Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vergadering van gisteren zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?
Het woord is aan de heer Medina Ortega.

Medina Ortega
Voorzitter, mijn punt betreft slechts een detail, maar omdat het ook de Voorzitter betreft zou ik graag zien dat de notulen werden gewijzigd.
Bij mijn eerste betoog lees ik: "(De heer Medina Ortega) verzoekt de Voorzitter van het Parlement publiekelijk te bevestigen dat hij daadwerkelijk bij die vergadering aanwezig was en dat hij pas om 15.00 uur het vliegtuig terug naar Spanje nam" . Hoewel de Voorzitter van het Parlement normaal gesproken hetzelfde vliegtuig neemt als ik, geloof ik dat ik op die dag in hetzelfde vliegtuig als de Voorzitter zat, dat om 13.00 uur vertrok.
Dit blijkt heel duidelijk uit het volledig verslag waar ik zeg: " Daarom - en ik geloof dat de Voorzitter dat bekend is - neem ik gewoonlijk niet de speciale vlucht, maar een vlucht die om drie uur "s middags vertrekt, zodat ik hier tot één uur aanwezig kan zijn" . Juist op die dag vertrok ik om één uur omdat de vergadering eerder was afgelopen. Het is maar een detail.

Janssen van Raay
Voorzitter, hartelijk dank dat u zelf op 12 oktober in Madrid bij onze wedstrijd tegen het racisme aanwezig was, maar dat is natuurlijk niet mijn punt. Maar hartelijk dank. Mijn punt is dat wij als Parlement toegang moeten hebben tot onze eigen wetgevende documenten die wij niet hebben. Ik schrijf u daar vandaag een brief over.

Ewing
Mijnheer de Voorzitter, ik voer het woord over het punt dat de heer Coates aan de orde heeft gesteld en dat te vinden is op pagina 6 van de notulen. Ik vind niet dat deze notulen accuraat zijn. Ten eerste staat er alleen maar dat de heer Coates een punt aan de orde heeft gesteld over het Reglement. Er staat niets over het feit dat hij gesproken heeft over de zeer belangrijke kwestie van het mandaat van de leden. Er zijn toch zeker maar weinig dingen die zo belangrijk zijn als dat.
Ten tweede staat het antwoord van de Voorzitter, dat eveneens heel belangrijk is, niet in de notulen. De Voorzitter heeft gezegd dat dit een interne Britse kwestie was. Ik ben het daar niet mee eens. Als een regering van deze Unie de leden het verbod oplegt om met de pers over de hervorming van de verkiezingsprocedure te discussiëren, dan is dat een inbreuk op artikel 2 van het Reglement. Ik wil graag dat de notulen over deze kwestie worden aangepast.

De Voorzitter
Mevrouw Ewing, het is inderdaad een interne kwestie, daarom staat het er niet in. Toen ik antwoord gaf aan de heer McMillan-Scott, heb ik gezegd dat dit niet de plaats was om Britse interne politieke problemen te bespreken, hetgeen heel iets anders is. In mijn antwoord aan de heer Coates heb ik gezegd dat ik mij over zijn brief zou buigen en deze te gelegener tijd zou beantwoorden.

David
Mijnheer de Voorzitter, het betreft hetzelfde punt. Hetgeen mevrouw Ewing gezegd heeft, is ronduit onzinnig en belachelijk. Ik wil graag nog eens bevestigen wat u zojuist gezegd heeft en erop wijzen dat de gedragscode heel duidelijk een interne aangelegenheid is van de Labourpartij, die betrekking heeft op leden van de Labourpartij van deze Vergadering. Het heeft niets te maken met parlementaire voorrechten en is ook absoluut geen zaak die deze Vergadering aangaat.
En bovendien, voor wat de Labourpartij van het Europees Parlement betreft, distantiëren wij ons volledig van het commentaar van de heer Coates. Hij heeft uitsluitend op persoonlijke titel het woord gevoerd.

Perry
Mijnheer de Voorzitter, ik wil het woord voeren over hetzelfde onderwerp. Kunt u bevestigen of u al dan niet een brief ontvangen heeft van mijnheer Coates? Ik wil het punt van mevrouw Ewing benadrukken en spreek het punt van de heer David tegen. Het is wel degelijk een kwestie die dit Parlement aangaat. Ik heb hier een persverslag waarin staat dat leden van de Labourpartij over deze aangelegenheid geen verklaringen mogen afleggen aan de pers. Ik vind dat dit een flagrante en duidelijke restrictie is van het mandaat van openlijk gekozen leden van dit Parlement, en ik vertrouw erop dat u deze kwestie ernstig zult nemen.

De Voorzitter
Mijnheer Perry, ieder punt dat door de leden aan de orde wordt gesteld, wordt zeer ernstig genomen. Vanzelfsprekend zal ik de brief beantwoorden en deze in geval van twijfel aan de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten voorleggen, wat naar mijn mening de juiste weg is. Ik sta niet toe dat er nog meer tijd gespendeerd wordt aan deze zaak.

Van Bladel
Voorzitter, in de notulen tref ik niet aan waar ik gisteren aandacht voor heb gevraagd, met name dat een Nederlandse bezoekersgroep is aangevallen en een lid daarvan gewond is geraakt. De criminaliteit neemt toe en de veiligheid is niet gegarandeerd. In dat verband heb ik vanaf maart schriftelijke vragen ingediend met betrekking tot...
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

De Voorzitter
Mevrouw van Bladel, uw vragen zullen naar behoren worden beantwoord. Gisteren reeds verzocht ik u om deze kwestie niet in de plenaire vergadering aan de orde te stellen aangezien daar hier geen ruimte voor is. Als u de notulen leest, zult u zien dat ik u exact zeg dat deze kwestie niet op de agenda staat.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, op bladzijde 24 van de notulen van de vergadering van gisteren staat het voorstel dat u namens de Conferentie van voorzitters heeft gedaan over het vergaderrooster voor 1997 en 1998.
U beriep zich op de Conferentie van voorzitters van dinsdag. Toen ik de vergadering verliet zag ik tot mijn grote verbazing dat er in mijn postvak het rooster voor 1998 in groot en klein formaat zat. Ik wilde u even zeggen dat dit in het slechtste geval erop duidt dat men niet de bedoeling had met de stemming van woensdag rekening te houden, en in het beste geval een ernstig disfunctioneren van de diensten die een vergaderrooster ronddelen, waarvan men weet dat het zal worden gewijzigd of waarop in ieder geval een wijziging wordt voorgesteld.
Ik zou graag zien dat u ons opheldering over dit punt verschaft.

De Voorzitter
Mijnheer Fabre-Aubrespy, natuurlijk hebben de bevoegde diensten na de eerste stemming in de vergaderperiode van de maand september volgens dit besluit een vergaderrooster gedrukt. Dit is na de bijeenkomst van de Conferentie van voorzitters rondgedeeld.
Uiteraard kan de komende stemming dit besluit wijzigen. Tot dan geldt het besluit van september en men kon het rooster dat reeds werd gedistribueerd niet terugnemen. Andere afgevaardigden hebben het waarschijnlijk al voor de vergadering van woensdag gekregen; in uw geval is het daarna gekomen.

Falconer
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u alleen mededelen dat sommigen van ons in de Labourpartij de bezorgdheid van de heer Coates delen, en graag zouden zien dat deze gedragscode behandeld wordt door de Voorzitter in het Parlement.
De notulen worden goedgekeurd

Urgentverklaring
von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, dit is inderdaad een belangrijke kwestie. We werken er dan ook aan maar het zal helaas niet mogelijk zijn om dat tijdens deze zitting te bespreken. Komende week is de commissievergadering en we kunnen dan tijdens de eerste vergadering van november ons besluit definitief indienen. Daarom stel ik voor dat we de urgentverklaring voor deze week verwerpen.

Hallam
Mijnheer de Voorzitter, ik wil erop aandringen de urgentieprocedure niet toe te passen, omdat ik vrees te moeten zeggen dat ik de Commissie heb betrapt op achterbaks gedrag. Ik heb de Commissie afgelopen zomer gevraagd waarom zij per se wil dat er in plaats van nikkel Noords goud gebruikt wordt in de nieuwe euro. De dag nadat het in de commissie was besproken, gaf de Commissie tegenover mij toe dat zij totaal geen medische bewijzen had die aantonen dat nikkel een probleem is voor het gros van de bevolking, zoals zij in haar document lijkt te beweren.
Ik zou de commissie dan ook willen adviseren om heel scherp in de gaten te houden wat de Commissie zegt over nikkel en Noords goud, omdat men ons niet de waarheid vertelt.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, aangezien rapporteur Soltwedel-Schäfer niet aanwezig is, ben ik er voor om haar verslag volgens plan pas op de novemberzitting in Brussel te behandelen. Zonder een standpunt in te nemen aangaande de invloed van nikkel of Noords goud op de gezondheid, zal iedereen het ermee eens zijn dat deze kwestie zorgvuldig moet worden behandeld en dat er nu niet kan worden ingestemd met het verzoek om urgentverklaring.

De Voorzitter
Wij stemmen nu over het verzoek tot urgentverklaring.
Het Parlement verwerpt het verzoek tot urgentverklaring

Europese Raad over werkgelegenheid
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0307/97) van de heer van Velzen, namens de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, over de bijdrage van het Europees Parlement aan de buitengewone top van de Europese Raad over werkgelegenheid (20-21 november 1997) - (C4-0389/97).
Het woord is aan de rapporteur, de heer van Velzen.

van Velzen, Wim
Mijnheer de Voorzitter, nu het Verdrag een werkgelegenheidshoofdstuk kent, moet het naar mijn mening afgelopen zijn met de fase waarin de Raad vooral discussieerde over wat Europa niet mocht doen. Het is nu tijd om te zeggen wat Europa wel kan en moet doen. In Amsterdam hebben de regeringsleiders een mechanisme tot coördinatie geïntroduceerd dat vrijwel identiek is aan het coördinatiemechanisme van de EMU. Bovendien is besloten dat werkgelegenheid in alle beleidsterreinen moet worden meegenomen en op de top in Luxemburg zal naar mijn mening duidelijk moeten worden dat het nieuwe verdrag niet slechts literatuur is. Er moeten daarom concrete, controleerbare doelen worden gesteld op zowel Europees als nationaal niveau met bindende termijnen. Richtlijnen van de Europese Commissie bieden daarvoor naar mijn mening een redelijke basis, al vond ik het ontwerp beter en ambitieuzer dan de eindtekst en ik hoop dat het Europees Parlement wat dat betreft het iets beter kan doen.
In mijn verslag heb ik willen aantonen dat het al mogelijk is concrete doelen en termijnen te formuleren en ik ga daarin verder dan de Commissie. Niet omdat ik de idealist wil uithangen want de meeste van mijn voorstellen gaan rechtstreeks terug op het Witboek van Jacques Delors waarvan de analyse destijds 1992 zo enthousiast door alle lidstaten werd gesteund.
Een paar woorden over de voorstellen in mijn verslag. Het verslag is gebaseerd op een actieve arbeidsmarktpolitiek waarin enerzijds gestreefd wordt naar een zo groot mogelijke participatie van mensen die kunnen werken en waarin anderzijds overheden hun verantwoordelijkheid nemen voor de werkgelegenheid en niet passief afwachten wat de markt en economische groei zullen bieden. Die participatie heb ik in mijn verslag vertaald in de zogenaamde ratio inactieve-actieve, maar de instrumenten zijn zeker zo belangrijk. Instrumenten zoals het verschuiven in belangrijke mate van de middelen voor passieve arbeidsmarktpolitiek naar actieve, een verhoging van de middelen voor onderwijs, training, research en development . Kennis zal, mijnheer de Voorzitter, de meest belangrijke bron worden van arbeid en welvaart en die kennis zal steeds sneller verouderen. Dat betekent dat burgers herhaaldelijk de kans moeten krijgen hun kennis te vernieuwen. Hier ligt mijns inziens ook een verantwoordelijkheid voor de sociale partners en de individuele burger zelf. Het is volstrekt onmogelijk om deze antwoorden uitsluitend in de publieke sector te beantwoorden. Speciale aandacht bepleit ik voor jongeren onder de 25 jaar en langdurig werklozen. Geen jongere onder de 25 zou mijns inziens werkloos moeten zijn. Hij of zij heeft een baan of volgt een opleiding en eenieder die een jaar werkloos is, verdient een nieuwe start. Ook hier medewerking van de sociale partners, meer dan noodzakelijk.
Om ervoor te zorgen dat er ook werk is voor al die opgeleiden en werklozen moet uiteraard nieuwe werkgelegenheid komen. Maar er zullen ook arrangementen nodig zijn van arbeidstijdverkorting, job rotation , sabbatical leave , enzovoort. Structureel overwerk dient naar mijn mening te worden uitgebannen en waar het voorkomt, te worden uitbetaald in vrije tijd of dienstenbonnen. Het is een schande dat tegen de bijna 30 miljoen werklozen, als je alles meetelt, zo'n 9 miljoen mensen in Europa structureel overwerken. Een belangrijk instrument om te zorgen dat werkgelegenheid weer terug komt in onze samenleving is het middel van de belastingen. Hierbij moet gesignaleerd worden dat de concurrentie tussen de lidstaten die heviger is dan vaak wordt verondersteld, die lidstaten gevangen houdt in een soort prisoners dilemma. Niemand durft te bewegen uit angst dat andere lidstaten daarmee aantrekkelijker worden voor investeerders. Daardoor is de immobiele factor arbeid steeds zwaarder belast en blijft verspillen van energie, grondstoffen, evenals kapitaal, goedkoop. Een van de belangrijkste voorstellen uit het Witboek Delors, verschuif de lasten van arbeid naar andere factoren, moet nu worden omgezet in daden. Ik juich wat dat betreft de voorstellen in het verslag-Monti toe. Ik hoop dat die ook zo snel mogelijk worden omgezet in daden en ik vraag ook speciale aandacht voor wat ik de sociale BTW noem, een verlaging van de BTW op arbeidsintensieve diensten. Ik hoop dat de lidstaten in de top in de gaten hebben dat ik daarbij niet een instrument voorstel dat verplichtend is voor alle lidstaten. Het zijn experimenten voor die lidstaten die zeggen: wij willen dit op ons nemen. Dat levert wellicht een inkomstenschade op voor ons maar wij hebben het hogere doel van de werkgelegenheid voor ogen en willen die schade wel lopen.
Een woord over de doelen en termijnen. De richtsnoeren van de Europese Commissie hebben al veel reacties gekregen. Velen hekelen het noemen van de 12 miljoen banen als doel. Ik begrijp die opwinding niet echt. Willen we naar 7 procent werklozen, wat op basis van die zo gewaardeerde bench-marking met de Verenigde Staten zou moeten, dan hebben we 12 miljoen banen nodig. Dat is geen droom, dat is realiteit. Anderen betwijfelen überhaupt zin en mogelijkheid van doelen en kalenders, ik verwijs in dat verband naar de EMU. De doelen van de EMU destijds leken arbitrair, leken te ambitieus en de tijd daarvoor leek veel te kort. Inmiddels voldoen 13 van de 15 lidstaten vrijwel aan de criteria. Eenzelfde gezamenlijke instelling, eenzelfde disciplinering is ook nodig en gerechtvaardigd voor de werkgelegenheid. Naar mijn mening staat de geloofwaardigheid van de Unie op het spel. Als de regeringsleiders weigeren de woorden van Amsterdam om te zetten in daden, dan tasten zij naar mijn mening de basis aan van de ratificatie van het Verdrag van Amsterdam. Ze tasten de steun aan voor een proces als de EMU en de uitbreiding en, dat vrees ik, ook de steun voor de Unie op zichzelf.
Mijnheer de Voorzitter, het zal u opgevallen zijn dat ik over het echte geld tot op dit moment nog niets gezegd heb. Ik neem afstand van die mensen die voortdurend zeggen dat het feit dat er geen grote sommen geld zijn geleverd in Amsterdam, dat dat in feite al het mislukken van de Top betekent. Naar mijn mening is die grote hoeveelheid geld waar we voortdurend om vragen niet het meest primaire. Het meest primaire is dat er afgesproken is dat er een coördinatiemechanisme komt om de eenzijdige monetaire en fiscale politiek in balans te brengen met werkgelegenheidspolitiek.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, het was voor mij buitengewoon inspirerend om een groot deel van mijn verslag te mogen bediscussiëren met de voorzitter van de sociale Raad, de heer Juncker, de voorzitter van de Raad überhaupt . Ik wens hem ook buitengewoon veel succes toe bij de komende Top en ik doe dat met veel vertrouwen omdat ik weet dat we in essentie eigenlijk hetzelfde succes willen en dat is geen theater, geen event maar een proces waarin duidelijke doelen worden geformuleerd op basis van duidelijke kalenders.

Juncker
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, dames en heren, al jarenlang bespreken wij in Europa op diverse niveaus en op diverse plaatsen het werkgelegenheidsbeleid en de verschillende beleidsvormen op dit terrein. Maar sinds de Europese Raad van Amsterdam hebben wij inderdaad een klimaatverandering meegemaakt, een rechttrekken van de situatie, omdat we onder voortzetting van het beleid dat ons moet voeren naar de Economische en Monetaire Unie, toch kunnen vaststellen - sommigen met tevredenheid, anderen wellicht met enige ongerustheid - dat de werkgelegenheid weer centraal staat en de Europeanen de grootste zorgen baart.
Met de herontdekking van dit brede werkterrein dat het werkgelegenheidsbeleid vormt, is het Europese project weer completer geworden. Dat wil niet zeggen dat wij de huidige beleidsvormen niet moeten perfectioneren en tot een goed einde brengen. Het gaat er in de eerste plaats om ervoor te zorgen - en dat doen wij - dat de Economische en Monetaire Unie op 1 januari 1999 het daglicht ziet. Met de convergentie worden zulke indrukwekkende vorderingen gemaakt dat ik hieromtrent geen twijfel meer heb. Mochten wij de Economische en Monetaire Unie niet op de eerste januari 1999 tot stand brengen, dan zullen wij daar nooit in slagen en het is duidelijk dat een verschrikkelijke economische crisis in Europa hiervan het gevolg zal zijn. Wie wil strijden voor werk, moet zich bijzonder sterk blijven inzetten voor de voltooiing van de Economische en Monetaire Unie.
Dezelfde opmerking geldt in feite ook voor de voltooiing van de interne markt. Als wij er niet in slagen de interne markt te voltooien, noch de Economische en Monetaire Unie zoals gepland op 1 januari 1999 te laten ingaan, dan zullen wij nooit het vertrouwen herwinnen dat noodzakelijk is om het werkgelegenheidsbeleid op een solidere basis te stoelen.
Ik denk dat wij bij de top over de werkgelegenheid moeten zeggen dat het macro-economische beleid in Europa over het algemeen goed is, aangezien het op veel punten tot bevredigende resultaten heeft geleid, met uitzondering van het - belangrijke - punt van het werkgelegenheidsbeleid. Ik denk niet dat wij moeten wijken voor de alarmkreten van al diegenen die van ons een bruuske macro-economische ommezwaai willen. De economie houdt niet van bruuske bewegingen en ommezwaaien.
We moeten ervoor zorgen dat de top van 21 november geen alibi-top wordt. Ik lees vaak, en ik vind dat grappig, dat die top als cadeau voor de Franse regering bedoeld is. Voor iemand die het cadeau in zijn handen heeft, moet ik u toch zeggen dat ik niet het gevoel heb dat mijn collega's mij dit in de schoot hebben geworpen, zo moeilijk is het om vijftien regeringen in de verschillende politieke samenstellingen die u allen kent, op één lijn te krijgen wat actie, analyse en gedachtegang betreft.
We moeten ervoor zorgen dat deze top geen alibi noch een parafrase wordt, waar wij zouden gaan herhalen wat wij in de afgelopen jaren al hebben gezegd. We mogen geen vijftien staatshoofden en regeringsleiders voor een studiebijeenkomst bijeenroepen en het idee geven dat wij in feite bij elkaar zijn gekomen om nog een gedicht toe te voegen aan het reeds indrukwekkende boekwerk Europese lyriek op dit terrein. Ik denk dat de top wel concreet moet zijn, wil hij geloofwaardig zijn en leiden tot geloofwaardige actie. De heer Van Velzen, die ik dank zeg voor zijn belangrijke werk, waarmee hij de gedachtegang van het voorzitterschap zeer zeker heeft geïnspireerd, heeft terecht onze aandacht gevestigd op het feit dat er geen enorme sommen aan begrotingsmiddelen nodig zijn om te kunnen geloven dat succes dan automatisch verzekerd zal zijn.
Wij hebben met ons vijftienen in Amsterdam besloten dat er geen nieuwe extra nationale of communautaire begrotingsmiddelen voor de verschillende beleidsvormen voor de werkgelegenheid beschikbaar zouden worden gesteld. Maar u weet dat het voorzitterschap en het Parlement, soms ieder afzonderlijk, maar heel vaak samen, met de Europese Investeringsbank heel hard eraan hebben gewerkt om substantiële financieringsmiddelen vrij te maken, waarmee wij een bepaald aantal beleidsacties zouden kunnen uitvoeren.
Het zal dan in de eerste plaats gaan om het midden- en kleinbedrijf, waarvan wij weten dat het de werkelijke veerkracht bezit om het werkgelegenheidsbeleid succes te laten hebben. Wij zouden de grote transeuropese netwerken, waartoe wij in vier achtereenvolgende Europese Raden hebben besloten, ik durf niet te zeggen opnieuw moeten lanceren, maar ten minste moeten herontdekken. Ik denk dat wij ervoor moeten zorgen dat de grote transeuropese netwerken ook werkelijk tot stand komen.
Voor het overige, mijnheer de Voorzitter, stelt het voorzitterschap u eerst een methode voor en daarna een inhoud, en het zal dit ook aan de nationale regeringen voorstellen. De methode is die waarvoor de Commissie uiteindelijk heeft gekozen in de voorstellen die zij onlangs heeft vastgesteld en waarmee wij het in grote lijnen eens zijn. Deze methode bestaat in feite uit de toepassing op het gebied van de werkgelegenheid van de convergentiemethode van het Verdrag van Maastricht voor de Economische en Monetaire Unie. Wij zouden graag zien dat zich bij het werkgelegenheidsbeleid dezelfde convergentiestress voordoet als er heerste toen het erom ging de voor de Economische en Monetaire Unie vastgestelde termijnen te halen met als gevolg de u bekende, absoluut indrukwekkende convergentieprestaties in alle lidstaten van de Europese Unie.
Ik denk dat wij voor onszelf een aantal doelstellingen moeten vastleggen en dat wij ieder jaar de hoofdlijnen waarop wij het onderling eens zijn geworden opnieuw moeten bestuderen. De methode is dus die van de convergentie, de inhoud behelst een reeks voorstellen die in wezen aansluit op de voorstellen die de Europese Commissie zojuist heeft gepresenteerd. Ik geloof niet dat wij ons teveel moeten concentreren op globale gekwantificeerde doelen. Ik denk dat wij inderdaad geen overspannen verwachtingen moeten wekken waaraan wij niet kunnen voldoen. Daarom denk ik dat ieder debat over 7 % en 12 miljoen banen de aandacht van de essentie, namelijk de instrumenten die wij zouden moeten hanteren om deze doelstellingen te bereiken.
Wij hebben gezegd dat er niet teveel hoop mag worden gewekt. Maar dat betekent niet dat wij helemaal geen ambities mogen hebben. We zullen erin moeten slagen een redelijk hoog ambitieniveau te verenigen met de noodzaak niet teveel verwachtingen te wekken. Daarom hebben wij voor de inhoud van het programma van de werkgelegenheidstop gekwantificeerde en controleerbare richtsnoeren nodig. Deze moeten vooral gericht zijn op de grote groepen slachtoffers van ons mislukte werkgelegenheidsbeleid, namelijk de langdurig werklozen en de jongeren.
Deze gekwantificeerde en controleerbare richtsnoeren moeten eveneens betrekking hebben op het hele opleidingsbeleid, want wij hebben bij de bestudering van de documenten van de Commissie kunnen vaststellen dat slechts één op de tien werklozen momenteel een of andere vorm van opleiding volgt of aan herintredingsprogramma's meedoet. Dit cijfer hardop zeggen betekent dat het substantieel naar boven moet worden bijgesteld. Er zijn nog andere richtsnoeren die, ook al kunnen zij niet worden gekwantificeerd, niettemin concreet genoeg zijn. Het betreft de door de heer Van Velzen zogeheten sociale BTW.
Ik wil hieraan toevoegen dat ook andere elementen van fiscaal beleid van dit geheel deel kunnen uitmaken. Dergelijke concrete, maar niet kwantificeerbare lijnen zijn de participatiegraad en de omvang van de werkgelegenheid in Europa, zo nodig de verlaging van de overige arbeidskosten anders dan loonkosten en de problemen met betrekking tot de algemene kosten van het midden- en kleinbedrijf, die de Commissie terecht onder onze aandacht heeft gebracht. Ik denk dat het bij de niet gekwantificeerde, maar niettemin concrete richtsnoeren ook moet gaan om de arbeidstijdverdeling, invoering van voldoende flexibiliteit en het vinden van het snijvlak van het normatieve en het contractuele beleid om in Europa een gemeenschappelijke aanpak van de arbeidstijd te ontwikkelen. Niet-kwantificeerbare maar niettemin concrete richtsnoeren moeten ook het tegengaan van overwerk betreffen.
Bij al deze punten geloof ik dat het niet voldoende is vast te stellen dat wij de overige arbeidskosten anders dan loonkosten, de algemene kosten van het midden- en kleinbedrijf en de belastingen die momenteel op arbeid drukken, moeten verlagen. Ook de nationale regeringen moeten over enkele maanden in Brussel programma's van nationale actie indienen, zoals men dat gewoonlijk noemt. Laten we geen literatuur schrijven, maar geef ons concrete werkinstrumenten. Laten we ieder voor zich programma's opzetten waarmee wij een aantal doelstellingen die de Commissie volkomen terecht in haar document heeft genoemd, zouden kunnen verwezenlijken.
De methode verlangt uiteraard een vorm van toezicht. Dat zal in de eerste plaats worden gewaarborgd in het kader van de plannen voor nationale actie. Er zal ongetwijfeld ook een multilateraal toezicht komen, zoals wij voor de ontwikkeling naar de Economische en Monetaire Unie hebben ingevoerd. Ik zou graag willen dat de Europese Raden van december ieder jaar weer de grote bijeenkomst over de werkgelegenheid zullen worden, waar de staatshoofden en regeringsleiders zullen moeten uitleggen waarom zich in de loop van het jaar eventuele problemen hebben voorgedaan bij hun inspanningen om de verschillende gekwantificeerde doelstellingen die wij ons tevoren hebben gesteld te verwezenlijken.
Tijdens dit multilaterale toezicht zullen uiteraard ook de goede praktijken worden bestudeerd, die in de verschillende lidstaten tot stand zijn gebracht. Ik denk dat het de moeite waard is de sociale dialoog in Europa te herstellen en ik zou graag zien dat de fungerend voorzitter van de Raad ieder halfjaar in het kader van de follow-up van de werkgelegenheidstop een tripartiete bijeenkomst met de sociale partners, de werkgeversorganisaties en de vakbonden organiseert.
Ik heb het initiatief genomen tot een dergelijke cyclus van bijeenkomsten op het hoogste niveau en mijn Nederlandse en Britse collega, de Commissievoorzitter en de sociale partners enkele dagen voor de top over de werkgelegenheid ontmoet. Ik geloof immers dat de strijd voor de werkgelegenheid en tegen de werkloosheid niet alleen een zaak is van de regeringen, de Commissie, het Europees Parlement en de verschillende regionale instanties in heel Europa; het werkgelegenheidsbeleid gaat evenzeer de sociale partners en degenen die bij collectieve arbeidsovereenkomsten betrokken zijn aan.
Ik denk niet het slachtoffer van een zelfvoldaan en al te Europees optimisme te zijn geworden wanneer het erom gaat ons werkgelegenheidsbeleid in een beter kader te plaatsen, maar sinds wij deze werkgelegenheidstop voorbereiden hebben wij hier in het Parlement en op talrijke plaatsen in Europa, ook in de vijftien Europese hoofdsteden, kunnen vaststellen dat men vastberaden is om niet enkel over te doen wat we al hebben gedaan, maar ook waarde toe te voegen aan onze inspanningen tot op heden. Wij zullen diegenen die naar ons kijken, moeten laten zien dat in Europa twee maal twee meer dan vier is.

Santer
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, dames en heren parlementsleden, het jaar 1997 kan een beslissend jaar worden in de strijd om de werkgelegenheid.
In de eerste plaats omdat de positieve resultaten van de macro-economische strategie, in termen van groei, worden bevestigd, getuige onze economische vooruitzichten van dit najaar, voorts omdat in het Verdrag de noodzaak van een gecoördineerde actie op het niveau van de Unie is geconsolideerd en ten slotte omdat wij een werkelijk beleid van coördinatie van de nationale arbeidsmarkten doorvoeren, het aspect dat tot op heden op het niveau van de Unie nog het minst ontwikkeld was. Dit punt zal ongetwijfeld tijdens de buitengewone top over de werkgelegenheid centraal staan.
Wij weten allen dat de bestrijding van de werkloosheid een complexe en veelvormige taak is en dat we hieraan onvolledig recht doen als we haar slechts op grond van één van haar bestanddelen zouden beoordelen. Daarom pleiten wij al jarenlang voor een coherente en geïntegreerde strategie. Dat is overigens ook de boodschap in het uitstekende verslag van de heer Van Velzen, die ik hier met zijn werk complimenteer.
Dit jaar vallen de stukken van de puzzel in elkaar. We moeten de voorstellen in het Witboek, in het vertrouwenspact, in onze macro-economische strategie en in de veelheid aan ondernomen acties kapitaliseren en versterken. We moeten vooral deze acties weer in hun samenhang bezien en niet vergeten erop te wijzen dat zij pas op de lange duur hun uitwerking niet zullen missen.
Op 1 oktober jongstleden heeft de Commissie haar ideeën over de hervorming van de nationale arbeidsmarkten gepresenteerd. In november zal zij haar ideeën over het aandeel van het communautair beleid in de strijd om de werkgelegenheid verduidelijken.
Wat de richtsnoer voor het nationale werkgelegenheidsbeleid betreft is de aanpak van Amsterdam vernieuwend, al wordt op de verworvenheden voortgebouwd. Ik wilde hier enkele woorden zeggen over de methode die wij voorstaan, want ik heb de indruk dat hierover enkele misverstanden bestaan.
Sommigen schijnen al hun aandacht op één enkel element van ons voorstel te concentreren, en dit overigens ook nog verkeerd voor te stellen. Rapporteur Van Velzen zinspeelde hierop. Het betreft onze stelling dat het mogelijk is, indien de macro-economische basisgegevens worden bevestigd en indien de noodzakelijke structurele maatregelen worden getroffen, twaalf miljoen banen in vijf jaar tijd te scheppen.
De kern van onze aanpak schuilt niet in het getal, maar in de middelen die wij voorstellen om het doel te bereiken. Om dit te begrijpen hoeft u slechts onze tekst te lezen. Ik hoef dit Parlement er trouwens niet op te wijzen dat het Europa van de Twaalf in de periode van 1985 tot en met 1990 erin is geslaagd tien miljoen banen te scheppen en de inflatie met 3 % terug te brengen van 10, 5 tot 7, 5 %. De uitdagingen zijn dus realistisch en wij moeten er alles aan doen om hieraan te beantwoorden.
Ook een tweede opmerking is in mijn ogen van wezenlijk belang. De Commissie doet de suggestie, de richtsnoeren die wij gezamenlijk zijn overeengekomen naar nationale actieplannen te vertalen. Daardoor kan rekening worden gehouden met de specifieke kenmerken van de verschillende nationale arbeidsmarkten.
We kunnen er niet omheen hier een parallel te trekken met de coördinatie van het economische beleid in het kader van de Economische en Monetaire Unie. De ervaring leert ons dat de aanvankelijke scepsis over de uitwisseling van goede praktijken en de dynamiek van de evaluatie van de pariteiten ongerechtvaardigd was. De permanente dialoog en het streven naar convergentie via gemeenschappelijke doelstellingen op basis van positieve ervaringen, hebben het bewijs geleverd en de convergentie-inspanning heeft duidelijk baat gehad bij dwingende instrumenten in de vorm van nauw omschreven criteria.
Dat is bij de werkgelegenheid niet het geval. De wederzijdse overredingskracht moet daarom des te groter zijn. Ook moeten we nadrukkelijk stellen dat iedere werkgelegenheidsstrategie een veelvormige actie vereist en een langetermijnstrategie moet zijn. Wat dit laatste punt betreft mogen we niet vergeten dat wij aan het begin van een nieuw proces staan dat vervroegd wordt doorgevoerd.
De Europese Raad van Luxemburg zal zich moeten uitspreken over de ideeën van de Commissie. Zal hij bereid zijn onze aanbeveling te volgen en iedere werkloze binnen twaalf maanden een nieuwe start te waarborgen? Iedere jonge werkloze binnen zes maanden? Zal hij zich ertoe verbinden in vijf jaar het aantal jongeren dat het onderwijs zonder enige kwalificatie verlaat met de helft te verminderen? Zullen de verschillende lidstaten zich voor de scholing van de werklozen willen richten naar het niveau van de drie best presterende lidstaten, dat wil zeggen 25 %? Zijn onze regeringen bereid zich een nauwkeurig doel te stellen, zoals de heer Van Velzen ook met klem verzoekt, voor het aantal mensen dat niet meer passief, maar actief moet worden gesteund? Zal men eindelijk de fiscale druk op arbeid verlichten? Dat zijn enkele vragen die de staatshoofden en regeringsleiders worden gesteld en waarop ik een antwoord verwacht.
En de werklozen zullen de waarde van de verklaringen die herhaaldelijk door de Europese Raden worden afgelegd over de prioriteit die aan de werkgelegenheid moet worden gegeven, aan dit antwoord afmeten. Laten we ons dus vooral niet achter een slecht begrepen subsidiariteit verschuilen om het debat te omzeilen.
De kracht van ons voorstel ligt juist in het feit dat wij de bevoegdheden van de lidstaten volledig respecteren en dat in onze voorstellen rekening kan worden gehouden met de specifieke nationale situatie. De lidstaten moeten hun verantwoordelijkheden nemen in het kader van de richtsnoeren die zij zichzelf hebben opgelegd.
Mijnheer de Voorzitter, de structurele hervorming van de nationale arbeidsmarkten staat ongetwijfeld in onze besprekingen in Luxemburg centraal, maar dat is niet voldoende. Zoals ik telkens weer heb gesteld, is zij slechts een van de elementen in onze werkgelegenheidsstrategie. Deze kan niet geïsoleerd worden gezien maar moet de vier elementen die voor haar succes noodzakelijk zijn volledig integreren: een gezond macro-economisch kader, daadwerkelijke exploitatie van het potentieel van de interne markt, ambitieuze hervormingen van de arbeidsmarkt en een optimale benutting van de structuurfondsen ten behoeve van de werkgelegenheid.
De actie van de Unie vindt niet naast die van de lidstaten plaats. Integendeel, zij is hiermee verweven en wel op twee manieren. Op bepaalde terreinen vormt zij een onmisbaar referentiekader voor de actie van de lidstaten. Dat geldt voor het macro-economische kader, de interne markt, de belastingen, de staatssteun, een verbetering van het ondernemingsklimaat en de milieubescherming. Een enkel voorbeeld is voldoende om mijn woorden te illustreren. Hoe wilt u dat een lidstaat de belastingdruk op de factor arbeid verlaagt, indien het risico van een oneerlijke concurrentie bij de belasting op kapitaal hem van de noodzakelijke inkomsten berooft?
Op andere terreinen vult de actie van de Unie die van de lidstaten aan of ondersteunt haar. Ik denk hier aan de structuurfondsen, de transeuropese netwerken, het onderzoek, de financiering van het midden- en kleinbedrijf en de informatiemaatschappij. Ik zal in dit stadium niet in details treden, voorzover de Commissie haar standpunt aan de bijzondere Europese Raad kenbaar zal maken. Zij zal deze gelegenheid aangrijpen om zowel voor de follow-up van Amsterdam te zorgen als een meer algemene beschouwing over de bijdrage van ons beleid ten behoeve van de werkgelegenheid te geven.
Mijnheer de Voorzitter, ik heb in mijn investituursrede op 17 januari 1995 gezegd dat het Europa niet aan troeven ontbreekt, maar aan een strategie om deze zo goed mogelijk te gebruiken. Ik heb het gevoel dat wij vandaag de kans hebben om eindelijk zo'n strategie te ontwikkelen, om over te stappen van intentieverklaringen op actie. De mede dankzij het vooruitzicht van de EMU hervonden groei moet worden benut voor noodzakelijke hervormingen. De geïntegreerde en gecoördineerde actie, waarbij alle actoren elk op hun eigen terrein zijn betrokken, komt momenteel tot stand. Zij zal vrucht afwerpen, met alle respect voor diegenen die als kritiek uiten dat wij te laat komen.
Ik verzeker u dat we bezig zijn de Europese eenwording opnieuw in evenwicht te brengen ten gunste van wat de Europeanen werkelijk zorgen baart.

Hughes
Mijnheer de Voorzitter, na de onderhandelingen van Amsterdam en de invoering van het nieuwe hoofdstuk over de werkgelegenheid, en na het besluit om een speciale top over de werkgelegenheid te houden, heeft de heer Jean-Claude Juncker alle lidstaten en onze instellingen uitgedaagd met de opmerking dat een dergelijke top alleen de moeite waard zou zijn, als hij zou leiden tot concrete en haalbare stappen vooruit. De heer Wim van Velzen verdient onze gelukwensen, omdat hij namens het Parlement die uitdaging in zijn uitstekende verslag is aangegaan.
Zo ook verdient de Commissie felicitaties voor haar richtsnoeren. Met de ontwerprichtsnoeren die zij heeft opgesteld over de vier thema's: ondernemerschap, inzetbaarheid, aanpassingsvermogen en, wat van essentieel belang is, gelijke kansen, heeft zij de spijker precies op de kop geslagen. Dit zijn de onderwerpen waarmee wij ons bezig moeten houden, als we de taak om de hele reeks veranderingen waarmee we in onze samenlevingen moeten zien om te gaan, naar behoren willen vervullen.
Er zijn twee standpunten mogelijk over het resultaat van de onderhandelingen van Amsterdam. Ofwel gaven onze leiders uiting aan een waarachtige wens om het evenwicht in het Verdrag te herstellen tussen de inzet voor convergentie en de monetaire unie, enerzijds, en werkgelegenheid, anderzijds - dus ofwel hebben zij eerlijk getracht het Verdrag iets te doen betekenen voor iedere burger van Europa -, ofwel hielden zij zich bezig met een soort cynische oefening; een doekje voor het bloeden door een hoofdstuk over de werkgelegenheid op te nemen, waarbij het niet hun bedoeling was om daar een daadwerkelijke betekenis aan te geven of om het werkelijk ten uitvoer te brengen. Als het het laatste is, dan ben ik van mening dat de burgers en de kiezers in referenda dat voorwendsel direct zullen doorzien.
Ook is het duidelijk dat wij, aan deze zijde van de Vergadering, niet deel zullen nemen aan een oefening in marketing om een dergelijk voorwendsel te verkopen. De speciale top over de werkgelegenheid zal aan het licht brengen welk standpunt correct is - daadwerkelijk engagement of een cynische oefening. Als men op deze top de eindeloze cirkelredeneringen van het verleden niet doorbreekt, als de top niet leidt tot concrete acties of garanties voor de burgers, dan zal deze beoordeeld worden als een mislukking en terecht. Hij zal zo maar niet rustig in de vergetelheid raken, en mocht het een mislukking worden, dan moet men zich verzetten tegen ratificatie van het Verdrag van Amsterdam.
Tegelijkertijd moeten we erkennen dat de speciale top over de werkgelegenheid het begin en niet het einde is van het nieuwe proces. We kunnen niet verwachten dat alle nodige nieuwe instrumenten en procedures inhoud geven aan het hoofdstuk over de werkgelegenheid; dat de werkgelegenheidsrichtsnoer en aanbevelingsprocedures in een handomdraai worden ingesteld. We moeten niet al onze verwachtingen voor deze nieuwe procedures op deze ene speciale top vestigen, maar we moeten een duidelijk signaal krijgen dat deze procedures voor onze burgers substantie en een echte betekenis zullen krijgen. En dat impliceert overeenstemming over tenminste een aantal concrete acties of garanties. Dat wordt nu door de meeste regeringen erkend en ik hoop dat degenen die dat tot dusverre nog niet hebben gedaan, dit op 20 november alsnog zullen doen.
Gebaseerd op overleg dat de voorbije weken is gevoerd, denk ik dat er vier sleutelacties of garanties zijn waarover onze leiders het op de top eens moeten worden. Ten eerste de garantie dat niemand langer dan een jaar werkloos blijft zonder dat er iets gebeurt, zoals plaatsing in een bedrijf, scholing of herscholing, verder onderricht of wat dan ook; daarover moeten de lidstaten zelf beslissen. Ten tweede, de garantie dat niemand onder de 25 jaar als werkloos aangemerkt zal worden, maar als een persoon die scholing krijgt of herscholing, ergens geplaatst is, of voortgezet onderwijs volgt. Ten derde een besluit om de BTW op arbeidsintensieve diensten naar het laagst mogelijke niveau terug te brengen. Ten vierde een akkoord dat er een benchmark komt voor de verhouding tussen het aantal actieven en het aantal inactieven, op basis van de situatie in de drie best presterende lidstaten.
Dit zijn mijns inziens de maatstaven aan de hand waarvan we het succes of het falen van de top moeten afmeten. Ik hoop dat onze leiders aan deze uitdaging tegemoet zullen komen.

Pronk
Voorzitter, ik wil de rapporteur ten eerste hartelijk bedanken voor het werk dat hij gedaan heeft met dit verslag en bovenal dat hij erin geslaagd is om dit verslag kort te houden. Ik denk dat dat voor dit Parlement een buitengewoon grote prestatie is. Hoewel, als ik het aantal amendementen zie lijkt het dat sommigen de zaak toch nog willen verlengen. Wij vinden het op zichzelf goed dat dit een kort verslag is.
Het Verdrag van Amsterdam is getekend. In dit Verdrag is, zoals bekend, het hoofdstuk "Werkgelegenheid" opgenomen. Even herhalend: dit hoofdstuk maakt het mogelijk om richtsnoeren op te stellen waarmee de lidstaten in hun werkgelegenheidsbeleid rekening kunnen houden - artikel 109 Q, lid 2; daarnaast kan de Raad stimuleringsmaatregelen aannemen en innoverende benaderingswijzen bevorderen door gebruik te maken van proefprojecten - artikel 109 R.
Vanochtend hebben wij het natuurlijk vooral over het eerste deel. Vanmiddag bij de begroting zullen wij het over het tweede deel al enigszins gaan hebben. Maar de regeringsleiders zullen dit hoofdstuk moeten uitwerken. Dan bedoel ik dit hoofdstuk en ook het hele hoofdstuk, maar niet meer dan dit hoofdstuk. Soms krijgt men de indruk dat dat anders gezien wordt.
De voorzitter van de Raad, de heer Juncker, heeft erg zijn best gedaan en is erg zijn best aan het doen, kan ik beter zeggen, om de lidstaten op één lijn te krijgen voor de top in Luxemburg. Dat is essentieel. De heer Juncker is erg bezig geweest om een zekere convergentie van doelen tussen het Parlement, de Raad en de Commissie tot stand te brengen. Ook dat is, denk ik, vrij uniek. Meestal gaan onze drie instellingen op eigen wijze voort en proberen dan aan het eind nog wat te coördineren. Dat is hier niet gebeurd. Er is hier van begin af aan vrij nauw samengewerkt tussen de drie instellingen.
Wij willen, denk ik, allemaal de top van Luxemburg tot een groot succes maken. Het is zaak nu met maatregelen te komen die daadwerkelijk wat doen aan de 18 miljoen werklozen in Europa, ondanks de verschillen die er per land bestaan en ondanks de verschillende omstandigheden in de Europese lidstaten. Hierbij mag echter niet vergeten worden dat je zonder een goed draaiende economie niet met meer werkgelegenheid kunt komen. Maar een goede economie betekent, zoals wij gezien hebben, nog niet altijd dat de werkgelegenheid ook helemaal op orde is. Daar gaat het bij deze top ook om.
De top van Luxemburg moet komen tot iets wat vergelijkbaar is met de monetaire unie. Zo is het ook bedoeld. Er moeten daarom zeker criteria geformuleerd worden. Dit zullen kwantificeerbare criteria moeten zijn, zodat landen en, denk ik, later ook regio's beoordeeld kunnen worden op hoe ze het doen. In het verslag wordt een aantal van deze criteria ook genoemd. Er moet een norm worden ingesteld die de verhouding tussen de actieven en inactieven in de drie best presterende lidstaten weergeeft. Deze norm spoort de landen aan om hun best te doen. Daarmee is tevens het probleem van de wereldmarkt meegenomen. Dat is altijd heel belangrijk, juist omdat je de drie best presterende landen neemt. Daarnaast moeten de lidstaten uiteraard gestimuleerd worden om van elkaars goede en slechte praktijken te leren. Dat is iets wat nog veel vaker kan gebeuren dan tot nu toe het geval is.
Wat betreft de criteria zelf kan de EVP instemmen met het verslag-Van Velzen. Toch zijn er een aantal punten waar de EVP nog niet helemaal tevreden over is. Ten eerste gaat het dan om een strakke verbinding tussen de criteria en het aantal jaren. Het is erg moeilijk te bepalen op welke termijn de werkloosheid tot 7 % is teruggedrongen. Het is beter om dat per jaar opnieuw te bekijken.
Ten tweede is het ook niet verstandig, denk ik, om al te diep in te gaan hoeveel geld er nu precies voor scholing besteed moet worden. Het gaat erom dat de inspanning voor scholing enorm zal moeten worden vergroot.
Ten derde moeten wij kijken naar de formulering van de zaak over de BTW-tarieven. Met de voorzitter van de Raad zijn wij het eens dat daar heel urgent naar gekeken moet worden. Maar of dit nu de beste versie is, moeten wij nog even bekijken.
Een laatste punt zijn de structuurfondsen. Wij geloven niet dat het verstandig is om dat getal van 50 % te noemen. Het allerlaatste: wij wensen de regeringsleiders enorm veel succes toe op hun top. Want dat is het enige antwoord dat Europa kan geven op die 18 miljoen mensen die op het ogenblik ondanks de welvaart in Europa nog werkloos zijn.
(Applaus )

Hermange
Mijnheer de Voorzitter, wij moeten vaststellen dat Europa vandaag meer dan 18 miljoen werklozen telt, waarvan 5 miljoen werklozen onder de 25 jaar, en zoals voorzitter Santer onlangs stelde, bijna 50 % langdurig werklozen.
Het is dus juist, en dat is voor ons belangrijk als wij dit destructieve proces willen vermijden, iedereen de kans te geven weer een baan te vinden in een samenleving van economische groei met een menselijk gezicht. Onze medeburgers verwachten in feite concrete maatregelen, realistische maatregelen, de enige manier waarop Europa opnieuw een dynamiek van werkgelegenheid creëren op gang kan brengen.
Wij weten wel dat het Verdrag van Amsterdam sociale verbeteringen bevat, vooral op het gebied van de strijd tegen sociale uitsluiting, maar we moeten ook erkennen dat de juridische vorderingen op het terrein van de werkgelegenheid niet concreet genoeg zijn. Daarom zal de Europese Raad die aan de werkgelegenheid wordt gewijd en op 20 en 21 november zal moeten plaatsvinden, zeer legitieme verwachtingen bij de bevolking wekken, want, mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, onze medeburgers verwachten van deze werkgelegenheidstop tastbare initiatieven en alle goede wil moet worden gemobiliseerd.
In deze geest bespreken wij vandaag een belangrijk verslag en het werk dat door de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken onder leiding van haar voorzitter en de rapporteur is verricht, is van groot belang. Welnu, hoe moeten we concreet handelen? Ik heb voor onze fractie een amendement ingediend, dat ons absoluut belangrijk lijkt, omdat wij vragen om vervroegde aanwending van de overschotten van de EGKS ter bevordering van de werkgelegenheid, door een bijzondere betaling aan de Europese Investeringsbank, opdat zij werkscheppende projecten van het midden- en kleinbedrijf kan aanmoedigen. Zo zal 50 miljoen ecu kunnen worden vrijgemaakt. Wij denken dat de niet-bureaucratische methode, met een doorzichtig middelenbeheer, dat wil zeggen dat de middelen rechtstreeks aan de EIB worden toegewezen, het voordeel heeft dat zij de ondernemings- en innovatiegeest stimuleert en de basis legt voor werkelijke steun aan het scheppen van duurzame banen, vooral in het midden- en kleinbedrijf. Ik dank dan ook de rapporteur voor zijn steun aan dit amendement, want het is belangrijk, denk ik, dat wij gezamenlijk dit voor de werkgelegenheid constructieve voorstel verdedigen.
Als tweede belangrijk initiatief moeten wij een nieuwe arbeidsorganisatie bevorderen. Ik wilde enkele opmerkingen maken over wat hierover in dit verslag is gezegd. Het verslag geeft aan dat zo'n reorganisatie noodzakelijkerwijs via een stelselmatige verkorting van de arbeidstijd moet lopen. Ik ben werkelijk bang dat de uitdrukking "arbeidstijdverkorting" momenteel in sommige Europese landen in de mode is en dat op den duur, misschien niet voorshands, maar dat deze maatregel op den duur antinomisch en antisociaal zal blijken te zijn als zij dwingend aan alle ondernemingen wordt opgelegd. Ik ben ook bang dat een automatische verkorting van de arbeidstijd juist overwerk, of zelfs zwart werk, en mechanisering zal bevorderen.
In plaats van stelselmatig arbeidstijdverkorting te noemen, geef ik er dus de voorkeur aan dat wij ten behoeve van het concurrentievermogen van het Europese bedrijfsleven nadenken over een soepele en verstandige organisatie van de arbeidstijd, die aan de economische en menselijke werkelijkheid van het bedrijf en zijn omgeving is aangepast.
In deze geest heeft onze fractie enkele amendementen op het verslag van de heer Van Velzen ingediend.

Boogerd-Quaak
Voorzitter, het doet mij buitengewoon veel genoegen dat de Raadsvoorzitter hier aanwezig is, maar desalniettemin moet mij van het hart dat de Europese Unie sinds op de Europese Top van Essen de eerste afspraken werden gemaakt over arbeidsmarktbeleid van het ene werkgelegenheidsvoorstel naar het andere moddert. De ingrediënten van de plannen zijn steeds dezelfde gebleven. Ook het voorstel van de Commissie is een herhaling van zetten. Wat is nu het verschil? Het verschil is dat er nu een Verdrag van Amsterdam is en daaruit de top van Luxemburg zal voortvloeien.
Raadsvoorzitter Juncker heeft ons zojuist hoop gegeven. Maar toch, vol verwachting keek mijn fractie uit naar de afgelopen Raad van de ministers van Sociale Zaken, zowel voor wat betreft concrete afspraken voor de korte termijn als voor aanzetten voor nieuw beleid op langere termijn. Sinds het Witboek "Groei, concurrentievermogen en werkgelegenheid" van Delors heeft nog geen enkel nieuw idee het licht gezien, laat staan dat collectief met de uitvoering van de bestaande suggesties is begonnen.
Typerend hiervoor is het opnieuw vastlopen van een dossier betreffende de Europese vennootschapsvorm. Het is al zo lang bekend: een Europese vennootschapsvorm doet de grensoverschrijdende bedrijvigheid in Europa flink toenemen en zorgt voor een flinke reductie van juridische kosten. Toch blijven bepaalde lidstaten hardnekkig vasthouden aan hun vertrouwde standpunten en staan zo al dertig jaar besluitvorming in de weg.
Ook in dit Parlement proberen wij allemaal op één lijn te komen, waardoor vernieuwende ideeën wegvallen. Het politieke debat zou moeten gaan over onze verschillen, niet over onze overeenkomsten. Maar om de Europese Raad hoe dan ook vooruit te duwen wordt in het verslag-Van Velzen en de daarop ingediende amendementen vooral gezocht naar consensus, consensus in het Parlement en consensus tussen Parlement en Commissie. Natuurlijk doen wij daar allemaal aan mee, want wij vinden het belang van het bestrijden van de werkloosheid in Europa buitengewoon groot. Toch, Voorzitter, zag ik hier liever een echt politiek debat.
Europa ontkomt er mijns inziens niet aan op den duur een belastingsysteem in te voeren dat niet de factor arbeid belast, en dat verder gaat dan de reeds bekende ecotaks en energieheffingen. Efficiencyverbeteringen binnen bedrijven zijn momenteel vrijwel geheel gericht op het afstoten van arbeid. De gemiddelde belastingdruk op arbeid én bedrijven in de Europese Unie is hoog. In veel landen meer dan 50 %. In veel voorstellen op Unieniveau wordt gesproken over een verschuiving van lasten op arbeid naar kapitaal. Niemand heeft echter de moed om de belasting op kapitaal van een werkbare grondslag te voorzien. Men blijft veelal steken in een vermogensbelasting, een belasting die vanwege de globalisering van de economie steeds moeilijker wordt.
Toch heeft de heer Juncker mij hoop gegeven door ook dit punt aan te kaarten en te zeggen dat wij op dit dossier iets zouden moeten doen. Andere innovatieve ideeën, zoals nieuwe pensioenstelsels, groei en dynamiek door adequate infrastructuur en een goede werking van de goederen- en dienstenmarkt en innovatie, het zijn allemaal zaken die bij de kop gepakt moeten worden, op de korte en op de langere termijn, wil deze werkgelegenheidstop een succes worden. Daarvoor is spirit nodig. Spirit van de lidstaten, spirit van dit Parlement en spirit van de Europese Commissie. Dat wens ik u toe.

Moreau
Mijnheer de Voorzitter, een buitengewone Europese Raad over de werkgelegenheid, georganiseerd op verzoek van de Franse regering, stelt deze kwestie centraal in het debat, evenals de sociale dimensie van de Europese eenwording, die tot op heden ontbrak. Met bijna 20 miljoen werklozen en 50 miljoen armen is gebleken dat het tot nu toe gevoerde beleid de werkgelegenheid heeft opgeofferd en het bestaan van miljoenen burgers in onze landen, in het bijzonder de jongeren, heeft geruïneerd. Helaas toont de Commissie niet de politieke vastberadenheid van richting te willen veranderen. Er worden aantrekkelijke doelen gesteld. Wie zou er niet akkoord gaan met het idee 12 miljoen banen te scheppen, het werkloosheidspercentage tot 7 % terug te dringen en de jeugdwerkloosheid tot 2002 met de helft te verlagen? Maar welke middelen worden er voorgesteld?
De Commissie stoelt haar voorstellen op het concurrentievermogen door te leunen op flexibiliteit, gecamoufleerd door de begrippen aanpassingsvermogen en haalbaarheid, die - dat wil ik toch even zeggen - weinig te maken hebben met het elementaire recht van een ieder op een vaste baan met een passend salaris en de mogelijkheid werk met het gezinsleven te combineren. De Commissie blijft werk als een kostenpost beschouwen, die tegen iedere prijs moet worden verlaagd, maar werk is geen kostenpost, werk is rijkdom.
Het rapport-Van Velzen is trouw aan de doelstellingen van de Commissie, evenals aan de achterliggende logica, de logica van de Europese munt en de verplichtingen die deze met zich meebrengt. Het is zelfs zo dat in het verslag-Van Velzen over de werkgelegenheid met geen woord wordt gerept van de arbeidstijdverkorting, juist nu twee regeringen in de Europese Unie zojuist hebben besloten zich in de komende jaren te richten op de 35-urige werkweek. Die 35 uur vormen geen modegril, mevrouw Hermange, het gaat om een hoogstaand beschaafd doel om beter te leven en banen te scheppen.
Onze fractie waardeert dus het besluit van de Franse en Italiaanse regering om deze weg van de vooruitgang op te gaan, die leidt tot een breuk met het tot op heden gevoerde beleid. "De 35 uur doet zijn intrede in Europa" , kopte onlangs het dagblad El Pais. De secretaris-generaal van het Economisch en Sociaal Comité heeft zich niet vergist toen hij verklaarde dat in de richtsnoeren voor de werkgelegenheid waartoe in Luxemburg zal worden besloten, expliciet het vooruitzicht van reorganisatie en vermindering van de arbeidstijd zou moeten worden opgenomen als een van de essentiële prioriteiten in de bestrijding van de werkloosheid.
Meer in het algemeen meent onze fractie dat wij het probleem van de werkgelegenheid moeten oppakken om de sociale samenhang van onze samenleving niet langer in gevaar te brengen. De middelen hiertoe bestaan. Aanzienlijke middelen worden vruchteloos op de effectenbeurzen gekapitaliseerd; enorme bedragen aan overheidsgelden worden slecht aangewend; kredietverstrekking en belastingstelsels zijn nadelig voor werkgelegenheid en investeringen. Dàt moeten we veranderen om de koopkracht te vergroten, het industriebeleid nieuw elan te geven, opleidingen op grote schaal te organiseren, de arbeidstijd te verkorten en de openbare sector te ontwikkelen en te vernieuwen. Onze fractie wil hieraan bijdragen, samen met de sociale beweging en de vakbonden, en eraan werken dat de top van Luxemburg vertaald wordt naar politieke daden en niet alleen...
(De Voorzitter onderbreekt de spreekster)

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's! Het latente schandaal van de massale werkeloosheid in Europa staat weer eens op het punt om te veranderen in een openlijk en acuut schandaal. Het is nog altijd niet duidelijk of de top in Luxemburg een p.r.-actie zal zijn of werkelijk de deur zal openen voor een koersverandering in het Europees beleid. Daarom, beste collega's van de GUE-fractie, zijn wij gedwongen hier te discussiëren over de minima minimorum. Maar dat moeten we dan ook serieus doen.
Het urgente karakter ligt inderdaad niet in het feit dat werkgelegenheid een uitzondering vormt, maar de ontwikkeling van de werkgelegenheid is een symptoom van een verkeerd beleid, van een eenzijdig beleid van het stimuleren van het aanbod, waarvan de resultaten na 10 jaar duidelijk voor ons liggen. Dit beleid moet worden beëindigd.
Wij hebben een duidelijk alternatief. Ofwel er komt een koersverandering, en dan niet alleen primair macroeconomisch, maar ook in het globale economische beleid in de richting van een nieuw sociaal-ecologisch ontwikkelingsmodel, ofwel de Europese regeringen zullen het verwijt moeten aanhoren, dat de euro wordt ingevoerd over de rug van de werklozen. Daarom mag er geen top komen van alibilyriek, van deregulering en van flexibilisering, noch van gedwongen arbeid zonder perspectief.
Toch is de poging om de methode van Maastricht toe te passen op het werkgelegenheidsbeleid, met de zeer intelligente voorstellen die door de heer Juncker en ook door de Commissie gedaan zijn, zeker niet zomaar het vervolg van wat er tot dusverre is gedaan. Er bestaat een kans dat hiermee de deur geopend wordt, waar dan later een Europese meerderheid van lidstaten vastberaden doorheen kan gaan. Ik zinspeel erop dat de machtsverhoudingen volgend jaar hopelijk mede veranderen zullen doordat er ook in Bonn een rood-groene regering zal zijn.
Wij hebben in het Europees werkgelegenheidsbeleid een nieuwe start nodig op meerdere niveaus. We hebben een policy mix nodig die op werkgelegenheid gericht is, en die sociale dialoog en opleiding en vorming moet bevatten. We hebben het inzicht nodig, dat een ommekeer in het industriebeleid werkgelegenheid schept. We hebben inderdaad een herverdeling nodig van werk, een nieuwe organisatie, maar ook arbeidstijdverkorting. Frankrijk en Italië hebben hier het voorbeeld gegeven en zijn een reden tot hoop. We hebben een derde sector nodig tussen de particuliere economie en de klassieke overheid, een sector die openbaar verantwoorde werkgelegenheid organiseert in een vorm die het mogelijk maakt de sociale uitsluiting, die het resultaat is van meer dan 10 jaar neoliberaal beleid, weer ongedaan te maken.
Wij zullen tijdens een groene top begin november onze voorstellen in deze zin verder uniformeren en uitwerken. Ik ben het met de heer van Velzen eens dat dit nu niet in de eerste plaats een kwestie van geld is, hoewel het uiteraard niet uit de kleine kas gefinancierd kan worden. Wij hebben nu het instrumentarium nodig, we hebben een duidelijk beeld nodig van de taken die wij ter hand moeten nemen. Dan zal de Duitse regering, die zich momenteel in het remhuisje gebarricadeerd heeft, de weg vrijmaken voor de noodzakelijke ommekeer.
Het gaat er niet om, de troefkaarten aan bod te laten komen, mijnheer de Voorzitter van de Commissie, dat is niet genoeg! We moeten de kaarten eindelijk eens opnieuw schudden.

Sainjon
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Van Velzen feliciteren met zijn uitstekende werk. Ik betreur het alleen dat het verslag het thema van de arbeidstijdverkorting niet aanroert. Me dunkt dat we niet bang moeten zijn hierover te praten als een van de middelen om de werkloosheid in Europa te bestrijden.
Het gaat naar mijn idee zeker niet om een dogmatische visie die op autoritaire wijze die 35 uur in een klassiek weekrooster wil voegen, maar de verkorting van de arbeidstijd past in de historische ontwikkeling. Arbeidstijdverkorting kan honderdduizenden banen in Europa scheppen, mits zij gepaard gaat met een ware revolutie in de arbeidsorganisatie, gebaseerd op - waarom ook niet? - een jaarrooster en een hervatting van het innovatie- en opleidingsbeleid.
Aan dit beleid is al door de Commissie reliëf gegeven. Het is thans bewezen dat met name de economische groei en de daling van de werkloosheid in de Verenigde Staten deels op de technologische innovatie berusten. Waarom werken we niet aan een Europees plan om een aantal bestaande programma's op het gebied van ontwikkeling van industriële technologieën te hergroeperen? Ik denk aan Brite-Euram, maar ook aan informatietechnologieën met ACTS en, wat in dit opzicht van vitaal belang is, het feit dat het Europese midden- en kleinbedrijf meer toegang tot Internet moet hebben. Ik denk dat het ook van fundamenteel belang is dat dit met het programma Eureka wordt gecoördineerd.
Laten we ons geen illusies maken: de middelen van de EIB waarover men spreekt, zijn uiteindelijk druppels op een gloeiende plaat. De Europese kleine en middelgrote ondernemingen komen meestal in de problemen wanneer zij geen bankkredieten kunnen krijgen. Waarom werkt het Eureka-programma zo goed? In de eerste plaats omdat het programma dichtbij de realiteit en de ondernemers staat, maar ook en vooral omdat het een etiket van excellente technologie toekent, wat bepaalde ondernemingen sterkt bij het verkrijgen van bankkredieten. Waarom denken we niet aan zo'n soort label voor de EIB, die zich bij de banken voor ondernemingen garant zou kunnen stellen?
Het idee om de jongeren na een periode van anderhalf jaar verplicht een activiteit voor te stellen, lijkt me uitstekend. Ik meen dat sommige jongeren uit achterstandswijken tegenwoordig een flinke por moeten krijgen om hen uit de bodemloze put te krijgen waarin sommigen wegzakken. Ik denk dus dat een programma dat hen op de moderne arbeidsmarkt zou duwen een antwoord op deze hopeloze situatie zou zijn; zo'n programma zou het leren over informatietechnologieën moeten combineren met vreemdetaalonderwijs op basis van de programma's Lingua en Leonardo.
Ten slotte blijkt het Deense beleid inzake personeelsroulatie succes te hebben: we zouden ons door dit voorbeeld moeten laten inspireren. Terwijl sommige werknemers met ouderschapsverlof zijn of een opleiding volgen, vervangen langdurig werklozen hen en worden zij zo in het bedrijf opgeleid; de vijftigplussers hebben hierbij vaak groot belang. Laten we deze uitdaging dus aannemen op basis van doelstelling 4 en een versterkt Adaptprogramma.
De Europeanen verwachten veel van de lidstaten van de Unie. Zij hebben genoeg van de mooie woorden. De 20 miljoen werklozen en de 50 miljoen personen die onder bijzonder moeilijke omstandigheden leven, wachten op concrete daden. Aan de vooravond van de top van Luxemburg zijn er voorstellen geformuleerd: zij gaan in de goede richting. Er is een sprankje hoop: laten we hieraan meer glans geven. De burgers van Europa werk geven is een primordiale taak voor alle politiek verantwoordelijken. Ieder van ons heeft de plicht al het mogelijke te doen om dit economische en sociale kankergezwel te overwinnen. Het is ook een middel om miljoenen Europeanen weer zin aan het leven te geven.

Jensen, Lis
Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp heel goed dat de Europese Unie resultaten wil zien op de buitengewone top over werkgelegenheid. Dat heeft men de vele werklozen immers beloofd. Het is echter de vraag of het eigenlijk wel realistisch is om resultaten te verwachten en het is wellicht ook om die reden dat een aantal leden van de EU-Commissie de top eerder een werkgroep begint te noemen. Sinds de ondertekening van het Verdrag van Amsterdam hebben we vele mooie woorden gehoord. Dat merk ik ook in het Deense debat, waar bijvoorbeeld de premier vindt dat het hoofdstuk over werkgelegenheid in het nieuwe Unieverdrag een mijlpaal in de geschiedenis betekent. Wat hij vergeet te zeggen is dat de lidstaten ook gedwongen worden alle beleidsvormen ondergeschikt te maken aan het op stabiliteit gerichte economisch beleid van de EU. Dit is het geval voor het sociaal en arbeidsmarktbeleid alsook voor het werkgelegenheidsbeleid. Men kan zich dus terecht afvragen of dit de werkgelegenheid eigenlijk wel ten goede zal komen. Mijn antwoord is duidelijk neen. Het is immers bekend dat juist het economisch beleid en de verwezenlijking van de EMU een stijging van de werkloosheid als gevolg zal hebben, niet het minst in de openbare sector. In het verslag dat de heer Coates eerder over de werkgelegenheid schreef, stonden berekeningen waaruit bleek dat de verwezenlijking van de EMU binnen het tijdschema 2, 1 miljoen meer werklozen in de Europese Unie zou betekenen. Dit aspect zoek ik tevergeefs in het verslag van de heer Van Velzen.
Ook in het debat van vandaag komt dit aspect niet ter sprake. Wanneer ik de voorzitter van de Commissie, de heer Santer, hoor zeggen dat er het afgelopen jaar zoveel nieuwe arbeidsplaatsen zijn gecreëerd, dan vind ik dat hij er ook aan toe moet voegen dat het hier vooral parttime-banen betreft. Is dit eigenlijk wat de werklozen wensen? In elk geval niet de werklozen in de streek waar ik vandaan kom. Een meerderheid in de Deense vakvereniging is fel gekant tegen de flexibiliteit die tegenwoordig onder aanvoering van de Europese Unie op de arbeidsmarkt wordt ingevoerd.
Het verslag heeft niets dan lof voor deze zienswijze, die erop neerkomt alles ondergeschikt te maken aan het economisch beleid in de EU en aan het concurrentievermogen. Er wordt wel voorgesteld om een aantal minimumwerkloosheidsratio vast te stellen. Ik ben echter van mening dat het de taak is van de lidstaten om deze minimumwerkloosheidsratio te bepalen. Het verslag toont duidelijk aan hoe de EU zich geleidelijk in een bepaalde richting ontwikkelt. Sinds de top in Essen is dit zonder onderbreking het geval geweest. Met het voorstel in dit verslag om gemeenschappelijke minimuminkomens en gemeenschappelijke minimumlonen vast te stellen beweegt men zich op glad ijs, waarmee noch dit Parlement, noch de Commissie noch de bevolking in de Europese Unie gediend kan zijn.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's! De Europese top over werkgelegenheid moet de zaak aan het rollen brengen, zodat het politieke systeem in de Europese Unie een beetje meer aan geloofwaardigheid wint. Voor de 18 miljoen werklozen blijft geen hoop meer over, wanneer het Verdrag van Amsterdam niet wordt ingevuld met concrete stappen. Hoe goed de richtsnoeren van de Commissie, het voorzitterschap van de Raad en die van de rapporteur ook zijn, toch hebben we naast impulsen en hervormingen op het gebied van het arbeidsmarktbeleid ook beslist gewijzigde economische kadervoorwaarden nodig. Ondanks de gunstige herfstprognose moet hier verder handelend worden opgetreden. Want het investeringsaandeel in de Europese Unie is volstrekt onbevredigend en kan er niet toe bijdragen de werkeloosheid te overwinnen. Wij hebben minstens 1 % meer openbare investeringen nodig en voor minstens 1 % van het BBP meer particuliere investeringen. Ik hoop dat die verenigd kunnen worden in een partnerschap van de overheid met de particuliere sector, zodat een Europese meerwaarde op dit gebied kan worden gecreëerd, die effect heeft op de werkgelegenheid. Daarom vind ik het werkelijk belangrijk dat dit gebied vastberaden wordt aangepakt op de top over werkgelegenheid, opdat de dramatische werkgelegenheidscrisis kan worden overwonnen.
Een heroriëntering is mijns inziens ook nodig bij de belastingen, niet alleen een fiscale ontlasting van de factor arbeid, maar zodat daardoor tegelijkertijd ook de interne vraag bevorderd wordt.
In het belang van de werkgelegenheid - die immers niet alleen door maatregelen op het gebied van het arbeidsmarktbeleid kan worden gestimuleerd - hebben we naast de benchmarking voor investeringen en investeringen op het gebied van de infrastructuur ook de bewijsplicht nodig, dat de openbare investeringen ook daadwerkelijk effect hebben op de werkgelegenheid. Ik denk dat dit bewijs eenmaal per jaar moet worden geleverd. Want door de investeringen op het gebied van de infrastructuur zullen we niet alleen de zwakke concurrentiepositie van de Europese Unie op het gebied van logistiek, vervoer en communicatie te boven komen, we zullen daarmee ook daadwerkelijk nieuwe arbeidsplaatsen creëren.
Verder ben ik van mening dat in het belang van de effecten op de werkgelegenheid de maatregelen, namelijk alle politieke maatregelen van de Europese Unie, op werkgelegenheid moeten worden georiënteerd en dat er daarom ook meer moet worden omgebogen van de oriëntatie op grote bedrijven, met name op het gebied van industrie, technologie en onderzoeksbeleid, in de richting van de grootste werkgevers, het midden- en kleinbedrijf. Dan kunnen we daadwerkelijk ook een bijdrage leveren aan de ombuiging van een passief naar een actief arbeidsmarktbeleid.

Hernández Mollar
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat we zonder overdrijven kunnen stellen dat we voor een debat staan dat cruciaal is voor heden en toekomst van de Europese Unie.
Op de buitengewone top die op 21 en 22 november in Luxemburg zal worden gehouden rust de enorme verantwoordelijkheid om de zorg die er in de lidstaten leeft voor het probleem van de werkloosheid geloofwaardig tot uiting te brengen. Er moeten politieke beslissingen worden genomen die de weg vrijmaken voor een onmiddellijke en daadwerkelijke coördinatie van al die initiatieven die in de verschillende lidstaten effectief zijn gebleken in de strijd tegen de werkloosheid. Aan de Commissie de taak om wat de inbreng van de Europese Unie en, straks, de EMU binnen een daadwerkelijke interne markt aan toegevoegde waarde kan betekenen een extra impuls te geven.
Met de convergentie van de nationale economieën streeft de Europese Unie ernaar om sterk te staan tegenover haar concurrenten, en om op basis van die solide positie te komen tot versterking en instandhouding van een stelsel van solidariteit en sociale zekerheid dat is gericht, niet op subsidiëring, maar op het scheppen van werkgelegenheid om daarmee zichzelf in stand te kunnen houden. Er moet ook een nauwere samenwerking komen tussen Parlement en Commissie. De afgelopen maanden zien we dat zich twee verschillende modellen aftekenen om de problematiek van werkloosheid en werkgelegenheid aan te pakken.
Aan de ene kant is daar het model - waarin wij geloven - volgens hetwelk de samenleving de ware motor is van de economie en de werkgelegenheid. Volgens dit model zijn de sociale partners de echte hoofdrolspelers en is het aan de overheid om ervoor te zorgen dat de economische voorwaarden aanwezig zijn opdat onderwijs, opleiding en onderzoek succesvol ingezet kunnen worden voor het scheppen van banen, tegen de jeugdwerkloosheid, tegen de ongelijkheid van kansen en tegen de langdurige werkloosheid. Aan de andere kant staat het model dat wordt voorgestaan door diegenen die denken dat regeringen, ontsproten aan de wederwaardigheden van de politiek, per decreet banen kunnen creëren.
Hoewel gemeenschappelijke en kwantificeerbare doelstellingen, zoals door collega van Velzen bepleit, niet zonder meer mogen worden verworpen, moeten we ons afvragen of de lidstaten op korte termijn de beschikking kunnen hebben over de noodzakelijke instrumenten om zulke doestellingen te definiëren. Zijn de huidige sociaaleconomische indicatoren de juiste? Beschikken de lidstaten over de middelen om die doelstellingen te realiseren? Laten we de vinger steeds aan de pols houden, maar laten we ook geen onnodige verwachtingen scheppen.
En wat te zeggen van het grote thema van de arbeidsduurverkorting? Wanneer komt de Commissie met het gevraagde vergelijkende onderzoek naar de landen waar arbeidsduurverkorting wordt toegepast? Er bestaat geen unanimiteit over de toepassing van deze oplossing. De meningen hierover zijn verdeeld. Zelfs binnen de fractie van de Partij van de Europese Sociaal-Democraten zijn er die zich uitspreken tegen het per decreet opleggen van arbeidsduurverkorting door de regeringen.
Laten we ernaar streven dat de flexibiliteit in de arbeidsduur wordt bereikt langs de weg van overleg tussen de werkgevers- en werknemersvertegenwoordigers, bedrijf voor bedrijf, branche voor branche, zonder dat daardoor het concurrentievermogen en de productiviteit in gevaar komen, en zonder dat de werknemers het in hun portemonnee voelen. Dit alles is niet eenvoudig te combineren, maar per decreet lukt het zeker niet.

Podestà
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, van vele zijden is er al op gewezen hoe belangrijk het thans aan de orde zijnde thema is. Om het met de woorden van Jacques Delors te zeggen, toen hij afscheid nam van deze Vergadering: voor Europa is dit het belangrijkste thema in de komende vijftien jaar.
Een van de aanwezigen hier vandaag heeft het heel krachtig uitgedrukt door te spreken van massawerkloosheid: bijna twintig miljoen Europeanen zonder een stabiele vorm van arbeid. Uiteraard hoort het tot de prioriteiten om de financiële middelen op te voeren die voor de ontwikkeling bestemd zijn, maar ik geloof dat het ook heel belangrijk is te bezien in welke omstandigheden deze voor de ontwikkeling bestemde middelen een stabiel resultaat kunnen opleveren in de vorm van meer werkgelegenheid.
Wij leven in een tijd waarin de wereldeconomieën in zekere mate aan elkaar vastgeklit zitten, en het zal steeds meer die richting uitgaan. Het is dus ondenkbaar dat wij naar oplossingen zoeken die totaal los zitten van de algehele context.
Tegen deze achtergrond is het dan ook op zijn minst zorgwekkend te noemen dat twee landen, Frankrijk en Italië, ervoor gekozen hebben de arbeidstijd bij et, dus planmatig en langs officieel- bureaucratische weg, in te krimpen. Nog maar een paar minuten geleden heeft iemand van ons het gehad over "een fatsoenlijker bestaan" . Maar, dames en heren, er is toch zeker niets onfatsoenlijks aan werken! We zeggen toch altijd dat arbeid adelt? Daarom kan ik er absoluut niet bij dat men de arbeidsduur via wetgeving wil gaan verkorten. Gaat u eens even bij uzelf na: het bedrijfsleven zorgt voor banenschepping, maar bedrijven zijn levende entiteiten met dagelijkse eisen die voortdurend aan verandering onderhevig zijn. Alleen als de sociale krachten in staat zijn met elkaar overleg te plegen, alleen als ze met elkaar rondom een tafel gaan zitten om te praten over behoeften en doelstellingen, kun je stellen dat je de werkgelegenheid daadwerkelijk in bescherming neemt.
Wat zal er gebeuren als wij de arbeidsduur via een wettelijke regeling verplicht verkorten tot 35 uur? Dan komt er waarschijnlijk een verhoging van de kosten, waarschijnlijk vormt dat dan een stimulans om de productie verder te mechaniseren, om meer te automatiseren, waarschijnlijk gaan de bedrijven zich dan meer buiten de Unie vestigen, en dat geldt allemaal niet alleen voor grote ondernemingen maar ook voor het MKB.
En dan te bedenken dat wij toch concrete voorbeelden in Europa hebben! In Groot-Brittannië en Nederland is in een paar jaar tijd de werkloosheid met een paar procent teruggedrongen dankzij de flexibilisering van het werk en dus helemaal niet doordat de regering langs bureaucratische weg een arbeidstijdverkorting heeft doorgedrukt.
Aangezien volgens mij iedereen graag de belangrijke uitdaging van stabiele werkgelegenheid wil winnen, aangezien iedereen ernaar streeft genoeg rijkdom te scheppen om de verworvenheden van de verzorgingsstaat veilig te stellen, geloof ik dat Europa efficiënte wegen moet bewandelen met het oog op de situatie van globalisering waarin wij ons thans bevinden.

Watson
Mevrouw de Voorzitter, onze resolutie van vandaag zal geen bindende gevolgen hebben, maar ze verschaft wel een belangrijk decor voor de manier waarop de lidstaten en de Commissie de werkgelegenheidstop benaderen. Jammer dat we in de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid geen grotere consensus hebben kunnen bereiken: er zijn niet minder dan 55 amendementen van drie grote fracties.
Wat wij in elk geval wel weten is dat we terugkeren naar een normale groei, maar die groei zal niet groot genoeg zijn om de werkloosheid terug te dringen tot een aanvaardbaar niveau, en we moeten vooral iets doen aan de jeugdwerkloosheid en de langdurig werklozen. Wij weten dat we dit alleen kunnen doen als de interne markt functioneert. Wij moeten de onderlinge afhankelijkheid van onze economieën erkennen en ook moeten we inzien dat er grenzen zijn aan de efficiëntie van nationale beleidsmaatregelen, met name in het monetair beleid. Het is ironisch dat de landen die maar geen besluit kunnen nemen over de gemeenschappelijke munt, juist die landen zijn waar de monetaire unie het meest voor de werkgelegenheid zal betekenen.
We moeten ervoor zorgen dat men toegang heeft tot kapitaal en tot scholing, vooral kleine ondernemingen, en toen ik rapporteur was heeft de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid begrotingslijnen ter waarde van in totaal 150 miljoen ecu in een pakket samengevoegd om de regeringshoofden in staat te stellen hier ook inderdaad voor te zorgen. Ik kijk ernaar uit commissaris Flynn over drie weken in mijn kiesdistrict te mogen begroeten om te zien op welke manier wij momenteel een deel van het geld van deze begrotingslijnen besteden. Maar dat geld zal alleen maar ter beschikking van de top over de werkgelegenheid worden gesteld als de nationale regeringen bereid zijn het ernstig op te nemen. Dit mag geen loterij worden; wij moeten er echt hard voor werken om banen te scheppen. Het zou een goede start zijn als we de infrastructuurprojecten die op de Top van Essen besproken zijn verwezenlijken.
De belastingdruk op zaken die we wél willen, zoals banen en investeringen, moeten we zien te verschuiven naar zaken die wij níet willen, zoals het gebruik van schaarse natuurlijke hulpbronnen en vervuiling. Ik ben met name blij met de voorgestelde werkgelegenheidsrichtsnoeren voor de top en de vier pijlers ervan - inzetbaarheid, ondernemerschap, aanpassingsvermogen en gelijke kansen -, die zo belangrijk zijn voor het creëren van een klimaat waarin banen zullen ontstaan.
Ook de uitwisseling van de beste praktijken is belangrijk. De top is voor de lidstaten een kans om zich te verbinden tot het creëren van meer banen. De uitwisseling van ervaringen is voor de Europese Unie een uitermate belangrijke taak.
De moeilijkste taak voor de fungerend voorzitter, de heer Juncker, zal bestaan in het vinden van een compromis tussen de verschillende ideologische benaderingen van de economische organisatieleer. Deze top mag niet in een compromis van Luxemburg ontaarden.

Ojala
Mevrouw de Voorzitter, we moeten zorgen dat de werkgelegenheidstop in Luxemburg een succes wordt, oftewel dat er op de top heldere besluiten ter bevordering van de werkgelegenheid worden genomen. Het bevorderen van de werkgelegenheid is misschien wel de belangrijkste manier om het vertrouwen van de bevolking in de activiteiten van de EU te vergroten. Bij het van start gaan van de EMU is een effectiever werkgelegenheidsbeleid nodig, zodat de Europese groei kan voortduren terwijl de welvaart gelijkmatiger wordt verdeeld.
Ik heb voor goedkeuring van het verslag van de heer Van Velzen gestemd, omdat het belangrijk is dat er nu wordt aangevangen met de maatregelen van de Unie ter bevordering van de werkgelegenheid. Anders bestaat het gevaar dat het slechts blijft bij het spreken over werkgelegenheidsmaatregelen. Het is onvoldoende om ambitieuze doelstellingsprogramma's te maken als de verwezenlijking ervan pas in het volgende millennium plaatsvindt. Zeer belangrijk in het verslag is het voorstel om de laagst mogelijke BTW-heffing in te voeren voor arbeidsintensieve diensten. Het is van belang de Raad te bewegen om in deze kwestie een positief standpunt in te nemen.
Het verslag kent ook tekortkomingen. Arbeidstijdverkorting heeft te weinig aandacht gekregen. Arbeidstijdverkorting is het meest duurzame alternatief voor het vooral in de industrie verdwijnen van arbeidsplaatsen om de productiviteit te vergroten. Naar mijn mening is de belangrijkste vraag niet of arbeidstijd verkort moet worden door een wetswijziging, door onderhandelingen tussen de sociale partners of door experimenten met werktijden. Het belangrijkste is om nu al te beginnen. In Finland hebben we zeer interessante experimenten gedaan en resultaten geboekt met het 6+6-stelsel, waarbij de vroegere werktijd van acht uur is vervangen door twee roosters van zes uur. Het aantal arbeidsplaatsen is toegenomen en door een langer en efficiënter dagelijks gebruik van de productiecapaciteit hebben bedrijven extra middelen gekregen.
In het verslag wordt ook niet genoeg aandacht besteed aan de arbeidsplaatsen in de openbare-dienstensector. Vooral in de noordelijke lidstaten van de Unie zijn deze arbeidsplaatsen behalve voor de sociale zekerheid bovenal van groot belang voor een goede werkgelegenheid onder vrouwen. Bij het van start gaan van de EMU kan de openbare sector bovendien ook vanuit het oogpunt van de werkgelegenheid fungeren als stabilisator bij conjunctuurschommelingen en storingen. Daarom moet er meer rekening worden gehouden met de openbare sector.

Schörling
 Mevrouw de Voorzitter, om te beginnen wil ik Wim van Velzen gelukwensen met zijn rapport over de werkgelegenheid en ook met de voorstellen die hij en het Europees Parlement willen doen met het oog op de top van Luxemburg.
Er staan vele goede voorstellen in dit rapport, die ik zeker zal steunen. De top heeft een zeer moeilijke opdracht te vervullen, waarvoor alle hulp nodig is, en er kunnen daarom niet genoeg goede voorstellen worden gedaan. De top mag niet mislukken en evenmin uitmonden in fraaie formuleringen en hoge verwachtingen, maar men moet werkelijk zoeken naar een oplossing voor het probleem van met name de langdurig werklozen en de jeugdwerkloosheid.
Tijdens de mini-zitting in Brussel zette Commissievoorzitter Santer de richtsnoeren uiteen waarover de top zal discussiëren om vervolgens een standpunt te bepalen. Hij zei dat wij ervoor moeten waken te hoge verwachtingen te wekken, en dat hebben wij vandaag ook anderen horen zeggen. Niettemin is het beleid van de EU gebaseerd op een zeer optimistische groei van meer dan 3 procent per jaar. Dit betekent ook dat het werkgelegenheidsbeleid en de inspanningen van de EU om meer banen te scheppen gebaseerd zijn op de genoemde groei en op het streven om bedrijven te stimuleren tot investeringen. Dat is natuurlijk één maatregel, maar het is onjuist te denken dat economische groei de stijging van de werkgelegenheid garandeert. Als we dat denken, houden we onszelf en anderen voor de gek. Het is noodzakelijk de werkloosheid structureel aan te pakken door arbeidstijdverkorting in te voeren en door de belasting op arbeid blijvend te verlagen. Er zal sprake moeten zijn van kortere en natuurlijk ook flexibeler werktijden. Op de iets langere termijn moet worden gestreefd naar een werkweek van 30 uur en op de zeer korte termijn naar een werkweek van 35 uur.
Het verlagen van werkgeverspremies en andere vormen van belasting op arbeid dient volgens ons gefinancierd te worden door het verhogen van energieheffingen en de belasting op milieu, de zogeheten belastingverschuiving.
Ik deel de verontrustheid van de rapporteur met betrekking tot de EMU. Ik ben daarom van mening dat tijdens de Top gesproken zal moeten worden over het beleid van de EU, om ervoor te zorgen dat de drastische bezuinigingen in de collectieve sector niet bijdragen aan een stijging van het aantal werklozen.
Een ander ernstig en structureel probleem van het hedendaagse stelsel en ook van het EU-beleid, is dat er teveel geld wordt verdiend aan het uitputten van natuurlijke hulpbronnen en het verpesten van ons milieu. Daarom hebben wij amendement 51 ingediend, waarvan ik hoop dat velen het zullen steunen. Hierin stellen wij voor dat er een nieuw verdrag komt dat de andere verdragen in evenwicht zal brengen; een nieuw verdrag met een ecologische inhoud, dat wil zeggen dat er banen worden gecreëerd via een programma van omschakeling naar een ecologische aanpak.

Scarbonchi
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, na de verwachtingen van de grote Europese werken van Jacques Delors in de jaren negentig houdt Europa zich eindelijk met banen bezig, vandaar het verslag van vandaag.
Het is nooit te laat om goed te doen: 20 miljoen werklozen, uiteindelijk gaat dit aan het geweten van de eurocraten knagen. Al gaat dit werkgelegenheidsplan, dat al de verdienste heeft te bestaan, voorbij aan de arbeidstijdverkorting, het concentreert zich in wezen op twee prioritaire sectoren, gelukkig maar. De innovatie van de communicatietechnologieën, de multimedia, krijgt de volledige aandacht en toont daardoor het belang van scholing aan. Vijftig procent van de 20 miljoen Europese werklozen - en geen 19 - zit al een jaar lang zonder werk, en dertig procent al twee jaar lang. In 2007 zal 80 % van de huidige technieken verouderd zijn. Daarom stellen de radicalen voor om vanaf het jaar 2000 bijna 2 % van de nationale begrotingen aan opleidingen te besteden.
De tweede prioriteit van het verslag is de steun aan het midden- en kleinbedrijf, want al vijftien jaar vormt dit de enige werkelijke bron voor nieuwe banen in Europa, in tegenstelling tot de grote industriële concerns die onophoudelijk afslanken. Maar om het midden- en kleinbedrijf te helpen moet er een steunfonds voor het oprichten van ondernemingen in Europa komen met een omvang van 800 miljoen ecu, indien men zich werkelijk een substantiële inspanning wil getroosten.
Er zijn nog andere mogelijkheden: invoering van een Europees juridisch en fiscaal statuut van bedrijfsleider, want als wij het persoonlijke initiatief willen aanmoedigen, dan moeten we de risico's van degene die het initiatief tot de oprichting van een bedrijf neemt, verduidelijken en beperken. Invoering van een stimulerend fiscaal beleid met lagere lasten en belastingvrijstelling indien werk wordt geschapen. Ook bevordering van de hele kleine bedrijven aan huis en van telewerken, want dat is de economie van de XXIe eeuw.
De Europese Unie mag niet langer de "Red Adair" van de economie in Europa zijn, maar zij moet verder kijken en nadenken over de economische activiteiten in de komende twintig jaar. Zij moet ten slotte, ik zeg dit met klem en mijn fractie met mij, de quartaire economie definiëren, die zal worden gebaseerd op het verenigingsleven en de verzorgende diensten, die ons van sociaal nut tot economisch nut zal brengen. Want, laat daarover geen twijfel bestaan, mevrouw de Voorzitter, de moderne tijd zoals de grote denkers van de XIXe eeuw hebben voorzien, heeft zijn historische taak volbracht: het werk heeft ons van het werk bevrijd.

Nicholson
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de rapporteur gelukwensen met zijn verslag. Ik kom uit een gebied dat een zeer hoge werkloosheid kent en ik kan u verzekeren dat dit een van de grootste problemen is waarmee we in de Europese Unie op dit moment te kampen hebben.
Het is belangrijk dat wij deze problemen op een positieve manier tegemoet treden. Helemaal terecht identificeert de rapporteur een groot aantal van de problemen waarmee wij vandaag de dag geconfronteerd worden, maar het zal bijzonder moeilijk zijn een strategie voor de arbeidsmarkt op te zetten die op korte termijn aan de verwachtingen kan voldoen. We moeten realistisch zijn en dat probleem onder ogen zien.
Het is natuurlijk goed om de aandacht te vestigen op de langdurig werklozen, alsook op het hoge percentage werkloze jongeren. Ik ben er vast van overtuigd dat die situatie voor wat beide aspecten betreft op korte termijn niet tot het verleden zal behoren. Het is voor een groot stuk een vicieuze cirkel omdat wij, naarmate wij onze technologie uitbreiden en verbeteren, uiteindelijk steeds minder mensen nodig hebben om het werk te doen. Er zijn voorstellen ingediend om de werkweek te verkorten en om het aantal parttime werknemers op te voeren, maar, zoals velen in deze Vergadering al hebben gezegd, eigenlijk willen de mensen gewoon een fulltime baan.
Wij moeten het probleem radicaler benaderen. Ik geloof dat het zwakke punt van de Europese Unie is geweest dat zij altijd het centrum heeft opgezocht en de vraag die wij nu moeten stellen is waar dat centrum zich nu precies bevindt. Het effect van de interne markt is geweest dat het geheel onduidelijker is geworden. Het beginsel van een industrie die eindeloos bezig is om een zo groot mogelijk concurrentievermogen te bereiken moet worden opgegeven en dat moet de Europese Unie doen. Als wij er niet in slagen om op een besliste manier een einde te maken aan die tendens, dan zal men ons uiteindelijk verwijten dat wij grote delen van de Europese Unie hebben ontvolkt en braak gelegd. Het zou voor de Europese Unie totaal verkeerd zijn om de nationale regeringen de verantwoordelijkheid te ontnemen om hun eigen economieën te ontwikkelen. Dat zou een stap te ver zijn die ik niet zou kunnen accepteren. We moeten accepteren dat iedere regering weet wat het beste is voor haar eigen volk in haar eigen land en in haar eigen regio's, en in dit opzicht moeten we de regeringen maximale steun geven om hun eigen strategie te ontwikkelen, die voor henzelf en voor de mensen in hun eigen gebieden de beste steun zal zijn.

Fayot
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, het Luxemburgse voorzitterschap heeft de lat voor de werkgelegenheidstop heel hoog gelegd. Daarmee mogen we het feliciteren. We mogen het in het bijzonder gelukwensen met het feit dat het nieuwe ideeën heeft geïntroduceerd en onophoudelijk de dialoog met de lidstaten, de sociale partners en uiteraard ook met het Europees Parlement heeft aangezwengeld. Al zou het enkel om dit aspect gaan, dan kan deze top niet meer uitsluitend een pr-actie zijn, zoals de heer Wolf vermoedde. Het zal eerder een top van de breuk met de fraaie verklaringen van de voorgaande topbijeenkomsten moeten worden.
Mevrouw de Voorzitter, we mogen niet denken dat men zich nog langer met ad hoc regelingen tevreden kan stellen. Als wij een samenleving met twee snelheden willen vermijden, moeten wij bepaalde gevestigde ideeën weer op stapel zetten. En ongemerkt is het verslag van Wim van Velzen nauwkeurig en diepgaand tegelijk, omdat het de kern aan de orde stelt en tevens voorstelt wáár wij direct kunnen beginnen.
Neem bijvoorbeeld het voorstel voor een sociale of minimale BTW voor arbeidsintensieve diensten. Deze zou kunnen gelden voor huishoudelijke en verzorgende diensten, de sociale economie en scholing. Dat is een radicale verandering van perspectief. Daardoor zou eindelijk de lokale en regionale economie in haar specifieke karakter kunnen worden gerespecteerd naast de wereldeconomie. Daarmee zou de uniformerende logica van de interne markt voor een deel van de economie kunnen worden gemoduleerd.
Ik denk dat de Commissie dit idee zou moeten aangrijpen en in het kader van de Monti-groep concrete voorstellen moet doen. Dat zou de lidstaten overigens niet mogen beletten tegelijkertijd zelf ook actief te worden.
Mevrouw de Voorzitter, alles bijeengenomen dachten de staatshoofden en regeringsleiders, althans sommigen van hen, die vermoeid na een nacht onderhandelen in Amsterdam meenden even met rust te worden gelaten door de kwestie van de werkgelegenheid naar een buitengewone top te verwijzen, niet dat zij het zo goed zouden doen. Zij hebben Europa de beste gelegenheid gegeven om niet alleen over de werkgelegenheid na te denken, maar over het hele economische stelsel en vooral om hierover besluiten te nemen. Met het verslag-Van Velzen, mevrouw de Voorzitter, zal niemand kunnen zeggen dat er geen concrete maatregelen zijn waarover men direct zou kunnen beslissen.

Schiedermeier
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het helemaal eens met het standpunt van Commissievoorzitter Santer dat het werkgelegenheidsbeleid de taak is van de afzonderlijke landen. Aan de andere kant ben ik ervan overtuigd dat de EU gezien de hoge werkloosheidscijfers de ogen niet mag sluiten voor dit probleem. Daarom ben ik blij met de werkgelegenheidstop in november. Ik verwacht echte resultaten, want er is genoeg gepraat, nu moeten er daden volgen! We hebben concrete resultaten nodig.
De rapporteur, collega Wim van Velzen, heeft ongetwijfeld met steun van de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken goed werk geleverd. Er zitten voor de werkgelegenheidstop veel goede suggesties in om er de gedachten over te laten gaan. Ik ben het ermee eens dat het opleiden van werkloze jongeren en langdurig werklozen belangrijk is. Of daarvoor zulke precieze criteria nodig zijn, betwijfel ik evenals de voorzitter van de Raad Juncker en collega Pronk, omdat de uitgangssituatie in de lidstaten verschillend is en op deze manier slechts valse hoop wordt gewekt. Dat geldt ook voor de in procenten uitgedrukte normen. Opleiding gedurende de gehele levensloop moet ongetwijfeld worden gestimuleerd. Of daarvoor overal 0, 5 % nodig is, is een andere zaak. Het vinden van een baan na de opleiding is uitermate belangrijk voor de motivatie van de jonge werknemers en werkneemsters. Het terugdringen van overwerk wordt door ons al lang en terecht geëist, dit leidt ongetwijfeld tot meer werkgelegenheid. Dat geldt in Duitsland ook voor de 610-Mark-regeling. Het misbruik van deze uitzonderingsregeling heeft voor de werkgelegenheidsverhoudingen in de Bondsrepubliek Duitsland desastreuze gevolgen.
De wettelijke gelijkschakeling van de atypische dienstbetrekkingen en de voltijdbanen steun ik onvoorwaardelijk. Vrouwen hebben nog lang geen gelijke kansen. Het werkgeversaandeel in de sociale verzekeringen moet voor de loonintensieve kleine en middelgrote ondernemingen eindelijk worden teruggebracht. Dit is ook in het belang van de bestrijding van zwartwerken, wat steeds meer voorkomt en arbeidsplaatsen doet verdwijnen. Het moet gemakkelijker worden om een nieuw bedrijf op te richten. De bureaucratie moet worden verminderd en de wettelijke voorwaarden moeten eenvoudiger worden. Garantiefondsen voor risicokapitaal zijn absoluut noodzakelijk opdat innovatieve ideeën kunnen worden omgezet in werk. De EIB kan daartoe haar steentje bijdragen. De euro moet op 1 januari 1999 worden ingevoerd. Daar hoort echter ook bij dat alle deelnemers overeenkomstig het verdrag voldoen aan de toetredingscriteria, want alleen een harde euro zal voor werkgelegenheid zorgen.
Staat u mij toe tot slot nog te zeggen dat de Raad en de Commissie eindelijk eens een einde moeten maken aan de belastingdumping in de lidstaten omdat hierdoor ook arbeidsplaatsen verloren gaan.
Nogmaals: genoeg woorden, nu moeten er daden volgen! We moeten in Europa de sociale markteconomie behouden. Ze mag socialistisch noch liberalistisch zijn. Tot slot wil ik erop wijzen dat het investeringsaandeel in Beieren meer dan 5 % hoger is dan in alle deelstaten van de Bondsrepubliek met een rood-groene regering. Daarom is het advies van mijn collega Wolf om van regering te veranderen een slecht advies, dat blijkt immers uit dit voorbeeld!

Van Bladel
Mevrouw de Voorzitter, aan de vooravond van de economische en monetaire Unie ontstaat het beeld bij de burger van een Unie die uitsluitend met fusies van grote ondernemingen bezig is en het belang van de aandeelhouder dient. Dat beeld corrigeert het voorstel van collega Van Velzen waarvoor waardering. Hoewel ik persoonlijk van mening ben dat het creëren van banen primair behoort tot de rol van de ondernemer kan dit initiatief zijn nut hebben, en wel op het terrein van scholing en het schuiven met begrotingsmiddelen om banen te creëren. Ik heb echter vraagtekens bij begrippen als levenslang leren. Heerlijk! Maar hoe, en wie betaalt het? Problemen met uitbannen van structureel overwerk. Waarom zou je mensen dwingen? En gedwongen minder uren werken. Deze drie aspecten behoren deels tot de competentie van het individu en uiteraard tot de bevoegdheid van de sociale partners die we niet moeten uithollen.
De zorg van de collega's gaat vooral uit naar de jongere werklozen. Maar, Voorzitter, de generaties die Europa welvaart en welzijn hebben verschaft, mogen niet op basis van leeftijdsdiscriminatie uit de boot vallen. Er moeten kansen worden geboden om na het bereiken van de pensioengerechtigde leeftijd in het arbeidsproces te kunnen blijven. Daarvoor heb ik een amendement ingediend. Want Voorzitter, de demografische ontwikkeling in de Unie dwingt ons serieus hiermee om te gaan. Niet alleen om kennis en ervaring van die generatie te blijven gebruiken en als zodanig een flexibele arbeidsmarkt te bevorderen, alsook de pensioenen, ja Voorzitter, de pensioenen in de toekomst betaalbaar te houden. En dat is toch ook van belang.
Voorzitter, afhankelijk van het wel of niet aannemen van de aspecten waarbij ik bedenkingen heb, ga ik zeker akkoord met het voorstel van de heer Van Velzen.

Theonas
Mevrouw de Voorzitter, heel het Europese volk en met name de Europese werknemers moeten wel in woede ontsteken wanneer zij horen zeggen dat de werkgelegenheid stevige fundamenten zal verkrijgen met de verwezenlijking van de EMU en de binnenmarkt, met inlevering van loon en soepele werktijden. Dat betekent namelijk dat wij de wolf op de schapen laten passen. Is niet juist door de EMUcriteria en het beleid voor de binnenmarkt zoveel werkloosheid ontstaan? Is niet juist door de versoepeling van de arbeidsmarkt op grote schaal armoede ontstaan? De fungerend voorzitter van de Raad maakt zich, evenals onze rapporteur trouwens, bezorgd over de geloofwaardigheid van de Europese top. Ik ben echter bezorgd over het beleid. Kunt u dit wel veranderen? Zo nee, dan zal de top inderdaad een alibi worden voor de toepassing van het stabiliteitspact.
Er is maar één beleid dat kan leiden tot vermindering van de werkloosheid, tot verbetering van de werkgelegenheid en voorkoming van nog meer armoede en sociale uitsluiting en dat is een combinatie van verschillende maatregelen: vermindering van de arbeidstijd zonder inlevering van loon, versterking van de koopkracht van de grote bevolkingsgroepen, verhoging van de sociale uitgaven, daadwerkelijke ondersteuning van het midden- en kleinbedrijf, versterking van de overheidsinvesteringen en modernisering van de overheidssector. Dat zijn ook de doelstellingen van de werknemers en u kunt ervan op aan dat zij deze met hun inzet en strijdvaardigheid vroeg of laat deze zullen bereiken.

Raschhofer
Mevrouw de Voorzitter, met het oog op 18 miljoen werklozen vormt de verbetering van de werkgelegenheidssituatie de grootste uitdaging voor de Unie. We maken toch allemaal uit gesprekken met burgers op dat er een behoorlijke portie scepsis aanwezig is die zich uit in een voortdurend terugkerende vraag: wat hebben wij aan Europa als het niet lukt om onze werkgelegenheid veilig te stellen? Ik ben van mening dat als het mogelijk is om in de strijd tegen de werkloosheid doeltreffende stappen te ondernemen, dit ook betekent dat Europa in de harten van de burgers wordt gebracht.
Amsterdam gaf een duidelijke opdracht mee. Het gedefinieerde doel - of zoals commissaris Flynn het noemde, het resultaat - is het scheppen van 12 miljoen arbeidsplaatsen in 5 jaar, een ambitieuze taak. Zeker gezien het feit dat er geen extra middelen ter beschikking worden gesteld. Er rijzen dus twee vragen. Ten eerste: doorstaan de financieringsvoorstellen de toets der kritiek? Ten tweede: zijn de maatregelen die worden getroffen geschikt?
Als er bijvoorbeeld sprake is van het vrijmaken van een ongelooflijke hoeveelheid middelen door de EIB, dan zorgt een nauwkeuriger blik voor een zekere ontgoocheling. De bedoelde middelen van de EIB zijn volgens een interne Duitse studie slechts toereikend voor het scheppen van maximaal 60.000 arbeidsplaatsen. De door de Commissie ter bestrijding van de werkloosheid voorgestelde maatregelen zijn beproefde recepten. Het verslag over de werkgelegenheid in Europa in 1997 herhaalt in wezen reeds gestelde eisen van bijvoorbeeld een herziening van het belastingbeleid, verbeterde opleiding en nascholing, een daling van de loonkosten en nog veel meer.
Het gaat hierbij om maatregelen waarvan de uitvoering onder de bevoegdheid van elke afzonderlijke lidstaat valt. De EU kan hieraan slechts deelnemen door het uitwisselen van ervaringen omdat het Europa ontbreekt aan de geschikte instrumenten om arbeidsplaatsen te scheppen. Afgewacht moet dus worden of na de resultaten van Amsterdam de EU in Luxemburg een nieuw elan en vooral geloofwaardigheid krijgt en of de bij de burgers gewekte hoop wordt vervuld.

Donnelly, Alan
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de fungerend voorzitter van de Raad, de voorzitter van de Commissie en de rapporteur danken voor de toelichting die zij vandaag hebben gegeven.
Ik zou de fungerend voorzitter van de Raad willen zeggen dat als de oplossing die uit de top over werkgelegenheid van Luxemburg naar voren komt, gewoon de faciliteit is van de Europese Investeringsbank, en als wij ons daar met zijn allen alleen maar op concentreren, dat dan niet datgene is waar het bij deze top over zou moeten gaan. Wij moeten inzien dat de Europese Investeringsbank de werkloosheidsproblemen van de Europese Unie niet kan oplossen. We mogen op het einde van de top in Luxemburg niet met deze oplossing komen aandragen als zijnde het wondermiddel voor al onze problemen.
Ik zou veel liever zien dat deze top gebruikt wordt als een historische kans om de hele kwestie van de inzetbaarheid te bekijken en om te zien hoe we de inzetbaarheid in de Unie kunnen vergroten. We moeten aan alle zijden van deze Vergadering heel eerlijk zijn tegen onszelf als we willen dat Luxemburg een succes wordt. We moeten kijken naar inzetbaarheid in verband met werkpatronen. Ik gebruik die uitdrukking omdat u, mijnheer de Voorzitter, " werkpatronen" gebruikte en niet "een kortere werkweek" . Wij moeten kijken naar inzetbaarheid in de context van onderwijs en opleiding. Het aantal langdurig werklozen in Europa dat geen opleiding of scholing volgt is rampzalig. We moeten kijken naar inzetbaarheid voor zover het de verzorgingsstaat betreft. We moeten toegeven dat wij momenteel een passieve verzorgingsstaat hebben in plaats van een actief betalingsstelsel dat mensen aanmoedigt om binnen de Europese Unie werk te vinden. Ik mag dat zeggen omdat ik het gebied vertegenwoordig dat, buiten Noord-Ierland, de hoogste werkloosheid heeft van het Verenigd Koninkrijk.
Ter afronding wil ik opmerken dat wij helemaal geen wondermiddel willen voor de werkloosheid; wij willen geen lapmiddelen. Wij willen dat dit een historische topconferentie wordt waar gekeken wordt naar inzetbaarheid, waar geen heilige koeien zijn en waar wij aan alle zijden van deze Vergadering en aan alle zijden van de politieke discussie op een volwassen en verstandige manier bekijken hoe we de mensen weer aan het werk kunnen krijgen.

Castagnetti
Mevrouw de Voorzitter, het staat buiten kijf dat de top van Luxemburg over werkgelegenheid een van de belangrijkste resultaten van de Conferentie van Amsterdam is. Weliswaar gaat het om een materie die onder de bevoegdheid van de nationale staten valt, maar het is eveneens zo dat Europa niet mag doen alsof zij niet ziet dat de Europese burgers halsreikend uitkijken naar een algeheel en gecoördineerd antwoord.
Het verheugt me dus dat de heer Santer en de voorzitter van de Raad Juncker zo vastberaden hebben gesteld dat er concrete resultaten op tafel moeten komen. Europa kan zich niet aan haar verantwoordelijkheid onttrekken, anders komt een en ander haaks te staan op het doel van de Monetaire Unie, die er namelijk van uitgaat dat er een stabiliteitspact gesloten wordt dat in de afzonderlijke landen sociale vrede en dus politieke stabiliteit brengt.
Zoals reeds is gezegd, komt sociale vrede tot stand door middel van harmonisatie van het fiscaal beleid, maar ook via harmonisatie van het beleid in de welzijnssector.
Europa kan niet anders dan zich over dit vraagstuk buigen, want de gegevens die de heer Santer aanreikt beschrijven een onderhand structurele werkloosheid. Er zitten structurele elementen in de Europese werkloosheid. Aangezien 50 procent van de werklozen al een jaar zonder werk zit, 30 procent meer dan twee jaar werkloos is, aangezien 20 procent jongeren zijn en 75 procent van de werklozen alleen maar tot de leerplichtige leeftijd op school heeft gezeten, wordt het dringend noodzakelijk dat de beroepsopleiding en het gebruik van de structuurfondsen doelgerichter worden gemaakt - zoals de heer van Velzen ook in zijn verslag heeft gesteld. Vooral ook moet men concrete uitvoering gaan geven aan een actie voor het MKB - zoals ook al is gezegd - en wel door vermindering van administratieve kosten, gemakkelijker toegang tot kapitaal en kredietverstrekking, minder belastingdruk op de arbeidskosten en grotere flexibiliteit van de arbeidsmarkt. Wat hier nog niet is gezegd, is dat het niet alleen met flexibiliteit van de arbeidsmarkt lukt om banen te creëren, maar ook door flexibiliteit in te voeren in andere productiefactoren, te beginnen bij de markt van producten. De landen die het klaargespeeld hebben om meer banen te scheppen, hebben dan ook een echte ontregeling van de productmarkt tot stand gebracht.
Mijn laatste overweging doe ik in mijn hoedanigheid van Italiaans staatsburger. Het gaat over het voorstel tot arbeidstijdverkorting. Het is een onweerlegbaar gegeven dat een zekere arbeidstijdverkorting verankerd zit in de technologische vooruitgang. Onlangs is er een studie verschenen waarin staat dat, als men in Duitsland overal robots zou gaan gebruiken, er dan 9 miljoen banen minder zouden zijn, in de Verenigde Staten zelfs 25 miljoen. Het probleem van de arbeidstijdverkorting bestaat dus echt. Alleen moet bezien worden hoe dat aangepakt kan worden. Ik vind niet dat de aanpak van de Franse regering de beste is: je kunt zoiets niet per decreet of bij de wet gaan vastleggen. Arbeidstijdverkorting moet aangepakt worden via overleg tussen de sociale partners. Dat staat ook met zoveel woorden in overweging J van het verslag-Rocard, waar beweerd wordt dat verkorting van de arbeidsduur alleen door mag gaan als daar vooraf een akkoord over is gekomen tussen de sociale partners en als er de nodige financiële steun voor komt. Ik vind dan ook dat er op dit vlak financiële ondersteuning van de overheid moet komen. Het is veel beter als de staat gaat betalen voor werk, in plaats van voor werkloosheid.

Azzolini
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, op 20 en 21 november krijgen de staatshoofden en regeringsleiders een forse kluif toegeworpen. Ze zullen moeten zorgen voor een gemeenschappelijke bereidheid om middelen en manieren op te sporen waarmee de werkloosheid in Europa bestreden kan worden, en tegelijkertijd moeten ze verhinderen dat hierdoor geen nieuwe verplichtingen, obstakels of wat dan ook worden ingevoerd die de weg naar de ene munt schade kunnen berokkenen. De Europese Unie en met name de regeringen drijven onze landen soms tot het uiterste van hun krachten om toch maar vooral te voldoen aan de begrotingseisen van Maastricht, maar juist daarom ook moeten ze een net zo belangrijke inspanning verrichten om de plaag van de werkloosheid concreet te lijf te gaan.
In de eerste plaats moet de Europese Unie de moed en vastberadenheid opbrengen om lidstaten die een economisch beleid volgen dat deflatoir is maar tegelijkertijd depressie in de hand werkt en ten koste van de werkgelegenheid gaat, ervoor te waarschuwen dat ze de zaken niet zo ver doordrijven dat ze volkomen uitgemolken aan de monetaire unie begint. Het betoog van de heer Podestà, waar ik volkomen achter sta, behoeft wat dat betreft geen verder commentaar.
Wij vinden dat de Unie bij het dicteren van de voorwaarden voor de ene munt ook moet aangeven welk traject men dient te volgen om tot volledige ontwikkeling te komen. Maar dat is iets wat zij al veel eerder had moeten doen, dat had al een hele tijd geleden moeten gebeuren. Het komt me wel voor dat, als het door de Commissie gepresenteerde programma aangenomen wordt, wij dan kunnen zeggen dat we op de goede weg zitten. De huidige speech van de heer Santer stemt mij dan ook optimistisch.
Afgezien daarvan wilde ik nog een kritische opmerking maken in de hoop dat de komende top daar iets mee doet. Het gaat over de structuurfondsen. Naar mijn gevoel moeten deze een veel belangrijkere rol gaan spelen voor de werkgelegenheidssituatie. Het is bekend dat de structuurfondsen in een aantal landen hun taken niet volledig zijn nagekomen. Het ligt dus voor de hand dat wij bij zo'n ernstige situatie als die van de werkloosheid ervoor gaan zorgen niet verstrikt te raken in mechanismen die wijzelf in beweging hadden gezet en waarbij enorme bedragen ter beschikking worden gesteld die daarna in feite vaak slecht of helemaal niet benut worden. Ik kan een voorbeeld aanhalen, maar ben me ervan bewust dat dit slechts een los voorbeeld is: afgelopen 16 september heeft deze Vergadering met overgrote meerderheid een verslag van mij aangenomen waarin ik had voorgesteld het gebruik van de structuurfondsen uit te breiden voor acties om het artistiek en architectonisch erfgoed te behouden c.q. op te vijzelen, met alle voordelen van dien ook met het oog op een stabiele en gekwalificeerde werkgelegenheid.
Mevrouw de Voorzitter, wij verwachten geen miraculeuze oplossingen van de komende top in november. Wel zouden wij graag zien dat de top zich niet beperkt tot een paar gemeenschappelijke verklaringen of tot resultaten die niet de moeite van het vermelden waard zijn, maar dat hij spijkers met koppen gaat slaan, natuurlijk onder eerbiediging van het subsidiariteitsbeginsel. We hopen dus dat men tijdens de top nationale en communautaire acties gaat opsporen die zowel voor de korte als de lange termijn het meest geschikt blijken te zijn voor economisch herstel, ontwikkeling en werkgelegenheid. Mijn beste wensen dus voor de Top van Luxemburg!

Lindqvist
Mevrouw de Voorzitter, de EU moet zich richten op grote vraagstukken. Een van de vraagstukken, waarbij mensen zich betrokken voelen en waardoor ze worden beïnvloed, is de werkgelegenheid. Daarom is het goed dat deze kwestie nu bovenaan de agenda is geplaatst. De convergentiecriteria voor werkgelegenheid en werkloosheid moeten daarom in het EU-verdrag worden opgenomen; ze dienen net zo bepalend te zijn als de eisen die worden gesteld aan het lidmaatschap van de EMU. Helaas dreigt de EMU in haar huidige constructie de werkloosheid eerder te verhogen dan te verlagen.
Volgens ons moeten de inspanningen zich richten op drie hoofdpunten:
1.Een goed klimaat voor het bedrijfsleven, waardoor er meer kleine en middelgrote bedrijven ontstaan en er meer investeringen en betere hogescholen en vakopleidingen komen.2.Een belastingverschuiving, met verlichting van de lasten op arbeid van de lagere en middeninkomens plus een verhoging van de belasting op natuurlijke hulpbronnen, gebruik van energie en vervuiling van het milieu.3.Een flexibele arbeidstijd en verkorting van de werkweek tot 35 uur, via onderhandelingen en in laatste instantie door wetgeving.Mevrouw de Voorzitter, convergentie-eisen, een publieke discussie, goede voorbeelden en coördinatie op EUniveau, plus wetgeving, collectieve overeenkomsten en implementatie op nationaal niveau, kunnen samen zorgen voor daling van de werkloosheid in Europa.

Eriksson
Mevrouw de Voorzitter, ik ben het met de rapporteur eens dat het van belang is om concreet te zijn, zowel voor, tijdens als na deze top.
Ik zou graag een paar voorbeelden willen geven van een aantal concrete kwesties. Ik deel de mening van de rapporteur over levenslange scholing, maar we hebben in de praktijk kunnen zien dat men in ons land blijft bezuinigen op onderwijs, vanaf de eerste klas tot en met de universiteit, en dat de segregatie binnen het basisonderwijs toeneemt.
Ik deel de opvatting dat wij actieve maatregelen moeten treffen in plaats van passieve, maar tegelijk was de afgelopen jaren in Zweden te zien hoe tienduizenden vrouwen hun broodnodige werk in de collectieve sector verloren, vrouwen die nu werkloos en inactief zijn. Daarom heb ik kritiek op de convergentiecriteria zoals deze met het oog op de Economische en Monetaire Unie zijn vastgelegd.
Tot slot het TEN-project. Het transeuropese netwerk heeft onlangs gezorgd voor een onaanvaardbaar milieuprobleem in Zweden. Bij de discussie over dit project is het volgens mij uiterst belangrijk dat wij ons realiseren wat onze plannen in de praktijk betekenen.

Moretti
Mevrouw de Voorzitter, ook vandaag zijn wij Parlementsleden weer genoopt met spreekbeurten van gemiddeld anderhalve minuut oplossingen aan te dragen voor het gigantische probleem van de werkloosheid in Europa. En zoals gewoonlijk komen wij met oplossingen aandragen die vervolgens, dankzij het rare organisatiemodel van het Europees Parlement, door de Commissie aan haar laars wordt gelapt.
Iedereen klaagt over toename van de werkloosheid, iedereen beweert dat de oplossing ligt bij het midden- en kleinbedrijf, dat immers een sleutelrol zou kunnen spelen bij nieuwe aanwervingen. Aan de andere kant is het zo dat maar heel weinig landen het midden- en kleinbedrijf echt de helpende hand bieden door de beroepsopleiding te verbeteren en bijstand te verlenen bij het in dienst nemen van jongeren. In Italië is het bijvoorbeeld haast geen doen voor een middelgroot of klein bedrijf om jongeren aan te nemen. De huidige wetgeving kapt ieder goed voornemen meteen af, want volgens de allesnivellerende logica van de vakbonden moet een jongere die nog in de leer is het bedrijf evenveel kosten als een gespecialiseerde arbeider. Daarom zullen wij steeds minder jongeren in fabriekshallen en werkplaatsen tegenkomen en zo worden er steeds minder specialisten opgeleid, komen er steeds minder geschoolde arbeiders, met alle nadelen van dien voor de toekomstige economie van Europa.
In de paar seconden die me nog ter beschikking staan, mevrouw de Voorzitter, wil ik u in kennis stellen van een concreet plan van mij om nieuwe arbeidsplaatsen te scheppen: alle leden van de niet-ingeschreven van het Europees Parlement zouden zich in één gemengde fractie moeten verenigen, zodat er nieuwe jonge ambtenaren aangesteld kunnen worden. Zo kunnen wij op positieve wijze een steentje bijdragen tot vermindering van het aantal jonge werklozen in Europa.

Dury
Mevrouw de Voorzitter, met mevrouw Bérès en enkele andere collega's heb ik drie amendementen ingediend op het verslag van de heer Van Velzen, waar wij overigens achter staan en dat naar ik hoop zijn plaats zal krijgen in de besprekingen tijdens de top van Luxemburg.
In de eerste plaats moeten wij vaststellen dat we, om de werkloosheid te bestrijden, haar niet alleen moeten beheren, maar ook werk moeten scheppen. Evenals u trouwens stellen wij het probleem van het macroeconomische kader aan de orde. Maar wij beweren dat de middelen die voor de grote netwerken ter beschikking worden gesteld, zelfs de middelen van de EIB en uit onze begroting, te gering zijn. Wij willen opnieuw het idee lanceren van een grote Europese lening en wij willen weten wat u ervan denkt.
Ten tweede denken wij dat er een Europees industrieel beleid nodig is in gevoelige sectoren als die van de autoindustrie -natuurlijk -, maar ook in actievere sectoren als de telecommunicatie, de informatica en de multimedia of in sectoren van de toekomst, zoals de ruimtevaart. We moeten werk in Europa scheppen, we moeten werk scheppen in dynamische industriële sectoren en zowel openbare als particuliere investeringen stimuleren.
Ten derde is het debat over de arbeidstijdverkorting door het beleid van met name de Franse regering onweerlegbaar in Europa op gang gekomen. Wij denken dat wij dit probleem op Europees niveau aan de orde moeten stellen, want sommigen stellen zich terecht vragen over het concurrentievermogen van het bedrijfsleven en wij willen weten hoever uw engagement gaat ten behoeve van akkoorden over de 35-urige werkweek; wij willen zelfs weten wat u van de normatieve weg vindt.
De heer Santer heeft terecht gezegd dat Europa weer in evenwicht moet worden gebracht. Aan politieke zijde wordt men zich nu zichtbaar bewust van het feit dat er thans een sociale en werkgelegenheidsunie moet komen naast de Economische en Monetaire Unie. Voor de vakbonden is dit een eis. Maar de werkgevers, wat gaan zij doen? De werkgevers hebben van Europa alles gekregen: de Europese munt, de interne markt, de liberalisering. Maar nu zien we ze niet aan onze zijde om een echt werkgelegenheidsbeleid te voeren. Ik heb geen remedie om de werkgevers in beweging te krijgen. Zegt u ons eens hoe u denkt hen te overreden.

Chanterie
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, wij hebben deze ochtend zowel van eerste minister Juncker als van Commissievoorzitter Santer kunnen horen dat in de laatste jaren veel besluiten, verslagen, resoluties, rapporten werden opgesteld, veel woordenkramerij, maar dat er jammer genoeg weinig is beslist, en dat de grote plannen die er tot nu toe waren eigenlijk niets hebben kunnen veranderen aan de feiten, met name dat de werkloosheid in de Unie onaanvaardbaar hoog blijft, 18 miljoen werklozen. Maar ik herinner mij dat commissaris Flynn heeft aangeduid dat een hoger cijfer meer realistisch is, misschien wel 25 miljoen.
Helaas wordt er nog teveel gedacht dat werkgelegenheid exclusief verbonden is aan economische groei. Wij hebben natuurlijk economische groei nodig. Zonder economische groei kan er niet direct bijkomende werkgelegenheid worden geschapen, maar wij hebben evenzeer behoefte aan een actief en een efficiënt arbeidsmarktbeleid, zowel in periodes van hoogconjunctuur als van laagconjunctuur. Ik zou vier concrete pistes willen vastknopen aan de voorstellen die wij deze ochtend gehoord hebben.
Ten eerste de piste van de transeuropese netwerken. Ik hoop dat deze piste nu eindelijk gedeblokkeerd wordt, en dat over de daarvoor nodige financiële middelen in Luxemburg wordt besloten, want wij weten dat deze transeuropese netwerken eigenlijk assen zijn die bijkomende investeringen met zich meebrengen, die de economische groei zullen stimuleren en die ook direct meer tewerkstelling met zich mee zullen brengen.
Tweede piste: de kapitaalsinjecties naar de KMO's toe. De KMO's die op zich reeds de grootste jobcreatoren zijn.
Derde piste: financiële stimuli voor wetenschappelijk onderzoek en technologische ontwikkeling om de kloof met Japan en de Verenigde Staten te kunnen dichten, maar ook kredieten voor arbeidsbemiddeling, beroepsopleiding, tewerkstellingskansen in de milieusector en culturele sectoren en in de zogenaamde derde sector, de sector van de sociale economie.
Vierde piste: de piste van de vermindering van de lasten op arbeid, zowel fiscaal als parafiscaal. Commissaris Monti heeft ten aanzien van deze problematiek eigenlijk baanbrekend werk verricht. Ik hoop dat ook hier met de inspanning van het Luxemburgse voorzitterschap stappen kunnen worden gezet.
Dan kom ik tot het laatste element, het element waar wij ons volledig kunnen achter scharen, met betrekking tot de voorstellen van hoe dit moet worden aangepakt. Ik geloof dat inderdaad het goed is om te zeggen dat de enige efficiënte methode - het is bewezen bij de Economische en Monetaire Unie - is de convergentiemethode, vooropgesteld gecombineerd met een tijdschema. Het is deze methode die wij concreet moeten kunnen laten worden op een vlak als de jeugdwerkgelegenheid, het definiëren van het tewerkstellingsniveau, bijvoorbeeld op 65 % over vijf jaar, de vorming van langdurig werklozen, de hervorming van de arbeidstijd en andere.
Drie actoren moeten een belangrijke rol vervullen en met elkaar deze taak oppakken. De Europese Unie, die de impulsen moet geven, de lidstaten, die hun jaarlijks beleidsplan moeten opstellen en de sociale partners, die hun verantwoordelijkheid moeten kunnen opnemen. Dit is de weg naar de top van Luxemburg. Ik hoop dat deze weg, ons aangeduid door twee eminente Luxemburgse politici, ook de juiste weg is naar de sociale unie.

Haarder
Mevrouw de Voorzitter, dit Parlement schijnt jammer genoeg te geloven dat het slimmer is dan de nationale parlementen. Dat moeten wij afleren. Vooral wanneer er 25 lidstaten zullen zijn, lijkt het niet zinvol dat dit Parlement alle mogelijke kwesties die in de nationale parlementen thuishoren zal behandelen. Ik ben er zeker van dat het verslag van de heer van Velzen de sociaal-democratische regering in Nederland goed van pas komt, maar in mijn land en in andere landen is dat niet geval, omdat de problemen zo verschillend zijn. In sommige landen is er onvoldoende opleiding, in andere landen moeten de vakgrenzen verdwijnen en moeten er meer stimuli zijn om werklozen ertoe aan te zetten werk te zoeken. Deze problemen moeten in de nationale parlementen behandeld en opgelost worden. Daarom moeten wij hier proberen om de vele algemene - en neem mij niet kwalijk dat ik dit zeg - overbodige raadgevingen over dingen waarop de Unie toch geen invloed heeft, achterwege te laten. We zouden ons beter concentreren op de dingen waarvoor de Unie wel bevoegd is: een stabiel kader, een gemeenschappelijke munt, markttoegang, onderzoek en vernieuwing. Ik onderschrijf het standpunt dat jongeren onder de 25 jaar geen passieve steun zouden mogen krijgen, maar ook dat moet in de nationale parlementen behandeld worden.

Sornosa Martínez
Mevrouw de Voorzitter, ik deel de mening dat de komende buitengewone bijeenkomst van de Raad over de werkgelegenheid van groot belang is voor de geloofwaardigheid van de Europese Unie. Mijn collega's hebben benadrukt dat het thema dat het zwaarst weegt dat van de arbeidsduurverkorting is. Ik wil de aandacht vragen voor twee zaken die - voor mij - van groot gewicht zijn: het midden- en kleinbedrijf en de vrouw.
Het MKB is essentieel voor het scheppen en de instandhouding van werkgelegenheid. Een magnifiek voorbeeld daarvan vinden we in Spanje, in de deelstaat Valencia, waar ik woon. Daar zijn talloze kleine en middelgrote bedrijfjes die actief zijn op het gebied van aardewerk, speelgoed, schoenen, meubels, allemaal zeer arbeidsintensieve bedrijfstakken, die echter allemaal noodlijdend zijn omdat hun concurrentievermogen gebaseerd is op goedkope arbeid. Die bedrijfjes moeten de omslag maken naar een kwalitatief hoogwaardige productie, waar design en moderne technologie een rol van betekenis spelen. Maar deze omslag - ik zou willen spreken van een omwenteling - kunnen zij niet alleen maken, daarvoor hebben zij steun nodig, financieringsmogelijkheden en lastenverlichting.
En voor ons, vrouwen, die samen 83 % van het totaal aan werknemers in deeltijd vormen, en waaronder de werkloosheid 4 % boven het gemiddelde in de Gemeenschap ligt, moeten op deze top concrete maatregelen worden genomen, gericht op gelijke kansen op de arbeidsmarkt. Ik geloof dat dit Parlement en de instellingen van de Europese Unie pas geloofwaardig zijn als wij er in slagen antwoorden te geven op het grootste probleem dat de burgers van de Unie bezighoudt: de werkgelegenheid.

Ghilardotti
Mevrouw de Voorzitter, het verslag van de heer Van Velzen, die ik bij dezen feliciteer, wil meteen de woorden in daden omzetten en in praktijk brengen wat het Europees Parlement altijd al zit te beweren: als je een consensusbeleid voor de werkgelegenheid wilt opzetten met evenveel waarde en waardigheid als het streven naar de ene munt, dan moet je onvermijdelijk besluiten nemen over convergentiecriteria voor de werkgelegenheid, naast doelstellingen op middellange termijn en richtlijnen om deze criteria te halen.
Het cruciale punt is dus dat duidelijk aangegeven moet worden dat men bereid is tot een Europees overlegbeleid waarbij de instellingen op alle niveaus - Europees, nationaal en plaatselijk - verplicht worden hun globale economische keuzes af te stemmen op een nieuw ontwikkelingsmodel en dusdanige contextuele voorwaarden te scheppen dat deze ontwikkeling nieuwe banen in de hand werkt. Volgens mij lukt het met de indicaties van het verslag-Van Velzen inderdaad om dit soort contextuele voorwaarden te scheppen: ik denk aan acties op het vlak van opleiding en permanente opleiding, alsook acties voor herindeling en vermindering van de arbeidsduur. Wat dit laatste punt betreft wilde ik een kleine kanttekening maken. Mijn regering, de Italiaanse, heeft volgens mij een dapper voorstel gedaan: het is niet zo dat de arbeidsduur nu wettelijk wordt vastgelegd door middel van een decreet waaraan iedereen zich verplicht moet houden, maar wel wordt nu via het optreden ook van de instellingen het overleg tussen de sociale partners in de hand gewerkt, om op die manier tot verkorting van de arbeidsduur te komen. Dit komt ten goede van alle werklozen, maar vooral van vrouwen, die immers het meest de dupe zijn van werkloosheid, en die altijd al verkondigd hebben dat het probleem van de arbeidstijd geregeld dient te worden ten bate van iedereen, mannen en vrouwen. Contextuele voorwaarden worden eveneens geschapen via acties ter bevordering van herscholing, technologische vernieuwing en kapitaalsteun voor het midden- en kleinbedrijf.
Het Europees Parlement heeft zijn goede wil getoond, niet alleen met dit verslag van de heer Van Velzen, maar ook doordat het bepaalde keuzen op begrotingsvlak heeft gedaan, hetgeen hedenmiddag in behandeling genomen zal worden. Het Europees Parlement heeft laten zien dat het moed heeft. Het is waar, zoals de heer Van Velzen zei, dat het niet altijd een kwestie van middelen is, maar de ervaring leert mij wel dat plannen die niet vergezeld gaan van de nodige middelen een wassen neus blijven. Het Europees Parlement heeft een specifieke keuze gedaan: het heeft een werkgelegenheidspakket voorgesteld dat acties behelst ten bate van het MKB in samenwerking met de EIB, maar waarin tevens voorstellen staan voor proefprojecten op plaatselijk niveau ter bevordering van de werkgelegenheid.
Ik geloof dat de Commissie met haar richtlijnen en het Europees Parlement met zijn precieze indicaties van het verslag van collega Van Velzen en met zijn specifieke begrotingskeuzen onderhand een aardig steentje hebben bijgedragen. Alle verantwoordelijkheid ligt thans bij de Raad. De Top van Luxemburg dient afgesloten te worden met concrete keuzen die ook een rechtsgrondslag kunnen vormen voor deze programma's. Dit laatste zeg ik speciaal tegen de voorzitter van de Raad, de heer Juncker, die trouwens al heel doortastend is geweest bij het formuleren van zijn voorstellen. Deze top moet kost wat kost afgesloten worden met een concreet wapenfeit: er moet een rechtsgrondslag voor het huidige programma komen, anders brengen we het weer niet verder dan woorden.

Pirker
Mevrouw de Voorzitter, ik ben blij dat we hier allemaal met elkaar kunnen vaststellen dat het werkgelegenheidsbeleid intussen een centraal onderdeel van de Europese Unie is geworden. Dat komt niet in de laatste plaats doordat de fungerend voorzitter van de Raad Juncker en Commissievoorzitter Santer zich zo sterk hebben ingezet voor dit thema. Het is echter ook een absolute noodzaak, met name als we kijken naar de jeugdwerkloosheid die inmiddels op Europees niveau is gegroeid tot meer dan 20 % en in sommige landen tot boven de 40 %-lijn is gestegen. Dat wil zeggen dat als we ons niet inzetten voor dit onderwerp, het een sociaal en maatschappijpolitiek gezien explosief onderwerp wordt binnen de Unie dat ook de toekomst van de Unie in zijn geheel in gevaar zou kunnen brengen.
Ik wil daarom mijn aandacht vooral richten op maatregelen tegen de jeugdwerkloosheid waarvan we - en dat vraag ik u - in sterkere mate de doorbraak moeten bewerkstelligen, en dat geldt zowel voor de inspanningen op nationaal niveau als voor die op Europees niveau. Voorzitter Santer was hierover van mening dat we nieuwe strategieën nodig hebben die veelzijdig en duurzaam moeten zijn en - dat voeg ik eraan toe - die vooral concreet moeten zijn.
Ik zal hier enkele programmapunten eruit pikken en benadrukken waarvan het volgens mij noodzakelijk is dat ze worden gerealiseerd om de jeugdwerkloosheid te bestrijden. Ten eerste moeten we proberen om de jongeren een basisopleiding te geven die enerzijds basiskennis op informaticagebied omvat en anderzijds een taal van een ander land van de Unie om hun mobiliteit te doen toenemen.
Tweede punt: ze moeten mobiliteit mogen leren en ik bedoel hier de leerlingen evenzeer als hen die ze opleiden en die daar vaak nog steeds niet mee vertrouwd zijn. Dat wil zeggen dat we moeten proberen het aanbod van de Unie aan mobiliteitsprogramma's te forceren en bestaande belemmeringen tegen het gebruik van deze programma's weg te nemen.
Derde punt: we moeten leren om mensen op te leiden voor de daadwerkelijke behoefte op de arbeidsmarkt. We gaan bij de opleiding heel vaak aan de behoefte voorbij. Ik stel daarom voor dat we jaarlijkse analyses opstellen als hulpmiddel voor de verschillende landen om ertoe bij te dragen dat er inderdaad volgens de toekomstige behoefte kan worden opgeleid.
Vierde punt: we moeten de beroepsopleidingen op elkaar afstemmen, dat wil zeggen ze op één niveau brengen, zoals de Commissie heeft voorgesteld. Zo zou bijvoorbeeld de duale opleiding, die als de beste wordt beschouwd, in alle Europese landen moeten worden ingevoerd.
Vijfde punt: het oprichten van bedrijven stimuleren omdat de kleine en middelgrote ondernemingen de grootste werkgelegenheidsscheppers zijn en omdat veel jonge mensen de wens hebben om mensen op te leiden, het systeem van de "business angels" uit Amerika te transfereren.
Het laatste punt dat ik voorstel om innovaties in bedrijven te kunnen invoeren, is om in Europa onderling verbonden innovatiebeurzen in te voeren zodat innovatie wordt aangeboden en gerealiseerd. Ik beschouw de werkgelegenheidstop als een daadwerkelijke, hele grote kans om werkgelegenheidsimpulsen te geven voor de Unie en met name voor onze jeugd, dat wil zeggen voor de toekomst.

Cabezón Alonso
Mevrouw de voorzitter, het scheppen van werkgelegenheid in onze samenleving: dat is hét grote debat van het einde van de eeuw. In dit debat moeten we ons niet al te voorzichtig of defensief opstellen, en moeten we ons hoeden voor formules die in het verleden wellicht succesvol waren, maar die nu niet meer werken. Durf is wat we nodig hebben bij de aanpak van de huidige problematiek. Tegenover de alom oprukkende deregulering zouden wij oplossingen moeten stellen die flexibiliteit paren aan zekerheid. Daarbij moeten we niet denken aan één werkgelegenheidsbeleid, maar we moeten werken vanuit de gedachte dat vanuit alle beleidsterreinen een bijdrage geleverd kan en moet worden aan de werkgelegenheid. Het voeren van een actief werkgelegenheidsbeleid blijft daarbij natuurlijk noodzakelijk.
Er wordt veel verwacht van de komende buitengewone top over werkgelegenheid. Misschien wel teveel. Laten we hopen dat we niet teleurgesteld worden.
Het zou wenselijk zijn, zoals ook Wim van Velzen in zijn verslag stelt, dat er overeenstemming wordt bereikt over concrete, ja zelfs kwantificeerbare doelstellingen, maar daarbij moeten we niet uit het oog verliezen dat de uitgangscijfers over de werkgelegenheidssituatie niet in alle lidstaten gelijk zijn, en dat ook de voorwaarden voor het scheppen van banen niet overal gelijk zijn. Want banen komen er alleen als er werk komt, werk dat voorziet in oude en nieuwe behoeften.
Voor kansarme werkloze jongeren moet gezocht worden naar originele en zelfs risicovolle methodes om hen in groteren getale naar het beroepsonderwijs te halen, waarbij opleiding wordt gekoppeld aan werkervaring, en waarbij nadrukkelijk wordt gekozen voor permanente scholing. Er moeten ervaringen worden uitgewisseld over hoe passief beleid kan worden omgezet in actief beleid, hoe het subsidiëren van werkloosheid kan worden omgezet in het ondersteunen van nieuwe werkgelegenheid.
De sociale partners moeten het samen eens worden over concrete plannen die zijn gericht op het creëren van werkgelegenheid, bijvoorbeeld door overwerk (in Spanje werd vorig jaar 65 miljoen uur overgewerkt) om te zetten in banen, in plaats van in loon. Daarbij kan gebruik gemaakt worden van allerlei vormen van flexibel werken, bijvoorbeeld door middel van arbeidsduurverkorting in ruil voor werk, zonder dat dat ten koste gaat van de productiviteit bij de bedrijven, door te kiezen voor nieuwe vormen van organisatie van het werk.
Er moet worden aangedrongen op flexibele fiscale regelingen voor arbeidsintensief werk of voor werk waarvoor weinig scholing nodig is.
De aandacht voor het kleinbedrijf moet verder gaan dan een intentieverklaring, verder ook dan het verlenen van goedkope kredieten. Kleine bedrijven hebben ondersteuning nodig bij het zoeken naar wegen om in te kunnen spelen op de mogelijkheden van de interne markt en de euro.
De Europese Unie moet, het is al zo vaak gezegd, een toegevoegde waarde vormen voor het beleid van de lidstaten en een vastberaden beleid voeren gericht op stimulering van een actief werkgelegenheidsbeleid. Alleen zo kan de Luxemburgse top over werkgelegenheid uitmonden in een Europees pact voor werkgelegenheid en solidariteit.

Menrad
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, als meer dan 18 miljoen mensen in de Europese Unie werkloos zijn, dan staat de Europese Unie als zodanig voor een uitdaging, ook al ligt de hoofdverantwoordelijkheid voor het werkgelegenheidsbeleid bij de lidstaten en hier met name bij de sociale partners. Tijdens de Raad van Amsterdam heeft dit inzicht ingang gevonden en het is tot uitdrukking gekomen in een werkgelegenheidshoofdstuk evenals in het aanvullende protocol met als doel een eigen top. Het Europees Parlement heeft zich met succes gemengd in de voorbereiding van de Top in Luxemburg en daarvoor leverde Wim van Velzen met zijn werk in de Commissie sociale zaken en werkgelegenheid een heel goede bijdrage. Bedankt en van harte gelukgewenst!
We zijn het op veel punten eens, overigens ook met hetgeen de Commissievoorzitter heeft gezegd. Van de talrijke voorstellen die vandaag werden gedaan ter bestrijding van de werkloosheid, herhaal ik slechts het belang van opleiding voor de werknemers en vooral voor de werklozen. Dat zou speciaal de nadruk moeten krijgen tijdens de Europese Raad van de staatshoofden en regeringsleiders in Luxemburg.
Ook aansporingen voor een voortdurende bijscholing, voor een leven lang leren zijn nodig. De locatie Europa heeft niet alleen moderne machines van toptechnologie nodig, maar ook werknemers die deze kunnen bedienen. Wim van Velzen doet interessante voorstellen voor de beroepsopleiding voor volwassenen en ter bestrijding van de jeugdwerkloosheid. Enkele daarvan zijn echter - meerdere sprekers hebben daarop gewezen - te sterk gericht op percentages en planificatie. Dat wil de Fractie van de Europese Volkspartij door middel van amendementen corrigeren en afzwakken.
De Raadsvoorzitter heeft voor een verfrissend nieuw geluid in de Europese discussie gezorgd. Hij waarschuwt er terecht voor de lat niet te hoog te leggen. De heer Juncker zal - daarvan ben ik overtuigd - een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan een top die concrete praktische besluiten neemt en die geen tijd mag verspillen aan grijze theorie. Zonder geld lukt het niet! Beste collega Van Velzen, u weet dat. De Europese begroting moet regel voor regel worden doorgespit om te kijken of er niet nog een paar reserves in zitten. Het verslag-Davignon presenteert de Europese naamloze vennootschap als een ideaal rechtsinstrument waarmee met name particulier kapitaal voor het opzetten van transeuropese netwerken beschikbaar kan worden gemaakt. Tot nu toe is het project van een Europese vennootschap stukgelopen op het geschilpunt van de medezeggenschap. Het Luxemburgse Raadsvoorzitterschap heeft hiervoor een interessante compromisformule uitgewerkt. Het zou ook goed zijn voor het Europees werkgelegenheidsbeleid als er in de Raad nog dit jaar politieke consensus op basis van deze gemeenschappelijke oplossing zou worden gevonden.
Het antwoord op de uitdagingen op de arbeidsmarkt luidt: niet vrije maar sociale markteconomie en partnerschap!

Weiler
Mevrouw de Voorzitter, geachte dames en heren, de sociaal-democraten zijn blij dat dit debat vandaag wordt gehouden. Ik ben uitermate tevreden over het inzicht van alle collega's dat door het verminderen van de sociale voorzieningen geen arbeidsplaatsen kunnen worden gecreëerd.
Voorzitter van de Raad, mijnheer Juncker, ik wil u eraan herinneren dat het werkgelegenheidshoofdstuk in het Verdrag van Amsterdam in het begin bepaald een ondergeschoven kind was. Met name Duitsland wilde tot de laatste minuut zijn goedkeuring weigeren. Pas door het publieke debat, de inzet van het Europees Parlement, van de Commissie en van enkele lidstaten hebben we dit resultaat bereikt.
Ik zeg dit omdat natuurlijk het risico bestaat dat degenen die tot nu toe tegen waren al onze inspanningen op 21 november weer tenietdoen en boycotten. We hebben veel tijd verloren doordat de Raad niet inzag dat het programma ELISE moest worden goedgekeurd. Risicokapitaal voor het MKB zal nu in Luxemburg de hoogste prioriteit hebben. De nationale parlementen en regeringen worden niet ontslagen van hun verantwoordelijkheid, maar mijnheer Santer, u hebt gelijk dat we met verkeerd opgevatte subsidiariteit niet verder komen.
Ik wil kort wijzen op drie aspecten. We hebben gekwalificeerde en duurzame arbeidsplaatsen nodig. Lagelonenbanen zonder opleiding, zonder toekomst en zonder sociale zekerheid zijn er al genoeg. Ten tweede hebben we arbeidsplaatsen voor vrouwen nodig. Er is tegenwoordig weer wat moed voor nodig om dat te eisen. Want het is immers voor de verantwoordelijken veel gemakkelijker om vrouwen terug te sturen naar de keuken of naar parttime banen. Ten derde hebben we nieuwe ideeën nodig. Wat lidstaten niet kunnen, wat ze hebben nagelaten, wat ze nog niet durven, zou binnen Europa door middel van proefprojecten kunnen worden gerealiseerd.
Ik weet echter ook zeker dat de geplande financiële middelen van de Europese Investeringsbank op de middellange termijn niet toereikend zullen zijn als de Raad zijn taak serieus neemt. Mijnheer Juncker, we zullen de activiteiten van de Raad kritisch en welwillend volgen, resultaten eisen en ons er constructief mee blijven bemoeien!

Carlsson
Mevrouw de Voorzitter, de EU bezit op dit moment het gemeenschappelijke instrument om de huidige globalisering en technologische veranderingen te kunnen benutten. Met de schepping van de interne markt en de invoering van de EMU is de basis gelegd voor nieuwe mogelijkheden. Dit vereist echter een groter aanpassingsvermogen van de staten, regio's en individuen in Europa dan voorheen nodig was.
Het probleem met het rapport-van Velzen is, dat het zich uitsluitend richt op het symptoom van een slecht functionerende markt. Het bevat een prijzenswaardig initiatief voor werkgelegenheid en het streeft ambitieuze doelen na, maar die zouden wel eens contraproductief kunnen uitpakken. Ik denk namelijk dat het gevaar groot is dat wij op deze manier de zeer noodzakelijke discussie over de structurele oorzaken ontvluchten. Wie heeft zich vandaag afgevraagd waarom er geen toename van nieuwe banen is in Europa? Daarom moeten we praten over de structurele problemen. Het kostenplaatje - de belastingen zijn veel te hoog. De regelgeving - er zijn drempels voor het in dienst nemen van personeel. De ondernemingsgeest - er worden te weinig bedrijven opgericht in Europa. Het kennisniveau daalt terwijl het zou moeten stijgen, en dat in een tijd waarin kennis belangrijker is dan ooit.
Ik weet dat deze vragen niet nieuw zijn, maar ik vind het een schande dat men het huiswerk van Essen niet beter heeft gemaakt en dat men niet is begonnen met het uitvoeren van zaken die nu nog moeten worden geregeld. De ambitieuze analyses van de Commissie veranderen daar niets aan. Die richten namelijk weinig uit als regeringsleiders nalaten om op nationaal niveau een ander beleid te gaan voeren.
Ik benijd fungerend voorzitter van de Raad Juncker niet, want hij heeft een zware taak op zich genomen. Ik hoop oprecht niet dat hij en de EU de zwarte piet toegespeeld krijgen, dat wil zeggen dat ze de schuld krijgen van een werkloosheid die het gevolg is van het slecht functioneren van de arbeidsmarkten in de afzonderlijke landen. Mijn advies luidt dat u zich vooral moet richten op hetgeen binnen het bereik van de EU ligt, namelijk de interne markt en een gemeenschappelijke munt en liefst ook een uitwisseling van goede ideeën - dat spreekt vanzelf tussen vrienden. Maar staart u zich niet blind op de EU; we leven immers in een wereldeconomie en we kunnen iets leren van andere landen en continenten, waar de werkgelegenheid toeneemt en de werkloosheid afneemt. Wij moeten het woord flexibiliteit durven analyseren. Laat het begrip actief arbeidsmarktbeleid niet leiden tot het opstellen van supranationale begrotingen.
Net zo min als Europa mag rusten vóór er nieuwe banen zijn, hoop ik dat u met vakantie gaat zolang er nog zoveel taken wachten. Ik vind het merkwaardig dat een groot aantal werkenden denkt dat we het beter zullen krijgen door minder te werken. Zij die dat voorstaan, hebben het volgens mij opgegeven; zij pleiten voor een stagnerende en kleiner wordende arbeidsmarkt.

Van Lancker
Mijnheer de Raadsvoorzitter, u heeft daarnet in uw inleiding zeer poëtisch gezegd dat u wenst dat de top geen parafrase wordt. Le sommet ne peut pas accoucher d'un autre poème . Ik had het niet beter kunnen zeggen en ik deel die mening volkomen. Ik zou trouwens aan Johanna willen zeggen: nieuwe ideeën hebben we eigenlijk niet nodig. We hebben genoeg ideeën geleverd. De Commissie in het Witboek, in het vertrouwenspact, dit Parlement in het verslag-Rocard, in de verschillende resoluties die het Parlement afgeleverd heeft. Wat we nu nodig hebben is uitvoering van die ideeën. Als Luxemburg een succes moet worden, dan zijn er minstens twee dingen nodig, mijnheer de Raadsvoorzitter.
Ten eerste, de top moet heldere doelstellingen formuleren. Het is hier al een paar keren gezegd: een Europees werkgelegenheidspact moet het lef hebben eindelijk met het oog op werkgelegenheid convergentienormen te formuleren. De top moet het ook aandurven om doelstellingen te formuleren voor opleidingen, investeringen in werk, jobgaranties en ook voor arbeidstijd. Ik moet eerlijk zeggen dat het mij een beetje verwonderd heeft dat sommige collega's over die passage uit het verslag-Van Velzen heen gelezen hebben. Maar ik ben nog meer verwonderd als ik hoor wat de koude watervrees is bij zeer vele regeringen en die ik zelfs zie in sommige amendementen van de EVP en de liberalen als het gaat over formuleren van concrete doelstellingen. Wij weten nu toch al lang uit de ervaringen van de monetaire convergentie dat zulke normen noodzakelijk zijn om de neuzen in dezelfde richting te duwen. Ik hoop, mijnheer de Raadsvoorzitter, dat de top daarin zal lukken.
Ten tweede, koken kost geld. En dat geldt ook voor een Europese werkgelegenheidsstrategie die geen workfare project wil afleveren, maar jobgaranties, investeringen in werk, een betere toekomst. En daar verschil ik misschien een beetje in accent met onze rapporteur Wim van Velzen. Natuurlijk is het zo dat werkgelegenheid op de nationale agenda moet en dat dus de budgettaire ruimte die in de lidstaten beschikbaar is, prioritair, maximaal voor werkgelegenheid moet gespendeerd worden. Maar dat zal niet volstaan beste collega's. De zorg voor gezonde overheidsfinanciën die trouwens vastgelegd is in het stabiliteitspact, maakt dat die beleidsruimte in elk geval in mijn land, mijnheer de Raadsvoorzitter, bijzonder klein is en dat er dus nieuwe zuurstof nodig zal zijn om die Europese economie aan te zwengelen. En daarom moet op zijn minst het engagement van Amsterdam met betrekking tot de financiering van een Europees groei-initiatief concreet worden. Voor wat mij betreft mochten trouwens de Eurobonds van een Delors-initiatief opnieuw op de agenda.
In elk geval, afsluitend zou ik willen zeggen, mijnheer de Raadsvoorzitter, veel succes. Ik hoop dat de top niet opnieuw een mooi gedicht oplevert.

Mann, Thomas
Mevrouw de Voorzitter, van de werkgelegenheidstop verwachten we geen wonderen, maar we rekenen er vast op dat van nu af aan de bestrijding van de werkloosheid van 18 miljoen mensen in Europa daar haar plaats vindt waar ze thuishoort, namelijk bovenaan alle agenda's. De geloofwaardigheid van de Europese politiek hangt er niet alleen voor de miljoenen betrokkenen en hun familieleden van af in hoeverre er uitvoerbare resultaten worden bereikt. Dat zou, zoals Jean-Claude Juncker zo-even zei, nu eens niet meer het aanheffen van oude liedjes zijn, maar inderdaad een nieuwe melodie met nieuwe teksten.
Het subsidiariteitsbeginsel wordt immers niet aangetast. De hoofdverantwoordelijkheid blijft immers bij de lidstaten liggen, alleen moet de gemeenschappelijke strategie op het gebied van de werkgelegenheid, waartoe tijdens de Top in Essen werd besloten, worden geconcretiseerd. Commissievoorzitter Jacques Santer had gelijk toen hij zojuist zei dat er stappen moeten worden gezet in de richting van geïntegreerde en gecoördineerde acties, en wel vanaf nu.
De vijf gebieden die bij de Top van Essen zijn vastgesteld, te weten: investeringen in beroepsopleidingen, toename van de werkgelegenheid, vermindering van de loonnevenkosten, een effectiever arbeidsmarktbeleid en maatregelen ten gunste van de door werkloosheid getroffen groepen, vormen nog steeds de juiste basis. Ze vormen ook een belangrijk element in het verslag van Wim van Velzen. Het is hem gelukt om een precieze, op de essentie geconcentreerde uitwerking te maken die we met amendementen van de Fractie van de Europese Volkspartij nog willen verbeteren.
Werkgelegenheids- en economisch beleid zijn de twee zijdes van dezelfde medaille die sociale markteconomie heet. Dus hebben we als aanvulling op het door Theo Waigel geïnitieerde stabiliteitspact convergentiecriteria voor werkgelegenheid nodig. De inzet van de lidstaten moet controleerbaar en meetbaar zijn. In het openbaar moet de balans worden opgemaakt over het bereikte, maar ook over het niet-bereikte, ook aan de hand van de jaarverslagen hier in het Europees Parlement. Pas met kwalitatieve doelen met duidelijk vastgestelde termijnen wordt een niveau bereikt dat de evaluatie van effectieve coördinatie van nationaal beleid verdient.
De door ons voorgestelde punten zijn realiseerbaar, bijvoorbeeld bij het menselijk potentieel. Kosten voor opleidingsmaatregelen moeten in de nationale begrotingen worden vastgesteld naar aanleiding van de gemiddelde waarde van de drie beste lidstaten. Opleidingssystemen moeten veel flexibeler worden aangepast aan de behoeften van de markt. De sociale partners moeten afspraken maken opdat langdurig werklozen en jongeren na hun opleiding dienstbetrekkingen - ook tijdelijke - krijgen aangeboden. Of op het gebied van het MKB: het overwinnen van risico's bij het oprichten van bedrijven, garantiefondsen voor leningen van de Europese Investeringsbank en natuurlijk vergroting van het concurrentievermogen van deze garanten van het grootste aantal opleidings- en arbeidsplaatsen in Europa, en op het gebied van de regio's het creëren van plaatselijke werkgelegenheidsinitiatieven en -maatregelen ten gunste van territoriale overeenkomsten.
Volgens mij heeft het Europees Parlement zowel het besluit van de Raad over groei en werkgelegenheid als het werkgelegenheidshoofdstuk van Amsterdam leven ingeblazen. Uw ambitieuze doel, mijnheer de Raadsvoorzitter, om een top met tastbare resultaten tot stand te brengen, heeft niet in de laatste plaats dankzij uw immense persoonlijke inzet en uw inspirerende manier van optreden grote kans van slagen.

Jensen, Kirsten
Mevrouw de Voorzitter, met het Verdrag van Amsterdam hebben wij een grote stap gezet naar een beter Europa. De EU moet het probleem aanpakken dat de Europese bevolking het belangrijkst vindt, namelijk de werkgelegenheid en daarmee het behoud van de welvaartsmaatschappij. Verdragen bieden op zich geen oplossing voor de problemen. De vele voorstellen en goede voornemens moeten tot actie aanzetten.
In 1992-93 kende Denemarken een hoge werkloosheid en een tekort op de staatsbegroting. Wij hebben het begrotingsbeleid lichter gemaakt door ons belastingstelsel te veranderen en de arbeidsmarkt grondig te hervormen. Dankzij deze dingen is Denemarken wereldkampioen in het creëren van banen geworden. Wij willen de economie tot elke prijs aanzwengelen en op die manier voor een betere werkgelegenheid en tevens overschot op de staatsbegroting zorgen. Wij hebben een belastinghervorming doorgevoerd, waarmee we arbeid voor het eerst lager belasten en het verbruik van hulpbronnen hoger belasten. Met de hervorming van de arbeidsmarkt hebben we de werklozen actiever gemaakt en het opleidings- en ouderschapsverlof heeft ertoe bijgedragen de arbeidsmarkt flexibeler en socialer te maken, zowel voor het bedrijfsleven als voor de werknemers. Wij hebben een strategie gekozen waarmee we in de opleiding van mensen investeren in plaats van in passiviteit. Een strategie waarbij groei en werkgelegenheid hand in hand gaan met een duurzame economie. Wij hebben in Denemarken al een flink stuk van de weg afgelegd naar een betere werkgelegenheid en een gezondere staatsbegroting, zonder een sociaal verantwoorde samenleving en de aandacht voor het milieu prijs te geven.
Nu is het voor ons noodzakelijk dat alle EU-landen zich in de strijd om de werkgelegenheid voor concrete doelstellingen engageren. Om banen te kunnen creëren moeten wij in Europa investeren in opleiding, onderzoek en kwaliteit, zodat wij onze concurrentiepositie ten opzichte van derde landen kunnen verbeteren. De interne markt betekent dat onze economie voor 90 % gemeenschappelijk is en daarom zijn wij afhankelijk van elkaar. De Deense inspanning zou een nog groter effect hebben gehad als de economie in de rest van de Unie een even grote stimulans had gekregen. Ik wens u veel geluk met de top in november!

Mendonça
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de buitengewone topontmoeting van de Europese Raad die in november in Luxemburg zal plaatsvinden, kan en mag niet een van die vele Europese topontmoetingen worden waar met veel stelligheid en overtuiging verklaringen vol goede bedoelingen worden herhaald die nog nooit in de praktijk zijn gebracht en dat ook nooit zullen worden. De topontmoeting moet niet een forum worden voor nog meer bespiegelingen en getheoretiseer over de werkloosheid. Integendeel, wat er moet gebeuren, is dat de tijdens de Europese Raad van Amsterdam goedgekeurde teksten concrete vorm krijgen en ten uitvoer worden gelegd, vooral die teksten die belangrijk zijn voor de ontwikkeling van een Europees, actief en gecoördineerd werkgelegenheidsbeleid.
Het nieuwe hoofdstuk van het Verdrag inzake werkgelegenheid, de resolutie inzake groei van de werkgelegenheid en de conclusies van het voorzitterschap inzake werkgelegenheid, mededinging en economische groei behelzen principes, bepalingen en voornemens die van een zo groot belang zijn, dat zij tot in hun uiterste consequentie moeten worden onderzocht en uitgevoerd, en wel dringend. Van de buitengewone topontmoeting in Luxemburg zijn geen nieuwe ideeën te verwachten. Waar het om gaat, is dat de talloze reeds bekendgemaakte en uitvoerig besproken concepten nu eens in de praktijk worden gebracht.
Volgens het Verdrag van Amsterdam beschouwen de lidstaten de bevordering van de werkgelegenheid als een aangelegenheid van gemeenschappelijk belang, waarbij de Gemeenschap moet bijdragen aan een hoog niveau van werkgelegenheid, de lidstaten moet aansporen tot samenwerking en hun werkgelegenheidsbeleid moet steunen en zo nodig aanvullen. De Gemeenschap zal de bevoegdheden van de lidstaten op dit terrein eerbiedigen, maar de lidstaten dienen wél hun verantwoordelijkheid te nemen teneinde dit zorgwekkende maatschappelijke probleem tot een oplossing te brengen.
De Europese burger, en met name de miljoenen werkloze jongeren en miljoenen andere, langdurig werklozen verwachten, misschien met enige hoop, dat onder andere werk wordt gemaakt van een beroepsopleiding die aangepast is aan de behoefte van de markt, van de organisatie van de arbeidsduur - en dat behelst niet alleen arbeidstijdverkorting -, van financiële maatregelen die dringend noodzakelijk zijn en van de onderlinge afstemming van het economische beleid in de lidstaten.
Het onderhavige verslag vormt een belangrijke steun voor de Top van Luxemburg. Het verslag poogt een opsomming te geven van de nieuwe mogelijkheden die het Verdrag van Amsterdam biedt, en leidt uit het Verdrag een aantal belangrijke concrete maatregelen af waar de T moeten op van Luxemburg zich eens over zou moeten buigen en die daags na de top zonder enig uitstel ten uitvoer moeten worden gelegd.

Jöns
Mevrouw de Voorzitter, beste collega's, allereerst wil ik natuurlijk ook Wim van Velzen hartelijk danken voor zijn uitstekende verslag. Ook ik juich de voorgestelde maatregelen voor meer flexibiliteit op de werkplek en flexibelere arbeidstijden toe. Flexibilisering mag echter niet zonder sociale bescherming plaatsvinden. Flexibiliteit voor ondernemers is een kant van de medaille, de sociale zekerheid moet echter de andere kant zijn. Hiertoe zijn we allemaal verplicht, niet alleen de regeringen maar ook de sociale partners. Want de immense toename van tijdelijke dienstbetrekkingen en het momenteel boomende telewerken zijn het resultaat van een op het Manchester-kapitalisme lijkende uitbuiting door de ondernemingen in het teken van de wereldwijde concurrentie. Aangezien het beter is wat voor baan dan ook te hebben dan helemaal geen baan, zien steeds meer mensen zich er vandaag de dag door hun hachelijke situatie toe gedwongen dergelijke vormen van werkgelegenheid te accepteren, hoewel ze meestal geen enkele sociale bescherming bieden en ook arbeidsrechtelijk gezien nog ver verwijderd zijn van gelijkheid ten opzichte van mensen met een volledige baan. Hier manifesteert zich een groot manco van het Europees sociaal beleid en het verhelpen daarvan is een eerste vereiste als we het met de flexibiliteit serieus menen. Hiervoor geldt dat er nauwkeurige regels en concrete Europese minimumnormen moeten worden opgesteld. Want als we het laten bij de bekrompenheid die de sociale partners bij hun Europese deeltijdovereenkomst aan de dag hebben gelegd, dan kunnen we het wel vergeten!
Nog nooit is er sociale vooruitgang geweest als er niet voor betaald werd, en zonder geld zal er ook in de toekomst geen sociale vrede zijn. We hebben flexibele arbeidsverhoudingen nodig, maar dan zonder discriminatie op het gebied van het arbeidsrecht en de sociale verzekeringen.

Malone
Mevrouw de Voorzitter, ik wil de rapporteur gelukwensen met een zeer bondig verslag dat de woordkeus doorbreekt die normaliter gehanteerd wordt als er gesproken wordt over het verlagen van de werkloosheid. In dit opzicht zou ik de kritiek van de hand willen wijzen die mevrouw Carlsson en anderen met betrekking tot dit verslag geleverd hebben.
Vorige week hebben wij in Brussel de laatste economische voorspellingen van de Commissie gehoord, en op basis van deze verwachtingen heeft commissaris de Silguy ons verteld dat vanaf januari 1999 maximaal elf lidstaten deel zullen nemen aan de Economische en Monetaire Unie. Hoewel dit is toe te juichen, betekent het voor miljoenen mensen in de hele Europese Unie bitter weinig. En het betekent vooral absoluut niets voor de 18 miljoen mensen waarover wij het vanochtend zoveel gehad hebben, namelijk onze werkloze mede-Europeanen.
Mijn land, Ierland, heeft de afgelopen vijf jaar een zeer welkome ommekeer meegemaakt van zijn economische lot, maar zelfs onze "Keltische Tijger" lijdt aan de kanker van de werkloosheid. Het gebrul van die tijger is naar mijn mening een belediging voor onze vele langdurig werklozen en onze jongeren die niet eens van start kunnen gaan. Er moeten concrete stappen worden gezet op de Top van Luxemburg om ervoor te zorgen dat de strijd tegen de werkloosheid gewonnen kan worden. Een zeer belangrijke maatregel die de lidstaten zouden kunnen nemen, is hun standpunt veranderen over de afschaffing van belastingvrije verkopen voor reizen binnen de Europese Unie. Dit besluit, dat in 1991 werd genomen door Bertie Ahern en de andere ministers van Financiën, zal drastische gevolgen hebben voor duizenden werknemers overal in de Europese Unie. Het is ironisch dat wij het enerzijds hebben over het creëren van werkgelegenheid, en dat er anderzijds banen verdwijnen ten gevolge van onze eigen maatregelen. Commissaris Flynn, die hier vandaag aanwezig is, zou ik willen vragen naar zijn standpunt in deze kwestie. Zal hij laten weten wat zijn standpunt is inzake belastingvrije verkopen en zal hij in de Commissie pleiten voor het behoud ervan? Zo niet zullen onze schandelijke statistieken er nog duizenden werklozen bij krijgen.
Ik wil tot slot opmerken dat ik zojuist van een vergadering kom van de interfractiewerkgroep over ouder worden. Misschien kan mijnheer Santer ons de verzekering geven dat met de bezorgdheden van oudere werknemers rekening zal worden gehouden tijdens het overleg in Luxemburg.

Andersson
Mevrouw de Voorzitter, ik wil om te beginnen de rapporteur bedanken voor zijn uitstekende verslag. In Zweden wordt wel gezegd dat de grote werkloosheid de schuld is van de EU. Maar dat is niet waar, want de EU had tot nu toe geen instrumenten om een actief werkgelegenheidsbeleid te voeren. Het zijn juist de lidstaten zelf die tot nu toe over die instrumenten beschikten, maar die zijn er ieder voor zich niet in geslaagd een goed werkgelegenheidsbeleid te voeren. Door het Verdrag van Amsterdam heeft de EU deze instrumenten nu wel. Dat betekent trouwens niet dat de regio's of landen niet langer zelf verantwoordelijk zijn voor hun toekomstige werkgelegenheidsbeleid, maar nu gaat het om het scheppen van een meerwaarde. Wij moeten concreet zijn, willen wij daadwerkelijk een meerwaarde tot stand kunnen brengen.
Het mag niet opnieuw een vergadering worden met hoogdravende, tot niets verplichtende verklaringen. Het is van belang duidelijke doelstellingen te formuleren met betrekking tot het niveau van de werkgelegenheid en de werkloosheid, in het bijzonder onder de jeugd en de langdurige werklozen. Het is ook van belang duidelijke doelstellingen te formuleren voor het voeren van een actief arbeidsmarktbeleid. Wat dit punt betreft, is het verslag van Wim van Velzen verhelderend. Trek daar lering uit bij de Top van Luxemburg en zorg ervoor dat het geen oppervlakkig document wordt!
Wat de arbeidstijd betreft, is het bekend dat verkorting van de arbeidstijd, mits goed uitgevoerd, kan leiden tot meer banen. Dat weten wij, er zijn overal in Europa voorbeelden van te vinden.
Wij kunnen het volgende van de EMU leren: als er duidelijke, concrete doelstellingen worden geformuleerd, zullen de afzonderlijke landen ook proberen deze te halen. Dat is gebeurd in het geval van de inflatie en het begrotingstekort. Laten wij het bij de werkgelegenheid en de werkloosheid op dezelfde manier aanpakken. Dat is een grote uitdaging, maar de Raad moet die uitdaging wel aannemen.
Tot slot wil ik opmerken dat ik mij aansluit bij de standpunten van collega Malone in de kwestie van de taxfreeverkoop. Wij moeten ervoor oppassen dat wij - juist nu wij werken aan de verbetering van de werkgelegenheid en een afname van de werkloosheid - diezelfde werkloosheid niet op specifieke gebieden doen toenemen door eerder genomen besluiten! De werkgelegenheid moet het hoofddoel zijn! Laten wij behandeling van het voorstel voor afschaffing van de taxfree-verkoop daarom opschorten.

Lienemann
Mevrouw de Voorzitter, heren voorzitters, geachte collega's, bij de ondertekening van de Europese Akte hebben wij onze volkeren verteld dat wij veel banen zouden scheppen. Maar de werkloosheid is blijven toenemen. In Maastricht dezelfde beloftes die niet zijn waargemaakt. Door de strenge convergentiecriteria konden we niet uit de vicieuze cirkel van de werkloosheid komen.
Inderdaad: we moeten dus van richting veranderen. Wellicht van macro-economische richting, maar ook van methode. We kunnen niet langer dwingende Europese criteria accepteren zonder tegelijkertijd in Europa sociale criteria te stellen die bescherming bieden en goed zijn voor de werkgelegenheid.
Daarom moet Europa snel de weg van de arbeidstijdverkorting opgaan. Productiviteitswinsten en nieuwe technologieën moeten deze eeuwenlange historische ontwikkeling versnellen. We kunnen minder werken en tevens meer produceren. We moeten het werk dus delen, de arbeidstijd verkorten.
Om banen te scheppen moet de arbeidstijdverkorting substantieel zijn en snel en over de hele linie worden doorgevoerd. Natuurlijk is het beter te onderhandelen. Natuurlijk zijn aanmoedigingen beter. Maar aan de vooravond van de XXIe eeuw, in het jaar 2000, moet overal in Europa, in alle ondernemingen de 35-urige werkweek gelden. Dat is mogelijk. In het verleden zijn steeds dezelfde argumenten te berde gebracht: de economie kan dit niet verdragen, het bedrijfsleven zal niet langer concurrerend zijn. Dat is al tegen Jaurès gezegd toen het om de achturige werkdag ging, dat is ook gezegd in de strijd om het betaalde verlof. Maar de geschiedenis heeft bewezen dat dat niet de werkelijkheid is.
Wij kunnen voor heel veel nieuwe banen zorgen als wij tegelijk met deze arbeidstijdverkorting de verhouding kapitaal-werk weer in evenwicht brengen, die buitengewoon onevenwichtig was ten nadele van de werknemers, en als wij de fiscale en sociale heffingen zodanig hervormen dat de arbeidsintensieve ondernemingen worden begunstigd en de sterk winstgevende, maar geen werkscheppende bedrijven zwaarder worden belast. Er is dus een Europees fiscaal beleid nodig naast de verkorting van de arbeidstijd.
Deze top mag ten slotte geen top van de versnelde sociale deregulering worden. Integendeel, er moet een halt aan deze deregulering worden toegeroepen, want waartoe zouden convergentieniveaus dienen, mijnheer de voorzitter, met een lager zichtbaar werkloosheidspercentage, als in werkelijkheid werknemers, die niet meer in de statistieken zijn opgenomen, geen middelen van bestaan meer hebben en onder de armoedegrens leven?
Dat is niet het Europa dat wij willen. Het sociale Europa moet een nieuw elan krijgen met de bestrijding van de deregulering. De sociale vooruitgang moet de economische vooruitgang dragen. Dat komt nooit spontaan als een onvermijdelijk gevolg, helaas!

Myller
Mevrouw de Voorzitter, voor het eerst in de geschiedenis van Europa hebben we concrete mogelijkheden om voor dit gebied een werkgelegenheidsstrategie te ontwikkelen. Het Parlement is wat dit betreft immers al lang actief geweest en heeft om maatregelen gevraagd. Het verslag-Van Velzen is hier weer een uitstekend voorbeeld van. De Raad daarentegen is pas zeer recentelijk aan de samenwerking deel gaan nemen, nadat er na de verkiezingen de benodigde politieke veranderingen in de regeringen van de lidstaten hebben plaatsgevonden. Op dit moment zijn er concrete mogelijkheden om een werkgelegenheidsprogramma met concrete doelstellingen te realiseren. De staatshoofden en regeringsleiders mogen de werkgelegenheidstop in Luxemburg niet met lege handen verlaten.
De concrete doelstellingen die de Commissie heeft voorgesteld zijn bekritiseerd, omdat ze moeilijk meetbaar zijn. Naar mijn mening echter zijn concrete doelstellingen juist nodig, omdat we dan instrumenten hebben om de doeltreffendheid te kunnen beoordelen van de maatregelen ter bevordering van de werkgelegenheid. Ik beweer zeker niet dat er hoe dan ook gestreefd moet worden naar een werkloosheidspercentage van zeven procent of dat dat ambitieus genoeg zou zijn, maar er zijn ook voorlopige doelstellingen nodig met behulp waarvan we het welslagen kunnen volgen.
Het scheppen van arbeidsplaatsen is zonder meer het sleutelwoord. Er moet erkend worden dat de begroting van de EU begrensd is, maar alle mogelijkheden die de structuurfondsen en de Europese Investeringsbank bieden moeten worden benut. Ook hierbij heeft de Raad meer mogelijkheden om te handelen dan waartoe hij tot nu toe bereid is geweest.
In de markteconomie is belastingheffing een effectieve manier om ook op de arbeidsmarkt vraag en aanbod te kunnen sturen. Menig spreker heeft al onderstreept dat de nadruk van de belastingheffing verschoven moet worden van arbeidsintensieve diensten naar energieheffing, vermogensbelasting en milieuheffing. Deze verandering moet inderdaad worden gerealiseerd, maar tegelijkertijd moet begrepen worden dat het verleggen van het zwaartepunt van belastingheffing natuurlijk de welvaartsstaat niet in gevaar mag brengen.
De criteria van het werkgelegenheidsprogramma moeten net zo geloofwaardig zijn als de EMU-criteria, en de werkgelegenheidstop in Luxemburg moet naast de EMU-criteria ook werkgelegenheidscriteria opstellen. Dan zal de top geslaagd zijn.

Papakyriazis
Mevrouw de Voorzitter, de bestrijding van de werkloosheid is een absolute voorwaarde voor het herstel en het behoud van de sociale samenhang in de Europese Unie. Als niet aan deze voorwaarde wordt voldaan, zal de Europese samenleving niet in staat zijn de enorme uitdaging die mondialisering heet het hoofd te bieden. Als ik zeg werkloosheidsbestrijding, dan bedoel ik hiermee natuurlijk een Europese aanpak en geen model made in USA of made in Japan.
18 miljoen werklozen in de Europese Unie, 18 miljoen mensen, onze medeburgers. Dit monsterachtige cijfer is echter niet het enige. Ook de mensen die een baan hebben en de jongeren die een baan ambiëren, zijn verstrikt in de vicieuze cirkel van bezorgdheid en onzekerheid en slepen daarin hun gezinnen mee.
Als iemand wanhopig is, maakt hij zich niet zo druk over wie of wat de schuld heeft. Hij eist oplossingen en resolute maatregelen. Dat betekent echter dat iemand de verantwoordelijkheid op zich moet nemen, dat overal waar dit maar mogelijk is, actie wordt ondernomen. De speciale top voor de werkgelegenheid kan letterlijk een historische top worden: het is nu of nooit!

Juncker
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, ik moet zeggen dat dit debat frustrerend is. Niet inhoudelijk, maar om procedurele redenen. U heeft zich immers in groten getale geuit en ik kan me voorstellen dat de frustraties talrijk zullen zijn wanneer u tegenover zo'n stormloop aan ideeën de zwakke reacties van het voorzitterschap moet vaststellen, omdat gebrek aan tijd me dwingt het heel kort te houden.
Ik had graag willen deelnemen aan een debat waarvan men vandaag een glimp van de omvang heeft kunnen opvangen, vooral in de spreekbeurt van mevrouw Dury, die verscheidene pistes heeft aangegeven waarop wij ons meer zouden moeten concentreren. Maar helaas kan ik niet alle pistes die u vandaag heeft genoemd verkennen.
Ik wil enkel zeggen dat het debat heeft aangetoond dat het klimaat is veranderd, aangezien zelfs het Parlement de werkgelegenheidsproblematiek thans iets anders benadert dan enkele jaren geleden. Op enkele, weliswaar te betreuren, maar niet noodzakelijkerwijs significante, uitzonderingen na zijn wij het allen eens over de methode die we zouden moeten hanteren, deze convergentiemethode die het Verdrag van Maastricht ons heeft nagelaten en die men overigens heeft verguisd omdat zij de lidstaten zou dwingen tot resultaatverplichtingen. Omdat wij thans van mening zijn dat de methode waardevol blijkt te zijn, zouden wij haar ook op het werkgelegenheidsbeleid willen toepassen.
Wij zijn het er allen over eens dat we concrete resultaten nodig hebben en de meerderheid van ons meent dat de richtsnoeren gekwantificeerd en controleerbaar moeten zijn. Daarom bestaat er een gemeenschappelijke basis voor de analyse, zodat wij op dit punt goed werk kunnen leveren.
Ik heb met verbazing, die vaak aan geamuseerdheid grensde, het enthousiasme waargenomen bij diegenen die van mening zijn dat de recente ontwikkelingen in het binnenlandse beleid van de verschillende lidstaten van de Europese Unie de taak van het voorzitterschap gemakkelijker zouden maken en ons in staat zouden stellen de werkgelegenheidstop beter voor te bereiden.
Was dat maar waar! Ik zou de eerste zijn om voor diegenen die dit gezichtspunt verkondigen, te klappen. Helaas zijn nog niet alle lidstaten ervan overtuigd dat de door ons gekozen aanpak, dat de door de Commissie voorgestelde methode goed is. Wij constateren in de stoet van diegenen die onze standpunten niet delen en die in feite de hier geuite meningen niet delen, een bewijs van een mooie oecumene. Om sommigen gerust te stellen: de conservatieven zijn niet de enigen die de weg versperren van het gezonde verstand en van het enthousiasme wanneer het gaat om de strijd voor de werkgelegenheid.
Ik nodig u dus uit, dames en heren, u die bereid bent zeer diepgaande discussies aan te gaan met al diegenen die onze standpunten nog niet zouden delen. Wanneer wij Straatsburg zullen verlaten om naar ons eigen land terug te gaan, gaan wij alle betrokkenen opzoeken om hen te overtuigen de wegen te volgen die het Parlement vanmorgen, zeer terecht, heeft aangegeven, de wegen, pistes en ideeën waarvoor ik hier geen reden heb om ze te betwisten. Maar als iedereen deze ideeën kon delen in Londen, Bonn, Luxemburg, Brussel, Rome of Parijs, gezien het feit dat alle politieke richtingen zich hier vandaag in dezelfde zin hebben uitgelaten, dan zouden wij over alle elementen en ingrediënten beschikken waarmee het voorzitterschap een cocktail zou kunnen samenstellen die door diegenen aan wie hij wordt geserveerd, zou worden aangenomen als iets dat nieuw genoeg is om hoop te geven aan diegenen die de hoop hebben laten varen.
Wij zijn verantwoordelijk voor deze mannen en vrouwen en al diegenen die opnieuw een literaire top, een studiebijeenkomst-top, een alibitop zouden willen houden, zouden een zware verantwoordelijkheid dragen als hun standpunt doorslaggevend zou zijn. Het hangt van u af, het hangt van ons af, hen aan te zetten de methodes, suggesties en ideeën te volgen, die u vanmorgen heeft doorgegeven en die voor een heel groot deel overeenkomen met de standpunten en ideeën van het voorzitterschap.

Flynn
Ook ik wil graag al diegenen bedanken die vanochtend een bijdrage hebben geleverd aan het debat. Ik wil vooral de heer van Velzen, alsmede dit Parlement, feliciteren met de essentie van deze resolutie. De wetenschap dat alle politieke krachten in Europa nu zo efficiënt gemobiliseerd worden in de strijd tegen de werkloosheid, geeft ons zeer zeker een groot vertrouwen.
Er is nu iets anders vergeleken met datgene waarvan tot op heden sprake was. Het verschil is precies dat waarover de fungerend voorzitter gesproken heeft: de verandering ten gevolge van het Verdrag van Amsterdam en het feit dat de werkgelegenheid nu een zaak is die iedereen aangaat en het belangrijkste is geworden. Ook hebben wij nu het verband tussen het economisch en het werkgelegenheidsbeleid op dezelfde agenda. Als je dat optelt bij de woorden van Commissievoorzitter Santer - dat wij nu ook een nieuwe werkgelegenheidsstrategie hebben die aansluit bij de inhoud van het Verdrag - dan denk ik dat wij op de goede weg zitten.
Ik steun dat wat mijnheer Hughes gezegd heeft over de behoefte aan dringende actie. Dat moet voor ons allemaal als een paal boven water staan. Daar worden we op een pijnlijke manier mee geconfronteerd als we kijken naar wat ik wel eens de "statistieken van de schande" van de Europese arbeidsmarkt noem. We mogen niet vergeten dat door onze huidige beleidsmaatregelen er in Europa per jaar twee miljoen langdurig werklozen extra bijkomen. Als je bedenkt dat één van de vijf van al onze schoolverlaters in Europa niet over een verkoopbare vaardigheid beschikt, en als we voorts nog bedenken dat een van de tien werklozen nooit een kans krijgt onderwijs te volgen, dan kunnen we gemakkelijk onze steun geven aan de werkgelegenheidsrichtsnoeren die zeggen dat er een kloof is tussen banen, een kloof tussen vaardigheden, en dat hierop een antwoord moet komen en een fundamentele verandering in de manier van denken over het functioneren van onze systemen, onze opleidingssystemen, scholingssystemen, sociale-zekerheidsstelsels en belastingstelsels. Om vooruitgang te kunnen maken, moeten we de fouten uit het verleden inzien. Ikzelf zie die fouten uit het verleden op drie vlakken: economisch wanbeheer, te weinig investeringen in menselijk potentieel en een voorbijgestreefde arbeidsmarkt en sociale-zekerheidsstelsels. Op dit moment denk ik dat de fundamentele fout van de lidstaten juist bestond in een te lang afwachtende houding waarvan alle denken doordrongen was.
Ik ben het dus eens met de heer Hughes, en ook de heer Pirker zei nadrukkelijk dat een bijtijds opsporen en een snel optreden absoluut noodzakelijk zijn als we deze problemen willen aanpakken, en dat men zich hierbij moet baseren op de individuele behoeften van de betrokken mensen. Maar gelukkig zijn de dingen aan het veranderen. Wij zitten zeker op de goede weg en ik geloof dat de EMU en de gemeenschappelijke munt iets zullen doen aan de eerste van die fouten, te weten wanbeheer bij het economisch beleid. Met onze richtsnoeren kunnen we de problemen inzake de vaardigheden en de stelsels regelen.
Onze ambities op het vlak van de werkgelegenheid zijn realistisch en haalbaar, zowel in termen van kwaliteit als in termen van kwantiteit van de banen. Om die ambities te verwezenlijken moeten we ervoor zorgen dat het huidige economische herstel aanhoudt, niet slechts enkele jaren, maar de komende tien jaar. We moeten op een beslissende manier optreden om de structurele hervormingen tot een goed einde te brengen.
We hebben dit allemaal al eerder gedaan. We mogen niet vergeten dat in Europa in de tweede helft van de jaren tachtig, 10 miljoen nieuwe banen werden gecreëerd in een veel zwakkere economische situatie - vóór de interne markt, vóór de gemeenschappelijke munt en zonder enige systematische activering van beleidsmaatregelen voor de werkgelegenheid. Het rekensommetje is heel simpel. De productiviteitsstijging in Europa bedraagt 2 % per jaar, dus hebben we op zijn minst een economische groei nodig van 2 % om de werkgelegenheid alleen nog maar op het huidige peil te handhaven. We moeten ons zeker aangemoedigd voelen - zoals een vorige spreker opmerkte - als we denken aan de recente voorspellingen voor het aanhoudende herstel waarvan we nu getuige zijn. Het is een goed gefundeerd en stabiel herstel. We kunnen die stijging van 3 % bereiken. Als we het nog beter zouden doen en dat vervolgens koppelen aan de broodnodige structurele hervormingen waar we over gesproken hebben, dan zal de situatie aanzienlijk en snel beter worden. Niet alleen worden er meer banen gecreëerd - 2 miljoen of meer per jaar - maar de uitgaven op het gebied van werkgelegenheid kunnen omhoog, de uitgaven voor de werkloosheid nemen af en het inkomen uit belastingen stijgt. Dat is de positieve spiraal die naar mijn overtuiging genoeg banen zal creëren - de 12 miljoen die wij noemen - om ons werkgelegenheidspeil voor de Unie als geheel op het peil van 65 % te brengen; het niveau dat wij ons in de beleidslijnen van de werkgelegenheid ten doel hebben gesteld.
Niet iedereen voelt zich aangetrokken tot het idee van specifieke doelstellingen. We zouden dat zeker begrijpen als ze gewoon maar uit de lucht gegrepen zouden zijn en er geen politieke verbintenis of operationele instrumenten aan te pas zouden komen om ervoor te zorgen dat ze ook bereikt worden. Maar dat is niet de manier waarop we de doelstellingen in de richtsnoeren zien en niet hoe we verwachten dat de lidstaten reageren. De doelstellingen van de richtsnoeren zijn haalbaar. Ze zijn het gevolg van actie en ze tonen ons wat we in de Unie kunnen bereiken als we de strategieën en beleidsmaatregelen volgen die uiteengezet zijn in zowel de richtsnoeren voor de werkgelegenheid als de globale economische richtsnoeren.
De verwachtingen zijn hoog gespannen, maar verwachtingen zijn belangrijk, en zonder strikte en veeleisende verwachtingen zijn er geen dwingende redenen om oude beleidsmaatregelen te evalueren en om te evolueren naar het werkgelegenheidsniveau dat onze handelspartners kennen. Onze doelstellingen zijn dus realistisch en net zo haalbaar als de economische convergentiecriteria waren die de lidstaten hebben goedgekeurd en waar ze na Maastricht naar toe gewerkt hebben. Mevrouw Ghilardotti heeft dit terecht opgemerkt.
Ik wil graag zeggen dat wat de voorgestelde richtsnoeren betreft, de Commissie de arbeidstijdkwestie niet heeft ontweken. Onder het hoofdstuk aanpassingsvermogen erkent de Commissie dat verkorting van de arbeidstijd in sommige situaties of sectoren op zijn plaats kan zijn, maar dat over dergelijke verkortingen onderhandeld moet worden met de sociale partners. De algehele doelstelling echter moet erin bestaan om een onderneming productief en concurrerend te maken en om het nodige evenwicht te bewerkstelligen tussen flexibiliteit voor de onderneming en zekerheid voor de individuele werknemer.
Voorzover het de ratio's en indicatoren en de richtsnoeren van de Commissie betreft, zullen wij een voorstel indienen om te zorgen voor een overeengekomen vergelijkbare gegevensbank in de lidstaten en overeengekomen indicatoren, ten einde toezicht uit te oefenen op de tenuitvoerlegging. Na de afronding van de Top in 1998 zal dit een prioriteit zijn.
Inzake de kwestie van de structuurfondsen moeten de lidstaten volgens de richtsnoeren de structurele kredieten verhogen die toegewezen worden aan hun beleidsmaatregelen voor de ontwikkeling van het menselijk potentieel. Ik ben dan ook bijzonder verheugd over het feit dat u onze bezorgdheid deelt dat in de toekomst een veel groter deel moet worden toegewezen aan menselijk potentieel.
Tot slot wil ik nog opmerken dat de grote steun van de Vergadering voor de werkgelegenheidsrichtsnoeren zeer geruststellend is. Ze zijn vergaand en ik ben zeer dankbaar voor de inbreng van het Europees Parlement ter ondersteuning van die richtsnoeren. Het is geruststellend en niet alleen voor de instellingen, maar ook voor de miljoenen berooide en gedesillusioneerde burgers die van ons afhankelijk zijn voor wat betreft de kwaliteit van het leiderschap en de visie om verandering te brengen in hun situatie. Ze mogen niet nog eens teleurgesteld worden en er is heel terecht opgemerkt dat dit niet mag leiden tot een reeks vrome intentieverklaringen, of, zoals de fungerend voorzitter zelf zegt, deze Top mag gewoon geen misser worden. Ik kijk uit naar de deadline van 21 november als het uur van de waarheid in de ontwikkeling van een echte Europese werkgelegenheidsstrategie. We mogen niet zomaar werkeloos toezien en falen is ondenkbaar.

De Voorzitter
Dank u, commissaris Flynn.
Het debat is gesloten.
Wij gaan over enkele minuten, om 12.30 uur, over tot de stemming.
(De vergadering wordt om 12.25 uur onderbroken en om 12.30 uur hervat)

Stemming
van Velzen, Wim
Ik moet zeggen dat ik bij een aantal uitslagen een sterke aandrang kreeg om negatief te adviseren, vooral omdat de vraag bij mij sterk gerezen is wat eigenlijk akkoorden en overleg te betekenen heeft. Maar het zou absoluut een schandaal zijn als het Europees Parlement niet in staat is om een verslag te brengen naar de top. Dat is de enige maar ook wel voldoende reden om dringend te adviseren om voor het verslag te stemmen.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)

Wolf
Mijnheer de Voorzitter, het spijt me dat ik pas na de stemming kan spreken. Het Europees Parlement heeft reeds bij zijn beraadslagingen voor een schandaal gezorgd, doordat het over dit belangrijke verslag heeft gedebatteerd terwijl er maar heel weinig mensen aanwezig waren - alleen de werkgelegenheidsexperts van de Commissie sociale zaken waren er. Nu hebben we er nog een schepje bovenop gedaan doordat we met onze bijdrage over de werkgelegenheidstop onder het minimum der minima zijn gebleven. Dat is schandalig! We hebben nu enkel voor gestemd om het schandaal niet nog groter te maken.

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil mijn spreektijd gebruiken om te verklaren waarom ik uiteindelijk voor het verslag heb gestemd. Zoals de heer Wolf al zei zou het een schandaal zijn geweest als dit verslag hier was gesneuveld.
(De Voorzitter ontneemt de spreker het woord)

Holm
De Fractie De Groenen heeft vandaag besloten om het besluit van het bemiddelingscomité betreffende de herziening van het vierde kaderprogramma te steunen. Wij doen dit echter met weinig enthousiasme.
Het compromis is bepaald geen vooruitgang voor het Europees Parlement. De verdeling van de gelden gaat de goede kant uit, maar de bedragen zijn voor diverse gebieden veel te laag. Het geld dat beschikbaar is, bijvoorbeeld de 9 miljoen voor duurzame energie, is een lachwekkend bedrag als we bedenken hoe groot de vraag binnen de EU is. Als wij erin willen slagen kernenergie geleidelijk af te schaffen, dan is het noodzakelijk om aanzienlijk grotere bedragen voor duurzame energie beschikbaar te stellen. Wij vinden het uiteraard positief dat er geld wordt vrijgemaakt voor de strijd tegen de afschuwelijke antipersoonsmijnen/landmijnen, maar het bedrag dat nu beschikbaar is, zal op den duur ontoereikend zijn voor het opruimen van de meer dan 100 miljoen mijnen die over de hele wereld in de grond zitten.
Wij hebben veel kritiek op het voorgestelde bedrag voor onderzoek naar BSE. Wij hebben geen enkel bezwaar tegen onderzoek op dit gebied, maar het gevaar is groot dat het pure geldverspilling is, omdat de kern van het probleem wordt gevormd door het landbouwbeleid van de EU. Het probleem zal blijven bestaan zolang dit landbouwbeleid niet wordt hervormd aan de hand van maatregelen die onder andere leiden tot daling van het gebruik van chemische stoffen, tot een stop op het gebruik van antibiotica, een stop op de vreselijke dierentransporten, een stop op het onderzoek naar klonen, het uit de handel nemen van gemanipuleerde producten enzovoort. Ecologische landbouw is een absolute voorwaarde als we willen zorgen voor minder gevallen van degeneratie, zoals die op dit moment op landbouwgebied in de EU voorkomen. Baanbrekende initiatieven in deze richting van de Commissie schitteren door afwezigheid.

Lindqvist
De herziening van het vierde kaderprogramma voor onderzoek is het gevolg van het EU-lidmaatschap van Zweden, Finland en Oostenrijk. Er zijn goede investeringen gedaan, maar het niveau is te laag. Volgens mij is dit voorstel het enig haalbare compromis, en daarom heb ik voor gestemd.
Industriële ongevallen (C4-0469/97)
Striby
Op 16 maart 1992 is in Helsinki een verdrag van de VN-Economische Commissie voor Europa getekend over de grensoverschrijdende gevolgen van industriële ongevallen. Zesentwintig landen hebben het verdrag geratificeerd, waaronder veertien lidstaten van de Gemeenschap en de Gemeenschap zelf.
Als vertegenwoordiger van een grensstreek dichtbij een lidstaat van de Unie en een derde land heb ik natuurlijk alleen maar voor dit voorstel voor een besluit van de Raad kunnen stemmen.
Vervuiling kent immers geen administratieve grenzen tussen de landen. In de Elzas hebben we enkele jaren geleden de vervuiling gehad vanuit Zwitserland (industriële ongevallen), Oekraïne (kernrampen), Midden- en OostEuropese landen (industriële ongevallen die zure regen veroorzaakten) enzovoort.
Het opstellen van het ontwerpverdrag is sterk beïnvloed door het Franse en het communautaire beleid inzake de beheersing van de gevaren van grote ongevallen met gevaarlijke stoffen, waarbij uiteraard rekening is gehouden met het beginsel van "de vervuiler betaalt" als algemeen beginsel van het internationale milieurecht.
Wij beschikken dan ook over de noodzakelijke juridische en technische instrumenten om onze verplichtingen die uit het verdrag voortvloeien na te komen. Het is noodzakelijk dat alle lidstaten van de Europese Unie en de kandidaat-lidstaten, want zij kunnen in de naaste toekomst al tot de Unie toetreden, zich richten naar de conclusies van dit verdrag.
Ik zou willen eindigen met erop te wijzen dat het in het kader van de uitbreiding noodzakelijk zal zijn dat de toekomstige lidstaten het acquis communautaire in hun politiek integreren, ook de milieuvoorschriften. Ik heb met grote verbazing in de mededeling van de Commissie, Agenda 2000, kunnen vaststellen dat er geen melding wordt gemaakt van de verplichtingen in verband met dit verdrag.
Verdrag van Bonn (C4-0470/97)
Striby
Heel mijn fractie heeft voor het voorstel voor een besluit van de Raad inzake wijzigingen in het verdrag van Bonn over de bescherming van trekkende wilde diersoorten gestemd.
Tijdens de vijfde zitting van de conferentie der partijen, die van 10 tot en met 16 april 1997 heeft plaatsgevonden, zijn 21 bedreigde trekkende diersoorten aan bijlage 1 toegevoegd en 22 aan bijlage 2. Elf soorten vallen onder richtlijn 79/409/EG van de Raad inzake het behoud van de vogelstand.
Hierover wilde ik het vandaag hebben. Wij kunnen het natuurlijk, en dat heb ik al herhaaldelijk gezegd, niet oneens zijn over het behoud van de wilde fauna en flora. Wij moeten alle soorten beschermen om het ecosysteem in zijn geheel in stand te houden.
Ik heb daarentegen al herhaaldelijk moeten vechten voor het probleem van de aalscholver. Na dit dier in bescherming te hebben genomen, zien wij sinds enkele jaren een spectaculaire toename van de populatie aalscholvers op het Europese grondgebied. We moeten alle soorten kunnen beschermen, maar dat ook met gezond verstand doen. Nu is de aalscholver van een bedreigde vogel een bedreigende vogel geworden omdat het er teveel zijn. Hij is bedreigend voor de vissers, de viskwekers en voor de vissen zelf.
We moeten snel het noodzakelijke doen, en ik heb deze vraag rechtstreeks gesteld aan mevrouw Van Putten, de rapporteur over dit onderwerp in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming. De ecologie mag geen religie zijn, maar moet worden geanalyseerd als een wetenschap om een ontwikkeling die het milieu in acht neemt mogelijk te maken.
Ik wacht met ongeduld op haar antwoord, opdat ik dit kan doorgeven aan de betrokkenen die aanzienlijke verliezen lijden in hun economische activiteit, die voor de ruimtelijke ordening net zo belangrijk is als voor het respect van ons landschap.
Verslag-Fayot (A4-0311/97)
Cunha
In mei 1994, bij het begin van de verkiezingscampagne voor het Europees Parlement, werd ik beledigd en gekwetst in mijn eer door de heer António Campos, ingenieur, tegenwoordig mijn collega in het Parlement.
Wegens deze belediging heb ik een proces tegen hem aangespannen, dat ertoe heeft geleid dat de rechtbank van instructie te Lissabon de afgevaardigde en gedaagde António Campos schuldig heeft verklaard aan het misdrijf van belastering en belediging van mijn persoon.
Aangezien de correctionele rechtbank geen vonnis kan opleggen zonder dat de parlementaire onschendbaarheid van de betrokkene wordt opgeheven, is door deze instantie een verzoek hiertoe gericht tot het Europees Parlement.
Aangezien het Parlement het tot zijn gewoonte heeft gemaakt nimmer de onschendbaarheid op te heffen "in die gevallen waarin de overtreding die of het misdrijf dat de Europese afgevaardigde ten laste wordt gelegd, gepleegd is in de uitoefening van een politieke activiteit" (zie het verslag-Fayot, blz. 9), blijft voor de afgevaardigde Campos alleen de mogelijkheid over om zelf om opheffing van zijn parlementaire onschendbaarheid te verzoeken, dan wel af te zien van zijn mandaat, opdat hij gevonnist kan worden. Hij heeft noch het een noch het ander gedaan, in tegenstelling tot wat hij eerder had toegezegd, hetgeen erop duidt dat hij vreest voor een gerechtelijke veroordeling. Uiteindelijk blijkt het toch maar weer eens waar te zijn, dat wie schuldig is, ook bang is.
Aangezien de afgevaardigde Campos zeker door zal gaan met zich te verschuilen achter zijn successieve parlementaire onschendbaarheden, ben ik helaas tot de conclusie gekomen dat uiteindelijk, voor sommigen althans, misdaad loont.
Ik deel u dan ook mede dat ik geen nieuwe stappen meer zal zetten in het onderhavige proces. En tot besluit wil ik laten weten dat ik mij bij de zojuist gehouden stemming van stem onthouden heb.
Verslag-Wim van Velzen (A4-0307/97)
Berthu
Mijnheer de Voorzitter, de voorstellen die wij bestuderen met het oog op de komende buitengewone raad over de werkgelegenheid, zijn op een uitstekend uitgangspunt gebaseerd. Het is raadzaam dat de lidstaten hun ervaringen op het gebied van de werkgelegenheid uitwisselen, opdat een ieder kan profiteren van de successen van de anderen en daarbij toch verantwoordelijk blijft voor zijn eigen beleid.
Helaas lijken de vastgestelde procedures voor de toepassing van dit goede idee, vooral in het project van Amsterdam, ons uitermate bureaucratisch. In de eerste plaats zal de Gemeenschap zich niet tot een simpele coördinatie beperken, maar zij zal waarschijnlijk ook een vrij strak kader definiëren met referentienormen voor iedereen. Wij hebben maar ternauwernood de invoering van een door sommigen gevraagd sanctiesysteem weten te voorkomen. Voorts lijken de bevoegdheden van de staten en van de Gemeenschap in de praktijk zeer met elkaar verweven, aangezien de Raad richtsnoeren zal uitwerken die vrij gedetailleerd kunnen zijn en bovendien minimumvoorschriften op sociaal terrein kan aannemen.
Ten slotte lijkt de procedure van verkleining van de verschillen tussen de lidstaten, zoals in het project van Amsterdam is voorzien, maar die naar het schijnt bij voorbaat al zal worden toegepast, afschuwelijk gecompliceerd, omdat die niet minder dan 10 verschillende fases telt. Uiteindelijk dreigt deze coördinatie, die bijzonder zinvol had kunnen zijn in de vorm van overleg en wederzijdse uitwisseling van informatie, uit te draaien op dwang en een bureaucratische marathon.
Inhoudelijk lijken de voorstellen van het Europees Parlement in het verslag-Van Velzen door het gezonde verstand te zijn ingegeven, vooral wat de opleiding en de flexibele arbeidstijden betreft, evenals de verlaging van de lasten op de lage lonen. Wij zullen echter twee voorbehouden maken. Het verslag verwacht teveel van een stelselmatige verkorting van de arbeidstijd, een idee dat in strijd is met de huidige economische ontwikkeling, maar dat al diegenen die geen echte oplossingen voor de werkloosheid hebben, de mogelijkheid geeft zich voor een tijdje vastberaden te tonen door veel drukte te maken.
In de tweede plaats stelt men zowel in de conclusies van de Europese Raad van Amsterdam als in de voorstellen van de Commissie of in die van het Europees Parlement opnieuw vast dat iedere verwijzing naar de rol van het Europese beleid van handelsbescherming in de strijd voor de werkgelegenheid ontbreekt. Welnu, voor ons moet dit beleid per se wezenlijk deel uitmaken van de definitie van een gezond macro-economisch kader voor de Europese Unie.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, er zijn vanmorgen veel min of meer goede recepten naar voren gebracht om de werkloosheid in Europa terug te dringen. Sommigen hebben een algemene arbeidstijdverkorting aangeprezen met volledige looncompensatie. Dan kan men net zo goed de flexibiliteit en de nieuwe arbeidsorganisatie naar de duivel wensen. Dit zijn recepten die nog meer werkgelegenheid in Europa dreigen te gaan kosten.
Parallel aan alle lofwaardige inspanningen om van de komende werkgelegenheidstop in Luxemburg een succes te maken, en geen nieuwe literaire akte die zich zal voegen bij al die andere sinds Essen, doen de Commissie en vooral commissaris Monti hun best om minstens nog een kwart miljoen arbeidsplaatsen te schrappen, omdat zij weigeren een initiatief te nemen dat een halt zou kunnen toeroepen aan deze wetgevingstrein, die in 1999 automatisch zal leiden tot de sluiting van de belastingvrije winkels op de luchthavens en de boten voor intracommunautaire reizigers.
Wij hebben zojuist paragraaf 17 van de resolutie over de werkgelegenheidstop aangenomen, waarin de Raad wordt verzocht uit te spreken dat de voorstellen van commissaris Monti inzake de interne markt zo snel mogelijk moeten worden aangenomen vanwege hun te verwachten zeer positieve effect op de werkgelegenheid. Dat geldt zeker niet voor het standpunt van de heer Monti, die de "tax free" in Europa wil afschaffen en dat is de reden waarom ik niet voor dit verslag heb kunnen stemmen.

Eriksson
Mijnheer de Voorzitter, ik moet zeggen dat het me oprecht spijt dat ik noch voor heb kunnen stemmen noch mij van stemming heb kunnen onthouden, maar dat ik nadrukkelijk tegen heb moeten stemmen. Ik vind dat wij - terecht - veel hebben gesproken over de 20 miljoen werklozen, maar wij hebben het helemaal niet gehad over de 55 miljoen armen, van wie de meesten wel werk hebben. Ik vind dat wij evenmin de structurele tekortkomingen van ons economische systeem hebben behandeld. Omdat wij deze weg maar blindelings blijven volgen zonder hervormingen te willen, ook al zien we dat er iets fout zit, heb ik tegengestemd.
De ironie wil dat wij vandaag tijdens het debat verschillende keren op kleine schaal hebben geconstateerd dat sommige door ons genomen besluiten leiden tot meer werkloosheid, ook al beweren wij het tegendeel. Ik had de voorkeur gegeven aan een debat en een besluit waarin meer rekening was gehouden met de waarde van de mens dan met de waarde van aandelen. Ik vermoed dat onze hoop nu gevestigd moet zijn op de Franse en Italiaanse regering tijdens de komende Top in Luxemburg, maar die kunnen wij tot mijn spijt niet steunen.

Ojala
Mijnheer de Voorzitter, ik heb voor goedkeuring van het verslag gestemd ondanks het feit dat het verslag van de heer Van Velzen tijdens de behandeling in deze zaal steeds zwakker werd. Het bevatte al bepaalde tekortkomingen, maar om het hier überhaupt aangenomen te krijgen werden er helaas amendementen aangenomen die in feite een verslechtering van zijn verslag betekenen. Ik vind het echter belangrijker dat het Parlement op de top heldere doelstellingen betreffende arbeidstijdverkorting en werkgelegenheid kan uitdragen. Het zou heel beschamend zijn als dit niet gebeurde.
Ik zal me echter niet aansluiten bij de amendementen waar ik tegen heb gestemd. Hoewel ik voor het verslag als geheel heb gestemd, kan ik mij niet vinden in het scheppen van lagelonensectoren wat de strekking was van onder andere het amendement van de liberalen dat door de meerderheid van het Parlement is aangenomen. Maar ik vond het belangrijk dat het Parlement uiteindelijk een standpunt kan uitdragen. Het zou beschamend zijn om zonder standpunt van het Parlement naar Luxemburg te gaan.

Burenstam Linder, Carlsson, Cederschiöld en Stenmark
Het verslag-van Velzen gaat uit van de veronderstelling dat politici door middel van ingrepen, zoals grootschalige en kleinschalige regelgeving en subsidiëring, de werkgelegenheid daadwerkelijk kunnen verbeteren.
In het verslag ontbreken voorstellen voor maatregelen die ondernemers en de ondernemingsgeest stimuleren; met andere woorden, de basis voor een duurzame verbetering van de werkgelegenheid ontbreekt. De term 'concurrentievermogen' als basis voor een duurzame verbetering van de werkgelegenheid ontbreekt eveneens.
De gedachte dat bedrijven door verplichte arbeidstijdverkorting meer werknemers zullen aanstellen, is slecht uitgewerkt. Het drastisch verkorten van de arbeidstijd tot een werkdag van 6 uur staat gelijk aan het verlengen van de wettelijk voorgeschreven vakantieduur met twee maanden! Maatregelen van dien aard zullen juist leiden tot kostenstijgingen en daardoor het concurrentievermogen aantasten en de werkgelegenheidssituatie verslechteren. Arbeidstijdverkorting moet op vrijwillige basis geschieden binnen een flexibele arbeidsmarkt.
Maatregelen om het concurrentievermogen te vergroten en het vaardigheids- en kennisniveau te verhogen zijn erg belangrijk. Veel jongeren verlaten de school met een gebrek aan kennis en hebben bijna geen arbeidsperspectief in een kennismaatschappij als de onze. De vraag naar ongeschoolde arbeiders neemt af, doordat dit werk vanwege het hoge minimumloon onbetaalbaar wordt voor bedrijven. Deze jongeren zijn dan vaak langdurig werkloos en blijven daardoor verstoken van de scholing die iedere baan met zich meebrengt. Zinvolle opleidingsprogramma's voor jongeren moeten vooral gebaseerd zijn op een verbetering van het basisonderwijs.
Het verslag-van Velzen bevat ook standpunten waar wij het wel mee eens zijn, maar vanwege de fundamentele tekortkomingen ervan hebben wij besloten tegen te stemmen.

Caudron
Het is niet overdreven te stellen dat de conclusies van de top van Amsterdam vooral uitblinken in middelmatigheid. Zij stellen de anti-Europeanen teleur en brengen de voorstanders van het verenigde Europa tot wanhoop.
Al is niet alles negatief, het ontbreekt het toekomstige verdrag aan elan.
Gelukkig is er het positieve punt, op verzoek van linkse regeringen en van de Franse regering, dat er een top in Luxemburg werd aangekondigd die volledig aan de werkgelegenheid zal worden gewijd.
Deze top mag niet mislukken. De Europese opinie zou ons dat niet vergeven. Het Europees Parlement en de heer Van Velzen hebben goed gewerkt. Verscheidene regeringen zijn in beweging gekomen. Het Luxemburgse voorzitterschap en de heer Juncker hebben hun bekwaamheid en hun bereidwilligheid getoond.
Ik wil hen hiermee geluk wensen. Wat moeten we dus van deze top verwachten? Grote verklaringen, de zoveelste herhaling van grote principes? Concrete, zelfs beperkte maatregelen of een combinatie van alles? Hoe zullen ze worden gefinancierd? In hoeverre? Door wie? En wanneer? Zal men de moed hebben de kwestie van de arbeidstijd en de verkorting ervan aan te snijden?
Allemaal fundamentele vragen... Persoonlijk denk ik dat we concrete, meetbare en vernieuwende besluiten nodig hebben, geflankeerd door grootse principes en gesteund door omvangrijke werken, met een groot beroep op leningen, opleidingsbeleid, herinzet van langdurige werklozen, een jeugdwerkgelegenheidsbeleid, toename van onderzoeksprogramma's, organisatie en verkorting van de arbeidstijd, een agressieve houding in de handel met de Verenigde Staten en een partnerschap met het zuiden.
De inzet is groot, zoals we zien, en de Raad zal onze gedachten en voorstellen in overweging moeten nemen, ook al heeft een meerderheid, rechts, in de Vergaderzaal, bepaalde ideeën enigszins vervormd.
52 jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog vergt de wereldvrede meer dan ooit een Europese structuur. Deze structuur heeft twee voorwaarden:
solide politieke instellingen; - een substantiële verlaging, ja een uitroeiing, van de werkloosheid.
Fourçans
Het verslag van de heer Van Velzen gaat van een goed standpunt uit. Luid en duidelijk bevestigen dat de werkgelegenheidstop niet opnieuw aanleiding mag zijn voor nieuwe teksten en nieuwe oplossingen voor de werkloosheid die echter een dode letter zullen blijven. In die zin schaar ik me achter onze rapporteur. Onze wegen scheiden zich echter wanneer het gaat om de middelen om de werkloosheid in Europa te verlagen.
Ik denk niet dat wij in deze onderneming met technocratische kunstgrepen zullen slagen: een werkloosheidspercentage van 7 % van de beroepsbevolking stellen als doel dat in drie jaar moet worden bereikt, lijkt me niet erg handig. Waarom geen 5 %, of zelfs 3 %? Neen, dergelijke maatregelen dienen slechts om het geweten te sussen. Men kan geen werkloosheidspercentage als doelstelling noemen, zoals men andere criteria voor de economische convergentie heeft vastgelegd. We moeten uiteraard de werkloosheid verlagen. Maar een cijfer noemen is economisch ongefundeerd. En de middelen om het werkgelegenheidstekort tegen te gaan, zijn bekend: met name een soepeler werking van de arbeidsmarkt, verlaging van de arbeidskosten, alsmede meer en betere opleidingen, zonder de bescherming van de zwaksten onder ons uit het oog te verliezen.
Daarbij moet Europa uiteraard een rol spelen en de euro zal een grote steun zijn. Maar de oplossing moet vooral van de nationale economieën komen, die eindelijk de vereiste structurele hervormingen moeten doorvoeren.
Het verslag van de heer Van Velzen staat te ver van de economische werkelijkheid. Ik kan er niet mijn stem aan geven, behalve wanneer bepaalde amendementen van de Fractie van de Europese Volkspartij worden aangenomen

Kirsten Jensen, Iversen en Blak
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement stemmen voor het verslag-van Velzen betreffende de top over de werkgelegenheid. Het verslag schetst een aantal goede mogelijkheden hoe de EU-landen de werkloosheid gemeenschappelijk kunnen bestrijden. De Deense sociaal-democraten steunen de vele goede voorstellen inzake werkgelegenheid creëren. Het verslag pleit voor een lager BTW-tarief op arbeidsintensieve activiteiten. De Deense sociaal-democraten vinden dit echter niet de juiste formule om de werkloosheid te verminderen. Er moet daarentegen geïnvesteerd worden in opleiding, onderzoek en kwaliteit indien Europa de werkloosheid onder controle wil krijgen.

Lindqvist
Aanpak van de werkloosheid, werkgelegenheid en nieuwe banen is een nationale taak. Nu de EU op weg is een gemeenschappelijke munt in te voeren via de EMU, is het echter noodzakelijk om ook de werkgelegenheid in dit verband aan te pakken. De bevolking verwacht dat de EU zich zal inzetten voor grote problemen, zoals werkloosheid en werkgelegenheid. Daarom moeten convergentiecriteria voor werkgelegenheid in het EU-verdrag worden opgenomen, zodat de werkloosheid door de invoering van de EMU niet nog meer zal toenemen.
De werkgelegenheid kan op EU-niveau worden gestimuleerd door het opstellen van convergentie-eisen voor de werkgelegenheid, die dezelfde zwaarte moeten krijgen als de convergentie-eisen voor de EMU; daarnaast zijn een publieke discussie en goede voorbeelden van belang. De lidstaten en de afzonderlijke parlementen moeten de eindverantwoordelijkheid hiervoor krijgen, door te zorgen voor wetgeving, belastingmaatregelen, stimulerend beleid, collectieve overeenkomsten en implementatie. Op grond van bovengenoemde argumenten heb ik voor het verslag gestemd.

Murphy
Mijn collega's van de Labourpartij van het Europees Parlement en ikzelf juichen het verslag van Wim van Velzen van harte toe. Het behandelt een kwestie die voor Europa van enorm groot belang is, te weten de werkloosheid.
Bij onze brede steun voor dit verslag staan evenwel enkele kanttekeningen. Paragraaf 1 is al te specifiek en normatief. In de paragrafen 3 en 5 worden zaken gedetailleerd waarvan wij vinden dat het verbintenissen zijn tot onnodige extra uitgaven. Paragraaf 7 is wederom overdreven specifiek en normatief, terwijl paragraaf 11 aan hetzelfde euvel lijdt, en ook een onnodige verbintenis tot toewijzing van begrotingsmiddelen bevat. Ook paragraaf 13 bevat gevolgen voor de uitgaven die niet erg gelukkig zijn.
Als algemene opmerking is het belangrijk dat men inziet dat economieën op verschillende manieren en op verschillende tijdstippen reageren.

Reding
Het verslag-Van Velzen is erin geslaagd om voorbij te gaan aan de gebruikelijke beschrijvende retoriek over de economische en sociale problemen die elk jaar opnieuw voor elke top wordt herhaald. Daar moeten we blij mee zijn, want alleen zo zal de Luxemburgse werkgelegenheidstop leiden tot bevredigende resultaten.
Zoals de Raadsvoorzitter, Jean-Claude Juncker, al vaak genoeg heeft herhaald, is concreet handelen noodzakelijk. Daarbij moet echter rekening worden gehouden met het feit dat het werkgelegenheidsbeleid op zich op nationaal niveau moet worden gevoerd. Het behoort niet tot de taak van de Europese Unie om de lidstaten precieze aanwijzingen te geven over de manier waarop zij het werkloosheidsprobleem moeten oplossen. De huidige situatie in de afzonderlijke landen is te verschillend om aan de hand van één Europese lijn te kunnen oplossen.
De EU moet veeleer richtlijnen opstellen om een samenhangende (coherente) kaderstrategie uit te werken, waarbinnen de lidstaten worden uitgenodigd om op nationaal niveau te handelen. Dit kader mag geen namen noemen opdat er niet kunstmatig gevoelens van teleurstelling en desillusie worden gewekt alleen omdat abstract uitgerekende criteria niet werden gehaald. Daarom is het verkeerd om kwantificeerbare criteria op de voorgrond te stellen, zoals de EU-Commissie dat in haar strategiedocument voorstelt. Zoals het verslag zelf voorstelt, moeten eerst de "goede voorbeelden" (best practices) worden geïdentificeerd voordat daaraan enkele aanknopingspunten kunnen worden ontleend. Het is dus nog te vroeg om ons nu al door controverse pogingen van bepaalde lidstaten te laten beïnvloeden.
Deze kritiek, die betrekking heeft op enkele artikelen van dit verslag, moet echter niet de goede, kwalitatieve voorstellen van het verslag overschaduwen: opleiding als middel voor de werklozen om zich aan te passen aan de vraag op de arbeidsmarkt, meer flexibiliteit bij de indeling van de arbeidstijd, lagere BTW-tarieven voor arbeidsintensieve diensten, beter rekening houden met de arbeidspolitieke doelstellingen bij het inzetten van de structuursteungelden, algemene reductie van de belastingdruk op arbeid, lastenverlaging voor het MKB.
Het voorbeeld van de arbeidstijdverkorting laat zien dat flexibiliteit weliswaar noodzakelijk is, maar dat het geen zin heeft om het aantal werkuren strikt, voor heel Europa of zelfs nationaal geldend te bepalen: het moet aan de afzonderlijke ondernemingen worden overgelaten om in overeenstemming met de sociale partners het geschikte aantal uren te vinden.
Belangrijker dan kwalitatief strikt vastgelegde convergentiecriteria is de betere coördinatie van het Europese economische, financiële, inkomens- en monetair beleid om een kader te scheppen waarbinnen groei, investeringen en werkgelegenheid als het ware op de eerste plaats komen te staan.

Wibe
Weliswaar heb ik voor het rapport-van Velzen gestemd, in overeenstemming met de lijn van de sociaal-democratische fractie, maar tegen een paar punten heb ik grote bezwaren.
In paragraaf 9 staat dat de BTW in arbeidsintensieve sectoren moet worden verlaagd. In Zweden wordt dit beschouwd als het subsidiëren van 'dienstmeidenwerk', waardoor de werkgelegenheid niet dusdanig zal stijgen dat dit opweegt tegen de nadelige gevolgen van deze belastingverlaging.
In paragraaf 10 wordt erop aangedrongen om de belasting op arbeid te verlagen, terwijl de belasting op energie en natuurlijke bronnen verhoogd moet worden. De vaak gehuldigde opvatting luidt dat hierdoor nieuwe banen worden gecreëerd, maar theoretisch of empirisch bewijs hiervoor ontbreekt volledig.
Hoe prijzenswaardig de ambitie van dit project ook is, mijn eindconclusie luidt dat de aanpak zoals voorgesteld in het verslag-van Velzen de werkloosheid in de Unie niet zal verminderen. De top dreigt wederom niet meer dan een fraai stuk proza over de werkgelegenheid te produceren.

De Voorzitter
Daarmee zijn wij aan het einde gekomen van de stemming.
(De Vergadering wordt om 13.10 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting
nr. 1/97 - Ontwerp van algemene begroting voor 1998 - 
Ontwerp van gewijzigde en operationele begroting van 
de EGKS voor 1997 (vervolg)
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0299/97 van de heren Brinkhorst en Fabra Vallés, namens de Begrotingscommissie, over het ontwerp van aanvullende begroting nr. 1/97 van de Europese Gemeenschappen, als gewijzigd door de Raad (10592/97 - C40500/97); -A4-0290/97 van de heer Tillich, namens de Begrotingscommissie, over het ontwerp van algemene begroting van de Europese Gemeenschappen voor het begrotingsjaar 1998 - Afdeling III - Commissie (COM(97)0280 - C40300/97); -A4-0280/97 van de heer Tomlinson, namens de Begrotingscommissie, over het ontwerp van algemene begroting van de Europese Gemeenschappen voor het begrotingsjaar 1998 - Afdeling I - Europees Parlement - Bijlage Ombudsman; Afdeling II - Raad; Afdeling IV - Hof van Justitie; Afdeling V - Rekenkamer; Afdeling VI - Economische en Sociaal Comité en Comité van de regio's (COM(97)0280 - C4-0300/97); -A4-0314/97 van de heer Giansily, namens de Begrotingscommissie, over het ontwerp van gewijzigde operationele begroting van de EGKS voor 1997 (SEC(97)0933 - C4-0249/97).
Brinkhorst
Mijnheer de Voorzitter, dit is een gecombineerde beraadslaging over een aantal verslagen. Ik heb slechts één opmerking over het verslag waarvoor ik rapporteur ben. Het spijt me dat wij geen akkoord konden bereiken met de Raad om dit in één lezing af te handelen. De procedure van de Raad maakte dat onmogelijk, hoewel er slechts zeer minieme amendementen werden ingediend. Dat resulteerde onder meer in een vertraging van de goedkeuring van de extra post voor DG XXIV - de diensten die BSE bestrijden.
Dit is een droevige situatie. Ik zou met klem willen benadrukken dat de verantwoordelijkheid van het Europees Parlement hier niet in het geding is en ik zou de Commissie willen vragen om tenminste de flexibiliteit te betonen om zeer snel maatregelen te treffen met betrekking tot DG XXIV.
Waar het de twee belangrijkste verslagen aangaat, wil ik de heren Tillich en Tomlinson gelukwensen met hun verslagen. Van John Tomlinson kunnen wij op aan en ook dit jaar weer heeft hij het Europees Parlement meer transparantie gebracht. Mijn fractie vindt het belangrijk dat wij een stap verder gaan dan hij wat betreft de werkwijze van het Parlement zelf, met name met betrekking tot een aantal kostenposten en de verschillende speciale regelingen die er ten gunste van de leden zijn. Als we kritiek hebben op anderen moeten we ook openstaan voor kritiek op ons zelf.
De heer Tillich - onze rapporteur voor 1998 - heeft een uitstekende samenwerking tot stand gebracht met een aantal specifieke commissies, maar net als in vorige jaren vooral met de Landbouwcommissie. Dat is niet niks in dit Parlement. Dat de heer Mulder rapporteur was voor de landbouwkant, heeft daarbij geholpen. Het staat als een paal boven water dat we de goede kant opgaan met het creëren van reserves en ook omdat we de Commissie hebben gevraagd tegemoetkomend te zijn door wijzigingen voor te stellen die ons de mogelijkheid geven om tegen het einde van dit jaar een landbouwbegroting op te stellen, die meer op één lijn met de werkelijkheid ligt.
De begroting voor 1998 is wederom beslist een zeer strakke begroting en daarin heeft het Parlement opnieuw behoorlijk de hand gehad. We zitten nu onder de 1, 15 % en dat is 0, 11 % lager dan door Edinburgh werd toegestaan. Het wordt hoog tijd - en het doet mij deugd dat de fungerend Voorzitter aanwezig is - dat de Raad erkent dat het Parlement ook verantwoordelijk is voor de verandering van het uitgavenklimaat in de Europese Gemeenschap. Daarom zou het zeer nuttig zijn wanneer het Begrotingscomité van de Raad eveneens zou inzien dat voorname begrotingslijnen die van belang zijn voor de burgers van Europa, zoals die in verband met voorlichting, NGO's, ontwikkeling, milieu en consumenten, niet bijna tot het nulpunt worden besnoeid, om vervolgens gebruik te maken van de marge die het Parlement heeft om dit te herstellen. Het is een kinderachtig spelletje en het zou een stap voorwaarts zijn wanneer twee volwassen instellingen zoals de Raad en het Parlement de noodzakelijke gezamenlijke actie zouden ondernemen om ervoor te zorgen dat dit pingpongspel in de toekomst overbodig wordt.
Een initiatief van cruciaal belang voor dit jaar is dat in verband met werkgelegenheid. Ik wil het Luxemburgse voorzitterschap gelukwensen met het feit dat het op dit punt zo actief heeft samengewerkt met het Parlement. Er is voorlopig 150 miljoen ecu opzij gezet en dat kan een aanzienlijk hefboomeffect hebben omwille van de speciale manier waarop het kan worden gebruikt voor leningen en garanties van de Europese Investeringsbank. Het is ook duidelijk dat de Raad de volgende boodschap zou moeten begrijpen. Indien hij niet in natura reageert - en wij weten dat het Luxemburgse voorzitterschap dat graag zou willen bewerkstelligen en actief in die richting werkt - en niet het gepaste juridische kader in het leven roept, dan zal het Parlement bij de tweede lezing heel duidelijk een andere richting inslaan. De dogmatiek in de Raad heeft er al veel te lang voor gezorgd dat simpele aangelegenheden als rechtsgrondslagen met moeilijkheden overladen werden.
Ik heb een of twee opmerkingen over specifieke lijnen. Het is van groot belang dat wij op het vlak van intern beleid een begin hebben gemaakt met een echt voorlichtingsbeleid. Het feit dat het Parlement waarschijnlijk 30 % in reserve zal zetten is een teken dat wij nog niet geheel tevreden zijn. Een Europees Informatiesysteem kan alleen dan zijn naam eer aandoen indien er sprake is van een echte samenwerking tussen de Commissie en het Parlement. Daarom is het zeer belangrijk dat wij al onze reserves in dat opzicht bundelen.
Tot slot hebben wij dit jaar voor het eerst de kwestie van subsidies centraal gesteld in ons debat. Subsidies zijn geen gelden van insiders waarmee gespeeld mag worden. Subsidies zijn er om nuttige instellingen te helpen om de situatie in Europa op een aantal gebieden te verbeteren. Daarom ook hebben wij het idee verworpen om aan iedere begrotingslijn een specifiek gezicht te verbinden. Het is nu aan de Commissie om tot actie over te gaan. Het is aan het Parlement om zeer duidelijk te zijn over hoe het zijn toezicht zal uitoefenen. Ik hoop dat we deze lijn in de komende jaren zullen doortrekken.

Fabra Vallés
Mijnheer de Voorzitter, ik zou in dit gecombineerd debat willen beginnen met mijn commentaar op de gewijzigde en aanvullende begroting nr. 1/97 voor de Rekenkamer.
Zoals wij allen weten heeft de Rekenkamer te kampen met een tekort aan controleurs, wat te wijten is, ten eerste aan de actieradius van haar controleurs, ten tweede aan de toegenomen werkdruk, en ten derde aan de omvang van de steekproeven die de Rekenkamer uitvoert.
Uit onderzoek is gebleken dat de Rekenkamer 48 mensen extra nodig heeft. Voor een deel daarvan, 23 om precies te zijn, zou ruimte gevonden kunnen worden in een GAB binnen de begroting voor 1997, en de resterende 25 krachten zouden moeten komen uit de door de heer Tomlinson in te dienen begroting. Voor wat betreft de 23 krachten waarvoor ruimte gevonden zou moeten worden binnen de begroting van 1997 zien we ons nu geconfronteerd met de beslissing van de Raad die in haar eerste lezing goedkeuring gaf voor 5 extra plaatsen en in haar tweede lezing voor nog eens 5. Ik zou er bij de Raad met klem op willen aandringen om behalve met de 10 toegezegde ook in te stemmen met de 13 resterende krachten, zodat wij uiteindelijk de beschikking kunnen krijgen over alle 23 extra controleurs die wij nog dit jaar voor de Rekenkamer vragen.
Ik wil hier van de gelegenheid gebruik maken om de Rekenkamer te feliciteren met haar werk en, bovenal met de heldere en transparante wijze waarop zij de gunstige ontwikkeling van de wisselkoers ecu-BEF in haar cijfers heeft verwerkt, iets wat lang niet alle instellingen doen.
Tevens wil ik hier de nadruk leggen op het grote belang dat het werk van de Rekenkamer heeft voor de controlerende taak van het Parlement.
Voor wat betreft de door de heer Tomlinson in te dienen begroting ben ik van oordeel dat dit een uitstekend werkstuk is. Meer draad voor een ruimer zittend pak was er niet, dus hier moeten we het mee doen. Zeker, het is een sobere begroting, in dezelfde lijn als we die van voorgaande jaren kennen en die wij zelf aan de lidstaten opleggen in de aanloop naar de Monetaire Unie. Maar ondanks dat ben ik er niet bang voor dat de soberheid ten koste gaat van het functioneren van de instellingen.
Ook wil ik de heer Tomlinson bedanken voor de verbetering die hij laat zien op het stuk van het personeelsbeleid, ten aanzien van de cost/efficiency en de gelijke kansen voor mannen en vrouwen, voor de heldere analyse van de huisvestingsbehoeften van de instellingen, voor de maatregelen ter versterking en verbetering van de interinstitutionele samenwerking, voor een samenhangend voorlichtingsbeleid en voor het gebruik van nieuwe technologie.
Voor wat betreft de door de heer Tillich ingediende grote begroting van de Commissie wil ik alleen zeggen dat ik blij ben met het doorgaan van het PEACE initiatief, dat deze miljard ecu's weer beschikbaar zijn voor de structuurfondsen, en anderzijds met het creëren, onder rubriek 3, van de financieringslijnen voor de "Arbeidsmarkt en technologische innovatie" , en dat er ook ruimte is gevonden, zij het via een amendement, voor meer kredieten voor Latijns Amerika. En ook wil ik graag de aandacht vestigen op het amendement, maar misschien komen er straks nog wel meer, waarbij een reserve van 10 % voor het MEDA-programma wordt opgenomen.
In dit verband wil ik u graag in herinnering roepen dat het juist via een amendement van mij was dat vorig jaar de reserve van het MEDA-programma werd verlaagd. Bij mij staat voorop dat de vorming van een reserve niet ten koste mag gaan van het werk. Welnu, op dit moment wachten we op een voorlopig evaluatierapport, en hoewel ik enerzijds geloof dat 10 % niet iets is wat het werk onmogelijk maakt, meen ik anderzijds dat er een duidelijk signaal van het Parlement aan de Commissie van uitgaat. En dat is wat wij in dat voorlopige evaluatierapport willen zien.

Tillich
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Raadsvoorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, ik ben de beide sprekers voor mij dankbaar omdat ze mij al een deel van mijn werk min of meer uit handen hebben genomen. U ziet dat over de gewijzigde en aanvullende begroting van 1997 niet meer zoveel viel te zeggen. Daarom heeft de begroting van 1998 bij beide collega's al een dominerende rol gespeeld in hun toelichtingen. Dat is nu bij mij ook het geval. Ik zal proberen om niet de gehele 15 minuten te gebruiken, omdat ik het gewoonweg niet gewend ben om tijdens de plenaire vergadering 15 minuten te mogen spreken.
Onze doelstelling in verband met de begroting van 1998 is eigenlijk om aan de hand van deze begroting vorm te geven aan een Europees kwaliteitsmerk dat wordt gekenmerkt door zuinigheid, transparantie, het garanderen van de Europese meerwaarde, de bestrijding van de werkloosheid en de ondersteuning van de jongeren, ook financieel, om ze enthousiast te maken voor een verenigd Europa.
Het Europees Parlement dient in zijn eerste lezing een voorstel voor de begroting in dat helemaal in overeenstemming is met de wens van de lidstaten om een zuinige en zinvolle begroting te hebben voor 1998. Het ontwerp van de Commissie voor de begroting van 1998 behelst 1, 15 % van het bruto nationaal product, dat van de Raad 1, 12 % van het bruto nationaal product. Wij doen u een voorstel dat daar tussenin zal liggen. Edinburgh, daar wil ik graag aan herinneren, raamt voor 1998 een mogelijke hoogte van de uitgaven van 1, 26 % van het bruto nationaal product.
De Commissie heeft in haar voorontwerp grote marges aangehouden onder de bovengrenzen van de rubrieken. Ik meen met recht te kunnen zeggen dat we politiek gezien weliswaar vurig hebben gedebatteerd, maar we hebben met het huidige voorstel ook onze verantwoordelijkheid gedemonstreerd; er is namelijk een marge van zo'n 700 miljoen ecu overgebleven. Dat is veel, veel meer dan in de afgelopen jaren samen. Het was niet gemakkelijk om dit resultaat te bereiken. Op deze plaats wil ik dan ook de rapporteurs van de afzonderlijke commissies voor advies hartelijk danken voor hun collegiale samenwerking om deze resultaten te kunnen bereiken.
Het resultaat betekent echter tegelijkertijd ook een nieuwe kwaliteit van de samenwerking tussen de instellingen. Ik wil de Commissie en vooral de Raad ertoe oproepen dit resultaat te erkennen en vooral om het politiek op te pakken. Dit zeg ik met name ook met het oog op het werkgelegenheidsinitiatief. Niet alleen de marge is een goed resultaat, maar ook de steun van onze kant voor een succes van de speciale werkgelegenheidstop in november in Luxemburg.
150 Miljoen ecu wil het Europees Parlement in de ontwerpbegroting voor 1998 uittrekken voor de sector intern beleid, dat wil zeggen rubriek 3 van de begroting, opdat door de samenwerking tussen Raadsvoorzitterschap, Commissie en Parlement evenals de Europese Investeringsbank en het Europese Investeringsfonds instrumenten worden gecreëerd die de kleine en middelgrote ondernemingen ertoe stimuleren om te investeren in extra arbeidsplaatsen. De Raad wordt ertoe opgeroepen om hiervoor een juridische grondslag te besluiten en in november in Luxemburg een duidelijke koers uit te stippelen.
De Raad moet zich ervan bewust zijn dat daardoor een nieuwe kwaliteit van samenwerking tussen de twee takken van de begrotingsautoriteit is ontstaan. Het is aan u, mijnheer de Raadsvoorzitter, om uw collega's daarvan te overtuigen. Het Europees Parlement heeft met zijn voorstel zijn deel van het huiswerk gedaan, in de overtuiging daarmee een prioriteit uit de begrotingslijnen van 1998, die we in maart van dit jaar hebben goedgekeurd, te implementeren. Amsterdam en de regeringen gingen zich pas in het late voorjaar bezighouden met de werkgelegenheidsproblematiek in de Europese Unie.
Mocht de Raad niet in staat zijn om zijn steentje bij te dragen, dan zou niet alleen het Europees Parlement diep teleurgesteld zijn, maar zeker ook de publieke opinie in Europa. Maar tegelijkertijd zou een dergelijke ijver voor de begrotingsprocedure van de kant van het EP niet kunnen worden herhaald. Voor 1998 zouden we onze technische mogelijkheden in het kader van de tweede lezing helemaal benutten, maar ook voor de volgende jaren zou er dan voor het Europees Parlement geen reden meer zijn om af te zien van eigen prioriteiten ten gunste van gemeenschappelijke prioriteiten.
In verband hiermee wil ik de zeer goede samenwerking met en medewerking van het Luxemburgse Raadsvoorzitterschap benadrukken. We stellen uw werk zeer op prijs evenals uw toezegging in uw brief van 6 oktober om al het mogelijke te proberen om van de Europese Raad ook in dit opzicht een succes te maken. Daaraan twijfelen we ook niet. We weten echter ook niet met de volle 100 % zekerheid dat al uw collega's er zo over denken. Daarom en alleen daarom hebben we technische voorwaarden geschapen om geen afbreuk te doen aan onze positie binnen de begrotingsprocedure. Wij als Europees Parlement gaan uit van een succes. Maar helaas hebt u hier te maken met een rapporteur die afkomstig is uit de streek waar het Meißener porselein vandaan komt. Daarom luidt ons motto: " Voorzichtigheid is de moeder van de porseleinkast" .
Nu nog enkele opmerkingen over de afzonderlijke uitgavenrubrieken. Met betrekking tot de landbouwuitgaven: met het openhouden van de ad hoc procedure en daarmee van de mogelijkheid voor de Commissie om een "lettre rectificative" over haar ontwerpbegroting in te dienen, zullen wij, de twee takken van de begrotingsautoriteit, in staat zijn om een realistische ontwerpbegroting aan te nemen die gerelateerd is aan de werkelijke uitgavenbehoeften voor 1998. Dat is een belangrijke bijdrage aan de begrotingsdiscipline waartoe we ons hebben verplicht. Maar het betekent ook - en daartoe bent u net zo goed als wij opgeroepen - dat we een overeenkomst over deze "lettre rectificative" bereiken.
Wat betreft het structuurbeleid: hier heeft mijn collega Fabra Vallés het al over gehad. Hier is de hernieuwing van de betalingsmachtiging van een miljard voor de structuurfondsen voor ons in principe geen punt van discussie geweest; daar staan we helemaal achter, dat hebben we aan het begin al aangegeven en daar zijn we ook in het voorstel bij gebleven. We zijn blij dat de Commissie een manier heeft gevonden om het vredesinitiatief voor NoordIerland financieel te steunen. Ik wil met klem benadrukken dat dit is gebeurd onder voorwaarde dat de besluiten van Edinburgh niet worden aangetast en dat er voor de financiering geen gebruik wordt gemaakt van bestaande Gemeenschapsinitiatieven. Onder deze voorwaarde zijn we bereid om dit voorstel van de Commissie goed te keuren en we hebben dit zo in ons eigen voorstel opgemerkt.
Ik wil ook nog herinneren aan de besluiten van 1995 in het speciale verslag waarin we hebben afgesproken dat de Gemeenschapsinitiatieven RECHAR en RETEX prioriteiten zijn van het Europees Parlement. Aangezien de Commissie in rubriek 2 voor PEACE geld vond en de cijfers in de onderhandelingen met de Commissie constant stegen, lag het voor ons als Europees Parlement voor de hand om uit deze borrelende geldbron uiteindelijk ook nog te putten om RECHAR en RETEX te financieren.
Op het gebied van het interne beleid wil ik er nog op wijzen dat we natuurlijk vasthouden aan de prioriteiten waartoe we in maart hebben besloten, namelijk om SOCRATES en het Europese Jaar van de Vrijwilligers te steunen.
Ik wil nogmaals benadrukken - en nu kom ik terug op hetgeen mijn collega Brinkhorst al heeft gezegd - dat het Europees Parlement al drie jaar lang een Europees informatiebeleid steunt. De vooruitgang op dat punt is weliswaar zichtbaar, maar de institutionele samenwerking tussen Parlement en Commissie laat nog te wensen over. Samen met de richtlijnen die zullen voortkomen uit het initiatiefverslag van het Europees Parlement over het informatiebeleid moeten op het hoogste niveau tussen gedeputeerden van het Parlement en de Commissie afspraken worden gemaakt over politieke richtsnoeren voor een Europees informatiesysteem.
Van de Commissie eisen we dat ze eindelijk voor duidelijkheid zorgt aangaande de recentelijk opgerichte agentschappen. Het kan niet zo zijn dat er een wirwar van verschillende regelingen is die geen transparantie in de begroting toestaan. Het veterinair agentschap dat nu in Ierland moet worden opgericht, is een nieuw voorbeeld met een nieuwe structuur en nieuwe voorschriften daarvoor. Hierbij is het noodzakelijk om de harmonisatie van de voorschriften consequent door te voeren en ze eindelijk af te ronden.
Op het gebied van het wetenschappelijk onderzoek ligt een voorstel op tafel dat door druk op de transparantie van de administratieve uitgaven een bezuiniging van meer dan 13 miljoen ecu belooft op te leveren. Dat is bijna net zoveel als de tien onderhandelingen tijdens de onderhandelingsprocedure tussen het Europees Parlement en de Raad als resultaat hebben opgeleverd.
Tot transparantie moet ook de eis aan de Commissie bijdragen om in de toekomst het aandeel aan te tonen dat bijvoorbeeld in het SOCRATES-programma wordt uitgetrokken voor de landen waarmee een associatieovereenkomst werd gesloten. Daarvoor hebben we een amendement ingediend. Als men het serieus meent en er bedragen voor worden uitgetrokken, dan willen wij als Europees Parlement ook weten welke bedragen er worden uitgetrokken.
Bij het buitenlands beleid hebben we het evenwicht tussen de oeverstaten van de Middellandse Zee, de Middenen Oost-Europese landen en Latijns Amerika ten gunste van Latijns Amerika weer hersteld. Aangezien we een reguliere verslaggeving hebben in het PHARE-programma willen we hetzelfde ook voor MEDA en TACIS. Daarom leggen we u een amendement voor om de Commissie eindelijk te dwingen om ook in het verslag MEDA en TACIS voor meer transparantie te zorgen, vooral omdat de Commissie in een interimverslag heeft toegegeven dat ze niet in staat is om een evaluatieverslag over MEDA te overleggen.
Daarom is een reserve van tien procent volgens mij adequaat. Deze hindert de uitvoering van het programma niet, maar dwingt uiteindelijk de Commissie om ook hier in te gaan op onze wensen en voorwaarden. En wat betreft de administratieve uitgaven steunen we tenslotte het uitgangspunt van de Commissie van nulgroei en zijn we het niet eens met de door de Raad geplande bezuiniging op dit gebied.
We eisen echter van de Commissie dat zij de voorwaarden hiervoor schept. Daarom hebben we ook bepaalde middelen in de reserve gezet, juist om klaar te zijn voor de uitbreidingsonderhandelingen met de toetredingskandidaten om het werk van het DG XIV, zoals dat door de afzonderlijke enquêtecommissies werd geëist, uiteindelijk ook te rechtvaardigen en te steunen en de activiteiten van UCLAF op het gebied van de derde landen veilig te stellen. Vandaar onze eis aan de Commissie om dit te garanderen voor wat het personeel betreft en de noodzakelijke herstructureringen binnen de Commissie daarvoor door te voeren.
Tot slot wil ik nogmaals alle collega's bedanken die aan de voor u liggende ontwerpbegroting hebben meegewerkt en voorstellen hebben gedaan en steun hebben gegeven. Ik wil ook niet vergeten om de ambtenaren van het Parlement te bedanken die hebben bijgedragen aan de succesvolle voorbereiding van deze ontwerpbegroting die vandaag voor u ligt.
(Instemmend applaus) Tot slot spreek ik de wens uit dat alle fracties en alle collega's van dit Huis in zullen stemmen met hetgeen als resultaat van de begrotingsonderhandelingen in de Begrotingscommissie voor ons ligt. Dan kan ook deze begroting voor 1998 een succes worden voor het Europees Parlement.

Tomlinson
Allereerst zou ik de heer Tillich willen complimenteren met zijn uitstekende presentatie van de begroting van de Commissie, en de heren Brinkhorst en Fabra Vallés willen bedanken voor de vriendelijke bewoordingen die zij in de aanvullende en gewijzigde begroting hebben opgenomen. Ik zal zo dadelijk ingaan op de specifieke vraag van de heer Brinkhorst.
Ik zou willen zeggen dat de context sterk lijkt op hetgeen de heer Tillich heeft beschreven, een context van financiële besparingen en de invoering van soberheidsmaatregelen in wat er uitziet als nogal royale huishoudelijke kredieten. Ik heb in de toelichting bij mijn gedeelte van de begroting vrij duidelijk te verstaan gegeven dat er in rubriek 5 weliswaar een behoorlijke marge lijkt te bestaan, maar dat het onverantwoord zou zijn geweest om de kredieten in rubriek 5 als gemakkelijker beschikbaar te beschouwen vergeleken met andere onderdelen van de begroting. Dan zouden de regels van gezond financieel beheer zijn genegeerd, de inspanningen ter verbetering van het functioneren van de administratieve machinerie zijn gedwarsboomd en zou de benodigde dynamiek en de geest van vernieuwing zijn onthouden aan de instellingen, zonder welke de invoering van intelligente beheersmethoden en interinstitutionele samenwerking, zoals ik die zou omschrijven, onmogelijk zou zijn. Dat zou ook de indruk hebben gewekt dat we geld hadden dat we over de balk konden smijten, en dat zou zeer slecht geweest zijn.
De context van de begroting is dus een spaarzaam beheer van de beschikbare kredieten en de toezegging van het Europees Parlement om maximaal 20 % van de beschikbare middelen in rubriek 5 te benutten. Ik zal later bespreken hoe we dat hebben aangepakt.
Allereerst zou ik alle betrokkenen in de overige instellingen, dat wil zeggen het Hof van Justitie, de Rekenkamer, het Comité van de regio's, het Economisch en Sociaal Comité en de Gemeenschappelijke Organisatiestructuur willen dankzeggen voor de constructieve dialoog. Ik ben er zeker van dat zij allemaal in moeilijke omstandigheden verkeerden aangezien zij hun aspiraties te kennen dienden te geven, terwijl het vrijwel zeker was dat zij geen van alle zouden worden ingelost in een mate die ook maar enigszins bevredigend kon worden genoemd. Het Hof van Justitie heeft duidelijk te lijden gehad onder een restrictief personeelsbeleid, maar niet in die mate dat het zijn werk niet naar behoren zou kunnen blijven vervullen. Het heeft specifieke problemen ondervonden in verband met het Palais-gebouw in Luxemburg waarover ik de fungerend voorzitter van de Raad niets hoef te vertellen. Hij zal uit onze resolutie inzake de begroting kunnen afleiden hoe belangrijk het is dat deze kwestie vlot en eens en voor altijd wordt opgelost.
De Rekenkamer heeft altijd beseft dat het Parlement hem beschouwde als de enige uitzondering op de regel dat er geen uitbreiding van het personeelsbestand mocht komen. Wij hadden ermee ingestemd dat het personeelsbestand niet alleen zou worden uitgebreid, zoals de heer Fabra Vallés hen in herinnering heeft gebracht, maar tevens dat dat in twee delen zou geschieden, met 23 posten in de aanvullende en gewijzigde begroting en 25 posten in mijn begroting. Deze 48 posten blijven ook ver achter op hun verwachtingen. Zij hadden in het lopend jaar om 125 posten verzocht - zij krijgen 48 posten in een pakket dat ons tot in het volgende millennium voert. Er zal niet worden gedacht over aanvullende posten voor de Rekenkamer voor het verstrijken van de periode van vier jaar die dit akkoord beslaat. Door dit speciale verzoek en deze speciale behoefte van de Rekenkamer te erkennen, erkennen wij tevens de verplichting die het Verdrag van Maastricht de Rekenkamer heeft opgelegd, om niet alleen de gebruikelijke boekhoudkundige controle uit te voeren maar ook te werken aan de betrouwbaarheidsverklaring. De Begrotingscommissie, en ik geloof ook het hele Parlement, heeft deze verklaring naar waarde weten te schatten.
Met het Comité van de regio's, het Economisch en Sociaal Comité en de Gemeenschappelijke Organisatiestructuur hebben wij een nuttige dialoog gevoerd, maar in de loop van de besprekingen zijn de omstandigheden ingrijpend veranderd. Ik denk niet dat wij hadden verwacht dat de Top van Amsterdam tot de conclusie zou komen dat de Gemeenschappelijke Organisatiestructuur na verloop van tijd zou worden afgeschaft. In het licht van dat besluit in het ontwerpverdrag van Amsterdam werd het belangrijk dat wij een oplossing zouden voorzien voor de langetermijnproblemen van het Economisch en Sociaal Comité en het Comité van de regio's, waardoor zij in geen enkel opzicht van elkaar zouden worden gescheiden ten gevolge van het wegvallen van de Gemeenschappelijke Organisatiestructuur. Dat speelde een belangrijke rol in de besprekingen die wij omtrent het gebouwenbeleid, een hoofdthema in de begroting, hebben gevoerd.
Er zijn verscheidene gemeenschappelijke thema's die deze instellingen en het Parlement betreffen. Ik wil slechts een paar van deze gemeenschappelijke thema's benadrukken. Daarbij begin ik met een thema dat wellicht meer opzettelijke verwarring heeft gezaaid onder mensen in deze Vergadering, met name onder het personeel dat beter dan wie ook zou moeten beseffen waar het om gaat, namelijk het onderliggende thema betreffende de kantines en de restaurants in de communautaire instellingen. Zij worden allemaal gesubsidieerd en gerund door mensen die redelijk goed bij kas zijn. Zij worden allemaal goed gesubsidieerd door de beschikbaarstelling van gebouwen, verwarming, verlichting, schoonmaakpersoneel, uitrusting en onderhoud. Wat zij dit jaar als onderliggend thema in de begrotingen van alle instellingen terugvinden, is de afschaffing van aanvullende contante subsidies. Wij hebben dit gedaan in de instellingen waarvoor zij verantwoordelijk zijn en wij verwachten van de Commissie dat zij de parallelle paragraaf uit de ontwerp-resolutie van de heer Tillich tot uitvoering brengt. Ik zie hier niemand die een aanvullende overheidssubsidie nodig heeft voor een maaltijd in de kantine. Het voorstel houdt in dat in de loop van vier jaar niet de subsidie maar slechts de aanvullende contante subsidie wordt afgeschaft.
Wij hebben het over de verbetering van de bijscholing in het Parlement. De leden van het personeelscomité van het Parlement die pamfletten uitbrengen die zowel denigrerend zijn voor de secretaris-generaal van het Parlement als voor mijzelf, zouden voordat zij die in het Engels stellen, moeten beseffen dat kantines in het Engels "c-a-n-t-ee-n-s" heten. Het woord dat eindigt op "t-i-n-e" is de metalen kist waarin wij onze documenten vervoeren. Dus als we wat geld besparen op de personeelssubsidie voor de kantines, kunnen we het alfabetisme van bepaalde ambtenaren verbeteren en hen wat productiever laten werken in het belang van de Europese burger.
Een ander gemeenschappelijk thema bij alle instellingen is de liberalisering van de telecommunicatiemarkt en de interinstitutionele openbare aanbesteding, waardoor wij en de Europese belastingbetalers kunnen profiteren van de liberalisering van de telecommunicatiemarkt. Daarom is er geld in de reserve geplaatst, hangende de interinstitutionele aanbesteding.
Er is dan ook nog een onderliggend thema in verband met de grotere duidelijkheid en transparantie rond de benutting van een aantal kredieten voor gegevensverwerking en het gebruik van moderne technologieën.
Dan ga ik nu weer in het bijzonder in op de begroting van het Parlement. Wij hebben 4, 1 miljoen ecu gekort op de ontwerpramingen. Wij hadden een toezegging gedaan. Die hadden wij gedaan en vandaar dat wij de vastlegging op het plafond van 20 % hebben nageleefd. De begroting van het Europees Parlement heeft ingrijpende wijzigingsvoorstellen aan de inkomstenzijde, om grotere duidelijkheid en transparantie te bewerkstelligen. Ten aanzien van de vergoedingen voor de leden staat in paragraaf 12 en 13 van de ontwerpresolutie waar de heer Brinkhorst naar verwees. Ik wil duidelijk stellen dat als volgens de bewoordingen van die resolutie de voorstellen van het Bureau niet volstrekt afdoende zijn, we daarmee niet slechts kritiek uitoefenen op dingen die ze nu ten dele hebben gedaan. Wij zeggen dat zij ook naar andere zaken moeten kijken; niet alleen de reisvergoedingen, maar ook het functioneren van het "per diem" en andere vergoedingen. Maar dat is het voorrecht van het Bureau. Wij geven in de begrotingsresolutie slechts een opvatting weer.
In paragraaf 14 verwijzen wij naar de Top van Edinburgh die bepaalde gevolgen heeft gehad waarover wij deze week zullen stemmen. Als het arrest van het Hof van Justitie tot gevolg heeft dat wij hier in Straatsburg een twaalfde vergaderperiode houden, dan staat het geld al op de begroting. Het staat in de reserve. Ik ben er zeker van dat de voorzitter van de Begrotingscommissie het met mij eens is dat wij het geld zullen vrijmaken zodra het Parlement een besluit neemt waardoor dat geld op de lijn moet komen te staan. De andere gevolgen van de Top van Edinburgh dienen eveneens onder de loep te worden genomen, aangezien de Top van Edinburgh niet alleen over plenaire vergaderingen heeft gesproken, maar ook over waar de commissievergaderingen zullen worden gehouden.
Het laatste grote probleem in verband met de begroting van het Parlement betreft het gebouwenbeleid. Het is geboden en kan niet vaak genoeg worden herhaald dat het Parlement alles in het werk zal moeten stellen om het D3-gebouw aan te kopen tegen de tijd dat onze koopoptie op 31 mei 1998 verstrijkt. Wij moeten het gebouw niet alleen kopen, maar dat moeten we ook zodanig doen dat wij daarbij de volledige financiële bijdrage verkrijgen die zowel het Koninkrijk België als de Franse Republiek ons hebben beloofd. Dat moeten wij doen en tegelijkertijd moeten wij de overtollige gebouwen van de hand doen. Dat is een hoofddoel van deze begroting.
Er staan nog enkele andere dingen in de begroting van het Parlement. De leden kunnen deze zelf allemaal nalezen. Ik zal ze hier niet doornemen, maar ik zou mij willen aansluiten bij de opmerkingen van de heer Tillich in zijn dankwoorden aan het personeel - met name het secretariaat van de Begrotingscommissie en de heer Van den Berge en zijn personeel - omdat zij ons alle informatie hebben verstrekt die nodig was voor het opstellen van de begroting en de ramingen van het Parlement.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik ga met instemming van de Vergadering, beide spreekbeurten die voor vandaag zijn gepland in één enkele samenbrengen, maar deze spreekbeurt zal uit twee delen bestaan: het eerste deel, namens de Begrotingscommissie, gaat over de begroting van de EGKS en in het tweede deel zal ik het standpunt van de Fractie Unie voor Europa toelichten over de overige verslagen die nu worden behandeld.
Dan nu eerst de EGKS-begroting. Het ontwerp van gewijzigde begroting van de EGKS voor het jaar 1997, waarover ons debat van vandaag gaat, behoeft weliswaar geen bijzonder commentaar mijnerzijds, maar ik wilde de aandacht van mijn collega's vestigen op het voorstel, waarvan het juridische aspect momenteel wordt bestudeerd, en dat ik namens de Begrotingscommissie zou willen formuleren, om in 1998 de heffing van 0, 011 % van de omzet van de kolen- en staalbedrijven te handhaven.
De EGKS, die in 1952 is opgericht voor de duur van 50 jaar, zal als bijzondere Europese instelling in 2002 verdwijnen. Omdat de door de EGKS gefinancierde leningen een looptijd van vijf jaar hebben, zullen er vanaf 1998 geen leningen meer worden verstrekt. Dat lijkt in de ogen van de Raad een goede reden om deze heffing te schrappen, die - ik wil dit duidelijk stellen - de enige communautaire belasting vormt, dus het enige instrument van inkomsten, waarover ons Parlement iets te vertellen heeft.
Nu de Europese Unie blijk moet geven van initiatieven op het gebied van de werkgelegenheid, en een ieder weet dat de toekomst niet ligt in het scheppen van kleine baantjes bij de overheid die toch al overbemand is, maar in een gerichte steun aan het midden- en kleinbedrijf dat naar ieders mening de juiste voedingsbodem is voor werkelijk nieuwe banen, lijkt me dat een gebaar van 50 miljoen ecu uit de begroting van de EGKS, waarvan de oorlogskas ruim één miljard ecu zou bedragen, als we de Commissie mogen geloven, een gebaar dus dat zou bestaan uit een overdracht van 50 miljoen ecu aan de EIB die daarmee gesubsidieerde leningen kan verstrekken aan het middenen kleinbedrijf dat direct of indirect te maken heeft met de kolen- en staalsector, positief zou worden opgevat als teken van solidariteit van een dankzij het communautaire stelsel volledig geherstructureerde industrie die er echter voor moet zorgen, dunkt me, dat dit zo blijft voortbestaan.
Laat ik het nu hebben over het standpunt van onze fractie inzake de overige verslagen die nu worden behandeld. De begroting voor 1998 lijkt naar de mening van de Fractie Unie voor Europa duidelijk beter dan in vorige jaren, vooral door de grote bereidheid tot dialoog waarvan de Nederlandse en Luxemburgse voorzitterschappen blijk hebben gegeven, en die om redenen die ongetwijfeld met de economische conjunctuur te maken hebben, wordt gekenmerkt door de vastberadenheid om één maand voor de top van Luxemburg over de werkgelegenheid een consensus te bereiken. Ik moet zeggen dat bijna alle politieke richtingen in de Begrotingscommissie gehoor hebben willen geven aan het verzoek van de heer Jean-Claude Juncker, een bijzondere inspanning te leveren om de financiële middelen vrij te maken waarmee hij de top tot een succes kan maken.
De rapporteur, collega Stanislas Tillich, heeft ons voorgesteld om in rubriek 3 een bedrag van 150 miljoen ecu vrij te maken voor het scheppen van werk. Uiteraard kan onze fractie alleen maar positief tegenover zijn voorstel staan en lijkt ons het risico zeer gering dat de Commissie de middelen die zo ter beschikking zijn gekomen voor iets anders zal gebruiken dan voor wat de Europeanen de meeste zorgen baart.
Anderzijds wenst onze fractie niet dat men de Raad volgt in zijn voorstel om in 1998 de betalingskredieten voor de structuurfondsen met een miljard ecu te verlagen. Naar onze mening lijkt het vanzelfsprekend dat het interinstitutioneel akkoord letterlijk wordt nageleefd wat betreft de zo ruim mogelijke benutting van de kredieten ten aanzien waarvan uit hoofde van de programmering voor de periode 1994 tot en met 1999 betalingsverplichtingen zijn aangegaan.
Laten we niet vergeten dat deze middelen ook banen betekenen, vooral in de bouw en de sector van de openbare werken, noch dat 1998 en 1999 de laatste twee jaren zijn waarin het cohesiefonds nog volledig bestemd zal zijn voor de in moeilijkheden verkerende regio's in het Europa van de Vijftien.
Men kan de uitbreiding niet vertalen naar een overdracht van de cohesielanden naar de kandidaat-lidstaten - behalve wanneer we welbewust het in de loop der jaren zo moeizaam bereikte evenwicht opofferen - zonder andere systemen te ontwerpen voor de regio's met de laagste inkomens. Dat is de taak van het programma "Agenda 2000" , waarover wij ons opnieuw moeten uitspreken. Maar dat is een reden te meer om de voorheen aangegane verplichtingen gestand te doen en de betalingskredieten zonder enige wijziging te laten volgen op de kredieten ten aanzien waarvan betalingsverplichtingen zijn aangegaan.
Men moet zich onverwijld werkelijk inspannen om de bijzondere kredieten, met name de speciale programma's PHARE, TACIS, MEDA en het programma voor de wederopbouw van het voormalige Joegoslavië, te controleren en te optimaliseren. Het zou immers bijzonder betreurenswaardig zijn wanneer programma's die zijn bestemd om een uitbreiding van de Unie onder de beste omstandigheden mogelijk te maken, de problemen van de republieken van de voormalige Sovjet-Unie op te lossen, het euromediterrane partnerschap te ontwikkelen en een eind te maken aan de oorlog in voormalig Joegoslavië, niet worden uitgevoerd door gebrek aan organisatie en controle, kortom door ondoelmatigheid. Daarom moet de plaatsing in de reserve van 30 % van de kredieten voor de wederopbouw van het voormalige Joegoslavië worden beschouwd als vastberadenheid om een goede aanwending van de kredieten voor ongeacht welke begunstigde scrupuleus te verifiëren.
Europa, dat vrolijk meer dan 5 miljard ecu via al haar programma's gaat uitgeven, besteedt naar verhouding duidelijk meer dan het Marshallplan in het verleden, waaraan veel Europeanen toch met nostalgie terugdenken. Maar deze nieuwe taken, waarvan de effecten nu op tafel komen te liggen bij de Rekenkamer, een voor de samenhang van het begrotingsstelsel van de Europese Unie onmisbare instelling, vergen aanzienlijke extra middelen. De Fractie Unie voor Europa zal dus volgaarne de voorstellen van collega Tomlinson volgen om in 1998 nieuwe posten in te stellen voor de Rekenkamer.
Op een ander terrein, dat van de communicatie, steunt onze fractie het voorstel van de commissie economische zaken om de middelen te verhogen die zijn bestemd voor de informatie van de bevolking van de lidstaten over de invoering van de euro. Dat zal over minder dan 15 maanden gebeuren. Laten we niet het risico nemen de euro in te voeren bij slecht geïnformeerde burgers, als zij al niet bewust verkeerd zijn ingelicht.
De begroting moet eveneens, en dat is voor ons een essentieel punt, de gelegenheid zijn onweerlegbare rechtsgrondslagen in te voeren, zoals bijvoorbeeld voor het garantiefonds voor de audiovisuele sector. Het compromis dat in de Begrotingscommissie over de resolutie is bereikt, lijkt ons in de gewenste richting te gaan.
Ik rond ten slotte af met de landbouwuitgaven, die van zo groot belang zijn voor de samenhang van het Europese beleid en die een model van gemeenschappelijk beleid vormen. De uiterst krappe berekening van de Commissie voor het komende jaar kan onze goedkeuring wegdragen. We moeten nu maar hopen dat er geen rampspoed als de "gekke koeienziekte" een complex stelsel in de war komt schoppen, dat ongetwijfeld een gunstige conjunctuur kan dragen, maar dat niet opgewassen zal zijn tegen te grote spanningen in de verschillende gemeenschappelijke marktordeningen.

Daskalaki
Mijnheer de Voorzitter, in de commissie buitenlandse zaken hebben wij geprobeerd voor de begroting 1998 het niveau van de middelen van 1997 te herstellen en rekening te houden met de politieke prioriteiten van het interinstitutioneel akkoord van de Commissie en het Europees Parlement.
Ten eerste hebben wij het MEDA-programma onder de loep genomen. Wij hebben de klemtoon gelegd op het commentaar en verzoeken u daar rekening mee te houden. Ten tweede hebben wij de opneming in de reserve van de kredieten voor KEDO onderzocht, teneinde de rechten van het Europees Parlement te kunnen waarborgen. Ten derde dringen wij aan op handhaving van het PHARE-programma op het niveau van 1997.
Onze commissie is in het algemeen voldaan over de houding van de algemeen rapporteur en de Begrotingscommissie. Daarom dienen wij slechts nog een amendement in. Dit gaat over lijn B7-661, de campagne tegen de antipersoonsmijnen. Dit is voor ons een prioriteit. Wij willen een verhoging met 3 miljoen ecu ten opzichte van hetgeen in de Begrotingscommissie is goedgekeurd en vragen het Parlement hiermee in te stemmen.

Mulder
Mijnheer de Voorzitter, ik zou deze keer ook weer willen beginnen op dezelfde wijze als vorige keren en ik zou de heer Tillich willen bedanken voor de goede samenwerking die wij hebben gehad als rapporteurs. Het heeft ertoe geleid dat voor de eerste keer, voor zover ik kan nagaan, de bemoeienis van dit Parlement niet is afgelopen na de stemming op donderdag. De ad hoc-procedure blijft open en dat betekent in mijn ogen dat het Parlement een grotere invloed kan krijgen op de landbouwbegroting en dat is een goede zaak.
Het wachten is nu op de lettre rectificative van de Commissie. Wij verwachten dat dat binnen de stijging van 0, 45 % blijft, maar ik kan u verzekeren dat wat de andere zaken betreft de landbouwcommissie zich nog terdege zal bemoeien met de besteding van de gelden. Wij hebben al bij vorige gelegenheden de voorkeur er voor uit gesproken dat er geen lineaire korting is, maar een aangepaste korting of stijging van de individuele begrotingslijnen hoe dat ook uitkomt.
Wij zijn als landbouwcommissie verheugd dat de meeste amendementen door de Begrotingscommissie zijn aangenomen. Wij zijn budget neutraal en zij hebben allemaal betrekking op een milieuvriendelijker landbouw, op meer fraudebestrijding in de landbouwuitgaven en op meer kwaliteit van de landbouwproducten door actieve promotiecampagnes. Wij hopen dat de Raad en de Commissie deze amendementen een goed onthaal zullen geven.
Belangrijk in de categorie B1 zijn ook de begeleidende maatregelen. Wat dat betreft is het zeer teleurstellend dat ondanks de belofte van de Commissie dit Parlement zich nog steeds niet heeft kunnen buigen over de resultaten van dit programma. Wij verwachten graag een uitspraak van de commissaris. Wanneer kan het Parlement zich over dit verslag buigen.
Wat betreft andere categorieën, alle amendementen die verworpen zijn, tenminste de meeste behalve één door de Begrotingscommissie, zijn door de landbouwcommissie weer ingediend. Ik zou er één onder uw aandacht willen brengen en dat is het amendement wat betreft B2-5122, onder andere hulp aan die boeren die aan de zijlijn geraakt zijn door allerlei politieke maatregelen voortkomende uit de landbouwpolitiek. Wij raden dat in uw sterke belangstelling aan en wij hopen dat de plenaire dat zal goedkeuren.

Watson
Mijnheer de Voorzitter, het lukt mij niet om in twee minuten tot in de kleinste details in te gaan op wat wij hebben gedaan. Niettemin zal ik trachten in grote lijnen de discussie te schetsen die zich heeft voltrokken in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid.
De commissie heeft er dit jaar wederom naar gestreefd een evenwichtige begroting voor te leggen, namelijk door eventuele aanvullingen die wij op begrotingslijnen hebben gedaan, te compenseren met besnoeiingen op andere gebieden. De wellicht belangrijkste aanvulling die wij hebben gedaan is dat wij een begroting van 40 miljoen ecu hebben opgesteld voor het PRINCE-programma, het voorlichtingsprogramma voor de Europese burger. Voor het komende jaar achten wij het vooral van belang dat de Europese burger terdege wordt ingelicht over de invoering van de gemeenschappelijke munt - een grote stap voorwaarts in de ontwikkeling van Europa.
Ik vind het nogal tegenstrijdig dat de regering van mijn eigen land eindelijk de beslissing heeft genomen om geld van deze begrotingslijn te gaan gebruiken, maar tegelijkertijd niet kan besluiten of zij nu wel of niet zal meedoen met de gemeenschappelijke munt. Desalniettemin stel ik het op prijs dat Britse burgers de kans krijgen om beter op de hoogte te blijven van een dergelijke belangrijke ontwikkeling.
Tegelijkertijd hebben we in de begroting gesnoeid en hebben we met name een korting van zo'n 30 miljoen ecu doorgevoerd in de publicatie van de S-reeks van het Publicatieblad. Dit wordt momenteel op papier gepubliceerd en niemand leest het. Er is geen enkele reden waarom het niet elektronisch gepubliceerd zou worden, want dat is de manier waarop de meeste mensen er zich toegang tot verschaffen.
Toch is het meest saillante detail van de begroting voor dit jaar misschien wel het pakket begrotingslijnen, in totaal goed voor zo'n 150 miljoen ecu, dat wij hebben samengesteld ter ondersteuning van de top voor de werkgelegenheid. Dit zijn begrotingslijnen die geholpen hebben bij het creëren van banen, die we tot een pakket hebben samengevoegd en die we de regeringsleiders aanbieden om hen te helpen bij het samenstellen van een ruimer begrotingspakket. Ik hoop dat zij nieuwe gelden zullen vinden in hun eigen bronnen ter ondersteuning hiervan.
De totale begroting voor dit jaar bedraagt slechts 87 miljard ecu en het is een schande dat aan het einde van elk jaar zo'n 5 miljard ecu aan de lidstaten wordt terugbetaald. Als lidstaten kwesties als het creëren van banen echt serieus nemen, laat ze hun geld dan daarin stoppen.
Ik zou graag willen besluiten door mijn dank uit te spreken aan het adres van de schaduwrapporteurs van de Commissie economische zaken en de rapporteur voor de begroting, de heer Tillich, voor hun nuttige en bereidwillige inzet in al ons werk.

Moorhouse
Mijnheer de Voorzitter, door de jaren heen is de begroting van de Commissie externe economische betrekkingen fors opgevoerd, daar onze betrekkingen met Oost- en Midden-Europa, de voormalige Sovjetunie en de MEDA-landen zich hebben ontwikkeld. Alleen al omwille hiervan dienen wij ons als commissie steeds waakzamer op te stellen.
Ik kan niet echt naar eer en geweten stellen dat wij de begroting voor deze drie uiterst belangrijke gebieden volledig in de hand hebben. Toch weet de Commissie dat wij in toenemende mate een grotere verantwoordelijkheid eisen. Dat gezegd zijnde, ben ik van mening dat de antwoorden die de ambtenaren van de Commissie in de commissie hebben gegeven, absoluut ontoereikend zijn. Dit is een kwestie waarover de commissarissen zich maar beter nog eens zouden buigen: het PHARE-programma, het TACIS-programma en het MEDA-programma.
Wij hebben de omvang van de begroting voor externe delegaties tot in detail onderzocht. De collega's zijn erop gebrand om bepaalde Europese/Latijns-Amerikaanse organisaties te steunen en ik sluit mij daarbij aan. Er is steun voor de textielindustrie die in verhouding staat tot de begroting voor externe betrekkingen. Dat staat bovenaan onze lijst en ik verwijs in het bijzonder naar het amendement van mevrouw Ferrer.
Wij staan achter de begrotingslijn ter bevordering van de Europese export naar Japan, die wij als een van de grootste succesverhalen beschouwen. Helaas is de Raad - en ik begrijp niet waarom - van plan om daarop te korten, maar wij zijn faliekant tegen welke bezuinigingen dan ook. Ik wil de aandacht van de vertegenwoordigers van de Raad hier op dat specifieke punt vestigen, omdat vele leden hier op de hoogte zijn van het doorslaande succes van het opleidingsprogramma voor managers dat jonge mannen en vrouwen ieder jaar de mogelijkheid biedt om in Japan twaalf maanden lang Japans te leren en gedurende 6 maanden in het Japanse bedrijfsleven de kneepjes van het vak te leren. Maar liefst 650 afgestudeerden hebben baat gevonden bij dit project, wat opnieuw een stimulans betekent voor de Europese export naar Japan en de investeringen in dat land.

Pronk
Voorzitter, de begroting van dit jaar staat in het teken van de zuinigheid, zowel van de zijde van het Parlement als van de zijde van de Raad en van de Commissie. Ik denk dat de heer Tillich er op buitengewone wijze in geslaagd is om deze zuinigheid te combineren met een goedlopende begroting. Belangrijkste aspect wat het sociaal beleid betreft, was het werkgelegenheidsinitiatief. Het Huis heeft hier een pakket van gemaakt, het Tillich-pakket, dat 150 miljoen omvat. Het bijzondere van dit pakket is dat het zowel bestaat uit maatregelen die directe invloed kunnen hebben op de werkgelegenheid, als uit arbeidsmarktpolitieke maatregelen. Wij geven daarmee een hand aan de Raad en in het bijzonder aan u, voorzitter van de Raad, en ook aan uw premier, om daar in het kader van de top van Luxemburg iets mee te doen. Het pakket is flexibel, maar ook duidelijk genoeg. Het is een pakket waarmee 150 miljoen goed besteed kan worden en waarmee 200 miljoen feitelijk bezuinigd kan worden. Ik denk dat we daar heel goed in geslaagd zijn, en dat dat een kernpunt is van deze begroting. Ik ben ook namens de Commissie sociale zaken heel blij dat dat tot stand is gekomen.
Voor het overige, Voorzitter, moet ik toch een woord zeggen over de Commissie. De Commissie heeft in haar ontwerpbegroting het hoofdstuk sociale zaken en werkgelegenheid toch wel erg onderschat. De prioriteiten van het Parlement waren duidelijk en in de prioriteiten van de Commissie zat toch te veel van "werkgelegenheid is money " voor Kinnock; ik geloof dat dat niet de bedoeling is en dat dat indruist tegen wat er in Amsterdam is besloten. Ik geloof dat er een evenwichtig pakket moet komen waarbij natuurlijk ook de zaak van het transport aandacht moet krijgen, maar het moet niet zo exclusief worden als de Commissie had voorgesteld. Ik denk dat wij erin geslaagd zijn om dat punt wat terug te brengen. Ik denk dat we er een goede begroting van gemaakt hebben en daar dank ik in het bijzonder de rapporteur heel hartelijk voor.

Pimenta
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, ik spreek mede in naam van collega Costa Neves, die vandaag verhinderd is. Het voorstel van het Parlement is aanzienlijk beter dan de slechte ontwerpbegroting die de Raad ons heeft gestuurd. De heer Tillich verdient hiervoor een compliment.
De Raad heeft betoogd dat hij zich sterk wil maken voor een beleid ten gunste van de werkgelegenheid. In het ons toegestuurde voorstel is echter niets over werkgelegenheid te vinden. Bij de structuurfondsen werd een bezuiniging ten bedrage van een miljard ecu voorbereid. Het Parlement heeft via zijn rapporteur, de heer Tillich van de Commissie regionaal beleid, dit bedrag opnieuw op de begroting weten te krijgen. Deze kredieten worden, zoals reeds is opgemerkt, gebruikt voor projecten die duidelijk ten gunste komen van de werkgelegenheid in de meest achtergebleven gebieden.
De Raad zwijgt in alle talen over de programma's RETEX en RECHAR, zoals de Begrotingscommissie heeft opgemerkt. Deze programma's zijn in het leven groepen om de werkgelegenheid te stimuleren in gebieden die getroffen worden door de herstructurering van de mijnbouw en de textielsector. De Raad zegt echter niets over het pakket ter bestrijding van de werkloosheid. Er bestaat een brief van de heer Juncker, een brief met louter mooie verhalen naar mijn mening, want we hebben het over de begroting; als het de Raad er serieus om te doen was een initiatief ten gunste van de werkgelegenheid voor te stellen, dan had hij het pakket in zijn ontwerpbegroting moeten opnemen.
Het was opnieuw het Parlement dat, in de persoon van rapporteur Tillich, een krediet van 150 miljoen ecu op de begroting heeft gekregen, een bedrag dat de Raad niet kon vinden in de bezuinigingen die hij te pas en te onpas in de begroting van de Gemeenschappen wilde doorvoeren.
Tot besluit de opleiding en mobiliteit van jongeren. Het is het Parlement dat zich sterk maakt voor de programma's SOCRATES en LEONARDO. Dit zijn belangrijke instrumenten voor de werkgelegenheid voor jongeren, voor hun technische en beroepsopleiding en voor hun mobiliteit. Wíj moeten op de begroting meer geld vrijmaken voor deze programma's, aangezien de heren van de Raad daar niet toe in staat zijn. En dan is er nog het programma PRINCE voor de verbetering van informatie aan de burger, waarover we hier reeds gesproken hebben. Ik zou alleen bij wijze van extra opmerking de heer Tillich nog willen verzoeken om dezer dagen enige goede wil aan de dag te leggen met betrekking tot de tropische regenwouden; want ook dat programma is van groot belang voor de steunverlening en het imago van de Europese Unie.

Florenz
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, als de Commissie of de Raad het voor het zeggen hadden gehad dan zouden de consumentenbescherming en het milieubeleid er in financieel opzicht behoorlijk bekaaid af zijn gekomen. Dat dit niet is gebeurd, ligt aan het feit dat de milieucommissie een uiterst bruikbaar voorstel heeft gedaan en dat de rapporteur, de heer Stanislas Tillich, ons hierbij buitengewoon goed terzijde heeft gestaan. Ik wil hem daarvoor heel hartelijk bedanken, maar ook de Begrotingscommissie die zich hierbij buitengewoon coöperatief heeft opgesteld.
We zijn weer op de goede weg om het milieubeleid en het consumentenbeleid zo te blijven uitvoeren als we er in de afgelopen jaren mee zijn begonnen. Het zou zeker te ver gaan om de afzonderlijke lijnen hier op te sommen. Ik ben echter van mening dat de basisvoorwaarden die we in de afgelopen jaren hebben opgesteld konden worden voortgezet, zoals bijvoorbeeld de kwestie dat de burgers ook daadwerkelijk aan de interne markt zullen kunnen deelnemen, bijvoorbeeld bij de normalisatie. We konden het milieugebied LIFE uitbreiden. We hebben bij de volksgezondheid ervoor gezorgd dat er structuren zijn om het Europese gezondheidsbeleid in de toekomst te definiëren en uit te voeren, en ook de Commissie er nu eindelijk toe te dwingen iets te doen. Want ze is de afgelopen jaren bij de kwestie van de ziekte van Alzheimer helaas tekort geschoten! We hebben de maatregelen voor het onderzoeksgebied van de nieuwe ziekte uitgebreid.
Milieubeleid is echter niet alleen een kwestie van geld, maar ook van fantasie. Daarmee bedoelen we het screenen van de begroting, wat niet zozeer tot doel heeft om op de structuurgebieden geld te schrappen, maar milieupolitieke maatregelen ook op alle structuurgebieden en steunmaatregelen van toepassing te laten zijn. We willen de bevoegdheid op deze gebieden zeker wel overlaten aan degenen die ze wettelijk gezien toekomt. We moeten er echter wel op staan dat communautair vastgestelde regels in de toekomst ook bij structuurmaatregelen worden gehandhaafd. Het kan niet zo zijn dat we de belangen van het milieu- en mededingingsbeleid hier buiten beschouwing laten. Volgens mij is het een goed uitgangspunt om structuurbeleid te "greenen" , om in de toekomst ook het landbouwbeleid te "greenen" . Daartegen zal een enkeling zich nog wel verzetten, maar dat is de enige manier om er bij de toekomstige landbouwonderhandelingen heelhuids vanaf te komen. Vanaf deze plaats nogmaals dank aan de rapporteur.

Koch
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, bij de procedure ter opstelling van de begroting voor 1998 in het algemeen en bij het opstellen van mijn advies namens de Commissie vervoer en toerisme werd een constructieve samenwerking tussen Commissie en Parlement, maar ook tussen de parlementariërs van de verschillende landen en partijen duidelijk. Daarom mijn hartelijke dank aan iedereen die daartoe heeft bijgedragen.
De Commissie vervoer en toerisme juicht de aanzienlijke verhoging van de middelen ter verwezenlijking van de transeuropese vervoersnetwerken, die op lange en op korte termijn arbeidsplaatsen scheppen, toe. De laatste vier Europese topconferenties hebben allemaal de TEN's als motor ter stimulering van de conjunctuur uitgewerkt. Ook al blijft de financiële invulling van de begrotingslijn "Transeuropese Netwerken" achter bij de belofte respectievelijk de intentieverklaringen van Commissie en Parlement, toch is dit een echt signaal dat we moeten steunen.
De Commissie vervoer en toerisme is het erover eens dat de toename van de bijdrage aan de TEN's niet ten koste mag gaan van alle andere verkeersbeleidslijnen. Daarom is de commissie bezorgd over de bezuiniging op het gebied van de verkeersveiligheid en bij de stimulering van het gecombineerde vervoer respectievelijk een op termijn draagbare mobiliteit. Hier is de pijngrens bereikt.
Als ik u desondanks adviseer om in te stemmen met dit voorstel van de Begrotingscommissie, dan doe ik dat vanuit het vertrouwen dat de bijdragen in het kader van het werkgelegenheidsinitiatief effectief worden gebruikt. Afkeuring van het voorstel van de Begrotingscommissie adviseer ik alle collega's overigens met betrekking tot de begrotingslijn B5-325, kortweg: bevordering van het toerisme. Bij erkenning van alle discussies over subsidiariteit kan en mag het niet zo zijn dat de Europese Unie voor een dergelijke arbeidsintensieve en dynamische bedrijfstak geen begrotingsmiddelen ter beschikking stelt.

Morgan
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur van de Commissie cultuur, jeugd, onderwijs en media kan ik mededelen dat wij al met al zeer verheugd zijn over het resultaat van de begrotingsprocedure die een erkenning inhoudt van het belang van cultuur, onderwijs en media in het proces van het scheppen van werkgelegenheid.
Wij hebben gekozen voor een open en transparante aanpak en wij zijn ermee opgehouden specifieke projecten eruit te lichten. Wij waren bijzonder blij met de steun die wij voor Socrates - het onderwijsprogramma - hebben gekregen en hopen dat de verruiming van de financiële middelen die wij binnen de begroting van het Europees Parlement hebben kunnen zien nu gekoppeld wordt aan een verbintenis van de Europese Raad.
Voor wat de culturele programma's betreft, zijn wij zeer teleurgesteld over het voorgestelde bedrag voor Raphael, zeker na het lange bemiddelingsproces. Het bedrag dat door de algemeen rapporteur wordt voorgesteld houdt geen rekening met het nieuwe overkoepelende culturele programma dat over twee jaar wordt voorgesteld. Wij hopen dat dit tijdens de stemming in overweging zal worden genomen.
In verband met het media-aspect van de begroting zijn wij teleurgesteld dat de Raad geen akkoord heeft bereikt over het filmgarantiefonds en wij hopen dat er later een mogelijkheid zal worden gevonden om dit geld alsnog op te voeren wanneer er een rechtsgrondslag is vastgesteld.
Met betrekking tot de voorlichtingslijnen baart het ons zorgen dat veel van het geld voor de relais bij slechts vijf grote documentatiecentra terecht lijkt te komen, maar afgezien daarvan zou ik de rapporteur geluk willen wensen met het goede werk dat hij heeft geleverd.

Pons Grau
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie ontwikkelingssamenwerking heeft de door de Raad ingediende ontwerpbegroting van meet af aan volstrekt onaanvaardbaar gevonden voor wat betreft de rubriek "Extern beleid" .
Reeds in het voorontwerp van de Commissie was er juist op de ontwikkelingsgelden aanzienlijk gekort. Maar waar de Commissie in haar ontwerpbegroting een op zich al uiterst geringe kostenstijging voorzag, 0, 41 % voor het geheel aan "Extern beleid" , gaat de Raad in zijn ontwerpbegroting uit van een echte bezuiniging van 2 % ten opzichte van de begroting van 1997. En daarbij worden juist de samenwerkingskredieten voor Afrika, Azië en Amerika het zwaarst getroffen.
Dankzij het optreden van rapporteur Tillich, aan wie wij daarvoor onze dankbaarheid uitspreken, kan het bereikte resultaat, na de stemming in de Begrotingscommissie, waarbij enkele amendementen werden aangenomen, bevredigend worden genoemd. Andere amendementen zullen wij hier in de plenaire vergadering levendig houden.
Voorzitter, in de minuut waarover ik beschik zou ik er graag op willen wijzen dat de bezuinigingen van de Europese Unie niet altijd ten koste moeten gaan van de armste landen.

Deprez
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, als rapporteur van de commissie openbare vrijheden wil ik hier stellen dat ik het in de eerste plaats betreur dat de amendementen die wij hadden voorgesteld - althans sommige amendementen die in onze ogen belangrijk waren - niet door mijn eminente collega's van de Begrotingscommissie zijn overgenomen.
Ik heb het met name over de bescheiden extra kredieten die wij hadden gevraagd voor de strijd tegen de georganiseerde misdaad en ter ondersteuning van de gemeenschappelijke actie van de Raad. Men heeft veel meer middelen gereserveerd voor zustersteden: dat is ongetwijfeld wat men "grote politiek" noemt.
Ik denk vooral - en dat is de kern van mijn betoog - aan de weigering van de Begrotingscommissie om ook maar één enkele frank toe te voegen aan begrotingslijn B3 4109, voor de maatregelen ter bestrijding van het geweld tegen kinderen, jongeren en vrouwen.
Ik wil hier niet uitweiden over de tragische gebeurtenissen in de zaak-Dutroux, die mijn land in rouw hebben gedompeld en heel Europa hebben geschokt. Ik wil niettemin erop wijzen dat de hele Europese Unie na deze gebeurtenissen heeft verklaard dat de bescherming van kinderen en de strijd tegen de mensenhandel een fundamentele prioriteit van de Unie vormen.
Ik herinner u er ook aan dat het Europees Parlement over twee weken het verslag van collega Schulz zal aannemen, waarin talrijke dringende, noodzakelijke en onmisbare aanbevelingen staan, maar waarvoor extra middelen zijn vereist, als we deze willen uitvoeren.
Ik vraag ons Parlement dus om het verzoek van de commissie openbare vrijheden te steunen en extra kredieten toe te wijzen aan begrotingslijn B3 4109. Ik weet dat er in dit Parlement collega's zijn die menen dat zij al veel doen voor de bescherming van de kinderen wanneer zij een Europese rechter vragen om af te treden.
Ik van mijn kant beweer dat diegenen die niet voor extra kredieten voor begrotingslijn B3 1409 stemmen, maar zich wel hullen in de mantel van morele superioriteit tegenover een rechter, zich als charlatans gedragen, erger nog, als huichelaars.

Souchet
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur van de Commissie visserij heb ik herhaaldelijk in de loop van de begrotingsprocedure de aandacht van de algemeen rapporteur gevestigd op het feit dat het niet mogelijk is om - zoals men van plan was - een lineaire verlaging van alle begrotingsposten met betrekking tot de visserij door te voeren zonder de goede uitvoering van essentiële en van het gemeenschappelijk visserijbeleid deel uitmakende elementen in het meerjarenprogramma ter discussie te stellen. Ik ben blij dat de Begrotingscommissie op dit belangrijke punt naar mij heeft geluisterd.
Overigens heeft de Commissie visserij, door unaniem de twee amendementen goed te keuren die ik had voorgesteld voor de lijnen B2-910, alsmede B2-901 en 902, blijk gegeven van bijzondere belangstelling voor twee wezenlijke aspecten van het gemeenschappelijk visserijbeleid, namelijk prioriteit voor de ambachtelijke visserij en de absoluut noodzakelijke middelen die moeten worden voorzien voor een onpartijdige controle.
Wat de ambachtelijke visserij betreft doet het mij genoegen dat de Begrotingscommissie ons voorstel om aan deze lijn 2 miljoen ecu toe te wijzen heeft gevolgd. De kleine kustvisserij vormt immers een permanente activiteit van cruciaal belang voor de overleving van talrijke kustregio's. Het was dus absoluut noodzakelijk de in 1995 in gang gezette actie ten behoeve van een economische activiteit waarbij een groot beroep wordt gedaan op de lokale beroepsbevolking en die een onvervangbare rol speelt op economisch en sociaal terrein alsmede in de ruimtelijke ordening, voort te zetten.
Jammer genoeg heeft de Begrotingscommissie ons niet gevolgd bij de controles, en ik betreur dat ten zeerste. Als de plenaire Vergadering deze stemming bekrachtigt, zullen we over onvoldoende middelen beschikken om een doel te bereiken dat toch per se noodzakelijk is voor de uitvoering van een doeltreffend gemeenschappelijk visserijbeleid.

McNally
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de heer Tillich willen danken. Hij is van het begin tot het eind behulpzaam en bereidwillig geweest. Ik ben zeer teleurgesteld in de voortdurende korting op de uitgaven voor hernieuwbare energie en energie-efficiëntie. Wij hebben problemen met rechtsgrondslagen. Die moeten worden rechtgezet door de Commissie.
Met betrekking tot onderzoek hebben wij de steun van de Begrotingscommissie altijd weten te waarderen, en dat is ook dit jaar zo geweest. Wij begrijpen dat de Commissie aanpassingen zal doorvoeren in haar administratieve regelingen teneinde de behoeften van de dienst te handhaven, en ervoor te zorgen dat er rekenschap wordt afgelegd. De transparantie in de onderzoeksprogramma's is in feite groter dan in welk ander gedeelte ook, aangezien het inmiddels zeer duidelijk is hoeveel er aan de administratie van elk van deze specifieke programma's wordt uitgegeven.
Vanwege het ontbreken van een rechtsgrondslag en de geringe vooruitgang op het vlak van energie sturen wij onze afgevaardigden met wel heel weinig op zak naar Kyoto. Wij dienen hernieuwbare energie en energie-efficiëntie als onze prioriteiten te blijven zien.

Fischbach
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren leden van het Parlement, op 16 september jongstleden heb ik de eer gehad u de hoofdelementen van het ontwerp van begroting voor 1998 te presenteren, zoals deze in eerste lezing door de Raad in de maand juli waren vastgesteld.
Vandaag hecht ik er bijzonder aan, nu u aanstalten maakt in de eerste lezing over het ontwerp van begroting te stemmen, aan te geven wat in de huidige begrotingsprocedure in de ogen van de instelling die ik vertegenwoordig van wezenlijk belang is.
In de eerste plaats zou ik zeggen dat de belangrijkste taak van iedere begrotingsautoriteit - en in het bijzonder van de communautaire begrotingsautoriteiten - een zo doelmatig en doeltreffend mogelijk uitgavenbeleid moet zijn. Het respecteren van deze regel - het respecteren van dit begrotingsprincipe - is een "must" in het kader van de begrotingsdiscipline die aan de basis ligt van het begrotingsjaar 1998. De Raad heeft overigens de uitgaven in het ontwerp van begroting voor 1998 op grond hiervan beoordeeld.
Mijnheer de Voorzitter, de taak waaraan u zich vandaag en overmorgen wijdt, is in feite een groot moment in de begrotingsprocedure. Ik zeg een groot moment, omdat de amendementen die u gaat bespreken en waarover u gaat stemmen, in feite de vertaling naar de begroting zijn van de richtsnoeren die in de resolutie van de plenaire vergadering van de maand maart zijn vastgesteld. Het is een groot moment omdat deze amendementen voor een groot deel het beeld van het ontwerp van begroting weergeeft, dat de Voorzitter van het Parlement in de maand december definitief zal ondertekenen. Het is een groot moment omdat - en we wijken niet van de traditie af - een aantal amendementen een zoete of een bittere pil bevat voor de andere begrotingsautoriteit en opnieuw stel ik vast dat het huidige debat geen uitzondering op deze praktijk vormt.
Zonder te willen vooruitlopen, mijnheer de Voorzitter, dames en heren, op de stemming van aanstaande donderdag over de amendementen waarover u gaat debatteren, zou ik in het bijzonder willen wijzen op amendement 815 inzake de voor de bevordering van de werkgelegenheid noodzakelijke financiering, waarbij het voorzitterschap het Parlement vanaf het begin van de begrotingsprocedure heeft willen betrekken. Alle eer van dit initiatief, mijnheer de Voorzitter, komt het Parlement toe, evenals het feit dat het van doorslaggevend belang is voor de rechtvaardiging van het "werkgelegenheidspakket" , zoals dat aan de buitengewone Europese Raad van 20 en 21 november zal worden voorgelegd. Maar dit initiatief zal nog geloofwaardiger zijn, wanneer u bereid bent om in rubriek 3 voldoende marge te handhaven naar het voorbeeld van de onmiskenbaar substantiële marges die u wilt handhaven in de rubrieken 4 en 5.
Wat rubriek 1 betreft, noemt het voorzitterschap de veranderingen - ik zeg inderdaad veranderingen en heb het niet over kleine aanpassingen - in onderafdeling 8.1 in de bijlagen van de ontwerpresolutie van geachte afgevaardigde Tillich. In feite betekenen deze veranderingen een onderhandelingsmandaat voor het Parlement met de Raad voor de komende triloog over de nota van wijzigingen die de Commissie op 29 oktober aanstaande zal vaststellen.
De Raad zal zich over deze nota van wijzigingen van de Commissie uitspreken, maar ik wil nu reeds wijzen op de bilaterale verbintenis in de maand april, om u te zeggen, mijnheer de Voorzitter, dat het voorzitterschap alles in het werk zal stellen om de procedure in een enkele lezing af te ronden.
In rubriek 2 wil uw Parlement - ik heb het goed begrepen - de betalingskredieten die door de Raad in de eerste lezing zijn verlaagd, weer herstellen. Ik wil er voor de goede orde op wijzen dat dit besluit is gebaseerd op de verwachte uitvoering van de betalingsverplichtingen in de loop van het komende boekjaar.
Bij het Peace-initiatief hebben wij nota genomen van het alternatief op het voorontwerp van begroting, zoals dit door de Commissie is gesuggereerd, die dus een beroep wilde doen op onbenutte kredieten in rubriek 2.
Het voorzitterschap is bijzonder verheugd over deze oplossing en zal dit krachtig ondersteunen, en ik denk dat de Raad ook voorstander van deze oplossing zal zijn, mits uiteraard de besluiten van Edinburgh en meer in het bijzonder de besluiten ten aanzien van de beschikbare middelen voor de betalingsverplichtingen uit hoofde van doelstelling 1 in acht kunnen worden genomen.
Wat de financiering van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid betreft moet ik zeggen dat de triloog van 6 oktober goed is geweest, geheel en al succesvol na de ondertekening van het interinstitutionele akkoord van 16 juli. Er is een nieuwe verdeling van het totaalbedrag over de verschillende begrotingslijnen bestudeerd, zoals deze door de Raad zijn vastgesteld. De Raad zal zich dus definitief over deze verdeling uitspreken.
Afsluitend, mijnheer de Voorzitter, zou ik me gelukkig willen prijzen voor het feit dat de verstandhouding tussen de beide takken van de begrotingsautoriteit, dankzij de bereidwilligheid en het verantwoordelijkheidsgevoel van het Parlement, vanaf het begin van de begrotingsprocedure voorbeeldig is geweest. Ik stel vast dat de samenwerking tussen het Parlement en de Raad nu al tot tastbare resultaten heeft geleid, zowel op het gebied van de landbouwuitgaven, als op dat van de uitgaven voor de visserij en het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.
Dat is, mijnheer de Voorzitter, wat ik u wilde zeggen nu u aanstalten maakt voor de eerste lezing van de ontwerpbegroting. Ten slotte wilde ik ook en vooral al diegenen danken die, in het Parlement, op beslissende wijze hebben bijgedragen tot de resultaten die wij in dit stadium van de begrotingsprocedure hebben geboekt. Ik bedoel daarmee in de eerste plaats de voorzitter van de Begrotingscommissie, de heer Detlev Samland. Ik bedoel eveneens de beide rapporteurs, de heren Tillich en Tomlinson, en last but not least wil ik uiting geven aan mijn waardering voor het aanzienlijke werk dat commissaris Liikanen en zijn diensten hebben verricht, en ook hen in mijn dankwoorden betrekken.
Welnu, mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor uw aandacht en blijf luisteren naar het Parlement.

De Voorzitter
Dank u, minister Fischbach, ook voor uw vriendelijke woorden voor het Parlement en de heer Liikanen.

Verwelkoming
De Voorzitter
Ik heet de delegatie van de Franse nationale vergadering bij de Europese Unie onder leiding van haar voorzitter, de heer Nallet, die op de publieke tribune heeft plaatsgenomen, hartelijk welkom. Het is het eerste bezoek van de delegatie aan het Parlement sinds de recente verkiezingen in Frankrijk. De delegatie heeft een aantal gesprekken gevoerd over onderwerpen van gemeenschappelijk belang, onder andere het Verdrag van Amsterdam in het licht van de uitbreiding en de Europese Monetaire Unie. Ik ben ervan overtuigd dat deze bijeenkomsten zullen bijdragen tot een versteviging van de samenwerking tussen het Franse parlement en de Europese Unie en ik heet de delegatie nog eens van harte welkom.

Ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting
nr. 1/97 - Ontwerp van algemene begroting voor 1998 -
Ontwerp van gewijzigde en operationele begroting van
de EGKS voor 1997 (voortzetting)
Liikanen
Mijnheer de Voorzitter, na vandaag naar de begrotingspresentaties van de rapporteurs en het commentaar van de Raad te hebben geluisterd, zou ik het begrotingsdebat van verleden jaar bij u in herinnering willen brengen. Het was uiterst moeilijk, er was een hoop spanning en het kostte ons moeite om een gemeenschappelijke lijn van alle instellingen te vinden. We moeten allemaal heel blij zijn dat daar verandering in is gekomen en ons tevens verheugen over de vernieuwing van de interinstitutionele samenwerking, die goed van start is gegaan bij de aanvang van de begrotingsprocedure onder het Nederlandse voorzitterschap en deze herfst wordt voortgezet. Nu moeten wij de begroting in diezelfde sfeer zien af te handelen.
Met betrekking tot de aanvullende en gewijzigde begroting voor 1997 draagt de tweede lezing van het Parlement voor nagenoeg alle gestelde vragen consensuele oplossingen aan. Het is jammer dat de procedure verlengd is, maar het resultaat betekent met name een eerste belangrijke stap in de versterking van de diensten voor consumentenbescherming van de Gemeenschap. Ik zou graag zowel de rapporteur, de heer Brinkhorst, als de voorzitter van de Begrotingscommissie, de heer Samland, willen danken voor de aanzienlijke moeite die zij zich hebben getroost om dit resultaat te bewerkstelligen.
Voor de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal bestaat er een overeenkomst tussen het Parlement en de Commissie inzake de aanvullende en gewijzigde begrotingen voor 1997. Ik heb begrepen dat de rapporteur, de heer Giansily, de recente voorstellen van de Commissie in verband met de voortzetting van bepaalde EGKSactiviteiten na 2002 wenst te onderzoeken voordat hij zijn opinie over de ontwerp-begroting voor 1998 afwerkt. Daarom zal dit debat op een later tijdstip plaatsvinden.
Wanneer we kijken naar de eerste lezing van het ontwerp van de algemene begroting voor 1997, kan de waarde van de interinstitutionele samenwerking worden geïllustreerd aan de hand van de meeste onderdelen van de begroting. Voor de verplichte uitgaven is langer overleg gepleegd over de bedragen die worden opgevoerd teneinde rekening te houden met de meest recente informatie in de nota van wijziging. Die wens leefde al heel lang bij het Europees Parlement en zal nu worden waargemaakt. De inhoudelijke resultaten dienen te worden afgewacht, maar tot nog toe zijn er uit de trilogen overeenkomende standpunten naar voren gekomen.
Van de interne beleidsmaatregelen is het gezamenlijk werkgelegenheidsinitiatief van het Parlement en de Raad een veelbelovende verwezenlijking. Het is gestoeld op een uiterst strikte toepassing, waarbij de uitgaven zijn toegespitst op de programma's die een wezenlijke invloed kunnen hebben op het scheppen van werkgelegenheid en de arbeidsmarkten in de Gemeenschap. In combinatie met de inzet van de middelen van de EIB zoals afgesproken in Amsterdam, kan dit initiatief, indien het door de Raad wordt bekrachtigd, een aanzienlijke bijdrage leveren aan de werkgelegenheidstop. De instellingen blijven actief op zoek naar de gepaste instrumenten om de initiatieven de grootste toegevoegde waarde voor het creëren van werkgelegenheid te verlenen.
In rubriek 4 is het goed om te weten dat de onlangs bereikte akkoorden tussen de instellingen inzake de begrotingen van de internationale visserij-overeenkomsten en het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid effectief zijn toegepast.
Tegenover bevredigende resultaten in ruime zin staan natuurlijk ook enkele zorgwekkende zaken. De richtsnoeren van het Parlement voor de uitvoering van de begroting voor 1998 houden een raadgevende werkgroep in om programma's op het vlak van de mensenrechten goed te keuren. De Commissie is altijd bereid tot interinstitutionele samenwerking op voorwaarde dat de bevoegdheden en verantwoordelijkheden van iedere instelling worden geëerbiedigd. Maar het is van belang dat verantwoordelijkheden niet worden uitgehold en dat de doelmatige tenuitvoerlegging van Gemeenschapsprogramma's niet op het spel wordt gezet.
Wanneer we naar enkele meer specifieke punten kijken, zien we dat de Commissie de begroting voor 1999 zal voorbereiden met de euro als rekeneenheid. Het verslag over landbouwproductiemethoden waar de heer Mulder om verzocht heeft, zou er voor de tweede lezing moeten zijn. De voorkeuren van het Parlement ten aanzien van RECHAR en RETEX, die vaak zijn genoemd, zijn voor ons zeer duidelijk. De initiatieven die in dit opzicht genomen zouden kunnen worden, zullen worden onderzocht maar dit onderzoek zou tevens realistische uitvoeringsmogelijkheden dienen in te houden. Het Parlement heeft vaak aandacht besteed aan de uitvoeringsbedragen en daarom moeten wij dat hier ook doen.
Met betrekking tot het Publicatieblad zullen initiatieven worden genomen voor on-line publicatie. Wij hebben afgelopen zomer een belangrijk initiatief genomen door Agenda 2000 on-line te publiceren. Bijna 20.000 Europeanen raadpleegden ons op het Internet op de dag dat de documenten werden uitgestuurd. Niettemin is het niet aannemelijk dat dit zal leiden tot de enorme besparingen die het Parlement er in 1998 van verwacht. Wij dienen een aantal richtlijnen te wijzigen voordat zij wettelijk bindend zijn. Er is flinke vooruitgang geboekt op het vlak van transparantie en harmonisering in de financiering van de agentschappen van de comités, met name dankzij de aanzienlijke inspanningen die door leden van het Europees Parlement werden gedaan. De heer Tappin is afwezig, maar zijn inspanningen zijn welbekend in deze Vergadering.
Het is aan de Raad om constructief aan de slag te gaan met de voorstellen die nu op tafel liggen. Wat betreft subsidies, gaat de Commissie volledig akkoord met het plan om de betrokken organisaties een stimulans te geven om hun financieringsbronnen te diversifiëren. Ten aanzien van de tenuitvoerlegging dient er wellicht verder te worden nagedacht over hoe het haalbaar kan worden voor de Commissie, het Parlement en de betrokken organisaties. Maar met betrekking tot de beginselen zijn wij volledig akkoord.
Tot slot heb ik opgemerkt dat er door het Parlement steeds meer belang wordt gehecht aan een begroting die van nul af aan wordt opgebouwd. Als ik de onderliggende ideeën goed begrijp, is het de bedoeling om de inertie van de begroting tegen te gaan en de ex-post en ex-ante evaluatie te verscherpen voordat er over welke financiële voorziening dan ook beslist wordt. Dit is een aanvulling op de initiatieven die de Commissie heeft genomen in het kader van SEM 2000 om de evaluatie te versterken, met name met betrekking tot meerjarenprogramma's. Er is een verslag over de evaluatiepraktijken van de Commissie in voorbereiding dat de geboekte vooruitgang moet aantonen. Ik ben ervan overtuigd dat het in de bedoeling ligt van het Parlement om hoge evaluatienormen toe te passen op alle initiatieven voor financiële uitgaven, los van hun herkomst.
Ik zou willen besluiten met het overbrengen van mijn gelukwensen aan de rapporteurs, de heren Tillich en Tomlinson, alsook aan de voorzitter van de Begrotingscommissie, de heer Samland, voor het werk dat zij hebben besteed aan het ontwerp van de algemene begroting voor 1998. Tevens dank ik de heer Fischbach, fungerend voorzitter voor de Raad, voor zijn zeer bereidwillige inzet bij de discussies die wij hebben gevoerd.

Bourlanges
Mijnheer de Voorzitter, namens de Commissie institutionele zaken wilde ik enkel uiting geven aan een punt van zorg, een punt van tevredenheid en mijn vastbeslotenheid.
Ik ben al een beetje bij voorbaat bezorgd, dat het beroep in het toekomstige Verdrag van Amsterdam op de verantwoordelijkheden van de lidstaten in het kader van de uitvoering van de begroting wordt vertaald naar een verwatering van de verantwoordelijkheden van de Commissie, met name door het feit dat zij niet langer als enige voor de kwijting van ons Parlement verantwoordelijk zou zijn.
Mijn tevredenheid heeft te maken met het feit dat het institutionele akkoord over het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid nu reeds wordt toegepast en dat is een goede zaak, want dit toont aan dat deze uitgaven als niet-verplichte uitgaven worden beschouwd, dat wil zeggen als gewone uitgaven.
Ten slotte sta ik erop dat de Commissie, en met name commissaris Oreja, het informatiebeleid met betrekking tot het Verdrag van Amsterdam en de institutionele vraagstukken goed uitvoert. Het verdrag is voor de burgers al ingewikkeld en onbegrijpelijk genoeg en vergt uiteraard een extra informatie- en pedagogische inspanning.
Dat is, beste collega's, wat de Commissie institutionele zaken mij heeft opgedragen te zeggen. Staat u mij toe hieraan een persoonlijk woordje toe te voegen in de vorm van een felicitatie, wellicht een beetje te vroeg, want we zijn nog maar bij de eerste lezing, aan het Luxemburgse voorzitterschap. Ik denk dat de kwaliteit van de betrekkingen die tussen het voorzitterschap en het Parlement tot stand zijn gekomen, duidelijk toont wat er uit een goede samenwerking tussen de instellingen kan voortkomen. Zonder enige twijfel zal het door deze samenwerking mogelijk zijn aan het werkgelegenheidsinitiatief en aan de Europese Raad van Luxemburg die hieraan zal worden gewijd, een beetje vorm te geven. Mogen er uit de relatie tussen het Parlement en de voorzitter van de Raad maar veel kinderen geboren worden, want dan zijn we op de goede weg.

Wynn
Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag willen herhalen wat de heer Bourlanges en commissaris Liikanen hebben gezegd over hoe goed we bij deze gelegenheid hebben samengewerkt met de Raad, in tegenstelling tot vorig jaar bijvoorbeeld. Het toont aan wat er mogelijk is wanneer we samenwerken. Er steekt binnenkort echter een "maar" de kop op. Ik wil beide rapporteurs gelukwensen, want het werk dat zij hebben verricht, heeft ons enorm geholpen. In het geval van de heer Tomlinson is het verslag over de andere instellingen vrij gladjes verlopen; en wat betreft Stanislaw Tillich, die heeft er alles aan gedaan om met de verschillende fracties samen te werken om goede resultaten te behalen toen we in de commissie onze stem uitbrachten.
Ik wil ook Jan Mulder bedanken, de rapporteur voor de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, aangezien de problemen die wij in het verleden met de landbouwbegroting hebben gehad, dankzij hem enorm zijn gladgestreken. Ik hoef niet veel te zeggen over rubriek 1, omdat Jan dat reeds heeft gedaan.
Wel wil ik graag duidelijk maken dat de sociaal-democraten hebben getracht consequent te zijn in hun benadering van deze begroting. Wij weten dat een stringente, zuinige begroting nodig was en we weten eveneens dat werkgelegenheid bovenaan de agenda moest staan. We hebben geprobeerd te kijken naar de standpunten van het Parlement en naar wat wel en wat geen rechtsgrondslag had; we hebben gekeken naar de wensen van de commissie en naar hoe de lijnen werden besteed. Door deze dingen in overweging te nemen, zijn we daadwerkelijk met een consequent beleid op de proppen gekomen. Zo nu en dan hebben we dingen gedaan waarmee ik het niet eens was. Zo heb ik in landbouw nota bene de stemming geleid tegen de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en consumentenbescherming in verband met de tabakssector, waar we besloten dat het beter was om het geld voor tabak daar te laten waar het was, dan om het af te nemen, aangezien het Parlement daarover in juli zo had gestemd. Dit is slechts een voorbeeld van hoe we hebben geprobeerd om de wensen van het Parlement in te willigen.
Wat de structuurfondsen betreft, is de 100 miljoen ecu voor de Ierse vredeskwestie waarover we het nu allemaal eens zijn, een uitmuntend voorbeeld van hoe deze drie instellingen hebben samengewerkt om ervoor te zorgen dat dit zonder rechtsgrondslag werd verwezenlijkt. Ik zou de Commissie in verband hiermee één ding duidelijk willen maken - en ik ben er niet zo zeker van of dit nu wel zozeer aan het adres van DG XIX is, dan wel aan het adres van DG XVI: wij maken geen grapjes, dit is menens, wij willen zien dat de gelden die wij beschikbaar hebben gemaakt voor RECHAR en RETEX ten uitvoer worden gelegd. Dat is de wens van het Parlement van vorig jaar en wij willen er zeker van zijn dat dit geld voor RECHAR en RETEX ook daadwerkelijk wordt besteed.
Wat betreft rubriek 3 is onze prioriteit, zoals ik al zei, het werkgelegenheidshoofdstuk geweest. In dit verband zou ik de fungerend voorzitter willen zeggen: onze fractie heeft zich heel wat moeite getroost om met betrekking tot deze strategie een verbintenis en een akkoord te krijgen. Dat was soms helemaal niet makkelijk. We hebben gezien hoe enkele begrotingslijnen werden opgeofferd om deze strategie te kunnen volgen; wij hebben gezien hoe bepaalde lijnen werden teruggeschroefd en hoe bepaalde lijnen verdwenen, terwijl sommige collega's ons vroegen om ze te handhaven of zelfs op te voeren. Het is niet gemakkelijk geweest om onze collega's te overtuigen van de redelijkheid van deze aanpak. Niettemin hebben we eraan vastgehouden, zijn we erin meegegaan, en hopen wij dat het Parlement zich donderdag door de stemming van een programma kan heen werken dat zal bijdragen tot het scheppen van werkgelegenheid in Europa.
Ik wil de fungerend voorzitter wel even zeggen - en daar komt de "maar" om de hoek kijken - dat onze grootse samenwerking hiervan afhangt. Als de Raad niets wil ophoesten, als wij geen rechtsgrondslag krijgen en als zijn collega's dit luchthartig behandelen, dan zal de hel losbreken. Die 350 miljoen ecu zal worden herverdeeld in rubriek 3. We zullen lijnen vinden waar die miljoenen heen zullen gaan; we zullen ons ervan vergewissen dat het voor die lijnen wordt opgevoerd waaraan het kan worden besteed; en dat maakt van onze strategie een aanfluiting. Heel veel hangt ervan af of de fungerend voorzitter zijn collega's in de Raad weet over te halen, en ik ben ervan overtuigd dat hij dat zal doen. Als het lukt, als wij erin slagen, dan kunnen wij wederom aantonen dat als wij een goede interinstitutionele samenwerking hebben, we dan op verschillende vlakken de oplossingen kunnen vinden waar we allemaal naar zoeken.
In rubriek 4 is de fractie consequent geweest in haar benadering van Turkije en MEDA. Wij zijn het niet eens met de stemming in de commissie over het in reserve plaatsen van een bedrag. Ik kondig nu reeds aan dat wij tegen het amendement zullen stemmen om MEDA-geld op de lijn te zetten.
Twee specifieke lijnen in rubriek 4 zijn de moeite van het vermelden waard: één is de sekstoerismelijn, voorgesteld door de heer Colom, waaraan we iets moeten doen; de tweede is de GBVB-lijn voor de landmijnen. Die zou door alle fracties voor 100 % gesteund moeten worden.

Elles
Mijnheer de Voorzitter, net als de anderen zou ik de twee rapporteurs, maar in het bijzonder de heer Tillich, willen complimenteren. Naar mijn mening heeft hij uitstekend werk verricht in wat niet bepaald een gemakkelijk begrotingsjaar kan worden genoemd. Zoals de heer Liikanen, verkies ik de huidige sfeer boven die van verleden jaar; maar ik wil louter duidelijk maken dat wij in de Fractie van de Europese Volkspartij net zo consequent zijn als vorig jaar waar het gaat om het vinden van een strakke en zorgvuldige aanpak van de begroting, alsook wat betreft onze verplichtingen waarvoor wij, als Parlement, getekend hebben in het kader van het interinstitutioneel akkoord.
Ik zou namens de Fractie van de Europese Volkspartij drie opmerkingen willen maken in dit debat. In de eerste plaats zou ik willen benadrukken wat de rapporteur verklaard heeft met betrekking tot de strikte aanpak van het Europees Parlement van deze begroting. Wij zullen ergens tussen de 1, 2 % van de Raad in de eerste lezing en de 1, 15 % van de Commissie inzitten. Dat zou degenen, die gedacht hebben dat deze instelling louter geïnteresseerd is in het over de balk smijten van geld, moeten geruststellen. De marges in rubriek 3 liggen boven de 200 miljoen ecu en in rubriek 4, extern beleid, waar we wellicht de neiging hadden om fondsen te besteden aan tropische wouden of andere gebieden van belang zoals wij dat in het verleden hebben gedaan, hebben we een marge behouden van nagenoeg 500 miljoen ecu. Dat is in totaal meer dan 700 miljoen ecu in de eerste lezing. Dat is voor het eerst, voor zover ik weet.
In de tweede plaats, en dan komen we bij de andere instellingen terecht - als de rapporteur op onze golflengte zou kunnen afstemmen, mijnheer Tomlinson - zou ik het feit willen toejuichen dat wij ons daadwerkelijk aan onze verplichtingen hebben gehouden om binnen de 20 % te blijven, zoals wij dat altijd hebben gedaan. Ik zou in het bijzonder onze eigen secretaris-generaal en het secretariaat van het Parlement willen bedanken voor het uitpakken met een verslag over interinstitutionele samenwerking. Het heeft aangetoond dat het werkt. Het verleent een meerwaarde aan ons vermogen om waar voor ons geld te krijgen in de instellingen. Ik sta zeker achter de aanbeveling aan het einde van het verslag dat er een jaarlijkse procedure binnen het begrotingssysteem zou moeten komen waarbij, op het moment dat de secretaris-generaal zijn ontwerp-ramingen overlegt, wij daarover een verslag krijgen. Misschien dat de Commissie dat tevens op regelmatige basis zou kunnen inlassen in haar presentatie van de begroting.
Met betrekking tot de andere instellingen en de begroting van het Europees Parlement in het bijzonder, zou ik de aandacht willen vestigen op wat wij als een novum beschouwen, namelijk een duidelijker openbaarmaking van de kosten van alle gebouwen die eigendom zijn van de Europese instellingen. Wij zijn de mening toegedaan dat dit een gemeenschappelijk "erfgoed" is van de Europese Unie, en op deze manier kan tenminste een begin worden gemaakt met het schenken van klare wijn over hoe het geld wordt besteed. Wij hopen dat het op een jaarlijkse basis wordt aangenomen.
Dan komen we bij de Europese begroting zelf, voor de Commissie, afdeling III, en daar hebben we in de eerste plaats het werkgelegenheidsinitiatief. Al vanaf 1994 lopen wij warm voor een idee van groei en banen. Daaraan ontsproot het idee aanvankelijk, maar het werd altijd weer verijdeld door het ontbreken van een rechtsgrondslag. In de Fractie van de Europese Volkspartij steunen wij wat de socialistische fractie heeft gezegd. Wij verwachten dat de afspraak tijdens de top wordt gemaakt, zodat wij een tweede lezing kunnen houden, die zoals gepland zou moeten verlopen. Wij zouden ook graag, zoals uit het verslag van de heer Tillich duidelijk naar voren komt, een verbintenis willen verkrijgen tijdens de Top dat wanneer wij op de lange termijn denken - als het december wordt en wij het over Agenda 2000 hebben - wij alle elementen van het scheppen van werkgelegenheid zouden moeten samenbrengen in één afdeling van de financiële vooruitzichten. Het komt een beetje vreemd over dat wij het over rubriek 3 hebben wanneer het over het scheppen van banen gaat, terwijl afdeling 2 eveneens een hoop in die richting doet.
Tot slot, en met betrekking tot het aanspreken van reserves, hebben wij aangetoond dat in het schuldsysteem - waar we een oplossing voor willen in de tweede lezing, alsook voor het informatiesysteem - wij, als Parlement, oordeelkundig gebruik kunnen maken van de reserve voor beleidszaken, zodat wij er zeker van kunnen zijn dat het systeem werkt zoals wij dat in het Parlement graag zouden willen.

Gallagher
Mijnheer de Voorzitter, er zijn onderhandelingen op komst voor het volgende structuurfondsenprogramma tussen de nationale regeringen en de Europese Commissie en deze begroting is van invloed op de structuurfondsen.
De Europese begroting zal een centrale rol spelen wanneer we bedenken dat er geen begrotingsverhogingen zijn voorgesteld. Vanuit een Ierse invalshoek mogen wij niet vergeten dat het effect van de beruchte Keltische tijger nog niet zodanig is geweest dat hij mijn hele land een oppepper heeft gegeven. Delen van het kiesdistrict dat ik vertegenwoordig in de grensgewesten en het westen van Ierland hebben de uitwerking van deze Keltische tijger niet gevoeld.
Het gemiddelde inkomen per hoofd van de bevolking in mijn regio ligt ver onder het nationale gemiddelde, om nog maar te zwijgen over het EU-gemiddelde. Tegen 1999 zal het gemiddelde inkomen per capita voor heel Ierland rond de 90 % van het EU-gemiddelde liggen, terwijl het in mijn regio minder dan 75 % zal bedragen. Nieuwe financiële toewijzingen uit hoofde van regionale, sociale, landbouw- en visserijfondsen van de Europese Unie moeten in de toekomst worden uitbetaald op een regio-per-regio-basis en rekening houden met de sociale en economische problemen van iedere regio, alsook met de nadelen van de perifere ligging.
De graafschappen aan de grens van Ierland en in het westen van Ierland dienen de status van doelstelling 1 te krijgen, met de garantie van het maximumbedrag uit de structuurfondsen van de Europese Unie in het kader van het 2000-2006 programma. Het is eerlijk noch billijk dat mijn regio, voor de doeleinden van de toewijzingen uit hoofde van de EU-structuurfondsen, wordt vergeleken met veel rijkere regio's in het land en zelfs in Europa. Het is noodzakelijk dat de graafschappen langs de grens en het westen van Ierland als een aparte regio worden beschouwd voor de structuurfondsen, en daar is niets nieuws of vernieuwends aan. Er was een uitzondering voor het noorden van Schotland alsook voor het zuiden van Italië. Daarom is er geen reden waarom er niet een uitzondering wordt gemaakt voor het evenzeer benadeelde westen van Ierland.
Tot besluit zou ik tegen het Parlement willen zeggen: " afblijven" ; geen inkrimping of verdere inkrimping in gebieden waar minder gebruikte talen worden gesproken. Minder gebruikte talen vormen een integraal onderdeel van onze cultuur en in plaats van fondsen in te krimpen zouden wij ze moeten opvoeren. Tot slot zou ik mijn dank willen uitspreken voor de bijkomende toewijzing aan het vredes- en verzoeningsfonds.

Virrankoski
Mijnheer de Voorzitter, de begroting van de EU voor 1998 is met zorg en op verantwoorde wijze opgesteld. Hiervoor wil ik mijn hartelijke dank uitspreken aan de rapporteurs de heer Tillich en de heer Tomlinson, alsmede aan de voorzitter van de Begrotingscommissie de heer Samland.
Het verbeteren van de werkgelegenheid is de belangrijkste doelstelling van de begroting. De belangrijkste vernieuwing is een nieuw werkgelegenheidsinitiatief waarvoor hopelijk een rechtsgrondslag wordt geschapen. In het initiatief worden onder andere middelen voorgesteld voor het risicofonds van het MKB, zodat de Europese Unie garant staat voor de leningen van de Europese Investeringsbank. Misschien is het ook de moeite waard om de mogelijkheid van het gebruik van leningen met rentesubsidie te onderzoeken. Die zouden onder andere makkelijker te beheren moeten zijn.
Ook de financiering van het initiatief voor het MKB houdt verband met werkgelegenheid. Dat is bevestigd, maar het belangrijkste is dat de structuurfondsen de miljard ecu die de Raad had gekort terug hebben gekregen. Hoewel het beheer an de structuurfondsen niet altijd efficiënt is, zijn de fondsen toch het belangrijkste instrument van de EU om de werkgelegenheid te verbeteren.
Enkele problemen kwamen nogmaals naar voren bij de behandeling van de begroting. Het bestuur en de begroting van de Europese organen is nog steeds onopgehelderd. Hoewel de organen de macht gebruiken die gebaseerd is op het acquis communautaire en op basis hiervan vergoedingen innen, is de financiering en evaluatie onduidelijk. Aangezien geïnde vergoedingen niet worden gerekend tot de bijdragen van de lidstaten, heeft ook de Commissie er geen groot belang bij om deze organen te controleren. Daarom moet hun administratie worden opgehelderd.
Een ander probleem vormen de administratieve uitgaven onder paragraaf A-30-Communautaire steunmaatregelen. Het lijkt erop dat de paragraaf te gedetailleerd is en dat de steundoelen en -bedragen de persoonlijk favoriete organisaties van vorige generaties parlementsleden weerspiegelen. Daarom moet ook dit punt uit de begroting duidelijker worden. Maar ondanks deze opmerkingen moet de ontwerpbegroting goed bevonden en aangenomen worden.

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteurs complimenteren. Daar wil ik onmiddellijk aan toevoegen dat ik het in het algemeen grondig oneens ben met de zeer restrictieve tendens die het ontwerp van de Raad voor de begroting 1998 kenmerkt.
Beperking is immers wel het belangrijkste kenmerk van de huidige ontwerpbegroting, iets wat trouwens in strijd is met de plannen om voorrang toe te kennen aan het werkgelegenheidsbeleid. Natuurlijk zijn wij het volledig eens met deze prioriteit. Werkgelegenheid zou trouwens niet alleen een begrotingsprioriteit moeten zijn, maar een algemene prioriteit van de Unie. Nochtans betekenen onze instemming en onze stem voor een krediet ten gunste van de werkgelegenheid niet, dat wij veel illusies koesteren ten aanzien van de betekenis die deze prioriteit in de praktijk zal hebben.
Op de eerste plaats hebben wij onze twijfels, omdat wij menen dat bestrijding van de werkloosheid en het creëren van arbeidsplaatsen onmogelijk zijn zonder dat het huidige restrictieve beleid op dit punt wordt losgelaten. Ten tweede zijn wij sceptisch, omdat het in de begroting ingeschreven krediet (390 miljoen ecu) niet alleen beperkt van omvang is, maar het ook nog eens welbeschouwd verkregen wordt door een aantal financiële kunstgrepen, die erop neerkomen dat geld aan verschillende andere doelen wordt onttrokken, of wordt vrijgemaakt terwijl het voor die doelen bestemd zou kunnen worden, en dan gaat het met name om sociale doelstellingen.
Het belang van de prioriteit voor de werkgelegenheid eist naar ons oordeel heel wat meer. Er zijn nieuwe middelen nodig, middelen die voldoende zijn om de gesel der werkloosheid werkelijk aan te pakken. Natuurlijk kan het Parlement niet veel meer doen, gelet op het voorontwerp en het ontwerp van de Raad. Maar wij mogen in ieder geval niet nalaten te wijzen op de grenzen van het voorgenomen beleid, vooral ten gevolge van de bezuinigingen die op belangrijke begrotingsonderdelen worden voorgesteld, zoals sociaal beleid, onderwijs en jeugd, cultuur, milieu, behartiging van consumentenbelangen en onderzoek - om maar enkele van de belangrijkste te noemen. Genoemde beperkingen worden ook duidelijk als we de verhogingen voor andere posten zien, met name de voorstellen voor de verbetering van de voorlichtingscampagnes, die een stijging tot 106 miljoen ecu laten zien en de voorlichtingscampagnes tot een echte prioriteit maken - zonder dat daar ooit met zoveel woorden over gesproken is.
Ten aanzien van de bezuinigingen wil ik ook nog opmerken dat wij bij de stemming aanstaande donderdag zullen aandringen op het herstel van enkele posten die geschrapt zijn, zoals we ook zullen aandringen op versterking van een aantal doelstellingen. Dit betreft de post toerisme (die verdwenen is), de bestrijding van racisme, audio-visuele middelen en de ultraperifere gebieden. Wat de rest van de begroting betreft, staan wij positief tegenover het voorstel om de door de Raad goedgekeurde besparing van een miljard ecu op de betalingen uit de structuurfondsen te verwerpen. Deze bezuiniging is hoe dan ook onaanvaardbaar en mag daarom niet passeren. Van de andere kant hebben wij geen begrip voor en gaan wij ook niet akkoord met het feit dat de Begrotingscommissie 100 miljoen ecu heeft ingeschreven in rubriek II, ten behoeve van het programma PRINCE, zoals wij het ook niet eens zijn met het feit dat de versterking van de programma's RETEX en RECHAR ten bedrage van 60 miljoen ecu ten koste gaat van het normale structuurbeleid. Wij zijn het wel eens met deze doelstellingen, maar niet met de weg die bewandeld wordt om ze te bereiken.

Müller
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, de begrotingsprocedure staat dit jaar in de schaduw van het overleg over Agenda 2000. Grote strategische beslissingen waren er daarom niet te verwachten. Maar je kunt je toch afvragen of deze begrotingsprocedure een aanwijzing is voor het feit dat de Europese instellingen, de Raad, het Parlement en de Commissie, voldoende vormgevende capaciteiten hebben.
Eerst het positieve voorbeeld. Centraal punt voor onze begrotingsprocedure was dit jaar om het vermogen tot handelen van de EU in de strijd tegen de werkloosheid te bewijzen. Op de vele zondagspraatjes moet een effectief optreden volgen. Maar wat te doen gezien het feit dat de Europese begroting met zijn krappe 6 miljard ecu voor de interne beleidsterreinen waarlijk geen grote sprongen toelaat? Hoe de illusie te voorkomen dat de EU datgene kan doen wat eigenlijk de taak is van de lidstaten, van de regio's, van de gemeenten en bedrijven, namelijk hervormingsgericht en innovatief nieuwe mogelijkheden voor werkgelegenheid te scheppen?
Hoe kunnen we ontkomen aan de bedoeling van de collega's in dit Huis die nu elk bestaand programma door het toevoegen van werkgelegenheid willen veranderen in een werkgelegenheidsstimulerend programma? Hoe kunnen we voorkomen dat opnieuw verwachtingen worden gewekt waaraan niet kan worden voldaan, zoals bij de Transeuropese Netwerken? Wat we nu in een geconcentreerde actie als voorstel voor de Raad hebben ontwikkeld, dat mag er zijn. 150 Miljoen ecu voor kredietfaciliteiten die in totaal een kapitaal van 5 tot 6 miljard ecu moeten laten werken, voor kleine en middelgrote bedrijven. Dit initiatief belooft meer succes dan het met veel pracht en praal ingediende werkgelegenheidsinitiatief dat Transeuropese Netwerken werd genoemd, waarbij het onderdeel werkgelegenheid van begin af aan in principe een fictie was. Het is jammer dat daarover geen openbare balans is opgemaakt, want de mijne zou luiden: ficties eindigen fictief.
Het huidige initiatief is beter, omdat het zich ten eerste niet richt op één sector, namelijk de bouwsector, en het zich ten tweede op kleinere in plaats van op grote investeringen richt en omdat het ten derde de zakelijke dynamiek daar vandaan haalt waar ze is en daardoor een optimale katalysatorfunctie uitoefent. Het is te hopen dat de Raad en menige nationale regering, zoals bijvoorbeeld ook de Duitse, dit aanbod van het Parlement aanneemt.
Nu het negatieve voorbeeld. In december 1995 heeft dit Huis voor de eerste keer 150 miljoen ecu ter beschikking gesteld voor een urgent wederopbouwprogramma voor voormalig Joegoslavië. Er is sindsdien veel tijd verstreken, maar er is helaas weinig en nauwelijks effectief geld uitgegeven. De uitvoeringspercentages zijn alarmerend, het wederopbouwproces stokt en met name het huizenprogramma, de essentiële voorwaarde voor de terugkeer van de vluchtelingen is, zoals ons vertegenwoordigers van de Internationale Gevolmachtigden in de commissie mededelen, in zijn geheel gebrekkig opgezet.
Ook hier ontbreekt het aan evaluatie en het opmaken van de balans, deze keer op het gebied van de internationale samenwerking. Om deze situatie te veranderen en uitsluitend om deze reden heeft de commissie een deel van de middelen in de reserve gezet. Nu is de Commissie aan zet. Zij moet haar interne personeelsmanagement verbeteren en snellere manieren voor het gebruik van middelen vinden. Daarbij moet zij ook worden geholpen door de nu opgerichte Stichting voor de Democratie in Bosnië-Herzegovina. Maar ook de Raad kan hier niet van zijn verantwoordelijkheid worden ontslagen. De verordeningen moeten in zoverre worden vereenvoudigd dat niet in de eerste plaats wordt gelet op de orderpositie van bieders uit de EU, bijvoorbeeld uit Spanje, maar op de mensen uit Bosnië.
Dus, welke balans moet ik opmaken met betrekking tot onze vormgevende capaciteiten? Het antwoord daarop laat ik over aan de wijsheid van dit Huis.

Dell'Alba
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte collega's, het is traditie dat de sprekers van de verschillende fracties aan het eind van de begrotingsprocedure de diverse rapporteurs bedanken voor de moeite die ze zich hebben getroost om de standpunten van deze en gene met elkaar te verzoenen, om een dusdanig compact standpunt van het Europees Parlement uit te kristalliseren dat dit de functies van het Parlement verder versterkt en een aanknopingspunt kan vormen voor ons allen, voor de Raad en de Commissie. Bereidheid tot overleg, geduld, inzicht in wat de gemeenschappelijke prioriteiten kunnen zijn van een instelling die bij begrotingsaangelegenheden grote behoefte heeft aan eenheid om zijn rechten af te kunnen dwingen: dit zijn naar mijn oordeel de basiselementen van het moeilijke werk dat de rapporteurs geleverd hebben en dat donderdag, althans wat de eerste lezing betreft, ten einde loopt.
Namens mijn fractie, wil ook ik de algemene rapporteur, de heer Tillich, van harte danken, de rapporteurs voor het ontwerp van gewijzigde en aanvullende begroting voor 1997, de heren Brinkhorst en Fabra Vallés, collega Giansily voor de EGKS-begroting, voorzitter Samland, het hele secretariaat en dan natuurlijk ook nog de Raad en de Commissie voor het uitmuntende staaltje samenwerking dat zij in deze hele periode hebben geleverd.
Persoonlijk echter zie ik geen enkele aanleiding om de rapporteur voor de andere instellingen te bedanken. Ik had hem gevraagd of hij een kleine wijziging kon invoeren, namelijk de subsidiëring voor de Sacharov-prijs enigszins optrekken, maar zijn enige antwoord luidde dat het Europees Parlement en de Begrotingscommissie geen politiek mogen bedrijven. Alsof het besluit om van 12 naar 11 vergaderperiodes inclusief de begrotingsprocedure af te zakken geen kwestie van politiek bedrijven is! Maar ja, dat zegt de algemeen rapporteur, en de algemeen rapporteur voor de andere instellingen is een man van eer. En dan het besluit van de Begrotingscommissie om begrotingsposten te schrappen of in te knippen om op die manier reserves aan te leggen waarmee de pot voor de gebouwen in Brussel opnieuw aangevuld kan worden: is dat dan geen politiek? Maar ja, rapporteur Tomlinson zegt het, en hij is per slot van rekening een man van eer.
Ik doe dus niet mee aan het koor van dankzegging dat hier tot nu toe ten beste is gegeven. Ik hoop dat deze Vergadering in ieder geval wel bereid is het amendement te steunen dat ik samen met 35 collega's heb ingediend, om na acht jaar het fonds van 15.000 ecu voor de Sacharov-prijs te verhogen, zodat deze instelling de beschikking krijgt over een minimaal noodzakelijk bedrag om een geschikte erkenning te kunnen zijn voor wat een van de belangrijkste initiatieven van het Europees Parlement op het vlak van de mensenrechten is.
Afgezien van dit kleine interne meningsverschil, wilde ik wat de andere kwesties betreft en meer in het algemeen nog opmerken dat wij aan het eind van deze begrotingsprocedure wel allemaal vol lof zijn over het bezuinigingsbeleid - en o wee als iemand het lef heeft een klad te werpen op deze broederlijke consensus -, maar dat we wel in de gaten moeten houden of Parlement en Raad niet al te veel onder het minimum gaan zitten, of liever gezegd het maximumbedrag dat in Edinburgh is vastgesteld maar dat natuurlijk een minimum is. We mogen absoluut niet het risico lopen dat we de begroting van de Europese Unie op den duur gaan zien als een overheidstekort dat gesaneerd, omgebogen en kortgeknipt moet worden. Gezien mijn ervaring van de laatste twee jaar krijg ik bijna de indruk dat wij de publieke opinie niet alleen doordringen van de problemen rondom de Economische en Monetaire Unie, maar haar ook aan het verstand trachten te brengen dat hoe meer wij spenderen, hoe meer we een hypothetisch financieringstekort oprekken, alsof 1, 26 of 1, 16 % een tekort is en niet het broodnodige instrument voor communautair beleid!
Dat wordt dus echt oppassen geblazen. Ook mogen wij op 21 november niet luidkeels gaan verkondigen dat we met 350 miljoen ecu het varkentje van de werkloosheid in Europa wel eens even gaan wassen. Dit jaar hebben wij dat zo afgesproken, maar ik hoop en ga ervan uit dat de Raad van Luxemburg op 21 november met positieve resultaten voor de dag komt. Wij dienen terdege te beseffen dat deze begroting geen begroting is van uitgaven "à fonds perdu" en het bedrag dat thans ter beschikking staat schiet volgens mij echt tekort voor een deugdelijk werkgelegenheidsbeleid.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, de Begrotingscommissie weigert evenals vorig jaar gehoor te geven aan de door de Raad gewenste begrotingsdiscipline; deze heeft een begroting voor 1998 vastgesteld met nulgroei in constante ecu's. Zoals altijd erop bedacht om krachtig de begrotingsbevoegdheid van het Europees Parlement te tonen, stelt de Begrotingscommissie ons voor om de marge op het plafond van de financiële vooruitzichten te verlagen van 1, 350 miljard ecu tot 500 miljoen ecu, tegenover 950 miljoen ecu in het voorontwerp van begroting van de Commissie.
Onze fractie zal tegen dit ontwerp van begroting stemmen, omdat zij het betreurt dat de Begrotingscommissie de grote lijnen van het oorspronkelijke ontwerp van begroting van de Raad niet heeft aangehouden. Een ontwerp waarin de 82, 5 miljard ecu aan betalingskredieten, ook al betekent dit een daling van 1, 8 miljard ecu ten opzichte van het voorontwerp van begroting, toch ruim 8 % hoger is dan de daadwerkelijke uitgaven in 1996 en die zijn aangepast aan de verwachte uitbetalingsbehoefte.
De verhoging van het ontwerp van begroting van de Raad is beperkt tot 0, 7 % ten opzichte van de begroting voor 1997 en is evenwichtig gespreid over alle rubrieken, met in het bijzonder een vermindering van één miljard ecu van de structuurfondsen, die toch nog een verhoging van 4, 2 % kennen. Daarmee houdt het ontwerp van begroting rekening met de noodzaak de nationale bijdragen aan de communautaire begroting aan een limiet te binden.
Drie opmerkingen om de gegrondheid van dit doel te illustreren. Nu al beloopt de bijdrage van Frankrijk, in 1998, 91, 5 miljard frank, ofwel 6, 3 % van de belastinginkomsten of 36 % van het begrotingstekort. Aanvaarding van het ontwerp van de Begrotingscommissie zou een verhoging van deze bijdrage van 1, 9 miljard inhouden, ofwel 2, 2 % extra, tegenover plus 1, 4 % voor de algemene stijging van de uitgaven. Als de Franse begroting geïndexeerd was geweest aan de stijging van het bruto binnenlandse product, zoals in het ontwerp van begroting is voorgesteld, zouden de extra uitgaven voor Frankrijk 45 miljard frank hebben betekend, ofwel 0, 5 % van het bruto binnenlandse product. Er zit een discrepantie, mijnheer de Voorzitter, tussen de mooie woorden van ons Europees Parlement over de noodzaak de Europese munt in te voeren en zijn gedrag als begrotingsautoriteit.

Le Gallou
Mijnheer de Voorzitter, deze begroting is excessief, cliëntelistisch en cosmetisch tegelijk. Zij is excessief om drie redenen.
Ten eerste omdat de Europese Raad van 1992 de communautaire uitgaven te hoog heeft ingeschat en door het plafond van de eigen middelen op 1, 27 % van het bruto binnenlandse product van de lidstaten te stellen, tot begrotingslaksheid heeft aangezet. Deze laksheid heeft de regeringen ertoe gebracht om voor 1998 een begroting voor te stellen met 8 % meer aan betalingskredieten dan in 1996 daadwerkelijk aan uitgaven is gedaan.
Deze begrotingslaksheid brengt de Begrotingscommissie van het Parlement ertoe om nog meer te eisen en een toename van de betalingskredieten en de vastleggingskredieten voor te stellen van 2, 9 %, bijna 3 %, ten opzichte van de begroting van 1997. Dat wil zeggen veel grotere stijgingen dan in de nationale begrotingen, waar de begrotingsverplichtingen toch nog veel zwaarder wegen.
Deze buitensporig hoge uitgaven worden in de eerste plaats verklaard door cliëntelisme. Cliëntelisme bij de structuurfondsen, waarvan het bedrag willekeurig op een veel te hoog niveau is vastgesteld, wat de lidstaten, regio's, provincies, gemeenten en openbare en particuliere instanties ertoe brengt zich uit te sloven om nog gelegenheden te vinden om geld uit te geven, vaak nutteloos en soms ook schadelijk.
We vinden dit cliëntelisme ook in het binnenlandse beleid, met een veelheid aan ongecontroleerde subsidies. Ik heb een lijst aangelegd, dankzij de antwoorden op mijn schriftelijke vragen aan de Commissie en ik dank de commissaris die de subsidies noemt, niet aan alle verenigingen, maar aan de Franse verenigingen, wat wil zeggen dat deze lijst vijftien maal zo lang is voor heel Europa. Hoe kan men geloven dat deze uitgaven allemaal werkelijk nuttig en werkelijk gecontroleerd zijn?
In werkelijkheid luistert dit Parlement maar al te vaak naar de lobbyisten, die overal aanwezig zijn, en niet genoeg naar de belastingbetalers, en wij, Europees rechts, hebben te vaak de indruk dat wij de enige verdedigers van de Europese belastingbetalers zijn.
Ten slotte is deze begroting cosmetisch, omdat zij de werkelijkheid wil maskeren. De Begrotingscommissie stelt ons 150 miljoen ecu voor om tegen de werkloosheid te strijden. 150 miljoen ecu voor 20 miljoen werklozen, is dat werkelijk serieus bedoeld? Wie kan men doen geloven dat we met 7 ecu per werkloze het probleem zullen oplossen? In werkelijkheid gaat het er met deze ecu's niet om, het werkloosheidsprobleem op te lossen, dat te wijten is aan de openstelling van de grenzen, de vrijhandel, de buitensporig grote immigratie, het gaat erom dat er over de Europese begroting wordt gesproken. 150 miljoen ecu, daarmee kunnen we het probleem niet oplossen, maar daarmee bereiken we wel dat hierover in de media wordt gesproken. Welnu, deze begroting van cliëntelisme, deze cosmetische, excessieve en inflatoire begroting...
(De Voorzitter onderbreekt de spreker)

Samland
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de heer Gallou heeft ons niets nieuws verteld, alleen, mijnheer Gallou, het verschil tussen u en ons in de Begrotingscommissie is - u was immers niet aanwezig bij de stemmingen die we hebben gehouden - dat wij er niet over debatteren maar dat we beslissingen nemen.
We hebben - en dat kan met recht worden gezegd - een begroting goedgekeurd die staat voor de versterking van het financieel beheer en die de belangen van de belastingbetalers geheel in tegenstelling tot hetgeen u zegt, mijnheer Gallou, daadwerkelijk weet te behartigen. Ik wil dit aan de hand van drie voorbeelden duidelijk maken.
Ten eerste hebben we precies datgene waarover u hoog opgeeft, mijnheer Gallou, in het vaandel geschreven en een duidelijk antwoord gegeven op het misbruik van subsidies. Zodat van de lobbyisten die hier overal voor onze deuren rondhangen niet langer alleen diegenen succes kunnen hebben die voor zoveel mogelijk deuren gaan staan, heeft de rapporteur ter financiering van organisaties binnen de Europese Unie een concept bedacht dat er zijn mag. Van de organisaties wordt verlangd dat zij tenminste 10 % eigen kapitaal inbrengen. Van de Commissie wordt verlangd om steeds voor september van het volgende jaar een verslag bij ons in te dienen over de toepassing van de middelen die de Gemeenschap aan een organisatie heeft gegeven, met een evaluatie waarin staat of deze organisaties nog middelen moeten blijven krijgen. Anders degraderen ze, net als in de voetbaldivisie.
Ten tweede hebben we ertoe bijgedragen dat de structuur van de administratieve uitgaven ingrijpend wordt gewijzigd. In de geschiedenis van de Europese Unie is er nog nooit een ontwerpbegroting geweest waarin in het organogram van de Commissie voor het komende begrotingsjaar minder plaatsen worden voorzien dan voor het voorafgaande. We zullen dit met behulp van ons besluit realiseren en we bieden daardoor ook structureel gezien een aanknopingspunt. Het kan niet zo zijn dat het aantal A-plaatsen in de Commissie even groot is als het aantal C-plaatsen. Als ook de nieuwe informatietechnologie binnen de Commissie haar intrede doet, blijft het nog slechts een prestigezaak dat aan een A-plaats ook een C-plaats wordt toegewezen. Daarom moet er een wijziging worden doorgevoerd in de structuur van het organogram. Daarom zullen we, mijnheer de commissaris, blijven eisen, niet alleen dit jaar maar ook de komende jaren, dat deze structuur wordt gewijzigd.
Ten derde hebben we het bewijs geleverd doordat we de uitbreiding inderdaad hebben voorbereid. Raad noch Commissie hebben rekening gehouden met hetgeen ze bij Agenda 2000 zelf hebben voorgesteld, namelijk om vanaf 1 januari 1998 te beginnen met onderhandelingen met partners - hoeveel dan ook. Voor een dergelijke onderhandeling is een structuur nodig. Om ervoor te zorgen dat deze structuur met meerderheid van stemmen wordt goedgekeurd, hebben we een voorstel gedaan. Daarbij zeg ik hier heel eerlijk en in alle duidelijkheid - en ik kom daarmee terug op een discussie uit Brussel die we met betrekking tot de Notenboom-procedure hebben gevoerd: Wie, zoals directoraat-generaal I, niet in staat is om het JOEGOSLAVIË-programma, het PHAREprogramma en het TACIS-programma tot onze volle tevredenheid te beheren, mag niet de verantwoording krijgen voor het uitbreidingsproces als men tenminste niet wil dat het eerste land pas over 25 jaar toetreedt tot de Europese Unie. Daarom moet het absoluut duidelijk zijn: de middelen die we op de reserve hebben geplaatst ten bate van een nieuwe beheerstructuur zullen er alleen maar komen als de Commissie zorgt voor een effectief organogram, dat er anders uitziet dan het huidige. Het kan niet zo zijn dat deze taak nog wordt overgelaten aan hen die nu al niet in staat zijn om de gelden te beheren.
Ik heb bewust de nadruk eens op een ander thema gelegd dan uitsluitend op de kwestie van het werkgelegenheidsbeleid en de andere thema's die hier al werden besproken. De discussie in deze begrotingsdebatten was erg aantrekkelijk want ze heeft een groot aantal verschillende elementen, ook nieuwe institutionele elementen, opgeleverd. Er werd terecht op gewezen dat we bij de verplichte uitgaven een procedure hebben gevonden die jaren geleden nog ondenkbaar zou zijn geweest. Schriftelijke correcties na de eerste lezing van de begroting in het Parlement, geen aanvragen voor stemming in te dienen bij de eerste lezing in het Parlement en vervolgens een gemeenschappelijk debat als triloog voor de tweede lezing van de begroting in de Raad, dat is institutioneel gezien een belangrijke stap vooruit.
Staat u mij echter toe het volgende nog op te merken. Ik heb gisteravond al in de Begrotingscommissie Bert Brecht geciteerd die eens zei: de tijden zijn niet zo of zijn niet altijd zo. Het probleem is dat we op het moment een Raadsvoorzitterschap hebben waarmee vol vertrouwen kan worden samengewerkt. Helaas kunnen er echter ook tijden aanbreken waarin er weer Raadsvoorzitterschappen zijn die ofwel dat vertrouwen ontberen, dan wel niet sterk genoeg zijn om de belangen die ze zelf formuleren in de Raad ook door te zetten. Daarom is deze procedure waarmee we nu hier beginnen een uitnodiging aan de Raad voor een interinstitutionele wijziging van de randvoorwaarden en uiteindelijk voor een wijziging van het Verdrag, opdat er eindelijk duidelijke lijnen komen, ook op het gebied van het landbouwbeleid.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, momenteel wordt er in Europa deflatiepolitiek bedreven en dat is een verkeerde manier om de werkloosheid te bestrijden. De deflatie wordt met behulp van de EMU-criteria gerealiseerd. Ook het Parlement voert dit deflatiebeleid. Dit bedoelde de heer Tillich toen hij zei dat het Parlement zijn huiswerk heeft gedaan. Het werkgelegenheidsinitiatief van het Parlement zal namelijk geen grote invloed hebben op de bestrijding van de werkloosheid in Europa. Het initiatief houdt in dat er per werkloze ongeveer een ecu per maand beschikbaar is. Dat is dezelfde methode waarmee een man eens met vijf broden en twee vissen vijfduizend mensen voedde. Ik geloof niet dat dit tegenwoordig nog werkt. Hierdoor lijkt de werkgelegenheidstop een propagandatop te worden die gedoemd is te mislukken als er geen geld beschikbaar is.
Ik wil de aandacht vestigen op het verslag-Tomlinson. De heer Tomlinson heeft belangrijk werk verricht in de bouwsector en heeft hierbij de belangen van het Europees Parlement goed behartigd. Er zijn twee zaken waar ik de aandacht op wil vestigen: de heer Tomlinson wil een partijsubsidieparagraaf voor Europese politieke partijen openen en hij heeft de motiveringen voor de financiële steun van het Parlement veranderd, zodat er geld van gebruikt kan worden om Europese partijen te steunen. Dat is naar mijn mening een verkeerde basis om de onafhankelijkheid en vrijheid van de volksvertegenwoordigers te garanderen.
Ook hier in het Parlement zou men een standpunt moeten durven innemen ten gunste van de vernieuwing van het stelsel van onkostenvergoedingen, waartoe de heer Tomlinson niet bereid is. Ik ontvang na het betalen van alle kosten 12.000 ecu per maand aan loon en vergoedingen en dat is veel te veel. In de Noordse landen kunnen we niet met zulke hoge premies leven. Als we het beloningsstelsel gaan vernieuwen moeten we ook duidelijke afspraken maken met Elmar Brok en andere afgevaardigden die in dienst zijn van privé-ondernemingen en tegelijkertijd parlementslid zijn.

Van Dam
Mijnheer de Voorzitter, hoewel in dit debat het werkgelegenheidsinitiatief voorop staat, kan de Europese Unie met 150 miljoen ecu niet wezenlijk bijdragen aan werkgelegenheid. Hooguit kan de Unie bijdragen bijvoorbeeld aan de informatie-uitwisseling tussen de lidstaten. Werkgelegenheidsbeleid moet primair een taak van de lidstaten blijven. Ik ben bepaald ongelukkig met de procedure waarmee het Europees Parlement grip tracht te krijgen op de werkgelegenheidswetgeving door de Raad. Het Parlement overschrijdt daarmee zijn bevoegdheden. Het voorstel om alle amendementen in categorie 3 samen te voegen tot één groot amendement strijdt met de geest van de begrotingsprocedure. In tweede lezing dienen alleen de begrotingslijnen die door de Raad geamendeerd zijn aan de orde te komen, niet een gehele categorie uitgaven.
De voorlichting heeft nog teveel het karakter van propaganda voor het federalistische model. Het is dan ook goed dat in de toelichting op begrotingslijn B3-300 komt te staan dat het voorlichtings- en communicatiebeleid meer rekening moet houden met verschillende visies op de Europese integratie. Een objectieve informatiebron dient in elk geval onafhankelijk te zijn. Daarom heb ik groot bezwaar tegen het onderbrengen van Euronews in de Europese voorlichting.
Ik vind het evenmin wenselijk dat de 1 miljard ecu betalingen uit de structuurfondsen die de Raad geschrapt heeft, weer opgevoerd worden. De mate van besteding over 1997 geeft daartoe geen aanleiding. In de ontwerpbegroting van de Raad stijgen de betalingskredieten toch al met 4, 18 % ten opzichte van 1997.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, ik wil met geen enkel woord afbreuk doen aan het goede werk van de rapporteur, maar de ontwerpbegroting is in principe een voortzetting zonder duidelijke inachtneming van de grote politieke prioriteiten en zonder echte hervormingspunten. Het cruciale probleem - dat weten we allemaal - is de hoge werkloosheid, met name bij jongeren en langdurig werklozen. Het ingediende veel geprezen initiatief ter bestrijding van dit enorme probleem is weliswaar heel aanzienlijk maar nog steeds uiterst onbevredigend. Het is erg betreurenswaardig dat de middelen voor onderzoek en technologische ontwikkeling met 3, 5 miljard ecu minder dan 4 % van de totale begroting bedragen.
Er is echter haast geen ander domein dat voor het werkgelegenheidsbeleid op de lange termijn zo belangrijk is als juist onderzoek en ontwikkeling, met name ook gezien het feit dat de EU op het gebied van de technologie ten opzichte van de VS en Aziatische landen voortdurend aan concurrentievermogen verliest. Alleen een gezonde en concurrerende economische locatie Europa kan ook echt werkgelegenheid scheppen.

Colom i Naval
Mijnheer de Voorzitter, allereerst zou ik de heer Tomlinson willen feliciteren met zijn voortreffelijke verslag, dat de vrucht is van heel veel werk. Daarom wil ik nu alvast zeggen dat ik, anders dan in de commissie, voor zal stemmen.
Toch wil ik hier kwijt dat het resultaat geschaad is door een aantal populistische en demagogische amendementen die alleen maar kunnen bijdragen tot versterking van bestaande vooroordelen, zoals die welke naar voren zijn gekomen in de televisie-uitzending waarmee deze Vergadering zich gisteren al heeft beziggehouden, en die schadelijk zijn voor het aanzien van deze instelling.
Het Parlement betaalt zo de rekening voor het gebrek aan politieke wil van de Raad die, tot Amsterdam, nimmer de noodzaak heeft ingezien van het opstellen van een statuut voor de afgevaardigde. Er was een statuut van de ambtenaren, een statuut van de commissarissen, een statuut van de magistraten van de Rekenkamer en van het Hof van Justitie, maar geen statuut van de europarlementariër. Dit heeft een aantal consequenties die op gespannen voet staan met het beloningssysteem van de parlementariër. Het lijkt mij tijd dat deze kwestie voor eens en voor altijd wordt opgelost. Halve maatregelen kunnen alleen maar leiden tot ontevredenheid en ongerechtigheden. Verder wil ik het niet meer over deze zaak hebben.
#En nu, geachte afgevaardigden, wil ik het hebben over de algemene begroting. Ik dank de heer Tillich voor zijn werk, maar er zijn te veel ad hoc procedures, wij vinden wijzigingsvoorstellen in de resolutie, maar niet in de begrotingspost, er zijn ook te veel rectificatiebrieven, of de toezegging van de Raad om zijn goedkeuring te hechten aan een rechtsgrondslag voor maatregelen tegen werkloosheid, maar die nog niet zijn goedgekeurd op het moment van de eerste lezing, enz., enz., enz.
Hoe het ook zij, als we, waarde Tillich, mijnheer de Voorzitter, aan een normaal mens zouden vragen of hij er iets van begrijpt, dan zou het antwoord nee zijn. Daarom ben ik van mening dat deze begrotingsprocedure eens te meer aantoont dat het Verdrag van Amsterdam tekort is geschoten door artikel 203 van het Verdrag niet te herzien. Ik geloof dat dit heel duidelijk is.
Op het MEDA-programma wil ik verder niet ingaan, maar wel wil ik, waarde collega's, mijn verbazing uiten over het feit dat wij nog maar veertien dagen geleden hebben gestemd voor een ongebruikelijke felicitatie aan het adres van de Commissie wegens de goede uitvoering van het programma, en dat wij nu, in de begroting, trachten een deel van de fondsen van het programma onder de reserve onder te brengen.
Voor wat betreft de structuurfondsen lijkt mij de formule van dit jaar goed en ik zou de Europese Volkspartij willen danken voor de wijziging van haar standpunt ten opzichte van vorig jaar, waardoor wij nu kunnen beschikken over de middelen om de structuurfondsen ten volle te financieren. De structuurfondsen in deze sector zijn kostenposten en een herhaling van de houding van vorig jaar zou een zware wissel trekken op de toekomst.
Tot slot, waarde collega's, wil ik het Luxemburgse voorzitterschap feliciteren met zijn initiatief voor de werkgelegenheid en met zijn betrokkenheid, en ik twijfel in het geheel niet aan het woord van voorzitter Juncker. Maar staat u mij toe dat ik u zeg dat ik wel veel twijfels heb, en een gereed wantrouwen koester, ten aanzien van de bedoelingen van sommige leden van de Raad, en ik zou daarom niet graag zien dat het Parlement een deel van de niet-verplichte uitgaven - waarover het de beschikking zou kunnen hebben - opofferde, simpelweg om een paar puntjes uit het journaal van de dag na de buitengewone top van Luxemburg te bekostigen.
Waarde collega's, ik denk - ik hoop, want de heer Fischbach heeft het heel diplomatiek uitgedrukt - dat uit ons amendement wantrouwen spreekt. Natuurlijk. En laten we hopen dat ons wantrouwen gelogenstraft wordt en dat we over een maand door het besluit van de Raad in ons hemd worden gezet. Maar, waarde collega's, dit is het moment om alle beschikbare financiële middelen te mobiliseren, en de weg vrij te maken voor al die initiatieven tegen de werkloosheid die al zo lang door de Raad worden geblokkeerd, zodat de begroting van de EU er een wordt van strijd tegen de werkloosheid, zodat we de burgers motiveren en de Unie voorbereiden op de uitbreiding.

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, de heer Tillich, de heer Tomlinson, de heer Samland en heel de Begrotingscommissie hebben ongetwijfeld hard gewerkt, maar mijns inziens wordt elk jaar weer hetzelfde spelletje gespeeld. Het is een spelletje waarbij een zekere techniek, een zekere kunst komt kijken, een spelletje dat zijn moeilijkheden en zijn vermakelijkheden kent, maar in feite het Europees Parlement niet de kans geeft zijn oriëntaties op te leggen of bepaalde aspecten van de Europese integratie op de helling te zetten.
Met dit voor ogen wil ik ten eerste opmerken dat uit de begroting 1998 duidelijk blijkt dat de Europese Unie lemen voeten heeft. Zij heeft weliswaar enorme ambities, enorme mogelijkheden maar geen doeltreffend financieringsmechanisme waarmee zij het hoofd boven water zou kunnen houden op onze in concurrentie ondergaande planeet.
Ten tweede zijn wij verheugd over het initiatief ten behoeve van de werkgelegenheid. Wij kunnen echter de ervaring met de transeuropese netwerken niet vergeten, evenmin als het feit dat men er niet in geslaagd is de productie van werkloosheid in de Europese Unie een andere richting uit te sturen. Helaas is hetgeen uit de deling van 150 miljoen ecu door 20 miljoen werklozen komt een druppel op een gloeiende plaat.
Ik moet het hier helaas bij laten. Ik dank u.

Nicholson
Mijnheer de Voorzitter, ik zou in het bijzonder willen stilstaan bij het verslag-Tillich en bij de bijkomende verlenging van twee jaar van het vredes- en verzoeningsfonds voor Noord-Ierland.
De leden van dit Parlement zijn zich maar al te zeer bewust van de momenteel zeer delicate positie van mijn kiesdistrict in verband met de besprekingen. Ik zou van deze gelegenheid gebruik willen maken om een woord van dank te richten tot de heer Tillich en de andere leden van de Begrotingscommissie, die naar Noord-Ierland kwamen om met eigen ogen de hang naar vrede te zien die er binnen dat kiesdistrict leeft en om te zien hoe mensen met verschillende achtergronden samenwerken om tot een consensus te komen. Mijnheer Samland, mijnheer Tomlinson, mijnheer Wynn en mijnheer Tillich, onze dank gaat uit naar u voor uw initiatief om naar Noord-Ierland te komen, de situatie zelf te aanschouwen en uw kostbare tijd op te offeren.
Het vredes- en verzoeningsfonds begon met niets en er zit veel vast aan dat financieringsmechanisme. Als ik een punt van kritiek kenbaar zou moeten maken, zou het zijn dat er teveel bureaucratie mee gemoeid is. De komende twee jaar moet het wat gebruikersvriendelijker worden gemaakt. Een positieve noot is dat de districtspartnerschappen een doorslaand succes zijn geweest en alle sociale partners bijeen hebben gebracht die samenwerken om voor iedereen een toekomst op te bouwen. Dat is een hele prestatie voor onze verdeelde samenleving, er is een voorbeeld gesteld waar we mijns inziens niet alleen in Noord-Ierland op kunnen voortbouwen, maar dat ook kan worden ontwikkeld en op andere gebieden in de Europese Unie kan worden overgebracht, vooral nu we uitbreiden naar de Oost-Europese landen.
Ook al maken mijn collega's en ik ons zorgen, toch wil ik mijn steun uitdragen voor dat programma en de Begrotingscommissie nogmaals bedanken. Ik ben mij ervan bewust dat er onenigheid heerst tussen de Begrotingscommissie en de Commissie. Wij hebben daar begrip voor. Wij begrijpen het standpunt van de Begrotingscommissie, wij steunen u in die discussie met de Commissie, en er zal een oplossing komen.

Dührkop Dührkop
Mijnheer de Voorzitter, de tijd staat mij slechts toe één kanttekening te plaatsen bij de begroting, en zoals steeds in de afgelopen vijf jaar, gaat het over het cultuurbeleid.
Eindelijk, na bijna twee jaar touwtrekken met de Raad, komt er een cultuurprogramma in de EU onder de naam RAPHAEL. Het kind waarnaar zo lang is uitgezien wordt geboren, maar helaas, het is door gebrek aan financiële voeding een beetje een scharminkeltje. Een kindje dat waarachtig niet al te veel mogelijkheden heeft om zijn missie te volbrengen. Mijn vraag: als wij het hebben over sociale samenhang, valt cultuur daar dan niet onder? En als wij het hebben over economische ontwikkeling, en de werkloosheid, vormt cultuur dan geen bron van werkgelegenheid en economische ontwikkeling?
Er moet toch een moment komen waarop we alle woorden van goede wil van deze Vergadering terugzien in de begroting. Volgend jaar hoop ik, als rapporteur van de Begrotingscommissie, RAPHAEL als een echt kind en niet als een stiefkind te kunnen behandelen.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, de ingediende ontwerpbegroting is betrekkelijk restrictief. Ik vind het uitstekend dat het strak is opgesteld. Dit moet in de toekomst ook kunnen, vooral als het de komende jaren lukt om behoorlijke hervormingen in het landbouwbeleid en het regiobeleid door te voeren.
Ik sta ook positief tegenover het initiatief om geld vrij te maken voor de stimulering van de werkgelegenheid. Maar het ligt er wel aan welke beleidsmatige inhoud aan dit initiatief zal worden gegeven en dat is vandaag nog niet duidelijk geworden. Ik voel enige aarzeling als ik zie hoe een en ander moet worden gefinancierd; het gevaar bestaat namelijk dat er eigenlijk niet zoveel nieuws uitkomt, maar dat het geld gewoon weer in een ander gat verdwijnt en voor een vergelijkbare activiteit wordt gebruikt.
Ik ben tegen de voorstellen om voorlichtingscampagnes te starten, die in de praktijk eigenlijk een vorm van politieke propaganda zijn voor bijvoorbeeld de euro of het Verdrag van Amsterdam. Het zou onjuist zijn als de EU een bepaalde opvatting propageert over bijvoorbeeld het Verdrag van Amsterdam, terwijl dit in veel landen nog een controversiële kwestie is.
Ik vind ook dat het Parlement de gelegenheid moet aangrijpen om aan geloofwaardigheid te winnen, door bijvoorbeeld het eigen stelsel van reiskostenvergoedingen te hervormen. Ik heb dan ook meegewerkt aan de indiening van een desbetreffend amendement.

Tappin
Mijnheer de Voorzitter, ik ga het hebben over de satellietorganen. In de eerste plaats zou ik de heer Liikanen willen bedanken en via hem zijn collega, de heer Mingasson, voor de wijze waarop wij stappen hebben ondernomen om de regelgeving te harmoniseren. Met de benoeming van een financieel controleur zouden overschotten moeten terugvloeien naar de Europese begroting en wij hebben grote vooruitgang geboekt met de controle over de kwijting. Ik ben zeer verheugd met het pakket dat u de Raad ter goedkeuring zult voorleggen. Dank u voor uw hulp in dezen: gezond verstand heeft de overhand.
In de tweede plaats zijn wij nu op weg naar een efficiënt en transparant systeem voor de agentschappen zoals in de begroting werd vermeld. Wij bewegen ons in de richting van beheer op basis van doelstellingen; transparantie, waarbij zowel personeels- en administratieve uitgaven als inhoudelijke uitgaven tot uiting komen in de toelichting bij de begroting. Dat is een goede zet.
Tot besluit zou ik willen zeggen dat het oprichten en ontwikkelen van agentschappen geen klus is die in een jaar kan worden geklaard. Het Europees Parlement dient zich te houden aan zijn verbintenissen met bestaande organen wanneer het de begrotingsprioriteiten herziet.
Tot slot dank ik u voor uw zeer vriendelijke opmerkingen die mij via mijn bezoekersgroep ter ore zijn gekomen.

Dankert
Aan het eind van het verhaal kan ik komen met de moraal. Ik wou het hebben over de geloofwaardigheid van dit Parlement in een aantal lidstaten. Ik denk niet dat het al zo ver is als een journalist uit uw land mij onlangs suggereerde toen hij mij voorhield dat je moeilijk met fraudeurs over fraude kunt spreken, maar feit is dat ik steeds meer moeite heb vast te stellen dat het Europees Parlement ernstig genomen wordt.
De nu al een jaar durende discussie over ons stelsel van vergoedingen, met name de reiskostenvergoeding, in Nederland nu ook weer die over ons vrijwillig pensioenfonds die dragen sterk tot dat klimaat bij. Soms kun je zoals dat gisteren naar aanleiding van een Nederlandse tv-uitzending gebeurde over tekenen op vrijdag met een gerust geweten de pers de schuld geven. Maar soms zullen wij ook zelf meer moeite moeten doen om geloofwaardig te worden.
Ik weet dat het lastig is in een Parlement dat bestaat uit vijftien landen waar de leden vijftien verschillende salarissen krijgen en ook nog moeten werken in de omgeving van hoogbetaalde Europese functionarissen. In de resolutieTomlinson wordt desalniettemin terecht geprobeerd naar mijn gevoel om het Bureau tot verdere stappen aan te zetten dan de stappen die tot nog toe genomen zijn.
De leden van de Partij van de Arbeid vinden dat die resolutietekst nog niet ver genoeg gaat. Wij hebben met veel anderen, ook uit andere landen, daarom een amendement ter aanscherping van de tekst ingediend. Wij vinden ook dat het pensioenfonds nog eens doorgelicht moet worden en dat de lasten moeten verschuiven van het Parlement naar de parlementariërs. Het gaat per slot - wij hebben nog geen statuut - om een aanvullend pensioen. Ik weet tot volledig gezonde verhoudingen zal het niet zo snel komen. Daarvoor hebben wij een statuut nodig. Gelijk werk, gelijk loon, gelijke monniken, gelijke kappen. Dat hebben wij besloten met betrekking tot de Britten in Culham en met andere salarissen dan de Europese ambtenaren. Wij zullen dat ook met betrekking tot onszelf moeten hebben. Dat statuut moet er komen. Ik denk dat het zelfs van belang is voor, op termijn, de legitimiteit van de Unie.

Willockx
Mijnheer de Voorzitter, collega's, ik kan niet anders dan zeggen dat ik mij namens de Vlaamse socialisten volledig aansluit bij dat wat collega Dankert daar heeft gezegd. Ik vind deze begroting positief in de mate dat we er in geslaagd zijn tewerkstelling centraal te stellen in de discussie en de opmaak van de begroting. Ik vind het ook positief dat de budgettaire vertaling waarborgt dat wij in de tweede lezing de resultaten van de top van Luxemburg inzake tewerkstelling budgettair zullen kunnen evalueren. Ik wil benadrukken dat deze evaluatie een globale evaluatie moet zijn, en dat is wat mij ontbreekt in de resolutie die voor ons ligt. In de resolutie wordt de nadruk al te exclusief gelegd op de problemen rond de rechtsgrondslag. Dat is een belangrijk probleem, maar het is maar een van de aspecten. Wij zullen dus in de tweede lezing de resultaten van de tewerkstellingsconferentie van Luxemburg moeten toetsen aan de globaliteit van wat collega Van Velzen hier vandaag heeft laten goedkeuren door dit Parlement. Wij moeten proberen tijdens die tweede lezing de politieke rol van het begrotingsinstrument te herwaarderen, en dat kunnen we alleen door de unieke kans te grijpen met de beoordeling van de tewerkstellingsconferentie.

Fischbach
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wilde alle leden danken die aan dit debat hebben deelgenomen. De kwaliteit van het debat is evenredig aan de inzet van de Unie. Het initiatief van het Parlement op het gebied van de werkgelegenheid toont aan hoezeer de parlementsleden wensen te zien dat de economie weer ten dienste van de mens komt te staan en niet het omgekeerde. Het wachten op het succes dat het voorzitterschap tegen elke prijs wil, wordt dan ook ruimschoots door het Parlement gedeeld. Maar wij zijn nog niet aan het einde van de rit en wij moeten onvermoeibaar door blijven gaan om de resultaten waarop wij rekenen ook te behalen.
Mijnheer de Voorzitter, het debat dat ik zojuist heb bijgewoond heeft mij persoonlijk ook verrijkt. Het heeft het voorzitterschap als zodanig verrijkt en zal diens toekomstige stappen inspireren en oriënteren.

De Voorzitter
Het gecombineerd debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 10.00 uur plaats.

Overheidsopdrachten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0309/97) van de heer Tappin, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het Groenboek van de Commissie over de overheidsopdrachten in de Europese Unie: beschouwingen over een toekomstig beleid (COM(96)0583 - C4-0009/97).

Tappin
Mijnheer de Voorzitter, het is mij een groot genoegen om het verslag over het Groenboek inzake openbare aanbestedingen voor te leggen aan het Parlement. Het Groenboek is een beleidsdocument. Het is geen wetgeving en daar dient het Parlement in zijn reactie rekening mee te houden. Er zijn zaken die wij de Commissie nu kunnen laten aanpakken en ook andere maatregelen die pas kunnen worden uitgevoerd nadat de verordeningen van de Raad zijn gewijzigd.
Wat kunnen wij op de korte termijn doen? Een van de eerste dingen die de Commissie kan en moet aanpakken is de noodzakelijke verduidelijking van de regels, procedures en bewoordingen van de richtlijnen. Dit aspect van de wijziging zou geen problemen hoeven op te leveren voor mijn collega's. Logischerwijze zou dat evenmin het geval moeten zijn voor de verduidelijking van de procedures. Op het moment is het volstrekt wettig als een contracterende instantie de aard specificeert van het product of de dienst die zij geleverd wil hebben, zolang de specificatie de mededinging niet verstoort. Dit lijkt een redelijk standpunt. Dat neemt niet weg dat bepaalde collega's aan de overzijde van de Vergadering dat fundamentele recht wensen te ontkennen of beperken.
Er zijn amendementen ingediend die de Commissie verzoeken uitleg te verschaffen over de wijze waarop andere criteria dan de prijs kunnen worden opgenomen in de voorwaarden van een contract inzake een overheidsaankoop, om de aanbestedende instanties het product te laten afstemmen op hun behoeften, met inbegrip van de kwalitatieve, milieu-, sociale en andere criteria die de concurrentie niet verstoren, als zij zulks wensen. Ik herhaal: als zij zulks wensen. Niemand kan wie dan ook ergens toe dwingen tenzij de verordeningen van de Raad worden gewijzigd. De bestaande richtlijnen bieden deze keuzemogelijkheid nu al. Het probleem is, dat het ingewikkelde karakter van de wetgeving inzake aanbesteding en het relatieve gebrek aan expertise vele contractsluitende instanties bang maakt om terug te vallen op enig ander element dan de prijs in het geval ze buiten de wet belanden.
Dus als het Parlement tegen de amendementen stemt, verandert het niets aan de wetgeving en bevordert het evenmin de werking van de vrije markt, tenzij het misschien wil dat onwetendheid en vrees de vrije markt gaan bepalen. Want de laagste prijs hoeft niet altijd de beste waar op te leveren en kan zelfs de burger de kans op de beste koop ontnemen. En daarnaast kunnen de laagste prijscriteria de grote bedrijven een voordeel opleveren ten opzichte van het MKB, dat normaal gesproken gevestigd is in de regio waarin het contract wordt aangeboden. Het Parlement wil iets ondernemen om het MKB een aandeel te geven in deze markt van 720 miljard ecu. Wij hebben ons ertoe verplicht voor het MKB banen en welvaart te helpen genereren in de regio's en de diversificatie van de gecreëerde welvaart te bevorderen. Dit verslag biedt ons hiertoe de kans.
Gezien de problemen die zich voordoen als men de huidige richtlijnen tracht te begrijpen, hebben wij de lidstaten gevraagd om een of meer centra voor aanbesteding aan te duiden of op te richten. Dat zijn plekken waar officiële informatie kan worden opgevraagd over aanbestedingen. Dit is geen extra bureaucratische geleding omdat daarvoor een bestaand bureau, centrum of netwerk kan worden benut. Het maakt wel duidelijk waar je voor precieze raadgeving en informatie terecht kunt. Er is geen controlefunctie en dit voorstel behelst subsidiariteit. Ik hoop dat de centrale of regionale informatiepunten een goede doorstroming van informatie zullen opleveren via informele centra zoals bibliotheken, universele loketten, enzovoorts.
Tenslotte, om de reeks goede adviezen af te sluiten, heb ik gesuggereerd dat de lidstaten nationale examens voor accreditatie inzake aanbestedingen zouden invoeren. Dan kunnen aanbestedingsfunctionarissen in bedrijven of bedrijvencentra of werknemers van consultancy- of boekhoudkundige bedrijven geaccrediteerde adviseurs worden. Dit is een regeling voor de particuliere sector en derhalve zelffinancierend, niet-bureaucratisch en uiterst efficiënt. Het idee wordt toegejuicht door zowel grote als kleine bedrijven, alsook door overheids- en andere organisaties. De behoefte daaraan is overduidelijk. Eén instantie meldde dat 75 % van de inschrijvingen van het MKB naar de prullenmand werd verwezen, omdat het ingezonden materiaal niet in orde was. Wij moeten het Europees MKB net zo goed kunnen laten mededingen als de grotere bedrijven. Wij zijn actief op een mondiale markt. Vandaar dat spreiding belangrijk is.
Op de langere termijn moeten wij ook bakens uitzetten voor latere herzieningen, en dit zal een kwestie van wetgeving worden. Wij moeten erop staan dat toekomstige herzieningen volgens het tijdschema verlopen, dat zij grondig zijn en niet slechts een pro forma bekrachtiging, dat er een tijdstip en een gelegenheid wordt gekozen om te bepalen welke sectoren eronder vallen, hoe de procedures kunnen worden vereenvoudigd en hoe wij alles kunnen uitvoeren zonder iedereen te strikken in regels en bepalingen.
Er moet tevens worden gesproken over tijdstippen en details. Wij kunnen de Commissie verzoeken om te bezien hoe de uitvoering efficiënter en minder langdradig kan verlopen, hoe de communicatie kan worden verbeterd met behulp van Internet, om na te gaan hoe het staat met de duurzaamheid, om maatregelen te nemen om de drempels te verhogen. Een aantal van die dingen kunnen niet door de Europese Unie alleen worden verwezenlijkt. Wij zijn al contractsluitende partij in het GPA-akkoord en de Wereldhandelsorganisatie. Er zijn amendementen ingediend met duidelijke uitspraken over hoe de onderhandelingen dienen te verlopen, en ik hoop dat wij daarvoor mogen rekenen op de ondersteuning van alle fracties.
Tot slot zou ik de Commissie willen danken, alsmede de collega's en het secretariaat voor alle hulp die zij mij bij dit verslag hebben gegeven. De problemen die de Europese Unie ondervindt met aanbestedingen zullen niet zomaar verdwijnen. Het is het zwarte gat van de interne markt en ik hoop dat het Parlement met dit verslag een beetje licht heeft doen schijnen. Het verslag beoogde de parameters vast te stellen voor een toekomstig debat en ik dank de collega's voor hun steun en bijstand om dit doel te verwezenlijken.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, de lidstaten hebben de gemeenschappelijke richtlijn voor overheidsopdrachten wel goedgekeurd, maar wordt een en ander niet alleen met de mond beleden? Deze vraag ligt voor de hand als we bekijken hoe de afzonderlijke landen de richtlijn hebben opgevolgd, of liever gezegd hoe ze dat niet hebben gedaan.
De Commissie zag zich vorig jaar genoodzaakt om 148 klachten over lidstaten te behandelen. De nieuwe coördinerende richtlijn is zo slecht opgevolgd dat het Hof in het voorjaar van 1996 drie lidstaten heeft veroordeeld omdat ze geen maatregelen hadden getroffen. Er lopen nog ettelijke andere processen. Dit geeft aan dat er in feite niets is gebeurd. Er zijn veel voorbeelden van zaken die niet juist waren; negenentwintig zaken lopen nog. Het is dus niet alleen een kwestie van onduidelijkheid, maar ook van onwil. In dit verband heb ik behoefte Machiavelli's zegswijze over de verhouding tussen moraal en wet te citeren: " Zonder moraal geen wet, zonder wet geen moraal." In dit geval: " Zonder wil geen objectieve regels, maar zonder regels ook geen rechtvaardige overheidsopdracht."
Zoals in het Groenboek wordt opgemerkt, is het is geen goede oplossing dat de Commissie zichzelf nog meer directe macht en taken in de lidstaten toeëigent, met alle extra bureaucratie van dien. Er zijn meer kostenbesparende manieren om wat wij in de Unie zijn overeengekomen, uit te voeren. Bijvoorbeeld het nemen van grotere economische risico's, zoals ook wordt voorgesteld door de Commissie juridische zaken en rechten van de burger.
De discussie over de verhouding tussen de interne markt, een kwalitatief hoge milieubescherming en de bescherming van arbeidsvoorwaarden overheerst vandaag het debat. Ik deel de mening van rapporteur Tappin dat het belangrijk is om de regelgeving in dezen te combineren. Er is een goede expertise met betrekking tot de overheidsopdrachten nodig, zodat de juiste, niet discriminerende voorwaarden kunnen worden opgesteld en zodat men weet hoe men milieuvriendelijke bussen of een milieuvriendelijk wasmiddel moet kopen.
Ik heb echter de indruk dat wij vandaag vergeten zijn dat de regels voor overheidsopdrachten zijn gericht op gelijke behandeling en corruptie daadwerkelijk moeten verhinderen, zodat bepaalde groepen niet profiteren van algemene middelen en zodat de overheid geen contract aanbiedt als dank voor geleverde diensten. Dat is het belangrijkste aspect van de overheidsopdracht dat in het voordeel van de burgers is. Dat moeten wij niet vergeten.

Sindal
Mijnheer de Voorzitter, het verslag is als dusdanig uitstekend, maar ik voel mij verplicht enkele punten aan te halen waarover we verder moeten debatteren. Het debat over aanbestedingen en overheidsopdrachten moet van een aantal vaststellingen vertrekken. Wij hebben de interne markt in het leven geroepen en zijn bezig deze te voltooien. Wij hebben de vrije concurrentie tot stand gebracht en we hebben een groot aantal gebieden geliberaliseerd. Zowel het een als het ander is op Gemeenschapsniveau gebeurd. Hierbij moet echter wel met zeer verschillende tradities in de lidstaten rekening worden gehouden. Het is een zware taak om een gemeenschappelijk en zinvol initiatief op touw te zetten en tezelfdertijd het subsidiariteitsprincipe te respecteren.
In het verslag krijgt de Commissie een nieuwe rol toebedeeld op het gebied van aanbestedingen. De Commissie zou dezelfde rechten krijgen op het gebied van aanbestedingen als op het gebied van mededinging, wat ik bedenkelijk vind. De Commissie krijgt aldus de mogelijkheid om boetes te geven met opschortende werking en inschrijvingen uit te sluiten. Het probleem betreffende boetes en uitsluiting is in mijn ogen een zaak voor de nationale rechtbanken. Als we dit niet respecteren, schenden we het subsidiariteitsbeginsel. Doorslaggevend op dit gebied is dat de lidstaten nationale en regionale controleautoriteiten oprichten. Ik denk hier niet alleen aan echte organen waar men klacht kan indienen, maar ook aan autoriteiten die toezicht houden zoals we dat kennen in landen als Denemarken, Zweden en Nederland.
Bij overheidsopdrachten mag niet alleen de prijs de bepalende parameter zijn. Er moet bij de aanbesteding van overheidsopdrachten ook rekening worden gehouden met het milieu en andere kwaliteitsnormen. Op die manier zal een reële concurrentie mogelijk zijn in plaats van een concurrentie die louter op de prijs gebaseerd is. De houding van het Europees Parlement speelt een grote rol in het debat over overheidsopdrachten en ik ben van oordeel dat we met dit verslag een goede bijdrage leveren tot de discussie op dit gebied. Ik kijk uit naar het vervolg op dit debat over het Groenboek van de Commissie en het verslag van het Parlement.

Langen
Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, waarom hebben we eigenlijk een Europees rechtskader nodig voor de overheidsopdrachten? Het is een belangrijk deel van de Europese interne markt en de Commissie heeft in het Groenboek geprobeerd om een bestandsopname te overleggen. Een andere reden voor de noodzaak ervan is echter dat rationeel gebruik van overheidsmiddelen, een transparant en eerlijk toewijzingssysteem, concurrentie van de kant van de aanbieders en de zo vrij mogelijke toegang van bedrijven tot de grote markt van overheidsopdrachten met meer dan 700 miljard ecu moet worden gegarandeerd. Wordt de concurrentie niet gegarandeerd, dan dreigen corruptie, verhoogde prijzen, oneerlijke behandeling van concurrenten en ook verkeerde investeringen. Daarom is het goed dat we ons met deze thematiek bezighouden.
De Commissie heeft de ervaringen met het tot nu toe geldende systeem beschreven. Slechts 3 % van de overheidsopdrachten werd grensoverschrijdend uitbesteed. De omzetting van de richtlijnen in nationaal recht stagneert, ook de rechtshulpprocedures in Europa zijn niet gelijkwaardig. De procedures zijn bureaucratisch en met name voor kleine en middelgrote bedrijven maar moeilijk op te volgen. Daarom werkt de interne markt op dit gebied niet en het is belangrijk dat we hier concrete voorstellen voor verdere ontwikkeling doen.
Welke voorstellen doet nu de Commissie? Eerst komt ze met een tamelijk pessimistische inschatting door de juridische ongehoorzaamheid van de lidstaten als oorzaak te noemen voor de onvoldoende stijging van de grensoverschrijdende overheidsopdrachten. Ze stelt de koppeling voor met andere doelstellingen zoals de milieu-, sociale en consumentenbescherming. Ze wil extra sanctiebevoegdheden voor de Commissie, bijvoorbeeld de oprichting van een centraal punt waar corruptie- en fraudegevallen worden verzameld - eigenlijk een bevoegdheid van de lidstaten. Ze wil - en dat is positief - de scholing en het gebruik van de informatietechnologie ter verbetering van de transparantie stimuleren, voor kleine en middelgrote bedrijven. Ze heeft geen voorstellen gedaan om het rechtskader verder te ontwikkelen, bijvoorbeeld artikel 8 van de sectorenrichtlijn met het oog op de telecommunicatie.
Mijn collega Tappin heeft heel hard gewerkt. Ik wil hem daarvoor bedanken. In het verslag van de commissie economische zaken staan echter enkele ongerijmdheden die op zich niet overeenstemmen met hetgeen we in het Parlement en ook op de hoorzitting hebben besproken. Er zijn bijvoorbeeld geen verstandige voorstellen gedaan betreffende de verhoging van de drempelwaarden in de dienstensector. Bij de technische dialoog wordt een accrediteringsprocedure voorgesteld. Ik vind dat onzin.
Voor de behandeling van de telecommunicatie in een geliberaliseerde en geprivatiseerde markt worden geen voorstellen gedaan. Wie de interne markt daadwerkelijk wil, kan de voorschriften niet verder aanscherpen en met name voor kleine en middelgrote bedrijven verzwaren. Niet ter zake doende overwegingen misleiden, extra heffingen jagen de kosten omhoog en doen de transparantie verwateren. De richtlijnen worden steeds gecompliceerder in plaats van eenvoudiger. We willen geen super-bureaucratie in Brussel, maar we willen ook dat de lidstaten eindelijk hun huiswerk doen. Dat is het doel van mijn fractie.

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, de sector van de overheidsopdrachten in onze landen vertegenwoordigt 720 miljard ecu per jaar, of zo u wilt, 11 % van het bruto binnenlandse product van de Europese Unie. Na de totstandkoming van een Europese wetgeving heeft deze sector zich voor de communautaire concurrentie opengesteld en dat is een goede zaak, zowel voor de consumenten als voor het bedrijfsleven. Al heeft de Europese Unie reeds grote vooruitgang geboekt met de tenuitvoerlegging van haar beleid inzake overheidsopdrachten, toch moeten de richtlijnen ook worden gecontroleerd en efficiënter worden toegepast, met name door in voorkomende gevallen zware sancties op te leggen aan diegenen die de voorschriften niet in acht nemen, bijvoorbeeld door de overtreders te verbieden gedurende een bepaalde tijd op aanbestedingen in te schrijven.
Op internationaal vlak moet de Commissie zodanig optreden dat derde landen weliswaar toegang hebben tot de overheidsopdrachten in de Unie, maar op basis van volledige wederkerigheid. Ook is het met het vooruitzicht van de komende uitbreiding van de Unie met landen uit Midden- en Oost-Europa van wezenlijk belang dat de kandidaatlidstaten de huidige regelgeving voor overheidsopdrachten binnen een redelijke termijn overnemen. Het is ook in het belang van ons midden- en kleinbedrijf absoluut noodzakelijk dat de Commissie in het kader van de gemeenschappelijke marktordening strijdt voor een verhoging van de limietwaarden die de voorwaarde vormen voor de toepassing van de richtlijnen.
Ten slotte vraagt onze fractie, mijnheer de Voorzitter, om een afzonderlijke stemming over punt 5 van het verslag, waarmee wij niet kunnen instemmen. Wij vinden inderdaad dat deze problematiek hier niet op haar plaats is. Maar ik wilde, om af te ronden, de heer Michael Tappin danken voor de kwaliteit van zijn verslag en voor het werk dat hij heeft verricht, maar ook voor het feit dat hij onze gedachten en opmerkingen in overweging heeft willen nemen bij de formulering van zijn tekst en in de toelichting.

Riis-Jørgensen
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur, de heer Tappin, graag danken voor het grondige werk dat hij voor dit verslag heeft verricht. Hij heeft aan de verschillende politieke standpunten op dit gebied aandacht geschonken. Ik ben het natuurlijk met hem eens dat een evaluatie van de situatie op het gebied van openbare aanbestedingen in de Unie noodzakelijk is. Er zijn helaas vele landen, zoals we in dit debat hebben gehoord, die de bestaande richtlijnen nog niet in hun wetgeving hebben omgezet, wat een enorm probleem oplevert. Het brengt immers met zich mee dat de markt onoverzichtelijk is en de aanbieders ongelijk behandeld worden. Om onze concurrentiepositie te kunnen verbeteren en de interne markt te kunnen voltooien is het dan ook noodzakelijk dat de Commissie erop toeziet dat de richtlijnen worden omgezet en nageleefd.
Tevens wil ik wijzen op het belang van een ondubbelzinnige interpretatie van de richtlijnen. Bij toekomstige herzieningen zou de Commissie een grotere uniformiteit in de uitwerking van de richtlijnen moeten nastreven. Men zou ook moeten overwegen om de normen voor de referentiegrondslagen en referentiegegevens gelijk te schakelen. De Commissie moet uiteraard een strengere controle op de naleving van de richtlijnen uitoefenen en de ondernemingen moeten betere mogelijkheden hebben om een klacht in te dienen. De klachtenprocedure moet gemakkelijk en snel gaan. Wat gebeurt er echter wanneer een aanbesteder de regels overtreedt? Gebeurt er iets? Neen! Waar zijn de sancties? Dit probleem moet aangepakt worden en ik zou de Commissie willen verzoeken iets aan de sancties te doen.
Tenslotte vestig ik de aandacht van de Commissie op het probleem van de milieu-eisen bij overheidsopdrachten. Ik ben van oordeel dat de aanbesteder het recht moet hebben om eisen te stellen op het gebied van milieu voor alle fasen van het productieproces en niet alleen voor de eigenschappen van het eindproduct. Op die manier komt men tegemoet aan de eisen van het milieubeleid. Ik zou graag vernemen wat commissaris Monti denkt over het probleem van de normalisatie van de referentiegrondslag, het probleem van de sancties en de vraag of er bij de aanbesteding van opdrachten rekening kan worden gehouden met milieu-eisen.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, overheidsopdrachten zijn echt een zeer belangrijke vorm van economische activiteit. In de EU wordt elk jaar 720 miljard ecu gebruikt voor overheidsopdrachten van producten en diensten en deze vormen een groot deel van het BNP van de vijftien lidstaten, bijna twaalf procent.
Maar ik wil ook de aandacht vestigen op de ecologische en sociale criteria waarmee bij overheidsopdrachten beslist rekening gehouden moet worden. Ik wil als voorbeeld noemen dat dikwijls de plaatselijke autoriteiten begonnen zijn met het uitvoeren van de strategie van duurzame ontwikkeling, Agenda 21, en dat ze binnen hun eigen activiteiten de ecologische criteria daadwerkelijk willen verwezenlijken. Die kunnen immers ook van belang zijn bij het oplossen van milieuproblemen op communautair niveau. Naar mijn mening is het precies zoals mevrouw RiisJørgensen zei: we moeten zorgen dat de regels voor overheidsopdrachten van de Unie het mogelijk maken dat er rekening wordt gehouden met de milieucriteria.
De sociale criteria zijn ook zeer belangrijk. Terwijl er wordt gestreefd naar besparingen en efficiëntie moeten er criteria worden opgesteld voor een goed dienstverleningsniveau. Op zekere dag werd in een Zweeds blad over een geval bericht dat zeer recentelijk in Zweden werd onthuld: een Deens verzorgingsbedrijf dat in bejaardentehuizen in Zweden actief is, had de bejaarden aan hun lot overgelaten. Wie geven we dan de schuld? We moeten kunnen waarborgen dat overheidsopdrachten ook aan bepaalde kwaliteitseisen voldoen die door de mensen worden gewenst. Het is onvoldoende om alleen met efficiënctie genoegen te nemen.
Ik ben zeer verheugd dat de opsteller van het verslag, de heer Tappin, bereid was naar deze beschouwingen te luisteren, maar ik betreur het dat de meerderheid van onze voorstellen niet door de economische commissie is aangenomen.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, collega's, ik wil allereerst de heer Tappin bedanken voor zijn uitgebreide en goed voorbereide verslag, waarin knelpunten naar voren worden gebracht van het Groenboek van de Commissie inzake overheidsopdrachten. Het verslag is alleen al heel belangrijk vanwege het feit dat het marktaandeel van overheidsopdrachten in het BNP van de EU zoals zojuist gezegd 720 miljard ecu bedraagt.
Overheidsopdrachten worden in het openbaar betaald oftewel de markt is verantwoording schuldig aan de consumenten. Dat is wat de heer Tappin zegt. Er wordt beweerd dat doeltreffende overheidsopdrachten de mogelijkheden van industrie en handel bevorderen om te profiteren van de interne markt en dat ze de concurrentiemogelijkheden van Europese bedrijven op de wereldmarkt verbeteren.
De Commissie heeft echter moeten toegeven dat de overheidsopdrachten van de Unie niet zo doeltreffend waren als verwacht. Belangrijke oorzaken hiervan zijn het grillige bestuur van de Commissie en het feit dat de lidstaten de richtlijnen betreffende overheidsopdrachten onvoldoende in hun nationale wetgeving hebben omgezet.
Overheidsopdrachten zijn in de Unie buiten het bereik van het MKB gebleven. Men moet zich echter juist nu voor het MKB inzetten, want het MKB wordt beschouwd als een van de belangrijkste sectoren waarmee een verbetering in de werkgelegenheidssituatie kan worden bereikt. Ik sluit me volledig aan bij het voorstel van de heer Tappin waarin wordt gepleit voor het informeren en opleiden van MKB-personeel. Een obstakel voor het zich op de markt begeven van deze bedrijven vormen ook de late betalingen door de afdelingen die zich met opdrachten bezighouden. Hier in het Parlement moeten we in ieder geval invloed kunnen uitoefenen op deze misstanden.
De grote zwakte van het beleid van de Commissie inzake overheidsopdrachten ligt in het feit dat overheidsopdrachten slechts worden beschouwd als instrumenten om de interne markt te verwezenlijken. Ze worden bijna alleen vanuit het oogpunt van het particuliere bedrijfsleven bekeken. Het document van de Commissie bevat evenmin een standpunt over hoe het concurrentiebeleid de ontwikkeling van de verkrijgbaarheid, kwaliteit en kosten-effectiviteit van de overheidsopdrachten bevordert. Toch zijn overheidsopdrachten bestuurs- en dienstverleningsactiviteiten van met name de overheid.
De Commissie beziet ook de feitelijke opdrachtprocedure en de bijbehorende problemen alleen vanuit het oogpunt van de producent oftewel de particuliere sector. Met de behoeften van de klant oftewel de publieke sector, met andere woorden de overheid, wordt geen rekening gehouden. Het laten concurreren van overheidsopdrachten is ook verkeerd ten opzichte van het personeel. De procedure aangaande overheidsopdrachten moet zodanig worden ontwikkeld dat er bij concurrentie rekening kan worden gehouden met de arbeidsbescherming van het personeel werkzaam in diensten die zich met opdrachten bezighouden en met de voordelen van de arbeidsvoorwaarden. Bij massawerkloosheid moeten er meer overheidsopdrachten komen. Dan zal er rekening worden gehouden met het marktmechanisme en het arbeidsmarktmechanisme; dus moeten het werkgelegenheidsbeleid, het sociaal beleid en het milieubeleid bij dit proces worden betrokken.

Peijs
Voorzitter, zowel de aanbieders als de aanbesteders van overheidsopdrachten hebben zo hun problemen. Daarom kwalificeerde onlangs een Nederlandse branche-organisatie in de bouw het Europese aanbesteden als nonsens en uiterst kostbaar. De belangrijkste klacht van ieder die met de richtlijnen te maken heeft, is hun onduidelijkheid. Precies op punten waar het van belang is, laat de tekst je in de kou staan. Stel, een regio met ernstige werkloosheid, die een werk moet aanbesteden. Mag die regio van de aanbieder eisen dat hij een aantal lokale of regionale werklozen in dienst neemt om het werk uit te voeren? Niemand weet het.
Mag een aanbestedende overheid strengere eisen stellen, bijvoorbeeld op milieugebied, aan aanbieders uit eigen land dan aan buitenlandse aanbieders omdat ze die eisen als overheid kan stellen als overheid? Dure offertes die niet zelden honderdduizenden guldens kosten worden in de prullenbak gegooid omdat er één kopietje mist, en niet zelden mist het midden- en kleinbedrijf op dit ogenblik de boot terwijl ze in vroeger tijd gemakkelijk de orders in de wacht konden slepen. Door de aard van de bureaucratische procedures hebben ze geen kansen meer. Zo zijn er vele vragen waar de Europese Commissie een antwoord op moet geven. Tot nu toe bijvoorbeeld leefden enkele landen de richtlijnen na, en andere landen lapten ze aan hun laars. Gelijke behandeling, ook op dit terrein, mag vanzelfsprekend zijn. Wat gaat de commissaris daaraan doen?
Voor de bouwsector pakken de richtlijnen desastreus uit. Het Aitkins-rapport waarschuwde al dat ongebreidelde concurrentie voor de bouwsector niet betekent dat de prijs lager wordt en de kwaliteit hoger. Het tegendeel is het geval. Marges staan onder druk, bedrijven pakken werk aan voor een onverantwoord lage prijs en de consument krijgt slecht werk voorgeschoteld, maar hij komt daar vaak pas na tien jaar achter, helaas. Naar mijn mening, en dat is niet de mening van de rapporteur, was dit rapport wel de plaats om ook sector-specifieke zaken te signaleren. Men zegt, commissaris, dat er geen witboek komt. Wanneer moet er dan over sectoren gesproken worden? En kan de commissaris aangeven met wie hij in een later stadium over de sectoren gaat overleggen.

Podestà
Mijnheer de Voorzitter, mijn gelukwensen voor de heer Tappin vanwege het verslag dat hij ons zojuist heeft gepresenteerd. Ik wil me concentreren op de bouwsector en de grote werken. De voornaamste doelstellingen zijn, zoals al is gezegd en herhaald, dat er transparantie moet komen en dat er een situatie van nondiscriminatie komt, niet alleen tussen de landen onderling maar ook qua dimensies van de ondernemingen. Zoals al is gezegd door degene die zojuist vóór mij het woord heeft gevoerd, is er ook nog een ander belangrijke doelstelling, namelijk dat men duidelijkheid gaat scheppen qua juridische regelgeving en vereenvoudiging van procedures. Ik geloof dat het vooral nodig is dat de overheden erop kunnen rekenen dat hun orders binnen een bepaald tijdsbestek en tegen afgesproken prijzen worden afgewerkt.
Mijn vraag klinkt als volgt, mijnheer de commissaris: gelooft de Commissie niet dat men voor veel Europese landen andere vormen van garantie moet en kan invoeren dan de gebruikelijke, bijvoorbeeld de "performance bonds" die al in de Verenigde Staten en Groot-Brittannië zijn ingevoerd?
Er bestaat een substantieel verschil en daar moet de nodige nadruk op gelegd worden. Dat zeg ik met name tegen die collega's die misschien niet zo vertrouwd zijn met dit soort zaken. Vandaag de dag worden er vooral garanties geboden met betrekking tot de vermogenspositie van het desbetreffende bedrijf. Maar de echte garanties waar wij het over hebben, houden verband met de technische en organisatorische vaardigheden van het bedrijf om een bepaald werk binnen de afgesproken termijnen af te leveren.
Het voordeel hiervan voor de overheden is dat men voortaan niet als mosterd na de maaltijd een eventuele schadevergoeding krijgt en verder opgezadeld blijft zitten met een gebouw dat niet af is, maar dat het werk in ieder geval afkomt en dus in gebruik kan worden genomen binnen de afgesproken termijnen. Ook kunnen de bedrijven dan niet het geld dat ze van de banken hebben gekregen, in de tussentijd opmaken.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, dit debat dat als uitgangspunt heeft het verslag van de heer Tappin - die ik bij dezen gaarne feliciteer - draait om een cruciaal aspect van de interne markt, namelijk het openstellen voor de mededinging van een belangrijk deel van de leveranties, werkzaamheden en diensten die binnen de Europese Unie worden geproduceerd en uitbesteed door overheden of instellingen die diensten van algemeen economisch belang beheren.
Zoals in dit bestek al is gezegd, hebben wij het over 11 procent van het bruto binnenlands product. De regels die momenteel van kracht zijn voor het openen van overheidsopdrachten voor de mededinging, hebben tot nu toe een beperkte impact op de markt gehad. Dat is zorgwekkend en daarom is het ons vaste voornemen om mede met uw ruggensteun de nodige initiatieven op te zetten: in de eerste plaats moet de interne markt ook op het gebied van overheidsopdrachten haar potentieel ten volle kunnen ontplooien - want de doelstellingen die op het spel staan zijn echt veel te belangrijk - en voorts moet de concurrentiepositie van de leveranciers versterkt worden en de kwalificatie van het aanbod verbeterd, de prijzen moeten krimpen, de diensten die de overheid aanbiedt moeten steeds beter worden, dus kortom, het geld van de belastingbetaler moet beter gespendeerd wordt. Een en ander is natuurlijk ook bevorderlijk voor het terugdringen van begrotingstekorten.
Daarnaast mag niet over het hoofd gezien worden dat, als de spelregels strikt nageleefd worden, er ook een doelmatiger strijd kan worden aangebonden tegen corruptie bij aanbestedingen. Een vereiste daarvoor is wel dat de regelgeving die op dit vlak is gereedgelegd, overgenomen wordt door de nationale wetgevingen en ook correct wordt toegepast. Afgezien daarvan moet gezegd worden dat, indien men ervoor wil zorgen dat de communautaire wetgeving de gewenste resultaten oplevert, het niet voldoende is om alleen naar de juridische teksten te kijken. Wat ook nodig is, is dat er veranderingen komen in praktijken en gedragingen die het beleid van de aanbestedingen in het verleden voornamelijk in een nationale optiek plaatsten. Daarom moeten we tevens een juiste mentaliteit kweken om het doel te bereiken dat in het Engels zo kernachtig wordt omschreven als "best value for money" . De leveranciers moeten dus worden aangespoord om buiten de grenzen van het nationale grondgebied te treden en mee te dingen bij aanbestedingen die de hele markt van de Unie bestrijken.
Met ons Groenboek hebben wij gepoogd over de gehele linie de aandacht van alle overheden te trekken voor deze kwestie en het is ons zodoende gelukt een breed debat over de materie aan te zwengelen. Het standpunt van het Europees Parlement is van cruciaal belang voor onze analyse van de situatie. Uw bijdrage en de driehonderd andere bijdragen die van alle zijden zijn gekomen - van communautaire instellingen, lidstaten, aanbesteders en aanbieders - stellen de Commissie in de gelegenheid doelstellingen en richtlijnen vast te stellen voor een nieuw beleid inzake overheidsopdrachten in een mededeling die de Commissie aan het begin van het volgend jaar zal presenteren.
Het voor ons liggende ontwerpverslag reikt interessante ideeën en voorstellen aan. Het debat van vandaag en de debatten die binnen de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid hebben plaatsgevonden zijn eigenlijk al tot de kern van de kwestie doorgedrongen.
Ik wilde thans, Voorzitter, een paar van de belangrijkste punten belichten die naar voren zijn gekomen. Ik sta volledig achter de passage van het verslag waarin gepleit wordt voor uitvoering van maatregelen om ervoor te zorgen dat de huidige regelgeving in iedere lidstaat wordt overgenomen. Op die manier kunnen alle betrokkenen in de Unie meedingen naar overheidsopdrachten in een situatie van gelijke kansen. De Commissie heeft zich voorbereid op iedere zinvolle actie om te bewerkstelligen dat lidstaten die nog niet tot overname zijn overgegaan, dat alsnog zo snel mogelijk doen. Ik wil eraan herinneren dat wij in het kader van het actieplan voor de interne markt, waaraan het Europees Parlement uiterst waardevolle steun heeft geleverd, een termijn hebben gesteld, 1 oktober, waar de meeste lidstaten zich overigens aan hebben gehouden. Tegen die datum moesten de lidstaten het tijdschema van overname van nog niet overgenomen richtlijnen indienen. Helaas wordt een aanzienlijk deel daarvan uitgemaakt door de richtlijnen over aanbestedingen.
Wij moeten er eveneens voor zorgen dat de huidige regelgeving tegemoet komt aan de markteisen. In bepaalde gevallen, bijvoorbeeld bij eventueel gebruik van elektronische procedures, zullen specifieke wijzigingen van de richtlijnen noodzakelijk zijn. Desnoods zullen er nog andere aanpassingen komen voor een paar speciale sectoren die momenteel op Europees niveau in een liberaliseringsproces verkeren. Hetzelfde kan gezegd worden van het partnerschap tussen de openbare en particuliere sector, dat iedere lidstaat op eigen wijze zal invullen.
Over andere thema's, bijvoorbeeld het gebruik van onderhandelingsprocedures, is het debat nog gaande. In andere sectoren zal het wellicht voldoende zijn als de huidige voorschriften toegelicht worden door middel van begeleidingsdocumenten of vademecums.
Er is één eis waar wij sterk de nadruk op vestigen en waar, naar ik meen, ook al van andere zijden op is gewezen: stabiele voorschriften. Ik beschouw dit als een uiterst belangrijke boodschap voor die markten die in de afgelopen jaren hun best hebben gedaan om zich aan te passen aan de voorschriften inzake overheidsopdrachten. Weliswaar zullen de huidige voorschriften op een paar punten aangepast c.q. opgehelderd moeten worden, en daarbij dient men ook een correcte en uniforme toepassing van die voorschriften in alle lidstaten te garanderen, maar men zal evenzeer een reeks begeleidende acties moeten doordrukken, om ervoor te zorgen dat ten volle profijt getrokken kan worden van de verwachte voordelen van de regelgeving. Een belangrijke vorm van begeleiding ligt bij de opleiding en voorlichting, en dat geldt tevens voor de voorbereiding van de verschillende markten op het gebruik van elektronisch handelsverkeer.
Het verslag onderstreept de belangrijke rol die het MKB kan vervullen bij de liberalisering van de aanbestedingssector. Ik sta volledig achter deze zienswijze en het is mijn vaste overtuiging dat een grotere toegankelijkheid tot informatie inzake inschrijvingstermijnen en voorschriften, ook langs elektronische weg, een belangrijke stap vooruit zal betekenen naar daadwerkelijke integratie van het MKB in deze sector.
Over andere specifieke kwesties die hier zijn aangekaart, kan ik heel kort zijn, Voorzitter. Voor wat de telecommunicatie betreft, stelt de richtlijn "Speciale sectoren" al de voorwaarden vast voor uitsluiting van telecommunicatie uit haar toepassingsbereik. Het Hof van Justitie heeft die voorwaarden overigens nader gepreciseerd, door te stellen dat eventuele uitsluiting van telecommunicatie uit de richtlijn "Speciale sectoren" kan geschieden indien de sector onder echt concurrentiële marktvoorwaarden zal opereren. De Commissie zal zeker het nodige onderzoek verrichten naar de daadwerkelijke marktsituatie in de zin zoals aangegeven door het Hof van Justitie.
Wat de belangrijke kwestie van milieubeleid en aanbestedingen aangaat: doel van een echt aanbestedingsbeleid is het beste product uitkiezen tegen de meest gunstige voorwaarden die de markt te bieden heeft. De overheidsopdrachten vormen niet de geschikte context om andere beleidsvormen na te streven. Dit houdt echter ook weer niet in dat elementen van milieubeleid niet in aanmerking kunnen of mogen worden genomen. Er bestaan concrete mogelijkheden voor milieubescherming in de huidige regelgeving, bijvoorbeeld waar sprake is van bepaling van technische eigenschappen of kwaliteitskenmerken van een bepaald product, maar er zijn ook andere voorbeelden aan te halen.
Wat de standaardisering betreft, we gaan stap voor stap te werk. Dan wat betreft eventuele invoering van vormen van nieuwe garanties, bijvoorbeeld "performance bonds" : dat lijkt mij een goed idee, maar dan moet je er wel voor zorgen dat een en ander niet nadelig uitpakt voor het MKB. Hoe dan ook, een studie naar ervaringen die elders, bijvoorbeeld ook in de VS, zijn opgedaan, kan volgens mij goede inzichten bieden in de vorderingen die er op dit terrein zijn geboekt.
Tot slot wilde ik nog beklemtonen dat bij de "enforcement" , het verplicht toepassen van het communautair recht, waarbij wijzelf steeds doortastender optreden, de aanbestedingssector een voornaam aandachtspunt is. Een van de aanwezigen heeft herinnerd aan het aantal gevallen van inbreukprocedures die wij aanhangig hebben gemaakt. Onder verwijzing naar de toekomstige interne markt - waar de landen van Midden- en Oost-Europa bij zullen zijn - kan ik u verzekeren dat in ons huidige voorbereidingswerk met deze landen een hoge prioriteit wordt gegeven aan de problematiek van overheidsopdrachten.
Ik sluit af met nogmaals mijn gelukwensen over te brengen aan het adres van de heer Tappin en tevens aan de rapporteur van de Commissie juridische zaken en rechten van de burger, de heer Thors, en de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, de heer Hughes. De bijdragen die wij hebben ontvangen zullen stellig een cruciale rol spelen bij de "follow-up" die de Commissie spoedig hoopt te geven aan haar mededeling.

De Voorzitter
Ik dank de commissaris voor zijn concrete beantwoording van de talrijke vragen van de collega's. Dat vergde natuurlijk wel enige tijd en zoals zo vaak het geval is, was dat meer dan wij hadden gepland voor de opmerkingen van de Commissie. Ik wil mij echter onthouden van enig protest, aangezien deze antwoorden een belangrijke bijdrage waren aan het debat. Wel zullen wij in het vervolg bij de planning van onze werkzaamheden hier rekening mee moeten houden.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Financiële intermediairs (IGDFI)
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A4-0282/97) van de heer Katiforis, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad betreffende de toerekening van de indirect gemeten diensten van financiële intermediairs (IGDFI) in het kader van het Europees systeem van nationale en regionale rekeningen (ESR) (COM(97)0050 - C4-0138/97-97/0037(CNS)).

Katiforis
Mijnheer de Voorzitter, het voorstel voor een verordening waar wij ons vandaag over moeten uitspreken, houdt rechtstreeks verband met de behoefte aan geharmoniseerde statistische diensten in de lidstaten.
Tot dusver bestond er immers geen gemeenschappelijke statistische dienst voor de Europese Unie en laten wij hopen dat daar spoedig verandering in komt. Het bureau voor de statistiek van de Europese Gemeenschappen baseert zich op de methodes die de nationale statistische diensten hanteren voor het verzamelen en het presenteren van gegevens. Om echter tot de vereiste uniformiteit van deze methodes te komen doet het bureau voor de statistiek een beroep op de wetgevende instellingen van de Unie en verzoekt hen verordeningen uit te vaardigen voor zelfs kwesties die een geüniformiseerde statistische dienst ook intern zou kunnen oplossen. Blijkbaar is het bureau de mening toegedaan dat aldus meningsverschillen en conflicten tussen de experts van de diverse nationale diensten - waardoor het bureau bij de vervulling van zijn taken voor de Unie wel eens hopeloos vertraging zou kunnen oplopen - uit de weg kunnen worden gegaan. Praktisch gezien is dit misschien een goede oplossing, maar het nadeel is dat van wetgevende, politieke instellingen wordt verwacht dat zij zich zonder de vereiste kennis van zaken uitspreken over technische aspecten.
Bovendien zou kunnen worden geargumenteerd dat inmenging van de wetgevende instanties in statistische aangelegenheden - ook al gebeurt dit geheel bonafide - neerkomt op een aantasting van de wetenschappelijke autonomie van de statistici, zonder welke de objectiviteit van hun werk niet is gegarandeerd.
Het lijdt geen twijfel dat daar in het onderhavige geval geen sprake van is, temeer daar wij handelen op verzoek van het bureau zelf. Dit neemt echter niet weg dat hier principiële bezwaren tegen kunnen worden gemaakt, wat zo zal blijven zolang er geen uniforme statistische dienst bestaat, die in elk geval de voorkeur zou verdienen boven een wettelijke regeling van technische details. Derhalve verheugt het ons dat wij met dit debat de gelegenheid hebben gekregen dit belangrijke vraagstuk inzake de oprichting van een uniforme statistische dienst in de Europese Unie aan de orde te stellen.
De onderhavige verordening heeft concreet tot doel de waarde van een product van financiële intermediairs te meten. In de sector van de financiële intermediatie worden diverse niet-materiële diensten verleend waarvan sommige concreet als honorarium, commissie of provisie in rekening worden gebracht, terwijl andere in de rentevoeten voor leningen of deposito's worden doorberekend. De diensten waarvoor een concrete provisie wordt aangerekend en een factuur wordt afgegeven, leveren statistisch gezien geen probleem op. De waarde van deze diensten kan duidelijk worden bepaald, wordt mede in rekening gebracht en toegevoegd aan de overige gegevens betreffende de "verkoop van producten" in de sector financiële intermediatie. De situatie wordt echter problematisch in het geval van diensten waarvan de kosten in de rentevoet zijn vervat en niet apart worden aangegeven bij de boekhoudkundige afhandeling van de transacties van de ondernemingen die in deze sector actief zijn.
In het verleden hanteerde het Bureau een methode volgens welke de door opneming in gedifferentieerde rentevoeten verborgen blijvende betalingen werden beschouwd als betalingen voor intermediaire producten. De intermediaire producten zijn - zoals bekend is bij de statistici die zich met het nationaal inkomen bezig houden - niet vervat in het eindtotaal van het nationaal product. Een niet onaanzienlijk deel van de diensten in de sector financiële intermediatie ontglipt aldus aan de statistieken.
Als oplossing stelt nu het Bureau voor de Statistiek voor dat het verschil tussen de interbancaire rentevoet en de rentevoet voor de eindverbruiker wordt beschouwd als de prijs van de diensten die niet met een factuur aan de verbruiker in rekening worden gebracht. Ik noem als voorbeeld het geval waarin iemand een lening aangaat om een huis te bouwen en daarvoor een enigszins boven de interbancaire rentevoet liggende rente betaalt.
Technisch gezien is dit natuurlijk slechts een benaderende berekeningsmethode die geen hoge mate van precisie mogelijk maakt. Desalniettemin is dit mijns inziens een redelijke oplossing en ik stel dan ook voor deze goed te keuren. Natuurlijk hebben de statistische diensten van de lidstaten enige tijd nodig om zich aan te passen aan deze nieuwe methode en daarom heb ik twee amendementen ingediend die slechts een onproblematische invoering daarvan door de lidstaten beogen.
Dit gezegd zijnde ben ik van mening dat het Bureau voor de Statistiek een nuttig voorstel heeft gedaan en wij deze moeten overnemen. Wel wil ik onderstrepen dat wij natuurlijk niet geroepen zijn om de problemen van de statistische dienst op te lossen. De ideale oplossing zou de oprichting van een onafhankelijk Bureau voor de Statistiek voor heel de Unie zijn. Het probleem is op zich niet zo moeilijk en daarom zou het ook een goed begin kunnen zijn van de politieke eenmaking.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, ik wilde de heer Katiforis danken voor dit verslag. Ik hecht eraan terstond te verduidelijken dat het hier niet de plaats is om een groot debat te houden over de aard en de nauwkeurigheid van de statistieken. Wij weten dat ieder land zijn eigen methode hanteert om bepaalde dingen te berekenen en dat het vanaf het moment dat wij vergelijkingen willen maken en op basis van die vergelijkingen besluiten willen nemen, noodzakelijk is dat de zaken vergelijkbaar zijn.
Ik zal de heer Katiforis niet volgen wanneer hij de wijze waarop de statistici dit voorstel hebben gedaan ter discussie stelt of hierover twijfels heeft. Ik denk dat geen enkele berekening juist is als men uiterst nauwkeurig wil zijn. Wij weten allemaal dat de wijze waarop de lidstaten hun statistieken opstellen onbetrouwbaar is zodra we werkelijk in details treden. We moeten ons dus tevreden stellen met de beste statistieken die beschikbaar zijn. Voor de doelstellingen die wij nastreven, is dat vaak voldoende. Belangrijk is dat er geen vertekeningen zijn van het ene land naar het andere. Om die reden gaat het voorstel dat zojuist is gedaan in de goede richting, wanneer het iedereen op dezelfde voet zet door één enkele methode op te leggen. Ook al is deze methode niet de beste, belangrijk is dat iedereen dezelfde methode hanteert. In dat geval denk ik dat wij verschillende statistieken kunnen gebruiken.
Daarom steunt onze fractie, mijnheer de Voorzitter, het voorstel van de Commissie.
Wij stonden wat verbaasd tegenover het voorstel van de rapporteur om een termijn van vier jaar te vragen. Dat lijkt me veel. Ik heb een beetje navraag gedaan in mijn land. Men heeft me gezegd: " Maar bij ons hebben we waarschijnlijk niet zoveel jaren nodig" . Ik ken de situatie in de andere landen niet, maar ik zou graag zien dat de Commissie ons eens vertelt wat zij ervan denkt. Zij beschikt misschien over informatie die wij niet hebben. Het is heel goed mogelijk dat de heer Katiforis, toe hij dit voorstel deed, zich heeft laten inspireren door een bepaald land dat hij beter kent. We mogen ook niet het belang om deze documenten zo snel mogelijk te hebben, uit het oog verliezen. Dus ik denk dat de termijn van vier jaar werkelijk een maximum maximorum is. Ik had liever - maar alles zal afhangen van wat de Commissie ons daarover heeft te vertellen - met de heer Katiforis willen bekijken of we het niet eens kunnen worden over drie jaar of iets in die buurt.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's. Heel in het kort zou ik namens mijn fractie mijn steun willen uitspreken voor dit voorstel dat ik een interessant voorbeeld acht van de vooruitgang die wij in economische, financiële en monetaire zin hebben geboekt bij het vorm geven aan de Europese dimensie.
De noodzaak waarop de rapporteur, de heer Katiforis, wijst om serieus te werken aan de totstandkoming van een echt Europees bureau voor de statistiek, met meer dan alleen een coördinerende taak, en ook de suggestie van collega Herman om nadere criteria vast te stellen voor een aantal sectoren die van een steeds groter gewicht zijn in de Europese economie, zoals de dienstensector, en daarbinnen met name de financiële sector, tonen naar mijn mening aan dat er nadrukkelijk moet worden gewerkt aan het verder gestalte geven aan de Europese dimensie, en in de statistische uitdrukking daarvan, en aan het nader preciseren van criteria.
Mijn fractie heeft het voorstel van de rapporteur met betrekking tot de termijn in de commissie aanvaard, maar ik geloof dat er naar moet worden gestreefd consensus te bereiken binnen een termijn die werkelijk garandeert dat de bureaus voor statistiek van alle lidstaten in staat zijn gegevens aan te reiken die betrouwbaar zijn in de zin van dit verslag.

de Silguy
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de ontwerpverordening die u vandaag is voorgelegd heeft tot doel de wijze waarop in de nationale rekeningen de indirect gemeten diensten van financiële intermediairs (IGDFI) worden toegerekend, te veranderen.
Mijnheer Katiforis, u heeft het probleem van de eenvormige statistische dienst aan de orde gesteld, een breed onderwerp dat echter niet in het kader van het debat van vandaag past. Alleen hieraan al zouden lange debatten moeten worden gewijd, eveneens in het licht van de samenhang en het subsidiariteitsbeginsel. U zult dus begrijpen dat ik me in mijn spreekbeurt vandaag wil beperken tot het probleem van de IGDFI.
Deze fameuze indirect gemeten diensten van financiële intermediairs zijn, zoals u zeer terecht heeft onderstreept, mijnheer de rapporteur, diensten die door financiële deskundigen worden verricht en waarvoor geen expliciete facturering bestaat. De vergoeding van de financiële intermediair wordt indirect ontvangen omdat hij de cliënt een andere rente biedt of van hem vraagt dan de rente waartegen hij zich herfinanciert. Tot op heden worden dergelijke diensten stelselmatig in de nationale rekeningen opgenomen als intermediaire verkooptransacties, terwijl deze diensten volgens de boekhoudkundige logica, zoals u, dames en heren sprekers, ook heeft onderstreept, zodra zij aan eindcliënten worden verstrekt, moeten worden verdeeld over de verschillende categorieën eindverbruikers.
Dat is de reden waarom de Commissie deze verordening voorstelt, teneinde het ESR 1995, anders gezegd het Europese systeem van economische nationale en regionale rekeningen dat momenteel van kracht is, aan te vullen. Het ESR 1995 definieert de toe te passen waarderingsgrondslagen ten behoeve van een coherente, betrouwbare en vergelijkbare kwantitatieve beschrijving van de economieën van de lidstaten. Het ESR 1995 is door de Raad op 25 juni 1996 aangenomen, het is verordening (EG) nr. 2223/96, en het bepaalt overigens in artikel 2, lid 3, dat de Raad zich voor eind 1997 zal uitspreken over de invoering van het systeem van spreiding van de indirect gemeten diensten aan financiële intermediairs.
De ontwerpverordening die nu wordt besproken is dus eigenlijk een technische aanpassing van het ESR 1995 en beantwoordt aan een puur boekhoudkundige logica. Door deze nieuwe verordening zullen we het BBP-BNP van iedere lidstaat beter kunnen berekenen en voorts wordt de samenhang tussen ons boekhoudkundig stelsel en dat van de Verenigde Naties significant groter. Deze verordening zal twee belangrijke gevolgen hebben. Ten eerste zal het mogelijk worden het BBP-BNP van iedere lidstaat op den duur beter te bepalen. Ik voeg hieraan toe dat deze ontwerpverordening in ieder geval van geen enkele invloed zal zijn op de keuze van de lidstaten die aan de Economische en Monetaire Unie zullen deelnemen. Ik weet niet of het noodzakelijk is u op dit punt gerust te stellen.
Ten tweede zal zij, zoals de heer Herman heel juist heeft onderstreept, de vergelijkbaarheid van de Europese economieën substantieel verbeteren, wat absoluut noodzakelijk is om in de toekomst te beantwoorden aan de eisen die met name door het beheer van de Economische en Monetaire Unie worden gesteld.
Deze wetgevende handeling, het gaat immers om een verordening van de Raad, maakt het mogelijk het referentiekader voor de waarderingsgrondslagen voor de spreiding van de diensten van de financiële intermediairs vast te stellen. Maar de uitvoering van de spreiding blijft een taak van de lidstaten, die hun statistisch stelsel moeten aanpassen.
Wel, uw Parlement stelt twee amendementen voor over de proefperiode van vier jaar om de berekeningswijze te testen. Ik kan u zeggen dat de Commissie deze kan aanvaarden. De Commissie erkent immers dat het nuttig is een verplichte proefperiode in te voeren voor alle lidstaten, om de doelmatigheid van de voorgestelde methode te beoordelen alvorens deze nieuwe methode definitief in de communautaire wetgeving wordt opgenomen. Vier jaar, mijnheer Herman, u heeft gezegd dat dat wat lang is. Waarschijnlijk moet deze termijn toch worden aanvaard en hij is ook acceptabel, omdat een aantal landen zich zeer terughoudend opstelt tegenover het idee deze methode op zeer korte termijn in te voeren, en vooral omdat sommige landen, Duitsland, Denemarken en Finland, momenteel niet over de noodzakelijke gegevens beschikken. Dus ik denk dat dit een redelijke termijn is en, mijnheer de rapporteur, wij kunnen uw amendementen aanvaarden.

De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Fraudebestrijding
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag van de heer Bösch (A4-0287/97), namens de Commissie begrotingscontrole, over het jaarverslag 1996 (COM(97)0200 - C4-0230/97) en het werkprogramma 1997/1998 van de Commissie betreffende de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap en fraudebestrijding (COM(97)0199 - C4-0231/97).

Bösch
Mijnheer de Voorzitter, beste dames en heren, zoals u misschien hebt opgemerkt is de verantwoordelijke commissie slechts zwakjes vertegenwoordigd, maar dat hoort ook bij het vlijtige Europees Parlement dat we tegelijkertijd een commissievergadering en een plenaire vergadering hebben en ik hoop dat eventuele verslaggevers uit dit Huis er ook af en toe nota van nemen hoe vlijtig wij afgevaardigden in het Europees Parlement zijn.
Het verslag dat voor ons ligt over de bescherming van de financiële belangen en over de fraudebestrijding en dat ik u hier in dit Huis aanbied, is eigenlijk in grote lijnen een non-verslag. Centraal staan in mijn overwegingen namelijk opmerkingen over een onderwerp dat de Commissie met geen enkel woord heeft genoemd, namelijk corruptie, mismanagement, fraude in de gelederen van de Europese instellingen.
Ik vind het eigenlijk een impertinentie om in een tijd waarin wij als afgevaardigden in onze kiesdistricten dagelijks worden aangesproken op schijnbare en beweerde gevallen van fraude binnen de Brusselse bureaucratie, een soortgelijk verslag met dergelijke leemten in te dienen. Ik weet dat wij als direct gekozen afgevaardigden in het Europees Parlement en daardoor ook als vertegenwoordigers van de belastingbetalers dergelijke nalatigheden van de Europese Commissie niet kunnen accepteren.
Sinds het verslag en de conclusies van de enquêtecommissie over de fraude in het communautaire verkeer als geheel is duidelijk dat een van de centrale oorzaken voor de zeer hoge fraude binnen de Europese begroting daarin is gelegen dat er aan de ene kant een Europese bevoegdheid voor de interne markt is, maar dat er aan de andere kant 15 min of meer integere beschermers van juist deze interne markt zijn die deels met bijna middeleeuwse methoden samenwerken.
Daarom kan, en tot dit resultaat kwam immers ook het eindverslag van deze enquêtecommissie, de causale grondslag van de fraude uiteindelijk slechts worden bestreden als deze bevoegdheden op Europees niveau worden gebundeld. We weten dat er nog veel problemen zijn op de weg daar naar toe, maar een conditio sine qua non is dat we garanderen dat de Commissie voorafgaande aan deze uitgebreidere bevoegdheden, die we haar immers graag zouden verlenen, met betrekking tot kwesties van het 100 procent correct omgaan met belastinggelden boven elke twijfel is verheven.
Ik ben daar op dit moment niet van overtuigd. Hoe moet ik kiezers bij mij of waar dan ook in Europa uitleggen dat men mij als direct gekozen lid van dit Huis en bovendien als lid van de bevoegde Commissie begrotingscontrole na herhaaldelijk vragen in besloten zittingen noch van de kant van de Europese Commissie noch van de kant van de anti-fraude-eenheid UCLAF kon vertellen welke ambtenaren verantwoordelijk waren voor een bepaalde handtekening, voor een bepaalde overeenkomst.
Het is toch onhoudbaar dat wij als de instantie die op grond van haar taakomschrijving verantwoordelijk is voor het controleren van de Brusselse bureaucratie, via de krant op de hoogte moeten worden gesteld van eventueel misbruik van belastinggelden. Dat is een systeemfout die de geloofwaardigheid van de gehele Europese Commissie en integratie afzwakt. Daarom is het duidelijk dat we onze taak als volksvertegenwoordigers alleen maar kunnen uitoefenen als we eindelijk de middelen ter beschikking krijgen die daarvoor noodzakelijk zijn.
Daarbij is van cruciaal belang de eis van een Europese onderzoeksdienst, waarvoor de huidige UCLAF eventueel als basis kan dienen. Daarvoor zal het echter noodzakelijk zijn dat a) de medewerkers van UCLAF een bijzondere speciale status krijgen in het kader van de staat van de Gemeenschap met als doel te garanderen dat ze worden beschermd tegen pressie, b) UCLAF in sterkere mate onafhankelijk wordt van de begroting, c) UCLAF uiteindelijk politiek gezien verantwoording aflegt aan ons Huis.
We moeten al in de periode voor de opbouw van een dergelijke onderzoeksdienst ervoor zorgen dat niet hetzelfde gebeurt als bij de oprichting van Interpol, waarover de Duitse procureur-generaal afgelopen zondag vaststelde - ik citeer uit een krant: " Een dergelijk Europees samenwerkingsbeleid op het gebied van de bestrijding van de criminaliteit brengt de rechtsstaat in gevaar" .
Dit verslag met de daarin opgenomen conclusies vormt hopelijk, en ik ga daar wel vanuit, een belangrijke en wezenlijke stap in de richting van meer transparantie in Europa. Daarom vraag ik u om uw steun.

De Voorzitter
Mijnheer Bösch, ik heb u rustig laten uitspreken en u wat meer tijd gegeven omdat mijns inziens een rapporteur die serieus gewerkt heeft, de gelegenheid moeten hebben zijn gedachten naar voren te brengen.

Bontempi
Mijnheer de Voorzitter, ik geloof dat dit thema van fraudebestrijding en de toetsing die wij ook dit jaar middels het uitmuntende verslag van de heer Bösch houden, een goede gelegenheid bieden om na te gaan in hoeverre de Europese Unie in staat is zich in twee richtingen te ontplooien: grotere doelmatigheid enerzijds, behoud van fundamentele democratische eigenschappen anderzijds. Ik denk dat dit het hele eieren eten is. Op grond van de bezinning die wij in deze jaren, en vooral in de afgelopen jaren en maanden hebben opgestart, zijn wij geneigd te geloven dat een van de middelen om zo'n doelmatigheid te garanderen ligt bij meer geavanceerde samenwerkingsinstrumenten, tussen bestuursorganen en onderzoeksinstanties, maar tevens tussen verschillende rechtsorganen, een en ander echter wel in een kader van parlementaire controle en essentiële gerechtelijke controle.
Dit vooropgesteld, geloof ik dat het, mede op grond van de evaluatie dit jaar van het werkprogramma, nuttig is te wijzen op de inspanningen die verricht zijn door een studie genaamd "corpus juris" . Daarin wordt gesteld dat juist in de fraudebestrijding de noodzaak besloten ligt om te komen tot uniformering van de voorschriften van elementair strafrecht en procedureel recht, om ervoor te zorgen dat het Parlement en het Hof van Justitie, die als het ware de instrumenten van ons democratisch bestel zijn, als controleurs deel kunnen nemen aan een actie die overigens alleen via uniformering doelmatiger kan worden.
Daarom realiseren wij ons, nogmaals, dat het niet alleen belangrijk is in te gaan op de veiligheidseisen van de burgers en de behoeften van onze financiën, maar dat er ook een doeltreffend democratisch stelsel in het leven geroepen moet worden, om meer in het algemeen de strijd tegen criminaliteit aan te kunnen binden.

Wemheuer
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, beste collega's, Herbert Bösch heeft het er in zijn verslag, maar ook in zijn toelichting hier al over gehad: er heerst zeker ontevredenheid bij de Commissie begrotingscontrole, niet enkel en alleen over de fraudebestrijding in het algemeen en in de lidstaten, maar ook over onze contacten, onze samenwerking met de Commissie en onze discussie over de manier waarop fraudebestrijding nu eigenlijk in de dialoog met het Parlement moet worden georganiseerd.
Er zijn veel voorbeelden van, en die zal ik nu niet allemaal gaan noemen. We staan onder tijdsdruk, dat weet ik. Ze zullen elders ter sprake komen. Ik wil slechts op een ding wijzen: een resultaat van de ontevredenheid was dat de Commissie begrotingscontrole al enkele weken geleden heeft besloten om een desbetreffende brief aan Commissievoorzitter Santer te schrijven en om een gesprek te vragen. De brief werd tot op de dag van vandaag niet beantwoord. Dat vergroot ons vertrouwen in de samenwerking met de Commissie niet. Dat past ook in het beeld dat mijn collega Bösch heeft geschetst, dat de Commissie weliswaar over veel dingen praat maar niet zo graag over de maatregelen die ze wil gaan nemen als het gaat om haar eigen mogelijke verwikkeling in fraude en corruptie.
Het is weliswaar nu niet ons onderwerp, maar ik noem het toch. In haar mededeling over de bestrijding van de corruptie heeft de Commissie veel zaken genoemd, maar niet de mogelijke corruptie binnen de eigen instelling, en dat is een tekortkoming. Zo zien wij dat. Dat is niet slechts een toevallige tekortkoming, dat is een tekortkoming die we steeds duidelijker constateren. Waarom komt de Commissie niet in eerste instantie daar in actie waar ze de zaken zelf in de hand heeft, waar ze zelf tempo en richting kan bepalen? Dat is geen theoretische, geen retorische vraag. We vragen ons steeds vaker af: waarom treedt de Commissie niet in eigen huis op? Ze zou daarmee een voorbeeld stellen voor de lidstaten, voor de zo vaak bekritiseerde uitvoeringscontrole en ook de terecht bekritiseerde uitvoering van de controles in de lidstaten. Het zou toch veel geloofwaardiger overkomen als wij in eigen huis, als u in eigen huis daarvoor de richting aan zou kunnen geven!
Ik zal een ander voorbeeld noemen. In uw werkprogramma werd verschillende keren aangekondigd dat u ons een mededeling zou doen toekomen over de fraude in de tariefpreferentiesystemen. Mevrouw de commissaris, bij de eerste keer lezen is het heel overtuigend, maar dit staat al voor de derde of vierde keer in het werkprogramma! Het werd steeds opnieuw aangekondigd. We weten dat er sprake is van een groot probleem en het is iets dat onder de bevoegdheid van de Commissie valt. De Commissie heeft ons beloofd dat ze de Raad en het Parlement een mededeling zou overleggen omdat het een urgent probleem is. U hebt het jaren geleden een urgent probleem genoemd! Mijn collega Bösch bereidt een hoorzitting daarover voor en had daarvoor ook graag uw mededeling als basis voor zijn werk willen gebruiken. De hoorzitting is, geloof ik, ook al met een jaar uitgesteld.
Wij wachten ook op u! We hebben dat eerst geduldig en beleefd gedaan. Nu doen we het enkel nog beleefd, ons geduld is op!

Mulder
Voorzitter, ik zou ook willen beginnen om mijn complimenten te geven aan het verslag van de heer Bösch. Ik denk dat als er een onderwerp is waar we nooit genoeg aan kunnen doen, dan is het aan fraudebestrijding en ik denk dat dit Europees Parlement daar een speciale rol in heeft te vervullen. Het is nu een keer zo dat geen enkel nationaal parlement de Europese Commissie of wat voor ander Europees orgaan kan controleren onder wiens toezicht of verantwoordelijkheid fraude zou kunnen gebeuren. In dit geheel denk ik dat de rol van UCLAF essentieel is. Hoe beoordelen wij de rol van UCLAF? Mijn fractie is van mening dat wij geen nieuw apart orgaan in de Europese Unie moeten stichten. Dat is niet nodig, maar wat er wel nodig is, is dat UCLAF in de Commissie zelf een zeer onafhankelijke positie krijgt. Een onafhankelijke positie die wellicht alleen verantwoordelijk is ten overstaan van de president van de Commissie en die volkomen onafhankelijk kan optreden ten opzichte van wat voor directoraat-generaal ook in de Commissie zelf. In dit opzicht is democratische controle essentieel en ik denk dat het daarom ook nodig is dat van tijd tot tijd speciaal een debat zal plaatsvinden over de verrichtingen van UCLAF in dit geheel.
Als wij spreken over bestrijding van fraude en wij constateren wat verkeerd is in dit opzicht, dan is het essentieel dat er sancties zijn. Ik denk dat de Commissie, de enquêtecommissie, in dit opzicht hele behartigenswaardige opmerkingen heeft gemaakt, en ik denk dat de Commissie zich daar ook aan gaat houden, tenminste die indruk heb ik. Ook belangrijk is dat de Commissie, en dat is ook iets van de enquêtecommissie, veel meer gebruik maakt van het recht inzake de 10 procent die aan de lidstaten betaald wordt ter uitoefening van de controle, vooral aan de buitengrenzen. Als dat niet goed gebeurt, dan zal die 10 procent best eens in twijfel kunnen worden getrokken. Dat is iets, denk ik, dat de Commissie iets meer zou moeten overwegen om te gaan doen.

Holm
Mijnheer de Voorzitter, er is al veel gezegd. Daarom denk ik dat me maar zal concentreren op de kwestie van de interne corruptie. Er zijn verschillende gevallen bekend waaruit blijkt dat er inderdaad sprake is van corruptie en fraude binnen de Europese Commissie. Dit is een ernstig probleem. Desondanks is dit probleem niet opgenomen in het werkprogramma van de Commissie. Dit is een zeer grote misser. Of wil men de hele zaak soms in de doofpot stoppen?
In verband hiermee wilde ik een paar amendementen indienen, maar tot mijn spijt was de termijn hiervoor al verstreken, en daarom zal ik mondeling één klein amendement indienen. Ik zou een paar woorden willen toevoegen aan paragraaf nr. 11, namelijk door meer openheid en controle . Paragraaf 11 luidt dan als volgt: " ... is van mening dat interne fraude en corruptie binnen organen van de EU alleen op adequate wijze kunnen worden aangepakt door meer openheid en controle en door een zelfstandige Europese gerechtelijke autoriteit" , enzovoort. Ik denk namelijk dat vooral openheid en controle het gevaar van onregelmatigheden kunnen verkleinen. Hiermee zal het risico niet volledig worden uitgesloten, maar het is een stap in de goede richting. Ik zou graag de mening van commissaris Gradin over dit amendement willen horen.
Tot slot wil ik collega Wemheuer bedanken voor haar amendement 1, dat de Fractie De Groenen zal steunen. Uiteraard wil ik ook collega Bösch bedanken voor zijn verslag.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, de planning verliep inderdaad een beetje moeizaam. Niet alleen de Commissie begrotingscontrole vergadert op ditzelfde moment, maar ook de vervolgcommissie BSE. Ik heb juist het debat met Commissievoorzitter Santer verlaten om van deze gelegenheid gebruik te kunnen maken en in zoverre komt het heel goed uit. Mijn collega Bösch die we moeten bedanken voor een uitstekend verslag, heeft terecht opgeroepen tot een betere samenwerking tussen de Commissie en het Europees Parlement op veel gebieden die gevoelig liggen, met name ook bij deze kwestie die voor onze bevolking van groot belang is, namelijk wat er in werkelijkheid gebeurt met het geld van Europa en vooral of het op de juiste manier wordt gebruikt. Over veel dingen kunnen we het helemaal eens zijn met mijn collega Bösch die het werk van de Commissie en op enkele punten ook het werk van UCLAF hier heel kritisch onder de loep heeft genomen.
Ik kom nu voor de tweede keer terug op de vervolgcommissie BSE. Juist daar is duidelijk geworden dat het niet in de laatste plaats het werk van UCLAF was - dat zo beschouwd ook uitermate efficiënt kan zijn en is - dat ons ertoe in staat heeft gesteld bijvoorbeeld de export van rundvlees vanuit het Verenigd Koninkrijk via de zogenaamde "Irish Connection" naar de Gemeenschap aan het licht te brengen. Daarom ben ik van mening dat het in ons aller belang moet zijn dat we deze weg van saamhorigheid, maar ook van versterking van de bestaande instrumenten blijven bewandelen.
Naast alle zaken die al werden genoemd, vind ik het op den duur onontbeerlijk dat we ons op het gebied van het strafrecht gaan bezighouden met feiten die fraude met gemeenschapsgelden betreffen. Juist gezien het beeld dat wij van de Gemeenschap hebben, willen we niet dat zij zich altijd en overal bemoeit met oorspronkelijk nationale sectoren. Maar daar waar het nodig is en daar waar het in dienst van de financiële correctheid onontbeerlijk is, moeten we er niet van afzien.

Fabra Vallés
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het eens met wat naar voren is gebracht over het probleem dat wij thans ondervinden bij de planning van commissies en plenaire vergaderingen, aangezien wij ons op dit moment juist in de Commissie begrotingscontrole bevonden, die over deze kwestie gaat.
Ik wil - nu wij de beschikking hebben over tolken, over goede tolken - van de gelegenheid gebruik maken om te kijken of de heer Bösch en ik het eindelijk eens kunnen worden over de inhoud van mijn twee amendementen
Wat ik, mijnheer Bösch, met mijn eerste amendement beoog is dat de Commissie begrotingscontrole de opdracht krijgt om én een verslag uit te brengen over de onafhankelijkheid, de rol en het statuut van UCLAF, én een verslag over de gerechtelijke procedures met het oog op de bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap. Hierover lijkt geen probleem te bestaan; wel over de plaats van het amendement, maar ik begrijp dat het tussen hoofdstuk 12 en 13 in moet komen.
En dan mijn tweede amendement. Wat ik aan hoofdstuk drie wil toevoegen, is, in regel drie, dat het verslag waarmee wij de Europese Commissie vragen te komen qua opzet in lijn is met de benadering van het Europees Parlement, dus met het door ons vóór die tijd in de Commissie begrotingscontrole op te stellen verslag.
En in de laatste regel van hoofstuk 13 luidt mijn toevoeging in de communautaire instellingen. Daarmee komt de zin als volgt te luiden: " ... het teruglopen van de keten van aansprakelijkheden en mogelijke gevallen van interne corruptie en fraude in de communautaire instellingen " . Dat wil zeggen dat ik hier niet alleen verwijs naar fraude in de lidstaten of naar mogelijke fraude in de Commissie. Nee, ik betrek hierbij alle soorten fraude waarvan sprake kan zijn in de Europese instellingen. Waarom? Omdat wij dikwijls constateren dat de medewerking van iemand binnen de instellingen ervoor heeft gezorgd dat wij onkundig zijn gebleven van een geval van fraude. En daarom meen ik dat de tekst zo moet luiden.
Voorzitter, in de 15 seconden die mij resteren zou ik nog eens de nadruk willen leggen op het belang van het werk van de Commissie begrotingscontrole en op de belangrijke vooruitgang die er straks dankzij de goedkeuring van het Parlement zal zijn bereikt. Het enige probleem dat wij hier hebben is - ik rond af - dat Europa juridisch nog zo verdeeld is, en dat maakt dat we niet tot een totale aanpak kunnen komen. Zolang de staten niet inzien dat het om internationale criminele organisaties gaat, en dat wij daarom de behoefte hebben aan één juridische ruimte, komen wij geen steek verder.

Gradin
, lid van de Commissie. (SV) . Mijnheer de Voorzitter, het geld van de belastingbetaler moet doelmatig worden besteed, zonder dat ermee kan worden geknoeid. Dit is voortdurend het uitdrukkelijk streven van de Commissie geweest. Zoals het Parlement heeft voorgesteld, hebben wij besloten om het jaarverslag en het nieuwe werkprogramma deze keer samen te behandelen. Ik denk dat het goed is om de reeds uitgevoerde maatregelen te evalueren, terwijl we tegelijk een planning maken voor de resterende werkzaamheden. Mijnheer de Voorzitter, ik wil even opmerken dat ik van mijn kant mijn best heb gedaan om goede betrekkingen te onderhouden met de parlementaire commissie. Ik ben altijd aanwezig geweest bij de hoorzittingen en vergaderingen van deze commissie. En ik heb de leden van het Parlement van de nodige informatie voorzien.
Het verslag-Bösch dient een goed doel. Het wijst op de vooruitgang die het afgelopen jaar is geboekt met de opsporing en bestrijding van fraude. Daarnaast levert het echter kritiek op het geringe bedrag dat hiervoor beschikbaar is. Het verslag gaat verder in op verschillende voorstellen ter verbetering. Dat is een goede werkwijze. Van mijn kant sta ik open voor nieuwe, constructieve suggesties.
Ik wil graag eerst iets zeggen over de analyse. Het is zonder meer waar dat het aantal fraudezaken in 1996 minder gestegen is dan in de jaren ervoor. Maar de conclusie luidt dat dit aantal toch nog onaanvaardbaar hoog is. Dat geldt zowel voor de uitgavenkant als de inkomstenkant. Aan de uitgavenkant kan de toegenomen fraude met structuurfondsgelden gedeeltelijk worden verklaard vanuit het verbeterde rapporteringssysteem. Wat de landbouw betreft, hopen we dat de fraude zal afnemen naarmate de landbouwsubsidie van het stelsel van prijsondersteuning overgaat op directe inkomensondersteuning van landbouwers.
Het jaarverslag bevestigt dat de georganiseerde misdaad achter een groot deel van de fraude met EU-gelden zit. Dat geeft duidelijk aan dat we de mogelijkheid moeten krijgen om fraude op een systematischer en meer gecoördineerde manier te bestrijden, en dit niet alleen binnen de lidstaten zelf, maar ook binnen de Commissie. Dit brengt mij op de kwestie van de samenwerking met de lidstaten.
De Commissie kan de fraude niet in haar eentje effectief bestrijden. Daarin zullen wij nooit slagen. De inkomstenkant van de EU-begroting is een specifieke verantwoordelijkheid van de lidstaten. Ze zijn ook verantwoordelijk voor 80 % van de uitgaven. Ik vind het daarom zeer zorgwekkend dat tot nu toe niet een lidstaat het Verdrag ter bescherming van de financiële belangen van de Gemeenschap heeft geratificeerd. Hetzelfde geldt voor de twee aanvullende protocollen inzake juridische samenwerking en corruptie. Ik juich van harte de steun toe die het Parlement ons kan geven, zodat wij deze belangrijke instrumenten daadwerkelijk kunnen toepassen.
De Commissie heeft afgelopen jaar diverse initiatieven genomen op het gebied van de fraudebestrijding. Een van deze initiatieven is het aanscherpen van het stelsel van handelspreferenties. Wij hebben ook een voorstel gedaan voor het invoeren van een speciaal informatiesysteem, om zo eerder waarschuwingssignalen uit te kunnen zenden als bepaalde marktdeelnemers verscherpt toezicht eisen. Verder heeft UCLAF haar informatiecontacten daadwerkelijk uitgebreid door het oprichten van vergelijkbare organen in de lidstaten. In het kader van het SEM 2000-programma hebben wij de samenwerking verbeterd op het punt van de toepassing en controle van de gemeenschappelijke gelden. Wat UCLAF aangaat, kan ik toevoegen dat deze eenheid een effectiever en soepeler netwerk van contacten heeft opgebouwd met de speciale onderzoeksorganen in de lidstaten. Maar wil het netwerk effectief blijven, dan zal de praktische samenwerking aangevuld moeten worden met een juridisch kader. Dit is nodig om het vergaren van bewijs en het onderzoek ten behoeve van een rechtszaak mogelijk te maken en om verdachte personen te kunnen vervolgen. Enkele van deze overwegingen staan in de "corpus juris" -studie die het Parlement heeft laten uitvoeren. Ik ben er voorstander van dat hierover verder wordt nagedacht vanuit een technisch en constitutioneel perspectief en vooral ook in het licht van het Verdrag van Amsterdam. Maar helaas komt het Verdrag niet aan deze behoefte tegemoet.
Ik zou ook graag van de gelegenheid gebruik maken om iets over de rol en taken van UCLAF te zeggen. Ten eerste iets over de onafhankelijke positie van UCLAF: het is absoluut noodzakelijk dat de Commissie de onderzoekscapaciteit heeft die in UCLAF is geconcentreerd, om op die manier fraude en andere financiële onregelmatigheden te kunnen onderzoeken. Wij zouden voor moeilijke juridische en constitutionele problemen komen te staan als wij van externe instellingen afhankelijk waren om vermeende fraude in de Commissie te kunnen onderzoeken. Ik ben het volstrekt eens met de opvatting dat UCLAF als onafhankelijk orgaan moet kunnen werken. Dit geldt ook voor de door haar verrichte follow-up van de onderzoeken. Om de onafhankelijkheid van UCLAF nog verder te vergroten, overweegt de Commissie er een task force van te maken. Ik zal het Parlement op de hoogte brengen zodra de Commissie hierover een besluit heeft genomen.
Het Parlement heeft ook gediscussieerd over de kwestie of UCLAF eveneens formeel de verantwoordelijkheid moet krijgen voor onderzoek naar fraude die andere EU-instellingen betreft. Dit is al voorgekomen, en bij een paar van dergelijke onderzoeken is een beroep op UCLAF gedaan. In dit verband wil ik graag wijzen op de onafhankelijkheid en de eigen verantwoordelijkheid van iedere zelfstandige instelling voor haar financiën. Hieruit vloeit voort dat ieder orgaan ook verantwoordelijk is voor het tegengaan van interne fraude en corruptie.
Wat vermeende gevallen van onregelmatigheden binnen de Commissie betreft, zijn wij verplicht om te handelen volgens de administratieve regels voor personeel en volgens het speciale immuniteitsprotocol. Wij moeten ook het elementaire recht van iedere instelling respecteren om zich tegen dergelijke verdenkingen te verdedigen. Maar het is absoluut niet onze bedoeling om zaken die mogelijk binnen de Commissie hebben plaatsgevonden, in de doofpot te stoppen. Het spreekt voor zich dat elk besluit van de Commissie in een disciplinaire zaak een juridische test moet ondergaan bij het Hof in Luxemburg. Uiteraard hecht de Commissie grote waarde aan deze kwesties en aan de noodzaak om elke zaak correct en zorgvuldig te onderzoeken.
De nieuwe bepalingen voor controle op de plek zelf, de zogenaamde "on the spot controls" bieden UCLAF de mogelijkheid om op eigen initiatief onderzoeken te starten. Dat is een duidelijke stap voorwaarts, maar wij ondervinden nog steeds veel problemen bij de juridische samenwerking, onder andere rond het inzamelen van bewijs en de jurisdictie. Ik hoop dat de Raad dit probleem zal aanpakken.
Ik wil ook graag uiteenzetten hoe de Commissie haar werkzaamheden ter bestrijding van fraude heeft ingericht. Het is van belang om kritiek van anderen ter harte te nemen. Daarom heeft de Commissie het voorstel van het Parlement overgenomen om een bijzondere eenheid in het leven te roepen voor de aanpak van mogelijke fraude binnen het PHARE-, TACIS- en MEDA-programma en binnen andere ontwikkelingsprojecten. Dit is bijzonder belangrijk met het oog op de uitbreiding van de Unie. De voorbereiding op de toetreding van nieuwe lidstaten uit Oost- en Midden-Europa maakt meer steun noodzakelijk. Er is inmiddels meer personeel aangesteld voor dit doel, maar wij moeten ons goed realiseren welke grote problemen wij op dit gebied zullen tegenkomen in de begunstigde landen.
De Commissie heeft positief gereageerd op de ideeën over juridische samenwerking, de zogenaamde "legal interface" . Dat geldt ook voor het voorstel betreffende een speciale inlichtingendienst voor fraude binnen de douane. De Commissie heeft de in het verslag van de parlementaire vervoerscommissie genoemde aanbevelingen in haar nieuwe werkprogramma opgenomen. Ik deel de mening dat UCLAF ook in deze kwestie een rol moet spelen. Het is belangrijk dat officieren van justitie en rechters alle mogelijke steun krijgen die noodzakelijk is om een doelmatige juridische samenwerking in Europa te bevorderen. Omdat we geen gemeenschappelijke Europese douane-unie hebben, is er een grote behoefte aan een effectieve uitwisseling van informatie tussen de nationale douaneinstellingen. Daar zijn mijn collega commissaris Monti en ik het over eens. Verder brengen wij het er in Europa wat fraudebestrijding betreft niet goed van af. Daarvoor zijn echter extra middelen nodig. Deze middelen kunnen wij verkrijgen door herverdeling van bestaande middelen of doordat de instellingen die verantwoordelijk zijn voorde begroting middelen vrijmaken voor de nieuwe taken. Commissievoorzitter Santer is wat dit punt betreft zeer duidelijk geweest. Tijdens het Vragenuur van het Parlement op 15 april jongstleden verklaarde hij dat een uitbreiding van de taak van UCLAF niet haalbaar is als deze gefinancierd moet worden uit de herverdeling van de bestaande middelen, maar dat men in plaats daarvan moet besluiten om nieuwe middelen ter beschikking te stellen.
De Commissie juicht de vooruitgang toe die in Amsterdam is geboekt inzake de rechtsgrondslag voor de fraudebestrijding. Het nieuwe en verbeterde artikel 209 A, in het nieuwe Verdrag artikel 280, maakt een doelmatige en gelijkwaardige fraudebestrijding in alle lidstaten mogelijk. Een besluit hierover zal met een gekwalificeerde meerderheid van stemmen in de Raad worden aangenomen en het Parlement zal er zeer nauw bij worden betrokken. Ik vind dit een duidelijke vooruitgang. Zodra het nieuwe Verdrag is geratificeerd, kan de Commissie natuurlijk ook haar recht van initiatief op dit gebied gaan aanwenden.

De Voorzitter
Ook ik betreur dat de gelijktijdige vergadering van de Commissie begrotingscontrole vele leden heeft belet aanwezig te zijn bij een dergelijk belangrijk debat.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 19.15 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Vragenuur (Commissie)
De Voorzitter
Aan de orde is het Vragenuur voor vragen aan de Commissie (B4-0524/97).

Van Miert
, lid van de Commissie. (EN) Zo'n voorstel als waar de geachte afgevaardigde in zijn vraag naar verwijst, bestaat niet. Wat op dit moment in overweging wordt genomen - en ik leg de nadruk op "overweging" - is de afschaffing van de zogenaamde non-discriminatieregel die bij sommige betalingssystemen wordt toegepast. Deze regel verbiedt winkeliers om klanten extra kosten in rekening te brengen wanneer deze gebruik maken van een elektronisch betaalmiddel dat aangeboden wordt door een bepaald betalingssysteem. Het gaat hierbij om een extra bedrag dat bovenop de verkoopsprijs voor een product of geleverde dienst moet worden betaald.
Het wordt nu onderzocht of de non-discriminatieregel verenigbaar is met de mededingingsvoorschriften van de EU.
Als de Commissie van mening is dat de non-discriminatieregels voor bepaalde nationale betalingssystemen moeten worden afgeschaft, dan moet dit natuurlijk in alle lidstaten gelden waar dit systeem wordt gebruikt.
In Zweden werd de non-discriminatieregel reeds in 1995 afgeschaft. Hetzelfde geldt voor een aantal andere lidstaten.

Wibe
Ik wil graag enkel een heel korte aanvullende vraag stellen. Het verheugt mij te horen dat deze kwestie enkel nog maar overwogen wordt, aangezien een en ander van groot belang voor de consumenten in Europa is. Ik denk dat zij het zeer kwalijk zouden vinden als dit voorstel ingevoerd werd, tenminste zoals het is weergegeven in de Zweedse pers.
Mijn aanvullende vraag is: hoe ver is men gekomen met de overwegingen in dezen? Kunnen wij ergens in het komende jaar een voorstel van de Commissie verwachten, of duurt dat nog langer? Zo simpel is mijn vraag.

Van Miert
Nogmaals, er zal geen voorstel als zodanig worden gedaan. Het kan zijn dat de Commissie aan het einde van de procedure tot de slotsom komt dat de non-discriminatieregel op grond van de mededingingsregels moet worden afgeschaft. Dit wordt op dit moment in overweging genomen.
Wij zullen dit met de desbetreffende nationale mededingingsautoriteiten bespreken, en daarbij putten uit de ervaring die in sommige lidstaten voorhanden is. Zoals ik reeds heb opgemerkt, is de non-discriminatieregel in GrootBrittannië en daarna ook in Zweden afgeschaft en de consumentenorganisaties zijn daar blijkbaar zeer tevreden over. In Nederland en twee andere lidstaten is deze regel niet meer van toepassing. De mededingingsautoriteiten van twee andere lidstaten, Finland en Ierland, overwegen eveneens om de non-discriminatieregel op te heffen.
In een aantal andere lidstaten ligt de situatie ingewikkelder en in de overige landen houdt men aan deze regel vast. Het beeld verschilt dus nogal, als men de situatie in de verschillende lidstaten bekijkt. Wij vinden dat dit besproken moet worden en aan het einde van dit proces moet de Commissie haar conclusies trekken. Daarna zal de Commissie wellicht een besluit nemen, niet in de vorm van een voorstel, maar op een manier zoals dat bij ons en de mededingingsautoriteiten gebruikelijk is.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 31 te vervallen.
Vraag nr. 32 van Julio Añoveros Trias de Bes (H-0709/97):
Betreft: Handel in frisdrank tussen lidstaten
Mogen bedrijven op grond van het Gemeenschapsrecht frisdrank in een EU-lidstaat kopen en deze met het oorspronkelijke etiket verkopen in de lidstaat waar zij gevestigd zijn? Wat is de positie van de officiële distributeur van het merk frisdrank in de lidstaat waar deze geïmporteerde frisdrank wordt verkocht? Levert etikettering van de frisdrank in een andere taal ondanks hun erkende aanwezigheid op de internationale markt mogelijk risico's op voor de gezondheid van de consument in de lidstaat waar de frisdrank wordt verkocht?

Van Miert
De etikettering van voedingsmiddelen, met inbegrip van frisdranken, is op communautair niveau geregeld door richtlijn 79/112.
Deze richtlijn specificeert in artikel 14 dat de vermelding die verplicht op het etiket moet staan moet verschijnen in een taal die door de koper gemakkelijk kan worden begrepen. Het gaat erom een goede informatie voor de consument te garanderen over alle kenmerken van de voedingswaar die zij kopen, en dus ieder risico voor de volksgezondheid uit te sluiten.
Deze bepaling is onderwerp geweest van een interpretatie in het kader van een mededeling van de Commissie in 1993. In deze mededeling wordt gepreciseerd dat een officiële taal van een lidstaat waarin het product op de markt gebracht wordt in principe een taal is, die een goed begrip van de etikettering door de consument waarborgt.
De controle op de juiste toepassing van deze bepalingen behoort tot de bevoegdheid van de lidstaten. De controleautoriteiten van de lidstaten onderzoeken van geval tot geval of de etikettering van de voedingswaren die op hun grondgebied verkocht worden gemakkelijk te begrijpen is voor de consument. Daarbij komt nog dat de communautaire wetgeving het gebruik van meerdere talen op één etiket toestaat.
Kortom, dranken die gekocht zijn in de ene lidstaat kunnen, om verkocht te mogen worden in een andere lidstaat, hun oorspronkelijke etikettering niet behouden tenzij de daarop staande vermelding begrijpelijk is voor de consument van de lidstaat waarin het product op de markt gebracht wordt.

Añoveros Trias de Bes
Mijnheer de Voorzitter, ik heb geen vragen meer want het antwoord van de commissaris was voor mij geheel en al toereikend.

De Voorzitter
Vraag nr. 33 van Hadar Cars (H-0734/97):
Betreft: Gevaar dat drugs uit Zwitserland bij EU-burgers terechtkomen
In een referendum op 28 september 1997 beslisten de Zwitsers het programma voor een gratis afgifte van heroïne aan drugsverslaafden voort te zetten en uit te breiden. Deze legalisering van drugs kan een probleem vormen voor de overige EU-landen bij een Schengenakkoord met Zwitserland.
Het risico van verspreiding van drugs vanuit Zwitserland naar andere delen van Europa lijkt hiermee te zijn toegenomen. Dit risico lijkt des te groter als Zwitserland onder het Schengen-akkoord zou komen te vallen. Welke maatregelen neemt de Commissie om te voorkomen dat verdovende middelen vanuit Zwitserland de EU binnendringen?
Welke maatregelen overweegt de Commissie om te voorkomen dat drugs uit Zwitserland in de Europese Unie terecht komen?

Gradin
In Zwitserland is besloten om de medisch gecontroleerde afgifte van heroïne aan een beperkt aantal zwaar verslaafden voort te zetten. Het project is erop gericht de schadelijke gevolgen van drugsgebruik voor de Zwitserse samenleving te beperken. Het is speciaal bedoeld voor chronisch verslaafden die er fysiek en geestelijk slecht aan toe zijn en bij wie andere behandelingsprogramma's niet gelukt zijn. De Zwitserse regering heeft bepaald dat de verslaafden die aan het programma meedoen enkel drugs krijgen onder streng toezicht. Een verslaafde kan onder geen beding de lokaliteiten verlaten met de drugs. Het project maakt bovendien deel uit van een wetenschappelijk onderzoeksprogramma.
Dit project is speciaal ontwikkeld voor de situatie in Zwitserland. De Europese Commissie kan niet beoordelen of de resultaten ook voor een ander land van belang kunnen zijn. Ik hoop dat dit soort projecten niet betekent dat er meer drugs op de illegale Europese markt worden gebracht. Maar het is vanzelfsprekend wel noodzakelijk dat de controle en het toezicht op juiste wijze geschieden.
De Commissie en de lidstaten van de EU zijn zeer betrokken bij acties tegen drugsgebruik en drugshandel. Dat is een kwestie van het aanvaarden van de sociale verantwoordelijkheid jegens de burgers van de EU, van het inzetten van alle beschikbare middelen met betrekking tot de drugshandel. Om doelmatig tegen drugshandel te kunnen optreden, is een volledig functionerende Europol nodig. Ik wil daarom alle vrienden in dit Parlement vragen om zich ervoor in te zetten dat de Europol-Conventie zo snel mogelijk wordt geratificeerd en onze ministers in de respectieve landen eraan herinneren dat men elkaar beloofd heeft Europol in 1997 te ratificeren.
Volgens het Schengen-akkoord kunnen enkel de lidstaten van de EU hier lid van worden. De uitzonderingen voor Noorwegen en IJsland zijn het resultaat van een speciale regeling op grond van het vrij verkeer van personen binnen de Noordse landen.

Cars
Ik wil om te beginnen commissaris Gradin graag bedanken voor haar antwoord en haar zeggen dat ik wat de ratificatie van Europol betreft, er geen moeite mee heb om alle landen er bij elke geschikte gelegenheid toe aan te zetten om tot ratificatie over te gaan.
Ik wil er ook graag op wijzen dat het antwoord dat de commissaris hier heeft gegeven, anders luidt dan wat in de media te lezen viel over de resultaten van het referendum in Zwitserland en de betekenis daarvan. Ik ben ervan overtuigd dat het antwoord van de commissaris op juiste gegevens stoelt. In dat geval is het gevaar dat er op deze wijze drugs in de Europese Unie zouden binnenkomen toch niet erg urgent. Maar het is wel belangrijk en waardevol dat de Commissie erop let waar zulke gevaren kunnen ontstaan, zodat in een vroeg stadium kan worden ingegrepen als er reden is om aan te nemen dat drugs door het soort kwesties als in dit referendum makkelijker de Europese Unie zouden kunnen binnenkomen.
Ik had eigenlijk nog een seconde van mijn spreektijd over toen de Voorzitter afhamerde. Ik zou het waarderen als de voorzitter niet afhamert voordat mijn tijd op is.

Gradin
De reden dat ik nu net wens dat wij de Europol-Conventie ratificeren is dat daarna politiële samenwerking over de grenzen heen mogelijk wordt. Dan zie ik ook mogelijkheden voor politiële samenwerking met de Zwitserse autoriteiten op het gebied van drugshandel. Dat zal volgens mij waardevol zijn.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Gradin, allereerst wil ik u hartelijk dank zeggen dat u zo de schouders hebt gezet onder Europol! Mij ligt het volgende na aan het hart: Zwitserland vormt niet alleen met het oog op drugs een gevaar voor ons, maar ook op een ander terrein. Er wordt momenteel vooral in Duitsland een felle hetze gevoerd tegen de euro. Heel veel arme mensen, zoals mensen met een AOW-uitkering, ontvangen post uit Zwitserland waarin staat dat zij hun geld in Zwitserland moeten beleggen om het gevaar van de euro te ontlopen. Tegelijkertijd krijgen ze dan beleggingsfondsen aangeboden die een winst van 30 % beloven, en dat bestaat in de economie gewoonweg niet. Dit is het begin van piramideconstructies die in Zwitserland worden opgezet, net zoals er destijds piramideconstructies waren in de verschillende bevrijde landen. Mevrouw Gradin, ik verzoek u daarom, op dit punt serieus iets te ondernemen om de mensen te waarschuwen!

De Voorzitter
Vraag nr. 34 van Anita Pollack (H-0736/97):
Betreft: Bosbranden in Indonesië
Voert de Commissie enige evaluatie uit van de wereldwijde effecten op de middellange en lange termijn van de milieuramp die zich in Zuid-Oost-Azië als gevolg van bosbranden en droogte voltrekt, en welke eventuele maatregelen worden er voorgesteld?

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de Commissie en de delegaties van de lidstaten hebben gezamenlijk in Jakarta een comité van deskundigen ingesteld.
Dit comité bestaat uit experts in bosbranden die werkzaam zijn in het kader van verschillende programma's van de Commissie en de lidstaten. Dit comité moet, indien nodig, inlichtingen verstrekken, de plaatselijke regering met raad en daad bijstaan, de situatie op de voet volgen, dagelijks nagaan welke behoeften er bestaan aan bijvoorbeeld brandblusapparatuur en bijdragen tot een doeltreffende uitvoering van de regeringsmaatregelen. Momenteel onderzoekt de Commissie welke gevolgen deze catastrofale bosbranden op middellange en lange termijn zullen hebben voor niet alleen het betrokken gebied maar heel de wereld. U weet dat deze worden verergerd door het verschijnsel El Niño. Dat zijn de taken van dit comité en ongetwijfeld zal ook de kortgeleden in Djakarta aangekomen groep van de Verenigde Naties de gevolgen van de ramp onderzoeken en helpen bij de coördinatie.
De Commissie is bereid alles in het werk te stellen dat binnen haar vermogen ligt om de regering en de plaatselijke bevolking de gevraagde hulp te bieden.

Pollack
Mag ik de Commissie als reactie op dit bemoedigende antwoord vragen of het comité eveneens de gevolgen voor het klimaat in Europa alsmede de gevolgen voor het lokale klimaat gaat onderzoeken? Dit is misschien een van de beste voorbeelden voor een situatie die het probleem van de klimaatverandering verscherpt, terwijl het probleem in eerste instantie juist ontstaan is als gevolg van de klimaatverandering. Daarom is dit een unieke gelegenheid om te proberen precies te achterhalen wat er gaande is. Zijn de Commissie en het comité van deskundigen zich ervan bewust dat deze ramp die te vergelijken valt met een vulkaanuitbarsting, ook consequenties kan hebben voor de verandering van het klimaat in Europa in de komende jaren?

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, ik kan mevrouw Pollack verzekeren dat, zoals ik reeds in mijn antwoord aanduidde, de Europese Commissie haar inspanningen zal toespitsen op het onderzoek van de gevolgen die deze bosbranden in Indonesië zullen hebben voor heel de wereld en natuurlijk ook voor de Europese Unie. Ook wij zijn evenals mevrouw Pollack bezorgd over de mogelijke gevolgen.

De Voorzitter
Vraag nr. 35 van Caroline Jackson (H-0717/97):
Betreft: Annulering van COMVS-subsidie
In augustus van dit jaar heeft de Commissie aan de kandidaten medegedeeld dat zij de oproep tot het indienen van voorstellen voor subsidies aan coöperaties, onderlinge maatschappijen, verenigingen en stichtingen (COMVS 96/C 246/15) heeft geannuleerd. Dit besluit werd aan de Europese Osteoporose-stichting medegedeeld in een brief van 18 augustus 1997, hoewel deze stichting in december 1996 bij de Commissie (DG XXIII) een aanvraag had ingediend. Bovendien werden tijdens de contacten met de Commissie in maart en juni 1997 geen mededelingen over een verwachte annulering gedaan.
Kan de Commissie mededelen waarom de COMVS-subsidie is geannuleerd en wat er met het geld gebeurd is?

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp heel goed dat deze instanties teleurgesteld waren toen zij vaststelden dat ondanks hun inspanningen hun voorstellen niet in aanmerking konden komen voor financiering.
De uitnodiging tot het indienen van voorstellen waar beide leden van het Parlement naar verwezen, werd op 24 augustus 1996 gepubliceerd en werd gekoppeld aan het besluit van de Raad betreffende een meerjaren werkprogramma over de periode 1994-1996 ten behoeve van coöperaties, onderlinge maatschappijen, verenigingen en stichtingen, kortom van heel de sociale-economiesector.
Helaas heeft de Raad dit besluit niet voor eind 1996 genomen. U weet dat inmiddels met een besluit van de president van het Europese Hof van Justitie van 24 September 1996 inzake voorlopige maatregelen de wettelijkheid is aangevochten van de uitgaven die de Commissie doet onder te beschikken over een Raadsbesluit.
Daarom moest de Commissie een oplossing zien te vinden voor de financiering van de projecten die waren ingediend in het kader van de uitnodiging tot het indienen van voostellen. De Commissie heeft in eerste instantie haar voorstel voor een meerjaren programma 1994-1996, waar de uitnodiging betrekking op had, ingetrokken en daarna ook de uitnodiging zelf geannuleerd. Tegelijkertijd heeft de Commissie 12 projecten gekozen uit de voorstellen die waren gedaan in het kader van de uitnodiging en besloten deze te financieren. Dit alles gebeurde op 29 juli 1997.
In augustus 1997 hebben de diensten van de Commissie een brief gestuurd aan alle betrokkenen wier aanvragen waren verworpen en hen uitgelegd hoe de vork in de steel zat. Uit de verschillende reacties die wij hebben ontvangen en ook uit uw vragen blijkt echter dat niet duidelijk is geworden waarom de annulering heeft plaatsgevonden.
Mevrouw Jackson, het annuleringsbesluit van de Commissie is pas op 29 juli 1997 gevallen en daarom kon men de osteoporosestichting die had gevraagd om financiering van haar project in maart of juni 1997, toen de verantwoordelijken van deze stichting contact hadden opgenomen met de diensten van de Commissie, geen duidelijk antwoord geven. Ik zou zelfs, als u mij toestaat, mijnheer de Voorzitter, ook al bevindt de heer Killilea zich niet meer in deze zaal, duidelijk willen maken dat de redenen voor het verwerpen van een aanvraag voor financiering van een project altijd dezelfde zijn: ofwel de aanvraag beantwoordt niet aan de in de uitnodiging genoemde criteria, ofwel het project schiet in kwalitatief opzicht te kort en is het te duur. Ik kan als voorbeeld zelfs de aanvraag van de osteoporosestichting noemen waar mevrouw Jackson een vraag over stelde. Men was van mening dat dit project niet zozeer viel onder de sociale economie maar veeleer onder het volksgezondheidsbeleid. Ik heb reeds uitgelegd dat er geen band bestaat tussen de annulering van de uitnodiging tot indiening van voorstellen en de verwerping van een project en daarom zijn aanvragen tot schadeloosstelling niet gerechtvaardigd.
U zult het zeker met mij eens zijn dat de Commissie niet de kosten kan dekken die bedrijven of organisaties maken voor het opstellen van hun aanvragen voor financiering als hun projecten worden verworpen. Stelt u zich voor wat zou gebeuren als de Commissie zou moeten opdraven voor al de kosten van dergelijke aanvragen in welke sector dan ook.
Verder is een meer algemene vraag gesteld over de wijze waarop de Commissie de financiële middelen gebruikt voor de sociale economie. De Commissie is van plan aan de Raad een nieuw voorstel voor een meerjaren werkprogramma 1998-2000 in te dienen. Afgezien van de twaalf projecten die reeds werden gekozen in het kader van de uitnodiging tot indiening van voorstellen, heeft de Commissie besloten met de begroting 1997 en met name via de begrotingslijn B5-321 die specifiek bestemd is voor de sociale economie, enkele nieuwe voorbereidende activiteiten te financieren. Het hoofddoel hiervan is de ondersteuning van de sociale economie, de coöperaties, de onderlinge maatschappijen, de verenigingen en de stichtingen bij het efficiënt verrichten van hun taken die met name in deze tijd van werkloosheid zeer belangrijk zijn.

Jackson
Dit antwoord is nogal verwarrend. Dan zou ik de Commissaris willen vragen of hij kan bevestigen dat de Commissie besloten heeft in het kader van dit programma twaalf projecten te financieren, terwijl de Raad het actieprogramma eind 1996 had afgewezen.
Zijn antwoord was op dit punt niet duidelijk. Als de Raad eind 1996 het besluit niet goedkeurde, waarom heeft zijn kabinet dan toch de Europese Osteoporosestichting een brief gestuurd en in maart 1997 via DG XXXIII laten weten dat zij in juni 1997 nog bericht zou krijgen van de Commissie? En als het programma geannuleerd was, waarom heeft u dan toch nog aanvragen aangemoedigd? Waarom vindt u dat u een stichting die aangemoedigd werd om aanvragen in te dienen voor een programma dat niet doorging, geen schadevergoeding hoeft te krijgen? En wat voor hoop kunt u een dergelijke organisatie in de toekomst bieden, wanneer het bestuur van de stichting zelf al gezegd heeft "waarom zouden wij nog aanvragen indienen als het zo slecht geregeld is?

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, graag wil ik de geachte afgevaardigde antwoorden dat de Europese Commissie inderdaad hoopte dat de Raad tot eind 1996 het meerjaren programma ten behoeve van de sociale economie zou goedkeuren. Toen dat niet gebeurde hoopten wij dat het desbetreffende besluit alsnog in de eerste maanden van 1997 zou worden genomen. Dan zouden wij namelijk alsnog in staat zijn geweest de kredieten voor de sociale economie te gebruiken uit hoofde van een voor de Raad aanvaardbare rechtsgrondslag. Ook dit was echter niet mogelijk. Derhalve hebben mijn diensten zich tot de osteoporosestichting gewend en gezegd dat zij binnen enkele maanden op de hoogte gesteld zou worden van de nauwkeurige gang van zaken.
In juli 1997 heeft de Commissie besloten het meerjaren programma voor de sociale economie in te trekken. Begin augustus werd dit besluit officieel medegedeeld en gepubliceerd in alle officiële stukken van de Gemeenschap. In dezelfde tijd moesten wij echter ook een politiek besluit nemen over de voortzetting van bepaalde projecten met betrekking tot de sociale economie. De Commissie heeft toen de uitnodiging tot het indienen van voorstellen geannuleerd en besloten twaalf van de 173 voorgestelde projecten te financieren om te voorkomen dat al diegenen die blijk van hun belangstelling hadden gegeven, gingen protesteren.
De aanvraag tot financiering van het project van de osteoporosestichting werd verworpen omdat uit het ingediende voorstel duidelijk bleek dat het hierbij ging om activiteiten die niet zozeer onder de sociale economie als wel onder de volksgezondheid vielen.
Andere stichtingen echter die wel actief zijn in de sector van de sociale economie kunnen wel degelijk in aanmerking komen voor financiering. Voorwaarde daarvoor is dat zij beantwoorden aan de criteria die zijn vermeld in begrotingslijn B5-321 en met name in het daarbij behorend commentaar. Volgens deze criteria moeten dergelijke instanties bijdragen tot de sociale economie, de werkgelegenheid bevorderen en, voor zover zij in de vrije economiesector opereren, hun concurrentiekracht verbeteren. De osteoporosestichting voldeed niet aan deze voorwaarden. Nogmaals: haar activiteiten betroffen de volksgezondheid en niet de sociale economie.

Pollack
Vindt de Commissie niet dat dit een geval van ernstig wanbeheer is, in plaats van de schuld te geven aan de Raad, zoals wij allemaal maar al te graag doen? Ten eerste vind ik het publiceren van een oproep tot het indienen van voorstellen terwijl er nog geen goedkeuring van de Raad is, op zijn zachtst gezegd merkwaardig, en ten tweede is het misschien wel goed bedoeld, maar vind ik toch dat het getuigt van ernstig wanbeheer, wanneer een stichting die actief is binnen de gezondheidssector wordt aangespoord om voorstellen te doen die betrekking hebben op de sociale economie.
Vindt de Commissie ook niet dat dit echt niet de manier is om actieprogramma's te ondersteunen, die wij waarschijnlijk allemaal best wel lovenswaardig vinden, maar die op deze manier gedoemd zijn te mislukken?

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wilde ik verduidelijken dat de stichtingen die actief zijn op het gebied van de volksgezondheid en voorstellen hebben gedaan in het kader van bovengenoemde uitnodiging dezelfde aanvragen kunnen doen in het kader van de volksgezondheidsprogramma's van de Europese Unie. In de sociale economie hebben wij te maken met coöperaties, stichtingen, onderlinge maatschappijen en verenigingen die opereren op de vrije markt, in de vrije economie. Het programma voor de sociale economie betreft specifieke activiteiten en het Europees Parlement heeft zelf herhaaldelijk de Europese Commissie duidelijk gemaakt dat begrotingslijn B5-321 bestemd is voor specifieke maatregelen op het gebied van de sociale economie. De Europese Commissie moet zich, of zij dit nu wil of niet, wel degelijk houden aan deze voorwaarden. Wat het meerjaren programma betreft moet ik nogmaals herhalen dat dit ondanks onze niet aflatende inspanningen tijdens de afgelopen voorzitterschappen en met name tijdens het Nederlandse voorzitterschap, niet door de Raad werd goedgekeurd.
Tot de lente 1997 hadden wij nog goede hoop. Helaas was toen inmiddels ook de looptijd van dit programma verstreken. U zult zich immers wel herinneren dat dit programma tot eind 1996 liep. Wij zullen nu proberen een nieuw meerjaren programma voor de periode 1998-2000 op poten te zetten. Voor de tussentijd moesten wij echter een besluit nemen betreffende de kredieten die op initiatief van het Europees Parlement in de begroting waren opgenomen en ik wil nogmaals het Europees Parlement bedanken voor dit politieke initiatief en deze politieke verbintenissen. De desbetreffende uitgaven moesten dan ook dusdanig worden gedaan dat de politieke wil van het Parlement werd gerespecteerd. Dat hadden wij voor ogen toen wij een besluit namen over de financiering van de twaalf projecten. Deze twaalf projecten vallen dus niet onder het meerjaren programma, maar zijn zelfstandige projecten. Bovendien hebben wij toen ook besloten bepaalde proefprojecten te financieren met het oog op de voorbereiding van een nieuw meerjaren programma voor de sociale economie.
Ik wil tot slot nogmaals duidelijk maken dat juist omdat er in de Raad zoveel problemen bestaan met name in verband met de goedkeuring van een rechtsgrondslag, de Commissie van plan is hier nauw met het Europees Parlement samen te werken en getrouw zijn voorschriften op te volgen.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 36 te vervallen.
Vraag nr. 37 van Ivar Virgin (H-0724/97):
Betreft: Overheersende positie van de overheid op de elektriciteitsmarkt
In haar voorstel "Een nieuwe elektriciteitsmarkt" (96/97: 136) heeft de Zweedse regering de invoering voorgesteld van nieuwe regelingen, die tot doel hebben Svenska Krafnät (een staatsbedrijf) als enige toestemming te verlenen voor het trekken van nieuwe elektriciteitskabels voor verbindingen met het buitenland, terwijl tegelijkertijd een registratiesysteem wordt ingevoerd opdat elektriciteitsproducenten de nieuwe kabels gebruiken.
Is dit niet in strijd met artikel 30 van het EG-Verdrag inzake vrij verkeer van goederen en is hier niet sprake van discriminatie van buitenlandse belangen overeenkomstig artikel 37 betreffende nationale monopolies van commerciële aard?

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, de werking van de binnenmarkt voor stroom in de Europese Unie is gereglementeerd met richtlijn 96/92/EG van 19 December 1996. Daarin staan de gemeenschappelijk voorschriften voor deze binnenmarkt.
Deze richtlijn is op 19 februari 1997 van kracht geworden. Zweden heeft twee jaar de tijd om zich aan te passen aan deze richtlijn en de daarvoor noodzakelijke wetgevende, reglementaire en administratieve bepalingen uit te vaardigen. De Europese Commissie werkt nauw met alle lidstaten samen om er voor te zorgen dat de richtlijn binnen de gestelde termijnen en op juiste wijze wordt toegepast. Daartoe vinden bilaterale contacten plaats met nationale overheidsdiensten en wetgevende instanties en multilaterale ontmoetingen met alle lidstaten.
In de richtlijn staan bepalingen voor de organisatie en het functioneren van de stroomsector, de toegang tot de markt, de inschrijvingsvoorwaarden en -procedures, de vergunningen en de exploitatie van de stroomnetten. De richtlijn maakt echter geen gewag van vraagstukken betreffende de eigendom van stroomnetten en verplicht de lidstaten geenszins de bouw van nieuwe stroomlijnen in de lidstaten of tussen de lidstaten open te stellen voor de concurrentie.
In artikel 21 van de richtlijn staat evenwel dat stroomproducenten en -leveranciers, voor zover in de lidstaat dergelijke bedrijven zijn toegelaten, over eigen gebouwen kunnen beschikken, dochterondernemingen kunnen vestigen en klanten van een directe verbinding kunnen voorzien. De aanleg van directe stroomlijnen is onderworpen aan goedkeuringen en moet geschieden overeenkomstig objectieve criteria die discriminatie uitsluiten. Deze goedkeuring kan verbonden worden aan een eerder uitgesproken weigering toegang te verlenen tot reeds bestaande stroomlijnen, bijvoorbeeld bij gebrek aan voldoende stroomsterkte. Dankzij deze bepaling in artikel 21, lid 4, kan men voorkomen dat bij voldoende stroomsterkte parallelle stroomlijnen worden gebruikt.
De Commissie onderzoekt dit vraagstuk evenals het voorgestelde stelsel van kennisgeving nauwkeurig en zal tijdens de komende bilaterale ontmoeting met de Zweedse autoriteiten het door u aangestipte probleem bespreken. Wij zullen u desgewenst schriftelijk op de hoogte brengen van de resultaten van deze ontmoeting.

Carlsson
Ik dank u voor uw antwoord, mijnheer de commissaris, vooral voor het laatste gedeelte, waaruit ik opmaak dat u heeft gemerkt dat hier misschien een luchtje aanzit en dat dit wat nader bekeken moet worden.
Ik voorzie grote gevaren als Svenska Krafnät concessies uitgeeft en ook nog handel drijft. Het gevaar is levensgroot dat er misbruik wordt gemaakt van een monopoliepositie. Dit is een onvervalst communautair belang, vooral nu we op het punt staan om de energiemarkten in Europa open te gooien. Ik veronderstel daarom dat u ook in de toekomst hier controle over zult hebben, en ik hoop werkelijk dat wij een ruimere richtlijn kunnen krijgen die ook aan deze zaak aandacht schenkt. Zoals het er nu in Zweden op de electriciteitsmarkt uitziet, gaat het namelijk volstrekt de verkeerde kant op.

Papoutsis
Mijnheer de Voorzitter, ik kan de geachte afgevaardigde verzekeren dat wij niet alleen met de Zweedse overheid maar met de regeringen van alle lidstaten nauw zullen blijven samenwerken en samen met hen zullen zorgen voor een juiste toepassing van de richtlijn. Tevens kan ik haar verzekeren dat de Commissie alles in het werk zal stellen om met de toepassing van de richtlijn de sector van de stroomvoorziening volledig open te stellen voor de concurrentie en het ontstaan van monopolies te voorkomen.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 38 te vervallen.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 39 te vervallen.
Vraag nr. 40 van Roy Perry (H-0732/97):
Betreft: Nucleaire veiligheid
Kan de Commissie naar aanleiding van de recente opschorting van de reinigingsactiviteiten in de Opwerkingsfabriek te Cap de la Hague door de Franse regering, volledige waarborgen geven dat de veiligheid van de huidige werkzaamheden te Cap de la Hague, voorzover deze gevolgen zouden kunnen hebben voor de mensen die aan weerszijden van Het Kanaal wonen, verzekerd is; de Franse nationale controles inzake radioactiviteit en opwerkingsfabrieken afdoende is?

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk hebben zich verplicht tot naleving van het verbod op dumping van radioactieve stoffen in zee zoals dit in 1992 werd vastgelegd in de conventie inzake de bescherming van het marien milieu in het noordoostelijke deel van de Atlantische Oceaan. Dit verbod betreft de dumping van afval in zee en niet de lozing van vloeibare afvalstoffen met een lage radioactiviteit afkomstig van installaties op het land. Dergelijke lozingen zijn echter aan strenge nationale eisen onderworpen. De lidstaten moeten zelf toezien op de naleving van de fundamentele normen inzake de bescherming van de bevolking en de gezondheid van de werknemers voor de gevaren van ioniserende straling. Daarom zijn het de bevoegde nationale autoriteiten die met de daartoe voorziene regelingen regelmatig controles uitvoeren. Daarnaast controleerde de Commissie in juli 1996 krachtens de bepalingen van artikel 35 van het Euratom-Verdrag de milieucontrole-installaties die in en rond de fabriek in La Hague zijn gevestigd. Een gelijkaardig controlebezoek vond in december 1993 in het Sellafield-gebied plaats. De Commissie stelde daarbij vast dat beide lidstaten voldoende maatregelen hadden genomen om de radioactiviteit in het naburige milieu te meten en te controleren.
De Commissie weet dat er aantijgingen zijn geuit naar aanleiding van de reiniging van de afvoerbuizen voor de lozing van afval van de fabriek in Cap de la Hague en eerder ook naar aanleiding van de onaanvaardbaar hoge radioactieve verontreiniging van het naburig milieu. De Franse autoriteiten hebben de zaak onderzocht en verslagen opgesteld over de omstandigheden waarin de reiniging van de afvoerbuizen gebeurt. De conclusie was dat dit ondanks enkele onregelmatigheden, zonder risico voor het milieu gebeurde.
De vroegere aantijgingen betreffende de lozing van hoog radioactief materiaal hebben ertoe geleid dat de bestaande beperkingen voor de toegang van het publiek tot het gebied rond de pijpleidingen intussen zijn uitgebreid, terwijl de Franse autoriteiten onafhankelijke onderzoeken naar het radioactiviteitsniveau in het gebied hebben laten uitvoeren. De conclusie van het onderzoeksrapport is dat de radioactiviteit van het geloosde materiaal binnen de grenzen ligt die de bevoegde nationale autoriteiten hebben vastgesteld en dat de gemeten doses radioactiviteit in het naburig milieu bij de meest blootgestelde personen van de bevolking ver onder de waarden lagen die in de fundamentele veiligheidsnormen van de Gemeenschap zijn vastgesteld en hier bedoel ik de strengere normen die in 1996 zijn goedgekeurd en die de lidstaten in hun wetgeving moeten omzetten, weliswaar pas tegen het jaar 2000. De stralingsdosis bij de meest blootgestelde personen van de bevolking, voor degenen die in de buurt van de fabriek wonen dus, is zeer klein en de dosis in het Verenigd Koninkrijk zal zelfs nog kleiner zijn, dus daar is er nog minder reden tot bezorgdheid over de situatie.
De vraag betreffende de radioactiviteit in kreeften in de Ierse Zee werd behandeld in het antwoord op de schriftelijke vraag nr. 0443/97 van mevrouw Pollack. De Commissie heeft intussen de gegevens voor 1996 van de Britse autoriteiten ontvangen. Naar schatting is de hoogste jaarlijkse dosis bij personen die de lokale vis en visproducten eten, lichtjes gestegen, voornamelijk als gevolg van een verhoogde consumptie van kreeften, maar deze ligt onder 0, 2 millisievert (mSv) zoals in 1995. De dosis van technetium 99 bedroeg 0, 018 mSv in 1995 en 0, 042 mSv in 1996. Hoewel de naleving van de fundamentele veiligheidsnormen tot de verantwoordelijkheid van elke lidstaat behoort, zal de Commissie deze zaken ook in de toekomst op de voet volgen.

Perry
Ik dank de commissaris hartelijk voor dit antwoord. Ik behoor niet tot die leden die per se tegen kernenergie zijn, maar ik vind dat wanneer er dan toch kernenergie moet zijn, er geen enkele fout gemaakt mag worden. Daarom maakten de mensen aan de zuidkust van Engeland en op het eiland Wight zich zorgen, toen de Franse minister van Milieu na het zeil- en zwemverbod voor de buurt rond Cap de la Hague op grond van de controle in juli ook nog eens de reinigingsactiviteiten stopte.
Ik zou de commissaris dankbaar zijn, wanneer zij ons meer informatie zou kunnen verstrekken over de genoemde controles die de Commissie in juli heeft verricht en ons kan mededelen of er nog controles hebben plaatsgevonden door de Commissie of door de Euratom-autoriteiten, nadat de Franse regering een stopzetting van de reinigingswerkzaamheden in Cap de la Hague had gelast. Ik denk dat de commissaris wel zal begrijpen dat de bewoners aan de Engelse zuidkust, ook al vormt het voor hen geen ernstige bedreiging, toch de geruststelling willen hebben, dat de Europese Commissie de problemen zelf in de gaten houdt.

Bjerregaard
Ik ben het volledig met de heer Perry eens dat het onze taak is om de bestaande fabrieken nauwlettend in het oog te houden en wanneer het vermoeden bestaat dat er iets mis is, behoort het eveneens tot onze taak om een zo grondig mogelijk onderzoek in te stellen. Daarom verwees ik ook naar ons onderzoeksrapport. Ik heb bovendien net vernomen dat wij het gebied verder onderzoeken. We mogen de toelaatbare dosis dus niet overschrijden, zoals ik in mijn eerste antwoord reeds zei. Wij volgen de ontwikkeling met andere woorden op de voet.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 41 te vervallen.
Vraag nr. 42 van Hans Lindqvist (H-0697/97):
Betreft: Systeem voor het recyclen van flessen en blikjes
In Zweden bestaat sinds lange tijd een goed functionerend systeem voor het recyclen van glazen flessen en aluminium blikjes (momenteel wordt meer dan 95 % gerecycled!). Sinds een aantal jaren bestaat er tevens een goed functionerend systeem voor het recyclen van plastic flessen. De voortdurende internationalisering van de handel en het openen van de grenzen binnen de EU hebben voor een deel geleid tot een diversifiëring van de producten. Helaas heeft deze ontwikkeling geleid tot ernstige verstoringen in het Zweedse systeem voor recycling. Zo kunnen geïmporteerde blikjes bijvoorbeeld niet teruggehaald worden omdat het oorspronkelijke statiegeld niet in Zweden is betaald. Binnen de Zweedse drankenhandel is de recycling van flessen bijna ineengestort vanwege de uiteenlopende buitenlandse flestypen die worden ingevoerd.
Deze ontwikkeling valt vanuit milieu-oogpunt te betreuren. Bestaan er plannen betreffende een standaardisering van flessen en blikjes? Kan een afzonderlijke lidstaat vanuit milieu-oogpunt eisen dat alle geïmporteerde flessen en blikjes aangepast moeten zijn aan het systeem voor recycling in het betreffende land?

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft de inlichtingen in de vraag over het Zweedse recyclingsysteem voor flessen en blikjes met belangstelling gelezen. De Commissie beseft dat er dergelijke systemen bestaan en dat deze over het algemeen beschouwd worden als een waardevolle oplossing voor de verwerking van verpakking en verpakkingsafval. Wij hebben echter uit geen enkele andere bron vernomen dat deze systemen ineengestort zouden zijn, zoals uit de vraag blijkt. Voor zover wij weten functioneren de recyclingsystemen nog steeds voortreffelijk. Wij zullen de Zweedse autoriteiten daarom vragen ons actuele en aanvullende informatie over deze vraag te verstrekken en u zult hierover uiteraard op de hoogte worden gebracht. Voor zover wij weten is de hoeveelheid verpakking van andere lidstaten en derde landen geleidelijk toegenomen, waardoor de recyclingsystemen dienovereenkomstig konden worden aangepast.
De Commissie heeft de Europees Commissie voor normalisatie de opdracht gegeven om geharmoniseerde normen voor verpakkingen op te stellen, waarop men zich kan baseren voor de naleving van de belangrijkste eisen van de richtlijn. Er moet een algemene norm voor recycling worden goedgekeurd, die eventueel wordt aangevuld met subnormen voor bepaalde verpakkingssoorten. Op dit ogenblik ziet het er echter niet naar uit dat dit beperkingen inhoudt voor de vorm van de flessen opdat ze geschikt zouden zijn voor bepaalde recyclingsystemen. In het kader van richtlijn 94/68 over verpakking en verpakkingsafval moeten de systemen voor de verwerking van verpakking en verpakkingsafval altijd een hoog milieubeschermingsniveau bieden en de goede werking van de interne markt garanderen. De lidstaten kunnen recyclingsystemen voor verpakkingen dus stimuleren zolang ze niet strijdig zijn met het Verdrag.
Niets belet dat het recyclingsysteem van een lidstaat voor alle producten wordt aangewend, ongeacht de herkomst van de producten: uit de lidstaat zelf, een andere lidstaat of derde landen. Uiteraard op voorwaarde dat deze systemen de producten die uit een ander land afkomstig zijn niet discrimineren indien een bepaald systeem in overeenstemming is met het Verdrag, moet geval per geval bekeken worden of eventuele handelsbelemmeringen of concurrentieverstoringen in een aanvaardbare verhouding staan tot de winst voor het milieu. Ik wil ook vermelden dat het Hof van Justitie in de Deense flessenzaak oordeelde dat een recyclingsysteem een totaal aanvaardbaar systeem is voor recycleerbare verpakkingen en dat het natuurlijk ook een mogelijke oplossing biedt voor nietherbruikbare verpakkingen, zoals het geval is in Zweden.

Lindqvist
Dank u voor uw antwoord, commissaris Bjerregaard. Ik vind het systeem dat wij in Zweden hebben, goed functioneren. Het functioneert goed, ook nu 20-30 % van de flessen niet langer kan worden gerecycled, zoals vroeger. Dat kan men namelijk niet zien aan het eigenlijke recyclingsproces. Daar ziet men alleen de flessen die wel gerecycled worden. Al die andere flessen liggen immers in de garage, in de koelkast of thuis in de voorraadkast en die zie je niet, maar je ziet ze wel overal op de vuilnishopen in Zweden. Dat zien wij in ieder geval, maar misschien zien ze dat niet op de kantoren waar men inlichtingen vraagt.
Mijn vraag is nu: is dit niet zo'n belangrijke kwestie, dat een lidstaat om milieuredenen, onder verwijzing naar de milieugarantie, zou kunnen eisen dat geïmporteerde flessen, blikjes en dergelijke aangepast zijn aan het systeem van het land zelf? Zou men om zijn systeem te mogen behouden dus kunnen verwijzen naar de milieugarantie, die immers volgens de Commissie en de Raad in het Verdrag van Amsterdam is aangescherpt?

Bjerregaard
Eerst en vooral dank ik u voor uw bevestiging dat het Zweedse systeem uitstekend werkt. De formulering van de vraag deed mij een beetje twijfelen, maar ik hoor graag dat het systeem goed werkt. U vraagt of een lidstaat het bestaande systeem kan behouden en de milieugarantie kan inroepen. Dat is een keuze die de lidstaat in kwestie zelf moet maken en ik kan hier vandaag niet zeggen of het juist of verkeerd zou zijn dat Zweden een dergelijke beslissing treft, noch wat het resultaat ervan zou zijn. Zoals ik reeds in mijn antwoord op de vraag heb gezegd, zullen wij de bestaande regelingen elk afzonderlijk beoordelen en kan ik hierover niets algemeens zeggen. Dit heeft ook te maken met het feit dat er in de lidstaten zoveel verschillende regelingen zijn.

De Voorzitter
Aangezien de vraagsteller niet aanwezig is, komt vraag nr. 43 te vervallen.
Vraag nr. 44 van Mihail Papayannakis (H-0713/97):
Betreft: Schending van de richtlijn inzake het drinkwater
De inspecteurs van volksgezondheid in Griekenland zijn onlangs tot de vaststelling gekomen dat de helft van de waterleidingnetten ongeschikt is en dat een aantal merken van mineraalwater minstens tien keer meer bromide-ionen bevatten dan de 10 ìgram die als maximum is vastgelegd in de richtlijnen 80/777( ) en 80/778/EEG( ).
Kan de Commissie zeggen hoe de situatie is in de andere lidstaten voor wat betreft de uitvoering van hoger genoemde richtlijnen? Kan zij ook zeggen of er sprake is, met name voor wat Griekenland betreft, van onvolledige of verkeerde omzetting in het nationaal recht van de richtlijnen inzake drinkwater?
Welke sancties zal de Commissie nemen, indien wordt vastgesteld dat hoger genoemde richtlijnen gebrekkig ten uitvoer worden gelegd, dat met name de grenswaarden voor de bromide-ionen worden overschreden en dat artikel 12 van richtlijn 80/778/EEG wordt geschonden, waarin wordt bepaald dat de lidstaten de nodige maatregelen moeten nemen om regelmatig de kwaliteit te controleren van het drinkwater dat aan de consument ter beschikking wordt gesteld?

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie begrijpt de bedenkingen van beide geachte afgevaardigden die deze vragen hebben gesteld omdat het over zo'n vitaal onderwerp als drinkwater gaat. Natuurlijk mineraalwater en bronwater worden behandeld in richtlijn 80/777. Deze richtlijn betreffende natuurlijk mineraalwater werd gewijzigd met richtlijn 96/70. Alle andere soorten water, al dan niet in flessen, worden in richtlijn 80/778 behandeld. Deze richtlijn noemen wij de drinkwaterrichtlijn. Geen van beide richtlijnen bevat bepalingen inzake bromide. De reden hiervoor is dat bromide normaal gesproken niet in onbehandeld water thuishoort, omdat het een bijproduct van het desinfectieproces is. Bromide is namelijk terug te vinden in water dat met ozon behandeld is. De huidige drinkwaterrichtlijn is gebaseerd op de kennis waarover men in de jaren '70 beschikte en toen was er geen enkele reden om te vermoeden dat bromide in drinkwater kon voorkomen.
In het kader van de richtsnoeren van de WGO inzake drinkwater en in het licht van de huidige kennis over het kankerverwekkende effect van bromide heeft de Commissie besloten om bromide in haar voorstel voor herziening van de drinkwaterrichtlijn op te nemen en de norm van 10 milligram per liter voor te stellen. Als ik het goed heb, bedraagt de norm in de WGO-richtsnoeren 25. Wat natuurlijk mineraalwater betreft, is desinfectie volgens de richtlijn over natuurlijk mineraalwater verboden en ik verwijs hiervoor naar artikel 4. Normaal gesproken kan natuurlijk mineraalwater dus geen bromide bevatten.
De Commissie heeft geen officiële bevestiging gekregen van de in de Griekse pers verschenen berichten dat bepaalde soorten mineraalwater in flessen bepaalde hoeveelheden bromide zouden bevatten die de voorgestelde norm voor drinkwater verre overschrijden. De Commissie zal de Griekse autoriteiten eerstdaags een brief sturen om na te gaan of de EU-wetgeving overtreden wordt en of er verdere stappen ondernomen moeten worden. In het kader van de gegevensinzameling betreffende de 13 waterrichtlijnen waarover de Commissie volgend jaar een verslag zal voorleggen, wordt op dit ogenblik een evaluatie gemaakt van de gegevens betreffende de drinkwaterkwaliteit in Griekenland en in de andere lidstaten.

Papayannakis
Mevrouw de commissaris, ik heb uw technische uiteenzetting niet helemaal kunnen volgen, maar uw diensten zullen het waarschijnlijk wel beter weten dan ik. Mijn vraag ging echter over twee kwesties.
Ten eerste wat bromide betreft blijkt uit onze inlichtingen en verscheidene rapporten dat in tenminste acht merken mineraalwater de hoeveelheid bromide meer dan 10mg per liter bedroeg. Ik zou u willen vragen wat de Commissie hieraan denkt te doen. Naar het schijnt hebt u geen volledige inlichtingen over de wijze waarop in Griekenland de kwaliteit van het drinkwater wordt gecontroleerd, alhoewel wij daar richtlijn 80/778/EEG voor hebben.
Ten tweede heb ik ook in het verleden al eens vragen gesteld aan uw directoraat-generaal over de kwaliteit van de waterleidingen. In de steden liggen waterleidingen met lood en asbest en ik had gevraagd wat de Commissie daaraan wilde doen. Kunt mij hierover iets naders zeggen?

Bjerregaard
Zoals ik in mijn eerste antwoord zei, is het zo dat de Commissie geen officieel bericht heeft ontvangen over dit probleem, dat blijkbaar door de Griekse media naar voren is gebracht. Naar aanleiding van de vraag die de heer Papayannakis heeft gesteld zullen wij echter een schrijven aan de Griekse autoriteiten richten waarin wij hen verzoeken de zaak te onderzoeken. Dat is de normale procedure voor dergelijke zaken. Indien de Griekse autoriteiten in het mineraalwater stoffen vinden die er niet thuishoren, dan gaan wij er in eerste instantie van uit dat zij deze situatie rechtzetten. Indien zij dit niet doen, dan weet u net zo goed als ik dat er een procedure wordt ingezet die in het uiterste geval voor het Hof van Justitie kan eindigen. In mijn eerste antwoord zei ik bovendien dat wij nu reeds bezig zijn de drinkwaterkwaliteit alsook de waterrichtlijnen in het algemeen en hun omzetting in de nationale wetgevingen te onderzoeken. Wij verwachten dat wij volgend jaar een rapport zullen kunnen voorleggen waaruit de situatie in de lidstaten klaar en duidelijk zal blijken.

De Voorzitter
Vraag nr. 45 van Bárbara Dührkop Dührkop (H-0727/97):
Betreft: Wijziging Spaanse jachtwet
Onlangs heeft het Spaanse parlement (27.9.1997) zijn goedkeuring gehecht aan een wijziging van wet 4/1989 betreffende de instandhouding van natuurgebieden en de bescherming van flora en fauna. Deze wijziging voorziet in mogelijkheden - " in traditionele jachtgebieden, in kleine hoeveelheden, onder strikte controle van de overheid en met inachtneming van de nodige beperkingen ter bescherming van de diverse soorten" - voor jacht op trekvogels in het voorjaar, dat wil zeggen wanneer deze vogels van Spanje naar Noord-Europa vliegen om daar te nestelen.
Het Europese Hof van Justitie heeft in het verleden Italië, Duitsland en Frankrijk veroordeeld voor het toestaan van dergelijke jachtpraktijken.
Is de Commissie op de hoogte van deze wetswijziging? Vormt de wijziging niet een inbreuk op artikel 7, lid 4, van de Vogelrichtlijn, waarin wordt bepaald dat niet mag worden gejaagd op trekvogels tijdens hun trek naar nestelgebieden?

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is op de hoogte van het voorstel tot wijziging van de Spaanse wet 4/1989 over de instandhouding van natuurgebieden en de bescherming van fauna en flora, waardoor de jacht op trekvogels die terugkeren naar hun broedgebieden waarschijnlijk wordt toegestaan. De Commissie heeft de Spaanse autoriteiten reeds meegedeeld dat de goedkeuring van een dergelijke maatregel strijdig is met de bepalingen van artikel 7, lid 4, van richtlijn 79/409 over de bescherming van wilde vogels, die de Raad in april 1979 heeft aangenomen. Wij hebben de Spaanse autoriteiten ervoor gewaarschuwd dat deze maatregel een overtreding van de bovengenoemde richtlijn tot gevolg zal hebben. In hun antwoord van 1 augustus 1997 verklaarden de Spaanse autoriteiten dat de voorgestelde wijziging van wet 4/1989 bedoeld was om deze wet aan te passen aan de uitspraak van het Spaans Constitutioneel Hof die Spanje ertoe dwingt de verdeling van de bevoegdheden tussen de Spaanse nationale regering en de autonome deelregeringen te respecteren. Volgens de informatie waarover de Commissie beschikt, was de kans groot dat de wijziging van wet 4/1989 de jacht op trekvogels tijdens hun jaarlijkse terugtocht naar hun broedgebieden zou toestaan. Nu bevestigt de geachte afgevaardigde dat het Spaanse Parlement de betreffende wijziging van wet 4/1989 met deze onwettige toelating reeds heeft goedgekeurd. Indien deze wijziging in werking zou treden, zal de Commissie alle noodzakelijke stappen nemen, waaronder de procedure zoals voorzien in artikel 169, om ervoor te zorgen dat de richtlijn correct wordt nageleefd.

Dührkop Dührkop
Mevrouw de commissaris, ik denk dat zelfs de Spaanse minister van Milieu versteld zou staan van uw antwoord; in het Spaanse parlement heeft zij namelijk gezegd dat de Europese Commissie zelf geëist heeft dat de Spaanse wetgeving op dit punt gewijzigd werd om maatregelen te treffen met het oog op het jachtverbod in de nestelperiode. Ik zou graag van mevrouw de commissaris vernemen wat zij van dit argument van de Spaanse minister vindt.
Welk standpunt neemt de Commissie verder in met betrekking tot een andere wijziging van diezelfde wet, waardoor de verplichting tot het afleggen van een examen om een jachtvergunning te krijgen, geschrapt wordt?

Bjerregaard
Ik meen te begrijpen dat de vraagsteller uiterst tevreden is met mijn antwoord waarin ik liet verstaan dat wij uiteraard niet zullen aanvaarden dat de wetgeving overtreden wordt. Wat de regels voor de jacht betreft, moet ik toegeven dat ik niet bevoegd ben. Ik weet niet welke communautaire regels op dit gebied gelden. Deze vraag zult u dus aan een ander moeten stellen.

Imaz San Miguel
Mevrouw de commissaris, als die herziening niet méér inhoudt dan het opnemen in de Spaanse wet 4/89 van een uitzonderingsregel onder een aantal nauw omschreven voorwaarden die worden gegeven in richtlijn 79/409, dan zullen die wijzigingen een regelgeving in het leven roepen die strenger is dan de richtlijn zelf. Dat wil zeggen dat de uitzonderingen aan nog meer regels worden gebonden, aangezien de richtlijn bepaalt dat deze uitzonderingen voor elke vogelsoort kunnen gelden, terwijl ze in de Spaanse wet beperkt worden tot enkele soorten waarop gejaagd wordt en vogels die niet geclassificeerd zijn.
Voorts mag er slechts op kleine hoeveelheden worden gejaagd, een formulering die zelfs het Hof van Justitie niet in absolute maar in beperkte zin heeft uitgelegd, terwijl de controle zou worden uitgeoefend door de organen die voor de regelgeving voor en controle op uitzonderingen bevoegd zijn, namelijk de regeringen van de autonome gemeenschappen.
Gezien deze omstandigheden zou ik de commissaris concreet willen vragen of zij het standpunt deelt dat door deze aanpassing van de Spaanse wet de uitzonderingen dus aan strengere regels gebonden worden dan volgens de Europese richtlijn het geval is, en of zij, de commissaris, het ermee eens is dat als het punt van de kleine hoeveelheden geregeld is en de controle ook perfect geregeld is, dat de Europese Commissie dan op geen enkele manier de goedkeuring van deze Spaanse wet in de weg zou mogen staan.

Bjerregaard
Ik stel vast dat wij nu in een interne Spaanse discussie verzeild geraken. Ik ben niet van plan daarop in te gaan en ik bevestig dat ik mij zal houden aan het antwoord dat ik op de vraag van mevrouw Dührkop heb gegeven. Ik zei dat wij de Spaanse autoriteiten er in een voorlopig schrijven reeds op gewezen hebben dat hun wijziging niet in overeenstemming was met de richtlijn. Volgens de informatie waarover de Commissie beschikt, was de kans groot dat de wijziging van de betreffende wet de jacht op trekvogels op hun terugtocht naar hun broedgebieden zou toestaan. Wij moeten dit nu dus onderzoeken en als dit werkelijk het geval blijkt te zijn, dan is dit in strijd met de aangenomen vogelrichtlijn en moet Spanje zich zoals alle andere lidstaten naar de bestaande wetgeving schikken. Wij moeten daarom opnieuw contact opnemen met de Spaanse autoriteiten om deze zaak op te helderen.

De Voorzitter
Vraag nr. 46 van Heidi Hautala (H-0744/97):
Betreft: Natura 2000 en militaire oefenterreinen
De lidstaten van de EU stellen elk een voorstel op voor de Natura 2000-gebieden in het kader van de habitat-richtlijn. Sommige lidstaten willen echter bepaalde gebieden niet aanmelden voor Natura 2000, omdat deze gebieden zich in militaire oefenterreinen bevinden. Kan de Commissie de communautaire wetgeving op dit gebied nader toelichten en verduidelijken welke bepalingen voor Natura-2000-gebieden gelden indien deze gebieden deel uitmaken van militaire oefenterreinen?

Bjerregaard
Mijnheer de Voorzitter, Natura 2000 bestaat uit twee delen: speciaal beschermde gebieden die aangeduid zijn overeenkomstig richtlijn 79/409 betreffende de bescherming van wilde vogels, waarover we het overigens ook met betrekking tot de vorige vraag hebben gehad, maar ook speciaal beschermde gebieden krachtens richtlijn 92/43 over de instandhouding van natuurgebieden en de bescherming van flora en fauna. De Gemeenschap heeft een lijst van dergelijke gebieden vastgesteld op basis van de nationale lijsten. Voor speciaal beschermde gebieden overeenkomstig richtlijn 79/409 heeft het Hof van Justitie bevestigd dat bij de selectie van de gebieden alleen ornithologische criteria in aanmerking mogen worden genomen. Voor speciaal beschermde gebieden krachtens richtlijn 92/43 gelden alleen natuurwetenschappelijke criteria die door de lidstaten en de Gemeenschap bij de vaststelling van de lijsten moeten worden toegepast. De Commissie is principieel van mening dat geen van beide richtlijnen de mogelijkheid biedt om militaire gebieden van aanmelding voor Natura 2000 uit te sluiten indien deze gebieden aan de genoemde criteria voldoen.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek mijn dank uit voor het antwoord en stel een vraag over een andere kwestie die betrekking heeft op de begrenzing van Natura 2000-gebieden in Finland. Een zeker voorval heeft mij zeer verbaasd. De vice-burgemeester van Helsinki heeft in het openbaar gezegd dat de Commissie hem heeft verzekerd dat er in Helsinki een grote haven kan worden gebouwd, hoewel, zoals u goed weet en zoals u zelf publiekelijk heeft gezegd, de rijkdom aan vogels in dit gebied aan de hand van de vogelrichtlijn heel duidelijk is aangetoond. Is het mogelijk dat de vice-burgemeester de waarheid spreekt of kunt u zeggen waarvan hier eigenlijk sprake is? Hij zegt dus dat de Commissie heeft bevestigd dat deze haven kan worden gebouwd.

Bjerregaard
Zowel Natura 2000 als de vogelrichtlijn kan ons ver leiden. De vraag die ik vandaag moest beantwoorden ging over militaire gebieden en de aanvullende vraag die mij gesteld werd, gaat over de haven van Helsinki. Ik kan op deze tweede vraag uiteraard niet antwoorden zonder de zaak vooraf te hebben onderzocht.

Thors
Als men vindt dat wij in Finland een bepaald aantal beschermde gebieden hebben die moeten worden ingericht, en als men constateert dat wij een voorstel hebben ingediend, bijvoorbeeld om een bepaalde vogelsoort op grond van de vogelrichtlijn zodanig te beschermen dat men kan zeggen dat het bestand van die soort op peil wordt gehouden, zijn er dan geen mogelijkheden, mevrouw de commissaris, om te concluderen dat de soort daar voldoende beschermd is en dat men dan voor die gebieden een uitzondering zou kunnen maken? Voor die conclusie zijn verschillende argumenten aan te wijzen. Hoe dan ook, ons land heeft zo'n voorstel opgesteld nadat men heeft geconstateerd dat wij gebieden hebben die aan de criteria voldoen. Later maakt men daar dan een keuze uit, als er een wetenschappelijke analyse is verricht.

Bjerregaard
Ik wens niet in te gaan op de selectie van de Natura 2000-gebieden die Finland heeft gemaakt. Ik weet dat de selectie een uitgebreid en heftig debat op gang heeft gebracht. Wat de specifieke keuze van bepaalde gebieden betreft, zullen wij een standpunt innemen wanneer we een overtreding ontdekken of wanneer de Finse regering ons verzoekt om alternatieven te zoeken. Naar aanleiding van de vraag van vandaag heb ik niet onderzocht of een dergelijk verzoek is ingediend noch welke mogelijkheden er in zo'n geval zouden zijn.

De Voorzitter
Aangezien de aan mevrouw Bjerregaard toegekende tijd verstreken is, zullen de vragen nr. 47 en 48 schriftelijk worden beantwoord.

Flynn
Voor zover de Commissie begrijpt, wil de geachte afgevaardigde weten of de Child Support Act in het Verenigd Koninkrijk een inbreuk betekent op artikel 6 van de richtlijn van de Raad 93/104 inzake de 48-urige werkweek.
In mijn antwoord op de schriftelijke vraag nr. 1175/93 heb ik gezegd: " Vragen over onderhoudsbetalingen aan alleenstaande vrouwen met kinderen uit hoofde van de Child Support Act zijn uitsluitend een aangelegenheid voor het Verenigd Koninkrijk" . De Gemeenschap is niet bevoegd om iets op dit vlak te ondernemen. Op grond van informatie waar de Commissie over beschikt, heeft de Child Support Agency echter geen bevoegdheid om iemand te verplichten een bepaald aantal uren te werken.
Hoewel de beoordeling van de onderhoudsbetalingen slechts om de twee jaar automatisch wordt herzien, kan de betrokken persoon, wanneer zijn of haar omstandigheden gewijzigd zijn op elk gewenst moment krachtens bepaling 17 van de genoemde wet een herziening aanvragen. De Commissie heeft begrepen, dat de hoogte van de onderhoudsbetalingen afhangt van het reële inkomen, met uitzondering van de urgentieregeling, die toegepast wordt wanneer de ouder zonder zorg voor het kind weigert om mee te werken en geen gegevens verstrekt over zijn inkomsten en uitgaven.
Verder menen wij begrepen te hebben dat wanneer een ouder voor wie een beoordeling van de toelage heeft plaatsgevonden, niet instemt met de beoordeling van de daartoe bevoegde ambtenaar, hij deze beslissing bij een bepaalde, onafhankelijke rechtbank kan aanvechten. Daarna, maar dan uitsluitend met betrekking tot de wetsbepalingen, kan hij in beroep gaan bij een onafhankelijke jurist. Daarop volgt het hof van cassatie en tot slot kan hij zich wenden tot het Hogerhuis.
Vanwege deze overwegingen mag men stellen dat er geen link bestaat tussen de praktijk van de Child Support Agency en artikel 6 van de richtlijn inzake de 48-urige werkweek.

Truscott
 Ik wil commissaris Flynn hartelijk danken voor zijn antwoord. Ik hoop dat hij ook in de toekomst de tenuitvoerlegging van de richtlijn in de afzonderlijke lidstaten zal controleren, hoewel het de taak is van de lidstaten om de richtlijn in alle opzichten ten uitvoer te leggen.
Ik zou echter graag bevestigd willen zien, dat in dit geval, volgens hem een Child Support Agency geen overuren en toeslagen mag meetellen in de 48-urige werkweek. En is hij verder van mening, dat er bij een geschil in het VK een beroep op de wet moet worden gedaan?

Flynn
U weet ongetwijfeld dat de toepassingsbepalingen pas rond april volgend jaar in het Verenigd Koninkrijk van kracht zullen zijn. Maar wij zullen zeker zo te werk gaan als u zegt. Wij zullen de tenuitvoerlegging in de gaten blijven houden. Maar ik heb geprobeerd duidelijk te maken, dat een beroep mogelijk is, zelfs tot aan het Hogerhuis. Men mag hopen dat het nooit zover hoeft te komen, maar die weg ligt open voor iemand die het er niet mee eens is. Hij kan naar de onafhankelijke rechtbank stappen en daarna gebruik maken van de overige middelen van beroep.
Tot slot kan ik mededelen dat ook wij hopen, dat het Verenigd Koninkrijk uiteindelijk zal zorgen voor een snelle tenuitvoerlegging. U weet wellicht dat er toen de vorige regering nog aan het bewind was een discussienota is verstuurd. Dit document werd geëvalueerd, juist om alles zo snel mogelijk wettelijk te regelen. Wij zullen deze zaak voor zover mogelijk nauwgezet in de gaten houden.

De Voorzitter
Vraag nr. 50 van Anne McIntosh (H-0627/97):
Betreft: Werkloosheid in de dienstensector van de Europese Unie
Welke specifieke steun bestaat er in het kader van het Europees Sociaal Fonds (ESF) ter bestrijding van de gevolgen van werkloosheid in industrieën in de sectoren havens en toerisme?
Is de Commissie bereid initiatieven ter ondersteuning van industrieën in de dienstensector bij de komende herziening van de Structuurfondsen te verlengen voor de periode na het jaar 2000, zodat het vraagstuk van de werkloosheid in industrieën in de sectoren havens en toerisme doeltreffend kan worden aangepakt?

Flynn
Het Europees Sociaal Fonds is het belangrijkste instrument van de Europese Unie om het menselijk potentieel te ontwikkelen en de arbeidsmarkt in de Unie beter te laten functioneren. De aanpak is niet sectorieel maar dekt een breed scala aan activiteiten die erop gericht zijn mensen beter geschikt te maken voor de plaatselijke arbeidsmarkt. Dit geschiedt door de mensen op te leiden voor de beschikbare banen of door het scheppen van nieuwe werkgelegenheid, waar zij een betere kans maken om aan bod te komen.
Dergelijke activiteiten die op de mensen zelf gericht zijn, kunnen van pas komen in de dienstverlenende sectoren, met inbegrip van het toerisme. Betere beroepskwalificaties en managementvaardigheden zijn een eerste vereiste voor de ontwikkeling van de toeristische sector. Het is bekend dat deze sector goede vooruitzichten biedt voor de groei van de werkgelegenheid en nu al goed is voor ongeveer 6 % van de totale werkgelegenheid in de Unie. Aangezien de steunmaatregelen van het Sociaal Fonds voor de dienstverlenende sectoren vervat liggen in de algemene ontwikkelingsprogramma's voor het menselijk potentieel, kan men deze niet zo gemakkelijk en eenduidig in de documenten over de programma's terugvinden. In sommige landen zijn er echter actieprogramma's van het Sociaal Fonds opgezet die de regionale inspanning ter bevordering van het toerisme ondersteunen. Twee voorbeelden hiervoor zijn Portugal en Griekenland.
De steun van het Sociaal Fonds ter bevordering van de kwalificaties voor het toerisme op regionaal vlak bedraagt in de periode van 1994-1999 meer dan 200 miljoen ecu en omvat meer dan 100.000 deelnemers. De totale impact van de acties van het Sociaal Fonds op dit vlak is natuurlijk een stuk groter, wanneer men de draagwijdte van de algemene programma's voor de ontwikkeling van het menselijk kapitaal erbij betrekt.
Voor de periode na het jaar 2000 heeft de Commissie in Agenda 2000 een nieuw kader aangegeven, met twee regionale doelstellingen en een horizontale doelstelling voor het menselijk potentieel, met een consistente transversale aanpak voor de ontwikkeling van het menselijk potentieel.
De prioriteiten van de nieuwe doelstellingen voor het menselijk kapitaal zijn vergelijkbaar met de huidige prioriteiten: beroepsflexibiliteit, permanente scholing, sociale integratie en een preventieve aanpak van werkloosheid. De maatregelen voor de industriële sector die gericht zijn op de ontwikkeling van het menselijk potentieel zullen daarom ook in de toekomst in aanmerking komen voor een ondersteuning door het Sociaal Fonds in overeenstemming met de genoemde principes.
Tot slot wil ik daar nog aan toevoegen dat de verwijzing naar "industriële sectoren in samenhang met havens" niet duidelijk is en dat het daarom niet mogelijk is om in te gaan op dit aspect van de vraag. De opmerkingen die ik gemaakt heb over het toerisme en dan vooral het punt over de horizontale aanpak in tegenstelling tot de sectoriële steunmaatregelen binnen het Sociale Fonds, zijn ook van toepassing op de meeste, zo niet alle, industriële en dienstverlenende activiteiten in havens.

McIntosh
Ik ben zeer dankbaar voor het uitgebreide antwoord dat wij hier vanavond van de commissaris hebben gekregen. Ik vertegenwoordig een gebied waar geen enkel deel van Portugal of Griekenland onder valt en ik hoop dat u daarom begrip heeft voor mijn ongeduld. Ik wil graag even uitleggen wat ik versta onder activiteiten in verband met havens. Hiermee bedoel ik alle activiteiten in een havengebied. In mijn geval gaat het om Harwich, maar het zou net zo goed de haven van Athene kunnen zijn of, zo u wilt, die van Hamburg waar de mensen hun banen verloren hebben omdat de havenactiviteiten teruggelopen zijn en de sector zeevervoer met een algemene recessie kampt. Misschien kunnen wij dit het beste vergelijken met het succes van het CONVER- programma. Van alle andere actieprogramma's, waaronder die van het Europees Sociaal Fonds, heeft dit programma voor het menselijk potentieel de meeste vruchten afgeworpen en dat geldt ook voor de financiële middelen die in de districten Essex en Suffolk voor opleidingen en toerisme ter beschikking stonden, alsmede voor het ADAPT-programma in Felixstowe, dat ik echter niet vertegenwoordig.
Alles wat wij vragen is dat de Commissie zich in haar programma Agenda 2000 iets flexibeler opstelt, zodat de ideeën die vervat liggen in de ADAPT- en CONVER-programma's ook in andere programma's van het ESF worden opgenomen.

Flynn
Ik kan mevrouw McIntosh antwoorden, dat als iets in een bepaald land van toepassing is, dit geldt voor alle lidstaten. Ik heb gemakshalve Portugal en Griekenland als voorbeeld genoemd voor de ondersteuning van activiteiten in de toeristische sector. Deze steun kan in elk land worden gegeven. U heeft helemaal gelijk als u zegt dat er gebieden zijn waar het steeds slechter gaat. Er zijn ook gebieden die zwaar geleden hebben, omdat er te weinig activiteiten waren en de omstandigheden wijzigden. Het Sociaal Fonds steunt inderdaad op een horizontale manier de herscholing van mensen en hun reïntegratie in de arbeidsmarkt. Ook deze vorm van bijstand en steun wordt geboden. Ze is ongetwijfeld ook beschikbaar voor uw gebied, net zoals voor andere gebieden in het Verenigd Koninkrijk.

De Voorzitter
Vraag nr. 51 van Graham Watson (H-0667/97):
Betreft: Europa tegen kanker
Is de Commissie het ermee eens dat bij de kankerbestrijding veel meer de nadruk gelegd moet worden op preventiestrategieën?
Welke maatregelen denkt de Commissie te nemen om het aantal nieuwe kankergevallen de komende 10 jaar te verminderen?

Flynn
Kanker is altijd een van de belangrijkste onderwerpen geweest in het beleid voor de volksgezondheid in Europa. Bij ongeveer een derde van de Europese burgers zal op een gegeven moment in hun leven de diagnose kanker worden gesteld. Een kwart zal aan deze ziekte sterven. Het huidige derde actieprogramma van de Commissie legt daarom de nadruk op het voorlichten en informeren van de burgers over gezondheidsaspecten met het oog op kankerpreventie, omdat het algemeen aanvaard is dat ongeveer 70 % van alle kankergevallen met dodelijke afloop zijn oorsprong heeft in individuele beslissingen over de manier van leven en de leefomgeving.
Een belangrijk instrument in de voorlichtingscampagnes van het actieprogramma Europa tegen kanker is de Europese code tegen kanker. Deze code bestaat uit een reeks beknopt geformuleerde aanbevelingen ter voorkoming van kanker, opgesteld door vooraanstaande Europese kankerdeskundigen. Elk jaar wordt in het kader van het programma Europa tegen kanker een Europese week tegen kanker georganiseerd. Deze campagne is gericht op het grote publiek en er wordt steeds een aanbeveling voor kankerpreventie uitgekozen. Het onderwerp van dit jaar is bijvoorbeeld de preventie, de vroege opsporing en screening van borst- en baarmoederhalskanker. Het actieprogramma Europa tegen kanker liep voorop in het doen van aanbevelingen voor de organisatie en kwaliteitswaarborg van het bevolkingsonderzoek naar borst- en baarmoederhalskanker, omdat de ziekte hierdoor aanzienlijk kan worden teruggedrongen.
Verder steunt en coördineert het programma één van de grootste epidemiologische onderzoeken ter wereld op het gebied van kanker en voeding, waar meer dan 400.000 mensen bij betrokken zijn en op grond waarvan men voedingspatronen zal kunnen opsporen die het risico van bepaalde kankervormen kunnen verminderen.
Met betrekking tot het tweede gedeelte van de vraag: vooral vanwege de vergrijzing van de bevolking in Europa voorspellen de deskundigen een gestage stijging van het aantal kankergevallen in de komende jaren. Persoonlijke beslissingen dragen ook bij aan deze toename. Men verwacht bijvoorbeeld in de komende jaren een grote toename van het aantal longkankergevallen bij vrouwen, omdat er in de afgelopen tien jaar in Zuid-Europa veel vrouwen zijn gaan roken. De huidige activiteiten op het vlak van de kankerpreventie die de Commissie zelf onderneemt of door de Commissie worden ondersteund, omvatten informatieverspreiding, gezondheidsvoorlichting en vroege opsporing. Deze maatregelen beogen een minder snelle groei van het aantal kankergevallen en het voorkomen van het uitbreken van deze ziekte op jongere leeftijd.

Watson
Ik ben blij met het antwoord van de commissaris en ook met de maatregelen die de Commissie treft, want dit is een zeer belangrijk onderwerp en bovendien iets waar wij op Europees vlak veel aan kunnen doen.
Dit jaar hebben wij de vijfde "Europese week tegen kanker" gehad en prioriteit nummer twee had betrekking op gezondheid, scholing en voorlichting.
Geachte commissaris, in het kader van deze week heb ik een bezoek gebracht aan een van de plaatselijke ziekenhuizen in mijn kiesdistrict. Het heeft de grootste kankerafdeling van alle ziekenhuizen in de omgeving, het is gelegen in een middelgrote plaats, en ik ging erheen, omdat het de Europese week tegen kanker was. Ik vond het zeer teleurstellend dat ik moest vaststellen dat men in dit ziekenhuis nog nooit gehoord had van de Europese week tegen kanker, ondanks het feit dat we nu in het vijfde jaar zijn, en dat men in het ziekenhuis al helemaal niets had vernomen over het tien-punten plan, dat ik tijdens mijn bezoek moest lanceren.
Ik zou willen vragen of de commissaris kan nagaan in hoeverre deze informatie daadwerkelijk doorkomt. Ik heb in een aantal stukken van de Commissie gelezen dat zij een openbare oproep voor het indienen van voorstellen heeft gedaan en dat er een professioneel voorlichtingsbureau werd uitgekozen, dat in vrijwel alle lidstaten vestigingen heeft. Ik kan alleen maar concluderen, meneer de commissaris, dat dit bureau zijn werk in het Verenigd Koninkrijk niet naar behoren gedaan heeft.

Flynn
Allereerst wil ik de heer Watson bedanken voor zijn inlichtingen. Het spijt me dat hij met dit probleem geconfronteerd werd. Het is wel zorgwekkend en ik zal proberen om de zaak na te gaan. Ik ben hem dankbaar voor zijn belangstelling.
Ik moet erop wijzen dat wij niet erg veel geld hebben voor dit programma, zoals hij weet. Ongeveer 11 à 12 miljoen ecu per jaar en dit verdeeld over 15 lidstaten, dat is niet erg veel. Toch maken wij een diepgaande evaluatie van de Europese week tegen kanker. Zoals u weet, geschiedt dit elk jaar in de tweede week van oktober. De campagne loopt elk jaar en er worden meer dan zes miljoen folders gedrukt en verspreid over Europa. Verder verschijnen er advertenties in de pers en ook spotjes op televisie en video. Ik heb vernomen dat er elk jaar tussen de 300 en 500 miljoen contacten met Europese burgers worden gelegd. Maar zelfs met zo'n dekking, kan het nog steeds gebeuren dat de folder onderop de stapel terechtkomt en dus wel binnen gekomen is, maar niet duidelijk zichtbaar wordt neergelegd of opgehangen.
De impact van de campagne wordt gemeten door Eurobarometer, die vóór en na de campagne een enquête houdt. Het is interessant om eens te kijken naar de resultaten van de enquête over de campagne van 1995. Deze resultaten werden het Parlement ter beschikking gesteld. Hieruit blijkt bijvoorbeeld dat aan het einde van de campagne 20 miljoen méér Europeanen overtuigd waren dat kanker voorkomen kan worden en dat de verschillende risicofactoren, bijvoorbeeld roken en het eten van te weinig fruit, groente en vezels, na de campagne beter bekend waren. Dat is alles wat ik erover kan zeggen. Er schijnt dus in dit opzicht een goede response te zijn, maar wij gaan af op de deskundigen, zoals u reeds opmerkte.
Ik zou het zeer op prijs stellen wanneer u mij de naam van het ziekenhuis onder vier ogen zoudt kunnen noemen, zonder daar al te veel ophef over te maken. Ik zal dan nagaan of zij al dan niet voorkomen op de lijst met contacten, want dat zou wel het geval moeten zijn.

Thors
Voor ons vrouwen is de preventie van kanker een urgent thema, dat dit jaar actueel is. Wat mij echter verontrust is dat gezegd wordt dat slechte preventie schadelijker is dan geen preventie. Helaas zijn er tekenen dat er in Europa laboratoria zijn die bijvoorbeeld bij vrouwen gedane kankerproeven testen en controleren op een wijze die niet wetenschappelijk volledig en juist is.
Welke handleiding denkt de Commissie op dit gebied aan de lidstaten mee te geven? Het is duidelijk dat er een soort kwaliteitscontrole nodig is van de laboratoria die de proeven controleren.
Mijn tweede vraag luidt: hoe beoordeelt de Commissie de mogelijkheden om in de lidstaten te komen tot werkelijk alles omvattende preventiesystemen, "screening systems" ? Ik denk dat dat van beslissende betekenis is als wij de strijd tegen kanker willen winnen.

Flynn
U heeft gelijk als u de nadruk legt op de kwaliteitscontrole en alles wat samenhangt met het bevolkingsonderzoek. Een groot gedeelte van wat wij op dit vlak aanbevelen heeft betrekking op de kwaliteit, want die is voor al deze onderzoeken onontbeerlijk. Ik kan u een boekje van ons aanraden over de Code tegen kanker, waar alle aanbevelingen in staan, samen met de tien punten die door kankerdeskundigen uit alle delen van de Unie zijn opgesteld. Het is een zeer nuttig drukwerkje en het gaat over primaire en secondaire aspecten. Het primaire gebied omvat het vermijden van risicofactoren zoals roken, drinken of blootstelling aan teveel zonlicht, en het secondaire gebied heeft betrekking op de vroegtijdige opsporing. Dat is dan waar de hele kwestie van routineonderzoeken en controles bij om de hoek komt kijken. Er is ons veel gelegen aan het bevorderen van een kwalitatief goede controle en screening, maar het is natuurlijk een taak van de lidstaten om hun eigen bevolkingsonderzoek te organiseren. Wij hopen wel dat zij daarbij putten uit de beste kennis en ervaring die op dat vlak bestaat en wij streven ernaar die ter beschikking te stellen.

Elchlepp
Neemt u mij niet kwalijk, mijnheer de commissaris, de discussie prikkelt mij tot het stellen van nog een vraag. Ervaart u het af en toe niet als paradoxaal dat de Commissie enerzijds op bewonderenswaardige wijze voorlichting geeft over de gevaren van kanker, maar anderzijds elk jaar aanzienlijke middelen - waarschijnlijk wezenlijk meer - beschikbaar stelt om de tabaksteelt te stimuleren, temeer daar dit een sector is, waar dit uit het oogpunt van het werkgelegenheidsbeleid nauwelijks valt te verdedigen?

Flynn
Kort en goed: u hebt gelijk. Dit is tegenstrijdig en ik heb daar reeds verschillende keren op gewezen. Wanneer men een product steunt, dat, naar mijn mening, schadelijk is, dan is dat indirect een ondersteuning van de desbetreffende industrietak en dat vind ik betreurenswaardig. Ik zou willen dat het anders was en ik kijk uit naar de dag waarop hier een einde aan zal komen.
U weet ongetwijfeld dat de Commissie samen met het rapport over de organisatie van de tabaksmarkt een mededeling tegen het roken heeft aangenomen. Dat was vorig jaar december. Door deze gelijktijdige benadering hebben wij er de nadruk op gelegd dat de hervorming van de tabaksmarkt en de bevordering van de volksgezondheid hand in hand moeten gaan. Na heel wat touwtrekken heeft er een verregaande hervorming plaatsgevonden, die ik actief ondersteun, en volgens mij zal de beslissing die toentertijd werd genomen leiden tot een verbetering van de situatie. Wij zijn erin geslaagd om meer geld ter beschikking te krijgen, omdat 1 % van de totale subsidie wordt ingehouden en wordt afgedragen aan het communautaire fonds voor onderzoek en voorlichting over het roken en ik hoop dat dit geld goed zal worden besteed.
Maar u heeft helemaal gelijk en ik ben het met u eens. Ik kijk uit naar de dag waarop de Unie geen subsidie meer zal verstrekken voor de teelt van een product dat leidt tot letsel, schade, ziekte en overlijden.

De Voorzitter
Daar de tijd voor het Vragenuur voor vragen aan de Commissie verstreken is, zullen de vragen nr. 52 t/m 89 schriftelijk worden beantwoord.
Het Vragenuur is gesloten.

Overeenkomst met de voormalige Joegoslavische
Republiek Macedonië - Overeenkomst met Slovenië
De Voorzitter
Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A4-0296/97 van de heer Nikitas Kaklamanis, namens de Commissie vervoer en toerisme, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende de sluiting van een overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië betreffende het vervoer (COM(96)0533 - C4-0310/97-96/0260(AVC)); -A4-0275/97 van de heer Francesco Baldarelli, namens de Commissie vervoer en transport, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende het sluiten van een bijkomend protocol bij de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Republiek Slovenië op het gebied van vervoer (COM(96)0544 - C-0144/97-96/0261(CNS)).
Kaklamanis
Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik mijn dank uitspreken aan de mensen van het secretariaat van de Commissie vervoer en toerisme. Zij hebben hun werk zeer zorgvuldig gedaan en hebben zich strikt gehouden aan de instructies van onze commissie en de rapporteur. Ik zeg dit omdat het secretariaat hevige kritiek heeft gekregen van mensen die part noch deel hadden aan deze zaak. Als rapporteur ben ik absoluut tevreden over de wijze waarop het secretariaat van de Commissie vervoer en toerisme heeft gewerkt.
Dit verslag wordt ingediend overeenkomstig artikel 80 van het Reglement, hetgeen betekent dat gedane zaken geen keer nemen. Het Parlement heeft niet de mogelijkheid de tekst te amenderen en kan slechts ja of nee zeggen.
Overeenkomstig artikel 90 van het Reglement was de Commissie verplicht bij de opstelling van haar tekst het Parlement op de hoogte te houden. Tot mijn grote spijt moet ik echter mijn collega's mededelen dat de Commissie daartoe nooit enige poging heeft ondernomen.
Op onze vraag waarom zij dat niet heeft gedaan, heeft de Commissie geantwoord dat deze nalatigheid toe te schrijven was aan gebrekkige communicatie en dat zij herhaling hiervan in de toekomst wilde voorkomen. Afijn, ik laat het aan u over daar de nodige conclusies uit te trekken.
Deze overeenkomst is een onderdeel van het beleid van de Europese Unie voor de economische en politieke ondersteuning van de landen in het Balkangebied. Hierin is sprake van de financiering van verschillende projecten. Voor de bouw van netwerken voor het vervoer per spoor en over de weg stelt de Europese Unie 150 miljoen ecu plus 20 miljoen ecu garantie ter beschikking en wel gratis, want het eerste bedrag is een lening van de Europese Investeringsbank.
Tot zover geen enkel bezwaar en persoonlijk ga ik hier volledig mee akkoord. Dan komt echter de kritiek. In de tekst die, zoals ik al zei, niet geamendeerd kan worden door het Parlement, komen drie punten voor die zeer ongunstig zijn voor de Europese Unie en met name voor Griekenland, de enige lidstaat die aan FYROM grenst.
Hier staat dat de overeenkomst die gesloten wordt tussen FYROM en de Europese Unie zo spoedig mogelijk zal worden toegepast. U begrijpt dat de zinsnede "zo spoedig mogelijk" absoluut niets zegt. Ik heb dan ook een brief gestuurd aan de Europese Commissie met de vraag wat "zo spoedig mogelijk" precies inhoudt. Zoals de collega's van de Commissie vervoer weten is daar geen antwoord op gekomen.
Ten tweede wordt met deze tekst het derde land in kwestie, FYROM, het recht toegekend een speciale belasting te heffen op de voertuigen van de Europese Unie die niet aan de normen van dit land beantwoorden. Dat wil zeggen dat zij belasting kunnen heffen op de voertuigen die beantwoorden aan de Europese normen die wij hier in dit Parlement hebben vastgesteld.
Dan heb ik nog een derde punt van kritiek. Het derde land kan namelijk ook een speciale belasting heffen op voertuigen die volgens de regering van de FYROM schade berokkenen aan het wegennet. Over al deze punten heb ik brieven geschreven aan de Commissie zonder ooit echt uitsluitsel te hebben gekregen. De antwoorden waren vaag en zeiden dat er een commissie zal worden opgericht voor het bijleggen van eventuele conflicten en dat bij staking van stemmen in deze commissie FYROM beslist. Daarom moet ik tot mijn grote spijt de collega's mededelen dat zij vrij zijn te stemmen zoals hun goed dunkt maar ik niet voor deze overeenkomst kan stemmen. Deze is nadelig voor de Europese Unie.

Baldarelli
Mijnheer de Voorzitter, een deel van de Europese associatie-overeenkomst met Slovenië betreft het vervoerswezen. Het gaat om een gemengd preferentieel akkoord, dat in de plaats moet komen van het handels- en samenwerkingsakkoord, waarbij een vrijhandelszone gecreëerd moet worden na afloop van een overgangsperiode van maximaal zes jaar. In dit akkoord staan bepalingen over het vrij verkeer van goederen en werkenden, over het recht op vestiging van vervoersbedrijven en vrije dienstverlening. Voorts wordt voorzien in economische samenwerking, onder meer op het vlak van het vervoerswezen, de posterijen en toerisme. Ten slotte heeft het akkoord ook een financiële samenwerking in petto via deelname van Slovenië aan het PHAREprogramma en leningen die door de EIB worden verstrekt. Gelijk opgaand met dit gemengd preferentieel akkoord wordt tevens een politieke dialoog aangesneden, en ook dat is van het hoogste belang.
Het akkoord bevat specifieke bepalingen voor het vervoerswezen: vastgehouden wordt aan de bepalingen van de vervoersovereenkomst tussen de Europese Unie en Slovenië met betrekking tot het systeem over land, aan de voorschriften inzake vrije dienstverlening van de vervoersdiensten, en aan het recht van vestiging. Ik moet er even op wijzen dat dit laatste recht niet van toepassing is tussen de Europese Gemeenschap en Slovenië, aangezien de relatie tussen de lidstaten en Slovenië door bilaterale akkoorden geregeld blijft.
Bovendien moet opgemerkt worden dat krachtens artikel 46 van het protocol geen toepassing plaatsvindt van de akkoorden met betrekking tot de diensten van luchtvervoer, de binnenscheepvaart en zeevaartcabotage, en dat is toch wel een zwakke schakel. Dit zijn punten die in een volgend stadium aan de orde moeten komen, zodra er sprake is van volledige toetreding.
Wij hopen uiteraard dat deze overeenkomst Slovenië kan helpen om volledig toe te treden tot de Europese Unie. Overigens beseffen wij dat de Europese Unie al een moeilijk gebied heeft, het Alpengebied, dat met forse moeilijkheden kampt, onder meer milieuproblemen. Het is dan ook geen toeval dat in dit akkoord regelingen zijn getroffen voor een specifiek aanknopingspunt voor Slovenië en Oostenrijk. Voor het goederenverkeer en het vervoer over de weg wordt speciaal het ecopuntensysteem genoemd, dat beoordeeld zal moeten worden en geconditioneerd aan de toegang tussen de afzonderlijke landen. Milieutechnisch gezien is dit een belangrijk punt.
Een ander belangrijk punt is volgens mij de infrastructuur. Via dit akkoord wordt voorzien in een forse investering op dit vlak. Slovenië heeft beloofd dat het 50 procent zal betalen van de geraamde kosten van de infrastructuurwerken, terwijl het resterende deel uit de kassen van internationale financiële instellingen zal moeten vloeien. Het probleem is echter dat we wat dit betreft nog niet verder zijn dan een algemeen klinkende principeverklaring. Naar we vernomen hebben, heeft Slovenië al een aanzienlijk post op zijn begroting ingeruimd om een paar van die infrastructuurwerken te realiseren, maar de resterende 50 procent die ten laste van de financiële instellingen komt, is er nog niet. We hebben participaties van ongeveer 12 à 15 procent. De internationale financiële instellingen hebben dus tot op heden niet volledig aan de verwachtingen beantwoord die het akkoord had gewekt inzake de realisering van vrij verkeer van goederen en personen. Van dit oogpunt uit bezien schiet de Europese Unie dus eigenlijk tekort, want zij poneert in de verdragen een paar belangrijke zaken en organiseert zich ook navenant, maar als het er dan op aankomt om ook financiële kleur te bekennen, heeft ze moeite om gedane toezeggingen ten aanzien van deze landen na te komen. Voor wat dus de financiële kant van de zaak betreft, vind ik dat erop gehamerd moet worden dat toch vooral die infrastructuur wordt gerealiseerd die onontbeerlijk is voor penetratie via Slovenië in andere landen van Midden- en Oost-Europa: ik denk aan Hongarije, Tsjechië en andere landen die handelsbetrekkingen met Slovenië hebben welke reeds in het verleden zijn geconsolideerd.
Ter afsluiting kan ik zeggen dat dit een belangrijke overeenkomst is die naar mijn smaak aangenomen moet worden. Natuurlijk zouden wij er ook op moeten toezien dat de Commissie de noodzakelijke bijdrage levert in de vorm van informatieverstrekking.

Elchlepp
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, nadat er zo het een en ander aan kritiek is geuit, wil ik ook graag het positieve van deze overeenkomst naar voren brengen. Deze overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië - een lange naam, maar ik vind het beter om deze te gebruiken dan de kunstmatige naam FYROM -, is voor mij een lichtpuntje in deze economisch en ook politiek zeer labiele regio van Europa. Daarom moeten we met de overeenkomst instemmen. Juist de stimulering en uitbreiding van de verkeersinfrastructuur zie ik als sleutel tot een verdere positieve economische ontwikkeling van het land.
Wel, zo heel onbaatzuchtig is de EU niet om deze overeenkomst te sluiten. Enerzijds draagt de overeenkomst in hoge mate bij aan de verdere voltooiing van de interne markt, door een verbetering van het transitoverkeer in Europa van Noord naar Zuid, naar Griekenland, en tevens aan de uitbreiding van de betrekkingen tussen Macedonië en Griekenland. Anderzijds versterkt de overeenkomst met zijn interregionale benadering de positie van dit land als economische en politieke factor in de crisisregio Zuidoost-Europa.
Nu is het aan de Commissie er speciaal op te letten dat de plannen voor de verkeersprojecten niet losstaand worden uitgevoerd, maar in nauw overleg met de buurlanden - in het bijzonder met de Federatieve Republiek Joegoslavië -, als bijdrage aan het economisch herstel van de crisisregio als geheel.
Voor de sector handel lijkt het mij essentieel de toegangsvoorwaarden tot de interne markt te verbeteren voor de producten uit de voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. In dit kader moet ervoor worden gezorgd dat zonder uitstel wordt begonnen met onderhandelingen over een overeenkomst inzake de vereenvoudiging van controles en formaliteiten in het goederenverkeer ter vermindering van handelsbelemmeringen.
Tot slot lijkt mij ook van belang dat deze overeenkomst niet alleen rekening houdt met milieuaspecten, maar dat tevens concrete maatregelen voor milieubescherming langs de nieuwe verkeerswegen van kracht worden door prioriteiten te stellen bij het vervoer per spoor en het gecombineerde verkeer.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, ik zou natuurlijk zeer ongelukkig zijn geweest, ik zou vandaag niet hebben kunnen slapen, als ik deze kans niet had gehad, nu door u te worden opgeroepen!
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, we hebben hier twee overeenkomsten die voor mij heel belangrijk zijn. Ik ben heel blij dat commissaris Van den Broek hier is, omdat het in wezen niet gaat om gedetailleerde vraagstukken aangaande het verkeersbeleid in engere zin, maar om de vraag of wij in onze directe en verdere omgeving zullen beschikken over een verkeersinfrastructuur die tevens is aangepast aan de voorwaarden van zowel het vorige als ook het toekomstige uitbreidingsproces.
Ik ben vorige week in Slovenië geweest om daar deel te nemen aan de gemengde vergadering van parlementariërs van het Europees Parlement en van Slovenië. Doordat ik wegens afspraken het vroege vliegtuig uit Wenen niet kon nemen, moest ik van Wenen naar Frankfurt en van Frankfurt naar Ljubljana vliegen, want de bestaande spoorverbinding doet er zo lang over dat ik mijn afspraak voor zondagavond in Ljubljana (Laibach) zou hebben gemist. Dit toont aan dat men tegenwoordig in aan elkaar grenzende regio's zeer omslachtige, bepaald niet milieuvriendelijke, maar wel tijdrovende wegen moet kiezen om in een buurland te komen. Daarom is het ook van groot belang dat wij - en met deze overeenkomst wordt ook de basis daarvoor gelegd -, komen tot een uitbreiding van de verkeersinfrastructuur, die tevens beantwoordt aan de eisen van deze tijd en in overeenstemming is met de taken die wij in de toekomst moeten vervullen. Juist als kandidaat voor toetreding van de eerste orde is Slovenië natuurlijk van belang. Ook voor de verbetering van de economische structuur, die in Slovenië aan hervorming toe is, zelfs als de economie aldaar goed draait, moeten we deze verkeersinfrastructuur uitbreiden.
Daar valt weinig over te zeggen. De uitbreiding van deze infrastructuur zal natuurlijk deel uitmaken van het partnerschap voor toetreding. Ook wil ik nog noemen dat we de Slovenen hebben gevraagd, vooral ook de verbindingen met Kroatië tot stand te brengen, en dat onderdeel niet te vergeten.
De tweede overeenkomst betreft FYROM of Macedonië. Hier ligt het natuurlijk anders, want het tijdstip van toetreding zal natuurlijk veel, veel verder weg liggen. Toch lijkt het mij belangrijk, en ook in het belang van Griekenland, dat de infrastructuur - spoorwegen en vanzelfsprekend ook de wegen - adequaat wordt uitgebreid, want de verbinding van Griekenland met de rest van Europa, als ik dat zo mag aanduiden - zal meestal lopen via FYROM, en alles wat bijdraagt aan een verbetering van deze verbindingen, is niet alleen van nut voor FYROM, maar ook voor de Europese Unie. In dit licht bezien, mijnheer de Voorzitter, wil ik aanbevelen, ondanks de soms gebrekkige informatie, in te stemmen met deze twee verslagen, om redenen van zowel verkeersbeleid als ook buitenlands beleid.

Sarlis
Mijnheer de Voorzitter, ik wil slechts enkele korte opmerkingen maken over de twee onderhavige overeenkomsten, over het protocol met Slovenië en de overeenkomst met FYROM. Mijn eerste opmerking is - en ik ben blij dat commissaris Van den Broek hier aanwezig is - dat artikel 90 niet is nageleefd. Volgens dit artikel moet de Commissie het Parlement informatie verschaffen zodra zij opdracht van de Raad ontvangt tot het opstellen van een overeenkomst.
Artikel 90 is de vrucht van het welbekende interinstitutionele akkoord tussen de Commissie en het Parlement. Met de ondertekening van het Verdrag van Maastricht werd dit akkoord van groot belang voor ons. Doordat dit akkoord niet werd nageleefd, kwam ook de rapporteur voor de overeenkomst met FYROM in een verkeerd daglicht te staan. Zijn verslag liet maar op zich wachten en veel collega's begonnen zich af te vragen wat er aan de hand was. Toen bleek dus dat brieven waren geschreven aan de Commissie en dat de Commissie daar maar niet op antwoordde. Blijkbaar wilde de Commissie de Commissie vervoer en toerisme van het Parlement niet op de hoogte brengen van de gang van zaken bij de onderhandelingen en mededelen wat afgesproken was en wat precies de inhoud was van haar mandaat.
Ten tweede wilde ik duidelijk maken dat beide overeenkomsten goedgekeurd moeten worden. Zij gaan dezelfde richting uit als de andere overeenkomsten. Waarschijnlijk weet u nog wel, mijnheer de commissaris, dat in 1990 een vervoersovereenkomst werd gesloten met het toenmalige Joegoslavië. Tevens werd toen het derde financieel protocol getekend. Helaas is dit nooit ten uitvoer gelegd. Van meet af aan werd dit opgeschort en in feite bestaat dit niet meer. Als ik het wel heb, was toen in 1990 sprake van ongeveer 800 miljoen dollar voor heel Joegoslavië.
Verder wilde ik nog opmerken dat in de landen van het voormalig Joegoslavië een zeer vreemde situatie is ontstaan wat het vervoer betreft. Ik heb al gezegd dat wij er goed aan doen deze overeenkomsten de een na de andere goed te keuren, maar helaas ontbreekt een gemeenschappelijk grondslag daarvoor.
Ik begin met de overeenkomst met Slovenië. U weet dat er een groot conflict bestaat tussen Slovenië en Kroatië over het verkeerspunt Maribor. In dergelijk gevallen kunnen wij niet aankomen met eerst een overeenkomst voor het ene land en daarna voor het andere. Dan zullen wij op een gegeven ogenblik plotseling moeten vaststellen dat deze landen niet in staat zijn het geld van de Europese Unie te gebruiken, omdat zij het niet met elkander eens kunnen worden. Daarom zal er voor bepaalde sectoren zoals de spoorwegen een soort overkoepelende multilaterale overeenkomst moeten komen waarmee deze landen orde op zaken kunnen stellen in hun spoorwegennet.
Ik weet dat commissaris Van den Broek zich met andere onderdelen van het buitenlands beleid bezig houdt en daarom wil ik hem verzoeken deze opmerkingen door te geven aan de bevoegde directoraten generaal en aan zijn collega, de heer Kinnock. De heer Kinnock is weliswaar goed van de tongriem gesneden, maar soms zijn ook deze details zeer belangrijk voor een doeltreffend buitenlands beleid van de Gemeenschap in de Balkan.

Santini
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde wijzen op het grote belang, misschien wel het grote voorbeeld dat dit project van opening naar Slovenië kan bieden. Dit dynamische land is niet alleen een poort tot Midden- en Oost-Europa, zoals onze rapporteur al volkomen terecht zei, maar is misschien zelfs een model dat de moeite van het overnemen waard is, ook om te zien hoe en vooral hoe snel bepaalde landen van Midden- en Oost-Europa geïntegreerd kunnen raken in West-Europa. Maar daarmee hebben we Slovenië nog niet voldoende beschreven: als we kijken naar 's lands bloeiende en bedrijvige economie, dan constateren we dat het al bijna alle criteria van Maastricht haalt. Het land kan dus een volwaardige partner worden op voet van gelijkheid met alle andere landen. Gezegd moet worden dat er een economisch akkoord bestaat dat het land fors heeft opgekrikt, maar er bestaat ook een sterk ontwikkeld particulier initiatief. Onze rapporteur zegt dat momenteel 90 procent van de producten van Slovenië geëxporteerd wordt, en dat lukt des te beter doordat er grote verbindingswegen zijn. Men is druk bezig met grote infrastructuurvoorzieningen voor het wegen- en spoorwegennet en nog vóór het jaar 1998 zal er naar verwachting 200 kilometer autosnelweg en 700 kilometer spoor bijkomen.
Nu wilde ik uw aandacht vragen voor iets dat mij sterk heeft aangesproken en me aan het denken heeft gezet. Op bladzijde 7, waar gesproken wordt over de grenzen, staat dat men met gebruikmaking van PHARE de bouw van vrachtwagenterminals en andere voorzieningen wil afmaken. Nu wilde ik graag de commissaris wijzen op een kwestie die op zich uniek is en waar wij ons in de afgelopen twee jaar in dit Parlement over hebben gebogen: de situatie van Gorizia en Nova Gorica, twee steden die in tweeën zijn gedeeld door een grens, of liever gezegd één stad die doormidden is gedeeld, het laatste mini-Berlijn van Europa. De grens die deze stad in tweeën deelt zal voor het eind van 2002 of 2003 wegvallen. Wat gebeurt er dan? Het risico is dat er dan een geweldige werkloosheid ontstaat, zo'n 2500 à 3000 werklozen extra in een stad van circa 30.000 inwoners. Deze dubbelstad heeft een autoterminal die een van de grootste van Europa is en een paar jaar geleden met grote kennis van zaken is opgezet. Eigenlijk zijn het twee autoterminals, een Italiaanse en een Sloveense, verdeeld door een afrastering die op elk moment neergehaald kan worden en dan krijgen we twee perfect op elkaar aansluitende structuren.
Alvorens begonnen wordt met de aanleg van nieuwe voorzieningen, moet men toch wel weten dat er al zo'n grote autoterminal bestaat met alle bijkomende service. In deze dagen zijn de twee burgemeesters van deze zustersteden verwikkeld in een poging om een omschakeling te bewerken met behulp van een Europees project. Dit zou een fraai voorbeeld kunnen vormen van hoe je reeds bestaande structuren kunt gebruiken zonder onnodig geld te verspillen.
Ik zie dat men het Oostenrijks model wil imiteren, maar ik wil u op het hart drukken: qua ecopunten mogen we de Oostenrijkers best nabootsen, maar laat dat tolsysteem voor de autowegen liever zitten!

Jarzembowski
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste hier nog aanwezige collega's, allereerst wil ik de collega's Baldarelli en Kaklamanis bedanken voor hun verslagen. Ik deel weliswaar niet de conclusies van collega Kaklamanis uit de vergadering van vandaag, maar beide collega's hebben hun best gedaan om dit onderwerp toegankelijk te maken, en ik geloof dat het verwijt dat belanghebbende collega's deze overeenkomst op de lange baan hebben proberen te schuiven, niet staande kan worden gehouden.
Mijnheer Van den Broek - en dit geldt ook voor commissaris Kinnock - wij zouden ons eens moeten buigen over een nieuw systeem, over hoe het Parlement beter kan worden geïnformeerd over de onderhandelingen die de Commissie uit de aard der zaak moet voeren, om zulke communicatieproblemen tussen Parlement en Commissie te voorkomen.
Ik geloof, mijnheer Kaklamanis, dat we ondanks alle gebreken in de verslaggeving, blij kunnen zijn dat het Parlement beide overeenkomsten morgen naar wij hopen met grote meerderheid zal goedkeuren. Deze overeenkomsten zijn niet alleen belangrijk voor de wederopbouw respectievelijk de ontsluiting voor het verkeer van deze twee Zuidoost-Europese landen, maar helpen ook onze Griekse vrienden, die als gevolg van de oorlog in voormalig Joegoslavië op het gebied van handel en verkeer met de rest van de Gemeenschap - om het positief uit te drukken - zeer ernstig gehandicapt waren. Het is een belangrijke taak om niet alleen Macedonië en Slovenië, maar ook Griekenland te helpen.
Daarenboven hebben we juist in juni van dit jaar de grote derde pan-Europese verkeersconferentie in Helsinki gehad, die ons heeft duidelijk gemaakt dat we binnen Europa meer samenwerking op verkeersgebied nodig hebben, zowel wat betreft de infrastructuur als op het terrein van de verkeerswetgeving. Wat dat aangaat moeten we blij zijn dat beide verslagen vandaag worden besproken en dat er morgen over wordt gestemd. De twee staten waarover het hier gaat, hebben geen reden, boos te zijn op het Parlement. Wij zullen onze goedkeuring geven, dan kunnen de overeenkomsten in werking treden.

Van den Broek
Mijnheer de Voorzitter, ook mijnerzijds waardering voor de beide verslagen, dat van de heer Kaklamanis en dat van de heer Baldarelli. Maar ik begin met iets te zeggen over de vervoersovereenkomst tussen de Gemeenschap en de voormalige Joegoslavische republiek Macedonië. Deze overeenkomst is een belangrijk onderdeel van de meer algemene benadering die de Unie heeft voorgenomen ten aanzien van de betrekkingen met deze voormalige Joegoslavische republiek. Zoals de rapporteur, de heer Kaklamanis, terecht opmerkte, vormt deze overeenkomst een bijdrage tot oplossing van de economische problemen van dat land, en levert daarbij ook een bijdrage aan een oplossing van de politieke moeilijkheden. De overeenkomst is eveneens voor de Unie van groot belang, omdat zodoende de goederenstroom tussen Griekenland en de overige lidstaten via het vroegere Joegoslavië, die na het begin van de crisis in de regio in '91 werd onderbroken, nu kan worden hersteld. Deze overeenkomst sluit aan bij de in 1993 gesloten vervoersovereenkomst van de Gemeenschap met Slovenië en zal, wanneer de politieke situatie dat toelaat, worden aangevuld met soortgelijke overeenkomsten met Kroatië en te zijner tijd naar wij hopen ook met de Federatieve republiek Joegoslavië.
De overeenkomst is in wezen nagenoeg gelijk aan die met Slovenië. Daarom kan de Commissie, gezien de zeer positieve ervaring met de uitvoering van de overeenkomst met Slovenië sinds 1993, de bezorgdheid van de rapporteur met betrekking tot sommige bepalingen van de overeenkomsten met FYROM minder delen. Ik kan de heer Kaklamanis echter verzekeren dat de Commissie er nauwlettend op zal toezien dat we, als een beroep wordt gedaan op de door hem bedoelde bijzondere bepalingen van de overeenkomst, erop zullen toezien dat dat ten volle gerechtvaardigd is en dat het in ieder geval zo weinig mogelijk effect heeft op de belangen van de Gemeenschap.
Een belangrijk element van de overeenkomst is uiteraard de keuze van de prioritaire routes waarover is gesproken, die in aanmerking komen voor financiële steun van de Gemeenschap voor ontwikkeling van de infrastructuur. Ik wijs ook op hetgeen de heer Swoboda daarover gezegd heeft, waar ik het gaarne mee eens ben. Dit aspect zal bijzonder belangrijk zijn voor de verbetering van de nieuwe pan-Europese transportcorridor X, die Griekenland met Oostenrijk verbindt via de landen van het vroegere Joegoslavië.
Deze overeenkomst is een eerste stap in de totstandkoming van volledige betrekkingen op vervoersgebied tussen de Gemeenschap en de voormalige republiek Macedonië, en ik verheug mij erover dat het verslag van de Commissie vervoer en toerisme aan uw Parlement voorstelt om de overeenkomst goed te keuren. Ik wil zeker niet voorbijgaan aan de wat kritische woorden die gesproken zijn door de rapporteur en anderen in verband met de wijze waarop het Parlement is geïnformeerd over de voortgang in de onderhandelingen. Het is duidelijk dat de Europese Commissie de interinstitutionele overeenkomst zowel naar de letter als naar de geest wenst te respecteren. We hebben derhalve de Commissie vervoer en toerisme al voorgesteld in die commissie een geregelde gedachtewisseling te houden over aangelegenheden in verband met buitenlandse betrekkingen. Ook de opmerking die de heer Sarlis gemaakt heeft, die helaas de zaal intussen heeft verlaten, denk ik, wordt daarmee bevredigend beantwoord. Dit lijkt ons het meest geschikte middel te vormen om het Parlement regelmatig en tijdig te informeren, terwijl tevens de moeilijkheden worden vermeden die anders kunnen voortvloeien uit het feit dat de agenda's in de Commissie steeds overvol zijn. Dat heeft ons in dit geval ook parten gespeeld - de heer Kaklamanis weet dat de onderhandelingen over de overeenkomst in een periode van drie maanden volledig waren afgerond, en dat het ook wat problemen heeft opgeleverd om telkens ruimte te vinden om deze belangrijke overeenkomst op de agenda van de Commissie vervoer en toerisme te plaatsen. Maar nogmaals, ik hoop dat de voorgestelde procedure wat dat betreft ook de klacht van het Parlement kan wegnemen, en ik betreur dat deze situatie in het verleden zo is ontstaan. Ik zeg dat zeker ook namens collega Kinnock.
Voorzitter, mag ik thans enkele woorden zeggen over het verslag van de heer Baldarelli over Slovenië? Zoals duidelijk uit dit verslag blijkt, is de draagwijdte van het voorstel beperkt, want het betreft een aanpassing van de vervoersovereenkomst van 1993 met Slovenië om er rekening mee te houden dat sinds 1 januari 1995 voor een gedeelte van het grondgebied van de Unie, namelijk Oostenrijk, een bijzondere doorvoerregeling voor vrachtauto's geldt. Dit is een bijzondere situatie, die uitsluitend voor Slovenië geldt, aangezien de Gemeenschap voor de toetreding van Oostenrijk geen andere vergelijkbare overeenkomst heeft gesloten. Sinds 1 januari van dit jaar wordt in afwachting van de sluiting van dit protocol het ecopuntensysteem op een de facto-basis toegepast op de vrachtauto's uit Slovenië. De sluiting van dit protocol zal aan deze situatie nu een formeel karakter verlenen. Ik stel uiteraard de aanbevelingen van beide rapporteurs, de heer Kaklamanis en de heer Baldarelli, op prijs en ik wens ook ten zeerste mijn waardering uit te spreken, mede namens collega Kinnock, niet alleen voor de inhoud van hun verslagen, maar ook voor de spoed waarmee de verslagen aan de plenaire vergadering zijn voorgelegd. Een dergelijke geste van het Parlement wordt door de Commissie wel degelijk zeer op prijs gesteld.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Van den Broek.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.17 uur gesloten)

