Używanie języków mniejszościowych w ramach wspólnego europejskiego dziedzictwa kulturalnego (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest stanowisko Komisji w sprawie używania języków mniejszościowych w ramach europejskiego dziedzictwa kulturowego.
Leonard Orban
Panie przewodniczący, szanowni państwo posłowie! Ogólnym celem polityki Unii Europejskiej w kwestii wielojęzyczności jest podkreślenie znaczenia wszystkich języków, jakich używa się w Unii Europejskiej. Zgodnie z art. 151 Traktatu, działania Wspólnoty muszą zmierzać do zachęcania do współpracy między państwami członkowskimi, przyczyniając się przez to do rozkwitu kultur państw członkowskich, w poszanowaniu ich różnorodności narodowej i regionalnej, równocześnie podkreślając znaczenie wspólnego dziedzictwa kulturowego.
W oparciu o te zasady Komisja Europejska, w ścisłej współpracy z państwami członkowskimi, wdraża strategię promowania wielojęzyczności i różnorodności językowej, przedstawioną w dokumencie przyjętym we wrześniu 2008 r., obejmującą wszystkie języki używane na terytorium Wspólnoty. Wszystkie te języki stanowią integralną część naszego wspólnego dziedzictwa kulturowego, a każdy język krajowy, regionalny, mniejszościowy i migrantów, w którym mówi się w Europie, wnosi dodatkowy aspekt do tego wspólnego dziedzictwa kulturowego.
Jak państwu dobrze wiadomo, Komisja Europejska zwróciła się do państw członkowskich o rozważenie nauczania języków regionalnych i mniejszościowych w poszczególnych państwach jako elementu krajowych strategii promowania wielojęzyczności w społeczeństwie. Decyzje podjęte przez Unię Europejską w tej dziedzinie nie zastępują środków przyjętych w poszczególnych państwach członkowskich, mają natomiast na celu ich wspieranie i uzupełnienie. Pośród głównych instrumentów finansowania dostępnych w Unii Europejskiej istnieje program uczenia się przez całe życie na okres 2007-2013, otwarty na wszystkie języki używane we Wspólnocie, w tym języki regionalne i mniejszościowe.
Używanie języków w państwach członkowskich nie jest uregulowane w prawodawstwie wspólnotowym, żaden z traktatów nie przewiduje również możliwości przyjęcia takich przepisów. Poszanowanie różnorodności językowej i kulturowej zapisane jest w art. 22 karty praw podstawowych, który stanowi, że Unia musi szanować różnorodność kulturową i językową.
Jak państwu wiadomo, postanowienia tej karty skierowane są do instytucji i organów UE, a także do państw członkowskich, wyłącznie wtedy, gdy wdrażają one prawodawstwo wspólnotowe. W rezultacie państwa członkowskie są nadal decydentami w dziedzinie wewnętrznej polityki językowej, w tym także w odniesieniu do języków regionalnych i mniejszościowych. Ochrona osób należących do mniejszości narodowych jest nieodłącznym elementem poszanowania praw człowieka, stanowiąc jedną z zasad, w oparciu o które stworzono Unię Europejską, jak wskazuje art. 6 Traktatu o Unii Europejskiej.
W rezultacie państwa członkowskie powinny korzystać z wszelkich dostępnych im instrumentów prawnych w celu zapewnienia osobom należącym do mniejszości narodowych praw wynikających z porządku konstytucyjnego tych państw i ze spoczywających na nich obowiązków oraz zobowiązań podjętych zgodnie z prawem międzynarodowym. Przez prawo międzynarodowe rozumiem np. Europejską kartę języków regionalnych lub mniejszościowych Rady Europy stwarzającą ogólne ramy w tej dziedzinie, jak również zalecenia Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie, do których niejednokrotnie odwoływała się Unia Europejska.
Edit Bauer
Pod względem kulturowym języki narodów Europy stanowią jako całość dziedzictwo kulturalne Europy, jak właśnie wspomniał pan komisarz. Dziękuję mu za zwrócenie na to uwagi. Nie ma różnicy pomiędzy językami, niezależnie od tego, czy są to języki mniejszości, czy większości. Zarazem prawo do posługiwania się własnym językiem stanowi integralny element podstawowych praw człowieka, jak stanowi także art. 22 karty praw podstawowych. Nie przypadkiem wspólnoty narodowe są niezwykle wrażliwe na jakiekolwiek naruszenia ich praw w tej dziedzinie.
W imieniu mniejszości liczącej ponad pół miliona osób występuję przeciwko słowackiej ustawie o języku narodowym zawierającej pewne artykuły naruszające i ograniczające prawa tej mniejszości. Podam kilka przykładów. Artykuł 8 ust. 4 ustawy stanowi, że w miejscowościach, w których zamieszkuje mniej niż 20 % mniejszości, lekarze muszą porozumieć się z pacjentami w języku narodowym. To samo dotyczy pracowników socjalnych i ich podopiecznych, jak również straży pożarnej i ratowników medycznych, kiedy są na służbie, innymi słowy podczas gaszenia pożarów lub gdy zabierają kogoś do szpitala. Zgodnie z art. 6 ust. 1 język słowacki musi być również stosowany w tekstach ogłoszeń, zarówno publicznych, jak i prywatnych. Zgodnie z art. 8 ust. 6 ogłoszenia mają pojawiać się najpierw w języku narodowym, w większym formacie lub też z zastosowaniem liter co najmniej tak dużych, jak w tekście w drugim języku. W sposób oczywisty sugeruje to, że pierwszy język jest ważniejszy, a drugi podrzędny i drugorzędny.
Artykuł 9 ustawy nakłada nieproporcjonalnie wysokie kary na podmioty prawne, w tym również na małe przedsiębiorstwa, za naruszenie zasad właściwego używania języka. A skądinąd dlaczego, jeśli ktoś mówi w swoim języku ojczystym, ma to być przestępstwo podlegające karze? Oczywiście takie prawo nie może być odpowiednio wdrażane.
Panie przewodniczący! Można było przecież włączyć do prawa słowackiego, jako element systemu prawa krajowego, zobowiązania przyjęte przez to państwo i ratyfikowane zgodnie z dotyczącą kwestii językowej kartą Rady Europy, zamiast zatwierdzać ustawę diametralnie niezgodną z tymi postanowieniami. Nie ma ona na celu nawet dwujęzyczności, gdyż nie wymaga od pracowników (nawet sektora publicznego) znajomości języka mniejszości ani też nie zachęca do jego nauki.
Panie przewodniczący! Jeszcze jedno, ostatnie słowo. Cieszę się, że Parlament Europejski umieścił w porządku dziennym tę debatę i głęboko doceniam jasne stanowisko zajęte przez przewodniczącego Parlamentu, pana Jerzego Buzka, a także jednoznaczne przesłanie Komisji, mówiące o tym, że prawa mniejszości muszą być chronione, a nie ograniczane.
Hannes Swoboda
w imieniu grupy S&D. - (DE) Panie przewodniczący! Zważywszy na wszelkie różnice zdań występujące w tej Izbie, to dobry znak, że mamy tu jednego z przewodniczących będącego z pochodzenia Węgrem, w związku z czym możemy być pewni, że nie będzie on działał w sposób dyskryminacyjny; ale jest to po prostu zwykła kolej rzeczy w Europie, że staramy się trzymać tego, co słuszne, bez względu na kwestie języka i pochodzenia.
Pani poseł Bauer! Wyraziła pani krytyczną opinię o ustawie językowej. Nie jest ona tak dobra, jak być powinna, co istotnie zostało ustalone. Nie narusza jednak praw podstawowych. To również należy stwierdzić. A jeśli tak, to trzeba pracować nad wyeliminowaniem istniejących rzeczywiście mankamentów - przede wszystkim w zakresie wykładni ustawy. Jest rzeczą bezwzględnie istotną, aby dzisiejsza debata stanowiła sygnał, iż wprowadzamy udoskonalenia nie po to, żeby rozgrywać jedną grupę ludności przeciwko drugiej, ale dlatego, że chcemy, by stosunki miedzy Słowakami i Węgrami w Słowacji, a także oczywiście pomiędzy obydwoma państwami, uległy poprawie. To musi być przedmiotem naszej troski. Szczególnie teraz, kiedy zbliżają się wybory, mogę jedynie wzywać do umiarkowania, rozsądku i dialogu, stanowiących drogę do uzyskania pozytywnego rezultatu.
Mówiąc całkiem po prostu, istnieją również problemy na tle historycznym, i co do tego nie możemy mieć żadnych złudzeń. Odczuwa to zarówno moja matka, która urodziła się w Miszkolcu, jak i ja, urodzony kilka kilometrów od Bratysławy. Jest jednakże zasadniczą sprawą, abyśmy nie wyolbrzymiali i nie podgrzewali konfliktów, nierzadko występujących zasadniczo jedynie pomiędzy siłami politycznymi, a nie pomiędzy samymi obywatelami, których wzajemne stosunki układają się dobrze.
Tak jak istnieje w Słowacji mniejszość węgierska, w wielu gminach słowackich, w których występuje większość węgierska, istnieje także mniejszość słowacka. Musimy zatem uwzględnić oba te elementy. Kluczowym czynnikiem jest również drugi sygnał płynący z niniejszej debaty. W sumie mamy szereg problemów. Słowacja i Węgry mają również wspólne problemy, takie jak problem romski. Czy nie byłoby zatem znacznie rozsądniej skupić się na wspólnym rozwiązywaniu istniejących problemów drogą dialogu, podejmując wysiłki na rzecz zapewnienia lepszych szans wszystkim mniejszościom w tym regionie? W ostatecznym rozrachunku wszyscy jesteśmy członkami jakichś mniejszości. Naszym celem musi być wyraźne zaangażowanie w sprawę różnorodności językowej - jak powiedział pan komisarz - w promowanie wielojęzyczności, ponieważ języki to nasze "dobro”. Ludzie znający obce języki posiadają przewagę, a kiedy wszyscy to zrozumieją i uznają, będziemy mogli z nadzieją patrzeć w - lepszą - przyszłość.
Carl Haglund
Panie przewodniczący! Jestem zadowolony, że Komisja tak poważnie podeszła do tej sprawy. Życie wielu grup mniejszościowych w Europie jest trudne, a zdecydowane stanowisko, szczególnie ze strony UE, może przyczynić się do przeciwdziałania fali nietolerancji, która przetacza się przez naszą część świata w ciągu ostatnich lat. Sądzę, że UE powinna wyraźnie uzmysłowić wszystkim Europejczykom, że istnienie języków innych niż język większości i posługiwanie się nimi stanowi wartość dodaną.
Dlaczego? Po pierwsze dlatego, że każdy język niesie w sobie ogromne dziedzictwo kulturowe, wzbogacające różnorodność Europy. Z gospodarczego punktu widzenia obszary, na których używa się języków mniejszości, charakteryzuje także większe powodzenie i większa konkurencyjność od innych. A zatem dla każdego, kto chce prowadzić działalność gospodarczą na tych terenach korzystne jest zatrudnianie osób znających języki lokalne. To dwa wystarczające powody. Chciałbym podziękować Komisji za tę inicjatywę i nie będę dłużej państwa zatrzymywał ze względu na ograniczony czas.
Tatjana Ždanoka
w imieniu grupy Verts/ALE. - Panie przewodniczący! Dziękuję panu komisarzowi za przedstawienie stanowiska; zgadzam się, że w obecnej sytuacji prawodawstwo unijne nie upoważnia nas do stanowienia prawa w dziedzinie praw językowych.
Z drugiej strony z dniem 1 grudnia zacznie nas obowiązywać klauzula zawarta w art. 2 Traktatu o Unii Europejskiej stanowiąca, że Unia opiera się na zasadach demokracji, poszanowania praw człowieka, w tym praw osób należących do mniejszości. Prawdopodobnie nie może to stanowić solidnych podstaw prawnych do natychmiastowego opracowania naszej własnej koncepcji praw mniejszości w acquis communautaire. Niemniej jednak zasługujemy dziś na oświadczenie w większym stopniu skupiające się na politycznym stanowisku Komisji dotyczącym praw mniejszości, a nasz komunikat powinien być, moim zdaniem, bardzo prosty: strona, która działa wbrew prawom osób należących do mniejszości, w tym prawom językowym, narusza podstawowe wartości Unii.
Piętnujemy postawę tych państw spoza UE, które mają złą sławę pod względem przestrzegania praw człowieka, mimo że UE nie może nałożyć na te państwa prawnie wiążących zobowiązań. Dlaczego jednak tak niechętnie piętnujemy złe przykłady w samej UE, mimo że nie możemy nałożyć zobowiązań?
Wspomniał pan o dokumentach Rady Europy i OBWE, ale Komisja również powinna zobowiązać się do monitorowania, w jaki sposób państwa członkowskie wypełniają swoje zobowiązania podjęte zgodnie z tymi dokumentami.
Na koniec, także my, w samym Parlamencie, nie spełniamy wymogu wielojęzyczności. Ja, na przykład, nie mogę posługiwać się moim językiem ojczystym, pomimo że dla 40 % ludności w moim kraju - na Łotwie - językiem ojczystym jest język rosyjski.
Lajos Bokros
Słowacki jest jednym z najpiękniejszych języków w Europie, ale rzadko mamy okazję słyszeć ten język w Parlamencie Europejskim.
Jako szczery przyjaciel Słowacji, od dłuższego czasu wspierający rozwój tego kraju, posiadający również swój skromny, lecz aktywny udział w przebiegu reform w Słowacji, byłbym niezmiernie zadowolony, gdybym mógł pomóc moim słowackim przyjaciołom w uporaniu się z tą niekorzystną sytuacją, a jednocześnie przyczynić się do tego, by jeszcze szersza grupa osób mówiła tym językiem i rozumiała go. Głęboko wierzę, że uda się nam ochronić różnorodność w obszarze słowackiego języka i kultury.
Nie chodzi o to, by język słowacki rozwijał się kosztem innych języków. Właśnie z tego powodu niezrozumiałe jest to, że w ustawie dotyczącej stosowania języków mniejszości etnicznych określono o wiele węższy zakres stosowania tych języków, niż w przypadku języka słowackiego. W ustawie tej faktycznie traktuje się posługiwanie się tymi językami jako możliwość, która ujęta jest wyłącznie w kategoriach negatywnych, a nie jako prawo pozytywne, nie ujmując jej jako prawa, którego można się domagać i które można stosować w życiu codziennym.
W urzędach słowackich nadal nie używa się formularzy w języku węgierskim, nie ma nawet oficjalnych tłumaczeń ustaw i norm prawnych Republiki Słowackiej na język węgierski
Poprawka do ustawy o języku narodowym utrudnia jeszcze bardziej tę sytuację. Przedstawiciele mniejszości nie byli włączeni w opracowywanie tej poprawki. Jednym z zasadniczych mankamentów tego nowego środka prawnego jest to, że stosuje się on nie tylko do używania języka urzędowego, ale wkracza głębiej w życie publiczne, gospodarcze i prywatne.
Inny zasadniczy problem polega na tym, że ustawa o języku państwowym przewiduje również sankcje. Poprawka do słowackiej ustawy o języku narodowym stanowi złamanie podstawowych praw człowieka i standardów Unii Europejskiej. Utrzymanie tej ustawy w obecnym kształcie byłoby sprzeczne z narodowym interesem Republiki Słowackiej i grupy etnicznej stanowiącej większość, ponieważ ustawa ta będzie wzbudzać podejrzenia i zatruje atmosferę dobrych stosunków pomiędzy grupami etnicznymi zamieszkującymi razem na terytorium Słowacji od ponad tysiąclecia.
Słowacja jest dojrzałym, rozwiniętym i ufnym we własne siły państwem demokratycznym, a jej byt nie zależy od wojny kultur ani od wykorzystania prawa, by chronić się przeciwko językom lokalnym. Autochtoniczne grupy etniczne nie zagrażają słowackiej państwowości, językowi słowackiemu ani narodowej kulturze Słowacji. Przeciwnie, współistniejące grupy etniczne z entuzjazmem dobrowolnie bronić będą, wspierać i rozwijać słowacki język i kulturę, jeśli ze strony narodu słowackiego widoczna będzie chęć ochrony, wspierania i rozwoju języków i kultury mniejszości etnicznych.
Jaroslav Paška
Nasi węgierscy przyjaciele pouczają nas ostatnio, jak to powinniśmy znaleźć rozwiązanie kwestii używanie języków mniejszościowych w Słowacji na modłę europejską.
Chciałbym udzielić państwu pouczenia o tym, że - jak się wydaje - zapomnieli państwo przyjrzeć się samym sobie i o tym, jak na Węgrzech ograniczają mniejszości pod względem używania ich rodzimych języków. Przyjrzyjmy się, na przykład, sprawie wychowania dzieci w szkołach. Republika Słowacka pozwala dzieciom węgierskim uczyć się w ich języku rodzimym od szkoły podstawowej, poprzez średnią, aż po uczelnię wyższą. Nauczanie wszystkich przedmiotów prowadzą w języku węgierskim nauczyciele, dla których językiem rodzimym jest język węgierski. Z drugiej strony, dzieci słowackie na Węgrzech mogą jedynie pomarzyć o słowackich szkołach. Rząd węgierski zamknął je w 1961 roku. Od tego czasu dzieci z mniejszości etnicznych na Węgrzech nie mają gdzie się uczyć poprawnego używania swojego języka ojczystego, ponieważ rząd węgierski nie stwarza im możliwości uczenia się w ich językach ojczystych, inaczej niż czynią to inne rządy krajów UE. Na Węgrzech dzieci słowackie muszą zatem uczyć się wszystkich przedmiotów w języku węgierskim, a ich język ojczysty jest dodany jakby za karę, jako dodatkowa praca, z zamiarem zniechęcenia ich do nauki. Języka słowackiego uczą je nauczyciele, których językiem ojczystym jest język węgierski i którzy nie znają dobrze języka słowackiego. W ten sposób związek tych dzieci z językiem ojczystym i więzi kulturowe zostają osłabione i rozerwane.
Poprzez zastosowanie tego rzekomo europejskiego podejścia do mniejszości, administracji węgierskiej udało się w ciągu pięćdziesięciu lat doprowadzić do zredukowania mniejszości słowackiej do około jednej dziesiątej jej pierwotnej liczebności. Dlatego też były węgierski rzecznik praw mniejszości etnicznych otwarcie przyznał, że działania Węgier w dalszym ciągu zmierzają do całkowitej asymilacji mniejszości etnicznych.
Darzę wielkim szacunkiem koleżanki i kolegów posłów z Republiki Węgierskiej. Od ponad tysiąca lat nasze narody wnoszą wspólny wkład w historię Europy, chciałbym zatem jedynie prosić, żeby zrozumieli, że liczby nie kłamią. W wyniku polityki administracji węgierskiej mniejszość słowacka na Węgrzech została zdziesiątkowana, a dzięki właściwej polityce administracji słowackiej liczebność mniejszości węgierskiej na Słowacji pozostaje na tym samym poziomie.
Zoltán Balczó
(HU) Na samym początku tego punktu porządku obrad musimy wyjaśnić, co rozumiemy pod pojęciem wartości Unii Europejskiej. Czy chodzi o to, co jest zapisane w dokumentach, czy jest to wartość, którą państwa szanują, a jeśli nie, to Unia Europejska zmusza ich do jej respektowania? Czy mniejszość narodowa może być traktowana jako wartość sama w sobie? Czy ma to jakieś znaczenie? Ostatnio w Republice Czeskiej pozostawiono w mocy dekrety Beneša, żeby Václav Klaus podpisał traktat z Lizbony. Innymi słowy, utrzymano piętno zbiorowej winy grup etnicznych Niemców Sudeckich i Węgrów. Czy zatem mniejszość jest wartością? Czy język mniejszości jest wartością? W Słowacji rdzennie węgierska ludność jest karana za używanie języka ojczystego. Ta ustawa po prostu nie może wejść w życie. Europa powinna się wstydzić, dopóki istnieje takie prawo. To nie powinien być spór między Słowacją a Węgrami. Sprawa ta powinna zostać rozstrzygnięta pomiędzy Unią Europejską, chroniącą swe wartości, a Słowacją. System, który deklaruje te wartości, ale w praktyce się do nich nie stosuje, jest nacechowany hipokryzją.
O co właściwie chodzi w tym punkcie porządku dziennego? Z pewnością niechętnie zabieramy się w tym punkcie do rozwiązywania tej sprawy. Na tym posiedzeniu zajmujemy się takimi indywidualnymi sprawami jak problem Nikaragui, Wietnamu, Laosu i naruszanie praw człowieka. W tej zaś sprawie Unia Europejska nie przyjmuje nawet na siebie roli związanej z ochroną swoich wartości; sama je po prostu dewaluuje.
Kinga Gál
(HU) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Uważam za sukces, że w ramach debaty zaproponowanej przez panią poseł Edit Bauer wraz ze mną Parlament Europejski w końcu zajmuje się kwestią używania własnego języka przez mniejszości narodowe i językowe, co obejmuje również sprawę dyskryminacyjnej ustawy słowackiej. Jestem także niezmiernie zadowolona, że Komisja przyjęła w tej sytuacji jednoznaczne stanowisko w odniesieniu do praw językowych mniejszości.
Pragnę szczególnie podziękować panu komisarzowi Orbanowi za to, że pośród wspomnianych przez niego praw i użytecznych dokumentów wymienił także kartę języków regionalnych lub mniejszościowych Rady Europy. Sądzę również, że szczególnie ważne jest to, że pan przewodniczący Buzek odwiedził Bratysławę i zajął jasne stanowisko w tej sprawie. W końcu my wszyscy, którzy od lat zajmujemy się prawami człowieka w tej Izbie, uważamy za oburzające, że z nastaniem traktatu lizbońskiego obywatelom należącym do mniejszości nie pozwala się w ich kraju rodzinnym używać języka ojczystego i że nie mogą korzystać z praw, które gwarantuje im demokracja. Ustawa ta faktycznie umożliwia traktowanie jako przestępstwa korzystania z podstawowego prawa każdego człowieka do używania języka ojczystego. Wynika z tego, że należący do mniejszości są obywatelami drugiej kategorii w swoim ojczystym kraju. Panie pośle Paška! Mówimy tu o 530 tysiącach Węgrów w Słowacji i 20-30 tysiącach Słowaków na Węgrzech - to tak dla porównania.
Chciałabym jednakże w prosty sposób odpowiedzieć panu posłowi Swobodzie, że w tym przypadku mniejszość walczy przeciw większości o swoje najbardziej podstawowe prawo człowieka. To nie jest walka pomiędzy dwoma państwami. Unia Europejska musi z całą pewnością interweniować, przeciwstawiając się słowackiej ustawie i wszelkim innym prawom zagrażającym używaniu języków mniejszości i ochronie tożsamości tych mniejszości, ponieważ prawa takie są sprzeczne ze wszelkimi dokumentami międzynarodowymi, włącznie z podstawowymi zasadami wzmocnionymi obecnie w traktacie z Lizbony i karcie praw podstawowych.
Chciałabym tylko przypomnieć moim kolegom posłom, że już w 1995 roku Słowacja stała się przedmiotem ostrej krytyki na forum międzynarodowym, kiedy po raz pierwszy przyjęto ustawę językową. W wyniku tego, a konkretnie w ramach jednego z warunków rozpoczęcia procesu przystąpienia do UE, Słowacja musiała usunąć z przedmiotowej ustawy ustępy dotyczące kar. A zatem już 10 lat temu Unia Europejska sprzeciwiała się temu, przeciwko czemu obecnie tak niechętnie się wypowiada.
Boris Zala
(SK) Pragnę z dumą stwierdzić, że Słowacja wnosi wielki wkład w różnorodność językową i w ochronę językowego dziedzictwa kulturowego.
A oto garść faktów: mniejszość węgierska posiada ponad 700 szkół, w których nauka odbywa się w języku węgierskim. Wszystkie mniejszości mają prawo stosowania własnego języka w postępowaniach sądowych, przy załatwianiu spraw urzędowych, w nazwach miejscowości, mają także programy nadawane w radio i telewizji w swym języku ojczystym. Państwo udziela wsparcia finansowego na działalność kulturalną mniejszości i dopuszcza stosowanie języka ojczystego w stosunkach handlowych, umownych i innych.
Posłowie węgierscy atakują tutaj słowacką ustawę językową. Ich twierdzenia to widoczne gołym okiem kłamstwa, zmyślenia i wytwory wyobraźni zranionego węgierskiego nacjonalizmu. Musimy je odrzucić, panie i panowie. Jest wręcz przeciwnie - słowacka ustawa językowa w zupełności spełnia standardy międzynarodowe, co potwierdził najbardziej kompetentny obserwator - komisarz Vollebæk z Organizacji Bezpieczeństwa i Współpracy w Europie. Nasze prawo językowe przyczynia się do wyeliminowania dyskryminacji mniejszości oraz do bezpieczeństwa i ochrony zdrowia naszych obywateli, jednocześnie stwarzając przestrzeń do ich pełnej integracji. Ponadto Słowacja podpisała kartę języków mniejszościowych, a zatem utrzymuje w wysokim stopniu różnorodność językową wszystkich mniejszości w Słowacji.
Sergej Kozlík
(SK) Republika Słowacka stosuje wysoki standard w odniesieniu do mniejszości etnicznych, a jednocześnie posiada jedno z najbardziej umiarkowanych praw dotyczących języków w Europie.
Mimo to znajduje się pod ciągłą presją ze strony węgierskich posłów, którzy nie wahają się uciekać się do kłamstw i zmyśleń, starając się wpływać na europejską opinię publiczną. Jesteśmy tego świadkami na niemal każdym posiedzeniu Parlamentu Europejskiego od chwili rozszerzenia w 2004 roku. Węgry są państwem, które niemal całkowicie wyeliminowało mniejszości na swoim terytorium i podejmuje teraz poważną interwencję w wewnętrzne sprawy Republiki Słowackiej. Jest to całkowicie niedopuszczalne.
Mam nadzieję, że instytucje europejskie nie wkroczą w tę sprawę, zachowując się jak słoń w składzie porcelany. Słowacja rozwiąże sprawy związane z używaniem języka narodowego stosując cywilizowane metody i zgodnie z europejskimi tradycjami. Rozporządzenie wykonawcze do poprawki do ustawy językowej potwierdza stosowanie nacechowanego wrażliwością podejścia do wszystkich grup etnicznych i narodowości zamieszkujących terytorium Słowacji.
Valdemar Tomaševski
(PL) Panie przewodniczący! Cieszę się, że jako poseł z Litwy mogę przemawiać w języku polskim, moim języku ojczystym. Uważam, że ten przywilej powinien stać się nie tylko normą w Parlamencie Europejskim, ale we wszystkich krajach unijnych, bo właśnie wielokulturowość i różnorodność językowa są bardzo ważne w europejskiej hierarchii wartości. Powinniśmy zrobić wszystko, żeby mniejszości narodowe, szczególnie autochtoniczne mniejszości, nie odczuwały żadnej dyskryminacji w temacie dzisiejszego oświadczenia Komisji. Komisja ma więc przed sobą zadanie pilnego rozwiązania konfliktów na tle używania języków mniejszościowych we wszystkich bez wyjątku krajach unijnych. Pozytywne rozwiązania tych problemów w Finlandii, Włoszech, Polsce, Danii, Czechach i wielu innych krajach wyraźnie ułatwiają to zadanie. Potrzebujemy tylko skutecznych i, co ważne, niezwłocznych działań Komisji w tym temacie.
Diane Dodds
Panie przewodniczący! Dobrze jest słyszeć o potrzebie różnorodności i wielojęzyczności, ale chciałabym pokrótce naświetlić sytuację w mojej części Wielkiej Brytanii.
Język mniejszościowy Szkotów ulsterskich stanowi część bogactwa kulturowego Irlandii Północnej i został uznany przez Wielką Brytanię zgodnie z Kartą języków regionalnych lub mniejszościowych Rady Europy.
W wyniku ustawy o umowie z St. Andrews władza wykonawcza Irlandii Północnej zobowiązana jest do przedstawienia strategii dotyczącej języka i kultury Szkotów ulsterskich. Przy opracowywaniu tej strategii, Minister Kultury bierze pod uwagę europejską kartę i inne dokumenty międzynarodowe, włącznie z Konwencją o prawach dziecka ONZ. Ustawia również tę strategię w kontekście promowania wspólnej, lepszej przyszłości Irlandii Północnej w oparciu o zasady równości, różnorodności i współzależności.
Niestety organizacja Sinn Fein wykorzystuje kulturę - a szczególnie język - jako broń w swej kampanii przeciwko państwu, co prowadzi do kontrowersji i sporów. Jest to nadużycie i złe użycie języka. Musimy więc mieć nadzieję, że w aspekcie strategii dotyczącym wspólnej, lepszej przyszłości zajmiemy się spuścizną tej wojny kulturowej.
Alejo Vidal-Quadras
(ES) Panie przewodniczący! Chciałbym zwrócić uwagę na wysiłki podejmowane w tej Izbie na rzecz wsparcia języków mniejszościowych i regionalnych w związku z korespondencją pomiędzy obywatelami a Parlamentem. Obywatele mogą pisać do Parlamentu i otrzymywać odpowiedzi we własnym języku.
Panie przewodniczący! Całkiem inną sprawa jest to, że niektórzy życzą sobie na obradach plenarnych używać języków regionalnych lub mniejszościowych, bądź też języków mających status drugiego języka urzędowego na niektórych obszarach państw członkowskich. Pragnienie to jest nie do zrealizowania w Parlamencie pracującym w systemie całkowicie wielojęzycznym, w dwudziestu trzech językach, co wyczerpuje jedną trzecią naszego budżetu i zajmuje ponad połowę naszych pracowników.
Istnieją takie języki w Wielkiej Brytanii, w Luksemburgu, w Estonii, na Cyprze, w Hiszpanii, Szwecji, w Finlandii - listę można by kontynuować. Oznaczałoby to, panie przewodniczący, że musielibyśmy posługiwać się na sesji plenarnej trzydziestoma pięcioma lub czterdziestoma językami, co pod względem finansowym i logistycznych byłoby po prostu niewykonalne. A zatem, panie przewodniczący, naleganie na to może przynieść korzyści wyborcze, ale jest zupełnie bez sensu i całkowicie nierealistyczne. Można w ten sposób jedynie wzbudzić niepotrzebną frustrację wielu lojalnych obywateli.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Panie przewodniczący! Słowacka ustawa o języku narodowym stanowi pogwałcenie pięciu praw podstawowych zawartych w karcie praw podstawowych, która wchodzi w życie z dniem 1 grudnia.
Po pierwsze, stanowi dyskryminację ze względów etnicznych, spychając półmilionową społeczność węgierską do roli obywateli drugiej kategorii, a ich język ojczysty do roli języka drugorzędnego. Po drugie, jak wskazała pani poseł Edit Bauer, poważnie ingeruje w życie osobiste ludzi. Po trzecie, ustawa jest antydemokratyczna i powoduje lęk wśród obywateli. Po czwarte, jest sprzeczna z dwoma dokumentami Rady Europy, które Słowacja przyjęła w umowie o przystąpieniu. I wreszcie, jak powiedział pan komisarz Orban, UE wspiera dwujęzyczność i wielojęzyczność, podczas gdy Słowacja weszła na drogę monojęzyczności i asymilacji językowej.
Jeżeli UE będzie znosić naruszanie tych pięciu podstawowych wolności i nie zajmie stanowiska, nie będzie mieć żadnych podstaw moralnych do krytykowania Chin, Rosji i innych państw. Nie możemy mieć podwójnych standardów.
Izaskun Bilbao Barandica
(ES) Panie przewodniczący! Europejska karta języków regionalnych lub mniejszościowych, przyjęta przez Radę Europy i 47 państw europejskich, w tym wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej, stanowi, że należy chronić języki regionalne i mniejszościowe, ponieważ w niektórych przypadkach istnieje ryzyko ich zanikania.
Sądzę, że takie podejście przyczynia się do podtrzymania i rozwijania na naszym kontynencie tradycji, różnorodności i bogactwa kulturowego, które powinniśmy chronić. Podejście to chroni również podstawowe prawa osób posługujących się tymi językami, jak wspomniał pan komisarz.
Pan komisarz wspomniał również, że państwa członkowskie winny wykorzystać wszelkie dostępne im narzędzia w celu zapewnienia, by języki te były nadal używane, wiemy jednak, że tak się nie dzieje. Nie we wszystkich państwach członkowskich gwarantowana jest wielojęzyczność czy choćby dwujęzyczność w przypadku istnienia różnych języków urzędowych, problemem jest również to, że nie uważamy języków mniejszościowych za dziedzictwo unijne, za część naszej spuścizny.
Chciałabym jednak poprosić o zastanowienie się nad pojęciem języków mniejszościowych, ponieważ w państwach członkowskich istnieją języki urzędowe w Parlamencie Europejskim, których jednak używa mniej osób i które są mniej znane od niektórych języków regionalnych, a zatem niebędących językami urzędowymi. Naruszamy więc prawa językowe czterdziestu milionów obywateli Europy, chociaż ochrona tych praw jest kwestią zasad, zgodnie z tym co powiedział sam pan komisarz.
Jest 700 tysięcy Basków, którzy mówią językiem euskara - najstarszym językiem w Europie, którego pochodzenie jest nieznane, a przybliżenie ludowi baskijskiemu Europy oznacza również między innymi, że ludzie ci odczują, iż równie warte szacunku jest powiedzenia "gabon”, jak "buenas noches”, "good evening” czy "bonsoir”.
Kay Swinburne
Panie przewodniczący! Jako poseł do Parlamentu Europejskiego wybrany z Walii mam wiele sympatii dla języków mniejszościowych w całej Europie, szczególnie ze względu na to, że moim językiem ojczystym jest język walijski - jeden najstarszych nadal używanych języków w Europie.
Liczba osób posługujących się językiem węgierskim w Słowacji jest bardzo podobna do liczby osób używających języka walijskiego w Walii - jest ich nieco ponad pół miliona. Ta liczba stanowi jednakże 20 % mieszkańców Walii, choć poniżej 2 % ludności Wielkiej Brytanii.
Po kilkuset latach przepychanek pomiędzy osobami anglojęzycznymi i walijskojęzycznymi w Walii i wymiany argumentów bardzo zbliżonych do dziś przedstawianych przez osoby słowacko- i węgierskojęzyczne, w Walii osiągnięto szczęśliwą koegzystencję.
W ciągu ostatnich piętnastu lat od momentu dewolucji następuje błyskawiczne odradzanie się języka walijskiego. Ów pozytywny stosunek do języka przynosi olbrzymie korzyści kulturowe.
W Walii kluczowe znaczenie miało podejście pragmatyczne. Powinniśmy zmierzać do tego, by ludzie mogli mówić językiem, który uważają za najbardziej dla nich dogodny, nie powodując jednak przez to niepotrzebnych obciążeń ani kosztów. Przykładowo, zamierzam zakończyć moje wystąpienie w języku walijskim, ale nie chcę obciążać podatników kosztem tłumaczenia symultanicznego w Parlamencie, kiedy skorzystają z tego jedynie dwie osoby spośród posłów do PE, które posługują się językiem walijskim. Niemniej jednak należy celebrować różnorodność.
(Mówca przeszedł na język walijski)
Anna Záborská
(SK) Chciałabym konsekwentnie trzymać się tematu naszej debaty. Nie będę mówić na temat ustawy o stosowaniu języka narodowego w Słowacji, ponieważ jestem głęboko przekonana, że to sprawa wewnętrzna Słowacji.
W dniu 1 stycznia 2010 r. miną 22 lata od chwili, gdy pewien bardzo mądry i ogólnie szanowany człowiek stwierdził, że szacunek dla mniejszości i ich kultury jest fundamentem pokoju. Musimy konsekwentnie stać na straży praw mniejszości do zachowania i rozwoju własnej kultury. Mniejszości mają prawo do używania swoich języków i prawo to musi być określone ustawowo. Brak tego doprowadzi do utraty bogatego dziedzictwa kulturowego. Słowa te ów człowiek wypowiedział z okazji Światowego Dnia Pokoju.
Bogactwo kulturowe Europy tkwi w narodach, które przetrwały po dziś dzień, inaczej niż w Stanach Zjednoczonych Ameryki, gdzie bogactwo to roztopiło się w nieokreślonej masie. A zatem ma sens wielość języków używanych w Europie oraz projekt Unii Europejskiej jako wspólnoty państw narodowych.
Musimy mówić o zasadach używania języków mniejszościowych, ponieważ zasady są niezbędne, ale nie możemy odzierać Europy z tego bogactwa. Sprawa używania języków mniejszościowych powstaje w każdym państwie, gdzie istnieje niechęć do dialogu lub kiedy w tle czają się inne kwestie. Mniejszości powinny czuć się dobrze w kraju zamieszkania, będę więc konsekwentnie bronić każdego języka mniejszości, ale zawsze jako języka mniejszościowego. Wierzę, że zdanie to podziela również Komisja.
Ramon Tremosa I Balcells
Panie przewodniczący! Chciałbym wyrazić głębokie zaniepokojenie postawą rządu hiszpańskiego, który nie zezwala na używanie języka katalońskiego w tym Parlamencie. Język kataloński był zakazany i prześladowany pod dyktaturą Franco, a teraz demokracja hiszpańska okazuje swą niską jakość nie pozwalając na oficjalne używanie języka katalońskiego w tym Parlamencie.
Wszystkie języki są równe, tak samo jak równe są wszystkie istoty ludzkie. Europa stanowi wspaniały wzór dobrej praktyki, umożliwiając traktowanie na równych zasadach języków urzędowych o mniejszym zasięgu.
Językiem katalońskim posługuje się dziesięć milionów ludzi, ale nie pozwala się mówić w tym języku w tej Izbie. Gdyby w Parlamencie uznano język kataloński i zezwolono na występowanie tym języku, zdecydowanie przyczyniłoby się to do poprawy sytuacji języka katalońskiego w Hiszpanii, wzmacniając nasze dążenia do zerwania z wielowiekową tradycją jednojęzyczności w parlamencie hiszpańskim.
Jako kataloński poseł do Parlamentu Europejskiego, świadomy obecnie, że takie jest wyraźne i istotne żądanie ze strony ludności Katalonii, domagam się zwrócenia szczególnej uwagi Komisji Europejskiej na uregulowanie sprawy używania języka katalońskiego w tej Izbie.
Metin Kazak
(BG) Panie komisarzu Orban! Ponad 60 tysięcy obywateli bułgarskich ogląda w telewizji bułgarskiej wiadomości nadawane w języku tureckim - ich języku ojczystym. Ten trwający jedynie kilka minut program informacyjny w języku tureckim nadawany jest przez największą w Bułgarii organizację medialną od 2001 roku, kiedy to ratyfikowana została Ramowa konwencja o ochronie mniejszości narodowych. W ten sposób Bułgaria uznaje obecnie, że stosuje podstawowe zasady Unii Europejskiej w dziedzinie ochrony praw mniejszości.
Chcę jednak zwrócić państwa uwagę na sondaż przeprowadzony 5 listopada z zamiarem zakończenia nadawania wiadomości w języku tureckim. Jest to wynik prowokacji i nacisków ze strony nacjonalistów. Usunięcie tego programu pozbawi najliczniejszą mniejszość w Bułgarii prawa do informacji w języku ojczystym. Oznaczałoby to nietolerancję i dyskryminację, burzące tradycyjnie dobre współistnienie pomiędzy grupami etnicznymi w Bułgarii, często stawiane za wzór na Bałkanach.
Dlatego też nalegam - tu zwracam się do pana komisarza - na udzielenie odpowiedzi, w jaki sposób Komisja monitoruje poszanowanie przez media publiczne praw mniejszości do swobodnego porozumiewania się w języku ojczystym, a zatem do pełnego uczestnictwa w społeczno-politycznym życiu ich ojczyzny.
Ádám Kósa
(HU) Dziękuję za udzielenie głosu. Pragnę zwrócić państwa uwagę na środek zainicjowany przez Unię Europejską, zmierzający we właściwym kierunku. Istnieje mniejszość - osoby głuche - których językiem ojczystym jest język migowy, uznany w dziesięciu państwach członkowskich Unii Europejskiej, a ostatnio również w moim kraju, na Węgrzech. Prawo to stanowi nie tylko, że język migowy jest naszym językiem ojczystym, ale że w ten sposób chronione są nasze prawa jako mniejszości kulturowej. Chcę także zwrócić państwa uwagę na to, że Słowacja faktycznie zajmuje wiodącą pozycję w tej sprawie, ponieważ używanie słowackiego języka migowego uznano już w 1995 roku. A co z Węgrami? Czuję się w obowiązku podkreślić, że nie można stosować podwójnych standardów w Unii Europejskiej. Jeżeli osoby głuche w Słowacji mogą używać języka migowego, to niech inni obywatele słowaccy mogą używać swojego języka ojczystego.
Monika Flašíková Beňová
(SK) Jestem bardzo rozczarowana, że pomimo piętrzących się problemów społecznych w państwach członkowskich, a uderzających w każdego obywatela niezależnie od narodowości, kwestie dotyczące pojedynków między słowackimi a węgierskimi posłami są zawsze poruszane na obradach plenarnych tej instytucji, jak to ma miejsce dziś na 10 minut przed północą.
Ani ustawa językowa, ani żadna ze spraw poruszonych wcześniej przez posłów węgierskich nie mają żadnych szkodliwych skutków dla członków mniejszości etnicznych. Panie przewodniczący! Prawa mniejszości etnicznych oraz wszystkich innych mniejszości w Słowacji są w pełni chronione i charakteryzują je niezwykle wysokie standardy. Wyciągamy rękę do naszych przyjaciół na Węgrzech, chcemy mieć dobrosąsiedzkie stosunki i bardzo nas martwi, że instytucję taką jak Parlament Europejski raz po raz nadużywa się do pokazów nienawiści w stosunku do Republiki Słowackiej.
Michael Gahler
(DE) Panie przewodniczący! Przeczytałem nową ustawę słowacką od początku do końca. Pan poseł Swoboda ma rację - na co dzień istnieje dobra współpraca pomiędzy ludźmi, również w południowej Słowacji. Także z tego względu zbyteczna jest nowa ustawa o języku narodowym, jako że język słowacki nie jest w Słowacji zagrożony.
Niestety, częściowo dyskryminuje ona obywateli Słowacji, ponieważ język czeski ma często lepszą pozycję niż węgierski. Dlaczego przynajmniej nie przewiduje się równego traktowania języka czeskiego i węgierskiego? Tę poprawkę do ustawy wyjaśnić może jedynie szczególny skład obecnego rządu koalicyjnego w Słowacji, w którym towarzysz Fico usiłuje odebrać głosy nacjonalistycznej SNS i populistycznemu HZDS powołując się na rzekome zagrożenie ze strony Węgier. Miło mi donieść, że tego rodzaju zachowanie było niemożliwe za czasów rządu koalicyjnego pod przywództwem Mikuláša Dzurindy. W tych czasach trzy partie członkowskie grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów), w tym partia mniejszości, zamiast działać przeciwko sobie, współpracowały ze sobą owocnie - i to powinno być rzeczywistym celem.
Kinga Göncz
(HU) Ja również zgadzam z tymi, którzy powiedzieli, że obywatele Słowacji żyli bardzo szczęśliwie obok siebie, dopóki nie wytworzyła się w jakiś sposób obecna napięta sytuacja, która zaburza równowagę i utrudnia współistnienie.
Chcę poruszyć kilka spraw dotyczących Słowacji w związku z ustawą językową, o których dotąd nie wspomniano. Nie chcę powtarzać już przedstawionych punktów. Z jednej strony Słowacja określa się jako państwo narodowe, podczas gdy, jak wiadomo - i co już dziś powiedziano - w Słowacji mieszka społeczność węgierska stanowiąca około 10 % ludności kraju, a także inne mniejszości.
Ustawa językowa wprowadza stan nierównowagi. Problem z nią jest nie tylko taki, że chroni ona język słowacki, a nie języki mniejszościowe, które powinna była chronić, jak widać z ogromnej liczby przykładów w całej Europie. Nie jest to także raczej spójne, jednolite prawo chroniące mniejszości, czyli to właśnie, co - jak wielokrotnie mówiliśmy - byłoby potrzebne, żeby chronić tę równowagę. Wspaniałą, bardzo istotną cechą dzisiejszej debaty było to, że usłyszeliśmy o wielu pozytywnych przykładach. Mam szczerą nadzieję, że od tej chwili w tym kierunku będzie zmierzać również Słowacja.
László Tőkés
(HU) Békesség Istentől! Pace vouǎ! Boží pokoj s Vami! Pokój wam! W naszej wielojęzycznej Europie chciałem przekazać państwu życzenia pokoju w języku węgierskim, słowackim i angielskim. Mogłem to uczynić w Parlamencie Europejskim, ale zgodnie z prawem słowackim byłoby to ryzykowne ze względu na naruszenia ustawy o języku narodowym. W jednym z państw członkowskich UE nakłada się na ludzi kary za mówienie w językach innych niż język urzędowy, w tym za używanie jednego z europejskich języków urzędowych - języka węgierskiego. To jawny skandal i hańba.
Proszę spojrzeć na mapę Słowacji, którą mam tu przed sobą. Dzięki umowie z Schengen zlikwidowano granicę dzielącą Słowację od Węgier, tak jak żelazną kurtynę. Jednakże postkomunistyczny, szowinistyczny rząd słowacki wznosi teraz nowe mury między ludźmi - bariery językowe.
Chcielibyśmy podziękować panu przewodniczącemu Jerzemu Buzkowi za jego misję w Słowacji w celu rozwiązania tej kwestii. W tej kwestii o znaczeniu publicznym Parlament Europejski nie powinien przyjąć słabo uzasadnionego, wygodnego stanowiska nieinterwencji, ale powinien wykonywać swoje własne przepisy, stosując wymogi, jakie stawia w dziedzinie praw człowieka, mniejszości i praw językowych.
Katarína Neveďalová
(SK) Początkowo chciałam odpowiedzieć panu posłowi Bokrosowi, ale nie udzielił mi pan głosu. Chciałam powiedzieć, że akceptuję to, iż parlament słowacki nie tłumaczy wszystkich ustaw na języki mniejszości, których, nawiasem mówiąc, jest 11, a nie tylko jeden. Co się zaś tyczy mniejszości węgierskiej, liczącej pół miliona członków, to mamy także półmilionową mniejszość romską, ale Romowie się nie skarżą. Chciałabym zapytać, czy parlament węgierski tłumaczy wszystkie ustawy na języki mniejszościowe i czy są jakieś tłumaczenia na język słowacki? Doceniam wszelako to, że skorzystał pan z okazji, by przemówić po słowacku.
Panie pośle Tőkés, Słowacja buduje mosty - i bardzo mnie denerwuje, że zawsze pan o tym wspomina - ale mosty należy również budować z drugiej strony, ze strony Węgier. Bardzo mnie denerwuje, że jako nowa posłanka do Parlamentu Europejskiego muszę ciągle odpowiadać na pytania dotyczące stosunków słowacko-węgierskich i nie mogę się zająć sprawami, które mnie naprawdę interesują.
Jako członkini Komisji Kultury i Edukacji chciałabym niniejszym podziękować panu komisarzowi. Pana praca jest naprawdę doskonała i to świetnie, że możemy używać dwudziestu trzech języków europejskich, a w tym słowackiego.
László Surján
(HU) W prasie słowackiej czytam to, co już powiedział pan poseł Gallagher. Powiedziałbym to więc prasie słowackiej, gdybym chciał podkreślić, że toczącego się obecnie konfliktu nie można przedstawiać ani jako konfliktu pomiędzy dwoma państwami, ani jako konfliktu między dwoma narodami. Istnieją natomiast problemy z określoną ustawą.
Ochoczo popieram stwierdzenie pana posła Swobody, że pokojowo, spokojnie zmierzamy w pewnym kierunku, poszukując wyjścia z sytuacji. Szkoda, że powiedział on, iż ta ustawa nie narusza praw podstawowych. Na przykład, jeśli matka trzymająca czterolatka za rękę w szpitalu w słowackim mieście zostaje skarcona za to, że kiedy dziecko boi się zabiegu, który lekarz ma zaraz wykonać, uspokaja je ona w języku węgierskim, nie możemy powiedzieć, że to nie narusza praw tych osób. Nie możemy również powiedzieć, że nie ma tego w ustawie. Problem polega właśnie na tym, co przedstawia sobą ustawa. Faktycznie zakazuje ona takich rozmów w szpitalach tam, gdzie język węgierski jest mniej licznie reprezentowany.
Sądzę więc, że wiążą się z tą sprawą poważne problemy. Słowacja zebrała to, co zasiała na skutek dojścia do władzy partii ekstremistycznej. Z drugiej strony chcę powiedzieć, że Węgrzy nie spowodowali zniknięcia swoich mniejszości, ale utrzymują ich odrębność.
Monika Smolková
(SK) Muszę zaprotestować przeciwko poprzedniej wypowiedzi. To całkowite kłamstwa, fałsz i mijanie się z prawdą. Chciałabym poprosić panią o zapoznanie się w końcu z ustawą językową, bo nie wygląda ona tak samo, jak wasza ustawa językowa. W Słowacji mamy inną, odmienną ustawę językową, mówimy więc tu o dwóch różnych ustawach.
Pochodzę z Koszyc, które są miastem kosmopolitycznym, liczącym 250 tysięcy mieszkańców, w tym wielu Węgrów, Czechów, Rusinów, Ukraińców, Romów i oczywiście Słowaków. Cztery lata temu wyborcy uznali, że w regionie koszyckim koalicja pomiędzy nami - socjaldemokratami - i przedstawicielami mniejszości węgierskiej działa bardzo dobrze. Jako przedstawicielka tego regionu stwierdzam, że nasza współpraca jest wzorcowa. Węgrzy i Słowacy żyją w pokoju na naszym terytorium i nie zdarza się nikomu szkalować czy atakować się nawzajem ze względu na narodowość. W życiu codziennym ludzi nie ma sporów i nie istnieje problem narodowościowy na terytoriach o mieszanej ludności. Twierdzę to z całą powagą. Gdyby wyżsi rangą politycy z niektórych partii nie wywoływali tej kwestii z sobie wiadomych powodów, kwestia węgierskiej mniejszości etnicznej nie byłaby poruszana w Parlamencie Europejskim, ponieważ nie istnieje.
Csaba Sógor
(HU) Zwracam się do Francesco Capotortiego. Kiedy ONZ opracowywała konwencję, znaną później pod nazwą "Konwencji w sprawie zapobiegania i karania zbrodni ludobójstwa”, omawiano kwestię ludobójstwa w odniesieniu do języka i kultury jako poważne zbrodnie przeciwko ludzkości, na równi z kwestią ludobójstwa fizycznego.
Ludobójstwo w odniesieniu do języka - art. 3 ust. 1 - zdefiniowano w 1948 roku jako zakazanie jakiejś grupie możliwości używania własnego języka w kontaktach codziennych lub w szkole, czy też wydawania książek i rozprowadzania publikacji w języku tej grupy.
W tej chwili Słowacja jest niestety niejedynym takim państwem w Unii Europejskiej, ale stanowi najbardziej typowy przykład ludobójstwa w odniesieniu do języka, innymi słowy, morderstwa dokonywanego na języku w państwie unijnym. To niewesołe, ponieważ Rumunię, Grecję i Francję można również wymienić wraz ze Słowacją pod tym względem. Dziękuję.
Leonard Orban
Chciałbym na początku skupić się na samej kwintesencji polityki wielojęzyczności, którą chcemy promować w tym okresie. Z drugiej zaś strony chcieliśmy móc zagwarantować poszanowanie i celebrowanie każdego języka, jakim posługują się obywatele Unii Europejskiej, czy mówimy o języku narodowym, regionalnym czy mniejszościowym, czy też o językach, jakimi posługują się obywatele pochodzący z innych państw. Z drugiej strony, chcieliśmy zadbać o to, by w ramach tego celebrowania różnorodności osiągnięty został wspólny cel, do którego wszyscy dążymy, a mianowicie zachowanie i umocnienie jedności Unii Europejskiej - innymi słowy, naszej jedności. Mówimy zatem o jak najbardziej bezpośrednim wdrażaniu "jedności w różnorodności”. W moim wystąpieniu nie mogę także nie uwzględnić uwag pana posła Swobody o tym, że w naszych działaniach musimy poszukiwać elementów, które nas łączą, a nie dzielą.
Musimy szanować każdego, ale musimy również okazać wystarczającą mądrość, żeby znaleźć sposób na wzajemne zrozumienie i umieć komunikować się ze sobą. Oto właśnie powód, dla którego wielojęzyczność odgrywała i nadal odgrywa niezwykle istotną rolę w podtrzymywaniu dialogu międzykulturowego. Musimy prowadzić dialog, a nie możemy tego osiągnąć nie znając języków.
Miałem okazję odwiedzić wszystkie państwa członkowskie. Miałem również możliwość podróżowania po obszarach i regionach, gdzie niestety toczą się nadal dyskusje i spory, a język staje się czasem pożałowania godnym zakładnikiem jakichś interesów politycznych, których nie inspiruje idea jedności UE. Powiedziałem też głośno i wyraźnie: musimy znaleźć rozwiązania pozwalające nam porozumiewać się i współpracować. Z tego też powodu, jak już wspomniałem, nawet w sytuacjach, wydawałoby się, trudnych do zaakceptowania uczenie się i używanie języka społeczności, obok których żyjemy, oferuje nam istotne rozwiązania umożliwiające wzajemne zrozumienie. A zatem uważam, że w takich sytuacjach - jak pokazują niezliczone przykłady - możemy dokonać postępów w dziedzinie wzajemnego zrozumienia.
Na przykład znajomość języka panującego na terytorium, na którym większość stanowią przedstawiciele mniejszości narodowych, czyli, innymi słowy, znajomość języka, którym posługują się te mniejszości, a także znajomość języka narodowego danego państwa przez członków mniejszości służy budowaniu mostów i stanowi pomocne punkty na drodze do porozumienia.
Chciałbym przedstawić kilka uwag na temat wysiłków czynionych przez nas, abyśmy mogli zaoferować wsparcie dla wszystkich języków używanych w Unii Europejskiej. Finansujemy wiele projektów związanych nie tylko z językami urzędowymi, ale także z licznymi językami regionalnymi i mniejszościowymi. Istnieją niezliczone konkretne przykłady pomocy ze strony Komisji Europejskiej, tak dla sieci i organizacji mających na celu promowanie języków regionalnych i mniejszościowych, jak również ogólnie dla języków niezbyt szeroko używanych w Unii Europejskiej. Finansujemy jednakże również projekty dotyczące języków mniejszościowych i regionalnych. Istnieją też konkretne przykłady udzielenia przez nas wsparcia tym językom. Jak już powiedziałem, i pragnę to powtórzyć, strategia w sprawie wielokulturowości przyjęta w 2008 roku nakierowana jest na wszystkie języki używane w Unii Europejskiej. Nie stawiamy barier. Każdy z tych języków uważamy za dobro Unii Europejskiej i za element, by tak rzec, dziedzictwa kulturowego, które posiadamy obecnie w Unii Europejskiej.
Chciałbym także, oczywiście, odnieść się w kilku słowach do poprawek do ustawy na temat używania języka słowackiego w Słowacji. Jesteśmy zadowoleni, że toczą się w tej chwili rozmowy pomiędzy premierami Węgier i Słowacji o możliwościach znalezienia wspólnych rozwiązań na zasadach wzajemnego zrozumienia. Z perspektywy Wspólnoty pragnę podkreślić, że ze względu na niezwykle szeroki zakres stosowania przedmiotowej ustawy nie możemy obecnie ocenić wszystkich możliwych implikacji jej wykonywania. Właśnie dlatego zasadnicze znaczenie ma wdrażanie tego aktu prawnego, szczególnie zaś sposób jego wdrażania. W tym miejscu chcę podkreślić, że Komisja Europejska przeprowadzi bardzo dokładną analizę, w ramach której zbadamy szczegółowo, w jaki sposób będzie wdrażany ten akt prawny.
Na zakończenie pragnę jeszcze raz podkreślić, że uwzględniając trudności związane z posiadanymi przez nas ograniczonymi uprawnieniami, staramy się wspierać wszystkie języki używane w Unii Europejskiej, czy to urzędowe, czy też regionalne lub mniejszościowe, jak język walijski, co do którego mamy konkretne przykłady sposobów, w jakie go wspieramy, czy kataloński, w przypadku którego na przykład Komisja Europejska próbuje otworzyć się na istniejące potrzeby lub przyciągnąć uwagę osób używających tego języka. Mamy, na przykład, bardzo szczegółowe strony internetowe i informacje na temat polityki wspólnotowej w języku katalońskim. To samo dotyczy języka baskijskiego i wielu innych. Pragnę pokazać, że wysiłki te umożliwiają nam zademonstrowanie konkretnego sposobu, w jaki chcemy wspierać politykę, którą uważamy za ważną politykę Unii Europejskiej, leżącą w istocie u podstaw utworzenia Unii.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Oświadczenia na piśmie (art. 149)
Jim Higgins  
na piśmie. -Z zadowoleniem przyjmuję przejawy pozytywnego stosunku Komisji Europejskiej do kwestii uznawania języków mniejszościowych i przyznaję, że w tej dziedzinie dokonał się postęp. Wiele jest jednak jeszcze do zrobienia, jeżeli mamy postawić języki mniejszościowe na równym poziomie z wiodącymi językami UE. Obecnie na obradach plenarnych język irlandzki jest tłumaczony wyłącznie na angielski i musiałem przerwać w połowie jednominutowe wystąpienie (wygłaszane w języku irlandzkim), przechodząc z powrotem na język angielski, ze względu na brak możliwości tłumaczenia. Odpowiednie kształcenie tłumaczy języka irlandzkiego jest obecnie możliwe jedynie w National University of Ireland w Galway (NUIG) oraz w ramach organizacji zawodowych palestry w Irlandii, a choć oznacza to zarysowujący się postęp, wzywam Komisję do zapewnienia dalszych środków finansowych w celu zorganizowania innych uznanych kursów w zakresie tłumaczenia języka irlandzkiego - tak, aby było do dyspozycji wystarczająco dużo tłumaczy ustnych języka irlandzkiego, co umożliwi instytucjom europejskim zapewnienie całościowej obsługi tłumaczeniowej w zakresie języka irlandzkiego zgodnie z art. 146 Regulaminu Parlamentu. Jak pan powiedział: "Nie możemy umacniać naszego dialogu międzykulturowego bez wielojęzyczności”, a wielojęzyczność nie może nastąpić bez odpowiednich możliwości kształcenia.
Alajos Mészáros  
Panie przewodniczący, panie i panowie! Jako Węgier ze Słowacji oświadczam, że słowacka ustawa językowa jest zła. Jest zła nie dlatego, że narusza europejski system wartości, ale dlatego, że brutalnie narusza prawo kilkuset tysięcy wolnych obywateli Europy do używania języka ojczystego i w sposób niedopuszczalny ogranicza swobodę korzystania z tego prawa. Ze względu na obawę przed karą i niejednoznaczne sformułowania ustawy następuje sytuacja, w której obywatele nie ośmielają się nawet używać swego ojczystego języka tam, gdzie jest to dozwolone. Z drugiej zaś strony stosowanie dwóch języków jest obowiązkowe nawet wtedy, gdy jest to całkowicie nieuzasadnione.
Rząd słowacki, który również przyjął ideologię nacjonalistyczną, uzasadnia wprowadzenie ustawy językowej twierdząc, że ma ona rzekomo stworzyć pewną równowagę pomiędzy stosowaniem języka słowackiego i węgierskiego w regionach południowej Słowacji. Jak już powiedziano, ma to oznaczać, że Słowacy mieszkający w okręgu zamieszkałym przez Węgrów są uprawnieni do uzyskiwania wszelkich informacji urzędowych w swoim języku. Jednakże w drugą stronę ma to zastosowanie wyłącznie wtedy, gdy proporcja mniejszości wynosi co najmniej 20 %. To mi dopiero równowaga! I pomyśleć tylko, że to wszystko dzieje się w Europie, w XXI wieku!
Rareş-Lucian Niculescu  
Mniejszości wnoszą do narodów wartość dodaną, jeśli mogą zachować swe wartości kulturowe. Dlatego też szczególnie ważne jest zachowanie kultury mniejszości. Pod tym względem Rumunia - państwo członkowskie, które reprezentuję - posiada jedne z najnowocześniejszych zbiorów ustaw chroniących mniejszości. W Rumunii przedstawiciele mniejszości mogą zwracać się do sądu w swoim języku ojczystym. Mają szkoły, w których nauczanie odbywa się w ich języku ojczystym. Wszystkie 19 rumuńskich mniejszości reprezentowane jest w parlamencie. Na obszarach, gdzie mniejszości stanowią 20 % ludności, władze lokalne muszą także wystawiać dokumenty w języku mniejszości. Wszystkie decyzje wydaje się w języku rumuńskim, jak również w języku mniejszości w danym regionie. Uważam, że rumuńskie ustawodawstwo w tej dziedzinie może posłużyć za wzór dobrych praktyk i jako punkt odniesienia, jeśli idzie o prawa mniejszości i używanie ich języków.
