Het effect van marketing en reclame op de gelijkheid tussen vrouwen en mannen (debat) 
De Voorzitter
Het volgende onderwerp op de agenda is het verslag (2008/2038 (INI)) van Eva-Britt Svensson, namens de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid, over het effect van marketing en reclame op de gelijkheid tussen vrouwen en mannen.
Eva-Britt Svensson
rapporteur. - (SV) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn collega's in de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid, en met name de schaduwrapporteur, bedanken voor hun uitstekende en constructieve bijdragen aan dit verslag.
Het voorzitterschap van de Raad heeft onderstreept hoe belangrijk het is genderstereotypen te bestrijden. Dit is een van de zes prioritaire actieterreinen van het voorzitterschap. Daarom acht ik het ook voor ons in het Parlement belangrijk om onze visie te geven over het probleem van genderstereotypen en het effect dat deze hebben op de gelijkheid tussen vrouwen en mannen.
Om misverstanden te voorkomen wil ik in het bijzonder en zeer duidelijk mededelen dat ik in het verslag beslist niet oproep tot nieuwe regelgeving op dit gebied, noch op EU-niveau, noch op nationaal niveau. De maatregelen die ik voorstel verwijzen naar nationale, autonome instanties die al bestaan en die producenten, reclamemakers en consumenten vertegenwoordigen. Deze instanties moeten werken aan een vergroting van het bewustzijn over hoe belangrijk genderstereotypen in reclame zijn. De lidstaten moeten er tevens voor zorgen dat er instanties zijn waar de mensen terecht kunnen met klachten. Daarnaast denk ik dat het Europees Instituut voor Gendergelijkheid, dat momenteel wordt opgericht, onderzoek moet verrichten naar wat het effect van dit soort reclame is op gelijkheid. We moeten onze kennis vergroten.
Waarom is dit nu belangrijk? Het is belangrijk omdat reclame overal is, in onze huizen, in openbare gelegenheden, in kranten, in de media, enzovoort. Natuurlijk worden we beïnvloed, of we ons er nu bewust van zijn of niet. Bedrijven zouden geen biljoenen investeren in reclame als het geen effect zou hebben.
Vandaag de dag gaat het bij reclame en marketing niet enkel en alleen over pogingen om producten te verkopen, maar over een complete levensstijl, een cultuuruiting. We moeten ons op een bepaalde manier gedragen en op bepaalde wijze handelen om te voldoen aan de verwachtingen die verbonden zijn aan verschillende voorwaarden. Het is vooral belangrijk dit verschijnsel te bestrijden als het gaat om het effect op jongeren, die op zoek zijn naar een volwassen identiteit, een toekomstige opleiding, enzovoort. Ik wil dat alle mensen vrij zijn om te kiezen, zonder bewust of onbewust beïnvloed te worden door verschillende op genderstereotypen berustende voorwaarden.
In de huidige tijd is het onmogelijk voor reclamemakers om reclame te maken voor een product dat de milieuproblemen verergert of de klimaatverandering versneld. Mijn droom is dat het in de toekomst net zo min mogelijk zal zijn om producten te verkopen die een genderstereotype of -discriminerende boodschap bevatten.
Ik ben er ook van overtuigd dat als consumenten, zowel mannen als vrouwen, zich meer bewust zijn van het belang van reclame, ze zullen weigeren om producten te kopen die gebruik maken van dit soort reclame. Ik ben er net zo van overtuigd dat consumenten de voorkeur hebben voor bedrijven en producenten die een bewust reclamebeleid voeren en genderstereotype reclame niet toestaan. Dit zal een belangrijke succesfactor zijn voor bedrijven en reclamemakers die laten zien verantwoordelijk te zijn door invloed uit te oefenen en bij te dragen aan grotere gelijkheid. Dat is immers het doel, dat wij allen zeggen te delen. Hoewel dit een van de vele factoren is, is het een belangrijke factor.
Viviane Reding
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Europees Parlement en de rapporteur, mevrouw Svensson, bedanken voor het aan de orde stellen van een zeer gevoelig onderwerp, namelijk het effect van marketing en reclame op de gelijkheid tussen mannen en vrouwen.
Reclame speelt een belangrijke rol bij de financiering van de media. Het vermindert de prijs van de omslag van tijdschriften en kranten en zorgt ervoor dat veel van de inhoud gratis beschikbaar is voor de consument. Dit is belangrijk voor de diversiteit en de vrijheid van meningsuiting, een vraagstuk waarover vaak wordt gesproken in dit Huis.
Wat we de afgelopen jaren hebben gezien is een opeenstapeling van verboden en regelgeving ten aanzien van reclame, zoals bij sigaretten, alcohol en vet voedsel, en binnenkort zullen er nieuwe voorschriften zijn voor op welke wijze autofabrikanten in hun reclames melding moeten maken van de CO2-uitstoot. Reclame is een gemakkelijk doelwit, aangezien het veel eenvoudiger is er voorschriften voor op te stellen dan de onderliggende problemen aan te pakken, die vaak complexer zijn - hoewel het verslag dat we vanavond bespreken pleit voor meer toezicht op reclame, ditmaal vanuit de subjectieve hoek van het genderbeleid.
Als mediacommissaris erken ik de onderliggende bezorgdheid ten aanzien van het beleid, maar ik vraag me af wat het effect van deze bezorgdheid is als deze van toepassing wordt geacht op een hele bedrijfstak en de bevolking in het algemeen. Aangezien het moeilijker is geworden om reclame te maken, omdat er minder geld beschikbaar is en vanwege alle verboden, hebben adverteerders de rol van reclame in hun marketinguitgaven gereduceerd. Er zijn andere manieren om producten aan de man te brengen, zonder ze aan te prijzen in de media, bijvoorbeeld productpromotie. Dat is zeer nadelig voor het pluralisme in de media, aangezien het merendeel van de geschreven pers - de kranten en de tijdschriften - niet voldoende inkomsten genereert om te kunnen worden uitgegeven.
In het verslag wordt geen rekening gehouden met de positieve aspecten, die de doelstellingen van het verslag om burgers te beschermen ondersteunen. Ik wil u een aantal voorbeelden geven. In artikel 3 van de Richtlijn inzake audiovisuele mediadiensten wordt in krachtige bewoordingen gerept over menselijke waardigheid en non-discriminatie met betrekking tot audiovisuele reclame. De Commissie, kan ik u verzekeren, zal ervoor zorgen dat bij de omzetting van deze richtlijn door de lidstaten wordt weergegeven wat de wetgever voor ogen had.
Bovendien wordt in het verslag de waardevolle rol die zelfregulering heeft gespeeld niet naar voren gebracht. Laat mij ook hier een voorbeeld van geven. U moet zich realiseren dat er goed gereageerd is in gevallen van, ik citeer, ongewenste stereotypen, en ik zal u een zeer concreet voorbeeld geven. De kledingindustrie is opgehouden met de zogenaamde "chique porno” campagnes, waarin vrouwen werden gestigmatiseerd als pure lustobjecten. Er zijn dus wettelijke middelen om een einde te maken aan de problemen.
We moeten in dit verband een zeer realistische benadering hanteren. Reclame is een kortstondig medium, dat vluchtig lezend of kijkend naar een televisiespotje van dertig seconden wordt waargenomen. Wat in het verslag "stereotypen in reclame” wordt genoemd, kan ook een snelle manier zijn om een product aan een bepaalde groepering te koppelen. Het kan tevens een weerspiegeling zijn van gebrekkig creatief werk. Er is echter sprake van goede en slechte reclame, en als commissaris voor de media moet ik accepteren dat de vrijheid van meningsuiting ook inhoudt dat men het recht heeft om te falen, zelfs om zeer te falen, ook al is dit niet naar onze zin. Als ik de voltallige vergadering hier zou vragen om daar een besluit over te nemen, denk ik dat er niet zou worden getornd aan het recht om te falen.
Zoals in het verslag wordt erkend, bestaat er geen beslissend onderzoek waarin een verband wordt gelegd tussen stereotypering en genderongelijkheid. Beleidsvorming vereist een stevige bewijsvoering, niet enkel krachtige opvattingen, en dat is waarop wij onze beleidsvoorstellen baseren en waarom de Commissie de positieve aanbevelingen ondersteunt die in het parlementair verslag zijn gedaan. De uitwisseling van goede praktijken tussen regelgevers is bijvoorbeeld iets wat we altijd stimuleren. Onderwijs, onderzoek en vervolgdebatten moeten zeker doorgang vinden.
Ik wil graag onderstrepen dat ik als mediacommissaris nu al negen jaar pleit voor cursussen op scholen over mediageletterdheid. Ik ben van mening dat dit het allerbelangrijkste is: dat we in jongeren het vermogen wakker kunnen maken om met een kritische blik te kijken, zodat ze reclames beter kunnen begrijpen en in staat zijn slechte reclames, die zeker niet thuishoren in onze samenleving, af te keuren. Ik zou willen dat we ons concentreerden op goede praktijken; ik ben bijvoorbeeld zeer te spreken over het Spaanse voorbeeld van beloningen voor reclames waarin positief wordt omgegaan met genderzaken. Daarmee zitten we op de juiste weg, en daarom moeten we het positieve benadrukken en kijken hoe we meer vooruitgang kunnen boeken, want het is de moeite waard om hiervoor te vechten.
Esther Herranz García
namens de PPE-DE-Fractie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, echte vrijheid eindigt waar de vrijheid van anderen begint, en hoe vrijer de media is, hoe vrijer de samenleving; met censuur en het verbieden van reclames gaat de vrijheid juist verloren, en dit heeft zijn weerslag op de inhoud van media-uitingen.
De Europese Volkspartij heeft om die reden amendementen ingediend over dit verslag om een aantal totalitaire misstappen te corrigeren die in strijd zijn met het beginsel van een vrije samenleving.
In de Europese marketing en reclame is al sprake van zelfregulering, en er bestaat reeds voldoende wetgeving op dit gebied in de lidstaten. Marketing en reclame maken niet alleen deel uit van de wereld van de media, ze maken deel uit van ons dagelijks leven, en gelukkig werken er op beide terreinen uitstekende vakmensen die zich merendeels bewust zijn van de invloed die ze uitoefenen op het sociale evenwicht. Om die reden zal de Europese Volkspartij tegen de amendementen en paragrafen stemmen die door de communisten zijn ingediend, aangezien daarin de beschuldiging wordt geuit dat er sprake is van een wijdverbreid chauvinisme en seksisme onder de werknemers in deze sector, hetgeen een misvatting is.
Wij in de Europese Volkspartij geloven in gelijkheid tussen mannen en vrouwen, maar we geloven ook dat dit gestimuleerd moet worden zonder iemand anders een slechte naam te geven. Wij zijn van mening dat kinderen en jongeren beschermd moeten worden, en dat zij opgevoed dienen te worden door hun families en de samenleving als geheel. In hun opvoeding moeten ze waarden meekrijgen die hen helpen een beter mens te zijn.
Ik ben van mening dat het dogmatische gebruik van gelijkheid, dat de doelstelling is van dit verslag, een ernstige misstap is, en de EPP zal dit vanzelfsprekend niet toestaan. Wij hopen ten zeerste dat onze amendementen worden aangenomen, zodat we het verslag kunnen ondersteunen. Zo niet, dan zal ik mij bij de eindstemming van stemming onthouden, uit respect voor de subsidiariteit van lidstaten en voor de vakmensen die in de marketing- en reclamewereld werkzaam zijn.
Ik geloof niet dat het bekritiseren van nationale wetten en het overschrijden van de bevoegdheden van dit Parlement goed voor ons zal zijn, aangezien het onze geloofwaardigheid in de toekomst zal verminderen.
Bernadette Vergnaud
namens de PSE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, dit verslag is niet zo ontspannend als het late tijdstip waarop het wordt besproken wellicht suggereert, en ik wil mevrouw Svensson bedanken voor het werk dat ze heeft verricht en voor haar medewerking.
Marketing en reclame zijn in onze samenleving alom vertegenwoordigd en dragen bij aan het creëren van sociale denkbeelden die soms nadelige effecten hebben, in de vorm van discriminatie of het vluchten in simplistische genderstereotypen. Reclame is zeker een bron van creativiteit, en dergelijke voorstellingen van de werkelijkheid worden soms bewust voor komische doeleinden gebruikt. Maar reclamemakers moeten niet vergeten dat ze ook een belangrijke educatieve rol moeten spelen, dat we het kritisch vermogen van jongeren moeten ontwikkelen, met het oog op het uitbannen van alle uitingen van discriminatie die het gevolg zijn van soms vernederende beelden op basis van geslacht, en die de waardigheid van het individu kunnen aantasten.
De doelstelling van dit verslag is niet om de redactionele of creatieve vrijheid in twijfel te trekken, maar om degenen die werkzaam zijn in deze sector te stimuleren om bestaande zelfregulerende systemen te verbeteren, samen te werken met de bevoegde autoriteiten om de voorschriften inzake goede praktijken te verbeteren, en zich bewust te zijn van hun verantwoordelijkheden, niet alleen met betrekking tot gendergelijkheid maar ook tot de lichamelijke en geestelijke gezondheid, die soms gevaar loopt door de druk die voortkomt uit de schoonheidsidealen die worden voorgeschreven als de wenselijke norm.
Op grond hiervan verzoek ik de leden van het Parlement om de vele amendementen te verwerpen die gedeelten van de tekst willen verwijderen, aangezien het verslag dan alle betekenis zou verliezen.
Sophia in 't Veld
namens de ALDE-Fractie. - (NL) Voorzitter, ik herken wel het probleem dat gesignaleerd wordt door de rapporteur. Ik stel me zo voor, stel dat er een verkenningsmissie komt van de planeet Mars. Die komen naar de aarde en ter voorbereiding kijken ze alleen maar reclame om een beeld te krijgen van de mensheid op aarde. Dan komen ze hier en dan zien ze tot hun verbijstering dat vrouwen niet alleen maar geïnteresseerd zijn in schoonmaakmiddelen en niet alleen maar de hele dag zit te wachten totdat hun man thuiskomt van het werk, dat vrouwen zelfstandig zijn en intelligent en hun eigen geld verdienen en dus ook consumenten zijn en dat je bovendien ook andere soorten families hebt op aarde die je nooit in de reclame ziet, zoals eenoudergezinnen of een homokoppel met kinderen, of een immigrantenfamilie, of bijvoorbeeld iemand in een rolstoel of met een spraakgebrek. Dat zie je namelijk nooit in de reclame. Dus tot zover ben ik het wel eens met de rapporteur.
Maar dat gezegd hebbend, sluit ik me aan bij de woorden van commissaris Reding en ook mijn collega van de EPP: er is altijd nog zoiets als vrijheid van meningsuiting. Ik geloof niet dat we op wat voor manier dan ook moeten ingrijpen in de inhoud van reclame. Beter is best practice, en ik mag hier natuurlijk geen merken noemen, maar ik denk aan een Italiaans modemerk dat al 20 jaar niet anders doet dan taboes doorbreken, en ook aan andere producten.
Verder is dit verslag veel te breed, want de titel zegt "marketing en reclame”, maar het gaat ook over schoolboeken, over tv, over internet, over videogames en nog veel meer. Ik vind eerlijk gezegd dat de EU daar met haar handen af moet blijven.
Verder komt er ook iets in voor over advertenties voor seksdiensten. Dat staat al helemaal buiten het onderwerp. Smaak en moraal kunnen verschillen, en hoe dan ook vind ik dat we dit niet vanuit de EU eenvormig moeten opleggen.
Ten slotte, als je kijkt naar het beeld dat in de reclame al 50 jaar wordt geschetst van vrouwen, dan stel ik tevreden vast dat vrouwen veel slimmer zijn dan wij denken. Ze laten zich door de reclame namelijk helemaal niet tegenhouden om gewoon zelfstandig te worden.
Ten slotte, als we echt iets willen doen heb ik twee concrete voorstellen. Ten eerste, als de reclame ons niet bevalt, dan staken we als consumenten, en ten tweede stel ik voor dat op een van de vier topposten in de Europese Unie minstens één vrouw wordt benoemd.
Ewa Tomaszewska
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de aandacht vestigen op het bestaan, zowel op de televisie, waaronder ook de publieke zenders, als op reclamezuilen, van reclames waarvan de inhoud of de vorm denigrerend is voor de personen die erin voorkomen. Dit zijn meestal, maar niet altijd, vrouwen. Door hen van hun waardigheid te ontdoen, als objecten te behandelen en af te schilderen alsof ze van een lager intellectueel niveau zijn of enkel interesse kunnen opwekken in de seksuele sfeer, kan een gebrek aan eigenwaarde ontstaan bij slecht voorbereide personen die aan dergelijk materiaal worden blootgesteld. Dit vermindert hun inspanningen om bepaalde doelen in het leven te bereiken en beperkt hun ambities. Dergelijke reclames beïnvloeden met name jongeren, waardoor het effect ervan mogelijk nog ernstiger is. Het is een van de vele gevolgen van het overal aanwezige consumentisme. Voor veel mensen is winst, zelfs als het gemaakt wordt door middel van ongepaste middelen, belangrijker dan de behandeling van mensen als wezens met een innerlijke waardigheid die beschermd dient te worden. Het is derhalve belangrijk dat dit soort reclames door middel van wetgeving aan banden wordt gelegd.
Hiltrud Breyer
namens de Verts/ALE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, gelijkheid tussen vrouwen en mannen is een van de waarden en doelstellingen van de Europese Unie. De EU is voornemens die gelijkheid op alle fronten te bewerkstelligen. Het is ondenkbaar dat de reclame hiervan zou worden uitgesloten. Derhalve verwelkom ik het verslag van mevrouw Svensson, die dit belangrijke onderwerp aan de orde heeft gesteld en een evenwichtig verslag heeft ingediend. Daarvoor mijn oprechte dank.
Reclame heeft een onbewuste invloed op ons. Een belangrijk effect is de wijze waarop het genderstereotypen creëert. Discriminatie in reclame is tegengesteld aan de doelstelling van gelijkheid. De EU doet niet voldoende om seksisme en discriminatie in de media tegen te gaan. We moeten daarom duidelijk maken dat Europa een Europa van waarden is. We hebben geen behoefte aan reclames waarin vrouwen op hatelijke wijze worden afgebeeld, worden gereduceerd tot objecten of waarin grove clichés over vrouwen worden geuit ter vermaak. Hetzelfde geldt natuurlijk voor reclames over mannen.
Daarentegen zou ik verheugd zijn als reclame zou bijdragen om onze vastgeroeste ideeën over de rolverdeling, onze beeldvorming over mannen en vrouwen, op te schudden. Helaas heeft de reclame-industrie echter gevechtslinies opgeworpen tegen iets dat in wezen vanzelfsprekend zou moeten zijn, namelijk respect, en dan met name respect voor vrouwen. Ik begrijp niet waarom de reclame-industrie zo'n storm in een glas water veroorzaakt. Ik noem het een storm, omdat het jammer genoeg ook is doorgedrongen tot veel vrouwelijke leden in dit Huis.
Dit terzijde gelaten kunnen we het zeker eens zijn over de volgende grondbeginselen: we moeten alerter zijn ten aanzien van discriminatie in de media, en we hebben nationale toezichthoudende instanties nodig waar klachten kunnen worden neergelegd. Iets dergelijks bestaat overigens al in veel lidstaten. Daarom begrijp ik niet waarom er zo'n ophef over wordt gemaakt. Ik had zelfs gehoopt dat we verder zouden gaan in dit verslag. Om die reden hoop ik dat we het eens kunnen worden en het voorstel dat nu op tafel ligt kunnen ondersteunen, want we hebben dit verslag nodig als basis, en we moeten het niet nog verder afzwakken.
Urszula Krupa
namens de IND/DEM-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, ondanks de vele positieve aspecten van het verslag door het vestigen van de aandacht op de negatieve invloed van de media, marketing en reclame, die menselijke wezens neerzetten als karikaturen en objecten en hen discrimineren en van hun waardigheid ontdoen, moet ik desalniettemin protest aantekenen tegen sommige argumenten die in het verslag zijn opgenomen, welke manipulatief zijn en gericht op het creëren van een moderne egalitaire samenleving die gespeend is van ethische modellen. Het is waar dat verscheidene hormonale en psychische therapieën het mogelijk maken met mensen te experimenteren, maar dergelijke experimenten veroorzaken ernstige trauma's en zouden verboden moeten worden, net als experimenten met dieren slechts beperkt zijn toegestaan.
Zowel mannelijkheid als vrouwelijkheid, de tweeledige gedaante van het menselijk lichamelijk gestel, zijn aspecten die de persoonlijkheid vormen. Het is onmogelijk om van rol te verwisselen, aangezien deze rollen zijn vastgelegd in de menselijke aard. De aandacht vestigen op de invloed van reclame is prima, maar het zou beter zijn om door middel van ethische voorschriften toezicht te eisen op basis van een vooraf aangenomen universeel waardestelsel dat, in het beste geval, gebaseerd is op het goddelijk recht.
Edit Bauer
(SK) Soms realiseren we ons niet eens dat de consequenties van reclamebeleid vergaande gevolgen hebben voor de handhaving van stereotypen, waardoor een vrijwel onoverkomelijk obstakel wordt gevormd voor de veranderingen die nodig zijn om de vastgestelde doelstellingen te behalen, waaronder de Lissabondoelstellingen.
Desondanks kunnen we echter ook stellen dat reclame grote voordelen heeft. We moeten ons realiseren dat het reclamebeleid, vooral als het gaat over mannen en vrouwen, een remmende werking heeft op het proces om het beroeps- en privéleven in balans te brengen, aangezien er zeer vaak een beeld wordt geschetst van een vrouw die gelukkig lachend de regie voert over haar soms tegenstrijdige taken, die voortkomen uit haar verschillende sociale rollen en die vaak onder aanzienlijke tijdsdruk moeten worden uitgevoerd.
Het probleem is niet alleen dat wordt vastgehouden aan verouderde stereotypen van mannelijke en vrouwelijke rollen, maar dat deze ook verder worden versterkt, want deskundigen waarschuwen dat reclames niet alleen verwachtingen versterken maar deze ook creëren. Een van de meest verbijsterende voorbeelden hiervan is het aantal meisjes dat leidt aan anorexia.
Aangezien marketing en reclame gebruik of misbruik maken van bestaande stereotypen, heeft het voor de Europese Raad geen zin om resoluties aan te nemen die stereotypen bestrijden, aangezien dit volstrekt nutteloos is.
Een specifieke Europese gedragscode zal echter ook geen oplossing zijn. Het probleem met marketing en reclame kan niet worden toegeschreven aan de media als zodanig. Het is jammer dat het verslag, in een poging het probleem op te lossen, een methode kiest die ofwel onuitvoerbaar is of het gewenste doel niet bereikt.
Marusya Ivanova Lyubcheva
(BG) Voorzitter, commissaris, collega's, ik vind het verslag uitermate belangrijk en noodzakelijk. De omgeving die ons de hele dag omringd is bijzonder belangrijk voor de vorming van gewoonten, gedrag en houdingen ten aanzien van problemen, waaronder gelijkheid. Marketing, reclame, de media, het internet en de televisie kunnen wel degelijk zowel een positieve als een zeer negatieve houding ten opzichte van het idee van gendergelijkheid teweegbrengen.
Zonder mediabedrijven, organisaties en instanties die actief zijn in marketing en reclame bij de uitvoering van hun werkzaamheden in hun vrijheden te beknotten, en zonder een censuur in te stellen, moeten we inzien wat de negatieve gevolgen zijn en verwerpen dat vrouwen in een ongunstig daglicht worden gesteld, als subjecten die geweld en seksisme uitlokken of, zoals ze ook worden uitgebeeld, in een combinatie van "opwindende” vrouwelijke beelden en nog opwindender, verleidelijke alcoholische dranken. Dat is toch vernederend?
Omdat we gelijkheid beschouwen als een samenwerkingsverband, denken we dat de verdraagzaamheid van marketing en reclame ten aanzien van deze problemen ook geldt voor mannen. Reclame en marketing moeten een weg vinden om gelijkheid te begrijpen, ze moeten een weerspiegeling zijn van de ethische modellen van gelijkheid tussen mannen en vrouwen, en de filosofie van gelijkheid niet verstoren door enkel te streven naar winst. Marketing en reclame moeten daarom een omgeving van sociaal begrip en sociale vooruitzichten creëren.
Het verslag onderstreept de noodzaak om de beginselen van gendergelijkheid door middel van op verschillende leeftijdsgroepen gerichte programma's en materialen te verspreiden in de media, goede praktijken inzake respect begrijpelijk te maken voor het grote publiek, en waardering te tonen voor de verschillen tussen de seksen en voor non-discriminatie. Dit zal een cultuur van gelijkheid vormen, en vervolgens gelijkheid creëren.
Zita Pleštinská
(SK) Reclame is een integraal onderdeel van ons leven en heeft ontegenzeggelijk invloed op de gedragingen van het publiek en de vorming van de publieke opinie.
De rapporteur, mevrouw Svensson, brengt in het verslag punten naar voren die ik onderschrijf. Dit zijn voornamelijk punten waarin wordt aangegeven dat het noodzakelijk is kinderen en jongeren te beschermen voor negatieve reclame en advertenties. Het aanprijzen van seksuele diensten en prostitutie heeft een corrumperend effect op kinderen van een gevoelige leeftijd.
Mijn mening over hoe de vastgestelde doelstelling kan worden behaald verschilt echter van die van de rapporteur. Het is ingewikkeld om op Europees niveau in te grijpen in de mediavrijheid, omdat we ons daarmee niet houden aan het beginsel van subsidiariteit. Ik geloof niet dat we erin zullen slagen een Europese ethische gedragscode aan te nemen op het gebied van marketing en reclame.
Onze bezorgdheid over de jongere generatie moet voornamelijk door ouders en leraren worden aangepakt. Ik ben ervan overtuigd dat de belangrijkste verantwoordelijkheid bij ouders en leraren ligt, die de mogelijkheid hebben om kinderen te leren op verstandige en verantwoorde wijze gebruik te maken van de televisie en nieuwe technologieën.
Zbigniew Zaleski
(PL) In de resolutie wordt te veel de nadruk gelegd op het probleem van ongelijkheid tussen mannen en vrouwen en op genderstereotypen. Negatieve stereotypen moeten worden benoemd, en genderongelijkheid is een belangrijk aspect van slechte reclame, maar het is niet het enige.
In de eerste plaats tonen veel psychologische onderzoeken aan dat kinderen - met name kinderen, maar ook volwassenen - agressie, negatieve opvattingen en negatief gedrag aanleren door de televisie en andere media. Aansluitend op wat commissaris Reding te zeggen had over onderwijs op scholen, is wat ik als psycholoog belangrijk vind dat onderzoek aantoont dat mensen ervan overtuigd zijn dat met name televisie en reclame hen niet zodanig beïnvloeden dan in werkelijkheid het geval is. Marketing en reclame in de media manoeuvreren tussen informatie, promotie en manipulatie. Het probleem is deze zaken van elkaar te onderscheiden. Wanneer voor iedereen toegankelijke reclame niet in overeenstemming is met morele, sociale en psychologische beginselen, is het schadelijk. Dat is waarschijnlijk de kern van dit verhaal.
Monica Maria Iacob-Ridzi
(RO) Ik wil graag een aantal praktische maatregelen voorstellen waarmee we het probleem van de negatieve invloed van reclame op gendergelijkheid in Europa kunnen aanpakken.
Wat betreft de Europese regelgeving die in dit geval kan worden toegepast, is het beginsel van het land van oorsprong een cruciaal gegeven. Dit beginsel is ook van toepassing op reclame, zodat een productie die door een nationaal omroepbestuur is goedgekeurd, daarmee tevens in alle andere lidstaten is goedgekeurd voor uitzending.
We hebben onlangs te maken gehad met duidelijke voorbeelden van genderdiscriminatie die werden aangeprezen in reclameproducties, waarvan niet konden verhinderd dat ze werden uitgezonden in de landen van de Europese Unie. Op grond hiervan ben ik van mening dat er met betrekking tot het beginsel van het land van oorsprong uitzonderingsregels moeten worden opgesteld, wanneer blijkt dat er door aanstootgevende mediaproducties inbreuk wordt gemaakt op het Europees pact voor gendergelijkheid. Aangezien we discussiëren over een onderwerp dat onder de bevoegdheid van de Gemeenschap valt, namelijk de handel in audiovisuele diensten, denk ik dat er boetes moeten worden ingesteld die door de Europese Commissie kunnen worden opgelegd aan producenten die door middel van reclame discriminerende beelden aanprijzen.
Marie Panayotopoulos-Cassiotou
(EL) Mijnheer de Voorzitter, wij zijn vóór de markteconomie en het concurrentievermogen. Daarom willen we dat de waarheid wordt verteld op basis van gezonde concurrentie: producten behoren met elkaar te concurreren op grond van werkelijke feiten.
Vrijheid is niet hetzelfde als onverantwoordelijkheid, en reclame is geen truc waarmee iedereen de aandacht kan trekken met zijn producten. We spraken vanochtend over het aanpakken van discriminatie, en het is uiterst merkwaardig dat degenen die voorstander zijn van de afschaffing van discriminatie, de menselijke waardigheid niet willen beschermen door zelfregulering toe te passen bij reclame.
Ik complimenteer de commissaris, want door middel van haar voorstellen heeft ze meermalen laten zien dat ze met behulp van de media en zeer moderne technologieën maatregelen treft om minderheden te beschermen en waarden veilig te stellen.
Agnes Schierhuber
(DE) Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met het standpunt dat ouders en wettelijke voogden grote verantwoordelijkheid dragen in de wijze waarop ze met kinderen omgaan. Vandaag de dag ziet en behandelt het bedrijfsleven kinderen als belangrijke consumenten. Daarom is het nodig om ze vanaf zeer jonge leeftijd bewust te maken van de macht van reclame en de mogelijk nadelige effecten ervan. Ik geloof echter niet in het idee dat we dit in heel Europa op uniforme wijze moeten regelen.
Zoals de commissaris al zei, moeten we kinderen op scholen al vanaf zeer jonge leeftijd de weg wijzen, en ze bewust maken van zowel de mogelijkheden als de risico's die verbonden zijn aan reclame.
Eva-Britt Svensson
rapporteur. - (SV) Dank u voor het debat. Ik zou graag één zaak willen verhelderen: het verslag is afkomstig van Europees Unitair Links, en van niemand anders. Met betrekking tot de amendementen zou ik u eraan willen herinneren dat 53 amendementen van de verschillende fracties zijn aangenomen door de commissie, waaronder vier amendementen ingediend door mevrouw Herranz García.
Er is verwezen naar de vrijheid van meningsuiting. De vrijheid van meningsuiting is vanzelfsprekend onaantastbaar. Er staat niets in het verslag over mogelijke nieuwe wetgeving, zowel op EU-niveau als op het niveau van de lidstaten. Dat is een zaak voor de landen afzonderlijk. Wat we doen in het verslag is ons richten op de instanties die al bestaan, autonome en verenigde instanties waarin producenten, reclamemakers en consumenten gezamenlijk komen tot de beste werkwijze.
De Commissie zegt dat er meer overtuigend onderzoek nodig is over hoe de gelijkheid wordt beïnvloed. Daar ben ik het mee eens, en daarom is dit in het verslag onderstreept. We hebben behoefte aan meer onderzoek. We moeten zorgen dat er een kritische blik ontstaat! Dat is precies waar het in het verslag om gaat: het opwekken van bewustzijn en daarmee ook van een kritische blik!
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag 3 september om 11.30 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142 van het Reglement)
Zita Gurmai  
schriftelijk. - (HU) De strijd tegen stereotypen is een van de zes prioritaire actieterreinen van de routekaart voor gelijkheid voor 2006-2010.
Dit is een principekwestie, waarvan de uitwerking in de praktijk bijzonder verstrekkend en diepgaand is, aangezien stereotypen een schandelijke situatie creëren voor vrouwen en een grote belemmering vormen voor hun succes, of dit nu is in hun zoektocht naar een baan, in hun werk, het verloop van hun carrière, in hun deelname aan besluitvorming of het in balans brengen van hun beroeps- en privéleven. Stereotypen creëren en handhaven ongelijkheid op ieder terrein van het bestaan, waardoor ze onnoemelijke schade toebrengen aan de gehele samenleving en een belangrijke ondermijnende invloed hebben op de pogingen om op doeltreffende wijze gelijkheid tot stand te brengen.
Ik ben van mening dat er behoefte is aan een goed geplande, gecoördineerde aanpak en campagnes tegen stereotypen, en belangrijke aspecten die daarvan deel uitmaken zijn onder andere het sociale bewustzijn dat ontstaat in de kindertijd, onderwijs en de toepassing van goede praktijken.
De marketing- en reclame-uitingen die in de media verschijnen, spelen een belangrijke rol in het beeld dat gevormd wordt van vrouwen: het ongunstige beeld draagt in grote mate bij aan het in stand houden van de schandelijke situatie. Deze trend kan echter ook omgebogen worden door een realistisch beeld te geven van de werkelijkheid en de mogelijkheden en vaardigheden van vrouwen. We moeten daarom alle mogelijke instrumenten inzetten en maatregelen opstellen waarmee we positieve verandering kunnen bevorderen. Daarnaast is het van wezenlijk belang dat de bestaande wetgeving op de juiste wijze wordt toegepast.
Andrzej Tomasz Zapałowski  
schriftelijk. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, het verslag van Eva-Britt Svensson over het effect van marketing en reclame op de gelijkheid tussen vrouwen en mannen behoort tot de categorie verslagen die zich mengen in zaken die niet van prioritair belang zijn met het oog op de problemen die de Europese Unie momenteel teisteren. In bepaalde opzichten is het verslag eenvoudig niet serieus te nemen.
Voor de rapporteur vormen genderstereotypen een groter probleem dan de steeds grovere media-inhoud, met name met betrekking tot kinderen. Gezien de bestaande reclamecodes die van kracht zijn in de media, is de bewering dat reclames en advertenties haat opwekken over genderrichtlijnen overdreven. In het verslag wordt niet gerept over het groeiende probleem van genderdiscriminatie onder burgers van de EU die het moslimgeloof aanhangen. Ik vrees dat de kranten en tijdschriften voor moslimgelovigen niet worden gevolgd indien het gaat om de gelijkheid tussen vrouwen en mannen.
Dat is een probleem dat zeer ernstig en moeilijk op te lossen is voor de lidstaten van de EU. De bestaande goede verhoudingen op het gebied van een gelijke behandeling van mannen en vrouwen in de traditionele, historische Europese samenleving vereisen op dit moment geen inmenging. Individuele gevallen van ontaard gedrag op dit gebied kunnen worden bestreden door middel van de bestaande wetgeving.
