Onderhandelingen tussen de EU en de Verenigde staten van Amerika inzake visumvrijstelling (debat)
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over onderhandelingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten met betrekking tot visumvrijstelling.
Dragutin Mate
fungerend voorzitter van de Raad. - (SL) Ik wil u graag in het kort op de hoogte brengen van de voortgang van de besprekingen met betrekking tot visumvrijstelling en ESTA (Electronic System for Travel Authorization). Allereerst zou ik erop willen wijzen dat het visumbeleid een uiterst belangrijke kwestie is voor de Europese Unie en dat sinds de toetreding van nieuwe lidstaten tot de Europese Unie, de Commissie alsmede elk voorzitterschap serieuze inspanningen hebben geleverd, zodat alle landen en hun onderdanen aan dezelfde voorwaarden voor toegang tot de Verenigde Staten van Amerika moeten voldoen en elk land in het visumontheffingsprogramma (het Visa Waiver-programma) wordt opgenomen. De afschaffing van visa brengt uiteraard ook met zich mee dat alle burgers van de Europese Unie gelijk zijn.
De VS zijn dit jaar begonnen met het opstellen van bepaalde voorwaarden en zij hebben hun deuren geopend voor het visumontheffingsprogramma. Zij hebben aanvankelijk uitsluitend bilaterale gesprekken gevoerd, waarbij zich enkele misverstanden voordeden. Er vonden intensieve besprekingen plaats waarbij het voorzitterschap samen met de Commissie begin dit jaar duidelijkheid heeft verschaft en na een aantal zittingen werd op dit gebied een dualistisch samenwerkingssysteem goedgekeurd. Deze aanpak werd nogmaals bevestigd tijdens de ontmoeting tussen de trojka EU-Verenigde Staten op 12 maart in Slovenië.
Een dualistisch systeem is een systeem waarbij de Commissie een onderhandelingsmandaat moet worden verleend en waarbij een akkoord met de Verenigde Staten van Amerika over vraagstukken met betrekking tot de Europese Unie moet worden bereikt. Tegelijkertijd kunnen alle landen besprekingen houden op bilateraal niveau met betrekking tot vraagstukken die onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen. Tijdens zijn laatste zitting van 18 april heeft de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken ook voor het verlenen van een mandaat aan de Commissie gestemd, waardoor de Commissie nu ook dergelijke besprekingen kan initiëren. Wij hopen op een transparante, dualistische samenwerking. Enkele lidstaten hebben al voorafgaande bilaterale besprekingen gehouden over hoe deze overeenkomsten eruit zouden moeten zien, hoewel er tot nu toe nog niets schriftelijk is vastgelegd. Wij verwachten dat de lidstaten en de Commissie transparant zullen zijn, zodat wij op dat niveau kunnen handelen.
Nu we het hebben over het elektronisch systeem voor reisvergunningen, moet ik zeggen dat wij diverse gesprekken over dit onderwerp hebben gevoerd. Wij hebben samen met de Commissie en met Amerika zogenaamde verkennende gesprekken gevoerd. Uit de gegevens die tot op heden beschikbaar zijn, blijkt duidelijk dat de Verenigde Staten van Amerika op dit ogenblik geen aanvullende informatie vereisen afgezien van de gegevens die passagiers nu al vrijwillig verstrekken op vluchten naar de Verenigde Staten middels het invullen van het I-94-formulier. Voor reizigers uit landen met een visumplicht is dit een groen formulier. Dit is uitermate belangrijk.
In de huidige besprekingen hebben wij vastgesteld en werd overeengekomen dat dergelijke controles kosteloos zullen zijn en dat een verstrekte vergunning voor de duur van twee jaar geldig is. Zodra dit systeem is opgezet, kunnen burgers hun gegevens via het Internet naar de autoriteiten van de Verenigde Staten sturen, waarna de gegevens in de toekomst op dezelfde manier worden behandeld als nu.
Er is ook een ander onderwerp dat vermelding verdient, namelijk de besprekingen met de Verenigde Staten van Amerika met betrekking tot een team deskundigen op hoog niveau voor de bescherming van persoonsgegevens. Tot nu toe zijn wij erin geslaagd overeenstemming te bereiken over twaalf gemeenschappelijke beginselen. Één beginsel staat nog ter discussie. Ik hoop dat wij eind juni een punt bereiken waarop we tot de conclusie komen dat het zinvol is om de besprekingen voort te zetten en het team een ander mandaat te verstrekken, zodat kan worden begonnen met de voorbereidingen voor de besprekingen over de mogelijkheid van een kaderverdrag met de Verenigde Staten op dit gebied.
Waarom is dit kaderverdrag noodzakelijk? Ten eerste omdat dit in overeenstemming is met de door het Europees Parlement in december vorig jaar goedgekeurde resoluties, waarmee duidelijk wordt onderstreept dat een dergelijk verdrag wenselijk is. Natuurlijk zijn wij van mening dat onderhandelingen in het kader van een dergelijke raamovereenkomst en de kans om tot een akkoord te komen, alleen mogelijk zijn in overeenstemming met de beginselen van het Verdrag van Lissabon zodra dit is goedgekeurd, ofwel samen met het Parlement, de Raad en de Commissie. Wij kunnen alleen gemeenschappelijke beginselen en uitgangspunten voor actie vaststellen als er tussen de drie instellingen consensus bestaat. Zodra we eenmaal een dergelijke raamovereenkomst hebben bereikt, moeten we natuurlijk tegelijkertijd individueel per geval een besluit nemen over elke uitwisseling van informatie. Deze raamovereenkomst kan niet alles omvatten. Dat wil zeggen dat deze beginselen in de huidige situatie bij iedere overeenkomst opnieuw naar voren worden gebracht en bij alle onderhandelingen steeds opnieuw worden vastgesteld. Dergelijke gemeenschappelijke beginselen zouden een goede basis kunnen bieden waarmee de concrete overeenkomsten en verdragen zich in een veel betere positie zouden bevinden. Mijnheer de Voorzitter, dit was alles wat ik in het kort wilde zeggen.
Jacques Barrot
vicevoorzitter van de Commissie. - (FR) Mijnheer de minister, dames en heren, de ministeriële trojka EU-VS justitie en binnenlandse zaken, waarvan de heer Mate en vicevoorzitter Frattini deel hebben uitgemaakt, bood een uitstekende gelegenheid om bepaalde belangrijke vraagstukken met onze Amerikaanse tegenhangers te bespreken.
Een eerste stap in de goede richting is de goedkeuring van de ministeriële verklaring over de te volgen aanpak voor de invoering van een nieuwe Amerikaanse wetgeving met betrekking tot visumvrijstelling. In het kader van deze wetgeving moeten landen die deelnemen of deel willen nemen aan het visumontheffingsprogramma een veiligheidsovereenkomst ondertekenen. De Verenigde Staten hebben akte genomen van de tweeledige benadering die voor de Europese Unie is vereist, waarbij bevoegdheden op dit gebied worden verdeeld tussen de Gemeenschap en de lidstaten. Vraagstukken die onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen, worden met de nationale overheden besproken. Vraagstukken die onder de verantwoordelijkheid van de Unie vallen, worden met de Europese autoriteiten besproken. De Amerikaanse onderhandelaars hebben de gezamenlijke doelstelling om zo snel mogelijk zonder visum veilig te kunnen reizen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten, gesteund.
Om deze doelstelling te verwezenlijken, heeft de Commissie de Raad voorgesteld haar een mandaat te verlenen waarmee zij onderhandelingen met de Verenigde Staten kan aanknopen. Ik wil de heer Mate, die de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken van 18 april heeft voorgezeten, graag hartelijk danken, omdat de Raad dankzij een zeer brede consensus bereid was om dit mandaat aan de Commissie te verlenen. Dit is een bewijs van onze gezamenlijke wil om eensgezind te werk te blijven gaan, omdat dit duidelijk efficiënter is.
De Commissie zal nu zo snel mogelijk met de onderhandelingen beginnen. Wij hebben al contact gelegd met de Amerikaanse autoriteiten. Wij moeten snel vooruitgang boeken met betrekking tot de voorwaarden voor het visumontheffingsprogramma van de Verenigde Staten. Dit valt onder de bevoegdheid van de Gemeenschap. We moeten er zo snel mogelijk voor zorgen dat de VS toegankelijk zijn voor de lidstaten en tegelijkertijd moeten we de rechten en vrijheden van onze burgers beschermen. Wij zijn voornemens er nauwlettend op toe te zien dat elke overeenkomst tussen de Gemeenschap en de Verenigde Staten op het wederkerigheidsbeginsel is gebaseerd en op eerbiediging van de grondrechten en de individuele vrijheden, waaronder bescherming van persoonsgegevens en het recht op een persoonlijke levenssfeer.
Zoals de heer Mate zojuist gezegd heeft, zullen we tijdens de onderhandelingen ook het Electronic System for Travel Authorization (ESTA) (systeem voor elektronische reisvergunningen) bespreken. In het kader van het visumontheffingsprogramma moeten personen die door de lucht of over zee naar de Verenigde Staten reizen voor vertrek online een aantal vragen beantwoorden. Daarna wordt een elektronische reisvergunning verstrekt. Ik wil erop wijzen dat het systeem al in gebruik is genomen voor reizen tussen de Europese Unie en Australië. De Verenigde Staten hebben ons al diverse keren van informatie voorzien betreffende de voorschriften voor ingebruikname van het Electronic System for Travel Authorization (ESTA), met name tijdens onze videoconferentie met de heer Chertoff, minister van Binnenlandse veiligheid.
Nadere uitleg is duidelijk noodzakelijk en de heer Mate zal deze vraagstukken dan ook opnieuw met de heer Chertoff bespreken wanneer deze half mei naar Brussel komt. We moeten de solidariteit tussen de lidstaten ten aanzien van deze hele kwestie waarborgen. De tweeledige, dualistische aanpak is alleen efficiënt als de lidstaten volledig transparant zijn in hun onderhandelingen met de Verenigde Staten. De Verenigde Staten moeten binnenkort de voorschriften voorleggen voor de uitvoering van de memoranda van overeenstemming die door de lidstaten zijn ondertekend, omdat deze uitvoeringsovereenkomsten zeer belangrijk zijn en het onze verantwoordelijkheid is om deze te beoordelen.
Ten slotte zal de Commissie in nauw overleg met het voorzitterschap haar lange dialoog met de Verenigde Staten voortzetten. Voor het onderhouden van de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten op dit gebied is een op vertrouwen gebaseerd partnerschap onontbeerlijk. De veiligheid van onze burgers vraagt om gezamenlijke acties die de uitoefening van hun fundamentele rechten garanderen. Mijns inziens is de goedkeuring van het onderhandelingsmandaat het best mogelijke compromis. Hierdoor krijgen de lidstaten de bevoegdheid om met de Verenigde Staten te onderhandelen over aangelegenheden waarvoor zij het prerogatief hebben, zoals samenwerking en uitwisseling van informatie tussen inlichtingendiensten, maar het is natuurlijk onze taak om ervoor te zorgen dat alle burgers van de Unie naar de Verenigde Staten kunnen reizen. De uitbreiding van het visumontheffingsprogramma heeft tot kritiek geleid in het Amerikaanse Congres, maar ik denk dat wij, met de steun van het Europees Parlement en de minister, erin zullen slagen om het standpunt van de Europese Unie te verdedigen. Zij wil krachtig stelling nemen voor de gelijke behandeling van al haar burgers.
Dit is wat ik het Parlement deze ochtend kan melden. Ik zal nu aandachtig naar uw toespraken luisteren, die ons meer informatie zullen verschaffen voor de komende onderhandelingen.
Urszula Gacek
namens de PPE-DE-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer te spreken over het initiatief van de Raad en de Commissie, waarbij duidelijke en transparante kaderbeginselen worden vastgesteld voor bilaterale overeenkomsten betreffende visumvrijstelling tussen de lidstaten van de Europese Unie en de Verenigde Staten.
Enkele lidstaten die ongeduldig werden, zijn begin 2008 zelfstandig, zonder toestemming van de Unie, begonnen met onderhandelingen met de Verenigde Staten. Andere landen kozen ervoor om te wachten totdat de beginselen in het kader van de Europese Unie waren vastgelegd, omdat zij begrepen dat zij in een sterkere positie zouden verkeren als zij konden rekenen op de steun van de hele Europese Unie. Vandaag is een sterk signaal aan de Verenigde Staten afgegeven dat zij geen druk moeten uitoefenen op afzonderlijke lidstaten om communautaire beginselen te schenden. Hetzelfde geldt voor gevoelige kwesties die buiten het werkterrein van de Unie vallen, zoals de publicatie van gegevens over passagiersbewegingen. Het is belangrijk te onderstrepen dat het nu wel voor afzonderlijke lidstaten mogelijk is om zelfstandig met de Verenigde Staten te onderhandelen. Het gaat om de landen die het meest gemotiveerd zijn om visumvrijstelling voor hun burgers te bereiken. Deze landen moeten hierbij echter wel het op wederkerigheid gebaseerde gezamenlijke standpunt en het vereiste om de Commissie van de voortgang van de onderhandelingen op de hoogte te houden, in acht nemen.
In wezen ligt de bal nu bij de Verenigde Staten. Ik roep de Verenigde Staten op nauw aandacht te schenken aan de criteria op basis waarvan een visum wordt verstrekt aan burgers uit lidstaten in het oostelijk deel van de Europese Unie. Bestaat een groot deel van deze burgers daadwerkelijk uit potentiële illegale immigranten die na het verlopen van hun visa de Verenigde Staten niet zullen verlaten? Dat is namelijk de echte reden waarom het merendeel van de visumaanvragen wordt afgekeurd en niet het potentiële gevaar voor de veiligheid. Oost-Europa is per slot van rekening nooit een broednest van fundamentalistische islamitische terroristengroepen geweest. In het verleden kwamen burgers uit Oost-Europa vanwege financiële redenen wel eens in de verleiding om in de Verenigde Staten te verblijven. De situatie is nu echter drastisch veranderd. Oost-Europeanen kunnen sinds de toetreding tot de Europese Unie legaal in het oude Europa werken zonder dat zij hiermee de wet overtreden of bang hoeven te zijn voor de immigratiedienst.
Gezien deze veranderingen is de negatieve houding van de Verenigde Staten voor deze burgers steeds moeilijker te begrijpen. De houding die de Verenigde Staten hebben aangenomen is ook slecht voor hun imago. Daarom is het ook in het belang van de Verenigde Staten dat de onderhandelingen snel worden afgerond en de visumvereisten voor burgers van de Unie tot het verleden gaan horen.
Claudio Fava
namens de PSE-Fractie. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zou de voorzitter van de Raad en de commissaris welkom willen heten. Wij als fractie juichen de goedkeuring van een onderhandelingsmandaat door de Raad toe, waardoor de Commissie eindelijk kan onderhandelen over de opname van alle lidstaten - ik herhaal: alle lidstaten - in het nieuwe visumontheffingsprogramma zoals dit vorig jaar door het VS-congres is gewijzigd.
Tegelijkertijd betreuren wij dat de regering in Washington heeft besloten om bilaterale onderhandelingen aan te knopen met landen die onlangs tot de Europese Unie zijn toegetreden. Deze beslissing kan noch op grond van verdienste noch vanwege de toegepaste methode worden aanvaard.
Onze fractie is van mening dat de Verenigde Staten een essentiële partner zijn in de strijd tegen het terrorisme, maar tegelijkertijd vinden wij dat de Amerikaanse regering de politieke subjectiviteit en de bevoegdheden van de Europese Unie in acht dient te nemen, zoals verankerd in onze Verdragen. Ik zou willen voorstellen, commissaris, dat ook de EU-lidstaten hieraan worden herinnerd: zij zijn immers degenen die de Europese subjectiviteit overbrengen en bewaren.
Er zij aan herinnerd, zoals de commissaris zojuist heeft gedaan, dat het visumbeleid, evenals ons beleid inzake asiel en het tegengaan van illegale immigratie, de verantwoordelijkheid van de Europese Gemeenschap is. Belangrijk is dat de Raad het onderhandelingsmandaat duidelijk heeft afgebakend in die zin dat er geen bilaterale overeenkomst tussen een lidstaat en de Verenigde Staten mag worden gesloten met betrekking tot kwesties die onder de bevoegdheid van de EU vallen, in het bijzonder wanneer de Amerikaanse regering op basis van een dergelijke overeenkomst toegang krijgt tot databases van de Europese Unie.
Wij roepen de Commissie nu op om te werken aan een overeenkomst, een algemene oplossing, waarbij burgers van alle Europese landen op basis van gelijke waardigheid en vooral wederkerigheid een visumvrijstelling wordt verleend.
Sophia in 't Veld
namens de ALDE-Fractie. - (NL) Voorzitter, dit mandaat is erg welkom en we verwachten dan nu ook resultaten. Ik vraag me overigens af waarom het in de afgelopen jaren niet is gelukt en waarom het nu wel kan. Laten we hopen dat het kan.
Verder verwelkom ik ook de woorden van de heer Mate, dat de vrijstelling van visumplicht moet gelden voor alle burgers van de Europese Unie en niet voor alle lidstaten - en dat is nogal een verschil. In dit verband wil ik graag ook even aandacht vragen voor het inreisverbod in de Verenigde Staten voor mensen met HIV. Ik hoop dat u zich ook sterk zult maken voor het opheffen van dat inreisverbod. Verder wil ik graag weten wat u vindt van de uitspraken van de heer Chertoff in de Washington Post van deze week, waarin hij zegt dat het nemen van vingerafdrukken door luchtvaartmaatschappijen een voorwaarde zal zijn voor het verlenen van vrijstelling van visumplicht. Dat is een heel nieuw element en ik zou graag willen weten wat u daarvan vindt.
Vervolgens komen we op PNR. Als de eisen van de Amerikanen met betrekking tot PNR verder gaan dan wat nu is geregeld in het EU/VS-verdrag - wat overigens nog niet is geratificeerd - betekent dat dan dat het verdrag daarmee ook meteen komt te vervallen? Wat dat betreft moeten we weten wat er in de uitvoeringsprotocollen staat en ik vraag me eigenlijk af waarom we daar nog geen informatie over hebben. Ik vind dat een rare situatie.
Dan het elektronisch systeem van reisvergunningen en de bescherming van persoonsgegevens. Ik ben eigenlijk nog niet helemaal gerustgesteld dat dat goed is geregeld. De twaalf principes die we inmiddels hebben gezien, zijn natuurlijk goed. Maar net als bij de regeling in de derde pijler - het kaderbesluit voor de Europese Unie zelf - zit het probleem niet in de principes, maar juist in de lange rij van uitzonderingen daarop. Wat dat betreft wil ik garanties, niet alleen maar principes. Ik wil ook weten hoe dat in de praktijk zal werken voordat wij toestemming geven om ieders gegevens zomaar aan andere landen te geven.
Dan over de democratische legitimiteit hiervan. Hoe gaat u democratische controle garanderen? Ik vind het voorstel van een comité van deskundigen eigenlijk noch democratisch noch transparant. Ik vind dit nu typisch een zaak voor parlementaire controle.
Ten slotte hoop ik dat Commissie en Raad hun les geleerd hebben, namelijk dat we als Europese Unie veel sterker staan als we verenigd zijn en niet verdeeld, en als we bovendien dit soort zaken in de openbaarheid regelen met de parlementaire steun van het Europees Parlement.
Konrad Szymański
namens de UEN-Fractie - (PL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Commissie graag hartelijk danken voor al haar inspanningen voor gelijke behandeling van alle burgers van de Europese Unie aan de Amerikaanse grens. Ik ben echter van mening dat de onderhandelingen betreffende het afschaffen van de visumplicht een duidelijk beeld geeft van de beperkingen van de Europese Unie.
Ondanks de volledige steun van de Europese Commissie zijn de onderhandelingen met name door de landen die in 2004 en 2007 tot de Unie zijn toegetreden, wederom mislukt. De Verenigde Staten gaan in plaats daarvan over tot het ondertekenen van bilaterale visumovereenkomsten met elke lidstaat afzonderlijk, zodra het desbetreffende land in dit opzicht slechts uitsluitend aan de wetgeving van de VS voldoet. Uiteraard kan de Commissie gemakkelijk de bevoegdheden van de lidstaten beperken. Dit wordt soms bereikt door middel van verdragen en soms op grond van precedenten. Het is veel moeilijker om succes te behalen met betrekking tot derde landen. Ondanks dat zij zich duidelijk hebben uitgesproken voor het exclusieve recht van de Commissie om de lidstaten in de onderhandelingen te vertegenwoordigen, hebben enkele lidstaten er toch voor gekozen om zelfstandig te onderhandelen. Mijn land is niet een van deze landen, maar ik ben helemaal niet verbaasd dat zij zo hebben gehandeld.
Dimitrios Papadimoulis
namens de GUE/NGL-Fractie. - (EL) Mijnheer de Voorzitter en vertegenwoordigers van de Commissie en de Raad, u hebt het ons nog niet voldoende duidelijk gezegd noch het Europees Parlement overtuigd. De keuze van de Verenigde Staten van Amerika om afzonderlijke overeenkomsten te ondertekenen betreffende een kwestie die onder de bevoegdheid van de Gemeenschap valt, is een belediging voor de EU en zou als zodanig aangemerkt moeten worden. Niemand heeft het recht om persoonsgegevens van Europese burgers aan de Amerikanen of aan iemand anders te geven zonder toezicht van de EU en het Europees Parlement. Dit gaat verder dan de inhoud van de PNR-gegevens (persoonsgegevens van passagiers).
Leden van de Raad, ik verzoek u er derhalve nota van te nemen dat niet alleen de nieuwe lidstaten hierbij zijn betrokken. Hoewel Griekenland een van de eerste vijftien lidstaten van de EU is, hebben Griekse reizigers nog steeds een visum nodig om naar Amerika te kunnen reizen. Wij moeten dit een halt toeroepen door middel van een eenduidige aanpak zonder de bescherming van persoonsgegevens van burgers te schenden. Ik hoop dat u dit meeneemt in uw definitieve standpunt.
Jana Bobošíková
(CS) Dames en heren, in het Parlement vertegenwoordig ik de burgers van de Republiek Tsjechië, waarnaar zojuist is verwezen. De Republiek Tsjechië is een van die lidstaten die bilaterale onderhandelingen betreffende Amerikaanse visa zijn aangegaan. Ik ben zeer ontstemd over de ongerechtvaardigde verwijten van de Europese Commissie jegens het buitenlands beleid van mijn land. De Commissie heeft grofweg de grenzen van haar feitelijke bevoegdheden overschreden en het subsidiariteits- en gelijkheidsbeginsel van de leden van de Unie geschonden. In dit verband wil ik u er ook aan herinneren dat de bilaterale onderhandelingen met betrekking tot visa eenvoudigweg een reactie van de Republiek Tsjechië op het geheel uitblijven van resultaten van de Commissie op het gebied van visumvrijstelling voor de nieuwe lidstaten was. Dames en heren, de Commissie zou zich moeten realiseren dat er veel gebieden zijn waarop zij de politieke wens van het Parlement en de individuele lidstaten moet respecteren, ondanks dat zij een hoog uitvoerend orgaan is.
Tot slot wil ik zeggen dat als de Europese Commissie de veiligheid van de luchtvaart in de EU in het kader van Amerikaanse visa wil beoordelen, zij niet die landen moeten berispen die inspanningen leveren om door middel van de uitwisseling van informatie de plannen van terroristen te dwarsbomen. De Commissie zou daarentegen beter kritiek leveren op de landen die zonder enige gêne met vertegenwoordigers van onder andere Libië of Hamas onderhandelen.
Carlos Coelho
(PT) Mijnheer de Voorzitter, minister Mate, vicevoorzitter Barrot, dames en heren, op 10 maart jongstleden heb ik tegenover u mijn vrees met betrekking tot deze kwestie tot uitdrukking gebracht. Ik vond toen en ik vind nog altijd dat de Verenigde Staten met hun voorstel voor bilaterale overeenkomsten in het kader van hun Visa Waiver-programma hebben gekozen voor een heers-en-verdeelstrategie. Diverse lidstaten waren helaas niet in staat om de verleiding om sneller vooruitgang te boeken te weerstaan en vergaten daarbij dat het gemeenschappelijk visumbeleid zonder twijfel onder de bevoegdheid van de Gemeenschap valt evenals dat zij verplicht zijn om het solidariteitsbeginsel te respecteren zoals in het Verdrag is vermeld.
Bij hun toetreding tot de Europese Unie hebben deze lidstaten zich ertoe verbonden om het gehele acquis communautaire te eerbiedigen, overeengekomen zijnde dat de lidstaten gezamenlijk hun soevereiniteit uitoefenen op gemeenschappelijke gebieden waarbij een Europese aanpak gekozen moet worden. De ondertekening van deze bilaterale overeenkomsten schept derhalve een precedent dat lijnrecht in strijd is met de spirit waarop de Europese integratie is gebaseerd.
Ik feliciteer de Raad met het onderhandelingsmandaat dat op 18 april aan de Commissie is verleend. Wij moeten voorkomen dat dit proces de Europese onderhandelingspositie verzwakt. In maart stelde ik dat het beter zou zijn om ervoor te kiezen de bilaterale overeenkomsten stil te leggen totdat de onderhandelingen tussen de Commissie en de Verenigde Staten zijn afgerond. Ik roep de Commissie en commissaris Barrot op om een dergelijke kwestie van gemeenschappelijk belang niet in gevaar te brengen. Verder dring ik er bij hen op aan om de initiatieven van elke lidstaat nauwlettend in de gaten te houden, niet te aarzelen om naar het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen te stappen als het Gemeenschapsrecht wordt geschonden en inzonderheid dit Parlement op de hoogte te houden van de ontwikkelingen in deze situatie en de mate van solidariteit, of het gebrek daaraan, die door de diverse lidstaten aan de dag wordt gelegd.
Martine Roure
(FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, fungerend voorzitter van de Raad, wij zijn verheugd over het feit dat de Raad de Europese Commissie eindelijk een mandaat heeft verstrekt voor het voeren van onderhandelingen met de Verenigde Staten over de opname in het visumontheffingsprogramma van de twaalf landen die op dit ogenblik hiervan zijn uitgesloten.
Het is tevens een goed teken dat er parallel met deze onderhandelingen besprekingen worden gehouden over het Electronic System for Travel Authorization en de uitwisseling van gegevens. Maakt dit mandaat het echter daadwerkelijk mogelijk om bilaterale onderhandelingen een halt toe te roepen ten gunste van een echte Europese aanpak? Laten wij dit hopen.
Ik wil u er wederom aan herinneren dat bilaterale onderhandelingen over visumvrijstelling en onderhandelingen over de uitwisseling van gegevens met de Verenigde Staten, zoals PNR, niet aanvaardbaar zijn en dat alleen overeenkomsten op Europees niveau in aanmerking komen.
Voorziet dit onderhandelingsmandaat bovendien in een algemene overeenkomst inzake de bescherming van persoonsgegevens? Dat vraag ik mij af aangezien de Amerikaanse wetgeving nog altijd Europeanen buitensluit en hen niet beschermt. Tot slot wil ik onderstrepen dat het Schengen- en het visuminformatiesysteem (SIS en VIS) voor specifieke doeleinden zijn opgezet en dat het verlenen van toegang tot deze systemen aan derde landen in strijd is met het finaliteits- en proportionaliteitsbeginsel. Wij rekenen op u.
Gérard Deprez
(FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ik wil enkele korte opmerkingen maken.
In de eerste plaats verheug ik mij over de inspanningen van de voorzitter van de Commissie en de lidstaten die hebben geleid tot de goedkeuring op 18 april jongstleden van een adequaat onderhandelingsmandaat. Deze kwestie is op een ongecontroleerde en, mijns inziens, onlangs zelfs rampzalige manier behandeld. Deze goedkeuring is dan ook goed nieuws voor alle burgers van Europa.
Ik wens evenwel twee reeds door de commissaris aangehaalde punten te noemen. Mijnheer de Voorzitter, commissaris, het is niet goed dat de tussen enkele lidstaten en de Verenigde Staten gesloten uitvoeringsovereenkomsten op dit ogenblik compleet ondoorzichtig zijn. Voor de Verenigde Staten is dit misschien niet verrassend, maar het is onaanvaardbaar voor de lidstaten. Ik richt mijn opmerkingen in het bijzonder tot de Republiek Tsjechië die binnenkort het voorzitterschap van de Unie zal overnemen en een voorbeeld zou moeten stellen. Hoewel het onderhandelingsmandaat zeer duidelijke regels op het gebied van gegevensbescherming stelt, denk ik nog steeds dat in deze gevoelige kwestie alleen een echte trans-Atlantische overeenkomst, dus niet het louter vaststellen van twaalf beginselen, maar mijns inziens idealiter een echte trans-Atlantische overeenkomst, waarop wordt toegezien door een gemeenschappelijke gegevensbeschermingsautoriteit, kan voldoen aan de eisen van beide partijen en aan die van ons in het bijzonder.
Guntars Krasts
(LV) Dank u, mijnheer de Voorzitter. Ik maak van deze gelegenheid gebruik om mijn dank te betuigen aan de Europese Commissie voor het vertegenwoordigen van de belangen van de nieuwe lidstaten in de besprekingen met de Verenigde Staten over de invoering van een visumontheffingsprogramma. De Commissie heeft dit onderwerp consequent op de agenda gehouden. Na de besprekingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten die in maart hebben plaatsgevonden, kunnen wij met tevredenheid concluderen dat mogelijke conflictsituaties met afzonderlijke lidstaten die bilaterale besprekingen met de Verenigde Staten over de invoering van visumontheffingsprogramma's aangaan, succesvol zijn afgewend. Zoals wij weten bleven de Verenigde Staten bij hun standpunt om visumsystemen alleen af te schaffen na bilaterale besprekingen met elke lidstaat afzonderlijk. Derhalve zijn we verheugd over de resultaten van de EU-VS-Top in maart. Tijdens deze Top is een overeenkomst bereikt over de dualistische aanpak. In de huidige situatie dient dit als een ideale oplossing te worden beschouwd, waarmee tegenstrijdig beleid wordt vermeden. De lidstaten die momenteel besprekingen met de Verenigde Staten voeren over de invoering van visumontheffingsprogramma's hebben zeer veel baat bij de overeenkomst die tijdens de Top van maart met de Verenigde Staten is bereikt met betrekking tot de succesvolle implementatie tegen juni dit jaar van het systeem voor elektronische reisvergunningen en de coördinatie van de invoering hiervan in combinatie met het geplande EU-systeem. Voor deze lidstaten zou een vertraging ook een vertraging van de invoering van visumontheffingsprogramma's met de Verenigde Staten betekenen. Dank u.
Vladimír Remek
(CS) Dames en heren, mijn kiezers in de Republiek Tsjechië vragen zich ook af of de hoeveelheid persoonsgegevens en informatie die de VS in het kader van de aangekondigde strijd tegen terrorisme voor de toekenning van een visum vereisen, acceptabel is. Tegelijkertijd zou ik u eraan willen herinneren dat de Europese Unie niet voldoende actief is geweest in het verdedigen van de rechtmatige belangen van haar nieuwe lidstaten inzake visumvrijstelling voor de VS. Verder bestaat er vrees dat de visumonderhandelingen voor de oude lidstaten van de Unie worden gecompliceerd door Tsjechische ambtenaren in de kaart te spelen, die alleen in hun eigen belangen zijn geïnteresseerd.
Bovendien, ook al ontkent de regering in Praag dit, is het een tamelijk opvallende samenloop van omstandigheden dat de Verenigde Staten bereid zijn om onze burgers van de visumplicht te ontheffen, terwijl zij proberen om van Tsjechië goedkeuring te krijgen voor de stationering van hun antiraketradarsysteem op Tsjechische bodem. Hoewel dit een puur toevallige samenloop van omstandigheden is en de goodwill van de Tsjechische regering wordt beantwoord met gebaren van de VS, vloeit hier logischerwijze de verdenking uit voort dat er een politiek handeltje met de soevereiniteit van het land wordt gedreven.
Philip Claeys
(NL) Voorzitter, heel deze discussie over visavrijstellingen tussen de Verenigde Staten en de Europese Unie begint stilaan hallucinante trekjes aan te nemen. Een aantal nieuwe lidstaten is erin geslaagd om een bilateraal akkoord te sluiten met de Verenigde Staten. Het was voor hen sneller en blijkbaar ook gemakkelijker dan te wachten tot er een globaal akkoord komt met de volledige Europese Unie. Amerika koppelt een aantal voorwaarden aan de vrijstelling van visa in het kader van de strijd tegen het terrorisme. Waar is het probleem?
Het sluiten van visa-akkoorden is een Europese bevoegdheid, zeggen de Eurofederalisten. In een vorig debat over deze kwestie verklaarde een collega van de PPE-DE dat de zogenaamde Europese solidariteit moet primeren en dat men dat dan maar moet gaan uitleggen aan de bevolking van de betrokken lidstaten die daar het slachtoffer van zijn. De ideologie moet blijkbaar primeren op de werkelijkheid. Het is de bevoegdheid van de lidstaten en het moet de bevoegdheid van de lidstaten blijven om zelf te bepalen wie hun grondgebied binnenkomt en onder welke voorwaarden. En het visumbeleid is daar een essentieel onderdeel van.
Simon Busuttil
- (MT) Dank u, mijnheer de Voorzitter. De afschaffing van het reisvisum voor de Verenigde Staten is een zeer belangrijke prioriteit voor onze burgers en we vergissen ons als we denken dat dit niet zo is. Het is een belangrijke prioriteit aangezien reizen zonder een visum voor alle reizigers veel gemakkelijker en ook goedkoper is. Daarnaast is dit belangrijk omdat deze onrechtvaardige situatie, waarin de helft van de landen van de Europese Unie geen visum nodig heeft om naar de Verenigde Staten te reizen, terwijl de andere helft dit wel nodig heeft, niet langer houdbaar is. U moet in de positie verkeren waarbij u een visum nodig heeft om naar de Verenigde Staten te reizen, om te beseffen hoe belangrijk deze afschaffing is. Iedere inspanning om de visumplicht af te schaffen is dus goed, positief en moet worden gesteund, in plaats van te worden bekritiseerd. Het is niet belangrijk wie erin slaagt om de visumplicht voor de twaalf landen die hier nog altijd aan moeten voldoen, af te schaffen. Het enige dat telt is dat deze visumplicht wordt afgeschaft. Het wordt dus tijd dat er een einde komt aan de kinderachtige spelletjes tussen de Commissie en de lidstaten over wie bevoegd is om met de Verenigde Staten te onderhandelen. Afgezien van juridisch jargon is er één werkelijkheid - namelijk de werkelijkheid dat de Verenigde Staten oude en sterke bilaterale banden hebben met de lidstaten en daarom ligt het voor de hand dat de besprekingen rechtstreeks met de lidstaten worden gehouden. Aan de andere kant is het ook duidelijk dat de Commissie hierin een rol heeft - ja, zij heeft de rol om toenemende druk in de juiste richting uit te oefenen. Tegelijkertijd weten wij allen echter dat de Verenigde Staten tot dusverre de voorkeur hebben gegeven aan gesprekken met afzonderlijke landen en in feite heeft de Commissie dit zelf nog niet bereikt. Het is dus belangrijk dat wij niet blijven ruziën over wie het recht heeft om te onderhandelen, want op deze manier verliezen we en zullen we verdeeld zijn in plaats van sterker te staan. Daarom ben ik voor een dualistische aanpak. Het is belangrijk dat wij elkaar steunen zodat de visumplicht wordt afgeschaft, dat deze onmiddellijk wordt afgeschaft en wordt afgeschaft voor alle EU-burgers.
Stavros Lambrinidis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, u hebt het beruchte dualistische visumontheffingsprogramma voorgesteld. Volgens dit programma moeten de VS visumontheffing tot een privilege maken en zullen zij tevens bekrachtigen dat er speciale eisen worden opgelegd aan Griekenland en aan de nieuwe lidstaten, waardoor deze, uiteraard met goedkeuring van Europa, zelfs nog gevoeligere passagiersgegevens moeten verstrekken dan in theorie universeel wordt vereist volgens de PNR. Amerika heeft zelfs directe toegang tot de strafrechtelijke antecedenten van de burgers. Uw antwoord hierop is dat dit niet onder de bevoegdheid van de Gemeenschap valt en dat elke lidstaat daarom moet handelen zoals hij wenst. Met andere woorden: u staat toe dat de helft van de lidstaten aan brutale bedreigingen betreffende het afgeven van persoonsgegevens wordt blootgesteld, terwijl de Verenigde Staten van Amerika dit niet eisen van de overige lidstaten. In ieder geval is dit reeds beter, maar ook cynischer, verwoord door de heer Rosenzweig, de betrokken US Assistant Secretary. Hij zei op 28 februari in de Senaat van de VS:
(EN) "De acht aspirant lidstaten [...] hebben veel te winnen bij het volledig naleven van het gehele pakket aan veiligheidsvoorschriften”.
(EL) Met andere woorden, deze landen hebben een dusdanige behoefte aan een visum dat wij alles kunnen afdwingen.
Commissaris, naar de letter en geest van het gemeenschappelijk Europees visumbeleid, is het niet absoluut noodzakelijk dat de huidige status van visum- of niet-visumplichtige aan iedereen wordt afgegeven. Alle burgers hebben hier namelijk onder dezelfde voorwaarden recht op. De VS zijn politiek gezien sterk genoeg geweest om het gemeenschappelijke Europese beleid van tafel te vegen. Helaas hadden de Raad en de Commissie niet de politieke wil om hen tegen te houden.
Jeanine Hennis-Plasschaert
(NL) Voorzitter, als het gaat om het visumvrijstellingsprogramma stellen de verklaringen eerlijk gezegd weinig gerust en enig navragen had dit vermoeden al bevestigd. Eerdere versies van het beoogde mandaat voor de Commissie zijn verder uitgekleed. Kortom, een mager resultaat. In ieder geval zes lidstaten, en wellicht inmiddels ook Malta, hebben een memorandum van overeenstemming met de Amerikanen ondertekend. De toepassingsbepalingen zijn vooralsnog niet bekend en dus zijn de contouren van het nationale spoor volstrekt onduidelijk.
Hieromtrent, in combinatie met het magere mandaat voor de Commissie, heb ik de volgende vraag: Waarom maken lidstaten eigenlijk deel uit van de Europese Unie? Bestaat er nog zoiets als gemeenschapszin? Het spel van de Amerikanen kan alleen worden tegengegaan als de 27 lidstaten gelijk optrekken. Het gaat erom dat we als Unie een sterk signaal naar de andere kant van de Atlantische Oceaan sturen. Onze in potentie machtige onderhandelingspositie moeten we durven benutten. Met alle respect, maar het gedrag van bepaalde lidstaten acht ik in deze onaanvaardbaar. Het argument dat de Commissie de afgelopen jaren te weinig vooruitgang heeft geboekt voor de betreffende lidstaten klinkt lekker, maar is niet in verhouding als het gaat om het vertoonde gedrag. Het is hoog tijd om een hand in eigen boezem te steken en dus niet alleen naar de VS te verwijzen. De EU maakt zich eerlijk gezegd volstrekt belachelijk op deze wijze.
Marek Aleksander Czarnecki
(PL) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn dank betuigen aan de Europese Commissie en in het bijzonder aan commissaris Frattini, die hier vandaag jammer genoeg niet aanwezig kan zijn. Commissaris Frattini heeft in de loop van de besprekingen uitermate duidelijk gemaakt dat visumkwesties onder de bevoegdheid van Brussel vallen en dat de landen die met de VS onderhandelen, het solidariteitsbeginsel van de Unie schenden.
Tot op heden hebben veertien van de rijkste lidstaten van de Unie samen met Slovenië van dit privilege gebruik gemaakt, maar alle lidstaten van de Unie hopen hetzelfde te doen, met name dat deel van Europa waar ik vandaan kom. Eenparigheid van stemmen is een sine qua non voor een definitieve oplossing voor visumkwesties ten gunste van alle lidstaten van de Europese Unie. Gezamenlijk optreden, via een enkele vertegenwoordiger, namelijk commissaris Frattini, lijkt de beste aanpak te zijn. Laatstgenoemde heeft zijn bereidheid getoond om te willen strijden voor gelijke behandeling voor alle burgers van de Unie. Deze aanpak laat ook zien dat de Unie in staat is om met één stem te spreken. Toch is het jammer dat bepaalde landen zich bereid hebben getoond om zelfstandig beslissingen in deze kwestie te nemen en afzonderlijke memoranda betreffende visa te ondertekenen met de Verenigde Staten.
Ioannis Varvitsiotis
(EL) Mijnheer de Voorzitter, de ondertekening als één land van een overeenkomst met de Verenigde Staten betreffende het visumontheffingsprogramma is vol gevaren. Hierdoor krijgen de VS toegang tot de databases van de EU die de persoonlijke gegevens, belastinggegevens en zelfs strafrechtelijke antecedenten van reizigers bevatten. Lidstaten moeten hier bijzonder voorzichtig mee omspringen, omdat dit gevolgen heeft voor kwesties die onder de communautaire bevoegdheid ressorteren, zoals het Schengenverdrag en het gemeenschappelijk Europees visumbeleid. Daarom ben ik geheel tegen het initiatief van de Tsjechische Republiek om een bilateraal memorandum van overeenstemming met de VS te ondertekenen.
Andere landen hebben het voorbeeld van de Tsjechische Republiek gevolgd. Er zijn al memoranda van overeenstemming ondertekend door Estland, Letland, Hongarije, Slowakije en Malta. Ik vind de uitleg en verklaringen van de commissaris onvoldoende; hij heeft geen antwoord gegeven op de vraag wat er zal gebeuren als er in de overeenkomsten die al door bovengenoemde landen zijn gesloten, punten zijn opgenomen die indruisen tegen de Europese standpunten
Mijn land, Griekenland, is een van de vijftien oorspronkelijk lidstaten van de EU. Hoewel het land toch met de visumprocedure wordt opgezadeld, heeft het niet hun voorbeeld gevolgd. Commissaris, als wij echt geloven dat iedere lidstaat binnen de EU kan doen wat hij geschikt acht voor zijn belangen, dan is er geen unie.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Mijnheer de Voorzitter, namens Hongarije en de andere nieuwe lidstaten moet ik bezwaar aantekenen tegen de kritiek en aantijgingen die wij hier hebben gehoord. De oudere lidstaten van de Europese Unie laten de nieuwe lidstaten aan hun lot over. De Europese solidariteit werkt niet - niet ten aanzien van de nieuwe lidstaten, noch ten aanzien van Griekenland. Daarom zijn al deze kritische opmerkingen onbegrijpelijk. Er is een gebied in het bijzonder waarop solidariteit binnen de Europese Unie niet heeft gewerkt en nog steeds niet werkt, en het is uitermate belangrijk dat deze kwestie misschien voor eens en altijd kan worden opgelost. Wij moeten verhelderen welke zaken bij onderhandelingen over visumvrije regelingen onder de bevoegdheid van een lidstaat en welke onder de bevoegdheid van de Gemeenschap vallen. Wij hopen dat Hongarije en alle andere nieuwe lidstaten dit jaar eindelijk dezelfde rechten zullen genieten, waaronder het reizen naar de Verenigde Staten zonder een visum, zoals de oude lidstaten dat kunnen. Dit huidige debat toont aan dat solidariteit binnen de Europese Unie niet werkt. Ik dank u voor uw aandacht.
Adina-Ioana Vălean
(EN) Mijnheer de Voorzitter, voor mij is het duidelijk dat de EU nog steeds niet in staat is om invloed uit te oefenen op de onderhandelingen met de VS. De dualistische aanpak is het bewijs dat de Raad en de Commissie nalaten om de Europese belangen en burgers te beschermen.
Het feit dat de lidstaten alleen staan in de bilaterale onderhandelingen met de VS ondermijnt onze geloofwaardigheid en kracht op het wereldtoneel en kan ten koste gaan van onze burgers wier gegevens zonder enige democratische controle uitgewisseld kunnen worden.
Mijns inziens moeten de lidstaten binnen een Europees kader handelen en ik wil dat de Commissie vastberaden is en onze Amerikaanse partner duidelijk maakt dat gelijke rechten en gelijke behandeling niet onderhandelbaar zijn.
Het systeem ESTA dat wordt ingevoerd, zou een positieve ontwikkeling kunnen zijn aangezien aanvragen voor toegang tot Amerika per individu worden beoordeeld en niet op basis van het land van oorsprong. Dit zou een eerste stap zijn naar gelijke behandeling.
Wij moeten een Europa zonder grenzen werkelijkheid laten worden en gelijke behandeling voor alle Europeanen waarborgen, ongeacht de nationaliteit.
Józef Pinior
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de belangrijkste kwestie die wij momenteel moeten aanpakken, houdt onder meer het bereiken van een overeenkomst betreffende visa met de Verenigde Staten in, waarbij alle lidstaten van de Unie gelijk worden behandeld. Dit is een absolute noodzaak. Polen rekent voor wat deze kwestie betreft volledig op het gemeenschappelijk Europees beleid. Naar mijn mening is solidariteit tussen alle landen die door de Europese Commissie worden vertegenwoordigd, absoluut noodzakelijk in deze zaak. Laten wij hopen dat een dergelijke aanpak inhoudt dat tijdens de Top van 12 juni eindelijk een nieuwe visumregeling wordt overeengekomen, waarbij alle burgers van de Europese Unie onder dezelfde voorwaarden toegang krijgen tot de Verenigde Staten.
Ik wil afronden met nog een punt. De Europese Commissie moet er bij de ontwikkeling van beleid in verband met de visumregeling voor zorgen dat de basisbeginselen van de Europese rechten worden geëerbiedigd, zodat het Europees Handvest van de grondrechten op het gebied van persoonsgegevens in verband met de visumregeling niet wordt geschonden.
Libor Rouček
(CS) Dames en heren, het onderwerp dat in het debat van vandaag centraal staat, is gelijkheid, gelijke voorwaarden en gelijke behandeling. Voor wat betreft visa voor reizen naar de Verenigde Staten is er, bijna twintig jaar na de val van het communisme en vier jaar nadat de nieuwe lidstaten van Centraal- en Oost-Europa zijn toegetreden tot de EU, nog altijd ongelijkheid. Deze nieuwe lidstaten en Griekenland hebben nog altijd een visum nodig om naar de Verenigde Staten te kunnen reizen. Ofschoon ik vind dat dit een schande is, ben ik ook van mening dat de Verenigde Staten zich zouden moeten schamen en niet de Europese Unie. Tenslotte hebben we hier te maken met een democratisch land dat Polen, de Republiek Tsjechië, Hongarije en andere landen zo behandelt en hen tegelijkertijd zijn trouwste bondgenoten noemt.
Voor wat de onderhandelingen en onderhandelingsmethoden betreft ben ik het volledig met mijn collega's eens dat de Europese Unie met één stem moet spreken. Dit is de enige manier om gelijkheid te bereiken, zowel gelijkheid tussen de lidstaten van de Europese Unie als wederzijdse gelijkheid tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten, ook op gebieden zoals gegevensuitwisseling, persoonsgegevensbescherming, enzovoorts.
Jan Zahradil
(CS) Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat alles wat we hier altijd hebben verkondigd waar bleek te zijn: geen van de lidstaten heeft zich onttrokken aan de verplichtingen die voortvloeien uit hun overeenkomsten, de EU-wetgeving of de bevoegdheden van de Unie en bilaterale onderhandelingen kunnen naast multilaterale of pan-Europese onderhandelingen plaatsvinden. Dames en heren, ik ben verontwaardigd dat mijn land, de Republiek Tsjechië, wordt beschuldigd van een gebrek aan solidariteit en transparantie. Dat is pertinent onjuist. Wij komen de verplichtingen die voortvloeien uit onze overeenkomsten, de wetgeving van de Gemeenschap en het subsidiariteitsbeginsel, nauwkeurig en precies na. Niet meer en niet minder. Verder zou ik enkele van mijn collega's willen vragen om niet te preken over europeanisme. Wij zijn allemaal gelijke Europeanen: er zijn geen betere of slechtere Europeanen.
Genowefa Grabowska
(PL) Mijnheer de Voorzitter, visumbeleid maakt inderdaad deel uit van het gemeenschappelijk Europees beleid en ik hoop dat de Commissie in het kader van het verstrekte onderhandelingsmandaat effectief blijkt te zijn. Laten we hopen dat zij een goede overeenkomst weet te sluiten, aangezien dat een gezamenlijke overwinning zou betekenen.
Tot op heden hebben wij ons op dit gebied echter gemakkelijk laten verdelen. De Verenigde Staten hebben de burgers van de Europese Unie in twee groepen onderverdeeld. De ene groep kan als de superieure groep worden gezien en de personen uit deze groep worden zonder problemen toegelaten op Amerikaans grondgebied. De andere groep wordt als inferieur beschouwd en deze mensen moeten vaak vernederende formaliteiten doorstaan om het land binnen te kunnen komen.
Ik teken protest aan tegen deze gang van zaken en ik wil daarnaast een situatie noemen die algemeen bekend begint te worden in de Verenigde Staten. De visumkwestie speelt in de VS een rol in de verkiezingscampagne. Het is niet juist dat een van de kandidaten bijvoorbeeld belooft om de visumverplichting voor mijn landgenoten, namelijk Polen, op te heffen om daarmee de Poolse diaspora voor zich te winnen. We moeten dit voorkomen.
Sarah Ludford
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil weten of de Commissie en de Raad de verzekering geven dat de EU, als onderdeel van de onderhandelingen, geen toegang zal verlenen tot de EU-databases zoals het Schengen-informatiesysteem (SIS) en het visuminformatiesysteem (VIS). Als rapporteur betreffende VIS heb ik een algemeen verbod weten te krijgen op de overdracht van gegevens uit het visuminformatiesysteem aan derde landen en ik wil weten of dat op de een of andere manier in gevaar wordt gebracht.
Ten tweede, zijn de Commissie en de Raad het ermee eens dat het volgen van deze doodlopende weg van massacontrole en het verzamelen van persoonsgegevens van alle reizigers - waarvan 99 procent geheel onschuldig is - het risico met zich meebrengt dat dit zal afleiden van het oppakken van de 0,1 procent die wordt verdacht van georganiseerde misdaad of een terroristisch gevaar zou kunnen vormen?
Vandaag heeft een Italiaanse antimaffia-topaanklager gewaarschuwd dat de maffia zich uitbreidt naar Europa, omdat er geen aandacht is geschonken aan het ontbreken van een goede grensoverschrijdende samenwerking en omdat de gerechtelijke systemen niet samenwerken. Is dat niet onze allerhoogste prioriteit? Er is geen aandacht aan besteed, omdat dit een hardere noot is om te kraken.
Monica Maria Iacob-Ridzi
(RO) Op het ogenblik is de onderhandelingsbevoegdheid van de Europese Commissie vergroot ingevolge het mandaat dat afgelopen week door de ministers van Buitenlandse Zaken van de lidstaten is verstrekt.
Voorts hebben wij een reeks efficiënte bijeenkomsten gehad met Amerikaanse vertegenwoordigers. De laatste was de bijeenkomst van de EU-VS-trojka justitie en binnenlandse zaken op 13 maart.
Mijns inziens moeten we zoveel mogelijk vasthouden aan de drie beginselen die tijdens deze bijeenkomst zijn aangenomen en in het bijzonder aan de gemeenschappelijke doelstelling om de visumplicht zo snel mogelijk af te schaffen.
Ondanks dat er aanzienlijke vooruitgang is geboekt, blijft het percentage geweigerde visa in sommige lidstaten stijgen.
Hoewel Roemenië in de tussentijd lid is geworden van de Europese Unie, is dit percentage in ons land al opgelopen tot 37 procent. Dat is bijna tien procent meer dan vorig jaar.
Door deze ontwikkeling halen wij helaas niet de doelstelling van tien procent zoals is voorzien in het visumontheffingsprogramma.
Op dit ogenblik kan dit vraagstuk van de wederkerigheid met betrekking tot visa tussen de Europese Unie en de VS alleen met onderlinge afstemming tussen alle lidstaten worden opgelost.
Wij moeten ervoor zorgen dat ons standpunt op het gebied van de afschaffing van de visumplicht voor alle Europese burgers bij de volgende EU-VS-Top uniform en objectief is en gebaseerd is op een vastomlijnd plan.
Ioan Mircea Paşcu
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het vastberaden voornemen van de Raad en de Commissie om namens alle Europese burgers met de VS te onderhandelen over de afschaffing van de visumplicht, alsmede de technische voorbereidingen daartoe, zijn lofwaardig. Er is echter al een kloof ontstaan tussen de multilaterale onderhandelingen die nu nog in de voorbereidingsfase zitten en naar alle waarschijnlijk voorlopig nog niet van start zullen gaan en de concrete resultaten die enkele EU-landen al door middel van bilaterale onderhandelingen met de VS hebben behaald. Uiteindelijk hebben we allemaal hetzelfde resultaat voor ogen: de afschaffing van visa voor de VS. Wij worden geconfronteerd met een keuze - ofwel wachten totdat de multilaterale onderhandelingen tussen de EU en de VS beginnen en het gewenste resultaat later behalen of zelfstandig bilaterale onderhandelingen met de VS aangaan en dit resultaat veel eerder kunnen behalen. Om de EU-lidstaten te dwingen om voor de minst aantrekkelijke optie te kiezen omwille van een valse solidariteit die door veel EU-lidstaten niet wordt geëerbiedigd met het oog op andere, zeer belangrijke zaken - energie bijvoorbeeld - is op zijn minst moreel onjuist te noemen, des te meer omdat de helft van de Europese burgers al vrijgesteld is van de visumeisen door middel van eerdere bilaterale onderhandelingen met de VS.
Marian-Jean Marinescu
(RO) Ik ben van mening dat er bijzondere betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten bestaan. De meeste lidstaten maken deel uit van de NAVO en handhaven gezamenlijk de veiligheid in Europa en indien noodzakelijk ook in andere landen, zonder dat er verschillen tussen de landen bestaan.
Desondanks bestaan er wel verschillen in de toekenning van visa voor de Verenigde Staten die worden gebaseerd op criteria die op dit ogenblik onvoldoende duidelijk en transparant zijn. Het belangrijkste criterium is het hebben van minder dan tien procent geweigerde visa en is uitsluitend afhankelijk van Amerikaanse burgers en niet van de burgers die de visa aanvragen.
De Europese instellingen zijn er niet in geslaagd om de onderhandelingen in het voordeel van de Europese burgers af te ronden. Daarom moet elke lidstaat dus zelfstandig methoden zien te vinden om de situatie op te lossen.
Het feit dat deze onderhandelingen de laatste tijd zijn toegenomen en dat deze tegelijkertijd door de Europese Unie en de lidstaten gevoerd kunnen worden, is positief.
Het is belangrijk dat bij het onderhandelen wordt verwezen naar de criteria voor de toekenning van visa. Alleen duidelijke en vooral transparante criteria kunnen de burgers vóór het indienen van de visumaanvraag van alle nodige informatie voorzien.
Ewa Tomaszewska
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de beslissing om een visum te weigeren ligt overduidelijk bij Amerikaanse ambtenaren. De beslissing om het recht op toegang tot de Verenigde Staten af te laten hangen van het percentage geweigerde visumaanvragen staat gelijk aan de redenering: wij doen wat we willen, jij kunt er niets aan doen, maar wij gebruiken deze procedure om jou aan vernederende behandelingen en procedures te kunnen onderwerpen en om jou te dwingen een onterend systeem te accepteren. Dit is eenvoudigweg onaanvaardbaar en bewijst dat er geen partnerschap bestaat en dat wij ondanks alle plannen en doelen in een positie zijn waarin we geen enkele invloed kunnen uitoefenen.
Ik hoop echter dat de communautaire aanpak in deze kwestie en een beroep op andere instrumenten die uit de betrekkingen tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten zijn voortgevloeid, zullen resulteren in een methode waarmee het probleem wordt opgelost.
Monika Beňová
(SK) Wij zijn verheugd over het initiatief van de Europese Commissie en beschouwen dit als een stap voorwaarts naar gelijkheid tussen de burgers van alle lidstaten van de Europese Unie, met inbegrip van de burgers waarvoor nog altijd een streng VS-visumbeleid geldt, ondanks dat zij sinds mei dit jaar al vier jaar deel uitmaken van de Europese Unie.
De regering van de Republiek Slowakije is een van degenen die bilaterale besprekingen voeren met de Verenigde Staten in de oprechte overtuiging dat Washington als gevolg van deze besprekingen sneller zal handelen en behulpzamer zal zijn.
Ik zou het dan ook zeer op prijs stellen als de bilaterale onderhandelingen van Slowakije in Europese kringen als een positieve stap werden gezien, namelijk als een aanvulling op hetgeen de Europese instellingen ondernemen en niet als een vervanging hiervan. Daarnaast wil ik onderstrepen dat hier niet aan de orde is dat onze regeringen zich tekort gedaan voelen. Wij willen dat de grondbeginselen van de Gemeenschap worden geëerbiedigd en gelijkheid van alle burgers is een van deze grondbeginselen.
Titus Corlăţean
(RO) Roemenië is een van de lidstaten van de Europese Unie wier burgers een visum nodig hebben om het grondgebied van de Verenigde Staten te mogen betreden.
In tegenstelling tot hetgeen door andere landen is ondernomen, is Roemenië tot op heden nog geen bilaterale onderhandelingen met de Verenigde Staten aangegaan, hoewel door het partnerschap dat Roemenië met dit land heeft gesloten en door de aanwezigheid van Roemeense troepen in Irak en Afghanistan, het land gerechtigd zou zijn om bilaterale oplossingen te zoeken voor het visumprobleem.
Ik ben voorstander van een gemeenschappelijke aanpak door de EU-lidstaten en van een mandaat voor de Europese Commissie om snel een oplossing te vinden voor de afschaffing van de visumeisen die de Verenigde Staten stellen aan burgers van de Europese Unie, waaronder Roemenen.
Het is noodzakelijk dat de Europese Unie een echte, consistente en effectieve inspanning levert op het gebied van de onderhandelingen. Anders is Roemenië eventueel, door de druk van de Roemeense publieke opinie, die niet genegeerd kan worden, genoodzaakt om een snelle oplossing te vinden door middel van bilaterale onderhandelingen met de Verenigde Staten, net zoals andere lidstaten van de Europese Unie die het probleem betreffende Amerikaanse visa hebben opgelost, zonder daarbij het gemeenschappelijke standpunt van Brussel in acht te nemen.
Tot slot betreur ik de heer Frattini's afwezigheid in het debat aangezien hij de verplichting heeft om te strijden voor juiste behandeling en vrij verkeer van Europese burgers en Roemeense burgers en niet om discriminerend beleid te promoten jegens de Roemenen die in Italië wonen en werken, waarvan de meesten goed zijn geïntegreerd in de Italiaanse samenleving.
Dragutin Mate
fungerend voorzitter van de Raad. - (SL) Ik zal trachten een antwoord te geven op bepaalde dilemma's en kwesties waar u in het bijzonder op hebt gewezen. In de eerste plaats wil ik zeggen dat het uiterst belangrijk is dat er tijdens de laatste Raad van 18 april een consensus is bereikt en dat de Commissie een mandaat is verleend voor het aangaan van de onderhandelingen. Dit is uitermate belangrijk, omdat wij hierdoor op dusdanige wijze kunnen werken dat wij er geheel in de geest van Europa voor kunnen zorgen dat alle Europese burgers gelijke rechten en natuurlijk ook gelijke plichten hebben, zoals u hier zelf vandaag herhaaldelijk hebt gezegd.
Met betrekking tot specifieke punten die hier eerder zijn genoemd, zou ik willen zeggen dat wij direct vanaf het begin van de onderhandelingen, zoals een van de leden van het Parlement reeds heeft gezegd, geen strategie konden aanvaarden die op een bepaalde manier bij Europa is afgedwongen. Ik zou zeggen dat wij, misschien onder de aanvankelijke druk die heerste op het moment dat deze strategie werd uitgestippeld, erin zijn geslaagd om hier weerstand tegen te bieden. Wij hebben overeenkomsten gesloten, we hebben een manier gevonden om dit op te lossen, we hebben een dualistische samenwerking voor de toekomst bereikt en daarmee hebben wij de Verenigde Staten van Amerika en de EU-lidstaten op een bepaalde manier duidelijk gemaakt hoe wij kunnen samenwerken en waar de grenzen liggen van wat aanvaardbaar en niet aanvaardbaar is.
Ik wil in het bijzonder de kwesties met betrekking tot vingerafdrukken bespreken en natuurlijk de dilemma's waarmee sommigen van u, als lid van het Europees Parlement, maar in de eerste plaats als burger van de EU, te kampen hebben. Het is absoluut noodzakelijk dat wij niet de twee systemen ESTA en PNR met elkaar verwarren. Het PNR-systeem blijft onveranderd, blijft zoals het nu is en zoals het was op het moment dat het is aangenomen en goedgekeurd en dit systeem heeft niets te maken met het nemen van vingerafdrukken op reisbureaus of ergens anders. Deze kwestie is zoals zij is en vormt geen onderwerp van discussie en is ook niet aan veranderingen onderhevig. Ik ben van mening dat dit inderdaad uitermate belangrijk is.
Met betrekking tot het onderwerp gegevensbescherming en met betrekking tot de activiteiten van een hoogwaardig team van deskundigen wil ik zeggen dat ik, sinds ik aan het hoofd van de Raad van ministers sta en ik de Raad voorzit, samen met de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken uitermate transparant heb gehandeld. Ik heb twee verslagen over deze kwestie bij de desbetreffende commissies ingediend en vandaag heb ik daarnaast ook voor het Parlement een uiteenzetting van de huidige stand van zaken gegeven.
Mijns inziens hebben we in deze eerste fase volgens het uitgangspunt gehandeld dat we moesten uitvinden waar de moeilijkheden liggen, waar de gemeenschappelijke moeilijkheden liggen, waar de gemeenschappelijke grondbeginselen liggen als die er zijn, en waar die niet zijn. Vanuit deze basis kunnen we verder werken aan de voortzetting van onze activiteiten. De activiteiten en onderhandelingen zullen in 2009 worden voortgezet en, vooropgesteld dat deze inderdaad zullen plaatsvinden, is het uitermate belangrijk dat wij, het Parlement, de Raad en de Commissie dan een gemeenschappelijke basis hebben. Dit is de enige manier waarop wij voldoende macht kunnen verkrijgen om tot een overeenkomst te komen. Ik geloof dat uw Parlement ook heeft besloten dat deze overeenkomst uitermate belangrijk is voor ons, omdat dit een raamovereenkomst voor gegevensbescherming betekent. Telkens wanneer wij over een overeenkomst onderhandelen, hoeven wij dit punt niet meer aan te halen en dat is ons doel. Dit waren niet alleen maar onderhandelingen voor het bereiken van een overeenkomst. Enkele beginselen zijn onder de loep genomen. Met deze basis zullen we zien, wat we al weten, dat twaalf beginselen praktisch identiek zijn. Wanneer de onderhandelingen beginnen zal het beginsel dat niet identiek is uiteraard ook het onderwerp van de besprekingen vormen. Ik hoop dat onze onderhandelingen succesvol zijn.
Daarnaast wil ik de samenwerking tussen de lidstaten, de Commissie en het voorzitterschap met betrekking tot de memoranda, de verdere besprekingen en de uitvoeringsprogramma's benadrukken. Het moet duidelijk zijn dat memoranda geen overeenkomsten zijn. Memoranda van overeenstemming zijn uitdrukkingen van de politieke wil dat een land aan het visumontheffingsprogramma wil deelnemen. Zij bevatten geen onderdelen die zo'n document de status van een internationale overeenkomst geven.
Wij hebben zeer nauwe banden met de lidstaten betreffende verdere besprekingen en uitvoeringsovereenkomsten en/of uitvoeringsvoorschriften. Zo had ik enkele dagen geleden een zeer openhartig gesprek met Jan Langer van de Tsjechische Republiek over deze besprekingen en de voortgang hiervan. Op dit ogenblik hebben de Verenigde Staten van Amerika aan nog geen enkele lidstaat schriftelijke documenten betreffende de besprekingen en de uitvoeringsvoorschriften afgegeven.
Naar mijn mening is het zeer belangrijk dat het werk van de lidstaten en van de Commissie en het voorzitterschap transparant blijft. Alleen met een goede samenwerking tussen deze drie partijen, en natuurlijk op sommige gebieden ook in samenwerking met het Europees Parlement, kan een geschikte manier worden gevonden om deze kwestie aan te pakken. Maar ik ben van mening dat wij de commissaris, de vicevoorzitter, antwoord moeten laten geven op diverse kwesties die onder de bevoegdheid van de Commissie vallen.
Jacques Barrot
vicevoorzitter van de Commissie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, wij moeten een oneerlijke situatie zien op te lossen. Het is niet mogelijk om twee categorieën Europese burgers te hebben: een categorie die een visum nodig heeft en een andere die hiervan is vrijgesteld. Ik denk dat dit een diepe overtuiging is die wij allen delen.
Ten tweede geloof ik persoonlijk in de kracht van centrale onderhandelingen. Europa is veel sterker wanneer het met één stem spreekt en al zijn leden solidariteit tonen. Zoals de heer Mate weet, durfde ik bij een ander onderwerp dat relatief gezien in feite helemaal niet verwant is aan dit onderwerp, de zogenaamde "open skies”-kwestie, te onderstrepen dat wij alleen in staat waren om de eerste fase van de "open skies” te bereiken omdat de Commissie op een gegeven ogenblik het mandaat had gekregen.
Zo geloof ik ook in de kracht van centrale onderhandelingen en wij zullen samen met de heer Mate, met grote vastberadenheid, hard aan het werk gaan.
Ik voeg daaraan toe dat de Commissie desalniettemin in het verleden met een aantal niet-EU-landen wederzijdse overeenkomsten heeft gesloten. Onze overeenkomsten hebben ervoor gezorgd dat wij goede resultaten hebben behaald met Canada, Australië en andere landen. Er is dan ook geen reden waarom we deze discriminatie geen halt toe zouden roepen.
Het is goed erop te wijzen dat er dinsdag en woensdag al vertegenwoordigers van de Commissie in Washington zijn om formeel met de onderhandelingen te beginnen. Dit laat met andere woorden zien hoe vastberaden wij zijn om alles uit dit mandaat te halen. Dit is wat ik u over dit eerste punt kan vertellen.
Ik zou nu antwoord willen geven op de vragen die de heer Deprez in het bijzonder over de uitvoeringsovereenkomsten heeft gesteld. Zoals de heer Mate al aangaf, beschikken wij tot op heden nog niet over uitvoeringsovereenkomsten, dus kunnen we er moeilijk over oordelen. Het is echter zeker onze verantwoordelijkheid om dergelijke overeenkomsten aan de communautaire bepalingen te toetsen. Ik voeg daaraan toe dat wij transparant zullen zijn in onze onderhandelingen met de Verenigde Staten, zeker ten overstaan van het Parlement. Maar de lidstaten - ik beschuldig hierbij geen specifieke lidstaat -, alle lidstaten die bilaterale besprekingen houden, zijn verplicht transparant te zijn. Er is wederzijds vertrouwen nodig als wij effectief willen zijn. Ik wil dit nogmaals benadrukken.
Uiteraard zullen we bekijken wat er gedaan moet worden als later blijkt dat bepaalde zaken in de uitvoeringsovereenkomst vanuit het oogpunt van het Gemeenschapsrecht niet aanvaardbaar zijn. Maar het is duidelijk dat we dan in ieder geval stappen zullen ondernemen.
Ten derde hebben enkelen van u vragen gesteld met betrekking tot gegevens. Ik wil onderstrepen dat ook de uitwisseling van PNR-gegevens onder de overeenkomst valt die in 2007 tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten is gesloten. Dit is hierin bepaald en is op dit ogenblik bindend. Er is geen enkele reden om te vrezen voor enige intimidatie van de zijde van onze Amerikaanse vrienden. Tegen deze achtergrond wil ik de aandacht vestigen op de opmerkingen van de heer Deprez over het idee dat het uiteindelijk zonder twijfel nuttig zou kunnen zijn om in het kader van een algemene trans-Atlantische overeenkomst een onafhankelijke autoriteit in het leven te roepen om toezicht te houden op de bescherming van gegevens.
Dit is slechts een korte uitleg, maar ik kan u verzekeren dat het Parlement uiteraard volledig op de hoogte wordt gehouden van onze onderhandelingen en dat onze kracht voortkomt uit een volledig interinstitutioneel akkoord dat onze Amerikaanse vrienden zal laten zien dat de Europese Unie nu van plan is om een eerlijke behandeling voor al haar burgers te eisen en dat zij dit met onwrikbare vastberadenheid zal doen.
(Applaus)
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt tijdens de vergaderperiode van mei in Straatsburg plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 142 van het Reglement)
Tunne Kelam  
schriftelijk. - (EN) Ik juich de verklaring van het voorzitterschap over gelijke behandeling van alle EU-burgers toe. Het wordt tijd om de Commissie een parlementair mandaat te verlenen om een allesomvattende overeenkomst inzake het EU-VS-visumontheffingsprogramma te bereiken. Het doel is om zo snel mogelijk vrijstelling van visumplicht zonder enige uitzondering voor alle EU-burgers te bewerkstelligen. Wij verwachten dat de Commissie tijdens de onderhandelingen zo transparant mogelijk is. Op dit ogenblik zien wij geen enkele reden waarom de Amerikanen zouden blijven aandringen op het verstrekken van aanvullende gegevens. Tevens is het belangrijk dat elektronische hulpmiddelen door burgers aangewend kunnen worden voor het versturen van hun visumaanvraag en persoonsgegevens.
Diverse collega's hebben hun ongenoegen geuit over de stappen die enkele lidstaten hebben ondernomen om door middel van bilaterale besprekingen met de Amerikaanse autoriteiten sneller een akkoord voor visumvrijstelling te bereiken. Dit leidt niet tot verdeeldheid in de EU. Laten wij niet vergeten dat praktisch alle oudere lidstaten reeds visumvrijstelling genieten, terwijl praktisch alle nieuwe lidstaten deze mogelijkheden ontberen.
De memoranda van overeenstemming die door deze lidstaten zijn ondertekend dienen te worden beschouwd als documenten van politieke wil op weg naar een visumvrijstellingsregeling. Dit zijn zeker geen afscheidingsovereenkomsten.
(De vergadering wordt om 11.25 uur onderbroken en om 11.30 uur hervat)
