Antwoord van de Europese Unie op de wereldwijde financiële crisis: follow-up van de informele Europese Raad van 7 november en van de Top van de G20 van 15 november 2008 - Wetgevings- en werkprogramma van de Commissie voor 2009 (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van het antwoord van de EU op de mondiale financiële crisis en het wetgevings- en werkprogramma van de Commissie voor 2009.
Jean-Pierre Jouyet
fungerend voorzitter van de Raad. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissievoorzitter, dames en heren afgevaardigden, de gevolgen van de financiële crisis voor de economie beginnen zich al duidelijk af te tekenen. In de najaarsprognoses van de Commissie zijn de vooruitzichten voor de economische groei in de Europese Unie voor volgend jaar aanzienlijk naar beneden bijgesteld. Een aantal lidstaten verkeert reeds in een recessie en de economische groei in de Unie dreigt in 2009 in het beste geval op nul uit te zullen komen.
Daarenboven beginnen de financiële spanningen een uitwerking te hebben op de financiering van de economische actoren. In de lidstaten wordt er van overheidswege sterk op ingezet dat, gezien het groeiend gevaar van de kredietbeperkingen, zowel de bedrijven als de huishoudingen aan hun financiële verplichtingen kunnen blijven voldoen.
Europa en zijn internationale partners staan inderdaad tegenover de ernstigste financiële crisis sinds 1929 en moeten het hoofd bieden aan een economische vertraging van buitengewone omvang. Zoals u weet, heeft het Raadsvoorzitterschap sinds ons laatste debat van 8 oktober slechts één doel voor ogen gehad en één enkele overtuiging gehuldigd, namelijk dat de Europeanen tegenover de mondiale financiële crisis de rijen dienen te sluiten.
Geconfronteerd met de dreiging dat het Europees financieel stelsel echt uiteen zou vallen, is het Frans voorzitterschap erin geslaagd de aanneming van een Europees actieplan inzake spoedsteun aan de door de crisis bedreigde financiële inrichtingen te bespoedigen en hebben de lidstaten gezamenlijk besloten zekerheden te stellen bij de interbancaire financiering en de banken van nieuw kapitaal te voorzien.
De doeltreffendheid van dit gemeenschappelijk optreden van de Europeanen is ook het vorig weekeinde gebleken ten tijde van de top van de G20 in Washington waar de staatshoofden en regeringsleiders vergaderden en waar ook voorzitter Barroso aan deelnam. Europa is bij monde van de voorzitter van de Raad, president Nicolas Sarkozy, en van de voorzitter van de Europese Commissie, José Manuel Barroso, de initiatiefnemer van deze historische top geweest. Er is blijk gegeven van grote eensgezindheid door op 7 november het aan het voorzitterschap van de Raad over te laten tegenover onze grote partners duidelijke stellingen te betrekken.
Wij mogen vandaag verheugd zijn over de resultaten van deze aanpak, aangezien in de conclusies van deze top met name aan de belangrijkste elementen die door Europa bepleit worden - transparantie en verantwoordingsplicht dus - weer een centrale plaats wordt toegekend in het functioneren van het internationaal financieel stelsel. Wij hebben tevens concrete besluiten weten te verkrijgen die in het verlengde liggen van de voorstellen van de Europese Unie, zoals het registreren van de ratingbureaus, het beginsel van toezicht op of regelgeving voor alle activiteiten van de financiële actoren en het aanbrengen van een koppeling tussen beloningsniveaus en het vermijden van buitensporige risico's.
Het is voor de eerste maal dat alle grote financiële en economische spelers het er tezamen over eens zijn krachtig te moeten reageren teneinde te voorkomen dat zich opnieuw een breedschalige crisis zou voordoen. Allen hebben ingestemd met een ambitieus actieplan dat in de komende weken in concreto door de ministers van Financiёn zal moeten worden ingevuld.
De Europese Unie zal uiteraard in de internationale besprekingen al haar gewicht in de schaal moeten blijven leggen. U weet dat u op het Franse voorzitterschap kunt rekenen wanneer het erom gaat de eensgezindheid van de Europeanen te bevorderen en zo een gemeenschappelijke ambitie te kunnen uitdragen met het oog op diepgaande hervormingen betreffende alle in Washington aangegeven thema's. Uiteraard rekenen wij erop dat het Tsjechische voorzitterschap de begonnen inspanningen zal voortzetten.
Als zij tastbare resultaten wil verkrijgen, zal de Europese Unie een krachtige stem moeten laten horen, zowel ten aanzien van de ratingbureaus als de boekhoudnormen, het toezicht op de hedgefondsen, de strijd tegen de belastingparadijzen, het verantwoordelijk stellen van de particuliere actoren en de hervorming van de multilaterale financiële instellingen.
Zij dient ook op het gebied van de Gemeenschapswetgeving met spoed haar verantwoordelijkheden aan te gaan door de door de Commissie voorgestelde maatregelen inzake het toezicht op en de regelgeving voor het bankwezen en de ratingbureaus zo snel mogelijk goed te keuren.
Het Franse voorzitterschap van de Raad weet dat het mag rekenen op een volledige en daadkrachtige inzet van uw Parlement en zijn fracties. Hiervoor wil ik graag mijn eer betuigen aan de voorzitters van deze fracties. Europa zal aldus een krachtig standpunt kunnen innemen tijdens de komende internationale bijeenkomsten die voor 2009 op het programma staan.
Uit deze eerste resultaten op financieel gebied blijkt hoe doeltreffend de eensgezinde aanpak van de Europeanen is. Zij vormen echter slechts een onderdeel van de Europese reactie op de crisis. Deze eensgezinde aanpak dient de Europese Unie en haar lidstaten er natuurlijk ook toe aan te zetten op de gevolgen te reageren die de economische crisis heeft voor de economische groei.
Het voorzitterschap van de Raad is hier absoluut van overtuigd. Net als op financieel gebied zullen de lidstaten geen tastbare resultaten ter ondersteuning van de groei kunnen behalen als ze zowel onderling alsmede met hun grote internationale partners geen nauwe coördinatie plegen. In dit opzicht is er van de top van de G20 een krachtig signaal uitgegaan. Alle macro-economische instrumenten zullen op wereldschaal moeten worden ingezet teneinde een langdurige vertraging van de economie te voorkomen.
De centrale banken hebben door de rentetarieven te verlagen snel op de ontwikkeling van de situatie gereageerd. Het voorzitterschap heeft het daadkrachtige besluit van de Europese Centrale Bank (ECB) begroet om begin november haar rentevoeten met 50 basispunten te verlagen en meer dan eens hebben wij onze blijdschap geuit over het optreden van de ECB in reactie op de financiële crisis en haar actieve deelname aan het overleg in de Eurogroep en de Europese Raden.
Op begrotingsgebied heeft de G20 aangegeven dat overal waar een aanzienlijke manoeuvreerruimte bestaat daarvan gebruik dient te worden gemaakt. De lidstaten van de Europese Unie zijn op dit appel ingegaan en hebben aangegeven dat in deze periode van enorme conjuncturele terugval alle manoeuvreerruimte die binnen het stabiliteits- en groeipact is toegestaan, moet worden gebruikt.
Het Franse voorzitterschap van de Raad wil, geachte afgevaardigden, in onderlinge afstemming met de Commissie alles doen om de nationale plannen voor steun aan de conjunctuur en de Gemeenschapsinitiatieven zo nauw op elkaar af te stellen dat de economische effecten daarmee geoptimaliseerd worden.
Mijnheer de Commissievoorzitter, wij verwachten voor het eind van de maand nieuwe voorstellen. De antwoorden die op Gemeenschapsniveau kunnen worden geleverd dienen nader onder de loep te worden genomen en alle instrumenten die een bijdrage kunnen leveren tot ondersteuning van de Europese conjunctuur moeten worden ingezet. Bepaalde kredieten van de Europese begroting - en ik zeg dit omdat ik deze discussie in dit Parlement heb bijgewoond - zouden snel kunnen worden vrijgemaakt om de afzwakking van de groei tegen te gaan.
Ofschoon wij dienen te waken over de goede werking van de interne markt dient er tevens voor te worden gezorgd dat de Europese regels inzake staatssteun met alle soepelheid van dien kunnen worden ingezet, zodat zowel de lidstaten als de Europese Unie aan de meest bedreigde economische actoren een doelmatige ondersteuning kunnen geven.
Het is tevens onze wens dat de Europese Investeringsbank volledig wordt ingezet om een bijdrage te leveren aan de ondersteuning van de Europese economie. Zoals u weet, zijn er nu reeds middelen uitgetrokken om zorg te dragen voor de financiering van kleine en middelgrote ondernemingen (het MKB). Deze steunmaatregelen moeten worden opgenomen in een globaal programma waardoor met name de meest bedreigde sectoren, zoals momenteel de automobielsector, in de hele Europese Unie kunnen worden gesteund.
Deze extra inspanningen op Gemeenschapsniveau behoeven een daadkrachtige aanvulling op lidstaatniveau door middel van nauw op elkaar afgestemde nationale stimuleringsmaatregelen. In het vooruitzicht van de Europese Raad in de komende maand wil het voorzitterschap tussen de lidstaten een gedachtewisseling op gang brengen over de hoofdlijnen van dergelijke herstelmaatregelen. Een aantal lidstaten heeft reeds aangekondigd na te denken over steunmaatregelen voor bepaalde industriële sectoren.
Wil dit soort maatregelen volledig effect sorteren en de interne markt ongeschonden laten, dan zullen zij het resultaat moeten zijn van overleg tussen partners onderling. De ministers van Economische Zaken en Financiёn zullen dan ook samen met commissaris Almunia de bespreking voorbereiden die in de Europese Raad tijdens de komende vergadering van 2 december over deze thema's zal worden gevoerd.
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Commissievoorzitter, geachte afgevaardigden, de Europese Unie is, geconfronteerd met een destabilisering zonder weerga van de mondiale financiële sector, in enkele weken tijds daadwerkelijk haar verantwoordelijkheden aangegaan. In het aangezicht van een imminent gevaar hebben de Europeanen de rijen weten te sluiten en doeltreffend en met grote spoed gehandeld. Deze met succes bekroonde aanpak zal tot lering moeten strekken. Deze Europese eensgezindheid moet worden gekoesterd, zodat wij samen blijven handelen, gewicht in de schaal blijven leggen tegenover en met onze partners, zorgen voor een diepgaande hervorming van het financieel bestel en samen opgewassen zijn tegen de nukken van de economische cyclus.
Op deze wijze zullen wij samen - Raad, Commissie en Parlement - bewijzen dat de Europese Unie over de middelen beschikt daadkrachtig haar lot in eigen handen te nemen en daardoor te doen wat alle Europeanen van haar verwachten, namelijk dat zij een eigen rol speelt op het wereldtoneel.
(Applaus)
De Voorzitter
Mijn dank aan de vertegenwoordiger van de Raad, de heer Jean-Pierre Jouyet. Tot mijn grote genoegen zie ik hier heel wat leden van de Europese Commissie. Veruit de meeste leden van de Commissie zijn aanwezig. Graag geef ik nu het woord aan de voorzitter van de Commissie.
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter van het Europees Parlement, geachte minister en voorzitter van de Raad, geachte leden van het Parlement, allereerst wil ik het Europees Parlement complimenteren met het uitstekende besluit om vandaag een gecombineerd debat te organiseren over twee onderwerpen: het Europees beheer van de wereldwijde financiële crisis, nu de G20 in Washington is afgerond, en het werkprogramma voor 2009 van de Commissie.
Uit dit gecombineerde debat komt de politieke realiteit naar voren waarvoor Europa zich geplaatst ziet: er is dringend optreden geboden, maar ook de uitvoerige werkzaamheden waarmee reeds is begonnen moeten vastberaden worden voortgezet.
Het zal u dan ook niet verbazen dat het werkprogramma voor 2009 van de Commissie een tweeledig doel dient: continuïteit en actie in crisistijd. Ik kom daarop later terug.
Allereerst wil ik even terugkomen op het resultaat van de top van Washington dat de heer Jouyet namens het Franse voorzitterschap ook heeft aangestipt. Er zij op gewezen dat het politieke initiatief om het financiële stelsel wereldwijd te hervormen in Europa is genomen, en daar mogen we best trots op zijn. De Europese Unie heeft die uitdaging willen en kunnen aangaan. Ook de thema's van het debat komen uit Europa. Ik ga daar nu niet meer op in want deze zijn hier een maand geleden ook al aan de orde geweest.
De beleidslijnen die op 7 november zijn uitgezet door de buitengewone Europese Raad, zijn ingegeven door het gezamenlijke werk van onze drie instellingen en hebben als basis gediend voor de discussies. De Commissie is met voorstellen gekomen. De Voorzitter van het Parlement, de heer Pöttering, heeft ook aan deze discussies deelgenomen en we hebben een gemeenschappelijk standpunt opgesteld. Ik roep alle sceptici op om de Europese voorstellen en het resultaat van de G20 nader te bekijken.
Uiteraard kunnen we pas na verloop van tijd beoordelen of een bepaalde gebeurtenis een keerpunt in de geschiedenis markeert, maar ik wil u niet verhullen dat ik het gevoel heb dat met deze eerste bijeenkomst van de G20 met staatshoofden en regeringsleiders echt een nieuw tijdperk is ingeleid voor collectieve sturing van de wereldeconomie, en misschien zelfs nog meer. Door de crisis is het alle actoren duidelijk geworden dat wereldwijde problemen ook wereldwijd moeten worden aangepakt. Zo voel ik het.
Tijdens de top van Washington is de hoeksteen gelegd voor een nieuw mondiaal bestuur dat stoelt op de beginselen van een markteconomie, maar de economie die Europa voor ogen heeft is niet slechts een markteconomie, het is een sociale markteconomie, zoals we deze in Europa plegen te noemen. Dit maakt deel uit van de waarden van de Europese Unie.
Tijdens de G20 is overeenstemming bereikt over vier besluiten.
Ik wil nu nader op deze besluiten ingaan, niet zozeer in volgorde van belangrijkheid als wel in de volgorde waarin ze zijn aangenomen. Ten eerste is er een actieplan aangenomen voor de korte en middellange termijn voor de hervorming van de financiële markten waarmee nieuwe crises moeten worden voorkomen en consumenten, spaarders en beleggers moeten worden beschermd.
Ten tweede zijn er de beginselen van een nieuw wereldwijd bestuur die een oplossing moeten bieden voor handelsverschillen, monetaire onevenwichtigheden en verschillen op begrotingsgebied die de internationale gemeenschap nadelig beïnvloeden.
Ten derde is er de kwestie die in mijn ogen het meest dringend moet worden besproken, namelijk de noodzaak van gecoördineerde maatregelen om de wereldeconomie te stimuleren en de gevolgen van de crisis voor de werkgelegenheid en de koopkracht van onze burgers tot een minimum te beperken.
Ten vierde is er de noodzaak van een open markt en de afwijzing van elke vorm van protectionisme. Daarom zullen wij ons ervoor inzetten om vóór eind 2008 een consensus te bereiken over de voorwaarden waaronder de Doha-ronde voor handel en ontwikkeling kan worden afgesloten.
Tegelijkertijd heeft de top een duidelijk signaal afgegeven dat volgens mij voor Europeanen van groot belang was. Economische en financiële kwesties mogen andere internationale uitdagingen, die we ook collectief moeten aanpakken, niet overschaduwen. Hierbij valt te denken aan de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling, het veiligstellen van de energievoorziening, de bestrijding van klimaatverandering, voedselveiligheid, de rechtsstaat en de bestrijding van terrorisme, armoede en ziekten.
Ik heb dit punt persoonlijk benadrukt. Ik heb zelfs gezegd dat ik het onacceptabel zou vinden om grote internationale financiële thema's te bespreken en voorbij te gaan aan de behoeften van mensen die niet genoeg te eten hebben of geen toegang hebben tot drinkwater.
(Applaus)
Het nieuwe politieke hoofdstuk dat zich aandient, moet nu snel en concreet worden geschreven. En zaken moeten duidelijk worden gezegd. Europa heeft met zijn voorstellen tijdens de G20 een belangrijke rol weten te spelen omdat het met één stem heeft gesproken. Ik wijs er eens te meer op hoe trots ik ben op de uitstekende samenwerking tussen het Franse voorzitterschap van de Raad en de Commissie, en ook uw instelling, het Europees Parlement.
De Europese Unie staat nu voor een echte uitdaging, namelijk om met één stem te blijven spreken. Dat zal niet altijd even gemakkelijk zijn, maar alleen zo zullen we succes weten te oogsten.
Hoe het ook zij, we hebben in Europa al een aantal zeer belangrijke beslissingen genomen. Naar aanleiding van diverse bijeenkomsten van de Europese Raad en debatten met het Europees Parlement heeft de Commissie al belangrijke wetgevingsvoorstellen ingediend die nu ter goedkeuring bij de andere wetgevende instellingen liggen. Op 29 oktober hebben we ook de eerste schets van een programma voor economisch herstel op papier gezet waaraan concreet vorm zal worden gegeven met een document dat de Commissie volgende week zal goedkeuren.
En daar komt het werkprogramma voor 2009 van de Commissie om de hoek kijken. We hebben de afgelopen maanden al flink aan de weg getimmerd. En vóór het einde van het jaar zal er nog vooruitgang worden geboekt, maar ook volgend jaar zullen we alle zeilen moeten bijzetten.
Dit programma bevat vier prioriteiten. Tijdens het debat van september met het Europees Parlement over de jaarlijkse beleidsstrategie voor 2009 hebben wij vastgesteld dat het Europees Parlement onze visie over deze prioriteiten in grote mate deelt.
De eerste prioriteit dient zich vanzelf aan: groei en werkgelegenheid. Voor 2009 gaat onze aandacht in eerste instantie uit naar twee zaken: de gevolgen van de economische vertraging voor de werkgelegenheid en het bedrijfsleven in Europa binnen de perken proberen te houden en doorgaan met onze hervorming zodat we de periode na de crisis beter aankunnen. We moeten voor de reële economie op dezelfde succesvolle wijze te werk gaan als bij het uitbreken van de financiële crisis: duidelijke beginselen en gecoördineerde maatregelen op Europees niveau vaststellen. Ik denk dat onze burgers niet zouden begrijpen dat de regeringen van de 27 lidstaten en de Europese instellingen nu niet in staat blijken een gemeenschappelijk platform te definiëren waarmee het hoofd kan worden geboden aan de economische crisis, want toen de financiële crisis zich aandiende, waren zij daar wel toe in staat. Het minste wat we kunnen doen is het beginsel van coördinatie tussen alle lidstaten te aanvaarden, uiteraard met de Europese instellingen.
Dat is het kader voor herstel dat de Commissie, voortbordurend op de strategie van Lissabon, op 26 november zal voorleggen. We hebben in Europa de instrumenten, we hebben de strategie van Lissabon voor groei en werkgelegenheid, we hebben het stabiliteits- en groeipact en we kunnen bewijzen dat deze instrumenten in combinatie met politieke wil, en vooral met Europese wil, een antwoord kunnen bieden op de huidige crisis.
We maken een uitzonderlijke tijd door, en die vraagt om uitzonderlijke maatregelen. Er is een ware gemeenschappelijke strategie geboden waarmee de voorwaarden voor economisch herstel worden gecreëerd, evenals een programma waarmee eerst en vooral wordt beoogd de gevolgen van de crisis voor burgers, huishoudens, werknemers, ondernemers, binnen de perken te houden, een programma waarmee alle beschikbare middelen worden ingezet: belastingmaatregelen, structurele maatregelen en regelgeving. Dit programma moet gecoördineerd en zowel op Europees als nationaal niveau op touw worden gezet, en in dit verband wil ik ook zeggen hoezeer wij de medewerking die de Europese Centrale Bank tot dusver heeft verleend, waarderen.
Geen enkele lidstaat kan deze crisis enkel en alleen met nationale maatregelen te boven komen. Onze economieën zijn daarvoor veel te nauw met elkaar verweven. Een van de meest interessante resultaten van deze top in Washington is dat iedereen heeft begrepen dat ook degenen die minder waren blootgesteld aan de integratie van de financiële markten door de globalisering nu ook de gevolgen van deze onderlinge onafhankelijkheid ondervinden. Als de hele wereld bereid is de effecten van de onderlinge afhankelijkheid te aanvaarden, moeten wij deze in Europa niet alleen erkennen, maar ook gecoördineerd en coherent optreden.
Daarom denken we dat de vraag moet worden gesteund met een programma voor begrotingsstimulering waarmee synergieën kunnen worden gebruikt en kan worden voorkomen dat er negatieve kettingreacties ontstaan. Het moet een programma zijn met relevante, gerichte en tijdelijke maatregelen. In het Engels heet dat timely, targeted, temporary, de drie "t's". Deze maatregelen moeten dringend worden genomen en dat gaan we de lidstaten dan ook voorstellen.
Ik denk met name aan inspanningen om opleiding en omscholing aan te moedigen, om op grotere schaal te investeren in vernieuwing en onderlinge koppeling van systemen en Europa de slag laten maken naar een koolstofarme economie. Ik denk met name aan de noodzaak om bepaalde sectoren van onze economie te laten aansluiten op de doelstellingen die ook wij hebben gesteld ter bestrijding van klimaatverandering. Dat is een perfecte gelegenheid om te laten zien dat de agenda ter bestrijding van klimaatverandering geen agenda tegen economische groei is. Het kan juist een agenda zijn waarmee de modernisering van de Europese industrie een duwtje in de rug krijgt.
Ik denk dat de teugels ook strakker moeten worden aangetrokken om de administratieve kosten van bedrijven terug te dringen en het potentieel van met name de kleine en middelgrote ondernemingen (het MKB) kracht bij te zetten. Dat is de hoeksteen van onze herziening voor een betere regelgeving van januari 2009.
Wij hechten steeds meer belang aan de doelstelling van betere wetgeving. Alle overbodige administratieve lasten moeten worden verlicht, vooral regels waaronder kleine en middelgrote bedrijven gebukt gaan.
De sociale agenda voor kansen, toegang en solidariteit maakt ook deel uit van het Europese antwoord op de economische crisis, want er moeten maatschappelijke problemen worden aangepakt. Wij ontkennen die niet. Het is des te belangrijker vanwege de meer dan waarschijnlijke groei van de werkloosheid. Daarom moet de sociale agenda goed van de grond komen. Ik wijs met name op de maatregelen waarmee de belangen van consumenten worden behartigd en waarmee de arbeidsmarkt beter toegankelijk wordt gemaakt voor jongeren, maar er zullen vast nog andere aspecten zijn waarover wij met het Parlement van gedachten willen wisselen.
Wat het financiële gedeelte betreft, reken ik erop dat de leden van het Parlement de Commissievoorstellen over kapitaaltoereikendheid, bankgaranties en ratingagentschappen snel zullen aannemen. Er moet weer een klimaat van vertrouwen komen. In 2009 zal de Commissie concrete maatregelen nemen om het regelgevingskader van het Europese financiële stelsel te consolideren. Zij zal zich buigen over regelgeving over, toezicht op en transparantie van de financiële markten en de terreinen die in de verslagen van de heren Rasmussen en Lehne aan de orde komen. Vóór de lentetop zal de Commissie de eerste analyses voorleggen van de groep op hoog niveau over financieel toezicht die wij hebben opgericht.
Ter afsluiting van dit eerste deel van het debat denk ik dat crises ondanks hun negatieve gevolgen ook louterend kunnen werken. Visies en zekerheden worden omvergeworpen, waardoor er ruimte komt voor andere situaties en deze op een nieuwe manier kunnen worden ingevuld.
Ik zou u nogmaals eerlijk en open het gevoel willen overbrengen dat ik vorig weekend had in Washington. Ik zag er een openheid van geest die amper een paar maanden geleden nog ondenkbaar was. Door de crisis is er een omslag in het denken gekomen. De ommekeer is niet alleen zichtbaar bij grootmachten, maar ook bij opkomende landen. Zij willen de wereld veranderen en de Europese waarden kracht bijzetten: vrijheid en solidariteit. Ik denk echt dat Europa nu zijn stempel moet drukken op de koers van de gebeurtenissen.
(Applaus)
De Voorzitter
Mijnheer de Commissievoorzitter, hartelijk dank voor uw uiteenzetting. Ook namens de leden van het Parlement wil ik u zeggen dat u zich tijdens de vergadermarathon van de afgelopen weken naar mijn mening duidelijk voor de communautaire regelgeving heeft ingezet, wat natuurlijk ook uw plicht is. Vooral tegenover de regeringen van de lidstaten is dit van belang. U moet aan de eisen van het Europees Parlement voldoen, maar ook aan de eisen van de regeringen. Dit is u duidelijk gelukt en hiervoor wil ik u namens het Europees Parlement ook in deze moeilijke tijd hartelijk danken.
Joseph Daul
namens de PPE-DE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de Commissievoorzitter, geachte collega's, de huidige financiële en economische crisis is geen nederlaag van het kapitalisme, zoals sommigen beweren, maar het resultaat van een politieke dwaling, namelijk het gebrek aan regels voor en controle op de kwaliteit van financiële producten in de VS sinds de jaren negentig.
De crisis vloeit voort uit het gebrek aan transparantie op de markten en de afwezigheid van een doeltreffend orgaan voor toezicht op de financiële markten. De centrumrechtse politieke partijen staan en stonden nooit achter een financieel stelsel zonder regels noch scheidsrechter, waarvoor wij nu een hoge sociaaleconomische prijs betalen. Wat wij als centrumrechts aanbevelen voor de wereldeconomie, is het Europees model van een sociale markteconomie, dat in het verleden zijn diensten heeft bewezen. Wat wij als centrumrechts willen, is dat in deze moeilijke tijden de aandacht voornamelijk uitgaat naar de situatie van mensen die werken, die sparen, en van ondernemers en vooral kleine en middelgrote bedrijven die iedere dag risico's nemen om groei en werkgelegenheid te creëren.
Wij garanderen hun alleen een toekomst als we ons maatschappijmodel verdedigen en als we de voorwaarden voor een vrije, loyale en transparante markt waarborgen, ons bewust zijn van onze verantwoordelijkheden en trouw blijven aan onze waarden.
Geachte collega's, ik wil tevens uiting geven aan de grote tevredenheid van mijn parlementaire fractie: bij deze crisis en die in Georgië deze zomer is gebleken dat Europa wel degelijk bestaat in de wereld, het laat zijn stem horen en oefent invloed uit op zijn partners. Ik wil hier zeggen dat Europa een doorslaggevend instrument is tegen de achtergrond van de globalisering, want het heeft een uniek maatschappelijk project voor ogen waarin de mens centraal staat.
Het voorzitterschap van de Raad en Nicolas Sarkozy hebben met de steun van de Commissie en haar voorzitter José Manuel Barroso laten zien dat de 27 lidstaten een gemeenschappelijke en coherente benadering kunnen volgen, ook voor zeer gevoelige en complexe kwesties, en dat Europa wereldwijd gewicht in de schaal kan leggen, als het de moeite neemt zich eendrachtig op te stellen.
De bijeenkomst van de G20 heeft tot stand kunnen komen dankzij de herhaaldelijke verzoeken van het fungerend voorzitterschap van de Raad en de Commissie. Deze vergadering van de rijkste landen en van opkomende economische machten was een weliswaar symbolische maar historische gebeurtenis, maar heeft ook geleid tot concrete maatregelen die onze groep met grote instemming begroet. Tijdens de bijeenkomst van de G20 zijn de oorzaken van het probleem vastgesteld, is een strategie uitgestippeld en is een agenda vastgelegd. Pessimisten zeggen dat het niet voldoende is en dat het te laat is. Ik zit zelf ook met vragen: waarom hebben we in Europa niet beter vooruitgelopen op de crisis, waarvan de eerste signalen zich vorig jaar al begonnen af te tekenen? Waarom hebben onze toezichthoudende autoriteiten de kwaliteit van Amerikaanse financiële producten niet beter gecontroleerd? We moeten antwoord zien te krijgen op de vraag wat zich in onze grote banken heeft afgespeeld, waar de bovenste verdieping niet op de hoogte was van wat onze gamers op de derde verdieping uitspookten.
Nu is het onze plicht om maatregelen te nemen om onze economie weer op gang te krijgen, om de groei te stimuleren en de gevolgen van deze crisis voor de sociale samenhang te beperken. We moeten de interne markt versoepelen, investeren in onderzoek, onze kleine en middelgrote ondernemingen (het MKB) flink steunen en gezinnen helpen die in moeilijkheden verkeren. We moeten dat alles doen zonder de overheidsfinanciën te belasten, bijvoorbeeld door euro-obligaties als aanvullende financieringsbron te overwegen en door de hervormingen die op nationaal niveau zijn ondernomen aan te houden, die meer dan ooit noodzakelijk zijn.
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, tegen de achtergrond van een historische crisis heeft het bestuur wereldwijd een sprong voorwaarts genomen, die ook van historisch belang kan blijken. We moeten verder gaan, en het gevaar van protectionisme op afstand houden, dat altijd ongunstig uitpakt voor de armste landen op aarde.
In tijden van crisis kunnen we moedige maatregelen nemen voor de toekomst. Mijnheer de Commissievoorzitter, juist in een crisisperiode kunnen we bepaalde regels veranderen en alleen dan, want na de crisis ligt bij iedereen de vergetelheid snel op de loer.
Europa mag niet van deze weg afwijken, want het verenigde Europa heeft laten zien dat het in staat was in te spelen op crises en onze burgers te helpen deze crisis te boven te komen, die ons de komende maanden nog grote problemen zal opleveren. Ik zal u alleen zeggen dat Europa verenigd en sterk moet zijn, en vooral, mijnheer de Commissievoorzitter, dat wij de symbiose tussen de verschillende instellingen hebben gevoeld, het Parlement dat ik als eerste wil noemen, de Commissie en de Raad. Zo zullen wij succes oogsten en het goede voorbeeld geven aan onze burgers.
Martin Schulz
namens de PSE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, het feit dat de staten van de G20 bijeen zijn gekomen is een stap in de goede richting. Het feit dat ze in deze samenstelling bijeen zijn gekomen laat zien dat er iets verandert in de wereld, dat we op weg zijn naar een multipolaire wereld waarin de Europese Unie een centrale rol kan en zal spelen, wanneer we eensgezind blijven, wanneer we ons huiswerk doen, wanneer we onze taken ook daadwerkelijk uitvoeren.
De cruciale vraag is derhalve, mijnheer de Commissievoorzitter, of we genoeg tijd hebben. Uit uw redevoering maak ik op dat u de maatregelen, die u in de Commissie in verband met het verslag van mijn collega Poul Nyrup Rasmussen wilde behandelen, bij de voorjaarstop wilt presenteren. Dat is te laat. Wij willen dat er nú maatregelen inzake hedgefondsen en de private equity-fondsen worden genomen. Charlie McCreevy heeft, als ik het goed begrijp, verleden week eerste maatregelen met betrekking tot de banken ingediend. Dit is slechts een heel klein pakket. We zullen het, wanneer we geloofwaardig willen zijn, nu over de kredietbeoordelingsbureaus moeten hebben. We moeten het zo snel mogelijk over het toezicht hierop hebben. We willen nu maatregelen inzake private equity en hedgefondsen. We willen het nu over de salarissen van directeuren hebben. We willen nu de kwestie short selling aankaarten. Er is namelijk al een gewenning te bespeuren. We zitten in een financiële crisis, er vinden grote vergaderingsrondes plaats, maar de dames en heren uit de financiële wereld nemen alweer hun oude posities in. Ik wil u een kort citaat voorlezen uit een brief van de heer Ackermann, de bestuursvoorzitter van de Deutsche Bank, aan George W. Bush - dat zijn echt twee zeer interessante correspondentievrienden. Er moet worden voorkomen, schrijft de heer Ackermann, dat er een blijvende grotere rol van de openbare sector in het internationale financiële systeem komt. Nee, dat moet niet worden voorkomen, maar moet juist het doel zijn van de maatregelen die we nu nemen, dat er meer toezicht en meer internationale samenwerking voor de handhaving van dit toezicht komt!
Het gaat hier namelijk nu om een beslissende keuze, om een beslissend moment waarop we ons af moeten vragen: krijgen we in de toekomst strengere verplichtingen met strenger toezicht, overigens ook met het juridisch verbod op bepaalde vormen van speculatie die op misbruik neerkomen of behoeden we nu de banken, behoeden we nu fondsen voor de ineenstorting? De banken en fondsen nemen het geld gretig aan en gaan vervolgens op dezelfde voet door. Het is bijna alsof je een speler die blut is gegaan, die in het casino platzak is geworden, nieuw geld geeft zodat hij vrolijk verder kan gokken. Nee, we moeten erachter komen wie de eigenaar van het casino is, volgens welke regels er wordt gespeeld en hoe op de winsten belasting wordt geheven en bovenal of de processen in het casino transparant worden gemaakt en of degenen die verantwoordelijk zijn voor het reilen en zeilen van het casino hiervoor ook aansprakelijk kunnen worden gemaakt. Dit moet het doel zijn! Het moet het doel van de EU zijn om eigen regels te definiëren die de EU er daarna zelf binnen de G20 en binnen de internationale organisaties moet doordrijven.
Het kan niet als vanouds verder gaan. We moeten beseffen dat we een verantwoordelijkheid voor de gewone mensen in Europese Unie hebben, die opdraaien voor de catastrofes die anderen hebben veroorzaakt. Ik geef u een klein voorbeeld: Denkt u zich even in, mijnheer Barroso, u gaat naar uw bank en zegt: "Ik geef u 1 000 euro en zou hierover graag 25 procent rente ontvangen”. De man van de bank zou zeggen: "Mijnheer Barroso, voelt u zich niet goed? U bent anders toch zo'n verstandig mens. U maakt eigenlijk een zeer schrandere indruk.” Maar wanneer mijnheer Ackermann voor zijn aandeelhouders staat en zegt: "We willen dit jaar 25 procent winst”, dan krijgt hij staande ovaties. We moeten de kloof tussen de filosofie van deze mensen en het normale leven eindelijk dichten. Er mag in de internationale economie niet alleen op grond van deze kille, nuchtere winstcriteria worden gehandeld. Daarom hebben we regels nodig zodat dit soort van misbruik aan banden kan worden gelegd.
(Applaus)
Wanneer we in de komende maanden, aan het eind van deze zittingsperiode, weloverwogen maatregelen zullen hebben genomen, dan zullen we deze perceptiekloof hebben gedicht tussen de waarneming van de economische wereld en haar voorstelling van de werkelijkheid, en de werkelijkheid van de gewone man en de mensen in het bedrijfsleven. De werkelijkheid in het bedrijfsleven is namelijk dat het geld dat vergokt is en dat het geld voor de tekorten waarmee de nu bijeengekomen statengemeenschap wordt geconfronteerd en die nu met enorme miljardengaranties moeten worden gefinancierd, uit de zak van de belastingbetaler en uit de reële economie zal moeten komen. Daarom mogen we er ons ook niet toe beperken om banken en fondsen te redden. We hebben vooral investeringen in de reële economie nodig. We moeten banen veilig stellen. We moeten ervoor zorgen dat de economie niet instort. Mijn vriend Frank-Walter Steinmeier heeft gisteren een interessant plan voorgesteld, een plan dat een opleving van de investeringen in alle economieën van de Europese Unie op het oog heeft en dat bovenal ook de vraag aan de Commissie richt: kunnen we de middelen die we nu al voor de komende zes, zeven jaar voor investeringen in de infrastructuur, in het proces van Lissabon, in het onderzoek, in kwalificering, in de opbouw van een telecommunicatie-infrastructuur in Europa hebben beraamd, voortrekken en nu investeren om hiermee onmiddellijke impulsen te geven voor werkgelegenheid en groei? Naar mijn mening is dit even belangrijk als regels voor de internationale financiële markten.
Ik geloof dat we nu voor een beslissende keuze staan. Hartelijk dank, mijnheer Barroso! U hebt erop gewezen dat ik het misschien mis had wat betreft de vraag wanneer de Commissie met voorstellen komt. Komt u voor de voorjaarstop met voorstellen! Komt u snel met voorstellen, omdat er in de lente weer paardenraces zijn, zodat de heer McCreevy er weer niet is. De maatregelen van de Commissie zijn nú nodig, zo snel mogelijk! Ik verwacht dat u hier in december met passende voorstellen komt.
(Applaus)
Graham Watson
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de voorzitter van de Commissie feliciteren. Dit is de eerste keer dat de Commissie op een dergelijke top vertegenwoordigd is en dat juich ik zeer toe.
Ik wil ook graag de fungerend voorzitter van de Raad feliciteren, niet alleen met het uitstekende werk dat hij gedaan heeft voor het Franse voorzitterschap, maar ook met de beloning die hij gekregen heeft: het voorzitterschap van de Franse autoriteit financiële markten.
Als 1989 het beslissende jaar was voor de overwinning van de vrijemarkteconomie, dan moet 2008 het jaar zijn waarin we moeten denken aan de waarschuwing van Adam Smith dat ongebreidelde vrije markten aan grenzen gebonden zijn. In de Wealth of Nations voorzag Adam Smith heel wat dingen en zijn uitspraken in dat boek bevatten vele waardevolle lessen.
Mijn fractie is blij het succes van de G20-bijeenkomst. We juichen het toe dat de G20 de opvatting deelt dat marktbeginselen, vrijhandel, open investeringsregelingen en doeltreffend gereguleerde financiële markten bevorderend werken voor de dynamiek, de innovatie en het ondernemerschap die cruciaal zijn voor economische groei, werkgelegenheid en de bestrijding van armoede.
Na 1929 hebben landen de fout begaan afzonderlijk naar oplossingen te zoeken. Deze keer zijn we tot het inzicht gekomen dat we gezamenlijk oplossingen moeten vinden. Veel van de voorgestelde maatregelen in het werkprogramma van de Commissie voor 2009 zullen daartoe bijdragen. Ik feliciteer de Commissie met dat werkprogramma, vooral met het plan om te zorgen voor regelgeving voor, toezicht op en transparantie van de spelers op de financiële markt en belangrijke investeerders op de kapitaalmarkt. De vrije markt gedijt op transparantie en eerlijkheid.
Sommige mensen zoeken zondebokken voor de problemen die we nu hebben. Ze voeren aan dat er geen waarschuwingen zijn gegeven. Toch is dat wel gebeurd! Otto Graf Lambsdorff en Jacques Delors, en ook anderen, hebben aan het begin van dit jaar het Sloveense voorzitterschap een brief geschreven waarin ze waarschuwden voor de gevaren van oververhitting van de wereldeconomie. Jean-Claude Juncker herinnerde er ons gisteravond in zijn voortreffelijke toespraak tijdens ons debat over de tiende verjaardag van de euro aan dat de Eurogroep de Amerikanen en anderen een paar keer stevig aangesproken heeft over de gevaren die we liepen. De liberaal-democraten gaan geen tijd verspillen aan het zoeken naar wie precies de ijsberg niet gezien heeft, maar we concentreren ons erop dat de mensen in de reddingsboten terechtkomen.
Toch maken we ons zorgen over één aspect van de Europese Unie en de reactie van de G20 daarop. Onze staats- en regeringshoofden schijnen te geloven dat we gewoon net als vroeger zaken kunnen doen, dat er alleen maar economische groei nodig is. Ik ben bang dat zij gewoon heel veel lessen van de afgelopen dertig jaar in de politiek niet hebben begrepen. De recessie vormt een goede gelegenheid om de balans op te maken. Al hebben we een recessie, toch wordt voorspeld dat het mondiale BBP in de komende twintig jaar zal verdubbelen. Die groei is echter gebaseerd op eindige hulpbronnen, op het niet meetellen van afvalkosten en op één nieuwe steenkoolcentrale per week in China.
In de nota van het voorzitterschap van 28 oktober voor de voorbereidende EU-top van 7 november werden vier mogelijkheden tot innovatie genoemd. Een daarvan was duurzaamheid. In de nota staat dat internationaal gecoördineerde, macro-economische reacties, gebaseerd op de bevordering van milieu-investeringen - ook in ontwikkelingslanden - belangrijk zijn. Blijkbaar heeft de een of andere minister of ambtenaar bij het Franse voorzitterschap wel wat aan holistisch denken gedaan, maar is dat niet doorgedrongen tot de goedgekeurde tekst die door moest gaan voor de conclusies van de voorbereidende top. In die tekst werd klimaatverandering alleen in één zin genoemd, tussen allerlei andere opgesomde uitdagingen. Ook in de conclusies van de G20 kwam het onderwerp niet voor, behalve dan als voorlaatste punt van het voorlaatste punt, waarin voorbeelden genoemd werden van andere wezenlijke uitdagingen en klimaatverandering op nummer 2 stond.
Keynes en het tegengaan van klimaatverandering zijn niet tegenstrijdig. Als Maynard Keynes nu leefde, zou hij de mensen aan het werk zetten met het installeren van zonnepanelen en windgeneratoren op ieder Europees huis, en daardoor zowel de innovatie bevorderen als nieuwe banen scheppen. Een hedendaagse Roosevelt zou ons laten zoeken naar een mondiale cultuur, mondiaal bestuur en een samenhangende visie op wat de mensen wereldwijd bezighoudt, als hij zag dat we een mondiale economie hebben waarvan de contouren geschetst worden op de computercampussen aan de westkust van Amerika, in de Chinese fabrieken en in de Indiase steenkoolgebieden. Dat is de weg vooruit. Het zal nooit meer zijn zoals het geweest is.
Brian Crowley
Geachte Voorzitter, geachte voorzitter van de Commissie, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik vind dat de Commissie zich standvastig heeft opgesteld door onmiddellijk en besluitvaardig op te treden bij de aanpak van de crisis op de internationale financiële markten. Waar het uiteindelijk allemaal om draait is dat de Europese Unie, de Verenigde Staten, India en China moeten samenwerken om per direct gemeenschappelijke regels en normen tot stand te brengen voor het internationale toezicht op de financiële dienstverlening.
(EN) Het is niet te vermijden dat er bij elke crisis of dreiging met gevaar gezegd wordt dat het nooit meer hetzelfde zal zijn, maar als we naar de geschiedenis kijken - niet alleen naar de economie - blijkt dat alles cyclisch is. Alles komt weer terug. Zelfs de eenvoudigste visser zal u kunnen vertellen dat eb en vloed elkaar afwisselen.
Dat is overigens absoluut geen excuus voor de problemen die we nu hebben of voor diegenen die deze crisis versneld hebben door riskante leningen en dubieuze praktijken en vooral door - wanneer alles fout gaat - naar de 'vader- en moederlanden' te rennen en te roepen: "Help ons uit de penarie!”
Het grootste gevaar in het zakenleven, de economie, de werkgelegenheid en het maatschappelijk leven in Europa is niet alleen maar de financiële crisis, maar het feit dat de banken geen werkkapitaal willen uitlenen aan kleine en middelgrote ondernemingen. Het heeft geen zin zonnepanelen te maken als je de mensen niet hebt om ze op het dak te zetten. Als je die mensen niet hebt - mensen die de panelen kunnen betalen en kopen - heb je ook geen mensen die ze zullen maken.
De realiteit vandaag de dag is dat de crisis waar we in deze roerige economische tijd tegen aanlopen, ons de gelegenheid biedt de fouten uit het verleden te corrigeren en ervoor te zorgen dat we nu in onderzoek en innovatie investeren. We kunnen dat geld gebruiken om nieuwe manieren te vinden om met problemen om te gaan en om oplossingen te vinden voor de problemen waarmee mensen in hun leven geconfronteerd worden, en ook om ervoor te zorgen dat we de mensen hoop geven. Er wordt soms vergeten dat wat mensen echt nodig hebben, bemoediging is, een idee waarmee ze vooruit kunnen en een schouderklopje - waarmee gezegd wordt: "Je doet het goed” -, want we hebben behoefte aan hoop.
Door de G20 en de inspanningen van de Commissie en het voorzitterschap om deze G20-bijeenkomst tot stand te brengen - al is de Amerikaanse president vleugellam - worden India en China gedwongen aan de tafel te gaan zitten en uit te spreken dat zij, als opkomende economieën, nu verantwoordelijkheden hebben. China en India moeten een rol spelen in datgene wat gedaan moet worden.
Mijn laatste punt is dat ik het heel erg zou vinden als mensen zouden denken dat deze crisis betekent dat we een halt moeten toeroepen aan de innovatie en creativiteit van de Europese volkeren. Als we onze mensen willen voeden, gelijke rechten en zekerheid geven en uit de armoedeval willen bevrijden, dan is het onze eerste verantwoordelijkheid ervoor te zorgen dat ze hun eigen geld kunnen verdienen, dat de verschillende landen geld hebben om in sociale voorzieningen en gezondheidsvoorzieningen te investeren en, het allerbelangrijkste, dat we ze de hulpmiddelen en de scholingsmogelijkheden bieden die nodig zijn om te kunnen profiteren van de nieuwe uitdagingen die voor ons liggen.
Monica Frassoni
namens de Verts/ALE-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de financiële crisis heeft nu ook al invloed op de reële economie, zoals wij overigens eenvoudig hadden kunnen voorspellen. Wij denken dat dit de prijs is die de Europese Unie betaalt voor de vertraging, of zelfs voor de weigering, om een Europees toezichts- en regelgevingskader te ontwerpen, en om op tijd financiële solidaire werkwijzen en een toezicht op de banken dat haar naam waardig is, te realiseren.
Mijnheer Barroso, u en de meerderheid van uw Commissie behoren zelf tot degenen die verantwoordelijk zijn voor deze vertraging, en tot de degenen die deze benadering steunen, die Europa in een situatie van uiterste onzekerheid en recessie heeft gebracht. Mijnheer de Voorzitter, ik zou u, terwijl u zo welbespraakt debatteert over mogelijke oplossingen, luid en duidelijk willen horen zeggen dat degenen die regels en transparantie wilden, dat degenen die de totem van deregulering weigerden gelijk hadden, en ik en een afdeling van mijn commissie - waarvan iemand zelfs achter u zit - ongelijk. Dit is de enige manier waarop hetgeen u vandaag zegt, geloofwaardig zal klinken, en het spijt mij, maar het is niet waar dat de meerderheid van de lidstaten hierop tegen was.
Zoals ik u tijdens vele gelegenheden tussen 2004 en nu heb gezegd, hebt u er stelselmatig voor gekozen om zich aan te sluiten bij de nationale regeringen, in plaats van bij het Parlement, en bij de industrieën in plaats van bij de consumenten. Indien ik enigszins moralistisch zou zijn dan zou ik zeggen dat u zichzelf bij de sterkeren, in plaats van bij de rechtvaardigen heeft aangesloten. Deze aanpak, die door Joschka Fischer in zijn vermaarde rede aan de Humboldt Universiteit naar voren is gebracht, en waarin hij voor de Commissie een eenvoudige rol als secretariaat van de Raad zag weggelegd, is getrouw in de prioriteiten van het binnenlands en buitenlands beleid weergegeven in het werkprogramma dat u ons vandaag presenteert.
Wat de prioriteiten in het buitenlands beleid betreft, zou ik in het bijzonder de nadruk willen leggen op een voortdurend en laakbaar gebrek aan aandacht met betrekking tot de mensenrechten, om natuurlijk met China te beginnen. Er is ook een nogal oppervlakkige bescherming van de ontwikkelingsagenda van Doha, zonder dat men zich realiseert dat de financiële crisis alle uitgangspunten waarop deze agenda is gebaseerd, heeft uitgewist. In het binnenlands beleid betreffende immigratie heeft de Commissie in de afgelopen jaren toegegeven aan de druk van de lidstaten, en daarom praten wij vandaag als wij het over immigratie hebben in feite over wetgevingsinstrumenten die erg krachteloos blijven, en exact hetzelfde kan worden gezegd over het sociaal beleid.
Mijnheer de Voorzitter van de Raad, mijnheer de Commissievoorzitter, op deze manier zullen wij er zeker niet in slagen om hetgeen de Groenen al maanden lang de Green New Deal noemen en wat tegenwoordig sterk in de mode is, in gang te zetten. Een Green New Deal heeft een zeer specifieke betekenis en het is zeker niet dat verwarde gewauwel dat men om zich heen hoort, en dat in feite inhoudt: 'alles hetzelfde als voorheen met hier en daar een beetje groen'. Wij hebben het over een gezamenlijke investeringsstrategie op lange termijn om de doelstellingen energierendement, een milieuvriendelijke herinrichting van de economie en de reductie van de uitstoot van CO2 te bereiken, waarbij een belangrijke rol is weggelegd voor de Europese Investeringsbank, die toch consequent zou moeten zijn in haar beslissingen over wie en wat zij financiert.
Er mogen geen onduidelijkheden bestaan over nutteloze mega-infrastructuren, over kernenergie of over gunstige financieringen voor ondeugdelijke projecten. Er zouden geen overheidsmiddelen of blanco cheques voor de automobielindustrie moeten worden uitgeschreven, zoals nu het geval is. Wij zouden dan doorgaan met geld over de balk smijten, en ik denk dat wij dit niet meer willen.
Roberto Musacchio
namens de GUE/NGL-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, slechts enkele dagen geleden heeft president Sarkozy ons in dit Parlement medegedeeld dat de crisis die wij meemaken structureel van aard is, en dat wij zelfs het kapitalisme moeten heroverwegen.
Uiteraard denk ik dat wij beter de crisis van het kapitalisme, dan het kapitalisme in crisis kunnen vermijden. Wij moeten met andere woorden beginnen na te denken over een nieuwe toekomst die voorziet in een echte overgang naar een economie die wordt gekenmerkt door sociale en ecologische voorwaarden, en over een economische democratie gebaseerd op rechtvaardigheid en samenwerking, in plaats van op ongelijkheid en oorlog.
Aan de andere kant van deze wezenlijke verschillen die eveneens meetellen, kan ik constateren dat er erg weinig is overgebleven van de plechtige verklaringen betreffende het heroverwegen van het kapitalisme in de zeer bescheiden en teleurstellende resultaten van de G20, waarvoor Europa ook enige verantwoordelijkheid draagt. Zeker, men heeft ontdekt dat de onjuistheid van het dogma van de vrijhandel kan worden aangetoond, en dat er daarom enorme overheidsmaatregelen worden getroffen en er zelfs nationalisatie kan plaatsvinden, maar dit alles zal de achterliggende filosofie die de structurele crisis heeft veroorzaakt niet veranderen.
Natuurlijk zegt men dat wij regels nodig hebben om de risico's van speculaties te verminderen, maar men peinst niet over ingrijpen voor wat de financiële speculatie betreft - bijvoorbeeld door een Tobin-heffing op transacties in te voeren - en wij laten het stabiliteitspact ongemoeid dat tijdens deze recessie het leven op ons continent waarschijnlijk dramatisch heeft verslechterd. Wij vragen ons dan ook niet af wat de oorzaak is van deze crisis, en dus slagen wij er niet in om deze aan te pakken.
Ik zou twee kwesties naar voren willen brengen: de eerste kwestie betreft de systematische onderwaardering van het werk dat is verricht met betrekking tot dit beleid van vrijhandel in de afgelopen decennia, dat niet alleen onrecht en lijden met zich heeft meegebracht, maar ook een belangrijk deel van het gebrek aan financiële liquiditeit heeft doen ontstaan. In 1929 stelde John Maynard Keynes voor om te investeren in salarissen en banen, maar dit doet men vandaag de dag niet.
De tweede kwestie betreft de consequenties van de crisis op milieu- en energiegebied, die om veel duidelijkere en krachtigere besluiten vragen dan het gestotter van de G20. Het is echter voor degenen die de crisis hebben aangericht veel moeilijker om deze weer op te lossen. Wat we nodig hebben is een duidelijk signaal van links in een andere richting.
Hanne Dahl
namens de IND/DEM-Fractie. - (DA) Mijnheer de Voorzitter, zoals vorige sprekers wil ook ik graag Keynes citeren, wat mij nog nooit eerder zo toepasselijk voorkwam. Ik citeer in het Engels:
(EN) "Speculanten richten misschien geen schade aan als het luchtbellen zijn op een gestage stroom ondernemingsgeest, maar de situatie is ernstig als ondernemingsgeest de luchtbel wordt op een draaikolk van speculatie. Wanneer de investeringen van een land een bijproduct worden van de activiteiten van een casino, wordt het werk waarschijnlijk slecht gedaan.”
(DA) Het voorstel van de Commissie voor het oplossen van de financiële crisis draait om het werkelijke probleem heen. De EMU-structuur is niet een soort bolwerk tegen algemene crises en al helemaal niet tegen financiële crises. De vier vrijheden en het strenge stabiliteitspact maken de dingen niet eenvoudiger, juist integendeel. We moeten de institutionele kaders voor de economie en het economisch beleid herformuleren. Het is prima om aan te geven dat er een nieuwe financiële architectuur zal worden gecreëerd, maar als de constructie niet goed beschreven is, zal het ontwerp geen kans hebben op een architectuuropleiding, noch op een economische opleiding. Dit hangt zonder twijfel samen met het begrip van de crisis. Natuurlijk hebben we ons eerst en vooral gericht op het oplossen van de liquiditeitscrisis, op het creëren van smeermiddelen. In dit verband hebben de diverse landen voor verschillende modellen gekozen, wat nu eenmaal een feit is, maar wat bedoelt de Commissie nu eigenlijk als zij zegt dat het taak van de EU is (en ik citeer uit het programma):
(EN) "om ervoor te zorgen dat de herstructurering van delen van de banksector zodanig verloopt dat deze voor de toekomst de garantie biedt op eerlijke en gezonde concurrentie in deze sector”.
(DA) Betekent dit dat de overheid kapitaal moet injecteren? Is dat de betekenis van deze zin? Ik zou ook graag van de Commissie willen weten of het de bedoeling is om nieuwe kredietbeoordelingsbureaus op te richten? Vele van de oude kredietbeoordelingsbureaus hebben zich in ieder geval volkomen onbetrouwbaar getoond. Wat bedoelt de Commissie wanneer zij het heeft over de ”structurele hervormingsagenda”? Wil dit zeggen arbeidsmarkthervormingen zonder zekerheid, ”flexizekerheid” zonder ”zekerheid”? Is het de bedoeling dat toenemende baanonzekerheid de bijdrage van de werknemers wordt? In het algemeen is het onduidelijk of de Commissie voornemens is om beloning als een cruciale concurrentieparameter te beschouwen. Worden lonen uitsluitend als kosten gezien? We moeten lonen ook zien in relatie tot het effect dat ze hebben op de vraag. Tot slot wil ik namens mijn collega, de heer Blokland, die de eerste vicevoorzitter is van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, een vraag met betrekking tot het milieu stellen: wanneer denkt de Commissie de nationale emissieplafonds bekend te maken?
Jana Bobošíková
(CS) Dames en heren, ik ben blij dat het onzinnige idee van de voorzitter van de Europese Raad, de heer Sarkozy, om tijdens de ontmoeting in Washington over te gaan tot wijziging van de fundamenten van het kapitalisme er niet door is gekomen. Ik hoop dat de Europese Unie weer als voorheen rationeel nadenkt met de vrije markt als fundamentele waarde en als voorwaarde voor welvaart. Want dat is de vrije markt wel degelijk ook in tijden van crisis. Ik vertrouw er dan ook op dat noch de Europese Commissie, noch de Tsjechische Republiek, die binnenkort het voorzitterschap op zich neemt, bevangen zullen worden door de illusie van hun eigen grootheid en onfeilbaarheid en ze in tegenstelling tot de Franse president afzien van onzinnige en vooral gevaarlijke pogingen om met het geld van de belastingbetaler de natuurlijke economische cyclus op zijn kop te zetten. Ook ben ik blij dat de G20-landen het protectionisme hebben afgewezen. Want het is toch genoeglijk bekend dat degenen die een deel van hun vrijheid inruilen voor grotere zekerheid uiteindelijk beiden verliezen?
Dames en heren, de huidige crisis is niet veroorzaakt door het kapitalisme, maar door de inhaligheid van onverantwoordelijke banken die op geen enkele manier bereid waren zelf de aan hun eigen besluiten verbonden risico's te dragen. Om duidelijk te zijn: dat is net zo goed een bedreiging van de vrije markt als het staatsdirigisme. Dus door al dat geld in de banken te pompen zonder directe controle te uit te oefenen op de wijze waarop deze het aanwenden, wordt de burger bestolen van de vrucht van zijn noeste arbeid. Er dient op te worden toegezien dat de banken het geld niet alleen gebruiken voor het gezond maken van hun eigen balansen, maar ook voor de kredietverlening aan het bedrijfsleven. Dat managers zomaar financiële hulp kunnen krijgen zonder dat de regering bepaalt hoe met dit geld moet worden omgesprongen, is een grove inbreuk op het beginsel van politiek rekenschap. Als het werkelijk zover komt dan is dat een immorele vergoeding van de door het schaamteloze handelen van de financiële instellingen veroorzaakte verliezen, ook nog eens zonder dat deze instellingen en de concreet verantwoordelijke managers daar de fatale verantwoordelijkheid voor hoeven te dragen.
Jean-Pierre Jouyet
fungerend voorzitter van de Raad. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, ik zal het kort houden, want het debat is al zeer uitvoerig geweest en voordat ik het woord geef aan voorzitter Barroso zou ik vijf dingen willen zeggen. Ten eerste zijn we het er allen over eens dat de bijeenkomst van de G20 historisch en vernieuwend was, zowel op internationaal niveau als wat betreft het initiatief dat Europa heeft getoond, zoals de voorzitter van de Commissie heeft benadrukt. Europa toont daadkracht als het op internationaal niveau een gemeenschappelijke wil aan de dag legt, zoals Joseph Daul heeft onderstreept.
Ten tweede zijn we het erover eens dat de gebeurtenissen een kentering betekenen. Zoals de heer Watson heeft gesteld, kunnen we niet terug naar de normale situatie maar moeten we deze crisis creatief te lijf gaan.
Ten derde moeten we inderdaad nu in het offensief gaan en snel de nodige wetgevingsmaatregelen nemen, vooral financiële regelgeving. Meerdere personen hebben hierop ook gewezen, zoals de heer Schulz, voorzitter van de Sociaaldemocratische Fractie in het Europees Parlement, en mevrouw Frassoni.
Ten vierde moeten we de zeer negatieve economische gevolgen inperken die deze financiële crisis heeft voor de relaties tussen het financiële stelsel en het MKB (kleine en middelgrote ondernemingen), zoals de heer Crowley heeft aangegeven, en voor de verhouding tussen sociale regelgeving en economisch herstel, zoals de heer Daul heeft aangestipt. We moeten een brede visie hanteren en rekening houden met de keynesiaanse aspecten die verband kunnen houden met de bestrijding van klimaatverandering, zoals de heer Watson, voorzitter van de Fractie van de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa, heeft gesteld.
Mijnheer de Commissievoorzitter, tot slot hebben diverse sprekers en fractievoorzitters net als u onderstreept dat alle dimensies van de crisis moeten worden meegenomen. Zoals u hebt gesteld, wordt er een ontwikkelingsmodel aangevochten en zoals Martin Schulz heeft aangegeven, moeten de scheidslijnen tussen de rol van de publieke sector en die van de particuliere sector worden herzien. Dat zijn ook belangrijke punten. U hebt met een aantal anderen, onder wie mevrouw Frassoni, ook al onderstreept dat we onze ogen niet alleen op de financiële sector moeten richten en we de minst bedeelden, de zwaksten en mensen die honger lijden niet mogen vergeten. U hebt dat ook benadrukt, mijnheer de Voorzitter. We moeten de fundamenten van het systeem onder handen nemen, en als hebzucht daar deel van uitmaakt, kunnen we er niet omheen om deze fundamenten te herzien.
Tot slot moeten we inzien dat de crisis geen gelegenheid moet zijn om pas op de plaats te maken en koudwatervrees te krijgen, maar juist om sneller te reageren en ambitieus vast te houden aan onze doelstellingen op het gebied van ontwikkeling, milieu en de bestrijding van klimaatverandering.
(Applaus)
José Manuel Barroso
voorzitter van de Commissie. - (FR) Mevrouw de Voorzitter, voordat ik doorga met de uiteenzetting, wil ik de specifieke vraag van de heer Schulz beantwoorden, aangezien we hebben besloten dat ik nu het gehele werkprogramma voor volgend jaar moet presenteren. De Commissie heeft vandaag haar antwoord op de twee verslagen goedgekeurd, het verslag van de heer Rasmussen en dat van de heer Lehne, en u kunt zien hoe wij de verschillende elementen zullen bijhouden en hoe wij hiermee reeds zijn begonnen. Het is een zeer uitgebreid antwoord en we zullen met andere voorstellen komen. Een aantal daarvan is overigens reeds voorgelegd. Toen ik het over de voorjaarstop van de Europese Raad had, heb ik verwezen naar de resultaten van de werkgroep op hoog niveau die ik onder het voorzitterschap van Jacques de Larosière in het leven heb geroepen. De verantwoordelijke commissaris, de heer McCreevy, heeft mij laten weten dat we de voorstellen, misschien die waaraan u denkt, over hedgefondsen en kwesties inzake private equity, in principe al in december kunnen voorleggen.
Over het werkprogramma voor 2009 van de Commissie heb ik al gezegd dat het onlosmakelijk is verbonden met een precieze politieke context. De financiële storm is nog niet gaan liggen. We staan aan het begin van een ernstige economische vertraging. Daarom moeten de werkzaamheden voor modernisering en aanpassing aan de globalisering die al in de steigers staan, zo snel mogelijk worden afgerond. De constatering dat we de globalisering het hoofd moeten bieden, is niet van gisteren. In de Commissie, die ik de eer heb voor te zitten, wordt al enkele jaren gesproken over een nieuw tijdperk. Voor Europa betekent dit onze waarden uitdragen en onze belangen tegen de achtergrond van globalisering behartigen. Juist tegen deze achtergrond moeten we met ambitieuze voorstellen komen. De huidige crisis mag ons echter niet afleiden van de andere prioriteiten van ons werkprogramma, die overigens ook prioriteiten zijn om de uitdaging van de globalisering aan te gaan. Ik doel voornamelijk op de bestrijding van klimaatverandering en duurzame ontwikkeling. Dat is een prioriteit voor 2009, het jaar van de conferentie van Kopenhagen.
Ik wil het Europees Parlement van harte complimenteren met de immense werkzaamheden die het verricht voor het klimaat- en energiepakket. We hebben te maken met uitzonderlijke omstandigheden en ik ben trots om te zien hoe de Europese instellingen hierop adequaat reageren. Ik ben ervan overtuigd dat we ons samen aan onze gemeenschappelijke doelstelling zullen houden van een politiek akkoord in december. En ik zal u heel eerlijk zeggen dat ik ervan overtuigd ben dat dit akkoord als katalysator voor een Europese strategie zal fungeren waarmee we in Kopenhagen een ambitieus akkoord kunnen sluiten.
Ik wil de situatie niet dramatiseren, maar we moeten ons er allen van bewust zijn dat de internationale geloofwaardigheid van Europa, dat in dit debat het voortouw heeft genomen, op het spel staat. Europa heeft de internationale discussie over de bestrijding van klimaatverandering aangezwengeld. Wij hebben tegen de Amerikaanse regering gezegd dat er meer moet worden gedaan. Wij hebben dat ook gezegd tegen de Russen, de Chinezen, de Indiërs. We mogen niet opgeven nu er een betere samenwerking met de nieuwe regering in de VS mogelijk is. We mogen geen enkel signaal afgeven dat we onze ambitie naar beneden bijstellen. Dat zou in mijn ogen funest zijn voor onze geloofwaardigheid.
Morgen bieden wij een echt buitengewone gelegenheid, een kans die we niet mogen missen. Daarom moeten we in het antwoord op de economische crisis aantonen dat de programma's ter bestrijding van de klimaatverandering ook een deel van het economische antwoord kunnen vormen. Ik zou niet graag de tegenstelling zien die zich soms voordoet tussen enerzijds degenen die de economie of de industrie verdedigen, en anderzijds degenen die zich opwerpen als pleitbezorger van duurzame ontwikkeling. Deze twee zaken lopen namelijk in elkaar over. In dat verband spreek ik mijn complimenten uit voor wat meerdere Parlementsleden hebben gezegd.
De andere prioriteit is het Europa van de burgers. De Commissie gaat zich in 2009 vooral toeleggen op de verwezenlijking van de Europese ruimte van vrijheid, veiligheid en justitie, bijvoorbeeld met de invoering van het gemeenschappelijk immigratiebeleid en door groei, concurrentievermogen en sociale integratie in het meest algemene beleid van de Europese Unie op te nemen; door het Europees immigratienetwerk operationeel te maken en de laatste hand te leggen aan het gemeenschappelijk Europees asielstelsel voor 2010, door de inachtneming van consumentenbescherming in Europa te versterken, door de wederzijdse erkenning van bepaalde burger- en strafrechtelijke wetteksten te verbeteren, met name veroordelingen en nalatenschappen en door middelen voor te stellen ter bestrijding van nieuwe vormen van criminaliteit, zoals mishandeling van kinderen of cyberaanvallen.
De andere prioriteit voor 2009 is Europa in de wereld. Uiteraard ga ik daar in vogelvlucht op in vanwege het tijdslimiet. Ook hier staat ons een aantal uitdagingen te wachten: het uitbreidingsproces en de versterking van het nabuurschapsbeleid, de verdieping van de betrekkingen met ontwikkelingslanden, met name Afrika. Dat is een absolute noodzaak, en in dat opzicht wil ik erop wijzen dat het Commissievoorstel over landbouwhulp in de ontwikkelingslanden absoluut moet worden goedgekeurd. Dat is een kwestie van geloofwaardigheid. Nogmaals, we mogen het op topbijeenkomsten niet alleen over financiën hebben, we moeten laten zien dat we niet alleen met grote opkomende machten in bespreking zijn, maar dat we betrokken zijn bij ontwikkelingslanden, met name in Afrika.
Onze verstandhouding met deze landen is ook belangrijk om bepaalde mondiale aspecten te regelen. Laten we niet vergeten dat we volgend jaar grote afspraken hebben, zoals in Kopenhagen, om gemeenschappelijke dossiers met hen beter te kunnen behandelen, zoals over energiezekerheid, de bestrijding van klimaatverandering en emigratie. Maar ook de voltooiing van het Doha-programma voor ontwikkeling en de voortzetting van bilaterale handelsonderhandelingen.
Tijdens de top in Washington is duidelijk het idee naar voren gekomen dat er dringend een akkoord moet komen over de wereldhandel. Doha is overigens een agenda voor handel, maar ook voor ontwikkeling. Ik geloof dat we nu beter op weg zijn, want het echte alternatief voor Doha is niet een status quo, maar integendeel, door de huidige economische crisis de mogelijkheid van inkeer, de mogelijkheid dat bepaalde landen, overal ter wereld, terugkomen op hun tarieven en unilaterale maatregelen nemen voor bescherming van bepaalde sectoren. Dan zouden we te maken krijgen met vérgaand economisch nationalisme, protectionisme zou zijn rentree maken, wat negatief zal uitwerken op de wereldeconomie en natuurlijk ook op de Europese economie. Europa is wel de grootste handelsmacht.
De top van vorige week heeft me ook gesterkt in mijn vastberadenheid om de betrekkingen met Rusland voort te zetten op basis van wederzijds belang. Dit zullen soms moeilijke betrekkingen zijn: er zijn problemen waarover wij van mening verschillen, maar eerlijk gezegd denk ik dat bij de top van vorige week in Nice is bevestigd dat we Rusland beter als bondgenoot kunnen inschakelen dan te proberen het te isoleren. Rusland is ook een belangrijke partner op het wereldtoneel.
Tot slot heeft de wereld in 2008 zozeer onder druk gestaan dat duidelijk is geworden hoe belangrijk het is om een visie te delen met de Verenigde Staten. Er doet zich nu een uitzonderlijke mogelijkheid voor met de nieuwe regering in de VS. De gekozen president heeft vóór zijn verkiezing zeer duidelijke verklaringen afgelegd over bijvoorbeeld de bestrijding van klimaatverandering, of over een meer multilaterale visie. Laten we deze kans aangrijpen, laten we de ideeën voorleggen voor een agenda tegen de achtergrond van globalisering. We hebben op diverse terreinen een gemeenschappelijk belang en ik denk dat de wereld meer kan floreren als Europa en de VS actiever samenwerken.
Dames en heren, in 2008 heeft Europa de handen ineen weten te slaan om maatregelen in een ernstige crisissituatie op elkaar af te stemmen. In het geval van Georgië en de financiële crisis is doeltreffend opgetreden. We hebben geen andere keuze dan eensgezindheid aan de dag te leggen als we de uitdagingen van 2009 willen aangaan.
Over een paar maanden zullen 375 miljoen kiezers worden opgeroepen voor de democratische verkiezingen voor een nieuw Europees Parlement. We moeten ons voordeel zien te halen uit het elan dat de Europese Unie door recente crises heeft gekregen. Deze crises hebben burgers bewezen dat de Europese dimensie wel degelijk bestaansrecht heeft en doeltreffend kan werken om hun sociaaleconomisch welzijn en het milieu te beschermen, en om onze belangen te behartigen en daarbij tegelijkertijd onze waarden uit te dragen. Ik denk dat er thans met deze crisis duidelijk een kans is. Zo is er nu bijvoorbeeld een veel gunstiger klimaat voor erkenning van het belang van onze munt, de euro, dan een paar maanden geleden. Laten we deze gelegenheid aangrijpen. Ik denk dat het in ieder geval voor degenen die in de Europese integratie geloven, en dat is volgens mij de meerderheid, belangrijk is om een positieve dimensie te geven aan de Europese boodschap: niet altijd vervallen in cynisme of nietsdoen...
Om dat te bereiken is het mijns inziens voor onze instellingen zaak om samen te werken. Ik weet dat bijvoorbeeld de Commissie soms, om in bepaalde kringen meer populariteit te oogsten, beter voorstellen kan doen waarvan we van begin af aan weten dat zij door de lidstaten zullen worden afgewezen. Dat is niet mijn visie. Ik ben voor een ambitieus maar realistisch perspectief, want we moeten het doen met de verschillende instellingen, de lidstaten, die allen democratische landen zijn, anders zouden zij geen deel uitmaken van de Europese Unie.
De Commissie zal haar stimulerende en initiërende rol blijven vervullen, maar zal daarbij de lidstaten en het Parlement niet tegenwerken, maar juist met hen samenwerken. Ik denk dat dit perspectief steeds noodzakelijker is. Ieder ander perspectief zou een vorm van populisme zijn. Het is ook een vorm van populisme om alleen voorstellen te doen om daarmee in de schijnwerpers te komen. Het is een vorm van populisme om onder het mom van Europagezindheid met voorstellen te komen waarvan we weten dat zij geen enkele kans hebben om te worden goedgekeurd. En de rol van de Europese Commissie is uiteraard om initiatief te tonen, maar ook om consensus te bewerkstelligen met de andere instellingen. Zo kan Europa midden op het speelveld blijven staan waar het zich heeft weten te plaatsen. Dankzij deze samenwerking heeft het zich midden op het speelveld van de wereldagenda weten te plaatsen.
Er dient zich een belangrijk politiek moment aan voor Europa, wellicht zelfs een keerpunt. Er wordt ook veel van Europa verwacht. Door initiatieven te blijven nemen en de toekomst eensgezind tegemoet te treden zal het hieraan het beste kunnen voldoen. Dat is de geest die de werkzaamheden van de Europese Commissie in 2009 zal aansturen.
(Applaus)
Hartmut Nassauer
(DE) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, er zijn drie kritieke ontwikkelingen die het absoluut noodzakelijk maken dat we in actie komen. Ten eerste de financiële crisis, waar we al uitvoerig over hebben gesproken en die steeds sterker overslaat op de reële economie. Ten tweede, niet te vergeten: de crisis van onze verdragsgrondslagen, die zich in het lot van het Verdrag van Lissabon weerspiegelt. Ten derde: een crisis van de EU met betrekking tot de aanvaarding door haar burgers, waarop volgens mij voor de verkiezingen rustig nog eens op kan worden gewezen.
Mijnheer de Voorzitter, u hebt een werkprogramma voor de rest van de zittingsperiode van het Parlement, maar ook van uw Commissie gepresenteerd, en ik zou u graag willen mededelen dat de http://www.epp-ed.eu graag gevolg zal geven aan de hoofdlijnen van dit programma. U hebt onze ondersteuning hierbij. We willen alleen een aantal accenten anders leggen. Aan deze accenten zijn verwachtingen verbonden, verwachtingen voor de laatste maanden van uw ambtstermijn en misschien ook voor de tijd daarna.
De PPE-DE-Fractie wil zich graag in het optreden van de Commissie terugvinden. Wij zijn ons bewust dat ook andere fracties dit met recht van u verlangen. We laten het antwoord aan uw politieke bekwaamheid over. Volkomen terecht zet u werkgelegenheid en groei bovenaan uw agenda. Het antwoord zal in toenemende mate afhankelijk zijn van de vraag hoe we met de financiële crisis omgaan. We ondersteunen de noodzakelijke maatregelen voor de regulering en de transparantie van de financiële markten. Er zijn zo snel mogelijk concrete voorstellen voor een reorganisatie van het toezicht op de financiële markten nodig.
De omzetting van het actieprogramma van de financiële wereldtop is met zekerheid in de eerste plaats een kwestie van de afzonderlijke staten, maar met het oog op het mondiale netwerkkarakter van de markten is het dringend noodzakelijk dat alle regelgevende maatregelen nauw op elkaar worden afgestemd, alleen al om verschillende normen te vermijden. Hier ligt een brede en belangrijke coördinerende taak voor de Commissie.
We mogen niet vergeten dat regulering geen doel op zichzelf is, maar in een bepaalde crisissituatie een instrument is om bepaalde doelen te bereiken. Hier moeten we op letten.
U hebt het pakket inzake de klimaatbescherming genoemd dat vóór december dient te worden aangenomen. Deze doelstelling vindt hier in het Parlement met zekerheid brede toestemming. Ook de PPE-DE-Fractie - dit zeg ik in alle duidelijkheid - wil dat dit probleem voor het einde van deze zittingsperiode wordt opgelost. Dit is een strategische doelstelling. Maar u verlangt hier nogal wat van het Parlement. Het ziet er momenteel naar uit dat men ons kort na de decembertop een pak van een paar honderd bladzijden in één taal voorlegt, en van ons verwacht dat we er 'ja' of 'nee' tegen zeggen.
Met alle respect voor onze gezamenlijke doelstelling betekent dit een grote minachting van de rechten van het Parlement en zijn leden en misschien kunnen we nog een elegantere oplossing verzinnen dan deze grove variant.
Hannes Swoboda
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de Commissievoorzitter, u hebt aan het eind van uw toespraak gezegd dat we de kiezers een duidelijk signaal moeten geven. Hierover ben ik het volledig met u eens.
Als ik echter het programma onder de loep neem, zie ik vaak het kopje 'Op de bekende weg verdergaan'. Dit kan in sommige sectoren misschien juist zijn, maar in een aantal sectoren - en vooral de sector waarover we het vandaag hebben - is dat niet in orde. Daar moeten we duidelijk maken: we hebben lering getrokken uit de crisis en we gooien het roer om. Wanneer u hier in uw programma schrijft: 'Europa heeft voordeel bij een open samenleving en open markten, maar voor beide zijn regels nodig', dan is dit ook juist, maar misschien niet duidelijk genoeg. We hebben regels nodig opdat Europa profijt kan trekken van open samenlevingen en open markten. Dit moet duidelijk zijn, maar dit was niet altijd het standpunt van de Commissie.
U spreekt in uw - wanneer ik dit zo mag zeggen - werkstuk over een "plotselinge vertrouwenscrisis”. Paul Nyrup Rasmussen heeft er al sinds lang op gewezen wat er zou kunnen gebeuren. Martin Schulz heeft er ook al lang op gewezen. Dus was het niet echt een plotselinge vertrouwenscrisis. Maar bij de Commissie waren sommigen van mening dat wij hier niets moesten regelen, dat alles wel goed zou aflopen, dat de markt het allemaal wel zou regelen. Dit was echter niet het geval en daarom moeten er dingen worden veranderd!
(Applaus)
Ten tweede: een sector die in dit programma nog steeds niet aan de orde wordt gesteld, is een voor de burgers zeer belangrijke sector, namelijk de openbare diensten. Ik breng dit punt ter sprake, omdat er in een paar landen met betrekking tot de postdiensten een crisis is ontstaan. Dit is niet alleen aan Europa of de Europese Commissie te wijten. Maar het heeft toch met een bepaalde instelling te maken volgens welke in alle sectoren het marktprincipe moet heersen en de markt volledig open dient te zijn. Daardoor werden sommige postdiensten aangespoord om op andere terreinen hoge winsten te behalen, in plaats van diensten te verlenen aan de consumenten, de burgers.
Dat gaat de verkeerde kant op. Hier zou ik ten minste tot besluit van uw programma een duidelijke uitspraak hebben gewenst, dat u opkomt voor deze openbare diensten en zegt hoe ze regionaal en lokaal dienen te worden behandeld, en dat de markt nu eenmaal niet alles regelt.
Met mijn laatste opmerking zou ik mij volstrekt bij u willen aansluiten: we hebben een nieuwe Amerikaanse regering. Ik verzoek u, mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris en alle anderen, de tijd en de komende weken te gebruiken om samen met deze regering aan een werkelijk partnerschap voor een Europese, maar ook wereldwijde sociale markteconomie te werken. Laten we gebruikmaken van de kansen die een nieuwe Amerikaanse president biedt!
(Applaus)
Diana Wallis
(EN) Mevrouw de Voorzitter, wat betreft de wereldwijde financiële crisis en het wetgevingsprogramma van de Commissie: dat laatste zou in zekere zin ons antwoord op die crisis moeten zijn. Misschien zegt iemand nu dat we niet één, maar verschillende crises hebben: de financiële natuurlijk, maar ook een milieucrisis door de uitdaging van de klimaatverandering, een vertrouwenscrisis in Europa na de Ierse nee-stem en een veiligheidscrisis na de recente gebeurtenissen in Georgië. Maar toch moeten we het misschien - zonder dat ik wil bagatelliseren waar we tegen aanlopen - hebben over 'uitdagingen', en niet over een 'crisis'. Het gaat om uitdagingen aan Europa om nu echt eens zijn beste beentje voor te zetten en zijn aandeel te leveren.
Europa is absoluut de best toegeruste regio in de wereld, omdat onze instellingen echt in staat zijn deze problemen en uitdagingen, die de macht van landen en van afzonderlijke lidstaten te boven gaan, aan te pakken. Wij zouden beter dan anderen in staat zijn moeten zijn krachtig en collectief te reageren, zodat we hen die we vertegenwoordigen - de burgers van Europa - een hart onder de riem kunnen steken.
Ik zal een voorbeeld geven. Wat de financiële crisis betreft ben ik van mening dat dit Parlement terecht kan beweren dat het vooraan heeft gestaan. Bij ons commissieonderzoek naar de ineenstorting van levensverzekeraar Equitable Life kregen we er al duidelijk een voorproefje van. Dat was het eerste waarschuwingsschot van de naderende financiële crisis. In juni vorig jaar heeft het Parlement een aantal aanbevelingen gedaan op basis van dat onderzoek: aanbevelingen over financiële regulering, over administratieve samenwerking tussen regelgevende instanties, over mogelijkheden van verhaal en schadevergoeding - kortom, over het merendeel van de onderwerpen in de financiële sector waarover onze burgers op het moment de meeste geruststelling nodig hebben.
Deze aanbevelingen verdienen de aandacht van de Commissie, maar vooral van de lidstaten, met name de Britse regering. De Britse regering heeft er nog niet volledig op gereageerd en - wat nog belangrijker is - zij heeft de slachtoffers van Equitable Life ook nog niet schadeloos gesteld, terwijl de regering er wel voor gezorgd heeft zelf voor in de rij te staan bij de IJslandse banken.
Als we als werelddeel ongeschonden uit de strijd tevoorschijn willen komen, dwingen de financiële en andere uitdagingen waar we voor staan ons om ons solidair op te stellen bij het nemen van maatregelen, en niet alleen de nationale belangen na te streven. Onze fractie, de ALDE-Fractie, is van zins om via een positieve en progressieve resolutie te reageren op het werkprogramma. Veel van mijn collega's zullen op details van bepaalde onderwerpen ingaan, maar wij zullen vooral de nadruk leggen op een open Europa, een groen Europa, een ondernemend Europa en een veilig Europa.
Ryszard Czarnecki
(PL) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, heel Europa heeft te lijden onder de financiële crisis, en binnenkort ook onder de economische crisis. Daarom moeten we samen de verantwoordelijkheid dragen, en samen de besluiten nemen. Alle lidstaten moeten samen beslissen welke gezamenlijke acties er moeten komen, omdat alle lidstaten zullen worden geraakt door de crisis en de taak hebben om tegengas te geven, de crisis af te zwakken en de gevolgen ervan op te vangen.
De situatie die we nu hebben, waarin de EU is verdeeld in een A-Europa - de landen van de eurozone plus alleen maar Groot-Brittannië - en een B-Europa - dat bestaat uit de nieuwe lidstaten plus Zweden en Denemarken - komt neer op een verdeling van de EU, des te meer nu we met een crisis worden geconfronteerd. Dat is een omkering van het solidariteitsbeginsel, één van de principes waarop het functioneren van de Europese Gemeenschap tot nu toe gebaseerd was. Zo gaat dat niet, mijnheer Barroso.
In het actieplan dat de Commissie dertien dagen geleden heeft voorgelegd vermengt ze hoofdzaken en bijzaken, en ook zaken die misschien ooit belangrijk waren, maar dat met het oog op de economische crisis niet meer zijn. Op dit moment zijn economische groei en de strijd tegen de toenemende dreiging van de werkloosheid honderd keer belangrijker dan de kwestie van de klimaatverandering. Ik ben blij dat de Europese Commissie de verdere uitbreiding van de Europese Unie door de toetreding van de Balkanlanden als een prioriteit beschouwt. Er staat veel op het spel, we moeten deze explosieve regio in Europa stabiliseren, aangezien dat de burgers van onze lidstaten uiteindelijk minder belastinggeld kost.
Hélène Flautre
(FR) Mevrouw de Voorzitter, het is inderdaad de taak van de Europese Commissie om te zorgen voor transparantie, betere informatie en bescherming van burgers en consumenten. Daarin hebt u gelijk, mijnheer Barroso.
En er is een terrein waarop uw Commissie, mijnheer Barroso, bijzonder heeft gefaald, namelijk de procedure voor toestemming voor genetisch gemodificeerde organismen (GGO's). Deze procedure wordt van alle kanten bekritiseerd en zou tijdens de volgende Raad van ministers van Milieu op 4 en 5 november worden herzien. Er zijn 44 regio's in Europa die zich vrij van GGO's hebben verklaard. Zes lidstaten hebben een beroep gedaan op de vrijwaringsclausule voor mais van Monsanto. Een grote meerderheid van de Europeanen heeft zich ertegen uitgesproken, en wat doet u, mijnheer Barroso? U geeft de vergunningen voor het op de markt brengen versneld af. Voor deze vergunningen volgt u slaafs het advies op van de Europese Autoriteit voor voedselveiligheid, een advies dat weer berust op toxiciteitstests die zijn uitgevoerd door bedrijven op het gebied van biotechnologie.
De Europese procedure zoals deze thans wordt toegepast is een ware zeef waar de handelsbelangen van de levensmiddelenindustrie volledig doorheen glippen. Burgers willen en moeten weten hoe gevaarlijk GGO's zijn. Weet u dat zelf wel, mijnheer Barroso? Weet u het? Wat is het gevaar van GGO's voor de gezondheid en het milieu? Waarom wordt publicatie van de ruwe gegevens van de studies niet verplicht gesteld en waarom worden er geen tests verplicht gesteld na afloop van drie maanden? Waarom moeten we genoegen nemen met studies die door de bedrijven zelf zijn uitgevoerd?
Burgers hebben recht op transparantie, op informatie, op discussie. Dat is waar de Commissie zich voor moet inzetten bij de toestemming van genetisch gemodificeerde organismen. Mijnheer Barroso, wij willen dat er ruwe gegevens openbaar worden gemaakt, wij willen tegenstrijdige studies, wij willen een publieke discussie, wij willen tests op de lange termijn. Wij willen weten welke gevolgen dergelijke organismen hebben voor de gezondheid.
Mijnheer Barroso, uw initiatief om een sherpagroep van 27 lidstaten op te richten waarmee een ad hoc-werkgroep van het voorzitterschap en uw eigen met dit dossier belaste commissarissen worden omzeild, zaait verwarring en onduidelijkheid, terwijl het uw verantwoordelijkheid is duidelijkheid en betrouwbaarheid van procedures te waarborgen.
U wilt dat burgers vertrouwen hebben in Europa, mijnheer Barroso? Bewijst u dat dan!
Sylvia-Yvonne Kaufmann
(DE) Mevrouw de Voorzitter, het resultaat van de top van de G20 is de kleinste gemene deler. Controle en transparantie moeten een nieuwe financiële crisis voorkomen. Maar er is geen beslissing genomen over concrete maatregelen. Het IMF, dat door zijn neoliberale beleid van structurele aanpassing over de hele wereld mensen in armoede en ellende heeft gestort, moet nu de hoofdtoezichthouder van de mondiale financiële markt worden. Het systeem van mondiale herverdeling, dat hoofdverantwoordelijk is voor de crisis, blijft volstrekt onaangetast. Het is toch waanzin dat nu al het onvoorstelbaar grote bedrag van 2,5 biljoen euro is uitgegeven om wereldwijd banken te redden. Voor geen enkel probleem van de mensheid is ooit een dergelijke gezamenlijke actie ondernomen. Met dit geld hadden wel al lang een einde gemaakt aan de ergste armoede in de wereld en het klimaat gered!
Wat volgt hieruit? De vrijemarkteconomie moet plaats maken voor een sociale internationale economische orde, waarbij de Verenigde Naties een leidinggevende rol zouden moeten vervullen. Een nieuwe internationale financiële orde moet de verzorgingsstaat bevorderen, de verarming stoppen en ecologisch duurzame economieën begunstigen. De Europese Unie kan bij de vorming van deze nieuwe orde een beslissende rol spelen, mits ze kan aantonen dat de recessie die door de financiële crisis is ontstaan, door een gemeenschappelijk optreden van de Europese landen effectief wordt bestreden. Daarvoor moet de EU echter eerst haar eigen huis op orde brengen.
Commissievoorzitter Barroso zei zojuist dat buitengewone tijden om buitengewone maatregelen vragen. Juist, maar heb dan ook het lef om op te treden! Heb de moed om het op sterven na dode Stabiliteitspact te vervangen door een economisch en sociaal pact dat alle lidstaten ertoe verplicht hun economisch en financieel beleid met elkaar te coördineren. Heb als Commissie dan toch de moed om eindelijk kleur te bekennen en plaats het thema sociale rechtvaardigheid zonder voorbehoud bovenaan de Europese agenda. In het wetgevings- en werkprogramma schieten de sociale aspecten er opnieuw bij in. Daarin wordt alleen maar vaag over "sociale druk” gesproken waarop in een tijd van economische nood moet worden gereageerd. Waarom noemt u de ernstige sociale problemen niet bij hun naam? Waarom zegt u niet duidelijk dat het niet langer aanvaardbaar is dat de armoedekloof steeds groter wordt? Waarom zegt u niet duidelijk dat het niet langer aanvaardbaar is dat winsten worden geprivatiseerd en verliezen op de samenleving worden afgewenteld? Ik vraag me af wanneer de dramatische situatie met betrekking tot werkloosheid, armoede en ongelijkheid de Commissie eindelijk tot het besef brengt dat we niet op dezelfde weg kunnen doorgaan, zoals in het werkprogramma wordt gesuggereerd. Het neoliberalisme heeft de economie verwoest. Het is hoog tijd dat in Europa een frisse wind gaat waaien!
Paul Marie Coûteaux
(FR) Mevrouw de Voorzitter, ik geloof dat ik niet de enige ben die verbaasd is over het verschil tussen de meest eenvoudige duidelijke zaken van deze tijd en wat ik hier hoor, met name van vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie, maar ook van mijn Europaminnende collega's. Dit verschil doet trouwens onherroepelijk denken aan de onschuldige of tevreden conversaties van Byzantium, van de hiërarchen van Byzantium, terwijl hun rijk naar het niets afgleed.
Wij hebben niet te maken met zomaar een crisis - overigens een bespottelijk woord voor een recessie - maar met een omverwerping van de basis van de globalisering die de twintigste eeuw zozeer heeft gekenmerkt. Ik geloof niet dat het een kredietcrisis is, maar een credocrisis, een crisis van uw credo's, en ik roep u op om de moed te hebben om de zaken in hun echte dimensies te aanschouwen. Ik heb geen tijd om deze credo's op te noemen, maar de liberalisering van krediet, deze kredietsteigers, zijn uiteraard het gevolg van een blind geloof in de onzichtbare hand en misschien zelfs in automatische vooruitgang.
Het antwoord is natuurlijk kredietcontrole door de staten. Vrijhandel en versnelling van de vrijhandel vormen geen oplossing. Integendeel, we moeten de grenzen weer beschermen, de volkeren weten dat heel goed. Superstructuren zoals deze mogen geen bezit nemen van de politiek. Het fiasco van het Verdrag van Lissabon zou u aan het denken moeten zetten. We moeten terug naar de ware legitieme instantie, namelijk de soevereine staten.
Luca Romagnoli
(IT) Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de financiële crisis en de vertraging van de economie benadrukken de centrale rol die de lidstaten en tevens de Europese Unie zouden moeten spelen in het garanderen van de sociaaleconomische welvaart, maar er moet ook op worden gewezen dat de politiek de economie weer volledig onder controle zou moeten houden en met ieder mogelijk middel de virtuele geldhandel, die nog steeds de toekomst van miljoenen mensen bepaalt, zou moeten bestrijden.
Het reduceren van de impact van de wereldwijde vertraging op de Europese economie, in termen van werk en economische activiteit, zou gepaard moeten gaan met de bevordering van een aanpak gebaseerd op het Europese sociale model. Werkgelegenheid en sociale bescherming ten behoeve van economische groei zouden de prioriteiten voor 2009 moeten zijn. Eindelijk komen er praktische maatregelen om de regels van het Europese financiële systeem te hervormen, eindelijk, nadat het bankwezen en het financiële stelsel de mogelijkheid hebben gehad om vermogens van overheden en particulieren er doorheen te jagen.
De strategie van de Commissie om degenen die op het punt staan om hun baan te verliezen te steunen, lijkt mij te gering, en de hulp komt tevens te laat, net als de hulp aan kleine en middelgrote ondernemingen en de investeringen in onderzoek. Ik merk vooral dat de bespoediging en de uitvoering van cohesieprogramma's de aandacht afleiden van andere zaken die nodig zijn. Voordat wij ons zorgen maken over het vertrouwen in de markten, zouden regeringen en commissies het vertrouwen van burgers in de onafhankelijkheid van degenen die hen beschermen tegen de invloed van het off-shore bankieren moeten herstellen.
José Manuel García-Margallo y Marfil
(ES) Mevrouw de Voorzitter, ik zal niet te lang ingaan op de diagnose van de financiële crisis. We zijn het er allemaal over eens dat dit van een liquiditeitscrisis tot een solvabiliteitscrisis is uitgegroeid die op haar beurt in een vertrouwenscrisis is uitgemond, die weer tot een beperking van de kredietverlening heeft geleid die uiteindelijk de reële economie heeft geschaad.
Het antwoord, in tegenstelling tot wat hier is gezegd, is niet een verenigd Europees antwoord geweest. In het beste geval is het een gecoördineerd antwoord geweest. U kunt wel zeggen dat er in de huidige situatie niet nog meer kan worden gedaan, maar ik denk dat er wel meer kan worden gedaan.
Op het gebied van de redding van financiële instellingen en op het gebied van liquiditeit en solvabiliteit is het schokkend om te zien dat drie instellingen tegelijkertijd de markt te hulp schieten en leningen verstrekken: de Europese Centrale Bank, de Europese Investeringsbank en de Commissie zelf, die elkaar onderling beconcurreren en elkaar daardoor schade toebrengen.
Op het gebied van de bestrijding van de reële crisis is op de top van Washington aangekondigd dat er begrotingsmaatregelen zullen worden genomen, maar niet welke. Sommige landen zullen voor belastingverlaging kiezen, andere voor een programma van overheidsbestedingen in de meest zuivere Keynesiaanse stijl. We zouden er goed aan doen om vast te stellen, als al deze maatregelen niet worden gecoördineerd, welke van deze maatregelen werken en voordeel opleveren voor landen die maatregelen nemen die niet werken, en we zouden er ook goed aan doen om regels met betrekking tot het stabiliteits- en groeipact vast te stellen.
Internationaal gezien is het waar dat mijn land, Spanje, en Tsjechië en Nederland de top in Washington hebben bijgewoond, maar ze zijn niet aanwezig geweest bij de voorbereidende vergaderingen en niemand kan garanderen dat ze daar in de toekomst wel voor zullen worden uitgenodigd. Ik vraag de Raad en de Commissie hoe ze het bestuur van het Internationaal Monetair Fonds denken te gaan hervormen en hoe ze denken te bereiken dat in het fonds voor financiële stabiliteit alle landen die daarin vertegenwoordigd moeten zijn ook vertegenwoordigd worden.
Ik eindig met een waarschuwing. Het Parlement wordt gevraagd mee te werken aan het programma van de Commissie. Dat heeft het altijd gedaan. En als de Commissie goed had geluisterd naar de waarschuwingen die we sinds 1999 in diverse verslagen hebben gegeven en die de Commissie, met name in de persoon van de heer McCreevy, in de wind heeft geslagen, dan zou de situatie er nu heel anders uitzien.
Robert Goebbels
(FR) Mevrouw de Voorzitter, 2009 zal de geschiedenis ingaan als het jaar van de tweede grote, internationale economische crisis.
In zijn boek over de crisis van 1929 stelt John Kenneth Galbraith dat deze ramp het bijzondere kenmerk had dat het ergste steeds maar ernstiger bleef worden. De crisis van de subprime-hypotheken heeft een spiraal van deflatie ontketend die niet alleen de financiële wereld raakt, waar in een jaar tijd meer dan 60 procent van het internationale beurskapitaal is verdwenen.
Deze liquiditeits- en solvabiliteitscrisis heeft steeds meer gevolgen voor de reële economie. De term "reële economie”, als tegenstelling van de financiële sector, is interessant, want hiermee wordt het virtuele karakter van de meeste financiële middelen onderstreept. Na de instorting van de financiële markten laten de lidstaten weer volop van zich horen. De ene na de andere top wordt georganiseerd. Tijdens de top van Washington werd een indrukwekkende catalogus opgesteld van prijzenswaardige intenties. Met de retrospectieve helderziendheid die onze grote en kleine leiders kenmerkt, worden harde maatregelen voorbereid om de risico's adequaat in te schatten en om buitensporige hefboomeffecten te voorkomen. Toezicht moet doeltreffender worden, zonder de innovatie te verstikken. Er wordt geapplaudisseerd in afwachting van nadere informatie over een adequate regelgeving waarmee buitensporige risico's worden vermeden en niet in overmatige regelgeving wordt vervallen.
De terugkeer van de lidstaten als regelgevers op de markten moet worden toegejuicht, maar helaas is dit vaak de terugkeer van de nationale, egoïstische staat.
In een wereld die opener is dan in 1929 zal iedere nationale maatregel snel uitgewerkt zijn. De recessie vraagt om internationaal solidair optreden. De Europese Unie moet al haar krachten mobiliseren, alle beschikbare nationale begrotingsmiddelen inzetten voor investering in met name infrastructuur voor groei en de koopkracht ondersteunen.
President Obama is naar verluidt voornemens om een conjunctureel programma op touw te zetten waarvan de kosten 4 procent van het Amerikaanse BBP bedragen. De 27 lidstaten van de Europese Unie, die tezamen minder schulden hebben dan de Verenigde Staten, moeten een soortgelijk initiatief opzetten om Europa en de wereld uit een financiële crisis te halen die naar het zich laat aanzien iedereen zal aangrijpen.
Jean Marie Beaupuy
- (FR) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, geachte collega's, de Europese verkiezingen van 2009 staan voor de deur. In 2009 krijgen wij ook een nieuwe samenstelling van de Commissie. In 2009 zullen er natuurlijk ook andere voorzitterschappen zijn. Maar dat alles is maar betrekkelijk van belang. Het leven gaat gewoon door en onze burgers verwachten van onze instellingen dat ze antwoorden vinden voor hun zorgen, zonder kortzichtigheid en met doelstellingen voor de lange termijn die onmiddellijk uitvoerbaar zijn.
In het licht hiervan wil ik er met klem op wijzen dat in 2009 op twee cruciale gebieden stappen moeten worden ondernomen. Het gaat er allereerst om - en dat is door alle sprekers voor mij ook gezegd - dat er gereageerd wordt op de financiële crisis. Ik heb vastgesteld - en ik denk dat niemand dit is ontgaan - dat de Commissie en het voorzitterschap elkaar op de schouder kloppen. Mag ik daarbij toch aantekenen, mevrouw de commissaris, dat er gelukkig wel gescoord is maar dat de wedstrijd nog niet over is.
Als ik dus een suggestie zou mogen doen, dan is het wel dat het voorzitterschap en de Raad alle zeilen bijzetten en het ijzer smeden als het heet is, opdat wij in de 27 lidstaten snel oplossingen vinden voor de financiële crisis. Maar zoals gezegd komt een crisis nooit alleen en als men niet door een volgende crisis overvallen wil worden, zal het programma voor 2009, zoals voorzitter Barroso heeft laten doorschemeren, moeten ingaan op de uitdagingen die ons nog te wachten staan.
Zoals mijn collega, mevrouw Wallis, reeds zei, doet onze fractie daarom een reeks voorstellen. Een aantal collega's van mij zal daar nog nader op ingaan. Ik wil zelf graag wijzen op een punt dat mij essentieel lijkt en waar wij nadrukkelijk op willen wijzen, namelijk dat uw Commissie ervoor moet zorgen dat zij volledig gebruikmaakt van de structuurfondsen, die momenteel namelijk 36 procent van onze begroting uitmaken en waarmee wij veel efficiënter zullen kunnen optreden, solidariteit tussen onze regio's kunnen bewerkstelligen en de onmisbare instrumenten kunnen verkrijgen die noodzakelijk zijn om de uitdagingen van deze tijd te kunnen aangaan.
Laten wij tot slot, nu de winter net is aangebroken, de woningcrisis die ons teistert niet vergeten. Wij rekenen dan ook op uw inzet op dit gebied, mevrouw de commissaris, en met name op een reactie op de twee verzoeken die wij hebben ingediend voor een studie over dit onderwerp.
Mario Borghezio
(IT) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ondanks dat deze crisis naar onze zienswijze een herstructurering van ons bancaire financiële landschap op ons continent vereist, heeft deze helaas niet geleid tot de oprichting van, om de dingen bij hun naam te noemen, een reeks serieuze financiële instellingen in Europa die daadwerkelijk in staat zijn om het toekomstige kader van de markten te schetsen. Dit is nergens zichtbaar en nergens merkbaar.
Eén ding is echter zeker: alle voorschriften die door de G20 in aanmerking zijn genomen, zullen dode letter blijven als de belastingparadijzen niet worden aangepakt. Dat is de belangrijke kwestie die nog ontbreekt en die niet in de officiële debatten van de lidstaten voorkomt. Die belastingparadijzen maken het mogelijk om de regels die wij willen opstellen en die op de financiële markten worden toegezegd, volledig te omzeilen. Toen de nieuwgekozen president Obama nog senator was, stelde hij strenge maatregelen tegen belastingparadijzen voor, en wij mogen ons wel afvragen of hij als nieuwe president nog het lef zal hebben om actie met betrekking tot deze kwestie te ondernemen, gezien het netwerk van de haute finance dat alle bewegingen lijkt te hebben gecontroleerd, en vooral in het licht van de genereuze miljardenfinanciering van de verkiezingen, en of hij niet alleen de Verenigde Staten, maar ook Europa, en in het bijzonder Groot-Brittannië, kan overtuigen.
Ik denk dat wij in plaats van het vragen om algemene beginselverklaringen, effectieve en concrete maatregelen zouden moeten nemen die werkelijk leiden tot een herstel van de economie en de productie, dat nodig is om nieuwe economische crises te voorkomen en om uit de huidige crisis te komen.
Gezien de huidige situatie die wordt gekenmerkt door een algemene en wijdverbreide schuldenlast van de markt en de enorme deflatie die te wijten is aan onvoldoende geldcirculatie, is het absurd om voor te stellen dat de lidstaten zich verder in de schulden zouden moeten steken ten opzichte van de particuliere centrale banken, om liquiditeit aan het kredietwezen en aan de consumentenmarkt te verschaffen.
Ik zou met de volgende opmerking willen afsluiten: het lijkt mij duidelijk en onbetwistbaar dat de crisis zal leiden tot het creëren van een mondiaal orgaan voor zowel de economie als voor de politiek. De wereldorde die een aantal maanden nog door iedereen werd gevreesd, en door iedereen werd vermeden, lijkt vandaag de dag bijna onvermijdelijk te zijn en wordt verwelkomd alsof het dé redding betreft. Nee tegen de globalisering!
Rebecca Harms
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ik wil om te beginnen zeggen dat alles wat de Commissie en de Raad vandaag over een New Green Deal voor de bestrijding van de mondiale financiële crisis hebben gezegd, naar mijn mening onjuist is, en dat ten aanzien van deze New Green Deal nog absoluut geen politieke commitment bestaat.
Al verschillende maanden trekken de Europese industriebonden ten strijde tegen ons klimaat- en energiebeleid. De voorstellen van de commissarissen Dimas, Piebalgs en Michel met betrekking tot het ontwikkelingsbeleid worden consequent afgezwakt, verwaterd en vertraagd. De financiële crisis is voor de industriebonden geen aanleiding geweest om van deze negatieve houding af te stappen. Integendeel, ze gebruiken de crisis juist om de druk op een consequent klimaat- en energiebeleid verder op te voeren.
Ik geloof dat dat op deze plaats duidelijk moet worden gezegd, want de waarheid komt toch aan het licht en met alleen maar praten over nieuw beleid komen we niet ver. Wanneer u goed kijkt naar de huidige onderhandelingen over het klimaatbeleid tussen de Raad, de Commissie en het Parlement, zult u zien dat ik gelijk heb. Deze onderhandelingen zijn namelijk verre van ambitieus en staan juist in het teken van dat verouderde industriebeleid waarvan niemand hier iets schijnt te willen weten.
Commissievoorzitter Barroso en de commissaris voor Ondernemingen en industrie, de heer Verheugen, zijn daar naar mijn mening verantwoordelijk voor. Ik zou graag zien dat het Parlement zich eindelijk achter die personen schaart die zich net als commissaris Dimas of commissaris Michel daadwerkelijk sterk maken voor duurzame strategieën. Wat we nu nodig hebben, is oprechtheid.
Achim Steiner van het UNEP (Milieuprogramma van de Verenigde Naties) presenteerde twee weken geleden in Londen een heel goed programma. Laten we daarmee aan de slag gaan en ophouden loze praatjes te houden, zoals in het eerste deel van het debat is gebeurd. De komende weken hebben we de gelegenheid de trialoog af te ronden. Dan zullen we kunnen beoordelen of hier vandaag door de Commissie en de Raad is gehuicheld of dat het ze ernst was.
Esko Seppänen
(FI) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, de wereld leidt aan de Mad Money Disease ofwel de "gekkegeldziekte”. Dat is een Amerikaanse ziekte die is veroorzaakt door goedkoop, gemakkelijk geld. De waarde van eigendom werd geharmoniseerd toen investeerders collectief dronken waren op de beurs en geilden op onroerend goed. De ziekte verspreidde zich via de beurzen in de vorm van derivaten en swaps en werd een pandemie. Nu heeft iedereen een kater.
De Verenigde Staten van Amerika is het vaderland van het kapitalisme, waar geld de moedertaal is en de dictatuur van de markt heerst. De overheid als regelgever en toezichthouder wordt er gedemoniseerd: er zijn geen juridische belemmeringen of ethische beperkingen voor de begeerte naar gek geld. Daar vond de grootste groei-explosie in de economische geschiedenis plaats, maar dit was in feite consumptie zonder sparen en de Verenigde Staten werd de grootste schuldenaar ter wereld.
Toen volgde het China-syndroom: de reactor van het systeem, Wall Street, smolt en het systeem zat plotseling vol giftige waardepapieren en radioactieve schuld. Zij doden de zieke banken die zijn verzwakt door de excessen van speculatie. Terwijl aanvankelijk de winsten van de speculanten werden geprivatiseerd, worden nu de verliezen gesocialiseerd en wordt private schuld vervangen door publieke schuld. De markten waren vrij en niets of niemand beschermde het kapitalisme tegen zichzelf, tegen het totalitarisme van geld. De investeringsbanken waren als een zwerm sprinkhanen in een open veld.
De waarde van de valutahandel op de markten is 125 keer de praktijkwaarde van het geld. Het grootste deel van het gemakkelijke geld is virtueel en ongedekt geld, dat nu als afschrijvingen terugkeert naar de balansen van de banken. Het is een bedreiging voor de kredietcrisis: het gevaar bestaat dat de schulden- en bankencrisis een allesomvattende economische crisis wordt met honger, werkloosheid en een slecht sociaal welzijn. Wij weten wie de schuldigen zijn, maar het aantal slachtoffers is nog onbekend.
Kathy Sinnott
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil graag tegen de commissaris zeggen dat zij nu en bij haar aanstaande werkprogramma te maken zal krijgen met de financiële crisis. Verschillende landen om Europa heen zijn op verschillende manieren door de crisis getroffen, maar één ding is zeker: de financiële instellingen in al die landen hebben in meer of mindere mate 'giftige' Amerikaanse risicohypotheken aangekocht. Weet u in welke mate Europeanen instrumenten als CDO's hebben aangekocht? Dat zijn schuldobligaties met onderpand, en de Amerikaanse ratinginstellingen hadden hun voorgespiegeld dat die CDO's een bepaalde rating hadden, maar nadat ze uit elkaar waren gespat, bleken ze in werkelijkheid 'giftig' te zijn. Het bleek om dubieuze projecten te gaan. Het lijkt mij toe dat die instellingen de kwaliteit van die producten op grote schaal onjuist moeten hebben voorgesteld, anders waren er niet zo veel zo gemakkelijk verkocht.
Ik wil graag weten of de feiten over de informatie die verstrekt is bij de verkoop van deze producten al door de Commissie onderzocht zijn en, zo ja, wat de uitkomst van dat onderzoek is wat betreft de mate waarin er een verkeerde voorstelling van zaken is gegeven. Als er inderdaad onjuiste informatie is verstrekt, wil ik ook graag weten of de Commissie van mening is dat er voor diegenen die door de nalatigheid van de rating-instellingen te lijden hebben - of erger, want ons hele financiële systeem is onder vuur komen te liggen - een wettelijke mogelijkheid is verhaal te halen.
Andreas Mölzer
(DE) Mevrouw de Voorzitter, de EU kan zich tegenwoordig in het licht van de economische en financiële crisis verheugen in een toenemende populariteit en meer vertrouwen onder lidstaten en burgers, omdat ze denken zich achter haar muren voor de crisis te kunnen verschansen.
Door de grootte van de interne markt en door de euro heeft de Unie ongetwijfeld een betere kans om de crisis te boven te komen. Maar ze heeft in ieder geval plichten jegens de burger. Die moet ze nakomen door hem tegen ongebreideld winstbejag en de gevolgen van de globalisering te beschermen. Het antwoord op de crisis mag niet beperkt blijven tot vele miljarden aan kredieten voor de auto-industrie. Het midden- en kleinbedrijf (KMO's), toch de grootste werkgever, moet eveneens worden ondersteund. In geen geval mogen de Europese werknemers ten behoeve van een blue card-golf van geschoolde arbeidskrachten uit derde landen tot werkloosheid worden veroordeeld.
De EU moet er dus voor zorgen dat haar burgers niet binnenkort ontwaken in een Europa dat de laatste resten van het nationaal vermogen van de lidstaten heeft verkwanseld, in een Europa van massa-immigratie!
Giles Chichester
(EN) Mevrouw de Voorzitter, gebeurtenissen komen zelden gelegen en een crisis komt per definitie altijd ongelegen. De financiële en economische crisissen waarmee we nu geconfronteerd worden, zijn op zichzelf al niet welkom, maar ze overvallen ons ook nog eens in de afsluitende maanden van het Parlement en het laatste jaar van de Commissie, waarin we allemaal misschien aan de nieuwe verkiezing en aan nieuwe benoemingen denken.
Dit werkprogramma van de Commissie voelt bijna als 'business as usual', maar in de situatie waarin we verkeren hebben we frisse ideeën nodig over hoe we een dreigende, diepe recessie moeten afwenden. Europa staat voor een grote uitdaging, omdat de meeste fiscale beleidsmaatregelen op nationaal niveau genomen moeten worden, terwijl de EU een cruciale coördinerende rol heeft. Door de grootschaligheid van de uitdagingen waar we mee geconfronteerd worden, is die coördinatie uiterst belangrijk.
Op het gebied van energie hebben we een aardig idee van wat er gedaan moet worden, maar de meeste taken kunnen lang niet in een of twee jaar uitgevoerd worden, en daarom is het misschien alleen mogelijk op het gebied van energie-efficiëntie snelle maatregelen te nemen waar we iets aan hebben. In het bijzonder zou het nuttig kunnen zijn de BTW voor verbetering van de energie-efficiëntie van gebouwen te verlagen en een informatiecampagne te starten over gedragsverandering.
Maar afgezien daarvan denk ik dat er nooit een beter moment is dan nu om een van de beroemde clubs van wijzen van de EU - en in dit geval stel ik een club van wijze mannen en vrouwen voor - aan te wijzen om na te denken over de uitdaging waar we voor staan en originele oplossingen te bedenken die uitgaan boven de kortetermijnoplossing van belastingcadeautjes. Ik hoop dat de Raad en de Commissie dit idee gunstig gezind zullen zijn.
Poul Nyrup Rasmussen
(EN) Mevrouw de Voorzitter, het is een vicieuze cirkel waarin we verkeren, in die zin dat financiële instellingen meer verliezen lijden op hun balans als de economie negatief wordt, waardoor er grotere spanningen komen te staan op de interbancaire markt, waardoor er een verdere kredietschaarste ontstaat, waardoor er een nog grotere negatieve groei ontstaat. De mensen zullen niet begrijpen waarom we het geld van belastingbetalers wel kunnen gebruiken om banken te redden en niet om wat banen te scheppen. Daarom concentreer ik mij vandaag op de vraag hoe we deze kredietcrisis, maar vooral ook de recessie waar we middenin zitten, kunnen herwaarderen.
Ik zie het zo dat we volgend jaar het risico lopen op een negatieve groei in de Europese Unie als zodanig van 1 procent - niet slechts 0,3 procent, maar 1 procent. Als we dat vooruitzicht - dat niet onwaarschijnlijk is - voor juist aannemen, is het onze doelstelling en onze plicht die recessie te voorkomen. Minus 1 procent volgend jaar komt overeen met een stabiliteits- en groeipact van meer dan minus 3 procent. Mijn punt is dat we het stabiliteits- en groeipact niet kunnen redden als we niets doen. Het zal erger worden als we niet iets doen.
Wat kunnen we er dan aan doen? Ik weet dat het niet gemakkelijk is. Ik weet dat de regeringen van mening verschillen, maar ik vind dat de Commissie de plicht heeft te proberen alle regeringen samen te brengen om één gemakkelijke klus te klaren. Ik weet dat u, in Berlijn, 'nee, dankjewel,' zegt tegen coördinatie, omdat dat betekent dat de Duitse regering meer moet betalen aan andere regeringen. Ik wil u zeggen dat u dat niet hoeft te doen, beste vrienden in Berlijn. We kunnen dingen samen doen zonder dat een regering extra uitgaven hoeft te doen aan andere. Het gaat erom te begrijpen dat u een meerwaarde zult hebben als er de volgende paar jaar op hetzelfde moment geïnvesteerd wordt.
Het Internationaal Monetair Fonds (IMF) heeft een eenvoudige berekening gemaakt. Stel dat alle G20-landen precies 1 procent meer van hun BBP in banen investeren. Als ze dat tegelijkertijd doen, komt er een extra procent gratis bij. Wat ik dus zeg is dat ieder land in Europa het kan halen, mits de landen het samen doen. Als ieder land in Europa 1 procent van zijn BBP zou investeren om de recessie tegen te gaan, en als het dat op intelligente wijze zou doen, en als het dat sociaal zou aanwenden voor meer en betere banen, met zorg voor de kwetsbaarste groepen, dan krijgen ze er een extra procent gratis bij.
Daarom moet ik wel een beroep doen op de Commissie. Vice-voorzitter Wallström, ik verzoek u een simpel scenario te maken dat laat zien wat er gebeurt als al onze belangrijkste regeringen doen wat ik hier net gezegd heb, dus een scenario waaruit blijkt dat ze allemaal beter af zullen zijn, niet alleen wat banen betreft, maar ook op het gebied van de overheidsbegroting en het stabiliteits- en groeipact. Het is eenvoudig uit te voeren. Als u het gereedschap daarvoor niet hebt, dan heb ik het wel. Ik ben graag bereid u erbij te helpen.
(Applaus)
Andrew Duff
(EN) Mevrouw de Voorzitter, de crisis zal een dramatisch effect hebben op de toekomst van de euro. Denemarken en Zweden moeten eerder lid worden dan ze voor ogen hadden en ook in Groot-Brittannië is het tijd om met het debat te beginnen.
In 1997 heeft toenmalig minister van Financiën Brown vijf zogenaamde tests bedacht op basis waarvan we zouden kunnen beoordelen of het pond sterling vervangen zou kunnen worden door de gemeenschappelijke munt. Nu, met deze crisis, zijn al die vijf tests opeens positief. De wisselkoers van het pond is gedaald tot een concurrerend wisselkoersniveau, de arbeidsmarkten zijn flexibel, de eens zo trotse City loopt het risico aan de kant geschoven te worden als gevolg van het strengere toezicht en de regels binnen de eurozone, en de economische cycli van Groot-Brittannië en de eurozone lopen nu volledig synchroon, terwijl we tegelijkertijd de recessie in duiken.
De slim verborgen gehouden komst van de heer Brown naar de eurogroeptop in Parijs was een opmerkelijke prestatie van het Franse voorzitterschap. Ik doe een beroep op de heer Brown om nu de voorwaarden van het debat binnen het Verenigd Koninkrijk te wijzigen. Als hem dat niet lukt, blijft het pond eeuwig een pingpongbal die ongecontroleerd tussen de grote voetballen van de euro en de dollar heen en weer stuitert.
Irena Belohorská
- (SK) Als Slowaaks afgevaardigde ben ik uitermate ingenomen met de toetreding van Slovakije tot de eurozone. Dit is een duidelijk bewijs van het feit dat ervaren economen er maar al te vaak naast zitten met hun prognoses en visies. Zestien jaar geleden achtten Europese zieners en economen de idee van een zelfstandige en levensvatbare Slowaakse republiek onhaalbaar. Vandaag de dag is Slowakije wat de economie aangaat koploper van de twaalf nieuwe lidstaten.
Ik zou graag de Europese Commissie willen adviseren om zich bij het opstellen van haar prioriteiten niet blind te staren op allerlei toch geen hout snijdende economische visies, maar te kijken naar de burger en zijn behoeftes. Daarmee bedoel ik in de eerste plaats een goede gezondheid en hoogstaande sociale voorwaarden voor een waardig leven. In tijden van economische stress en sociale druk op de mensen mogen we niet hun gezondheid uit het oog verliezen.
Het vrije verkeer van personen in de Europese Unie gaat helaas niet hand in hand met toegang tot medische zorg, zeker niet op preventief vlak. Verder nog dient te worden gezorgd voor een doeltreffende tenuitvoerlegging van grensoverschrijdende patiëntenzorg. Want zonder gezonde burgers is een gezonde Unie een onhaalbare kaart.
José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra
(ES) Mevrouw de Voorzitter, het is duidelijk dat het werkprogramma van de Commissie voor 2009 op het gebied van het buitenlands beleid, en op alle andere gebieden, niet kan worden losgekoppeld van de internationale financiële crisis, zoals de voorzitter van de Commissie, de heer Barroso, ons heeft gezegd.
Daarom begrijpen we dat het goed is om de hervorming van de Bretton Woods-instellingen te steunen, om de hervatting van de besprekingen over de Wereldhandelsorganisatie te bevorderen en om het werk aan de hervorming van het systeem en de organen van de Verenigde Naties, dat in februari van start gaat, nauwlettend te volgen.
En het is ook duidelijk, mevrouw de Voorzitter, dat we een nieuwe relatie moeten ontwikkelen met de nieuw aan te treden regering van de Verenigde Staten, een land waarmee we vaak op één lijn zitten, maar waarmee we ook op enkele gebieden van mening verschillen, met name met betrekking tot de doodstraf, het Internationaal Strafhof en het Protocol van Kyoto, en dat we overeenstemming moeten bereiken met het oog op de komende top van Kopenhagen en over de wetten met extraterritoriale werking en andere onderwerpen.
Ik denk dat het ook belangrijk is dat we een gezamenlijk standpunt innemen met betrekking tot Centraal-Azië: de nucleaire crisis in Iran, de aankondiging van een rustige en verantwoorde terugtrekking uit Irak en het verzoek van de regering van de Verenigde Staten om de westerse aanwezigheid in Afghanistan te versterken, en dat we onderzoeken hoe we het vastgelopen onderhandelingsproces in het Midden-Oosten weer vlot kunnen trekken.
Wat betreft het Amerikaanse continent, mevrouw de Voorzitter, denk ik dat we de Commissie, en met name commissaris Benita Ferrero-Waldner, moeten steunen bij het sluiten van de associatieovereenkomsten met Midden-Amerika en vooral bij het heroriënteren van de onderhandelingen met de Andesgemeenschap.
Dit zou, na de strategische partnerschappen waarover de Europese Commissie onderhandelingen heeft geopend met Brazilië en Mexico, wellicht ook de weg kunnen zijn die we moeten volgen in de onderhandelingen met Mercosur, die al te lang vastzitten.
Op ons continent, mevrouw de Voorzitter, moet de associatieovereenkomst met Rusland een nieuwe impuls krijgen, maar wel op basis van respect voor de internationale rechtsorde. In dit verband moet heel duidelijk het accent wordt gelegd op de eerbiediging van landsgrenzen en van de mensenrechten, het bevorderen van het nabuurschapsbeleid en tegelijkertijd het sluiten van associatie- en stabilisatieovereenkomsten.
Het is duidelijk dat er met betrekking tot de situatie in Afrika veel werk te doen is, zoals de voorzitter van de Commissie heeft gezegd. Mevrouw de Voorzitter, mij lijkt het belangrijk dat de Europese Unie, wanneer de hervormingsprocessen in verband met het Verdrag van Lissabon en de uitbreiding eenmaal zijn voltooid, een in essentie geografische visie op haar eigen bestaan ontwikkelt, of daarnaar terugkeert, waarbij moet worden bedacht dat China en India tegen 2050 de helft van het mondiale bruto binnenlands product voor hun rekening zullen nemen, zoals dat ook rond het begin van de negentiende eeuw het geval was.
Daar moeten we ons op voorbereiden, mevrouw de Voorzitter, en mevrouw de vicevoorzitter van de Commissie, ik kan zeggen dat onze fractie de Commissie daarbij zal steunen.
Pervenche Berès
- (FR) Mevrouw de Voorzitter, met betrekking tot de G20 denk ik dat de Europese Unie daar met goede voorstellen op de vergadering is verschenen. Wanneer men de conclusies leest, zou het allemaal best wat doortastender mogen. Hoe gaan wij de kwestie van de ratingbureaus, de hedgefondsen en de belastingparadijzen aanpakken? Het wemelt van de goede bedoelingen maar als wij uitsluitend vertrouwen op zelfregulering en gedragscodes, dan zal het ons niet lukken. Laten wij zowel realistisch als ambitieus zijn.
Wat de vertegenwoordiging van de Europese Unie aangaat, ziet het plaatje er duidelijk minder goed uit. Hier is voortgang geboden. Niet alleen de grote lidstaten moeten zich daar bewust van zijn maar ook de kleine landen, die vaak de dienst uitmaken binnen het IMF en niets van hun macht willen opgeven. Ieder moet zijn steentje bijdragen opdat wij in de nabije toekomst als Europese Unie sterker vertegenwoordigd zijn.
Dan nu iets over de reële economie. Ik heb gehoord wat voorzitter Barroso daarover te vertellen had en ben nogal verbaasd. Wanneer de Commissie haar initiatiefrecht uitoefent, is dat voor hem blijkbaar een blijk van populisme. In dat geval nodig ik de Commissie uit de voorstellen van mijn collega Poul Nyrup Rasmussen over te nemen, zelfs als die als populistisch betiteld zouden worden. Doen wij namelijk op het terrein van de wereldeconomie niets, dan zullen we op dezelfde manier falen als Ierland en dezelfde strategie voor economisch herstel volgen als Ierland heeft gedaan om zijn banksector te redden; een strategie van 'ieder voor zich', heeft in een periode van globale crisis in een geglobaliseerde wereld geen enkele kans van slagen.
Dit zou alleen maar een verspilling publieke middelen zijn en van geen nut zijn voor de Europese Unie als deze de VS wil inhalen, die al een grootschalig herstelplan heeft ingevoerd.
Wij moeten Europees denken, wij moeten mondiaal denken en wij moeten op nationaal niveau gezamenlijk en gecoördineerd optreden, waarbij van de kant van de Commissie initiatieven moeten komen. Dat verwachten wij van de Commissie op 26 november dit jaar. Wij rekenen op een ambitieus Europees herstelplan.
Lena Ek
(EN) Mevrouw de Voorzitter, een crisis zou niet alleen een tijd voor actie moeten zijn, maar ook voor reflectie. Als we het eens worden over het klimaatpakket, kunnen we niet alleen het klimaat redden - zodat ons rampen, epidemieën en kosten bespaard worden - maar ons ook op de beste manier voorbereiden op de tijden die komen. In een recessie moeten we ons voorbereiden op de tijd erna en op nieuwe markten. Ik ben van mening dat we ervoor moeten oppassen dat we geen goed geld naar kwaad geld gooien.
Als dit voorbij is, zullen de consumenten dan echt een grote, benzine slurpende auto willen kopen, of zullen ze een kleine, slimme auto willen hebben? Toen ik nog studeerde had ik een professor die zei: "Bij twijfel niet doen”. Wat we wel nodig hebben is een Green New Deal voor investeringen, innovatieonderzoek en slimme energietechnologie, bijvoorbeeld voor auto's. We hebben een Green New Deal nodig voor nieuwe banen en duurzame nieuwe welvaart.
De ALDE-Fractie zal zich inspannen voor een open, groen, veilig en ondernemend Europa en zal het werkprogramma van de Commissie op die gebieden steunen.
Manfred Weber
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ik wil vandaag iets zeggen over interne veiligheid en het werkprogramma. Maar eerst wil ik een opmerking over een andere kwestie maken. We praten voortdurend over banken. In mijn geboortestreek heeft een paar weken geleden een groot bedrijf met tweeduizend medewerkers het faillissement aangevraagd. Die mensen komen op straat te staan omdat de banken geen krediet meer verstrekken. De crisis treft dus al duidelijk de reële economie. Daarom wil ik de Commissie voorstellen nog eens te kijken naar een van haar antwoorden op de crisis en de wetgeving inzake staatssteun, die we nu ten aanzien van de banken opschorten en die plotseling niet meer van kracht is, in het licht van de huidige crisis te herzien. Zo kunnen we ook de middenstand helpen.
Ik wil echter vooral iets zeggen over het werkprogramma van de Commissie, meer in het bijzonder over het thema van de interne veiligheid. Na het lezen van het programma was ik teleurgesteld, want behalve de economische kwesties zijn er nog andere grote uitdagingen. Ik zie dat we met betrekking tot het Schengeninformatiesysteem (SIS) enorm grote successen hebben behaald. Zwitserland treedt nu toe en maakt al voor de feitelijke toetreding melding van grote successen dankzij het SIS. Toch zegt de Commissie in haar programma niet hoe ze ervoor gaat zorgen dat we eindelijk SIS 2 in gebruik kunnen nemen. Het wordt elke maand weer uitgesteld en er worden geen vorderingen gemaakt.
Ook op het tweede terrein, dat voor politiesamenwerking zo enorm belangrijk is, namelijk de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit en de praktische samenwerking tussen politiediensten, maken we geen enkele vooruitgang. Het ontbreekt aan een helder juridisch kader. Ook hierover wordt in het werkprogramma 2009 helaas met geen woord gerept. Ik had op dit terrein graag meer inzet gezien.
Tot slot nog het volgende: in het programma wordt een beschrijving gegeven van het migratievraagstuk, het migratienetwerk, de immigratie en de blue card, waarover we morgen in debat zullen gaan. De burger zou zich kunnen vinden in meer openheid voor immigranten wanneer we hem duidelijk zouden zeggen dat we illegale immigratie bestrijden en daar ook een einde aan zullen maken. Dat is een van de verbanden die we niet over het hoofd mogen zien.
Jan Andersson
(SV) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, het is goed dat we een gecombineerde behandeling hebben van de economische crisis, de recessie van de reële economie en het werkprogramma van de Commissie. Die kwesties hangen samen. Het is ook goed dat de Commissie gecoördineerde inspanningen voorstelt. Volgens mij wordt dat echter niet zo duidelijk in het werkprogramma weerspiegeld.
In de Raad zijn stemmen opgegaan die zeggen dat we moeten snoeien in onze milieu-investeringen en onze milieuambities terug moeten schroeven. Ik ben het absoluut niet eens met die opvatting. Ik ben het evenmin eens met de opvatting van een aantal anderen die zeggen dat we moeten besparen op sociaal vlak. Integendeel. Wat we nodig hebben, zijn investeringen in onderzoek en ontwikkeling, in nieuwe milieutechnologie en in nieuwe infrastructuur die veel milieuvriendelijker is dan de infrastructuur die we vandaag hebben. Wij moeten de beroepsbevolking opleiden en ervoor zorgen dat jongeren de juiste opleiding krijgen, zodat we ons concurrentievermogen behouden maar ook de individuen versterken voor de toekomst.
Als ik dan naar het werkprogramma en meer bepaald het sociale gebied kijk, dan zie ik dat dit geen Commissie is voor welke het sociale gebied een prioriteit is. Ik wil graag twee kwesties aan de orde stellen. We hebben naar de heer Rasmussen geluisterd en nu denk ik dat er ook naar ons moet worden geluisterd als het om sociale zaken gaat. Het verslag waar ik verantwoordelijk voor was, ging over gelijke behandeling op de arbeidsmarkt in de EU en het recht om vakbondsacties voor gelijke behandeling te voeren. Daar moet de Commissie nu met concrete maatregelen voor gelijke behandeling op de arbeidsmarkt in de EU op reageren, door de richtlijn inzake terbeschikkingstelling van werknemers te wijzigen en door middel van een sociaal protocol. Dat is het eerste punt. Het tweede punt is wat er gebeurt op het gebied van werkomgeving, waar we een stijging zien van het aantal ongevallen in de hele EU, in ieder geval in bepaalde lidstaten, omdat we dit gebied een lagere prioriteit toewijzen. Ook daar moet de Commissie op reageren, opdat we doeleinden voor duurzame langetermijnontwikkeling op diverse gebieden - op economisch, ecologisch en sociaal gebied - nauw met elkaar verbinden.
Malcolm Harbour
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil het vanuit het oogpunt van de Commissie interne markt en consumentenbescherming hebben over wat er aan de hand is in de echte economie. Twee weken geleden heb ik een paar kleine ondernemingen bezocht: succesvolle ondernemingen die producten leveren aan bedrijven in de luchtvaart-, automobiel- en energiesector.
Hun probleem is dat zij heel veel geschoold personeel hebben aangenomen, maar dat ze veel minder of soms helemaal geen orders hebben gekregen de laatste tijd. Over dat personeel moeten we ons zorgen maken, want als dat er na deze recessie niet meer is, als die vakkundigheid er niet meer is, dan zitten we echt in de problemen. Dit zijn de bedrijven die we graag zien investeren in nieuwe producten en diensten en in ontwikkeling en training van het personeel dat ze hebben.
Ik zeg dus tegen de Commissie dat kleine bedrijven de motor zullen zijn van de herschepping van banen. We zijn hier in de EU bezig met een Small Business Act. De uitvoering daarvan staat waarschijnlijk ergens in een of ander lang en saai document beschreven, maar ik neem aan dat de Commissie toch ook vindt dat zij naar de echte prioriteiten moet kijken en een paar dingen waar wij aan gewerkt hebben hier, die de reële economie echt verder zullen helpen, moet invoeren. Daar liggen uw prioriteiten. Ik heb volstrekt niet het gevoel dat dit een werkelijke reactie is op de crisis.
Ik heb hier voor in de zaal een paar vriendelijke woorden gehoord, maar volgens mij is het programma niet veranderd. Mijn boodschap aan u, mevrouw Wallström, is dus - en ik hoop dat u het aan voorzitter Barroso wilt doorgeven - dat dit niet goed genoeg is. Bovendien moet er echt iets gedaan worden met betrekking tot de dingen die de werkgelegenheid echt vooruit helpen, nu en in de toekomst.
Natuurlijk zijn er ook nog andere mensen en andere dingen die ons kunnen helpen: de investeerders uit de publieke sector, de mensen die projecten en bouwwerken uitvoeren en onderhouden, duurzame bouw, het kopen van groenere voertuigen en, in het bijzonder, het investeren in de volgende generatie telecomnetwerken.
Ik wil afsluiten met dat cruciale onderwerp. Volgende week heeft de Raad (en ik betreur het dat de minister hier niet meer is) de gelegenheid een gemeenschappelijk standpunt over het telecommunicatiepakket te ondertekenen dat de weg vrij zal maken voor zo'n investering.
We hebben vernomen dat enkele leden van de Commissie daar niet zo voor zijn. Vertelt u ze alstublieft dat het essentieel is voor de toekomst van de Europese economie dat dat pakket volgende week vrijdag goedgekeurd wordt.
Ieke van den Burg
Voorzitter, één opmerking vooraf. Europa moet inderdaad een grotere rol spelen op het wereldtoneel - dat is door verschillende mensen gezegd -, maar dan moet Europa daar ook veel meer gezamenlijk met één stem spreken en niet zo versnipperd als nu. De grote lidstaten zullen zich moeten schikken en erkennen dat we nu samen Europees moeten optreden. Immers, de leidende rol bij de regulering, herregulering, het toezicht, en de verbetering van de financiële markten is niet door Gordon Brown of Nicolas Sarkozy bedacht maar juist door de Europese instellingen. De lijnen die nu zijn uitgezet, moeten we ook vanuit Europa verder verdedigen.
Behalve de agenda voor de financiële markten moet nu alle aandacht uitgaan naar de economische crisis die eraan komt. Alle seinen staan op rood. Ook hier moeten we internationaal optreden, maar ook binnen Europa sterker Europees optreden, met een Europees reddingsplan. Dat moet meer zijn dan een beetje meer van hetzelfde, maar dat moet echt een omschakeling zijn. De economen van Bruegel zijn ook echt van hun geloof gevallen en bepleiten nu dat er meer gespendeerd wordt. De terughoudendheid moet veranderen in een stimulerend beleid. Ik denk dat wat zij voorstellen, die ene procentpunt, veel te weinig is en dat wij er ook met de door hen voorgestelde BTW-verlaging van 1 procent niet komen, want de cijfers van de teruggang zijn veel groter. In Nederland bijvoorbeeld heeft de bouw met een teruggang van 20 procent te kampen, dus ik denk dat we daar het lage BTW-tarief moeten toepassen om te zorgen dat er een impuls komt op de woningmarkt, overal in Europa.
Lambert van Nistelrooij
Voorzitter, mevrouw de commissaris, als coördinator van de EVP voor het regionaal beleid, wil ik heel actief meedenken over oplossingen. Europa moet inderdaad nu met een actieprogramma komen. Ik ondersteun ook de houding van de heer Barroso in dezen.
Voorzitter, ook de investeringen uit de structuurfondsen en de cohesiefondsen - het gaat uit de Europese kas al om 60 miljard per jaar, hetgeen in de nationale lidstaten wordt verdubbeld tot 120 miljard - vormen een mogelijkheid om actief te zijn, meer te flexibiliseren en te versnellen. Het gaat hierbij om gerichte investeringen, zowel in de lijn van Lissabon - kennis - als in de lijn van Göteborg - energie en ecologie.
Het gaat om jobs, het gaat altijd om jobs. Het gaat om het opnieuw kwalificeren van mensen die hun baan verliezen, opdat zij aansluiting houden op die nieuwe economie. Alleen met een dergelijke houding en met die goed opgeleide mensen krijgen we straks, na de crisis, weer een perspectief.
Het huidige programma moet op een aantal zaken worden aangepunt. De verordeningen 2007-2013 kunnen bijvoorbeeld flexibiliseren. Gelden kunnen binnen de operationele programma's in de lidstaten zelf verschuiven. Nog niet vastgelegd geld - en dan gaat het over best grote bedragen - kan sneller worden uitgegeven. We kunnen het standpunt, aanvaard door het Parlement, namelijk om nog niet gebruikte gelden binnen de N+1-, N+2- en N+3-middelen in de huidige periode én eventueel de vrije gelden uit de vorige periode aan te wenden, nu omzetten in actie.
We vragen de Europese Commissie - en ik weet dat mevrouw Hübner daaraan werkt - om met een aanpassingspakket te komen om zo de burgers nog vóór die verkiezingen van volgend jaar te laten zien dat hier krachtdadigheid zit. Wij wachten graag die voorstellen nu even af met de oproep om daar dan snel op te reageren. Complimenten voor de Commissie tot nu toe, maar er zal een tandje bij moeten worden gezet. Het Parlement is bereid om dat te doen.
Enrique Barón Crespo
(ES) Mevrouw de Voorzitter, commissarissen, geachte afgevaardigden, de G20 heeft een zeer ambitieuze agenda aangenomen, die eenvoudigweg inhoudt dat de financiële globalisering aan regels moet wordt gebonden. In Europa betekent dat ook dat we moeten leren van onze ervaringen en lessen moeten trekken over het kapitalisme, dat een systeem is dat gebaseerd is op eigenbelang, waarin, als er geen regels bestaan, hebzucht alles kapot kan maken.
De voorzitter van de Commissie heeft ons gewaarschuwd dat we niet in populisme moeten vervallen, maar er zijn wel degelijk dingen die we kunnen doen. De gekkekoeienziekte heeft ons laten zien dat het niet zo kan zijn dat er schadelijke en verrotte producten in de supermarkten worden verkocht en dat er regels moeten zijn.
In Europa zouden we dingen kunnen doen als we leren van onze fouten, en dat is in mijn land gebeurd. Er zou bijvoorbeeld overwogen kunnen worden om banken, spaarbanken en andere financiële instellingen verplicht geld opzij te laten zetten voor crisissituaties, of, mevrouw de Voorzitter, om het buiten de balans houden van allerlei transacties en ongerechtvaardigde securitisatie te verbieden. Dat past binnen een prudent beheer van financiële instellingen, dat we in Europa nog niet hebben verwezenlijkt.
Ik denk dat de Commissie er goed aan zou doen om ook op dit terrein aan de slag te gaan.
Ingeborg Gräßle
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, in deze financiële crisis worden plotseling ook voor het mitigeren van de economische crisis enorme bedragen vrijgemaakt. Als ik de afgevaardigden goed begrijp, willen we allemaal dat dit geld ook daadwerkelijk wordt besteed.
Ik wil de Commissie nu al zeggen dat we van haar verwachten dat ze hierbij haar werk doet. De kwestie van de controle op de besteding van dit geld moet dus op de agenda blijven. Daarom kunnen we niet tevreden zijn met het werkprogramma dat de Commissie voor 2009 heeft voorgelegd. We zijn teleurgesteld dat de controle op de bestedingen hierin niet het zwaartepunt van haar werk is. De Commissie-Barroso heeft op dit punt veel gedaan, maar maakt ons nu duidelijk dat ze dit onderwerp voor 2009 eigenlijk niet belangrijk vindt. Ik moet u hiervoor waarschuwen!
We zijn ook teleurgesteld dat het Bureau voor Fraudebestrijding geen nieuwe rechtsgrondslag heeft gekregen. Er bestaat het gevaar van een impasse in de Raad, omdat de 27 lidstaten het intussen met betrekking tot fraudebestrijding niet meer met elkaar eens kunnen worden. Ook ten aanzien van deze kwestie hebben we verwachtingen jegens de Commissie en moeten we na lezing van het werkprogramma constateren dat die niet vervuld zijn.
We missen in het werkprogramma ook gedetailleerde informatie over de nationale opgaven. Wanneer we bij de bestedingen een grotere vrijheid geven, moeten de lidstaten ook aan dienovereenkomstige verplichtingen worden onderworpen.
Wat ik niet begrijp is dat de Commissie-Barroso haar grootste succes, de openbaarmaking van subsidieontvangers, niet op de een of andere manier verder wil ontwikkelen en bekend wil maken. Waarom laat u ons niet ook weten hoe de EU-middelen worden besteed? Waarom analyseert u aan de hand van de ontvangen gegevens niet of we onze beleidsdoelen eigenlijk wel bereiken?
Ik geloof dat we terecht hoge verwachtingen van u hebben, dat we in ieder geval meer mogen verwachten dan in het wetgevings- en werkprogramma wordt voorgelegd. U zou onze kritische solidariteit en onze vragen zeker positief moeten bejegenen en daarop verder moeten bouwen.
Stavros Lambrinidis
(EL) Mevrouw de Voorzitter, de premiers zouden, nu wij midden in deze crisis zitten, niet hun economische maar sociale maatregelen gezamenlijk moeten plannen. Kennelijk moesten de banken worden gered. Europa had zich echter van meet af aan moeten richten op de onmiddellijke redding van de lage en middeninkomens, op de verbetering van de werkgelegenheid en de sociale samenhang.
De verzorgingsstaat en de sociale samenhang mogen niet het staartje zijn van open en ongebreidelde markten of van het economisch beleid van Europa. Ze mogen geen lokaas zijn, geen reddingsboei die wij al degenen toewerpen die in een crisistijd ten onder gaan. Zij moeten veeleer de kern vormen van de Europese economische ontwikkeling - en zo moeten wij dat ook aanpakken.
Ten tweede moeten wij om het eerste te bereiken heel snel de voorwaarden van het Stabiliteitspact aanpassen. Er is behoefte aan een nieuwe sociaal Maastricht, aan een pact voor duurzame ontwikkeling, werkgelegenheid en sociale bescherming, met natuurlijk strenge regels en voorwaarden.
Ten derde moet Europa in de wereld het voortouw nemen op het gebied van innovatie en nieuwe technologie door te investeren in onderwijs en onderzoek naar groene ontwikkeling, en daarvoor is natuurlijk een enorme verhoging van de Europese begroting nodig. Laten wij hier eindelijk werk van maken.
Zon, lucht en water zijn de aardolie van de toekomst. Wie deze tijdig benut zal miljoenen arbeidsplaatsen voor zijn burgers en welzijn voor de samenleving creëren. Als Europa achter blijft - zoals sommigen nu zeggen - zal het Amerika van Barack Obama, wiens verkiezing wij allemaal toejuichen, het voortouw nemen, en dan zullen wij het nakijken hebben.
Ten vierde zijn er nieuwe regels nodig voor transparantie, controle en toezicht op de markten. Het huidig systeem, zoals dat door de crisis voor het voetlicht is gebracht, het systeem waarin enkele individuen er met de winst vandoor gaan en de maatschappij als geheel de lasten moet dragen, zal tot nieuwe crisissen leiden.
Robert Sturdy
(EN) Mevrouw de Voorzitter, in een tijd waarin de wereld geconfronteerd wordt met de grootste financiële crisis die ooit toegeslagen heeft, zitten wij met een tot nu toe mislukte Doha-ronde. Die ronde is van wezenlijk belang. Ik heb pas gesproken met Barones Ashton - nu: commissielid Ashton - en ik denk dat zij ons op een vooruitstrevende en futuristische manier vooruithelpt. Het accent moet komen te liggen op de financiële crisis, evenals op bevordering van de relaties van Europa met haar belangrijkste partners, zoals de nieuwe regering van de Verenigde Staten en - waarschijnlijk nog belangrijker -directeur-generaal Pascal Lamy van de Wereldhandelsorganisatie (WTO), als hij zich kandidaat stelt voor herverkiezing. We moeten afwachten of hij weer benoemd wordt, maar de kans daarop is groot. We zullen meer actie nodig hebben en minder retoriek.
Brown heeft leiders opgeroepen geen barrières voor handel en investeringen op te werpen in tijden van economische crisis. Voor de WTO-onderhandelingen is dat cruciaal. De EU moet niet dickensiaans zijn in haar benadering van de manier waarop we de handel aanpakken. We moeten onze barrières opheffen. We moeten geen handelsbeschermende maatregelen nemen. Alleen op basis van het principe van de vrije markt kunnen hervormingen slagen. Dat houdt dus in, zoals ik al zei, vrije handel en vrije investeringen.
Pascal Lamy heeft de G20 vorige week een voorstel gedaan dat mogelijkheden biedt voor een akkoord op korte termijn, hopelijk zelfs voor de kerstdagen. Zo ziet de Commissie het op dit moment. Ik feliciteer het vorige en het huidige lid van de Commissie met hun aanpak. Voor de eerste keer heeft de EU een leidende rol gespeeld bij de handelsbesprekingen en dat is een felicitatie waard.
Andrzej Jan Szejna
(PL) Mevrouw de Voorzitter, tijdens de informele vergadering van de Europese Raad en de top van de G20 in Washington is er geprobeerd om een antwoord te geven op de grootste uitdaging van dit moment: de financiële crisis, die ongetwijfeld een nederlaag voor de neoliberale economische theorieën is. De verklaringen tijdens die vergaderingen lijken verdacht veel op een poging om de put te dempen als het kalf verdronken is, en ik vind het jammer dat de heer Barroso heeft gezegd dat de denkpatronen alleen maar vanwege de crisis veranderd zijn.
Er is niets gedaan aan de brandende kwesties: hoe kunnen we de recessie beëindigen, hoe kunnen we nieuwe banen creëren, en niet te vergeten: hoe kunnen we de klimaatverandering bestrijden zonder onnodige kosten voor de economie te veroorzaken? De Europese sociaaldemocraten pleiten al lang voor een hervorming van de financiële markten en voor een gecoördineerd beleid van de regeringen van de Europese Unie.
Volgens mij is het niet voldoende wanneer we ons alleen maar op de financiële markten concentreren, waar financiële instellingen en inhalige managers de huidige situatie hebben veroorzaakt. We moeten onze burgers beschermen tegen prijsstijgingen bij levensmiddelen, energie en huur, om op die manier hun reële inkomen te handhaven en aldus hun koopkracht op peil te houden. Naast de investeringen en de export heeft de vraag van de consumenten namelijk een significante impact op de economische groei in de Europese Unie. We moeten ook de winstpositie van het midden- en kleinbedrijf (de KMO's) beschermen.
Wanneer het klimaat- en energiepakket in zijn huidige vorm wordt gehandhaafd, met name het stelsel voor de handel in emissierechten en de eisen die worden gesteld aan de elektriciteitscentrales en aan de zware industrie, dan moet ik u waarschuwen dat dit in Polen en in andere nieuwe lidstaten tot aanzienlijke kosten zal leiden, en vooral tot een enorme stijging van de energieprijzen. De strijd tegen de klimaatverandering is een legitiem streefdoel, maar die strijd mag niet worden gestreden met middelen die snel tot de volgende crisis zullen leiden, terwijl we er nog niet in geslaagd zijn om deze crisis te overwinnen.
Carmen Fraga Estévez
(ES) Mevrouw de Voorzitter, wat betreft de vooruitzichten voor het visserijbeleid hebben sommige voorstellen waar we op wachten zo veel vertraging opgelopen dat wat we nu nodig hebben een vast werkprogramma is, dat ons meer zekerheid geeft over de vraag welke dossiers nog in deze zittingsperiode zullen worden behandeld.
Ondanks onze verzoeken, en afgezien van de hervorming van het controlebeleid die onlangs is gepresenteerd, hebben we daar nog steeds geen duidelijk beeld van.
In het document van de Commissie wordt gesteld dat een van de prioriteiten de presentatie van een groenboek over de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid zal zijn, maar dat is in feite slechts het begin van een debat dat niet voor 2012 zal worden afgerond.
In de mededeling wordt tevens melding gemaakt van de beloofde hervorming van de gemeenschappelijke marktorganisatie, maar ook hier hebben we geen zekerheid dat dit ons in de eerste helft van 2009 zal bereiken.
Ik wil eraan herinneren dat er een hele reeks onderwerpen is die, ofwel als gevolg van internationale afspraken, zoals de visserijovereenkomsten, ofwel als gevolg van multilaterale verplichtingen, zoals de noodzaak om de aanbevelingen van de regionale visserijorganisaties om te zetten in communautaire regelgeving, onderdeel van het wetgevingsprogramma zouden moeten zijn.
Ook van andere kwesties, zoals de toekomst van de Europese aquacultuur en het voorstel over de teruggooi, dat in de werkprogramma's van de Commissie als een spook opduikt en weer verdwijnt, vinden wij, gezien het belang dat zowel de sector als dit Parlement hieraan hecht, dat ze tot prioriteit moeten worden verheven.
We hopen daarom, mevrouw de Voorzitter, dat er op zo kort mogelijk termijn een aangepast programma voor het jaar 2009 zal worden gepresenteerd, waarin deze herhaalde verzoeken van het Europees Parlement in aanmerking worden genomen.
Harald Ettl
(DE) Mevrouw de Voorzitter, de economisch zwakkeren worden bij financiële crises altijd het zwaarste getroffen. Ondoorzichtige financiële producten waarvan de kwaliteit door ratingbureaus niet meer werd beoordeeld, onvoldoende transparantie en de misvatting dat de markt zich zelf wel reguleert, bevorderden de heersende casinomentaliteit. Helaas verzette ook de Commissie zich vehement tegen wetgevingsmaatregelen voor de financiële markt en legde ze de adviezen van het Parlement ter zake naast zich neer.
Maar nu gaat het erom dat we dit achter ons laten en hier politieke lering uit trekken. Werknemers die vandaag hun baan kwijtraken en door risicovolle beleggingen van hun pensioenfonds grote verliezen op hun pensioen hebben geleden, betalen op tal van manieren de rekening van deze crisis. Wat nu na analyse van de situatie prioriteit heeft, is de implementatie van een noodplan, betere controlemechanismen en het beperken van de schade, maar ook het verzekeren van de toegang van opkomende economieën en ontwikkelingslanden tot kredieten, om in die landen weer duurzame groei te bevorderen. Net zo belangrijk is het dat degenen die twijfelen aan de noodzaak van een hogere EU-begroting, eindelijk begrijpen dat we uit voorzorg een sterker instrument moeten opzetten om volgende crises beter te kunnen opvangen.
Philip Bushill-Matthews
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik wil alleen maar een kleine en middelgrote redevoering houden over mijn favoriete onderwerp, de kleine en middelgrote ondernemingen, oftewel het midden- en kleinbedrijf. Het deed mij deugd dat Commissievoorzitter Barroso in zijn openingswoorden veel aandacht besteedde aan KMO's, maar ik maak me er wel ongerust over dat hij vooral praat - wat trouwens normaal is als je een toespraak houdt - en dat we nog niet genoeg daden gezien hebben. Malcolm Harbour heeft daar vandaag ook al op gewezen.
Ik zie dat in deel 3 van uw wetgevings- en werkprogramma voor 2009, een heel belangrijk deel met de titel 'Betere regelgeving - inlossen van beloftes en wijzigen van de regelgevingcultuur', staat dat "een van de belangrijkste aandachtspunten van het wetgevingswerk van de Commissie in 2009 [...] dan ook vereenvoudiging en verbetering van de regelgeving en het aanpakken van onnodige administratieve lasten” is.
Met alle respect, commissarissen - en ik spreek als groot bewonderaar en medestander van de Commissie wat dit betreft - ik heb daarvan in dit wetgevingsprogramma tot nu toe nog geen bewijzen ontdekt. Er wordt wel veel over gepraat - ja, we zullen het doen, we zullen het met 25 procent verminderen - maar wat gebeurt er nu echt? Waar zie ik die vermindering? Wij hebben er nog niets van gezien.
Om terug te komen op de titel 'Betere regelgeving - inlossen van beloftes', als er één woord is waar u bij dit wetgevingsprogramma aan zou moeten denken, commissarissen, dan is het het woord 'inlossen'.
Ten slotte wil ik zeggen dat ik me realiseer dat een verandering van cultuur tijd kost, en ook - ik spreek als coördinator voor werkgelegenheid en sociale zaken voor de PPE-DE-Fractie - dat de commissie waarvan ik het genoegen heb deel uit te maken, niet altijd de grootste bondgenoot is in de strijd voor betere en vereenvoudigde regelgeving. Maar ik moet het uithouden in deze commissie en ik nodig een van u uit om dat ook te doen - al is het misschien maar kort - omdat wij misschien deel uitmaken van het probleem. Als we op de een of andere manier een precedent zouden kunnen scheppen en, in het beste geval, de Commissievoorzitter onze commissie zou kunnen komen toespreken, dan kan dat er misschien toe leiden dat onze commissie u bij uw werk kan helpen, en dan zouden we deel kunnen worden van de oplossing.
Erika Mann
(DE) Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag een kwestie aan de orde willen stellen die tot dusver niet zo vaak ter sprake is gekomen: de rol van de staat. We zien dat de integratie in de wereldeconomie ook betekent dat we moeten leren dat de staat zich internationaal en mondiaal moet integreren om überhaupt in staat te zijn op een gegeven moment in een situatie in te grijpen en de noodzakelijke controle uit te oefenen.
Ik denk dat de Europese Unie nu een geweldige kans heeft deze rol waar te nemen. We zien dat er allengs meer vertrouwen in de Unie wordt gesteld. We moeten er alles aan doen om te laten zien dat dat vertrouwen gerechtvaardigd is. Dat betekent onder meer dat de Europese Unie haar wetgeving nog eens tegen het licht houdt. Ik zie daar commissaris McCreevy zitten - ik raad hem dringend aan om in het geval van de Volkswagen-wet anders te werk te gaan dan hij van plan is. Daarmee zou hij duidelijk laten zien dat hij de tekenen van deze tijd begrijpt.
Maar ik ondersteun ook uitdrukkelijk de opvatting van de geachte afgevaardigde Gräßle. Zij heeft volstrekt gelijk als ze zegt dat we hier bij de controlemaatregelen veel harder moeten optreden. En ik hoop dat de Europese Unie ook beter leert hoe ze zich op internationaal niveau moet organiseren. Waarom spreken we bijvoorbeeld met de Wereldbank en het Internationaal Monetair Fonds niet met één stem? Dat doen we geweldig bij de Wereldhandelsorganisatie, maar op andere plaatsen hebben we daar nog steeds moeite mee. Ik hoop ook dat alle afgevaardigden het ermee eens zijn dat de G20 een permanent karakter moet krijgen.
Piia-Noora Kauppi
(EN) Mevrouw de Voorzitter, er is heel veel gezegd over de financiële crisis, maar ik vind dat het heel belangrijk is één standpunt te hebben. Op dit moment hebben we in dit Parlement te veel kritiek op onszelf en ook op de EU-instellingen.
We moeten niet vergeten dat er de afgelopen acht jaar een heel radicale reorganisatie is geweest van onze regelgeving met betrekking tot financiële diensten. We hebben goede wetten. De regelgeving is in orde en ook het systeem van toezicht is verbeterd. Natuurlijk konden we de crisis niet ontwijken, maar deze crisis is hier niet ontstaan - dat was in Amerika. De crisis is in de Verenigde Staten ontstaan doordat daar te weinig regelgeving is, te weinig toezicht en een gebrek aan tenuitvoerlegging van regels.
Hier in Europa moeten we ervoor zorgen dat we niet te sterk reageren. Het is nu niet de juiste tijd om ons gewonnen te geven, want we hebben goede effectbeoordelingen en een betere regelgevingagenda, zoals de heer Bushill-Matthews net al zei. Het is nu de perfecte tijd om doelgerichte, goed voorbereide voorstellen te doen en die te realiseren. Als we niet op de juiste wijze reageren, dan kan dat ernstige gevolgen hebben. Het kan zelfs tot gevolg hebben dat er een nog ernstiger crisis komt. Als we bijvoorbeeld wetgeving accepteren die het voor de financiële markten moeilijker maakt zich te herstellen, dan is dat niet in het voordeel van de Europese burgers.
We moeten nu ons hoofd koel houden, voorkomen dat er slechte, niet-doelgerichte en slecht voorbereide regelgeving komt en niet te veel zelfkritiek hebben. De Commissie verdient dank voor het realiseren van deze uiterst belangrijke verandering in de Europese regelgeving en het toezichtregime.
Gunnar Hökmark
(EN) Mevrouw de Voorzitter, we zitten middenin in een diepe financiële crisis die van heel veel kanten bekeken uniek is. Het is een unieke crisis, omdat het de eerste wereldwijde financiële crisis is die we ooit meegemaakt hebben en ook omdat de wereldeconomie in een recessie verkeert.
Toch is het misschien goed om de gebeurtenissen, en de ontwikkelingen die we doormaken, in perspectief te zien, want we hebben ook 25 jaar nog nooit vertoonde, unieke, wereldwijde economische groei achter ons, die ervoor gezorgd heeft dat meer dan twee miljard mensen de armoede zijn ontvlucht.
Ik moet wel zegen dat ik het deel van de Kamer dat het had over het falen van de open economie dáárover vanavond heel weinig gehoord heb. Is het een mislukking als twee miljard mensen de armoede achter zich laten? Natuurlijk niet. Maar de wereldwijde economie heeft tegenwoordig wel een nieuwe structuur, en het feit dat de bijeenkomst in Washington een G20-bijeenkomst was en niet een G7-bijeenkomst, toont de nieuwe werkelijkheid aan waarin we leven. Ik vind dat een goede zaak, omdat de volledige dominantie van de trans-Atlantische economie niet meer bestaat. Dat is over het algemeen een goede zaak, omdat het betekent dat andere delen van de wereld in staat zijn geweest welvaart te ontwikkelen.
Dat heeft in deze tijd het evenwicht verstoord; er waren reusachtige overschotten in landen als China en reusachtige tekorten in landen als de VS, en daarbij kwam nog de unieke en kunstmatig laag gehouden rente in de Amerikaanse economie, waardoor het kredietvolume meer dan ooit toenam.
Het is interessant dat we daarover in deze Kamer hetzelfde debat gehad hebben met collega's van de kant die er voorstander van was de rentetarieven nog verder te laten dalen. Als we dat gedaan hadden, dan waren de problemen in Europa nog groter geweest dan ze nu al zijn.
We moeten nu zorgen voor herstructurering en herstel van de wereldeconomie en ik vind dat de Europese Unie daar een belangrijke en cruciale rol in moet spelen. We moeten ervoor zorgen dat we doen wat op de bijeenkomst in Washington gezegd is, vrije handel en open markten garanderen en nee zeggen tegen protectionisme, want dat zou het herstel meer dan wat dan ook verhinderen. We moeten ervoor zorgen dat het regelgevingkader van de mondiale financiële markten aangepast wordt aan de realiteit van hoe de huidige wereldeconomie eruitziet. Dat is onze opdracht en we moeten daarbij de leiding nemen en de welvaart nog verder vergroten.
John Purvis
(EN) Mevrouw de Voorzitter, het gevaar is groot dat we overijld de richting opgaan van overdreven, op foute aannames gebaseerde regelgeving en onbedoelde consequenties. Een voorbeeld daarvan in de nieuwe richtlijn kapitaalvereisten is de voorgestelde inhouding van 5 procent van de opbrengst van securitisaties. Daardoor raakt de kredietstroom alleen maar verstopt. Het ontbreken van mogelijkheden tot securitisatie is de voornaamste reden dat het krediet nu opgedroogd is. Het is nodig dat de banken leningen verstrekken, maar nee, door dit misplaatste principe, waar geen effectbeoordeling van gemaakt is, kan men niet opnieuw tot securitisatie overgaan en komen er geen kredieten vrij, kredieten waar ons zakenleven en onze bedrijven zo dringend behoefte aan hebben. Vraagt u de auto-industrie maar eens hoe die bedrijfstak er weer bovenop denkt te komen als er geen securitisatie is.
Dat is maar één voorbeeld. Als we de volledige en getrouwe boekhouding buiten werking stellen en als we al ons best doen om hedgefondsen en risicodragend kapitaal en prikkels voor vernieuwers, voor mensen die risico nemen en zelfs voor bankiers de nek om te draaien, zoals de heer Schulz en de sociaaldemocraten willen, dan vertragen we het herstel en maken we het volstrekt onmogelijk.
Proinsias De Rossa
(EN) Mevrouw de Voorzitter, een aantal sprekers in dit Huis - inclusief mijn collega uit Ierland Brian Crowley - heeft de bankiers verweten dat ze als bankier gehandeld hebben, namelijk door kortetermijnwinsten op de grenzen van de wet zo groot mogelijk te maken. Deze crisis kon echter ontstaan doordat regeringen zich, overal, niet van hun verantwoordelijkheid gekweten hebben de economie, inclusief de banken, te regeren. De meeste machthebbers hebben de geschiedenis genegeerd en de ideologische kletspraat geaccepteerd die we zojuist gehoord hebben van de laatste drie sprekers, namelijk dat de markt een natuurlijk verschijnsel is dat zichzelf in evenwicht houdt en waarmee de overheid zich niet moet bemoeien.
Het gaat erom dat de onzichtbare hand van Adam Smith een zakkenroller is. De zakken die gerold worden zijn de zakken van werkende mensen die werkloos raken, gezinnen die hun huis verliezen, en mensen die al arm zijn en ook nog hun spaargeld en pensioen kwijtraken. Bankiers en rechtse politici verliezen niets. Dit zal weer gebeuren, tenzij we een duidelijk omschreven, nieuw economisch kader opstellen dat ons in staat stelt ervoor te zorgen dat banken en bedrijven de maatschappij dienen en regeringen in staat stelt in het algemeen belang te regeren.
Olle Schmidt
(EN) Mevrouw de Voorzitter, ik vind dat Adam Smith heel veel succes heeft gehad, vooral in Ierland! Ik denk dat we op de hoogte zijn van de gevolgen daar.
(SV) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik denk dat het belangrijk is dat de EU en de rest van de wereld via de top van de G20 actie hebben ondernomen en zich hebben uitgesproken voor verdere samenwerking. Dit is nieuw in de wereldpolitiek. Een Europees en mondiaal stelsel van toezicht is een andere belangrijke stap. Laten we ons nu niet bezighouden met de problemen van gisteren, maar flexibele regels voor de toekomst opstellen.
Ik wil in alle bescheidenheid voor drie dingen waarschuwen: voor overregulering, waardoor de wereldeconomie mogelijk nog verder zou vertragen; voor te veel staatshulp voor noodlijdende bedrijfstakken, waarvan we in Zweden een paar voorbeelden hebben, zoals de commissaris heel goed weet, en voor protectionisme en het sluiten van de grenzen. We mogen niet terechtkomen in een crisis zoals we die in de jaren dertig hadden.
Marie Anne Isler Béguin
- (FR) Mevrouw de Voorzitter, ik richt mij tot de Commissie omdat de Raad niet meer aanwezig is. Ik denk echt dat de voorstellen die de heer Barroso heeft gedaan, geen oplossing zullen bieden voor de huidige crisis, omdat er naar mijn mening iets in ontbreekt, namelijk wie er verantwoordelijk zijn voor deze crisis. Door ons productiegericht stelsel en onze economische ontwikkeling worden onze aardbol en de mensen erop uitgebuit en kapotgemaakt.
Ik denk dat wij goed moeten beseffen dat de crisis nog niet over is. Ik denk zelfs dat deze nog maar pas begonnen is en dat onze samenleving nog veel heviger zal wankelen dan zij nu reeds doet. Ik denk dat, als degenen die verantwoordelijk zijn voor deze geglobaliseerde wereld niet inzien dat het roer om moet, onze medeburgers van hun kant niet zullen kunnen begrijpen hoe men voor de banken en weldra voor de automobielsector miljarden euro's weet te vinden, terwijl de huisvrouw in haar boodschappenmandje steeds minder waar voor haar geld krijgt.
Als u bij uw voorstel voor een stimulering van de economie aan hetzelfde soort stimulering denkt als in het recente verleden waardoor deze chaos is uitgebroken, dan hebt u het bij het verkeerde eind. Ik denk dat wij echt de nadelige invloed van de economie op het milieu moeten verminderen. Daar gaat het om... Hoe denkt u deze kwestie aan te zullen pakken?
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)
Mairead McGuinness
(EN) Mevrouw de Voorzitter, soms praten we over grootse ontwerpen en grote plannen en ambities. Onlangs werd ik geraakt door de woorden van de Canadese minister van Financiën, die het had over saai zijn en niet-opwindend en voorzichtig. Ik stel voor dat we eens goed kijken naar wat hij te zeggen had, want hij zei dat goede regelgeving bij onszelf begint en dat we, voordat we naar de hele wereld kijken, we eerst eens naar onszelf moeten kijken - hoewel ik neig naar de opvatting dat excessieve regelgeving net zo slecht is als helemaal geen. We moeten hier dus heel uitgewogen mee omspringen.
Maar wat we ook doen, er zijn nu zakenmensen, boeren en huishoudens die geen kleine leningen kunnen krijgen om het hoofd boven water te kunnen blijven houden. Onlangs was ik op bezoek bij een boerderij in Ierland en de bewoners konden hun rekening-courantkrediet van 25 000 EUR niet vernieuwen. Dat is echt een serieus probleem en daar moeten we iets aan doen.
Wat betreft het werkprogramma: we hebben straks de begrotingsherziening, de tenuitvoerlegging van de gezondheidstest en de visserijherziening. Het wordt een druk jaar en ik wens u succes.
Margot Wallström
vice-voorzitter van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, dank u voor al deze interessante interventies. Misschien is dit wel de zoveelste onmogelijke opdracht om te proberen alle verschillende opvattingen van de leden van het Parlement over het wetgevings- en werkprogramma te verzamelen en op een bevredigende manier te beantwoorden. De onderwerpen variëren van GGO's, zoals we gehoord hebben, tot vis, de Wereldhandelsorganisatie en de hele financiële crisis. Het kan dus zijn dat ik geen tijd of gelegenheid heb om alle specifieke vragen helemaal bevredigend te beantwoorden.
In de eerste plaats wil ik graag zeggen dat er niets "business as usual” geweest is sinds we met deze crisis te maken gekregen hebben. Naast mij ziet u mijn collega die ook voor een groot deel van de beantwoording verantwoordelijk is, net als de heer McCreevy, hier achter ons, en zij weten beter dan wie dan ook dat we hier vanaf het allereerste moment aan hebben moeten werken. Ik wil ook zeggen dat de Commissie ongewoon snel op de financiële crisis gereageerd heeft. Ik herinner me dat we onszelf er in het verleden mee feliciteerden dat we binnen drie maanden reageerden op een van de gevallen van gemorste olie die we gehad hebben, en we dachten dat dat zo'n beetje een record was, maar deze keer zijn we er in feite in geslaagd binnen 24 uur voorstellen op tafel te krijgen en belangrijke voorstellen aan te nemen. Ik vind dus dat er niets 'business as usual' geweest is en van nu af aan zal er ook niets 'business as usual' zijn. We moeten blijven reageren op een recessie waarvan we het begin al gezien hebben. Dat is dus volstrekt duidelijk.
Ik vind ook dat al uw interventies de noodzaak van een nieuw evenwicht geïllustreerd hebben, zowel op het gebied van het milieu als op sociaal gebied; met al die onderwerpen moeten we ons bezighouden. Maar waarom bent u van mening dat de inhoud van de strategische initiatieven - zoals het verslag over de Lissabonstrategie voor groei en werkgelegenheid en voorstellen voor na 2010, een Europees kader voor herstel, het toekomstige toezichtpakket voor de financiële markten - die sociale vraagstukken niet zullen behandelen en de volledige duurzaamheidscriteria niet zullen dekken? Natuurlijk moet de inhoud daarvan dat evenwicht weerspiegelen, en daar zullen we ook aan werken als we ze aanvullen met de zeer gedetailleerde voorstellen die vanaf nu op gang zullen moeten komen. Dat evenwicht, en ook het vinden van het goede evenwicht tussen regelgeving en de markt zijn werk laten doen, is dus cruciaal voor ons en het is iets waar we ons zeer van bewust zijn.
Volgens mij is dit ook iets wat met onze geloofwaardigheid te maken heeft, want alleen als we ook die strategische initiatieven invullen, de dingen die we aangemerkt hebben als strategische en prioritaire initiatieven, met de heel concrete maatregelen op het gebied van follow-up en tenuitvoerlegging, dan winnen we aan geloofwaardigheid en dan kunnen we ook een leidende rol blijven spelen binnen de G20 of het IMF, of invloed uitoefenen op de rest van de wereld wat betreft energie- en klimaatkwesties; die geloofwaardigheid krijgen we als we doen wat we in dit werkprogramma beloofd hebben.
We zijn heel blij met de dialoog die we nu al lange tijd voeren met de verschillende commissies in het Parlement en met het brede politieke debat waar we aan deelnemen. Ik wil u daar heel hartelijk voor bedanken. Ik vind dat het ons helpt bij ons werk. Het draagt er ook toe bij dat we de juiste details aan de lijst met voorstellen kunnen toevoegen.
Maar zoals u weet, en wat ook duidelijk blijkt uit het werkprogramma, is het nu een heel rare tijd, omdat we in een soort overgangsperiode zitten, met een nieuw Parlement en een nieuwe Commissie. Nu er in het voorjaar verkiezingen zijn, hebt u ons ook gevraagd niet te blijven doorgaan met het aanleveren van werk, omdat u het niet ontvangt en er niet iets nuttigs mee kunt doen.
Ik moet nog één andere kwestie noemen en dat betreft de kleine en middelgrote ondernemingen (het MKB), omdat verschillende sprekers de kleine en middelgrote ondernemingen genoemd hebben. Natuurlijk zijn KMO's absoluut wezenlijk als we succes willen hebben met onze aanpak van de financiële crisis, dus we zullen iets doen. We hebben al een KMO-wet gemaakt en natuurlijk is er een follow-up, een tenuitvoerlegging van die wet.
Hetzelfde geldt ook voor het sociale pakket dat we gepresenteerd hebben. Het gaat nu om de maatregelen voor de tenuitvoerlegging. Als u dus niet elk voorstel op elk gebied in dit specifieke voorstel terugvindt, betekent dat niet dat we er niet meer aan werken of dat we niet met uitgewerkte voorstellen terugkomen, maar het evenwicht is absoluut essentieel.
En als we met één stem spreken, dan helpt het als we dan ook één boodschap hebben, of een samenhangende boodschap bij alles wat we doen, en ik vind dat dat voor ons allemaal van het grootste belang blijft.
Ten slotte wil ik graag zeggen dat u in dit wetgevings- en werkprogramma zult zien dat we voor de eerste keer prioriteiten voor communicatie hebben vastgesteld. Omdat communicatie mijn portefeuille is, wil ik dat benadrukken en u er allen aan herinneren dat we vier onderwerpen voorgesteld hebben als gezamenlijke communicatieprioriteiten voor volgend jaar: de verkiezingen voor het Parlement natuurlijk, energie en de klimaatverandering, de twintigste verjaardag van de val van de Berlijnse muur, en groei, werkgelegenheid en solidariteit, wat betekent dat het pakket de strijd tegen de financiële crisis ook dekt.
We werken al samen bij de voorbereiding van het werk aan deze prioriteiten en ik kan u verzekeren dat wij ons steentje zullen bijdragen aan het werk dat het Parlement doet ter voorbereiding van de verkiezingen. Morgen heb ik een gesprek met de werkgroep voorlichting en communicatie van het Bureau om te kijken hoe we het Parlement kunnen helpen en ondersteunen met de werkprogramma's voor de voorlichting over de verkiezingen.
Dat is dus heel belangrijk werk voor ons. Als we onze geloofwaardigheid en rechtmatigheid willen behouden, moeten we de kiezers mobiliseren om ervoor te zorgen dat ze in juni volgend jaar hun stem uitbrengen. Ik denk dat we met een combinatie van goed beleid en goede voorlichting het moeilijke jaar dat voor ons ligt met ten minste een klein beetje vertrouwen tegemoet kunnen zien, en als we samenwerken, met nog meer vertrouwen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming over de ontwerpresoluties over het wetgevings- en werkprogramma van de Commissie voor 2009 zal tijdens de vergadering van december in Straatsburg plaatsvinden.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Adam Bielan  
schriftelijk. - (PL) De top die onlangs in Washington heeft plaatsgevonden was eigenlijk het begin van een proces dat de nationale leiders moeten volgen om de gevolgen van de mondiale financiële crisis tot een minimum te beperken.
In een tijdperk van mondialisering, waarin de economie van ieder land nauw verweven is met die van andere landen, moet prioriteit worden gegeven aan internationale samenwerking om de crisis te beëindigen. Ik denk daarbij niet alleen aan een gezamenlijk standpunt van de EU over allerlei kwesties, maar ook aan een specifiek gezamenlijk optreden en een praktische aanpak om de gevolgen van de financiële crisis af te zwakken.
Deskundigen verwachten dat de Poolse economie als een van de weinigen in staat zal zijn om het hoofd te bieden aan een mogelijke economische depressie, maar niemand kan voorspellen welke omvang de mondiale crisis zal aannemen.
We moeten ook nu bereid zijn om de nodige maatregelen te nemen om de crisis te voorkomen, waarbij de regeringen van de verschillenden landen een sleutelrol moeten spelen. Zo nodig moeten zij de financiële instellingen die failliet dreigen te gaan met kapitaal ondersteunen.
Ik wil nogmaals zeggen dat de staat een belangrijke rol dient te spelen bij het voorkomen van een mondiale crisis, en wel door te interveniëren op de lokale financiële markten.
Daniel Dăianu  
schriftelijk. - (EN) Op de een of andere manier is dit een heel belangrijk deel van de oplossing van het probleem, want het komen tot doeltreffende, mondiale regels voor de financiële markten is een vrome wens zolang we in de EU geen werkelijk gezamenlijk standpunt kunnen bereiken. Verstandige mensen zouden zeggen dat een duidelijk antwoord op de vraag wat we moeten doen voortvloeit uit zowel de grootschalige tekortkomingen in de regelgeving en het toezicht als uit de zwakke plekken die aangetoond zijn in een hoogst simplistische economische filosofie.
Toch houden sommige mensen nog steeds vol dat soepele regels de hoeksteen moeten zijn van het nieuwe stelsel. Naar mijn mening hebben ze ongelijk - of ze nu echt die mening toegedaan zijn, of wanneer ze geleid worden door kortzichtige belangen. In de afgelopen tientallen jaren is de wereld dramatisch veranderd. De neergang van een bedrieglijk paradigma - waarin de vrije markt gelijkgesteld wordt aan de afwezigheid van regels - moet in samenhang gezien worden met een opkomende, multipolaire economische wereld waarin gepoogd wordt een nieuw, internationaal financieel systeem te creëren.
Het lot van een open, mondiaal economisch stelsel hangt aantoonbaar van dat laatste af. Ik hoop dat de nieuwe Amerikaanse regering in dit opzicht toeschietelijk zal zijn, maar wij, hier in Europa, moeten de uitdagingen van deze uiterst belangrijke periode aandurven. Wat dat betreft vormen het gekibbel dat we hier soms meemaken en het onvermogen om tot een compromis te komen, geen goed voorteken.
Gábor Harangozó  
schriftelijk. - (HU) Onze eerste taak is om het vertrouwen op de financiële markten te herstellen om te voorkomen dat de crisis zich verder verdiept. Vanuit dit perspectief draagt de politiek een enorme verantwoordelijkheid.
We hebben niet alleen snel macro-oplossingen nodig waarmee we het vertrouwen kunnen opbouwen, maar we moeten voorkomen dat een soortgelijke financiële crisis zich opnieuw zal voordoen.
Dit alles is niet gewoon een onbelangrijke horde voor blind kapitalisme, zoals we de afgelopen tijd wel hebben horen zeggen, maar eerder een geweldige kans om een veel effectievere en ook meer legitieme regelgeving op financieel en toezichthoudend gebied tot stand te brengen.
We kunnen het kapitalisme nu eindelijk menselijk maken!
We moeten ook aandacht schenken aan het feit dat de crisis niet alleen banken en grote ondernemingen bedreigt, maar ook dagelijks problemen voor de burger veroorzaakt.
We hebben een duurzame oplossing nodig om de crisis aan te pakken en als dat betekent dat we de wereld opnieuw moeten vormgeven, dan zullen we deze veel rechtvaardiger, menselijker en rationeler moeten maken.
Er zijn regio's in Europa waar zelfs voor de huidige tijd het leven hopeloos leek. Naast het herstellen van de economie moeten we ons concentreren op concrete oplossingen voor de meest achtergestelde groepen, dat wil zeggen degenen die het meest te lijden hebben en te lijden zullen hebben van de effecten van de crisis en die te maken hebben met de grootste economische en maatschappelijke ellende.
Als we dat niet doen, dan zal de gemiddelde persoon de crisis wel weer overleven en groeien, maar zullen we armoede voor een lange tijd stevig verankeren.
Mieczysław Edmund Janowski  
De financiële crisis heeft de hele wereld in haar greep. Volgens mij is dit voor de economie een crisis, maar woedt er in de financiële sector, die onder normale omstandigheden het raderwerk van de economie smeert, werkelijk een orkaan. De catastrofe-theorie van René Thom lijkt te worden bevestigd. Tegelijkertijd moeten we ook nota nemen van de morele aspecten van de crisis, en veel economen hebben hierop gewezen.
Ik zou graag Ettore Gotti Tedeschi willen citeren: "Is het logisch en ethisch om een illusie van ontwikkeling te creëren die uitsluitend gebaseerd is op de groei van de consumptie door het individu, is het logisch en ethisch dat de groei van de consumptie geen plaats overlaat voor de groei van de sociale kosten (pensioenen en gezondheidszorg), waardoor de belastingen moeten worden verhoogd, is het logisch en ethisch om van een samenleving van spaarders een samenleving te maken van consumenten die onder hun schulden gebukt gaan, en is het logisch en ethisch om de gemondialiseerde mens te dwingen om ver van huis op zoek te gaan naar werk?”
Het ontbreken van de ethische dimensie zal een hoge prijs vergen omdat we betalen voor andermans hebzucht en voor de risico's die onverantwoordelijke individuen, die voor zichzelf belastingparadijzen hebben gecreëerd, met andermans geld nemen. De belastingbetaler in Europa en in Amerika draait op voor deze hebzucht en leugenachtigheid. We worden armer. De banken worden minder belangrijk in een economie die minder produceert en minder werknemers nodig heeft, en zo ontstaat er een domino-effect.
De markten van vandaag hebben zekerheid nodig, en regels waar men zich aan houdt. We moeten maatregelen nemen om de allerarmsten te beschermen, en tegelijkertijd te verhinderen dat ons vermogen voor een appel en een ei wordt opgekocht. Het zal heel wat jaren duren voor deze noodmaatregelen effect sorteren.
Richard Seeber  
schriftelijk. - (DE) Waar ik vooral blij mee ben, zijn de maatregelen die de Commissie in haar wetgevings- en werkprogramma heeft opgenomen voor het bestrijden van de economische crisis in Europa. Volgend jaar moeten de Europese politici het eens worden over hun langetermijnvooruitzichten voor de EU en moeten ze er samen met de burgers in slagen de nadelige effecten te beperken die de financiële crisis op de totale Europese economie heeft.
Vaak duurt het enige tijd voordat de gevolgen van een economische crisis in de reële economie merkbaar zijn. Naast de maatregelen van individuele landen moeten ook in Europees verband maatregelen worden getroffen om de negatieve effecten tot een minimum te beperken.
2009 wordt een beslissend jaar in de strijd tegen klimaatverandering.
Europa krijgt volgend jaar de kans om zich als sterke internationale partner bij klimaatbescherming te positioneren. Het bepalen van de onderhandelingspositie van de EU voor de Wereldklimaatconferentie in Kopenhagen heeft niet alleen op milieugebied een hoge prioriteit; er zijn ook dwarsverbindingen met andere politieke terreinen. De Europese Unie kan laten zien op het terrein van klimaatbescherming een voortrekkersrol te vervullen, niet alleen op het vasteland, maar wereldwijd.
Ondanks de belangrijke initiatieven die aanstaande zijn, moeten we volgend jaar niet de lopende werkzaamheden vergeten.
Hoewel de gezondheidscontrole van het gemeenschappelijk landbouwbeleid dit jaar wordt uitgevoerd, moeten de belangen van de landbouwsector voor Europese politici hoge prioriteit blijven hebben.
Georgios Toussas  
De economische crisis - die een diepe crisis is van het kapitalistisch systeem zelf - teistert de werknemers, vergroot de werkloosheidsproblemen, ondermijnt de socialezekerheids- en pensioenstelsels en is een nog grotere aanslag op de inkomens en de levensstandaard van arbeidersgezinnen.
Het kapitaal en zijn politieke vertegenwoordigers leggen de lasten van de crisis op de schouders van de werknemers en zetten een frontale aanval in op de werknemersrechten, teneinde hun winstgevendheid te waarborgen.
Met hun verklaringen hebben de Raad en de Commissie - evenals het Europees Parlement trouwens - zich achter de keuzes van het kapitaal geschaard. Zij dringen aan op de voortzetting van hetzelfde rampzalige economisch en monetair beleid en willen zelfs dat er meer vaart wordt gezet achter de kapitalistische herstructureringen en de hervormingen, ten koste van de werknemers. Zij geven steun aan de EMU, het Verdrag van Maastricht en de vier vrijheden, aan het stabiliteitspact en de vermindering van de sociale uitgaven in het kader van de begrotingsdiscipline. Zij eisen eveneens een nog sterker EU-toezicht op de lidstaten, stemmen in met een in sociaal opzicht ongebreidelde en versterkte rol van de EU, opdat de EU op efficiëntere wijze het kapitaal kan ondersteunen. Zij eisen zelfs een nog snellere en striktere toepassing van het arbeidersvijandig Verdrag van Lissabon en van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid van de EU.
De werknemers en de volksklasse weten uit ervaring dat zij de confrontatie moeten aangaan en de tegenaanval moeten inzetten om de politiek van de barbaarsheid te bestrijden.
