Invoering van autonome handelspreferenties voor Pakistan (noodmaatregel) (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad tot invoering, als noodmaatregel, van autonome handelspreferenties voor Pakistan - C7-0322/2010- - Commissie internationale handel. Rapporteur: Vital Moreira.
Vital Moreira
Voor de goede orde: dit verslag is niet door mij opgesteld. Ik ben pas later en bij toeval rapporteur geworden: de oorspronkelijke rapporteur heeft het verslag niet afgemaakt en als voorzitter van de commissie heb ik het toen overgenomen, zoals de regels ook voorschrijven. Ik ben niet alleen bij toeval rapporteur geworden - ik ben ook een weifelende rapporteur, want ik heb niet meegedaan aan de stemming over dit verslag en ik heb ernstige bezwaren tegen de inhoud ervan. Maar de dingen zijn nu eenmaal zoals ze zijn: ik moet de mij verstrekte opdracht met opgeheven hoofd aanvaarden.
Zoals bekend is dit verslag over de toekenning van bijzondere handelspreferenties een uitvloeisel van een besluit van de Raad van de Unie, waarbij de Commissie de opdracht heeft gekregen om een voorstel voor de Raad en het Parlement uit te werken. Het gaat hier om uitzonderlijke preferenties die niet verenigbaar zijn met het positieve of negatieve non-discriminatiebeginsel van de Wereldhandelsorganisatie. Om deze preferenties toe te kennen is het dus zaak bij de WTO op voorhand een waiver - een ontheffing - te verkrijgen. De Commissie heeft nu een voorstel gedaan aan het Parlement, en de INTA-commissie - waarvan ik voorzitter ben en waarvoor ik nu wegens omstandigheden als rapporteur ben opgetreden - heeft besloten een debat met stemming over dit verslag te organiseren. Het resultaat van die stemming leggen we nu aan het plenum voor.
Welnu, Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, dit onderwerp bleek bij de commissie internationale handel aanleiding tot scherpe controverse. Het is om te beginnen maar de vraag of we handelspreferenties moeten gebruiken om noodhulp te verlenen aan bepaalde landen - want dat was het argument voor dit voorstel van de Commissie - , en dan moeten we ook nog beslissen hoe lang deze preferenties moeten duren, wat de reikwijdte ervan dient te zijn en - tot slot - welke voorwaarden het begunstigde land, in dit geval Pakistan, moeten worden opgelegd.
Een meerderheid van de commissie heeft voor dit voorstel van de Commissie over de toekenning van buitengewone handelspreferenties aan Pakistan gestemd, maar de Commissie internationale handel heeft wel een aantal amendementen aangenomen om de impact van deze handelsvoordelen voor Pakistan te beperken, waaronder ook een amendement dat een vrijwaringsclausule vastlegt voor het geval de invoer uit Pakistan als gevolg van het verlagen of wegnemen van invoerrechten te sterk groeit. Er zijn ook andere wijzigingen aangebracht, zoals - bijvoorbeeld - het amendement waarin van Pakistan wordt geëist dat het de beperkingen op de uitvoer van grondstoffen ongewijzigd laat.
Ter afsluiting wijs ik u erop dat onze inspanningen wel eens vergeefs kunnen blijken te zijn, als we geen ontheffing toegekend krijgen door de WTO. Of en wanneer die ontheffing wordt toegekend is nu nog niet bekend. Maar zelfs als onze inspanningen vergeefs blijken, dan is dit nog altijd een uitstekende gelegenheid om te discussiëren over het nut - als daarvan überhaupt sprake is - en de reikwijdte van bijzondere handelspreferenties als middel om bepaalde landen noodhulp dan wel politieke beloning te verlenen.
We lopen hier namelijk het risico dat we een gevaarlijk precedent scheppen. Of - erger nog - dat we handelspreferenties als politiek instrument gaan gebruiken, terwijl voor zulke preferenties misschien wel veel objectievere en minder discretionaire en conjuncturele criteria zouden moeten gelden dan die welke nu voor dit geval worden aangevoerd.
Neelie Kroes
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, vandaag bespreken we een wetgevingsvoorstel tot invoering, als noodmaatregel, van autonome handelspreferenties voor Pakistan. Dit voorstel werd door de Commissie ingediend op uitdrukkelijk verzoek van de Europese Raad onmiddellijk na de overstromingen die Pakistan vorige zomer troffen en die een groot deel van het land verwoestten en vele slachtoffers eisten.
Ik zou de rapporteur en de Commissie internationale handel willen bedanken voor hun harde werk en hun steun voor het voorstel. Het voorstel van de Commissie heeft ten doel de invoerrechten op 75 uitvoerproducten van Pakistan unilateraal en tijdelijk te schorsen. Deze handelspreferenties zouden zo'n kwart van de Pakistaanse invoer in de EU liberaliseren en gedurende twee jaar gelden, met de mogelijkheid om ze nog een jaar te verlengen.
De Europese Unie is er zich van bewust dat zulke handelstoegevingen, met name in gevoelige sectoren als de textielsector, gevolgen zouden kunnen hebben voor de Europese industrie, en daarom hebben wij verzekerd dat er een evenwicht is tussen de behoeften van Pakistan en de belangen van onze eigen industrie en van andere toeleverende landen.
Het aantal uitgekozen producten is beperkt. We hebben een plafond vastgesteld voor de liberalisering van zeer gevoelige producten, en de liberalisering zou slechts gedurende een beperkte periode gelden. Ondertussen hebben we de Wereldhandelsorganisatie (WTO) ook verzocht om ontheffing van de toepasselijke WTO-verplichtingen opdat we de voorgestelde maatregelen zouden kunnen toepassen. Zoals u weet zijn we dat nog met andere WTO-leden aan het bespreken en we hopen weldra een oplossing te vinden.
De beelden van mensen die hun hele hebben en houden zijn kwijtgeraakt, staan misschien niet meer iedereen op het netvlies gebrand, maar we mogen niet vergeten welke immense kosten die vernietigende overstromingen hebben veroorzaakt, op humanitair gebied en door hun vernietigend effect op de economie. Deze handelsmaatregelen maken deel uit van een groter geheel; ze komen boven op de aanzienlijke humanitaire en ontwikkelingshulp - in totaal 480 miljoen euro - die de EU aan Pakistan heeft toegewezen. Ambitieuze handelsmaatregelen zijn echter onontbeerlijk voor het herstel van de Pakistaanse economie en moeten deel uitmaken van onze middellangetermijnreactie op die ongekende natuurramp. Ik hoop daarom dat het Parlement het voorstel zal steunen.
Ik zou nu willen ingaan op enkele van de voorgestelde amendementen. Ik zal ze niet allemaal in detail behandelen, maar de belangrijkste in de verf zetten. Ik weet dat sommigen willen dat aan de toekenning van autonome handelspreferenties de voorwaarde wordt verbonden dat Pakistan voldoet aan bepaalde fundamentele beginselen. Ik heb begrip voor de bezorgdheid die eventueel in dat opzicht bestaat en u weet dat mensenrechtenkwesties een integraal onderdeel zijn van onze langetermijnbetrekkingen met Pakistan. Omdat de ontheffing slechts tijdelijk van aard is - om het hoofd te bieden aan een noodsituatie - is de Commissie echter van mening dat het niet gepast zou zijn om dergelijke voorwaarden op te leggen.
De mensenrechtendialoog die wij in het kader van onze Partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst met Pakistan voeren, is het aangewezen forum om dergelijke kwesties bij Pakistan aan te kaarten en tot duurzame oplossingen te komen. Wat betreft bepalingen die Pakistan zouden verplichten om zich te onthouden van de handhaving, instelling of verhoging van rechten of heffingen van gelijke werking, of enige andere beperking of verbod op de uitvoer of invoer van bepaalde producten, denk ik dat zulke voorwaarden het toekennen van de preferenties ernstig zouden ondermijnen en dat ze indruisen tegen de geest, de aard en het doel van onze verordening. Bovendien kunnen we Pakistan door middel van deze verordening niet verbieden om maatregelen te nemen die stroken met de internationale verplichtingen van het land.
Anderzijds zouden we het eens kunnen worden over de invoering van een mechanisme waarmee we beperkingen opleggen aan de rechtenvrije invoer voor Pakistaanse tariefcontingenten wanneer de importcontingenten van geliberaliseerde producten bepaalde niveaus overschrijden. Ik ben het er ook mee eens dat, wanneer na onderzoek van de Commissie blijkt dat een product ernstige moeilijkheden veroorzaakt of dreigt te veroorzaken voor producenten van soortgelijke of rechtstreeks concurrerende producten in de Unie, de preferenties voor dat product moeten worden ingetrokken. We zouden ook kunnen instemmen met mechanismen om de onder deze verordening vallende invoer onder douanetoezicht te plaatsen, in combinatie met kwartaalverslagen. Een mechanisme voor voorafgaand toezicht zou voor de met het verstrekken van vergunningen belaste diensten echter een te grote belasting vormen.
Tot slot stel ik vast dat er gevraagd wordt om de duur van de handelspreferenties te beperken tot één jaar met ingang van de datum waarop de ontheffing in werking treedt. Dat zou volgens mij zeer problematisch zijn.
De Commissie stelde oorspronkelijk voor om de uitzonderlijke maatregelen gedurende een periode van drie jaar te laten gelden. In zijn compromisvoorstel, dat werd weerspiegeld in het ontheffingsverzoek in de Wereldhandelsorganisatie, beperkte de Raad de duur tot twee jaar, met de mogelijkheid om hem met nog één jaar te verlengen. De duur nu nog verder beperken tot één jaar, zou echter de voordelen van de maatregel van autonome handelspreferenties uithollen en de preferenties zinloos maken.
Ik zou er ook willen op wijzen dat een compromis dat de Raad op 10 november sloot, gebaseerd was op de invoering van tariefcontingenten voor zeven textiel- en kledingproducten in plaats van volledige liberalisering. Dat compromis lag aan de basis van het daaropvolgende ontheffingsverzoek in de Wereldhandelsorganisatie. Dat wordt echter niet weerspiegeld in de amendementen van het Europees Parlement, en als gevolg van het overleg met WTO-leden kan het noodzakelijk zijn om tariefcontingenten toe te passen op nog een paar producten.
Indien de ontheffing wordt toegekend, zou ze het maximum aan preferenties vormen die de EU aan Pakistan onder die voorwaarden kan toekennen, en bijgevolg moet de verordening de inhoud van de WTO-ontheffing weerspiegelen wanneer deze eenmaal in de WTO is goedgekeurd. Ik wil u ook verzekeren dat de Commissie een jaarlijkse effectbeoordeling zal uitvoeren met betrekking tot de aan Pakistan toegekende autonome handelspreferenties, en die beoordeling aan het Parlement en de Raad zal voorleggen. Dat is nog een reden om de toepassingsduur van dit instrument niet te beperken.
Ik dank het Europees Parlement voor zijn medewerking aan deze gevoelige kwestie. De Commissie is bereid om nauw met het Parlement samen te werken om dit voorstel vastgesteld te krijgen en te tonen hoe vastberaden de EU is om zich verantwoordelijk op te stellen ten aanzien van landen in nood.
Cristian Dan Preda
rapporteur voor advies van de Commissie buitenlandse zaken. - (RO) Mijnheer de Voorzitter, ik ben van mening dat deze bespreking van het verslag-Moreira op een goed moment komt. We zijn namelijk op dit moment in afwachting van een beslissing met betrekking tot het verzoek van de Europese Unie aan de Wereldhandelsorganisatie om een ontheffing op juist dit gebied.
Ik beschouw het in deze context als belangrijk dat we de andere handelspartners van de Unie een heldere boodschap geven. De Unie moet vastbesloten blijven om humanitaire noodhulp aan Pakistan te verlenen, die in een eerste fase genereus was verleend aan Pakistan met handelsmaatregelen, gericht op een duurzame herstart van de Pakistaanse economie. De diplomatieke besprekingen bij de Werelhandelsorganisatie hebben uiteraard tijd nodig, omdat er rekening moet worden gehouden met de zorgen van de handelspartners van de Unie. Het resultaat van deze besprekingen is nog onduidelijk. Het is echter helder, zoals ook blijkt uit de recente gebeurtenissen, dat we een stabiel en welvarend Pakistan nodig hebben, dat niet afglijdt in extremisme maar een gesprekspartner kan zijn in de strijd tegen terrorisme.
Als rapporteur voor advies van de Commissie buitenlandse zaken wil ik mijn collega's van de Commissie internationale handel bedanken voor het overnemen van de belangrijkste elementen uit ons advies. Ik wil hier ingaan op twee van die elementen. Het eerste, mogelijk het belangrijkste element voor de Commissie buitenlandse zaken en ook genoemd door de commissaris, is dat de voorwaarde dat de mensenrechten - waaronder de basisnormen van het arbeidsrecht - worden gerespecteerd, niet mag worden losgekoppeld van de toekenning van handelspreferenties. Hier denk ik dat we van mening verschillen. Aangezien de mensenrechten een essentieel onderdeel vormen van de overeenkomst tussen de Unie en Pakistan, moeten de voorgestelde autonome handelspreferenties afhankelijk zijn van het respect voor de mensenrechten in dat land. Bovendien heeft de Commissie van tevoren geen volledige effectbeoordeling van de voorgestelde maatregelen uitgevoerd. Naar mijn mening waren met name de gevolgen voor de Pakistaanse bevolking en die voor de begrotingsmiddelen van dat land van belang geweest.
Daniel Caspary
namens de PPE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, bijna negen maanden na de rampzalige overstromingen is de situatie in Pakistan nog steeds slecht, en de mensen in Pakistan hebben onze hulp nodig. Daarom was het ook juist dat de Europese Unie een initiatief heeft genomen, en heel snel hulp van vele miljoenen ter beschikking heeft gesteld. Het is belangrijk dat die hulp daadwerkelijk de plaatselijke gemeenschappen bereikt.
Persoonlijk was ik van het begin af aan niet zo blij met het feit dat de Commissie onder druk van de Raad heeft voorgesteld om uitgerekend instrumenten in verband met de buitenlandse handel te gebruiken om snel hulp voor Pakistan ter beschikking te stellen. Dat heb ik in de parlementaire commissie ook meerdere malen gezegd, en ik heb met name gevraagd om de hoge vertegenwoordiger van de Europese Unie uit te nodigen, de persoon die in de Europese Unie verantwoordelijk is voor het buitenlands beleid. Ik wilde haar vragen om in de commissie of in het Parlement uit te leggen waarom deze bijdrage moet worden geleverd in het kader van het buitenlands beleid, om eens te vertellen hoe de totale strategie van de Europese Commissie eruitziet, om de context te schetsen, en ons er op die manier misschien van te overtuigen dat het werkelijk zinvol is om deze dringend nodige hulp te leveren via het buitenlands beleid, ik herhaal dat.
Ik ben heel blij dat de heer David en anderen er in geslaagd zijn om een pakket samen te stellen waarvoor in de commissie een brede meerderheid tot stand is gekomen. In dat verband wil ik er nogmaals op wijzen dat wij willen dat dit een tijdelijke regeling wordt. Dat is de enige manier om oneigenlijk gebruik van de middelen te vermijden.
Maar hoe ziet de situatie in Pakistan er op dit moment uit? Bin Laden is weliswaar geëlimineerd, maar de vraag die in de afgelopen dagen is gesteld, is nog steeds aan de orde: in hoeverre wisten vertegenwoordigers van de Pakistaanse regering wie zich in hun land had verstopt? Heel wat collega's, ook in mijn fractie, maken zich hier zorgen over. Verder weten we nog steeds niet hoe de andere leden van de WTO zullen reageren, en of ze hiermee uiteindelijk zullen instemmen. Daarom zou het een goede zaak zijn wanneer we de amendementen morgen aannemen, maar de slotstemming uitstellen. In plaats daarvan zouden we het dossier moeten terugverwijzen naar de commissie, zodat we nog even kunnen afwachten wat uiteindelijk het resultaat zal zijn van de gesprekken in de WTO, dan weten we of het überhaupt zinvol is om uiteindelijk in te stemmen met dit pakket.
Gianluca Susta
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer de commissaris, wij begrijpen eerlijk gezegd niet waarom de meerderheid van de Commissie internationale handel deze kwestie koste wat het kost wilde behandelen en vervolgens om terugverwijzing naar de commissie vraagt. Wij zijn het niet eens met dit verzoek. Beide beslissingen zijn verkeerd, maar ik wil, ook gezien de tijd, alleen stilstaan bij de inhoud. Allereerst wil ik echter benadrukken dat ik het volledig eens ben met wat de heer Moreira zojuist heeft gezegd.
In deze ingewikkelde wereld, die aldoor wordt getroffen door natuurrampen en andere rampen, zullen we een gevaarlijk precedent scheppen als we elke humanitaire ramp omzetten in een herziening van het handelsbeleid. Dat is een glibberig pad dat kan leiden tot grote verschillen en dus tot een onrechtvaardige behandeling van de armste landen. Die landen kunnen alleen door objectieve, duurzame en evenwichtige regels voordeel halen uit het handelsbeleid dat de ontwikkelingssamenwerking niet mag vervangen.
We weten dat de voordelen die men Pakistan zou willen toekennen niet terechtkomen bij de bevolking, die nu al bijna een jaar geleden door de overstroming is getroffen. En met evenveel zekerheid kunnen we zeggen dat de kosten van deze humanitaire hulp hoofdzakelijk, om niet te zeggen uitsluitend, voor rekening komen van de Europese textielsector. We kunnen deze onrechtvaardige uitzondering op de regels van het handelsbeleid niet accepteren, want we beseffen dat we in onze beredenering ook met andere factoren rekening moeten houden.
We weten allemaal dat, naast de solidariteit ten aanzien van de door de overstroming getroffen bevolking van Pakistan, er een andere belangrijke reden voor deze hulp is. Die reden is namelijk de beslissing om steun te verlenen aan Pakistan voor zijn inzet in de strijd tegen het terrorisme. De laatste dagen is er een schemergebied ontstaan tussen de Pakistaanse overheid en Al-Qaeda. Dit en de gebeurtenissen rondom Bin Laden laten zien dat dit land weinig betrouwbaar is. Ik vind dat we hiermee rekening moeten houden, zoals we ook rekening moeten houden met de belangrijke kwesties in verband met de mensenrechten die de laatste tijd naar voren zijn gekomen.
Niccolò Rinaldi
Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren, er is iets mis met een debat dat in mei 2011 plaatsvindt en over een natuurramp gaat die in de zomer van 2010 gebeurde. Deze ramp heeft twaalf miljoen mensen dakloos gemaakt en twintig procent van dit land verwoest.
Ik ben het niet eens met het socialistische standpunt, zoals zonet uitgedrukt door collega Susta. Het komt ook door deze aarzelingen dat we nog steeds ons hoofd breken over welke instrumenten geschikt kunnen zijn om Pakistan daadwerkelijk te helpen. Naast de frustratie dat we hier nog steeds niet in zijn geslaagd, is er ook het besef dat we zowel op politiek als op humanitair vlak een rijpere visie op het handelsbeleid nodig hebben. Het handelsbeleid moet namelijk deel uitmaken van de instrumenten om bevolkingen in nood te helpen.
Ik erken dat de Commissie goed gehandeld heeft door snel een pakket aan maatregelen voor te stellen. Dit moest natuurlijk worden besproken en in balans worden gebracht om te voorkomen dat een Europese bedrijfstak, die al wordt beproefd door de crisis, wordt gedupeerd. Het is dankzij het werk van de Commissie internationale handel, dat ook tot uiting kwam in enkele amendementen, waarvan de Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa steun geeft aan amendement 37, dat ook bedrijven om toepassing van de vrijwaringsclausule kunnen vragen. Het lijkt er echter op dat dit geen gelukkige tijden zijn voor Pakistan en er zijn te veel mensen die hun verantwoordelijkheid niet nemen.
India vragen wij om zijn houding te veranderen en zich minder afwijzend op te stellen in de Wereldhandelsorganisatie om een concreet gebaar van goed nabuurschap te maken. Natuurlijk zijn de betrekkingen tussen deze twee landen moeilijk sinds de betreurenswaardige aanslag in Bombay en de gebrekkige samenwerking van Pakistan bij de identificatie en arrestatie van de daders. Maar deze gebeurtenis zou een doorbraak kunnen betekenen in de slechte traditie van een slecht nabuurschap.
Ook van de Pakistaanse overheid vragen we iets, namelijk om deze kwestie resoluter aan de orde te stellen in de bilaterale betrekkingen met India. Er zijn onlangs bilaterale ontmoetingen geweest, die echter weinig hebben opgeleverd, misschien omdat Pakistan te veel trots aan de dag legt. Het is duidelijk dat de cricket diplomacy - met nadruk genoemd door de Pakistaanse collega-parlementsleden die we twee weken geleden hebben ontmoet - tot nu toe nog geen resultaten van betekenis heeft opgeleverd.
Tot slot vragen we vooral aan de Wereldhandelsorganisatie, zoals we onlangs tijdens de interparlementaire assemblee in Genève hebben gedaan, om op korte termijn mechanismen in gang te zetten waardoor de regels van de internationale handel het mogelijk maken om snel en flexibel te reageren op noodsituaties in een land dat door onverwachte rampen wordt getroffen. Deze kwestie van het verlagen van douanerechten kan nu ofwel nergens op uitdraaien of een nieuw tijdperk in de handelsbetrekkingen inluiden.
Sajjad Karim
namens de ECR-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, dit was de ergste natuurramp die Pakistan ooit heeft getroffen. Ik ben trots te kunnen zeggen dat we snel hebben gereageerd. Commissaris Georgieva was ter plaatse en toen ik premier Syed Yousaf Raza Gillani ontmoette, kon ik zeker de reactie van de EU met hem bespreken.
Eén zaak was volkomen duidelijk: we moesten buiten vaste kaders denken. We moesten een oplossing vinden om hulp te bieden. Niet alleen hulp maar handel was het antwoord, als maatregel om op korte termijn te helpen.
Ik ben verheugd dat de commissie na lang wikken en wegen het verslag heeft goedgekeurd en ik weet van collega's uit alle in de commissie vertegenwoordigde fracties hoe onverdroten ze hebben gewerkt om iets tot stand te brengen dat aanvaardbaar was. Ik vrees echter dat een aantal amendementen waar de Commissie al naar verwees, afbreuk doet aan de geest van onze oorspronkelijke bedoelingen en de manier waarop we oorspronkelijk reageerden.
Op het niveau van de Wereldhandelsorganisatie zijn bezwaren aangetekend bij ons EU-voorstel. Enerzijds zegt India dat dit geen onderdeel mag uitmaken van de vrijhandelsovereenkomst tussen de EU en India. Daar ben ik het mee eens. Er mag geen verband zijn tussen de twee. Dat is de juiste benadering. Anderzijds vraagt India om de rechtstreekse handel vanuit Pakistan te versoepelen. Die benadering is contradictoir en ik vraag India zijn houding te herzien.
Ik vind dat het Parlement het standpunt van de Commissie moet bevestigen. De Commissie heeft ons verzekerd jaarlijks een effectbeoordeling te zullen opstellen.
Ik hoor wat collega's zeggen met betrekking tot hun bezorgdheid op het gebied van veiligheid, maar ik sta hier als iemand die ternauwernood de aanslagen in Mumbai heeft overleefd en ik zeg aan die collega's dat dit niet het ogenblik is om Pakistan de rug toe te keren. De geloofwaardigheid van de EU staat op het spel. Steun het Commissievoorstel.
Keith Taylor
namens de Verts/ALE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, net als veel andere Parlementsleden deel ik de bezorgdheid over de mensen in Pakistan die door de verschrikkelijke overstromingen werden getroffen, en leef ik met hen mee, zowel toentertijd als nu. Als ik echter zie hoe het aan politieke wil ontbrak, hoe bedrijfsbelangen een spaak in het wiel hebben gestoken en hoe de Wereldhandelsorganisatie heeft getalmd, dan zie ik in het onderhavig verslag een verzameling aanbevelingen die de oorspronkelijke voorstellen verwateren die de Commissie zo snel heeft voorgelegd.
Er is al verwezen naar de korte duur van de versoepeling van de handelspreferenties - nog slechts één jaar in plaats van drie - en in die tijd mag Pakistan geen rechten of heffingen handhaven of verhogen. Verder wordt voorgesteld om niet alleen een jaarverslag te eisen voor een programma dat slechts één jaar loopt, maar tevens elk kwartaal een verslag over de toepassing en tenuitvoerlegging van de maatregelen. Op die manier creëren we een enorme hoeveelheid bureaucratie die na één jaar al is afgelopen.
Ik voel dus zeer veel voor het voorstel in de vorm van amendement 43 om dit verslag terug te verwijzen naar de commissie, zodat we met iets op de proppen kunnen komen wat feitelijk de hulp biedt die we Pakistan willen geven. Tot slot denk ik dat dit aantoont dat we dringend moeten kijken naar de manier waarop de Wereldhandelsorganisatie (WTO) werkt en dat we de WTO moeten hervormen tot een echt democratisch orgaan waarvan de werkwijze transparant is en de leden aansprakelijk zijn.
Helmut Scholz
namens de GUE/NGL-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, er is nu bijna een jaar verstreken sinds de bevolking het slachtoffer geworden is van rampzalige overstromingen. We leven allemaal werkelijk mee met de mensen in dit zwaarbeproefde land.
Het eigenlijke schandaal is echter dat de onderhandelingen in de WTO nog steeds aanslepen, en dat alleen al maakt duidelijk dat deze vorm van handelspreferenties niet geschikt is als maatregel om noodhulp te bieden. Mijn fractie heeft de Commissie keer op keer verzocht om een plan B voor te leggen om de Pakistaanse bevolking snelle en duurzame hulp te bieden bij de wederopbouw van het land. Er is echter nooit een alternatieve oplossing voorgesteld. Misschien heeft de Commissie gewoon geen ideeën, of is ze hulpeloos, omdat ze het gevoel heeft dat de weerstand in de Raad, die ze heel goed kent, een hindernis is. De indruk zou kunnen ontstaan dat de moeizame onderhandelingen in de WTO als alibi worden gebruikt om de handen in de schoot te leggen.
U en wij wisten al van tevoren dat dit moeizame onderhandelingen zouden worden, waarschijnlijk ook toen een aantal ministers van Buitenlandse Zaken, onder andere uit Duitsland, u op reis hebben gestuurd. Handelspreferenties voor textiel, leer en ethanol, die u Pakistan nu wilt aanbieden, zouden de SAP+-status, die landen als Bangladesh hebben verkregen door belangrijke overeenkomsten van de VN en van de IAO inzake de rechten van werknemers en inzake milieubescherming te ratificeren, namelijk ondergraven. Die status heeft Pakistan niet. Die speciale status stelt Bangladesh in staat om halffabricaten uit Pakistan in te voeren, te verwerken, en naar Europa uit te voeren. Het is geen wonder dat dit land hier nu bezwaar tegen maakt.
We kunnen toch niet doodleuk verwachten dat iedereen ermee instemt wanneer de hulp aan Pakistan ten koste gaat van één van de armste landen ter wereld? Uiteindelijk verzwakken we ook onze eigen positie, en dat kort voor de Commissie haar nieuwe voorstel voorlegt voor de herziening van het systeem van handelspreferenties.
Daarom luidt mijn conclusie: u moet voorrang geven aan de directe hulp voor de wederopbouw na de overstromingen, u moet meteen aan de slag, en geen tijd verspillen tijdens onderhandelingen in Genève! Met iedere bijkomende dag vertraging bij het bieden van hulp verspelen wij als Europeanen juist in Pakistan namelijk weer wat meer vertrouwen, en uiteindelijk zullen we daarvoor een hoge politieke prijs betalen.
Claudio Morganti
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik vind dit verslag volledig onaanvaardbaar. Ik ben me bewust van de tragische overstromingen die Pakistan afgelopen jaar hebben getroffen en ik vind het terecht om dit land te helpen. Ik heb vernomen dat de Europese Unie al ongeveer een half miljard euro beschikbaar heeft gesteld en dat lijkt me niet gering.
Deze nieuwe concessies zijn absurd omdat ze zich concentreren in een dominante sector in Pakistan, namelijk de textielsector, die in Europa juist is verwoest door oneerlijke concurrentie van Aziatische landen. Willen we de Europese textielsector echt de definitieve genadeslag toebrengen? Dat is beslist niet de wens van de Lega Nord en dit zullen we ook niet accepteren.
Als deze ontheffingen worden goedgekeurd door het Parlement moeten ze vervolgens worden voorgelegd aan de Wereldhandelsorganisatie. Het lijkt erop dat enkele landen - waaronder het reeds genoemde India, van oudsher vijand van Pakistan - bereid zijn hun toestemming te geven, niet gratis, maar in ruil voor het toekennen van gelijkaardige gunstige voorwaarden door de Europese Unie, die geneigd is deze verzoeken in te willigen.
Ik heb de indruk dat het handelsbeleid van de EU wordt ingegeven door de grootst mogelijke neiging tot zelfvernietiging en ik hoop dan ook dat deze maatregel resoluut wordt afgewezen.
Andreas Mölzer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, in 2010 is in het noordwesten van Pakistan in een aantal regio's alles wat nog niet vernietigd was door oorlog en terrorisme, door de overstromingen weggespoeld. De EU had al 415 miljoen euro noodhulp toegezegd, en nu wil ze de tarieven voor een aantal producten schorsen. Binnenkort krijgt Pakistan de fel begeerde status van een ontwikkelingsland met speciale tariefpreferenties.
De EU mag echter niet de illusie koesteren dat we de opmars van islamitische fundamentalisten en terroristen in Pakistan, een atoommacht, kunnen tegenhouden door handelspreferenties te verlenen. Dat is de VS ook niet gelukt, ondanks de miljarden die ze hebben uitgegeven voor militaire steun. Het Westen heeft dus duur betaald voor de loyaliteit van een klein en ook nog krimpend deel van de politieke leiding in Pakistan.
De liquidatie van Bin Laden door de Amerikanen heeft bovendien aanleiding gegeven tot een aantal pijnlijke vragen. Zelfs wanneer men in Pakistan misschien wist dat de leider van Al-Qaeda, tegen wie een internationaal arrestatiebevel was uitgevaardigd, in het land verbleef, en hij dus had moeten worden uitgeleverd, blijft het een feit dat het gericht doden van Bin Laden een schending van de soevereiniteit van Pakistan was. Het Westen mag zijn eigen principes inzake de rechtsstaat niet opzij zetten. Terroristen, dictators en massamoordenaars moeten voor de rechter komen, en mogen niet gericht worden geliquideerd.
Paulo Rangel
Ik wil om te beginnen onze collega uit de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten), de heer David, gelukwensen met zijn werk. Ik vertegenwoordig hem vandaag, omdat hij absoluut geen kans zag voor dit plenum te verschijnen. Om te beginnen wil ik zeggen dat wij moreel en ethisch gehouden zijn steun te verlenen aan de slachtoffers van de overstromingen in Pakistan. Daarom steunen wij al de genomen traditionele humanitaire steunmaatregelen. Wij geloven ook dat we moeten meewerken aan het stabiliseren van de toestand van de miljoenen mensen die door deze ramp getroffen zijn.
Wat we echter niet kunnen aanvaarden is dat het handelsbeleid van de Europese Unie nu een geschikt en inzetbaar instrument wordt geacht voor het verlenen van humanitaire hulp. Dat zal namelijk twee zeer schadelijke consequenties hebben: één die zich in de Europese Unie zelf zal doen gevoelen - en dan vooral in de zuidelijke lidstaten met hun textielindustrie die door de ergste sociale, economische en financiële crisis sinds hun toetreding toch al ernstig is verzwakt -, en een andere die voor de gehele wereld repercussies zal hebben. Want als de Europese Unie, het grootste handelsblok ter wereld, zich openstelt voor deze invoer uit Pakistan, dan kan dat de onderhandelingen binnen de WTO op losse schroeven zetten. Dat die onderhandelingen zich nu in een impasse bevinden, is niet zonder reden.
Gelet op de voorgeschiedenis van deze verordening, én het feit dat we er acht maanden lang zulke moeizame onderhandelingen over hebben gevoerd - waaraan we steeds constructieve voorstellen bijgedragen hebben - , is het vanzelfsprekend dat we nu, helaas, maar één standpunt kunnen innemen, en dat standpunt houdt steun in voor het amendement dat welbeschouwd het einde betekent voor dit voorstel voor een verordening zoals dat er nu uitziet. We moeten dat nú doen. Het is niet omdat we minder solidair zijn met Pakistan, maar omdat we menen dat humanitaire hulp ter plaatse en op de daartoe geëigende manier moet worden verleend.
Josefa Andrés Barea
(ES) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de behandeling van dit verslag van het Parlement was gecompliceerd, vooral omdat het maatregelen omvatte waarvoor de goedkeuring van de Wereldhandelsorganisatie nodig was. Hierdoor verschilde het eerdere voorstel dat de Commissie naar het Parlement stuurde van het voorstel dat naar Genève werd gestuurd.
Wij zijn van mening dat het noodzakelijk is Pakistan te helpen. We zijn van mening dat er in uitzonderlijke gevallen handelspreferenties kunnen worden toegekend, mits er rekening wordt gehouden met de gevoelige sectoren van de Europese industrie, en in het bijzonder met de textielindustrie, die in sommige regio's, zoals in de regio Valencia in Spanje, ernstig onder de gevolgen van de crisis te lijden heeft.
Door dit verslag zijn we echter wederom tot de conclusie gekomen dat maatregelen die in het kader van de internationale handel worden genomen, waarschijnlijk niet zo urgent kunnen worden behandeld als voor deze besluiten nodig is. We moeten hieruit lessen trekken voor de toekomst.
Pakistan helpen, ja, maar niet met het oorspronkelijke voorstel van de Commissie, aangezien hierin geen rekening wordt gehouden met de gevolgen voor de Europese industrie wat betreft de omzettingstermijnen voor gevoelige goederen. De tenuitvoerlegging van deze maatregelen zou door dit voorstel zelfs worden vertraagd, aangezien de tekst niet overeenkomt met de tekst die momenteel op goedkeuring van de WTO wacht: we zouden de termijn overschrijden.
Daarom zijn wij van mening dat we dit voorstel niet kunnen handhaven en denken wij dat we tegen moeten stemmen.
João Ferreira
(PT) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dit voorstel voor een verordening is weer eens een duidelijk voorbeeld van het soort afkeurenswaardige hypocrisie waar de Commissie zich vaker schuldig aan maakt. De hypocrisie bestaat er dit keer in dat men probeert de handelsbelangen van sommigen - en dan hebben we het heel eenvoudig over handel en niets meer - over te hevelen naar de sfeer van de humanitaire hulp. De natuurramp die Pakistan heeft getroffen wordt zo gebruikt om tegemoet te komen aan bepaalde, al heel lang gekoesterde wensen van de economische concerns van de Europese mogendheden.
Nu wordt humanitaire hulp aan Pakistan als rechtvaardiging aangevoerd. Gisteren gold de strijd tegen het terrorisme als argument. Maar het doel is vandaag precies hetzelfde als gisteren: het verkrijgen van handelsconcessies die vooral de belangen van de grote Europese importeurs dienen. Want dáár gaat het om - hoe gretig men in het verslag van de Commissie internationale handel ook probeert de pil te vergulden met betekenisloze vrijwaringsclausules die het wezen van de hele onderneming onverlet laten.
Deze handelsconcessies zouden de textielindustrie in de Europese Unie en de landen die het sterkst van deze industrie afhankelijk zijn, ernstig schaden. In het verslag wordt dat ook toegegeven. De impact zal hoe dan ook sterk zijn in een sector die vooral actief is in economisch weinig verscheiden regio's met veel werkloosheid, armoede en uitsluiting, een sector die vanwege de liberalisering van de internationale handel nog eens extra is verzwakt. Hoeveel sterker zal die impact dan wel niet zijn als het gaat om regio's van landen als Portugal, die met een heel ernstige economische en sociale crisis kampen, welke binnenkort kan worden verergerd door de illegale interventie van het IMF en de Europese Unie, waaraan nu gewerkt wordt.
Ik wijs erop dat het Portugese parlement zich via een resolutie unaniem heeft uitgesproken tegen het verlenen van deze handelsconcessies. Er moeten juist maatregelen worden genomen om de Europese textielsector en de banen die daarvan afhankelijk zijn, te beschermen. De Commissie neemt geen stappen in die richting.
Mara Bizzotto
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de verordening waarover we vandaag debatteren, onder het mom van de solidariteit, is in werkelijkheid het zoveelste verraad door Europa van zijn burgers.
We mogen niet accepteren dat de EU nog meer schade toebrengt aan bedrijfstakken zoals de textielsector die, in landen als Italië, maar ook elders, van hoge kwaliteit is en die we op alle mogelijke manieren zouden moeten beschermen tegen oneerlijke concurrentie van landen als China, Turkije, India, Vietnam en Pakistan, waar de arbeiders worden uitgebuit voor een hongerloon en waar voor de naleving van de sociale rechten geen minimale waarborgen bestaan. Het is naar deze landen dat veel grote Europese bedrijven hun productie hebben verplaatst ten koste van de werkgelegenheid in Europa.
Het is bovendien onbegrijpelijk dat er zelfs niet is gewacht op het advies van de Wereldhandelsorganisatie over deze maatregel. Europa heeft ondertussen echter aangetoond dat het zijn uiterste best doet om de belangen van zijn burgers en kwalitatieve industrieën te schaden. Ik hoop van harte dat de verordening in de stemming wordt afgewezen.
Georgios Papastamkos
(EL) Mijnheer de Voorzitter, natuurlijk ben ook ik ervoor dat de Europese Unie humanitaire hulp verstrekt waar zij dit maar kan. Ik begrijp de overwegingen die de Commissie ertoe aanzetten om de hulp in de vorm te gieten van eenzijdige handelsconcessies aan Pakistan, maar ik ben het niet eens met de voorstellen van de Commissie om met name twee sectoren van de Unie, dat wil zeggen de textiel- en de bioethanolsector, hiervoor te laten opdraaien.
Ik wijs erop dat de Europese textielsector het in het afgelopen jaar zwaar te verduren heeft gehad door de handelsliberalisatie in het kader van de Wereldhandelsorganisatie.
Ik heb vier mandaten achter de rug als afgevaardigde van de regio waarin de stad Naousa is gelegen. Naousa heeft nu een van de hoogste werkloosheidspercentages van heel Europa, juist omdat zij de gevolgen heeft moeten ondergaan van de mondialisering in de textielsector. Wat bioethanol betreft wil ik wijzen op de aanzienlijke investeringen die binnen de Unie zijn gedaan in deze jonge bedrijfstak. Laten wij ook niet uit het oog verliezen dat het hierbij gaat om twee sectoren waarin Pakistan kennelijk bijzonder concurrentiekrachtig is. Bovendien worden de concessies in kwestie niet gekoppeld aan een conditionaliteitsclausule, zoals het geval zou zij indien aan Pakistan de SAP+-status was toegekend. Tot slot zou ik willen vragen in hoeverre de concessies in kwestie ten goede zullen komen aan de door overstromingen getroffen inwoners van Pakistan. Neemt u me niet kwalijk, maar ik heb zo mijn twijfels daarover! Om de goede bedoelingen hier in deze zaal te kunnen meten, wil ik een tegenvoorstel doen en vragen om concessies bij andere industrieproducten. Waarom per se bij de textiel? Bij andere producten kunnen wij net zo nuttig zijn voor de overstromingsslachtoffers. Hoe dan ook moeten wij ten minste de looptijd en de omvang van de concessies beperken en voorzien in vrijwaringsmaatregelen, zoals is voorgesteld in de door de Fractie van de Europese Volkspartij (Christendemocraten) ingediende amendementen.
Bernd Lange
(DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, we zijn er allemaal van overtuigd dat we de mensen in Pakistan moeten helpen, maar het instrument dat u voorstelt, is verkeerd - en wel om drie redenen.
Ten eerste kan niemand aantonen dat de handelspreferenties de slachtoffers van de overstromingen ten goede komen. In tegendeel, we kunnen zelfs vaststellen dat de textielindustrie in Pakistan in andere gebieden gevestigd is, en vorige jaar zelfs nog gegroeid is. Die sector is dus helemaal niet geraakt door deze ramp! Het is mij een raadsel hoe we met handelspreferenties de slachtoffers van de overstromingen kunnen helpen.
Ten tweede: ik begrijp niet dat we deze preferentie nu bieden aan een land dat zich zeker niet houdt aan de voorwaarden van SAP+ op het gebied van sociale normen en milieunormen, en dat we andere landen die wel aan die voorwaarden voldoen, zoals Bangladesh, nu het signaal zenden dat het eigenlijk helemaal niet gewenst is dat ze zo veel moeite doen, het kan ook anders.
Mijn derde argument, mijnheer de commissaris, luidt dat dit geen solidaire aanpak is, omdat de last eenzijdig wordt gedragen door bepaalde sectoren en landen in Europa. Wanneer we iets willen doen, moeten alle landen solidair zijn, en een bijdrage leveren. Dat betekent dat we de slachtoffers van de overstromingen directe hulp moeten bieden! Dat zou de juiste weg zijn.
Paweł Zalewski
(PL) Mijnheer de Voorzitter, we betuigen ons medeleven aan alle slachtoffers van deze verschrikkelijke ramp en het is goed dat de Europese Unie onmiddellijk humanitaire hulp heeft verleend. De toekomst van Pakistan is van cruciaal belang voor de wereld en Europa. Dit is een belangrijk land in de context van de strijd tegen het terrorisme, en ook een land dat de bron is van een belangrijke migratie naar de Europese Unie.
Spijtig genoeg had de Europese Unie tot nu toe geen concept voor een beleid voor Pakistan. Het voorstel voor handelspreferenties met de Unie heeft geen enkel concreet doel. De Commissie was niet in staat om de invoering van dit voorstel te rechtvaardigen, en ook de Commissie internationale handel is hier tijdens haar vergadering niet in geslaagd. Dit voorstel biedt geen hulp aan de slachtoffers van de overstroming en het heeft ook geen belangrijke invloed op de ontwikkeling van het land. De Europese Unie heeft twee essentiële belangen in haar betrekkingen met Pakistan: ten eerste de strijd tegen het terrorisme, en ten tweede de economische ontwikkeling van dit land, die zoals overal de basis zou moeten vormen voor de rechtsstaat. Daarom moet er in plaats van voorstellen die nergens toe leiden, een serieus, ruim opgevat aanbod voor economische samenwerking en hulpverlening worden voorbereid, dat een voorwaardelijke karakter moet hebben.
Als Pakistan de samenwerking met de Europese Unie wil verdiepen, moet het tonen dat het werkelijk samenwerkt in de strijd tegen het terrorisme en dat het een rechtsstaat ontwikkelt. Dan heeft een ruim opgevat hulpprogramma zin, ruim opgevat en niet beperkt tot één of twee sectoren van de economie. Het voorgelegde voorstel, ik herhaal het nogmaals, biedt geen oplossing en daarom ben ik van mening dat het moet worden verworpen. Ik roep mevrouw Ashton op om een doordacht, voorwaardelijke concept voor samenwerking met Pakistan voor te stellen.
David Martin
(EN) Mijnheer de Voorzitter, er zijn nu acht maanden verstreken sinds de Raad een zinvol pakket maatregelen voorstelde om Pakistan te helpen na de vernietigende overstromingen. Ik betreur dat we dat acht maanden later nog aan het bespreken zijn en het nog altijd niet uitvoeren.
We moeten onszelf de vraag stellen waarom we dit pakket nodig hadden. Er is een onderscheid tussen hulp en de maatregelen die dit handelspakket bevat. Hulp is natuurlijk zeer belangrijk voor Pakistan, maar het doel van dit handelspakket bestond erin om ondernemers ertoe aan te zetten om weer fabrieken te beginnen opbouwen en opnieuw te investeren in de textielsector en andere sectoren die letterlijk door de overstromingen waren weggespoeld. Het klopt niet dat de textielindustrie geen gevolgen ondervond van de overstromingen. Het klopt wel dat het zwaartepunt van een groot deel van de textielindustrie zich buiten het overstroomde gebied bevindt, maar net als een groot deel van de textielindustrie zelf, bevond een groot deel van de aan de textielindustrie toeleverende sectoren zich in het overstroomde gebied.
Door aan te tonen dat er een markt was voor hun producten, zou dit handelspakket een stimulans zijn geweest voor de heropbouw van de textielindustrie. Onze reactie is helaas zeer krenterig geweest. Het idee van een vrijwaringsclausule kan ik zeker steunen, maar het zou beter zijn om helemaal niets te doen dan om dit slechts gedurende één jaar te doen. Eén jaar biedt niet de ruimte voor de noodzakelijke investeringen.
Ik betreur ook dat India allesbehalve een steun is geweest, maar, zoals de heer Rinaldi zei, hoop ik dat de zogenaamde cricketdiplomatie een oplossing zal opleveren en dat India zal inzien dat het zowel om humanitaire als om veiligheidsredenen belangrijk is om Pakistan te helpen om banen te creëren en te investeren in de toekomst.
Anna Záborská
(SK) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, ik merk dat het Parlement verdeeld is over dit thema. Desondanks, en ondanks de meningen van andere leden, sta ik achter het voorstel van de Raad.
Als lid van de Commissie ontwikkelingssamenwerking wil ik juist dit aspect benadrukken. Onmiddellijke humanitaire hulp in financiële vorm is bij rampen zoals in Pakistan weliswaar noodzakelijk, maar op zichzelf niet voldoende. De beste manier om ontwikkeling te stimuleren is door mensen in staat te stellen om voor zichzelf te zorgen. Ik ben daarom voor het afschaffen van tariefmuren, hoe tijdelijk ook, en ik geloof dat juist deze overgangsperiode ons in staat zal stellen om het door de Commissie voorgestelde proces te evalueren. Als dit proces en deze aanpak blijken te werken, zou ik vervolgens misschien de ontwikkelingshulp van de Europese Unie willen herdefiniëren. Als één land de textielindustrie in Europa bedreigt, dan is het China en niet Pakistan.
George Sabin Cutaş
(RO) Mijnheer de Voorzitter, u hebt een aantal collega's horen zeggen dat het toekennen van speciale handelspreferenties aan Pakistan geen passende oplossing zou zijn om de slachtoffers van de overstromingen te helpen, omdat ze handel niet beschouwen als passend instrument voor dergelijke noodsituaties. Het is inderdaad mogelijk dat het toekennen van handelspreferenties geen directe hulp betekent voor de slachtoffers van de overstromingen, maar door maatregelen die de humanitaire hulp aanvullen, kunnen wij bijdragen aan het herstel van de Pakistaanse economie. Overigens zijn internationale handel en humanitaire hulp geen diametraal tegenovergestelde zaken. Al het Europees beleid vult elkaar in feit aan en waar we handelspreferenties bieden aan ontwikkelingslanden doen we dat niet uit strikt pragmatische of handelsmotieven maar om onze solidariteit te tonen met deze landen.
Charles Tannock
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de beelden van de overstromingen in Pakistan vorige zomer waren echt vreselijk en de Europese Unie probeerde terecht hulpmaatregelen toe te passen om de miljoenen Pakistani te helpen wier leven door deze verschrikkelijke ramp was verwoest.
Humanitaire hulp moet worden uitgekeerd zonder politieke voorwaarden. Als noodmaatregel bedoelde handelspreferenties zijn echter een politiek controversiële kwestie, zowel in de context van Pakistan als in de context van de regio. Uit de aanwezigheid van Osama Bin Laden in Pakistan is nu nog maar eens de ambivalente houding van Pakistan ten aanzien van terrorismebestrijding gebleken.
Persoonlijk maak ik er me dus zorgen over dat het zal lijken alsof we de Pakistaanse regering met deze als noodmaatregel bedoelde handelspreferenties belonen voor het feit dat ze in dat opzicht niets heeft gedaan. Ik maak me er ook zorgen over dat het seculiere en democratische Bangladesh - een land dat ook gevoelig is voor overstromingen en ook in grote mate afhankelijk van textiel - als gevolg van oneerlijke concurrentie het gelag zal moeten betalen.
Dit is een goed bedoelde maatregel, en daar twijfel ik natuurlijk niet aan, maar het is ook een maatregel die we ontzettend zorgvuldig moeten afwegen in het licht van alle elementen die ik in deze korte interventie heb geschetst.
Franz Obermayr
(DE) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dit voorstel is een aanval op de Europese textielindustrie, dat staat als een paal boven water. Ik wil echter ook op een humanitair aspect ingaan: dergelijke vergaande vrijstellingen van douanerechten moeten absoluut worden gekoppeld aan het respecteren van de mensenrechten. Daarbij denk ik aan christelijke minderheden, aan de rechten van vrouwen. Een dieptepunt is de wet over de godslastering in Pakistan: wie Mohammed beledigt, wordt ter dood veroordeeld. Het fundamentalisme neemt in Pakistan toe, in alle lagen van de samenleving, zelfs onder studenten van de gerenommeerde Islamic International University.
Dat we de welvaart kunnen verhogen en de radicalisering kunnen bestrijden door handelspreferenties toe te kennen gelooft u zelf ook niet, dat is wel duidelijk. De EU kan niet zomaar handelspreferenties toekennen zonder rekening te houden met de grondrechten, en te eisen dat daaraan de hand wordt gehouden.
Jean Lambert
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik voer het woord als voorzitter van de delegatie die verantwoordelijk is voor Pakistan, en ik moet zeggen dat hier vanavond enkele echte krokodillentranen zijn geplengd door leden die standpunten vertolken die haaks staan op de standpunten die ze normaal innemen.
Toen we dit onderwerp hier in het verleden behandelden, verzekerde de Commissie ons dat de onderhavige kwesties zorgvuldig waren geanalyseerd om te verzekeren dat ze niet conflicteerden met de EU-uitvoer. Is dat veranderd? Er is gevraagd waarom het om textiel uit Pakistan moet gaan. Het antwoord luidt: omdat textiel voor Pakistan een belangrijk exportproduct is. Je kan niet verwachten dat ze binnen enkele maanden iets tevoorschijn toveren.
Ook wij hadden onze twijfels over het potentiële effect van deze maatregel in de door overstromingen getroffen gebieden. We hebben dat aan de orde gesteld toen we in Pakistan waren en parlementsleden ter plaatse vertelden ons persoonlijk dat de maatregel de industrie in hun kiesdistricten ten goede zou komen. Ik denk dus echt dat we moeten nadenken over de boodschap die we sturen als we deze maatregel niet steunen.
Karel De Gucht
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen bied ik mijn excuses aan voor het feit dat ik het begin van het debat gemist heb. Ik ben zojuist vanuit Brussel hierheen gevlogen en u liep - hoe zal ik het zeggen? - vóór op het schema, wat zeer prijzenswaardig is, maar zodoende was ik aan de late kant.
Ik heb nota genomen van alle toespraken die aan dit verslag zijn gewijd. Ik wil een paar punten naar voren halen. Ten eerste hebben we het hier niet over een vrijhandelsakkoord. Ik heb de indruk dat veel van de sprekers ervan uitgaan dat dit een soort vrijhandelsakkoord is met alle elementen van dien. Het probleem van de sociale voorwaarden, van duurzaamheid zoals we het noemen, is hier bijvoorbeeld niet aan de orde omdat dat heel duidelijk een maatregel van tijdelijke aard is.
Ten tweede gaat het hier ook niet over het SAP. Daar buigen we ons binnenkort over en dan zullen we ook bespreken welke landen eronder kunnen vallen en welke niet.
Nee, dit is een voorstel dat de Europese Commissie heeft gedaan in verband met de zware overstromingen in Pakistan, met een duur van twee jaar en met de mogelijkheid om deze met een jaar te verlengen.
Ik moet ook eerlijk zeggen dat het amendement om de duur tot één jaar te beperken mij niet erg zinvol lijkt: u kunt er beter gewoon tegen stemmen.
Waarom hebben we de zaak nog niet afgerond en waarom wordt dit argument nu gebruikt, terwijl er al ongeveer een jaar is verstreken sinds de overstromingen plaatsvonden? Dat komt gewoon doordat we dit verzoek om ontheffing nog maar net bij de WTO hebben ingediend, maar binnen de WTO hebben we grote problemen met de buurlanden van Pakistan. Ik geloof niet dat ik ze hoef te noemen. We hebben naar een oplossing gezocht. Ik heb het idee dat het de goede kant op ging. De komende weken zal moeten blijken wat de mogelijke gevolgen van de recente gebeurtenissen in Pakistan zijn.
Maar het hangt af van de WTO of we al dan niet een ontheffing krijgen. Deze ontheffing kan alleen maar met eenparigheid van stemmen worden verkregen, dus we kunnen dit niet afdwingen binnen de WTO. We kunnen alleen maar ons best doen om het verzoek erdoorheen te loodsen.
Ik wil er ook op wijzen dat ik het niet heb over krokodillentranen en hypocrisie en dergelijke, zoals een van de vorige sprekers. Het is niet aan mij om dat te zeggen, maar laten we heel neutraal zeggen dat wat er vanavond is gezegd, niet per se strookt met wat in het verleden is gezegd. Het argument is als zodanig niet gewijzigd door het verstrijken van de tijd en omdat we nog geen ontheffing hebben.
Er is sinds het begin gediscussieerd over de vraag of de mensen die door de overstromingen zijn getroffen hier nu wel of niet rechtstreeks baat bij hadden. Het antwoord is deels ja. Er is vanaf het begin gezegd dat er ook humanitaire hulp moet worden geboden. Er is voor een bedrag van 480 miljoen euro aan humanitaire hulp verstrekt, dus de argumenten zijn niet veranderd en ik zie echt niet in waarom we nu opeens een andere richting in moeten slaan.
We hebben nota genomen van de problemen die zich kunnen voordoen met de Europese textielindustrie en met de ethanolindustrie. Er is een vrijwaringsclausule voorgesteld die, denk ik, toereikend is om problemen die zich mogelijk voordoen, het hoofd te bieden, dus dat is redelijk duidelijk en daar ben je voor of tegen. De Commissie is ervoor en ik denk dat het, zowel vanuit het oogpunt van de economische ontwikkeling van Pakistan als vanuit het oogpunt van de veiligheidskwesties die zeker aan Pakistan verbonden zijn, een grote vergissing van de kant van het Europees Parlement zou zijn om deze verantwoordelijkheid niet op te pakken en tegen te stemmen.
Vital Moreira
Mijnheer de Voorzitter, ik heet de commissaris De Gucht hartelijk welkom. Hoewel hij iets verlaat is - waar we overigens begrip voor kunnen opbrengen - , geloof ik toch dat er nog genoeg tijd rest om het definitieve standpunt van de Commissie toe te lichten.
Ik ben bij toeval, en malgré moi, rapporteur van dit verslag geworden. Staat u mij toe in die hoedanigheid twee opmerkingen te maken. Om te beginnen geloof ik dat dit debat heeft aangetoond dat er hier net zoveel verdeeldheid bestaat als binnen de Commissie internationale handel, en misschien wel meer. De tweede opmerking heeft betrekking op de voorstellen die door de Commissie internationale handel zijn goedgekeurd. Volgens de Commissie zijn sommige daarvan niet doorslaggevend. Morgen zal het plenum niet alleen aangeven wat het van deze voorstellen vindt, maar ook hoe het de bezwaren van de Commissie beoordeelt.
Tot slot nóg twee opmerkingen. Er zijn twee dingen waarvan het Parlement en de Commissie internationale handel in ieder geval niet kunnen worden beschuldigd. En dat is in de eerste plaats dat ze geprobeerd zouden hebben een blokkade op te werpen, zeker niet nu deze hele zaak afhankelijk is van een ontheffing van de Wereldhandelsorganisatie. Het kan dus heel goed zijn dat we gaan stemmen over iets dat later geen enkele praktische betekenis blijkt te hebben, eenvoudigweg omdat de WTO weigert een ontheffing te verlenen. En toch heeft de Commissie internationale handel besloten dit dossier verder af te handelen.
Het tweede punt is dat we alle later door de Commissie aangevoerde alternatieven hebben overwogen. De Commissie - het enige orgaan en de enige instelling die het recht van initiatief heeft - heeft namelijk eerst een voorstel gedaan. Later bleek dat het aan de WTO voorgelegde verzoek om een ontheffing niet aansloot bij het voorstel dat de Commissie aan het Parlement had gedaan. En daarna kwam er nog eens een compromisvoorstel van de Raad, dat ook afwijkt van het oorspronkelijke Commissievoorstel.
De Commissie internationale handel heeft deze omstandigheden niet gebruikt om de discussie en de stemming over dit onderwerp naar haar hand te zetten. Integendeel: ze heeft alle latere wijzigingen, of die nu van de Raad of de Commissie afkomstig waren, in haar overwegingen betrokken.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt op dinsdag 10 mei 2011 plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Krzysztof Lisek
schriftelijk. - (PL) Kwesties in verband met Pakistan roepen heel wat controverses op, zelf op het gebied van hulpverlening na een natuurramp. In het geval van de autonome handelspreferenties voor Pakistan is het belangrijk dat er een vrijwaringsclausule wordt ingevoerd voor het geval de handel wordt verstoord als gevolg van het opheffen van tarieven. We mogen ook onze handelsbelangen niet vergeten en moeten deze op lange termijn beschermen door een optimale geldigheidsduur voor de handelspreferenties en de voorwaarden die Pakistan moet vervullen, vast te leggen. De overstroming die Pakistan in de zomer van 2010 op catastrofale wijze heeft getroffen, heeft een erg rampzalig effect op de economie van dit land gehad. De Europese Unie wil Pakistan helpen door bij te dragen aan de economische wederopbouw van het land. Gezien het feit dat Pakistan door zijn geostrategische ligging een bijzonder belangrijke rol in de veiligheid van de Europese Unie speelt, moeten we er alles voor doen om de situatie in dit land te stabiliseren. Op deze manier voorkomen we dat de stemming onder de Pakistaanse bevolking radicaliseert. Een stabielere economie gaat steeds hand in hand met een meer democratische maatschappij die zich afkeert van antidemocratische radicale maatschappelijke bewegingen. Onze beslissing zal Pakistan een duidelijk signaal geven dat we willen helpen om van Pakistan een stabiel en rijk land te maken om zo een radicalisering van de stemming in het land te voorkomen. Ik ben van mening dat zo'n Pakistan als bondgenoot ook kan bijdragen aan de oplossing van de patsituatie in Afghanistan.
Tokia Saïfi
schriftelijk. - (FR) Ik steun het principe om Pakistan te helpen zijn economie weer op gang te krijgen na de overstromingen van juli 2010, maar ik acht het voorstel van de Commissie om een aantal redenen niet passend. Om te beginnen is dit geen erg snelle oplossing: er is al bijna een jaar verstreken sinds de ramp en we hebben nog geen enkel positief signaal over de WTO-ontheffing die de Unie nodig heeft alvorens zij haar voorstel ten uitvoer kan leggen, we zijn nog niet klaar met ons werk als wetgever en er moeten nog onderhandelingen worden gevoerd in de Raad. Ten tweede is er geen enkele effectbeoordeling uitgevoerd en weten we niet wat voor effect deze maatregelen zullen hebben op de Pakistaanse economie of op de Europese economie (in het bijzonder op de textiel- en de ethanolsector, waar dit voorstel met name op gericht is). We weten evenmin hoe Pakistan de inkomsten uit de exporten die van deze maatregelen profiteren, zal herverdelen zodat ze daadwerkelijk ten goede komen aan de regio's die door de overstromingen zijn getroffen. Ten slotte dient te worden opgemerkt dat de voorgestelde maatregelen geen enkele verplichting opleggen op het gebied van de mensenrechten. Dit is in strijd met alle onlangs ingenomen standpunten en moet een uitzondering blijven.
