Prawa pacjenta w transgranicznej opiece zdrowotnej (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest opracowane przez Komisję Ochrony Środowiska Naturalnego, Zdrowia Publicznego i Bezpieczeństwa Żywności zalecenie do drugiego czytania w sprawie stanowiska Rady w pierwszym czytaniu w sprawie przyjęcia dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej (11038/2/2010 - C7-0266/2010 - (sprawozdawczyni: Françoise Grossetête).
Françoise Grossetête
Panie Przewodniczący! Moja wypowiedź potrwa cztery minuty, a pozostałe dwie minuty pozostawię sobie na zakończenie debaty.
Panie Przewodniczący, Pani Minister Győri, Panie Komisarzu! Wreszcie zaczynamy dostrzegać światełko na końcu tunelu w tej sprawie, która jest niezwykle istotna dla pacjentów.
Nie mogliśmy już dłużej trwać w niejasnej sytuacji, w której prawo opiera się na orzeczeniach Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Obecnie w dyrektywie ustanawia się jasne zasady dotyczące mobilności pacjentów w Europie. Jakie leczenie można uzyskać za granicą? W jaki sposób i na podstawie jakich kryteriów można otrzymać zwrot jego kosztów? Jak rozłożona jest odpowiedzialność między państwo członkowskie ubezpieczenia i państwo członkowskie leczenia? Odpowiedzi na te wszystkie pytania znalazły się obecnie w projekcie dyrektywy.
Na wstępie proszę pozwolić mi przede wszystkim podziękować prezydencji belgijskiej za jej doskonałą pracę w trakcie negocjacji. Kluczowe znaczenie miała jej zdolność przekonywania, ponieważ trzeba podkreślić, że kilka państw członkowskich sprzeciwiało się przedmiotowej dyrektywie. Uważam, że było to wyrazem nieodpowiedzialności.
Chciałabym także wyrazić uznanie mojemu przyjacielowi i byłemu posłowi, panu Bowisowi, który siedzi na galerii. Jako sprawozdawca w trakcie pierwszego czytania uczestniczył również w tworzeniu przedmiotowej dyrektywy i zawsze walczył o prawa pacjentów. Chciałabym naturalnie podziękować panu komisarzowi Dalliemu, a także moim koleżankom i kolegom kontrsprawozdawcom, którzy wnieśli nader aktywny wkład w doprowadzenie negocjacji do końca i bez których nic nie byłoby możliwe.
Jaka jest stawka z punktu widzenia pacjentów? Postęp medycyny oznacza, że zapewnienie leczenia na miejscu nie jest możliwe w przypadku wszystkich chorób i czasami trzeba je zapewnić za granicą. Tak może dziać się w przypadku pacjentów mieszkających w regionach granicznych, gdzie opieka zdrowotna zapewniana za granicą osiągalna jest często bliżej, niż zapewniana przez własny kraj. Może to wynikać również z dostępności większych zasobów i wiedzy specjalistycznej w innym państwie członkowskim, na przykład w niektórych wysoce wyspecjalizowanych rodzajach terapii.
Wreszcie, dla części Europejczyków poddanie się leczeniu poza własnym krajem ubezpieczenia może być praktyczniejszym rozwiązaniem, ponieważ ich rodzina mieszka w innym państwie członkowskim. Dzięki jasnemu prawodawstwu konsumenci, pracownicy, studenci, a teraz również pacjenci będą mogli skorzystać z prawa do mobilności w Unii.
Oczywiście nie chodzi o wspieranie jakiegokolwiek rodzaju turystyki medycznej, ponieważ systemy zabezpieczenia społecznego, sposób ich organizacji oraz zarządzanie nimi pozostają wyłącznym zadaniem państw członkowskich. Obecnie pacjenci będą mogli otrzymać w innym państwie członkowskim pełen zakres usług zdrowotnych, do których są uprawnieni w swoim kraju, oraz uzyskać zwrot kosztów w wysokości nieprzekraczającej kosztów zakładanych w ramach własnego systemu.
W przypadku leczenia szpitalnego obejmującego nocleg lub wykorzystanie zaawansowanej lub kosztownej technologii państwo członkowskie może przyjąć system udzielania uprzedniej zgody. Będzie to oznaczać możliwość uwzględnienia wymogów planowania i inwestowania przez państwa członkowskie w ich strukturę opieki zdrowotnej. Parlamentowi udało się zapewnić ograniczony zestaw warunków odmowy udzielenia uprzedniej zgody oraz ujęcie ich w formie zamkniętej listy, aby zapewnić pacjentom pewność prawa.
Również w innych kwestiach Parlamentowi udało się uzyskać postęp: każde państwo członkowskie będzie zobowiązane do ustanowienia punktów kontaktowych, aby zapewnić pacjentom możliwie jak najlepsze informacje i doradztwo w zależności od ich potrzeb. Każdy krajowy punkt kontaktowy będzie działał na zasadzie jednego okienka i musiał współpracować z innymi krajowymi punktami kontaktowymi. Będzie to oznaczać uzyskanie przez pacjenta jasnej i dokładnej informacji.
Udało się osiągnąć znaczny postęp w kwestii zwrotu kosztów, będącej w rzeczywistości zasadniczą barierą, gdzie albo można wykorzystać mechanizm rekompensaty, jak obecnie na przykład na mocy rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie zabezpieczenia społecznego, albo pacjent będzie musiał zapłacić z góry, a następnie możliwie jak najszybciej otrzyma zwrot kosztów.
Wreszcie udało się nam również zapewnić, by pacjenci cierpiący na rzadkie choroby nie byli w tak wielkim stopniu pozostawiani własnemu losowi i by mogli skorzystać z zagranicznej wiedzy specjalistycznej w celu zdiagnozowania choroby oraz z pomocy w przyznaniu uprzedniej zgody na leczenie.
Na zakończenie chciałabym powiedzieć, że dzięki współpracy europejskiej w takich dziedzinach jak sieci referencyjne pacjenci uzyskają dostęp do wysoko wyspecjalizowanego leczenia, co ma na celu wsparcie wymiany doświadczeń, służącej poprawie funkcjonowania, diagnozowania i leczenia w interesie pacjentów.
Właśnie dlatego możemy sobie dzisiaj powiedzieć, że udało się nam osiągnąć nasz cel, a ja jeszcze raz chciałabym podziękować wszystkim koleżankom i kolegom. Mogłabym powiedzieć, że za pomocą przedmiotowej dyrektywy tworzy się Europę zdrowia.
Enikő Győri
urzędująca przewodnicząca Rady - Panie Przewodniczący, Pani Poseł Grossetête, Szanowni Posłowie! Proszę pozwolić, że będę dalej mówiła w moim ojczystym języku węgierskim.
(HU) Ogromnie się cieszę, że mam możliwość uczestniczyć w debacie dotyczącej dyrektywy w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej. To bardzo ważna chwila, ponieważ obecnie, po dwu i pół roku, nasze rozmowy dotyczące tego aktu prawnego dobiegają końca. Przede wszystkim chciałabym podziękować wszystkim, którzy umożliwili nam dojście do tego niezwykle istotnego porozumienia. Po pierwsze, poprzednim członkom trio prezydencji, Belgii oraz jej poprzedniczce, Hiszpanii, za ich doskonałą pracę, dzięki której przyczyniły się do osiągnięcia w Radzie tego kompromisu. Ponadto chciałabym w imieniu Rady podziękować Parlamentowi Europejskiemu za jego doskonałą współpracę i gotowość dojścia do kompromisu, czego efektem jest przedmiotowe porozumienie. Jestem przekonana, że przyniesie ono wiele korzyści pacjentom w Unii Europejskiej oraz stanowi kolejny ważny krok na rzecz zabezpieczenia praw pacjentów europejskich.
Jak wszyscy pamiętamy, rozmowy między naszymi trzema instytucjami nie były łatwe, ale do samego końca udało się je utrzymać w konstruktywnej atmosferze ukierunkowanej na efekt końcowy, a były one przepojone duchem kompromisu. Przyznaję, że debaty w Parlamencie Europejskim także nie były łatwe, a sprawozdanie, nad którego przyjęciem będą Państwo jutro głosować, jest również wynikiem kompromisu między grupami politycznymi w Parlamencie. Dlatego chciałabym wyrazić uznanie dla wszystkich, których praca przyczyniła się do przyjęcia jednolitego stanowiska tutaj, w Parlamencie, a w szczególności pani poseł Françoise Grossetête, z którą przez rok w tym Parlamencie byłyśmy niemal sąsiadkami, a także wszystkim kontrsprawozdawcom; bez ich współpracy ten proces legislacyjny nie mógłby zakończyć się sukcesem.
Jestem przekonana, że przyjęty tekst zapewni właściwą równowagę między prawami pacjentów związanymi z transgraniczną opieką zdrowotną a obowiązkami państw członkowskich w zakresie organizacji i świadczenia usług zdrowotnych i opieki medycznej. W ramach konsultacji między naszymi trzema instytucjami w kilku kwestiach politycznych udało się znaleźć rozwiązania akceptowalne dla wszystkich. Przede wszystkim doszliśmy do porozumienia w sprawach związanych z jakością i bezpieczeństwem usług zdrowotnych. Przyjęliśmy kryteria uprzedniej zgody i określiliśmy ogólne warunki związane ze zwrotem kosztów transgranicznej opieki zdrowotnej.
Ponadto uzgodniliśmy kwestie związane z leczeniem pacjentów, u których zdiagnozowano rzadkie choroby, a także z dalszą współpracą między państwami członkowskimi w zakresie systemów e-zdrowia. Zdaniem Rady osiągnęliśmy najważniejszy cel, czyli konsolidację orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości w zakresie swobodnego przepływu osób i towarów w dziedzinie opieki zdrowotnej. Mamy jednak do czynienia z dodatkowymi ważnymi czynnikami, które mogą przyczynić się do ułatwienia pacjentom w przyszłości dostępu do transgranicznych usług opieki zdrowotnej. Należą do nich w szczególności krajowe punkty kontaktowe, które państwa członkowskie mają utworzyć i które będą służyć dostarczaniu pacjentom informacji.
Ponadto ważne kroki stanowią także: wzajemne uznawanie recept między państwami członkowskimi oraz wzajemna pomoc i współpraca. Wreszcie, co nie najmniej ważne, za pomocą dyrektywy zostaną wyjaśnione relacje wobec rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, co zagwarantuje pacjentom większą pewność prawa. W trakcie wdrażania dyrektywy państwa członkowskie będą kierować się zasadami już kilkukrotnie zatwierdzonymi przez Parlament Europejski, Radę i Komisję. Mam na myśli zasady uniwersalności, prawa do opieki o dobrej jakości, równości i solidarności. Chciałabym dodać, że tym razem będziemy również mogli podjąć decyzje dotyczące środków skutecznych, a jednocześnie zwiększających konkurencyjność.
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Prezydencja węgierska aktywnie działa na rzecz jak najszybszego przyjęcia przedmiotowego aktu prawnego przez Radę. Zgodnie z procedurą prawną Rada przyjmie przedmiotowy tekst po zwyczajowym dopracowaniu pod względem prawnym i językowym, po czym możliwe będzie ogłoszenie dyrektywy w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej w możliwie jak najkrótszym terminie. Chciałabym Państwu bardzo podziękować, a także jeszcze raz pogratulować wszystkim, których praca przyczyniła się do powstania przedmiotowej dyrektywy.
John Dalli
komisarz - Panie Przewodniczący! Chciałbym pogratulować Parlamentowi ogromnego sukcesu, jakim jest osiągnięcie porozumienia w sprawie przedmiotowej dyrektywy. Jestem szczególnie wdzięczny sprawozdawczyni, pani poseł Grossetête, oraz kontrsprawozdawcom za ich ciężką pracę i zaangażowanie na rzecz praw pacjentów. Chciałbym też podziękować dwu poprzednim prezydencjom - Hiszpanii i Belgii - za ich ciężką pracę nad zamknięciem tej sprawy.
Uważam, że nowa dyrektywa zapewni spójny i jednolity zestaw zasad dla pacjentów w całej Europie. Będzie także początkiem nowego etapu współpracy między 27 krajowymi systemami opieki zdrowotnej.
Ścieżka do dzisiejszego udanego zakończenia wcale nie była usłana różami. Pamiętam, że w zeszłym roku, kiedy obejmowałem urząd, mówiono mi, że negocjacje przedmiotowej dyrektywy utknęły w martwym punkcie. Dyrektywa stanowiła dobry przykład zapotrzebowania na przywództwo polityczne: to pokazuje, że dzięki odwadze i zdecydowaniu można podejmować decyzje istotne dla naszych obywateli. Sądzę, że ani prawodawcy nie muszą oddawać swojego prawa do decydowania Europejskiemu Trybunałowi Sprawiedliwości, ani też nie trzeba skazywać obywateli - niemających innej możliwości uznania swoich praw - na postępowanie sądowe.
Trybunał przyznał pacjentom na mocy Traktatu prawo do mobilności. Zadaniem prawodawców jest podjęcie decyzji, w jaki sposób zapewnić im te uprawnienia.
Proszę pozwolić mi podzielić się z Państwem pewnymi opiniami dotyczącymi dyrektywy. Po pierwsze, w dyrektywie jasno określa się, że państwa członkowskie mają obowiązek inwestować w kraju, zapewniając swoim obywatelom potrzebną im opiekę zdrowotną bez nadmiernej zwłoki.
W ten sposób dyrektywa przyczyni się do zmniejszenia nierówności w dostępie do opieki, pomagając minimalizować opóźnienia w całej UE. Pacjenci będą mogli starać się o opiekę podstawową ze strony wybranego przez siebie usługodawcy w całej Europie. W odniesieniu do opieki szpitalnej w dyrektywie stanowi się, że jeżeli opóźnienie - czyli czas oczekiwania na leczenie - jest zbyt długie, to pacjent będzie miał prawo do wyboru usługodawcy w innym państwie członkowskim i uzyskania zwrotu kosztów. Jednakże konieczne będzie ostrożne rozważenie i określenie, co dokładnie oznacza dopuszczalny czas oczekiwania.
Główny postęp, osiągnięty w przedmiotowej dyrektywie w porównaniu do obowiązujących przepisów, polega na uzyskaniu przez pacjentów prawa do wyboru swojego dostawcy usług zdrowotnych oraz dostępu do informacji w sprawie jakości i bezpieczeństwa opieki, którą otrzymają. Mogę Państwa zapewnić, że Komisja będzie dokładnie śledzić sposób wdrażania przedmiotowej dyrektywy w tym zakresie przez państwa członkowskie.
Po drugie, dyrektywa zapewni pacjentom dostęp do informacji o ich prawach i transgranicznej opiece zdrowotnej - informacji sprawdzonej przez krajowe punkty kontaktowe, a nie pozostawianej w gestii prywatnych inicjatyw w Internecie czy innych mediach.
Po trzecie, dyrektywa zapewnia przejrzystość i odpowiedzialność w odniesieniu do krajowych standardów jakości opieki. Stopniowo powinno to prowadzić w całej Europie do pewnej zbieżności pod względem jakości i bezpieczeństwa opieki.
Wreszcie dyrektywa kładzie podwaliny pod europejską współpracę w dziedzinie zdrowia. Chociaż tworzone w dyrektywie sieci współpracy są dobrowolne, to jestem przekonany, że wszystkie państwa członkowskie dostrzegą, że mogą wiele zyskać dzięki współpracy. To kwestia solidarności w Europie. Dlatego liczę, że państwa członkowskie stworzą inicjatywy współpracy w kluczowych kwestiach, na przykład e-zdrowia i oceny technologii medycznych.
W dyrektywie uwzględniono także europejskie centra referencyjne, które ułatwią gromadzenie wiedzy specjalistycznej i jej rozpowszechnianie w Europie. Uważam, że takie centra mogą służyć zapewnieniu naszym obywatelom lepszej opieki zdrowotnej.
Panie Przewodniczący, Pani Minister, Szanowni Posłowie! Leżący przed nami dokument zawierający ostateczny kompromis wyraża najważniejszego ducha i zasadniczy cel przedmiotowej dyrektywy: wzmocnienie praw pacjentów do transgranicznej opieki zdrowotnej, przy jednoczesnym uwzględnieniu zrównoważonego charakteru systemów opieki zdrowotnej. To dobry dzień, by stworzyć "Europę na rzecz zdrowia”.
Na zakończenie chciałbym wygłosić następujące oświadczenie dotyczące instytucjonalnego aspektu tekstu:
"Komisja wyraża pewne wątpliwości co do tego, że część przyszłych aktów prawa, w przypadku których Komisji przyznano prawo ich przyjęcia w drodze aktu prawodawczego, może być aktami wykonawczymi. Korzystając ze swoich uprawnień wykonawczych, Komisja nie przyjmie, na podstawie przyznanych jej praw, żadnych aktów uznawanych przez siebie za akty delegowane w rozumieniu art. 290 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej”.
Peter Liese
w imieniu grupy PPE - (DE) Panie Przewodniczący, Pani Minister Győri, Panie Komisarzu Dalli, Panie i Panowie! To naprawdę ważny dzień dla pacjentów z całej Europy. Całkowicie niedopuszczalny był fakt, że Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej (ETS) przyznał pacjentom prawo wyjazdu do innego państwa członkowskiego, ale wiele państw członkowskich nie wdrożyło tego orzeczenia w praktyce.
Dla wszystkich pacjentów jedyną dostępną możliwością było samodzielne podejmowanie działań prawnych i posuwanie się nawet do przedkładania indywidualnych spraw do rozpatrzenia przez ETS. Uważam tę postawę za cyniczną, ponieważ to nie są silni ludzie. Są chorzy, w przeciwnym razie nie potrzebowaliby leczenia, a w najgorszym przypadku mogą umrzeć przed wydaniem przez ETS orzeczenia w ich sprawach. Właśnie dlatego to najwyższy czas, byśmy wyjaśnili sytuację prawną.
Pani poseł Grossetête wraz ze wszystkimi innymi uczestnikami tego procesu udało więc bardzo dużo zrobić dla pacjentów z tych krajów, w których orzeczenie wdrożono w mniejszym bądź większym stopniu, w tym ustanowić krajowe punkty kontaktowe i europejskie sieci referencyjne. Efektem była poprawa sytuacji w tych krajach, gdzie orzeczenie ETS zostało wdrożone w praktyce, co stanowi krok w kierunku Europy dla pacjentów i zdrowej Europy, jak już powiedział pan komisarz Dalli.
Nie mam wiele czasu, zatem chciałbym wykorzystać swoje ostatnie 15 sekund na podziękowanie sprawozdawczyni, kontrsprawozdawcom, panu komisarzowi Dalliemu, który naprawdę zaangażował się na rzecz tej sprawy, a przede wszystkim siedzącemu na galerii panu Bowisowi, który jest ojcem przedmiotowej dyrektywy. Szczerze dziękuję i gratuluję wszystkim zaangażowanym.
Dagmar Roth-Behrendt
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Przedmiotowy akt prawny jest właściwie zbędny. Mam nadzieję, że nadal będzie zbędny, ponieważ pacjenci nie będą musieli z niego korzystać. W świecie idealnym pacjenci otrzymywaliby najlepszą opiekę zdrowotną najszybciej w swoim kraju urodzenia lub zamieszkania.
Fakt, że dziś omawiamy to zagadnienie, a jutro przyjmiemy prawodawstwo w tym zakresie, stanowi - jak to już ujął pan poseł Liese - dowód cynicznego podejścia państw członkowskich. Oznacza to, że państwa członkowskie nie zrealizowały swoich obowiązków wobec własnych obywateli, inaczej mówiąc - szybkiej, skutecznej opieki zdrowotnej o wysokiej jakości. Pokazuje to również, że są one skłonne inwestować w inne dziedziny, niż w zapewnianie usług swoim obywatelom, i to wstyd. Ponadto nie można być dumnym z przeprowadzanych na forum Rady negocjacji w tej sprawie. Jeżeli jednak w którymś momencie przedmiotowe prawodawstwo zostanie wykorzystane, ponieważ jacyś pacjenci będą go potrzebować, co nie będzie dobrym sygnałem, to będę się cieszyć z tego, co osiągnęliśmy. Jestem wdzięczna sprawozdawczyni, pani poseł Grossetête, oraz moim koleżankom i kolegom za ich współpracę.
Udało się nam wiele zdziałać. Wreszcie udało się nam skoncentrować na chorobach rzadkich. Cierpiący na nie ludzie zawsze byli odsuwani na bok i mieli problemy z uzyskaniem w ogóle jakiegokolwiek leczenia. Wreszcie udało się nam ustanowić punkty kontaktowe w państwach członkowskich, które będą informować obywateli o ich prawach. W przeszłości nic takiego nie istniało. Jeżeli w przyszłości powstaną sieci referencyjne, to państwa członkowskie wreszcie będą mogły rozpowszechniać najlepsze praktyki, informację o złotych i platynowych standardach oraz o postępie naukowym. Jak dotąd nie były one skoordynowane. Istnieją odosobnione ogniska doskonałości, ale pozbawione koordynacji.
To wszystko jest ogromnym sukcesem, wraz z opieką ambulatoryjną i innymi kwestiami, nad którymi nie będę się obecnie rozwodzić. Oczywiście są pewne sprawy, które nadal mnie smucą. Wolałabym uniknąć tego zamieszania i sprzeczek dotyczących uprzedniej zgody, które po prostu pokazują, że państwa członkowskie nie uznały naprawdę ważnych kwestii. Na szczęście jednak istnieją pewne państwa członkowskie, z którymi możemy dobrze pracować, co dzisiaj pokazaliśmy. Naszym celem musi być zapewnienie tak dobrego systemu opieki zdrowotnej w każdym kraju, by nikt nie chciał wyjeżdżać do innego kraju, którego języka nie zna. Jeżeli nasze dzisiejsze i jutrzejsze działania są małym krokiem w tym kierunku - ponieważ uzyskamy większą jasność, które kraje mają dobre usługi, a które kiepskie, które robią coś dla swoich obywateli, a które nie - to uda nam się osiągnąć olbrzymi sukces.
Mam nadzieję, że jednym z pomniejszych efektów ubocznych tego procesu będzie przejrzystość. Musimy wiedzieć, które państwa członkowskie mają wysokie standardy, a które niskie. Pochodzę z kraju, gdzie mogę się czuć stosunkowo spokojnie. Zdaję sobie jednak sprawę z problemów ludzi w wielu innych państwach członkowskich i czuję się nimi zawstydzona, ponieważ to niegodne Unii Europejskiej.
Chciałabym podziękować sprawozdawczyni za jej ciężką pracę, a także w szczególności Komisji, panu komisarzowi Dalliemu i jego zespołowi, którzy udzielili Parlamentowi Europejskiemu i ojcu tego aktu prawnego w poprzedniej kadencji, panu Bowisowi, tyle wsparcia, ile mogliśmy sobie życzyć. Chciałabym podziękować również szczególnie prezydencji belgijskiej, której przedstawiciele nie są dziś obecni, ale która uczyniła wszystko, co w jej mocy, by zapewnić zakończenie przedmiotowego procesu sukcesem. Chociaż prezydencja belgijska uczyniła wszystko, co w jej mocy, z uwagi na czasami uparte, przedpotopowe nastawienie innych państw członkowskich nie zawsze udawało się jej wiele zyskać. Coś jednak udało się zrobić i wierzę, że jutro z czystym sumieniem będziemy mogli zagłosować za przyjęciem przedmiotowego aktu prawnego.
(Oklaski)
Antonyia Parvanova
w imieniu grupy ALDE - Panie Przewodniczący! Spoglądając cztery lata wstecz, na rozpoczęcie przez ALDE kampanii "Europa dla pacjentów”, mam dobre powody, by z zadowoleniem przyjąć osiągnięte w grudniu porozumienie z Radą. Przede wszystkim chciałabym pogratulować naszej sprawozdawczyni, pani poseł Grossetête, a także innym kontrsprawozdawcom ich dobrej współpracy i wykonanej świetnej roboty, a także ojcu tej inicjatywy, naszemu koledze, panu Johnowi Bowisowi.
Parlament utrzymał wspólne i nieustępliwe stanowisko w negocjacjach z Radą. Broniliśmy pacjentów i po raz pierwszy w UE zostaną ustanowione jasne ramy prawodawcze dla pacjentów szukających leczenia w innym państwie członkowskim. Musimy uznać osiągnięte porozumienie za mały krok, ale to prawdziwy sukces na rzecz interesów pacjentów w Europie, których prawa zostaną wzmocnione, a jednocześnie skupimy się na ich potrzebach, dostarczanej im informacji oraz jakości i bezpieczeństwie opieki.
Jestem jednak pewna, że Parlament poparłby znacznie ambitniejsze efekty. Chociaż uznaję konieczność dania państwom członkowskim możliwości wydawania uprzedniej zgody w celu utrzymania zrównoważonego charakteru ich systemów zdrowotnych, to ubolewam, że czasami przedkładały one - również prezydencja belgijska - kwestie organizacyjne ponad interesy i potrzeby pacjentów. Ale my reprezentujemy obywateli i jesteśmy odpowiedzialni za ich reprezentowanie tu, w tym Parlamencie.
Chciałabym przywołać tylko jeden przykład: jakość i bezpieczeństwo. Chociaż państwa członkowskie chciały, aby zagrożenia bezpieczeństwa i jakości zostały wskazane jako kryteria odmowy udzielenia uprzedniej zgody, to nie chciały zgodzić się - i sprzeciwiały się - jakiemukolwiek systemowi wymiany informacji i poprawy wymogów w tym zakresie na szczeblu UE.
Grupa ALDE z zadowoleniem przyjmuje przyszłą dyrektywę, ale nadal będziemy zdecydowanie podchodzić do jej wdrażania oraz zapewnimy ustanowienie odpowiednich systemów sprawozdawczości i monitorowania w celu zagwarantowania właściwego wdrażania dyrektywy, a także postaramy się, aby przepisy dotyczące uprzedniej zgody i zwrotu kosztów nie stały się nieuzasadnioną barierą dla pacjentów.
Chciałabym wreszcie zwrócić uwagę na jedną z rzeczy, których żałuję: brak ambicji w uzgodnionych przepisach dotyczących współpracy w zakresie e-zdrowia, ponownie wynikający ze sprzeciwu ze strony najbardziej zaawansowanych państw członkowskich w tym zakresie. Pierwotna propozycja Komisji uległa znacznemu osłabieniu. Dlatego chciałabym zadać panu komisarzowi Dalliemu następujące pytanie: czy Komisja byłaby gotowa rozważyć opracowanie odrębnego wniosku dotyczącego e-zdrowia, wspierającego współpracę i zapewniającego interoperacyjność danych i bezpieczeństwo pacjentów, w ten sposób urzeczywistniając je w Europie?
Jean Lambert
w imieniu grupy Verts/ALE - Panie Przewodniczący! Jak pewnie przypomina sobie wiele osób w tym Parlamencie, w trakcie pierwszego czytania był to niezwykle gorący temat, i wydaje mi się, że słyszymy jedynie o części różnic między nami. Pojawiały się wątpliwości, czy siły rynkowe nie wygrają z usługami świadczonymi w interesie ogólnym, a ludzie troszczący się o prawa pacjentów do wyboru i do przemieszczania się stawali przeciwko osobom pytającym, którzy pacjenci faktycznie skorzystają z tego wyboru.
Uważam, że w ostatecznym rozrachunku otrzymaliśmy rozsądny kompromis. Jak już niektórzy wskazywali, w przypadkach konieczności medycznej, w potrzebie pilnego leczenia istnieje już system w ramach koordynacji systemów zabezpieczeń społecznych. Przedmiotowa dyrektywa dotyczy w większym stopniu systemu rynkowego, wybierania i możliwości dokonywania przez ludzi wyboru, dokąd się udać, by pieniądze za nimi podążały. Zatem teraz mamy jasność, że państwa członkowskie mogą ustanawiać systemy dające im szansę zapewnienia spełniania potrzeb.
Przedmiotową dyrektywę należy przyjąć z zadowoleniem również dlatego, że dotyczy ona kwestii związanych z wymiarem prawnym i pewnością prawa: tym, do kogo należy odpowiedzialność za dalsze leczenie; kwestią odszkodowania w przypadku problemów oraz zagadnieniami związanymi z zapewnieniem realizacji procedur przez wykwalifikowany personel medyczny.
Udało się nam osiągnąć kompromis również w kwestii rzadkich chorób, lepszy od tego, do którego dążyliśmy za pierwszym razem.
Jak już niektórzy powiedzieli, w przypadku części pacjentów ten system się sprawdzi, ale musimy zatroszczyć się o naszych pacjentów również w naszych własnych państwach członkowskich.
Milan Cabrnoch
Panie Przewodniczący! Na wstępie chciałbym podziękować obojgu sprawozdawcom, pani poseł Grossetête i panu Bowisowi. Dzisiaj mijają dokładnie 2 lata, 6 miesięcy i 16 dni od chwili przedłożenia przez Komisję Europejską od dawna oczekiwanej dyrektywy w sprawie praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej, ale ta dyrektywa ma dużo dłuższą historię: to zagadnienie było pierwotnie częścią dyrektywy usługowej. Teraz wyraźnie widać, jak ogromnym błędem było wyłączenie usług zdrowotnych z dyrektywy usługowej. Nie możemy zapomnieć, że uzgodniona dyrektywa dotyczy wyłącznie praw pacjentów, a kwestia swobodnego przepływu usług zdrowotnych w UE pozostaje nierozwiązana. Być może systemy opieki zdrowotnej w państwach członkowskich opierają się na jednakowych zasadach ogólnych, ale między poszczególnymi państwami członkowskimi występują ogromne różnice w organizacji świadczenia opieki zdrowotnej.
Tekst, nad przyjęciem którego będziemy jutro głosować i który popieram, to ważny kompromis między prawami obywateli i pacjentów a obawami rządów państw członkowskich. Pomimo licznych ustępstw i przeciwności losu przedłożony wniosek stanowi mały, ale ważny postęp. W proponowanej dyrektywie wyjaśnia się, chociaż niedokładnie, prawa pacjentów, zapewniając im dostęp do informacji, w pełni potwierdzając, zgodnie z zasadą pomocniczości, wyłączną odpowiedzialność rządów państw członkowskich za organizowanie i finansowanie opieki zdrowotnej, a także za jakość, bezpieczeństwo i dostępność opieki na ich terytorium, dając im szansę określenia przepisów, zgodnie z którymi obywatele, o ile to konieczne, muszą uzyskać zgodę przed otrzymaniem opieki za granicą.
Panie i Panowie! Mam nadzieję, że w najbliższych latach będziemy kontynuować pracę nad przedmiotową dyrektywą w tym Parlamencie i wzmocnimy prawa pacjentów w UE.
Kartika Tamara Liotard
Panie Przewodniczący! Jutro nastąpi wielki dzień: zdrowie stanie się towarem na rynku wewnętrznym. W nowej dyrektywie traktuje się opiekę zdrowotną jako jeden z towarów handlowych. Ci, którzy mają najwięcej pieniędzy, będą mieli pierwszeństwo w dostępie do miejsc o najbogatszej i najtańszej ofercie opieki. W tej propozycji zostanie jednak utrzymany obecny dwuwarstwowy system opieki zdrowotnej. Zastanawiam się, ile koleżanek i ilu kolegów utożsamia się z tym, o czym mówię. Opieka zdrowotna to potrzeba podstawowa, do której wszyscy powinni mieć jednakowy dostęp. Tym z państwa, którzy zamierzają zagłosować jutro za przyjęciem tego wniosku, wydaje się pewnie, że będzie to korzystne dla pacjentów, ale z pewnością tak się nie stanie. Popieram wszystko, co wzmacnia prawa pacjentów, ale jeżeli przyjmiemy tę dyrektywę, to w rzeczywistości możemy oczekiwać licznych problemów w zakresie praw pacjenta. Podam Państwu kilka przykładów.
Ubezpieczyciele z najwyższą przyjemnością wyślą pacjentów za granicę, jeżeli pojawi się tam opcja tańszego leczenia. Spowoduje to spadek dostępności opieki w kraju pochodzenia pacjentów. W droższych regionach nie będzie już oferowane leczenie niedochodowe. Zamiast dać pacjentom większe prawa, nie pozostawi to im żadnego wyboru i będą musieli wyjechać za granicę. Ponadto pacjenci z regionów, w których leczenie jest tańsze, nie będą w stanie udać się do innych regionów, ponieważ nie uzyskają automatycznego zwrotu dodatkowych kosztów, z jakimi będzie się to wiązać. Turystyka zdrowotna, będąca rzeczywistym celem tej dyrektywy, będzie zatem ograniczona wyłącznie do ludzi bogatych.
Przechodzę teraz do regionów, w których opieka zdrowotna jest tania, i tych, gdzie czas oczekiwania jest krótki. Ostatecznie pojawi się w nich tak wielu turystów medycznych, że wyprą oni lokalnych pacjentów. W poniedziałkowym wydaniu gazety "De Standaard” mogliśmy przeczytać o przykładzie takiego zjawiska, a ja mogę Państwa zapewnić, że pojawią się liczne analogiczne przykłady. Uważam, że każdy pacjent ma prawo do opieki o wysokiej jakości oraz opieki świadczonej w jego własnym języku, blisko miejsca zamieszkania, blisko jego rodziny. Zamiast tego Europa zachęca pacjentów do szukania opieki za granicą, a następnie pozwala, by rynek zrobił swoje. Ci, którzy się z tym zgadzają, zagłosują jutro za przyjęciem wniosku; ci, którzy zgadzają się ze mną, zdecydowanie powinni zagłosować jutro za jego odrzuceniem.
Oreste Rossi
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Pierwotnie w dyrektywie znalazło się kilka trudnych zagadnień. W trakcie dyskusji w komisji i w ramach dialogu trójstronnego doszliśmy do porozumienia w sprawie tekstu, który jest generalnie wyważony, i w którym uwzględnia się potrzebę zapewnienia jakości i bezpieczeństwa opieki zdrowotnej, ogólne zasady zwrotu kosztów, uprzedniej zgody, współpracy transgranicznej w zakresie leczenia rzadkich chorób oraz elektronicznych usług zdrowotnych.
Dążymy do osiągnięcia celu, polegającego na uznaniu prawa wszystkich pacjentów do transgranicznej opieki zdrowotnej, w ten sposób zapobiegając turystyce medycznej. Koszty spowodowane świadczeniem usług zdrowotnych w procesie leczenia obywatela innego państwa członkowskiego słusznie powinny być ponoszone przez kraj pochodzenia pacjenta.
Chcieliśmy także zobowiązać państwa członkowskie do zagwarantowania minimalnego poziomu opieki zdrowotnej, ale to okazało się niemożliwe. Uwzględniając poprawki w tekście, uzyskane dzięki mediacjom, zagłosujemy za jego przyjęciem. Dotyczy to także innego z omawianych tekstów, odnoszącego się do europejskiej inicjatywy w sprawie choroby Alzheimera i innych rodzajów otępienia, będącej pierwszym krokiem do przedłożenia wniosku legislacyjnego służącego zapewnieniu integracji istniejącej polityki w różnych dziedzinach.
Wspólnym celem obu środków jest zwrócenie uwagi na potrzebę lepszej koordynacji między państwami członkowskimi, leżącej wyłącznie w interesie obywateli.
Csanád Szegedi
(HU) Panie Przewodniczący, Pani Minister Győri, Panie i Panowie! Osobiście popieram sprawozdanie dotyczące stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej. Liczne przykłady pokazały, że wielu pacjentów poszukuje odpowiednich usług zdrowotnych w innych państwach członkowskich. Wszyscy znamy sprawę Kohla w Luksemburgu, która jest pozytywnym dowodem tego zjawiska. Niestety, zewnętrzne i wewnętrzne różnice istniejące w UE, przez co rozumiem różnice między regionami zachodnio- i wschodnioeuropejskimi, nie ograniczają się do różnic gospodarczych czy różnic w zakresie usług socjalnych. Istnieje także ogromna przepaść w dziedzinie opieki zdrowotnej, a zadaniem Parlamentu Europejskiego jest zmniejszenie tych różnic, czyli różnic między Europą Zachodnią a Wschodnią, ponieważ opieka zdrowotna o jednakowo wysokich standardach jakościowych może być sposobem ograniczenia liczby osób z danego państwa członkowskiego wykorzystujących usługi zdrowotne innego kraju. Ponadto trzeba ujednolicić role towarzystw ubezpieczeń zdrowotnych, ponieważ w ten sposób możemy zapewnić, że powszechna europejska zasada swobody przepływu osób nie zostanie naruszona.
Uważam też, że należy skoordynować zalecenia zawodowego kolegium, aby zapewnić stosowanie przez poszczególne państwa członkowskie jednakowego sposobu leczenia tej samej kategorii chorób. Zdrowie nie może być przywilejem, a tych samych chorób nie można leczyć w sposób odmienny na Węgrzech i w Szwecji tylko dlatego, że te pierwsze należą do Europy Wschodniej, a ich mieszkańcy żyją w mniej korzystnych warunkach finansowych, podczas gdy ta druga należy do Europy Zachodniej, a jej mieszkańcom wiedzie się lepiej.
Christofer Fjellner
(SV) Panie Przewodniczący! Uważam, że jutrzejsze głosowanie będzie jednym z najważniejszych spośród tych, w których brałem udział w okresie sześciu lat pracy w Parlamencie Europejskim. To nie dlatego, że dotyczy wielu osób - większość ludzi oczywiście chce i ma prawo do uzyskania na czas dobrej opieki w swoim miejscu zamieszkania. Wynika to z tego, że dla tych, których ono dotyczy, może być niewiarygodnie istotne. To może być nawet sprawa życia i śmierci. Dotyczy ono także podstawowej koncepcji współpracy europejskiej - swobodnego przepływu. To faktycznie wstyd, że dopiero teraz rozszerzamy swobodę przepływu na tych, którzy jej najbardziej potrzebują - osoby chore, pacjentów.
To kompromis, i choć wiem, że wraz z moimi kolegami z Grupy Europejskiej Partii Ludowej (Chrześcijańskich Demokratów) z chęcią posunęlibyśmy się jeszcze dalej, to musimy pamiętać, jak sytuacja wyglądała jeszcze nie tak dawno temu, kiedy tak wiele mówiono o turystyce zdrowotnej, o groźbie załamania się krajowych systemów opieki zdrowotnej, o konieczności uprzedniego powiadamiania, lub - by wyrazić to wprost - kiedy jako pacjenci mieliśmy być zmuszeni do pytania o zgodę na skorzystanie z prawa, które przyznał nam Europejski Trybunał Sprawiedliwości. Właśnie tak do niedawna wyglądała sytuacja, a w tym kontekście ogromnym sukcesem jest przyjęcie w ogóle jakiejkolwiek decyzji.
Nie uważam, abyśmy zawdzięczali podejmowaną przez nas decyzję działaniom szwedzkiej czy europejskiej lewicy - raczej wbrew nim. Pamiętam poprzednie brzmienie i fakt, że na przykład szwedzcy socjaldemokraci wstrzymali się od głosowania nad nim w trakcie pierwszego czytania. Wczoraj ktoś zaapelował o wprowadzenie w Szwecji uprzedniego powiadomienia. Mam nadzieję, że Szwecja tego nie zrobi. Przez wiele lat dawaliśmy sobie radę bez uprzedniego powiadamiania i mam nadzieję, że będziemy sobie bez niego radzić również w przyszłości.
Jednakże jutro podejmiemy naszą decyzję tu, w Parlamencie Europejskim, a następnie wszystko będzie zależeć od państw członkowskich i Komisji. Trzeba wdrożyć ją w taki sposób, aby wzmocnić prawa pacjentów, zamiast je ograniczać. O to apeluję do państw członkowskich. Komisji zaś chciałbym powiedzieć: proszę pilnie śledzić działania państw członkowskich, ponieważ wiemy, że będą próbowały się wywinąć od jej wdrożenia.
Gilles Pargneaux
(FR) Panie Przewodniczący, Pani Minister Győri, Panie Komisarzu! Na wstępie proszę pozwolić mi wyrazić zadowolenie z postępu, jakiego dokonano za pomocą dyrektywy, którą mamy zamiar jutro przyjąć. Przez wiele lat tylko Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej rozstrzygał spory odnoszące się do transgranicznej opieki zdrowotnej i praw pacjentów.
Obecnie mobilność pacjentów nie jest już w Europie nieznanym zjawiskiem, lecz stała się elementem codziennego życia. Obecnie leczenie transgraniczne stanowi w Europie 1 % całkowitych wydatków zdrowotnych.
Oczywiście nie powinniśmy jednak mylić mobilności pacjentów z turystyką medyczną, która rozwinęła się w okresie ostatnich kilku lat. Ta druga staje się zorganizowana i - niestety - okazuje się przynosić coraz większe zyski. Zdrowie stopniowo staje się konkurencyjnym rynkiem.
Niemiec wyjeżdża na Węgry, by leczyć zęby, obywatel brytyjski - jeżeli ma ku temu środki - wyjeżdża do Francji, aby szybciej przejść operację. Istnieje na to wiele przykładów. Musimy jednak zapewnić, aby zdrowie nie było traktowane niczym towar, byśmy wszyscy byli równi. Właśnie dlatego w okresie ostatnich trzech lat broniliśmy zasady uprzedniej zgody przez państwo członkowskie ubezpieczenia na leczenie szpitalne i pozaszpitalne.
Chciałbym wyrazić uznanie dla pracy sprawozdawczyń - pani poseł Grossetête i naszej sprawozdawczyni z grupy socjalistów, pani poseł Roth-Behrendt, której chciałbym szczególnie pogratulować - które umożliwiły dokonanie znacznego postępu, jak na przykład w zakresie zwrotu kosztów opieki, ustanowienia krajowych punktów kontaktowych i europejskich sieci referencyjnych, leczenia rzadkich chorób i wzmocnionej współpracy między państwami członkowskimi.
Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! Nasza praca jeszcze się nie skończyła. Musimy iść dalej, poza już dokonany postęp, aby zlikwidować nadal utrzymujące się w Europie różnice, a wiem, że wspólnie możemy zapewnić jednakowe leczenie pacjentom i obywatelom europejskim.
Corinne Lepage
(FR) Panie Przewodniczący, Pani Minister Győri, Panie Komisarzu! Największą zaletą przedmiotowego porozumienia jest zagwarantowanie pewnego stopnia jasności prawnej, o czym koledzy i koleżanki już mówili. Dotychczas to Trybunał Sprawiedliwości odpowiadał za te zagadnienia, czego efektem jest likwidowany obecnie przez nas brak pewności prawa, i sądzę, że powinniśmy być niezwykle wdzięczni sprawozdawczyni, pani poseł Grossetête, kontrsprawozdawcom, a także panu komisarzowi Dalliemu za ich pracę. Przedmiotowe prawodawstwo służy poprawie informacji dla pacjentów, jakości opieki, kosztów i procedur ich zwrotu.
Jestem także zadowolona z systemu uprzedniej zgody w przypadku droższych terapii, w tym leczenia szpitalnego, wyspecjalizowanego lub stanowiącego znaczne ryzyko dla pacjentów. Oczywiście nie chodzi o uniemożliwienie pacjentom skorzystania z leczenia za granicą, lecz o uniknięcie turystyki medycznej, a także zagrożeń dla systemów zabezpieczenia społecznego.
Mam jednak mieszane uczucia wobec warunków wdrażania tej procedury, które mogą nieść ryzyko nierównego traktowania pacjentów z państw członkowskich.
Przede wszystkim, co oznacza "rozsądny” czas? Musimy zadbać o gwarancję, by zwrot "rozsądny” nie zagroził potrzebom pacjentów.
Musimy także zadbać o przyjęcie przez państwa członkowskie procedur finansowych zapewniających, by pacjenci, zwłaszcza ubożsi, nie musieli zbyt wiele płacić z góry. To byłoby niedopuszczalne, gdyby trudności administracyjne ograniczały prawa pacjentów.
Wreszcie różne decyzje państw członkowskich, dotyczące zwrotu kosztów związanych z opieką zdrowotną, mogą również prowadzić do nierówności między pacjentami, jeżeli z jednej strony będzie następował zwrot minimalny, a z drugiej - coś innego.
Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! To są uwagi, które chciałam zgłosić.
Claude Turmes
(DE) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie, Panie Bowis! Przedmiotowa dyrektywa tworzy jasne, przejrzyste prawa. Jeżeli chcę wyjechać za granicę, sytuacja będzie jasna, a decyzje nie będą już miały charakteru uznaniowego, co miało miejsce w niektórych krajach. Ponadto jeżeli zdecyduję się wyjechać do innego kraju, dostępna będzie lepsza informacja. Jednakże władze krajowe będą musiały wdrożyć dyrektywę. Dyrektywa zapobiegła temu, o czym marzyła część członków Komisji, a także - być może - część posłów do tego Parlamentu, czyli otwarciu granic w celu poprawy krajowych systemów opieki zdrowotnej. Jestem dumny z tego, że wraz z dwoma sprawozdawcami, w tym panią poseł Grossetête, udało się nam utrzymać równowagę. Pokazaliśmy nasz sprzeciw wobec turystyki medycznej i nasze poparcie dla zapewnienia stabilności systemów krajowych. Dyrektywa nie rozwiąże problemów związanych z różnicami w jakości opieki medycznej. Można to uzyskać wyłącznie dzięki wystarczającemu zakresowi inwestycji w każdym państwie członkowskim.
Panie Komisarzu Dalli i Komisjo! Skoro już mamy tę dyrektywę, to cieszyłbym się, gdyby Państwo w większym stopniu skoncentrowali się na rozporządzeniu w sprawie zabezpieczenia społecznego, będącego systemem, na którym wszystko się opiera i który wyjaśnia, kto otrzymuje zapłatę i gdzie wszystko jest dobrze zorganizowane. Powinni Państwo wywrzeć większą presję na państwa członkowskie celem zapewnienia skuteczniejszego wdrażania przedmiotowego rozporządzenia, zamiast przedstawiać nowe koncepcje dotyczące deregulacji i konkurencji.
Kay Swinburne
Panie Przewodniczący! W przedmiotowej dyrektywie podejmuje się konkretne działania na rzecz wzmocnienia praw pacjentów w zakresie dostępu do usług opieki zdrowotnej w całej UE. Zainteresowałam się przedmiotową dyrektywą, ponieważ jej wdrożenie będzie miało szczególny wpływ na mój okręg wyborczy w Walii, gdzie pomimo negocjacji prowadzonych przez rząd Zjednoczonego Królestwa z UE w sprawach zdrowotnych późniejsze zarządzanie opieką zdrowotną i jej świadczenie to zdecentralizowane zadanie realizowane przez rząd Zgromadzenia Walijskiego.
Moje pierwotne obawy, dotyczące potencjalnego wpływu na walijski system opieki zdrowotnej, w zakresie zwrotu kosztów i uprzedniej zgody, zostały rozproszone dzięki uwzględnieniu w przedmiotowych propozycjach pewnego stopnia elastyczności. Prawo państw członkowskich i parów regionalnych do podejmowania decyzji w sprawie określania za pomocą uprzedniej zgody uprawnionych sposobów leczenia oraz ustanowienie limitu zwrotu kosztów w pewnej mierze rozwieje obawy dotyczące już napiętych i przeciążonych systemów opieki zdrowotnej.
Dzięki pracy moich koleżanek i kolegów w tym Parlamencie, tak w przeszłości, jak i obecnie, zwłaszcza pana Bowisa, możemy być zadowoleni, że udało się nam postąpić krok naprzód w zakresie zapewniania pacjentom jasności, zwiększonego wyboru opieki zdrowotnej oraz ściślejszej współpracy między różnymi systemami opieki zdrowotnej w UE. Wybory dokonywane przez pacjentów powinny spowodować podniesienie standardów w całej UE.
João Ferreira
(PT) Panie Przewodniczący! Od samego początku przedmiotowej dyrektywie przyświecał jasny zamysł: włączenia usług zdrowotnych do celu liberalizacji usług i zaspokojenia w ten sposób interesów grup gospodarczych i finansowych, poprzez rozszerzenie ich zakresu działalności gospodarczej w dziedzinie opieki zdrowotnej we wszystkich państwach Unii Europejskiej oraz poprzez potraktowanie opieki zdrowotnej jak jeszcze jednego towaru, a jej użytkowników jak zwykłych konsumentów.
Przedmiotowy wniosek zaostrzy różnice między Europejczykami, szkodząc tym, którzy nie mają środków umożliwiających skorzystanie z prywatnej opieki zdrowotnej lub opieki zdrowotnej w innym państwie członkowskim UE. Nawet uwzględniając wprowadzone do niego poprawki, jego przyjęcie i powodowane przezeń bardzo wysokie ewentualne koszty miałyby poważne konsekwencje dla niektórych krajów, w tym Portugalii i jej krajowej służby zdrowia.
W praktyce ta sama Unia Europejska, która narzuca budżetom krajowym poważne ograniczenia w zakresie finansowania usług publicznych, na przykład opieki zdrowotnej, w ogóle nie przejmuje się przeciążaniem tych budżetów, kiedy chodzi o przekierowanie środków publicznych na rzecz jakiejś prywatnej grupy gospodarczej czy finansowej prowadzącej działalność w opiece zdrowotnej lub na rzecz zachęcania do turystyki medycznej.
W swojej chęci wspierania działalności gospodarczej w przedmiotowym wniosku faktycznie nie uwzględniono odpowiednich gwarancji bezpieczeństwa użytkowników czy jakości opieki zdrowotnej, zwłaszcza w odniesieniu do pozaszpitalnej opieki zdrowotnej. W przeciwieństwie do twierdzeń niektórych osób, system uprzedniej zgody nie stanowi odpowiedniej gwarancji dla tych przypadków. Dlatego trzeba zablokować również te zamiary w taki sam sposób, jak to miało miejsce w 2007 roku przy wyłączeniu usług opieki zdrowotnej z niesławnej dyrektywy Bolkesteina.
Jaroslav Paška
(SK) Panie Przewodniczący! Na wstępie chciałbym wyrazić pewne rozczarowanie stanowiskiem Rady w odniesieniu do dyrektywy dotyczącej praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej, ponieważ Rada nie przyjęła w pierwszym czytaniu wielu dobrych propozycji poprawek zgłoszonych przez Parlament Europejski.
Mianowicie w pierwszym czytaniu Parlament Europejski stworzył dobre podstawy dla właściwego stosowania zasad świadczenia transgranicznej opieki zdrowotnej w państwach członkowskich w taki sposób, aby w uzasadnionych przypadkach, zgodnie z zakładanymi zasadami i bez obciążania sądów, pacjenci mogli otrzymać potrzebną im opiekę ambulatoryjną lub szpitalną w innym państwie członkowskim.
Dlatego dobrze, że przygotowując na forum komisji sprawozdanie do drugiego czytania, udało się utrzymać pierwotną filozofię, wyrażającą stanowisko Parlamentu z pierwszego czytania, a zaczynając od obecnej mętnej sytuacji w zakresie świadczenia transgranicznej opieki zdrowotnej, dojść do godnego rozwiązania tego problemu.
Tekst kompromisowy, wsparty orzecznictwem Trybunału Sprawiedliwości i przedłożony na dzisiejszą debatę, zapewnia naszym obywatelom nowe możliwości i nową jakość opieki zdrowotnej, dlatego moim zdaniem musimy dążyć do możliwie jak najszybszego zastosowania przedmiotowej dyrektywy w codziennym życiu.
Licia Ronzulli
(IT) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Po trwającym wiele lat procesie prawnym jutro wreszcie będziemy głosować nad przyjęciem sprawozdania, które zapewni trwałą podstawę prawną wszystkim obywatelom europejskim, którzy co roku są zmuszani wyjeżdżać za granicę w celu uzyskania odpowiedniej opieki medycznej.
Umożliwi to wszystkim pacjentom, a nie tylko najlepiej poinformowanym i najbogatszym, skorzystanie z praw, które zostały im już przyznane z biegiem lat na mocy orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Dzięki utworzeniu krajowych punktów kontaktowych, transgraniczny dostęp do opieki zdrowotnej nie będzie już wymagał ogromnej wiary, za pomocą której dotychczas pacjenci - już osłabieni chorobą - zbyt często niestety musieli radzić sobie z problemami biurokratycznymi, językowymi i finansowymi.
W zakresie opieki szpitalnej państwo członkowskie ubezpieczenia może zwrócić się do pacjentów, którzy decydują się szukać leczenia za granicą, o uzyskanie uprzedniej zgody, co w oczywisty sposób jest konieczne dla ochrony stabilności własnych systemów zdrowotnych. Być może dałoby się uczynić nieco więcej w niektórych kwestiach w celu ochrony pacjentów, na przykład w odniesieniu do systemu uprzedniego powiadamiania, który umożliwi państwom członkowskim wypłatę zaliczek na poczet wydatków medycznych, ale wyłącznie na zasadzie dobrowolności.
Wreszcie chciałabym podkreślić, z jakim entuzjazmem wzięłam udział w debacie prowadzonej w sposób przekrojowy przy wyłącznie jednym wspólnym mianowniku, który polegał na priorytetowym potraktowaniu zakończenia udręki tysięcy pacjentów w całej Europie, i wydaje się, że ta chwila wreszcie nadeszła.
Karin Kadenbach
(DE) Panie Przewodniczący, Pani Minister Győri, Panie Komisarzu Dalli! Jak rozumiem, zadaniem polityków jest działanie na rzecz zabezpieczenia i poprawy jakości życia naszych obywateli. To obecnie niełatwe zadanie w dziedzinie opieki zdrowotnej. Zagwarantowanie świadczenia opieki zdrowotnej i dostępu do najlepszego leczenia, bez względu na poziom dochodów pacjentów i region zamieszkania, jest zadaniem przede wszystkim państw narodowych.
Nawet uwzględniając najlepsze możliwe krajowe systemy opieki zdrowotnej, nadal będą się jednak pojawiać przypadki pacjentów potrzebujących lub pożądających pomocy, wsparcia i leczenia ze strony innego państwa. Za pomocą przedmiotowej dyrektywy ustanawia się podstawy prawne oraz gwarantuje pacjentom dostęp do tych usług bez dodatkowej biurokracji, bez niepewności prawnej i bez konieczności ponoszenia z góry znacznych kosztów.
Po długim procesie negocjacji uznaję przedmiotową dyrektywę za prawdziwy sukces, nawet jeżeli jej wdrożenie będzie wymagało znacznych wysiłków ze strony systemów opieki zdrowotnej w poszczególnych krajach oraz ze strony towarzystw ubezpieczeniowych. Mam ogromną nadzieję, że nadal będą Państwo wywierać presję w tym zakresie, ponieważ nawet najlepsze dyrektywy mogą być skuteczne wyłącznie wtedy, jeżeli są odpowiednio wdrażane. Wzywam Państwa również do wytrwania w wysiłkach na rzecz rozszerzenia środków zapobiegawczych i świadczeń zdrowotnych. Sądzę, że chcemy, aby obywatele Europy możliwie jak najdłużej pozostali w dobrym zdrowiu i mieli możliwie jak najlepszy dostęp do opieki medycznej o wysokiej jakości po cenach możliwie jak najniższych.
Frédérique Ries
(FR) Panie Przewodniczący, Pani Minister Győri, Panie Komisarzu! Ja również chciałabym podziękować i pogratulować naszej sprawozdawczyni, pani poseł Grossetête, która wykonała fantastyczną pracę, przejmując pałeczkę od naszego byłego kolegi, pana Bowisa. Przy tych wszystkich spadających na niego gratulacjach może się wydawać, że to pan Bowis miał dzisiaj swoje święto!
Moim zdaniem trzeba zwrócić uwagę na istotną rolę, jaką odegrała prezydencja belgijska, która podjęła działania potrzebne do osiągnięcia tego trudnego kompromisu z Parlamentem, a zwłaszcza z niektórymi państwami członkowskimi, których stanowisko w niektórych kwestiach było - jak mogłabym to określić? - niechętne.
Przedmiotowa dyrektywa w sprawie transgranicznej opieki zdrowotnej ma istotne znaczenie, nawet jeżeli dotyczy zaledwie 1 % krajowych budżetów na opiekę zdrowotną, ponieważ - pomijając liczby - powinniśmy się skoncentrować na sile symbolu, którym jest słuszne prawo każdego obywatela europejskiego do leczenia za granicą i uzyskania zwrotu kosztów takiej terapii wraz ze wszystkimi właściwymi informacjami.
Należało również jasno ustanowić zabezpieczenia, aby zapobiec wszelkim formom turystyki medycznej, ale też wprowadzić do tekstu odpowiedni stopień elastyczności, by wesprzeć diagnozowanie i leczenie po obu stronach granicy. Mam na myśli w szczególności niektóre choroby, na przykład rzadkie.
Na zakończenie chciałabym powiedzieć, Panie Przewodniczący, że to ważny pierwszy krok, ale będziemy musieli pójść dalej i dalej walczyć na rzecz rozwoju Europy zdrowia, która jest nam wszystkim tak bliska.
Tadeusz Cymański
(PL) Panie Przewodniczący! Nie ma idealnych praw. Wszędzie są wady i zalety, ale ta dyrektywa zdecydowanie niesie więcej nadziei niż obaw. Europa, pomimo szybkich zmian, pozostaje kontynentem dużych różnic, a nawet kontrastów. Dotyczy to również poziomu i skali opieki zdrowotnej i jest widoczne, że więcej obaw wyrażają kraje biedniejsze, kraje w transformacji i na dorobku. Poziom finansowania i zaspokojenia potrzeb medycznych w krajach, gdzie jest transformacja, jest jednak daleko, daleko niższy.
Ta dyrektywa stanowi więc ogromną szansę i nadzieję dla tych wszystkich pacjentów w krajach, o których mówię. Rządy stają przed wielkim wyzwaniem, ale paradoksalnie właśnie ta dyrektywa wymusi wiele reform oraz zwróci uwagę na skalę niedofinansowania służby zdrowia, ponieważ niedofinansowanie jest nie tylko skutkiem braku możliwości finansowych tych państw, ale także skutkiem błędów w prowadzonej polityce i niedocenienia ogromnego znaczenia, jakie dla obywateli europejskich ma zdrowie.
Dziękując, apeluję o poparcie tej dyrektywy i to niezależnie od końcowego kształtu tak zwanej klauzuli ochronnej, która jest wyrazem kompromisu. I to słowo nas cieszy.
Sabine Wils
(DE) Panie Przewodniczący! Projekt dyrektywy w sprawie mobilności pacjentów mógłby szybko doprowadzić - przy zastosowaniu podejścia opartego na usługach - do sprowadzenia opieki zdrowotnej w UE do najniższego wspólnego mianownika. Moja grupa zdecydowanie sprzeciwia się temu, aby możliwości płatnicze stały się kryterium świadczenia opieki zdrowotnej oraz przekształcenia pacjentów w konsumentów.
Proponowana dyrektywa umożliwi towarzystwom ubezpieczeniowym wysyłanie pacjentów za granicę na tańsze leczenie. To spowoduje ostrą konkurencję i presję cenową w sektorze opieki zdrowotnej. Jeżeli konkretne leczenie jest dostępne taniej kilkaset kilometrów dalej, a pacjenta wyśle tam jego towarzystwo ubezpieczeniowe, to w efekcie dana terapia przestanie być dostępna na miejscu. Z tego względu sektor zdrowia będzie po prostu kierował się neoliberalną logiką rynku, zamiast priorytetowego traktowania interesu pacjentów.
Chciałabym zapytać Państwa, Panie i Panowie, czy chcą Państwo być świadkami pojawienia się turystyki w tym wrażliwym sektorze. Jestem zwolenniczką leczenia pacjentów blisko ich miejsca zamieszkania. To zadanie publiczne należące do usług świadczonych w interesie ogólnym, które muszą być dostępne dla każdego w jego regionie.
Anna Rosbach
(DA) Panie Przewodniczący! Żaden chory nie chce wyjeżdżać za granicę, jeżeli leczenie w jego kraju jest równie dobre. To powiedziawszy, uważam przedmiotową propozycję za najlepsze możliwe rozwiązanie. Zapewniamy zmianę modelu finansowania oraz zabezpieczamy interesy krajowych systemów opieki zdrowotnej, a jednocześnie gwarantujemy pacjentom lepsze możliwości leczenia w innych krajach UE.
Pacjenci będą mogli łatwiej zabiegać o leczenie w innym kraju, jeżeli na przykład w ich kraju brakuje wiedzy specjalistycznej i możliwości leczenia. To ważne w przypadku bardzo rzadkich chorób, wymagających niezwykle wyspecjalizowanej wiedzy. Jeżeli uda się nam skoncentrować leczenie tych rzadkich chorób w kilku miejscach w UE, szansa pacjenta na wyzdrowienie będzie o wiele większa, ponieważ lekarze często korzystający ze swoich specjalistycznych umiejętności częściej uzyskują dobre rezultaty. To jednak nie powinno oznaczać rozcieńczania przez państwa członkowskie ich systemów opieki zdrowotnej - co również znalazło wyraz w tekście. Dziękuję, Panie Przewodniczący, i chciałabym podziękować również panu komisarzowi Dalliemu i sprawozdawczyni. Dziękuję za państwa doskonałą pracę.
Elżbieta Katarzyna Łukacijewska
(PL) Panie Przewodniczący! Na samym początku chciałabym pogratulować pani sprawozdawczyni Grossetête, która wykonała bardzo trudną pracę. Ta praca nie była łatwa ze względu na różne stanowiska państw Unii Europejskiej oraz odmienne systemy zdrowotne w poszczególnych krajach. Osiągnięcie kompromisu pomiędzy oczekiwaniami a możliwościami wymagało nie tylko sprawności negocjacyjnej, ale przede wszystkim znajomości tematu. Wszyscy mamy świadomość, że na rozwiązania zawarte w dyrektywie dotyczącej praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej, o których szczegółowo mówiła pani sprawozdawczyni, oczekują mieszkańcy Unii Europejskiej, zwłaszcza w tych krajach, gdzie dostęp do lekarzy specjalistów i nowoczesnych procedur jest ograniczony.
Ważne jest, że w trakcie prac nad treścią dyrektywy i dzięki osiągniętym kompromisom, udało się zmienić podejście państw, które pierwotnie blokowały jej zapisy. Istotą tej dyrektywy jest dostępność, łatwość i pewność opieki zdrowotnej, a także prawo pacjenta do korzystania z usług opieki zdrowotnej innego państwa oraz zwrotu określonych kosztów. Dyrektywa opiera się na potrzebach pacjenta, a nie na środkach finansowych.
Chciałabym zauważyć, że dzięki zapisom dyrektywy poprawi się nie tylko sytuacja zdrowotna pacjentów, ale wierzę, że będzie ona podstawą do poprawy systemów zdrowotnych w niektórych krajach Unii Europejskiej. Należy podkreślić, że dyrektywa jest pierwszym i podstawowym krokiem na rzecz mobilności pacjentów, na rzecz wzmocnienia ich praw, a także wyrównywania poziomu usług w poszczególnych krajach członkowskich.
Andres Perello Rodriguez
(ES) Panie Przewodniczący! Moim zdaniem słusznie gratulujemy sprawozdawcom, w szczególności pani poseł Grossetête i pani poseł Roth-Behrendt z mojej grupy, wykonanej przez nich pracy na rzecz zapewnienia przydatności zastałego aktu prawodawczego, ponieważ to umożliwiło włączenie prawa do zdrowia publicznego jako podstawy prawnej i zapewniło nowy kierunek, dający nam możliwość położenia fundamentów pod zagwarantowanie obywatelom zawsze wybieranego przez nich bezpieczeństwa i jakości. Co ważniejsze, ich praca oznaczała również możliwość jasnego uregulowania roli państwa członkowskiego pochodzenia, które musi zapłacić, oraz państwa członkowskiego leczenia.
Nie sądzę jednak, że powinniśmy się wyłącznie tym zadowolić, ale raczej powinien to być początek znacznie większego kroku naprzód, aby - jak powiedziała pani poseł Roth-Behrendt - ta dyrektywa stała się wyłącznie formalnością, ponieważ osiągnięty poziom równości we wszystkich państwach członkowskich będzie oznaczał brak potrzeby odsyłania każdego obywatela do jego kraju.
W tej bitwie musimy osiągnąć takie prawodawstwo, które gwarantuje obywatelom prawa w zakresie przysługującej im opieki - korzyści i bezpieczeństwa - a nie tylko już przysługujące im prawo do przemieszczania się między państwami członkowskimi. To właśnie jakość musi być budulcem unii, w przeciwnym razie będziemy stawiać wyłącznie bardzo małe kroczki.
Miroslav Ouzký
(CS) Panie Przewodniczący! Ci z nas, którzy mają dłuższy staż w Parlamencie Europejskim, z pewnością przypominają sobie, w jaki sposób powstał ten standard. Historia jest nieomal zabawna. Na początku było sprawozdanie pani poseł Gebhardt, którego celem było umożliwienie swobodnego przepływu usług w całej UE. Oddzieliliśmy część sprawozdania uznając, że usługi zdrowotne zasługują na szczególny standard. Kiedy Komisja w końcu przedłożyła dyrektywę, stopniowo usuwano z niej swobodny przepływ usług zdrowotnych, pozostawiając wyłącznie część dotyczącą prawa pacjentów do przemieszczania się w Unii Europejskiej w poszukiwaniu usług i świadczeń zdrowotnych.
Chciałbym w ten sposób podkreślić, że czasami nasza "europejskość” polega w większym stopniu na tych transparentach i symbolach, niż na wdrażaniu praktycznych swobód, na których rzekomo opiera się Unia. Dyrektywa wywołała w poszczególnych państwach członkowskich liczne wątpliwości dotyczące przeciążenia i załamania budżetów krajowych.
Na zakończenie chciałbym powiedzieć, że nie do końca o to nam chodziło, ale to słuszny krok z pewnością we właściwym kierunku. Chciałbym przekazać moje najlepsze życzenia sprawozdawcom i podziękować im za ich pracę.
Horst Schnellhardt
(DE) Panie Przewodniczący! Z dużym zadowoleniem przyjmuję fakt wejścia tej dyrektywy wreszcie w życie. Chciałbym przypomnieć Parlamentowi, że w pewnym momencie wydawało się, iż cały proces prawodawczy zakończy się fiaskiem. Uważam, że to umiejętnościom sprawozdawczyni i zespołu negocjacyjnego oraz oczywiście prezydencji belgijskiej zawdzięczamy efekt, z którego możemy być bardzo zadowoleni. Szczególnie cieszy mnie jaśniejsze zdefiniowanie uprawnień państw członkowskich do ograniczania leczenia w innym kraju. To nie znalazło się we wniosku przedłożonym przez państwa członkowskie. Sądzę, że obecna decyzja umożliwi prześledzenie i zweryfikowanie procesu odrzucania wniosku o leczenie. To ważny krok naprzód.
Komu w szczególności pomagamy? Sądzę, że pomagamy 60 tysiącom osób znajdujących się na listach oczekujących na przeszczep organów. Oczywiście przyjęliśmy już dyrektywę w sprawie przeszczepiania organów, ale to kolejny środek skracający czas oczekiwania. Pomagamy także milionom osób cierpiących na jedną z 30 tysięcy rzadkich chorób. Jeżeli wyjadą do innego kraju, będą mogły uzyskać lepiej ukierunkowaną opiekę o lepszej jakości.
Nie sądzę jednak, że przedmiotowa dyrektywa spowoduje rozwój turystyki zdrowotnej w Europie. Uważam obawy wyrażane przez przedstawicieli lewicy za całkowicie nieuzasadnione. To nie jest problem, którym powinniśmy się zajmować.
Edite Estrela
(PT) Panie Przewodniczący! Przedmiotowy tekst jest efektem ogromnej pracy i negocjacji, zatem chciałabym podziękować panu Bowisowi, pani poseł Grossetête oraz pani poseł Roth-Behrendt. Uczciwie musimy wyrazić uznanie dla osiągniętego postępu, ponieważ ta nowa wersja zapewnia więcej gwarancji dotyczących bezpieczeństwa i jakości usług. Chociaż poprawiono brzmienie art. 7 i 8, to sądzę, że można było uczynić więcej na rzecz zapewnienia większej równości.
Większość pacjentów, zwłaszcza pochodzących ze słabszych grup społeczno-gospodarczych, nie chce być leczona za granicą z uwagi na barierę językową i brak wsparcia ze strony rodziny. Tego typu przeszkody nie stoją przed Europejczykami osiągającymi wyższe dochody. Dlatego obawiam się, że w krajach o powszechnym i w znacznym stopniu darmowym systemie opieki zdrowotnej to nowe prawodawstwo może stanowić zachętę do ograniczania inwestycji w systemy krajowe i przyczynić się do powstania rynku opieki zdrowotnej dla bogatych. Niemniej jednak mam nadzieję, że stosowanie tej dyrektywy przyczyni się do zmniejszenia nierówności w opiece zdrowotnej.
Mairead McGuinness
Panie Przewodniczący! Podobnie jak inni ja również z zadowoleniem przyjmuję tę debatę i przedmiotową dyrektywę oraz dziękuję naszym sprawozdawcom.
Być może jestem nieco ostrożniejsza niż niektórzy posłowie. Uważam, że błędem byłoby wysłanie z tego Parlamentu sygnału, że od teraz wszystko jest w porządku z transgraniczną opieką zdrowotną. Nadal mamy wiele do omówienia i zrobienia, aby zaczęła ona funkcjonować. Czy mogę jedynie zacytować - i mam nadzieję, że uczynię to dokładnie - własne słowa pana komisarza? Powiedział: "to jasne, że wszystkie państwa członkowskie mają obowiązek inwestować we własnym kraju, aby zapewnić swoim obywatelom potrzebną im opiekę zdrowotną”. Widzę, że kiwa głową, zgadzając się, zatem zacytowałam go poprawnie.
To dobrze, że właśnie ten sygnał chcemy przesłać z powrotem państwom członkowskim, które tego nie czynią i gdzie istnieją długie listy oczekujących. Należy do nich moja ojczyzna, Irlandia. To prawda, że ludzie woleliby leczyć się blisko domu. Właśnie dlatego w Irlandii mamy niezliczone protesty - i to całkowicie uzasadnione - dotyczące likwidacji lokalnych szpitali i lokalnych usług. Skoro już to powiedziałam - przedmiotowa dyrektywa może być efektywna, jeżeli zmusi państwa członkowskie i ich usługodawców w dziedzinie opieki zdrowotnej do przeanalizowania swoich usług w kraju i usprawnienia świadczenia usług osobom ich potrzebującym. I tak będą musieli za nie zapłacić, jeżeli nasi obywatele skorzystają z prawa, które da im przedmiotowa dyrektywa.
Podsumowując, ludzie już obecnie mają prawo wyjeżdżać w celu poddania się transgranicznej opiece zdrowotnej na mocy rozporządzenia nr 883/2004, ale o tym nie wiedzą. Gdyby wiedzieli, mielibyśmy do czynienia ze znacznie większą liczbą pacjentów transgranicznych przemieszczających się w celu uzyskania swoich usług. Zatem poinformujmy naszych obywateli, do czego są uprawnieni, i miejmy nadzieję, że nie będziemy musieli podróżować za granicę, ale jeżeli to zrobimy, będziemy mogli robić to bez ograniczeń i dysponując potrzebnymi nam usługami.
Edit Herczog
(HU) Panie Przewodniczący! Z zadowoleniem przyjmuję pierwszą debatę za prezydencji węgierskiej. Na wstępie chciałabym zauważyć, że warto było omówić to zagadnienie poza ramami dyrektywy usługowej, ponieważ zagadnienie transgranicznej opieki zdrowotnej ma wiele wyjątkowych cech. Chciałabym pogratulować sprawozdawczyni i kontrsprawozdawcom, a także siedzącemu na galerii Johnowi Bowisowi. Pod żadnym pozorem nie należy jednak kwestionować spoczywającego na państwach członkowskich obowiązku świadczenia podstawowej opieki swoim własnym obywatelom. Koniecznie trzeba stwierdzić, że przedmiotowa dyrektywa nie jest przywilejem dla bogaczy, lecz narzędziem zapewnienia lepszej opieki pacjentom cierpiącym na rzadkie choroby. Tym kierowaliśmy się w naszych pracach. Bardzo ważnym czynnikiem jest również zapewnienie dzięki dyrektywie możliwości lepszego wykorzystania warunków naturalnych. Mam na myśli na przykład uzdrowiska węgierskie, które mogą skuteczniej wyleczyć niektóre schorzenia, a których nie da się przenieść. Oczywiście to pacjent musi do nas przyjechać. Trzeba dalej podążać w tym kierunku, aby osoby zdrowe i chore, obywatele europejscy mogli poczuć, że Unia Europejska jest o nich i dla nich.
David Casa
(MT) Panie Przewodniczący! Wielu z nas zwraca niewielką uwagę na zdrowie, kiedy nadal jesteśmy zdrowi i nie potrzebujemy opieki medycznej. Kiedy jednak znajdziemy się kiepskim stanie zdrowotnym, automatycznie zaczynamy rozumieć jego faktyczne znaczenie dla nas i to, jak ważny jest odpowiedni system opieki zdrowotnej - nie tylko dobry, ale również wydajny i skuteczny system.
Obywatele Unii Europejskiej mogą skorzystać z leczenia w różnych państwach członkowskich, jeżeli ich choroby nie da się wyleczyć we własnym kraju. Musimy pamiętać, że to powinna być ostatnia deska ratunku, do której nie należy zachęcać, ponieważ to najdroższa opcja, i to w dodatku niepraktyczna. Powinniśmy z niej korzystać jedynie wówczas, gdy nie pozostało nam nic innego. Kiedy jednak tak się stanie, musimy zapewnić ograniczenie biurokracji do minimum oraz poprawienie jakości dostępu i bezpieczeństwa.
Państwa członkowskie należy też wyposażyć w narzędzia niezbędne do ochrony ich systemów zdrowia i poradzenia sobie z dodatkowym napływem z innych krajów, z którym być może będą musiały się zmierzyć. Dlatego idealnym rozwiązaniem mogłoby być przyznanie państwom członkowskim prawa do wydawania uprzedniej zgody. W tym kontekście jasno widać, że obecnie obowiązujące przepisy nie są odpowiednie; wręcz przeciwnie, są niejasne i niespójne. Jak widzieliśmy jednak w przypadku dawstwa organów, musimy dążyć do wypracowania rozwiązań, aby Europa mogła osiągnąć postęp w tej dziedzinie i zapewnić swoim obywatelom najlepsze usługi medyczne.
Zuzana Roithová
(CS) Panie Przewodniczący! Z ogromną ulgą chciałabym stwierdzić, że Parlament wreszcie osiągnął porozumienie polityczne w zakresie praw pacjentów do transgranicznej opieki zdrowotnej w warunkach, które przez wiele lat były gwarantowane jedynie przez Europejski Trybunał Sprawiedliwości na podstawie postępowań sądowych. Cieszę się, że w aktualnym kompromisie znalazły się warunki płatności analogiczne do tych, które część z nas popierała w dyrektywie usługowej siedem lat temu. Chciałabym serdecznie podziękować moim kolegom, pani poseł Grossetête oraz panu Bowisowi, dla których wyrażam uznanie za dojście do tego akceptowalnego rozwiązania, a także za opracowanie ważnych gwarancji dotyczących egzekwowania tego prawa. Uważam, że prawo do mobilności zapewni wszystkim Europejczykom dostęp do leczenia poważnych schorzeń, a w ostatecznym rozrachunku w całej UE skróci czas oczekiwania na operacje. W ten sposób udało mi się zrealizować jeden z długofalowych, osobistych celów w dziedzinie opieki zdrowotnej. Chciałabym dodać, że nadal musimy rozwiązać szereg kwestii, na przykład w zakresie internetowych usług zdrowotnych, mobilności pracowników służby zdrowia i innych.
Theodor Dumitru Stolojan
(RO) Panie Przewodniczący! Na wstępie chciałbym pogratulować pani minister Győri pełnionej przez nią obecnie funkcji oraz życzyć jej i prezydencji węgierskiej wszelkiej pomyślności. Chciałbym pogratulować wszystkim, którzy wnieśli wkład do tego omawianego przez nas dzisiaj projektu sprawozdania.
Jak Państwo być może zauważyli, Rumunia należy do grupy krajów, które zgłaszały zastrzeżenia dotyczące szeregu kompromisów, jakie udało się wypracować na forum Rady. Te zastrzeżenia nie świadczą o sprzeciwie Rumunii wobec transgranicznej opieki zdrowotnej. Są wyrazem obaw rządu rumuńskiego dotyczących finansowej stabilności transgranicznej opieki zdrowotnej oraz skali, jaką może ona przybrać, ponieważ - jak Państwo doskonale wiedzą - niektóre państwa członkowskie mają bardzo mały dochód narodowy.
Z drugiej strony inwestycje często są sposobem ograniczenia tego zagrożenia. Jednocześnie uważam jednak, że reformy w systemach opieki zdrowotnej państw członkowskich mają pierwszorzędne znaczenie. W tym kontekście uważam, że należy w większym stopniu zaangażować Komisję Europejską w zakresie tych reform systemów opieki zdrowotnej.
Christa Klaß
(DE) Panie Przewodniczący! Mobilność pacjentów to ogromny krok w kierunku Europy dla obywateli, a przedmiotowa dyrektywa jest jasno uporządkowana. Ma ona nie tylko ojca, pana Bowisa, ale również matkę, panią poseł Grossetête. Chciałabym serdecznie im podziękować za wszystkie ich wysiłki.
Spędziliśmy mnóstwo czasu na omawianiu właściwego kierunku, który powinniśmy obrać, i teraz wiemy, że jeszcze nie jesteśmy na szybkiej ścieżce. Mamy jednak mocny, dobrze zaprojektowany fundament, na którym możemy budować. Sytuacja jest złożona. Mamy 27 państw członkowskich znajdujących się w różnych sytuacjach wyjściowych, tak pod względem struktury ich usług opieki zdrowotnej, jak i systemów ubezpieczeniowych. Słusznym podejściem jest uprzednia zgoda na pobyt w szpitalu w innym państwie członkowskim oraz uznanie etycznych i moralnych zasad ustawodawstwa zdrowotnego każdego kraju. Z jednej strony umożliwia to wsparcie towarzystw ubezpieczeniowych oraz wspieranie realizacji zadań krajowych, a z drugiej - zapewnia obywatelom dostęp do usług oferowanych przez inne państwa członkowskie.
To ogromny krok naprzód, zwłaszcza w odniesieniu do rzadkich chorób. Każde państwo członkowskie ma odmienny poziom możliwości. Wszystkie mogą jednak obecnie skorzystać z wyników badań oraz struktur już istniejących w innym miejscu. Ponadto specjaliści będą mieli szansę dalszego rozwoju swoich umiejętności z uwagi na zwiększone zapotrzebowanie, wynikające z dostępu większej liczby osób do usług. Dla mieszkańców mojego regionu, leżącego niedaleko granicy z Luksemburgiem, Belgią i Francją, transgraniczny dostęp do usług zdrowotnych to duża korzyść, która wzbogaci ich codzienne życie.
José Manuel Fernandes
(PT) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Prawa przyznawane na mocy przedmiotowej dyrektywy - prawa zasadniczo już przyznane przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej - umożliwiają wszystkim pacjentom w Unii skorzystanie z opieki zdrowotnej.
W przedmiotowym wniosku wyjaśnia się i ułatwia dostęp do transgranicznej opieki zdrowotnej, wraz z wykorzystaniem przez państwo członkowskie ubezpieczenia swoich praw w zakresie zwrotu kosztów. To krok naprzód w procesie integracji europejskiej, wzmacniania solidarności oraz na rzecz Europy obywateli.
Będziemy mieć krótsze listy oczekujących, lepszą jakość opieki zdrowotnej, konkurencję i zachęty do prowadzenia badań naukowych. Priorytetem są rzadkie choroby, a obecnie możliwe będzie diagnozowanie i leczenie w najlepiej przystosowanym do tego państwie członkowskim. Ta dyrektywa jest dla wszystkich Europejczyków potrzebujących opieki zdrowotnej.
Dlatego dość mocno myli się portugalska minister zdrowia, kiedy mówi, że to szansa dla lepiej wykształconych osób o większych zasobach finansowych: właśnie taką sytuację mamy obecnie, bez dyrektywy. Portugalia ma doskonałą służbę zdrowia i świetny personel medyczny i nie może pozostać z boku tego ważnego projektu. Kraj musi skorzystać z przedmiotowej dyrektywy w celu dalszego unowocześniania i konkurowania w zakresie zdolności do świadczenia usług w tej dziedzinie dla wszystkich potrzebujących ich Europejczyków.
Gratuluję cudownej sprawozdawczyni, która wykonała wspaniałą pracę: pani poseł Grossetête.
Przewodniczący
Rozpoczynamy teraz procedurę pytań z sali. Mam 17 osób, które poprosiły o głos. Uwzględniając wagę i znaczenie tego zagadnienia, zamierzam udzielić głosu wszystkim, ale proszę zmieścić się w jednej minucie, po której mikrofon zostanie wyłączony.
Czy mogę jedynie powiedzieć rodzicom tego dokumentu, panu Johnowi Bowisowi na galerii dla widzów oraz pani poseł Grossetête, obecnej sprawozdawczyni, oraz wszystkim kontrsprawozdawcom: oto przemówiła siła pacjenta; Parlament Europejski jej wysłuchał. Bardzo dziękuję wszystkim państwu.
Csaba Sógor
(HU) Panie Przewodniczący! W przedmiotowej dyrektywie cieszy mnie jaśniejsza definicja praw pacjentów, koniec niekończących się list oczekujących oraz proponowane rozwiązanie problemu braku wykwalifikowanej kadry we własnym kraju. Jestem pewien, że wszyscy rozumiemy i potrafimy wczuć się w sytuację systemów opieki zdrowotnej w nowych państwach członkowskich, dysponujących skromnymi możliwościami finansowymi, a także musimy wziąć pod uwagę ryzyko emigracji wykwalifikowanych pracowników.
Jeżeli zagłosujemy za przyjęciem wniosku, po raz kolejny zażądamy ogromnego wysiłku ze strony systemów opieki zdrowotnej w państwach członkowskich o skromniejszych środkach, ale jeżeli zagłosujemy za jego odrzuceniem, to pośrednio zagwarantujemy utrzymanie w tych samych krajach stosowania ograniczonych praw pacjentów. Jestem przekonany, że uda się nam znaleźć sposoby wyważenia funkcjonowania nierównomiernie wyposażonych systemów opieki zdrowotnej w państwach członkowskich. Na przykład moja ojczyzna, Węgry, może zaoferować konkurencyjne usługi balneologiczne, fizjoterapeutyczne czy stomatologiczne.
Richard Howitt
Panie Przewodniczący! Jestem głęboko zaniepokojony odrzuceniem na etapie prac w komisji naszej poprawki, zobowiązującej władze medyczne w każdym kraju do informowania swoich partnerów z UE o pracownikach medycznych, wobec których toczą się postępowania dyscyplinarne lub karne, w związku z czym przedmiotowa poprawka nie zostanie poddana pod ostateczne głosowanie w sprawie tego nowego, unijnego, transgranicznego prawodawstwa zdrowotnego.
Proszę pozwolić mi podać Państwu przykład niemieckiego lekarza, Daniela Ubaniego, który niezgodnie z prawem zabił mieszkańca mojego okręgu wyborczego Cambridgeshire, pana Davida Graya, poprzez podanie dawki środka przeciwbólowego dziesięciokrotnie większej niż zalecana. Został pozbawiony prawa wykonywania zawodu w Wielkiej Brytanii, ale obecnie kontynuuje praktykę lekarską w Niemczech.
Mamy też przykład doktora Marcosa Ariela Hourmanna, skazanego za nieumyślne spowodowanie śmierci poprzez świadome podanie śmiertelnego zastrzyku w Hiszpanii, a mimo to pracującego na oddziale ratunkowym szpitala West Suffolk, również w moim okręgu wyborczym, pomimo przesłania do Hiszpanii jasnego wniosku dotyczącego jego przydatności do zawodu.
Te przykłady pokazują istnienie ogromnej luki w prawodawstwie europejskim, dającej przedstawicielom zawodów medycznych, którym w jednym z naszych krajów odebrano prawo wykonywania zawodu, szansę pracy i narażania pacjentów w innym kraju. Chciałbym prosić Pana Komisarza o wyjaśnienie, dlaczego tak się dzieje.
Krisztina Morvai
(HU) Panie Przewodniczący! Uprzejmie proszę, aby przedstawiciele prezydencji węgierskiej oraz Rady wykorzystali te pół roku, te sześć miesięcy, by uwzględnić w przedmiotowych debatach wyjątkowe problemy nowych państw członkowskich, krajów postkomunistycznych jak Węgry. Kiedy obecnie mówimy na przykład o wprowadzeniu quasi-standardowego, ogólnoeuropejskiego systemu transgranicznej opieki zdrowotnej, nie możemy zapomnieć o tym, że na Węgrzech na przykład wykwalifikowane i wyszkolone pielęgniarki pracują za pensję wynoszącą około 250 euro miesięcznie, a lekarze - za około 500-600 euro miesięcznie. Czy Unia Europejska nie uważa, że świętowanie pewnego rodzaju unormowanego europejskiego systemu opieki zdrowotnej jest niezwykle nieetyczne, niemoralne i niedopuszczalne bez zwrócenia uwagi na płace...
(Przewodniczący odebrał mówczyni głos)
Siiri Oviir
(ET) Panie Przewodniczący! Robimy ważny krok naprzód w interesie pacjentów. Wiele osób dziś o tym mówiło. A jednak moją uwagę zwrócił fakt, że po raz kolejny położono nacisk na obawy dotyczące zachęcania do turystyki medycznej. W tych przemówieniach przebijał się strach, że pacjenci z państw członkowskich o niższym standardzie życia lub niższym krajowym budżecie na opiekę zdrowotną mogliby sparaliżować operacje chirurgiczne w krajach najbogatszych, co oznaczałoby wyparcie pacjentów z tych krajów.
Musimy się jednak nad tym chwilę zastanowić. Te obawy są zbędne. Pacjent otrzyma zwrot kosztów w wysokości stosowanej w jego kraju, a różnicę musi pokryć z własnej kieszeni. Pacjenci nie będą dysponować odpowiednimi środkami, aby pokryć różnicę, jeżeli cena jest dwu- lub trzykrotnie wyższa niż w ich ojczyźnie. Jestem zakłopotana, kiedy słyszę, że wśród niektórych nadal pokutuje mit tak zwanego polskiego hydraulika.
Marina Yannakoudakis
Panie Przewodniczący! Nie można przecenić znaczenia opieki zdrowotnej i przedmiotowej dyrektywy. Może ona mieć zasadnicze konsekwencje dla systemów zdrowotnych państw członkowskich.
Jak mogę z przyjemnością stwierdzić, rozwiązano kontrowersyjne i niepokojące kwestie, a efektem jest mocna, precyzyjna dyrektywa, która wzmocni stanowiska państw członkowskich w zakresie opieki zdrowotnej.
Wyzwanie polegało na ochronie integralności systemów opieki zdrowotnej przy jednoczesnym zapewnieniu pacjentom większego wyboru. Udało się spełnić potrzebę zachowania kontroli przez państwa członkowskie nad kierunkiem polityki oraz wymogami budżetowymi ich usług opieki zdrowotnej za pomocą klauzuli uprzedniej zgody oraz dzięki daniu państwom członkowskim prawa wyboru, które usługi byłyby wykonywane.
W bardzo rozsądny sposób rozwiązano również problem e-zdrowia, poprzez zaproponowanie tego systemu w celu zapewnienia elastyczności, a państwa członkowskie mogą skorzystać z niego jeżeli i kiedy sobie tego życzą.
Ogólnie mamy przed sobą efekt pracy, który zabezpiecza autonomię państw członkowskich w zakresie ich systemów opieki zdrowotnej, a jednocześnie gwarantuje pacjentom najlepsze usługi. Gratuluję sprawozdawczyni i panu Johnowi Bowisowi dobrze wykonanej pracy.
Seán Kelly
(GA) Panie Przewodniczący! Hojnie dał Pan wszystkim szansę zabrania głosu. Dlatego uszanuję warunki i będę mówił tylko przez minutę.
To była bardzo interesująca debata, a dla mnie osobiście bardzo pouczająca. W szczególności cieszę się, że Unia Europejska priorytetowo traktuje naszych pacjentów, bez względu na to, czy są bogaci, czy biedni. Ponadto dla naszych pacjentów ogromnym ułatwieniem będzie dostępność informacji w jednym miejscu w każdym kraju. Przedmiotowa dyrektywa spowoduje też wywarcie na każdym kraju presji zapewnienia usług wysokiej jakości, ponieważ w przeciwnym razie nasi obywatele będą chcieli wyjeżdżać do innych krajów, gdzie takie usługi są dostępne. Wreszcie niewiele mówiono tutaj o e-zdrowiu, ale to także bardzo ważny zasób, o którym usłyszymy więcej w przyszłości.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Panie Przewodniczący, Pani Minister Győri, Panie Komisarzu Dalli! Chciałbym pogratulować pani poseł Grossetête jej doskonałego sprawozdania. Pragnę zwrócić uwagę na jego cztery aspekty. Przede wszystkim ustanowienie krajowych punktów kontaktowych ma ogromne znaczenie dla uzyskania informacji - czyli dostarczenia informacji pacjentom. Bardzo ważna jest wiedza, które choroby podlegają procedurze uprzedniej zgody. To bardzo istotne w przypadku rzadkich schorzeń. Kluczowe znaczenie ma również fakt, że ogólnie pacjentów nie można zmuszać do płatności z góry. Wreszcie chciałbym zwrócić uwagę na kwestie transgranicznych regionów opieki zdrowotnej, mającą ogromne znaczenie dla Węgier i Europy Środkowej, jak również wzdłuż granicy niemiecko-austriackiej, węgiersko-słowackiej czy węgiersko-rumuńskiej, gdzie granice językowe nie pokrywają się z granicami krajowymi i gdzie istnieje wiele słabo rozwiniętych, zbędnych lub niewykorzystanych potencjałów opieki zdrowotnej, chociaż nie istnieją bariery językowe. Jeszcze raz proszę przyjąć moje gratulacje.
Petru Constantin Luhan
(RO) Panie Przewodniczący! Zapewnienie dostępu do transgranicznych usług opieki zdrowotnej jest warunkiem wstępnym umożliwienia pacjentom skorzystania z najlepszej możliwej terapii. Można tego dokonać poprzez określenie możliwie jak najjaśniejszych i najpraktyczniejszych przepisów. Rozwój systemu e-zdrowia oraz rozpowszechnianie informacji o transgranicznej opiece zdrowotnej może się przyczynić do poprawy praw pacjentów, zwłaszcza poprzez zapewnienie informacji i współpracy między państwami członkowskimi.
Kampanie promocyjne, wspierane programami współpracy transgranicznej, mogą zapewnić pacjentom poziom informacji umożliwiający im skorzystanie z systemu, przy możliwie jak najmniejszej liczbie nadużyć, zgodnie z zatwierdzonymi przepisami. Właśnie dlatego uważamy, że e-zdrowie i wydajne wspieranie systemów transgranicznej opieki zdrowotnej to podstawowe elementy konieczne dla realizacji zaleceń zawartych w dyrektywie.
Zigmantas Balčytis
(LT) Panie Przewodniczący! Chciałbym pogratulować wszystkim sprawozdawcom stworzenia tego ważnego dokumentu. Obecnie obywatele muszą stawić czoła zbyt wielkiej niepewności w zakresie kwestii dostępu do opieki w innych państwach członkowskich Unii Europejskiej, zwrotu kosztów świadczonych usług oraz odpowiedzialności za obserwacje kliniczne. Recepty wydawane w jednym państwie członkowskim nie zawsze są uznawane w innych krajach. Przedmiotowa dyrektywa ma kluczowe znaczenie dla naszych obywateli, ponieważ obecny system jest skomplikowany i trudno uzyskać odpowiednią informację. Ponadto postęp naukowy rozkłada się bardzo nierównomiernie, dlatego przedmiotowa dyrektywa zapewni pacjentom szansę uzyskania odpowiedniego leczenia w innym państwie członkowskim, jeżeli obecnie nie mają do niego dostępu. Pozwoliłoby to pacjentom faktycznie skorzystać z rzeczywistych zalet jednolitego rynku i miałoby korzystny wpływ na bardziej jednolite reformy w systemie opieki zdrowotnej każdego państwa członkowskiego w przyszłości.
Salvatore Iacolino
(IT) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Przedmiotowy środek jest z pewnością kompleksowy, a sprawozdawczyni i osoby pomagające go dopracować zasługują na nasze serdeczne gratulacje.
Transgraniczna opieka zdrowotna oznacza likwidację granic i zapewnienie pacjentom wolnego wyboru, co jest całkowicie zgodne z typową dla Unii Europejskiej swobodą przepływu osób. Obecnie uznaje się tę mobilność zdrowotną w przypadku chorób rzadkich i wysoko wyspecjalizowanych, które wymagają szybkiej reakcji.
Odpowiedni charakter usług świadczonych na czas umożliwia potwierdzenie prawa: prawa do zdrowia. Opieka zdrowotna zaczyna być świadczona drogą elektroniczną, a różnice w sposobie leczenia obywateli Unii Europejskiej zmniejszą się. W długim okresie ten środek może się nawet stać zwiastunem formy europejskiego zatwierdzenia gwarantującego wysokie standardy technologiczne i osobiste.
Olga Sehnalová
(CS) Panie Przewodniczący! Celem kompromisowego projektu dyrektywy, będącego efektem dwu lat negocjacji, jest przede wszystkim zagwarantowanie pacjentom pewności prawa w warunkach transgranicznej opieki zdrowotnej. To z pewnością korzystny efekt. Stopień złożoności dyskusji uwypuklił jednak nie tylko różnice między systemami ochrony zdrowia w różnych państwach członkowskich, ale też różne warunki finansowe, w jakich świadczy się opiekę zdrowotną obywatelom europejskim. O tym, jak bardzo wrażliwy jest ten problem, świadczy również obecne masowe zwalnianie się z pracy przez sfrustrowanych lekarzy w czeskich szpitalach. Jedną z przyczyn tego zjawiska jest również ryzyko czy niepewność związana ze skutkami dyrektywy, na przykład pod względem turystów zdrowotnych szukających opieki zdrowotnej o wysokiej jakości, ale tańszej. Dopiero z czasem się okaże, czy będzie to zjawisko marginalne, czy też przeważą bezsprzecznie korzystne skutki dyrektywy.
Miroslav Mikolášik
(SK) Panie Przewodniczący! Chciałbym pogratulować mojej koleżance sprawozdawczyni, pani poseł Grossetête, a także ojcu przedmiotowej dyrektywy, panu Johnowi Bowisowi, ich wspaniałej pracy nad tą dyrektywą, której celem jest bezpieczna transgraniczna opieka zdrowotna o wysokiej jakości.
Chciałbym jasno zwrócić uwagę na potrzebę przyjęcia przedmiotowego uregulowania, uwzględniając jak dotychczas dwuznaczne przepisy dotyczące leczenia pacjentów za granicą, co spowodowało niepewność pacjentów, szczególnie w przypadku poważnych schorzeń. Ogromnie się cieszę, że przedmiotowe uregulowanie obejmuje specjalne środki dotyczące właśnie tych pacjentów.
Popieram kierunek obrany przez sprawozdawczynię, zgodnie z którym przedmiotowy akt prawa przeznaczony jest dla tych pacjentów, którzy go potrzebują, a nie tylko dla tych, którzy mogą sobie na niego pozwolić. Z tego względu uregulowanie oznacza istotny krok w kierunku mobilności pacjentów w UE. Porozumienie z Radą jest wyrazem równowagi między stanowiskiem państw członkowskich a Parlamentem Europejskim...
(Przewodniczący odebrał mówcy głos)
Mario Pirillo
(IT) Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Jak dotąd wiele ograniczeń związanych z długim czasem oczekiwania, skomplikowanym systemem zwrotu kosztów, a także trudnościami z określeniem odpowiedzialności za obserwacje kliniczne w przypadku transgranicznej opieki zdrowotnej wpływało na dostęp do takiej opieki w Europie.
Dyrektywa, nad przyjęciem której będzie głosował Parlament Europejski, to ważny krok naprzód, ponieważ wyjaśnia te kwestie administracyjne i usprawnia współpracę między państwami członkowskimi, a jednocześnie podnosi standardy jakości i bezpieczeństwa opieki zdrowotnej.
Dzięki ustanowieniu krajowych punktów kontaktowych pacjenci będą mogli uzyskać informacje o dostępności opieki zdrowotnej w innym państwie UE, procedurach administracyjnych, skargach i odwołaniach. Te możliwości nie opierają się już na możliwościach płatniczych, ale na rzeczywistym prawie do bardziej świadomego wyboru.
RadvilMorkūnaitė-Mikulėnien
(LT) Panie Przewodniczący! Chciałabym pogratulować sprawozdawczyni i wszystkim, którzy przyczynili się do powstania tego ważnego dokumentu. Droga do ostatecznego porozumienia była bardzo długa. Na pierwszy rzut oka może się wydawać, że wszyscy akceptowali dokument, ale mamy tutaj kilku sceptyków, którzy obawiają się być może nierównych kosztów usług lub zbyt wielu wymogów biurokratycznych, czy też ewentualnej turystyki zdrowotnej, ale moim zdaniem w dyrektywie naprawdę znalazły się wyważone mechanizmy unikania ewentualnych negatywnych konsekwencji przedmiotowego dokumentu. Niemniej jednak najważniejsze jest stworzenie warunków dla mobilności pacjentów, zapewnienie możliwości bycia obywatelem Unii Europejskiej, czyli najważniejsza jest możliwość łatwego uzyskania usług również przy swobodnym przemieszczaniu się po całej Unii Europejskiej. Czynnikami zniechęcającymi ludzi do korzystania z tej możliwości są bariery językowe oraz brak informacji. Z tego względu planowane punkty kontaktowe zapewnią pacjentom wszelką potrzebną informację, większą jasność, pewność i samoopiekę. Zdrowie ma duże znaczenie dla nas wszystkich, a połączenie sił zapewni, że będziemy wspólnie podążać w tym kierunku.
Kriton Arsenis
(EL) Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu! Omawiamy dyrektywę, która naprawdę rozwiązuje problem korzystania z usług zdrowotnych w innych państwach członkowskich. Te usługi są już obecnie wykorzystywane. Jednakże za pomocą dyrektywy dokonuje się harmonizacji i określenia warunków korzystania z takich usług. Zgadzam się z tym, co koleżanki i koledzy powiedzieli o konieczności zapewnienia wysokiego standardu usług zdrowotnych oraz udostępnienia ich obywatelom blisko ich miejsca zamieszkania. Jednakże często musimy korzystać z tych usług zdrowotnych w innych państwach członkowskich, zwłaszcza w przypadku rzadkich schorzeń i nowych rodzajów terapii.
Z zadowoleniem przyjmuję również fakt zamieszczenia szczególnego odniesienia do usług zdrowotnych przy gorących źródłach i w uzdrowiskach. Wykorzystanie tych usług umożliwi nam poprawę zapobiegania i leczenia wielu chorób przy niskich kosztach, a to może być bardzo istotne dla "zdrowia” naszych funduszy ubezpieczeniowych.
Wzywam Pana, Panie Komisarzu, do udzielenia rzeczywistego wsparcia przedmiotowej inicjatywie i promowania tych usług.
Maria Da Graça Carvalho
(PT) Panie Przewodniczący, Pani Minister Győri, Panie Komisarzu! W przedmiotowej dyrektywie określa się zasady ułatwiające dostęp do transgranicznej, bezpiecznej opieki zdrowotnej o wysokiej jakości oraz wspiera się współpracę między państwami członkowskimi przy jednoczesnym pełnym poszanowaniu krajowej jurysdykcji.
Zawarto w niej podstawowe wartości uniwersalności, dostępu do opieki zdrowotnej o wysokiej jakości, równości i solidarności. Zapewnia ona wyraźne korzyści pacjentom, zwłaszcza cierpiącym na rzadkie i skomplikowane choroby, ponieważ uzyskają oni szansę dostępu do centrów wiedzy specjalistycznej w zakresie swojego schorzenia.
Przedmiotowa dyrektywa to jeszcze jeden przykład Europy służącej interesom swoich obywateli. Wszyscy zasługujemy na gratulacje, zwłaszcza Komisja, Rada i nasza koleżanka, pani poseł Grossetête, z tytułu ich doskonałej pracy i urzeczywistnienia przedmiotowej dyrektywy...
(Przewodniczący odebrał mówczyni głos)
Antigoni Papadopoulou
(EL) Panie Przewodniczący! Transgraniczna opieka zdrowotna to obecnie konieczność. W przedmiotowej dyrektywie tworzy się wstępne warunki dla Europy bez granic w dziedzinie medycyny. Pacjenci cierpiący na poważne schorzenia chroniczne mogą teraz uzyskać specjalistyczną opiekę, mają większą mobilność i pełniejszą informację dostarczaną przez punkty kontaktowe, a także instrument służący pokryciu ich kosztów bez zamieszania. Dzięki nowej dyrektywie wspólnotowej powstają nowe wyzwania, presja na unowocześnienie krajowych systemów opieki zdrowotnej w 27 państwach członkowskich Unii Europejskiej, a także bezsprzecznie potrzeba ciągłego łączenia w sieci i współpracy między wszystkimi systemami medycznymi w 27 państwach członkowskich Unii Europejskiej, w celu wymiany najlepszych praktyk, wsparcia e-zdrowia oraz dojścia do trwałej poprawy standardów transgranicznej opieki zdrowotnej. To wyzwanie, z którym musimy się zmierzyć...
(Przewodniczący odebrał mówczyni głos)
John Dalli
komisarz - Panie Przewodniczący! Proszę pozwolić mi raz jeszcze pogratulować Parlamentowi ogromnego sukcesu, jakim jest zakończenie prac nad przedmiotową dyrektywą. Ogromnie się cieszę, że przedmiotowa dyrektywa zostanie przyjęta.
Muszę powiedzieć, że nie mogę się zgodzić z głosami, jakoby przedmiotowa inicjatywa służyła wsparciu turystyki zdrowotnej lub umożliwiała towarzystwom ubezpieczeń zdrowotnych ograniczanie kosztów. To raczej sposób zapewnienia, aby obywatele potrzebujący opieki zdrowotnej znaleźli się w lepszej pozycji do jej uzyskania, przez uwolnienie ich od ograniczeń biurokratycznych, które czasami im to uniemożliwiały.
Sądzę, że dyrektywa stanowi prawdziwy przełom na rzecz pacjentów oraz na rzecz wzmocnienia Europy zdrowia. Muszę zgodzić się z panią poseł Roth-Behrendt, panią poseł McGuinness oraz innymi, że to powinna być zachęta dla państw członkowskich do inwestowania we własne systemy opieki zdrowotnej, ponieważ - jak już wielokrotnie publicznie stwierdzałem w odniesieniu do przedmiotowej dyrektywy - nie chcemy, aby nasi obywatele stali się nomadami. Chcemy, aby nasi obywatele w swoim miejscu zamieszkania otrzymali najlepsze leczenie, jakie mogą uzyskać.
Dzięki przedmiotowej dyrektywie prawa pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej zostaną zakorzenione w prawodawstwie UE, ale nasza praca się na tym nie kończy. Odnoszę się tu do pytania pani poseł Parvanovej, związanego z ewentualnmi odrębnymi wnioskami dotyczącymi interoperacyjności. Muszę powiedzieć, że interoperacyjność ma również kluczowe znaczenie dla realizacji przedmiotowej inicjatywy, ponieważ nie widzę możliwości, byśmy dobrze wdrożyli tę dyrektywę bez odpowiednio współdziałającego systemu e-zdrowia. Z drugiej strony interoperacyjność ma także ogromne znaczenie dla zwiększenia równości w opiece zdrowotnej i jej lepszego zrównoważenia.
Obecnie z niecierpliwością czekam na możliwość współpracy z państwami członkowskimi w celu zadbania o prawidłowe wdrażanie i egzekwowanie przedmiotowej dyrektywy w całej UE. Wiele pozostaje do zrobienia, zarówno na szczeblu europejskim, jak i krajowym, aby zagwarantować urzeczywistnienie współpracy między systemami zdrowotnymi w Europie. Mogą Państwo liczyć, że z całą moją determinacją i energią stawię czoła temu wyzwaniu.
Enikő Győri
Panie Przewodniczący, Panie Komisarzu, Szanowni Posłowie, Panie Bowis! Serdecznie Państwu dziękuję za tę owocną debatę. Uważam, że doskonale pokazała ona, które aspekty były najtrudniejsze do rozwiązania dla uczestników tych debat w poprzednich latach, tak na forum Rady, jak i w tym Parlamencie, a także z ogromnym zadowoleniem zauważam, że przeważająca większość posłów była jej przychylna.
Tak, przedmiotowa dyrektywa zapewni jaśniejszą sytuację i przejrzystszy system na rzecz obywateli europejskich. Prezydencja węgierska ma zamiar uczynić z obywateli sedno swojego programu, co stanie się oczywiste po jutrzejszej prezentacji tego programu. Oczywiste stało się również to, że efekt naszych działań w tym zakresie nie jest idealny. Nadal istnieje margines dalszych działań, o czym przed chwilą powiedział pan komisarz Dalli.
Za niezwykle interesującą uznałam debatę dotyczącą jednolitego rynku oraz dyrektywy usługowej, a także ich powiązań z prawami pacjentów. Moim zdaniem bardzo sprytnie zrobiliśmy, że nie podejmowaliśmy tego zagadnienia z punktu widzenia usług, ponieważ wszyscy pamiętamy, jaki rwetes spowodowało pierwsze przyjęcie dyrektywy usługowej. Opracowanie przedmiotowej dyrektywy za pośrednictwem zagadnienia praw pacjentów było słusznym krokiem. Umożliwi to swobodny przepływ pacjentów, a ponadto zapewni im dostęp do świadczonych na czas usług o lepszej jakości. Dlatego uważam, że osiągnęliśmy nasz cel, choć uczyniliśmy to, stosując odmienne podejście. Bardzo istotne jest to, że oprócz wspomnianych przeze mnie wcześniej zasad równych szans, prawa do opieki o dobrej jakości, sprawiedliwości i solidarności, przedmiotowa dyrektywa zwiększy też wolność wyboru.
Panie Przewodniczący, Szanowni Posłowie! Ogromnie się cieszę, że przedmiotowa dyrektywa powstała w trakcie prezydencji węgierskiej. Niemniej jednak uznanie należy się nie nam, lecz naszym poprzednikom, Belgii i Hiszpanii, a także posłom do tego Parlamentu. Jestem wdzięczna, że doskonała współpraca między Radą a Parlamentem może w takim stopniu służyć obywatelom europejskim.
Przewodniczący
Chciałbym oczywiście skorzystać z tej możliwości, aby pogratulować pani poseł Grossetête doskonałej pracy wykonanej przez nią oraz kontrsprawozdawców z różnych grup w bardzo delikatnej i skomplikowanej kwestii, którą powinniśmy szeroko rozreklamować, ponieważ to jedno z tych zagadnień, które faktycznie dotrą do obywateli 27 państw członkowskich. Gratuluję, pani poseł Grossetête.
Françoise Grossetête
Panie Przewodniczący! Całkowicie zgadzam się z Pańskim punktem widzenia i przede wszystkim chciałabym podziękować wielu posłom, którzy w trakcie całej debaty wyrażali poparcie dla przedmiotowej dyrektywy. Jeszcze raz chciałabym podziękować kontrsprawozdawcom ze wszystkich grup politycznych - widzę panią poseł Roth-Behrendt, ale myślę o wszystkich koleżankach i kolegach, a nie mogę ich wszystkich wymienić. Chciałabym im podziękować, ponieważ wszyscy odegrali aktywną rolę i wnieśli istotny wkład w wysiłki służące osiągnięciu 21 grudnia przedmiotowego porozumienia politycznego z Radą, które jutro skutecznie przyjmiemy.
Tym koleżankom i kolegom, którzy między innymi wyrażali pewne zastrzeżenia dotyczące turystyki medycznej, mówię "Nie! Zajęliśmy się tym”. Dyrektywa zawiera klauzulę zabezpieczającą państwa członkowskie i umożliwiającą im zachowanie kontroli nad planowaniem swojej opieki zdrowotnej i infrastruktury, właśnie w celu zapobieżenia turystyce medycznej.
Osobom, których zdaniem przedmiotowa dyrektywa nie jest dostatecznie ambitna, mówię: "Mają Państwo rację, ja również chciałabym, byśmy poszli krok dalej'. Musimy jednak wziąć dzisiaj pod uwagę, że jesteśmy na pierwszym etapie przedmiotowej dyrektywy, a widzę, że zgadza się ze mną pan komisarz Dalli, który bardzo nam w tym zakresie pomógł.
Wspólnie mamy zamiar przede wszystkim zapewnić, by przedmiotowa dyrektywa została transponowana w najlepszych możliwych warunkach. Za 30 miesięcy przedmiotowa dyrektywa będzie stosowana, a my będziemy musieli zachować czujność w naszych państwach członkowskich dla zapewnienia, by faktycznie wzmacniała on prawa pacjentów.
Na zakończenie powiem, że jutrzejsze głosowanie ma kluczowe znaczenie. Oczekuję od Państwa zapewnienia, że przedmiotowa dyrektywa stanie się ogromnym sukcesem, ponieważ ten sukces będzie naszym darem dla pacjentów, bo wreszcie uznamy prawa pacjentów do opieki zdrowotnej o wysokiej jakości.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się jutro o godz. 12.00.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
János Áder
W trakcie toczącej się na forum komisji debaty w sprawie projektu dyrektywy dotyczącej praw pacjentów kilka osób, podobnie jak mój kolega, pan poseł Peter Liese, nie dostrzegało w tym prawie zagrożeń, lecz raczej szanse. My, Węgrzy, podzielamy tę opinię. Chociaż obecnie przyjęty kompromis, który można uznać za rozsądne wyważenie praw pacjentów i obaw zgłaszanych przez państwa członkowskie, ogromnie różni się od poprzedniego projektu sprawozdania, to nadal daje pewne możliwości. Moglibyśmy powiedzieć, że to najmniejszy możliwy krok we właściwym kierunku. Jakie to możliwości? Podczas gdy wcześniej wiele osób przewidywało gwałtowny napływ nierealistycznie wielkiej liczby zagranicznych pacjentów oraz załamanie się krajowych systemów opieki zdrowotnej, moim zdaniem stanowi to dla nas raczej szansę lepszego wykorzystania w przyszłości naturalnych atutów naszego kraju. Nie mówię tu wyłącznie o naszych wodach leczniczych, ale również o naszym położeniu geograficznym i kosztach wykwalifikowanych pracowników. Pracownicy sektora medycznego wreszcie będą mieli szansę lepszego wykorzystania swoich umiejętności zawodowych oraz wszelkich ewentualnych nadwyżek potencjału. Skorzystają z tego również pacjenci, którzy uzyskają w innych państwach członkowskich otwarty dostęp do usług zdrowotnych niedostępnych w ich kraju z uwagi na pewne warunki naturalne. Z tego względu skorzystają na tym tak pracownicy służby zdrowia, jak i pacjenci, ale jednocześnie państwa członkowskie mogą być spokojne dzięki licznym ograniczeniom zawartym w dyrektywie. Gratuluję sprawozdawczyni oraz wszystkim koleżankom i kolegom, którzy przyczynili się do tego sukcesu.
Giovanni Collino
W procesie standaryzacji opieki zdrowotnej w Europie weźmie się pod uwagę jakość świadczonych usług, która musi być jednakowa dla obywateli wszystkich 27 państw członkowskich, bez względu na ich zamożność i możliwości płatnicze, jeżeli mamy do końca doprowadzić proces tworzenia rynku wewnętrznego w dziedzinie opieki zdrowotnej.
Wzywam Pana Przewodniczącego oraz koleżanki i kolegów do zapewnienia, aby działania Europy nie zakończyły się wraz z przyjęciem przedmiotowej inicjatywy, lecz by stanowiły wezwanie do podjęcia działań na szczeblu lokalnym, przede wszystkim w celu wdrożenia tych środków w poszczególnych krajach.
Nie mniej istotne jest przyjęcie wszystkich środków transgranicznych potrzebnych do funkcjonowania całego systemu. Na przykład regiony przygraniczne, takie jak Friuli-Wenecja Julijska, wymagają odpowiedniego mechanizmu zbierania danych w celu optymalizacji współpracy na terytorium kraju - szczególnie w obecnym okresie szybko zbliżającego się do Włoch federalizmu podatkowego - a także z regionami sąsiadującymi, na przykład niektórymi sąsiednimi regionami Słowenii, z którą rozpoczęliśmy już jakiś czas temu konstruktywny dialog dotyczący zarządzania usługami zdrowotnymi.
Musimy również zapewnić odpowiednie szkolenia personelu, którego pacjenci i umiejętności muszą zyskiwać coraz bardziej globalny wymiar w scenariuszu, który nie ma już wyłącznie europejskiego charakteru.
Diogo Feio
Po długim procesie udało się nam dzisiaj wreszcie przyjąć tekst dyrektywy w sprawie stosowania praw pacjentów w transgranicznej opiece zdrowotnej. To sukces Parlamentu, ale przede wszystkim to zwycięstwo użytkowników. Nowe ramy prawodawcze umożliwią obywatelom każdego państwa członkowskiego uzyskanie opieki zdrowotnej w innym państwie członkowskim na takich samych warunkach, jak we własnym państwie członkowskim. Taka mobilność da pacjentom szansę całkowicie legalnego uniknięcia krajowych list oczekujących oraz skorzystania z usług medycznych oferowanych w innych krajach europejskich. Przeciera ona również szlak dla specjalizacji, zwłaszcza w rzadkich schorzeniach, by opieka zdrowotna nie musiała być świadczona na miejscu, lecz mogła być udzielana w miejscach specjalizujących się w konkretnych rodzajach terapii. Naszym celem nie jest wspieranie w ten sposób turystyki medycznej, lecz raczej zapewnienie pełnej mobilności Europejczyków w Europie na równych warunkach, co oznacza, że od chwili obecnej możemy zdecydować się na szukanie leczenia tam, gdzie może ono być najszybsze, najskuteczniejsze i mieć najwyższą jakość, oraz uzyskać zwrot kosztów od państwa członkowskiego ubezpieczenia, na dokładnie takich samych warunkach, jak gdyby opieka zdrowotna była świadczona na jego terytorium.
Lena Kolarska-Bobińska
Wejście w życie dyrektywy "Pacjenci bez granic” jest dużą szansą dla wszystkich pacjentów w Unii Europejskiej, ale przede wszystkim dla chorych z krajów słabiej rozwiniętych, których służba zdrowia przedstawia wiele do życzenia. Będą oni mieli lepszy niż dotychczas dostęp do leczenia za granicą. Jest również nadzieja, że nowe rozwiązania będą impulsem zmian w krajowych systemach opieki zdrowotnej. Dotyczy to zwłaszcza redukcji długich kolejek dla osób czekających na różnego typu zabiegi szpitalne. Ryzyko "odpływu” chorych do zagranicznych klinik wymusi decyzje administracyjne dotyczące lepszego gospodarowania łóżkami szpitalnymi i zabiegami w krajach, gdzie są dłuższe kolejki. Dla chorych ważny jest obowiązek stworzenia punktów kontaktowych w każdym z państw UE, co da pacjentom więcej informacji na temat możliwości leczenia za granicą, czy też osiągnięć zagranicznych klinik w leczeniu rzadkich lub bardzo ciężkich schorzeń. Ważne jest, aby po wejściu w życie nowych przepisów prowadzić dokładny monitoring ich efektów, ich wpływu na poprawę jakości usług, ale też dostępności dla różnych grup pacjentów w różnych regionach Europy. Przede wszystkim kto z nich korzysta: czy tylko lepiej poinformowane, zasobne grupy społeczne, czy wszyscy potrzebujący.
Alajos Mészáros
Swobodny przepływ pracowników oraz rozwój turystyki wymuszają rozwiązanie problemów transgranicznej opieki zdrowotnej. Zasady dostępu do usług oraz zwrotu kosztów muszą być jasne i dobrze znane obywatelom państw członkowskich. Celem jest umożliwienie im dostępu, bez uprzedniej zgody i w każdym państwie członkowskim, do tych rodzajów leczenia szpitalnego i pozaszpitalnego, do których byliby uprawnieni również we własnym państwie członkowskim, a poniesione koszty były im zwracane w określonym zakresie właściwym dla ich systemów. Ryzyko potencjalnych nadużyć - mam tu na myśli "turystykę medyczną” - nie może w tym przypadku stanowić bariery, ale oczywiście musimy uczynić wszystko, co w naszej mocy, by ograniczyć je do minimum.
Muszę podkreślić, że wniosek dotyczy mobilności pacjentów w Unii Europejskiej, a nie "swobodnego przepływu usług”. Należy zauważyć, że dobrze zorganizowany system może zapewniać wartość dodaną dzięki wykorzystaniu niewykorzystanego dotąd potencjału i unikaniu strat logistycznych. W niektórych przypadkach szybka transgraniczna pomoc medyczna może uratować życie. Kolejnym ważnym aspektem jest także ogromne znaczenie transgranicznej opieki zdrowotnej w takich przypadkach, kiedy w danym państwie członkowskim nie ma odpowiedniego poziomu leczenia niektórych chorób, ale jest on dostępny w innym kraju. Uważam, że wniosek jest wyważony i stanowi kompromis między zastrzeżeniami państw członkowskich a ambicjami Parlamentu Europejskiego.
Rovana Plumb
Obecnie istnieje zbyt wielka niepewność związana z kwestiami dostępu do opieki zdrowotnej, zwrotów kosztów i odpowiedzialności za obserwacje kliniczne w zakresie transgranicznej opieki zdrowotnej. Przedmiotowa dyrektywa umożliwia wszystkim pacjentom - a nie tylko najlepiej poinformowanym czy najbogatszym - skorzystanie z szeregu praw do opieki zdrowotnej, które zostały już potwierdzone przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Państwa członkowskie zachowują pełną odpowiedzialność za organizację systemów zabezpieczenia społecznego i zarządzanie nimi. Wniosek odnosi się do pacjentów i ich mobilności w ramach UE, a nie swobodnego przepływu podmiotów świadczących usługi. W dyrektywie zakłada się współpracę między państwami członkowskimi, w szczególności w zakresie uznawania zaleceń lekarskich (sposób leczenia, recepty itp.) wydanych w innym państwie członkowskim, e-zdrowia oraz HTA (oceny technologii medycznych). Sieci referencyjne stworzone przez krajowe punkty kontaktowe ułatwią społeczeństwu dostęp do tej informacji. Władze Rumunii faktycznie muszą zapewnić swoim obywatelom dostęp do informacji. Przyjęcie przedmiotowego sprawozdania pomoże zagwarantować dobrą równowagę między prawami pacjentów w UE w zakresie dostępu do najlepszego leczenia a zabezpieczeniem finansowej trwałości krajowych systemów zabezpieczenia społecznego.
Bernadette Vergnaud
W porównaniu do pierwotnego wniosku Komisji, który zwiększał mobilność pacjentów przy ukierunkowanym na rynek sposobie patrzenia na zdrowie, z zadowoleniem przyjmuję postęp, którego odzwierciedleniem jest to porozumienie. W celu zabezpieczenia naszych systemów ochrony społecznej niezbędne było przywrócenie procedury uprzedniej zgody w przypadku leczenia szpitalnego lub bardzo kosztownego. Analogicznie potrzebne było odniesienie do art. 168 Traktatu, aby zapewnić poszanowanie kompetencji państw członkowskich w zakresie organizacji ich systemów zdrowia publicznego. Wreszcie udało się dokonać godnego uznania postępu w zakresie współpracy i informowania pacjentów.
Nadal jednak istnieją poważne wady: nieuwzględnienie mobilności pracowników medycznych, demografii medycznej czy starzenia się społeczeństwa. Powinny to naprawić inne wnioski legislacyjne - w szczególności wniosek dotyczący kwalifikacji zawodowych - a w tych propozycjach istotne będzie potwierdzenie, że zdrowie jest dziedziną specyficzną: nie towarem rządzącym się wyłącznie prawami rynku, lecz raczej najdroższym skarbem obywateli.
Załącznik - Stanowisko Komisji
Poprawki:
Bezpośrednio akceptowalna: poprawka 107 (tekst jako całość, blok nr 1, poprawka kompromisowa). Komisja opowiada się za przyjęciem tekstu kompromisowego przez współprawodawców.
