Reforma instrumentów ochrony handlu (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest oświadczenie Komisji dotyczące reformy instrumentów ochrony handlu.
Peter Mandelson
komisarz. - Panie przewodniczący! Jestem szczęśliwy, że mogę dziś wieczorem przedyskutować w Parlamencie dwa zagadnienia. Jestem bardzo zadowolony, że w tym celu udało mi się wrócić z Kijowa.
A zatem proszę pozwolić mi na początku podziękować Parlamentowi za zaproszenie i umożliwienie wygłoszenia stanowiska w zakresie ochrony handlu. Chciałbym podziękować Parlamentowi za zainteresowanie tą dziedziną, czego dowodzi nasza dyskusja zarówno na forum plenarnym, jak i w Komisji Handlu Zagranicznego.
W 2006 r. Komisja i Rada uzgodniły, że konieczne jest przeprowadzenie przeglądu europejskich instrumentów ochrony handlu. Celem tego przeglądu jest zapewnienie, że istotne narzędzia, którymi dysponuje Europa, chronią jej pracowników i przedsiębiorstwa przed nieuczciwym handlem i działają w możliwie najskuteczniejszy sposób, szczególnie uwzględniając dramatyczne zmiany w gospodarce globalnej, w której przedsiębiorstwa europejskie korzystają z globalnych łańcuchów dostaw, i w której coraz bardziej zwiększa się różnorodność interesów gospodarczych między przedsiębiorstwami europejskimi, co utrudnia ich ocenę i reakcję na nie.
Na podstawie przeglądu i konsultacji społecznych oraz przy wsparciu Kolegium, wraz z moimi współpracownikami opracowaliśmy zestaw propozycji zmian przepisów w dziedzinie ochrony handlu UE, które faktycznie zwiększyłyby dostępność, przejrzystość oraz prędkość i jasność dla przedsiębiorstw. Obejmowałyby one, na przykład, lepszy dostęp do dokumentów, większą pomoc dla małych przedsiębiorstw korzystających z systemu ochrony handlu oraz szybsze stosowanie środków tymczasowych.
Chcieliśmy również zaproponować wyjaśnienie stosowania przepisów UE w dwóch istotnych dziedzinach poprzez ustanowienie wytycznych. Po pierwsze zastanawialiśmy się nad określeniem, jaka część produkcji poza Europą uniemożliwia traktowanie przedsiębiorstwa jako europejskiego do celów naszych dochodzeń i oceny w zakresie ochrony handlu.
Po drugie w odniesieniu do czynników, które powinny być wykorzystywane w badaniu interesów Wspólnoty, służącym stwierdzeniu, czy w szerszym interesie gospodarczym Unii Europejskiej konieczne jest podjęcie działań w zakresie ochrony handlu - co według mnie staje się coraz bardziej skomplikowane i trudne do oceny, ponieważ sytuacje nie są tak jednoznaczne, a świat nie jest tak czarno-biały, jak by się mogło powierzchownie wydawać, albo jak to rzeczywiście miało miejsce w przypadku klasycznych działań systemu ochrony handlu w przeszłości.
Naszą intencją w obu tych dziedzinach jest przede wszystkim kodyfikacja ustalonych praktyk, co zapewniłoby jasność i przewidywalność przedsiębiorstwom oraz przy podejmowaniu decyzji w spornych sytuacjach, z którymi mieliśmy do czynienia w ostatnich latach i które, jak mi się wydaje, będą w najbliższych latach coraz częstsze, a nie rzadsze.
Bez względu na państwa opinię w sprawie zalet i wad działań antydumpingowych, moim zdaniem powinny one być ulepszone i wyjaśnione, jak również należy wydać w tej dziedzinie wytyczne dla zagwarantowania większej pewności i przewidywalności tym, którzy mają zamiar skorzystać z tych instrumentów.
Stworzony zgodnie z tymi założeniami zestaw propozycji byłby zrównoważony. Odzwierciedlałby on kompromisowe stanowisko z debaty pomiędzy wszystkimi zainteresowanymi stronami i państwami członkowskimi. Nie ma sensu i nie przynosi żadnych korzyści dążenie do przesunięcia punktu ciężkości w zakresie kształtu i działania naszych instrumentów ochrony handlu w jedną bądź drugą stronę, w zależności od różnorodnych opinii w zakresie ochrony handlu w Unii Europejskiej. Konieczne jest wypracowanie i zidentyfikowanie drogi, która - ogólnie mówiąc - doprowadzi nas do kompromisu.
Chociaż nasze wysiłki często były odbierane przez ludzi jako wysiłki służące przechyleniu szali na jedną czy drugą stronę, takie opinie mogły być formułowane jedynie przez tych, którzy nie mogli widzieć naszych wstępnych wniosków i propozycji, ponieważ w tym pakiecie nie ma niczego osłabiającego nasze zdolności do przeciwdziałania nieuczciwym praktykom handlowym oraz niczego fundamentalnie zmieniającego podstawę działania naszych instrumentów ochrony handlu.
Jednakże z konsultacji jasno wynika, że niniejsza kwestia jest politycznie drażliwa i wciąż wywołuje żywe dyskusje, jak również, co muszę przyznać, pewne spory.
Moim zdaniem w obecnej sytuacji pakiet równoważący różne obawy wyrażone w trakcie dyskusji nie uzyska koniecznego poparcia, i lepszym rozwiązaniem jest oparcie się na konsensusie, niż dążenie do pogodzenia niedających się obecnie pogodzić stanowisk dotyczących tego, jakie wyjaśnienia i reformy są potrzebne.
Środowisko polityczne, w jakim ta kwestia była dyskutowana, jest trudne. Niektórzy uważają, że przekonując partnerów, takich jak Chiny, do prowadzenia uczciwego handlu, nie możemy zaryzykować nawet powstania wrażenia, że UE opuści gardę w sprawie ochrony handlu. Nie ma takiego dążenia i takiej intencji, niemniej jednak niektórzy twierdzili, że obecnie nierozsądne byłoby nawet ryzykowanie powstania takiego wrażenia.
Ponadto negocjacje przepisów w ramach rundy z Dauhy, w szczególności propozycja przewodniczących, spowodowały znaczny chaos w palecie międzynarodowych instrumentów ochrony handlu, ponieważ treść propozycji jest zaskakująca i, szczerze mówiąc, nieakceptowalna. Nie wydaje mi się, żeby spośród wszystkich propozycji przewodniczących rundy z Dauhy zdarzyły się takie propozycje, które uzyskałyby mniejsze poparcie bezpośrednio wśród członków WTO, niż obecne propozycje dotyczące zasad.
Ale naszym celem przede wszystkim było wzmocnienie jedności w stosowaniu instrumentów ochrony handlu, aby uczynić je bardziej praktycznymi, a moim zadaniem jako komisarza nie jest osłabianie tej jedności.
W obecnej rzeczywistości brakuje dowodów na dostateczną jedność pomiędzy naszymi państwami członkowskimi. Nie oznacza to, że jedna strona w dyskusji ma rację, a druga jej nie ma, a jedynie to, że obie strony powinny nadal dążyć do osiągnięcia większego konsensusu i, szczerze mówiąc, większego poczucia solidarności w stosowaniu tych instrumentów.
Proponuję zachęcanie do takiego działania. Nadal będziemy prowadzić konsultacje dotyczące przedstawionych przez nas pomysłów i dążyć do porozumienia opartego na naszych doświadczeniach.
Chciałbym zakończyć pewnym spostrzeżeniem. Presja na nasz system ochrony handlu, wywoływana przez globalne zmiany gospodarcze, nie zniknie. Nie tylko nie zniknie, ale nawet wzrośnie. Presja zwiększy się. Będzie trudniej działać w oparciu o tradycyjny konsensus i solidarność, a nie łatwiej, co jest o tyle ważne, że zwiększy się rola Komisji w manewrowaniu między zróżnicowanymi i sprzecznymi interesami i stanowiskami, jakie w tej dziedzinie mogą mieć przedsiębiorstwa i państwa członkowskie.
Uważam, że przyszłe wydarzenia dowiodą konieczności jasności i dowiodą zapotrzebowania na pewnego rodzaju wytyczne, jakie na początku opracowaliśmy. Za sześć miesięcy, za rok czy dwa lata pytania, z jakim rozpoczęliśmy niniejszy przegląd, wciąż pozostaną nierozwiązane i jestem przekonany, że będzie trzeba stawić im czoła w odpowiedni sposób.
Naszym wspólnym zadaniem jest znalezienie ekonomicznie i politycznie akceptowalnych odpowiedzi i Komisja będzie kontynuować swoje prace z taką myślą przewodnią.
Christofer Fjellner
w imieniu grupy PPE-DE. - (SV) Dziękuję panu, panie Mandelson. Kiedy był pan tu poprzednim razem, mówił pan o konieczności reformy instrumentów ochrony handlu. Z przekonaniem mówił pan o tym, w jaki sposób globalizacja i globalne łańcuchy dostaw zmieniły warunki wstępne dla stosowania instrumentów ochrony handlu, które powinny być z tego względu zaktualizowane, aby zachować skuteczność i uwzględnić interesy Wspólnoty. Wszystko, co pan wtedy powiedział, wciąż jest słuszne. Potrzebujemy reformy instrumentów.
Jednakże od tego czasu okazało się, jak niesamowicie trudno jest przeprowadzić reformę. Istnieją znaczne konflikty między przedsiębiorstwami europejskimi a państwami członkowskimi. Jednakże to nie zmniejsza zapotrzebowania na reformę, wręcz przeciwnie. W moim przekonaniu o naszej potrzebie wprowadzenia zmiany świadczy fakt, że wszystko jest tak skażone, a w każdym kolejnym przypadku widzimy te same wojska szykujące się do bitwy według tego samego schematu. Musimy na nowo skupić się na instrumentach i doprowadzić do jednoczącego nas konsensusu.
Obecnie reforma jest wstrzymana i wydaje się być odległa. Wielu, w tym ja osobiście, bardzo tego żałuje. Ale bez sensu byłaby kłótnia o to, czyj to błąd, czy był to błąd państw członkowskich, czy był to błąd Komisji i które państwo członkowskie rzuciło nam kłody pod nogi. Zabawa w obwinianie się nie przyniesie nikomu korzyści.
Bo choć obecnie propozycja została zatrzymana w miejscu, nie musimy jeszcze jej porzucać. Nie możemy zapomnieć o sednie. Powinniśmy kontynuować naszą debatę na ten temat i skupić się na tym, co faktycznie uzgodniliśmy. Wydaje mi się, że jest tego całkiem dużo. Dotyczy to przejrzystości i otwartości. Dotyczy to prawdopodobnie również bardziej zrozumiałych przepisów, w jaki sposób zabezpieczyć interesy Wspólnoty. Być może również tego, w jaki sposób zaktualizować definicję przemysłu wspólnotowego.
Ale to zakłada, że podtrzymamy debatę i nadal będziemy toczyć dyskusję i wypracowywać kompromisy. Mam nadzieję, że uda się nam to zrobić tu, w Parlamencie Europejskim. Mam nadzieję, że również państwa członkowskie i Komisja podtrzymają dyskusję.
Jan Marinus Wiersma
w imieniu grupy PSE. - (NL) Panie przewodniczący! Chciałbym zacząć od podziękowania panu komisarzowi za jego relację, jak również za jego szczerość w nakreślaniu dylematów, z którymi spotyka się w trakcie rozmów z kolegami i państwami członkowskimi w sprawie reformy unijnych mechanizmów ochrony handlu. To jedna sprawa, a cieszę się, że otwarcie mówi pan, dlaczego jeszcze nie mógł pan przedstawić propozycji, ponieważ po prostu bardzo trudno jest osiągnąć porozumienie w Unii Europejskiej w zakresie najlepszego obecnie kierunku działań.
Co również podkreślił komisarz, istotne jest znalezienie sposobu na zbudowanie pomostu między tymi krajami, które uzyskują przychody przede wszystkim z handlu, a tymi, które zyskują je dzięki produkcji. Ja pochodzę z kraju handlowego, Holandii, ale bardzo dobrze rozumiem obawy, jakie w zakresie rozwoju globalnego handlu i jego ochrony mają państwa takie, jak Francja i Niemcy, które mają dużą bazę produkcyjną. One zgłaszają również potrzebę ochrony własnego przemysłu. Z tego względu bardzo istotne jest znalezienie łącznika i bardzo ważne jest również, że pan komisarz chce podjąć szczególne wysiłki w tym zakresie.
Moim zdaniem to jest dyskusja, którą powinniśmy przeprowadzić. Nie możemy obawiać się dyskusji o potrzebie reformy instrumentów ochrony handlu, ponieważ jesteśmy świadkami gwałtownych zmian w międzynarodowej gospodarce. Co zatem powinniśmy omówić? Celowo mówię "omówić”, bowiem również nie znam jeszcze wszystkich odpowiedzi. Musimy omówić przejrzystość systemu, konieczną większą elastyczność, lepszą definicję przedsiębiorstwa europejskiego oraz kwestie społeczne i ekologiczne w celu określenia interesów Wspólnoty Europejskiej. To lista punktów, które jako Parlament powinniśmy omówić i w odniesieniu do których powinniśmy postarać się dojść do wniosków, które następnie będziemy mogli ponownie przedyskutować z komisarzem.
Uważam, że nawet dla mojej grupy jest jeszcze zbyt wcześnie na formułowanie konkretnych propozycji rozwiązania tych problemów. Chciałbym rozpocząć dyskusję o potrzebie reformy, a następnie rozważyć, w jaki sposób możemy zdefiniować kilka dziedzin, w których chcielibyśmy zrobić coś więcej. Będzie to wymagało również mnóstwa dyskusji w mojej grupie, podobnie jak w Radzie i Komisji. Spróbujmy. Zgadzam się z panem komisarzem. Bez względu na to, czy będzie to trwało sześć miesięcy, dwanaście miesięcy czy dwa lata, przynajmniej rozpocznijmy dyskusję. Nie możemy po prostu zignorować faktu, że zmiany na świecie następują, w tym również w globalnej gospodarce, a nasz system ochrony handlu powinien zostać dostosowany do tych zmian. Wydaje mi się, że to istotny punkt początkowy dyskusji i cieszę się, że pan komisarz był tak szczery w odniesieniu do problemu, z którym musi się zmierzyć.
Carl Schlyter
w imieniu grupy Verts/ALE. - (SV) Dziękuję, panie komisarzu. Dyskusje z pańskim udziałem są zawsze interesujące. Upewniłem się również w moim przekonaniu, że uczciwy handel jest lepszy niż wolny handel oraz oczywiście, że handel w oparciu o solidarność ze słabszym partnerem jest ważniejszy, niż formalnie uczciwy i wzajemny handel.
Ale przejdźmy teraz do TDI, czyli instrumentów ochrony handlu.
W odniesieniu do reszty być może powinniśmy przejrzeć wzajemnie swoje regały z książkami i być może czasami zrozumieć kontekst nad filiżanką herbaty rooibos? W przeciwnym razie może wybierze się pan ze mną na składowisko śmieci, na którym podjąłem działalność polityczną i spotka się pan z moimi dziećmi ulicy w Brazylii.
Ale wróćmy do TDI. Czym jest przedsiębiorstwo europejskiej? Trudno to obecnie określić i z tego względu realizacja tej koncepcji może być trudna. Jaki interes jest faktycznym interesem Wspólnoty? Konsumentów? Organizacji dobrowolnych? Małych przedsiębiorstw? Dużych przedsiębiorstw? Wcale nie jest łatwo to określić, co oznacza, że obecnie trudno jest stosować instrument, poza niektórymi oczywistymi przypadkami.
Istnieje aspekt, który został całkowicie pominięty, i moim zdaniem byłoby bardzo interesujące, gdyby mógł pan do niego nawiązać przy przedstawianiu nowych propozycji. Czy dumping ekologiczny i społeczny nie powinien zostać zrównany z dumpingiem bezpośrednim? Jaka jest różnica między unikaniem przez przedsiębiorstwo przepisów socjalnych i ochrony środowiska wartych miliard euro a otrzymaniem miliarda euro pomocy państwowej? Byłoby interesujące, gdyby mógł pan przeprowadzić dyskusję z WTO i zobaczyć, czy możemy zrobić krok naprzód w tej sprawie.
Helmuth Markov
w imieniu grupy GUE/NGL. - (DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Całkowicie szczerze powiem, że cieszę się, że proponowana przez pana reforma instrumentów ochrony handlu nie udała się. Starał się pan zrealizować reformę instrumentów ochrony handlu poprzez włączenie jej do strategii na rzecz globalnego wymiaru Europy. Nawet zakładając, że ta reforma byłaby przydatna, jest dość oczywiste, że konieczne jest wzmocnienie tych instrumentów, jeżeli mają one być skuteczne, a nie ich całkowite zlikwidowanie. A właśnie to było celem pańskiego komunikatu z listopada 2007 r. Ominął pan znaczną większość, która była za utrzymaniem obecnego systemu, a jedynie niewielka mniejszość była przeciwna jego utrzymaniu, a za jego stopniowym zniesieniem. Sposób, w jaki projekt reformy został zatrzymany na poziomie Komisji pokazuje, że znaczna większość państw członkowskich i wielu spośród pana własnych kolegów uważało te propozycje za nieakceptowalne i napędzane jedynie przez małe, ale bardzo głośne lobby.
Kto zyskałby na tej reformie? Nie europejscy pracownicy, którzy są zagrożeni utratą swoich miejsc pracy, ponieważ największe przedsiębiorstwa mogły skorzystać z pańskich tak bardzo okrzyczanych przewag komparatywnych w gospodarkach wschodzących. Nie pracownicy w tych krajach, którzy muszą znosić nieakceptowalne warunki pracy, a z pewnością nie przedsiębiorstwa europejskie - a mówię to jako przedsiębiorca - które prowadzą działalność produkcyjną zgodnie z odpowiednim prawem europejskim i nie mają planów zwiększenia swoich zysków poprzez korzystanie z niskich standardów ekologicznych i społecznych w niektórych krajach trzecich.
Te propozycje nie miały nic wspólnego z uczciwością i sprawiedliwością w globalnych stosunkach handlowych oraz między przedsiębiorstwami. W rzeczywistości głównymi beneficjentami byliby najwięksi importerzy, którzy są oczywiście zdenerwowani każdą próbą ograniczenia swoich bezprawnych praktyk. Beneficjentami byliby najwięksi hurtownicy i dystrybutorzy, którzy poniewierają interesami konsumentów i wolą ukryć fakt, że konsumenci są również pracownikami, obywatelami i podatnikami. Beneficjentami byłyby te podmioty w UE, których główną troską jest ich zysk, zapominając o tym, że Unia Europejska miała się rozwijać przede wszystkim w oparciu o wzajemną solidarność i wsparcie.
Obecnie funkcjonujący system instrumentów ochrony handlu nie jest idealny, ale jest najlepiej funkcjonującym na świecie w porównaniu z innymi. Nawiasem mówiąc, nie jest to wyłącznie moja opinia: pan, panie komisarzu, przygotował w 2006 r. analizę, która stwierdza to samo. Przed wprowadzeniem nowych reform w tej dziedzinie powinniśmy poczekać i zobaczyć, w którą stronę potoczy się sytuacja na forum Światowej Organizacji Handlu. Taka reforma musiałaby uwzględnić raczej, co robią nasi partnerzy, niż jednostronnie rezygnować z jakichkolwiek mechanizmów prawnych służących obronie nas przed dumpingiem: mechanizmów prawnych, które, nawiasem mówiąc, opierają się na zbiorze przepisów uzgodnionych na poziomie międzynarodowym.
Niestety nie mogę udzielić poparcia działaniom Komisji w zakresie stosowania instrumentów ochrony handlu w 2007 r. Wiele państw członkowskich i innych zainteresowanych podmiotów protestowało, że zmiany proponowane przez Komisję zostały wprowadzone przed umożliwieniem Radzie i Parlamentowi Europejskiemu ich zaopiniowania. W ostatnich miesiącach Dyrekcja Generalna ds. Handlu po prostu z własnej inicjatywy zawiesiła część ustalonych zasad współpracy międzyinstytucjonalnej. W rezultacie nie podjęto żadnej sprawy. Mam jedynie nadzieję i zwracam się z wnioskiem o zapewnienie, że taki styl współpracy między Komisją a Parlamentem nie będzie kontynuowany w przyszłości. Zwracam się również do pana z wnioskiem o przedstawienie najistotniejszych propozycji dotyczących ram dla instrumentów ochrony handlu Komisji Handlu Zagranicznego oraz przeprowadzenie poważnej dyskusji z Parlamentem przed ich zastosowaniem.
Daniel Caspary
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu! W ostatnich dniach i tygodniach ta sprawa to było już za wiele dla niektórych osób. W komisji niektórzy członkowie nieomal dostali ataku serca po przeczytaniu pierwszego projektu sprawozdania.
Komisja wstrzymała inicjatywę, ponieważ ciężar przedstawienia projektu reformy, który mógłby uzyskać większość, najwyraźniej przerósł pana, panie komisarzu. Zadanie przerosło również naszą administrację parlamentarną, która wstawiła dzisiejszą debatę do programu pod bezsensownym tytułem "Oświadczenie Komisji - reforma instrumentów ochrony handlu”, podczas gdy lista mówców odnosi się do reformy instrumentów ochrony konsumentów, co nie jest o wiele lepsze. Patrząc na ogólnodostępną galerię, wydaje się, że sytuacja przerosła również członków opinii publicznej, którzy udali się albo do restauracji, albo do domów. Być może ktoś ogląda nas przynajmniej przez Internet, a mam nadzieję, że uda się nam utrzymać kontrolę tu, w Izbie.
Uważam fakt, że Komisja nie była w stanie opracować projektu reformy, który mógłby uzyskać większość w Radzie i Parlamencie, za godny najwyższego ubolewania. Z pewnością nie jest to odpowiedni moment na taką reformę, ale nikt nie spodziewał się, że reforma upadnie w tak kiepskim stylu.
Co jest obecnie najważniejsze? Przede wszystkim, czy Komisja powiadomi Parlament w odpowiednim momencie o swoich zamiarach ponownego podjęcia reformy i włączy nas na każdym etapie? Proszę pozwolić mi zwrócić państwa uwagę na prawo dotyczące współdecydowania w traktacie lizbońskim.
Po drugie, czy teraz będzie się dążyć do wprowadzenia reformy tylnymi drzwiami, bez decyzji Rady i Parlamentu? Czy też, jak pan, panie komisarzu, właśnie stwierdził, będzie pan faktycznie dążył do odbudowania zaufania? Instrumenty ochrony handlu powinny być stosowane zgodnie z obowiązującymi przepisami i praktykami.
Po trzecie, dlaczego dokonuje pan zmian personalnych we właściwych departamentach właśnie w tym szczególnym okresie? W nadchodzących tygodniach będziemy bardzo dokładnie monitorować działania Komisji i Dyrekcji Generalnej ds. Handlu.
Erika Mann
(DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Z pewnością nie ma pan łatwego zadania. Pański zakres obowiązków jest jednym z najtrudniejszych. Dziedzina handlu i handlu zagranicznego należy do tych, które muszą zmierzyć się z całkowicie nowymi wyzwaniami. Przez wiele lat dyskutowaliśmy o globalizacji, ale uważam, że dopiero teraz zaczynamy pojmować, co ona oznacza.
W pańskim sławnym wystąpieniu w Berlinie, w wykładzie Churchilla, powiedział pan, że Europa jest narażona na nowe wzywania, a od końca wojny wyzwania uległy zmianie, ponieważ ramami odniesienia nie są już Berlin czy Paryż, ale Bombaj, Szanghaj czy inne największe miasta w gospodarkach wschodzących. Zgadzamy się z pańską opinią. Mam pan całkowitą rację. Oceniamy to dokładnie tak, jak pan. Dostrzegamy wyzwania, z jakimi Unia Europejska musi się zmierzyć w nowym międzynarodowym i globalnym kontekście. Chiny są rzeczywiste. Chiny to nie mit czy obrazek; Chiny stały się rzeczywistością dla nas wszystkich i symbolem zmian. Pytanie brzmi, jakie wnioski z tego wyciągamy? Pan wyciągnął wniosek, że musimy zmienić instrumenty. Podkreślił pan, że musimy zmierzyć się z wyzwaniami poprzez dostosowanie instrumentów ochrony handlu oraz innych dziedzin.
Moja grupa nie znalazła ostatecznej odpowiedzi, ale z pewnością mamy o wiele więcej wątpliwości. Jak może pan usłyszeć, ta Izba podziela te wątpliwości. Mamy wątpliwości, ponieważ obecne instrumenty ochrony handlu sprawdziły się. Instrumenty ochronne mają pewien stopień elastyczności. Mogą być interpretowane w różny sposób. Mogą uwzględniać różne interesy przemysłu i mogą w różny sposób interpretować interes Wspólnoty. Test może być przeprowadzony na wiele sposobów i oczywiście nie zawsze jest idealny.
Nawiasem mówiąc, wiem, że nie popełnił pan wielu błędów. Osobiście mogę wskazać dwie kwestie, w odniesieniu do których ocena była błędna, ale uważam, że tak samo będzie z nowymi instrumentami. Zatem dokąd zmierzamy? Stwierdził pan, że chciałby nadal iść tą drogą i kontynuować konsultacje. Jeszcze nie zasunął pan szuflady. Dokąd właściwie ta droga ma nas zaprowadzić? Dokąd mają nas doprowadzić konsultacje? Jak chciałby pan przeprowadzić konsultacje z naszą Izbą i właściwą komisją? To są trzy kwestie, które nawiązują do pytań zadawanych przez moich kolegów. Byłabym wdzięczna za jakieś informacje od pana, bowiem codziennie dostaję e-maile. Czy zmiany wprowadzane w pańskiej Dyrekcji Generalnej świadczą o tym, że dąży pan do restrukturyzacji, uwzględniając nadchodzący komunikat? Czy zmiany techniczne, najwyraźniej zachodzące w pańskiej dyrekcji, są tego przejawem? Czy zaprzestanie stosowania instrumentów ochrony handlu w 2007 r. może być zinterpretowane jako sygnał, czy też to wyłącznie przypadek, a w grę wchodzą inne czynniki?
Tokia Saïfi
(FR) Panie przewodniczący! Komisja zdecydowała się wstrzymać projekt reformy instrumentów ochrony handlu i, panie komisarzu, z zadowoleniem przyjmuję tą mądrą decyzję, ponieważ pomoże ona w dalszej walce przeciwko nieuczciwej konkurencji. Te instrumenty są faktycznie istotną częścią systemu handlu międzynarodowego, ponieważ zapewniają, że przedsiębiorstwa, a w szczególności MŚP, które są pierwszymi ofiarami dumpingu, mogą działać w uczciwym i stabilnym otoczeniu konkurencyjnym, które z kolei gwarantuje zdrową gospodarkę.
Z tego względu powtórzę to, co powiedział pan Verheugen na konferencji w sprawie tekstyliów, która odbyła się w Mediolanie pod koniec poprzedniego tygodnia: "Instrumenty ochrony handlu są korzystne dla konkurencyjności naszych przemysłów i nigdy nie powinny być traktowane jako instrumenty protekcjonizmu”. Uważam, że to rzeczywiście mówi wszystko. Te instrumenty nie są zawoalowaną metodą ochrony przemysłu Wspólnoty przed swobodnym przepływem handlu międzynarodowego, ale raczej są zaprojektowane jako sposób poprawy konkurencyjności poprzez przywrócenie normalnych warunków konkurencji, kiedykolwiek jest to konieczne.
A zatem lepsze dostosowanie polityki handlowej Unii Europejskiej do zmieniającej się gospodarki globalnej nie nastąpi dzięki osłabieniu stosowania tych instrumentów. Faktycznie wręcz przeciwnie, ponieważ interesy wytwórców zostałyby osłabione, a podjęte środki mogłyby pośrednio zachęcać do przenoszenia działalności przemysłowej i migracji naszych centrów badań i innowacji.
Europa powinna spełniać rolę obrońcy w dzisiejszym zglobalizowanym świecie. Jeżeli chcemy pozostać konkurencyjni, nie możemy obniżać gardy w działaniach z naszymi partnerami, lecz musimy przestrzegać zasad uczciwego i równego handlu międzynarodowego.
Kader Arif
(FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu, szanowni państwo! Dotychczasowe wypowiedzi pokazują, że pańska propozycja była co najmniej kontrowersyjna. Jednakże na początku debata nie miała się odbyć. Komisja zleciła niezależną analizę i konsultacje publiczne, przy czym oba procesy pokazały, że istnieje szeroki konsensus w zakresie skuteczności i stabilności obecnego systemu. Jedynymi zmianami postulowanymi przez różne zaangażowane podmioty było zwiększenie przejrzystości, prędkości i lepszy dostęp dla MŚP.
Jednakże ukrywając te fakty, Komisja zapoczątkowała reformę, która przejdzie do historii z uwagi na wzbudzony przez siebie ogólny sprzeciw. Zarówno związki zawodowe, jak i przedsiębiorstwa, wspólnie z większością członków Rady, zaprotestowały przeciwko planowi zagrażającemu zdolności Unii do obrony przed nieuczciwymi praktykami handlowymi.
Komisja wycofała swoją propozycję, co mnie bardzo cieszy. Preferowane przez nią podejście było rzeczywiście niebezpieczne i zasiało ziarna podziału. Należy podkreślić, że zadaniem Komisji jest zapewnianie solidarności między państwami członkowskimi i przestrzeganie istniejących zróżnicowanych interesów, a nie dzielenie poprzez nastawianie konsumentów przeciwko pracownikom czy importerów przeciwko producentom. Panie komisarzu, proszę pozwolić mi przypomnieć, że każdy projekt reformy wymaga dwóch rzeczy: musi uwzględniać rekomendacje i wyniki swoich własnych analiz oraz musi z wyprzedzeniem informować posłów Parlamentu o dokładnym kierunku, w jakim będzie przebiegał projekt, szczególnie w odniesieniu do swoich bardziej kontrowersyjnych aspektów.
Elisa Ferreira
(PT) Panie przewodniczący, panie komisarzu! W ciągu jednej minuty mogę jedynie pogratulować panu Mandelsonowi decyzji o wstrzymaniu przeglądu instrumentów ochrony handlu.
Proszę sobie wyobrazić, że w układzie rozszalałych rzek istnieje seria zapór. Śluzami zarządza się zgodnie ze wspólnymi zasadami. Czy dozwolona jest zmiana jednej z zapór, jeżeli nikt inny tego nie zrobi, tylko ze względu na to, że niektórzy wierzą, iż woda nie dotrze do ich domów tej zimy? Jednostronna zmiana przepisów dotyczących instrumentów ochrony handlu stanowiłaby osłabienie zapory w celu uniknięcia zarządzania śluzami. Nie tego Europa potrzebuje i Komisja słusznie uczyniła, korzystając z bardzo wyraźnych sygnałów wysyłanych jej przez tą Izbę, jak również przez związki zawodowe, przemysł europejski i większość państw członkowskich.
Wolny handel nie przetrwa, jeżeli regulujące go przepisy zostaną złamane. Jednakże konieczne jest unowocześnienie tych przepisów i włączenie do nich wartości uniwersalnych, takich jak ochrona wartościowych miejsc pracy, środowiska i klimatu oraz zdrowia publicznego. W tym celu, a nie w żadnym innym, Europa powinna wykorzystać swoją siłę polityczną i siłę handlową w porozumieniach dwustronnych z głównymi producentami na świecie. Jedynie dzięki działaniu wzajemnemu oraz nowoczesnym i uniwersalnym przepisom handel może przyczynić się do poprawy nie tylko warunków życia obywateli pozaeuropejskich, czyli ogólnie na całym świecie, ale również warunków życia i egzystencji pracowników i przedsiębiorców europejskich, którzy nadal chcą wytwarzać i żyć w Europie oraz prowadzić stąd działalność eksportową.
Tego oczekuje się od pana komisarza, reprezentującego Europę na szczeblu światowym. Gratuluję, panie Mandelson.
Mairead McGuinness
Panie przewodniczący! Pan komisarz Mandelson wyraził radość, że mógł uczestniczyć tu w dwóch debatach, a ja również jestem dość zadowolona, ponieważ chciałabym usłyszeć pewne wyjaśnienie dotyczące jego bardzo przydatnej odpowiedzi w odniesieniu do WTO, jak również podziękować mu za zawarte w niej szczegóły.
Zasugerował, że plotki dotyczące zbytnich ustępstw w dziedzinie rolnictwa pochodzą z bardzo niewielkiej grupy interesów; chciałabym zauważyć, że są oni - a zakładam, że mówimy o irlandzkich rolnikach i przedstawicielach sektora rolnego - z reguły dobrze poinformowani, i wydaje mi się, że tym, co chciałabym jasno usłyszeć jeszcze przed północą, jest deklaracja, że oni się mylą - mam nadzieję, że się mylą - i że informacje przedstawiane przez pana dziś wieczorem są zgodne z rzeczywistością. Chciałabym również odnieść się do pańskiego komentarza w sprawie pozarolniczej części WTO. Wyraził pan ubolewanie z powodu tekstu propozycji w tej dziedzinie.
Moje pierwotne pytanie, uwzględniając pańskie komentarze dotyczące WTO i porozumień o wolnym handlu, brzmiało: czy jest pan obecnie mniej niż kiedykolwiek pewien, że uda się panu zawrzeć porozumienie na forum WTO? To być może dość bezpośrednie, ale odpowiedź byłaby przydatna.
Zbigniew Zaleski
Panie przewodniczący! Mamy dylemat między wolnym handlem, w który wierzymy, a uczciwym handlem, który jest naruszany. Jeżeli uczciwość nie jest przestrzegana, musimy przynajmniej tymczasowo chronić tych, którzy działają we właściwy sposób.
Chciałbym przedstawić stanowisko rządu polskiego, który obecnie jest przeciwny reformie, ponieważ w raporcie Caspary'ego stwierdzono, że istniejące instrumenty są wystarczające. Dlaczego tak się dzieje? Istnieje założenie, że na przykład część państw ma przedsiębiorstwa mające siedzibę w Chinach. Ochrona oznaczałaby, że są one faworyzowane w porównaniu do innych przedsiębiorstw mających siedzibę w krajach europejskich, co nie jest uczciwe. Wydaje mi się, że handel tekstyliami nauczył nas czegoś w 2005 r. i uważam, że obecnie powinniśmy podejść do nowej reformy w bardzo rozważny sposób. Mam nadzieję, że pan komisarz dołoży starań do przeprowadzenia jej w odpowiedni sposób.
Czesław Adam Siekierski
Panie Przewodniczący! Wielkość wymiany handlowej stanowi o poziomie rozwoju gospodarczego. Cechą gospodarek rozwiniętych jest wysoki eksport, ale zazwyczaj droga ma dwa kierunki ruchu i w drugą stronę powinien płynąć import. Jeśli ten ruch dominuje w jedną stronę, to powstaje nierównowaga, brak partnerstwa, pogłębiają się różnice w poziomie rozwoju. Stąd trzeba tworzyć pewnego rodzaju zasady, które będą określały odpowiednie standardy i normy jakościowe, kreujące stabilność i partnerstwo w wymianie handlowej.
Obserwujemy zbyt często, że mówimy o solidarności wzajemnej, o równości, a w rzeczywistości pilnuje się własnych interesów, nie dbając o interesy wspólne. Zbyt często przedkłada się rozwój eksportu, możliwość inwestycji w danych krajach, nie bacząc, czy przestrzega się tam zasady demokracji, praw człowieka, nie mówiąc o wymogach środowiskowych czy poziomie płac i ochrony socjalnej. Instrumenty ochrony rynku muszą uwzględniać elementy sprawiedliwości i równości szans.
Corien Wortmann-Kool
(NL) Panie przewodniczący, panie komisarzu Mandelson! Dziękuję panu za szczere wyjaśnienie, dlaczego ten proces się nie udał. Przysłuchując się niektórym kolegom posłom, słyszę, że są oni zadowoleni, iż nie udało się panu zreformować instrumentów ochrony handlu, ponieważ obawiają się, że je pan zlikwiduje. Nie to usłyszałam w pańskiej wypowiedzi, ale czy nie byłoby uczciwsze stwierdzenie, że być może był pan zbyt ambitny, że chciał pan pójść za daleko z reformami? Odnoszę się w szczególności do zmiany równowagi między państwami przemysłowymi a interesami handlowymi.
Ponieważ proces się nie udał, nie uda się nam wdrożyć wielu niezbędnych zmian w zakresie dostępu dla małych i średnich przedsiębiorstw, które cieszyły się powszechnym poparciem. Ponadto niestety w okresie najbliższych dwóch lat nie uda się przeprowadzić koniecznych i cieszących się szerokim poparciem zmian w zakresie przejrzystości, prędkości i dostępności dokumentów. Czy możliwe jest znalezienie sposobu zapewnienia, że te zmiany zostaną przeprowadzone i w pewnym momencie będziemy mogli przeprowadzić dyskusję nad bardziej dalekosiężnymi propozycjami?
Kader Arif
(FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Jeżeli rozważa pan nowy projekt reformy, który będzie zbliżony do pierwotnej wersji, w jaki sposób chce pan obronić na forum WTO politykę, która zabrania dumpingu praktykowanego przez przedsiębiorstwa zagraniczne, ale akceptuje taki, który jest korzystny dla przedsiębiorstw europejskich? Problemem nie jest dowiedzenie się, kto wytwarza produkty wwożone do Europy, ale raczej czy zostały wyeksportowane na uczciwych i równych warunkach. Nie możemy zgodzić się na to, aby przedsiębiorstwo uważające się za europejskie i praktykujące dumping było bezkarne tylko dlatego, że zgodnie z pańską nową definicją jest europejskie.
Co więcej, zakładając, że ta dyskusja toczy się na poziomie wielostronnym, dlaczego nie być jeszcze większym wizjonerem i w zakresie instrumentów ochrony handlu nie uwzględnić dumpingu społecznego i ekologicznego? To również byłoby korzystne dla Europy i wpłynęło korzystnie na jej wizerunek, gdyby stała się orędownikiem takiej kampanii.
Elisa Ferreira
(PT) Panie komisarzu! Oprócz zadanych panu przeze mnie wcześniej pytań i moich wcześniejszych komentarzy, chciałabym podkreślić, że w odniesieniu do Europy sprawy w dziedzinie tekstyliów i obuwia spowodowały zmiany, szczególnie w moim kraju, które zapobiegły powstaniu bezrobocia. Jednakże nie było to w żadnym stopniu działanie protekcjonistyczne, a zainteresowane przedsiębiorstwa zmieniły siedziby i przeniosły swoje fabryki poza Europę, a obecnie tworzą miejsca pracy w Europie i poza nią. Z tego względu to była interesująca sprawa.
Jednakże wydaje się, że mimo to w 2007 r. Komisja nie podjęła żadnych nowych spraw.
Z tego względu chciałabym zadać panu następujące pytanie: czy Komisja celowo nie rozpoczęła żadnych spraw (nie w odniesieniu do Portugalii, lecz pochodzących z innych krajów), nie wszczęła żadnych dochodzeń antydumpingowych czy odnoszących się do subsydiów, czekała na wydanie decyzji dotyczącej procesu przeglądu i czy celowo odłożyła na półkę sprawy, które już zaczęła analizować? To jest moje pytanie do pana.
Peter Mandelson
komisarz. - Panie przewodniczący! Obawiam się, że nie zrozumiałem całości tłumaczenia ostatniego zadanego mi pytania. Zrozumiałem jedynie ostatni fragment, który wydawał się sugerować, że zawiesiliśmy korzystanie z instrumentów ochrony handlu oraz nie wszczynaliśmy i nie kontynuowaliśmy żadnych spraw.
Nie do końca rozumiem przesłanki pytania, ponieważ każda wizyta na stronie internetowej Dyrekcji Generalnej ds. Handlu ukaże informacje, których oczekuje pani posłanka, dotyczące obecnie wszczynanych i analizowanych spraw, w odniesieniu do których propozycje zostaną przedłożone w zwyczajowy sposób.
Nie czuję się obrażony oskarżeniem o nadmiar ambicji - to wzór, do którego dążę w moich działaniach i sposób pojmowania mojej pracy. Jeżeli komisarzowi brakuje ambicji, wydaje mi się, że zostanie on kiepsko oceniony. Jednakże nie jestem dostatecznie ambitny, by od razu przyjąć propozycję mojego przyjaciela, pana Schlytera, abym przeszedł od mojej niezdolności do przedstawienia akceptowalnego projektu reformy instrumentów ochrony handlu przed niskimi kosztami dumpingu produkcyjnego do nowej koncepcji dumpingu organicznego lub ekologicznego. Myślę, że nadal będziemy koncentrować się na tym pierwszym aspekcie, zanim zaczniemy zajmować się tą drugą kwestią, ale mam nadzieję, że nie odbierze on tego jako sygnału braku ambicji z mojej strony, a jedynie wielkiego realizmu.
Pan Caspary wydał się być niezadowolony z tego, że propozycje nie zostały przedłożone. Cóż, rozumiem niezadowolenie, ale naprawdę nie jestem pewien, czy nawet ten Parlament byłby w stanie osiągnąć proste, wspólne stanowisko dotyczące tego, jaką reformę należy przeprowadzić, niż były w stanie wypracować państwa członkowskie.
Pan Arif zasugerował, że moim celem jest nastawienie konsumentów przeciwko pracownikom oraz importerów przeciwko producentom. Nie staram się skłócić nikogo z nikim, po prostu tak jest, że w rzeczywistości ludzie mają różne interesy, różne punkty widzenia i różne potrzeby. Obawiam się, że jeszcze nie żyjemy w idealnym społeczeństwie socjalistycznym, gdzie nikt nie ma odrębnej opinii, nikt nie ma innych potrzeb i nie ma rozbieżnych interesów. Obawiam się, że musimy działać w realnym świecie i wybierać drogę między tymi interesami i potrzebami, aby uzyskać uczciwe, równe i akceptowalne rozwiązanie w naszych dążeniach do rozwinięcia polityki w tych dziedzinach.
Myślę, że pani Mann bardzo realistycznie pojmuje dylematy, z którymi musimy się zmierzyć w tej dziedzinie. Nie dążę do per se większej elastyczności. Dążąc do tego przeglądu starałem się osiągnąć zestaw instrumentów handlowych, które nie różniłyby się fundamentalnie i nie zmieniałyby tych, którymi już dysponujemy, ale które działałyby w ramach, które byłyby zrozumiałe, przewidywalne, rozsądne i zrównoważone pod względem wpływu na różne rodzaje przedsiębiorstw, prowadzących handel w coraz bardziej zróżnicowanych warunkach w globalnej gospodarce XXI wieku. I nie przepraszam za swoje działania.
Odpowiadając panu Markovowi, chciałbym na koniec jeszcze powiedzieć: tak, to prawdopodobnie słuszna konkluzja, że nasz system ochrony handlu nie jest najlepszy, ale taki właśnie mamy. Uważam, że to uczciwy opis naszego systemu.
Pytania, które chciałem zadać i które wciąż pozostają bez odpowiedzi, nie dotyczyły tego, czy nasz system jest najlepszy - prawdopodobnie nie jest, niemniej jednak jedynie takim dysponujemy i wciąż jest on w niezłym stanie. Muszę zapytać, czy w przyszłości również będzie funkcjonował w taki sam sposób jak obecnie? Czy w przyszłości będzie coraz bardziej kontrowersyjny i oprotestowywany przez przedsiębiorstwa europejskie? Czy dopasuje się do zmieniających się modeli produkcji i łańcuchów dostaw coraz większej liczby przedsiębiorstw europejskich, które stają się coraz bardziej umiędzynarodowione i będą stawały się takie bardziej niż kiedykolwiek wcześniej? To są zadawane przeze mnie pytania. Jak dotąd nie znaleziono na nie satysfakcjonującej odpowiedzi, ale uważam, że odpowiedzi się znajdą i musimy nadal ich szukać.
Przewodniczący
Debata została zamknięta.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
David Martin  
na piśmie. - Minęło dziesięć lat od przeglądu instrumentów ochrony handlu. Konieczne jest ich unowocześnienie w celu zapewnienia, że nadal będą pasować do globalnego środowiska handlowego, w którym działają przedsiębiorstwa unijne.
Otwarte rynki przynoszą korzyści wszystkim i powinny być naszym celem, ale prawdą jest, że działania chroniące handel wciąż są potrzebne dla ochrony przed nieuczciwym handlem. Jednakże decydując, co jest nieuczciwym handlem, musimy również uwzględnić szerszy interes Wspólnoty, niż pozwalają na to obecne przepisy, i musimy uniknąć szkód dla krajów europejskich, które wdrożyły globalne łańcuchy dostaw. Musimy zatem zapewnić, że interesy milionów konsumentów są uważnie skonfrontowane z czasami wąskimi interesami kilku producentów.
Mam nadzieję, że Komisja niedługo znajdzie odpowiednie otoczenie polityczne dla ponownego przedłożenia propozycji reformy naszych instrumentów ochrony handlu.
