2. Nikaragua
Przewodnicząca
Kolejnym punktem posiedzenia jest debata w sprawie sześciu projektów rezolucji w sprawie Nikaragui.
Marios Matsakis
autor. - Pani przewodnicząca! Wydaje się, że w tym kraju Ameryki Łacińskiej zagrożone są wolność wypowiedzi, niezależność sądownictwa oraz zachowanie podstawowych zasad demokracji. Naszym zadaniem i obowiązkiem jako posłów do Parlamentu Europejskiego jest obrona praw obywateli Nikaragui oraz wysłanie jasnego sygnału rządowi Nikaragui, że nie będziemy tolerować żadnych przypadków łamania tych praw, ale zadbamy o to, aby UE i ONZ stosowały wszystkie możliwe naciski w celu zagwarantowania i zapewnienia poszanowania praw człowieka należnych obywatelom Nikaragui.
Mam nadzieję, że to przesłanie, którego wyrazem jest przedmiotowy projekt rezolucji, odbije się szerokim echem wśród zainteresowanych, a konieczne działania mające na celu naprawę sytuacji zostaną pilnie podjęte.
Manuel Medina Ortega
Mamy wniosek rezolucji w sprawie Nikaragui, w którym musimy wziąć pod uwagę wiele czynników. Po pierwsze, istnieją zarzuty oszustw finansowych - przynajmniej w dwóch gminach Nikaragua i León - co kładzie cień na wynik wyborów z 9 listopada. Z drugiej strony mamy rząd, który próbował rozwiązać kilka problemów lezących u podstaw tego, że mieszkańcom Ameryki Łacińskiej odbierane są prawa człowieka, a mianowicie biedę, analfabetyzm, śmiertelność noworodków, dostępność wody pitnej oraz brak tytułu własności do ziem plemiennych.
Kiedy badamy tę sprawę musimy jasno rozróżniać te dwa aspekty. Z jednej strony musimy wspierać prawa człowieka i stać na straży praw człowieka w ich tradycyjnym rozumieniu jako praw politycznych, ale z drugiej strony musimy zachęcać rząd Nikaragui do udzielania dalszej pomocy tym sektorom w kraju, które znajdują się w najtrudniejszej sytuacji. Oczywiście musimy również zadbać o to, aby opozycja mogła spełnić swoją rolę, musimy zająć stanowisko sprzeciwiające się oszustwom finansowym i musimy popierać pracę organizacji pozarządowych. Potrzebna jest równowaga w wynikach naszych działań.
Grupa Socjalistyczna w Parlamencie Europejskim złożyła wiele propozycji poprawek ustnych, usiłując wprowadzić większą równowagę do ostatecznego tekstu w odniesieniu do zarzutów łamania praw podstawowych, konieczności lub braku konieczności wszczęcia dochodzenia karnego, oraz do liczby gmin, w których naprawdę doszło do pewnych nieprawidłowości.
Krótko mówiąc, chcemy potępić domniemane naruszenia podstawowych praw politycznych, ale bez popadania w skrajności i stawiania rządu Nikaragui w trudnej sytuacji, tak, aby nadal mógł wypełniać swoją rolę wspierania warstw społeczeństwa, znajdujących się w najtrudniejszej sytuacji.
Pedro Guerreiro
autor. - (PT) Pani przewodnicząca! Podobnie, jak w odniesieniu do innych krajów, które podjęły kroki w kierunku potwierdzania i obrony własnej suwerenności i niezależności narodowej - czyli prawa do decydowania o teraźniejszości i przyszłości, oraz które opracowały plan w zakresie wyzwolenia, postępu społecznego oraz solidarności z narodami świata, Parlament Europejski po raz kolejny w sposób podły i niedopuszczalny podejmuje próbę ingerencji, tym razem w sprawy Nikaragui.
Przedmiotowa debata i projekt rezolucji mają po prostu na celu jawne wspieranie tych, którzy popierają i zachęcają do podejmowania prób ingerencji i destabilizacji demokratycznego i suwerennego państwa jakim jest Nikaragua. Zamiast fałszować sytuację i fakty oraz udzielać Nikaragui lekcji demokracji, Parlament Europejski powinien potępić podejmowane przez UE niedemokratyczne próby narzucenia traktatu europejskiego, który już został odrzucony, przy zupełnym braku poszanowania demokratycznych decyzji podjętych suwerennie przez obywateli Francji, Holandii i Irlandii.
Zamiast mieszać się w coś, o czym mogą decydować tylko obywatele Nikaragui, Parlament Europejski powinien odrzucić nieludzką dyrektywę w sprawie powrotu imigrantów, naruszającą prawa człowieka należne imigrantom, z których wielu pochodzi z Ameryki Łacińskiej, oraz potępić współudział UE w nielegalnych lotach CIA.
Zamiast kopiować ingerencję popieraną przez Stany Zjednoczone, Parlament Europejski powinien potępić niedopuszczalny szantaż UE wobec Nikaragui i żądać wypełnienia zobowiązań wobec tego kraju.
Tym, co naprawdę trapi wnioskodawców tej inicjatywy, jest fakt, że Nikaragua pragnie zdecydowanie poprawić warunki życia swoich obywateli w zakresie wyżywienia, zdrowia i edukacji poprzez wspieranie najbardziej pokrzywdzonych. Najlepszą formą potępienia tej próby ingerencji podejmowanej przez Parlament Europejski są prawdziwe uznanie Nikaragui oraz solidarność z nią, jaką wykazały narody Ameryki Łacińskiej. Dlatego, chciałbym to raz jeszcze powtórzyć: przestańmy udawać, że możemy udzielać światu lekcji
Leopold Józef Rutowicz
autor. - Pani Przewodnicząca! Nikaragua to bardzo mały, biedny, zadłużony kraj o bardzo niskim dochodzie na głowę mieszkańca.
Kraj ten nie miał szczęścia i był rządzony przez grupy o różnych orientacjach politycznych, okupowany przez wojska amerykańskie, balansując między Kubą, ZSRR a USA. Dodatkowo kraj był niszczony przez susze i huragany, z których jeden w 1999 r. spowodował śmierć 6 tys. osób i chyba był najbardziej znanym, największym huraganem na świecie. Zmiany polityczne, walka o władzę hamowały jego rozwój jak w wielu krajach Ameryki Południowej i Afryki. Powyższa sytuacja jest przyczyną łamania praw człowieka i tworzenia prawa sprzecznego z konwencjami międzynarodowymi.
Unia Europejska, udzielając pomocy społeczeństwu tego kraju, widzi konieczność wprowadzenia w nim zasad demokratycznych w rządzeniu oraz przystosowania prawa do konwencji międzynarodowych. Nikaragua, przy rządach demokratycznych, mogłaby stać się państwem tworzącej się Wspólnoty Południowoamerykańskiej, która w przyszłości może być sojusznikiem Unii Europejskiej w polityce globalnej. W procesie demokratyzacji istotne byłoby podjęcie przez klasę polityczną Nikaragui działań wymienionych w rezolucji, którą popieram.
Raül Romeva i Rueda
Ochrona obrońców praw człowieka jest w moim przekonaniu czymś, co nie może podlegać jakimkolwiek podziałom w oparciu o sympatie lub antypatie polityczne. My w tej Izbie zbyt często mamy tendencję do wydawania bardzo ostrych wyroków na tych, którzy nie podzielają pewnych naszych ideałów politycznych, i zbyt gorliwie bronić tych, których uważamy za sojuszników.
Muszę podkreślić, że pod względem praw człowieka należy podejść do tej sprawy z uniwersalnego punktu widzenia.
Ryzyko, które dziś podejmujemy, związane jest również z rezolucją w sprawie Nikaragui, która została przedstawiona przez niektóre grupy polityczne.
Musimy pamiętać o kontekście tej sprawy. Kontekst ten jasno pokazuje nam kraj pogrążony w biedzie, z którą należy pilnie walczyć przy pomocy drastycznych środków strukturalnych. Wydaje mi się, że obecny rząd Nikaragui robi wiele rzeczy, które należy zrobić, aby rozwiązać ten problem.
Jednakże trzeba również pamiętać, że walka z biedą nie oznacza prześladowania i nękania osób, które z różnych powodów nie zgadzają się z oficjalnymi poglądami.
Prawdziwa demokracja to taka, która zezwala na różnicę poglądów, debatę oraz wolność wypowiedzi.
Pewne wydarzenia w Nikaragui, do których ostatnio doszło, zasługują na uwagę. Niektóre z nich są pozytywne, takie jak zniesienie w lipcu artykułu 204 prawa karnego, w którym homoseksualizm uznano za przestępstwo. Jako wiceprzewodniczący grupy ds. społeczności LGBT w Parlamencie Europejskim jestem z tego zadowolony.
Ale inne są negatywne i bardzo niepokojące, takie jak liczne przykłady, nad którymi ubolewaliśmy w związku z pogarszająca się sytuacją kobiet. W szczególności prześladuje się kobiety, które stoją na straży swoich praw seksualnych i reprodukcyjnych, między innymi poprzez wspieranie młodej ofiary gwałtu i udzielanie jej pomocy w uzyskaniu aborcji, która uratuje jej życie.
Jest to coś, o czym nie możemy nigdy zapominać, i coś, co należy wziąć pod uwagę w ramach obecnych negocjacji, mających na celu zawarcie układu o stowarzyszeniu. Mimo to wzywam również Komisję do konsultacji z Parlamentem, zanim podejmie jakąkolwiek decyzję w tej sprawie.
Fernando Fernández Martín
Debatujemy dzisiaj nad sytuacją, do której doszło w Nikaragui w wyniku ataków na kilku obrońców praw człowieka, na pewne podstawowe wolności oraz na demokrację.
Nie muszę państwu przypominać tutaj historii Zoilamériki, czy Ernesta Cardenala, Carlosa Mejía Godoy'a, lub Jarquína, czy też Sergia Ramíreza lub tak wielu innych Nikaraguańczyków, których nadzieje na lepszą Nikaraguę zostały zaprzepaszczone.
W listopadzie 2006 roku Daniel Ortega poprosił Nikaraguańczyków o coś, co sam nazwał nową szansą i oni mu ją demokratycznie przyznali. Wiemy, po co było mu to potrzebne. Od tego czasu samowola, nepotyzm i korupcja zapanowały w instytucjach rządu, a kulminacją było oszustwo wyborcze podczas głosowania 9 listopada. Wcześniej podjęto kilka bardzo poważnych decyzji, takich jak anulowanie prawnego statusu niektórych partii opozycyjnych lub zastraszanie i groźby skierowane wobec członków społeczeństwa obywatelskiego, dziennikarzy i mediów.
Prezydent Ortega przyrównał rządy Unii Europejskiej do much lądujących na łajnie i uznał pomoc zagraniczną dla Nikaragui za zwykłe okruchy. Wkrótce zdał sobie sprawę, że nie ma dla niego wystarczająco dużo ropy wenezuelskiej, aby poradził sobie bez pomocy rozwojowej.
Kiedy będziemy gotowi, aby wejść w decydująca fazę w negocjacjach, dotyczących układu o stowarzyszeniu pomiędzy Unią Europejską a Ameryką Środkową, rząd Nikaragui musi zrozumieć, że zawsze będziemy jego sojusznikiem i przyjacielem, ale prawa człowieka, swoboda wypowiedzi oraz demokracja są dla nas, krótko mówiąc, warunkiem, od którego nigdy nie odstąpimy, ponieważ wierzymy, że przede wszystkim to właśnie obywatele Nikaragui odnoszą z nich korzyści.
Josu Ortuondo Larrea
(ES) Dnia 9 listopada tego roku odbyły się w Nikaragui wybory lokalne. Jak przy innych okazjach i tym razem zakwestionowano demokratyczną legitymację procesu wyborczego. Padły zarzuty oszustwa, odbyły się demonstracje, w których doszło do potyczek pomiędzy zwolennikami różnych partii politycznych. Wiele osób zostało rannych, a kryzys polityczny, w jakim pogrążył się kraj, nadal się pogłębia.
Dwie partie polityczne nie mogły zgłosić kandydatów do lokalnych wyborów. Jest to nie do przyjęcia, ponieważ ogranicza podstawowe prawa wszystkich obywateli do uczestnictwa w życiu politycznym.
Co więcej, uzyskaliśmy bezpośrednie oświadczenia przedstawicieli organizacji praw człowieka, opisujące nastroje w społeczeństwie obywatelskim, podważającym system sądownictwa, administracyjne mechanizmy represji, w wyniku których 17 organizacji ruchów społecznych postawiono przed sądem, oraz prześladowania niezależnych dziennikarzy, a nawet delegacji Komisji Europejskiej.
Z tych wszystkich powodów musimy przemówić, wzywając, po pierwsze, partie polityczne do potępienia aktów przemocy popełnianych przez ich zwolenników, a po drugie sam rząd do ponownego otwarcia przestrzeni do demokratycznego uczestnictwa w życiu politycznym, poszanowania wolności wypowiedzi, zaprzestania zakazu pochodów oraz zezwolenia wszystkim organizacjom pozarządowym na otrzymywanie pomocy międzynarodowej, a nie tylko pomocy z Wenezueli skierowanej do stowarzyszeń prorządowych.
Co więcej, należy cofnąć przepis o uznaniu aborcji za przestępstwo w odniesieniu do przypadków, gdy istnieje zagrożenie życia matki.
Na koniec, w kontekście negocjacji układu o stowarzyszeniu pomiędzy Ameryką Środkową a EU, wzywamy Komisję do przypomnienia Nikaragui, że musi szanować zasady praworządności, demokracji i praw człowieka. To jednak nie może powstrzymać Europy od dalszego udzielania pomocy ludności Nikaragui na rzecz rozwoju i dobrobytu, ponieważ pragniemy, aby jej przyszłość była jak najlepsza.
Jacques Barrot
wiceprzewodniczący Komisji. - (FR) Pani przewodnicząca! Tuż przed wyborami 9 listopada doszło do pogorszenia się sytuacji politycznej w Nikaragui. Zignorowano wiele działań i apeli o spokój, pochodzących od wspólnoty międzynarodowej oraz, w szczególności, misji UE i Komisji.
Po głosowaniu okoliczności towarzyszące liczeniu głosów oraz ogłoszeniu wyników doprowadziły do kryzysu z udziałem głównej partii opozycyjnej. Liberalna partia konstytucyjna odrzuciła wyniki i potępiła wybory jako wielkie oszustwo. Wszyscy - ruch obywatelski, kościół, stowarzyszenia pracodawców oraz wspólnota międzynarodowa - wezwały do ponownego liczenia głosów lub zorganizowania nowych wyborów. Co więcej, instytucje polityczne, a zwłaszcza parlament, utknęły w martwym punkcie z powodu braku porozumienia pomiędzy dwoma głównymi partiami.
Sprawozdania szefów misji do Nikaragui oraz sprawozdania ekspertów ds. wyborów wysłanych przez Komisję mówiły o naruszeniach zasad wyborczych oraz międzynarodowych konwencji. Dnia 10 grudnia Komisja, w porozumieniu z państwami członkowskimi i po konsultacjach z innymi partnerami, wystosowała pismo do władz Nikaragui, proponując swoje wsparcie dla każdego wspólnego rozwiązania uzgodnionego pomiędzy siłami politycznymi tego kraju, celem zakończenia kryzysu i przywrócenia zaufania obywateli do instytucji demokratycznych. W tym piśmie ogłoszono również zawieszenie, począwszy od 1 stycznia 2009 roku, wypłat z programów pomocy budżetowej, jak również rozpoczęcie okresu konsultacji z władzami Nikaragui, dotyczących obecnej sytuacji oraz metod reorientacji współpracy pomiędzy Europą a tym krajem.
Co więcej, pragnę jasno zaznaczyć, że Komisja nie wycofała swojej pomocy dla Nikaragui w 2008 roku - rozdzielono 20 milionów euro, łącznie z nadzwyczajną pomocą humanitarną - wszystko, co zostało przeznaczone na ten rok będzie wypłacone pod warunkiem, że spełnione zostaną wewnętrzne warunki każdego projektu.
Jeśli chodzi o rok 2009, suma 57 milionów przeznaczonych na pomoc budżetową nie została wycofana, ale zawieszona. Współpraca będzie się koncentrowała na programach i działaniach, które gwarantują, że pomoc dotrze bezpośrednio do beneficjentów - ludności Nikaragui - bez przechodzenia przez struktury rządowe.
Chciałbym dodać, że w piśmie z dnia 12 grudnia skierowanym do pani komisarz Ferrero-Waldner, minister spraw zagranicznych Samuel Santos wyraził swoją dezaprobatę wobec tych środków. Potwierdził on prawomocność wyników wyborów i wyraził gotowość do zaangażowania się w dialog poświęcony współpracy, który Komisja chciałaby jak najszybciej przeprowadzić.
Na koniec, w odpowiedzi na jedno z wystąpień, chciałbym powiedzieć, że oczywiście Komisja ma nadzieję, że obecny kryzys zostanie jak najszybciej rozwiązany, a niezależnie od sytuacji znaczenie, jakie partie przywiązują do poszanowania zasad i wartości demokracji oraz dobrych rządów, zostało zapisane kilkanaście razy w układzie o stowarzyszeniu pomiędzy UE a Ameryką Środkową. Negocjacje w sprawie tego układu o stowarzyszeniu będą stanowiły okazję do pogłębienia debaty na temat tych zasad, łącznie z ich zastosowaniem w praktyce.
To są informacje, które mogę państwu przekazać; wiem, że pani komisarz Ferrero-Walder wraz ze służbami Komisji śledzi tę sytuację bardzo uważnie.
Chciałbym podziękować państwu i wszystkim mówcom za poruszenie kwestii Nikaragui.
Przewodnicząca
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się po zakończeniu debat.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Kathy Sinnott  
na piśmie. - Nikaragua ma wiele palących problemów: skorumpowanych polityków i policję, brak niezależności władzy sądowniczej, prawdopodobne fałszerstwo wyborcze, rosnące ubóstwo, analfabetyzm, słabą opiekę medyczną. Jednakże fakt, że Nikaragua, w odróżnieniu od Europy, chroni swoje dzieci przed ich przyjściem na świat nie stanowi wykroczenia.
My w Europie żyjemy w dobrobycie, który umożliwia nam opiekę nad matkami i dziećmi, ale pozwalamy na unicestwienie ponad miliona istnień rocznie, zanim jeszcze przyjdą na świat. Nikaragua jest biedna, ale i tak pragnie przywitać na świecie swoje dzieci. Nikaragua ze swoimi wszystkimi problemami ma przed sobą przyszłość demograficzną, podczas gdy nas w Europie, którzy krytykujemy Nikaraguę, czeka zapaść demograficzna.
Musimy pomóc Nikaragui ustanowić zdrową demokrację, silną i uczciwą gospodarkę oraz skuteczną edukację, jak również pomóc jej obywatelom zadbać o swoje rodziny, kobiety i dzieci, zamiast ich niszczyć za pośrednictwem zalegalizowanej aborcji.
