Ochrona interesów finansowych Wspólnot - Zwalczanie nadużyć - Roczne sprawozdanie za lata 2005-2006 (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem jest sprawozdanie przygotowane przez pana Musotto w imieniu Komisji Kontroli Budżetowej, dotyczące ochrony interesów finansowych Wspólnoty - Zwalczania nadużyć - Rocznych sprawozdań za lata 2005-2006.
Francesco Musotto
sprawozdawca. - (IT) Panie przewodniczący, panie komisarzu, panie i panowie! Chciałbym rozpocząć od podziękowania panu Kallasowi za jego cenną współpracę z Parlamentem. Jestem równie wdzięczny OLAF, reprezentowanemu przez dyrektora generalnego, Franza-Hermanna Brünera, za jego wsparcie i za tak ważną pracę, którą się zajmuje, która w żadnym wypadku nie jest łatwa. Wreszcie chciałbym podziękować moim współpracownikom za ich pomocny wkład, jak i organom krajowym i instytucjom, które w tym żmudnym zadaniu nas wspierały, szczególnie - jeśli mogę - włoskiej Guardia di finanza, która wykazała się w tej kwestii profesjonalnym podejściem.
Ochrona interesów finansowych Wspólnoty jest niezwykle istotna, co wpływa na nas bezpośrednio jako obywateli i jako państwa; tak więc musi zostać potraktowane z należytą dyscypliną i determinacją.
Dzisiejsza rezolucja jest praktyczną odpowiedzią na niepokojące zjawisko oszustw wspólnotowych. Zebrane dane...
(Przewodniczący przerwał mówcy, aby upomnieć niektórych posłów i posłanki którzy zakłócali porządek)
Dziękuję panu, panie przewodniczący. Mówimy o przejrzystości i istnieje potrzeba zwykłej przyzwoitości.
Dzisiejsza rezolucja jest praktyczną odpowiedzią na niepokojące zjawisko oszustw wspólnotowych. Zebrane dane są bardzo niepokojące: w obszarze zasobów własnych, wydatków związanych z rolnictwem i działaniami strukturalnymi w 2006 r. nieprawidłowości wyniosły w sumie 1 143 milionów euro, w porównaniu z 1 024 milionami euro w poprzednik roku. Statystyki ujawniają coraz większe nieprawidłowości.
Chciałbym jednakże podkreślić, że duża liczba nieprawidłowości nie znaczy koniecznie dużej ilości nadużyć finansowych; może także dowodzić, że działania kontrolne przynoszą efekty i że istnieje bliska współpraca między państwami członkowskimi i Komisją. W rocznym sprawozdaniu za 2006 r. Komisja słusznie położyła nacisk na znaczenie takiej współpracy w celu zapobiegania i w celu odzyskiwania. Jak dotąd statystyki opierały się na bardzo różnorodnych strukturach krajowych o różnych systemach administracyjnych, sądowych, nadzorczych i kontrolnych.
W szczególności uważamy za niedopuszczalny fakt, że Hiszpania i Niemcy nie przekazywały do Komisji w formie elektronicznej informacji na temat nieprawidłowości, pomimo nałożonego na wszystkie państwa członkowskie obowiązku. Przepisy Wspólnoty i obowiązki wynikające z walki z nadużyciami finansowymi muszą być wdrażane w ten sam sposób przez wszystkie kraje. Aby chronić ważne interesy Wspólnoty, które powinny być postrzegane jako wychodzące poza interesy poszczególnych państw wspólne dobro, konieczna jest współpraca pomiędzy państwami członkowskimi i Komisją.
Pomiędzy władzą nadzorczą a miejscową administracją potrzebna jest większa synergia w zakresie koordynowania i wymiany informacji. Utrzymywanie organizacji i wydatkowania funduszy na szczeblu centralnym wymaga skomplikowanego wdrażania i wydłuża dystans między władzami finansowymi i końcowymi beneficjentami.
Uproszczenie zasad jest kolejnym fundamentalnym zagadnieniem poruszonym w raporcie. Programy z okresu 2000-2006 w rzeczywistości udowodniły, że nadmiernie skomplikowane zasady przyczyniały się do powstania wykrytych nieprawidłowości.
Wreszcie, pomimo nieznacznych postępów w działalności w odzyskiwaniu jest to nadal problem, który wyrządza znaczne szkody w budżecie Wspólnoty. W szczególności niedopuszczalny jest okres 39 miesięcy, który upływa pomiędzy popełnieniem nieprawidłowości a momentem, kiedy Komisja zostaje powiadomiona, ponieważ takie opóźnienia sprawiają, że odzyskanie nie jest możliwe.
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Panie przewodniczący! Sprawozdanie pana Musotto obejmuje dwa lata wysiłków mających na celu ochronę interesów finansowych Unii Europejskiej. Rozsądny system zarządzania finansowego musi się skupiać na wydatkach i kontroli i zwalczaniu nieprawidłowości, szczególnie tych powodowych chęcią oszukania.
To sprawozdanie zawiera te same obawy co sprawozdanie z udzielenia absolutorium, a ochrona interesów finansowych jest naturalnie podstawowym elementem rozsądnego zarządzania finansami; jednak nacisk położony jest na zupełnie inne kwestie.
Chciałbym ciepło podziękować sprawozdawcy, panu Musotto, za bardzo udane sprawozdanie, które skoncentrowało się na najważniejszych zagadnieniach i przedstawia wiele apeli do Komisji w sprawie wzmożenia wysiłków.
Pozwolą państwo, że skomentuję cztery z nich. Po pierwsze, rola państw członkowskich: sprawozdanie wykorzystuje całe bogactwo liczb i statystyk dotyczących nieprawidłowości w państwach członkowskich, a także ich wpływu finansowego. Autor nie waha się zwrócić uwagę na fakt, że niektóre państwa członkowskie mają lepsze wyniki niż inne. Chciałbym jeszcze raz podkreślić, że wysoka liczba nieprawidłowości nie oznacza koniecznie wysokiej liczby oszustw, ale może być bardzo dobrym wskaźnikiem efektywnej i dokładnej kontroli.
Kiedy w lipcu przedstawiłem Komisji sprawozdanie, podkreśliłem konieczność, aby państwa członkowskie dostarczały na czas poprawne, pełne informacje na temat nieprawidłowości. Dobry przepływ informacji pomiędzy państwami członkowskimi i Komisją jest konieczny do efektywnego odzyskiwania i wspólnych działań przeciwko oszustom. Wiele z nich już to uzyskało, jednak dla niektórych pozostało wiele rzeczy do poprawienia. Komisja, z poparciem Parlamentu Europejskiego, nie będzie unikała przypominania im o ich obowiązkach.
W pełni zgadzam się że propozycją przedstawioną w sprawozdaniu Rady, zgodnie z którą mamy rozważyć roczne sprawozdania na szczeblu ministerialnym. System zarządzania finansami Unii Europejskiej jest złożony, ponieważ odpowiedzialność jest dzielona z państwami członkowskimi. Wzmożony nacisk na krajowe oświadczenia, który składa odpowiedzialność za wydatki na państwa członkowskie, powinien iść ręka w rękę ze współpracą w zakresie stawiania czoła nieprawidłowościom i zwalczaniu oszustw.
Przyjmuję także z zadowoleniem fakt, że w sprawozdaniu najwięcej uwagi poświęcono sprawom systemowym i bardziej ogólnym raczej niż poszczególnym przypadkom, dla których, jak wiadomo, OLAF jest niezawisły w swoich śledztwach.
Komisja w pełni zgadza się z Parlamentem Europejskim w kwestii konieczności głębszej analizy struktur obecnych w państwach członkowskich, które są odpowiedzialne za zwalczenie nieprawidłowość, w kwestii konieczności wspierania ich i poprawy współpracy i wymiany informacji. Sprawa ta zostanie poruszona w sprawozdaniu za 2008 r. Tegoroczne sprawozdanie Komisji podkreśla zagadnienia analizy ryzyka i minimalizacji ryzyka, bazy danych dotyczących wykluczenia i narzędzi systemu wczesnego ostrzegania/demaskowania. Ponadto sprawozdanie rozpatruje kroki podjęte przez państwa członkowskie w celu poprawy odzyskiwania pozyskanych lub wypłaconych w nieprawidłowy sposób, a także poprawy zawartych w ustawodawstwie krajowym mechanizmów odzyskiwania poprzez rekompensatę. Sprawozdanie zawiera także informacje dotyczące odzyskanych sum i poprawek finansowych, w szczególności kiedy wypłata nie była przeprowadzona zgodnie z zasadami Wspólnoty.
Znaczenie przestępczości zorganizowanej, takiej jak mafia, w osłabianiu interesów finansowych UE, jest tematem bardzo bliskim sercu sprawozdawcy. OLAF przyczynił się do sporządzenia przez Europol oceny zagrożenia przestępczością zorganizowaną (OCTA). Jestem szczęśliwy mogąc poinformować, że poprosiłem obie strony o dalszą współpracę w tej sprawie.
Naprawdę duże pieniądze znajdują się w podatku VAT i oszustwach celnych. Co przykre, są to obszary, w których współpraca z państwami członkowskimi jest często trudna. Będę mówił krótko i odwołam się do tego, co powiem w sprawie sprawozdania Newtona Dunna i podziękuję Parlamentowi Europejskiemu za ciągłe wsparcie w podkreślaniu pożytku, jaki może w tej kwestii przynieść współpraca na szczeblu UE.
Mój czwarty i ostatni komentarz dotyczy weryfikacji przepisów OLAF. Komisja złożyła już w tej sprawie wniosek w maju 2006 r. Jestem przekonany, że porusza on najważniejszą kwestię związaną z efektywnym funkcjonowaniem urzędu zwalczającego nadużycia finansowe, a konkretnie z przepływem informacji, prawami proceduralnymi i mechanizmem skarg. Mam wielką nadzieję, że możemy w bliskiej przyszłości rozpocząć międzyinstytucjonalną dyskusję na temat rozwiązań i uzyskania w tych ważnych kwestiach postępów.
Sprawozdanie pana Musotto powtarza chęć zebrania razem prawodawstwa zwalczającego nadużycia finansowe. Z politycznego punktu widzenia w pełni to popieram, jednak pod względem technicznym będzie to bardzo ambitne zadanie. W maju Komisja będzie gotowa do przesłania żądanej analizy do Parlamentu Europejskiego.
Jan Březina
sprawozdawca komisji opiniodawczej REGI. - (CS) Panie przewodniczący, panie i panowie! Mamy przed sobą sprawozdanie dotyczące ochrony interesów finansowych UE z nieco dwuznacznym nagłówkiem "Zwalczanie nadużyć”.
Sprawozdanie skupia się jednak nie ma nadużyciach, ale na nieprawidłowościach. Podczas gdy nadużycie zawiera w sobie złe intencje, nieprawidłowość może wynikać z niedbalstwa czy też nieprawidłowych procedur księgowych. W tak delikatnych obszarach, jakimi są stosunki finansowe w UE należy ostrożnie stosować taką terminologię.
Jako sprawozdawca z Komsiji Rozwoju Regionalnego ubolewam nad wzrostem liczby nieprawidłowości wykrytych w projektach finansowanych z funduszy strukturalnych. Ma to niekorzystny wpływ na niektóre państwa członkowskie i ich mechanizmy kontroli wewnętrznej. Trudności ukazujące sie po stronie tych państw nie powinny jednak stać się powodem do ponownego ocenienia istniejącego systemu zdecentralizowanej kontroli w zarządzaniu funduszami strukturalnymi. Odpowiedzialności jest tutaj oczywista; jest ona jednostkowa i jako taka powinna dać się wyegzekwować.
Pierwszym koniecznym krokiem jest osiągnięcie odpowiedniego poziomu w mechanizmach kontroli finansowej w poszczególnych państwach członkowskich. Kolejnym krokiem jest zapewnienie odzyskiwania niesłusznie wypłaconych kwot. Jednym z możliwych metod może być zawieszenie stałych wypłat państwom członkowskim ociągających się ze zwrotem nieprzepisowo wypłaconych kwot.
Istnienie niedoskonałych mechanizmów kontroli może osłabiać pewność w systemie funduszy strukturalnych i może rzucić cień na całą UE.
Ponadto potrzebujemy systemu kontroli o większej otwartości i przejrzystości. Tak więc chciałbym wyrazić swoje poparcie dla europejskiej inicjatywy na rzecz przejrzystości, zgodnie z którą opublikowane zostaną informacje dotyczące beneficjentów funduszy strukturalnych. Kiedy mówimy o zarządzaniu funduszami publicznymi, należy nałożyć pewne wymagania na beneficjentów takiej pomocy.
Wstępnym warunkiem lepszego oceniania systemu kontroli jest ściślejsza współpraca z Trybunałem Obrachunkowym. której ostatnio brakowało. Podczas gdy prawdą jest, że sprawozdania z Trybunału Obrachunkowego stanowią dla instytucji europejskich nudną lekturę, powinien być to tym bardziej powód do poświęcenia im większej uwagi, co jest znacznie bardziej odpowiednie niż chowanie głowy w piasek i unikanie odpowiedzialności.
Kyösti Virrankoski
autor projektu opinii Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. - (FI) Panie przewodniczący! Francesco Musotto przygotował doskonałe sprawozdanie, dotyczące sprawozdań rocznych Europejskiego Urzędu ds. Zwalczania Nadużyć (OLAF) z lat 2005-2006 i chciałbym wyrazić w związku z tym moje najszczersze podziękowania. W 2006 r. liczba nieprawidłowości zgłoszonych przez państwa członkowskie wzrosła, osiągając równowartość 1 143 miliony euro. Z tej kwoty, na Europejski Fundusz Orientacji i Gwarancji Rolnej przypada 87 milionów euro. Mimo że jest to tylko 0,17% całkowitej sumy wydatków na rolnictwo - 49,7 miliarda euro, to niemniej należy podchodzić do tej kwestii bardzo poważnie. Około jednej trzeciej tych nieprawidłowości stanowiły przypadki bezpośredniego oszustwa.
Dzięki nowemu rozporządzeniu państwa członkowskie będą mogły znacznie łatwiej niż przedtem odzyskiwać dokonane w sposób nieuzasadniony wypłaty pomocy. Oto, dlaczego Komisja Rolnictwa i Komisja Kontroli Budżetowej uznają za godne ubolewania, że odsetek odzyskanych środków pozostaje niski. Komisja powinna przyspieszyć proces odzyskiwania i, jeśli to konieczne, zastosować środki naprawcze. Obydwie komisje zapewniają również Komisję o swoim pełnym poparciu dla rygorystycznego stosowania sankcji w postaci zawieszenia płatności, w przypadku, gdy Komisja nie posiada pełnych gwarancji, że państwo członkowskie będące beneficjentem środków dysponuje wiarygodnym systemem zarządzania i kontroli.
(Oklaski)
Ingeborg Grässle
w imieniu grupy PPE-DE. - (DE) Panie przewodniczący! Panie komisarzu! Panie i panowie! Grupa PPE-DE jest po raz pierwszy odpowiedzialna za sporządzenie sprawozdania dotyczącego zwalczania nadużyć i jesteśmy bardzo wdzięczni panu Musotto za zajęcie się opracowaniem OLAF oraz współpracę z państwami członkowskimi nad przedmiotem jego sprawozdania. Aby przebrnąć przez 630 stron materiałów statystycznych dotyczących walki z oszustwami z lat 2005 i 2006 musiał bardzo ciężko pracować. Jego opracowanie prezentuje bardzo złożony obraz. Uważam, że w związku z tym istnieje pilna potrzeba podjęcia działań. Wydaje się, że ujawnianie nieprawidłowości nie jest dla państw członkowskich zbyt istotną sprawą. Wynika to w sposób oczywisty z faktu, że w dalszym ciągu Rada nie uczestniczy w tej ważnej debacie, mimo że jako drugie ramię władz budżetowych powinna interesować się tym, co dzieje się z pieniędzmi podatników, za gospodarowanie którymi jest odpowiedzialna.
Sprawozdawca proponuje podjęcie formalnych kroków przeciw Niemcom i Hiszpanii w związku z łamaniem przez te kraje prawa UE. Hiszpania przedstawia jedynie dokumenty z informacjami dotyczącymi nieprawidłowości. Dodatkowo, jak wynika ze 18 sprawozdania na temat funduszy strukturalnych, informacje te mają skrajnie ogólnikowy charakter.
Niemcy stanowią bardzo szczególny przypadek. Na przedstawienie informacji Niemcy potrzebują znacznie więcej czasu, niż inne państwa członkowskie, przy czym jako jedyne państwo nie ujawniają nazwisk. Jak OLAF może wykonywać swoje obowiązki nie znając nazwisk? Panie Březina! Oszuści ukrywają się w tym przypadku za przepisami o ochronie danych, ponieważ fakty są takie, że od 15% do 10% nieprawidłowości wiąże się w jakiś sposób z oszustwami. Niemcy piętrzą również przeszkody na drodze prac dochodzeniowych prowadzonych przez OLAF na poziomie lokalnym - szczególnie w sprawach związanych z przestępstwami celnymi i refundacjami wywozowymi. Wzywamy Komisję, aby informowała o każdym państwie członkowskim oraz jego gotowości lub braku gotowości do współpracy - i aby zaczęła robić to przed ukazaniem się następnego sprawozdania OLAF.
Z punktu widzenia naszej grupy, zbliżająca się reforma podstawy prawnej urzędu OLAF musi zostać wykorzystana przede wszystkim do polepszenia warunków współpracy między OLAF a państwami członkowskimi. Chciałabym gorąco podziękować również OLAF i jego personelowi, który pracuje w bardzo trudnym obszarze. Myślę, że wyniki tej pracy naprawdę zasługują na uwagę. Jestem jednak również przekonana, że wyniki te można poprawić poprzez lepszą współpracę z państwami członkowskimi.
Szabolcs Fazakas
w imieniu grupy PSE. - (HU) Panie przewodniczący! Panie wiceprzewodniczący! Panie i panowie! Parlament Europejski uważa ochronę interesów finansowych Unii Europejskiej za jedno z najważniejszych zadań, ponieważ podobnie jak wszystkie parlamenty ma prawo i obowiązek monitorować wydatkowanie pieniędzy. Ponadto, w Europie coraz bardziej powszechny jest pogląd, że środki UE są niedostatecznie nadzorowane. Zaciągnęliśmy więc polityczny dług u obywateli, w naszych okręgach wyborczych, jak również u podatników.
To legislacyjne i polityczne zobowiązanie zostało przez nas urzeczywistnione przede wszystkim poprzez procedurę absolutorium, ale oprócz tego regularnie przygotowujemy sprawozdania dotyczące ochrony interesów finansowych UE i walki z nadużyciami. Naszym celem nie jest przy tym robienie sensacji czy wywoływanie skandalu, lecz obiektywne przedstawienie sytuacji i rozwiązywanie wszelkich problemów.
Chciałbym skorzystać z tej okazji, aby pogratulować mojemu koledze, panu Musotto, za to świetne sprawozdanie i wyrazić moją wdzięczność wiceprzewodniczącemu Komisji, panu Kallas oraz dyrektorowi generalnemu OLAF za konstruktywną współpracą, jaką okazali również w tej dziedzinie.
Mimo że te sprawozdania wysokiego szczebla przyjmowane są każdego roku z dużym uznaniem, to my w instytucjach europejskich mamy czasem uczucie, że walczymy z wiatrakami, ponieważ wnioski zawarte w sprawozdaniach spotykają się z oporem części Rady, wskutek czego Komisja przez całe lata nie jest w stanie wdrożyć niezbędnych środków.
Uważamy, że najsłabszym ogniwem jest stanowisko państw członkowskich, ponieważ w niektórych z nich - w tym kontekście nasza koleżanka, pani Grässle, mówiła przed chwilą o Niemczech - nie ma dostatecznego zrozumienia, jak ważne jest zapewnienie, żeby środki UE były wydawane zgodnie z zasadami, żeby wydatkowanie podlegało nadzorowi oraz żeby wszelkie nienależnie wypłacone kwoty były odzyskiwane.
Za szczególnie godny ubolewania uznajemy fakt, że w Europie coraz bardziej powszechne są oszustwa na podatku VAT w postaci "karuzeli podatkowej”, i to na taką skalę, że nie posiadamy globalnych danych liczbowych na temat kwot, jakich zjawisko to dotyczy, chociaż niektóre oceny sugerują, że mogą one wynosić ok. 35-40% budżetu UE. Czas, aby podjąć zdecydowane działania także i w tym kontekście, zarówno w interesie zarządzania sprawami europejskimi, jak i w interesie opinii publicznej. Dziękuję bardzo.
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk
w imieniu grupy UEN. - Panie Przewodniczący! Zabierając głos w imieniu grupy UEN w debacie na temat ochrony interesów finansowych Wspólnot Europejskich chcę zwrócić na następujące kwestie: po pierwsze na wyraźny wzrost kwot obciążonych nieprawidłowościami w odniesieniu do zasobów własnych - 328 mln euro w roku 2005 i 353 mln w roku 2006 w porównaniu z 212 mln euro w roku 2004 - i wydatków na działania strukturalne: 703 mln w roku 2006 w porównaniu do 601 mln w roku 2005.
Po drugie, na wyraźny spadek kwot obciążonych nieprawidłowościami w odniesieniu do wydatków na rolnictwo, tj. 82 mln euro w roku 2006 w porównaniu do 102 mln euro w roku 2005. Spadek ten zasługuje na szczególną uwagę w związku z tym, że wydatki na rolnictwo dotyczą ogromnej ilości beneficjentów, rolników, którzy często muszą sami podołać skomplikowanej procedurze rozliczeń otrzymanych środków finansowych.
Po trzecie, na uwagę zasługuje zawarte w raporcie ustalenie stwierdzające, że jedną z ważnych przyczyn powstawania nieprawidłowości w wydatkach budżetowych są skomplikowane zasady ich programowania oraz nieskuteczne metody kontroli i monitorowania.
Po czwarte, na podkreślenie zasługuje również domaganie się większej przejrzystości w wydatkowaniu środków.
Ważnym elementem tej przejrzystości jest zobowiązanie państw członkowskich do publikowania informacji o projektach i beneficjentach środków pochodzących ze wszystkich funduszy wspólnotowych.
Bart Staes
w imieniu grupy Verts/ALE. - (NL) Panie przewodniczący, pan komisarz powiedział to samo: to sprawozdanie w oczywisty sposób nie pokrywa się z procedurą absolutorium. W takim sensie, obecna debata stanowi wstęp do posiedzenia, jakie odbędzie się w przyszłym tygodniu z udziałem komisarzy Špidli i Hübner. Znamy liczby dotyczące zgłoszonych nieprawidłowości. Nie opowiadają one oczywiście całej historii, ale mówią wiele o problemach w takich obszarach polityki, jak środki własne, rolnictwo i fundusze strukturalne. Sprawozdanie wspomina, że łączna kwota dotycząca zgłoszonych nieprawidłowości wynosi 1,1 miliarda euro oraz że tendencja ta jest wzrostowa. Powróciliśmy do poziomu z roku 2002, po tym jak w latach 2003, 2004 i 2005 zanotowano poprawę. Z rolnictwem jest stosunkowo dobrze.
Trudności dotyczą wyraźnie sektora środków własnych oraz funduszy strukturalnych: w odniesieniu do środków własnych zanotowano nieprawidłowości na kwotę 325 mln. euro, a do funduszy strukturalnych - 700 mln. euro. W odniesieniu do funduszy strukturalnych, na pięć państw członkowskich przypadło 84% zgłoszonych nieprawidłowości. Każdy, kogo to interesuje, może o tym przeczytać w sprawozdaniu pana Musotto. To naprawdę zasługuje na uwagę. Należy też pamiętać, że w odniesieniu do okresu przed 2006 rokiem do odzyskania pozostaje wciąż kwota 1 miliarda euro oraz że Trybunał Audytorów informuje, że wypłata 12% funduszy strukturalnych nie jest możliwa. W takim właśnie kontekście realizowana jest obecnie procedura absolutorium. Jest to dla nas powód do wielkiego zmartwienia. Jeszcze do tego wrócimy.
Jeśli chodzi o środki własne, to problem oszustwa papierosowego został rozwiązany w odpowiedni sposób. Zawarliśmy z firmą Philip Morris porozumienie. Obecnie zawarliśmy z firmą Japan Tobacco nowe porozumienie, które powinno przynieść sporo pieniędzy i wpłynąć na zmniejszenie przemytu. Głównym problemem, jeśli chodzi o środki własne, jest "karuzela podatkowa” VAT. Liczby te są przytaczane: chodzi o olbrzymie sumy, sięgające miliardów euro. Przeprowadzone przez brytyjską Izbę Lordów dochodzenie wydobywa na światło dzienne dalsze szczegóły. Cieszę się, że sprawą tą zajął się Parlament. Komisja Gospodarcza i Monetarna już zorganizowała posiedzenie, a Komisja Kontroli Budżetowej uczyni to samo 4 lub 5 maja. Mam nadzieję, że jako sprawozdawca będę w stanie sporządzić sprawozdanie na temat karuzel VAT, które będzie równie dobre jak sprawozdanie na temat oszustw dotyczących papierosów.
Derek Roland Clark
w imieniu grupy IND/DEM. - Panie przewodniczący! To sprawozdanie to cały katalog błędów. Zawiera ono graficzną ilustrację tego, w jaki sposób kwota nadużyć, opisanych jako "nieprawidłowości”, stale rośnie, a także tego, że wszelkie próby zapobieżenia temu kończą się fiaskiem. Przyznaje też otwarcie, że w 2006 r. nadużycia w obszarach środków własnych - wydatkowanie w rolnictwie i działania strukturalne państw członkowskich - wyniosły łącznie 1 143 miliony euro. Kwota ta w 2003 r. wynosiła 922 miliony euro, a więc w ciągu zaledwie 4 lat suma, na jaką popełniono nadużycia, wzrosła o ponad 200 milionów euro.
Przypomnę wszystkim w tej instytucji, że nie są to sumy bez znaczenia i że to pieniądze podatników. UE jest finansowana przez obywateli, w tym poddawanych ciężkiej presji podatnikom w Wielkiej Brytanii. Zasługują oni za swoje pieniądze na coś więcej niż to. Rządy wszystkich państw członkowskich powinny już mówić "dość”, a te przyprawiające o zawrót głowy kwoty stanowią kolejną przyczynę, dla której rząd mojego kraju powinien zrealizować swój manifest - zobowiązanie, aby zorganizować dla Brytyjczyków referendum w sprawie Traktatu Lizbońskiego.
Andreas Mölzer
(DE) Panie przewodniczący, nie jest tajemnicą, że Unia Europejska od lat walczy o objęcie swoich finansów kontrolą. Finansujemy wielkie firmy, które następnie przenoszą się z jednego państwa członkowskiego do drugiego, podczas gdy małe i średnie przedsiębiorstwa odchodzą z pustymi rękami. Oczywiście, UE często zdaje się nie wiedzieć, kto naprawdę ją finansuje i kto pociąga za sznurki. Moim zdaniem, zbyt długo oczekujemy na sporządzenie listy lobbystów.
Liczne nieprawidłowości również pozostawiają gorzki posmak, zwłaszcza gdy posiadają bezpośredni związek z instytucjami UE. W tym kontekście, zamrożenie finansowania UE dla Bułgarii do czasu wyjaśnienia przypadków korupcji stanowi bardzo ważny sygnał. Faktem jest również, że niektóre państwa członkowskie są najwidoczniej niezbyt zainteresowane odzyskaniem niewłaściwie wypłaconych pieniędzy. Jeżeli sprawy z lat dziewięćdziesiątych zamykane są dopiero teraz, to należy powiedzieć, że działania posuwają się w UE zbyt wolno.
Ville Itälä
(FI) Panie przewodniczący! Pragnę podziękować sprawozdawcy, panu Musotto. Wykonał swoje zadanie bardzo dobrze i dokładnie. Sprawozdanie to ma kluczowe znaczenie, a walka z oszustwami jest czymś, dzięki czemu można zyskać lub stracić zaufanie publiczne. Myślę, że to sprawozdanie mówi o trzech bardzo ważnych problemach, które należy przezwyciężyć.
Po pierwsze, niedopuszczalne jest, aby niektóre kraje nawet nie podawały informacji na temat wydatków na rolnictwo. Niemcy i Hiszpania to główne przykłady; Niemcy nie podają nawet szczegółów dotyczących osób i firm, których Europejski Urząd ds. Zwalczania Nadużyć z pewnością by potrzebował, aby zająć się tymi sprawami. Na to z pewnością nie możemy pozwolić: wszystkie państwa członkowskie muszą przestrzegać zasad. Jeżeli kilka dużych krajów daje zły przykład, to sytuacja nie wygląda dobrze.
Druga sprawa to to, że notyfikacja nieprawidłowości może trwać nawet do 39 miesięcy - ponad trzy lata. Jest to okres zdecydowanie za długi. Taki stan rzeczy nie budzi zaufania dla głoszonej opinii, zgodnie z którą państwa członkowskie działają z wystarczającą czujnością.
Trzecia sprawa - bardzo interesująca i ważna - to to, że niekiedy za nadużycia odpowiedzialna jest również przestępczość wyspecjalizowana i zorganizowana. Jest to zjawisko obecnie na tyle poważne, że należy przedsięwziąć wszelkie środki, aby zwalczać ten rodzaj przestępczości.
Sprawozdanie to jest bardzo ważne i należy dołożyć wszelkich starań, aby poprawić sytuację i zyskać zaufanie publiczne.
(Oklaski)
Herbert Bösch
(DE) Panie przewodniczący! Panie i panowie! Chciałbym wyrazić moje szczere gratulacje dla sprawozdawcy. Praca z tak obszerną dokumentacją nie jest łatwym zadaniem; myślę, że możemy być dumni, że pan Musotto wykonał ją tak dobrze. Myślę, że dziś możemy powiedzieć to z ufnością, zakładając, że na jutro nie ma żadnych poprawek do tego sprawozdania. To również stanowi wyraz uznania dla sprawozdawcy.
Po drugie, jeden z organów budżetowych wyraźnie nie jest zainteresowany tym, aby dowiedzieć się, co dzieje się z pieniędzmi podatników. Raz jeszcze Rada zawęża swój zakres odpowiedzialności. Ilekroć mówimy o sposobie wydatkowania pieniędzy europejskiego podatnika i próbujemy poszukiwać rozwiązań w trudnych kwestiach, Rada jest zwyczajnie nieobecna. Widzimy jednak - i tu przechodzimy do kwestii tego, co stanie się w naszej komisji z absolutoriami - że przez wiele lat pracy na polu polityki rolnej, gdzie byliśmy bardzo stanowczy w swoich działaniach i stworzyliśmy systemy kontroli płatności bezpośrednich, liczba nieprawidłowości spadła.
Z drugiej strony, w polityce strukturalnej, gdzie nie podejmuje się żadnych działań, gdzie tylko wycofaliśmy się i od lat obserwujemy rozwój wydarzeń, odpowiednie liczby wzrastają. Od lat taki stan rzeczy jest oczywisty i od lat znajduje odzwierciedlenie w sprawozdaniach dotyczących nadużyć. Czytając absolutorium z 2006 r. komisarz Kallas przekona się, że jest to problem i że będziemy od niego oczekiwać działania, a nie tylko obserwacji.
Oto dlaczego, panie komisarzu, chciałbym, aby powiedział pan to tym państwom członkowskim, które zachowują się tak, jakby wypracowane przez nas zasady nie odnosiły się do nich. To jest także to, co mówi sprawozdawca, i co w pełni popierają poprzedni mówcy: chcemy, aby powiedział pan: "w porządku, zamrażamy 10% przeznaczonych dla was środków. Będą one stanowić rezerwę. Będziecie mogli otrzymać te pieniądze, jeżeli podejmiecie odpowiednie działania”. To jest bardzo praktyczne żądanie ze strony Parlamentu. To nie jest plan działań. To jest rzeczywiste działanie. Tego oczekujemy od Komisji. Będziemy usatysfakcjonowani, gdy tak się stanie.
Raz jeszcze, gratulacje dla sprawozdawcy.
Mairead McGuinness
Panie przewodniczący! Podobnie jak inni mówcy chciałabym pogratulować sprawozdawcy tego bardzo ważnego sprawozdania.
Fakt, że dzisiejsza debata dotyczy między innymi rolnictwa, skłonił mnie do udziału w niej. Poprzedni mówcy stwierdzili, że zanotowano poprawę w odniesieniu do kontroli i inspekcji, a zwłaszcza tych dotyczących pieniędzy dawanych rolnikom. Powstała inicjatywa przejrzystości - zamiar opublikowania tego, co dostają rolnicy.
Jedna z trudności dotyczących społeczności rolniczej jest taka, że wiele osób uważa się za winne, dopóki nie zostanie udowodniona ich niewinność. Oczywiście, żaden z nas nie może, ani nie będzie akceptować oszustw, ale ponieważ nadużycia dotyczą budżetu UE, Unia i sposób rozliczania się przez nią z pobranych pieniędzy postrzegane są przez opinię publiczną w bardzo niekorzystnym świetle. Gdyby opinia publiczna lepiej rozumiała budżet UE, to nieco głośniej domagałaby się od nas bardziej zdecydowanej postawy wobec oszustw.
Ważne jest podkreślenie różnicy między nadużyciami i nieprawidłowościami, z których wiele jest wykrywanych, ponieważ bardzo różnią się one od siebie. Nie możemy karać samych siebie za nieprawidłowości, ale powinniśmy karać nadużycia wobec budżetu Wspólnoty. Jest to kwestia, która dotyczy państw członkowskich - jak to już stwierdził mój przedmówca - ponieważ wszystkie państwa członkowskie przystąpiły do UE w dobrej wierze i wspólnie zgromadziły środki na realizację określonych kierunków polityki. Naszym zadaniem jest więc zapewnienie, że zgromadzone przez nas pieniądze są wydawane we właściwy sposób i nie ma nadużyć w stosunku do kasy publicznej.
Te państwa członkowskie, które są pobłażliwe w stosunku do nadużyć i stosują łagodne podejście, muszą zostać w jakiś sposób ukarane. Ważne jest aby państwa członkowskie, które w tej dziedzinie są skuteczne, nie były karane. Dlatego też ważne jest, aby Komisja podjęła działania na poziomie państw członkowskich.
Kończąc, powtórzę bardzo ważną rzecz dotyczącą rolnictwa, że wśród rolników istnieje silne poczucie, że czasem są oni winni do momentu udowodnienia ich niewinności. Jest to nie do przyjęcia i dlatego musimy działać uważnie i przywrócić odpowiednią równowagę.
Bart Staes
(NL) Panie przewodniczący! Dziękuję, że pozwolił mi pan ponownie przemówić. Każdy, kto obserwuje moją pracę jako polityka i śledzi moje wystąpienia, wie, że jestem politykiem krytycznym, że jestem bardzo krytyczny wobec Unii Europejskiej, a jednocześnie bardzo proeuropejski. Dlatego też nie mogę lekceważyć słów pana Clarka, który tymczasem opuścił salę. Podobnie jak wszyscy eurosceptycy, pan Clark stale posługuje się półprawdami, całkowitymi kłamstwami i licznymi uproszczeniami. W swoim wystąpieniu mówił na przykład o nadużyciach na sumę kilku milionów euro, podczas, gdy w sprawozdaniu jest wyraźnie mowa o nieprawidłowościach. Niezmiennie zastępuje też słowo "nadużycia” słowem "nieprawidłowości”. Jest to rażące, ponieważ sprawozdanie mówi co innego.
Po drugie, mówi on, że wszelkie nieszczęścia, jakie na nas spadają, to sprawka Unii Europejskiej. Chciałbym tylko poprosić pana Clarka, aby przeczytał sprawozdanie Brytyjskiej Izby Lordów w sprawie "karuzel podatkowych” VAT. Wtedy przekona się, że to władze jego kraju nie zdołały powstrzymać oszustw dotyczących VAT. Mówimy o oszustwach na kwotę 3,5 do 4,5 miliarda funtów brytyjskich rocznie. To więcej niż 10 milionów funtów brytyjskich dziennie! Jest to znacznie wyższa kwota...
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon)
Dumitru Oprea
(RO) Gratulacje w związku ze sprawozdaniem pana Musotto. Uważam, że wiele nieprawidłowości z lat 2003-2006 wynikało ze zmiany zasad prezentacji 6 programu ramowego, w porównaniu na przykład z 5 programem ramowym. W 5 programie ramowym, strona B była anonimowa i wszelkie odwołania do państwa czy osoby związanej z projektem były karalne. W 6 i 7 programach ramowych ta anonimowość przestała obowiązywać. Czy w 8 programie ramowym możliwe będzie zaprzestanie stosowania takiego systemu zaawansowanego składania wniosków w sprawie projektów?
Ingeborg Grässle
(DE) Panie przewodniczący, dziękuję, za ponowne udzielenie mi głosu. Chciałabym podziękować panu Böschowi nie tylko za jego uznanie dla sprawozdawcy, ale również za jego uczciwość i pomoc. Pan Bösch zajmował się sprawozdaniami dotyczącymi nadużyć przez wiele lat. Teraz my mamy ten zaszczyt i uważam, że jest to wspaniała oznaka siły Komisji Kontroli Budżetowej, że w tym miejscu wszyscy się zgadzamy.
Cała nasza uwaga skupiła się na państwach członkowskich. Komisja również powinna wziąć sobie do serca przesłanie, że chcemy tutaj przywrócić przejrzystość. Jeżeli spojrzymy na dane dotyczące odzyskiwania środków, to ujrzymy, że mamy do czynienia z bardzo szeroką gamą opinii. Dlatego też niniejsza dyskusja stanowi element procedury absolutorium. Toteż naprawdę muszę zwrócić się do Komisji, aby miała odwagę powiedzieć, że czegoś nie wie, abyśmy mogli jej pomóc. Myślę, że jeżeli wspólnie będziemy zajmować się tą sprawą, to wspólnie odniesiemy sukces. Jeszcze raz, podziękowania dla pana Böscha.
Siim Kallas
wiceprzewodniczący Komisji. - Panie przewodniczący! Chciałbym podziękować szanownym posłom za uwagi do tego sprawozdania. Uważamy je za bardzo konkretne i konstruktywne. Mam tylko dwie uwagi w sprawie, na którą zwróciło uwagę wiele osób spośród państwa: mianowicie, co to jest nieprawidłowość, co to jest nadużycie i jak należy podchodzić do odzyskiwania środków?
Mogę powiedzieć, że zorganizowaliśmy jedno wstępne spotkanie z odpowiednimi osobami z Trybunału Obrachunkowego i próbowaliśmy ustalić, co jest czym. Będzie to prawdopodobnie pomocne we wszystkich debatach nad absolutorium. Wszystkie trzy sprawozdania - w tym następne - są bardzo blisko ze sobą powiązane.
Po drugie, podniosłem tę kwestię w rozmowach z Prezydencją Rady i poprosiłem o uwzględnienie tego sprawozdania Parlamentu w trakcie prowadzonego przez nią postępowania, czyli w trakcie omawiania tego dokumentu w ramach Ecofin. Myślę, że Prezydencja tak uczyni. Po głosowaniu nad tym sprawozdaniem, gdy stanie się ono dokumentem urzędowym, na pewno spróbujemy również wszcząć debatę w tej sprawie w Radzie, w tym na szczeblu odpowiednich podkomisji.
Francesco Musotto
sprawozdawca. - (IT) Panie przewodniczący! Panowie i panie! Pozwólcie mi najpierw podziękować moim kolegom za ich uprzejme słowa, a zwłaszcza panu Böschowi, którego wcześniejsza praca stała się fundamentem dla mojego własnego sprawozdania.
Chciałbym podkreślić kilka spraw, przy czym najważniejsza to wymiana opinii z komisarzem Kallasem, w szczególności w odniesieniu do charakteru mechanizmów ustawodawczych regulujących przekazywanie środków. Komisja podjęła w tym kontekście pewne zobowiązanie. Jednym z istotnych aspektów, jakie wymienił pan Kallas jest to, że im więcej jest trudności i utrudnień, tym mniej zrozumiałe są zasady i tym łatwiej do szarych stref wchodzi przede wszystkim przestępczość zorganizowana i wszystkie inne formy bezprawnej działalności. Dlatego też uproszczenie i, co więcej, zmniejszenie przepaści pomiędzy podmiotami wypłacającymi pieniądze a beneficjentami, stanowi jeszcze jeden sposób na osiągnięcie przejrzystości, jasności i łatwego rozumienia całego systemu.
Problem odzyskiwania środków jest bardzo realny. Procedury są zbyt wydłużone, a zdolność do karania tych, którzy oszukują Komisję Europejską musi zostać zapewniona poprzez pewnego rodzaju zabezpieczenie lub gwarancję, które będzie można stosować za pośrednictwem banków. Najważniejsze jest opracowanie metod zabezpieczenia wypłat oraz, w szczególności, zabezpieczenia możliwości odzyskania tych kwot, a więc pomocy, usprawnień i ułatwień w szybkim odzyskiwaniu.
Wierzę, że dzięki tej współpracy, dobrej woli i politycznemu zaangażowaniu wszystkich moich kolegów, wykonaliśmy najważniejszą część pracy. Nie ma wątpliwości, że ta współpraca, chęć i pragnienie likwidacji tak bardzo szkodliwego dla Wspólnoty Europejskiej zjawiska, ma swoje źródło wyłącznie w obawach natury politycznej.
Oczywiście brak udziału ze strony Rady nie ułatwia zadania; obecność jej przedstawiciela umożliwiłaby nam poznanie opinii Rady. W odniesieniu do tych zasad Parlament pozostaje jednomyślny. Dlatego też uważamy, że zrobiliśmy coś dobrego, coś, co daje nam nadzieję na przyszłość.
Przewodniczący
Debata została zamknięta.
Głosowanie odbędzie się w dniu 19 lutego 2008 r.
Oświadczenia pisemne (art. 142 Regulaminu)
Edit Herczog  
na piśmie. - (HU) Panie przewodniczący! Panie i panowie! Pozwalam sobie złożyć gratulacje w związku z tym sprawozdaniem, które zwraca uwagę nie tylko na osiągnięcia z niedawnej przeszłości, ale też na godne ubolewania niedociągnięcia i długotrwałe zaniedbania.
Dla mnie niniejsze sprawozdanie jest bardzo aktualne, ponieważ na Węgrzech podjęto decyzję dotyczącą powołania instytucji ds. walki z oszustwami. Instytucja ta będzie pełnić przede wszystkim funkcję koordynacyjną, pełniąc funkcję łącznika pomiędzy Węgierskim Urzędem Patentowym, innymi agencjami rządowymi a partnerami z dziedziny gospodarki oraz pełnić zadania związane z obsługą danych dotyczących Unii Europejskiej.
Musimy przygotować się do długiej i zaciętej bitwy. Wiedza - ta chroniona i ta będąca własnością sektora publicznego - jest coraz szerzej dostępna. Samochód widoczny na ekranie w jednym pokoju może zostać skopiowany w sąsiednim pokoju w przeciągu 5 minut. Wynik nie będzie w żadnym stopniu gorszy - tylko tańszy... To do nas będzie należeć decyzja, czy niezależnie od wszystkiego mamy kupić droższy towar. Musimy zadecydować, czy chcemy płacić za osiągnięcia intelektualne, innowacje, nawet jeśli posiadamy możliwość wyboru drugorzędnego produktu lub usługi pozbawionego wartości dodanej.
Aby tak robić, potrzebny jest wysoki poziom świadomości oraz przekonanie. Nie możemy oczekiwać od poszczególnych obywateli, że będą rozumieć te powiązania i podejmować decyzje w oparciu o wartości, jeżeli nasi ustawodawcy lub rządy będą do tego niezdolne.
Szczególnie istotne jest zmniejszenie liczby nieprawidłowości związanych z wykorzystaniem środków UE w kwocie niższej niż błąd w granicach tolerancji: oszustwa tego rodzaju sprawiają, że Unia Europejska jako całość zaczyna wyglądać śmiesznie, gdy środki UE są używane w sposób sprzeczny z deklarowanymi celami UE.
