale jak dotychczas bez rezultatów. Ludność cywilna wciąż jest narażona na skutki konfliktów zbrojnych. Lekarze bez Granic/Médecins Sans Frontières (MSF) podkreślają trudności jakim stawiają czoła pracownicy społeczni w dostępie do ludności cywilnej, wynikające z wciąż trwających walk, i twierdzą, że niedożywienie jest następnym wielkim zagrożeniem dla ludności w Północnym Kiwu.
Ponaglamy zatem Radę oraz Komisję do zapewnienia natychmiastowej pomocy i do bezzwłocznego uruchomienia szeroko zakrojonych programów pomocy medycznej dla ludności cywilnej we wschodniej części Demokratycznej Republiki Konga. Ponaglamy także Radę oraz Komisję do zapewnienia, aby niedawne wzmocnienie misji ONZ doprowadziło do znaczącej poprawy bezpieczeństwa ludności.
Urszula Krupa
w imieniu grupy IND/DEM. - Panie Przewodniczący! Mimo porozumienia zawartego w Goma, dotyczącego poprawy bezpieczeństwa i rozwoju w Kongo, w prowincjach Kivu nadal łamane są prawa człowieka. Tylko od końca 2006 roku trzysta tysięcy osób zostało zmuszonych do opuszczania miejsc zamieszkania z powodu nasilającej się przemocy, jaka dotyczy zwłaszcza kobiet i dzieci, które stają się ofiarami gwałtu oraz są siłą werbowane do wojska. Do tej pory sześć milionów ludzi zostało przesiedlonych, a pięć milionów zmarło z powodu wojny i konfliktów, za którymi stoją grupy gospodarcze i wspierające je rządy, zainteresowane korzystaniem z tamtejszych bogactw.
Dlatego potrzeba nie tylko rezolucji i debat w Parlamencie Europejskim czy pomocy humanitarnej dla mieszkańców Konga, ale zaprzestania rabunkowej gospodarki zasobami naturalnymi oraz powstrzymania spekulacyjnych działań koncernów międzynarodowych, bogacących się kosztem życia i zdrowia mieszkańców tego regionu.
Koenraad Dillen
. - (NL) Panie przewodniczący! Wiemy, że nasze słowa tutaj prawdopodobnie nie sprawią, że przesuniemy się daleko do przodu. Możemy mieć tylko nadzieję, że wszystkie strony będą stale przestrzegać postanowień określonych podczas konferencji w Goma i że szaleństwo, które już zbyt długo panuje w Północnym Kiwu, może zostać zakończone. Według ONZ od początku konfliktu 800 000 ludzi uciekło ze swoich domów. Tysiące kobiet i młodych dziewczyn stało się ofiarami okrutnych gwałtów, a dzieci są zmuszane do brania udziału w walkach.
Co więcej, nie możemy zapominać, iż członkowie bojówek Nkudy nie są jedynymi odpowiedzialnymi za masowe okrucieństwa Nie, wszystkie strony, włączając w to rządowych żołnierzy, systematycznie popełniały zbrodnie przeciwko ludzkości. W Północnym Kiwu nie ma zbyt wielu "dobrych facetów”. Ostatecznie dlatego wszyscy winowajcy muszą zostać ukarani. Muszą odpowiedzieć za swoje wojenne zbrodnie. Jest to odpowiedzialność nie tylko Międzynarodowego Trybunału Praw Człowieka, aby wydać wyrok. Jest to przede wszystkim odpowiedzialność liderów kongijskich i Josepha Kabili.
Zbigniew Zaleski
Panie Przewodniczący! Jak powiedział kolega Posselt, że w dużej części Kongo to jest jedno wielkie piekło, do którego przykładają się podmioty niekoniecznie z Konga. Chciałem zwrócić uwagę na jedną rzecz, którą mogłem tam zauważyć, tj. wiele sierot, jako wynik konfliktu, który cały czas tam ma miejsce. Dałbym wszelkie pieniądze dla misjonarzy, po to żeby zajmowali się dziećmi, szczególnie chłopcami, z tego względu, żeby nie byli wcielani do wojska, bo raz wcieleni potrafią tylko strzelać, gwałcić i nic innego. A więc raz jeszcze, Pani Komisarz, pieniądze na szkolenie i na opiekę nad tymi nieszczęśliwcami.
Zuzana Roithová
(CS) Pani komisarz! Apeluję do Komisji, tutaj w Strasburgu, aby uwolniła teraz fundusze zarezerwowane na sytuacje kryzysowe i rozpoczęła natychmiastowe projekty rekonstrukcji, w szczególności z szeroko zakrojonym programem ogólnego wsparcia medycznego dla cywilów w Północnym Kiwu
Ostatnie trzęsienie ziemi tylko pogorszyło to, co już było katastrofą humanitarną. Wszyscy zwracamy się także do Komisji i Rady o natychmiastowe zawiązanie koalicji obejmującej całą Afrykę, mającej na celu znalezienie politycznego rozwiązania dla konfliktu.
Meglena Kuneva
komisarz. - Panie przewodniczący! Komisja pozostaje bardzo zaniepokojona tragiczną sytuacją humanitarną w Kiwu, a w Północnym Kiwu w szczególności, gdzie liczba wewnętrznych uchodźców - przekraczająca już 800 000 w samym Północnym Kiwu - podwoiła się prawie w 2007 r., alarmująco zwiększając zagrożenie ludności cierpiącej już biedę.
Jednocześnie jesteśmy świadomi i potępiamy srogie nadużycia praw człowieka - w tym rekrutację dzieci-żołnierzy i rozpowszechnioną przemoc seksualną - mające miejsce w tym regionie.
Dodatkowo w tym kontekście ważne jest, aby pamiętać, iż dzisiejsza krytyczna sytuacja w Północnym Kiwu, zaogniona walkami mającymi miejsce w drugiej połowie 2008 r., jest wynikiem lat wojny w tym regionie. Źródła konfliktu w Kiwu można odnaleźć w ludobójstwie w Rwandzie na początku lat dziewięćdziesiątych, jednocześnie pamiętając, że jest wiele lokalnych czynników - takich jak niewystarczająca reprezentacja polityczna etnicznych mniejszości, plądrowanie zasobów naturalnych, problemów z prawem do ziemi - które znacząco przyczyniły się do niestabilności i braku bezpieczeństwa we wschodniej Demokratycznej Republice Konga.
Dlatego też Komisja z zadowoleniem przyjmuje ostatnią konferencję pokojową w Goma i wynikający z niej rozejm jako pozytywny krok w kierunku rozwiązania długotrwałego konfliktu we wschodniej Demokratycznej Republice Konga. Konferencja przywróciła wiarygodność prezydentowi Kabili, po porażce armii przeciwko siłom generała Nkundy pod koniec 2007 r. i uruchomiła proces dialogu wewnątrz prowincji - czegoś, co Komisja zawsze wspierała.
Co więcej, zgodnie ze zobowiązaniami powziętymi przez Demokratyczną Republikę Konga oraz Rwandę podczas wspólnego komunikatu z Nairobi w listopadzie 2007 r., konferencja w Goma także podkreśliła ponownie jako priorytet konieczność stawienia czoła problemowi ex-FAR. W tym samym czasie stało się jasne, że istnieje potrzeba zajęcia się źródłami konfliktu, przywracając władzę państwową na wschodzie.
Mówiąc to nie wolno zapominać, że nic nie zostało ostatecznie rozwiązane w Goma lub w Nairobi. Znalezienie stałego rozwiązania przyczyn konfliktu kryzysu Kiwu i tym samym trwałego przywrócenia pokoju w tym regionie, zajmie czas. W rzeczy samej, dopełniając się nawzajem, wspólny komunikat z Nairobi i konferencja w Goma stanowią zachęcający początek - lecz tylko początek - trudnego i długotrwałego procesu.
Głównym wyzwaniem na przyszłość jest skuteczne wprowadzenie w życie zobowiązań z Nairobi i z Goma. Należy zagwarantować, że wszystkie zainteresowane strony będą trwać przy swoich zobowiązaniach. UE będzie wciąż blisko śledziła i aktywnie uczestniczyła w tym procesie.
W tym kontekście międzynarodowe działanie na rzecz wspierania Kongijczyków jest i tak dużym osiągnięciem. Komisja wraz z państwami członkowskimi jest gotowa wciąż odgrywać istotną rolę w Kiwu. Byliśmy tradycyjnie jednym z najważniejszych dawców na wschodzie przez naszą pomoc humanitarną oraz nasze programy odbudowy i resocjalizacji. Staramy się o powiększenie naszego wsparcia dla regionu, szczególnie poprzez inicjatywy europejskie jak i bliską współpracę z ONZ.
Przewodniczący
Debata została zamknięta.
