Przegląd śródokresowy polityki przemysłowej - Wkład w strategię UE na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia (debata)
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego jest sprawozdanie sporządzone przez Romanę Jordan Cizelj w imieniu Komisji Przemysłu, Badań Naukowych i Energii w sprawie przeglądu śródokresowej polityki przemysłowej i wkładu w strategię UE na rzecz wzrostu gospodarczego i zatrudnienia.
Romana Jordan Cizelj
sprawozdawczyni. - (SL) Wiadomości dotyczące formułowania strategii lizbońskiej zyskały szeroki oddźwięk wśród obywateli Europy.
Wkrótce zdaliśmy sobie sprawę, że wyznaczone cele były zbyt ambitne z punktu widzenia ograniczeń czasowych, lecz sama ta idea została ogłoszona publicznie i przedstawiona w Europie i na świecie. W 2005 r., w trakcie przygotowywania nowej strategii lizbońskiej, wprowadziliśmy pewne korekty, w dalszym ciągu ambitne, lecz znacznie bardziej realistyczne. To właśnie wtedy Komisja przygotowała też zintegrowane podejście w sferze polityki przemysłowej.
Na obecnym etapie dokonujemy oceny tego, co osiągnęliśmy oraz sposobów dalszego działania. Chociaż polityka przemysłowa pozostaje w kompetencjach państw członków, to europejskie środki, wspomaganie rozwoju i wzrostu gospodarczego mają w tej dziedzinie znaczący wpływ. Przemysł stymuluje budowę społeczeństwa opartego na wiedzy, stymuluje badania, rozwój i innowacje, i równocześnie jest również konsumentem tych form działalności.
Podejmując decyzje w sprawie inicjatyw na szczeblu europejskim, musimy rozważać jedynie priorytetowe obszary wspólnych działań. A więc co jest prawdziwie ważne? Jakie tematy uważa Parlament Europejski za obszary priorytetowe?
Chciałabym wspomnieć, że z zadowoleniem przyjmujemy sprawozdanie Komisji dotyczące wykonanej pracy i tu podkreślamy obszary priorytetowe dla naszej przyszłej działalności.
Po pierwsze, bez żadnych wątpliwości, są to zmiana klimatu i zrównoważony rozwój. Zobowiązania dotyczące znaczącego zmniejszenia emisji gazów cieplarnianych mają zastosowanie nie tylko do energetyki i transportu. Mają one silny wpływ także na przemysł, bez którego nie jest możliwe stworzenie społeczeństwa o niskich poziomach emisji węgla. Dlatego też zrównoważony rozwój przemysłowy wymaga koordynacji, spójności i przestrzegania zasad.
Musimy zadać sobie pytanie, jakiego rodzaju zachęta potrzebna jest przemysłowi, aby opracował czystsze technologie. W jaki sposób wspieramy użycie bardziej wydajnych technologii? Zastosowanie których mechanizmów jest właściwe i pozwoli uniknąć zaburzeń w konkurencyjności lub ograniczenia wyboru dla konsumentów? Jak działamy poza granicami Unii?
Zredukowanie globalnego ocieplenia to jest nasza idea i wizja; dlatego też samo przeniesienie technologii charakteryzujących się wyższymi poziomami emisji do krajów trzecich jest niedopuszczalne. Zmiana klimatu stanowi dla europejskiej gospodarki szansę, a nie zagrożenie.
Kolejnym priorytetowym tematem musi być zabezpieczenie dostaw surowców naturalnych i dbanie o to, aby mądrze rozporządzać zasobami naturalnymi. Niezharmonizowana działalność państw członkowskich może wywoływać rywalizację i w dłuższej perspektywie osłabiać krajowe gospodarki. Dlatego też oczekuję skoordynowanego działania Europy, z silnym zaakcentowaniem składnika międzynarodowego.
Czeka nas jeszcze wiele pracy, zanim stworzymy bardziej przyjazne środowisko dla małych i średnich przedsiębiorstw. Europa będzie prawdziwie na nie otwarta tylko wtedy, gdy przedsiębiorstwa te nie będą natykać się w każdym państwie członkowskim na nowe, bardzo odmienne i skomplikowane procedury.
Dlatego też oczekuję więcej jedności, harmonizacji i redukcji obciążeń administracyjnych, zarówno na szczeblu europejskim, jak i krajowym. Oczekuję środków, które nadadzą osobistej inicjatywie jeszcze większego rozmachu. Równocześnie oczekuję zmian w europejskim systemie wartości - takich, które zachęciłyby społeczeństwo europejskie do przyjęcia większego ryzyka.
Europejskie społeczeństwo ceni sobie przyjmowanie i tworzenie nowej wiedzy, badań i innowacji. Ramy ustawodawstwa muszą wychodzić naprzeciw takiej postawie. Musimy tworzyć nowe procedury dla ochrony własności intelektualnej. Muszą to być procedury europejskie i muszą pojawić się szybko. Niezbędne środki finansowe nie powinny stanowić przeszkody dla działań - mówię tu o tak zwanym patencie wspólnotowym.
Panie i panowie, Panie komisarzu! Wymieniłam tylko kilka priorytetów, które również zostały przedstawione w naszym sprawozdaniu. Teraz oczekuję, że debata potoczy się dalej i wiem, że będzie ona konstruktywna. Zachęcam państwa do wystąpień, które, podobnie jak państwa poprawki, wniosą do niniejszego sprawozdania znaczącą wartość dodaną.
Dziękuję.
Günter Verheugen
wiceprzewodniczący Komisji. - (DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! Trzy lata temu zmodernizowaliśmy politykę przemysłową UE i uczyniliśmy z niej kamień węgielny całej naszej strategii gospodarczej.
Dziś możemy powiedzieć, że była to słuszna decyzja. Europejski przemysł zajmuje lepszą pozycję jako znaczący konkurent, jeśli chodzi o obronę swojego udziału w rynku. Doskonałe wyniki eksportowe europejskiego przemysłu przyczyniają się do stabilności makroekonomicznej, nawet w czasach kryzysu.
Na podstawie śródterminowej rewizji przedstawiliśmy państwu harmonogram prac i plan prac na nadchodzące lata. Proszę, aby państwo poparli ten plan. Chciałbym podziękować poseł Jordan Cizelj za sporządzenie tego sprawozdania. Rozumieją państwo, że szczerze się cieszę i chciałbym wyrazić mój zachwyt nad tym, że sprawozdanie to jest tak pozytywne i że daje nam tak silne poparcie. Podobnie jak ja, sprawozdawczyni uważa za główne funkcje polityki przemysłowej tworzenie odpowiednich warunków dla przedsiębiorstw, co sprawia, że Unia Europejska staje się atrakcyjnym miejscem dla inwestycji przemysłowych i przyczynia się do wzmocnienia naszej bazy przemysłowej, tak abyśmy również w przyszłości dysponowali wystarczając liczbą dobrych i bezpiecznych miejsc pracy w sektorze produkcji. Polityka przemysłowa w XXI wieku nie przypomina już tego, co niegdyś nazywano polityką przemysłową. Pozwolę sobie powtórzyć wyraźnie, że nasza polityka przemysłowa opiera się na przesłance, że nasze firmy muszą sprostać konkurencji i że nie możemy chronić ich przed konkurencją i oczywiście nie zamierzamy tego robić.
Nasze zadanie nie polega na ochronie przemysłu. Nasza rola polega na zapewnieniu im warunków, w których firmy będą mogły w pełni rozwinąć swój potencjał. Cieszę się, że sprawozdanie Parlamentu popiera nie tylko cele naszej polityki przemysłowej, ale też metodę, przy pomocy której je realizujemy. Metoda ta opiera się na połączeniu inicjatyw międzysektorowych i wewnątrzsektorowych.
Istnieje oczywiście potrzeba, aby działać w wielu obszarach, które mają ogromny wpływ na cały europejski przemysł. Pozwolę sobie przytoczyć trzy przykłady, a konkretnie zmniejszenie obciążeń biurokratycznych dla europejskich przedsiębiorstw, wzmocnienie ich zdolności do innowacji i promowanie kultury firmowej. Z drugiej strony, są sprawy, które dotyczą tylko określonych rodzajów przemysłu.
Pozwolę sobie przypomnieć, że wprowadziliśmy system gwarantujący bezpieczne wytwarzanie i wprowadzanie do obrotu w Unii substancji chemicznych. Niedawno uruchomiliśmy całościowy pakiet środków opracowanych w celu wzmocnienia europejskiego przemysłu obronnego. Jest też gotowy ambitny program, przyjęty dopiero w tym tygodniu, mający na celu uproszczenie przepisów prawnych dotyczących przemysłu motoryzacyjnego.
Do tej listy mogę dodać jeszcze wiele przykładów. Wszystko to robiliśmy w ramach bliskiego partnerstwa, nie tylko z przemysłem, ale też ze wszystkimi grupami zainteresowanych podmiotów. Bardzo dużą wagę przywiązuję do faktu, że wszystko to razem robiliśmy wspólnie z Parlamentem, związkami zawodowymi oraz organizacjami ekologicznymi i konsumenckimi w ramach otwartego, przejrzystego i łatwego do weryfikacji procesu.
Odrzucam pomysł prowadzenia polityki przemysłowej za zamkniętymi drzwiami lub drogą zakulisowych procesów. Europejski przemysł jest żywotną siłą przewodnią innowacji w Europie i absolutnie kluczowym czynnikiem zabezpieczenia naszej pozycji w handlu światowym. Dlatego też jego osiągnięcia zasługują na uznanie i pochwałę; zasługują na wprowadzenie środków mających na celu zwiększenie zdolności przemysłu europejskiego do utrzymywania jego prężności także w przyszłości w takim zakresie, w jakim to jest możliwe; zasługują one także na wysiłki z naszej strony, mające na celu sprostanie stojącym bezpośrednio przed nami wyzwaniom. Wyzwania wynikają oczywiście z wzbierającej fali globalizacji gospodarczej - w tym względzie nie powinniśmy mieć złudzeń. To, co widzieliśmy dotychczas, to dopiero początek.
To samo z całą pewnością dotyczy zmian technologicznych i dotrzymywania tempa temu wszystkiemu, co się dzieje, wszystkim następstwom dla produktywności, struktur i miejsc pracy i, oczywiście, nabierającego coraz większego znaczenia pytania o sposoby, w jakie nasze cele klimatyczne i środowiskowe wpływają na naszą politykę przemysłową. Niezbędne są tu dostosowania i to nimi będziemy zajmować się w najbliższej przyszłości.
Z tego powodu najbliższą wielką inicjatywą Komisji, która zostanie uruchomiona przed końcem bieżącego miesiąca, jest inicjatywa dotycząca zrównoważonego rozwoju przemysłu, zrównoważonej polityki przemysłowej i zrównoważonej produkcji przemysłowej. Politycznym celem jest realizowanie zintegrowanego podejścia, obejmującego polityki ochrony środowiska, zatrudnienia i przemysłową. Pragniemy silnej gospodarki, bezpiecznych miejsc pracy, mniejszej zależności energetycznej i czystego środowiska. Drogę do tych celów stanowią produkty i procesy, które będą innowacyjne i obliczone na sprostanie przyszłym potrzebom, mniejsze zanieczyszczenie środowiska w Europie i większe wsparcie dla innych regionów w ich zasadniczej wagi wysiłkach w kierunku sprostania zmianie klimatu ze wsparciem nowoczesnej technologii pochodzącej z Europy. Tą ścieżką zamierzamy podążać w naszej polityce przemysłowej.
Dodatkowo, uruchomiliśmy również nowe inicjatywy dotyczące klastrów przemysłowych i rynków pilotowych. Przedstawię państwu plan działań w zakresie standaryzacji i zweryfikuję sposoby, w jakie przemysł może osiągnąć wyższą jakość usług, które będą też bardziej konkurencyjne Zapoczątkowaliśmy też dwie nowe inicjatywy sektorowe. Pierwsza z nich dotyczy problemów charakterystycznych dla przemysłu spożywczego - i to ona uzyskała teraz ogromne znaczenie, oczywiście w świetle rosnących cen żywności. Druga dotyczy wyzwań, jakie stoją przed inną z kluczowych gałęzi europejskiego przemysłu, a mianowicie przed przemysłem elektronicznym.
Ogólnie rzecz biorąc, uważam, że możemy powiedzieć, że nasza polityka przemysłowa znajduje się teraz na najlepszej drodze do stworzenia właściwych warunków dla rozkwitu europejskich przedsiębiorstw. Pozwolę sobie powtórzyć, że naszym celem nie jest interwencja ani faworyzowanie poszczególnych uczestników gospodarczej gry; nie staramy się też uwolnić państw członkowskich od ich odpowiedzialności; naszym celem jest partnerstwo, optymalna koordynacja i wspólna realizacja wspólnych celów.
Trwa właśnie proces lepszego dopasowywania polityki przemysłowej Unii Europejskiej do polityki państw członkowskich. Niezmiernie się cieszę, że Parlament również udzielił swego wsparcia w tych wysiłkach.
Jerzy Buzek
w imieniu grupy PPE-DE. - Panie Przewodniczący! Chciałem pogratulować poseł Jordan Cizelj doskonałego, bardzo obszernego sprawozdania. Jest w nim wszystko co powinno być, ale również chciałem pogratulować panu komisarzowi Verheugenowi, wiceprzewodniczącemu Komisji Europejskiej, przemówienia, które przed chwilą wygłosił, bo mogę je poprzeć w całości.
Zacznę od tego, że kiedyś było takie powiedzenie, że najlepsza polityka przemysłowa to brak polityki przemysłowej. Dzisiaj na szczęście jest inaczej, wyrośliśmy z tego. Pamiętajmy, że strategia lizbońska to w głównej mierze działania przemysłu. A więc produkcja, produkty, konkurencyjne produkty, przy czym chodzi o przemysł od małych i średnich przedsiębiorstw, aż po wielkie koncerny. Uważam, że dla naszego przemysłu, właśnie tego od najmniejszych do największych firm, ważnych jest pięć punktów. One były poruszane, ale chciałbym wzmocnić.
Po pierwsze - innowacyjność. Do tego potrzebne są badania i rozwój, to jasne, ale to jest inny problem (7. programu ramowego w Unii Europejskiej i również programów krajowych). Ale do tego potrzebne są jeszcze dwie bardzo ważne rzeczy, a więc tworzenie warunków makroekonomicznych, aby wygrywała na rynku innowacyjność, nowe technologie, a nie, na przykład, pomoc publiczna.
Po drugie, stworzenie dla banków takich możliwości działania i zachęcenie ich do podejmowania kredytów wysokiego ryzyka, dlatego że innowacyjność to jest ryzyko.
Po trzecie, musimy przeciwdziałać monopolom na naszym rynku. O tym teraz dyskutujemy i o tym mówimy w zakresie wolnego rynku energii. Jak wiadomo, nie jest to takie proste, ale musimy jednocześnie ochronić nasz rynek przed dumpingiem z zewnątrz Unii Europejskiej.
Po czwarte, musimy upraszczać prawo, stosować lepszą regulację. Każde działanie, które podejmuje na ten temat Komisja Europejska, pan komisarz Verheugen, każde takie działanie należy poprzeć.
Po piąte, należy stworzyć podstawy prawdziwej solidarności energetycznej i surowcowej, bo bez tego nie ma rozwoju przemysłu. Wprowadzić daleko posuniętą standaryzację i wreszcie koordynację polityki także ze szczebla Unii i powiązanie z polityką państw członkowskich.
Podobnie jak polityka regionalna w każdym państwie jest w jakiś sposób koordynowana na szczeblu krajowym, tak polityka każdego państwa członkowskiego musi być koordynowana od góry. I wreszcie ostatni punkt, normy ochrony środowiska i ochrony klimatu - musimy ich przestrzegać. Naszym zamiarem jest być nadal liderem w tej dziedzinie, ale musimy to robić z umiarem dla dobra naszego przemysłu.
Silvia-Adriana Ţicău
w imieniu grupy PSE. - (RO) Chciałabym pogratulować pani poseł Cizelj i podziękować jej za otwartość, jaką okazała w trakcie procesu przygotowywania tego sprawozdania. Złożyłam cztery poprawki, które możemy znaleźć w punktach 18 i 27 tego sprawozdania.
Zacznę od zwrócenia uwagi na potrzebę skoordynowania rozwoju przemysłu z poprawą systemów zabezpieczenia społecznego. Wszyscy pracownicy przemysłu powinni mieć przyzwoite warunki pracy. W punkcie 18 sprawozdania pani poseł Cizelj, Parlament Europejski uznaje, że rozwój przemysłu jest blisko związany z dostępnością wydajnej infrastruktury transportowej na szczeblu europejskim. Rozwinięta infrastruktura transportowa umożliwi rozwój obszarów przemysłowych położonych także poza ośrodkami miejskimi. Państwa członkowskie mogą również korzystać z funduszy rozwoju regionalnego przy tworzeniu parków przemysłowych i technologicznych na obszarach wiejskich położonych w pobliżu wielkich aglomeracji miejskich.
W innej przedłożonej przeze mnie poprawce zwróciłam się do Komisji i państw członkowskich o wspieranie i przyspieszenie realizacji projektów Rady Europejskiej, ogłoszonych jako projekty leżące w interesie europejskim z uwagi na bezpieczeństwo energetyczne i dywersyfikację źródeł energii w Unii Europejskiej. W punkcie 27 sprawozdania, Parlament Europejski zwraca uwagę na potrzebę prowadzenia dalszych inwestycji w edukację, szkolenia zawodowe i badania. Rozwój przemysłu i konkurencyjności europejskich produktów jest uzależniony od jakości zasobów ludzkich i poziomu ich wyszkolenia, jak również od innowacyjnego charakteru nowych produktów.
Niestety, na szczeblu Unii Europejskiej, pomimo istnienia wspólnotowych programów badań i przeznaczonych na nie funduszy, zbyt mało inwestuje się w badania z zakresu nauk stosowanych i jest to prawda szczególnie w przypadku małych i średnich przedsiębiorstw. Doświadczają one trudności w zapewnieniu sobie współfinansowania niezbędnego dla ich udziału w programie ramowym badań. W tym kontekście uważam, że system bankowy mógłby przygotować instrumenty finansowe mające na celu ułatwienie MSP udziału w programach ramowych badań.
Jorgo Chatzimarkakis
w imieniu grupy ALDE. - (DE) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Pozwolę sobie zacząć od wyrażenia podziękowań dla poseł Romany Jordan Cizelj, której sprawozdanie zajęło się wszystkimi aspektami nowoczesnej polityki przemysłowej i podkreśliło szczególną wagę stworzenia właściwych podstawowych warunków. Jestem jej bardzo wdzięczny. W trakcie prac nad tym sprawozdaniem współpracowaliśmy bardzo dobrze.
Pani poseł Cizelj, w uzasadnieniu twierdzi pani, że ogólnie rzecz biorąc przemysł w UE jest zdrowy i dynamiczny. Tak, przeżywamy nawet renesans tak zwanej "starej gospodarki”. Ja sam pochodzę z bardzo silnie uprzemysłowionego państwa. Nikt nigdy nie pomyślał, że na przykład przemysł stalowy może ponownie rozkwitnąć. Jesteśmy pełną życia globalną potęgą. Kondycja naszego przemysłu jest solidna, a nasz okręt flagowy, euro, przewiózł nas oczywiście przez groźne cieśniny. Niemniej jednak, pomimo solidnej bazy przemysłowej i wznowienia działalności inwestycyjnej w Europie dostrzegamy, że ten strumień zaczyna płynąć w przeciwnym kierunku, że przypływ zaczyna tracić moc. Szybkość, z jaką zachodzą zmiany technologiczne zapiera dech. Pozostaje jednak pytanie, jak powinniśmy z tym postępować. Czy jest to odpowiednia chwila na śródterminowy przegląd naszej polityki przemysłowej?
Bez surowców i taniej siły roboczej - a żadnej z tych rzeczy nie posiadamy - niechybnie zostaniemy poddani takiej presji konkurencyjnej, której nie będziemy w stanie sprostać, jeśli nie będziemy działać twórczo. Z tego powodu pragnę pogratulować Komisji w pierwszym rzędzie w związku z ogłoszeniem roku 2009 rokiem kreatywności i innowacji. Dobrze, ale co to znaczy? Jak wiemy innowacja musi mieć znacznie bardziej skuteczny wpływ na przekształcanie wiedzy w dobrobyt. Powołaliśmy EIT, Europejski Instytut Innowacji i Technologii - albo, żeby wyrazić się bardziej precyzyjnie, zostanie on powołany wkrótce - i to jest dobra podstawa. Przecież ludzie kreatywni, jacy są na tym świecie, nie tylko wyjeżdżają z Europy; teraz nawet żegnają się ze Stanami Zjednoczonymi. Powinni państwo przeczytać książkę autorstwa Richarda Floridy, w której zastanawia się on nad tą sytuacją. Co się dzieje z klasą twórczą tego świata? Ludzie twórczy osiedlą się w miejscach, które spełniają trzy kryteria, które Florida nazywa "trzema T” - technologia, talent, tolerancja. Pytanie brzmi, czy mamy wystarczająco dużo tych "trzech T” tu w Europie. Uważam, że dzięki Siódmemu Programowi Ramowemu i EIT położyliśmy dobre podwaliny, lecz wciąż jest to niewystarczające. Musimy robić znacznie więcej. "Trzy T” potrzebują więcej pieniędzy. Klastry to dobra inicjatywa. Największe znaczenie ma jednak wybór właściwych specjalizacji; inicjatywa dotycząca klastrów musi być spójna, podobnie jak cała polityka przemysłowa UE, musi być ona odpowiednia i wyważona.
Oczywiście, w przypadku przemysłu samochodowego dostrzegamy pewien brak konsekwencji; widzimy, że w pewnych aspektach przykręcamy śrubę zbyt mocno. Podobnie ma się rzecz z naszą polityką w sprawie zmiany klimatu, która w coraz większym stopniu przekształca się w fanatyczną krucjatę moralną, która poddaje Europę takiej regulacji stylu życia, która czasem popada w skrajności. Jak to może być, że za emisje CO2 z rur wydechowych ponosi się karę 24 razy wyższą niż za emisję z kominów? Panie komisarzu Verheugen, musimy zagwarantować, że polityka UE będzie spójna. Nie możemy być wiodącym rynkiem świata i posiadać 80% udziału w światowym handlu samochodami luksusowymi, a jednocześnie nadal rzucać sobie kłody pod nogi w tym właśnie segmencie rynku. Musimy dbać o to, aby działać konsekwentnie.
Mieczysław Edmund Janowski
w imieniu grupy UEN. - Panie Przewodniczący! Z uznaniem pragnę odnieść się do pracy poseł sprawozdawcy. Dokonany przegląd pozwala spojrzeć z satysfakcją na stan wielu gałęzi przemysłu Unii. Musimy jednak mieć świadomość wyzwań, przed jakimi stoi nasza wspólnota. Są to, nade wszystko, dynamika zmian technologii, zwłaszcza w odniesieniu do nowych materiałów, konieczności oszczędności energii oraz wody, ochrony środowiska, a także uwarunkowań demograficznych odbijających się na rynku pracy. Musimy poprawić nasze podejście do wdrażania innowacyjnych rozwiązań we wszystkich sferach, tak technicznych jak i organizacyjnych, prawnych oraz finansowych. Istniejące bariery prawne i administracyjne czy wręcz biurokratyczne nie pomagają konkurencyjności produktów naszego przemysłu. Zapytajmy w tym miejscu o drogę od pomysłu do produkcji, o patenty i wynalazki europejskie. Należy więc zadbać o rozwiązania przyjazne zarówno dla małych, średnich, jak i dużych przedsiębiorców. Produkty europejskie powinny i mogą wygrywać swą atrakcyjnością konstrukcyjną, wykonawczą, świetną jakością, kreatywnością i znakomitym serwisem.
Jacky Hénin
w imieniu grupy GUE/NGL. - (FR) Panie przewodniczący, panie i panowie! Jedynym celem tego sprawozdania i dzisiejszych dyskusji jest zwyczajne ukrywanie boleśnie przypominającej o sobie rzeczywistości, jaka panuje w Unii Europejskiej: przemysł znajduje się w kryzysie, a szkody, jakie powstają, są poważne. Podawane liczby to istne marzenie: 80%, 73%. Równie dobrze można by je zastąpić miliardami euro, aby potem chwalić się nimi wszystkim. Jednak nie zwiodą one nikogo. Nie służą one niczemu innemu, niż tylko ukrywaniu prawdziwego stanu rzeczy.
Jeden z głównych problemów całego przemysłu polega na tym, że liczy się w nim jedynie margines zysku. Zagrożony wyginięciem gatunek kapitanów przemysłu został teraz zastąpiony ponuro gadającymi automatami. Niezależnie od rodzaju podejmowanych decyzji i ich następstw dla kobiet i mężczyzn w Europie, zysk musi być tak wysoki, jak to jest możliwe i musi być natychmiastowy.
Dobrze wiem, że niektórzy powiedzą mi, że w nigdy w historii przemysłu tyle nie inwestowano, nie produkowano, nie wymieniano i nie zarabiano. To prawda, ale jakież znaczenie maja ogromne zyski finansowe trafiające do garstki ludzi, podczas gdy większość cierpi i patrzy, jak ich drobne marzenia gdzieś ulatują?
Nie możemy nie dostrzegać, że temat zatrudnienia jest w tym sprawozdaniu nieobecny, podobnie jak pojęcia zagospodarowania przestrzennego, potrzeb ludności, opodatkowania i zagadnień społecznych. Rzeczywistość jest taka, że sukcesy komercyjne największych grup przemysłowych Europy przyczyniają się w coraz mniejszym stopniu do rozwoju UE. Wielkie europejskie grupy zmieniają lokalizację lub zlecają podwykonawstwo w krajach, które stosują dumping w dziedzinach wynagrodzeń, dobrych warunków, zdrowia, podatków i środowiska, a w międzyczasie UE wzbrania się uruchomić jakąkolwiek politykę przemysłową.
Polityka ta dławi również małe i średnie przedsiębiorstwa i zachęca je do podobnych posunięć. To oczywiste, że to nie ...
(Przewodniczący wyłączył mikrofon)
Przewodniczący
Panie pośle Henin! Czas nie był ustalany przez nas, tylko przez pańską grupę. Niestety, miał pan tylko minutę i trzydzieści sekund. Jeżeli zgłasza pan sprzeciw, to niech pan prześle ten sprzeciw do pańskiej grupy.
Lambert van Nistelrooij
(NL) Europa bardzo słusznie pokłada wielkie nadzieje w utrzymywaniu i wzmacnianiu konkurencyjności, wiemy też, jak utrzymać nasz udział w rynku w najważniejszych sektorach, ale, jak to już mówił przed chwilą komisarz, jesteśmy tylko w pierwszej fali globalizacji. Naprawdę musimy utrzymać się w siodle.
Pojawia się więc pytanie o to nowe połączenie badań, rozwoju oraz produkcji i sprzedawania innowacyjnych produktów w naprawdę zyskowny sposób. Sprawozdanie poseł Jordan Cizelj nie kładzie akcentu we właściwym miejscu. Musimy wyeliminować biurokrację i naprawdę mówić w aktach prawnych i prawodawstwie więcej na temat wydajności. Program działań nadaje temu dążeniu początkowy rozmach, chciałbym jednak wyrazić pewną prośbę z głębi serca. Przemysłowi wciąż jest trudno odnaleźć drogę przez typowe instrumenty europejskie. Program ramowy na rzecz konkurencyjności i innowacji i siódmy program ramowy to główne odgórne instrumenty, decyzje w sprawie których podejmować będzie Bruksela. Fundusze strukturalne są zdecentralizowane. Wszystkie mają swoje własne drzwi wejściowe, własne kryteria - nazywajmy to, jak chcemy.
Moja wiadomość brzmi: powinno być więcej łączenia sił, koordynacji, więcej priorytetów i ich definicji do wyboru - nawet w samej Komisji Europejskiej. Wtedy ujrzę rozwój w regionach. Wtedy ujrzę postęp procesu tworzenia klastrów w pomyślnie funkcjonujących sektor. W zeszłym miesiącu założyliśmy w moim regionie biuro, stanowisko kompleksowej obsługi dla różnych instrumentów, mające pomóc w wyjaśnianiu różnych spraw.
Wniosek z tego, że fragmentacja i biurokracja są zbędne. Musimy wiedzieć, czego chcemy i to również wpływa na jasność obrazu w oczach przedsiębiorstw i opinii publicznej. Jest to bardzo potrzebne. Muszą oni powiedzieć, że Europa zrobiła dobry wybór i należycie zrealizowała swoje zamierzenia. Ten aspekt pozostawia jeszcze bardzo wiele do życzenia.
Bogusław Liberadzki
Panie Przewodniczący! Panie Komisarzu! Z dużą satysfakcją wysłuchałem tego, o czym Pan mówił. Do trzech momentów chciałbym nawiązać. Pierwsze to, co Pan podkreślił, że trzeba indywidualizować podejście do niektórych gałęzi transportu. Po drugie, pewne regiony wymagają więcej wsparcia. Po trzecie - to innowacyjność.
Mamy przemysł o charakterze globalnym i przemysły o charakterze lokalnym. Otóż chcę nawiązać do przemysłu stoczniowego. Przemysł, który jest związany typowo z regionami nadmorskimi, natomiast, - dotyczy to nie tylko Polski, dotyczy to też na przykład Malty, ale i innych państw członkowskich Unii Europejskiej - który znajduje się w trudnej sytuacji jako jeden z przemysłów globalnych.
Panie Komisarzu! Kontrakty są wieloletnie. Ponieważ trzy lata temu nie zakładano, że kurs dolara spadnie w stosunku do euro, kurs dolara i euro spadnie w stosunku na przykład do polskiej waluty, to doprowadziło do bardzo istotnych problemów gospodarczych. Chciałbym, żeby Pan odniósł się także i w polityce Unii Europejskiej do ochrony europejskiego przemysłu stoczniowego, żebyśmy znaleźli sposoby wspierania go, właśnie w ramach tych globalnych warunków, w ramach konkurencji ze stoczniami chińskimi czy indonezyjskimi. Myślę, że będzie to Panu szczególnie bliskie jako doktorowi honoris causa Uniwersytetu Szczecińskiego.
DanutBudreikait
(LT) Wdrażanie polityki przemysłowej UE, które leży w kompetencjach państw członkowskich, natrafia na wiele przeszkód, które szkodzą w osiąganiu lepszych wyników i większej konkurencyjności. Zwrócę tu uwagę na niektóre z nich - na regulację i zrównoważony rozwój.
Przemysł w UE stoi przed wyzwaniami w postaci nadmiernej regulacji i przerośniętej biurokracji. Z powodu nieznośnego ciężaru administracji najbardziej cierpią małe i średnie przedsiębiorstwa.
Małe i średnie przedsiębiorstwa stanowią 90% wszystkich przedsiębiorstw; znane są z innowacyjności, dynamizmu i elastyczności oraz ważnej roli w znoszeniu presji konkurencji, jak również w tworzeniu nowych miejsc pracy. Dlatego też wzywam Komisję Europejską i państwa członkowskie do wprowadzenia zasadniczych zmian i środowiska prawnego MSP.
Zrównoważony rozwój stanowi wymiar poziomy całej polityki UE. Musimy czynić starania, aby dokonać przekształcenia przemysłu UE zgodnie z założeniem niższych emisji CO2 i oszczędnego wykorzystania zasobów, co pozwoli na zmniejszenie zanieczyszczenia środowiska, ograniczenie eksportu zanieczyszczeń do krajów trzecich oraz oddziaływania na zmianę klimatu. Zrównoważony rozwój powinien przebiegać w oparciu o nowe technologie - ulepszenia wymaga więc sposób finansowania badań naukowych, ponieważ w tej sferze pozostajemy w tyle za Stanami Zjednoczonymi i Japonią. Koszty patentów powinny jednak zostać zmniejszone w celu ułatwienia rozprzestrzeniania się innowacji.
Chociaż polityka przemysłowa wchodzi w zakres kompetencji szczebla krajowego, to jednak już wcześniej przynaglałam Komisję, aby przyjęła bardziej konkretną rolę, zwłaszcza w zakresie prowadzenia analiz, przedstawiania prognoz i przygotowywania zaleceń dla rządów, dotyczących tego, które dziedziny będą bardziej konkurencyjne, co jest bardzo ważne z punktu widzenia przenoszenia produkcji do krajów trzecich. Dlatego też z zadowoleniem przyjmuję nowe inicjatywy sektorowe Komisji dotyczące przemysłu elektronicznego i spożywczego, które obecnie mają do czynienia z największymi trudnościami.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
Panie Przewodniczący! W tej debacie chcę zwrócić uwagę na dwa problemy. Po pierwsze, na skutek kryzysu finansowego, a w konsekwencji gospodarczego w Stanach Zjednoczonych, poziom wzrostu gospodarczego, a także poziom zatrudnienia w Unii Europejskiej będą niższe niż wcześniej prognozowano, zarówno w 2008 r., jak i 2009 r. Może to spowodować poważne kłopoty, szczególnie w funkcjonowaniu małych i średnich przedsiębiorstw.
Po drugie, ambitne cele przyjęte przez Komisję Europejską w zakresie ograniczeń CO2 przez przemysł europejski w sytuacji, kiedy większość krajów świata jest w tej sprawie co najmniej ostrożna, będzie podnosiło koszty produkcji w Europie, jak i spowalniało wzrost gospodarczy. Dodatkowo negatywny wpływ na to, co będzie się działo w wytwórczości europejskiej, ma rozdział emisji CO2 pomiędzy poszczególne państwa członkowskie bez uwzględnienia zapóźnień w poziomie ich rozwoju. W drastyczny sposób dotknęło to nowe kraje, w tym szczególnie dotkliwie gospodarki oparte na węglu, takie jak gospodarka mojego kraju. Wydaje się, że omawiane sprawozdanie nie bierze po uwagę obydwu tych problemów, a w szczególności ich wpływu na rozwój gospodarczy i zatrudnienie w Unii.
Ilda Figueiredo
(PT) Głównym zagadnieniem w tej debacie jest priorytet, jaki należy przyznać obronie pozycji i promocji istniejącego przemysłu w różnych państwach członkowskich, mając na uwadze ich szczególny charakter - na przykład, czy jest to przemysł tekstylny, odzieżowy i obuwniczy, czy też motoryzacyjny, okrętowy, chemiczny, czy też jakikolwiek inny tradycyjny sektor lub nowy sektor obejmujący wykorzystanie nowych materiałów i innowacyjnych technologii.
Priorytet ten wymaga nie tylko środków stymulowania innowacji i skutecznego wspierania mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw, ale też międzynarodowej strategii handlowej, uwzględniającej bieżącą sytuację oraz przemysł istniejący w naszych krajach, obronę zatrudnienia podlegającego prawom, promowanie rozwoju naszych regionów oraz integrację społeczną.
Nie wystarczy mówić, że pragniemy dalekowzrocznego przemysłu. Musimy pilnie przyjrzeć się teraźniejszości i zadbać o umieszczenie przemysłu i jego oddziaływania społecznego w centralnym punkcie procesu decyzyjnego dotyczącego polityki makroekonomicznej, finansowej i handlowej zarówno na szczeblu Wspólnoty, jak i na szczeblu krajowym.
Andrzej Jan Szejna
Panie Przewodniczący! W ramach nowego cyklu lizbońskiego 2008-2010 należy położyć nacisk na politykę przemysłową, gdyż dobrze prosperujący przemysł ma bardzo ważne znaczenie dla pełnego wykorzystania potencjału gospodarczego Unii Europejskiej. Polityka przemysłowa wchodzi wprawdzie w dużej mierze w zakres kompetencji krajowych, istnieje jednak potrzeba lepszej koordynacji między działaniami na szczeblu krajowym i europejskim w celu zagwarantowania skuteczności strategii politycznych.
Nowy plan działania na rzecz zrównoważonej strategii przemysłowej powinien wziąć pod uwagę takie elementy jak lepsze uregulowania prawne, zmniejszające obciążenie administracyjne, w szczególności uderzające w małe i średnie przedsiębiorstwa. A przecież to one stanowią jeden z głównych czynników generujących wzrost gospodarczy i wzmacniający konkurencyjność w Europie poprzez swój potencjał innowacyjny, dynamizm i elastyczność.
Ponadto należy uwzględnić cele środowiskowe, jak ograniczenie emisji gazów cieplarnianych czy podniesienie wydajności energetycznej, gdyż przewaga wynikająca z zastosowania nowatorskich rozwiązań mogłaby wykreować przemysł europejski na światowego lidera rynku technologii, produktów i usług przyjaznych dla środowiska i akceptowalnych społecznie.
Czesław Adam Siekierski
Panie Komisarzu! Unowocześniona europejska polityka przemysłowa, nowe podejście, zmniejszona liczba regulacji, wzrost konkurencyjności, innowacyjność kojarzone są właśnie z panem komisarzem Verheugenem i chcę o tym wyraźnie powiedzieć.
Wszyscy się zgadzamy, że należy ograniczyć nadmierne regulacje wobec przedsiębiorstw, w tym zmniejszyć obciążenie administracyjne, zwłaszcza dla małych i średnich przedsiębiorstw. Przed przemysłem postawiliśmy wysokie wymogi jakościowe, standardy środowiskowe, zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych, energooszczędność, zapewnienie odpowiednich warunków pracy. To zwiększa koszty, a my jednocześnie chcemy, aby wytwarzane produkty były konkurencyjne na rynku. Jak to zrobić? Jak to jest możliwe?
Wreszcie chcę powiedzieć, że Unia, jej przemysł potrzebuje pracowników o odpowiednich kwalifikacjach dostosowanych do potrzeb gospodarki opartej na wiedzy. Należy więc wspierać poprawę jakościową kapitału ludzkiego, wszelkiego rodzaju szkolenia, finansować nakłady na rozwój ludzi.
Silvia-Adriana Ţicău
(RO) Chciałabym zwrócić uwagę na fakt, że europejskie fundusze są niewystarczające dla wspierania realizacji ambitnych celów Unii Europejskiej dotyczących zmiany klimatu. Komisja wystąpiła z inicjatywami legislacyjnymi, które będą mieć istotny wpływ na różne sektory przemysłu; są to środki, które nie mają również żadnej odpowiadającej im pozycji w budżecie Unii.
Uważam też, że ambitnej polityce przemysłowej musi towarzyszyć europejska strategia zatrudnienia. Swobodny przepływ osób, zwalczanie nielegalnej imigracji i, w szczególności, poszanowanie praw wszystkich obywateli Europy mogą zagwarantować sprawiedliwe warunki pracy. Przestrzeganie praw legalnych imigrantów w państwie członkowskim zagwarantuje także ochronę praw wszystkich pracowników w tym państwie członkowskim i pozwoli uniknąć dumpingu socjalnego.
Bogusław Liberadzki
Panie Przewodniczący! Pozwalam sobie drugi raz zabrać głos, ponieważ kilka sekund zaoszczędziłem z pierwszego limitu czasu. Panie Komisarzu! Mówił Pan o monopolach jako rzeczy złej. Ja wolałbym, żebyśmy mówili o praktykach monopolistycznych jako elemencie, który byśmy zwalczali.
Jakby Pan mógł ewentualnie zareagować na to, co jest znane w teorii ekonomii jako tak zwany monopol naturalny. Czy my dopuszczamy w naszej polityce przemysłowej utrzymywanie w pewnych dziedzinach monopoli naturalnych, ponieważ jesteśmy w stanie z jednej strony je kontrolować, z drugiej zaś strony zapewnić korzyści skali?
Günter Verheugen
Wiceprzewodniczący Komisji. - (DE) Panie przewodniczący, panie i panowie! W ciągu tych ostatnich dwóch minut chciałbym podjąć próbę przedstawienia moich przewidywań dotyczących rozwoju sytuacji w przyszłości. Nadal będziemy posiadać silną europejską bazę przemysłową. Nie ma niebezpieczeństwa, że przemysł zniknie z Europy. Jestem też całkiem pewien, że europejski przemysł nadal będzie tworzyć wzrost i miejsca pracy, chociaż niekoniecznie w Europie. W tym jest cały problem.
Już teraz widzimy, że coraz więcej wielkich firm europejskich wytwarza swój wzrost i zyski poza Europą. Te firmy tworzą również nowe miejsca pracy poza Europą. Powoduje to problem braku miejsc pracy u nas. Jedynym sposobem na odtworzenie równowagi i prawdziwe rozwiązanie tej nadrzędnej kwestii społecznej naszych czasów, czyli stworzenia wystarczającej liczby dobrych miejsc pracy jest tak naprawdę - jak już to podkreślało kilku mówców, a ja ich całkowicie popieram - bardziej zdecydowana skupienie inicjatyw na przedsiębiorczości poprzez położenie większego nacisku na małe i średnie przedsiębiorstwa.
Kluczem do długofalowego sukcesu naszej strategii gospodarczej nie są olbrzymie zakłady przemysłowe, które potrafią nieźle zadbać same o siebie. Nie, kluczem do sukcesu są liczne małe i średnie przedsiębiorstwa Europy, których potencjał jest daleki od wyczerpania i one stanowią centralny element naszej polityki.
Druga sprawa jest taka, że warunki, w jakich konkuruje europejski przemysł bardzo szybko się zmienią. Błędem jest wyobrażanie sobie, że będziemy mogli nadal uważać takich konkurentów, jak Chiny, za dostawców tanich produktów dla mas i dla nas samych, jako producentów lepszej jakości i droższych towarów. Chińczycy już teraz produkują i eksportują wysokiej jakości i technologicznie złożone towary. Już całkiem niedługo zetkniemy się z wyzwaniami w tych dziedzinach, w których dziś nasza pozycja jest szczególnie silna. Oznacza to, że musimy starać się być jeszcze lepsi.
Z tego powodu wszystko, co mówiliśmy tu o pracach badawczo-rozwojowych, innowacji, edukacji i szkoleniach jest słuszne. Europejska gospodarka, a w szczególności europejski przemysł, odniosą sukces, jeżeli będą zdecydowanie iść naprzód realizując przekształcenia w kierunku gospodarki opartej na wiedzy. Powodzenie czeka ją również, jeżeli zda sobie sprawę, że wyzwania środowiskowe naszych czasów, w szczególności te dotyczące energetyki i zmiany klimatu, mogą tak naprawdę stwarzać również możliwości gospodarcze - i możliwości te musimy wykorzystać.
Romana Jordan Cizelj
sprawozdawczyni. - (SL) Pan komisarz wspomniał o pozytywnym podejściu. A i ja uważam, że z dobrą wolą i współpracą uda nam się również przenieść je z poziomu europejskiego na poziom krajowy i stworzyć jeszcze silniejszy związek pomiędzy polityką przemysłową Unii Europejskiej a polityką państw członkowskich.
Panie i panowie! Ja również nie postrzegam polityki przemysłowej jako ochrony przedsiębiorstw. Postrzegam ją jako politykę, którą tworzymy dla dobra obywateli Europy, które możemy oczywiście osiągnąć stwarzając korzystne warunki rozwoju dla przedsiębiorstw, dla inwestycji, innowacji, i dla tworzenia większej liczby nowych miejsc pracy.
Dziś nie było o tym mowy, ale polityka ma również wiele wspólnego z odpowiednią organizacją zamówień publicznych. Zgadzam się z inicjatywą, zgodnie z którą musimy być ostrożni i poświęcać specjalną uwagę temu, aby rozwój przemysłowy w Unii Europejskiej był wyważony, zarówno pod względem geograficznym, jak i pod względem zakresu projektów. To prawda, że nasz pogląd na politykę przemysłową lub na wszystkie inne dotyczące jej wymogi nie może być zbyt zawężony.
Jestem również przekonana, że europejski przemysł jest w dobrej formie, chociaż może oczywiście potrzebować nieco dodatkowego rozpędu. Uważam, iż podzielamy pogląd, że należy w pierwszej kolejności starać się o więcej innowacji.
Co sprawia, że na drodze do innowacji pojawiają się przeszkody? Moim zdaniem, jednym takich wąskich gardeł są niewystarczające zasoby ludzkie. To w tej właśnie sferze naszego europejskiego społeczeństwa możemy zrobić coś w kierunku zrealizowania nowych wartości, i to nie tylko w polityce. Oczekuję jednak większej odpowiedzialności także ze strony przedsiębiorstw.
Jeżeli przedsiębiorstwa naprawdę rozumieją, że także one mają swój udział w odpowiedzialności za tworzenie niezbędnych zasobów ludzkich, to myślę, że będą one w stanie naprawdę pokazać, jakie możliwości mają ludzie, jeżeli naprawdę uczestniczą w działaniach, które mają bliższy związek z tworzeniem innowacji.
Panie komisarzu, jestem przekonana, że inicjatywa dotycząca klastrów okaże się skuteczna; wierzę też, że Europejski Instytut Techniczny również okaże się sukcesem.
Dziękuję panu za owocną dyskusję i życzę powodzenia również w pana przyszłej pracy.
Dziękuję.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w czwartek 22 maja 2008 r.
Oświadczenia pisemne (art. 142)
Esko Seppänen  
na piśmie. - (FI) W omawianym sprawozdaniu, jest jeden szczególnie problematyczny punkt, w którym czytamy: "przyjmuje z zadowoleniem propozycje Komisji dotyczące konsolidacji europejskiego rynku sprzętu obronnego i poprawy konkurencyjności unijnych przedsiębiorstw zbrojeniowych na całym świecie”. To oznacza, że budujemy wojskowy kompleks przemysłowy w oparciu o amerykański wzorzec Unii, organizacji sprzedawanej z etykietką noszącą napis: "pokój”.
Jest również oczywiste, że projekt ten obejmie również satelitarny system nawigacyjny Galileo, który w końcu będzie w całości finansowany przez Unię. Równie oczywiste jest nadto, że podstawą prawną dla militaryzacji całej UE jest nowa konstytucja, czyli traktat lizboński. Ludziom nie mówi się o sposobach manipulowania sprawami wojskowymi; zamiast tego Unia sprzedawana jest cywilom jako projekt pokojowy, a w istocie już nim nie jest. Unia będzie posiadać uprawnienia funkcjonalne i quasi-sądownicze do organizowania operacji ofensywnych daleko poza jej granicami, co zgodnie prawem międzynarodowym jest nielegalne.
Iuliu Winkler  
na piśmie. - Unia Europejska jest najważniejszym uczestnikiem stosunków międzynarodowych oraz wiodącym eksporterem technologii w dzisiejszym świecie.
Utrzymanie wiodącej pozycji Unii Europejskiej pociąga za sobą rozmaite wyzwania. Wśród tych wyzwań zwróćmy uwagę na potrzebę utrzymania pozycji europejskiego przemysłu eksportowego na światowym rynku poprzez wyeliminowanie nieuczciwej konkurencji, powstrzymanie się od pokusy protekcjonalizmu oraz wsparcie małych i średnich przedsiębiorstw poprzez eliminację przeszkód za pomocą środków administracyjnych oraz rynkowych. Instytucje UE muszą zwrócić szczególną uwagę na wsparcie dla sektora MSP w gospodarkach nowych państw członkowskich, tak aby umożliwić im pokonanie przepaści, jaka dzieli je z sektorem MSP w innych państwach członkowskich UE.
Odnośnie możliwości, jakie stwarza zrównoważona polityka przemysłowa, UE musi wziąć pod uwagę potencjał, jaki posiadają nowe państwa członkowskie.
Pilne przyjęcie tak potrzebnego powszechnego aktu dotyczącego sektora małych spółek znacząco przyczyni się do rozwoju sektora MSP we wszystkich państwach członkowskich. Przyczyni się to również to wzmocnienia wiodącej roli Europy w zrównoważonym oraz zorientowanym na technologię przemyśle produkcyjnym.
