Hervatting van de zitting
De Voorzitter
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op vrijdag 18 februari 2000 werd onderbroken, te zijn hervat.

Mededeling van de Voorzitter
De Voorzitter
Dames en heren, zoals u weet, heeft de ETA op 22 februari jongstleden in Spanje opnieuw wreed toegeslagen met de moord op Fernando Buesa Blanco, secretaris-generaal van de socialistische partij van Baskenland en woordvoerder van de socialistische fractie in het Baskische parlement, en zijn lijfwacht Jorge Díez Elorza. Nog diezelfde dag heb ik, namens mezelf en het Europees Parlement, de families van de slachtoffers ons diep medeleven en oprecht rouwbeklag betuigd.
Beide mannen hebben hun toewijding aan de democratie met hun leven betaald. Ik heb die barbaarse en elke beschaafde samenleving onwaardige daad met klem veroordeeld. De rechtsstaat en de eerbiediging van de fundamentele rechten en vrijheden zijn de principes waarop de Europese Unie berust. Elke vorm van terrorisme is onaanvaardbaar. In de hoop dat deze mannen de laatste slachtoffers van de ETA zullen zijn, roep ik die beweging ertoe op definitief van alle geweld af te zien en gebruik te maken van de democratische middelen die in Spanje voorhanden zijn.
Dames en heren, ik verzoek u ter nagedachtenis van Fernado Buesa Blanco en Jorge Díez Elorza een minuut stilte in acht te nemen.
(Het Parlement neemt staande een minuut stilte in acht)

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, ik zou namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten mijn bijzondere waardering willen uitspreken voor uw verklaring van afgelopen dinsdag en voor de woorden die u zopas heeft gesproken ter nagedachtenis van Fernando Buesa Blanco, autonoom parlementslid en woordvoerder van de socialistische fractie in het Baskisch parlement.
Mevrouw de Voorzitter, het beste eerbetoon dat wij als PSE-Fractie en Europees Parlement kunnen brengen aan Fernando Buesa, is in herinnering brengen wat hij als overtuigd Europeaan te zeggen had over het Baskenland, Spanje en Europa. In zijn autobiografie schrijft hij het volgende: "Dit is Europa. Om het even welke persoon van mijn leeftijd - 54 jaar - kan zich nog de tijd herinneren van zijn grootouders, zijn ouders, en deze tijd vergelijken met de tijd van nu en met de toekomst die onze kinderen te wachten staat. In de tijd van mijn grootouders nam een reis van Vitoria naar Sevilla nog enkele dagen in beslag. Nu reizen we in een paar uur van Vitoria naar Kopenhagen. Thans, op het einde van de 20ste eeuw, hebben we in Europa een interne markt, en binnen niet al te lange tijd een eenheidsmunt. En wij kunnen ons veel gemakkelijker verplaatsen in Europa dan onze grootouders dat konden in Spanje, en zelfs binnen het Baskenland."
We zijn bezig een grote Europese ruimte te creëren: in eerste instantie op economisch gebied, en vervolgens zullen we er ook een politieke inhoud aan moeten geven. Hoe lang dit proces ook zal duren, een ding is zeker: dit proces is onafwendbaar, en bovendien is het een goede zaak. Voor de burgers is het misschien nog toekomstmuziek, maar het is heel reëel, en we zouden er ook conclusies uit moeten trekken wat onze eigen werkelijkheid betreft.
In een debat binnen de socialistische fractie over het Ierse vredesproces maakte iemand de volgende opmerking: "Uiteindelijk is de oplossing van het Ierse vraagstuk mogelijk geworden door het feit dat alle betrokkenen op een bepaald moment tot de volgende conclusie zijn gekomen: wat maakt het eigenlijk uit of iemand Ier of Engelsman is? Als zowel Ierland als Engeland deel uitmaken van de Europese Unie, heeft het nog weinig zin iemand te doden omdat hij Ier of Engelsman is. Nu de nationale staten weinig meer te betekenen hebben, heeft het geen zin meer elkaar uit te moorden op grond van nationaliteiten.
We kunnen hier dezelfde vraag stellen: maakt het eigenlijk veel uit of iemand Bask, Spanjaard of Europeaan is? We praten veel over de Baskische identiteit, maar een Bask draagt tegenwoordig dezelfde kleren als een Deen en leest dezelfde boeken als een Engelsman. Het leven zal zich in de toekomst afspelen binnen een veel grotere ruimte - deze ontwikkeling is al volop bezig - en onze kinderen zullen leven in een verenigd Europa, dus wat voor zin heeft het nog elkaar om dit soort redenen naar het leven te staan?
En dezelfde persoon zei vervolgens ook - waarschijnlijk denkt iedereen in Ierland er ondertussen zo over - dat als er in Ierland geen enkele reden meer is om elkaar af te maken - en in Ierland gebeurden deze moordpartijen door paramilitaire groeperingen van beide partijen - we deze vraag ook in het Baskenland hardop moet uitspreken: wat voor belang heeft het nog om Bask te zijn, als nationaliteiten er eigenlijk niet meer toe doen? Als we morgen willen functioneren in een Europese ruimte waarin de belangrijke economische en politieke beslissingen niet meer worden genomen door de nationale staten, dan heeft het geen zin meer om te moorden of te sterven voor een bepaald land.
Moge hij rusten in vrede.
(Luid applaus)

Galeote Quecedo
Mevrouw de Voorzitter, namens de PPE-DE-Fractie zou ik uiting willen geven aan onze diepste gevoelens van medeleven met de families van Fernando Buesa, Baskisch parlementslid, en Jorge Díez, lid van de Baskische politie, en natuurlijk ook met de Baskische socialistische partij.
Mevrouw de Voorzitter, de laatste tijd hebben we ons in deze Vergadering al vaker moeten bezighouden met uitingen van extremisme in Europa. Welke zaak ze ook mogen verdedigen, in de grond zijn het allemaal uitingen van hetzelfde fenomeen. En tegenover dit fenomeen mogen wij, democraten, geen berustende houding innemen door te verwijzen naar de rust van de doden; integendeel, we moeten kracht putten uit de wetenschap dat er in het Baskenland eigenlijk maar één sociaal conflict is: tussen de moordenaars, zij die hen ondersteunen of begrip tonen voor deze daden, en de meerderheid van de Basken, die gewoon in vrijheid en vrede willen leven.
(Luid applaus)

Gasòliba i Böhm
Mevrouw de Voorzitter, namens de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij zou ik uiting willen geven aan mijn nadrukkelijke en onvoorwaardelijke veroordeling van de terroristische aanslag van 22 februari jongstleden in Vitoria, die het leven heeft gekost aan Fernando Buesa, volksvertegenwoordiger en woordvoerder van de socialistische fractie in het Baskisch parlement, en zijn lijfwacht Jorge Díez.
We blijven bij ons standpunt dat in een rechtsstaat die behoort tot de Europese Unie men alle ideeën en meningen mag verdedigen, op voorwaarde dat dit democratisch gebeurt en met inachtneming van de rechten van het individu en de principes en waarden waarop de Unie is gegrondvest: rechtvaardigheid, vrijheid, economische en maatschappelijke vooruitgang. Deze principes zijn verankerd in de Verdragen en mogen op geen enkele manier worden geschonden.
Er is in onze maatschappij geen enkele rechtvaardiging voor terroristische acties zoals deze moord op de socialistische woordvoerder in het Baskisch parlement en zijn lijfwacht. Het gaat bovendien om een gekozen vertegenwoordiger van het Baskische volk.
Laten we bij de stemming een duidelijk signaal geven dat wij verwachten dat dit de laatste slachtoffers zijn van een barbaars proces - zoals u het terecht genoemd heeft - en dat men de weg zal vinden naar vrede en overeenstemming in het Baskenland.

Puerta
Mevrouw de Voorzitter, namens de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links wil ik net als mijn collega's uiting geven aan mijn droefheid over deze gruwelijke en meedogenloze aanslag in het Baskenland, en mijn medeleven willen betuigen aan de families van de slachtoffers. Ik wil nadrukkelijk deze daden veroordelen, die niet meer van deze tijd zijn en eindelijk eens moeten ophouden.
Het begon met de moord op enkele politieagenten; vervolgens vermoordde de ETA enkele militairen, plaatste een bom in een groot warenhuis en maakte hierdoor slachtoffers onder gewone mannen, vrouwen en kinderen; bij een andere aanslag vermoordde de ETA in de straten van Madrid een kapitein-generaal, Quintana Lacaci, die op 23 februari de democratie had verdedigd; voorts was er nog de aanslag op de woordvoerder van de Partido Popular in San Sebastián, Gregorio Ordoñez, en de koelbloedige moord op een professor grondwettelijk recht, Francisco Tomás y Valiente. Enkele dagen geleden, kort na de aanslag op kolonel Blanco, pleegde de ETA deze laaghartige moord op Fernando Buesa, socialistisch parlementslid en woordvoerder in het Baskisch parlement, en zijn lijfwacht, Jorge Díez, van de autonome Baskische politie.
Volgens mij moeten we niet alleen de daders van deze moorden veroordelen, maar ook degenen die dit soort aanslagen ondersteunen of er begrip voor tonen. Het heeft geen zin deze personen en organisaties te vragen om de weg van de democratie te kiezen. Dat zullen ze niet van de ene op de andere dag doen. We moeten een beroep doen op de maatschappij als geheel, en vooral op de democratische partijen, of ze nu nationaal opereren of een nationalistische inslag hebben, of dat ze meer of minder Europagezind zijn - dat is wel het minste. Maar we moeten ook duidelijk zeggen dat we geen begrip hebben voor personen en organisaties die blijven zwijgen, of voor degenen die deze doden betreuren alsof ze slachtoffers zijn van een of ander verkeersongeluk.
We moeten al deze dingen hardop in dit Parlement zeggen, zodat alle Europese democraten één stem laten horen en het Baskenland duidelijk te verstaan geven dat dit geen moment is om zich te isoleren, zich af te scheiden en moordaanslagen te plegen. Het is juist de hoogste tijd om te delen, om het Baskenland met anderen te delen, om Spanje en Europa met elkaar te delen. Dit is de enige weg, mevrouw de Voorzitter. Daarom steunen wij u ook volledig.

Muscardini
Mevrouw de Voorzitter, namens de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten betuig ik mijn medeleven met de slachtoffers en de opstand tegen het terrorisme en degenen die het verdedigen. Ik geloof dat we te maken hebben met een menselijke tragedie voor de familieleden en vrienden, en met een politieke tragedie voor de fractie, maar ook met een culturele tragedie, want de cultuur van de dood en het geweld overheerst steeds vaker de cultuur van het respect voor anderen, de democratie en de democratische denkwijze. Mevrouw de Voorzitter, misschien moeten we concrete maatregelen overwegen, om ons medeleven en onze weerzin tot uiting te brengen. Waarom komt het Europees Parlement niet in alle landen van de Unie bijeen voor een manifestatie tegen het terrorisme? We moeten onze stem laten horen! We zijn geen bannelingen in Brussel of Straatsburg. Laten we allemaal terugkeren naar ons land van herkomst om duidelijk te laten horen dat ons democratisch credo en onze verontwaardiging geen holle woorden zijn, maar voor politieke wil staan!

Ortuondo Larrea
Mevrouw de Voorzitter, als lid van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, maar ook als Europees afgevaardigde van de Baskische Nationalistische Partij (PNV) wil ik in de allereerste plaats uiting geven aan onze scherpe veroordeling van deze laffe aanslag, waarbij twee personen om het leven kwamen: Jorge Díez Elorza en het Baskisch parlementslid Fernando Buesa.
Ten tweede: we betuigen onze innige deelneming en onze diepste gevoelens van medeleven en solidariteit met de familieleden, met de socialistische collega's van Fernando Buesa, het Baskisch parlement en de autonome Baskische politie.
Ten derde: we veroordelen deze verschrikkelijke aanslag, die niet alleen indruist tegen de menselijke waardigheid en de mensenrechten, maar ook tegen de wil van het volk, aangezien hij gericht was tegen een gekozen vertegenwoordiger van de burgers.
Ten derde: we keuren deze daad af, want deze dubbele moord is een directe poging om het proces van politieke normalisering als eerste stap naar vrede in het Baskenland te dwarsbomen.
Ten vijfde: we doen opnieuw een oproep aan de Spaanse en Franse bewindslieden om evenveel visie te tonen als hun collega's in het Verenigd Koninkrijk en Ierland, en het Baskische conflict met andere middelen op te lossen dan alleen politietroepen, die op zichzelf niet volstaan om de vrede te herstellen in het Baskenland.
Ten zesde, en daarmee besluit ik: we benadrukken dat er een einde moet komen aan het terrorisme en de gewelddaden van de ETA. Die mag de Baskische burgers niet langer gegijzeld houden, want zij hebben het recht om vrij en zonder gewelddadige dwang te beslissen over hun eigen toekomst.

Gorostiaga Atxalandabaso
Nog geen drie maanden geleden heb ik, en met mij vele collega's in dit Parlement, het Ierse en Britse volk gelukgewenst met het bereiken van een vredesregeling voor Noord-Ierland. In Noord-Ierland heeft het geweld de laatste dertig jaar veel slachtoffers gemaakt en veel families voor het leven getekend. Helaas zit er in het slepende Baskische conflict nog steeds heel weinig beweging, zowel van Franse als van Spaanse zijde. Wij, Euskal Herritarrok, zijn ervan overtuigd dat een definitieve oplossing voor het huidige conflict alleen kan worden gevonden via een open dialoog waarbij over alle onderwerpen gesproken kan worden.
Tot 20 januari van dit jaar is er in het Koninkrijk Spanje slechts een ETA-lid vermoord in 19 maanden tijd. Dat was José Luis Geresta die in maart 1999 om het leven kwam. Ondanks dit voorval en ondanks de arrestaties van de Spaanse en Franse politie, waarbij - met goedvinden van de Spaanse regering - ook ETA-onderhandelaars werden opgepakt, heeft de ETA zich gehouden aan het eenzijdig afgekondigd staakt-het-vuren. Totdat, in november van het vorig jaar, de Spaanse regering bij monde van de heer Piqué verklaarde dat zij zich uit alle macht zou blijven verzetten tegen een politieke oplossing voor Baskenland. Wij, Euskal Herritarrok, hebben het verlies van mensenlevens vaak betreurd. Wij delen het lijden van ons volk met alle Baskische burgers. Wij zijn bereid tot een dialoog en wij willen met iedereen praten die samen met ons aan een democratische regeling voor Baskenland wil werken.
Twintig jaar zijn verstreken sinds het Noord-Ierse vraagstuk voor het eerst in dit Parlement aan de orde kwam. Mag ik vragen: Quousque tandem - Noiz arte?

Dührkop Dührkop
Mevrouw de Voorzitter, dank u dat u mij het woord heeft gegeven. Ik kan u verzekeren dat het mij bijzonder zwaar valt nu te spreken, na wat ik net gehoord heb. Toen de heer Alonso Puerta enkele slachtoffers van de ETA noemde, heeft hij - vermoedelijk om mij te ontzien - nagelaten iemand te noemen die 16 jaar geleden door de ETA werd vermoord. Het was de socialistische senator en tevens Baskisch parlementslid Enrique Casas.
(Luid applaus)
Mevrouw de Voorzitter, senator Enrique Casas was mijn echtgenoot. Ik bleef alleen achter met vier kinderen, waarvan de jongste acht maanden oud was. Mijn echtgenoot was Andalusiër van geboorte, Baskisch senator en door de Baskische regering naar Madrid gestuurd om het Baskenland daar te verdedigen. Zijn enige fout was dat hij socialist was, maar bovenal democraat, niets meer dan een democraat.
Zelf heb ik hier nooit over gesproken in deze Vergadering. Alleen op de dag dat de ETA de wapenstilstand afkondigde. Ik heb dit toen verwelkomd als een hoopvolle gebeurtenis voor het Baskische volk, voor heel Spanje en voor Europa. Dat was de enige keer dat ik hierover gesproken heb. Maar vandaag vind ik dat ik dat opnieuw moet doen, en ik doe het uit volle overtuiging.
Mevrouw de Voorzitter, ik ben geboren in Duitsland, opgegroeid in Zweden en toen getrouwd met een Spanjaard. Ik weet wat democratie is, want ik heb het geluk gehad op te groeien in een land als Zweden, dat een lange democratische traditie heeft. Ik ben naar het Baskenland gekomen vol goede wil om mij te integreren, en ondanks wat mij is overkomen, ben ik er nog steeds van overtuigd dat het Baskenland ooit de door ons gewenste vrede zal kennen. Aan degenen die denken dat er een conflict is in het Baskenland, zeg ik dat er maar één oorzaak is voor dat conflict: de ETA. Die moet verdwijnen, daarna praten we over de rest.
(Levendig en langdurig applaus)
De rest zullen wij als democraten wel regelen, door alle ideeën aan bod te laten komen, want er is vrijheid van meningsuiting in het Baskenland, men is vrij om zijn stem uit te brengen. De enige die dwang uitoefent is de ETA. De ETA moet verdwijnen, zodat de democraten kunnen spreken.
(Levendig applaus)

De Voorzitter
Mevrouw Dührkop Dührkop, ik dank u. U kunt op mijn respect en vriendschap rekenen.

Goedkeuring van de notulen van de vorige vergadering
De Voorzitter
De notulen van de vorige vergadering zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Davies
Ons volgende onderwerp is de hervorming van de Commissie en u zult zich nog wel herinneren, mevrouw de Voorzitter, dat ik u aan het begin van de vorige vergaderperiode heb gevraagd of het niet mogelijk zou zijn om het register van de financiële belangen van de leden op Internet te zetten, zodat deze gegevens voor het publiek beter toegankelijk zijn. Dit zou naar mijn mening de openheid en transparantie ten goede komen. U heeft het Parlement toen toegezegd dat u mijn vraag diezelfde avond nog aan de quaestoren zou voorleggen.
Kunt u het Parlement misschien nu zeggen of de quaestoren in beginsel akkoord zijn met de openbaarmaking van het register op Internet en zo ja, of u voornemens bent een termijn te stellen - bijvoorbeeld 1 april - waarbinnen zij deze klus moeten hebben geklaard?

De Voorzitter
Mijnheer Davies, het Bureau heeft in principe besloten het register van de financiële belangen van de leden op Internet openbaar te maken. De quaestoren onderzoeken nu zorgvuldig welke juridische problemen daarbij kunnen rijzen. Er komt echter spoedig een besluit.
(De notulen worden goedgekeurd)

Hervorming van de Commissie
De Voorzitter
Aan de orde is de mededeling van de Commissie over de hervorming van de Europese Commissie. Het woord is aan Commissievoorzitter Prodi.

Prodi
 - (IT) Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in juli van het afgelopen jaar heb ik hier, ten overstaan van u, plechtig beloofd de Commissie te hervormen.
In juli was de situatie als volgt: de voorgaande Commissie was afgetreden, ik was net benoemd en u heeft deze benoeming in eerste instantie goedgekeurd. Het hoogtepunt van die periode was mijn belofte om de Commissie te hervormen: een radicale hervorming, die een revolutie in de werkwijze van de Commissie moet teweegbrengen. Deze belofte heb ik gehouden: vandaag wordt deze hervorming gepresenteerd, in een organisch Witboek dat de Commissie zojuist heeft goedgekeurd. Ik wil onderstrepen dat de Commissie ook in dit geval unaniem heeft besloten.
Wat zijn, in het kort, de belangrijkste punten van deze hervorming? In de eerste plaats: vaststelling van de beleidsprioriteiten en omzetting daarvan in concrete maatregelen door middel van een gericht gebruik van de beschikbare middelen. Dit is de kern van het systeem en op deze manier, nl. het stellen van prioriteiten en een gericht gebruik van de middelen, kan de politiek haar gezag doen gelden en haar verantwoordelijkheid ten volle op zich nemen. Daarvoor hebben we in de beleidsprogrammering een geheel nieuw mechanisme gecreëerd: een systeem waarmee de Commissie jaarlijks richtsnoeren voor het beleid kan vaststellen, op basis daarvan de begrotingsprocedure kan bepalen en de directoraten-generaal duidelijke taken kan toewijzen; bovendien kan zij de verhouding tussen de beschikbare middelen en de toegewezen taken in de gaten houden, een probleem dat van fundamenteel belang is. In het licht hiervan is activity based management het sleutelinstrument om ervoor te zorgen dat er overeenstemming bestaat tussen doelstellingen, maatregelen en middelen.
Het tweede punt betreft het personeel. Dit is het kernpunt van ons plan: het personeel is de ware rijkdom van de Commissie. Ons personeel is zeer bekwaam; zulk bekwaam personeel is slechts met moeite - misschien zelfs helemaal niet - te vinden in het ambtenarenapparaat van de nationale regeringen, dankzij de manier waarop het geworven wordt en de criteria die daarbij worden aangelegd. Dat is de indruk die ik had toen ik voorzitter van de Commissie werd en deze indruk is bevestigd bij de dagelijkse werkzaamheden. Toch heb ik gemerkt dat het moreel bij de ambtenaren laag is: aanvankelijk waren ze trots en verheugd deel uit te maken van een instelling die door allen wordt bewonderd, maar nu zijn velen gedemotiveerd door de al maanden aanhoudende kritiek. Dat moet veranderen. Het is een van de belangrijkste beweegredenen van deze hervorming. Werving, carrière, mobiliteit, disciplinair regime, dat alles wordt gereglementeerd door volstrekt nieuwe criteria: meer ruimte voor individuele verdienste, geloofwaardige en vooral controleerbare beoordelingscriteria, permanente opleiding en meer verantwoordelijkheid voor de leidinggevenden. Dit zijn de hervormingen waarmee we bezig zijn.
Derde punt, eveneens beladen en een cruciaal punt in de crisis van vorig jaar: het financieel beheer. Hierdoor moeten efficiëntie en zekerheid worden gegarandeerd. Wij zullen in elk directoraat-generaal een beheers- en controlesysteem opzetten. Op dit moment is ons controlesysteem volledig gecentraliseerd; ingevolge deze hervorming zal een gedecentraliseerde controle van het beheer gecombineerd worden met een doelmatige, centrale audit: dat betekent een centrale financiële dienst die het financieel beheer zal coördineren en met adviezen omringen, een gedecentraliseerd systeem in elk directoraat-generaal van de gehele keten, te weten programma's, taken, contracten, uitgaven en bijbehorende controlesystemen ex ante, en een extern auditsysteem dat al deze handelingen zal controleren. Dit betekent een complete revolutie in de werkwijze van de Commissie, een volstrekt nieuwe opzet, waarvoor tevens een geheel nieuwe cultuur nodig is.
Wij zijn ons bewust van de problemen die zich in deze overgangsfase zullen voordoen. Deze overgang is de voornaamste bron van zorg voor ons personeel: wij zullen daarom de nodige veiligheids- en beschermingsmaatregelen nemen. Het doel van deze hervorming is namelijk dat de Commissie een voorbeeld van goed bestuur wordt voor Europa en de rest van de wereld. Wij willen ook een model zijn voor het gebruik van geavanceerde informatietechnologie. Wij willen een model zijn van een geheel geïnformatiseerde administratie. De Commissie werd ervan beschuldigd onder het papier bedolven te zijn; wij zullen een paperless Commission zijn, dat wil zeggen een Commissie die geen gebruik maakt van papier. Op die manier kunnen we intern efficiënter werken en extern het gebruik van nieuwe technologie bevorderen. Dat is niet alleen een technische, maar ook een organisatorische revolutie.
Neil Kinnock zal nu de details van deze hervorming uiteenzetten. Ik bedank hem voor de intelligente, enthousiaste en energieke manier waarop hij zijn werk heeft verricht. Ik bedank eveneens degenen die hebben meegewerkt aan het project, en ook alle personeelsleden van de Commissie. Zij hebben deelgenomen aan het grootste debat dat ooit binnen de instelling is gehouden. Ik wil onderstrepen dat dit discussiemodel volstrekt nieuw is. Het heeft ons gedwongen ook onze manier van denken radicaal om te gooien. Het Witboek dat nu voor ons ligt, is onder andere het resultaat van hun bijdragen: zij hebben ingezien dat de Commissie pas weer die internationaal bewonderde instelling aan de basis van de Europese geschiedenis kan worden als zij grondig wordt hervormd.
Met de goedkeuring van het Witboek wordt een hoofdstuk van het verleden afgesloten - definitief, hopelijk. Nu richten we de blik op de toekomst, op de uitdagingen voor de Unie en op wat we in de afgelopen weken hier al aan de orde hebben gesteld voor het programma voor de jaren 2000-2005. De doelstellingen van dit vijfjarenplan vormen de voornaamste reden voor deze hervorming.
Wij, en de hele Unie, hebben een sterke Commissie nodig, een Commissie die weer in staat is als politieke instelling op te treden en als zodanig herkenbaar is. Daarom zijn we bezig al onze prioriteiten opnieuw vast te stellen. Daarom zijn we de activiteiten die beter niet meer tot onze taken behoren aan het afstoten, in overeenstemming met het decentralisatie- en subsidiariteitsbeginsel -, een ander belangrijk punt. Daarom hervormen we het bestuursapparaat, zodat de voorwaarden worden geschapen om onze taken efficiënt te volbrengen. We zullen onze middelen zo goed mogelijk gebruiken; nu al zijn onze middelen schaars en zij worden geheel benut. Ik sluit niet uit dat ik, mocht dat nodig zijn, hier terug zal komen als er voor onze nieuwe taken aanvullende middelen nodig zijn.
In september, bij de presentatie van het Witboek, hebben we hervormingen beloofd en vandaag doen we die belofte gestand, volgens de termen die we tegenover u hebben gebruikt. De Commissie wil op de feiten worden beoordeeld; alleen op de feiten en op haar resultaten.
Als laatste wil ik erop wijzen dat de Commissie niet de enige instelling van de Unie is. We vragen ook het Parlement en de Raad de uitdaging van deze hervormingen aan te gaan. De Commissie heeft daarvoor vastberaden de aanzet gegeven: ik hoop dat alle instellingen zullen volgen, in naam van de Europese burgers, voor een steeds sterker en transparanter Europa.

Kinnock
Het is mij een genoegen om hier samen met voorzitter Prodi en mijn collega Michele Schreyer het Witboek "Hervorming van de Europese Commissie" te presenteren, dat vanmorgen door de Commissie is aangenomen.
Het Witboek komt vandaag nog beschikbaar en dan zult u ongetwijfeld zien dat de ongekend brede beraadslagingen die sinds de goedkeuring van de discussienota in januari hebben plaatsgevonden met de ambtenaren van de Commissie, dit Parlement en de Raad, zeer productief zijn geweest en in nuttige verbeteringen hebben geresulteerd. Evenals Romano Prodi ben ik de leden van dit Parlement en de vele mensen die in deze materie tijd en energie hebben gestoken, erkentelijk voor hun constructieve bijdrage aan het hele proces.
Het Witboek plaatst de hervorming in de juiste politieke context. De systemen en structuren binnen de Commissie zijn in een periode van ruim 40 jaar opgebouwd, in de loop waarvan de Unie enkele malen is uitgebreid. De Verdragen zijn herzien, het takenpakket van de Commissie is op last van dit Parlement en de Raad uitgebreid, en zo zijn er nog veel meer belangrijke ontwikkelingen geweest in onze Unie, op ons continent en in de wereld. Niet alleen deze feiten, ook de aanstaande uitbreidingen van de Unie maken een modernisering van de Commissie zeer wenselijk, opdat deze uiterst belangrijke instelling in staat is haar hoofdtaken - het initiëren en ontwikkelen van beleid, het toepassen van de Verdragen en het beheren van de openbare middelen - te vervullen met de grootst mogelijke efficiency en in het volle bewustzijn van haar verantwoordelijkheid en verantwoordingsplicht.
Voor deze taakstelling is het natuurlijk van fundamenteel belang dat de Commissie een onafhankelijke en sterke positie blijft innemen, zoals dit Parlement ook herhaaldelijk heeft onderkend. Hervorming en vernieuwing zijn daarbij onontbeerlijk. De Commissie is niet een of ander secretariaat en wil dat ook niet zijn. Dat hebben alle instellingen goed begrepen, daar is iedereen inmiddels van doordrongen. De Commissie is er om de Unie en haar burgers te dienen en dient zorg te dragen voor een kwalitatief hoogstaande dienstverlening. Dat mogen de burgers van haar verwachten en dat is ook wat de mensen die voor de Commissie werken, willen en zullen gaan doen.
Het Parlement hoef ik natuurlijk niet te vertellen dat de Commissie deze doelstellingen niet in haar eentje kan verwezenlijken. Alle instellingen van de Europese Unie zullen de vraagstukken die door de hervorming worden opgeworpen, onder ogen moeten zien en deze op een open en verantwoordelijke wijze benaderen. Ik weet dat mijn collega's en ik kunnen rekenen op de steun van vele parlementariërs uit alle geledingen van het Parlement.
Een wezenlijk onderdeel van de hervorming en tegelijk wellicht een van de moeilijkste vraagstukken waarmee dit Parlement zal worden geconfronteerd, is het afstemmen van de taken van de Commissie op de haar toegekende financiële middelen. Zoals Romano Prodi zojuist al opmerkte, zijn wij vorige maand een diepgaand onderzoek gestart naar de taken en middelen binnen de hele Commissie en wij zullen u daarvan in september uitgebreid verslag doen. Het doel van deze operatie is om de Commissie te concentreren op primaire beleidsprioriteiten en kerntaken die sporen met onze strategische beleidsdoelstellingen voor de komende vijf jaar. Wij zullen hierbij onvermijdelijk stuiten op taken die wellicht kunnen of moeten worden teruggebracht of afgestoten. Wij zullen verder goed moeten bekijken hoe de interne en externe middelen het beste in het belang van de Unie kunnen worden gebruikt en ook zullen wij kijken naar mogelijkheden voor toewijzing van personeel aan prioritaire beleidsterreinen, zowel binnen de diensten als binnen de Commissie als geheel. Na afronding van dit onderzoek zullen wij kunnen beoordelen of de middelen die ons zijn toegewezen, toereikend zijn om al onze taken uit te voeren. Mocht blijken dat dat niet het geval is, dan zullen wij de begrotingsautoriteit om meer middelen vragen. Als wij daar geen gehoor vinden, staan wij voor de lastige vraag uit te maken welke niet-essentiële taken dan maar moeten worden afgestoten. Dat is trouwens niet alleen een vraag voor de Commissie, maar evengoed voor dit Parlement en de Raad.
Ik zeg dit niet omdat de Commissie-Prodi zich aan bepaalde taken of verantwoordelijkheden zou willen onttrekken. Integendeel, zoals u ongetwijfeld zult begrijpen, laat ik deze mogelijkheden open, omdat wij ons zo efficiënt mogelijk van onze taken willen kwijten en daarvoor ook volledige verantwoordelijkheid nemen. Dat betekent dat wij elke kloof tussen onze verplichtingen en de beschikbare operationele middelen moeten dichten, hetzij door bepaalde taken af te stoten, hetzij door verhoging van het budget of een combinatie van deze twee.
Bij alle drie de pijlers van de hervorming zijn de actieve steun en medewerking van dit Parlement een absolute vereiste. In het nieuwe, activity-based managementsysteem waarover de voorzitter het zojuist had, worden politieke prioriteiten voor het eerst gerelateerd aan de beschikbare middelen en dus aan de begroting. De begrotingsautoriteit speelt in dit systeem dan ook een essentiële rol. Pogingen om de werkzaamheden van de Commissie kleinschalig te sturen, dienen beslist geen enkel belang. Een flexibel en pragmatisch interinstitutioneel akkoord is dan ook absoluut noodzakelijk om een activity-based beheerssysteem goed te laten functioneren.
Bij de hervorming van het personeelsbeleid is het Parlement onvermijdelijk betrokken als ambtenarenwerkgever, maar ook als democratische instelling waaraan de Commissie verantwoording schuldig is. Ook dit zal een zeer lastig vraagstuk worden.
Tot slot het cruciale punt van het financieel beheer. De Rekenkamer, het Comité van onafhankelijke deskundigen en andere externe en interne onderzoekers hebben sterk aangedrongen op drastische veranderingen. Het is van het allergrootste belang dat wij bij de tenuitvoerlegging van de aanbevelingen voor een goede en veilige besteding van het geld op de steun van het Parlement kunnen rekenen.
In de korte spreektijd die mij voor deze verklaring ter beschikking staat, is het natuurlijk onmogelijk onze voorstellen uitvoerig toe te lichten. Ik twijfel er echter niet aan dat wij in de komende maanden en jaren nog verscheidene malen over deze kwestie komen te spreken en ik verheug mij in elk geval al op de vragen die de geachte afgevaardigden vanmiddag voor mij in petto hebben. Het is immers duidelijk dat het echte harde werk in velerlei opzicht nu gaat beginnen met de uitvoering van onze voorstellen.
Ik verheug mij op de samenwerking met dit Parlement, met de Raad en met de ambtenaren van de instellingen om een volledige tenuitvoerlegging van het hervormingsbeleid te verzekeren. Dat komt niet alleen de Unie zelf ten goede, ook al haar burgers plukken daar de vruchten van.

De Voorzitter
Mijnheer Kinnock, ik dank u. Wij gaan nu over tot de vragen.

Medina Ortega
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie stelt onder meer voor om de immuniteit van ambtenaren af te schaffen. Onlangs heeft men de immuniteit van een voormalig lid van de Commissie opgeheven, en werd tegen die persoon een proces aangespannen voor een Brusselse rechtbank, op grond van het feit dat daar de communautaire instellingen gevestigd zijn. Maar er zijn nog andere steden waar communautaire instellingen gevestigd zijn, en de werkzaamheden van de Commissie strekken zich daarenboven uit over het hele grondgebied van de Unie, zodat wel duizenden rechtbanken zich bevoegd zouden kunnen verklaren om ambtenaren, commissarissen en andere functionarissen van de Europese Unie te berechten.
Erkent de Commissie dat de opheffing van de immuniteit van euroambtenaren een nieuw juridisch instrument vereist, met een procedure voor het ter verantwoording roepen van Commissieambtenaren, met inbegrip van gewezen commissarissen en commissarissen in functie?

Kinnock
Er zijn doeltreffende juridische mogelijkheden voorhanden. In het specifieke geval waarop de geachte afgevaardigde doelt, was het niet alleen de Commissie die zonder omhaal besloot de immuniteit van een voormalige commissaris op te heffen, ook de voormalige commissaris zelf gaf die wens te kennen.
Dat de geachte afgevaardigde bevreesd is voor complicaties, kan ik me wel voorstellen. Ik kan hem echter zeggen dat wij in de afgelopen vijf jaar tien gevallen hebben meegemaakt, waarin door gerechtelijke autoriteiten uit de lidstaten werd verzocht om opheffing van de immuniteit van in totaal 26 ambtenaren. In elk van deze gevallen is zonder enig probleem aan dat verzoek voldaan.
Het Parlement kan er mijns inziens dan ook op vertrouwen dat de burgerrechten van personen die mogelijk gerechtelijk worden vervolgd of voor de bewijsvoering nodig worden geacht, gewaarborgd zijn. Eveneens gewaarborgd zijn de belangen en rechten van officiële gerechtelijke instanties van de lidstaten om informatie te verzamelen en ambtenaren van de Commissie te ondervragen of hen aan een nader onderzoek te onderwerpen.

Harbour
Als rapporteur voor de personele aspecten van uw rapport, ben ik, mijnheer Kinnock, bijzonder blij dat het hele proces nu kan gaan beginnen en hierbij wacht ons - als ik dat zo tot al mijn collega's hier mag zeggen - een zeer belangrijke taak, die zonder meer cruciaal is voor de toekomst van de Commissie en haar slagvaardigheid. En ik wil hieraan, alvorens ik aan mijn vragen begin, nog toevoegen dat de plannen van de Commissie met het ambtenarenstatuut ook voor ons als ambtenarenwerkgever van wezenlijk belang zijn, omdat voor EP-ambtenaren immers dezelfde arbeidsvoorwaarden gelden. Dit is een van de dingen die op ons afkomen en ik weet zeker dat eenieder die hier vandaag aanwezig is, hierover ook wil meedenken.
Ik had twee punten die ik aan de heer Kinnock wou voorleggen, als dat mag. Ten eerste het tijdschema voor deze belangrijke hervormingen. De heer Prodi zei in zijn zeer belangrijke openingstoespraak dat hij ernstige problemen binnen de Commissie had geconstateerd op het punt van de arbeidsmoraal en de motivatie. Dat is zonder meer een punt van grote zorg. Er worden met deze hervormingen grote verwachtingen gewekt, zowel binnen de Commissie als daarbuiten. Wil de situatie daadwerkelijk verbeteren, dan raad ik u aan niet te aarzelen, maar vaart te zetten achter de personele hervormingen, spoedig tekenen te geven van een cultuuromslag en haast te maken met het stimuleren van de eigen verantwoordelijkheid en de arbeidsmotivatie van ambtenaren. Blijkens de oorspronkelijke voorstellen - en ik vermoed dat er in de nieuwe weinig veranderd zal zijn - zou de algehele hervorming van het ambtenarenstatuut op z'n vroegst in 2002 helemaal rond kunnen zijn. Enkele fundamentele regels voor beloning en promotie zouden zelfs niet vóór 2001 kunnen worden ingevoerd. Dat duurt mij veel te lang. Wij moeten echt sneller vorderingen maken.
Mijn tweede opmerking betreft de informatietechnologie. Ik vraag me af of u daadwerkelijk rekening hebt gehouden met de veranderingen in de personele organisatie die de nieuwe informatietechnologie teweeg zal brengen, want die veranderingen zijn essentieel in de nieuwe hervormingsstrategie.

Kinnock
Op de tweede vraag van de heer Harbour kan ik antwoorden dat wij in de loop van dit jaar nader zullen aangeven hoe een grootschaliger toepassing van de informatietechnologie het hervormingsproces kan vergemakkelijken. Hierbij gaat het niet alleen om veranderingen qua werkmethoden en arbeidsomstandigheden van ambtenaren, maar ook om veranderingen in het hele functioneren van de Commissie, zoals de voorzitter in zijn verklaring al kort aangaf.
Ik ben de heer Harbour erkentelijk voor zijn grote betrokkenheid bij het vraagstuk waarvoor hij rapporteur is, en ik kan hem antwoorden dat wij het moreel, de motivatie en de professionaliteit van de Commissieambtenaren, die al heel groot is, zeker nog denken te kunnen verhogen door het verbreden van het cursusaanbod, het toekennen van meer verantwoordelijkheden, het opwaarderen van managementfuncties en nog een aantal andere maatregelen.
Culturen zijn producten van structuren en systemen, en bij de Commissie zijn deze structuren en systemen verouderd. Door deze (soms) drastisch te reorganiseren, willen wij de ambtenaren van de Commissie, die het Europese ideaal een warm hart toedragen en over veel capaciteiten beschikken, stimuleren zich te ontplooien en ook hun onbekende talenten te tonen.
Ik wil hier nog een laatste punt aan toevoegen. Ik zou net als de heer Harbour graag zo snel mogelijk garanties willen zien voor een volledige tenuitvoerlegging van de hervormingen, en de bestaande praktijken veranderen. Ik wou dat ik hem oprecht kon vertellen dat wij vóór 2001 met voorstellen zullen komen en deze in ieder geval vóór 2002 in werking laten treden, maar ook hij weet ongetwijfeld dat wij ons moeten houden aan de wettelijk vereiste raadplegingsprocedures met bijbehorende termijnen.
Ik wil dit niet als excuus aanvoeren. Wij putten inderdaad veel moed uit de zeer positieve en constructieve reacties die wij de afgelopen maand tijdens het overleg met de diverse partijen hebben opgevangen. Hoewel ik een lichte vertraging bij de invulling en uitvoering van de hervormingsmaatregelen niet uitsluit, denk ik niettemin het draagvlak voor deze hervormingen te kunnen versterken door het kweken van begrip en steun voor onze plannen middels de overlegrondes die wij onverdroten met alle betrokkenen zullen voortzetten. Ik wou dat alles veel vlugger kon. Maar het is beter om alles ook goed te doen.

Maes
Mevrouw de Voorzitter, wij bewonderen de visie en het realisme van de heer Kinnock. Want terwijl hij ons visioenen voorspiegelt van een goed functionerende performante administratie wijst hij ons tegelijkertijd op de moeilijkheden die daarbij zullen rijzen en reeds te voorzien zijn.
De heer Prodi wees erop dat hij een aantal taken wil afstoten. De beleidsprioriteiten zullen dus vooropgesteld moeten worden. Ik denk dat het belangrijker is eerst voorop te stellen wat men wil doen vooraleer men gaat afstoten, want men zal dan een heleboel mensen tegen krijgen stel ik mij zo voor.
Daarbij is de uitbreiding één van de grote uitdagingen, ik bedoel de uitbreiding van de Unie. Ik zou er ook op willen wijzen dat het handhaven van de vrede een veel grotere inspanning zal vergen om op dat terrein veel meer mensen op het terrein te brengen. De nogal bureaucratische aanpak die wij thans kennen van bijvoorbeeld heel onze ontwikkelingssamenwerking dient resoluut te worden omgeschakeld naar een samenwerking voor vrede. Kan de heer Kinnock zeggen wat hij van de Raad verwacht, wat hij van het Parlement verwacht inzake de timing van dergelijke prioriteiten?

Kinnock
Ik wil mevrouw Maes niet alleen danken voor de dingen die zij zojuist heeft gezegd, maar ook voor de hervormingsgezindheid die zij sinds haar aantreden in dit Parlement steeds aan de dag heeft gelegd. Ik kan haar verzekeren dat wij er niet op uit zijn bepaalde taken af te stoten. Wij willen ons op kerntaken en beleidsprioriteiten richten, niet om ons aan sommige verplichtingen te onttrekken, maar juist om volledig voor onze primaire verplichtingen te kunnen instaan.
Een van die verplichtingen is onmiskenbaar - en hierover ben ik het volstrekt met mevrouw Maes eens - het zorgdragen voor een efficiënte, soepele en rustige uitbreiding van de Unie die voor beide kanten voordelen biedt, zowel voor de ingezetenen van de nieuwe lidstaten als voor de burgers van de huidige Unie. Een van onze beweegredenen om ons op onze prioriteiten te fixeren, is om te kunnen garanderen dat wij die absoluut cruciale rol van uitvoerder van de uitbreiding optimaal kunnen vervullen.
De mechanismen op het gebied van de strategische planning en programmering zullen worden vergemakkelijkt door een activity-based managementsysteem. Dit klinkt misschien ontiegelijk droog en van elk idealisme gespeend. Ik ben echter grootgebracht met de gedachte dat idealen alleen kunnen zegevieren als je daaraan gericht werkt, en ik mag haar dan wellicht ook vragen om begrip en steun voor onze pragmatische visie. Ons primaire doel is immers de uitbreiding van de Unie in goede banen te leiden.
Ik hoop dat wij door een goede samenwerking en een goed partnerschap met de Raad en het Parlement bij alle aspecten van dit beleid, in staat zullen zijn nieuw beleid snel en doeltreffend in te voeren en daarbij te zorgen voor een goede coördinatie en timing, zodat er voor de Unie een maximaal voordeel te behalen valt. Ik ben ervan overtuigd dat de hervorming met alles wat daarbij hoort, zoals onder meer deze nieuwe mechanismen, dit soort ontwikkelingen aanzienlijk zal vergemakkelijken.

Cox
Ik wil om te beginnen de Commissie een compliment maken voor het unaniem en precies op tijd naar buiten brengen van dit omvangrijke Witboek met begeleidend actieplan en ik denk dat, toen de voorzitter van de Commissie zijn vice-voorzitter omschreef als een verstandig, enthousiast en energiek iemand, hij inderdaad een goed beeld schetste van de eigenschappen die wij ook in deze procedure terugzien.
Twee vragen als dat mag. Als ik het goed begrepen heb, mogen wij in september een rapport over de kerntaken tegemoet zien. Zou dit al gevolgen kunnen hebben, wellicht via een of andere nota van wijziging, voor de begrotingsprocedure die het Parlement voor het begrotingsjaar 2001 in het laatste kwartaal van dit jaar moet hebben afgerond en kunt u al aangeven of de Commissie daar ook rekening mee houdt?
Mijn tweede vraag betreft de controles ex ante en ex post. Als ik het goed begrepen heb, maar ik had geen gelegenheid het Witboek in detail te bestuderen, heeft de Commissie unaniem besloten de directoraten-generaal te verlossen van het visa-systeem ex ante en dat te vervangen door een krachtige controle ex post in combinatie met een onafhankelijke en gecentraliseerde audit. Als dat zo is, brengt dat mij in ieder geval - na lange en soms zeer boeiende discussies over en weer binnen mijn eigen fractie - tot de conclusie dat onze eis om elk niveau verantwoordelijkheid te laten dragen, in het geval van de Commissie automatisch betekent dat leidinggevenden de nodige ruimte moeten krijgen. Laat leidinggevenden ook daadwerkelijk leiding geven.

Kinnock
Ik wil de heer Cox en trouwens ook zijn fractie danken voor de gedrevenheid en de interesse waarmee verscheidene parlementariërs de hervormingsplannen hebben bestudeerd. Dit kan soms uitmonden in behoorlijk pittige discussies, maar deze gedachtewisselingen zijn altijd wel, zoals hijzelf al aangaf, heel waardevol.

De mededeling die in september zal verschijnen, is volstrekt anders dan alle voorgaande. Het gaat hier niet om een gewone screening zoals de Commissie die op gezette tijden uitvoert, maar om een diepgaande en kritische evaluatie van de directoraten-generaal en de hele Commissie. Wij hebben voor dit doel een mechanisme ontwikkeld om na te gaan welke verplichtingen wij hebben en welke middelen ons daarvoor ten dienste staan. Ik zou me dan ook kunnen voorstellen - maar op dit moment kan ik dat niet met absolute zekerheid zeggen - dat wij op een gegeven moment in de begrotingsprocedure, ook wanneer het Parlement daarbij betrokken is, mogelijk - en ik maak hier een heel nadrukkelijk voorbehoud - het Parlement moeten benaderen met bepaalde bevindingen en met u moeten gaan praten over eventuele wijzigingen. Dat is niet ondenkbaar, wij zijn daar niet op uit, maar het is een mogelijkheid die wij wellicht in overweging moeten nemen. Ik wil de heer Cox bedanken voor zijn pleidooi om onverkort vast te houden aan de aanbeveling van het Comité van onafhankelijke deskundigen en over te gaan op een systeem dat ongetwijfeld zal uitlopen op een herziening van het Financieel Reglement en de afschaffing van de gecentraliseerde controle ex ante. Wat ik ook nog wil benadrukken, is dat het ons er niet alleen om gaat de Commissieambtenaren meer armslag te geven - al is dit zeker wel een van onze doelstellingen -, wij willen hen ook "responsabiliseren", een vreselijk woord, maar wij weten allemaal wat het betekent. Door onze organisatie op deze wijze te herstructureren, kunnen wij naar mijn oordeel het succes en de verhoging van de arbeidsmotivatie die soortgelijke operaties binnen verscheidene bestuurlijke organisaties in zowel de publieke als de particuliere sector de afgelopen tien jaar te zien hebben gegeven, zeker evenaren of zelfs nog verbeteren. Afschaffing van het gecentraliseerde systeem zal beslist geen verslapping van de feitelijke financiële controle betekenen, maar zal de controle juist doeltreffender maken en de link met de operationele taken duidelijker leggen. Een goede financiële controle is absoluut gegarandeerd, niet alleen door de wijze waarop de hervormingen zullen worden ingevoerd, maar ook door de oprichting van een vakkundige en onafhankelijke interne accountantsdienst.
Zoals ik al eerder zei, willen wij dat ons geld goed en volstrekt veilig wordt besteed. Bovendien willen wij de mensen die voor ons werkzaam zijn, in hun waarde laten. De hervormingen op het gebied van het financieel beheer en de financiële controle bieden daarvoor hele goede mogelijkheden.

Theato
Mevrouw de Voorzitter, ik dank de heer Prodi voor zijn duidelijke uiteenzetting over de doelstellingen van de hervorming. In de debatten van de voorbije weken, in het bijzonder met de heer Kinnock, hebben wij duidelijk gemaakt - ik sluit mij hier aan bij wat de heer Cox heeft gezegd - dat wij niet willen dat de onafhankelijke financiële controle helemaal wordt afgeschaft. Wij zijn voorstander van decentralisering, maar onafhankelijke financiële controle blijft vereist. Elk directoraat-generaal moet een cel omvatten die rechtstreeks onder de financieel controleur ressorteert. Wij kunnen toewijzing en controle niet in één hand geven.
Wij hebben dat steeds weer herhaald en ook in de paragrafen 10 en 11 van het verslag van de heer Van Hulten van 19 januari nogmaals benadrukt. Ik heb het Witboek nog altijd niet in handen. Mijnheer Kinnock, ik zou dan ook graag vernemen of wij onze standpunten daarin kunnen terugvinden. Ik heb een vraag over de controle ex ante die, waar nodig, toch moet worden uitgevoerd, en wel op onafhankelijke wijze. Uit de woorden van de heer Prodi meen ik te kunnen opmaken dat controle ex ante niet altijd plaatsvindt, maar dat ze ook niet helemaal wordt afgeschaft en dat de financiële controle onafhankelijk blijft. Vinden wij dat in het Witboek terug? Ik zal het met veel belangstelling en aandacht lezen. U zult mij echter wellicht nu al kunnen zeggen hoe het daarmee staat.
Wij maken ons zorgen over de overgangstermijnen. Ik hoorde in dit verband over "soft law" spreken. Zoiets bestaat echter niet. Er is geen zachte of harde wetgeving. Er is alleen de wet. Voor deze hervorming mag er geen overgangsperiode zijn die tot rechtsonzekerheid zou leiden.

Kinnock
Ik verval wellicht in herhaling, maar ook mevrouw Theato wil ik danken voor de niet aflatende aandacht die zij voor dit onderwerp heeft getoond en ook voor de wijze waarop zij, als ik het zo mag uitdrukken, de rol van vroedvrouw heeft gespeeld bij tal van maatregelen die hier vandaag aan de orde zijn. Ik hoop dat zij trots zal kunnen zijn op het kind dat ook zeker mede dankzij haar ter wereld is gekomen.
Om te beginnen weet ik niet zeker of ik de vertaling goed begrepen heb, maar ik verwacht van een ingewijde als mevrouw Theato eigenlijk geen pleidooi voor de afschaffing van een onafhankelijke financiële controle. Het Financieel Reglement laat de huidige financiële controleur natuurlijk wel een zekere mate van onafhankelijkheid. Doch gezien de taakstelling in de huidige situatie, die zowel het financieel beheer en de controle als de audit omvat, wordt toch de schijn van onzuiverheid gewekt, hoe integer de huidige ambtenaar op deze post ook is. De wijzigingen die wij beogen - in het verlengde van de kernachtige aanbevelingen van het Comité van onafhankelijke deskundigen -, moeten dan ook geenszins negatief worden opgevat.
Verschillende maatregelen moeten garant staan voor de samenhang, de homogeniteit en de degelijkheid van een gedecentraliseerd systeem voor de financiële controle. Een daarvan behelst de verbetering van de opleidingen voor het personeel. Een andere maatregel bepaalt dat de verantwoordelijkheid voor de financiële controle pas aan een directoraat-generaal mag worden overgedragen, als de auditdienst overtuigd is van de deugdelijkheid van het systeem. Nog weer een andere maatregel behelst, zoals u ongetwijfeld in het Witboek zult lezen, de oprichting van een centrale financiële dienst die belast zal worden met het aanleggen van normen en het toezicht daarop. Bovendien kunnen wij ook altijd nog terugvallen op een slagvaardige en onafhankelijke interne accountantsdienst.
Ik wil hier in het kader van deze parlementaire vraag nu niet uitgebreid bij stilstaan, maar ik ben er zeker van dat mevrouw Theato bij nadere bestudering van de plannen zal merken dat in het Witboek zeer goede garanties zijn ingebouwd. Dan zal ook blijken dat wij de opmerkingen van het Parlement en met name van de Commissie begrotingscontrole ter harte hebben genomen, zoals tot uitdrukking komt in de nieuwe regels omtrent het gebruik van visa ex ante in de directoraten-generaal. Toepassing van het ex ante-systeem is toegestaan, als men dat binnen een directoraat-generaal een zinvol en doeltreffend middel vindt om de financiële controle te verbeteren.
Er bestaan binnen de Commissie natuurlijk allerlei behoeften, afhankelijk van het aantal en de aard van de financiële transacties bij bepaalde DG's. Ook daar speelt het Witboek op in, maar als DG's dat wensen of als er een aantoonbare noodzaak voor is, kan dat systeem wel degelijk worden toegepast.
Tenslotte nog iets over de overgangsperiode. Ik deel de bezwaren van mevrouw Theato tegen zogeheten "zachte wetgeving". Wij hebben deze discussie al eerder gevoerd en zij weet derhalve dat ik verschillende soorten gedragscodes onderscheid. Deze codes kunnen een hele positieve uitwerking hebben en op den duur worden omgezet in wat wij dan "harde wetgeving" zouden kunnen noemen. Maar in dit geval zie ik geen ruimte voor zachte wetgeving. Gedurende de overgangsperiode zal het huidige Financieel Reglement dan ook onverkort van toepassing zijn tot het moment waarop de desbetreffende democratische procedures in dit Parlement en de Raad zijn doorlopen en de wetswijziging een feit is. Daar zijn keiharde garanties voor en dat is ook zo voorzien in het Witboek.
Ook van groot belang bij de overgang zijn de opleidingen, de adviezen, de ondersteunende maatregelen en de garanties die zijn ingebouwd. Verder zal het hoofd van de nieuwe accountantsdienst per 1 mei in dienst treden en daarmee zijn er nog weer andere garanties dat het systeem ook tijdens de overgang volkomen veilig zal zijn.
Ik wil hierbij nog twee opmerkingen maken, aangezien dit een heel belangrijk punt is dat het wezen van de hervorming raakt. Om te beginnen bespeur ik een - begrijpelijke - vrees voor een gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel of daadkracht tijdens de overgang.
Een gebrek aan verantwoordelijkheidsgevoel omdat er in sommige kringen wordt gevreesd voor onvoldoende controle en discipline. Ik wijs die vrees zonder meer van de hand alleen al vanwege de kwaliteiten van de Commissieambtenaren, de verantwoordelijkheidszin van de directeuren-generaal en de verdere garanties die wij in het systeem hebben ingebouwd. Een gebrek aan daadkracht komt alleen voort uit onzekerheid en wij zullen er alles aan doen qua scholing en ondersteuning om de kans daarop te verkleinen.
Tot slot wil ik erop wijzen dat ons huidige systeem - zoals het Comité van onafhankelijke deskundigen onomwonden heeft aangegeven - niet langer te handhaven is. De Rekenkamer vond het trouwens ook al van weinig realiteitszin getuigen. Het zal in ieder geval moeten worden aangepast en aanpassing impliceert een overgangsperiode, want er bestaat nu eenmaal geen zicht op een systeem dat in één weekend zou kunnen worden ingevoerd. Voor zover dat al mogelijk is met alle adviezen die wij hebben gekregen en al onze inventiviteit, weet ik zeker dat wij op basis van onze voorstellen tot een systeem zullen komen dat de Unie, de Europese belastingbetaler en dit Parlement volledige zekerheid biedt.

Modrow
Mevrouw de Voorzitter, van het hervormingsproces werd terecht, maar misschien een beetje voorbarig, heel veel verwacht. Ook de toetreding van nieuwe landen en de uitbreiding van de Unie maken deze hervorming onontbeerlijk. Hoe kunnen wij - Commissie, Parlement en nationale parlementen van de lidstaten -, ook rekening houdend met de ideeën en bedenkingen van de kandidaat-landen, deze uitdaging nog doeltreffender aanpakken? De delegaties leveren goed werk - ik doe dat in mijn delegatie voor de Tsjechische Republiek - maar wij gedragen ons vaak als schoolmeesters. Hoe kan de hervorming ertoe bijdragen dat wij de verhouding en de samenwerking tussen het Europees Parlement, de nationale parlementen en de Commissie verbeteren?

Kinnock
Ik ben de geachte afgevaardigde dankbaar voor het feit dat hij niet alleen op de inherente voordelen van de hervorming heeft gewezen, maar ook op de noodzaak daarvan in verband met de uitbreiding van de Unie, vooral gezien de groep landen die over niet al te lange tijd tot de Unie zullen toetreden. Hervorming is noodzakelijk, niet alleen voor het functioneren van de huidige Unie, maar beslist ook om de toetreding van nieuwe landen te vergemakkelijken.
In de komende jaren zal ik, uiteraard samen met een aantal collega-commissarissen, doorgaan met het intensieve overleg dat wij sinds enige tijd met de regeringen van de kandidaat-lidstaten hebben. Doel van deze gesprekken is om hen tot in detail te informeren over het systeem waarvan zij deel zullen gaan uitmaken. Ik zou ook graag zien dat de huidige lidstaten alsmede de Unie in het algemeen meer aandacht aan opleidingen zouden schenken, opdat niet een situatie ontstaat waarin nieuwe ambtenaren bij de Commissie en ook nationale overheidsdienaren die zich moeten bezighouden met complexe zaken als het lidmaatschap van de Unie en de interne markt, moeite hebben de grote verbanden te zien.
Die verfijning van opleidingsmogelijkheden zou ik graag zien. Mij rest op dit moment niets anders dan u beloven dat ik hiernaar zal streven.

Morgan
Om te beginnen zou ik de commissaris een hele fijne St David's Day willen toewensen.
Dank u voor uw inleiding. De Commissie moet altijd voor ogen houden dat het hervormingsproces louter tijdverspilling is als er geen link wordt gelegd naar de Europese burgers toe. Dat moet zij te allen tijde goed in de gaten houden. De Unie is er om hen te dienen. Ik ben er zeker van dat de aanbevelingen om de betalingsachterstanden weg te werken in goede aarde zullen vallen, maar wij horen de mensen die wij vertegenwoordigen, ook steen en been klagen over de bureaucratie. Stapels en stapels papier. Mijn vraag is of er maatregelen zijn voorzien om Europese subsidieaanvragen minder bureaucratisch te maken zonder evenwel afbreuk te doen aan de financiële controle. De klachten zijn helder en vragen om een oplossing.
Een tweede vraag die ik graag wil stellen, betreft de audit-voortgangsraad. Dit is natuurlijk een welkome ontwikkeling, maar het is mijns inziens van cruciaal belang dat deze raad ook wordt belast met de toepassing van de aanbevelingen die het Parlement tijdens de kwijtingsprocedure doet. Bent u bereid dit in de taakomschrijving van uw audit-voortgangsraad op te nemen? Tot slot wil ik nog zeggen dat de socialistische fractie instemt met het concept van een activity-based begrotingsbeheer en met de maatregelen om de eigen verantwoordelijkheid van ambtenaren te stimuleren. Wij zullen u, om met de heer Prodi te spreken, niet op uw woorden, maar op uw daden beoordelen.

Kinnock
De pogingen om weer contact te maken met de Europese burgers zijn cruciaal, zoals mevrouw Morgan al zei, en die zullen alleen slagen met daden, niet met woorden. Ik zeg dat met enige eerbied in het Europees Parlement, waar zoveel leden verbaal uitblinken, maar wij zullen proberen het goede voorbeeld te geven.
De overmaat aan papier stelt ons voor een dilemma, zoals mevrouw Morgan al aangaf. Wij verfoeien de bergen papier, maar wij moeten alles wel twee, drie keer controleren om zeker te zijn van een effectieve financiële controle en daarbij zijn sommige administratieve vereisten - door sommigen ook wel bureaucratie genoemd - nu eenmaal onontkoombaar.
Om deze tot een minimum te beperken, laten wij het niet bij woorden alleen, maar zullen wij binnen afzienbare termijn ook een extra onder-secretaris-generaal aanstellen die specifiek wordt belast met het opstellen van efficiëntere werkmethoden en de invoering daarvan binnen de hele Commissie. Hij zal daarnaast moeten zorgen voor een drastische vermindering van de procedures, die zoveel papier, zoveel bureaucratie en - dat moet ik u nageven - zoveel frustratie opleveren, niet alleen bij de burgers en bedrijven in de Unie, maar ook bij de ambtenaren van de Commissie. Daar willen wij beslist aan werken en ik denk dat de effecten van deze inspanningen al in de loop van de komende jaren zichtbaar zullen worden.
Daarbij lopen wij natuurlijk wel weer tegen een oud probleem aan, namelijk dat naargelang het met de hervormingen beter gaat, zij bij het publiek in de vergetelheid raken, en dus hebben wij onze hoop gevestigd op onze vrienden en partners in het Europees Parlement om in de bloemrijke taal die zij gewoonlijk bezigen, duidelijk te maken welke inspanningen de Commissie zich getroost om de burgers van Europa naar behoren te dienen.
Ik weet dat ik op eenieder hier kan rekenen.

De Voorzitter
Dit agendapunt is gesloten. Ik dank Commissievoorzitter Prodi en commissaris Kinnock.

Verklaring van de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Ik heet de heer Javier Solana van harte welkom en verleen hem meteen het woord.

Solana
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, u zult wel begrijpen dat het voor mij een groot genoegen is u weer te ontmoeten in het Europees Parlement.
Sinds de laatste keer dat ik hier was om te spreken over kwesties in verband met het buitenlands en veiligheidsbeleid in Europa, is er heel veel gebeurd, misschien wel te veel. Ik zou het deze namiddag met u willen hebben over enkele ideeën, in hoofdzaak met betrekking tot buitenlands beleid en gemeenschappelijke veiligheid. Zoals ik al zei, is er de afgelopen maanden heel veel gebeurd in de wereld, maar als u het goedvindt, zou ik willen wachten tot het vragenuur om hier dieper op in te gaan en uw vragen daarover te beantwoorden.
Tijdens de afgelopen maanden, sinds mijn laatste optreden in het Parlement, hebben er ook hier, in de Europese Unie, enkele belangrijke gebeurtenissen plaatsgevonden. Laat ik er twee noemen. De eerste was een gebeurtenis die door u allen, geachte afgevaardigden, en met name door het voorzitterschap op enthousiasme is onthaald: de opening van de intergouvernementele conferentie en de opening van de onderhandelingen met de toekomstige lidstaten van de Europese Unie. Ongetwijfeld hebben de gebeurtenissen in Kosovo en de Balkan ons diep beroerd en onze intelligentie getest. Verder waren er nog de gebeurtenissen in het Midden-Oosten, waar de Voorzitter van het Europees Parlement tijdens haar laatste bezoek een belangrijke rol heeft gespeeld in het vredesproces; we hebben ook voor een doorbraak kunnen zorgen op de Afrikaans-Europese Top, waaraan ik tot mijn genoegen heb kunnen deelnemen in samenwerking met het Portugees voorzitterschap; voorts was er nog de grote bijeenkomst in Portugal, in Vilamoura, waar we met de 18 Latijns-Amerikaanse landen hebben gewerkt aan betere en nauwere betrekkingen tussen de Europese Unie en de landen van Latijns Amerika. Uiteraard hebben ook de gebeurtenissen in Tsjetsjenië onze bijzondere aandacht gekregen. Ik zal hier op het einde van mijn uiteenzettingen nog op terugkomen, meer bepaald in verband met een belangrijk gesprek dat ik vanochtend heb gevoerd met de vertegenwoordiger van de Raad van Europa, Álvaro Gil-Robles, over zijn recente bezoek aan de regio. Maar ik weet ook dat u mij in de eerste plaats naar het Parlement heeft geroepen om nadere informatie te geven over het buitenlands beleid en met name over het veiligheidsbeleid in Europa na de Top van Helsinki. Ik zal hier kort op ingaan, en stel voor dat u de vragen rond dit thema bewaart voor het vragenuur. Ik zal ze dan met veel plezier beantwoorden.
Mag ik u eraan herinneren dat de Top van Helsinki, die werd gehouden onder Fins voorzitterschap, amper twee maanden terug heeft plaatsgevonden, nog niet zo heel lang geleden dus. In Helsinki werden enkele fundamentele beslissingen genomen inzake Europees buitenlands en veiligheidsbeleid. Er zijn in wezen drie belangrijke beslissingen genomen, en over deze beslissingen zal ik het hier hebben. De eerste had betrekking op de invoering van drie soorten comités binnen het institutionele bouwwerk van de Europese Unie ten behoeve van de besluitvorming op het gebied van crisisbeheersing: ten eerste, een comité voor politieke en veiligheidsvraagstukken; ten tweede, een militair comité, waarin de generale staven van de vijftien lidstaten van de Unie vertegenwoordigd zijn; en ten derde, een comité dat belangrijke beslissingen neemt over de betrekkingen tussen de Europese Unie en derde landen of andere organisaties. Ik doel met name op de betrekkingen tussen de Europese Unie en de NAVO en tussen de EU en de Europese landen die vooralsnog geen lid zijn van de Unie.
Ik zal mij in hoofdzaak beperken tot deze drie punten en u informeren over de stand van zaken in deze.
Ten eerste, wat betreft de comités die beslissingsbevoegdheid krijgen, kan ik u meedelen dat vandaag, 1 maart 2000, de eerste bijeenkomst heeft plaatsgevonden van het op de laatste Raad Algemene Zaken opgerichte Comité voor politieke en veiligheidsvraagstukken (CPV). Twee maanden nadat hierover een beslissing was genomen in Helsinki is de eerste bijeenkomst van het CPV binnen de Europese Unie dus een feit. Ik had de gelegenheid deze bijeenkomst vanochtend bij te wonen en samen met de vertegenwoordigers van het Comité te lunchen. Ik kan de leden van het Parlement geruststellen: u kunt tevreden zijn. De vijftien lidstaten hebben ervaren diplomaten benoemd op ambassadeursniveau, om onder hun bevoegdheid verantwoording te dragen voor een van de belangrijkste vraagstukken van de komende maanden.
Ten tweede zal het Militair Comité, dat de generale staven van de vijftien landen vertegenwoordigt op communautair niveau, zijn eerste bijeenkomst houden op 7 maart, dus twee maanden en enkele dagen na de verklaringen van Helsinki. U zult wel begrijpen dat het Militair Comité verscheidene taken heeft. Voorlopig, in een voorbereidende fase, zal de voornaamste taak van het comité bestaan in het adviseren van de Raad en mijzelf en het nemen van eerste beslissingen over de oprichting van de definitieve organen. We zullen er alles aan doen om ervoor te zorgen dat deze definitieve organen reeds eind 2000 of begin volgend jaar operationeel zijn.
Ten derde, de Militaire Staf vertegenwoordigt de topmilitairen van de vijftien lidstaten, die samen met mij het burgerlijk en militair secretariaat zullen vormen, dat bevoegd is voor de voorbereiding, met hulp van het Militair Comité, van iedere communautaire operatie op het gebied van crisisbeheersing. Crisisbeheersing is niet louter een militaire aangelegenheid. De topmilitairen van het Militair Comité zullen ook een adviserende rol spelen bij de logistieke ondersteuning van humanitaire operaties, waarbij mogelijk ook militaire manschappen moeten worden ingezet. De huidige crisis in Mozambique is het beste bewijs dat het wenselijk is om logistieke middelen niet louter voor militaire doeleinden in te zetten, maar ook voor zuiver humanitaire acties. We werken hier heel hard aan. Geachte afgevaardigden, enkele maanden geleden was ik voor het laatst hier in het Parlement. Als ik u toen had gezegd dat op 1 maart 2000 het Comité voor politieke en veiligheidsvraagstukken voor de eerste keer bijeen zou komen, dat een week later ook het Militair Comité geïnstalleerd zou zijn en dat morgen de eerste leden van de Militaire Staf zouden aankomen in het gebouw dat de Europese Unie ons heeft toegewezen, dan hadden velen onder u waarschijnlijk gedacht dat de Hoge Vertegenwoordiger gek aan het worden was. We zijn niet gek, we hebben gewoon hard, intensief en voortvarend gewerkt, en daarbij ook de volledige steun gekregen, niet alleen van u, geachte afgevaardigden, maar ook van de staatshoofden en regeringsleiders van de landen die u vertegenwoordigt. Weinig initiatieven van de Europese Unie zijn met zoveel vastberadenheid, overtuiging en inzet doorgevoerd als de ontwikkeling van het crisisbeheersingsbeleid tussen Helsinki en nu. In minder dan twee maanden hebben we samen met de Commissie een structuur op poten gezet. Ik wil commissaris Patten, die hier ook aanwezig is, bedanken voor zijn steun en de enorme inspanningen die hij heeft geleverd om deze goede resultaten binnen relatief korte tijd te bereiken.
Geachte afgevaardigden, ik zou nu willen ingaan op het tweede thema. We hebben dus deze organen voor crisisbeheersing in het leven geroepen, maar als we onze geloofwaardigheid niet willen verliezen, is het absoluut noodzakelijk dat we nog een andere verplichting nakomen: we moeten ervoor zorgen dat Europa kan beschikken over de noodzakelijke militaire capaciteit om op te treden in situaties waar crisisbeheersing noodzakelijk is. Ik wil nogmaals onderstrepen dat de Europese Unie deze militaire middelen niet wil gebruiken om oorlog te voeren, maar wel om vrede te stichten, deel te nemen aan crisisbeheersingsoperaties in gebieden waar oorlog heerst of conflictsituaties bestaan, teneinde deze conflicten te vermijden en te temperen. De Top van Helsinki heeft aangegeven in welke richting we moeten gaan. Zoals u weet, hebben de lidstaten in Helsinki het wijze besluit genomen om samen een Europese troepenmacht van 60.000 soldaten te vormen die binnen de 60 dagen kan worden ontplooid om crises te voorkomen en een vol jaar voor dit doel kan worden ingezet. Dit is een reusachtige operatie, een heel ambitieus doel, maar ik kan u verzekeren dat we tegen deze enorme taak die de regeringsleiders en staatshoofden ons in Helsinki hebben opgelegd, zijn opgewassen. Maandag jongstleden, precies twee dagen geleden, zijn de ministers van Buitenlandse Zaken van de vijftien lidstaten bijeengekomen in Sintra, een prachtig stadje in de buurt van Lissabon, om beslissingen te nemen over de tenuitvoerlegging van deze Headline Goal of hoofddoelstelling van Helsinki. Het voorgestelde tijdschema is streng en veeleisend, en zal van ons allemaal - ook het Parlement - veel vastberadenheid vergen. Ik zal het in vijf punten samenvatten. Ten eerste: voor de volgende bijeenkomst van de Raad Algemene Zaken in maart moeten we een precieze definitie geven - die door de militaire planners kan worden begrepen - van wat we precies met de Headline Goal willen bereiken. Als we zeggen dat we 60.000 soldaten op de been willen kunnen brengen voor vredeshandhaving, is dat wat anders dan wanneer we ze willen inzetten voor actieve vredesoperaties. We moeten daarom rekening houden met alle mogelijke scenario's, zodat we de militaire capaciteiten hebben om in elke situatie doeltreffend op te treden. Voor 24 maart zullen we dit tijdschema klaar hebben, zodat de Raad Algemene Zaken op die dag zijn werk kan doen en tot een goed resultaat kan komen.
Ten tweede: we zullen moeten onderzoeken wat de militaire capaciteiten van ieder land zijn, om de totale troepenmacht van 60.000 soldaten op een efficiënte en goed gestructureerde manier te verdelen tussen de vijftien lidstaten.
Ten derde: we zullen moeten kijken naar de discrepanties tussen de Headline Goal en de bijdrage die ieder land kan leveren. Het is mogelijk dat de vijftien lidstaten samen niet de vereiste capaciteiten hebben en dat ze een extra inspanning moeten doen om onze doelstellingen te bereiken. Hoe willen we dat doen? Door een conferentie bijeen te roepen met de vijftien lidstaten om te zien welke verschillen er zijn tussen wat we wensen en wat we feitelijk hebben, en hoe we de ontbrekende capaciteiten kunnen verdelen tussen de vijftien lidstaten van de Europese Unie.
Mevrouw de Voorzitter, we willen het tijdschema zo opstellen dat we in de maand december, tijdens het Franse voorzitterschap, dit proces kunnen afsluiten met een grote conferentie over de bijdrage die alle lidstaten aan deze troepenmacht moeten leveren, om ervoor te zorgen dat de militaire capaciteiten beantwoorden aan de verschillende behoeften van het crisisbeheersingsbeleid. Dan zullen we met een gerust hart kunnen zeggen dat we de agenda klaar hebben voor de periode tussen einde 2000 en 2003, het jaar waarin de capaciteiten operationeel moeten zijn. Dit, geachte afgevaardigden, is waar we mee bezig zijn, waar we naar streven. Ik meen te mogen zeggen dat we de laatste weken en maanden goed werk hebben geleverd en ik denk dat we onder het Portugees voorzitterschap, dat werkelijk uitstekend werk verricht, deze lijn kunnen doortrekken tot het einde van het jaar, en vervolgens ook onder het Franse voorzitterschap, dat zich ongetwijfeld even voortvarend en bekwaam zal tonen als bij andere gelegenheden.
Ik kan u meedelen dat er minstens vier Europese Raden zullen plaatsvinden, twee onder Portugees voorzitterschap, in Lissabon en Feria, en twee tijdens het Franse voorzitterschap. Op deze vier tijdstippen zullen ook de regeringsleiders zich over deze vraagstukken buigen, zodat we geen vertraging oplopen en tussen nu en 2003 de overeengekomen doelstelling kunnen bereiken, zodat we de troepenmacht ook daadwerkelijk kunnen inzetten, mocht dat nodig zijn. Ik meen dan ook te mogen zeggen, geachte afgevaardigden, dat we ons met veel vastberadenheid en energie voor deze zaak inzetten en daarbij enorme steun krijgen van alle regeringen en regeringsleiders.
Er zijn nog twee punten die ik zou willen behandelen. De Europese Unie heeft de plicht om deze hele operatie uit te voeren in overleg met de derde landen die ik eerder genoemd heb, namelijk de landen die geografisch gezien behoren tot Europa, maar vooralsnog geen deel uitmaken van de Europese Unie. Wij moeten met deze landen samenwerken en ze bij dit project betrekken, want mocht er een nieuwe crisis ontstaan, wat we natuurlijk niet hopen, zijn alle krachten en alle landen meer dan welkom. Ten tweede moeten we zorgen voor een vlotte en transparante samenwerking met de NAVO. We zullen in de toekomst drie soorten operaties uitvoeren. Ten eerste, operaties waarbij Europese strijdkrachten worden ingezet in het kader van NAVO-interventies. Ten tweede, operaties met Europese troepen waarbij deze zelf het commando voeren, maar ook NAVO-middelen en -capaciteiten worden ingezet. Ten derde, operaties waarbij Europeanen alleen optreden. Bij de eerste twee soorten operaties zullen we moeten samenwerken met de NAVO, en daarom is het ook noodzakelijk dat we zorgen voor transparante, positieve en op wederzijds vertrouwen berustende betrekkingen met de NAVO. De NAVO en de Europese Unie hebben hier beide belang bij.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik heb u gesproken over de capaciteiten die we willen ontwikkelen, het tijdschema dat we daarbij willen volgen en het werk dat we reeds hebben verricht tijdens de afgelopen maanden. Ik zou echter willen onderstrepen dat we ook de civiele aspecten van crisisbeheersing niet uit het oog zijn verloren. Humanitaire crises, crisisoperaties waarbij we een politietaak moeten vervullen, zoals nu jammer genoeg het geval is in Kosovo, in de Balkan: voor al deze problemen trachten we oplossingen te vinden naar de maat van onze mogelijkheden. Samen met de Commissie, met commissaris Patten, werken we in die richting. Zaterdagmorgen zal ik een bijeenkomst hebben met alle ministers van Binnenlandse Zaken van de vijftien lidstaten, die ik zal trachten te overtuigen van de noodzaak om ook politietroepen in te zetten, want het is mogelijk dat een crisis die in eerste instantie om een militaire oplossing vraagt, een zodanig verloop kent dat na enkele maanden niet alleen militairen nodig zijn, maar ook politiemensen, en op het einde van de crisis misschien ook rechters of instellingen die kunnen helpen bij de opbouw van democratische instellingen. Zoals gezegd, werken we samen met de Commissie in die richting, en deze samenwerking verloopt eveneens in een positieve en vriendschappelijke sfeer.
Geachte afgevaardigden, ik heb verder niet veel meer te zeggen over deze kwesties. Er zijn de afgelopen weken zoveel dingen gebeurd: Kosovo, het Midden-Oosten, Tsjetsjenië, allemaal zaken die ik graag met u zou willen bespreken. Als u het goedvindt, mevrouw de Voorzitter, zou ik het hierbij willen laten en de leden de kans geven om vragen te stellen, zodat er voldoende tijd overblijft om deze te beantwoorden.
Maar eerst zou ik u nog op de hoogte willen brengen van een telefoongesprek dat ik enkele uren geleden had met de vertegenwoordiger van de Raad van Europa over de situatie in Tsjetsjenië. De heer Gil-Robles is vanmorgen teruggekeerd uit Tsjetsjenië, waar hij onder andere Grozny heeft bezocht. Ik heb met hem gesproken over zijn eerste indrukken, die niet al te goed zijn, zoals u zich wel kunt voorstellen. De situatie in de vluchtelingenkampen in Ingoesjetië is slecht, en wordt voortdurend slechter; in de meeste kampen is er geen warm eten meer: de Russische autoriteiten hebben de voedselbevoorrading stopgezet, alleen non-gouvernementele organisaties zorgen hier nog voor. In Grozny verkeren momenteel ongeveer 20.000 mensen in een uitzichtloze situatie. Ze moeten kilometers lopen om aan voedsel te komen. Maar ik heb ook nieuws gekregen over een positieve ontwikkeling in Tsjetsjenië, en daar zou ik u graag van op de hoogte brengen. De gezant van de Raad van Europa heeft mij gezegd dat gisterennacht, tijdens een gesprek met de Russische president en minister van Buitenlandse Zaken, de Russische regering heeft ingestemd met de integratie van medewerkers van de Raad van Europa in de humanitaire hulpactie die momenteel onder leiding van de Russische autoriteiten plaatsvindt in Grozny. Daarnaast onderhandelen ze met het fungerend voorzitterschap van de OVSE over de mogelijkheid om, als dit enigszins haalbaar is, ook personeel van deze organisatie te betrekken bij de hulpactie. Dat zijn de enige positieve berichten die ik u op dit moment kan melden; ik hoop in de komende uren van de heer Gil-Robles meer informatie te krijgen, en met name positievere berichten over de opstelling van de Russische autoriteiten.
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik zou het hierbij willen laten. Ik wil alleen nog eens herhalen wat ik in het begin heb gezegd. Het is voor mij een groot genoegen om betrokken te worden bij de werkzaamheden van het Parlement en u op de hoogte te brengen van de inspanningen die we gezamenlijk met alle landen en de Commissie leveren om ervoor te zorgen dat de Europese Unie voldoende gewicht in de schaal kan leggen bij internationale vredesoperaties. Europa wil geen oorlog voeren, maar zijn bijdrage leveren aan vrede en stabiliteit in de wereld.

De Voorzitter
Ik dank de heer Solana van ganser harte en verleen het woord aan de heer Poettering, namens de Fractie van de Europese Volkspartij.

Poettering
Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, dit is de tweede keer dat wij met de heer Solana van gedachten wisselen. Eerst wil ik kort iets zeggen ter attentie van de heer Patten, vertegenwoordiger van de Commissie. Toen wij de eerste keer met de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid debatteerden, hebben wij er op mijn verzoek en op verzoek van mijn fractie, met de steun van alle fractievoorzitters, voor gezorgd dat ook de Commissie, vertegenwoordigd door de heer Patten, haar mening te kennen moet geven. Ik geef graag toe dat wij daar bij de vaststelling van de agenda van vandaag niet aan hebben gedacht.
Mevrouw de Voorzitter, ik verzoek u en de fractievoorzitters ervoor te zorgen dat in alle debatten met de Hoge Vertegenwoordiger ook de Commissie formeel het woord kan voeren. De Commissie moet immers aan de ontwikkeling van het Europees beleid kunnen meewerken,...
... en wij moeten daar samen voor zorgen. Ik zeg dat met de nodige zelfkritiek, omdat wij daar niet aan hebben gedacht. Mijnheer Patten, ik hoop dat u uw mening over ons debat zult kunnen geven.
Mijnheer Solana, u had het over Sintra. Het is een groot succes dat de vijftien ministers van Defensie zijn bijeengekomen. Er wordt over een leger, troepen en soldaten gesproken. Dat is goed. Het gaat de goede richting uit. Leger, troepen en soldaten zijn echter geen doel op zich. Ze vormen de basis voor al wat wij doen, voor menselijke waardigheid, democratie, rechtstaat, vrede en vreedzame regeling van conflicten. Ik wou dat de vijftien landen van de Europese Unie harder tegen de moorden en misdaden van de Russische regering en het Russische leger in Tsjetsjenië hadden geprotesteerd dan ze de laatste weken hebben gedaan.
(Applaus)Ik heb soms de indruk dat wij op kleine landen vaak ongezouten kritiek leveren, maar dat wij ons tegenover grote landen koest houden. Als misdaden worden begaan, moeten wij daarop altijd met woorden en, als het kan, ook met passende daden reageren.
(Applaus)Wij hebben de laatste jaren, met de Verdragen van Maastricht en Amsterdam en vervolgens in Saint Malo, Keulen en nu in Sintra, grote vorderingen gemaakt. Mijnheer Solana, wij zijn natuurlijk zeer verheugd dat nu een interventiemacht van 60.000 soldaten wordt opgericht. Binnen 60 dagen moeten die troepen kunnen worden ingezet. Op de woorden van de regeringen van de lidstaten moeten echter ook daden volgen. Verschillende regeringen verlagen hun begroting en snoeien ook in hun defensiekredieten. Dat is in tegenspraak met de ronkende verklaringen van de laatste dagen. U moet de regeringen van de lidstaten ertoe aansporen de daad bij het woord te voegen. Anders blijft het bij woorden en wordt Europa minder veilig. Uiteindelijk willen wij meer veiligheid in Europa.
(Applaus)Onze Amerikaanse vrienden maken zich zorgen. Ik zeg met nadruk "Amerikaanse vrienden" . Wij willen immers een Noord-Atlantisch bondgenootschap waarin wij vriendschappelijke betrekkingen onderhouden en de Verenigde Staten en Europa gelijke rechten hebben. De Amerikanen zijn bang voor de drie D's: decoupling, duplication en discrimination. Ze vrezen dat Europa zich van Amerika losmaakt, dat er dubbele militaire instrumenten, bevoegdheden en commandostructuren komen en dat NAVO-leden die geen lid van de Europese Unie zijn, worden gediscrimineerd. Ik verzoek u - als voormalig secretaris-generaal van de NAVO hebt u ervaring opgedaan, en ik ben ervan overtuigd dat u het met mij eens bent - die vrees met concrete daden weg te nemen en ervoor te zorgen dat wij - zoals de heer Robertson het uitdrukt - de drie I's realiseren. Dat zijn indivisibility, ondeelbaarheid van de transatlantische veiligheid, improvement, verhoging van de Europese capaciteit en inclusion, deelname aan het proces van de Europese NAVO-partners die geen lid van de Europese Unie zijn.
Zoals u al hebt gezegd, moeten troepen immers altijd het laatste middel blijven. Het beste niet-militaire defensiebeleid is de uitbreiding van de Europese Unie naar het oosten om daar meer stabiliteit te brengen, en de dialoog met de Arabische en islamitische landen om voor vrede in het Middellandse-Zeegebied te zorgen.
Tot besluit nog het volgende. Ik heb tot mijn grote verbijstering vernomen dat de Belgische minister van Defensie, de heer Flahaut, in Sintra heeft verklaard dat België zijn militaire betrekkingen met Oostenrijk wil verbreken. Ik weet niet welke militaire betrekkingen beide landen onderhouden, maar zulke uitspraken getuigen van een onaanvaardbare morele arrogantie, die de regering van het land in de hoofdstad waarvan de Europese instellingen gevestigd zijn, onwaardig is. Er moet een einde komen aan het isolement en aan het zaaien van tweedracht tussen landen en volkeren. Wij moeten de volkeren bij elkaar brengen. Wij kunnen, wat vrede en vreedzame regeling van conflicten betreft, buiten de Europese Unie immers pas een voorbeeld zijn, als wij binnen de Europese Unie in vrede kunnen samenleven. Ik richt dan ook een oproep tot de 14 lidstaten die nu doen wat ik de Belgische regering verwijt: laten wij zelf tot vrede bereid en bekwaam zijn. Daarom moeten wij eensgezind zijn en mogen wij binnen de Europese Unie niemand isoleren.
(Applaus)
De Voorzitter
Mijnheer Poettering, ik dank u.
Mijnheer Poettering, het is uiteraard wenselijk dat de heer Patten tijdens dit debat het woord voert. Wij hebben afgesproken dat ik hem het woord verleen zodra hij daarom verzoekt. Mijnheer Patten, wenst u nu het woord of straks?
(De commissaris deelt mee dat hij later het woord zal voeren)
Ik dank u.

Schori
Mevrouw de Voorzitter, commissaris Patten en mijnheer Javier Solana, usted no es una persona loca, todo lo contrario. We zijn blij dat er zo snel vooruitgang is geboekt na de top van Helsinki. We weten dat u hierbij een belangrijke rol heeft gespeeld. Ik ben ook blij dat u vandaag in deze context Mozambique heeft genoemd en dat met deze middelen veel humanitaire steun geboden kan worden.
We kunnen natuurlijk niet het buitenlands beleid bespreken zonder stil te staan bij Tsjetsjenië. Mijn vriend Jacques Poos zal hierover namens onze fractie spreken. Ik wil me op Kosovo concentreren. Uit de situatie in Kosovo blijkt overduidelijk dat de crisis op de lange termijn niet opgelost kan worden met militaire middelen. De inspanningen van de KFOR-troepen zijn belangrijk en van onschatbare waarde, maar pantserwagens en schuttersputjes zijn op de lange termijn geen oplossing voor politieke problemen en etnische tegenstellingen. Inmiddels is de situatie zo ernstig dat het Pentagon de Amerikaanse troepen verboden heeft om terug te keren naar Noord-Mitrovica. Ze zijn vervangen door sterke Deense, Finse en Zweedse troepen.
Het geweld en de haat kan makkelijk tot wanhoop leiden, maar voor Kosovo, de Balkan en Europa is het belangrijk dat we niet falen. Wij hebben in het kader van het Stabiliteitspact omvangrijke maatregelen genomen die verplichtingen scheppen. De geloofwaardigheid van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid van de Unie wordt hiermee op de proef gesteld.
Op dit moment is er een enorm gebrek aan geschikt personeel in Kosovo. Al in het najaar was Bernard Kouchner op zoek naar politiemensen. Ik ben blij om te horen dat Javier Solana de ministers van Binnenlandse Zaken dit weekend bijeenroept om deze kwestie te bespreken. Ik hoop dat dit gesprek in de eerste plaats betrekking zal hebben op Kosovo, zodat er iets aan deze uitzichtloze situatie gedaan kan worden. Wat betreft de Balkan en Kosovo hoop ik ook dat de Raad de eis van het Parlement, en voor zover ik weet ook van de Commissie, voor een meerjarig budget voor financiële hulp aan Kosovo inwilligt.
Mijnheer Solana, we hebben veel geleerd van de situatie in Kosovo. Bijvoorbeeld dat er een militaire crisismacht moet komen, iets waarmee al begonnen is. Een andere, minstens even belangrijke les is dat een crisis beter voorkomen kan worden dan dat er achteraf ingegrepen moet worden. Ook daarom heeft de EU een zelfstandige, geloofwaardige interventiemacht nodig die conflicten kan voorkomen. Van de kant van de Commissie heeft commissaris Patten enkele lovenswaardige initiatieven in deze richting genomen. Zoals het voorstel voor het opzetten van een rapid reaction facility en een rapid reaction force voor niet-militaire doeleinden, de introductie van headline goals voor niet-militaire doeleinden en een Commission crisis centre. Mijn laatste vraag aan Javier Solana is: welke concrete voorbereidingen worden er voor conflictpreventie getroffen? Hoe is dit georganiseerd in het kabinet van de heer Solana en hoe wordt het gecoördineerd met de Commissie?

Haarder
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Solana, u krijgt de onvoorwaardelijke steun en het volste vertrouwen van de liberale fractie, maar ik wil u graag wijzen op de grote verantwoordelijkheid die nu op uw schouders rust. Ik denk ten eerste aan de belangrijke humanitaire taken en aan de taken om de vrede te bewaren of tot stand te brengen, die u te wachten staan. Ik denk echter ook aan de verantwoordelijkheid die u nu draagt met betrekking tot de nieuwe Europese samenwerking op het gebied van defensie. U moet ervoor zorgen dat het tussen de NAVO en de EU enerzijds en de Verenigde Staten en Europa anderzijds niet tot een breuk komt. Een dergelijke breuk zou koren op de molen zijn van despoten en andere schurkenstaten die de vrijheid en de mensenrechten bedreigen. Ik denk dat u kennis heeft genomen van de bezorgdheid die enkele leden van het Amerikaanse congres hier vorige week hebben geuit. U moet hen geruststellen, mijnheer Solana. U heeft immers zelf gezegd dat wij alleen iets kunnen doen als wij samen sterk staan over de Atlantische Oceaan heen. Als we ons van elkaar afscheiden, verzwakken we onze positie en wordt het lijden van de onderdrukte landen verlengd. Daarom, mijnheer Solana, moet u zo sterk mogelijke banden met onze Amerikaanse geallieerden onderhouden en u mag daarbij evenmin Noorwegen, Turkije en Canada vergeten. U moet er ook voor zorgen dat wij geen papieren tijgers worden. Zoals George Robertson herhaaldelijk heeft gezegd, hebben wij twee miljoen soldaten, maar toch konden wij niet eens 40.000 naar Kosovo sturen. Misschien was onze zwakheid en ongeloofwaardigheid een indirecte oorzaak van de oorlog. Diplomatieke druk heeft immers pas effect, als er ook een geloofwaardige economische en militaire dreiging achterzit. Al het andere is illusie. Daarom moeten de lidstaten meer geld uittrekken of moderne mobiele eenheden ter beschikking stellen, zodat onze soldaten door de best mogelijke uitrusting beschermd worden. Wij zijn dan ook tevreden met de beslissing die maandag in Sintra werd genomen.
De derde zware last die op uw schouders rust, is de garantie van de parlementaire controle. Dit moet in eerste instantie in de lidstaten plaatsvinden. Geen enkele soldaat kan vertrekken zonder de instemming van het nationale parlement. Daarom is het verkeerd over een Europees leger te spreken. Het is een leger dat samengesteld is uit nationale eenheden. Het nieuwe is dat dit leger snel en goed voorbereid kan optreden onder de efficiënte leiding van gemeenschappelijke bevelhebbers en met moderne middelen. Uiteraard wil dit Parlement ook graag op de hoogte zijn en een zekere controle kunnen uitoefenen. Graag zagen wij u hier in de plenaire vergadering en in de Commissie buitenlandse zaken vaak in ons midden om verslag uit te brengen en om naar ons te luisteren. Tot slot wil ik net zoals u mijn vreugde uiten over de fantastische eensgezindheid en de snelheid waarmee deze nieuwe vorm van samenwerking op gang is gekomen. Sommigen van ons woonden gisteren een bijeenkomst met de Portugese minister van Defensie bij. Hij was even aangenaam verrast en verheugd als u over de grote eensgezindheid die er heerste. Neem nu bijvoorbeeld het feit dat er ook ongebonden landen rond de tafel zitten. We zijn ook verheugd, mits we niet zo snel gaan dat de Atlantische samenwerking aan duigen valt. Dit wilde ik nog eens onderstrepen. Tot slot benadruk ik dat de bedoeling van dit alles is dat wij op een geloofwaardige manier economische en militaire druk kunnen uitoefenen zonder echter effectief militair te gaan optreden. Dit is de algemene doelstelling en daarom is het ook belangrijk dat u met de heer Patten samenwerkt, want met gemeenschappelijke militaire, economische en diplomatieke pressiemiddelen kunnen wij de onrechtvaardigheden in onze buurlanden stoppen.

Cohn-Bendit
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Solana, wij zijn allemaal grote kinderen. U bouwt luchtkastelen: u praat in uw plan over 60.000 soldaten tegen 2003. Wat wij in Sintra voor 2004, 2005 en 2006 hebben besloten, is buitengewoon. Wat doen wij in 2000 echter voor Kosovo?
U hebt met de heer Gil-Robles gesproken, maar ik heb van een oud-collega, Pierre Pradier, die zich op dit ogenblik in Pristina bevindt, een e-mail gekregen waarin hij het verhaal vertelt van een Servische arts die onlangs in Pristina werd vermoord. Die man verzorgde zowel Roma en Albanezen als Serviërs, wat in Kosovo onvergeeflijk is. Hij is nu vermoord en laat drie kinderen achter. Wij hebben in Kosovo politiemensen nodig. Wij hebben soldaten nodig die geen doctrine toepassen. Ik roep niet op tot oorlog, maar als onze soldaten in Kosovo de criminelen geen halt toeroepen, zijn ze daar volstrekt nutteloos. In Kosovo is ieders leven in gevaar, maar dat is daar nu eenmaal de prijs voor de vrijheid. Als wij in Kosovo nog langer de provocaties aan de grens, de provocaties van Serviërs en van Albanezen dulden, stevenen wij recht op een oorlog af.
Mijnheer Patten, wat houdt civiele mobilisering in? Wij hebben in Kosovo een civiele interventiemacht nodig om toe te zien op wat daar gebeurt en om tegen de militairen en politiemensen te zeggen wat ze moeten doen. Anders zullen alle inspanningen die wij in Bosnië en Kosovo hebben geleverd, door het toenemende geweld in Kosovo teniet worden gedaan.
(Interruptie van de heer Martinez van uiterst rechts)
Wij hebben een groot probleem. Wij zeggen wel wat de mensen moeten doen, maar staan machteloos als, zoals in Tsjetsjenië, een grote humanitaire crisis uitbreekt. De heer Poettering heeft gelijk. Ik ben bereid dat toe te geven. Hij heeft niet altijd gelijk, maar in dit geval wel. Ik ben voorstander van een harde aanpak van Oostenrijk, maar wij moeten ook tegenover Rusland onze verantwoordelijkheid op ons nemen. Ik houd niet van ministers van Buitenlandse Zaken - of het nu Duitsers van onze partij zijn, Fransen van links of Italianen van ik weet niet welke partij - die er het zwijgen toe doen. In de huidige omstandigheden moeten wij tegen de Russen zeggen dat zij, als zij geld willen en als zij willen dat wij hun schulden verlichten, in Rusland een civiele vredesmacht moeten toelaten. Wij zijn niet bereid hun oorlog te financieren. Door de schuld van Rusland te verlichten en door Rusland geld toe te stoppen, helpen wij Russische soldaten betalen die slachtpartijen aanrichten. Door de moordenaars geld te blijven geven, maken wij ons medeplichtig aan de slachtpartijen in Tsjetsjenië.

Het is niet genoeg te zeggen dat de slachtpartijen moeten ophouden. De Russen weten zeer goed dat ze geen slachtpartijen mogen aanrichten. Denkt u dat de heer Poetin niet weet dat wat hij in Tsjetsjenië doet, niet erg fraai is? Dat is echter zijn strategie: hij heeft de oorlog uitgelokt. Hij heeft deze oorlog altijd gewild om president te kunnen worden.
Dat is de wereld waarin wij leven. Niet iedereen in mijn fractie is het met mij eens, maar ik stem in met een Europese defensie. Ik denk dat een Europese defensie door het Europees Parlement en de nationale parlementen moet worden gecontroleerd. Eerst moet het Parlement het licht op groen zetten en dan moeten de nationale parlementen beslissen of ze al dan niet soldaten sturen. Als wij vóór of tijdens een conflict een civiele interventiemacht kunnen sturen maar dat niet doen, zijn wij grote kinderen die wel soldaten maar geen burgers kunnen mobiliseren. Zolang wij tussen het leger en de burgers geen evenwicht hebben gevonden, zullen wij niet geloofwaardig zijn.

Wurtz
Mijnheer de Voorzitter, dit is de tweede keer dat wij de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid in ons midden hebben. Ik behoor tot diegenen die graag zouden hebben dat dit geregeld gebeurt. Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, mijn fractie betreurt evenwel dat u uw belangrijke opdrachten blijkbaar op een al te eenzijdige manier wil vervullen.
In de eerste plaats bekijkt u de veiligheid uitsluitend uit militair oogpunt en zegt u vrijwel niets over wat voor ons het allerbelangrijkst is, namelijk een omvattend preventiebeleid lang voor er enig gevaar voor conflicten dreigt. Zulk een beleid zou het onderwerp moeten zijn van een gemeenschappelijke strategie op het niveau van de Unie. In uw concept van een autonome defensiecapaciteit is het wel duidelijk welke capaciteit u wil mobiliseren - gemiddeld een verdubbeling van de militaire investeringen -, maar is de autonomie een groot probleem. Wij zien immers hoezeer de NAVO, en dus de Verenigde Staten, zich met de Europese besluitvorming inzake defensie bemoeien, wat een deel van de Raad en kennelijk ook uzelf trouwens wenselijk acht.
Voorts zegt u ook weinig of niets over het tweede aspect van uw opdracht, namelijk het buitenlands beleid van de Unie. De huidige situatie in de wereld bewijst dat u zich op dat terrein niet tot een minimum kunt beperken.
Ik geef het voorbeeld van Tsjetsjenië. Sedert zes maanden voeren de Russische leiders daar uit verwerpelijke machtsdrang een vuile koloniale oorlog waarin elke dag wreedheden worden begaan. U hebt daarover nogal algemene uitspraken gedaan en zult die straks wellicht ook herhalen, maar welke strategie heeft de Unie op dit ogenblik tegenover Rusland? Wij stellen jammer genoeg vast dat de Unie zich met - vergeef mij het woord - grote toegeeflijkheid afzijdig houdt, terwijl het grote Rusland almaar verder naar een steeds minder beheersbare en voor de vrede en de veiligheid op ons continent almaar gevaarlijker situatie afglijdt.
In het Midden-Oosten verzandt het vredesproces en loopt de spanning opnieuw onrustbarend hoog op. Welke initiatieven overwegen de Vijftien om te voorkomen dat het sprankje hoop na de verkiezingsnederlaag van de heer Netanyahu verdwijnt en het ergste mogelijk wordt?
Bent u, wat de Balkan betreft, een jaar na het begin van de NAVO-bombardementen en in het licht van de veelbetekenende crisis in Mitrovica, bereid de in die regio gevolgde strategie kritisch te evalueren en daaruit lering te trekken?
Wat het Zuiden en meer bepaald Afrika betreft, zijn de verschrikkelijke gebeurtenissen in Mozambique niet alleen het gevolg van een natuurramp, maar ook van de onderontwikkeling. De vraag is wat wij in dat deel van de wereld willen bereiken en dus ook welke veranderingen wij in de huidige orde - of wanorde - in de wereld moeten aanbrengen.
Wat tenslotte Echelon betreft, zou ik willen weten of u zult vragen dat die ongelooflijke zaak tenminste op de agenda van de volgende Top tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten wordt geplaatst. Mijn fractie wenst dat onze dialoog, onze samenwerking en eventueel ook onze politieke meningsverschillen in de eerste plaats op zulke kwesties betrekking hebben. Vele mensen rekenen op ons, niet alleen in Europa, maar ook in de rest van de wereld. Ik vind dat wij hen niet mogen teleurstellen.

Coûteaux
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer Solana, in onze ogen bent u belast met een dossier dat niet bestaat, en daarom kunnen wij u moeilijk van antwoord dienen.
Wij menen dat ons arme Europa het slechts eens kan zijn als het niets hoeft te zeggen en dat het, wat misschien nog erger is, zijn diplomatieke tegenstellingen alleen kan oplossen door de Amerikanen zonder meer achterna te hollen. Op de wijs van de lyrische illusie en de vlucht naar voren die hun zo dierbaar is, hebben de Vijftien in Sintra besloten een zogeheten 'autonome' interventiemacht op te richten. De Unie kan zeker spreken van een interventiemacht als ze het heeft over iets wat op dit ogenblik niet meer inhoudt dan wat kredieten en een verzameling, op papier, van mensen, wapens en logistieke middelen. Denken dat zoiets autonoom kan zijn is echter nog iets heel anders. Welke belangen gaat die zogenaamde macht verdedigen? Wij weten immers dat de Europese naties niet dezelfde belangen hebben.
Laten wij even nadenken. Wat is de reden voor een gewapend optreden? Dat is de verdediging van een grondgebied, de redding van een vaderland en in het algemeen de verdediging van vitaal geachte belangen. Waarom een leger als er geen vaderland of grondgebied is - Europa kan niet duidelijk zeggen wat zijn grenzen zijn - en als er ook geen duidelijk omschreven vitale belangen zijn? De Vijftien hebben over dat laatste punt met recht en reden nooit durven debatteren. Kortom, waartoe kan een leger dienen als er geen beleid is?
Wij nemen daarom onze toevlucht tot een soort ersatz op basis van humanitaire rechten, een soort leger ten dienste van vage ideeën en van een ideaal waarvan de gevaren in het verleden overigens al vaak zijn gebleken. Een buitenlands beleid veronderstelt dat wij duidelijk zicht hebben op onszelf en op onze belangen. Het GBVB zal echter nooit iets anders zijn dan de feestneus van de nationale belangen, die het systeem trouwens nu al domineren. Wie ziet niet dat het in dit geval gaat om het tweespan Londen en Berlijn en hun respectieve handlangers, die hun diplomatie volstrekt niet los van Washington zien, maar zichzelf in het beste geval als meelopers beschouwen?
Mijnheer Solana, van die structurele verstandhouding bent u trouwens de perfecte illustratie: u bent naadloos van de NAVO naar het GBVB overgestapt, alsof daartussen geen verschil bestond. In feite gaat het ook om hetzelfde. U staat in dienst van de macht. Wij hebben u in de bespottelijke tweestrijd tussen uzelf en de heer Patten een merkwaardig argument horen gebruiken. Tegen een Duitse krant hebt u verklaard dat de Amerikanen u altijd opbellen. Mijnheer Solana, u had ook kunnen zeggen dat u het bent aan wie de Amerikanen hun instructies geven. Dat is immers wat wij constateren. De ene dag zeggen de Verenigde Staten dat wij de Balkan moeten verwoesten, de andere dat wij voor de wederopbouw moeten zorgen. Mijnheer Cohn-Bendit, de heer Martinez is u volkomen terecht in de rede gevallen. Dit is zonder meer slaafse navolging.
U vindt misschien dat ik overdrijf, maar elke dag zien wij nieuwe bewijzen van onze onderwerping. Echelon is daar een illustratie van en geeft van Europa trouwens een heel ander beeld dan hetgeen wij hier graag voorhouden. De experts hebben het over een cultureel probleem. Dat is nog heel aardig gezegd.

Golnisch
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid, namens de Technische Fractie van Onafhankelijke Leden moet ik u zeggen dat u ons vertrouwen niet geniet. U zegt dat u tegen oorlog bent, maar als secretaris-generaal van de NAVO hebt u wel een oorlog ontketend. Het was een aanvalsoorlog waarin wij de Amerikaanse militaire politiek slaafs hebben uitgevoerd in een gebied dat niet onder het Noord-Atlantisch Verdrag valt, tegen een staat die nooit lid van het Noord-Atlantisch bondgenootschap is geweest en die geen enkele internationale grens bedreigde. De oorlog was in strijd met het internationale recht, meer bepaald met het principe van de niet-inmenging en de regels over de oorlogsverklaring.
Vandaag beseft zelfs de heer Cohn-Bendit de gevolgen van de rampspoedige politiek waarop hijzelf heeft aangedrongen. Wij willen u dan ook enkele vragen stellen waaruit - dat is het minste wat wij kunnen zeggen - onze ongerustheid blijkt.
Dient het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid volgens u om, zoals men zou kunnen denken, de veiligheid van de lidstaten te beschermen of vindt u dat wij overal in de wereld kunnen optreden?
Als dat laatste het geval is, op welke voorschriften van het internationale recht en het politieke fatsoen steunt u dan? Ik weet dat u naar de humanitaire situatie zult verwijzen. In Kosovo hebben wij in naam van de humanitaire situatie alle civiele infrastructuurvoorzieningen van Servië grondig verwoest. Als de Verenigde Staten in Panama 2.000 mensen doden, is dat niet om er hun beleid op te dringen maar om de illegale drugshandel te bestrijden. Als ze in Somalië aan land gaan - met het schaamrood op hun kaken -, is dat niet om hun controle op de olieroute te behouden, maar om de mensen opnieuw hoop te geven: Restore Hope, zoals u zich herinnert. Ziet u dan niet dat in naam van de humanitaire situatie tegenwoordig de grootste schanddaden worden begaan?
Tenslotte had u het over het inzetten van de grote middelen om crisissen te beheersen. Uiteraard wilt u dat niet doen om oorlog te voeren, maar om de vrede te beschermen. Dat argument is echter altijd al gebruikt door iedereen die een preventieve oorlog voert. Kunt u ons garanderen dat wij nooit preventief oorlog zullen voeren tegen welke staat dan ook, vooral niet tegen staten waar de bevolking bij de verkiezingen niet heeft ingestemd met het beleid waartoe de overige lidstaten van de Unie hebben besloten?
Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, uit die vragen blijkt ook dat wij ongerust zijn. U zegt dat u tegen oorlog bent, maar u zou beslist niet de eerste oorlogszuchtige zijn die dat beweert. God behoede ons voor de rampspoedige gevolgen van de hoogdravende principes die u daarstraks hebt uiteengezet.

Belder
Mijnheer de Voorzitter, de ontwikkeling van een Europese veiligheids- en defensie-identiteit laat de drie nieuwkomers in de NAVO van vorig jaar, te weten Polen, Tsjechië en Hongarije, vanzelfsprekend bepaald niet onberoerd. Als kandidaat-lidstaten van de Europese Unie wensen zij bij dit belangwekkende initiatief dan ook van meet af aan, dat wil zeggen reeds nu, ten volle betrokken te worden. Deze wens is door de Raad op zijn Top van Helsinki eind vorig jaar evenwel niet gehonoreerd. In de Finse hoofdstad klonken slechts vage toezeggingen over consultatie en coöperatie.
Vandaar mijn vraag aan de Hoge Vertegenwoordiger, de heer Solana, in welke mate tot op heden Praag, Warschau en Boedapest bij de Europese militaire crisisbeheersingsplannen zijn of zullen worden betrokken.
Deze vraag klemt des te meer gezien de vrij kritische opstelling in het Poolse kamp. Heel kras uitgedrukt, luidt dit Poolse voorbehoud: vermijd Amerikaans isolationisme én Europees separatisme. Logisch genoeg formuleert de Poolse bewindsman van Buitenlandse Zaken, Bronislav Geremek, deze zorg diplomatieker: "De opbouw van een Europese defensie-identiteit mag niet ten koste gaan van de eenheid van de NAVO. Zij, die Europese defensie-identiteit, dient juist ter versterking van de NAVO." Dit standpunt delen wij ten volle!
Minister Geremek is stellig niet de enige gezagsdrager in de nieuwe NAVO-leden van Midden- en Oost-Europa die zich vandaag bij dit cruciale proces buiten spel weet te staan. Bijval krijgt hij bijvoorbeeld van de Tsjechische minister van Defensie. Herfst vorig jaar sprak deze: "De veiligheid van Europa is niet deelbaar. Zij laat zich niet tot een klein aantal landen beperken, waarbij de andere alleen mogen toekijken of besluiten uitvoeren."
Genoemde stellingnamen onderstrepen mijn vraag aan de heer Solana. Polen hebben daar maar vijf woorden voor nodig: niets zonder ons over ons! Wat doen de huidige EU-lidstaten met dit billijke verzoek van aspirant-leden?

Salafranca Sánchez-Neyra
Mijnheer de Voorzitter, ook ik zou de Hoge Vertegenwoordiger willen bedanken voor zijn aanwezigheid en zijn bereidheid om bij zijn tweede beleidsverklaring te antwoorden op de vragen van de leden van het Parlement. Bij zijn eerste verklaring in november heeft hij dat niet gedaan, al moeten we erkennen dat hij daar zelf niet de minste schuld aan had. Hij heeft toen nota genomen van onze vragen en ons een spoedig antwoord beloofd.
We moeten denk ik ook erkennen dat de heer Solana enorme inspanningen levert om de doeltreffendheid, zichtbaarheid en samenhang van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid te verbeteren. In dit opzicht sluit ik mij aan bij de vorige sprekers die hebben gepleit voor een totaalbeleid dat naast militaire elementen ook civiele aspecten omvat, zoals het inzetten van diplomaten, humanitair personeel en zelfs politietroepen, waar ook de heer Solana voor heeft gepleit.
Het Portugees voorzitterschap heeft enorme vooruitgang geboekt, door een aantal organen op te richten met een voorlopige, tussentijdse functie. Het heeft in recordtempo de informele Raad van Defensieministers georganiseerd en een aantal bakens uitgezet voor het vele werk dat nog verricht moet worden op de weg naar het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Een van deze bakens was de Raad van Sintra, waarover ik de heer Solana enkele vragen zou willen stellen.
Op deze Raad heeft men zich in hoofdzaak gebaseerd op twee documenten. Een Brits document over de headline goals, de prioritaire doelstellingen, en een ander document over de permanente militaire organen van de Europese Unie. Mijnheer Solana, ik zou u willen vragen of u bereid bent om bij uw volgende bezoek aan de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid, de leden van deze commissie uitvoerig in te lichten over de inhoud van deze documenten - samen met de heer Patten, die ik dezelfde vraag zou wil stellen, en de fungerend voorzitter van de Raad, die ik eveneens, via u, zou willen uitnodigen.
Ten tweede zou ik van uw willen weten, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, in hoeverre u het eens bent met de Franse minister van Buitenlandse Zaken, die heeft verklaard dat de lidstaten minstens 0,7% van hun bruto binnenlands product moeten uittrekken voor defensie-uitgaven. Ik zou willen weten wat u daarvan vindt, of u dit standpunt deelt, of u echt denkt dat een hogere bijdrage van de lidstaten op dit punt noodzakelijk is.
Ten derde, hoe evalueert u de pas afgesloten werkzaamheden in het kader van "Crisex 2000", waarbij de Europese Unie voor het eerst samen met de NAVO een aantal initiatieven heeft uitgevoerd?
En tot slot, mijnheer Solana, zou ik willen weten of u bereid zou zijn, als de lidstaten u daarom zouden verzoeken, om het Comité voor politieke en veiligheidsvraagstukken voor te zitten. U zou immers heel wat ervaring kunnen inbrengen als secretaris-generaal van de Raad, Hoge Vertegenwoordiger van het buitenlands en veiligheidsbeleid, secretaris-generaal van de West-Europese Unie en voormalig secretaris-generaal van de NAVO.

Lalumière
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, als rapporteur van de commissie buitenlandse zaken over veiligheid en defensie beperk ik mij tot de volgende vragen.
Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, u hebt de scherpe kritiek gehoord van de afgevaardigden die de afschuwelijke toestand in bijvoorbeeld Kosovo en Tsjetsjenië niet kunnen aanvaarden. Ikzelf wil niet wanhopen. Ik weet dat u inspanningen doet om voor het eerst een echt Europees veiligheids- en defensiebeleid uit te stippelen. Wij zijn nog ver van ons doel verwijderd, in elk geval van het doel dat ik voor ogen heb, maar u werkt hard, houdt vele vergaderingen en doet grote inspanningen om een snelle interventiemacht op te richten. U doet concrete inspanningen om crisissen met civiele en, als dat nodig is, met militaire middelen te voorkomen, te beheersen of te doen ophouden.
Nu u hier in ons midden bent, wil ik u twee vragen stellen over wat er nu gaat gebeuren. Mijn eerste vraag betreft de volgende Europese Raden in juni en december, zonder de buitengewone Raad van Lissabon mee te rekenen. Welke grote doorbraken wilt u op de komende Europese Raden bereiken? Wat hebt u voor die Europese Raden het meest nodig?
Mijn tweede vraag houdt verband met de eerste, maar betreft de intergouvernementele conferentie. Meent u niet dat de kwestie van het Europees veiligheids- en defensiebeleid op de agenda van de intergouvernementele conferentie moet worden ingeschreven, zodat wij de Verdragen kunnen aanvullen als blijkt dat wij op grond van de huidige teksten geen echt defensiebeleid tot stand kunnen brengen? Ik meen te weten dat de voorzitter van de Italiaanse Raad dat punt tijdens uw onderhoud op 24 februari jongstleden heeft aangesneden. Kunt u mij zeggen hoe u daartegenover staat?

Van den Bos
Voorzitter, Bosnië en Kosovo hebben Europa wakker geschud. Eindelijk beseft de Europese Unie dat zij zich niet kan veroorloven om het politiek en militair initiatief altijd aan de Amerikanen te laten. Het besluit om tot een eigen vredesmacht te komen, is uitstekend. Wil Europa echter op cruciale momenten militair kunnen optreden dan moet er een flexibiliteitclausule in het Verdrag komen.
De heer Solana kan een belangrijke rol spelen. Hij is niet gek. Zeker niet! Hij is een gedreven en competente man. Maar de vraag is alleen of deze cumulatie van taken niet zijn competentie zelfs te boven gaat. De heer Solana is behalve secretaris-generaal van de Raad ook nog eens secretaris-generaal van de WEU, bovendien nog Hoge Vertegenwoordiger voor het buitenlands beleid. Daarnaast is hij ook nog hoofd van de eenheidbeleidsplanning en vroegtijdige waarschuwing. Heeft hij eigenlijk nog wel tijd om te slapen, Voorzitter?
Uit democratisch oogpunt vind ik deze opeenstapeling van functies eigenlijk onaanvaardbaar. Des te meer omdat de heer Solana natuurlijk geen democratisch gekozen politicus is, maar een hoge ambtenaar die geen verantwoording verschuldigd is aan welk parlement dan ook. Zijn positie dreigt die van commissaris Patten in de schaduw te stellen, zoals vandaag ook eigenlijk weer wordt geïllustreerd. Het lijkt erop dat naarmate het Europese veiligheids- en defensiebeleid meer vorm krijgt de Commissie en het Parlement meer buiten spel komen te staan. Ook dit vind ik onaanvaardbaar.
Natuurlijk moet er alles aan gedaan worden om het Europese beleid efficiënter te maken, maar dit mag niet leiden tot ongewenste machtsconcentraties. Solana moet Europa wakker houden zonder dat hij zelf omvalt van de slaap.

Maes
Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie is er in de eerste plaats gekomen omwille van de vrede. Ik ben blij dat commissaris Patten en de heer Solana dat ook al herhaaldelijk hebben onderstreept. Wij hebben tevens gekozen voor een gemeenschappelijke, gezamenlijke ontwikkeling volgens wegen van democratie, culturele diversiteit en verdraagzaamheid. Maar zie ons daar nu staan, machteloos toekijkend op de ellende in Tsjetsjenië en onverschillig tegenover de oorlogen in Afrika, in zoveel landen met wie wij nochtans banden hebben omdat zij oud-koloniën zijn. Het zijn voor een stuk onze ACS-partners. De oorlog is de voortzetting van ontaarde onderontwikkeling.
In Kosovo zijn wij tussengekomen met militaire middelen, nadat wij niet in staat waren die oorlog in ex-Joegoslavië te voorkomen. Nu zijn wij niet in staat om de vrede te begeleiden. Daarom is Europa als Unie niet geloofwaardig. Ik geloof niet, mijnheer Solana, dat wij die geloofwaardigheid met militaire middelen kunnen herstellen.
Als vertegenwoordigers van de Europese Vrije Alliantie komen wij allemaal uit naties, regio's, die nooit oorlog hebben gevoerd met het buitenland, maar zich altijd moesten weren tegen degenen die hen kwamen verdrukken. Wij staan zeer sceptisch tegenover de plannen die u nu hebt met de snelle vorming van een militair vermogen. Dat is niet omdat wij tegen een Europese defensie zouden zijn, maar een Europese defensie mag en kan slechts de uitkomst zijn van een goed, democratisch gevoerd buitenlands beslissingsproces.
Europa heeft momenteel geen noemenswaardige buitenlandse politiek. Ik geloof nauwelijks dat wij er op intergouvernementele wijze ooit in zullen slagen. Ik denk dat het veel te gemakkelijk is om met militairen te gaan samenzitten en het militaire materiaal, och, het is zo'n mooi speelgoed uiteindelijk, om dat allemaal bij elkaar te brengen. Ik sta daar bijzonder sceptisch tegenover als commissaris Patten ons niet op een even geloofwaardige wijze kan aanduiden dat hij klaar is met een plan voor preventie, preventie van verdere ontaarding, van onderontwikkeling en preventie van conflicten in Europa en daar buiten. Want onze grenzen houden niet op bij de grenzen van de Middellandse Zee.

Korakas
Mijnheer de Voorzitter, ik begin met de verovering van Kosovo. Acht maanden na de beëindiging van de NAVO-bombardementen is er geen enkele twijfel meer dat deze bombardementen niet plaatsvonden om een etnische zuivering tegen te houden en vrede en orde te handhaven, maar om Joegoslavië nog verder uiteen te rukken, de grenzen te veranderen en de Nieuwe Orde te vestigen.
Onder het medeplichtige oog, en ik zou haast zeggen met de participatie van de NAVO-strijdmachten, voltrekt zich nu een wrede etnische zuivering, met als slachtoffers Serviërs en andere, niet-Albanees sprekende bevolkingsgroepen. Alles wijst erop dat er een tweede aanvalsronde tegen Joegoslavië op til is. De aanval van de UCK op de Serviërs te Mitrovica, de pogingen tot annexatie van drie Zuid-Servische steden, het streven naar onafhankelijkheid van Kosovo, de overbrenging via Griekenland - tegen de wil van de Griekse bevolking - van tweeduizend mankrachten naar Kosovo en de versterkte pogingen van de NAVO en de Europese Unie om de legitieme regering van Joegoslavië uit het zadel te wippen, spreken wat dat betreft boekdelen.
Ofschoon de heer Solana vrede en menselijkheid predikt, blijkt uit hetgeen hij vandaag zei overduidelijk dat met de besluiten van Helsinki een terroristisch leger op poten wordt gezet. Dit voorlopig 60.000 man tellende leger zal iedereen die zich durft te verzetten een kopje kleiner maken. De woorden van de heer Solana bevestigen onze stelling dat ook in de gemilitariseerde Europese Unie de NAVO de scepter zwaait. Het is niet voor niks dat de heer Solana, voormalig secretaris-generaal van de NAVO, nu in deze functie is benoemd: hij is de juiste persoon op de juiste plek, ofschoon hij is aangeklaagd als oorlogsmisdadiger wegens de aanval op Joegoslavië.

Dupuis
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, het leidt geen enkele twijfel dat u snel en hard werkt en dat u in een aantal dossiers voor grote vooruitgang heeft gezorgd.
Ik heb echter een aantal vragen en ben het niet helemaal eens met de positieve uitspraken van bepaalde persorganen en van sommige collega's over de richting die wij uitgaan. In tegenstelling tot de Economische en Monetaire Unie, die in het kader van de communautaire structuren tot stand werd gebracht, is het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid jammer genoeg een uitsluitend intergouvernementele aangelegenheid.
Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, mijnheer de commissaris, mijn eerste vraag luidt of u samen strategieën hebt uitgestippeld om het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid tenminste mettertijd in het communautaire proces te integreren. De totstandbrenging van de Economische en Monetaire Unie heeft vijftien jaar gevergd. Wij kunnen nu ook vijftien jaar voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid uittrekken, maar het moet voor iedereen duidelijk zijn hoe het tot stand wordt gebracht.
Wij mogen ook de invloed en macht van de lobby's van de ministeries van Buitenlandse Zaken niet onderschatten. Wij weten welke macht die lobby's in de loop van veertig jaar Europese integratie hebben verworven. Als wij het buitenlands beleid naar de Gemeenschap overhevelen, kan dat hun macht alleen maar verzwakken. Ik denk dat ze alles doen om dat te voorkomen.
Wat voorts Kosovo betreft, heeft de heer Cohn-Bendit terecht onderstreept dat de Europese Unie dringend de vraag naar de definitieve status van dat gebied moet stellen. Als die vraag niet wordt beantwoord, zal in Kosovo nooit stabiliteit heersen en zullen de slachtpartijen en provocaties van Belgrado doorgaan. De Europese Unie moet daarover dringend een standpunt innemen.
Tenslotte dank ik de heer Poettering. Ik meen immers dat de Belgische initiatieven vruchten beginnen af te werpen. Ik meen dat verschillende van de andere veertien lidstaten heel wat redenen hebben om niet deel te nemen aan de vergaderingen van de Europese Unie op bijvoorbeeld het gebied van justitie. Vier jaar na de arrestatie van Dutroux en consorten is er nog altijd geen proces en weten wij nog altijd niet wat er gebeurt.
Wat het toerisme betreft, kunnen vele lidstaten zich ook afvragen of ze ouders niet moeten afraden met hun kleine kinderen naar België op vakantie te gaan. Het wordt hoog tijd - dit is een oproep tot de heer Solana en de heer Patten - om tegen de heer Michel te zeggen dat hij wellicht wat ver gaat en dat dit zich wel eens tegen hem kan keren.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, ik zou in de eerste plaats de heer Solana van harte willen feliciteren met deze eerste maart waarop een aantal structuren in werking zijn gegaan die te maken hebben met het Europees veiligheids- en defensiebeleid. Maar ik vraag me wel af hoe hij daar zelf tegenover staat.
In de stukken wordt gesproken over goede samenwerking met de Hoge Vertegenwoordiger. U hebt daar zelf straks gezegd dat u ze bij de lunch hebt gesproken, ja dat zou er nog bij moeten komen dat u ze niet sprak en dat er geen goede samenwerking tussen u en de nieuwe structuren zou zijn. Maar lijdt u er niet onder dat u ze niet zelf voorzit en zelf eigenlijk de kern ervan vormt? Ik zou willen, en ik denk menigeen in het Parlement, dat u de motor van deze zaak zou vormen en niet het gevaar zou lopen om enigszins naar de kant daarvan te worden verschoven.
De Hoge Vertegenwoordiger Solana en commissaris Patten hebben in de afgelopen maanden, onder andere bij discussies met de leden van de NAVO-Assemblée, gepoogd tot een afbakening te komen tussen het defensiebeleid van de EU en dat van de NAVO. Je komt eigenlijk tot de indruk dat zij beide vinden dat de Petersberg-taken zich lenen voor onderbrenging bij een EU-defensiebeleid op den duur. Ook de Verdragen wijzen in die richting, maar de Verdragen laten ook nog meer opening. Die laten nog meer opening in de richting van een algemener defensiebeleid dat meer aansluit bij het oude spreken over de integratie van ons beleid in een Europese zuil. Via die Europese zuil in de NAVO zouden wij ons dan uiten. Ik hoor daar eigenlijk steeds minder over.
Ik heb de indruk dat de Europese Unie haar ambities heeft verminderd tot de Petersberg-taken, waarbij de heer Patten dan de civiele zaken voor zijn rekening neemt, inclusief snelle inzetbare korpsen van politie en ambtenaren, waar hij enthousiast over gesproken heeft, heel terecht, en de heer Solana dan de militaire middelen en de militaire inzet, samen natuurlijk in een uitstekende samenwerking. Dat lijkt mij wel vanzelfsprekend.
Maar is er eigenlijk niet meer? Is er nu eigenlijk niet iets gaande waarvan je zegt: op het defensiebeleid wordt eigenlijk de rol van de NAVO ten aanzien van de collectieve verdediging heel sterk onderstreept. De Europese zuil, ja dat functioneert eigenlijk als zodanig niet meer, Europa beperkt zich tot de Petersberg-taken. Is het eigenlijk wel de wens van ons om dat op zo'n manier te gaan doen?
Er wordt bovendien gesproken over integratie van de West-Europese Unie in de Europese Unie, maar er wordt niet meer gepraat over artikel V waar men natuurlijk onmiddellijk bij betrokken is. Dan heb je het over de grotere defensietaken en niet alleen over Petersberg. Wordt dat weggehaald?
Er wordt ook tegelijkertijd gesproken in algemene zin over verhoging van de defensiebudgetten. Ik denk dat het een goede zaak is, maar in dat pleidooi wordt eigenlijk geen scherp onderscheid gemaakt tussen Petersberg-taken en grotere collectieve defensietaken. Ik vraag me af hoe de zaken zich ontwikkelen. Ik zou de beide heren eigenlijk willen vragen hoe zij uiteindelijk het zien. Is het nodig om bij de IGC daar nadere aandacht aan te geven of kan het vanzelf uit de Verdragen voortvloeien?
Ik ben blij dat hier een opening ontstaan is ten aanzien van defensiebeleid. Ik vraag me wel af als Turkije zich aanbiedt met een brigade, moeten wij dat dan ook rechten geven om mede te besluiten over dat beleid? In Turkije zitten er structureel Haiders in de regering. Het lijkt mij vreemd. In de tweede plaats, de Baltische staten bieden zich ook aan. Gaan die ook deelnemen aan ons defensiebeleid? Het is op z'n minst een hele interessante positie.

Napoletano
Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, u heeft op doeltreffende wijze laten zien welke vooruitgang er op dit terrein is geboekt in de periode tussen Amsterdam en Helsinki, en welke beslissingen er na Helsinki zijn genomen, zoals de oprichting van de drie comités en de beslissing om een contingent van 50-60.000 man te sturen. Deze punten zijn onder andere tijdens de informele bijeenkomst te Sintra aan de orde geweest.
Door deze versnelling komt nog duidelijker naar voren welke kloof er gaapt tussen deze beslissingen en de lopende intergouvernementele conferentie. Wij moeten een aanvaardbaar compromis zien te vinden tussen de gerechtvaardigde versnelling van de communautarisering van dit beleid en het overlaten van de beslissingen aan de regeringen van de lidstaten. Tegen de voorstanders van het laatste zou ik zeggen: pas op, want deze politiek heeft een overtuigende democratische legitimatie nodig. We weten hoeveel invloed de publieke opinie heeft op het terrein van het buitenlands en veiligheidsbeleid. Daarom zou ik u willen vragen, in grote lijnen natuurlijk, of u denkt dat enkele van de volgende vraagstukken bij de hervorming aan de orde kunnen komen: de dubbele structuur van Commissie en Hoge Vertegenwoordiger; een duidelijk en ongekunsteld onderscheid tussen burgerlijk en militair bestuur van crises. Dat zou voor nu bijvoorbeeld kunnen inhouden: de associatie van de Commissie met het Politiek Comité, de consolidatie van de communautaire bevoegdheid voor niet-militair bestuur, de creatie van een Raad van ministers van Defensie, de coördinatie van het Verdrag betreffende de Europese Unie, het Handvest van de NAVO en de WEU; verder, de rechtspersoonlijkheid van de Europese Unie, versterkte samenwerking ook op dit gebied, parlementaire controle, en als laatste, de financiering.
Denkt u dat het mogelijk is dat een deel van deze vraagstukken op de agenda van de lopende Conferentie wordt gezet?

Schroedter
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Solana, mijnheer Patten, dames en heren, de recente stappen van de Raad naar een Europees veiligheids- en defensiebeleid houden volgens mij een overduidelijke schending in van het principe van de democratische controle op het leger. De drie nieuwe comités zijn nu een feit, maar de parlementaire controle blijft totaal onduidelijk. Het Portugees voorzitterschap heeft dat al toegegeven. U echter, mijnheer Solana, hebt daarover met geen woord gerept. Als de agenda van de intergouvernementele conferentie wordt verruimd, eisen wij daarom dat het Europees Parlement volledig bij veiligheidskwesties wordt betrokken.
Een tweede tekortkoming van de bijeenkomst in Sintra is dat er nu wel efficiënte militaire beslissingsstructuren zijn, maar dat het concept van het niet-militaire crisisbeheer totaal ondoorzichtig blijft. Wij vinden dat de Europese Unie in de eerste plaats in staat moet zijn tot niet-militaire crisispreventie. De niet-militaire crisispreventie moet op de eerste plaats komen als Europa optreedt, maar ook wat de financiering betreft. Wij moeten de kredieten daarom op de niet-militaire capaciteit toespitsen. Mijnheer Solana, ook daarover hebt u vandaag niets gezegd. U wilt 0,7% van de nationale begrotingen voor militaire uitrusting. Ik vraag mij echter af of het niet zinvoller is 10% van de begroting van de Europese Unie voor conflictpreventie te bestemmen. Wij kunnen dan die 0,7% van de nationale begrotingen voor militaire activiteiten - een veel groter bedrag - zonder meer uitsparen.

Alavanos
Mijnheer Solana, wij zitten niet ver van elkaar vandaan en ik zie uw gezicht. Vergis ik mij of bent u oud geworden? Uw gezicht zit vol rimpels. Ik word triest als ik u zie en wanhopig als ik u hoor, wanhopig omdat ik u hoor praten over speelgoed, over soldaatjes, zoals mevrouw Maes zei, en hoor zwijgen over andere dingen. U bent nu naar ons toegekomen, en ofschoon in Kosovo bloed wordt vergoten zwijgt u daarover in alle talen. U hebt echter een enorme verantwoordelijkheid! Onder het mom van het voorkomen van een etnische zuivering wordt in Kosovo bloed vergoten met een andere etnische zuivering.
U bent Spanjaard, mijnheer Solana. U komt uit een groot land. Spanje was Franco niet. Spanje heeft zijn eenheid behouden; Spanje heeft het Baskenland, Andalusië en Catalonië vastgehouden en gelijk had Spanje! Niemand heeft namelijk Spanje op een hoop gegooid met Franco en niemand heeft de eenheid van Spanje op het spel gezet in naam van een fascistisch dictator. U gooit echter Joegoslavië op een hoop met Milosevic. U speelt met Vojvodina, u speelt met Montenegro, u speelt met Zuid-Servië. Daardoor wordt heel die situatie veroorzaakt!
Als al uw plannen, die nu op papier staan, niet gepaard gaan met billijke, politieke oplossingen, met respect voor grenzen en autonomie en alle mogelijke democratische garanties, zal er opnieuw een onstuitbare stroom bloed vloeien in de Balkan.

Morillon
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, de oorlog en aanslepende crisis in Kosovo hebben de Europese publieke opinie doen inzien dat de verdediging van de basiswaarden van de Europese Unie in de wereld niet langer uitsluitend op de schouders van de president van de Verenigde Staten mag rusten en dat de tijd gekomen is om die last, zoals onze Amerikaanse vrienden al vragen sedert Europa een economische wereldmacht geworden is, eindelijk te spreiden.
De lidstaten van de Unie hebben vorig jaar dan ook besloten concrete maatregelen te nemen om de operationele capaciteit van hun strijdkrachten te versterken. Op de informele top van Sintra, die eergisteren in uw aanwezigheid werd gehouden, werden de krachtlijnen daarvan bevestigd.
Ik wil u daarover twee vragen stellen. U kent de dossiers en de betrokken actoren en zult daarop dus zeker een antwoord kunnen geven dat ons in onze verdere debatten en werkzaamheden van groot nut kan zijn.
Mijn eerste vraag betreft de samenstelling van de snelle interventiemacht van 60.000 man. Zoals u hebt gezegd, kan die zo nodig voor onbepaalde duur voor vredesmissies worden ingezet. Voor alle duidelijkheid merk ik op dat de totale getalsterkte door drie moet worden gedeeld: een derde om de missie voor te bereiden, een derde om ze uit voeren en een derde om, na een voor mensen en materieel vaak zware opdracht, alles opnieuw in orde te brengen. Dat verklaart waarom de pers het aanvankelijk over een interventiemacht van ongeveer 200.000 man had. Dat aantal is vrij realistisch, maar heeft niet-ingewijden verbaasd.
Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, mijn eerste vraag is zeer eenvoudig en is wellicht ook directer dan die van de vorige sprekers. U kent vast het spreekwoord "geen geld, geen Zwitsers" . Denkt u echt dat de regeringen van de lidstaten van de Europese Unie bereid zijn het nodige geld op tafel te leggen? Het ziet er immers naar uit dat vele willen blijven opstrijken wat tien jaar geleden het vredesdividend werd genoemd.
Mijn tweede vraag heeft een meer technisch karakter. Ze is echter belangrijk met het oog op een zo harmonieus mogelijke overheveling van de bevoegdheden van het Noord-Atlantisch bondgenootschap en de West-Europese Unie naar de Europese Unie. U hebt gezegd dat drie comités worden opgericht, waaronder een politiek en veiligheidscomité, dat vandaag van start is gegaan, en een militair comité. Daarna had u het over de betrekkingen met de derde landen die lid zijn van de NAVO en landen die met de West-Europese Unie geassocieerd zijn maar die geen lid van de Europese Unie zijn. Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, kunt u ons zeggen welke status u in de voorlopige organen wil geven aan de leden van het bondgenootschap en aan de met de WEU geassocieerde landen die nog geen lid van de Europese Unie zijn? Kunnen die landen bijvoorbeeld als waarnemer tot het politiek en veiligheidscomité of tot het militair comité worden toegelaten? U weet dat ze bang zijn dat ze geïsoleerd zullen raken. Ik heb er begrip voor dat ze met u aan de totstandbrenging van deze structuren willen meewerken.

Sakellariou
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Solana, mijnheer Patten, in opdracht van mijn fractie zal ik het enkel over de kandidatuur van Turkije voor toetreding tot de Europese Unie hebben, waarvoor zowel de heer Solana als de heer Patten bevoegd is.
Mijn fractie is verheugd over het besluit van Helsinki om Turkije uitzicht te geven op toetreding, op voorwaarde dat het, net als de andere kandidaten, aan de criteria van Kopenhagen voldoet. Mijn fractie hecht er veel belang aan dat wij Turkije helpen om die criteria te vervullen. Wij maken ons zorgen over de recente politieke ontwikkelingen in Turkije, bijvoorbeeld de inhechtenisneming van drie burgemeesters. Dat lijkt niet op vervulling van de criteria, dat gaat juist precies de andere kant op.
Ik wil de heren Solana en Patten daarom enkele vragen stellen. In welke vorm en volgens welk plan zal de toetreding van Turkije tot de Europese Unie na het besluit van Helsinki worden voorbereid? Is er een lijst van verplichtingen en een concreet tijdschema volgens hetwelk Turkije aan de criteria van Kopenhagen, in het bijzonder aan de politieke criteria, moet voldoen? Welke controle- en toezichtinstrumenten hebben de Raad en vooral de Commissie gecreëerd om op dat proces toe te zien?

Galeote Quecedo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger van de Raad, zoals u zult begrijpen, hebben we in dit Parlement met veel belangstelling geluisterd naar uw uiteenzettingen over de informele bijeenkomst van de ministers van Defensie in Sintra en over de betekenis van deze bijeenkomst voor het Europees integratieproces inzake veiligheid en defensie. We zijn u ook dankbaar voor het feit dat u ons op de hoogte heeft gebracht van uw telefoongesprek met de heer Álvaro Gil-Robles.
Desondanks vraag ik me af of het tempo van de vorderingen bij het buitenlands beleid wel voldoet aan de behoeften op dit terrein - zoals ook een van mijn collega's heeft opgemerkt - al ben ik mij natuurlijk bewust van de moeilijkheden waarmee u wordt geconfronteerd. Ik zal u een voorbeeld geven: tijdens het recente bezoek van de Voorzitter van het Europees Parlement aan het Midden-Oosten hebben de verschillende partijen in het conflict aangedrongen op een actievere rol van de Europese Unie in het vredesproces. Mijnheer de secretaris-generaal, ik zou willen weten wat u vindt van de aanpak van de vertegenwoordigers van de communautaire instellingen en de regeringen van de lidstaten. Wie, zoals wij, een rol van betekenis wil spelen in het vredesproces, moet op gecoördineerde en evenwichtige wijze kunnen bemiddelen tussen de partijen. Ik geloof dat het Parlement op dit punt enige twijfels heeft over de rol van de Europese Unie; ik weet niet of u die twijfels deelt. Zoals u weet, werkt het Parlement momenteel aan een initiatief rond de oprichting van een gemeenschappelijke diplomatieke dienst. Het is natuurlijk niet de bedoeling om hiermee de diplomatieke diensten van de lidstaten te vervangen, maar wel om ze aan te vullen en uiteindelijk ook beter te coördineren. Mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, ik zou graag van u een eerste reactie krijgen op dit initiatief, in afwachting van een uitvoerige behandeling van dit thema in de commissie buitenlandse zaken.

Wiersma
Voorzitter, ik wil graag een aantal opmerkingen maken dan wel vragen stellen over de Balkan in het kader van de taakverdeling binnen onze fractie. Ik besef dat wij de Hoge Vertegenwoordiger opzadelen met ontzettend veel vragen over ontzettend veel onderwerpen. Dat geeft aan hoe enorm het probleem is waarmee de heer Solana te maken heeft en nog te maken krijgt.
Wij hebben uitvoerig gesproken over de toekomstige veiligheidsstructuur van de Europese Unie. Wij hebben uitvoerig gesproken over de noodzaak om een troepenmacht van 60.000 man te gaan organiseren. Het is een beetje schrijnend om daarover te praten terwijl wij niet in staat blijken om voldoende politiemensen te vinden om de situatie in Kosovo aan te pakken. Ik wilde daarom ook graag een paar opmerkingen maken, niet over de veiligheidsstructuur van morgen maar over de veiligheid nu in het Balkan-gebied.
Coördinator Hombach en commissaris Patten trekken hard aan het solidariteitspact. Vorige week meldde de heer Hombach in dit Parlement dat er nu plannen en projecten liggen en dat zij liggen te wachten op het stabiliteitspact, de Donauconferentie die deze maand er aan komt. Met commissaris Patten hebben wij twee weken geleden ook uitgebreid gesproken in Straatsburg over de relaties met Macedonië. En allemaal zijn dat positieve ontwikkelingen in de richting van de Balkan.
Welke concrete rol ziet de Hoge Vertegenwoordiger voor zichzelf weggelegd? Wat is zijn bijdrage aan de vlotte doorstart van het solidariteitspact naar de Donauconferentie, want daar moet nu echt werk van gemaakt worden?
Wij wachten op de Balkan-strategie van de Europese Unie, zeg maar de politieke verpakking van het stabiliteitspact. Welke verdere politieke initiatieven voorziet de Hoge Vertegenwoordiger van de kant van de EU? Maar ook meer praktisch: hoe denkt hij de nieuwe politieke situatie in Kroatië te kunnen benutten voor politieke vooruitgang in de regio? Ik denk daarbij vooral aan de verdere stabilisering in Bosnië. Wij moeten daar toch op een keer ook weer weg kunnen. In ruil daarvoor heeft Kroatië, denk ik, het recht te weten waar het met de EU aan toe is. Ik meen dat de nieuwe regering daar ook behulpzaam kan zijn bij de politiek ten aanzien van Belgrado.
Tenslotte, nog een opmerking over de landen die meer in de marge van ons beleid liggen, Oekraïne, Moldavië en Wit-Rusland. Wat kan de EU doen om de negatieve tendensen in deze landen tegen te gaan? Wij weten allemaal dat wij ons ook op langere termijn niet veilig kunnen terugtrekken achter de grenzen van een meer uitgebreide Europese Unie.

Buttiglione
Mijnheer Solana, al meerdere malen is er in dit Parlement op gewezen dat voorkomen beter is dan optreden. Dat is zeker waar, maar dat wil niet zeggen dat Europa niet de middelen zou moeten hebben om op te treden wanneer preventie niets oplevert.
Ik wil het vandaag met name over preventie hebben. In de Golfregio staat een nieuwe oorlog op uitbreken. De regering van Irak heeft, zoals u weet, geweigerd resolutie 1284 van de Verenigde Naties te bekrachtigen. Als gevolg daarvan zal binnen zes à zeven weken waarschijnlijk een inreisvisum worden geweigerd aan de commissie die moet toezien op de vernietiging van kernwapens, biologische en chemische wapens. De Verenigde Staten en Groot-Brittannië hebben al laten weten dat zij in dat geval tot militaire actie zullen overgaan. Mijn bezoek aan Irak, ontmoetingen met leiders en vooraanstaande figuren uit de Iraakse regering, met name Tarek Aziz, hebben mij ervan overtuigd dat de Iraakse regering kan worden overreed mee te werken aan de uitvoering van resolutie 1284. De verantwoordelijke autoriteiten van de westerse mogendheden moeten echter duidelijk laten blijken dat het embargo zal worden opgeheven zodra de missie van de commissie van de Verenigde Naties is volbracht. Normale handelsbetrekkingen kunnen dan worden hervat.
Mijnheer Solana, ik zou graag weten wat u onderneemt en wat Europa onderneemt, of wat u in de nabije toekomst denkt te ondernemen om deze oorlogsdreiging af te wenden nu het nog kan, voordat het te laat is. Ik zou ook graag weten of het onder deze omstandigheden niet mogelijk is de Iraakse regering over te halen tot een humanitaire stap: inlichtingen te geven over de 615 vermisten uit Koeweit, of ze vrij te laten mochten ze nog gevangen worden gehouden.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Solana, in Frankrijk is een interessant debat aan de gang over bepaalde uitlatingen van de premier tijdens zijn bezoek aan Israël. Het debat is interessant omdat het over de vraag gaat wie een terrorist is en ook over de verhouding tussen de premier en de president. Ik zal mij echter in geen geval in dat debat mengen. Mijnheer Solana, ik vraag mij alleen af waarom de vraag niet mag worden gesteld welk standpunt Europa inneemt. Waarom vraagt niemand wat Europa daarover denkt? Dat is toch de belangrijkste vraag!
Onenigheid tussen een premier en een president over een zo belangrijke kwestie en over een crisishaard zo dicht bij Europa mag geen gevolgen hebben voor de houding van Europa. Ik wil u daarom ook vragen hoe u, bijvoorbeeld tegenover het Midden-Oosten - waar jammer genoeg niet zo snel vrede, en zeker geen duurzame vrede zal komen als wij dat willen -, een Europees standpunt zult bepalen? Hoe zult u het Europese standpunt in dit belangrijke gebied kenbaar maken? Dat is een opdracht voor de Commissie, maar ook voor u. Ik denk dan bijzonder aan de zeer belangrijke dialoog met de Arabische wereld en de islam en aan de verschillende conflicthaarden in de regio. Zo is bijvoorbeeld ook de toestand in de Westelijke Sahara niet onbelangrijk.
Ik vind dus dat de Europese Unie - naast het militaire element, waarop ik de klemtoon wil leggen, in het bijzonder wat de vrede in dit nabijgelegen gebied betreft - een duidelijk en ondubbelzinnig standpunt moet innemen. Ik hoop dat u, als de andere belangrijke kwesties zijn opgelost, ook tijd zult vinden om ervoor te zorgen dat er een gemeenschappelijk Europees standpunt wordt geformuleerd.

Van Orden
Terwijl wij hier zitten, dreigen in Mozambique honderdduizenden mensen te sterven als gevolg van de overstromingen daar. Deze overstromingen zijn niet van gisteren, zij houden al weken aan, maar toch lijkt er nu pas een inventarisatie van de noden plaats te vinden. De praktische hulp die de Gemeenschap en de lidstaten hebben gestuurd, is hopeloos ontoereikend.
Al geruime tijd klinkt in het EP de kritiek dat de EU te veel tijd steekt in de totstandbrenging van een militaire besluitvormingsstructuur, wat een hachelijk en in wezen politiek project is, en dat zij zich beter had kunnen concentreren op de verbetering van haar civiele instrumenten, met name ten behoeve van humanitaire acties.
Ik ben mij bewust van de inspanningen van de heer Patten in deze richting en het is jammer dat de regeringen van de lidstaten, in plaats van te kijken naar hun capaciteit voor rampenbestrijding en humanitaire hulp, zich vooral hebben beziggehouden met een hachelijke kwestie als de ontwikkeling van een militaire structuur die op den duur een kopie en concurrent van de NAVO zal worden.
Er is natuurlijk wel een verband tussen militaire middelen en humanitaire hulp en er zijn inderdaad ernstige militaire tekortkomingen in de strijdkrachten van veel Europese landen. Dit zijn echter oude problemen en de NAVO is al bezig om hier iets aan te doen.
Ik heb tot nu toe geen overtuigende veiligheidsargumenten gehoord waarom de Europese Unie een autonome besluitvormingsstructuur zou moeten ontwikkelen voor de inzet van troepen buiten NAVO-verband, of het moet al gewoon uit rivaliteit met de NAVO zijn. Per slot van rekening zijn de EU-lidstaten ofwel volwaardig NAVO-lid, ofwel aangesloten bij het Euro-Atlantisch partnerschap. De NAVO is voornamelijk Europees.
Tot slot zou ik u, mijnheer Solana, nog willen vragen wat de zin is van de met veel hoorngeschal aangekondigde eenheid voor beleidsplanning en vroegtijdige waarschuwing binnen het secretariaat van de Raad, als wij keer op keer worden verrast door steeds weer nieuwe humanitaire rampen.

Poos
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger, mijnheer de commissaris, wij hebben allemaal gezien op welke uiterst terughoudende en bijna toegeeflijke wijze de internationale gemeenschap in het algemeen en de Europese Unie in het bijzonder op de oorlog in Tsjetsjenië hebben gereageerd. Dat terwijl de gebeurtenissen in Tsjetsjenië sterk op volkenmoord lijken.
Hoe kunnen wij anders de totale vernietiging noemen van een hoofdstad met 400.000 inwoners, de aanhoudende en buitensporig zware bombardementen op dorpen en stadswijken waar zich misschien wel enkele Tsjetsjeense strijders maar vooral burgers bevinden?
Hoe kunnen wij anders de beruchte filtreringskampen noemen, een soort concentratiekampen waar de bevolking de grootste vernederingen ondergaat en waar gezonde mannen tussen 15 en 65 jaar zelden levend uitkomen?
Wat moeten wij denken van de verkrachtingen, plunderingen, brandstichtingen, deportaties, de zogenaamde zuivering, die ons aan de donkerste bladzijden van de Middeleeuwen in Europa doen terugdenken? Wat moeten wij denken van de kogelregen op Russische en buitenlandse journalisten en van het feit dat geen enkele humanitaire organisatie of internationale enquêtecommissie de plaats van de slachtpartijen mag bezoeken? Mijneer de Hoge Vertegenwoordiger, mijnheer de commissaris, als dat Realpolitik is en als wij echt niets kunnen doen, verzoek ik u beiden tenminste gebruik te maken van de middelen die wij wel hebben, namelijk de hulpprogramma's voor Rusland.
De oorlog in Tsjetsjenië bewijst, als dat nog nodig was, dat de plicht tot of het recht van inmenging bij de grens van de grote landen eindigt. Laten wij er dus voor zorgen dat elke in de Russische Federatie uitgegeven euro voortaan aan de verlichting van het lijden van de slachtoffers van de oorlog wordt besteed.

Giannakou-Koutsikou
Mijnheer de hoge vertegenwoordiger, u sprak over de vooruitgang die tot nu toe is geboekt bij de in Helsinki genomen besluiten. Enkelen onder ons zijn fanatieke voorstanders van een zuiver Europese veiligheidsinstantie, die tot taak heeft de vrede in de wereld te bewaren. Wij erkennen natuurlijk de rol die de Veiligheidsraad speelt bij de handhaving van vrede en veiligheid in de wereld. Ook in de besluiten van Helsinki wordt trouwens deze rol erkend. U heeft echter niets gezegd over het feit dat deze rol van de Veiligheidsraad in het recente verleden is betwist.
De vraag is of er echte politieke wil aanwezig is om dit mechanisme, dat heel het spectrum van de Petersbergtaken voor zijn rekening moet nemen, ook daadwerkelijke operationele autonomie te verschaffen. Wat zal er met de infrastructuur gebeuren? Heeft men al iets voorzien waarmee dit systeem echte operationele autonomie kan verwerven?
Wat zal er ten tweede met de Europese defensie-industrie gebeuren? Zal deze worden opgenomen in de algemene activiteiten van dit systeem? Zullen de bestaande programma's worden voortgezet? Als uiteindelijk blijkt dat het Verdrag moet worden gewijzigd, hoe denkt u dan deze wijziging, na de indiening van het verslag in Feira, te kunnen aanbrengen en op te kunnen nemen in het algemene proces tot wijziging van het institutioneel kader van het Verdrag? Hoe denkt u dat hier de gekwalificeerde meerderheid kan werken? Wordt daarover nagedacht? Wordt daarover gediscussieerd? Heeft de samenwerking tussen u en de bevoegde commissaris vruchten afgeworpen en zo ja welke? Is daardoor bijvoorbeeld een strategisch kader ontstaan voor echt efficiënte werking van dit stelsel, zoals die u en de commissaris voor ogen staat?

Titley
Mijnheer de Voorzitter, als ik me het nog goed herinner van mijn studie Europese geschiedenis, was het in 1809 gesloten verdrag van Sintra een omstreden vredesakkoord, dat het einde van de Napoleontische oorlogen waarschijnlijk eerder heeft vertraagd dan bespoedigd en de Duke van Wellington bijna zijn baan heeft gekost. Ik hoop dat dit geen voorteken is voor deze overeenkomst van Sintra.
Niettemin wil ik de hoge vertegenwoordiger feliciteren met de vooruitgang die er tot nu toe is geboekt, al is dat hoofdzakelijk op institutioneel gebied. De echte testcase voor de Europese defensie-identiteit ligt in het vermogen om daadwerkelijk de nodige troepen te mobiliseren, niet in een apparaat met een klinkende naam.
Het is mij dan ook niet duidelijk welke vorderingen er nu zijn gemaakt om die 60.000 man op de been te kunnen brengen en al evenmin is duidelijk hoe het staat met de ontwikkeling van een autonome inlichtingendienst, vooral ook omdat de Amerikanen hebben aangekondigd Europa geen informatie te willen verstrekken zolang de veiligheid niet gewaarborgd is. Wij hebben allemaal wel eens geruchten gehoord vanuit het gebouw van de Raad in Brussel.
Hoe denken wij voorts tot een zekere convergentie in onze defensie-uitgaven te komen, gezien het feit dat sommige lidstaten veel meer aan defensie uitgeven dan andere? En daarbij komt nog dat sommige lidstaten niet op mobiliteit zijn ingesteld. Zij hebben een hele statische defensieorganisatie die hen ongeschikt maakt voor dit soort militaire operaties.
Ik zou, als dat mogelijk is, nog graag iets aan de heer Patten willen vragen over de plannen op het punt van de conflictbeheersing. Mijn vraag is of er ook mogelijkheden zullen zijn om ons bezig te houden met potentiële conflictsituaties op lange termijn, bijvoorbeeld als gevolg van milieuverontreiniging en waterschaarste, en daarop ook in het EU-beleid te anticiperen, met name in het ontwikkelingsbeleid. Het is immers niet erg handig om te pogen iets snel te repareren waarvoor je jaren de tijd hebt gehad.
Tot slot wil ik mij aansluiten bij de woorden van mevrouw Schroedter dat de discussie over een defensiebeleid ook een parlementaire dimensie moet hebben. Wij kunnen dit niet zomaar aan de regeringen overlaten.

Cushnahan
De in Sintra genomen besluiten juich ik ten zeerste toe. Zij vormen een belangrijke stap in de ontwikkeling van een doeltreffend Europees veiligheids- en defensiebeleid.
De vorming van een interim-commissie en de voorbereidingen die nu worden getroffen om de militaire middelen te mobiliseren die nodig zijn voor de verwezenlijking van de EU-beleidsdoelstellingen, zijn positieve stappen in de goede richting. Het besluit om de 60.000 man sterke legermacht in te zetten voor zowel vredesstichtende als vredeshandhavende missies, is eveneens een positieve ontwikkeling.
Dit zijn allemaal zonder meer hele welkome ontwikkelingen, al zou ik nog wel graag uw aandacht willen vragen voor een kwestie die ik in dit Parlement al eerder heb opgeworpen. Ik ben namelijk erg benieuwd naar de doeltreffendheid van de EU-eenheid voor planning en vroegtijdige waarschuwing. De verklaring van commissaris Patten later vanmiddag over de ramp in Mozambique is zeker een goede zaak, maar het gaat mij erom of de eenheid voor planning en vroegtijdige waarschuwing van te voren aan de bel heeft getrokken.
Kan de hoge vertegenwoordiger mij zeggen in hoeverre deze eenheid, die er gekomen is mede op aandringen van de commissie waarvan de heer Titley en ik deel uitmaken, vroegtijdige informatie en analyses heeft verschaft en u heeft geadviseerd over de mogelijke beleidsopties? Daarnaast sluit ik mij graag aan bij het pleidooi van de heer Titley voor een daadwerkelijke rol voor het Parlement op dit gebied. Als wij onze ambities op het gebied van het buitenlands beleid willen waarmaken, dan is het van doorslaggevend belang dat wij doeltreffend kunnen anticiperen en inspelen op alle mogelijke soorten crises en vooral ook op de humanitaire noden.

De Rossa
De laatste keer dat de heer Solana dit Parlement toesprak, had ik veel kritiek op het feit dat de conflictpreventie amper aan de orde was geweest. Vandaag heeft hij hier wel veel over gesproken, maar hij heeft ons op geen enkele manier aangegeven hoe hij hieraan serieus invulling wil geven.
Wij praten wel vol trots over de plannen om in 60 dagen tijd 60.000 man klaar te stomen voor missies van minimaal één jaar, maar feit is dat zich momenteel binnen Europa en (vlak) daarbuiten een aantal crises voordoet, waarop deze Unie volstrekt geen antwoord heeft. Wat wij nodig hebben is een politiemacht van 60.000 mannen en vrouwen om deze conflicten te beheersen.
Wij hebben van de heer Solana evenmin vernomen welke drukmiddelen hij op Rusland denkt toe te passen om het conflict in Tsjetsjenië te beëindigen. Wij hebben hem niet gehoord over enigerlei diplomatieke initiatieven waaraan hij of de Europese Unie serieus werken - serieuze diplomatieke initiatieven dus - om een einde te maken aan het bloedvergieten in Tsjetsjenië. Onze daden blijven ver achter bij wat wij op papier zeggen te willen ten aanzien van de mensenrechten. Wij hebben troepen bijeengetrommeld voor een interventie in Kosovo, maar daar verprutsen wij de boel nu weer doordat wij er niet in slagen voldoende middelen en mensen te sturen om de situatie onder controle te houden. Wij geven daarmee blijk van ons onvermogen om bij conflictpreventie een rol van betekenis te spelen.
Ik wil de heer Solana dan ook vragen ons het standpunt van de Europese Unie ten aanzien van Tsjetsjenië te verduidelijken. Wat gaan wij nu daadwerkelijk aan deze vreselijke situatie doen? Wij hebben pressiemiddelen om Rusland onder druk te zetten, maar wij kiezen er kennelijk voor deze niet te gebruiken.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer Solana, ik wil niet herhalen wat hier al is gezegd. U hebt gezegd dat wij nog vragen moesten stellen. Ik zal mij daartoe beperken. Het Stabiliteitspact is het beste wat wij ooit op stapel hebben gezet. Wij moeten er nu voor zorgen dat het werkt en dat het niet tot frustraties leidt. Ik heb dan ook enkele vragen. In de eerste plaats wil ik weten in hoeverre u invloed hebt op de professionaliteit van de besluiten van de Raad. Kunt u eindelijk voor verandering zorgen? Ik noem het voorbeeld van het bureau voor de wederopbouw van de Balkan in Thessaloniki. Dat bureau is wel ingesteld, maar bestaat nog altijd niet.
Het Stabiliteitspact werd op hetzelfde ogenblik gesloten en daarvoor werd hier in Brussel een coördinator aangesteld. Kunt u mij zeggen hoeveel synergie hier verloren gaat en waarom de Raad dat laat gebeuren? Dat getuigt van een groot gebrek aan professionaliteit. Kunt u ervoor zorgen dat zoiets in de toekomst niet meer gebeurt?
In de tweede plaats kan het zaterdag tijdens uw overleg met de ministers van Binnenlandse Zaken beslist niet alleen gaan over de mogelijkheid om een politiemacht te sturen. Concreet bevindt zich in Kosovo pas een derde van het beloofde aantal politiemensen. De KFOR zou in Mitrovica en andere crisisgebieden in Kosovo beter vertegenwoordigd kunnen zijn, als de beloofde politiemacht haar huidige opdrachten zou uitvoeren.
In de derde plaats zou ik willen weten of u de Raad ervan kunt overtuigen dat op zijn uitspraken op de Top eindelijk ook de realiteit, namelijk extra financiële middelen moeten volgen? Er moet een speciaal fonds voor crisisgebieden komen. Wij kunnen geen kredieten blijven overhevelen. Wij kunnen niet steeds opnieuw reeds toegewezen kredieten terugnemen om aan de grillen van de Raad te voldoen. Er moet een crisisfonds komen waaruit wij voor gevallen zoals dit geld kunnen putten.
Wat tenslotte Tsjetsjenië betreft, is het goed dat wij de massagraven en vluchtelingen betreuren, maar ik vraag mij af wat wij hebben gedaan om dit alles te verhinderen. Waarom hebben wij, toen dat allemaal gebeurde, geen interventiemacht gestuurd?
(Interruptie van de heer Cohn-Bendit) Beste Daniel, wij kunnen dat niet. Waarom hebben wij het geld niet ingehouden waarmee dat leger ginds wordt gefinancierd? Dat hadden wij moeten doen, en daaraan zou u kunnen bijdragen!

Carlsson
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de Hoge Vertegenwoordiger en mijnheer de commissaris, ik heb twee vragen voor u, mijnheer Solana: hoe kunt u op een geloofwaardige manier een verdere samenwerking op defensie- en militair gebied blijven vergroten als de lidstaten niet bereid zijn om aan de gemeenschappelijke verplichtingen te voldoen? Met alle respect voor de top, maar het gaat om het resultaat. Ik vraag me bovendien af hoe u de regeringen zover wilt krijgen dat ze echt een troepenmacht van 60.000 man verwezenlijken en hoe u ervoor kunt zorgen dat het niet alleen bij mooie plannen blijft.
Als we om ons heen kijken, lijkt het erop dat het GBVB een illusie blijft. Neem bijvoorbeeld de bezuinigingen op defensie in Duitsland. Die zijn niet alleen een zorg voor defensieminister Scharping, maar ze gaan heel Europa aan. Mijn eigen land Zweden moet in het kader van de solidariteitsverplichting 2500 man voor een EU-macht leveren. Maar de krijgsmacht kan door de bezuinigingen op defensie momenteel slechts circa 1500 man leveren. Als je dit omrekent voor alle EU-landen, wat niet onredelijk is bij de huidige stand van zaken, komen we niet op 60.000 man, maar hooguit op 35.000 tot 40.000 in het jaar 2003.
Mijn tweede vraag betreft het volgende: een paar weken geleden bent u in de Duitstalige media verkeerd geciteerd, wat door uw persdienst later is rechtgezet. Toch wil ik weten wat hierachter zit. Als het waar is dat u als Hoge Vertegenwoordiger met de gedachte heeft gespeeld om Oostenrijk apart te behandelen, met welk mandaat en welke speelruimte zou u dan opgetreden hebben?

Solana
Dit was een heel lang debat met heel veel vragen. Ik begin te geloven dat de heer Van der Bos gelijk heeft als hij zegt dat het een onmenselijke opgave is om zoveel vragen in zo'n korte tijd te beantwoorden. Desalniettemin ga ik het toch proberen en zal ik alle aan mij gestelde vragen stuk voor stuk beantwoorden, ook al is de afgevaardigde die de vraag gesteld heeft vanwege het lange debat doodmoe of niet meer aanwezig omdat hij of zij belangrijkere dingen te doen had. Ik zal beginnen met de eerste vraag.
Tegen de heer Poettering zou ik willen zeggen dat wij helemaal niet proberen het wiel nogmaals uit te vinden. Die vraag is overigens door veel afgevaardigden gesteld. Wij zijn niet bezig om iets te kopiëren. Wij doen ons uiterste best om ervoor te zorgen dat de Europese Unie in noodsituaties actie kan ondernemen terwijl tegelijkertijd de algehele veiligheid van de Europese Unie - van de landen die deel uitmaken van ons bondgenootschap - wordt gewaarborgd. Wij zijn niet bezig met het oprichten van een Europees leger. Mensen die dat beweren, slaan de plank mis. Wij zijn niet bezig met het oprichten van een Europees leger. Wij willen mogelijkheden creëren die wij in noodsituaties kunnen bundelen om in de toekomst de tragedies die we onlangs hebben meegemaakt, te voorkomen. Het is erg belangrijk om over preventie te praten. Dat is zeer belangrijk.
Ik kan u overigens zeggen, en u bent daar ook van op de hoogte, dat de Unie al over preventieve opties beschikt. Wij hoeven ze niet meer uit te vinden. Is ECHO bijvoorbeeld niet een preventieve instantie? Bieden onze activiteiten op het diplomatieke vlak geen preventieve mogelijkheden? Waar we echter absoluut niet over beschikken, is de mogelijkheid om aan het andere uiterste van het spectrum van crisisbeheersing op te treden.
Uiteindelijk zal de Europese Unie de belangrijkste groep van landen vormen die in staat is om problemen op te lossen die verband houden met crisissituaties; van humanitaire crises tot aan de stationering van troepen. Van Mozambique, mocht dat noodzakelijk zijn, tot aan de landen in Europa.
Dankzij de Europese landen is Eurocorps geformeerd. Eurocorps zal op zeer korte termijn in Kosovo worden gestationeerd; niet om daar rond te wandelen, maar om te voorkomen dat mensen elkaar vermoorden. Ik zou mijn vriend, de heer Cohn-Bendit, willen zeggen dat op dit moment 45.000 soldaten uit ons land - niet uit een ander land, het grootste deel komt uit ons land - in Kosovo zijn gestationeerd. Wat doen zij daar? Zij voorkomen dat mensen elkaar vermoorden. Denkt u echt dat wij in staat zijn om mensen, die al eeuwenlang onder onderdrukking lijden, op andere gedachten te brengen door alleen maar wat troepen te stationeren? Bent u echt van mening dat wij door het stationeren van soldaten de mentaliteit en de ideeën van mensen kunnen veranderen?
Hoeveel eeuwen zal het kosten om de mentaliteit te veranderen van landen die al jarenlang met elkaar in strijd zijn op moreel, psychologisch en zelfs fysiek terrein? Denkt u echt dat de mentaliteit van mensen zal veranderen doordat er in dat land troepen worden gestationeerd?
Soldaten kunnen voorkomen dat mensen elkaar doden, maar zij kunnen niet garanderen dat mensen van elkaar gaan houden. Was dat maar waar; dat zou geweldig zijn. Als we Europese troepen konden stationeren die in staat zouden zijn om mensen van elkaar te laten houden in gebieden waar ze elkaar nu nog vermoorden, zou ik dat persoonlijk als de grootste prestatie beschouwen. Helaas is dat niet haalbaar, zelfs niet met de mogelijkheden die ik heb, met het aantal functies dat ik zou bekleden en met de weinige uren slaap die ik krijg.
En zelfs al zouden we de door u gevraagde politiemacht inzetten, dan was het probleem nog niet helemaal opgelost. Bent u echt van mening dat de problemen in Mitrovica opgelost kunnen worden met een politiemacht uit de VN-landen?
Op dit moment is het nog steeds noodzakelijk om militaire eenheden in te zetten. Op andere plaatsen hebben we uiteraard een politiemacht nodig. Hebben de regeringen echter wel voldoende capaciteit om politiemensen ter beschikking te stellen in het tempo dat nodig is? Wij doen ons uiterste best, maar het is erg moeilijk.
In onze landen staat het leger paraat ingeval zich een crisis voordoet. Het politieapparaat in onze landen is echter 24 uur per dag actief, en het is voor regeringen soms moeilijk om een geschikte politiemacht samen te stellen om in crisisgebieden in te zetten. Wij hebben geen behoefte aan ongewapende agenten of aan verkeerspolitie. Wij hebben iets heel anders nodig; iets wat als een schakel tussen het leger en de politie kan functioneren, maar veel landen beschikken niet over een dergelijke schakel. De landen die deze specifieke capaciteiten wél hebben, stellen deze ook ter beschikking en ik vind dat ze doen wat ze kunnen.
Zoals u weet, doen de heer Patten en ik ons uiterste best om ervoor te zorgen dat landen zoveel mogelijk politiemensen inzetten, althans om ze ervan te overtuigen daaraan mee te werken.
De heer Haarder vroeg zich af of er gevaar bestond dat er een kloof zou ontstaan tussen de Europese Unie en de NAVO. Ik denk niet dat wij dat gevaar lopen. Ik denk dat wij iets kunnen ondernemen dat passend is en waar iedereen baat bij zal hebben. Voor ons Europeanen zou dit een teken van betrokkenheid zijn. Ik zie niet in waarom we hierdoor van elkaar zouden vervreemden of wat de negatieve invloed zou kunnen zijn op de continuering van de onderlinge samenwerking. En nogmaals, wij zijn niet bezig met de formatie van een Europees leger.
Om het totale buitenlandse beleid van de Europese Unie uit te leggen in de vijftig minuten die u mij ter beschikking heeft gesteld, is een ondoenlijke taak. Daarom beperk ik mij tot het geven van informatie over wat ikzelf in ieder geval de meest belangrijke ontwikkeling in de afgelopen drie maanden vind. Ik vind ook dat ik verplicht ben om u hiervan op de hoogte te stellen.
Hebben we behoefte aan een of andere civiel korps dat kan worden ingezet? De mensen die daar al zijn in hun witte uniformen, het witte uniform van de Europese Unie, waren jarenlang in Bosnië gestationeerd en worden nu in Kosovo ingezet. Bernard Kouchner is degene die daar namens de VN de leiding heeft. Hij is Europeaan, hij is competent en hij doet veel. Dit is weer een andere manier waarop Europeanen laten blijken dat ze betrokken zijn bij het vredesproces in Kosovo.
Ik heb nog niet expliciet aandacht aan het Midden-Oosten besteed, maar u weet dat we daar uren over zouden kunnen praten. Ik wil daar slechts twee dingen over opmerken. De trojka heeft begin dit jaar een bezoek aan het Midden-Oosten gebracht en alle landen in de regio bezocht. Zo is een duidelijk beeld over de situatie aldaar verkregen. Helaas is er op dit moment nog steeds geen vooruitgang op het Syrische vlak te bespeuren. Er bestaat echter een mogelijkheid dat dit in de nabije toekomst zal veranderen. Zoals u weet, bestaan er op dit moment ook problemen met betrekking tot de Palestijnen. Als er wat licht in de duisternis komt, kan er op dit vlak weer vooruitgang worden geboekt, maar helaas kan ik hierover nog geen positieve berichten melden.
De Europese Unie, de Europese landen, doen echter hun best om mee te blijven werken aan het vredesproces. Zij zullen hulp bieden aan alle partijen als dat de uitvoering van de akkoorden die gesloten zullen worden, ten goede komt. En die hulp zal nodig zijn. Als de tijd daar is, zullen we in dit Parlement om ondersteuning vragen. De financiële middelen die in de huidige begroting van de Europese Unie zijn opgenomen, zullen waarschijnlijk niet toereikend zijn om de problemen op te lossen nadat er een akkoord, en daarmee doel ik op een rechtvaardig akkoord, in de regio is gesloten.
Er zijn veel vragen gesteld over mijn mening over de IGC met betrekking tot veiligheid en defensie en dergelijke. Ik weet niet wat ik op die vragen moet antwoorden. Zoals bekend, heeft de IGC een beperkte agenda. Ik heb de indruk dat die agenda gaandeweg uitgebreid zal worden. Het is echter slechts een indruk die ik heb, dezelfde indruk die u waarschijnlijk ook heeft. Ik verkeer echter niet in de positie om die uitbreiding te bevestigen of daar een uitspraak over te doen. We zullen de ontwikkeling op dat vlak de komende tijd moeten afwachten.
Ik zal nu de specifieke vragen beantwoorden over de verklaring van de Franse minister van Defensie met betrekking tot de factor 0,7. Hij heeft die 0,7 nooit gebruikt in verband met de defensie-uitgaven. Als ik het goed heb begrepen, had die 0,7 betrekking op onderzoek, met inbegrip van militair onderzoek. Ik denk dat de landen zelf moeten beslissen of ze deze doelstelling al dan niet willen realiseren.
Aan de Sintra-documenten wordt de laatste hand gelegd. Ik heb niet de bevoegdheid om op dit moment informatie te geven over het document waar de Commissie buitenlandse zaken, mensenrechten, gemeenschappelijke veiligheid en defensiebeleid zich mee bezighoudt. Ongetwijfeld zult u hierover op een bepaald moment worden geïnformeerd. Wanneer er zich in de toekomst een crisis mocht voordoen, ben ik graag bereid om in dat verband met voornoemde commissie samen te werken.
Wat de vraag over artikel V betreft, zou ik eerst willen opmerken dat er twee artikelen V bestaan. Er is een artikel V voor de landen die tot het bondgenootschap behoren, en er is een artikel V voor landen die deel uitmaken van de WEU. De WEU zal haar activa, of een deel daarvan, aan de Europese Unie overdragen. Het is nog niet duidelijk wat er met artikel V zelf gebeurt. Zoals u weet, hebben bepaalde landen in de Europese Unie hun standpunt nog niet bepaald. Zij zullen niet accepteren dat artikel V, het Brusselse artikel, wordt geïntegreerd in het kader van de Europese Unie en daarom kunnen we dat ook niet doen. Als u defensie als onderwerp op de agenda van de IGC wil zetten, lijkt het vrijwel onmogelijk om daarin ook het integreren van artikel V van het Verdrag van Brussel te betrekken.

In hoeverre zal het buitenlandse beleid in de komende jaren ingepast worden in het Gemeenschapskader? Ik weet het niet. U stelt de vraag aan de verkeerde persoon - ik weet het gewoon niet. Ik heb daar wel verschillende ideeën over, maar uiteindelijk worden de besluiten genomen door de intergouvernementele conferentie en dus per definitie door de landen zelf; ik heb dus wel bepaalde ideeën over dit onderwerp, maar omdat die voor u niet interessant zijn, hou ik ze voor mezelf. Het is veel belangrijker om te kijken wat de afzonderlijke landen op dit vlak hebben gedaan.
Ik wil nu graag een paar vragen van de heer Morillon beantwoorden. Ik weet dat hij een deskundige is op het gebied van deze kwesties omdat hij zich daar al jaren mee bezighoudt. Wat de landen betreft die nog geen lid zijn van de Europese Unie maar dat uiteindelijk wel zullen worden en die nu al deel uitmaken van het bondgenootschap, willen we graag dat ze hun betrokkenheid tonen. Wij verwachten een constructief kritische betrokkenheid vóórdat er een besluit tot een operatie wordt genomen en een loyale betrokkenheid en medewerking nadat een besluit is genomen. Indien zij dan ook nog bereid zijn om te participeren in een crisisbeheersingsoperatie zullen wij ze als gelijkwaardige partners behandelen met dezelfde rechten en plichten als de andere landen.
De heer Galeote Quecedo stelde een vraag over het corps diplomatique van de Europese Unie. Over dit onderwerp wordt door veel mensen nagedacht. Ik denk niet dat er op korte termijn al resultaat zal worden geboekt. Op basis van de bespreking die we met de Commissie hebben gevoerd, lijkt het een goed idee om in ieder geval een stap in die richting te doen, maar wij zijn nog ver verwijderd van een eigen corps diplomatique. Bepaalde zaken zoals samenwerking en het bieden van zoveel mogelijk ondersteuning moeten wel haalbaar zijn, maar de uiteindelijke totstandkoming van een corps diplomatique is op dit moment nog toekomstmuziek.
Een aantal vragen betrof het Stabiliteitspact. Het Stabiliteitspact staat hoog op de agenda van de eerste financiële conferentie die eind maart wordt gehouden en waar projecten worden besproken. Het pact functioneert goed en ik hoop van harte dat het een groot succes wordt voor de landen in die regio en ook voor de Europese Unie. De Europese Unie levert niet de enige bijdrage, maar levert zonder twijfel wel de grootste bijdrage.
Ik heb heel veel jaren tegen dictatuur gevochten. Ik heb veel geleden, ik heb in de gevangenis gezeten en ik ben er erg trots op dat ik hier de belangen van de Europese Unie en het democratische Parlement op defensiegebied mag verdedigen. Ik kan u meedelen dat we bereid zijn om troepen in te zetten: niet om oorlog te voeren, maar om vrede te bewerkstelligen.
U weet allen heel goed dat de staatshoofden en regeringsleiders in Helsinki een erg belangrijk besluit genomen hebben inzake Tsjetsjenië. De Unie is de enige groep van landen die een dergelijke beslissing heeft genomen. We hebben niet alleen besloten om de daad bij het woord te voegen, maar we hebben ook nog twee belangrijke besluiten genomen met betrekking tot de handel en de humanitaire hulp. Die besluiten staan nog steeds recht overeind.
Morgen en overmorgen zal ik samen met Chris Patten besprekingen voeren met de heer Ivanov en het voorzitterschap. Die besprekingen vinden uiteraard in Lissabon plaats. De daaropvolgende dag zal er een bespreking plaatsvinden met de Verenigde Staten, waarna een trilaterale ontmoeting zal volgen tussen de Verenigde Staten, de Europese Unie en Rusland. Uiteraard is Tsjetsjenië dan het belangrijkste punt op de agenda. We doen wat we kunnen. We blijven nog steeds druk uitoefenen omdat we ons bewust zijn van de crisis - zowel op korte als ook op lange termijn - die zou kunnen ontstaan als Rusland zich uiteindelijk in een richting ontwikkelt die voor niemand positief is.
Wij streven naar een solide, bilaterale relatie met Rusland omdat dat erg belangrijk voor Europa is. Die relatie kan echter alleen maar succesvol zijn als Rusland begrijpt dat bepaalde dingen niet kunnen. Dat is ook wat we hebben gezegd, dat is ook vanaf het begin het richtsnoer voor ons handelen geweest. Als u naar het standpunt kijkt dat de heer Patten en ikzelf vanaf het begin hebben ingenomen, als u naar de verslagen kijkt en als u luistert naar wat wij zeggen, dan denk ik dat u weet dat ik u de waarheid vertel.
Er zijn waarschijnlijk nog veel meer vragen gesteld. Omdat ik niet meer van uw tijd in beslag wil nemen, wil ik graag afronden door te zeggen dat ik steeds bereid ben om in dit Parlement te verschijnen indien u dat wenst. Ik zou echter de voorkeur aan vergaderingen geven waarin slechts een beperkt aantal onderwerpen aan de orde komt, zodat we deze uitputtend kunnen behandelen. Als we dat niet doen, moeten we te veel onderwerpen in een keer behandelen en is het erg moeilijk om overal uitgebreid op in te gaan. U weet dat ik bereid ben om elke keer als het nodig is in dit Parlement mijn opwachting te maken.
Dan nog een laatste belangrijke opmerking. De Top in Helsinki vond in december plaats en onze staatshoofden en regeringsleiders hebben ons gevraagd om een unieke daad te stellen. Zij vroegen ons om mogelijkheden te creëren en inspanningen te leveren, ook op het militaire vlak, op het gebied van crisisbeheersing. Ik ben er trots op dat ik u kan meedelen dat we twee maanden nadat we hiermee zijn begonnen op de goede weg zijn. Ik vind dat de afgevaardigden, als vertegenwoordigers van onze burgers, daar ook trots op mogen zijn.

Patten
Ik ben erg blij dat ik de gelegenheid heb gekregen om een bijdrage te leveren aan het debat over de verklaring van de Hoge Vertegenwoordiger. Ik wil het Parlement niet te lang ophouden, maar wellicht mag ik op een of twee onderwerpen nader ingaan? Ik zou allereerst de aandacht willen vestigen op iets dat voor elk parlement risico's met zich mee kan brengen, namelijk de verhouding tussen retoriek en realiteit. Mevrouw Pack besteedde hier ook al aandacht aan. Zij verklaarde bereid te zijn om een nieuwe weg in te slaan en ik vind dat wij de moed zouden moeten opbrengen om haar op die weg te volgen.

Ik wil aan dit onderwerp graag nog iets toevoegen. Ik heb vorige week een toespraak gehouden op een bijzonder interessante bijeenkomst tussen leden van de Parlementaire Vergadering van de NAVO en leden van dit Parlement. Velen van u hebben die bijeenkomst bijgewoond en ik denk dat het de werkelijkheid geen geweld aandoet als ik zeg dat de scepsis bij de parlementaire afgevaardigden van de NAVO er duimendik bovenop lag toen de ambitie van Europa met betrekking tot het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid ter sprake kwam. Dat gold met name voor enkele Amerikaanse afgevaardigden, maar ook voor enkele andere aanwezigen.
Toen ik met een aantal van hen sprak, had ik, zoals eerder gezegd, het gevoel dat ze niet wisten of ze nou moesten lachen of huilen. Dit onderstreept voor ons allemaal nogmaals het belang van de doelstellingen die wij onszelf opleggen en hoe ontzettend belangrijk het is dat wij die doelstellingen de komende maanden en jaren ook daadwerkelijk realiseren. Tegen die achtergrond waren de opmerkingen van de Hoge Vertegenwoordiger vandaag zeer bemoedigend.
Wij hebben in een heel korte tijd opvallend veel bereikt, maar er moet nog een hoop gebeuren. De komende maanden en jaren worden we bijvoorbeeld geconfronteerd met moeilijke kwesties op het gebied van hulpmiddelen. Veel mensen zullen uiteraard beweren dat er in Europa maar één ding hoeft te veranderen; er moet gewoon beter gebruik worden gemaakt van de bestaande hulpmiddelen. Ik vermoed echter dat de discussie in de lidstaten de komende tijd alleen maar zal toenemen over de vraag of die grotere effectiviteit alléén wel voldoende is, met andere woorden of we daarmee het soort veiligheidsbeleid kunnen garanderen waarvoor de Unie zelf meer verantwoordelijk wil dragen.

Ik wil even kort iets zeggen over de niet-militaire aspecten van ons veiligheidsbeleid, over de preventie van conflicten en crisisbeheersing. De nadruk wordt vandaag terecht gelegd op de militaire kant, maar we moeten niet vergeten dat er ook nog een niet-militaire kant is. Door de toestand in Mozambique worden we weer herinnerd aan het belang van die niet-militaire kant. Nog vóór de top in Lissabon zullen we de Raad onze voorstellen presenteren over een snelle interventiefaciliteit zodat we in een tijdsbestek van enkele dagen of weken - en geen maanden of jaren - ondersteuning kunnen geven waar dat nodig is.
Wij zullen een crisiscentrum van de Commissie in het leven roepen dat moet fungeren als een operationele liaison met het situatiecentrum in de beleidseenheid van de Hoge Vertegenwoordiger. Persoonlijk vind ik het allerbelangrijkste, en dat is overigens nog onontgonnen gebied, dat we na bovengenoemde voorstellen ook snel met voorstellen zullen komen inzake niet-militaire doelstellingen.
Ik herhaal dat dat weliswaar een onontgonnen gebied is, maar het is vanwege een aantal redenen erg belangrijk dat we dat gebied betreden. De meest opvallende en voor de hand liggende reden is het politieoptreden in Kosovo en ook op andere plaatsen. Overigens is dat niet het soort politieoptreden dat we met de wijkagent op de hoek van de straat associëren. Toen ik klein was, hoopte ik altijd dat ik lang genoeg mocht opblijven om een televisieserie over een wijkagent te zien. Die serie heette Dixon of Dock Green. Voordat ik deze functie aanvaardde, was ik bezig met het opstellen van een verslag - overigens een erg goed verslag om op de opmerking van mijn gewaardeerde vriend in te gaan - over het functioneren van de politie in een bepaald deel van mijn land.

Ik weet nog dat ik op een gegeven moment in een gesprek over het functioneren van de politie tegen enkele Amerikaanse politiedeskundigheden zei: "Wat is volgens u de ideale wijkagent?". Het antwoord was: "Een zwarte oma". Maar helaas is dit niet de politiebenadering die we in Kosovo nodig hebben. Wij beschikken weliswaar over strijdkrachten en we hebben allemaal ervaring met het trainen van politieagenten. Wat we in deze situatie echter nodig hebben, is iets wat tussen de strijdkrachten en onze reguliere politiekorpsen in ligt. We hebben mensen nodig die niet alleen de capaciteiten hebben om misdaden op te sporen, maar die tegelijkertijd ook over vaardigheden beschikken om bij precaire verstoringen van de openbare orde op een adequate manier op te treden. Daar moeten we in de Europese Unie naar streven. Tegelijkertijd moeten we ons realiseren dat daar ook consequenties aan verbonden zijn op het gebied van de hulpmiddelen. En zo zijn we weer terug bij de kloof tussen retoriek en de realiteit.
De heer Titley refereerde aan conflictpreventie in de ruimste zin van het woord en hij wilde weten welke intellectuele bijdrage wij aan dit debat zouden leveren. Ik zou hem in ieder geval willen aanraden om eind maart naar radio 4 te luisteren. Dan wordt namelijk de eerste Reith-lezing uitgezonden en zal hij de commissaris voor buitenlandse betrekkingen een buitengewoon inspirerende en overtuigende lezing over dit onderwerp horen geven.
Maar misschien kan ik vandaag al een tipje van de sluier oplichten. Volgens mij is er sprake van een navelstrengverbinding tussen het verwaarlozen van mensenrechten, het verwaarlozen van de habeas corpus, het verwaarlozen van behoorlijk bestuur, dictatuur en milieudegeneratie. Deze dingen hebben allemaal met elkaar te maken. Wij praten over de complexiteit van ons ecosysteem, maar er bestaat ook een ecosysteem van waarden en politieke instellingen dat net zo belangrijk is. Een dergelijk systeem is absoluut essentieel als we niet alleen het leven van mensen in landen als Mozambique willen verbeteren, maar ook het leven van mensen dichter bij huis, zoals in de Balkanlanden.
Daarom zal de Commissie bijvoorbeeld de komende maanden een aantal mededelingen doen uitgaan die direct te maken hebben met het totale vraagstuk van conflictpreventie en crisisbeheersing. Binnenkort zal er ook een mededeling verschijnen over een onderwerp dat dit Parlement zeer na aan het hart gaat. Die mededeling heeft namelijk betrekking op de manier waarop we kunnen garanderen dat de waarneming bij verkiezingen zo uitgebreid en zinvol mogelijk verloopt zonder dat de integriteit van de instellingen die de waarneming uitvoeren, in het geding komt.
Wij zullen ook een mededeling opstellen over anti-personeelmijnen, of eigenlijk over het opruimen van landmijnen met gebruik van sensorapparatuur. Dit bleek in Mozambique een doorslaand succes. Men is er in geslaagd om veilige doorgangen te creëren van de dorpen naar de waterbronnen, en van de dorpen naar de lagere scholen. Wij moeten ons nu afvragen wat de gevolgen zijn van de overstromingen van de afgelopen dagen waardoor die anti-personeelmijnen op drift zijn geraakt. Wij zullen straks weer dezelfde maatregelen moeten gaan nemen.
Waar we in ieder geval aandacht aan moeten besteden, is de manier waarop een dergelijke kwestie verband houdt met ons beleid in andere gebieden. We moeten ons afvragen wat we met de enorme berg anti-personeelmijnen in Oekraïne en in Moldavië doen en wat de ecologische, financiële en politieke consequenties van het opruimen van die mijnen zijn.
Ik wil hiermee duidelijk maken dat deze dingen allemaal nauw met elkaar samenhangen. We beschikken over alle benodigde instrumenten, maar we moeten ze veel efficiënter op elkaar afstemmen dan we tot nu toe hebben gedaan. Dat is de uitdaging waarmee de Hoge Vertegenwoordiger en ik de komende vier à vijf jaar worden geconfronteerd.
Ik hoop dat we bij het aangaan van die uitdagingen worden gesteund door adequate hulpmiddelen en spectaculaire retoriek. Wij weten allemaal dat er een aantal redenen bestaat voor de ontwikkeling van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Ik zal er drie opnoemen: Bosnië, Albanië en Kosovo.
Dat zijn drie redenen voor de ontwikkeling van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid. Hoe succesvol dat beleid zal zijn, zal met name blijken uit de manier waarop wij met de situatie in de Balkanlanden omgaan. Wij moeten bovendien niet uit het oog verliezen dat er redelijk veel critici zijn, waaronder nogal wat Amerikaanse senatoren en congresleden, die zeggen: "Hoe kunnen we de ontwikkeling van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid überhaupt serieus nemen als jullie niet eens in staat zijn om de problemen in je eigen achtertuin op te lossen?" De grote test van ons beleid vindt dus in de Balkanlanden plaats. Ik hoop dan ook dat alle prominente politici in onze lidstaten die de Balkan gouden bergen hebben beloofd, die de Balkanlanden Marshall-plannen en nog veel meer beloften in het vooruitzicht hebben gesteld, hun stem zullen laten horen wanneer de begrotingsautoriteit een beslissing neemt over de omvang van de financiële steun aan de Balkanlanden.
Ik hoop van harte dat we allemaal kunnen leven op een politieke planeet waar ook plaats is voor de Europese Raad, voor de Raad Algemene Zaken en voor de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën. Ik hoop ook dat we dan met zijn allen kunnen zorgen dat er enige harmonie zal bestaan tussen de dingen die we de wereld beloven en de daden die daar in werkelijkheid tegenover staan.
In de afgelopen maanden heb ik in mijn functie herhaaldelijk beloften gehoord dat wij een actievere houding ten opzichte van Latijns Amerika zullen aannemen. Als er een vredesakkoord in het Midden-Oosten zou worden gesloten, heb ik toezeggingen gehoord dat wij de uitvoering daarvan financieel zullen ondersteunen. Ik heb gehoord dat wij voor een stabiliteitspact in de zuidelijke Kaukasus zullen zorgen, evenals beloften dat wij de democratie in Indonesië zullen waarborgen door dat land meer ondersteuning te geven.
Kortom, heel veel mooie woorden, maar waar blijven de daden? Dat is, vind ik, de centrale vraag die we ons de komende weken en maanden telkens weer moeten stellen. Ik ben erg gemotiveerd om een effectieve hervorming van onze buitenlandse ondersteuningsprogramma's te realiseren. Een van de redenen daarvoor is dat ik niet voortdurend, wanneer de kloof tussen retoriek en realiteit ter sprake komt, een reactie wil krijgen in de trant van "Oh, maar we weten dat je niet efficiënt genoeg bezig bent, we weten dat je nog niet alle financiële middelen hebt besteed, we weten dat je nog wat geld in je achterzak hebt". Ik wil dat we een situatie creëren waarin we kunnen zeggen "Dat was vroeger. Tegenwoordig werken wij zo efficiënt en competent mogelijk." Dus, geachte lidstaten, het wordt tijd om voor het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid een brug te bouwen die de conclusies van de Raad en ontelbare communiqués verbindt met feitelijke activiteiten in crisisgebieden. Als dat lukt, zal de taak van de Hoge Vertegenwoordiger een stuk gemakkelijker worden en zullen de levensomstandigheden van een heleboel mensen wereldwijd aanzienlijk verbeteren.

De Voorzitter
Mijnheer Patten, ik dank u. Ik dank u ook omdat u ons tijdens dit debat over dit zeer moeilijke onderwerp enkele staaltjes van uw Britse humor hebt gegeven. Dat maakt het ook wat boeiender.

Vrouwen in het besluitvormingsproces
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over vrouwen in het besluitvormingsproces.

Maria de Belém Roseira
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, de viering van de internationale vrouwendag vormt een onontbeerlijke schakel in het proces dat de vrouw eindelijk de plaats moet toekennen die zij uit hoofde van haar waardigheid verdient. De viering van deze dag moet twee fundamentele elementen in zich verenigen. Enerzijds dient aandacht te worden besteed aan het herdenkingsaspect, aan het vermogen ons te identificeren met de inspanningen die in het verleden in dit opzicht zijn geleverd en met alle personen die zich voor deze zaak hebben ingezet. De lovenswaardige bijdrage van de niet-gouvernementele organisaties verdient hier terecht een speciale vermelding. Anderzijds mogen we ook het symbolische karakter niet uit het oog verliezen. Dit initiatief kan immers toekomstperspectieven openen die de weg naar de voltooiing van het beginsel van gelijke kansen voor mannen en vrouwen helpen effenen.
Door datgene wat tot dusver in de schaduw stond in de schijnwerpers te plaatsen, zal deze viering er mede voor zorgen dat mannen en vrouwen elkaar beschouwen als oorsprong en bestemming van de eigen waardigheid. Dit alles in een proces dat niet zozeer tot doel heeft de tijd te idealiseren, maar deze te zuiveren en van alle vooroordelen te ontdoen. Een dergelijke viering heeft zin omdat het oproepen van het verleden de vrouw in de gelegenheid zal stellen zich te bevrijden van het stigma waaronder zij sinds mensenheugenis gebukt gaat. Ik denk dan aan de armoede waarin zij vaak noodgedwongen moet leven, de onderwaardering die zij op het gebied van de opvoeding te verduren heeft, de natuurlijke broosheid die haar blootstelt aan willekeurig geweld, de onmogelijkheid om aan de macht en de besluitvorming deel te nemen, de gezondheidsproblemen veroorzaakt door de omstandigheden eigen aan het moederschap, het geweld of de seksuele uitbuiting, de zware last die de maatschappij haar oplegt door haar de verantwoordelijkheid voor het gezin toe te kennen, de onzekere economische situatie en de instabiele werkgelegenheid, het gebrek aan tijd om aandacht aan zichzelf te besteden en het complexe systeem waarin de vrouw wordt omgevormd tot lustobject, zij het op het gebied van de massamedia, de vrouwenhandel of de seksuele uitbuiting, kortom, de oneindige lijst van schendingen van de mensenrechten waarvan zij het slachtoffer is.
Het Oude Griekenland gaf in dit opzicht blijk van een uitgesproken scherpzinnigheid. De overlevering leert ons dat gelijkheid en rechtvaardigheid vanzelfsprekend hand in hand gaan. Aristoteles laat hierover geen twijfel bestaan wanneer hij verklaart "dat de rechtvaardige diegene is die naar de wet handelt en de gelijkheid in acht neemt en ons respect voor de wet en de gelijkheid afdwingt terwijl de onrechtvaardige ons naar de illegaliteit en de ongelijkheid leidt". Voltaire merkt echter tweeduizend jaar later op dat deze gedachte lang niet zo eenvoudig is als zij lijkt: "gelijkheid is tegelijkertijd de meest natuurlijke en de meest onwezenlijke zaak die men zich kan indenken. Aangezien de mens een sterke neiging tot overdrijven vertoont, drijft hij waar mogelijk ook de ongelijkheden tot het uiterste". De moderniteit en het democratische regime waarin deze haar wortels heeft, stoelt op het concept van het sociale contract. Het betreft een vorm van samenleving die volgens Rousseau "met vereende krachten de persoon en de bezittingen van elk van haar leden verdedigt en beschermt en waarin elk van de leden zich weliswaar met de anderen verenigt, maar desondanks toch enkel aan zichzelf gehoorzaamt en zijn oorspronkelijke vrijheid behoudt. Doordat iedereen zich geheel geeft, verkeert iedereen in dezelfde situatie. En aangezien de omstandigheden voor iedereen gelijk zijn, heeft niemand er belang bij deze tegen de anderen te keren". Wij weten nochtans dat deze conditie van gelijkheid-universaliteit niet op de vrouw van toepassing was. Nu het sociale contract van Rousseau ontoereikend is gebleken, moeten wij in de postmoderniteit een nieuwe contractuele formule uitwerken. Om een rijker en meer verrijkend contract in het leven te roepen moeten wij bovenal rekening houden met de aard van het menselijke wezen, dat uit een vrouwelijke en een mannelijke pool bestaat.
Wij moeten van een nieuw sociaal contract vertrekken waarin mannen en vrouwen gelijke kansen hebben. Dit voorstel vloeit in wezen uit de democratie zelf voort. Wij leven in een tijd waarin de politiek aan waarde heeft verloren en de democratieën ernstig lijden onder het gebrek aan politiek engagement van de burgers. Wij moeten deze vaststelling van naderbij onderzoeken op grond van de gevolgen van het binomium burgerschap-democratie en de wisselwerking die tussen deze concepten en realiteiten ontstaat. De uitsluiting van de vrouwen uit de volwaardige uitoefening van hun burgerrechten is in mijn ogen een van de doorslaggevende factoren die op een diepgaande crisis van de democratie wijzen. Enkel een geïntegreerd beleid dat naar gelijke kansen streeft, kan de huidige tendens keren. Dit streven naar gelijkheid dat in een paritaire democratie moet uitmonden, is een nieuw paradigma dat zal voortvloeien uit de toepassing van een nieuw sociaal contract waarin mannen en vrouwen gelijke kansen krijgen. Het is met name de weg en zelfs de kortste weg naar een maatschappij die niemand uitsluit. De mondialisering heeft velerlei gevolgen voor de democratieën. Wij hebben dringend behoefte aan een nieuwe ethiek, aangezien de ontoereikendheid van de individuele en maatschappelijk ethiek tot vervelens toe is aangetoond. Begrippen als soepelheid, mobiliteit en snelheid zijn niet meer weg te denken uit ons wereldbeeld. Zij zijn voortaan een blijvende waarde en wel op universeel niveau. Concepten en realiteiten als transnationalisme, regionalisme en tribalisme zijn in het dagelijkse leven schering en inslag. Zij geven aanleiding tot problemen en stemmen ons vaak tot nadenken. En op onze weg naar de definitieve inplanting van de democratie op wereldschaal, die onomkeerbaar lijkt, worden wij echter tegelijkertijd geconfronteerd met de immense maatschappelijke ellende die het gevolg is van de mondialisering en hoofdzakelijk de minst weerbare lagen van de bevolking en met name de vrouw treft. De armoede heeft immers nog steeds een vrouwelijke naam en een vrouwelijk gelaat.
In werkelijkheid heeft de concentratie van rijkdom en macht de uitsluiting aanzienlijk in de hand gewerkt. Het technologische proces heeft werkloosheid meegebracht en het aantal werklozen verveelvoudigd. Door de mondialisering van de economie en het financiële systeem heeft de staat van een aantal van zijn bevoegdheden afstand moeten doen zodat zijn rol tot die van een parallelstaat is herleid. Tegelijkertijd en als gevolg hiervan worden wij met de realiteit van het nomadisme geconfronteerd die de problemen van de maatschappelijke integratie alleen maar verscherpt. Dat is een nieuw gegeven dat aan de voornoemde factoren moet worden toegevoegd. Om kort te gaan, het is onmiskenbaar dat de uitsluiting vele gezichten heeft, maar één ding is zeker, zij is alomtegenwoordig en bezoedelt tot onze schaamte de doelstellingen van ons regime dat als democratie van ons aller ongenoegen wordt gedefinieerd. Het wordt immers gekenmerkt door een toenemende uitsluiting, gebrek aan engagement, stigmatisering en maatschappelijk diskrediet zonder weerga in tijd en ruimte.
In het kader van het Portugese voorzitterschap en gelet op de door de verschillende lidstaten in dit opzicht geleverde inspanningen en bijdragen, zal op de buitengewone top van Lissabon over "Werkgelegenheid, economische hervormingen en sociale samenhang - voor een Europa van innovatie en kennis" getracht worden de genoemde risico's in te dijken. De geschiedenis leert ons immers dat deze doorgaans vooral voor de vrouw nefaste gevolgen hebben. Hierbij zal speciale aandacht worden besteed aan de gebieden die rechtstreeks verband houden met het specifieke thema dat wij hier vandaag bespreken.
Er wordt derhalve bijzonder belang gehecht aan de tenuitvoerlegging van maatregelen ter bevordering van de toegang tot de kennis en het levenslange leren en het uit de weg ruimen van de obstakels die de burgers verhinderen voordeel te halen uit de technologische vooruitgang, met alle gevolgen van dien. Het is de bedoeling het Europees sociaal model te vernieuwen door zowel de dimensie van de werkgelegenheid als de reikwijdte van de sociale samenhang uit te diepen. Wij wensen met andere woorden een houding aan te nemen die de traditionele tendens, namelijk de uitsluiting van de vrouw, kan keren. De huidige situatie is te wijten aan de verantwoordelijkheden die van oudsher op de vrouw werden afgeschoven. Om hierin verandering te brengen hebben wij dringend een nieuw sociaal contract nodig waarin gezins- en beroepsleven met elkaar worden verzoend. In deze context moet met name het strategische belang van de "verdeling van de taken" worden onderstreept.
De uitsluiting van de vrouw komt echter het sterkst tot uiting in de politiek. Vandaar dat wij er goed aan hebben gedaan dit thema hier vandaag aan de orde te stellen. Het speelt immers een belangrijke rol met het oog op de toekomst en met name vanaf het moment dat de juridische gelijkheid een feit is. De invoering van de vrouwelijke dimensie is immers onontbeerlijk als wij aan de complexe actualiteit op afdoende wijze het hoofd willen bieden. Het gebrek aan daadwerkelijke gelijkheid vertaalt zich onmiskenbaar in het gebrek aan legitimiteit en het gebrek aan vertegenwoordigingsvermogen van de politieke structuren. Dit alles toont aan dat de juridische gelijkheid ontoereikend is, aangezien zij gelijkheid op papier garandeert, maar geen concrete resultaten heeft weten af te dwingen. Zoals ik reeds heb gezegd, worden de vrouwen in het kader van het zogenaamde universalisme dat in de teksten van de stichters van de democratie uit de moderne tijd tot uiting komt, niet als burgers beschouwd. Vrouwen hadden eenvoudigweg geen rechten. Aangezien de ware democratie de deelname van alle burgers zonder uitzondering vooropstelt en impliceert, leiden de verschillen tussen man en vrouw logischerwijs tot een significante verdieping van het democratisch regime. De mensheid bestaat nu eenmaal uit twee dimensies. Het spreekt dan ook vanzelf dat wij een systeem tot stand moet brengen waarin mannen en vrouwen op evenwichtige wijze aan de debatten en de besluitvorming deelnemen.
Pariteit betekent evenwicht tussen mannen en vrouwen in de structuren die aan de basis van de maatschappelijke en politieke vertegenwoordiging liggen. Vrouw zijn is een van de twee wezenlijke vormen van mens zijn. Het mens zijn wordt onderverdeeld in vrouw zijn en man zijn. Het betreft twee aspecten die elkaar tegelijkertijd aantrekken en afstoten en daarom zijn zij een voortdurende bron van tegenstellingen. Uitgaande van deze beginsituatie haalt het begrip paritaire democratie voordeel uit de ontstane creativiteit. Deze leent zich immers perfect voor een correctere en rechtvaardigere besluitvorming die beter aansluit bij de op te lossen problemen. Daarom geloof ik in de pariteit als nieuw model voor de gelijkheid van man en vrouw aangezien hierdoor het mens zijn en de politieke dimensie van de maatschappij weer een universeel karakter krijgen.
Het platform van Peking is een mijlpaal op de lange weg die wij hier vandaag in herinnering roepen. Het momenteel aan de gang zijnde evaluatieproces mag dan ook geen voorwendsel zijn om terug te krabbelen. Het gaat hier niet om de zoveelste verklaring op rij; het gaat hier om de evaluatie van de naleving van de door de verschillende landen aangegane verbintenissen. De principes van de verklaring, de waarden die zij verdedigt en de doelstellingen die zij nastreeft, moeten onvoorwaardelijk worden gerespecteerd. De verklaring mag uiteraard worden uitgediept, maar zij mag onder geen beding worden afgezwakt. Dat is de houding die de Europese Unie moet aannemen.
De conclusies van het Europese evaluatieproces dat de afgelopen maand januari in Genève heeft plaatsgevonden, liggen in deze lijn en onderstrepen eens te meer dat de twaalf geïdentificeerde actieterreinen geheel en al ten uitvoer moeten worden gelegd. Ondertussen is tevens een proces opgestart dat tot het vijfde communautaire actieprogramma voor gelijke kansen van mannen en vrouwen voor de periode 2001-2005 moet leiden. Onze kennis terzake leert ons dat het beleid van gelijke kansen voor mannen en vrouwen op communautair niveau moet worden voortgezet en zelfs nog moet worden versterkt. Ondanks de geboekte vooruitgang en de verrichte werkzaamheden bestaan er op economisch, politiek, maatschappelijk en burgerlijk vlak immers nog steeds ernstige ongelijkheden tussen mannen en vrouwen. Als voorzitter van de Europese Unie hoopt Portugal dan ook dat dit programma effect sorteert en ons in de gelegenheid zal stellen een Europa tot stand te brengen waarin iedereen gelijke kansen heeft.
Door het natuurlijke spel van tegenstellingen geven vrouwen en mannen vorm en structuur aan de maatschappij waarin zij leven. In feite ontstaat hiermee een nieuwe benadering van de overheids- en de privé-sfeer, een voorstel ter bestrijding van het door de politici en hun handelswijze gewekte wantrouwen, een alternatief dat het gebrek aan vertrouwen in de werking van de democratische structuren en hun transparantie moet herstellen, een proces dat in de mate van het mogelijke moet verhinderen dat bepaalde bevolkingssectoren hun steun aan de traditionele politieke partijen en hun beleidsvoering onttrekken.
Het beleid van gelijke kansen voor mannen en vrouwen houdt voor de maatschappij een meerwaarde in aangezien het zowel de zelfontplooiing van de vrouw als van de man op maatschappelijk en professioneel vlak bevordert. Het is tevens van uitzonderlijk belang voor de maatschappelijke vooruitgang, in die zin dat het de mogelijkheden van mannen en vrouwen erkent en versterkt. Anderzijds draagt het beleid ook bij aan de verdieping van de democratie door het besluitvormingsproces dichter bij de kiezer te brengen. Op het politieke toneel wordt de aandacht gevestigd op nieuwe waardevolle dimensies van de vrouw. Tot slot leidt het ook tot een verbetering van de levenskwaliteit en de versterking van de democratie.
In 1922 kwam een Portugees denker naar aanleiding van de problematiek van de gelijkheid tot de volgende conclusie: "geen gelijke rechten zonder gelijke bevoegdheden". Ik geloof dat niemand de gegrondheid van deze gedachtegang kan weerleggen en dat wie deze uitspraak onderschrijft, onmogelijk kan betwisten dat het beginsel van gelijke kansen onlosmakelijk verbonden is met de democratie. Laten we er dan ook voor zorgen dat dit principe werkelijkheid wordt! Dat is de enige manier waarop wij daadwerkelijk kunnen aantonen dat de mensheid solidair is en dat deze solidariteit zich door de geschiedenis heen voortzet.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, twee eeuwen geleden tijdens de Franse revolutie werd een vrouw terechtgesteld, de beroemde Olympe de Gouges, die gelijkheid van vrouwen en mannen verkondigde en daarom als krankzinnig werd beschouwd. Nu is het twee eeuwen later en de Europese Unie heeft heel wat bereikt. De afgelopen eeuw werd gekenmerkt door drie fases. De eerste fase was een periode van institutionele veranderingen, van juridische veranderingen en belangrijke grondwettelijke verworvenheden in alle lidstaten. Deze veranderingen konden zich voltrekken dankzij de strijd van de vrouwenbeweging, dankzij belangrijke besluiten van progressieve partijen. Deze veranderingen waren te danken aan de inzet van verlichte vrouwen en mannen. Daarna kwam de tweede fase waarin het model van de moderne vrouw vaste vorm kreeg. Overal zijn nu vrouwen aanwezig: er zijn vrouwelijke premiers, parlementsleden, bankiers en ministers; er zijn vrouwelijke artsen, advocaten, piloten, en generaals. Nu bevinden wij ons in de derde fase en in deze fase moet verandering worden gebracht in de politieke en economische machtscentra. De samenstelling van deze centra moet veranderen, opdat ook het beleid verandert. In de beleidsvormen zal rekening moeten worden gehouden met de waarden, met de levenshouding en levenservaringen van beide geslachten.
Geachte afgevaardigden, de eerste maanden van het nieuwe millennium stonden in het teken van twee belangrijke gebeurtenissen. De eerste belangrijke gebeurtenis was de verkiezing van mevrouw Halonen tot president van Finland. Voor het eerst waren er in Finland meer vrouwelijke dan mannelijke kandidaten, en uiteindelijk werd een vrouw gekozen. De tweede belangrijke gebeurtenis vond in Frankrijk plaats en betrof de uitvaardiging van een wet waarmee werd voorzien in gelijke vertegenwoordiging van vrouwen en mannen. De aanzet tot deze wet werd gegeven door een verklaring van het congres "Vrouwen en mannen aan de macht" van april 1999. Tijdens dit congres hadden de bevoegde ministers afgesproken concrete maatregelen en concrete beleidsvormen te zullen uitvaardigen om verandering te kunnen brengen in de samenstelling van de machtscentra. Wij moeten premier Jospin hiermee gelukwensen. Hij heeft op de meest resolute wijze aangetoond dat hij de aangegane verplichtingen nakomt.

Er zijn hierover veel woorden gesproken en er zijn verscheidene beleidsvormen ten uitvoer gelegd in de lidstaten. De waarheid blijkt echter uit de cijfers en die cijfers stemmen nog steeds tot nadenken: 24% van de regeringsleden zijn vrouwen en het aantal vrouwelijke parlementsleden schommelt tussen 6% in bepaalde lidstaten, en 40% in andere lidstaten, met een gemiddelde van 22%. Het aantal vrouwen in de machtscentra, in de beleidsinstanties, is uiterst gering. Zelfs in landen als Duitsland en België, waar het aantal vertegenwoordigers van beide geslachten bij wet is vastgelegd, komt de deelneming van vrouwen aan de verschillende commissies niet verder dan 18%. Daarom is er behoefte aan concrete beleidsvormen. Er is een gemengd beleid nodig, een beleid met verplichtingen op lange termijn, zoals in Zweden en Finland. In deze landen is het aantal vrouwelijke regeringsleden dan ook 56%, respectievelijk 44%. Ook moet men zorgen voor goede organisatie en statistisch toezicht. Er is controle nodig en infrastructuur, waarbij rekening dient te worden gehouden met de cultuur, de mentaliteit en de specifieke problemen van elk gebied. Natuurlijk is voor deze beleidsvormen ook financiële ondersteuning nodig, geld dus.
De verhoging van het aantal vrouwen in de besluitvormingsinstanties - of zoals de Franse premier Jospin dat formuleerde: "...de versterking van de invloed van vrouwen in de besluitvormingsinstanties..." - is de beste manier om de politiek te vernieuwen, om de problemen anders aan te pakken, om nieuwe ideeën en nieuwe ervaringen op het politiek gedachtegoed te enten. Deze ideeën en ervaringen moeten van de vrouwen komen. Zij leven en ontwikkelen zich immers anders.
Het Fins voorzitterschap heeft recentelijk besloten indicatoren te ontwikkelen voor de participatie van vrouwen in de besluitvormingscentra. Dit is een zeer belangrijk initiatief. In deze indicatoren zal ook de situatie in de nationale parlementen, de provinciale staten en de gemeentebesturen worden weerspiegeld, en een volledig beeld worden gegeven van de participatie van de vrouw in elke lidstaat. Mijns inziens is de ontwikkeling en ondersteuning van statistische gegevens een belangrijk politiek vraagstuk. Als men de mogelijkheid heeft doelstellingen te bepalen, prestaties te vergelijken en inspanningen te versterken, beschikt men over een belangrijk politiek instrument. Ook in het programma dat ik zal indienen, in het kader van het vijfde vrouwenprogramma, komt een dergelijk initiatief tot stelselmatig toezicht voor.
Ik moet hierbij echter vermelden dat de wetgevende en institutionele maatregelen van de lidstaten weliswaar goed zijn voor de bevordering van de participatie van de vrouw in de politieke besluitvormingsinstanties, maar dat in de particuliere sector de situatie sterk te wensen overlaat. Uit mijn contacten met grote Europese en multinationale concerns is gebleken dat de situatie zelfs tragisch is. Er zijn Europese ondernemingen met duizenden werknemers, soms zelfs honderden duizenden werknemers in heel de wereld, waar het percentage vrouwen in hoge posities, als directeurs of kaderpersoneel, minder dan 2% is. Wij mogen echter het belang van de participatie van de vrouw in de economische besluitvormingsinstanties niet onderschatten. Ook daarvoor zullen wij natuurlijk met concrete maatregelen moeten komen, ofschoon deze maatregelen geen wetgevend karakter kunnen hebben. Veeleer moeten zij gefundeerd zijn op de uitwisseling van beste praktijken, en ik moet u zeggen dat mijn eerste contacten met presidenten en directeurs van grote ondernemingen wat dat betreft goed verlopen zijn.
U weet dat de Commissie het probleem ook in eigen huis wil aanpakken. Er is reeds besloten dat in elke groep en in elk programma voor onderzoek en technologische ontwikkeling beide geslachten met tenminste 40% vertegenwoordigd moeten zijn. Ook uw bevoegde parlementaire instantie heeft in mei 1999 haar goedkeuring gehecht aan deze maatregel en de klemtoon gelegd op het belang van de aanwezigheid van vrouwen in onderzoek en technologische ontwikkeling. Wij zijn als Commissie verplicht een concreet en duidelijk voorbeeld te geven. Alle commissarissen werken hieraan mee, en zoals ook uit de hervorming van de Commissie blijkt, streven wij in alle comité's van de Europese Commissie naar een participatie van vrouwen van 40%.
Geachte afgevaardigden, vaak hoort men bezwaren hiertegen, en wel verborgen onder een progressieve dekmantel. Men betwist dat het noodzakelijk is de participatie van vrouwen in de machtscentra wettelijk verplicht te stellen. In een federatie vraagt men zich echter ook niet af of wel alle deelstaten van de federatie een stem in het kapittel moeten hebben. Evenmin zal men zich ooit in de Europese Unie afvragen of wel alle vijftien lidstaten in elke commissie vertegenwoordigd moeten zijn. Waarom vindt men dit dan zo vreemd en maakt men bezwaar tegen de wettelijk verplicht gestelde vertegenwoordiging van de helft van de bevolking? Ik wil niet dat hierover ook maar één misverstand bestaat: er mag geen enkel, maar dan ook geen enkel voorbehoud bestaan ten aanzien van de wettelijk verplicht gestelde participatie van vrouwen in de machtscentra.
(Applaus)
Vrouwen vormen de helft van de wereldbevolking, de helft van de krachten van deze planeet. Uitsluiting van vrouwen van de macht betekent ten eerste een democratisch tekort en ten tweede een onvolledig gebruik van de menselijke hulpbronnen. Wij staan voor een unieke uitdaging. De tijd is rijp: wij moeten economisch en politiek nut koppelen aan eerbiediging van de democratische grondbeginselen. Ik ben optimistisch. Ik denk dat wij het halen. Wij zijn een weddenschap aangegaan, een weddenschap met de tijd. Wij moeten absoluut zien te voorkomen dat ook nieuwe generaties vrouwen op de achtergrond blijven, en als het nodig mocht zijn, moeten wij de doorbraak forceren!
(Applaus)

Avilés Perea
Mijnheer de Voorzitter, ik zou om te beginnen de fungerend voorzitter van de Raad willen bedanken voor haar deelname aan het debat en haar interessante uiteenzettingen over dit onderwerp. Ik zou ook de commissaris willen bedanken voor haar aanwezigheid en de woorden die zij tot ons heeft gericht.
Over het algemeen zijn de verschillende fracties het eens over het voor de hand liggende feit dat vrouwen ondervertegenwoordigd zijn in besluitvormingsprocessen, zowel op politiek gebied als op sociaal en economisch vlak. Iedereen is het er nu wel over eens dat vrouwen moeten kunnen deelnemen aan het politieke leven en aanwezig horen te zijn in politieke partijen en instellingen, maar over de manier waarop deze deelname moet gerealiseerd worden, bestaat er veel onenigheid. Het terrein waarop het belang van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen het sterkste tot uiting komt is het beroepsleven, want dit heeft de meeste invloed op het leven van vrouwen en bijgevolg ook op de maatschappij als geheel. Daarbij gaat het zowel om gelijke kansen met betrekking tot de toegang tot arbeidsplaatsen - wat ook gelijkheid op het gebied van scholing inhoudt - als de gelijke beloning voor gelijk werk, die wel vaak bepleit wordt, maar nog lang geen realiteit is. Wij zijn ervan overtuigd dat de deelname van vrouwen in de besluitvorming ten goede komt aan de hele maatschappij. De eigen gezichtspunten die vrouwen inbrengen in de besluitvorming dragen bij tot een completere en ruimere beleidsvisie, waardoor voor dagelijkse problemen de beste oplossingen gevonden kunnen worden. Dit is immers waar wij als politici naar streven. Het is echter moeilijk om de juiste methode te vinden om te zorgen voor een grotere vertegenwoordiging van vrouwen in verantwoordelijke posities, en bijgevolg ook in de besluitvorming. In sommige landen van de Europese Unie heeft men wettelijke quota's vastgesteld, om op directe wijze te zorgen voor een meer evenwichtige vertegenwoordiging van vrouwen. Doorgaans is dit echter niet de beste oplossing, omdat er niet altijd voldoende vrouwen gevonden kunnen worden die bereid zijn zich in een wereld te begeven die moeilijk en competitief is en in hun ogen door mannen wordt beheerst, omdat de politiek altijd een mannenwereld is geweest. De vertegenwoordiging van vrouwen in politieke partijen, en trouwens ook in het beroepsleven, ligt ver onder de 50%. We moeten dan ook vooral aan de basis zorgen voor een grotere deelname van vrouwen, zodat ze ook gemakkelijker kunnen doorstromen naar hogere posities. Er moet ook een duidelijke wil zijn om meer bekwame vrouwen, die ook bereid zijn om verantwoordelijkheid te dragen en deel te nemen aan het politieke leven en het besluitvormingsproces, op verantwoordelijke posities te krijgen.
In de PPE-DE-Fractie bestaat er geen duidelijke overeenstemming over de wenselijkheid van een verplicht quotasysteem. Sommigen zijn hier zelfs tegen. Persoonlijk ben ik niet graag onderdeel van een quota. Ik zou niet graag het gevoel hebben dat ik een bepaalde positie te danken heb aan het feit dat ik als vrouw ben geboren. Dit is een gevoel dat mannen nooit zullen kennen, en dat is een belangrijk verschil.

Gröner
Mijnheer de Voorzitter, ik dank mevrouw de Belém Roseira en mevrouw Diamantopoulou. De Franse regering heeft in het begin van deze eeuw een zeer opzienbarend besluit ten aanzien van het emancipatiebeleid genomen. Voor het eerst moeten evenveel mannen als vrouwen op de kieslijsten staan. De heer Jospin heeft daarmee ook voor de Europese Unie de richting aangegeven. Uitgerekend vandaag neemt de pas gekozen Finse president, mevrouw Halonen, haar ambt op. Ook de Finse vrouwen hebben een baken uitgezet door voor het eerst een vrouw de leiding over hun land te geven. Jammer genoeg staan wij niet overal even ver. In Griekenland zijn bij de volgende verkiezingen nog geen 7% van de kandidaten vrouwen. Daar moet nog een grote achterstand worden ingehaald. De Grieken hebben geen gevolg gegeven aan de aanbeveling van de Raad van 1996 om voor een evenwichtige deelneming van de vrouwen te zorgen en iets aan hun ondervertegenwoordiging te doen.
Hoewel vrouwen ook in Europa de meerderheid van de bevolking uitmaken, worden zij vaak nog uitgesloten. Als zij hogere ambten ambiëren, stuiten ze al gauw op tegenwerking. Daar moeten wij iets aan doen. In tegenstelling tot mevrouw Perea denk ik dat er - mijn fractie is het daarmee eens - bindende quota moeten zijn. De vrouwen hebben immers hard gewerkt. De vrouwen in de Europese Unie zijn uitstekend opgeleid en hebben blijk gegeven van teamgeest, besluitvaardigheid en sociale vaardigheden. Om bindende quota vast te kunnen stellen moeten wij over betrouwbare gegevens beschikken. Die quota moeten ook voor alle maatschappelijke geledingen gelden.
Wij hebben een nieuw maatschappelijk contract nodig en de strijd om macht, geld en verdeling van de arbeid moet in het voordeel van de vrouwen worden beslecht. Als ik zo eens om mij heen kijk, hadden de mannen ons in die strijd kunnen steunen. Slechts weinigen hebben dat echter gedaan.
Ik hoop dat wij op het actieplatform van Peking kunnen voortbouwen, en dat wij van de dag van de vrouw het millennium van de vrouw kunnen maken.

Dybkjær
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de voorzitter van de Raad en de commissaris danken voor hun goede toespraken, die hoopgevend en optimistisch klonken, vooral door de sterke wil en het engagement van beide dames. De commissaris maakte een voortreffelijke vergelijking toen ze zei dat iedereen het vanzelfsprekend vindt dat de vijftien landen evenredig vertegenwoordigd zijn, terwijl dit niet opgaat wat de verdeling tussen mannen en vrouwen betreft. Men kan het probleem niet duidelijker stellen. Ik hoop dat de commissaris - die immers jong en sterk is - de vereiste volharding zal hebben om de nodige hervormingen in de Commissie te verwezenlijken. Ik ben ervan overtuigd dat dit uiteindelijk een harde dobber zal worden. Indien de commissaris de steun van het Parlement nodig heeft, mag ze in elk geval op de liberale fractie rekenen. Wij willen graag dat er in de Commissie een evenredige vertegenwoordiging komt en dat de vereiste rechtsgrondslag wordt bepaald, zodat de commissaris haar ideeën inzake gelijke vertegenwoordiging kan verwezenlijken.
Tot de Portugese minister wil ik zeggen dat ik het met haar eens ben dat gelijke rechten ook gelijke macht moet betekenen. Dit is absoluut essentieel. Men mag niet vergeten dat niemand graag vrijwillig aan macht inboet. Dit geldt zowel voor vrouwen als voor mannen. Mannen hebben nooit hun verworven machtsposities willen afstaan, maar er zijn ook weinig vrouwen die daartoe bereid zijn - ik denk hierbij in het bijzonder aan hun machtspositie met betrekking tot de kinderen. Overigens kan dit ook een verklaring zijn voor het geringe aantal mannen dat hier vandaag aanwezig is. Wij willen dit debat min of meer onder ons houden om redenen die met machtsverhoudingen te maken hebben. Ik onderstreep echter dat beide kanten macht moeten afstaan.
De commissaris onderstreept dat een combinatie van verschillende politieke elementen noodzakelijk is en zij noemde Finland en Zweden als voorbeeld. Ter informatie wil ik eraan toevoegen dat ze ook Denemarken had kunnen noemen. Ik kom zelf uit Denemarken, waar de regering voor 45% uit vrouwen bestaat. Dit is in feite nog ietsje meer dan in Finland. Wij hebben weliswaar geen vrouwelijke president, maar wij hebben een koningin en in deze context komt dit op hetzelfde neer.
Ik zou graag even ingaan op enkele punten die de commissaris heeft aangehaald, namelijk het probleem van de financiële middelen. Indien we willen dat de gelijke behandeling van mannen en vrouwen op korte termijn verwezenlijkt wordt, moeten we aanvaarden dat dit geld kost. Op korte termijn moeten we ook investeren in een degelijke kinderopvang en onderwijs. Er moeten efficiënte structuren worden opgezet. We moeten ons afvragen of de traditionele industriële cultuur wel zo goed was. Daarom verheugt het mij dat de Portugese minister actief deelneemt aan de conferentie van Lissabon, waar onder andere de informaticatechnologie aan bod komt. Op dit gebied zijn er bijzondere mogelijkheden voor vrouwen, juist omdat de structuren op dit gebied niet hiërarchisch maar vlak zijn. In Denemarken is er een evolutie aan de gang, die erop wijst dat er vrij veel vrouwelijke ondernemers komen.
Er zijn twee punten die niet genoemd werden, maar die ik nu wil vermelden. Ten eerste de invloed van de media. Ik denk dat een onderzoek inzake de stereotypes die de media naar buiten brengen, wenselijk is. Is er op dit vlak een probleem? Ik vind het moeilijk die vraag te beantwoorden. Ik denk dat er een probleem is, maar ik weet het niet zeker. Ten tweede de uitbreiding. Ik denk dat het belangrijk is nu reeds te eisen dat de nieuwe landen een evenredige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen sturen, als teken van steun aan de vrouwelijke bevolking in deze landen.

Evans, Jillian
Ik wil de minister en de commissaris ook graag bedanken voor hun verklaringen. Ik ben het met de commissaris eens, dat het tijd wordt om onze mooie woorden in daden om e zetten. Op basis van de statistieken, en die spreken duidelijke taal, weten wij allemaal in welke mate vrouwen ondervertegenwoordigd zijn op alle niveaus in het besluitvormingsproces. Ook ben ik het ermee eens dat het essentieel is dat wij de beschikking hebben over betrouwbaar cijfermateriaal. Pas als er veranderingen in die cijfers optreden, weten we namelijk dat we een begin hebben gemaakt met de oplossing van het probleem. Aan de hand van een systematische analyse van de gegevens kunnen we de ontwikkeling in dit verband in kaart brengen.
Gelijkstelling van mannen en vrouwen op het beleidsvlak is een langdurig proces dat een langetermijninspanning vergt. In de tussentijd moeten wij daarom stimulerende maatregelen nemen en dat betekent onder andere ook het hanteren van quota. Wij kunnen lering trekken uit de eerder genoemde successen. Daarbij moeten we echter niet alleen kijken naar de hoeveelheid vrouwen die gekozen zijn, maar ook naar de gevolgen die dat heeft gehad voor het karakter van de betreffende regeringen. Op die manier kunnen we laten zien dat iedereen baat heeft bij een echt representatief systeem. Als vertegenwoordigster van Wales ben ik blij dat ik kan zeggen dat 40% van onze nationale vergadering uit vrouwen bestaat. Dit is een gevolg van de stimulerende maatregelen van de politieke partijen. Daarentegen wordt Wales slechts door vier vrouwelijke parlementsleden vertegenwoordigd in het lagerhuis; dat is slechts 10% van het totaal. Dat betekent dat principeverklaringen en een principiële ondersteuning alleen niet voldoende zijn want dat blijkt in de praktijk niet te werken. Als we daadwerkelijk geloven in het principe van een gelijke vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in het besluitvormingsproces, moeten wij ons ook inspannen om de maatregelen te nemen die nodig zijn om dat doel te verwezenlijken.

Eriksson
Mijnheer de Voorzitter, tijdens de tweede Socialistische Wereldvrouwenconferentie in 1910 te Kopenhagen is besloten dat de toenmalige voornaamste eis, kiesrecht voor vrouwen, gekoppeld zou worden aan de hele vrouwenkwestie en, zoals ook in de resolutie stond, dat "De Internationale Vrouwendag een internationaal karakter moge krijgen en goed voorbereid worden". Het is ook het vermelden waard dat de Internationale Vrouwendag tijdens de oorlog en het interbellum verboden was in fascistische en racistische landen. In 1910 stond het vrouwenkiesrecht op de agenda en nu bekijken we hoe vrouwen in grotere aantallen kunnen deelnemen aan het besluitvormingsproces.
Vrouwen vormen geen homogene groep. Vrouwen behoren tot verschillende maatschappelijke klassen. Vrouwen hebben individuele behoeften en interessen. Structureel en over de hele linie zijn we echter, ongeacht waar we ons bevinden, ongeacht klasse, ras, religie, thuis of op het werk, overal in de samenleving ondergeschikt aan de man, met enkele individuele uitzonderingen daargelaten.
In mijn vaderland Zweden hebben diverse politieke partijen de afgelopen jaren vrijwillig quota ingevoerd voor de deelneming aan politieke vergaderingen. Dit heeft ertoe geleid dat het aantal vrouwen in het politieke besluitvormingsproces is toegenomen, wat op zijn beurt mogelijkheden schept voor nieuw onderzoek op dit terrein. Wat gebeurt er als meer vrouwen actief en voor een even groot deel deelnemen aan politieke besluitvorming? Tot dusver is gebleken dat de agenda dan verandert. En als de agenda verandert, veranderen natuurlijk ook de soorten besluiten.
Als je over quota praat, duikt altijd automatisch het woord bekwaamheid op. Interessant genoeg worden eisen voor bekwaamheid zelden gedefinieerd. Het lijkt er tegenwoordig vaak op alsof mannen, net als vroeger, altijd een ongedefinieerde bekwaamheid bezitten. Man zijn zou dus gelijk staan aan bekwaam zijn. Deze zienswijze is naar mijn mening een bewijs van grote onbekwaamheid bij veel huidige besluitvormers.
We hebben in het Parlement al eerder het verzoek ingediend om van 8 maart een internationale feestdag te maken. In afwachting van het resultaat wil ik nu de gelegenheid te baat nemen om alle socialistische vrouwen succes te wensen met de Women's World Marches die in het voorjaar op Internationale Vrouwendag beginnen. Dit is een wereldwijd evenement dat aandacht schenkt aan geweld tegen vrouwen en armoede van vrouwen op de hele wereld.
Ter afsluiting wil ik zeggen, evenals commissaris Patten bij het afsluiten van het voorgaande debat, dat de ideale politieagent een zwarte oma zou zijn. De ideale politieagent bestaat niet, maar zwarte oma' s wel!

Thomas-Mauro
Mijnheer de Voorzitter, de plaats van de vrouwen in de politiek is een belangrijke kwestie die beter verdient dan het politiek correcte opbod dat wij hier op dit ogenblik vaststellen. Wellicht doen te weinig vrouwen aan politiek. Het is niet zeker dat dit alleen aan het overwicht van de mannen in de partijen ligt. In Frankrijk is 95% van de gekozenen gemeenteraadslid. De meesten van hen zijn lid van geen enkele partij. In de departementale organen is de grootste partij in Frankrijk die van de gekozenen, zowel van rechts als van links, die tot geen enkele partij behoren. Wie dat wil, kan tot lid van een lokale raad worden gekozen. Wie zich daar goed inwerkt, krijgt vaak ook de kans om op nationaal niveau verantwoordelijkheid op zich te nemen.
Onze fractie wil een evenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen in de organen van de Europese Unie bevorderen. Daarom wijzen wij quota en positieve discriminatie ten gunste van zowel vrouwen als zogenaamde maatschappelijke minderheidsgroepen af.
Het minderhedenbeleid gaat voorbij aan de fundamentele eenheid van de mensheid, voert een kunstmatig onderscheid in en bedreigt aldus op gevaarlijke wijze de sociale cohesie en het evenwicht van ons democratische model.
Als wij voor vrouwen quota vaststellen, waarom zouden wij dat dan ook niet doen voor mensen van een bepaalde leeftijd of etnische afkomst, voor katholieken, arbeiders of brildragers? De invoering van sociale quota ten gunste van de minst begunstigde groepen is niet ongerijmder dan de invoering van quota voor vrouwen. Als wij dat doen, worden verkiezingen en examens overbodig. Wij kunnen de samenstelling van ministeries en assemblees dan statistisch vaststellen. Een quotabeleid kan de belangstelling van de kiezers voor de politiek alleen maar nog verder aantasten doordat het hun eens te meer het gevoel geeft dat alles buiten hen om gebeurt.
Voorts is een quotabeleid ook een teken van grondige minachting voor de vrouwen. Het is niet door het mechanisme van een of ander quotum dat de vrouw toegang moet krijgen tot politieke of bestuurlijke ambten, maar door de erkenning van haar verdiensten en bekwaamheid.
Dames, hebt u dan zo weinig trots dat u bereid bent een ministerportefeuille of burgemeesterssjerp te aanvaarden als resultaat van het mathematisch toeval van een quotum? Vrouwen verdienen toch beter dan dat. Wij moeten terugkeren tot het principe dat de besten de macht uitoefenen. Op die manier kunnen wij de aanwezigheid van vrouwen in de besluitvorming kwantitatief en kwalitatief verbeteren.

Raschhofer
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, u kent wellicht het spreekwoord: papier is geduldig. De mensenrechten zijn dat ook. Ze werden vele keren neergeschreven en geformuleerd en toch worden ze op vele gebieden niet gerespecteerd. Wat de rechten van de vrouw betreft, sta ik dus kritisch tegenover vele documenten. Ook in het vrouwenbeleid kunnen oplossingen volgens mij alleen in de vanzelfsprekendheid van het partnerschap worden gevonden. Het vrouwenbeleid mag de vrouwen niet tegenover de mannen stellen, maar moet ervoor zorgen dat vrouwen en mannen samen maatschappelijke oplossingen zoeken en vinden.
In de ontwerpresolutie van de Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen staat dat wij voor een evenwichtige vertegenwoordiging van vrouwen en mannen in de instellingen van de Europese Unie moeten zorgen. Wordt daaronder de invoering van een quotaregeling verstaan? Ikzelf ben, als vrouw, tegen quota. Ik wil geen alibi zijn, ik wil naar mijn prestaties en niet naar mijn geslacht worden beoordeeld. Ik weet uit ervaring dat vele vrouwen dat standpunt delen.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de minister, mevrouw de commissaris, u hebt daarstraks wijze woorden gesproken, ook al hebben sommige mannelijke collega's, als die zich nog in de zaal bevinden, zich misschien zitten te verbijten. Ik weet dat er ook vrouwen zijn die niet van quota en zelfs niet van positieve acties willen horen omdat ze menen dat positieve discriminatie vernederend is en voor altijd een smet op hun carrière werpt.
De statistieken bewijzen echter dat positieve acties en quota, als ze niet blindelings en willekeurig worden toegepast, het aantal vrouwen in de besluitvorming doen toenemen. Daarom kunnen wij rustig zeggen dat de toepassing van quota, als overgangsmaatregel, ertoe bijdraagt de participatie van mannen en vrouwen aan het politieke leven in evenwicht te brengen.
Ik maak van deze gelegenheid gebruik om de commissaris te herinneren aan een aantal verzoeken en initiatieven van het Europees Parlement waaraan haar voorganger geen gevolg heeft gegeven en die wij belangrijker vinden dan quota.
In de eerste plaats gaat het om het verslag dat wij vorig jaar naar aanleiding van de Internationale Vrouwendag in Straatsburg hebben aangenomen en waarin wij de Commissie om een nieuw voorstel verzoeken tot wijziging van de richtlijn van 1976 betreffende de toepassing van het beginsel van de gelijke behandeling van mannen en vrouwen. Na het Verdrag van Amsterdam had het geen zin meer positieve acties te beschouwen als een toegestane afwijking van het beginsel van de gelijke behandeling, dat alleen een individueel recht erkent en niet het recht van de samenleving om die gelijkheid op democratische wijze tot stand te brengen. Hoe dan ook, niemand kan ontkennen dat de gelijke behandeling van mannen en vrouwen een grondrecht is van een democratische samenleving die gelijke behandeling en gelijke kansen door middel van een aantal positieve maatregelen en dus ook positieve acties tot stand wil brengen.
Mevrouw de commissaris, u kunt dus aan de slag gaan. U hoeft niet op een nieuwe wijziging van het Verdrag te wachten.
Ik herinner u er ook aan dat wij op de wijziging hebben aangedrongen van de slappe en slecht toegepaste richtlijn van 1976 betreffende de gelijke behandeling van zelfstandigen en dus van de meewerkende echtgenoten. Aan ons verslag, waarin wij eenparig een Europees kaderstatuut voor de meewerkende echtgenoten voorstelden, werd nooit enig gevolg gegeven. Mevrouw de commissaris, ook hier ligt de bal bij u. Aarzel niet om hem ons terug te spelen.

Ghilardotti
Ik zou graag de minister en de commissaris bedanken voor hun interventies en voor hun engagement, zoals dat naar voren komt in hun verklaringen voor het Europees Parlement over het cruciale onderwerp waarover we vandaag debatteren.
De aanwezigheid van vrouwen in het besluitvormingsproces is voor alles een democratisch probleem. Alle burgers, mannen en vrouwen, moeten zich kunnen herkennen in en zich vertegenwoordigd voelen door de afgevaardigden en de regering. Meer dan de helft van de bevolking bestaat uit vrouwen, maar er maken veel minder vrouwen dan mannen deel uit van de parlementen en de regeringen. We zijn dus nog ver verwijderd van een daadwerkelijke democratie. Het probleem ligt echter ook aan de politieke agenda: vrouwen vormen niet alleen de meerderheid van de bevolking, maar zijn ook het meest dynamische deel van de samenleving: zij zijn degenen die de laatste jaren de meeste nieuwe bedrijven hebben opgezet; het percentage jonge vrouwen met zogenaamde atypische arbeidscontracten is hoger dan het percentage mannen; in veel van onze regio's zijn zij de dragende kracht van het ontwikkelingsmodel gebaseerd op innovatie, opleiding, verdienste en flexibiliteit. In een steekproef genomen onder vrouwen die werkzaam zijn in de omgeving van Milaan, mijn stad, heeft 90% verklaard dat zij niet genoeg tijd hebben voor al hun taken. Vrouwen werken gemiddeld 60 uur per week, 20 uur meer dan mannen. Doordat vrouwen op alle terreinen mee willen doen, kampen zij eeuwig met tijdgebrek. Dat is zo klaar als een klontje, en daarom moet goed beleid hiervan uitgaan om positieve oplossingen te vinden voor deze problemen. Er moeten wetten, programma's en maatregelen worden ontwikkeld; deze moeten welomschreven zijn, samenhangend en gedurfd, zodat ze een bijdrage leveren aan de opleiding van een nieuwe generatie moderne, vrouwelijke leidinggevenden in de culturele sector, de economie, het maatschappelijk leven, de instellingen en in de politiek.
In Europa is er veel gebeurd op dit gebied, maar we zijn nog ver verwijderd van een evenwichtige vertegenwoordiging. Ik ben het met de commissaris eens dat het tijd is dat de Europese politiek - de gehele Europese politiek - gedragen wordt door mannen én vrouwen. Op dit terrein moet er dus handelend worden opgetreden.

Hautala
Mijnheer de Voorzitter, voordat ik naar deze vergadering kwam, keek ik naar de Finse televisie. Daarop begroette de erewacht van het Finse leger de nieuwe president van Finland met de woorden: "Goedendag, mevrouw de president van de republiek". U weet misschien dat in Finland de president niet alleen een opinieleider is, maar dat hij of zij ook opperbevelhebber van de strijdkrachten is. Dit was daarom een interessante en historische gebeurtenis.
Tijdens het Finse voorzitterschap werd een verslag opgesteld dat een volledig beeld van de besluitvorming geeft. Op basis van dit verslag hoop ik dat de commissaris daadwerkelijk juridisch bindende maatregelen voorstelt om de positie van vrouwen in het besluitvormingsproces te verbeteren. Ik verzoek u allen, geachte vrouwen van rechts, naar mevrouw Lulling te luisteren, omdat zij heeft gezegd waarom er quota nodig zijn, en zij heeft meer dan wie van ons ook genoeg politieke ervaring. Tenslotte wil ik zeggen dat het nu van essentieel belang is deze kwestie ook op de agenda van de intergouvernementele conferentie geplaatst te krijgen. Ik doe een beroep op u, waarde collega's, om morgen niet voor het voorstel te stemmen waarin paragraaf 4 wordt afgezwakt en waardoor de gelijkheid tussen de seksen niet op de intergouvernementele conferentie behandeld zal worden.

Figueiredo
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de minister, mevrouw de commissaris, ondanks de vorderingen op wetgevend gebied en de klachten die wij regelmatig tegen de ongelijkheden en de discriminatie op grond van geslacht indienen, handhaven de voorstellen voor de desbetreffende resolutie de oorzaken die aan deze situatie ten grondslag liggen. Dit betekent met andere woorden dat een aantal beleidsterreinen dringend aan verandering toe zijn als wij althans een gelijkwaardige deelname van de vrouw aan het besluitvormingsproces willen garanderen.
Wij weten maar al te goed dat wij hieraan een harde dobber zullen hebben, omdat de voornaamste verantwoordelijkheden van het gezinsleven nog steeds bij de vrouw berusten. Maar dat niet alleen, ook de vooroordelen en de belangen die een beletsel zijn voor de daadwerkelijke deelname van de vrouw aan sectoren met een grote verantwoordelijkheid, zijn nog steeds niet uit de weg geruimd. De beperkte aanwezigheid van de vrouw in de politieke vertegenwoordigingsstructuren en de besluitvormingsorganen wijst ongetwijfeld op een democratisch tekort dat niet strookt met een democratie die naam waardig. Het is dan ook van wezenlijk belang dat de richtlijnen inzake gelijke kansen worden nageleefd en dat de Raad, de Commissie en alle lidstaten de aangegane verbintenissen naar de letter respecteren, met name de verklaring van de Conferentie van Peking.

Grossetête
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de fungerend voorzitter van de Raad, mevrouw de commissaris, ik ben afgevaardigde van rechts, maar span mij evenzeer als andere collega's in opdat mijn vrouwelijke medeburgers in mijn land toegang hebben tot de macht en de besluitvorming, niet alleen in de politiek, maar in alle sectoren van de samenleving.
Er zijn verschillende manieren om dat doel te bereiken. Ik ben een groot tegenstander van quota omdat ik die beledigend vind voor de vrouwen. In mijn land is onlangs de pariteit ingevoerd. Dat is een logische en consequente maatregel. Die pariteit had er allang moeten zijn. Vrouwen maken immers meer dan de helft van onze samenleving uit en ik vind het dan ook niet meer dan normaal dat ten minste 50% van de leden van de politieke en andere beslissingsorganen vrouwen zijn.
Ik ben dus tegenstander van discriminerende maatregelen om het aandeel van de vrouwen te verhogen. Vrouwen zijn pragmatisch, hebben gezond verstand en komen dus wel voor zichzelf op. Als ik zie dat wij voor de vrouwen cursussen in politiek vragen, heb ik veel zin om te zeggen dat dit echt niet hoeft. Ik kan wel aannemen dat wij zowel voor mannen als voor vrouwen een politieke vorming vragen, maar waarom zouden wij dat alleen voor vrouwen doen? Zo zeggen wij zonder meer dat vrouwen minderwaardig zijn. Bij mijn weten hebben wij ons echter nooit de mindere van de mannen gevoeld, zeker niet in de politiek. Wij spannen ons dus wel allemaal in om onze vrouwelijke landgenoten toegang te doen krijgen tot de besluitvormingsorganen en leidende functies in de politiek, maar ik meen dat daarvoor een echte mentaliteitsverandering nodig is. Wij moeten samen sterk genoeg zijn om onze politieke leiders ertoe te dwingen zelf de participatie van de vrouwen in de politieke besluitvorming op te leggen.

Theorin
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de minister en mevrouw de commissaris. "De halve hemel wordt door vrouwen gedragen" heeft een geslaagde man eens gezegd. Maar bij belangrijke beslissingen en prioriteiten ontbreekt de stem van de vrouw. Vrouwen, die meer dan de helft van de bevolking uitmaken, zijn sterk ondervertegenwoordigd op politiek, economisch en sociaal gebied. Dat is onaanvaardbaar in een democratie!
Nergens is de kloof tussen de wet en de praktijk wat betreft gelijkheid zo groot als in de besluitvorming. Om een evenwichtige situatie te krijgen, moet er een concreet actieplan komen met een vastgelegd tijdschema. Zo'n plan moet grotendeels bestaan uit een benchmarking-systeem dat de volledige deelname van vrouwen aan machtstructuren en besluitvorming waarborgt. Ik ben daarom blij dat de commissaris positief tegenover een dergelijk systeem staat.
Ik stel voor dat de doelstellingen van de EU voor vrouwen in de besluitvorming worden gebaseerd op het gemiddelde van de drie succesvolste lidstaten op elk gebied. Hierover moeten de lidstaten jaarlijks een verslag uitbrengen, dat vervolgens geëvalueerd moet worden.
Vrouwen zijn met name slachtoffer van schendingen van de mensenrechten, zoals verkrachting, seksueel geweld, mishandeling thuis en vrouwenhandel. Maar ze zijn ondervertegenwoordigd in de juridische en wetgevende instanties die deze misdaden veroordelen. Daardoor krijgen deze misdaden een lage prioriteit en worden de daders doorgaans niet vervolgd. Vrouwen zijn met name slachtoffer in gewapende conflicten, maar ze nemen geen deel aan vredesmissies, conflictoplossing en wederopbouw. Daarom roepen we in de resolutie de lidstaten op om het aandeel van vrouwen bij alle aspecten van conflictoplossing en vredesactiviteiten te vergroten.
Een gelijkwaardige deelname van vrouwen aan de besluitvorming is niet alleen een eis voor sociale rechtvaardigheid en democratie, maar ook een must als men volledig gebruik wil maken van de ervaringen en kennis van vrouwen. Geen gebruik maken van de capaciteit van vrouwen in de besluitvorming is pure verspilling. Vrouwen moeten niet alleen "de halve hemel dragen", maar de verantwoordelijkheid krijgen voor beslissingen die de hele wereld aangaan.

Torres Marques
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de voorzitter van de Raad en de commissaris met het excellente betoog dat zij hier vandaag hebben gehouden. Wij koesteren hoge verwachtingen omtrent de geplande acties.
Wij luiden een millennium en een eeuw in die, naar wij hopen, beslissend zullen zijn voor de vrouw en voor de mogelijkheid die haar wordt geboden een volwaardige plaats in het besluitvormingsproces in te nemen. Wij willen dat deze mogelijkheid gepaard gaat met significante wijzigingen in de maatschappelijke samenleving. Wij willen dat democratie ook synoniem van gelijkheid tussen mannen en vrouwen wordt en dat de vrouwen noch vanuit economisch noch vanuit maatschappelijk oogpunt worden uitgesloten zoals tot op de dag van vandaag het geval is. Wij wensen met name dat het leven in de Europese Unie en, indien mogelijk, ook in de rest van de wereld, hoofdzakelijk wordt bepaald door waarden die de vrouw bijzonder na aan het hart liggen, zoals vrede, broederschap, gelijkheid, rechtvaardigheid, veiligheid en milieubescherming. Daarom is het onontbeerlijk dat de vrouwen de gelegenheid krijgen een alternatief te vinden voor de inertie van een hoofdzakelijk op mannelijke waarden gebaseerde maatschappij.
Wij weten uit eigen ervaring dat beslissingsvrijheid en besluitvormingsvermogen ons niet zo maar in de schoot worden geworpen. Integendeel, het is iets waarvoor wij moeten vechten. Welnu, laten we onze strijd voortzetten en laten we hopen dat deze nieuwe eeuw ons de overwinning brengt, niet op de mannen, op niemand. Het gaat immers om de overwinning van de gelijkheid tussen mannen en vrouwen. Wij mogen dan ook geen enkele kans meer laten voorbijgaan om dit doel te bereiken. Het is de grote uitdaging die de Europeanen in het algemeen, en met name de vrouwen, te wachten staat, vooral met betrekking tot de nieuwe economische situatie en de nieuwe technologieën in de informaticasector. Op de top van Lissabon die eind deze maand zal worden gehouden, neemt de vrouw een belangrijke plaats in. Het werkgelegenheidsniveau in Europa, dat ver onder het percentage van de Verenigde Staten en Japan ligt, moet dringend omhoog. In dit verband is het van fundamenteel belang dat het aantal werkende vrouwen toeneemt, vooral in de nieuwe werkgelegenheidssectoren waar de Europese Unie een duidelijk tekort vertoont.
Daarom vraag ik de Raad en de Commissie welke voorstellen zij tijdens de top van Lissabon zullen presenteren om te garanderen dat de gelijkheid tussen mannen en vrouwen eens en voor altijd in de nieuwe economie en het nieuwe Europa dat wij willen opbouwen, wordt geïntegreerd?

Van Lancker
Voorzitter, mevrouw de commissaris, de reden waarom ik zo blij was met uw tussenkomst was dat u het aangedurfd hebt om de lidstaten te noemen waar de politieke vertegenwoordiging van vrouwen een succes is, zoals bijvoorbeeld Finland, Frankrijk en Zweden, maar ook dat u het aangedurfd hebt die lidstaten te noemen waar het niet zo goed gaat, zoals bijvoorbeeld mijn eigen land, en bijvoorbeeld ook Griekenland dat u vergeten bent te noemen. Ik heb trouwens gehoord dat bij de volgende verkiezingen erg weinig vrouwen dreigen op de lijsten te komen in de Griekse verkiezingen. Ik denk dat dit heel erg is.
Ik heb dit geapprecieerd omdat ik denk dat het hoog tijd is dat wij hier in de Europese instellingen concrete middelen gaan aangeven waardoor wij vrouwen beter op de politieke agenda kunnen krijgen. Daarom denk ik dat het belangrijk is dat dit Parlement blijft aandringen op quota en dat dit openlijk in de resolutie komt. Ik ben zelf, mevrouw de commissaris, een product van quota. Ik denk niet dat iemand van de collega's hier zal kunnen bewijzen dat ik daarom minder competent ben. Blijkbaar is de meritocratie in een aantal van onze Europese landen nog zodanig mannelijk ingekleurd dat vrouwen gewoon geen kans maken.
In de Europese Unie hebben inderdaad al een aantal landen quota ingevoerd en u hebt zelf verwezen naar België, mevrouw de commissaris, waar het niet zo'n succes is. Ook niet verwonderlijk, niet mevrouw Avilés Perea, omdat wij niet de nodige kandidaten vonden, maar wel omdat recent wetenschappelijk onderzoek van de Commissie zelf bewijst dat quota inderdaad alleen maar zinvol zijn als vrouwen op juiste, verkiesbare plaatsen gesteld worden. Dat is de reden waarom wij verstandig moeten redeneren over quota.
Onze doelstelling moet inderdaad zijn een paritaire democratie als een nieuw sociaal contract, mevrouw de minister. Maar laat ons daar dan ook de conclusies uittrekken. Het kiesstelsel dat het best aan dit model correspondeert is het ritssluitingssysteem, zoals dat vrijwillig toegepast wordt in Zweden. Ik zou maar zeggen: vrijwillig waar het kan, opgelegd waar men onwillig is. Ik hoop dat in het vijfde actieprogramma, mevrouw de minister en mevrouw de commissaris, door die benchmarking ook de best practices van die landen kunt doen doorzetten, want ik denk dat het tijd is dat onze partijen dit begrijpen.

Karamanou
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de commissaris en de fungerend voorzitter van de Raad van harte gelukwensen met hun veelomvattende toespraken en vooral hun voorstellen.
Aangezien gezegd werd dat mannen gewoonlijk niet deelnemen aan discussies over de rechten van de vrouw, bedacht ik dat ik in het debat van vandaag wel eens de mening kon weergeven van een moderne man, politicus en intellectueel, van Francis Fukuyama. Hij heeft een artikel geschreven met de titel: "Als vrouwen de wereld zouden besturen". Daarin zegt hij overtuigd te zijn dat als er meer vrouwen zouden zijn in de politiek, de wereld zich niet zo zou vastklampen aan geweld. Athene, de godin van de wijsheid en de oorlog, werd in de oudheid misschien gezien als een vrouwelijk ideaal, maar in deze tijd kan de invloed van de vrouw van doorslaggevend belang zijn bij de bestrijding van militarisme en het streven naar vrede. Het gaat dus niet alleen om een kwestie van rechtvaardigheid tussen de geslachten. Er zijn meer redenen, serieuze redenen om de openbare functies te verdelen, om de politieke en economische macht op billijke en evenwichtige wijze te verdelen over vrouwen en mannen.
Heel het leven van de vrouw staat in het teken van het aanbieden van leven, van het beschermen van leven en milieu, van dialoog, verzoening, begrip voor andermans mening en vreedzame oplossing van geschillen. Deze waarden van de vrouw kunnen een alternatieve oplossing zijn voor de moderne cultuur van geweld. Zij kunnen de grondslag leggen voor een nieuwe politieke cultuur, een rechtvaardiger en welvarender samenleving voor iedereen.
Daarom moet bij gelegenheid van de intergouvernementele conferentie in het nieuwe Verdrag het beginsel worden opgenomen van een evenwichtige vertegenwoordiging van vrouwen en mannen in de samenstelling van alle instellingen van de Europese Unie, evenals van alle democratische instellingen en politieke besluitvormingscentra in de lidstaten van de Gemeenschap.

Swiebel
Mijnheer de Voorzitter, waarom moeten vrouwen hun evenredig aandeel in de politieke besluitvorming hebben? En hoe moeten wij dat realiseren? Dat het moet en waarom het moet daar kunnen wij het snel over eens zijn. Het is een eis van simpele rechtvaardigheid en van democratie en daarmee een voorwaarde voor politieke legitimiteit. Maar wanneer wij de vraag naar het hoe moeten beantwoorden, lopen onze meningen hevig uiteen. Zijn voorlichting, vorming en het scheppen van praktische voorwaarden genoeg of moeten wij voorkeursbehandeling toepassen, zoals quota op de kieslijsten van de politieke partijen? En is het dan de taak van de staat, dus van de wetgevende macht, om zulke maatregelen van politieke partijen af te dwingen? Of moeten wij zelfs denken aan een systeem van 50% voor vrouwen gereserveerde zetels in gekozen organen?
Deze discussie die in sommige delen van Europa en ook hier met de Franse strijdkreet parité wordt gevoerd, gaat in wezen over de grondslag van de democratie zelf én om de politieke betekenis die wij aan het vrouwzijn willen toekennen. Naar mijn mening moet de politieke strijd er een zijn tussen politieke denkbeelden en niet tussen seksuele identiteiten. Ik ben een groot voorstander van vrijwillige quota op kieslijsten en zonder deze zou ik hier zelf ook niet staan. Ik ben net als mevrouw Van Lancker een product van zo'n maatregel. Maar naar mijn mening kan en mag de staat zich niet met dwingende middelen mengen in de interne gang van zaken in politieke partijen op het gevaar af dat de democratie zelf er het slachtoffer van wordt. Met andere woorden, de middelen die wij inzetten om vrouwen hun rechtvaardige plek in de politieke democratie te doen innemen, moeten niet voeren tot een systeem van seksuele apartheid. Daarmee zouden wij de democratie geweld aandoen.

Maria de Belém Roseira
Mijnheer de Voorzitter, ik neem de appreciaties, benaderingswijzen en geestdriftig vertolkte standpunten van dit Parlement in dank af. In plaats van vragen op te werpen is hier een debat totstandgekomen. Wij hebben het onderwerp als het ware al discussiërend geanalyseerd. Wij zij het er allen over eens dat het voor de verdieping van de democratie onontbeerlijk is dat de bevoegdheden van de vrouw op het niveau van de besluitvorming worden uitgebreid en dat haar deelname aan het besluitvormingsproces wordt versterkt. Het betreft hier een unanieme erkenning, ook al bestaan er verschillende meningen over hoe deze doelstelling moet worden bereikt. Zo had ik de indruk dat een aantal vrouwelijke afgevaardigden er met betrekking tot de quota van uitgaan dat deze een doel op zich zijn en als zodanig moeten worden tegengewerkt. Ik ben echter van mening dat de quota - zoals hier overigens werd bevestigd - niet meer dan een overgangsinstrument zijn.
Ik kan u vertellen wat er verleden jaar in Portugal is gebeurd naar aanleiding van het debat over de wet op quota bij kieslijsten. Het door de regering ingediende wetsontwerp werd door het Parlement afgewezen. Alle politieke leiders argumenteerden dat quota overbodig zijn aangezien het vanzelfsprekend is dat de vrouwen en hun bevoegdheden voor de verdieping van het democratisch proces onontbeerlijk zijn. Zij verzekerden dat deze noodzaak ongetwijfeld bij de eerstvolgende verkiezingen in de lijsten tot uiting zou komen. De lijsten verschenen, er werden verkiezingen gehouden, het Parlement werd samengesteld en slechts één fractie, de Groenen, is de door alle partijen aangegane verbintenis nagekomen. Deze fractie heeft het voornoemde principe overigens zodanig op de spits gedreven dat haar twee enige afgevaardigden vrouwen zijn. Dat is de objectieve realiteit. Ik geloof niet dat iemand hier in het Parlement de quota als iets positiefs beschouwt. Zij zijn niet meer dan een noodzakelijke fase in het proces, niet omdat de mannen geen bevoegdheden aan de vrouwen willen toekennen, maar omdat de plaatsen die voor de vrouw zijn weggelegd sinds lange tijd door de man worden ingenomen. En het is bijzonder moeilijk om bij de opstelling van de lijsten kandidaten de laan uit te sturen die vaak een affectieve band hebben ontwikkeld. Dat is een van de problemen.
Er rijst echter nog een ander probleem en wel dat vrouwen doorgaans geen interesse voor een actieve deelname aan de politiek tonen. Het is natuurlijk een feit dat de vrouwen moeilijk actief aan het politieke leven kunnen deelnemen zolang zij over veel minder tijd beschikken dan de mannen. Bovendien wordt de organisatie van de politieke partijen, die een uitgesproken mannelijk karakter heeft, als voorwendsel gebruikt om aan te tonen dat mannen en vrouwen nu eenmaal verschillende tijdschema's hanteren. Wanneer een man 's avonds laat aan een vergadering van zijn politieke partij moet deelnemen en daardoor onmogelijk naar huis kan gaan, is dat voor hem een uitstekend voorwendsel om zich niet te hoeven bekommeren om het deel van de huishoudelijke taken dat onder zijn verantwoordelijkheid valt. Zolang de verdeling van de taken niet serieus wordt genomen, ook op het gebied van de verantwoordelijkheden die voortvloeien uit het recht op een gezin, zullen de mogelijkheden van de vrouw om aan het politieke proces deel te nemen er uiteraard niet beter op worden.
Wij staan inderdaad nog steeds voor problemen die bij de wortel moeten worden aangepakt. Maar om de oorzaken van deze moeilijkheden weg te nemen moeten positieve acties worden ondernomen die het gewenste effect nastreven. Een van de vrouwelijke afgevaardigden heeft onderstreept dat het probleem niet tot een oorlog tussen mannen en vrouwen mag verworden. Ik ga ermee akkoord dat het hier niet om een strijd tussen mannen en vrouwen gaat. De mannen en vrouwen die nadenken en een werkelijk democratische houding aannemen zijn het er immers over eens dat er voldoende redenen en argumenten zijn om tot de slotsom te komen dat de huidige situatie sterk afwijkt van datgene wat van een representatieve democratie wordt verwacht.
Ik begrijp dan ook niet wat er met de quota mis is, aangezien zij in principe slechts als instrument worden aangewend in de landen met een beperkte vrouwelijke vertegenwoordiging. Bovendien wordt dit soort wetsontwerpen aangenomen in parlementen waar de mannen in de meerderheid zijn. Het feit dat deze wetten door mannen worden goedgekeurd, bewijst dat over dit proces consensus heerst en dat het niet de bedoeling is dit proces op te dringen of een oorlog tussen mannen en vrouwen te ontketenen.
Verder ben ik van oordeel dat dit thema grondig bestudeerd en besproken moet worden. Wij moeten nagaan of het de moeite waard is eenvoudigweg te wachten totdat dit proces op natuurlijke wijze tot stand komt en de groeiende aanwezigheid van de vrouwen op het niveau van de hogere opleidingen en de academische vorming en de economische en maatschappelijke besluitvorming zich definitief doorzet. In dat geval ziet het ernaar uit dat het proces zo ongeveer tegen het derde millennium zal zijn afgerond. Met behulp van de bestaande benchmarking-methoden en de beschikbare statistische gegevens kunnen wij echter ook onderzoeken of wij nu reeds over voldoende elementen beschikken om de bruikbaarheid van de resultaten in het kader van de best practices te evalueren en bij te dragen aan de opbouw van datgene waaraan wij allen lippendienst bewijzen: een democratische en pluralistische samenleving waarin de evenwichtige participatie van mannen en vrouwen wordt gegarandeerd. Te dien einde moeten op de betrokken terreinen positieve en evenwichtige maatregelen worden getroffen die de persoonlijke waardigheid respecteren. Momenteel is er voor de waardigheid van de vrouw geen plaats. Haar mogelijkheden, haar bekwaamheden, haar wereldvisie, haar kennis, haar manier van zijn, haar denk- en handelswijze worden in geen van de maatschappelijke, institutionele, economische en politieke processen benut.
Het voorzitterschap heeft er derhalve alle belang bij zijn steun te verlenen aan initiatieven die een drastische wijziging van deze situatie beogen, zelfs wanneer daartoe gebruik wordt gemaakt van overgangsinstrumenten. Met name wanneer is bewezen dat deze de enige mogelijkheid bieden om de doelstelling van een evenwichtige vertegenwoordiging in de besluitvormingsprocessen daadwerkelijk te verwezenlijken. Het voorzitterschap zal dan ook alles in het werk stellen om deze mechanismen te steunen, niet als doelstellingen maar als instrumenten. Wij beschikken momenteel over cijfers die de huidige situatie in beeld brengen; wij hebben cijfers voor ons liggen die in dit opzicht de enorme asymmetrie tussen de verschillende landen van de Europese Unie in kaart brengen; met andere woorden, we zijn perfect op de hoogte van het reilen en zeilen. Zoals gebleken, zijn wij het er allen over eens dat de participatie van de vrouwen moet worden versterkt. Wij hebben instrumenten tot onze beschikking die met het oog op de verzoening tussen gezins- en beroepsleven voor een evenwichtigere taakverdeling tussen mannen en vrouwen kunnen zorgen. Ik stel dan ook voor dat wij alle positieve instrumenten aanwenden die nodig zijn om de huidige stand van zaken te wijzigen.

Diamantopoulou
Mijnheer de Voorzitter, vandaag spreken wij over de samenstelling van de machtscentra, over de verandering van het machtssysteem in de Europa. Wij bevinden ons nu in een nieuwe tijdperk. Er is een vrij volledig institutioneel kader en de participatie van de vrouw bevindt zich in alle sectoren, in het onderwijs, het beroepsleven en de cultuur, op een vrij hoog niveau. Hoe gaan wij nu echter verandering brengen in de samenstelling van de machtcentra? Dat is het vraagstuk waar wij nu mee zijn geconfronteerd, en dit is dan ook een bij uitstek politiek debat.
Er zijn twee benaderingswijzen. De eerste benaderingswijze is het gebruik van overtuigingskracht, van politieke overtuigingskracht. Op die manier zal iedereen er geleidelijk aan van doordrongen raken dat vrouwen kunnen participeren. Daar heb ik drie kanttekeningen bij. Ten eerste zijn vrouwen, zegt men, kundig en bekwaam: ik kan het, dus alle vrouwen kunnen het. Hoe verklaren wij dan het feit dat zoveel vrouwen uitgesloten zijn? Zijn alleen wij zo goed en weet de rest van de vrouwelijke bevolking van toeten noch blazen? Hier moet men oppassen voor vrouwelijke hoogmoed in de politiek. Vrouwen zijn immers met uiteenlopende situaties geconfronteerd. Vrouwen hebben minder kansen, een ander opleidingsniveau en stuiten op allerlei sociale hinderpalen. Bovendien hebben vrouwen nooit tijd genoeg om zich met de res publica bezig te houden.
Ten tweede moeten wij de politieke leiders overtuigen. Och kom, zegt men, dat is toch niet nodig! Die zijn toch allang overtuigd. Er is toch geen enkele mannelijke politicus meer die niet buigt voor de deelneming van vrouwen. Er is toch geen enkele partij meer, noch uiterst links, noch uiterst rechts, die de noodzaak van deelneming van vrouwen niet onderschrijft! Maar dat is natuurlijk gemakkelijker gezegd dan gedaan.
Ten derde moeten wij geduld hebben, zegt men, dan zal alles langzaam maar zeker veranderen. Tijdens de vrouwenconferentie van Beijing is echter iets heel interessants naar voren gekomen. Als wij met dit tempo doorgaan bij de verwezenlijking van de vrouwenparticipatie hebben wij 2.300 jaar nodig om tot een evenwichtige vertegenwoordiging van mannen en vrouwen te komen. In Europa en in met name het Europees Parlement, waar wij quota hebben voor de deelneming van vrouwen, is voor een evenwichtige vertegenwoordiging 25 jaar nodig.
De tweede benaderingswijze is de wettelijk voorgeschreven participatie van vrouwen. Quota op zich zijn niet voldoende. Als wij zo maar met een wet eeuwenlange ontwikkelingen zouden kunnen veranderen, zou het hek van de dam zijn. Daarom willen wij duidelijk zijn. Een quotasysteem is een van de middelen, een van de voor verandering noodzakelijke beleidsvormen.
Dan werd nog de vraag gesteld of wij, quotaproducten, trots kunnen zijn. Ik wil hier een glashelder antwoord op geven: ja, ik zou heel trots zijn als quotaproduct. Dat zou namelijk betekenen dat ik erin geslaagd was in mijn land, waar de participatie van vrouwen op 5% zit, quota op te leggen.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Diamantopoulou.
Ik heb een ontwerpresolutie overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgenochtend plaats.

Overstromingen in Mozambique
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de overstromingen in Mozambique.
De heer Patten heeft het woord namens de Commissie.

Patten
De Commissie maakt zich grote zorgen over de noodsituatie in Mozambique en ik weet dat dit ook voor alle geachte afgevaardigden geldt. Door de aanhoudende stortregens in zuidelijk Afrika en de gevolgen van de cycloon Eline hebben veel mensen een ander heenkomen moeten zoeken. Huizen en infrastructuur hebben aanzienlijke schade opgelopen. Ongeveer 800.000 mensen zijn slachtoffer van de overstroming. Hiervan hebben er circa 300.000 dringend behoefte aan voedsel en andere vormen van humanitaire hulp. Een aantal mensen heeft de overstroming niet overleefd, velen zijn verdwenen of gewond geraakt.
De regering van Mozambique heeft een beroep gedaan op derde landen om humanitaire hulp te verlenen. De internationale gemeenschap, waaronder de VS, Zwitserland, Zuid-Afrika, Ierland, Noorwegen, Denemarken, Italië, Zweden en Nederland, heeft tot nu toe aanzienlijke steun gegeven. Samen met de Portugese staatssecretaris vertrekt mijn collega Poul Nielson vandaag naar Mozambique om de situatie ter plaatse te bekijken. De heer Nielson zal dit Parlement na zijn terugkomst graag op de hoogte stellen van de bevindingen van zijn missie.
Voordat ik inga op de steun die tot dusverre door ECHO is verleend, zou ik graag drie opmerkingen met een persoonlijk karakter willen maken. Van 1986 tot 1989 was ik minister van Ontwikkeling voor overzeese gebiedsdelen. In die tijd is er een speciale band met het volk van Mozambique ontstaan. Toentertijd boden zij op moedige wijze het hoofd aan grote problemen op milieutechnisch en politiek gebied, aan armoede en aan de gevolgen van een bloedige oorlog. Als er naar mijn gevoel één land de steun van donorlanden verdient, dan is dat Mozambique wel.
In de tweede plaats wil ik opmerken dat dat gevoel nog versterkt wordt door het feit dat Mozambique de afgelopen jaren serieuze inspanningen heeft geleverd om een sterke, welvarende economie en een stabiele samenleving op te bouwen. Tenslotte wil ik in herinnering roepen dat er vanmiddag in dit Parlement veel tijd is besteed aan een discussie over de preventie van conflicten, hoe we het ontstaan van crises kunnen voorkomen en hoe we effectiever op een crisis kunnen reageren. Wij hebben gesproken over hoe belangrijk het is dat de Commissie een aantal hoofddoelstellingen ontwikkelt voor niet-militaire acties in crisissituaties. Hoe relevant een dergelijke aanpak is, kan naar mijn idee niet treffender worden geïllustreerd dan aan de hand van de ramp die Mozambique nu heeft getroffen.

Wat de steun betreft die tot dusver is gegeven, kan ik zeggen dat ECHO vorige week besloten heeft om 1 miljoen euro ter beschikking te stellen om de gevolgen van de overstroming te bestrijden. Van dat bedrag zal 600.000 euro in Mozambique worden besteed via het Spaanse Rode Kruis en 150.000 euro via MSF Luxembourg. De resterende 150.000 euro zullen door het Duitse Rode Kruis in Botswana worden aangewend. Deze NGO's zullen zich op de meest noodzakelijke hulp concentreren zoals het in veiligheid brengen van mensen en de beschikbaarstelling van drinkwater en adequate medische en sanitaire voorzieningen.
Op dit moment bereidt ECHO een tweede besluit voor om nog eens 2 miljoen euro ter beschikking te stellen. Dit besluit zal worden uitgevoerd door UNICEF, Action Contre La Faim, COSV, Nuova Frontera en Vireaid, uiteraard nadat wij hun definitieve voorstellen terzake hebben ontvangen en bestudeerd. Deze NGO's zullen zich richten op hulpverlening met betrekking tot drinkwater en sanitaire voorzieningen, het bieden van onderdak, kunstoffolie, jerrycans en dekens en dergelijke. Ook zullen zij zich bezighouden met de repatriëring van mensen uit de getroffen gebieden, met de verdere preventie van malaria, cholera en andere besmettelijke ziekten, met de voorziening van extra voedingsmiddelen voor ondervoede mensen en risicogroepen, met het beschikbaar stellen van zaden en gereedschappen, met de voedselveiligheid, met het creëren van essentiële gezondheidomstandigheden voor dieren en met het trainen van promotors ten behoeve van de veestapel in de dorpen.
Afhankelijk van de bevindingen van commissaris Nielson zal een derde besluit in overweging worden genomen. Voor de middellange termijn bereidt de Commissie ook een communautaire actie voor om de cofinanciering van de NGO's te combineren met de activiteiten van het Europees Ontwikkelingsfonds. Doel hiervan is om Mozambique te helpen de gevolgen van de crisis te boven te komen en het snelle groeitempo te herstellen waaraan het land de afgelopen jaren zo hard heeft gewerkt. Verwacht wordt dat het drie à vier jaar zal duren om de overgang te bewerkstelligen van de huidige noodsituatie naar een periode van wederopbouw.
Door dit soort gebeurtenissen zijn wij ons er allemaal van bewust dat wij veel meer aandacht moeten besteden aan rampenpreventie en aan het sneller reageren bij rampen die we desondanks niet konden voorkomen. Ik denk niet dat ik in dit stadium veel kan toevoegen aan de huidige foutenanalyse of aan hoe we die fouten in de toekomst moeten voorkomen. Het is echter wel duidelijk dat we zoveel mogelijk uit deze verschrikkelijke catastrofe moeten leren. Ik zeg nogmaals dat commissaris Nielson na zijn terugkeer uit het rampgebied in Mozambique graag bereid is om verslag uit te brengen aan dit Parlement.

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, Mozambique is een jong Afrikaans land dat reusachtige inspanningen heeft geleverd om de door de twintig jaar durende burgeroorlog veroorzaakte achterstand in te halen en zich aan de democratie aan te passen.
Het succes dat Mozambique in dit opzicht heeft geboekt, is toe te schrijven aan de gezamenlijke inzet van de regering, de oppositie, maar vooral van het Mozambikaanse volk. Helaas bestaat het risico dat alle inspanningen van de laatste jaren, na de ons allen bekende moeizame totstandkoming van de vredesakkoorden, de grond in worden geboord tengevolge van de razernij waarmee de natuur zich de afgelopen weken op Mozambique heeft gestort. De laatste cijfers betreffende de omvang van de natuurramp zijn ronduit angstaanjagend. De commissaris heeft het ook al gezegd. Er zijn ongeveer een miljoen ontheemden en meer dan honderdduizend personen wachten op het dak van hun huis of bovenin bomen op een helikopter die hun het leven kan redden. Er zijn reeds enkele honderden doden gevallen.
De Europese Unie en verschillende van haar lidstaten, waaronder mijn eigen land, hebben reeds financiële noodhulp toegekend, weliswaar met enige vertraging, maar zij hebben toch tenminste steun verleend, net zoals de Verenigde Staten en een aantal landen uit de regio, met name Zuid-Afrika.
Op dit moment nemen de reddingshelikopters uiteraard een prioritaire plaats in, gevolgd door de voedselhulp en de overige humanitaire noodhulp. Mozambique wordt reeds drie weken door overstromingen geteisterd en nu begint de wereld eindelijk aandacht te krijgen voor de schrijnende situatie waarin het land verkeert. Het leven van duizenden mensen hangt aan een zijden draadje. Zij zullen spoedig omkomen als wij geen vervoermiddelen, met name luchtvervoer, ter beschikking stellen om hen uit hun hachelijke situatie te bevrijden. Dat is op dit moment ongetwijfeld de absolute prioriteit. Wij moeten dringend transportmiddelen voor het uitvoeren van reddingsoperaties en humanitaire noodhulp, met inbegrip van voedselhulp, ter beschikking stellen.
Ik wil nochtans onderstrepen dat de Europese Unie en de rest van de wereld hun steun aan Mozambique niet mogen beperken tot de noodsituatie die hier aan de orde is. Wij moeten ons bewust zijn van de enorme schade die de wateroverlast heeft aangericht. Daarom moeten wij ons nu reeds bezinnen over de financiële middelen die nodig zijn om de verwoeste infrastructuur te herstellen. Zonder deze infrastructuur kan Mozambique immers de weg naar de ontwikkeling die het enkele jaren geleden op veelbelovende wijze heeft ingeslagen onmogelijk voortzetten. De kwestie van de wederopbouw neemt een centrale plaats in. Zonder wederopbouw is ontwikkeling uit den boze. Bovendien zou een aantal crediteurlanden er goed aan doen Mozambique zijn schulden kwijt te schelden of deze althans te verminderen. Indien wij nu lijdzaam toezien, zullen alle inspanningen die wij in het verleden hebben verricht om de ontwikkeling van Mozambique te bevorderen teniet worden gedaan. Ik hoop dan ook dat commissaris Nielson en de vertegenwoordigers van het Portugese voorzitterschap van de Europese Unie er deze week tijdens hun bezoek aan Mozambique in zullen slagen een afdoende oplossing voor dit fundamentele probleem te vinden.

Sauquillo Pérez del Arco
Mijnheer de Voorzitter, het is reeds gezegd: na een afschuwelijke oorlog die het land in ellende heeft gedompeld, heeft Mozambique nu ook te maken met een grootschalige natuurramp waarvan de gevolgen echt verschrikkelijk zijn. Het is nog niet bekend hoeveel doden er zijn gevallen, maar we weten wel dat er op dit moment zo'n 80.000 mensen dreigen te verdrinken en dat 300.000 personen hun huizen en landbouwgronden hebben verloren. Om te overleven hebben ze dringend behoefte aan eten, drinken en onderdak. Vervolgens zal er ook behoefte zijn aan medicijnen om epidemieën te voorkomen, die blijkbaar al de kop op hebben gestoken, en aan middelen voor de wederopbouw van het land.
Maar, ondanks de inspanningen van de NGO's, komt de eerste noodhulp moeilijk ter plaatse, omdat de wegen, bruggen en treinverbindingen zijn afgesneden. Er is dus behoefte aan helikopters. Maar blijkbaar zijn er maar vijf helikopters beschikbaar, en daarmee moeten 80.000 mensen uit de bomen worden gehaald. Bovendien is het materieel waarmee de hulp wordt getransporteerd te zwaar.
De socialistische fractie in dit Parlement heeft de preventie van natuurrampen - zoals ook de conflictpreventie - al geruime tijd hoog op de agenda staan. Volgens ons is dit het beste middel om situaties als in Mozambique te vermijden. Ik zou met name willen wijzen op de inspanningen die de heer Rocard op dit punt heeft geleverd tijdens de vorige zittingsperiode.
Van haar kant heeft de Europese Commissie in 1994 een programma gelanceerd voor de preventie van natuurrampen, DIPECHO. Dit programma heeft als doel rampen preventief en via een regionale aanpak te bestrijden, of op zijn minst de gevolgen ervan voor de bevolking te minimaliseren. Maar vreemd genoeg is Afrika niet opgenomen in de planning van DIPECHO. Mozambique, dat nu slachtoffer is geworden van een voorspelbare ramp, maakt geen deel uit van het programma, en hetzelfde geldt voor Ethiopië, waar nochtans een hongersnood dreigt. Op de agenda van DIPECHO staan Zuid-Oost-Azië, Midden-Amerika en de Caraïben. Dat is op zich niet slecht, en wij steunen dit ook, maar Afrika staat er niet bij, en wij vragen ons af - en we vragen aan de Commissie - hoe dat komt.
De socialistische fractie heeft het Commissiebeleid inzake humanitaire hulp altijd ondersteund. We hebben ook altijd onze steun gegeven aan ECHO en alle daaronder vallende beleidsmaatregelen en activiteiten, inclusief degene die door bepaalde instanties ter discussie zijn gesteld, omdat wij geloven dat solidariteit het specifieke kenmerk moet zijn van het buitenlands beleid van de Europese Unie.
Op grond van dit fundamentele principe denken we ook dat het tijd is om, namens al degenen die in Mozambique met de verdrinkingsdood bedreigd worden, te eisen dat de Commissie en de lidstaten hun inspanningen verdubbelen. Een miljoen euro voor humanitaire hulp aan Mozambique is veel te weinig met het oog op de bestaande behoeften, die door de Mozambikaanse regering worden geschat op 65 miljoen dollar.
Het is ook de hoogste tijd om aan te dringen op meer efficiëntie. We hopen dat dit namiddagdebat, het bezoek van de heer Nielson en de ernst van de situatie in Mozambique, waarvan de commissaris voldoende op de hoogte is, zullen bijdragen tot een verhoging van de humanitaire hulp aan Mozambique.

Van den Bos
Voorzitter, de situatie in Mozambique is van de grootst denkbare urgentie. Elke dag, elk uur langer uitstel kost zeer vele mensenlevens. Om tienduizenden slachtoffers te redden zijn slechts weinig helikopters beschikbaar. Het water blijft stijgen. Hongersnood en epidemieën dreigen. Het lijkt net alsof de hele wereld machteloos toekijkt. De vraag is of de Commissie alert genoeg reageert? Ik heb daar eerlijk gezegd wel twijfels over. Commissaris Nielson is er vandaag naar toe. Voor Europese begrippen misschien snel, maar voor de nood in Mozambique, wellicht toch wel erg laat.
De Europese Unie heeft in tegenstelling tot een aantal lidstaten tot nu toe slechts zeer beperkte hulp toegezegd. Welke mogelijkheden ziet de Commissie om snel effectieve hulp te bieden? Waar zou de noodhulp en de ondersteuning van de wederopbouw uit kunnen bestaan? Wat kan commissaris Patten vertellen over de internationale coördinatie tot nu toe. Waarom was het niet mogelijk om eerder met een groter aantal helikopters redding te bieden?
De internationale gemeenschap zou Mozambique zeker ook kunnen helpen met een royale kwijtschelding van de schulden. Niet alleen omdat het land een relatief goed beleid voert, maar vooral omdat de omvang van de menselijke ellende dit absoluut noodzakelijk maakt.

Miranda
Mijnheer de Voorzitter, de omvang van de tragedie die Mozambique in haar greep houdt, blijkt duidelijk uit de verhalen en de beelden die wij te horen en te zien krijgen. Vele duizenden ontheemden, een groot aantal doden, gebrek aan voedsel en aan drinkwater, vernielde huizen en weggespoelde gewassen. Dit alles in een land dat tot de armste van de wereld behoort en bijgevolg niet over de nodige basismiddelen beschikt om de getroffen bevolking onverwijld hulp te bieden. Het is dan ook van wezenlijk belang dat de Europese Unie en haar respectieve lidstaten zonder dralen ingrijpen en spoedig buitengewone steun aan dit land en zijn bevolking verlenen.
Wij weten dat het Portugese voorzitterschap en commissaris Nielson vanwege de dramatische situatie vandaag naar Mozambique zijn vertrokken. Hoewel wij ons daarover verheugen, is hun aanwezigheid aldaar minder doorslaggevend dan de noodzaak onmiddellijk een actieplan voor de korte en middellange termijn goed te keuren en in de praktijk te brengen. Het is belangrijk dat dit plan, dat in samenwerking met de Mozambikaanse autoriteiten moet worden opgesteld, de hulp garandeert die de omstandigheden vereisen.
Het is overigens in deze bewoordingen en in de overtuiging dat op dit moment dringend een buitengewone actie op touw moet worden gezet, dat ik mij vandaag als voorzitter van de Commissie ontwikkelingssamenwerking tot commissaris Nielson heb gewend, nog vóór hij vertrok. Ik heb hem verzocht bij zijn terugkeer met ons te vergaderen en ons in te lichten over het verloop van de situatie, met name over de noodmaatregelen die de Europese Unie reeds heeft aangenomen en in de toekomst denkt aan te nemen. Op dit moment staan er vele miljoenen mensenlevens op het spel die enkel met behulp van de internationale solidariteit kunnen worden gered. Ik vertrouw erop dat de Europese Unie erin slaagt aan de verwachtingen van de Mozambikanen te beantwoorden.

Queiró
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik onderstrepen dat het debat dat wij hier vandaag houden over de alles vernielende overstromingen in Mozambique bijzonder opportuun en pertinent is. Vele duizenden mensen zijn gevlucht voor de overstromingen en de slechte weersomstandigheden. Zij hebben have en goed verloren. Zij kunnen na het noodweer niet naar huis terugkeren omdat hun huizen en hun bezittingen eenvoudigweg niet meer bestaan, zij zijn er doodgewoon niet meer, zij zijn in de stortvloed verdwenen.
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, wij staan echter voor een onmiddellijk probleem dat tot dusver nog niet is verholpen. Ik heb het dan natuurlijk over de noodzaak hulp te verlenen aan alle Mozambikanen die zich in een hachelijke situatie bevinden. Velen van hen verkeren in levensgevaar terwijl zij in hun overstroomde dorpen op redding wachten. In de meeste gevallen kunnen de mensen slechts via de lucht worden gered, met behulp van helikopters. Het aantal ter plekke beschikbare helikopters is echter volstrekt ontoereikend gebleken.
Zoals de president van de Mozambikaanse republiek, Joaquim Chissano, op dramatische wijze heeft verwoord, kan elke dag die voorbijgaat het einde van vele Mozambikanen betekenen. De Europese Unie dient dan ook zonder dralen op efficiënte wijze de nodige steun vrij te maken, zowel op kwantitatief als op kwalitatief gebied, en de snelste en doeltreffendste middelen in te zetten.
Wij moeten dit niet enkel doen in naam van de humanitaire basisregels en het solidariteitsbeginsel. Wij zijn hier tevens toe verplicht - en wel zo spoedig mogelijk - omdat wij weten dat Mozambique een van de armste landen ter wereld is. Dit land bezit vrijwel geen middelen om aan de tragedie het hoofd te bieden en de wederopbouw te zijner tijd te financieren. De verplichting die wij tegenover Mozambique hebben, heeft nog een andere oorsprong. Mozambique is namelijk een van de weinige Afrikaanse landen die op democratische wijze een punt hebben gezet achter de jarenlang aanslepende burgeroorlogen die na de afhankelijkheid zijn uitgebarsten. Het is een feit dat de democratie nog sterk te wensen overlaat. Dat is onder meer gebleken uit de polemiek en de onzekerheden die de resultaten van de afgelopen presidentsverkiezingen hebben uitgelokt. Gezien de tragische situatie van de Mozambikaanse bevolking kunnen wij echter niet nalaten de oproep van de verantwoordelijken van Mozambique, zowel van de regering als van de oppositie, op afdoende en adequate wijze te beantwoorden. Zij hebben immers blijk gegeven van een enorme verantwoordelijkheidszin door zich te verzetten tegen de heropleving van het geweld als mogelijke oplossing voor de problemen van het land.

Soares
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, ik wil mij aansluiten bij al degenen die hier in deze Vergadering aandacht hebben gevraagd - niet uit noodzaak, maar uit plichtsgevoel - voor de vreselijke tragedie die Mozambique momenteel teistert. Ik heb hier een aantal cijfers voor me liggen. Ik geloof dat het de recentste gegevens zijn: er zijn reeds 300 doden gevallen, 650.000 mensen hebben hun woonplaats moeten verlaten, 2.400.000 mensen zijn van de buitenwereld afgesneden, 85.000 mensen moeten worden geëvacueerd. Sommigen van hen zitten bovenin de bomen, anderen op het dak van hun huis.
Het is hier reeds gezegd. Het belangrijkste zijn de helikopters, het belangrijkste is dat de humanitaire hulp niet op zich laat wachten. Anders zal de door de wateroverlast veroorzaakte tragedie gevolgd worden door een andere tragedie. Wanneer de bevolking niet wordt geholpen, zal zij omkomen van honger, zal zij geveld worden door ziekten en zal zij sterven in de overstromingen. Dat zou werkelijk dramatisch zijn. En deze gevolgen zouden zwaar op ons aller geweten drukken.
De commissaris heeft zonet gezegd dat hij, net zoals ik, een affectieve band met Mozambique heeft en dat hij daarom goed begrijpt wat er precies op het spel staat en in wat voor tragische situatie het land verkeert. Ik hoop dat commissaris Nielson en de Portugese staatssecretaris dit Parlement bij hun terugkeer uit Mozambique de informatie zullen kunnen verstrekken die het nodig heeft om een balans op te maken en aan de dringendste behoeften te kunnen voldoen. Dit land verdient immers onze steun in zijn ontwikkelingsstrijd.

Kinnock, Glenys
Ik wil commissaris Patten bedanken dat hij op zo'n korte termijn in staat was om, op ons verzoek, over deze cruciale kwestie te debatteren. Zoals anderen ook al gezegd hebben, zijn de tv-beelden van de getroffen Limpopo-vallei in Mozambique hartverscheurend: kinderen die geen ouders meer hebben, gezinnen die ontredderd, hopeloos en hulpeloos zijn en die alles verloren hebben.
Anderen hebben echter ook al opgemerkt dat dit allemaal al voorspeld en voorspelbaar was. Hopelijk worden we door deze trage en erg inadequate, ik zou zelfs willen zeggen, deze beklagenswaardig trage en inadequate reactie gedwongen om de preventie van dergelijke rampen serieus aan te pakken. Zoals de commissaris al aangaf, is er in dergelijke crises iets te zeggen voor het inzetten van een snelle interventiefaciliteit en een snelle interventiemacht. In de huidige situatie hadden we ter plekke gewoonweg niet de beschikking over de benodigde strategieën en logistieke voorbereidingen.
Vanochtend werden er maar zeven helikopters ingezet en uiteraard uitsluitend in het Gazagebied. De Save-rivier heeft ook te kampen met grote overstromingsproblemen, maar daar heeft tot dusverre nog niemand hulp verleend. Van de hulpverleningsactiviteiten wordt 85% uitgevoerd binnen één uur afstand van Maputo zodat we eigenlijk geen enkel idee hebben over de werkelijke omvang van het probleem. Ik zou de commissaris er ook op opmerkzaam willen maken dat de Europese burgers precies willen weten wat ECHO allemaal doet. De meesten van ons vinden overigens 3 miljoen euro niet bepaald een bedrag om over naar huis te schrijven. Er is veel meer geld nodig en ik hoop dat de commissaris niet alleen een dergelijke toezegging zal doen, maar dat hij ook met een initiatief komt om de inspanningen ter plaatse te coördineren.
Ook zou er een omvangrijke luchtbrug moeten komen. Zoals u al zei, is er behoefte aan tonnen voedsel, aan waterzuiveringsinstallaties en aan tenten en dekens. Ik vraag me echter af of we wel voorbereid zijn op de ondersteunings- en wederopbouwfase waar u aan refereerde. Daarvoor zijn namelijk zeer veel middelen nodig en de vraag is of wij bereid zijn om de financiële middelen daarvoor ter beschikking te stellen. Mozambique is aan de ene kant een van de armste landen ter wereld, maar tegelijkertijd, aan de andere kant, een van de grote succesverhalen in Afrika vanwege de economische groei, de armoedebestrijding, de democratische inspanningen; dat alles ondanks de massieve schuldenlast.
Op dat vlak vormt Mozambique een geweldig voorbeeld, maar het land gaat nu een bijzonder moeilijke periode tegemoet vanwege de ontberingen van de afgelopen tijd. Wij moeten ons daarom afvragen in hoeverre Mozambique teruggeworpen wordt als gevolg van deze ramp. Het antwoord op deze vraag moet vervolgens de leidraad vormen voor de kwaliteit en de omvang van de internationale hulp aan dit getroffen land.

De Voorzitter
Dank u, mevrouw Kinnock.
Mijnheer Nogueira, ik neem nota van uw belangstelling en bezorgdheid over dit thema, maar ik moet u erop wijzen dat uw fractie niet op de sprekerslijst voorkomt, en ik zal mij houden aan het Reglement.
Het debat is gesloten.

Economie van de Unie (1999)
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over het verslag (A5-0041/2000) van de heer Katiforis, namens de Economische en Monetaire Commissie, over het document van de Commissie "Economisch overzicht 1999 van de Europese Unie" (C5-0081/2000 - 2000/2046(COS)).

Katiforis
Het verslag van de Commissie geeft een beoordeling van de huidige economische situatie in Europa. De Commissie komt tot een positieve conclusie, met name vanwege het recente herstel van de economische groei, hetgeen naar verwachting in het jaar 2001 tot een afname van het werkloosheidspercentage tot 8% zal leiden. Als rapporteur ben ik van mening dat deze conclusie gezien moet worden tegen de achtergrond van de trage economische groei van slechts 1,9% per jaar in de jaren '90. Er was weliswaar enkele jaren sprake van een hoger groeipercentage in die periode, maar die groei was niet van structurele aard.
Als we niet dezelfde fouten willen maken als in het verleden, zouden we het huidige potentieel mogelijkheden aan verbeterde economische prestaties moeten aangrijpen om een nieuw overgangsbeleid te introduceren; een beleid waardoor onze economie op eigen kracht die hogere groeipercentages kan realiseren. Dat is de uitdaging waarmee we worden geconfronteerd.
Als reactie op deze uitdaging heeft de Commissie in essentie aanbevolen dat wij hetzelfde economische beleid dienen te hanteren als in het verleden. Dat betekent dat slechts de juiste monetaire en fiscale kengetallen voor de economie worden vastgesteld en er vervolgens op wordt vertrouwd dat de marktwerking het economische wonder tot stand brengt zonder verdere actieve interventie door maatschappelijke krachten.

Naar mijn mening is dat een houding die in Europa de afgelopen jaren een negatieve invloed heeft gehad; niet slechts één keer, maar herhaaldelijk. Een dergelijke houding brengt risico's met zich mee en ik heb begrepen dat deze momenteel in de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën worden besproken. Deze risico's bestaan met name uit een mogelijke correctie van de economie in de VS, de toekomstige trend in de olieprijzen en de rente in de EU op lange termijn. De vraag is wat onze reactie zal zijn als een van deze risicofactoren zich op een negatieve manier manifesteert. Wordt het nog meer laissez faire of zijn we deze keer beter voorbereid dan bij de vorige neergang van de conjunctuur?
Ik heb voorgesteld dat het Parlement een aanbeveling doet voor een actief economisch beleid gebaseerd op twee hoofdpunten. Het eerste punt gaat er vanuit dat de Raad wordt verzocht om de uitstekende eigen econometrische analyse van de Commissie als uitgangspunt te nemen en die te vertalen in een actieprogramma. Dat programma zou moeten bestaan uit een aantal samenhangende en kwantificeerbare doelstellingen voor de toename van de investeringen en de werkgelegenheid. Hieruit moet blijken dat wij ons serieus inspannen voor een uitvoerbaar en geloofwaardig beleid dat gericht is op volledige werkgelegenheid.
Een kerngedachte van een dergelijk programma dient te worden gevormd door een verhoging van het investeringpercentage voor kapitaalvorming van 19% - zo ver is dat percentage in het afgelopen decennium gedaald - naar minimaal 23 à 24% van het BNP, zowel in de particuliere als in de openbare sector. De Raad zal echter een aantal van zijn heilige koeien moeten opofferen als zij de openbare sector in staat wil stellen om de noodzakelijk voortrekkersrol te spelen bij het investeringsbeleid. De Raad zou bijvoorbeeld zijn negatieve houding moeten laten varen ten opzichte van de grote infrastructurele programma's met betrekking tot trans-Europese netwerken. Deze programma's, die al jaren in een lade stof liggen te verzamelen, zouden gefinancierd moeten worden door middel van euro-obligaties. Daarbij moet men dan ook begrotingstekorten aanvaarden zodat regeringen er niet van worden weerhouden om leningen voor investeringsdoeleinden af te sluiten omdat ze anders in aanvaring zouden komen met de beperkingen van het Stabiliteitspact. Dat is de eerste pijler van mijn aanbeveling.
De tweede pijler heeft betrekking op het omarmen van een groot aantal structurele hervormingen, privatisering en dereguleringsvoorstellen en op suggesties voor een soepeler overgang naar een kenniseconomie. Zoals bekend, vormt een dergelijke economie de ruggengraat van de voorstellen van het voorzitterschap voor de Top van Lissabon. Deskundigen hebben herhaaldelijk beweerd dat een programma van structurele hervormingen gecombineerd met een uitbreidingsgericht investerings- en groeiprogramma in staat moet zijn om de Europese economie wakker te schudden. Een eenzijdig beleid is echter gedoemd te mislukken.
Helaas vonden mijn collega's van de Fractie van de Europese Volkspartij mijn aanpak niet acceptabel. Zij werden daarbij overigens gesteund en geholpen door de afgevaardigden van de Fractie van de Liberale en Democratische Partij in de Economische en Monetaire Commissie. In ieder geval doet het mij deugd dat zij, na minstens vijf jaar aandringen van mijn kant, in ieder geval de volledige werkgelegenheidsdoelstelling accepteren. Aan de andere kant moet mij van het hart dat een simpele acceptatie van die doelstelling zonder een concreet voorstel over hoe die doelstelling gerealiseerd moet worden, te veel lijkt op lippendienst. Een dergelijke opstelling is niet overtuigend genoeg om gebruikt te kunnen worden als de optimistische politieke boodschap die de mensen van ons verwachten, en waar ze naar mijn idee eigenlijk al veel te lang op moeten wachten. Het is niet mijn taak om over onderlinge afspraken van fracties te oordelen, maar als de Europese Volkspartij en de liberalen zo wanhopig zijn dat ze een onderling verbond moeten smeden, kunnen ze er op zijn minst voor zorgen dat ze met een positief voorstel komen; een effectief voorstel en geen voorstel gebaseerd op antieke platitudes, op ideeën die ons in het verleden weinig goeds hebben gebracht. Ook zouden zij geen oppositie moeten voeren tegen de concrete voorstellen van anderen puur en alleen vanwege het oppositie voeren an sich.
Ik vind dat de politieke boodschap van dit Parlement origineler zou moeten zijn dan een slap aftreksel van het neo-klassieke economische refrein. Die boodschap zou meer inhoud moeten hebben dan alleen maar een oproep om te vertrouwen op de onvermijdelijke werking van de markteconomie. Het geeft ook geen pas om routinematig oppositie te voeren tegen bepaalde doelstellingen waardoor deze niet de kans krijgen om werkelijkheid te worden. Het verslag van de Economische Commissie zondigt tegen alle bovengenoemde punten. Ik hoop dat het Parlement het verslag in zijn oorspronkelijke staat herstelt door de opnieuw ingediende amendementen van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten aan te nemen. Als dat niet gebeurt, moet ik de ongebruikelijke, maar ook onvermijdelijke stap nemen om niet alleen mijn socialistische collega's te vragen om tegen dit verslag te stemmen, maar iedereen die van mening is dat het Parlement betekenisvolle taal zou moeten spreken. Dit verslag draagt weliswaar mijn naam, maar qua inhoud en gedachtegoed kan ik er geen verantwoording voor nemen.

von Wogau
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het verheugt mij dat mijn vriend, de heer Katiforis, zo laat op de avond over dit zo belangrijke onderwerp nog zo enthousiast kan zijn. Ik zou graag op zijn oproep willen ingaan, maar wil eerst een analyse van de situatie maken.
In de eerste plaats moeten wij ons afvragen wat de kwaliteit van het economisch beleid van de Europese Unie en van dat van de elf lidstaten op dit ogenblik is. Daar komt het immers op aan. Wij hebben experts die vraag gesteld. Hun antwoord was zeer interessant. Aan de internationale financiële markten en de wisselkoersen kunnen wij echter het best zien of een economisch beleid goed of slecht is. Wij stellen dan vast dat de euro zwak staat tegenover de dollar. Op de internationale financiële markten wordt het huidige economische beleid van de elf landen van de eurozone slecht bevonden.
Waarom is dat zo? Ligt dat aan de Europese Centrale Bank? Het antwoord is ondubbelzinnig nee. De Europese Unie heeft een goede financiële regeling. De Europese Centrale Bank beschikt over alle instrumenten waarover een centrale bank maar kan beschikken. Aan de top van de ECB staan overtuigende mensen. Zij hebben hun opdracht vervuld en met hun rentebeleid voor prijsstabiliteit gezorgd. Aan de Europese Centrale Bank ligt het dus niet.
Ligt het dan aan de prognoses inzake groei en werkgelegenheid voor de komende jaren? De vooruitzichten zijn goed. Verwacht wordt dat de economische groei 3% zal bedragen, tegenover 1,9% in de jaren '90. De werkloosheid zal - zij het langzaam - afnemen. De prijsstabiliteit in de Europese Unie is in de elf lidstaten beter dan in de Verenigde Staten. Er is prijsstabiliteit en de inflatie bedraagt minder dan 2%. Ook de langetermijnrente is lager dan in de Verenigde Staten.
De eigenlijke reden voor het slechte rapport voor de Europese Unie is het feit wij de in Europa onontbeerlijke structuurhervormingen niet snel genoeg hebben aangepakt. In de eerste plaats is er de flexibiliteit van de arbeidsmarkten. Wij zien dat de werkloosheid in landen met een flexibeler arbeidsmarkt, ook in de Europese Unie, sneller daalt. In enkele van die landen bedraagt de werkloosheid nu minder dan 5%.
Ook met betrekking tot de grote opdracht van de hervorming van de socialezekerheidsstelsels en de aanpassing ervan aan de eisen van een Europese thuismarkt, hebben wij in Europa nog een grote achterstand. Wat de verbetering van de voorwaarden voor onderzoek en ontwikkeling betreft, wijs ik op de vijandige houding van de Europese Unie tegenover de technologie, waardoor onderzoek en ontwikkeling in Europa ongetwijfeld worden afgeremd. Er is ook nog het feit dat de bescherming van de intellectuele eigendom bij ons in Europa te duur is en in het bijzonder voor het midden- en kleinbedrijf, dat zeer creatief is, niet goed functioneert.
Wat het elektronische betalingsverkeer betreft, verprutsen wij kansen die in andere landen wel worden benut doordat wij de kadervoorwaarden niet snel genoeg aanpassen. Ook onze onderwijsstelsels passen wij niet snel genoeg aan. In Duitsland bijvoorbeeld worden elektronici uit andere landen van de Europese Unie binnengehaald. Dat bewijst dat ons onderwijs heeft gefaald en dat het niet op tijd op de behoeften van de informatiemaatschappij heeft ingespeeld. Wij zijn met andere woorden te traag.
Hetzelfde geldt voor de afbraak van de monopolies. Op het gebied van telecommunicatie staan wij relatief ver. Wij hebben nog een grote achterstand op het gebied van de post, en ook op energiegebied moeten wij nog veel doen om de monopolies af te breken. Het gevaar is reëel dat privé-monopolies de openbare monopolies op een aantal gebieden zullen vervangen en dat wij inzake mededinging en alles wat de burger ten goede komt, van de regen in de drup komen.
Ik wil nu kort iets zeggen over het fundamentele verschil tussen onze zienswijze en die van de heer Katiforis. De heer Katiforis gelooft in groei en aanzwengeling van de vraag. Hij ziet daarin een wondermiddel. Op vele punten lopen onze meningen niet zover uiteen, maar dat springt in zijn verslag het meest in het oog. In deze kwestie neemt de rapporteur een achterhaald keynesiaans standpunt in.
Wij vinden zulk een economisch beleid eenzijdig. Wij moeten niet alleen de vraag stimuleren, maar ook iets doen aan het aanbod en aan de structuurhervormingen waarover ik het zopas had. Wij moeten daar nu werk van maken. Alleen dan zullen wij tegen de wereldwijde concurrentie kunnen optornen.

Randzio-Plath
Mijnheer de Voorzitter, namens de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten dank ik de heer Katiforis voor het vele, uiterst belangrijke en richtinggevende werk dat hij heeft verricht. Ik onderstreep nogmaals het belang van het uitvoerige overleg dat wij in de commissie hebben gepleegd met de experts, die zich gelukkig ter beschikking van het Parlement hebben gesteld. Die experts legden ook de nadruk op het belang van investeringen en van instrumenten om de vraag te stimuleren. Mijnheer von Wogau, ik denk niet dat u dat bedoelde toen u het over een achterhaald keynesiaans standpunt had. Niemand wil de stabiliteit opgeven, maar wij moeten in de Europese Unie eindelijk weer een goede beleidsmix vinden. Daarvoor zijn zowel op de vraag als op het aanbod gerichte maatregelen nodig. Wij zien dat ook in andere landen van de wereld waar dat recept al sedert vele jaren met succes wordt toegepast en die daardoor betere resultaten boeken dan bijvoorbeeld uw land.
Ik ben ook niet pessimistisch over de vooruitzichten voor de Europese Unie. De conjunctuur heeft zich na een jaar Economische en Monetaire Unie duidelijk hersteld. In haar economisch jaarverslag stelt de Commissie een positieve ontwikkeling in het vooruitzicht. Tenslotte zijn de voorwaarden voor de wereldeconomie en het economisch beleid gunstig. Wij moeten daar gebruik van maken. Wij moeten door een goede coördinatie eindelijk ook eens zorgen voor synergie-effecten, die een duurzame groei op hoog niveau mogelijk maken.
Ik maak mij geen zorgen over de koersen van de euro en de dollar, niet alleen omdat ik denk dat de waarde van de euro kan stijgen, maar ook omdat de onderlinge wisselkoers van de euro en de dollar de Europese exporteconomie doet groeien. Op die manier doet ze haar werk als motor van de conjunctuur in een belangrijke ontwikkelingsfase van de Europese economie. Zoals ik al zei, ontbreekt het de Europese Unie aan een gemeenschappelijke groeistrategie die bijdraagt aan de onderlinge afhankelijkheid van de economieën van de lidstaten en er zo voor zorgt dat de interne markt zich optimaal kan ontwikkelen.
Dat is niet uitsluitend aan het uitblijven van structuurhervormingen te wijten. Structuurhervormingen zijn natuurlijk erg belangrijk. Heeft echter ooit al iemand het economische belang ervan berekend? Weten wij hoeveel structuurhervormingen werkelijk aan groei, investeringen en werkgelegenheid kunnen bijdragen? Wij kunnen er dus niet omheen dat wij de groei moeten organiseren.
Ik vind het jammer dat nog niet alle deelnemers aan de macro-economische dialoog inzien dat coördinatie onontbeerlijk is. Externe, en soms ook interne risico's vormen nog steeds een bedreiging voor de groei in de Europese Unie. Uit de indicatoren in de Europese Unie blijkt dat de groei en groeiprognoses nog lang niet zo stabiel zijn als in de jaren '80. Daarin speelt ook vertrouwen een rol. Wij moeten de financiële markten niet laten oordelen, maar moeten de consumenten en producenten meer vertrouwen geven in de ontwikkeling van de Europese Unie.
Ik ontken niet dat er ook behoefte is aan perspectieven voor het loonbeleid in heel Europa. Het loonbeleid van de lidstaten van de Europese Unie is overigens voorbeeldig op de ECB-doelstellingen voor productiviteit en prijzen afgestemd. De inflatiebestrijding mag niet worden gerenationaliseerd, zoals dat nu onder druk van de stijging van de olie- en grondstoffenprijzen dreigt te gebeuren.
In het belang van de Europese Unie en de organisatie van de groei moet het Europese economisch beleid op onafhankelijke wijze worden beoordeeld. Om een EU-beleid met benchmarking en concrete kwantitatieve en kwalitatieve streefcijfers en doelstellingen voor investeringen en groei mogelijk te maken, moet jaarlijks over de economische en sociale toestand in Europa verslag worden uitgebrach. Dat moet een van de grondslagen van het economisch beleid worden. Als de regels worden overtreden, moet de nationale economie van de betrokken lidstaat grondig worden geanalyseerd om de oorzaken te vinden.
Wij moeten van de gunstige ontwikkeling van de conjunctuur gebruik maken om de structurele tekorten met behulp van de groeidividenden sneller te verminderen. De groeidividenden moeten ook in de kennismaatschappij worden geïnvesteerd, in onderzoek en ontwikkeling, in de kostbare grondstof die de mens is. Acties als toegang tot Internet in elke school en levenslang leren zijn een goed begin. Ook tegenstanders van nationale uitgavenprogramma's moeten daarmee kunnen instemmen om de Unie op de toekomst voor te bereiden en iedereen werk te kunnen verschaffen.

Gasòliba i Böhm
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega' s, onze collega Giorgos Katiforis heeft zich bij de presentatie van zijn verslag laten meeslepen door zijn passie en zijn persoonlijke overtuiging, en daardoor heeft hij niet gedaan wat een rapporteur normaal hoort te doen, namelijk het verslag verdedigen zoals dit wordt voorgelegd aan de plenaire vergadering. Hij heeft zijn eigen standpunt verdedigd, terwijl de commissie een ander standpunt had goedgekeurd. Onze standpunten lopen duidelijk uiteen. Zo zijn wij bijvoorbeeld van mening, in tegenstelling tot de heer Katiforis, dat we de evolutie van de Europese economie met vertrouwen kunnen tegemoet zien. Commissaris Solbes heeft gisteren nog in de economische commissie verklaard dat de vooruitzichten voor dit jaar en volgend jaar uitstekend zijn. Meer nog, sommige landen kampen al met een begrotingsoverschot. Dit betekent dat er heel nieuwe keuzes moeten worden gemaakt: de belastingen verlagen of het begrotingstekort verminderen? Natuurlijk moeten prijsstijgingen worden voorkomen, maar sommige landen kunnen ook beslissen een speciale reserve aan te leggen voor toekomstige behoeften op het gebied van sociale bijstand, met het oog op de demografische ontwikkeling van de Europese Unie.
Wij zijn van mening dat er een solide basis is om deze economische groei in de Europese Unie, nu en in de komende jaren, te garanderen. We mogen niet vergeten dat we een open economie hebben die heel concurrerend is en zich goed heeft weten aan te passen aan de mondialisering. Als we de Verenigde Staten naar de kroon willen steken, of zelfs voorbij willen streven, mogen we in ieder geval niet overgaan tot het interventionisme dat de heer Katiforis aanvankelijk heeft bepleit. We moeten een buitensporig interventionisme van de overheidssector in bepaalde infrastructuurprojecten absoluut vermijden. Anderzijds hebben de lidstaten, in het kader van de besprekingen rond Agenda 2000, geweigerd om meer middelen beschikbaar te stellen, wat betekent dat we op het niveau van de Europese Unie de komende jaren weinig middelen zullen hebben.
Waar we daarentegen wel op aandringen, is de verdere ontwikkeling en versterking van de interne Europese markt, die nog steeds ernstige gebreken vertoont. Er zijn nog altijd sectoren, zoals het luchtvervoer, de energiesector en de telecommunicatiesector, waar de kostprijzen voor onze bedrijven veel te hoog zijn in vergelijking met de Verenigde Staten of andere landen die even concurrerend zijn.
Volgens gegevens die in dit verslag staan, bedragen de administratiekosten voor de oprichting van een nieuw bedrijf in de Verenigde Staten 500 euro en in de Europese Unie gemiddeld 1600 euro. Er is dus nog steeds te veel bureaucratie, te veel inmenging van de staat. Wij geloven dat de strikte toepassing van de akkoorden die worden gesloten in het kader van de programma's die volgen op het Stabiliteitspact en de verdere ontwikkeling van een interne markt met minder obstakels op alle niveaus, de beste manier is om te zorgen voor een goede concurrentiepositie van de Europese Unie.

Lipietz
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de vorige sprekers hadden het over het enthousiasme van de heer Katiforis. Daarmee wilde hij het Europees Parlement er volgens mij alleen toe oproepen de verwachtingen van tientallen miljoenen werklozen, uitgeslotenen en marginalen in onze Europese Unie te beantwoorden. De heer Katiforis riep het Europees Parlement ertoe op de Europese volkeren opnieuw hoop te geven. Er is enig economisch herstel merkbaar, maar dat doet de werkloosheid in Europa slechts in zeer beperkte mate dalen. De stemmen van de Europese Volkspartij en de liberalen hebben de boodschap van de heer Katiforis sterk uitgehold of zelfs omgekeerd. Daarom hebben wij niet voor het verslag gestemd dat zij, ondanks onze inspanningen, op die manier hebben gewijzigd. In deze vorm zullen wij het verslag niet goedkeuren.
Wat zijn de minimale voorwaarden waarop wij dit verslag kunnen goedkeuren? In de eerste plaats moet in het verslag staan dat er in Europa ruimte is voor duurzame ontwikkeling om meer bepaald de verbintenissen na te kunnen komen die de Europese Unie op de conferenties van Kyoto en Buenos Aires is aangegaan. Om die verbintenissen tegen 2008 na te komen, zullen wij enorme inspanningen moeten doen. Tegen dat jaar moeten wij de emissies van broeikasgassen tot het niveau van 1990 terugbrengen. Er wacht ons op het gebied van vervoer en zuinig energiegebruik enorm veel werk. Reizen voor het werk moet vervangen worden door communicatie via Internet.
In de tweede plaats is zelfs een groei van 3 of 4%, die ons volkomen haalbaar lijkt, onvoldoende om de werkloosheid terug te dringen als wij er in de tussentijd niet ook voor zorgen dat die groei meer werkgelegenheid oplevert. Daarvoor hebben wij meer een diensteneconomie nodig, een uitbreiding van de derde sector, kortere gemiddelde werktijden. Hoe we dat moeten bereiken is niet belangrijk.
In de derde plaats zijn wij het er volkomen mee eens dat wij onze arbeidsverhoudingen in Europa moeten herzien. Dat betekent voor ons evenwel dat wij het menselijk potentieel moeten beschermen en versterken. Wij constateren dat de werkloosheid in Europa het hoogst is waar de lonen het laagst en de sociale verhoudingen het meest flexibel zijn. In de gebieden met de hoogste lonen en de best geregelde sociale verhoudingen is de werkloosheid het laagst.

Theonas
Mijnheer de Voorzitter, dit beleid zal bij de Europese werknemers geen hoop, maar veeleer diepe teleurstelling teweegbrengen. De door onze commissie goedgekeurde resolutie toont aan dat niet alleen de Europese Commissie, de Ecofin-Raad en de Centrale Bank, maar ook het Europees Parlement een fervent aanhanger en verkondiger is geworden van een uiterst liberaal, economisch en sociaal beleid, van een beleid dat reeds zoveel onheil heeft gesticht voor de levens- en werkomstandigheden van de werknemers en van andere bevolkingsgroepen van de lidstaten van de Europese Unie.
Onze commissie heeft korte metten gemaakt met de pogingen van de rapporteur om met zijn verslag aan het debat over de economische situatie in de Europese Unie een andere draai te geven en de Commissie en de Raad bepaalde boodschappen mee te geven, boodschappen die het Parlement als rechtstreeks gekozen volksvertegenwoordiging zou moeten geven. Zelfs het goede werk van enkele internationale economische instituten en vooraanstaande deskundigen, waarin twijfels en ideeën tot uitdrukking kwamen, werd zonder meer van tafel geveegd.
Het Parlement neemt met deze resolutie een grote verantwoordelijkheid op zich jegens zijn kiezers. Hiermee maakt het Parlement duidelijk dat het een extreem neoliberaal economisch en sociaal beleid voorstaat, een beleid dat alles wil privatiseren, dat alles wat maar naar overheid ruikt van de hand wijst, dat allerlei rechten van de werknemers: arbeidsrelaties, lonen, sociale voorzieningen en pensioenen, ongedaan maakt, dat een keiharde begrotingsdiscipline voorstaat, dat antisociaal is en de belangen van de volkeren met voeten treedt. Het Parlement is de spreekbuis geworden van de werkgevers. De werknemers moeten, als zij een baan willen, meer soepelheid en inzetbaarheid aan de dag leggen.
Mijn fractie wijst deze opvattingen pertinent van de hand. Wij stemmen tegen deze resolutie omdat wij daar vierkant tegen zijn.

Berthu
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de Commissie over de economie van de Unie in 1999 lijkt grotendeels in propagandataal te zijn opgesteld. In het verslag staat immers nergens duidelijk waarom onze prestaties hopeloos achterblijven bij de mogelijkheden die het reusachtige menselijke potentieel in Europa biedt. Wij vinden het uiteraard fijn dat de raming van 3% groei in 2000, die wellicht nog erg gedurfd was toen de Commissie ze in november 1999 vooropstelde, wellicht zal uitkomen. Inmiddels blijft de inflatie toch laag, aangezien de piek van 2% in de eurozone in januari in vergelijking met vroeger echt niet veel voorstelt.
Wij hebben echter de indruk dat de groei in de eerste plaats het gevolg is van de prestaties van de Verenigde Staten en van de toegenomen productiviteit van de nieuwe economie, de nieuwe informatie- en communicatietechnologieën. De groei is het gevolg van de algemene gang van zaken in de wereld, ondanks onze handicaps.
Wij hebben heel wat handicaps waaraan wij snel iets moeten doen. Ik denk daarbij aan onze starre structuren en buitensporig hoge belastingen. Daarnaast mogen wij niet vergeten dat ook de enige munt voor ons een handicap is. De eenmaking van het monetaire beleid en de geleidelijke onderlinge aanpassing van de andere beleidsvormen dwingen de landen van de eurozone tot extra strenge maatregelen en tot gedragingen die niet noodzakelijk met hun structuren en respectieve conjuncturen in overeenstemming zijn.
In het verslag van de Commissie wordt die eenmaking als positief voorgesteld. In werkelijkheid kunnen wij echter niet uitsluiten dat ze tot een algemene toestand leidt die eigenlijk veel beter zou kunnen zijn. Bovendien heeft de enige munt iets vreemds: ze hoort niet bij een staat of volk. Dat verklaart wat in Brussel nog altijd een groot mysterie is, namelijk waarom de markten de euro wantrouwen. De zwakheid van de enige munt werd in 1999 aanvankelijk positief geacht omdat ze de groei op onverhoopte wijze bevorderde. Wij kunnen echter onze ogen niet blijven sluiten voor het feit dat die zwakheid in werkelijkheid het symptoom is van een slecht beleid en een gebrekkige werking.

Blokland
Voorzitter, de voorliggende ontwerpresolutie is omstreden gelet op het onderwerp dat zij betreft mag dat weinig verbazing wekken. Economen zijn nu eenmaal niet zo eensgezind, zeker niet wanneer het over de toekomst gaat.
Het onbekommerde pleidooi van de rapporteur voor een hogere economische groei lijkt een aantrekkelijke manier om de hoge werkloosheid te bestrijden. Maar in feite is het kortetermijnpolitiek. Ook al pleit hij voor duurzame groei, met duurzaamheid heeft dat niets uit te staan. Lettend op ecologische en demografische ontwikkelingen zouden wij de lidstaten juist moeten aanzetten tot selectieve economische groei. Meer investeringen, productie en consumptie brengen slechts welvaart van korte duur. Het verbruik van schaarse grondstoffen en energie moet significant omlaag.
Andere prioriteiten zijn de aflossing van hoge staatsschulden en herstructurering van pensioensstelsels. Wanneer de lidstaten hier niets aan doen, zijn er in de toekomst nog minder middelen voor zorg, onderwijs en andere belangrijke publieke voorzieningen.
Een pleidooi voor een actiever overheidsbeleid komt heel merkwaardig over. Het houdt geen rekening met de jongste berichten van Eurostat over de stijgende inflatie die inmiddels oploopt tot 2%, het maximaal toelaatbare. Wie dan toch hogere overheidsuitgaven wil hoeft bij realisatie hiervan niet lang te wachten op de volgende renteverhoging van de Europese Centrale Bank. Wat de overheid dan aan banen kan creëren wordt door de ongunstige ontwikkelingen voor met name het middelen en kleinbedrijf weer tenietgedaan.
De hoge werkloosheid in de Europese Unie baart ons allemaal zorgen, zeker nu de dalende tendens zich niet lijkt voort te zetten. Bevordering van de werkgelegenheid is echter een zaak van lange adem, van structureel beleid. Vooral de lidstaten hebben de taak om een goed beleid te voeren. Daarvoor moeten zij wel volop ruimte krijgen. Verstarring door het opleggen van sociale convergentiecriteria en andere communautaire richtsnoeren draagt beslist niet bij aan de gewenste banengroei. Verschuiving van belastingdruk op arbeid naar verbruik van grond- en delfstoffen levert juist wel een duurzame bijdrage.

Ilgenfritz
Mijnheer de Voorzitter, de vooroordelen van de veertien lidstaten tegen Oostenrijk hebben mij verbijsterd. Wat het verslag van de heer Katiforis betreft, ontbreekt het ons in Europa aan optimisme en geloof om een positieve economische ontwikkeling op gang te brengen. Dat heeft vele redenen. De Europese belastingstelsels remmen de prestaties af. De gemiddelde inkomstenbelasting bedraagt in Europa meer dan 50%. De regering-Reagan heeft in de jaren '80 met een zeer moedige stap, een drastische belastingverlaging van 70% naar 28%, de VS-begroting duurzaam gesaneerd. De verlaging heeft de belastingopbrengst uit de hoogste inkomens niet doen dalen, maar integendeel doen stijgen. In 1984 bedroeg de belastingopbrengst uit de hoogste inkomens 25,6%, tegenover 17,6% in 1980. Wij moeten de moed vinden om de belastingen ook in Europa drastisch te verlagen.
Er zijn nog andere zaken van groot belang voor onze nog niet zeer positieve economische ontwikkeling. De Europese overvloed aan al te ingewikkelde wetten heeft tot zoveel bureaucratie geleid dat de oprichting van een onderneming, die in de VS anderhalve week duurt, bij ons elf weken in beslag neemt. Uit enquêtes aan de Europese universiteiten is gebleken dat 60% van de studenten voor de staat willen werken en slechts 40% in de privé-sector. Om doelstellingen als volledige werkgelegenheid en groei op duurzame wijze te realiseren, moet er in Europa meer mededinging komen, vooral op het gebied van de nieuwe technologieën.

Mann, Thomas
Mijnheer de Voorzitter, er is op het gebied van de coördinatie van het economisch en het monetair beleid ongetwijfeld al vooruitgang geboekt. Flexibeler arbeidsmarkten, nieuwe technologieën, de verovering van marktniches en betere kadervoorwaarden voor de oprichting van innovatieve en creatieve ondernemingen zijn van groot belang voor de Europese economie. In het monetair beleid komt het aan op evenwichtige begrotingen, lage inflatie en de ontwikkeling van een cultuur van stabiliteit. De belangen van de werkgevers en werknemers lopen hier parallel.
Een synchronisatie van het economisch en monetair beleid met het sociaal beleid en de formulering van gemeenschappelijke kwantitatieve doelstellingen is momenteel niet haalbaar. Wij, afgevaardigden van de Fractie van de Europese Volkspartij in de Commissie werkgelegenheid en sociale zaken, hebben er vaak op gewezen dat de jaarlijkse verslagen van de lidstaten, ook al hebben ze nog steeds op elk land afzonderlijk betrekking, in elk geval sneller moeten worden voorgelegd. Een eerste, belangrijke stap is meer convergentie in het sociaal beleid. Dat veronderstelt een benchmarking-procedure door uitwisseling van vergelijkbare gegevens en een betere oriëntatie van de actieplannen in de strijd tegen uitsluiting en armoede. De procedures van Cardiff, Luxemburg en Keulen moeten worden aangescherpt. Ik hoop alleen dat er geen vierde, zogenaamde Lissabon-methode komt. Etiketten zijn er genoeg, maar er is een gebrek aan inhoud. Wij moeten vereenvoudigen, niet ingewikkelder maken.
Wij moeten ons inspannen om de sociale verhoudingen te verbeteren. Meer opleidings- en bijscholingsmogelijkheden zorgen bijvoorbeeld voor meer kansen op de arbeidsmarkt. Wij moeten ook zorgen voor meer sociale bescherming en deelname van de werknemers in winst en kapitaal. De voor- of achteruitgang van de lidstaten in de strijd tegen de werkloosheid moet elk jaar worden beoordeeld en bijgestuurd. Het Europees Parlement moet nauwer bij dat proces worden betrokken. Wij zijn daarmee begonnen. Er waren de week van de werkgelegenheid in november, de betrokkenheid van de sociale partners en NGO's en onze openbare debatten in de plenaire vergadering.

Torres Marques
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik mijn collega Giorgos Katiforis feliciteren met het verslag dat hij ons heeft voorgelegd, niet hier, maar in de Economische en Monetaire Commissie. Vanuit politiek oogpunt gaat het immers om twee totaal verschillende verslagen. Over het algemeen kunnen we stellen dat het eerste verslag het linkse gedachtegoed aanhangt en behalve de economische problematiek ook de maatschappelijke probleempunten behandelt. Het verslag dat wij hier vandaag voor ons hebben liggen en dat mijn collega Giorgos Katiforis, mijns inziens terecht, niet heeft willen verdedigen, is echter een hybride document. Het vertrekt weliswaar van een structuur die ruimte biedt voor maatschappelijke overwegingen, maar de voornaamste conclusies ontbreken.
Waarin bestonden de voorstellen van de heer Giorgos Katiforis die uit het verslag zijn geschrapt? Hij koos voor een ambitieus verslag, in een optimistisch Europa, dat de te bereiken resultaten aan kwantitatieve doelstellingen koppelde. Het is een feit dat Europa vorderingen heeft gemaakt op grond van processen die op kwantitatieve doelstellingen berustten. Ik vraag mij bijvoorbeeld af om welke reden het voorstel werd ingetrokken om het percentage van de actieve bevolking in Europa, die momenteel slechts 60% van de totale bevolking uitmaakt, op te trekken tot 75%? Met een actieve bevolking van 60% liggen wij immers ver onder de Japanse en Amerikaanse cijfers. Zolang ons werkgelegenheidsniveau op het huidige peil blijft, kunnen wij onmogelijk evenveel produceren als deze landen.
Het is derhalve van wezenlijk belang dat wij het werkgelegenheidsniveau optrekken door concurrerende arbeidsplaatsen te creëren. Opleiding is een punt dat ook tijdens de Top van Lissabon zal worden aangekaart. Wij hebben namelijk behoefte aan arbeidskrachten wier wetenschappelijke kennis voldoet aan de eisen van de sector van de nieuwe technologieën. Ook het groeiritme van de investeringen moet omhoog.
Collega von Wogau staat erop dat de flexibiliteit van de arbeidskrachten wordt gegarandeerd. Dit argument is ons allen bekend. Welnu, ik zou het Portugese voorbeeld hiertegenover willen stellen. Hoewel de arbeidswetgeving in Portugal niet flexibel is, bedraagt het werkloosheidspercentage minder dan 5%. En indien de trend van de laatste jaren zich blijft doorzetten, is het zelfs mogelijk dat dit cijfer nog daalt. De verklaring hiervoor is dat het groeiritme van de investeringen - de communautaire steun is hier uiteraard niet vreemd aan - ver boven het communautair gemiddelde ligt. Daarom zijn wij voorstander van een Europa waarin economische groei en aandacht voor sociale problemen hand in hand gaan.

Schmidt, Olle
Mijnheer de Voorzitter, ik kan me voorstellen dat de heer Katiforis moeite heeft met de argumentatie, maar ik ben van mening dat dit een goed verslag is met een verstandige analyse. Men zegt dat het beter gaat met Europa, maar we mogen niet vergeten dat de situatie in de afzonderlijke lidstaten nog steeds erg veel verschillen vertoont.
Het grote probleem in Europa is nog steeds de werkloosheid. Ik vind niet dat je kunt zeggen dat het goed gaat met Europa als er tussen de 16 en 17 miljoen Europeanen zonder werk zitten. Waarom groeit Europa niet genoeg? Waarom is de euro zoveel zwakker dan de dollar? Ik bedoel niet dat we al onze ideeën uit de Verenigde Staten moeten halen. Maar mijnheer Katiforis, ik ben ervan overtuigd dat we heel wat van hen kunnen leren, zoals minder regels voor de arbeidsmarkt, lagere personeelskosten, lagere belastingen of de mogelijkheid om een bedrijf te beginnen. Er heerst een ander bedrijfsklimaat in de Verenigde Staten dan in Europa. We zijn op de hoogte van de kosten en de bureaucratie. In Europa kost het 1600 euro en in de Verenigde Staten slechts 500 euro. In de EU kost het elf weken om een bedrijf te beginnen en in de Verenigde Staten maar anderhalve week. Er moet verandering komen in deze situatie! Dat begrijpt de heer Katiforis ook wel. Europa moet een betere concurrentiepositie krijgen.
In een zeer interessante bijlage bij dit verslag noemt Richard Layard Groot-Brittannië, Nederland en Denemarken als voorbeeld waar het aantal uitkeringsgerechtigden is afgenomen en waar de werkloosheid is gedaald. Layard gaat met name in op de problemen van langdurig werklozen. Hierin verschillen we van de Verenigde Staten. In Europa betalen we mensen voor niets doen. Dat gebeurt niet in de Verenigde Staten. Wij hebben dus een ander beleid nodig en dat hoeft geen exacte kopie te zijn van het Amerikaanse beleid. Europa heeft een beleid nodig dat uitkeringen onnodig maakt. Een beleid dat mensen de mogelijkheid geeft om een goede opleiding te volgen die afgestemd is op de nieuwe soorten banen. Een beleid dat het makkelijker maakt om een bedrijf te beginnen, dat het bedrijfsklimaat verbetert en dat ervoor zorgt dat nieuwe technologieën en ideeën volledig benut worden. Dat kan in Europa, als we de kans maar krijgen. En die krijgen we in dit verslag!

Schmid, Herman
Mijnheer de Voorzitter, ik wil, en velen met mij, de heer Katiforis bedanken voor dit interessante verslag. Het beeld dat in dit verslag van de economie van de EU wordt geschetst, is zorgwekkend. Het niveau van de investeringen is te laag, de werkloosheid is nog steeds veel te hoog en er is te weinig groei. Het is daarom misschien niet zo vreemd dat de euro steeds zwakker wordt ten opzichte van andere valuta's, ondanks de geruchten over geheime steunaankopen van de euro door de Europese Centrale Bank.
De rapporteur constateert dat stabiliteit geen doel op zich is. Daar ben ik het mee eens. Er wordt veel te veel gesproken over stabiliteit, convergentie en coördinatie, maar veel te weinig over factoren die voor vernieuwing en ontwikkeling zorgen. Ik zie de EMU-samenwerking als een logge kolos die de dynamische economie amper kan bijhouden. Ik trek hier echter totaal andere conclusies uit dan de vorige spreker. Ik ben van mening dat je in menselijke vaardigheden moet investeren, enerzijds door middel van een macrobeleid dat vraag en nieuwe arbeidsmogelijkheden creëert en anderzijds - wellicht het belangrijkst - door te investeren in maatregelen binnen het arbeidsproces, zoals opleiding, bedrijfsdemocratisering en goede sociale omstandigheden. Daar zit in mijn optiek namelijk het zwakste punt van het EMU-project. Want je kunt de Europese economieën niet als een Baron von Münchhausen omhoog tillen. In plaats daarvan moeten we de werkende mensen en de bevolkingen van de lidstaten mobiliseren.

Karas
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik heb een beetje de indruk dat sommige van de vorige sprekers het verslag over het economisch overzicht 1999 van de Europese Unie niet helemaal hebben gelezen en dat zij niet naar de heer von Wogau, die voor mijn fractie heeft gesproken, hebben willen luisteren. Uit het document waarover wij het vandaag hebben en waarover een verslag is opgesteld, blijkt immers dat de invoering van de euro een succes was. Ondanks de problemen was 1999 een jaar van monetaire stabiliteit en prijsstabiliteit, waarin ook de werkgelegenheid verbeterde, het economisch herstel op gang kwam en de werkloosheid werd aangepakt. In het document wordt op het beginnende herstel gewezen, worden perspectieven geopend en maatregelen vermeld, die de heer von Wogau nog heeft aangevuld.
De levendigheid van dit debat verheugt mij. Daaruit blijkt dat het economisch beleid op verschillende manieren kan worden benaderd. Wij willen de Europese successen op de weg naar groei en werkgelegenheid en een goed functionerende interne markt voorzetten. Wij willen sneller vooruitgang boeken en daartoe de nodige maatregelen nemen. Links in het Parlement wil niet op die weg verdergaan. Links dramatiseert en zegt dat er behoefte is aan staatsinterventie en dat wij de markteconomie niet mogen voortzetten en versterken. Staatsinterventie heeft echter altijd tot meer schulden geleid en een grote schuldenlast is voor groei, werkgelegenheid en sociale rechtvaardigheid altijd schadelijk geweest.
Daarover gaat het debat. In dit verband wil ik u nu al zeggen dat wij meer vrijheid en minder staat willen. Ondernemingen en goede kadervoorwaarden zorgen voor groei en werkgelegenheid. Staatsinterventie doet dat niet.

Weiler
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Karas, ik wil daar onmiddellijk op antwoorden. Ook de socialisten in het Parlement willen de interne markt. Ook wij strijden voor de euro. Wij willen echter een sociale markteconomie en geen markteconomie zoals in Amerika. Tot nog toe waren de leden van dit Parlement het er, op enkele uitzonderingen na, over eens dat Amerika niet ons voorbeeld is en dat wij in Europa een andere richting moeten kiezen. Daarom vind ik het jammer dat wij het waarschijnlijk niet eens zullen worden. Mijnheer Mann, verzoeken en eisen zullen niet volstaan. Wij hebben kwantificeerbare doelstellingen nodig. De euro bewijst dat die methode werkt. Dat blijkt nu ook uit de maatregelen ter bestrijding van de jeugdwerkloosheid. De vijftien lidstaten hebben daarvoor bijzondere maatregelen genomen. Ze zullen dat op alle terreinen moeten doen.
Wij verwachten in elk geval dat in de toekomst in de lidstaten met de sociale en regionale partners en met de plaatselijke overheden een uitvoeriger debat over het werkgelegenheidsbeleid wordt gevoerd. Momenteel gebeurt dat nog niet. Wij verwachten natuurlijk ook - wij zijn het daarover eens - convergentie in het sociaal beleid en modernisering van de sociale systemen. Als de heer von Wogau zegt dat wij in Europa inzake hervormingen een grote achterstand hebben, vraag ik mij echter af met wie hij ons vergelijkt. Hij vergelijkt ons toch niet met Japan, en het Amerikaanse systeem is toch ook niets voor ons? Als wij naar de Amerikaanse gezondheidszorg kijken, zien wij dat die duurder en slechter is dan in onverschillig welk Europees land. Ook wij willen de vrouw op de arbeidsmarkt natuurlijk kansen geven. Ook daarvoor biedt het werkgelegenheidsbeleid echter niet genoeg mogelijkheden.
Tot besluit geef ik u op één punt gelijk. Als Duitsland experts uit Azië en India moet vragen, schiet het onderwijs inderdaad te kort. Wij hadden al sedert jaren van de opleidingsmogelijkheden gebruik moeten maken. De voorbije 16 jaar werd in Duitsland op dat gebied echter niets ondernomen.

Bordes
Mijnheer de Voorzitter, voor de werknemers in de Europese Unie is de economische balans bedroevend: 18 miljoen werklozen, algemene onzekerheid, lage lonen en slechte arbeidsomstandigheden. De Commissie is zo cynisch dat ze de loonmatiging als positief beschouwt. In Frankrijk alleen al hebben meer dan drie miljoen werknemers echter een loon dat de armoedegrens nauwelijks ontstijgt. Zij kunnen dus bijna even moeilijk overleven als de drie miljoen mensen die het krankzinnige bedrijfsleven tot permanente werkloosheid heeft veroordeeld. Toch stelt u nooit voor de inkomsten van de aandeelhouders, die veel hoger zijn en elk jaar nog op schandelijke wijze toenemen, te matigen.
De balans van de Commissie ziet er heel anders uit: grote ondernemingen schrappen banen terwijl ze grote winst maken, en ontslaan vaak mensen om de prijs van hun aandelen op de beurs op te stuwen: 11.000 geschrapte banen bij Hoechst en Rhône-Poulenc, 22.000 bij Unilever en 10.000 bij ABB/Alstom Power. De economische groei waarop u prat gaat, komt uitsluitend ten goede aan een rijke minderheid van eigenaars en aandeelhouders van grote industriële ondernemingen en banken. Wees echter op uw hoede voor de reactie van de werknemers en werklozen, die almaar te horen krijgen dat de situatie verbetert terwijl zijzelf moeten vaststellen dat zij het niet almaar beter, maar juist almaar slechter hebben.

Villiers
Naar mijn mening vormt dit debat een goede weergave van de cruciale ideologische strijd waarmee Europa wordt geconfronteerd. De essentiële politieke scheidslijn is vanavond duidelijk aan de orde gekomen. Het is niet verwonderlijk dat deze kwestie het debat heeft gepolariseerd en dat in een Parlement dat doorgaans gekenmerkt wordt door consensus en uitgesponnen beleidsvorming. Ik ben blij dat dit meningsverschil zo duidelijk naar voren is gekomen omdat dit verslag van essentieel belang is.
Dit verslag is bedoeld om Europa wakker te schudden. Het bevat namelijk aanbevelingen voor drastische maatregelen waardoor het in essentie gemakkelijker wordt om mensen in dienst te nemen. Zo simpel is het. Europa kent desastreuze werkloosheidscijfers omdat het in veel gevallen te ingewikkeld is om mensen in dienst te nemen vanwege de administratieve rompslomp, de wet- en regelgeving en de starheid van de arbeidsmarkten. Dit verslag vormt de enige basis waarop vooruitgang kan worden geboekt omdat dit de aangewezen manier is om sociale rechtvaardigheid in Europa te bewerkstelligen door het creëren van welvaart, mogelijkheden en banen; en dat is uiteindelijk ons aller doel. Dit verslag geeft de meest effectieve manier aan waarop dit bereikt kan worden, want het is de hoogste tijd dat Europa wakker wordt.
Door simpelweg de overheidsuitgaven in Europa te verhogen, worden geen banen gecreëerd. Door simpelweg het aantal arbeidsuren bij wet te verminderen, worden ook geen banen gecreëerd; banen zijn geen taarten die je in stukken kan snijden om ze vervolgens tussen mensen te verdelen. Zo zit de echte wereld niet in elkaar. Wie van mening is dat Europa vaart moet minderen richting stagnatie en werkloosheid, richting geleide economie en corporatisme, moet morgen tegen dit verslag stemmen. Maar degene die vindt dat Europa juist vaart moet maken om de mensen in Europa van werk te voorzien, roep ik op om dit verslag de volle steun te geven. Op basis van dit verslag zullen namelijk daadwerkelijk banen en mogelijkheden gecreëerd worden en een beter alternatief is er niet.

Trentin
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de oorspronkelijke versie van het verslag van Giorgos Katiforis had een belangrijke verdienste: uit de nauwgezette opmerkingen in het verslag van de Commissie over de economische situatie in Europa werden duidelijke aanwijzingen gehaald voor een strategie op het niveau van de Europese Unie die continuïteit en stabiliteit kon garanderen voor de duurzame ontwikkeling die zich voor het jaar 2000 voor alle landen van ons werelddeel aftekent. Deze aanwijzingen hielden in dat het economisch beleid van de Unie gecoördineerd moest worden, dat het economisch beleid en het sociaal beleid niet langer apart moesten worden bepaald. De scheiding van deze twee beleidsterreinen heeft namelijk een samenhangende bestrijding van de werkloosheid en de verwezenlijking van volledige werkgelegenheid verhinderd. Beste collega von Wogau, de verzwakking van de euro wordt, ten minste voor een deel, veroorzaakt door dit vacuüm in het Europees economisch beleid.
In het verslag werd bovendien geadviseerd een Europese ruimte te creëren voor onderzoek naar en bevordering van convergentiemaatregelen op het terrein van onderzoek, permanente opleiding en inzetbaarheid in alle landen van de Unie, en om oneerlijke fiscale concurrentie tussen de staten te bestrijden. Deze suggesties zijn in feite een aangepaste versie van de voorstellen uit het Witboek van voormalig Commissievoorzitter Delors voor de bevordering van een Europees project voor een verenigd netwerk van infrastructuur en diensten.
Deze aanwijzingen, die grotendeels overeenkomen met de richtsnoeren van het werkprogramma van het Portugese voorzitterschap en dus op de Top van Lissabon aan de orde zullen komen, zijn in de Economische en Monetaire Commissie van dit Parlement afgewezen of op hun kop gezet. Het enige punt waarover een meerderheid van deze commissie overeenstemming heeft kunnen bereiken, is de ideologische afkeer van een Europese Unie gebaseerd op de convergentie van het beleid van de lidstaten, in plaats van uitsluitend op de samenvoeging van markten.
Mijnheer de Voorzitter, dit Parlement heeft bij tal van gelegenheden zijn steun aan de Europese zaak laten blijken. Nu moet het laten zien dat een meerderheid achter een politieke eenheid van Europa staat die de zwaktes en gebreken van de markt kan opvangen.

Bullmann
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik weet niet goed of wij allemaal wel hetzelfde verslag hebben gelezen. Bijna alle maatregelen voor een pro-actief economisch en werkgelegenheidsbeleid in het ontwerpverslag van de heer Katiforis werden geschrapt. Het verslag draagt nog wel zijn naam, maar hij is het er niet meer mee eens. De objectieve feiten die de Commissie zelf heeft onderstreept, spreken tegen wat de ongelukkige coalitie - een vergissing - in de Economische en Monetaire Commissie beweerde.
Er is in de Europese Unie een zogenaamde werkgelegenheidsreserve van 30 in plaats van 15 miljoen mensen, die graag zouden werken. Volgens de Commissie kost het tekort aan werkgelegenheid de Europese Unie jaarlijks 12-20% van haar bruto binnenlands product. In die omstandigheden gaat het niet om ideologische vragen zoals meer of minder staat. Iedereen moet zich inspannen om aan die wantoestand een einde te maken en pro-actieve concepten toe te passen.
Ik kan dat bewijzen. De afgevaardigden die in de Economische en Monetaire Commissie tegen het verslag van de heer Katiforis in zijn oorspronkelijke vorm hebben gestemd, moeten eens kijken naar de voorstellen die de Commissie vorige maandag voor de buitengewone Top in Lissabon heeft voorgelegd. Wat vindt u in het document van de heer Prodi? Als u die voorstellen leest - ik heb ze ook gelezen, mijnheer Karas - en als u ze goed bestudeert, mijnheer von Wogau - de heer Gasolíba i Böhm is jammer genoeg niet meer hier - zult u terugvinden wat u hebt verworpen. Ik heb het over concrete doelstellingen: verhoging van het percentage werkenden tot 70% in 2010 en vermindering van de werkloosheid tot 4%. De heer Katiforis streefde in zijn oorspronkelijke verslag hetzelfde na. Daarin stond uitdrukkelijk dat volledige werkgelegenheid niet een van de vele, maar het allerbelangrijkste thema van het Europese economisch beleid is. Wij willen met onze amendementen niets anders bereiken. Wij hopen daarom op brede steun in het Parlement. Het Parlement kan niet verwerpen wat de Commissie voor Portugal voorstelt.

Färm
Mijnheer de Voorzitter, collega's, het verslag-Katiforis is boeiend. In zijn oorspronkelijke vorm wijst het de weg naar een vernieuwd economisch beleid dat meer beoogt dan alleen bezuinigingen en een sluitende begroting. De EU verkeert nu immers eindelijk in een situatie waarin veel groei bereikt kan worden en de strijd tegen de werkloosheid serieus aangegaan kan worden zonder dat de doelen prijsstabilisatie en een sluitende begroting op het spel gezet worden. Daarom is het jammer dat de PPE-DE-fractie en de ELDR-fractie in de commissie tegen het voorstel hebben gestemd voor een serieuze bestrijding van de werkloosheid. Het debat en de stemming in de plenaire vergadering moet dit rechtzetten.
Het is echter wel verheugend dat er eensgezindheid is bereikt over een aantal strategisch belangrijke voorstellen. Het economische beleid van de Unie moet de voorkeur geven aan investeringen, onder meer om alle burgers in de Unie te betrekken bij de informatiemaatschappij, wat economisch gezien ook van grote betekenis kan zijn. Ik denk ook aan het belang van het versterken van de koppeling van de trans-Europese netwerken met de kandidaat-landen, zowel wat betreft fysieke transporten als de IT-infrastructuur. Dit is niet alleen belangrijk voor de groei, maar ook voor het voorkomen van een kloof tussen mensen, zowel in de EU als tussen de EU en de kandidaat-landen.
De kandidaat-landen mogen niet achterblijven, maar moeten onderdeel worden van het doel om de EU wereldleider te maken op het gebied van communicatie. Daarom moet de samenleving de verantwoordelijkheid nemen voor een snelle en krachtige uitbreiding van een moderne IT-infrastructuur die ook kleine bedrijven, benadeelde regio's en gewone burgers bereikt. We hebben nu de kans, laten we hem grijpen!

Van den Burg
Voorzitter, het voordeel van achteraan in zo'n debat zitten is dat je kunt reageren op wat er voorafgaand is gezegd. Ik zou willen zeggen dat ik het absoluut niet eens ben met mevrouw Villiers dat dit zo'n interessant debat is. Ik denk dat het Europees Parlement zich absoluut geen goede dienst bewijst door alleen maar in oude categorieën te denken en oude politieke stromingen en visies te uiten. Het zou veel beter geweest zijn als wij wel geprobeerd hadden tot compromissen te komen en een gezamenlijke visie te ontwikkelen.
Ik denk dat het Europees Parlement zich op deze manier buiten spel zet in de discussie juist op een moment dat er een heel interessante ontwikkeling gaande is in de Europese Unie waar veel duidelijker een sociaal-economische agenda en een hele brede agenda gemaakt wordt.
Het Portugese voorzitterschap heeft zo'n brede agenda gepresenteerd voor de extra Top in Lissabon. De Commissie heeft dat gedaan in haar vijfjarenplan door ook één van de vier prioriteiten te noemen. Ook het Commissiedocument dat nu voor de Top in Lissabon geproduceerd is, geeft juist zo'n brede aanpak over meerdere terreinen. Ik denk dat dat juist de goede ontwikkeling is dat nu in de Europese Unie, ook omdat dat de economische entiteit is van waaruit beleid gemaakt wordt, die brede sociaal-economische aanpak gevormd wordt.
Ik denk dat het Europees Parlement daar dan in Lissabon weinig een rol in zal kunnen spelen, maar ook straks in dat forum in juni waar wij wel uitgenodigd zijn, maar wat voor standpunten moeten wij daar inbrengen? Moeten wij daar alleen vertellen dat wij nog vast genageld zijn in de oude politieke tegenstellingen die er zijn.

Solbes Mira
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ten eerste wil ik het Parlement bedanken voor de geleverde arbeid. Ik denk dat er grondig en serieus gewerkt is. Ongetwijfeld hebben we dankzij de hoorzittingen met de deskundigen en de debatten in de economische commissie extra waardevolle informatie verkregen. Aan de andere kant is in dit avonddebat duidelijk gebleken dat er belangrijke meningsverschillen bestaan over het te voeren beleid. Desalniettemin denk ik dat er ook punten van overeenstemming zijn. Ik geloof dat we het er allemaal over eens zijn dat de huidige economische conjunctuur goed is. We willen ook allemaal nog een stap vooruitzetten en dit moment gebruiken om de omstandigheden te verbeteren en te zorgen voor een duidelijke verbetering op het gebied van de werkgelegenheid. Over al deze thema's zou ik kort iets willen zeggen, om mij vervolgens te concentreren op het laatste punt, dat mij het centrale thema lijkt van dit debat.
Gisteren - sommigen onder u hebben hier reeds naar verwezen - hebben we in de Economische en Monetaire Commissie inderdaad gesproken over de verbetering van de economische situatie in Europa. Op dit moment hebben we zelfs redenen om te geloven dat deze economische opleving, die we reeds naar voor hebben gebracht in onze vooruitzichten van november, nog betere resultaten zal opleveren dan aanvankelijk gedacht. De werkgelegenheid blijft in een behoorlijk tempo groeien. We vinden, ondanks de cijfers van gisteren, dat de inflatie zeker in het oog moet worden gehouden - volgens de laatste cijfers van december zitten we tegen de 2%. Maar het is ongetwijfeld ook zo dat deze latente inflatie kan worden toegeschreven aan enkele specifieke factoren, zoals de stijging van de olieprijzen en, uiteraard, de ontwikkeling van de wisselkoersen.
Toen we ons verslag presenteerden, wezen we al op enkele risico's van de huidige economische groei. We hebben met name de aandacht gevestigd op mogelijke groeiproblemen in de Amerikaanse economie, en bijgevolg ook in de rest van de wereld, en op een zekere opleving van de inflatie. Dit probleem van stijgende inflatie kan belangrijke gevolgen hebben voor de rest van de economie wanneer het zou leiden tot een algemene kostenstijging. Daarom blijven we ook hameren op de noodzaak van een loonbeleid dat compatibel is met onze doelstellingen op het gebied van inflatie.
Het Parlement heeft in zijn analyse nog een ander thema aan de orde gesteld: de risico's in verband met de ontwikkeling van de financiële markten. De Commissie vindt dit een belangrijk thema, maar volgens ons is het niet de kern van het probleem. Ik vind het in ieder geval belangrijk te benadrukken dat we nu een uitstekende kans hebben om nog meer te bereiken. Ik geloof dat we het er allemaal over eens zijn dat na een decennium van erg zwakke groei en onaanvaardbare werkloosheidscijfers, ons het een en ander te doen staat. Er is een gebrek aan overheids- en privé-investeringen. Op het gebied van onderzoek en ontwikkeling doen we het slechter dan onze concurrenten en we hebben een laag werkgelegenheidsniveau, wat onder meer te maken heeft met de inflexibiliteit van onze arbeidsmarkt. Ons doel moet daarom zijn deze economische heropleving zo lang mogelijk te laten duren en te doen resulteren in een sterke stijging van het aantal arbeidsplaatsen. Het scheppen van arbeidsplaatsen blijft de fundamentele doelstelling van de Commissie, zoals we ook hebben aangegeven in het document-Prodi, dat behandeld zal worden op de Top van Lissabon en waarin wij de doelstelling hebben geformuleerd van een volledige werkgelegenheid op middellange termijn.
Welk beleid moeten we toepassen om deze doelen te bereiken? Naar onze mening maakt de Unie een economische heropleving door, maar blijft een deel van onze productiecapaciteit onbenut. Daarbij gaat het niet alleen om ongebruikte arbeidskrachten, maar ook om nieuwe bronnen van werkgelegenheid. Het beleidspakket dat wij voorstellen is gericht op de volledige benutting van deze capaciteiten. We moeten een macro-economisch beleid formuleren dat economische groei bevordert. Het gaat zeker niet om een expansiebeleid waarin groei als doel op zich wordt beschouwd; eigenlijk is het gewoon een begrotingsbeleid dat in overeenstemming is met het doel van prijsstabiliteit en bovendien ruimte laat voor een passend monetair beleid dat gericht is op economische groei. Dit beleidspakket zal ongetwijfeld investeringen bevorderen en een verdere economische groei mogelijk maken. Als we het groeipotentieel in de Unie ten volle willen benutten, zullen we volgens ons bijzondere aandacht moeten schenken aan bepaalde factoren. Op dit punt zijn we het grotendeels eens met de analyse van het Parlement. Ten eerste is het absoluut noodzakelijk dat we particuliere investeringen bevorderen. De Unie moet bijdragen aan de ontwikkeling van een ondernemerscultuur en langs die weg de werkgelegenheid bevorderen, maar we mogen ook het belang van overheidsinvesteringen niet uit het oog verliezen. Openbare investeringen zijn de laatste jaren in het verdomhoekje beland, en de verbetering in de openbare financiën zou ons in staat moeten stellen om ook voor een duidelijke verbetering te zorgen op het gebied van overheidsinvesteringen, met inachtneming, uiteraard, van onze verplichtingen inzake de consolidatie van het belastingbeleid. Maar onze grootste troeven voor de toekomst zijn de bevordering van onderzoek en ontwikkeling en de ontwikkeling van menselijk kapitaal. Dat zullen de twee grote doelstellingen zijn in Lissabon. Het is volgens ons van fundamenteel belang om deze doelstellingen te formuleren aan de hand van concrete streefcijfers en specifieke definities die ons in staat stellen om te bereiken wat we uiteindelijk allemaal willen: duidelijke productiviteitsverbeteringen die een grotere groei en een stijging van de werkgelegenheid mogelijk maken, waardoor we de achterstand kunnen verkleinen die we de laatste jaren hebben opgelopen. Dit is het beleid dat wij als Commissie verdedigen en ook in Lissabon zullen verdedigen.

Gemeenschappelijk visserijbeleid (GVB)
De Voorzitter
 Aan de orde is het gecombineerd debat over de volgende verslagen:
A5-0038/2000 van mevrouw Attwooll, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot instelling van een communautair kader voor het verzamelen en beheren van voor het gemeenschappelijk visserijbeleid essentiële visserijgegevens (COM(1999) 541 - C5-0302/1999 - 1999/0218(CNS));
A5-0037/2000 van mevrouw Attwooll, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een beschikking van de Raad betreffende een financiële bijdrage van de Gemeenschap in de uitgaven van de lidstaten voor het verzamelen van gegevens, alsmede in de financiering van studies en modelprojecten ter ondersteuning van het gemeenschappelijk visserijbeleid (COM(1999) 551 - C5-0303/1999 - 1999/0224(CNS)).

Attwooll
 - (EN) De voorstellen voor een verordening van de Raad inzake het verzamelen en beheren van visserijgegevens en voor een beschikking van de Raad betreffende een financiële bijdrage in dat verband zijn zeer nuttig. Dat geldt ook voor de gecombineerde behandeling, omdat de reikwijdte van het ene voorstel pas duidelijk wordt in samenhang met het andere voorstel. Ik heb begrepen dat de totstandkoming van de voorstellen ongeveer vijf jaar in beslag heeft genomen. Aangezien het gemeenschappelijk visserijbeleid in 2002 wordt herzien, is het belangrijk dat er nu snel vooruitgang wordt geboekt.
Ik zal beginnen met het voorstel voor een verordening van de Raad. In vergelijking met eerdere verordeningen, wordt in dit voorstel ruimte gecreëerd voor lidstaten om de reikwijdte van de verzamelde visserijgegevens uit te breiden. Dat geldt zowel voor biologische als economische gegevens. Het voorstel maakt het voor lidstaten ook mogelijk om de gegevens als aggregaten te verstrekken. In een uitvoeringsverordening zal vervolgens de aard van de nieuw te vergaren gegevens worden gespecificeerd en ook welke aggregaten verstrekt dienen te worden op basis van de nieuwe en de reeds bestaande gegevens.
In de uitvoeringsverordening zal een communautair minimumprogramma en een communautair uitgebreid programma worden vastgelegd. Waarschijnlijk zullen deze programma's geen betrekking hebben op het complete scala aan potentiële gegevens, maar eerder een selectief karakter hebben, bijvoorbeeld gespecificeerd naar de diverse visbestanden.
Op basis van het voorstel voor een beschikking van de Raad wordt het mogelijk om een financiële bijdrage te verstrekken aan lidstaten die zich bezighouden met het verzamelen en beheren van gegevens. Ook heeft de Commissie de mogelijkheid om zelf studies en modelprojecten te financieren. Waarschijnlijk is de enige sanctie voor lidstaten die niet volledig voldoen aan de verplichtingen van het minimumprogramma dat zij niet in aanmerking komen voor steun voor het uitgebreide programma.
Met betrekking tot dit voorstel heeft de Commissie visserij zich over twee problematische kwesties gebogen. De eerste heeft betrekking op de mate van betrokkenheid van de Commissie. In het oorspronkelijke voorstel was er slechts sprake van het verzamelen van informatie die vervolgens werd doorgestuurd naar internationale organisaties. De Commissie kon alleen maar verzoeken om een kopie van die informatie.

Aangezien de Gemeenschap echter de hele operatie financiert, leek het gepast om te streven naar een directer rendement op de investeringen. In amendement 6 hebben de lidstaten nog steeds de vrijheid om de gegevens aan internationale organisaties mee te delen, maar tegelijkertijd bestaat nu ook de verplichting om die informatie elk jaar aan de Commissie mee te delen. Deze wijziging wordt doorgevoerd in samenhang met de amendementen 1, 4 en 7. Door amendement 1 wordt duidelijk dat de gegevens weliswaar wetenschappelijk onderbouwd moeten zijn, maar dat zij in principe worden verzameld met het oog op bredere besluitvormingsdoelstellingen.
Amendement 4 onderstreept dat het programma bedoeld is voor een algemene evaluatie van de visbestanden. Het gevolg van amendement 7 is dat de Commissie een jaarlijks verslag dient uit te brengen over het gebruik van de krachtens de verordening verzamelde gegevens. Dit amendement is ook bedoeld om een grotere impuls aan het evaluatieproces te geven doordat de Commissie eerder en vaker verslag moet uitbrengen over de voortgang van het gegevensvergaringsprogramma in zijn geheel.
De tweede problematische kwestie had betrekking op de reikwijdte van de gegevens die krachtens de verordening verzameld dienen te worden. In de eerste plaats leidt amendement 2 met betrekking tot de economische gegevens tot twee wijzigingen. De eerste wijziging is bedoeld om te garanderen dat de verzamelde gegevens niet gedetailleerder zijn dan nodig is voor het beoogde doel. Door de tweede wijziging wordt de verwijzing naar de opbrengst van de verkoop en andere financiële ontvangsten zoals subsidies en rente, vervangen door een eenvoudiger verwijzing naar het volume van de verkoop. Indien deze wijzigingen niet worden toegepast, zou dat voor de lidstaten tot aanzienlijke kosten kunnen leiden bij de gegevensverzameling en bestaat er een groot risico op een wantrouwende houding in de visserijsector. In samenhang met deze wijzigingen wordt door amendement 5 de verwijzing naar boekhoudkundige posten geschrapt.
In de tweede plaats is in het oorspronkelijke voorstel met betrekking tot de milieu-informatie uitsluitend sprake van biologische en economische informatie. De Commissie heeft echter duidelijk laten blijken dat zij zich wil richten op studies en modelprojecten in een breder milieukader. Ook heeft zij duidelijk gemaakt dat zij in de toekomst wellicht de reikwijdte zal uitbreiden van de gegevens die door de lidstaten worden verzameld.
Door amendement 3 strekt de huidige verordening zich ook uit tot gegevens die nodig zijn om toezicht te houden op veranderingen in de aquatische ecosystemen. Hierdoor wordt het zonder twijfel eenvoudiger om een nieuwe verordening inzake milieu-informatie in te voeren en wellicht dat een dergelijke verordening door dit amendement zelfs overbodig wordt. Ik zou hierbij graag willen benadrukken dat dit amendement de Commissie op geen enkele manier verplicht om de verzameling van dergelijke gegevens op te nemen in een vast te stellen minimum- of uitgebreid programma. Dit amendement verschaft de Commissie alleen maar de mogelijkheid daartoe indien zij dat wenst.
Zoals eerder opgemerkt, valt het voorstel voor de beschikking van de Raad in twee delen uiteen. Het eerste deel heeft betrekking op de financiële bijdrage aan de lidstaten bij de uitvoering van de communautaire programma's. Het tweede deel biedt de Commissie zelf de mogelijkheid om studies en modelprojecten te financieren. Amendement 2 is bedoeld om te garanderen dat de financiële bijdrage aan lidstaten zich niet alleen uitstrekt tot de kosten van de gegevensverzameling, maar ook tot de kosten voor het beheer, de compilatie en de aggregatie en dergelijke. Amendementen 3 en 6 zijn bedoeld om het voor de lidstaten gemakkelijker te maken om de voorbereidingstijd te overbruggen totdat de uitvoeringsverordening van kracht is en er meer duidelijkheid is over de concrete inhoud van de programma's. Amendement 6 is ook bedoeld om het tijdpad in overeenstemming te brengen met de datum in de basisverordening. Op basis van amendementen 4 en 5 wordt voor continuïteit gezorgd in het toesturen van financiële gegevens aan de begrotingsautoriteit.
Van groter belang is het feit dat de Commissie visserij als gevolg van amendement 1 de aanbeveling van de Begrotingscommissie overneemt dat de acties niet in het kader van rubriek 3, maar in het kader van rubriek 1b van de financiële vooruitzichten dienen te worden geconsolideerd. Hoewel de Commissie in het voorontwerp van de begroting de kredieten inschreef onder rubriek 3, 'intern beleid', heeft het Parlement de nieuwe begrotingslijn B1-500 gecreëerd om de huidige maatregelen te financieren. Hierdoor zijn de noodzakelijke financiële middelen ook in de toekomst beschikbaar.

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat mevrouw Attwooll volledig gelijk heeft wanneer zij in het begin van haar uitstekende verslag stelt dat deze twee voorstellen van de Commissie, die gericht zijn op het verzamelen van biologische en sociaal-economische gegevens over de visserijsector, op een kritiek moment komen.
Het verzamelen van nauwkeurige gegevens en de adequate verwerking ervan zullen van grote waarde zijn voor de visserijsector en ons in staat stellen om de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid grondiger aan te pakken. Op voorwaarde natuurlijk dat men deze gegevens ook daadwerkelijk kan bemachtigen. De rapporteur wijst er immers ook op dat het Commissievoorstel geen enkele verplichting schept voor de lidstaten. Het wel of niet verstrekken van gegevens is volkomen vrijwillig, en wanneer lidstaten niet meewerken, betekent dit enkel dat ze geen recht hebben op een economische compensatie, die bovendien niet erg hoog is.
Op grond van onze ervaringen met de verstrekking van gegevens in de visserijsector - ik verwijs naar de verslagen over de naleving van de MOP's - denk ik dat we, in plaats van een compleet overzicht van de situatie in de sector, een verwarrend beeld zullen krijgen waarbij sommige lidstaten bijvoorbeeld wel gegevens over de biologische situatie verstrekken maar niet over de werkgelegenheid, terwijl andere daar wel informatie over geven maar niet over de visbestanden. Met andere woorden, lidstaten zullen slechts gegevens verstrekken voor zover zij deze gegevens kunnen - en willen - verzamelen en doorgeven.
Het valt natuurlijk ook te vrezen dat sommige landen liever geen financiële steun krijgen, als ze daardoor hun eigen wanbeheer kunnen maskeren. We hebben dit al eerder meegemaakt, zelfs in gevallen waarbij de beschikbaarstelling van gegevens verplicht was, zoals in het geval van de bovenvermelde MOP's.
Deze - in mijn ogen belangrijkste - tekortkoming daargelaten, verbetert het verslag van de Visserijcommissie het voorstel op enkele belangrijke punten. Ik verwijs met name naar de suggesties van de rapporteur met betrekking tot redelijkere termijnen voor de overlegging van gegevens en het verzoek aan de Commissie om dit proces nauwlettend te volgen.
Van onze kant hebben we als PPE-DE-Fractie twee verzoeken laten opnemen die naar mijn mening redelijk zijn. Het eerste verzoek is om voor een aantal onderzoeksgebieden, waar de inzameling van gegevens in bepaalde gevallen eindeloos kan duren, gegevens te gebruiken die afkomstig zijn uit studies en steekproeven. Ons tweede verzoek is om uit het voorstel van de Commissie gegevens te schrappen die louter betrekking hebben op fiscale aspecten van bedrijven, temeer omdat deze gegevens niet onder de communautaire bevoegdheid vallen.
Dit gezegd zijnde, geloof ik dat dit een heel waardevol verslag is en verzoek ik u, namens mijn fractie, het aan te nemen.

Fiebiger
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de eerste gemeenschappelijke voorschriften voor de visserijsector werden reeds in 1970 uitgevaardigd. In de loop van de jaren heeft de Commissie de Raad en het Europees Parlement telkens opnieuw mededelingen over de toestand van de markt voor visserijproducten voorgelegd. Daarmee wilde ze een debat over de toekomstmogelijkheden van een duurzaam Europees visserijbeleid op het gebied van productie, handel en afzet op gang brengen om het beleid vervolgens bij te sturen. Sleutelwoorden, waarop ik nu niet nader kan ingaan, zijn mededinging, zekerheid en kwaliteit van de productie. Uit het verslag, dat mijn goedkeuring wegdraagt, kan ook worden opgemaakt dat de Commissie nog zeer ver verwijderd is van het duurzame visserijbeleid dat ze wil ontwikkelen.
Enkele artikelen en amendementen verwijzen naar de moeilijkheden die nog niet zijn opgelost. In de uitvoeringsverordening zal een en ander zijn beslag krijgen. Ik ben het er ook mee eens dat de 265.000 vissers van de Europese Gemeenschap, van wie velen in afgelegen kustgebieden van doelstelling 1 een schamel bestaan leiden, onvoldoende zijn uitgerust om in een eengemaakte Europese interne markt tegen de wereldmarkt op te tornen.
Ik wijs hier ook op de structurele problemen van de viskwekerij en op het feit dat die bij de landbouw is ingedeeld. Ik zal hier niet nader op het probleem van de grijze zone ingaan, maar stel voor dat wij in het kader van het nieuwe visserijbeleid ook daarover duidelijke besluiten nemen.

Gallagher
Ik wil beginnen met mijn gelukwensen voor mevrouw Attwooll voor de wijze waarop het verslag is opgesteld en gepresenteerd. Ik ben blij met de totstandkoming van een communautair kader voor de verzameling en het beheer van visserijgegevens. Ik ben ook van mening dat dit essentieel is om op adequate wijze de diverse visbestanden in kaart te kunnen brengen.
Het is uiteraard belangrijk dat de gegevens zowel biologisch als economisch van aard zijn. Ook is het van belang dat de informatie die door de verschillende lidstaten wordt verschaft, niet alleen voor de hele Gemeenschap gestandaardiseerd is, maar ook in overeenstemming is met internationale bepalingen. Dit laatste gaf de rapporteur overigens ook al aan in haar verslag. Ik ben ook blij dat de mogelijkheid wordt gecreëerd om nationale programma's te financieren, zelfs gezien de bepalingen die betrekking hebben op de minimumprogramma's waaraan landen moeten voldoen.
Ik ben het eens met het voorstel dat informatie die aan internationale organisaties wordt verstrekt, ook ter beschikking gesteld moet worden van de Commissie. Als dat niet zou gebeuren, zou dat ten koste gaan van de doelstelling om de gegevens te verzamelen en te verifiëren. Als die informatie niet beschikbaar zou zijn, blijft het beleid onveranderd gebaseerd op preventieve maatregelen. Het belang van de sector is het meest gediend door degelijke en feitelijke informatie. Naar mijn mening is de nieuwe, gestroomlijnde informatie erg nuttig en van groot belang voor de beleidsmakers en hun adviseurs. Deze nieuwe aanpak zal ook een bijdrage leveren aan een levensvatbaardere visserijsector waardoor werkgelegenheid behouden blijft in delen van de Unie waar geen alternatieven voorhanden zijn.
Ik ben blij dat ik kan bevestigen dat er in mijn land - in het belang van zowel de beleidsmakers als van de beschikbare middelen in de sector - maatregelen worden genomen om optimaal te profiteren van de specifieke praktische en logistieke informatieaspecten en van het gebruik daarvan. Mijn fractie kan deze verslagen dan ook probleemloos ondersteunen.

Martinez
Mijnheer de Voorzitter, het eerlijke verslag van mevrouw Attwooll, dat wij zullen goedkeuren, gaat eigenlijk over het Europees visserijbeleid. Dat visserijbeleid is een moeilijke kwestie omdat wij de vissen die in de reusachtig grote, grenzeloze zee rondzwemmen, moeilijk kunnen beheren. Wij proberen een verzameleconomie te regelen en veroorzaken daardoor onrechtvaardigheid. Het is goed dat wij proberen te voorkomen dat onze hulpbronnen uitgeput raken, maar waartoe dient het dat Europa zijn vangsten beperkt als in de wereld almaar meer vis wordt gevangen? Waartoe dient het dat wij op het eiland Yeu en elders drijfnetten verbieden als Japan, Korea en Tunesië die wel gebruiken en bij ons vis aan land brengen die wij niet mogen vangen? Waartoe dient het dat wij de Franse vissersvloot in Sète of elders vernietigen als wij in Frankrijk elk jaar voor twee miljard euro vis moeten invoeren die onze vissers niet mogen vangen? Bovendien circuleert vis zoals CO2 of kapitaal. De visserij is niet Europees maar mondiaal. In Brussel, waar men de naties heeft willen vernietigen onder het voorwendsel dat ze achterhaald waren, slaagt men er niet in een hulpbron te beheren die een mondiaal karakter heeft gekregen.
Ik ben het er met mevrouw Attwooll over eens dat wij wetenschappelijke gegevens moeten verzamelen, dat wij rechtvaardige en billijke controles moeten uitvoeren - op voorwaarde dat het resultaat daarvan niet van de strengheid of laksheid van ambtenaren afhangt - en dat wij tot een beheer moeten komen zoals mariene wetenschappers - onder meer professor Aubert - dat voorstellen. Dan zal immers blijken dat de grote problemen niet zozeer verband houden met de industriële visserij - hoewel die ook een erg negatieve rol speelt - maar veel meer met het plankton, de grote onderzeese koude en warme stromingen, die een veel grotere invloed uitoefenen dan de mens. Om de mensen die de beslissingen nemen te adviseren hebben wij echter behoefte aan een eerlijke wetenschap, die de Europese Unie niet probeert op te laten draaien voor voorwendsels om onze vissersvaartuigen te kunnen slopen. Wij moeten onze visreserves, maar ook onze havens en vissers in stand houden.
In plaats van de Verenigde Staten, zoals in Seattle, Kosovo en Irak, almaar achterna te hollen, kan het Europa van Brussel, naast de internationale visserijorganisaties in de Noord-Atlantische Oceaan, de Stille Oceaan en bovenop de regels voor tonijn, kabeljauw en andere soorten, misschien het initiatief nemen voor een wereldvisserijconferentie, een soort Montego Bay voor de visbestanden. Dan kunnen de Peruanen, Japanners, Canadezen, Russen en Europeanen de visbestanden, gemeenschappelijk erfgoed van de mensheid, samen op wetenschappelijke basis beheren. Dat zou, in tegenstelling tot de vrijhandelszones en andere OESO-verzinsels, een nuttige vorm van mondialisering zijn.

Van Dam
Voorzitter, mijnheer de commissaris, om een geloofwaardig visserijbeleid te kunnen voeren, moet de Commissie beschikken over zo volledig mogelijke en betrouwbare gegevens over de visbestanden en de vissersvloot. Voor de verzameling van deze gegevens is de Commissie afhankelijk van de lidstaten. Een communautair kader voor de verzameling van deze gegevens brengt daarin enige structuur en vergroot de toegankelijkheid voor wetenschappelijke evaluatie.
De vraag is echter of de lidstaten onder dit nieuwe regime wel bereid zijn de noodzakelijke gegevens op het gewenste tijdstip ter beschikking te stellen. Effectieve sancties en/of stimulansen om de lidstaten tot een serieuzere aanpak aan te sporen, ontbreken in het voorstel van de Commissie. Bovendien, kunnen we die informatie voldoende vertrouwen? Hoe betrouwbaar zijn de vangstgegevens, zolang er nog steeds grote hoeveelheden vis illegaal aan land worden gezet, zoals voorman David Cox van de Britse vissers onlangs in Fishing News erkende.
En wat te denken van de gegevens over de vlootcapaciteit. Naar aanleiding van kritiek van de Rekenkamer heeft dit Parlement in januari met grote meerderheid mijn amendement op het verslag-Cunha aangenomen. Dat amendement vraagt om een onafhankelijke verificatie van de vlootcapaciteitsgegevens. Graag hoor ik van de Commissie wat ze met die aanbeveling, die het Raadgevend Comité ook ondersteunt, heeft gedaan.
Tot slot, soms zijn ingrijpende beslissingen vooral gebaseerd op adviezen van biologen. Er is dan ook alles aan gelegen de nauwkeurigheid van de biologische voorspellingen te verbeteren. Daarbij denk ik aan certificering van het opstellen van de adviezen. Bovendien moet de Commissie voor voldoende financiële middelen zorgen voor het bestandenonderzoek. Ook verdient het aanbeveling de kennis en ervaring van de vissers meer te betrekken bij de totstandkoming van de biologische adviezen.

Paisley
Deze Unie heeft veel harde klappen uitgedeeld aan de visserijsector in Noord-Ierland. De vissers in Ierland hebben moeten aanzien hoe hun viswateren door anderen werden geplunderd, terwijl hun eigen boten op het droge moesten blijven. Door de recente besluiten inzake de kabeljauwquota voor de Ierse Zee wordt weer een nieuwe klap uitgedeeld. Deze klap zou echter wel eens de doodsteek kunnen betekenen voor de visserij-industrie in Noord-Ierland. Ik zie dat de commissaris glimlacht, maar ik spreek wel namens alle politieke partijen in Ierland. De verschillen tussen die partijen zijn groot, maar over dit onderwerp is iedereen het eens.
De Europese Unie zal moet erkennen dat er grote problemen kunnen ontstaan wanneer dergelijke drastische besluiten worden genomen ondanks het feit dat de vissers zelf tegenbewijs hebben aangedragen met betrekking tot de instandhouding van hun eigen visserijbestanden. Dit bewijsmateriaal is gewoon van tafel geveegd. Een aantal geaccrediteerde vertegenwoordigers van deze vissers ondernam onlangs de reis vanuit Noord-Ierland om een bijeenkomst in Brussel bij te wonen. Toen ze hun zaak met goed voorbereide argumentatie wilden bepleiten, werd gedreigd dat zij van de bijeenkomst uitgesloten zouden worden. Dat is schandalig, zij hebben het recht om hun mening te uiten. Dit moet in de notulen worden vastgelegd, en ik wil dat dat vandaag gebeurt.
Ik heb de bijeenkomst bijgewoond waarin wetenschappers beweerden dat de schelvis in Ierse Zee binnenkort uitgestorven zou zijn. In die periode bleek er echter een buitengewoon spectaculaire toename van schelvis in de Ierse Zee te hebben plaatsgevonden. Dat geeft maar weer eens aan dat ook wetenschappers fouten maken. Zoals ik al zei, zijn alle partijen in Noord-Ierland over deze kwestie dezelfde mening toegedaan. Degenen die verantwoordelijk zijn voor de kabeljauwquota, dienen hun besluit te herzien. Het huidige besluit leidt namelijk niet tot het op peil houden van de visbestanden, maar betekent wel het einde van de visserij-industrie in Noord-Ierland met alle gevolgen van dien voor de gehele visserijsector in de Unie.

Varela Suanzes-Carpegna
Mijnheer de Voorzitter, de verslagen van mevrouw Attwooll zijn van grote waarde, net zoals het feit dat we kunnen beschikken over zoveel mogelijk gegevens over de visserijsectoren van de lidstaten, vooral met het oog op de verplichting van de Commissie om binnenkort te beginnen aan de opstelling van het verslag over de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid in 2002. Niettemin bestaat het gevaar dat het einddoel van dit voorstel van de Commissie niet zal worden bereikt, omdat deze zogenaamde verplichting om gegevens te verzamelen en beschikbaar te stellen louter facultatief is. Dat dit ernstige problemen schept, is gebleken - zoals reeds is opgemerkt - in het kader van de MOP's: sommige landen, die nauwgezet en overeenkomstig de voorschriften deze gegevens verzamelden en beschikbaar stelden aan de Commissie, hebben hierdoor zware schade geleden tegenover andere landen, die deze gegevens op onvoldoende wijze of helemaal niet beschikbaar stelden.
Bovendien is het zo dat de hoeveelheid gegevens die iedere lidstaat afzonderlijk moet verstrekken enorm kan verschillen. Sommige landen hebben verschillende sectoren en moeten dus veel meer gegevens verzamelen, waardoor zij benadeeld worden tegenover andere landen met minder gegevens, omdat zij dit moeten doen binnen dezelfde termijn. Daarom is het volgens mij noodzakelijk om de termijnen voor de beschikbaarstelling van gegevens aan te passen.
In vele gevallen gaat het ook om gegevens met een vertrouwelijk karakter - ook dit werd reeds onderstreept - waarbij zelfs de concurrentiepositie van de betrokken sectoren en bedrijven op het spel staat. Daarom is het noodzakelijk om heel voorzichtig met deze gegevens om te gaan en hun vertrouwelijkheid te garanderen. In sommige gevallen - en ook daar is reeds op gewezen - hebben we niet eens het recht om bepaalde gegevens, zoals fiscale gegevens van ondernemingen, op te eisen.
Hoe dan ook - ik wil ook niet verder uitweiden, mijnheer de Voorzitter, gezien het tijdgebrek - wil ik mevrouw Attwooll feliciteren met het uitstekende werk dat zij heeft verricht in onze commissie.

McCartin
Ook van mijn kant de gelukwensen aan mevrouw Attwooll. Ik kan zeggen dat ik het voor het grootste gedeelte met haar eens ben. Het feit dat de verslaglegging niet in alle lidstaten verplicht is, beschouw ik als een minpunt in het verslag. Ik kan niet begrijpen dat het voorstel uitgaat van een verordening waaraan lidstaten zich kunnen onttrekken zonder dat daar een sanctie tegenover staat. Ik kan mij ook niet voorstellen dat dit gedaan is ter bescherming van uiterst gevoelige informatie, aangezien wij in de Europese Unie slechts voor 50% in de visbehoefte van onze thuismarkten voorzien. Ik zie niet in hoe het opstellen van de benodigde verslagen de nationale of regionale belangen van sommige landen of visserijgemeenschappen in gevaar kan brengen. Met het oog op de komende herziening van het beleid in 2002 vind ik het belangrijk dat we kunnen beschikken over zoveel mogelijk economische én biologische informatie.
Iemand heeft ooit tegen mij gezegd dat ik de besluiten van de Commissie altijd verdedig. Voor geen enkel kustgebied in de Europese Unie is het erg gemakkelijk om de Europese Unie op elk onderdeel van het visserijbeleid te steunen. Ik heb deze besluiten echter altijd gesteund omdat ze genomen zijn op basis van adequate wetenschappelijke inzichten. Men heeft mij erop gewezen dat die wetenschappelijke gegevens bij nadere bestudering een nogal bijeengeraapt, hapsnap-karakter vertonen en dat zij geen duidelijk representatief economisch en biologisch beeld opleveren. Als wij inderdaad niet over dat duidelijke beeld beschikken, zal het over twee jaar onmogelijk zijn om aanvaardbare besluiten te nemen over het toekomstige beleid.
Het steunen van die besluiten is niet gemakkelijk. Ik zou zelfs namens iedereen in mijn kiesdistrict die in een kustgebied woont, kunnen beweren dat ze het over één ding eens zijn: namelijk dat de Europese Unie de bron is van al hun problemen en moeilijkheden. Ik ben zelf een andere mening toegedaan, maar als wij onze informatie en besluiten niet baseren op betrouwbare wetenschappelijke gegevens en er bovendien geen verplichting voor iedereen bestaat om die gegevens ter beschikking te stellen, zullen we in de toekomst wel degelijk geconfronteerd worden met slechte besluitvorming.

Lisi
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, niemand zal het nut van het implementeren van veel, kwalitatief hoogstaande gegevens over de visserijsector in twijfel trekken, vooral met het oog op de hervorming van het GVB van 2002. Ook wij steunen de terbeschikkingstelling van communautaire middelen om dergelijke activiteiten te financieren. Een gemeenschappelijk visserijbeleid moet de instandhouding van de soorten en het beheer van de bestanden zo goed mogelijk zien te verenigen met economische en markteisen. Daarvoor zijn meer, compatibele en gelijkvormige gegevens nodig, die ons hopelijk meer algemene informatie kunnen leveren over de visserijsector in de Unie, als ze op de juiste wijze worden vergaard en geïnterpreteerd. We verwachten echter ook een betere kennis en inschatting van de specifieke kenmerken, de verschillen, de verschillende situaties en tradities van de visserij. Deze mogen niet worden genegeerd, benadeeld of geëlimineerd als gevolg van een verkeerde opvatting van de harmonisatie van het visserijbeleid, zoals in het verleden is gebeurd, bijvoorbeeld in het Middellandse-Zeegebied en dus met de visserijsector in mijn land. Nadat het GVB voor het Middellandse-Zeegebied zich jarenlang had beperkt tot reglementering van de afzet en steun aan ondernemingen, is met verordening 1626 eindelijk een verantwoord visserijbeleid opgezet, met maatregelen voor de bescherming van de visbestanden, zodat een duurzaam gebruik gegarandeerd is.
Deze doelstelling kunnen we onderschrijven, maar toch heeft de inwerkingtreding ervan in sommige gevallen geleid tot miskenning van de specifieke biologische kenmerken van de vissoorten in het Middellandse-Zeegebied. Door een latere verordening, nummer 1448 van (niet toevallig) 1999, werden enkele afwijkingen toegestaan, in het bijzonder met betrekking tot de zogenaamde speciale visvangsten. Dit uitstel loopt binnenkort af, om precies te zijn op 31 mei aanstaande, en de Commissie moet een voorstel indienen. Wij hopen dat er in dit voorstel rekening zal worden gehouden met het belang van dit visserijsysteem voor de economie van grote delen van het Italiaanse kustgebied. De op dit moment bekende wetenschappelijke gegevens wijzen erop dat er, vanuit biologisch oogpunt, betrekkelijk verantwoord wordt gehandeld.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mevrouw Attwooll, ook ik dank u hartelijk voor uw verslag. Ik wil echter ook u allen, dames en heren, hartelijk danken voor uw grote belangstelling en voor uw steun voor de twee Commissievoorstellen. Vast staat dat er geen gemeenschappelijk visserijbeleid kan zijn als wij niet over gemeenschappelijke basisgegevens kunnen beschikken. Betrouwbare en volledige gegevens zijn een basisvoorwaarde om tot een geloofwaardig visserijbeheer te komen, en nog meer om iedereen gelijke kansen te bieden.
Ik heb enkele opmerkingen bij het eerste verslag. Ik heb begrip voor het amendement om ook milieugegevens te verzamelen. Ik kan het met de verzameling van die gegevens echter alleen maar eens zijn als daarvoor eerst een duidelijk kader wordt geschapen en vooral als daarvoor de nodige kredieten beschikbaar worden gesteld. Met betrekking tot amendement 2 wil ik erop wijzen dat wij veel belang hechten aan het verzamelen van wetenschappelijke gegevens. Als wij echter uw amendement overnemen en geen gegevens verzamelen over de opbrengst van de vangsten, maar alleen over hun omvang, zou dat het voorstel verzwakken. Om de economische toestand van de vissers te kunnen beoordelen hebben wij immers gegevens over de opbrengsten nodig.
Wij zijn het wel eens met uw voorstel om preciezere cijfers over de werkgelegenheid te verzamelen. In amendement 6 staat dat alle gegevens automatisch aan de Commissie moeten worden meegedeeld. De Commissie krijgt echter ook nu alle gegevens waar ze om vraagt. Het heeft geen zin in Brussel een centrale gegevensbank op te richten, als vele van die gegevens op internationale vergaderingen ver van Brussel moeten worden gebruikt. Wij moeten vasthouden aan de beproefde en vertrouwde procedures om wetenschappelijke gegevens door te geven. Die functioneren immers goed.
Ik kan de amendementen 7 in het eerste en 6 in het tweede verslag gedeeltelijk overnemen. Ik vind het een goed idee dat wij in ons verslag aan het Parlement en de Raad uitleggen wat wij met de verzamelde gegevens doen. Ik ben het ook met u eens dat wij, in het licht van het gemeenschappelijk visserijbeleid na 2002, tijdig een eerste verslag moeten voorleggen.
Ik zal het nu over het tweede verslag van mevrouw Attwooll hebben. In amendement 1 stelt u voor de acties uit rubriek 1b en niet uit rubriek 3 van de communautaire begroting te financieren. Rubriek 3 omvat echter ook de uitgaven voor controle en informatie in verband met visserij. Het verzamelen van gegevens dient de controle en hoort dus eveneens in rubriek 3 thuis. In deze kwestie is echter nog niets definitief beslist. In het kader van de ontwerpbegroting voor 2001 zullen wij het daar in april nog over kunnen hebben.
De amendementen 4 en 5, volgens dewelke de Commissie alle financiële en voortgangsverslagen van de lidstaten aan de begrotingsautoriteit moet doorgeven, lijken mij overbodig. Wij hebben ons er immers toe verbonden een verslag over de maatregelen van de lidstaten op te stellen dat onder meer een beoordeling van het gehele systeem voor het verzamelen van gegevens zal omvatten.
Enkele andere amendementen betreffen het door ons voorgestelde tijdschema. Ik kan die amendementen zonder meer overnemen. De termijnen in ons oorspronkelijk voorstel gingen uit van de veronderstelling dat de voorstellen sneller zouden worden aangenomen en zijn dus niet realistisch meer. De Commissie zal samen met de Raad voor een realistischer tijdschema zorgen. Wij houden echter wel aan strikte termijnen vast. Wij kunnen bijvoorbeeld voor de voorlegging van de programma's voor het verzamelen van gegevens geen termijn van zes maanden toestaan. De overige amendementen dragen bij aan de duidelijkheid van de tekst en kunnen door de Commissie integraal worden overgenomen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Fischler.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Bestrijding van bepaalde visziekten
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0036/2000) van de heer Hudghton, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad tot wijziging van richtlijn 93/53/EEG tot vaststelling van minimale communautaire maatregelen voor de bestrijding van bepaalde visziekten (COM(1999) 437 ­ C5­0168/1999 ­ 1999/0191(CNS)).

Hudghton
Infectieuze zalmanemie is een besmettelijke virusziekte die voor het eerst officieel werd geregistreerd in 1984 in Noorwegen, en vervolgens in 1986 in Canada. In de Europese Unie werd de ziekte voor het eerst waargenomen in mei 1998 in Schotland. Hoewel het virus ook is aangetroffen in andere soorten, is de ziekte zelf tot nu toe beperkt gebleven tot zalm. Het is bekend dat het virus niet kan overleven bij een temperatuur boven de 25o C. Wetenschappers zijn het er daarom over eens dat er geen gevaar bestaat voor de volksgezondheid, aangezien het virus absoluut niet kan overleven in warmbloedige dieren.
De Schotse zalmkweeksector is de grootste in de Europese Unie en is te vinden in enkele van de meest afgelegen gemeenschappen van Europa. De sector biedt werk aan ongeveer 6500 mensen en is jaarlijks goed voor zo'n 800 miljoen euro. Het spreekt dan ook vanzelf dat deze kwestie zeer belangrijk is, zeker voor Schotland, maar ook voor de rest van Europa is het van essentieel belang dat de ziekte een halt wordt toegeroepen en zo mogelijk wordt uitgeroeid.
De huidige richtlijn verbiedt het gebruik van vaccins en bepaalt dat alle vis in een besmette viskwekerij moet worden vernietigd, of deze nu door de ziekte is aangetast of niet. De bedoeling van de huidige regeling was dat ISA zou worden uitgeroeid en wel zo snel mogelijk. De realiteit is dat het ondanks het verplichte slachtbeleid niet gelukt is ISA in te dammen, laat staan uit te roeien. Niet alleen zijn met het bestaande beleid de doelstellingen niet gehaald, maar het beleid heeft voor de sector ook nog desastreuze economische gevolgen gehad, zonder dat compensatie werd betaald en zonder de mogelijkheid van commerciële verzekering.
De voorgestelde wijzigingen zijn tweeledig: ten eerste zouden zij het gebruik van vaccinatie als wapen in de strijd tegen ISA mogelijk maken. Dit is een noodzakelijke wijziging, die vergezeld zou moeten gaan van een duidelijke toezegging op Europees niveau dat onderzoek naar de ontwikkeling van een doeltreffend vaccin zal worden gestimuleerd en gefinancierd. De tweede wijziging die wij voorstellen zou de mogelijkheid openen voor geleidelijke verwijdering van vis van besmette kwekerijen, waarbij het tempo van verwijdering per kwekerij wordt bepaald door de ernst van het daar bestaande probleem. Deze werkwijze is met veel succes toegepast in Noorwegen, waar het aantal nieuw gerapporteerde gevallen is gedaald tot een handvol per jaar, terwijl dit aantal in het begin van de jaren negentig, toen het op zijn hoogst was, 80 tot 90 bedroeg.
Ik steun dan ook de door de Commissie voorgestelde wijzigingen, en ik dring erop aan om deze snel aan te nemen en uit te voeren. Ik wijs ook nog speciaal op de kwestie van de compensatie en verzoek beschikking 90/424/EEG zodanig te wijzigen dat ISA expliciet aan de lijst van ziektes wordt toegevoegd. Deze wijziging maakt het mogelijk om schadeloosstellingen te betalen die voor 50% worden gefinancierd door de Commissie en voor 50% door de betreffende lidstaat. Ik dank de collega's in de visserijcommissie voor hun overweldigende steun voor mijn rapport, en ik dank met name mijn Schotse collega's in de commissie voor hun inbreng tijdens het hele proces.
Ik ben het niet eens met de amendementen 7 tot 13, die door de Commissie visserij resoluut werden afgewezen. Deze amendementen zijn grotendeels ofwel overbodig of de inhoud ervan komt al aan de orde in mijn tekst. Ik heb vooral aandacht besteed aan de noodzaak tot het bestuderen van de omvang en het effect van contact tussen gekweekte en in het wild levende zalm, de noodzaak van onderzoek naar de bron van ISA en de noodzaak van breder onderzoek naar het virus, met name bij in het wild levende zalmbestanden. Deze amendementen, afkomstig van de groene afgevaardigden van de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie, zijn bedoeld als onderbouwing voor amendement 13. Dit amendement is volstrekt onaanvaardbaar en overbodig omdat het niet alleen de verplichting van onmiddellijke vernietiging van alle vis in stand wil houden, maar ook de verkoop van vis, ziek of niet, van besmette kwekerijen wil voorkomen. Ik moet er met klem op wijzen dat volgens het huidige beleid geen zieke vis wordt verkocht. Er is geen voorstel om hierin verandering te brengen en onder het voorgestelde nieuwe beleid is er geen sprake van de verkoop van zieke vis. De amendementen 7 tot 13 houden simpelweg geen rekening met de realiteit zoals die blijkt uit de sterke verschillen in de cijfers uit Schotland en Noorwegen. In Schotland hebben wij te maken gehad met een uiterst strenge regeling die ook nog eens niet het verwachte resultaat heeft opgeleverd. In Noorwegen, waar men al veel langer ervaring heeft met dit probleem, is verplichte 100% ruiming enkele jaren geleden afgeschaft en heeft een breed pakket van maatregelen intussen geleid tot een drastische verbetering van de situatie. Het is in ons aller belang dat we ervoor zorgen dat ook in Schotland ISA wordt ingeperkt en de verdere verspreiding ervan wordt voorkomen.
Vorige week is in Schotland een rapport gepubliceerd van een gezamenlijke werkgroep bestaande uit leden vanuit de overheid en vanuit het bedrijfsleven, die zich heeft gebogen over ISA. Deze uitvoerige nota behandelt een breed scala van mogelijke risico's en beveelt maatregelen aan om deze te bestrijden op het gebied van overbrenging van de ziekte van de ene locatie naar de andere, veiligheidsmaatregelen om ontsnappingen van zalm uit viskwekerijen tegen te gaan, zuivering van afval- en rioolwater, methoden van detectie en diagnose, invoering van niet-reproductieve perioden, desinfectie van materialen en nog vele andere. Sommige van deze maatregelen kunnen en zullen door de lokale autoriteiten onmiddellijk worden uitgevoerd met behulp van bestaande bevoegdheden, andere zullen worden opgenomen in gedragsregels. Zij zullen allemaal een positief effect hebben, niet alleen met het oog op ISA, maar ook doordat zij waar nodig zullen bijdragen aan betere normen in de aquacultuur in het algemeen. Waarde collega's, als u mijn verslag, zoals dat in de Commissie visserij is goedgekeurd, in zijn totaliteit aanneemt, zal dat een belangrijke bijdrage leveren aan een breder pakket maatregelen ter beperking van ISA, gebaseerd op de realiteit van de situatie in Schotland en op de lessen die zijn geleerd van het succes van anderen.

Stevenson
Mijn felicitaties aan de heer Hudghton. Ik steun zijn verslag volledig en ik verzoek de collega' s dringend hetzelfde te doen. Zoals hij al zei is de viskwekerij een bron van werkgelegenheid die van levensbelang is in de afgelegen delen van Schotland. In een tijd waarin deze gebieden te kampen hebben met de ergste recessie in meer dan honderd jaar, betekent de aquacultuursector een essentiële stimulans voor de plattelandseconomie die direct of indirect duizenden banen oplevert.
Nu wordt er, zoals hij al zei, op de Schotse viskwekerijen meer dan 85.000 ton zalm geproduceerd, in een sector die jaarlijks goed is voor meer dan 800 miljoen euro. Hoewel ISA pas twee jaar geleden voor het eerst is waargenomen in Schotland, heeft deze ziekte zich helaas zo snel uitgebreid dat 29 kwekerijen er nu direct door zijn getroffen en ongeveer 240 andere op de een of andere manier de gevolgen ervan ondervinden. Het virus is ook aangetroffen in in het wild levende zalm, forel en paling, zodat het virus nu endemisch lijkt te zijn, ook in het mariene milieu. Ik wil echter nog eens benadrukken dat ISA, ondanks de paniekzaaierij van de Groenen, onder geen enkele omstandigheid kan worden overgedragen op mensen. Ik herhaal ook nog eens wat de heer Hudghton zei, namelijk dat het virus niet kan overleven bij een temperatuur boven de 25o - ruim onder de lichaamstemperatuur van de mens dus; het is een virus van koudbloedige waterdieren.
Niettemin kan de ziekte bij besmette vis leiden tot aanzienlijk gewichtsverlies en in een vergevorderd stadium tot te vroege sterfte. De ziekte heeft dan ook ernstige economische gevolgen gehad voor de hele Schotse aquacultuursector. Zij heeft de sector zo'n 60 tot 70 miljoen euro gekost als gevolg van de verplichte voortijdige ruiming en andere uitroeiingsmaatregelen. Dit verslag, mijnheer de Voorzitter, komt dan ook met een bemoedigende serie voorstellen ter verbetering van de manier waarop de autoriteiten in het Verenigd Koninkrijk en elders op de ziekte zouden moeten reageren. Door te pleiten voor de invoering van een methode van inperking en geleidelijke ruiming, vergelijkbaar met het systeem dat in Noorwegen met zoveel succes wordt toegepast, poogt de rapporteur een flexibeler strategie met betrekking tot de ziekte in te voeren. Die zal leiden tot vertrouwen, niet in de laatste plaats bij de verzekeringsbranche, die tot nu toe geen enkele vorm van dekking heeft durven aanbieden omdat hardnekkig werd vastgehouden aan een beleid van verplichte slachting. Bovendien biedt de rapporteur, met zijn aanbevelingen voor wetenschappelijk onderzoek naar, en uiteindelijk de toepassing van, vaccinatie om ISA te bestrijden en uit te roeien, soelaas voor de farmaceutische industrie, die tot nu toe geen enkele stimulans heeft gekregen om te investeren in de ontwikkeling van een vaccin. Ik beveel dit uitstekende verslag dan ook van harte aan, en ik hoop dat het Parlement het zal steunen.

Taylor
Ik wil de rapporteur, de heer Hudghton, ook graag bedanken voor dit verslag. De Schotse viskwekerij is de grootste viskweeksector in de Europese Unie en vertegenwoordigt 90% van de totale Britse aquacultuursector. De sector bevindt zich in een van de meest perifere gemeenschappen van Europa en voorziet in deze gemeenschappen in een economische levensbehoefte van levensbelang. Recent onderzoek heeft uitgewezen dat de sector naar schatting 800 miljoen euro per jaar oplevert en dat 6500 banen er direct van afhankelijk zijn.
Ik denk dat dit verslag voor de aanpak van infectieuze zalmanemie een heldere methode aanreikt die praktisch en realistisch is en tegelijk ook haalbaar. Het voorbeeld van Noorwegen toont aan dat deze strategie doeltreffend is. Wat betreft de amendementen, ben ik tegen de amendementen die zijn ingediend door de groene collega' s van de heer Hudghton, dat wil zeggen de amendementen 7 tot 13, niet omdat ik niet geïnteresseerd ben in de risico's voor de volksgezondheid, maar omdat volgens wetenschappelijk onderzoek het virus niet kan overleven bij een temperatuur boven 25o Celsius en omdat medisch bewezen mag worden geacht dat mensen bij die temperatuur dood zijn. Volgens een Engels gezegde kunnen doden niets meer zeggen, en zij eten zeker geen vis, maar ik doe dat wel en ik zie met belangstelling uit naar de uitvoering van dit verslag.

Attwooll
Ook ik wil de heer Hudghton graag complimenteren met zijn verslag, en ik steun zijn aanvullingen op het oorspronkelijke voorstel met betrekking tot de kwesties van compensatie en het stimuleren van de ontwikkeling van een vaccin. Ik ben het ook met hem eens dat de amendementen 7 tot 13 ongelukkig zijn, amendement 13 zou de bedoelde effecten van het voorstel niet alleen teniet doen, maar het zou de situatie juist nog moeilijker maken dan onder de huidige regelgeving het geval is.
Hiermee wil ik echter absoluut niet het belang van milieuoverwegingen met betrekking tot viskwekerijen ontkennen. De heer Hudghton verwees al naar het eindrapport van de gezamenlijke Britse werkgroep van overheid en bedrijfsleven over ISA. De daarin aanbevolen maatregelen zijn van belang voor allerlei viskwekerijen, niet alleen voor kwekerijen die getroffen zijn door ISA. Ten tweede is, met een vooruitblik naar de ontwerpresolutie in het verslag-Katiforis, dat later vanavond op de agenda staat, paragraaf 28 van bijzonder belang. Hierin worden de Commissie en de lidstaten opgeroepen om sneller maatregelen te nemen om te reageren op de mogelijke negatieve gevolgen van de aquacultuur op het mariene milieu. Ten derde, met een verwijzing naar het eerdere debat over het verzamelen van visserijgegevens, hoop ik van harte dat de Commissie zal deelnemen aan projecten en studies naar de milieuaspecten van de aquacultuur. Ik ben ervan overtuigd dat dat voor het milieu de juiste weg is, en niet de weg die wordt voorgesteld in de amendementen 7 tot 13. Ik hoop dat de geachte collega's deze amendementen zullen verwerpen.

Piétrasanta
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik deel volstrekt niet in de algemene tevredenheid van mijn collega's over de versoepeling van een richtlijn waarin het voorzorgsprincipe in acht wordt genomen en maatregelen zijn opgenomen om de gezondheid van de consumenten te beschermen.
Deze besmettelijke zalmziekte wordt veroorzaakt door een orthomixomicrovirus dat het bloed van de zalm afbreekt zodat het dier sterft. De ziekte verspreidt zich zeer gemakkelijk via onder meer slijm in zout water. Op basis van de richtlijn van 1993 kunnen niet alleen de zieke vissen worden gedood, maar ook alle andere dieren op viskwekerijen waar de ziekte werd vastgesteld. Als in een kudde een zieke koe wordt aangetroffen, wordt op basis van het voorzorgsprincipe eveneens de gehele kudde gedood. Nu wordt voorgesteld de richtlijn te versoepelen en nog alleen de zieke vissen te doden. Naargelang de plaatselijke omstandigheden kan men dan de tijd nemen om te zien wat er met de andere moet gebeuren.
Ik vind dit een totaal verkeerde aanpak. Ik vestig de aandacht van de afgevaardigden op dit probleem. Wij kunnen er immers niet mee volstaan te zeggen dat een temperatuur van 27 graden voor de mens afdoende garanties biedt en dat de mannen dus geen enkel gevaar lopen. Hoe staat het dan met de vrouwen? Daarvoor is geen onderzoek op menselijk weefsel uitgevoerd. Er is ook gevaar voor het milieu. Wij weten dat er voor zalmen een incubatieperiode is en dat die zalmen dus, op het ogenblik dat ze worden opgegeten, gezonde dragers van het virus kunnen zijn en dus een gevaar kunnen inhouden. Er dreigt nog een ander risico voor het milieu: zoals wij hebben gezien, wordt de ziekte ook op in het wild levende vissen overgedragen.
Daarom heb ik, samen met mevrouw McKenna, op de voorstellen van de Commissie amendementen ingediend.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Fischler, ik wil eerst iets over enkele van uw antwoorden zeggen. Wij zullen het in de Commissie visserij nog over het verslag van mevrouw Attwooll hebben. Er zijn enkele misverstanden, bijvoorbeeld in verband met de gegevensbank.
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van de heer Hudghton betreft een zeer gevoelig onderwerp, namelijk onze gezondheid. Het onderwerp is ook in de meest ware zin van het woord van existentieel belang. Zoals wij hebben vernomen, kunnen vele aquacultuurbedrijven door ziekten immers van de ene dag op de andere in hun voortbestaan worden bedreigd. Wij hebben daar nog lang geen vat op. In dit verslag gaat het om infectieuze zalmanemie. Zoals gezegd, is er weliswaar geen direct gevaar voor de mens, maar wij weten dat de consument in zulke gevallen snel en vaak zeer heftig reageert. Dat is in het bijzonder in mijn land het geval. Als gevolg daarvan gaan banen verloren. Niet alleen onze Schotse collega's weten dat.
De gevolgen van het uitbreken van zo' n visziekte zijn enorm. De overschotten als gevolg van de epidemie hebben de markt in heel de Unie in elkaar doen storten. De Gemeenschap heeft dan ook belang bij de bestrijding van zulke ziekten. Dit voorstel gaat in de goede richting. Ik ben vooral ingenomen met de flexibele regeling voor de stapsgewijze aanpak en het feit dat ondernemingen alleen zullen worden stilgelegd als het echt moet. Wij mogen het kind niet met het badwater weggooien.
Dit is echter slechts een stap in de goede richting. Er is nog veel te doen. De Raad en de Commissie moeten nog meer maatregelen treffen. Ze moeten vooral de ontwikkeling van een vaccin en het onderzoek naar de oorzaken van zulke besmettelijke visziekten stimuleren.

McKenna
De heer Piétrasanta heeft toegelicht waarom wij sommige aspecten van het voorstel van de Commissie steunen. Wij stemmen met name in met het voorstel voor de ontwikkeling van een vaccin en met het voorstel voor compensatie voor kwekers die gedwongen worden hun vis te vernietigen. Met het idee van veranderingen in het slachtbeleid zijn wij echter allerminst gelukkig.
Nu is hier van verschillende kanten naar voren gebracht dat Noorwegen de bestrijding van de ISA-epidemie beter heeft aangepakt en dat de voorgestelde verandering ons dichter bij de Noorse aanpak zal brengen. Er zijn evenwel meer verschillen tussen het Noorse beleid en dat van de Gemeenschap. Het gaat hier om beleid van de Gemeenschap, dat ook van belang zal zijn voor Ierland - waar ik vandaan kom - indien daar onverhoopt soortgelijke dingen zouden gebeuren.
Er zijn nog andere verschillen in het beleid inzake gezondheidsinspecties, non-productieve of braakperioden, de beperking van verplaatsingen van besmette vis en materialen, enz. Voordat wij nu te snel het slachtbeleid van de Noren gaan imiteren, zouden we eerst deze andere mogelijkheden moeten uitproberen om te zien of wij de ramp niet kunnen beperken. In het verleden is gesproken over BSE. De Groenen hebben er jarenlang voor gepleit om de BSE-kwestie aan te pakken. Als dat op dat moment was gebeurd, dan had u een groot aantal boeren kunnen redden en u had daarmee de EU enorm veel geld kunnen besparen. Het heeft dus ook te maken met de bescherming van het milieu, de bescherming van de boeren zelf en de bescherming van de volksgezondheid.

Byrne
Ik wil graag de heer Hudghton bedanken voor zijn uitstekende verslag over ISA en voor het feit dat hij de door de Commissie voorgestelde maatregelen in grote lijnen steunt. Mijn dank ook aan alle sprekers van vanavond voor hun bijdragen aan het debat.
Het voorstel van de Commissie is gericht op een pragmatischer aanpak van de bestrijding van een ziekte die in de viskwekerijen tot aanzienlijke verliezen kan leiden. Zo'n aanpak mag echter onze doelstelling voor de beperking en mogelijk de uitroeiing van ISA niet in gevaar brengen. Het voorstel mag ook niet leiden tot een bedreiging van de volksgezondheid. En ook de gevolgen voor het milieu moeten zeer serieus worden genomen.
Er is mij verzekerd dat ISA wordt beschouwd als een ziekte die niet op mensen kan worden overgedragen. De ziekte bestaat sinds 1984 en er is niet één melding bekend van een geval van de ziekte bij mensen of zoogdieren. Het virus is schadelijk voor koudbloedige dieren. Het vermenigvuldigt zich niet bij temperaturen boven de 25ºC en zou, indien het aanwezig zou zijn in vis die wordt gebruikt voor menselijke consumptie, tijdens de opname in het lichaam onschadelijk worden gemaakt. Er is echter geen sprake van dat zieke vis zou worden gebruikt voor menselijke consumptie. Als extra voorzorgsmaatregel vraag ik hierover advies van ons wetenschappelijk comité.
Gedurende dit debat is een aantal belangrijke kwesties naar voren gebracht betreffende onze strategie voor ziektebestrijding, waaronder die van de compensatie. Ik betreur de verliezen die de Schotse viskweeksector heeft geleden ten zeerste. U weet wellicht dat met ingang van 15 januari 2000, overeenkomstig het nieuwe financieringsinstrument voor de oriëntatie van de visserij, lidstaten de uitroeiing van ziekten in de aquacultuur mogen stimuleren. De diensten van de Commissie stellen uitvoeringsregelingen op voor de praktische toepassing van dit instrument.
Een ander instrument van de Gemeenschap voor financiële steun in het geval van het uitbreken van ziekten is beschikking 90/424. Ik moet er echter met nadruk op wijzen dat daaraan aanzienlijke beperkingen zijn verbonden. De beschikbare financiële middelen zijn zeer beperkt en er moeten prioriteiten worden gesteld ten opzichte van andere ziekten. Dit vereist nadere uitwerking. Tot mijn spijt kan ik daarom op dit moment amendementen die verwijzen naar compensatie op grond van beschikking 90/424 niet overnemen. Dit geldt met name voor de amendementen 3 en 5.
Ik kan wel instemmen met de opmerking in amendement 2 dat aan de zalmkwekers geen schadevergoeding is uitgekeerd. Op de vraag over het al of niet beschikbaar zijn van commerciële verzekering kan ik hier niet ingaan.
De Commissie heeft in haar voorstel de mogelijkheid opgenomen van de vaccinatie van zalm. De bedoeling van dit voorstel is om een maatregel te introduceren ter bestrijding van de ziekte in noodsituaties. Ik denk dat het vaccin niet moet worden gebruikt voor preventieve doeleinden, zoals wordt voorgesteld in amendement 4. De ervaringen op andere gebieden hebben laten zien dat preventieve vaccinatie als negatief effect heeft dat het gezonde virusdragers creëert. Hierdoor kan een infectie juist hardnekkiger worden. Ik kan amendement 4 dan ook niet overnemen.
U verwees ook naar de noodzaak van verder wetenschappelijk onderzoek naar de aard van de ziekte. Ik ben het ermee eens dat zulk onderzoek noodzakelijk is en ik heb begrepen dat men in het Verenigd Koninkrijk momenteel bezig is zulk onderzoek op te zetten. Ik zal de resultaten van dit onderzoek op de voet volgen en ik zal er bij toekomstige wetsvoorstellen terdege rekening mee houden. Er moet nader worden bekeken of, en zo ja hoe, wetenschappelijk onderzoek in andere delen van de Gemeenschap moet worden opgezet. In dit verband kan ik tot mijn genoegen zeggen dat ik amendement 1 deels kan overnemen, echter met dien verstande dat wetenschappelijk onderzoek niet wordt uitgevoerd door de Commissie, maar dat de Commissie afgaat op de resultaten van onderzoek uitgevoerd in de lidstaten. Ik kan ook instemmen met dat deel van amendement 6 dat stelt dat richtlijn 93/53 moet worden gewijzigd indien wetenschappelijk en technisch bewijsmateriaal daar aanleiding toe geeft.
Zoals ik al eerder heb benadrukt, wijst al het beschikbare wetenschappelijke bewijsmateriaal erop dat ISA geen gevaar vormt voor de volksgezondheid. Ik kan daarom instemmen met amendement 10, met het voorbehoud dat de woorden, en ik citeer "voldoen aan de hoogst mogelijke eisen " worden vervangen door "zijn veilig".
Wat betreft de gevolgen voor het milieu is het bekend dat ter verklaring van de achteruitgang van de visbestanden in de afgelopen decennia verschillende oorzaken zijn genoemd: vervuiling, overbevissing, klimaatveranderingen, etc. Op dit moment kan niet geheel worden uitgesloten dat ISA gevolgen heeft voor in het wild levende visbestanden. Er zijn in het verleden meldingen geweest van ontsnappingen van vissen uit kwekerijen en het virus is waargenomen bij in het wild levende vissen. In dit verband blijft een aantal wetenschappelijke vragen nog open, vragen die alleen kunnen worden beantwoord door middel van verder onderzoek. Daarom is het noodzakelijk dat bij de bestrijding van ISA grote zorgvuldigheid in acht wordt genomen. Zieke vis mag niet op de kwekerijen blijven en ik ben bereid de kwestie te bestuderen om onnodige verspreiding van virussen in het milieu te vermijden. Hiertoe stel ik voor om ons aanvankelijke voorstel zodanig te wijzigen dat programma's voor plattelandsontwikkeling, na vaststelling door het bevoegd gezag, moeten worden goedgekeurd door de Commissie. Dit om te voorkomen dat verwijderingsperiodes te lang duren. Ook stel ik voor om te bepalen dat vis die klinische ziekteverschijnselen vertoont onmiddellijk moet worden verwijderd.
Om mogelijke milieueffecten tot een minimum te beperken, zal gebruik worden gemaakt van de reeds in de Gemeenschapswetgeving bestaande procedures voor de vaststelling van aanvullende bestrijdingsmaatregelen om verwijderingsregelingen te baseren op de gezondheidstoestand van de vis. Met dit in het achterhoofd kan ik instemmen met de amendementen 7 en 8 met een kleine wijziging in het laatste. Ik sta ook heel sympathiek tegenover amendement 9, maar ik denk dat de formulering ervan kan worden verbeterd, op zo'n manier dat milieubelangen, ziektebestrijding en uitroeiingsstrategieën worden gecombineerd.
Ik kan niet instemmen met de amendementen 12 en 13. Naar mijn gevoel streven deze amendementen naar een nulrisico. Ik denk dat deze doelstelling heel moeilijk te bereiken is zonder de betreffende viskweeksector helemaal te sluiten.
Ik ben heel benieuwd naar de mening van het Parlement zelf over deze amendementen. Indien u vindt dat dit de juiste aanpak is van dit probleem zal ik daar terdege rekening mee houden. Ik kan deels instemmen met amendement 11.
Tenslotte wil ik graag benadrukken dat wij overeenkomstig onze taak volgens het Verdrag zullen blijven streven naar het behoud van een hoog niveau van bescherming van de volksgezondheid. Ik denk dat de juiste aanpak ligt in maatregelen die in redelijke verhouding staan tot deze doelstelling. Wij blijven ons inzetten voor de uitroeiing van de ziekte, een doelstelling die gunstig zal zijn zowel voor het milieu als voor de zalmkweeksector. Ik hoop dat het Europees Parlement, door ons voorstel aan te nemen, onze inzet erkent en ik zou daar zeer dankbaar voor zijn.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Byrne.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Bescherming van jonge exemplaren van mariene organismen
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag A5-0035/2000 van de heer Gallagher, namens de Commissie visserij, over het voorstel voor een verordening van de Raad tot vierde wijziging van verordening (EG) nr. 1626/94 houdende technische maatregelen voor de instandhouding van de visbestanden in de Middellandse Zee en tot vierde wijziging van verordening (EG) nr. 850/98 voor de instandhouding van de visbestanden via technische maatregelen voor de bescherming van jonge exemplaren van mariene organismen (COM(1999) 552 - C5-0040/2000 - 1999/0222(CNS)).

Gallagher
Het voorstel dat in de inleiding is aangekondigd, is buitengewoon belangrijk. Mijn collega's in de Commissie visserij en ook die in het Parlement zullen inmiddels wel begrepen hebben dat wij ons inspannen voor technische maatregelen voor de instandhouding, gebaseerd op gefundeerd technisch advies. De organisatie die belast is met het geven van dit advies op basis van gefundeerde wetenschappelijke gegevens is de Internationale Commissie voor de instandhouding van tonijnachtigen in de Atlantische Oceaan (ICCAT).
Deze intergouvernementele visserijorganisatie, waarvan de Europese Unie lid is, is verantwoordelijk voor de instandhouding van tonijn en tonijnachtigen in de Atlantische Oceaan en aangrenzende zeeën, waaronder de Middellandse Zee. Deze organisatie is in maart 1969 opgericht en hoeft formeel slechts een keer in de twee jaar bijeen te komen. Gewoonlijk vinden de bijeenkomsten echter een keer per jaar plaats. De beslissingen die hier worden genomen zijn gebaseerd op wetenschappelijk advies. De organisatie doet vervolgens voorstellen met het oog op de instandhouding van de visbestanden.
De commissie heeft vier vaste comités bestaande uit nationale deskundigen die zich bezighouden met onderzoek en statistiek, financiën en administratie, naleving en instandhouding en beheersmaatregelen. Ook zijn er vier panels die zich bezighouden met tonijn in tropische zones, tonijn in gematigde zones (noorden), tonijn in gematigde zones (zuiden), en andere soorten. Deze panels hebben regelgevende bevoegdheid voor de soorten die onder het verdrag vallen. Voorstellen van de panels worden voorgelegd aan de commissie en de commissie doet op haar beurt aanbevelingen aan de verdragsluitende partijen. Deze voorstellen zijn bindend. De partijen hebben echter de gelegenheid om binnen een periode van zes maanden bezwaar aan te tekenen. De Europese Unie is een van de verdragsluitende partijen en is verplicht deze aanbevelingen in Gemeenschapsrecht om te zetten.
Tijdens de ICCAT-zitting van november 1998 in Santiago de Compostela werd aanbevolen de regels inzake de minimummaten bij aanvoer van blauwvintonijn te wijzigen. Eerder al, in 1974, 1994 en 1996, had de ICCAT ook aanbevelingen gedaan. Voortaan bestaat er een verbod op het aan boord hebben, de aanvoer en de verkoop van blauwvintonijn met leeftijd 0 (met een gewicht tot 1,8 kilo). Tijdens diezelfde zitting van november 1998 heeft de ICCAT haar Permanent Comité voor onderzoek en statistiek (SCRS) verzocht een nieuw onderzoek in te stellen naar de tonijnpopulaties in het westelijk en oostelijk deel van de Atlantische Oceaan en in de Middellandse Zee. Dit zou de organisatie de informatie moeten opleveren die nodig was om plannen te ontwikkelen voor het herstel van de visbestanden.
Voorts zou het SCRS op de zitting van 1998 een studie moeten presenteren. Hierin zouden verschillende opties worden voorgelegd voor het herstel van de visbestanden op niveaus die een maximaal verantwoorde opbrengst toelaten. Daarbij zou rekening worden gehouden met diverse alternatieven van mogelijke niveaus van populatietoename en vermenging van visbestanden. De studie zou ook moeten aangeven in welke perioden de maandelijkse sluiting voor de visserij met de ringzegen effectiever zou zijn voor de instandhouding van de blauwvintonijn.
Op basis van dit onderzoek werd op de zitting besloten om in plaats van een algemeen verbod op de ringzegenvisserij op blauwvintonijn in de periode van 1 tot en met 31 augustus voor een selectieve aanpak te kiezen.
Het is belangrijk dat de tonijnvisserij voor toekomstige generaties behouden blijft. Blauwvintonijn is de duurste vis ter wereld en kan op de visafslag in Tokio wel 90.000 euro opbrengen. Meer dan 70% van de totale aanvoer, die in de Middellandse-Zeeregio 30.000 ton bedraagt, bestaat bovendien uit blauwvintonijn. Hiervan is 80% gevangen in de ringzegenvisserij. De Middellandse Zee is een belangrijk paaigebied voor de blauwvintonijn en het is daarom belangrijk dat alle noodzakelijke maatregelen worden genomen om de jonge exemplaren beter te beschermen. De minimumgrootte moet worden gerespecteerd en er moeten technische maatregelen worden getroffen om de vangst van vis met leeftijd 0 te voorkomen.
De maatregelen die in november 1998 zijn overeengekomen, zijn sinds 21 juni van kracht, ik herhaal sinds 21 juni 1999, maanden voordat de mededeling werd doorgestuurd naar de Commissie visserij van het Parlement en inmiddels bijna precies negen maanden geleden. Commissaris, ik ben van mening dat dit beneden de maat is en dat hieruit voor de toekomst lering moeten worden getrokken. De verslagen moeten eerst aan de Commissie visserij van het Parlement worden voorgelegd voordat beslissingen worden genomen, anders worden wij hier gedegradeerd tot een stelletje marionetten en ik weet dat noch de Commissie noch de commissaris dit wil. Laten wij dus alstublieft lering trekken uit het verleden.

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, met het onderhavige voorstel wil de Commissie een aanbeveling van de ICCAT integreren in de communautaire regelgeving. Deze aanbeveling dateert van 1998 - zoals reeds is gezegd - en had oorspronkelijk in werking moeten treden in juni 1999, maar werd pas op het einde van vorig jaar voorgelegd aan het Parlement.
Dat op bepaalde terreinen het wetgevingsproces binnen de Commissie traag verloopt, wisten we al langer, maar in dit geval gaat het toch om een aanbeveling van een van de belangrijkste internationale organisaties op het gebied van visserij en om de bescherming van een zwaar bedreigde vissoort als de tonijn. In de Middellandse Zee, met name in bepaalde zones, is er een bijzonder grote populatie van rode tonijn, die een enorme commerciële waarde heeft. Om die reden heeft de ICCAT aanbevolen om een visverbod in de Adriatische Zee op te leggen en heeft zij de voorwaarden verscherpt voor de vangst van tonijn met leeftijd 0.
Zoals de rapporteur terecht heeft gezegd, zijn beide maatregelen volkomen gerechtvaardigd, en wij kunnen niet anders dan pleiten voor de goedkeuring ervan. Maar ik ben het ook eens met de heer Gallagher wanneer hij zijn ongenoegen uit over het getreuzel van de Commissie bij de behandeling van deze aanbevelingen en de omzetting ervan in communautaire regelgeving. Zo wachten we bijvoorbeeld nog steeds op het voorstel voor een verordening inzake het verbod op de invoer van rode tonijn uit Honduras en Belize, een aanbeveling die dateert van 1996. Blijkbaar, volgens berichten die ik heb ontvangen, heeft het DG Visserij in januari een nota gestuurd naar het DG Handel, en is deze laatste begonnen met de voorbereidende werkzaamheden. Maar vier jaar voor de tenuitvoerlegging van een importverbod tegen landen die bekend staan om hun lakse houding ten opzichte van goedkope vlaggen, is een absoluut onaanvaardbare termijn, mijnheer de commissaris.
We hebben de uitleg van de Commissie gehoord over het lange interne proces dat moet worden gevolgd bij de omzetting van een aanbeveling, en dit roept het beeld op van een zenuwslopende bureaucratie. Ik heb ook mijn twijfels over het voorstel - tot dusver het enige - om de behandeling van wat op tafel ligt te bespoedigen door af te wijken van de gebruikelijke procedure in de Raad en de Commissie. Het is in ieder geval duidelijk dat we een oplossing moeten vinden voor dit probleem, hetzij in het kader van het verslag van de Commissie over regionale visserijorganisaties, hetzij, indien mogelijk, nog vroeger.

Farage
Ik denk niet dat er iemand in dit Parlement is die bezwaren heeft tegen het principe van het beschermen van jonge exemplaren van mariene organismen. Regelmatig wordt hier naar voren gebracht dat het beschermen en in stand houden van biologische rijkdommen van de zee een van de algemene doelstellingen van het gemeenschappelijk visserijbeleid moet zijn. Heel loffelijk allemaal. Evenmin kan er twijfel over bestaan dat de blauwvintonijn zowel voor het milieu als financieel gezien van enorm belang is.
Nu ben ik zelf een gepassioneerd sportvisser, en ik zou niets liever willen dan dat de dagen van de jaren dertig zouden terugkeren, toen vissers in de haven van Scarborough in Yorkshire blauwvintonijnen vingen van soms wel 830 Engelse pound. Ik weet niet wat het metrische equivalent hiervan is. Ik ondersteun derhalve de conclusies van de ICCAT en ook het principe van intergouvernementele samenwerking op milieugebied.
Wat dit debat betreft ben ik echter bang dat wij maar wat aan rommelen terwijl Rome in brand staat. Het gemeenschappelijk visserijbeleid werkt niet. Alle mooie woorden over instandhouding ten spijt, de realiteit is dat het quotasysteem uitdraait op een regelrechte milieuramp. In gemengde visserijen kun je niet selecteren. Als je alleen al kijkt naar de hoeveelheid vis die dood wordt teruggegooid, dan betekent dit dat alle verbeteringen van de visserijgegevens zinloos zijn. Vanuit Brits perspectief bestaan er ook een diepgewortelde politieke bezwaren tegen het GVB. Veel mensen denken: als het zo moet dan hoeft het federalisme voor mij niet.
Laat mij dit illustreren met een actueel voorbeeld. In februari werd verordening 394/2000 van de Commissie uitgevaardigd, bedoeld om kabeljauwvoorraden in de Ierse Zee te beschermen. Gevolg hiervan is dat er in Fleetwood 30 boten voor kustvisserij tot eind april aan de ketting liggen. Wetenschappers en vissers zijn het er allemaal over eens dat er iets moet gebeuren. Maar intussen heeft meer dan een dozijn Belgische boomtrawlers ontheffing gekregen van deze regeling, zodat nu de schepen die de problemen juist veroorzaken gewoon door mogen gaan met vissen, terwijl de Britse vloot de wet zou overtreden als zij dit zou doen. Het GVB draagt niet bij tot instandhouding en wekt de woede van het Britse publiek, en dat zou er uiteindelijk toe kunnen leiden dat wij gaan eisen om weer zelf de controle te krijgen over onze eigen territoriale wateren.

Varela Suanzes-Carpegna
voorzitter van de Commissie visserij. (ES) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, onze commissie heeft het verslag van de heer Gallagher over de vierde wijziging van de verordening betreffende technische maatregelen unaniem en zonder enig amendement goedgekeurd, en daarvoor zou ik de heer Gallagher willen feliciteren. Hieruit blijkt ook duidelijk dat er in onze commissie grote overeenstemming bestaat als het gaat om de ondersteuning van maatregelen ter bescherming van bedreigde soorten, zoals tonijn. Dit zijn beslissingen die de Commissie absoluut moet verdedigen op de volgende vergadering van de ICCAT. Onze commissie heeft de wens geuit om vooraf te worden geraadpleegd en als waarnemer aanwezig te zijn op de bijeenkomsten van de ICCAT, teneinde te kunnen zorgen voor een grotere en betere controle en een sterkere betrokkenheid van het Parlement.
Mijnheer Fischler, het verheugt mij zeer dat de Commissie positief heeft gereageerd op dit verzoek, dat wij hebben geuit in het laatste en constructieve debat over dit vraagstuk, en dat zij heeft toegezegd ons op de volgende bijeenkomst in maart te zullen informeren over de komende voorbereidende vergadering van de ICCAT. Ook op dit punt heeft de Commissie dus rekening gehouden met de kritiek van onze rapporteur.
Ik zou de aandacht willen vestigen op een opmerking in het verslag betreffende het feit dat in 1975 voor de tonijnvangst een minimumgewicht van 6,4 kg werd aanbevolen, met voor de hele Atlantische Oceaan een tolerantiemarge van 15% in het aantal vangsten. Volgens de SCRS-studie is deze norm van 6,4% slecht nageleefd in het oostelijk deel van de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee. In de verslagen van het WWF staat dat volgens de Italiaanse, Franse en Spaanse douaneautoriteiten de illegale vangst van rode tonijn en de aanvoer van kleine tonijnvissen toenemen.
Gezien de tijdsdruk kan ik en wil ik niet verder uitweiden. Mijnheer de Voorzitter, ik zou nogmaals onze rapporteur, de heer Gallagher, willen feliciteren.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil de Commissie visserij en vooral de heer Gallagher hartelijk danken voor het verslag en voor de besprekingen in de commissie. Ik zie dat er met het voorstel eigenlijk geen problemen zijn. Ik hoop dat, als het Parlement dit voorstel heeft aangenomen, de Gemeenschap weldra ook haar internationale verplichtingen met betrekking tot rode tonijn zal kunnen nakomen.
Wat de kritiek op het uitblijven van voorstellen betreft, herinner ik eraan dat de Commissie pas sedert 1998 volwaardig lid is van de ICCAT, de Internationale Commissie voor de instandhouding van de tonijnachtigen in de Atlantische Oceaan. Wij zullen de voorstellen die de Commissie nog moet doen, zo snel mogelijk bespreken en aan het Parlement voorleggen. Wij zullen ook het besluitvormingsproces en het debat met de lidstaten bespoedigen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Fischler.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Visserij en milieu (Bergen, 13-14 maart 1997): tweede verslag
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0016/2000) van de heer Varela Suanzes-Carpegna, namens de Commissie visserij, over het tweede verslag van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over de tenuitvoerlegging van de conclusies van de tussentijdse ministersvergadering inzake de wisselwerking tussen visserij en milieu van 13 en 14 maart 1997 in Bergen (COM(1999) 270 - C5-0156/1999 - 1999/2150 (COS)).

Varela Suanzes-Carpegna
, rapporteur. (ES) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Fischler, geachte afgevaardigden, het onderhavige verslag heeft betrekking op de conclusies van de ministersvergadering in Bergen over het belangrijke vraagstuk van de wisselwerking tussen visserij en milieu. Persoonlijk heb ik altijd veel belang gehecht aan deze wisselwerking, want ik ben van mening dat we onze vissers nu en in de toekomst een slechte dienst zouden bewijzen door onvoldoende aandacht te schenken aan de bescherming van onze vispopulaties. Met andere woorden, onze vissers hebben absoluut belang bij een verantwoorde visserij. Als we onze visbestanden niet beschermen, betekent dit dat we vandaag onze reserves opeten en niets overhouden voor morgen, wat niet alleen een ramp is voor onze eigen vissers en de Europese burgers, maar voor de hele mensheid.
Het gemeenschappelijk visserijbeleid is theoretisch gezien heel veeleisend en streng op dit gebied, misschien meer dan de meeste mensen - zowel Europeanen als niet-Europeanen - vermoeden. Om die reden heb ik de Commissie verzocht een brochure op te stellen met een beschrijving van alle maatregelen die in het kader van het gemeenschappelijk visserijbeleid worden genomen voor de instandhouding en bescherming van visbestanden. Op die manier kunnen we het grote publiek op de hoogte brengen van onze beschermingsmaatregelen. Tevens hebben we gevraagd aan DG IV van het Parlement om een systematisch overzicht van deze maatregelen op te stellen voor de leden van de Commissie visserij.
De hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid in 2002 is onze grootste uitdaging. We hebben een datum vastgesteld voor een diepgaande hervorming, een modernisering - of actualisering, zo men wil - van het gemeenschappelijke visserijbeleid in zijn totaliteit. Ik leg de nadruk op deze totaalvisie, omdat de bescherming van visbestanden natuurlijk een belangrijke rol hoort te spelen in het gemeenschappelijk visserijbeleid. Dit is ook de reden van mijn verzoek aan de Commissie en de diensten van ons Parlement. Ik geloof niet dat de toestand van de visbestanden en de schandelijke wijze waarop bijvangsten worden weggeworpen een voorbeeld zijn van goed beleid. Volgens mij moet dit beleid dan ook belangrijke wijzigingen ondergaan.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil niet te veel uitweiden, en gezien de tijdsdruk is dat ook onmogelijk. Ik wil alleen maar herhalen dat in Bergen het goede voorbeeld is gegeven en de basis is gelegd voor de totstandbrenging van een goed visserijbeleid. De fungerend voorzitter van de Raad heeft voor onze commissie verklaard dat volgens het huidige Portugese voorzitterschap de instandhouding van duurzame vispopulaties centraal hoort te staan in het visserijbeleid. Dit moet ook onze hoofddoelstelling zijn in Europa en de rest van de wereld. In Bergen heeft men een aantal belangrijke communautaire initiatieven ontwikkeld die onze commissie altijd heeft ondersteund en die als doel hebben de biomassa als essentieel onderdeel van de voedselketen te herstellen, visserijactiviteiten te verminderen en aan te passen aan de visbestanden en jonge exemplaren, soorten en biotopen te beschermen; voorts zijn in Bergen ook technische maatregelen voorbereid met het oog op een selectieve en verantwoorde visserij.
Naast efficiënte controlesystemen, zijn deze aspecten van cruciaal belang voor de toekomst van de visserij. Maar we mogen ook geen absurde eisen stellen, zoals de heer Katiforis aanvankelijk heeft gedaan in zijn ontwerpverslag. Ik verwijs nu naar dit verslag, omdat ik daar naderhand niet de tijd voor heb. Ik wil erop wijzen dat zonder de vele amendementen die de commissie heeft ingediend en goedgekeurd en zonder de flexibele opstelling van de heer Katiforis, zijn verslag waarschijnlijk niet was goedgekeurd door onze commissie. Het toeval wil dat mijn verslag en het verslag-Katiforis over visserij en milieu allebei vandaag in de plenaire vergadering worden behandeld. Daar komt nog bij dat we morgen de mondelinge vraag van de visserijcommissie behandelen over de zware gevolgen voor het milieu van de ramp met de olietanker "Erika". Het zeevervoer, de lozing van afvalstoffen en de industriële en stedelijke vervuiling hebben bijzonder schadelijke gevolgen voor de visserij. Overbevissing is niet de enige oorzaak van de problemen in de visserijsector.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Fischler, uw medewerkster heeft daarnet in verband met het verslag van mevrouw Attwooll met mij over de gegevensbank gesproken. Deze vorm van samenwerking bevalt mij zeer. Ik ben opgegroeid aan de Noordzee. Als kind van de kust volg ik de gebeurtenissen aan de Noordzee met grote belangstelling. Ons maritiem milieu is uniek. De biodiversiteit in het water en op het land is er nog altijd zeer groot. Die biologische rijkdom loopt echter gevaar. Overbevissing, ongezuiverd industrieel afvalwater, ongelukken met tankers, veel scheepvaart en al te veel toerisme vormen een ernstige bedreiging voor het evenwicht van de maritieme flora en fauna. Ik vertel u daarmee echter niets nieuws.
De conferentie van Bergen was een goede start. Voor het eerst hebben ministers van Milieu en Visserij samen aan een maritiem programma voor de toekomst van de kusten gewerkt. Aan de basis van alle maatregelen liggen de toepassing van de bestaande regelingen op Europees en internationaal niveau, de inachtneming van de wetenschappelijke bevindingen en het voorzorgsprincipe. Daarbij komt de totstandbrenging van een communautair netwerk van beschermde gebieden onder de naam Natura 2000 om het ecosysteem van de Noordzee te herstellen en - zo stel ik voor - een geïntegreerd beheer van de kustgebieden. Dat klinkt allemaal goed. Papier is echter geduldig. In een ideale wereld zou alles nu in orde zijn. Zoals al werd gezegd, ontbreekt het ons echter nog steeds aan de gegevens over de visserij die wij het meest nodig hebben. Enkele lidstaten zijn ook nog steeds niet bereid de capaciteit van hun visserijvloot in te krimpen, hoewel dat onontbeerlijk en ook afgesproken is.
De instellingen moeten dus vanaf de vangst tot bij de consument naadloos met elkaar samenwerken. Dat lukt alleen als er efficiënt toezicht is, de verordeningen in acht worden genomen, het principe dat de vervuiler betaalt eindelijk wordt toegepast en de sancties hard zijn. Doelstelling moet de volledige integratie van het visserij- en milieubeleid in het beleid van de Europese Unie zijn. Wij mogen daarmee niet tot het volgende millennium wachten.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Varela Suanzes-Carpegna, ook ik ben ingenomen met uw verslag. Wij zijn het er immers over eens dat inzake de vooruitgang bij de bescherming van de visbestanden en ecosystemen in de Noordzee vooruitgang is geboekt. De successen van de Commissie op het gebied van het toezicht spreken voor zich. Ik zal in de toekomst op de ingeslagen weg verdergaan. Ik wil er vooral op wijzen dat in aansluiting op de bilaterale besprekingen met Noorwegen eind vorig jaar maatregelen op middellange termijn voor de exploitatie van kabeljauw, schelvis, schol, koolvis en makreel werden overeengekomen en vastgesteld.
Ik wil er ook aan herinneren dat in samenwerking met Noorwegen al eerder soortgelijke maatregelen voor Noordzeeharing werden ingevoerd. Die maatregelen op middellange termijn stroken met het voorzorgsprincipe voor de exploitatie van visbestanden, zoals dat onlangs op de Internationale Raad voor maritiem onderzoek werd voorgesteld. De Commissie wil de maatregelen op middellange termijn ook tot bestanden buiten de Noordzee uitbreiden. Voor enkele belangrijke bestanden in de Oostzee, zoals haring en sprot, is dat al gebeurd.
Ik ga ervan uit dat de toepassing, met ingang van 1 januari van dit jaar, van de nieuwe verordening voor de instandhouding van de visbestanden via technische maatregelen voor de bescherming van jonge exemplaren van mariene organismen de bescherming van jonge vissen sterk zal verbeteren, niet alleen in de Noordzee maar ook in alle andere Noord-Oost-Atlantische communautaire wateren.
In deze verordening hebben wij, naast de reeds bestaande minimumafmetingen, nieuwe minimumafmetingen voor mosselen en kreeftachtigen opgenomen. Er is een vangstverbod voor zandspiering voor de kust van Engeland en de Oostkust van Schotland. Er zijn ook plannen om trawlers alleen nog met trechternetten of netten met een sorteerraster op garnalen te laten vissen.
Daarnaast worden natuurlijk ook de voorschriften uit de oude verordening betreffende technische maatregelen overgenomen en vereenvoudigd. Ik geef daarvan enkele voorbeelden. Wij hebben voor kleine, middelgrote en grote soorten verschillende maaswijdten vastgesteld. Voor de grotere soorten in de noordelijke wateren geldt een maaswijdte van 100 millimeter. In de zuidelijke wateren geldt voor heek en andere soorten een maaswijdte van 77 millimeter. Om jonge dieren de kans te geven te ontsnappen moeten bij de vangst van Noorse kreeften en krabben in de noordelijke wateren netten worden gebruikt met vierkante mazen, die zich door hun onderling verband niet kunnen sluiten. Bij de vangst van Noorse kreeft worden, zoals u weet, veel jongen van andere soorten meegevangen. Dat zijn slechts enkele voorbeelden.
Zoals u ziet, moeten deze maatregelen voor meer selectiviteit zorgen. Wij zullen de ontwikkelingen na de invoering van deze maatregelen natuurlijk blijven volgen. Ik hoop dat ze positief zullen zijn.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Fischler.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Visserijbeheer en natuurbehoud in het mariene milieu
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0017/2000) van de heer Katiforis, namens de Commissie visserij, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement inzake visserijbeheer en natuurbehoud in het mariene milieu (COM(1999) 363 - C5-0176/1999 - 1999/2155 (COS)).

Katiforis
De problemen op het gebied van het beheer van de bestanden en de bescherming van het milieu in de visserijsector zijn in het verleden al menigmaal besproken door dit Parlement. Deze specifieke mededeling van de Commissie maakt deel uit van de algehele strategie van de Commissie om milieuoverwegingen beter te integreren in andere gemeenschappelijke beleidssectoren. De algemene strategie van de Commissie is om visserijactiviteiten op een vanuit zowel economisch als ecologisch standpunt bezien verantwoord niveau te krijgen door beheer van de schaarse hulpbron en wel zodanig, dat voorkomen wordt dat deze uitgeput raakt door overbevissing en/of achteruitgang van het milieu.
Als er niet voor succesvol beheer wordt gekozen, is economisch verval van de visserij-industrie het gevolg; de visbestanden worden namelijk kleiner, waardoor in toenemende mate vis geïmporteerd moet worden om aan de vraag te voldoen. Ik heb begrepen dat ik in de Spaanse pers vanwege dit soort uitspraken ben afgeschilderd als een vijand van de visindustrie. Mijn vijandschap komt erop neer dat ik mensen aanraad om niet de tak af te zagen waar ze zelf op zitten. Dat is namelijk niet zo verstandig.
De onderhavige mededeling roept met name op de visserijdruk te verminderen, wat de commerciële soorten en de mariene aquasystemen ten goede zal komen. Verder vraagt zij om betere maatregelen voor het natuurbehoud in het mariene milieu en om een geïntegreerd beheer van de kustgebieden, betere opleiding, duidelijke voorlichting en een grotere bijdrage van wetenschappelijk onderzoek in het visserijbeheer. Al deze prioriteiten zullen in gelijke mate worden nagestreefd zowel op communautair niveau als in de diverse internationale fora waarin de Gemeenschap deelneemt. Zij moeten ook worden nagestreefd in de context van de bilaterale en multilaterale overeenkomsten die de Gemeenschap afsluit.
De mededeling maakt enerzijds duidelijk welke loffelijke bedoelingen de Commissie in deze heeft, maar anderzijds ook aan welke activiteiten het momenteel schort en waar verbeteringen qua beheer en controle mogelijk zijn. Wat dat betreft kan zo uit de mededeling geciteerd worden. Het probleem van de overbevissing is in de Gemeenschap zo ernstig dat de wetenschappelijke instanties hebben geadviseerd op zo kort mogelijke termijn de exploitatie met tot wel 40% te reduceren. Dat stond in de mededeling van juli jongstleden. Daarna heeft de Visserijraad op zijn bijeenkomst van 16 december besloten tot drastische reducties in de totale toegestane vangsten voor bepaalde soorten zoals kabeljauw en ansjovis. Voor het jaar 2000 komen deze neer op 25% voor kabeljauw en 43% voor ansjovis. Daarnaast heeft de Commissie een noodverordening aangenomen voor een herstelplan voor de kabeljauw in de Ierse Zee. Hierdoor wordt de kabeljauwvangst in de Ierse Zee in feite stilgelegd tussen 14 februari en 13 april vanwege de crisis waarin deze soort verkeert. Deze voorbeelden maken duidelijk dat overbevissing de visserij-industrie voor ernstige problemen stelt.
Wat kan er worden gedaan om de schade die is toegebracht aan de visserijgemeenschappen te verzachten? Allereerst moet worden erkend dat strengere communautaire wetgeving noodzakelijk is, evenals striktere procedures voor controlemechanismen. Ten tweede dienen de principes van dergelijke communautaire wetgeving te worden uitgebreid naar internationale overeenkomsten waar de Gemeenschap partij is. Ten derde moet de Europese Unie haar toezicht en preventie uitbreiden om een halt toe te roepen aan de vergaande vervuiling die heerst in de wateren van de Gemeenschap en die schadelijk is voor het mariene leven inclusief de visbestanden. Ook dient er meer controle te komen op olielozingen zoals die van de Erika in de Golf van Biskaje en ook op het opzettelijk dumpen van afgewerkte olie.
Voorts moet men oog krijgen voor de druk die de gevoelige mariene aquasystemen ondervinden van de verstedelijking van de kustgebieden. Deze druk is in Europa groter dan elders. In deze context kan men ook nog wijzen op het wegwerpen van ongewenste bijvangsten, op het gebruik van visserswerktuigen die de zeebodem vernietigen, en op de vernietiging van de natuurlijke habitat door ongecontroleerde intensieve aquaculturen.
Een beheersysteem met quota zoals dat in Nieuw-Zeeland sinds 1986 bestaat, is een mogelijk alternatief. In dit systeem wordt, uitgaande van de totaal toegestane vangst voor een bepaalde soort, een markt gecreëerd voor individuele quota voor visrechten binnen een bepaald gebied. De rechthebbenden kunnen deze dan onderling verhandelen, ze kunnen zelf vangen of ze kunnen de rechten voor een bepaalde periode aan andere vissers leasen. Het eigendomsrecht dat in een dergelijk systeem wordt gecreëerd is het recht om te vissen - niet de vis zelf. Een dergelijke marktorganisatie kan op de lange termijn betere uitzichten creëren voor de visserij-industrie.
Waarde collega's, wij zullen nooit volledig op de hoogte zijn van het enorme ecosysteem dat de zee is, noch van de veelheid aan factoren die invloed hebben op de natuurlijke hulpbronnen in dit aquasysteem. Dit is echter geen reden om wetenschappelijk onderzoek maar helemaal te negeren. We moeten informatie blijven verzamelen, we moeten blijven zoeken naar verbeteringen in bestaande systemen en zo nodig moeten we ten minste beleidswijzigingen overwegen. De visserijsectoren in Europa hebben met ernstige problemen te kampen en deze sector ligt mij na aan het hart. Daarom roep ik de Commissie en de Raad op om te blijven zoeken naar de informatie en naar de politieke wil die nodig zijn om voor de vissersgemeenschappen echte oplossingen voor de lange termijn te bereiken, en om niet ten prooi te vallen aan kortetermijndenken. Ik beveel dit verslag aan het Parlement aan.

McKenna
De Commissie milieubeheer is over het algemeen genomen tevreden over de mededeling van de Commissie en wij zijn ook blij dat de Commissie visserij al onze amendementen heeft goedgekeurd. Het is inmiddels algemeen aanvaard dat visserij gevolgen heeft voor het mariene milieu die veel verder gaan en ingrijpender zijn dan de simpele vangst van de beoogde vissoort met wat bijvangst.
Wij zijn blij met het voornemen van de Commissie om de milieubescherming te integreren in andere EU-beleidssectoren, met inbegrip van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Per slot van rekening schrijven de verdragen al sinds 1992 voor dat het voorzorgsbeginsel en de milieubescherming in andere sectoren van het gemeenschappelijk beleid dienen te worden geïntegreerd. Er is echter ook al eerder op gewezen dat het van cruciaal belang is dat er een strakke definitie wordt vastgesteld van het voorzorgsbeginsel, dit om te voorkomen dat er al te gemakkelijk lippendienst wordt bewezen aan dit beginsel en dat men vervolgens gewoon weer op de oude voet verder gaat. De VN-Overeenkomst inzake de visbestanden van 1995 zou in dit opzicht goed als model kunnen dienen. Wat echter in de mededeling ontbreekt is het aspect van toezicht en controle.
Alle goede vormen van beleid en verordeningen in de wereld zullen niet resulteren in behoud zolang er geen doeltreffend systeem is om te waarborgen dat de bepalingen worden nageleefd. Controle valt onder de bevoegdheden van de lidstaten en de Raad heeft onlangs een lijst vastgesteld van ernstige inbreuken, met het doel om tot op zekere hoogte de striktheid waarmee dergelijke inbreuken in de diverse landen benaderd worden, te coördineren. Dit is een belangrijke stap voorwaarts, maar, zoals ook de Commissie en de Commissie visserij voortdurend opmerken, er dienen nog veel verbeteringen te worden aangebracht in de controleprogramma's van alle lidstaten.
Ik wil de rapporteur graag feliciteren met zijn uitstekende rapport.

Fraga Estévez
Mijnheer de Voorzitter, de visserij is een economische activiteit van primair belang, die gepaard gaat met enorme investeringen en die werkgelegenheid verschaft - onder vrij zware omstandigheden, dat is zeker - aan complete regio's van de Europese Unie. Desalniettemin hebben sommige mensen een buitengewoon simplistisch beeld van de visserijsector, dat varieert van pure folklore tot het beledigend afschilderen van de visser als een ongevoelige plunderaar. Tot mijn spijt moet ik zeggen dat sommige van deze mensen, door de link met het milieu, dit verslag hebben aangegrepen om hun persoonlijke waanideeën te verkondigen. Indien we het verslag van de heer Katiforis hadden goedgekeurd in zijn oorspronkelijke vorm, denk ik dat niemand van de Commissie visserij nog een voet had kunnen zetten in een visserijregio zonder te worden gelyncht.
Het spreekt vanzelf dat er een wisselwerking bestaat tussen visserij en mariene ecosystemen. Maar deze wisselwerking is veel ruimer en omvat nog een heleboel andere factoren, zoals de vervuiling of het zeevervoer. Het is onjuist en onrechtvaardig om alleen de vissers de schuld te geven. Gelukkig heeft onze commissie haar gezicht weten te redden door middel van een aantal amendementen, waarvan er 14 van mij afkomstig waren, die voor het merendeel werden aanvaard door onze rapporteur. Daarvoor wil ik hem oprecht bedanken.
We dachten dat daarmee de discussie gesloten was, maar nu blijkt dat er in de plenaire vergadering alweer een bonte verzameling amendementen op tafel ligt. Ik verzoek u deze amendementen onverbiddelijk weg te stemmen. In deze amendementen wordt bijvoorbeeld voorgesteld om met de karige middelen van de visserijbegroting het kunstzinnige erfgoed of het kusttoerisme te financieren. Andere amendementen, zoals amendement 4 waarin wordt gepleit voor de financiering van biologische rustperioden, getuigen van een zeer gebrekkige kennis van de visserijregelgeving, omdat deze maatregelen al van toepassing zijn, al kan het natuurlijk altijd beter.
Ik verzoek dus om de verwerping van deze vier amendementen en stel voor het hoofdstuk visserij af te sluiten met een conclusie uit het debat in de commissie: het is waar dat er een verband bestaat tussen visserij en milieu en dat ze beide lijden onder dezelfde aantastingen van het milieu. Zoals ik al vaak heb gezegd: de visserij is meer slachtoffer dan veroorzaker van de verslechtering van het mariene ecosysteem, en we zullen dit morgen kunnen constateren bij het debat over de Erika.

Miguélez Ramos
Mijnheer de Voorzitter, de verdienste van het verslag-Katiforis is dat het een levendig debat uitlokt over een mededeling van de Commissie waarin deze zich beperkt tot het opsommen van een aantal goede wensen, maar tegelijk moet toegeven dat zij niet in staat is deze wensen te verwezenlijken. De heer Katiforis heeft in ieder geval de moed gehad om maatregelen voor te stellen die volgens hem kunnen bijdragen aan het natuurbehoud in het mariene milieu. Dat neemt niet weg dat ik het met veel van zijn voorstellen oneens ben, omdat ik behoor tot degenen die vinden dat in het visserijbeleid niet alleen de natuurlijke rijkdommen van belang zijn - en dat zijn ze - maar ook de mensen, die zich al eeuwen met visserij bezighouden.
Ik ben het met de rapporteur eens dat er behoefte is aan meer coördinatie tussen visserij- en milieubeleid. Maar wat vooral ontbreekt, is politieke moed en politieke wil op het niveau van de Commissie en de lidstaten om beslissingen te nemen en geldende voorschriften toe te passen. Er moet een beleidsintegratie plaatsvinden die niet beperkt blijft tot visserij en milieu, maar ook zeevervoer, werkgelegenheid en energiebeleid omvat. Wat de structuurfondsen betreft, zou ik u enkele interessante voorbeelden kunnen geven, maar dat bewaar ik voor een andere keer.
Het Europees Parlement is zich bewust van het tekort aan middelen en erkent de noodzaak van een verantwoorde visserij. Het Parlement eist van de Commissie en de lidstaten dat zij zich strikt houden aan de totaal toegestane vangsten en aan de quota die op grond van objectieve wetenschappelijke criteria zijn vastgesteld. We eisen ook de toepassing van dezelfde maatstaven voor iedereen. Zoals de heer Katiforis zegt, is het wegwerpen van ongewenste bijvangsten een onaanvaardbare verspilling van natuurlijke rijkdommen. 20 miljoen ton commercieel ongewenste bijvangsten worden weggeworpen. De communautaire vloot moet in toenemende mate worden uitgerust met middelen voor selectieve visserij. Dit Parlement heeft zich verzet tegen het gebruik van drijfnetten en desondanks stellen we vast dat bepaalde lidstaten zich niet houden aan de afspraak om drijfnetten uit te bannen. Meer nog, ze rusten nog meer boten uit met dit soort werktuigen of laten na, door de passiviteit van nationale en communautaire autoriteiten, om gegevens hierover beschikbaar te stellen.
Wij socialisten zijn van mening dat opkomen voor het gemeenschappelijk visserijbeleid betekent dat men opkomt voor gecontroleerde en aan regels gebonden visserijactiviteiten. Het is absoluut noodzakelijk dat de Commissie met deze boodschap een informatiecampagne start over het GVB. Alleen met het GVB kunnen we zorgen voor controle, milieubescherming en duurzame economische activiteiten.

Piétrasanta
Mijnheer de Voorzitter, ik heb veel waardering voor het verslag van de heer Katiforis over het visserijbeheer en het natuurbehoud in het mariene milieu. Wij mogen immers niet vergeten dat de vissen onderaan de voedselketen staan en dat de eerste milieuramp in 1958 de ziekte van Minamata in Japan was, toen vissen door kwik waren verontreinigd. Wij moeten dus nauwlettend toezien op elke verontreiniging door de industrie, maar ook door de huishoudens. Lozingen in zee, vooral in een gesloten milieu zoals de Middellandse Zee, bij de schoonmaak van waterzuiveringsinstallaties, zijn geen goede methode om water te zuiveren. Wij moeten aandacht hebben voor bodemverontreiniging en voor de inrichting en bebouwing van kustgebieden. Wij moeten echter ook denken aan milieuherstel en bijvoorbeeld oplossingen zoeken voor het probleem van caulerpa taxifolia en voor de verdwijnende Posidonia-velden, die wij dus moeten beschermen.
Aangezien niemand ons beter kan helpen dan wijzelf, moeten de gebruikers van de zee, de vissers, zeer aandachtig zijn. Wij moeten onze visserij-inspanningen beslist terugschroeven. De vermindering van de capaciteit met 30 à 40%, die de Commissie had voorgesteld, werd door de Raad tot 5 en 10% verzwakt. Wij zullen ook selectief moeten gaan vissen. Samen met Noël Mamère, oud-lid van het Europees Parlement, vragen wij een moratorium op het gebruik van drijfnetten in de communautaire wateren in de Golf van Biskaje ten zuiden van de 47ste noordelijke breedtecirkel. Wij zijn het beu dat dolfijnen, zoals nu, op onze stranden komen sterven. Wij moeten dus selectief vissen.
Wij moeten ook op de aquacultuur toezien. De heer Katiforis schrijft in zijn verslag dat in Schotland 17.000 zalmen aangetast zijn door de ziekte waarover ik het daarstraks had en dat daardoor ook het milieu wordt geschaad. Laten wij dus zorgvuldig op de aquacultuur toezien. De Raad van Europa komt op 22 maart in de Commissie industrie, externe handel, onderzoek en energie spreken over de inspanningen die wij moeten doen op het gebied van onderzoek, meer bepaald naar het mariene milieu, en vooral over de wetenschappelijke en economische uitdaging van de exploitatie van de zeeën. Dames en heren, ik nodig u met genoegen uit om aan die besprekingen deel te nemen.

Musumeci
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de nieuwe versie van het verslag van de heer Katiforis is een verbetering ten opzichte van de vorige, dankzij enkele wijzigingen die zijn voorgesteld door met name de Fractie Unie voor een Europa van Nationale Staten en die door de Commissie visserij zijn goedgekeurd.
Ik wil kort ingaan op deze wijzigingen. Wij zijn van mening dat het belangrijk is het satellietcontrolesysteem op zoveel mogelijk schepen te installeren, natuurlijk zonder dit voor kleine schepen verplicht te stellen. De investerings- en operationele kosten zouden immers niet opwegen tegen de waarde van de vangst. Bovendien werkt het satellietsysteem om schepen te controleren niet doelmatig bij kustvisserij.
We zijn tevreden dat het oorspronkelijke idee van de rapporteur om een fiscale regeling of belasting in te voeren in het verslag wordt afgewezen; het is onmogelijk in alle lidstaten een dergelijke regeling op te zetten en verplicht te stellen.
Wij hopen dat er in de kustgebieden, de belangrijkste teelt- en paaigebieden van een groot aantal vissoorten, beter gecontroleerd zal worden en dat er sancties zullen worden ingesteld voor het terugwerpen van vis in zee. Een groot deel van de teruggeworpen vissen sterft namelijk en deze praktijk is dus funest voor een goed beheer van de visbestanden. Wij weten allemaal dat het beheer van de visbestanden in het Middellandse-Zeegebied niet geregeld wordt door bepalingen die minimale vangstquota specificeren. Gelukkig maar! De Middellandse Zee is, zoals bekend, een kleine, warme zee, en geen koude zee, zoals in het noorden. Het komt derhalve niet vaak voor, misschien wel nooit, dat zich scholen van een bepaalde vissoort vormen. Daarom is het volgens ons niet nodig om vangstquota voor de Mare nostrum vast te stellen, zoals in de toelichting van het onderhavige verslag wordt voorgesteld.
Tenslotte zijn wij van plan voor de amendementen van de Fractie Europees Unitair Links te stemmen. We vinden het namelijk van groot belang de traditionele, ambachtelijke visvangst financieel te steunen, en het inkomen van de vissers tijdens de zogenaamde biologische rustperiodes aan te vullen: kortom, om te zorgen dat een belangrijke en verantwoordelijke economische activiteit verenigbaar is met de bescherming van het milieu.

Langenhagen
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de Commissie visserij heeft werkelijk hard gewerkt om tot een evenwichtig verslag te komen. Sommigen beweren in alle ernst dat alleen de visserij verantwoordelijk is voor de afname van de visbestanden. Dat is natuurlijk niet waar, dat is niet objectief. Ik verzoek daarom alle betrokkenen ook met de andere oorzaken rekening te houden. Die andere oorzaken zijn onder meer vervuiling, verandering van het klimaat, industriële activiteit en zeevaart.
Voor de kusten van Europa heeft opnieuw een tragedie plaatsgevonden. De Erika verging voor de kust van Bretagne. De vermelde factoren en ontoereikende Europese controlemaatregelen zijn de voornaamste oorzaken van de verzwakking van het mariene milieu. Visserij is een economische activiteit. Als wij een sterke visserijsector willen, moeten er voldoende grote visbestanden zijn en een onberispelijk milieu, waarin de vis zich kan voortplanten. De Europese Unie moet de voorwaarden scheppen om het milieu en alle andere belangen in evenwicht te brengen. Wij zijn dan ook gekant tegen eenzijdige maatregelen die de visserijsector aanpakken en verzwakken.
Wij mogen onze ogen niet sluiten voor de technische en ecologische realiteit. Heeft het werkelijk zin schepen van minder dan twaalf meter lengte met satellietcontrolesystemen uit te rusten, of eenzijdig kustvisserij te propageren, terwijl die noch bijzonder milieuvriendelijk, noch goed controleerbaar is? Dat zijn slechts enkele van de vragen van de Commissie visserij.
Uit deze voorbeelden blijkt dat het al te gemakkelijk is van een theoretisch standpunt uit te gaan als wij het over visserij en milieu hebben. Constructieve maatregelen voor een duurzaam beheer van de visbestanden nemen is heel wat moeilijker. Wij moeten daarvoor nog meer wind in de zeilen krijgen!

Lavarra
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik zeggen dat ik verheugd ben dat het verslag-Katiforis er rekening mee houdt dat een groot aantal factoren tot de aantasting van het mariene milieu bijdraagt: vervuiling, ongecontroleerde visserijactiviteiten, boorplatforms en druk van menselijke activiteit op de kustgebieden kunnen grootschalige milieuvervuiling veroorzaken, zowel in de kustgebieden als op volle zee. De visserijsector is het slachtoffer van deze situatie.
Het is daarom een goede zaak de relatie tussen visserij en milieu te onderzoeken en te analyseren. Er moeten beslist selectieve werktuigen worden gebruikt om de bijvangst te verminderen en het terugwerpen van vissen te beperken. Hetzelfde geldt voor het verminderen van de visserijdruk, en niet alleen in de kustwateren. Het reduceren van de vangstcapaciteit en de druk op de visbestanden betekent niet noodzakelijkerwijs dat een verouderde vloot in stand moet worden gehouden en modernisering moet worden tegengehouden. Modernere vaartuigen zijn niet alleen veiliger en hygiënischer, maar zijn op sommige punten ook milieuvriendelijker. Bovendien is het niet mogelijk a priori een hele sector van de visserij als milieuvriendelijker te bestempelen: in sommige gevallen is het effect van de traditionele visvangst op het milieu en de visbestanden juist kleiner.
Het doet me bovendien genoegen dat er in het verslag wordt overwogen een voorlichtingscampagne te houden onder vissers en consumenten over de risico's die een onverantwoorde exploitatie van de visbestanden met zich meebrengt, en dat men de Commissie heeft voorgesteld een Europese prijs in te stellen voor verschillende delen van de sector en voor iedereen die diensten en adviezen aanbiedt ten bate van een verantwoord en duurzaam beheer van de visbestanden en de instandhouding van de natuur in het mariene milieu.

Nogueira Román
Mijnheer de Voorzitter, als lid van de groene fractie en als afgevaardigde van Galicië wens ik in mijn noodgedwongen beknopte betoog twee punten aan te stippen.
Ten eerste zijn de visserijproductie en de instandhouding van het mariene leven en de mariene rijkdommen twee verschillende dimensies van eenzelfde probleem. De reders en de vissers van de landen met de grootste visserijactiviteit hebben er uiteraard alle belang bij dat hun inkomstenbron wordt gerespecteerd. Dat is immers de enige manier om de toekomst van deze economische sector veilig te stellen.
Ten tweede is het inderdaad een feit dat zowel in de communautaire als in de internationale wateren en de wateren van derde landen een beleid voor het behoud van het mariene milieu ten uitvoer moet worden gelegd. Wij moeten echter bovenal garanderen dat dit in onze eigen kustwateren gebeurt. Met uw welnemen zou ik in dit verband willen verwijzen naar iets wat mij enkele dagen geleden is overkomen. Ik heb namelijk ontdekt dat de Europese Unie in Vilagarcia, Galicië, de bouw van een kade voor de opslag van chemische producten en koolwaterstof financiert uit hoofde van het EFRO. Het betreft een installatie die slechts drie werknemers telt. Bovendien druist het project in tegen de EG-richtlijn inzake de evaluatie van milieueffecten aangezien het betrekking heeft op de ria van Arousa, waar 26.000 personen van de vangst van schaal- en schelpdieren leven.

Nicholson
Allereerst zou ik graag de rapporteur willen feliciteren met zijn uitstekende verslag. Over natuurbescherming wordt veel gepraat en er wordt heel wat lippendienst aan bewezen. Veel mensen steunen het totdat het ineens op hun eigen stoep staat. Er is niets op tegen om over het milieu te praten en ik steun het van ganser harte. Maar uiteindelijk moet een evenwicht worden gevonden tussen degenen die voor hun leven en inkomen afhankelijk zijn van de zee en degenen die de wetten maken die bepalen wie er wel en wie er niet mag vissen en waar, wanneer en hoe ze mogen vissen in de verschillende wateren van de Europese Unie.
Commissaris Fischler kent mij natuurlijk al langer dan vandaag, ik heb hem geschreven over BSE en vele andere onderwerpen op landbouwgebied. Maar nu is hij verantwoordelijk voor visserij en ik zal hem en zijn dierbare collega's moeten hekelen over zijn visserijbeleid, daar mijn regio en de vissers in Noord-Ierland tot de zwaarst getroffenen behoren. Zij hebben zelfs een moratorium opgelegd gekregen zonder dat daar enige vorm van compensatie tegenover staat en zonder dat daar serieuze onderhandelingen of gesprekken aan vooraf zijn gegaan. Er is bepaald dat zij voor een periode van 11 tot 12 weken niet mogen vissen. Natuurlijk zijn we het er allemaal over eens dat er problemen zijn met de instandhouding van de visbestanden, maar toch wil ik u, mijnheer de commissaris, nogmaals zeggen wat ik u en de Commissie visserij al eerder heb gezegd: er gaapt een enorme kloof tussen Brussel en de vissers.
Het doet er daarbij niet toe of die vissers nu uit Galicië, Noord-Ierland of Schotland komen. Die kloof bestaat en wij in Brussel zijn er niet in geslaagd hem te overbruggen. We kunnen de mening van de vissers zelf niet zomaar negeren. We moeten rekening houden met hun zorgen en we moeten nauw met hen samenwerken en ik hoop dat u als verantwoordelijke commissaris rekening wilt houden met die kloof en dat u bereid bent zo nauw mogelijk samen te werken om ervoor te zorgen dat alle betrokken partijen nader tot elkaar kunnen worden gebracht en dat met al hun opvattingen rekening wordt gehouden.

Fischler
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ons gemeenschappelijk visserijbeleid moet voor een duurzaam visserijbeheer zorgen. Het behoud van het mariene ecosysteem is zowel in het belang van het visserijbeheer als van de milieubescherming. Mijnheer Nicholson, wij moeten al wat hier in Brussel nodig wordt geacht en beslist, in overeenstemming brengen met de gevoelens en belangen van de Europese vissers.
Ik vind echter dat wij in verband met duurzaamheid niet alleen naar het milieu mogen kijken. Even belangrijk zijn de economische en sociale aspecten van de duurzaamheid. Wij hebben nog veel werk voor de boeg om de Europese visserij in economisch en ecologisch opzicht veilig te stellen. Er zijn al enkele stappen in de goede richting gedaan.
Ik herinner u aan de dit jaar van kracht geworden maatregelen ter verbetering van de selectiviteit van het vistuig. Voorts hebben wij de vangst van bedreigde bestanden bij de vaststelling van de vangstquota met 40% verminderd. Wij hebben ook beschermde gebieden ingesteld, die bijvoorbeeld ook zeevogels ten goede komen. Tenslotte vermeld ik nog de beheerstrategieën op lange termijn, die op het voorzorgsprincipe voor tien van de belangrijkste commerciële visbestanden in de communautaire wateren berusten.
Zoals ik echter al zei, is er nog veel te doen. Wij moeten vooral tot quota voor meerdere jaren komen. Daarmee kunnen wij de visserij op lange termijn helpen veiligstellen en de vissers betere vooruitzichten bieden. Zij kunnen dan ook met meer zekerheid plannen maken. Met alleen maar maatregelen op korte termijn helpen wij de visbestanden noch de vissers. Een nieuwe houding in deze kwestie vergt echter ook politieke moed van alle betrokkenen, zowel op nationaal als op communautair niveau.
In de amendementen, waarover wij hier eveneens debatteren, wordt de Commissie verzocht meer geld aan het visserijbeleid te besteden. Ik herinner u er in dit verband aan dat de omstandigheden veranderd zijn. Sedert de besluiten van Berlijn is er geen ruimte meer voor nieuwe budgetten of nieuw geld. Wij moeten werken binnen het financiële kader dat daar werd vastgesteld.
U stelt ook voor de kustwateren van 12 mijl tot 24 mijl uit te breiden. Wij moeten het daarover nog uitvoerig hebben. Die uitbreiding heeft immers niet alleen voordelen. Ze kan ook voor grote problemen zorgen, vooral omdat ze een gedeeltelijke renationalisering van het visserijbeleid inhoudt.
Alles bij elkaar genomen blijkt uit dit verslag echter dat wij ons inspannen om de vermelde doelstellingen te bereiken. Wij zijn dan ook ingenomen met de steun die deze mededeling van de rapporteur, de heer Katiforis, heeft gekregen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Fischler.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.

Insolvabiliteitsprocedures
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A5-0039/2000) van de heer Lechner, namens de Commissie juridische zaken en interne markt, over het initiatief van de Bondsrepubliek Duitsland en de Republiek Finland met het oog op de aanneming van een verordening van de Raad betreffende insolventieprocedures (9178/1999 - C5-0069/1999 - 1999/0806(CNS)).

Lechner
Mijnheer de Voorzitter, hier kort voor middernacht nog zo talrijk aanwezige dames en heren, in de Europese interne markt ontwikkelen bedrijven niet alleen grensoverschrijdende economische activiteiten, maar zij beschikken steeds vaker ook over vermogen en vestigingen in andere landen. Er zijn in de interne markt echter niet alleen winnaars, maar ook verliezers. Dat is jammer, maar onvermijdelijk. De problemen die een faillissement met zich meebrengt, zijn vrijwel nog niet geregeld. Welke gevolgen heeft bijvoorbeeld de opening van de insolventieprocedure in de ene lidstaat voor het vermogen in een andere lidstaat?
Hoe staat het met beschikkingsbevoegdheid van de schuldenaar? Kan hij ook na de opening van de insolventieprocedure nog vermogen verplaatsen en in zekere zin aan forum shopping doen? Er bestaan daarover noch volkenrechtelijke akkoorden noch Europese regelingen. In 1995 werd weliswaar een overeenkomst gesloten, maar ze werd nooit van kracht. Met deze verordening regelen wij deze problemen met een Europees rechtsbesluit grondig en definitief. Bovendien is de regeling onmiddellijk bindend.
Deze verordening is een groot succes en een belangrijke stap in de richting van een uniform en volledig Europees conflictrecht in insolventiezaken. Volgens deze verordening geldt het recht van de staat waar de schuldenaar zijn hoofdzetel heeft en is het gerecht van die staat bevoegd. Deze lex concursus betreft de opening van de insolventieprocedure, de opstelling van een lijst van het gehele, ook buitenlandse vermogen waarbij alle, ook buitenlandse schuldeisers bijeen worden gebracht, de afwikkeling en sluiting van de procedure. Als de procedure wordt gestart, geldt ze onmiddellijk in heel Europa. Ook verdere besluiten zijn onmiddellijk van kracht. Er hoeven geen speciale stappen te worden ondernomen om ze in andere lidstaten te doen gelden.
De verordening gaat uit van de universele werking en het uniforme karakter van de procedure. In principe moet in een procedure het gehele vermogen van de schuldenaar worden opgenomen in een insolventieregeling, waarin alle schuldeisers - binnen- zowel als buitenlandse - worden betrokken en hun rechten kunnen doen gelden. Wegens de verschillen in de rechtsorde van de lidstaten, bijvoorbeeld inzake zekerheidsrechten en arbeidsovereenkomsten, kan het universaliteitsprincipe niet worden gehandhaafd. Het zou op ontoelaatbare wijze de rechten van derden schaden.
Daarom wordt in bijzondere toevoegingen voor afzonderlijke belangrijke rechtsverhoudingen de toepassing van het nationale recht voorgeschreven. Het gaat vooral om zakelijke rechten, onroerend goed, geregistreerde rechten, eigendomsvoorbehoud, verrekening, betwisting van schulden en arbeidsovereenkomsten. Hoewel deze bijzondere toevoegingen bindend zijn, laat de verordening andere insolventieprocedures tegen vestigingen in een ander land toe. Dat zijn dan secundaire procedures, die alleen voor dat land gelden.
De Commissie juridische zaken en interne markt en ikzelf hebben daarbij bedenkingen. Ook in het verslag worden opmerkingen geformuleerd. Het universaliteitsprincipe, dat in de logica van de interne markt en de totstandbrenging van een uniform Europees rechtskader past, wordt daardoor doorbroken. De wijze waarop dat gebeurt, is niet bindend, terwijl dat bij de hierboven geschetste bijzondere toevoegingen wel het geval is. Dat geldt in elk geval voor de secundaire procedures, die na de opening van een hoofdprocedure - dat is heel belangrijk - zouden moeten worden geopend. Ook voor het filiaal heeft de opening van de insolventieprocedure op de plaats van de hoofdzetel al rechtsgevolg. Daarom stel ik in mijn verslag voor dat, als reeds een hoofdprocedure is geopend, een secundaire procedure alleen wordt toegelaten als de curator in de hoofdprocedure daarmee instemt.
Die beperking zou een belangrijke stap zijn naar een uniforme Europese regeling. Dat is overigens ook de strekking van het advies van het Economisch en Sociaal Comité. Ook anderen zijn tegenstander van verschillende procedures. Die maken de zaak ingewikkeld en doen problemen van afbakening rijzen. Het voorstel sluit niet zozeer aan op de werkelijkheid, maar is het resultaat van de zoektocht naar een onontbeerlijk compromis. Het Parlement moet andere accenten leggen en daarom verzoek ik de afgevaardigden die amendementen hebben ingediend, zich over dit punt nogmaals te beraden.
Andere amendementen strekken ertoe de tekst te verduidelijken, onder meer inzake de zelfstandigheid van rechtspersonen. Tot besluit dank ik Finland en Duitsland, op wier initiatief het voorstel werd voorgelegd. In deze verordening worden in het insolventierecht de conflictregels beknopt, volledig en bindend als Europees rechtsbesluit geregeld zonder de nationale rechtsorde van de lidstaten aan te tasten. Dit is een echte doorbraak, die volgens mij als voorbeeld op andere terreinen kan dienen. Om die reden verzoek ik de Raad de verordening zo snel mogelijk uit te vaardigen en met de voorstellen van het Parlement rekening te houden.

Zimeray
Mijnheer de Voorzitter, ik meen dat wij het er allemaal over eens zijn dat wij een Europese rechtsruimte tot stand moeten brengen. Wij zijn het er ook allemaal over eens dat wij op dit terrein, dat door grote verschillen tussen onze rechtsstelsels en vooral tussen onze opvattingen wordt gekenmerkt, tot een harmonisering moeten komen. Het juridische begrip insolvabiliteit zelf heeft niet in alle landen van de Europese Unie dezelfde boekhoudkundige betekenis. Daarover zijn wij het eens en daarom gaan de ontwerpverordening en het verslag in de goede richting.
Toch zou ik graag enkele opmerkingen over de toegepaste methode willen formuleren. Wij stellen vast dat de rechtsstelsels en rechtsopvattingen verschillen en dat wij dus naar een betere coördinatie moeten streven, maar wij kunnen dat op drie manieren doen. In de eerste plaats kunnen wij de begrippen onderling gelijkstellen en zeggen dat insolvabiliteit in Frankrijk hetzelfde betekent als in Groot-Brittannië of Duitsland. Wij kunnen ook ex nihilo recht scheppen door de stelsels te harmoniseren en alle rechtsopvattingen en rechtsstelsels in alle lidstaten volledig te hervormen.
Dat is niet de weg die werd gekozen. Uiteindelijk heeft men ervoor gekozen bovenop de bestaande stelsels, waaraan niet wordt geraakt, een embryonaal Gemeenschapsrecht inzake collectieve procedures en noodlijdende ondernemingen te creëren. Dat is een goede zaak en bovendien overtreft het resultaat wellicht de verwachtingen van de initiatiefnemers. In dit stadium zou ik echter een niet zozeer technische dan wel filosofische en praktische opmerking willen formuleren. Insolvabiliteit wordt in de meeste landen van de Europese Unie als iets onherroepelijks voor de betrokkene ervaren. In een economie die almaar sneller evolueert en waarin iedereen een echte kans moet krijgen, meen ik dat wij iedereen de kans moeten geven om een handelsonderneming op te zetten en dat wij iedereen daartoe zo nodig ook een tweede of een derde kans moeten geven.
Op dit ogenblik is dat in vele landen onmogelijk. Een van de redenen van het verschil in concurrentievermogen tussen Europa en bijvoorbeeld de Verenigde Staten ligt juist in het feit dat iemand aan de overzijde van de oceaan, in tegenstelling tot bij ons, een herkansing krijgt. Nu wij deze stap hebben ondernomen en in de Europese Unie een collectieve procedure voor de regeling van dit soort geschillen tot stand willen brengen, moeten wij voorkomen dat die procedure een figuurlijke guillotine wordt.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, beste vrienden, waarde commissaris, ik denk dat het meer geluk dan wijsheid is dat er tot nu toe geen rampen zijn gebeurd door het ontbreken van de regels die de eerdere sprekers hebben genoemd. Als we ons bezighouden met de positieve kant van de interne markt, dat wil zeggen het creëren van een gemeenschappelijke interne markt, moeten we ook de negatieve kant onder ogen zien, namelijk faillissementen.
Ik denk dat wij hier een historisch ogenblik beleven. Ik ben heel blij dat de rapporteur zijn werk met het verslag zo snel heeft voortgezet. Ik ben er bovendien trots op dat mijn land heeft meegewerkt aan de totstandkoming van deze verordening, en we hopen dat ze snel wordt aangenomen door de Raad. Het is een belangrijke stap, ook al wordt het nationale systeem niet sterk beïnvloed.
Helaas moet ik de rapporteur meedelen dat onze fractie amendement 3 niet kan steunen. We zijn namelijk van mening dat het de rechtspositie en de rechtsbescherming van de schuldeisers inperkt. Wat betreft amendement 6: tijdens het debat in de commissie hebben we een soortgelijk amendement ingediend. Ik ben enigszins verbaasd over het feit dat de PSE-fractie het toen niet gesteund heeft. We zullen nu amendement 6 steunen, maar ik vraag me af, zoals ik al zei, waarom u ons amendement in de commissie niet hebt goedgekeurd.
Ik hoop ook dat we hier meer inzicht in krijgen en dat vergeleken wordt welke procedures in de verschillende landen het snelst en het best zijn.

Vitorino
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in de eerste plaats wenst de Commissie te onderstrepen dat het voorstel voor een verordening dat hier vanavond wordt besproken bovenal en uitsluitend als een hervorming van de overeenkomst inzake de insolventieprocedure van 1995 moet worden opgevat. Zoals wij allen weten, was het desbetreffende verdrag het resultaat van jarenlang aanslepende debatten die vaak bijzonder complex waren en uiterst moeizaam verliepen. Uitgerekend daarom gaat het hier om een compromis tussen het universaliteitsprincipe en het territorialiteitsbeginsel of, beter gezegd, tussen de principes waarop de verschillende rechtsstelsels van onze lidstaten op het gebied van insolventieprocedures gebouwd zijn.
Het besef dat de evolutie van de economische situatie in het algemeen en van de interne markt in het bijzonder steeds vaker tot insolventieprocedures zal leiden, die bovendien in vele gevallen een grensoverschrijdend karakter zullen hebben, rechtvaardigt ten volle dat de Unie als zodanig de nodige bindende instrumenten in het leven roept. Zij moet immers garanderen dat de insolventieprocedures binnen een redelijke termijn overeenkomstig een geheel van gemeenschappelijke structurerende principes kunnen worden uitgevoerd.
Ik laat in het midden of dit een goede of een slechte zaak is, maar het is ongetwijfeld een feit dat wij in het dagelijkse economische leven steeds vaker geconfronteerd zullen worden met faillissementen van bedrijven. Dit proces zal alleszins bijdragen aan de vernieuwing van de bedrijfswereld en het mag onder geen beding worden gehinderd door moeizame bureaucratische procedures of belemmeringen die de doodsstrijd van niet-levensvatbare ondernemingen alleen maar verlengen. Juist daarom is het zo belangrijk dat wij een juridisch referentiekader tot stand brengen dat aansluit bij de nieuwe eisen van de mondialisering van de economie.
Het onderhavige voorstel voor een verordening is niet door de Commissie ingediend. Het gaat terug op een gezamenlijk initiatief van twee lidstaten - Duitsland en Finland - die gebruik hebben gemaakt van het initiatiefrecht dat zij in dit opzicht met de Commissie delen. De Commissie is van oordeel dat deze verordening de tekst van de overeenkomst niet substantieel wijzigt. Zij heeft zich reeds in 1981 uitgesproken voor een duidelijke toepassing van het universaliteitsbeginsel bij faillissementen. Bovendien heeft zij dit perspectief ook gehandhaafd in haar voorstellen om met het oog op de liquidatie van ondernemingen een parallelle procedure in te stellen.
De overeenkomst van 1995 biedt echter de mogelijkheid secundaire procedures in te stellen. Zij creëert met name uitzonderingen op de algemene regel die de Commissie wil invoeren. Daarom had de Commissie in het licht van de inwerkingtreding van het Verdrag van Amsterdam liever een nieuwe tekst aangenomen die uitdrukkelijk de toepassing van het universaliteitsbeginsel bevestigt. Ik denk nochtans niet dat dit het geschikte moment is om het akkoord betreffende de overeenkomst van 1995 ter discussie te stellen. We mogen overigens niet vergeten dat hieraan een onderhandelingsperiode van bijna dertig jaar aan vooraf is gegaan.
De Commissie heeft derhalve geen voorstel ingediend. Zij heeft zich daarentegen uitsluitend over de institutionele kwestie gebogen. Om diezelfde reden is de Commissie van mening dat zij geen wijzigingsvoorstel voor de desbetreffende verordening hoeft in te dienen. Zij zou zich hier echter wel willen uitspreken over de amendementen die aan de orde zijn.
De Commissie kan zich vinden in de amendementen 1, 2, 3 en 5 die door de rapporteur, de heer Lechner, zijn ingediend. Zij kan daarentegen niet instemmen met amendement 4. De Commissie is van oordeel dat het Parlement er beter aan zou doen amendement 4 van de Commissie vrijheden en rechten van de burger aan te nemen. De aanpassing van de bijlagen moet immers aan de Commissie worden overgedragen. Zij moet hierin worden bijgestaan door een regelgevend comité, overeenkomstig de procedure die is vastgesteld in artikel 5 van besluit EG 1999/469 van de Raad. Wat de door de Commissie vrijheden en rechten van de burger voorgestelde wijzigingen betreft, gaat de Commissie bijgevolg akkoord met de amendementen 3 en 4. De amendementen 1 en 2 betreffende het begrip "centrum van de voornaamste belangen van de schuldenaar" kunnen wij echter niet aanvaarden. Het centrum van de voornaamste belangen van een vennootschap of rechtspersoon wordt overigens duidelijk gedefinieerd in artikel 3. Voor de overige niet uitdrukkelijk vermelde gevallen moet de in de dertiende overweging vervatte verwijzing volstaan.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Vitorino.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 00.05 uur gesloten)

