Nowe uregulowania dotyczące wiz dla krajów bałkańskich (Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, Czarnogóra, Serbia) (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem posiedzenia są oświadczenia Rady i Komisji w sprawie nowych uregulowań dotyczących wiz dla krajów bałkańskich (Była Jugosłowiańska Republika Macedonii, Czarnogóra, Serbia).
Cecilia Malmström
Pani przewodnicząca! Przejdę szybko do innego obszaru geograficznego, aby omówić - również z wielką przyjemnością - kolejne zagadnienie, a mianowicie perspektywy liberalizacji systemu wizowego dla niektórych krajów bałkańskich. Znakomicie, że Parlament Europejski zajmuje się tą kwestią na tak wczesnym etapie obecnej kadencji. To pokazuje, jaką wagę wszyscy przykładamy do zbliżenia narodów Bałkanów Zachodnich do Unii Europejskiej. Bez wątpienia dla obywateli regionu Bałkanów jest to najważniejsza kwestia, jeśli chodzi o ich obecne powiązania z UE.
Po pierwsze, liberalizacja systemu wizowego umożliwi swobodniejsze przemieszczanie się w Europie i doprowadzi do większej otwartości społeczeństw. Wielu mieszkańców regionu - zwłaszcza młodych - nigdy nie było w Europie Zachodniej, zaś liberalizacja systemu wizowego bez wątpienia stworzy wiele możliwości kontaktów i wymian. Taką rzeczywistą korzyść daje przedmiotowa inicjatywa.
W roku 2007 UE rozpoczęła proces zmierzający do zniesienia wymogów wizowych dla państw Bałkanów Zachodnich. Proces ten obejmuje dwa aspekty: przedmiotowe kraje same muszą poczynić istotne postępy w zakresie wiarygodności dokumentacji, lepszego ustawodawstwa migracyjnego, lepszych praw mniejszości oraz wreszcie walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną. W zamian UE oferowałaby swobodę przemieszczania się bez obowiązku wizowego. Ułatwienia wizowe wprowadzono w styczniu 2008 roku, w powiązaniu ze zobowiązaniami podjętymi w przedmiotowych obszarach. Tylko prawdziwa liberalizacja systemu wizowego pozwoli jednak na usunięcie barier gospodarczych i biurokratycznych wynikających z obowiązku posiadania wizy.
Liberalizacja wymogów wizowych mających zastosowanie do obywateli Bałkanów Zachodnich stanowi istotny środek wzmacniający powiązania pomiędzy tym regionem a Unią Europejską. Możemy oczekiwać, iż przedmiotowa liberalizacja będzie sprzyjać proeuropejskiemu nastawieniu zarówno rządów jak i narodów w regionie, gdyż pokazuje ona, iż proces integracji europejskiej daje realne korzyści. Z drugiej strony, dalsza izolacja prowadziłaby do poczucia wykluczenia i uniemożliwiałaby wymianę myśli, a w najgorszym przypadku mogłaby sprzyjać ciasnemu nacjonalizmowi.
Naszym celem jest oczywiście coś przeciwnego: otwarcie UE, udostępnienie przedmiotowym krajom programów wspólnotowych, ułatwienie obywatelom kontaktów oraz promowanie rozwoju i wymian zarówno pomiędzy państwami Bałkanów Zachodnich, jak i pomiędzy nimi a UE. Liberalizacja systemu wizowego stworzy w szczególności nowe możliwości w zakresie handlu, przemysłu oraz transferu wiedzy eksperckiej. Są to istotne elementy niwelowania konsekwencji kryzysu gospodarczego.
W związku z tym należy z dużym zadowoleniem przyjąć przedłożony 15 lipca wniosek Komisji. Komisja proponuje, aby w ramach pierwszego etapu znieść obowiązek wizowy dla obywateli Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii, Czarnogóry i Serbii posiadających paszporty biometryczne. Celem jest zliberalizowanie od 1 stycznia 2010 r. wymogów wizowych dla tych obywateli, a następnie rozszerzenie liberalizacji o inne kraje, po spełnieniu również przez nie koniecznych warunków. Komisja ocenia, iż trzy kraje - Serbia, Czarnogóra i Była Jugosłowiańska Republika Macedonii - ogólnie już spełniają warunki liberalizacji systemu wizowego. Ocena Serbii i Czarnogóry wciąż trwa i mamy nadzieję, iż do jesieni uzyskamy od Komisji potwierdzenie, że spełniono wszystkie warunki, tak abyśmy mogli przejść do kolejnego etapu.
Muszę podkreślić, że wiele z ustalonych przez nas warunków liberalizacji, np. reforma systemu policji i walka z korupcją, da tym krajom również korzyści w zakresie przygotowań do członkostwa w UE, doprowadzając do sytuacji, w której każdy będzie wygranym, jeśli chodzi o harmonizację przedmiotowych zasad. Stanowi to również dobry przykład możliwości funkcjonowania w Bałkanach Zachodnich zasady uwarunkowań.
Ta pierwsza decyzja w sprawie wyłączenia obowiązku wizowego nie obejmie Albanii oraz Bośni i Hercegowiny, jednak kraje te nie są zostawione same sobie. Wiem, że jest to sprawa niepokojąca wielu członków Izby. Jedynie kwestią czasu jest spełnienie również przez te kraje koniecznych warunków określonych w mapie drogowej Komisji. Aby proces ten mógł zakończyć się jak najszybciej, nadal zdecydowanie wspieramy i zachęcamy Albanię oraz Bośnię i Hercegowinę do dalszych postępów w realizacji pozostałych celów i ufam, że w niedalekiej przyszłości państwa te również będą w stanie skorzystać z liberalizacji systemu wizowego.
UE uczyni wszystko co w jej mocy, by wspomóc i wesprzeć te dwa kraje w wysiłkach zmierzających do realizacji swych celów, zwłaszcza w obszarze praworządności.
W kwestii Kosowa, Komisja nie przewiduje w swoim wniosku żadnych zmian. W tym przypadku na razie pozostanie wymóg posiadania wizy. W przyszłości będziemy musieli się przyjrzeć, jak można w najlepszy sposób rozszerzyć środki tak, by dać obywatelom Kosowa te same prawa, co te posiadane przez innych w regionie. Tutaj czekamy na październikowy komunikat Komisji zawierający koncepcje zachęcania do głębszej współpracy i powiązań z Kosowem.
Rada wprawdzie dopiero co rozpoczęła dyskusje dotyczące wniosku Komisji, jednak prezydencja będzie usilnie pracować, zmierzając do jak najszybszego osiągnięcia przez nas porozumienia. Cieszy nas wielkie zainteresowanie wnioskiem ze strony Parlamentu Europejskiego oraz fakt, iż w komisjach Parlamentu Europejskiego toczą się już wstępne dyskusje. Biorąc pod uwagę wyjątkowe znaczenie tej propozycji w wymiarze politycznym, jestem pewna, że zgadzamy się co do celu, jakim jest możliwie najszybsze zakończenie przedmiotowego procesu i osiągnięcie na tyle zadowalających wyników, by liberalizacja systemu wizowego mogła jak najszybciej stać się faktem.
Jacques Barrot
Pani przewodnicząca! Pragnę podziękować pani minister Malmström za wszystko, co nam powiedziała, a co postaram się potwierdzić w imieniu Komisji.
15 lipca Komisja zaproponowała zniesienie wiz krótkoterminowych dla obywateli Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii, Czarnogóry i Serbii. Jak podkreśliła pani minister, w naszych relacjach z Bałkanami Zachodnimi jest to niewątpliwie chwila o znaczeniu historycznym.
Przedmiotowa propozycja zniesienia wiz opiera się na postępach dokonanych w ciągu ostatnich sześciu lat w obszarze sprawiedliwości i spraw wewnętrznych, zgodnie ze zobowiązaniami podjętymi w Salonikach w roku 2003.
Propozycja Komisji została przedłożona Radzie. Państwa członkowskie popierają podejście zaproponowane przez Komisję i potwierdzają zamiar ścisłej współpracy z Parlamentem Europejskim celem zapewnienia formalnego przyjęcia tekstu w czasie państwa prezydencji, pani minister, prezydencji szwedzkiej.
Dziękuję Parlamentowi Europejskiemu za wyznaczenie sprawozdawców w ramach Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych oraz ustalenie orientacyjnego harmonogramu przewidującego termin przedłożenia sprawozdania na koniec września, zaś głosowania w Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, a następnie na plenum, na październik i listopad. Celem jest w istocie zapewnienie zniesienia wiz dla obywateli Macedonii, Serbii i Czarnogóry od 1 stycznia 2010 r.
Propozycja Komisji jest oparta na wynikach dialogu rozpoczętego w pierwszej połowie 2008 roku z pięcioma państwami Bałkanów Zachodnich. Opracowano mapy drogowe określające kryteria, których spełnienie wymaga przyjęcia reform strukturalnych w kluczowym obszarze sprawiedliwości, wolności i bezpieczeństwa. Metoda ta okazała się bardzo istotną zachętą dla krajów regionu, by zmierzać w kierunku reform, zwłaszcza w odniesieniu do bezpieczeństwa dokumentów, wprowadzając paszporty biometryczne i dowody tożsamości na potrzeby kontroli granicznej oraz całościowe polityki migracyjne, jak również w odniesieniu do polityk w zakresie porządku publicznego i bezpieczeństwa: walki z przestępczością zorganizowaną, korupcją, handlem ludźmi, i wreszcie, oczywiście, praw podstawowych, w tym kwestii obywatelstwa.
Po zapoznaniu się z tymi sprawozdaniami możemy stwierdzić, że Była Jugosłowiańska Republika Macedonii spełnia wszystkie kryteria przewidziane w swej mapie drogowej.
Czarnogóra i Serbia poczyniły bardzo znaczne postępy. Serbia musi jednak jeszcze spełnić pewne warunki, w szczególności w odniesieniu do weryfikacji dokumentów tożsamości przedkładanych przez mieszkańców Kosowa i osoby pochodzenia kosowskiego mieszkające zagranicą w przypadku ich ubiegania się o serbski paszport biometryczny.
Drugim warunkiem dotyczącym Serbii jest kontrola granic z Kosowem oraz współpraca z misją EULEX, a po trzecie - opracowanie krajowej strategii w zakresie migracji.
Odnośnie do Czarnogóry, konieczne jest znalezienie trwałego rozwiązania w kwestii wysiedleńców. Nadal zachodzi potrzeba podjęcia środków w celu skutecznego wprowadzenia ustawy o obcokrajowcach, jak również środków zwiększających zdolności administracyjne oraz zdolności do skuteczniejszej walki z korupcją i przestępczością zorganizowaną.
Tak wygląda sytuacja w odniesieniu do tych trzech państw.
Pomimo bardzo znacznych postępów poczynionych w okresie ostatnich kilku miesięcy, Bośnia i Albania nie zdołały jeszcze zakończyć koniecznych reform wymaganych w mapie drogowej, takich jak zniesienie wiz. Na podstawie przedmiotowej analizy, w odpowiedzi na zaproszenie ze strony Rady ds. Ogólnych, w czerwcu 2009 roku Komisja zaproponowała więc zniesienie wiz dla obywateli Macedonii, Czarnogóry i Serbii. Co do Serbii, to osoby mieszkające w Kosowie lub osoby pochodzenia kosowskiego zamieszkałe zagranicą, a posiadające paszport serbski wydany przez władze centralne w Belgradzie, zostaną wyłączone z liberalizacji i będą musiały uzyskać wizę. W istocie od roku 1999 Serbia nie jest w stanie zapewnić weryfikacji dokumentów tożsamości przedstawianych przez osoby z Kosowa. Komisja uwzględniła ryzyko dla Wspólnoty związane z tą kategorią osób w zakresie bezpieczeństwa oraz fakt, że do tej pory nie odbył się żaden dialog z Kosowem w sprawie liberalizacji systemu wizowego.
Dlatego też decyzja w zakresie objęcia danych krajów przedmiotową liberalizacją wymogów wizowych opiera się na zasługach każdego pojedynczego państwa.
Jeśłi chodzi o Serbię i Czarnogórę, to będziemy dokładnie śledzić środki podjęte przez te dwa kraje celem całkowitego spełnienia wszystkich kryteriów. Co do postępów już dokonanych przez Albanię oraz Bośnię i Hercegowinę, to Komisja jest przekonana, że te dwa kraje będą w stanie spełnić wszystkie kryteria w niedalekiej przyszłości. W październiku ich władze przedłożą Komisji uzupełniające informacje na temat postępów poczynionych w okresie ostatnich miesięcy. W oparciu o te informacje na początku przyszłego roku wysłane zostaną misje oceniające, po czym Komisja sporządzi nowe sprawozdanie oceniające, które omówi z państwami członkowskimi. Następnie Komisja ma nadzieję, że będzie w stanie zaproponować zniesienie wymogu wizowego w 2010 roku.
Zgodnie z obowiązującymi procedurami, propozycja zostanie omówiona przez Radę oraz będzie przedmiotem opinii Parlamentu Europejskiego. Formalne przyjęcie tekstu większością głosów państw należących do strefy Schengen powinno zatem nastąpić podczas prezydencji szwedzkiej, co umożliwi skuteczne zniesienie wiz dla obywateli trzech omawianych państw od stycznia 2010 roku. Pani minister! Jak pani powiedziała, to wszystko oznacza możliwość o wiele szerszego uczestnictwa w życiu europejskim i integracji z nim, zwłaszcza dla młodego pokolenia z tych państw bałkańskich, a w naszej opinii to wszystko może być bardzo korzystne zarówno dla omawianych krajów, jak i dla naszej Europy.
I to tyle z mojej strony. Te właśnie kwestie chciałem omówić po znakomitych uwagach prezydencji.
Manfred Weber
Pani przewodnicząca, pani urzędująca przewodnicząca Rady, panie komisarzu! Bałkany Zachodnie potrzebują Europy, zaś my Europejczycy potrzebujemy stabilizacji na Bałkanach Zachodnich. Bałkany Zachodnie stanowią centralną część Europy i musimy uczynić co w naszej mocy, by ta istotna część wróciła do europejskiego domu. Z tego powodu przedmiotowe propozycje są właściwe.
Opisano realia życia na tym obszarze; przygnębiająco długie kolejki w urzędach wydających wizy, młodzi ludzie bez perspektyw na złożenie wniosku w sprawie opuszczenia kraju i skosztowania życia w Europie. Wiele osób czuje się w tym regionie jak w więzieniu, gdzie nie mają żadnego kontaktu ze światem zewnętrznym. Chcemy wszyscy, by to się skończyło, zaś w mojej grupie z wielkim poświęceniem zajmują się tą kwestią pani poseł Pack, pani poseł Bildt i pan poseł Posselt. Wszyscy za tym jesteśmy.
Martwi nas to, że w wyniku różnego traktowania państw regionu na obszarze Bałkanów Zachodnich dojdzie do powstania ruchów separatystycznych i różnych klas obywateli, co z pewnością może prowadzić do problemów. Obywatele w Unii Europejskiej oczekują jednak również bezpieczeństwa. Oznacza to, że standardy opisane tu dziś przez pana komisarza Barrota, tj. standardy bezpieczeństwa w zakresie współpracy policyjnej, walki z nielegalną imigracją i migracją ekonomiczną, jak też w zakresie danych biometrycznych, stanowią uzgodnione standardy minimalne będące zasadami gry. Nasi obywatele oczekują, że te zasady gry będą przestrzegane.
To wiąże się z drugą kwestią: w polityce zagranicznej nie może być żadnych ustępstw w kwestii zniesienia wiz. Nie powinniśmy dawać tym krajom wolnej ręki. Zasady gry są jasne i każdy, kto ich przestrzega ma duże szanse na zniesienie obowiązku wizowego. Nie należy zmniejszać nacisków na te państwa, które pomimo pomocy UE nie były jak dotąd w stanie poprawić swych standardów.
Oto dwa kluczowe warunki, jakie w Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańscy Demokraci) uważamy za właściwe. Ufamy ocenie przeprowadzonej przez Komisję Europejską i stąd możemy poprzeć obecny krok.
Kristian Vigenin
Pani przewodnicząca, pani urzędująca przewodnicząca Rady, panie komisarzu! Oczywiście popieramy propozycje Komisji, gdyż oznaczają one bardzo istotny krok dla wspomnianych właśnie trzech państw regionu, które od 1 stycznia 2010 r. będą korzystać z ruchu bezwizowego.
Ja sam jestem z kraju i pokolenia, które z entuzjazmem przyjęło zniesienie obowiązku wizowego przed przystąpieniem naszego kraju do Unii Europejskiej. Powiedziałbym również, że jest to pierwszy i najważniejszy znak, że zmierzamy w naprawdę właściwym kierunku, i że pewnego dnia kraje te dotrą do ostatecznego miejsca przeznaczenia, jakim jest Unia Europejska.
Jednocześnie nie mogę się powstrzymać od wyrażenia, pewnego zdziwienia nadmiernie administracyjnym podejściem Komisji do tego zagadnienia. Chociaż z jednej strony kwestie techniczne są istotne, w tym sensie, że konieczna jest zgodność i państwa te muszą spełnić wymagane warunki konieczne, by stały się częścią Unii Europejskiej, a tym samym otrzymały prawo uczestnictwa w ruchu bezwizowym, to decyzja Komisji w sprawie wykluczenia Albanii oraz Bośni i Hercegowiny, jest w pewnej mierze niezrozumiała. Nie odzwierciedla ona delikatnego charakteru tej kwestii w przedmiotowym regionie. Nie docenia wpływu, jaki może mieć ona na przyszły rozwój relacji między krajami regionu oraz stosunku zwykłych obywateli regionu do tej decyzji Komisji Europejskiej.
Dlatego też sądzimy, że decyzja Komisji Europejskiej powinna zostać skorygowana w celu uwzględnienia Albanii oraz Bośni i Hercegowiny, jak również powinna obejmować czytelny harmonogram określający, kiedy te kraje mogą liczyć na objęcie systemem bezwizowym pod warunkiem spełnienia konkretnych warunków.
W tym zakresie przedmiotowa kwestia jest szczególnie delikatna w przypadku ludności Kosowa. Mamy zatem takie pytanie: kiedy Komisja Europejska zamierza zainicjować dialog w sprawie systemu wizowego z Kosowem, i czy rozważyła, jakie byłyby konsekwencje pod względem stabilizacji w Kosowie, jeśli taki dialog nie rozpocznie się jak najszybciej?
Sarah Ludford
w imieniu grupy ALDE. - Pani przewodnicząca! Grupa ALDE mocno i wytrwale wspiera cel, jakim jest przystąpienie wszystkich państw Bałkanów Zachodnich do UE. W naszych dążeniach usiłujemy przygotować obywateli tych państw na wejście do zintegrowanego obszaru swobodnego przepływu, z jednolitym rynkiem i wspólnymi wartościami.
Swoboda podróży krótkoterminowej stanowi istotny element takiego przygotowania. Komisja i Rada oczywiście podzielają ten cel, więc na miłość boską, dlaczego Komisja zdołała przedłożyć propozycję tak nierozsądną i stwarzającą podziały?
Grupa Liberałów z pewnością nie chce podważać nacisków co do wysokich standardów bezpieczeństwa paszportów i granic, oraz w ujęciu ogólniejszym praworządności, jednak w zadaniu tym chodzi o sprawiedliwość, spójność i skuteczność. Nie jest tak, że obecnie brak jest nieprawidłowości. Przykładowo, w lipcowej propozycji uwzględniono Serbię i Czarnogórę, mimo że nie spełniały one tych standardów w dniu przedstawienia propozycji; oczekuje się, że spełnią je w przyszłości. Następnie mamy wymóg paszportów biometrycznych, których nawiasem mówiąc Bośnia jak dotąd wydała 40 tysięcy, jednak Chorwaci, którzy od pewnego czasu korzystają z ruchu bezwizowego, nie potrzebują ich.
Mówimy, że nie można zapewnić postępu w realizacji układu o stabilizacji i stowarzyszeniu z Serbią, gdyż Mladić pozostaje w ukryciu, co dowodzi braku kontroli nad służbami bezpieczeństwa. W przypadku zniesienia wiz uważa się jednak, że Serbia spełnia wymogi bloku 3: porządek publiczny i bezpieczeństwo - występuje tu pewna sprzeczność.
Sposobem na spełnienie wymagań przez Bośnię i Albanię byłoby włączenie ich do prawnego zakresu przedmiotowego wniosku dotyczącego rozporządzenia, z uzależnieniem rzeczywistej realizacji zniesienia wiz od wydania przez Komisję deklaracji zgodności - w istocie podobnej do tej, jaką Komisja musi wydać jesienią co do Serbii i Czarnogóry. Proces byłby dokładnie taki sam, mimo że nieco opóźniony.
Większa zwłoka w wypadku Bośni i Albanii oraz całkowite wykluczenie Kosowa będzie mieć bardzo szkodliwe konsekwencje, skutkując podziałami i zachęcając do ubiegania się o paszporty chorwackie, serbskie lub też, w przypadku Kosowian, macedońskie, jak też podważając integralność i rządy, zwłaszcza Bośni i Kosowa. Nie mogę uwierzyć, że Komisja i Rada zamierzają obrać tak szkodliwy kierunek działania.
Marije Cornelissen
w imieniu grupy Verts/ALE. - Pani przewodnicząca! Jestem za liberalizacją wizową, jak również za dołączeniem do niej pewnych kryteriów, jednak jeszcze bardziej jestem za pokojem i stabilizacją na Bałkanach Zachodnich.
Jakie państwa zdaniem państwa konsekwencje będzie miał, zwłaszcza dla młodych ludzi, bośniackich muzułmanów, widok ich kolegów, bośniackich Chorwatów i Serbów, posiadających podwójne paszporty i wpadających sobie na weekend do UE? Czy naprawdę chcemy ryzykować podsycaniem nastrojów nacjonalistycznych i pogłębianiem podziałów w kraju, gdzie stabilność jest nadal tak krucha? I w imię czego? Pod względem spełniania kryteriów Bośnia i Hercegowina wcale nie odbiega tak bardzo od Serbii. Już teraz wydaje paszporty biometryczne i poczyniła mniej więcej takie same postępy w zakresie pozostałych kryteriów.
Dlatego też zdecydowanie opowiadam się za włączeniem Bośni i Hercegowiny do przedmiotowego wniosku dla dobra ludzi tam żyjących, którzy bardzo ciężko pracują na rzecz lepszej przyszłości - a wspomnienie wojny jest w nich nadal zbyt świeże.
Ryszard Czarnecki
w imieniu grupy ECR. - Bardzo się cieszę, że dzisiaj w imieniu Rady występowała nasza koleżanka - do niedawna, pani minister Cecilia Malmström. Parlament Europejski stracił na tym, że odeszła od nas, ale z całą pewnością prezydencja szwedzka zyskała. Chciałbym za jej wystąpienie powiedzieć po szwedzku słowo "tack”, co znaczy "dziękuję”, a z kolei w moim języku, w języku polskim to słowo oznacza "yes” i rzeczywiście słowo "tak” bardzo dobrze pasuje ponieważ w pełni zgadzam się z tym, co dzisiaj zaprezentowała nam w imieniu Rady, chociaż mam tutaj pewne małe, ale istotne uwagi.
Po pierwsze, bardzo bym nie chciał, aby ta słuszna inicjatywa Rady wsparta przez Komisję była tak naprawdę, powiedzmy sobie wprost, pewną alternatywą dla szybkiego przyjęcia Serbii, Macedonii i Czarnogóry do Unii Europejskiej. Tego oczekują społeczeństwa tych krajów, społeczeństwa tych krajów na to zasługują. Uważam, że nie powinniśmy zastępować, poprzez fakt zniesienia wizy, tej szybkiej perspektywy akcesu do Unii Europejskiej tych państw.
Po drugie, uważam, że rzeczywiście również społeczeństwa Bośni i Hercegowiny, Albanii i Kosowa również zasługują, w jak najszybszym tempie, na ruch bezwizowy. Musimy im cały czas pokazywać pewną europejską perspektywę w tym względzie.
Nikolaos Chountis
Pani przewodnicząca! W imieniu Konfederacyjnej Grupy Zjednoczonej Lewicy Europejskiej / Nordycka Zielona Lewica sądzimy, że propozycja Komisji w kwestii zniesienia wiz dla obywateli Serbii, Czarnogóry i Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii posiadających paszporty biometryczne jest krokiem we właściwym kierunku i realizuje zobowiązanie Unii Europejskiej wobec mieszkańców tego obszaru, tak by mogli planować podróże i udawać się do innych krajów Europy bez konieczności posiadania wizy.
Muszę zaznaczyć, że rozważając kwestię Bałkanów Zachodnich, mówimy o obszarze poranionym, który niedawno doświadczył wojny i waśni domowych, za które Unia Europejska i niektóre z jej państw członkowskich ponoszą odpowiedzialność. Rany na tym obszarze goją się powoli. Dlatego też uważamy, że procedura zniesienia wiz dla obywateli wszystkich państw regionu stanowi bardzo istotny krok i da im możliwość komunikacji z innymi narodami Europy.
Nie mogę jednakże nie wskazać warunków, które, jeśli dobrze zrozumiałem, wnoszą ziarno niepewności co do tego, czy Rada zatwierdzi w październiku zniesienie wiz dla Czarnogóry i Serbii.
Po pierwsze, co do Kosowa, które, chyba że źle zrozumiałem, podlega rezolucji Rady Bezpieczeństwa nr 1244 i, zwłaszcza co do mniejszości serbskiej żyjącej w wiejskim więzieniu chronionym w ramach więzień geograficznych, w gruncie rzeczy odmawiamy jej swobodnej komunikacji. Podwójny cios: nie pozwalamy im podróżować ani w ramach własnego kraju, ani do państw Unii Europejskiej.
Po drugie, mam wiele zastrzeżeń co do tego, czy niektóre z tych warunków wstępnych, których spełnienia wymagamy od Serbii i Czarnogóry, wiążą się z tą konkretną kwestią, a nie służą innym celom politycznym. Dlatego też uważam, że powinni państwo w październiku postarać się znieść wizy dla mieszkańców Czarnogóry i Serbii oraz pozostałych krajów Bałkanów Zachodnich.
Athanasios Plevris
Pani przewodnicząca! Po pierwsze, pokój i stabilizacja na Bałkanach Zachodnich z pewnością leżą w interesie całej Europy i, oczywiście, ponieważ pochodzę z Grecji, logicznym jest, że powinno to leżeć nawet bardziej w naszym interesie, gdyż sąsiadujemy z niektórymi z tych państw. Jako sąsiedzi uznalibyśmy przyjęty przez państwa kierunek za słuszny.
Pragnę jednak skupić się na Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii. Rząd w Skopje hołduje skrajnemu nacjonalizmowi wobec jednego państwa członkowskiego Unii Europejskiej, mianowicie Grecji, rozpowszechniając mapy pokazujące część Grecji, Macedonii, wraz z Salonikami i wieloma innymi miastami, pod okupacją, kultywując tym samym poczucie, że te obszary, rzekomo okupowane przez Grecję, należy wyzwolić.
Nie chcę skupiać się na kwestii nazwy, co dla państwa może być obojętne, chociaż Grecy są bardzo wrażliwi na sprawę jej przywłaszczenia. Muszą jednak państwo z pewnością rozumieć, że nie możemy wracać do nacjonalizmu, podsycając go w tych krajach ze szkodą dla innych państw członkowskich Unii Europejskiej.
Andreas Mölzer
(DE) Pani przewodnicząca! Fakt, że wymogi wizowe dla Serbii, Macedonii i Czarnogóry mają zostać zniesione dowodzi, że podejmowane przez te kraje wysiłki reformatorskie przynoszą wyraźne efekty. Dziesięć lat po zakończeniu konfliktu mogiły są jednak wciąż głębokie, zaś pod powierzchnią wciąż wzbierają urazy. Musi to bez wątpienia mieć związek z faktem, że Albania, Kosowo i Bośnia, których tym razem nie uwzględniono, mają poczucie krzywdy. Miejscowa ludność wyraźnie woli kultywować stare antagonizmy niż zapytać się, co sąsiadujące państwa zrobiły lepiej i jak można osiągnąć postępy, aby zasłużyć sobie na zniesienie obowiązku wizowego. W każdym razie Serbia powinna niebawem zdobyć status kraju kandydującego, gdyż pod kilkoma względami zbliża się do członkostwa.
Rany jednak wcale się nie zagoiły i każdy środek stosowany przez UE jest odpowiednio oceniany. Dlatego też musimy z jednej strony lepiej przekazywać powody naszych decyzji, zaś z drugiej wyraźnie dać do zrozumienia Albanii, Kosowu i Bośni, że muszą jeszcze wykonać olbrzymi wysiłek, by podobnie kroczyć ku członkostwu w UE. W każdym razie pokój na Bałkanach znajdujących się na progu UE stał się o wiele istotniejszy niż przystąpienie Turcji, które tak mocno popiera się pod wieloma względami.
Anna Maria Corazza Bildt
Pani przewodnicząca! My w EPL mówimy dziś mieszkańcom Bośni, Albanii i Serbii: nie zapomniano o was; nie porzuciliśmy was. Zapewniamy, zwłaszcza mieszkańców Sarajewa, że rozumiemy ich frustrację. Jednocześnie mówimy obywatelom w Unii Europejskiej: nie nagniemy standardów. Zasady muszą być takie same dla wszystkich. Wasze bezpieczeństwo jest dla nas ważne.
Mówimy, głównie władzom Bośni i Hercegowiny: podejmijcie wasze zobowiązania; uporządkujcie własny dom; odróbcie pracę domową. Doceniamy osiągnięte ostatnio postępy. Zwrócimy się do Komisji, by nadal was wspierała, lecz jeśli nauczyłam się czegokolwiek w ciągu sześciu lat spędzonych w okresie wojny i pokoju na Bałkanach, a proszę mi wierzyć, że ta kwestia jest bardzo bliska memu sercu, wiktymizm, wzajemne obwinianie i szukanie kozła ofiarnego należą do przeszłości.
To jest kwestia integracji europejskiej. Musimy na nią spojrzeć z perspektywy europejskiej i, jak powiedziała pani minister Malmström, najlepszym sposobem na rozpoczęcie radykalnego zwrotu koniecznego do wyjścia z uzależnienia i wiktymizmu jest wzięcie swego kraju we własne ręce i rozpoczęcie tych reform wizowych, które są i tak niezbędnie konieczne i potrzebne.
Ufam, iż jesteśmy w stanie uzgodnić jasny przekaz dla władz w regionie, że będziemy je wspierać, jednak nie pójdziemy na kompromis, jeśli chodzi o bezpieczeństwo naszych obywateli - że muszą one podjąć zobowiązania.
Sądzę, ze powinniśmy poprzeć propozycję Komisji, natomiast osoby obawiające się destabilizujących konsekwencji zapewniam, że stabilizacja nadejdzie wraz z integracją europejską. Bardzo niefortunne jest to, że paszporty wydawane są w Zagrzebiu i w Belgradzie, i powinniśmy zdecydowanie starać się jak najbardziej to ograniczyć, lecz nie możemy tworzyć innych zasad dla mieszkańców Bośni. Nie leży to w ich interesie.
Przedmiotowy proces możemy za to przyspieszyć tu - w tej Izbie, podejmując decyzję i formułując naszą politykę tak, by Rada mogła w ciągu bieżącego roku podjąć decyzję.
Tanja Fajon
(SL) Wiedzą państwo być może, że jestem sprawozdawczynią Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w zakresie liberalizacji systemu wizowego dla państw Bałkanów Zachodnich.
W lipcu Komisja Europejska przesłała nam propozycję zawierającą zalecenie zniesienia wymogów wizowych dla obywateli Serbii, Macedonii i Czarnogóry. Macedonia wypełniła już wszystkie swe zobowiązania, zaś Czarnogóra i Serbia muszą jak najszybciej spełnić pozostałe warunki.
Chociaż z wielkim zadowoleniem przyjmuję wniosek Komisji i rozumiem wymagający charakter tej pracy, to jestem rozczarowana faktem, iż w przedmiotowym dokumencie całkowicie pomięto pozostałe kraje i nie zaoferowano im nawet jakiegoś harmonogramu.
W zakresie zniesienia wymogów wizowych Bośnia i Hercegowina oraz Albania stosują jasną mapę drogową i mają świadomość wszystkich warunków, jakie muszą spełnić, by mogło do tego dojść. Sądząc po sprawozdaniach autorstwa niezależnych organizacji, Bośnia i Hercegowina poczyniła w tym względzie w okresie letnim szczególnie duże postępy.
Decyzja, by na liście pominąć Bośnię i Hercegowinę oraz Albanię ma charakter głównie techniczny. Wszyscy dobrze wiemy, że nawet najlepsze decyzje techniczne mogą mieć poważne konsekwencje polityczne. Prawda jest taka, że z procesu liberalizacji wizowej wyłączono Bośniaków.
Wszyscy musimy przyjąć część odpowiedzialności politycznej za realizację tego procesu, co będzie stanowić konieczny warunek pokoju i stabilizacji na Bałkanach Zachodnich. Musimy również pilnie pomyśleć o zainicjowaniu dialogu w sprawie systemu wizowego z Kosowem, co pomoże w realizacji reform strukturalnych.
Panie i panowie! Nie wolno nam być hamulcowym zniesienia wymogów wizowych dla wszystkich państw Bałkanów Zachodnich mających jasną perspektywę europejską. Liberalizacja systemu wizowego na Bałkanach Zachodnich to nie układanka, którą można się bawić. Tu chodzi o ludzi, jakość ich życia i mobilność oraz ułatwianie jak najściślejszej współpracy, zwłaszcza gospodarczej.
Jelko Kacin
(SL) Pragnę pogratulować Macedonii i mam nadzieję, że Czarnogóra i Serbia również dojdą do tego samego etapu. Byłoby to dobre dla wszystkich trzech państw oraz całych Bałkanów Zachodnich.
Niefortunnie jednak w przedmiotowym pakiecie pomija się Bośnię. W przypadku Bośni podjęte wysiłki były niedostateczne i niewystarczająco udane, i mam tu na myśli zarówno wysiłki ze strony Bośni, jak i naszej. Główną przeszkodą postępów w Bośni jest stan umysłu, poczucie bezsilności, które paraliżuje miejscową ludność i instytucje. Bośniacy to jedyni mieszkańcy Bośni, którym nie zezwolono na swobodne przemieszczanie się po Europie. Nie ma drugiego państwa, do którego mogliby uciec i dlatego też zostali poddani gettoizacji. Są jedynymi, którzy nie mogą marzyć o podwójnym obywatelstwie. To jest poniżające. Czują się pominięci, zlekceważeni i ukarani przez Unię Europejską.
Musimy zapewnić polityczne wsparcie państwu Bośnia i Hercegowina, aby mogło pomóc samemu sobie i swoim obywatelom. Unia Europejska ponosi częściowo odpowiedzialność za sytuację w Bośni i stabilizację w regionie. Ponoszą ją Rada, Komisja i Parlament.
Bośnia jest blisko zniesienia wymogów wizowych. Jedyny pozostały problem to ten w ludzkich umysłach - w ich i naszych głowach. Wznosi się między nami i nimi mur, wyższy niż mur berliński. Zburzmy go i pomóżmy Bośni zdobyć zniesienie wymogów wizowych, teraz, jak najszybciej, w ramach tego samego pakietu, co dla pozostałych trzech krajów regionu.
Ulrike Lunacek
(DE) Pani przewodnicząca, pani minister, panie komisarzu! Nas Zielonych oczywiście cieszy liberalizacja systemu wizowego dla Czarnogóry, Macedonii i Serbii. Prowadziłam w tej sprawie bardzo aktywną kampanię w ostatnich latach, zasiadając jeszcze w austriackim Zgromadzeniu Narodowym. To istotny krok w kierunku spełnienia marzenia o zjednoczonej i pokojowej Europie.
Na ścieżce, którą państwo podążają jest jednak wiele przeszkód. Przede wszystkim przedmiotowa liberalizacja spowoduje poczucie dyskryminacji u muzułmańskich obywateli Bośni. Tak samo, jak wtedy, gdy zaledwie ogłoszono zamiar liberalizacji dla pozostałych państw. Podają państwo argument o wymogach technicznych, których Bośnia i Hercegowina jeszcze nie spełniła, lecz najwyraźniej pomijają państwo fakt, że w innych krajach, które obecna liberalizacja obejmuje, wciąż istnieją problemy. Bośnia wydała już 40 tysięcy paszportów biometrycznych oraz przyjęła przepisy w sprawie wysiedleńców, których nie mają jeszcze inne państwa, ustanawiając również urząd antykorupcyjny, którego przykładowo Serbia jeszcze nie ma.
Mam wrażenie, że mamy tu też do czynienia z dyskryminacją polityczną i sądzę, że to bardzo niebezpieczne dla pokoju w regionie oraz wieloetnicznej Bośni i Hercegowiny. Przypomnijmy jeszcze raz o niebezpieczeństwie, jakim jest sformalizowanie etnicznych linii podziału. Wzywam więc państwa do włączenia do wspólnego pakietu Bośni i Albanii oraz rozpoczęcia rozmów w sprawie systemu wizowego z Kosowem.
Fiorello Provera
(IT) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Dziś pewne obszary na Bałkanach są nadal niestabilne i stanowią szlaki komunikacyjne nielegalnego handlu kontrolowanego przez siatki przestępczości zorganizowanej. Szczególnie poważny charakter ma handel ludźmi, który często obejmuje wykorzystywanie w formie nielegalnej pracy czy prostytucji.
Liberalizacji systemu wizowego musi więc towarzyszyć rygorystyczne stosowanie zasad bezpieczeństwa, z których jedna to wprowadzenie paszportów biometrycznych. O ile nam wiadomo, Albania oraz Bośnia i Hercegowina nadal nie wdrożyły w pełni tych środków technicznych. Stąd też bardzo ważne jest, byśmy nie liberalizowali systemu wizowego dla tych dwóch państw do czasu pełnej współpracy ich rządów oraz realizacji środków technicznych zapewniających ustalenie tożsamości danych osób. Niespełnienie tych wymogów nie stanowi moim zdaniem dyskryminacji.
George Becali
(RO) Cieszy mnie, iż dzisiaj omawiamy zniesienie wiz dla niektórych państw bałkańskich i muszę państwu powiedzieć dlaczego: moi dziadkowie urodzili się w Macedonii, mój ojciec w Albanii, moja babka w Grecji, matka w Bułgarii, zaś ja sam w Rumunii. Jestem tu dziś dzięki Bogu, tak więc mogę zapytać Olliego Rehna: czy możliwe jest zniesienie wymogów wizowych dla Albanii do połowy 2010 roku, jak obiecano? Chciałbym poznać odpowiedź na to pytanie, które wiąże się z moimi emocjami, krewnymi, rodziną i korzeniami, które leżą na niemalże całym obszarze Bałkanów. Tak mi dopomóż Bóg.
Doris Pack
(DE) Pani przewodnicząca, pani minister, panie komisarzu, panie i panowie! Wszyscy z wielkim zadowoleniem przyjęliśmy proponowaną liberalizację systemu wizowego. Walczymy o nią już od dawna w tej Izbie, a teraz uczyniono początek. Dla nas to za mało. Sądzę, że w czerwcu wybrano błędne sformułowanie. Dzisiaj - jak usłyszeliśmy - nadal istnieją problemy w Serbii i Czarnogórze. Czemu zatem nie uwzględniliśmy Albanii i Bośni, mówiąc że tu też są problemy, które trzeba przezwyciężyć? Nie przyniosłoby to zbyt poważnych szkód.
Jest oczywiście faktem, że politycy w Bośni i Hercegowinie są mało zainteresowani poprawą kłopotliwej, jakby na nią nie patrzeć, sytuacji swych rodaków. Czemuż miałoby być inaczej? Mają pracę, mogą podróżować, marnują czas na bezużyteczne nacjonalistyczne konflikty zamiast, przykładowo, pracować na rzecz dobrego systemu szkolnego, dobrej infrastruktury, dobrego systemu opieki zdrowotnej, nie zapewnili również spełnienia standardów w zakresie liberalizacji systemu wizowego. Liberalizacja ta oznaczałaby wreszcie świeży powiew w tym całym nacjonalistycznym zaduchu w Bośni i Hercegowinie, dając w końcu młodemu pokoleniu nadzieję.
Od czasu ogłoszenia oceny Komisji, w Bośni i Hercegowinie podjęto jednak środki zmierzające do walki z korupcją oraz rozpoczęto prace nad wieloma istotnymi aktami prawa, tak by jesienią spełnić wstępne warunki techniczne. Nie chodzi jednak jedynie o wstępne warunki techniczne; jest to również kwestia politycznego aspektu całej sprawy. Jest kwestia paszportów biometrycznych; wiem, że nie wydano ich jeszcze zbyt wiele i szczerze apeluję do Komisji i niektórych państw członkowskich o pomoc w wydawaniu tych paszportów biometrycznych. Pomoc techniczna ma wielkie znaczenie.
Rada, Komisja oraz politycy lokalni muszą naprawdę podjąć wszelkie wysiłki, aby powstrzymać jeszcze większe poszerzanie się podziałów etnicznych w tym kraju. Odmowa zliberalizowania systemu wizowego dla Bośni i Hercegowiny spowodowałaby gettoizację muzułmanów, gdyż Chorwaci i Serbowie mają sposób na wyjazd z kraju. Paszport Bośni - zazwyczaj paszport stanowi jednoznaczny dowód przynależności państwowej - będzie bezwartościowy w oczach jego posiadaczy, jeśli nie będzie otwierał drzwi do UE.
Zwróciłabym się do Komisji i Rady z wnioskiem o pomoc tym krajom. Albania da sobie radę. Ma nowy rząd i poradzi sobie, lecz Kosowo da sobie radę tylko przy pomocy wszystkich państwa. Mają państwo nasze poparcie. Nie trzeba przymykać oczu, ale należy ustanowić standardy polityczne, nie tylko policyjne.
Monika Flašíková Beňová
(SK) Liberalizacja polityki wizowej na Bałkanach Zachodnich stanowi dla mieszkańców tych państw i tego regionu zagadnienie delikatne zarówno pod względem politycznym, jak też wysoce delikatne pod względem ludzkim. Obecnie mówimy o Czarnogórze, Macedonii i Serbii, co jest bardzo ważne w kontekście historycznym, jednak na obszarze Bałkanów Zachodnich nie powinniśmy długofalowo wprowadzać systemu dwóch prędkości i musimy jak najszybciej włączyć w ten proces zwłaszcza Bośnię i Hercegowinę i oczywiście również Albanię.
Bałkany Zachodnie mają bliskie więzy geograficzne, kulturowe i historyczne z Unią Europejską i naszymi państwami członkowskimi, a mimo niezmiernie burzliwych wydarzeń, jakie rozegrały się tam w ostatnich czasach, należy stwierdzić, że zarówno reformy, jak i nasze oczekiwania są stopniowo realizowane, zaś przywódcy polityczni w tych krajach rzeczywiście podejmują wielkie wysiłki, aby spełnić nasze oczekiwania.
W moim wystąpieniu pragnęłabym więc może zwrócić się z wnioskiem nie tylko do Rady i Komisji, lecz również do wszystkich posłów do Parlamentu Europejskiego, aby wspierali przywódców tych różnych państw w ich wysiłkach, zapewniając im pomoc w sprawach, które są wciąż nierozwiązane. Nie możemy też zapominać, że państwa Bałkanów Zachodnich mają dla nas z wielu powodów wielkie znaczenie geopolityczne.
Obecnie, gdy Serbia i Czarnogóra stoją przed ważnymi wyzwaniami wewnętrznymi, które jak wszyscy ufamy pokonają, pragnę raz jeszcze podkreślić, że bardzo właściwym byłoby ustalenie jak najbliższego terminu dla krajów, które zostały wykluczone z tego procesu, to znaczy dla Bośni i Hercegowiny oraz Albanii.
Gerard Batten
Pani przewodnicząca! Przedmiotowe środki umożliwiają od stycznia 2010 roku bezwizowy wjazd do szengeńskiej grupy państw członkowskich UE z Serbii, Czarnogóry i Macedonii. Komisja przewiduje przyznanie możliwie do połowy 2010 roku prawa bezwizowego wjazdu dla Albanii i Bośni i Hercegowiny. Tak więc na przestrzeni 12 miesięcy kolejne 20,7 milionów ludzi może otrzymać prawo swobodnego przemieszczania się po UE.
Ściśle mówiąc, nie powinno to wpłynąć na Zjednoczone Królestwo, które nie należy do grupy szengeńskiej, jednak w rzeczywistości będzie inaczej. Dostęp do UE dla kolejnych milionów ludzi z niektórych najbiedniejszych i najbardziej skorumpowanych państw w Europie umożliwi im pokonanie pierwszej przeszkody na drodze do nielegalnego wjazdu na terytorium Zjednoczonego Królestwa. Państwa te i tak zostaną ostatecznie pełnymi członkami UE, z pełnym dostępem do unijnego prawa. Przedmiotowe środki stanowią kolejne osłabienie zdolności Wielkiej Brytanii do kontroli własnych granic i są kolejnym powodem, dla którego Wielka Brytania powinna wyjść z Unii Europejskiej.
Dimitar Stoyanov
(BG) Pani przewodnicząca! Oczywiście wszyscy mamy świadomość zalet i wad swobodnego przemieszczania się, lecz spójrzmy na to zagadnienie z innej perspektywy. Czy omawiane trzy kraje rzeczywiście spełniają obecnie podstawowe kryteria wymagane w celu przyznania im takich przywilejów w ramach zniesienia wiz?
Bułgarska mniejszość w Serbii jest już niemal sto lat całkowicie zaniedbana i dyskryminowana, zaś Macedonia od chwili powstania prowadzi w praktyce stałą i konsekwentną politykę antybułgarską.
Ostatni akt, jakiego dopuściła się Macedonia w tym zakresie to aresztowanie obywatelki Bułgarii - Spaski Mitrovej i wydanie na nią wyjątkowo surowego wyroku. Mitrova jest członkiem bułgarskiego stowarzyszenia "Ratko”. Jego działalność została w Macedonii zakazana, co zaowocowało nakazem zapłaty grzywny przez Macedonię za naruszanie praw człowieka.
Bułgarska opinia publiczna uznaje za niedopuszczalne robienie ustępstw na rzecz państw, które łamią prawa obywateli bułgarskich, innymi słowy, obywateli Unii Europejskiej.
Kinga Gál
(HU) Sądzę, że ważne jest, iż nadeszła chwila, kiedy możemy wreszcie we właściwy sposób mówić o pozwoleniu na uczestnictwo obywateli krajów Bałkanów Zachodnich w ruchu bezwizowym. Cieszy fakt, że te kraje, które spełniły przyjęte przez nie dotychczasowe zobowiązania, mogą również walnie przyczynić się do jak największej płynności procesu przekraczania granic.
Jako węgierska posłanka do Parlamentu Europejskiego mogę tylko poprzeć te wysiłki, gdyż przykładowo umożliwią one Węgrom mieszkającym w Wojwodinie w Serbii ustanowienie bardziej bezpośrednich związków z krajem macierzystym. Obywatele żyjący po obu stronach tych granic, którzy mówią tym samym językiem i pielęgnują bliskie związki rodzinne i kulturowe nie znajdą słów, by wyrazić, jak ważna jest możliwość przekraczania granic bez jakichkolwiek przeszkód czy wiz. W tej kwestii, choć może nie wiąże się to ściśle z ruchem bezwizowym, podjęto również pewne przyszłościowe decyzje, jak np. przyjęta niedawno w Serbii ustawa regulująca działalność krajowych rad mniejszości. Oznacza to poważne postępy w zakresie instytucjonalnej ochrony praw mniejszości.
Ułatwień w zakresie ruchu bezwizowego nie można postrzegać jedynie jako kwestii technicznej. To w oczywisty sposób zagadnienie polityczne. Jest to istotny przyczynek do stabilności politycznej tych państw, mając na uwadze uprawnienia, jakie daje im paszport wydany przez własny kraj oraz zakres, w jakim Unia Europejska uznaje ten paszport. Niedopuszczalna byłaby długofalowa kontynuacja negatywnego rozróżniania państw przedmiotowego regionu.
Dlatego też odwołuję się do kluczowej odpowiedzialności Komisji i Rady w tych kwestiach. Unia Europejska ponosi polityczną odpowiedzialność za zaoferowanie państwom Bałkanów Zachodnich perspektywy członkostwa w Unii Europejskiej. Powinno to pomóc tym krajom nadrobić zaległości oraz sprzyjać tworzeniu i wzmacnianiu swych demokratycznych instytucji, co również obejmuje prawa mniejszości.
Kinga Göncz
(HU) Pani przewodnicząca! Dziękuję bardzo. Ja również pragnę powitać panią minister Malmström i pana komisarza Barrota. Również z wielkim zadowoleniem przyjmuję przedstawioną propozycję. Jako była węgierska minister spraw zagranicznych ciężko pracowałam wraz z innymi na rzecz zbliżenia państw Bałkanów Zachodnich do Unii Europejskiej i zachęcenia ich do wykonania kolejnego kroku na drodze ku członkostwu w UE. Wiemy również, że ruch bezwizowy z tej perspektywy jest czymś, co ludzie być może najbardziej rozumieją i czują. Obecnie toruje on im drogę do cieszenia się swobodą przemieszczania się oraz tworzenia bliższych relacji międzyludzkich. Być może pomoże on również w kwestii, którą jak myślę wszyscy uznajemy za istotną, tj. w utrzymaniu motywacji tych państw w trakcie bardzo trudnego procesu związanego z członkostwem w UE.
Wiemy, że trzeba podjąć pewne bardzo poważne kroki. Bardzo często zachodzi konieczność wyjścia poza pewne tradycje, a to nie jest proste, jak wiemy. Bardzo ważne jest, że te trzy kraje otrzymują obecnie prawo do uczestniczenia w ruchu bezwizowym. Pragnę również zwrócić uwagę na pogląd, który został dziś wielokrotnie wyrażony, a mianowicie, że równowaga w krajach Bałkanów Zachodnich jest bardzo delikatna. Już przed wojną istniały napięcia etniczne, lecz po wojnie one nadal pozostały. Musimy więc ocenić każdego rodzaju środek, rozważając, czy zmniejszy on te napięcia, czy też je zwiększy.
W przypadku Bośni, jak już wspomniano dzisiaj kilkakrotnie, decyzja ta jest nie tylko korzystna i ważna z uwagi na fakt, że Bośnia została teraz pominięta, ale dlatego, że duża liczba obywateli Bośni posiadających paszport chorwacki lub serbski będzie cieszyć się ruchem bezwizowym, zaś pozostali nie. Ta sama sytuacja dotyczy też obywateli Kosowa, tak więc każda osoba mogąca zdobyć w Serbii paszport może uczestniczyć w ruchu bezwizowym.
Uważam za ważne, byśmy podkreślili raz jeszcze, że należy podjąć decyzję polityczną, nie tylko techniczną. Z tego powodu mamy obowiązek pomóc tym krajom uzyskać prawo uczestnictwa w ruchu bezwizowym jak najszybciej, w bardzo konkretnych ramach czasowych.
Bernd Posselt
(DE) Pani przewodnicząca, pani urzędująca przewodnicząca Rady, panie komisarzu! Ja również podzielam obawy dotyczące bezpieczeństwa, wyrażone przez pana posła Webera po dziesięciu latach zasiadania w Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych. To zagadnienie ma głęboki wymiar związany z polityką zagraniczną.
Jestem z pokolenia, które dorastało wraz z setkami tysięcy tak zwanych jugosłowiańskich pracowników zagranicznych. W czasie dyktatury komunistycznej ludzie z Europy Południowo-Wschodniej żyjący na pograniczu Jugosławii mogli podróżować, pomimo komunistycznej dyktatury. Dziś mówimy o europeizacji, wysyłamy wojska i urzędników, wydajemy mnóstwo pieniędzy, a jednocześnie więzimy młodych ludzi w tych krajach. Dlatego też pilnie konieczna jest liberalizacja obecnego systemu wizowego.
Jednak i ja mam wiele uwag krytycznych: po pierwsze z wielkim zadowoleniem przyjmuję uwzględnienie Macedonii. Macedonia wzorowo spełniła kryteria, ale nie powinniśmy mówić tego Macedonii, rekompensując jej uzasadnione życzenie ustalenia w końcu terminu rozpoczęcia negocjacji akcesyjnych.
Po drugie, Kosowo: powiedziano, że musi ono przestrzegać zasad gry, jednak gracz może przestrzegać zasad jedynie wtedy, gdy zezwoli mu się wejść na miejsce rozgrywek. Kosowa nie wpuszczono na nie. Przeprowadziliśmy interwencję wojskową, aby wyzwolić Kosowian z opresji. Obecnie kraje byłych ciemiężców mają cieszyć się zniesieniem wiz - co przyjmuję z zadowoleniem, ponieważ nie istnieje żadna wina zbiorowa - zaś Kosowo nie może do tego aspirować. Nawet jeśli są tam niedociągnięcia, to musimy uderzyć się w piersi, gdyż w zasadzie to my zawiadujemy tym krajem. Innymi słowy, musimy dać Kosowu wszelkie możliwości, gdyż jeśli w dłuższej perspektywie czasowej Serbia będzie cieszyć się ruchem bezwizowym, zaś Kosowo będzie zupełnie wykluczone, to doprowadzi to do niedopuszczalnych zniekształceń.
Po trzecie, Bośnia i Hercegowina: podobnie jak grupa innych posłów podpisałem protest przeciwko wykluczeniu Bośni i Hercegowiny. Ten kraj trzech narodów - źle zaprojektowany na mocy porozumienia z Dayton, które należy pilnie skorygować - znajdujący się pod administracją międzynarodową, która jest równie winna nieskuteczności, musi w końcu otrzymać możliwość wejścia na drogę prowadzącą do Europy, nie rozpadając się. Rozpad Kosowa czy Bośni zagroziłby naszemu bezpieczeństwu bardziej niż jakiekolwiek szczegóły techniczne.
Maria Eleni Koppa
(EL) Pani przewodnicząca! Musimy przyznać, że zniesienie wiz dla Serbii, Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii oraz Czarnogóry stanowi istotny krok w kierunku europejskiej integracji Bałkanów Zachodnich.
Powinno ono jednak mieć zastosowanie do wszystkich narodów Bałkanów Zachodnich i unikać tworzenia na tym obszarze nowych linii podziału. Oczywiście nikt nie może w uzasadniony sposób utrzymywać, że Komisja Europejska jest uprzedzona w stosunku do muzułmańskich obywateli Bośni i Hercegowiny. Z drugiej strony, nie powinniśmy zapominać o szczególnym statusie Kosowa, którego niepodległość nie została uznana przez wszystkie państwa członkowskie Unii Europejskiej.
Chcemy, by mieszkańcy Kosowa korzystali ze zniesienia wiz; niezależnie jednak od rozwiązania, jakie zostanie znalezione, nie może ono przynosić uszczerbku ostatecznym ustaleniom dotyczącym statusu Kosowa. Komisja postępuje właściwie, nie zamykając drzwi przed Bośnią i Hercegowiną oraz Albanią. Musi jednak działać szybko, by zapobiec nowym podziałom zagrażającym stabilności w regionie. Ze swej strony państwa te oczywiście muszą przeprowadzić konieczne reformy, które, nie zapominajmy, dotykają kwestii bezpieczeństwa i walki ze zorganizowaną przestępczością.
Parlament Europejski od lat podkreśla, że łatwiejszy kontakt ze światem zewnętrznym oraz większa swoboda przemieszczania się wzmocnią pokój, wymianę na wszystkich szczeblach i ostatecznie stabilizację. Kwestia wiz to nie tylko sprawa techniczna; jest to kwestia głęboko polityczna, wpływająca na europejską przyszłość przedmiotowego regionu, a do tej przyszłości mają prawo wszystkie narody żyjące na omawianym obszarze.
Anna Ibrisagic
(SV) Pani przewodnicząca! Sądzę, że na tym etapie debaty nie ma już wątpliwości co do znaczenia liberalizacji systemu wizowego dla obywateli Bałkanów. Możliwość swobodnej podróży to, wraz z edukacją, być może najważniejsze narzędzie, jakie możemy dać nowym pokoleniom, od których oczekujemy tyle zaangażowania w proces demokratyzacji w całym przedmiotowym regionie.
W rezultacie cieszy mnie propozycja w sprawie liberalizacji systemu wizowego dla Serbii, Macedonii i Czarnogóry. Postępy któregokolwiek pojedynczego kraju poczynione w drodze ku UE to postępy całych Bałkanów. Niektóre z tych państw musiały czekać długo; niektóre być może dłużej niż było to konieczne. My w Parlamencie Europejskim oraz dwa kraje jeszcze nie objęte liberalizacją systemu wizowego powinniśmy wyciągnąć z tego wnioski.
Mimo że jest to wysoce delikatna kwestia polityczna, pragnę zaznaczyć, że zasady dotyczące liberalizacji wizowej są jasne i powszechne. Warunki muszą zostać spełnione. Nie upolityczniajmy jednak tej sprawy bardziej niż jest to konieczne. Spójrzmy, co pozostało do zrobienia i jak możemy jak najszybciej zapewnić, by Bośnia i Hercegowina oraz Albania również wkrótce były w stanie dołączyć do rodziny państw uczestniczących w ruchu bezwizowym.
Bośnia i Hercegowina poczyniła ostatnio olbrzymie postępy i niebawem wypełni większość z pozostałych wymogów określonych w mapie drogowej. Dlatego też wzywam strony w Bośni i Hercegowinie do jak najszybszego przyjęcia ustawy antykorupcyjnej oraz określenia zasad wymiany informacji między różnymi służbami policyjnymi. Wzywam, by postarano się zapewnić zakończenie tych prac do końca września, przed odesłaniem sprawozdania do Komisji. Spodziewam się następnie, że w swej nowej analizie Komisja z kolei oceni, jakich postępów rzeczywiście dokonano oraz, po spełnieniu unijnych wymogów, zaproponuje Radzie przyjęcie liberalizacji wizowej dla Bośni i Hercegowiny. Mam nadzieję, że może ona zacząć obowiązywać od lipca 2010 roku.
Marian-Jean Marinescu
(RO) Pani przewodnicząca, panie komisarzu! Zniesienie wiz dla niektórych państw należących do regionu Bałkanów Zachodnich oznacza wstępne potwierdzenie przywiązania Unii Europejskiej do kontynuacji europejskiego procesu integracji. Sądzę jednak, że niestety, ale propozycja Komisji jest niepełna. Obywatele Albanii oraz Bośni i Hercegowiny nie będą traktowani tak samo, co doprowadzi do różnic między obywatelami w regionie Bałkanów.
Pragnę państwu przypomnieć, że już istnieje rozdźwięk między poprzednim pokoleniem, które skorzystało z otwarcia byłej Republiki Jugosławii na Europę, a obecnym, które nie cieszy się równym traktowaniem ze strony Unii Europejskiej. Przedmiotowa propozycja spowoduje jednak, że obywatele państw byłej Republiki Jugosławii nie skorzystają ze zniesienia wiz, starając sie zdobyć drugi paszport kraju należącego do byłej federacji jugosłowiańskiej, który Unia Europejska akceptuje bez wizy. Już spotkaliśmy się z tego rodzaju scenariuszem w przypadku paszportów mołdawskich czy gruzińskich w przeciwieństwie do paszportów rosyjskich.
Moim zdaniem logicznym rozwiązaniem jest takie samo traktowanie wszystkich państw bałkańskich; jednocześnie wzywam Komisję, by przyjrzała się możliwości włączenia do grupy państw z Europy Południowo-Wschodniej również Mołdawii.
Victor Boştinaru
(RO) Będąc posłem do Parlamentu Europejskiego i socjalistą cieszę się z komunikatu Rady i Komisji w sprawie systemu wizowego dla trzech państw Bałkanów Zachodnich. To pierwszy zdecydowany krok w kierunku integracji z Unią Europejską, pierwsze osiągnięcie przyszłych obywateli UE z Bałkanów Zachodnich. Rozumiem również jednak, że brak jakiejkolwiek jasnej perspektywy w postaci mapy drogowej dla Bośni i Hercegowiny, Albanii i Kosowa musi być dla nas w najwyższym stopniu niepokojący. Nie mówię jedynie o rozczarowaniu opinii publicznej, lecz w szczególności o zagrożeniu dla stabilności politycznej w tych trzech krajach. Przede wszystkim oczekuję od Parlamentu Europejskiego i nowo utworzonej Komisji Europejskiej utrzymania przewidywalnego harmonogramu integracji Bałkanów Zachodnich z Unią Europejską. Jedynie w ten sposób możemy wypełnić mandat zjednoczenia Europy, który nam powierzono w wyborach.
Norica Niculai
(RO) Pani przewodnicząca! Jedna minuta to aż nadto, abym mogła poprzeć decyzję o historycznym znaczeniu zarówno dla Bałkanów, jak i dla Europy. Sądzę, że swoboda przemieszczania się jest przepustką do demokracji i wiedzy. Dali państwo tym trzem krajom szansę. Jednocześnie jednak uważam, że Europa to również Europa przepisów, których musimy przestrzegać jako jej obywatele. Przedłożyli państwo przedmiotową propozycję, gdyż zgodnie z państwa oceną spełnione zostały zasady i warunki, które określiliśmy.
Moim zdaniem przedstawią państwo propozycję rozszerzenia tego systemu na Albanię i Bułgarię, gdy spełnione zostaną wymogi tych europejskich przepisów. W swej decyzji z pewnością zapiszą państwo zalecenie przyspieszenia przedmiotowego procesu. Jestem jedną z tych osób, które sądzą, że nie jest to kwestia dyskryminacji. W rzeczywistości jest wręcz przeciwnie. Moim zdaniem ten proces pomoże zachęcić pozostałe dwa kraje do uzyskania lepszych wyników i spełnienia tych warunków, gdyż przyjęcie przedmiotowej decyzji oznacza, że gdy chciały, by ich obywatele cieszyli się innym statusem, były chętne zrobić to, co konieczne.
Antonio Cancian
(IT) Pani przewodnicząca, panie komisarzu, pani minister, panie i panowie! Muszę powiedzieć, że popieram liberalizację oraz integrację europejską wraz z ułożeniem tej mozaiki, jaką stanowią Bałkany Zachodnie, gdyż, jak ktoś już powiedział, potrzebujemy stabilnych Bałkanów. Integracja ta ma zatem zasadnicze znaczenie i musi do niej dojść jak najszybciej.
Jednak co się tyczy imigracji - o której rozmawialiśmy wczoraj w kontekście bezpieczeństwa i praw człowieka - musimy być bardzo ostrożni, gdyż sądzę, iż kontrole należy przeprowadzać dokładnie, a nie ułatwiać. Skale czasowe muszą odpowiadać tym kontrolom, które powinny być w miarę możliwości przyspieszone. Następnie chcę zwrócić uwagę na lukę, jaka istnieje na tym obszarze, a jest nią Kosowo. Zrozumieją mnie państwo znakomicie, gdy powiem, że skutkuje ona dość dużą swobodą przemieszczania się między Kosowem a Macedonią dla osób z pozostałych krajów. Wiem, że opracowywane jest sprawozdanie, który powie nam coś w ciągu najbliższych kilku dni, lecz proszę o przekazanie nam jakichś dodatkowych informacji na temat Kosowa już dziś wieczorem.
Emine Bozkurt
(NL) Pani przewodnicząca! pani minister bardzo dobrze to wyraziła: liberalizacja systemu wizowego jest konieczna w celu wzmocnienia więzi z UE, zapobieżenia rosnącemu nacjonalizmowi oraz uniknięcia izolacji. Dlaczego więc istnieje możliwość izolacji bośniackich muzułmanów za sprawą przedmiotowych propozycji? W jednym kraju powstaje wielka nierówność, gdyż bośniaccy Serbowie i Chorwaci paszport otrzymują. Muzułmanie jednak nie mają żadnego sąsiedniego kraju, który dałby im paszport. Kto się wstawi za bośniackimi muzułmanami? Komisja? Rada? Czy mogą mnie państwo zapewnić, że Komisja lub Rada prowadziły rozmowy z Chorwacją i Serbią na temat zachowania powściągliwości przy wydawaniu paszportów, gdyż jasne powinno być, że ich działania wywołają duży niepokój?
Nadezhda Nikolova Mikhaylova
(BG) Pragnę pogratulować panu komisarzowi Barrotowi stanowiska Komisji Europejskiej w sprawie liberalizacji systemu wizowego dla Bałkanów Zachodnich. Jako że byłam ministrem spraw zagranicznych w czasie, gdy zniesiono wymogi wizowe dla Bułgarii, znany jest mi olbrzymi efekt emocjonalny, jaki dla naszych obywateli miało zniesienie wiz oraz koniec upokorzeń. Jednocześnie jednak jako posłanka do Parlamentu Europejskiego mogę się tylko zgodzić z paniami posłankami Pack i Bildt, że prawdziwa europejska solidarność obejmuje raczej świadczenie przez Unię Europejską pomocy logistycznej w spełnianiu kryteriów niż odchodzenie od nich, gdyż to drugie ma dla społeczeństw skutek demoralizujący, a z rządów zdejmuje odpowiedzialność.
Zmiana musi nadejść jako nagroda za wykonany wysiłek, nie jako podwójny standard. Społeczeństwa Bałkanów Zachodnich muszą przywyknąć do wymagania od swych rządów wykonania tego, co do nich należy. Muszą wiedzieć, że nadejście ruchu bezwizowego opóźnia się nie z powodu szukania przez Europę dziury w całym, lecz dlatego, że nie zrobili tego, co do nich należy. Solidarność należy zaoferować w zamian za wzięcie odpowiedzialności. Gdy stawką jest kwestia zasad, wyznanie czy narodowość danej osoby jest bez znaczenia.
Elena Băsescu
(RO) Popieram decyzję Komisji Europejskiej uosabiającą okazywane przez całe lata zaangażowanie w sprawę zniesienia wiz dla obywateli regionu Bałkanów Zachodnich. Sądzę jednak, że obywatele Republiki Mołdowy powinni jak najszybciej cieszyć się takimi samymi prawami w zakresie swobody przemieszczania się w UE. Unia Europejska musi nadal rozszerzać swą politykę otwartych drzwi na te kraje, zaś zniesienie wiz stanowi istotny krok na drodze ku integracji europejskiej tych narodów.
Aby uzupełnić przedmiotową decyzję, która doprowadzi do rozwijania ponadgranicznych możliwości biznesowych oraz umożliwi swobodne przemieszczanie się, instytucje europejskie muszą rozważyć zorganizowanie programów kulturalnych i edukacyjnych, promujących w tych krajach europejskie wartości. Na tym tle priorytetowe znaczenie należy nadal przypisywać wzmacnianiu bezpieczeństwa granic oraz walce z międzynarodową przestępczością.
Na koniec pragnę potwierdzić raz jeszcze, że Rumunia nie uznała niepodległości Kosowa.
Zoran Thaler
(SL) Pragnę wyrazić zadowolenie z postępów w zakresie procesu liberalizacji systemu wizowego na przestrzeni ostatnich 18 miesięcy. Jest to istotne osiągnięcie i wezwałbym państwa do podjęcia szybkich kroków celem kontynuacji tego procesu w tym samym tonie.
W ciągu ostatnich kilku dni nadchodziły doniesienia z Sarajewa na temat tego, że proces spełniania wymogów zawartych w mapie drogowej nabiera tempa, pomimo wszelkich trudności. Podobnie rzecz się ma w obszarach tak delikatnych, jak koordynacja działań policji na linii Banja Luka - Sarajewo.
Wzywam Komisję i Radę do nieustannego monitorowania tych postępów ciągłym oraz do reagowania na nie. Unia Europejska musi być w stanie wpłynąć na wszelkie siły polityczne w Bośni i Hercegowinie zmierzające do sabotowania tego procesu. Nie można zezwolić, by obywatele Bośni i Hercegowiny cierpieli z powodu nieodpowiedzialności lokalnych polityków i mamy obowiązek pomóc im w tym zakresie. Wzywam Komisję do jak najszybszego włączenia Bośni i Hercegowiny do strefy bezwizowej.
Alojz Peterle
Wybiórcze podejście do zniesienia wiz nie wzmocni perspektywy europejskiej żadnego państwa Bałkanów Zachodnich, którego społeczności są podzielone, gdyż wybiórczość niesie ze sobą nowe podziały. Cieszy mnie każdy ruch zmierzający do walki z wybiórczością i mocno wierzę, że zniesienie wymogów wizowych dla wszystkich tych państw z pewnością pomogłoby poprawić wizerunek Unii Europejskiej w oczach mieszkańców tych krajów, którym po latach konfliktu potrzeba otwarcia na świat.
Pragnę również zauważyć, że w tych krajach żyją tysiące młodych ludzi, którzy nie byli nigdy w stanie wyjechać zagranicę. Ich jedynym źródłem wiedzy o Europie i świecie jest telewizja. Mamy również obowiązek wzmocnić ich europejskie perspektywy. Jestem świadomy kwestii bezpieczeństwa, lecz osoby opuszczające swój kraj w złych zamiarach i tak znajdą sposób na wjazd do UE. Powstrzymujemy jednak setki tysięcy osób, które mają dobre zamiary.
Dlatego też wezwałbym Radę i Komisję do jak najszybszej rewizji swych stanowisk celem obserwowania postępów w tych krajach oraz zniesienia wymogów wizowych dla państw, które nie zostały uwzględnione w pierwszej grupie. Bardzo dziękuję.
Oczywiście, wzywam rządy omawianych państw Bałkanów Zachodnich do jak najszybszego wywiązania się ze zobowiązań, w interesie własnych obywateli oraz perspektyw członkostwa w UE.
Petru Constantin Luhan
Pani przewodnicząca! Liberalizacja systemu wizowego dla państw Bałkanów Zachodnich jest ważna, gdyż ten środek ma największe znaczenie dla zwykłych obywateli w regionie i wyraźnie pokaże korzyści procesu zbliżania do UE. Jestem przekonany, iż warunkowe uwzględnienie na białej liście Albanii oraz Bośni i Hercegowiny okaże się silną zachętą do spełnienia pozostałych standardów zawartych w mapie drogowej. W naszym przypadku w roku 2001 wysłano taki mocny sygnał i w kilka miesięcy zdołaliśmy spełnić wszystkie pozostałe warunki.
Bardzo ważne jest, by Albania oraz Bośnia i Hercegowina jak najszybciej zostały ujęte na białej liście strefy Schengen, zaś Komisja powinna zapewnić wszelkie konieczne wsparcie techniczne władzom tych dwóch państw w celu umożliwienia im spełnienia koniecznych warunków w krótkim czasie.
Cecilia Malmström
urzędująca przewodnicząca Rady. - (SV) Pani przewodnicząca! Bez wątpienia dla mieszkańców Bałkanów liberalizacja systemu wizowego jest niezmiernie istotna. Tak jak państwo, spotkałam wielu sfrustrowanych ludzi - zwłaszcza młodych - którzy nie są w stanie podróżować po Europie tak, jakby tego chcieli, odwiedzać przyjaciół, cieszyć się swobodami, które są udziałem nas wszystkich. Oczywiście zdobycie wolności wizowej byłoby dobre dla nich, dobre dla ich krajów, dobre dla całego regionu i dobre dla UE.
Dlatego też jestem bardzo zadowolona, że spełnione już są warunki pozwalające dać tę szansę trzem wspomnianym krajom - Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii, Czarnogórze i Serbii - z końcem roku. Żałujemy, że przedmiotowa propozycja nie może obecnie objąć wszystkich krajów Bałkanów Zachodnich, jednak niech będzie jasne, że prezydencja szwedzka jest zagorzałym zwolennikiem wzmacniania procesu integracji - i ostatecznie procesu rozszerzenia - w regionie Bałkanów. Ci z państwa, którzy mnie znają wiedzą, jak bardzo na sercu leży mi ta kwestia.
Jeśli jednak to zaangażowanie ma być wiarygodne i urzeczywistnione, to musimy nalegać na spełnienie warunków. Bardzo ważne jest, byśmy tak postępowali ze względu na narody Bałkanów Zachodnich, jak również na rzecz naszych własnych obywateli. Musimy mieć pewność w kwestii spełnienia ustalonych warunków. Jak powiedział pan poseł Weber, w zakresie polityki zagranicznej nie możemy iść na ustępstwa tylko po to, by być miłym. Ma to zastosowanie niezależnie od tego, czy mówimy o wizach czy przystąpieniu do UE.
Wiem, że obywatele Albanii oraz Bośni i Hercegowiny są rozczarowani. Mogę to zrozumieć. Nie zostali jednak zapomniani. Uczynimy, co w naszej mocy, by im pomóc i umożliwić liberalizację systemu wizowego, w tym jej aspekty techniczne. Musimy dać jasny sygnał polityczny, że istnieje szansa włączenia ich w przedmiotowy proces. To właśnie dzisiaj robimy. Zakończenie tego procesu zależy jednak od władz i rządów tych krajów.
Nie sądzę, by różnica czasowa między zniesieniem wiz dla pierwszych trzech krajów oraz dla Albanii i Bośni i Hercegowiny miała doprowadzić do destabilizacji. Wręcz przeciwnie, to pokazuje, że UE dotrzymuje słowa i spełni swe obietnice, gdy druga strona uczyni, co konieczne. Musimy je wesprzeć i musimy im pomóc. Ufam, że w sprawozdaniu Komisji w 2010 roku będą w stanie otrzymać pozytywną opinię. Komisarz Barrot właśnie to powiedział.
W kwestii dotyczącej Kosowa, to dyskusje dotyczące systemu wizowego rozpoczęto już wtedy, gdy Kosowo było częścią Serbii, lecz pracujemy nad znalezieniem rozwiązania. Ufam, że w swym sprawozdaniu Komisja wskaże drogę naprzód, tak byśmy w dłuższej perspektywie czasowej mogli umożliwić liberalizację systemu wizowego również dla mieszkańców Kosowa.
Proponowana liberalizacja systemu wizowego dla Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii, Czarnogóry i Serbii stanowi bardzo ważny pierwszy krok. Mam nadzieję, że pomogą nam państwo go dokonać. Ufam też, że niebawem będziemy w stanie pójść dalej i zrobić kolejny krok na rzecz pozostałych państw regionu.
Jacques Barrot
Pani przewodnicząca! Po pierwsze pragnę wspomnieć, że jest to krok otwierający nowe perspektywy. Po raz pierwszy naprawdę mamy do czynienia z podejściem regionalnym. Dodałbym, iż ta metoda mapy drogowej opiera się na bardzo obiektywnych, bardzo dokładnych kryteriach, które również pomagają uświadomić przyszłym państwom członkowskim, że mamy Europę zasad, Europę wartości. Pragnę podkreślić tę kwestię. Nie zdziwi państwa, że Komisja jest szczególnie czujna w odniesieniu do wszystkiego, co przyczynia się do walki z handlem ludźmi i korupcją. To jest ważne, ta Europa wartości. Musimy o tym szczególnie pamiętać.
Nie wiem, czy niektórzy z państwa zrozumieli mnie właściwie: wyraźnie stwierdziłem, iż mamy nadzieję przedłożyć w roku 2010 propozycje dotyczące Bośni i Hercegowiny oraz Albanii. Jest więc w toku pewien proces, który nie ma na celu dyskryminowania kogokolwiek. Chcemy jedynie coraz większego poszanowania obiektywnych kryteriów określonych w mapie drogowej.
To prawda, że w przypadku Albanii trzeba jeszcze poprawić wydawanie paszportów biometrycznych. Sam udałem się do Albanii, by przedstawić w tym kraju pierwszy paszport biometryczny i mogę państwu powiedzieć, iż zachęcałem jak mogłem, by Albania, jej przywódcy polityczni oraz przywódcy polityczni Bośni i Hercegowiny byli w pełni świadomi wymaganych wysiłków. Pomagamy im, przykładowo, ustanowić rejestry obywateli, gdyż niezależnie od tego, jak usilnie staramy się wprowadzić paszporty biometryczne, nie jest to możliwe, jeśli nie istnieje rejestr obywateli. Tak więc udzielamy im pomocy technicznej. Dość oczywiste jest, że w ramach tego całego procesu zwłaszcza Albania musi wdrożyć istniejące ramy walki z przestępczością zorganizowaną i korupcją. W Bośni i Hercegowinie musi również zaistnieć dobra kontrola graniczna oraz ściślejsza współpraca pomiędzy organami policji. Tego chcemy. Sądzę, że mamy dobre podstawy, by wierzyć, że w roku 2010 te dwa państwa również skorzystają ze zniesienia wiz.
Pragnę również powiedzieć państwu wprost, że dla nas nie istnieje kwestia dyskryminacji etnicznej czy religijnej. Nawiasem mówiąc, w Byłej Jugosłowiańskiej Republice Macedonii żyje znaczna mniejszość muzułmańska. Nie ma kwestii dyskryminacji 25 czy 30% albańskich muzułmanów w Macedonii. Dlatego też naprawdę pragnę państwa zapewnić i powiedzieć, że to stanowi element procesu, jaki zaplanowaliśmy, a który Rada ochoczo przyjęła.
Odpowiem również w sprawie Kosowa. W marcu 2009 roku pewnymi pozytywnymi ustaleniami zaowocowała misja ekspertów finansowana przez Komisję. To prawda, że Komisja również zachęca państwa członkowskie do ustanawiania skutecznych misji konsularnych w Prisztinie. Mogę potwierdzić, że będziemy mieć sprawozdanie na temat dokładnej sytuacji w Kosowie, które wkrótce przedstawimy. Całkiem jasne jest, że w tym wszystkim chcemy otworzyć tę europejską perspektywę dla wszystkich krajów bałkańskich, a myślimy zwłaszcza o młodym pokoleniu. Niektórzy z państwa podkreślali szczególnie fakt, że podróżowanie i o wiele łatwiejsze wymiany z innymi państwami członkowskimi Unii Europejskiej są, oczywiście, bardzo korzystne. Dlatego też, panie i panowie, raz jeszcze będziemy budować Europę przepisów i wartości, które są nam bardzo drogie.
Powiem państwu wprost, że jesteśmy na dobrej drodze, lecz oczywiście czekamy jeszcze na końcowy wysiłek dwóch z omawianych państw. Ufam, że w roku 2010 będą one również mogły być objęte zniesieniem wiz.
Tyle mogę państwu powiedzieć, dając w każdym razie zapewnienie, że proces Komisji ma charakter obiektywny, bardzo skrupulatny i w żadnej mierze nie prowadzony w duchu jakiejkolwiek dyskryminacji, lecz w duchu współpracy. Jestem w to osobiście bardzo zaangażowany.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Sebastian Valentin Bodu  
Wzywa się Komisję Europejską i Radę Europejską do rychłego wydania oświadczenia o otwarciu strefy UE dla obywateli Macedonii, Serbii i Czarnogóry. To bardzo ważna chwila dla ponad 10 milionów mieszkańców Europy pragnących posiadać wizę pozwalającą na przekroczenie granicy UE. Macedonia była po stronie Europy, gdy ta jej potrzebowała. Nawet Serbia zdała sobie sprawę, iż Europa chce, by dołączyła, jednak by tak się stało Serbia musi pogodzić się ze swą nieodległą historią. Serbia ściśle współpracuje z instytucjami międzynarodowymi, takimi jak Międzynarodowy Trybunał Karny, oraz uznała błędy przeszłości. Nadszedł czas, by Europa nagrodziła wysiłki tych państw w zakresie spełniania wymogów w obszarze demokracji i gospodarki, jakie charakteryzują UE-27. Ich droga nie była łatwa, jednak dokonane wysiłki muszą być w pełni uznane. Macedonia, Serbia i Czarnogóra zdecydowanie wybrały drogę w kierunku Unii Europejskiej. Dlatego też jestem zdania, iż UE musi podjąć decyzję znoszącą wymogi wizowe nałożone wobec obywateli tych trzech państw. Ich rządy wykazały, że podzielają nasze wartości. Pozytywna decyzja nadałaby więc nowy impet reformom wewnętrznym, jakich Macedonia, Serbia i Czarnogóra bardzo potrzebują.
Cătălin Sorin Ivan  
Z wielkim zadowoleniem przyjmuję inicjatywę Komisji w sprawie zniesienia wiz dla obywateli regionu Bałkanów Zachodnich, a konkretnie dla obywateli Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii, Serbii oraz Czarnogóry. Przedmiotowe środki, zmierzające do zbliżenia tych państw i UE w perspektywie integracji, znacznie zmniejszą potencjał konfliktu w regionie. Jeśli chodzi o Rumunię, która ma wspólną granicę z Serbią, tego rodzaju środek może jedynie służyć zapewnieniu dalszej gwarancji przyjaznych stosunków ponadgranicznych. Będzie on sprzyjał większej swobodzie przemieszczania się ludności rumuńskiej w Rumunii i Serbii, jak również rozwijaniu stosunków handlowych naszego kraju z Serbią i Czarnogórą. Jestem przekonany, iż zniesienie wiz dla trzech przedmiotowych państw stanowi jedynie początek procesu, w ramach którego środek ten zostanie następnie rozszerzony o Albanię oraz Bośnię i Hercegowinę. Chociaż nie spełniły one jeszcze wymogów Komisji, to ufam, iż przy skoordynowanych wysiłkach rezultaty będą widoczne w krótkim czasie, Na zakończenie pragnę podkreślić, iż zniesienie obowiązku wizowego i swoboda przemieszczania się dla osób w regionie Bałkanów Zachodnich nie może wywoływać obaw, lecz utwierdzić nas w przekonaniu, że strefa bezpieczeństwa Europy jest rozszerzana z korzyścią dla nas wszystkich.
Iuliu Winkler
na piśmie. - (HU) Po każdym rozszerzeniu Unia Europejska rosła w siłę, nie tylko dlatego, że stworzyła wspólny rynek dla niemal 500 milionów obywateli, lecz również dlatego, że zagwarantowała stabilizację w Europie Środkowo-Wschodniej. Kraje bałkańskie stanowią integralną część Europy. Kryzys gospodarczy czy ratyfikacja traktatu lizbońskiego nie mogą opóźniać procesu prowadzącego do przystąpienia tych państw do Unii Europejskiej.
Mocno wierzę, że objęcie Bałkanów procesem rozszerzenia to ważny proces, który Unia Europejska musi wspierać celem wzmocnienia swej roli w świecie. Nie wolno nam zapominać, iż proces nadrabiania zaległości przez kraje bałkańskie oraz gojenie się ran po krwawej wojnie, do jakiej doszło pod koniec XX wieku, gwarantują stabilność Unii Europejskiej oraz pomyślność przedmiotowego regionu. Zniesienie wymogu posiadania wiz przez obywateli Serbii, Czarnogóry i Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii to dla tych krajów bardzo doniosłe wydarzenie w ramach procesu nadrabiania zaległości, przy jednoczesnym odzwierciedleniu odpowiedzialności Unii Europejskiej za ten region.
Proces ten trzeba zdecydowanie kontynuować. Umożliwi wtedy jak najszybsze włączenie do ruchu bezwizowego Bośni i Hercegowiny, Albanii oraz - we właściwym czasie - Kosowa, po spełnieniu odpowiednich warunków. Bez zastrzeżeń popieram pogląd tych polityków europejskich, którzy sądzą, iż tłumienie ambicji krajów bałkańskich w zakresie przystąpienia do UE miałoby nieprzewidywalne i szkodliwe konsekwencje.
