

De Voorzitter.
   - Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over vrijheid en veiligheid: reageren op de terreurdreiging met inachtneming van de rechten en vrijheden. 
Charles Clarke,
    Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst mijn dank uitspreken voor de gelegenheid die u mij biedt om het Europees Parlement toe te spreken. Ik wil deze van gelegenheid gebruik maken om een toelichting te geven op de koers die de Britse regering zal volgen als voorzitter van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken. Dat voorzitterschap zal bekleed worden door ondergetekende en door mijn collega Baroness Ashton, die vandaag ook hier aanwezig is.
Ik begin met de constatering dat de Europese Unie tot nu toe een factor met een grote positieve betekenis is geweest. 35 jaar geleden, toen ik nog student was, voerden wij campagne voor de democratie op dit continent, voor de afschaffing van de fascistische en militaire dictaturen, die er toen in Griekenland, Spanje en Portugal waren, en voor de afschaffing van de totalitaire dictaturen in het grootste deel van Oost- en Midden-Europa. Die campagnes hebben hun doel bereikt, evenals de campagnes in andere delen van de wereld, zoals Zuid-Afrika en Latijns-Amerika. Het is belangrijk om dat een keer te benadrukken.
In feite hebben elf van de huidige vijfentwintig lidstaten zich sindsdien tot een democratie en tot volwaardige lidstaten van de Europese Unie ontwikkeld. Dat is een fantastische prestatie en dat moeten wij blijven vieren.
Uiteraard is de structuur van onze samenleving gedurende deze periode drastisch gewijzigd, zowel op economisch en sociaal als op technologisch vlak. Ook de samenstelling van de bevolking van de Unie is veranderd. Deze varieert van gebied tot gebied, waarbij mensen van verschillend ras, geloofsovertuiging en geschiedenis samen leven.
Tegen die achtergrond is het naar mijn idee onze plicht om te streven naar een maatschappij die gebaseerd is op waarachtig respect van de ene mens voor de ander, van de ene cultuur voor de andere, van de ene geloofsovertuiging voor de andere en van het ene ras voor het andere.
Het is onze plicht om iedereen ervan te doordringen dat democratie, en niet geweld, het middel is om veranderingen tot stand te brengen, en aan de grondslag moet liggen van onze bestuursvorm. Wij moeten onze waarden van respect, tolerantie, vrijheid en democratie verdedigen tegenover eenieder die probeert deze waarden kapot te maken of door een andere doctrine te vervangen, zeer zeker als dit met geweld gepaard gaat. Onze waarden zijn verankerd in de geschiedenis van de Europese Unie, maar moeten ook in de toekomst van de Europese Unie een essentieel element blijven.
Als wij naar die toekomst kijken, moeten wij onderkennen dat veel van onze burgers, ondanks de geweldige staat van dienst, nog steeds sceptisch staan tegenover de Europese Unie. Die scepsis is in sommige landen zelfs zo groot dat tijdens nationale referenda het voorstel voor een nieuwe grondwet zo duidelijk is verworpen dat er welhaast sprake moet zijn van dieper liggende twijfels bij de betreffende burgers.
Ik denk dat een van de belangrijkste redenen voor deze twijfels gelegen is in het feit dat de Europese Unie niet altijd voldoende prioriteit lijkt te geven aan praktische oplossingen, aan oplossingen waarmee een aantal van de grootste zorgen bij de burgers weg kan worden genomen. Ik doel daarbij vooral op de zware en georganiseerde criminaliteit (met inbegrip van drugshandel en mensensmokkel), op illegale immigratie en het onder valse voorwendselen aanvragen van asiel, en op het bestrijden van terrorisme, van welke aard dan ook. Deze kwesties staan in heel Europa bovenaan op de agenda en worden vaak gebruikt om politieke steun te mobiliseren, op een veelal reactionaire en zelfs gevaarlijke wijze. Deze problemen kunnen door gif spuwende demagogen worden gebruikt om de democratie te ondermijnen, die in sommige gevallen nog maar zo kort geleden tot stand is gebracht.
Het is niet moeilijk in te zien waarom deze bedreigingen aanleiding vormen tot boosheid onder de bevolking. De terroristische dreiging is en blijft reëel, zoals wij in juli nog op tragische wijze in Londen hebben kunnen constateren. In 2004 waren meer dan 100 000 vrouwen in de Europese Unie het slachtoffer van mensensmokkel, terwijl elk jaar meer dan 8 000 mensen sterven ten gevolge van drugsgebruik. Criminaliteit en ellende nemen toe op elk deel van ons continent. Bovendien vormen illegale immigratie en een te soepel controlesysteem voor alle steden een probleem.
Ik ben dan ook van mening dat heel de Europese Unie - maar met name de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken - een duidelijke prioriteit dient te geven aan een praktische en systematische oplossing van deze problemen. Het Britse voorzitterschap zal zich door die overtuiging laten inspireren. Daarbij willen wij in onze aanpak drie principiële uitgangspunten hanteren.
Het eerste is dat in onze gemondialiseerde wereld geen enkel land in staat is om deze problemen in zijn eentje op te lossen, zelfs niet op nationaal niveau. In een wereld waarin elk jaar miljoenen internationale reizen en economische transacties plaatsvinden, leveren ideeën als “” of retoriek als “” geen enkele bijdrage aan oplossingen voor internationale en zware criminaliteit, terrorisme, of internationale migratiepatronen. Wij moeten terrorisme en zware en georganiseerde criminaliteit bestrijden, en dat betekent dat wij juist meer en niet minder Europese samenwerking nodig hebben. Feit is dat wij op al deze gebieden, ook in onze eigen landen, het meest zullen bereiken indien wij ervaringen, informatie en middelen uitwisselen en indien wij potentiële bedreigingen traceren en deze vervolgens systematisch en consequent aanpakken.
Ik trap weliswaar een open deur in als ik zeg dat die bedreigingen het beste op internationaal niveau aangepakt kunnen worden, maar er zijn nog steeds politieke partijen en media in de Europese Unie die vinden dat de beste bescherming tegen dergelijke bedreigingen het optrekken van steeds hogere muren tussen onze landen is. De waarheid is echter net andersom: wij hebben de meeste kans van slagen als wij onze samenwerking blijven intensiveren.
Het tweede principiële uitgangspunt waarop onze aanpak gebaseerd moet zijn, is dat wij het fundament van onze praktische en pragmatische politie- en inlichtingenactiviteiten moeten verstevigen. Op alle gebieden - georganiseerde criminaliteit, terrorisme, immigratie, asielbeleid - hebben wij op communautair niveau al actie ondernomen. Zo hebben wij overeenstemming bereikt over het Europees arrestatiebevel, over gemeenschappelijke regels voor de definitie van terrorisme, mensensmokkel en andere zware criminaliteit, en over de bijbehorende strafmaatregelen. Wij beschikken over regels voor politiële en juridische samenwerking en wij hebben Europol en Eurojust opgericht om de betreffende werkzaamheden te ondersteunen. Wij hebben ook de vrijheid om binnen de Europese Unie te reizen verbeterd en het Europees Agentschap voor Buitengrenzen opgericht.
Uiteraard kunnen wij nog meer doen, en dat doen wij ook. Wij hebben overeenstemming bereikt over een allesomvattend actieprogramma, dat is vervat in het Programma van Den Haag en het EU-actieplan ter bestrijding van terrorisme. Daarin komt een groot aantal zinvolle en praktische maatregelen voor waar onze burgers daadwerkelijk voordeel van zullen hebben. Om echter de ware betekenis van de Europese Unie aan te kunnen tonen, moeten wij nu gaan samenwerken en onze intenties hard maken.
Ik wil met name benadrukken dat wij behoefte hebben aan praktische communautaire ondersteuning voor op inlichtingen gebaseerde operaties en grensoverschrijdende strafvervolgingen, aan de ontwikkeling van gezamenlijke teams voor de strijd tegen de drugshandel en de mensensmokkel, aan het delen van informatie om de gemeenschappelijke taken beter het hoofd te kunnen bieden, en aan een Europees model voor misdaadinlichtingen.
Ik hoop dat wij, op migratie- en asielgebied, tijdens dit voorzitterschap in staat zullen zijn om belangrijke communautaire overnameovereenkomsten te sluiten met landen als Rusland, Oekraïne en Marokko en om proefprogramma’s voor regionale bescherming te ontwikkelen.
Wat het civiel recht betreft, zullen wij de nadruk leggen op de voorstellen voor de vergemakkelijking van kleine schuldvorderingen, op de invoering van een Europees betalingsbevel en ook op andere maatregelen. Dit zijn allemaal belangrijke praktische maatregelen en ik hoop daarvoor op een brede steun van het Parlement te mogen rekenen.
Volgens mij vormt het derde principiële uitgangspunt de grootste uitdaging als het gaat om de toepassing in de moderne tijd: wij moeten namelijk inlichtingen op een effectieve en intelligente wijze gebruiken om criminelen die middels terroristisch geweld en zware en georganiseerde criminaliteit de veiligheid en het fundament van onze samenleving bedreigen, aan te pakken, te traceren, te identificeren en te veroordelen.
Ik zou zelfs nog een stapje verder willen gaan: wij kunnen de criminaliteit die ons bedreigt alleen maar bestrijden als wij inlichtingen op een effectieve en intelligente manier gebruiken. Uiteraard maken criminelen en terroristen ook gebruik van moderne technologieën - van internet en mobiele communicatie - om hun activiteiten te plannen en uit te voeren. Wij kunnen hen echter alleen maar effectief aanpakken als wij weten wat de inhoud is van hun communicatie. Zonder die kennis zijn wij in onze strijd met beide handen gebonden op onze rug. Natuurlijk weten de criminelen dat, en zij organiseren zich actief en bewust zodanig dat zij profijt kunnen trekken van onze zwakte.
De constatering dat wij inlichtingen moeten verzamelen en gebruiken tegen de bedreigingen waarmee wij geconfronteerd worden, lijkt een open deur. Het Europees Parlement en de nationale parlementen moeten zich echter realiseren dat door het juridisch kader waarbinnen wij op dit moment opereren, het verzamelen en gebruiken van die inlichtingen beperkt, en in sommige gevallen zelfs onmogelijk is.
De regels waaraan onze rechtshandhavingsinstanties zich op dit moment moeten houden, beperken hun mogelijkheden om ons tegen criminelen te beschermen. Informatie vormt de levensader voor onze operaties op het gebied van rechtshandhaving. Dankzij die informatie zijn onze politie en agentschappen in staat om misdaden te voorkomen en het effect daarvan op ons dagelijks leven zoveel mogelijk te beperken. Om de georganiseerde criminaliteit aan te kunnen pakken en om te kunnen voorkomen dat terroristische groeperingen hun plannen uitvoeren, hebben wij een duidelijk beeld nodig van wie die criminelen zijn, van wat zij precies doen en wanneer zij dat gaan doen, en van de wijze waarop zij met elkaar communiceren. Vaak kan dat beeld echter pas vervolledigd worden nadat het kwaad al is geschied. Als wij georganiseerde criminele organisaties daadwerkelijk willen ontmantelen, moeten wij inlichtingen en informatie kunnen analyseren, zodat wij ons op de aanpak van de gevaarlijkste criminelen kunnen richten. Die noodzaak komt echter niet altijd tot uiting in de regels die wij voor de politie hanteren.
Dit is overigens geen steriel debat over beginselen. Het gaat ook over praktische maatregelen om de criminaliteit en onze tegenstanders te bestrijden. Daarom heeft het Britse voorzitterschap, op basis van de in het Programma van Den Haag geformuleerde voorstellen, vraagstukken op de agenda gezet als het bewaren van telecommunicatiegegevens, het ontwikkelen van een tweede generatie van het Schengeninformatiesysteem en de invoering van een nieuw visuminformatiesysteem.
Daarom zijn wij van mening dat op alle visa, paspoorten en identiteitskaarten - en ik zou zelfs zeggen: op alle rijbewijzen - internationaal consequente en coherente biometrische gegevens vermeld moeten worden.
Daarom zullen wij ons tot het uiterste moeten inspannen om in samenwerking met onze internationale partners, met inbegrip van de Verenigde Staten, tot de best mogelijke maatregelen te komen voor een consequent internationaal gebruik van passagiersgegevens.
Het zijn allemaal belangrijke en complexe maatregelen, die alleen maar verwezenlijkt kunnen worden op basis van internationale overeenkomsten, met name binnen de Europese Unie en tussen de Europese Unie en haar partners overal ter wereld. Voor al die maatregelen zijn zakelijke discussies en praktische afspraken onontbeerlijk.
Het voorzitterschap beseft dat de voorstanders van deze nieuwe voorstellen, zoals de Britse regering, bij de behandeling daarvan tot taak hebben duidelijk te maken dat dergelijke maatregelen inderdaad praktische voordelen bieden tegen criminaliteit. Ik ben er zelf van overtuigd dat die voordelen er zijn. Dat is dan ook de reden dat ik vandaag de belofte nakom die ik tijdens de bijeenkomst van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken in juli heb gedaan en een toelichting publiceer op een aantal van deze maatregelen, met name met betrekking tot het bewaren van telecommunicatiegegevens. Ik hoop dat het Parlement onze argumenten zorgvuldig zal bestuderen. Mijn collega’s van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken zullen zich tijdens de informele bijeenkomst van de Raad later deze week in Newcastle intensief met deze kwesties bezighouden.
Aangezien wij al deze kwesties als een geheel beschouwen, is het van cruciaal belang daarbij in gedachten te houden dat wij thans over veel, zwaar bevochten rechten beschikken, zoals het recht op privacy, het eigendomsrecht, het recht op vrijheid van spreken, het recht op reizen en het recht op leven. Deze rechten liggen onder vuur door de activiteiten van criminelen en terroristen. Wij hebben de plicht en de verantwoordelijkheid om deze rechten in het belang van onze burgers via praktische maatregelen te beschermen. Bij het zoeken naar de manier waarop dat het beste kan gebeuren, zullen rechten altijd en onvermijdelijk tegen elkaar afgewogen moeten worden. Het is altijd zeer belangrijk dat de maatregelen in een juiste verhouding tot elkaar staan, en dat er sprake is van een effectieve bescherming tegen misbruik. Naar mijn idee voldoen onze voorstellen aan deze eisen.
Staat u mij toe om, bij wijze van voorbeeld, slechts nader in te gaan op het vraagstuk van het bewaren van telecommunicatiegegevens. Deze mogelijkheid is van onschatbare waarde gebleken bij het lopende onderzoek naar de aanslagen in Londen. In veel gevallen zijn die telecommunicatiegegevens in het Verenigd Koninkrijk van essentieel belang geweest bij het oplossen van misdaden, vaak maanden of jaren nadat deze gepleegd waren.
Service providers op communicatiegebied bewaren nu al veel informatie voor zakelijke doeleinden, maar vanwege de wettelijk voorschriften inzake de bescherming van persoonsgegevens zijn ze in een aantal landen verplicht om gegevens te wissen die niet voor zakelijke doeleinden bestemd zijn. Dat betekent dat het opsporen van een moordenaar, of het voorkomen van terroristische aanslagen, afhankelijk kan zijn van het mobiele telefoonbedrijf dat door het slachtoffer, de verdachte of de getuige wordt of werd gebruikt, of van de betrokken lidstaat van de Europese Unie.
Sommige mensen beweren dat het een inbreuk op de privacy is als telecommunicatiebedrijven verplicht worden om gegevens te bewaren die zij voor de facturering gebruiken, of zijn van mening dat bedrijven hierdoor op veel te hoge kosten worden gejaagd. In het Verenigd Koninkrijk hebben wij echter in samenwerking met een grote service provider met succes een systeem geïmplementeerd waarin essentiële gegevens voor een periode van maximaal twaalf maanden bewaard worden, terwijl de kosten van dat systeem slechts 1,2 miljoen euro bedragen. Vergeleken met de gemiddelde kosten van meer dan een 0,5 miljoen euro voor het forensisch onderzoek in één enkele moordzaak, is dat een acceptabele kostenpost voor de overheid.
Anderen zijn van mening dat wij om teveel gegevens vragen, en dat het bijvoorbeeld niet verplicht zou moeten zijn om gegevens over onbeantwoorde telefoongesprekken te bewaren. In veel gevallen gaat het echter om gegevens die toch al door bedrijven verzameld worden voor eigen gebruik. Wij willen alleen maar dat die gegevens bewaard worden en dat zij uit hoofde van de nationale wetgeving beschikbaar kunnen worden gesteld aan opsporingsinstanties.
Men maakt zich misschien meer algemeen bezorgd over het feit dat het voorstel een onnodige inbreuk op de privacy zou vormen, of dat de gevolgen daarvan onevenredig groot zouden zijn. Daar ben ik het niet mee eens, omdat in veel gevallen aan de roep van slachtoffers om gerechtigheid alleen maar voldaan kon worden dankzij die opgeslagen telecommunicatiegegevens. In het document dat ik heb verspreid, staan daarvan een aantal voorbeelden.
Zo kunnen onze wetshandhavingsdiensten op basis van de volgende generatie van het Schengeninformatiesysteem informatie uitwisselen over personen van wie opsporing is verzocht of aan wie toegang tot de EU moet worden ontzegd, en over gestolen documenten en andere voorwerpen. Dit is een essentieel instrument om onze collectieve veiligheid te beschermen en onze rechten te waarborgen. Zonder dat nieuwe systeem is het voor de nieuwe lidstaten ook niet mogelijk om hun grenzen met andere Schengenlanden af te schaffen.
De Raad en het Europees Parlement zullen de komende maanden overeenstemming moeten bereiken over een juridisch kader voor het systeem. Naar mijn idee moet dit op korte termijn gebeuren, zodat het systeem begin 2007 operationeel kan worden. Wij zullen er echter wel allemaal voor moeten waken dat er een goed evenwicht wordt gecreëerd tussen onze collectieve veiligheid en onze grondrechten.
Daarbij moeten wij er zeker van kunnen zijn dat de vraag of het Schengeninformatiesysteem als controlesysteem moet fungeren, of dat het op een effectievere wijze, als een instrument voor wetshandhaving, zou kunnen worden gebruikt, grondig is onderzocht. Bij onze overwegingen moeten wij zowel rekening houden met de mate waarin de burgerlijke vrijheden worden aangetast als de mate waarin de veiligheid wordt vergroot. Alleen op die manier kunnen wij ervoor zorgen dat de wijzigingen die wij doorvoeren, proportioneel en redelijk zijn.
Dit geldt eveneens voor het visuminformatiesysteem. Bij dit systeem moeten wij waarborgen dat mensen met een legitiem reisdoel hun bestemming ongehinderd kunnen bereiken, terwijl degenen die misbruik willen maken van onze vrijheden, worden afgeschrikt.
Mensen maken steeds meer gebruik van verschillende identiteiten om hun handel en wandel te verbergen. Biometrische gegevens vormen dan ook het beste hulpmiddel om iemands identiteit vast te stellen. Een uitgebreide databank van visumaanvragen, waarin de biometrische gegevens van elke aanvrager zijn opgenomen, maakt het voor bonafide reizigers eenvoudiger om hun identiteit aan te tonen, waardoor hun bewegingsvrijheid wordt vergroot. Regeringen krijgen door dit systeem een duidelijk beeld van wie de Europese Unie in- en uitgaat, met de geruststellende gedachte dat zij de desbetreffende informatie op rechtmatige wijze verzamelen. Als mensen hun identiteitsbewijzen vernietigen, of als zij langer dan toegestaan in een bepaald land verblijven, kunnen wij dankzij die biometrische gegevens toch de identiteit en herkomst van die mensen vaststellen.
Met het oog op de vaststelling van een verordening betreffende het visuminformatiesysteem zullen de Raad en het Europees Parlement nauw moeten samenwerken om hieromtrent overeenstemming te bereiken. Het is de bedoeling van de Raad dat dit systeem vanaf begin 2006 operationeel is in de consulaten. Gezien de aanzienlijke voorbereidingstijd die nodig is om de consulaten van de benodigde apparatuur te voorzien en medewerkers met het systeem vertrouwd te maken, is het dringend noodzakelijk dat deze verordening zo snel mogelijk wordt aangenomen.
Alle voorbeelden hebben betrekking op praktische maatregelen die de veiligheid kunnen verbeteren en die tevens een illustratie vormen van de concrete voordelen van een goede samenwerking. Deze maatregelen zullen ook altijd een betere uitwisseling van informatie tot gevolg hebben. Zij zullen echter niet leiden tot grootschalige controle van onze burgers of tot een onnodige inbreuk op hun privacy, zoals door sommige mensen wordt beweerd.
Ik begrijp echter wel dat er bezorgdheid bestaat over het mogelijke misbruik van gegevens of over een verkeerde identificatie van mensen in sommige gevallen. Daarom moeten wij ervoor zorgen dat er in alle gevallen een duidelijke rechtsgrondslag aanwezig is voor de uitwisseling van informatie en dat er in die rechtsgrondslag adequate waarborgen zijn ingebouwd tegen het misbruik van gegevens.
De voorstellen die ik hier heb toegelicht vormen een enorme agenda voor ons voorzitterschap, maar wij zullen ons hiervoor tot het uiterste inspannen. Namens de regering van het Verenigd Koninkrijk moet ik er echter ook op wijzen dat het volgens ons noodzakelijk is zorgvuldig na te gaan hoe de rechtsbeginselen in verband met de toepassing van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens zich ontwikkelen. Dit Verdrag, dat meer dan vijftig jaar geleden in een heel ander internationaal klimaat tot stand kwam, heeft in heel Europa tot een aanzienlijke verbetering van de mensenrechten geleid. De successen van dat Verdrag moeten gekoesterd en verder ontwikkeld worden en mogen niet ondermijnd worden. Ik ben echter van mening dat het bij het verbeteren van die mensenrechten echt noodzakelijk is een evenwicht te creëren tussen de uiterst belangrijke individuele rechten enerzijds en het collectieve recht op veiligheid en bescherming tegen terroristisch geweld anderzijds.
Bij ons streven naar verbetering van de mensenrechten zouden wij allemaal een waarheid moeten onderschrijven, namelijk dat er naast een recht op bescherming tegen marteling en mishandeling ook een recht bestaat op bescherming tegen dood en verderf door blinde terroristische aanslagen waarvan de daders, aanstichters of ondersteuners soms burgers van landen buiten de Europese Unie zijn.
Het is moeilijk om het juiste evenwicht op dit gebied te vinden. Daarvoor is het noodzakelijk dat wij, politici, ons afvragen waar volgens onze burgers - die ons allen per slot van rekening hebben gekozen - de lijn moet worden getrokken. Naar mijn idee verwachten onze burgers van ons dat wij niet alleen hun persoonlijke rechten beschermen, maar ook de democratische waarden, zoals de hoogst mogelijke zekerheid en veiligheid die onze wet- en regelgeving hen kan bieden.
Mijn regering is van mening dat het huidige evenwicht niet berekend is op de situatie waar wij thans mee geconfronteerd zijn. Wij verkeren namelijk in een heel andere situatie dan indertijd de grondleggers van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens. Dat evenwicht moet dan ook, uitgaande van de context, zorgvuldig geëvalueerd worden. Ik ben voornemens om met mijn collega’s in de Raad Justitie en Algemene Zaken te bespreken op welke manier wij deze kwesties, met inachtneming van onze internationale verplichtingen, het beste kunnen aanpakken.
Ik ben er vast van overtuigd dat de mensen op dit continent de zekerheid willen hebben dat het rechtskader voor de bescherming van de mensenrechten gebruikt wordt om de rechten van al onze burgers op een evenwichtige en weloverwogen wijze te beschermen. Het is onze plicht om hier een open discussie over te voeren.
Tot slot geloof ik dat de “nee”-stemmen tegen de grondwet als een wekker moet fungeren voor degenen die in het Europese project geloven en de verwezenlijking ervan ondersteunen. Zij moeten zich nu echter wel richten op de zaken die van wezenlijk belang zijn. Het recht op vrijheid en veiligheid is van fundamenteel belang voor alle burgers. Wij kunnen nu laten zien dat Europa praktische voordelen voor onze burgers kan en zal hebben. Wij hebben als Europese Unie de verantwoordelijkheid om die uitdaging aan te gaan. Wij kunnen onze burgers op dit gebied niet in de steek laten.
Franco Frattini,
    - Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil in de eerste plaats het Europees Parlement bedanken voor deze belangrijke gelegenheid, die ik zal benutten om op persoonlijke titel en namens de Commissie, zoals ik al eerder heb gedaan, mijn deelneming te betuigen met al degenen op deze wereld die hebben geleden en lijden onder de gevolgen van terroristische aanslagen.
Daarnaast wil ik, als u mij toestaat, ook Charles Clarke gelukwensen met zijn inzet voor de maatregelen die in een vreselijke en gecompliceerde situatie zijn genomen, met wat de Engelsen in juli hebben gedaan en zij uitdrukken met een woord dat mij heel erg bevalt, namelijk .
Onze Europese Unie - de burgers, de instellingen en de lidstaten van de Europese Unie - alleen onze Unie kan het verschil uitmaken in een slag die niemand, geen enkele staat, hoe sterk, trots en goed voorbereid ook, ook maar bij benadering in zijn eentje kan winnen.
Alleen hier en alleen samen kunnen we, nu en in de toekomst, succes boeken tegen de vijanden van onze democratie, kunnen we concreet onze solidariteit tonen, onze nabijheid bij alle slachtoffers van terrorisme, uit Europa, de Verenigde Staten, het Midden-Oosten, al die Arabische landen die meer dan eens door terroristische aanslagen zijn getroffen.
Het is onze taak en onze verplichting, een verplichting die wij tegenover de burgers van de vijfentwintig lidstaten op ons moeten nemen, om bij de bestrijding van terrorisme een samenhangende strategie te bevorderen, een strategie waaraan naar mijn mening drie grote richtsnoeren ten grondslag kunnen en moeten liggen: preventie, bescherming en reactie.
Europa kan en mag daarbij niet ontbreken, want tegenover een dreiging die serieus is en zal blijven, tegenover de uitdagingen die het terrorisme ons lanceert na New York, Madrid, Londen en na de talloze aanslagen op het hart van bevriende en nabije Arabische landen, heeft Europa nu de gelegenheid de verwachtingen waar te maken die zijn burgers al heel lang koesteren, zowel verstandelijk als gevoelsmatig.
Ons wordt gevraagd een gezaghebbende rol te spelen en hoofdrolspelers te zijn op het internationale politieke toneel, in een uitdaging die helaas lang lijkt te gaan duren, maar beslissend zal zijn voor het voortbestaan van onze democratie. Naar mijn mening is in de eerste plaats een politiek antwoord nodig, niet een serie speciale wetten en noodwetten; er is een visie op de toekomst nodig waarin Europa tegelijkertijd een gebied van veiligheid en van rechten is.
Dit eerste antwoord heet mijns inziens preventie, vóór alles preventie gericht op het politieke plan van een internationaal terroristisch netwerk dat de kernwaarden van Europa en van de democratie aanvalt en loochent, dat de grondrechten van de burgers, die een pijler zijn van het bouwwerk van de Europese Unie, aanvalt.
We moeten de diepe wortels van gewelddadige radicalisering en rekrutering van terroristen blootleggen. Dat willen en moeten we doen door middel van een open dialoog met de gemeenschappen, zowel religieus als seculier, en natuurlijk met de landen van de Arabisch-islamitische wereld, om gemeenschappelijke waarden naar boven te halen, een waarachtig universeel burgerschap waartoe we allen geroepen zijn.
Het gaat om een burgerschap waarvan wij Europeanen de trotse, maar ook waakzame hoeders zijn, want het is gebaseerd op het recht op leven, op het recht op volledige eerbiediging van de menselijke waardigheid, op de gelijkheid van alle mannen en vrouwen op aarde. Deze waarden zullen en moeten een politiek antwoord krijgen. Daarom zullen wij, als Commissie, een bijdrage leveren aan de discussie. Binnenkort, op 21 september, zullen we een mededeling aan het Parlement en de Raad publiceren over gewelddadige radicalisering en rekrutering van terroristen.
Vervolgens moeten we internationaal gecoördineerde acties opzetten: Europa samen met de spelers op het internationale toneel, de Verenigde Staten, de landen van de Arabische wereld, samen met iedereen die vecht omdat ze, net als wij, slachtoffer van terrorisme zijn. Mijns inziens moeten we dat doen door de financieringskanalen en -stromen te bestrijden en uit te roeien waardoor terrorisme en terroristische organisaties worden gevoed.
De tweede actielijn is bescherming. We werken eraan dat burgers daadwerkelijk kunnen profiteren van een fundamenteel grondrecht, namelijk het recht om veilig te leven, het recht om in het dagelijks leven niet bang te hoeven zijn. Voor het einde van dit jaar zullen we een Europees programma presenteren om de bescherming van kritieke infrastructuur te verbeteren. Het wordt een gecompliceerd project. Er zal veel onderzoek naar veiligheidstechnologie nodig zijn, en daarom proberen we een uitvoerige dialoog tussen de publieke en particuliere sector op gang te brengen, want het is evident dat beide sectoren deel moeten hebben aan een actie die beoogt te garanderen dat de infrastructuren voor het dagelijks leven van de burgers veiliger worden dan ze nu zijn.
Daarnaast moeten we een daadwerkelijke reactiecapaciteit opzetten en doeltreffende samenwerking tussen de onderzoeksautoriteiten en de inlichtingendiensten bevorderen, een werkelijk Europees netwerk in het leven proberen te roepen dat zich richt op de ontwikkeling van het beschikbaarheidsbeginsel, een beslissende factor om de uitwisseling op gang te houden van informatie die soms van vitaal belang is om een terroristische aanslag te voorkomen.
Dat is één van de vele, mijns inziens belangrijke etappes op weg naar het wederzijds vertrouwen tussen de lidstaten waaraan we werken. Het Europees arrestatiebevel is goedgekeurd en zoals in juli is gebleken, is dat een succes. Het volgende agendapunt is het Europees mandaat voor het vergaren van bewijsmiddelen, een ander belangrijk instrument om het wederzijds vertrouwen tussen de autoriteiten van de lidstaten te vergroten. Juist op het vlak van wederzijds vertrouwen testen we momenteel een operationele samenwerkingscapaciteit die niet afhangt van wetgeving, maar van de bereidheid van de autoriteiten van de lidstaten, van de politieke bereidheid om samen te werken, in de eerste plaats bij de lidstaten. Waar mogelijk streven we naar minder regels en meer operationele samenwerkingsacties.
We zijn nooit moe geworden te herhalen - en ik heb dat meerdere malen in dit Parlement gedaan - dat we bij het nadenken over en werken aan veiligheid een sterk en concreet evenwicht moeten vinden tussen de behoeften van de onderzoeksautoriteiten, en het recht om ernstige misdrijven te onderzoeken en te bestrijden enerzijds en andere grondrechten anderzijds. Ik zal u meteen uitleggen waarom ik “andere rechten” heb gezegd: ik denk namelijk dat het recht op veiligheid en dus het recht op leven, het recht van ons allemaal om op straat te lopen in onze steden zonder bang te hoeven zijn, een pijler is waarop onze grondrechten rusten, één van de elementen die in een afgewogen strategie van bescherming, preventie en garanties nooit mogen ontbreken.
Kortom, we moeten onderzoeksactiviteiten en bescherming van het recht van ons allemaal op vertrouwelijkheid, , tegen elkaar afwegen. Dit is een essentieel punt waarmee we natuurlijk rekening zullen houden bij de indiening van onze voorstellen.
We zullen een voorstel indienen voor een richtlijn inzake het bewaren van telefoon- en internetgegevens, en in oktober dienen we een voorstel in dat politiek gezien misschien van nog meer betekenis is: het eerste samenhangende voorstel voor gegevensbescherming in de zogenaamde derde pijler, dat wil zeggen op het gebied van politiële en justitiële samenwerking. Met dit laatste voorstel zou voor de eerste keer in Europa een werkelijk Europees institutioneel kader tot stand worden gebracht om de vertrouwelijkheid van het privé-leven van de burgers te garanderen. Zoals u weet, is dat er nog niet.
We zullen spreken over de inhoud van de voorstellen om persoonsgegevens te bewaren. Onder de garanties zal er in de eerste plaats een duidelijke garantie zijn dat de gegevens alleen voor een bepaalde periode na hun vergaring kunnen worden gebruikt, uitsluitend voor welomschreven doelstellingen en alleen onder de controle en het toezicht van vrije en onafhankelijke autoriteiten, in de eerste plaats de justitiële onderzoeksautoriteiten. We hoeven er maar aan te denken dat er op dit punt vijfentwintig verschillende rechtsstelsels in Europa zijn. Er zijn lidstaten die de gegevens tot een paar jaar bewaren, andere die de gegevens niet ter beschikking stellen voor onderzoek omdat ze die meteen vernietigen, en er zijn zelfs gevallen - zoals minister Clarke heeft gezegd - waarin het ene bedrijf de gegevens inzake telefoonverkeer van zijn klanten opslaat en het andere bedrijf niet.
Wij moeten dus wel beseffen dat alleen de harmonisatie van een Europees kader ons sterker kan maken in deze uiterst gevoelige sector. We moeten ons ervan bewust zijn dat we verwikkeld zijn in een wedloop tegen de tijd; veiligheid wacht niet op ons en we kunnen het ons niet veroorloven tijd te geven aan hen die ons anoniem willen treffen. Er is begrip nodig, maar ook vastberadenheid.
De Europese instellingen, ons Europa na de crisis van het referendum, is opnieuw een slag toegebracht, een aanslag op het hart van onze steden. We begrijpen heel goed hoe belangrijk ons antwoord nu is, hoe zwaar een doeltreffend en evenwichtig antwoord weegt voor de toekomst van de idee van Europa en vooral voor onze burgers. Daarom ben ik het ermee eens dat we dringend een beslissing moeten nemen, zoals ook minister Clarke zei, maar ik acht het ook essentieel dat het Parlement een voortrekkersrol gaat spelen in deze zaak en dat het nu meer dan ooit ten volle wordt betrokken bij een institutioneel proces waarin dialoog mogelijk is en verantwoordelijkheden zoveel mogelijk worden gedeeld, in de eerste plaats door middel van initiatieven die stroken met het Verdrag.
Tot slot moeten we allen blijk geven van onze gemeenschappelijke goede wil: Europa en zijn instellingen - dit Parlement, de Raad en de Commissie. Het gaat niet alleen om ons gemeenschappelijke lot; we moeten Europa ook een hoofdrol gunnen in de politiek, dat wil zeggen, we moeten een antwoord geven aan onze burgers.
Hans-Gert Poettering,
   . - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, met de afschuwelijke terreuraanslagen van 7 juli in Londen moesten we opnieuw een aanval incasseren op onze westerse beschaving en onze gemeenschappelijke idealen van democratie, mensenrechten, vrijheid en vrede. Namens de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten wil ik aan het Britse voorzitterschap ons medeleven met de slachtoffers en onze oprechte solidariteit overbrengen. Toen ons het nieuws bereikte, waren we juist bijeen in de Conferentie van voorzitters, en we waren diep onder de indruk van de knappe combinatie van vastberadenheid en kalmte waarmee de mensen in Londen reageerden en het normale leven weer wisten op te pakken. Door die houding krijgt het terrorisme geen kans onze westerse beschaving te vernietigen. Daarom alle respect voor de mensen in Londen!
De terreuraanslagen in Londen zijn de laatste in een reeks verschrikkelijke gebeurtenissen: de aanslagen van New York en Washington, van Bali, Casablanca en Istanbul, van Madrid op 11 maart 2004, van Beslan een jaar geleden, enzovoort. Met de discussie van vandaag moeten we absoluut duidelijk maken dat we de strijd tegen het terrorisme onverminderd en met grote vastberadenheid in woord en daad zullen voortzetten.
Het Europees Parlement, de Commissie en de lidstaten hebben in de afgelopen tijd vooruitgang geboekt in de gemeenschappelijke strijd tegen het terrorisme. Probleem is echter dat veel maatregelen niet op de juiste wijze in nationale wetgeving zijn omgezet of door sommige lidstaten niet binnen de gestelde termijn worden toegepast. Daarom roep ik de Commissie en het Raadsvoorzitterschap op alles in het werk te stellen om de situatie te verbeteren. Het Europees Parlement heeft al in 2001 aangegeven wat de rol van de Europese Unie in de strijd tegen het terrorisme moet zijn. De heer Watson, de toenmalige voorzitter van de verantwoordelijke parlementaire commissie, was de rapporteur en stelde in 2002 ook de verslagen op over respectievelijk het Europees arrestatiebevel en de gemeenschappelijke definitie van terrorisme. Nog maar enkele weken geleden, op 7 juni 2005, hebben we een zeer omvangrijk pakket aangenomen, bestaande uit acht verslagen over terrorismebestrijding.
Zoals ook in de toespraken van de fungerend voorzitter van de Raad en de commissaris tot uiting kwam, weten we dat Europa de strijd tegen het terrorisme zowel intern als extern slechts gemeenschappelijk kan voeren. Dat betekent uiteraard dat de lidstaten intensief moeten samenwerken, maar er zijn vooral initiatieven nodig van de Europese communautaire instellingen.
De strijd tegen het terrorisme is in de eerste plaats een politiek-ideologische strijd. Terrorisme heeft immers tot doel onze vrije samenleving te vernietigen en is daarom onverenigbaar met de democratie. De verdediging van de democratie tegen de aanvallen van het terrorisme vereist de inzet van alle instrumenten die de rechtsstaat biedt, niet meer en niet minder. De strijd tegen het terrorisme - daarvan ben ik ten diepste overtuigd - kan alleen succes hebben wanneer we die voeren volgens de beginselen van onze democratie en rechtsstaat en van het internationaal recht. In de strijd tegen het terrorisme mogen er daarom geen gebieden zijn die zich aan het recht onttrekken. Dat betekent echter ook dat we het nu als onze gemeenschappelijke taak moeten beschouwen om overal waar dat mogelijk is de veiligheid van de burgers te garanderen.
Door het proces van Europese eenwording is de Europese Unie erin geslaagd de mensen na de Tweede Wereldoorlog welvaart te brengen. Een van de belangrijkste taken van de Europese Unie is nu de mensen door gemeenschappelijk optreden meer veiligheid te bieden. Hoe meer wij - het Britse voorzitterschap, de Commissie, wij allemaal samen - erin slagen de veiligheid van de burgers tegenover terrorisme en criminaliteit te waarborgen, des te eerder zal de Europese Unie ook weer worden geaccepteerd. Ik doe daarom een beroep op ons allemaal om gemeenschappelijk actie te ondernemen.
Over de islam zou ik het volgende willen zeggen: het terrorisme is bij degenen die terreur propageren en uitoefenen, vaak religieus gemotiveerd. Deze motivatie is een pervertering van de islam. Ik ben in de afgelopen jaren in zo’n twintig islamitische landen geweest. De meeste mensen daar en ook de regeringen willen vrede en geen . Laten we daarom nooit de fout maken het terrorisme van moslimfundamentalisten te vereenzelvigen met de hele islam, maar laten we vreedzaam en vriendschappelijk met de islamitische landen samenwerken.
Op ons rust nu de gemeenschappelijke taak iets concreets te doen. De heer Mayor Oreja, onze coördinator mevrouw Klamt en de heer Kirkhope zullen daar in detail op ingaan. Het is nu van belang het niet bij woorden te laten, maar door gezamenlijk optreden van Parlement, Commissie en Raad te doen wat noodzakelijk is. Daarbij moeten we duidelijk maken dat we met iedereen die een vreedzame discussie wil, de dialoog willen aangaan. We binden echter de strijd aan met degenen die de vrede niet willen. Aan onze vastberadenheid mag niet worden getwijfeld en daarom wens ik u, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, de Commissie en ons allemaal succes bij de bestrijding van het terrorisme.
Martin Schulz,
   . - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, voor wie naar de toespraken van de heer Clarke en commissaris Frattini heeft geluisterd, is het alsof de tijd tien jaar is teruggezet. We hebben hier tien jaar geleden dezelfde discussies gevoerd. Natuurlijk hebt u gelijk, mijnheer Clarke. Natuurlijk is het zo dat de burgers de bestrijding van terrorisme en criminaliteit en van mensen- en drugshandel bij uitstek als een taak van de Europese Unie zien. Iedere Eurobarometer-enquête wijst uit wat de EU moet doen: vóór alles een effectieve bestrijding van de criminaliteit, bescherming tegen terroristische dreigingen en het tegengaan van mensenhandel. Daarover zegt u terecht, mijnheer Clarke, dat wij intensiever moeten samenwerken. Ik citeer u: “In onze gemondialiseerde wereld kan geen enkel land deze problemen alleen oplossen.” Heel juist! Daarom moet er meer samenwerking komen op basis van wederzijds vertrouwen.
Luisteren we echter naar commissaris Frattini, dan horen we dat juist het wederzijds vertrouwen ontbreekt en dat de lidstaten, als ze samenwerken, elkaar niet vertrouwen omdat ze 25 verschillende rechtssystemen hebben: het ene land bewaart de gegevens vijf jaar, terwijl het andere land de gegevens onmiddellijk wist. Een constante factor in die tien jaar is dat de verantwoordelijke Europese commissaris verklaart dat de Europese instellingen meer bevoegdheden moeten hebben. Alle regeringen - waaronder de uwe - zeggen echter dat alles gewoon in de derde pijler moet blijven. Zolang we deze tegenstrijdigheid niet opheffen, kunnen we hier gratuite debatten voeren, maar die leiden niet tot meer efficiëntie. Laten we dat als Parlement de beide instellingen, de Raad en de Commissie, duidelijk voorhouden: beide partijen moeten in beweging komen.
De tijd dringt. De burgers verwachten van ons dat we de strijd aanbinden tegen terrorisme en criminaliteit. De referenda hebben ons, zoals u hebt gezegd, mijnheer Clarke, heel duidelijk wakker geschud. Ze willen dat we daarbij het volgende serieus nemen: er bestaat een Europese identiteit die de basis zou kunnen zijn voor een gemeenschappelijk, effectief Europees beleid. De aanslagen in Londen werden door niemand in Duitsland, Italië, Luxemburg, Portugal of Finland als aanslagen op Londen gezien, maar als aanslagen op ons allemaal, op iedere Europese burger afzonderlijk. Als ik nauwkeurig kijk naar de politieke ontwikkelingen, dan zie ik dat er een waardesysteem is dat voor alle Europese burgers belangrijk is en waarvoor ze gezamenlijk willen opkomen. Met andere woorden: het is allang zo dat de Europese Unie gebaseerd is op gemeenschappelijke waarden. Men kan de verdediging van die waarden daarom heel goed aan de Unie toevertrouwen.
Dit is in tweeërlei opzicht belangrijk. Aan de ene kant gaat het erom - en daarbij sta ik voor honderd procent achter de heer Clarke - dat we niet te preuts moeten zijn. Ik druk me met opzet informeel uit. Terroristen of criminelen die onze waarden bedreigen, hebben geen scrupules. Ze hebben geen respect voor fundamentele burgerrechten. Dan moeten we hen ook in dezelfde duidelijke taal antwoorden. Wie geweld gebruikt, terreur uitoefent of crimineel is, moet hard door de instanties voor openbare orde en veiligheid worden aangepakt. Een andere weg is niet mogelijk.
Een maatstaf voor de kracht van een democratie is echter ook in hoeverre ze in staat is hard op te treden en tegelijkertijd de fundamentele burgerrechten voor haar eerlijke en fatsoenlijke burgers te garanderen. Het proportionaliteitsbeginsel dat u noemde, is de oplossing voor dit probleem. Onverbiddelijkheid aan de ene kant, maar het waarborgen van fundamentele burgerrechten aan de andere kant. Dat moeten we zien te realiseren, maar dat lukt ons alleen wanneer Europese en nationale instellingen op basis van vertrouwen met elkaar samenwerken.
Mijn laatste opmerking gaat over de vraag hoe we met fundamentalisten omgaan. In de open samenlevingen van Europa mag geen plaats zijn voor fundamentalisme van welke aard ook. Met betrekking tot het islamitisch fundamentalisme kan ik alleen zeggen dat het geen enkele christelijke samenleving zal lukken moslimfundamentalisten te isoleren. Dat is in de eerste plaats een taak voor de gematigde, naar democratie neigende islamitische samenlevingen. Daarbij denk ik vooral aan Turkije, waar een islamitische regering op dit moment bezig is om ons westerse waardesysteem te verankeren. De aanslagen in Istanbul, waarnaar u verwees, mijnheer Poettering, waren tegen die regering gericht. Daarom moeten we deze regeringen - met name die van Turkije - en deze samenleving de weg naar Europa niet versperren. Als het namelijk lukt onze waarden in een islamitische samenleving te verankeren, dan weerlegt dat de stelling van moslimfundamentalisten dat zoiets is uitgesloten. Ook dat is onderdeel van de actieve strijd tegen het terrorisme.
Graham Watson,
    Mijnheer de Voorzitter, geen enkel beschaafd persoon kan de nietsontziende barbaarse aanslag goedpraten die op de ochtend van 7 juli in Londen het leven van 52 onschuldige burgers kostte, in een stad die de dag daarvoor nog een ode had gebracht aan de pluraliteit, diversiteit en tolerantie, waarvan het Internationaal Olympisch Comité diep onder de indruk was en waardoor er mede voor werd gezorgd dat Londen de Olympische Spelen in 2012 toegewezen kreeg.
Na de terroristische aanslagen in Istanbul en Madrid kan niemand meer ontkennen dat terreurbestrijding voor het hedendaagse Europa een grote uitdaging vormt. Mijn fractie verwelkomt de vastberadenheid waarmee het Britse voorzitterschap en de Commissie het beleid voor meer veiligheid in de Europese Unie willen verbeteren. Wij hechten er echter groot belang aan dat er een weloverwogen en proportioneel beleid wordt ontwikkeld en daarbij de waarden worden geëerbiedigd. Wij zijn het niet eens met de uitspraak van het fungerend voorzitterschap in Londen dat de mensenrechten van slachtoffers belangrijker zijn dan de mensenrechten van terroristen. Mensenrechten zijn ondeelbaar; vrijheid en veiligheid zijn geen alternatieven, maar gaan hand in hand met de mensenrechten. Het ene vormt een voorwaarde voor het andere. Om de waarschuwing van Thomas Paine te citeren:
Het publiek zal dit niet graag horen, maar mensen die van terrorisme worden verdacht, hebben ook rechten. Zij hebben recht op een eerlijk proces. Zij hebben het recht om verhoord te worden door de politie in plaats van gemarteld. Zij hebben recht op rechtsbijstand en op een advocaat tijdens het proces. En indien zij veroordeeld worden, hebben zij het recht om hun straf in een Europese gevangenis uit te zitten.
Er zou ook geen uitzondering gemaakt mogen worden voor burgers van buiten de EU. Er is sprake van een zorgwekkende tendens in de lidstaten om mensen die als een bedreiging van de openbare orde, de nationale veiligheid of de rechtsstaat worden gezien, te deporteren naar landen waar zij aan martelingen of nog erger blootgesteld kunnen worden. Het is zeer zorgwekkend wanneer de instrumenten die rechtvaardigheid en openbare orde moeten waarborgen, zelf eigenlijk inbreuk maken op het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en op duidelijk gedefinieerde internationale normen. Het buitenspel zetten van deze waarden en de overstap naar een soort snelrecht doet in de woorden van advocate Cherrie Booth afbreuk aan ons recht om onszelf een beschaafde samenleving te noemen.
Taalgebruik als “oorlog aan het terrorisme” leidt te gemakkelijk naar gerechtheid à la Wyatt Earp en “High Noon”, zoals geïllustreerd wordt door de tragische dood van de Braziliaan Jean Charles de Menezes als gevolg van het optreden van de Britse autoriteiten op 22 juli.
Regeringen maken maar al te gretig gebruik van de mogelijkheden die de angstfactor hen biedt. In Italië hebben de strijdkrachten de bevoegdheid gekregen om mensen aan te houden en te fouilleren. In Duitsland zijn de politiesurveillances op openbare plekken opgevoerd. In Frankrijk wordt het openbaar vervoer met videocamera’s bewaakt. Deze maatregelen zijn ieder op zich wellicht nog te rechtvaardigen, maar in een klimaat vol angst en zonder democratisch toezicht en democratische controle vormen zij een voedingsbodem voor een gevoel van onveiligheid. Geen wonder dat de criminaliteit als gevolg van de haat ten opzichte van bepaalde geloofsovertuigingen in de hele Europese Unie is toegenomen en veel moslims het gevoel hebben dat zij gecriminaliseerd worden.
Het zou degenen onder ons die in de jaren zestig van de vorige eeuw in een van de Europese landen teenagers waren - een generatie waarnaar soms ook wel eens wordt verwezen als “de generatie van de vrijheid” - bijzonder slecht staan als zij hun kinderen de rechtvaardigheidsnormen ontzeggen waar onze collega’s uit Midden-, Oost- en delen van Zuid-Europa zo moedig voor hebben gestreden.
De ALDE-Fractie is het met het Britse voorzitterschap eens dat er snel en op zo groot mogelijke schaal maatregelen ter bestrijding van het terrorisme moeten worden genomen. Waarom zijn bijvoorbeeld zeven van de vierentwintig instrumenten die de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken op 24 mei in overweging heeft genomen, nog niet in alle lidstaten ten uitvoer gelegd? Waarom wordt er nog steeds tijd door de ministers verspild aan zes ongeratificeerde EU-Verdragen, terwijl kaderbesluiten veel eenvoudiger ten uitvoer gelegd en gehandhaafd kunnen worden? Waarom hebben Europol en Eurojust nog niet de capaciteit gekregen om op dit vlak actie te ondernemen? Waarom krijgt de coördinator voor terrorismebestrijding van de EU niet de benodigde medewerking van de nationale regeringen?
De Raad klaagt soms over de bezwaren die het Parlement maakt tegen de veiligheidsmaatregelen die de Raad wil invoeren. Het Europees Parlement zou echter veel eerder geneigd zijn om met urgente maatregelen in te stemmen als het het gevoel had dat de voorstellen van de Raad ook binnen het gebruikelijke democratische kader passen. Indien maatregelen voor het bewaren van gegevens bijvoorbeeld vergezeld zouden gaan van een kaderbesluit over gegevensbescherming, zou dat de begrijpelijke angst van veel collega’s, dat bepaalde rechten worden uitgehold, wegnemen. Daarnaast zou een grote nadruk op wetgeving in de eerste pijler, gekoppeld aan transparante beleidsvorming en gegarandeerde rechten, de morele onderbouwing van de Europese reactie op het terrorisme verbeteren. Een serieuze poging om inlichtingen op het gebied van criminaliteit uit te wisselen - en dat is misschien wel de grootste uitdaging - zou in dat geval ook op instemming en steun van dit Parlement kunnen rekenen.
De kern van ons dilemma is dat de staat de grootste beschermer is van zowel onze veiligheid als onze vrijheid. Indien de Europese Unie bescherming tegen supranationale dreigingen wil bieden, zal zij ook de vrijheid op supranationaal niveau moeten waarborgen.
Mijnheer de fungerend voorzitter, mijnheer de commissaris, als u bereid bent om samen met het Parlement aan een dergelijke dialoog deel te nemen, kunt u bij dit grote probleem van de terrorismebestrijding op de volledige steun van de ALDE-Fractie rekenen.
Jean Lambert,
    Mijnheer de Voorzitter, een van de dingen die mij is opgevallen in de presentatie van de Raad is dat wij niet alleen spreken over terrorisme maar ook over georganiseerde criminaliteit. Dat is volgens mij van groot belang bij de maatregelen die thans op tafel liggen. Als het namelijk klopt dat de activiteiten van slechts een handvol mensen - en daar zijn wij het over eens - daadwerkelijk de burgerlijke vrijheden in de Europese Unie kunnen beïnvloeden en transformeren, is de strijd die wij altijd al aan terroristen toeschrijven, voor een deel al door hen gewonnen. Ik vind dit een zeer zorgwekkende factor.
Mijn fractie sluit zich volledig bij de opmerking van de heer Watson aan dat mensenrechten universeel zijn. Zij zijn ondeelbaar, niet onderhandelbaar, en gelden ook niet slechts voor bepaalde groepen. Wij weten uit de ervaringen die wijzelf jaren geleden in het Verenigd Koninkrijk hebben opgedaan bij het bestrijden van de terroristische activiteiten van de IRA, dat aan bepaalde vermoedens vaak meer belang werd gehecht dan aan bewijsmateriaal en correct politiewerk. Dat is iets waar wij ons van bewust moeten zijn en wat wij niet uit het oog mogen verliezen.
Ik begin mij overigens behoorlijk zorgen te maken als ik de minister hoor praten over de noodzaak om het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens opnieuw te evalueren. In het debat in het Verenigd Koninkrijk, en ook in andere landen, wordt al verwezen naar het “hinderlijke” artikel 3. Dat is het artikel dat gaat over onmenselijke en vernederende behandeling, en daar mag niet van worden afgeweken. In het Verenigd Koninkrijk wijken wij inmiddels al af van artikel 5.
Ik ben het ermee eens dat wij op dat Europese Verdrag voort moeten bouwen, maar wij hoeven dat Verdrag niet te ontmantelen en zodanig te “nuanceren” dat het nu ook van toepassing is op degenen die wij op dit moment geen steun meer willen geven. Als wij namelijk naar de historie kijken van een aantal van deze terroristische groeperingen, blijkt dat zij in het verleden wel de steun genoten hebben van de regeringen van sommige van onze lidstaten.
Wij moeten ook op onze hoede zijn dat bij onze burgers niet de indruk gaat ontstaan dat iedereen een potentiële terrorist of crimineel is. Wij hebben een sterk maatschappelijk middenveld nodig, zoals commissaris Frattini al zei, een maatschappelijk middenveld dat democratisch is en waarbij mensen het gevoel hebben dat zij meetellen en niet het idee krijgen dat zij uitgesloten worden vanwege hun ras of geloofsovertuiging.
Mijn fractie maakt zich ook zorgen over de publicatie van de gedragscode voor non-profit organisaties. Wij zouden graag willen weten wat nu precies de aanleiding is om deze kwestie binnen de context van terrorisme en criminaliteit te plaatsen. Mensen die betrokken zijn bij non-profit organisaties behoren vaak juist tot de meest actieve en constructieve burgers. De achterdocht die zo wordt gecreëerd, vormt ook een voedingsbodem voor radicalisering en fundamentalisme op basis van ras of geloofsovertuiging. Wij zijn juist, in afwachting van nieuwe maatregelen, voor het tegengaan van rassen- en vreemdelingenhaat in de Europese Unie. Daarnaast zijn wij ook benieuwd hoe in deze discussie over radicalisering de koppeling met het buitenlands beleid eruit gaat zien.
Veel dingen die wij vanochtend gehoord hebben, zijn gebaseerd op het concept van een staat die in het algemeen belang een grote handelingsvrijheid heeft. Wij willen in dat verband echter wel graag weten welke voorzorgsmaatregelen er worden genomen, hoe het politieke toezicht eruit zal zien, op welke wijze het Europees Parlement en de nationale parlementen daarbij betrokken zullen worden en welke correctiemechanismen er zijn voor personen die plotseling op een lijst blijken te staan waarop ze überhaupt nooit terecht hadden mogen komen.
Francis Wurtz,
   - Mijnheer de Voorzitter, niemand hier zal tegenspreken dat terrorisme een ernstig probleem vormt; iedereen heeft de angstaanjagende en verschrikkelijke beelden van New York, Bali, Casablanca, Madrid, Londen en Sharm-el-Sheikh nog duidelijk voor ogen. We zijn het er allemaal over eens dat de politiële en justitiële samenwerking moet worden versterkt om deze criminele netwerken met wortel en tak uit te roeien. In al deze punten kunnen wij - de Commissie, de Raad, het Parlement en uiteraard onze fractie - ons vinden. De consensus stopt daar waar de vrijheid omwille van de veiligheid in het gedrang komt. Ik kom hier zo op terug. Daarnaast kunnen wij ons niet vinden in de borstklopperij die wij in het Westen veel te vaak zien, waardoor wij onze ogen sluiten voor de zwakke schakels in onze eigen systemen. Hier zal ik ook iets over zeggen. Tot slot kunnen wij ons niet scharen achter degenen die weigeren om een serieuze discussie te voeren over de wortels van het probleem dat wij willen bestrijden.
Allereerst over de vrijheid die omwille van de veiligheid in het gedrang komt. In naam van de strijd tegen het terrorisme is in zekere zin alles toegestaan. Daags na de aanslag in Londen zagen wij hiervan wederom een voorbeeld. Het -beleid aanbevolen door de dat door een aantal lidstaten is overgenomen, had deze zomer desastreuze gevolgen: de dood van een onschuldige man. Wij zijn van mening dat deze methode niet in een rechtsstaat thuishoort, ongeacht de omstandigheden. Het doel mag de middelen niet rechtvaardigen. De term ‘oorlog tegen het terrorisme’ lijkt ons dan ook zeer gevaarlijk.
In dit licht kijken wij reikhalzend uit naar de inhoud van de nieuwe ontwerprichtlijn over dataretentie. Het standpunt van het Parlement over dit onderwerp was duidelijk en dient te worden gerespecteerd. De Europese slogan mag niet worden “toezicht houden, verdenken, onderdrukken”. Mijn collega Catania zal dit in het debat nader uit de doeken doen.
Vervolgens sprak ik over het altijd maar opdringen van onze waarden en van westerse waarden. Dit leidt, of we dit nu willen of niet, tot het geloof in het idee dat de wereld is verdeeld in ‘wij’ en ‘zij’: ‘wij’ de referentie en ‘zij’ de oorzaak van de problemen. Iedereen herinnert zich nog wel de beklagenswaardige uitspraak van Berlusconi na de aanslag op het World Trade Center. Volgens hem moesten we ons bewust zijn van de superioriteit van onze beschaving. Commissaris Frattini sloeg zojuist een heel andere toon aan. Gelukkig maar, want door de westerse navelstaarderij sluiten we onze ogen voor de ongerechtigheid, onderdrukking en vernedering die in naam van het Westen overal ter wereld plaatsvinden, van Jenin tot Abu Ghraib en Falluja en van Grozny tot Guantanamo. Plotseling krijgen wij hiervoor dan de rekening gepresenteerd.
Dat brengt mij tot ons derde punt. Wij keuren het in het bijzonder af dat het Britse voorzitterschap zijn kop in het zand steekt voor de naakte waarheid, namelijk dat de oorlog in Irak, die officieel in naam van de strijd tegen het terrorisme wordt gerechtvaardigd, in werkelijkheid een permanente stroom van terroristen creëert. Zelfs het heeft het weinig glorieuze antwoord van de heer Straw moeten slikken, dat: “De tijd voor excuses voor terrorisme voorbij is.” Als het aan de kaak stellen van deze oorlog neerkomt op het verontschuldigen van terroristen, dan moet de heer Straw toch wel weten dat dergelijke medeplichtigen aan het terrorisme zelfs in de Raad zitting hebben. Zijn Spaanse tegenhanger Moratinos, die het Midden-Oosten als zijn broekzak kent, verklaarde na de aanslagen in Madrid: “De strategie die de Amerikaanse overheid en andere westerse landen hebben gevolgd is faliekant mislukt.” De heer Prodi zelf, die scherper is geworden nu hij de Commissie heeft verlaten, zei vorig jaar in de krant over het conflict in Irak: “Het probleem van het terrorisme, dat door deze oorlog moest worden uitgeroeid, is nu oneindig veel groter geworden”.
Over al deze aspecten - eerbiediging van de vrijheid, dialoog tussen de culturen, verwerping van de oorlog - zouden wij openlijk moeten spreken, en wij zouden hieruit de juiste conclusies moeten trekken. We moeten dan ook de handen ineenslaan, zodat we korte metten met het terrorisme kunnen maken.
Nigel Farage,
    Mijnheer de Voorzitter, er bestaat een oud beginsel in de Europese Unie dat nog in het leven is geroepen door Jean Monnet zelf, en dat is het beginsel van de “weldadige crisis”: wanneer iets helemaal misgaat, wanneer nationale regeringen zich afvragen wat zij moeten doen en wanneer de burgers gegrepen zijn door angst, is het antwoord uiteraard gelegen in meer integratie en meer centrale controle binnen de Europese Unie.
Ik volg dit debat al sinds de verschrikkelijke aanslagen in New York vier jaar geleden en het beeld wat ik zojuist heb geschetst, komt overeen met de manier waarop de burgers in de Europese Unie op elke aanslag reageren. Het is overduidelijk dat de heer Clarke en het Britse voorzitterschap ook naar meer centrale controle streven.
Het argument dat wij met behulp van telecommunicatie-inlichtingen mensen beter kunnen opsporen, begrijp ik natuurlijk volkomen. De heer Clarke heeft echter gezegd dat wij deze inlichtingen alleen mogen delen als daarvoor een duidelijke rechtsgrondslag is. Welke rechtsgrondslag in de Europese Unie zou dat dan moeten zijn? Er zijn geen regels in de Europese Unie; de Unie doet wat haar goeddunkt. Het zou een grote fout zijn als wij deze organisatie een dergelijk grote hoeveelheid informatie zouden toevertrouwen.
Wij zouden eigenlijk samen vooruit moeten gaan met samenwerking, maar dat is uiteraard niet de aanpak die gevolgd wordt. Of wel? Neen! Want Interpol is blijkbaar geen alternatief, en wij krijgen ook geen normale uitleveringsverdragen tussen lidstaten! In plaats daarvan krijgen wij Europol en het op cruciale punten tekortschietende Europees arrestatiebevel. Telkens weer vertrekt de samenwerking tussen de lidstaten via de achterdeur en komt de centrale controle van de Europese Unie via de hoofddeur binnen.
Ik was met stomheid geslagen toen u, mijnheer Clarke, zei dat dit geen steriel debat over beginselen was. Ik zou zeggen dat, als er ooit een moment is geweest om een stapje terug te doen en grondig na te denken over goede uitgangspunten, dat dat hier en nu is. Wegen de huidige ontwikkelingen op tegen het feit dat bijvoorbeeld in het Verenigd Koninkrijk afstand gedaan is van het principe dat iemand onschuldig is totdat het tegendeel is bewezen? Moeten wij hiervoor onze juryrechtspraak opgeven? En hoe zit het met de en onze fundamentele bescherming tegen de politiestaat? Is het de moeite waard om al deze verworvenheden op te offeren aan de strijd tegen het terrorisme en om de Europese Unie een nog grotere wetgevende functie te geven?
Naar mijn idee is dat niet het geval. In de praktijk zullen uw voorstellen overigens geen effect sorteren. Ik roep in herinnering dat degenen die de bomaanslagen in Madrid en New York hebben gepleegd, allemaal in het bezit waren van een geldig legitimatiebewijs. Het spijt me, mijnheer Schulz, maar er bestaat ook niet zoiets als een “Europese identiteit’. Wij moeten dit probleem op lidstaatniveau en op basis van een onderlinge samenwerking aanpakken. Wij moeten er niet vanuit gaan dat de Europese Unie ook maar de minste bijdrage kan leveren aan de oplossing ervan. Daartoe is de Unie niet in staat. 
Brian Crowley,
    Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe om de fungerend voorzitter, de heer Clarke, en commissaris Frattini te bedanken voor hun speeches hier vandaag. Ik zou ook graag willen dat in dit Parlement nota werd genomen van mijn grote ontzetting over en mijn veroordeling van alle terroristische daden. Dat zeg ik als bewoner van het eiland Ierland, een eiland dat weet wat de gevolgen en de invloed van terrorisme kunnen zijn, en dat weet hoe terrorisme niet alleen de fundamentele grondrechten en het recht op leven ondermijnt, maar ook de daadkracht van de staat en van de instellingen vernietigt. Dat terrorisme tast ook het recht van goedwillende en vrijdenkende mensen aan om oppositie tegen politieke stromingen te voeren en om hun normale dagelijkse leven te kunnen leiden.
Wij kennen allemaal voorbeelden en perioden waarin terroristische aanslagen tot zoveel afschuw en ontzetting hebben geleid dat onze eerste impuls was om terug te vallen op het oude bijbelse beginsel van “oog om oog, tand om tand”. Wij mogen ons zeer gelukkig prijzen dat veel van onze leiders in die crisisperioden hun kalmte hebben weten te bewaren en gewacht hebben tot de noodzakelijke inlichtingen en informatie beschikbaar waren om op adequate wijze op die dreiging te reageren.
Ook in het debat van vandaag dienen wij die kalmte te bewaren en moeten wij niet toegeven aan het benauwende, agressieve patriottisme dat door sommige mensen wordt gepropageerd. Wij moeten ons juist richten op het tot stand brengen van een betere Europese Unie, een Europese Unie bestaande uit een Europa van nationale staten waar de democratisch gekozen regeringen hun eigen besluiten nemen over een eventuele samenwerking, over wat zij zullen doen en of zij behoefte hebben aan wetten, richtlijnen, kaderovereenkomsten of alleen maar aan bilaterale overeenkomsten. Dat is de essentie van de wijze waarop de democratische controle op het gebied van vrijheid en veiligheid zou moeten functioneren.
Als wij door de geschiedenisboeken van de twintigste en eenentwintigste eeuw bladeren, blijkt namelijk dat het terrorisme met al zijn gevolgen - en de vernietigende werking die het op mensen heeft - tegenwoordig nog net zo omvangrijk is als aan het begin van de twintigste eeuw. Een aantal van de fouten die de regeringen aan het begin van de twintigste eeuw hebben gemaakt, lijkt nu, aan het begin van de eenentwintigste eeuw, echter weer opnieuw te worden gemaakt.
Als er gezegd wordt dat wij de rechtsbeginselen moeten gebruiken bij onze evaluatie van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mensen, en dat wij daarop voort moeten bouwen, doet het ons uiteraard deugd te horen dat onze wetten en ons beleid op deze beginselen gebaseerd zullen zijn. Tegelijkertijd lijkt het echter dat de maatregelen die na die toezegging zijn genomen, soms een inbreuk vormen op de fundamentele grondslag van dat Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens. Wanneer wij met speciale of nieuwe wetten komen, als reactie op dergelijke noodtoestanden of situaties, handhaven wij deze maar al te vaak, ook nadat die noodtoestanden voorbij zijn, zodat zij keer op keer opnieuw gebruikt kunnen worden.
Uiteraard moet er samengewerkt worden. Uiteraard moeten wij onze veiligheidsdiensten van de benodigde instrumenten voorzien opdat zij terroristische activiteiten kunnen voorkomen. Daarnaast moeten zij ook in staat worden gesteld om niet alleen de terroristische daders te arresteren, maar ook hun financiers en degenen die zich met andere vormen van criminaliteit bezighouden, of het nu om drugshandel, witwasactiviteiten of mensensmokkel gaat. Wij hebben de verschrikkelijke gevolgen gezien van mensen die in containertrucks sterven in Europese havens. Wij hebben ook de verschrikkelijke gevolgen gezien van mensen die in boten naar Europa willen oversteken, maar onderweg de dood vinden doordat mensensmokkelaars de mensenrechten aan hun laars lappen. Staat u mij toe om daar meteen aan toe te voegen dat ik niet een van degenen ben die vinden dat alle regeringen ongelijk en alle oppositiegroeperingen en non-gouvernementele organisaties gelijk hebben. Ik vind alleen dat er een goed evenwicht gecreëerd dient te worden tussen de rechten van de mens en het algemeen belang.
Wij moeten de grondleggers worden van een nieuwe wereld, van een wereld waarin de grondrechten van vrijheid, leven en veiligheid centraal staan en geaccepteerd worden. Aan die rechten zijn echter wel verantwoordelijkheden gebonden. Wij moeten een sociaal contract met onze regeringen sluiten, waarin wij afstand doen van een aantal individuele rechten en vrijheden ten gunste van het algemeen belang, om ervoor te zorgen dat onze wereld, onze landen en onze steden betere en veiligere verblijfplaatsen worden. Voorwaarde voor het afstand doen van die individuele rechten en vrijheden is echter dat onze machthebbers eenzelfde soort gebaar van verantwoordelijkheid maken. Wij verwachten dat degenen die leiding geven aan onze veiligheidstroepen geen misbruik maken van dat recht en de hun toevertrouwde taken. Het algemeen belang waaraan de staat zijn autoriteit kan ontlenen, is namelijk op zijn hoogst net zo sterk als de zekerheid en het vertrouwen van de burgers dat hun rechten beschermd worden en dat de betreffende verantwoordelijkheden duidelijk zijn geregeld. 
Philip Claeys (NI ).
   - Voorzitter, in heel Europa opereren Jihad-netwerken en wordt in moskeeën opgeroepen tot een heilige oorlog tegen onze Europese open samenleving. Na de laffe aanslagen in Londen moet het voor iedereen duidelijk zijn dat het meer dan ooit tijd is voor keiharde en allesomvattende maatregelen tegen het paard van Troje dat het islamitische extremisme in onze samenleving vormt. Ik sta dan ook resoluut achter een aantal recente voorstellen en verklaringen die in de nasleep van de gebeurtenissen in Londen zijn gedaan. Zo heeft de Franse minister van Binnenlandse Zaken, Nicolas Sarkozy, overschot van gelijk wanneer hij voorstelt om voortaan moskeeën veel strenger te gaan controleren. Zo heeft ook Günther Beckstein, de CSU-minister van Binnenlandse Zaken van Beieren, overschot van gelijk als hij stelt dat - ik citeer-: "wij moeten weten wat er gebeurt in elke moskee en we daar aanwezig moeten zijn en informatie vergaren waar extremistische ideeën worden gepredikt".
Zo zal de Britse regering mensen uitwijzen die oproepen tot de heilige oorlog, die oproepen tot geweld en die terreurdaden vergoelijken. Eindelijk wordt een dergelijke maatregel genomen en het verdient dan ook aanbeveling dat de andere lidstaten Groot-Brittannië daarin volgen.
Om terug te keren naar de titel en de inhoud van de verklaringen wil ik hier duidelijk stellen dat een strengere controle op moskeeën op geen enkele manier een schending inhoudt van de vrijheid van godsdienst. Toen de eerste minister van Australië, John Howard, enkele dagen geleden stelde dat hij voorstander is van een infiltratie van islamitische scholen en moskeeën, maakte hij in één adem duidelijk dat zijn regering geenszins wil tussenkomen in de vrijheid van godsdienst. Wel formuleerde hij de vanzelfsprekende boodschap dat zijn regering het recht heeft te weten welke delen van de islamitische gemeenschap geweld ondersteunen of daartoe oproepen.
Inderdaad, collega's, dat en dat alleen is de kern van de zaak. Onze open samenleving heeft het recht om zich te verdedigen tegen haar vijanden. Vrijheid van godsdienst kan nooit een vrijbrief zijn om hier op Europese bodem onze Europese samenleving te ondermijnen. In die zin zou ik de moed willen prijzen van de president van Tsjechië, Václav Klaus, die als enig staats- of regeringshoofd in de Europese Unie het verband durft leggen tussen de islamitische bomaanslagen enerzijds en het multiculturalisme anderzijds, waarin onze eigen waarden kapot gerelativeerd worden.
Wij moeten als Europeanen dus een einde maken aan het lakse immigratiebeleid dat ervoor zorgt dat elk jaar 10.000 mensen binnenstromen die zich niet willen aanpassen aan onze wetten, onze normen en onze waarden. Wanneer een land als Spanje in één klap 700.000 illegale vreemdelingen regulariseert, dan is dat een beloning voor wetteloosheid en is dat een aanmoediging voor nieuwe golven van illegale immigratie.
Het wordt hoog tijd dat we een aantal internationale verdragen opnieuw bekijken en evalueren in hoeverre ze moeten worden aangepast aan de noden van vandaag. Ik denk bijvoorbeeld aan het vluchtelingenverdrag van Genève, dat dateert van 1952, in volle periode van de koude oorlog dus, een periode waarin we geconfronteerd werden met Europeanen die communistische dictaturen wilden ontvluchten. Hetzelfde geldt voor het Europees verdrag voor de rechten van de mens, dat ook dringend aan herziening toe is. Het is niet de bedoeling om de basisideeën van deze verdragen in vraag te stellen, maar wel om ervoor te zorgen dat ze niet langer misbruikt worden door mensen met slechte bedoelingen. 
Timothy Kirkhope (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil het Brits voorzitterschap bedanken voor het afleggen van deze belangrijke verklaring hier vandaag.
Terroristen proberen voortdurend onze manier van leven te ondermijnen. Zij denken dat wij zwak zijn en niet de kracht hebben om onze democratische waarden en normen te beschermen. Wij moeten te allen tijde bewijzen dat zij het bij het verkeerde eind hebben. Het is echter van cruciaal belang dat wij dit met behulp van daden doen en niet alleen met woorden. Valt er op dat punt geen nuttige les te leren voor degenen die bij dit debat en de bijbehorende wetgeving betrokken zijn? Wij moeten het delicate evenwicht dat op het gebied van de burgerrechten bestaat inderdaad evalueren - daar ben ik het mee eens - maar het is ook van groot belang dat de mensen in hun dagelijks leven, in hun normaal, onschuldig en legitiem alledaagse leven, afdoende beschermd worden.
Ik laak het hypocriete gebazel van de heer Watson, die gesproken heeft als vertegenwoordiger van de ALDE-Fractie. Uiteraard kan ook elke terrorist aanspraken maken op gerechtigheid. Tijdens de rechtspleging wordt immers de schuld of onschuld van verdachten bepaald. Maar naar mijn idee moeten wij wel beseffen dat de aard van de gerechtigheid waar terroristen aanspraak op kunnen maken, van een ander niveau is dan de justitiële normen die wij hanteren om onschuldige mensen te beschermen. Ik hoop dat hij dat beseft, en ik hoop ook dat het Parlement dat beseft. Ik en mijn collega’s doen dat in ieder geval wel.
In het kader van de noodzakelijke acties die wij moeten nemen, is het van het allergrootste belang dat de wetshandhavingsdiensten over de benodigde instrumenten beschikken om ons te beschermen, zonder dat zij door een overmaat aan bureaucratie in hun activiteiten worden beperkt. Voor het bestrijden van de voortdurend wisselende bedreigingen zijn flexibiliteit en aanpassingsvermogen van cruciaal belang. De huidige terreurdreiging is niet nieuw en doet zich ook niet steeds in dezelfde gedaante voor. In de afgelopen drie decennia hebben wij te maken gehad met de Zwarte September, de IRA, de Rode Brigade, de ETA, De Bader Meinhof-groep, dierenbevrijdingsfronten, bommen in de metro van Parijs, bomaanslagen op Amerikaanse ambassades in Afrika, daarna de aanslagen in New York en Washington in 2002, in Madrid in maart 2004 en uiteraard in Londen in juli van dit jaar. Ik noem er slecht een paar, want er zijn nog meer voorbeelden te geven. Wij hebben gelukkig ook een aantal successen geboekt, dankzij gerichte maatregelen tegen een aantal van deze organisaties. Onlangs nog zijn enkele ETA-leden gearresteerd op basis van een gezamenlijke operatie van de Franse en Spaanse autoriteiten.
Een aantal opmerkingen van de Britse Onafhankelijkheidspartij baart mij echter zorgen. Sommigen van ons zijn inderdaad tegen harmonisatie, maar wij maken ons ook sterk voor een samenwerking tussen wetshandhavingsdiensten. Als dat niet gebeurt, zijn wij in de huidige internationale setting niet in staat om een aantal van de grootste criminele elementen die over de wereld rondwaren, aan en vast te houden. Ik vond het een grote eer om in 2001 namens dit Parlement een verslag te mogen schrijven over gemeenschappelijke onderzoeksteams, en ik weet dat de fungerend voorzitter daarvan op de hoogte is. Die onderzoeksteams vormen een goed voorbeeld van een gerichte, effectieve, gemeenschappelijke inspanning binnen de EU, zonder teveel bureaucratische rompslomp. Wij moeten bereid zijn om dit samenwerkingsniveau verder uit te breiden, zeker nu wij gebruik kunnen maken van de huidige technologische voordelen.
Mijnheer de fungerend voorzitter, u heeft de kwestie van het bewaren van gegevens aan de orde gesteld. Sinds de komst van de DNA-tests en mobiele telecommunicatievoorzieningen met een wereldwijd bereik hebben wij de beschikking over instrumenten die zowel op een positieve als negatieve manier gebruikt kunnen worden. Zo kunnen zij door criminelen worden gebruikt, maar ook door talloze goedwillende mensen die daarmee hun privé- of zakelijk leven nieuwe impulsen willen geven. Wij moeten er bij het bestrijden van criminaliteit voor zorgen dat deze nieuwe technologieën optimaal benut worden.
Een van mijn laatste taken bij het ministerie van Binnenlandse Zaken in de jaren negentig was het opzetten van een commissie voor de evaluatie van strafzaken. Vóór de oprichting van die commissie stonden mijn collega’s en ik voor de moeilijke opgave om vast te stellen of een zaak naar het hooggerechtshof terugverwezen moest worden vanwege vermeende rechterlijke dwalingen. Dat was geen gemakkelijke opgave, maar ik was bereid om mij van die taak te kwijten zolang ik over adequate bevoegdheden beschikte. Als ik van mening was dat mensen wellicht onschuldig waren en er met behulp van nieuwe technologieën - met name DNA-tests - extra bewijsmateriaal verzameld kon worden, zorgde ik er inderdaad voor dat zaken terug werden verwezen.
Wij mogen echter nooit vergeten dat de criminelen in onze moderne samenleving ook niet stilzitten. De technologie waarover wij nu kunnen beschikken, moeten wij, met inachtneming van adequate voorzorgsmaatregelen, dan ook daadwerkelijk gebruiken want als wij dat niet doen, zijn de criminele elementen ons voor, net als zij ons voor zijn geweest door geweld te gebruiken, door geen respect te tonen voor de democratie en door hun gruwelijke daden te begaan, daden die voor iedereen in dit Parlement onaanvaardbaar zijn, of althans zouden moeten zijn.
Wij danken u voor uw komst, mijnheer de fungerend voorzitter. U kunt op onze steun rekenen.

Magda Kósáné Kovács (PSE ).
   - Ik ben heel blij dat ik aan dit debat mag deelnemen. Inderdaad moeten wij proberen de veiligheid en de openbare orde te handhaven zonder afbreuk te doen aan de burgerlijke vrijheden en de eerbiediging van iemands integriteit. Niemand zal bestrijden dat vrede in Europa vooral afhangt van een doeltreffende coördinatie van de veiligheidsmiddelen en het vermogen van de lidstaten om samen te werken. Er spelen echter ook andere factoren mee. De voorzitter van de PPE-DE-Fractie, de heer Poettering, had het bij het rechte eind toen hij zei dat terrorisme van intellectuele aard was. Terrorisme is inderdaad van intellectuele aard.
Beseffen we dat ook wij, de Europese burgers, het zaad van terrorisme in ons dragen? Begrijpen we dat een gevoel van uitsluiting haat kan genereren? Hebben we ooit nagedacht over het feit dat verlies van nationale identiteit, het gevoel vreemdeling te zijn en de indruk dat je religie bedreigt wordt, een vacuüm kunnen creëren, en dat dit vacuüm gevuld kan worden met fundamentalistische ideeën? Hebben we er ooit bij stilgestaan dat het zaad van het terrorisme ook verspreid wordt door onoprechte politieke retoriek? Als we dat inderdaad gedaan hebben, laten we dan met luide stem spreken. Er is werk aan de winkel. Laten we kijken wat ons te doen staat.
Als terrorisme van intellectuele aard is, dan moeten we elkaars cultuur leren begrijpen. Die plicht geldt voor beide richtingen. Wie zich in Europa wil vestigen, zal met Europa vertrouwd moeten geraken. En de Europese burgers moeten proberen meer te leren over de wereld buiten Europa, over cultuur, religie, problematiek, geschiedenis, aspiraties. We moeten ondanks al onze vooroordelen proberen samen te leven met de wereld buiten Europa. Kinderen moeten leren hoe die wereld eruit ziet door verhaaltjes, tieners door onderwijs op school en volwassenen door de mediaprogramma’s in het kader van Cultuur 2000.
Ik ben blij dat in dit debat de nadruk ligt op de samenwerking met de religieuze gemeenschappen. Wat de heer Frattini heeft gezegd is volgens mij heel verstandig - , commissaris! U heeft een Bemiddelingscomité opgezet voor de dialoog met de religieuze gemeenschappen. Nu vraag ik u om die dialoog niet alleen met Europese christenen te voeren, maar ook met vertegenwoordigers van moslimgemeenschappen. U kunt hun verlangen naar vrede gebruiken om de intellectuele grondslagen van het terrorisme te bestrijden. Beste afgevaardigden, veiligheid en vrijheid zijn in dit debat de kernwoorden. Wij Hongaren weten uit ervaring dat vrij zijn hetzelfde is als niet bang hoeven te zijn. Het Brits voorzitterschap heeft besloten zich hierop te concentreren: leven zonder angst. Daar wil ik het Brits voorzitterschap graag voor bedanken. 
Jean-Marie Cavada (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter van het Parlement, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, u heeft zojuist gehamerd op de noodzaak om de dreiging van het terrorisme in te dammen, en daarbij uiteraard de rechten van de burgers te beschermen. Ongeacht de opvattingen over Europa denk ik dat het moment is aangebroken om de komende vier maanden te laten zien dat de uitvoerende en wetgevende macht samen voortschrijdt, en geen enkele andere weg volgt.
Ik zou dit perspectief willen toepassen op het begrip ‘burger’ en op het door u gepresenteerde ambitieuze wetgevende programma. Staat u mij toe even een zijstraatje in te slaan. Een Franse filosoof, Jean-Jacques Rousseau, zei iets wat vandaag gruwelijk actueel is. In de moderne constitutionele staat is een burger volgens hem iemand voor wie het recht bestemd is, maar ook iemand die dit recht in het leven heeft geroepen, zij het dan via door hem gekozen vertegenwoordigers.
Is dat ook het geval van de Europese burgers, die momenteel pijnlijke en historische tijden doormaken? Wij weten hoe moedig uw volk, uw medeburgers waren, voorzitter Clarke, en wij weten natuurlijk ook wat de reactie van uw regering was. Voelt de burger zich zowel de bestemmeling als de auteur van dit recht? Is dat op ons, leden van het Parlement, van toepassing als we teksten voorgeschoteld krijgen waarover we ons uiteraard binnen de opgelegde termijnen moeten uitspreken, en wanneer we amendementen aannemen die zelfs niet voorkomen in de dossiers van de ministers tijdens hun beraadslagingen? Hier moeten we echt een punt achter zetten. Ik heb mijn twijfels, en ik betreur het dat de Raad geen adequate antwoorden heeft op de aanbevelingen die hem zijn voorgelegd tijdens de bijeenkomst van Den Haag en de evaluatie van het programma van Tampere. Het zal u dan ook niet verbazen dat dit Parlement, ongeacht onze wil om alles in het werk te stellen voor vooruitgang, er zo op hamert dat zijn beraadslagingen serieus worden genomen en zijn voorrechten in acht worden genomen, vooral omdat in het Verdrag zelf de noodzaak van medebeslissing wordt erkend.
In het geval van de gegevensbescherming en de veiligheid van de burgers, die ons allen aangaan, moeten we de bepalingen van zowel het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap als het Verdrag betreffende de Europese Unie ten uitvoer leggen. Mogen wij dan niet van het voorzitterschap verwachten dat het daadwerkelijk rekening houdt met het standpunt van het Europees Parlement en, zodra de wil er is, zo snel mogelijk een serieuze dialoog in gang zet? Tot slot wil ik de hoge commissaris zeggen dat de Commissie zich bereid heeft verklaard om aan de verwachtingen van het Parlement te beantwoorden. Zij is bezig met het voorbereiden van adequate en voorstellen die interessant en het wachten waard zullen zijn. 
Hélène Flautre (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, we zien in de hele wereld steeds meer en zorgwekkender situaties waarin staten de strijd tegen het terrorisme aangrijpen om een beleid te voeren waarmee zij andere - niet-terroristische - groepen kunnen onderdrukken of de meest fundamentele rechten van vermeende terroristen kunnen schenden. Er zijn voorbeelden te over in Pakistan, China, Marokko, Saoedi-Arabië, Tunesië, Jemen, Kenia en nog vele andere landen, en zoals de rapporteur van de Verenigde Naties, mevrouw Jilani, benadrukte, zijn voorvechters van de mensenrechten meer dan eens als eerste het slachtoffer van de strijd tegen het terrorisme.
In Tunesië heeft de regering in 2003 een wet tegen het terrorisme aangenomen om steun te geven aan de internationale inspanningen ter bestrijding van het terrorisme. Die wet schaadt echter in werkelijkheid de essentiële rechten van de burger en de vreedzame activiteiten van de maatschappelijke organisaties, de vakbonden en de partijen. Wat de Verenigde Staten betreft, weten we dat de mensenrechten worden geschonden in Abu Ghraib en Guantanamo, waar honderden niet-Amerikaanse burgers worden vastgehouden voor onbepaalde duur, zonder dat zij gerechtelijk vervolgd worden en zonder dat zij uitzicht hebben op een proces. Ook kunnen we onze kop niet meer in het zand steken voor de zeer ernstige beschuldigingen, met name aan het adres van de Verenigde Staten, die door internationale NGO's zoals Amnesty zijn gerapporteerd, dat in het kader van de strijd tegen het terrorisme een bepaald aantal mensen wordt vastgehouden op onbekende plaatsen. Deze beschuldigingen worden ondersteund door officiële verslagen waarin de situatie wordt beschreven van spookgevangenen die in het geheim gevangen worden gehouden en van hot naar haar worden versleept om ze aan de aandacht van het Internationale Comité van het Rode Kruis te onttrekken.
Al even ernstig zijn de beschuldigingen van NGO’s als de Human Right Watchtegen landen van de Europese Unie - Nederland, Groot-Brittannië, Duitsland, Oostenrijk en Zweden - die er niet voor terugdeinzen om vermeende terroristen terug te sturen naar landen als Syrië, Egypte of Oezbekistan, waar ze een groot risico lopen om slecht behandeld en gemarteld te worden. Dergelijke praktijken druisen in tegen de internationale regels voor de naleving van de mensenrechten, met name tegen het beginsel van niet-uitzetting. Zoals we zien, blijven de lidstaten van de Unie niet achter.
Bovendien moeten we ons zorgen maken over een ontwerpaanbeveling van de Europese Commissie aan de lidstaten over - mijnheer Frattini - organisaties zonder winstoogmerk, waarin in de inleiding staat dat organisaties zonder winstoogmerk zijn gebruikt om terrorisme en andere criminele activiteiten te financieren. Een dergelijke generalisering, een dergelijk gebrek aan nuancering in een stuk van de Commissie, is buitengewoon onvergeeflijk en verontrustend. 
Giusto Catania (GUE/NGL ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, we zijn het erover eens dat terrorisme een vijand is van de mensheid, en het verontrust ons dat deze kwestie na de aanslagen in Londen weer op de agenda van dit Parlement staat, ook omdat het Parlement zich in juni over talloze verslagen heeft uitgesproken, onder andere over het thema gegevensbescherming.
De bestrijding van terrorisme mag niet worden geassocieerd , zoals minister Clarke vandaag heeft gedaan, met de bestrijding van illegale immigratie en het asielbeleid. Een dergelijke parallel trekken is bedrieglijk en op pedagogisch vlak gevaarlijk: is er iemand die serieus denkt dat terroristen in Europa komen aan boord van geïmproviseerde boten? We mogen slachtoffers niet in beulen veranderen: immigranten zijn de zwakke schakel van een systeem dat terrorisme voedt; ze zijn er zeker niet de oorzaak van.
Bovendien, als de omvang van tragedies ook kan worden gemeten aan de hand van het aantal slachtoffers, komt terrorisme niet eens in aanmerking als prioriteit voor de Europese Unie: de ware Europese tragedie wordt gevormd door het aantal immigranten dat, als gevolg van onze wetten en praktijken waarmee ze worden geweerd, in de Middellandse Zee verdrinkt. Het aantal doden op de bodem van de Middellandse Zee is duizend maal zo groot als het aantal slachtoffers van terroristische aanslagen!
Dit debat gaat mank aan een ernstige omissie: minister Clarke en de heer Frattini zijn vertegenwoordigers van de twee Europese landen die de grootste bijdrage hebben geleverd aan de oorlog en de militaire bezetting van Irak. De analyse klopt niet als het verband tussen de oorlog en het terrorisme niet wordt gelegd. De analyse klopt niet als niet in aanmerking wordt genomen dat de oorlog en het terrorisme elkaar wederzijds aanwakkeren, net als islamfobie en islamitisch integralisme. Dat zien we niet alleen in Irak. Volgens een onderzoek dat onlangs door een agentschap van de Verenigde Naties is gepubliceerd, is in de afgelopen drie jaar, dat wil zeggen sinds de militaire bezetting, de productie van opium in Afghanistan exponentieel gegroeid: drugs is het belangrijkste financieringskanaal van terroristische organisaties.
Terrorisme overwinnen we niet met oorlog, en ook niet met een veiligheidsobsessie. Een Orwelliaans systeem voor controle op de Europese burgers voorstellen is onaanvaardbaar. Gegevensbescherming is een manier om te zorgen dat veiligheid de overhand krijgt boven vrijheid en rechtvaardigheid. Een gezaghebbend jurist als Stefano Rodotà beweert dat gegevensbescherming de marteling van het derde millennium is: allebei hebben ze tot doel informatie te ontlokken. Ik sta volledig achter deze analyse en deze stelling. Bovendien is nog niet aangetoond dat gegevensbescherming bijdraagt aan de bestrijding van terrorisme, en ik geloof ook niet dat de twee voorbeelden die het Britse voorzitterschap in de Commissie burgerlijke vrijheden heeft gegeven, voldoende zijn.
Tot slot ben ik van mening dat we voor enkele initiatieven de instemming van de Europese burgers nodig hebben en dat het niet eenvoudig zal zijn deze instemming te krijgen. Ik denk ook niet dat het zin heeft te proberen met deze verwrongen vorm van veiligheid de crisis van de Europese Unie op te lossen.
De Europese Unie zal er alleen in slagen een sterke politieke en institutioneel geloofwaardige speler te worden als er consensus is onder de bevolking over het maatschappelijk model. Ik geloof dat dit de les is die we moeten trekken uit de referenda in Frankrijk en Nederland. 
Mario Borghezio (IND/DEM ).
    Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, het is waar dat terrorisme niet kan worden bestreden met oorlog, maar ook niet door te filosoferen over rechten en garanties, zoals we in dit debat van meerdere kanten hebben gehoord. We weten allemaal dat de vijand onder ons is.
Het heeft dus niet veel zin - en is ook bedrieglijk - ons te komen vertellen over bezoeken aan de zogenaamde gematigde islamitische staten en fatsoenlijke mensen die geen oorlog willen, die geen terrorisme willen, zoals een gezaghebbend persoon heeft gedaan. Ik stel hem voor een uitstapje te maken naar een ander vlak, naar een andere kwestie, die verband houdt met de cultuur en met de belangrijke culturele verschillen, bijvoorbeeld naar Tunis, waar een arme Italiaanse moeder naar de Italiaanse ambassade moest vluchten om zichzelf en het recht van haar minderjarig kind om terug te keren naar Italië te verdedigen. Zij wordt namelijk vervolgd door de rechterlijke macht van dat land, omdat in islamitische landen, ook in gematigde, de beslissing in een geschil tussen een moslim en een niet-moslim bij voorbaat vaststaat. Ik weet dat deze vrouw om haar recht op te kunnen eisen, zich tot Voorzitter Borrell heeft gewend en ik ben ervan overtuigd dat hij ervoor zal zorgen dat de stem van dit Parlement door dat regime wordt gehoord.
Ik zei daarnet dat het gevaar onder ons is, en dus verwelkom ik de preventieve maatregelen waar commissaris Frattini het over had. We moeten voorkomen, zeker; wij moeten optreden waar gevaar dreigt, niet tegen de stakkers die in boten in Lampedusa landen - zij zijn zeker niet het gevaar - maar tegen degenen die ze rekruteren en organiseren, niet in alle maar in heel veel moskeeën, niet in alle maar in veel gebedscentra. Het is bemoedigend dat de Italiaanse regering op dit punt goed bezig is en tijdig optreedt tegen degenen die haat zaaien, die spanningen creëren, die die cultuursoep aanmaken en opwarmen. We blijven hier maar filosoferen over het vergaren van gegevens, enzovoort, maar we blijven achter de islamitische netwerken aanhollen, die zich blijven vermenigvuldigen, en we onderzoeken maar weinig.
Minister Clarke heeft het probleem van de financiering van het terrorisme niet eens genoemd. Gelukkig zijn er anderen die dit thema uitdiepen, zoals we hebben gehoord. De kwestie is heel belangrijk. Juist vandaag staat in de kranten dat de terroristische organisaties in Frankrijk - het is de verdienste van de Franse inlichtingendienst dat dit naar buiten is gebracht - zich zelfs meester hebben gemaakt van een enorme sector: die van de kleding en de handel in sportkleding voor jongeren. Dat is het gevaar van het communitarisme waarover zoveel demagogische opmerkingen worden gemaakt.
Het gevaar is onder ons, het is in onze huizen en in onze Europese steden. Dáártegen moeten we optreden met serieuze en gerichte maatregelen, zonder toe te geven aan de tolerantie waarover we in dit Parlement al te veel hebben gehoord. 
Ryszard Czarnecki (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, terrorisme is de vijand aan de poorten van Europa. Het is helaas deel gaan uitmaken van het leven van alledag.
We moeten ons tegen deze misdadigers wapenen. Landen en internationale organisaties moeten daarvoor alle ter beschikking staande middelen inzetten, ook als dat betekent dat de burgerlijk vrijheden tijdelijk moeten worden beperkt. Dat is iets waar ik even bij stil wil blijven staan. We moeten aanvaarden dat deze vrijheden met het oog op de veiligheid van de Europese landen opgeofferd kunnen worden. Het spreekt voor zich dat er op die beperking van rechten controle moet worden uitgeoefend. Belangrijk is ook dat pressiegroepen, politieke partijen en regeringen de strijd tegen het terrorisme niet voor hun eigen doeleinden misbruiken. De bestrijding van het terrorisme heeft hoe dan ook de instemming van het grootste deel van de bevolking. Ik wil de heer Clarke graag meegeven dat de regering van het Verenigd Koninkrijk alle lof verdient voor de invoering van een vereenvoudigde procedure voor het uitzetten van mensen die binnen het VK betrokken zijn geweest bij terroristische activiteiten.
Ik wil de Britse regering en de regeringen van de overige lidstaten vooral aanraden om in de overeenkomsten met Rusland, de Oekraïne en de landen van Noord-Afrika - inzonderheid Marokko - overnameclausules op te nemen. We moeten duidelijk maken dat Europa bij het bestrijden van terrorisme solidair is. Laat ons hopen dat dit inderdaad het geval is en blijft.
Ik ben heel blij dat we ons in het nu volgende debat zullen gaan bezig houden met de toestand in het Midden-Oosten. Deze regio heeft met terrorisme te kampen, en dat terrorisme is gericht tegen de staat Israël. De Israëlische burgers verdienen daarom al onze lof. Wij kunnen veel van hen leren over het bestrijden van terrorisme. De regering in Tel Aviv verdient ook lof voor het feit dat ze de routekaart consistent volgt. Ze heeft een duidelijk idee van wat er in de toekomst moet gebeuren, en ze slaagt erin haar beleidsideeën door het Parlement te laten goedkeuren. We dienen er ook bij stil te staan dat duizenden Israëli’s hun huis in de Gazastrook - waar ze tientallen jaren hebben gewoond - zijn kwijtgeraakt. We moeten ook erkennen dat de Palestijnse Autoriteit zich een inspanning heeft getroost om de veiligheid in de regio te waarborgen, ook al is ze daarin niet altijd even succesvol geweest.
Ik verwijs naar het Midden-Oosten, omdat de bestrijding van terrorisme in Europa niet op zich staat. We staan bij het bestrijden van terrorisme niet alleen. 
Jaime Mayor Oreja (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het definiëren en concretiseren van de politieke rol van de Europese Unie en haar instellingen in de bestrijding van het terrorisme is naar mijn mening een doel dat dit voorzitterschap van de Europese Unie niet voor zich uit mag schuiven.
Deze woorden zijn mij niet ingegeven door pro-Europese overwegingen, maar berusten op een reële noodzaak voor elke natie die onder het terrorisme te lijden heeft: de noodzaak om de Europese Unie echt inhoud te geven. Dit is een reële noodzaak waarmee wij allemaal, alle Europeanen, geconfronteerd worden, want als de Europese Unie in de terrorismebestrijding geen rol weet te spelen, dan rijst vanzelf de vraag waarvoor ze eigenlijk bestaat? Als er in bange tijden geen eendracht is - iets waar de Europese Unie juist voor staat - waarom hebben we dan een Europese Unie? En als die eendracht ontbreekt, dan is dat niet alleen een afgang voor de Europese Unie, maar ook een verspeelde kans voor de Europese landen, die niet zouden hebben geprofiteerd van de meerwaarde van de Unie bij de bestrijding van een verschijnsel zoals het terrorisme.
De Europese Unie dient een essentieel politiek element te zijn in de bestrijding van het terrorisme. Dit geldt met name voor de ministers van Binnenlandse Zaken. Ik weet wel dat deze ministers veel dringende aangelegenheden aan hun hoofd hebben, dat zij middelen en instrumenten nodig hebben, maar ik denk ook dat het een van de meest dringende prioriteiten van de komende Raad is dat u, als ministers van Binnenlandse Zaken en van Justitie, in staat bent om een Europees politiek project op de rails te zetten, en om de Europese Unie op doeltreffende wijze in te zetten bij de bestrijding van het terrorisme, want meer nog dan anderen zult u de Unie de komende jaren nodig hebben.
Wat ik bedoel, is een Europees politiek project, niet een uitvoerige lijst met maatregelen die we uiteindelijk niet eens aan de mensen kunnen overbrengen. Uiteraard moet de Europese Unie maatregelen bevorderen met betrekking tot biometrische gegevens, waarover minister Clark het had, of natuurlijk ook met betrekking tot het bewaren van gegevens, of tot datgene wat de ministers van Binnenlandse Zaken nodig hebben, maar we moeten het accent leggen op de politieke dimensie, op de dimensie van een Europees politiek project. We besteden hier in dit Parlement heel veel tijd aan het bespreken van technische en juridische maatregelen, maar heel weinig tijd aan de politieke inspanningen die de Europese Unie nodig heeft om het terrorisme te bestrijden. We mogen het paard niet langer achter de wagen spannen. We moeten de acties van de Europese Unie de politieke dimensie geven die zij absoluut nodig hebben.
Waar moet dat Europese politieke project op worden gebaseerd? Wat betreft het islamitisch terrorisme, het terrorisme van degenen die zeggen dat ze het opnemen voor de islam, het terrorisme van Al Qa’ida, is het van essentieel belang dat we inzien dat het om een nieuw, opkomend verschijnsel gaat waar we vrijwel niets over weten, noch over de frequentie, noch over de timing van de aanslagen, noch over de wijze waarop de landen worden gekozen waarin ze worden gepleegd. We weten er niets van. Om dit verschijnsel te leren kennen en de organisatie die we tegenover ons hebben goed te beoordelen, hebben we een Europees politiek project nodig, dat stoelt op informatie-uitwisseling en het werk van de inlichtingendiensten.
We moeten niet alleen maatregelen weten te nemen maar ook kunnen garanderen dat de burgers van Europa weten en begrijpen waar wij mee bezig zijn. We steken tijd noch politieke energie in het toelichten van waar we mee bezig zijn, en de burgers van Europa weten niet wat de Europese Unie doet. Zij zien alleen de nationale politiekorpsen. In hun ogen speelt de Europese Unie geen rol in de bestrijding van het terrorisme. Zij herkennen ons niet. Ze hebben geen beeld van onze activiteiten. Daarom is het zo belangrijk dat er inspanningen worden geleverd om informatiefora voor nationale politiekorpsen te organiseren onder leiding van de Europese instellingen. Verder is er behoefte aan een Europees informatiecentrum, dat de veiligheidsdiensten toegang verschaft tot databanken zoals EURODAC, SIS of VIS. Kortom, dames en heren, er is een politieke dimensie nodig.
Je kunt het terrorisme niet bestrijden. Als je zegt dat je het internationaal terrorisme bestrijdt, dan zegt dat feitelijk niets. Wat je wel kunt bestrijden, is een organisatie, en ik vind het dan ook verontrustend dat de leiders van de Europese instellingen de organisatie die wij bestrijden niet bij naam durven te noemen. Of we het nu over Al Qa’ida hebben, of over het islamitisch terrorisme, over radicale of fundamentalistische groeperingen, of over groeperingen die beweren dat ze de islam verdedigen, de voornaamste medeplichtige van het terrorisme is hoe dan ook zijn diffuse karakter. Het lijdt dan ook geen twijfel dat de Europese Unie een dergelijk probleem rechtstreeks moet aanpakken door alle instrumenten van de rechtsstaat te gebruiken, op basis van eerbiediging en bescherming van de mensenrechten, welteverstaan. 
Martine Roure (PSE ).
   - Mijnheer de fungerend voorzitter, mijnheer de commissaris, het is uiteraard noodzakelijk om onze strijd tegen het terrorisme opnieuw tegen het licht te houden. We moeten het terrorisme met wortel en tak uitroeien, de daders met harde hand straffen en de leiders voortdurend het vuur aan de schenen leggen; daar zijn we het over eens. Het is echter van wezenlijk belang dat we stoppen met pappen en nathouden en dat we komen met een grondige aanpak en nieuwe maatregelen ter bestrijding van het terrorisme. Het is belangrijk te herhalen dat deze maatregelen dienen te stroken met onze rechtsvoorschriften, met onze rechtsstaat en onze democratie.
Zo hebben wij het onderwerp aan de orde gesteld van de Europese burgers en ingezetenen die door de CIA op het grondgebied van de Europese Unie ontvoerd zijn. Een aantal lidstaten heeft gerechtelijke procedures in gang gezet om een antwoord krijgen op de vraag waarom deze burgers ontvoerd en overgebracht konden worden naar derde landen, waar zij werden gemarteld. De Commissie erkent dat de grondrechten zijn geschonden, maar weigert hier iets aan te doen.
Het is echter de plicht van de Europese Unie om de grondrechten van haar burgers te beschermen. Welk antwoord kunnen wij hun bieden voor hun terechte ongerustheid? Onze strijd tegen het terrorisme moeten we opnieuw tegen het licht houden. Dat wil zeggen dat we armoede, uitsluiting en discriminatie - kortom alles wat onrechtvaardig is - grondig moeten aanpakken. We moeten in onze maatschappij, maar ook in de minst ontwikkelde landen, middelen vinden om uitsluiting tegen te gaan, en we moeten ons hard maken om alle ongerechtigheid uit de wereld te bannen.
Alle ontwikkelde beschavingen hebben ingezien dat gerechtigheid en rechtvaardigheid de probaatste middelen tegen geweld zijn. Anderzijds is het noodzakelijk om te onderwijzen, op te voeden, kritische geesten te creëren en verblinding te bestrijden, aangezien mensen in staat zijn tot zelfvernietiging, tot zelfdoding terwijl ze net een nieuw leven op de wereld hebben gezet, zoals het geval was met een van de terroristen in Londen. Het staat als een paal boven water dat we preventief moeten ingrijpen. Slechts een eerdere en doeltreffende integratie in onze maatschappij kan korte metten maken met deze hersenspoeling. We moeten wel begrijpen dat integratie geen oppervlakkige aangelegenheid mag blijven en dat integratie niet gelijkstaat met assimilatie. Iedere burger van de Unie moet kunnen voelen dat hij of zij een erkende burger is en wordt gewaardeerd als persoon. Zoals ik al zei: als er een gevoel van ongerechtigheid bestaat, is er geweld en is er haat. En als we aan dit klimaat het manipuleren en ronselen van zwakke geesten toevoegen, staan we oog in oog met terroristen. Het scala aan maatregelen is uitgebreid, maar we moeten geen middel onbeproefd laten, willen we winnen.
Tot besluit zou ik op uw uitlatingen willen terugkomen, mijnheer Clarke. Wij zijn het ermee eens dat we onze samenwerking moeten uitdiepen. Het is zo klaar als een klontje dat we meer voor elkaar krijgen als we onze ervaringen, onze informatie en onze bronnen delen. We boeken slechts resultaat op Europees niveau, maar het Europees Parlement wil een volwaardige speler zijn: we werken samen, dus we gaan vooruit. 
Antoine Duquesne (ALDE ).
   - Mijnheer de voorzitter van de Raad, ik val maar met de deur in huis: ik sta positief tegenover de maatregelen die het Britse Voorzitterschap heeft voorgesteld om de terroristische dreiging en de gewelddaden een halt toe te roepen.
We mogen ons niet vergissen in de doelgroep: niet de maatregelen die u voorstelt om het terrorisme te bestrijden vormen een bedreiging, maar het terrorisme zelf. We moeten met harde hand optreden, maar zonder overdreven veiligheidsmaatregelen. Zo kunnen we uit de valstrikken van de terroristen blijven en duidelijk aan de verwachtingen van de burgers beantwoorden.
Het bewaren van telecommunicatie- en internetgegevens heeft reeds zijn nut bewezen en dient te worden bevorderd, mits deze een wettelijke grondslag heeft, rekening wordt gehouden met de kosten en de duur van het bewaren en de gebruiksvoorwaarden - dit is van fundamenteel belang - gepreciseerd worden. Wij verwachten duidelijke antwoorden en nieuwe voorstellen, waarmee tegemoet wordt gekomen aan de door het Parlement geformuleerde bezwaren. Er moeten urgente, zeer urgente besluiten worden genomen door zowel het Parlement als de Commissie. Daarnaast moeten we alle beschikbare technische middelen, zoals bijvoorbeeld toezichtcamera’s en biometrische elementen in identiteitsbewijzen, toepassen.
Tot slot hamer ik erop dat informatie-uitwisseling tussen de lidstaten en internationale samenwerking, zoals u heeft gezegd, een essentieel onderdeel vormen. Het is hiertoe niet noodzakelijk om nieuwe voorstellen te doen. Ons Parlement heeft vrijwel unaniem drie verslagen aangenomen, die ik mocht indienen en die tot doel hadden deze uitwisseling en samenwerking te bevorderen. Ik moedig het Britse voorzitterschap dan ook aan met onze steun een duidelijk standpunt uit te dragen. Ik vraag het voorzitterschap tevens blijk te geven van politieke wil om de samenwerking op het gebied van inlichtingen te verbeteren. Die vormen het belangrijkste preventieve actiemiddel.
Op ethisch en politiek gebied moeten we er ook voor zorgen dat oprechte moslims duidelijk, publiekelijk en zonder voorbehoud predikers van geweld veroordelen, en dat de verantwoordelijke autoriteiten deze vervolgen en met harde hand uitzetten. Er bestaan gedragingen, verklaringen en uitspraken die in beginsel niet stroken met onze opvattingen over vrijheid, mensenrechten en openbare vrede.
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, wij kunnen niet meer werkeloos toezien en regelmatig drie minuten stilte in acht nemen ter nagedachtenis van de slachtoffers van terroristische daden en hopen dat dit volstaat om te verhinderen dat de terroristen in het geniep hun plannen bekokstoven. 
Johannes Voggenhuber (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, natuurlijk werd ook vandaag aan het begin van het debat nadrukkelijk het belang onderstreept van een evenwicht tussen grondrechten en veiligheid, maar door de pijn, de woede en vooral de machteloosheid gaat het evenwicht in onze woorden al heel snel verloren. Ik was erg blij met de kritische opmerkingen van de heer Schulz aan het adres van de fungerend voorzitter van de Raad over de bereidheid tot werkelijke Europese samenwerking, totdat ook hij zich door zijn ijver liet meeslepen en duidelijk verklaarde dat we niet preuts moeten zijn en de terroristen in hun eigen taal moeten antwoorden.
Wat is echter de taal van de terreur? Haat, minachting voor de vrijheid en de menselijke waardigheid en blind en gewetenloos geweld, ook tegen onschuldige mensen. Dat is de taal van de terreur. Wij zullen niet in dezelfde taal, maar in onze eigen taal antwoorden. We verdedigen onze waarden alleen door ze te respecteren, we nemen het recht nauwgezet in acht, we passen geweld slechts onder zeer strikte voorwaarden toe, we bieden onschuldigen de hoogst mogelijke bescherming: dat is onze taal. Als onder druk van de publieke opinie het evenwicht soms al in onze woorden verstoord raakt, dan zal dat des te meer in onze daden het geval zijn.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad en minister van Binnenlandse Zaken, u had het ook over het evenwicht, maar u repte met geen woord over het ontbrekende Handvest van de grondrechten, dat een voorwaarde is voor een intensievere Europese samenwerking, of over het waarborgen van de grondvrijheden. U hebt de Grondwet van tafel geveegd. U miskent het feit dat het “nee” in Frankrijk en Nederland duidelijk niet gericht was tegen het Europees grondwettelijk proces, maar voortkwam uit het feit dat men in zijn verwachtingen was teleurgesteld. Ook het intergouvernementalisme en het stokken van de Europese integratie hebben daaraan in belangrijke mate bijgedragen.
We zouden niet moeten praten over het recht om oorlog te voeren, maar over de vraag hoe we vastberaden het recht, de vrijheid en de democratie kunnen verdedigen. U hebt met geen woord gerept over het feit dat parlementaire rechten worden omzeild. U sprak met geen woord over het precaire democratische gehalte, over preventie en samenwerking tussen inlichtingendiensten en politie. U ging ook niet in op de kritiek die het Parlement heeft geuit op de vage verslagen, die geen enkel licht werpen op de vraag in hoeverre de middelen proportioneel, geëigend of noodzakelijk zijn. Ik denk niet dat het gebruik van woorden als terrorisme, mensenhandel of internationale criminaliteit voldoende is om meer middelen voor de politie vrij te maken. Europa zal zich vooral weren door Europa te zijn: een vrije democratie die niet op haat, maar op recht is gebaseerd. 
Johannes Blokland (IND/DEM ).
   - Voorzitter, terrorisme is niet iets nieuws. Het is al een oud verschijnsel, dat gebruikt wordt om een samenleving te ontwrichten en onrust en instabiliteit te veroorzaken. Daden van terreur zijn in verschillende lidstaten helaas al een bekend verschijnsel, dat dateert van vóór het islamitisch terrorisme. Bestrijding van terreur bijvoorbeeld in de jaren '70 en '80 van de vorige eeuw ging dan ook gepaard met opvattingen over gegevensbescherming die toen golden. Onze tijd vraagt om nieuwe methoden en technieken om terreur aan te pakken en daarbij willen we respect voor de individuele vrijheid en de garantie van veiligheid voor onze samenleving. Ik vraag me dan ook af of in het licht van de oude wijze van opsporing en bestrijding van terreur, onze opvattingen over privacy niet al te ver gaan. Ik begrijp dat veel van mijn collega's terughoudend zijn om hun goedkeuring te geven aan verregaande maatregelen. Maar de beperkingen en bezwaren die hier in het Parlement naar voren worden geschoven maken het werken met data niet eenvoudig. Mijn vraag is dan ook aan commissaris Frattini of er concrete maatregelen genoemd kunnen worden waardoor er meer vertrouwen komt in de voorstellen van de Europese Commissie en de Raad. Ik denk daarbij aan opslag van data in gesloten computersystemen die niet via Internet communiceren. Ik pleit ervoor dat u heldere en concrete toezeggingen doet die de zorg van het Parlement wegnemen. 
Ewa Klamt (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Clarke, vice-voorzitter Frattini, dames en heren, veel lidstaten hadden en hebben te maken met terroristische aanslagen. In Duitsland was het de , in Ierland de IRA en in Spanje de ETA: al deze organisaties probeerden hun doelen met geweld te verwezenlijken. De aanslagen waren en zijn gruwelijk en door niets te rechtvaardigen. Tot nu toe ging het echter om historisch of ideologisch bepaalde terreurdaden die beperkt bleven tot een land of regio.
Met de aanslagen van 11 september in de Verenigde Staten heeft de terreur een totaal nieuwe dimensie gekregen en met de aanslagen van 11 maart in Madrid en van 7 juli in Londen ook heel duidelijk een Europese dimensie. Het gaat nu niet meer om een nationaal conflict, maar om een ernstige bedreiging van de westerse wereld. De aanslagen in Londen hebben laten zien dat de daders niet illegaal Europa binnensluipen om hun aanslagen te plegen. Het zijn mensen die onder ons wonen, die onze nationaliteit hebben aangenomen, die op onze scholen hebben gezeten, die werken en ogenschijnlijk deel uitmaken van onze samenleving. Het gaat dus niet om kanslozen aan de rand van de maatschappij. Van buiten af gezien leek het te gaan om onopvallende burgers van onze samenleving, maar het bleek dat ze geen affiniteit hadden met onze levenswijze, met onze waarden. Integendeel: de daders trokken erop uit om blindelings mensen te doden en daarmee Europa, onze ideeën en waarden en ons leven te ontwrichten.
Ze hebben soms jaren of tientallen jaren onder ons en naast ons gewoond. Dat wil echter niet zeggen dat ze ook met ons samen hebben geleefd. Met name uit de aanslagen in Londen blijkt dat het idee van een samenleving als smeltkroes op niets is uitgelopen. Verkeerd begrepen tolerantie in de zin van “ieder moet doen wat hij wil” leidt juist niet tot een veelkleurige, vruchtbare, open en verdraagzame versmelting van culturen, levenswijzen en opvattingen. Deze verkeerd begrepen tolerantie leidt tot samenlevingen naast elkaar, tot groepen waartoe wij geen enkele toegang hebben, waarvan we nauwelijks weten wat ze doen en die binnen onze samenleving het doel nastreven om diezelfde samenleving te vernietigen.
Zowel de lidstaten als de Europese Unie als geheel moeten op deze dreiging reageren met maatregelen op het gebied van wetgeving en strafrechtelijke vervolging. We moeten onze burgers door gemeenschappelijk en gecoördineerd optreden beschermen. Er zijn dwingende Europese maatregelen nodig die snel, nauwgezet en doelgericht op nationaal niveau moeten worden omgezet.
Tot de reeds afgesproken maatregelen behoort onder andere het Europees arrestatiebevel dat tot doel heeft plegers van misdrijven binnen de EU snel en zonder veel bureaucratische rompslomp uit te leveren. Ook dat kan ertoe bijdragen terroristen en hun stromannen sneller onschadelijk te maken. Deze op zich goede Europese maatregel is in Duitsland echter op een mislukking uitgelopen. De rechtbanken moesten een Duitse Syriër vrijlaten die verdacht werd van betrokkenheid bij de terreuraanslag in Madrid. En waarom? Niet omdat Duitsland geen antiterreurwetgeving heeft. De huidige roodgroene regering heeft het Europees arrestatiebevel echter zo klungelig omgezet, dat de Duitse wetgeving tegenover de hoogste Duitse rechterlijke instantie geen stand kon houden. Het resultaat is dat iemand die van terrorisme wordt verdacht, is vrijgelaten en daarom niet meer door de Spaanse autoriteiten kan worden vervolgd.
Dit toont aan dat fouten in één lidstaat altijd gevolgen kunnen hebben voor de veiligheid van de mensen in alle andere lidstaten. Het is echter ook noodzakelijk dat integratie in onze samenleving serieus wordt genomen, zodat we geen herhaling krijgen van Madrid of Londen. Een verblijf van onbepaalde duur moet gepaard gaan met de wil tot werkelijke immigratie, met de wil om zijn leven opnieuw in te richten, met nieuwe vormen en maatstaven in een nieuw vaderland. We moeten duidelijk maken wat de Europese samenleving biedt: mensenrechten, democratie, vrijheid, gelijke rechten voor mannen en vrouwen, zorg voor onze medemens, sociale rechtvaardigheid en vele zaken meer. Omgekeerd vragen wij de aanvaarding van onze democratische waarden, van ons idee van vrijheid en van de wijze waarop die moet worden verdedigd.
Naast maatregelen met betrekking tot beleid, justitie en strafvervolging moet er een bewustzijn, een Europese identiteit groeien, iets wat ons één maakt: niet als Economische en Monetaire Unie, maar als waardegemeenschap. Tegenover ideologieën die culmineren in extremisme en radicalisme en uiteindelijk in terreur- en zelfmoordaanslagen moeten we iets anders stellen: een maatschappij waarin burgers samenleven en voor elkaar instaan, omdat ze deel uitmaken van een samenleving die het waard is om in te leven, die het waard is om na te streven, een samenleving die ze zelf mede hebben opgebouwd of nog opbouwen. 
Stavros Lambrinidis (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, ik weet door onze talrijke debatten dat de bescherming van de grondrechten en de persoonsgegevens van de burgers u na aan het hart ligt. Het ware echter beter geweest indien u vijf in plaats van drie basisrichtsnoeren had voorgesteld: niet alleen internationale samenwerking, efficiënte politiesamenwerking en het gebruik van moderne technologie, maar ook wetten en instellingen ter bescherming van de individuele vrijheden, samen met programma’s om het verschijnsel van het terrorisme politiek en maatschappelijk aan te pakken.
Individuele vrijheden en de strijd tegen terrorisme staan niet haaks op elkaar. Als de burgers, ook al hebben ze er geen reden toe, vinden dat hun handel en wandel overdreven wordt gecontroleerd, doen ze aan zelfcensuur en dat is een bedreiging voor de democratie en een overwinning voor de terroristen.
Dat speelt allemaal sterk mee bij de het bespreken van de voorstellen betreffende het bewaren van elektronische communicatiegegevens van de Europese burgers. U heeft ons vandaag aangetoond dat het gebruik van die gegevens in alle gevallen uitermate nuttig is. U hebt ons eveneens aangetoond dat dit gebruik in een aantal gevallen nodig was.
Het voorzitterschap heeft echter nog geen studie voorgelegd over al die gevallen waarin het gebruik van de gegevens wel nuttig maar niet onontbeerlijk was. Mag ik u daarom verzoeken, als dat kan? De maatstaf is niet of maatregelen nuttig of belangrijk zijn; de maatstaf is of maatregelen onontbeerlijk zijn. Ze moeten ook proportioneel zijn. Wij moeten de burger verzekeren dat de communicatiegegevens die voor lange tijd worden bewaard, absoluut beveiligd zijn tegen misbruik, niet alleen door de overheid, maar - dit wil ik benadrukken - ook tegen misbruik door particulieren. Medewerkers van telecommunicatiebedrijven zijn niet allemaal brave zielen.
Bijgevolg is hiervoor geen wetgevend initiatief denkbaar zonder onafhankelijk toezicht, door de rechterlijke macht, de overheid en het parlement, opdat het noch voor particuliere noch voor publieke dienstverleners met snode bedoelingen mogelijk wordt te gaan grasduinen in de reusachtige databanken, en opdat deze efficiënt beschermd worden tegen hackers.
Mijnheer de minister, vandaag bestaat er in de derde pijler, waarbinnen de Raad dit initiatief neemt, nog geen kader voor gegevensbescherming. Trekt u het voorstel dus in, en laten we allemaal samen werken aan het komende initiatief van de Commissie en de heer Frattini.
U had gelijk met uw verwijzing naar de negatieve gevolgen van de verwerping van de Grondwet door een aantal lidstaten. Maar die verwerping kwam er omdat vele burgers het gevoel hadden dat hun stem niet werd gehoord in Europa. Het Parlement in dergelijke beslissingen niet laten meebeslissen helpt ook niet echt.
Ik rond af. Mijnheer de minister, in het document dat u ons heeft gegeven, zegt u, en ik citeer in het Engels: 
 Gaat u er bijgevolg van uit dat die maatregelen in de toekomst helemaal niet noodzakelijk zullen zijn? Denkt u dat in dat geval het gebruik van dataretentie kan worden stopgezet? Of zal dat niet het geval zijn? 
Sophia in 't Veld (ALDE ).
   -Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Frattini, mijnheer Clarke, Europa moet zijn burgers veiligheid bieden, echte veiligheid en geen schijnveiligheid. We hebben geen behoefte aan grote woorden. Waar we dringend behoefte aan hebben zijn daden: nauwer samenwerken en informatie uitwisselen; volledig en snel toepassen van overeengekomen maatregelen; gegevens verzamelen, en die gegevens vervolgens ook gebruiken. Europol en Eurojust moeten nu toch echt de mogelijkheid krijgen om een volwaardige rol te spelen in het bestrijden van misdaad en terrorisme.
Ik ben verheugd over de heldere voorstelling van zaken die de heer Frattini heeft gegeven. Hij had aandacht voor een goede balans tussen veiligheid en vrijheid, en heeft benadrukt dat wij om effectiever te kunnen zijn, Europees moeten samenwerken. Ik vind dit eerlijk gezegd veel overtuigender dan de eenzijdige lijst met hardere maatregelen van het voorzitterschap. De lidstaten voeren, ter verdediging van de maatregelen die ze nemen, de bescherming van onze democratie aan. Ze nemen die maatregelen echter buiten het toeziend oog van het Parlement om, want dat komt hun zo vreselijk slecht uit.
Tevens wijs ik vastbesloten ieder voorstel van de hand dat kan leiden tot verwatering van het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens. Ik ben namelijk van mening dat we ons in een dergelijk geval op glad ijs begeven. Het is een gemeenplaats geworden om te spreken over het bereiken van het juiste evenwicht. Niemand zal zeggen een onjuist evenwicht te willen bereiken, maar het is wel typerend dat het onderwerp burgervrijheden geen punt is op de agenda van het voorzitterschap. Laten we niet vergeten dat de burger nergens veiliger is dan in onze open, vrije en democratische maatschappij.
Ik wil graag drie specifieke kwesties noemen. De heer Clarke eist wettelijke maatregelen ter voorkoming van misbruik van passagiergegevens, maar we weten allemaal dat deze maatregelen nu juist ontbreken in de PNR-overeenkomst met de VS. In geval van fouten en misbruik zijn er geen behoorlijke compensatiemogelijkheden voor de EU-burgers.
Een volgende zorg zijn de zogenaamde no-fly-lists. Op welke gronden worden personen aan een dergelijke lijst toegevoegd? Wie beheert deze lijsten? Indien iemand ten onrechte op een lijst wordt gezet, hoe kan hij of zij daar dan weer vanaf worden gehaald? 
Het heeft zonder meer zin gegevens te bewaren voor onderzoek en vervolging, maar de noodzaak van allesomvattende bewaking is nog niet overtuigend bewezen. Verder moet er veel gebeuren op het gebied van . Ik bedoel hiermee de inzet van ouderwetse spionnen in plaats van enkel en alleen moderne technologie, ook al is dat sexier. 
Carl Schlyter (Vers/ALE ).
   Mijnheer de Voorzitter, een volstrekt veilige samenleving is geen politiestaat. Een politiestaat is een wantrouwende en onzekere samenleving waarin niemand wil leven. Steeds groeiende bevoegdheden van de politie zullen nooit alle terreur en alle georganiseerde misdaad kunnen stoppen, maar de democratie slechts uithollen.
Het beste wapen is de rekrutering voor misdaadorganisaties of terroristische groeperingen te verminderen door te zorgen voor tolerantie en sociale cohesie, door de armoede te verminderen en legale immigratie toe te staan. Als mensen zich niet verdrukt of buitengesloten voelen, worden ze ook niet zo gemakkelijk gerekruteerd.
Biometrische paspoorten zijn niet zo effectief als u beweert, mijnheer Clarke. Heeft u het onderzoeksverslag van de Amerikaanse Rekenkamer gelezen? Niet alle verdachten worden geïdentificeerd. Onschuldige ongeschoolde arbeiders riskeren dat ze worden aangehouden vanwege slechte vingerafdrukken. De kosten zijn werkelijk enorm. Alleen al voor de EU zouden biometrische paspoorten circa 10 miljard euro kosten. Dat geld zijn ze niet waard.
Carlos Coelho (PPE-DE ).
   - Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de ondervoorzitter van de Commissie, ik ben het met minister Clarke eens dat de bestrijding van terrorisme één van de prioriteiten van de Europese Unie dient te zijn. Het terrorisme behoort tot de ernstigste bedreigingen van de democratie, de mensenrechten en de sociale en economische ontwikkeling.
Het terrorisme vormt een bedreiging voor ons allemaal. Elke terroristische daad tegen een lidstaat moet daarom gezien worden als een aanslag op de Europese Unie in haar geheel en op de door ons allen gedeelde waarden, die tezamen de basis van onze beschaving vormen. De Unie moet zich daarom solidair opstellen en al de nodige maatregelen nemen om de rechten en de vrijheden van haar burgers - ik herhaal: de rechten en de vrijheden van haar burgers - te beschermen.
De terroristische netwerken zijn goed georganiseerd en zijn in staat grensoverschrijdende operaties uit te voeren. Dat verplicht ons een duidelijk en doeltreffend antwoord te formuleren. We zullen dus goed moeten samenwerken en ons optreden terdege moeten coördineren, zowel op nationaal als op internationaal niveau.
Veiligheidsvraagstukken zijn nu nog urgenter geworden. Er zijn immers opnieuw terroristische aanslagen gepleegd. Er zullen efficiënte maatregelen moeten worden opgesteld, en deze zullen door de lidstaten daadwerkelijk moeten worden uitgevoerd. We hebben het dan over de uitbreiding van de internationale samenwerking, de verscherping van de controle aan de buitengrenzen - voor welk doel onder andere een tweede generatie van het SIS (Schengeninformatiesysteem) moet worden ingevoerd -, de verbetering van reisdocumenten door het opnemen van biometrische gegevens, het bemoeilijken van de financiering van terrorisme, meer informatie-uitwisseling en een efficiënter gebruik van de informatiesystemen door Europol. Er zullen dus gemeenschappelijke maatregelen moeten worden genomen, onder andere op het gebied van preventie, en voor de voorbereiding op en het beheer van door terroristen veroorzaakte crisissituaties.
We moeten ons ook blijven inzetten voor snelle en afdoende ondersteuning van de slachtoffers van terrorisme. Zij zijn immers de onschuldige gijzelaars van dit soort inhumaan geweld.
We hopen daarom dat de Commissie zo spoedig mogelijk voorstellen zal indienen voor de preventie en bestrijding van terrorisme en de bescherming daartegen. Ik ben heel tevreden met de belofte van ondervoorzitter Frattini dat er binnenkort initiatieven zullen worden genomen op het gebied van kritieke infrastructuur en de bescherming van persoonsgegevens.
Tot slot wijs ik erop dat het streven naar meer veiligheid altijd binnen het kader van de rechtsstaat dient te geschieden, met eerbiediging van de grondvrijheden en -grondrechten van de burgers. Wat onlangs in Londen gebeurd is - waar een jonge Braziliaan werd gedood als gevolg van een politiefout - moet ons eraan herinneren dat als onze maatschappijen afglijden naar barbaarsheid, de terroristen hun doel bereikt zullen hebben. Ze zijn er immers op uit onze maatschappij en ons waardesysteem te vernietigen. 
Jan Marinus Wiersma (PSE ).
   - Voorzitter, ik denk dat we vandaag een heel belangrijk debat hebben over de maatregelen die we gezamenlijk moeten treffen om met name ook terrorisme en terroristen te bestrijden. Ik waardeer de pragmatische aanpak, de doelgerichtheid van minister Clarke wanneer hij zegt: "We moeten een aantal dingen voor mekaar zien te krijgen in het half jaar waarin ik voorzitter ben van de verantwoordelijke Raad". Maar ik waardeer ook zeer de opmerkingen van de commissaris over de maatschappelijke context waarin wij met het probleem met name van het islamitisch geïnspireerd terrorisme moeten omgaan.
Zelf wil ik iets zeggen over de deels politieke kant van de strijd tegen het terrorisme, want volgens mij is er sprake van een belangrijke verstrengeling tussen binnenlandse en buitenlandse politiek als het gaat om terrorisme. En de dreiging van het terrorisme waarmee wij te maken hebben is een kwestie bij uitstek waarbij ons externe en interne beleid met elkaar verweven zijn, niet alleen in fysieke zin, wanneer individuen en groepen van buiten de Unie met een terroristisch oogmerk naar ons toekomen, maar ook meer nog omdat we te maken hebben met netwerken en ideeën die zich van grenzen weinig aantrekken. Deze ideeën richten zich vaak expliciet op de relatie van Europa of van het Westen met de rest van de wereld. Bovendien beroepen daders zich valselijk op hun geloof, dat ook het geloof is van veel van onze medeburgers, en dat levert voor ons spanningen op die ons voor een bijzonder moeilijke en precaire opgave stellen. We kunnen deze dreigingen niet enkel het hoofd bieden met maatregelen die zich richten op binnenlandse veiligheid. We zullen ze dan ook in onze buitenlandse politiek een plaats moeten geven en dat gaat verder dan louter samenwerking met politie en veiligheidsdiensten in de derde landen.
We moeten ook kijken naar onze relatie met en onze politiek ten opzichte van met name de landen in de islamitische wereld. Daarin is de tijd gekomen voor een ander realisme dan dat wat tot nu ons beleid heeft bepaald. In veel landen vormen corruptie en wanbestuur een veel groter risico voor radicalisering dan de politiek op zichzelf, en we moeten de democratisering en modernisering van bestuur dan ook tot de speerpunt van onze politiek maken. We delen deze doelstelling met veel Amerikanen, maar we moeten ook de radicale aanpak vermijden die veel Amerikanen, met name neoconservatieven, kiezen inzake de democratisering van het Midden-Oosten. Het zou de moeite waard zijn wanneer er vanuit Europa zou worden gekeken naar het voorbeeld van de OVSE, of deze organisatie die we in Europa hebben ontwikkeld ook voor het Midden-Oostengebied werkzaam zou zijn. En daarnaast is natuurlijk consistentie van ons optreden essentieel, zowel wat betreft de politiek van de verschillende lidstaten als de consistentie tussen woord en daad.
Als we zo kunnen bijdragen aan het oplossen van problemen in die regio zal dat ook de relatie tussen verschillende gemeenschappen in onze eigen gemeenschap ten goede komen. Onze buitenlandse politiek moet ons en de meerderheid van de gematigde moslims argumenten leveren in het debat met radicale elementen. We moeten de dialoog met de landen in de islamitische wereld rechtstreeks vertalen naar onze dialoog met de moslimgemeenschappen binnen onze eigen samenleving. Alleen zo kunnen we de kleine minderheid die nu denkt met afschuwelijke gewelddaden iets te bereiken, binnen hun eigen geloofsgemeenschap isoleren. Ons buitenlands beleid is een essentieel stukje in de interne veiligheidspuzzel. 
Antonio Di Pietro (ALDE ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, Europa kan en moet ferm reageren en alle noodzakelijke maatregelen nemen om terroristische criminaliteit, het nieuwe kankergezwel van onze samenleving, doeltreffend het hoofd te bieden. We staan dus achter de maatregelen in het herziene actieplan tegen terrorisme.
We moeten zeker alle inspanningen en alle maatregelen ondersteunen die bedoeld zijn voor de verwezenlijking en versterking van Eurojust en Europol, het Europees arrestatiebevel, de samenwerking en de uitwisseling van informatie, het toezicht op en de traceerbaarheid van banktransacties, de uitbreiding van videobewaking en het onderscheppen van communicatie via telefoon en telematica en voor de bevriezing van goederen die toebehoren aan terrorismeverdachten.
We zijn ons er natuurlijk van bewust dat we op deze manier het risico lopen enkele grondrechten, zoals het recht op , in te perken, maar het is even juist - en op dit moment prioritair - de rechten van de gemeenschap als geheel te verdedigen, want die zijn net zo fundamenteel en zelfs nog dringender. We bevinden ons in een objectieve noodsituatie, of we dat nu prettig vinden of niet, en dus moeten we de kracht en de moed opbrengen om maatregelen te steunen waarvoor bij wijze van uitzondering en tijdelijk, en in elk geval steeds na toestemming van de bevoegde rechterlijke autoriteit, ook individuele rechten kunnen worden beperkt om een collectief goed van hogere orde, zoals de veiligheid van de burgers, te behoeden.
Nultolerantie voor terrorisme betekent niet dat we de fundamentele beginselen van onze rechtsorde niet eerbiedigen, maar wel dat we bij ons optreden steeds de wet in acht nemen. Daarom veroordelen we met kracht de ontvoeringen door de CIA op het grondgebied van soevereine lidstaten, zoals de ontvoering van een Egyptisch staatsburger op 16 februari 2003 in Milaan. We betreuren ook de zogenoemde licenties om te doden, die te vaak worden verleend aan politieagenten op basis van vermoedens en niet worden gerechtvaardigd door objectieve vereisten van noodweer, zoals helaas onlangs ook in een Europees land is gebeurd.
Kortom, ja tegen de wet inzake terrorisme, ja tegen een vastberaden en daadkrachtige bestrijding van het terrorisme, maar steeds in naam en met inachtneming van de wet. 
Elmar Brok (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, we weten dat terroristen tegenwoordig internationaal opereren. Het gaat om een grensoverschrijdend fenomeen met een vernietigingskracht die men vóór die tijd alleen uit oorlogen kende. Ik stel vast dat we om deze reden - in theorie - een nieuwe definitie van veiligheid nodig hebben, een definitie waarin elementen van interne en externe veiligheid worden gecombineerd. Tegelijkertijd moeten we inzien dat het ons kennelijk nog niet is gelukt om de samenvoeging van interne en externe veiligheid effectief te organiseren.
We moeten eveneens vaststellen dat het soms beter is op een grensoverschrijdend fenomeen internationaal te reageren, bijvoorbeeld wanneer de daders in land A worden opgeleid, in land B tijdelijk worden ondergebracht, de opdrachtgevers zich in land C bevinden en de aanslag in land D wordt gepleegd. Daarom is grensoverschrijdende samenwerking nodig. Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, u hebt ook enkele buurlanden als voorbeeld genoemd waarmee wij nauwer moeten samenwerken. Ik vind dat degenen die zich bezighouden met het binnenlands en het buitenlands beleid op dit gebied nauwer moeten samenwerken. Het is belangrijker dat men zich daarop concentreert dan dat men de druk op het terrein van het binnenlands beleid steeds verder opvoert, waardoor de vrijheden van de individuele burger worden ingeperkt.
De heer Wiersma heeft terecht naar voren gebracht dat samenwerking tussen de inlichtingendiensten en uitwisseling van gegevens veel belangrijker zijn dan de individuele burgers in onze lidstaten te kwellen. Daarmee kan een groter effect worden bereikt. Verder zien we dat de lidstaten bij iedere terreuraanslag in de Raad bijeenkomen en fantastische verklaringen afleggen, maar niets implementeren. Dat geldt voor bijna alle lidstaten.
Deze lijst van is indrukwekkend en is ook op mijn land van toepassing. Mevrouw Klamt wees op het arrestatiebevel dat niet is omgezet, maar dat geldt ook voor de overeenkomst betreffende wederzijdse rechtsbijstand in strafzaken van 29 mei 2000, het bijbehorende protocol van 16 oktober 2001, het protocol tot wijziging van de Europolovereenkomst van 27 november 2003 en het kaderbesluit inzake de tenuitvoerlegging van beslissingen tot bevriezing van voorwerpen of bewijsstukken uit 2003: ook die zijn niet omgezet. Al die lijsten halen niets uit. Daarom vraag ik de lidstaten eindelijk het afgesproken huiswerk te doen, zodat ze greep krijgen op dit grensoverschrijdende fenomeen in plaats van voortdurend nieuwe toespraken te houden waarmee ze zich vrijpleiten als zich een terreuraanslag voordoet, waarna er vervolgens weer niets gebeurt. Daarmee worden de burgers voor de gek gehouden. Laten we duidelijk maken dat we daaraan niet willen meewerken. 
Enrique Barón Crespo (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, commissaris, dames en heren, uiteraard wil ik allereerst mijn solidariteit betuigen met het Britse volk, en mijn bewondering uitspreken voor zijn vastberadenheid. Ik zou een drietal opmerkingen willen maken over de drie principes die de fungerend voorzitter van de Raad heeft voorgesteld.
In de eerste plaats ben ik het eens met het fundamentele punt dat hij aan het begin heeft genoemd over de bescherming van onze gemeenschappelijke waarden - democratie en eerbiediging van de mensenrechten - waarmee we een verenigd en vreedzaam Europa hebben weten op te bouwen. Daarvan uitgaand moeten we zien in te spelen op de schijnbare botsing der beschavingen. Ieder land heeft zo zijn problemen met de fundamentalisten. Ik denk dat het belangrijk is dat we, aan de vooravond van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties, één lijn trekken en het opnemen voor het verbond der beschavingen. De regeringen van Spanje en Turkije hebben hiertoe gezamenlijk een voorstel gedaan en de Britse regering staat daar positief tegenover, geloof ik.
In de tweede plaats meen ik uit de woorden van minister Clarke en commissaris Frattini te kunnen opmaken dat we een geconsolideerd rechtskader tot stand trachten te brengen voor de bestrijding van het terrorisme en de internationale misdaad, wel wetend dat de Grondwet nog niet van kracht is. Ik zou minister Clarke willen zeggen dat er weliswaar mensen zijn die “nee” hebben gezegd tegen de Grondwet maar dat het aantal mensen dat “ja” heeft gezegd veel groter is.
Naar mijn idee moeten we in deze periode van bezinning ervoor blijven ijveren dat wij met die Grondwet een rechtskader krijgen, en ik denk dat minister Clarke, als overtuigd pro-Europeaan, in de Britse regering een belangrijke bijdrage kan leveren door haar van de voordelen van deze Grondwet te overtuigen. Ik zou hem hiertoe willen aansporen.
In de derde plaats wil ik, wat de inlichtingenverstrekking en de samenwerking van inlichtingendiensten betreft, waar terrorismebestrijding voor minstens 70 procent op neerkomt, slechts ingaan op één punt waar ook minister Clarke over sprak, namelijk telecommunicatie.
Als we het hebben over de bescherming van de privacy, dan moeten we goed beseffen dat er hogere belangen zijn die een actief beleid rechtvaardigen. Minister Clarke heeft Londen genoemd als voorbeeld. Wat betreft de aanslagen in Madrid kan ik hem zeggen dat het juist dankzij de gegevens van mobiele telefoons was dat de politie de identiteit van de terroristen zo snel kon achterhalen. Bovendien werd hiermee voorkomen dat er nog veel meer slachtoffers vielen, want de terroristen stonden klaar om nog meer dodelijke aanslagen te plegen. Mijns inziens moeten we dat heel goed voor ogen houden als het gaat om de bescherming van de privacy en van de gemeenschappelijke waarden van onze samenleving. 
Sajjad Karim (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, als gevolg van hetbeleid, waartoe als reactie op de terroristische aanslagen in Londen werd besloten, is het Verenigd Koninkrijk direct verantwoordelijk voor het doden van een onschuldige man vanwege zijn uiterlijk. Deze man is uiteraard het slachtoffer, maar er vallen meer verliezen te betreuren: de mensenrechten en burgervrijheden in de Europese Unie.
Een aantal regeringen in de EU neemt mensen in het vizier, houdt ze aan en fouilleert ze uitgaande van een racistisch profiel. Als veiligheidsdiensten echter openlijk bevestigen dat ze het gemunt hebben op jonge mannen uit een etnische minderheidsgroep, zal de rest van de bevolking degenen die aan dat profiel voldoen als verdachten zien. Dat heeft een verwoestende werking op de banden tussen de verschillende bevolkingsgroepen.
Ons antwoord op de terroristische dreiging moet worden ingegeven door het verstand. Daarom is juist een bijdrage nodig van de bevolkingsgroepen die door het huidige beleid naar de rand van de samenleving worden verbannen. Slechts een gezonde en opbouwende dialoog kan leiden tot het bestrijden van woede en haat, zodat het bij de wortels kan worden uitgeroeid. De mensenrechten van EU-burgers die toevallig aan een bepaald profiel voldoen, mogen vanwege de jacht op daders en het voorkomen van terroristische aanslagen niet zo maar in het gedrang komen.
De openbare veiligheid is van het opperste belang. Het voorzitterschap moet echter erkennen dat overdreven beperking van de vrijheid van onze burgers eenvoudigweg leidt tot de verwezenlijking van het doel dat deze extremisten uiteindelijk nastreven. Indien we radicale reacties niet kunnen voorkomen, voeden we het monster dat we nu juist proberen te vernietigen.
Europa heeft vandaag de kans om een rationele, vastberaden en liberale respons te geven op de extremistische krachten binnen onze landsgrenzen. Onze burgers moeten daarbij als gelijken worden beschouwd, tenzij - of totdat - een van hen daadwerkelijk acties onderneemt om de veiligheid van de maatschappij te bedreigen. Onze respons moet vereend, vastberaden en onverbiddelijk maar ook altijd proportioneel zijn en gegrondvest op de rechtsstaat. Laten wij niet toestaan dat straks door ons eigen toedoen dat wordt bereikt wat een terroristische actie nooit kan bereiken.
Ik hoor vaak dat moskeeën in het vizier moeten worden genomen. Ik ben een Europese moslim. Ik heb mijn religieuze opvoeding genoten in diezelfde moskeeën. Ik heb daar geleerd om een goede burger te zijn die zijn bijdrage aan de maatschappij levert en trots is Europeaan en Brit te zijn. Veroordeelt u alstublieft niet miljoenen mensen als ik tot tweederangs burgers, vanwege ons uiterlijk of door het ontkennen van onze bijdrage aan de maatschappij.
Tenslotte, mijnheer de fungerend voorzitter, herhaal ik: laten wij niet toestaan dat wij straks door eigen toedoen bewerkstelligen wat een terroristische actie nooit kan bewerkstelligen. 
Camiel Eurlings (PPE-DE ).
   - Voorzitter, de balans tussen individuele vrijheid en de veiligheid van de samenleving als geheel is een essentieel onderdeel van ons democratisch bestel. Die balans mag evenwel nooit boven kritiek verheven zijn of nooit buiten discussie worden geplaatst. Ik ben het met minister Clarke eens dat in deze tijd van toegenomen dreiging die balans opnieuw bekeken moet worden voor het beschermen van de collectieve vrijheid. Het is inderdaad zaak dat daarbij heel nadrukkelijk een grensoverschrijdende aanpak wordt gekozen want, zoals Elmar Brok net zei, de onveiligheid en de criminaliteit houden niet op bij de grens. U maakt een opmerking over de aanpak van asiel, van smokkel, van mensen en van drugs. Dat waren nu juist kernonderdelen van het Constitutioneel Verdrag en ik vind het dus fijn te horen dat u daaraan belang hecht. Ik mag hopen dat het Britse voorzitterschap in deze tijd van - zoals u dat noemt - de Europese zich in elk geval ten volle zal inzetten om die kernpunten van het Constitutioneel Verdrag alsnog te realiseren.
Vervolgens de balans tussen vrijheid en verantwoordelijkheid. Zoals Hans-Gert Poettering, onze fractievoorzitter, zei, zijn de meeste moslims in Europa zeer gehecht aan onze Europese waarden. Maar als je de kleine individuen die daar niet aan gehecht zijn, wil aanpakken dan moet je wel de grens duidelijker durven trekken. Ik noem in dit opzicht twee punten.
Ten eerste, radicale imams die vanuit het buitenland, van buiten Europa komen om hier mensen te brainwashen, zullen we moeten durven uitzetten. Uw regering in Engeland heeft voorstellen in die zin gedaan op nationaal vlak. Mijn regering in Nederland ook. Vindt u niet, gelet op het feit dat wij open binnengrenzen hebben, dat in heel Europa die duidelijke aanpak zou moeten worden gevolgd? Wil de commissaris, samen met het voorzitterschap, dat bevorderen?
Ten tweede, het ronselen voor de Jihad. Dat is een probleem, want wij hebben vrijheid van gedachte. Maar het ronselen van mensen voor de Jihad zal nadrukkelijker moeten worden aangepakt. Wordt het niet tijd dat we de hele ronselactiviteit als zodanig in onze lidstaten strafbaar gaan stellen? Nu kunnen we dit immers nauwelijks aanpakken.
Foute organisaties vervolgens, ook die glippen te vaak door de mazen van het net. Sommige landen verbieden organisaties, andere niet. Vindt u beiden niet dat in heel Europa echt foute organisaties overal op dezelfde manier zouden moeten worden aangepakt en dat terroristische organisaties die op de Europese lijst staan in de hele Unie even duidelijk de voet moet worden dwars gezet?
Kijk nu naar de praktijk van alledag. Ik noem hier één voorbeeld: Hizb ut-Tahir, een radicale moslimorganisatie die tegen de democratie en voor de radicalisering is. Deze organisatie, die actief is in Europa, wordt in Duitsland streng verboden. Maar in het buurland Nederland of in Oostenrijk is deze organisatie ook actief en wordt haar geen strobreed in de weg gelegd. Dit kan toch niet het Europa van 2005 zijn? Kunnen we van u verwachten dat dergelijke organisaties meer Europees worden aangepakt, dat daar een duidelijker lijn wordt getrokken en dat we ook ten aanzien van terroristische organisaties, zoals Hezbollah, eindelijk een keer een duidelijke lijn durven trekken?
Het laatste punt betreft de informatieoverdracht. U heeft als Raadsvoorzitter het recht ons Parlement te vragen dataretentie opnieuw te bekijken. Maar mogen wij u dan aanspreken op datgene wat de terrorismecoördinator Gijs De Vries iedere keer zegt, namelijk dat hij door gebrekkige medewerking van lidstaten niet in staat is geheime diensten informatie te laten uitwisselen? Laten we hier open zijn: hij zegt dat het probleem, met name ook aan de Engelse kant, bij de Engelse is dat die informatie niet op Europees niveau wordt uitgewisseld. Kan de Raadsvoorzitter hier verklaren dat hij dat onacceptabel vindt en dat het Engels voorzitterschap er een prioriteit van maakt dat in de toekomst de informatie tussen de geheime diensten automatisch wordt uitgewisseld wanneer het de veiligheid van ons allen aangaat, zoals afgesproken na de aanslagen in Madrid en New York? 
Giovanni Claudio Fava (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, minister Clarke, dit Parlement kan niet anders dan ermee instemmen dat we dringend iets moeten doen tegen terrorisme. Het is ook van mening dat deze reactie samen moet gaan met een strenge opstelling bij de verdediging van de mensenrechten. Wanneer we het hebben over de mensenrechten, doelen we op een strenge, pragmatische opvatting van de mensenrechten, niet op een zuiver abstract en virtueel debat.
Als we toegeven en dit traditionele, geconsolideerde niveau van bescherming van de mensenrechten, van aandacht voor deze grondrechten verlaten, zullen we terroristen hun eerste sensationele overwinning schenken. Dan hebben we aangetoond dat onze waarden, de waarden waarop we beweren dat onze zogenoemde westerse cultuur is gebaseerd, in werkelijkheid fragiele, precaire, absoluut partijdige waarden zijn.
Mijnheer de minister, ik wil u graag een paar vragen stellen naar aanleiding van enkele omissies die ons in uw toespraak zijn opgevallen. Commissaris Frattini spreekt terecht van preventie, dus van het zoeken naar oorzaken. Dit Parlement wil graag weten of het antwoord kan krijgen op een eenvoudige, elementaire vraag: is de oorlog nu een van de oorzaken van de verbreiding van terrorisme op deze planeet of niet? Reactie, zegt commissaris Frattini. Onze vraag is echter of er een limiet is aan de toevlucht tot vormen van standrecht, zoals de heer Watson zegt.
Dat is geen abstracte of filosofische vraag. In verschillende landen - in Zweden, Duitsland en Italië - lopen justitiële onderzoeken naar de verantwoordelijkheid van Amerikaanse geheime diensten en de collusie van Europese geheime diensten bij de ontvoering van een aantal Europese en niet-Europese burgers naar Egypte, Syrië en andere landen van het Midden-Oosten, waar zij zijn ondervraagd en gemarteld, in enkele gevallen zijn geëlimineerd. Daar hebben we het gisteren ook over gehad, mijnheer de minister.
Wat is het standpunt van de Raad over de lopende onderzoeken? Het standpunt van de Commissie kennen we, dat is een duidelijk standpunt; zij is niet van zins andere, dermate ernstige schendingen van de mensenrechten te tolereren.
Tot slot, mijnheer de minister: is het proportionaliteitsbeginsel nog van kracht binnen de Europese instellingen? Veel collega’s hebben vragen gesteld over het bewaren van gegevens. Op dit moment staan twee verschillende benaderingen diametraal tegenover elkaar: de Commissie heeft het over specifieke doelstellingen, onder de controle van een onafhankelijke autoriteit, maar de Raad is voornemens zonder enige selectie alle gegevens te vergaren.
Op welk compromis zullen we uitkomen? Wat zal de rol van dit Parlement zijn bij het vaststellen van dat evenwicht en wat zal globaal gezien de politieke rol van dit Parlement zijn? Zal ons alleen maar om onze instemming en bekrachtiging worden gevraagd, of zullen we ook onze taak van hoeder kunnen uitoefenen? Op deze vragen zouden we graag een antwoord krijgen, mijnheer de minister. 
Cecilia Malmström (ALDE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, de terreurdaden in Londen van deze zomer hebben opnieuw laten zien hoe kwetsbaar onze open democratieën zijn. Opnieuw werden onschuldige mensen op weg naar hun werk getroffen. Hoe kunnen we ons beschermen wanneer onze eigen medeburgers, gerespecteerde buren en geliefde huisvaders, plotseling veranderen in gewetenloze doodsmachines?
Meer dan ooit is samenwerking nodig voor het helpen voorkomen van terreurdaden, en het opsporen, ontmaskeren en gevangennemen van personen die terreurdaden of andere grensoverschrijdende criminaliteit plannen. Op het punt van de grensoverschrijdende samenwerking liggen de schurken ver voor op de politie en de politici. We moeten beter doen en erin slagen in dezelfde mate samen te werken.
We praten heel veel, maar, zoals collega’s al hebben vermeld, er is heel weinig gebeurd. Onze terrorismecoördinator, Gijs de Vries, heeft er uiteraard meerdere malen op gewezen dat er te veel woorden maar te weinig daden zijn. Veel geschreeuw maar weinig wol, zoals dat heet.
Vooral het inlichtingenwerk, waar minister Clarke zo geëngageerd over praatte, is echt van centraal belang. Europol en Eurojust moeten veel meer middelen krijgen en misschien ontwikkeld worden tot een soort Europese FBI, die kan coördineren en leidinggeven aan opsporingsactiviteiten, vooronderzoek en misschien zelfs arrestaties. Het zou mogelijk moeten zijn om informatie en inlichtingen van de verschillende lidstaten te coördineren.
De strijd tegen de misdaad is een belangrijke evenwichtsoefening, waarbij men de hele tijd balanceert tussen de behoefte aan veiligheid en harde maatregelen enerzijds en de privacy van het individu anderzijds. De ontwikkeling van de laatste jaren heeft ons allen gedwongen om tot op zekere hoogte afstand te doen van ons privé-leven. Bijvoorbeeld worden camera’s in de openbare ruimte steeds meer aanvaard. Die hebben ook een belangrijke rol gespeeld bij het werk van de politie in Londen om terroristen te identificeren.
Bij elke maatregel moet steeds een nauwkeurige afweging worden gemaakt. De argumenten voor het opbouwen van grote systemen voor opslag van gegevens, telefoongesprekken, e-mails en sms-berichten hebben mij tot nu toe niet overtuigd. Het is een zeer grote ingreep in het privé-leven, met veel gevaren voor misbruik. De meesten van ons zijn per slot van rekening geen misdadigers.
Antonio Tajani (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, de aanslagen van 11 september, in Madrid, Londen en Sharm el-Sheik, maar ook die in andere Aziatische en Afrikaanse steden, laten zien dat het terrorisme niet alleen een ander gezicht heeft gekregen, maar ook andere strategieën, organisatievormen en wapens gebruikt om onze democratieën te treffen. Met het oog op deze evolutie van de terroristische dreiging moeten we de maatregelen actualiseren en aanpassen die noodzakelijk zijn om de vijanden van de vrijheden te overwinnen.
Om het recht op veiligheid van zijn burgers te kunnen verdedigen moet Europa al het mogelijke doen om zich te voorzien van operationele instrumenten en regels voor de preventie en bestrijding van Al Qa’ida en zijn handlangers.
De Raad, de Commissie, het Europees Parlement en de lidstaten moeten snel gemeenschappelijke maatregelen nemen, vooral op delicate terreinen waar tegelijkertijd de veiligheid en de vrijheidsrechten in het geding zijn. Er zijn geharmoniseerde maatregelen nodig voor bijvoorbeeld de uitzetting van personen die haat en geweld prediken en een gevaar vormen voor de veiligheid. Italië - en het doet me genoegen dat Nederland het daarmee eens is - heeft gisteren een imam uitgezet en zal in de komende dagen nog meer personen uitzetten.
Er is behoefte aan geharmoniseerde maatregelen, aan verdeling van de politieke en economische verantwoordelijkheden, ook in de sector van de grensbewaking en de clandestiene immigratie, en aan harmonisatie en coördinatie van het optreden van de politie en de inlichtingendiensten.
Ik sta dus achter de voorstellen van het Engelse voorzitterschap en van commissaris Frattini. Ik doel op het vergaren en opslaan van gegevens over het telefoonverkeer. Als deze gegevens niet waren gebruikt, was het niet mogelijk geweest in Rome een van de daders van de aanslagen in Londen te arresteren.
Terrorisme kan echter niet alleen worden bestreden en overwonnen door middel van repressie - natuurlijk met inachtneming van de mensenrechten - dat wil zeggen met wetgeving, politieoptreden en inlichtingendiensten. De sterke arm alleen is niet genoeg, we hebben ook de politieke arm nodig.
Er is krachtig optreden van Europa en de nationale staten nodig om de gematigde islam bij deze strijd te betrekken: ik denk aan de islamitische adviesorganen die geweldplegers en haatpredikers isoleren, en die ervoor zorgen dat de in Europa levende moslims niet voor hun doelen worden misbruikt.
We mogen islam en terrorisme niet met elkaar verwarren, maar we moeten diegenen veroordelen die in naam van extremistische ideeën proberen te verhinderen dat jonge Europese moslims naar staatsscholen of erkende scholen gaan in plaats van naar koranscholen. Dat is een verontrustend verschijnsel - in Milaan kennen we een opzienbarend geval - dat de integratie van immigranten in Europa belemmert en illegaliteit creëert.
Net zo min als de nationale staten de uitdaging van deze tijd alleen kunnen aangaan, kan Europa het alleen doen. Er is bredere samenwerking nodig, zeker met de Verenigde Staten, maar ook met de gematigde Arabische landen die eveneens doelwit zijn van Bin Laden.
Om al deze redenen steunt de delegatie van Forza Italia in de Europese Volkspartij de acties van de Unie bij de bestrijding van terrorisme, maar tegelijkertijd beschermt zij de mensenrechten en de veiligheid van iedereen die in Europa woont. 
Rosa Díez González (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik geeft toe dat ik, als het om terrorismebestrijding gaat, geen neutraal standpunt inneem. Ik sta volledig achter de benadering en de prioriteiten die minister Clarke ons vandaag namens het Britse voorzitterschap heeft voorgesteld. Daarom wil ik zijn aanwezigheid en die van commissaris Frattini in deze vergaderruimte benutten om erop te wijzen dat we in actie moeten komen, dat we een politiek initiatief moeten nemen.
Terrorismebestrijding is meer dan het vervolgen en aanhouden van criminelen en het troosten van slachtoffers; het is meer dan politionele samenwerking en solidariteit. Het gaat er niet om de operationele bevoegdheden van de ministeries van Binnenlandse Zaken en Justitie te beperken, waar het om gaat is dat we op doeltreffende en verantwoordelijke wijze reageren op de dreiging van het terrorisme voor de democratie.
Terrorisme is een keus, een laaghartige, laffe en onbarmhartige keus. Terreurdaden zijn niet voorgeschreven door welke ideologie, godsdienst, sociale of politieke omstandigheid dan ook, ze zijn door niets te rechtvaardigen.
Een doeltreffend beleid moet niet alleen degenen die rechtstreeks voor de misdaden verantwoordelijk zijn kunnen opsporen en aan de politie kunnen overdragen, het moet ook de oorzaken en degenen die deze terreurdaden rechtvaardigen, kunnen aanpakken. Want de terrorist is niet alleen degene die de bommen legt, de schuld ligt ook bij degenen die jongelui die in een democratisch land zijn geboren en getogen, aanzet tot haat, een haat die hen fanatiek maakt en hen ertoe brengt hun buren te vermoorden en miljoenen onschuldige burgers te terroriseren, zoals op dramatische wijze is aangetoond met de aanslagen in Londen, of gedurende de 27 jaar dat ETA aanslagen heeft gepleegd in Spanje.
Europa heeft een duidelijke stem nodig waarin de burgers ons politieke standpunt kunnen herkennen. Het moet de burgers van Europa, net als de terroristen, duidelijk zijn dat wij er niet in berusten om onder de dreiging van terreur te leven. Zij moeten weten dat wij alle vereiste beslissingen zullen nemen en alle instrumenten van de rechtsstaat zullen gebruiken om hun veiligheid te garanderen, hun vrijheid te verwezenlijken en de strategie van de terroristen te doen mislukken.
In een democratie is veiligheid een instrument dat in dienst staat van de vrijheid. We weten allemaal dat er veiligheid zonder vrijheid bestaat, maar vrijheid zonder veiligheid bestaat niet. Alleen in een pluralistische, democratische en veilige samenleving kan een volwaardig gebruik van de vrijheden worden gewaarborgd. Geen van beide rechten mag worden opgegeven, en wij moeten ze compatibel maken.
Ik wil niet alleen mijn steun betuigen aan de aangekondigde maatregelen, maar ook aandringen op een gemeenschappelijk, transparant en algemeen aanvaard antiterreurbeleid, zodat de democratie wordt versterkt, de burgers weer vertrouwen krijgen in de instellingen, en de terroristen al hun illusies laten varen. 
Geoffrey Van Orden (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter, mijnheer de minister van Binnenlandse Zaken, ik wil ook u van harte welkom heten. Ik besef voor welke enorme uitdagingen u wordt gesteld. Wij zijn het met u eens dat benadrukt moet worden hoe belangrijk de uitvoering van doeltreffende praktische maatregelen is, evenals de verbetering van de internationale samenwerking. Ik wil u echter waarschuwen. Ik ben ervan overtuigd dat de Europese Unie een aantal zinnige bijdragen kan leveren aan de strijd tegen het terrorisme, maar zij heeft de nare gewoonte om, over de rug van de slachtoffers van een crisis heen, de eigen macht uit te breiden, in plaats van automatisch concrete, praktische, zinvolle actie te ondernemen. Ik vertrouw erop dat uw antennes gevoelig genoeg zijn om dit soort signalen op te vangen.
Ik ben niet de enige die weet dat terrorisme niet alleen met intensievere veiligheidsmaatregelen kan worden verslagen. We moeten het terrorisme met alle mogelijke middelen bestrijden, met politieke, diplomatieke en financiële middelen, met de inzet van de gemeenschappen waar terroristen ondersteuning vinden, met verstandige berichtgeving in de media en een goede voorlichting van het publiek. Tot op heden zijn wij met geen van deze methoden erg succesvol geweest. Voordat we de Europese Unie in onze strijd betrekken, mijnheer de fungerend voorzitter, moeten we thuis orde op zaken stellen. We hebben hier vandaag in het Parlement kiezers uit East Anglia en Cambridgeshire, die zich net als ik afvragen wanneer de regering een minister voor binnenlandse veiligheid gaat benoemen. Bovendien zou het geen slecht idee zijn om de grenzen in het Verenigd Koninkrijk beter te beveiligen.
Wij zijn weliswaar niet met handen en voeten gebonden aan de eerbiediging van de Schengenovereenkomst, maar toch hebben wij geen idee wie ons land binnenkomt of verlaat. Wij hebben minstens een half miljoen illegale immigranten die er niet zouden mogen zijn. We moesten van de autoriteiten in Pakistan horen dat de zelfmoordenaars die zich in Londen met behulp van bommen opbliezen, naar Pakistan zijn gereisd en daarna waarschijnlijk naar Afghanistan, waar ze door terroristen zijn geïndoctrineerd en getraind. We weten dat extremisten in Groot-Brittannië consequent misbruik maken van de beschutting van onze vrije maatschappij, en ondertussen financiële steun geven aan een groot aantal bekende terroristische organisaties, waarvoor ze ook ronselen. Geen wonder dat Londen alom bekend staat als “Londonistan”.
Organisaties in het Verenigd Koninkrijk die het terrorisme in Groot-Brittannië of daarbuiten steunen, moeten opgeheven worden. Het moet echter van mijn hart dat ik met walging heb geluisterd naar de heer Watson, de leider van de liberalen, die stond te verkondigen dat terroristen dezelfde mensenrechten hebben als hun slachtoffers. Mijnheer de fungerend voorzitter, u heeft een volle agenda. U heeft onze steun als het gaat om krachtige, doeltreffende en passende maatregelen. 
Michael Cashman (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ben verheugd over de verklaringen van de fungerend voorzitter van de Raad en de commissaris. Ik wil echter het woord richten tot de afgevaardigden van dit Parlement.
Na 11 september zijn wij wakker geschud door bomaanslagen in Madrid, Londen en Turkije. We hebben gehoord dat bij de Raad en de Commissie op actie wordt aangedrongen. Het spreekt voor zich dat zij tot actie moeten overgaan, maar dat geldt ook voor het Europees Parlement. Terroristen en de georganiseerde misdaad maken gebruik van de moderne technologie, terwijl wij hier, in dit Parlement erover debatteren of onze politie- en inlichtingsdiensten toegang zouden moeten krijgen tot dezelfde instrumenten en dezelfde technologie. In ons betoog verdedigen wij het recht op privacy, terwijl de levens van onze burgers fysiek worden beschadigd, ondermijnd en soms beëindigd. De gewone man en vrouw vragen ons hun levens en gemeenschappen veiliger te maken. Natuurlijk moeten we een evenwicht bereiken als het gaat om privacy en het bewaren en gebruiken van gegevens, maar terroristen en criminelen mogen daardoor niet de kans krijgen onze levens te bedreigen en meer gewelddaden te begaan.
Wij moeten in dit Parlement een einde maken aan het interinstitutionele dispuut en gezamenlijk optreden, met de Commissie en de Raad, opdat overeenstemming wordt bereikt. Wij moeten zorgen voor als het gaat om dataretentie, het gebruik van biometrische gegevens en passagiergegevens, het Schengeninformatiesysteem van de tweede generatie, het Visum Informatie Systeem, en de samenwerking tussen politie- en inlichtingsdiensten.
Evenwicht is van essentieel belang, maar vergeet niet: terroristen hebben geen respect voor de democratie en nog minder voor de mensenrechten, met uitzondering van hun eigen rechten. Politieke extremisten zullen gebruik maken van het vacuüm dat wij creëren omdat we, comfortabel in onze veilige omgeving, geen actie ondernemen en eindeloos praten.
Onze burgers vrezen dat wij het contact met de werkelijkheid verloren hebben en hun angsten, behoeften en levens niet begrijpen. Extremisten gebruiken de gevaarlijke combinatie van terrorisme, immigratie, asiel en de angst voor vreemdelingen om hun plannen te verwezenlijken, waarmee zij de rechten van de kwetsbaren in gevaar brengen. We moeten de zaak praktisch en verstandig aanpakken, maar ook handelen.
Vrijheid van verkeer in de Europese Unie wordt gezien als het belangrijkste voordeel van het EU-lidmaatschap. Dat recht hebben we verworven door een ander recht op te geven. We hebben ermee ingestemd dat informatie verzameld, bewaard en ook gebruikt wordt. Indien we dat recht op privacy niet hadden opgegeven, dan hadden we geen vrijheid van verkeer in de Europese Unie genoten. 
Othmar Karas (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, u zei in het begin dat de burgers van Europa teleurgesteld en ontevreden zijn. Dat klopt, maar waarom zijn ze dat? Omdat wij er als Europese Unie onvoldoende in slagen de verwachtingen van de burgers waar te maken en omdat we dat niet geloofwaardig en overtuigend genoeg doen. Waarom doen we dat niet? Niet omdat het ons aan betrokkenheid of aan de noodzakelijke wil ontbreekt, maar omdat we over onvoldoende bevoegdheden beschikken en omdat bij bepaalde lidstaten de wil ontbreekt om woorden in daden om te zetten.
Sommige afgevaardigden klagen voortdurend over de regeldrift. Ik mis echter een uitbreiding van de Europese regelgeving op het gebied van veiligheid. Ik vraag de Raad: geeft u ons de middelen, geeft u ons de instrumenten, geeft u de Gemeenschap de bevoegdheden om te doen wat de Europese burgers terecht van ons verwachten! Geen woorden maar daden! Als de Europese Unie het antwoord wil zijn op de globalisering, moet de Europese Unie worden versterkt en moet het concept van een politieke unie met een gemeenschappelijk buitenlands, veiligheids- en defensiebeleid snel worden gerealiseerd.
Als de Europese Unie een geloofwaardig, serieus en adequaat antwoord wil geven op de gevaren van terrorisme, drugsgebruik, mensenhandel, illegale immigratie en corruptie, hebben we meer geld en een sterkere Europese Unie nodig. Als we groei en werkgelegenheid, onderzoek en ontwikkeling, sociale zekerheid en armoedebestrijding werkelijk willen verbeteren, hebben we meer geld en een sterkere Europese Unie nodig. We hebben geen behoefte aan nog meer aanbevelingen aan de EU, aan nog meer lippendienst of praatjes waarin de schuld bij een ander wordt gelegd. We hebben behoefte aan meer beleid, aan een grotere wil tot saamhorigheid, aan meer vastberadenheid, meer politiek optreden en een sterkere Europese Unie.
De Europese Unie is de belangrijkste bijdrage aan het oplossen van alle problemen die geen halt houden bij de landsgrenzen. Renationalisering van de EU is de grootste vriend van terroristen, egoïsten, extremisten en opportunisten. Een gemeenschappelijk Europa, een sterke EU is hun grootste vijand. 
Edith Mastenbroek (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, er is al gezegd dat in de twee speeches die we vanmorgen hebben gehoord, enigszins verschillende benaderingen tot uiting komen. De heer Frattini heeft gesproken over het aanpakken van de politieke en sociale structuren van het terrorisme. Hij sprak over een dialoog tussen culturen en religies en over de bevordering van de grondrechten en -vrijheden, niet alleen als doel maar ook als strategie voor terreurbestrijding. In de woorden van de heer Clarke wordt een praktischer benadering beschreven. Hij geeft een samenvatting van een aantal concrete en praktische maatregelen waardoor politie en justitie krachtiger kunnen optreden. Beide benaderingen zijn noodzakelijk en even waardevol.
De terroristen hebben toegeslagen in New York, Madrid, Londen, Turkije en Amsterdam. Toen ik in Marokko was, vlak na de terroristische aanslagen in Casablanca, waren er overal op straat enorme aanplakbiljetten waarop te lezen was – kom niet aan mijn land, kom niet aan mijn buren, kom niet aan mijn medeburgers. Dit is de reactie die wij als Europeanen moeten geven: “kom niet aan Europa”. Het doet er niet toe wie je bent, of welk excuus je hebt bedacht voor je verwerpelijke en nihilistische, gewelddadige ideologie. Indien je onze medeburgers geweld aandoet, zullen we je vinden en zullen we je straffen. De heer Clarke heeft gelijk: het gebrek aan geloof in de structuur van de Europese Unie is een afspiegeling van het gebrek aan vertrouwen in de mogelijkheden die de EU heeft om actie te ondernemen.
Indien we effectief wat willen bereiken, hebben we veel meer nodig dat een sterke politiemacht. We moeten het probleem dat we hebben, volledig zien te doorgronden. We hebben gezamenlijk inzicht verwerven in de netwerken van de mensen die in onze binnensteden en onze gevangenissen jonge mannen en vrouwen ronselen. We moeten een gemeenschappelijk standpunt hebben over democratie en rechten en een gemeenschappelijke strategie.
We moeten van het simplistische idee af dat meer beveiliging automatisch een beperking van de grondvrijheden betekent. De beperking van de privacy resulteert ook niet automatisch in meer beveiliging. Indien we de Europese burgers ervan willen overtuigen dat de maatregelen die wij nemen waardevol zijn, moeten we enkel maatregelen nemen waarvan wij de noodzakelijkheid kunnen aantonen.
De noodzaak van meer dataretentie is nog niet voldoende bewezen, maar de noodzaak van meer mensen bij het inlichtingenwerk en van een beter begrip van het probleem wel. Er is behoefte aan een dialoog over de plaats die de islam in onze samenleving inneemt en over de toekomst van het multiculturalisme. Daar hebben wij de benadering van Frattini nodig. We hebben echter ook behoefte aan de nuchtere benadering die ik tussen de regels van de heer Clarke door lees.
“Kom niet aan mijn land” - het doet er niet wie wij zijn, welk geloof wij aanhangen of waar we vandaan komen: als je aan onze medeburgers komt, dan kom je aan ons. Kom niet aan Europa of de waarden die Europa vertegenwoordigt; dankzij die waarden kunnen wij allen in vrede samenleven. 
Agustín Díaz de Mera García Consuegra (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik vind dat we het probleem goed moeten definiëren. Dan komen we tot de conclusie dat er sprake is van een langdurige aanval op onze democratie, en het lijkt me dan ook weinig zinvol om in een democratische samenleving vrijheid en veiligheid op voet van gelijkheid te plaatsen. In uitzonderlijke en bijzonder ernstige situaties moeten we speciale maatregelen nemen, maatregelen van conjuncturele aard en met een rechtsgrondslag, maar die op resolute, ferme en onvermurwbare wijze ten uitvoer worden gelegd.
Er is nog een kwestie die achter de coulissen meespeelt in dit debat, en daar wil ik het nu over hebben. Het gaat om het controversiële probleem van dataretentie. Er wordt evenwel niet gezegd - maar ik zeg het wel - dat daar pressiegroepen en onaanvaardbare economische belangen achter zitten. Daarbij komt, mijnheer de Voorzitter, dat economische en veiligheidsbelangen niet tegen elkaar kunnen worden afgewogen en nog minder kunnen worden verstopt onder de dekmantel van een zogenaamde schending van de openbare vrijheden, ook al is die van tijdelijke aard. Mijnheer de Voorzitter, ik sta volledig aan de kant van de slachtoffers, aan de kant van de Britse slachtoffers en de Britse regering, en die heeft mijn volledige steun. Ik sta aan de kant van democratische rechters en politie.
Tenslotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik nog iets zeggen waarvan ik mij terdege bewust ben. Zij horen ons, ze hebben hun wegen om ons te horen, maar wij willen niet weten wat ze zeggen, maar wanneer ze iets zeggen en tegen wie. Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, we zitten hier niet in Disneyland, maar we zijn verwikkeld in een democratische en vastberaden strijd tegen de terreur. 
Libor Rouček (PSE ).
   - Het debat van vandaag gaat over vrijheid en veiligheid. Deze twee begrippen zijn met elkaar verstrengeld: zonder vrijheid, burgerrechten en grondrechten is het onmogelijk veiligheid te creëren, en zonder veiligheid kunnen er geen vrijheid en mensenrechten bestaan binnen een rechtstaat. Ik zeg u dit als vertegenwoordiger van een nieuwe lidstaat, die gedurende tientallen jaren bezet werd gehouden door een vreemde mogendheid en aldus van zijn vrijheid was beroofd. Een van de redenen waarom de burgers van de Tsjechische Republiek, Slowakije, Polen, Hongarije en andere landen vóór toetreding tot de Unie waren, had te maken met het feit dat dan de rechtstaat, de mensenrechten, de burgerlijke vrijheden en de veiligheid konden worden geconsolideerd.
De burgers zijn er zich terdege van bewust dat het internationale terrorisme, de internationale georganiseerde misdaad en illegale immigratie verschijnselen zijn die zich van grenzen niets aantrekken. Ze beseffen ook door de huidige mondialisering geen enkel land deze problemen in zijn eentje kan oplossen, en dat betekent dat er op al de zojuist genoemde gebieden intensief zal moeten worden samengewerkt. Daarom ben ik heel blij met de opmerkingen van de heer Clarke. Hij benadrukte het belang van samenwerking: tussen de regeringen en tussen de politiekorpsen van de verschillende landen. Ik ben ook heel tevreden met de initiatieven van de heer Frattini, zoals bijvoorbeeld de nieuwe regels voor het gemeenschappelijk immigratie- en asielbeleid en het voorstel voor een richtlijn betreffende het bewaren van telefoon- en internetgegevens.
Alle publieke opinieonderzoeken laten zien dat de Europese burgers voor meer Europese samenwerking op het gebied van de veiligheid zijn. Daarom wil ik de Raad, maar vooral ook de Commissie oproepen tot een hechtere samenwerking. De burgers zijn er immers van overtuigd dat meer Europa meer veiligheid betekent. 
Herbert Reul (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, niemand hier in de zaal twijfelt eraan dat er meer en passende maatregelen nodig zijn om terrorisme en criminaliteit te bestrijden. Het baart mij echter in toenemende mate zorgen dat de politiek zowel op nationaal als internationaal niveau op nieuwe problemen vaak niet anders kan reageren dan met nieuwe regels, nieuwe richtlijnen en nieuwe maatregelen. Ik ben ervoor dat de politie en de veiligheidsdiensten nieuwe instrumenten krijgen, maar ik hecht er wel belang aan dat ook wordt aangetoond dat die nieuwe maatregelen nodig zijn. Ik vind het belangrijk om te weten of de maatregelen die tot nu zijn genomen, effectief zijn geweest.
Hoe staat het met de samenwerking tussen de lidstaten? Daar ligt toch het eigenlijke probleem als het gaat om interne veiligheid en criminaliteitsbestrijding. Enkele vorige sprekers hebben daar al op gewezen: vijfentwintig niet geharmoniseerde rechtsstelsels, gebrekkige uitwisseling van gegevens, gebrekkige uitwisseling van informatie tussen inlichtingendiensten. Hoe gaat men eigenlijk om met maatregelen als ze eenmaal zijn afgesproken? Worden ze in iedere lidstaat omgezet of niet? Ik zou wel eens een inventarisatie willen zien van de tekortkomingen in de samenwerking, een overzicht waarin staat hoe de besloten maatregelen worden omgezet en hoe het is gesteld met het functioneren van de reeds bestaande instellingen. Zo’n lijst is nodig om te kunnen vaststellen wat daarbovenop nog nodig is.
Dan staan wij er ook voor open om over nieuwe instrumenten na te denken. Ook dan geldt echter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, dat de noodzaak van iedere maatregel afzonderlijk moet worden aangetoond. Het geeft te denken dat we hier in het Parlement nu al een jaar lang vragen om een bewijs dat de maatregelen voor het bewaren van communicatiegegevens noodzakelijk zijn en dat ons nu pas voor het eerst een paar voorbeelden voor die noodzaak worden voorgelegd. Dat is echter geen bewijs. Uit die paar voorbeelden blijkt alleen dat het in die gevallen nuttig was. Dat irriteert me. Ik ben blij dat we in ieder geval deze voorbeelden hebben gekregen, maar het is niet voldoende.
Wat commissaris Frattini daarstraks betoogde, is juist: wanneer we nieuwe maatregelen treffen, moet allereerst duidelijk zijn dat het slechts om bepaalde gegevens gaat, die slechts voor bepaalde tijd en voor bepaalde doeleinden worden gebruikt. Wij zeggen dus niet zomaar “ja” tegen alles, maar wijzen ook niet alles vierkant af. Wij willen garanties voor een gedifferentieerde en proportionele aanpak.
Ik verwacht ook dat het Parlement serieus wordt genomen. Commissaris Frattini zei daarstraks dat hij het Parlement erbij wil betrekken. Zoals de zaak er nu voorstaat, is de Raad niet bereid het Parlement voldoende te betrekken bij de kwestie van de bewaring van gegevens en dat kan niet. 
Emilio Menéndez del Valle (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, sinds 11 september 2001 spelen de Verenigde Staten, onder het voorwendsel van maximale beveiliging, een leidende rol in een verborgen en gedurende enige tijd ook geheime oorlog. Het gaat hierbij om wat je het “verplaatsen van martelingen” zou kunnen noemen, een praktijk die onlangs in het nieuws is gekomen met de ontvoering van een Egyptenaar, midden in Milaan, vermoedelijk door de CIA. Het Italiaans openbaar ministerie gaf toen opdracht dertien Noord-Amerikanen op te sporen en te arresteren die betrokken waren bij de kidnapping van de vermeende terrorist, die naar Egypte werd gestuurd om daar een speciale behandeling te ondergaan. Cairo gaf toe dat het de gevangene via speciale procedures in handen had gekregen. Dergelijke procedures worden in CIA-jargon “buitengewone uitlevering” genoemd, wat neerkomt op het uitbesteden van martelingen. Iemand die ervan verdacht wordt banden te hebben met het terrorisme wordt naar een ander, meestal Arabisch, land gestuurd dat bedreven is in de martelkunst. Zonder enig recht te eerbiedigen wordt de desbetreffende persoon in het geheim van het grondgebied van de Verenigde Staten verwijderd, en zo worden de nationale waarden, die dergelijke praktijken gelukkig afwijzen, niet geschonden omdat de ondervragingen op buitenlands grondgebied plaatsvinden.
Op de vraag die drie socialistische collega’s hierover aan de Commissie hebben gesteld, heeft de Commissie geantwoord dat ze onmogelijk kon ingrijpen omdat deze ontvoeringen door een derde staat waren uitgevoerd op het grondgebied van de lidstaten. Dat begrijp ik wel, maar de Europese Unie heeft toch nauwe banden met de staten die verantwoordelijk zijn voor dit schandaal. Daarom vind ik dat de Raad, ook al is de Gemeenschap op dit vlak niet bevoegd, heel duidelijk zou moeten maken dat Europa er in haar internationale betrekkingen een andere handelwijze op nahoudt. 
Charles Clarke,
   . - Mijnheer de Voorzitter, we hebben vanochtend een heel goed debat gehad. Ik kan niet reageren op alles wat is gezegd, maar ik wil dit Huis wel vier dingen ter overweging meegeven.
Op de eerste plaats ben ik heel blij met de stijl van het debat en met de toenadering. Ik waardeer de bijdragen van de heren Poettering, Schulz, Watson en Cavada, en in het bijzonder de opmerking van de heer Cavada dat het hoog tijd is dat wij gaan samenwerken en in de komende vier maanden overeenstemming bereiken over hoe we verder moeten. Ik ben blij met deze tekenen van toenadering, waarvoor vandaag in het debat brede steun tot uiting kwam. Namens de Raad kan ik zeggen dat we samen met u naar een positieve oplossing zullen zoeken voor deze vraagstukken.
Mijn tweede punt is echter dat voor mij dit debat de gevaren van bepaalde politieke krachten heeft geïllustreerd, die er kennelijk behoefte aan hebben vergif, venijn en verkeerde informatie over deze moeilijke en problematische aangelegenheden te verspreiden. Ik noem in het bijzonder de bijdragen van de heren Claeys, Farage, Borghezio, Karim - die een bijzonder onkundige en slecht geïnformeerde bijdrage heeft geleverd - en Van Orden. Het is heel belangrijk dat we in dit debat kijken naar de werkelijke feiten, en dat we deze op de juiste manier bespreken, want als we deze problemen niet oplossen, zullen anderen ze voor hun eigen doeleinden gebruiken.
Mijn derde punt is een heel belangrijk principieel punt. De heer Voggenhuber heeft gezegd dat we onze waarden moeten verdedigen door binnen deze waarden te werken. Ik ben het daar helemaal mee eens. Laat er geen twijfel over bestaan: ik respecteer volkomen het rechtskader, alsook de rechten die moeten worden geëerbiedigd.
Ik zal ingaan op een voorbeeld dat werd genoemd, namelijk dat van de heer De Menezes, die de dag na de bomaanslagen in Londen op zo’n verschrikkelijke, tragische wijze door de politie werd doodgeschoten. In het rechtssysteem van het Verenigd Koninkrijk hebben we een onafhankelijke commissie voor klachten over de politie, die alle aspecten zal onderzoeken en die publiekelijk verslag zal uitbrengen, waarna conclusies zullen worden getrokken. De politie en de veiligheidsdiensten zijn, zoals het hoort, verantwoording verschuldigd aan de maatschappij als geheel, ook wanneer enorm tragische fouten worden gemaakt. Dat is wat er behoort te gebeuren!
Het gevaar bestaat altijd dat fouten worden gemaakt, en dit Parlement heeft natuurlijk gelijk wanneer het zegt dat we ervoor moeten zorgen dat er toezicht en aansprakelijkheid is. Ik kan dan ook - zeker voor de Britse regering, maar ook voor heel de Raad - zeggen dat wij ons zullen verbinden tot zo'n rechtskader, en dat de verschrikkelijke dodelijke schietpartij in kwestie juist laat zien dat we dat kunnen.
Ik wil hier nog een opmerking aan toevoegen. We hebben in onze stad zelfmoordaanslagen gehad, mensen die bereid waren zichzelf op te blazen en met terroristische aanslagen vernietiging te brengen. De politie heeft het legitieme recht om na te gaan hoe ze dat probleem moet aanpakken. Ik zou willen dat we dit probleem niet hadden, dat er helemaal geen mensen waren die zelfmoordaanslagen plegen. Ik zou willen dat ik maar met mijn vingers hoefde te knippen om ze te laten verdwijnen. Maar zo werkt het niet; ze zijn er. Onder deze omstandigheden is het juist dat onze politie en veiligheidsdiensten goed nadenken over hoe we met een dreiging uit die hoek moeten omgaan. Daarbij moet natuurlijk sprake zijn van nauwkeurig toezicht en bespreking, en moeten wij werken binnen een rechtskader. Daarmee zou zich echter ook dit Parlement moeten bezighouden. U moet vragen wat de juiste procedures zijn op deze terreinen.
Daarom zeg ik: ja, wij werken binnen een rechtskader. Maar ik zeg ook tegen mijn vriend, de heer Watson, dat mensenrechten weliswaar ondeelbaar zijn, maar dat we ook moeten erkennen dat er individuen en organisaties zijn die proberen deze mensenrechten af te breken, en dat we onszelf moeten verdedigen tegen de mensen die juist deze mensenrechten voor iedereen willen vernietigen. Het is onze plicht hen aan te pakken.
Mijn laatste punt is een reactie op de kritiek dat ik onvoldoende ben ingegaan op de kwestie van de sociale en politieke maatregelen die nodig zijn met betrekking tot de islam. Ik aanvaard deze kritische opmerkingen. Ze waren terecht. De heer Lambrinidis, de heer Wiersma, de heer Barón Crespo en mevrouw Roure - met haar opmerkingen over rechtvaardigheid - hebben allemaal gelijk. We hebben beleid nodig om deze vraagstukken aan te pakken en moeten hiermee vorderingen maken.
We moeten de islam begrijpen. Daarvoor is actie nodig op het gebied van onderwijs, maar ook op sociaal en politiek gebied. Zoals mevrouw Roure al zei, moeten we onze inspanningen richten op een fundament van rechtvaardigheid. We moeten verklaren dat dit nihilisme een pervertering van de islam is, in plaats van de islam zelf. Zoals de heer Mayor Oreja zei, moeten we de rol van organisaties op deze terreinen begrijpen.
Ik heb geen tijd om in te gaan op de kwesties die de heer Wurtz en de heer Fava hebben opgeworpen met betrekking tot Irak. Ik wil alleen zeggen dat de aanslagen van 11 september hebben plaatsgevonden ruim voor de situatie in Irak, dat er terroristische aanslagen zijn gepleegd over een zekere tijdsperiode, en dat daarmee rekening moet worden gehouden.
Ik hoop en geloof dat we tijdens dit voorzitterschap de beslissende stap zullen nemen om alle instellingen van de Europese Unie - het Parlement, de Raad en de Commissie - zover te krijgen dat zij de kwaliteit van ons werk in de strijd tegen de ernstige en georganiseerde misdaad en het terrorisme op een hoger plan brengen, en ik beloof daarna te zullen streven.
Franco Frattini,
    - Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil u bedanken voor het kwalitatief hoogwaardige debat waaraan we hebben deelgenomen. Dit laat zien dat de bereidheid om samen te werken in de Raad, het Parlement en de Commissie groeiende is.
Enkelen van u hebben gezegd - ik denk aan de gezaghebbende woorden van fractievoorzitter Schulz en ook aan die van de heer Barón Crespo - dat we vaak erg lange discussies houden over dezelfde thema’s. Voor enkele institutionele aspecten klopt dat vaak. Voorzitter Schulz, u heeft gelijk: in het Grondwettelijk Verdrag zijn inderdaad maatregelen opgenomen waarmee we vooruitgang hadden kunnen boeken. Deze vooruitgang kan echter op dit moment nog niet worden verwezenlijkt.
Geachte afgevaardigden, in de discussie over de toekomst van Europa en over de sector veiligheid, als prioriteit voor Europees optreden, moeten we er krachtiger op wijzen dat, als wij de rivaliteit tussen lidstaten echt willen verminderen, wij een hechter Europees, institutioneel terrein, met meer samenhang, tot stand moeten brengen.
Dit gemeenschappelijke terrein bestaat momenteel niet, maar terrorisme en transnationale georganiseerde criminaliteit veranderen en evolueren helaas wel veel sneller dan onze Europese instellingen. Dat is een probleem waar wij het hoofd aan moeten bieden als de burgers om antwoorden vragen, en dit is het politieke antwoord van de Europese Unie waarop velen van u het accent hebben gelegd.
Wat nu te doen? Ik zal ingaan op enkele van de opmerkingen die ik heb gehoord, om te beginnen op die van de heer Brok: minder nieuwe wetgeving, minder nieuwe wetgevingsinitiatieven en meer tenuitvoerlegging van bestaande regelgeving. Dit is een beginsel waarvan ik me in de eerste zeven maanden - en dat is natuurlijk niet lang - van mijn mandaat in de Commissie bewust ben geworden: veel lidstaten zijn ver achter bij de uitvoering van de al bestaande regels. Er bestaan nog steeds institutionele rivaliteiten maar die nemen dankzij het gemeenschappelijke werk van de instellingen nu af.
Daarom heb ik in het actieplan voorgesteld - en u hebt ermee ingestemd - om een mechanisme op te zetten voor permanent toezicht op de tenuitvoerlegging van de bestaande regels, om te evalueren of en hoe we vooruit gaan. Bovendien spreekt het voor zich dat de diensten van de Commissie en ikzelf de lidstaten waar nodig technisch zullen ondersteunen bij het invoeren van de bestaande antiterrorismeregels. Geachte afgevaardigden van het Parlement, ik zal u regelmatig, om de zes maanden, verslag uitbrengen over de uitvoering, en zeggen of de bestaande regels naar behoren worden uitgevoerd, en zo nee, door wie niet. Daarvoor heb ik geen juridische steun nodig, maar wel uw krachtige politieke steun.
Tot slot een laatste overweging over de politieke strategie van Europa. Onder andere voorzitter Poettering en de heer Mayor Oreja hebben gesproken over een reactie die in de eerste plaats politiek moet zijn. Ik ben het volledig met hen eens en ik zeg: laten we het maatschappelijk middenveld er meer bij betrekken, de religieuze en burgerlijke gemeenschappen die onze Europese realiteit vormen, en laten wij samen met hen de oorzaken van terrorisme en rekrutering van terroristen met wortel en tak uitroeien.
Ik heb u in dit Parlement gezegd, en ik zal dat in de toekomst nog eens herhalen, dat we op een transparante manier de betrokkenheid en inzet willen vragen van de islamgemeenschappen die zich zien als levende gemeenschappen in een Europese cultuur. We vragen ook van hen een gebaar van verantwoordelijkheid: in deze open dialoog zouden we graag - steeds vaker - in de gebeden in de moskeeën een duidelijke, krachtige veroordeling van elke aanslag op mensenlevens horen.
Dit is de dialoog, dit is het partnerschap van waarden waarop ons politieke optreden moet worden gebaseerd. Als Commissie zullen we ook een bijdrage leveren aan de internationale strategie voor het Europees optreden op veiligheidsgebied. We zullen een mededeling publiceren aan het Parlement en de Raad om samen met u na te gaan wat de beste manier is om de internationale spelers te betrekken bij deze universele uitdaging.
We vragen ook de steun - ik heb ook daarover interventies gehoord - en een positieve bijdrage van de vrijwilligersorganisaties en de NGO’s, die ons moeten helpen financiële transacties te traceren en de transparantie van geldstromen te vergroten. Ik zal persoonlijk de afgevaardigden van de niet-gouvernementele organisaties ontmoeten, en ik kan u zeggen dat wij in Brussel niet voornemens zijn een unilateraal uitvoeringsdocument op te stellen voordat daarover uitvoerig is gediscussieerd. Wij rekenen op uw bijdrage. Transparantie van geldstromen is namelijk een van de preventieve wapens om terrorisme te bestrijden.
Een laatste opmerking: ik heb velen van u horen zeggen - ik herinner me met name de heer Lambrinidis - dat de burgers en het maatschappelijk middenveld zich niet buitengesloten mogen voelen van deze grote, eensgezinde politieke actie om terrorisme te verslaan.
Als de burgers zich niet betrokken voelen bij deze grote gemeenschappelijke uitdaging, ontbreekt het ons, de Commissie, het Parlement en de Raad aan concrete contacten met de bron van de democratische legitimiteit, dat wil zeggen de burgers.
Dat is een factor die aan de basis zou kunnen staan van het wantrouwen en de afstandelijkheid, die zoveel burgers in Frankrijk en Nederland ertoe hebben gebracht om ‘nee’ te zeggen: ze hebben zich buitengesloten gevoeld. Bij de bestrijding van terrorisme moeten we dicht bij de burgers blijven. 
Martin Schulz (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u het volgende in de notulen te laten opnemen. Ik heb in mijn betoog namens onze fractie een opmerking gemaakt waarop de heer Voggenhuber in zijn bijdrage is ingegaan. Hij interpreteerde mijn opmerking in die zin dat ik het geweld van terroristen en criminelen met soortgelijk geweld of met een soortgelijke aanpak door de veiligheidsdiensten zou willen beantwoorden. Die interpretatie kan alleen worden verklaard uit het feit dat mijnheer Voggenhuber niet alles heeft gehoord wat ik heb gezegd.
Ik wil daarom uitdrukkelijk stellen dat ik met mijn betoog het volgende bedoelde: wie als terrorist of crimineel geen respect heeft voor de mensenrechten en een aanslag pleegt op de samenleving, moet rekenen met een onverbiddelijk optreden door de veiligheidsdiensten. Ik heb daar echter aan toegevoegd - en ik herhaal dat hier - dat een maatstaf voor de kracht van een democratie ook de mate is waarin voor iedereen, dus ook voor deze mensen, de fundamentele burgerrechten zijn gewaarborgd.
Dat is het standpunt van onze fractie. Een andere uitleg is niet mogelijk. 
De Voorzitter. -
   Het debat is gesloten.
Pedro Guerreiro (GUE/NGL ).
   - De gewelddadige aanslagen in Londen - die wij heftig veroordeeld hebben, op precies dezelfde wijze als waarop wij elke vorm van terrorisme, waaronder ook staatsterrorisme, steeds weer ondubbelzinnig veroordelen - worden gebruikt als een excuus voor het inzetten van een nieuw offensief in de gehele EU om wederom onaanvaardbare schendingen van de rechten, vrijheden en garanties van de burgers te rechtvaardigen. Tegelijkertijd verdoezelt men opzettelijk het feit dat de bezetting van en het agressiebeleid jegens Irak, Palestina of Afghanistan op zich reeds factoren zijn die het terrorisme aanwakkeren.
Er wordt nu onder andere opnieuw voorgesteld om telefoon- en e-mailgegevens te controleren en op te slaan in een Europese databank waarop, naar het zich laat aanzien, geen controle zal worden uitgeoefend. Dit is een overdreven en vermoedelijk weinig doeltreffende maatregel.
Uit wat gebeurt blijkt dat het veiligheidsoffensief, in tegenstelling tot hetgeen beweerd wordt, een mislukking is. De beoogde doelstellingen worden niet bereikt, terwijl de rechten en garanties van de burgers worden aangetast.
In naam van dit veiligheidsoffensief heeft de Britse politie bij het uitvoeren van haar strategie van “eerst schieten en dan vragen stellen” Charles Menezes, een Braziliaans staatsburger die op weg naar zijn werk was, op brute wijze vermoord. 

Jürgen Zimmerling (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heb de notulen van maandag gelezen en vastgesteld dat mijn naam daarin helaas niet wordt vermeld, hoewel ik zoals altijd keurig op tijd aanwezig was. De beide vrouwelijke collega’s naast mij kunnen dat bevestigen. Ik verzoek u de notulen dienovereenkomstig te wijzigen. 
Robert Atkins (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, wanneer zullen het Bureau van het Parlement en zijn Voorzitterschap grip krijgen op de wanordelijke procedures die we gebruiken bij stemmingen? Er is ons verteld dat we om twaalf uur vanmiddag zouden stemmen. Het is nu al half een geweest. Hoe kunnen we verwachten dat de mensen buiten ons serieus nemen als we onze eigen zaken hierbinnen niet eens goed kunnen organiseren? Het voorzitterschap moet echt iets doen.
De Voorzitter.
   - Zoals u weet, Sir Robert, heb ik volledig begrip voor uw standpunt. Ik zal een en ander zeker aan de orde stellen in de Conferentie van voorzitters, maar de sprekerslijst wordt door de fracties gepresenteerd. Wij hebben de agenda maandag goedgekeurd, maar ik neem uw punt ter harte en wij zullen proberen deze zaak in de toekomst te verbeteren. 
Véronique De Keyser (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, op het moment waarop ik het woord tot u richt, is de Tunesische Liga voor de verdediging van de mensenrechten door het leger omsingeld. Ik verzoek u hiervan akte te nemen en onverwijld maatregelen te treffen. Ik weet wel dat het vandaag geen urgent punt is, maar dringende zaken kunnen nu eenmaal niet wachten tot donderdagmiddag.
De Voorzitter.
   - Dat punt is genoteerd. Vanmiddag om 15.00 uur zal de delegatie voor de Maghreb bijeenkomen. 
De Voorzitter.
   - Wij gaan over tot de stemming.
(: zie notulen) 

Marios Matsakis (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik heb de indruk dat we niet hebben gestemd over amendement 15. 
De Voorzitter.
   - Dat amendement kwam te vervallen omdat de amendementen 23 en 31 werden aangenomen. 
De Voorzitter.
   - Hiermee is de stemming beëindigd. 

Luís Queiró (PPE-DE ),
   - Dit verslag en de daarin opgenomen resolutie verschaffen ons een gelegenheid om onze lof uit te spreken over de snelheid en solidariteit waarmee de Europese Unie heeft gereageerd op de zeebeving van december afgelopen jaar. In zulke gevallen kan men natuurlijk uitsluitend voor stemmen. 

Luís Queiró (PPE-DE ),
    - Portugal is er zich terdege van bewust dat het heel belangrijk is om middelen uit het Solidariteitsfonds te mobiliseren. De omstandigheden in ons land zijn nu immers zo ernstig dat een beroep op de solidariteit van de Unie en al onze andere partners gerechtvaardigd is.
Slowakije heeft een verzoek ingediend tot vergoeding van de schade die door de storm van 19 en 20 november 2004 is veroorzaakt. Er zal natuurlijk eerst een technische beoordeling moeten worden uitgevoerd, maar we zijn hoe dan ook verplicht het voorstel tot beschikbaarstelling van middelen uit het genoemde Fonds te steunen. 

David Martin (PSE ),
   . - Ik verwelkom het onmiddellijke antwoord van de EU op de tsunami-ramp. De goodwill die hierdoor is gegenereerd, zou echter verloren kunnen gaan als projecten niet ter plaatse worden gesteund. De Commissie moet zich zorgvuldig blijven concentreren op hulp aan de slachtoffers van de tsunami door niet slechts geld uit te geven, maar dit ook efficiënt te besteden. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
    - Dit voorstel tot herziening van de financiële vooruitzichten 2000-2006 vloeit voort uit de in september 2003 door de Raad goedgekeurde hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid. Die hervorming houdt een verlaging van de rechtstreekse betalingen in (begrotingslijn 1a), de zogeheten “modulering”. Op deze wijze moet het beleid voor plattelandsontwikkeling (begrotingslijn 1b) worden gefinancierd. Het nu ingediende voorstel verplicht ons enige belangrijke vragen te formuleren met betrekking tot het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de landbouwuitgaven. Wij beseffen dat er meer structurele hulp moet worden gegeven voor plattelandsontwikkeling. Tijdens de discussies over de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de financiële vooruitzichten 2007-2013 hebben we concrete voorstellen gedaan voor de verhoging van de kredieten voor plattelandsontwikkeling. Die hadden vooral betrekking op de compenserende vergoedingen en de biologische landbouw. Eén en ander mag echter niet ten koste gaan van de marktpijler van het gemeenschappelijk landbouwbeleid, of uitmonden in een benadering waarmee de marktpijler wordt vervangen door plattelandsontwikkeling. Dat laatste is nu precies wat het Brits voorzitterschap beoogt. Het overbrengen van kredieten uit de marktpijler naar plattelandsontwikkeling is een verhulde poging tot het introduceren van cofinanciering, en dat staat gelijk aan het hernationaliseren van de kosten van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Het huidige voorstel druist ook in tegen de principes die aan de modulering en het instellen van plafonds ten grondslag liggen. Het was immers de bedoeling om op deze wijze bij te dragen tot een eerlijker verdeling van de steun over de verschillende landen, producenten en gewassen. Het ging er dus om de steun aan de grote producenten terug te brengen …

Luís Queiró (PPE-DE ),
    - Ik heb voor het verslag van de heer Garriga Polledo gestemd.
Het Parlement heeft zich ertoe verbonden om noodhulp te verschaffen en zo bij te dragen in de kosten van herstel en wederopbouw na de alles vernietigende tsunami van 26 december 2004.
We zullen dus de nodige middelen moeten vinden om op deze uitdaging een antwoord te formuleren, zonder evenwel afbreuk te doen aan onze andere prioriteiten. Bovendien moeten de reeds in gang gezette ontwikkelingsprogramma’s gewoon doorgaan. Daarom geloof ik dat het een goed idee is om het flexibiliteitsinstrument voor begrotingsjaar 2005 in werking te stellen en 15 miljard euro uit te trekken voor het financieren van maatregelen voor het herstel en de wederopbouw in de door de vloedgolf getroffen landen. Ik steun dit voorstel. 

Zita Pleštinská (PPE-DE ).
   - Ik wil bij deze graag de rapporteurs en alle collega’s bedanken die er met hun stem toe hebben bijgedragen dat Slowakije 5,6 miljoen euro uit het Europees Solidariteitsfonds kan ontvangen om de bossen in de Hoge Tatras, die door de novemberstormen zijn verwoest, weer aan te planten.
Dit is de uitkomst van een initiatief van enkele Slowaken, die in Straatsburg een tentoonstelling over de Tatras georganiseerd hebben. Dit gebaar van het Europees Parlement is een blijk van solidariteit met al degenen die onze alpenregio’s kennen en liefhebben en niet passief wilden blijven wachten tot de hulp Slowakije, nu bijna tien maanden na de natuurramp, zou bereiken.
De afgelopen zomer hebben vrijwilligers uit 17 Europese landen meegeholpen met het beplanten van de groene strook op de berghellingen, om aldus de schade aan het bos - geschat op 195 miljoen euro - ongedaan te maken. Elke dag hebben gemiddeld 95 mensen meegewerkt aan het door de NGO (mensen en water) georganiseerde boswaterproject. Dit is een heel interessant project, dat onder toezicht van de een comité van de regering en andere instellingen wordt uitgevoerd. Het kan dienen als proefproject voor andere landen. 

Richard James Ashworth (PPE-DE ),
   . - Mijn Britse conservatieve collega's en ik hebben ons onthouden van stemming over dit verslag over het begrotingssaldo in 2004. De conservatieven zijn van mening dat de begroting van de EU de Europese belastingbetaler waar voor zijn geld moet geven. We zijn daarom in dit geval niet bereid kritiek op de Commissie te leveren vanwege deze onderbesteding. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
    - Dit verslag heeft betrekking op het overschot bij de tenuitvoerlegging van de begroting 2004.
Dit overschot op de begroting 2004 is vooral toe te schrijven aan het feit dat niet alle betalingskredieten zijn gebruikt.
Hoewel de tenuitvoerlegging van programma’s in het kader van de structuurfondsen, vergeleken bij voorgaande jaren, aanzienlijk is verbeterd, laten de uitdagingen waar de EU nu mee te maken heeft niet toe dat kredieten ongebruikt blijven.
Dat geldt in het bijzonder voor de pre-toetredingssteun. Onderbesteding kan hier in de toekomst tot ernstige problemen leiden.
Het is dus van groot belang dat de Commissie ervoor zorgt dat de begroting 2005 beter wordt uitgevoerd en dat de overschotten op de begroting sterk dalen.
Ik heb voor dit verslag van de heer Garriga Polledo gestemd, aangezien ik op zijn scherpe opmerkingen niets aan te merken heb. 

Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
    De ervaring heeft geleerd dat de EU niet in staat is om op een doelmatige wijze noodhulp te bieden. In plaats daarvan moet elke lidstaat bijvoorbeeld een solidariteitsfonds instellen voor hulp aan landen die getroffen worden door uiteenlopende natuurrampen. De coördinatie moet worden aangepast aan de specifieke omstandigheden die zich bij elke afzonderlijke ramp voordoen, en moet rekening houden met de prioriteiten van de getroffen landen. De Zweedse partij Junilistan kiest er daarom voor om tegen de verslagen te stemmen, ook al zijn de doelstellingen in deze gevallen gemotiveerd en behartigenswaardig. 

Andreas Schwab (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag iets zeggen naar aanleiding van het verslag-Öry. Ik wil allereerst opmerken dat ik absoluut niet begrijp hoe het mogelijk is dat de Commissie twaalf jaar lang met een dergelijk monstrum van wetgeving bezig is, om aan het eind vast te stellen dat Europese wetgeving inzake optische straling, waar het gaat om zonnestraling, misschien toch niet datgene is waarop de Europese burger zit te wachten.
We zouden ons in Europa minder moeten bezighouden met zaken als zonnestraling, iets wat voor veel mensen volkomen normaal is en waartegen zij zich ook in hun vrije tijd weten te beschermen. In plaats daarvan zouden we ons moeten bezighouden met zaken die de mensen wel van Europa verwachten. Dat is echt niet de zonnestraling, maar dat zijn de problemen in de wereld zoals de oorlog in Irak en het groeiende probleem van het terrorisme, totaal andere onderwerpen dus. Ik hoop dat dit voorval, waaraan vandaag dankzij de stemming gelukkig nog tijdig een einde is gekomen, zowel mijn collega’s als de Commissie tot lering strekt: we moeten ons in de toekomst inderdaad met die onderwerpen bezighouden die voor Europa belangrijk zijn en die de burgers het gevoel geven dat wij ons bezighouden met de onderwerpen die hen bezighouden. 
Albert Deß (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ook ik wil mijn mening geven over het verslag van de heer Öry. Ik heb tegen het verslag gestemd, omdat ik het haast belachelijk vind dat wij vanuit Europa alles voor de burgers tot in detail willen regelen. Het is een uiterst socialistische manier van denken om de Europese burgers op alle terreinen te willen bevoogden. Ik had liever gezien dat we in plaats van een richtlijn uit te vaardigen een voorlichtingscampagne hadden gehouden, waarin de burgers worden gewezen op de gevaren van kunstmatige en natuurlijke straling. Of een burger zich aan natuurlijke straling blootstelt, moet een zaak blijven die tot de eigen verantwoordelijkheid behoort. Ik vind het welhaast cynisch dat wij hier kostbare tijd verdoen met een discussie over een zonnestralenrichtlijn, terwijl we duizenden en nog eens duizenden mensen, onder wie vele kinderen, onder de zon van Afrika van honger en dorst laten omkomen. Daarop moeten we antwoorden zien te vinden. 
James Hugh Allister (NI ),
   . - Hoewel ik relevante en passende gezondheids- en veiligheidsmaatregelen voor werknemers zeer steun, kan ik de opneming van natuurlijke bronnen van optische straling in deze richtlijn niet goedkeuren. Werkgevers hebben al de plicht het risico voor de gezondheid en veiligheid te beoordelen en passende beheersingsmaatregelen te nemen als gespecificeerd in kaderrichtlijn 89/391/EEG. Blootstelling aan de zon is dus een bekend risico, bijvoorbeeld in de landbouw en de bouw, en hier is reeds voldoende rekening mee gehouden. De opneming van natuurlijke zonnestraling in de nieuwe richtlijn zal een onevenredig nadelig effect hebben op kleine agrarische bedrijven en bouwbedrijven, en zal onnodige administratieve kosten met zich meebrengen, vooral in de noordelijke regio's van Europa.
Het feit dat het klimaat in de verschillende lidstaten van de EU sterk varieert, maakt voldoende duidelijk dat een Europese wetgeving inzake natuurlijke optische straling misplaatst is. Maatregelen die specifiek betrekking hebben op de blootstelling aan kunstmatige straling zijn weliswaar op hun plaats, maar de opneming van straling van natuurlijk zonlicht heeft mij ertoe gebracht tegen deze richtlijn te stemmen omdat zij excessief is, te ver gaat en een zware impact heeft.
Uit de dwaasheid van dit voorstel blijkt weer eens dat de mensen in Europa eerder bescherming tegen Brussel nodig hebben dan bescherming tegen de zon! 
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
    - Het is een slechte zaak dat de meerderheid van het Europees Parlement (en dan in de eerste plaats de PPE-DE-Fractie en de liberalen) dit standpunt heeft ingenomen met betrekking tot optische straling en de voorstellen om werkgevers risicoanalyses te laten maken heeft afgewezen. Het was de bedoeling dat werkgevers zouden beoordelen in welke mate de blootstelling aan natuurlijke bronnen van optische straling risico’s opleverden voor de gezondheid en de veiligheid. Ze zouden een actieplan moeten opstellen met technische en organisatorische maatregelen om de risico’s voor de gezondheid en veiligheid van mensen die in de open lucht werken, zo veel mogelijk te beperken. En zulks onverminderd de bevoegdheid van lidstaten om zelf specifieke criteria vast te leggen voor het maken van risicoanalyses, rekening houdend met de aard van de werkzaamheden en de mate van blootstelling.
Niet alleen heeft de meerderheid verhinderd dat de door ons ingediende voorstellen werden aangenomen, maar ze heeft ook het gemeenschappelijk standpunt van de Raad over dit onderwerp afgewezen, en dat standpunt ging in de richting van hetgeen wij voorstaan, namelijk een betere bescherming van de gezondheid van werknemers die aan sterke zonnestraling worden blootgesteld. Huidkanker blijkt immers steeds vaker voor te komen. De Wereld Gezondheidsorganisatie heeft daar herhaaldelijk op gewezen. 
Robert Goebbels (PSE ),
   - Ik ben een fervent voorvechter van een sociaal Europa en de bescherming van werknemers tegen beroepsrisico’s. De weg naar de hel is echter geplaveid met goede voornemens. De Unie en vooral dit Parlement hebben van nature de neiging tot overregulering. Dit is ook het geval met de richtlijn waarin niet alleen de bescherming tegen kunstmatige straling maar ook tegen natuurlijke straling wordt geregeld. In alle tijden wist de mens zich aan het natuurlijke klimaat aan te passen. De bedoeïenen in de woestijn kleden zich anders dan de mensen in noordelijke landen. Wat is het doel van het reguleren van blootstelling aan de zon van Sicilië tot de poolcirkel? Zou het niet voldoende zijn om het beginsel toe te passen dat tegenwoordig op gewichtige wijze het voorzorgsbeginsel, namelijk het beginsel van elementaire voorzichtigheid, wordt genoemd in plaats van alles wat los en vast zit in regels te willen vangen? 
Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   Dit verslag gaat over bescherming op het werk tegen blootstelling aan optische straling. Wij steunen de minimumbescherming ten behoeve van gezondheid en veiligheid op het werk, maar wij vinden feitelijk dat dit door de lidstaten zelf geregeld kan worden. Wij steunen echter de amendementen inzake minder bureaucratie voor de ondernemingen.
Lissy Gröner (PSE ),
   . - De afwijzing van de richtlijn betreffende de bescherming van werknemers tegen optische straling door de conservatieven geeft blijk van een grote mate van goedkoop opportunisme en is een aanval in de rug van de betrokkenen. Wie serieus kijkt naar de dramatische toename van huidkanker bij werknemers - volgens Duitse ongevallenverzekeraars gaat het jaarlijks om meer dan 90 000 gevallen (het aantal is sinds de jaren zeventig vertienvoudigd) - moet iets doen! Straling houdt geen halt aan nationale grenzen. Daarom stem ik voor een Europese regeling ter bescherming van werknemers en tegen het christen-democratische voorstel om het gemeenschappelijk standpunt af te wijzen.
Ik stem voor een Europese oplossing waarin een zo hoog mogelijk niveau aan bescherming wordt vastgelegd voor werknemers die worden blootgesteld aan optische straling. Door de dramatische klimaatveranderingen verdient daarbij juist ook de natuurlijke straling steeds meer aandacht. De snelle toename van gevallen van huidkanker in Australië zou voor ons in Europa een waarschuwing moeten zijn. 
Ian Hudghton (Verts/ALE ),
   . - Ik heb voor de amendementen gestemd waarmee natuurlijke bronnen van optische straling uit de werkingssfeer van deze richtlijn worden gehaald. De misplaatste poging om zonlicht in de richtlijn op te nemen was een cadeautje voor de ultrasceptici, die graag verhalen rondstrooien als “Brussel wil zonlicht verbieden”.
Natuurlijk moeten onze kiezers weet hebben van de gezondheidsrisico's van overmatige blootstelling aan de zon, maar een voor heel de EU geldende regelgeving vanuit Brussel is niet de beste oplossing, evenmin als de oplegging van de zoveelste verplichting aan werkgevers.
De verantwoordelijkheid voor de voorlichting van onze burgers over het effect van zonlicht op de huid moet absoluut bij de lidstaten en hun gedelegeerde regeringen blijven liggen. Er is immers een duidelijk verschil tussen het klimaat van bijvoorbeeld Schotland en dat van Griekenland. Gezondheidsadvies kan daarom het beste worden afgestemd op de lokale omstandigheden. 
Carl Lang (NI ),
   - Ik heb onlangs vele brieven mogen ontvangen van werkgevers in de horeca- en bouwsector die zich terecht ongerust maakten over het gemeenschappelijk standpunt van de Raad betreffende de blootstelling van werknemers aan optische straling.
Ik heb deze aanbeveling eens tegen het licht gehouden en deze blijkt inderdaad alles te slaan. We moeten ons afvragen in hoeverre deze tekst serieus bedoeld is. Het is begrijpelijk dat we de veiligheid van werknemers die aan straling worden blootgesteld, bijvoorbeeld in de industrie, moeten verbeteren en beter in regels moeten vangen, maar waarom moeten we ook oog hebben voor de zogenaamde “natuurlijke” optische straling? Waarom willen we de arbeidsomstandigheden van personen die in meer of mindere mate aan de... zon worden blootgesteld overdreven reglementeren? Deze voorstellen hebben, nog afgezien van het bespottelijke karakter ervan, oncontroleerbare resultaten en zorgen er uiteraard voor dat de eisen nog zwaarder worden, met name voor het midden- en kleinbedrijf.
Tegen de achtergrond van de economische, sociale en identiteitscrisis en het wereldwijd verspreid gevoel van onveiligheid waarmee onze landen te kampen hebben, laat een dergelijk ongeloofwaardig voorstel eens te meer zien dat de eurocraten vanuit hun ivoren toren alles willen controleren. Ik ben dan ook gekant tegen dit nieuwe voorstel waardoor zich donkere wolken dreigen samen te pakken boven veel van onze ondernemingen, door de administratieve rompslomp en financiële lasten die dit met zich mee zal brengen. 
David Martin (PSE ),
   . - Er zijn heel wat praatjes verspreid over deze richtlijn betreffende de blootstelling van werknemers aan de risico's van fysische agentia.
Door de splitsing van het voorstel gaat het gemeenschappelijk standpunt alleen over de specifieke minimumvoorschriften inzake de bescherming van werknemers tegen risico's voor hun gezondheid en veiligheid die het resultaat zijn, of waarschijnlijk zijn, van blootstelling aan optische straling.
Dit heeft sommigen ertoe gebracht te proberen dit te karikaturiseren als de ‘bescherming tegen zonlicht richtlijn’. Naar mijn mening is in het voorstel, ondanks de pogingen het te ridiculiseren, een goed evenwicht gevonden tussen protectionisme en overregulering. 
Claude Moraes (PSE ),
   . - Als woordvoerder van Labour voor werkgelegenheid en sociale zaken heb ik vandaag voor dit stuk wetgeving gestemd, omdat ik van mening ben dat de richtlijn werknemers in heel Europa bescherming zal bieden op een belangrijk gezondheids- en veiligheidsgebied, waar de nationale wetgevingen van de lidstaten momenteel niet geheel in voorzien. Ik ben ook van mening dat de richtlijn de werknemers in mijn kiesdistrict, Londen, bescherming zal bieden. Sommige leden van het Europees Parlement hebben geprobeerd natuurlijk ‘zonlicht’ uit het verslag te verwijderen.
Als Labour-afgevaardigde in het Europees Parlement heb ik me achter de Britse regering en de Raad geschaard, en steun ik het gemeenschappelijk standpunt, omdat we van mening zijn dat het een goed evenwicht biedt tussen protectionisme en overregulering. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
    - Het is een goede zaak dat er steeds meer op aangedrongen wordt dat de arbeidsomstandigheden van werknemers moeten worden verbeterd en strengere regels moeten worden uitgevaardigd voor de bescherming van hun gezondheid. Dit is een teken van economische ontwikkeling. We moeten echter wel een evenwicht proberen te vinden. We mogen geen overdaad aan regels scheppen of onredelijke eisen stellen.
Bij dit onderwerp is de grens uit de aard der zaak vaag. We moeten namelijk een onderscheid maken tussen de verantwoordelijkheidheden van werkgevers en de prudentie die werknemers zelf dienen te betrachten, zowel privé als op het werk. Het is dus nodig een evenwicht te vinden en niet teveel te willen. Ik geloof dat de rapporteur daar in het algemeen in geslaagd is. 

Christopher Beazley (PPE-DE ),
   . - Namens de Britse conservatieve delegatie in de PPE-ED-Fractie wil ik bevestigen dat we tegen de amendementen hebben gestemd waarin wordt verwezen naar het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa, omdat deze amendementen na de uitkomsten van de referenda in Frankrijk en Nederland niet langer de relevantie hebben die ze misschien hadden toen ze werden opgesteld.
Wij steunen de algemene richting die het verslag uitgaat en hebben dus vóór gestemd. 
Maria Carlshamre, Charlotte Cederschiöld, Lena Ek, Christofer Fjellner, Gunnar Hökmark, Anna Ibrisagic, Cecilia Malmström en Anders Wijkman (PPE-DE ),
   Wij hebben vandaag tegen het verslag-De Sarnez gestemd, omdat wij vinden dat het strijdig is met de Zweedse wetgeving inzake vrijheid van drukpers en meningsuiting en met de heldere regels die daarin staan voor onafhankelijke media.
Het verslag bevat voorstellen voor de manier waarop minderjarigen het beste kunnen worden beschermd tegen schadelijke en ongepaste inhoud op internet. Daar hebben wij niets tegen; wij beschouwen het als een belangrijke kwestie. In het verslag wordt de lidstaten echter aanbevolen om het recht op weerwoord in te voeren in verband met alle audiovisuele diensten en informatiediensten op het net, en om regels over media-eigendom in te voeren.
Wij hebben daarom besloten om tegen heel het verslag te stemmen. 
Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   . Het is natuurlijk heel belangrijk om ervoor te zorgen dat minderjarigen geen toegang krijgen tot voor volwassenen bestemde audiovisuele uitzendingen of diensten. Het opstellen van EU-wetgeving om de fysieke, geestelijke en morele ontwikkeling van minderjarigen in verband met deze diensten te beschermen, vinden wij echter een verkeerde weg.
Er zal altijd sprake zijn van in de wereld buiten de EU.
Men heeft vastgesteld dat veel afhangt van goed ouderlijk toezicht. Tegenwoordig bestaat de mogelijkheid voor ouders om filters op hun computer te installeren. Er staan positieve zaken in de ontwerpresolutie, maar de voorstellen gaan absurd ver. Dat geldt bijvoorbeeld voor het voorstel om een domeinnaam op secundair niveau in te voeren, zoals .KID.
Wij vinden het een taak van de democratische instellingen in elke lidstaat om deze alarmerende problemen op te lossen. De EU moet een kader voor gemeenschappelijke normen op dit terrein bieden, waarbij de lidstaten zich kunnen aansluiten, naar analogie van de Schengenovereenkomst.
Wij hebben definitief gestemd tegen alle amendementen die verwijzen naar het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa. Dat verdrag is verworpen. 
Marine Le Pen (NI ),
   .- Dit verslag gaat uit van een goede gedachte, maar verzandt al snel in een ongelooflijk ratjetoe. De toelichting begon echter goed en het doel was uiteraard om minderjarigen beter te beschermen tegen pornografie, pedofilie en audiovisuele en informatiediensten waarin geweld wordt uitgedragen. Helaas wordt er echter met geen woord gerept over het aanzetten tot drugsgebruik of gevaarlijk gedrag en het aanwerven en ronselen voor fundamentalistische en terroristische organisaties.
Het onderwerp was nogal breed en ons beleid schiet naar ik vrees tekort om ons in staat te stellen deze uitermate ernstige feiten serieuzer te behandelen en een oplossing te vinden ter bescherming van onze kinderen. In plaats daarvan raakt het verslag de draad kwijt, versnippert het en haalt het alles en nog wat door elkaar. Het gaat uiteraard over pornografie, maar ook over de bestrijding van discriminatie, de opleiding van leerkrachten en tot slot het recht op weerwoord, waarvan het niet echt duidelijk is hoe dit minderjarigen van dienst zou kunnen zijn.
Het doel van dit verslag is om de zaak te laten stranden in een zee van goede voornemens, wat in dit Parlement het oude liedje is. De tekst wordt hierdoor des te onbegrijpelijker, ontoegankelijker en ideologischer, waardoor deze zijn doel volledig voorbijschiet. 
Sérgio Marques (PPE-DE ),
    - Ik spreek mijn onvoorwaardelijke steun uit voor deze aanbeveling, die erop gericht is om minderjarigen en de menselijke waardigheid in de audiovisuele en informatiediensten op een doeltreffende wijze te beschermen.
Men mag niet vergeten dat jongeren vandaag de dag steeds meer tijd op het internet doorbrengen en dat er op het internet miljoenen pornografische webpages te vinden zijn. Het is dus van wezensbelang dat providers en gebruikers begrijpen dat zij verplicht zijn om deze nieuwe technologieën zodanig in te zetten dat ze in vol vertrouwen gebruikt kunnen worden.
Voor de bescherming van minderjarigen zullen politici, industriëlen, docenten en ouders gezamenlijk stappen moeten ondernemen.
Het is dus zaak dat er in het onderwijs tijd wordt vrijgemaakt voor informatie over het internet. Zulke informatie moet zowel op de kinderen als op de leerkrachten en ouders gericht zijn. Verder zullen er campagnes moeten worden georganiseerd om de burgers op de gevaren van het internet te wijzen.
Belangrijk is vooral het voorstel om een speciaal domein (.KID) te creëren en zo een veilige internetruimte te scheppen. Die ruimte zou regelmatig door een onafhankelijke autoriteit moeten worden gecontroleerd.
De centrale servers zouden aan ouders eenvoudig te gebruiken software beschikbaar moeten stellen en abonnementen moeten aanbieden die toegang geven tot speciale diensten voor kinderen. Die diensten zouden dan automatisch gefilterd moeten worden. Dat zou het vertrouwen in het internet weer enigszins kunnen herstellen. 
David Martin (PSE ),
   . - Het is van essentieel belang dat de bescherming van jongeren tegen schadelijke inhoud, zowel op internet als op radio en televisie, meegaat met de technologische ontwikkelingen.
Dit verslag maakt duidelijk dat zelfregulering weliswaar goed is, maar kinderen daarmee onvoldoende beschermd worden tegen schadelijke inhoud. Het verslag roept op tot diverse maatregelen om de bescherming te verbeteren, waaronder automatische filtersystemen voor internettoegang voor kinderen, het organiseren van een informatiecampagne door de Commissie voor alle burgers over veilig internetgebruik en een gratis Europese hulplijn met informatie over filters.
Dit probleem is bijzonder complex, maar ik hoop dat de instellingen na de aanneming van dit verslag kunnen samenwerken en effectieve wegen zullen vinden om onze jongeren te beschermen. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
    - Als je kijkt naar de inhoud die je op het internet kunt aantreffen, besef je dat we vandaag de dag bij de bescherming van minderjarigen en de menselijke waardigheid met een enorme uitdaging te maken hebben. We zullen op die uitdaging een duidelijk antwoord moeten formuleren.
In dit verslag wordt een aantal maatregelen voorgesteld voor opleiding en scholing van docenten en leerkrachten, voor gedragscodes en informatie over illegale dan wel verdachte activiteiten op het net. Verder worden er maatregelen gesuggereerd die de Europese autoriteiten kunnen nemen voor het efficiënter vergaren en uitwisselen van informatie.
De industrie en de nationale en Europese autoriteiten zullen moeten nadenken over manieren om minderjarigen beter te beschermen.
Dit is een onderwerp waar we beslist aandacht aan moeten besteden. Het moet onze bedoeling zijn om maatregelen te formuleren die minderjarigen en de menselijke waardigheid doeltreffender beschermen en bijdragen tot de bestrijding van illegale en criminele activiteiten. 
Georgios Toussas (GUE/NGL ),
   . - Alleen al de titel van de aanbeveling van de Commissie verraadt de eigenlijke intentie van de auteurs, namelijk de winstgevendheid van de show- en internetbusiness ongemoeid laten.
Wel worden secundaire maatregelen geformuleerd aan het adres van de regeringen, de bedrijfstak en ouders en leerkrachten, maar die maatregelen veranderen niets aan de huidige droevige toestand. Het enige goede voorstel zou een expliciet verbod zijn op de productie en verspreiding van audiovisueel en elektronisch materiaal met een verderfelijke, mensonterende inhoud.
Het is typerend dat wat minderjarigen betreft, men de bedrijfstak de vrije teugel laat, en extra stimuli biedt voor het gebruik van bijvoorbeeld speciale filters tegen gewelddadige, racistische of pornografische beelden, maar de verantwoordelijkheid uitsluitend bij de ouders neerlegt. Die moeten maar internetlessen volgen om hun kinderen te kunnen helpen.
De amendementen van de Commissie cultuur en onderwijs brengen in feite weinig zoden aan de dijk.
Bijgevolg worden de menselijke waardigheid en de harmonische lichamelijke, geestelijke en morele ontwikkeling van minderjarigen weer eens opgeofferd aan de Europese audiovisuele industrie en aan de strategie van Lissabon, met andere woorden aan de rauwe uitbuiting door het op winst beluste kapitaal.
Om al die redenen heeft de delegatie van de Griekse Communistische Partij in het Europees Parlement tegen de betreffende teksten gestemd. 

Liam Aylward (UEN ),
   . - Ik verwelkom het voorstel van de Commissie dat tot doel heeft de gezondheid van Europese kinderen te verbeteren door onderzoek naar en de ontwikkeling en goedkeuring van geneesmiddelen voor kinderen te bevorderen. Ik ben blij dat zich voor kinderen zo'n belangrijke kans voordoet om dezelfde toegang tot innovatieve nieuwe geneesmiddelen te krijgen als volwassenen.
Ik erken en ben het eens met de noodzaak van beloningen en stimulansen voor de industrie om de ontwikkeling van geneesmiddelen voor pediatrisch gebruik aan te moedigen. Ik heb de discussies en debatten over de manier waarop dit het best kan worden bereikt, nauwlettend gevolgd, en ik kan achter het voorstel van de Commissie staan voor verlenging van het aanvullende beschermingscertificaat, gecombineerd met het beoordelingsmechanisme dat in de ontwerpverordening wordt voorgesteld.
Ik ben het eens met de beginselen van transparantie en toegankelijkheid voor het publiek, die de kern vormen van het voorstel tot wijziging van artikel 40 en tot opneming van een bepaling met betrekking tot de toegang van het publiek tot informatie over pediatrische klinische proeven. De zorgen die de industrie heeft geuit over de mogelijkheid dat voor bepaalde producten vroegtijdig verwachtingen bij het publiek worden gewekt, en over de commerciële gevoeligheid van informatie, zijn echter ook gerechtvaardigd. 
Hélène Goudin, Nils Lundgren en Lars Wohlin (IND/DEM ),
   Dit verslag staat haaks op een zeer belangrijk beginsel voor de Europese samenwerking, namelijk het beginsel van het land van oorsprong. Hier wordt de oprichting voorgesteld van een centrale pediatrische EU-autoriteit, die kindergeneesmiddelen moet beoordelen, goedkeuren en bewaken en de productie ervan moet stimuleren. Er zijn geen geldige redenen om deze activiteiten onder een nieuwe Europese autoriteit samen te brengen.
Het verslag is tevens gebaseerd op de gedachte dat de farmaceutische industrie het niet lonend vindt om speciale geneesmiddelen voor kinderen te ontwikkelen, Dat klinkt weinig overtuigend. Als er vraag is, komt er ook aanbod. Als er iets is waar de ondernemingen in een markteconomie goed in zijn, dat is het wel in het identificeren van niches en het ontwikkelen van producten daarvoor. Als het juist is dat er een grote behoefte aan speciale kindergeneesmiddelen is, moet de oplossing gezocht worden aan de vraagzijde, via de autoriteiten in de afzonderlijke landen.
Het hele verslag staat in het teken van het streven naar uitbreiding van de invloed van de EU en verwezenlijking van nieuwe bureaucratische structuren.
Daarom hebben wij tegen het verslag gestemd. 
Ian Hudghton (Verts/ALE ),
   . - De bedoeling van deze ontwerpverordening is loffelijk. Het klinkt aannemelijk dat de behandeling van kinderen wordt verbeterd met meer onderzoek naar en de ontwikkeling en goedkeurig van voor het metabolisme van kinderen geschikte geneesmiddelen.
Ik betreur het evenwel dat de amendementen die zijn ingediend door mijn fractie niet zijn aangenomen. Deze zouden ertoe hebben geleid dat met het goedkeuringsmechanisme zou moeten worden bekeken of significante therapeutische voordelen worden behaald ten opzichte van bestaande behandelingen. 
David Martin (PSE ),
   . - Ik juich dit voorstel van harte toe. Tien of meer jaar na de VS is nu eindelijk ook de EU zover dat wetgeving wordt vastgesteld waarmee het testen van farmaceutische producten voor kinderen in het kader van hun goedkeuringsproces verplicht wordt gesteld. Deze nieuwe regels moeten ervoor zorgen dat er meer geneesmiddelen voor kinderen worden ontwikkeld, en dat ze in veilige en effectieve doseringen worden toegediend.
Als tegenprestatie zullen farmaceutische bedrijven, die verplichte klinische proeven voor kindergeneesmiddelen uitvoeren, financieel worden gecompenseerd.
De beloning die de Commissie voorstelt, houdt onder meer in dat bedrijven een aanvullend beschermingscertificaat krijgen, dat zes maanden langer geldig is. Dat is dus een vorm van verlengd octrooi. Hierop moet toezicht worden gehouden om te garanderen dat het niet tot excessieve winsten leidt. 
Linda McAvan (PSE ),
   . - De Labour-afgevaardigden in het Europees Parlement steunen het beginsel dat aan farmaceutische bedrijven stimulansen moeten worden toegekend om het noodzakelijke onderzoek en de noodzakelijke ontwikkeling te bevorderen. We steunen daarom het idee om het aanvullende beschermingscertificaat te verlengen, maar plaatsen vraagtekens bij het voorstel van de Commissie om een automatische verlenging van zes maanden toe te kennen. We zijn van mening dat de verlenging van het aanvullend beschermingscertificaat met een variabele tijdspanne beter en eerlijker zou zijn geweest, omdat dan de grootte van de stimulans de kosten van het onderzoek beter zou hebben weerspiegeld.
Van de opties die op tafel liggen, hebben we daarom de verlenging van drie plus drie maanden gesteund. We hebben echter geen steun gegeven aan de optie van een vaste verlenging van het aanvullende beschermingscertificaat van vier of vijf maanden, want die optie zou oneerlijk kunnen zijn voor kleine bedrijven. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
    - Bij het vaststellen van beleid voor onderzoek naar en ontwikkeling van nieuwe kindergeneesmiddelen heeft de Unie zich steeds laten leiden door het verlangen de gezondheid van onze kinderen te verbeteren.
Daarom bevat dit verslag een hele reeks maatregelen die moeten verzekeren dat er op het onderzoek naar en de ontwikkeling van dit soort geneesmiddelen, alsook op de uiteindelijke goedkeuring voor het gebruik van die middelen in de kindergeneeskundige praktijk, toezicht wordt gehouden, en wel door onafhankelijke, op dit gebied gespecialiseerde autoriteiten.
Dit verslag doet bovendien suggesties voor duidelijke maatregelen met betrekking tot administratieve termijnen. Daarbij is ook steeds rekening gehouden met de noodzaak kwaliteit en uitwisseling van informatie te verzekeren.
Dit is een onderzoeksterrein dat veel positiefs kan bijdragen aan de bestrijding van ziekten. We moeten er daarom voor zorgen dat alle maatregelen die we op dit gebied nemen, aanzetten tot degelijke procedures bij het streven naar deze doelstellingen.
Ik heb daarom voor het verslag-Grossetête gestemd. 
Catherine Stihler (PSE ),
   . - Deze nieuwe regels hadden er al lang geleden moeten zijn. Vijftig procent van de geneesmiddelen die worden gebruikt voor de behandeling van kinderen in Europa, is niet getest en niet goedgekeurd. Alle ouders willen er gerust op kunnen zijn dat het geneesmiddel dat hun zoon of dochter krijgt, veilig is. Deze nieuwe regels gaan de goede kant uit als het om veiligheid gaat, maar tot nu toe is daaromtrent geen volledige duidelijkheid. 
Marianne Thyssen (PPE-DE ),
   . Voorzitter, collega's, ik heb met veel overtuiging gestemd voor het verslag van mevrouw Grossetête, die ik overigens met haar werk feliciteer. Zij heeft in haar verslag het juiste evenwicht gevonden.
Ik ben het dan ook uitdrukkelijk eens met de verlenging van de octrooibescherming van pediatrische geneesmiddelen met een vaste periode van 6 maanden.
De alternatieven terzake (twee plus vier, drie plus drie, enz.) zijn praktisch onuitvoerbaar, vergen zeer veel bureaucratie en riskeren de positieve stimulans die van deze wet uitgaat op het wetenschappelijk onderzoek, te neutraliseren. 

Ian Hudghton (Verts/ALE ),
   . - Ik weet uit directe, persoonlijke ervaring dat de last die bedrijven, en met name KMO’s, wordt opgelegd met het verplicht in rekening brengen van BTW, aanzienlijk is, en daarom steun ik maatregelen zoals deze, die de vereenvoudiging van het proces dienen.
Ik ben er ook vast van overtuigd dat de lidstaten een redelijke mate van flexibiliteit moeten behouden, bijvoorbeeld bij het vaststellen van omzetdrempels en het toepassen van verlaagde BTW-tarieven of een nultarief voor BTW.
David Martin (PSE ),
   . - Ik verwelkom het voorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van Verordening (EG) nr. 1798/2003 wat betreft de invoering van een regeling voor administratieve samenwerking in het kader van het éénloketsysteem en de BTW-teruggaafprocedure. Het doel van vereenvoudiging van de BTW is uitstekend.
Ik steun de verschillende amendementen waarmee een betere samenwerking tussen belastingplichtigen en belastingdiensten tot stand kan worden gebracht, alsook de amendementen waarmee de samenwerking tussen de belastingdiensten van de lidstaten kan worden verbeterd. De rapporteur stelt voor een minimumbedrag van 50 000 euro voor de BTW-vrijstelling in te voeren. Het voorstel betreft alleen de eerste drie jaar van activiteit van een nieuw gevestigde KMO. Deze nieuwe lagere grens voor de BTW-vrijstelling draagt bij tot betere economische prestaties van KMO's, wat meer werkgelegenheid in de EU oplevert en de doelstellingen van Lissabon verder verwezenlijkt. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
    - Eén van de grondregels die theoretici op economisch gebied nu al heel lang onderwijzen, is dat het innen van belasting niet meer mag kosten dan de belasting in kwestie zelf oplevert. Dat spreekt voor zich. We kunnen hier echter ook een andere regel aan toevoegen, die voorschrijft dat het betalen van belasting zo eenvoudig mogelijk dient te zijn, opdat er bovenop het bedrag dat als belasting verlangd wordt, niet ook nog eens een “bureaucratische belasting” wordt geheven. Die laatste heffing maakt niet alleen geen enkel onderscheid, maar ze is vooral weinig doeltreffend. Initiatieven waarmee het innen, betalen en terugbetalen van BTW kan worden vereenvoudigd, zijn dus toe te juichen. 
Peter Skinner (PSE ),
   . - De Labour-afgevaardigden in het Europees Parlement accepteren niet en zijn het er niet mee eens dat de drempels voor de berekening van BTW het beste op het niveau van de EU kunnen worden vastgesteld. Het is aan de lidstaten te streven naar de meest geschikte berekeningen, vooral voor hun micro-ondernemingen. Dit stelt de lidstaten in staat hun beloften met betrekking tot de agenda van Lissabon waar te maken door gepast rekening te houden met zulke ondernemingen, en een aanpak te kiezen die oog heeft voor ondernemers. 


De Voorzitter.
   - Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in het Midden-Oosten. 
Douglas Alexander,
   . - Mijnheer de Voorzitter, het is mij een grote en ware eer hier vandaag namens de Raad in het Europees Parlement te mogen zijn. Persoonlijk ben ik blij met deze gelegenheid om de situatie in het Midden-Oosten te kunnen bespreken. We zijn getuige van een nieuw hoofdstuk in de geschiedenis van die regio, die zowel kansen als aanzienlijke uitdagingen met zich meebrengt.
Ik wil beginnen met mijn genoegen uit te spreken over de historische vooruitgang die is geboekt met de terugtrekking van Israël uit de Gazastrook en uit delen van de noordelijke Westelijke Jordaanoever. De Europese Unie prijst de Israëlische regering en de Palestijnse Autoriteit voor hun inzet en pogingen om de moeilijke uitdagingen het hoofd te bieden.
We zijn blij dat het terugtrekkingsproces tot nu toe goed is verlopen, en dat aanzienlijk geweld is voorkomen. De Israëlische regering heeft het terugtrekkingsplan met hulp van de Palestijnse Autoriteit effectief en snel uitgevoerd. De veiligheidstroepen hebben de kolonisten tactvol maar beslist en vastberaden geëvacueerd. Om kort te gaan, ze hebben zich uitstekend gekweten van een moeilijke taak.
We loven de nauwe samenwerking tussen de Palestijnse Autoriteit en Israël, en moedigen hen aan door te gaan op deze weg. We zouden graag een over de hele linie succesvolle terugtrekking zien. Daarom juichen wij de terughoudendheid toe waarvan de meerderheid van de Israëli's, en natuurlijk ook de Palestijnen, blijk heeft gegeven en dringen aan op voortzetting daarvan.
Het succes van het terugtrekkingsproces tot nu toe is voor beide partijen een stimulans om ook bij resterende stappen van het proces samen te werken, en vooral hun nauwe contacten met de speciale gezant van het Kwartet voor de terugtrekking, de heer Wolfensohn, voort te zetten. Deze heeft actieplannen gepresenteerd om zowel in het kader van de terugtrekking als daarbuiten de Palestijnse economische en institutionele ontwikkeling te ondersteunen. Daarin heeft hij aangegeven op welke belangrijke gebieden vooruitgang nodig is. Het gaat daarbij onder meer om vervoersverbindingen en grensovergangen, om douanekwesties tussen Israël, Egypte en de Palestijnse autoriteit, om de verbinding tussen de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever, en om de lucht- en zeehavens. De internationale gemeenschap heeft zijn volledige steun toegezegd.
De vrijgave van het verkeer binnen de Westelijke Jordaanoever is essentieel voor de opleving van de Palestijnse economie. Eveneens is een betere toegang voor mensen en goederen, met behoud van de veiligheid voor de Israëli's, van cruciaal belang om de Palestijnen een gevoel van hoop te geven. 
Wij willen de kans die de terugtrekking biedt, volledig te baat nemen en verdere hervormingen van de Palestijnse instellingen - zoals deze zijn uiteengezet tijdens de bijeenkomst van 1 maart in Londen - bevorderen. Dat zijn de twee belangrijkste prioriteiten voor ons voorzitterschap. In dit verband zal de Europese Unie natuurlijk nauw met de heer Wolfensohn samenwerken om de plannen te verwezenlijken die tot doel hebben de Gazastrook economisch levensvatbaar te maken na de terugtrekking van de Israëli's.
Het is ook belangrijk dat we verder kijken dan de terugtrekking. Wij moeten het politieke proces bevorderen en ervoor zorgen dat de kans die dit proces biedt, volledig wordt benut. Na de terugtrekking zullen beide zijden zich moeten toeleggen op het maken van vooruitgang met hun routekaart en de toezeggingen van Sharm El-Sheikh.
Ook in Irak zijn we getuige geweest van een belangrijke stap voorwaarts, na de recente publicatie van de grondwet van Irak op 28 augustus 2005. We feliciteren het Irakese volk met het bereiken van deze belangrijke mijlpaal in het politieke proces.
Het opstellen van de grondwet is natuurlijk moeilijk geweest. Alle gemeenschappen van Irak hebben meegewerkt aan de opstelling van deze grondwet, en alle partijen hebben compromissen gesloten. Ze hebben nu echter een grondwet voortgebracht, en wij hopen dat deze een belangrijke bouwsteen zal zijn voor een democratisch Irak.
In het bijzonder de beginselen van democratie en fundamentele mensenrechten zijn, naast de islam, de grondbeginselen van het nieuwe Irak. Er kunnen geen wetten worden aangenomen die in strijd zijn met deze beginselen. Voor de wet zijn alle Irakezen gelijk, ongeacht sekse of religie. De geloofsvrijheid wordt in de grondwet beschermd. Alle extremistische groepen zijn verboden. Het nieuwe Irak belooft zijn buren en zijn internationale verplichtingen te zullen respecteren. De olie van Irak is eigendom van het hele Irakese volk en dient zo te worden geëxploiteerd dat de baten voor het Irakese volk maximaal zijn.
De Europese Unie zal alle Irakezen blijven aanmoedigen om deel te nemen aan de volgende fase van het politieke proces en tijdens het referendum in oktober te gaan stemmen over de ontwerpgrondwet. Een brede steun van het publiek voor de grondwet zal Irak een stabiele toekomst helpen garanderen.
De Irakezen zijn erin geslaagd deze grondwet op te stellen, ondanks de acties van terroristen, die proberen het verlangen van het land naar een vreedzame toekomst kapot te maken. De Raad is zich bewust van de vele uitdagingen die Irak nog wachten, met name op het gebied van de veiligheid van zijn bevolking. De Europese Unie werkt, via zijn , aan de capaciteitsopbouw van de Irakese veiligheidstroepen en het gerechtelijk apparaat.
Wat echter Iran betreft maken we ons grote zorgen over het unilaterale besluit dat dit land op 8 augustus heeft genomen om de activiteiten in de uraniumomzettingsinstallaties in Esfahan te hervatten. Dit is een duidelijke schending van de successievelijke resoluties van de Raad van Gouverneurs van het IAEA en in feite van het Akkoord van Parijs, waar Iran nog onlangs, in november jongstleden, zijn handtekening onder heeft gezet. De resolutie van de Raad van het IAEA, die op 11 augustus met algemene stemmen is aangenomen, is een duidelijk en eendrachtig signaal van de internationale gemeenschap dat zij wenst dat Iran onverwijld alle omzettingsactiviteiten opschort.
We betreuren ook dat Iran heeft besloten om de gedetailleerde voorstellen die van Europese zijde op 5 augustus zijn gepresenteerd, af te wijzen zonder ze serieus in overweging te nemen. Dit zijn de meest vergaande voorstellen voor de betrekkingen tussen Iran en Europa die sinds de revolutie zijn gepresenteerd. Ze zouden leiden tot een nieuwe relatie op basis van samenwerking.
Ik wil herhalen dat Europa Iran niet vraagt zijn civiel kernprogramma op te geven. Het Europese voorstel heeft duidelijk steun voor dat programma geboden, maar Iran heeft geen civiele, operationele reden om splijtstofcyclusvoorzieningen te ontwikkelen. Wanneer Iran zijn splijtstofcyclusactiviteiten opschort, zou dit geen negatieve invloed hebben op het vermogen van Iran een civiel energie- en onderzoeksprogramma te ontwikkelen. Als Iran echter wordt toegestaan de activiteiten voort te zetten, zou dit het land dichter bij het moment brengen waarop het splijtstof voor kernwapens kan produceren.
We blijven ons inzetten voor een diplomatieke oplossing. We hopen dat Iran zal terugkomen op zijn besluit en de uraniumomzettingsactiviteiten opnieuw zal opschorten. De sleutel voor de oplossing van dit probleem is dat Iran de vertrouwenwekkende stappen neemt die in de successievelijke resoluties van de Raad van Gouverneurs van het IAEA van het land worden geëist, en dat het opnieuw overgaat tot opschorting.
In het kader van onze meer algemene betrokkenheid bij de regio zal de Euromediterrane top van november in Barcelona - die wordt gehouden ter gelegenheid van de tiende verjaardag van het proces van Barcelona - een cruciale kans zijn om de mediterrane partners van de Europese Unie te helpen het hoofd te bieden aan de uitdagingen van de eenentwintigste eeuw. Het proces van Barcelona moet worden gemoderniseerd en moet de richting uitgaan van een meer resultaatgericht proces, waarin veel sterker de klemtoon ligt op hervormingen. In andere woorden, het moet ingaan op de zorgen van de volken aan beide zijden van de Middellandse Zee.
De Verklaring van 1995 was een mijlpaal, en een groot deel van deze Verklaring is ook nu nog geldig. Toch moet er nog veel gebeuren voor de tenuitvoerlegging daarvan. Daarbij gaat het onder meer om de noodzaak de hinderpalen die vooruitgang op het gebied van bestuur, mensenrechten, marktopenstelling en buitenlandse investeringen in de weg staan, weg te werken. We willen dat tijdens deze top doelstellingen op middellange termijn worden vastgesteld, doelstellingen die het soort regio schetsen dat we allemaal binnen vijf jaar tot stand willen zien komen.
Zonder vrede in de regio kunnen we deze doelstellingen niet verwezenlijken. Zonder vrede zullen we niet de ruimte van stabiliteit en welvaart kunnen creëren die ons gemeenschappelijke doel is. Het ontbreken van vrede mag echter evenmin een extra belemmering vormen voor vooruitgang elders. We zouden er goed aan doen acht te slaan op de behoefte van de mensen in de regio aan een transparanter bestuur, aan economische hervormingen en een sociaal en cultureel bewustzijn.
We geloven dat er in de regio een nieuwe vastbeslotenheid is om de uitdagingen waar de mensen in de regio voor staan, het hoofd te bieden. We zijn vastbesloten ons uiterste best te doen om ervoor te zorgen dat het proces van Barcelona een volwaardige rol gaat speelt in de aanpak van de uitdagingen die de burgers in het Euromediterrane gebied wachten. De top zou voor ons een unieke kans zijn om te laten zien dat ons partnerschap belangrijk is voor onze volken, en dat het resultaten kan opleveren op de voor hun belangrijke gebieden.
Ons partnerschap kan ertoe bijdragen dat zich stapsgewijze veranderingen voltrekken in de ontwikkeling en zelfs modernisering van de regio. Daarvoor is actie geboden op het gebied van goed bestuur, economische hervormingen en onderwijs. Wanneer op deze kerngebieden resultaten worden geboekt, aan de hand van specifieke doelstellingen en afspraken, zal dit de regionale vooruitgang van de regio stimuleren. 
Günther Verheugen,
   . - Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, het is mij een genoegen u vandaag te mogen toespreken over het vredesproces in het Midden-Oosten, nu er een hernieuwd gevoel van vooruitgang en hoop is. Na de vijf jaar van de tweede Intifada hebben we kunnen zien hoe in de afgelopen zes maanden van rust het geweld en de terroristische aanslagen zijn afgenomen, en hoe de terugtrekking van de Israëli's uit de Gazastrook en de evacuatie van de kolonisten uit bepaalde delen van de noordelijke Westelijke Jordaanoever soepel konden verlopen. Het professionalisme aan beide zijden is prijzenswaardig.
Er zijn echter grote uitdagingen op til. Daarmee doel ik in de eerste plaats op de voorwaarden die gecreëerd moeten worden om ervoor te zorgen dat de terugtrekking van de Israëli’s de gewone Palestijnen de kans biedt op een beter dagelijkse leven. In de tweede plaats doel ik op de volledige tenuitvoerlegging van de routekaart, en in de derde plaats op het creëren van een levensvatbare Palestijnse staat, die in vrede kan bestaan naast zijn buurland Israël.
De Commissie erkent dat, als wij willen dat de recente terugtrekking als een succes wordt geacht, een tastbare en onmiddellijk verbetering nodig is van het leven van de gewone Palestijnen. De Commissie heeft daarom als onmiddellijk antwoord op de terugtrekking een pakket van 60 miljoen euro gepresenteerd. Dit pakket bestaat uit infrastructurele voorzieningen voor een bedrag van 40 miljoen euro, bestemd voor arbeidsintensieve, snelrenderende projecten waarmee op de Westelijke Jordaanoever en in Gaza essentiële voorzieningen kunnen worden hersteld; 12 miljoen euro aan bijstand voor institutionele opbouw om de Palestijnen na de terugtrekking te helpen bij het aanvaarden van de bestuurlijke verantwoordelijkheden, en een pakket van 8 miljoen euro voor sociale voorzieningen, alsook Oost-Jeruzalem.
De Commissie werkt ook nauw samen met de Europese Investeringsbank om gemeenschappelijke projecten in de infrastructurele sector te identificeren. Ik noem hier het feit dat we al een Europees nabuurschapsbeleid hebben, dat we met Israël, de Palestijnse Autoriteit en Jordanië al gemeenschappelijke actieplannen zijn overeengekomen, en dat de Commissie er absoluut van overtuigd is dat Europa in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid een belangrijke en nuttige rol kan vervullen in het te boven komen van de problemen van de regio.
Deze steun zal echter niet de gewenste resultaten opleveren als Israël en de Palestijnse Autoriteit geen oplossing vinden voor belangrijke problemen als het verkeer van personen en goederen tussen de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever en de buitenwereld, de kassen, het beheer van grensposten, de ontmanteling en verwijdering van de kolonistenhuizen en het verkeer van personen binnen de Westelijke Jordaanoever.
Daarom biedt de Commissie steun, in de vorm van financiële, politieke en personele middelen, aan de heer James Wolfensohn, de speciale gezant van het Kwartet, wiens bijdrage aan de terugtrekking buitengewoon is geweest. De speciale gezant is erin geslaagd over elk van deze kwesties de dialoog met de Palestijnse Autoriteit en Israël aan te moedigen. Slechts een daarvan, de kassen, is volledig opgelost.
De Commissie helpt hierbij. We zijn bijvoorbeeld bereid om een nieuwe aanwezigheid bij grensovergangen te financieren, bij wijze van vertrouwenwekkende maatregel, en als de partijen daarom vragen. De Commissie is zich ook terdege bewust van de noodzaak de douane-unie tussen Israël en de Palestijnse Autoriteit te handhaven, teneinde een mogelijke handelsverstoring te voorkomen en al het mogelijke te doen om de interregionale handel en investeringen te bevorderen.
De tweede uitdaging voor het vredesproces is de tenuitvoerlegging van de routekaart. De terugtrekking is duidelijk traumatisch voor Israël, maar heeft niet geleid tot de gevreesde breuk in de Israëlische samenleving. Aan Palestijnse kant heeft president Abbas de Palestijnse facties onder controle kunnen houden.
Het is nu aan de internationale gemeenschap om beide partijen te helpen zij aan zij voorwaarts te gaan, de Palestijnse Autoriteit te helpen voortgang te maken bij het aanpakken van oproepen tot geweld en het ontmantelen van de terroristische infrastructuur, en Israël te vragen een einde te maken aan het creëren van nieuwe ‘feiten op de grond’, die de onderhandelingen over de toekomstige definitieve status dreigen te ondermijnen. De nederzettingenactiviteiten in en rond Jeruzalem en het tracé van het afscheidingshek zijn de twee dringendste kwesties.
De derde uitdaging is de vraag hoe de totstandbrenging van een levensvatbare Palestijnse staat kan worden bevorderd. Daarvoor is de tenuitvoerlegging van de routekaart een noodzakelijke voorwaarde. Er wordt al een hernieuwde impuls gegeven aan de Palestijnse hervorming en institutionele opbouw. Deze is het resultaat van de intenties van de Palestijnse Autoriteit om een plan voor de economische ontwikkeling op middellange termijn op te stellen, en van de politieke toezegging van de G8 om in de komende drie jaar elk jaar 3 miljard euro beschikbaar te stellen voor de financiering van dit plan.
In de komende weken zal de Commissie voorstellen presenteren voor een veelomvattende en samenhangende middellangetermijnstrategie voor de betrekkingen van de Europese Unie met de toekomstige Palestijnse staat. Daarin zal ook worden gekeken naar een betere afstemming van de EU-standpunten en naar de financiële bijstand. We moeten zien hoe we de politieke en economische levensvatbaarheid van een toekomstige Palestijnse staat het beste kunnen bevorderen. Daarvoor is gerichte bijstand nodig aan hervormingen en institutionele opbouw. Het is duidelijk dat de inspanningen moeten worden toegespitst op de bevordering van de mensenrechten, de democratische beginselen, de rechtsstaat, op meer veiligheid en een grotere doeltreffendheid van het openbaar bestuur. 
José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra,
    Mijnheer de Voorzitter, het is een feit dat de ontruiming van de nederzettingen in de Gaza-strook eindelijk een positief teken is uit een wereld van waaruit ons tot nu toe enkel berichten bereikten over haat en dood, grenzeloos lijden en barre ellende.
Het is nu aan de Palestijnen - en ik wil hierbij de woorden aanhalen van hun leider, Mahmoud Abbas - om de democratische weg af te leggen die zij hebben uitgestippeld, om de extremistische groeperingen onder controle te krijgen, en om hun instellingen te consolideren. Israël zou van zijn kant moeten afzien van de bouw van nieuwe nederzettingen en, zoals commissaris Verheugen net al zei, zouden zij samen middels een dialoog op zoek moeten gaan naar twee levensvatbare staten, die veilig zijn en door VN-resoluties erkende grenzen hebben. Natuurlijk moeten er nog andere problemen worden opgelost, en die zijn precies aangegeven op de routekaart, namelijk het probleem van Oost-Jeruzalem, het vluchtelingenprobleem, en het conflict tussen Israël en Syrië. Dit alles speelt in een politieke context waarin de heer Nethanyahu zich uit de regering heeft teruggetrokken om met eerste minister Sharon de strijd om het leiderschap van de Likudpartij aan te gaan, en waarin de Palestijnse verkiezingen in het verschiet liggen. Die zullen worden waargenomen door een team van de Europese Unie onder leiding van onze collega Véronique De Keyser, die ik vanaf deze plaats succes toewens.
Mijnheer de Voorzitter, daarom ook juich ik de verklaring toe van de fungerend voorzitter van de Raad, die heeft gezegd dat de Europese Unie een fundamentele rol dient te spelen bij de totstandbrenging van een rechtvaardige en duurzame vrede in deze regio. De Europese Unie is de grootste donor van Palestina. Zij is een partner van Israël, Egypte, Jordanië, Libanon en ook Syrië, via de het toekomstige associatieovereenkomst, en het is duidelijk dat zij een fundamentele rol dient te spelen bij de politieke en economische hervormingen in de regio.
Mijnheer de Voorzitter, ik ben dan ook blij met de initiatieven die de Commissie als eerste stap heeft genomen en met haar voorstellen voor een pakket van zestig miljoen euro ter ondersteuning van de wederopbouw van de infrastructuren van de regio, en ter consolidering van de Palestijnse Autoriteit in de Gazastrook. 
Pasqualina Napoletano,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, zoals u in uw interventies hebt gezegd is de terugtrekking van Israël uit de Gazastrook een belangrijke stap in de goede richting. Niettemin hadden we liever gezien dat dit was gebeurd in het kader van de en met een andere rol voor het Kwartet.
In elk geval is gebleken dat het mogelijk is vorderingen te boeken op de weg naar vrede en inachtneming van het internationaal recht, zonder gebruik te maken van geweld. Wij zijn niet onkundig van de spanningen in een deel van de Israëlische samenleving en met name in de politiek, vooral met betrekking tot de perspectieven die zich vandaag openen en de stappen die nog genomen moeten worden.
In dit kader is het van belang dat de internationale gemeenschap en de Europese Unie zich inzetten voor de voortzetting van het enige mogelijke perspectief, namelijk het vredesproces tot aan de verwezenlijking van het recht op een soevereine staat voor het Palestijnse volk, met vrede en veiligheid voor beide volkeren.
De boodschap die we, ook door middel van dit debat, willen geven is heel duidelijk en in de eerste plaats politiek van inhoud. De nationalistische sectoren van de Israëlische samenleving, nu vertegenwoordigd door minister Netanyahu, mogen niet denken dat ze ruimte of begrip zullen vinden als ze het internationaal recht niet eerbiedigen.
Het nederzettingenbeleid voortzetten wil zeggen Israël veroordelen tot een internationaal isolement en de extremistische elementen van de Palestijnse gemeenschap aanmoedigen. Laten de voorstanders van terrorisme ondertussen niet de terugtrekking uit de Gazastrook voor zich opeisen, want die is het resultaat van het hernieuwde prestige van het Palestijnse leiderschap in de wereld.
Daarnaast is het van belang dat de Palestijnen, zoals gezegd, het proces voortzetten dat met de presidentsverkiezingen op gang is gebracht. Wat dat betreft zijn we verheugd dat er een datum voor de parlementsverkiezingen is vastgesteld, en we steunen de verdere hervormingen die door president Abu Mazen bij zijn verkiezing zijn aangekondigd en het onophoudelijk tegengaan van terrorisme en geweld.
De internationale gemeenschap moet van haar kant echter in het achterhoofd blijven houden dat islamitisch geïnspireerd politiek terrorisme, waarover ook de burgers van onze landen zich veel zorgen maken, een beslissende klap wordt toegebracht als we erin zullen slagen de belangrijkste bron van haat en spanningen, namelijk het conflict in het Midden-Oosten, te ontmantelen. 
Cecilia Malmström,
   Mijnheer de Voorzitter, vanaf mijn vroegste jeugd domineert het Midden-Oosten de nieuwsuitzendingen. Helaas ging het meestal over ellende, geweld, oorlog, onderdrukking en oerconservatieve heersers. Nergens ter wereld is de onvrijheid zo geconcentreerd als juist in het Midden-Oosten. Een half miljard mensen woont daar in dictaturen, met de democratie Israël als enige uitzondering. Dat is natuurlijk een probleem voor de mensen die daar leven. Die hebben net als wij recht op democratie en mensenrechten. Het is ook een wereldwijd probleem. Als men geen toekomst voor zichzelf ziet, gedijen frustratie, fanatisme en fundamentalisme.
Nu zijn er wel tekenen dat de situatie aan het veranderen is. Een voorbeeld zijn de presidentsverkiezingen die vandaag in Egypte worden gehouden. Die zijn een stap vooruit, ook al zal Mubarak natuurlijk winnen. Er was in elk geval meer dan één kandidaat. De ontwikkeling in Libanon, waar men de Syrische bezettingsmacht eruit gegooid heeft, is eveneens zeer positief. Het besluit om de vrouwen in Koeweit volgend jaar te laten stemmen is ook een belangrijke stap vooruit. Zoals hier al aan de orde is gesteld, is de terugtrekking uit de Gazastrook, die ondanks alles zo soepel is verlopen, een ongelofelijk belangrijke stap voor het verdere vredesproces en de oprichting van twee staten. De komende Palestijnse verkiezingen worden een belangrijke test voor de vorderingen die de Palestijnse Autoriteit heeft gemaakt en voor het mogelijke verdere verloop van het proces. In Irak is er een regering, er is een ontwerpgrondwet, er zijn sterke krachten die democratie en stabiliteit willen, maar natuurlijk is de situatie uiterst pijnlijk met het dagelijks geweld waarin de mensen gedwongen zijn te leven.
Er zijn echter nog ongelofelijk veel problemen over in het Midden-Oosten. Het voorzitterschap noemde Iran en de Iraanse mullahs, die de internationale gemeenschap nu al maandenlang voor de gek houden met hun kernwapenprogramma. Over die kwestie moeten de Verenigde Naties zich buigen. We kunnen niet doorgaan met dit soort schijnonderhandelingen. De onderdrukking van de eigen bevolking gaat op onverminderde schaal door, en dat is volstrekt onaanvaardbaar.
De onderdrukking van de mensen in de regio is onaanvaardbaar. Daarom moet de EU samen met de Verenigde Staten, met internationale organisaties en stichtingen en met de oppositie in deze landen en andere landen een gezamenlijk initiatief nemen tot een internationaal vredes- en democratieplan voor het hele Midden-Oosten. De middelen van het proces van Barcelona zouden veel specifieker op democratie moeten worden toegespitst. Niets zou beter zijn voor de vrede, de stabiliteit en de terrorismebestrijding in de hele wereld dan dat de democratie zou zegevieren in het Midden-Oosten. Op dit gebied hebben wij een grote verantwoordelijkheid.
David Hammerstein Mintz,
   Mijnheer de Voorzitter, de terugtrekking van Israël uit de Gazastrook is in onze ogen een bijzonder positieve ontwikkeling. Daarmee moet het begin worden ingeluid van een nieuw vredesproces in het Midden-Oosten. De Europese Unie zou alle inspanningen om de levenskwaliteit van de Palestijnen in de Gazastrook te verbeteren, zo goed mogelijk moeten waarborgen. Zij zou ervoor moeten zorgen dat de Palestijnen toegang krijgen tot de economie, dat de haven en de luchthaven zo snel mogelijk worden geopend en dat de economische activiteiten op alle terreinen gestimuleerd worden, zoals de verbinding en de communicatie tussen de Gazastrook en de Westelijke Jordaanoever.
Ondanks de hoopvolle ontwikkelingen in de Gazastrook zijn wij bang dat het huidige Israëlische beleid in Jeruzalem het zogenoemde “venster van mogelijkheden” met één klap zal dichtslaan, en wel op het meest kwetsbare en veranderlijke punt van het conflict. We zijn oprecht verheugd dat een meerderheid van de Israëliërs en hun regering het idee van een “Groot Israël” hebben laten varen. We betreuren het daarentegen dat dit misschien vervangen wordt door het streven naar een “Groot Jeruzalem” dat zich gestaag uitbreidt op Palestijns grondgebied, en dat tot op heden 164 vierkante kilometer van de Westelijke Jordaanoever ten noorden, ten westen en ten zuiden van de stad Jeruzalem heeft opgeslokt.
Deze eenzijdige toe-eigeningsactiviteiten zijn niet in het belang van Israël omdat zij elk stabiel vredes- en veiligheidsakkoord in gevaar brengen. Het land wordt ter plekke voor een aantal voldongen feiten geplaatst die van grote betekenis zijn in demografisch en urbanistisch opzicht. Deze activiteiten hebben tot doel Jeruzalem af te snijden van de Westelijke Jordaanoever, en de continuïteit van het Palestijnse grondgebied te doorbreken, ofschoon die onontbeerlijk is voor welke toekomstige Palestijnse staat dan ook, hoe miniem zijn levensvatbaarheid en geloofwaardigheid ook moge zijn. Dit is een recept dat gedoemd is om te mislukken. Door dit beleid zouden de Palestijnse steden Bethlehem, Ramala en Oost-Jeruzalem vrijwel helemaal van elkaar zijn afgesneden.
Bijzonder verontrustend - en ik hoop dat de Raad en de Commissie hiervan nota nemen - is Project E 1, waarin sprake is van de bouw en aanleg van woningen voor 15 000 mensen en voor hotels en industriegebieden ten oosten van Jeruzalem. Dat zou werkelijk een bekroning zijn van het plan om het noorden en het zuiden van de Westelijke Jordaanoever van elkaar te scheiden. De Europese Unie moet streven naar een stad Jeruzalem die uit twee bevolkingen bestaat, uit twee naties, net zoals het ook de hoofdstad moet zijn van twee levensvatbare staten die in vrede samenleven. 
Adamos Adamou,
   . - Mijnheer de Voorzitter, de jongste tijd zijn we allemaal getuige van historische gebeurtenissen van uitzonderlijk politiek belang in het Midden-Oosten. De uitvoering van het terugtrekkingsplan van premier Sharon is een ontwikkeling die we alleen maar kunnen toejuichen, want dit is zonder twijfel een positieve evolutie en een belangrijke stap naar een vreedzame oplossing voor het Palestijnse vraagstuk.
Maar tegelijk moeten we opmerken dat de uitvoering van dat plan, dat wij zoals gezegd verwelkomen, onder geen beding de definitieve regeling mag zijn voor het probleem. Ik vind het helemaal geen toeval dat, hoewel door de uitvoering van het plan de Gazastrook een vrije zone is geworden, het aantal kolonisten op de Westelijke Jordaanoever de jongste tijd dramatisch is gestegen.
Na een gesprek hierover tussen Voorzitter Borrell en premier Ariel Sharon tijdens een officieel bezoek in juni, is blijkbaar duidelijk geworden dat het terugtrekkingsplan geen deel uitmaakt van een politiek proces, dat moet leiden tot de beëindiging van de bezetting, de terugkeer van de vluchtelingen en de stichting van een onafhankelijke Palestijnse staat. Integendeel, ik vrees dat de bezetting een voldongen feit zal blijven.
Wat het verkeer van goederen betreft blijft Israël de grenzen met Egypte in de Gazastrook controleren en het behoudt zich het recht voor militair te interveniëren, omdat het de kust, het luchtruim en de grenzen van de Gazastrook blijft beheersen.
Wij, het Europees parlement en de hele Europese unie, moeten de ontwikkelingen in de regio met argusogen blijven volgen. Tegelijk moet wij op alle fronten druk uitoefenen opdat reële gesprekken worden gevoerd, gesprekken die nog in 2005 tastbare vooruitgang moeten opleveren en heel binnenkort moeten leiden tot een definitieve oplossing van het probleem. Die oplossing kan alleen maar bestaan in het stichten van een onafhankelijke Palestijnse staat, en uiteraard in het afbreken van de muur en het beëindigen van de bezetting. Dan zullen de twee volkeren samen aan een vreedzame toekomst kunnen bouwen, aan een toekomst die zal bijdragen tot vrede en vooruitgang in het hele Midden-Oosten. 
Bastiaan Belder,
   . - Voorzitter, een politieke partij kan geen wapens dragen, dat komt in geen enkele democratie voor. Aldus de wijze woorden van de hoge vertegenwoordiger van het buitenlands beleid van de Europese Unie, de heer Solana. Zij stroken evenwel niet met de werkelijkheid in de Gazastrook, op de Westelijke Jordaanoever alsmede in Libanon. Want zowel de Palestijnse islamitische terreurbeweging Hamas als haar Libanese strategische bondgenoot Hezbollah eten vandaag de dag van twee walletjes. Zij engageren zich volop in het dagelijkse politieke bedrijf én perfectioneren hun militaire formaties. Met deze dubbele strategie zetten Hamas en Hezbollah niet alleen de interne Palestijnse en Libanese politieke verhoudingen op scherp, maar sturen ze evenzeer doelbewust aan op een gewapende confrontatie met de staat Israël.
Wat een treurig resultaat van de eenzijdige Israëlische terugtrekking uit Gaza: Intifada ofwel aanhoudende gewapende chaos in de Palestijnse gebieden en het dreigende perspectief van een nieuwe Libanese burgeroorlog. Een waar schrikbeeld voor het Midden-Oosten, zeker wanneer we de huidige mediumcampagne van Hamas serieus nemen. Geen nutteloze onderhandelingen met de zionistische vijand, maar voortzetting van de Jihad ter bevrijding van heel Palestina, luidt haar strijddevies.
Gegeven deze kritieke situatie in het Israëlisch-Palestijnse conflict ben ik erg benieuwd naar de opstelling van de Raad tegenover Hamas en Hezbollah. Zijn deze islamitische terreurorganisaties - zeg maar gerust: openlijke oorlogspartijen - quasi-normale politieke gesprekspartners voor de Europese Unie? Veel liever verneem ik welke concrete stappen de Raad wenst te ondernemen ter ontmanteling van de zogenoemde militaire takken van Hamas en Hezbollah. Ik mag dat van de Raad ook verlangen op grond van VN-resolutie nr. 1559 inzake Hezbollah en de eigen Europese lijst van terroristische organisaties wat betreft Hamas. Dit is dé kans voor de Europese Unie, Raad en Commissie, om haar ambitie van vredestichter in het Midden-Oosten werkelijk te vervullen. 
Andreas Mölzer (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het Midden-Oosten blijft een crisisgebied van de eerste orde. De Verenigde Staten hadden gedacht dat Irak model zou staan voor de democratisering en liberalisering van de islamitische wereld, waardoor in zekere zin alle problemen in een klap zouden kunnen worden opgelost. Het mislukte experiment had stabiliteit in de regio moeten brengen, de toegang tot aardolie moeten veiligstellen en ontwapening en demilitarisering mogelijk moeten maken. In plaats daarvan heeft de oorlog tegen het terrorisme een wig gedreven tussen de Europese bondgenoten en beschouwt de Arabische wereld de oorlog als een strategische veldtocht om de olie veilig te stellen.
De Amerikaanse bezetting werd door fanatici opgeblazen tot een oorlog tegen de islamitische wereld. Bush heeft daarmee niet alleen een puinhoop gecreëerd, maar ook een voedingsbodem gecreëerd voor nog meer trainingskampen voor terroristen. Het ingrijpen door de Verenigde Staten was niets anders dan een slecht voorbereide bezetting, bijna een solistische operatie, waarbij zowel het potentieel aan verzet als de kosten werden onderschat. Om die kosten te kunnen dekken probeert men nu achteraf bondgenoten te werven, bijvoorbeeld bij ons in Europa.
Ook het Israëlisch-Palestijnse conflict wacht nog altijd op een echte oplossing. Weliswaar lijkt er met de ontruiming van de Gazastrook en de beoogde tweestatenoplossing beweging te komen in het vredesproces dat zich al decennialang voortsleept, maar het welslagen ervan hangt hoofdzakelijk af van het economische succes van de nieuwe constellatie. Europa zal daaraan waarschijnlijk een bijdrage moeten leveren.
Met name de kernwapenwedloop in het gebied baart ons zorgen, iets wat door het Israëlische kernwapenarsenaal voortdurend in de hand wordt gewerkt. De daaraan gekoppelde Arabische overtuiging dat de Verenigde Staten in gevallen van twijfel altijd partij kiezen voor Israël, vergroot de aantrekkelijkheid van kernwapens als prestigeobject. Met betrekking tot massavernietigingswapens ontstaat daardoor snel een eigen dynamiek die nauwelijks te stoppen is en buurlanden tot het verwerven van dergelijke wapens aanspoort. Het Midden-Oosten blijft daardoor een potentieel gevaar voor de wereld vormen.
Europa mag zich op dit moment dan nog buiten het bereik van raketten uit het Midden-Oosten bevinden, het is slechts een kwestie van tijd voordat ook wij doelwit worden. Daarom moet de Europese Unie haar inspanningen in het Midden-Oosten vergroten. Toetreding van Turkije zal echter in geen geval bijdragen aan de stabiliteit in de regio, onder meer omdat de islamitische wereld - in weerwil van wat sommige Europeanen hopen - Turkije niet als bemiddelaar en schakel accepteert. 
Edward McMillan-Scott (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het is vandaag een vreugdevolle dag voor Egypte, want het Egyptische volk heeft vandaag voor het eerst in een generatietijd de gelegenheid een president te kiezen, en het heeft ook een keuze bij die verkiezing.
Ik ben met enkele collega's hier in dit Parlement - die op 12 maart de vrijlating hebben geëist van een van de presidentskandidaten, dr. Ayman Noor - bijzonder geïnteresseerd in de uitkomst van de verkiezingen. Het was namelijk onze bedoeling hem in de gevangenis te bezoeken, waar hij door de Egyptische autoriteiten in was gegooid nadat hij zich een tegenstander van president Mubarak had verklaard.
Het was in Cairo dat de minister van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten op 22 juni aan de Amerikaanse Universiteit een belangrijke verklaring aflegde, waarin zij stelde dat democratie in het Midden-Oosten beter was dan stabiliteit, waarmee ze - zoals ze zei - brak met zestig jaar Amerikaans beleid. Er bestaat een zeker cynisme over deze verandering van aanpak, maar het is hoe dan ook een zekere stap voorwaarts in de betrekkingen tussen de Verenigde Staten en het Midden-Oosten.
Ik ben van mening dat de Europese Unie moet proberen deze beleidsverschuiving te reflecteren; niet dat democratie beter is dan stabiliteit, maar democratie en mensenrechten zijn wel beter dan ‘’. Een van de dingen waardoor de EU-benadering van het Midden-Oosten zich onderscheidt is deze band tussen democratie en mensenrechten. Ik betreur natuurlijk dat de Commissie niet zo ambitieus is in haar democratiseringsprogramma's, en we hopen de komende maanden hierin een verbetering te zien. Daarnaast heeft het Europees Parlement een rol te spelen, met name via de Euromediterrane Parlementaire Assemblee.
Ik denk dat de parlementaire dimensie van het Middellandse-Zeegebied steeds belangrijker zal worden. De volgende verkiezingen in Egypte zijn parlementaire verkiezingen, en ik hoop dat dit Huis het met me eens is dat we een delegatie naar Egypte moeten sturen voor deze verkiezingen, of we nu worden uitgenodigd of niet. 
Véronique De Keyser (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, moeten we in de terugtrekking uit de Gazastrook nu de voorbode van vrede in het Midden-Oosten zien of niet? Ik geloof er graag in, ook al weet ik dat een halfvol glas ook als halfleeg kan worden gezien. Ik zie de terugtrekking uit Gaza dan ook als het teken dat geen enkele nederzetting voor altijd is en dat deze in de toekomst allemaal ontmanteld kunnen worden. Ik geloof er ook graag in dat de muur, die de Israëlische Autoriteit altijd als tijdelijk heeft bestempeld, op een dag wordt neergehaald. Ik geloof er graag in dat geen enkele fundamentalistische groep dit vleugje hoop op vrede met een terroristische aanslag de bodem in wil slaan en vooral dat geen enkele autoriteit een alleen opererende terrorist als excuus voor collectieve represailles zou willen aanwenden waardoor alle hoop op vrede zou vervliegen.
De terugtrekking uit Gaza had veel voeten in de aarde. Het optreden van de Israëlische regering was doortastend en moedig, en dat van de Palestijnse autoriteit getuigde van verstand. Het glas is echter ook halfleeg. Het voortzetten van de kolonisatie van de Westelijke Jordaanoever strookt niet met het idee van duurzame vrede, evenals de omsingeling van Oost-Jeruzalem en het kat-en-muisspel van Israël daar. Het mogelijke isolement van Gaza, dat overbevolkt is en waarin geen enkel uitzicht bestaat op een mogelijke economische ontwikkeling, is in feite een tikkende tijdbom.
Hoewel ik diegenen erkentelijk ben die zich met succes voor deze terugtrekking hebben ingezet, hamer ik erop dat Europa zijn ogen niet mag sluiten voor deze verontrustende tekenen en druk moet blijven uitoefenen voor vrije haven- en luchtwegen in Gaza en toegang tot de Westelijke Jordaanoever en Egypte. Zo worden de inwoners van Gaza niet van de buitenwereld afgesloten en kan het internationale recht en de mensenrechten in dit gebied worden nageleefd en regelmatig worden geëvalueerd, zodat de routekaart weer op de rails gezet kan worden.
Europa heeft terrorisme en geweld altijd veroordeeld, ten gunste van de politieke dialoog en het internationale recht. Het is zinvol om onze verplichtingen in het Midden-Oosten uitentreuren te herhalen, ook al wordt er maar langzaam vooruitgang geboekt. 
Frédérique Ries (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zou minister Alexander alsmede commissaris Verheugen voor hun aanwezigheid vanmiddag willen bedanken. Toen ik de plenaire vergadering gisteravond om 23:47 uur verliet, was commissaris Verheugen, die in deze vergaderperiode in Straatsburg van alle markten thuis blijkt te zijn, nog volop in touw.
Nu over tot de orde van de dag. In januari had Hoge Vertegenwoordiger Solana het over een venster van mogelijkheden, of zelfs van een weg naar de hoop, nadat zich een reeks veranderingen in het gebied had voltrokken, zoals - uiteraard - de verkiezing tot president van Mahmoud Abbas en zijn moedige uitlatingen over de ontwapening van de Intifada.
De daarop volgende gebeurtenissen hebben hem geen ongelijk gegeven, want de Gazastrook is ontruimd. Wat onze mening ook is over deze terugtrekking, hoe we ook verdeeld zijn - en dit onderwerp zorgt inderdaad voor tweestrijd -, we kunnen de Israëlische autoriteiten slechts feliciteren met de wijze waarop ze deze operatie hebben uitgevoerd. Voor de betrokken families was het een menselijke tragedie, voor de soldaten een hartverscheurende ervaring en voor de Israëlische maatschappij in haar geheel, die sommigen op enigszins achterbakse wijze onderschatten, een cruciale test. Geen geweld, geen slachtoffers, ook geen burgeroorlog: dat is een succes dat ook op het conto van de Palestijnse Autoriteit mag worden geschreven. Mahmoud Abbas heeft kosten noch moeite gespaard om de operaties in goede banen te leiden en vooral om terroristische aanslagen tijdens de gehele duur van de ontruiming te voorkomen.
En wat nu, zult u mij vragen? Dit militaire succes moet worden omgevormd tot een politiek succes. Deze positieve energie moet worden aangewend om terug te keren naar de routekaart, want de terugtrekking uit Gaza is slechts het begin van een proces. Zowel Ariel Sharon als Mahmoud Abbas staan voor enorme uitdagingen: ontmanteling van de nederzettingen, terugtrekkingen op grotere schaal, met name van Israëlische zijde, en voor de Palestijnse leider uiteraard de ontwapening van de terroristische organisaties. Na de vernietiging van een gebouw afgelopen maandag in Gaza en de moord op zijn veiligheidsadviseur vanochtend heeft Abu Mazen nog maar een paar uur geleden de eis op tafel gelegd voor een ontwapeningsplan van Hamas in Gaza.
We moeten hem hiertoe de middelen geven. We weten allemaal dat de strijd tussen de Palestijnse Autoriteit en Hamas om de controle van Gaza is losgebarsten en dat de 60 miljoen euro die hiervoor zojuist zijn vrijgemaakt - en waarover de Commissaris sprak - een cruciale strategische steun voor de Palestijnse leider is. Wij bedanken de Commissie, wij vertrouwen op haar en wij zorgen er in het bijzonder voor dat strenge controles plaatsvinden - en hier hamer ik op - opdat de Europese belastingbetaler weet waar dit aanzienlijke bedrag terecht is gekomen.
“Er is een tijd om te doden, een tijd om te genezen, een tijd voor oorlog en een tijd voor vrede,” dat komt niet van mij, dat staat in het Boek Prediker. Ik sprak zojuist over hoop, niet over een gebrek aan realisme. Toch maken wij momenteel een zeer bijzonder moment door, zoals Solana zei, en wij zouden graag zien dat de betrokken partijen hiervan met onze hulp gebruikmaken om verder te gaan op deze weg naar de vrede. 
Miguel Portas (GUE/NGL ),
    - Het Israëlisch-Palestijns conflict is nog steeds het grote probleem bij het zoeken naar vrede in het Midden-Oosten. Het Kwartet zal op 20 september bijeenkomen met de bedoeling de nieuw leven in te blazen. Hoe? Voor mij is het antwoord duidelijk: door een duidelijk standpunt in te nemen.
De unilaterale terugtrekking uit Gaza heeft gerechtvaardigde verwachtingen opgeroepen. De wapenstilstand wordt door de gewapende Palestijnse groepen in acht genomen, en er zijn nu parlementaire verkiezingen gepland voor 25 januari. De omstandigheden zijn gunstig, maar wel tijdgebonden. Er is nu een gelegenheid, en die duurt niet eeuwig. Daarom moet Europa een duidelijk standpunt innemen.
8 000 kolonisten zijn na een besluit van Israël uit Gaza vertrokken. Dat is gunstig. Maar dat betekent niet dat we de ogen mogen sluiten voor de keerzijde van de medaille. Tussen juni 2004 en juni 2005 hebben zich namelijk 12 800 nieuwe kolonisten op de West Bank gevestigd, terwijl de burgermeester van Jeruzalem een nieuwe Joodse wijk in het oude deel van de Arabische wil bouwen. Zo draag je niet bij tot vrede. De kolonisten zijn uit Gaza vertrokken. Heel goed! Maar de Gazastrook die aan de Palestijnen is overgedragen, heeft dringend behoefte aan een luchthaven. En nu blijkt dat de Israëlische autoriteiten daar hun veto over hebben uitgesproken, wat onaanvaardbaar is.
In Rafa heeft Gaza een grens met Egypte. De Palestijnen en de Egyptenaren kunnen die grens beheren, maar Israël blijft hier aanwezig, alsof de grens daar één van hun is. We mogen dat niet toelaten. Gaza mag geen vergiftigde gift worden: een gevangenis die door de cipiers aan de gevangenen is overgedragen, maar dan wel een gevangenis waar de gevangenen zich niet in mogen bewegen, zodat hun toch al zwakke economie geen enkele overlevingskans heeft.
Het vertrek uit Gaza is niet het einde van het verhaal. Dat is de boodschap die de nieuwe initiatieven van het Kwartet steeds moet inspireren. Vrede is mogelijk, als we deze gelegenheid tenminste niet voorbij laten gaan. 
Jana Hybášková (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe te beginnen met een citaat uit de Iraanse media: “Dankzij de onderhandelingen met Europa hebben we weer een jaar gewonnen, waarin het Natanz-project een fase heeft bereikt waarin een klein aantal centrifuges kon werken. De uraniumomzettingsinstallatie in Isfahan is gereed en er wordt uraniumtetrafluoride en uraniumhexafluoride geproduceerd. We hebben 36 ton uraniumconcentraat omgezet in gas. Iran is onderhandelingen met de WTO begonnen. Iran is erkend als een van de landen met een nucleaire splijtstofcyclus. We zijn erin geslaagd veel meer vooruitgang te boeken dan Noord-Korea.”
Dit werd op 4 augustus op het Iraanse Kanaal 2 gezegd door de heer Hussein Mussavian, het hoofd van de Iraanse nucleaire kerndelegatie. We hebben geen militaire optie; een regimewisseling is geen optie. Economische sancties zullen slechts leiden tot een veel grotere ramp dan de ramp in Irak. Wat kunnen we doen na de verwachte weigering van Rusland om de kwestie naar de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties door te verwijzen? We kunnen alleen proberen Iran te ontdoen van zijn internationale erkenning, de toegang van het land tot de WTO onmiddellijk te blokkeren, zware diplomatieke sancties op te leggen, het land uit te sluiten van internationale sport, culturele en sociale evenementen en de Olympische Spelen. Dat zijn de enige instrumenten die we hebben.
Als hoofd van de delegatie met Israël van het Parlement feliciteer ik van harte zowel de Israëlische regering als de Palestijnse Autoriteit. Ik verwelkom ook de verklaring van de EU over dit engagement. We beloven dagelijks toezicht te houden op het gebruik van de 60 miljoen euro die hopelijk nog voor de Palestijnse verkiezingen zullen worden besteed.
We steunen allemaal de conditionele associatieovereenkomst met Syrië als de laatste wig om de deur open te houden. Egypte is de bakermat van de Midden-Oostenpolitiek. Duidelijke, zware en onmiddellijke pressie tot democratische voorwaarden voor democratische kandidaten in democratische verkiezingen zal meer effect hebben dan een militaire interventie zoals in Irak. Desondanks is de legitimering van het huidige proces in Irak noodzakelijk als we een burgeroorlog willen voorkomen.
Over een jaar zal het Midden-Oosten een andere regio zijn. De bedreigingen voor onze veiligheid zijn enorm. We moeten onmiddellijk ophouden een onderscheid te maken tussen externe betrekkingen en onze interne veiligheid, tussen de wortels van extremisme wegsnijden en contraterrorisme. 
Richard Howitt (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, we zijn er getuige van dat Israël zich uit Gaza terugtrekt in een derde van de tijd die ervoor was uitgetrokken, zonder slachtoffers en zonder de golf van terreur die sommigen hadden voorspeld. Dat doet mij denken aan wat critici zeiden toen deze terugtrekking werd aangekondigd. Toen protesteerden ze. Nu, met de nodige slagen om de arm, vieren ze de terugtrekking. Ondanks alle problemen heeft hoop gezegevierd over cynisme. In aansluiting op deze ontwikkelingen is het de taak van de Europese Unie en de internationale gemeenschap dit moment van hoop te doen voortleven.
Ik ben blij met de voortdurende betrokkenheid van de Commissie bij de economische wederopbouw in de Palestijnse gebieden. Daaraan is vanmiddag opnieuw uiting gegeven door de heer Verheugen. Gaza is een van de meest gehavende en desolate uithoeken van de wereld. De Wereldbank geeft aan dat bijna de helft van alle Palestijnen daar onder de armoedegrens leeft. Bevrijding van angst moet worden gekoppeld aan de vrijheid om te eten en te werken. Daarom ben ik blij met de toezegging die de fungerend voorzitter deze middag heeft gedaan om met Israël en de andere betrokkenen samen te werken ten behoeve van vrij verkeer en om het voor de 20 000 inwoners van de Gazastrook die in Israël werken, mogelijk te maken om zich vrij te bewegen en de blokkades van de grenzen op het land, op zee en in de lucht te slechten. Gaza is anders economisch niet levensvatbaar.
Als lid van de verkiezingswaarnemingsmissie van het Parlement ben ik het eens met de collega’s die zeiden dat wij een cruciale rol moeten spelen en ervoor moeten zorgen dat de toezeggingen die de Palestijnse Autoriteit tijdens de conferentie van Londen heeft gedaan ten aanzien van veiligheid, democratische hervormingen en gedegen bestuur, ook worden nagekomen.
Critici zullen ons echter voorhouden dat er dit jaar meer nieuwe nederzettingen zijn gebouwd op de Westelijke Jordaanoever dan er in de afgelopen maand zijn ontmanteld, dat 8 000 kolonisten zijn vertrokken, maar dat er nog 240 000 over zijn. De meningen met betrekking tot de grenzen van 1967 en de status van Jeruzalem zijn heden nog even onwrikbaar als die over de zo uitputtend bediscussieerde veiligheidsmuur. Voor deze ongemakkelijke waarheden kunnen we niet de ogen sluiten. Onze enige hoop blijft de , opgesteld door het Kwartet en bekrachtigd door deze Europese Unie. Het is onze verantwoordelijkheid die hoop levend te houden en de mogelijkheden open te houden. 
Sajjad Karim (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met het succes van de eenzijdige terugtrekking uit Gaza en uit de vier geïsoleerde nederzettingen in het noordelijk deel van de Westelijke Jordaanoever, en ik ben ook blij met de openlijke garanties van de heer Sharon dat deze stappen de eerste fase vormen van de door de Verenigde Staten geleide naar een oplossing met twee staten.
De terugtrekking is ook goed onthaald in de islamitische wereld als een eerste fase van een proces. Het belang van deze ontwikkeling werd vorige week aangetoond met de eerste openlijke gesprekken tussen de ministers van Buitenlandse Zaken van Israël en Pakistan. De Europese Raad moet, onder het voorzitterschap van het Verenigd Koninkrijk, maximaal gebruikmaken van de speciale relatie tussen het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten om met gezamenlijke inspanningen de bestaande band uit te breiden naar andere islamitische landen, zoals Egypte, Jordanië en Turkije, om er maar een paar te noemen.
Een dergelijke politieke vooruitgang zou een geweldige betekenis hebben, niet alleen voor de betrekkingen tussen de beide staten, maar ook als stapsteen naar een normalisatie van de betrekkingen tussen Israël en het geheel van de Arabische en Islamitische wereld. Sterker nog, het zou ons steunen bij de uitvoering van ons eigen actieplan om de zaak van het terrorisme binnen onze eigen grenzen frontaal tegemoet te treden.
Er blijven echter zorgelijke berichten binnenkomen uit Israël. Nog maar zeer onlangs in juli heeft de Knesset amendement 5 op de wet op de aansprakelijkheid van de staat aangenomen. Het amendement maakt het Palestijnen onmogelijk schadeclaims in te dienen bij verwondingen als gevolg van illegaal Israëlisch geweervuur. Dat is een duidelijke inbreuk op elementaire mensenrechten. Deze week is er een zeldzame gelegenheid ontstaan om een begin te maken met het corrigeren van deze onrechtvaardigheden.
Dit alles verergert het halsstarrige verzet van Israël tegen het advies van het Internationale Hof van Justitie van 9 juli waarin zware kritiek is geleverd op het onwettige afscheidingshek in Oost-Jeruzalem. Overigens was het vermelden van het hek opmerkelijk omdat daarvan met geen woord wordt gerept in de in 2005 van het voorzitterschap van het Verenigd Koninkrijk.
Ik wil de Raad er graag op wijzen dat het advies van het Internationale Hof van Justitie verplichtingen verwoordt voor de hele internationale gemeenschap. Deze moet ervoor zorgen dat alle, door de bouw van het hek veroorzaakte belemmeringen die het Palestijnse volk ondervindt bij het uitoefenen van zijn recht op zelfbeschikking, worden weggenomen.
Vrede kan niet worden bereikt zonder rechtvaardigheid, en rechtvaardigheid voor het individu - voor de mannen, vrouwen en kinderen die dagelijks met dit conflict moeten leven - is de sleutel tot blijvende vrede. Het is het recht op zelfbeschikking van deze individuen dat moet worden veiliggesteld.
De EU bevindt zich als belangrijkste handelspartner van Israël in de unieke positie om gebruik te maken van de mensenrechtenclausule in de associatieovereenkomst tussen de EU en Israël, en druk uit te oefenen op de regering van Israël om, in het bijzonder, het advies van het Internationale Hof van Justitie na te leven, en meer in het algemeen ervoor te zorgen dat de terugtrekking wordt gevolgd door een geloofwaardige politiek die bestaande aanspraken op rechten onder internationaal humanitair recht inwilligt.
Samenvattend, als de Europese Raad onder voorzitterschap van het Verenigd Koninkrijk een belangrijke en constructieve rol wil spelen in het vredesproces, moet hij ervoor zorgen dat economische belangen en politiek opportunisme geen voorrang krijgen boven de fundamentele rechten van een volk dat lang genoeg heeft geleden. 
Ioannis Kasoulides (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het begint aan beide partijen nu duidelijk te worden dat het gebruik van geweld niet tot een overwinning zal leiden: de Israëli's bereiken de gewenste veiligheid niet, de Palestijnen bereiken de door hun gewenste onafhankelijke staat niet. Het enige proces met toekomst is het politieke proces. Politiek proces en gewapende strijd kunnen echter niet hand in hand gaan: het is het een of het ander. Beide partijen trekken nu deze conclusie, wat aan Palestijnse zijde mag blijken uit de democratische verkiezing van president Abbas, het mandaat dat hij heeft gekregen om over vrede te onderhandelen en het feit dat zelfs Hamas nu langzamerhand begint deel te nemen aan het vredesproces. Aan de zijde van Israël wordt dat duidelijk door de terugtrekking uit Gaza, de geweldige oppositie en de traumatische ervaring voor Israëli's ten spijt.
Het is nu het moment om deze positieve ontwikkelingen te consolideren. De Raad en de Commissie moeten - langs de weg van het Kwartet of op eigen kracht - om te beginnen die Palestijnen ontmoedigen die van mening zijn dat de terugtrekking uit de Gaza het resultaat is van hun Intifada. In de tweede plaats moeten zij diegenen in Israël ontmoedigen die dit als een vrijbrief beschouwen om door te gaan met de bouw van nederzettingen en het hek. Tot slot moeten beide partijen worden aangemoedigd om stappen te vermijden die tegenstanders van vrede bij de andere partij in de kaart spelen.
In de komende maanden worden zowel in Israël als Palestina verkiezingen gehouden, wat waarschijnlijk een soort vacuüm zal creëren. Tijdens dit vacuüm is goed bestuur vereist om het vredesproces gaande te houden. 
Hannes Swoboda (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de terugtrekking uit Gaza was zeker een belangrijke historische stap en zal haar historische betekenis ook behouden. Dat zal echter alleen het geval zijn wanneer we samen met de Palestijnen en met steun van Israël proberen van de Gazastrook een levensvatbaar gebied te maken. Tevens moeten we de Israëli’s ervan weten te overtuigen dat ook op de Westelijke Jordaanoever de nodige stappen moeten worden gezet. Terugtrekking zal niet in die omvang plaatsvinden zoals het Parlement zich die waarschijnlijk wenst en zoals met name de Palestijnen zich die wensen. Toch moet het proces doorgaan, zoals de vorige spreker al zei, anders zakt het in elkaar en zullen de positieve resultaten die wij ervan verwachten, grotendeels uitblijven.
In de tweede plaats wil ik er evenals de heer McMillan-Scott en anderen op wijzen hoe belangrijk het is dat wij in de regio als geheel investeren, met name in de ontwikkeling van de democratie en het maatschappelijk middenveld. We hebben vandaag met de heer Clarke gedebatteerd over de bestrijding van het terrorisme. Een aspect daarvan is de ontwikkeling van de regio om ons heen, met name van de islamitisch-Arabische wereld. Daarbij horen ook de nodige politieke en financiële maatregelen. Ik wil het voorzitterschap erop wijzen dat voor investeringen in Gaza en in de hele regio natuurlijk ook financiële middelen nodig zijn. Het doen van beloftes en toezeggingen is één, maar daarmee moet bij de opstelling van de begroting dan wel rekening worden gehouden.
Mijn laatste opmerking betreft Iran. We zijn diep geschokt door de ontwikkelingen in Iran. Ze zijn echter ook een gevolg van onze tolerante houding ten aanzien van de ontwikkeling van kernwapens door landen als Pakistan en India, maar ook door Israël. Een andere oorzaak is ons onvermogen om kernwapens in het algemeen terug te dringen. We moeten maatregelen nemen, maar dan wel in samenspraak met alle betrokkenen, anders zullen ze geen effect sorteren. Eenzijdige sancties zijn niet effectief. Daarom moet deze kwestie in handen worden gelegd van de Verenigde Naties. Daar moet een gezamenlijke oplossing worden gevonden. Ik hoop dat het Britse voorzitterschap deze weg met wijsheid en met een duidelijke visie zal bewandelen. 
Gunnar Hökmark (PPE-DE ).
   -Mijnheer de Voorzitter, niet de kleine democratie Israël vormt de grote bedreiging van de vrede in het Midden-Oosten, maar de grote dictatoriale regimes. We zien op dit moment een hoopwekkende ontwikkeling in de vorm van terugtrekking uit de Gazastrook, samen met kleine tekenen van democratie in de Arabische wereld. Dat betekent dat er duidelijker eisen aan het Europese beleid ten aanzien van het Midden-Oosten moeten worden gesteld.
Iran is een land dat tot zijn politieke doel heeft uitgeroepen een van de lidstaten van de VN te vernietigen, namelijk Israël. Iran schendt het non-proliferatieverdrag en ontwikkelt middellangeafstandsraketten om doelen in de onderhavige landen te kunnen bereiken. Het land geeft uiting aan hetzelfde antisemitisme als veel andere regimes en groeperingen in dit deel van de wereld. Het is onaanvaardbaar om steun aan terrorisme te geven, zoals Iran doet.
Wil de Europese Unie een krachtige rol spelen in het vredesproces, dan moet zij de actieve democratische krachten en vredeskrachten steunen. De EU moet optreden tegen degenen die internationale overeenkomsten niet aanvaarden en die doelbewust de weg van het geweld kiezen. Wij moeten zorgen voor steun en een structuur voor democratische ontwikkeling in het hele Midden-Oosten. Er is geen betere grondslag voor een vreedzame en stabiele ontwikkeling in dit deel van de wereld dan een doorbraak voor de democratie. Wij zien de vele verschillende tekenen van democratische ontwikkeling. Daarom moet de EU krachtige steun geven aan degenen die het licht van de democratie en de vrijheid brandende houden. We moeten er ook voor zorgen dat de steun die we aan de Palestijnse Autoriteit en aan andere landen geven, gepaard gaat met duidelijke eisen inzake een democratische ontwikkeling. We hebben de kans om een rol voor de vrede te spelen, maar dan moeten we ook laten zien dat we de democratie kunnen versterken. 

Jozéf Pinior (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het vertrek van de Israëli’s uit de Gazastrook en uit de vier nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever houdt een nieuwe kans in voor vrede in het Midden-Oosten. Israël en Palestina zouden nu tot een vergelijk kunnen komen: Israël zou veiligheid verkrijgen in ruil voor de stichting van een Palestijnse staat. De regering-Sharon verdient dus erkenning voor haar beslissing de Gazastrook te ontruimen, en die erkenning geldt ook voor de meerderheid van de Israëlische bevolking, die de ontruiming van de nederzettingen immers heeft gesteund.
Ik wil van deze gelegenheid gebruik maken om gewag te maken van de steun die de Israëlische bevolking geeft aan dit proces. De Israëli’s zijn afstammelingen van vluchtelingen, maar ze hebben toch ingestemd met de evacuatie van 9 000 kolonisten uit Gaza. Dat bewijst dat zij oprecht zijn in hun streven naar vrede met Palestina. Het toont ook aan dat Israël in het Midden-Oosten staat voor democratie. De houding die de meerderheid van de Israëlische bevolking heeft aangenomen, bewijst dat dit land een waardige partner is van de Europese Unie bij het tot stand brengen van een internationale rechtsorde die gebaseerd is op respect voor de democratie en de mensenrechten. Dat de Israëlische publieke opinie vóór de terugtrekking is en tegen anti-Arabische aanvallen mag gelden als bewijs dat de huidige wereld naast een oorlog tussen de verschillende beschavingen of een overwinning van de fundamentalisten ook nog andere opties heeft.
De Europese Unie dient de stappen die de heer Wolfensohn, de gezant van het Kwartet van Madrid ondernomen heeft, te steunen. Hij probeert de EU-fondsen en die van andere donoren te coördineren opdat ze zo doeltreffend mogelijk worden gebruikt. De heer Solana meent dat de Europese Unie bij de douane- en grenscontroles als derde partij dient op te treden. De Gazastrook mag niet afglijden naar anarchie, en dit gebied mag zeker geen nieuw bruggenhoofd voor terroristische acties worden.
Europa moet al het mogelijke doen om te verzekeren dat de evacuatie van de Joodse nederzettingen leidt tot onderhandelingen. Op die manier zou in ieder geval een aantal problemen moeten worden opgelost: de volledige terugtrekking van de Israëlische troepen, de vaststelling van de grens, en de status van de stad Jeruzalem. En dan kan er een tweestatenoplossing tot stand worden gebracht. 
Charles Tannock (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de toestand ín het Midden-Oosten blijft, als altijd, zorgwekkend. Maar nu we vandaag getuige zijn van de eerste presidentsverkiezingen in Egypte met meerdere kandidaten, zijn er ook redenen voor optimisme.
De voortdurende terroristische activiteit in Irak vormt natuurlijk nog steeds een serieuze bedreiging van de stabiliteit in de regio. In Irak zal binnenkort een eerste democratische instelling gaan functioneren, die, ook al ontbreekt de steun van de soennitische gemeenschap, in ieder geval wordt gesteund door de sjiieten en de Koerden. Daardoor is ook een islamitische theocratie vermeden en zijn vrouwen betrokken gehouden bij het proces. In oktober zullen de soennieten misschien de grondwet verwerpen, maar zij zullen dan een rol moeten gaan spelen in de parlementaire verkiezingen die daarvan het gevolg zullen zijn, en bij het opstellen van een nieuwe grondwet. Anders worden zij geconfronteerd met een verbrokkeling van Irak, waarin zij uiteindelijk het onderspit zullen delven.
Syrië moet zich verantwoordelijker gaan gedragen bij het tegenhouden van terroristen die vanaf zijn grondgebied de grens met Irak oversteken. Iran mag zich niet bemoeien met Irakese aangelegenheden. Nadat Iran een einde heeft gemaakt aan het negen maanden durende moratorium op de verrijking van uranium, stevent het nu af op een conflict met de Verenigde Staten en de EU, een zaak die hoogstwaarschijnlijk zal eindigen in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, waar hopelijk Rusland en China ook harde non-proliferatiemaatregelen zullen steunen, of zelfs sancties als die nodig zijn.
Israël dient te worden geprezen voor de vreedzame terugtrekking uit Gaza, dat nu snel onder het bestuur van de Palestijnse Autoriteit moet worden gebracht, al voorspelt de moord op Moussa Arafat weinig goeds. Het is begrijpelijk dat de controle op de grens met Egypte om veiligheidsredenen de komende tijd bewaking van de zijde van Israël en de internationale gemeenschap vereist. Laten we nu hopen dat alle partijen bij elkaar kunnen komen om de naar vrede weer vaart te geven. De Palestijnse parlementaire verkiezingen in januari zullen natuurlijk veelzeggend zijn.
In Libanon lijkt na de terugtrekking van Syrië de rust weer te keren. In verband met de moord op Rafik Hariri zijn arrestaties verricht, die het vermoeden dat pro-Syrische veiligheidstroepen bij de moord betrokken waren, lijken te bevestigen. We wensen de onderzoeker van de Verenigde Naties, de heer Detlev Mehlis, veel succes bij zijn werk om de schuldigen voor de rechter te brengen. 
Panagiotis Beglitis (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, op mijn beurt wil ik minister Alexander en commissaris Verheugen danken voor hun uiteenzettingen. Ik wil hen wel vragen de interviews te lezen met de Israëlische premier, de heer Ariel Sharon, in de kranten , en van 22 april 2004, waarin de ware bedoeling wordt belicht van de eenzijdige terugtrekking van de Israëlische kolonisten uit de Gazastrook.
In die interviews spreekt de heer Sharon over het gevaar op demografische verschuivingen in Israël en over het aanpakken van de veiligheidsproblemen waar de Israëlische bezettingstroepen mee te kampen hebben. De heer Sharon zegt dat alleen de problematische nederzettingen zijn opgegeven. Tegelijkertijd blijven de illegale nederzettingen bestaan en gaat de bouw van de illegale veiligheidsmuur gewoon door, in weerwil van de besluiten van het Internationale Gerechtshof in Den Haag.
In dat licht vind ik de verklaring van het Britse voorzitterschap van 25 augustus overdreven optimistisch, en dat geldt ook voor wat de heer Solana heeft gezegd. Ik ben bang dat die verklaringen niet stroken met de harde werkelijkheid. Ik vind dat de terugtrekking van de kolonisten een positieve stap en kans kan zijn, maar dan alleen als ze plaatsvindt in het kader van de uitvoering van de routekaart, zonder nieuwe voorwaarden van Israëlische zijde.
De heer Alexander verwees ook naar grote problemen in de Gazastrook. Ik zou erop willen wijzen dat de luchthaven en de haven moeten worden opengesteld, dat de sociale en economische blokkade van Gaza moet worden beëindigd. De mensen zijn er ongelukkig. Er is veel armoede en werkloosheid. Wij dragen als Europese Unie een grote verantwoordelijkheid en ik vind dat wij in het kader van het Kwartet druk moeten uitoefenen op de Verenigde Staten opdat een internationale vredesconferentie wordt georganiseerd met de deelneming van Sharon en Abbas.
Douglas Alexander,
   - Mijnheer de Voorzitter, u hebt zojuist een van de afgevaardigden van dit Parlement gezegd dat het u erg speet maar dat de tijd helaas op was. Ik vrees dat u weldra nog veel meer spijt zult hebben, want het is tijd voor mij om dit debat af te ronden.
In de eerste plaats is dit een belangrijk debat geweest voor het Parlement, een debat dat ook op het juiste tijdspit plaatsvond. Ik ben oprecht dankbaar voor de meningen die in dit debat naar voren zijn gebracht. Daarin worden de ervaring en expertise van de leden van het Parlement weerspiegeld.
De heer Salafranca Sánchez-Neyra is om te beginnen ingegaan op de opmerkingen van commissaris Verheugen en heeft vastgesteld dat er de afgelopen maanden in het betrokken gebied tekenen van hoop zijn waar te nemen. Ik kan hem verzekeren dat het voorzitterschap zich zeer bewust is van de sleutelrol die de Europese Unie, als deelnemer aan het Kwartet, kan spelen bij het bevorderen van het vredesproces. Ik wil echter in dit stadium een uitspraak van de commissaris tijdens zijn inleidende opmerkingen herhalen, waarbij hij niet een Europeaan, maar een Amerikaan eer bewees, namelijk James Wolfensohn, die al geweldig veel heeft bijgedragen aan het werk van het Kwartet en zeker aan de succesvolle terugtrekking uit Gaza, die de afgelopen dagen heeft plaatsgevonden.
Mevrouw Napoletano heeft bij het uitspreken van haar afschuw van terrorisme, gevoelens verwoord die naar mijn stellige overtuiging door allen hier in het Parlement worden gedeeld. Daarom erkennen we ook hoe belangrijk het is dat voortgebouwd wordt op de ontwikkeling die in de afgelopen maanden in de regio in gang is gezet. Ik geloof ook te mogen zeggen dat de Commissie, de Raad en het Parlement de vastberadenheid delen om die ontwikkeling in de komende weken en maanden voort te zetten.
Mevrouw Malmström heeft het belang onderstreept van de mensenrechten in Iran. Ik wil haar verzekeren dat wij ons ervan bewust zijn dat de mensenrechten in dat land nog steeds op grote schaal worden geschonden. De Raad is in het bijzonder bezorgd over het aantal executies van jonge overtreders van de wet in de afgelopen weken. De Europese Raad wil er geen onduidelijkheid over laten bestaan dat de betrekkingen met Iran alleen kunnen worden uitgebouwd als Iran stappen onderneemt om onze politieke zorgen op terreinen als de mensenrechten, waarop zij in haar toespraak de bijzondere aandacht vestigde, weg te nemen.
De heer Hammerstein Mintz heeft over Gaza gesproken in termen van 'een baken van hoop'. Laten we allemaal hopen dat dat waar zal blijken te zijn. Onze taak op dit moment is - zoals ik steeds heb gezegd - het vredesproces te blijven bevorderen. De terugtrekking laat voor het eerst in de geschiedenis zien dat Israël nederzettingen ontmantelt in Gaza en op de Westelijke Jordaanoever. Dit is een waarachtige mogelijkheid voor vooruitgang. De afgevaardigde heeft ook een vraagstuk aan de orde gesteld in verband met Jeruzalem. De Europese Unie heeft voortdurend haar standpunt duidelijk gemaakt over de bouw van nederzettingen, niet alleen op de Westelijke Jordaanoever, maar ook in het oostelijk deel van Jeruzalem. We hebben de regering van Israël duidelijk gemaakt dat alle nederzettingenactiviteiten moeten worden bevroren.
De heer Adamou heeft de terugtrekking beschreven als een belangrijke stap, maar ook benadrukt dat er nog taken op ons wachten die minstens zo belangrijk zijn. Ik zou eenvoudigweg willen herhalen dat de doelstelling van de Europese Commissie op lange termijn is te helpen bij de vestiging van een onafhankelijke democratische Palestijnse staat. Dat blijft een van onze belangrijkste doelstellingen.
De heer Belder citeerde de Hoge Vertegenwoordiger, de heer Solana, toen deze zijn bezorgdheid met betrekking tot de activiteiten van Hamas en Hezbollah uitsprak. Ik kan u verzekeren dat de Europese Unie de status van Hamas en Hezbollah steeds opnieuw bekijkt, en dat de Europese Unie standvastig is in haar beleid niet met terroristen te onderhandelen. De tegoeden van Hamas in de Europese Unie zijn bevroren en ambtsdragers van de Europese Unie zullen leden uit de top van Hamas niet ontmoeten zolang Hamas het bestaansrecht van Israël niet heeft erkend.
De heer Mölzer heeft over verscheidene onderwerpen gesproken, waarmee ik het in alle eerlijkheid niet eens ben. Ik ben het niet eens met een aantal zaken die hij onder de aandacht bracht en evenmin met de manier waarop hij sommige andere onderwerpen onder woorden bracht. Wel hebben wij een gemeenschappelijk uitgangspunt als het gaat om de mogelijkheid voor de Europese Unie om de vorderingen in het vredesproces in het Midden-Oosten uit te roepen tot een van haar doelstellingen. Dat is een terrein waar een positieve bijdrage kan worden geleverd. Daarover waren we het in ieder geval eens.
De heer McMillan-Scott heeft zowel over de Egyptische verkiezingen gesproken - net zoals de heer Tannock - als over de woorden die de minister van Buitenlandse Zaken van de Verenigde Staten, Condoleeza Rice, heeft gebruikt tijdens een recente toespraak in de universiteit van Cairo. Ik heb met interesse geluisterd naar wat hij zei over de democratie en de mensenrechten, wat later nog is verwoord door de heer Hökmark.
Mevrouw De Keyser bracht het onderwerp van de Israëlische muur te berde. Het beste antwoord dat ik haar namens het voorzitterschap kan geven is een verwijzing naar het duidelijke standpunt dat in de Europese Raad van juni is ingenomen over deze zaak: 'De Europese Raad erkent het recht van Israël om zijn burgers te beschermen tegen aanslagen, maar blijft bezorgd over de voortzetting van de bouw van het afscheidingshek in de bezette Palestijnse gebieden, waaronder Oost-Jeruzalem en de omgeving daarvan, hetgeen in strijd is met het desbetreffende volkenrecht.'
Mevrouw Ries heeft gesproken van de noodzaak om de militaire terugtrekking, waarvan we in de afgelopen dagen getuige zijn geweest, om te zetten in een politiek succes, en verwoordde daarmee gevoelens die door de heer Portas werden herhaald. Natuurlijk is dat waar. Ik ben ook van mening dat het na de terugtrekking belangrijk is om ervoor te zorgen dat het proces voortgang blijft vinden en dat zowel Israël als de Palestijnen zich richten op de implementatie van de .
Het is ook belangrijk dat de Palestijnse Autoriteit zorgt voor orde en gezag in Gaza. Regelingen voor toegang en handel moeten economische groei en een stabiel klimaat voor de economie in Gaza mogelijk maken - een standpunt dat door diverse leden werd verwoord - maar tegelijkertijd waarborgen dat Israël gevrijwaard blijft van militante of terroristische aanslagen, want daarop heeft het recht.
Mevrouw Hybášková heeft de kwestie Iran aan de orde gesteld en in het bijzonder de kwestie van de toepassing van diplomatieke sancties. Het is belangrijk om het Parlement eraan te herinneren dat de Raad van de IAEA op 19 september bijeenkomt. De Europese Unie heeft gezegd dat zij een voorstel zal steunen om Iran voor de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties te dagen, maar wij bespreken de volgende stap met onze internationale partners. Het is daarom belangrijk om de discussie af te wachten die eerst zal worden gevoerd in de Raad van de IAEA op 19 september, en ik wil op dit moment niet graag vooruit lopen op die discussie.
Een van mijn collega's uit het Verenigd Koninkrijk, de heer Howitt, heeft met zijn ervaring als verkiezingswaarnemer een bijdrage aan dit debat geleverd. Hij heeft met kracht gesproken, zou ik zeggen, over wat hij een beetje tactisch omschreef als ongemakkelijke waarheden die overeind blijven, ook na de recente terugtrekking. Hij heeft gelijk met zijn erkenning van de omvang van de taak waarvoor de regio wordt geplaatst, evenals de omvang van de verrichte prestatie. Hij heeft eveneens zeer terecht erkend welke bijdrage we moeten leveren en dat we als lid van het Kwartet de verantwoordelijkheid dragen om verdere vooruitgang te boeken, hoop te steunen en cynisme, dat in het verleden maar al te gangbaar was, uit te bannen.
De heer Karim heeft de kwestie van het veiligheidshek aan de orde gesteld en ik wil graag eenvoudigweg herhalen wat ik nog onlangs in juni heb verwoord met betrekking tot het standpunt van de Europese Raad. Ik zou de geachte afgevaardigde er graag aan willen herinneren dat artikel 2 van de associatieovereenkomst tussen de EU en Israël luidt: 'Betrekkingen tussen de partijen zullen, evenals de regelingen van de overeenkomst zelf, gebaseerd zijn op een respect voor mensenrechten en democratische principes, een respect dat het leidende beginsel is voor het nationale en internationale beleid van de partijen en een essentieel onderdeel vormt van deze overeenkomst'. Ik kan de geachte afgevaardigde verzekeren dat we in die gevallen waar we bezorgd zijn over het handelen van Israël met betrekking tot de mensenrechten, die zorgen onder de aandacht zullen brengen, en ook hebben gebracht, van de regering van Israël.
De Europese Unie maakt ook gebruik van de mogelijkheid om zorgwekkende kwesties aan de orde te stellen op de bijeenkomst van de associatieraad EU-Israël. We zullen te zijner tijd overwegen welke kwesties we aan de orde zullen stellen voorafgaand aan de bijeenkomst van de Associatieraad EU-Israël, die is gepland voor het einde van ons voorzitterschap, tegen het einde van het jaar.
Ik heb aandachtig geluisterd naar de heer Kasoulides en kan hem verzekeren dat het ook ons doel is in de komende maanden de voortgang in de ontwikkeling gaande te houden. De heer Swoboda heeft gesproken over de noodzaak van een gecoördineerde benadering bij het aanpakken van het proliferatieprobleem. Hoewel ik vandaag spreek namens het voorzitterschap, en niet namens de Britse regering, zou ik er toch op dit moment, als een minister van het ministerie van Buitenlandse Zaken, eenvoudigweg op willen wijzen dat het E3-proces tot op vandaag een krachtige bevestiging is geweest van die benadering. Daarmee is een gecoördineerde aanpak gewaarborgd voor Europa, wat onze positie heeft versterkt in de belangrijke en moeilijke gesprekken die in de afgelopen maanden met Iran moesten worden gevoerd.
De heer Pinior heeft de stap van Israël om zich terug te trekken uit Gaza geprezen, en namens het voorzitterschap wil ik die gevoelens graag nog eens uitdrukken. Behalve de kwestie Egypte, waar ik al over heb gesproken, heeft de heer Tannock ook het onderwerp van de Iraakse grondwet ter sprake gebracht. Die grondwet is een prestatie van belang. In de officiële briefing voor dit debat van vandaag werd mij gesuggereerd u te vertellen dat het altijd lastig is om een grondwet te schrijven. Ik hoef dat het Europese Parlement, tegen de achtergrond van de recente gebeurtenissen, nauwelijks uit te leggen. Maar, laten wij serieus zijn: het is belangrijk om te erkennen dat het tot stand brengen van een grondwet voor Irak een prestatie van formaat is, als wij rekening houden met de tirannie die bijna 30 jaar heeft geduurd, en het klimaat van voortdurende terroristische aanvallen op onschuldige burgers, die duidelijk tot doel hebben hen te belemmeren tot overeenstemming te komen. In een land zo verscheurd als Irak, is dat zeer zeker het geval.
Het is daarom belangrijk dat we niet alleen die punten voor ogen houden, maar ook het feit dat dit een Irakese grondwet is, namens het volk geschreven door democratisch gekozen Irakese politici. Het doel hiervan is de uitgesproken tradities van het land - die, in alle eerlijkheid, heel erg verschillen van de onze in West-Europa - in balans te brengen met het verlangen naar democratie. Het is een geweldige stap vooruit voor Irak, waar we heel blij mee moeten zijn.
Namens het voorzitterschap wil ik al de afgevaardigden danken die vandaag aan het debat hebben deelgenomen. Ook wil ik mijn waardering uitspreken voor de bijdrage die de Commissie eerder aan dit debat heeft geleverd en mijn dank uitspreken voor de aspecten die aan de orde zijn gesteld bij dit onderwerp. Dit zal naar mijn mening een belangrijk onderwerp blijven, waarop veel van het werk dat wij in de resterende maanden van ons voorzitterschap zullen uitvoeren, gericht zal zijn. 
De Voorzitter. -
   Het debat is gesloten.
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
    - We mogen bij dit debat over de situatie in het Midden-Oosten niet al onze aandacht concentreren op de teruggave van een aantal gebieden aan de Palestijnen (die de Palestijnen rechtens hoe dan ook toekwamen en waarvoor ze al geruime tijd strijd hebben geleverd). We moeten ook zien te begrijpen wat Sharon ertoe heeft aangezet de nederzettingen in Gaza te ontmantelen. Het is immers bekend dat Sharon de bedenker en uitvoerder is van het beleid voor de expansie en consolidatie van de Israëlische bezetting. De nederzettingen en het hek waarmee men extra gebieden op de Westelijke Jordaanoever beoogt te annexeren, maken deel uit van dat beleid.
Om te beginnen kunnen we constateren dat het nederzettingenbeleid in de Gazastrook mislukt is. Het gaat hier om een klein gebied met een zeer hoge bevolkingsdichtheid. Er wonen hier op een oppervlak van slechts 362 vierkante kilometer bijna 1,3 miljoen mensen. De ongeveer 8 000 Israëlische kolonisten die hier woonden (0,6 procent van de bevolking) namen 20 procent van het grondgebied in beslag en creëerden aldus een enorme spanning en een demografische druk met ernstige sociale repercussies. Dat was niet vol te houden.
Daar komt bij dat Sharon ook na de door hem georganiseerde ontruiming het isolement van Gaza voortzet. De Gazastrook is te land ter zee en in de lucht omsingeld door het Israëlische leger. Het blijft dus een soort enclave in Israël. Ook de verbindingen met de Westelijke Jordaanoever worden door Israël gecontroleerd. 
De Voorzitter. 
   - Aan de orde is het verslag (A6-0235/2005) van Luis Queiró, namens de Commissie vervoer en toerisme, over de nieuwe vooruitzichten en de nieuwe uitdagingen voor een duurzaam Europees toerisme (2004/2229(INI)). 
Luís Queiró (PPE-DE ),
    - Mijnheer de Voorzitter, commissaris Verheugen, in economisch moeilijke tijden moeten we allemaal een bijdrage proberen te leveren aan het vinden van oplossingen en het zoeken naar uitwegen. We moeten daarom allemaal meewerken aan de bewerkstelliging van vooruitgang en ontwikkeling. Dat is de achtergrond waartegen men dit verslag over duurzaam toerisme dient te bekijken.
Als we het hebben over toerisme in de Europese Unie, dan hebben we het over één van onze belangrijkste en sterkst concurrerende sectoren. Deze industrie schept de meeste werkgelegenheid en ze heeft zelfs nu Europa economisch stagneert het grootste groeipotentieel. Er zal echter iets moeten worden ondernomen om de duurzaamheid van deze activiteit te verzekeren. We moeten er onder andere voor zorgen dat we het milieu, het landschap en de ruimtelijke ordening respecteren.
We zullen ook een antwoord moeten formuleren op één van de grootste problemen van deze sector in termen van economische efficiëntie. Toerisme is namelijk seizoensgebonden. Wat kunnen we doen om de gevolgen daarvan voor de werkgelegenheid en de kwaliteit van de geleverde diensten te verzachten? In dit verslag zullen we aantal suggesties doen voor de oplossing van deze problemen.
Ziehier in grote lijnen een portret van een economische sector met een enorm potentieel, en dat potentieel moeten we proberen te benutten door onze krachten te bundelen, door samen te werken en door gebruik te maken van gemeenschappelijke ervaringen. We mogen intussen niet vergeten dat in deze sector het particulier initiatief de belangrijkste rol speelt, en dat het beleid op dit gebied uit hoofde van het subsidiariteitsbeginsel in de eerste plaats door de autoriteiten van de lidstaten wordt geformuleerd. Dat betekent overigens niet dat de taak van de Commissie onderschat mag worden. Ze heeft vooral een belangrijke rol bij het op elkaar afstemmen van de acties die ze onderneemt op beleidsgebieden die met het toerisme een raakvlak hebben. Ik denk dan aan vervoer, werkgelegenheid, milieubehoud, interne markt, enzovoorts.
Bovendien is het zo dat het toerisme binnen de context van de Strategie van Lissabon in steeds sterkere mate wordt gekoppeld aan nieuwe technologieën. Toerisme heeft het internet omgevormd tot veel meer dan alleen maar een middel om reizen te verkopen: het net heeft zich ontwikkeld tot een strategisch instrument voor het ontwikkelen van activiteiten binnen deze sector.
We moeten daarom proberen uit te vinden hoe de communautaire instellingen de lidstaten en de sector kunnen steunen bij de acties die deze ondernemen om de industrie te ontwikkelen. Mijn antwoord luidt: met concrete voorstellen, met initiatieven die kunnen bijdragen tot een doeltreffender beheer van de acties die we op Europees niveau ondernemen. Zulke initiatieven moeten het reizen naar bestemmingen binnen ons werelddeel bevorderen.
Het initiatief met de sterkste symboolwaarde is natuurlijk het voorstel om eersterangs Europese toeristische bestemmingen te introduceren, naar het model van de Europese culturele hoofdsteden. Belangrijk is ook het voorstel om een categorisering van toeristische diensten uit te werken, op vrijwillige basis en met de medewerking van de sector. Die categorisering moet vooral dienen voor de classificatie van hotels, pensions en restaurants. We kunnen op die manier transparantere diensten waarborgen en de consument beter beschermen.
We stellen bovendien voor een gecontroleerde oorsprongsbenaming voor ambachtelijke niet-voedingsproducten in te voeren. En we zijn ook voor het idee om een Europese portaalsite voor toerisme op te zetten met links naar de nationale portaalsites. Dat kan immers een heel krachtig instrument zijn voor het verspreiden van informatie over Europese bestemmingen. Verder geloven we dat het een goed idee is om een educatief netwerk voor opleidingen op toeristisch gebied op te bouwen, om zo meer banen te scheppen en de beroepsvaardigheden van de mensen die in de sector werkzaam zijn te vergroten. Met het oog op de veiligheid stellen wij voor een contactgroep op te richten om de informatie met betrekking tot het beheer van gezondheidscrisissen, natuurrampen of terroristische aanslagen te coördineren en snel actie te kunnen ondernemen ter bescherming van Europese toeristen en ter ondersteuning van de door zulke incidenten getroffen touroperators.
Om personen met beperkte mobiliteit op een gepaster wijze te onthalen, stellen we een hele reeks initiatieven voor ter verbetering van de toeristische voorzieningen en installaties. Met het oog op die betere opvang zullen er voor het personeel speciale cursussen moeten worden georganiseerd. We wijzen er verder op dat er toeristische activiteiten en infrastructuren moeten worden ontwikkeld om rekening te kunnen houden met de groeiende vraag van de zijde van oudere mensen. De bevolking van de ontwikkelde landen zal immers binnen enige tientallen jaren voor 30 procent uit ouderen bestaan.
Met betrekking tot de concurrentiepositie van bedrijven zijn we het erover eens geworden dat in de Europese Unie gevestigde bedrijven fiscaal gezien hun positie ten aanzien van operators uit derde landen moeten behouden. Het verslag-Becsey is vanmorgen aangenomen, en die kwestie is gelukkig dus opgelost. Verder moet het mogelijk worden voor bepaalde diensten een verlaagd BTW-tarief in te stellen, zoals dat reeds bestaat voor andere activiteiten.
We zijn voor het idee om een toeristisch EU-keurmerk in te stellen voor reisbestemmingen. Dat keurmerk moet garant staan voor de enorme culturele en sociale diversiteit, de kwaliteit van de diensten en de duurzaamheid van toeristische projecten in de Europese Unie. Dit merkteken zal door middel van een adequate mediacampagne onder de aandacht van potentiële bezoekers uit derde landen moeten worden gebracht.
Tot slot wijzen we erop dat het van groot belang is om bij het vervoer te investeren in kwaliteit. Er moet voldoende capaciteit beschikbaar komen en de verschillende vervoersmiddelen moeten beter toegankelijk zijn. Van belang is ook dat het aanbod eenvoudiger gemaakt wordt, met geïntegreerde vervoersbiljetten en een goede aansluiting op het belangrijkste transportmiddel in de sector, het vliegtuig.
Ter afsluiting, mijnheer de Voorzitter, wil ik graag de kwestie aanroeren van de communautaire financiering. De sector toerisme is voor de regionale en plaatselijke ontwikkeling van fundamenteel belang, reden waarom deze sector een centrale plaats dient in te nemen binnen het kader van de structuurfondsen. We hebben bij de besprekingen over de financiële vooruitzichten voor 2007-2013 een pauze ingelast. Die kan - en moet - worden gebruikt om voor deze activiteit een eigen begrotingslijn te creëren.
We moeten er bij dit alles voor zorgen dat de Europese wetgeving flexibel is, en aangepast aan de behoeften van de sector, opdat operators goede en duurzame diensten kunnen blijven leveren tegen aanvaardbare kosten.
In Europa speelt het particulier initiatief de belangrijkste rol bij het verwezenlijken van economische groei en ontwikkeling. Nu is het aan de politieke besluitnemers - en dat zijn wij - om die initiatieven te steunen en aan te vullen. We hopen dat we daarin succesvol zijn.
Bij wijze van afsluiting, mijnheer de Voorzitter, wil ik graag al die collega’s bedanken die met hun amendementen en stem in de parlementaire commissie een bijdrage hebben geleverd. Dan bedoel ik natuurlijk ook de leden van de Commissie regionale ontwikkeling en de Commissie onderwijs en cultuur. Ik hoop dat het debat dat we nu beginnen recht doet aan de kwaliteit van de bijdragen die al deze mensen hebben geleverd. 
Günther Verheugen,
   . - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil de heer Queiró, de heer Costa en vele anderen in deze zaal hartelijk danken. Het is erg belangrijk dat we dit onderwerp met enige regelmaat in het Europees Parlement behandelen, omdat het anders in Europa een slapend bestaan zou leiden, en dat mag niet gebeuren.
Wanneer ik nadenk over de vraag welke Europese bedrijfstakken in de komende jaren een belangrijke bijdrage aan groei en werkgelegenheid in Europa kunnen leveren, dan is de toeristenindustrie een van de eerste sectoren die mij te binnen schieten. Het is volkomen duidelijk dat we hier met een enorme groeimarkt te maken hebben. Het gaat erom dat Europa zijn leidende positie in de enorme groeimarkt van het toerisme kan behouden. We hebben echter wel degelijk met moeilijkheden te kampen: er komt steeds meer concurrentie, en er zijn steeds meer factoren die het toerisme beïnvloeden, zoals milieufactoren, binnenlandse veiligheid en de verkeersproblematiek. Er is dus een geïntegreerd beleid nodig, waarbij op basis van de verantwoordelijkheden en de bevoegdheden die we nu hebben, wordt nagegaan hoe onze mogelijkheden zo kunnen worden benut dat ze optimale randvoorwaarden creëren voor een bloeiende Europese toeristenindustrie.
Zoals ik herhaaldelijk heb betoogd, hecht ik buitengewoon veel belang aan dit onderwerp. Hoewel de Commissie op het terrein van het toerisme niet al te veel bevoegdheden heeft, denk ik toch dat we in het kader van het groei- en werkgelegenheidsbeleid van de Europese Unie, dus in het kader van de Strategie van Lissabon, heel veel kunnen doen om de toeristische gebieden in Europa bij hun inspanningen te steunen.
Ik wil er ook op wijzen dat het toerisme - met name vanwege de demografische ontwikkelingen in Europa - in de komende decennia duidelijk van karakter zal veranderen. We zullen veel meer rekening moeten houden met de mobiliteitsbehoeften van de oudere burgers; we zullen veel meer rekening moeten houden met de veiligheidsbehoeften van de burgers, en we zullen veel meer dan tot nu toe rekening moeten houden met de bescherming van ons cultureel en natuurlijk erfgoed.
In Europa is toerisme niet zomaar een bedrijfstak. Toerisme is voor de mensen in Europa inmiddels medebepalend voor de kwaliteit van het leven. Dat moeten we serieus nemen. De Commissie is van harte bereid tot iedere denkbare vorm van samenwerking met het Parlement, als we daarmee de aanzet kunnen geven tot positieve ontwikkelingen in het Europese toerisme.
Laat ik afsluiten met een constatering die misschien wat verrassend aandoet. Europa is de belangrijkste toeristische regio in de wereld. Europa is de belangrijkste toeristische trekpleister, niet alleen voor toeristen uit Europa, maar ook voor toeristen uit andere delen van de wereld. Met dat kapitaal kunnen we iets doen. De Commissie is daartoe van harte bereid. 
Margie Sudre (PPE-DE ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, allereerst zou ik Luís Queiró willen bedanken voor zijn uitstekende werk. Ik ben blij te kunnen constateren dat het verslag de belangrijkste aanbevelingen heeft overgenomen die ik hem heb gedaan als rapporteur voor advies van de commissie regionale ontwikkeling. Ik wil niet terugkomen op de problemen in de sector van het toerisme in Europa, en op de uitdagingen waaraan deze het hoofd moet bieden. Dit is reeds uitvoerig aan de orde gekomen in de commissie, en de heer Queiró geeft hier een zeer duidelijk overzicht van. Ook geloof ik dat we allemaal hebben begrepen welke rol het toerisme kan spelen in termen van groei, het scheppen van werkgelegenheid en duurzame ontwikkeling.
Ik zou graag vooruit willen kijken en daarbij de nadruk willen leggen op drie punten, die mij van essentieel belang lijken te zijn. In de eerste plaats lijkt het mij essentieel dat de Commissie en de Raad opnieuw de werkzaamheden oppakken in verband met het voorstel voor een richtlijn inzake lagere BTW-tarieven, waardoor alle lidstaten kunnen opteren voor een lager BTW-tarief in de horeca. De grote diversiteit aan situaties zelfs binnen de Europese Unie leidt tot oneerlijke concurrentie. Dat kunnen we niet meer accepteren. Ten tweede denk ik dat het zeer wenselijk is om de ontwikkeling van nieuwe vormen van duurzaam toerisme te bevorderen, zoals agrotoerisme, wandeltochten, fietstochten, tochten per paard etc., en de hinderpalen weg te nemen voor bepaalde bevolkingsgroepen die graag zouden reizen maar hierbij problemen ondervinden vanwege gebrekkige infrastructuur en uitrustingen - de heren Queiró en Verheugen hebben dit al aangestipt - en daarbij denk ik met name aan ouderen en gehandicapten.
In de derde plaats moet bijzondere aandacht worden besteed aan regio’s met natuurlijke en structurele handicaps: ik denk hierbij aan de ultraperifere regio’s en de eilandgebieden. In deze gebieden moeten we een sectoroverschrijdend beleid voeren om deze gebieden, waarin het toerisme het grootste gedeelte van de economische activiteit uitmaakt, te ontsluiten en te promoten, en aldus de ontwikkeling van een noodzakelijk transportnetwerk naar deze geïsoleerde gebieden te bevorderen. De Commissie zou bovendien de samenhang kunnen verbeteren tussen activiteiten ter bevordering van het toerisme en andere communautaire beleidsgebieden die hiermee in verband staan.
Tot slot zou ik erop willen wijzen dat het toerisme nog steeds geen enkele rechtsgrondslag heeft in de wetgeving van de Europese Unie, hetgeen ik betreur. Laten we hopen dat de vooruitgang in de ontwerpgrondwet binnenkort, zeer binnenkort weer wordt opgepakt. 
Zdzisław Zbigniew Podkański (PPE-DE ),
    - Mijnheer de Voorzitter, deze ontwerpresolutie van het Parlement over de nieuwe vooruitzichten en de nieuwe uitdagingen voor een duurzaam Europees toerisme heeft veel belangstelling gewekt bij de leden van de Commissie cultuur en onderwijs.
Dat blijkt ook uit het advies dat deze commissie heeft uitgebracht aan de Commissie vervoer en toerisme. Een aantal punten heeft daarbij bijzondere aandacht gekregen. Het is inderdaad van belang dat er gekeken wordt naar de verschillende facetten van duurzaam toerisme. Daarbij kun je denken aan onder andere de economische, culturele, sociale en ecologische aspecten. Verder is het van belang dat er gedacht wordt aan de seizoensgebondenheid van het toerisme. In ons advies benadrukken we dat de ontwikkeling van het toerisme niet ten koste mag gaan van de nationale, regionale en locale cultuur, van het milieu, het landschap, de parken, de stedelijke structuren en de belangrijke architectuur. Die moeten beschermd worden. We wijzen verder op het belang van het toerisme voor de economische ontwikkeling, de werkgelegenheid en het behoud van de lichamelijke en geestelijke gezondheid van de mensen. De hulpmiddelen voor het toerisme moeten echter op een verstandige wijze beheerd worden. Wij zijn daarom voor het ontwikkelen van agrotoerisme, vooral in de nieuwe lidstaten. Verder geloven wij dat het toerisme kan bijdragen tot het onderwijzen van jongeren op gebieden als cultuur, natuur, wetenschap en actieve vrijetijdsbesteding.
De commissie vervoer en toerisme heeft het merendeel van onze voorstellen aanvaard en opgenomen in de slotversie van de ontwerpresolutie. Dat heeft een heel interessant document opgeleverd, dat niet alleen aandacht schenkt aan tijdloze waarden - cultuur, natuur en het natuurlijke leefmilieu - maar ook aan economische en organisatorische kwesties.
Nu blijkt echter toch dat de ontwerpresolutie geen - of onvoldoende - aandacht besteed aan bijzondere vormen van toerisme, aan de bescherming van historische steden en architectuur en aan het Internationale Handvest voor het Toerisme. Als we in de toekomst stappen willen ondernemen voor het ontwikkelen van duurzaam toerisme zal er aan deze onderwerpen meer aandacht moeten worden besteed. 
Georg Jarzembowski,
   . - Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, dames en heren, allereerst wil ook ik de heer Queiró heel hartelijk bedanken voor zijn verslag. Het verslag getuigt van zijn enthousiasme voor en betrokkenheid bij het toerisme. Mijnheer Verheugen, u wees er terecht op dat de rapporteur gelijk heeft wanneer hij zegt dat toerisme banen kan scheppen en dat toerisme een enorm potentieel bezit. U moet echter ook toegeven, mijnheer Verheugen, dat het toerisme een sector is die tot nu toe door de Commissie is verwaarloosd. Daarom hoop ik dat u de aanbevelingen hebt gelezen en ons straks kunt vertellen welke aanbevelingen u steunt.
Ik wil vijf aanbevelingen noemen. Ten eerste zou in het kader van een pakket maatregelen ter bevordering van het toerisme, in overleg met de toeristische sector, een internationale reclamecampagne moeten worden opgezet om meer toeristen uit derde landen naar Europa te trekken. Daarbij kunnen ook de ambassades van de EU in het buitenland een rol spelen.
Ten tweede moet er in de EU een uniforme classificatie van normen voor hotels en restaurants komen om de consumenten beter te beschermen en te informeren.
Ten derde vind ik dat het verlaagde BTW-tarief voor restaurants in alle lidstaten uniform moet worden toegepast. Er behoren daarin geen verschillen te zijn.
Ten vierde moeten de nationale vakantieregelingen op elkaar worden afgestemd om files op de snelwegen te voorkomen en om voor een meer gelijkmatige belasting van de toeristenplaatsen te zorgen.
Ten vijfde moeten overheidsdiensten en particuliere organisaties hun rampenplannen zowel op nationaal als op Europees niveau beter op elkaar afstemmen om toeristen te beschermen wanneer zich natuurrampen voordoen of er gevaren voor de gezondheid dreigen.
Dit zijn slechts vijf punten die ik uit het uitvoerige verslag van de heer Queiró heb gehaald. In Hamburg zeggen ze: “U moet boter bij de vis doen”. Het haalt niets uit wanneer u zegt dat wij het toerisme bevorderen en dat de Commissie er volledig achter staat, als er uiteindelijk niets gebeurt. Wees dus zo goed, mijnheer de commissaris, en vertelt u ons welke initiatieven van onze commissie u wilt steunen. U hebt de bevoegdheden; u kunt als Commissie activiteiten ontplooien in het kader van het industriebeleid; u kunt activiteiten ontplooien in het kader van het regionaal beleid. Er zijn vele bevoegdheden die u ten bate van het toerisme kunt bundelen. Doet u iets, commissaris! 
Marta Vincenzi,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ook ik wil de rapporteur hartelijk bedanken voor de uitstekende samenwerking en de goede resultaten. Mijnheer de commissaris, mijn verzoek is identiek aan dat van collega Jarzembowski. Met dit initiatiefverslag is een economische sector onder de aandacht van het Parlement en de Europese instellingen gebracht die van aanzienlijk belang is voor de werkgelegenheid en het bruto binnenlands product, zoals u zelf hebt erkend, en die nu in staat is ook de uitbreiding te benutten als gelegenheid om te groeien en nieuwe werkgelegenheid te scheppen. Toch moeten we antwoorden op de vragen over de wijze van uitvoering, over de gekozen instrumenten, de middelen en de inzet van alle Europese instellingen.
In het verslag wordt gezegd, en ik deel die mening, dat de rol van de Gemeenschap een aanvulling moet zijn op die van de particuliere sector en de lidstaten, en moet bestaan in de bevordering van een geïntegreerd en daarom duurzaam sociaal-economisch en milieubeleid. Dat is het kardinale punt, mijnheer de commissaris, dat de socialisten willen onderstrepen.
Europa moet innovatie stimuleren, ook door middel van nieuwe instrumenten. Tot op dit moment is toerisme, dat indirect en op verschillende manieren door de Europese Unie is gefinancierd, te vaak beperkt gebleven tot de consumptie van een bepaald gebied. Tegenover de mondiale concurrentie van andere vakantiebestemmingen, met concurrerende kosten, is het niet meer genoeg met sporadische Europese kredieten de negatieve effecten van een onbezonnen consumptiebeleid op te vangen. Het is niet voldoende het milieu te beschermen; we moeten de sprong wagen en een ander model van duurzaam, hoogwaardig genot bevorderen.
In dat geval moet de opbouw van een gunstig ondernemingsklimaat, wat onder de bevoegdheid van Europa valt (zoals ook omschreven in het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa), worden gezocht in het stimuleren van de ontwikkeling van de toeristische sector in de richting van een geïntegreerde benutting van het land, als motor van plaatselijke groei. Toerisme vereist ook dat de interne markt wordt versterkt, de gelijke behandeling van marktdeelnemers verder wordt vergroot en diensten, vaardigheden en beroepsprofielen in een homogene communautaire classificatie worden opgenomen. Onze ambitie moet gericht zijn op een vakantiebestemming Europa die waarde toevoegt, dat de culturele verschillen als rijkdom presenteert en bijdraagt aan de ontwikkeling van een Europees merk.
De Europese portaalsite kan het eerste, noodzakelijke instrument zijn. Het is terecht en belangrijk dat proefprojecten worden gefinancierd die modellen van goede praktijken kunnen worden. Er moet een relevante begrotingslijn worden vastgesteld en er is een explicietere en sterkere politieke bereidheid nodig.
Mobiliteit en veiligheid van passagiers vormen een noodzakelijke voorwaarde om de doelstellingen voor groei, cohesie en convergentie ook in de sector toerisme te kunnen verwezenlijken. Daarom hebben we, als socialisten, enkele amendementen ingediend waarin deze noodzaak wordt uitgesproken. Ik hoop dat het Parlement die zal aannemen. 
Josu Ortuondo Larrea,
    Mijnheer de Voorzitter, commissaris Verheugen, ik ben niet van plan u mijn hele leven te vertellen, maar ter illustratie van de onderhavige kwestie kan ik u zeggen dat ik tijdens de hele periode van de jaren negentig belast was met het bestuur van een grootstad met een miljoen inwoners, die toen in een ernstige recessie verkeerde en geconfronteerd werd met de sanering van haar industrie.
Als burgemeester en voorzitter van de gemeenteraad van de stad Bilbao stelde ik veel vertrouwen in de theorieën van een bekende marketingdocent, Philip Kotler, die verschillende publicaties op zijn naam heeft staan, waarvan mijn voorkeur heeft. Daarin wijst Kotler erop dat een land, regio of stad die zijn burgers kansen op vooruitgang en welzijn wil bieden, zich drie - alle drie even - belangrijke doelen moet stellen: de goederen die hij produceert in het buitenland verkopen, investeringen aantrekken, en het toerisme tot ontwikkeling brengen, niet alleen vrijetijdstoerisme, maar ook het toerisme op het commerciële, educatieve, wetenschappelijke, sportieve en culturele vlak, om een paar voorbeelden te noemen.
In mijn stad is het inkomen thans aanzienlijk gestegen, als gevolg van de sterke impuls van het toerisme. Daaraan heeft de stad haar verandering te danken en is zij in haar industriële het centrum van diensten, handel, zaken en cultuur geworden.
Het is eigenlijk overbodig te wijzen op de belangrijke inbreng van het toerisme, dat goed is voor vier procent van het BBP van onze Europese Unie, of op de zeven miljoen rechtstreekse arbeidsplaatsen die het toerisme genereert in de meer dan twee miljoen ondernemingen, waaronder een grote meerderheid kleine en middelgrote ondernemingen.
Daarom wil ik nogmaals mijn openlijke steun uitspreken voor het voorstel tot instelling van een toereikende begrotingslijn op de begroting van de Unie, opdat de toeristenbranche daarmee kan worden ondersteund. Ook de overige verzoeken of amendementen die door de Commissie vervoer en toerisme zijn opgenomen in de oorspronkelijke tekst hebben mijn steun, zoals een verlaagd BTW-tarief voor de horeca, een verbetering van de vakopleiding van werknemers, de invoering van een Europese categorisering van toeristische diensten, en een versterking van de rechten van de toerist en zijn bescherming als consument.
Maar er is nog een ander aspect dat in dit uitmuntende verslag van onze collega Queiró is opgenomen en waarop ik uw aandacht zou willen vestigen. Het gaat om het vervoer, dat onmisbaar is om de mobiliteit en verplaatsingen van miljoenen burgers te waarborgen waarop het toerisme gebaseerd is. Ik zou met name willen wijzen op het belang van de trans-Europese netwerken voor vervoer als het gaat om de snelwegen. Elke zomer- of vakantieperiode raken die weer verstopt met kilometers lange files van vracht- en personenwagens, die telkens weer moeten stoppen bij een van de veel te talrijke tolplaatsen op een en hetzelfde traject.
Een voorbeeld van hoe slecht dat is geregeld, is vaak te zien op de pas van Viriatu, tussen Spanje en Frankrijk, waar een stuk weg van vijftig kilometer vijf tolplaatsen telt. 
Sepp Kusstatscher,
   . - Mijnheer de Voorzitter, waarschijnlijk is geen andere bedrijfstak zo complex als het toerisme. Ik zou hier graag de aandacht willen vestigen op één enkel aspect, namelijk duurzaamheid, een aspect dat ook in de titel wordt genoemd. Ik wil in het bijzonder ingaan op duurzaam vervoer, als voorwaarde voor een florerend toerisme dat gericht is op de lange termijn. Geen enkele andere bedrijfstak is zo sterk van het milieu afhankelijk als het toerisme. Mooie landschappen, goed onderhouden dorpen, schone lucht, rust, goede en gezonde voeding, enzovoort: dat is het eigenlijke kapitaal van de toeristenindustrie.
Toerisme heeft veel met vervoer te maken. De verkeersmiddelen waarvan we in toeristische gebieden gebruik maken, zijn echter vaak zo ongeschikt dat we de fundamenten voor een duurzame economie langzaam maar zeker kapot maken. Hoe krankzinnig het massatoerisme zich heeft ontwikkeld, is goed te zien in het hoogseizoen, wanneer er iedere zaterdag op veel plaatsen verkeersopstoppingen ontstaan doordat toeristen gelijktijdig aankomen en vertrekken.
Het nu voorliggende verslag geeft steun aan een verdere uitbreiding van het luchtvervoer. Uit het oogpunt van energieverbruik en de nadelige invloed op het klimaat is het luchtvervoer de slechtste vorm van mobiliteit.
De op een na slechtste vorm is het particulier vervoer per auto. Het goede oude spoor, dat ongeveer honderd jaar geleden een groot aandeel had in de opkomst van het alpentoerisme, wordt meestal vergeten, verwaarloosd en achtergesteld. Wie als toerist met het openbaar vervoer op vakantie wil gaan, zal helaas vaak moeten constateren dat in veel vakantiegebieden fatsoenlijk vervoer zonder auto helemaal niet mogelijk is. De belangrijkste oorzaken daarvoor zijn een onvoldoende aanbod in het streekvervoer en gebrekkige informatie en reserveringssystemen bij een groot aantal spoorwegmaatschappijen.
Wanneer we duurzaam toerisme in Europa werkelijk willen bevorderen, dan moeten we deze ecologische aspecten een veel centralere plaats geven. 
Georgios Toussas,
   . - Mijnheer de Voorzitter, met nietszeggende vrome wensen over de groei van het toerisme en de bescherming van het milieu probeert men het toerisme nog meer aan te passen aan de asociale strategie van Lissabon.
Het doel is de winstgevendheid te verhogen, en daarom wordt de concentratie van kapitaal bevorderd via kapitalistische herstructureringen, partnerschappen tussen overheid en bedrijfsleven, en de verkoop van volksbezit aan toeristische zakengroepen, en valt het culturele en bouwkundige erfgoed overal ten prooi aan het privé-kapitaal.
De situatie verslechtert voor de werknemers in de sector, die toch al genoeg problemen heeft vanwege het seizoensgebonden karakter van het werk en het gebrek aan verantwoordelijkheid door de invoering van steeds flexibeler vormen van arbeid. Uiteraard kan een beleid dat rechtstreeks slaat op de werknemers, niet verstoken zijn van een poging dit beleid te gebruiken om een door anticommunisme gekenmerkt Europees bewustzijn tot stand te brengen, en daar vervolgens toeristische munt uit te slaan.
Het asociale beleid van de Europese Unie en van de regeringen in de lidstaten maakt het de arbeiders en de arbeidersklasse onmogelijk nog met vakantie te gaan. Aan deze maatschappelijke behoefte moet worden voldaan en daar zal de arbeidersstrijd voor zorgen. 
Seán Ó Neachtain,
   Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik graag de rapporteur, de heer Queiró, danken voor de opstelling van dit uitgebreide en gedetailleerde verslag, waar ik blij mee ben. Ik geloof dat de ontwikkeling van het Europees toerisme onlosmakelijk verbonden is met de ontwikkeling van het vervoer en de infrastructuur binnen de EU.
Zoals veel van mijn collega's hebben opgemerkt, is toerisme een erg belangrijke bedrijfstak. Betaalbaar vervoer heeft ons in staat gesteld ons vrijer te bewegen, zowel zakelijk als voor plezier. Vooral vliegreizen zijn goedkoper en gemakkelijker geworden voor iedereen. Kleine, regionale luchthavens kunnen echter steeds moeilijker concurreren met de grote internationale luchthavens, en bijgevolg is er een gebrek aan evenwicht ontstaan in de ontwikkeling van het toerisme op regionaal vlak. Daar moet iets aan worden gedaan.
Dat gebrek aan evenwicht is erg duidelijk in mijn eigen land, Ierland, en ik zou daar graag even bij stilstaan, als u mij toestaat. Als eiland zijn wij erg afhankelijk van het luchtvervoer, zowel als het gaat om toeristen als om zakenlieden, en als één van de meest open economieën van Europa hebben we in de afgelopen tien jaar de vruchten geplukt van de liberalisering van de EU-regelingen met betrekking tot luchtvaart. Het lage-kostenmodel voor het vliegverkeer is een geweldig succes gebleken. Steeds meer vluchten en lagere tarieven hebben de aantrekkingskracht van Ierland als vakantiebestemming versterkt en het Ierse toerisme doet het uitstekend.
In 2005 is het aantal buitenlandse bezoekers met 4 procent toegenomen. Deze toename van het bezoekersaantal maskeert echter een onderliggende trend: een opvallend gebrek aan evenwicht tussen de regio’s. De cijfers laten zien dat de toename van het aantal bezoekers zich concentreert rond de hoofdstad Dublin op de oostkust van Ierland. Het noordwesten, het westen en de Shannon-regio vertonen een veel kleinere groei. Potentieel zijn dit belangrijke toeristische attracties, maar ze hebben te lijden onder een gebrekkige toegankelijkheid.
Het westen en het noordwesten in het bijzonder hebben lang een duidelijke achterstand gehad, vanwege het beperkte aantal vluchten en beschikbare bestemmingen vanaf regionale luchthavens. Aer Lingus, de nationale luchtvaartmaatschappij, vliegt vanaf geen enkele regionale luchthaven op Europese bestemmingen, met uitzondering van het Verenigd Koninkrijk. Niet alleen levert dat problemen op voor toeristen en zakelijke reizigers als die naar het westen en noordwesten willen, maar het maakt de regio's ook moeilijk toegankelijk. Ik zou graag zien dat men daar iets aan zou proberen te doen met het toerismebeleid, want evenwichtige regionale ontwikkeling heeft altijd prioriteit gehad in het Europese beleid, en ik ben altijd van mening geweest dat dat ook moest worden gekoppeld aan het toerismebeleid. In dat opzicht ben ik blij met het recente besluit van commissaris Barrot om nieuwe richtsnoeren op te stellen met voorwaarden voor steun aan nieuwe luchtverbindingen vanaf regionale luchthavens. 
Andreas Mölzer (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de wereld van het toerisme heeft in de afgelopen jaren ook in Europa grote veranderingen ondergaan. De concurrentie maakt reclame met goedkope aanbiedingen, traditionele vakantieperioden verschuiven, gewoonten veranderen en er ontstaan niet in de laatste plaats ook nieuwe trends. Daarom mogen onze landen niet op de lauweren van het verleden rusten. Ook Europa moet nieuwe, innovatieve wegen inslaan.
Toerisme blijft op veel plaatsen sterk afhankelijk van het weer. Terwijl diverse sectoren dit jaar veel te lijden hebben gehad van de langdurige regenval, is het heel wel mogelijk dat wellnesscentra, kuuroorden en het stadstoerisme van het slechte weer hebben geprofiteerd.
Om ervoor te zorgen dat Europa een aantrekkelijke vakantiebestemming blijft, hebben we in de eerste plaats producten van hoge kwaliteit nodig, zoals in de wellness-sector al grotendeels het geval is. Daarnaast moeten er echter ook meer uitwijkmogelijkheden komen voor de steeds vaker voorkomende perioden van slecht weer. Het uitbreiden van nieuwe aanbiedingen als “de gast als milieubeschermer in beschermd natuurgebied”, gecombineerde aanbiedingen voor fietsers of voor cultuurliefhebbers zal zeker zijn geld opleveren.
Alles bij elkaar genomen gaat het er bij het toerisme evenwel om de Europese natuurgebieden en de culturele identiteit van deze gebieden voor het toerisme te benutten en beide tegelijkertijd ook te beschermen. 
Simon Busuttil (PPE-DE ).
   - Dank u, mijnheer de Voorzitter. Ik wil graag iets zeggen over de sector cruisereizen. Mevrouw Sudre heeft daar in haar advies namens de Commissie regionale ontwikkeling al naar verwezen. Mijnheer de Voorzitter, ik zal niet uitweiden over het belang van deze sector voor de havens, kustgebieden en eilanden in Europa. Ik ga ervan uit dat het belang van deze sector voor het toerisme, de werkgelegenheid en het genereren van economische activiteiten voor zich spreekt. Toch lijkt het erop dat deze sector onvoldoende aandacht krijgt in de wetgeving die we hier opstellen. We geven deze sector niet de steun die hij verdient. Soms krijg je zelfs de indruk dat we deze sector aansporen zijn heil buiten Europa te zoeken.
Ik zal proberen uit te leggen wat ik bedoel. Als je bijvoorbeeld naar de BTW en de accijnzen kijkt, dan zie je dat de bestaande regels niet gemakkelijk zijn toe te passen op cruiseschepen. Deze regels creëren dan ook ernstige problemen. En dat geldt niet alleen voor de bestaande regels, maar ook voor de nieuwe BTW-regels die de Commissie nu voorstelt. Als je - om maar eens een voorbeeld te geven - op een cruiseschip reist en in het scheepsrestaurant een maaltijd gebruikt, dan betaal je het BTW-tarief van het land waar je aan boord bent gegaan. De onderneming die het schip exploiteert moet dus verschillende BTW-tarieven berekenen al naar gelang het land waar de desbetreffende klant is ingestapt. Indien het schip vanuit een haven die niet in een EU-lidstaat is gelegen, vertrekt wordt de reis dus automatisch . Er worden dan in het geheel geen belastingen berekend, en dat scheelt de exploitant veel administratieve rompslomp. We zouden deze bedrijfstak moeten stimuleren om Europese havens te gebruiken, maar wat er gebeurt is dat we ze aansporen elders hun heil te zoeken. Ik ben ervan overtuigd dat de Europese Unie niet opzettelijk zo’n beleid volgt en dat de wetgever dit niet heeft bedoeld. We moeten echter wel erkennen dat er inderdaad sprake is van een anomalie. Dan kunnen we de regels veranderen. Ik wil commissaris Verheugen daarom vragen om eens goed naar de regels te kijken en meer aandacht te besteden aan deze bedrijfstak. We moeten deze aansporen om in de landen van de Europese Unie te investeren. Ik dank u. 
Inés Ayala Sender (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de rapporteur gelukwensen met zijn fantastische werk, met zijn open houding en zijn bereidwilligheid om alle standpunten op te nemen, alsook met het enthousiasme waarvan hij bij de behandeling van een onderwerp als het Europees toerisme blijk heeft gegeven. Ofschoon het toerisme een van de meest dynamische en sterkst groeiende sectoren van de Unie is, lijkt het alsmaar het stiefkind van de Europese beleidsvormen te zijn, dat steeds weer moet bedelen om een solide rechtsgrondslag om te worden gesteund en een Europese identiteit krijgen. Want ook al lijkt het de sector thans voor de wind te gaan, en lijkt ze te groeien in de luwte van de globalisering, toch bevatten die groei en expansie het zaad van de eigen erosie. Om dit te voorkomen moet deze branche in een zorgvuldig kader wordt geplaatst, een kader dat beantwoordt aan de behoeften inzake duurzaamheid, dat garanties biedt voor veiligheid, kwaliteit en diversiteit, en zorgt voor vakkundigheid en de vereiste stabiliteit van de beroepskrachten en werknemers in deze sector.
Commissaris, deze kadervoorwaarden moeten er dus zo gauw mogelijk komen. Wij hebben behoefte aan een overkoepelend beleid waarmee we de rijkdommen en het specifieke karakter van het Europees historisch en toeristisch erfgoed beter zichtbaar kunnen maken, waarmee een uitstekende basis kan worden gelegd voor niet alleen het versterken van de Europese identiteit en de cohesie maar ook het promoten van ons potentieel en ons Europees model in de rest van de wereld. Met het oog daarop hebben wij voorgesteld om een toeristisch EU-keurmerk in te stellen, een merk dat staat voor de enorme verscheidenheid, de hoge sociale kwaliteit en de duurzaamheid van ons toeristisch aanbod.
Verder vinden wij dat de groeisector van het medisch of thermaal toerisme, met zijn aanzienlijke behoeften en voordelen, moet worden ondersteund, maar dan wel op grond van een juiste planning en regelgeving. Verder dient de persoonlijke veiligheid van de toerist te worden verhoogd, zowel van de Europese toerist in het buitenland met betrekking tot risico’s als gevangenisstraf of ontvoeringen, als van de toerist die een risico loopt binnen de Unie, en voor wie er een verplichte bijstandsverzekering zou moeten zijn. Voorts vinden wij dat het ambulant toerisme van caravans en campers moet worden bevorderd als een van de meest duurzame, minst massale vormen van toerisme, en dat er acties moeten worden ontwikkeld om toeristische attracties en diensten toegankelijk te maken voor mensen met een beperkte mobiliteit. Dat zou dan wel voldoende bekend moet worden gemaakt, hetgeen meestal niet gebeurt.
Tenslotte zou ik de Europese Commissie, en met name commissaris Verheugen, willen vragen om te onderzoeken of de reeds bestaande of nieuwe maatregelen een oplossing kunnen bieden voor de aanpak van de plaatselijke of regionale onevenwichtige situaties die zijn ontstaan ten gevolge van seizoensconcentraties van het toerisme in landen zoals het mijne, in het zuiden van Europa. Met het oog hierop zouden maatregelen zoals een moratorium of zelfs milieuheffingen, die gebruikelijk zijn in het noorden van Europa, in uw eigen land, aan de stranden van de Baltische Zee, ook in het zuiden van Europa kunnen worden toegepast. 
Marian Harkin (ALDE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag de rapporteur, de heer Queiró, danken voor zijn uitstekende werk.
Toerisme is één van de snelt groeiende bedrijfstakken in de Europese Unie. In Ierland alleen al bracht het toerisme in 2004 een bedrag op van 5 miljard euro, oftewel 3,9 procent van het BBP. Ik ben om een aantal redenen bijzonder geïnteresseerd in de bevordering van duurzaam toerisme. In de allereerste plaats is toerisme een locatiegebonden bedrijfstak - toerisme is niet afhankelijk van investeringen van buitenaf - en het is geen mobiele bedrijfstak, in die zin dat er verplaatsing van werkgelegenheid naar het buitenland of outsourcing van werk plaatsvindt. Bovendien is het een arbeidsintensieve bedrijfstak die werk biedt aan een grote verscheidenheid van mensen. Daarom verdient deze ten volle de steun van de Commissie. Ook zou er een begrotingslijn moeten worden ingevoerd ter ondersteuning van de toeristische sector.
Het toerisme kan werkgelegenheid en economische activiteit genereren in en voor de eigen regio. Dat is met name erg belangrijk in landelijke gebieden waar het aantal banen in de traditionele activiteiten van de landbouw en de visserij terugloopt. Ik ben blij met de opmerkingen van de rapporteur waarin hij de klemtoon legt op de noodzaak boerderijvakanties te ontwikkelen.
Het plattelandstoerisme moet in staat worden gesteld om verschillende projecten aan elkaar te koppelen, om marketing- en promotieredenen. Er moet namelijk een kritische massa ontstaan. Ook is het essentieel dat toerismefuncties worden gedecentraliseerd naar de regio's.
De kwestie van de toegankelijkheid van de meer landelijke gebieden - door de lucht, over de weg en via het spoor - is eveneens van levensbelang, omdat er een trend is ontstaan van kortere vakanties. Dat betekent dat een toerist van een vakantie van vier à vijf dagen niet twee dagen wil besteden aan het heen en weer reizen. Dat is in het bijzonder van belang voor mijn thuisregio in Noordwest-Ierland. Het korte toeristenseizoen is een bron van zorg en noodzaakt tot spreiding van de vraag en bevordering daarvan buiten het hoogseizoen, en tot promotie van aan verschillende smaken, verschillende interesses, verschillende seizoenen en verschillende leeftijdsgroepen aangepaste toeristische producten.
Ik ben blij met het voorstel voor een classificatie van hotelfaciliteiten voor de hele Gemeenschap en de bevordering op EU-niveau van vrijwillige normen met betrekking tot de maatregelen die de veiligheid in hotels en de toeristische dienstverlening in het algemeen moeten verbeteren.
Tot slot heb ik gisteren en vandaag een groep gehandicapten uit Ierland ontmoet, tijdens hun 'Freedom Drive' in Straatsburg. Ik heb dan ook met genoegen kennis genomen van het feit dat de rapporteur de Commissie heeft gevraagd een initiatief te nemen waarmee accommodaties voor toerisme en vrijetijdsbesteding toegankelijk kunnen worden gemaakt voor mensen met een beperkte mobiliteit. 
Michael Cramer (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ik wil de heer Queiró hartelijk bedanken dat hij de heeft opgenomen in zijn verslag. Het IJzeren Gordijn heeft Europa tientallen jaren gedeeld, en de herinnering aan het gedeelde Europa en de wijze waarop aan die deling een einde is gemaakt, wordt door die ook voor de komende generaties levend gehouden. Er zijn thans reeds twaalf EU-lidstaten betrokken bij dit project. De Duitse Bondsdag heeft reeds unaniem gestemd voor het behoud van de 1 400 km lange grens door Duitsland en voor de ontsluiting ervan voor het milieuvriendelijke toerisme. Dit groene lint loopt van de Noordelijke IJszee tot aan de Zwarte Zee, staat onder andere onder het patronaat van Michael Gorbatsjov en is een geschikt middel om de Europese identiteit te bevorderen. Ik ben verheugd over de brede ondersteuning in dit Parlement en hoop dat de lidstaten samen met de Commissie dit project nu met voortvarendheid zullen verwezenlijken. Het zal in de letterlijke zin van het woord een uiting zijn van de Europese geschiedenis, politiek en cultuur. 
Pedro Guerreiro (GUE/NGL )
   - Volgens het subsidiariteitsbeginsel zijn voor toerisme de lidstaten zelf bevoegd. Dat moet zo blijven.
Het toerisme moet op een duurzame wijze worden ontwikkeld. Het moet een bijdrage leveren aan de ruimtelijke ordening en het mag het milieu geen schade toebrengen. Het toerisme moet daarnaast bijdragen tot het behoud van de culturele diversiteit en het historisch erfgoed. Niet alleen de regionale en plaatselijke autoriteiten moeten zeggenschap hebben, maar ook de belanghebbenden en de bevolking moeten aan de besluitvorming kunnen deelnemen.
Het is van groot belang dat we snel iets ondernemen om de gestaag toenemende uitbuiting van de werknemers tegen te gaan Het zijn vaak banen waar nauwelijks rechten aan verbonden zijn. Wie werkt levert een nuttige bijdrage. Dat moet een weerslag krijgen in een waardige salariëring en werkzekerheid. Ook moeten wij ervoor zorgen dat meer en meer werknemers in de sector een beroepsopleiding krijgen.
We zijn het met een aantal punten van dit verslag oneens, en er zijn punten die volgens ons niet voldoende aandacht hebben gekregen. Daarom hebben we een aantal amendementen ingediend die de rol van het toerisme bij de economische en sociale cohesie moeten benadrukken. Onze amendementen vestigen ook de aandacht op het feit dat het toerisme sterk verweven is met de plaatselijk omstandigheden. Het moet goed beschermde banen creëren en bijdragen tot het behoud van het cultureel erfgoed.
Het feit dat er geen specifieke rechtsgrondslag in de Verdragen is opgenomen heeft niet verhinderd dat er in het verleden maatregelen zijn genomen en specifieke programma’s zijn opgesteld om het toerisme op Europees niveau te bevorderen.
Daarom stellen wij voor dat er een communautair programma voor deze sector wordt opgesteld, als aanvulling op de door de lidstaten ondernomen acties. 
Zita Pleštinská (PPE-DE ).
   - Ik houd me al geruime tijd met toerisme bezig, en daarom ben ik heel blij met dit initiatief van de heer Queiró. Dit verslag laat op een overtuigende wijze zien dat deze activiteit vele facetten kent en dat coördinatie op Europees niveau geboden is. De ontwikkeling van deze sector van de economie zal niet alleen goed zijn voor de horeca en de vervoerssector, maar zal ook aanzetten tot innovatie en op de lange duur dus ook gunstige gevolgen hebben voor kunst en cultuur en zelfs voor de landbouw. Die lange termijngevolgen kunnen bijdragen tot economische groei - die nu immers stagneert - en er zo voor zorgen dat de dienstensector in onze economieën de belangrijkste plaats inneemt. En dat zal dan weer bijdragen tot het terugbrengen van de werkloosheid waar zoveel Europese landen mee te kampen hebben.
Door meer aandacht te besteden aan bijzondere vormen van toerisme (plattelandstoerisme, gezondheidstoerisme, congressen) kunnen we bepaalde negatieve aspecten van de toeristenindustrie - in de eerste plaats de seizoengebondenheid - neutraliseren. Populaire bestemmingen bevinden zich vaak op het grensgebied van twee of drie lidstaten. Als we het toerisme op Europees niveau promoten doen we dus ook iets aan de ontwikkeling van grensregio’s. Dat zijn immers regio’s die vaak een beetje verwaarloosd worden.
Ik geloof niet dat er voor dit doel een nieuwe financiële faciliteit gecreëerd hoeft te worden. Het volstaat om de bestaande faciliteiten te coördineren. De EU zou ook kunnen proberen meer reclame te maken voor streken die minder druk bezocht worden. En als we het over toerisme hebben moeten we niet alleen denken aan de economische en sociale aspecten. Ook de culturele kant is van belang.
Een grotere bekendheid met het Europese culturele erfgoed zal het historisch bewustzijn van de burgers vergroten en zo bijdragen tot een Europese identiteit. Uit dit verslag blijkt dat het toerisme een enorm potentieel heeft. Europa moet daar snel gebruik van gaan maken. 
Herbert Bösch (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, nu mijn collega en vriend, de heer Leichtfried, onverwachts naar Oostenrijk moest terugkeren, wil ik van deze gelegenheid gebruik maken om enkele van zijn gedachten tot uitdrukking te brengen in dit Parlement. Het is toe te juichen dat uit dit uitstekende verslag blijkt dat de Europese Unie zich bekommert om het toerisme en de cruciale betekenis ervan voor de groei en de werkgelegenheid beklemtoont. Europa is de belangrijkste toeristische bestemming ter wereld. De toeristische sector in Europa is goed voor meer dan zeven miljoen banen en is ook een van de bedrijfstakken die het grootste potentieel voor nieuwe banen in zich bergt.
De toerismebranche is een bedrijfstak waarin werknemers meestal rechtstreeks diensten verlenen en is hierdoor minder een activiteit van ondernemers. Juist daarom is het belangrijk meer aandacht te schenken aan de bevordering van de beroepskwalificaties van de werknemers in deze sector en tegelijkertijd te letten op de omstandigheden waaronder diensten worden verleend. Er zijn tegenwoordig regio’s in Europa waar werknemers van ver worden gehaald omdat de lokale bevolking zich niet meer in staat acht die diensten te verlenen onder de omstandigheden die haar worden geboden. Hier ligt ook een taak voor de Europese Unie.
Zoals ook de heer Leichtfried herhaalde malen heeft gezegd, is het toe te juichen dat de coördinatie van vakantieregelingen en van het Europese toezicht hierop in dit verslag is opgenomen. De Europese Unie dient de nationale en regionale vakantieregelingen doelmatig te coördineren. Wij weten wat dit zou betekenen voor de belasting van onze infrastructuur en voor de diensten die verleend zouden kunnen worden. De rapporteur heeft er goed aan gedaan dit idee te opperen, dat onze volledige steun verdient. 
Alfonso Andria (ALDE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, ik ben zeer tevreden over de grondige en doordachte benadering die het Europees Parlement eindelijk heeft ontwikkeld voor het belangrijke thema toerisme.
Het verslag-Queiró is uitstekend gestructureerd, en daarmee feliciteer ik de rapporteur. Ik ben het met hem eens dat we de internationale concurrentie moeten aangaan door ons te richten op efficiënte diensten van hoge kwaliteit, en op een betere promotie van de Europese toeristische bestemmingen.
Persoonlijk vind ik dat we sterker moeten inzetten op de vorming van specifieke beroepsfuncties, om reële perspectieven te bieden aan de sector, om de negatieve consequenties van instabiel seizoenswerk terug te dringen en om adequate diensten te garanderen aan de nieuwe vraag.
Daarom stel ik in de door mij ingediende amendementen, die ook de Commissie vervoer en toerisme zijn goedgekeurd, voor binnen de al actieve communautaire programma’s, zoals Erasmus, een trainingsnetwerk op te zetten voor toeristische vaardigheden.
Ik stel ook voor meer maatregelen te nemen om de belasting op de winstmarges van toeristische bedrijven verder te harmoniseren. Volgens mij is ook een opleidingsprogramma voor personeel dat betrokken is bij de ontvangst en assistentie van bejaarde en gehandicapte toeristen noodzakelijk en onvermijdelijk, zodat aan deze groepen, die steeds vaker geneigd zijn vakantiereizen te maken, gelijke rechten kunnen worden gegarandeerd.
Tot slot acht ik het absoluut noodzakelijk dat de beoordelingscriteria voor de classificatie van hotels en voor toeristische beroepen worden geüniformeerd.
Ik geloof het Parlement vandaag een belangrijke stap neemt, omdat het kiest voor een benadering en een attentie die niet meer zijn, maar continu en in overeenstemming met het belang van het thema toerisme. 
Alyn Smith (Verts/ALE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil in dit debat geen uitzondering zijn en bied onze rapporteur, en zeker ook de schaduwrapporteurs, mijn felicitaties aan. Ze hebben met zijn allen hard gewerkt om dit uitstekende stuk werk te leveren.
Ik wil graag kort het woord voeren om u deelgenoot te maken van enkele Schotse ervaringen, in het bijzonder met betrekking tot punt 36, waar sprake is van de noodzaak van milieulabels voor duurzaam toerisme.
In Schotland voeren we nu al een aantal jaren een dergelijk beleid. In opdracht van wordt het uitgevoerd door een commercieel bedrijf, overigens zonder winstoogmerk. Dit beleid bevordert duurzaamheid, voorziet bedrijven van praktische adviezen, zorgt voor een markt met gelijke kansen, en voor een certificering die een constante kwaliteit garandeert bij de 500 aangesloten bedrijven, die allemaal toeristische attracties van goede kwaliteit zijn. Ik geloof dat dit model ook heel goed zou werken in andere landen van Europa en veel goeds te bieden heeft.
Een toeristenindustrie die gericht is op duurzaamheid, zal automatisch gericht zijn op kwaliteit, wat uiteindelijk ook is wat de consument in deze moderne tijd verlangt. In Schotland hebben we hier enig succes mee geboekt, al kunnen we er ook lering uit trekken. Dit verslag biedt een kader voor uitwisseling van de beste praktijkervaringen en heeft onze volledige steun. 
Armando Dionisi (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik wil mijn waardering uitspreken voor het uitstekende werk van de heer Queiró. De toeristische sector is van fundamenteel belang voor mijn land, Italië, en ook voor mijn stad, Rome. Daarom ligt zijn verslag me bijzonder na aan het hart.
Toerisme is een essentiële banenmotor in een periode van ernstige economische crisis. Europa heeft een natuurlijke roeping als toeristische bestemming, niet alleen omdat Europa het continent met de rijkste geschiedenis, kunst en cultuur is, maar ook vanwege onze benadering van toerisme waarin kwaliteit, respect voor het milieu en de omgeving voorop staan: de reis als vorm van culturele verrijking.
Ik wil kort twee redenen noemen waarom we volgens mij het toerismebeleid niet meer uitsluitend aan de lidstaten kunnen overlaten, maar we daarentegen Europees beleid moeten ontwikkelen. In de eerste plaats moet het toerisme binnen Europa worden bevorderd, als vorm van uitwisseling en wederzijdse kennismaking, en in de tweede plaats worden we door de economische stagnatie en de internationale uitdagingen gedwongen in globale termen over toerisme te denken. We moeten de nieuwe vraag uit China, uit Brazilië, uit India aantrekken met een geïntegreerd aanbod en de promotie van de bestemming Europa als geheel.
We kunnen ons niet veroorloven deze kans te laten lopen in een sector waarin we de beste mogelijkheden voor groei, ontwikkeling en werkgelegenheid hebben. Dit verslag biedt verschillende aanknopingspunten, op basis waarvan we intelligente voorstellen kunnen opstellen. Toeristische bestemmingen van topniveau, verlaging van de BTW-tarieven voor marktpartijen en de bevordering van agrotoerisme, een typisch Italiaanse vorm van plattelandstoerisme om landbouwers aan te moedigen het platteland niet te verlaten en traditionele producten onder de aandacht te brengen.
In het licht van de recente dramatische incidenten wil ik er tot slot op wijzen dat Europa toeristen veiligheid moet garanderen. Het Parlement moet daartoe snel de verordening betreffende de zwarte lijsten aannemen, maar ook alle noodzakelijke maatregelen om snel te reageren in crisissituaties, zoals bij de aanslagen van de afgelopen maanden.
De doelstellingen die in het verslag worden genoemd zijn ambitieus en innovatief en daarom vragen we, mijnheer de commissaris, meer aandacht en adequate financiële steun voor een sector die van vitaal belang is voor heel Europa. 
Zita Gurmai (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, zoals we allemaal weten, kan toerisme bijdragen aan het verwezenlijken van de Lissabon-doelstellingen. Europa is de meest favoriete toeristische bestemming van de wereld, maar zoals reeds werd gezegd kunnen wij met de opkomst van nieuwe concurrenten die positie alleen handhaven als we zorgen voor betere toeristische faciliteiten, voor dienstverlening en informatie van hogere kwaliteit, en voor een sterke mate van bescherming en beveiliging van de consumenten. Dat vereist samenwerking tussen de publieke en private sector.
Ik kom uit een nieuwe lidstaat en wil benadrukken dat we allemaal voordeel zullen hebben van de uitbreiding van het toerisme. Toekomstige uitbreidingen zullen een dan ook verdere versterking betekenen van het economische gewicht van de sector en van het belang ervan voor de Europese groei. Als ondervoorzitter van de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid ben ik ervan overtuigd dat de groei van het toerisme zal leiden tot meer mogelijkheden, vooruitzichten en adequate arbeidsomstandigheden voor vrouwelijke werknemers, die het merendeel uitmaken van de arbeidskrachten in de sector, en voor zakenvrouwen in het toerisme. Het allerbelangrijkste is echter dat het zal leiden tot meer werkgelegenheid voor vrouwen.
Bij het ontwikkelen van het toerisme moeten we de sociaal kwetsbare groepen en mensen met een handicap, alles bij elkaar meer dan 10 miljoen Europeanen, niet vergeten. Ik ben blij met het initiatief om accommodaties voor toerisme en vrijetijdsbesteding, faciliteiten, diensten en routes toegankelijk te maken voor mensen met een beperkte mobiliteit of een handicap.
Ik wil benadrukken dat dit een zware taak zal zijn voor de nieuwe lidstaten die in deze sector een grote achterstand moeten inhalen. Het toerisme krijgt in de EU nog steeds niet de aandacht die het zou moeten krijgen. Er is geen website voor toerisme op de portal van de EU en Eurostat publiceert slechts een paar cijfers over toerisme. Ik beveel daarom de instelling aan van een 'Europees jaar van het toerisme', dat gepaard zou moeten gaan met een groot aantal gebeurtenissen en programma's dat het sociale en economische belang van het toerisme in de schijnwerpers zet. De praktijkervaringen van de lidstaten op dit terrein zijn belangrijk en uitbreiding van de samenwerking tussen de lidstaten, als het gaat om goede praktijken, zou een goede bijdrage kunnen leveren. 
José Manuel García-Margallo y Marfil (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, u moet mij geloven als ik zeg dat ik, als Spanjaard én als Spanjaard afkomstig uit Valencia, het onderhavige verslag met bezorgdheid tegemoet heb gezien. Allereerst moet gezegd dat ik buitengewoon gerust ben gesteld door het verslag van mijn collega, de heer Queiró. Daarom zal ik mij er hier toe beperken een aantal ideeën nog eens onder de aandacht te brengen, het belang van een aantal andere te beklemtonen, en een enkel nieuw idee toe te voegen.
In het verslag wordt allereerst onderstreept hoe belangrijk het toerisme vanuit cultureel en economisch oogpunt is. Als je het vanuit cultureel oogpunt bekijkt, moet gezegd - waarbij ik net als anderen mijn persoonlijke ervaring mee laat spreken - dat de overgang van dictatuur naar democratie volgens mij mogelijk is geweest doordat wij net als de andere Europeanen wilden zijn, en als wij wisten hoe die Europeanen waren dan kwam dat door het toerisme. Het is ook dankzij het toerisme dat Spanje erin geslaagd is om de armoede achter zich te laten en af te stevenen op een nieuwe economische horizon. Daar hadden de Verdragen wel wat meer expliciet op in mogen gaan, iets wat niet gebeurd is. Vanaf dat moment hebben zich hoe dan ook nieuwe ontwikkelingen voorgedaan: een toename van het aantal reizen en van nieuwe technologieën, en een verhoging van de levensverwachting alsook van het inkomen, wat bevorderlijk is voor het bejaardentoerisme. Ik wil hieraan toevoegen dat ik het voorstel dat mijn collega Yáñez hierover gaat indienen met hart en ziel ondersteun. Ik weet dat hij nog niet gesproken heeft maar hij was zo vriendelijk mij hiervan van tevoren op de hoogte te stellen: wat wij nodig hebben is echte intelligentie.
De groei van het toerisme heeft geleid tot een aantal problemen met betrekking tot de duurzaamheid, het ecologisch evenwicht - punten die hier al onderstreept zijn - de persoonlijke en voedselveiligheid, de rechtsbescherming in geval van vertragingen, de niet-naleving van overeenkomsten, bij en problemen rond het concurrentievermogen. Ik wil hierbij nogmaals wijzen op het belang van de BTW-kwestie ten aanzien van de speciale regeling voor reisbureaus en de verlaagde tarieven, waarover mijn collega Sudre het heeft gehad.
Commissaris, dan wil ik hier nog een ander punt aan de orde stellen dat niet in het verslag is opgenomen: de vergoeding door de landen van oorsprong aan de ontvangende landen voor de medische zorg die in die laatste landen verleend wordt. Dat lijkt me een buitengewoon belangrijke kwestie.
Tenslotte wil ik mijn collega van ganser harte gelukwensen met zijn uitmuntende werk. Queiró. 
Stavros Arnaoutakis (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ook ik wil de rapporteur gelukwensen met zijn uitstekende verslag. Een duurzaam Europees toerisme kan en moet bijdragen tot het instandhouden van hoge en stabiele niveaus van economische groei, vooral in de toeristische gebieden, waar dit onontbeerlijk is voor de economische en sociale levensvatbaarheid. De toeristische sector, waarin vooral vrouwen en jongeren werken, stimuleert de werkgelegenheid aanzienlijk en beantwoordt aan de logica van de Strategie van Lissabon.
Wij maken echter een uiterst cruciale periode mee voor de groei van het toerisme op wereldvlak. Dit heeft een rechtstreekse impact op ons eigen werkgelegenheidsbeleid en ook op de concurrentie in die sector, waarin duizenden kleine en middelgrote bedrijven actief zijn.
Hoewel het toerismebeleid een bevoegdheid is van de lidstaten, dwingt het Europese belang van de sector ons tot het opnemen van een specifieke begrotingslijn in de Gemeenschapsbegroting. Daarnaast is er betere coördinatie vereist tussen de lidstaten, om met succes het hoofd te kunnen bieden aan de nieuwe uitdagingen, die het gevolg zijn van evoluerende trends in het toerisme en van sociaal-economische veranderingen op Europees en wereldvlak.
Basisvoorwaarde voor eender welk toerismebeleid is een diep inzicht in de specifieke kenmerken en problemen op plaatselijk niveau. Daartoe moet gebruik worden gemaakt van wetenschappelijke instrumenten en methoden, moeten we investeren in onderzoek en ontwikkeling en moeten we een Europees netwerk oprichten van regionale waarnemingscentra voor toerisme, opdat coördinatie en uitwisseling van knowhow mogelijk worden.
Het antwoord van het Europese toerisme op de uitdaging van de concurrentie moet in eerste instantie bestaan in concurrentiekrachtige toerismebedrijven, die kwaliteitsdiensten leveren, het milieu niet belasten en de plaatselijke cultuur niet ontwortelen. Het antwoord van het Europese toerisme moet gekenmerkt worden door verantwoordelijkheidszin en dient de economische en culturele waarden van de Unie te benadrukken. 
Stanisław Jałowiecki (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen een nogal voor de hand liggende opmerking maken, namelijk dat het toerisme niet rechtstreeks door de EU-wetgeving geregeld wordt. Mijn tweede opmerking heeft te maken met het idee dat aan het verslag-Queiró ten grondslag ligt. Toerisme vormt inderdaad een heel belangrijk aspect van het sociale, culturele en economische leven en we moeten daar beslist aandacht aan besteden.
Er zijn vandaag veel argumenten aangevoerd om die aandacht te rechtvaardigen. Ik wil aan die lijst graag een mijns inziens heel belangrijk argument toevoegen, en dat is dat toerisme ook beschouwd kan worden als een vorm van communicatie tussen mensen. Toeristen bezoeken namelijk niet alleen monumenten en toeristische attracties, ze ontmoeten ook mensen die ze nog niet kenden. Vooroordelen, negatieve stereotypen of herinneringen aan ongelukkige historische gebeurtenissen kunnen als gevolg van zulke ontmoetingen verdwijnen. Omgang met mensen is welbeschouwd de enige manier om een mentaliteitsverandering teweeg te brengen. Als mensen met elkaar communiceren zijn ze niet langer vreemden voor elkaar, en dat is een heel belangrijke les voor de uitgebreide Europese Unie, zeker als het om jonge mensen gaat.
Ik stel daarom voor om het Socrates- en het Erasmusprogramma als model te gebruiken voor het ontwikkelen van toeristenprogramma’s voor jonge mensen. We moeten ze de gelegenheid geven heel Europa te leren kennen, van Spanje tot Estland en van Zweden tot Malta en Cyprus. Dat zou moeten leiden tot een betere verstandhouding. Ik geloof dat we veel energie moeten steken in het opzetten van dit soort programma’s, en daarbij kosten noch moeite mogen sparen. 
Emanuel Jardim Fernandes (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik wil de heer Queiró graag bedanken voor de uitstekende kwaliteit van zijn verslag. Ik ben hem ook erkentelijk voor zijn bereidheid bijdragen van collega’s op te nemen.
Ik kom uit een land - Portugal - en een regio - de Autonome Regio van Madeira - waar het toerisme één van de belangrijkste instrumenten voor ontwikkeling is. Het is dus begrijpelijk dat ik actief heb meegewerkt aan dit verslag. Ik zal u nu vertellen waarom ik heb meegewerkt en waarom ik bepaalde voorstellen heb gedaan.
Het toerisme vertegenwoordigt zowel op Europees als op nationaal en regionaal vlak enorme belangen. Deze bedrijfstak schept werkgelegenheid en zet aan tot innovatie en het gebruik van nieuwe technologieën. Ze kan dus beschouwd worden als één van die beleidsterreinen waar we met de Strategie van Lissabon vooruitgang kunnen boeken.
Toerisme is ook een manier om de economie te diversifiëren en plattelandregio’s en regio’s met bijzondere natuurlijke of demografische problemen te ontwikkelen. Ik denk dan aan de ultraperifere regio’s, eilandregio’s en berggebieden, maar ook aan de meest noordelijk gelegen, dun bevolkte gebieden. De Europese Unie is de belangrijkste toeristenbestemming ter wereld, maar het zijn nu juist de Europese burgers die onder de toeristen die buiten Europa een bestemming zoeken, de talrijkste groep vormen.
Het is een sector die nog steeds onder de bevoegdheden van de lidstaten en die van hun regionale en locale autoriteiten valt. De Europese Unie kan voor het toerisme echter wel richtsnoeren en een beleid formuleren of acties ontwikkelen. De Unie dient steun te geven en het optreden van de lidstaten aan te vullen en te coördineren. De activiteiten van de lidstaten en die van de Unie zullen beter op elkaar moeten worden afgestemd.
Om de Unie verantwoordelijkheden te kunnen geven op het gebied van toerisme zou ik Commissie graag willen voorstellen haar doeltreffender structuren ter beschikking te stellen. Daarvoor zullen in de financiële vooruitzichten de nodige middelen moeten worden uitgetrokken, met name als het gaat om het bevorderen van toeristenbestemmingen binnen Europa. Tot slot zullen er mechanismen moeten worden bedacht voor het verbeteren van de samenwerking en de informatie-uitwisseling tussen de structuren van de Unie, en die van de lidstaten en de regio’s.
Het toerisme moet op Europees niveau aan bepaalde normen voldoen om ervoor te zorgen dat iedereen bij het uitvoeren van zijn taken het milieu, de ruimtelijke ordening en de culturele tradities respecteert, en om te garanderen dat de werknemers in de sector een beroepsopleiding ontvangen. Op het gebied van de veiligheid en de rechten van toeristen geloven wij dat er vooral rekening moet worden gehouden met …
Andreas Schwab (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte dames en heren, ook ik wil om te beginnen de heer Queiró hartelijk bedanken voor zijn innovatieve verslag. Ik kom uit het Zuid-Baden, waar het Zwarte Woud middenin ligt en waar veel belangrijke arbeidsplaatsen inderdaad afhankelijk zijn van het toerisme, met name op het platteland, dat met succes aan het omschakelen is van de landbouw op de diensteneconomie.
Ik denk echter dat er veel gebieden zijn waarop wij niet per se Europese regels en voorschriften nodig hebben, en in tegenstelling tot veel leden van het Parlement wil ik u, commissaris Verheugen, zeker niet oproepen plannen te maken voor nog meer voorschriften op dit gebied. De toeristen in Europa hebben vooral spoor- en verkeerswegen nodig die functioneren. Ik twijfel er niet aan dat zij ook luchtverbindingen nodig hebben, ook al lijkt dit sommige leden van dit Parlement niet zo te bekoren.
Wanneer wij een poging ondernemen om de vakantieregelingen te coördineren, moeten wij – in tegenstelling tot de zonneschijnrichtlijn, die wij vanochtend ietwat hebben versoepeld -, de lidstaten voor de lange termijn en zeer diplomatiek duidelijk te maken dat de richtlijn is opgesteld in overleg met de betrokken partijen en niet bedoeld is als een Europees dictaat.
De vraag hoe wij de veiligheid van toeristische accommodaties in Europa kunnen garanderen, is naar mijn mening ook van cruciaal belang voor Europa. Wij hebben allen gehoord van mensen die verschrikkelijke ervaringen hiermee hebben opgedaan: negen van de tien slachtoffers van het fatale ongeval in Sölden in Tirol kwamen uit mijn kiesdistrict. Wanneer dergelijke ongevallen vaker gebeuren in Europa, lijdt het toerisme er waarschijnlijk meer onder dan wanneer een punt uit de richtlijn niet wordt omgezet.
Daarom doe ik een beroep op u, commissaris, in de hoop dat wij op het gebied van de veiligheid die maatregelen nemen die wij als Europese Unie kunnen nemen, en vooral de diversiteit van het Europese toerisme bevorderen, want juist hierin ligt zijn kracht. 
Luis Yáñez-Barnuevo García (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik schaar mij achter alle complimenten aan het adres van de heer Queiró vanwege zijn uitstekende verslag. Tegen de commissaris zou ik willen zeggen: “Günther, kijk eens goed naar paragraaf 28 van het verslag waarin wij de Commissie voorstellen om een programma voor seniorentoerisme in het laagseizoen op te stellen; dat noemen we Ulysses. In Spanje bestaat dit programma sinds twintig jaar. Het omvat de reizen van Imerso. Informeer naar zijn diensten, want ze zijn een spectaculair succes”.
Zo’n programma heeft vijf fundamentele doelstellingen. Ten eerste wil het de levenskwaliteit verbeteren van ouderen met lage inkomsten, waarvan velen nooit de gelegenheid hebben gehad om te reizen, de zee te zien, of andere landen te leren kennen. Ten tweede beoogt het werkgelegenheid te creëren in hotels, restaurants of het vervoer, overal waar men in het laagseizoen moet sluiten of het personeel drastisch moet verminderen. De derde doelstelling is het genereren van vraag en groei in de Europese economie door de economische activiteiten en de consumptie te bevorderen. De vierde doelstelling is het Europese burgerschap te stimuleren, naar het voorbeeld van het Socrates- en het Erasmus-programma voor jongeren. Ten vijfde moet worden beseft dat het hier niet om uitgaven maar om een investering gaat, want de ervaring in Spanje wijst uit dat het terugvloeiende bedrag het jaarlijks door de regering begrootte bedrag met 1,8 procent overschrijdt, en dat is dan alleen nog maar wat er binnenkomt via de belastingen en sociale zekerheidsbijdragen, nog zonder mee te tellen wat er langs indirecte en afgeleide weg terugvloeit.
We hebben het programma Ulysses genoemd naar de grote reiziger uit Ithaca, maar als u wilt, commissaris, als u dat voorstelt, dan noemen we het programma Günther. 
Alexander Stubb (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag drie opmerkingen maken. In de eerste plaats denk ik dat dit een heel belangrijk terrein is. Ik kom uit Finland en dus wil ik hier geen reclameboodschap voor mobiele telefonie van maken, maar het is wel de beste manier om mensen met elkaar in contact te brengen. Karl Deutsch heeft er in de jaren dertig van de vorige eeuw over gesproken. Het is een manier om grenzen te slechten: wie naar de Algarve gaat, wordt verliefd op Portugal, wie naar de Marche gaat, wordt verliefd op Italië, wie naar de Costa del Sol gaat, kan zijn hart verliezen aan Spanje en wie naar de Provence gaat, verliest zijn hart misschien aan Frankrijk. Zo eenvoudig is het.
Bovendien levert het groei op, BNP. 4 procent van het BNP is afkomstig van de toerisme-industrie, waarin zes miljoen mensen werkzaam zijn en twee miljoen bedrijven opereren in het MKB. Het is dus een erg belangrijk terrein en in veel opzichten een sleutelterrein.
In de tweede plaats is het een groeiterrein. De dienstensector heeft werkelijk groeipotentieel. In die zin is het een belangrijk onderdeel van het proces van Lissabon. We hebben een vergrijzende bevolking, een bevolking met meer geld en meer tijd, een bevolking met meer tijd om te reizen. Dat zijn allemaal goede zaken.
In de derde plaats ondersteun ik het verslag dat is opgesteld door mijn collega. Het is een uitstekend verslag. Er is één aspect waar ik niet gelukkig mee ben, maar de rapporteur heeft daar niets aan kunnen doen, en dat is dat we het toerisme niet hebben opgenomen in het Verdrag, omdat de Grondwet nog niet van kracht is geworden, maar ik denk dat het systeem van classificatie in het verslag goed is.
Tot slot hoop ik dat de heren Berlusconi en Chirac dit verslag zullen lezen en daaruit de inspiratie zullen putten om rond te reizen in Europa en de smaak van andere soorten voedsel te ervaren. 
Justas Vincas Paleckis (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, meneer de commissaris, dames en heren, het aantal toeristen dat de nieuwe lidstaten bezoekt, is sinds 1 mei van dit jaar op indrukwekkende wijze gestegen. Dat levert extra inkomsten op, en mensen krijgen nu de gelegenheid om minder bekende toeristische bestemmingen te verkennen. Deze ontwikkeling stelt ons echter ook voor nieuwe uitdagingen. In onze landen hebben we het voordeel dat we gebruik kunnen maken van de ervaringen van de oudere lidstaten. We kunnen aldus verhinderen dat we dezelfde fouten maken. De groei van de toeristenstroom naar Midden-Europa zal vermoedelijk de druk op die regio’s in de EU die te lijden hebben onder een te grote toevloed verminderen. De toeristische infrastructuur in de nieuwe lidstaten is nog niet van het niveau van de oudere lidstaten. Er zijn dus interessante mogelijkheden voor investeringen. Er zijn grote ongerepte natuurgebieden in Midden-Europa, en dat geldt ook voor Litouwen. Duurzaam toerisme is een soort toerisme dat het milieu, het landschap en de stedelijke en plattelandsinfrastructuur respecteert. In Litouwen is er een groot potentieel voor plattelandstoerisme, cultureel toerisme, sporttoerisme en gezondheidstoerisme. Het prijsniveau in de nieuwe landen is laag, reden waarom ze voor jonge mensen interessant zijn. Maar Litouwen trekt ook ouderen, vanwege het gezonde klimaat.
Toeristen zijn geïnteresseerd in onze geschiedenis. De historisch belangrijke, tragische en gecompliceerde verwikkelingen van de afgelopen decennia mogen echter niet worden getrivialiseerd. Ze mogen ook niet worden gepresenteerd in een kitscherige of aan Disneyland denkende stijl. De herziening van de zesde belastingrichtlijn met de bedoeling om de belastingdruk op het toerisme te verlagen, is voor alle lidstaten belangrijk, maar vooral voor de nieuwe lidstaten. Door de toerisme-industrie te hervormen draagt de EU bij tot economische groei en meer wederzijds begrip. Die hervorming zal bovendien bijdragen tot het verdwijnen van de scheidslijnen die Europa zo lang verdeeld hebben gehouden. 
Bogusław Sonik (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, toerisme is reizen en ontdekken. In het verleden waren reizigers mensen die de wereld introkken om te kijken hoe die wereld eruit zag. Ze kwamen dan terug met nieuwe ervaringen en nieuwe vaardigheden. Tijdens hun reizen door Europa deden ze ook universiteiten aan. Dat heeft geleid tot de totstandkoming van een Europese identiteit en het bewustzijn dat er Europese waarden bestaan, dat er een Europa is van universiteiten en kathedralen, van grote kunstenaars en ambachtslieden.
De toeristen van nu zijn vooral uit op vermaak. De slogan van de Franse skischolen - “genieten is iets dat je moet leren” - is er één die ik regelmatig gebruik. Pas als we ons een inspanning getroosten om nieuwe kennis of vaardigheden te verwerven, kunnen we die kennis of vaardigheden ook werkelijk waarderen. Het moderne toerisme heeft echter meer weg van een bezoek aan een supermarkt van een keten met vestigingen in geheel Europa. Die winkels zijn overal in Europa op hetzelfde principe gebaseerd: ze zijn goedkoop, eenvoudig toegankelijk en goeddeels identiek.
Mensen reizen tegenwoordig heel snel. We hebben steeds minder tijd, en daarom verslinden we de ene toeristische attractie na de andere. De toeristenindustrie past zich aan die ontwikkeling aan door zo veel mogelijk gekleurde plaatjes van de zee, de bergen en de zwembaden te verkopen. We herhalen steeds maar weer dat “toerisme banen creëert”, als was het een mantra. Waar het om gaat is echter vooral dat er een record aantal toeristen worden binnengehaald. De plaats of attractie die het grootste aantal bezoekers trekt wordt beschouwd als de beste.
Dit verslag is belangrijk omdat Europa nu juist het toerisme van goede kwaliteit moet bevorderen. Wij moeten een oplossing zien te vinden voor het massatoerisme, vooral nu Europa besloten heeft de ontwikkeling van regionale luchthavens en goedkope luchtvaartmaatschappijen te steunen. De woorden “reizen” en “ontdekken” zouden weer hun oorspronkelijke betekenis moeten krijgen. Er moeten dus onderwijsprogramma’s worden opgesteld gericht op de bescherming van het milieu en het historisch erfgoed. Daarnaast zullen er initiatieven moeten worden ontwikkeld om duurzaam toerisme te bevorderen. We mogen niet vergeten dat liefde voor cultuur en natuur en andere niet-materiële zaken voortspruit uit kennis over de ons omringende wereld, en dus uit al hetgeen wij weten over onze “kleine vaderlandjes”.
Teresa Riera Madurell (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ondersteun het voorstel van de heer Yáñez, en zou erop willen wijzen dat het voorstel voor de instelling van een Ulysses-programma een van de meest belangwekkende voorstellen van dit verslag is. Het gaat om een bijzonder positieve regeling, niet alleen omdat zij zou leiden tot een verbetering van de levenskwaliteit van ouderen, maar ook omdat zij voordelig kan uitpakken voor geconsolideerde toeristische gebieden, zoals de eilandengroep de Balearen, het gebied van Spanje waar ik vandaan kom. Als het toerisme tot voorbij het hoogseizoen kan worden verlengd, zou dat de werkgelegenheid in deze gebieden zowel kwantitatief als kwalitatief ten goede komen, en tevens leiden tot een meer gevarieerd aanbod omdat we dan niet alleen zon- en strandtoeristen maar ook in cultuur en milieu geïnteresseerde toeristen kunnen ontvangen.
Mijnheer Verheugen, het is van groot belang dat de Commissie, overeenkomstig het begrip van duurzaam toerisme, waarmee het grondgebied en het milieu worden geëerbiedigd, activiteiten stimuleert die de regeringen van toeristische gebieden zoals het mijne ertoe verplichten hun maatregelen niet al te ver te laten afwijken van de koers die door dit verslag is uitgezet. 
Rodi Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het debat van vandaag over de toekomst van het duurzame toerisme in de Europese Unie is buitengewoon interessant en belangrijk. Het debat vindt plaats aan het einde van het toeristische zomerseizoen, waaraan we allemaal onze eigen vakantieherinneringen hebben. Dit is echter ook het eerste debat sedert de recente uitbreiding met de tien nieuwe lidstaten, die de Europese Unie hebben verrijkt met buitengewone toeristische bestemmingen.
Bovendien treedt met het verslag-Queiro voor het eerst het veelzijdig economische karakter van het toerisme voor het voetlicht. In het verslag wordt ook de invloed beschreven die het toerisme heeft op de economie, de samenleving, op de natuurlijke hulpbronnen en het cultuurleven en het onderlinge begrip tussen de volkeren. Het is erg positief dat de Europese Commissie - zoals de commissaris zei - het Europese toerisme in de toekomst een voortrekkersrol wil laten spelen. Dat vereist wel specifieke prioriteiten en een serieuze strategie, want we mogen niet vergeten dat het toerisme in de Europese Unie tijdens de eerste helft van het jaar 2005 slechts een stijging van 5 procent heeft gekend, vergeleken met 17 procent in het Midden-Oosten en 10 procent in de Verenigde Staten.
Ik zou bijgevolg speciaal willen wijzen op de meerwaarde die de Europese Unie kan geven aan het beleid van de lidstaten. Het verslag spreekt over de ontwikkeling van veilig vervoer op nationaal en Europees vlak, maar bevat ook andere erg waardevolle voorstellen. Ik denk daarbij aan samenwerking en coördinatie als het gaat om de toegangsvoorwaarden voor burgers uit derde landen, aan samenwerking bij het beheer van de toeristenstromen tijdens het hoogseizoen, om zo het evenwicht te herstellen tussen regio's die letterlijk kopje onder gaan en andere regio's die toeristen willen aantrekken. Ik denk ook aan het stimuleren van projecten zoals het Ulysses-programma, aan de uitwisseling en mobiliteit van studenten, om zo gecertificeerde beroepskwalificaties te krijgen, aan een doordachte promotie van Europa als toeristische bestemming met diversiteit, en uiteraard ook aan een begrotingslijn voor toerisme in de Europese Unie. 
Corien Wortmann-Kool (PPE-DE ).
   - Voorzitter, allereerst wil ik een compliment geven aan mijn collega Queiró voor zijn verslag en de voortreffelijke samenwerking waarin dat tot stand gekomen is. Want het is erg goed dat er nu op Europees vlak een visie wordt ontwikkeld voor het duurzaam toerisme. En in het besef dat de meeste maatregelen door de lidstaten moeten worden genomen, moeten we constateren dat er ook problemen zijn waar Europa zich druk over moet maken. Toerisme is immers een heel belangrijke sector voor de Europese burger en ook voor onze Europese economie. Dit is een ambitieus verslag en daarom ben ik ook benieuwd of de commissaris erop wil ingaan en met welke voorstellen en maatregelen de Commissie ook daadwerkelijk aan de slag wil gaan.
Het is niet alleen een opdracht voor de Commissie maar ook voor de Raad. Het verslag bevat immers ook een oproep aan de Raad om vaart te maken met de besluitvorming over het verlaagde BTW-tarief. Ik heb mij daar sterk voor gemaakt, want de toepassing van het verlaagde BTW-tarief is voor de toeristische sector zeer belangrijk. Er is heel veel werkgelegenheid mee gemoeid en het verlaagde BTW-tarief voor hotels moet permanent mogelijk zijn voor alle lidstaten. Die moeten ook structureel dat BTW-tarief kunnen verlagen voor restaurants.
Het is jammer dat de Raad hier niet is want ik was eigenlijk heel benieuwd of de Raad verwacht voor dit jaar overeenstemming daarover te bereiken. Misschien kan de Commissaris nog op het verslag ingaan en moeten wij als Parlement en Commissie misschien de Raad wat meer onder druk zetten om eindelijk een besluit te nemen, want deze voorstellen zijn vooral in dit economisch tij heel belangrijk voor de werkgelegenheid.
Ik steun het pleidooi voor een kwaliteitsclassificatie voor de toeristische sector maar we moeten dan wel de expertise van die sector ten volle daarvoor benutten.
Tot slot, onze commissie heet niet voor niets "Commissie vervoer en toerisme" en dat bewijst collega Queiró met dit voortreffelijke verslag. 
Reinhard Rack (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het toerisme is in grote delen van Europa een echte groeisector en vooral een sector die het nog steeds meer moet hebben van arbeidskrachten dan van machines. Daarom is het toerisme een integraal bestanddeel van onze Strategie van Lissabon. Wij geven de hoop niet op dat in dit verband ook werkelijk de daad bij het woord wordt gevoegd.
Een punt dat ik speciaal onder de aandacht van de Commissie wil brengen, is van fundamenteel belang voor mijn land. Zoals bekend, is Oostenrijk zowel ‘s zomers als ‘s winters een toeristische bestemming. Wij maken jaar in jaar uit, seizoen voor seizoen, hetzelfde mee, namelijk dat de hotels en pensions een paar weken lang vol zijn en de wegen verstopt zitten. Een paar weken later zou heel wat veel eenvoudiger gaan, als er dan tenminste nog toeristen waren.
Wanneer landen en regio’s - en in dit verband denk ik ook aan de grote bedrijfsvakanties in uw eigen land, mijnheer de vice-voorzitter, evenals in Nederland en België - hun vakanties beter op elkaar zouden afstemmen, zou dit een niet te onderschatten effect hebben op Midden-Europa en met name het toerisme echt ontlasten en nieuwe kansen bieden.
Wij hebben in dit verband geen dictaat van boven of uit Brussel nodig. Wij weten echter - niet in de laatste plaats dankzij de debatten over de Europese Grondwet - dat wij met de coördinatiemethode veel kunnen bereiken wanneer wij deze serieus nemen en goed toepassen. Zo bezien kunnen wij u, commissaris, slechts veel geluk wensen en hopen dat de vakanties in Europa weldra beter op elkaar afgestemd zullen zijn, dat de toeristische sector zal groeien en dat de toeristen hiervan zullen profiteren. 
Paul Rübig (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, duurzaamheid gaat ons allen aan. Het is vanzelfsprekend niet alleen een ecologische, maar ook een economische kwestie. Wij moeten proberen ervoor te zorgen dat ondernemingen kunnen overleven, en hierbij spelen niet alleen fiscale aspecten een rol. Het is ook belangrijk dat ondernemingen investeringen voor de toekomst kunnen doen, zodat op dit gebied een duurzaam aanbod ontstaat dat ook tot uitdrukking komt in wereldwijd concurrentievermogen.
Daarom juich ik het initiatief toe dat in de Begrotingscommissie is genomen door de heer Mulder - de specialist op het gebied van de financiering van kleine en middelgrote ondernemingen - en het Europees Investeringsfonds om in de toekomst met name aandeelhoudersleningen en andere garanties ter beschikking te stellen, zodat het risico- en investeringskapitaal in toeristische ondernemingen met het oog op de duurzaamheid ook op de lange termijn gewaarborgd is. Een van de grootste problemen in de toeristische sector is namelijk negatief eigenkapitaal. Veel ondernemingen gaan failliet, waardoor ook zeer veel arbeidsplaatsen verloren gaan.
Binnenkort debatteren wij over Bazel II. Juist dat debat is voor het toerisme van levensbelang. Per slot van rekening is liquiditeit ven levensbelang voor elke onderneming. Daarom verzoek ik de commissaris zich vooral te blijven inzetten voor het programma ten behoeve van de kleine en middelgrote ondernemingen. Hij heeft in dit opzicht reeds voorbeeldig werk geleverd, en wanneer we de vinger aan de pols houden, kunnen we het beste voor het toerisme bereiken. 
Günther Verheugen,
    - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik heb uit dit debat een groot aantal zeer belangrijke ideeën geput en vooral de indruk gekregen dat er in het Parlement brede overeenstemming heerst over het feit dat het toerisme de groei kan bevorderen voor het Europa van de toekomst, en een hogere rangorde moet krijgen in de Europese politiek als geheel.
Daarom hebben wij reeds afgesproken dat wij in oktober op Malta een Europees forum voor toerisme zullen houden. Dan zal ik de hoofdlijnen bekend maken van het toekomstige toerismebeleid van de Commissie. Bovendien bestaan er, zoals ik uw commissie reeds heb laten weten, plannen om begin volgend jaar een fundamentele herziening van het huidige EU-toerismebeleid te presenteren, in de vorm van een nieuwe strategie. Ik zal met alle plezier alle ideeën hierin opnemen die ik uit het debat van vandaag heb kunnen putten. En dat waren er veel, zeer veel.
Ik wil echter een zeer duidelijk voorbehoud maken. Ik kan de sprekers die vanmiddag protectionisme, interventionisme of subsidies hebben geëist, geen hoop geven. De ideeën van de Commissie zullen ver verwijderd zijn van elke vorm van interventie en bescherming door de staat, en met name van subsidie. Wij zullen beslist geen nieuwe gesubsidieerde sector in het leven roepen, maar algemene voorwaarden scheppen, met behulp van alle instrumenten die we ter beschikking hebben om de algemene voorwaarden voor een economische sector te ondersteunen.
Ik wil net zo duidelijk stellen dat ik nooit zal accepteren dat de Europese Commissie als taak krijgt een programma “Toerisme en oude mensen“ op te zetten. Wanneer de toeristische industrie vindt dat zij iets speciaals moet doen voor oude mensen, moet zij dat zelf maar doen. De Commissie zal het in ieder geval niet doen. Wij kunnen het voorstellen, maar we zullen niet die zaken op ons nemen die de toeristische industrie zou moeten doen. Wel zullen we ervoor zorgen dat de toeristische industrie kan profiteren van omstandigheden die bevorderlijk zijn voor haar ontwikkeling. De mensen moeten zelf hun eigen onderneming drijven. Dat zullen wij hun beslist niet uit handen nemen.
Ik denk dat wij overeenstemming zullen bereiken over dit principe, en zeer zeker ook over het principe dat we niet opnieuw meer Europese regels, normen en voorschriften moeten eisen. Ik was toch wel een beetje verbaasd toen ik vanmiddag zeer veel nieuwe Europese regels hoorde eisen, en hiertegen zeg ik categorisch “neen”. Er worden - als het tenminste aan de Commissie ligt - geen Europese normen opgesteld voor hotels, restaurants of touringcars. De Commissie zit er echt niet op te wachten om duizenden testers aan te nemen en naar Europese restaurants te sturen om vast te stellen of bepaalde, door de Commissie vastgelegde minimumnormen .....
Jawel, dat hebt u wel gezegd, en ik zeg hiertegen duidelijk “neen”. Laat de toeristische industrie zelf maar overeenstemming bereiken over haar eigen kwaliteitseisen. Ten aanzien van de veiligheid ligt de zaak echter anders, daarvoor bestaan al regelingen, maar het opstellen en invoeren van kwaliteitsnormen in bepaalde economische sectoren is de taak van de sector zelf en niet van de openbare wetgever. Ik zou het Europees Parlement ook willen vragen op dit punt eindelijk consequent te zijn. U mag de Commissie niet bekritiseren omdat zij zich te veel mengt in economische aangelegenheden, en tegelijkertijd steeds weer eisen dat wij de taken van het bedrijfsleven overnemen.
Afgezien van dit meningsverschil denk ik echter dat dit debat zeer veel gemeenschappelijks aan het licht heeft gebracht, en ik ben ervan overtuigd dat wij een gemeenschappelijk, op de toekomst gericht toerismebeleid tot stand zullen brengen. 
De Voorzitter. -
    Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats. 
Zita Gurmai (PSE ).
   Geachte collega's, een goede gezondheid is essentieel voor het fysiek en psychisch welzijn. Daarom zou het in de EU verplicht moeten zijn iedereen gelijke toegang te bieden tot de gezondheidszorg.
Er zijn ernstige problemen die aandacht verdienen. De gezondheid van vrouwen heeft eigen specifieke kenmerken. Het niveau van hun gezondheid wordt ook bepaald door sociale en economische factoren, zoals een lagere levensstandaard, hogere werkloosheid en lagere lonen.
Veel gezondheidsproblemen treffen alleen vrouwen, of treffen hen op een andere manier.
De afgelopen tijd zijn veel mensen zich bewust geworden van het feit dat mannen en vrouwen in de gezondheidszorg niet gelijkelijk worden behandeld.
Er is weinig informatie over de uiteenlopende werking van medicijnen bij mannen en vrouwen. Zelfs die medicijnen die specifiek voor vrouwen bedoeld zijn, worden vaak alleen getest op mannen.
Er zijn meer vrouwen werkzaam in de gezondheidszorg dan mannen, maar zij zijn ondervertegenwoordigd op het besluitvormingsniveau.
Ik moet de nadruk leggen op het geweld en de mishandeling waaraan vrouwen worden blootgesteld door mannen in hun directe omgeving, en die gepaard gaan met vrouwenhandel en prostitutie. Dat veroorzaakt ernstige fysieke en psychische problemen in de publieke gezondheidszorg en heeft ook gevolgen voor een gezonde ontwikkeling van de kinderen.
Slechts in negen lidstaten zijn er bevolkingsonderzoeken met mammografie (ter voorkoming van borstkanker)!
Armoede heeft gevolgen voor de gezondheid. Armoede draagt nog steeds het gezicht van een vrouw, 120 miljoen vrouwen leven in armoede. De toestand is in het bijzonder slecht onder de Roma-vrouwen in Midden- en Oost-Europa. 
Sebastiano (Nello) Musumeci (UEN ).
   - (IT) Ik wil de heer Queiró gelukwensen met zijn uitstekende verslag.
Ik houd het bij enkele korte overwegingen. Wij allen kennen al jaren de belangrijke rol die het toerisme speelt in de ontwikkeling van de lokale economie en de werkgelegenheid van met name vrouwen en jongeren. Tijdens de Europese conferentie over toerisme en werkgelegenheid, die het Luxemburgse voorzitterschap in november 1997 heeft gehouden, is al de aandacht gevestigd op de aantrekkingskracht die de toeristische sector uitoefent op jongeren en vrouwen, die in deze sector vaak een eerste baan vinden.Ook daarom staan wij van de UEN-Fractie volledig achter het verzoek aan de Commissie en de Raad om in het kader van de vaststelling van instrumenten voor het structuurbeleid 2007-2013 een geïntegreerde benadering voor toerisme op te zetten, waardoor de maatregelen van het nieuw Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling en het Europees Fonds voor de Landbouw kunnen worden gecoördineerd.
Een laatste aspect dat ik graag wil benadrukken - en dat is iets geheel nieuws - is de verwijzing naar het rondtrekkend toerisme van met name campers en caravans. Dit is in feite een marktsegment dat 365 dagen per jaar actief is en bijdraagt aan de groei van de werkgelegenheid in de sector. En dat kan in deze magere tijden nooit kwaad! Dit segment heeft dus behoefte aan maatregelen om de groei ervan te stimuleren. 

De Voorzitter.
   - Aan de orde is het vragenuur (B6-0330/2005).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Raad. 
De Voorzitter. -
Het herzien EU-aanbod voor de dienstensector in de onderhandelingen van Doha brengt aanvullende mogelijkheden voor de mobiliteit van "hooggekwalificeerde natuurlijke personen" of "dienstverleners", zodat personen uit derde landen voor een beperkte periode naar de Europese Unie zouden kunnen reizen om er diensten te verlenen.
Kan de Raad de term "hooggekwalificeerde natuurlijke personen" of "dienstverleners" duidelijker omschrijven, en wat zijn naar zijn mening de voornaamste mogelijke repercussies voor het beroepsleven in de ontwikkelingslanden en minst ontwikkelde landen? 
Douglas Alexander,
   Het is een genoegen hier opnieuw te mogen zijn om namens de Raad vragen te beantwoorden. Ik laat het aan de leden van het Parlement over om te oordelen of het ook voor hen een genoegen is.
Mijn antwoord op de vraag van de heer Karim: een dynamische dienstensector is essentieel voor het succes van een moderne economie. Geen enkel ontwikkeld of ontwikkelingsland kan bloeien zonder een dergelijke sector. Het is daarom van vitaal belang dat we streven naar een ambitieuze overeenkomst voor de dienstensector in de Doha-onderhandelingen.
Het herziene aanbod dat de Europese Unie begin juni in Genève voor de dienstensector heeft gedaan, omvat een substantieel aantal nieuwe toezeggingen, waaronder de 'mode 4'-toezeggingen, die personen toestaan voor een beperkte periode naar de Europese Unie te reizen om diensten te verlenen. Op grond van de bepalingen van deze toezeggingen kunnen bedrijven uit derde landen, met een dienstverleningscontract in 21 belangrijke sectoren, geschoold personeel naar de Europese Unie sturen om deze diensten voor een periode van steeds maximaal zes maanden te verlenen.
Zoals de vraag van de heer Karim benadrukt, moeten de dienstverleners met een contract in deze gevallen geschoolde personen zijn die naar de Europese Unie komen met het doel een dienst te verlenen overeenkomstig een dienstverleningscontract op bepaalde economische terreinen. 'Geschoold' wil zeggen dat ze een universitair of gelijkwaardig diploma moeten hebben en moeten beschikken over de nodige beroepskwalificaties om in de Europese Unie te kunnen werken. Ze moeten bovendien beschikken over minstens drie jaar beroepservaring; voor zelfstandige dienstverleners is dat zes jaar. In al die gevallen zullen de bepalingen inzake arbeidsvoorwaarden, minimumlonen en collectieve arbeidsovereenkomsten van de Europese Unie en betrokken lidstaten van kracht zijn. Lidstaten van de Europese Unie blijven bovendien gerechtigd personen de toegang te weigeren die een veiligheidsrisico vormen, of waarvan wordt vermoed dat zij misbruik zullen maken van hun komst. 
Sajjad Karim (ALDE ). -
   De minister kan gerust zijn dat het Parlement zijn genoegen om hier vandaag opnieuw te mogen zijn, deelt. Zal de Raad iets ondernemen om een goedgeorganiseerde internationale arbeidsmobiliteit te bevorderen en, omgekeerd, de lidstaten ertoe aanmoedigen mechanismen in het leven te roepen en prikkels te bieden, opdat de expertise en ervaring die dienstverleners uit ontwikkelingslanden en minst ontwikkelde landen hebben opgedaan, kunnen worden gebruikt in ontwikkelingslanden met regio's met te weinig dienstverlening? 
Douglas Alexander,
   Ik ben de heer Karim, die de vraag heeft gesteld, dankbaar voor zijn vriendelijke woorden, en ik hoop dat het vertrouwen dat hij in mijn optreden stelt ook in de komende minuten gerechtvaardigd zal blijken te zijn. Wat zijn meer algemene vraag betreft wil ik het volgende zeggen. Terwijl wij hier vandaag bij elkaar zijn in het Parlement, vindt de topontmoeting plaats tussen de Europese Unie en India. Het Indiase subcontinent is een van de regio’s waar de mobiliteit van geschoolde werknemers voor beide partijen voordelig blijkt te zijn.
Ik heb de gelegenheid gehad om naar Bangalore te reizen en veel van de dienstverleners te ontmoeten die profiteren van de huidige voorstellen. Ik heb direct van Indiase ondernemers gehoord dat volgens hen beide partijen er baat bij hebben indien hun werknemers gedurende een bepaalde periode in de Europese Unie of Noord-Amerika werken. In Silicon Valley werden bijvoorbeeld hooggeschoolde softwareontwikkelaars, die hun opleiding in de Verenigde Staten of India hadden genoten, in de gelegenheid gesteld ervaring op te doen in de Verenigde Staten, en vervolgens ofwel te blijven en door te gaan met het ontwikkelen van commerciële contacten tussen de Verenigde Staten en India, ofwel terug te keren naar India en daar bedrijven op te zetten die zaken doen met ontwikkelde landen als de Verenigde Staten. Ik kan u dus verzekeren dat deze zaak veel verder gaat dan het antwoord dat ik heb gegeven op 'mode 4'.
Het is een zaak waarover veel gediscussieerd wordt, niet in de laatste plaats met betrekking tot de nauwe commerciële banden die kunnen worden aangeknoopt tussen de minst ontwikkelde landen en de Europese Unie. Ik ben optimistisch over de mogelijke voordelen voor zowel de landen waar de werkkrachten vandaan komen als de Europese Unie, die van hun vaardigheden en expertise kan profiteren. 
De Voorzitter.
   - Ook ik ben zeer ingenomen met de aanwezigheid van de heer Alexander onder ons. Ik wil hem alleen zeggen dat we hier niet in Westminster zijn. Zou hij kunnen wachten tot hij het woord krijgt, want er is tijd nodig om voor iedereen de vertaling af te maken? Dit is nu eenmaal geen ‘’. Wellicht komt er ooit een tijd dat we allemaal dezelfde taal gebruiken in de Europese Unie, maar voorlopig moet iedereen de tijd krijgen om naar uw antwoorden en naar de gestelde vragen te luisteren. De heer Rübig had een aanvullende vraag. 
Paul Rübig (PPE-DE ).
   Ik zou graag willen weten of de mode 4-regeling ook inhoudt dat het veiligheidsrisico voortaan volgens dezelfde normen wordt beoordeeld. Is de Raad van plan een definitie op te stellen van het begrip “veiligheidsrisico”? 
Douglas Alexander,
   Ik dank u voor uw wenken, mijnheer de Voorzitter. Ik wil zeker niet pretentieus zijn in mijn optreden in het Parlement vandaag, en suggereren dat er maar één enkele taal zou moeten zijn voor de Europese Unie. In veel opzichten heeft onze verscheidenheid in de afgelopen jaren juist bewezen onze kracht te zijn.
Over het belangrijke punt dat de vraagsteller met betrekking tot de veiligheid aan de orde heeft gesteld, zou ik willen zeggen dat er natuurlijk aandacht moet worden besteed aan de vraag of we specifieke strategische belangen hebben. Dat gaat gewoonweg veel verder dan de kwestie van werk en afzonderlijke werkkrachten, en houdt verband met bredere vraagstukken.
Voordat ik vandaag naar het Parlement kwam, heb ik iets gelezen over de zorgen omtrent cyberspionage, helaas een kenmerk van de moderne wereld waarin we leven. Het is niet alleen bij onze interne discussies maar ook bij een meer algemene betrachting van de zaak zeer belangrijk dat de nodige aandacht wordt geschonken aan de door de geachte afgevaardigde genoemde veiligheidskwesties. 
De Voorzitter.
   - Wat die gemeenschappelijke taal betreft, is natuurlijk de grote vraag welke taal dat zou moeten zijn. Laten wij die discussie voorlopig uit de weg gaan. De heer Martin had een aanvullende vraag. 
David Martin (PSE ).
   Mijnheer de fungerend voorzitter, wil de Raad, om inhoud te geven aan de 'mode 4'-voorstellen, overwegen om de Commissie aan te moedigen een databank aan te leggen voor de hele Europese Unie, waartoe bedrijven van buiten de EU toegang zouden krijgen om mogelijke tekorten aan vaardigheden en mogelijkheden om diensten te verlenen, op te sporen? Dat zou de voordelen van een dergelijke toegang uitbreiden tot arme ontwikkelingslanden, naast de landen die al over goede informatie beschikken over wat er in de EU gebeurt. 
Douglas Alexander,
   Mijnheer de Voorzitter, als landgenoot van de Schotse vraagsteller zal ik de verleiding weerstaan om over de innige band te spreken die tussen het Schotse en het Franse volk door de eeuwen heen heeft bestaan, en me beperken tot het beantwoorden van de gestelde vraag.
Ik ben zeker bereid om de Commissie het standpunt door te geven dat mij vanmiddag heeft bereikt met betrekking tot de merites van een databank.
Tijdens mijn eerdere besprekingen met bijvoorbeeld de Indiase minister van handel werd mij uitdrukkelijk duidelijk gemaakt hoe urgent en belangrijk het is dat vooruitgang wordt geboekt bij 'mode 4', als onderdeel van de Ontwikkelingsronde van Doha.
De vraag is of de instellingen van de Europese Unie de aangewezen instantie zijn om de commerciële mogelijkheden die zich voordoen in de zich snel veranderende commerciële sector in kaart te brengen. Niettemin ben ik graag bereid te beloven de suggestie door te geven aan de Commissie. 
De Voorzitter.
Kan de Raad meedelen of de Britse regering de noodzaak inziet van een kader voor de gegevensbescherming ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer door middel van bijvoorbeeld beperkingen van het gebruik van de informatie wanneer deze is verkregen door grensoverschrijdende inlichtingen- en ordehandhavingsdiensten, of is zij van mening dat de 25 nationale systemen toereikend zijn zoals een Minister van Buitenlandse Zaken heeft gesuggereerd (House of Lords, verslag Commissie Europese Unie 'After Madrid: the EU's Response to terrorism', 5e verslag 2004 - 5, blz. 128-141? 
Douglas Alexander,
   Het voorzitterschap wacht op de presentatie door de Commissie van voorstellen voor een kaderbesluit met regels voor gegevensbescherming in de derde pijler. Zodra dit voorstel formeel is ingediend, zal het voorzitterschap ervoor zorgen dat het door de juiste Raadsinstantie wordt besproken en doorgezonden naar het Europese Parlement, in overeenstemming met artikel 39 van het Verdrag betreffende de Europese Unie. 
Bill Newton Dunn (ALDE ),
    Ik sta perplex. U hebt helemaal geen antwoord gegeven op de vraag. We weten allemaal dat de Commissie voorstellen zal doen en dat de Raad en het Parlement deze zullen bespreken. U hebt ons dus absoluut niets nieuws verteld.
Wilt u alstublieft de vraag zorgvuldig lezen! Wij willen graag weten of de regering voor een EU-regeling is. Of steunt zij de vijfentwintig nationale regelingen, zoals een van uw ministers vorig jaar in het Britse Hogerhuis suggereerde? Waarvoor kiest u? De heer Blair, de Britse premier, zei tijdens de presentatie van het Britse voorzitterschap in het Parlement: “Ik ben een hartstochtelijk voorstander van Europa." Terug in het Verenigd Koninkrijk repte hij echter met geen woord over zijn pro-Europese houding. Toont de Britse regering wat dit betreft twee gezichten en zegt zij hier dingen waarover zij in eigen land zwijgt? Vertelt u ons de waarheid! 
Douglas Alexander,
   Ik wil de afgevaardigde bedanken voor de karakteristieke, elegante wijze waarop hij mij deze vraag heeft gesteld. Er is geen sprake van twee gezichten: vandaag spreek ik niet namens de Britse regering, maar vertegenwoordig ik het voorzitterschap van de Europese Unie. Ik hoop dat de afgevaardigde dit als hartstochtelijk Europeaan kan waarderen. 
Agnes Schierhuber (PPE-DE ).
    Ik ben het eens met de heer Newton Dunn. Ook ik ben teleurgesteld over het nietszeggende antwoord dat de fungerend voorzitter van de Raad ons zojuist heeft gegeven. Het Britse voorzitterschap is zich er terdege van bewust hoe moeilijk de strijd tegen de georganiseerde misdaad is. Daarom kijken wij er reikhalzend naar uit dat er ééns en voor altijd iets aan wordt gedaan. Per slot van rekening is de misdaad geglobaliseerd, en dus moet de strijd tegen het internationale terrorisme en de internationale misdaad dat eveneens zijn. 
Douglas Alexander,
   Twee inhoudelijke punten zijn in de aanvullende vragen aan de orde gekomen. In de eerste aanvullende vraag ging het erom of ik de vraag wel had gelezen. Ik kan u verzekeren dat ik dat heb gedaan. In de vraag staat expliciet: “Kan de Raad meedelen of de Britse regering de noodzaak inziet van een kader voor de gegevensbescherming ter bescherming van de persoonlijke levenssfeer"? Dit punt wordt vervolgens verder uitgewerkt.
Voor de duidelijkheid zeg ik hier nogmaals dat ik vandaag het voorzitterschap vertegenwoordig en niet het standpunt van de Britse regering. Ik zou dit Parlement een slechte dienst bewijzen als ik mij anders zou opstellen.
Als u echter hier vanmorgen aanwezig was geweest en de Britse minister van Binnenlandse Zaken - ook weer namens het voorzitterschap - had horen spreken over maatregelen inzake gegevensbescherming, had u volgens mij heel duidelijk gemerkt hoeveel belang wij aan zulke maatregelen hechten en hoe noodzakelijk wij een transnationale aanpak vinden, niet alleen als het gaat om kwesties als mensenhandel en georganiseerde misdaad, maar ook als het gaat om de aanhoudende dreiging van het internationale terrorisme. 
De Voorzitter.
Kan de Raad meedelen wanneer de eerstvolgende gelegenheid zich voordoet dat hij kan stemmen over de wijziging van zijn intern reglement teneinde ervoor te zorgen dat zijn vergaderingen, wanneer wordt onderhandeld over ontwerpwetgevingsbesluiten, openbaar zijn? 
Douglas Alexander,
   Op 23 juni 2005 zei de Britse premier in dit Parlement dat er volgens het voorzitterschap goede argumenten zijn om de Raad transparanter te maken. Dit moeten we echter met alle lidstaten bespreken. Tot op heden heeft het voorzitterschap nog geen officiële voorstellen geformuleerd. We zijn nog aan het nadenken over welke maatregelen we willen treffen en zullen ondertussen met onze partners overleggen, omdat deze kwestie niet uitsluitend tot de bevoegdheid van het voorzitterschap behoort. Daar zullen de afgevaardigden het ongetwijfeld mee eens zijn. 
Chris Davies (ALDE ).
   - Dat was geen slecht antwoord! Ik ben er redelijk tevreden over.
Vindt het fungerend voorzitterschap het een goed idee dat de Britse regering over ongeveer vier maanden bij ons terugkomt en dan een overzicht geeft van de resultaten die tijdens zijn periode van voorzitterschap zijn geboekt? Stel dat dan blijkt dat het voorzitterschap voor meer openheid en transparantie heeft gezorgd en dat de nationale parlementen meer mogelijkheden hebben gekregen om ministers ter verantwoording te roepen. Zou de minister dat niet een hele prestatie vinden? 
Douglas Alexander,
   Ik wil de vragensteller bedanken voor zijn vriendelijke reactie op mijn antwoord. Ik zal dat antwoord nog wat nader toelichten. Zoals ik heb gezegd, werd het standpunt van de Britse regering door onze premier verwoord, en we erkennen heel duidelijk dat er goede argumenten zijn om de Raad transparanter te maken. Er moet echter nog meer werk worden verricht, vooral omdat er een evenwicht moet worden gevonden tussen de mijns inziens begrijpelijke doelstellingen en wensen van de Britse regering en van diverse andere lidstaten, en de eerbiediging van het besluit van de Europese Raad van juni, dat er een periode van bezinning moest worden ingelast na de belangrijke uitkomsten van de referenda in Nederland en Frankrijk.
Zoals gezegd wil ik niet proberen de discussie die ongetwijfeld naar aanleiding van de ingezonden brieven in van gisteren zal plaatsvinden, in de kiem te smoren. Ik tracht slechts een adequaat antwoord te geven en te bekijken hoe we dit het best kunnen aanpakken. 
Justas Vincas Paleckis (PSE ).
   - Fungerend voorzitter, ik begrijp dat dit een zeer gevoelige kwestie is en dat het besluit unaniem moet worden genomen. Hoe denken de andere lidstaten in de Raad hierover? Wellicht vinden sommige landen dat in bijzondere gevallen een openbare vergadering kan worden belegd. 
Douglas Alexander,
   Ik ben blij met deze aanvullende vraag. Dat u erkent dat het om een gevoelige kwestie gaat, brengt ons een stap verder. De vraag verwijst naar het feit dat er binnen de Raad mogelijk verdeeldheid heerst over hoever we kunnen gaan en hoe snel het hele proces moet plaatsvinden. Daarom is het goed dat het voorzitterschap de realiteit onder ogen ziet en erkent hoe solide de argumentatie is die begin vorige week in zulke prachtige bewoordingen in verscheen. In dit stadium kiezen we echter voor samenwerking en onthouden we ons van eenzijdige verklaringen. Wij beseffen heel goed wat onze verantwoordelijkheden zijn en het zou voor iedereen nadelig uitpakken als verdeeldheid het hoofdpunt van deze discussie zou worden. Het is namelijk mogelijk om op dit punt samen vooruitgang te boeken. 
Catherine Stihler (PSE ).
   - Ik wil de fungerend voorzitter bedanken voor zijn antwoord op deze vraag over openheid en transparantie. Er is echter nog een andere vraag en die gaat over Straatsburg zelf. Wij zijn het enige parlement ter wereld dat niet zelf kan bepalen waar het bijeenkomt. Zal in de Raad worden besproken of wij uitsluitend in Brussel kunnen vergaderen en niet naar Straatsburg hoeven te komen? Kan de fungerend voorzitter daar iets over zeggen? 
Douglas Alexander,
   Ik weet niet zeker of het vraagstuk van de zetel van het Europees Parlement controversiëler of juist minder controversieel wordt geacht dan de suggestie dat er voor de Europese Unie één taal moet komen. Hoe het ook zij, ik zal bij de beantwoording van deze vraag grote voorzichtigheid betrachten.
In het Britse Lagerhuis stelde een van mijn conservatieve collega’s mij een vrijwel identieke vraag. Naar aanleiding van de toespraak van onze premier tot het Europees Parlement vroeg hij of wij van plan waren voor de zetel van het Europees Parlement een efficiëntere aanpak te volgen. Dat zou volgens hem een eerste stap kunnen zijn in de onderhandelingen over de toekomstige financiering van de EU. Ik heb reeds het verwijt gekregen dat ik een vraag niet heb beantwoord. Ik kan u verzekeren dat ik die vraag die in het Britse Lagerhuis werd gesteld, evenmin heb beantwoord.
De discussie over deze kwestie is reeds lang aan de gang en het is al enige tijd erg duidelijk welk standpunt de regeringen van de lidstaten innemen. Ik heb echter heel zorgvuldig geluisterd naar het pleidooi van de vragenstelster. Zij is beslist niet het enige Parlementslid dat dit punt tijdens mijn bezoek hier nadrukkelijk bij mij heeft aangekaart. 
De Voorzitter.
   - Dat is zonder twijfel waar. We kunnen debatteren over het aantal EU-talen, maar als het om de Verdragen gaat, denk ik dat er maar één versie is. Ieder van ons leeft ermee, ongeacht onze nationaliteit. 
De Voorzitter.
   - Vraag nr. 4 is ingetrokken.
In verklaringen in de Turkse pers (27 juni 2005) heeft de Turkse minister van Buitenlandse Zaken enerzijds uidrukkelijk uitgesloten dat de Turkse regering het oecumenisch karakter van het Patriarchaat erkent en anderzijds aangegeven dat de kwestie van de School van Chalki onderzocht zal worden op basis van het geldende wettelijk kader in Turkije, hetgeen erop neerkomt dat de School niet wordt heropend.
Hoe gaat de Raad op deze verklaringen van minister Gül reageren, rekening houdende met de conclusies van de Europese Raad van december 2004 en de mededeling van de Commissie van december 2004 betreffende de vooruitgang van Turkije, die een expressis verbis verwijzing bevat naar de godsdienstige rechten van de niet-moslimgemeenschappen in Turkije? 
Douglas Alexander,
   Ik heb de verklaring van de minister van Buitenlandse Zaken Gül nog niet helemaal gelezen. Volgens het herziene partnerschap voor toetreding, dat in mei 2003 is goedgekeurd, moet Turkije evenwel voor het functioneren van niet-islamitische godsdienstige gemeenschappen voorwaarden vaststellen die overeenkomen met de praktijk van de EU-lidstaten.
Gebleken is echter dat niet-islamitische godsdienstige gemeenschappen, waaronder het Oecumenisch Patriarchaat, nog steeds op obstakels stuiten, zoals de Europese Commissie in haar periodiek verslag 2004 heeft aangegeven. Voor ernstige problemen, en met name voor de wettelijke status van niet-moslimgemeenschappen, eigendomsregistratie en de opleiding van geestelijken, moet nog een oplossing worden gevonden. Nieuwe wetgeving, die vereist is om deze problemen te verhelpen, is nog steeds in voorbereiding.
Op dit moment wordt in het Turkse parlement een ontwerpwet over stichtingen besproken. De Turkse autoriteiten hebben de Commissie verzocht om commentaar op dit concept te leveren en de Commissie heeft aan dit verzoek voldaan. De Unie verwacht dat de opmerkingen van de Commissie serieus zullen worden bestudeerd.
Zoals de afgevaardigde weet, heeft de Europese Raad van 16 en 17 december 2004 duidelijk aangegeven dat de Unie de voortgang van de politieke hervormingen in Turkije nauwlettend blijft volgen. Dit heeft de Raad verklaard nadat hij had onderzocht of Turkije in voldoende mate aan de politieke criteria van Kopenhagen had voldaan om de toetredingsonderhandelingen te kunnen openen. Ik kan de afgevaardigde verzekeren dat de Raad de ontwikkelingen in dit land nog steeds op de voet volgt. 
Dimitrios Papadimoulis (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ben niet te spreken over de weigering van de Britse voorzitter om, maanden na datum, commentaar te leveren op de concrete verklaring van Abdullah Gül, waarin hij weigert het oecumenische karakter van het Patriarchaat te erkennen en de Theologische Faculteit van Chalkis te heropenen.
Aangezien het Europees Parlement, de Commissie en alle kerken hierover een duidelijk gemeenschappelijk standpunt hebben ingenomen, wil ik u op de man af volgende vraag stellen, mijnheer Alexander:
Komt die permanente weigering van de Turkse overheid neer op niet-eerbiediging van de criteria van Kopenhagen, ja of nee? Alstublieft, ik zou nu eindelijk een duidelijk antwoord willen krijgen. 
Douglas Alexander,
   Met alle respect, ik bepaal zelf welke woorden ik gebruik in verband met deze zeer belangwekkende maar ook controversiële kwestie. Ik denk dat het goed is de aandacht te vestigen op het heldere standpunt van het Europees Parlement over het openen van de toetredingsonderhandelingen met Turkije en op het besluit, waaraan ik reeds eerder refereerde, dat door de Europese Raad is genomen. Ook mag niet worden vergeten dat er momenteel besprekingen plaatsvinden via de permanente vertegenwoordigers van de lidstaten in de Raad. Deze besprekingen gaan al verder dan wat er volgens ons bij de opening van de toetredingsonderhandelingen aan de orde moet komen. Als we op de ingeslagen weg voortgaan, starten deze onderhandelingen op 3 oktober.
De kwestie Turkije moet in een bredere context worden bezien. Het gaat daarbij niet slechts om de besluiten die de Commissie genomen heeft over de criteria van Kopenhagen, maar ook over wat zij heeft bepaald met betrekking tot de uitbreidingscriteria. Op de recente Gymnich-bijeenkomst in het Verenigd Koninkrijk heeft commissaris Rehn duidelijk gemaakt dat men wat betreft de uitbreiding oog moet hebben voor drie fundamentele zaken: ten eerste consolidatie, ten tweede conditionaliteit en ten derde communicatie.
Ik wil slechts aangeven dat er wat betreft Turkije een heel helder standpunt ligt over de conditionaliteit. Dat heb ik in mijn antwoord proberen over te brengen. Een eventuele start van de toetredingsbesprekingen vormt niet het eind van dat proces, maar het begin van een veel langer proces. Uit de vraag blijkt al dat het niet gaat om een specifieke uitspraak van een bepaald persoon. We moeten echter wel strikt de hand houden aan het belangrijke conditionaliteitsproces, dat niet slechts geldt voor elk toekomstig lid dat zich bij de Europese Unie wil aansluiten maar ook voor elke potentiële toetredingskandidaat. Gezien het grote belang van deze zaak vertrouw ik erop dat Turkije dit proces in de komende weken, maanden en jaren zal ondergaan. 
Michl Ebner (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zou de fungerend voorzitter van de Raad willen vragen of de vrijheid van godsdienst in Turkije in overeenstemming is met de Europese normen ten aanzien van de mensenrechten. 
Douglas Alexander,
   Onze norm voor mensenrechten is vastgelegd in de criteria van Kopenhagen. De verplichtingen van elke kandidaat-lidstaat worden daarin objectief en in de ogen van dit Parlement hopelijk op onafhankelijke wijze verwoord. Daarom is het van belang dat de Commissie en anderen de gelegenheid krijgen om dit strikte toetsingsproces voort te zetten. Ik ben mij echter bewust van de heftige gevoelens in bepaalde lidstaten en bij sommige afgevaardigden in dit Parlement. Als we in deze specifieke zaak vooruitgang willen boeken, moeten we derhalve dit proces volledig doorlopen. 
Agnes Schierhuber (PPE-DE ).
   - Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ook ik zou hierover een vraag willen stellen. Het afgelopen jaar hebben wij allen gezien dat er in Turkije nog steeds grote misstanden heersen ten aanzien van de mensenrechten, met name van de vrouwenrechten. Daarom sta ik erop dat de fungerend voorzitter van de Raad antwoord geeft op de vraag of het voorzitterschap van de Raad bereid is in de toekomst niet alleen te praten over volledige toetreding, maar ook over een andere vorm van toetreding of van associatie, bijvoorbeeld een geprivilegieerd partnerschap. 
Douglas Alexander,
   Ik ben mij volledig bewust van de interesse in en de zorg over de kwestie Turkije waarvan sommige afgevaardigden al gedurende lange tijd blijk hebben gegeven in dit Parlement. Hoewel ik hun mening respecteer, wil ik hen wijzen op het besluit dat dit Parlement en de Europese Raad hebben genomen over het openen van toetredingsonderhandelingen op 3 oktober. Daarbij wil ik uiteraard geen afbreuk doen aan het werk dat momenteel wordt verricht.
Over de specifieke punten die genoemd zijn, wil ik het volgende zeggen: wat betreft vrouwenrechten is in mei een aantal belangrijke grondwettelijke wijzigingen goedgekeurd waarin de gelijkheid van mannen en vrouwen wordt bevestigd. In het nieuwe wetboek van strafrecht zijn de rechten van vrouwen aanzienlijk versterkt: de strafvermindering voor eremoorden is afgeschaft, wat ook geldt voor het artikel op grond waarvan verkrachters niet de gevangenis in hoeven als zij met hun slachtoffer trouwen.
Ik heb begrepen dat het Turkse parlement een commissie van vijftien personen heeft ingesteld om onderzoek te doen naar eremoorden in Turkije. Daarbij zal worden gekeken naar de oorzaken en naar mogelijke preventieve maatregelen. Ik ben er zeker van dat dit initiatief brede steun zal krijgen en dat veel leden van dit Parlement het toejuichen.
Wat betreft het bredere vraagstuk van de godsdienstige minderheden, waarop de vraag oorspronkelijk betrekking had, moeten we niet vergeten dat het hoofd van de Syrisch-Orthodoxe Kerk in Istanbul heeft gezegd dat het dankzij de harmonisatie met de EU-wetgeving voor zijn gemeenschap nu eenvoudiger is om diensten te houden en dat de houding ten opzichte van deze kerk de laatste maanden is veranderd. 
De Voorzitter. -
Hoe beoordeelt het Britse voorzitterschap van de Raad de huidige stand van zaken wat betreft de voorbereidingen van de Unie voor de toetreding van Kroatië; op welke termijn kunnen stappen tegemoet worden gezien? 
Douglas Alexander,
   De Raad stelt het op prijs dat de afgevaardigden zo geïnteresseerd zijn in de voorbereidingen die Kroatië treft voor de toetreding tot de Europese Unie. Wat betreft de volgende stappen heeft de Raad op 13 juni 2005 herhaald dat de datum van de intergouvernementele conferentie waarop de toetredingsonderhandelingen met Kroatië van start gaan, met algemene instemming zal worden vastgesteld, zodra de Raad heeft geconstateerd dat Kroatië volledig meewerkt met het Internationaal Strafhof voor het voormalige Joegoslavië (ICTY). Zoals de afgevaardigde weet, is een op hoog niveau ingesteld met als doel in nauwe samenwerking met het ICTY en de Kroatische autoriteiten de maatregelen te bestuderen die Kroatië heeft genomen en moet nemen om te voldoen aan de eis van volledige medewerking met het ICTY.
In dit kader heeft Kroatië een actieplan gepresenteerd. Carla del Ponte, hoofdaanklager van het ICTY, heeft op 7 juni 2005 een brief aan het voorzitterschap gezonden. Daarin gaf zij aan dat Kroatië door de uitvoering van zijn actieplan een stap had gezet in de richting van volledige medewerking met het Joegoslavië-tribunaal. Tegelijk stelde zij echter dat er meer tijd nodig was om te bepalen of deze inspanningen tot tastbare resultaten hebben geleid. 
Bernd Posselt (PPE-DE ).
   Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, ik heb u niet gevraagd wat er in mei of juni is gebeurd. Dat weet ik al. Ik heb u gevraagd wat de plannen zijn van het voorzitterschap van de Raad voor de komende weken. In concreto: wordt er voor 3 oktober nog een Raad Algemene Zaken gehouden, die zich bezighoudt met het begin van de toetredingsonderhandelingen met Kroatië? Ten tweede: hoe gedenkt de Raad het democratisch gekozen Europees Parlement op de hoogte te houden van de werkzaamheden van de ? Functioneert die eigenlijk wel, of wordt zij slechts gebruikt om de toetredingsonderhandelingen te blokkeren? 
Douglas Alexander,
   Ik wil proberen het betoog af te maken dat ik in mijn eerste antwoord ben begonnen, en ik zal daarbij mijn best doen om de punten te bespreken die de afgevaardigde aan de orde heeft gesteld.
In juni heeft de Raad steun betuigd aan dit nieuwe element, de , en Kroatië aangemoedigd op de ingeslagen weg door te gaan. De Raad heeft toen besloten het onderzoek naar dit dossier in juli voort te zetten. Daarom heeft de Raad onder het Britse voorzitterschap tijdens zijn vergadering op 18 juli deze kwestie aan de orde gesteld, een week na de bijeenkomst van de . Afgelopen week nog tijdens het Gymnich-overleg heeft de Britse minister van Buitenlandse Zaken Jack Straw beloofd de hoofdaanklager van het Joegoslavië-tribunaal te vragen een nieuw rapport op te stellen. In september zal de dan weer vergaderen om dat rapport te bespreken.
Ik kan in dit stadium niet vooruitlopen op de conclusies van de . Als die conclusies bekend zijn, zal de Raad deze kwestie verder behandelen. 
Paul Rübig (PPE-DE ).
   Wanneer u de voorwaarden voor de toetreding van Turkije vergelijkt met die van Kroatië, ziet u dan geen verschil in de behandeling van deze twee landen? Het is zeer onrechtvaardig Kroatië een individuele voorwaarde op te leggen en zodoende de opening van onderhandelingen uit te stellen. Gezien de aard van de problemen die wij momenteel hebben met Turkije op het gebied van de mensenrechten en zijn verleden, is datgene wat hier wordt geëist, een ten hemel schreiende onrechtvaardigheid. Ik zou u echt willen vragen zich aan de regels van de Europese Unie te houden en dezelfde maatstaf aan te leggen ten aanzien van beide landen. 
Douglas Alexander,
   Met alle respect voor de vragensteller, ik vind dat er een merkwaardig verband is tussen het eerste en tweede deel van zijn vraag. Ik kan hem echter verzekeren dat de Raad oprecht probeert zich aan de regels te houden en dat geldt ook in het geval van Kroatië.
Hoewel ik moet toegeven dat in dit Parlement de meningen over de toetreding van Kroatië verdeeld zijn, zullen maar weinigen van ons ontkennen dat een van de grondbeginselen van de Europese Unie is dat zij consequent het internationale recht toepast. Daarom is het belangrijk dat op een gegeven moment erkend kan worden dat Kroatië het internationale recht eerbiedigt en zijn verplichtingen jegens het Joegoslavië-tribunaal op basis van dat recht nakomt. Dat is niet slechts in het belang van de Unie, maar ook meer in het algemeen van eenieder onder ons die graag wil dat het internationale recht in de gehele westelijke Balkan wordt gerespecteerd. Op dit kritieke tijdstip is het tevens belangrijk dat we niet collectief water bij de wijn doen als het gaat om het zeer heldere standpunt dat wij innemen over de stappen die Kroatië moet zetten.
Als Brits minister die hier het voorzitterschap vertegenwoordigt, vind ik het vreemd dat in de vragen wordt gesuggereerd dat Groot-Brittannië niet bepaald zit te wachten op de toetreding van een land als Kroatië. Ik vind dat vreemd, omdat Groot-Brittannië zich reeds lange tijd sterk maakt voor uitbreiding en omdat wij van mening zijn dat Kroatië te zijner tijd een plaats binnen de Europese Unie moet kunnen krijgen. Daartoe moet het land zijn internationale verplichtingen jegens het Joegoslavië-tribunaal nakomen, zo simpel is het. Daarom wil ik vandaag graag benadrukken dat de bal nu bij de Kroatische regering ligt. Gezien de huidige werkzaamheden van de verwacht ik dat Kroatië verdere vorderingen zal maken waardoor toetreding snel dichterbij zal komen. 
David Martin (PSE ).
   - Ik ben erg blij met dit laatste antwoord van de fungerend voorzitter. Natuurlijk mag de EU pas met Kroatië onderhandelen als dat land aan de voorwaarden van het Joegoslavië-tribunaal voldoet. Is hij echter ook niet van mening dat dit slechts een noodzakelijke en geen toereikende voorwaarde is en dat Kroatië ook het vraagstuk van de Serviërs in Krajina en andere belangrijke kwesties moet aanpakken voordat we uitvoerige besprekingen over het lidmaatschap kunnen beginnen? 
Douglas Alexander,
   Zoals ik in mijn vorige antwoorden in dit vragenuur heb geprobeerd aan te geven, bestaan er objectieve criteria waaraan alle potentiële kandidaat-lidstaten van de Europese Unie moeten voldoen. Dat geldt evenzeer voor Kroatië als voor elke andere potentiële lidstaat van de EU. Ik wil echter benadrukken dat het op dit specifieke punt, waaraan zoveel aandacht is geschonken, glashelder is welke verplichtingen Kroatië heeft. Verder is het ook heel duidelijk welke wegen er voor Kroatië openliggen wanneer het land zijn verplichtingen jegens het Joegoslavië-tribunaal nakomt. 
Michl Ebner (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, volgens artikel 166, lid 2 van het Reglement van het Europees Parlement heeft “een verzoek om het woord te voeren voor een beroep op het Reglement voorrang boven alle andere verzoeken om het woord te voeren“. Mijn verzoek om het woord te voeren is derhalve volkomen gerechtvaardigd.
Ik wil het woord voeren onder verwijzing naar artikel 109, “Vragenuur“. In lid 4 wordt verwezen naar Bijlage II. In die Bijlage II staat onder “Aanvullende vragen”, punt 4, het volgende: “Ieder lid kan naar aanleiding van elke vraag in aansluiting op het antwoord een aanvullende vraag stellen. Het kan in totaal twee aanvullende vragen stellen.“ Ik heb ook de Italiaanse versie, waarin hetzelfde staat.
Wanneer de ambtenaar die voortdurend staat te gebaren dat ik niet het recht heb een tweede aanvullende vraag te stellen, dit punt laat onderzoeken door de bevoegde instanties, zal hij ontdekken dat ik op grond van het geldende Reglement wel het recht hiertoe heb, wanneer u mij conform punt 6a van Bijlage II toestemming geeft. 
De Voorzitter.
   - Wij zullen de interpretatie van deze vraag overlaten aan de hiertoe bevoegde diensten.
Hoe dan ook, ik lees zelf in de bijlage bij het Reglement inzake het vragenuur dat met betrekking tot aanvullende vragen als vuistregel wordt geadviseerd dat de Voorzitter één aanvullende vraag van de vraagsteller toelaat, en één, of op zijn hoogst twee aanvullende vragen van leden die idealiter van een andere fractie en/of lidstaat afkomstig zijn dan de indiener van de hoofdvraag. Het schijnt mij toe dat een nog ruimere opvatting van deze aanbeveling een ingrijpende verandering zou betekenen van de geest van het vragenuur, dat is opgezet om in een bepaald tempo te worden afgewikkeld en om een groot aantal vragen te kunnen behandelen. Het is niet de bedoeling dat afgevaardigden de mogelijkheid krijgen om, als zij dit willen, een algemeen beleidsdebat te voeren. Neem bijvoorbeeld Kroatië. Er zijn onder u misschien vijftien of twintig leden die aanvullende vragen over Kroatië zouden willen stellen, met als gevolg dat de daarop volgende vragen van andere leden van het Europees Parlement nooit konden worden behandeld. Om dit te vermijden is het Reglement opgezet zoals nu het geval is.
Mijnheer Ebner, u hebt gezegd wat u wilde zeggen. De vraag is doorgestuurd naar de betreffende diensten. U zult een meer officieel antwoord ontvangen. Ik geloof hoe dan ook dat de geest van het vragenuur geheel duidelijk is. 
De Voorzitter. -
De nieuw benoemde directeur van Europol heeft een positieve indruk gemaakt op de vergadering van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken in juni 2005. Ook het bezoek dat EP-leden in april 2005 aan het hoofdkwartier van Europol gebracht hebben, was bevredigend. Kan de Raad dan ook nader uiteenzetten hoe zij de toekomstige samenwerking tussen Europol en de EU-instellingen ziet?
Is de Raad van mening dat de huidige regelingen inzake de verantwoordingsplicht van Europol ten opzichte van de EU-instellingen volledig transparant zijn? 
Douglas Alexander,
   Het voorzitterschap heeft een hart onder de riem gestoken gekregen van Max-Peter Ratzel, de nieuwe directeur van Europol, tijdens de vruchtbare bijeenkomst met de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken van het Europees Parlement in juni jongstleden. We zijn met het Europees Parlement en Europol in gesprek om de uitwisseling van informatie tussen beide instellingen te verbeteren.
Het voorzitterschap doet zijn uiterste best om de regelingen inzake het afleggen van rekenschap zo transparant mogelijk te maken. Zoals de leden van dit Parlement weten, wordt Europol rechtstreeks gefinancierd door de lidstaten en is de politiedienst via zijn Raad van Bestuur én de Raad van ministers rechtstreeks verantwoording schuldig aan de lidstaten. Het voorzitterschap hoopt echter dat de heer Ratzel spoedig naar het Europees Parlement zal terugkeren voor verdere besprekingen. 
Claude Moraes (PSE ).
   - In tegenstelling tot de heer Newton Dunn bij een eerdere vraag ben ik bijzonder tevreden met dit antwoord. Kan de fungerend voorzitter nader toelichten of onderstrepen wat Charles Clarke de afgelopen dagen heeft gezegd? Dat kwam erop neer dat wij ernaar moeten streven Europol op volle kracht en zo transparant mogelijk te laten werken binnen de regels, binnen de nieuwe richtlijn die u terecht een doeltreffende en goede aanvulling op Europol hebt genoemd. Op deze wijze kunnen wij het terrorisme en de georganiseerde grensoverschrijdende criminaliteit bij de wortel aanpakken, wat overigens veel moeilijker is dan het grote publiek in eerste instantie denkt. 
Douglas Alexander,
   Ik wil de vragensteller bedanken voor zijn warme woorden en ik bevestig graag wat hij zei over de toespraak die de heer Clarke eerder in dit Parlement heeft gehouden.
Als er wat dit betreft één punt is waarop ik het volkomen met de Britse minister van Binnenlandse Zaken eens ben, dan is het wel dat we door meer samenwerking binnen de Europese Unie - en niet door muren tussen ons op te trekken - deze transnationale uitdaging kunnen aangaan. Het gaat daarbij niet alleen om mensenhandel of drugshandel maar ook om georganiseerde criminaliteit en terrorisme.
De minister van Binnenlandse Zaken heeft vandaag uiting gegeven aan het rotsvaste geloof van de Britse regering en ook het voorzitterschap, dat inhoudt dat we het potentieel van alle wetshandhavingsinstanties in Europa alleen ten volle kunnen benutten als er doeltreffend wordt samengewerkt binnen Europol, en daar zullen wij onze steun aan blijven geven. Op die manier trachten we de bedreigingen te lijf te gaan die ik in mijn antwoord heb geschetst. 
De Voorzitter.
Het Colombiaanse parlement heeft met luidruchtige steun van afgevaardigden die banden hebben met paramilitaire groeperingen een wetsontwerp van de regering aangenomen dat paramilitairen feitelijke straffeloosheid garandeert en notoire drugsdealers de mogelijkheid geeft om zich aan veroordeling te onttrekken.
Op dit wetsontwerp is heftige kritiek geleverd door de vertegenwoordiger van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de VN in Colombia en alle organisaties die zich inzetten voor de verdediging van de mensenrechten.
De Europese Unie - en met name Groot-Brittannië - heeft in Cartagena duidelijk als voorwaarde voor de continuering van haar steun aan Colombia gesteld dat er een wettelijk kader voor de demobilisatie van deze groeperingen komt.
Welk standpunt zal de Raad innemen na dit besluit van de Colombiaanse regering, die hiermee personen die misdaden tegen de mensheid hebben begaan de hand boven het hoofd houdt en het recht van de slachtoffers op waarheid, gerechtigheid en herstel met voeten treedt?
Is de Raad voor voortzetting van de politiële samenwerking met een land dat zich zo gewillig toont tegenover notoire terroristen en drugsdealers? 
Douglas Alexander,
   De Raad heeft vernomen op welke wijze de Hoge Commissaris van de mensenrechten van de Verenigde Naties in eerste instantie heeft gereageerd op de wet voor gerechtigheid en vrede. De Hoge Commissaris heeft gewezen op de tekortkomingen in deze wet als het gaat om straffeloosheid en om de bepalingen inzake het onderzoek naar gruweldaden en de verschuldigde restituties of herstelbetalingen aan slachtoffers.
Om de Raad de mogelijkheid te bieden de situatie grondig en volledig te beoordelen, werd de missiehoofden van de Europese Unie gevraagd om voor september de wet en de aanbevelingen voor het EU-beleid nauwkeurig te analyseren, met inachtneming van de conclusies van de Raad van december 2004. In dit kader zullen zij breed overleg voeren, onder meer met de regering, het maatschappelijk middenveld, de Groep van 24 industrielanden en de Verenigde Naties.
Wat betreft de politiële samenwerking is de Raad ervan overtuigd dat de veiligheid zal toenemen en de mensenrechten beter zullen worden nageleefd wanneer de politie in Colombia wordt opgeleid conform de waarden en normen van de Europese Unie. 
Vittorio Agnoletto (GUE/NGL ),
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, dit antwoord lijkt me erg vaag en komt neer op een uitstel van de beslissing.
We hebben hier te maken met een wet die in feite paramilitairen legaliseert en maffiosi en drugshandelaren de mogelijkheid biedt zich te transformeren in paramilitairen en zodoende van deze wet te profiteren. Amnesty International heeft de wet dan ook scherp bekritiseerd en stelt dat deze demilitarisering en demobilisatie er in feite niet is geweest.
Ik verzoek u daarom om een nauwgezet antwoord op de vraag over de fondsen: is de Europese Unie nog steeds voornemens dit soort projecten te financieren, die formeel gericht zijn op demobilisatie, maar in feite deze paramilitaire groeperingen steunen? 
Douglas Alexander,
   Ik heb aandachtig naar de aanvullende vraag van de vragensteller geluisterd. Hij verlangt een duidelijk antwoord. In feite heeft hij dat ook gekregen. Ik heb namelijk gezegd dat de missiehoofden van de EU na grondig onderzoek een verklaring moeten opstellen die de EU zal helpen op dit punt besluiten te nemen.
Natuurlijk streeft de Unie ernaar Colombia te helpen bij het oplossen van problemen die verband met elkaar houden, te weten het binnenlandse gewapende conflict, de handel in illegale drugs en de schending van mensenrechten, waarover hij zich terecht zorgen maakt. In de conclusies van de Raad van vorig jaar december wordt onderstreept hoe belangrijk het is dat er een passend wettelijk kader wordt gevormd waarbinnen gezorgd kan worden voor waarheid, gerechtigheid en rehabilitatie van de slachtoffers van dat gewapende conflict.
Ik wil echter herhalen wat ik in mijn eerste antwoord al heb gezegd: gezien de ernst van de kwesties die de vragensteller aan de orde heeft gesteld, moeten onze besluiten gebaseerd zijn op een grondige analyse van de actuele situatie in Colombia. 
José Ignacio Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zou het fungerend voorzitterschap van de Raad willen vragen of hij het eens is met de verklaringen die de Hoge Vertegenwoordiger van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en de secretaris-generaal van de Raad van de Europese Unie, de heer Solana, heeft afgelegd ter ondersteuning van de vredesinspanningen van president Uribe in Colombia. Vindt u het goed of slecht nieuws als een groepering zoals de paramilitairen, die verantwoordelijk zijn voor afschuwelijke misdaden, de wapens wil neerleggen? En bent u van mening dat een beslissing die genomen is door een instelling als het op democratische wijze gekozen Colombiaanse parlement, een onwettige beslissing is? 
Douglas Alexander,
   Ik ben mij ervan bewust dat de Europese Unie meer formele betrokkenheid zou kunnen tonen door tijdige goedkeuring op politiek niveau van het lopende vredesproces waarnaar de afgevaardigde verwees. Dat zal echter pas plaatsvinden wanneer de Colombiaanse regering een alomvattend wettelijk kader heeft vastgesteld. Dit uitgangspunt geldt nog steeds en momenteel is de Unie bezig de nieuwe Colombiaanse wetgeving, de eind juni overeengekomen "wet voor gerechtigheid en vrede", zorgvuldig te bestuderen om te bekijken of nu aan deze voorwaarden is voldaan. 
James Hugh Allister (NI ).
   - Fungerend voorzitter, moeten we niet, in tegenstelling tot de oorspronkelijke vragensteller heeft gedaan, een zeker evenwicht zien te bewaren als we te maken hebben met een soevereine regering? Heeft de Raad bijvoorbeeld al gesproken over het schandelijke feit dat drie veroordeelde internationale terroristen, die om hun gerechte straf te ontlopen uit Colombia zijn weggevlucht, nu asiel krijgen in een lidstaat van de Europese Unie, namelijk de Republiek Ierland? Vindt de Raad dat prima en zo nee, wat voor actie denkt hij te ondernemen? 
Douglas Alexander,
   Tijdens de beantwoording van de vragen vanmiddag heb ik reeds een duidelijk onderscheid gemaakt tussen zaken die redelijkerwijs tot het domein van het voorzitterschap behoren en zaken waarin de regeringen van de afzonderlijke lidstaten bevoegd zijn.
Het geval waaraan de afgevaardigde refereert is een zaak tussen de Ierse en Colombiaanse regering. De Ierse autoriteiten kunnen ingaan op een uitleveringsverzoek van de Colombiaanse regering, maar zij moeten uiteindelijk zelf een beslissing daarover nemen. Het lijkt me niet passend meer over deze kwestie te zeggen. 
De Voorzitter. -
Behelst de prioritaire doelstelling van betere regelgeving van het Britse voorzitterschap maatregelen om binnen de EU een einde te maken aan de ongelijkheden die zich beginnen voor te doen in de regelgeving voor bepaalde sectoren, zoals de postsector? Welke initiatieven plant het voorzitterschap tegen de achtergrond van de grote verschillen in de mate van onafhankelijkheid en de doelmatigheid van nationale regelgevende autoriteiten, om ervoor te zorgen dat Britse bedrijven, die te maken hebben met strenge nationale voorschriften, niet worden benadeeld ten opzichte van concurrenten die op hun thuismarkten over veel meer vrijheid beschikken op terreinen als prijsstelling en prestatiedoelstellingen? 
Douglas Alexander,
   Betere communicatie en samenwerking tussen regelgevers is van vitaal belang voor een soepele werking van de interne markt. In haar recente verslag over de toepassing van de postrichtlijn heeft de Commissie een voorstel gedaan voor een intensievere samenwerking en voor het maken van vergelijkingen - tussen nationale regelgevende instanties. Dit kan zowel bilateraal of in het kader van het comité van de postrichtlijn gebeuren en heeft tot doel de eventuele nog resterende onregelmatigheden in deze sector aan te pakken.
Naast moeten we ook kijken naar initiatieven als SOLVIT. Door dergelijke initiatieven worden regelgevers aangemoedigd om rechtstreeks met elkaar te communiceren zodat problemen kunnen worden verholpen.
Ook moeten we de bestaande wetgeving evalueren om te kijken of de doelstellingen ervan zijn gehaald. Met dit in het achterhoofd zal de Raad Vervoer, Telecommunicatie en Energie, die in december bijeenkomt, de uitvoeringsverslagen van de Commissie in deze relevante sectoren bespreken. 
Struan Stevenson (PPE-DE ).
   - Er zitten zoveel Schotten in het Parlement dat onze keuze waarschijnlijk op het Schots valt, als we ooit besluiten met één gemeenschappelijke taal te gaan werken.
Ik wil de fungerend voorzitter bedanken voor zijn reactie, waarmee mijn aanvullende vraag ook al deels is beantwoord. Net als ik is hij van mening dat op dit moment niet dezelfde concurrentievoorwaarden gelden, waardoor deze ongelijkheid ontstaat. Daarom luidt mijn vraag: welke concrete voorstellen heeft het voorzitterschap om de coördinatie tussen de nationale regelgevende autoriteiten te verbeteren, zodat er een echte, vrije en rechtvaardige interne markt voor alle exploitanten tot stand komt? 
De Voorzitter. -
   Mijnheer Stevenson, ik weet niet of er rechtstreeks vanuit het Schots vertaald wordt, maar we zijn waarschijnlijk gedwongen om via een andere taal te gaan, via een taal die ook in het Verenigd Koninkrijk wordt gesproken en die veel mensen hier spreken. 
Douglas Alexander,
   De laatste keer dat ik zoveel Schotten bij elkaar zag, was waarschijnlijk rond de vergadertafel van het Britse kabinet, maar ik weet niet zeker of ik deze bewering straks in Londen durf te herhalen.
Met het punt dat de afgevaardigde aanroert, heb ik ervaring, aangezien ik als minister van Handel en Industrie verantwoordelijk ben geweest voor de postdiensten in het Verenigd Koninkrijk. Destijds had ik te maken met precies dezelfde kwesties. Ik kan u verzekeren dat we ons bewust zijn van deze problematiek, niet alleen als voorzitterschap maar ook als EU-lidstaat.
Wat betreft de concrete stappen die moeten worden gezet voor de samenwerking tussen nationale regelgevers, wil ik herhalen wat ik in mijn eerdere antwoord heb gezegd. Als wij spreken over de toepassing van de postrichtlijn en in het bijzonder over het Commissieverslag, zij vermeld dat de Commissie een krachtige aanbeveling heeft gedaan: de samenwerking tussen de nationale regelgevers moet worden geïntensiveerd. Die aanbeveling heeft onze volledige steun. Er moet een evenwicht worden gevonden tussen enerzijds het opbouwende toezicht dat de Commissie op dit terrein kan uitoefenen en anderzijds een grotere betrokkenheid van de nationale regelgevers zelf bij dit vraagstuk, dat voor hen allen beslist van belang is. Dan zal er sprake zijn van gelijke concurrentievoorwaarden. 
Gary Titley (PSE ).
   - Is de fungerend voorzitter het met mij eens dat een deel van het probleem wordt veroorzaakt door het feit dat de liberalisering in de verschillende landen in een ongelijk tempo plaatsvindt? Het Verenigd Koninkrijk, Duitsland en Nederland zullen binnenkort volledig zijn geliberaliseerd, en dat is 60 procent van de markt. Daarom is nu het wachten op het verslag van de Commissie over de laatste stappen naar volledige liberalisering in 2009. Dat verslag gaat over regelgevende autoriteiten, over toegangsregelingen en ook over de verschillende behandeling van de BTW in de voorbehouden en niet-voorbehouden sector. Dit laatste punt ligt erg gevoelig en een zorgvuldige benadering is dan ook gewenst. 
Douglas Alexander,
   Ik ben het eens met wat de afgevaardigde heeft gezegd. Ik kan u verzekeren dat, toen ik als Brits minister verantwoordelijk was voor de postrichtlijn, deze punten erg luidruchtig bij mij werden aangekaart door de (de Britse vakbond voor personeel in de post- en telecommunicatiesector) en ook door de (het Britse openbare postbedrijf) en anderen. Ik ben mij er dan ook van bewust dat men zich in enkele lidstaten bezorgd heeft getoond over de relatieve liberalisering van de markten en over de mate van openheid binnen de markten op dit moment.
Wat betreft het specifieke punt over BTW en ongelijke regelgeving heeft de Commissie voorgesteld de BTW-richtlijn te wijzigen. De Raad heeft nog geen overeenstemming over het voorstel bereikt en heeft begrepen dat de Commissie momenteel naar wegen zoekt om tot een gemeenschappelijke interpretatie van de huidige kaderregeling te komen. We zullen de uitkomsten op deze werkterreinen afwachten. 
De Voorzitter. -
10 speciale rapporteurs van de Verenigde Naties voor verschillende rechten van de mens en vrijheden hebben onlangs een verklaring uitgegeven dat ze zich ongerust maken over "verdrijving van grote bevolkingsgroepen met gebruik van dwangmaatregelen in Zimbabwe en andere schendingen van de rechten van de mens die daarmee gepaard gaan", en bedenkingen hebben bij de negatieve gevolgen voor de water- en voedselvoorziening, onderwijs en gezondheidszorg, en o.a. ook de behandeling van HIV/AIDS.
Denkt de Raad zijn overzicht van de toestand in Zimbabwe bij te werken in aansluiting op het uitgebreid bezoek dat de speciale gezant van de Verenigde Naties, Anna Tibaijuka, die ook tot de raad van bestuur van het habitatprogramma voor de menselijke levensomstandigheden van de Verenigde Naties behoort, aan Zimbabwe brengt? 
Douglas Alexander,
   Het is niet aan de Raad om verslag uit te brengen over de situatie in een land, na het bezoek van een speciale gezant van de Verenigde Naties. Uit betrouwbare bronnen heb ik vernomen dat het verslag van de speciale VN-gezant, mevrouw Anna Kajumulo Tibaijuka, beschikbaar zal zijn via de gebruikelijke kanalen van de Verenigde Naties.
In het jaarverslag van de Raad aan het Europees Parlement over de voornaamste aspecten en fundamentele keuzen van het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid (GBVB) zal de Raad uiteraard wel verslag uitbrengen over de situatie in het genoemde land. 
Liam Aylward (UEN ).
   - Fungerend voorzitter, het is een grote schande dat maar liefst 700 000 mensen hun totaal vernietigde huizen en bedrijven hebben moeten verlaten. Ik heb begrepen dat er vrijwel geen bloed meer voorhanden is voor transfusiedoeleinden. De Verenigde Naties roepen de internationale gemeenschap op om humanitaire en andere steun te verlenen. De internationale gemeenschap kan niet anders dan deze ongelukkige mensen helpen. Is het niet te gek voor woorden dat een regime dat door een tiran en zijn vriendjes wordt geleid, door kan gaan met het ruïneren van een land en zijn bevolking zonder dat er sprake is van ook maar enige vorm van bestraffing? 
Douglas Alexander,
   Net als de afgevaardigde betreur ik de daden van de genoemde regering en de sterke toename van de armoede onder de bevolking die het gevolg is van het jarenlange wanbeleid in dat land. De Europese Unie blijft de Zimbabwaanse regering oproepen om samen te werken met de internationale hulpverleners die nu helaas in actie moeten komen, en om zonder politieke bemoeienis humanitaire hulp toe te staan. Ook blijft de Europese Unie via sancties druk uitoefenen op het regime. Deze sancties worden gesteund door de democratische oppositie en de niet-gouvernementele organisaties in Zimbabwe. Hieruit blijkt dat de Europese Unie vastbesloten is zich sterk te maken voor de mensenrechten en de rechtsstaat.
Ik betreur de situatie en ik hoop en wens dat er in de loop van de tijd een verandering zal plaatsvinden. Ik zie met belangstelling uit naar het verslag dat door de speciale gezant van de Verenigde Naties wordt opgesteld. 
De Voorzitter. -
De Myanmarese autoriteiten hebben onlangs 249 politieke 'gevangenen' in het hele land vrijgelaten, waaronder naar verluidt twee vooraanstaande journalisten en een naaste medewerker van Aung San Suu Kyi, de nog altijd vastgehouden leider van de National League for Democracy (NLD). Dat is positief nieuws.
Is de Raad het eens met de stelling dat de Myanmarese autoriteiten alle nog bestaande beperkende maatregelen ten aanzien van alle politieke leiders zouden moeten intrekken en een politieke dialoog zouden moeten aangaan met alle betrokken partijen?
Is de Raad bereid zijn invloed te gebruiken om de militaire regering van Myanmar op te roepen tot intrekking van alle beperkende maatregelen ten aanzien van Aung San Suu Kyi, de NLD-leider en winnaar van de Nobelprijs voor de vrede, te beginnen met het haar opgelegde huisarrest? 
Douglas Alexander,
   De Europese Unie heeft aangegeven dat de vrijlating van de door de afgevaardigde genoemde politieke gevangenen een welkome stap vormt in de richting van nationale verzoening in Birma. De Europese Unie heeft herhaaldelijk opgeroepen tot de vrijlating van Aung San Suu Kyi; de laatste keer was dat op 17 juni, vlak voor haar zestigste verjaardag. De EU hoopte toen dat dit haar laatste verjaardag in opsluiting zou zijn en drong er met klem bij de Nationale Raad voor Vrede en Ontwikkeling, de SPDC, op aan haar samen met U Tin Oo en alle andere politieke gevangenen onmiddellijk vrij te laten.
De Europese Unie maakt zich sterk voor nationale verzoening en de eerbiediging van mensenrechten en democratie in Birma en blijft de SPDC oproepen een werkelijke dialoog aan te gaan met de NLD en met vertegenwoordigers van de etnische groepen om vreedzame politieke oplossingen te formuleren. Net als Aung San Suu Kyi steunt de Europese Unie een aanpak waarbij de reeds lang bestaande politieke problemen in Birma door middel van dialoog en langs geweldloze weg worden opgelost. Daarom ziet de Unie uit naar de onmiddellijke en onvoorwaardelijke vrijlating van alle resterende politieke gevangenen, zodat alle maatschappelijke en politieke krachten aan dat verzoeningsproces kunnen deelnemen.
Bij verschillende gelegenheden heeft de Europese Unie de bovengenoemde punten van zorg met de leiders van Birma besproken. De laatste keer was op 6 mei tijdens een ministersvergadering die gehouden werd in de marge van de ministeriële bijeenkomst van de Associatie van Zuidoost-Aziatische Staten (ASEAN) in Kyoto. Tijdens die vergadering heeft de Europese Unie een lijst van politieke gevangenen overhandigd met het verzoek hen om dringende humanitaire redenen vrij te laten. Ook op de EU/ASEAN ministersbijeenkomst en op de ministeriële vergadering van het Regionale Forum van de ASEAN (ARF) op 28 en 29 juli in Laos heeft de Unie haar zorgen over de situatie in Birma kenbaar gemaakt. 
Brian Crowley (UEN ).
   - Ik wil de fungerend voorzitter bedanken voor zijn antwoord en aangezien er actie is ondernomen, beschouw ik deze vraag als afgehandeld. Weet de minister overigens dat de Indonesische minister van Buitenlandse Zaken zich onlangs uitvoerig met deze kwestie heeft beziggehouden en dat hij van plan dit aan de orde te stellen tijdens de Algemene Vergadering van de VN die later dit jaar plaatsvindt? Ik wil de Raad, en in het bijzonder de fungerend voorzitter, dringend verzoeken de Indonesische minister van Buitenlandse Zaken te steunen in zijn streven alle politieke gevangenen vrij te krijgen, vooral Aung San Suu Kyi. 
Douglas Alexander,
   Ik ben de afgevaardigde oprecht dankbaar voor zijn vraag en ik vind het positief dat hij reeds lange tijd belangstelling voor deze kwestie toont.
Voordat ik minister voor Europese zaken werd, behoorden Zuid-Azië en Zuidoost-Azië tot mijn portefeuille binnen het Britse ministerie van Binnenlandse Zaken. Destijds heb ik in Londen een ontmoeting gehad met de ambassadeurs van de ASEAN en ik heb hen op het hart gedrukt dat andere Aziatische landen een cruciale rol kunnen spelen in deze zaak. Zij kunnen er namelijk toe bijdragen dat het signaal dat de internationale gemeenschap afgeeft, indruk maakt op het Birmaanse regime. In zekere zin was ik de vraag van de afgevaardigde dus al voor.
Uiteraard blijft de Europese Unie de pogingen van de internationale gemeenschap en van de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties steunen om druk op het regime uit te oefenen, de door ons allen gewenste nationale verzoening te bevorderen en met spoed iets te doen tegen de uiterst zorgwekkende en onrechtvaardige detentie van politieke gevangenen. 
De Voorzitter. -
Volgens een hooggeplaatste VN-functionaris - ondersecretaris-generaal Jan Egeland - heeft één enkele medische post in vier maanden tijd 500 slachtoffers van seksueel geweld in Darfur behandeld en is dit slechts een fractie van dit soort gewelddadig optreden in de Soedanese provincie. Hij heeft ook verklaard dat vrouwen en kinderen in de verwoeste regio systematisch verkracht en aangerand worden.
Vindt de Raad niet ook dat de Soedanese autoriteiten wegkijken van deze wreedheden? En vindt de Raad niet ook dat er een zware verplichting rust op de internationale gemeenschap om meer te doen ter bescherming van onschuldige burgers tegen dit soort barbaars gedrag en een eind te maken aan de cultuur van straffeloosheid in Soedan? 
Douglas Alexander,
   Bij diverse gelegenheden heeft de Raad de schending op grote schaal van humanitaire rechten in Darfur veroordeeld, waaronder de systematische verkrachting van vrouwen. De Raad heeft geëist dat de verantwoordelijken op alle niveaus worden aangeklaagd wegens schending van de mensenrechten en het internationale humanitaire recht.
De Europese Unie heeft de totstandkoming van de internationale commissie voor onderzoek naar de schending van mensenrechten en het internationale humanitaire recht in Darfur krachtig ondersteund. Deze commissie heeft vastgesteld dat regeringstroepen en milities in heel Darfur op grote schaal systematische en willekeurige aanvallen hebben uitgevoerd. Daarbij hebben zich ook verkrachtingen en andere vormen van seksueel geweld voorgedaan. Verder heeft de EU bepleit dat de bevindingen van de commissie aan het Internationaal Strafhof zouden worden doorgegeven.
De EU heeft meer dan 150 miljoen euro betaald voor het humanitaire programma in Soedan, inclusief de financiering van VN-instanties en NGO’s die zich bezighouden met bescherming en met de behandeling van slachtoffers van seksueel geweld. De Europese Unie heeft eveneens 92 miljoen euro van haar Afrikaanse vredesfaciliteit bestemd voor de missie van de Afrikaanse Unie in Soedan. In het laatste verslag van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties staat dat dankzij de aanwezigheid van de Afrikaanse Unie en de patrouilles die zij uitvoert, het aantal gevallen van seksueel en gendergerelateerd geweld en van andere mensenrechtenschendingen is afgenomen.
In zijn conclusies van 23 mei 2005 heeft de Raad zich in het bijzonder verheugd getoond over het feit dat tijdens de 61e zitting van de Commissie voor de rechten van de mens van de Verenigde Naties de resolutie over de mensenrechtensituatie in Soedan is aangenomen. Daarin wordt diepe bezorgdheid uitgesproken over de mensenrechtensituatie in Darfur, die onder meer gekenmerkt wordt door gendergerelateerd geweld. In de resolutie wordt seksueel geweld tegen vrouwen en meisjes veroordeeld en worden alle partijen bij het conflict opgeroepen vrouwen en meisjes te beschermen tegen seksueel geweld en andere vormen van geweld. De Raad heeft er bij de Soedanese regering op aan gedrongen alle in de resolutie vermelde aanbevelingen uit te voeren.
Mensenrechtenkwesties, waaronder seksueel geweld, worden voortdurend besproken in de politieke dialoog met de Soedanese regering. Het laatst is dat gebeurd in juni, toen de trojka van de Europese Unie in Khartoem in actie kwam tegen de arrestatie van twee medewerkers van Artsen Zonder Grenzen, die ervan beschuldigd waren onjuiste informatie over seksueel geweld in Darfur te hebben verspreid. 
Seán Ó Neachtain (UEN ).
    Ik wil de fungerend voorzitter bedanken voor zijn antwoord en voor de informatie. Ik hoop echter dat hij net als ik vind dat er dringend meer aandacht moet worden geschonken aan deze wreedheden in Darfur, waar in twee jaar tijd 180 000 mensen zijn vermoord en meer dan twee miljoen mensen uit hun huizen zijn verdreven. Is de fungerend voorzitter het met mij eens dat de internationale gemeenschap, inclusief de Europese Unie, meer zou moeten doen, omdat deze situatie al veel te lang voortduurt? 
Douglas Alexander,
   Natuurlijk zouden we snel in actie willen komen, gezien de omvang van de wreedheden die in dat land zijn begaan. Het is duidelijk dat dergelijke misdaden niet onbestraft kunnen blijven, en de daders moeten dan ook met spoed worden berecht. Daarom heeft de Europese Unie ervoor gepleit de zaak Darfur naar het Internationaal Strafhof te verwijzen en dat was volgens mij een belangrijke mijlpaal in de vooruitgang die we nog steeds wensen.
We hebben ook duidelijk gemaakt dat alle partijen hun volledige medewerking aan het Strafhof moeten verlenen. De aanklager heeft op 6 juni reeds besloten dat hij, wat betreft de omvang en aard van de misdrijven die binnen zijn rechtsgebied zijn begaan, voldoende bewijs heeft om een formeel onderzoek in te stellen en hij is onafhankelijk van anderen tot dit besluit gekomen. Daarom moeten wij respecteren dat het Strafhof nu met zijn onderzoek bezig is, ook al erken ik dat we heel graag onmiddellijk actie zouden willen ondernemen. Het Strafhof heeft de steun van de internationale gemeenschap en dus ook van de Europese Unie nodig, om de opdracht die het van de VN-Veiligheidsraad heeft gekregen, te kunnen uitvoeren.
Ik kan de vragensteller verzekeren dat ik mij terdege bewust ben van de wens om met spoed in te grijpen, maar ik vertrouw erop dat we met de verwijzing naar het Internationaal Strafhof op de goede weg zitten. Wij blijven het Internationaal Strafhof steunen in zijn streven ervoor te zorgen dat niemand straffeloos zulke vreselijke misdrijven kan begaan. 
De Voorzitter.
   - Het vragenuur is gesloten.
De vragen nrs. 13 tot en met 37 zullen schriftelijk worden beantwoord.(1)

De Voorzitter.
   - Aan de orde is het verslag (A6-0250/2005) van Eva-Britt Svensson, namens de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid, over genderdiscriminatie in gezondheidssystemen (2004/2218 (INI)). 
Eva-Britt Svensson (GUE/NGL ),
    Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mijn dank uitspreken voor de kans die mij wordt geboden om dit werkelijk belangrijke verslag over genderdiscriminatie in gezondheidssystemen op te stellen. Ik wil alle collega’s bedanken die grote interesse en betrokkenheid getoond hebben en waardevolle bijdragen aan het verslag hebben geleverd.
Met welk geslacht wij toevallig geboren worden, is een even belangrijke factor voor de gezondheid als onze sociale, economische en etnische achtergrond. De VN-conferentie van 1994 in Caïro en die van 1995 in Beijing hebben de genderverschillen in de gezondheidssystemen op de agenda geplaatst. Helaas is er sindsdien niet veel actie ondernomen, noch in de lidstaten noch op EU-niveau. Nog steeds wordt de gezondheid van vrouwen beschouwd als een synoniem van seksuele en reproductieve gezondheid. Natuurlijk is de gezondheid van vrouwen complexer dan dat.
Ik wil enige voorbeelden van genderdiscriminatie noemen: nog steeds moeten vrouwen bij acute hartproblemen langer op een ambulance wachten dan mannen; nog steeds is bij eenzelfde soort hartkwaal de sterfte onder vrouwen hoger dan bij mannen; nog steeds krijgen meer mannen dan vrouwen met gezichtsproblemen de mogelijkheid tot een staaroperatie; nog steeds is geweld tegen vrouwen - een groot gezondheidsprobleem - een bijna onzichtbaar fenomeen in de medische opleiding en praktijk, en nog steeds vormen mannen de norm bij het onderzoek naar en de ontwikkeling van nieuwe geneesmiddelen.
Dit verslag spitst zich speciaal toe op twee gebieden. Het eerste gebied betreft het indienen van voorstellen ter bestrijding van genderdiscriminatie tussen mannen en vrouwen die worden getroffen door dezelfde of gelijksoortige ziektes. Het tweede aandachtsgebied is de gezondheid van vrouwen vanuit het perspectief van de zogenaamde vrouwenziekten, dat wil zeggen van de ziekten die bijna uitsluitend vrouwen treffen, zoals borstkanker, osteoporose, eetstoornissen bij jonge meisjes en geweld tegen vrouwen in allerlei vormen: lichamelijke en geestelijke mishandeling, verminking van geslachtsdelen, handel in seksslavinnen, prostitutie enzovoort.
Genderdiscriminatie wordt een heel duidelijk fenomeen voor eenieder die kennis kan nemen van de zeer weinige onderzoeksrapporten die er zijn. Zo laat een analyse van een gezondheidscentrum voor huidziekten in Zweden zien dat mannen en vrouwen zeer ongelijk behandeld worden: mannen krijgen de kostbare lichtbehandeling, terwijl vrouwen naar huis gestuurd worden met een recept voor huidzalf. De financiële conclusie is dat als vrouwen op dezelfde manier zouden worden behandeld als mannen, de uitgaven voor vrouwen met 61 procent zouden stijgen. Als men anderzijds de behandelingsintensiteit van vrouwen als norm zou nemen, zouden de behandelkosten met 33 procent dalen. Ik kan u nog vertellen dat artsen die in dit voorbeeldgeval in hun voorschrijfgedrag verschil maakten tussen vrouwen en mannen, vrouwen waren. Dat toont aan dat het denkpatroon bij zowel mannen als vrouwen is doortrokken van genderverschillen.
Om genderdiscriminatie tegen te gaan, moeten onderzoekers en anderen toegang hebben tot gendergerelateerde zorgstatistieken. Zonder gegevens en zonder kennis kunnen we niet staven hoe het in feite staat met de genderdiscriminatie. Zonder dergelijke kennis kunnen we de problemen ook niet aanpakken. Het is echt hoog tijd dat er maatregelen worden genomen, willen we kunnen spreken van een rechtvaardige en gelijkwaardige zorg.
De genderverschillen in de gezondheidszorg zijn een factor die even bepalend is als etnische achtergrond en sociale en economische factoren. Daar moeten wij rekening mee houden als wij in de toekomst inspanningen ondernemen voor een rechtvaardige en gelijkwaardige zorg.
Ik wil er ook met nadruk op wijzen dat de toegang tot seksuologisch advies, zorg op het gebied van reproductieve gezondheid en ziekten en gezinsplanning belangrijke instrumenten zijn voor de gezondheid van vrouwen en de mogelijkheden van vrouwen om op gelijke voorwaarden deel te nemen aan het maatschappelijk leven en om armoede en de aanhoudende feminisering van de armoede te bestrijden.
Markos Kyprianou,
   . - Mijnheer de Voorzitter, eerst wil ik de rapporteur, mevrouw Svensson, gelukwensen en uiteraard ook de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid voor het belangrijke werk dat zij hebben verricht met dit verslag.
Sinds de eerste dag dat ik deze functie bekleed en mij bekommer om gezondheidsvraagstukken, besef ik dat er een genderdimensie bestaat, dat er verschillen zijn tussen de twee geslachten op het gebied van gezondheid.
Zo is er bijvoorbeeld het rookprobleem, dat schijnt toe te nemen onder vrouwen en vooral jonge vrouwen, die de illusie koesteren daarmee hun gewicht onder controle te kunnen houden. We kennen het maatschappelijke probleem dat jonge meisjes ondervinden als ze te zwaar zijn. Daar wordt nu munt uit geslagen om het roken te bevorderen.
Daarnaast is er het HIV-AIDS-probleem. Jammer genoeg neemt het aantal besmettingen onder jongeren en vooral vrouwen in de Europese Unie toe. Dat is tegelijk een van de meest verontrustende factoren bij die ziekte. Dan is er ook nog het probleem met alcohol, waarvan de consumptie toeneemt door de beruchte alcopops, die vooral aftrek vinden bij vrouwen, met alle mogelijke sociale problemen van dien.
Precies daarom vind ik dit verslag zo belangrijk. Ikzelf en de hele Commissie zullen bijgevolg ernstig rekening houden met de voorstellen die het bevat. Natuurlijk moet ik van meet af aan zeggen dat vele in het verslag aangekaarte onderwerpen onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen. Toch bestaan er middelen, zoals verslagen, aanbevelingen, de open coördinatiemethode en richtsnoeren, waarmee we een gemeenschappelijk beleid kunnen ontwikkelen tussen Parlement en Commissie om de lidstaten ervan te overtuigen het toe te passen.
Ik wil nog kort ingaan op twee à drie zaken: zowel in het programma 2006 als in het nieuwe gezondheidsprogramma zullen we aandacht besteden aan het bevorderen van de genderdimensie, zoals ook het verslag vraagt. Bij onze benadering van het tabaksprobleem in 2006 zullen we ons concentreren op jonge vrouwen. Hetzelfde geldt voor het drankprobleem: de strategie die ik volgend jaar zal voorstellen zal speciale aandacht schenken aan jonge vrouwen.
Hetzelfde geldt ook voor de geestelijke gezondheid, die op basis van het gendercriterium zal worden benaderd. Het Groenboek over geestelijke gezondheid, dat wij in oktober zullen uitgeven, zal ook op dat onderwerp dieper ingaan. Binnenkort kondigen wij ook de nieuwe richtsnoeren aan voor borstkankercontrole, en nu al hebben we meer ruimte vrijgemaakt voor het probleem van baarmoederhalskanker. Wij gaan ervan uit dat we tegen het einde van het jaar over een eerste reeks richtsnoeren zullen beschikken. Dat bewijst dat het ons menens is met deze dimensie.
Ten slotte, wat echt belangrijk is, en wat ik me eigen zal maken en binnen de Commissie zal stimuleren, is het verzamelen van gegevens, van precieze informatie, opdat wij een helder beeld krijgen van het reële verschil tussen mannen en vrouwen op gezondheidsvlak. Dat zal ons en de lidstaten beslist helpen bij het uitbouwen van onze verdere strategie. Zo zullen wij in 2006 indicatoren vastleggen voor de gynaecologische gezondheid en de menopauze, zoals een endometriose-indicator, die uiteraard uiterst belangrijk is.
Tot slot wil ik zeggen dat collega Verheugen en ikzelf binnenkort op farmaceutisch gebied een initiatief zullen aankondigen voor de farmaceutische industrie. Daarbij zullen we, als het gaat om voorlichting van patiënten, rekening houden met het feit dat vrouwen bij gebruik van geneesmiddelen anders behandeld dienen te worden. Het verslag vermeldt namelijk terecht - daar hoef ik niet dieper op in te gaan - dat geneesmiddelen een verschillende uitwerking hebben op mannen en vrouwen.
Ik zal het debat met veel belangstelling volgen. 
Anna Záborská,
   . Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, allereerst wil ik graag Eva-Britt Svensson bedanken voor het initiatief dat zij heeft genomen tot de opstelling van dit verslag. Ik heb daarover slechts één opmerking, namelijk dat bedachtzaamheid geboden is. De opmerkingen van de rapporteur zijn veelomvattend en pertinent en maken gewag van vormen van discriminatie die uit een ander tijdperk lijken te komen. Het is onacceptabel dat je tegenwoordig als vrouw een groter risico loopt om niet geboren te worden, en vervolgens om minder goed verzorgd te worden dan een man.
Onze gezondheid is ons meest kostbare bezit, maar loopt op dit moment gevaar. Sinds enkele jaren wordt het verband tussen de lichamelijke en geestelijke gezondheid van vrouwen en hun economische omstandigheden steeds duidelijker zichtbaar. Arme vrouwen hebben vaker problemen met hun lichamelijke en geestelijke gezondheid dan andere vrouwen. Hun levensverwachting is minder hoog, zij krijgen eerder te maken met ouderdomsverschijnselen en gebruiken meer medicijnen. Een op de twee tienermeisjes afkomstig uit een achterstandsmilieu lijdt onder sterke psychische spanning. Meer dan de helft van de alleenstaande moeders leeft in armoede. Zij gebruiken meer medicijnen dan andere moeders en staan onder hoge psychische druk. Laaggeschoolde, werkloze of arme vrouwen hebben inderdaad vaker last van psychische en fysieke problemen.
Armoede, alleenouderschap en sociaal isolement worden aldus voor vrouwen een explosieve mix die hun gezondheid in gevaar brengt. Dat is simpelweg onacceptabel. Dit verslag bevat een zeer nuttige waarschuwing en komt als geroepen. Individuele verklaringen en oplossingen zijn er niet, en daarom moeten wij zoeken naar collectieve verklaringen en oplossingen. Dat is onze politieke doelstelling. 
Karin Jöns,
   . - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, zoals wij nu opnieuw hebben gehoord, ontbreekt het in heel Europa aan een genderspecifiek gezondheidsbeleid. Daarom is het verslag van mevrouw Svensson van zo groot belang, en ik wil haar daar hartelijk voor danken. Het is nu echt niet langer aanvaardbaar dat de meeste medicijnen - zoals reeds is opgemerkt - nog steeds uitsluitend op mannen worden getest. Medicijnen hebben als gevolg van biologische factoren nu eenmaal een andere uitwerking op mannen en vrouwen en dat is bekend.
Het is evenmin nog langer aanvaardbaar dat bijvoorbeeld meer vrouwen dan mannen sterven aan een hartinfarct, omdat vrouwen andere symptomen hebben waardoor een hartinfarct bij hen te laat wordt herkend. Mijns inziens is het evenmin begrijpelijk waarom er op de bijsluiters van medicijnen helemaal niets staat vermeld over eventuele genderspecifieke reacties. Mijn fractie ondersteunt dit verslag derhalve volledig, daar hierin bij de lidstaten erop wordt aangedrongen eindelijk een serieus genderspecifiek gezondheidsbeleid te voeren.
Vele eisen in het verslag zijn niet nieuw. Daaruit blijkt eens te meer hoe langzaam de molens van de bureaucratie in de lidstaten malen. Hoewel er sinds 1992 Europese richtsnoeren zijn voor de vroegtijdige opsporing van borstkanker bij vrouwen tussen de 50 en 69 jaar, is vooralsnog slechts in negen lidstaten sprake van een uitgebreide mammografiescreening. En dat, terwijl het sterftecijfer daarmee met 35 procent verlaagd kan worden.
In dit verslag wordt er bovendien op aangedrongen screening eveneens toegankelijk te maken voor vrouwen vanaf 40 jaar, zodra op bewijsmateriaal gebaseerde gegevens daaromtrent beschikbaar zijn, omdat er aanwijzingen zijn dat het sterftecijfer onder vrouwen van deze leeftijd met 20 procent verlaagd kan worden.
Een andere belangrijke kwestie zijn volgens ons chlamydia-infecties. Deze aandoening leidt bij eenderde van de vrouwen dikwijls tot onvruchtbaarheid als gevolg van een te late herkenning. Hierover zijn derhalve dringend meer gegevens nodig.
Ter afsluiting wil ik kort een ontwikkeling aankaarten die zich volledig buiten het zicht van het publiek afspeelt. Hoewel keizersneden een verhoogd gezondheidsrisico voor moeder en kind vormen, stijgt het aantal keizersneden in diverse lidstaten dramatisch. Oorzaken hiervan lijken dienstroosters van artsen in het ziekenhuis te zijn, evenals aanvullende inkomsten via particuliere patiënten en zelfs persoonlijke wensen van de ouders wat betreft de geboortedatum van het kind - het plannen van de vakantie speelt hierbij een belangrijke rol.
Mijn fractie ondersteunt derhalve de in eerste instantie uiteraard aan de lidstaten gerichte oproep om nadrukkelijk op de risico’s van een keizersnede te wijzen, die voor de gezondheid van moeder en kind vijfmaal hoger zijn dan bij een natuurlijke geboorte. Overigens steunen wij eveneens de aan de Commissie gerichte oproep om verder onderzoek naar dit verschijnsel te doen en de noodzakelijke gegevens te verzamelen en door te spelen.
Tot slot zijn wij zeer tevreden met het verzoek aan Commissie en lidstaten om alles in het werk te stellen om ervoor te zorgen dat vrouwen eindelijk uitvoerige voorlichting krijgen over de voor- en nadelen van hormoonvervangingstherapie. 
Anneli Jäätteenmäki,
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, na het werk in de parlementaire commissie ziet dit verslag er zeer verwarrend uit. Het kan worden omschreven als een lappendeken: de grote lijn en de speerpunten ontbreken. Wij moeten echter duidelijke speerpunten hebben. De toespraak die de commissaris zojuist hield, was zeer welkom. Zijn constatering dat er met de genderdimensie rekening moet worden gehouden en de speerpunten die hij noemde, waren heel goed. De belangrijkste kwestie die aangekaart moet worden, is dat veertien lidstaten van de Europese Unie het screeningprogramma voor opsporing van kanker niet hebben uitgevoerd. Het bespaart geld en mensenlevens, en het is zeer belangrijk dat deze screeningtesten daadwerkelijk tijdig worden uitgevoerd. Het was ook zeer goed dat de commissaris geestelijke gezondheid tot prioriteit verhief. In veel lidstaten zijn psychiatrische patiënten duidelijk tweederangsburgers en psychiatrische aandoeningen worden niet op gelijke wijze als ziekten beschouwd als andere ziekten. Ten derde wil ik ook zeggen hoe blij ik was dat de commissaris in zijn toespraak de aandacht op de toenemende alcoholconsumptie vestigde. Het alcoholgebruik is in bijna alle lidstaten toegenomen en sterfgevallen en alcoholgerelateerde ziekten komen steeds vaker voor. Vooral onder jongeren is deze trend zeer gevaarlijk. Op communautair en nationaal niveau moet er dus nog veel worden gedaan en moeten er prioriteiten worden gesteld. 
Hiltrud Breyer,
   . - Mijnheer de Voorzitter, namens de Verts/ALE-Fractie wil ik mevrouw Svensson eveneens danken voor dit verslag en in het bijzonder voor dit initiatief. Er is reeds nadrukkelijk op gewezen dat er sprake is geweest van nalatigheden, dat genderspecifieke verschillen niet werden erkend. Ik hoop echter dat de Commissie het niet slechts bij loze beloften laat, maar ervoor zorgt dat er met dit initiatief in de toekomst inderdaad meer maatregelen worden genomen om een einde te maken aan deze wantoestand.
Er is één punt waarover wij het bijzonder eens zijn, namelijk dat genitale verminking bij vrouwen in velerlei opzichten een misdaad is, met name vanuit medisch oogpunt. Wij mogen hier niet alleen lippendienst bewijzen, maar moeten als Europese Unie een duidelijk signaal afgeven. Ik hoop dat de Commissie samen met de volgende voorzitter van de Raad een passend initiatief zal nemen. Er moeten bevolkingsonderzoeken worden uitgevoerd, er moet een meldingsplicht komen en er moeten strafmaatregelen worden genomen tegen degenen die binnen de Europese Unie genitale verminkingen uitvoeren.
Chlamydia-infecties leiden in eenderde van alle gevallen tot onvruchtbaarheid. Daarom moet hierover meer voorlichting worden gegeven, moeten er meer campagnes worden gehouden, teneinde deze verschrikkelijke aandoening onder de aandacht van het publiek te brengen. Wij mogen ook de risico’s die hormoonbehandelingen en overstimulatie bij kunstmatige bevruchtingen met zich meebrengen niet langer bagatelliseren. De Europese Unie moet op dit gebied meer actie ondernemen, met name in het belang van de vrouw. Ik hoop derhalve dat dit initiatiefverslag een daadwerkelijke doorbraak op Europees niveau betekent, zodat er meer aandacht op het thema “vrouwen en gezondheid” wordt gevestigd. 
Kartika Tamara Liotard,
   . - Voorzitter, allereerst wil ik mevrouw Svensson, hartelijk bedanken voor het verslag en ik wil graag twee punten daaruit aanhalen.
Pas eind van deze maand debatteert het parlement in Nederland over verdere maatregelen tegen vrouwenbesnijdenis. Het kabinet heeft van de Raad voor Volksgezondheid een aantal goede adviezen inzake preventie en vervolging van besnijdenis overgenomen. Dat toont het belang van de aandacht voor dit onderwerp en voor het rapport van mevrouw Svensson. Nederland staat graag bekend als een progressief land, maar duidelijk beleid inzake besnijdenis heeft te lang op zich laten wachten. Toch kiest ook de Nederlandse regering nog steeds niet voor een meldingsplicht voor gezondheidswerkers, omdat zij vreest dat de burgers de arts zullen mijden als deze onderdeel wordt van een handhavingstraject. Maar zo vrijblijvend mogen we niet met deze ernstige vorm van mishandeling omgaan en wij steunen dan ook de oproep uit het verslag-Svensson over de meldingsplicht.
Naast de in het verslag aangegeven verschillen in gezondheidszorg tussen mannen en vrouwen en de noodzaak voor een genderspecifieke benadering van gezondheidsklachten, zijn er nog tal van terreinen waarop vrouwen en gezondheid een speciale relatie hebben en waar dan ook genderspecifieke gevolgen verwacht kunnen worden. Deze zouden in kaart moeten worden gebracht alvorens er nieuwe regelgeving geïntroduceerd wordt.
In Nederland heeft het parlement twee maanden geleden besloten een gendereffectrapportage te laten maken voor het nieuwe zorgstelsel dat op 1 januari ingevoerd wordt. Ik beveel aan dat ook de Europese Commissie dergelijke gendereffectrapportages laat maken op beleidsterreinen die werkelijk van belang zijn voor vrouwen, en dat zij deze aan het Parlement voorlegt alvorens nieuwe regelgeving met betrekking tot gezondheidszorg wordt goedgekeurd. Dat kan overigens worden beschouwd als een aanvulling op punt 11 van het verslag van mevrouw Svensson. 
Urszula Krupa,
    - Mijnheer de Voorzitter, ik ben ervan overtuigd dat mevrouw Svensson haar verslag met de beste intenties heeft opgesteld, maar ik geloof toch dat er een ietwat kunstmatige indeling wordt gemaakt van de programma’s als men uitgaat van het geslacht. In het verslag wordt weliswaar een aantal fundamentele problemen van algemene, dan wel specifieke aard belicht, maar het feit dat bepaalde onderwerpen extra aandacht krijgen betekent ook dat andere, even belangrijke onderwerpen niet aan bod komen, zonder dat daarvoor een gegronde reden bestaat.
Het is eenvoudiger een ziekte te behandelen als je weet waardoor de ziekte veroorzaakt wordt. Ik heb het verslag gelezen en ik wil mijn collega’s er graag op wijzen dat discriminatie het gevolg is van een gebrek aan respect voor morele principes en de mensenrechten, enerzijds, en de ziekelijke geestesgesteldheid die we tegenwoordig overal om ons heen zien, anderzijds. Het is een symptoom van zelfzuchtigheid, ofwel het verlangen anderen te domineren en te manipuleren door ze te onderwerpen aan het streven naar de eigen doeleinden.
Het feit dat de meeste werknemers in de gezondheidszorg vrouwen zijn, wordt in dit verslag als een probleem beschouwd, maar van discriminatie is hier geen sprake. Het is goed voor patiënten, omdat vrouwen zorgzamer zijn en meer begrip hebben voor de behoeften van degenen voor wie ze zorgen. Als de lonen zo laag zijn dat je er niet van kunt leven, dan kan er wel sprake zijn van discriminatie. Economische omstandigheden en libertijnse levensopvattingen kunnen leiden tot discriminatie van vrouwen met kinderen en van gezinnen met een strenge moraal. Toch zijn dat de enige gezinnen die zodanige omstandigheden creëren dat kinderen kunnen opgroeien in een sfeer van wederzijds respect en liefde. Om zulke gezinsomstandigheden mogelijk te maken zal er een op het gezin gericht beleid moeten worden ontwikkeld en dito wetgeving moeten worden opgesteld.
Het uiteenvallen van gezinnen leidt tot seksuele promiscuïteit en zulk gedrag speelt een belangrijke rol bij het verspreiden van seksueel overdraagbare ziekten, inzonderheid chlamydia en HIV, aandoeningen die veel leed veroorzaken en kanker of de dood tot gevolg kunnen hebben. Bovendien is het zo dat de strijd die vrouwen leveren om de rechten en privileges die hun toekomen, niet mag ontaarden in een agressieve en conflicten genererende rivaliteit met mannen.
Als de opsteller van het verslag werkelijk zo bezorgd is om het lot van geesteszieke en verslaafde vrouwen, waarom bevat paragraaf 21 dan verhulde propaganda voor abortus? Dat soort propaganda heeft geen enkel respect voor traditionele normen en leidt tot verwarring en onaanvaardbaar gedrag, op precies dezelfde wijze als het dulden van afwijkend gedrag door “ruimdenkende” mensen dat doet. En ook al bestaan er verschillen tussen mannen en vrouwen als het gaat om verslaving, het onderliggende probleem is altijd hetzelfde: zelfzuchtigheid. Dat is een symptoom van een hele reeks geestelijke aandoeningen waar in medische kringen collectief naar verwezen wordt als zelfdestructief gedrag.
Geweld is ook een symptoom van geestelijke ontsporing. Onderzoek naar homoseksuele paren heeft uitgewezen dat een gelijk percentage mannen en vrouwen hun toevlucht nemen tot geweld: rond de 50 procent. Dat bewijst dat geweld niet geslachtsgebonden is.
Vanuit een medisch gezichtspunt is het voorstel om medicijnen te verstrekken op basis van het geslacht volkomen onzinnig. De gebruikelijke benadering is namelijk dat doses worden berekend op basis van leeftijd of gewicht. Als je een onderscheid wilt maken bij het toedienen van geneesmiddelen, dan zal dat moeten geschieden op basis van de gevoeligheid van het betrokken individu en geslachtshormonen. Er is dus geen rechtvaardiging voor de introductie door de EU van een geslachtsgebonden onderscheid bij het gebruik van medicijnen. 
Marcin Libicki,
    - Mijnheer de Voorzitter, ik heb dit verslag met belangstelling gelezen. Het vestigt terecht de aandacht op een aantal specifieke problemen waar vrouwen op het vlak van de gezondheid mee te kampen hebben.
Het verheugt mij dat de aandacht voor deze kwesties waarschijnlijk voortvloeit uit de aloude Europese traditie om rekening te houden met het zwakke geslacht. Dat is een heel goede traditie: aandacht voor vrouwen is hier volkomen gerechtvaardigd. We moeten ons echter ook afvragen in welke mate de problemen waar vrouwen nu mee te maken krijgen, het gevolg zijn van ongewenste veranderingen in onze maatschappij, van een verkeerd gezinsmodel en van negatieve ideologieën die voortspruiten uit moderne ideeën omtrent goed en kwaad, moreel en immoreel gedrag.
Mannen werken steeds korter. In sommige lidstaten is zelfs een 35-urige werkweek ingevoerd, wat betekent dat niets of bijna niets gereed komt. Als we daar rekening mee houden en verder beseffen dat vrouwen een zelfde werkweek van 35 uur maken, en daarbij ook nog eens moeten zorgen voor huis en gezin, dan begrijp je dat vrouwen het veel moeilijker hebben. Je kunt je daarom afvragen of het niet mogelijk is om regelingen te bedenken die vrouwen in staat stellen thuis te blijven als ze dat verkiezen, om zich aan hun gezin te wijden, in plaats van zo hard te werken als ze dat tegenwoordig maar al te vaak doen.
Ik vind dat dit verslag niet voldoende aandacht besteedt aan de negatieve gevolgen van het feit dat er zoveel abortussen worden gepleegd. Wel wordt duidelijk gesteld dat veel vrouwen aan ernstige geestelijke aandoeningen lijden. Er wordt bovendien op gewezen dat alcoholisme en drugverslaving bij vrouwen steeds vaker voorkomen. Mevrouw Svensson meldt ook dat vrouwen steeds vaker zelfmoord plegen, en dat is heel treurig. We zullen ons moeten afvragen in welke mate deze ontwikkelingen het gevolg zijn van gebrekkige gezinsmodellen, of van het feit dat zo veel vrouwen hun toevlucht nemen tot abortus dan wel bepaalde voorbehoedsmiddelen gebruiken.
Dames en heren, vrouwen leven nog steeds langer dan mannen en daar mogen ze blij mee zijn. Het is intussen helaas wel zo dat het verschil in levensverwachting begint af te nemen, en het lijdt geen twijfel dat dit het gevolg is van de vele problemen waar mevrouw Svensson in haar verslag naar verwijst.
Ik moet helaas vaststellen dat dit verslag sterk ideologisch getint is. Zoals mevrouw Krupa al heeft aangegeven blijkt dat uit paragraaf 21, waarin geheel onnodig verwezen wordt naar “reproductieve gezondheid”. Het komt er namelijk op neer dat vrouwen aangemoedigd worden abortus te plegen. Hoe het mogelijk is dat door ideologie verblinde feministen bij vrijwel elk debat weer kans zien om op dezelfde ideeën te hameren, is mij een raadsel. Of het nu gaat om AIDS, millenniumdoeleinden of gelijke rechten voor mannen en vrouwen, er is altijd wel weer iemand die een verwijzing wil maken naar “reproductieve gezondheid”, en dat is natuurlijk niets anders dan een verhuld pro-abortus standpunt. Dat soort ideologisch gescherm is volstrekt onnodig.
Ook het door elkaar halen van patiënten en vrouwelijke werknemers in de gezondheidszorg valt onder de noemer misplaatste ideologie. Dat mannen en vrouwen gelijke toegang moeten hebben tot de gezondheidszorg is één ding, hoe de zorgdiensten intern georganiseerd worden, is iets heel anders. Helaas wordt ook hier weer blijk gegeven van het soort vreemde feministische ideeën die een aantal parlementariërs nog steeds koesteren.
Het doet me deugd vast te stellen dat onder punt D gesteld wordt dat de volksgezondheid in de eerste plaats door ethische en morele principes beïnvloed wordt. Ik hoop nu dat de gezondheidszorg in Europa een zo goed mogelijke kwaliteit zal ontwikkelen, op basis van een goede morele gezondheid. 
Lydia Schenardi (NI ).
    Mijnheer de Voorzitter, dit verslag is uitzonderlijk rijk en getuigt van een grote ambitie, gelet op het aantal onderwerpen dat daarin behandeld wordt. Echter, het is bekend dat wij de mankracht noch het materiaal hebben om te voldoen aan een dergelijk omvangrijke vraag. Het lijkt me daarom dat enige mate van terughoudendheid geboden is in ons werk.
Inderdaad is het in deze tijd, waarin iedereen in staat wordt gesteld mee te profiteren van de technologische ontdekkingen, en waarin veel waarde wordt gehecht aan de wijze waarop energie en levensmiddelen verdeeld worden, hoog tijd om na te denken over het oprichten van een Europese bank voor gezondheid en preventie. Het is duidelijk dat een groot deel van de bevolking in de net toegetreden lidstaten uitgesloten is van gezondheidszorg. Deze mensen doen zelf ook geen beroep op de gezondheidszorg.
Zouden we er daarom niet naar moeten streven de gezondheidszorg dichterbij te brengen met behulp van doorlichtingsacties, vaccinaties en het bieden van basiszorg voor iedereen door gebruik te maken van mobiel personeel en materiaal? Immers, het recht op gezondheidszorg is in de oude lidstaten weliswaar gewoon geworden, maar datzelfde geldt niet voor die landen waar de medische en sociale voorzieningen maar al te vaak alleen beschikbaar zijn voor diegenen die daarvoor een premie betaald hebben. Het blijkt dus dat mannen en vrouwen zonder opleiding, werklozen, bejaarden en alleenstaande ouders geen toegang hebben tot eerstelijnszorg.
Los van de middelen die met de structuurfondsen kunnen worden verstrekt - zoals financiële steun aan reeds bestaande medische structuren in deze landen - moeten we ervoor zorgen dat voor deze bevolkingsgroepen een minimum aan medische voorzieningen beschikbaar wordt. Het zou verstandig zijn om te beginnen bij kinderen, omdat we weten dat onoverkomelijke problemen kunnen ontstaan als er tijdens de kindertijd geen preventieve maatregelen genomen worden en eerstelijnszorg niet geboden wordt. Vervolgens zullen, overeenkomstig de behoeften, bij voorrang die gebieden moeten worden aangepakt waar de meeste ziekten voorkomen. Ten slotte zal de algehele omvang van de activiteiten uitgebreid moeten worden. Het opzetten van een grootscheepse humanitaire actie is onze plicht als Parlementsleden, en als Parlement. Een uitdaging is het zeker, maar we moeten de ambitie hebben om deze aan te gaan. 
Rodi Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het is belangrijk dat dit het eerste debat is sedert de uitbreiding dat wij in ons Parlement voeren over de gezondheidsproblemen van vrouwen. Daarbij wordt ook rekening gehouden met het feit dat een nieuwe uitbreiding op til is, een uitbreiding met landen waar gendergelijkheid nog niet haar beslag heeft gevonden in het beleid en waar de rechten van de vrouw bescherming behoeven. Daarom dank ik de rapporteur voor haar initiatief en voor de nuttige informatie in haar verslag.
Een door kwaliteit en samenhang gekenmerkte welvaartsmaatschappij is inderdaad bovenal gestoeld op de geestelijke en lichamelijke gezondheid van haar leden. In ons verslag wordt gewezen op specifieke gezondheidssituaties van vrouwen, zoals een bevalling, en op specifieke problemen, zoals borstkanker, baarmoederkanker, osteoporose en menopauze.
Het verslag verschaft ons ook informatie over de manier waarop vrouwelijke patiënten reageren op bepaalde geneesmiddelen en behandelingen. De commissaris heeft ons die specificiteit bevestigd en heeft ons verzekerd daar in de nieuwe strategie rekening mee te zullen houden.
De rapporteur wijst eveneens op het gebrek aan informatie en aan een goede aanpak van die problemen door de maatschappij en door het wetenschappelijk en verplegend personeel. Wij zien dus dat er behoefte is aan - en hier steun ik de voorstellen van de rapporteur - specifiek onderzoek, gedetailleerde statistieken en indicatoren, om al die situaties naar behoren te kunnen bestuderen en efficiënt te kunnen opvangen met alle parameters en op alle niveaus: preventie, diagnose en behandeling.
Wij moeten wel beseffen dat de genderdimensie een plaats moet krijgen in al onze nationale en communautaire strategieën en in alle onderzoeksprogramma's en voorlichtingscampagnes, want vrouwen moeten er ook zelf voor zorgen dat ze geïnformeerd en beschermd worden.
Een minpunt is dat het verslag verwijst naar dingen die niets met de studie te maken hebben, zoals de verwijzing naar minder arbeidsuren en naar lonen. Ik stel voor niet voor die paragrafen te stemmen. Mijnheer de commissaris, aangezien paragraaf 21 ter sprake is gekomen, zou ik u willen vragen ons uit te leggen wat de Commissie in haar strategie verstaat onder seksuele en reproductieve gezondheid. 
Marta Vincenzi (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, waarde collega’s, allereerst mijn dank aan de rapporteur. Het lijkt mij een goed moment om erop te wijzen - en nu richt ik mij tot de commissaris - dat dit ambitieuze verslag, waarin de geslachtsspecifieke benadering in verband wordt gebracht met de gezondheid en de situatie van de gezondheidssystemen, het verdient om in de politieke schijnwerpers te worden gezet, ook door de Commissie.
De Commissie moet haar eigen stem laten horen en, op basis van een nauwgezette analyse van de verschillende nationale gezondheidssystemen in het Europa van de Vijfentwintig, duidelijk maken wat globaal gesproken haar benadering is, hoe zij van plan is preventie en behandeling een plaats te geven in alle beleidsvormen van de Unie, en vooral wat haar visie op Europa is. Als we dat alles eenmaal weten, en als het debat met het Parlement is gevoerd, zullen wij kunnen zeggen welke vooruitgang er geboekt is in dit werelddeel, dat niet louter uit ellende bestaat, maar een deel van de wereld is waarin vrouwen een beter leven leiden dan elders.
Voorts moet de Commissie nader aangeven met welke uitdagingen wij te maken hebben als het erom gaat een nieuwe sociale zorg te creëren die is afgestemd op de behoeften van vrouwen. Zonder vrouwen komt Europa niet verder, dat is een politiek besef waarvan ik hoop dat ook de Commissie zich er rekenschap van zal geven.
Mijn dank dus voor dit verslag. Ik moet echter bekennen dat ik over drie paragrafen - overweging U en de paragrafen 15 en 10 - om een aparte stemming heb verzocht. Deze zijn namelijk oppervlakkig of slecht geformuleerd en zouden door hun onduidelijkheid schade kunnen aanrichten, de zeer goede bedoelingen van de rapporteur ten spijt.
Volgens overweging U en paragraaf 15 kan stimulering van de eierstokken als zodanig gevaar opleveren voor de gezondheid van de vrouw. Dit is een onjuiste bewering die tot gevolg kan hebben dat, zonder dat dit wordt uitgesproken, stamcelonderzoek wordt veroordeeld op grond van vermeende discriminatie op grond van geslacht. Aan obscurantistische standpunten hebben we geen behoefte!
Europa moet voorwaarts gaan op een stevige, wetenschappelijke basis. In paragraaf 10, in een aantal vertalingen daarvan althans, wordt niet verzocht het klonen van menselijke wezens uit te sluiten van Europese programma’s, zoals correct zou zijn, maar wordt gevraagd die praktijk tijdelijk stop te zetten of op te schorten. Europa financiert geen enkel programma van dit type, dus het moet worden uitgesloten dat men zou kunnen zeggen of denken dat wij proberen het therapeutisch klonen tijdelijk stop te zetten. 
Diana Wallis (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, in dit verslag komt veel aan de orde; ik hoop dat het niet teveel is. Ik wil de rapporteur echter bedanken voor het feit dat zij ook aandacht heeft geschonken aan een bepaald gezondheidsprobleem van vrouwen, waarmee ik mij veel heb beziggehouden. Ik doel op een ziekte waaraan naar schatting 14 miljoen vrouwen en meisjes in de EU lijden. De oorzaak van de ziekte is onbekend, er is geen effectieve behandeling bekend en de gemiddelde tijd die nodig is voor het stellen van een diagnose, momenteel negen jaar, neemt toe in plaats van af. Ik heb het over de ziekte endometriose. Deze ziekte sloopt levens en gezinnen, en veroorzaakt onvruchtbaarheid. Het is niet slechts een kwestie van ‘ernstige menstruatiepijn’. Deze ziekte moet dringend meer aandacht krijgen en serieus worden onderzocht.
Zoals de leden weten, hebben wij in dit Parlement een schriftelijke verklaring afgelegd om meer bekendheid aan deze ziekte te geven. Wij hebben in totaal 266 handtekeningen verzameld, meer dan er ooit voor een enkel gezondheidsitem bijeen zijn gebracht. De pijn die door deze ziekte wordt veroorzaakt, krijgt echter weinig aandacht. Het is een typisch genderprobleem. Zelfs in onze moderne maatschappij wil niemand over menstruatiepijn praten; vrouwen moeten 'niet zeuren, gewoon doorgaan’.
Dit kan zo niet doorgaan. De gevolgen van deze ziekte zijn zeer ingrijpend voor veel vrouwen en gezinnen, nog los van de gevolgen voor de Europese economie. 14 miljoen vrouwen overal in de EU zitten te wachten tot iemand hun ziekte serieus neemt. Het is geweldig dat de rapporteur de ziekte nu in haar verslag heeft opgenomen.
Ik was heel blij dat de commissaris de ziekte noemde, maar nu moeten de Commissie en de lidstaten ook echt iets gaan doen aan deze vreselijke ziekte, die een genderprobleem vormt en alleen vrouwen en meisjes treft. Ik vraag mij af wat er zou zijn gebeurd als het een mannenziekte was geweest! 
Raül Romeva i Rueda (Verts/ALE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het genderbeleid is inderdaad een transversaal concept dat in alle politieke, sociale en institutionele dimensies geïntegreerd moet worden. Ik geloof dat dit verslag hiervan een uitstekend bewijs levert op het gebied van de geneeskunde en de gezondheidszorg. Daarom sluit ik mij aan bij de felicitaties aan het adres van de rapporteur, mevrouw Svensson.
Uit verschillende studies is gebleken dat mannen en vrouwen ongelijk behandeld worden op het vlak van voorschriften, behandelingen en medische en gezondheidskosten. Laat ik hier enkele voorbeelden uit het verslag noemen: vrouwen zijn het slachtoffer van specifiek geweld, genitale verminking, ziekten zoals osteoporose, borstkanker en eetstoornissen, seksuele uitbuiting en prostitutie, en het ontbreken van veiligheid op de arbeidsplaats. Het gaat hier om specifieke problemen die een specifieke behandeling vereisen.
Een van de redenen waarom wij ons gunstig over dit verslag uitspreken is dat de lidstaten en de Commissie dringend worden verzocht het genderperspectief onder te brengen in hun beleidsacties. Daarom ben ik ook zo blij met de woorden die de commissaris hier aan het begin van dit debat heeft uitgesproken. 
Bairbre de Brún (GUE/NGL ).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik ben van mening dat een goede gezondheid niet alleen de afwezigheid van ziekte betekent, maar ook te maken heeft met lichamelijk, geestelijk en sociaal welzijn. Op dat idee berust ook de zogenoemde Strategie Investeren in Gezondheid, waartoe ik in mijn kiesdistrict het initiatief heb genomen tijdens mijn periode als minister van Volksgezondheid, Sociale Zaken en Openbare Veiligheid in de Noord-Ierse assemblee. Ik beschouwde mijzelf niet als minister van ziekte, maar als minister van gezondheid.
Ik dank mevrouw Svensson voor haar verslag, waarin zij veel relevante problemen aan de orde stelt. Het bevat goede, praktische aanbevelingen, die onze steun verdienen.
Ik heb wel eens horen zeggen dat het feit dat men vrouw is, slecht is voor de gezondheid, en er zijn inderdaad statistieken die deze algemeen heersende mening ondersteunen. Wij horen nu over cijfers uit Scandinavië die erop wijzen dat er niet alleen sprake is van sekseongelijkheid op het gebied van de gezondheid, maar ook als het gaat om de manier waarop stelsels en diensten voor gezondheidszorg reageren op vrouwen in vergelijking met mannen. Als dat het geval is in Scandinavië, met zijn relatief goede staat van dienst op het gebied van gendergelijkheid, dan is het tijd dat wij eens goed naar de ontwikkelingen in andere lidstaten kijken.
Ik ben blij dat commissaris Kyprianou het grote belang van statistieken erkent. Ik schaar mij ook achter het voorstel dat hier vanavond door mijn collega, mevrouw Liotard, is ingediend.
Om ongelijkheden op het gebied van de gezondheid tussen mannen en vrouwen met succes te kunnen bestrijden en een goede gezondheidszorg voor iedereen te garanderen, moeten wij eerst erkennen dat er inderdaad van genderongelijkheden sprake is.
Johannes Blokland (IND/DEM ).
   - Voorzitter, collega Svensson heeft een uitermate boeiend en compleet verslag afgeleverd, waarin veel aspecten die met vrouwen en gezondheidszorg samenhangen, worden besproken. Ik ben geen medicus maar ik heb begrepen dat veel opmerkingen de vinger op de zere plek leggen. Ik ben onder de indruk van de zorg die uit het verslag spreekt. Uit het verslag blijkt een grote mate van compassie met het individu dat op eender welke wijze niet tot zijn of haar recht kan komen, zeker wanneer dat het gevolg is van misbruik, misdaden of verslaving. De oproep voor een toegankelijk systeem van gezondheidszorg kan ik van harte onderschrijven. In schril contrast tot al de positieve onderdelen van dit verslag staat voor mij echter paragraaf 21. Waar in het verslag zeer veel aandacht wordt besteed aan het welzijn en de gezondheid van volwassenen, laat paragraaf 21 na dit ook voor mensen in een eerder stadium van hun leven te garanderen. Het lijkt alsof de rechten van en zorg voor volwassenen van groter belang zijn dan dezelfde zaken voor mensen wiens bestaan net is begonnen. Voor mij is het leven van ieder mens even waardevol, van erg jong tot erg oud. Daarom wil ik ervoor pleiten die elementen die onderscheid maken tussen zorg in verschillende levensfasen, te verwijderen. Op die manier kan de positieve insteek van dit verslag ook ten goede komen aan mensen die nog niet voor hun eigen belangen kunnen opkomen. Mijnheer de Voorzitter, ik hoop dat de collegae deze smet op dit verder uitstekende verslag willen wegnemen. 
Angelika Niebler (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, allereerst wil ook ik mevrouw Svensson van harte gelukwensen met dit uitstekende verslag. Het verslag dat zij aan de commissie heeft gepresenteerd was bijzonder evenwichtig en helder. Het is belangrijk dat het thema ‘vrouwen en gezondheid’ op Europees niveau wordt opgepakt. Tevens wil ik de commissaris danken voor zijn initiatieven binnen dit kader. Er wordt immers ten eerste nog steeds te weinig informatie verstrekt over de effecten van vele medicijnen op vrouwen en ten tweede wordt er nog steeds te weinig onderzoek gedaan naar vrouwenziekten. Er zijn nagenoeg geen klinische studies uitgevoerd waarin medicijnen op vrouwen zijn getest. In het licht van het zevende kaderprogramma voor onderzoek, waarover wij momenteel discussiëren, is dit een wezenlijk aspect.
Dit geldt in de derde plaats - en dat ligt mij bijzonder na aan het hart - eveneens voor osteoporose, de geheime volksziekte waaraan voornamelijk veel vrouwen leiden. Het is van belang dat de bestrijding van deze ziekte een hogere prioriteit krijgt.
Afgezien hiervan wil ik er echter tevens op wijzen dat het verslag zoals het nu ter stemming aan het Parlement is gepresenteerd, helaas slechts een verwaterde versie vormt van het oorspronkelijke verslag dat mevrouw Svensson aan de commissie had voorgelegd. Ik vind het bijzonder ergerlijk dat er nu in het verslag verkorte arbeidstijden en hogere lonen voor personeel in de gezondheidszorg zijn opgenomen, bijvoorbeeld in paragraaf 54. Ik heb alle begrip voor de lastige arbeidsomstandigheden in de gezondheidszorg, maar dat is toch een kwestie die niet op Europees niveau besproken dient te worden. Waar gaat het naartoe als er op Europees niveau over lonen wordt beslist? Wat betreft de arbeidstijd het volgende: onlangs hebben wij de richtlijn betreffende arbeidstijden aangenomen. Mijns inziens is het derhalve niet juist om deze kwestie nogmaals in dit uitstekende verslag op te nemen.
Hetzelfde geldt voor een amendement dat de sociaal-democratische fractie heeft ingediend met betrekking tot unisekstarieven. In 2004 hebben wij reeds een richtlijn inzake unisekstarieven aangenomen. Het is mijns inziens misplaatst om nu te eisen dat deze nogmaals wordt herzien. Ik behoud mij daarom, evenals andere collega’s van mijn fractie, het recht voor om morgen tegen het verslag te stemmen - als onzinnige dingen worden aangenomen - hoewel ik geheel achter de essentie van het verslag sta. 
Edite Estrela (PSE ).
   – Mijnheer de commissaris, dames en heren, zelfs nu nog, in de eenentwintigste eeuw, zijn vrouwen het slachtoffer van allerlei soorten discriminatie: op het werk, in het gezin, in de politiek, in de maatschappij en ook in de toegang tot de gezondheidszorg, en niet alleen in de toegang tot zorg op het gebied van de seksuele en reproductieve gezondheid. Vrouwen worden ook gediscrimineerd als het gaat om diagnose en behandeling in het algemeen, met name bij de zogenaamde vrouwenziekten zoals fibromyalgie, borst- en baarmoederkanker en osteoporose. Daarom komt dit welkome verslag bijzonder gelegen. Ik maak dan ook van de gelegenheid gebruik om mevrouw Svensson te feliciteren.
Vrouwen worden gediscrimineerd omdat vooroordelen prevaleren boven gezond verstand en eerbied voor anderen. Vooroordelen en gebrek aan informatie zijn er de oorzaak van dat er thans meer vrouwen zijn met aids. Om het lijden van vrouwen te verminderen en te voorkomen dat er nog meer doden vallen, moeten alle lidstaten er dringend voor zorgen dat de toegang tot de gezondheidszorg op het gebied van de seksuele en reproductieve gezondheid en gezinsplanning gewaarborgd wordt. Wij mogen niet dulden dat duizenden vrouwen sterven ten gevolge van een clandestiene abortus, dat duizenden jonge meisjes lijden onder de gevolgen van een tienerzwangerschap omdat zij onvoldoende steun krijgen, en dat duizenden vrouwen in kraamklinieken fysiek en psychologisch mishandeld worden wegens verwaarlozing en, erger nog, vooringenomenheid. Zelfs in Europese kraamklinieken zijn er vrouwen die tijdens het bevallingsproces urenlang aan hun lot worden overgelaten en ondanks hun pijn en lijden geen hulp of aandacht krijgen.
Het is alom bekend dat huiselijk geweld, genitale verminking, vrouwenhandel, prostitutie en allerlei vormen van sekshandel oorzaak zijn van ernstige gezondheidsproblemen en sterfte onder vrouwen. Geweld tegen vrouwen veroorzaakt bij vrouwen tussen 15 en 44 jaar een hoger sterftecijfer dan kanker, malaria, verkeersongevallen of oorlog. Desalniettemin worden vrouwen in Europa nog steeds mishandeld, verminkt, verhandeld en geprostitueerd zonder dat de autoriteiten van de lidstaten hun verantwoordelijkheden nakomen.
En wat heeft de Commissie op dit punt gedaan? Weer eens bitter weinig. Zelfs de tenuitvoerlegging van vanzelfsprekende en eenvoudige maatregelen laat op zich wachten. Ik denk bijvoorbeeld aan borstonderzoek, dat slechts in enkele landen wordt uitgevoerd, namelijk in België, Spanje, Finland, Frankrijk, Hongarije, Luxemburg, Nederland, Zweden, het Verenigd Koninkrijk en Portugal. Het is absoluut noodzakelijk dat dit ook in de andere landen gebeurt. Het gezondheidsbeleid valt weliswaar onder de bevoegdheid van de lidstaten, maar de Commissie kan en moet op dit gebied meer maatregelen nemen, aangezien er talloze situaties zijn die verder reiken dan de nationale verantwoordelijkheden. 
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ).
   - Het belang van het genderperspectief in de gezondheidsstrategieën van zowel de lidstaten als de Europese Commissie dient steeds weer onder de aandacht te worden gebracht. Daarom zijn wij van oordeel dat dit een bijzonder belangrijk debat is en ik feliciteer mevrouw Svensson met haar verslag. Er moet immers veel meer aandacht worden besteed aan de gezondheid van vrouwen, met name aan zwangere vrouwen en baby’s, en ook aan overwegend vrouwelijke beroepen.
Anderzijds moeten wij echter ook een veel actievere rol spelen bij het bevorderen van de seksuele en reproductieve gezondheid, seksuele voorlichting en gezinsplanning, het waarborgen van het keuzerecht van vrouwen, het bieden van gelijke toegang tot gezondheidscentra aan alle vrouwen, ongeacht hun sociaal-economische situatie, voor zwangerschapsonderbreking tijdens de eerste drie maanden indien zij dat wensen, het uitbannen van verminking van vrouwen, clandestiene abortussen en criminalisering van vrouwen, zoals nog steeds gebeurt in bepaalde landen van de Europese Unie, waaronder mijn land, Portugal.
Daarom is het belangrijk dat de Europese instellingen en de lidstaten hun rol bij de bescherming van de gezondheid van vrouwen versterken en dat zij de aanstaande Vergadering van de Verenigde Naties benutten om dat ook daadwerkelijk te doen. 
Marie Panayotopoulos-Cassiotou (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het woord ‘gezondheid’ is in de meeste talen vrouwelijk. De heidense Europeanen uit de oudheid stelden haar voor als een mooie vrouw, die nog steeds in vele mooie standbeelden vereeuwigd is.
Het verslag-Svensson toont ons, aan het begin van de eenentwintigste eeuw, dat een groot aantal vrouwen in de Europese Unie, door de verwezenlijkingen van de technologie en ondanks de vooruitgang van de wetenschap en misschien door het verval van waarden, vaak sukkelt met de gezondheid en bedreigd wordt door talrijke ziekten, stoornissen en verslavingen.
Het onderwerp van dit verslag is echter genderdiscriminatie in de gezondheidsstelsels, dus in de manier waarop al die vreselijke en schrikwekkende gevaren voor de geestelijke en lichamelijke gezondheid van vrouwen worden aangepakt.
Gelukwensen voor mevrouw Svensson, die namens de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid de alarmbel luidt. Gelukwensen ook voor u, mijnheer de commissaris, voor uw eerdere vaststellingen en de oplossingen die u voorstelt ten behoeve van de gezondheid van 42 procent van de werkende mensen in de Unie, maar ook die van oudere vrouwen, die hun energie al hebben besteed aan twee verschillende beroepsactiviteiten: hun werk en hun gezin.
Er zijn ook initiatieven nodig voor de gezondheid van meisjes en jonge vrouwen in de Europese Unie. Van hen hangt namelijk het voortbestaan van Europa en ons welzijn af. Hoewel het mankeert aan een rangorde in de doelstellingen van de ontwerpresolutie en bepaalde elementen lichtjes overdreven zijn en veeleer onder het subsidiariteitsbeginsel vallen, vind ik als vrouwelijk Parlementslid en moeder van dochters dat het aanpakken van gezondheidsproblemen en de oorzaken van ziekten vanuit genderoogpunt eigenlijk een kwestie van beschaving is. Dit is een lastig probleem, zoals de webpage van het Europese Agentschap voor Veiligheid en Gezondheid op de Werkplek erkent en om wiens bijdrage wij, mijnheer de commissaris, ook moeten verzoeken. 
Anna Hedh (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, hoewel ik behoor tot “het zwakke geslacht”, zoals sommigen - al zijn het er maar weinig - dat noemen, en hoewel ik vanavond honderden mijlen van mijn kinderen verwijderd ben, wil ik graag meedoen aan het debat over dit belangrijke vraagstuk. Om te beginnen wil ik mijn dank uitspreken aan de rapporteur, mijn Zweedse collega mevrouw Svensson, omdat zij vele belangrijke kwesties aan de orde heeft gesteld die in dit verband van belang zijn. Het verheugt mij dat de PSE-Fractie haar steun heeft gegeven aan mijn amendementen over onder andere vrouwen en roken. Die zijn nu terug te vinden in paragraaf 34, en ik hoop natuurlijk dat ik daar morgen steun voor krijg.
Zweden is het eerste land ter wereld geworden waar het aantal rokende vrouwen dat van mannen overschrijdt, iets waar ik natuurlijk niet erg trots op ben. Vrouwen zijn kwetsbaarder voor de schadelijke werking van roken dan mannen. Een verklaring daarvoor is dat vrouwen over het algemeen kleiner zijn en een kleiner hart en smallere kransslagaders hebben dan mannen. Onderzoek heeft ook uitgewezen dat vooral laag opgeleide vrouwen met slecht betaalde banen veel roken.
Dezer dagen is een nieuwe grote studie gepresenteerd, die is verricht door de (ESC), waaruit onder andere blijkt dat vrouwen met symptomen van hart- en vaatziekten over het algemeen slechtere zorg krijgen dan mannen, en dat ondanks het feit dat de kansen van vrouwen om een hartinfarct te overleven kleiner zijn dan die van mannen.
Discriminatie van welke aard dan ook, in dit geval genderdiscriminatie in de gezondheidssystemen, is een internationale aangelegenheid. Daarom moeten wij in de EU een duidelijke lijn uitzetten en ook gebruikmaken van elkaars ervaringen. 
Lívia Járóka (PPE-DE ).
   - Binnen het waardenstelsel van de consumentenmaatschappij is gezondheid één van de belangrijkste maatstaven voor levenskwaliteit geworden. Gezondheidszorg is dan ook een belangrijke factor in het economische en sociale beleid. Een steeds groter deel van de begroting van de lidstaten en de Europese Unie wordt direct of indirect besteed aan medische behandelingen. Niet iedereen ondervindt evenwel in dezelfde mate baat bij deze ontwikkeling. De armen en minder bedeelden, die één derde van de bevolking in onze maatschappijen uitmaken, worden op uiteenlopende wijzen uitgesloten. We zien dan ook dat er voor hen weinig beter is geworden, of het nu gaat om de kwaliteit van de gezondheidszorg, hun welzijn, hun gezondheidstoestand of hun levensverwachting.
Het verslag van mevrouw Svensson maakt duidelijk dat ongelijkheid in de gezondheidszorg moet worden aangepakt. Het is de bedoeling dat iedereen - mannen en vrouwen - dezelfde gezondheidszorg ontvangt. In dit verslag wordt er volkomen terecht op gewezen dat zwangere vrouwen, gehandicapte vrouwen, vrouwen met chronische ziekten, oudere vrouwen en vrouwen die tot achtergestelde groepen behoren, zoals Roma-vrouwen, allemaal onder dezelfde voorwaarden toegang moeten krijgen tot de gezondheidszorg.
We hebben geen statistische gegevens over de wijze waarop de Roma-bevolking of Roma-vrouwen gebruik maken van de verschillende instellingen die met de gezondheidszorg belast zijn. Er is nauwelijks onderzoek verricht naar de mate waarin de gezondheidsdiensten bevooroordeeld zijn in de omgang met de Roma. En we weten al evenmin welke vooroordelen of angsten de Roma zelf koesteren ten aanzien van de gezondheidszorg en de mensen die in deze sector werkzaam zijn. Uit verslagen van de NGO’s op het gebied van de mensenrechten en uit antropologische beschrijvingen blijkt echter duidelijk dat de Roma-vrouwen in de Europese Unie minder goede gezondheidszorg ontvangen, als gevolg van discriminatie en een aantal factoren die tegen hen werken. In Hongarije hebben de Roma-vrouwen tegenwoordig een levensverwachting van 62,5 jaar, terwijl de levensverwachting van niet-Roma-vrouwen 75 jaar bedraagt. We zullen nog veel moeten leren over de factoren die er in een doorslaggevende mate toe bijdragen dat Roma-vrouwen 13 jaar korter leven. 
Teresa Riera Madurell (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik zou hier specifiek willen ingaan op twee ziekten die in het verslag genoemd worden: het chronisch vermoeidheidssyndroom en fibromyalgie. Het gaat om twee onzichtbare ziekten, omdat de diagnose moeilijk te stellen is en omdat er onvoldoende middelen beschikbaar worden gesteld voor onderzoek en behandeling. Het aantal vrouwelijke patiënten wordt geschat op 90 procent. Wij hebben hier dus duidelijk te maken met twee genderziekten. Er moet dan ook dringend onderzoek worden gedaan naar het ontstaan en de oorzaken van deze aandoeningen, zodat de behandeling verbeterd kan worden en een vergelijking van de resultaten mogelijk wordt. Dat vereist een toename van de onderzoeksmiddelen, een betere opleiding van de gezondheidswerkers, goed opgezette voorlichtings- en bewustmakingscampagnes, specifieke studies naar de sociale, juridische en economische gevolgen en de gevolgen op arbeidsgebied en voor de gezondheidszorg, en een efficiënte ontwikkeling en tenuitvoerlegging van nieuwe technieken voor vroegtijdige diagnose en verspreiding van reeds bestaande preventiemethoden.
Daarom verzoek ik de Commissie een vergelijkende studie op te stellen over de toepassingsgraad van de behandelingen en hun fysieke en psychologische uitwerking in de verschillende lidstaten, teneinde vooruitgang te kunnen boeken bij de behandeling van deze ziekten. Het is van essentieel belang dat bij de ontwikkeling en uitvoering van het gezondheidsbeleid rekening wordt gehouden met het genderperspectief. Het chronisch vermoeidheidssyndroom en fibromyalgie zijn niet de enige ziekten die overwegend vrouwen treffen. Bij andere genderziekten die hier in dit debat vaker genoemd zijn, zoals borstkanker of osteoporose, bevinden de preventie, diagnose en behandeling zich in een meer gevorderd stadium. Toch is het ook in deze gevallen nodig dat de inspanningen en het onderzoek worden voortgezet en dat ervoor gezorgd wordt dat de overheid het nodige doet om de gezondheid van mannen en vrouwen effectief te waarborgen. 
Romana Jordan Cizelj (PPE-DE ).
   - Het Europees Parlement besteedt regelmatig aandacht aan de mensenrechten. Als parlementariërs brengen we actuele gebeurtenissen uit de ons omringende wereld aan de orde en we hebben daarbij bijzondere aandacht voor minderheden. In bepaalde gevallen hebben zulke minderheden extra steun nodig.
Wij vrouwen vormen echter geen minderheid. Wij vertegenwoordigen meer dan de helft van de bevolking van de Europese Unie, en toch zien we dat vrouwen in onze maatschappijen problemen ondervinden uitsluitend omdat ze vrouwen zijn. Het feit dat vrouwen in bepaalde stelsels voor gezondheidszorg nog steeds gediscrimineerd worden, is onaanvaardbaar.
Het recht op gezondheidszorg is één van de fundamentele socio-economische rechten zoals die in het Handvest voor de Grondrechten van de Europese Unie zijn opgenomen. Het is daarom volkomen terecht dat het Europees Parlement - uiteindelijk de belangrijkste democratische instelling binnen de Europese Unie - de aandacht op deze toestand vestigt en corrigerende maatregelen voorstelt. We moeten evenwel het subsidiariteitsbeginsel respecteren, en dat geldt ook met betrekking tot het document dat we nu bespreken.
Ik steun dit verslag en ik steun de amendementen. Die amendementen zijn nodig om te garanderen dat er geen afbreuk wordt gedaan aan het subsidiariteitsbeginsel. Het komt er kort gezegd op neer dat het Europees Parlement de bevoegdheden van de afzonderlijke lidstaten dient te respecteren.
Dit is echter wel een belangrijke gelegenheid om het Europese beleid te bespreken en vorm te geven, in al die gevallen waarin wij wel bevoegd zijn. Ik verwijs hier naar het medebeslissingsrecht van het Europees Parlement met betrekking tot het zevende kaderprogramma. Gezondheidszorg is een belangrijk aspect van dat programma. Bij het vaststellen van de bedragen voor dit programma moet rekening worden gehouden met de demografische indicatoren en de werkelijke behoeften van de bevolking. Op die wijze komen we dichter bij de burger te staan. Zo geven we ze een gelegenheid om rechtstreeks vast te stellen dat een gemeenschappelijk Europees beleid hun levenskwaliteit gunstig kan beïnvloeden. 
María Elena Valenciano Martínez-Orozco (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik ga enkele seconden gebruiken om mijn beklag te doen over het feit dat deze debatten altijd ‘s avonds laat plaatsvinden. Wij zijn hier al vaak tot in de late uurtjes bijeengeweest om over vrouwen te praten en als ik mij niet vergis, werden die vergaderingen ook door u voorgezeten. Vrouwenkwesties worden hier steeds laat op de avond behandeld. Wij zouden dit thema misschien ook eens bij daglicht kunnen aansnijden, mijnheer de Voorzitter.
De ongelijkheden en de discriminatie waaronder vrouwen gebukt gaan, zijn inderdaad structureel en persistent van aard. Wij, vrouwen, hebben altijd meer voor anderen gezorgd dan dat er voor ons gezorgd is. Er bestaat dan ook nog altijd een enorm gebrek aan evenwicht tussen het niveau en de kwaliteit van de gezondheidszorg voor mannen en vrouwen. In Europa bezitten wij echter een reeks gemeenschappelijke waarden, zoals gelijkheid, universaliteit en solidariteit. In overeenstemming hiermee moeten wij het genderperspectief ook toepassen op de gezondheidszorg, zoals de commissaris hier vandaag terecht heeft gezegd.
Ik verwelkom het initiatief van de sociaal-democratische ministers van de Europese Unie, die eind augustus tijdens hun bijeenkomst in Zweden van gedachten hebben gewisseld over het wegwerken van de ongelijkheden tussen mannen en vrouwen in de gezondheidszorg en hun bezorgdheid over deze situatie hebben uitgesproken.
Er zijn een aantal belangrijke kwesties die in het verslag uitvoeriger behandeld hadden moeten worden en die met name betrekking hebben op de seksuele en reproductieve gezondheid, zoals hier overigens vóór mij al door talloze spreeksters is onderstreept. Er is ook reeds gezegd dat geweld een gezondheidsprobleem is. Ik moet echter nog een ander belangrijk probleem aanstippen: de moeilijkheden die migrantenvrouwen moeten overwinnen om toegang tot de gezondheidssystemen te krijgen, aangezien zij bang zijn.
Ik hoop dat wij elkaar de volgende keer overdag zullen ontmoeten. 
Katalin Lévai (PSE ).
   - Ik hoop dat dit verslag ertoe zal bijdragen dat er in de gehele Europese Unie, met het oog op de bescherming van de gezondheid van vrouwen, een uniforme benadering wordt aangehouden. Ik wil graag de aandacht op een belangrijke punt vestigen, namelijk dat we niet mogen toestaan dat vrouwen door de gezondheidsdiensten gediscrimineerd worden omdat ze arm zijn, een laag inkomen hebben of lijden aan een ziekte die alleen vrouwen treft. We moeten verhinderen dat ook in de gezondheidszorg de fouten worden gemaakt die op andere vlakken vrouwen een achterstand hebben bezorgd. Belangrijk is ook dat medisch en gezondheidspersoneel tijdens de opleiding vaardigheden ontwikkelt die het staat stellen specifieke vrouwenziekten op een adequate wijze te behandelen. 
Markos Kyprianou,
   . - Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de leden van het Parlement danken voor dit erg interessante debat. Ik heb aandachtig geluisterd naar alle standpunten en voorstellen. Natuurlijk kan ik in dit korte tijdsbestek niet op alles reageren, maar ik heb het genoteerd en ik zal er beslist rekening mee houden.
Op gezondheidsvlak bestaat er inderdaad een verschil tussen mannen en vrouwen. Er zijn ziekten waaraan zowel mannen als vrouwen lijden, maar waarvoor de diagnose of de behandeling voor vrouwen anders is. Daarnaast zijn er ziekten die alleen vrouwen treffen. Daarmee moet rekening worden gehouden bij het uitstippelen van een volksgezondheidsbeleid.
Natuurlijk zal ik niet ingaan op alle specifieke ziekten die hier zijn genoemd. Ik kan wel zeggen dat ons nieuwe programma speciale bepalingen bevat en ons de mogelijkheid biedt bepaalde ziekten in het vizier te nemen. Uiteraard kunnen niet alle ziekten aan bod komen. Wij kunnen wel samen onze prioriteiten bepalen wanneer de goedkeuring van het programma aan de orde is.
Dat brengt me bij een fundamenteel punt, waarop ik dieper wil ingaan: er is geld nodig. Alles wat hier is gezegd, is volkomen correct. Dat is allemaal wenselijk, maar zonder de nodige kredieten komt er niets van in huis. Dat betekent allereerst dat de lidstaten een deel van hun begroting hieraan zullen moeten besteden. Ik ben het eens met het voorstel dat in verslag wordt gedaan om de structuurfondsen mee te laten investeren in gezondheid. Dat is een erg goed voorstel en ik spoor de lidstaten, vooral de nieuwe lidstaten, aan om gebruik te maken van die mogelijkheid. Maar ook op Gemeenschapsniveau hebben we de gevraagde kredieten echt nodig om de voorgestelde programma's te kunnen verwezenlijken.
Ik ken de positieve houding van het Parlement op dit gebied en ik reken op uw steun bij het aanpakken van de problemen die we hebben met de goedkeuring van de financiële vooruitzichten voor de komende periode.
Ook moeten we beseffen dat vele vraagstukken onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen. Medische dienstverlening, gezondheidsstelsels: daarvoor zijn de lidstaten verantwoordelijk. Zoals ik al heb gezegd, zullen we gebruik maken van alle beschikbare niet-wetgevende maatregelen om het beleid op dit gebied te bevorderen. Maar de eerdere verwijzing naar bijvoorbeeld het feit dat de controle van baarmoederkanker nog niet in alle lidstaten gebeurt, raakt inderdaad een teer punt. Ik denk dat door het verzamelen en publiceren van gegevens hierover de lidstaten zozeer onder druk zullen komen te staan dat ze precies de aanbevelingen en richtsnoeren gaan toepassen waarmee ze instemmen.
Tot slot wil ik de rapporteur en het Parlement opnieuw feliciteren met dit initiatief. 
De Voorzitter.
   - Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   - Aan de orde is het verslag (A6-0200/2005) van Mary Honeyball, namens de Commissie cultuur en onderwijs, over opties voor de ontwikkeling van het systeem van de Europese scholen (2004/2237 (INI)). 
Mary Honeyball (PSE ),
   - Mijnheer de Voorzitter, ik dank het Parlement dat het mij de mogelijkheid heeft gegeven om dit verslag aan u voor te leggen. Dit verslag is van groot belang voor deze scholen, die door de Europese instellingen in de eerste plaats worden beheerd voor de kinderen van de ambtenaren die bij deze instellingen werkzaam zijn.
Dat is tegenwoordig een hele onderneming. Op dit moment zitten er meer dan 19 200 leerlingen op 14 Europese scholen op 10 locaties, met inbegrip van Brussel en Luxemburg. Wij hebben dan ook de verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat deze scholen het best mogelijke onderwijs bieden, dat zij dat op de beste manier doen en optimaal gebruik maken van zowel de middelen als ook het onderwijzend personeel en het leerplan. Daar heb ik mij in mijn verslag vooral op gericht. Het is belangrijk om deze aspecten juist nu te bekijken. Deze scholen zijn immers zo’n vijftig jaar geleden opgericht, en hoewel er van tijd tot tijd wel eens naar de gang van zaken is gekeken, is er in al die tijd in wezen heel weinig veranderd. Nu hebben wij dus een gelegenheid om deze scholen eens goed tegen het licht te houden en te kijken naar de manier waarop zij worden beheerd, bestuurd en gefinancierd, en ook naar het leerplan, om vervolgens aanbevelingen te doen voor verbeteringen.
In mijn verslag heb ik specifiek naar die terreinen gekeken, dat wil zeggen de financiering, het bestuur en het beheer van de scholen en de leerplannen en onderwijsmethoden die op de scholen worden toegepast.
Allereerst wil ik iets zeggen over de financiering. De heer Bösch heeft een paar jaar geleden over ditzelfde onderwerp een verslag opgesteld. Hij is hier aanwezig en ik neem aan dat hij hier nog wel het een en ander over wil zeggen. Het is echter belangrijk dat wij kijken naar de manier waarop de scholen worden gefinancierd en ervoor zorgen dat wij de beschikbare financiële middelen zo goed mogelijk gebruiken.
Ik wil er nog een speciaal aspect uitlichten, namelijk de manier waarop de financiering van het onderwijzend personeel is geregeld. Op dit moment worden leerkrachten vanuit de lidstaten gedetacheerd om voor een bepaalde periode les te geven aan de Europese scholen. Na die periode gaan velen van hen weer terug naar hun eigen lidstaat. De scholen zijn zo georganiseerd dat er naast het onderwijs in de moedertaal ook bepaalde vakken worden gegeven in andere, in de Gemeenschap gesproken talen. Zoals het systeem nu is, leidt dat tot een onevenredige belasting voor de Engelssprekende landen. Zij moeten immers relatief meer docenten leveren omdat er op de Europese scholen vraag is naar Engelstalig onderwijs. Ik hoop dat er als gevolg van dit verslag aandacht zal komen voor dit specifieke probleem.
Het andere punt van belang bij de financiering is de kwestie van het schoolgeld, en met name de daarbij gehanteerde tariefstructuur. Voor de kinderen van het personeel van de Europese instellingen hoeft geen schoolgeld te worden betaald, en dat is ook niet meer dan terecht, want voor hen zijn deze scholen juist in het leven geroepen. Tegenwoordig worden echter veel plaatsen op de scholen - niet de meeste maar wel heel veel - ingenomen door kinderen van buiten de Europese instellingen. Een aanzienlijk aantal is afkomstig uit gezinnen van werknemers van andere internationale organisaties en het plaatselijke bedrijfsleven. Hun schoolgeld wordt in het algemeen betaald door de organisatie waardoor de betrokken werknemer is uitgezonden. Dat geeft dus weinig problemen.
De werkelijke problemen liggen bij de overige leerlingen, die via een op het eerste gezicht tamelijk willekeurige methode worden geselecteerd en wier ouders een gedeelte van het schoolgeld zelf betalen. Dit systeem heeft tot aanzienlijke kritiek geleid, omdat het niet transparant is en het te betalen schoolgeld in veel gevallen onvoldoende en niet kostendekkend is.
Wat het vraagstuk van het bestuur betreft, wil ik ervoor pleiten om de dagelijkse besturen van de scholen meer zeggenschap te geven. Wat betreft de leerplannen is het vooral van belang dat wij de klassen kleiner maken, zodat geen enkele klas in de Europese scholen meer dan dertig leerlingen telt; momenteel is de maximale klassengrootte tweeëndertig.
Ik beveel dit verslag dan ook bij u aan en verzoek u het te steunen. 
Siim Kallas,
    - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Honeyball, in uw verslag behandelt u een aantal zeer gevoelige zaken. Ik ben in de praktijk ook al tegen het probleem dat u in uw inleiding noemde, aangelopen. Het is een bijzonder controversieel onderwerp en ik vraag mij soms af waarom ik hier aan deze kant sta en niet aan de uwe, zodat ik zelf de vragen kon stellen in plaats van ze te moeten beantwoorden. De Europese scholen zijn immers tamelijk autonome instanties, met autonome structuren, die over veel van deze zaken zelf beslissen.
De Commissie erkent ten volle het belang van de culturele specificiteit van de Europese scholen. Zij kan zich daarom in de meeste in dit verslag genoemde punten goed vinden. Wij streven immers allemaal naar een goed functionerend stelsel van de Europese scholen.
Wat de begrotingsaspecten betreft, willen wij ervoor zorgen dat alle actoren verplicht worden verantwoording af te leggen door middel van transparantie, planning en controle, en dus verstandig en doelmatig gebruik maken van het geld van onze burgers. Ik begrijp wel dat mensen soms gefrustreerd raken als alles uiteindelijk weer neerkomt op geld, maar wij moeten begrijpen dat bij dit soort zaken de details vaak ineens vreselijk belangrijk zijn, en dat wij daar daarom heel zorgvuldig mee moeten omgaan.
Wat de bestuursaspecten betreft, ben ik bijzonder ingenomen met het feit dat in het verslag wordt aangedrongen op een sterkere vertegenwoordiging van de EU-instellingen in de Raad van Bestuur. Dat is meer in overeenstemming met hun rol en met de financiële bijdrage van de EU, die momenteel 127 miljoen euro bedraagt, dat wil zeggen ongeveer 60 procent van de totale begroting. De ervaring heeft geleerd dat het Verdrag van 1994 niet meer voldoet om de uitdagingen die voortvloeien uit de uitbreiding en de gevolgen daarvan het hoofd te bieden. Ik vertrouw er dan ook op dat ik voor de verbeteringen die ik in het huidige bestuurssysteem wil aanbrengen, op uw steun kan rekenen.
Ik ben ook blij te constateren dat u onze zorgen ten aanzien van kinderen met speciale onderwijsbehoeften deelt, gezien de maatregelen die de rapporteur over dit onderwerp bepleit. Alleen door op deze manier te werk te gaan en voldoende geld beschikbaar te stellen, kunnen wij dit probleem op een werkelijk humane en voor alle kinderen geschikte manier aanpakken.
Wat het Europees baccalaureaat betreft, deel ik de mening dat alle lidstaten moeten worden opgeroepen ervoor te zorgen dat dit diploma op ruimere schaal beschikbaar wordt gesteld. Bij de ontwikkeling van de daarvoor benodigde procedures dient echter wel nauwkeurig in de gaten te worden gehouden dat de huidige kwaliteitsnormen gehandhaafd blijven.
Ik ben ook van mening dat wij ons moeten inzetten om de Europese scholen in staat te stellen een alternatief einddiploma aan te bieden voor leerlingen die voor meer beroepsgericht onderwijs kiezen. Niettemin wil ik benadrukken dat de Commissie zich hierover in een aantal opzichten zorgen maakt.
Met betrekking tot de financiële aspecten moeten wij serieus werk maken van concrete maatregelen ter verbetering van het beheer en de verslaglegging. Ik blijf van mening dat wij het ook door sommige leden met nadruk bepleite idee om de communautaire bijdrage aan de Europese scholen aan een jaarlijks plafond te binden, serieus in overweging moeten nemen.
Verder ben ik van mening dat het van belang is dat wij de zogeheten -criteria toepassen en herzien. Deze criteria zijn aangenomen na uitgebreide discussies door de Raad van Bestuur, het besluitvormende orgaan van het stelsel van de Europese scholen. Als wij de instandhouding van het stelsel van de Europese scholen, zoals dat in het oprichtingsverdrag is vastgelegd, willen waarborgen, moeten wij de moed opbrengen om het vraagstuk van de toekomst van die scholen aan te pakken. Deze voldoet niet langer aan de doelstellingen waarvoor zij oorspronkelijk zijn opgericht. Daarbij moeten wij evenwel alle opties openhouden.
Ik begrijp heel goed dat er na de uitbreiding allerlei verwachtingen bestaan, maar het antwoord kan niet zijn dat wij, zonder gegronde redenen, automatisch nieuwe scholen oprichten. Dat zou in lijnrechte tegenspraak zijn met de missie en de geest van het stelsel van de Europese scholen. 
Herbert Bösch (PSE ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, namens de Begrotingscommissie wil ik de rapporteur van harte feliciteren met dit verslag en haar ervoor danken dat zij belangrijke punten van de Begrotingscommissie deels in haar compromisvoorstellen heeft verwerkt. Zoals de rapporteur en ook de commissaris reeds hebben opgemerkt, bevinden wij ons op dit moment in een fase waarin zulke verslagen uiterst belangrijk zijn. Enerzijds hebben we te maken met de uitbreiding, waar het Europese schoolsysteem tot op heden blijkbaar nog niet goed mee uit de voeten kon. Er is een stroom van klachten binnengekomen van ouders die hun misnoegen uitspreken over het feit dat dit schoolsysteem de uitbreiding met de tien nieuwe landen niet aan kan, alhoewel men die ontwikkeling op zich af kon zien komen. Mijnheer de commissaris, nu moeten wij, evenals de Commissie als uitvoerend orgaan van de Europese Unie, in actie komen. U zult hiervoor de steun van het Parlement krijgen.
Anderzijds hecht het Parlement er veel waarde aan dat degene die binnen de raad van bestuur de kosten voor zijn rekening neemt, een beetje meer invloed krijgt dan slechts één stem van de 26. Dat wordt in dit verslag onomwonden duidelijk gemaakt en ook daar staan wij volledig achter. Wij betalen tenslotte 57 procent van de begroting; de lidstaten 22 procent en dat staat in geen verhouding tot ons medebeslissingsrecht.
Een ander probleem is het feit dat de staatshoofden en regeringsleiders het blijkbaar niet moe worden om steeds maar weer nieuwe agentschappen te bedenken, en daar is de Commissie niet geheel onschuldig aan. Hier moeten wij uiteraard tussen haakjes aan toevoegen dat ieder agentschap een mogelijke school naar zich toe kan trekken. Ook om die reden is het van belang dat de juiste vragen worden gesteld en dat er naar de juiste antwoorden wordt gezocht.
Tot slot nog een opmerking met betrekking tot de kleine scholen. Daarvoor zal op basis van de regionale omstandigheden voor een verschillende aanpak gekozen dienen te worden, en dat is ook de reden waarom de voorbereiding van een zekere budgettaire decentralisering voor ons zo belangrijk was. Op dit punt zal de financiële verantwoordelijkheid van de lidstaten sterker moeten worden aangesproken. 
Erna Hennicot-Schoepges,
   .Mijnheer de Voorzitter, geachte vertegenwoordiger van de Commissie, ik wil allereerst graag onze rapporteur mevrouw Honeyball bedanken voor haar verslag en haar oprechte samenwerking.
Het stelsel van Europese scholen is effectief gebleken. Ik wil graag mijn waardering uitspreken voor de leerkrachten en leidinggevenden - in het bijzonder die van de Luxemburgse school, omdat die in het verslag zijn gevolgd - vanwege het feit dat zij erin zijn geslaagd om kinderen en leerkrachten uit verschillende lidstaten van de Europese Unie in hetzelfde systeem samen te brengen. Ondanks het feit dat de scholen in Luxemburg en Brussel op dit moment overvol zijn, is de meertaligheid doeltreffend gebleken, evenals de cohabitatie, dat wil zeggen het in één schoolsysteem onderbrengen van verschillende nationaliteiten.
Mijnheer de commissaris, zouden wij op middellange termijn geen evaluatie moeten maken van het stelsel van Europese scholen en dit meertalige onderwijsmodel verder moeten uitbreiden? De lidstaten zouden aangespoord moeten worden dit onderwijsmodel vaker toe te passen, daarbij gebruikmakend van de ervaringen van de Europese scholen. Ik vind overigens dat elk land dat zich kandidaat stelt voor vestiging van een Agentschap verplicht zou moeten worden om meertalig onderwijs aan te bieden aan de kinderen van de ambtenaren die daar werken. Daarnaast moet voorkomen worden dat er gettovorming van scholen plaatsvindt doordat er uitsluitend leerlingen aangenomen worden waarvan de ouders rijk genoeg zijn om het schoolgeld dat vereist is in categorie III te kunnen betalen. Met betrekking tot het schooljaar 2004 is gebleken dat 32 procent van het aantal ingeschreven leerlingen, dat wil zeggen een derde van de kinderen, onder deze categorie viel waarvan het schoolgeld zeer hoog was.
Dit is dan ook de reden waarom ik een amendement heb ingediend, zodat ook voor toekomstige leerlingen het schoolgeld voor categorie III verlaagd kan worden. Onze commissie verzoekt om een verlaging van het aantal leerlingen per klas, om toelating van leerlingen met speciale behoeftes en invoering van een technische eindexamenrichting.
Het doel van de Europese Scholen is het aanbieden van onderwijs aan kinderen van ambtenaren met inachtneming van hun moedertaal. Dit doel zou niettemin heroverwogen moeten worden in het licht van de in de Unie reeds sterk toegenomen mobiliteit en in het licht van de toekomst.oekomstige mobiliteit. Mijnheer de Voorzitter, ook al heeft een Britse minister in 1998 verklaard dat het Engels binnenkort de universele taal zal zijn - de kosten van de leraren Engels vormen de keerzijde van de medaille - ben ik van mening dat meertaligheid onderdeel is van de Europese identiteit. 
Bernat Joan i Marí,
   - Mijnheer de Voorzitter, de Europese scholen spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van een eigen identiteit en een werkelijk Europees burgerschap. Europa, de EU, is een permanent bouwproces, dat op een gecompliceerde manier wordt uitgevoerd. Onderwijs speelt daarbij een heel belangrijke en zelfs essentiële rol.
Er zijn verschillende onderwijssystemen in de EU die gerechtigd zijn de idealen en waarden, die de inspiratiebronnen waren voor de Europese traditie, te verspreiden. Dit draagt bij aan de ontwikkeling van een gevoel van gemeenschappelijk Europees burgerschap. Een van de kernwaarden van de Europese Unie is altijd geweest dat zij pal stond voor pluralisme en diversiteit. Dit is een van de talloze redenen waarom de burgers van een staatloos volk voortdurend voor de idee van Europa pleiten; wij beschouwen Europa als ons nationale thuis.
Door de uitbreiding van de EU zijn wij nu met zijn allen geconfronteerd met een nieuwe uitdaging voor de Europese scholen. Deze heeft te maken met een nieuwe Europese Unie, die haar taak onder ogen ziet. Deze zal leiden tot een grotere pluraliteit en ervoor zorgen dat er een nieuwe, frisse wind op de Europese scholen gaat waaien. Naar mijn mening kan in een werkelijk pluralistisch Europa echte meertaligheid niet slechts gedeeltelijk in praktijk worden gebracht. De werkelijke linguïstische pluraliteit van ons continent is nog lang niet voldoende bekend. 
Thomas Wise,
   . - Mijnheer de Voorzitter, hoewel ik van mening ben dat het Verenigd Koninkrijk geen deel zou mogen uitmaken van de EU, zou het ongepast zijn als ik ouders die - meestal buiten hun eigen land en in veel gevallen in een land met een andere dan hun eigen moedertaal - voor de betrokken instellingen werken, het recht zou ontzeggen hun kinderen passend onderwijs te bieden. De Europese scholen zijn voor veel van die ouders de enige praktische manier om van dat recht gebruik te maken. Daar wil ik niets aan af doen.
De rapporteur heeft dit vraagstuk in de meeste opzichten op dezelfde, verstandige manier aangepakt. Het zou bijzonder onbeleefd van mij zijn als ik dat niet zou zeggen. Op enkele punten verschil ik echter met haar van mening.
Om te beginnen definieert de rapporteur categorie I-leerlingen als kinderen van het personeel dat in dienst is van de communautaire instellingen en organen. Hier ziet zij iets belangrijks over het hoofd. Onder categorie I vallen namelijk ook de kinderen van het personeel van het (UKAEA) dat gedetacheerd is bij het JET-project in Culham, bij Oxford, alsmede de kinderen van het personeel dat valt onder het dienstreglement van het Europees Octrooibureau in München. Het UKAEA is absoluut geen communautaire instelling, en verder nemen in het JET-project één kandidaat-lidstaat van de EU, Roemenië, en één land dat helemaal geen lid is van de EU, namelijk Zwitserland, deel.
Wat het Europees Octrooibureau betreft, hiervan zijn ook Zwitserland, IJsland, Liechtenstein, Monaco en binnenkort ook Noorwegen lid. Zoals ik ook tijdens het debat over softwareoctrooien moest benadrukken, betekent dit dat het zeker geen communautaire instelling is. Het stemt mij triest dat ik dat zo snel al weer moet herhalen.
In dit Parlement wordt maar al te vaak aangenomen dat Europa en de EU hetzelfde zijn. Dit is daar weer zo’n voorbeeld voor. Dit is geen triviaal punt in algemene zin, en het is ook niet triviaal in het kader van dit verslag. De rapporteur stelt immers dat slechts 1,6 procent van de leerlingen in Culham onder categorie I vallen. Misschien heeft zij wel gelijk, maar als zij echt bedoelt dat slechts 1,6 procent van de leerlingen in Culham kinderen van personeel van communautaire instellingen zijn, kon ze er wel eens helemaal naast zitten. Ik hoop dat zij dit cijfer kan toelichten
Ik ben nogal geschrokken van de suggestie van de commissaris dat wij de mogelijkheid moeten overwegen om het Europees baccalaureaat buiten het huidige schoolstelsel om aan te bieden. Misschien wil de rapporteur dat ook toelichten.
Suggereert de Commissie hier dat het Europees baccalaureaat ook op andere scholen dan de Europese scholen zou moeten worden aangeboden? Ik zie absoluut niet in waarom het nodig zou zijn dat wij ons met andere scholen gaan bemoeien, alleen om het leerplan van de Europese scholen te verbreden en te moderniseren. Als ik docent was en een leerling gaf op deze vraag als antwoord: de EU, zou mijn conclusie zijn dat het een heel domme vraag was. 
Hans-Peter Martin (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, luisterend naar dit debat is men geneigd een aantal principiële vragen te stellen. 127 miljoen euro belastinggeld – voor wie? Waarom? Is het niet zo dat Europa zich inmiddels zo ver heeft ontwikkeld dat vele ambtenaren zeer lange tijd op één plaats blijven, om niet te zeggen hun gehele carrière? Staat deze vorm van steun dan niet gelijk aan een extra subsidie voor dit handjevol bevoorrechte individuen in Luxemburg, Brussel of waar dan ook? Zouden deze extra kosten - als het werkelijk een kwestie van kostenberekening was - dan niet in werkelijkheid van tevoren al berekend moeten worden, bij het vestigen en hervestigen van agentschappen? Dat gebeurt echter niet. Hier ontbreekt nog iedere vorm van transparantie. Er is een reden voor het feit dat deze verslagen iedere twee jaar worden opgesteld. Het gaat met deze scholen immers niet bijster goed! Als puntje bij paaltje komt, rijst de vraag of dit systeem, dat twintig, dertig of veertig jaar geleden nog een werkelijke bestaansreden had, als zodanig gehandhaafd kan worden.
Iedere onderneming die medewerkers naar het buitenland stuurt, weet dat er diverse andere schoolsystemen zijn: Duitse scholen, Engelse scholen, VN-scholen. Waarom veroorloven wij ons dan deze vorm van luxe? Is dit nu echt noodzakelijk? 
Ljudmila Novak (PPE-DE ).
   - Ik heb van ouders veel positieve dingen gehoord over de Europese scholen. Als gevolg van het toenemende aantal leerlingen en het steeds ingewikkelder worden van de organisatie beginnen er zich nu echter bepaalde problemen voor te doen. Dat is vooral het geval geweest na de toetreding van de nieuwe landen. Het aantal leerlingen is toen immers heel sterk gestegen.
Op sommige scholen zijn teveel leerlingen ingeschreven en dat heeft de kwaliteit van het onderwijs negatief beïnvloed. Het feit dat de vraag is toegenomen, moet een weerslag krijgen in de fondsen die deze scholen krijgen toegewezen. Vooral gedurende het eerste jaar op school ondervinden zowel de leerlingen als hun ouders veel stress. Ze moeten zich vanaf de eerste dag aanpassen aan een nieuwe omgeving en een nieuwe taal, aan nieuwe klasgenoten en nieuwe docenten. Het is dus van groot belang dat de docenten daar tijdens deze aanpassingsperiode begrip voor tonen. Leerlingen die het merendeel van de vakken in een vreemde taal onderwezen krijgen, ondervinden de meeste moeilijkheden. En we zien ook dat leerlingen die een vreemde taal net voldoende beheersen om er een gesprek in te kunnen voeren, problemen ondervinden bij bepaalde vakken - scheikunde, wiskunde en aardrijkskunde, bijvoorbeeld. De leerlingen op de Europese scholen hebben niet allemaal dezelfde aanleg en sommige leerlingen zijn ijveriger dan anderen. Niet iedereen kan dus voldoen aan de eisen van het programma dat met het eindexamen voor het Europees baccalaureaat wordt afgesloten. Het is daarom van belang dat leerlingen ook een ander schooldiploma dan alleen maar het baccalaureaat kunnen behalen.
Er zijn bovendien te weinig faciliteiten voor kinderen met speciale behoeften en kinderen die meer tijd nodig hebben om zich aan te passen. En er zijn niet genoeg gespecialiseerde leerkrachten.
In overvolle klassen kunnen leraren niet voldoende aandacht besteden aan kinderen met speciale behoeften, leerproblemen of onvoldoende sociale vaardigheden.
We zijn hoe dan ook erkentelijk voor al diegenen die zich een inspannen om onderwijs van hoge kwaliteit te geven en bijstand te verlenen bij het bekend geraken met en de integratie in het multiculturele Europa. We zouden er voor moeten proberen te zorgen dat zoveel mogelijk kinderen hun moedertaal althans een deel van de tijd kunnen gebruiken op de Europese scholen. Anders zullen ze bij het verlaten van de school veel kennis hebben opgedaan, zonder evenwel in staat te zijn hun eigen taal naar behoren te spreken. 
Proinsias De Rossa (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, in de paar seconden die mij zijn toegewezen, wil ik graag het vraagstuk van de kinderen met speciale onderwijsbehoeften aan de orde stellen. Het verbaasde mij nogal dat ik de commissaris hier vanavond de belangen van deze kinderen hoorde verdedigen en hun zijn steun hoorde aanbieden, terwijl de Commissie in de praktijk de discriminatie van gezinnen met kinderen met speciale onderwijsbehoeften juist heeft verdedigd.
De ombudsman vond het nodig in dit Parlement met een speciaal verslag te komen naar aanleiding van een klacht die tegen de Commissie was ingediend door een gezin dat was gediscrimineerd. De Commissie verdedigde die discriminatie, ondanks het feit dat die in strijd was met de Europese Verdragen. De ombudsman concludeerde dat er sprake was van ongeoorloofde discriminatie. Het is triest te moeten zeggen dat dit geen op zichzelf staand geval is. Ook in een aantal andere gevallen zijn klachten ingediend tegen de Commissie, en ook in die gevallen werd de discriminatie door de Commissie verdedigd.
Ik steun het verslag-Honeyball en verzoek dit Parlement dringend zijn steun daarvoor uit te spreken, in het bijzonder voor de paragrafen 24, 25, 26 en 27, die over dit vraagstuk van de speciale onderwijsbehoeften gaan. Hierin wordt ook gesteld dat de Commissie ervoor moet zorgen dat er voldoende middelen beschikbaar zijn om te garanderen dat geen enkel kind de toegang tot het stelsel van de Europese scholen wordt ontzegd vanwege zijn of haar handicap. 
Tomáš Zatloukal (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik geloof dat mijn ervaringen als hoofd van een openbare middelbare school in een grote Tsjechische provinciestad, met een leerlingental van om en nabij dat van de Europese school in de Spaanse stad Alicante, mij goed plaatsen om iets te zeggen over de problemen waar de Europese scholen mee te kampen hebben.
Uit de mededeling van de Commissie blijkt dat de verschillende Europese scholen in hun mogelijkheden beperkt zijn als het gaat om financiële planning op de lange termijn. We hebben het dan over personeelsbeheer en strategieën voor het ontwikkelen van de school. Het is niet mogelijk om wat voor onderneming dan ook naar behoren te runnen als je op die punten zo weinig zekerheid hebt, en dit geldt des te meer voor een onderwijsinstelling. Ik vind het daarom een goede zaak dat schoolhoofden en raden van bestuur de bevoegdheid wordt verleend om zulke langetermijnbeslissingen te nemen. Zij weten immers het beste wat de behoeften van hun school zijn.
En dan wil ik nu graag een aantal gebieden noemen waar veranderingen kunnen worden doorgevoerd om zo het onderwijsniveau te verhogen. Veel van mijn collega’s hier zouden - net als docenten, onderwijsexperts en ouders in de meeste lidstaten - heftig protesteren als een leerlingental van maar liefst 32 per klas werd toegestaan. In de meeste plaatsen behoren klassen van een dergelijke omvang tot het verre verleden. In sommige Europese scholen zijn ze echter heel gewoon.
Klassen zijn doorgaans niet zo groot, maar het komt voor. Het spreekt voor zich dat kleinere klassen de leerkrachten in staat stellen verschillende leermethoden en -procedures te gebruiken. We mogen niet vergeten dat er leerlingen met speciale leerbehoeften zijn en dat leerlingen die het grootste deel van hun onderwijs ontvangen in een taal die niet hun moedertaal is, speciale aandacht behoeven. Als de EU-instellingen hun beloften van 50 jaar geleden om de kinderen van hun personeel goed onderwijs te verschaffen, gestand willen doen, dan zullen ze rekening moeten houden met deze bijzondere behoeften.
Tot slot wil ik graag mijn steun uitspreken voor het idee om naast het wel erg academisch gerichte Europese baccalaureaat een alternatief einddiploma in te stellen voor al die leerlingen die later een beroepsopleiding willen gaan volgen. Ik geloof verder dat het een goed idee zou zijn om een deel van de hulpmiddelen te reserveren voor de maatschappelijke en praktische vaardigheden die ieder kind met het oog op de toekomst dient te verwerven. Ik dank de rapporteur allerhartelijkst. 
Manolis Mavrommatis (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, om te beginnen wil ik de rapporteur, mevrouw Honeyball, gelukwensen met haar uitstekende werk. De doelstellingen van de Europese scholen kan je wellicht niet beter beschrijven dan met de woorden van Jean Monnet: kinderen van Europa, aldus Monet, die van kindsbeen af met elkaar opgroeien, raken vertrouwd met al de verschillende culturen. Zij leren te leven zonder vooroordelen en zo ontstaat en rijpt in hen het idee dat ze bij elkaar horen. Zij koesteren hun aarde vol liefde en trots en worden overtuigde Europeanen. Dankzij het onderwijs zullen zij klaar zijn om het werk van hun vaderen te voltooien en te consolideren en een verenigd en bloeiend Europa gestalte te geven.
Dus is de Europese school een instelling die de ideeën bevordert waarop de Europese Unie is gestoeld. Het is een instelling die de meertaligheid in ere houdt en bevordert, omdat leerlingen vanaf de kleuterschool in een multicultureel kader leren leven en handelen. De veertien huidige scholen bieden gemeenschappelijk onderwijs van hoge kwaliteit, dat in de toekomst essentieel zal blijken voor de Europese integratie.
Het Europese diploma dat de leerlingen krijgen, is hun paspoort tot de universiteit en het certificeert het Europese profiel van de toekomstige werknemers. Daarom is het belangrijk dat er meer Europese scholen worden gesticht, eventueel ook in de nieuwe lidstaten, wat ons een stap dichter zal brengen bij de Europese integratie.
Tot slot moet er een oplossing komen voor de overbevolking van de scholen, vooral van die in Brussel, opdat de kwaliteit van het onderwijs kan worden gehandhaafd. De Europese scholen zijn een instelling die bewaard moet blijven en moet evolueren volgens de vereisten van deze tijd. Omdat onderwijs het belangrijkste middel is om opvattingen te vormen en omdat, dixit Monnet, als kinderen in hun hoofd Europeanen worden, zij meer liefde zullen voelen voor hun aarde en resoluter zullen kiezen voor Europese eenwording.
Daniel Caspary (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik wil graag van de gelegenheid gebruik maken om een aantal vragen aan de Commissie te stellen, die betrekking hebben op de vier kleinere Europese scholen.
Ten eerste: is de Commissie het met mij eens dat de Europese school te Karslruhe zich duidelijk onderscheid van de drie andere kleine scholen, op grond van een sterke stijging van het aantal leerlingen in categorie I en II? Ten tweede: is de Commissie zich ervan bewust dat vandaag de dag meer dan zestig bedrijven uit de gehele regio rond om Karlsruhe categorie II-overeenkomsten hebben gesloten? Ten derde: kan de Commissie bevestigen dat de financiële bijdrage van de Commissie aan de Europese school te Karslruhe dankzij deze categorie II-overeenkomsten de afgelopen vijf jaar gehalveerd kon worden? Ten vierde: is de Commissie het met mij eens dat momenteel niet alleen categorie I-leerlingen van medewerkers van het Instituut voor Transuranen deze school bezoeken, maar ook circa vijftig kinderen van ouders die werkzaam zijn bij instellingen hier in Straatsburg, die daarbij gebruik maken van de dagelijkse busverbindingen?
Ten vijfde: is de Commissie het ermee eens dat de stad Karlsruhe onlangs grote sommen geld uit eigen zak heeft geïnvesteerd in een voorbeeldig project voor de sanering en uitbreiding van de school? Ten zesde: waarom is de Commissie in haar antwoord op mijn schriftelijke vraag van 16 juni jongstleden niet in staat mij het aantal leerlingen te noemen die in categorie I vielen binnen een straal van 100 kilometer rond de school? Kan de Commissie deze cijfers nog achterhalen en openbaar maken? Ten zevende het volgende: de rapporteur geeft met name aan het begin aan dat de categorie III-leerlingen niet voldoende schoolgeld betalen om alle kosten te kunnen dekken - hoe rechtvaardigt de Commissie dan het voorrecht voor medewerkers van de Commissie en andere ouders van categorie I-leerlingen dat zij helemaal geen schoolgeld hoeven te betalen? Dat is voor de burgers volstrekt onbegrijpelijk.
Commissaris Kallas, ik dank u hartelijk voor uw aandacht en uw bereidheid tot schriftelijke beantwoording van deze vragen. Ik wil u van harte uitnodigen aan het eind van een van de aanstaande plenaire vergaderingen eens met mij mee te gaan, zodat u zelf kunt zien hoe belangrijk deze school in Karslruhe is. 
Othmar Karas (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, zijn de Europese scholen het vlaggenschip van het Europese schoolwezen? Neen! Op welke plaats staan ze in de PISA-studie? Halen ze de gestelde kwaliteitseisen? Het antwoord is “neen”. Zijn de tekortkomingen uitsluitend terug te voeren op de begroting? Ook hierop is het antwoord “neen”. De lijst tekortkomingen wordt alsmaar langer, ouders en leerlingen klagen steeds harder. Er moeten nu maatregelen worden getroffen, zoals in het onderhavige verslag duidelijk naar voren komt.
Ik wil mijn tijd gebruiken om de klachtenbrieven die ik van ouders en leerlingen heb ontvangen, een stem te geven. Er wordt geklaagd over het te grote aantal leerlingen op Europese scholen. Op de school in Brussel zitten dit jaar 8 600 leerlingen, ofschoon er hoogstens 7 300 gepland zijn. De klassen zijn te groot. Leerlingen die veel in hun mars hebben, worden niet of nauwelijks uitgedaagd of gestimuleerd.
In het tweede schooljaar na de grote uitbreiding bestaat nog steeds niet de mogelijkheid de talen van de nieuwe lidstaten te leren. Het taalaanbod wordt snel kleiner, indien leerlingen het accent gaan leggen op natuurwetenschappelijke vakken.
De rol van de zogenaamde “educatieve adviseurs” blijft vooralsnog onduidelijk. Het ontbreekt bij de Europese scholen aan een adequate bestuurscultuur. Brieven worden niet beantwoord. De Europese scholen evenals de directies daarvan hebben een efficiënter disciplinair toezicht nodig. De controle door de lidstaten functioneert vaak niet en de controle op Europees niveau is met te weinig middelen toegerust.
De Commissie heeft in mei een petitie ontvangen van ouders van leerlingen binnen de Duitstalige afdeling van Woluwe, waarin zij uiting geven aan hun zorgen en waarin zij de fundamentele vraag stellen of er eigenlijk een vierde Duitstalige afdeling in Brussel wordt opgericht en of de Duitse afdeling gedwongen wordt van Woluwe naar Laken te verhuizen.
Mijnheer de commissaris, dit zijn vragen over vraagstukken, niet over geld. Ik vraag u ons uit te leggen hoe u met deze bedenkingen van de ouders omgaat. 
Siim Kallas,
   . - Mijnheer de Voorzitter, het moet mij nogmaals van het hart dat veel van deze vragen, of althans sommige ervan, niet aan mij, maar aan de Raad van Bestuur zouden moeten worden gesteld. Ik ken het probleem van de overvolle scholen in Brussel heel goed, want toen ik met mijn werk begon, werd mij gelijk duidelijk gemaakt dat er dringend behoefte was aan extra scholen.
Ik heb daarom de Belgische autoriteiten benaderd, die voor deze scholen verantwoordelijk zijn, en hen gevraagd de bouw van een nieuwe school te versnellen. Het bleek mij dat er sprake was van een heel merkwaardige situatie. Wij hebben een school, wij hebben drie categorieën leerlingen, wij hebben categorie III-leerlingen, en wij als Commissie zeggen dat het aantal ambtenaren van de Europese instellingen met kinderen is toegenomen en dat wij deze kinderen een normale schoolsituatie moeten bieden. Nu blijkt echter in de praktijk dat zij niet naar deze scholen toe kunnen omdat die overvol zitten, en dat de scholen zelf een heleboel categorie III-leerlingen hebben aangenomen.
De Commissie heeft de Raad van Bestuur herhaaldelijk gevraagd met de inschrijving van categorie III-leerlingen te wachten tot de opening van de vierde school in Laken, maar die heeft dat stelselmatig geweigerd. Dit is heel interessant: de Europese instellingen verstrekken geld en vragen in ruil daarvoor goede omstandigheden voor hun kinderen, maar de Raad van Bestuur beslist anders, en uiteindelijk beslissen zij wie er worden aangenomen en wie niet.
Wij zitten dan ook met een vreemde situatie. De Belgische autoriteiten vragen ons nu deze situatie met de instellingen zelf op te lossen, en dan kunnen wij weer met ze gaan praten over de financiën.
In Brussel wonen veel ambtenaren van Europese instellingen. Een aspect dat tot nu toe nog niet aan de orde is geweest, is dat van de verhouding met de plaatselijke autoriteiten. Dit is ook een groot probleem, dat ik nu echter graag wil laten rusten. Ik verzoek u dan ook dringend dit verslag te steunen. Laten wij als instellingen allemaal dezelfde lijn volgen en heel duidelijk maken dat wij behoefte hebben aan duidelijke richtsnoeren over dit onderwerp, inzichtelijker management en transparantere besluitvorming over al deze vraagstukken.
Dan kom ik op de meertaligheid. Voor mijzelf sprekend, kan ik alleen maar zeggen dat ik uit een heel klein landje kom, en dat meertaligheid en taalproblemen juist voor kleine landen een groot probleem vormen. Het enige wat ik kan doen, is de meertaligheid bevorderen. Wij zullen oplossingen zoeken, zodat het onderwijs in alle in de EU gebruikte talen kan worden voortgezet en de kinderen zoveel mogelijk in hun eigen nationale taal onderwijs kunnen krijgen. Daar gaat het uiteindelijk om.
Iemand stelde de vraag of deze scholen een soort getto zijn, of plekken waar niemand naar toe wil. Ik heb hier een klein onderzoekje naar ingesteld in Brussel. Natuurlijk staan deze scholen heel goed bekend en zijn zij zeer aantrekkelijk. Dat is de reden waarom men graag mensen van buiten af wil aantrekken. Het was heel interessant te horen dat er enige twijfel bestaat over de vraag of ook andere organisaties dan de Europese instellingen hun personeel plaatsen voor categorie I-leerlingen kunnen bieden. Wij zullen deze vraag zeker onderzoeken.
Wat Karlsruhe betreft, begrijp ik dat u niet onmiddellijk mondelinge antwoorden van mij verwacht. Deze vraag kan, zoals u zei, ook via de schriftelijke procedure worden beantwoord. Ik zal dat met genoegen doen en ik zal u zeker alle informatie met betrekking tot de school in Karlsruhe verstrekken.
Met betrekking tot de specifieke vraag die is gesteld over de discriminatie van leerlingen met speciale onderwijsbehoeften, wil ik opmerken dat er volgens mijn informatie geen sprake is geweest van discriminatie, maar dat het hier uitsluitend ging om de vraag hoe in dit speciale geval alle kosten moesten worden verdeeld. De ouders is verzocht wat extra bij te dragen. Uiteraard hebben wij een speciale tegemoetkoming voor kinderen met speciale onderwijsbehoeften, maar in dit speciale geval hebben wij de ouders om een extra bijdrage gevraagd. Dat is de informatie zoals ik die heb.
Ik wil benadrukken dat deze scholenkwestie een bijzonder belangrijk onderwerp is, en ik kan u verzekeren dat de Commissie het heel serieus neemt. Maar laten we ook de situatie als geheel goed in het oog houden: hoe komt besluitvorming in deze sector normaal gesproken tot stand? Hoe worden besluiten genomen, hoe worden strategieën vastgesteld? Nogmaals, in dit speciale geval wordt, net als overigens in veel andere gevallen, een verantwoordelijkheid gevraagd van spelers die niet zo direct bij de besluitvorming betrokken zijn. De consequenties van de besluiten zijn dan ook voor anderen dan degenen die de besluiten moeten nemen.
Uiteraard zijn ook de financiële kanten heel belangrijk. Ik heb het al eerder gezegd: juist als het gaat om zaken als onderwijs en cultuur, mopperen de mensen soms dat we het al weer over de financiën hebben, maar daar is nu eenmaal niets aan te doen. De financiën vormen een soort gemeenschappelijke noemer, en in dit speciale geval moet ik zeggen dat wij niet tevreden zijn over de manier waarop de financiering van het stelsel van de Europese scholen momenteel geregeld is.
U weet net zo goed als ik dat dit soort dingen ineens volledig uit de hand kan lopen. Dit kan heel gevaarlijke gevolgen hebben, zoals we ook hebben gezien bij de Europese instellingen, en het kan enorme schade toebrengen aan het beeld dat men van ons werk heeft. Ik wil daarom ook op dit specifieke punt uw steun vragen als wij met bepaalde voorstellen komen om bijvoorbeeld het begrotingsbeheer te verbeteren, zoals we dat ook in andere gevallen hebben gedaan.
Over de agentschappen wil ik nog opmerken dat er uiteraard een sterke wens bestaat om overal in Europa nieuwe agentschappen en nieuwe instellingen op te richten. Ik ben het van harte eens met het standpunt dat hierbij ook de onderwijsaspecten moeten worden betrokken. De Commissie vraagt dan ook zeker de steun van het Parlement. Zij vraagt het Parlement ook om heel zorgvuldig te zijn en al deze voorstellen inzake alle mogelijke gevolgen heel grondig te bestuderen, met inbegrip van de gevolgen voor de ontwikkeling van het stelsel van de Europese scholen. 
Proinsias De Rossa (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik vrees dat de commissaris over de kwestie van de discriminatie onjuist is geïnformeerd.
In de samenvatting van de aanbeveling van de ombudsman van 27 mei 2005 staat: 'De conclusie van de ombudsman is dat de financiële aspecten van de situatie een ongerechtvaardigde vorm van discriminatie vormden. In zijn ontwerpaanbeveling stelt hij daarom dat de Commissie de noodzakelijke maatregelen moet nemen om ervoor te zorgen dat van ouders van kinderen met speciale onderwijsbehoeften, die vanwege de ernst van hun handicap niet worden toegelaten tot de Europese school, niet mag worden geëist dat zij bijdragen in de onderwijskosten van hun kinderen.'
De conclusie van de ombudsman was dus duidelijk dat hier sprake was van discriminatie. Ik vraag de commissaris op dit feit in te gaan en mij zijn mening daarover schriftelijk kenbaar te maken. 
De Voorzitter. -
   De Commissie heeft terdege nota genomen van uw vraag, waarop u een antwoord zult ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats. 

