Zapis danych dotyczących nazwiska pasażera (PNR) (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku dziennego są oświadczenia Rady i Komisji w sprawie zapisu danych dotyczących nazwiska pasażera (PNR).
Diego López Garrido
Pani przewodnicząca! Zgodnie z traktatem lizbońskim prezydencja Rady przedstawiła Parlamentowi dwa porozumienia w sprawie wykorzystania danych dotyczących nazwiska pasażera, znanych jako "porozumienia PNR”. Pierwsze z nich - zawarte ze Stanami Zjednoczonymi - pochodzi z 2007 roku, a drugie - zawarte z Australią - z 2008 roku. Zwróciliśmy się do Parlamentu z prośbą o wyrażenie zgody na wejście obu porozumień w życie, ponieważ obecnie korzystamy z nich jedynie tymczasowo.
Zgodnie z traktatem lizbońskim to Parlament decyduje o tym, czy zatwierdzić porozumienia określające warunki, na jakich dane PNR pasażerów wylatujących z kraju Unii Europejskiej mogą być przekazane krajom trzecim.
Rada rozumie wątpliwości Parlamentu - zgodnie z tym, o czym przed chwilą dyskutowaliśmy - zwłaszcza w sprawie gromadzenia i przekazywania tych danych osobowych, które są dostępne w związku z umieszczeniem osoby na liście pasażerów samolotu wylatującego z Unii Europejskiej. Dlatego Rada zwróciła się do Komisji z prośbą o przedstawienie dokumentu zawierającego ogólne wytyczne w tym zakresie.
Muszę powiedzieć, że projekt rezolucji, który widzieliśmy, wydaje się wysoce odpowiedni, a ponadto z zadowoleniem przyjęliśmy konstruktywną postawę polegającą na tymczasowym powstrzymaniu się od glosowania oraz apel w rezolucji o stworzenie właściwego mechanizmu umożliwiającego przegląd porozumień.
To prawda, że w przypadku Stanów Zjednoczonych istnieje już raport z analizą sposobu działania porozumienia i Rada przedstawi swoje stanowisko, jak tylko Komisja przedstawi rekomendacje w sprawie nowego porozumienia ze Stanami Zjednoczonymi. W przypadku porozumienia z Australią nie było jeszcze przeglądu jego działania. To Komisja zdecyduje, czy wstrzyma się z przeglądem tego porozumienia do czasu udzielenia nowego mandatu negocjacyjnego.
Kiedy Komisja zaproponuje nowe mandaty do negocjacji ze Stanami Zjednoczonymi i Australią, Rada dokładnie je przeanalizuje, biorąc oczywiście pod uwagę - jak zawsze - życzenia Parlamentu.
Uwzględniając wniosek Rady do Komisji o szersze i bardziej ogólne rozporządzenie w sprawie wykorzystania danych PNR, powinniśmy pamiętać, że w 2007 roku Komisja zaproponowała decyzję ramową. Jednak w czasie szwedzkiej prezydencji postanowiono, że dyskusje na ten temat nie będą kontynuowane. Szwedzka prezydencja słusznie uznała, że - w związku ze zbliżającym się wejściem w życie traktatu lizbońskiego - decyzja w tej sprawie powinna być podjęta wspólnie z Parlamentem i dlatego Parlament powinien uczestniczyć w debacie.
W rezultacie prezydencja musi wstrzymać się z zajęciem stanowiska w kwestii przyszłego, ogólnego projektu dotyczącego danych pasażerów znajdujących się na liście osób wyjeżdżających z Unii Europejskiej do czasu przedstawienia przez Komisję wniosku dotyczącego dyrektywy w sprawie wykorzystania tych danych. Ponadto toczy się obecnie debata z Parlamentem na temat procedury współdecyzji, która istnieje od czasu wejścia w życie traktatu lizbońskiego w dniu 1 grudnia zeszłego roku.
W każdym razie pod tym względem nasze poglądy są w dużym stopniu zgodne z kryteriami i poglądami, które wyłaniają się z przedstawionego przez Parlament projektu rezolucji, ale jest to na razie jej projekt. Chciałbym podkreślić jego trzy elementy. Po pierwsze, dane mogą być wykorzystywane jedynie do celu, do którego zostały zgromadzone, podobnie jak w przypadku porozumienia SWIFT, o którym mówiliśmy wcześniej. Po drugie, gromadzenie takich danych musi odbywać się zgodnie z przepisami prawa dotyczącymi ochrony danych. Ponadto muszą istnieć gwarancje i zabezpieczenia obejmujące przekazywanie takich danych do państw trzecich.
Uważam, że te trzy zasady są ważne. Zostały one uwzględnione w projekcie rezolucji i pod tym względem popieramy ten projekt.
Cecilia Malmström
komisarz. - Pani przewodnicząca! Znaczenie gromadzenia danych PNR jest uznawane przez coraz większą liczbę krajów na świecie, między innymi przez państwa członkowskie UE. Te dane są wykorzystywane do walki z terroryzmem i innymi poważnymi przestępstwami.
Aby zapewnić przestrzeganie podstawowych zasad ochrony danych oraz wykorzystanie danych PNR jedynie do określonych celów egzekwowania prawa, UE podpisała porozumienie z niektórymi krajami w sprawie przekazywania i wykorzystania danych PNR. Dwa z tych porozumień - ze Stanami Zjednoczonymi i Australią - zostały państwu przedłożone i czekają na zgodę Parlamentu.
W drodze rezolucji zaproponowaliście państwo odłożenie głosowania w sprawie udzielenia zgody i wezwaliście państwo Komisję do przedstawienia propozycji wymogów wobec wszystkich porozumień w sprawie PNR z krajami trzecimi. Komisja została także wezwana do przeprowadzenia ponownych negocjacji tych dwóch porozumień zgodnie z nowymi wytycznymi negocjacyjnymi tak, aby spełniały one wspomniane wymogi. Myślę, że jest to mądra strategia.
W rezolucji odnieśliście się państwo do porozumienia w sprawie PNR z Kanadą. To porozumienie było związane z niektórymi kanadyjskimi zobowiązaniami i decyzją Komisji w sprawie kompetencji. Termin ważności tych dokumentów wygasł 22 września ubiegłego roku i dlatego nowe porozumienie powinno być ponownie negocjowane z Kanadą.
Z przyczyn praktycznych nie było to możliwe przed wrześniem 2009. Jednak nie zmniejsza to poziomu ochrony danych PNR przekazywanych do Kanady. Porozumienie w sprawie PNR nie ma terminu wygaśnięcia, nigdy nie zostało wypowiedziane i dlatego nadal obowiązuje. Agencja Służb Granicznych Kanady potwierdziła w piśmie do Komisji, do prezydencji Rady i do państw członkowskich, że jej zobowiązania pozostaną w mocy do czasu wejścia w życie nowego porozumienia.
Chciałabym podziękować sprawozdawczyni, pani poseł Sophii in't Veld, oraz pozostałym grupom politycznym za konstruktywne podejście do tych kwestii, ponieważ dzięki temu porozumienia z USA i Australią będą obowiązywać tymczasowo, do ponownych negocjacji. Tymczasem zaproponuję trzy zalecenia odnośnie do wytycznych negocjacyjnych dla Rady, jako część pakietu PNR.
Pakiet będzie się składał po pierwsze z komunikatu w sprawie globalnej, zewnętrznej strategii PNR, zawierającego zbiór ogólnych wymagań, które musi spełniać każde porozumienie w sprawie PNR z krajem trzecim. Po drugie, z dwóch wytycznych negocjacyjnych do ponownych negocjacji porozumień w sprawie PNR ze Stanami Zjednoczonymi i Australią oraz z wytycznych negocjacyjnych dla nowego porozumienia z Kanadą. I po trzecie, z nowego wniosku Komisji dotyczącego systemu PNR w UE, opartego na ocenie skutków.
W tym pakiecie z należytą starannością zostaną uwzględnione państwa zalecenia przedstawione w tej rezolucji, ale także w rezolucji z listopada 2008 roku. Ponadto uwzględnimy wskazówki Europejskiego Inspektora Ochrony Danych, Grupy Roboczej ds. Ochrony Danych, ustanowionej na mocy art. 29, oraz krajowych organów ochrony danych. W moim przekonaniu ważne jest, aby zaprezentować UE system PNR w tym samym czasie, kiedy będą przedstawiane środki zapewniające spójność i jednolitość wewnętrznej i zewnętrznej polityki UE w zakresie PNR.
Podsumowując, z zadowoleniem przyjmuję tę rezolucję i będę działać zgodnie z jej zaleceniami. Oczekuję dalszej współpracy z państwem w tym zakresie.
Axel Voss
Pani przewodnicząca, pani komisarz, panie przewodniczący Garrido! Analizując rejestr nazwisk pasażerów PNR, próbuje się - tak jak w przypadku SWIFT - pogodzić walkę ze światowym terroryzmem i poważną przestępczością z podstawowymi prawami wszystkich ludzi do ochrony prywatności i do samodzielnego decydowania w zakresie informacji. Jednak musimy także być świadomi, że w obecnej erze mobilności właściwy poziom bezpieczeństwa w Europie i na świecie nie może zostać osiągnięty bez skutecznej i szybkiej wymiany danych.
W erze technologii cyfrowej musimy także zapewnić specjalną ochronę w zakresie samodzielnego decydowania i prywatności informacji. Dlatego uważam, że konieczne jest bardziej precyzyjne rozróżnienie pomiędzy danymi potrzebnymi do walki z przestępczością a danymi osobowymi szczególnie chronionymi. Według mnie nie ma wątpliwości, że musimy uwzględnić w porozumieniu kontrole, prawo do odwołania, prawa dostępu, roszczenia odszkodowawcze oraz długość okresu przechowywania danych. Korzystając z metody "dostarczania” (ang. push method), należy sprawdzić, czy w pilnych przypadkach mogą lub muszą istnieć wyjątki.
W kontekście wykorzystania danych PNR powinniśmy uwzględnić także poważne przestępstwa. Według mnie zaliczają się do nich: dziecięca pornografia, handel ludźmi, morderstwo, gwałt i handel narkotykami. Uważam, że uwzględnienie ich przyczyniłoby się do ochrony osobistych praw dotkniętych osób.
Myślę, że słusznie podejmujemy decyzję w sprawie porozumienia dotyczącego PNR, aby opracować podstawowy model wszystkich przyszłych porozumień tego rodzaju i aby zarekomendować Komisji ramy negocjacyjne, by uwzględniła nasze koncepcje w zakresie ochrony danych. Być może w przyszłości pojawi się też możliwość walki z terroryzmem i przestępczością wspólnie z naszymi transatlantyckimi partnerami, w ramach wspólnej instytucji. Byłby to na pewno krok w kierunku przeciwstawienia się globalnej przestępczości w skali ogólnoświatowej
Birgit Sippel
Pani przewodnicząca! Chciałabym powiedzieć o kilku podstawowych sprawach związanych z tym porozumieniem. W wielu aspektach jest ono podobne do porozumienia SWIFT, ale istnieją także różnice. Jeśli Parlament Europejski miałby dzisiaj głosować nad porozumieniem dotyczącym rejestru nazwisk pasażerów PNR, musielibyśmy głosować za jego odrzuceniem. To jest jasne. Nadal mamy poważne zastrzeżenia do tego porozumienia. Jeszcze raz krótko powiem o szczegółach. To dlatego nie byłam zadowolona, kiedy mówiliśmy o odłożeniu glosowania. Jednak - w przeciwieństwie do sprawy porozumienia SWIFT - w tym wypadku istniały poważne argumenty przemawiające za odłożeniem glosowania. Niemniej jednak powiem jasno, że dla nas nie oznacza to, by glosowanie mogło być odłożone na czas nieokreślony, aby przez lata obowiązywało porozumienie tymczasowe. Dla nas jest bardzo ważne, abyśmy szybko otrzymali nowy mandat negocjacyjny i - jeśli to możliwe - jeszcze przed przerwą letnią znaleźli odpowiedzi na szczegółowe pytania dotyczące tego, jak powinniśmy postępować z tymi danymi i jakich danych powinno to dotyczyć.
Ochrona danych osobowych odgrywa ważną rolę i chciałabym skorzystać z okazji, aby ponownie zapytać, jakie dane powinny być przekazywane. Dane PNR obejmują 19 odrębnych danych. Wiem z pewnej rozmowy, w której uczestniczyłam, że oczywiście można - jeśli się chce - stworzyć z tych danych profil osobowościowy. Teraz, rzecz jasna, strony, z którymi zawarliśmy takie porozumienia, twierdzą, że nie są tym zainteresowane, że nie będą tego robić i że odpowiednie dane są kasowane. Jeśli jednak dane, które mogą być wykorzystane do stworzenia profilu osobowościowego nie są wykorzystywane, to musimy zastanowić się, czy rzeczywiście powinny być gromadzone lub - jeśli osiągniemy porozumienie - czy wszystkie dane powinny być przekazywane. Jest to zasadnicze pytanie. Musimy także sprawdzić, jaki powinien być poziom ochrony przekazywanych danych. Wiemy, że przepisy w porozumieniach z USA i Australią różnią się od siebie. Mając na uwadze kolejne wnioski od innych państw, które chcą podpisać podobne porozumienia, powinniśmy dopilnować, aby w przypadku każdego osiągniętego porozumienia obowiązywały specjalne standardy.
Musimy także szczegółowo rozważyć sposób wykorzystywania tych danych. Początkowo mówiło się, że mają służyć do walki z terroryzmem. Teraz mówi się także o poważnych przestępstwach. Można o tym dyskutować, jednak musimy zagłębić się w szczegóły. Wiemy, że nawet w Unii Europejskiej systemy prawne i kultura prawna znacząco się różnią. Może to oznaczać, że definicje poważnych przestępstw są zupełnie inne w przypadku różnych rodzajów przestępstw. To znaczy, że musimy zastanowić się, co dokładnie mamy na myśli, kiedy mówimy, że należy uwzględnić także poważne przestępstwa.
Mam nadzieję, że w przyszłości, wraz z wdrożeniem porozumienia, zapewnimy regularną wymianę informacji między instytucjami. Urzędujący przewodniczący Rady zwrócił uwagę, że porozumienie ze Stanami Zjednoczonym zostało po raz pierwszy zrewidowane. Oficjalnie nadal nie otrzymaliśmy wyników tej rewizji, która została przeprowadzona w lutym. W przyszłości chciałabym, aby sprawozdania były nie tylko regularnie sporządzane, ale także natychmiast udostępniane Parlamentowi Europejskiemu.
Ważne jest, aby stworzyć jednolite porozumienie. Kwestia danych musi być ponownie rozpatrzona. Jednak wierzę - na podstawie poprzedniej dyskusji - że prawdopodobnie osiągniemy porozumienie i dlatego postrzegam przyszłe negocjacje jako całkowicie pozytywne.
Sophia in 't Veld
w imieniu grupy ALDE. - Pani przewodnicząca! Jako sprawozdawczyni chciałabym przede wszystkim podziękować kontrsprawozdawcom za ich wspaniałą, sympatyczną i owocną współpracę, która doprowadziła do powstania wspólnej rezolucji. Nie jest to oczywiście ostatni etap, ponieważ nasze dyskusje na ten temat tej kwestii i tego tekstu będą kontynuowane. Dzisiaj rozważamy wniosek o wyrażenie przez Radę zgody na zawarcie porozumień ze Stanami Zjednoczonymi i Australią.
Ta Izba zawsze była bardzo krytyczna wobec kwestii wykorzystywania i przekazywania danych PNR. W roku 2004 Parlament próbował anulować porozumienie ze Stanami Zjednoczonymi przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości. Bylibyśmy zatem niekonsekwentni w porównaniu do naszego wcześniejszego stanowiska, gdybyśmy wyrazili zgodę bez wyjaśniania wątpliwości.
Jednak Parlament jest odpowiedzialny i jak zawsze gotowy do współpracy i zgadza się z tym, że odrzucenie tych dwóch porozumień stworzy stan prawnej niepewności i spowoduje praktyczne trudności dla obywateli i przewoźników. Dlatego w zamian proponujemy odłożenie głosowania i złożenie wniosku do Komisji o wypracowanie spójnego podejścia do kwestii wykorzystania danych PNR, które będzie oparte na jednym zestawie zasad. Z zadowoleniem stwierdzam, że Komisja i Rada przyjęły taką strategię i że starają się działać szybko i elastycznie. Zachęcamy Komisję przede wszystkim do przedstawienia tzw. pakietu PNR przed przerwą letnią.
Takie spójne podejście wydaje się praktyczne w sytuacji, kiedy coraz więcej państw wymaga przekazywania danych pasażerów. Porozumienie PNR z Kanadą jest nieważne - lub jakkolwiek inaczej nazwalibyśmy ten stan prawny, który nie jest całkowicie jasny - tak jak odłożony na półkę wniosek w sprawie systemu PNR w Unii Europejskiej. W tym projekcie rezolucji znalazł się zbiór podstawowych zasad i minimalnych wymagań dotyczących pakietu PNR i są to, tak jak do tej pory, nasze warunki wyrażenia zgody. Kluczowym elementem, czy też kluczowym słowem jest proporcjonalność, ponieważ trzeba przekonująco udowodnić, że ten sam cel nie mógłby zostać osiągnięty przy pomocy mniej inwazyjnych środków. To jest prawdziwy klucz do wszystkiego.
W tym kontekście musimy w szczególności przyjrzeć się danym API i ESTA. Musimy na przykład wprowadzić jasne rozróżnienie między masowym zbieraniem i wykorzystywaniem danych wszystkich pasażerów w celu zautomatyzowanego przeszukiwania takiego jak profilowanie i eksploracja danych, a prowadzeniem selektywnego wyszukiwania osób podejrzanych, lub identyfikacją osób znajdujących się na liście pasażerów objętych zakazem wstępu na pokład samolotu lub na liście osób niebezpiecznych. To są dwie zupełnie różne sytuacje i musimy je bardzo dokładnie rozróżnić.
Po drugie, konieczne jest jasne i ścisłe ograniczenie celów zgodnie z wcześniejszymi rezolucjami i nalegamy, aby dane były wykorzystywane jedynie w celu egzekwowania prawa i zapewnienia bezpieczeństwa na podstawie bardzo precyzyjnych definicji zorganizowanej przestępczości międzynarodowej i międzynarodowego terroryzmu. Musimy wiedzieć, o czym rozmawiamy. Jakiekolwiek wykorzystanie danych PNR musi być zgodne z europejskimi standardami ochrony danych. Naszym podstawowym obowiązkiem jest reprezentowanie interesów naszych europejskich obywateli. Mają oni prawo wiedzieć, że stoimy na straży europejskiego prawa w relacjach międzynarodowych i w naszej polityce wewnętrznej.
W końcu, uznajemy konieczność zapewnienia organom egzekwującym prawo oraz odpowiedzialnym za bezpieczeństwo narzędzi niezbędnych do pracy w erze niespotykanej wcześniej mobilności, ale trzeba pamiętać, że Europa ma też obowiązek chronienia naszych praw i wolności. Wierzę, że mający powstać pakiet PNR stworzy wyjątkową okazję do zrealizowania tych celów.
Jan Philipp Albrecht
Pani przewodnicząca! Nie chcę powtarzać tego, o czym słusznie mówiły moje koleżanki i koledzy posłowie, więc chciałbym raczej zwrócić uwagę na kilka ogólnych spraw.
Nie wiem, czy oglądaliście państwo film Raport mniejszości. Jeśli nie, polecam państwu ten film, w którym futurystyczne agencje egzekwujące prawo wykorzystują system przewidujący popełnienie zbrodni w celu zatrzymywania podejrzanych, zanim ci popełnią zaplanowane przestępstwo. Tzw. jasnowidze próbują przewidzieć przyszłość dzięki systemowi monitorującemu w sposób ciągły ludzkie uczucia i zachowania. Świetnie! Pozornie nieomylny system ma zapewniać bezpieczeństwo. Do czasu, gdy oskarżenie pada na szefa agencji i domek z kart się przewraca.
Nie chciałbym państwa nadużywać państwa cierpliwości, omawiając w szczegółach ten doskonały i nadal aktualny film, ale chcę zwrócić uwagę, że niekontrolowany dostęp do wszystkich informacji o wszystkich pasażerach na całym świecie jedynie w celu profilowania istnieje w Stanach Zjednoczonych przynajmniej od 11 września 2001 r. Ten niekontrolowany dostęp jest zaprzeczeniem nie tylko unijnych przepisów o ochronie danych, ale także podstawowych, konstytucyjnych zasad, między innymi domniemania niewinności, prawa do rzetelnego procesu sądowego oraz zakazu arbitralnego nadużywania władzy.
Naszym zdaniem porozumienia wynegocjowane przez UE ze Stanami Zjednoczonymi i Australią w sprawie dostępu do danych dotyczących nazwisk pasażerów są poważnym naruszeniem europejskich praw podstawowych i przepisów prawa. Jako przedstawiciele Parlamentu Europejskiego wspominaliśmy o tym przy różnych okazjach, jak już jasno powiedziała pani poseł in't Veld. Jako Parlament Europejski nie możemy tego popierać, ale musimy wzywać Komisję i Radę do udzielenia nowego mandatu, który będzie przedkładał ochronę obywateli na całym świecie nad system przewidujący zbrodnie.
Ryszard Czarnecki
w imieniu grupy ECR. - Pani przewodnicząca! Nie jestem tak znakomitym krytykiem filmowym, jak mój szacowny przedmówca. Nie chciałbym, aby nasza debata była debatą na temat kinematografii.
Wracając konkretnie do tematu naszej dyskusji, przekazywanie danych PNR powinno być tak naprawdę czymś oczywistym. Kiedyś gromadzone dla celów komercyjnych, dziś mogą dobrze służyć w walce z przestępczością. Jednak ta słuszna sprawa stała się w pewnym sensie elementem - powiedzmy to szczerze - pewnej wojny międzyinstytucjonalnej toczonej od lat między Parlamentem Europejskim a Radą. Źle się stało, że jak najbardziej merytoryczny i uzasadniony zdaniem moim i mojej grupy projekt został wprowadzony przez Radę samodzielnie bez żadnej konsultacji z Parlamentem. Albowiem w ten sposób przeciwnikami tego naprawdę rozsądnego projektu stali się automatycznie ci, którzy nawet popierając przekazywanie danych, stoją na straży Europarlamentu jako instytucji silnej, rządzącej się własnymi prawami i mającej silną wolę politycznego współdecydowania.
Mam wrażenie, że w debacie na temat PNR zwolennicy tego rozwiązania są paradoksalnie w obozie jego przeciwników, bo nie podoba im się sposób, w jaki Rada traktuje Parlament. Powiedzmy wprost z praktyk międzynarodowych, że dzieje się to nie po raz pierwszy. Co więcej, nawet część zwolenników przekazywania PNR uważa, że należy dziś zademonstrować politycznie, pokazać Radzie jej miejsce w szyku, słowem, ukarać Radę za arogancję.
Kończąc, w ten sposób - jak mówi polskie przysłowie - chcąc czy nie chcąc wylewamy dziecko z kąpielą. Dajemy słusznie klapsa Radzie, ale z drugiej strony ograniczamy w pewnym sensie własne instrumenty w walce z terrorystami, mafią i zorganizowaną przestępczością.
Eva-Britt Svensson
Pani przewodnicząca! W przeciwieństwie do moich przedmówców, chciałabym pogratulować panu posłowi Albrechtowi porównania ze światem filmu. Wierzę, że dobrze jest od czasu do czasu wyrazić poprzez kulturę krytyczną ocenę społeczeństwa i my, tu w Parlamencie, także moglibyśmy się tego nauczyć. Chciałabym podziękować także sprawozdawczyni, pani poseł in't Veld, za zaangażowanie w ochronę prywatności i praworządności, zarówno w tej kwestii, jak i w wielu innych.
Któregoś dnia przedstawiciel prezydencji hiszpańskiej powiedział, że podróże lotnicze mają wpływ na prawo do swobodnego przemieszczania się, które jest prawem podstawowym. Powinniśmy o tym pamiętać, dyskutując dzisiaj o PNR, ponieważ wykorzystanie tych danych wynika z chęci decydowania o tym, kto ma prawo latać, a kto takiego prawa nie ma. To dotyka oczywiście kwestii naszych praw - nie tylko prawa do swobodnego przemieszczania się, ale także praw wynikających z podpisanych konwencji międzynarodowych oraz naszych praw politycznych i obywatelskich.
Celem UE oraz mobilności wewnętrznej jest zniesienie granic, które doprowadzi do jeszcze większej swobody przemieszczania się w UE. Dotyczy to niektórych ludzi, ale dla osób starających się o azyl, uchodźców itd. - wśród których większość to kobiety i dzieci - decyzja oznacza prawo, lub jego brak do wejścia na pokład samolotu. Dla tych osób to może być kwestia życia lub śmierci. Dlatego ważne jest, aby Parlament i Komisja przeanalizowały, w jaki sposób będą wykorzystywane dane PNR. Ma to związek ze swobodą przemieszczania się, konwencjami międzynarodowymi i naszymi prawami obywatelskimi.
Simon Busuttil
(MT) Chciałbym wygłosić trzy krótkie komentarze. Po pierwsze, niedawno rozmawialiśmy o porozumieniu SWIFT i stwierdziliśmy, że to była dla nas dobra lekcja. Wierzę, że Parlament wyciągnął wniosek, że większa siła oznacza większą odpowiedzialność. Jestem przekonany, że przyjęta przez Parlament strategia w sprawie porozumienia PNR to dowód, że Parlament zrozumiał, że ma większą siłę i dlatego musi wziąć na siebie większą odpowiedzialność. Uważam, że powinniśmy to podkreślić.
Po drugie, czy to porozumienie jest ważne, czy nie? Według mnie jest bardzo ważne. Nasza walka z terroryzmem jest ważna dla bezpieczeństwa obywateli i ponosimy za to ogromną odpowiedzialność. Jeśli zdarzy się wypadek, nasi obywatele zwrócą się do nas z pytaniem: "Co zrobiliście, aby chronić nasze bezpieczeństwo?”.
Po trzecie, czy w tym porozumieniu porusza się kwestie ochrony danych i prywatności obywateli? Wierzę, że tak jest i że porusza się w nim kwestie, do których trzeba się szczegółowo odnieść, abyśmy mogli osiągnąć porozumienie, które zagwarantuje i ochroni prawa obywateli, zwłaszcza w zakresie prywatności. Dlatego uważam, że ta rezolucja jest dobra i wyważona. Pokazano w niej jasno, co Parlament chce osiągnąć w związku z tym porozumieniem, udowodniono, że wykorzystujemy nasze uprawnienia w sposób odpowiedzialny. Dlatego chciałbym pogratulować pani poseł sprawozdawczyni tej rezolucji jej wkładu pracy w opracowanie tej dokumentacji.
Saïd El Khadraoui
(NL) Pani przewodnicząca, panie przewodniczący López Garrido, pani komisarz, panie i panowie! Debata w sprawie rejestru nazwisk pasażerów PNR jest bardzo podobna do debaty w sprawie porozumienia SWIFT. Rozmawiamy przede wszystkim o poszukiwaniu rozsądnych i akceptowalnych proporcji między bezpieczeństwem a ochroną prywatności. Obie wartości są ważne i dlatego musimy znaleźć między nimi złoty środek. Problemy w lotnictwie europejskim w ostatnich dniach ponownie dowiodły, jak ważną rolę odgrywa transport pasażerski i towarowy w organizacji nowoczesnego społeczeństwa. Wcześniej czy później prawie wszyscy będą podróżować samolotami.
Dlatego jest niedopuszczalne, aby dziesiątki danych były nieprzerwanie przekazywane i aktualizowane, często zupełnie bez świadomości i bez nienaruszalnych gwarancji chroniących przed nadużyciami. Zwłaszcza w przypadku, gdy np. władze Stanów Zjednoczonych od dłuższego czasu wykorzystują różne sposoby zdobywania informacji - od wniosków o wydanie wizy do procedur odprawy na lotnisku - do oceny, czy dana osoba jest podejrzana. Kilka tygodni temu widziałem na własne oczy, jak grupa ludzi pracowała przez całą dobę w centrum danych PNR w Waszyngtonie nad skróceniem roboczej listy 5 tysięcy osób do jedynie kilku osób, które otrzymały zakaz wstępu na terytorium USA. Wygląda na to, że jedynie na drodze odwołania w trybie administracyjnym można uzyskać cofnięcie takiego zakazu wstępu na terytorium Stanów Zjednoczonych.
To oczywiste, że przepływ tej informacji musi być w jakiś sposób ograniczony oraz że minimalne warunki określone w rezolucji muszą zostać ustanowione, między innymi ograniczenie wykorzystania danych do wykrywania terroryzmu i międzynarodowej przestępczości. Zgadzam się z moimi koleżankami i kolegami posłami, którzy powiedzieli, że wszystko to musi być dobrze zdefiniowane i zgodne z europejskimi standardami ochrony danych. Dotyczy to także przekazywania danych do innych państw trzecich.
Według mnie powinniśmy zapewnić większą jasność w odniesieniu do "wrażliwych” danych PNR, ponieważ uważam, że niektóre kwestie mogą być różnie interpretowane. Dlatego popieram zaproponowane odroczenie, które umożliwi zaprezentowanie - raczej wcześniej niż później - nowego mandatu negocjacyjnego uwzględniającego nasze zastrzeżenia. Zwróciłem uwagę na konstruktywną postawę Rady i Komisji i - podobnie jak moje koleżanki i koledzy posłowie - oczekuję większej jasności jeszcze przed nadejściem letnich miesięcy.
Judith Sargentini
(NL) Panie i panowie! Napięcie nieznacznie ustąpiło. Pani poseł in't Veld przygotowała świetną rezolucję, która została przyjęta przez Komisję i Radę. To bardzo dobrze i zgadzam się z panią poseł w następującej kwestii. Otóż rozsądnie będzie stwierdzić w tym momencie, że przygotowujemy jednolite i jasne wytyczne dla wszystkich przyszłych porozumień dotyczących rejestru nazwisk pasażerów PNR, które będą uwzględniać zasadę proporcjonalności. Polega ona na przekazywaniu jedynie tych danych, które są naprawdę niezbędne do zrealizowania naszego zamierzonego celu tj. walki z terroryzmem. Ważne jest również jasne pokazanie, że jest to nasz jedyny cel. Te wytyczne muszą także zawierać przepisy dotyczące zasady wzajemności oraz przepisy gwarantujące, że dane nie będą mogły być przechowywane przez lata, że są ustalone limity czasowe oraz że działamy zgodnie z naszymi prawami podstawowymi. Europejska konwencja o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności już obowiązuje i dlatego musi ona znaleźć odzwierciedlenie w porozumianiach PNR. Dlatego uważam, że nadeszła odpowiednia pora na przedstawienie tej sprawy Agencji Praw Podstawowych Unii Europejskiej w Wiedniu i o to chciałabym poprosić Komisję.
Powinniśmy wziąć pod uwagę również to, że obecnie konsumenci komunikują się zwyczajowo z zagranicznym państwem - w tym przypadku ze Stanami Zjednoczonymi - poprzez przedsiębiorstwo, tj. linię lotniczą, która nie powinna mieć z tym nic wspólnego, nie powinna potrzebować niektórych danych i nie powinna odgrywać roli pośrednika. Trzeba coś z tym zrobić.
Cornelia Ernst
(DE) Pani przewodnicząca! Wolność ponad chmurami, jak śpiewał kiedyś piosenkarz Reinhard Mey, skończy się wraz z podpisaniem porozumienia ze Stanami Zjednoczonymi dotyczącego wyszukiwania danych w rejestrze nazwisk pasażerów PNR. W sierpniu jeden z pracowników obsługujących naszą grupę przekonał się osobiście, jakie są skutki ograniczania tej wolności. Ponieważ władze USA umieściły jego nazwisko na liście osób niebezpiecznych, samolot, którym leciał nie dostał pozwolenia na przelot przez amerykański obszar powietrzny. Jak wszyscy w tej Izbie wiemy, było to ogromne utrudnienie, które - jak się później okazało - wyniknęło z nieporozumienia.
Dzisiaj władze Stanów Zjednoczonych otrzymują bardzo różne dane - numery kart kredytowych, dane dotyczące rezerwacji, preferencje co do miejsc w samolocie i posiłków na pokładzie, adresy IP i inne informacje o pasażerach - bez jasnych przepisów dotyczących ochrony danych. Chciałabym wyraźnie powiedzieć, że nie zgadzamy się na to ani na masowe przekazywanie danych związanych z lotem, nazywanych danymi PNR w takiej formie, w jakiej jest to przygotowywane. Nie możemy tych rozwiązań poprzeć, ponieważ nie służą konkretnemu celowi, nie są proporcjonalne, ani użyteczne. I na zakończenie chciałabym powiedzieć, że nie możemy pozwolić na pojawienie się proaktywnej analizy ryzyka związanego z wzorcami podróżowania lub zachowania. Potrzebujemy przepisów dotyczących ujawniania danych, takich jak amerykańska ustawa o ochronie prywatności. Powinny one być jawne dla europejskich obywateli. Droga do legalnych działań także musi być dla nich otwarta.
Manfred Weber
(DE) Pani przewodnicząca, pani komisarz, panie przewodniczący López Garrido! Chciałbym na początku dokonać krótkiego porównania z debatą w sprawie porozumienia SWIFT. Byłem zadowolony, gdy usłyszałem jak przedstawiciel Rady mówi o konkretnych celach negocjacji w sprawie nowego porozumienia SWIFT. Dlatego jestem zaskoczony wpływem traktatu lizbońskiego i stanowiska Parlamentu na Radę, która chce teraz bronić interesów Europy. Mam nadzieję, że z takim samym zapałem dyskutujemy o danych PNR i że z zaangażowaniem walczymy o interesy europejskie.
Po drugie, chciałbym powiedzieć, że z punktu widzenia pewności prawnej, takie porozumienia mają sens zarówno dla linii lotniczych, jak i dla obywateli w kontekście prawa do ochrony danych. Standardy, których oczekujemy zostały jasno przedstawione we wspólnej rezolucji.
Po trzecie, chciałbym wspomnieć o kwestii, która nie jest bezpośrednio związana z porozumieniami, ale z pewnością wiąże się z tym tematem. Mam na myśli debatę w Radzie na temat tego, czy potrzebujemy, czy powinniśmy rozwijać europejski system PNR. Ostatni znaczący przypadek groźby terrorystycznej w Europie - nazywany przypadkiem Detroit - dotyczył sytuacji, w której zamachowiec wsiadł do samolotu lecącego do Detroit. Miało to miejsce w zeszłym roku, przed świętami Bożego Narodzenia.
W tym przypadku wiedzieliśmy w Wielkiej Brytanii, że ten człowiek stanowi zagrożenie. Ale osoby, które powinny zdecydować, czy może on wsiąść na pokład samolotu nie miały wystarczających informacji. Chcę powiedzieć, że moim zdaniem problemem w Unii Europejskiej nie jest brak wystarczających danych. Myślę, że wiemy, kto stanowi zagrożenie. Problemem jest natomiast przekazywanie danych tam, gdzie są potrzebne w celu zapobiegania niebezpieczeństwu.
W Toledo prezydencja hiszpańska zaproponowała - i jestem za to wdzięczny - wzmocnienie sieci organów zwalczających terroryzm w Europie. Niestety ta propozycja nie została przyjęta przez europejskich ministrów spraw wewnętrznych. Pojawiła się natomiast propozycja stworzenia nowych zestawów danych i zbierania nowych danych. Często wydaje mi się, że dla ministrów spraw wewnętrznych zbieranie danych jest wygodnym rozwiązaniem. Chciałbym poprosić o zwrócenie uwagi na stworzenie sieci właściwych organów. Dzięki niej będziemy mogli wiele osiągnąć w walce z terroryzmem.
Tanja Fajon
(SL) Jestem w pełni przekonana, że wszyscy członkowie Parlamentu Europejskiego są świadomi ważnej roli, którą aktualne i dokładne informacje odgrywają w zapewnieniu im bezpieczeństwa w czasie licznych podróży. Dzisiaj, kiedy jesteśmy świadkami chaosu w ruchu powietrznym, skala codziennego ruchu pasażerskiego jest dla nas jeszcze bardziej oczywista. Niestety straty finansowe, ponoszone przez wiele linii lotniczych, są tego oczywistym świadectwem z powodu odwołanych lotów i tłumów czekających na wolne miejsce w samolocie, na pierwszy dostępny lot. Mam nadzieję, że wkrótce będziemy mogli znowu bezpiecznie latać.
Każdy pasażer podróżujący samolotem ujawnia swoje dane jedynie organom odpowiedzialnym za walkę z terroryzmem i zorganizowaną przestępczością. Nie kwestionuję tego. Gdybym dobrowolnie zamieściła w serwisie Twitter informacje o tym, gdzie i kiedy podróżuję, nie miałabym nic przeciwko wykorzystaniu ich do zapewnienia zwykłego bezpieczeństwa ruchu lotniczego. Jednak sprzeciwiam się temu, że porozumienia PNR nie określają z góry warunków i kryteriów jednakowych dla wszystkich państw i nie określają danych, które musimy ujawniać. Sprzeciwiam się także temu, że nie znamy dokładnie celu, do którego władze będą te dane wykorzystywać.
Mam do państwa następujące pytanie: czy możemy oczekiwać, że przed wakacjami lub w trakcie wakacji dostaniemy mandat do negocjowania nowego porozumienia w sprawie przekazywania danych? Ponadto, czy wszystkie porozumienia pomiędzy Unią Europejską a poszczególnymi zainteresowanymi krajami będą oparte na jednym wzorze i będą zawierać jednakowe, wysokie i jasne standardy dotyczące wykorzystania i ochrony danych? Jakie działania podejmą państwo, aby zapobiec wykorzystywaniu danych PNR do profilowania i określania czynników ryzyka? Chciałabym zauważyć, że jakakolwiek możliwość profilowania osobowości w oparciu o pochodzenie etniczne, narodowość, religię, orientację seksualną, płeć, wiek czy stan zdrowia jest niedopuszczalna.
Chciałabym dodać, że żaden system zbierania danych sam w sobie nie jest wystarczający. Nie zapobiegniemy próbom ataków terrorystycznych bez solidnej wymiany danych i współpracy służb wywiadowczych. Dobrym przykładem był nieudany atak na samolot lecący do Detroit w okresie świąt Bożego Narodzenia w zeszłym roku. Musimy przede wszystkim lepiej wykorzystywać istniejące instrumenty do walki z terroryzmem i skuteczniej współpracować.
Podsumowując, z pewnością nie chcę mówić "nie” porozumieniu, które może zapewnić bezpieczeństwo nam, obywatelom UE. Tym bardziej nie chciałabym, aby nasze podstawowe prawo do prywatności było łamane. Jest jednak prawdą, że jakakolwiek ingerencja w naszą prywatność powinna być zrównoważona bezpieczeństwem, skutecznością środków i ochroną praw człowieka.
Eva Lichtenberger
(DE) Pani przewodnicząca! Dzisiaj mamy przed sobą drugą wersję dokumentacji w sprawie porozumienia ze Stanami Zjednoczonymi, które jest obarczone ogromnymi wadami w zakresie ochrony danych. Zmierzam do potwierdzenia propozycji europejskiego inspektora ochrony danych, pana Hustinxa, który powiedział, że byłoby dobrze raz na zawsze wynegocjować i podpisać wszechstronne, transatlantyckie porozumienie ramowe w sprawie ochrony danych. Byłoby to korzystne dla obu stron i pomogłoby nam na wiele sposobów.
To jasne, że tutaj mamy zupełnie inne poglądy na temat bezpieczeństwa, niż po drugiej stronie Atlantyku. Jako Parlament Europejski musimy dopilnować, aby Komisja nie ograniczała się do akceptowania propozycji Stanów Zjednoczonych, ale aby zgłaszała nasze standardy do negocjacji z przekonaniem o ich proporcjonalności i na równych prawach. Dlatego definicja "poważnej przestępczości” jest szczególnie istotna. Musi być możliwa pełna korekta danych. Z naszego punktu widzenia trzeba zapewnić ochronę danych. W przeciwnym razie to porozumienie będzie skazane na niepowodzenie.
Carlos Coelho
(PT) Panie przewodniczący López Garrido, pani komisarz Malmström! Przedstawiliśmy Stanom Zjednoczonym nasze obawy związane z kwestią przekazywania danych PNR. Takie dane mogą być przechowywane przez lata po kontroli bezpieczeństwa i nie istnieje żadna ochrona prawna osób, które nie są obywatelami USA.
Porozumienia zawarte z Australią i Kanadą są w większym stopniu akceptowalne i zgodne z zasadą proporcjonalności, ponieważ zezwalają na ograniczony dostęp do szczegółowych informacji pod względem ich zakresu, czasu i ich ilości oraz zapewniają nadzór organów sądowych. Podzielam pogląd, że powinny zostać określone ogólne zasady i reguły, które będą stanowiły podstawę wszystkich porozumień z krajami trzecimi. W rzeczywistości możemy mieć do czynienia z lawiną podobnych żądań ze strony z innych krajów, w których tradycje dotyczące ochrony danych i poszanowania praw człowieka mogą dać większe powody do obaw. Ponadto, jeśli zależy nam na prawdziwej wzajemności, musimy rozważyć stworzenie jednolitego systemu dla Unii Europejskiej, który będzie uwzględniał rolę Europolu w tym procesie.
Panie przewodniczący López Garrido, pani komisarz Malmström! Według mnie, jakiekolwiek porozumienie będzie akceptowalne tylko wtedy, gdy będzie gwarantowało właściwy poziom ochrony danych i uwzględniało zasady konieczności i proporcjonalności oraz obowiązujące przepisy UE. Ważne jest również, aby stosować jedynie metodę "dostarczania” (ang. push method), to znaczy, aby dane były dostarczane przez nas, a nie automatycznie ściągane przez organy w krajach trzecich, które miałyby dostęp do naszych baz danych.
Dlatego popieram wspólną propozycję złożoną przez sprawozdawczynię, panią poseł in't Veld, oraz grupy polityczne, aby odłożyć głosowanie w sprawie zgody Parlamentu i dać więcej czasu na negocjacje, w których zostaną uwzględnione omawiane tu dziś kwestie.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Ochrona danych osobistych jest jednym z podstawowych praw obywateli Unii Europejskiej. Traktat lizboński wzmacnia poprzednie przepisy dzięki prawnym i obligatoryjnym przepisom Karty praw podstawowych Unii Europejskiej. Ze wszystkimi danymi osobowymi należy postępować zgodnie z przepisami ustanowionymi w 95/46/WE, 2002/58/WE i 2006/24/WE. W rzeczywistości Parlament Europejski wymaga, aby wszystkie porozumienia międzynarodowe dotyczące danych osobowych były podpisywane z państwami sygnatariuszami, w których obowiązują przepisy podobne do zawartych w wymienionych przed chwilą dyrektywach.
W społeczeństwie informacyjnym, a zwłaszcza w okresie rozwoju infrastruktury łączności szerokopasmowej, Centrum Przechowywania Danych oraz Centrum Przetwarzania Danych mogą być zlokalizowane w różnych miejscach, a nawet w różnych krajach. Dlatego prosimy, aby każde międzynarodowe porozumienie w sprawie danych osobowych uwzględniało warunek, że dane osobowe muszą być przechowywane i przetwarzane jedynie w miejscach, w których obowiązują przepisy prawne podobne do obowiązujących w prawodawstwie europejskim. Ostatni punkt, pani przewodnicząca, to pytanie, w jaki sposób europejscy obywatele mogą wyrazić swoją zgodę i - przede wszystkim - pod jakimi warunkami?
Diego López Garrido
Pani przewodnicząca! Chciałbym w podsumowaniu tej ważnej debaty zgłosić trzy uwagi .
Pierwsza dotyczy pytania zadanego przez pana posła Webera, czy Europa może albo powinna mieć własny system rejestrowania danych pasażerów i jaki mógłby on mieć zakres. Popieramy koncepcję ogólnego uregulowania spraw związanych z przekazywaniem danych pasażerów, w szczególności danych pasażerów linii lotniczych. Dlatego złożyliśmy do Komisji wniosek o przeprowadzenie badania i - w razie potrzeby - przygotowanie projektu dyrektywy ustanawiającej ogólne przepisy uwzględniające - tak jak w projekcie rezolucji pani poseł in't Veld - ocenę skutków w życiu prywatnym, czyli tego, w jakim stopniu skuteczność i proporcjonalność - dwie zasady, które musimy wziąć pod uwagę - mają wpływ na prywatność i w związku z tym, jak daleko powinny sięgać europejskie przepisy i jakie środki powinny zostać przyjęte, aby w każdym przypadku prawa podstawowe były chronione.
O tym mówiła pani poseł Fayot - jakie środki powinny zostać przyjęte?
Myślę, że debata w sprawie porozumienia SWIFT może wyjaśnić wiele kwestii. Uważam, że zasady, o których wtedy dyskutowaliśmy i co do których się zgodziliśmy, powinny mieć tutaj zastosowanie. Rozmawiamy o prawach, które należy zachować: prawie do prywatności, do życia prywatnego, prawie do własnej osobowości i własnego wizerunku. Prawa podstawowe są niepodzielne, a w tym przypadku mamy do czynienia z sytuacją, która może stanowić dla nich zagrożenie. Dlatego moim zdaniem musimy działać z taką samą ostrożnością, o jakiej mówiliśmy w czasie poprzedniej debaty.
Moja trzecia i ostatnia uwaga jest związana z poprzednią. Ogólnie rzecz biorąc, nie wydaje mi się, aby bezpieczeństwo i wolność były wzajemnie sprzecznymi zasadami, lub inaczej mówiąc, aby w tej grze mogła wygrać tylko jedna strona. Jeśli zapewnimy większe bezpieczeństwo, to nie ograniczymy wolności, a jeśli zapewnimy lepszą ochronę praw podstawowych i wolności i będziemy zdecydowanie bronić naszych praw podstawowych, to nie znaczy, że ograniczymy bezpieczeństwo.
Myślę, że to sztuczny dylemat. Jestem przekonany, że bezpieczeństwo i wolność to dwie zasady, które wzmacniają się wzajemnie. Obie są wyrażone i uznane w konstytucjach i w europejskim prawie i obie są wymienione w traktacie lizbońskim. Musimy pamiętać, że w traktacie lizbońskim jest karta praw podstawowych, karta wymagająca poszanowania praw podstawowych, która jest święta i nie może być naruszana. Dlatego uważam, że jeśli nie ograniczymy się do najbliższej przyszłości - ponieważ myślenie krótkoterminowe czasem nas ogranicza - i spojrzymy na te kwestie perspektywicznie, to środki zaprojektowane, aby chronić nasze bezpieczeństwo, jeśli będą racjonalne i przemyślane, zawsze okażą się skuteczne. Ochrona praw i wolności zawsze poprawia jakość życia obywateli i - ostatecznie - także ich bezpieczeństwo.
Cecilia Malmström
komisarz. - Pani przewodnicząca! Widziałam film Raport mniejszości. To dobry i interesujący film, ale trochę przerażający, a strachu w tym przypadku chcielibyśmy uniknąć.
Myślę, że była to bardzo interesująca i konstruktywna debata i zgadzam się, że w wielu aspektach była podobna do dyskusji w sprawie porozumienia SWIFT czy TFTP. Mówimy o walce z poważną przestępczością zorganizowaną i terroryzmem, ale także o ochronie prywatności indywidualnych osób. Ta kwestia dotyczy pytań o ochronę danych, proporcjonalność, wyjaśnienie celów, definicje, pewność prawa itd.
Negocjacje w sprawie porozumienia TFTP z naszymi amerykańskimi przyjaciółmi będą dla nas ważnym doświadczeniem, które będziemy mogli wykorzystać w czasie dyskusji w sprawie PNR. Pomoże nam wyjaśnić i doprecyzować stanowisko Unii Europejskiej. Myślę, że będzie bardzo pomocne. Uważam, że współpraca w sprawie porozumienia TFTP między trzema instytucjami - Radą, Parlamentem i Komisją - pozwoliła nam zdobyć doświadczenie, jak możemy razem pracować nad tymi wyjątkowo trudnymi i delikatnymi zagadnieniami. Mam nadzieję, że osiągniemy dobre wyniki.
Uważnie przysłuchiwałam się debacie. Przeczytałam państwa rezolucję. Myślę, że jest bardzo wyważona i rozsądna. Tak jak powiedziałam na tej podstawie natychmiast rozpoczniemy pracę i oczekuję dobrej współpracy i dyskusji z państwem w tej sprawie. Jak państwo wiedzą, przyrzekłam w Parlamencie w czasie swojego przesłuchania, że dokonam przeglądu wszystkich środków antyterrorystycznych, którymi dysponujemy w Unii Europejskiej, aby je zidentyfikować, wpisać na listę i przedyskutować z Parlamentem, oraz że dokonam przeglądu ogólnej struktury danych i systemów ich przekazywania, abyśmy mieli taką wiedzę w momencie rozpoczęcia pracy. Myślę, że to jest ważne i że przyczyni się do wzrostu przejrzystości i wnikliwość naszych dyskusji.
Przewodnicząca
Dziękuję, pani komisarz, za współpracę. Mam nadzieję, że okaże się ona owocna. Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w trakcie pierwszego posiedzenia w maju.
