

De Voorzitter.
   Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
- het verslag (A6-0202/2006) van Jerzy Buzek, namens de Commissie industrie, onderzoek en energie, over het voorstel voor een besluit van het Europees Parlement en de Raad betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor activiteiten op het gebied van onderzoek, technologische ontwikkeling en demonstratie (2007 tot 2013) (COM(2005)0119 – C6-0099/2005 – 2005/0043(COD)), en
- het verslag (A6-0203/2006) van Jerzy Buzek, namens de Commissie industrie, onderzoek en energie, over het voorstel voor een besluit van de Raad betreffende het zevende kaderprogramma van de Europese Gemeenschap voor Atoomenergie (Euratom) voor onderzoeks- en opleidingsactiviteiten inzake kernenergie (2007-2011) (COM(2005)0119 – C6-0112/2005 – 2005/0044(CNS)). 
Janez Potočnik,
   . Mijnheer de Voorzitter, vandaag is een belangrijke dag voor de wetenschap. Met uw steun kunnen we een onderzoeksprogramma van 54,5 miljard euro tegemoet zien dat aan het eind van dit jaar van start moet gaan. 54,5 miljard euro in huidige prijzen is minder dan we hadden voorgesteld, maar het is een substantiële stijging ten opzichte van het huidige programma en daar moeten we ook het Parlement voor bedanken. Samen maken we van het zevende kaderprogramma een programma dat de groei en de werkgelegenheid gaat aandrijven en ons op de juiste koers gaat zetten naar een duurzaam en gezond Europa.
Het is ook een programma voor een sterker Europa: onderzoek verenigt in diversiteit. Om dat te bereiken hebben we samenwerking, ideeën, mensen en capaciteit nodig en dat zijn ook de titels van de vier hoofdlijnen van het kaderprogramma.
Het samenwerkingsprogramma zal onze grootste talenten uit heel Europa bij elkaar brengen voor onderzoek en ontwikkeling en het vinden van antwoorden op economische kansen en maatschappelijke uitdagingen, bijvoorbeeld op de terreinen gezondheid en energie. De ideeënprogramma’s zullen nieuwe denkrichtingen introduceren voor het ondersteunen en het doen van onderzoek in Europa. Het mensenprogramma zal de beste wetenschappers aantrekken en motiveren om overal in Europa en daarbuiten te werken ten behoeve van het Europese onderzoek. Het capaciteitsprogramma zal ervoor zorgen dat Europa erop kan vertrouwen dat er overal in Europa excellente onderzoekscapaciteit beschikbaar zal zijn.
Door de vele energie die we steken in vereenvoudiging zullen de beste kandidaten willen deelnemen, ongeacht hun omvang of herkomst, en zullen we het hoogste rendement op onze investering krijgen.
Ik ben onder de indruk van de consensus die in het Parlement is ontstaan over een kaderprogramma dat strookt met onze ambities. Ik wil de heer Chichester, voorzitter van de Commissie onderzoek, ontwikkeling en energie, de rapporteur, de heer Buzek, de schaduwrapporteurs en alle andere leden van het Parlement die dit mogelijk hebben gemaakt, oprecht bedanken.
Uw doel is het verder verbeteren van het zevende kaderprogramma. Het doet me genoegen dat ik u kan zeggen dat de Commissie niet minder dan tweederde van uw amendementen zal kunnen aanvaarden, hetzij in hun geheel, hetzij in beginsel. Een aantal andere amendementen zijn naar ons oordeel te gedetailleerd voor het zevende kaderprogramma of bestrijken een veel groter terrein dan alleen onderzoek en ontwikkeling. We zullen het daar snel over eens worden. Een paar amendementen zijn problematisch voor de Commissie. Het gaat dan om onderwerpen waarbij we het erover eens zijn dat ze belangrijk zijn en prioriteit verdienen, maar nog niet over hoe we ze moeten aanpakken. Ik denk niet dat deze amendementen een struikelblok zullen vormen. Voorbeelden zijn het voorstel om ruimte en veiligheid samen als één prioriteit te zien, het voorstel om geen kwantitatieve doelstelling voor de participatie van het midden- en kleinbedrijf vast te stellen, het voorstel om geen steun te geven in het mensenprogramma voor interregionale mobiliteit binnen hetzelfde land, en het voorstel voor de instandhouding van de flexibiliteit in het kader van de technologieplatforms, de “bottom-up”-benadering en de gerichtheid op de industrie bij het vaststellen van de strategische onderzoeksagenda’s en het richting geven aan de implementatie daarvan.
Ik wil nu kort ingaan op twee punten waarover u intensief gedebatteerd heeft.
Ik wil beginnen met de Europese Onderzoeksraad. Dit is waarschijnlijk de meest opwindende nieuwe ontwikkeling in het Europese onderzoekslandschap. Krachtige steun van het Parlement zal helpen om dit te verwezenlijken. We moeten de structuur goed krijgen, zodat de onafhankelijkheid die nodig is om wetenschappelijke excellentie te krijgen gegarandeerd is, en we moeten de administratieve capaciteit creëren om te waarborgen dat er efficiënt gewerkt kan worden. De Gemeenschapsmethode kan dat garanderen en het is daarom dat we hebben voorgesteld om de Europese Onderzoeksraad op te zetten binnen het kader van de Europese instellingen. Ik ben er zeker van dat we een groot deel van de inhoud van de amendementen van het Parlement op een zodanige wijze zullen kunnen inpassen dat er ook een basis ontstaat voor het bereiken van overeenstemming met de Raad. Ik vrees echter dat een evaluatie in 2008, wanneer het programma nog maar één jaar operationeel is, niet erg zinvol is. Ook al heb ik alle begrip voor de wens van het Parlement om geassocieerd te worden met het succes van de Europese Onderzoeksraad, denk ik niet dat we de juiste wettelijke grondslag hebben om te kunnen beslissen over de follow-up van de evaluatie in een medebeslissingsprocedure.
Ik maak me echter de meeste zorgen over de voorstellen om de toekomstige structuur van de Europese Onderzoeksraad nu al vast te stellen. Welke boodschap zouden we afgeven met zo’n automatische verandering van de structuur? Dat de structuur in eerste instantie niet goed was? Dat de Europese Onderzoeksraad die we instellen niet onafhankelijk zal zijn? Ik kan die redeneertrant simpelweg niet accepteren. Het draagt niet bij aan de verwezenlijking van ons gezamenlijke doel van een Europese Onderzoeksraad waar we allemaal trots op kunnen zijn. Ik vind dat we een onafhankelijke en efficiënte Europese Onderzoeksraad moeten creëren. Ik heb professor Kafatos, voorzitter van de Wetenschappelijke Raad van de Europese Onderzoeksraad, verschillende malen horen zeggen dat juist de structuur die de Commissie heeft voorgesteld, en ook het standpunt dat de Commissie heeft ingenomen, daarvoor zullen zorgen.
Wij stellen voor dat er een onafhankelijke evaluatie wordt uitgevoerd, waarbij de verschillende partijen, niet in de laatste plaats de Wetenschappelijk Raad, volledig zijn betrokken, en die op tijd wordt uitgevoerd om de toekomstige structuur van de Europese Onderzoeksraad niet later dan in 2010 te kunnen vaststellen. De evaluatie moet expliciet kijken naar de voor- en nadelen van respectievelijk een structuur die gebaseerd is op een uitvoerend agentschap en een structuur die gebaseerd is op artikel 171 van het Verdrag. De structuren en mechanismen van de Europese Onderzoeksraad moeten vervolgens overeenkomstig de bevindingen worden gewijzigd. Dat moet gebeuren in samenspraak met het Parlement, maar altijd met de blik gericht op het behoud van de totale immuniteit van de Europese Onderzoeksraad voor politieke beïnvloeding.
Wat betreft de administratie- en personeelskosten van de Europese Onderzoeksraad: ja, we willen een slanke en kosteneffectieve uitvoeringsstructuur, maar nee, op dit moment hebben we te weinig kennis om strenge en specifieke limieten voor de administratieve kosten op te leggen, waarmee we het functioneren van de Europese Onderzoeksraad van het begin af aan zouden kunnen ondermijnen.
Dan wil ik het nu hebben over het stamcelonderzoek. Ik weet dat velen van u hier intensieve debatten over hebben gevoerd en ik wil meteen al zeggen dat ik diep respect heb voor elke persoonlijke opvatting. De Commissie heeft geleerd van het diepgaande debat over dit punt tijdens de onderhandelingen over het zevende kaderprogramma. We zijn ervan overtuigd, gezien de verschillende benaderingen die er in Europa bestaan, dat we alleen met een voorstel kunnen komen voor een verantwoordelijke, voorzichtige en praktische aanpak, waarbij we dit soort onderzoek van geval tot geval evalueren en selecteren en bepaalde specifieke onderzoeksterreinen uitsluiten.
De procedure die is vastgesteld voor het zesde kaderprogramma waarborgt dat we door dit onderzoek voluit de confrontatie kunnen aangaan met een aantal belangrijke uitdagingen op het gebied van de gezondheid en de hoop van de betrokken patiënten. Tegelijkertijd wordt door deze procedure het respect voor fundamentele ethische principes gewaarborgd op een wijze die uniek is voor een onderzoeksprogramma waar 25 of meer landen bij betrokken zijn. Deze procedure heeft bewezen dat hij goed werkt en aanvaardbaar is voor de lidstaten en voor de wetenschappers. Wat wij voorstellen is niets meer en niets minder dan dat de procedure wordt voortgezet in het zevende kaderprogramma.
De Commissie is zeer positief gestemd over het resultaat van de stemming over dit punt in de Commissie industrie, onderzoek en energie, dat geheel in lijn is met het voorstel van de Commissie en zelfs nog meer nuttige verheldering verschaft. Het zou misleidend zijn om een afwijking van deze aanpak voor te stellen als een echt compromis tussen voor- en tegenstanders van embryonaal stamcelonderzoek. De introductie van een sluitingsdatum die bepaalt of stamcellijnen van menselijke embryo’s wel of niet in aanmerking komen voor Gemeenschapsfondsen zou vérstrekkende consequenties hebben. Er bestaat geen wetenschappelijke of objectieve basis voor zo’n sluitingsdatum. En het zou Europese onderzoekers misschien afhouden van het gebruik van de lijnen die ze zelf hebben gecreëerd en dwingen lijnen te gebruiken die buiten Europa zijn geproduceerd. Bovendien zou het de toegankelijkheid tot de beste lijnen ernstig bemoeilijken, en in dit zeer nieuwe onderzoeksveld zijn dat over het algemeen de meest recente. Het zou de toegang tot specifieke stamcellijnen die onmisbaar zijn voor patiënten in hoge mate beperken.
Met andere woorden, het moet duidelijk zijn dat elke datum de kwalificatie “wetenschappelijke excellentie” in deze sector in gevaar zal brengen, een kwalificatie die ik heel graag aan dit zevende kaderprogramma wil verbinden, zolang er maar volledig rekening wordt gehouden met ethische zorgen, en ik denk dat dat volledig het geval is in ons voorstel.
Een laatste woord over subsidiariteit: de huidige strenge procedures en beperkingen die gelden voor embryonaal stamcelonderzoek eerbiedigen volledig het subsidiariteitsbeginsel. Vertrouwen op de ethische normen van de meest restrictieve dan wel de meest liberale landen zou eenvoudigweg tegen de basisbeginselen van de Europese Unie ingaan.
Ik kan deze inleiding niet afsluiten zonder de zeer brede overeenkomst over het Euratom-programma te noemen, waaronder het belangrijke internationale wetenschappelijke ITER-project en het Gezamenlijk Centrum voor Onderzoek vallen, dat door u zo’n belangrijke taak is toebedacht.
Ik ben erg nieuwsgierig naar het vervolg van het debat en ik hoop dat ik aan het eind nog enkele concluderende opmerkingen kan maken. Dit Parlement heeft werkelijk geweldige vooruitgang geboekt. Ik hoop dat we dit momentum kunnen vasthouden. Als we willen dat het zevende kaderprogramma op tijd van start gaat, zullen we allemaal een tandje hoger moeten schakelen. Tijd is belangrijk! Het zevende kaderprogramma is een centraal onderdeel van de Lissabon-strategie voor groei en werkgelegenheid. Het is om die reden dat Europa op tijd kan en moet leveren. Dat zal een belangrijk signaal zijn aan onze partners in de wereld, aan heel Europa en aan onze wetenschappelijke gemeenschap.
Ik denk dat onze drie instellingen het nog nooit zo eens zijn geweest bij het nemen van een besluit over een kaderprogramma. Met uw hulp zullen we de huidige doelstellingen op tijd kunnen verwezenlijken en onze onderzoekers vanaf eind dit jaar laten deelnemen in het zevende kaderprogramma en in de vorming van een Europese onderzoeksruimte waarin kennis wordt omgezet in echte groei en echte banen. Samen kunnen we bewijzen dat Lissabon weer helemaal terug is.
Jerzy Buzek (PPE-DE ),
   . Mijnheer de Voorzitter, na meer dan een jaar van intensieve debatten zal het Europees Parlement overmorgen in eerste lezing stemmen over het zevende kaderprogramma.
Het verslag is de vrucht van de inspanningen van veel mensen die ik nu hartelijk zou willen bedanken; te weten het Luxemburgse, Britse en Finse voorzitterschap, en vooral ook het Oostenrijkse voorzitterschap, de Europese Commissie met een speciale vermelding van commissaris Potočnik, de leden en het bureau van de Commissie industrie, onderzoek en energie en met name ook de schaduwrapporteurs die hier vandaag in de zaal aanwezig zijn, de rapporteurs voor advies van acht vakcommissies van het Parlement. Ik zou tevens de coördinatoren en adviseurs van de fracties, en de adviseurs en ambtenaren van de Commissie Industrie, onderzoek en energie dank willen zeggen.
Het debat in het Europees Parlement was open en transparant. In bepaalde periodes werd er elke dag een paar uur vergaderd door de werkgroepen. Iedereen heeft de kans en de tijd gekregen om zijn zegje te doen. Ik ben van mening dat onze samenwerking vruchten heeft afgeworpen in de vorm van een goed verslag.
Ik heb ook een groot aantal conferenties, seminars en vergaderingen bijgewoond buiten het Europees Parlement, die door de Europese Commissie, de lidstaten, universiteiten, regio’s, en niet-gouvernementele organisaties werden georganiseerd. Er was overal veel interesse voor onderzoek en opleiding op Europees niveau. Dit enthousiasme en dit potentieel moeten benut worden en de verwachtingen die men aan het zevende kaderprogramma stelt, moeten ingelost worden.
Het is geen makkelijk debat geweest en het ontbreken van financiële vooruitzichten heeft in dat opzicht zeker niet geholpen. De samenwerking met commissaris Potočnik en de Commissie is echter bijzonder waardevol gebleken. 
De begroting die uit de onderhandelingen is gekomen, is zeker niet ideaal, maar dat er meer dan vijftig miljard euro voor onderzoek, wetenschap en innovatie is uitgetrokken, toont aan dat de Europese Unie op de goede weg is. De weg van de Lissabon-strategie en een kenniseconomie.
Het Europees Parlement heeft zich een groot voorstander getoond van de structuur en de hoofdpunten van het zevende kaderprogramma. Dit programma maakt werk van de aanbevelingen uit het rapport-Kok en het rapport-Marimon en met name ook van het verslag-Locatelli dat begin 2005 door het Europees Parlement werd voorgelegd. Het zevende kaderprogramma bevat dan ook geheel nieuwe ideeën en instrumenten, zoals de Europese Onderzoeksraad die zich zal bezighouden met fundamenteel onderzoek, gemeenschappelijke technologische initiatieven die gericht zijn op samenwerking tussen wetenschap en bedrijfsleven en op innovatie, dan wel initiatieven zoals investeringen in de onderzoeksinfrastructuur.
We hebben ook nieuwe thematische prioriteiten, namelijk veiligheid, ruimte en sociaal-economisch onderzoek. Het zevende kaderprogramma sluit ook naadloos aan op het zesde kaderprogramma – het uitbouwen van een Europese onderzoeksruimte waar de heer Busquin, de vorige commissaris, mee begonnen is. De continuïteit van het programma is terug te vinden in de huidige thematische prioriteiten en we bouwen voort op de uitstekende ervaringen met mobiliteit en de opleiding van wetenschappers, met name het Marie Skłodowska-Curie-programma.
Het Europees Parlement heeft zijn eigen prioriteiten in het zevende kaderprogramma. Ik zal de vier belangrijkste noemen. Ten eerste, uitmuntendheid als criterium voor alle projecten en besluiten die onder het programma vallen. Om deze doelstelling te bereiken moet het potentieel van elk project optimaal worden benut: ervaring, onderzoeksinfrastructuur, de aanwerving van de beste wetenschappers, successen in verschillende landen en regio’s van de Unie en een doelmatig gebruik van de financiële middelen. Ten tweede, het hoofdstuk “Mensen” en alle initiatieven om het potentieel van de Europese onderzoekers tot volle bloei te laten komen en de braindrain een halt toe te roepen. De derde prioriteit van het Parlement, die wordt beschreven in het hoofdstuk „Ideeën” en die verband houdt met de Europese Onderzoeksraad, is het fundamenteel onderzoek. De Europese wetenschappers wachten al jaren op zo’n initiatief. De vierde prioriteit van het Europees Parlement is dat het accent moet liggen op innovatie, het overwinnen van de Europese paradox – goed onderzoek, maar relatief weinig innovatie. Wetenschap en technologie moeten elkaar vinden, de universiteiten en het bedrijfsleven moeten elkaar vinden en daarom moeten we oog hebben voor de rol die het midden- en kleinbedrijf kan spelen in op het gebied van onderzoek. De Europese technologieplatforms kunnen op onze volledige steun rekenen.
Het Europees Parlement heeft de voorbereidingen voor het zevende kaderprogramma gekoppeld aan het programma voor concurrentie en innovatie. Ik zou de rapporteur, de heer Chatzimarkakis willen bedanken voor een uiterst vruchtbare samenwerking.
Er zijn ongeveer 1700 amendementen ingediend, wat getuigt van de enorme belangstelling voor het programma. Elk amendement was de neerslag van gesprekken en vergaderingen, die vaak niet meteen naast de deur plaatsvonden. Door compromissen te sluiten, zijn we er uiteindelijk in geslaagd het aantal amendementen terug te brengen tot 315, zonder dat de structuur of de uitgangspunten van het programma daardoor in het gedrang zijn gekomen.
Ik zou de belangrijkste inhoudelijke punten in verband met de amendementen kort willen toelichten. Op de eerste plaats hecht het Parlement de meeste waarde aan de compromisamendementen en die amendementen zullen voor ons dan ook het zwaarst doorwegen in de onderhandelingen met de Raad en de Commissie. Ten tweede is het begrotingsamendement van bijzonder belang, aangezien dat de prioriteiten van het Europees Parlement weerspiegelt, met andere woorden, mensen, de Europese Onderzoeksraad, fundamenteel onderzoek, het midden- en kleinbedrijf, energie en volksgezondheid. Ten derde wil ik er geen enkele twijfel over laten bestaan dat de Europese Onderzoeksraad volledig onafhankelijk en autonoom moet zijn. Ten vierde is het van wezenlijk belang dat de procedures worden vereenvoudigd en dat het midden- en kleinbedrijf makkelijker kan deelnemen aan het kaderprogramma. Ten vijfde moeten wetenschappers in de ontwikkelingsfase een belangrijke rol spelen, aangezien zij vaak de grootste creativiteit en vindingrijkheid aan de dag leggen. Daarom moeten we hun carrièremogelijkheden in Europa kunnen bieden. Ten zesde moeten de thematische prioriteiten, veiligheid en ruimte, van elkaar gescheiden blijven. Tot slot heb ik als rapporteur getracht om een compromis te vinden met een zo ruim mogelijk draagvlak in verband met embryonaal stamcelonderzoek. Dat was geen makkelijke opdracht en ik hoop dat we donderdag een oplossing zullen vinden waar een duidelijke meerderheid van het Parlement achter kan staan.
Voor wat Euratom betreft, heeft de Commissie industrie, energie en onderzoek met een grote meerderheid het voorstel van de Europese Commissie aangenomen. Ik zou hier mijn waardering willen uitspreken voor het werk van het gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek van de Europese Unie. Het onderzoek dat in dit centrum wordt gedaan, maakt deel uit van het kaderprogramma en levert bijzonder waardevolle resultaten op.
Tot slot zou ik willen onderstrepen dat het Europees Parlement zich in de beraadslagingen over het zevende kaderprogramma van zijn snelste, efficiëntste en meest vastberaden kant heeft laten zien. Het heeft blijk gegeven van een grote rijpheid en politiek verantwoordelijkheidsgevoel. Ik hoop dat dit tempo niet zal verslappen en dat het zevende kaderprogramma op 1 januari 2007 van start zal kunnen gaan.
De Europese wetenschappers en het bedrijfsleven verwachten een vlotte start van het zevende kaderprogramma. Iedereen in de Europese Unie wacht op het welslagen van de Lissabon-strategie. 
Marilisa Xenogiannakopoulou (PSE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik onze rapporteur, de heer Buzek, danken voor zijn uitstekende werk.
Ons debat van vandaag over het zevende kaderprogramma is van groot belang. Het betreft het vermogen van Europa om een efficiënte strategie voor duurzame ontwikkeling te creëren, door te investeren in kennis en in de toekomst, een beleid dat Europa in staat zal stellen de internationale concurrentie voor te blijven en niet via de uitverkoop van werknemersrechten en het ontmantelen van de sociale welvaartstaat, maar via investeringen in onderwijs, onderzoek, innovatie en uitmuntendheid.
Daarom ondersteunen wij als Parlement de vraag naar meer kredieten voor het zevende kaderprogramma. Jammer genoeg overheerste op de Europese Raad van december een restrictieve boekhoudkundige logica, voor alle begrotingsvooruitzichten en meer bepaald voor onderzoek en technologie. De geloofwaardigheid van de regeringen staat hiermee op het spel, wanneer zij vlotjes aanzienlijke doelstellingen poneren voor de groei en het concurrentievermogen van de Europese economie en vervolgens niet de politieke wil opbrengen om het onderzoeks- en technologiebeleid naar behoren te financieren.
Dankzij hardnekkig onderhandelen heeft het Parlement het compromis van 50 521 000 euro bereikt, wat de vooruitzichten voor het programma enigszins verbetert. Het volstaat echter helemaal niet om de reële behoeften te dekken. Het is beslist positief dat 100 000 000 euro extra is verkregen voor de toegang van het MKB tot innoverende technologieën, want iedereen erkent hun bijdrage aan de groei en de werkgelegenheid. Het is ook belangrijk dat de energiesector voor 150 000 000 euro steun heeft gekregen, want de verdere verspreiding van hernieuwbare energiebronnen en het rationele gebruik van energie zijn van vitaal belang.
Ik wil tevens benadrukken dat het belangrijk is dat alle regio's van de Europese Unie toegang krijgen tot het kaderprogramma als een elementair beleid van lange termijn voor ontwikkeling, convergentie en sociale samenhang met als centrale doelstelling het dichten van de digitale kloof en de onderzoeks- en innovatiekloof binnen Europa. 
Alyn Smith (Verts/ALE ),
   Mijnheer de Voorzitter, onderzoek en de versterking van de Europese economie vormen het nieuwe verhaal van Europa. Eerst ging Europa over kolen en staal, en daarna over landbouw en visserij. In de toekomst zal Europa over onderzoek en ontwikkeling gaan, en over waar Europa voor toegevoegde waarde kan zorgen bij het coördineren van deze twee zaken.
Uit het oogpunt van ontwikkeling zou ik zeggen dat het om regionale ontwikkeling moet gaan. Er bestaat een duidelijke complementariteit tussen beide agenda’s. De partners die de prachtige onderzoeksagenda die we op Europees niveau hebben vastgesteld in de praktijk moeten uitvoeren, zijn de steden en de regio’s en de bedrijven in die steden en regio’s. Die complementariteit is van vitaal belang voor de coördinatie van het beleid, want voorkomen moet worden dat een deel van de Commissie één agenda vaststelt en een ander deel van de Commissie een andere agenda en dat de complementariteit niet is wat zij zou kunnen zijn.
Ik denk dat het ook nuttig is dat ik hier verklaar dat ik en vele anderen met mij veel meer synergie in het zevende kaderprogramma - en ook in het achtste kaderprogramma - willen zien tussen de structuurfondsen en de onderzoeksfondsen. De beschikbare middelen voor het zevende kaderprogramma zijn veel lager dan wij gewild hadden, maar het is nog belangrijker dat we de voordelen van de synergie tussen de twee begrotingslijnen maximaliseren. Dat debat zal ook bij het achtste kaderprogramma nog gevoerd worden, maar voor nu wil ik de rapporteur feliciteren met zijn Hercules-arbeid. Wij steunen dit compromis. 
Thijs Berman (PSE ),
   . Voorzitter, mijn complimenten aan Jerzy Buzek voor zijn lange en intensieve arbeid, en aan de Commissie natuurlijk. Het zevende kaderprogramma is een enorme stap vooruit voor de wetenschap in de Europese Unie met een ingrijpend verhoogd budget. Voor de bio-economie zoals het hoofdstuk heet, dat wil zeggen voor agronomisch onderzoek, is het een veel grotere stap vooruit omdat dit onderzoek eindelijk een zelfstandig hoofdstuk zal krijgen en dat is essentieel voor al het agronomisch onderzoek. Een enorme verbetering.
Dat moet ook, want de landbouw is in een snelle transformatie, technologisch van voeding naar voeding én bio-energie én vervanging van fossiele brandstoffen en plastics, maar ook in een andere transformatie, van organisatiestructuren. Ook voor dat onderzoek is ruimte nodig en die komt er.
Eén kritiekpuntje. Er is een amendement van de Commissie landbouw geweest dat ook is goedgekeurd en waarin wordt aangedrongen op het delen van onze kennis met arme landen in de wereld waar landbouw zo belangrijk is. Ik zou graag van de Commissie de toezegging willen hebben dat dit delen van kennis zal worden doorgezet, ook in het zevende kaderprogramma. Dit delen van kennis moet er komen, want pas dan zal het kaderprogramma in dienst staan van hetgeen waarvoor we eigenlijk zouden moeten staan met de EU in de wereld, te weten een sociale en duurzame globalisering. 
Rosa Miguélez Ramos (PSE ),
   Mijnheer de Voorzitter, de behandeling die de visserijsector in het zevende kaderprogramma krijgt, is in openlijke tegenspraak met uitspraken van de hoogste autoriteiten van de Gemeenschap en van de lidstaten over de prioriteiten bij de tenuitvoerlegging van het nieuwe gemeenschappelijk visserijbeleid, en bovendien is zij in tegenspraak met het beleid dat de Europese Commissie onlangs heeft gepresenteerd - de grote prioriteit van de heer Barroso -: een geïntegreerd maritiem beleid ofwel een gemeenschappelijk beleid met een holistische visie op de zeeën.
In dit opzicht, dames en heren, wil ik er hier aan herinneren, namens de Commissie visserij, dat meer investeringen in wetenschappelijk onderzoek nodig zijn teneinde meer kennis te vergaren over het potentieel van het mariene milieu en de mariene ecosystemen, niet alleen - en ik blijf op dit punt hameren - in het belang van de visserij, maar ook met het oog op andere belangrijke zaken als vervuiling, de klimaatverandering, de vooruitgang in de gezondheidszorg en de farmacologie, de voedselvoorziening ten behoeve van mens en dier en de ruimtelijke ordening van de kustgebieden.
Kortom, dames en heren, ik wil zeggen dat wij alle amendementen zullen steunen die zo’n integratie van het visserijbeleid in het zevende kaderprogramma bepleiten. 
Aloyzas Sakalas (PSE ),
   – De Commissie juridische zaken heeft zich gebogen over de ethische vragen rond het gebruik van embryonale stamcellen. Embryonale stamcellen verschillen van gewone stamcellen in de zin dat ze nog niet gedifferentieerd zijn, waardoor elk onderdeel van het menselijke organisme eruit gevormd kan worden. Bij het opstellen van het advies van de commissie heb ik twee ethische standpunten voorgelegd:
1) het gebruik van embryonale stamcellen voor de behandeling van ongeneeslijke ziekten als diabetes, Parkinson, hartinfarcten, enzovoort. Dat zou helpen om vroegtijdig sterven bij volwassenen te voorkomen, maar het embryo zelf zou doodgaan, en
2) bescherming van het embryo, maar de laatste hoop wegnemen van mensen die aan ongeneeslijke ziekten lijden.
Een meerderheid van de commissie heeft gestemd voor het tweede standpunt.
Ik persoonlijk ben blij dat de Commissie industrie, onderzoek en energie een compromis heeft gevonden en de daarbijbehorende amendementen heeft ingediend, en ik stel voor dat we die aannemen. 
Hiltrud Breyer (Verts/ALE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag nog eens duidelijk maken dat de heer Sakalas hier een persoonlijke mening heeft geuit. De Commissie juridische zaken heeft niet twee standpunten. De Commissie juridische zaken neemt een helder, ondubbelzinnig standpunt in waarmee zij deze financiering van embryonale stamcellen heeft afgekeurd. Ik zou...
De Voorzitter.
   – Mevrouw Breyer, ik moet u erop wijzen dat we het debat van de Commissie juridisch zaken niet kunnen heropenen. De heer Sakalas spreekt duidelijk op persoonlijke titel. 
Britta Thomsen (PSE ),
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de ongelijke behandeling van mannen en vrouwen is zeer overheersend in de wereld van de wetenschap. Dat belemmert het bereiken van de doelstellingen van Lissabon, en het is een barrière voor het concurrentievermogen van Europa. Juist het feit dat Europese vrouwen nog steeds ondervertegenwoordigd zijn in de wereld van de wetenschap, is een teken dat Europa een reusachtig potentieel heeft dat niet wordt gebruikt. Het is een feit dat vrouwen moeite hebben om onderzoeksbanen te krijgen, enkel en alleen omdat ze vrouw zijn. Hoewel het aantal vrouwelijke kandidaten tegenwoordig in bijna alle Europese landen groter is dan het aantal mannelijke kandidaten, komen vrouwen grote hinderpalen tegen op de door mannen gedomineerde wetenschappelijke arbeidsmarkt. Daar moeten we iets aan doen. Daarom is het belangrijk dat de Commissie bij de evaluatie van het zevende kaderprogramma rekening houdt met de genderproblematiek en er mede aan bijdraagt dat de jonge vrouwelijke kandidaten in de concurrentie om de onderzoeksmiddelen dezelfde mogelijkheden krijgen als mannen.
De samenstelling van de nieuwe Europese Onderzoeksraad is ronduit een schandaal. Van de 22 aangewezen onderzoekers zijn er slechts vier vrouw. De EU heeft een aantal algemene regels voor gelijke behandeling, en die regels moeten natuurlijk ook gelden voor de Europese onderzoeksraad. Wij hebben in de Commissie rechten van de vrouw en gendergelijkheid voorgesteld dat de Onderzoeksraad evenwichtig over de seksen wordt verdeeld in die zin dat dat de Raad altijd voor minstens 40 procent uit elk der seksen bestaat. Mijnheer de commissaris, ik hoop echt dat u erover wilt nadenken wat voor signaal wij afgeven aan de Europese onderzoekswereld door zo’n scheve gendersamenstelling te presenteren. Het draagt in elk geval niet bij aan het opheffen van de genderverschillen op de wetenschappelijke arbeidsmarkt.
Paul Rübig,
   . Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris Potočnik, geachte dames en heren, allereerst wil ik onze rapporteur gelukwensen met het feit dat hij zich voortreffelijk heeft gekweten van een uiterst moeilijke taak. Hieruit blijkt wel dat ook vertegenwoordigers van de nieuwe lidstaten — in dit geval uit Polen, waarvan de rapporteur immers premier is geweest — uitstekend in staat zijn om door te dringen tot de kern van dergelijke moeilijke onderwerpen. Het doet me deugd dat hij, die ook een loopbaan als onderzoeker achter de rug heeft, hier in het Parlement heeft laten zien hoe belangrijk het is om tot de essentie van vraagstukken door te dringen door middel van een professionele, objectieve en politieke benadering.
We kunnen allemaal het werkstuk dat voor ons ligt verwelkomen en trots zijn op het feit dat er vanuit het Parlement en de bevolking zoveel amendementen zijn voorgesteld. De doelstelling is duidelijk: we willen allemaal lang leven in goede gezondheid. We moeten nog heel veel meer onderzoek hiernaar doen en kijken wat we kunnen doen op het terrein van preventie.
In het kader van de doelstellingen van Lissabon willen we de werkgelegenheid verbeteren. De heer Pühringer, het hoofd van de regering van Opper-Oostenrijk, sloeg de spijker op zijn kop toen hij zei dat als we gezond willen leven wij het beleid ook in lijn daarmee dienen uit te voeren, en dat onderzoek de grondslag vormt van een goed sociaal beleid. Dat dienen wij altijd in gedachten te houden als wij onze groeidoelstellingen willen bereiken met het onderzoeksprogramma, met name op het terrein van de export. Ik geloof dat de Europese exportsector ook in staat is om wat dat betreft bescherming te bieden tegen de mondialisering. We hebben de wereldmarkten nodig, we hebben de opening van de markten nodig, en daartoe hebben we voortreffelijke producten en diensten nodig.
Daarom zou het zinvol zijn om ons best ervoor te doen dat dit programma werkelijk op 1 januari 2007 van start gaat. Ik zou ervóór zijn om te proberen een trialoog te beginnen na de stemming van donderdag, en dan is het wellicht echt mogelijk om dit programma te starten op 1 januari 2007. Dat zou een goede zaak zijn voor het onderzoek, voor onze verkiezingen in 2009 en voor Europa. 
Philippe Busquin,
   . - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil om te beginnen de heer Buzek bedanken voor de uitstekende samenwerking en voor de geest waarin hij de voorbereiding van dit kaderprogramma heeft geleid. Net als de heer Buzek wil ik opmerken dat de compromisamendementen door alle fracties worden gesteund, waaruit dus de wens van het Parlement blijkt om bepaalde punten te verduidelijken.
Wat met name de Europese Onderzoeksraad betreft, mijnheer de commissaris, wil ik u zeggen dat deze nieuwe instelling uiteraard van essentieel belang is voor de wetenschappelijke gemeenschap. Daarom willen wij er - net als u - graag voor zorgen dat deze Onderzoeksraad zo goed mogelijk functioneert binnen een autonome wetenschappelijke gemeenschap. Dit is de strekking van onze amendementen betreffende de Onderzoeksraad, al moet een en ander juridisch gezien nog tijdens de trialoog worden besproken. Dit gezegd hebbende, willen wij u graag verzekeren dat wij bijzonder geïnteresseerd zijn in de Europese Onderzoeksraad en er veel belang aan hechten.
Wat het kaderprogramma in het algemeen betreft, zijn wij net als u enigszins teleurgesteld over de vermindering van de financiële middelen, omdat we weten hoe belangrijk dit kaderprogramma is als instrument voor de Lissabon-strategie. Wij weten ook dat het een aanzienlijk hefboomeffect zou kunnen hebben. In dit opzicht zullen de gezamenlijke technologieplatforms en technologie-initiatieven een essentiële rol spelen, waarbij het niet zozeer een kwestie van geld is, als wel van het opzetten van een efficiënt publiek/privaat partnerschap met betrekking tot een aantal belangrijke thema’s.
Hoe het ook zij, voor al deze programma’s dient excellentie het uitgangspunt te zijn. Dat is een essentieel selectiecriterium voor de projecten, of dat nu in het kader van “Collaboratief onderzoek” is, of uit hoofde van de programma’s “Capaciteiten”, “Ideeën” en - vooral - “Mensen”, met andere woorden de onderzoekers, want waar het op aankomt, is dat wij onderzoekers hebben die tevreden zijn. Vandaag de dag krijgen onderzoekers in Europa in moreel en maatschappelijk opzicht echter niet altijd de status die zij verdienen. Daarom moet de Europese Unie het voorbeeld geven door hoogwaardige Marie Curie-beurzen toe te kennen. Deze beurzen slaan een brug tussen de landen en helpen mee de braindrain af te remmen.
Wat de kwestie van de embryonale stamcellen betreft, die u ter sprake hebt gebracht, mijnheer de commissaris, klopt het dat deze onderzoekstak slechts een gering deel van het budget vertegenwoordigt, namelijk amper een duizendste. Net als u denk ik dat de projecten die uit hoofde van het zesde kaderprogramma zijn uitgevoerd, alle garanties bieden voor ethische kwaliteit en voor de bereidheid om projecten op Europese schaal en volgens het beginsel van excellentie op te zetten. Om die reden roept het compromisamendement dat op initiatief van mevrouw Gutiérrez door de Commissie industrie, onderzoek en energie is goedgekeurd - een amendement dat ik medeondertekend heb en dat u steunt - ertoe op de aanpak die in het zesde kaderprogramma is gevolgd, voort te zetten. Deze aanpak houdt in dat er een analyse per geval plaatsvindt, hetgeen beslist noodzakelijk is om een niveau van excellentie te bereiken in een onderzoekssector die veelbelovend is voor de toekomst.
Wat het budget betreft, zijn wij allemaal - zoals gezegd - enigszins teleurgesteld. Ik zal er persoonlijk nauwlettend op toezien dat u zich de komende jaren inspant om het relatieve aandeel enigszins te verhogen. Er is weliswaar een verhoging gepland, maar daar zullen wij pas na 2009 iets van merken. Daarom denk ik dat u met betrekking tot het budget voor 2007 en 2008 binnen de Commissie overeenstemming zou moeten kunnen bereiken om het relatieve aandeel - op basis van de uitstekende uitvoeringspercentages - te verhogen, in ieder geval het deel dat het Parlement na de besprekingen over de financiële vooruitzichten verkregen heeft. Hoewel dit een enigszins symbolisch deel is, aangezien het om slechts 340 miljoen euro gaat, willen wij dat het wordt toegekend aan prioriteiten als de Europese Onderzoeksraad en de Marie Curie-beurzen, en niet te vergeten aan de thematische prioriteiten. Het Parlement maakt zich grote zorgen om milieu en energie en daarom willen wij aan deze thematische prioriteiten meer steun geven.
Staat u mij toe dat ik u tevens opmerkzaam maak op de interactie tussen wetenschap en maatschappij. Ik denk overigens dat u zich reeds bewust bent van dit aspect, maar tot mijn verbazing geldt dit voor de Raad in mindere mate. Het is beslist noodzakelijk dat wij in Europa een positieve relatie tussen wetenschap en maatschappij ontwikkelen, en dat wij ervoor zorgen dat jongeren zich aangetrokken blijven voelen tot wetenschap en onderzoek. In dit opzicht dient het onderdeel “Wetenschap in de maatschappij” in heel Europa als voorbeeld, en wij zullen er dan ook nauwlettend op toezien dat het budget hiervan niet wordt verminderd, zoals de Raad van plan is.
Evenals andere sprekers wil ik graag opmerken dat het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek een prominente rol speelt en dat zijn activiteiten in de nucleaire sector ertoe bijdragen dat veiligheidskwesties, waar wij allemaal mee te maken hebben, op Europees niveau worden geharmoniseerd.
Tot slot moeten er snel vorderingen worden gemaakt met betrekking tot de regels voor deelname. De vereenvoudiging van de programma’s is een essentieel punt om een optimale deelname te bewerkstelligen. Wat dat betreft moeten wij de kalender goed in de gaten houden, want zoals u hebt onderstreept nadert 1 januari 2007 met rasse schreden. Het Parlement zal een positieve bijdrage leveren bij het vinden van oplossingen voor de regels voor deelname, zoals het dat ook doet met betrekking tot het zevende kaderprogramma dat wij zullen aannemen. Dit gezegd hebbende, is het eveneens belangrijk dat de twee andere partners, namelijk de Commissie - hoewel ik niet aan uw goede wil twijfel, mijnheer de commissaris - en de Raad, de teugels weer in handen nemen, opdat de wetenschappelijke gemeenschap volledig gerustgesteld kan zijn wat het zevende kaderprogramma betreft. Nogmaals mijn felicitaties voor uw werk.
Vittorio Prodi,
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil commissaris Potočnik welkom heten en de heer Buzek bedanken voor het werk dat hij met de werkgroep van schaduwrapporteurs heeft verricht en dat naar mijn mening op een aantal belangrijke punten overeenstemming heeft opgeleverd.
Ik wil vooral de nadruk leggen op het politieke aspect van het zevende kaderprogramma, dat als het ware een zoektocht is naar uitmuntendheid op Europees niveau. Dit is een belangrijk aspect omdat het, als gevolg van de schaalvergroting waartoe de globalisering geleid heeft, noodzakelijk is ook onderzoek op Europese schaal te verrichten, zodat we niet het risico lopen dat het onderzoek van de politieke en wetenschappelijke wereldkaart geveegd wordt.
Het zevende kaderprogramma bevat enkele belangrijke vernieuwingen, zoals de reeds genoemde Europese Onderzoeksraad. Ik denk hierbij ook aan de technologieplatforms, waar wij in de commissie voorstander van waren en waarmee onze kleine, middelgrote en grote ondernemingen uitgebreid betrokken kunnen worden bij de activiteiten op het gebied van onderzoek, ontwikkeling en innovatie. Als ze allemaal samenwerken, kunnen ondernemingen een klimaat creëren dat gunstig is voor ontwikkeling en dus voor de concurrentiekracht in haar geheel.
De technologieplatforms zijn eveneens van groot belang omdat er lokale instellingen, universiteiten en onderzoekscentra aan deelnemen. Afhankelijk van de regels voor deelname kunnen ze ook een passende stimulans vormen voor kleine en middelgrote ondernemingen. Ze kunnen dus een gelegenheid vormen voor kleine en middelgrote ondernemingen om ook in deze context besluiten te nemen en invloed uit te oefenen op besluiten.
Tot slot wil ik nog het belang van de wetenschap en de samenleving onderstrepen. Mijns inziens zijn analyse en risicobeheersing voorbeelden van zaken die wij de mensen moeten leren, zodat zij in staat zullen zijn weloverwogen beslissingen te nemen.
Verder wil ook ik mijn teleurstelling betuigen over de beschikbare middelen, die eerlijk gezegd niet toereikend zijn om onderzoek en ontwikkeling de rol te kunnen laten spelen die zij in Europa zouden moeten hebben.
David Hammerstein Mintz,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de rapporteur Buzek, het is een genoegen geweest om met u te werken, en ook met de andere rapporteurs. Ik denk dat er een soort intuïtief gevoel was, een zeer positieve onderlinge verstandhouding en een geest van consensus, waarvoor ik u namens mijn fractie bedank.
Het zevende kaderprogramma vormt een weerspiegeling van alle kansen en zwakheden van de Europese Unie. Diezelfde tegenstrijdigheden en kansen vormen een weerspiegeling van de crisis waarin de Europese Unie zich momenteel bevindt: een Europa dat wel wil, maar niet kan.
Een Europa dat targets en doelstellingen heeft op het gebied van innovatie, technologie en economie, dat een mondiale leider wil worden, maar dat grote problemen heeft om het geld op tafel te leggen, om de lidstaten zover te krijgen dat ze verder kijken dan hun eigen beperkte nationale belangen.
De Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie is van mening dat het zevende kaderprogramma een grote kans vormt om in te zetten op innovatie, op een nieuw Europa, gebaseerd op schone technologieën, gebaseerd op de kennis van duizenden en duizenden kleine ondernemingen, laboratoria en jongeren, dat het een kans vormt om in te zetten op een toekomst waarin zowel werkgelegenheid, sociale cohesie als duurzaamheid gecreëerd zullen worden.
Die toekomst wacht op ons. Ik weet niet of we in staat zullen zijn om haar te verwezenlijken, ik weet niet of we in staat zullen zijn om een verleden achter ons te laten dat werd gedomineerd door de zware en vervuilende industrie en gebaseerd was op de belangen en monopolies van de grote bedrijven. We zullen zien of dit zevende kaderprogramma deze doelstellingen zal kunnen verwezenlijken.
De eerste uitdaging: de fundamentele wetenschap. We hebben de Europese Onderzoeksraad in het leven geroepen, samengesteld uit 22 personen met een grote reputatie. Dat stemt ons tevreden; het gaat om een belangrijke uitdaging. Wij denken dat de fundamentele wetenschap een van de grote prioriteiten moet zijn.
Een andere prioriteit is het openen van de deuren van het onderzoek en de wetenschap voor kleine en middelgrote ondernemingen in heel Europa. In dit opzicht is de situatie tot nog toe betreurenswaardig, aangezien de participatie van kleine en middelgrote ondernemingen in de huidige programma’s minder dan 10 procent is. We hebben een amendement ingediend dat ervoor moet zorgen dat de participatie minimaal 15 procent wordt in alle programma’s. Het Parlement heeft de mogelijkheid om bij te dragen aan het openen van de deuren van het programma voor iedereen.
We hebben de uitdaging van de innovatie. Technologische innovatie betekent het bevorderen van de informatiestroom en het delen van informatie. Nog niet zo lang geleden schreven de grote Europese en Amerikaanse kranten dat in Europa nieuwe investeringen gepleegd werden in de informatietechnologiesector, juist omdat er op dat terrein meer flexibiliteit was. Meer flexibiliteit en minder barrières voor de informatiestroom, minder barrières voor intellectuele eigendom. We gaan die uitwisseling van informatie stimuleren. We gaan die informatiestroom stimuleren. We gaan duizenden en duizenden clusters van kleine bedrijven vormen en we gaan de uitdaging aan om die op kennis gebaseerde structuur en sociale cohesie te creëren.
Eén uitdaging is het vergroten van de participatie van kleine ondernemingen en het creëren van die cohesie, een andere uitdaging is de milieucrisis. Die vormt ook een afgeleide van de energiecrisis waar we momenteel mee te kampen hebben. We betreuren ten zeerste de afwijzing en marginalisering die de hernieuwbare energiebronnen en het streven naar efficiëntie binnen de huidige programma’s momenteel ten deel vallen.
We betreuren het dubbel dat er geen aparte begrotingslijn voor de hernieuwbare energiebronnen is gekomen. De Europese burgers kunnen vandaag de dag niet meer te weten komen hoeveel geld er besteed wordt aan zonne-energie of aan windenergie. We weten echter wel dat er veel meer geld wordt geïnvesteerd in kernenergie. Dat is een politiek probleem, dat is een reëel probleem, want op korte en middellange termijn, binnen een paar jaar, zullen we de energiecrisis te lijf moeten gaan met juist die hernieuwbare energiebronnen en met het efficiënt gebruik van energie.
Het is ook een probleem van transparantie. Er is een ernstig probleem van transparantie omdat wij niet te weten konden komen hoe het geld is besteed, niet alleen op het gebied van energie, maar ook op veel andere gebieden van het zesde kaderprogramma. En dat heeft het debat in dit Huis in hoge mate beperkt.
Ik hoop dat de mensen mogen weten hoeveel geld er is besteed aan preventieve en publieke gezondheidszorg en hoeveel geld er in heel veel andere sectoren is uitgegeven, hetgeen tot nu toe niet het geval is. Ik hoop dat dit in de toekomst geregeld kan worden.
Umberto Guidoni,
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, hoewel ik de commissaris erkentelijk ben voor de inspanning die hij geleverd heeft om de financiering van het zevende kaderprogramma te verdubbelen, moet ik constateren dat Europa, met het schrale akkoord over de financiële vooruitzichten, een historische kans gemist heeft om op te rukken naar de kennismaatschappij die zo vaak in de strategie van Lissabon genoemd wordt en die, als ze ontdaan wordt van de componenten culturele groei en sociale cohesie, een zuiver commerciële doelstelling dreigt te worden. Wij hebben niet voldaan aan de verwachtingen van de burgers van Europa ten aanzien van deze groei.
Ik wil nogmaals mijn instemming betuigen met het besluit van de Commissie om het fundamenteel onderzoek in Europa nieuw leven in te blazen, nadat jarenlang vrijwel uitsluitend prioriteit is gegeven aan het ondersteunen van toegepast onderzoek ten behoeve van de industrie. Met het oog daarop is een speciaal financieringsprogramma met nieuwe deelnamevereisten geïntroduceerd en is een nieuw, onafhankelijk orgaan in het leven geroepen om de wetenschappelijke uitmuntendheid te beoordelen.
Een van de positieve elementen van het zevende kaderprogramma is de maatregel voor het ondersteunen en opleiden van Europese onderzoekers. Onderzoek is een van de gebieden waarop menselijk potentieel misschien meer waard is dan economische instrumenten en infrastructuur. Er moeten voorwaarden worden geschapen waardoor het verkeer van wetenschappers binnen Europa wordt bevorderd, de braindrain uit Europa wordt tegengegaan en in plaats daarvan nieuwe onderzoekers uit niet-Europese landen worden aangetrokken. Er resteert nog wel enige bezorgdheid over de vraag of het zevende kaderprogramma al wel in januari volgend jaar ten uitvoer kan worden gelegd, gelet op het feit dat we de goedkeuringsfase voor de specifieke programma’s en deelnamevereisten nog voor de boeg hebben.
Ik wil graag in het bijzonder ingaan op de afzonderlijke gebieden van steunverlening, om te beginnen het gebied van medisch onderzoek. Aan dit soort onderzoek moet meer aandacht worden besteed, en bovenal moet prioriteit gegeven worden aan preventie, bijvoorbeeld op het vlak van beroepsziekten en veiligheid op het werk. Dat was de bedoeling van het amendement dat ik heb ingediend en dat ik namens mijn fractie opnieuw in dit Parlement zal indienen.
Wat betreft ethische kwesties in medisch onderzoek, ben ik van mening dat de tekst zoals die door de Commissie industrie, onderzoek en energie is aangenomen evenwichtig is, zoals de commissaris ook al opmerkte, in die zin dat onderzoek gericht op het klonen van mensen, erfelijke mutaties in het menselijk genoom of het creëren van menselijke embryo’s, van financiering moet worden uitgesloten.
Wel wordt erkend dat er behoefte is aan medisch stamcelonderzoek dat met openbare middelen wordt gefinancierd en niet gericht is op winst, maar op het verbeteren van de medische kennis. Mijns inziens is dit een waardevol aspect waarover we binnen het Parlement overeenstemming moeten zien te bereiken.
Voorts is het zaak open-source-software verder te stimuleren en het energievraagstuk aan te pakken; in het programma wordt namelijk onvoldoende aandacht geschonken aan hernieuwbare energiebronnen. Persoonlijk ben ik van mening dat de onderzoeksinspanningen van Europa op het gebied van kernfusie een belangrijk tegenwicht vormen voor energie uit kernsplijting.
Afrondend zou ik willen stellen dat het zevende kaderprogramma weliswaar in kwalitatieve zin geen grote verbetering vormt, maar toch een stap in de goede richting is op de weg naar een echt Europese onderzoeksruimte, en ik bedank de heer Buzek en alle schaduwrapporteurs dan ook voor het door hen verrichte werk. 
Umberto Pirilli,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, als schaduwrapporteur voor het zevende kaderprogramma en als rapporteur voor het specifieke programma “Mensen” acht ik het allereerst mijn plicht om de heer Buzek te bedanken alsmede alle collega’s met wie wij dit zware karwei hebben aangevat. Wij beseften dat er snel en ingrijpend gehandeld moest worden, ook al lag er geen akkoord over de financiële vooruitzichten in het verschiet.
Ik wil eveneens de collega’s van de Commissie industrie, onderzoek en energie bedanken en voorzitter Chichester die de werkzaamheden met zo’n scherp inzicht heeft ingeroosterd dat de vertraging van de Raad geen afbreuk zou doen aan het resultaat. wil ik de ambtenaren bedanken en de assistenten die lange tijd in de weer zijn geweest om dit werk voor te bereiden en mogelijke punten op te sporen die konden leiden tot belangrijke en eervolle compromissen: wat dus ook is gebeurd.
Dit vooropgezet en voordat ik een paar belangrijke punten van het kaderprogramma en met name van het specifieke programma “Mensen” zal aansnijden, wil ik kort ingaan op de achtergrond van de juridische structuur en de politieke situatie. De achtergrondgedachte was dat men een autonome Europese onderzoeksruimte tot stand wilde brengen om nieuwe talenten aan te trekken en te voorkomen dat degenen die in Europa geboren worden en daar opgroeien, op den duur gaan emigreren. Op de achtergrond speelde ook mee dat men het bedrijfsleven en met name het MKB erbij wilde betrekken en dat men streefde naar grensverleggende inzichten op het vlak van financiering van wetenschappelijk onderzoek en innoverende technologieën. Qua opzet is dat doel bereikt, maar wat de middelen betreft zijn wij er nog echt niet.
De politieke situatie is praktisch gekoppeld aan het financiële plaatje en beide zijn verbonden met de strategie van Lissabon die te pas en te onpas ter sprake wordt gebracht. In Lissabon had Europa het jaar 2010 als termijn afgesproken om een leidende rol op het wereldtoneel terug te krijgen. Ons pessimistische verstand fluistert ons in dat dit doel niet gehaald kan worden, omdat er sterke en geduchte medespelers op het wereldtoneel zijn: die beschikken over zoveel middelen dat onze inspanning daarbij vergeleken in het niet valt. Qua financiële middelen was en is onze inspanning niet opgewassen tegen de gestelde taak. Dit houdt verband met de kortzichtige aanpak van de lidstaten, die het algemene belang hebben opgeofferd om hun nationale begrotingen te beschermen.
Wij voelen dus zeker enige spijt voor wat men beter en meer had kunnen doen. Anderzijds is er ook sprake van hoopvol optimisme en op grond daarvan beseffen wij dat er toch wel belangrijke vooruitgang is geboekt. Ik doel op de totstandbrenging van de Europese onderzoeksruimte, de plicht voor de lidstaten om het Europees Handvest voor onderzoekers toe te passen, en het feit dat het MKB opgenomen wordt in de groep van mededingers en begunstigden van onderzoeksprojecten. In dit opzicht is amendement 334, dat door verschillende fracties is ondertekend, heel belangrijk. Ik pleit dan ook voor goedkeuring daarvan. Tevens denk ik aan de invoering van financiering voor onderzoek naar hernieuwbare en alternatieve energiebronnen, de financiering van projecten voor het behoud van ons culturele erfgoed en financiering van oorspronkelijke ideeën door middel van een specifiek programma.
Wat het specifieke programma “Mensen” betreft, dankzij een intelligente samenwerking tussen het terzake bevoegde directoraat-generaal van de Commissie en de schaduwrapporteurs, wordt de onderzoeker een erkende figuur, met een eigen status en waardigheid. Het wordt een echt beroep en als zodanig zal het beschermd worden. De onderzoekers en onderzoeksters, aan wie het recht op moederschap en op een gezin wordt toegekend zonder dat dit nadelige gevolgen voor de carrière heeft, vormen de hoeksteen van het onderzoeksbeleid. Geen onderzoekers betekent geen onderzoek, weinig onderzoekers betekent weinig onderzoek en veel onderzoekers komt neer op veel onderzoek. De aanwezigheid van onderzoekers die economische bescherming en maatschappelijke bijstand genieten, onderzoekers die mobiel zijn en een eigen handvest hebben dat eindelijk door alle lidstaten wordt toegepast, betekent voor Europa een rijk talentenbestand. Dan kan Europa inderdaad een voortrekkersrol vervullen op het vlak van innovatie, wat een essentiële stap is om de kennismaatschappij op te bouwen.
Nog een laatste opmerking over de aanvullende begroting die het programma “Mensen” heeft ontvangen op voorstel van de heer Prodi en dankzij een unaniem besluit van de schaduwrapporteurs, die ik bij dezen bedank: dit is een duidelijk teken dat de visie van de mens als motor van het onderzoek de enige juiste is, als wij althans klinkende resultaten willen boeken. 
Gerard Batten,
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag reageren op de voorstellen van de heer Buzek over kernenergie.
Sinds het begin van de industriële revolutie heeft Groot-Brittannië grotendeels kunnen leunen op zijn eigen energiebronnen: kolen en aardgas. Maar Groot-Brittannië, net als veel andere Europese landen, ziet zich nu gesteld voor een op handen zijnde energiecrisis. Kolen voorzien nog steeds in 35 procent van onze energiebehoeften, maar zijn milieuonvriendelijk. Het gas uit de Noordzee, dat voorziet in 37,5 procent van onze behoeften, raakt snel op en sinds 2003 zijn we gedwongen om gas te importeren. We zijn al overgegaan van een situatie waarbij we een overschot hadden naar een situatie met een tekort, en dat tekort zal alleen maar toenemen.
Kernenergie voorziet in ongeveer 22,5 procent van onze behoeften, maar die nucleaire capaciteit begint nu snel het einde van haar levenscyclus te benaderen en onze kernenergiecentrales zullen moeten worden ontmanteld, zodat we tegen het jaar 2014 ongeveer 70 procent van onze capaciteit zullen zijn kwijtgeraakt. Groot-Brittannië dreigt relatief snel een zeer groot deel van zijn energievoorraden kwijt te raken. Tenzij andere voorzieningen kunnen worden getroffen, zullen we heel spoedig gedwongen afhankelijk worden van onbetrouwbare en ons niet noodzakelijkerwijs gunstig gestemde leveranciers, zoals bijvoorbeeld de Russische Federatie.
Maatregelen voor het behoud van energiebronnen zijn noodzakelijk en wenselijk, maar hebben niet voldoende effect. Zelfs met de beste wil van de wereld zullen hernieuwbare energiebronnen als wind en golven gewoonweg niet kunnen voldoen aan de vraag naar energie in grote, geïndustrialiseerde samenlevingen. Windturbines werken alleen als het waait, wat ongeveer 30 procent van de tijd is, en hebben conventionele energiecentrales als back-up nodig voor wanneer er geen wind is. Ze zijn volslagen waardeloos. Energie halen uit golven kan alleen op specifieke geografische locaties. Andere alternatieve methoden zijn al even inefficiënt. Frankrijk heeft het probleem al aangepakt en de nieuwste typen moderne kernreactoren geplaatst, met als gevolg dat die nu voorzien in 70 tot 80 procent van de elektriciteitsbehoefte.
Ik ben het daarom op veel punten eens met het verslag van de heer Buzek. Hij heeft volkomen gelijk dat hij vijftig jaar vooruit kijkt met zijn plan voor duurzame en zekere nucleaire energie, die veilig en milieuvriendelijk is. De eerste fase van dat plan bestaat uit het bouwen van voldoende kernenergiecentrales van de nieuwste generatie voor de komende dertig tot vijftig jaar. Fase twee van het plan moet, zoals hij terecht opmerkt, bestaan uit het ontwikkelen van kernfusie, zodat we binnen twee generaties levensvatbare kernfusiecentrales kunnen hebben.
Onze wegen scheiden echter bij het idee dat dit project moet worden uitgevoerd onder auspiciën van de Europese Unie. Groot-Brittannië kan tien nieuwe kerncentrales bouwen voor een bedrag dat gelijk is aan twee jaar bijdrage aan de Europese Unie. Dat zou een veel betere besteding van het geld zijn.
De ontwikkeling van kernfusie is precies het soort internationale samenwerkingsproject dat onafhankelijke, soevereine regeringen zelf kunnen uitvoeren, zonder dat de instellingen van de Europese Unie de politieke integratie bevorderen met economische middelen, zoals Euratom vanaf het begin van zijn bestaan heeft gedaan. 

Lydia Schenardi (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, wij zijn voorstander van het voorgestelde onderzoeksprogramma, omdat hierin de nadruk wordt gelegd op onderzoek inzake fusie-energie en op de veiligheid en het beheer van afvalstoffen. Er blijven niettemin punten van zorg bestaan.
Het lijkt ons niet dat de kerncentrales van de “vierde generatie” de huidige problemen op het gebied van veiligheid en milieu volledig kunnen oplossen. Deze centrales leveren bovendien het probleem op dat er op grote schaal radioactieve stoffen worden vervoerd. Ten eerste lijken de gekozen concepten, zoals natriumgekoelde snelle kweekreactoren, vooral aan te sluiten op de belangen van de industrie. Ten tweede, wat de voorlichting aan het algemene publiek betreft, mogen de, ik citeer, “voordelen van veilig gebruik van kernenergie” er - gezien de belangen die op het spel staan - niet toe leiden dat het publiek verkeerd geïnformeerd of zelfs geïndoctrineerd wordt. Tot slot moeten wij ons ondanks ons enthousiasme over de internationale wetenschappelijke samenwerking die op gang komt - zowel voor de vierde generatie als voor ITER -, blijven realiseren dat deze samenwerking niet gelijkstaat aan een gebrek aan concurrentie, en dat deze concurrentie niet gebaseerd is op de beginselen inzake de vrije mededinging, maar op een strategische strijd.
Wij moeten ons hierop voorbereiden door duidelijke strategieën te bepalen en daar de benodigde middelen aan toe te kennen, opdat wij onze afhankelijkheid van aardolie niet inruilen voor een andere afhankelijkheid. 
Pilar del Castillo Vera (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, commissaris, op de eerste plaats wil ik de rapporteur bedanken voor het onvermoeibare werk dat hij het afgelopen jaar heeft verricht en dat we nu aan het afronden zijn.
Ik wil het zevende kaderprogramma omschrijven als een grote kans. Echt, wat we voor ons hebben liggen is en grote kans om te laten zien dat de Lissabon-agenda een schot in de roos was, dat hij accuraat was, en, bovendien, dat hij springlevend is.
Het zevende kaderprogramma is een grote kans op een essentieel terrein, op een van de fundamentele gebieden van de Lissabon-strategie, en dat is onderzoek, en in het verlengde daarvan innovatie. In dit opzicht zal het zevende kaderprogramma niet alleen de manier verbeteren waarop het onderzoek wordt uitgevoerd, maar ook een aanzienlijke symbolische dimensie en waarde hebben, die als ijkpunt kunnen dienen.
Dit programma is het vlaggenschip, echt. Het is een programma van de Europese Unie dat uitstraling voor derde landen heeft, dat laat zien wat Europa wil op het gebied van onderzoek, en het is een programma met effecten en uitstraling naar binnen, dat laat zien wat we willen met onze gezamenlijke onderzoeksactie, en het is een programma dat een ijkpunt zal zijn voor de nationale onderzoeksprogramma’s.
Het zevende kaderprogramma heeft elementen van continuïteit, maar ook elementen van innovatie. Het heeft, ondanks de voor de hand liggende beperkingen in verband met de begroting en andere aspecten, alle instrumenten die nodig zijn om het concurrentievermogen te ontwikkelen, dat weer de sleutel is tot groei en daarmee ook de sleutel tot werkgelegenheid.
Het zevende kaderprogramma heeft een nieuw instrument in het leven geroepen, de Europese Onderzoeksraad, dat ons in staat zal stellen om intensiever te werk te gaan vanuit het perspectief van de Europese onderzoeksruimte, en het zevende kaderprogramma neemt ook een andere houding aan ten aanzien van de kleine en middelgrote ondernemingen.
De kans dat het zevende kaderprogramma een succes wordt, ligt geheel in onze handen. De instrumenten zijn er, en het hangt alleen van ons af of het zevende kaderprogramma zich wel of niet zal ontwikkelen tot een motor voor de concurrentiekracht, voor ontwikkeling en groei in Europa. 
Robert Goebbels (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de noodzaak om meer in onderzoek te investeren ontmoet zeer brede steun binnen de gehele Europese politieke klasse.
Het zevende kaderprogramma illustreert echter perfect welke kloof er bestaat tussen onze ambities en de realiteit in Europa. De Commissie had kredieten ten bedrage van 72 miljard euro voorgesteld, waarna de regeringen de Europese inspanning tot 50 miljard euro hebben teruggebracht. Hoewel het Parlement erin geslaagd is ongeveer 340 miljoen extra vrij te maken, moeten wij constateren dat nationale vormen van egoïsme het gewonnen hebben van de ambitieuze strategie om van Europa de meest concurrerende kenniseconomie ter wereld te maken. Maar het glas is slechts half leeg: voor de komende zeven jaar zullen de kredieten die voor onderzoek worden uitgetrokken nochtans het op twee na grootste budget van de Unie vormen. Over het geheel genomen steunt de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement de voorstellen die in het verslag-Buzek zijn vastgelegd. Wij steunen met name de compromissen waarover de heer Busquin, onze deskundige op dit gebied, heeft onderhandeld. Mijn fractie hecht veel belang aan de vrijheid van onderzoek.
In dit opzicht betekent de oprichting van de Europese Onderzoeksraad een grote vooruitgang. Als het om het evalueren van de onderzoeksprogramma’s en het beoordelen van de prioriteiten gaat, moeten wij vertrouwen hebben in de echte wetenschappers. In dit verband moeten wij oppassen voor zogenaamde “ethische” discussies. Ethiek is nooit een exacte wetenschap geweest. De ontwikkeling die de ethiek heeft doorgemaakt, hing altijd samen met het kennisniveau van de mensheid. Dat geldt eveneens voor embryonale en volwassen stamcellen. Waarom hebben joden, moslims, boeddhisten en aanhangers van andere religies niet dezelfde vrees als sommige katholieken, waar het om embryonaal stamcelonderzoek gaat? Dat komt omdat de katholieke ethiek dateert van het Eerste Vaticaans Concilie uit 1869, dat verkondigde dat ieder embryo een ziel had. Hoewel iedere geloofsovertuiging respect verdient, moet de wetenschap niet beheerst worden door religieuze taboes. De Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement is in overgrote meerderheid voorstander van fundamenteel onderzoek, met inbegrip van onderzoek waarbij volwassen en embryonale stamcellen worden gebruikt.
Europa is het aan zichzelf verplicht om iedere vorm van serieus onderzoek op dit gebied te steunen, ook al blijft dit in sommige landen verboden. De Unie steunt ook het nucleair onderzoek, al willen bepaalde landen niets meer van kernenergie voor civiele doeleinden weten. Het enige wat voor ons taboe is, is het klonen van mensen.
Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie moedigt commissaris Potočnik dan ook aan zich te blijven inzetten voor zijn verdediging van dit Europa van het onderzoek in al zijn aspecten, in dezelfde geest waarvan hij zojuist blijk heeft gegeven. 
Jorgo Chatzimarkakis (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben de commissaris bijzonder dankbaar voor de presentatie, maar mijn dank gaat uiteraard met name uit naar onze rapporteur, de heer Buzek, met wie niet alleen de schaduwrapporteurs, maar ook de rapporteurs voor het kaderprogramma voor innovatie nauw en bijzonder goed hebben samengewerkt.
Deze samenwerking zal ook belangrijk zijn als niet alleen duidelijk wordt dat Europa nog steeds een inventief continent is – talloze zaken ter wereld zijn bij ons uitgevonden – maar ook dat FP7 het juiste antwoord is op de wereldwijde veranderingen. Want laat ons één ding duidelijk zijn: macht en machteloosheid in verband met de mondialisering hangen in steeds mindere mate samen met militaire aspecten en wapens en in steeds sterkere mate met kennis, met de dominantie in bepaalde productieprocessen en met het vermogen om die te sturen. Daar moeten wij ons op richten en daarvoor is FP7 een heel belangrijke bouwsteen. Maar Europa schiet er alleen iets mee op als wij erin slagen om inventiviteit om te buigen tot innovatie. En uiteraard heeft de heer Buzek heel nauw samengewerkt om te borgen dat ons kaderprogramma voor onderzoek en dat voor innovatie elkaar overlappen opdat Europa meer producten, meer diensten en meer licenties voortbrengt. Daarvoor ben ik hem dankbaar.
Tevens zou ik een vraag rechtstreeks aan de commissaris willen stellen, mede namens mijn collega de heer Manders. We weten dat er een studie van Eurobarometer bestaat waarin het ethische vraagstuk aan de orde komt waarover de heer Goebbels zojuist sprak en waarin wordt onderzocht wat de Europeanen van het embryonaal stamcelonderzoek vinden. We weten dat het onderzoek is afgerond, maar de uitkomsten zijn ons nog niet bekend omdat deze klaarblijkelijk nog niet zijn gepubliceerd. Kunt u ons vertellen waarom het niet openbaar is gemaakt en wat er in de studie staat? Daar wij deze week stemmen over deze gevoelige zaak zou het een goede en zinvolle aanwijzing voor ons afgevaardigden zijn als we weten hoe de burgers van dit continent over dit onderwerp denken. 
Rebecca Harms (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, geachte mederapporteurs, geachte heer Buzek, ik wil met name kanttekeningen maken bij het energieonderzoek, waarover Europa nu voor vele jaren besluiten zal nemen. Vanzelfsprekend is het dit Parlement niet toegestaan om werkelijke invloed uit te oefenen op de manier waarop de meeste middelen voor energieonderzoek worden uitgegeven in het kader van het Euratom-Verdrag en mag het in feite maar op een klein deel van de middelen invloed uitoefenen die worden uitgegeven in het kader van het zevende kaderprogramma voor onderzoek. Daar de heer Chatzimarkakis de mening van de burgers over het onderzoek heeft aangeroerd, moet ik zeggen dat de onevenwichtigheid van het beslotene onaanvaardbaar is, met name in het licht van de vraag hoe de burgers erover denken.
Het is zonder meer achterhaald om het grootste gedeelte van de middelen voor energieonderzoek te besteden aan kernfusie, onder de hoede van Euratom en zonder democratische controle. Kernfusie zal niets bijdragen aan de doelstellingen van Lissabon. Lissabon houdt voor mij in dat we in de komende jaren de klimaatverandering doeltreffend bestrijden en de werkgelegenheid waarborgen. Hoe is het mogelijk om klimaatverandering te bestrijden met behulp van een technologie waarvan ook de vooraanstaande wetenschappers zeggen dat zij niet zal bijdragen aan de energievoorziening in de komende veertig tot vijftig jaar? Klimaatbeschermingsdoelstellingen dienen voor 2020 te zijn bereikt, anders kunnen we Kyoto wel vergeten. Een technologie die zich beperkt tot enkele zeer grote onderzoekscentra zal ook niets bijdragen aan de werkgelegenheid. We proberen weliswaar wat middelen uit het zevende kaderprogramma voor onderzoek uit te trekken voor efficiënt energiegebruik en hernieuwbare energiebronnen; op dit punt zijn er enkele interessante amendementen. Niettemin zal ook dit amendement over de bundeling van de middelen voor efficiënt energiegebruik en hernieuwbare energiebronnen niets veranderen aan de onverantwoordelijke onbalans ten gunste van het nucleair onderzoek. 
Esko Seppänen (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, een gemeenschappelijk onderzoeksbeleid voor de Europese Unie moet een wetenschappelijke en economische meerwaarde opleveren die niet kan worden bereikt door de inspanningen en maatregelen van de afzonderlijke lidstaten en particuliere ondernemingen. Een voorbeeld van een goed gezamenlijk project is de financiering van het onderzoek naar kernfusie in het kader van de internationale thermonucleaire experimentele reactor (ITER). Ik ben het dus niet eens met het hiervoor geuite standpunt van mevrouw Harms. Dit is een project dat afzonderlijke lidstaten niet alleen moeten uitvoeren. Het is een project waarvan het succes in de volgende vijftig jaar absoluut niet gegarandeerd is. Het benodigde onderzoek moet echter worden voltooid. De energieslurpende mensheid kan het zich niet permitteren deze mogelijkheid niet te onderzoeken.
Bij dit onderzoek worden ongetwijfeld ook andere wetenschappelijke ontdekkingen gedaan, een fenomeen dat in het Engels bekend staat onder de naam . Er wordt dan iets ontdekt waarvan men niet wist dat men ernaar op zoek was, maar wat een bijproduct is van het eigenlijke onderzoek naar kernfusie. Wat dit betreft gaat er geen onderzoeksgeld verloren, zelfs al zullen wij er nooit in slagen het eigenlijke fusieproces zodanig te bedwingen dat daarbij meer energie wordt geproduceerd dan bij het begin van het proces nodig is.
Bij de ITER zijn ook derde landen betrokken, namelijk de Verenigde Staten, Rusland, Japan en zelfs China. Het is zeer terecht om geld van het communautaire kaderprogramma voor onderzoek te gebruiken voor dit werkelijk internationale project. Tegelijkertijd moeten wij meer onderzoek doen naar hernieuwbare energiebronnen, die ook meer moeten worden gebruikt, en wat dit betreft ben ik het eens met de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie. 
Roberta Angelilli (UEN ).
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, allereerst wil ik de rapporteurs gelukwensen, want het is een waar genoegen het zevende kaderprogramma te kunnen verwelkomen. Eindelijk hebben we een eerste, concreet en doeltreffend instrument in handen om de Europese mededinging op globaal niveau aan te zwengelen, een belangrijke stimulans voor investeringen in innovatie om het Europese bedrijfsleven en met name het midden- en kleinbedrijf te ruggensteunen.
Dit is een eerste stap in de richting van verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon: tot nu toe is daar heel veel over gesproken, maar er is weinig van terechtgekomen. Voor de groei en ontwikkeling van Europa is het hoogst noodzakelijk programma’s te financieren die de weg wijzen naar technologische ontwikkeling en wetenschappelijk onderzoek. Ook daarom is het van fundamenteel belang dat het programma streeft naar volledige benutting van de menselijke middelen en dat het de jongeren aanmoedigt een carrière als onderzoeker te ondernemen, om zodoende braindrain tegen te gaan.
Hierbij moet echter wel de kanttekening geplaatst worden dat het geld van het zevende kaderprogramma op geen enkele wijze besteed mag worden aan onderzoeksactiviteiten op het vlak van menselijk klonen, genetische mutaties en het gebruik van embryonale stamcellen. Om die reden hebben wij onze handtekening gezet onder een aantal amendementen die duidelijk maken hoe het geld besteed moet worden, in overeenstemming met de nationale wetgevingen.
Het onderzoek moet stellig vooruit gaan, maar dit mag niet kost wat kost geschieden. Wij moeten ons onverbiddelijk verzetten tegen elke financiering van onderzoek waar manipulatie van genetisch of embryonaal materiaal mee gemoeid is, want dat druist niet alleen in tegen de ethische waarden en het respect voor het leven en de menselijke waardigheid, maar ook tegen de bescherming van de volksgezondheid. 
Bastiaan Belder (IND/DEM ). –
   Het zevende kaderprogramma voor onderzoek 2007-2013 bevat een omstreden component, namelijk onderzoek met embryonale stamcellen. Dit type onderzoek, waarbij menselijke embryo's worden gedood, is ethisch en constitutioneel problematisch. Dat aspect is onvoldoende verdisconteerd in de tekst van de Commissie industrie die hier ter stemming ligt.
Collega's, ik roep u op om te stemmen voor de amendementen van collega's Gargani, Záborská en onder anderen mijzelf, amendementen van de Commissie juridische zaken en de Commissie rechten van de vrouw. Deze amendementen behelzen dat het kaderprogramma zich richt op de alternatieven voor embryonaal stamcelonderzoek. Die zijn zeker voorhanden in de vorm van volwassen stamcelonderzoek en onderzoek met stamcellen uit het navelstrengbloed. Deze bieden goede perspectieven voor de ontwikkeling van nieuwe therapieën tegen ziekten als diabetes en Alzheimer.
Bovendien is embryonaal stamcelonderzoek in een aantal lidstaten strafbaar. Die lidstaten zouden dan via het Gemeenschapsgeld meebetalen aan onderzoek dat in het eigen land verboden is. Dit is in strijd met het subsidiariteitsbeginsel en draagt er bepaald niet toe bij dat de burgers van de lidstaten meer vertrouwen zullen krijgen in de Europese instellingen. De financiering van dit onderzoek is een duidelijk voorbeeld van een onderwerp dat de Europese Unie aan de lidstaten moet overlaten.
Het is zaak dat politiek en beleid zich niet neerleggen bij het feit dat embryo's worden gedood. Dat onderzoek moet zeker niet worden gestimuleerd door de Europese Unie. Het is daarbij van belang om te onderkennen dat steeds meer ernaar wordt gestreefd om niet meer embryo's te laten ontstaan dan er per vruchtbaarheidsbehandeling worden gebruikt. Nieuwe IVF-technieken vergroten de mogelijkheden hiertoe.
Tot slot is er naast die financiering van embryonaal stamcelonderzoek nog een ander ongewenst aspect in het voorstel van de Commissie industrie, namelijk de herzieningsclausule. De Commissie industrie wil de uitsluiting uit het voorstel van de Europese Commissie herzien halverwege de looptijd van het kaderprogramma. Ik denk bijvoorbeeld aan het zogenaamd reproductief klonen en het creëren van menselijke embryo's enkel voor onderzoek, zaken die nu niet in aanmerking komen voor een Europese financiering. Een herziening van dergelijke uitsluitingen, zoals de Commissie industrie wil, zet de, overigens minimale, uitsluitingen ook nog eens op losse schroeven, mijnheer de Voorzitter.
We moeten nu echter een goede keuze maken, de keuze om in te zetten op de alternatieve vormen van onderzoek zonder ethische problemen, omdat hierbij geen embryo's worden gedood. De beschermwaardigheid van het leven mag niet worden gecompromitteerd. Het leven is immers aan ons toevertrouwd door God zelf en dat mogen we niet in eigen hand nemen! 
Maciej Marian Giertych (NI ). –
   Mijnheer de Voorzitter, het is hoogst immoreel om lidstaten te dwingen om iets te financieren wat in hun ogen onethisch is. Het gaat hier om het voorstel om middelen uit te trekken voor embryonaal stamcelonderzoek.
Tot dusver heeft onderzoek naar stamcellen van volgroeid weefsel positieve resultaten opgeleverd die therapeutisch bruikbaar zijn. Het onderzoek naar embryonale stamcellen heeft echter nog geen positieve resultaten opgeleverd. Maar ondertussen wordt wel tenminste 80 procent van de middelen voor stamcelonderzoek uitgetrokken voor embryonaal stamcelonderzoek. Hoe komt dat? Omdat de resultaten van embryonaal stamcelonderzoek gebruikt kunnen worden om cellijnen aan te maken, waar de winsten van de farmaceutische industrie wel bij zullen varen. Het onderzoek naar volgroeide stamcellen levert een techniek op waarbij het weefsel van de patiënt zelf, na een behandeling, ingezet kan worden voor therapeutische doeleinden. Dat levert de farmaceutische industrie niets op. De Europese Unie zou geen onderzoek moeten financieren dat moreel verwerpelijk is, zoals embryonaal stamcelonderzoek.
We moeten de amendementen van de heer Gargani ondersteunen. 
Satu Hassi (Verts/ALE ),
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, als rapporteur van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid wil ik het hebben over gezondheid en energie. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid wil het aandeel in het onderzoeksbudget dat betrekking heeft op gezondheid vergroten. In het door de Europese Unie gefinancierde gezondheidsonderzoek moeten zaken worden benadrukt waar de farmaceutische industrie niets om geeft, bijvoorbeeld de behandeling van zogeheten verwaarloosde ziekten. Dit zijn ziekten waar de armen in de wereld aan lijden en in die mensen zijn de geneesmiddelenproducenten niet geïnteresseerd. Bij de communautaire financiering van onderzoek moet het belang worden onderstreept van ziektepreventie en de invloed van het milieu op de gezondheid, iets waar de farmaceutische industrie ook niet in geïnteresseerd is, maar wat van groot belang is voor onze gezondheid en ons welzijn.
De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid wil ook het aandeel met betrekking tot energie vergroten. De financiering van energie moet overeenkomen met onze verplichtingen inzake het klimaat, omdat anders het gevaar bestaat dat wij bij de ontwikkeling van nieuwe technologieën achterblijven op de Verenigde Staten en Japan, waar aan onderzoek het veelvoudige wordt uitgegeven. Geld voor onderzoek naar energie moet in de eerste plaats worden gericht op technologieën die snel voor emissiereductie zorgen, dus op energie-efficiëntie en hernieuwbare energie. Het is onverstandig om door te gaan met het decennialang gevoerde scheve beleid waarbij wij via Euratom meer middelen toewijzen aan onderzoek naar kernenergie dan het totaal van de communautaire middelen voor het overige energieonderzoek. De Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid wil dat Euratom zich alleen richt op nucleaire veiligheid en het onderzoek naar de verwerking van kernafval. 
Renato Brunetta (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het zevende kaderprogramma is het product van een Europa dat helaas in verval verkeert, ondanks dat het programma een financiering van 50 524 miljoen voor een periode van zeven jaar krijgt. Volgens een snelle berekening komt dat bedrag overeen met gemiddeld 7 217 miljoen euro per jaar: in mijn land is dat goed voor een half procentpunt van het bruto binnenlands product, in Frankrijk komt het overeen met een lager percentage, in Groot-Brittannië ligt dat percentage nog lager en in Duitsland staat het voor een kwart procentpunt van het bruto binnenlands product.
Europa is zwak. Het enige compromis dat men over de financiële vooruitzichten 2007-2013 in de wacht heeft weten te slepen, is ontoereikend voor het Europees Parlement, voor de Europese Commissie en ook voor het Europees onderzoek.
Het meerjarige begrotingsakkoord, dat ons is nagelaten door een Europa dat nog ontredderd is vanwege de uitblijvende ratificatie van het Grondwettelijk Verdrag, is een weerspiegeling van een weinig inspirerende economische cyclus. Daarom was het niet mogelijk de financiële vastleggingen voor de onmiddellijke toekomst van het Europese onderzoek te verdubbelen, zoals bepleit was: de agenda van Lissabon moet daar dan maar mee leven.
Dit kaderprogramma, dat het eerste is van het Europa van Vijfentwintig, is voornamelijk een keuze voor continuïteit met het vorige programma. Het erkent het het belang dat het vorige programma hechtte aan samenwerking, wat een teken is van Europese meerwaarde. Verder schenkt het zevende kaderprogramma speciale aandacht aan kleine en middelgrote bedrijven, ten behoeve waarvan de overdracht van de onderzoeksresultaten wordt bevorderd via technologische platforms, en er wordt een poging gedaan om de bureaucratische kosten heel nauwkeurig tegen elkaar af te wegen.
Het programma streeft echter ook naar vernieuwing, door een Europese Onderzoeksraad in het leven te roepen. Dit nieuwe orgaan zal zijn nut moeten bewijzen door middel van een krachtenbundeling van het Europees onderzoek en door te fungeren als focus voor uitmuntendheid. Er zijn nogal wat twijfels gerezen – die niet zomaar weggewuifd kunnen worden – rondom de noodzaak om zo’n nieuw orgaan in het leven te roepen. Die twijfels zijn gebleven na het debat over de onafhankelijkheid en autonomie van de Onderzoeksraad, maar zij kunnen verdwijnen op grond van de aanpak van die Raad en op grond van de resultaten die geboekt zullen worden.
Ik wens iedereen een vruchtbare werkperiode toe. Wij zullen waakzaam zijn en ervoor zorgen dat de Europese Onderzoeksraad niet de zoveelste ambtelijke mallemolen wordt. Dat zouden onze kinderen ons namelijk niet vergeven.
Er is nog één gewetenskwestie waar wij nog niet uit zijn en die op verschillende gevoeligheden stuit, namelijk de kwestie van de ethiek. In de tekst staat niet dat de Europese Unie het klonen van mensen wil financieren. Wel wordt de vrijheid gelaten om projecten te financieren die een dubbele toetsing doorstaan enerzijds van de inhoud van elk afzonderlijk project en anderzijds op basis van vigerende nationale voorschriften. Dat lijkt me een goed en voor iedereen aanvaardbaar compromis. 
Pia Elda Locatelli (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik wil commissaris Potočnik, collega Buzek en alle schaduwrapporteurs bedanken voor de goede samenwerkingssfeer waarin dit zevende kaderprogramma tot stand is gekomen.
Europa moet grote verbeteringen doorvoeren om via fundamenteel onderzoek nieuwe kennis te genereren, om die kennis te verspreiden via onderwijs en opleiding en toe te passen door middel van innovatie, ook in het midden- en kleinbedrijf. Dit zijn de voorwaarden waaronder de doelstellingen van de strategie van Lissabon bereikt kunnen worden. Het zevende kaderprogramma gaat die richting uit.
Ten behoeve van de nieuwe kennis is er een Europese Onderzoeksraad in het leven geroepen die als drijvende kracht achter het fundamenteel onderzoek moet fungeren. Ik kijk heel positief aan tegen deze poging om het fundamenteel onderzoek nieuwe impulsen te geven, om een grensverleggend onderzoek te verkrijgen waarin dynamiek, concurrentie en creativiteit naar het hoogste niveau worden getild. Dit nieuwe orgaan, dat tegemoet komt aan dringende verzoeken van de Europese wetenschappers, moet gekenmerkt worden door onafhankelijkheid in de wetenschappelijke beoordeling, gestroomlijnde procedures en snelle besluitvorming. Het Parlement heeft duidelijk gezegd, en herhaalt dit nog eens, dat uitmuntendheid het enige selectiecriterium moet zijn.
Voor wat betreft de juridische structuur van de Europese Onderzoeksraad, zal het hopelijk mogelijk blijken om in de trialoog nog verder toe te werken naar een breder geaccepteerde oplossing.
Dan het menselijk kapitaal. Dit is heel belangrijk. De onderzoekers zijn een vitale schakel tussen de nieuwe kennis en de toepassing daarvan op innoverende technologieën en processen. Dat deze schakel in Europa niet goed functioneert, blijkt onder meer uit het feit dat Europa twee keer zoveel PhD’s aflevert als de Verenigde Staten, terwijl het aantal PhD’s dat werkzaam is in de industrie in de Verenigde Staten, twee keer zo hoog is als in Europa. Het is geen toeval dat maar liefst 400 000 onderzoekers die in Europa zijn afgestudeerd in bètavakken en aan technische hogescholen momenteel in de Verenigde Staten zitten.
Wij hebben nieuwe onderzoekers nodig om te komen tot acht onderzoekers per duizend werknemers, mannen en vrouwen. In dit stadium moeten de vrouwen een grote bijdrage geven, aangezien zij slechts 29 procent van de wetenschappelijke gemeenschap uitmaken. Er moet gezocht worden naar middelen om intreding van vrouwen in deze loopbaan te bevorderen, zoals maatregelen voor mannen en vrouwen om een werkend bestaan te combineren met een gezin.
Het nieuwe Grondwettelijk Verdrag voorzag in totstandkoming van een Europese onderzoeksruimte. Ik hamer op dit begrip maar spreek liever van “Europese ruimte van onderzoekers”, dus één arbeidsmarkt, die gemakkelijker gevormd kan worden door onder meer een Europese vereniging van onderzoekers of een overkoepelende organisatie op te zetten. Dat kan een nuttig instrument blijken om de rol van de onderzoekers in de Europese context te versterken.
Een laatste aanbeveling betreft embryonale stamcellen. Op dit vlak moet het beginsel van vrijheid van onderzoek naar voren worden geschoven. Een fundamentele plicht moet daarbij zijn dat het onderzoek in wetenschappelijk opzicht rigoureus is. Bovendien moet er gelegenheid komen voor publieke controle op bijzonder delicate onderzoeksgebieden. Ik vraag dus om het standpunt van de Commissie industrie, onderzoek en energie te bevestigen. Dit standpunt is aanvaardbaar voor zowel de voorstanders als de tegenstanders van onderzoek naar embryonale stamcellen. 
Frédérique Ries (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, om te beginnen wil ik mij aansluiten bij de dankbetuigingen en felicitaties aan het adres van onze rapporteur, de heer Buzek, en wil ik mijn teleurstelling uitspreken over dit budget van zowat 54 miljard euro over zeven jaar. Wij hadden een ambitieuzer, veel ambitieuzer budget gewild voor dit Europa van excellentie, waar wij allemaal van dromen. In dit opzicht is de oprichting van de Europese Onderzoeksraad van essentieel belang. Aangezien andere sprekers voor mij, onder wie de heer Brunetta, hier al uitvoerig bij hebben stilgestaan, wil ik hierover nu niet in detail treden.
Een ander gebied dat gevoelig ligt voor Europa is energie, en de verschillende scenario’s die zijn uitgedacht om het tijdperk van de aardolie achter ons te kunnen laten, met een budget van 2 385 000 000 euro. Dit budget is vastgesteld door de Commissie industrie, onderzoek en energie, die prioriteit geeft aan hernieuwbare energiebronnen. De oplossing ligt voor een deel in biobrandstoffen en biomassa, maar ook in het geven van voorlichting om het energieverbruik terug te dringen.
Dit Europese streven om voorbij de lange termijn te kijken en de weg uit te stippelen van een wetenschappelijke vrijheid ten dienste van degenen die dit het hardst nodig hebben, loopt - volgens de overgrote meerderheid van mijn fractie - via de voortzetting van de Europese financiering van embryonaal stamcelonderzoek. Dit onderzoek moet op dezelfde gronden worden gefinancierd als het onderzoek op volwassen stamcellen of navelstrengbloedstamcellen. Dat is wat in amendement 66 wordt voorgesteld.
Het enige echte compromis van de Commissie industrie, onderzoek en energie, dat gesteund wordt door de heer Busquin, mevrouw Gutiérrez, mevrouw Locatelli en nog een hele reeks sprekers voor mij, evenals door mijzelf en door een groot deel van mijn fractie, betreft het gevaar van een uiterste datum voor de subsidiabiliteit van de lijnen, want dit zou de nekslag betekenen voor de Europese onderzoekers. De commissaris wees hier ook al op.
Het is deze keuzevrijheid waar ik voor opkom; de keuze van genezing bij levensbedreigende ziekten, en van de hoop die het onderzoek op embryo’s biedt aan patiënten die aan een van de 6 000 zeldzame ziekten lijden. Van tijd tot tijd moeten wij de puntjes op de i zetten. Waar wij het hier over hebben, en wat wij belangrijk vinden, is onderzoek en mededogen. Wij hebben het niet over fantasieën met betrekking tot het klonen van mensen zoals in , al zou je die indruk soms wel krijgen.
Ruim zeventig procent van de Europese burgers vraagt ons, vraagt u, mijnheer de commissaris, deze zo veelbelovende onderzoekstak niet in de weg te staan. Ik ontleen dit cijfer aan de Eurobarometer van 2005, en ik sluit mij bij mijn collega, de heer Chatzimarkakis, aan wat betreft het blokkeren van de publicatie van de cijfers van 2006, waarvan ik weet dat dit niet bij u vandaan komt. Waar wacht het voorzitterschap op om toestemming te geven voor de publicatie van deze cijfers? 
Hiltrud Breyer (Verts/ALE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, deze stemming is ook een lakmoesproef: is de EU een waardengemeenschap of worden de menselijke waardigheid en de rechten van de mens bedreigd? Want als embryo’s worden beschouwd als exploitatiemateriaal, dan bestaat het gevaar van een ethische dijkdoorbraak. We hebben enkele bijzonder geslaagde alternatieven zoals volwassenstamcelonderzoek of navelstrengstamcelonderzoek. Het is onbegrijpelijk waarom de EU onnodig riskeert dat de Europese Unie verdeeld raakt over dit punt.
Uit het klonenschandaal in Zuid-Korea is gebleken dat er ook een beginsel op het spel staat, namelijk het verbod op commercialisering van het lichaam, en van het vrouwelijk lichaam in het bijzonder. Vrouwen worden gedegradeerd tot leveranciers van eicellen als ruwe grondstoffen. Het voorstel van de Commissie industrie, onderzoek en energie bergt ook het gevaar in zich dat mogelijk zelfs het klonen van mensen in gang wordt gezet, want de herzieningsclausule is juist daarop gericht. Daarom pleit ik ervoor om de deur niet te openen voor de aanvaarding van embryonaal stamcelonderzoek in de lidstaten waar dit is verboden – dat zou bedenkelijk zijn vanuit het oogpunt van een democratisch beleid – en al zeker niet de wegbereider te worden voor het klonen van mensen. 
Jacky Henin (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, als wij van mening zijn dat toegang tot veilige en goedkope energie een onvervreemdbaar recht is, en als wij willen dat iedere burger de energie kan gebruiken die hij voor zijn ontwikkeling nodig heeft, dan kunnen wij alleen maar instemmen met de doelstellingen van het verslag van onze collega, de heer Buzek. Wij moeten onze volledige steun geven aan ITER en aan kernfusie. Dat is een toekomstgerichte oplossing die onafhankelijkheid op het gebied van energie kan waarborgen, evenals toegang tot elektriciteit voor iedereen en de ontwikkeling van gekwalificeerde banen in de industrie.
Laten wij twee dingen erkennen: enerzijds dat wij met de alternatieve energieën niet aan de vraag zullen kunnen voldoen, en anderzijds dat energie op basis van fossiele brandstoffen de milieuvervuiling alleen maar verergert. Gezien deze realiteit verbaast het mij evenwel dat ons wordt voorgesteld de aan Euratom toegekende kredieten te verminderen. Wij zouden juist het tegenovergestelde moeten doen! Bovendien zal alleen sturing door de overheid - in tegenstelling tot een interne energiemarkt - ons in staat stellen de door Euratom beoogde doelstellingen in alle veiligheid te verwezenlijken. Dat Frankrijk een van de goedkoopste landen op het gebied van energievoorziening is en dat het een ontwikkelde natie is, dat dankt het aan kernenergie en aan het feit dat de productie en distributie van elektriciteit staatsmonopolie waren. 
Angelika Niebler (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, dames en heren, ook ik wil allereerst onze rapporteur, de heer Buzek, hartelijk danken voor zijn maandenlange werkzaamheden en de moeite die hij heeft gedaan om te komen tot werkbare compromissen.
Ik wil twee punten oppakken in dit debat. Ten eerste wil ik iets zeggen over de Europese Onderzoeksraad. Zoals al een aantal keren is gezegd, is de oprichting van deze raad een novum in het zevende kaderprogramma voor onderzoek. Als de rapporteur voor deze Onderzoeksraad ligt mij uiteraard het welslagen hiervan, dat ook in bijzondere mate afhangt van de structuur ervan, na aan het hart. Wij hebben deze Onderzoeksraad nodig. Hij zal Europa aantrekkelijker maken voor toponderzoekers. Hij is bedoeld om het fundamenteel onderzoek te versterken, een terrein dat de afgelopen jaren te lang is verwaarloosd in Europa, ofschoon zich juist in het fundamenteel onderzoek baanbrekende ontwikkelingen hebben voorgedaan. In dit verband hoef ik het Parlement alleen maar te wijzen op uitvindingen zoals lasertechnologie, röntgenstralen of de MP3-speler. Al deze technologieën zijn ontwikkeld op basis van fundamenteel onderzoek, waarvan wij meer en gerichter gebruik moeten maken.
Een verder belangrijk punt met betrekking tot de Onderzoeksraad is dat hij transparant moet werken. Er worden de Onderzoeksraad aanzienlijke middelen ter beschikking gesteld – we hebben het over een jaarlijkse begroting van ongeveer een miljard euro – en gezien dat feit meen ik dat we een orgaan moeten oprichten ter waarborging van de transparantie. De Europese Onderzoeksraad mag geen zijn. Ik wil onderstrepen dat het niet mijn bedoeling is dat deze Onderzoeksraad onder enige controle staat. Hij dient onafhankelijk te zijn en onafhankelijk te werken, maar dat werk dient duidelijk te zijn voor de onderzoeksgemeenschap, voor de politiek, voor de beleidsmakers en voor het publiek.
Mijn tweede punt betreft de vraag wat er bevorderd moet worden met de Europese middelen. Het budget is tenslotte betrekkelijk gering. Daarom dienen wij de middelen uitsluitend te besteden aan onderzoek op topniveau. Daarom moet het enige selectiecriterium voor projecten uitmuntendheid zijn.
Tot slot: wij mogen geen onderzoek op embryo’s toestaan. We mogen niet toestaan dat er embryo’s worden geproduceerd voor onderzoek. Ik heb een compromisamendement geformuleerd voor dit terrein – amendement 319 om precies te zijn – dat ik uit tijdgebrek nu niet nader kan toelichten, maar ik wil mijn medeafgevaardigden oproepen dit amendement te steunen. 
Teresa Riera Madurell (PSE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heren Buzek en Busquin feliciteren en bedanken, en ook de commissaris, voor het belangrijke werk dat is verricht, want, dames en heren, het onderwerp dat we aan het behandelen zijn is van essentieel belang in de strategie die voor de komende jaren is uitgestippeld.
Sinds Lissabon is het onze doelstelling om een dynamische en concurrerende kenniseconomie te worden, waarbij onderzoek, ontwikkeling en innovatie zonder twijfel de belangrijkste instrumenten zijn om de groei, de werkgelegenheid en het concurrentievermogen te bevorderen, en het zevende kaderprogramma zal de hoofdlijnen vaststellen van ons wetenschappelijk beleid voor de komende zeven jaar.
Ons hoofddoel is om antwoord te geven op de grote uitdagingen waar onze wetenschap, onze technologie en onze innovatie voor staan teneinde de kloof te verkleinen die ons scheidt van onze concurrenten, uitdagingen die al uitgebreid zijn geïdentificeerd, bestudeerd en geanalyseerd in het verslag-Locatelli.
Ons werk is niet gespeend geweest van problemen, vooral na het akkoord over de financiële vooruitzichten, dat onze aanvankelijke financiële horizon heeft verkleind. Ons werk is niet afgelopen, maar de wil om te komen tot het best mogelijke eindresultaat is bij ieder van ons duidelijk aanwezig, en ik denk dat we vandaag, door de bank genomen, tevreden kunnen zijn over de weg die we hebben afgelegd.
Zo omvat het zevende kaderprogramma in het samenwerkingsprogramma krachtige instrumenten om de private investeringen in onderzoek te stimuleren. Het mensenprogramma omvat maatregelen om de beschikbare menskracht voor onderzoek zowel in kwalitatief opzicht als in kwantitatief opzicht te vergroten, om Europa aantrekkelijker voor onderzoekers te maken en hun exodus af te remmen en om te zorgen dat er meer vrouwelijke onderzoekers komen. De steun voor kwalitatief hoogwaardig fundamenteel onderzoek lijkt ook verzekerd met de creatie van de Europese Onderzoeksraad, die nog sterker geprofileerd moet worden. Het doel om de banden tussen de wereld van het onderzoek en het bedrijfsleven te versterken - en dan heb ik het met name over de kleine en middelgrote bedrijven - kan ook worden gerealiseerd met behulp van de maatregelen die genoemd worden in het samenwerkingsprogramma en het capaciteitsprogramma.
Bovendien bevestigt ons Parlement met dit werk zijn betrokkenheid bij de Lissabon-strategie en zetten we belangrijke stappen op weg naar het verwezenlijken van twee grote doelstellingen voor het jaar 2010: een Europese onderzoeksruimte te creëren en te bereiken dat de totale uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling 3 procent van het BBP worden, waarvan slechts eenderde afkomstig is uit de publieke sector en de overige tweederde uit de private sector.
Dames en heren, met het zevende kaderprogramma kunnen we de bevestiging geven dat het wetenschappelijk beleid van de Europese Unie versterkt wordt - daar bestaat geen twijfel over - en als schaduwrapporteur voor het zevende kaderprogramma Euratom en in overeenstemming met de uitkomsten van de laatste Raad wil ik benadrukken hoe belangrijk het is om een programma als ITER te hebben in Europa - het betekent dat we onze leidende positie in de kernfusie verstevigen, als een belangrijke manier om een grootschalige, duurzame en veilige energievoorziening te waarborgen - en hoe belangrijk dat is voor de toekomst van de Europese industrie.
Wat betreft kernsplijting, bevestig ik onze gecommitteerdheid aan hernieuwbare energiebronnen, ook al accepteer ik dat heden ten dage kernsplijting onvermijdbaar is, vanwege de sterke vraag naar energie tegenover de nog steeds beperkte hoeveelheden grootschalige energiebronnen waarover we beschikken. Ik wijs nogmaals op de noodzaak om door te gaan met het onderzoek naar veiligheid, naar het beheer van afval en…
We gaan door met het werk. Gefeliciteerd, mijnheer Potočnik. 
Anne Laperrouze (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn bijdrage aan het debat over dit zevende kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling toespitsen op twee onderwerpen, namelijk de kwestie van de stamcellen en het budget.
Dankzij het onderzoek op het gebied van embryonale stamcellen heeft de geneeskunde een grote sprong voorwaarts gemaakt. Er wordt veel van dit onderzoek verwacht, met name voor de behandeling van kanker en van erfelijke ziekten die tot nu toe als ongeneeslijk bekend stonden, evenals voor de verbetering van geneesmiddelen.
Op dit gebied moet de Europese Unie - op omzichtige, doch vastberaden wijze - vorderingen maken. Daarom heeft de Unie het meest geavanceerde controle- en beoordelingssysteem ter wereld ingesteld, dat instemming van het programmeringscomité inhoudt, alsmede analyses door onafhankelijke deskundigen en door nationale en Europese ethische commissies, en, niet te vergeten, de verplichting het wettelijk kader van de lidstaten waar het onderzoek wordt uitgevoerd, te eerbiedigen.
Het financieren van embryonaal stamcelonderzoek is absoluut noodzakelijk om verschillende redenen: om de activiteiten op dit gebied te controleren, om ervoor te zorgen dat onze ethische waarden worden geëerbiedigd, om de wetenschappelijke vooruitgang die Europese onderzoekers boeken te bevorderen en te beschermen, en om te kunnen blijven concurreren met derde landen. Daarom moet het amendement dat door de Commissie industrie, onderzoek en energie is goedgekeurd komende donderdag worden aangenomen.
Wat het budget betreft, kan ik het - net als de vorige sprekers - alleen maar betreuren dat dit zo laag is. Toch wil ik waarschuwen tegen de verleiding om fondsen aan te spreken van themagebieden als landbouw en energie, die financiering hard nodig hebben, terwijl andere sectoren al te royaal lijken te zijn bedeeld. In dit verband lijkt het mij absoluut noodzakelijk dat er een debat wordt gehouden over de middelen die aan het Gemeenschappelijk Centrum voor Onderzoek worden toegekend.
Tot slot wil ik de rapporteur graag prijzen voor zijn uitstekende werk en wil ik onderstrepen dat dit programma van cruciaal belang is. Door een Europese onderzoeksruimte op te richten verkleinen wij het risico dat de initiatiefnemers van innovatieve projecten elders naar financieringsbronnen gaan zoeken, en geven wij een krachtige impuls op het gebied van groei en concurrentievermogen.
Het zevende kaderprogramma is een van de middelen die Europa in staat stellen vooruitgang te boeken en waardoor onze burgers in het dagelijks leven kunnen profiteren van de vruchten van het Europese onderzoek. 
Vladimír Remek (GUE/NGL ).
   Dames en heren, graag wil ik mijn waardering uitspreken voor het werk van de heer Buzek, des te meer omdat wij een moeilijk besluit zullen moeten nemen over een verslag dat naar mijn mening van cruciaal belang is voor de controversiële discussies over de voortzetting van kernonderzoek en kernfusieonderzoek in het bijzonder.
Ikzelf ben een verklaard voorstander van de ontwikkeling van het grootste in partnerschap uitgevoerde wetenschappelijk project ter wereld. Ik zeg dat als iemand met persoonlijke ervaringen op het gebied van de topwetenschap en toptechnologie, en als parlementariër die persoonlijk kennis heeft kunnen maken met de uitmuntende prestaties van het Europese onderzoekscentrum voor kernfusie in Groot-Brittannië. Inderdaad, bijna overal is er een gebrek aan geld, en het is niet eenvoudig om te beslissen over zulk duur onderzoek of zo’n duur project als ITER. Maar er moet een beslissende stap worden gezet naar de toekomst toe, als we er tenminste voor willen zorgen dat de Europese wetenschap haar unieke positie op dit gebied behoudt. Ik ben voorstander van het handhaven van de begroting voor onderzoek naar thermonucleaire fusie zonder opname van de kosten voor ITER hierin. We beslissen hier over de toekomstige Europese onafhankelijkheid op energiegebied.
Tot slot wil ik graag mijn tevredenheid uitspreken over het feit dat de Tsjechische Republiek nu en ook in de toekomst een substantiële bijdrage levert aan het kernfusieonderzoek en aan het ITER-project. 
Peter Baco (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik vind dat de voorstellen voor het zevende kaderprogramma die we behandelen goed geformuleerd zijn. Als landbouwer doet het mij genoegen om te zien dat er, vergeleken met het zesde kaderprogramma, nu veel meer aandacht wordt besteed aan de bredere implicaties van de landbouw voor de samenleving als geheel. Ik wil echter wijzen op enkele tekortkomingen met betrekking tot de participatie van de nieuwe lidstaten in het vijfde en zesde kaderprogramma. Wanneer we kijken naar de landkaart van deelnemers aan het netwerk van excellentie in het zesde kaderprogramma, zien we in het oosten slechts witte plekken. Zo hadden we ons het gemeenschappelijke Europa toch niet voorgesteld. Lopende onderzoeken suggereren ook dat, afhankelijk van hun grootte, de nieuwe lidstaten drie keer zoveel projecten zouden moeten hebben gekregen, en misschien wel het tienvoudige aan financiële steun. De Commissie en de betrokken regeringen staan daarom voor de dringende taak om specifieke instrumenten op te nemen in de werkprogramma’s voor de technische gebieden en de uitdagingen van het kaderprogramma, om zo de betrokkenheid van de nieuwe lidstaten te vergroten. 
Nikolaos Vakalis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik vind dat het Parlement erg goed werk heeft geleverd. Mijn hartelijke gelukwensen aan de rapporteur, de heer Buzek.
Ik zou willen ingaan op twee amendementen die al zijn goedgekeurd door de Commissie industrie, onderzoek en energie:
Amendement 273: Dit amendement betreft het hoofdstuk "Onderzoeksinfrastructuur". Het wil uitmuntendheid ondersteunen in de convergentieregio's en de perifere gebieden. Kort gezegd komt het erop neer dat in het geval van twee even goede voorstellen voor nieuwe onderzoeksinfrastructuur wij moeten overwegen welke keuze het meest zal bijdragen aan het versterken en verruimen van de uitmuntendheid van de Europese onderzoeksorganen. Het feit dat in de periode 2000-2006 50 procent van de onderzoekskredieten van overheid en bedrijfsleven naar slechts 30 van de 254 regio's van de Europese Unie zijn gevloeid, bewijst dat uitmuntendheid beknot wordt.
Amendement 66: de embryonale stamcellen. Ik vind dit amendement correct, zowel vanuit filosofisch oogpunt als qua bescherming van de mensenrechten en eerbied voor het menselijke leven. Bovendien vind ik dit de meest juiste van de vier visies die hier ter tafel liggen, want we mogen geen datumrestricties dicteren. Dat gaat ten koste van het onderzoek zelf, dat beperkt zou worden tot stamcellen van mindere kwaliteit of van lager potentieel. Zo zouden onderzoekers zich gedwongen zien in landen buiten de Europese Unie op zoek te gaan naar stamcelbestanden met de betreffende leeftijd. Wij kunnen ons hier niet beroepen op de subsidiariteit en de financiering van spitstechnologie uitsluiten op grond van de redenering dat een of meerdere lidstaten het verbieden, want volgens dezelfde logica zou het onrechtvaardig zijn dat landen die onderzoek naar stamcellen verbieden, gebruik gaan maken van de resultaten van landen die het wel toelaten, omdat nu eenmaal vast staat dat onderzoek met volwassen stamcellen niet volstaat voor alle toepassingen. 
Catherine Trautmann (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, onze Vergadering maakt zich op om vóór het zevende kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling te stemmen, zodat dit onmiddellijk vanaf 1 januari 2007 operationeel kan zijn.
Wij willen het risico voorkomen dat er voor onderzoek een jaar verloren gaat, aangezien deze sector van groot strategisch belang is als wij doelmatig willen kunnen concurreren met de Verenigde Staten, India en China. De uitkomst ligt vrijwel vast, en ik wil onze commissaris, de heer Potočnik, en onze rapporteur, de heer Buzek, daarmee van harte gelukwensen.
Onderzoek moet onze eenheid helpen versterken, doordat mensen en gebieden in de Europese onderzoeksruimte worden opgenomen. Tegelijkertijd moet onderzoek een intelligent en duurzaam ontwikkelingsmodel bevorderen, waarbij criteria als excellentie en doeltreffendheid het uitgangspunt vormen. Zullen wij hier echter in slagen?
Wat de financiële middelen betreft: deze zijn ontoereikend, ook al is het begrotingsakkoord dat door de Commissie industrie, onderzoek en energie is goedgekeurd en aan de plenaire vergadering wordt voorgelegd in die zin bevredigend, dat er alles aan is gedaan om het geringe budget dat in het kader van de financiële vooruitzichten is bepaald, te verhogen. Ik wil nog eens benadrukken dat ik deze kwestie betreur, en ik wil de lidstaten erop wijzen dat zij absoluut het belang van onderzoek voor groei en werkgelegenheid moeten erkennen, en dat zij zich erop moeten voorbereiden om - na de herziening van de financiële vooruitzichten - de aan deze sector toegekende financiële middelen aan te vullen. Wat de inhoud betreft, vertoont de door de Commissie industrie, onderzoek en energie goedgekeurde tekst een bevredigend evenwicht, hoewel ik het betreur dat er niet meer steun is gegeven aan internationale samenwerking die erop gericht is ontwikkeling mogelijk te maken en braindrain tegen te gaan.
Het is een goede zaak dat het accent op gezondheid, duurzame ontwikkeling en energie is gelegd, evenals op de ICT, waaraan 40 procent van onze groei kan worden toegeschreven.
Wat de structuren en de toekomst betreft, verheugt het mij in het bijzonder dat de Europese Onderzoeksraad al snel operationeel kan zijn. De EOR, met zijn uit 22 leden bestaand wetenschappelijk comité, komt tegemoet aan de verwachtingen van de onderzoeksgemeenschap. Hierdoor zal essentieel fundamenteel onderzoek op eenvoudige wijze kunnen worden gefinancierd door dit orgaan, dat door en voor de wetenschappelijke gemeenschap opereert. Bovendien zullen er individuele beurzen worden toegekend die gericht zijn op uitmuntendheid en waarvoor de selectiecriteria door de wetenschappers worden vastgesteld.
Deze Onderzoeksraad, die de Europese Unie echte toekomstperspectieven zal bieden en het vertrouwen tussen de Unie en de onderzoekswereld zal bekrachtigen, zal gekenmerkt worden door onafhankelijkheid en transparantie. Wij hopen dat de EOR ertoe zal bijdragen dat onze jonge generatie afgestudeerden zich tot de onderzoeksberoepen voelt aangetrokken. Er is voor gekozen nog geen besluit over de uiteindelijke vorm van de EOR te nemen, omdat wij wilden dat hij uiterlijk 1 januari 2007 operationeel zou zijn en omdat wij hem zo efficiënt mogelijk wilden maken. Daarom wenst ons Parlement - in het kader van de medebeslissingsprocedure - volledig betrokken te worden bij de besluitvorming over deze uiteindelijke vorm van de Onderzoeksraad. 
Patrizia Toia (ALDE ).
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, Europa moet een hoger groeitempo bewerkstelligen en daarom richt het zich op kennis, wat neerkomt op onderzoek, opleiding, informatie, ontwikkeling van ICT, enzovoort.
De meest ambitieuze doelstelling die wij ons gesteld hebben, is wellicht het zevende kaderprogramma, dat momenteel die Europese meerwaarde biedt die onontbeerlijk is om zo’n resultaat te bereiken. In dit bestek zal ik twee aspecten ervan naar voren halen.
In dit indrukwekkende programma hebben wij geijverd voor een brede toegankelijkheid: dat is niet het tegenovergestelde van selectiviteit maar juist de voorwaarde daarvoor. Wij willen dat alle segmenten van de onderzoekswereld kansen krijgen voor deelname, en ik doel hierbij niet in het minst op vrouwelijke wetenschappers.
Wat zojuist gezegd is, geldt tevens voor het productiewezen, te beginnen bij het midden- en kleinbedrijf, dat een vitale behoefte aan innovatie heeft, maar bijzondere aandacht vereist. Ik denk onder meer aan het probleem van de procedures. Wij vragen in dit verband aan de Commissie om ervoor te zorgen dat de pogingen tot vereenvoudiging, tot bevordering en steun aan het MKB in de uitvoeringsfase niet verloren gaan maar juist opgevoerd worden.
Het tweede punt betreft het onderzoek dat ontegenzeggelijk ethische aspecten heeft. Alleen een kortzichtige cynicus of iemand die als een zuivere wetenschapper redeneert, kan daaraan voorbijgaan. Het is dus terecht deze ethische aspecten te onderkennen en zo mogelijk oplossingen aan te dragen waarmee deze aspecten, die de mens en zijn waardigheid betreffen, gerespecteerd worden.
Er is in het bijzonder een belangrijke kwestie waarover de meningen in de diverse fracties verdeeld zijn. Ook binnen mijn fractie is er een standpunt over embryonale stamcellen, ofschoon dat het standpunt van een minderheid is, die ik vertegenwoordig. Niemand van ons gelooft dat de wetenschap tegengehouden mag worden. Maar velen van ons vinden dat het respect voor het leven een leidend beginsel moet zijn, hoewel het niet als een beperking bedoeld is en verder dat het voorzorgsbeginsel moet worden gehanteerd als de wetenschap in onzekerheid verkeert.
De toch al zeer beperkte communautaire middelen die daarvoor bestemd zijn, zouden veel beter kunnen worden geconcentreerd op sectoren waar het onderzoek al zover is dat het op korte termijn veelbelovend voor de menselijke gezondheid kan zijn, zoals het gebruik van volwassen stamcellen en andere opties. Alle andere onderzoeksterreinen kunnen dan aan de afzonderlijke lidstaten worden overgelaten. Dit zijn standpunten die in alle partijen terug te vinden zijn en die ons dwingen naar anderen te luisteren en hun mening te respecteren.
Wanneer in ons Parlement, dat meer gewend is aan debatten over economie en andere concrete vraagstukken, thema’s worden aangesneden die nauw verband houden met de mens en het menselijk leven, is er volgens mij behoefte aan wat meer wijsheid. Misschien moet er ook beter geluisterd worden en moet er meer bereidheid tot dialoog komen. 
Roberto Musacchio (GUE/NGL ).
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het zou wel heel vreemd zijn als Europa, dat nog achterophinkt vanwege het gebruik van ouderwetse en gevaarlijke technologieën - zoals kernenergie, dat maar beter meteen afgedankt kan worden - een soort veto gaat uitspreken tegen de bestudering en toepassing van nieuwe technologieën die voor velen levensreddend kunnen zijn dankzij het gebruik van stamcellen.
Het is niet zo dat wij geen duidelijk ethisch standpunt hebben met betrekking tot deze materies. Ikzelf ben bijvoorbeeld tegen het klonen van mensen. Maar het is wat anders als wij op voorhand met een levensbeschouwelijk standpunt op de proppen komen waarmee niet alleen het onderzoek en de wetenschap in de knel worden gebracht, maar vooral het recht van iedereen op een eigen leven.
Het Europees Parlement heeft het recht maar ook de plicht om volledig tegemoet te komen aan de verwachtingen van de mensen. Daarom krijgt het project-Europa ook rondom dit onderzoeksproject gestalte. 
Luca Romagnoli (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het Parlement heeft de aanneming van het zevende kaderprogramma ondersteund omdat het beseft dat de uitdaging van het mededingingsvermogen en de ontwikkeling van de nationale landen van heel het continent nooit het hoofd geboden kan worden als er niet meer onderzoekskansen komen. Ik ben zelfs van mening dat de financiële inspanning nog groter moet worden. Als tot het jaar 2010 drie procent van de investeringen van de Europese Unie besteed zal worden aan onderzoek en ontwikkeling, is het misschien mogelijk om het probleem van de 700 000 onderzoekers die in de Unie ontbreken, enigszins te beperken.
Overheidssteun aan onderzoek blijft noodzakelijk in gevoelige sectoren als volksgezondheid, energie en milieu, en ten aanzien daarvan bestaat er mijns inziens grote eensgezindheid in het Parlement. Die steun mag echter niet alleen van de Europese instellingen komen. De Europese instellingen moeten veeleer de nationale regeringen ertoe aanzetten om op hun begrotingen meer financiële middelen beschikbaar te stellen voor onderzoek en zodoende de arbeidsomstandigheden in deze sector te verbeteren door zowel meer mogelijkheden te bieden voor de ontwikkeling van de menselijke hulpbronnen in de overheidssector als particuliere investeringen en publiekprivate partnerschappen te bevorderen.
De problemen in verband met onderzoek en ontwikkeling zijn niet overal dezelfde in Europa. Er zijn verschillen in arbeidsomstandigheden en vooruitzichten voor jonge onderzoekers en bij de overgang van de universiteit naar de banenmarkt. In Italië bijvoorbeeld ontbreken er in de relatie tussen universiteiten en bedrijfsleven concrete opleidings- en scholingskansen. Er is zelfs een gebrek aan eenvoudige informatie-uitwisseling. Door de lage salarissen en beperkte financiële middelen voor onderzoek worden de onderzoekers ertoe aangezet te emigreren of - zoals meestal het geval is - het openbaar onderzoek te verlaten en andere, meer lonende wegen naar persoonlijke ontplooiing te vinden. Ook daarom hoop ik dat de instelling van een Europese Onderzoeksraad de leemtes in de nationale systemen kan opvullen.
Het zeer grote aantal amendementen op het uitstekende verslag van de heer Buzek is een bewijs van het feit dat het Parlement groot belang hecht en prioriteit geeft aan het onderzoek voor de ontwikkeling van ons continent. 
John Purvis (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil lof toezwaaien aan onze rapporteur, de heer Buzek, die dit moeilijke voorstel op een heel eerlijke wijze door het Parlement heeft geloodst, zonder daarbij zaken uit de weg te gaan.
Ik accepteer dat ethische kwesties een zeer moeilijk punt vormen: embryonaal stamcelonderzoek, overdracht van de celkern van somatische cellen en genetische therapieën bij erfelijke ziekten. Ik respecteer de verschillende visies en diepgewortelde overtuigingen die er bestaan met betrekking tot deze punten. Dit zijn absoluut punten waarbij persoonlijke overtuigingen en gewetensbezwaren een grote rol spelen, en de enige aanvaardbare procedure hiervoor is een hoofdelijke stemming in dit Parlement, dat alle Europese burgers vertegenwoordigt.
Ik wil graag uitleggen waarom het voor een christen aanvaardbaar kan zijn dat de EU dit onderzoek financiert. Jesus Christus heeft de parabel van de barmhartige Samaritaan verteld. Het was de geminachte Samaritaan die niet zoals alle anderen aan de overkant van de weg doorliep. Hij stopte om zijn medemens te helpen die gewond op de grond lag. God heeft de mensen de intelligentie en de vaardigheden toebedeeld om de menselijke soort te verbeteren, en in de loop van de eeuwen, vaak tegen de wil van de autoriteiten en de doctrines van de kerk in, heeft de mensheid de grenzen van de wetenschap verlegd en daarmee ons welzijn vergroot. Het onderzoek op dit terrein, dat wordt gefinancierd door de Europese Unie, ligt in die traditie. Maar het wordt beperkt door regels, het erkent de menselijke waardigheid en het wordt nauwlettend gemonitord en gereguleerd.
In mijn visie, en in die van veel christenen, waaronder ook die van de christelijke kerk waar ik toe behoor, is het volkomen juist dat we dit onderzoek blijven financieren, zoals we dat ook gedaan hebben bij het zesde kaderprogramma voor onderzoek. 

Britta Thomsen (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, onderzoek en ontwikkeling vormen een cruciale voorwaarde voor onze welvaart, omdat we tegenwoordig in Europa moeten leven van het produceren van kennis en ideeën. Het kaderprogramma voor onderzoek is dan ook een belangrijk gereedschap om ervoor te zorgen dat de Unie zich in de toekomst kan redden in de internationale concurrentie. Geen enkel EU-land kan in zijn eentje de kritische massa mobiliseren die nodig is om te concurreren met China of de Verenigde Staten, maar samen kunnen de lidstaten van de EU de hulpmiddelen mobiliseren om deze concurrentie aan te gaan. En juist in onze verscheidenheid in Europa vinden we een belangrijke sleutel tot grotere creativiteit.
Ik ben blij dat de internationale dimensie in het kaderprogramma nog grotere prioriteit heeft gekregen dan het geval was in het zesde kaderprogramma. De internationale samenwerking is niet langer een afzonderlijk deel van het programma, maar is horizontaal geïntegreerd in de afzonderlijke thema’s en specifieke programma’s. Daarmee passen we het onderzoek aan de wereldwijde werkelijkheid aan. Ik hoop dat deze prioriteit ook zal worden weerspiegeld in het aantal internationale projecten.
Op dit moment vindt er ontvolking plaats in de perifere gebieden van Europa, en het is dringend noodzakelijk dat we het onderzoek in de perifere regio’s handhaven door aantrekkelijke arbeidsvoorwaarden voor de onderzoekers te scheppen. Ik ben dan ook blij dat het nu mogelijk wordt om de inspanningen binnen het zevende kaderprogramma en het Regionaal Fonds te coördineren Dat biedt de mogelijkheid om regionale partnerschappen tussen onderzoeksinstellingen, autoriteiten en bedrijven op te zetten. Dat kan een belangrijke stimulans zijn voor de regionale ontwikkeling.
Vandaag de dag kunnen onderzoekers niet langer in ivoren torens zitten. Het is belangrijker dan ooit dat het verspreidingsaspect in het onderzoek wordt geïntegreerd. Wil de maatschappij de vruchten kunnen plukken van het Europese onderzoek, dan moeten wij garanderen dat de onderzoeksresultaten verschil maken voor de burgers, de autoriteiten en het bedrijfsleven. Verspreiding van de resultaten van hoogwaardig onderzoek helpt om de burgers te laten zien dat maatschappelijke investeringen in onderzoek legitiem zijn.
Onderzoek op energiegebied is een zelfstandige thematische prioriteit geworden binnen het programma “Samenwerking”. Er is een grote behoefte aan onderzoek naar energietechnologieën die Europa kunnen helpen om zijn energiepolitieke doelen te bereiken inzake …
Lena Ek (ALDE ).
   Mijnheer de Voorzitter, het is een zeer belangrijk besluit dat het Parlement deze week zal nemen om de doelstellingen van Lissabon te verwezenlijken en om welvaart en verantwoordelijkheid voor het milieu te verenigen met wereldwijd concurrentievermogen. De grondslag hiervoor wordt gevormd door een werkelijk uitstekend voorstel van commissaris Potočnik en een uitstekend verslag van rapporteur Buzek. Helaas heeft de Raad het in budgettair opzicht moeilijker voor ons gemaakt om te voldoen aan de verwachtingen en ambities die wij in de grotere fracties delen.
Ik verwelkom de oprichting van de netwerken van excellentie en de vereenvoudiging van de bureaucratie. Ik vind het problematisch dat er nog steeds onzekerheid is inzake de Europese Onderzoeksraad. De herziening van het materiaal, die moet plaatsvinden om definitieve helderheid te verschaffen over de positie van de Europese Onderzoeksraad, zou definitief moeten plaatsvinden in 2008.
Het is ook belangrijk dat wij amendementen hebben ingediend met betrekking tot het MKB en de deelname en de betrokkenheid van diverse groepen in heel Europa. Wat vrouwen betreft, weten we dat nog steeds in alle landen discriminatie plaatsvindt op het terrein van onderzoek en ontwikkeling, zowel wat de inhoud als wat de deelname betreft.
Ik denk ook dat de technologieplatforms van ongelooflijk grote betekenis zullen zijn voor de Europese industrie.
Het vraagstuk dat de meeste problemen heeft opgeleverd is het stamcelonderzoek. Ik kan bevestigen dat ons huidige systeem uitstekend functioneert. Het onderzoek dat met behulp van deze technologie wordt verricht is ontzettend belangrijk voor de inspanningen ter bestrijding van de grote volksziekten diabetes, reuma, Alzheimer en Parkinson, dus ziekten die vele Europese burgers zorgen baren. Het is onze plicht om op ethische en verantwoorde wijze gebruik te maken van de bestaande mogelijkheden. Nu we mensen kunnen helpen, moeten we van die mogelijkheid gebruik maken. Ik en de Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa fractie steunen het voorstel waarover men het in de Industriecommissie eens is geworden. Dank u wel.
Romana Jordan Cizelj (PPE-DE ).
   - Ik wil om te beginnen commissaris Potočnik van harte welkom heten en de rapporteur, de heer Buzek, van harte bedanken voor zijn onvermoeibare samenwerking en de informatie die hij ons gegeven heeft. Ik wil de rapporteur ook gelukwensen met zijn werk.
Het zevende kaderprogramma voor onderzoek en ontwikkeling houdt nauw verband met het debat over de toekomst van de Europese Unie. Dit feit begint steeds sterker op de voorgrond te treden ten gevolge van de huidige invloeden op mondiaal vlak. In de komende decennia zullen demografie en energie sectoren van uitzonderlijk belang zijn voor Europa, maar tegelijkertijd zullen het de sectoren zijn met de meeste problemen. Wij moeten onze doelstellingen duidelijk definiëren, zodat wij kunnen zorgen voor economische en sociale stabiliteit en de sociale voorzieningen kunnen handhaven. Dat zal echter alleen mogelijk zijn indien wij de interdependentie tussen enerzijds kennis en ontwikkeling en anderzijds innovaties kunnen versterken, en als wij deze correlatie op succesvolle wijze kunnen gebruiken in de economie. Demografie en energie moeten de kern van het toekomstig onderzoek in de Europese Unie zijn.
Dan wil ik nu overgaan tot het vraagstuk van de energie, een sector waarin wij met steeds grotere uitdagingen worden geconfronteerd wat continue energiebevoorrading, energieafhankelijkheid en de implementatie van het Protocol van Kyoto betreft. Al deze vraagstukken vereisen dat wij duidelijke doelstellingen vaststellen, met name op de middellange en lange termijn, aangezien Europa juist daar geconfronteerd zal worden met een steeds groter aantal moeilijkheden.
Wat de langetermijnplanning betreft, moet voorrang worden gegeven aan fusieonderzoek en de uitvoering van het ITER-kernreactorproject. Daarmee kunnen wij namelijk nieuwe dimensies openen in het onderzoek naar kernenergie op wereldschaal. Onderzoek naar hernieuwbare energiebronnen en kernsplijting kan echter een adequaat antwoord geven op onze vraag naar continue, schone en concurrentiële energiebevoorrading op middellange termijn. Europa speelt momenteel een voortrekkersrol in deze sector, maar wij moeten desalniettemin één ding voor ogen houden: als wij op mondiaal vlak een voortrekkersrol willen blijven vervullen in deze sector, moeten wij energie gaan zien als een gemeenschappelijke, interne sector, ondanks het feit dat de energievoorziening reeds is geregeld in een aantal Europese Verdragen.
Natuurlijk volstaat het niet om gemeenschappelijke en duidelijke doelstellingen te hebben. Daar moeten adequate maatregelen op volgen, en volgens mij is het juist daar heel belangrijk om koploper te blijven. Ons programma moet op tijd klaar zijn, zodat wij een brug kunnen slaan tussen het zesde en het zevende kaderprogramma. 
Reino Paasilinna (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Buzek bedanken voor zijn uitstekende werk. Wat het zevende kaderprogramma voor onderzoek betreft hebben wij onze wensen kunnen uiten. Wij hebben maar liefst 1 700 amendementen ingediend en dit aantal zou zelfs genoeg zijn voor een achtste kaderprogramma. De Wetenschappelijke Raad is een van de belangrijkste nieuwe aanvullingen op het kaderprogramma en de eerste echte pan-Europese instelling voor onderzoeksfinanciering. Hij moet zorgen voor hoogwaardig onderzoek en moet de wetenschappers binnen de Europese Unie aan het werk houden.
Het steunen van hoogwaardig onderzoek is hard nodig. Er zijn vijfhonderd topuniversiteiten in de wereld, waarvan tweehonderd in Europa en nog eens tweehonderd in de Verenigde Staten, maar van de twintig beste universiteiten zijn er slechts twee Europees. Als wij hier in Europa tijd hebben voor trivialiteiten, moeten wij ons ook hoogwaardig onderzoek kunnen veroorloven. Wij moeten er ook voor zorgen dat er goed gebruikt wordt gemaakt van de onderzoeksresultaten. De kloof tussen onderzoek, innovatie en het op de markt brengen van nieuwe producten is te groot.
Het onderzoeksprogramma van de Europese Unie moet ook worden gebruikt om belemmeringen weg te nemen voor de samenwerking tussen lidstaten. Artikel 169 van het kaderprogramma biedt een instrument voor strategische samenwerking tussen de lidstaten en dat is precies wat wij nodig hebben. Het is onaanvaardbaar dat het onderzoeksbudget met 20 miljard euro wordt verlaagd nu wij in de richting gaan van een informatie-economie waarvoor wij onderzoek nodig hebben. Op deze manier zullen wij niet de leidende informatie-economie in de wereld worden. Onze investeringen blijven achter op die van de Verenigde Staten en Japan.
In de informatie- en communicatietechnologie zijn wij erin geslaagd veel commerciële toepassingen te creëren. Het aandeel van de informatie- en communicatie bedraagt 8 procent van het Europees bruto binnenlands product en 6 procent van de werkgelegenheid. Wij hebben echter belemmeringen opgeworpen, zoals de ingewikkelde octrooiwetgeving, die ons concurrentievermogen aantast. Een beschaafd Europa moet zijn positie verbeteren door middel van onderzoek en productontwikkeling en bijvoorbeeld informatie- en communicatietechnologie. 
Peter Liese (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, geachte dames en heren, ik wil mezelf aansluiten bij de woorden van dank aan het adres van de heer Buzek en allereerst iets heel positiefs zeggen over het Europees kaderprogramma voor onderzoek. Aan het begin van het debat in de commissie heb ik vertegenwoordigers van alle universiteiten en van het bedrijfsleven bijeengeroepen om met hen van gedachten te wisselen over het kaderprogramma. Daarbij kwam uiteraard ook kritiek naar voren op de bureaucratie en op de onvoldoende toegang van het MKB tot het kaderprogramma. Nadat er erg veel kritiek was geleverd, nam een hoogleraar die al jaren betrokken is bij het kaderprogramma het woord. Hij zei dat wij niet alleen naar de negatieve punten moeten kijken: de Amerikanen benijden ons om dit instrument.
Hoewel echt niet alles volmaakt is, moeten we het kaderprogramma niet neersabelen. In het verslag van de heer Buzek worden veel punten van kritiek opgepakt. Op het terrein van het MKB en de bureaucratie zijn er goede voorstellen gedaan die we in de plenaire moeten steunen. Al met al vind ik het een goed verslag, maar op één punt ben ik het er niet mee eens, wat u niet zal verbazen. In amendement 66 op artikel 6 kan ik mezelf niet vinden. Dit amendement roept op tot steun met EU-middelen aan onderzoek waarbij ook sprake is van destructief onderzoek met menselijke embryo’s. In tien landen is dit op nationaal niveau verboden, in sommige gevallen na uiterst intensieve discussies, in andere gevallen na een referendum.
In het amendement is ook een herzieningsclausule opgenomen. Indien deze herzieningsclausule in werking treedt, zou klonen voor onderzoeksdoeleinden in de loop van het kaderprogramma ook mogelijk kunnen worden. Dit is echter in slechts drie lidstaten van de Europese Unie toegestaan. Het is uiteindelijk niet zo dat er te veel geld zit in het kaderprogramma. Veel goede, onomstreden projecten worden afgewezen.
Het onderwerp Alzheimer kwam aan de orde, en ik kan zeggen dat er enkele weken geleden een bijeenkomst is gehouden met de meest vooraanstaande Europese onderzoekers op het terrein van de ziekte van Alzheimer. Hij zei dat er veel innovatieve benaderingen van de bestrijding van de ziekte van Alzheimer waren, maar embryonaal stamcelonderzoek kwam niet voor in dat rijtje. Daarom dienen wij de alternatieven te ondersteunen, maar steun aan amendement 66 betekent dat bepaalde alternatieven niet kunnen worden bevorderd. Daarom verzoek ik u amendement 66 te verwerpen. 
Hannes Swoboda (PSE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de heer Buzek complimenteren met zijn voortreffelijke werk, en dat geldt ook voor de schaduwrapporteurs, en met name de heer Busquin, die erg veel kennis en ervaring heeft ingebracht.
Wat betreft de prioriteiten, daar vallen het gezondheidsbeleid en het gezondheidsonderzoek zeker onder. Op dit punt ben ik het oneens met de heer Liese, omdat stamcelonderzoek, inclusief embryonaal stamcelonderzoek, van belang kan zijn voor de volksgezondheid, met name op de terreinen waarop volwassenstamcelonderzoek nog niet in staat is om iets van dezelfde waarde op te leveren. Daarom acht ik het van voordeel om deze weg te volgen, en dit heeft mijn volledige steun.
Een tweede terrein dat ook meer prioriteit heeft gekregen, met name door het Europees Parlement, is het terrein van de energie. We weten allemaal hoe belangrijk het is om vooruitgang te boeken op het energieterrein, en ik wil nogmaals benadrukken hoe belangrijk het is voor de grote energiebedrijven, wier grote winsten voornamelijk het gevolg zijn van stijgingen van de olie- en gasprijzen, om meer te investeren in onderzoek. Ik hoop dat de commissaris ook waarborgt dat meer van dergelijke private middelen worden ingebracht.
Het is van belang dat de bijdrage van de EU op energieterrein vooral wordt geleverd via het kaderprogramma voor onderzoek respectievelijk het nucleair onderzoek. Natuurlijk is nucleair onderzoek zeer omstreden omdat nucleaire energie zelf zeer omstreden is. Als er echter één terrein is dat absolute prioriteit dient te krijgen, dan is dat veiligheid. Veiligheid in de zin van veilige centrales, maar ook veiligheid in de zin dat alle technische en andere mogelijkheden worden aangewend om proliferatie te voorkomen voor niet-civiele doeleinden – militaire of zelfs terroristische.
Ik wil de commissaris verzoeken dit bijzonder serieus te nemen en om juist op dit terrein meer te doen. De heer Buzek heeft enkele van mijn voorstellen opgepakt. Het hadden er meer kunnen zijn – daarover lopen de meningen uiteen – maar ik geloof dat aan de veiligheid, in beide betekenissen van het woord, op het terrein van nucleair en energieonderzoek absolute prioriteit dient te worden verleend. 
Françoise Grossetête (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, om te beginnen wil ik de rapporteur bedanken voor zijn werk en voor de overeenstemming die wij hebben bereikt om in dit programma een specifieke lijn voor onderzoek naar pediatrische geneesmiddelen in te stellen.
Er is al veel gezegd in het kader van de invoering van dit programma. Daarom zal ik slechts drie punten benadrukken. Allereerst wat de toegankelijkheid betreft: ik heb onlangs een aantal MKB-bestuurders gesproken, die zeiden dat je een onderzoeksbeurs zou moeten aanvragen om precies te begrijpen hoe de Europese dossiers in elkaar zitten! Afgezien van de humor schuilt hier een grote waarheid in: ja tegen een strikte behandeling van aanvragen, maar nee tegen de enorme berg onbegrijpelijke formulieren.
Ten tweede, wat het controle-aspect betreft: het is inderdaad noodzakelijk de controle op de doeltreffendheid van de toegekende steun en op het gebruik van deze fondsen te versterken. Ons optreden moet hiermee in overeenstemming zijn.
Mijn derde punt tot slot betreft de prioriteit die aan duurzame ontwikkeling, gezondheid en innovatie is toegekend, hetgeen absoluut noodzakelijk is. Wat onderzoek op het gebied van gezondheid, en meer in het bijzonder embryonaal stamcelonderzoek, betreft, zou ik willen onderstrepen dat wij met onze tijd moeten meegaan. Ja, ik ben voorstander van dit onderzoek. Ja, ik wil dat wij de onderzoekers kunnen helpen om onder goede omstandigheden te werken en, vooral, zonder restricties wat de termijn voor de selectie van deze cellen betreft. Het hanteren van dergelijke restricties zou namelijk betekenen dat geavanceerd onderzoek belemmerd wordt.
Als wij gaan stemmen, dames en heren, vergeet u dan niet dat dit onderzoek de mogelijkheid biedt specifieke stamcellijnen te identificeren teneinde doeltreffende geneeswijzen te vinden. Als wij deze nieuwe onderzoekslijnen afwijzen, ontnemen wij patiënten die aan - nu nog - ongeneeslijke ziekten lijden, de kans op genezing. Met welk recht en uit naam van welke wet kunnen wij tegen een ernstig zieke zeggen: “Nee, Europa wil niets met dit onderzoek te maken hebben. Als u behandeld had willen worden, had u in Amerika geboren moeten zijn.” In feite ligt daar ons probleem. Als wij nu geen besluit nemen en in actie komen, dan zullen de Amerikanen en Japanners dat wel in onze plaats doen. 
Andres Tarand (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats het grote belang onderstrepen dat het zevende kaderprogramma heeft voor een kleine lidstaat en vooral zijn jonge wetenschappers. Rekening houdend met de zeer slechte staat van de wetenschappelijke infrastructuur in de nieuwe lidstaten, zullen de middelen van het zevende kaderprogramma ontoereikend zijn om dit te verhelpen. Het is nodig dat de regeringen het budget voor wetenschap aanzienlijk verhogen, in ieder geval in Estland.
Het tweede onderwerp dat ik ter sprake wil brengen is energie. Ik hoop dat de Raad de aanbeveling van het Parlement steunt om in het kader van het zevende kaderprogramma 150 miljoen euro meer te besteden aan onderzoek en ontwikkeling met betrekking tot energie dan wat het huidige voorzitterschap heeft aangeboden. Natuurlijk is ook dit bedrag zeer klein wanneer men de uitdagingen van de energiesector in overweging neemt. Het grootste deel van dit bedrag gaat echter naar kernenergie en niet naar nieuwe duurzame technologieën.
Ik sluit mij aan bij de vorige sprekers die hun ongenoegen hierover al kenbaar hebben gemaakt. Een disproportioneel deel gaat naar energietechnologieën die gebaseerd zijn op fossiele brandstoffen. Hetzelfde geldt voor Estland waar onderzoek naar bitumineuze leisteen op de eerste plaats komt bij de overheidsfinanciering. Het wordt tijd om deze verhoudingen te wijzigen! 
Ján Hudacký (PPE-DE ).
   – In de eerste plaats wil ik de heer Buzek bedanken voor het werkelijk uitstekende werk dat hij heeft geleverd met dit verslag. Ik geloof in ieder geval dat, ondanks de kortingen op de begroting, het zevende kaderprogramma het onderzoekspotentieel van alle lidstaten substantieel zal kunnen versterken zonder het beginsel van de excellentie te ondermijnen. De economie van de Europese Unie kan het zich niet veroorloven om dit potentieel te verwaarlozen, dat niet exclusief geconcentreerd is in de grote onderzoekscentra, maar desondanks de kritische massa heeft om te kunnen beantwoorden aan het criterium van excellentie. Regionale universiteiten, onderzoeksafdelingen van bedrijven en technologiecentra leveren allemaal substantieel onderzoekspotentieel in de vorm van jonge onderzoekers die vaak op zoek zijn naar kansen buiten de Europese Unie.
Het grootste obstakel voor de verwezenlijking van dit potentieel is het ontbreken van een deugdelijke infrastructuur voor onderzoek en ontwikkeling, wat een noodzakelijke voorwaarde is voor het opleiden en vervolgens vasthouden van wetenschappers en onderzoekers in afgelegen regio’s. Omgekeerd zijn niet alle grote onderzoekscentra synoniem met excellentie. We moeten het excellentiebeginsel niet verwarren met het centraliseren van het onderzoek in alleen de grote centra. Een betere benutting van het onderzoekspotentieel binnen de hele Europese ruimte kan aan de ene kant de samenwerking versterken en aan de andere kant de noodzakelijke voorwaarden scheppen voor interne concurrentie, die we hard nodig hebben en die weer in hoge mate kan bijdragen aan het vergroten van de concurrentiekracht van het Europese onderzoek op wereldschaal. Ik denk daarom dat een financiële bijdrage die erop gericht is om de onderzoeksinfrastructuur te verbeteren in “cohesieregio’s” met een stevig onderzoekspotentieel, door het aanspreken van de begroting van het zevende kaderprogramma en die van de structuurfondsen, een zinvolle investering zal zijn en de synergie zal opleveren die nodig is om de Lissabon-doelstellingen te verwezenlijken. Ter afsluiting wil ik één punt heel duidelijk stellen. De Europese Unie moet geen embryonaal stamcelonderzoek financieren. Tijdens dit debat hebben we al heel wat zinnige argumenten gehoord die pleiten voor handhaving van dit hogere beginsel. 
Erika Mann (PSE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ik zou graag een punt bespreken dat de commissaris aansneed. Hij sprak de hoop uit dat het kaderprogramma voor onderzoek de agenda van Lissabon een nieuwe impuls zou geven.
Ik denk dat hij volkomen gelijk heeft. Het voordeel van een Europees kaderprogramma voor onderzoek en van de Europese onderzoeksruimte is immers in de eerste plaats dat we onze onderzoeksidentiteit in de Europese Unie kunnen definiëren en in de tweede plaats dat we deel kunnen uitmaken van internationale ontwikkelingen. Al met al bevorderen we met deze programma’s natuurlijk het concurrentievermogen van de Europese Unie.
Momenteel bestaan er behoorlijk veel moeilijkheden met betrekking tot de kwestie van het stamcelonderzoek. Sommige afgevaardigden proberen dit terrein als het ware te renationaliseren zodra het om kritisch onderzoek gaat. Dat vind ik uiterst bedenkelijk. Een dergelijke renationalisatie zou in de toekomst vele onderzoeksterreinen aantasten, zoals nucleair onderzoek, veiligheidsonderzoek en vele andere terreinen ten aanzien waarvan bepaalde natiestaten ethische of andere bedenkingen hebben. Ik denk niet dat we dat moeten doen. Een dergelijke renationalisatie zou in de toekomst hoogst schadelijk zijn voor zowel de agenda van Lissabon als de Europese Unie als geheel. Daarom hoop ik dat we een brede consensus kunnen bereiken over het kaderprogramma voor onderzoek. Mijn gelukwensen aan de heer Buzek, aan onze schaduwrapporteurs en aan de heer Busquin. 
Carlo Casini (PPE-DE ). -
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik zal enkel spreken over de ethische problemen. Om dit soort problemen te begrijpen is het noodzakelijk allereerst te beseffen waarover wij spreken.
Ten eerste dient voor ogen te worden gehouden dat het er niet om gaat te besluiten of experimenten met embryo’s al dan niet moeten worden toegestaan. Hier wordt besloten of onderzoeksprojecten, die onvermijdelijk destructief zijn, door de Europese Unie kunnen worden gefinancierd, dat wil zeggen ook met geld van de lidstaten die het vernietigen van embryo’s voor experimentele doeleinden als een ernstige schending van de grondrechten zien.
Ten tweede moeten de te voorziene effecten van het onderzoek in ogenschouw worden genomen. Tot nu toe heeft men niet kunnen aantonen dat de toepassing van embryonale stamcellen therapeutisch gezien efficiënt is. Integendeel, bij muizen zijn kankerverwekkende effecten aangetoond. Tot nu toe is er in de wereld niet één publicatie verschenen waarmee de therapeutische effecten van embryonale stamcellen worden aangetoond. Anderzijds kan men met de zogenaamde volwassen stamcellen talloze ziekten genezen. De vooruitzichten zijn uitermate veelbelovend, hetgeen betekent dat als wij echt de gezondheid van mensen willen redden, wij de weinige financiële middelen moeten concentreren op de sectoren waarin het beoogde doel gemakkelijker en sneller kan worden bereikt.
Tot slot moet ik wijzen op het subsidiariteitsbeginsel. Er zijn landen waar door experimenten met embryo’s het begrip van menselijke waardigheid zelf, dat wil zeggen het fundament van de mensenrechten, ter discussie wordt gesteld. Experimenten met de mens toestaan betekent met andere woorden dat men de mens als een ding beschouwt en niet als een mens.
Wij spreken dus niet over etikettering, toerisme of urbanisme maar over het fundament van de mensenrechten, over datgene wat een bepaald land, misschien ten onrechte, als dusdanig opvat. Daarom geloof ik dat het niet juist is dat de landen die experimenten met embryo’s toestaan, de landen die dat niet toestaan, kunnen dwingen met hun geld bij te dragen aan experimenten in andere landen. 
Edite Estrela (PSE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ik zou slechts enkele aspecten willen benadrukken. Op de eerste plaats wil ik erop wijzen dat onderzoek belangrijk is voor het welslagen van de Lissabon-strategie. Op de tweede plaats is er meer en diepgaander onderzoek nodig naar klimaatverandering en de effecten van klimaatverandering op natuurrampen. Ook moet er onderzoek worden gedaan om het energieprobleem tot een oplossing te brengen.
Het onderzoek naar embryonale stamcellen is in weerwil van alle controverses uiterst veelbelovend en heeft al zeer bemoedigende resultaten opgeleverd voor de behandeling van ziekten als Parkinson en Alzheimer. Die resultaten zouden niet bereikt zijn door alleen volwassen of navelstrengstamcellen te gebruiken. Daarom juich ik het consensusvoorstel van de collega’s Gutiérrez en Busquin toe en ik roep alle collega’s op het te steunen. 
Daniel Caspary (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzittter, geachte dames en heren, het zevende kaderprogramma voor onderzoek zal ertoe bijdragen dat de Europese Unie in onze geglobaliseerde wereld wat concurrerender wordt dan tot nog toe, maar helaas ook niet meer dan een klein beetje concurrerender. Veel van de oorspronkelijke doelstellingen hebben wij niet bereikt en we zullen ze ook niet bereiken. Begrijp me niet verkeerd: onder de gegeven omstandigheden hebben de heer Buzek en zijn collega’s het beste gemaakt van het programma, maar de onderzoeksuitgaven zijn zeker niet verdubbeld.
De duidelijke stijging van de begroting in vergelijking met het zesde kaderprogramma is een stap in de juiste richting, maar we zijn nog steeds ver verwijderd van de verdubbeling van de begroting die oorspronkelijk was gepland en die nog steeds dringend noodzakelijk is. Andere economische ruimten in de wereld kennen duidelijk grotere stijgingen van de onderzoeksuitgaven, wat betekent dat wij verder zullen blijven terugvallen in vergelijking met hen. De gevolgen daarvan zullen ons hard raken en zullen langdurige effecten hebben voor de welvaart, de arbeidsmarkt en de sociale vrede.
We moeten onze beperkte middelen concentreren op enkele kernterreinen. We hebben strategische doelstellingen geformuleerd waaraan alles ondergeschikt dient te zijn, en we moeten regelmatig controleren of wij deze doelen ook bereiken. We dienen ervoor te zorgen dat onderzoeksresultaten niet liggen te verstoffen in laden of laboratoria, maar dat onze ondernemingen toegevoegde waarde kunnen onttrekken aan deze resultaten en daarmee nieuwe banen kunnen scheppen in Europa. Ik heb de indruk dat wij de afgelopen jaren echt niet goed genoeg zijn geweest op dit terrein.
Tot slot doe ik een oproep aan de lidstaten om gelden uit de structuurfondsen te steken in de opbouw van onderzoeks- en ontwikkelingsmogelijkheden in hun landen. Dan kan het zevende kaderprogramma voor onderzoek zich werkelijk concentreren op toponderzoek. Tegelijkertijd kunnen de lidstaten extra geld investeren in de opbouw van onderzoeks- en ontwikkelingscapaciteit.
Als wij in Europa ook in de toekomst welvaart, arbeidsplaatsen en sociale vrede willen behouden, dan vormen het zevende kaderprogramma voor onderzoek en het kaderprogramma voor concurrentie en innovatie een eerste stap, maar we hebben nog een lange weg te gaan, en we moeten zonder meer nog beter worden. 
Edit Herczog (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de heer Buzek en de co-rapporteur met hun volhardende werk. Ik verwelkom het feit dat het programma prioriteit geeft aan sectoren als fundamenteel onderzoek, de productie van koolstofdioxidevrije energie, nanotechnologie en sociale wetenschappen.
Die laatste zullen met name van belang zijn bij het monitoren van sociale veranderingen die het gevolg zijn van een digitale levensstijl, die zelf ook weer is veroorzaakt door de ontwikkeling van de wetenschap. We moeten echter wijzen op het feit dat het bedrag dat in de Europese Unie per hoofd van de bevolking aan onderzoek wordt besteed niet is toegenomen, ondanks de stijging van de totale onderzoeksbegroting. Reden te meer waarom het zo belangrijk is dat er overeenstemming is bereikt over het creëren van een Europese onderzoeksruimte, die zal helpen bij het overbruggen van de kloof die er op veel terreinen bestaat.
Op dit punt moet worden vermeld dat het voor de nieuwe lidstaten, die over veel expertise, maar weinig financiële middelen beschikken, heel belangrijk is dat de onderzoeksinfrastructuur ook buiten het zevende kaderprogramma om gefinancierd kan worden, en wel uit de structuur- en cohesiefondsen. Met betrekking tot het debat over stamcelonderzoek wil ik zeggen dat ik daar een voorstander van ben. 
Lambert van Nistelrooij (PPE-DE ). –
   Voorzitter, het programma voor onderzoek en technologie is een echte stap vooruit. Het is een van de belangrijkste bouwstenen om op wereldschaal te concurreren en het is een antwoord op de globalisering. Die Europese schaal en het accent op uitmuntendheid leveren een essentiële meerwaarde aan deze Europese inzet.
Toponderzoek aangestuurd op Europees niveau, maar daarnaast ook een grote en gelijkmatige inzet vanuit de lidstaten en de regio's zijn bitter noodzakelijk. Als schaduwwoordvoerder voor capaciteiten - dat is het onderdeel van de onderzoeksinfrastructuur - heb ik met de rapporteur Buzek heel goed gekeken naar een eventuele synergie met de structuurfondsen. Zo kunnen hoogwaardige structuren en onderzoeksinfrastructuur worden opgebouwd, en de innovatie en productie worden gesteund.
Het doet me goed dat volgende maand bij de stemming over de structuurfondsen 2007-2013 dit accent nog eens wordt versterkt. Kort gezegd, minder geld in asfalt, beton en wegen, meer geld in onderzoeksinfrastructuur en het opleiden van onze mensen. Dat is de inzet voor de komende jaren die voor Europa van belang is. Aldus kan er meer specifieke onderzoeksstructuur ontstaan en worden opgebouwd. In feite kunnen we met beperkte middelen, in verhouding tot het grote onderzoek en de grote structuurgelden, het budget verdubbelen. Dat is een ander geluid. Het kan.
Ik heb een vraag aan commissaris Potočnik. Gaan we straks bij de halftijdse herziening zowel het structuurfondsbeleid en zijn resultaten als dit beleid gezamenlijk beoordelen? Ik zie daartoe weinig aanzetten. Ik zeg dit met het oog op de periode 2013-2020.
Tenslotte ben ik blij dat een aantal van mijn amendementen zijn overgenomen, ten aanzien van medisch onderzoek, gezond voedsel, luchtvaart, logistiek, enzovoort. Voor wat betreft het stamcellenonderzoek zal ik mij aansluiten bij een terughoudende en zorgvuldige lijn. Het amendement dat samen met mevrouw Niebler is ingediend, zal ik steunen. 
Dorette Corbey (PSE ). –
   Voorzitter, allereerst mijn complimenten aan de heer Buzek en alle schaduwrapporteurs. Innovatie is niet het sterkste punt van de Europese Unie. Ondanks de agenda van Lissabon en de kenniseconomie is het niet gemakkelijk om daadkracht te tonen, maar er is een lichtpunt en dat is het zevende kaderprogramma voor onderzoek. Het programma biedt grote kansen voor innovatie, zeker ook voor het MKB. Ik verwacht erg veel van het onderzoeksprogramma op het terrein van energie. Kansen zijn er voor energie-efficiëntie en duurzame energie.
Niet alleen onderzoek, maar juist ook demonstratieprojecten zijn belangrijk. Aardwarmte bijvoorbeeld is mogelijk, dat heb ik vorige week nog gezien in de Nederlandse tuinbouwsector. Financiers en gebruikers komen echter maar niet tot stappen. Ook het gezondheidsprogramma is belangrijk. Gezondheid is te belangrijk om alleen aan onderzoekers uit de privé-sector over te laten. De ethische grenzen zijn daarbij, wat mij betreft, uitstekend gedefinieerd.
Als we de Europese industrie als geheel bekijken, zijn we misschien te veel alleen op concurrentie gericht. Samenwerking is minstens even belangrijk. Wij moeten toe naar een nieuwe benadering, open innovatie, kennis delen en gezamenlijk de kennis benutten. Ik hoop dat het zevende kaderprogramma hieraan een bijdrage kan leveren. 
Etelka Barsi-Pataky (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de nieuwe lidstaten zijn niet betrokken geweest bij het vaststellen van de principes waarop het zesde kaderprogramma was gebaseerd. We hebben echter wel de kans gehad om te participeren in het programma zelf, waardoor we veel ervaring hebben kunnen opdoen. We hebben geprobeerd om de ervaringen van de nieuwe lidstaten in te brengen in het interessante en belangrijke debat over de voorbereiding van het zevende kaderprogramma door de Commissie. In dit verband wil ik met name op twee onderwerpen wijzen in het plenaire debat van vandaag.
Het eerste onderwerp betreft de vraag op welke basis steun zal worden gegeven. Ik ben van mening dat dat excellentie moet zijn, want het is excellentie die Europa echt concurrerend maakt. Ik denk dat we daarbij drie voorwaarden moeten hanteren. De eerste voorwaarde is dat er toegang wordt gegeven en wordt gebouwd aan een netwerk, want dat is de sleutel tot een duurzame hoge kwaliteit van het onderzoek. De tweede voorwaarde is dat de structuurfondsen meer moeten worden betrokken bij de bouw van de infrastructuur voor onderzoek en ontwikkeling. Het Parlement heeft ook voor mijn voorstel gestemd dat in die richting gaat, bij de behandeling van de structuurfondsen. De derde voorwaarde is dat er uitgebreide consortia ontwikkeld moeten worden, om een Europese onderzoeksruimte te creëren en om te waarborgen dat onze onderzoekers niet allemaal in de Verenigde Staten of ergens anders gaan werken. Ik wil bijvoorbeeld het Galileo-project noemen, waarbij een Europese infrastructuur alleen kon worden ontwikkeld door gebruik te maken van een uitgebreide basis.
Het tweede onderwerp betreft, kort gezegd, de noodzaak om kleine en middelgrote ondernemingen te steunen. Ik kan het voorstel om tenminste 15 procent van de beschikbare middelen voor de samenwerkingsprogramma’s naar kleine en middelgrote ondernemingen te sluizen alleen maar verwelkomen. Ik heb daar persoonlijk nog een voorstel aan toegevoegd, dat is aangenomen door onze commissie, en dat moet zorgen voor een gemakkelijkere toegang tot de fondsen van de Europese Unie voor kleine en middelgrote ondernemingen, met name op het gebied van voorfinanciering. Ik vraag het Parlement om mijn voorstel ook te steunen, omdat het is gebaseerd op de ervaringen van het zesde kaderprogramma.
We hebben nog een hoop werk te doen, zoals de teruggave van de BTW en andere onderwerpen die te maken hebben met de regulering van het gebruik, maar ik vertrouw erop dat het zevende kaderprogramma ons dichter bij de totstandkoming van een echte Europese onderzoeksruimte zal brengen. 
Jan Christian Ehler (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, geachte dames en heren, allereerst wil ik de heer Buzek bedanken. Hij heeft het Europese geduld – dat jongeren alleen maar kunnen bewonderen – om een dergelijk werk tot stand te brengen. Ik wil nog even ingaan op een aspect dat te berde is gebracht door de heer Van Nistelrooij. Volgens mij hebben wij een groot probleem: in het kaderprogramma voor onderzoek hebben we de Europese onderzoeksruimte gedefinieerd, en dat veronderstelt dat de toetredingslanden hun achterstand dienen in te halen. We zijn het er echter over eens dat, in mondiaal verband, een programma als het kaderprogramma voor onderzoek zich dient te concentreren op toponderzoek, omdat dit staat voor het concurrentievermogen dat wij nodig hebben om ons staande te houden en ons de middelen te verschaffen om Europa op te bouwen. Daarom is de betrokkenheid van de structuurfondsen van buitengewoon belang, en we moeten hierover discussiëren.
Een tweede onderwerp dat werd opgepakt, waren de kleine en middelgrote ondernemingen. In verband met deze discussie is het de moeite waard om nogmaals te onderstrepen dat 70 procent van alle octrooien en gedeponeerde modellen in Europa worden ingediend door kleine en middelgrote ondernemingen. Dat verdient onze steun en we moeten een manier vinden om deze ondernemingen te ondersteunen. In dit verband stuiten we steeds weer op het probleem hoe we het begrip “kleine en middelgrote ondernemingen” moeten definiëren. In de dimensie die de Europese economie op dit moment aanneemt, is de bestaande EU-definitie van kleine en middelgrote ondernemingen simpelweg verkeerd, want er vallen te weinig ondernemingen onder. In feite steunen we middelgrote industriële ondernemingen niet meer – we sluiten ze te veel van de programma’s uit.
Een derde aspect dat mij van belang dunkt, is het nieuwe programma inzake veiligheidsonderzoek. Met dit programma hebben we iets ingevoerd wat in feite atypisch is voor het onderzoek. Volgens mij zijn we het er allemaal wel over eens dat het een van de centrale projecten is voor de toekomst van Europa, niet alleen in het licht van het terrorisme, maar ook omdat het ontwikkelingskansen biedt op velerlei terrein. Daarom dienen wij in de trialoog het besluit van de Raad Concurrentievermogen te bekijken om juist hier sterke besparingen toe te passen, om niet te zeggen de allersterkste besparingen toe te passen. Deze besparingen zijn bijzonder problematisch. 
Carmen Fraga Estévez (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, voor het gemeenschappelijk visserijbeleid is het zevende kaderprogramma niet alleen teleurstellend, maar moet het zelfs openlijk als hypocriet worden aangemerkt.
We moeten niet vergeten dat het een van de belangrijkste doelstellingen van de Europese Unie is om leiding te geven aan een beleid dat gericht is op economische efficiëntie en concurrentievermogen in een kader van duurzame ontwikkeling. En wanneer we het hebben over duurzame ontwikkeling komt onmiddellijk het mariene milieu in beeld, en gekoppeld daaraan de gevolgen van de visserij. Iedere regeling voor visserijbeheer eindigt met het cliché dat de besluiten zullen worden genomen op grond van de beste beschikbare wetenschappelijke adviezen.
Bij de presentatie vorige week van het Groenboek over het toekomstige maritiem beleid van de Europese Unie, benadrukte commissaris Borg opnieuw dat we absoluut te weten moeten komen hoe de oceanen werken en hij stelde met klem dat er geen nieuwe beheersmaatregelen voor de visserij kunnen worden ontwikkeld zonder kennis van de werking van de ecosystemen en de effecten daarop van de verschillende economische activiteiten. En toch zijn we van specifieke hoofdstukken voor visserijonderzoek, waarvoor 150 miljoen euro beschikbaar was in het vijfde kaderprogramma, teruggegaan naar 60 miljoen euro in het zesde kaderprogramma, waarin voor het eerst de thematische benadering van de visserij verdwijnt.
De visserijsector moet over kennis beschikken van de omvang en de ontwikkeling van de populaties van de soorten en onderzoek doen naar nieuwe, meer selectieve manieren van visvangst en naar het kweken van nieuwe soorten, om te kunnen voldoen aan de exponentieel stijgende interne consumptie van vis en om de afhankelijkheid van importen te verminderen. Zonder dit soort specifieke vormen van onderzoek zal iedere regeling die wordt toegepast op de vissers niet op een solide wetenschappelijke basis kunnen steunen en geen enkele geloofwaardigheid hebben. Het is niet door het zetten van zulke stappen achteruit dat we het voortouw kunnen nemen bij het voeren van een beleid van duurzame ontwikkeling.
Daarom vragen wij aan iedereen - en met name aan de rapporteur - om de amendementen te steunen die door verschillende fracties en verschillende afgevaardigden zijn ingediend en bedoeld zijn om deze thematische benadering van de visserij weer in ere te herstellen. 
Nina Škottová (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren. Op deze omslag van van gisteren 12 juni 2006 staat helaas dat het Europese onderwijssysteem faalt, ook wat betreft het hoger onderwijs.
Het zevende kaderprogramma voor onderzoek is gebaseerd op een drie-eenheid: onderwijs, onderzoek en innovatie, elementen die nauw met elkaar samenhangen. Als echter het startpunt van deze drie-eenheid - onderwijs dus - al de achilleshiel ervan is, dan kunnen we wel heel mooi onderzoek plannen en ondersteunen, maar de verwachte resultaten blijven dan uit. We moeten daarom de instellingen die vanuit het oogpunt van het onderwijs en een verdere aansluiting op onderzoek het meest belangwekkend zijn, namelijk de universiteiten, koesteren. Zij zijn een natuurlijke bron van een enorm menselijk potentieel, dat totnogtoe niet effectief wordt gebruikt. Laten we daarom het onderzoek aan de universiteiten doen opleven en de volle aandacht besteden aan de jongere generatie wetenschappers die daar wordt opgeleid. We moeten deze mensen zodanige kansen bieden en hen zo motiveren, dat ze in Europa blijven. Ook moeten we universiteiten in staat stellen om wetenschappelijke excellentie te bereiken en hen bij dit streven ondersteunen, zeker in de nieuwe Europese lidstaten. Dit zou wel eens - en ik ben er eigenlijk zeker van - de beste investering kunnen zijn in het kader van het zevende kaderprogramma voor onderzoek.
Tot slot wil ik de heer Buzek bedanken voor en complimenteren met het verslag over dit onderzoek. 
Jerzy Buzek (PPE-DE ),
   . Mijnheer de Voorzitter, ik zou iedereen willen bedanken voor de bijdragen aan dit debat. Het hele Europese Parlement heeft aan het zevende kaderprogramma gewerkt. De Commissie industrie, onderzoek en energie heeft adviezen gekregen van maar liefst acht andere commissies.
Ik zou kort willen ingaan op de belangrijkste opmerkingen. Het kaderprogramma vertoont één gebrek en dat is de ontoereikende financiering. Het is het enige deel van de Unie-begroting dat meer middelen krijgt – een gemiddelde groei van ongeveer 30 procent per jaar in vergelijking met het zesde kaderprogramma – hoewel we eigenlijk een dubbel zo hoog stijgingspercentage hadden verwacht. Daarom zijn we niet tevreden en hebben we het gevoel dat we een kans hebben laten liggen. Het is nu dan ook zaak om heel goed te roeien met de riemen die we hebben. Het zevende kaderprogramma moet het boegbeeld worden van de Lissabon-strategie. We moeten het potentieel van 25 lidstaten aanspreken, we moeten voor synergie zorgen tussen de nationale programma’s en de regionale activiteiten. Onze leidraad moet daarbij de “uitmuntendheid van elk project” zijn. Een tweede leus is „wetenschap hand in hand met het bedrijfsleven, met de nadruk op innovatie”. Het derde punt is het fundamentele onderzoek en de onafhankelijkheid van de wetenschappers die het onderzoek doen. En tot slot het vierde punt, de “mensen” – hun talenten moeten tot ontplooiing kunnen komen, degenen die het meest in hun mars hebben, moeten hun ideeën in goede omstandigheden in praktijk kunnen brengen, want anders zullen we onze strategie voor ontwikkeling en werkgelegenheid in de Unie nooit kunnen verwezenlijken.
Bij de thematische prioriteiten hebben we volksgezondheid – niemand twijfelt aan het belang hiervan – en energie voor Europa – wat wil zeggen een schone, veilige, en zekere voorziening. We hebben zelf te weinig olie en gas. We moeten absoluut gaan voor hernieuwbare energiebronnen, schone steenkooltechnologieën en kernenergie. We kunnen geen enkele optie afwijzen.
Tot slot, het belangrijkste is dat we het zevende kaderprogramma binnen de gestelde termijnen ten uitvoer leggen. Het Europees Parlement heeft nauwelijks een maand geleden gestemd over de financiële vooruitzichten en overmorgen stemmen we al over het kaderprogramma. Dit is een prima tempo, laten we dat zo houden. Ik vraag de Raad om zo snel mogelijk een gemeenschappelijk standpunt aan te nemen.
Ik zou ook commissaris Potočnik willen bedanken voor de uitstekende samenwerking. Ik ben ervan overtuigd dat het Europees Parlement en iedereen die hier vandaag aanwezig is, bereid is om op die basis verder samen te werken, zodat we de termijnen halen. 
Philippe Busquin (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, in aansluiting op hetgeen de heer Buzek zojuist heeft gezegd, namelijk dat wij een trialoog zullen houden, zou ik toch nog even de afwezigheid van de Raad bij dit debat aan de kaak willen stellen. Het budget waarover wij debatteren, is het op twee na hoogste budget van de Europese Unie. Onderzoek is een essentieel instrument van de strategie van Lissabon en met het naar voren schuiven van de doelstelling van 1 januari, maakt het Parlement zich er hard voor dat de wetenschappelijke en industriële gemeenschap wordt gerespecteerd. De afwezigheid van de Raad is geen bemoedigend signaal, juist nu wij de aanzet geven tot een trialoog die op korte termijn zal moeten plaatsvinden.
De Voorzitter.
   Mijnheer Busquin, er is kennis genomen van uw kritiek en er zal gevolg aan worden gegeven. 
Janez Potočnik,
   . Mijnheer de Voorzitter, ik wil kort antwoord geven op zoveel mogelijk van de hier naar voren gebrachte punten van zorg en thema’s. Om te beginnen wil ik namens de Commissie en persoonlijk alle afgevaardigden bedanken voor hun samenwerking en steun, waarvoor ik hen zeer dankbaar ben. Het aantal afgevaardigden dat vanochtend heeft gesproken laat duidelijk zien dat er veel aandacht is geschonken aan de punten waarover het gaat en daarmee wordt een duidelijk signaal uitgezonden over het belang van Europees onderzoek voor de toekomst van Europa en voor de toekomst van onze levens en economieën.
Ik zal van start gaan met de begroting en de begrotingsstructuur. Het verschil tussen de begrotingsvoorstellen van het Parlement en de Raad bedraagt nu 2 procent, wat een miniem verschil is. Ik denk dat er sprake is van wederzijds begrip en dat overeenstemming over dit punt relatief makkelijk te bereiken moet zijn.
Ik wil erop wijzen dat we voorzichtig moeten zijn met het vergelijken van het zesde en het zevende kaderprogramma, omdat deze programma’s verschillend gestructureerd zijn en soms moeilijk met elkaar te vergelijken zijn. Om een voorbeeld te noemen, in huidige prijzen is er een toename van 60 procent voor acties in het kader van het zevende kaderprogramma, tegen 30 procent voor de oude, gecontinueerde acties. Een toename van 30 procent voor bepaalde gecontinueerde acties betekent dus dat we daar duidelijke prioriteiten van maken.
25 procent van de acties is nieuw, en ongeveer 75 procent van de acties zijn gecontinueerde acties.
Wat betreft thematische prioriteiten, we moeten begrijpen dat de Europese Onderzoeksraad zich hier ook mee bezig zal gaan houden, nu of in de toekomst, maar we weten natuurlijk niet van tevoren wat de structuur van die thematische gebieden gaat worden.
Als ik dan bij het midden- en kleinbedrijf kom, moet ik zeggen dat ik niets tegen 15 procent heb, maar dat ik vind dat dit door politieke verandering moet worden bewerkstelligd. Dat is waarom ik voor vereenvoudiging pleit en waarom ik denk dat de 15 procent of 25 procent extra middelen die we het midden- en kleinbedrijf aanbieden moeten resulteren in veranderingen. Dat is waarom we aandacht moeten besteden aan hun behoeften, met name in de werkprogramma’s.
Met betrekking tot energie is het duidelijk - zoals een aantal van u heel terecht heeft opgemerkt - dat dit een van de grootste uitdagingen van de toekomst vormt. Daar zijn we het allemaal over eens. De Commissie is echter van mening dat de uitdaging voor ons simpelweg te serieus is om potentiële onderzoeksterreinen buiten beschouwing te laten - van hernieuwbare energiebronnen tot waterstof, brandstofcellen, schone kolen, kernenergie, slimme netwerken en efficiënter gebruik van energie, enzovoorts.
Dit is echt een heel belangrijk onderwerp, en met betrekking tot milieuproblemen als de klimaatverandering wil ik zeggen dat die ernstiger zijn dan we soms bereid zijn toe te geven. Praktisch al onze inspanningen op het gebied van onderzoek moeten erop gericht zijn om onze levens in de toekomst makkelijker te maken. Als we doorgaan op de huidige weg zullen we met een aantal ernstige problemen te maken krijgen.
Ik wil enkele opmerkingen maken over embryonaal stamcelonderzoek en de Europese Onderzoeksraad, waarover ik het in mijn inleiding al heb gehad. Wat betreft het stamcelonderzoek, wanneer je hier topwetenschappers naar vraagt - zoals ik onlangs gedaan heb -, dan zullen ze zeggen dat de juiste aanpak van een aantal grote problemen op het gebied van de gezondheid een combinatie van inspanningen op verschillende terreinen is. Dat is hun duidelijke antwoord.
Er is mij een vraag gesteld over de Eurobarometer over biotechnologie. Zoals u weet, laat de Commissie regelmatig opiniepeilingen uitvoeren over zaken die verband houden met biotechnologie. Aan de Eurobarometer van 2006 wordt momenteel de laatste hand gelegd en hij zou in de komende tien dagen beschikbaar moeten komen. Aangezien de vraag echter heel duidelijk was, kan ik u zeggen dat als het gaat om embryonaal stamcelonderzoek, 55 procent van de Europese bevolking dit goedkeurt, op voorwaarde dat de gebruikelijke regelgeving of nog strengere regels worden toegepast. 17 procent is het er niet mee eens, behalve onder zeer bijzondere omstandigheden. Slechts 9 procent is het er onder geen enkele omstandigheid mee eens, en 15 procent weet het niet. Dus als je een lijn wilt trekken, is 50 procent ervóór, met een strengere regelgeving, is 25 procent tegen, willen sommigen het toestaan onder zeer bijzondere omstandigheden en weet 15 procent het niet. Overigens komt dit overeen met het onderzoek dat vorig jaar is gepubliceerd over maatschappelijke waarden met betrekking tot wetenschap en technologie. Uit dat onderzoek kwam naar voren dat meer dan 90 procent van de Europese burgers denken dat nieuwe medicijnen en nieuwe medische technologieën een positief effect op onze manier van leven zullen hebben in de komende twintig jaar.
Ik moet zeggen dat we ons bewust zijn van de verschillen die er bestaan tussen verschillende landen als het gaat over de onderwerpen die we vandaag bespreken. Dit is niet zozeer een debat over morele kwesties, maar over de vraag of we op Europees niveau een systeem kunnen creëren waarin het juiste evenwicht wordt gevonden tussen de zeer verschillende nationale praktijken, rekening houdend met ethische overwegingen. Ik denk echt dat het voorstel van de Commissie in de goede richting gaat.
De Europese Onderzoeksraad staat model voor een belangrijke verandering in de manier van denken in Europa. Dat is waarom we allemaal trots mogen zijn op wat we aan het doen zijn. Ik wil u proberen duidelijk te maken hoe serieus ik dit neem. Vorige week was ik met professor Kafatos in de Verenigde Staten, waar we de voorzitters van de National Science Foundation en het National Institute of Health hebben ontmoet. Ik wilde dat hij goed zichtbaar zou zijn op dat podium en dat hij zou worden gezien als de persoon met wie ze in de toekomst zouden corresponderen en samenwerken.
Ik ben het er volledig mee eens dat het Cohesiefonds en het kaderprogramma voor concurrentie en innovatie hand in hand moeten gaan. En daarom ben ik het er volledig mee eens dat de zorgen van de minst ontwikkelde regio’s ingepast worden. We moeten de capaciteit daar vergroten. We moeten alles doen op het gebied van infrastructuur zodat die regio’s kunnen meedoen op het gebied van excellentie, en we hebben die excellentie nodig omdat we in een wereldwijde concurrentiestrijd verwikkeld zijn. Het is cruciaal dat we dat begrijpen.
Visserij zal een onderwerp zijn dat dwars door alle partijen heen loopt en waar speciale aandacht aan besteed moet worden, en de Commissie heeft dat duidelijk onderstreept.
Vrouwen zijn in hoge mate ondervertegenwoordigd en we doen ons best om daar iets aan te veranderen.
Technologieplatforms hebben een enorm potentieel. Ze hebben zich ontwikkeld uit onderzoeksacties, maar zijn die status inmiddels ontgroeid en ze hebben een rol te spelen met betrekking tot leidende markten en het Europees Technologie-instituut, enzovoorts. Ze zullen een cruciale factor vormen.
Wat betreft vereenvoudiging, dit is een van de moeilijkste taken waar ik ooit voor gestaan heb, maar we doen ons uiterste best op dit punt.
In antwoord op de vraag van de heer Van Nistelrooij over de tussentijdse herziening van de structuurfondsen, kan ik mezelf op dit punt niet vastleggen omdat dit niet onder mijn bevoegdheid valt. Het is echter een interessant voorstel en ik zie het als een logisch voorstel dat in de goede richting gaat.
Wat betreft scholing, proberen we bijzondere aandacht te schenken aan universiteiten, omdat wij denken dat ze meer zouden kunnen doen dan ze nu doen en dat we soms niet erg genereus tegen ze zijn.
Concluderend, tijd is echt belangrijk, zoals enkelen van u hebben beklemtoond. Het is cruciaal dat we het programma op tijd gereed hebben, zodat de implementeringscijfers in 2007 even hoog zullen zijn als in het verleden. Dat is heel belangrijk, omdat het een politieke bevestiging is van het belang van onderzoek en ontwikkeling, waarmee we een sterkere positie zullen krijgen in toekomstige discussies, waaraan ook begrotingsaspecten zijn verbonden. Wij willen over de grenzen van het kaderprogramma heen kijken, en kijken naar de Europese onderzoeksruimte. Europa is sinds de Tweede Wereldoorlog van koers veranderd en heeft zich steeds meer ontwikkeld tot een economie die op kennis is gebaseerd. Ook moeten de regels voor deelname heel zorgvuldig worden bekeken, omdat ze onderdeel zijn van het hele punt van de timing en daar moeten we goed naar kijken.
De Commissie is bereid om zich flexibel en constructief op te stellen in deze trialoog en wil onze gezamenlijke onderneming tot een succes maken.
Tot slot, ben ik het eens met diegenen onder u die van mening zijn dat het budget hoger had moeten zijn, maar op dit moment is het het beste om ons te concentreren op de resultaten. Als we ons daarop concentreren, kunnen we bewijzen dat we meer financiering nodig hebben en dat we de Europese werkelijkheid kunnen veranderen.
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats.
Alessandro Battilocchio (NI ). -
   Wie zich kant tegen het gebruik van menselijke embryo’s voor onderzoeksdoeleinden schaart zich aan de zijde van het leven en de waardigheid van de mens, omdat het bestaan van een embryo wordt verdedigd dat, biologisch gezien, naar leven streeft maar in de genoemde specifieke gevallen nooit de kans daartoe krijgt, omdat het bestemd is voor vernietiging. Ook degenen die zich scharen aan de zijde van het onderzoek, vechten voor het leven: zij willen tientallen miljoenen mensen in Europa, echte mensen, mensen die ademen maar lijden onder hart- en vaatziekten, zenuwziekten, suikerziekte of andere ziekten, een kans bieden op een waardig en normaal leven. Het is belangrijk het onderzoek een teken te geven van openstelling, in naam van eenieders recht om in een optimale gezondheidstoestand, fysiek en mentaal, te kunnen leven en in het genot te komen van de uitzonderlijke vooruitgang die dankzij de wetenschap kan worden bereikt. Daarom is het juist om onderzoek in het wilde weg (reproductief klonen, chimaeren, opzettelijk voor onderzoeksdoeleinden gecreëerde embryo’s, enzovoorts) te beperken en de ethische rechtvaardiging daarvan te toetsen, evenals het juist is de wil te eerbiedigen van de burgers van de lidstaten die ethiek de voorrang geven boven vooruitgang. Voor de rest betekent het inperken van onze mogelijkheden dat men vele mensen de hoop op een betere toekomst ontneemt. 
Gábor Harangozó (PSE ).
   – Binnen de context van de herleving van de Lissabon-doelstellingen van groei en werkgelegenheid is het zevende kaderprogramma van het allergrootste belang. Het zevende kaderprogramma is in feite duidelijk gericht op het leveren van een bijdrage aan het behalen van de doelstellingen van de Lissabon-strategie als geheel, wat al een breed scala aan uitdagingen met zich meebrengt. De ontwikkeling van een echte kenniseconomie is van essentieel belang voor de verwezenlijking van de groei- en werkgelegenheidsdoelstellingen. Vandaar dat dit nu een van de topprioriteiten voor de Europese Unie als geheel is, die gerealiseerd moet worden door het bevorderen van onderzoek en innovatie, het vergroten van de aantrekkingskracht van de Europese Unie en het bevorderen van nieuwe technologieën.
Om al deze doelstellingen te bereiken moet het huidige niveau van financiering van het zevende kaderprogramma op zijn minst gehandhaafd worden. Voorkomen moet daarom worden dat er gesneden wordt in de begroting. Als de Unie onderzoek en ontwikkeling wil stimuleren binnen het kader van de groei- en werkgelegenheidsdoelstellingen, moet er optimaal gebruik worden gemaakt van de beschikbare middelen. Efficiënt gebruik van middelen moet natuurlijk samengaan met vereenvoudiging van de subsidieprocedures, zodat het midden- en kleinbedrijf aangemoedigd wordt om deel te nemen aan het kaderprogramma. In dit opzicht verwelkom ik het verslag van de heer Buzek ten zeerste. 
Véronique Mathieu (PPE-DE ).
   - Medische vooruitgang en wetenschappelijke vooruitgang in het algemeen vormen aanleiding voor tal van debatten en controverses. De crisis met betrekking tot het vaststellen van de ethische grondslagen voor medisch onderzoek hangt namelijk voor een deel samen met de ogenschijnlijk oncontroleerbare - en verontrustende - ontwikkeling van hetgeen waartoe de mens in staat is.
Het verband tussen wetenschap en ethiek raakt direct aan het menselijk leven, waardoor wij ertoe gebracht worden ingrijpende beleidskeuzen te maken. Onze verantwoordelijkheid op lange termijn is enorm.
Het klonen voor onderzoeksdoeleinden dient te worden aangemoedigd door middel van gepaste financiering van dit onderzoek in het kader van het zevende kaderprogramma voor onderzoek. Onderzoekers moeten stamcellen kunnen gebruiken in het kader van fundamenteel en toegepast onderzoek. Onderzoek voor therapeutische doeleinden is namelijk van essentieel belang als wij chronische of degeneratieve ziekten als de ziekte van Parkinson, de ziekte van Alzheimer en verwaarloosde ziekten willen overwinnen.
Het Europese onderzoeksprogramma moet dus uitsluitend streng gecontroleerd onderzoek voor therapeutische doeleinden financieren. Het mag in geen geval reproductief klonen of onderzoek gericht op het veranderen van het menselijk genetisch materiaal toestaan. Wat het gebruik van menselijke embryonale stamcellen betreft, moeten de instellingen, organisaties en onderzoekers een vergunning hebben en moeten ze onderworpen worden aan controles die in overeenstemming zijn met de voorschriften van de betreffende lidstaat. 
Zita Pleštinská (PPE-DE ).
   – Om te beginnen wil ik de heer Buzek feliciteren met zijn uitstekende werk, dat zal bijdragen aan het verwezenlijken van de doelstellingen van de Lissabon-strategie. Ik ben het eens met de rapporteur dat onderzoek en ontwikkeling motoren van de groei zijn; daarom moet het bedrijfsleven meer betrokken worden bij het onderzoek.
Ik verwelkom het voorstel van de Commissie om het onderzoeksbudget van de Europese Unie meer dan te verdubbelen in de komende begrotingsperiode en om de situatie met betrekking tot de administratie en de regelgeving te verbeteren, met name door het benadrukken van de transparantie van het evaluatieproces en het minimaliseren van de voorbereidingskosten van projecten.
We hebben nieuwe technologieën nodig in de sectoren milieu, vervoer en energie. Ook in de gezondheidszorg moet het onderzoek gestimuleerd worden, met name op het gebied van cardiovasculaire en infectieziekten, transplantaties en nieuwe geneesmiddelen. Ik ben het echter niet eens met het oorspronkelijke voorstel voor de financiering van die soorten onderzoek die in sommige lidstaten verboden zijn en die ingaan tegen de beginselen van de bescherming van het menselijk leven en de menselijke waardigheid vanaf de conceptie tot een natuurlijke dood. Ik denk dan aan het onderzoek met levende menselijke embryo’s en het verzamelen van vrouwelijke eicellen voor onderzoeksdoeleinden.
Ik geloof sterk dat het zevende kaderprogramma voor betere omstandigheden voor onderzoekers en universitaire studenten kan zorgen en hun samenwerking met teams van topdeskundigen kan verbreden. Dat zal een stimulans vormen voor onderzoek op het gebied van een groot aantal wetenschappelijke problemen die gevolgen hebben voor de kwaliteit van het leven van de burgers van de Europese Unie. 


De Voorzitter.
   – We gaan nu over tot de stemming.

Richard Seeber (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, ik verwijs naar artikel 131, lid 4, van het Reglement. Grensoverschrijdende milieuproblemen kunnen slechts doeltreffend worden bestreden door middel van internationale samenwerking. De bescherming van de Alpen behoort tot de belangrijkste taken van alle lidstaten, daar de economische, sociale en ecologische problemen van het Alpengebied zich buiten zijn grenzen in heel Europa doet gevoelen.
De Overeenkomst inzake de bescherming van de Alpen werd door de Europese Gemeenschap op 7 november 1991 in Salzburg ondertekend en is na het besluit van de Raad van 26 februari 1996 van kracht geworden. Pas geleden heeft de Europese Gemeenschap het Protocol inzake bodembescherming, het Protocol inzake energie en het Protocol inzake toerisme ondertekend, en nu moeten deze worden geratificeerd. Helaas is het cruciale Protocol inzake vervoer nog niet ondertekend, en ik doe met name op Italië een beroep om daartoe over te gaan. 

Ingeborg Gräßle (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, net als bij de laatste herziening van het Financieel Reglement in 2002 heeft het Parlement ook deze keer, tijdens de vergadering van maart, alleen over amendementen gestemd en niet over de wetgevingsresolutie. Echter, alleen deze formele resolutie betekent dat het Europees Parlement een officieel standpunt heeft ingenomen in de zin van het EG-Verdrag.
Volgens het Reglement van dit Parlement, dames en heren, dient dit dossier ons steeds opnieuw te worden voorgelegd totdat wij als Parlement er een definitief besluit over nemen. We wachten nog op een ander document van de Commissie, dat betrekking heeft op de belangrijke tenuitvoerleggingsbepalingen en dat begin juli gereed zou zijn.
Zolang we niet de gelegenheid hebben om dit document in te zien, kunnen we niet serieus stemmen over het Financieel Reglement.
Daarom verzoek ik als rapporteur namens de bevoegde Commissie dat het opnieuw wordt terugverwezen naar de Begrotingscommissie volgens artikel 168, lid 1, van het Reglement.
Bij een van de volgende plenaire vergaderingen zullen wij de wetgevingsresolutie voorleggen aan het Huis, zodat de onderhandelingen met de Raad kunnen worden geopend. 

Elizabeth Lynne (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de meeste collega’s hebben dit al op hun stemmingslijst staan. Er is één kleine verandering: ‘whereas on 10 June 2006 the suicides of three detainees at Guantánamo Bay have raised further international concern the detention facilities’ - in plaats van ‘the detention facilities’. 


Edith Mastenbroek (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik doe heel kort een beroep op het Reglement met betrekking tot de stemming van zojuist over het verslag over Guantánamo. Het is gebaseerd op hetzelfde artikel als de heer Brok gebruikte toen hij de stemming over dit verslag wilde uitstellen.
Misschien kunnen tijdens de volgende vergaderingperiode, wanneer mensen dit soort verzoeken hebben, de reizen die we maken gecoördineerd worden met de agenda van het Parlement, in plaats van dat de agenda van het Parlement gecoördineerd wordt met de individuele reizen van de leden van het Parlement. 

Jan Andersson (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, volgens afspraak met rapporteur Hughes, die hier vandaag niet aanwezig kan zijn, zou ik willen verzoeken om terugverwijzing naar de parlementaire commissie met het oog op een nieuwe behandeling. De aanleiding daartoe is hetgeen er vorige keer is gebeurd toen dit onderwerp onder aan de agenda werd gezet. Dat betekent dat de meerderheden die normaal aanwezig zouden zijn geweest, niet werden bereikt, en dat een aantal voorstellen het daarom niet haalde. Daarom verzoek ik om terugverwijzing naar de commissie, zodat we ruime steun voor het gehele voorstel kunnen verwerven. Dank u wel. 

Michael Cashman (PSE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, na discussie met andere fracties is dit een compromisamendement. Ik zal het in zijn geheel voorlezen, want het is niet lang: … “stelt nogmaals dat de verzoekschriftenprocedure in principe bedoeld is als een recht voor EU-burgers die over geen andere mogelijkheid beschikken om het Europees Parlement een actie te doen ondernemen en dat ook EP-leden als burger dit recht hebben, doch herinnert de leden eraan dat zij andere middelen binnen het Parlement tot hun beschikking hebben.” 

 – Hiermee is de stemming beëindigd. 
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
   . Wij hebben vóór dit verslag gestemd dat de sluiting van het Protocol inzake berglandbouw goedkeurt. De Gemeenschap heeft reeds op 20 december 1994 het protocol tijdens de Ministersconferentie van de Alpenovereenkomt in Chambéry ondertekend.
Uitgaande van het globale doel duurzame ontwikkeling beoogt het protocol krachtens artikel 1 een vorm van landbouw te beschermen en te bevorderen die passend is voor en verenigbaar met het milieu in het Alpengebied. Het doel daarvan is een essentiële bijdrage te leveren om de bevolking en de duurzame economische activiteiten daar te behouden. Daaronder vallen ook de traditionele kwaliteitsproducten, bescherming van het natuurlijk milieu, bescherming tegen de risico’s van de natuur en het behoud van de schoonheid en waarde van het landschap. De partijen bij het protocol verplichten zich ertoe de multifunctionele rol van de berglandbouw te optimaliseren.
Het is van fundamenteel belang dat benadeelde gebieden als de Alpenregio steun ontvangen. De Alpenregio is rijk aan natuurlijke hulpbronnen (waaronder water), heeft landbouwpotentieel en historisch en cultureel erfgoed en biedt levenskwaliteit en economische en recreatieve activiteiten voor de eigen bevolking maar ook voor mensen van buiten. De levensomstandigheden en de condities voor de landbouwproductie zijn er echter ook moeilijk vanwege geomorfologische en klimatologische omstandigheden. 
Andreas Mölzer (NI ),
   . Het Alpengebied heeft een kwetsbaar ecosysteem dat sterk wordt belast door het steeds toenemende verkeer. Het zal jarenlang grote financiële investeringen vergen om de daaruit voortvloeiende schade aan het milieu te herstellen. Maar ook de bewoners van deze gebieden hebben te kampen met gezondheidsproblemen ten gevolge van het toenemende vrachtverkeer.
Als de Overeenkomst inzake de bescherming van de Alpen en het daarmee samenhangende Protocol inzake vervoer, die voornamelijk worden tegengehouden door de Italiaanse lobby van vrachtvervoerders, werkelijk mislukken door toedoen van een gebrek aan capaciteit van het Italiaanse spoorwegnet, dan wordt het tijd om deze infrastructuur uit te breiden, bijvoorbeeld in het kader van het Marco Polo-programma. Het vervoersprotocol dient eindelijk van kracht te worden in alle acht Alpenlanden indien wij de voortschrijdende vernietiging willen voorkomen van deze waardevolle natuurregio en de mensen die daar wonen meer levenskwaliteit willen bieden. 

Linda McAvan (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de afgevaardigden van de Labour partij in het Europees Parlement steunen de richtlijn inzake grondwater, maar we hebben het gevoel dat sommige amendementen van de commissie te veel een dicterend karakter hebben en de grondwaterrichtlijn ook te veel laten afwijken van de bepalingen van de kaderrichtlijn water. Ik hoop dat we hier bij de bemiddeling een oplossing voor kunnen vinden die van gezond verstand getuigt, zodat de actie geconcentreerd kan worden op die gebieden waar de problemen het grootst zijn en we geen tijd, geld en energie gaan steken in grondwatermanagement in gebieden waar helemaal geen probleem voor de volksgezondheid gaat ontstaan. 
Elmar Brok (PPE-DE ),
   . Ik had graag gezien dat de verwijzing naar de nitraatrichtlijn behouden was gebleven in de grondwaterrichtlijn. Deze verwijzing was uiterst belangrijk voor de landbouwsector en de schrapping door de meerderheid van het Parlement leidt tot onnodig hoge kosten voor de landbouw en tot rechtsonzekerheid, daar de twee richtlijnen nu onafhankelijk van elkaar in maatregelen voorzien in het geval van ernstige effecten, veroorzaakt door nitraten. 
David Casa (PPE-DE ),
   – Ik ben van mening dat grondwater moet worden gezien als een onafhankelijk ecosysteem en ook als zodanig moet worden behandeld, en daarom moeten we proberen om het grondwater zoveel mogelijk in de natuurlijke staat te behouden, zodat een goede kwaliteit van de watervoorziening in heel Europa gegarandeerd wordt, en bovendien moeten we de behandeling van water dat direct van de bron geleverd wordt tot een minimum beperken.
We moeten waarborgen dat de implementering overal hetzelfde is, met name met betrekking tot de kaderrichtlijn water.
We moeten het probleem van de vervuiling van ons grondwater aanpakken, en de concepten die we daarbij hanteren moeten duidelijk worden gedefinieerd. De bescherming van het grondwater en de nitraatrichtlijn moeten op een goede manier worden geïmplementeerd teneinde de producten die door de landbouwsector worden geproduceerd zo goed mogelijk te beschermen. Desondanks moeten we ervoor zorgen dat er geen dubbele bepalingen komen en daarom moeten de definities duidelijk en helder zijn.
We moeten toewerken naar een gemeenschappelijk standpunt dat ervoor zal zorgen dat de vastgestelde drempelwaarden worden geaccepteerd en dat de landen zich eraan zullen houden.
Dat zal zorgen voor een betere kwaliteit van het water dat bestemd is voor consumptie en bovendien de kwaliteit van de agrarische producten verbeteren, hetgeen uiteindelijk zal leiden tot een gezondere levensstijl voor alle burgers van Europa. 
Proinsias De Rossa (PSE ),
   – Ik steun deze aanbeveling en verwerp ten zeerste iedere poging om de waterkwaliteitsnormen in de Europese Unie te verlagen door de nitraatrichtlijn van 1991 de facto te laten varen, terwijl Ierland door het Europees Hof van Justitie op de vingers is getikt voor het schenden van deze richtlijn.
Een rapport van het Europees Milieuagentschap uit 2004 schatte in dat het verwijderen van nitraten uit het drinkwater tot tien keer zo duur is als het nemen van preventieve maatregelen op het niveau van de landbouwbedrijven. Het aannemen van conservatieve amendementen die de nitraatrichtlijn proberen te herroepen zou betekenen dat Ierse belastingbetalers mogelijk miljarden euro’s meer moeten betalen voor schoon drinkwater.
We hebben niet het recht om compromissen te sluiten over de waterkwaliteit of om hier deals te sluiten over de waterkwaliteit. We mogen geen risico nemen: liever te voorzichtig dan dat we te hoge kosten veroorzaken.
Geen enkele lidstaat zal adequate normen handhaven of zelfs maar instellen. Dat hebben ze tot nu toe ook niet gedaan. De lidstaten hebben duizenden gevallen van illegale dumping van afval toegestaan in heel Europa, waaronder ook in Ierland - dat de nitraatrichtlijn nog steeds niet heeft geïmplementeerd.
We moeten strenge normen vaststellen en strenge en rigoureuze straffen opleggen aan lidstaten die zich niet aan die normen houden, en we mogen ons niet verschuilen achter het beginsel van de subsidiariteit, want dat is weglopen voor onze verantwoordelijkheden. 
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
   . Dit is de tweede lezing van de richtlijn betreffende de bescherming van het grondwater tegen verontreiniging. Het gaat om de bescherming van een natuurlijke hulpbron die essentieel is voor het bestaan, daar de grondwatervoorraad de belangrijkste bron voor de drinkwatervoorziening vormt.
Op dit moment zijn de belangrijkste problemen enerzijds het verzoenen van de verbreding van de werkingssfeer van de richtlijn met het subsidiariteitsprincipe en anderzijds de effecten van bepaalde maatregelen voor de landbouwpraktijken en de noodzaak een aantal amendementen te introduceren. Zoals de rapporteur bepleit, vloeit daaruit de noodzaak voort communautaire steun in het kader van het GLB te voorzien.
De rapporteur legt er tevens de nadruk op dat er een akkoord dient te komen over de meetmethodes voor de verontreiniging van het grondwater. Zij bepleit daarvoor vergelijkbare drempelwaarden.
In zijn gemeenschappelijk standpunt legt de Raad de verantwoordelijkheid voor het vaststellen van kwaliteitsnormen voor het grondwater uitsluitend bij de lidstaten. Daarom dringt het Parlement aan op voorstellen die een zekere mate van vergelijking mogelijk maken en op toetsing van de effecten en de effectiviteit van deze maatregel enige tijd na de inwerkingtreding. 
Karl-Heinz Florenz (PPE-DE ),
   . Ik had graag gezien dat de verwijzing naar de nitraatrichtlijn behouden was gebleven in de grondwaterrichtlijn. Deze verwijzing was extreem belangrijk voor de landbouwsector en de schrapping door de meerderheid van het Parlement leidt tot onnodig hoge kosten voor de landbouw en tot rechtsonzekerheid, daar de twee richtlijnen nu onafhankelijk van elkaar in maatregelen voorzien in het geval van ernstige effecten, veroorzaakt door nitraten. 
Françoise Grossetête (PPE-DE ),
   . - Ja, wij moeten ons water beschermen tegen de dreiging van verontreiniging, en tegelijkertijd moeten wij een optimale balans zien te vinden tussen de bescherming van ons grondwater en de ontwikkeling van economische activiteiten.
In de kaderrichtlijn water, waarvan de toepassing in een aantal lidstaten nog te lang op zich laat wachten, zijn specifieke doelstellingen vastgelegd en wordt de nadruk gelegd op het principe “de vervuiler betaalt”. Wij moeten er daarom in de eerste plaats voor zorgen dat deze doelstellingen worden gehaald, in plaats van nieuwe doelstellingen op te leggen, die op dit moment niet haalbaar zouden zijn.
Aangezien het grondwater per gebied verschilt, zou het op dit moment contraproductief zijn om bindende kwaliteitsnormen voor te schrijven die in heel Europa uniform moeten worden toegepast. Wat belangrijk is, is dat algemene monitoring verplicht wordt gesteld, terwijl het aan de lidstaten moet worden overgelaten om drempelwaarden voor vervuilers vast te stellen, onder de controle van de Europese Unie.
Tot slot steun ik het verzoek van het Parlement aan de Europese Commissie om specifieke maatregelen voor te stellen in het kader van de bescherming van warmwaterbronnen. 
Sérgio Marques (PPE-DE ),
   . Het Commissievoorstel voor een richtlijn betreffende de bescherming van het grondwater was in de eerste lezing een voortvloeisel van artikel 17 van de kaderrichtlijn water (2000/60/EG). Daarin is de goedkeuring voorzien door de Raad en het Parlement van maatregelen om de bescherming en de kwaliteit van het grondwater te verbeteren.
Het gemeenschappelijk standpunt van de Raad na de eerste lezing kenmerkt zich door een aantal technische lacunes en een gebrek aan duidelijkheid en ambitie. De rapporteur heeft met haar amendementen die leemtes opgevuld, waarbij zij tevens heeft getracht een en ander zoveel mogelijk in overeenstemming te brengen met de kaderrichtlijn.
Het overnemen van de “emissiegerelateerde benadering” (uit de grondwaterrichtlijn 80/68/EG) ter realisering van het doel in artikel 4 van de kaderrichtlijn – “de bescherming van het grondwater tegen verontreiniging en achteruitgang” – en de strengere behandeling van de stoffen in bijlage VIII van de kaderrichtlijn teneinde langetermijnverontreiniging en de daarvoor noodzakelijke saneringsmaatregelen te voorkomen, zijn belangrijke amendementen.
Amendement 36 schrapt bovendien de uitzondering voor landbouwgrond die niet voldoet aan de voor nitraat vastgestelde grenswaarden. Dat is bijzonder belangrijk, omdat daarmee de samenhang verzekerd is van de te bereiken doestellingen op het vlak van bescherming en kwaliteit. 
David Martin (PSE ),
   – Dit verslag probeert duidelijke, wetenschappelijk gefundeerde richtsnoeren vast te stellen om te bepalen of het grondwater van goede kwaliteit is en om verdere vervuiling te voorkomen. Als natuurlijke hulpbron die voorkomt in waterhoudende rotslagen en die gebruikt wordt in zowel de landbouw als de industrie, en ook voor drinkwater, is grondwater met name kwetsbaar voor droogte en vervuiling.
Ik verwelkom daarom dit verslag voorzover het de benadering bekrachtigt die uitgaat van risicobeoordeling bij het aanpakken van het probleem van de aantasting. Dat betekent dat de lidstaten een zekere mate van vrijheid wordt gelaten bij het prioriteren van de ergste gevallen van aantasting, zodat ze hun middelen goed kunnen afstemmen op de problemen die ze hebben. Gegeven de verscheidenheid aan ecologische omstandigheden in de Europese Unie, betekent dat ook het ondersteunen van lokale oplossingen aan de hand van een gemeenschappelijke aanpak.
Na de stemming zijn ik en mijn collega’s van de Labourpartij in het EP nog steeds niet gelukkig met een aantal technische zaken met betrekking tot de richtlijn, en we begrijpen dat de regering van het Verenigd Koninkrijk nu zal gaan proberen om deze punten binnen te halen in de slotonderhandelingen tussen het Europees Parlement en de Europese Raad. 
Andreas Mölzer (NI ),
   . We beschouwen het nog steeds als een vanzelfsprekendheid dat drinkwater, als het allerbelangrijkste levensmiddel, altijd en in onbeperkte hoeveelheden beschikbaar is. Echter, als wij onze burgers en het bedrijfsleven niet bewuster maken van de noodzaak om zuinig te zijn op water dan kan hetgeen in andere landen al realiteit is, namelijk dat er gevochten wordt voor dit kostbare goed, onze toekomstige generaties bedreigen. Als wij op de verkeerde plekken bouwen, kan het grondwater ineens verdwijnen om nooit meer terug te keren; als gevoelige gebieden uit winstbejag slecht worden beheerd dan kan het tientallen jaren duren voordat het grondwater herstelt.
Met name met betrekking tot de grondwaterbescherming is het tijd dat wij onze subsidiestelsels kritisch doorlichten. Als wij bijvoorbeeld het trans-Europese vervoer of het verbouwen van insecticide-intensieve gewassen zoals maïs of tabak bevorderen, dan vergroten we daarmee ook het gevaar van grondwatervervuiling. De EU moet het goede voorbeeld geven in dergelijke zaken en dient bijvoorbeeld meer steun en stimulansen te geven aan de biologische landbouw. 
Françoise Grossetête (PPE-DE ),
   . - Het kan nuttig zijn om over een Europees systeem inzake de toegang tot ruimtelijke informatie te beschikken, maar hierin moet wel rekening worden gehouden met specifieke nationale kenmerken, met name wat de intellectuele eigendom betreft.
Op zich kunnen wij ons niet verzetten tegen het promoten van gratis downloaden. Het bevorderen van deze praktijk zou echter betekenen dat wij niet langer over alle middelen beschikken die nu worden gebruikt om enerzijds de opgeslagen gegevens te vernieuwen, en anderzijds nieuwe hardware aan te schaffen, die door de technologische ontwikkelingen mogelijk wordt gemaakt.
Tot slot betreur ik het dat de problemen in verband met veiligheid en defensie en met de bescherming van de privacy in dit stadium niet aan de orde zijn gesteld. Met welk instrument of instrumenten zouden wij adequaat kunnen reageren, wanneer een crimineel of terrorist foto’s bestelt of specifieke informatie raadpleegt van een plaats, een woning of het adres van een openbaar of particulier gebouw? 
Mary Honeyball (PSE ),
   – Ik ga stemmen tegen de amendementen 13, 14, 18, 19, 23 en 24, om de houdbare financiering van ruimtelijke informatie van hoge kwaliteit in het Verenigd Koninkrijk te waarborgen. De amendementen zijn niet verenigbaar met het beleid dat het Verenigd Koninkrijk al heel lang voert inzake de handel in informatie. Door de houdbare financiering van ruimtelijke informatie van hoge kwaliteit te ondermijnen, ondermijnen ze het hele doel van de INSPIRE-infrastructuur. 
Milan Gal’a (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de afgelopen acht jaar is de bevolking van Slowakije regelmatig bedreigd door overstromingen. Slowakije heeft in het algemeen vaak te kampen met overstromingen, waarbij het om grote stroomgebieden gaat; zoals we echter vorige week in Oost-Slowakije hebben gezien, zijn plotselinge overstromingen door hevige regenval op een bepaalde plek typisch voor veel regio’s. Natuurlijke fenomenen en uiteindelijk de klimaatverandering zijn de belangrijkste oorzaken van de overstromingen. De omvang van de schade door plotselinge overstromingen wordt in hoge mate bepaald door menselijke activiteiten, zoals houtwinning stroomopwaarts, ondeugdelijke afwateringsmethoden en vooral extensieve woningbouw in gebieden waar het risico van overstromingen hoog is.
Ik heb grote waardering voor de pogingen van de opstellers van de ontwerprichtlijn, de Commissie dus, om meer en completere overstromingskaarten en indicatieve overstromingsschadekaarten te ontwerpen en te fabriceren. Gecoördineerde planning en activiteiten in de stroomgebieden en grensoverschrijdende stroomgebieden van de lidstaten van de EU zullen ervoor zorgen dat de belangen van alle belanghebbenden op redelijke wijze worden afgewogen en dat de beschikbare middelen efficiënt worden gebruikt. Samenwerking op het niveau van de Gemeenschap levert substantiële toegevoegde waarde op en verbetert het algehele niveau van bescherming tegen overstromingen. Dat is waarom ik voor dit verslag heb gestemd. 
Linda McAvan (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de afgevaardigden van de Labour partij in het Europees Parlement hebben zich onthouden van stemming over de overstromingsrichtlijn. Het is jammer dat de richtlijn zich niet concentreert op de rivieren in Europa waar de grootste problemen liggen: de grensoverschrijdende rivieren.
Ik ben bang dat de Commissie nu overstroomd zal worden met plattegronden van binnenlandse rivieren in heel Europa. Het belangrijkste terrein waarop Europa een verschil kan maken is dat van de grensoverschrijdende rivieren, waar gezamenlijk beheer door lidstaten van zeer groot belang is. We hadden een uitzonderingsregeling gewild voor alle stroomgebieden van binnenlandse rivieren. Dat zou zinniger zijn geweest. Ik hoop daarom dat als de Commissie terugkomt om de details te bespreken, de landen die geen grensoverschrijdende rivieren hebben onder een heel licht regime zullen vallen. 
Jan Andersson, Inger Segelström en Åsa Westlund (PSE ),
   Wij vinden dat een EU-beleid voor overstromingen gezien het subsidiariteitsbeginsel alleen gerechtvaardigd is in geval van grensoverschrijdende wateren. Daarom hebben wij amendement 81 gesteund, dat het in de plenaire vergadering helaas niet heeft gehaald. 
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
   . De beoordeling en het beheer van overstromingsrisico’s zijn positieve zaken. Hoewel overstromingen een natuurverschijnsel zijn, kan menselijk optreden de risico’s vergroten of de effecten verkleinen. De aanzienlijke vermindering van de natuurlijke overloopcapaciteit van stroomgebieden bij overstromingen, het slechte beheer van menselijke activiteiten (zoals de bouw van huizen en bedrijven in de uiterwaarden, erosie, de vermindering van de natuurlijke overloop door ontbossing in stroomgebieden) en andere verschijnselen, zoals droogte, versterken de schadelijke effecten van overstromingen en vergroten ook de kans op het optreden ervan.
Tot op heden bestaat er op Europees niveau geen rechtsinstrument voor de bescherming tegen overstromingsrisico’s. Uitgaande van het solidariteitsprincipe, en onverlet het subsidiariteitsprincipe, mogen daarom het risicobeheer en maatregelen om de door overstromingen aangerichte schade te beheersen zich niet beperken tot de steun die het Solidariteitsfonds van de Europese Unie voorziet.
Het beheer van stroomgebieden die zich bevinden op het grondgebied van twee of meer lidstaten, is bijzonder belangrijk. Daarvoor is coördinatie nodig en dienen ook andere relevante beleidsmaatregelen van de lidstaten en de Gemeenschap toepassing te vinden. Daarbij denk ik met name aan het watervervoersbeleid en het landbouw- en cohesiebeleid.
Hoewel wij niet alle voorstellen steunen, vinden wij over het geheel genomen het verslag positief. 
Bruno Gollnisch (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het is goed dat het Europees Parlement zich zorgen maakt over de situatie van de politieke gevangenen in Guantánamo. Het zou nog beter zijn als het zich zorgen maakte over de situatie van gewetensgevangenen in Europese landen, en met name over de situatie van de belangrijke historicus David Irving, die onrechtmatig wordt vastgehouden in Oostenrijk.
Dit gezegd hebbende, vormt de situatie van de moslims in Guantánamo echt een probleem. Ofwel het zijn krijgsgevangenen - en in dat geval moeten ze ook als zodanig worden behandeld -, ofwel het zijn criminelen en terroristen, vanuit het gemene recht beschouwd - en in dat geval moeten ze recht hebben op een proces en op een advocaat, en moeten ze volgens de regels van het gemene recht worden berecht.
In ieder geval kunnen wij niet toestaan dat er op kunstmatige wijze een rechteloos gebied in stand wordt gehouden in een land - Cuba - dat een overblijfsel is uit de koloniale tijd en dat wij bovendien terecht bekritiseren vanwege de schendingen van de mensenrechten. De Verenigde Staten van Amerika stellen een afschuwelijk voorbeeld in iets wat een rechtmatige zaak zou kunnen zijn, namelijk de bestrijding van het terrorisme. Op deze manier doen zij jammer genoeg juist afbreuk aan de waarden die zij met hun optreden zeggen te versterken. 
Gerard Batten en Thomas Wise (IND/DEM ),
   – Ik heb me op dit punt van stemming onthouden, niet omdat ik de situatie in Guantánamo niet betreur, wat ik wel doe, maar omdat, in overeenstemming met mijn standpunt over de Europese Unie en haar instellingen, ik haar bevoegdheid om kritische kanttekeningen te maken bij dit soort zaken niet erken. 
Proinsias De Rossa (PSE ),
   – Ik steun deze resolutie en wil hier publiekelijk uiting geven aan mijn zorgen over de drie gerapporteerde zelfmoorden in Guantánamo dit afgelopen weekend en over de aanhoudende buitengewone uitleveringen namens de Verenigde Staten door de CIA, in samenwerking en met de stiekeme medewerking van veel Europese regeringen. Deze regeringen, waaronder de Ierse regering, schenden hun eigen handvest met betrekking tot de mensenrechten, wat betekent dat we heel diep gezonken zijn en een punt hebben bereikt waar we de vraag moeten stellen of het internationale recht nog wel levensvatbaar is.
Iedere regering die gelooft in de fundamentele beginselen van de Universele Verklaring van de rechten van de mens, of in verklaringen als het Europees Verdrag ter bescherming van de rechten van de mens, moeten wat er in Guantánamo gebeurt niet alleen ondubbelzinnig veroordelen, maar ook campagne voeren voor de onmiddellijke sluiting.
Geen enkele campagne tegen het internationale terrorisme is gediend met acties die voorbijgaan aan het internationale recht in zijn meest fundamentele aspecten. Het Hooggerechtshof van de Verenigde Staten zelf heeft zich in het verleden uitgesproken over hoe belangrijk het is om geen tirannieke methoden te gebruiken bij het aanpakken van wat wordt voorgesteld als een tirannieke dreiging.
De bereidheid om te bereiken dat Guantánamo en aanverwante faciliteiten per direct worden gesloten zal een toetssteen worden voor de internationale gemeenschap. 
Glyn Ford (PSE ),
   – Ik ga voor deze resolutie stemmen. Het is uitgebalanceerde kritiek op wat de regering-Bush doet door terrorismeverdachten illegaal vast te houden in een gevangenis in een deel van Cuba dat de Verenigde Staten volgens sommigen illegaal bezet houden.
De verschrikkelijke gebeurtenissen van 11 september hebben de wereld veranderd en we hebben enorme sympathie voor de familie van de slachtoffers en de overlevenden. Het was en is volkomen terecht en juist dat we samenwerken in de strijd tegen het terrorisme in de hele wereld, of dat nu in New York, Madrid, Londen of Jakarta is. Maar onze gezamenlijke strijd wordt ondermijnd door het bestaan van Guantánamo Bay, de onthullingen over de “buitengewone uitleveringen” die onze onderzoekscommissie aan het onderzoeken is, en het feit dat er geen behoorlijk onderzoek naar de vermeende wreedheden in Irak wordt gedaan. We moeten kwaad niet met kwaad vergelden. Onze strijd kan alleen moreel aanvaardbaar blijven als hij heel duidelijk binnen de grenzen van het nationale en internationale recht gevoerd wordt. 
Pedro Guerreiro (GUE/NGL ),
   . Na vier jaar heeft het Europees Parlement – volgend op eerdere gematigde standpunten over de onaanvaardbare VS-gevangenis in Guantánamo – een resolutie goedgekeurd waarin het “de VS-regering opnieuw verzoekt de detentiefaciliteit te sluiten”.
Het Parlement veroordeelt ook folterpraktijken, waaronder wat eufemistisch “speciale ondervragingstechnieken” worden genoemd, zoals seksuele vernedering, schijnverdrinking, elektrische schokken en andere wrede, onmenselijke of vernederende behandelingen.
Dat komt tegemoet aan de eis van al degenen die vanaf het begin deze onaanvaardbare gewelddadige en onmenselijke behandeling hebben veroordeeld.
Het Parlement stelt evenwel niet het ware karakter aan de kaak van de zogenaamde “oorlog tegen de terreur” en het gebruik dat de Verenigde Staten ervan maken om volkeren aan te vallen en soevereine landen te bezetten.
Het Parlement vergeet ook te vermelden dat Guantánamo niet op zichzelf staat maar juist deel uitmaakt van een door de VS geleid offensief tegen de internationale legaliteit en de verdragen en het Handvest van de Verenigde Naties. Met dat offensief kunnen we geen compromissen sluiten en we dienen het te veroordelen. 
Luís Queiró (PPE-DE ),
   . De kwestie van de gevangenen in de “oorlog tegen de terreur” vergt een antwoord op de grootste uitdaging die het terrorisme ons stelt: de veiligheid van onze burgers ten volle garanderen zonder afstand te doen van onze waarden.
Wij dienen ook mee te doen aan die strijd, maar de ons bekende paradigma’s blijken hier niet te volstaan. In deze oorlog is geen sprake van strijders in de zin van de Geneefse Conventie (naar behoren geüniformeerd en geïdentificeerd). Aan de andere kant zou het behandelen van soldaten in een oorlog als gewone misdadigers een juridische vergissing zijn en vanuit veiligheidsoogpunt onverstandig.
Ik denk dan ook dat er op de eerste plaats dringend een nieuw rechtskader moet worden gevonden voor het achterliggende probleem van de detenties in Guantánamo. We erkennen tegelijkertijd dat de huidige situatie uitzonderlijk is en daarom is het wenselijk en verdedigbaar dat in de tussentijd de basisprincipes van het internationale recht worden toegepast en aangepast. Maar we dienen het internationale recht te verdedigen zonder in de schijnheilige houding te vervallen van degenen die het moeilijke werk delegeren aan derden.
Guantánamo is een kwaad dat wij beëindigd willen zien. Daar wij echter inzien dat het internationale rechtsstelsel geen passend antwoord heeft op de nieuwe realiteit ten gevolge van de terroristische dreiging, meen ik dat de staten naar een nieuwe oplossing moeten zoeken die menselijk, rechtvaardig en veilig is. Om kort te gaan, het recht moet worden herzien. 
Martine Roure (PSE ),
    Ik ben buitengewoon verontrust over de situatie van de gevangenen in Guantánamo, die met het uur verslechtert. Sinds de opening van het kamp zijn er talloze zelfmoordpogingen geweest. Omdat ze oplopen tegen een muur van onverschilligheid en hun rechten stelselmatig worden ondermijnd, brengen de gedetineerden liever hun leven in gevaar.
Het enige wat deze gedetineerden willen is een eerlijk proces krijgen. Als ze daadwerkelijk terroristen zijn, moeten ze veroordeeld worden. Zo niet, dan moeten ze vrijgelaten worden. Alleen de rechter kan hierover een oordeel vellen.
Hoe we moeten omgaan met terrorisme is een echte uitdaging als het gaat om onze waarden.
Als we niet kunnen accepteren dat de fundamentele rechten van onze medeburgers in gevaar worden gebracht door terroristen, kunnen we ook niet accepteren dat de fundamentele rechten in Guantánamo worden ondermijnd met als voorwendsel dat zich onder de gevangenen waarschijnlijk een aantal terroristen bevindt.
De enige manier waarop we terrorisme effectief kunnen bestrijden is via de rechtspraak. We moeten dan ook eisen dat iedereen die in Guantánamo wordt vastgehouden een eerlijk proces op Amerikaans grondgebied krijgt. Het voortbestaan van een vreedzame wereld hangt hiervan af. 
Charles Tannock en Geoffrey Van Orden (PPE-DE ),
   – De delegatie van de Britse conservatieven heeft zich onthouden van stemming over de motie over de situatie van de gevangenen in Guantánamo Bay omdat in de paragrafen 2 en 3 gesuggereerd wordt dat marteling een gebruikelijke ondervragingsmethode is in deze faciliteit, hetgeen door onze Amerikaanse bondgenoten volstrekt van de hand wordt gewezen. Bovendien wordt in paragraaf 8 expliciet beweerd dat de gedetineerden beschermd worden door de Conventie van Genève, wat in het geval van illegale strijders die geen uniformen dragen, hun wapens verbergen en geen onderdeel vormen van enige militaire hiërarchie, door internationale rechtsdeskundigen wordt betwist. We steunen de uiteindelijke sluiting van Guantánamo, dat een ernstige internationaal probleem is geworden voor de Verenigde Staten, maar dat kan alleen gebeuren wanneer er alternatieve faciliteiten worden gevonden om een aantal van de gevaarlijkste individuen vast te houden die een bedreiging vormen voor de vrije Westerse samenlevingen. 


Voorzitter
   Dames en heren, graag wil ik namens u allen een welkomstwoord uitspreken aan de leden van de Chileense delegatie van senatoren en parlementsleden onder leiding van de heer Jorge Taruda Daccarett, die zich op de diplomatieke galerij bevinden en deelnemen aan de vierde bijeenkomst van de Gemengde Parlementaire Commissie EU-Chili die vandaag hier in Straatsburg plaatsvindt. Graag wil ik hen hierbij namens onze instelling heel hartelijk welkom heten.
Zoals u wellicht weet, hebben de Europese Unie en Chili een associatieovereenkomst gesloten, die op drie pijlers gebouwde wederzijdse betrekkingen beoogt: handel, samenwerking en politieke dialoog. Dankzij de inwerkingtreding van deze overeenkomst hebben we de Gemengde Parlementaire Commissie op kunnen richten. Ik ben ervan overtuigd dat er met de aanvang van de vierde bijeenkomst van de Gemengde Parlementaire Commissie een nieuwe en belangrijke periode wordt ingeluid van steeds innigere samenwerking tussen de twee partijen die dezelfde democratische waarden delen en eenzelfde visie hebben op de principes van de rechtsstaat.
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0176/2006) van Adamos Adamou, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, over een draaiboek voor een influenzapandemie in de Europese Gemeenschap (2006/2062 (INI)). 
Adamos Adamou (GUE/NGL ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het verslag waarover wij gaan stemmen, gaat over het draaiboek voor een influenzapandemie in de Europese Unie, een onderwerp dat de meesten van ons actueel en uiterst belangrijk vinden. Dat was me dunkt ook de voornaamste reden waarom in de plenaire vergadering geen amendementen zijn ingediend.
Maar eerst wil ik alle rapporteurs uit alle fracties danken voor hun belangrijke opmerkingen en hun gewaardeerde hulp en ook al mijn collega's voor de amendementen die zij hebben ingediend tijdens de discussie over mijn verslag in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid.
Daarnaast heb ik geprobeerd dit verslag op te stellen in nauwe samenwerking met de Europese Commissie, met het Europese Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding, met de Europese afdeling van de Wereldgezondheidsorganisatie en diverse nationale gezondheidsinstanties, waaronder die van mijn land, Cyprus. Ook heb ik bij dit werk suggesties ontvangen van niet-gouvernementele organisaties, van deskundigen op het vlak van pandemieën en ook van de vaccinindustrie. Ik wil hen allemaal van harte danken voor hun hulp.
Ik zal proberen zo beknopt en volledig mogelijk te zijn. Ik zou willen uitweiden over vijf belangrijke punten: het streven naar meer coördinatie, het voorhanden zijn van griepvaccins en antivirale geneesmiddelen, informatieverstrekking, transparantie en voorlichting van het publiek, financiering en economische bijstand aan landen die het nodig hebben.
Het staat buiten kijf dat er grote behoefte is aan nauwere en intensere coördinatie tussen de lidstaten en de Commissie en daarom ook is coördinatie zo belangrijk in het verslag. De Commissie en het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding verrichten nu al uiterst belangrijk werk met het doorlichten van de bestaande nationale preventieplannen en met de oefeningen die zij organiseren. Die oefeningen moeten echter ook worden gehouden in de regio's en tegelijk moet grensoverschrijdend worden samengewerkt.
Wat de antivirale vaccins betreft, schijnt de planning voor de aankoop en het gebruik van deze vaccins nogal wat te wensen over te laten. Volgens de aanbevelingen van de Wereldgezondheidsorganisatie en van het Europees Geneesmiddelenbureau moeten er meer inspanningen worden gedaan om de planning te verbeteren. Daarnaast moeten ook onderzoek en ontwikkeling worden bevorderd, zodat de betreffende vaccins zo snel mogelijk kunnen worden aangemaakt en daarna op eerlijke en gelijke wijze kunnen worden gedistribueerd.
Informatieverstrekking, transparantie en voorlichting van het publiek zijn van elementair belang en vereenvoudigen het werk van de lidstaten en van de Commissie bij de eventuele uitbraak van een pandemie. Wat de Afrikaanse en Aziatische landen betreft, die worden beschouwd als de landen waar de nood het hoogst is, moeten we garanderen dat zij de nodige technische, economische en financiële bijstand krijgen. Hierbij moet ik misschien benadrukken dat de Commissie op dit vlak al heel wat heeft verwezenlijkt en ik hoop dat ze verder zal gaan op die weg.
Ook moeten er voldoende kredieten worden vrijgemaakt om het publiek beter voor te lichten, om de Europese burgers meer informatie te verschaffen, om onderzoek en ontwikkeling te bevorderen met het oog op de ontwikkeling van een antiviraal vaccin, om de Commissie de mogelijkheid te geven een voorraad antivirale geneesmiddelen op te bouwen op Gemeenschapsniveau en natuurlijk om economische en technische bijstand te verlenen aan derde landen die het nodig hebben.
Even belangrijk als de voorgaande onderwerpen is natuurlijk de bescherming van de kleine en middelgrote pluimveebedrijven, die al zwaar werden getroffen door de vogelgriep. Ook moeten de bepalingen van het Gemeenschapsrecht correct worden toegepast inzake veiligheid op de werkplek en meer bepaald voor de groepen werknemers met een hoog risico, namelijk die welke in eng en permanent contact staan met pluimvee.
Tot slot wil ik nog kwijt dat ik me kon vinden in de meeste amendementen die de collega's na het debat over dit verslag hebben ingediend in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid. Concreet wil ik benadrukken dat het amendement betreffende het voorkomen van paniek bij de bevolking, de bestrijding van eventuele smokkel, die zou kunnen plaatsvinden in geval van ernstig gevaar, en het verzekeren van een eerlijke distributie van middelen ter bestrijding van de epidemie en het amendement betreffende de permanente bijstelling van de draaiboeken van de lidstaten maar ook de amendementen over het aankopen van voldoende beschermingsmateriaal en de bereidheid van de Commissie om crisismaatregelen goed te keuren, zoals een quarantaine en ontsmettingsmaatregelen in luchthavens, allemaal amendementen zijn die mijn verslag op nuttige wijze aanvullen.
Ik wil opnieuw het secretariaat van de commissie danken voor de gewaardeerde hulp en ook al mijn medewerkers. Ik dank u nogmaals. 
Markos Kyprianou,
   . - Mijnheer de Voorzitter, eerst wil ik de rapporteur gelukwensen met het erg goede en constructieve werk dat hij met dit verslag heeft geleverd en natuurlijk ook de leden van de parlementaire commissie die met hem hebben samengewerkt. Ik ben blij en tevreden met dit verslag, want ik stel vast dat het Europees Parlement en de Europese Commissie dit ernstige vraagstuk op dezelfde manier bekijken en benaderen.
Uiteraard moet ik van meet af aan benadrukken dat we hier spreken over de mogelijkheid van een pandemie, een mogelijke pandemie. Het is geen zekerheid. Ze kan worden veroorzaakt door het vogelgriepvirus of door een ander virus of er kan helemaal niets gebeuren. Dat het slechts een mogelijkheid is – al spreken de wetenschappers van een sterke mogelijkheid - ontslaat ons niet van de verplichting om ons naar behoren en zo goed mogelijk voor te bereiden. Dit is wellicht de eerste keer in de menselijke geschiedenis dat we een waarschuwing krijgen, dat er tekenen zijn die wijzen op een mogelijke pandemie. Deze voorbereiding is niet alleen nodig op nationaal niveau maar ook op Gemeenschapsniveau.
Wat het verslag betreft, voel ik me bijzonder tevreden, want de meeste dingen die het verslag ons vraagt doen we nu al of zijn we aan het voorbereiden en uitvoeren. Natuurlijk vind ik de bijdrage en medewerking van het Europees Parlement altijd erg belangrijk bij ons werk. Ik verwijs naar het voorbeeld van het Solidariteitsfonds, dat in het geval van een pandemie zal helpen de behoefte aan vaccins en antivirale middelen te dekken.
Het is nu iets meer dan een jaar geleden dat we dit onderwerp voor het eerst hebben besproken in de plenaire vergadering en ik kan zeggen dat we sindsdien veel hebben verwezenlijkt. Vandaag hebben we nationale draaiboeken in alle lidstaten, we hebben het draaiboek van de Gemeenschap, dat we vandaag bespreken. Wij hebben alle draaiboeken afgelopen november via een simulatieoefening getest en nu brengen we verbeteringen aan op basis van de tekortkomingen die bij die test aan het licht zijn gekomen.
Er wordt nauw samengewerkt met de Wereldgezondheidsorganisatie. Het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding, het ECDC, speelt een leidende rol op dit gebied en zal binnenkort het systeem voor tijdige waarschuwing op zich nemen. Ik ben het eens met de behoefte aan informatie en voorlichting van de burgers, op dat gebied zijn we al actief geworden; we hebben vergaderingen georganiseerd met de bevoegde vertegenwoordigers van de ministeries van volksgezondheid van de lidstaten en met alle bevoegde organismen om te bespreken hoe we het publiek gaan informeren in het geval van een crisis. Op dit moment organiseren we seminars en workshops met de media teneinde hen te informeren, op de hoogte te houden en te komen tot samenwerking, die van pas zal komen in tijden van crisis. Ook boeken we vooruitgang bij het ontwikkelen van een vaccin. Het Europees Geneesmiddelenbureau werkt mee op dit gebied, wij werken samen met de industrie, we investeren in onderzoek, we proberen de procedures te versnellen en uiteraard ook de productiecapaciteit van de farmaceutische industrie te verhogen.
Wat de antivirale middelen betreft, is de productiecapaciteit van antivirale geneesmiddelen al verdubbeld vergeleken met vorig jaar. De uitdaging is nu dat de lidstaten gebruik moeten maken van die mogelijkheid. Het is hun bevoegdheid de noodzakelijke bestellingen te plaatsen. Vandaag ziet de situatie er op dit gebied veel beter uit dan vorig jaar. Tegen het einde van het jaar hebben we geneesmiddelen voor 16,5 procent van de Europese bevolking. Dat is een beetje verwarrend, want het niveau is niet in elke lidstaat hetzelfde. Sommige lidstaten hebben middelen voor meer dan 25 procent van hun burgers, andere bijna niets. Het is dus van uitzonderlijk belang dat we de nodige doelstellingen vastleggen en ook die lidstaten van antivirale geneesmiddelen voorzien.
Wat de voorraadstrategie betreft, ben ik het eens met het standpunt van de parlementaire commissie, maar ik wil er wel op wijzen dat dit probleem oorspronkelijk door twee lidstaten is aangekaart, namelijk België en Frankrijk. Het was geen voorstel van de Commissie, dit is een bevoegdheid van de lidstaten. De Commissie heeft geen enkele poging gedaan om haar bevoegdheden en mandaat uit te breiden, wel hebben we deze suggestie overgenomen omdat we het nut inzien van een Europese voorraadstrategie naar het model van de voorraden waarover de Wereldgezondheidsorganisatie beschikt. Dat zou moeten volstaan voor de lidstaten tot zij eigen voorraden hebben opgebouwd en het zou ook kunnen dienen voor de buurlanden en als verdedigingswal bij de eerste tekenen van een pandemie, zodat de lidstaten de kans krijgen een langer aanhoudende pandemie het hoofd te bieden. Er bestaat geen rechtsgrondslag om dit op Gemeenschapsniveau te organiseren. Dat zou met eenparigheid moeten worden goedgekeurd door de lidstaten en zij zouden zulk een initiatief ook moeten financieren.
Jammer genoeg is bij de vorige Raadsdiscussie in september gebleken dat een erg klein aantal lidstaten gekant is tegen het aanleggen van een strategische voorraad. De overweldigende meerderheid was in principe voor, maar een groot aantal lidstaten wilde de reserve niet met nationale middelen bekostigen.
Rekening houdend met die standpunten van de lidstaten kunnen we dit debat en deze inspanningen niet voortzetten, vind ik. Wat nu telt is dat elke lidstaat zijn verantwoordelijkheid neemt, nationale doelstellingen formuleert en deze verwezenlijkt. Een nu al lang durende discussie voortzetten zonder uitzicht op een akkoord, levert alleen een verkeerde boodschap op en geeft valse hoop, vooral aan de burgers en de lidstaten die zulk een voorraad op dit moment nodig hebben. Daarom is het beter dat eenieder weet waar hij staat en dat elke lidstaat bijgevolg zijn verantwoordelijkheid neemt.
Zoals ik bij het begin zei, zijn de meeste maatregelen die worden genomen ter voorbereiding op het uitbreken van een pandemie vooral de bevoegdheid van de lidstaten. De Europese Commissie zal echter blijven coördineren en initiatieven nemen en zij zal een leidende rol blijven spelen bij de voorbereiding in de vorm van oefeningen, workshops, werkgroepen, zelfs op ministerieel niveau, maar uiteraard vinden wij de bijdrage van het Parlement bijzonder belangrijk.
De Europese Commissie zal al haar mogelijkheden aanwenden, zowel praktisch, technisch als juridisch, om de Europese Unie optimaal voor te bereiden op een pandemie. 
Milan Gal’a,
   – Mijnheer de Voorzitter, commissaris, collega’s, influenza is een ziekte die ernstige gevolgen voor de gezondheid en grote sociale en economische consequenties heeft; er zijn ook politieke implicaties en gevolgen op het terrein van defensie. H5N1 zou kunnen muteren in een nieuw subtype van het influenzavirus dat overdraagbaar is van mens op mens en zich langzaam verspreidt, waardoor het een epidemie of een pandemie zou kunnen veroorzaken. Het vogelgriepvirus wordt maar zelden overgedragen van vogels op mensen; de WHO heeft echter wel melding gemaakt van 185 gevallen van deze infectie en 104 doden in de periode die loopt van 2003 tot maart 2006.
Het aantal menselijke slachtoffers kan gezien worden als een waarschuwing die we niet in de wind mogen slaan. Bij openbare debatten over dit onderwerp zijn nieuwe problemen naar voren gekomen, en de lidstaten zijn begonnen met het instellen van pandemiecommissies en het opstellen van pandemiebeheerplannen die gecoördineerd worden op Europees niveau. De lidstaten spreken op dit moment met elkaar, want als er een influenzapandemie uitbreekt, zal geen enkel land daar in zijn eentje iets tegen kunnen doen. De belangstelling voor het gebruik van antivirale geneesmiddelen als eerste verdedigingslinie is groeiende. De procedures voor het in productie nemen van vaccins zijn verbeterd en er is meer belangstelling voor het versnellen van de ontwikkeling, productie en inzet van nieuwe vaccins.
Dames en heren, dit initiatiefverslag is gebaseerd op twee mededelingen van de Europese Commissie over dit onderwerp. De nadruk wordt gelegd op essentiële maatregelen en crisisbeheer binnen 24 uur, met inbegrip van quarantaine-regelingen en het opleggen van reisbeperkingen. Er is gevraagd om een betere coördinatie tussen de Commissie, de lidstaten en de betrokken Europese agentschappen. Ik denk dat de sleutel ligt bij het aanleggen van voorraden antivirale middelen en, voorzover mogelijk, bij het versnellen van de productie en distributie van vaccins. Het gebruik van deze vaccins moet worden gefinancierd uit het Solidariteitsfonds.
Oplettendheid is een absoluut noodzakelijke voorwaarde voor een verantwoord besluitvormingsproces. Het is van vitaal belang dat de leden van het Europees Parlement op regelmatige basis worden geïnformeerd over wetenschappelijke ontwikkelingen op het gebied van medicinale producten en vaccins, alsmede over de stand van zaken als het gaat om de paraatheid van de lidstaten. Ook moeten we de noodzaak van snelle communicatie over de situatie en de te nemen maatregelen naar het publiek en de media toe niet over het hoofd zien. 
Mary Honeyball,
   – Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de heer Adamou, de rapporteur, feliciteren met een uitstekend verslag. Het is evenwichtig en rationeel en het trekt zinnige conclusies over hoe we moeten handelen bij een gebeurtenis waarvan we allemaal zeer hopen dat zij nooit zal plaatsvinden. We zijn er tot nu toe in geslaagd om een vogelgrieppandemie te voorkomen. Het is echter absoluut terecht dat we voorbereid moeten zijn, en om voorbereid te zijn moeten we samenwerken en ervoor zorgen dat de mechanismen waarmee we een pandemie moeten bestrijden, mocht er een komen, operationeel zijn. Het feit dat we hieraan gewerkt hebben in een geest van samenwerking, dat de Commissie heeft gesproken over samenwerking en dat we de discussie en het debat in de lidstaten hebben aangezwengeld om ervoor te zorgen dat alles goed geregeld is - dat we bijvoorbeeld genoeg vaccins hebben als het ergste zich voordoet - is een mooi voorbeeld van samenwerking tussen de Europese Unie, dit Parlement, de Commissie en de lidstaten, ten behoeve van alle burgers van Europa.
Een van de belangrijkste taken die we als gekozen vertegenwoordigers hebben is het waarborgen van de veiligheid van onze kiezers, van de mensen die we vertegenwoordigen. Dit verslag over wat we moeten doen als het ergste scenario werkelijkheid wordt en we een pandemie hebben, en het denkwerk dat eraan vooraf is gegaan, is daar echt een goed voorbeeld van.
Ik wil afsluiten met een voorbeeld uit mijn eigen regio, Londen. Ik wil in het bijzonder de School of Hygiene and Tropical Medicine bedanken, die veel werk verricht heeft op dit gebied en heeft geholpen bij het ontwikkelen van antivirale middelen en vaccins tegen deze en andere infectieziekten. Laten we dit voor ogen houden, als een voorbeeld van wat we hier hebben proberen te doen en wat instellingen in de lidstaten allemaal doen, en als een voorbeeld van hoe we moeten reageren op een pandemie als deze, die hopelijk nooit zal plaatsvinden. 
Jules Maaten,
   . Voorzitter, de heer Adamou heeft een goed verslag opgesteld. Het laat zien dat we de dreiging van een vogelgrieppandemie serieus nemen en dat er geen tijd is om achterover te leunen en maar eens te zien of er eentje zal uitbreken, want dan is het te laat. Ik ben ook blij dat hij en de parlementaire commissie een aantal van mijn suggesties heeft overgenomen, zoals het aansporen van de Raad om de Europese Commissie de bevoegdheid te geven binnen vierentwintig uur crisismaatregelen te nemen in het geval van de uitbraak van een pandemie. Ik wil graag nog drie opmerkingen maken.
In de eerste plaats zei de commissaris terecht dat we gewaarschuwd zijn. Wij kunnen ons dus al instellen op een mogelijke pandemie. We hebben dan bijvoorbeeld een draaiboek voor de Europese instellingen nodig, want in het geval van een pandemie zullen reisbeperkingen grote internationale bijeenkomsten misschien ook beperken. Dus vergaderen in Brussel of Straatsburg, laat staan allebei, zal wellicht moeilijker worden. We hebben daarover nog niet goed nagedacht. Ik heb Voorzitter Borrell daarover geschreven. Die heeft mij in een antwoord verzekerd dat de diensten ernaar kijken en daarna is een oorverdovende stilte uitgebroken.
Het tweede punt betreft het bewerkstelligen van een betere samenwerking tussen de lidstaten. Ik vind het goed dat de commissaris daar zo aan heeft getrokken, want uit een onlangs verschenen rapport in het medische tijdschrift blijkt dat, als lidstaten al behoorlijk zijn voorbereid op de uitbraak van een grieppandemie, ze absoluut niet op de hoogte zijn van de plannen van de buurlanden en dus ook niet profiteren van onderlinge afstemming en samenwerking. Als bijvoorbeeld Duitsland in zijn draaiboek zou besluiten om de grens met Nederland te sluiten in het geval van een crisis, is het wel zo handig als Nederland daarvan op de hoogte is. Ik noem maar eens een voorbeeld.
Dat de ministers van Volksgezondheid onlangs hebben besloten om geen noodvoorraad antivirale middelen aan te leggen, vind ik werkelijk onbegrijpelijk. We weten nu al dat er in het geval van een uitbraak een tekort aan die middelen zal zijn en een Europese voorraad zou in dat geval uitkomst kunnen bieden. Ook vind ik het voortreffelijk dat de commissaris daar zo scherp, zo hard en zo publiekelijk op heeft gereageerd. Ik sta wat dat betreft vierkant achter hem.
Mijn laatste punt. Het neerleggen van ontsmettende matten op vliegvelden en zo heeft natuurlijk wel zin als het overal gebeurt, maar het grootste probleem zal het reizen tijdens een pandemie zijn. Een van de aspecten waarnaar moet worden gekeken, is dat bijvoorbeeld de media naar crisisgebieden en weer terug zullen reizen en op die manier ook een bron van verspreiding van het virus kunnen zijn. Het lijkt me niet gek als we daarop - als we al naar onszelf kijken als Parlement - gaan letten en daarover contact opnemen om te zien hoe we dat oplossen, natuurlijk zonder dat de vrijheid van de pers in het gedrang komt. 
Bart Staes,
   . Voorzitter, collega's, commissaris, een spreekwoord zegt: een gewaarschuwd mens telt voor twee. Ik denk dat het debat van vandaag ook tegen die achtergrond bekeken moet worden. Zonder te willen vervallen in enige vorm van doemdenken en zonder paniek te willen zaaien, is het goed dat de Unie en de lidstaten zich voorbereiden op een mogelijk scenario van een vogelgrieppandemie bij mensen.
Het verslag van Adamos Adamou vat goed samen wat de inzet is en hoe de overheid op een serene maar doortastende wijze dit probleem moet aanpakken. Cruciaal daarbij is mijns inziens paragraaf 23, waarin wordt opgeroepen tot een gestructureerde en multidisciplinaire samenwerking tussen deskundigen, deskundigen in de menselijke en dierlijke gezondheid, specialisten op het gebied van virologie, epidemiologie, pathologie en landbouw. Maar ook de inbreng van communicatiedeskundigen, collega's, zal zeer belangrijk zijn. Het zijn mensen die ingewikkelde wetenschappelijke bevindingen op een eenvoudige maar correcte wijze kunnen vertalen naar het grote publiek.
Al deze kennis dient mijns inziens en volgens het verslag van collega Adamou dan ook gebundeld te worden in een Europese influenzawerkgroep die ook moet samenwerken met de fabrikanten. Er zal moeten worden geïnvesteerd in de afbraak van nationale egoïsmen. Het valt niet te verdedigen dat bepaalde lidstaten, vaak de meest kapitaalkrachtige, nu al bij bepaalde producenten de productiecapaciteit van antivirale middelen opkopen en weigeren solidair te zijn met die landen die daartoe niet in staat zijn. Daarom steunen wij zeker paragraaf 30 waarin de Commissie uitdrukkelijk wordt gevraagd ervoor te zorgen dat er voldoende antivirale middelen en vaccins beschikbaar zijn voor diegenen die aan het virus worden blootgesteld.
Commissaris Kyprianou, u bent in uw inleiding uitvoerig daarop ingegaan. U heeft gezegd dat daarvoor geen juridische grondslag is. U heeft ook gezegd dat een aantal lidstaten in beginsel wel akkoord zijn, maar als het erop aankomt, niet de financiële middelen ter beschikking willen stellen. Ik zou u willen vragen om in uw repliek openbaar en in volle transparantie de namen van de lidstaten die weigeren solidair te zijn, hier bekend te maken. 
Kartika Tamara Liotard,
   . Voorzitter, in de eerste plaats zou ik de heer Adamou willen feliciteren met zijn uitstekende verslag. Vogelgriep blijft een grote dreiging voor de gezondheid van mens en dier in Europa en daarbuiten. Hierbij is duidelijk Europese coördinatie nodig. Als er ergens, waar dan ook in de Unie, een gat valt in maatregelen tegen vogelgriep kan dat bijzonder ernstige gevolgen hebben voor ons allemaal. Het zou echter dom zijn niet verder te kijken dan onze EU. Het virus zal zich immers ook niet netjes aan de buitengrenzen houden. Daarom is een uitgebreide en intensieve samenwerking met alle landen een absolute noodzaak.
De tachtig miljoen euro die de EU op dit moment beschikbaar heeft gesteld voor steun aan derde landen, vind ik dan ook wat schamel. Het is niet een onderwerp om op te bezuinigen. Wellicht is het een idee om, uit veiligheidsoogpunt, tegen virusverspreiding de maandelijkse verhuizing van het Parlement af te schaffen en de tweehonderd miljoen euro die dit oplevert in de bestrijding van het virus te steken.
Verder is voorkomen beter dan genezen, dus het zorgen voor adequate reacties bij een uitbraak is belangrijk. Het zorgen voor het goed informeren van het publiek is belangrijk, maar de grootste nadruk zal wat mij betreft moeten liggen op preventie. Ik ben van mening dat de beste preventiemethode nog altijd het vaccineren van pluimvee in Europa is. Dat verkleint niet alleen de kans dat het virus verspreid wordt, maar kan bovendien voorkomen dat we nodeloos miljoenen dieren moeten afmaken en voorkomt psychologische schade bij betrokken boeren en hulpverleners. 
Zdzisław Zbigniew Podkański,
   . Mijnheer de Voorzitter, het probleem van de vogelgriep is opnieuw op de agenda gezet in het Europees Parlement. Dat is een goede zaak, want we kunnen niet voorzichtig genoeg zijn. We moeten elke crisissituatie het hoofd kunnen bieden, moeten preventief kunnen ingrijpen en als er een epidemie uitbreekt, moeten we paraat staan.
We moeten tevens voorkomen dat de massamedia paniek zaaien en we moeten ons weren tegen de onwettige lobbyactiviteiten van de producenten van antivirale middelen en vaccins. Met name omdat er maar weinig bekend is over hun werkzaamheid, om over eventuele bijwerkingen nog maar te zwijgen. Daarom moet er mijn inziens een internationaal systeem voor de bestrijding van vogelgriep komen en zouden er binnen dat systeem netwerken van wetenschappelijke onderzoekscentra en laboratoria voor een vroege opsporing gevormd moeten worden.
Ten tweede zouden de lokale besturen en de samenleving moeten worden voorbereid op het uitbreken van een crisis. Ten derde zou de juridische en economische basis gelegd moeten worden om pluimveehouders in de gebieden die door een pandemie worden bedreigd, te steunen. Bij al deze maatregelen op het grondgebied van de Europese Unie is er voor de Europese Commissie een sleutelrol weggelegd. De Commissie zou ook nauw moeten samenwerken met de Europese partners en met partners uit andere werelddelen, met name daar waar de vogelgriep al is opgedoken. Ik denk hierbij in eerste instantie aan Azië en Afrika.
Om kort te gaan, we moeten een alomvattend, concreet crisisbeheersplan uitwerken op internationaal, regionaal, lokaal en nationaal niveau. Alleen zo’n plan biedt ons de mogelijkheid de nodige veiligheids- en preventiemaatregelen te nemen. 
Kathy Sinnott,
   – Mijnheer de Voorzitter, commissaris, we geven honderden miljoenen euro uit aan het antivirale middel Tamiflu, zonder acht te slaan op de waarschuwing van het universiteitsziekenhuis van Hanoi. Dat ziekenhuis heeft waarschijnlijk meer slachtoffers van de vogelgriep behandeld dan enig ander ziekenhuis in de wereld en het ziekenhuispersoneel daar vertelt ons dat Tamiflu nutteloos is, dat het niet werkt.
Naarmate we meer te weten komen over deze griep, wordt dat aanvankelijke gevoel van hulpeloosheid minder sterk. We weten nu dat het belangrijkste gevaar niet gelegen is in de migratie van wilde vogels, waarover we geen controle hebben, maar dat we dat moeten zoeken bij gedomesticeerd, of laten we zeggen industrieel gevogelte, en bij de manier waarop wij daar mee omgaan en omgaan met hun afvalproducten. We kunnen daar iets aan doen, en voor een model verwijs ik u naar het voorbeeld van de Ierse acties van een paar jaar geleden om de uitbraak van mond-en klauwzeer in te dammen. Boerderijen hadden desinfecterende baden en matten bij alle toegangen. Dierenmarkten werden gesloten en alle transporten van boerderijdieren werden nauwgezet gevolgd en grotendeels stopgezet. We hebben zelfs onze parades ter gelegenheid van Saint Patrick’s Day afgelast, maar de strategie van indamming was succesvol en kan dat weer zijn. We mogen nu hopen dat we de vogelgriep kunnen stoppen voordat hij de fase van overdracht van mens op mens bereikt. 
John Bowis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil beginnen met het verwelkomen van het verslag van de heer Adamou, dat wij uit de grond van ons hart steunen. Ik verwelkom wat de commissaris heeft gezegd over de stappen die worden genomen, zoals ik ook het rapport van de heer Koker van de London School of Hygiene and Tropical Medicine verwelkom. Ik wil drie aspecten met name noemen.
Het eerste punt is het onderzoek naar vaccins. Het is duidelijk dat, wanneer we vertrouwen op vaccins op basis van eieren, het - zelfs wanneer we de virusstam van de influenza kennen - zes tot acht maanden duurt voordat dat goed op gang komt. En als de grieppandemie voortkomt uit de vogelgriep of de kippengriep zullen we naar alle waarschijnlijkheid al het pluimvee geruimd hebben, wat betekent dat er geen eieren meer beschikbaar zullen zijn voor het maken van vaccins. Er is dus dringend behoefte aan onderzoek naar alternatieven en met name naar het DNA-vaccin en ik ben zeer benieuwd om te horen wat er op dat terrein gaande is.
Ten tweede, met betrekking tot het voorbereid zijn: dit uitstekende verslag gaat over een groot aantal zaken die operationeel moeten worden gemaakt. Er ontbreekt er echter denk ik één, en dan bedoel ik de middelen om de vaccins af te leveren. Ik hoop dat dit zal worden meegenomen door de Commissie.
Het derde punt heeft betrekking op de voorraden. De heer Staes heeft gevraagd naar de namen van de landen die het aanleggen van voorraden blokkeren. Die zal ik hem geven: dat zijn Nederland, Zweden en Slowakije. Daarnaast hebben we Groot-Brittannië, Duitsland en Portugal, die alleen voorwaardelijke steun geven, afhankelijk van wie er voor de kosten gaat opdraaien. Ik denk dat dit allemaal is gebaseerd op een misverstand over wat nu eigenlijk de bedoeling is van de voorraden. Ze zijn niet bedoeld om het werk van de lidstaten over te nemen, ze zijn niet bedoeld om ervoor te zorgen dat de lidstaten niet hun eigen voorraad hoeven op te bouwen; ze vormen een verzekeringspolis tegen de mogelijkheid dat we met een noodsituatie te maken krijgen binnen of misschien wel buiten onze grenzen - bijvoorbeeld in Moldavië of Wit-Rusland -, in welk geval het in ons aller belang is om een uitbraak in de kiem te smoren, voordat het virus zich verspreidt naar de Europese Unie. Om die reden smeek ik de commissaris om terug te gaan naar de Raad, uit te leggen waar het echt om gaat, wat koppen tegen elkaar te slaan en ervoor te zorgen dat de landen die tot op heden blokkades opwerpen die blokkades opruimen, zodat we deze voorraad bij de hand zullen hebben om onszelf te beschermen. 
Marie-Noëlle Lienemann (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, ik wil allereerst de heer Adamou feliciteren met zijn verslag. Tal van afgevaardigden hebben zich achter het idee van een noodvoorraad antivirale middelen geschaard, en ik ben blij dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid mijn voorstel heeft overgenomen om een systeem van dwanglicenties in te voeren waarmee deze middelen sneller en op grotere schaal kunnen worden geproduceerd, zodat in elke lidstaat tenminste 25 à 30 procent van de bevolking erdoor wordt gedekt.
De voorraad antivirale middelen is echter onvoldoende. Het is van wezenlijk belang de productie van vaccins te versnellen, want dit zal uiteraard een doorslaggevende factor zijn om de pandemie in toom te houden. Ik betreur derhalve dat de Unie geen geld heeft willen vrijmaken – mijn collega’s hebben zich in ieder geval uitgesproken tegen financiering ervan – voor een strategisch publiek-privaat partnerschap om de productie van vaccins tegen de vogelgriep te versnellen.
Mijn tweede punt heeft betrekking op de antibiotica waaraan een tekort dreigt te ontstaan als de griep eenmaal uitbreekt, want er doen zich een hele reeks complicaties voor waarvoor wellicht grote voorraden antibiotica noodzakelijk zullen zijn, aangezien mensen niet alleen overlijden aan de griep zelf maar ook aan de complicaties ervan.
Ten derde het risico van tekorten: als we genoodzaakt worden op zeer grote schaal antivirale middelen te gaan produceren in de Europese Unie, zou er een tekort kunnen ontstaan aan de grondstoffen om deze antivirale middelen en de maskers te maken, indien de bevoorrading niet gegarandeerd en gespreid is.
Tot slot, aangezien de vogelgriep slechts een eerste waarschuwing is voor de wereldwijde uitbraak van grote pandemieën en epidemieën, en met name virusziekten, hetgeen nog eens versterkt wordt door de handel, is het absoluut essentieel dat de Unie het voortouw neemt bij het ontwikkelen van een nieuwe generatie vaccins. Mijn collega Bowis heeft het daar zojuist over gehad. Juist door de aard van onze vaccins is het namelijk moeilijk ze te blijven produceren als we niet over nieuwe strategieën beschikken. Tenslotte moet de WHO meer toezichts- en controlebevoegdheden krijgen want vanaf nu moeten we de handen ineenslaan. Het toezichts- en controlenetwerk moet doeltreffend zijn en wereldwijd functioneren. 
Marios Matsakis (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik vrees dat ik een ketterse opmerking ga maken in dit debat. Als medisch wetenschapper ben ik ervan overtuigd dat het probleem van de dreigende vogelgrieppandemie een mythe is. Hoewel er tien jaar geleden al voor het eerst melding werd gemaakt van de hoogpathogene influenzastam H5N1 en hoewel in de meest betrokken gebieden in de wereld vrijwel geen preventieve maatregelen zijn genomen, hebben we wereldwijd maar honderd dodelijke slachtoffers te betreuren gehad, dat wil zeggen tien doden per jaar! Zelfs het aantal mensen dat overlijdt aan een simpele verkoudheid is groter!
Het argument dat het vogelgriepvirus door een mutatie een veel grotere bedreiging kan gaan vormen schiet ernstig tekort. Er vinden de hele tijd mutaties in menselijke virussen plaats en wij mensen kunnen daar weinig tegen beginnen. Maar sowieso, waarom maken we ons geen zorgen over al die andere virale mutaties die theoretisch mogelijk zijn? Sterker nog, waarom zijn we niet volledig in paniek vanwege de mogelijkheid dat het influenzavirus door een mutatie kankerverwekkende eigenschappen verwerft?
Het wetenschappelijk bewijs geeft aan dat het risico van de vogelgriep voor mensen vrijwel nihil is. De paranoia rond een vogelgrieppandemie heeft vitale middelen weggetrokken bij andere terreinen van de gezondheidszorg en is voornamelijk in het voordeel geweest van de farmaceutische industrie en de media. Als teken van protest tegen deze stand van zaken, en hoewel ik groot respect heb voor de rapporteur, aarzel ik om voor de inhoud van dit verslag te stemmen; het is niet meer dan een exercitie op papier. 
Bairbre de Brún (GUE/NGL ).
Een snelle ontdekking en een systeem voor vroegtijdige waarschuwing en respons zijn essentiële componenten van de strategie van de Europese Unie voor als er gereageerd moet worden op een mogelijke influenzapandemie.
Het doet mij genoegen om de commissaris te horen zeggen dat het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding dit probleem binnenkort te lijf zal gaan. Ik feliciteer de heer Adamou met zijn uitstekende verslag. Ik sluit me aan bij mijn collega’s die hebben gewezen op het belang van adequate financiële en technische steun aan ontwikkelingslanden, vooral aan de minst ontwikkelde landen, en die er bij de Commissie op hebben aangedrongen om verder te werken aan een meer coherent internationaal kader, volgend op de toezeggingen van de Peking-conferentie. 
Urszula Krupa (IND/DEM ). –
   Mijnheer de Voorzitter, vogelgriep kan, net als andere virale infecties, bijzonder gevaarlijk zijn. Het document over de paraatheid en onze respons voor het geval er zich een grieppandemie aandient, is absoluut noodzakelijk en zal zeker zijn nut bewijzen.
Vandaag zou ik echter uw aandacht willen vragen voor een ander probleem, dat vrijwel nooit wordt genoemd als het gaat om breed opgezette preventiemaatregelen.
We zouden eens moeten nadenken over plannen om de pluimveesector te decentraliseren en om terug te keren naar natuurlijke voedermethodes. Pluimvee dat in dergelijke omstandigheden wordt gehouden en dat natuurlijk voer krijgt, zal beter bestand zijn tegen ziekten en levert gezonder vlees op dan de massale productiebedrijven waar de dieren dicht opeengepakt zitten, eenzijdig en onnatuurlijk eten krijgen en soms in bijzonder stresserende omstandigheden moeten leven. Bovendien zijn deze door winstbejag ingegeven, frauduleuze productiemethoden schadelijk en zullen de aldus gemaakte winsten sowieso in rook opgaan als miljoenen zieke vogels met een verzwakt afweersysteem geruimd moeten worden. 
Françoise Grossetête (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de vogelgriep staat wat minder in het nieuws de laatste tijd, maar dat betekent niet dat het virus is verdwenen, en het risico dat het virus muteert in een vorm van menselijke griep bestaat nog altijd. Het zou dan ook een ernstige fout zijn dit gevaar uit het oog te verliezen, zoals het ook verkeerd zou zijn om te zeggen dat we er klaar voor zijn. Laten we van deze tijdelijke adempauze profiteren om goed na te denken over de te nemen maatregelen.
De Europese Unie moet zich onverzettelijk tonen. Ik zou zelfs zeggen dat ze in het algemeen belang haar boekje op sommige punten te buiten moet gaan om de noodplannen perfect op elkaar af te stemmen, voorzover dergelijke plannen bestaan. En dat is nog maar de vraag. We moeten eens ophouden met onze schizofrene bewering, dat er geen afbreuk mag worden gedaan aan de prerogatieven van de lidstaten. Wat zeggen we als er een pandemie uitbreekt? Zeggen we dan dat de fout niet bij ons ligt, dat we niet verantwoordelijk zijn? We zijn verplicht onze beslissingen aan te passen aan de omstandigheden.
Het is van belang dat de Europese Unie logistieke en financiële ondersteuning biedt bij het ontwikkelen van vaccins. De laboratoria zijn klaar maar wij moeten hun inspanningen steunen, want om vaccins te kunnen ontwikkelen moeten ze orders binnenkrijgen, die nodig zijn om noodvoorraden aan te leggen. Alleen zo kunnen we voorkomen dat er bij een crisis mogelijk een zwarte handel op gang komt en garanderen dat producten ter bestrijding van allerlei epidemieën eerlijk worden verspreid: vaccins, antivirale geneesmiddelen, maskers, enzovoorts. Op deze manier vermijden we elke vorm van paniek die alleen maar problemen met zich mee zou brengen.
Tot slot, commissaris, is het zaak dat elke lidstaat een inventaris opstelt. Laat elke regering toezeggen solidair te zijn! Ik zie aan uw reactie dat het zover nog niet is. Een eigen koers varen bij een internationale epidemie zou regelrecht indruisen tegen de Europese gedachte. Ik vrees, commissaris – en we weten dat dat het geval is – dat in werkelijkheid niemand klaar zal zijn in deze kwestie, en dat is wel het ergste van alles. 
Karin Scheele (PSE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, het meest bedreigende scenario dat steeds opnieuw wordt geschetst in verband met de vogelgriep is het ontstaan van een nieuw virussubtype dat kan worden overgedragen van mens tot mens. Gelukkig hebben we dat stadium nog niet bereikt, maar ook zonder dit zwartste scenario vormt de vogelgriep een grote bedreiging voor de menselijke gezondheid. De WHO maakt gebruik van zes pandemie-alarmfasen teneinde de wereld op de hoogte te stellen van de ernst van de situatie. Op dit moment verkeren we in alarmfase 3.
Ik wil de rapporteur gelukwensen met zijn voortreffelijke verslag. Met zijn maatregelen laat hij zien welke coördinatie- en samenwerkingsmaatregelen er nodig zijn en noodzakelijk zullen worden om beter te zijn voorbereid op de situatie.
De vogelgriep is een mondiale infectieziekte, en daarom wil ik er ook op wijzen dat dit onderwerp een rol zal spelen op de bijeenkomst van ACS-landen van volgende week in Wenen en dat wij hierover een resolutie zullen aannemen.
Geachte commissaris, zowel u als ik worden op veel bijeenkomsten en debatten over het ontwikkelingsbeleid hierover aangesproken. Men verzoekt ons niet alleen om te zorgen dat de Europese Unie technische en financiële hulp biedt aan de ontwikkelingslanden om dit probleem op te lossen, maar ook om de last van de ineenstorting van de pluimveesector niet op de economische schouders van de ontwikkelingslanden te leggen door massale exportsubsidies te verlenen en daarmee opnieuw markten te vernietigen in deze gebieden. 
Arūnas Degutis (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Adamou bedanken voor zijn degelijke verslag. Ik sta volkomen achter hetgeen hij vandaag gezegd heeft. Ik wil beklemtonen hoe belangrijk een betere samenwerking en informatieuitwisseling tussen de Commissie, de Europese staten en het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding is. Elk land moet de maatregelen nemen die het best passen in de bestrijding van de grieppandemie.
Geen enkel land kan de gevolgen van de pandemie echter in zijn eentje opvangen. Internationale samenwerking is daarom absoluut geboden als we de gevolgen beperkt willen houden. Ik steun daarom volledig het idee om een Europese influenzawerkgroep op te richten, gecoördineerd door de Commissie, en waarin het Europees Parlement zitting heeft. Deze werkgroep, waarin deskundigen op alle betrokken gebieden bijeen zullen komen, zoals bijvoorbeeld menselijke en dierlijke gezondheid, neurologie en epidemiologie, dient samen te werken met vertegenwoordigers van de Europese fabrikanten van vaccins en antivirale middelen. 
Thomas Ulmer (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, geachte dames en heren, ik wil de heer Adamou complimenteren met zijn voortreffelijke, uitvoerige en inhoudelijk zeer goede verslag.
We hebben razendsnel het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding in Stockholm, het ECDC, opgericht om te borgen dat we goed zijn voorbereid op de taken die ons te wachten staan. Wat betreft de mogelijkheid van een influenzapandemie is de Europese toegevoegde waarde waar wij allemaal zo dol op zijn, duidelijk zichtbaar: gemeenschappelijke planning, gemeenschappelijk crisisbeheer, gemeenschappelijke coördinatie, gemeenschappelijke logistiek en gemeenschappelijke reisbeperkingen worden ten uitvoer gelegd, en gemeenschappelijke antivirale middelen, gemeenschappelijke pandemische vaccins en gemeenschappelijke bevoorrading zijn noodzakelijk. En we zijn solidair in het geval van een ramp: er wordt een beroep op Europa gedaan in het geval van een ramp, en gemeenschappelijke actie en samenwerking hebben voorrang op de subsidiariteit.
Dringend noodzakelijk zijn in dit verband een open, eerlijke en snelle uitwisseling van gegevens binnen de lidstaten, en het ECDC en de Commissie dienen deze gegevens te verzamelen en te controleren. Graag maak ik ook van de gelegenheid gebruik om de Commissie te bedanken. Ik ben niet scheutig met woorden van dank, dus des te meer zijn ze waard. Hartelijk dank voor de snelle terbeschikkingstelling van 100 miljoen euro voor hulp hier bij ons en in de derde wereld.
Ook wil ik mijn collega’s in de Commissie regionale ontwikkeling bedanken voor het feit dat zij bereid waren om de pandemie op te nemen in het Solidariteitsfonds. We hopen allemaal dat de pandemie fictie blijft, een theoretische denkoefening, en zich nooit zal voordoen. Ik geloof echter zeker dat wij goed voorbereid zijn op een eventuele uitbraak. 
Csaba Sándor Tabajdi (PSE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, ik kom uit de regio Dél-Alföld in Hongarije, die zwaar getroffen is. In mijn geboortedorp, Szank, en in de omliggende gebieden zijn in één week 35 000 stuks pluimvee geruimd. Alle verordeningen van de Europese Commissie zijn uitgevoerd, en de veterinaire autoriteit heeft de getroffen gebieden aangewezen. De vernietiging van pluimvee was in feite al begonnen voordat de aanwezigheid van de vogelgriep in de laboratoria was vastgesteld. Dat was een goede maatregel, want deze snelle actie voorkwam dat het virus zich kon verspreiden. Het is bevestigd dat de snelle en strenge maatregelen van de Europese Unie ter beteugeling van de epidemie correct waren. We vragen de Europese Commissie niet om meer geld, maar om een flexibelere houding tijdens de bemiddeling over de programma’s voor plattelandsontwikkeling in de begroting voor de periode 2007-2013, zodat er voldoende middelen kunnen worden vrijgemaakt voor de pluimveesector, voor de reorganisatie van pluimveebedrijven en voor nieuwe pluimveestapels. 
Péter Olajos (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is meerdere malen voorgekomen dat epidemieën over de wereld trokken en daarbij een spoor van vernietiging en pijn achterlieten. Ik weet niet of onze gezondheidszorgsystemen ooit het punt zullen bereiken waarop we volledig gevrijwaard zullen zijn van epidemieën; in ieder geval is het zeker dat we daar op dit moment nog heel ver van verwijderd zijn. Te midden van alle onzekerheden kunnen we wel van één ding heel zeker zijn: dat we nooit zo voorbereid zijn geweest op het gevaar als nu.
Ik ben blij dat het Parlement nu over dit probleem debatteert, want dan kunnen we precies zien waar we staan en wat we nog meer nodig hebben om zo goed mogelijk voorbereid te zijn. Onze voorbereiding op een mogelijke influenzaepidemie is gebaseerd op de nationale plannen voor de bestrijding van een pandemie, die worden gecoördineerd door de Europese Commissie. Het is belangrijk dat we ervoor zorgen dat de plannen ook technische acties bevatten, zoals het vaststellen van de gebieden die moeten worden geïsoleerd, de aankoop van de juiste virusdodende middelen, het opstellen van de lijst van de personen die met prioriteit gevaccineerd moeten worden, de eerlijke verdeling van de instrumenten die gebruikt zullen worden om de epidemie te bestrijden of het regelen van het verkeer en het gedrag op de werkplek.
Het is essentieel dat we naast de technische maatregelen ook aandacht besteden aan communicatietaken. In het geval van een epidemie is het voorkomen van paniek onder de bevolking van een lidstaat minstens zo belangrijk als het waarborgen van een accurate, snelle en betrouwbare informatiestroom tussen de lidstaten. Bij die communicatie moeten alle sociale groepen en lagen van de bevolking bereikt worden, en dat kan alleen door alle beschikbare instrumenten intensief te benutten.
Ze zeggen wel eens dat problemen altijd aan de top beginnen. Het is daarom essentieel dat de coördinerende organisaties op alle continenten en op wereldschaal harmonieus met elkaar kunnen samenwerken. In Europa moeten de WHO, het Europees Centrum voor ziektepreventie en -bestrijding en de Commissie zelfs nu al, in de voorbereidingsfase, zo nauw mogelijk samenwerken. Ik feliciteer de heer Adamou met zijn initiatiefverslag. 
Adamos Adamou (GUE/NGL ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, eerst zou ik mijn collega’s willen bedanken voor hun bijdragen en daarna wil ik twee opmerkingen maken in verband met wat ik heb gehoord.
Mijnheer de commissaris, ik betreur de houding van bepaalde lidstaten, die gekant zijn tegen het creëren van een voorraad antivirale geneesmiddelen. Zij schijnen het basisbeginsel te veronachtzamen dat voorkomen beter is dan genezen. Ik wil hier herhalen wat ik al in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid heb gezegd, namelijk dat de lidstaten moeten beseffen dat hun hele begroting in het geval van een epidemie ontoereikend zal zijn. Daarom is het beter te voorkomen dan te genezen.
Mijn tweede opmerking betreft het standpunt van de heer Matsakis, die het onvervreemdbare recht heeft tegen dit verslag te stemmen. Hij heeft echter niet het recht het Europees Parlement te misleiden door te beweren dat een mogelijke pandemie een mythe is, terwijl alle wetenschappelijke instanties en alle specialisten overal ter wereld de alarmbel luiden en spreken over miljoenen doden. De voorbeelden van de griep in Spanje en elders met miljoenen doden dateren van nog niet zo lang geleden. Daarom wil ik de heer Matsakis zeggen dat hij het recht heeft om niet voor het verslag te stemmen, maar niet het recht om het Europees Parlement te misleiden. 
Markos Kyprianou,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de leden van dit Parlement bedanken voor een zeer interessant debat. Opnieuw is bevestigd dat we dezelfde visie delen en dat we hetzelfde denken over dit onderwerp.
Bijna alle aspecten van de plannen met betrekking tot het voorbereid zijn, zijn generiek van aard. Dat betekent dat wanneer we ons voorbereiden op een mogelijke grieppandemie, we ons niet alleen voorbereiden op de mogelijkheid van een vogelgrieppandemie, maar op iedere mogelijke grieppandemie, en in feite op iedere bedreiging voor de gezondheid. En omdat ze grotendeels generiek van aard zijn, kunnen ze ook worden gebruikt bij iedere vorm van bedreiging voor de gezondheid, en daarom is dit een goede investering van de lidstaten en de Gemeenschap, die niet verloren zal gaan. We moeten allemaal bidden dat zij wel verloren zal gaan, dat we geen gezondheidscrisis krijgen en we er nooit echt gebruik van hoeven te maken, maar desondanks is het een goede investering in het voorbereid zijn, zowel op natuurlijke pandemieën als op bioterrorisme.
We zijn veel beter voorbereid dan vorig jaar of het jaar daarvoor. We hebben de doelstelling echter nog niet gehaald en we zullen ook nooit echt kunnen zeggen dat we die gehaald hebben. Het is werk in uitvoering en er is altijd ruimte voor verbetering; er is altijd de noodzaak om meer te doen. Desondanks zijn we een eind op de goede weg, maar er is nog veel te doen. We weten nog steeds niet heel veel over het specifieke virus. Dat is waarom we zoveel geïnvesteerd hebben in onderzoek naar het specifieke vogelgriepvirus en naar hoe het zich gedraagt. We hebben bepaalde statistieken, maar gezien de gebieden waar het virus normaal gesproken voorkomt en endemisch is, zijn de rapportage en de monitoring nog niet zo effectief als op sommige andere terreinen. We hebben nog steeds niet genoeg gegevens tot onze beschikking en we zullen daarom blijven investeren hierin.
Ik zal niet ingaan op de kant van de diergezondheid, omdat we onlangs nog de gelegenheid hebben gehad om daarover in dit Huis te debatteren. De kern van het beleid van de Europese Unie, en ook van de internationale gemeenschap, is echter om ervoor te zorgen dat de vogelgriep een dierziekte blijft. Om dat te bereiken moeten we de griep uitroeien en op een effectieve manier bestrijden op het niveau van de dieren.
Samenwerking is erg belangrijk. We hebben afgelopen week de post-Peking-conferentie gehad in Wenen, waar praktische stappen zijn besproken voor het implementeren en nakomen van de toezeggingen die in Peking al waren gedaan. Het is waar dat er maar langzaam vooruitgang geboekt is. Ik heb goede hoop dat we de zaken vanaf nu kunnen gaan versnellen. Alle besluiten door de Europese Commissie die nodig waren om de toezegging van honderd miljoen euro te kunnen waarmaken zijn nu genomen en we kunnen beginnen met het uitgeven van het geld aan de verschillende initiatieven. De volgende bijeenkomst zal in Afrika plaatsvinden en zal gaan over de problemen van die regio. Ik moet u eraan herinneren dat de Europese Gemeenschap speciaal geld heeft toegezegd voor het Afrikaanse continent.
Ik ben het met u eens dat het heel belangrijk is dat alle diensten erbij betrokken worden. Dat is wat we gedaan hebben in ons specifieke plan en we hebben er bij de lidstaten ook op aangedrongen om dat te doen in hun eigen nationale plannen. Waar het gaat om voorbereid zijn en reageren, moet er een leidende autoriteit zijn, maar alle diensten in elke lidstaat en ook op het niveau van de Gemeenschap moeten erbij betrokken worden.
De interoperabiliteit van nationale plannen is eveneens erg belangrijk en daar zijn we mee bezig. Ik ben het volkomen eens met degenen onder u die bijvoorbeeld het punt van het sluiten van grenzen naar voren hebben gebracht. In de werkelijkheid van de Europese Unie kan een lidstaat niet zomaar zijn grenzen sluiten of vluchten uit een bepaalde plaats annuleren, omdat we de interne markt en het vrije verkeer hebben. Wat we nodig hebben is samenwerking en coördinatie. We hebben de structuren en mechanismen al gecreëerd om dat op het niveau van de Gemeenschap te verwezenlijken. We hebben dit punt ook ingebracht in de G8 - op internationaal niveau - met het voorstel voor het “niet als eerste”-beginsel, in de zin dat geen van de partners van de G8 zijn grenzen zal sluiten en vluchten zal annuleren zonder in ieder geval eerst overleg te plegen met de andere partners van de G8.
Ik begrijp uw punt over de instellingen. Zoals u weet, werken we al een tijd aan het versterken van de continuïteit van de diensten van de Commissie. We hebben het Parlement ook gevraagd om daarnaar te kijken, en we zullen nauw samenwerken met de diensten van het Parlement om de continuïteit in het Parlement en zijn vergaderingen en diensten te waarborgen.
Over antivirale middelen is uitgebreid gedebatteerd. Antivirale middelen zijn zeker geen panacee, het zijn geen geneesmiddelen, ze vormen de eerste verdedigingslinie en dat hebben we ook altijd gezegd. Maar zolang we het pandemische virus niet hebben, zullen we niet het pandemische vaccin hebben dat de kern van de verdediging moet gaan vormen. We proberen de periode die nodig is om een licentie te krijgen en het vaccin in productie te nemen in te korten, maar ondertussen hebben we iets anders nodig en antivirale middelen zijn één oplossing.
Wat betreft het punt van de voorraden, het is niet alleen zo dat lidstaten bezwaar maken tegen het principe, maar er is ook veel aarzeling bij de lidstaten om de voorraad te financieren. We hebben uitgelegd dat het niet als substituut dient voor de nationale voorraden. Integendeel, in ons hebben we een voorwaarde opgenomen dat een lidstaat, om ervan te kunnen profiteren, moet bewijzen dat hij daadwerkelijk is begonnen met het aanleggen van een eigen nationale voorraad. Dat zou een grote opluchting zijn, niet alleen voor de lidstaten die nog bezig zijn met het aanleggen van eigen voorraden, maar ook voor de buurlanden, en voor de WHO. De WHO hoeft zich dan geen zorgen te maken over de regio Europa, omdat wij het zelf opknappen, en onze buren en de WHO kunnen zich dan concentreren op andere regio’s die het moeilijker hebben dan wij.
Ik ben het geheel eens met mevrouw Grossetête, maar ik ben bang dat dat niet de respons was die we hebben gekregen. Ik was teleurgesteld, maar tegelijkertijd moeten we realistisch zijn. Ik wil niet dat dit debat almaar doorgaat en dat het dan door sommige lidstaten wordt gebruikt als excuus om geen nationale voorraden aan te leggen. Tenzij de Raad zijn standpunt wijzigt, daagt het Oostenrijkse voorzitterschap de lidstaten uit - als ik die term mag gebruiken - om hardop te zeggen dat ze bereid zijn hun standpunt te herzien. Het is belangrijk om te benadrukken dat de lidstaten hun eigen nationale voorraden moeten aanleggen.
Ik ben het er volledig mee eens dat het een kwestie van solidariteit is. Om realistisch te zijn, als we het nu niet eens kunnen worden over het solidariteitsbeginsel, wat zal er dan gebeuren wanneer we een crisis hebben en een lidstaat zijn medicijnen moet delen met andere lidstaten, terwijl alle burgers zich bedreigd voelen? Een van de zwakke punten die ontdekt zijn tijdens de oefening van afgelopen november was de onwil van de lidstaten om medicijnen te delen. Daarom moeten we die solidariteit nu vastleggen, op een moment dat we realistischer kunnen zijn dan in een tijd van crisis. Dan kan het werken op een wijze zoals we dat allemaal willen. Desondanks zullen we proberen de lidstaten te coördineren en in ieder geval te waarborgen dat zij alle noodzakelijke stappen zullen nemen in het belang van hun eigen burgers en de Europese burgers in het algemeen. Ik zal, zoals altijd, het Parlement op de hoogte houden van elke stap die we zetten. 

Bart Staes (Verts/ALE ). –
   Voorzitter, ik zie dat de heer Kyprianou wegloopt, maar hij heeft niet geantwoord op de vraag welke landen uiteindelijk hun solidariteit onthouden. De heer Bowis heeft terecht een aantal namen genoemd, maar ik zou van de commissaris willen weten of dat inderdaad de correcte namen zijn. Ik vind het van ontzettend groot belang dat wij hier als Europese parlementsleden ons werk doen, maar ook dat we die kennis kunnen overdragen aan onze collega's in de nationale parlementen, zodat onze collega's in de nationale parlementen hun regeringen die tekortschieten, kunnen aanpakken en erop wijzen dat hier sprake is van een totaal gebrek aan solidariteit. Ik geloof dat dat ook de kern is van de Europese democratie, namelijk wat we doen in Europa doorvertalen naar de nationale en regionale parlementen. 
Markos Kyprianou,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben bang dat het, zoals u weet, de praktijk is dat we geen uitspraken doen over individuele standpunten die worden ingenomen in de Raad. De Raad neemt besluiten als één lichaam en er is in die zin geen besluit genomen, hetgeen wij betreuren.
Het is aan iedere lidstaat om zelf openheid van zaken te geven over zijn standpunt. Wij moeten het hele plaatje laten zien, en dat is waarom het op dit moment niet productief is om individuele lidstaten te gaan noemen. Het gaat om een gecompliceerde zaak en de standpunten van individuele lidstaten zouden dan tot in detail moeten worden uitgelegd. Het spijt me, maar op dit moment heeft het geen zin om specifieke namen te noemen. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de mensenrechten in Tunesië. 
Hans Winkler,
   .  Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, geachte dames en heren, de rechten van de mens zijn een van de onderwerpen die zeer intensief en uitgaande van een zeer lange termijn aan de orde komen in het netwerk van verdragen die de Europese Unie met derde landen heeft associatieovereenkomsten, samenwerkingsovereenkomsten en actieplannen in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid. De rechten van de mens, de gemeenschappelijke waarden van de Europese Unie, vormen een essentieel onderdeel van deze verdragen. En dat niet alleen om juridische redenen, maar ook omdat deze Europese Unie bepaalde waarden verdedigt en erop toeziet dat andere landen dit ook doen. Dat geldt ook voor Tunesië, en de Raad heeft de laatste tijd inderdaad reden om bezorgd te zijn over de mensenrechtensituatie aldaar.
Graag wil ik deze gelegenheid aangrijpen om te zeggen hoe betreurenswaardig het is dat mevrouw Flautre zelf is bedreigd door de Tunesische strijdkrachten. Op 5 juni heeft de Europese Unie zeer krachtig protest aangetekend tegen deze gebeurtenissen bij het Tunesische ministerie van Buitenlandse Zaken.
Zoals in alle betrekkingen met derde landen waarmee wij verdragen hebben, vormt ook in onze betrekkingen met Tunesië de handhaving van de mensenrechten een wezenlijk element. Dat is ook in zeer duidelijke bewoordingen vastgelegd in de associatieovereenkomst met Tunesië en in het actieplan van het Europees nabuurschapsbeleid met dat land. In het kader van het actieplan, dat sinds 4 juli 2005 van kracht is, is Tunesië een aantal zeer specifieke verplichtingen aangegaan met betrekking tot democratie, verantwoordelijk bestuur en mensenrechten, en het staat buiten kijf dat de concrete tenuitvoerlegging van deze verplichtingen van groot belang is voor de verdere ontwikkeling van de betrekkingen van de Europese Unie met Tunesië. Eén ding waartoe het land zichzelf verplichtte, was de oprichting van een subcommissie voor de mensenrechten. Wij nodigen onze Tunesische partners nadrukkelijk uit om het deze subcommissie voor de mensenrechten mogelijk te maken om in de komende maanden voor het eerst bijeen te komen. De Europese Unie wil nog dit jaar de dialoog over deze belangrijke vraagstukken intensiveren.
Het spreekt vanzelf dat de Europese Unie graag een Tunesië ziet en dat geldt voor ieder derde land dat sterker en welvarender wordt, terwijl het tegelijkertijd vooruitgang boekt op de terreinen waarop er wellicht nog tekortkomingen zijn, en dat is veelal het geval op het terrein van de mensenrechten. Gezegd moet worden dat uit internationale verslagen, statistieken en ranglijsten blijkt dat Tunesië kan bogen op goede, om niet te zeggen indrukwekkende economische rechten en sociale vooruitgang. De EU is bijzonder te spreken over de inspanningen van Tunesië, met name op het terrein van de rechten van de vrouw, het recht op onderwijs en andere vraagstukken.
Dat een Arabisch land zeer concrete vooruitgang boekt op deze terreinen is van belang voor de Arabische wereld als geheel. Dat geldt eveneens voor de positieve stappen die zijn genomen in de afgelopen maanden, iets wat wij zoals het hoort erkennen. Hiertoe behoren bijvoorbeeld de toelating tot gevangenissen van het Internationaal Comité van het Rode Kruis, de benoeming van een ombudsman en de amnestie voor politieke gevangenen. Daar Tunesië een van de belangrijkste landen is die een voorbeeldfunctie kan vervullen voor de Arabische wereld, hopen wij ook dat we constructief zullen kunnen samenwerken met dit land in de nieuwe Raad voor de mensenrechten van de VN.
Dit alles kan echter niet verhullen dat de mensenrechtensituatie in Tunesië in veel opzichten aanleiding geeft tot bezorgdheid, met name met betrekking tot het recht op vrijheid van meningsuiting, van vereniging en van vergadering en ook tot de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht. In het bijzonder de gebeurtenissen voor en tijdens de Wereldtop over de informatiemaatschappij in Tunis van afgelopen november werpen nog steeds een schaduw over Tunesië. Na deze gebeurtenissen hebben wij Tunesië in het openbaar en ondubbelzinnig herinnerd aan de verwachtingen die de Europese Unie van het land heeft met betrekking tot de vervulling van zijn verplichtingen en verantwoordelijkheden inzake de mensenrechten.
In een mensenrechtendemarche door de EU in november 2005 hebben wij onze teleurstelling onderstreept over de incidenten bij de Wereldtop en hebben wij onze belangrijkste wensen nogmaals naar voren gebracht. Dat is ten eerste dat er een einde dient te worden gemaakt aan de blokkade van door de EU gefinancierde projecten met betrekking tot het maatschappelijk middenveld, ten tweede dat er vooruitgang dient te worden geboekt bij de tenuitvoerlegging van het programma voor de hervorming van de rechterlijke macht en ten derde dat er een subcommissie voor de mensenrechten dient te worden opgericht. Deze demarches waren zonder twijfel een eerste stap, en de Commissie en de Raad hebben de ontwikkelingen sinds november op de voet gevolgd. Toen het Oostenrijkse voorzitterschap begin dit jaar aantrad is er inderdaad een aantal tegemoetkomende gebaren gemaakt, zoals de ondertekening in december 2005 van een financieringsconventie in het kader van het MEDA-programma voor hervorming van de rechterlijke macht, alsmede de vrijmaking van EU-gelden voor twee NGO’s.
Echter, de gelden voor de oudste en meest gerespecteerde mensenrechtenorganisatie op het Afrikaanse continent, het bestaan waarvan door de Tunesische autoriteiten zelf wordt omschreven als een , bleven geblokkeerd en zijn dat nog steeds. Het gaat hier om de . De klachten van de Liga over intimidatiepogingen van zijn leden door de politie en over pogingen om zijn goede functioneren te belemmeren zijn sindsdien niet verstomd. Reeds in september 2005 werd voorkomen dat de organisatie een algemene vergadering zou houden, hangende een gerechtelijke uitspraak, die nog steeds niet is gedaan. Daarop besloot de EU-trojka tot een demarche in Genève teneinde de wens van de Europese Unie kracht bij te zetten dat de Liga haar werk ongestoord zou kunnen voortzetten. Ook de Commissie zal vast nog spreken over de kwestie van het blokkeren van middelen van de Europese Commissie die deze heeft gereserveerd voor de Liga, maar daarop wil ik hier verder niet ingaan.
Ondanks een verdere demarche door de Europese Unie op 22 mei van dit jaar werd de op 27 en 28 geplande algemene vergadering van de Liga opnieuw verhinderd, waarbij de politie op buitenproportionele wijze werd ingezet tegen vreedzame activisten, waarvan mevrouw Flautre, de voorzitter van de Commissie mensenrechten van dit Parlement, niet alleen getuige was, maar helaas ook het slachtoffer.
Ik wil deze gelegenheid aangrijpen om te onderstrepen dat het internationale imago van een land wordt beschadigd als zich dergelijke voorvallen herhaaldelijk voordoen. Na onze gedachtewisseling met de Tunesische minister van Buitenlandse Zaken op 5 juni heeft het voorzitterschap verdere stappen ondernomen als reactie op deze voorvallen. De bijeenkomst van het associatiecomité in Tunis, die voor juli 2006 op de agenda staat, zal ons een geschikt kader bieden voor een debat waarin deze gebeurtenissen aan de orde kunnen komen. Wij zijn eveneens bereid tot een open en constructieve dialoog over dit onderwerp met dit Parlement.
Tot slot wil ik nog enkele verdere opmerkingen maken over andere ontwikkelingen in de mensenrechtensfeer waarnaar deze resolutie van het Parlement verwijst en die ook de Raad aanleiding tot bezorgdheid geven. De vrijheid van vereniging is verankerd in de Tunesische grondwet, zij het binnen zekere grenzen. Zoals zo vaak bij mensenrechtenkwesties voldoet de wet of de grondwet wel degelijk aan de norm, maar schort het aan de tenuitvoerlegging en handhaving. Ook de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht wordt gewaarborgd in de Tunesische grondwet, maar anderzijds zijn er talrijke verslagen over inmenging van de autoriteiten in rechtszaken. Het proces tegen advocaat Mohammad Abou die, zoals u weet, werd aangeklaagd wegens publicatie van een kritisch artikel op internet, lijkt deze aantijgingen te schragen.
Ik wil tot slot onderstrepen dat de Europese Unie zeer geïnteresseerd is in samenwerking met Tunesië ter modernisering van de rechterlijke macht. Daar heeft zij geld voor uitgetrokken in het kader van het MEDA-programma en de EU heeft groot belang bij de vooruitgang die wordt geboekt door de tenuitvoerlegging van dit project.
Namens de Raad kan ik u verzekeren dat de Europese Unie mensenrechtenkwesties en haar zorgen hieromtrent duidelijk naar voren zal brengen en van de Tunesische autoriteiten zal eisen dat zij de beginselen van de mensenrechten en de democratie algemeen zullen toepassen. Onze eerste prioriteit daarbij is de nakoming van de verplichtingen betreffende de democratie, verantwoordelijk bestuur en mensenrechten die Tunesië tegenover de Europese Unie is aangegaan in het kader van het Europees nabuurschapsbeleid. We hebben er ook tegenover Tunesië geen twijfel over laten bestaan dat de verder ontwikkeling van onze betrekkingen afhangt van het nakomen van deze verplichtingen. 
Olli Rehn,
   – Mijnheer de Voorzitter, de Commissie volgt de situatie van de mensenrechten in Tunesië nauwlettend. De Commissie gebruikt alle middelen die ze tot haar beschikking heeft om de Tunesische autoriteiten aan te moedigen vooruitgang te boeken op dit cruciale terrein. De Commissie is met name bezorgd over de schendingen van de fundamentele vrijheden, zoals de vrijheid van meningsuiting, vereniging en vergadering.
Mijn collega, commissaris Ferrero-Waldner, heeft in haar bilaterale contacten met de Tunesische autoriteiten, waaronder haar laatste bezoek aan Tunesië in oktober 2005, systematisch gewezen op het belang van respect voor de mensenrechten en de ontwikkeling van een vrij, open en participerend maatschappelijk middenveld.
De Commissie heeft ook nauwlettend de gebeurtenissen en incidenten gevolgd die hebben plaatsgevonden tijdens het congres van de op 27 mei. Op die dag heeft een vertegenwoordiger van de delegatie van de Europese Commissie, ondanks een waarschuwingsbrief van de Tunesische autoriteiten, het congres van die liga bijgewoond. Hij heeft dus gezien wat er gebeurd is en kon hulp bieden aan de vertegenwoordigster van het Europees Parlement, mevrouw Flautre, die ook op het congres aanwezig was.
Ik betreur het ten zeerste dat zij bedreigd is door de veiligheidsdiensten en ik vind dit volstrekt onaanvaardbaar. Vandaar dat er op 5 juni 2006 een bijeenkomst heeft plaatsgevonden met de Tunesische minister van Buitenlandse Zaken, de heer Abdallah, en de ambassadeurs van de Europese Unie in Tunesië. Het hoofd van de delegatie van de Commissie heeft bij die gelegenheid onderstreept dat de aanwezigheid van waarnemers van de Commissie en van het Parlement bij het congres van de volkomen legitiem was. Helaas blijven de Tunesische autoriteiten zeer onmededeelzaam als het gaat om deze liga.
In meer algemene termen wil ik u eraan herinneren dat de Commissie zal doorgaan met het geven van steun aan de bevordering van de mensenrechten en de ontwikkeling van een maatschappelijk middenveld in Tunesië, met inbegrip van deze mensenrechtenliga. In die context betreurt de Commissie het zeer dat de Tunesische autoriteiten blijven doorgaan met het blokkeren van de steun van de Europese Unie aan het maatschappelijk middenveld, met name in het kader van het Europees Initiatief voor de democratie en de mensenrechten. We zullen druk blijven uitoefenen op de Tunesische autoriteiten om deze blokkade snel op te heffen.
Met betrekking tot de toekomst zijn wij vastbesloten om - samen met de Raad - de nabuurschapsinstrumenten te gebruiken als breekijzer op het gebied van de mensenrechten. Het actieplan EU-Tunesië omvat verreikende verplichtingen op het gebied van de mensenrechten, democratie en beter bestuur.
Bovendien voorziet het actieplan in de instelling van een subcommissie voor de mensenrechten waarin de tenuitvoerlegging van die verplichtingen gezamenlijk zal worden beoordeeld en gemonitord. Op 2 juni 2006 - nog maar twee weken geleden - heeft de Commissie de Tunesische autoriteiten het ontwerpreglement van orde van deze subcommissie voorgelegd, en we wachten nu op antwoord van Tunesië.
Ik wil u daarom verzekeren dat de Commissie zal doorgaan met haar pogingen om te bewerkstelligen dat de bepalingen van de associatieovereenkomst en het actieplan EU-Tunesië met betrekking tot het eerbiedigen van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden onverwijld worden geïmplementeerd. 
Simon Busuttil,
   Mijnheer de Voorzitter, Tunesië is een van onze partnerlanden in het Barcelonaproces, en daarom zou er aan beide kanten, en niet alleen aan de onze, belang moeten worden gehecht aan het nakomen van de in dit proces gedane toezeggingen, inclusief de naleving van de mensenrechten.
Aan de andere kant, mijnheer de Voorzitter, moeten we ons ervoor hoeden overhaaste conclusies te trekken. Dit is de derde keer in zo’n zes maanden tijd dat dit Parlement een resolutie behandelt over de mensenrechtensituatie in Tunesië. Dit stemt niet overeen met hetgeen we zeggen en ook niet met hetgeen we niet zeggen over andere landen, inclusief een aantal van onze partnerlanden in het Middellandsezeegebied, waar de mensenrechtensituatie zeker niet beter is dan in Tunesië.
Laat ik duidelijk zijn, mijns inziens moet Tunesië nog veel meer doen op dit gebied. Maar wij van onze kant moeten een boodschap aan Tunesië doen uitgaan die billijk, evenwichtig en coherent is, en die alle landen op dezelfde manier behandelt. Want per slot van rekening hebben we het hier over een land dat reeds een zekere vooruitgang heeft geboekt, zoals minister Winkler al in zijn toespraak gezegd heeft. Het gaat hier om een land dat recentelijk verkozen is in de Raad voor de mensenrechten van de VN, en een land dat eveneens recentelijk het voorzitterschap heeft overgenomen van de Euro-mediterrane Parlementaire Vergadering.
Mijnheer de Voorzitter, ik weet niet hoe consequent we nu eigenlijk zijn als we erop blijven aandringen dat het congres van de Tunesische Liga voor de mensenrechten plaatsvindt, terwijl we weten dat het Tunesische Gerechtshof heeft bevolen dit congres niet te laten plaatsvinden. Wat verwachten we eigenlijk: dat het bevel van het Gerechtshof in twijfel wordt getrokken of genegeerd? Zou het ook niet beter zijn om de Tunesische autoriteiten te vragen eveneens deel te nemen om zo tot een oplossing te komen? Uiteraard is het van groot belang dat dit congres plaatsvindt, maar we weten dat er een obstakel is in de vorm van het genoemde bevel van het Gerechtshof, en we hebben de inzet van alle betrokken partijen nodig om uit deze impasse te geraken.
En dan nog wat betreft de wet over het Hoger instituut voor de opleiding van advocaten, die recentelijk is goedgekeurd, wat zeggen we daar eigenlijk over? Zeggen we dat er sprake is van een schending van de mensenrechten omdat er geen raadpleging heeft plaatsgevonden over deze wet, voordat deze werd goedgekeurd? Als we dat zouden doen, dan moeten we ook toegeven dat een groot aantal lidstaten van de Europese Unie zelf de mensenrechten schendt als gevolg van een gebrek aan raadpleging. Tot slot, Mijnheer de Voorzitter, wil ik nogmaals herhalen dat ik Tunesië veel en veel beter de mensenrechten zou willen zien naleven, maar dat ik ook wens dat we deze boodschap op een opbouwende manier overbrengen. 
Catherine Trautmann,
   Mijnheer de Voorzitter, dit is de derde resolutie die we voorleggen aan het Europese Parlement inzake de mensenrechtensituatie in Tunesië. Daar de Commissie en de Raad in september en december op dezelfde lijn zaten als ons Parlement, mochten we hopen dat Tunesië zijn beloften aan Europa zou nakomen. Niets is minder waar gebleken, zoals blijkt uit het verbod op het congres van de Tunesische Liga voor de mensenrechten en het recente hardhandige politieoptreden tegen mensenrechtenactivisten en gerechtelijke functionarissen.
Net zo ernstig is de oneigenlijke wijze waarop de overeenkomst met de Europese Unie inzake de hervorming van de rechterlijke macht ten uitvoer wordt gelegd. Deze in december 2005 getekende overeenkomst gold als een belangrijke stap vooruit bij het eerbiedigen van de mensenrechten in dit land, en vooral bij het waarborgen van een onafhankelijke rechterlijke macht. De enige maatregel die in het kader van de associatieovereenkomst is genomen is dan ook ondermijnd door het feit dat de wet tot oprichting van het opleidingsinstituut voor advocaten is ingevoerd zonder de advocatuur te raadplegen en dat alleen de uitvoerende macht mag toezien op de tenuitvoerlegging ervan.
Niet alleen is Tunesië zijn toezeggingen niet nagekomen, maar de verwachte vooruitgang is uitgebleven. Integendeel: de recente gebeurtenissen wijzen op een verslechtering van de situatie en vormen haast een provocatie aan het adres van de Europese Unie. Dit terwijl het eerbiedigen van de mensenrechten de pijler vormt waarop het partnerschap tussen de EU en Tunesië berust. We komen dus geen stap verder door alleen wensen te formuleren.
Wat wij van de Commissie en de Raad verwachten zijn daden, want de pedagogie van de dialoog lijkt niet afdoende. Wij eisen dan ook dat op korte termijn een Associatieraad wordt belegd, dat het congres van de Tunesische Liga voor de mensenrechten in alle vrijheid kan worden gehouden, dat middelen worden vrijgemaakt die ten goede komen aan de burgers, en dat mensen niet langer worden geïntimideerd en lastiggevallen.
Verder eisen wij dat alle maatregelen die zinvol worden geacht waar het gaat om het aannemen van onze resolutie, gekoppeld worden aan een nauwkeurig tijdschema, zwart op wit, zodat iedereen op de hoogte is van de wederzijdse afspraken tussen de Europese Unie en Tunesië. 
Hélène Flautre
   , Mijnheer de Voorzitter, het debat van vandaag is een herhaling van het debat dat we precies zes maanden geleden, op 13 december 2005, hebben gevoerd. Het voorzitterschap sloot zijn bijdrage destijds op dezelfde wijze af als vandaag. Ik citeer: “Het is nu tijd dat we bij de autoriteiten aandringen op nakoming van de door president Ben Ali gedane toezeggingen. Het in de praktijk brengen van deze toezeggingen zal een essentieel element zijn bij het ontwikkelen van de betrekkingen tussen de EU en Tunesië.”
Sindsdien heeft de Europese Unie echt niet stilgezeten, maar we kunnen geen ijzer met handen breken. De bijeenkomst van de Tunesische Liga voor de mensenrechten kon eind mei niet plaatsvinden door gewelddadig optreden van Tunesische politieagenten – waarvan ik zelf getuige ben geweest –, maar dit gebeurde niet, mijnheer Busuttil, op grond van een gerechtelijke uitspraak want er zijn 32 processen aangespannen tegen de Liga. Het gaat wel degelijk om gerechtelijke intimidatie. Middelen die waren toegekend aan de verenigingen zijn nog altijd bevroren. Talloze onafhankelijke NGO’s en politieke partijen zijn nog altijd verboden. De rechterlijke macht ligt nog altijd aan banden. De heer Abou zit nog altijd in de gevangenis en hij, maar ook zijn echtgenote, staan dagelijks bloot aan intimidatie.
U hebt ons laten weten, mijnheer Winkler, dat er in juli een Associatiecomité bijeen zal komen. Is dat het antwoord op het uitdrukkelijke verzoek van het Europees Parlement in december om de Associatieraad bijeen te roepen voor spoedberaad over de situatie van de mensenrechten in Tunesië?
Het is dan ook niet verwonderlijk dat de Tunesische autoriteiten met een steeds groter gevoel van straffeloosheid te werk gaan. En dan richt ik me weer tot u, mijnheer Winkler: hoe rechtvaardigt u het feit dat de Oostenrijkse vertegenwoordiger niet eens de moeite heeft genomen naar het congres te reizen en dat hij kennelijk alles in het werk heeft gesteld om de inspanningen van de Europese Unie ter plaatse te dwarsbomen? Slechts twee lidstaten waren aanwezig tijdens het congres van de Liga.
Tot slot wil ik nog even stilstaan bij de voorgestelde “hervorming van de rechtspraak”. De Tunesische autoriteiten hebben zojuist een opleidingsinstituut voor advocaten goedgekeurd, ofschoon de Orde van advocaten er unaniem op tegen was. De autoriteiten weigeren nog steeds, tot op de dag van vandaag, de speciale VN-rapporteur inzake de onafhankelijkheid van rechters en advocaten toe te laten, terwijl de vereniging van magistraten eenvoudigweg is ontbonden en vervangen. Hoe kunnen we in deze omstandigheden denken dat de Tunesische autoriteiten ook maar enigszins bereid zouden zijn de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht te waarborgen?
Commissaris, naar mijn idee moeten we dit hele project en de uitvoering ervan in zijn geheel herzien en het toekennen van communautaire middelen aan bepaalde voorwaarden koppelen. 
Vittorio Angoletto,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de schending van de mensenrechten in Tunesië begint dramatische aspecten te krijgen. De Tunesische regering heeft met een onaanvaardbare inzet van politie en geheime diensten belet dat de Tunesische Liga voor de verdediging van de mensenrechten haar congres hield.
Ik herinner eraan dat de Tunesische Liga deel uitmaakt van de Internationale Federatie voor de rechten van de mens, die een bevoorrechte gesprekspartner is van de Europese instellingen. Niet alleen heeft de politie het houden van de bijeenkomst fysiek onmogelijk gemaakt, maar zij heeft ook collega Hélène Flautre gemolesteerd, wie ik mijn persoonlijke solidariteit en die van heel mijn fractie wil betuigen. Ik wil eveneens solidariteit betuigen met onze vriend Mokhtar Trifi, voorzitter van de Tunesische Liga voor de verdediging van de rechten van de mens en met al zijn medewerkers. Ik herinner er bovendien aan dat de financiële middelen die de Commissie heeft uitgetrokken voor projecten op het gebied van de mensenrechtenbevordering, nog steeds geblokkeerd zijn.
Heel de Europese Unie is de politieke gegijzelde van een regering die heeft besloten de mensenrechten met voeten te treden. Daarom is de tijd gekomen om te reageren. De Europese Commissie moet ophouden zich te verbergen achter de verdeeldheid in de Raad van de Unie en achter de vetostandpunten van met name Frankrijk.
Ik vraag de Commissie formeel om de procedures op gang te brengen voor de bijeenroeping van een buitengewone bijeenkomst van de Associatieraad EU-Tunesië om de stand van zaken op het gebied van de politieke en civiele vrijheden in dit land te beoordelen. Wij mogen niet bang zijn om ook de mogelijkheid van opschorting van de associatieovereenkomst EU-Tunesië op grond van artikel 2 te noemen.
Ik zeg dit ook in mijn hoedanigheid van rapporteur voor de democratische clausule, die unaniem is goedgekeurd door het Europees Parlement. Zij geeft ons de volledige politieke legitimiteit om te vragen om opschorting en aan te dringen op een buitengewone bijeenkomst van de Subcommissie rechten van de mens. Anders tonen de Commissie en de Raad ons dat zij onder de plak zitten van een despotisch regime in Tunis, dat meent Brussel de wet te kunnen voorschrijven. In dat geval zult u echter mijns inziens het Parlement niet aan uw zijde vinden. 
Paul Marie Coûteaux
   , Mijnheer de Voorzitter, helaas heb ik niet veel spreektijd, maar sommige van mijn voorgangers hebben bepaalde gunsten ontvangen, en ik verzoek om eenzelfde behandeling.
Mijn fractie zou graag in herinnering willen roepen dat, in tegenstelling tot wat men hier in dit Huis zo graag wil geloven, op het gebied van de mensenrechten niet iedereen ruzie zoekt met de regering van Tunesië, een vriendelijk land zoals er niet veel zijn. Dat was overigens de strekking van hetgeen mijn eminente collega Busuttil zojuist te berde bracht, en waar ik me bij aansluit.
Allereerst zijn velen van mening dat de interne twisten binnen de Liga voor de mensenrechten – obscure Tunesische twisten overigens – niet door het Europees Parlement moeten worden opgelost. Dat is niet onze rol. Verder doet het ons en velen met ons deugd te zien dat een zuidelijk land zo goed op weg is naar ontwikkeling, en dat al jaren lang, dat het op termijn een echt ontwikkeld land kan worden en als zodanig tot voorbeeld kan strekken voor de hele Arabische wereld, en misschien zelfs voor heel Afrika.
Onze bewondering voor Tunesië is des te dieper daar zijn regering de telkens terugkerende en bedreigende golven van fundamentalisme en religieus fanatisme op een afstand weet te houden. Verder verbazen velen onder ons zich erover dat dit land bepaalde mensen zozeer lijkt te obsederen dat ze een groot deel van hun parlementaire mandaat bezig zijn het met alle mogelijke middelen in diskrediet te brengen. Dat is op zijn minst vreemd te noemen.
En tot slot vraagt menigeen zich af waarom we voortdurend “meten met twee maten”. Wij zijn zeer minutieus over de mensenrechten in bepaalde landen, vooral wanneer deze buiten de invloedssfeer van de Verenigde Staten en de Engelssprekende wereld vallen, maar veel minder als het gaat om andere landen, waaronder enkele lidstaten.
Alain Hutchinson (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Winkler, mijnheer Rehn, dames en heren, er is al veel gezegd in dit debat, waarbij de meningen soms lijnrecht tegenover elkaar stonden. Laat ik dan ook meteen zeggen dat ik niet wil terugkomen op de onaanvaardbare praktijken die zich hebben voorgedaan en die zich nog elke dag voordoen in Tunesië. Ik geloof, en dat is waarschijnlijk waar het een aantal afgevaardigden in dit Parlement om gaat, dat we de fase van het veroordelen van dit soort gebeurtenissen achter ons moeten laten, want anders blijven we met de beschuldigende vinger wijzen.
Wat we nu willen – en meerderen onder ons hebben dit verwoord – dat zijn daden, dat wil zeggen concrete beslissingen van de Raad en van de Commissie inzake Tunesië vanwege de onophoudelijke mensenrechtenschendingen waaraan het land zich schuldig maakt. Wij hebben de middelen om druk uit te oefenen op de Tunesische regering. Laten we daar ook gebruik van maken.
In dit verband ben ik blij van de vertegenwoordiger van de Raad te horen dat de subcommissie voor de rechten van de mens bijeen wordt geroepen. Dat is een late reactie, maar als dit doorgaat, zou dat een goede zaak zijn. Het is hoog tijd, en anderen hebben dat gezegd – om de Associatieraad bijeen te roepen waarin de overeenkomst tussen de Unie en Tunesië voorziet en het land een bindend stappenplan op te leggen waarin het eerbiedigen van de mensenrechten de eerste prioriteit moet zijn.
Wil de Unie haar geloofwaardigheid op het internationale podium niet verliezen, dan moet ze denk ik krachtige politieke besluiten durven te nemen, en net als mevrouw Flautre ben ik van mening dat we alle vormen van samenwerking met Tunesië moeten opschorten.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, nog dit: de ontwerpresolutie waarover we gaan stemmen richt zich op de andere Europese instellingen, maar ze moet ook de aandacht trekken van de Europeanen die elk jaar in groten getale liggen te zonnebaden op de stranden van Djerba en andere badplaatsen in Tunesië, en hen eraan herinneren dat op een steenworp afstand van hun strand gevangenissen staan waarin democraten wegkwijnen. 
Carlos Carnero González (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Tunesië is een sleutelland in het Euro-mediterrane proces. Dat is zelfs in die mate zo dat het al een associatieovereenkomst heeft sinds 1998, dat het een actieplan heeft sinds 2005 en dat het parlement van Tunesië zelfs sinds enkele maanden de Euro-mediterrane Parlementaire Vergadering voorzit.
Dat maakt wat er in dat land gebeurt op het gebied van schending van mensenrechten alleen maar ernstiger. Ik zou de heer Busuttil willen antwoorden op zijn opmerking dat we te veel aandacht besteden aan Tunesië, dat wat we in ieder geval niet kunnen doen het in de steek laten van een bevriend land is omdat het zich onmogelijk gedraagt, en daarom moeten we zoveel resoluties opstellen als nodig is. Zodat de Tunesische autoriteiten niet tot de overtuiging komen dat we, ook al wijzen we nog zo vaak op de schendingen van de mensenrechten, daar op een gegeven moment moe van zullen worden en verder onze mond zullen houden. We zouden het Euro-mediterrane proces onrecht aandoen, we zouden het Tunesische volk onrecht aandoen en we zouden onszelf onrecht aandoen als we dat zouden doen. Het feit dat Tunesië zich slecht gedraagt, betekent nog niet dat anderen zich ook slecht moeten gedragen. En dat is het politieke probleem, mijnheer de Voorzitter, dat op tafel ligt.
Het Euro-mediterrane proces is een succes, maar er is tenminste één gebied waarop we de doelstelling nog niet gerealiseerd hebben, en dat is dat de mensenrechten algemeen geaccepteerd worden in de politieke situatie van alle landen die deelnemen aan dat proces. Wat er in Tunesië is gebeurd is het meest recente voorbeeld, maar het zal zeker niet het allerlaatste zijn, helaas.
Daarom wil ik de Tunesische autoriteiten oproepen om goed na te denken of ze niet een voorbeeld willen worden van een seculiere en democratische staat die de mensenrechten respecteert, in plaats van een voorbeeld van een seculiere staat die de mensenrechten niet respecteert, en dan begrijpen zij heel goed wat ik bedoel. 
Hans Winkler,
   . Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, meerdere sprekers hebben er al op gewezen dat Tunesië onze partner is, en het is volgens mij ook belangrijk dat we dit land als zodanig behandelen, ondanks alle problemen die het heeft, en die we helemaal niet onder het tapijt willen vegen.
U heeft er ook op gewezen dat dit land een voorbeeldfunctie heeft, dat het in het Euro-mediterrane partnerschap een belangrijke rol speelt, en dat we juist met het oog op onze dialoog tussen de godsdiensten en beschavingen het gesprek met dit niet-confessionele en gematigde mohammedaanse land moeten voortzetten.
Daarom denk ik dat we bij de keuze van onze politieke en diplomatieke instrumenten voor het aankaarten van de schendingen van de rechten van de mens proportioneel te werk moeten gaan, al zal niemand in deze zaal bestrijden dat de rechten van de mens in Tunesië onvoldoende worden gerespecteerd. Dat betekent dat we moeten proberen om de instrumenten te kiezen waarmee we het doel daadwerkelijk kunnen bereiken. We moeten er ook voor zorgen dat we geloofwaardig blijven, dat ben ik helemaal eens met de heer Busuttil. In ons beleid inzake de mensenrechten moeten we consequent, coherent en duidelijk zijn.
Mevrouw Trautmann heeft sterk de nadruk gelegd op de justitiële samenwerking, en ook ik vind dat heel belangrijk. Ik heb jaren als jurist gewerkt, en kan haar alleen maar gelijk geven. Een onafhankelijke en goed functionerende rechtsspraak is de sleutel voor een goed functionerende democratie. Daarom moeten we samen met de Commissie zulke projecten steunen, en samen met Tunesië proberen om een onafhankelijke rechterlijke macht op te bouwen.
Meerdere sprekers hebben ook gezegd dat er niet is ingegaan op de eis om de Associatieraad zo snel mogelijk bijeen te roepen. Ik zou eraan willen herinneren dat de Associatieraad alleen maar met de instemming van beide partijen kan worden bijeengeroepen, maar in juli zal de vergadering nu toch plaatsvinden. We zullen zeker van deze gelegenheid gebruik maken om Tunesië duidelijk te maken dat we ongerust en bezorgd zijn. We zullen ook zeggen wat we van dit land verwachten. Ik denk dat we ons consequente beleid dus voort moeten zetten, we moeten Tunesië blijven aanmoedigen om de rechten van de mens beter te respecteren. Ik geloof dat we op de juiste weg zijn. Er is al enige vooruitgang geboekt, dat heb ik in mijn inleiding ook al gezegd, en ik hoop dat dit proces zal worden voortgezet. De Raad en de Commissie zullen hier zeker voet bij stuk houden. 
Olli Rehn,
   – Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk dat de situatie in Tunesië met betrekking tot de mensenrechten zeer ernstig blijft, niet in de laatste plaats waar het de vrijheid van meningsuiting betreft. Zowel internationale als lokale mensenrechtenorganisaties maken melding, helaas, van een groeiend aantal zaken die aanleiding geven tot zorg. Dat moet het startpunt zijn voor onze beoordeling en ons beleid, waarin de mensenrechten de belangrijkste prioriteit vormen.
De Commissie zal de ontwikkelingen nauwlettend volgen en zal alle middelen gebruiken die ze tot haar beschikking heeft om de situatie te verbeteren. Ik hoop bijvoorbeeld dat de subcommissie voor mensenrechten en democratie van het actieplan EU-Tunesië spoedig met haar werkzaamheden zal kunnen beginnen. Tunesië heeft al informeel verklaard dat ook individuele gevallen aan de orde zullen komen, met name in het kader van de politieke dialoog met de Europese Unie.
Het is evident dat een dialoog over de mensenrechten ook individuele gevallen moet omvatten. Ik heb daar enige ervaring mee met betrekking tot de kandidaat-lidstaten, waarbij die dialoog is gekoppeld aan onze strenge voorwaarden. De toepassing van die voorwaardelijkheid is essentieel voor het gebruik van de “zachte” macht die de Europese Unie tot haar beschikking heeft.
Ik hoop dat de voorwaarden kunnen worden vastgesteld voor een eerlijke en soepele uitvoering van het MEDA-project voor de modernisering van de rechterlijke macht, waar een opmerking over is gemaakt, een project waar we een budget van 22 miljoen euro voor hebben. Dat zou een belangrijke stap vooruit zijn bij het stimuleren van hervormingen en van de modernisering van de rechterlijke macht met behulp van het MEDA-programma. 
De Voorzitter.
   Tot besluit van het debat zijn zes ontwerpresoluties ingediend(1), overeenkomstig artikel 103, lid 2, van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 11.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de 17e Top EU-Rusland (26 mei 2006). 
Hans Winkler,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, onze relaties met Rusland zijn van groot strategisch belang, dat is hier al gezegd door de bondskanselier zelf, door de minister van Buitenlandse Zaken en ook door mij. Daarom is het vanzelfsprekend dat het Oostenrijkse voorzitterschap een hoge prioriteit heeft gegeven aan deze 17e Europees-Russische Top op 25 mei in Sochi aan de Zwarte Zee. Tijdens deze Top zijn we hoofdzakelijk ingegaan op de hoofdpunten in onze relaties met Rusland, zoals de omzetting van de gemeenschappelijke routekaart, de situatie in de EU en in de Russische Federatie en de verdragen die we met elkaar zullen sluiten. We zijn ook op internationale vraagstukken ingegaan. Om voor de hand liggende redenen hebben we het grootste deel van de discussie echter gewijd aan het belangrijke onderwerp energie.
U weet allemaal wel dat een paar uur na het begin van ons voorzitterschap een “wekker is afgegaan”, zoals de bondskanselier het heeft genoemd, en dat heeft er toe geleid dat de Europese Unie zich intensiever met deze kwestie bezig is gaan houden. Ik wil ook herinneren aan de conclusies van de Europese Raad in maart. Daar is uitgebreid ingegaan op de betrekkingen op energiegebied, met name met Rusland. De Top was dus een goede eerste gelegenheid om met president Poetin te spreken over het Russisch-Oekraïnse gasconflict, dat in januari het startpunt van deze crisis was. President Poetin heeft het Russische beleid met nadruk verdedigd en geprobeerd om het uit te leggen. Hij was echter wel degelijk onder de indruk van de heftige reactie van de Europese Unie op deze gebeurtenissen.
De gesprekken in Rusland waren ook beïnvloed door de vergadering van de Europese Raad in maart, waar de eerste steen werd gelegd voor een Europees energiebeleid. De Europese Raad aan het eind van deze week zal een voorstel van de Hoge Vertegenwoordiger en van de Commissie over de externe dimensie van het energiebeleid van de Europese Unie behandelen. Daarbij zal ook rekening worden gehouden met de standpunten die Rusland tijdens de Top naar voren heeft gebracht.
Ook bij de beraadslagingen van de G8 die in juli in Sint-Petersburg bijeenkomen, zal rekening worden gehouden met de gesprekken over energie tijdens de Top. U weet ongetwijfeld dat het Russische voorzitterschap van de G8 van de continuïteit van de energievoorziening een hoofdpunt heeft gemaakt.
We hebben gebruik gemaakt van deze gelegenheid om een uitvoerige, eerlijke en openhartige energiedialoog te voeren. De Europese Unie heeft erop gewezen dat Rusland een betrouwbare partner in ons energiebeleid moet zijn, en dat ook was en is. Desondanks hebben we duidelijk gemaakt dat we ons zorgen maken over de gevolgen voor de EU van het Russisch-Oekraïnse gasconflict in januari jongstleden. We hebben er met nadruk op gewezen dat onze relaties in dit verband gebaseerd moeten zijn op het principe van wederkerigheid, dat moet zowel voor de toegang tot de markten gelden als voor de infrastructuur en de investeringen. We hebben ook duidelijk gemaakt dat het principe van de transparantie heel belangrijk is, evenals het openstellen van de markten voor de concurrentie, en Rusland met nadruk verzocht om het Verdrag inzake het energiehandvest te ratificeren.
Als reactie daarop heeft president Poetin ons verzekerd dat Rusland een betrouwbare energieleverancier zal blijven, en tegelijkertijd heeft hij niet uitgesloten dat Rusland het Verdrag inzake het energiehandvest op de lange termijn eventueel zou kunnen ratificeren. Tot het zover is moet onze samenwerking volgens hem ieder geval op haar merites worden beoordeeld. Hij heeft ook gezegd dat er al heel veel buitenlands geld in de Russische energiesector is geïnvesteerd, veel meer dan in heel wat andere landen die energie produceren. Volgens hem is wederkerigheid alleen maar zinvol wanneer de Europese Unie ook bereid zou zijn om Rusland toegang te geven tot grondstoffen die voor de EU ongeveer even belangrijk zijn als de energie voor Rusland.
Er is gebleken dat de Europese Unie en Rusland wel degelijk ook verschillende ideeën hebben over de invulling van de samenwerking op energiegebied. Het is echter goed nieuws dat tijdens de Europees-Russische Top een openhartige, positieve en productieve discussie over dit onderwerp kon worden gevoerd. Beide partijen waren het erover eens dat ze de energiedialoog, die al op gang is gekomen, willen voortzetten en uitbreiden. President Poetin heeft vooral duidelijk gemaakt dat hij, ondanks de verschillen, bruggen wil bouwen en streeft naar een akkoord met de EU. De EU en Rusland hebben er tijdens de Top met nadruk op gewezen dat ze van elkaar afhankelijk zijn op het gebied van de energievoorziening en dat ze samen moeten bepalen hoe hun relaties op dit cruciale gebied eruit moeten zien.
Tijdens de Top is natuurlijk ook over andere onderwerpen gesproken, bijvoorbeeld over de toetreding van Rusland tot de WTO. Rusland is vastberaden om de onderhandelingen nog dit jaar af te sluiten, zodat de toetreding nog in 2007 plaats kan vinden. We hebben bevestigd dat we daar achter staan, en herhaald dat we bereid zijn om daarna met Rusland een “vrijhandelsovereenkomst plus” uit te werken. Dat zou dan deel uitmaken van een nieuw en alomvattend verdrag, dat de bestaande partnerschaps- en samenwerkingovereenkomst, die afloopt, moet vervangen.
Ook Rusland heeft zijn wens bekrachtigd om in een vlot tempo te onderhandelen over een dergelijk nieuw verdrag met de EU. We zijn het er ook over eens geworden dat het een zeer volledig verdrag met een lange looptijd moet worden, met inachtneming van de behoeften en dynamiek van onze relaties en dat het bestaande akkoord geldig moet blijven zolang dit nieuwe verdrag niet in werking is getreden, zodat er geen vacuüm ontstaat.
We waren ook zeer verheugd dat er tijdens de Top op basis van het akkoord dat eind vorig jaar onder het Britse voorzitterschap was bereikt een overeenkomst kon worden gesloten over de visumfacilitering en de terugkeer. Deze overeenkomsten zullen niet alleen de handelsrelaties vereenvoudigen, maar ook de contacten tussen de burgers. De terugkeerovereenkomst met Rusland is voor de Europese Unie een groot succes en van enorm belang. Ook hieruit blijkt dat de relaties tussen de EU en Rusland productief zijn, en dat de burgers hier ook echt van kunnen profiteren. In dit verband hebben we Rusland nogmaals verzocht om de nodige stappen te zetten om ervoor te zorgen dat de grensovereenkomsten met Estland en Letland kunnen worden geratificeerd.
Tijdens deze Top is natuurlijk ook gesproken over de rechten van de mens, en over de situatie in Tsjetsjenië. We hebben onze vreugde tot uitdrukking gebracht over het feit dat Rusland het met de Commissie eens is geworden over de modaliteiten voor de uitvoering van een programma met een begroting van twintig miljoen euro ter ondersteuning van het socio-economisch herstel in de Noordelijke Kaukasus. We hebben ook het overleg over de mensenrechten genoemd, de derde ronde daarvan heeft in maart in Wenen plaatsgevonden. Dat overleg is intussen een essentieel onderdeel van onze relaties geworden.
Tot slot wil ik er nog op wijzen dat we ook over internationale vraagstukken hebben gesproken, met name over de situatie in Iran. We hebben ook de situatie in Wit-Rusland aangekaart, en herhaald dat we bereid zijn om met Rusland samen te werken om de zogenaamde “bevroren conflicten” in Moldavië en Georgië op te lossen.
Bovendien zijn we het tijdens de Top eens geworden over een Instituut voor Europese Studies in Moskou, dat de EU en Rusland samen zullen financieren.
Al met al is deze Top goed verlopen, de gesprekken waren openhartig en oprecht, de sfeer was vriendschappelijk, en beide partijen waren bereid om de verschillen te overbruggen en oplossingen te vinden voor gemeenschappelijke problemen. 
Olli Rehn,
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik ben dankbaar dat ik deze gelegenheid krijg om namens de Commissie, voorzitter Barroso en mijn collega mevrouw Ferrero-Waldner, verslag uit te brengen over de Top EU/Rusland, die op 25 mei in Sochi plaatsvond, een jaar na de goedkeuring van de vier routekaarten voor de gemeenschappelijke ruimten, en die daarmee een goede gelegenheid bood om de vooruitgang te beoordelen die sindsdien is geboekt.
De Top was tevens de gelegenheid voor de ondertekening van de akkoorden inzake visumfacilitering en terugkeer. De visumvereenvoudigingsovereenkomst zal contacten tussen de volkeren van de EU en Rusland helpen bevorderen. De terugkeerovereenkomst zal de illegale immigratie helpen bestrijden, een bron van toenemende zorg voor zowel de EU als Rusland.
Tijdens de Top vond er een zeer open, eerlijke en inhoudelijke discussie over energie plaats met president Poetin. We zijn er nooit van uitgegaan dat we volledige overeenstemming zouden bereiken in Sochi, maar de Top heeft onze respectievelijke standpunten verhelderd. Dat was zeer nuttig, aangezien we ons voorbereiden op de besprekingen in de Europese Raad over de externe aspecten van het EU-energiebeleid op basis van het gezamenlijke document van de Commissie en de Hoge Vertegenwoordiger. De EU en Rusland zijn in de energiesector afhankelijk van elkaar en zullen dat zeker blijven, en we hebben nu een echte kans om de energiemarkten van de EU en Rusland te integreren op een tot wederzijds voordeel strekkende, wederkerige, transparante en niet-discriminerende manier. Wat dat betreft kijken we uit naar de voortzetting van onze dialoog met Rusland, bilateraal én multilateraal, tijdens de G8-Top komende maand.
Wat het toekomstige kader voor de betrekkingen tussen de EU en Rusland betreft is tijdens de Top afgesproken dat we moeten streven naar de vervanging van de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst (PSO) door een nieuwe, langjarige, alomvattende en bindende overeenkomst, die de verdere ontwikkeling van de Europees-Russische betrekkingen moet kunnen bevorderen. De PSO blijft gelden totdat een nieuwe overeenkomst in werking treedt. Met het oog hierop werkt de Commissie momenteel aan het concept voor de onderhandelingsrichtsnoeren. Als de Raad in de positie verkeert die richtsnoeren tegen de tijd van de volgende Top EU/Rusland goed te keuren, zouden de onderhandelingen eind dit jaar kunnen beginnen. Voor zowel de EU als Rusland blijft de toetreding van Rusland tot de WTO een topprioriteit. Deze toetreding zal de grondslag zijn waarop de economische en handelsbetrekkingen tussen de EU en Rusland naar een kwalitatief nieuw niveau kunnen worden getild in de context van de overeenkomst die de PSO opvolgt, waarbij rekening zal worden gehouden met de bestaande PSO-doelstelling van een vrijhandelszone.
In dit verband kan ik het Parlement melden dat we behoorlijke vooruitgang boeken bij de besprekingen over een nieuw kaderdocument voor het hernieuwde noordse-dimensiebeleid. De Commissie onderhandelt over de tekst met Rusland, Noorwegen en IJsland. Ik ben blij dat ik kan zeggen dat Rusland veel belang stelt in het bevestigen van zijn eigen inbreng in het noordse-dimensiebeleid. We hopen tijdig een overeenkomst te sluiten voor de bijeenkomst van topambtenaren in Finland in september. We zullen het Parlement op de hoogte houden en ervoor proberen te zorgen dat de parlementaire dimensie in het nieuwe beleid wordt opgenomen.
Tijdens de Top is diepgaand gesproken over internationale kwesties. De dialoog die in de afgelopen maanden met Rusland tot stand is gekomen, met name over Iran en het Midden-Oosten, is een goed voorbeeld van de activiteiten van de EU en Rusland om het concept van effectief multilateralisme in de praktijk te brengen.
De EU heeft tevens benadrukt dat er met Rusland moet worden samengewerkt in kwesties die onze gemeenschappelijke nabuuromgeving raken. We houden vast aan ons standpunt dat de oplossing van de bevroren conflicten en de ontwikkeling van de democratie en de markteconomie in de landen van de regio de beste manier zijn om een stabiele, vreedzame en welvarende nabuuromgeving voor de EU én Rusland te creëren.
Tijdens de Top is ook op constructieve wijze gesproken over een aantal andere gevoelige onderwerpen. De EU onderstreepte het belang van de ratificatie door Rusland van de grensovereenkomst met Estland, en van de ondertekening en ratificatie van de grensovereenkomst met Letland. In dit verband juich ik de recente ontmoeting tussen de premiers Kalvitis en Fradkov toe, en hoop ik dat dit het begin is van een intensievere bilaterale dialoog.
Verder heeft de EU te kennen gegeven dat zij bezorgd blijft over de situatie in Tsjetsjenië, met name in het licht van het meest recente bezoek van de Hoge Commissaris voor de mensenrechten van de VN, Louise Arbour. Het reguliere mensenrechtenoverleg tussen de EU en Rusland blijft een nuttig forum voor het bespreken van deze onderwerpen.
De conclusie is dat tijdens de Top is gebleken hoe breed en diep onze gemeenschappelijke politieke agenda met Rusland is. Naarmate het Europees-Russische strategische partnerschap zich ontwikkelt, doet de noodzaak van samenhang binnen de EU zich steeds sterker voelen. De dialoog die de Commissie met het Europees Parlement over Rusland voert, is in dit opzicht dan ook een zeer belangrijk element voor de versterking van samenhang en coëxistentie en van de doeltreffendheid van het EU-beleid ten aanzien van de Russische Federatie. 
Camiel Eurlings,
   . Voorzitter, er is geen twijfel over het belang van de samenwerking tussen de Europese Unie en Rusland. Wij moeten meer dan ooit proberen gezamenlijk voordelen uit die relatie te halen, maar ook de moed hebben om elkaar op moeilijke punten aan te spreken. Daarvoor is nodig dat Europa meer dan ooit met één stem spreekt. Dus geen bondskanselier meer, die zegt dat Rusland een fantastische democratie is, terwijl andere landen proberen de situatie van de mensenrechten aldaar te verbeteren. Er is in dit verband nu hoop op een nieuwe start.
Onze samenwerking is gebaseerd op de vier gemeenschappelijke ruimten. Toch kun je niet anders dan constateren dat die samenwerking te weinig strategisch en te pragmatisch is. Economisch zijn er barrières naar beneden gebracht en hebben wij voordelen behaald, maar ten aanzien van de overige drie gemeenschappelijke ruimten is er nog te weinig echte vooruitgang geboekt. Die balans is wel belangrijk. We moeten voorkomen dat het beeld ontstaat dat we om economische belangen of gasbelangen de mensenrechten even wat minder behandelen. Het moet gewoon in open discussie in balans zijn.
Wat de energie betreft moeten we inderdaad, zoals zojuist werd gezegd, niet alleen een duurzame relatie van leverancier en klant nastreven, maar ook voorkomen dat Rusland in de toekomst het gas als politiek drukmiddel gebruikt. Mensenrechten moet ook in de nieuwe partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst na 2007 nadrukkelijk zijn verankerd, met niet alleen overleg tussen politici, maar nu ook, vast verankerd, met bijdrages van internationale en nationale onafhankelijke NGO's.
Tenslotte, als Rusland inderdaad tot de Wereldhandelsorganisatie wil toetreden, dan zal het zich nu ook in overeenstemming met de WTO-normen moeten gedragen. Dan moeten wij dus de economische sancties tegen Georgië en Moldavië, maar ook het voortslepende handelsconflict met Polen hard bekritiseren. Commissaris, dit sleept nu al maanden voort en het is nu ook een Europese verantwoordelijkheid. Kunt u aangeven hoe we dit voortslepende conflict zo snel als mogelijk uit de weg kunnen ruimen?
Hoe dan ook, Voorzitter, de gezamenlijke aanpak gaat boven alles en daarvan moeten we nu meer dan ooit werk maken. Ik denk dat de gezamenlijke resolutie zoals die er nu ligt, een goed startschot voor het Parlement is en ik zou deze als delegatievoorzitter graag volgende week in Rusland aan onze tegenhangers overhandigen. 
Jan Marinus Wiersma,
   . Voorzitter, ik kan me aansluiten bij de opmerkingen die collega Eurlings aan het eind van zijn betoog maakte. We hebben een hele goede gezamenlijke resolutie opgesteld waarin allerlei zaken aan de orde komen die ik niet kan herhalen in de twee minuten die ik heb gekregen. Ik deel ook de kritiek van de heer Eurlings op de wat pragmatische manier waarop de samenwerking met de Russische Federatie wordt ingevuld door te werken in die vier ruimten.
Praktische stappen zetten, dat is op zich goed, zoals recentelijk de visa-vergemakkelijking die tussen de EU en Rusland tot stand is gekomen, maar dit neemt een beetje het zicht weg op de balans die er zou moeten zijn tussen de verschillende terreinen die wij belangrijk vinden. Het beleid mag niet gefragmenteerd raken en dat gevaar bestaat met het systeem van die vier ruimten en de stappen die daarbinnen gezet worden. Wij moeten blijven zoeken naar een breed fundament van die samenwerking. Drie elementen zijn hierbij essentieel.
Energie, daarover is al iets gezegd. Er moet een transparante manier van samenwerken komen waarbij inderdaad het politieke drukmiddel, dat soms in de energiesfeer wordt gebruikt, wordt uitgeschakeld.
Ten tweede, een kritische mensenrechtendialoog met Rusland over de situatie binnen Rusland zelf, over de Tsjetsjenen, over de NGO's, over de autoritaire trekken die de regering daar meer en meer aanneemt, maar ook over de democratie in de directe omgeving, zoals met name in Wit-Rusland.
Ten derde moeten worden gezocht naar oplossingen voor een aantal veiligheidsproblemen in de regio waaraan Rusland tot nog toe niet echt heeft meegewerkt. Hierbij denk ik dan aan Moldavië, Georgië en Azerbeidzjan.
Alle drie de elementen moeten volgens ons tot hun recht komen. We moeten niet het ene element voortrekken boven het andere. Dus geen gas in plaats van democratie of omgekeerd. Alle drie de elementen die ik noemde, moeten centraal op de gezamenlijke agenda terechtkomen. Dit jaar is hiervoor een mooi moment. We kunnen Rusland aanspreken omdat het de G8 voorzit. We kunnen Rusland aanspreken omdat het voorzitter is, nota bene van de Raad van Europa.
Er bestaat een zekere spanning als je op al die drie velden wilt spelen, maar die spanning is normaal als het gaat om buitenlandse politiek, normaal als het gaat om Rusland en in die zin moeten we ook proberen helder te zijn in ons beleid door alle drie de elementen te benadrukken en niet weg te lopen voor een kritische dialoog over zaken in Rusland die ons niet bevallen. 
Henrik Lax,
   Mijnheer de Voorzitter, ik zal het alleen over de visumovereenkomst hebben. Wij zeggen dat we de visumprocedures willen vereenvoudigen, maar bij nadere bestudering van de bilaterale overeenkomst tussen de EU en Rusland blijkt dat de overeenkomst eigenlijk zeer weinig veranderingen met zich meebrengt. De overeenkomst zal slechts gevolgen hebben voor een paar procent van de reizigers. Hoewel het om belangrijke groepen gaat, zoals studenten, deelnemers aan georganiseerde programma’s en zakenlieden, moet men zich afvragen hoe het staat met de andere groepen, dat wil zeggen de grote meerderheid die er werkelijk van zou profiteren om iets van de wereld te zien.
Is het in een moderne wereld wenselijk om mensen in categorieën onder te verdelen? Voor de gewone reiziger, dat wil zeggen voor meer dan 90 procent van alle mensen die op reis willen, bevat de overeenkomst geen enkele vereenvoudiging. Het zal bijvoorbeeld nog steeds onmogelijk zijn om een privé-autoreis naar Rusland te maken. Dat komt doordat de jungle van eisen inzake uitnodigingen en verplichte registratie niet zal worden herzien. Het blijft ook onduidelijk hoe de invoering van zogeheten biometrische gegevens aan de visumprocedure zal worden gekoppeld. Voor mij is het een mysterie dat de overeenkomst niet is gekoppeld aan de internationale Conventie van Den Haag over de ontvoering van kinderen. In mijn land Finland bijvoorbeeld worden elk jaar een paar kinderen naar Rusland ontvoerd door de Russische ouder. Juridische middelen om die kinderen terug te brengen naar de andere ouder ontbreken.
Dit alles is duidelijk. Wij van de liberale fractie hopen dat we met deze gedachten gehoor krijgen bij de andere fracties. Deze overeenkomst is en blijft een spookovereenkomst – dat moet helder en klaar gezegd kunnen worden. De overeenkomst maakt maar voor heel weinig mensen verschil en maakt de feitelijke visumprocedure niet eenvoudiger. Dit probleem geldt zowel voor degenen die naar Rusland willen reizen als degenen die naar het Schengengebied willen. Het zwakke resultaat alleen aan de Russische zijde wijten is niet onze taak in dit Parlement. We moeten het geheel kunnen beoordelen, en doelen formuleren voor de omgang met onze buurlanden. Dát is onze taak als gekozen Parlementsleden.
Milan Horáček,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de vereenvoudigde afgifte van visa voor studenten en sporters is een eerste stap. De terugkeer van illegale immigranten is daarentegen zeer bedenkelijk. De Top in mei heeft allerlei andere vragen niet beantwoord. Het moderniseren van de staat, de economie en het leger kan niet slagen wanneer de regering er niet toe bereid is, en wanneer het kapitalistische roofdier, dat altijd op zoek is naar winst met corrupt geld, daar geen belang bij heeft.
De rechtsstaat en de democratisering van het land worden onmogelijk gemaakt, de schending van de mensenrechten in Tsjetsjenië is tragisch. De nieuwe wet over NGO’s leidt tot beperkingen van de rechten van de maatschappelijke organisaties en van de vrijheid van meningsuiting. Wie het regime bekritiseert wordt behandeld op een manier die haaks staat op de normen van de Raad van Europa. Politieke gevangenen zoals Mikhail Khodorkovsky en Platon Lebedjev, die ernstig ziek is, zijn lichamelijk mishandeld, en worden ook psychisch bedreigd. De rechtsspraak wordt gestuurd door de politiek, en het blijft de vraag of Rusland een betrouwbare energieleverancier is. Europa speelt met vuur als het zich te afhankelijk laat worden. Het conflict met Oekraïne aan het begin van dit jaar over het leveren van gas heeft duidelijk aangetoond dat de kraan ook naar aanleiding van een conflict met Europa zou kunnen worden dichtgedraaid. Openheid en worden slechts genoemd, maar er wordt onvoldoende op ingegaan. Het geval Yukos bewijst dat de regering openbaar moet maken welke relaties er bestaan tussen de staat en de energieconcerns, en hoe die twee van elkaar afhankelijk zijn. Na de verkiezingen in Wit-Rusland heeft de EU Loekasjenko ervan beschuldigd dat hij heeft gefraudeerd, en dat hij een corrupte dictator is. Poetin heeft zijn bondgenoot echter gefeliciteerd met diens overwinning. Democratie, mensenrechten en de rechtsstaat zijn voor ons kernwaarden, dus moeten we daar ook in een strategisch partnerschap met Rusland de hand aan houden. 
Esko Seppänen,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de fungerend voorzitter van de Raad zei in zijn toespraak dat wij bij de aanvang van het voorzitterschap zijn ontwaakt. Waar ontwaakten wij door? Wij waren ons allang bewust van onze afhankelijkheid van energie. De volledige groei van de energiebehoeften van de Europese Unie wordt in de toekomst gedekt door toenemende gasimporten. In dit verband ontwaakten wij hopelijk door de problemen van de vrije doorvoer van energie, die door de gebeurtenissen in Oekraïne en Rusland aan den dag kwamen.
Wat gebeurde er vóór de eerste vorstdagen van het jaar? Eerst had Oekraïne geëist dat er voor de doorvoer marktprijzen werden betaald. Dat vond Rusland goed, als Rusland ook voor zijn gas marktprijzen zou krijgen en niet alleen voor de doorvoer. Daarna kwam aan het licht dat Oekraïne gas had gestolen uit de gasreserves die het Russische Gazprom in Oekraïne had opgeslagen. Begin dit jaar werd duidelijk dat Oekraïne voor eigen gebruik gas stal uit voorraden die voor Europa waren bedoeld. In dit verband ontwaakten wij dus hopelijk door het feit dat deze doorvoerproblemen ernstig zijn en dat er voor de levering van gas ook stabiliteit nodig is in de doorvoerlanden en niet alleen in Rusland.
De levering van gas wordt waarschijnlijk zekerder door de gaspijpleiding door de Oostzee, wat begrijpelijk is, omdat wij hierdoor geen last meer hebben van doorvoerlanden die de kranen dicht kunnen draaien en voor zichzelf gas uit de pijpleiding kunnen stelen. Verwijzend naar de toespraak van commissaris Rehn kan ik zeggen dat het goed is de noordse dimensie bij de toekomstige programma's van de Europese Unie te betrekken. 
Inese Vaidere,
   – Dames en heren, de Europese Unie is geïnteresseerd in het ontwikkelen van goede betrekkingen met Rusland, en er is een aantal gebieden waarop dit al met succes is gerealiseerd. Dat bleek heel duidelijk uit sommige resultaten van de Top van mei. Eén voorbeeld van succesvolle samenwerking is het sluiten van de overeenkomst over de terugkeer van illegalen. De situatie zoals zij tot nu toe was, waarbij illegale immigranten uit Rusland niet konden worden teruggestuurd naar dat land, was onaanvaardbaar. De Europese Unie moet ook het sluiten van zo’n zelfde overeenkomst tussen Rusland en Oekraïne bevorderen, want anders zullen illegale immigranten uit Rusland die de Europese Unie via dat land binnenkomen teruggestuurd worden naar Oekraïne, waar ze dan moeten blijven.
Het aanknopen van goede betrekkingen is een kwestie van tweerichtingsverkeer. Het is paradoxaal dat de Europese Unie en Rusland juist nu de overeenkomst over visumfacilitering hebben gesloten. Zoals we allemaal weten, zijn visa documenten die het recht geven om nationale grenzen over te steken; Rusland weigert echter om overeenkomsten te sluiten over de grenzen met Letland en Estland, en daardoor ook met de Europese Unie. Om te kunnen doorgaan met het ontwikkelen van constructieve betrekkingen moet Rusland deze overeenkomsten met Letland en Estland ondertekenen en ratificeren, zonder enige druk op de wettelijk gekozen parlementen en regeringen van deze lidstaten. De overeenkomst over visa tussen de Europese Unie en Rusland kan niet van kracht worden totdat Rusland grensovereenkomsten heeft gesloten met alle lidstaten van de Europese Unie.
Met betrekking tot visumfacilitering is het ook belangrijk om te waarborgen dat de inwoners van de grensstreken van de Europese Unie een speciale regeling krijgen om Rusland binnen te komen. Dat zou zowel de economische ontwikkeling als de grensoverschrijdende contacten tussen de mensen bevorderen.
Het wordt zeer gewaardeerd dat er tijdens de Top een oplossing is gevonden voor een zaak van algemeen belang als de energieveiligheid. Desondanks hopen wij dat in de toekomst meer aandacht zal worden geschonken aan de inperking van de democratische vrijheden en de mensenrechten in Rusland, waar in de afgelopen jaren een duidelijk waarneembare achteruitgang heeft plaatsgevonden op het gebied van de vrijheid van de massamedia en de activiteiten van niet-gouvernementele organisaties, en ook op andere gebieden. Versterking van de democratie in Rusland is in het belang van de Europese Unie, maar vooral in het belang van Rusland zelf. 
Bastiaan Belder,
   . Voorzitter, de relatie tussen de Europese Unie en Rusland kent sinds mei 2004 gemeenschappelijke ruimten. Gisterenavond las ik bij een Nederlandse analist, een Rusland-expert, dat volgens de Russen,, deze ruimten ofwel samenwerkingsgebieden zich vooral kenmerken door leegte. Deze zelfspot mogen de Europese instellingen zich terdege aantrekken. Met gemeenschappelijke grote woorden schiet Moskou immers tot nu toe meer op dan Brussel.
Een pragmatische aanpak van werkelijke gemeenschappelijke problemen slaat beter aan. Zie de toegang tot Kaliningrad of visaregelingen. Laten we echter de illusie van een gemeenschappelijk nabuurschapsbeleid met het Kremlin snel laten varen. Neem bijvoorbeeld Wit-Rusland. De idee van een gemeenschappelijke benadering hier is gewoon absurd. Ik heb mijn ogen uitgewreven toen ik dat zag in een ontwerpresolutie. Twee concrete pragmatische vragen zou ik Commissie en Raad willen stellen.
Is de leveringszekerheid van gasaanbieder Rusland aan Europese afnemers inmiddels wettelijk en transparant geregeld? Mijn tweede vraag luidt - het Oostenrijkse voorzitterschap stipt dat al aan - hoe staat het met de definitieve grensregeling tussen de Russische Federatie en twee EU-lidstaten, Estland en Letland? Per slot van rekening gaat het hier om een gemeenschappelijke buitengrens van de Unie. Positieve antwoorden op deze twee concrete vragen zouden de relatie met Rusland stellig meer glans verlenen. 
Marek Aleksander Czarnecki (NI ). –
   Mijnheer de Voorzitter, op 25 mei heeft de zeventiende top van de Europese Unie met Rusland plaatsgevonden in Sochi. Het hoogtepunt van deze ontmoeting was de al maanden geleden aangekondigde ondertekening van de terugkeerovereenkomst en de overeenkomst inzake visumfacilitering voor burgers van de Europese Unie en Rusland.
Verder zijn er geen andere documenten ondertekend en ook een gemeenschappelijke verklaring bleef achterwege. De Top in Sochi heeft aangetoond dat de lijst met meningsverschillen tussen Rusland en de Europese Unie almaar langer wordt. Zo zijn het beleid ten aanzien van Wit-Rusland, Moldavië en Oekraïne, de situatie in Rusland zelf en met name dan de eerbiediging van de mensenrechten en vooral ook het energiebeleid, voorbeelden van omstreden punten.
Het wordt steeds moeilijker om punten te vinden waarover concrete afspraken gemaakt kunnen worden die ook worden nageleefd. Tegelijkertijd doen beide partijen hun uiterste best om hun samenwerking een vriendschappelijk en constructief tintje te geven. Zo worden gevoelige onderwerpen nooit in het openbaar besproken, maar als er ergens een akkoord over wordt bereikt – al gaat het daarbij vaak om een punt van ondergeschikt belang - dan wordt dat meteen flink in de verf gezet.
Ik denk dat dit de juiste aanpak is en hoop dat we zo kunnen vermijden om in de contacten met onze Oosterbuur in dezelfde fouten te vervallen als Polen. 
Laima Liucija Andrikienė (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, tijdens de laatste bijeenkomst op hoog niveau tussen de Europese Unie en Rusland kwamen bepaalde aspecten van de betrekkingen tussen de EU en Rusland naar voren die daarvoor al duidelijk waren, maar die nooit openlijk waren besproken. Donderdag zal het Europees Parlement over een resolutie stemmen waarin het bij zijn beoordeling van de resultaten van de laatste Top zal aangeven dat, en ik citeer, “het huidige samenwerkingsverband met Rusland veeleer pragmatisch dan strategisch is, daar hierin voornamelijk gemeenschappelijke economische belangen doorklinken zonder dat er op het gebied van mensenrechten en rechtsstaat resultaten van betekenis worden geboekt”. Ik wil uw aandacht vestigen op het feit dat dit een kwalitatief nieuwe evaluatie is, omdat het verhaal tot nu toe was dat Rusland en de Europese Unie strategische partners zijn, en dat dat partnerschap gebaseerd was op gemeenschappelijke waarden, respect voor de mensenrechten en vrijheden, democratische beginselen, enzovoort. Tot nu toe waren alle resoluties waar ik in dit Parlement over heb mogen stemmen, gebaseerd op dit begrip - strategisch partnerschap.
Aan de andere kant was het duidelijk dat het bij deze verklaringen zou blijven, want de EU en het Rusland van na Jeltsin kunnen nauwelijks prat gaan op successen op het gebied van de mensenrechten of de persvrijheid, eerder het tegenovergestelde. Ik ben van mening dat wanneer de huidige partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst tussen de EU en Rusland afloopt en er een nieuwe overeenkomst moet worden gesloten, deze aspecten daarin betrokken moeten worden. In mijn optiek moeten de prioriteiten van de Europese Unie anders worden geformuleerd.
Het tweede aspect waar ik op wil wijzen is de dialoog met Rusland op het gebied van energie. Helaas heeft er op de Top van Sochi, waar veel tijd besteed is aan energie, geen doorbraak plaatsgevonden, en de vertegenwoordigers van Rusland blijven volhouden dat ze volgens marktprincipes te werk gaan. Op een of andere manier past alleen Rusland die principes in de eerste plaats toe als straf voor de pro-Westerse, pro-Europese oriëntatie van sommige buurstaten. Ondertussen blijven de voorstellen van de EU met betrekking tot de ratificatie door Rusland van het Verdrag inzake het energiehandvest en de deelname van bedrijven uit de EU in het bestuur van Russische energiebedrijven een probleem waarvoor we een oplossing moeten vinden. 
Reino Paasilinna (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de meest brandende kwestie in de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland is momenteel energie. Energie is de barometer van het beleid en de economie van de Europese Unie en Rusland. Energie is ook een mogelijke veroorzaker van een conflict tussen de Europese Unie en Rusland. Storingen in de levering van elektriciteit, gas en olie leiden direct tot interne crises in veel lidstaten. De onderbrekingen in januari zorgden voor een gedeeltelijke noodsituatie in Europa.
Wat zou hieraan gedaan moeten worden? Men kan beginnen het probleem op te lossen met leveringscontracten. Rusland wil leveringscontracten voor de lange termijn, zodat het doelgericht kan investeren in uitrusting om de eigen energievoorziening zeker te stellen. In de Europese Unie zijn velen van mening dat langetermijncontracten de concurrentie verstoren. Maar in deze situatie, waarin altijd een gebrek is aan energie, zijn langetermijncontracten niet het allergrootste probleem. Zij kunnen beide partners juist een gezamenlijk doel bieden. Contracten waarborgen de positie van de koper en de verkoper en scheppen stabiliteit bij de levering van energie. Tegelijkertijd kan de Europese Unie ervoor zorgen dat er meer wordt geïnvesteerd in de Russische energiesector, die op zijn beurt voor continuïteit van de voorziening kan zorgen. Het doel is natuurlijk het op zeker moment openstellen van beide energiemarkten voor concurrentie, zowel die van de Europese Unie als die van Rusland.
Tijdens het Finse voorzitterschap kan er actie worden ondernomen, aangezien wij in Finland op het gebied van energie al langdurig met Rusland samenwerken, wij zeer langlopende overeenkomsten met dat land hebben en nooit zorgen hebben over de continuïteit van de voorziening, ook al zijn er in de afgelopen vijftien jaar enkele revoluties in Rusland geweest. De hele tijd hebben wij de afgesproken hoeveelheid elektriciteit, olie en gas gekregen. Dit maakt het dus makkelijker voor beide partners en schept voorspelbaarheid, die het juiste uitgangspunt tussen buurlanden moet zijn. 
Cecilia Malmström (ALDE ).
   Mijnheer de Voorzitter, het is natuurlijk fantastisch dat we reguliere fora en mechanismen hebben om ons partnerschap met Rusland te ontwikkelen en te verdiepen. Toch is het soort topontmoetingen zoals die in Sochi misschien niet optimaal. Die topontmoetingen neigen enorm te worden opgehemeld en leiden tot grote verwachtingen en bijzonder weinig resultaten. Deze specifieke Top heeft niet veel resultaten opgeleverd. Het zou veel beter zijn als we langzame stappen vooruit zetten en proberen om kwaliteit in onze bestaande relaties te bereiken.
Zoals bekend hebben we veel raakpunten met Rusland op het gebied van handel, milieu en energie. Dat wordt meer dan ooit duidelijk in verband met de meer dan schandalige chantage die Rusland met zijn energiewapen pleegt. Wat betreft de strijd tegen het terrorisme, de georganiseerde misdaad en een aantal conflicten is er behoefte aan uitgebreider samenwerking tussen Rusland en Europa. Het is verheugend dat Rusland aan dezelfde zijde staat als wij en de Verenigde Staten waar het gaat om de onderhandelingen met Iran, maar het is minder verheugend dat Rusland een solorol speelt inzake Wit-Rusland, Hamas, enzovoort.
Zoals zovele collega’s al hebben benadrukt, moeten we ontzettend duidelijk zijn als we onze betrekkingen met Rusland evalueren. De ontwikkeling die we de laatste tijd hebben gezien op het gebied van mensenrechten en democratie is zeer verontrustend. De ontwikkeling gaat achteruit. Een maand geleden hadden we minister van Buitenlandse Zaken Lavrov op bezoek in de Commissie buitenlandse zaken. Hij zei toen dat Europa en het Europees Parlement een zeer emotionele kijk hebben op het onderwerp mensenrechten. Hij vond dat we enigszins gefixeerd waren en ons op één enkel punt toespitsten. Dat was een goed compliment, vind ik, maar het was niet zo bedoeld. Het is ontzettend belangrijk dat we duidelijk zijn als we de situatie van vrijwilligersorganisaties, de steeds verder krimpende vrijheid van de media en de concentratie van de macht rond Poetin aan de orde stellen. De situatie is zeer, zeer ernstig en daar moeten we permanent op wijzen.
In onze resolutie over Rusland, waar we precies een jaar geleden over hebben gestemd, wezen we op de behoefte aan een zeer duidelijke, weldoordachte en op waarden gebaseerde strategie jegens Rusland. De hoop die wij toen uitspraken, is helaas nog steeds niet meer dan hoop. 
Philip Claeys (NI ). –
   Voorzitter, het behoeft geen betoog dat de relaties tussen de Europese Unie en de Russische Federatie van groot belang zijn. Men heeft hier juist al gewezen op de energieaspecten, op de nood aan verdere democratisering in Rusland en ook op de aspecten van de internationale politiek. Het is ook duidelijk dat de Europese Unie, Rusland en de Verenigde Staten steeds meer samen optreden op internationaal vlak.
Rusland is ook na de ineenstorting van de Sovjet-Unie een belangrijke speler op wereldvlak. Dat geldt ook op regionaal vlak, maar we stellen vast dat er nog altijd grote spanningen blijven bestaan tussen Rusland enerzijds en de staten die zich hebben losgewerkt uit het keurslijf van het Sovjetregime. Ik verwijs naar de nog altijd moeizame relatie met de Oostzeelanden, ik verwijs naar de situatie in Tsjetsjenië en ik verwijs naar de bemoeienissen in de Oekraïne die erop gericht waren om de oranje revolutie in de kiem te smoren.
De democratie in Rusland zelf is op zijn minst precair te noemen, denk maar aan de problemen die NGO's ondervinden. In de dialoog tussen de Europese Unie en Rusland moet er dus permanent worden gewezen op de noodzaak van een betere naleving van de mensenrechten, op transparantie in de energiepolitiek, op de strijd tegen corruptie en op de noodzaak van minder centralisme in het algemeen.
Een ander probleem dat veel meer aandacht verdient, is dat van de gesloten kernfaciliteiten die nauwelijks nog bewaakt worden en waar terreurgroepen wel eens hun voordeel mee zouden kunnen doen. Dit is een punt dat permanent op de agenda zou moeten staan wanneer we spreken over de relaties tussen de Europese Unie en Rusland. 
Charles Tannock (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, Rusland blijft, geografisch gezien natuurlijk, het grootste land ter wereld en onderhoudt een strategisch partnerschap met de EU via de “vier gemeenschappelijke ruimten”. Met al zijn gebreken blijft Rusland toch een democratie, zij het een die steeds autoritairder wordt. Er woeden nog steeds hevige debatten in de vele media en bij de vele krantenkiosken, hoewel de controle door het Kremlin in de vorm van zelfcensuur de laatste jaren zichtbaarder wordt.
Zoals in veel voormalige sovjetlanden is het gerechtelijk apparaat nog altijd niet onafhankelijk in de mate die we in de EU gewoon zijn, en is het geneigd te buigen onder politieke druk. Maar dat is niet altijd zo. Ik blijf een enorm bewonderaar van Rusland’s bijdrage aan de Europese cultuur, en ben er heilig van overtuigd dat we dit gigantische Euraziatische land niet moeten destabiliseren, nu het weer aan vertrouwen wint met de recente massale toevloed van oliedollars.
Het lijdt geen twijfel dat Russische militairen zich schuldig hebben gemaakt aan schendingen van de mensenrechten in de noordelijke Kaukasus. Maar we moeten ook de dreiging van de Tsjetsjeense militante islamitische groeperingen onderkennen, die maar al te graag de moslimbevolking in Rusland willen inpalmen, die op dit moment goed is voor circa 17 procent van de bevolking en snel groeit. al-Qaeda wil maar al te graag voet aan de grond krijgen in de regio. Het is duidelijk dat ook Gazprom, het ‘”gaswapen” – ingezet als verlengstuk van het Russisch buitenlands beleid – altijd mijn vriend lijkt dwars te zitten, en begrijpelijk, met name in Oekraïne, Moldavië en de Kaukasus.
Rusland moet het aanzien van een betrouwbare energiehandelspartner krijgen, niet van een handelsbullebak ten opzichte van zijn buren en nabije landen, zoals we onlangs zagen bij het tegen Georgië en Moldavië ingestelde verbod op de invoer van hun wijnen en mineraalwaters, of, nog meer bizar, bij de “bilaterale kwestie” met Poolse landbouwproducten - ik heb toch altijd gedacht dat dit een bevoegdheid van de Commissie was – die onder het monopolie op de buitenlandse handel zouden vallen.
Ik wil Rusland ook oproepen het voorbeeld van Oekraïne te volgen en alle EU-burgers visumvrij verkeer toe te staan om het toerisme te stimuleren en het publiek beter bekend te maken met deze gigantische oostelijke buur van ons.
Tot slot doe ik een beroep op Rusland om de EU en de VS te steunen bij de preventie van nucleaire proliferatie door Iran. 
Hannes Swoboda (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, volgens de fungerend voorzitter van de Raad heeft president Poetin gezegd dat de ratificatie van het Energiehandvest op de lange termijn niet uitgesloten is. Dat betekent volgens mij dus dat het er nooit van zal komen. Dat had de Russische minister van Buitenlandse zaken eigenlijk al gezegd in de Commissie buitenlandse zaken, en de Russische ambassadeur heeft het onlangs ook gezegd tijdens een discussie over het energiebeleid.
Als dat juist is, dan moeten we natuurlijk accepteren – want is er een alternatief? – dat we de relatie in het Verdrag tussen Rusland en de Europese Unie dienovereenkomstig vorm geven. We moeten eisen dat de markten symmetrisch worden geopend. Ik zou niet weten waarom wij onze markten zouden openen en de andere partij niet. Maar ook wij openen ze eigenlijk niet helemaal. Beide partijen moeten waarschijnlijk nog meer doen op het gebied van gezamenlijke projecten, niet alleen voor de winning van olie en aardgas, maar ook voor de doorvoertrajecten, dat zijn dus onder andere de pijpleidingen.
Het tweede punt dat Rusland heeft genoemd is natuurlijk de kwestie van de nucleaire technologie en de handel daarin. Ook daarover moeten we waarschijnlijk een overeenkomst sluiten, om duidelijkheid te scheppen. Ten derde moeten we Rusland natuurlijk zeggen dat we willen diversificeren, en we moeten ook heel duidelijk zeggen dat we andere pijpleidingen willen bouwen, nieuwe verbindingen, om onszelf minder afhankelijk te maken en alternatieve mogelijkheden te creëren.
Juist in het energiebeleid moeten we volgens mij heel duidelijk zeggen: “jawel, we willen samenwerken met Rusland, maar we willen niet afhankelijk worden van Rusland.” 
Sophia in ’t Veld (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil het alleen over de mensenrechten hebben. Ik zie dat er tijdens de Top van 25 mei 2006 nota is genomen van het mensenrechtenoverleg. Op 27 mei 2006 had ik het twijfelachtige genoegen aanwezig te zijn bij het door Gay Pride georganiseerde, verboden evenement, en zag met mijn eigen ogen hoe de Russen denken over vrijheid van meningsuiting, vrijheid van vergadering en bescherming van de mensenrechten van homo’s. Ik ben eerlijk gezegd niet onder de indruk en roep onze EU-leiders op tot een veel krachtiger leiderschap waar het gaat om mensenrechten.
Ik heb de volgende specifieke vragen voor de commissaris. Heeft u de kwestie van de Gay Pride-mars bij de heer Poetin aangekaart twee dagen voor het evenement, toen al duidelijk was dat er problemen zouden komen? Heeft u druk op de Russen uitgeoefend? Waarom is de kwestie twee dagen later niet ter sprake gebracht tijdens de ontmoeting van voorzitter Barroso met de heer Schüssel en religieuze leiders? Zult u de kwestie aan de orde stellen bij de volgende gelegenheid, volgens mij de vergadering van de G8? Gaat u de voorzitter van de Parlementaire Vergadering van de Raad van Europa van repliek dienen, die op de gebeurtenissen in Moskou reageerde met de woorden dat we, in plaats van de Russen erop te wijzen dat mensenrechten universeel zijn, onze westerse, liberale waarden niet aan Rusland moeten opleggen?
Feit is dat we de mensenrechten in al onze externe betrekkingen moeten bevorderen. Ik wil graag van u horen hoe u dat denkt te gaan doen, commissaris. 
Alessandro Battilocchio (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik spreek namens de Nieuwe Italiaanse Socialistische Partij. De tijdens de laatste Topontmoeting EU-Rusland gemaakte vooruitgang en de open houding voor dialoog, waar beide partijen blijk van hebben gegeven, moeten toegejuicht worden. Het is belangrijk dat men zich strikt aan die lijn houdt tijdens de onderhandelingen over de aanstaande partnerschapsovereenkomst.
Het energiebeleid is voor Europa een prioriteit, maar het is eveneens onontbeerlijk dat zorgvuldig wordt toegezien op de verwezenlijking van een volledige democratische ruimte, die gebaseerd is op de eerbiediging van de mensenrechten en de rechten van de etnische en religieuze minderheden. Een goede samenwerking in de strijd tegen het terrorisme en in de talloze andere conflicten die nog aan onze grenzen, en in het bijzonder in de zuidelijke Kaukasus, woeden, is namelijk onmogelijk als zij niet gebaseerd is op gemeenschappelijk aanvaarde waarden. Wij vragen Rusland derhalve om zich in die zin steeds opener te stellen.
Bij meer dan één gelegenheid heeft de Europese Unie uitdrukkelijk gevraagd om een grotere synergie bij het bevorderen van de transparantie in de gezagsuitoefening en de strijd tegen misbruik op het gebied van de burgerlijke rechten en de mensenrechten in moeilijke gebieden als Tsjetsjenië, dat ook nu nog in onvoldoende mate toegankelijk is voor internationale hulp en een ontwikkelingsachterstand heeft. 

Tunne Kelam (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik denk dat de essentie van het debat van vandaag is dat onze aanpak van Rusland te pragmatisch is geweest. Aangezien we een duidelijke trend kunnen waarnemen in de richting van de inperking van het maatschappelijk middenveld en de democratische vrijheden, is het van het allerhoogste belang om een overtuigende balans te vinden tussen economische en strategische belangen als kernwaarden waarop ons partnerschap met Rusland officieel is gebaseerd.
In de ontwerpresolutie van het Europees Parlement worden diverse belangrijke kwesties genoemd die opgelost moeten worden: het probleem Trans-Dnjestrië, het conflict in de Kaukasus en de noodzaak om vooruitgang te boeken bij de drie andere gemeenschappelijke ruimten, naast de gemeenschappelijke economische ruimte.
We juichen de hulp van de Commissie voor het herstel in de noordelijke Kaukasus toe. Het is echter wel belangrijk om ons ervan te vergewissen dat die hulp ook echt terechtkomt bij de mensen die hem nodig hebben. Ik denk dat dit Parlement het standpunt huldigt dat de mensenrechtendialoog in de toekomst een centrale plaats in het partnerschap moet krijgen. Het is niet genoeg om mensenrechtenkwesties ter sprake te brengen en intussen nog steeds te geloven, of net te doen alsof, dat Rusland, ondanks alle alarmerende feiten, vorderingen maakt op de weg naar democratie, dat Rusland zich houdt aan zijn beloften aan de Raad van Europa die het tien jaar geleden heeft gedaan, door werkelijke vooruitgang te laten zien bij de opbouw van de rechtsstaat en door uitvoering te geven aan de uitspraken van het Hof voor de Rechten van de Mens in Straatsburg – uitspraken die de Russische regering tot nu toe naast zich heeft neergelegd. Dat moet een voorwaarde vooraf zijn voor een nieuwe PSO, die volgend jaar gesloten zal worden.
Commissaris Rehn heeft het gehad over onderlinge afhankelijkheid. Ik ben het er helemaal mee eens dat die er is, maar wij zijn niet meer afhankelijk van Russisch gas dan Rusland van de inkomsten uit dat gas. 
Panagiotis Beglitis (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, de internationale en regionale ontwikkelingen bevestigen de behoefte aan een nieuwe, integrale strategie voor de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland.
Niemand betwijfelt dat het verdragskader uit 1994 niet meer beantwoordt aan de nieuwe geostrategische en geo-economische omstandigheden. Vanuit die optiek moeten de Europese Unie en meer specifiek de Europese Commissie concrete initiatieven nemen, zodat we niet wachten tot het verstrijken van de overeenkomst van 1994 in december 2007, maar nu al initiatieven ontplooien ter versterking van de strategische betrekkingen met Rusland.
Mevrouw de Voorzitter, de Europese Unie heeft haar eigen autonome strategie jegens Rusland nodig. Vanuit die premisse moeten we elke poging verijdelen om het pad te effenen voor een nieuwe koude oorlog, zoals sommige strekkingen in de Amerikaanse politiek willen. De recente verklaringen van de Amerikaanse vice-president Dick Cheney dienen misschien wel de belangen van de VS, maar ze mogen niet worden gerelateerd aan de belangen van de Europese Unie en haar lidstaten. Daarom is het absoluut onontbeerlijk dat wordt geijverd voor wederzijds vertrouwen en onderlinge afhankelijkheid tussen de twee Europese strategische partners, wat ook de nieuwe landen in Midden- en Oost-Europa over hun angst en onzekerheid uit het recente verleden heen zal helpen. 
Elmar Brok (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, het is geen loze kreet wanneer ik zeg dat Rusland een belangrijke partner is. Dat land is op dit moment voorzitter van de Raad van Europa en van de G8, maar het heeft ook een intrinsiek gewicht door zijn voorraden aan energie en andere grondstoffen. Het heeft ook een bijzondere geografische ligging. Daarom hebben wij er alle belang bij om een strategisch partnerschap met Rusland aan te gaan. Rusland is niet meer de Sovjet-Unie, hoewel het land problemen heeft bij de overschakeling, en soms een vreemd gedrag aan den dag legt.
We zien echter wel hoe belangrijk Rusland kan zijn waar het Iran betreft. Als dit land aan onze kant staat en Iran aan de onderhandelingstafel kan krijgen om op die manier misschien te verhinderen dat er in Iran een atoombom wordt gebouwd, is dat een heel goed argument voor goede relaties met Rusland.
Volgens mij is het resultaat van de Top ook op het gebied van de visumfacilitering en de terugkeerregeling een goed uitgangspunt voor de verdere behandeling van deze kwesties. Zo kunnen we volgend jaar verdere vooruitgang boeken bij de partnerschaps- en samenwerkingsovereenkomst. Dat is ook nodig, het partnerschap moet tot stand komen, we moeten de strategie van de vier ruimtes uitbreiden, en vooral ook resultaten boeken op het gebied van de veiligheid van de energievoorziening. Ook de Russen moeten namelijk weten dat dit partnerschap alleen maar mogelijk is wanneer Rusland de vrijheid van alle naties in de directe omgeving en daarbuiten erkent, en ook bevestigt dat hun belangen niet om andere redenen mogen worden opgeofferd.
We maken ons natuurlijk vaak zorgen over de binnenlandse ontwikkelingen in Rusland, ook op het gebied van de persvrijheid. De staat krijgt weer veel grote ondernemingen in handen, die nu veel geld opleveren, omdat de energieprijzen hoog zijn, maar is het verstandig? Kan dat tot een duurzame economische ontwikkeling leiden? Ik betwijfel dat, en maak me ook zorgen over de mensenrechten, een kwestie die moet worden opgelost.
Er moeten kritische vragen worden gesteld, maar we moeten die in een dialoog met elkaar behandelen, op die basis kunnen we dit partnerschap leven inblazen. 
Csaba Sándor Tabajdi (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, degenen die bekend zijn met de Russische stijl van politiek bedrijven zijn zich zeer goed bewust van het feit dat we meer resultaten kunnen bereiken met een realistischer, pragmatisch beleid dat meer gericht is op het sluiten van compromissen dan op het uitoefenen van druk. Hongarije is er in de afgelopen vier jaar in geslaagd om een volledige ommekeer te bewerkstelligen, met wederzijdse verontschuldigingen en concrete, pragmatische stappen.
Rusland heeft er verkeerd aan gedaan om Oekraïne te straffen door de gaskraan dicht te draaien, ook al werden de West-Europese consumenten niet getroffen. Het is belangrijk dat Rusland in de toekomst niet zulke dubbelhartige maatregelen neemt en de Europese Unie moet niet hysterisch worden. De angst dat de Russen misschien een te groot aandeel aan het uiteinde van de energiesector van de Europese Unie krijgt, is overdreven, want hun aandeel haalt op dit moment niet eens de 10 procent. Joint ventures in Duitsland werken buitengewoon goed. Het is niet genoeg om Rusland tegen te houden, om Rusland te overreden om geen druk uit te oefenen door energieleveranties stop te zetten of door de invoer van Moldavische en Georgische wijn en Pools vlees aan banden te leggen; de Europese Unie moet helpen door als bemiddelaar op te treden, door ervoor te zorgen dat de buurlanden van Rusland rekening houden met de geopolitieke realiteit en met de geografische nabijheid van Rusland. 
Hans Winkler,
   Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, ik zie dat de tijd bijna om is, maar ik kan het kort houden.
Ik bevind me eigenlijk in een bijzonder aangename positie. Na dit interessante debat kan ik wel zeggen dat ik het eens ben met heel veel van de opmerkingen die hier zijn gemaakt, met slechts een paar uitzonderingen. Dat geldt ook voor de Raad. Ik zou de heren Eurlings en Wiersma willen bedanken. Ook de heer Brok heeft heel wat punten genoemd die me bijzonder belangrijk lijken te zijn, vooral over het belang van een partnerschap voor internationale kwesties. Ook Iran is genoemd, en ik wil er graag aan herinneren, zoals de heren Kelam en Andrejevs dat al hebben gedaan, dat Rusland op dit moment de voorzitter van de Raad van Europa is, en zich dus moet houden aan alle verbintenissen die daar gelden, dat is vanzelfsprekend. We kennen allemaal het geval-Ilaşcu, en verwachten van Rusland dat het juist tijdens zijn voorzitterschap van de Raad van Europa verdere vooruitgang zal boeken.
Met de laatste spreker ben ik het volledig eens, uiteindelijk moeten we voor een pragmatische aanpak kiezen, gebaseerd op partnerschap, waarbij we onze principes natuurlijk niet mogen laten varen. Natuurlijk moeten we de mensenrechten aan de orde stellen, in alle duidelijkheid, maar we moeten daarbij een concreet doel voor ogen hebben. We mogen dat niet doen om de relaties af te breken, we moeten dat doen om concrete en positieve resultaten te bereiken, zodat aan weerskanten beter wordt begrepen wat mensenrechten precies zijn. Dat is wat de Raad en de Commissie willen bereiken. Ik ben blij dat ik na dit debat vast kan stellen dat ook dit Huis deze doelstelling deelt. Ik geloof dat, als we met elkaar samenwerken, we van dit strategische partnerschap met Rusland iets heel positiefs kunnen maken, waarvan ook wij zeker zullen profiteren. 
Olli Rehn,
   – Mevrouw de Voorzitter, dank u voor het zeer serieuze en substantiële debat. Ik ben het wat dat betreft helemaal met de heer Winkler eens. De heer Eurlings en verschillende andere afgevaardigden hebben erop gewezen dat we mensenrechten niet moeten inruilen tegen energie; ook daar ben ik het helemaal mee eens. We willen mensenrechten én energie. Hoe kunnen we dat bereiken? Door een combinatie van principes, pragmatisme en partnerschap.
Ik wil erop wijzen dat we op het vlak van de mensenrechten een formeel overleg hebben ingesteld en sinds de start van dat overleg in 2005 driemaal bijeen zijn geweest. Bij de laatste bijeenkomst bijvoorbeeld stonden de volgende vier onderwerpen centraal: de Russische wetgeving inzake non-gouvernementele organisaties, mensenrechten in het leger, de noordelijke Kaukasus en racisme en vreemdelingenhaat. We hadden ook een voorbereidende bijeenkomst met non-gouvernementele organisaties op mensenrechtengebied, die we bijzonder nuttig vonden.
Ik wil u mededelen dat de volgende bijeenkomst in het kader van dit overleg in november in Moskou zal plaatsvinden, en dat we ons sterk zullen maken voor een nauwere betrokkenheid van NGO’s. We willen het overleg in de toekomst meer resultaatgericht maken.
Ik kan u verzekeren dat de Commissie de mensenrechten in het middelpunt van de aandacht zal blijven stellen in onze betrekkingen met Rusland, niet in de laatste plaats omdat we het hier wel hebben over het land dat momenteel het voorzitterschap van de Raad van Europa bekleedt.
Op energiegebied had de heer Kelam het over de onderlinge afhankelijkheid tussen de EU en Rusland. We kunnen ook zeggen dat er niet alleen onderlinge afhankelijkheid is, maar ook importafhankelijkheid, aangezien de EU tegen 2020 circa 70 procent van het gas dat zij verbruikt, zal moeten invoeren. Volgens de huidige prognoses zal de Russische productie- en exportcapaciteit tekortschieten voor de vraag van de EU, tenzij er massale investeringen plaatsvinden in Rusland.
We werken dan ook aan de aanvoer van voldoende extra hoeveelheden gas naar de EU en zullen naar alle mogelijke bronnen en routes, waaronder Turkije, moeten kijken voor incidentele gevallen. Dit vereist een intensievere samenwerking en meer invoer vanuit Rusland en andere landen.
Tegelijkertijd moeten we het grotere geheel in het oog houden. Het verminderen van de afhankelijkheid van energie-invoer en fossiele brandstoffen zal een van de grootste uitdagingen voor Europa worden. Het is dan ook van het grootste belang dat ons energiebeleid en de externe aspecten van Europa’s gemeenschappelijk energiebeleid zeer hoog op de agenda van het Finse voorzitterschap en, daar vertrouw ik op, alle toekomstige voorzitterschappen komen te staan.
Gazprom is genoemd, en zijn ambities om in de EU overnames te doen. Op dit punt is het de grootste zorg in de EU dat er duidelijk geen sprake is van gelijke, eerlijke omstandigheden. Bedrijven uit de EU die in Rusland in activa aan het begin van de keten zouden willen investeren, hebben niet het recht om zich onafhankelijk toegang te verschaffen tot de Russische gastransportinfrastructuur. Binnen de EU is het recht om toegang te verkrijgen tot de gastransportinfrastructuur verankerd in de EU-wetgeving.
Daarom zouden de regels die voor Gazprom gelden, met name de mededingingsregels van de EU, niet anders zijn dan voor enig ander bedrijf. Het feit dat Gazprom de exclusieve leverancier van gas uit Rusland naar de EU is, moet bij elke objectieve analyse in aanmerking worden genomen.
Ook genoemd zijn de vrijhandel en de PSO. Ik wil dit dossier afronden, omdat dit een zeer belangrijke strategische kwestie is in de betrekkingen tussen de EU en Rusland. De doelstelling van een vrijhandelsovereenkomst was al opgenomen in de PSO toen die in 1994 werd gesloten.
De toetreding van Rusland tot de WTO is een voorwaarde vooraf voor een vrijhandelsovereenkomst. In dit verband moet worden opgemerkt dat het WTO-toetredingsproces nu de laatste fase ingaat, en we verwachten dat Rusland spoedig aan deze voorwaarde zal voldoen.
Tijdens de Top in Sochi is de vrijhandelsovereenkomst genoemd als een kwestie die nog nader moet worden onderzocht. Ons uitgangspunt is dat handelsintegratie en economische integratie centraal zullen staan binnen de post-PSO-overeenkomst, en het is onze bedoeling een bredere en diepere vrijhandelsovereenkomst tot stand te brengen, een soort “FTA-plus”, waarbij de vrijhandel verder gaat dan bij normale, eenvoudige vrijhandelsovereenkomsten.
Hiermee wil ik afronden, want ik weet dat veel collega’s belangrijker dingen te doen hebben. 
De Voorzitter.
   Tot besluit van het debat zijn zes ontwerpresoluties ingediend(1), overeenkomstig artikel 103, lid 2, van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag plaats.
Ik zie dat mevrouw In’t Veld een beroep wil doen op het Reglement. Op welk artikel van het Reglement beroept u zich? 
Sophia in ’t Veld (ALDE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, beide heren hadden niet genoeg tijd om mijn zeer duidelijke vragen te beantwoorden, en ik zou hen willen verzoeken dit Parlement indien mogelijk schriftelijk te antwoorden. 
De Voorzitter.
   We zullen uw vragen en verzoeken doorsturen in de hoop dat u er een antwoord op zult krijgen. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het vragenuur (B6-0224/2006).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Commissie.
De Voorzitter.
Momenteel financiert de EBRD het project Sakhalin II van Sakhalin Energy waarvan Shell de voornaamste aandeelhouder is. In tal van sectoren ontbreekt de wetenschappelijke zekerheid over de gevolgen van het project, bijvoorbeeld de gevolgen die buitensporige lawaaierige geologische onderzoeken of bouwwerkzaamheden in de kustwateren met zich meebrengen voor in het wild levende planten en dieren. Desondanks is het bedrijf niet bereid omzichtig te werk te gaan en zijn werkzaamheden uit te stellen.
Op welke wijze sluit dit project, in overweging genomen dat Shell niet zo wetenschappelijk mogelijk te werk gaat en dat aanbevelingen in de wind worden geslagen, aan op het beleid van de EBRD tot ondersteuning van het voorzorgsbeginsel?
Joaquín Almunia,
   – Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, het milieubeleid van de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBWO), dat is aangenomen in april 2003, heeft als doelstelling dat de projecten die de Bank financiert het milieu en de van toepassing zijnde wettelijke regels moeten eerbiedigen. In die zin behoudt de EBWO zich het recht voor om projecten die de raad van bestuur ter beoordeling krijgt voorgelegd, af te wijzen omdat ze niet in overeenstemming zijn met dat beleid.
Het is een algemeen bekend feit - zoals u allen weet - dat het beleid van de EBWO ten aanzien van de milieuregels en op grond van het voorzorgsbeginsel uitermate streng is. Sinds 2002 besteedt de EBWO speciale aandacht aan Sakhalin II, waarbij we nauw samenwerken met het bedrijf, Sakhalin Energy, om alle aspecten van het project te evalueren, met name de sociale en milieugevolgen en om de juiste maatregelen te nemen om die gevolgen te monitoren en in te perken, in overeenstemming met het milieubeleid van de Bank.
De Commissie erkent echter dat er belangrijke redenen tot zorg zijn geweest en nog steeds zijn met betrekking tot het Sakhalin II-project, in het bijzonder als het gaat om de populatie westelijke grijze walvissen die in het gebied leeft.
De Bank heeft gereageerd op die zorgen door bij te dragen aan de vorming van een groep van erkende wetenschappers, met daarin ook vertegenwoordigers van niet-gouvernementele organisaties, die toezicht moet houden op de situatie van de walvissen en maatregelen kan voorstellen om de mogelijke negatieve gevolgen van het project te verkleinen.
Het bedrijf heeft deze maatregelen toegepast en de laatste opmerkingen van de groep zijn in hoge mate positief.
Bij een ander moeilijk punt, het doorsnijden van rivieren, heeft de Bank ook een krachtig standpunt ingenomen en gevraagd om verbetering van de handelswijze van het bedrijf, en in het bijzonder om het uitwerken van een strategie voor het doorsnijden van rivieren die beperkingen oplegt en die waarborgt dat er geen nettoverlies aan paaigebieden voor de zalm optreedt.
Kortom, de EBWO heeft aanzienlijke druk uitgeoefend op Sakhalin Energy om de milieukwaliteit van het project te verbeteren. Binnenkort krijgen we nieuwe gegevens binnen van de lopende evaluaties en openbare consultaties waarmee de verantwoordelijke persoon van de Gemeenschap, de vertegenwoordiger van de Europese Commissie bij de EBWO, een standpunt kan innemen over de mate waarin het project meer in lijn moet worden gebracht met het milieubeleid van de Bank. 
Carl Schlyter (Verts/ALE ).
   Mevrouw de Voorzitter, als ik de commissaris goed begrijp, verdedigt hij verdere investeringen in Sakhalin II, ook al is dat strijdig met de meeste criteria van de bank zelf. Het eerste criterium is dat er alleen maar middelen mogen worden gegeven aan projecten die anders niet op een eenvoudige manier kunnen worden gefinancierd. Shell, de eigenaar van het onderhavige bedrijf, heeft vorig jaar 23 miljard dollar verdiend en zal zich dus wel kunnen permitteren om ergens anders geld vandaan te halen.
Duurzame ontwikkeling is volgens de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling de hoogste prioriteit, maar in dit geval heeft men eerst gebouwd en daarna gecontroleerd. Met de adviezen van de door u genoemde deskundigengroep is geen rekening gehouden totdat het te laat was. Tegen de milieuproblemen zijn in het geheel geen maatregelen genomen; ik heb een lange lijst milieuproblemen waar niets aan gedaan is. Destakeholderdialoog” is evenmin volgens de programma’s gevoerd. Zeventien organisaties waren tegen de voorstellen. Dat is een monoloog en geen dialoog. 
Joaquín Almunia,
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer Schlyter, ik heb niet gezegd dat de Bank heeft besloten tot financiering. Ik heb gezegd dat de Bank de conclusies aan het analyseren is van de groep deskundigen die moeten bepalen of de situatie al dan niet voldoet met aan de criteria van het milieubeleid van de Bank.
Als de Bank participeert in de algehele financiering van het project, ook al is het maar voor een beperkt percentage, heeft de Bank, vanwege een aantal omstandigheden die ik hier vanwege de tijd niet kan uitleggen, grote mogelijkheden om invloed uit te oefenen op het bedrijf teneinde de milieuomstandigheden en de sociale omstandigheden van het project te verbeteren.
Maar als het bedrijf uiteindelijk niet aan die voorwaarden kan voldoen, zal de vertegenwoordiger van de Europese Commissie dienovereenkomstig handelen, en ik vertrouw erop dat de Bank dat ook zal doen en de criteria van zijn milieubeleid zal toepassen, criteria die, zoals ik aan het begin heb gezegd, algemeen beschouwd worden als streng en transparant, omdat ze bij iedereen bekend zijn sinds ze zijn aangenomen in 2003. 
Marie Anne Isler Béguin (Verts/ALE ).
   – Commissaris, hoe zit het met de autochtone bevolking? Op papier zijn de mensen vertegenwoordigd, maar als het erom gaat dingen met ze te bespreken, dan worden hun rechten kennelijk niet in aanmerking genomen.
Kunt u ons hier kort iets over zeggen in het kader van dit voorstel? 
Joaquín Almunia,
   – Mevrouw de Voorzitter, mevrouw Isler Béguin, ook ik ben me ervan bewust dat de situatie gevolgen heeft voor de bevolking in het gebied. Ik kan zeggen dat de secretaris-generaal van de Bank, de heer Reichenbach, deze situatie heeft geanalyseerd en bestudeerd tijdens zijn bezoek aan het gebied afgelopen januari.
Ook ik dacht dat de vraag uitsluitend betrekking had op milieuaspecten, maar de sociale aspecten en de gevolgen voor de bevolking - die aan de ene kant positief zijn omdat er werkgelegenheid wordt gecreëerd, maar die aan de andere kant zonder enige twijfel zorgwekkend kunnen zijn - worden uiteraard ook door de Bank in aanmerking genomen. De vraag die uw collega me gesteld heeft had strikt betrekking op de milieuomstandigheden, en daar ben ik in mijn eerste antwoord op ingegaan, maar ik kan u verzekeren dat de vertegenwoordiger van de Commissie bij de Bank, de heer Lelakis, zich zeer bewust is van de gevolgen van het project voor de autochtone bevolking in het gebied en dit ook nauwlettend volgt. 
De Voorzitter.
Aangezien er nog steeds geen oplossing is voor de problematiek van de octrooieerbaarheid van in computers geïmplementeerde uitvindingen (softwareoctrooien), is het de vraag hoe de Commissie zich zal opstellen.
Welke stappen wil de Commissie in de toekomst op dit gebied ondernemen?
Is het juist dat de Commissie ondanks de duidelijke afwijzing van het gemeenschappelijk standpunt door het Europees Parlement op 6 juli 2005 blijft streven naar een regeling die aansluit bij dit gemeenschappelijk standpunt? 
Charlie McCreevy,
   – In zijn stemming van 6 juli 2005 verwierp het Parlement het gemeenschappelijk standpunt van de Raad over de richtlijn inzake in computers geïmplementeerde uitvindingen, hetgeen ook de verwerping van het richtlijnvoorstel impliceert. Als gevolg hiervan is er geen communautaire wetgeving die deze materie zal regelen.
Uit de stemming en het diepgaande debat dat eraan voorafging, bleek dat de tijd niet rijp was voor het aannemen van een zinvol stuk wetgeving over dit onderwerp. Een nieuw voorstel dat specifiek betrekking heeft op de octrooieerbaarheid van in computers geïmplementeerde uitvindingen, zou dan ook niet wenselijk zijn. De consequentie hiervan is dat het wettelijk kader voor in computers geïmplementeerde uitvindingen in Europa, artikel 52 van de Europese Octrooiovereenkomst blijft, dat computerprogramma’s als zodanig uitsluit van octrooieerbaarheid.
Eerder dit jaar heeft het directoraat-generaal Interne markt en diensten van de Commissie het startsein gegeven voor een brede raadplegingsronde onder alle belanghebbende partijen over het toekomstige octrooibeleid in Europa, waarbij de opzet van het Europese octrooisysteem centraal staat. De deadline voor de raadpleging was 12 april 2006; de voorlopige bevindingen zullen tijdens de hoorzitting in Brussel op 12 juli 2006 worden besproken met de belanghebbenden. Doel van de raadpleging is ervoor te zorgen dat bij alle eventuele verdere stappen op het gebied van het EU-octrooibeleid rekening wordt gehouden met de wensen van alle belanghebbenden, zonder onderscheid. Het Parlement zal naar behoren worden geïnformeerd over de resultaten van deze raadpleging.
Een van de opties die aan de belanghebbenden zijn voorgelegd, heeft betrekking op het voorstel van de Commissie voor de communautaire octrooiwetgeving. De Commissie zou erop willen wijzen dat de eventuele goedkeuring ervan geen wijziging zal brengen in de essentiële bepalingen inzake octrooieerbaarheid die in de Europese Octrooiovereenkomst zijn opgenomen, en de octrooieerbaarheid niet tot software als zodanig zal uitbreiden. Bovendien zou de nieuwe jurisprudentie van het Europese Hof van Justitie betere waarborgen bieden tegen het abusievelijk verlenen van octrooien aan een computerprogramma.
Daarom is de Commissie niet van plan met een nieuw voorstel te komen dat aansluit bij het verworpen gemeenschappelijk standpunt over CII. 
Michl Ebner (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, uw antwoord was kort maar duidelijk, ik dank u daarvoor. Ik ben bijzonder in mijn nopjes met het feit dat u informatie uit alle bronnen wilt inwinnen, en met de openheid die u aan de dag legt.
Ik zou nog graag wat nadere informatie van u willen krijgen over één punt. U heeft gezegd dat het Europees Parlement op de hoogte zal worden gehouden. Ik denk echter dat we ook bij de besluitvorming moeten worden betrokken, en ik zou graag willen weten hoe u daarvoor wilt zorgen. 
Charlie McCreevy,
   – Het Europees Parlement zal ook deelnemen aan deze raadpleging. Zoals ik in mijn antwoord zei, wilden we een raadpleging die alle facetten van het octrooibeleid omvat. De sluitingsdatum voor het indienen van bijdragen was 12 april 2006. Op 12 juli 2006 zal er een hoorzitting zijn in Brussel. Dat zal een raadpleging worden die het gehele octrooibeleid bestrijkt, niet een die alleen maar gaat over in computers geïmplementeerde uitvindingen.
Ik zei in het debat in de aanloop naar de stemming van het Europees Parlement dat als het Europees Parlement het voorstel in dat stadium zou verwerpen, ik niet meer met een ander voorstel op dit terrein zou komen, dus doe ik dat ook niet. 
Piia-Noora Kauppi (PPE-DE ).
   – Commissaris, ik ben blij dat te horen. We hebben ons standpunt vorig jaar duidelijk gemaakt toen we nee zeiden tegen het gemeenschappelijk standpunt, dat de omstreden softwareoctrooipraktijk van het Europees Octrooibureau kracht van wet zou hebben gegeven. Dat was een juist besluit, en uw besluit om niet met een nieuw voorstel te komen is eveneens juist.
Ik wil een vraag stellen over de meer algemene werkzaamheden op het gebied van het octrooibeleid. Er liggen nu een heleboel voorstellen op tafel, onder meer over het Gemeenschapsoctrooi en een overeenkomst inzake het beslechten van geschillen rond Europese octrooien, en misschien ook nog wel een paar suggesties om de Europese octrooiovereenkomst uiteindelijk te wijzigen. Wat is volgens u de aangewezen procedure hierbij? De medebeslissingsprocedure? 
Charlie McCreevy,
   – Zoals de geachte afgevaardigde weet, is het voorstel over het Gemeenschapsoctrooi op een bepaald moment vastgelopen en hebben we daarna geen vooruitgang meer kunnen boeken. Daarom dacht ik eind vorig jaar dat het, in plaats van zaken op hun beloop te laten, belangrijk was een algemene raadpleging te houden om in kaart te brengen hoe we volgens de belanghebbenden vorderingen kunnen maken.
Zoals ik tijdens commissievergaderingen heb gezegd is het nog steeds mijn bedoeling het Gemeenschapsoctrooi nog één kans te geven tijdens mijn ambtstermijn. Ik zal bekijken wat volgens mij het beste moment daarvoor is en zal me er dan volledig voor inzetten. Het was volgens mij niet goed om zaken in het ongewisse te laten, en beter om deze raadpleging over het algemene octrooibeleid te houden, waar deze raadplegingen ook over gaan.
Het antwoord op de vraag van de geachte afgevaardigde over medebeslissing ligt besloten in de Verdragen. Persoonlijk ben ik echter voorstander van medebeslissing. 
Carl Schlyter (Verts/ALE ).
   – Commissaris, kunnen we, als we dit onderwerp in de toekomst bespreken, er alstublieft voor zorgen dat kleine ondernemingen er meer bij worden betrokken dan de eerste keer. Een van de redenen waarom het voorstel werd verworpen, was dat veel kleine ontwikkelaars zich bedreigd voelden door deze wetgeving en dat de grote lobbyorganisaties de lijn van de grote bedrijven volgden, die doorgaans onverenigbaar is met de goede, gezonde ontwikkeling van alternatieven, omdat die vermalen zullen worden door de octrooien van de grote bedrijven. Dus zorg er alstublieft voor dat er de volgende keer vanaf het begin naar hen wordt geluisterd. Gebeurt dat niet, dan zal het thema de eerstvolgende keer opnieuw worden geblokkeerd. 
Charlie McCreevy,
   – De Commissie heeft de KMO’s bij de laatste gelegenheid wel degelijk geraadpleegd, maar ik zal uw opmerkingen doorspelen aan de volgende commissaris. Zoals ik al meermaals heb gezegd, zal ik me tijdens mijn termijn als commissaris niet meer op dit terrein begeven. Ik leg dit echter met alle plezier vast, zodat het beschikbaar is voor de volgende commissaris die deze taken overneemt. 
De Voorzitter.
In België heeft het bedrijf Serverscheck een rechtszaak aangespannen tegen Google. Als op de Google-toolbar de naam Serverscheck wordt ingetypt, suggereert het programma om door te klikken naar een illegale piratenversie van producten van Serverscheck. Het bedrijf wil dat Google die suggestie filtert. Google liet weten dat het geen rekening kan houden met een niet-geregistreerde merknaam. Serverscheck is wel een handelsnaam, wat volgens de Paris Convention for the Protection of Industrial Property – ondertekend door de 25 lidstaten van de Europese Unie – dezelfde bescherming zou moeten garanderen. Wat is het standpunt van de Europese Commissie in deze zaak waarin een bedrijf bepaalde schadelijke – voor consumenten en ondernemers – informatie niet wil filteren en daardoor wellicht een Conventie schendt die de 25 EU-lidstaten hebben ondertekend? Maakt Google misbruik van haar monopolie door zich onwillig op te stellen in deze zaak en geen rekening te houden met bepaalde Europese rechtsregels?
Charlie McCreevy,
   – Als reactie op de vraag van de geachte afgevaardigde over de vermeende inbreuk op industriële-eigendomsrechten benadrukt de Commissie dat zij niet tussenbeide kan komen in een geschil tussen particuliere partijen dat in een lidstaat onder de rechter is. Als een partij van mening is dat haar industriële-eigendomsrechten zijn geschonden en zij een procedure aanhangig maakt bij een nationale rechter, is het aan die rechter om vast te stellen of er daadwerkelijk inbreuk is gemaakt.
Het is ook aan de nationale rechter om te beoordelen of de desbetreffende nationale wetgeving in overeenstemming is met de EU-wetgeving en internationale verdragen waar het land in kwestie partij bij is. De EU-wetgeving inzake de handhaving van intellectuele-eigendomsrechten is alleen van toepassing op handelsnamen voorzover deze als exclusieve-eigendomsrechten in de desbetreffende nationale wetgeving worden beschermd. Hoe dan ook is de Europese Gemeenschap geen partij bij het Verdrag van Parijs tot bescherming van de industriële eigendom.
Ik wil tevens bij de geachte afgevaardigde onder de aandacht brengen dat artikel 15, lid 1, van de richtlijn elektronische handel de toepassing van een algemene filterverplichting voor internet-hostingdiensten verbiedt. Volgens artikel 14, lid 3, van die richtlijn kan alleen een rechtbank of een administratieve autoriteit van een bepaalde dienstverlener eisen dat deze een specifieke inbreuk beëindigt of voorkomt.
Bovendien is de Commissie niet van mening dat de door de geachte afgevaardigde aangevoerde punten verband houden met de macht op de markt, casu quo het potentiële monopolie dat het bedrijf in kwestie zou hebben. 
Saïd El Khadraoui (PSE ). –
   Mijnheer de commissaris, dank u wel voor uw antwoord. Ik geloof toch dat er een belangrijke Europese dimensie is aan deze problematiek. U weet ook dat uit onderzoek blijkt dat de modale consument gebruik maakt van zoekrobots om terecht te komen op de juiste website, veel meer dan door het rechtstreeks intikken van het adres, omdat het makkelijker is, maar ook omdat de consument vertrouwen heeft in deze zoekmachine.
Nu blijkt dat dit vertrouwen niet altijd terecht is en het verontrust mij dat een privé-bedrijf zich blijkbaar niet aan de regels hoeft te houden. Ik denk dus dat de Commissie een initiatief moet nemen om ervoor te zorgen dat consumenten en bedrijven, ook kleine bedrijven, op een veilige manier van deze diensten gebruik kunnen maken. 
Charlie McCreevy,
   – Uiteraard hoop ik dat kleine bedrijven, en alle andere bedrijven, op een veilige manier van deze diensten gebruik kunnen maken. De vraag die mij gesteld werd, had echter betrekking op de rol van de Commissie in dezen. Zoals ik in mijn antwoord aangaf, is dit in feite een aangelegenheid voor een nationale rechter, en niet voor de Europese Commissie. Dat is de situatie op grond van de bestaande wetgeving. 

De Voorzitter.
Uit een persmededeling van de Commissie van 12 april 2006 over concurrentie in de betalingskaartenindustrie blijkt dat er op de interne markt grote kostenverschillen bestaan. In sommige lidstaten betalen klanten tot 100 procent méér bankkosten voor het gebruik van Visa of Mastercard. Daarnaast zijn de verschillen in de kosten voor ondernemingen in de hele EU voor Visa tot 500 procent en voor Mastercard tot 650 procent.
De klanten klagen over een gebrek aan transparantie en hoge transactiekosten. Kan de Commissie mij meedelen of zij van plan is hiernaar een onderzoek in te stellen? Is de Commissie van plan maatregelen te gaan treffen? Kan de Commissie mij een vergelijking doen toekomen van de situatie in Griekenland en die in de andere lidstaten van de EU?
Neelie Kroes,
   – Op 12 april 2006 publiceerden we een voorlopig verslag over de bevindingen van het onderzoek naar de concurrentiesituatie in de betaalkaartensector in de EU. Dat verslag bevestigt dat bedrijven en consumenten wat betaalkaarten betreft nog niet profiteren van volledige concurrentie op de interne markt. De grote prijsverschillen binnen de interne markt wijzen duidelijk in deze richting. Naar de mening van de Commissie geven deze prijsverschillen en de hoge kosten die momenteel in rekening worden gebracht, aan dat er in ieder geval in enkele lidstaten ruimte is voor een aanzienlijke prijsverlaging.
De Commissie houdt op dit moment een openbare raadpleging over het tussentijds verslag. We zullen aandachtig luisteren naar de standpunten van alle belanghebbende partijen, waaronder de bedrijfstak en de consumenten, voordat we conclusies trekken over hoe verder te gaan.
Als de voorlopige bevindingen over betaalkaarten door deze raadpleging worden gestaafd, zal de Commissie in individuele gevallen stappen overwegen op grond van de antitrustregels van het EG-Verdrag. De Commissie wil echter ook benadrukken dat het belangrijk is dat de marktdeelnemers ook zelf wat doen aan de in het onderzoek genoemde problemen. Dus het is nu ook de beurt aan hen.
De huidige markt is zeer ondoorzichtig. Het voorlopige resultaat van het onderzoek naar de sector verschaft alle belanghebbenden essentiële informatie over het functioneren van de markt, en de Commissie hoopt echt dat dit de spelers in de bedrijfstak zal helpen sommige problemen zelf op te lossen.
Hoe meer de betaalkaartensector op eigen initiatief doet, hoe groter de kans is dat die niet te maken krijgt met maatregelen krachtens de antitrustregels, en zoals iedereen weet is voorkomen beter dan genezen.
De geachte afgevaardigde gaat specifiek in op de situatie in Griekenland vergeleken met die in andere lidstaten. Uit het onderzoek is inderdaad naar voren gekomen dat de kosten die consumenten en bedrijven in Griekenland in rekening worden gebracht, hoger liggen dan het gemiddelde voor de EU van de Vijfentwintig. De Commissie heeft er vooralsnog bewust van afgezien om individuele landen, netwerken of banken als slechte voorbeelden in deze sector aan te merken. Liever geeft de Commissie de aanzet tot een algemenere, opbouwende discussie om oplossingen voor de problemen te vinden die vanuit de belanghebbenden en de bedrijfstak zelf komen. De Commissie zal het Parlement op de hoogte houden van de conclusies die zij trekt naar aanleiding van de openbare raadpleging, en van eventuele verdere maatregelen die zij passend acht in verband met die conclusies. 
Dimitrios Papadimoulis (GUE/NGL ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik dank u voor uw antwoord. Ik merk wel op dat u het veel algemener heeft verwoord in uw antwoord aan het Europees Parlement dan in de voorlopige conclusie van 12 april. Ik zou u willen vragen wanneer de Commissie concrete maatregelen denkt voor te stellen. Wanneer is de studie af? Kunt u ons voor Griekenland een paar cijfers geven of is dat geheim? 
Neelie Kroes,
   – Als antwoord op uw laatste vraag: nee, niet op dit moment. Ik heb toegelicht dat we op basis van het resultaat van de voorlopige bevindingen contact zullen opnemen met degenen die bij de raadplegingsprocedure betrokken zijn. Hopelijk hebben ze er al rekening mee gehouden dat er in een aantal gevallen iets mis is en zullen ze met bepaalde besluiten, voorstellen of wat dan ook komen, als we dit jaar nog de zaak hebben afgerond na de raadpleging. Vervolgens gaan we de situatie bekijken en ofwel met voorstellen komen, ofwel u ervan op de hoogte stellen dat een aantal van hen die zich misdragen hebben, positief reageren en hun handelwijze bijstellen. 
Manolis Mavrommatis (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, mevrouw de commissaris, kleine en middelgrote ondernemingen betalen tot 70 procent meer dan grote bedrijven voor het gebruik van kredietkaarten door hun klanten. Met als gevolg duurdere eindproducten voor de Europese consument en inflatievorming, die tot 2,5 procent kan bedragen. Aangezien ik vorige keer dezelfde vraag had gesteld als de collega vraag ik u nu:
Vindt de Commissie dat de sector van de financiële diensten moet worden geïntegreerd in de interne markt en de eurozone? 
Neelie Kroes,
   – De geachte afgevaardigde heeft gelijk als hij zegt dat er met name in de sector KMO iets is dat je “te veel betalen” zou kunnen noemen. Bedrijven, inclusief KMO’s, en consumenten betalen jaarlijks ettelijke miljarden euro’s te veel omdat er te weinig concurrentie tussen banken is, en dat is een van de problemen die we hebben en waartegen we moeten optreden. Laat daar geen misverstand over bestaan.
Markten zijn nog steeds versnipperd, en we hebben nog geen functionerende interne markt voor betalingen in Europa. Dat is het hoofddoel van ons optreden: er zal verandering komen, en eerlijk gezegd moet er ook verandering komen. Alle spelers, met name in de financiële sector, moeten daaraan werken. U kunt er zeker van zijn dat uw commissaris haar uiterste best zal doen. 
Richard Seeber (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik zou graag willen weten wat de Commissie vindt van het probleem dat de kosten die de detailhandel betaalt voor betalingen met kredietkaarten nog steeds afhankelijk zijn van de omzet. Dat heeft nadelige gevolgen voor met name het midden- en kleinbedrijf, en voor kleine bedrijven in de horeca. Is deze praktijk volgens u compatibel met het concurrentierecht? 
Neelie Kroes,
   – Iedere keer als u een betaalkaart gebruikt, betaalt u tot 2,5 procent aan kosten, wat gelijkstaat aan een verbruiksbelasting. Als er meer concurrentie in de betaalkaartensector komt – en daar zitten we hard achteraan – kan elk huishouden tot een paar honderd euro per jaar besparen. Concurrentie, concurrentie en concurrentie: dat zijn de drie toverwoorden! 
De Voorzitter.
Polen heeft zojuist, overeenkomstig het communautair recht, voorschriften vastgesteld om ervoor te zorgen dat merkloze geneesmiddelen kunnen worden gedistribueerd. De prijzen van vele geneesmiddelen in Polen zijn, in tegenstelling tot de heersende opinie, vaak duurder dan in de "oude" 15 lidstaten. Distributie van merkloze geneesmiddelen lijkt een goede manier om concurrentie te stimuleren op de markt van merkproducten. Dit zou moeten leiden tot besparingen voor de Poolse overheid en tevens voor de burgers. Onlangs werd ik opmerkzaam gemaakt op het feit dat deze mogelijkheden voor aanzienlijke besparingen niet volledig kunnen worden benut vanwege de leveringsbeperkingen die worden opgelegd door de farmaceutische producenten aan de farmaceutische groothandel in landen met de laagste geneesmiddelenprijzen. Dat lijkt mij een duidelijke schending van het communautaire recht. De Commissie gaf onlangs nog blijk van haar vastberadenheid met betrekking tot de consumentenbescherming en het afdwingen van de mededinging in vele sectoren, inclusief de automobielsector. Moeten we hier dus uit opmaken dat de Commissie anti-monopolistische voorschriften liever niet rigoureus toepast in de farmaceutische sector en de bescherming van de belangen van Poolse patiënten?
Neelie Kroes,
   – De prioriteiten van de Commissie om concurrentie in de farmaceutische sector te bewerkstelligen, behelzen twee hoofddoelstellingen: de ene is het bevorderen van de merkconcurrentie tussen producenten van gepatenteerde geneesmiddelen op recept en de parallelle importeurs van die middelen; de andere is het bevorderen van concurrentie bij de innovatie van gepatenteerde geneesmiddelen tussen de farmaceutische producenten, welke in het afgelopen decennium in het slop is geraakt in Europa, en het aanmoedigen van concurrentie tussen merken van vervangende generieke geneesmiddelen na het verlopen van het patent. Op termijn zou dit voor Europese patiënten moeten leiden tot een ruimere keuze aan gepatenteerde én generieke farmaceutische producten, tegen betaalbare prijzen. Er wordt terdege rekening gehouden met het feit dat de bedrijfstak zijn onderzoeks- en ontwikkelingskosten moet terugverdienen, aangezien de bedrijfstak zwaar op innovatie leunt voor zijn verdere concurrentiepositie. Binnen deze context kan de geachte afgevaardigde er zeker van zijn dat de Commissie niet terughoudend zal zijn bij het rigoureus toepassen van de anti-monopolistische voorschriften in de farmaceutische sector, omdat generieke concurrentie een terrein is waarop in het verleden te weinig de hand is gehouden aan de regels. Aan het belang van het generieke segment voor de voorziening van betaalbare geneesmiddelen in de uitgebreide Unie mag niet worden voorbijgegaan. Daarom zal de Commissie in de nabije toekomst grotere prioriteit gaan toekennen aan concurrentie in de generieke sector.
Op het vlak van de parallelle handel heeft de Commissie zich altijd actief opgesteld bij het tegengaan van beperkingen van de parallelle handel in farmaceutische producten. De Commissie is van mening dat parallelle import een legale vorm van handel tussen de lidstaten is, een alternatieve bron van aanvoer in de importerende landen.
De Commissie is zich bewust van de systemen van leveringsbeperking die door diverse farmaceutische bedrijven zijn ingesteld. Bij die systemen wijzen farmaceutische bedrijven eenzijdig een bepaalde hoeveelheid geneesmiddelen toe aan hun groothandelaren. In principe dekt die hoeveelheid de binnenlandse vraag naar de betreffende geneesmiddelen in een bepaalde lidstaat.
Volgens uitspraken van de Europese gerechten vallen dergelijke eenzijdige leveringsbeperkingen niet binnen het toepassingsgebied van artikel 81 van het EG-Verdrag als er onvoldoende aanwijzingen zijn dat ze voortvloeien uit afspraken met de groothandelaren. En een ander soort praktijk die bedoeld is om parallelle handel tegen te gaan, bijvoorbeeld “systemen met twee prijsstellingen” – zoals u weet, systemen waarbij verschillende prijzen worden gehanteerd voor dezelfde middelen, afhankelijk van de vraag of het middel bestemd is voor gebruik op de thuismarkt of voor export naar de andere lidstaten – is strijdig met artikel 81 bevonden, bijvoorbeeld in het Glaxo-Wellcome-arrest van mei 2001.
De Griekse nationale mededingingsautoriteit heeft gerechtelijke stappen ondernomen tegen beperkingen van de parallelle handel op basis van artikel 82, dat het misbruik maken van een machtspositie verbiedt. In Griekenland lopen ook een aantal civiele procedures over dezelfde materie. De Commissie volgt deze ontwikkelingen op de voet.
Uit artikel 152 volgt dat de organisatie en de verlening van gezondheidsdiensten en medische zorg onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten vallen. Het staat de bevoegde nationale autoriteiten vrij om zelf te beslissen over de prijsstelling en vergoeding van farmaceutische producten, mits de besluiten in kwestie op transparante wijze totstandkomen en geen handelsbelemmeringen opwerpen.
De Commissie begrijpt dat in Polen de prijs van farmaceutische producten die voor vergoeding in aanmerking komen, wordt vastgesteld door het ministerie van Volksgezondheid na presentaties door de industrie. Hierbij kunnen de Poolse autoriteiten zich laten leiden door prijzen in andere EU-lidstaten – met inbegrip van landen met lage prijzen – en doen ze dat ook.
Overigens heeft de Commissie onlangs in het kader van het farmaceutisch forum een project gelanceerd met als onderwerp de prijsstellings- en vergoedingspraktijken in de lidstaten. In dat project zal rekening worden gehouden met de belangen van patiënten, lidstaten, groothandelaren, fabrikanten en andere belanghebbenden. 
Bogusław Sonik (PPE-DE ). –
   Mevrouw de Voorzitter, ik zou eerst de commissaris willen bedanken voor haar gedetailleerde antwoord. Het is voor het eerst dat ik zo'n precies antwoord op mijn vraag heb gekregen. Ik zou graag nog de kans willen krijgen om uit te leggen waarom er in Polen geen optimaal gebruik gemaakt kan worden van de parallelhandel. Dat heeft te maken met het feit dat de geneesmiddelenproducenten de farmaceutische groothandelaren verbieden om goedkopere geneesmiddelen in te voeren en daarom…
Neelie Kroes,
   – De Commissie is zich er terdege van bewust dat zij van oudsher een proactieve aanpak heeft gevolgd en krachtens artikel 81 verschillende besluiten heeft genomen waarbij beperkende afspraken tussen farmaceutische bedrijven en groothandelaren om parallelle uitvoer te dwarsbomen, werden verboden.
Eerdere verbodsbesluiten van de Commissie – bijvoorbeeld Johnson [amp] Johnson in 1980 en Sandoz in 1987 – hadden betrekking op afgesproken exportverboden. Tegen het verbodsbesluit inzake Sandoz werd beroep ingesteld bij het Europese Hof van Justitie, maar het Hof hield het besluit overeind. Dus we zijn ons bewust van uw punt. 
Justas Vincas Paleckis (PSE ).
   – Ik heb een vraag voor het lid van de Commissie. De situatie in Litouwen is vergelijkbaar met die in Polen. In ons land zijn medicijnen vaak duurder dan in de oude lidstaten van de Europese Unie. Er is bijvoorbeeld de paradox dat aan de andere kant van de Baltische Zee, in Zweden, waar de levensstandaard aanzienlijk hoger ligt, geneesmiddelen goedkoper zijn. Ik wil daarom rechtstreeks vragen of deze situatie de schuld is van de nationale regeringen of dat zij het gevolg is van de activiteiten van de Europese Unie, met inbegrip van het werk van de Europese Commissie en imperfecties in de wetgeving. 
Neelie Kroes,
   – Zoals ik al zei, volgt uit artikel 152 dat de organisatie en de verlening van gezondheidsdiensten en medische zorg onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten vallen.
Het staat de bevoegde nationale autoriteiten vrij om zelf te beslissen over de prijsstelling en vergoeding van farmaceutische producten, mits de besluiten in kwestie op transparante wijze totstandkomen en geen handelsbelemmeringen opwerpen. De lidstaten spelen dan ook een centrale rol, evenals de nationale mededingingsautoriteiten. De besluiten die zij in die nationale context nemen, moeten echter wel transparant zijn. 
De Voorzitter.
Ondanks het feit dat de Commissie van oordeel is dat de fusie tussen Suez en Gaz de France in overeenstemming is met de EU-Fusieverordening, blijft deze concentratie een bron van grote onzekerheid in België.
Door de fusie dreigt de concurrentie op de Belgische energiemarkt immers ernstig te worden verstoord, aangezien de nieuwe fusiegroep de volledige energiemarkt van zowel productie, verkoop als opslag van gas en elektriciteit zal controleren.
Kan de Commissie verduidelijken welke gevolgen de voorgenomen fusie tussen Gaz de France en Suez zal hebben voor de concurrentie op de Belgische energiemarkt?
Welke maatregelen zal de Commissie nemen om de belangen van de consument in dezen te beschermen, in concreto: zal de Commissie de nieuwe fusiegroep verplichten om activiteiten in België (productie, distributie) af te stoten om de concurrentie te waarborgen?
Neelie Kroes,
   – Zoals we allemaal weten, moeten er nog een heleboel kwesties geregeld worden. Maar ik wil eerst een punt in de mondelinge vraag van de geachte afgevaardigde corrigeren. Anders dan in zijn vraag besloten ligt, heeft de Commissie zich nog geen oordeel gevormd over de vraag of de voorgestelde fusie tussen Suez en Gaz de France in overeenstemming is met de EU-Fusieverordening. De voorgestelde fusie is op 10 mei 2006 aangemeld en de Commissie zal voor 19 juni 2006 besluiten of een diepgaand tweede-faseonderzoek krachtens de EU-Fusieverordening nodig is. Deze afweging zal gebaseerd zijn op het brede marktonderzoek dat momenteel gaande is.
De geachte afgevaardigde kan er zeker van zijn dat de Commissie deze zaak zeer zorgvuldig bestudeert – zoals alle zaken overigens – om de gevolgen van deze operatie voor de Europese energiesector in kaart te brengen, met name in België en Frankrijk, waar deze partijen een zeer belangrijke marktpositie innemen.
De Commissie kan niet vooruitlopen op de resultaten van het onderzoek – u zult mij dat niet kwalijk nemen. Hoe omvangrijk en ernstig de eventuele concurrentieproblemen zijn, kan pas worden vastgesteld na het marktonderzoek; mocht dit onderzoek echter bevestigen dat er concurrentieproblemen zijn, dan worden de partijen in de gelegenheid gesteld om passende oplossingen aan te dragen, zoals gebruikelijk is.
De Commissie zou er tot slot op willen wijzen dat zij veel ervaring heeft met het beoordelen van die oplossingen op basis van eerdere gevallen, met name in deze sector. 
Ivo Belet (PPE-DE ). –
   Mevrouw de commissaris, heel kort. Ik begrijp dat u voorzichtig wilt zijn en u verwijst naar remedies, maar u beseft uiteraard dat u de belangrijkste garantie bent voor de Belgische consument en voor de Belgische bedrijven die afnemers van gas en elektriciteit zijn, dat de prijzen betaalbaar blijven.
Kunt u op zijn minst hier bevestigen dat u zult ingrijpen en kunt u iets meer zeggen over de aard van die remedies? Kunt u ook bevestigen dat u kunt garanderen dat de concurrentie zal worden gewaarborgd, dat er geen monopolie ontstaat en dat het fusiebedrijf eventueel verplicht zal worden om, afhankelijk van de resultaten van het onderzoek, een deel van zijn activiteiten in België af te stoten? 
Neelie Kroes,
   . Ik ga niet vooruitlopen op hetgeen mogelijkerwijze bij de onderzoeken boven water zal komen. In ieder geval zijn we ons zeer bewust van het feit dat we het hier hebben over een uiteindelijk fusie die een van de grootste Europese energieconcerns zal opleveren. Dit betekent dat we ons met die conclusie - die een kind kan trekken - zeer bewust zijn van het feit dat we het buitengewoon zorgvuldig zullen moeten doen en dat we naar eer en geweten moeten vaststellen of een en ander strookt met de Europese mededingingsregels. U kunt ervan overtuigd zijn dat de consument een buitengewoon belangrijke rol speelt in het mededingingsbeleid, want uiteindelijk is de consument in onze beleving met eerlijke concurrentie en een goede situatie van groeperingen op de markt zeer gediend. 
De Voorzitter.
Het antwoord op vraag P-1238/06 geeft nergens aan wat de concrete resultaten zijn van acties als het uitwisselen van gedachten, van best practices, het bezoeken van lidstaten en het organiseren van conferenties, ..., noch welke oplossingen ze beogen. Met name in het geval van het globale partnerschap vogelgriep en grieppandemie blijft het onduidelijk welke strategie er gevolgd wordt om tot een partnerschap te komen en welke stakeholders bij het project betrokken worden.
Kan de Commissie meedelen of zij haar actieve steun toezegt aan een al vergevorderd initiatief dat de oprichting van een Europese influenzataakgroep beoogt en kan zij aangeven welke rol ze zal opnemen in dit kenniscentrum dat de bestaande expertise bundelt en een gestructureerde samenwerking tussen alle betrokkenen mogelijk maakt?
Markos Kyprianou,
   Dit is de tweede keer dat ik vandaag op de geachte afgevaardigde, de heer Staes, reageer en ik ben bang dat ik hem vanmiddag ook voor de tweede keer moet teleurstellen.
Hoewel het om een interessant idee en voorstel gaat dat in het verleden zeker het onderzoeken waard zou zijn geweest, hebben wij op dit moment op verschillende niveaus binnen en buiten de Europese Unie een zeer geavanceerde samenwerking over vogelgriep tot stand gebracht. Dat geldt niet alleen met betrekking tot een mogelijke pandemie, maar ook met het oog op de gezondheid van dieren. Wij zijn dan ook van mening dat het oprichten van nog meer coördinerende instanties op dit moment geen toegevoegde waarde heeft. Ik kan de geachte afgevaardigde de verzekering geven dat de taken die de influenzataakgroep zou moeten uitvoeren, op dit moment in de Europese Unie al in een zeer vergevorderde stadium verkeren, als ze al niet helemaal afgerond zijn. Dat geldt ook voor de Wereldgezondheidsorganisatie (WHO), voor WHO Europa, de G8 en andere internationale organisaties. Het toevoegen van nog een coördinerende instantie zou het negatieve effect kunnen hebben dat de verantwoordelijkheden die nu duidelijk zijn afgebakend, daardoor weer diffuser worden.
Wij zijn een zeer groot voorstander van een nauwe samenwerking met onze verschillende partners en op dat gebied zitten wij al in een vergevorderd stadium. Wij organiseren gezamenlijke bijeenkomsten met de hoofden van de medische en veterinaire diensten en alle deskundigen op het gebied van de gezondheid van mensen en dieren. Wij financieren ook diverse onderzoeksprojecten. Zo hebben wij bijvoorbeeld een belangrijk initiatief in gang gezet voor het ontwikkelen van pandemische influenzavaccins.
Wat de beschikbaarheid van onderzoeksgegevens betreft, is het Europees Centrum voor ziektepreventie en –bestrijding (ECDC) al actief bezig om dergelijke gegevens toegankelijk te maken. Daarnaast zijn er ook al systemen voor een vroegtijdige signalering van uitbraken bij mensen en dieren operationeel. De oprichting van een Europees netwerk van mediafunctionarissen is ook een grote stap vooruit.
Op het gebied van de seizoensgebonden vaccinaties herinner ik de ministers van Volksgezondheid herhaaldelijk aan de doelstellingen van de WHO en aan de voordelen van het uitbreiden van de dekking van seizoensgebonden influenzavaccinaties om beter op een mogelijke pandemie voorbereid te zijn.
De Europese Unie zet zich in nauwe samenwerking met China en de Verenigde Staten actief in voor een globaal partnerschap. De samenwerking met die twee landen is een uitvloeisel van de twee initiatieven die na de conferentie in Peking in gang zijn gezet. Vorige week heeft er nog een vervolgbijeenkomst in Wenen plaatsgehad waarin gesproken is over de mogelijkheden om deze initiatieven verder uit te bouwen. Het klopt dat er een vertraging is opgetreden bij het beschikbaar stellen van de financiële middelen die in Peking zijn toegezegd. Desalniettemin is nu besloten om zo snel mogelijk actie te ondernemen. Het is zeer toepasselijk dat de volgende bijeenkomst over deze kwestie in Afrika zal plaatsvinden, een continent dat onlangs nog getroffen is door de vogelgriep.
Tot slot wil ik graag opmerken dat wij altijd openstaan voor suggesties. Wij hebben geen vooroordelen en zijn ook niet bang om onze standpunten en verantwoordelijkheid te delen en samenwerkingsverbanden aan te gaan. Wij staan altijd open voor ideeën en suggesties die de effectiviteit van zowel onze preventieve maatregelen als de samenwerking op communautair en internationaal niveau kunnen verbeteren. 
Bart Staes (Verts/ALE ). –
   Mijnheer de commissaris, dank voor uw antwoord dat inderdaad een beetje ontgoochelt, vooral omdat het in tegenspraak is met het verslag van de heer Adamou dat we hier vandaag besproken hebben, en waarin in artikel 23 juist gevraagd wordt om zo'n taskforce, zo'n influenzawerkgroep.
U zegt dat deze geen toegevoegde waarde zal hebben, maar alle wetenschappers die ik gesproken heb in de voorbereiding van het verslag-Adamou, zeggen juist dat er inderdaad heel veel expertise is, maar dat deze heel verspreid is en dat zo'n influenzawerkgroep wel degelijk een toegevoegde waarde zou hebben en zelfs beter zou werken dan de ECDC die nu een aantal taken waarneemt. Dus, kunt u nog eens toelichten waarom deze werkgroep geen toegevoegde waarde zou hebben? 
Markos Kyprianou,
   Het betreffende punt in het verslag dat wij eerder vandaag hebben besproken, is mij niet ontgaan, maar het blijft een feit dat wij van mening zijn dat wij op dit moment al over de organisatie en mechanismen beschikken om te kunnen profiteren van de kennis, expertise en ervaring met betrekking tot zowel de gezondheid van mensen als van dieren. Dat is de reden dat het creëren van nog een instantie in dit stadium geen voordelen zou opleveren, maar eerder tot problemen zou leiden.
Ik verzeker u dat wij uitsluitend een praktisch criterium hanteren en dat wij afwegen wat de beste manier is om praktische resultaten te bewerkstelligen. Wij hebben geen bezwaren tegen het idee op zich; wij zijn alleen van mening dat daar op dit moment geen praktische voordelen aan verbonden zijn. 
De Voorzitter.
Is de Commissie op de hoogte van de grote verschillen in dienstverlening in de autoverhuurbranche in Europa, waardoor sommige vakantiegangers het risico lopen dat zij onverwacht voor grote extra uitgaven komen te staan? De consumenten klagen onder andere over opgedrongen dure verzekeringen, rekeningen voor schade die zij niet hebben veroorzaakt, gebrek aan service, ontbrekende documentatie en verkeerde informatie over basisregels bij ongelukken en teruggave van de auto met een volle tank. Overweegt de Commissie op Europees niveau actie te ondernemen om de ontoereikende bescherming van de consument in de autoverhuurbranche aan te pakken?
Markos Kyprianou,
   De Commissie is op de hoogte van de problemen die consumenten ondervinden bij het huren van auto’s en wij beschikken over wetgeving die op dit vlak tot op bepaalde hoogte van nut kan zijn. Ik denk daarbij bijvoorbeeld aan de richtlijn betreffende oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten. Die zorgt voor de benodigde consumentenbescherming. De verantwoordelijkheid voor de tenuitvoerlegging van de betreffende bepalingen berust natuurlijk bij de lidstaten. Toch bieden deze bepalingen geen afdoende bescherming, met name met betrekking tot de problemen waarbij over het algemeen mensen onder druk worden gezet en gebruik wordt gemaakt van oneerlijke handelspraktijken.
De geachte afgevaardigde verwijst bijvoorbeeld naar klachten van consumenten die onder druk zijn gezet om een dure verzekering af te sluiten. Daarvoor beschikken wij inmiddels over nieuwe wetgeving. Zoals u weet, hebben wij vorig jaar een richtlijn betreffende oneerlijke handelspraktijken aangenomen en die bestrijkt ook verkopen waarbij pressie wordt uitgeoefend. Die richtlijn wordt begin volgend jaar van kracht en de bepalingen zien zowel toe op agressieve verkoopmethoden als op misleidende en agressieve praktijken. Een van de voordelen van deze richtlijn is dat er een lijst met criteria in is opgenomen om beter vast te kunnen stellen wanneer er bij handelspraktijken sprake is van intimidatie en dwang, inclusief fysiek geweld, of ontoelaatbare beïnvloeding en uiteraard ook misleiding.
Tegelijkertijd wil ik de geachte afgevaardigde meedelen dat wij op dit moment bezig zijn met het herzien van de acht consumentenrichtlijnen. Een aantal van deze richtlijnen zou relevant kunnen zijn voor het verhuren van auto’s. Een belangrijke richtlijn is de richtlijn waarin de op afstand gesloten overeenkomsten zijn geregeld. Helaas geldt deze richtlijn als gevolg van een uitspraak van het Hof van Justitie niet voor de autoverhuur. Daarom hebben wij deze richtlijnen ook in onze herziening opgenomen. Wij zullen op basis van raadplegingsprocedures nader bestuderen of het nuttig en noodzakelijk is om deze richtlijn zodanig te wijzigen dat ook de autoverhuur, dat wil zeggen overeenkomsten die op afstand zijn gesloten, onder de werkingssfeer vallen.
Wij zijn bezig met het verzamelen van bewijsmateriaal op dit gebied en voeren gesprekken hierover met de betrokken partijen. Op basis van het resultaat van dit debat en van de raadpleging zullen wij vervolgens besluiten of deze richtlijn gewijzigd moet worden. Als dat het geval is, wordt er weer een lacune gedicht in de wettelijke bescherming van consumenten wanneer zij op afstand een auto huren. 
Robert Evans (PSE ).
   Ik dank u voor dit uitgebreide antwoord, mijnheer de commissaris. Ik wil hier alleen nog aan toevoegen - en dat weet u waarschijnlijk al - dat als je met een creditcard een aankoop in een winkel doet of een hotelkamer betaalt, de betreffende informatie dan niet met terugwerkende kracht gebruikt kan worden om extra kosten rekening te brengen.
Dat lijkt in de autoverhuurbranche echter wel te gebeuren. Er zijn veel bedrijven die mensen achteraf kosten in rekening brengen voor schade die zij niet veroorzaakt hebben of voor schade die heel miniem is.
Europeanen die door Europa reizen, kunnen met deze branche te maken krijgen en ik ben dan ook verheugd dat u al actief bezig met het herzien van de consumentenrichtlijnen, waaronder de richtlijnen die betrekking hebben de overeenkomsten die op afstand zijn gesloten en oneerlijke agressieve praktijken. Ik hoop van ganser harte dat mijn collega’s en ik in samenwerking met u wijzigingen door kunnen voeren om de huidige situatie binnen de autoverhuur te verbeteren. 
Markos Kyprianou,
   Ik wil even kort reageren door te zeggen dat ik mij bij de geachte afgevaardigde aansluit. Wij zijn bezig met het herzien van het acquis en werken ook aan de richtlijn betreffende de op afstand gesloten overeenkomsten. Ik moet toegeven dat er op dat punt een probleem bestaat. Dat wil niet zeggen dat de beide andere richtlijnen in bepaald opzicht onvoldoende bescherming zouden bieden. In dat verband is het wel belangrijk dat het Parlement en de Commissie deze kwestie onder de aandacht blijven brengen van de lidstaten omdat zij verantwoordelijk zijn voor het ten uitvoer leggen van die communautaire wetgeving. 
Malcolm Harbour (PPE-DE ).
   Is de commissaris het met mij eens dat de autoverhuurbranche een van de sectoren is die veel voordeel zal hebben van de dienstenrichtlijn en dat de bepalingen van deze richtlijn ideaal geschikt zijn om op deze kwestie te worden toegepast? Wij hebben deze richtlijn immers aangenomen om sectoren te stimuleren om goede handelspraktijken en kwaliteitsnormen te ontwikkelen.
Wellicht dat hij de suggestie van mijn collega Robert Evans kan overnemen, - een suggestie die ik onderschrijf - om de autoverhuurbedrijven bij elkaar te roepen en een aantal van deze verslagen over een slechte dienstverlening aan consumenten aan hen voor te leggen. Vervolgens kunt u hen dan het voorstel aan de hand doen om een reeks goede Europese handelspraktijken, kwaliteitsnormen en keurmerken op te stellen die op korte termijn al tot voordeel van de consumenten kunnen strekken. 
Markos Kyprianou,
   Ik heb het gevoel dat de heer Harbour mij in een lastig parket probeert te brengen. Het is altijd een riskante zaak als ik nader op de dienstenrichtlijn in moet gaan.
Ik wil met alle plezier deze kwestie opnemen met mijn collega die verantwoordelijk is voor de dienstenrichtlijn, de heer McCreevy. Ik bekijk deze zaak meer vanuit het perspectief van de consumentenbescherming; daar heb ik ook al eerder naar verwezen. De autoverhuur is van onze richtlijnen uitgesloten omdat dit een kwestie is die onder het vervoershoofdstuk valt en die dus ook via de vervoerswetgeving geregeld moet worden. Ik zal uw suggestie echter volgaarne met mijn collega bespreken om te bekijken hoe wij ervoor kunnen zorgen dat zowel de consumenten als het bedrijfsleven baat kunnen hebben bij de betreffende Europese wetgeving. 
De Voorzitter.
   Aangezien de vragen 54 en 59 over een soortgelijk onderwerp gaan, worden zij tezamen behandeld:
Al meer dan een half jaar geldt er in Rusland een importverbod voor Poolse levensmiddelen. Praktisch vanaf de dag waarop het verbod is ingesteld vinden er onderhandelingen plaats over de opheffing ervan, die er tot dusverre alleen maar toe hebben geleid dat de eisen van Russische zijde zijn verhard. De Commissie van haar kant zegde hulp toe om het conflict op te lossen maar heeft tot dusverre alleen passief toegekeken. Tot dusverre worden de verliezen van Poolse exporteurs geschat op honderden miljoenen euro. Daarbij moet erop worden gewezen dat in deze schatting alleen rekening gehouden is met de waarde van de goederen die in een half jaar worden geëxporteerd naar Rusland, en niet met het grootste verlies, nl. dat van dit segment van de Russische markt. Het zal voor de Poolse bedrijven zeer moeilijk worden dit marktaandeel te heroveren.
Veel wijst erop dat de duurzame verwijdering van Poolse levensmiddelenproducenten van de Russische markt de feitelijke reden is voor de provocatie van de huidige situatie. Tijdens de laatste gespreksronde (26 april jl.) werd er van Russische zijde o.a. geëist dat Polen afzonderlijke grensovergangen aanwijst via welke Poolse landbouwproducten die bestemd zijn voor de Russische markt de grens mogen passeren. Deze eis, in geen verhouding tot de zogenaamd door de Poolse leveranciers begane overtredingen en met duidelijke overwegingen die voor de Poolse regering onaanvaardbaar zijn vormt, het zoveelste bewijs dat van Russische zijde doelbewust aan Polen belemmerende voorwaarden worden opgelegd. De Commissie is verplicht in deze situatie te interveniëren omdat dit verankerd ligt in de toetredingsverdragen. Kan de Commissie meedelen welke concrete maatregelen zij in verband met deze situatie denkt te treffen?
Welke stappen heeft de Commissie namens de Europese Unie gedaan om een einde te maken aan het absurde embargo op de export van Pools vlees naar Oekraïne en Rusland?
Markos Kyprianou,
   Het klopt dat beide vragen min of meer op hetzelfde onderwerp betrekking hebben, dus zal ik ze als één geheel beantwoorden.
Ik ben op de hoogte van de problemen met betrekking tot de Poolse exporten naar Rusland. Sinds kort proberen Oekraïne en de Commissie, waaronder mijn eigen diensten, een bijdrage te leveren aan een oplossing van de situatie. Ik heb bijeenkomsten met Russische functionarissen gehad en heb daarin benadrukt dat de Poolse autoriteiten vanuit een technisch veterinair oogpunt alles in het werk willen stellen om de Russische bezorgdheid weg te nemen.
Het is uiterst belangrijk dat er zo snel mogelijk een oplossing wordt gevonden; daar hebben wij de Russische autoriteiten ook nadrukkelijk op gewezen. Het is ook van bijzonder groot belang dat de Poolse autoriteiten de afgesproken maatregelen ten uitvoer leggen en dat zij de Russische autoriteiten ervan overtuigen dat die maatregelen ook daadwerkelijk ten uitvoer zijn gelegd en gehandhaafd worden. Wat dat betreft, zullen mijn diensten zeer binnenkort een bezoek aan Polen brengen om samen met de Poolse autoriteiten de benodigde bewijzen te verzamelen om bij de onderhandelingen en discussies met de Russen te kunnen gebruiken.
Mijn collega, de heer Mandelson, houdt zich met deze kwestie bezig vanuit een handelsperspectief, temeer omdat er vanuit technisch oogpunt nu aan de vereisten is voldaan en het een handelskwestie geworden is. Wij hebben deze zaak ook aan de orde gesteld in het kader van de onderhandelingen over de toetreding van Rusland tot de WTO. Het is belangrijk dat de Russische SPS-maatregelen in overeenstemming zijn met de Sanitaire en Fytosanitaire Overeenkomst (de SPS-Overeenkomst) van de WTO.
Wij zullen de kwestie in de gaten blijven houden. Wij staan in constant contact en overleg met de Poolse autoriteiten. Inmiddels is overeengekomen dat de Commissie ook officieel zal deelnemen aan de discussies tussen Rusland en Polen. Aangezien het exporten betrof die onder de verantwoordelijkheid van de lidstaten vielen, kon de Commissie de discussies aanvankelijk wel bevorderen maar daar niet officieel in participeren. Nu is dat echter wel door beide zijden overeengekomen. Gezien het feit dat verschillende punten die door Rusland aan de orde zijn gesteld, niet alleen betrekking hebben op exporten van andere lidstaten via Polen, maar ook op de Europese Gemeenschapswetgeving als geheel, verleent dit de Commissie eveneens een rechtsgeldige status om bij deze discussies betrokken te worden. Zoals gezegd, zullen onze deskundigen binnenkort naar Polen reizen om informatie en bewijsmateriaal te verzamelen als ondersteuning bij de bijeenkomsten met de Russische autoriteiten.
Wat de maatregelen van Oekraïne betreft, heeft de Commissie in april een gesprek gevoerd met het hoofd van de Oekraïnse veterinaire dienst en is hem verzocht om meer vaart achter de inspanningen te zetten om dit probleem op te lossen. Het alsof Oekraïne voornemens is om het importverbod op te heffen, maar tot nu toe is dat nog niet gebeurd. Vandaag is er een bijeenkomst gepland tussen vertegenwoordigers van de Europese Unie en Oekraïne in de Subcommissie handel, en dit onderwerp staat daar ook op de agenda.
Wij zullen deze kwestie nauwlettend in de gaten blijven houden en een actieve rol blijven spelen. Het is echter ook van groot belang dat Polen op actieve wijze aan zijn handelspartner laat zien dat een legitieme bezorgdheid niet alleen serieus wordt genomen, maar dat ook wordt getracht om deze weg te nemen. Daarbij kan Polen op onze steun rekenen. 
Zbigniew Krzysztof Kuźmiuk (UEN ). –
   Mevrouw de Voorzitter, ik zou de Commissie hartelijk willen bedanken voor de interesse die ze heeft getoond voor de Poolse export naar Rusland en Oekraïne. Ik zou hier echter aan willen toevoegen dat dit probleem nu al zeven maanden aansleept en dat er tot dusver nog geen oplossing is gevonden. Dit is een flinke strop voor de Poolse exporteurs. Als dit nog langer zo door blijft gaan, zullen de verliezen alleen maar groter worden. Sterker nog, een deel van de exporteurs zal zijn marktaandeel in Rusland en Oekraïne nooit meer terugkrijgen. We zouden de Commissie dan ook willen vragen om vastberaden actie te ondernemen. 
Markos Kyprianou,
   Sta mij toe om allereerst op te merken dat dit niet de eerste keer is dat er problemen zijn met exporten via Rusland, in ieder geval in mijn zittingstermijn. Daarom is het van zo’n cruciaal belang dat de lidstaten Rusland geen excuses verschaffen om importverboden uit te vaardigen. Als dergelijke verboden eenmaal van kracht zijn, is het erg moeilijk om te zorgen dat ze weer opgeheven worden. Daarom is het uiterst belangrijk dat zowel de communautaire wetgeving als de bilaterale overeenkomsten zeer strikt door elke lidstaat ten uitvoer worden gelegd zodat er van het begin af aan geen ruimte is om importverboden in te stellen.
Tegelijkertijd klopt het dat dit al enige tijd aan de gang is, maar dat is ook een gevolg van communicatieproblemen tussen Rusland en Polen en vanwege het feit dat het, zoals al eerder gezegd, om een bilaterale kwestie ging zodat wij aanvankelijk alleen maar een faciliterende rol konden spelen. Desalniettemin zijn wij tussenbeide gekomen, hebben wij de partijen nader tot elkaar gebracht en hebben wij door te bemiddelen uiteindelijk een overeenstemming tot stand kunnen brengen. Op dit moment volgen wij de ontwikkelingen in het kader van deze tripartite bijeenkomst, waarbij ook wij nu zijn betrokken, op de voet. Wij zullen trachten om deze kwestie zo snel mogelijk op te lossen. 
Paul Rübig (PPE-DE ).
   – Mijnheer de commissaris, verwacht u dat deze problemen de toetreding van Rusland tot de WTO zullen vertragen? 
Markos Kyprianou,
   Dat denk ik niet, aangezien Rusland bereid lijkt te zijn om de SPS-vereisten van de WTO te accepteren. Dat feit alleen is echter niet voldoende. Rusland moet die vereisten ook ten uitvoer leggen. De besprekingen zijn overigens door deze “schaduwen” boven de onderhandelingen weliswaar niet op slot gegooid, maar er is wel een erg onprettige sfeer door ontstaan. Daarom is het belangrijk dat Rusland die SPS-vereisten ten uitvoer legt. 
Marie Anne Isler Béguin (Verts/ALE ).
   – Commissaris, daar u gaat praten met onze Russische ambtsgenoten, wilde ik een aanvullende vraag stellen met dezelfde strekking, ditmaal inzake Georgië.
U weet dat Rusland een identiek embargo heeft opgelegd op Georgische wijn. Aangezien Georgië onder het initiatief “nieuw nabuurschap” valt en er een actieplan is opgesteld voor dit land, vraag ik of u bekend bent met dit vraagstuk en zo niet, of u zich erover kunt buigen om te weten te komen welk antwoord Rusland wil gaan geven aan Georgië. 
Markos Kyprianou,
   Daar weet ik niets van. Dit valt ook niet onder mijn verantwoordelijkheid, maar ik verwijs deze kwestie graag door naar mijn collega die hier wel verantwoordelijk voor is om te zien wat zijn mening over de betreffende situatie is. 
De Voorzitter.
Sinds het einde van de dictatuur van Ould Taya op 4 augustus 2005 is Mauritanië, een lidstaat van de Paritaire Commissie EP/ACS, de weg naar de democratisering ingeslagen.
De Militaire Raad heeft enerzijds beloofd binnen twee jaar de hervormingen door te voeren die noodzakelijk zijn voor de overgang naar de democratie en vrije verkiezingen te organiseren, en anderzijds ervoor te zorgen dat geen enkel lid van de huidige regering kandidaat is bij de verkiezingen.
Nu de hervormingen op gang zijn gekomen en het tijdschema voor de verkiezingen is vastgesteld, doet Mauritanië een beroep op de internationale gemeenschap en de Europese Unie om ondersteuning van het democratiseringsproces.
Is de Commissie van plan het land technische en politieke steun te verlenen bij de voorbereiding en de organisatie van vrije en eerlijke verkiezingen?
Kan Mauritanië, als scharnierland tussen zwart Afrika en de Maghreb, in de gegeven specifieke geopolitieke context een verzoek indienen om lid te worden van de paritaire commissie Euromed?
Neelie Kroes,
   Op het moment dat de onderhandelingen uit hoofde van artikel 96 werden geopend, waren de inspanningen van de regering van Mauritanië op het gebied van de democratische beginselen voornamelijk gericht op het herstellen van een adequaat functionerende democratie en een hernieuwde invoering van de rechtsstaat. 
Marie Anne Isler Béguin (Verts/ALE ).
   – Commissaris, ik kan u zeggen dat ik allerminst tevreden ben met dit antwoord. Ik betreur het dat de heer Michel niet aanwezig is, want hij is kent de situatie in Mauritanië heel goed. Ik ben van mening dat de Commissie meer inlichtingen had kunnen verstrekken gezien de staatsgreep van augustus jongstleden, aangezien ze heeft voorgesteld een delegatie van de Europese Unie naar Mauritanië te zenden om toe te zien op de verkiezingen die daar momenteel plaatsvinden. Ik wil u eraan herinneren dat eind juni een referendum zal worden gehouden in dit land. Kunt u ons derhalve zeggen of deze delegatie een korte- of langetermijnmissie zal hebben ten aanzien van de verkiezingen? 
Neelie Kroes,
   De geachte afgevaardigde is ongetwijfeld bekend met het feit dat de interim-regering in Mauritanië het navolgende electorale tijdschema heeft opgesteld: referendum op 25 juni, gemeenteraads- en parlementsverkiezingen op 19 november, verkiezing van de senaat op 21 januari 2007 en presidentsverkiezingen op 11 maart 2007 (eerste ronde) en 25 maart 2007 (tweede ronde).
Dit schema van 19 maanden is korter dan de periode van 24 maanden die oorspronkelijk door de Militaire Raad voor rechtvaardigheid en democratie was gepland. De doelstelling is dat het land uiterlijk eind mei 2007 weer op de constitutionele en democratische beginselen is gegrondvest. Bij het begin van de onderhandelingen uit hoofde van artikel 96 van de Overeenkomst van Cotonou heeft Mauritanië toezeggingen gedaan om verbeteringen door te voeren met betrekking tot het eerbiedigen van de democratische beginselen, de grondrechten en fundamentele vrijheden, de rechtsstaat en een behoorlijk bestuur.
De Europese Unie heeft zich bereid verklaard om steun te verlenen bij de tenuitvoerlegging van die toezeggingen. De Unie heeft ook besloten om het overgangsproces in Mauritanië al gedurende de overlegperiode te steunen middels institutionele ondersteuningsprojecten. De Commissie heeft daartoe in het bijzonder een technisch ondersteuningsproject voor een bedrag van 6 miljoen euro ten behoeve van de verkiezingsprocessen opgesteld en in april 2006 goedgekeurd. De financiële bijdrage van de Europese Gemeenschap bedraagt ongeveer 75 procent van de totale donorbijdragen en zal ten uitvoer worden gelegd via het Ontwikkelingsprogramma van de VN.
De specifieke doelstelling van het project is het verbeteren van de capaciteit en de middelen van de nationale onafhankelijke verkiezingscommissie, het ministerie van Justitie en de maatschappelijke organisaties. Het project dient er mede voor te zorgen dat de verkiezingen vrij, eerlijk, transparant en efficiënt verlopen en dat de verkiezingsuitslagen nationaal en internationaal erkend worden en legitiem zijn.
Wat de waarneming bij de verkiezingen betreft, is de Commissie voornemens om begin juni 2006 - dat wil zeggen rond de datum van vandaag - een team van verkiezingsdeskundigen te sturen om hulp te bieden bij het constitutionele referendum. In juli volgt er dan een onderzoeksmissie om de wenselijkheid, het nut en de haalbaarheid te evalueren van zowel toekomstige waarnemingsmissies als de eventueel noodzakelijke electorale waarnemingsmissies ten behoeve van de algemene en gemeenteraadsverkiezingen in november 2006 en de presidentsverkiezingen in maart 2007.
Zoals u weet is Mauritanië geen lid van de ECOWAS (de Economische Gemeenschap van West-Afrikaanse Staten) - waar het in 2000 is uitgestapt - of van de UEMOA (de West Afrikaanse Economische en Monetaire Unie), maar is het wel lid van de UMA (de Unie van Arabische Magreb-landen). Het land neemt als waarnemer deel aan de Euro-mediterrane dialoog van Barcelona en heeft eind mei 2005 formeel de aanvraag voor het lidmaatschap hiervoor ingediend. Een definitieve reactie op de die aanvraag kan pas gegeven worden als het land weer op constitutionele en democratische beginselen is gegrondvest. 
De Voorzitter.
Hoe beoordeelt de Commissie de situatie van de christenen in Nigeria en wat doet zij om in het kader van de ontwikkelingssamenwerking de regels van de rechtsstaat en de godsdienstvrijheid in dit belangrijke Afrikaanse land te versterken?
Neelie Kroes,
   De Commissie hecht in haar dialoog met derde landen een groot belang aan het recht op vrijheid van godsdienst, overtuiging en meningsuiting.
De vrijheid van denken, geweten, godsdienst en overtuiging is een van de fundamentele mensenrechten en is als zodanig ook verankerd in een aantal internationale instrumenten zoals de Universele Verklaring van de rechten van de mens, het Internationaal Verdrag inzake burgerrechten en politieke rechten en het Europees Verdrag voor de rechten van de mens. Daarnaast blijkt duidelijk uit het Handvest van de grondrechten van de Unie dat iedereen recht heeft op vrijheid van denken, geweten en godsdienst en dat de culturele, godsdienstige en taalkundige diversiteit gerespecteerd dient te worden.
Het partnerschap van Cotonou dat door de ACS-landen, de Gemeenschap en haar lidstaten is ondertekend, is gebaseerd op een eerbiediging van de mensenrechten, de democratische beginselen en de rechtsstaat. In artikel 8 van de Overeenkomst wordt verwezen naar de onderwerpen die centraal moeten staan bij de periodieke politieke dialogen en in dat artikel worden etnische, godsdienstige en rassendiscriminatie met naam en toenaam genoemd.
Nigeria kent geen nationale godsdienst. In 1999 is in de grondwet de vrijheid van denken, geweten en godsdienst vastgelegd en de federale regering eerbiedigt die vrijheid in het algemeen.
Krachtens de grondwet is het nationale en lokale autoriteiten ook verboden om een officiële godsdienst aan te wijzen. De gouverneurs in de verschillende staten hebben echter een grote autonomie en er wordt beweerd dat de islam in een aantal noordelijke staten tot officiële godsdienst van die staat is verheven.
Sinds Nigeria in 1999 weer naar de democratie is teruggekeerd, is de situatie op het gebied van de mensenrechten weliswaar verbeterd, maar zijn ook de spanningen en de gewelddadige conflicten toegenomen. Deze vormen op dit moment de grootste bedreiging voor het nieuwe democratische Nigeria.
De Commissie heeft getracht om in deze complexe en onstabiele situatie de meest voorkomende oorzaken van die conflicten in kaart te brengen om een bijdrage te leveren aan het oplossen en voorkomen ervan. Conflicten en geweld zijn historisch gezien terug te voeren op de betrekkingen tussen moslims en christenen, met name in de staten in het midden van het land, waar beide religies ongeveer even groot in omvang zijn. Over het algemeen is het echter niet mogelijk om of de moslims of de christenen structureel als agressor of als slachtoffer te betitelen aangezien zowel moslims als christenen in het verleden beide rollen hebben gehad. Het is wel duidelijk dat er altijd extreem arme mensen bij de conflicten betrokken zijn. Daarnaast blijkt dat conflicten waarvan beweerd wordt dat er godsdienstige motieven aan ten grondslag liggen, vaak andere oorzaken hebben zoals conflicten tussen traditionele machthebbers, de strijd om grond en hulpbronnen tussen gemeenschappen, een verborgen politieke machtsstrijd of spanningen tussen nationale en decentrale overheidsinstanties.
Voor een inzicht in de oorzaken die vaak de bron van conflicten in Nigeria zijn, kan niet voorbij worden gegaan aan de spanningen tussen autochtonen en allochtonen. In een recent verslag van Human Rights Watch getiteld wordt de beschuldigende vinger naar het beleid van de federale regering uitgestoken omdat er discriminatie ten opzichte van allochtone mensen plaatsvindt, een groep die gedefinieerd wordt als mensen die, ongeacht hoe lang zij al in een bepaald gebied leven, hun afkomst niet kunnen herleiden tot de etnische en genealogische wortels van de oorspronkelijke bewoners van datzelfde gebied. In een land met meer dan 250 etnische groepen hebben deze discriminerende praktijken op nationaal en decentraal regeringsniveau ertoe geleid dat miljoenen Nigerianen de status van tweederangsburgers opgeplakt hebben gekregen. Daarnaast heeft dit beleid de armoede verergerd en omstandigheden gecreëerd die het geweld tussen gemeenschappen bevorderen.
De priester George Ehusani, secretaris-generaal van het Katholieke Secretariaat van Nigeria, zei in een interview met Human Rights Watch het volgende: “armoede heeft in Nigeria het morele karakter van oorlog aangenomen en dat komt in veel etnisch geweld in dit land tot uiting.” De Commissie en de lidstaten van de EU onderhouden een periodieke dialoog met Nigeria om de eerbiediging van de mensenrechten, de fundamentele vrijheden en de rechtsstaat te bevorderen in de betrekkingen tussen gemeenschappen, godsdienstige en etnische groeperingen en tussen de lokale en nationale autoriteiten.
Sinds de eerste Niger-delta-crisis in november 2004 hebben de hoofden van de EU-missie regelmatig uiteenlopende gebieden bezocht, inclusief de Niger-delta en enkele staten in het noorden en midden van Nigeria. Een van de centrale aandachtspunten in het kader van de ontwikkelingssamenwerking van de EU met Nigeria is het ondersteunen en bevorderen van behoorlijk bestuur op nationaal en decentraal niveau. Daarnaast financiert de Gemeenschap projecten in de Niger-delta en wordt er binnenkort een project goedgekeurd om non-gouvernementele organisaties te ondersteunen. Bovendien worden uit hoofde van de begrotingslijnen van de EU al jaren projecten gefinancierd ter bevordering van de democratie en de mensenrechten. 
Bernd Posselt (PPE-DE ).
   – Ik dank u voor dit heldere en uitvoerige antwoord. Ik vind mevrouw Kroes veel leuker dan de heer Michel, al ligt dat niet aan de heer Michel, maar aan mevrouw Kroes. Toch zou ik willen vragen waarom de heer Michel vandaag niet is gekomen.
Mijn tweede vraag luidt: hoe reageert de Commissie concreet op het door u al genoemde feit dat in bepaalde Nigeriaanse deelstaten de sharia wordt ingevoerd, en op concrete gewelddaden, zoals het vermoorden van christenen en het neerbranden van kerken in de centrale deelstaten? 
Neelie Kroes,
   U kunt ervan verzekerd zijn dat deze kwestie mijn collega na aan het hart ligt. De heer Michel stelt bijzonder veel prijs op de debatten in het Parlement, maar de exacte reden voor zijn afwezigheid is mij niet bekend. Ik ben er echter zeker van dat als hij maar enigszins de kans had gehad, hij dan ook hier aanwezig geweest zou zijn. Ik vermoed dat hij op reis is, wellicht naar de regio’s waar uw belangstelling naar uitgaat.
Ik wil graag onderstrepen dat de Commissie alles in het werk stelt om elk soort extremisme te bestrijden. Dat gebeurt in het kader van ons overkoepelende beleid om de wortels van de onvrede aan te pakken en vrede, stabiliteit en veiligheid te bevorderen door ontwikkelingssamenwerking en steun. Daarnaast heeft de Commissie talloze initiatieven in gang gezet om niet alleen de vreedzame coëxistentie tussen mensen te bevorderen, maar ook het begrip tussen verschillende godsdiensten en culturen te vergroten. Een ander belangrijk aandachtspunt is de politieke dialoog met de centrale regering en het ondersteunen van de institutionele ontwikkeling. 
De Voorzitter.
Kan de Commissie een volledig overzicht geven van de financiële steun die de EU verstrekt voor de bestrijding van aids in Afrika en daarbij aangeven welke vorm de steun aanneemt en welke landen deze financiële steun ontvangen?
Neelie Kroes,
   De inspanningen van de Europese Gemeenschap om HIV/aids in Afrika te bestrijden, worden gefinancierd door het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) en uit de begroting van de Europese Gemeenschap. Binnen het kader van de nationale en regionale programmering financiert het EOF projecten om aids te bestrijden en om de gezondheidszorg te verbeteren. Sinds 2002 zijn er in dertien landen en de ACS-regio vijftien nationale projecten en drie regionale projecten in gang gezet om aids te bestijden en/of de gezondheidszorg te verbeteren. Daarmee is een bedrag aan toezeggingen gemoeid van in totaal 244,6 miljoen euro.
Het EOF ondersteunt tevens de tenuitvoerlegging van nationale plannen om de armoede terug te dringen en dus ook, direct dan wel indirect, de bestrijding van aids te bevorderen door het geven van algemene begrotingssteun. Sinds 2002 heeft de Commissie aan 24 Afrikaanse landen algemene begrotingssteun gegeven in de vorm van vastleggingskredieten ter hoogte van ongeveer 2,4 miljard euro. Daarvan is inmiddels al 1,5 miljard euro besteed.
De begroting van de Europese Unie kent een thematische begrotingslijn ter ondersteuning van de bestrijding van aan armoede gerelateerde ziekten. Daarbij gaat het niet alleen om aids, maar ook om malaria en tuberculose in ontwikkelingslanden. Deze begrotingslijn is gebaseerd op Verordening nr. 1568/2003. Sinds 2002 heeft de Commissie uit hoofde van deze begrotingslijn meer dan 86,2 miljoen euro aan NGO’s toegekend als bijdrage aan 25 projecten die in zestien Afrikaanse landen ten uitvoer worden gelegd met het oog op de bestrijding van HIV/aids.
Bovendien is er in totaal 9,42 miljoen euro toegekend aan twee onderzoeksprojecten; één project in Centraal-Afrika en een ander project in zuidelijk Afrika. Daarnaast is 5 miljoen euro toegekend aan grootschalige voorlichtingsprogramma’s en internationale partnerschappen, zoals het Internationale Partnerschap voor microbiciden en het Internationale Initiatief voor aids-vaccins.
Ook uit hoofde van een andere begrotingslijn wordt een bijdrage geleverd aan het bestrijden van aids. Deze begrotingslijn is gericht op het verbeteren van de reproductieve en seksuele gezondheid en rechten in ontwikkelingslanden en is gebaseerd op Verordening nr. 1567/2003. Voor de periode 2003-2006 is voor deze begrotingslijn 73,95 miljoen euro beschikbaar. Sinds 2003 heeft de Commissie uit hoofde van deze begrotingslijn 17,5 miljoen euro aan steun beschikbaar kunnen stellen aan tien projecten voor de bestrijding van aids in acht Afrikaanse landen. Op basis van Verordening nr. 1726/2000 is uit de begroting van de Commissie ook financiële steun gegeven aan projecten ter bestrijding van aids en voor het verbeteren van de gezondheidszorg in Zuid-Afrika.
Sinds 2002 worden er in Zuid-Afrika drie projecten uitgevoerd voor een totaal bedrag van 55 miljoen euro. De communautaire bijdragen voor het Wereldfonds ter bestrijding van HIV/aids, tuberculose en malaria komen uit het EOF en de begroting van de EG. Sinds de oprichting van dat Wereldfonds in 2001 heeft de Europese Commissie hieraan 522 miljoen euro bijgedragen en dat bedrag is nog verder verhoogd door de bijdragen van de lidstaten van de EU.
Wij zijn overigens de grootste donor van dat Wereldfonds: 57 procent van de financiële middelen gaat naar de bestrijding van HIV/aids, waarvan 55 procent in Afrikaanse landen terechtkomt. Daarnaast geeft de Europese Gemeenschap steeds meer geld aan programma’s, gericht op onderzoek naar aids, tuberculose en malaria. Voor de periode 2002-2006 is de financiële ondersteuning voor deze drie ziekten verviervoudigd tot 400 miljoen euro, waarvan het merendeel aan aids wordt besteed. De helft van deze fondsen wordt beheerd door het DG Onderzoek van de Europese Gemeenschap. De andere helft, aangevuld met nog eens 400 miljoen euro van de lidstaten van de EU en de private sector, wordt besteed via het partnerschap tussen de Europese en ontwikkelingslanden voor klinische tests.
De Commissie heeft geen nadere informatie over de hulp van lidstaten aan Afrikaanse landen voor de bestrijding van HIV/aids om de simpele reden dat zij de betreffende gegevens niet heeft ontvangen. 
Eoin Ryan (UEN ).
   Ik dank de commissaris voor haar uitgebreide antwoord op mijn vraag. Zou de commissaris mij ook nog kunnen vertellen of er besprekingen of onderhandelingen met grote farmaceutische bedrijven worden gevoerd over het leveren van antiretrovirale geneesmiddelen aan de mensen in Afrika? Zo ja, in welk stadium verkeren die dan? Is er al enige vooruitgang geboekt bij het streven om deze geneesmiddelen op grotere schaal aan de mensen ter beschikking te stellen? 
Neelie Kroes,
   Ik constateer op basis van de kranten dat er inderdaad besprekingen gaande zijn. Sta mij toe, mevrouw de Voorzitter, om mijn collega te vragen om u een schriftelijk antwoord te geven dat terzake doende is en waarin ook precies aangegeven wordt in welk stadium die besprekingen verkeren. 
De Voorzitter.
   De vragen die wegens tijdgebrek niet zijn beantwoord, zullen schriftelijk worden beantwoord (zie bijlage).
Het vragenuur is gesloten.

De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0172/2006) van Giuseppe Gargani, namens de Commissie juridische zaken, over de gevolgen van het arrest van het Hof van Justitie van 13 september 2005 (C-176/03, Commissie/Raad) [2006/2007(INI)]. 
Klaus-Heiner Lehne (PPE-DE ),
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, om te beginnen moet ik meedelen dat de heer Gargani zich laat verontschuldigen; hij is ziek en kan derhalve vandaag niet hier aanwezig zijn. Leden van mijn eigen fractie hebben mij verzocht hem vandaag als rapporteur te vervangen en een toelichting te geven op de inhoud van dit verslag.
Allereerst zou ik willen opmerken dat dit besluit van het Hof van Justitie geen verrassing was - althans voor mij niet. Wellicht dachten velen dat de zaken anders zouden lopen, maar mijns inziens was deze uitkomst in feite logisch, daar wij al langer in het verleden hebben gezien dat de Europese Commissie voor verschillende - soms zelfs zeer uiteenlopende - benaderingen heeft gekozen als het gaat om wetsvoorstellen ten aanzien van strafrecht.
Vanuit mijn eigen praktijkervaring op het gebied van handelsrecht wil ik er slechts op wijzen dat vele vroegere richtlijnen die op basis van rechtsgrondslagen in het kader van de eerste pijler werden voorgesteld - bijvoorbeeld de richtlijnen inzake het witwassen van geld en marktmisbruik of de bepalingen ten aanzien van insider trading - op zijn minst elementen van het strafrecht bevatten.
Het is in feite geheel terecht dat het Hof van Justitie in het verleden al zeer vaak, zelfs als de feiten in de zaak anders waren, is uitgegaan van het beginsel dat bij de vraag welke rechtsgrondslag beslissend is, altijd het doel van het voorstel in zijn geheel van doorslaggevend belang is. Het was derhalve niet meer dan logisch dat het Hof van Justitie nu in deze zaak op basis van een specifiek geval uit het milieurecht besluit dat het ook hier niet mogelijk is om besluiten die feitelijk bij elkaar horen zodanig op te splitsen dat bepaalde aspecten worden opgepakt ter referentie aan een ander onderdeel van de Verdragen dan het eigenlijke doel dat er oorspronkelijk mee werd beoogd, voor zover dit onder de eerste pijler valt. Het resultaat is voor mij derhalve geen verrassing.
Maar wat zijn hier nu de gevolgen van? In de eerste plaats verandert het absoluut niets aan het feit dat strafrecht primair een zaak van de lidstaten op nationaal niveau blijft en dat Europa slechts in uitzonderingsgevallen bevoegdheden heeft.
In het licht daarvan ben ik eveneens van mening dat het verstandig is dat de Europese wetgever - die dit instrument weliswaar mag toepassen, maar het niet als dwangmiddel hoeft te gebruiken - zich in beginsel niet bemoeit met wetgeving ten aanzien van kwesties op het gebied van strafrecht. In iedere concrete situatie moeten wij van geval tot geval beslissen of er al dan niet strafrechtelijke bepalingen noodzakelijk zijn om deze doelstelling te bereiken, of dat het beter aan de lidstaten kan worden overgelaten besluiten ten aanzien van deze kwesties te nemen en deze te reguleren. Terughoudendheid is derhalve geboden voor de wetgever, of dit nu het Parlement is of de Raad, en dit mijns inziens met name - dat is ook de reden waarom in de Verdragen de bevoegdheden op het gebied van strafrecht in beginsel bij de lidstaten zijn gebleven - omdat de nationale strafrechtsystemen in Europa bijzonder veel van elkaar verschillen, niet alleen wat betreft de bepaling van wat strafbaar is, maar ook wat betreft de bestraffing daarvan. Er zijn lidstaten waar de opgelegde straf volledig wordt uitgevoerd; er zijn lidstaten waar normaliter slechts 50 procent wordt uitgevoerd; in weer andere lidstaten wordt tweederde van de straf ten uitvoer gelegd; en er zijn ook lidstaten waar de rechter aanvullende sancties met een straffend karakter oplegt, die als zodanig weer niet in andere lidstaten bestaan. Om die reden ben ik van mening dat, wanneer Europa begint voor alle mogelijke kwesties uniforme strafmaatregelen te bepalen waar dit niet nodig is, het gevolg daarvan is dat er zonder enige systematiek wordt ingegrepen in het strafrechtsysteem van de lidstaten. Het is twijfelachtig of dit zinvol is en met name daarom moeten wij een zekere mate van terughoudendheid betrachten.
Mijns inziens komt dit tot uitdrukking in het verslag dat de heer Gargani heeft opgesteld en dat de commissie heeft aangenomen, en is dit de wezenlijke inhoud ervan.
Uiteraard zijn wij er nu voorstander van dat de Commissie een voor een de voorstellen tracht te analyseren die herzien moeten worden, omdat ze vanwege de verdeling in twee verschillende besluiten niet meer voldoen aan het arrest van het Hof van Justitie, en vervolgens concrete voorstellen presenteert voor de wijze waarop aanpassingen kunnen worden doorgevoerd.
Wat betreft de amendementen die in reactie op de ontwerpresolutie van de Commissie juridische zaken zijn ingediend, kan ik namens mijn fractie opmerken dat een aantal hiervan - met name de amendementen van de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement en de Fractie Alliantie van Liberalen en Democraten voor Europa - aanvaardbaar zijn, andere niet. Hopelijk hoef ik hier niet tot in detail op in te gaan, want dat heb ik zo met de rapporteur afgesproken, maar in algemene zin kan ik u zeggen dat er geen fundamentele meningsverschillen bestonden binnen de Commissie juridische zaken ten aanzien van de beoordeling van deze kwesties. De problemen liggen eerder in de nuances, wellicht in de vraag hoe ver men in een afzonderlijk geval kan gaan, maar verder heerste er met betrekking tot deze kwestie grote overeenstemming binnen de commissie. Hartelijk dank voor uw aandacht. 
Franco Frattini,
   . Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ook ik wil de rapporteur, de heer Gargani, de heer Lehne, die hem vanavond heeft vervangen, en de heer Cavada graag bedanken voor het werk dat de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en de Commissie juridische zaken gezamenlijk hebben verricht voor dit belangrijke dossier.
Een van de sterke punten van dit besluit, waarbij de toegevoegde waarde van de Gemeenschap wordt erkend, vind ik de fundamentele rol die het Europees Parlement zal kunnen spelen bij belangrijke vraagstukken zoals de vaststelling van strafrechtelijke sancties in het kader van de medebeslissingsprocedure. Zoals u weet heeft de Commissie hier vorig jaar november een mededeling over aangenomen. Naar ons idee omvat dit besluit meer dan alleen het vraagstuk van milieubescherming.
Volgens mij is de kwestie waar het om gaat een veel bredere, en ik ben het in grote lijnen eens met de inhoud van het verslag-Gargani. Ik moet zeggen dat de visie van de Commissie op sommige gebieden en ten aanzien van bepaalde aspecten enigszins ambitieuzer is. Zo wordt in het verslag bijvoorbeeld uitdrukkelijk vermeld dat de wetgever het gebruik van strafrechtelijke sancties tot die gevallen moet beperken waarin de bescherming van burgerrechten en -vrijheden of de bescherming van financiële belangen in het geding komt. Dit zijn ontegenzeglijk cruciale belangen die beschermd moeten worden.
Desondanks zijn wij van mening dat we nog een stapje verder kunnen gaan, alhoewel het arrest van het Hof grenzen stelt aan het gebruik van strafrechtelijke sancties op Europees niveau - grenzen die naar mijn idee noodzakelijk zijn. Zoals de heer Lehne zojuist al aangaf, zullen wij ons bijvoorbeeld moeten buigen over een Europese strafrechtelijke sanctie wanneer het absoluut noodzakelijk is te waarborgen dat het Gemeenschapsrecht toegepast wordt. Hierbij dienen we rekening te houden met het beginsel van noodzaak van een strafrechtelijke sanctie en het evenredigheidsbeginsel.
Tegelijkertijd denk ik dat een absolute beperking tot deze gebieden gevaarlijk is en de uitspraak van het Hof van Justitie zou ontkrachten. We hebben een voorstel ingediend voor een richtlijn waarin strafrechtelijke sancties ter bestrijding van namaak zijn vastgelegd. U weet allen hoe gevaarlijk namaakpraktijken zijn voor de industrie in de Europese landen en voor de gezondheid van de consumenten, en daarnaast werken deze praktijken kinderarbeid in de hand, aangezien kinderen ingezet worden om namaakgoederen te fabriceren. Hoe kan iemand, met dit in het achterhoofd, nog beweren dat er op dit gebied geen sancties op Europees niveau nodig zijn? Dit is slechts één voorbeeld en juist daarom sta ik achter het idee dat mevrouw Roure en de heer Cavada in hun amendementen hebben aangedragen om te komen tot een ietwat ambitieuzere uitbreiding van de structuur dan die welke de rapporteur voorstelt.
Tot slot wil ik mijn oprechte dank overbrengen voor het feit dat ik in het verslag opnieuw een bevestiging tegenkwam van het beginsel van de zogenaamde ‘overbruggingsclausule’, die de mogelijkheid biedt om van het unanimiteitsbeginsel onder de derde pijler over te gaan op een procedure van medebeslissingsbevoegdheid en gekwalificeerde meerderheid, oftewel een communautaire procedure onder de eerste pijler. Dit beginsel van de ‘overbruggingsclausule’ heeft betrekking op de justitiële en politiële samenwerking en de samenwerking op het gebied van veiligheid. De Commissie heeft reeds aangegeven dat zij hoopt dat die clausule er komt, en ik vind het een goed teken dat er in het verslag van de heer Gargani nogmaals op gewezen wordt. 
Maria da Assunção Esteves,
   – Europa is uiterst ambitieus, maar als het om strafrecht gaat bevinden we ons nog steeds in de prehistorie. Er is niet meer dan een vage consensus en er worden slechts heel voorzichtig vorderingen geboekt. Dat toont aan hoezeer de lidstaten zich tegen de toekomst verzetten. Het laat bovendien zien dat er sprake is van een onhoudbare contradictie. We vormen een politieke gemeenschap en we zeggen dat die op gedeelde waarden is gebaseerd, maar we laten het aan de lidstaten over om het recht dat die waarden tot uitdrukking moet brengen naar eigen goeddunken te definiëren. Met het Grondwettelijk Verdrag hebben we aan deze ironische toestand een einde willen maken, en het Hof heeft de best mogelijke interpretatie in deze kwestie gegeven.
Zolang de Europese politieke instellingen volhouden dat het Europees strafrecht enkel gebaseerd is op het beginsel van wederzijdse erkenning, zal er in Europa nooit een project op het gebied van het strafrecht van de grond komen. Europa zal zo nooit werkelijk een ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid tot stand kunnen brengen. Europa heeft op juridisch vlak immers alleen algemene ambities, en richt zich niet op bijzondere onderdelen van het recht. Er is dus geen gemeenschappelijke ruimte, omdat er op strafrechtelijk gebied geen gedeeld project is geformuleerd. Het blijft bij een mozaïek, met overal grenzen. Er vindt beetje bij beetje harmonisering plaats, maar slechts in zeer beperkte mate, en daarbij wordt geen politiek of strafrechtelijk programma gevolgd. Alleen de ondergrens van de maximumstraffen is geharmoniseerd. Daaruit blijkt ons gebrek aan durf. We beperken ons tot een schijnharmonisering van de sancties – de delicten zelf, alternatieve sancties en de verschillende wijzen van de tenuitvoerlegging van straffen vallen buiten het bereik van elke harmonisering.
Een Europa dat de waardigheid van allen proclameert en daarbij verwijst naar beginselen die deze waardigheid moeten garanderen, een Europa dat de rechtstaat, het evenredigheidsbeginsel en het gelijkheidsbeginsel heet voor te staan, moet over een programma voor het strafrecht beschikken. Wat we kunnen laten zien is echter niet meer dan een strafrecht dat op een absurde manier is losgekoppeld van de waarden die het behoort te garanderen, een strafrecht dat is ondergebracht in een op pijlers gebaseerde bevoegdhedenstructuur, een strafrecht dat achter de gesloten deuren van de Raad vorm krijgt, zonder democratische inbreng van de zijde van de parlementen.
Wat we zien is wederzijdse erkenning van de verschillende strafrechtssystemen zonder enige harmonisering, en dat leidt tot onbillijkheid. Dat is niet wat we willen, en toch is het wat Europa ons biedt. En dat terwijl het strafrecht toch bij uitstek het gebied is waar waarden tot uitdrukking komen. We wachten dus op een ruimere werkingssfeer van het Verdrag. Het wachten is echter vooral op een sterke politieke wil die zich maar niet wil manifesteren. 
Maria Berger,
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, hoewel de rapporteur afwezig is, wil ik hem toch danken voor zijn verslag. Daarbij moet ik echter opmerken dat de commissie het bijzonder op prijs zou hebben gesteld als er tussen de fracties onderling sprake was geweest van enige vorm van onderhandelen, zodat wij onze meningsverschillen nu niet hier tijdens de plenaire vergadering hadden hoeven op te lossen. Ik zou eveneens liever hebben gezien dat er meer rekening was gehouden met het advies van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, die deze kwestie samen met ons heeft behandeld.
Als gevolg hiervan waren wij genoodzaakt een betrekkelijk groot aantal amendementen voor de plenaire vergadering in te dienen. Ik hoop dat wij tijdens de stemming een brede meerderheid bereiken. Deze kwestie is van groot belang voor de verdere ontwikkeling van het Gemeenschaprecht en dat betekent mijns inziens dat hier een brede meerderheid vereist is.
Waar liggen nu de meningsverschillen? De rapporteur heeft in zijn oorspronkelijke verslag reeds een betrekkelijk beperkende benadering voorgesteld voor de wijze waarop wij dit arrest van het Hof van Justitie moeten behandelen. Wij ondersteunen echter de interpretatie van de Europese Commissie, die meent dat het arrest van het Hof van Justitie ons toestaat strafrechtelijke sancties op alle gebieden van het Gemeenschapsrecht op te leggen, zij het dat daarbij geen grenzen gelden, maar de voorwaarden die het Hof van Justitie heeft gesteld, en met het uiteindelijke doel het Gemeenschapsrecht te handhaven.
Binnen de Commissie juridische zaken houden wij ons steeds opnieuw bezig met de toepassing van het Europees recht en wij moeten constateren dat er op dit gebied sprake is van aanzienlijke gebreken. Wij zouden een mogelijkheid die het Hof van Justitie ons biedt, niet zonder meer en definitief van de hand moeten wijzen.
Wij begrijpen dat er in het bijzonder zorgen bestaan omtrent de coherentie van het strafrecht in de lidstaten, zorgen die voornamelijk werden geuit door de ministers van Justitie en de ministers van Binnenlandse Zaken; zij willen niet dat ministers met taken van de eerste pijler hun nationale strafrechtsystemen vernielen, om het zo maar uit te drukken. Wij zijn aan deze zorgen tegemoetgekomen middels amendementen, met name de amendementen die in de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken zijn goedgekeurd.
Zoals de heer Lehne reeds heeft opgemerkt, zijn wij het er grotendeels over eens dat alle besluiten die herzien moeten worden, afzonderlijk beoordeeld moeten worden. Het Europees Parlement heeft nog een ander besluit, waarvan de termijn nog niet verlopen was, nogmaals aan het Hof van Justitie voorgelegd. Als vanwege een nieuwe rechtsgrondslag de medebeslissingsprocedure vereist is, dan zal het Europees Parlement er niet omheen kunnen al zijn wetgevende bevoegdheden te benutten. Wij kunnen geen voorafgaande interinstitutionele overeenkomst aanvaarden waarin wij afzien van ons recht om deel te nemen aan de vorming van deze nieuwe besluiten. Dat betekent echter niet dat wij niet zullen streven naar een goede samenwerking met de Commissie en de Raad indien herzieningsmaatregelen noodzakelijk blijken te zijn. 
Daniel Strož,
   Mijnheer de commissaris, waarde collega’s, de gevolgen van het arrest van het Hof van Justitie van 13 september 2005 inzake de bevoegdheden van de Gemeenschap op het gebied van het strafrecht zijn zo verstrekkend dat gesteld kan worden dat het arrest een ware mijlpaal is in de ontwikkeling van het Gemeenschapsrecht.
Er kan zelfs worden verondersteld dat dit precedent onder bepaalde omstandigheden een negatieve invloed kan hebben op de soevereiniteit van lidstaten. Daarom is strikte naleving van het subsidiariteitsbeginsel overeenkomstig artikel 5 van het EG-verdrag en het Protocol betreffende de beginselen van subsidiariteit en evenredigheid een als het gaat om de toepassing van het arrest bij de ontwikkeling van nieuwe Gemeenschapsregelgeving op basis van de eerste pijler van de EU. Met dit principe hangt direct samen dat strafoplegging door de Europese wetgever overeenkomstig de eerste pijler van uitzonderlijke aard dient te zijn en beperkt moet blijven tot die gevallen waarin het absoluut noodzakelijk is de rechten en vrijheden van de burger en de kernbelangen van de Europese Unie te beschermen. Ook is het noodzakelijk dat de werking en de algehele gevolgen van op basis van de eerste pijler ingevoerde strafrechtelijke normen zeer intensief en consequent worden gemonitord en beoordeeld.
Een van de aandachtsgebieden waarvoor de Commissie strafrechtelijke sancties voorstelt, betreft de bescherming van intellectuele-eigendomsrechten. Dit onderwerp behoort op basis van artikel 2 van het EG-Verdrag inderdaad zonder enige twijfel tot de belangrijkste activiteiten van de Gemeenschap. Ik ben van mening, en ik wijs daar nogmaals op, dat dit een zodanig belangrijk terrein is, een terrein ook waarop de ontwikkelingen zodanig snel gaan, dat er een specifieke conceptuele en systematische benadering voor nodig is. Ik beschouw het als absoluut noodzakelijk dat er een integraal concept voor de bescherming van intellectuele-eigendomsrechten wordt uitgewerkt, met daarin onder meer de nodige strafrechtelijke maatregelen. 
John Whittaker,
   – Mijnheer de Voorzitter, deze kwestie laat zien wat het zwakste punt in de EU-structuur is. De landen komen allemaal overeen hetzelfde corpus van EU-wetgeving te laten gelden en verbinden zich daarmee tot naleving van die wetten. Van begin af aan moet echter duidelijk zijn geweest dat sommige landen meer werk zouden maken van de naleving van de EU-wetgeving dan andere. Nu wordt er een begin gemaakt met pogingen om het strafrecht te harmoniseren; de oproep van de heer Gargani om die harmonisering aan controles en beperkingen te onderwerpen doet daar niets aan af. Het Europese Hof van Justitie zal het vast heel leuk vinden om te beoordelen of de nationale strafsancties voldoen aan de door het Hof gegeven criteria met betrekking tot evenredigheid en afschrikking.
De heer Gargani erkent dat het niet gemakkelijk zal zijn uniforme naleving af te dwingen. En dat klopt: geloven we nu echt dat de rechtscolleges in de 25 lidstaten, waaronder de nieuwe Oost-Europese lidstaten, én die van de landen die nog zullen toetreden, allemaal hetzelfde zullen doen? Ik vrees dat de politici wel bereid zullen zijn de rechtshandhaving geleidelijk aan te harmoniseren, maar ik geloof niet dat de burgers in de verschillende landen dat zullen accepteren. 
Jean-Claude Martinez (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, op 13 september 2005 heeft het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen de communautaire wetgever in de gelegenheid gesteld strafrechtelijke maatregelen te nemen om te verzekeren dat de uitspraken van het Hof ten uitvoer worden gelegd. Iedereen – iedereen in Wenen, althans – heeft toen begrepen dat het Hof het subsidiariteitsbeginsel binnenstebuiten had gekeerd om tot de conclusie te komen dat het geen zin had om het aan de lidstaten over te laten naleving van de Gemeenschapswetgeving af te dwingen, aangezien de Commissie in Brussel dat zelf in haar eentje wel kon doen.
Uiteraard heeft de Commissie zich die kans niet ontzegd. Ofschoon de door het Hof gecreëerde bevoegdheid strikt genomen uitsluitend betrekking had op het milieu, wordt ze in een mededeling van de Commissie van november 2005 ruimer geïnterpreteerd en ook op andere onderwerpen van toepassing verklaard, waaronder de vier vrijheden, het gemeenschappelijk landbouwbeleid en de visserij. De rapporteur, de heer Cavada, past deze bevoegdheid zelfs toe op discriminerend gedrag, waaronder alle menselijke activiteiten kunnen vallen, en zelfs op de bescherming van de financiële belangen van de Unie.
En dan wordt duidelijk welke gevaren er schuil gaan achter de zoveelste uiting van machtsvertoon van de rechters in Luxemburg. Op 6 april 2006, nauwelijks twee maanden geleden dus, heeft het Gerecht van eerste aanleg de heer Frattini – de Commissie – bevolen een met wettelijke rente vermeerderde schadevergoeding uit te betalen aan een beambte vanwege een ernstige en overduidelijke schending van het onpartijdigheidsbeginsel. Wie had dat beginsel geschonden? OLAF, het bureau voor fraudebestrijding, een orgaan dat voor een deel onder controle van de Commissie staat.
Als je deze Commissie de bevoegdheid om sancties op te leggen toekent, en bedenkt dat de Rekenkamer in zijn speciaal verslag nr. 1 van 2005 opmerkt dat de grondrechten van mensen tegen wie een onderzoek is ingesteld in de context van deze bevoegdheid niet zijn gegarandeerd, dan betekent dit dat we het risico lopen dat er in de Berlaymont een vrijheidsvijandige ruimte wordt gecreëerd, een soort normatief micro-Guantánamo. De rapporteur voor de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, de heer Cavada, is zich hier overigens van bewust en hij dringt er daarom op aan met betrekking tot deze uitspraak prudentie te betrachten - en de jurisprudentie te volgen, had hij eraan kunnen toevoegen; eerbied voor het recht is immers wat hier geboden is, en dat recht is in het Verdrag vastgelegd: het overhevelen van bevoegdheden van de derde naar de eerste pijler is niet toegestaan.
Sinds het arrest Costa vs ENEL van 1962 is het Hof echter voortdurend bezig geweest met het uitvoeren van een federalistisch getinte staatsgreep en het heeft daarbij alle prudentie opzij gezet. De grote Britse jurist Dicey heeft het als volgt onder woorden gebracht: rechters moeten leeuwen zijn, maar dan wel leeuwen onder de troon – ze mogen nooit op enigerlei wijze aan de soevereiniteit tornen. Of iemand al dan niet gevangen moet worden gezet is iets waarover het strafrecht oordeelt. En dat is niet zomaar iets. 
Timothy Kirkhope (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook al ben ik jurist, het is niet mijn bedoeling om de heer Frattini vanavond ergens van te beschuldigen. Dat zal hij zeker op prijs stellen. Ik wil hier alleen maar zeggen dat dit zo’n belangrijke uitspraak is dat de gevolgen ervan op dit moment volgens mij nog niet goed zijn te overzien.
Het principe dat de Gemeenschap in de context van de nationale strafrechtspleging bevoegdheden heeft zou wel eens te ruim geïnterpreteerd kunnen worden, vrees ik. Dat is moeilijk te rijmen met de oproep die kanselier Schüssel bij aanvang van het Oostenrijks voorzitterschap tot het Europees Hof van Justitie heeft gericht om de lidstaten bevoegdheden terug te geven.
Ik ben wel tevreden met de voorzichtige benadering en de beperkte interpretatie die bij deze uitspraak is aangehouden. Ze is uitsluitend van toepassing op een gering aantal geïsoleerde gevallen – de gevallen die in het verslag van de heer Gargani en het antwoord van de commissaris worden genoemd. Ik meen dat we heel voorzichtig dienen te zijn en moeten verhinderen dat er een juridisch precedent wordt geschapen. Ik geloof namelijk dat de bevoegdheid op het gebied van strafrecht in de eerste plaats bij de lidstaten ligt, en niet bij de Gemeenschap. Ik vind ook dat dit zo moet blijven.
Welke algemene argumenten je ook aanvoert, ik ben het niet met de commissaris eens. De oproep om op basis van deze uitspraak de -clausule van artikel 42 van het Verdrag in werking te stellen is op geen enkele wijze te rechtvaardigen. Als we dat zouden doen, zouden we een heel gevaarlijk en volstrekt ongewenst precedent scheppen.
Al met al geloof ik dat dit een ongewone uitspraak is. We moeten haar in de context van individuele gevallen interpreteren; ze is maar beperkt toepasbaar. Elke poging van de Commissie of het Hof om deze uitspraak ruimere toepassing te geven is onaanvaardbaar - het zou vraagtekens zetten bij de rol van het Hof van Justitie op dit gebied. 
Martine Roure (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de Commissie graag bedanken voor haar mededeling over de gevolgen van de uitspraak van het Hof over strafrechtelijke sancties. Ik ben het eens met de conclusies van de Commissie.
Ook ik geloof dat de interpretatie van dit arrest niet uitsluitend tot het milieu beperkt hoort te blijven. Zo versterken we het democratisch toezicht door het Parlement en dat garandeert een betere bescherming van de burgers.
Het arrest van het Hof maakt het mogelijk om precies vast te stellen wat de bevoegdheden zijn met betrekking tot strafrechtelijke bepalingen binnen de context van de eerste en de derde pijler. In deze uitspraak wordt bepaald dat er naar het doel en de inhoud van het besluit zelf moet worden gekeken om vast te stellen of er strafrechtelijke sancties dienen te worden vastgelegd. Daaruit mogen we afleiden dat dit arrest ook op het gebied van de grondrechten gevolgen heeft. Bij het opstellen van strafrechtelijke sancties moet bijzondere aandacht worden besteed aan de grondrechten en de bescherming van de belangen van de Unie.
Ik geloof echter niet dat we ons tot die twee terreinen hoeven te beperken. Amendement 16, dat ik samen met mevrouw Berger heb ingediend, wijst in die richting. Daarom vraag ik u dit amendement te steunen.
Dit arrest is ook een signaal. Het roept ons op om – zoals u zegt – op basis van artikel 42 alle aspecten van de politiële en justitiële samenwerking in strafzaken te communautariseren. Ik vat het zo samen: we kunnen op deze manier meer rechtszekerheid garanderen en vooral meer consistentie scheppen op het gebied van het strafrecht. 
Ole Krarup (GUE/NGL ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik vind het arrest van september eerlijk gezegd een zeer boeiende uitdaging. Ik heb jarenlang recht gedoceerd aan verschillende universiteiten, en het voorliggende verslag van de parlementaire commissie met de heer Gargani als rapporteur zou geen erg hoog cijfer krijgen van de juridische faculteit van de universiteit van Kopenhagen. Allereerst gaat men voorbij aan de tegenstrijdigheid die gelegen is in het feit dat pas in paragraaf 47 van het arrest wordt vastgesteld dat de strafwetgeving en de regels inzake de behandeling van strafzaken, dat wil zeggen het strafprocesrecht, niet onder de bevoegdheid van de Gemeenschap vallen. Daarna maakt het vonnis niettemin een tijgersprong en zegt het dat deze overweging de communautaire wetgever echter niet kan belemmeren om onder speciale omstandigheden maatregelen te nemen die verband houden met het strafrecht van de lidstaten, wanneer men dat nodig acht.
Naar mijn bescheiden overtuiging is dit een absurditeit, die betekent dat als men niet reeds een rechtsgrond heeft, men zelf een rechtsgrond op politieke basis schept. Dat zal met grote zekerheid stuiten op ernstige tegenstand in de meest ontwikkelde democratieën binnen de Europese Unie. Ik ben in dit verband zo vrij om in alle onbescheidenheid naar de Scandinavische democratieën te verwijzen. Die willen zich niet aansluiten bij een systeem dat op die manier kan manipuleren met de rechtsgrond – nog afgezien van het feit dat het natuurlijk heel redelijk is dat het strafrecht en het strafprocesrecht onder de bevoegdheid van de lidstaten vallen. Want dat is iets – zoals in het begin al is gezegd – wat in hoge mate een juridische traditie weerspiegelt die niet kan worden geharmoniseerd en niet moet worden gedicteerd. Daarom is er geen rechtsgrond en daarom beveel ik aan dat men voor het amendement stemt dat door de IND/DEM-Fractie is ingediend.
Johannes Blokland (IND/DEM ). –
   Voorzitter, ik ben enigszins verrast door de uitleg die de Europese Commissie geeft aan de uitspraak van het Hof. In 2002 heb ik het verslag-Oomen-Ruijten gesteund en ook de aanvechting van het kaderbesluit, maar toen is ons bij herhaling door de Europese Commissie voorgehouden dat de richtlijn en de aanvechting van het besluit niet mochten worden gezien als een eerste stap naar harmonisatie van het strafrecht op andere terreinen. Uitsluitend vanwege die garantie kon ik destijds instemmen met de aanvechting van het kaderbesluit.
Nu blijkt dat de Europese Commissie een geheel eigen interpretatie geeft aan de uitspraak en deze veel breder wil trekken en ook harmonisatie wil op andere terreinen. Dat druist in tegen hetgeen ons toen voorgehouden is. Als ik dat in 2002 had geweten, zou ik toen tegen het verslag-Oomen-Ruijten hebben gestemd.
Het verslag-Gargani bevat wel enkele positieve punten, zoals paragraaf 8 en 13, maar zolang ook paragraaf 4 en 5 onderdeel ervan uitmaken, kan ik niet anders dan tegen de ontwerpresolutie stemmen, samen met mijn fractie. 
Andrzej Jan Szejna (PSE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, de opzet van een uniform rechtsstelsel op basis van gedeelde waarden en volgens het principe dat het Gemeenschapsrecht voorrang heeft en er een nauwere samenwerking moet komen tussen de lidstaten en de Europese instellingen, is essentieel voor het goed functioneren van een enkele interne Europese markt.
We moeten alle activiteiten voor een goed functioneren van het Gemeenschapsrecht op basis van de eerste pijler steunen. Alleen de eerste pijler maakt de vaststelling van Europese regels volgens democratische principes mogelijk en garandeert een goede rechterlijke controle.
Het arrest van het Hof van Justitie van 13 september is doorslaggevend voor de toekomstige ontwikkeling van het Gemeenschapsrecht. Het Hof bevestigt dat de rechtsgrondslag van een document alleen duidelijk kan worden gedefinieerd door te verwijzen naar de doelstellingen en de inhoud van dat document zelf. Als gevolg hiervan werd het kaderbesluit over milieubescherming nietig verklaard, omdat daarin de derde pijler in plaats van de eerste pijler abusievelijk als rechtsgrondslag werd vermeld. Door dit arrest moet ontwerpwetgeving waarvan de rechtsgrondslag niet correct is gegeven worden ingetrokken of gewijzigd. Bovendien moeten we een nieuwe wetgevende procedure overwegen om een nieuwe rechtsgrondslag te vinden voor wetgevingsteksten die onder de derde pijler zijn aangenomen en nu, conform het arrest, een verkeerde rechtsgrondslag blijken te hebben.
De conclusies van het Hof van Justitie moeten echter niet automatisch worden toegepast op alle domeinen die behoren tot de eerste pijler. Ze moeten worden toegepast op die domeinen die vallen onder de basisbeginselen, -doelstellingen en -bevoegdheden van de Gemeenschap en specifieke gevallen moeten apart worden onderzocht in nauwe samenwerking tussen de Commissie, de Raad en het Europees Parlement. De lidstaten zijn in principe verantwoordelijk voor de correcte toepassing van communautaire wetgeving. Daarom moet de grondslag voor het opnemen van strafrechtelijke bepalingen onder de eerste pijler duidelijk en a priori worden vastgelegd. 
Patrick Louis (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, er wordt hier vanavond iemand node gemist, iemand die hier vanmiddag wel degelijk is geweest. Hoe kunnen we toestaan dat dit fundamentele debat over de gevolgen van het arrest van het Hof van Justitie van 13 september 2005 plaatsvindt zonder dat de belangrijkste partij – de Raad – daarbij aanwezig is? Heeft de Raad de agenda zodanig vastgesteld dat hij niet openlijk toe hoeft geven wat de – verstrekkende – gevolgen zijn van de nederlaag die deze zelfde Raad op 13 september in Luxemburg heeft geleden? Laat mij dan vanavond als spreekbuis voor de Raad optreden.
Ja, de Raad heeft die dag een nederlaag geleden tegen – wederom – groot gerechtelijk machtsvertoon. Ja, de Europese Grondwet, waarin was bepaald dat de bevoegdheden uit de verschillende pijlers met elkaar zouden moeten worden samengevoegd, is verworpen, en toch is die samenvoeging sinds kort een feit. Er zijn in Europa dus geen beleidsterreinen meer waarover intergouvernementeel beslist wordt. En ja, de lidstaten kunnen nu zelf vaststellen dat hun een willekeurige interpretatie van de door hen ondertekende Verdragen wordt opgelegd. Dat is wat Pierre Mazot, de voorzitter van de Franse Constitutionele Raad, het 'wilsgebrek' van Frankrijk noemt.
De wildgroei bij de communautarisering van het strafrecht gaat onverdroten voort. De Commissie heeft immers besloten negen kaderbesluiten buiten werking te stellen. Dat zal haar in staat stellen niet alleen met betrekking tot het milieu strafrechtelijke bepalingen op te stellen, maar ook met betrekking tot illegale immigratie, vervuiling van het zeemilieu en zelfs intellectuele eigendom. Ik vraag u, dames en heren – en dan vooral de Franse afgevaardigden onder ons – waarom hebben we eigenlijk nog een minister van Justitie en een minister van Binnenlandse Zaken?
Ik heb namens mijn fractie amendement nr. 1 ingediend – een heel verstandig amendement en één dat elke onafhankelijke afgevaardigde gemakkelijk zal overtuigen. Het gaat hier om een alternatief: we roepen de lidstaten op om hun zeggenschap over de verdragen die ze ondertekenen te herwinnen. Hoeveel onafhankelijke afgevaardigden zijn er echter in dit Parlement, dames en heren? Blijf de burgers maar gewoon passeren met uw federalisering van het recht en uw plan B – dan zult u zien dat 2007 een herhaling wordt van 2005. 
Genowefa Grabowska (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de Raad heeft in het kaderbesluit over milieubescherming via het strafrecht gepoogd weerwerk te bieden tegen de zorgwekkende stijging van de milieucriminaliteit en dat is een loffelijk streven. De manier waarop de Raad te werk gegaan is, kunnen we echter niet toejuichen, omdat deze werkwijze heeft geleid tot een geschil en bovendien een tweeledig geschil.
Het eerste deel van het geschil is institutioneel van aard, omdat de Verdragen geen eenvoudig en eenduidig antwoord geven op de vraag wie wat doet in de EU. Dat betekent dat er geen duidelijke verdeling is tussen de bevoegdheden van de verschillende instellingen, en die onduidelijkheid is er met name in de verdeling tussen de Raad, de lidstaten en het Parlement. Het tweede deel van het geschil betreft de rechtsgrondslag die de Raad aanhaalt voor dit controversiële besluit. De Raad heeft ten onrechte gekozen voor de derde pijler als rechtsgrondslag, terwijl het onderwerp niet behoort tot de derde pijler, maar tot de bevoegdheden van de EU inzake milieubescherming. Daarom is de Raad niet bevoegd om dit besluit te nemen. De Raad heeft inbreuk gemaakt op de bevoegdheden die op basis van het Gemeenschapsverdrag aan de Gemeenschap worden verleend en het Verdrag betreffende de Europese Unie geschonden, dat deze bevoegdheden prioriteit geeft. Bovendien heeft de Raad door de verkeerde rechtsgrondslag te kiezen het Europees Parlement elke zeggenschap ontnomen over zaken betreffende milieubescherming, die zonder enige twijfel communautair van aard zijn en vallen binnen de bevoegdheden van het Parlement.
Ik weet zeker dat als de Europese Unie een grondwet zou hebben, met een duidelijke beschrijving van de bevoegdheden en taakverdeling in de Europese Unie, dit geschil niet zou zijn ontstaan. Dan zouden we beschikken over duidelijke richtsnoeren en had het Europees Hof van Justitie niet hoeven in te grijpen. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0192/2006) van Martine Roure, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een kaderbesluit van de Raad over de bescherming van persoonsgegevens die worden verwerkt in het kader van de politiële en justitiële samenwerking in strafzaken (COM(2005)0475 - C6-0436/2005 - 2005/0202(CNS)). 
Martine Roure (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de Europese Unie staat er in de hele wereld om bekend dat ze haar burgers een hoog beschermingsniveau biedt met betrekking tot de grondrechten. Vooral de persoonsgegevens zijn heel goed beschermd. Dat beginsel is verankerd in artikel 8 van het Handvest van de grondrechten.
Binnen de Gemeenschap gelden er in de context van de interne markt twee richtlijnen op het gebied van de verwerking van gegevens. Als een burger bijvoorbeeld een aankoop doet via internet, dan mag de onderneming waar de aankoop wordt gedaan de betrokken burger niet zomaar nieuwe aanbiedingen doen; ze moet daar eerst toestemming voor vragen. Europeanen weten dus waar hun gegevens voor gebruikt worden en – belangrijker nog – ze kunnen erop aandringen dat gegevens worden gerectificeerd.
Er is in Europa op het gebied van gegevensbescherming nu echter sprake van een ernstige tekort. Er is geen coördinatie tussen de 25 lidstaten als het gaat om de bescherming van persoonsgegevens die worden verwerkt in het kader van politiële of justitiële activiteiten. We zijn nu bezig met de implementatie van de Europese ruimte voor vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid, en om dat te kunnen doen is de zojuist genoemde coördinatie onontbeerlijk. De politiekorpsen van de lidstaten zullen namelijk nauw met elkaar moeten samenwerken en informatie moeten uitwisselen om de georganiseerde misdaad doeltreffend te bestrijden. We kunnen die samenwerking verbeteren, maar dan moeten we er wel voor zorgen dat gegevens over Europeanen overal in Europa op dezelfde wijze beschermd zijn. Ik wijs er in dit verband graag op dat het Europees Parlement nu al jaren aandringt op een instrument voor de bescherming van gegevens in de context van politiële en justitiële samenwerking.
We zijn daarom heel blij met dit voorstel van de Commissie. Mijn verslag is erop gericht dit voorstel te verbeteren en ervoor te zorgen dat het aansluit op de bestaande instrumenten voor gegevensbescherming zoals die in de derde pijler zijn ondergebracht. Wij vinden ook dat het toepassingsveld van dit kaderbesluit niet beperkt mag blijven tot de bescherming van gegevens die tussen de lidstaten worden uitgewisseld. Ons gaat het erom te verzekeren dat elke lidstaat een minimumniveau voor gegevensbescherming aanhoudt. Als dat namelijk niet het geval zou zijn, zouden er voor één en hetzelfde onderzoek twee systemen voor gegevensbescherming kunnen gelden. Dan zou niet alleen de bescherming van de Europese burgers in het gedrang komen; het zou ook leiden tot allerlei complicaties bij het werk van de politie en de rechterlijke macht.
We hebben de waarborgen inzake het gebruik van persoonsgegevens door, en het doorgeven van persoonsgegevens aan, particuliere instanties versterkt als het gaat om gegevens die door deze particuliere instanties worden verwerkt binnen de context van openbaar bestuur. We willen ook garanties met betrekking tot het gebruik van persoonsgegevens door derde landen, en het doorgeven van persoonsgegevens aan derde landen. Ik wijs erop dat het Hof het besluit van de Raad betreffende de overeenkomst tussen de Europese Gemeenschap en de Verenigde Staten over de verwerking en het doorgeven van persoonsgegevens nietig heeft verklaard. Het Hof heeft ook de beschikking van de Commissie over de passende bescherming van deze gegevens vernietigd. Zoals u weet oordeelde het Hof in beide gevallen dat de gekozen rechtsgrond niet de geëigende was.
De heer Frattini heeft ons gezegd dat hij een nieuw voorstel voor een overeenkomst wil indienen op basis van de derde pijler. We hebben daarom behoefte aan een regeling voor gegevensbescherming in het kader van de derde pijler. Ik ben heel blij dat we hiervoor de steun van de Commissie hebben.
Toen in december 2005 de richtlijn inzake de bewaring van gegevens werd aangenomen, heeft de Raad zich tegenover het Parlement moreel verplicht – ik vind het belangrijk daaraan ter herinneren – om zo snel mogelijk een tekst over gegevensbescherming goed te keuren, en voor dat doel loyaal met de Europese instellingen samen te werken. De goedkeuring van die tekst is echter geruime tijd uitgesteld; er is een gerede kans dat hij dit jaar niet zal worden aangenomen.
We willen dus dat de Raad ons vandaag duidelijke beloften doet, en dan vooral met betrekking tot de punten die het Parlement van cruciaal belang acht. De Raad moet ons een tijdsschema voorleggen voor de goedkeuring van het kaderbesluit. Ik ben erg teleurgesteld over wat de Raad nu doet. Als de Raad geen tijdsschema voorlegt, zal het Europees Parlement zich verraden voelen – ons vertrouwen in de toekomst zal dan ernstig geschaad worden, en dat is niet wat we willen. 
Franco Frattini,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen de rapporteur, mevrouw Roure, bedanken voor dit belangrijke en evenwichtige verslag.
Ik wijs u erop dat er uit hoofde van het Haags programma met ingang van januari 2008 een verplichting tot het uitwisselen van gegevens betreffende wetshandhaving zal gelden, en wel krachtens het beschikbaarheidsbeginsel. De belangrijkste bepalingen op het gebied van gegevensbescherming zullen dan heel strikt moeten worden nageleefd. Het is daarom heel belangrijk dat het kaderbesluit over de bescherming van persoonsgegevens in de derde pijler snel wordt aangenomen.
De staat heeft de plicht de burgers te beschermen tegen ernstige criminaliteit, waaronder inbegrepen terrorisme. Bij het vaststellen van het veiligheidsbeleid – vooral het beleid voor de terrorismebestrijding – is de staat echter ook verplicht de grondrechten van de burgers, hun privé- en gezinsleven en de bepalingen betreffende gegevensbescherming te respecteren. Ik geloof dat we ervoor moeten zorgen dat de beginselen die we voor de gegevensbescherming in de Europese Unie vastleggen uniform en consistent zijn. Die samenhang moet er onder andere zijn tussen de beginselen van de eerste en die van de derde pijler.
Mevrouw Roure heeft gelijk als ze zegt dat de uitspraak van het Europees Hof van Justitie over de PNR-overeenkomst aantoont dat we behoefte hebben aan een volledige en samenhangende regeling voor gegevensbescherming op Europees niveau. Het kaderbesluit zou in dat opzicht mijns inziens een belangrijke stap voorwaarts betekenen.
De Commissie heeft reeds voorgesteld om het kaderbesluit over gegevensbescherming al tegen het einde van 2006 te implementeren, nog vóór het in werking treden van het beschikbaarheidsbeginsel. Ik sluit me dus aan bij de oproep van het Europees Parlement en mevrouw Roure aan de Raad om zo snel mogelijk overeenstemming te bereiken over dit kaderbesluit en daarbij ten volle rekening te houden met het standpunt van het Parlement.
Wat het toepassingsveld van het kaderbesluit betreft: de Commissie heeft reeds voorgesteld om zoveel mogelijk onderdelen van het besluit op interne situaties van toepassing te verklaren. Ik geloof dat de lidstaten het eens moeten worden over gemeenschappelijke beginselen voor gegevensbescherming. Dan heb ik het over de beginselen zoals die moeten worden toegepast bij de verwerking van persoonsgegevens door de politie en de justitiële autoriteiten met het oog op het voorkomen, het onderzoeken, het opsporen en het vervolgen van delicten. Zo scheppen we een gemeenschappelijke basis voor het uitwisselen van persoonsgegevens.
Wat het Europol/Eurojust-systeem betreft: de Commissie is het ermee eens dat we na het aannemen van het kaderbesluit moeten doorgaan met het afstemmen en bevorderen van de Europese regeling voor de bescherming van persoonsgegevens. Dat moet gebeuren in overleg met alle betrokkenen. Over het precieze tijdsschema zullen we nog moeten nadenken.
Ik sta open voor suggesties aangaande extra specificaties voor gegevensbescherming als het gaat om biometrische en/of DNA-gegevens. Ik zal de ideeën van het Parlement met betrekking tot dit belangrijke en gevoelig liggende onderwerp nader bestuderen.
Ik zal met inachtneming van het standpunt van het Parlement nadenken over een concrete procedure voor de beoordeling van het niveau van gegevensbescherming in derde landen en bij internationale organisaties. In het verslag is een oplossing opgenomen die inhoudt dat de Commissie bevoegd is om na raadpleging van de Raad en het Parlement te besluiten dat een derde land of een internationale organisatie in de context van het kaderbesluit een passend niveau van bescherming biedt. Zoals u zult begrijpen ben ik persoonlijk niet tegen een dergelijke oplossing. We zullen nauw met de Raad moeten samenwerken. We moeten immers unanimiteit bereiken, zodat de uiteindelijke beslissing in om het even welk geval een mechanisme oplevert dat garandeert dat er afdoende bescherming geboden wordt als blijkt dat aan alle andere voorwaarden die in het kaderbesluit zijn opgenomen is voldaan. Verder moeten we ervoor zorgen dat het Parlement vooraf wordt geraadpleegd en dat er met het standpunt van het Parlement rekening wordt gehouden. 
Camiel Eurlings,
   Voorzitter, de Europese Volkspartij hecht zeer veel belang aan gemeenschappelijke waarborgen voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer op het niveau van de Unie. Deze zullen niet alleen bijdragen aan het wederzijds vertrouwen tussen lidstaten bij de verstrekking van gegevens, maar zullen ook de vervolging van strafbare feiten en de bereidheid tot het uitwisselen van gegevens voor die vervolging ten goede komen. U heeft helemaal gelijk wanneer u wijst op de beschikbaarheid van gegevens, want het is belangrijk dat wij hiermee echt voortgang kunnen boeken met het oog op de veiligheid van onze burgers. Voordat we dit kunnen doen, hoort deze stap te worden genomen ter bescherming van de privacy.
Kijk ik naar de achter ons liggende discussies, dan moet ik namens mijn partij een groot compliment geven aan de rapporteur. Mevrouw Roure heeft immers een gebalanceerd verslag opgesteld en is ook op een zeer goede manier omgegaan met de discussie in de Commissie, op realistische en afgewogen wijze. Ze heeft samen met ons op een aantal punten nadrukkelijk één lijn getrokken. Zo zijn wij er niet toe overgegaan om het uitwisselen van informatie met derde landen te willen verbieden. Wij hebben gezamenlijk een goede lijn getrokken door dat niet te doen.
Ten tweede, zijn we evenmin meegegaan en zullen we niet meegaan met diegenen die willen dat geheime diensten hieronder vallen. Ten derde is de rapporteur evenmin overgegaan tot het onder druk zetten van de Raad om de behandeling van de verslagen over het FIS en SIS II tegen te houden totdat dit verslag is afgehandeld.
Mevrouw Roure heeft daarmee zeer goed werk geleverd. Dit is een uitgebalanceerd verslag is waarin een goede balans is gevonden tussen enerzijds het beschermen van die privacy maar anderzijds het creëren van de mogelijkheden voor een betere gegevensuitwisseling. Dat laatste zijn wij aan onze burgers verplicht, als we echt willen dat de Unie het maximum doet om de veiligheid te waarborgen. Ik dank u nogmaals, mevrouw Roure, voor de samenwerking. 
Proinsias De Rossa,
   – Mijnheer de Voorzitter, in onze huidige wereld is het een buitengewoon verstandig idee de uitwisseling van informatie en de samenwerking tussen onze politiediensten en onze justitiële autoriteiten te verbeteren. Het is volgens mij niet mogelijk om de transnationale misdaad te bestrijden zonder dit soort samenwerking, of het nu gaat om misdaden van antidemocratische groeperingen die terreur als politiek wapen gebruiken, of om criminelen die zich via het witwassen van geld, mensenhandel of drugssmokkel proberen te verrijken.
Het gaat hier niet alleen om samenwerking binnen de Europese Unie, maar ook om samenwerking tussen de Europese Unie en derde landen. Dit soort samenwerking mag evenwel alleen worden toegestaan indien de mensenrechten en de vrijheden van de burgers op afdoende wijze zijn beschermd. Daarom steun ik het verslag van mevrouw Roure en de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken.
Een aantal lidstaten heeft bezwaar tegen bepaalde elementen van de voorgestelde samenwerking, en dan niet vanwege de bescherming van de mensenrechten, maar op ideologische gronden: de bescherming van de nationale soevereiniteit. Dergelijke bezwaren zouden begrijpelijk zijn, als men daarin consistent was. Het blijkt echter dat precies dezelfde lidstaten wel bereid zijn garanties van de zijde van de VS met betrekking tot het door dit land onderhouden netwerk voor zonder meer te aanvaarden, terwijl op die wijze verdachten van land tot land kunnen worden overgebracht, niet alleen binnen en buiten het grondgebied van de EU, maar zelfs naar derde landen waarvan bekend is dat er gefolterd wordt. Die praktijk laat weinig heel van de soevereiniteit van de lidstaten, en de VS hebben zelfs toegegeven dat ze onze definitie van foltering niet aanvaarden.
De lidstaten van de EU moeten samenwerken, maar daarbij moeten ze wel aandringen op een behoorlijke bescherming met betrekking tot het gebruik van gegevens enerzijds, en de mensen over wie gegevens worden uitgewisseld anderzijds. En dat is precies wat er in dit verslag wordt voorgesteld.
Om consistent te zijn moeten de lidstaten er ook op aandringen dat de VS respect tonen voor de mensen- en burgerrechten van de mensen die ze illegaal transporteren. We moeten blijven oproepen tot het sluiten van Guantánamo, en daarbij moeten we duidelijk maken dat de VS door hun benadering bijdragen tot het verergeren van de dreiging van het terrorisme – ze zijn nu al jaren de beste rekruteringsofficier voor fundamentalisten van om het even welke overtuiging. 
Alexander Alvaro,
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter, mevrouw Roure verdient onze hartelijke dank voor dit verslag, dat reeds terecht door een aantal collega’s is geprezen. Mijns inziens hebben alle fracties er samen aan gewerkt om een werkelijk uitstekend document op te stellen, niet in de laatste plaats vanwege het feit dat diverse afgevaardigden zich al sterk maakten voor een dergelijk verslag en voortdurend op de noodzaak hiervan hebben gewezen, lang voordat ik in het Parlement werd gekozen.
De voornaamste reden waarom dit verslag nu aanzienlijk dringender noodzakelijk was dan voorheen, ligt in het informatietijdperk waarin wij nu leven. Het is goed om eens na te denken over het totale aantal gegevens dat bij de Europese autoriteiten wordt bewaard; dit zijn geen honderdduizenden, ook niet miljoenen, maar miljarden gegevenseenheden die raken aan de persoonlijkheid van iedere individu, omdat de informatie die wordt bewaard, in geval van kwade bedoelingen - die ik echter aan geen enkele lidstaat toeschrijf - bij elkaar kan worden gevoegd om profielen op te stellen, zodat achterhaald kan worden wat burgers die niet gewenst zijn, allemaal doen. Dit verslag is des te dringender noodzakelijk, daar de hoeveelheid gegevens alleen maar groter zal worden.
Systemen zoals Eurodac en APIS bestaan reeds, maar moeten nog worden geïmplementeerd, en het visuminformatiesysteem wordt op dit moment ontwikkeld. SIS - het Schengen-informatiesysteem van de tweede generatie - functioneert reeds en mogelijk komt er binnenkort, onder de derde pijler, een systeem voor het bewaren en overdragen van gegevens van vliegtuigpassagiers. Deze miljarden gegevenseenheden zullen derhalve alleen maar toenemen.
Daar kan nog de mededeling van de Commissie aan worden toegevoegd over de verbetering van de doeltreffendheid, de interoperabiliteit en de synergie van de Europese gegevensbanken, als gevolg waarvan deze gegevensbanken in de praktijk ook met elkaar worden verbonden, zodat de uitwisseling van gegevens - zodra de technische problemen zijn verholpen - aanzienlijk eenvoudiger wordt gemaakt.
Het probleem is echter dat mensen die gegevens willen beschermen, dikwijls worden afgeschilderd als idioten die niet in staat zijn op rationele wijze grondrechten tegen het recht op veiligheid af te wegen. Gelukkig heeft het Parlement zich in dit geval niet in deze hoek laten drijven en heeft het zich er niet toe laten dwingen grondrechten tegen het recht op veiligheid uit te spelen, want de openbare veiligheid wordt zonder meer in gevaar gebracht door de aantasting van de grondrechten.
Ik ben mevrouw Roure zeer dankbaar dat zij ons liberalen een grote hoeveelheid werk heeft bespaard door een enorme hoeveelheid amendementen en voorstellen over te nemen die Peter Hustinx, de Europese toezichthouder voor gegevensbescherming, heeft ingediend. Dit betekent dat wij het volledig met elkaar eens zijn.
Het Europees Parlement heeft niet veel troeven in de hand en dat heeft mevrouw Roure zich volgens mij gerealiseerd, maar de bereidheid om de ontwikkeling van SIS en VIS indien nodig een halt toe te roepen, toont aan hoe belangrijk dit verslag is. 
Jean Lambert,
   – Mijnheer de Voorzitter, net als de sprekers voor mij wil ik mevrouw Roure namens mijn fractie graag bedanken voor het werk dat ze in de context van dit verslag heeft verricht en voor de verbeteringen die ze volgens ons in het oorspronkelijke voorstel heeft aangebracht.
Ik ben heel tevreden met wat de commissaris vanavond heeft gezegd. Hij heeft beloofd dat hij al het mogelijke zal doen om de procedure voor dit kaderbesluit zo spoedig mogelijk af te ronden. We gaan steeds verder met het verzamelen en uitwisselen van gegevens, en net als de Commissie gelooft ook het Parlement dat we er daarom voor moeten zorgen dat alle nodige garanties nu reeds worden vastgelegd. Als uit hoofde van het beschikbaarheidsbeginsel steeds meer gegevens online en over de grenzen heen toegankelijk worden, moeten er duidelijke regels gelden. Niet alleen voor de instanties die deze gegevens gebruiken – ze moeten eerlijk aangeven over welke gegevens ze beschikken en voor welk doel deze gegevens gebruikt mogen worden –, maar ook voor de burgers zelf: die moeten erop kunnen vertrouwen dat de gegevens niet oneigenlijk gebruikt worden. Ze willen dat gegevens beschermd worden en niet zomaar toegankelijk zijn voor particulieren. Daarom geloven ook wij dat er een strikte regeling moet worden opgesteld en dat er op dit gebied strafrechtelijke sancties moeten gelden.
Wij menen ook – vooral vanwege een aantal recente discussies over de overdracht van passagiersgegevens – dat er voor het overdragen van gegevens aan derde landen duidelijke bepalingen moeten gelden met betrekking tot de vraag waarvoor deze gegevens gebruikt mogen worden en onder welke voorwaarden. We vinden het een goede zaak dat ook de gegevens van deze derde landen aan een beoordeling zullen worden onderworpen, met de grondrechten als maatstaf. Ik vind het treurig dat we er vandaag de dag op deze manier over moeten denken, maar het is nu eenmaal zo. Misschien zijn we hier eigenlijk op zoek naar een nieuwe definitie van het begrip “veilig” derde land, althans waar het gaat om de vraag over welke gegevens zo’n land mag beschikken.
Mensen willen er van op aan kunnen dat gegevens alleen gebruikt worden voor het doel waarvoor ze zijn verzameld. We vinden intussen wel dat het volkomen gerechtvaardigd is om de verschillende categorieën gegevens – over verdachten, veroordeelden, getuigen, slachtoffers, enzovoorts – op verschillende wijze te behandelen. Zo schep je meer duidelijkheid en het zal de communicatie vergemakkelijken.
We zijn ook vóór het amendement waarin wordt bepaald dat gegevens over mensen die niet van enig delict verdacht worden uitsluitend mogen worden gebruikt voor het doel waarvoor ze zijn verzameld. We hopen dat de lidstaten dat principe ook als nationale norm laten gelden. Van ten minste één lidstaat is me evenwel bekend dat daar DNA-gegevens worden bewaard terwijl dat eigenlijk niet zo zou moeten zijn. De in artikel 6 opgenomen extra garanties met betrekking tot DNA en biometrische gegevens zijn ons dus uiterst welkom.
We hebben behoefte aan gegevens die we kunnen vertrouwen, al is dat iets wat we met een kaderbesluit mogelijk niet echt kunnen garanderen. We moeten er ook op kunnen vertrouwen dat de vergaarde gegevens op de voorgeschreven wijze gebruikt worden en dat rechten gewaarborgd zijn, terwijl het toch mogelijk is criminele activiteiten op een doeltreffender wijze in de gaten te houden. 
Hubert Pirker (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, nu wij debatteren over het verslag-Roure, discussiëren wij over een nieuwe maatregel in het belang van meer veiligheid voor onze burgers in het kader van de tenuitvoerlegging van het Haags programma, waarvoor samenwerking tussen politie en justitie is vereist. Deze samenwerking kan alleen worden gerealiseerd wanneer de relevante informatie wordt uitgewisseld en ter beschikking wordt gesteld. Voor dit alles is echter adequate controle vereist en hier moeten wij de rapporteur danken, omdat zij erin is geslaagd de juiste balans te vinden tussen de bescherming van persoonsgegevens en de daarmee verbonden persoonlijke sfeer enerzijds en anderzijds de verbeterde samenwerking tussen politie en justitie in het belang van de veiligheid van de burgers, die van essentieel belang is.
Met dit verslag zijn ongetwijfeld ook de voorwaarden geschapen voor een debat over de vraag op welke manier de uniformiteit van de gegevensbescherming in alle lidstaten kan worden verbeterd.
Ten derde worden met dit verslag eveneens voorwaarden gecreëerd waaronder databanken zoals het Schengen-informatiesysteem en het visuminformatiesysteem - die in de toekomst in een nieuwe vorm ter beschikking zullen staan - gemeenschappelijk kunnen worden gebruikt en waaronder dwarsverbindingen kunnen worden gemaakt in het belang van de veiligheid.
Met dit verslag wordt derhalve het beginsel van interoperabiliteit van databanken ondersteund en dat is naar mijn mening een enorme en beslissende sprong vooruit wat betreft het toekomstige veiligheidsbeleid van de Europese Unie. Dit nieuwe veiligheidspakket waarover wij vandaag in het kader van het Haags programma debatteren, zal echter pas compleet zijn als wij de verordeningen inzake het visuminformatiesysteem en het Schengen-informatiesysteem II hebben aangenomen. 
Sarah Ludford (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur, mevrouw Roure, graag bedanken. Ik betreur het evenwel ten zeerste dat de Raad hier vanavond niet vertegenwoordigd is. We proberen hier nu met alle macht degenen die reeds overtuigd zijn over te halen, terwijl het nu juist de Raad is die we moeten zien over te halen.
Ik sluit me aan bij al degenen die erop hebben gewezen dat dit een heel belangrijke maatregel is. Dat is de reden waarom het Parlement er nu al vele jaren op aandringt. Een goede regeling is nu belangrijker dan ooit, met EU-databases als het visuminformatiesysteem, het Schengen-informatiesysteem, Eurodac, de toegang tot gegevens voor wetshandhavingsdiensten in het kader van het interoperabiliteitsbeleid en de overdracht van gegevens aan derde landen, waaronder inbegrepen de overdracht uit hoofde van de overeenkomst betreffende passagiersgegevens.
Het is een ernstige misvatting te denken dat gegevensbescherming het werk van de politie en de veiligheidsdiensten hindert. Die bescherming spoort juist aan tot betere samenwerking, omdat ze bijdraagt tot meer vertrouwen, ook bij de burger. Ik vertrouw er daarom op dat het Parlement al het mogelijke zal ondernemen om deze maatregel door te voeren.
Als rapporteur voor het visuminformatiesysteem zie ik een uit drie onderdelen bestaand pakket: de verordening voor de eerste pijler; de maatregel voor toegang tot het VIS voor de politie en de inlichtingendiensten; en dit kaderbesluit over gegevensbescherming. Met betrekking tot de maatregel voor de eerste pijler geldt de medebeslissingsprocedure. De boodschap die ik de Raad nadrukkelijk wil meegeven is dat hij daarmee rekening dient te houden. Ik wil hoe dan ook dat het VIS zo spoedig mogelijk in een wettelijk kader wordt ondergebracht. We moeten er echter ook voor zorgen dat de andere elementen hun beslag krijgen. 
Carlos Coelho (PPE-DE ).
   – Mijnheer de vice-voorzitter van de Commissie, beste collega’s, het Europees Parlement dringt al heel lang aan op een nieuw juridisch kader voor de bescherming van persoonsgegevens in de context van de derde pijler. Dat kader moet vergelijkbaar zijn met de nu geldende normen van Gemeenschapsrecht. We willen dus hetzelfde beschermingsniveau, terwijl toch rekening wordt gehouden met de specifieke aard van het werk van de politie en de justitiële autoriteiten.
We moeten erkennen dat het bestaande beschermingsniveau onvoldoende is. De recente goedkeuring van een voorstel voor een richtlijn inzake de bewaring van gegevens ging vergezeld van een duidelijke oproep om in dit kaderbesluit zo snel mogelijke adequate garanties vast te leggen. Als rapporteur voor drie wetgevende maatregelen die verband houden met het opzetten van het Schengen-informatiesysteem II heb ik geprobeerd de wijzigingen aan te brengen die nodig waren om dit kaderbesluit goedgekeurd te krijgen. Ik heb ook een brief gestuurd aan vice-voorzitter Frattini en de Commissie gevraagd om de regels voor gegevensbescherming zoals die in het besluit inzake SIS zijn opgenomen met het oog op consistentie up-to-date te brengen. Het is namelijk van groot belang dat de nieuwe normen op dezelfde wijze worden toegepast op zowel SIS II als het VIS.
Het Hof van Justitie heeft met zijn arrest van 30 mei de besluiten met betrekking tot het overdragen van PNR-gegevens aan de Verenigde Staten nietig verklaard. Het oordeel van het Hof zal besluiten onder de derde pijler tot gevolg hebben; vice-voorzitter Frattini heeft dat maandag ook bevestigd.
Dat alles sterkt ons in onze overtuiging dat er nu snel een juridisch instrument moet worden goedgekeurd om de bescherming van persoonsgegevens buiten de eerste pijler te garanderen. De spoedige goedkeuring van dit kaderbesluit is dus van fundamenteel belang. Ik wil mevrouw Roure graag gelukwensen met haar werk. Ik steun de amendementen die ze heeft ingediend en die door de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken zijn goedgekeurd. Uit die voorstellen blijkt duidelijk welke principes en garanties we willen laten gelden. Ik steun ook het voorstel van de rapporteur om de uiteindelijke stemming over de resolutie uit te stellen tot de volgende plenaire zitting. 
Barbara Kudrycka (PPE-DE ). –
   Mijnheer de Voorzitter, dit kaderbesluit is hard nodig. Het is nodig om de justitiële autoriteiten in de lidstaten meer mogelijkheden te bieden om samen te werken. Het is ook nodig omdat zo de bescherming van persoonsgegevens een bredere werkingssfeer krijgt, waardoor de rechten van particulieren in het kader van de samenwerking in de derde pijler beter beschermd worden.
Na de terroristische aanslagen die ons continent geschokt hebben, beseffen we hoe belangrijk zo’n goede samenwerking is. Helaas lijkt er nog altijd niet genoeg wederzijds vertrouwen te zijn voor samenwerking tussen de justitiële autoriteiten van de lidstaten. Vaak is dat terecht, omdat het niveau van de gegevensbescherming sterk kan variëren. Als we echter een gemeenschappelijke ruimte van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid willen opbouwen, en in de toekomst wederzijdse erkenning van rechterlijke uitspraken willen, dan zijn besluiten zoals het kaderbesluit van vandaag zeker nodig.
De Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken heeft amendementen ingediend op deze ontwerptekst die de tekst zeker zullen verbeteren en tot een nauwkeuriger geheel zullen leiden. Ook zullen deze amendementen de tekst beter laten aansluiten bij de bestaande regelgeving inzake bescherming van persoonsgegevens in de eerste pijler. Maar we mogen in dit debat twee algemene kwesties niet uit het oog verliezen. Ik hoop, en dat is het eerste probleem, dat de bescherming van persoonsgegevens die in dit kaderbesluit wordt voorzien strookt met de maatregelen voor de bescherming van persoonsgegevens die worden gebruikt bij de toepassing van het beschikbaarheidsprincipe in het kader van de samenwerking volgens het verdrag dat is ondertekend in Prüm.
Anderzijds hoop ik dat de goedkeuring van dit instrument betekent dat de instellingen van de Europese Unie het werk aan het wetgevingspakket VIS en SIS niet langer kunnen uitstellen, want de goedkeuring van dat pakket is van groot belang voor de nieuwe lidstaten. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0187/2006) van Ioannis Varvitsiotis, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over het initiatief van de Republiek Oostenrijk, de Republiek Finland en het Koninkrijk Zweden met het oog op de aanneming van een kaderbesluit van de Raad inzake het Europees tenuitvoerleggingsbevel en de overbrenging van gevonniste personen tussen de lidstaten van de Europese Unie (07307/2005 – C6-0139/2005 - 2005/0805(CNS)). 
Franco Frattini,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de rapporteur, de heer Varvitsiotis, bedanken. Ik ben heel blij met dit initiatief van Oostenrijk, Finland en Zweden gericht op de wederzijdse erkenning van strafrechtelijke vonnissen houdende vrijheidsstraffen of vrijheidsbenemende maatregelen, met het oog op de tenuitvoerlegging daarvan in de Europese Unie. Dat zal de heropname van gevonniste personen in de maatschappij vergemakkelijken, aangezien er in het land waarvan de gevonniste onderdaan is of in het land waar de betrokkene rechtmatig permanent verblijft rehabilitatiemaatregelen kunnen worden genomen.
Bij de discussie die in het Parlement en de Raad over dit voorstel is gevoerd, is de instemming van de gevonniste zelf één van de meest controversiële punten gebleken. Ik ben het in grote lijnen eens met het standpunt van de rapporteur. Concreet komt het erop neer dat ik niet geloof dat instemming van de gevonniste vereist is, noch voor overbrenging naar de lidstaat waaraan de gevonniste wordt overgedragen, noch voor overbrenging naar de lidstaat waar de betrokkene zijn of haar rechtmatige verblijfplaats heeft. Instemming is alleen nodig bij overbrenging naar het land waarvan de gevonniste onderdaan is indien dat niet de lidstaat is waar deze zijn of haar rechtmatige verblijfplaats heeft.
Tot slot ben ik het geheel eens met uw amendement om een bepaling toe te voegen waarin gesteld wordt dat het slachtoffer van het delict geïnformeerd dient te worden. Ook de Commissie meent dat de slachtoffers aangaande overbrenging van gevonniste personen geïnformeerd behoren te worden, maar alleen als het slachtoffer daarom heeft verzocht. Schadevergoedingsclaims worden na overbrenging immers alleen maar gecompliceerder.
Ik bedank de rapporteur opnieuw en ik kan u verzekeren dat ik de meeste van uw amendementen bij het debat in de Raad zal verdedigen. 
Ioannis Varvitsiotis (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, het vraagstuk dat wij vanavond bespreken is niet nieuw. Het dook voor het eerst op met het Verdrag van de Raad van Europa van maart 1983, dat door alle lidstaten is geratificeerd. In dat verdrag stond dat gevonniste personen voor het ondergaan van hun resterende straf alleen mogen worden overgebracht naar het land waar zij onderdaan van zijn en alleen indien zij zelf en de betrokken landen daarmee instemmen. Wegens deze bureaucratische bepalingen heeft dit systeem echter nooit resultaten kunnen opleveren, en daarom was het noodzakelijk om het Aanvullend Protocol van 18 december 1997 uit te vaardigen, op grond waarvan de instemming van de gevonniste persoon niet meer vereist was. Dit protocol is echter niet door alle lidstaten geratificeerd. Op die manier ontstond het initiatief van Oostenrijk, Finland en Zweden, dat tot doel heeft de procedure in de lidstaat waarvan de gevonniste onderdaan is of in de lidstaat van de permanente verblijfplaats te versnellen.
Het overbrengen van gevangenen naar een ander land opdat zij daar hun straf kunnen ondergaan, heeft vooral tot doel om hun leven in de gevangenis te vergemakkelijken, maar ook om, na invrijheidstelling, hun maatschappelijke herintegratie te bevorderen. Het ligt immers voor de hand dat iemand die in de gevangenis zit van het land waar hij onderdaan van is, gemakkelijker in contact kan komen met zijn medegevangenen en zijn eigen taal kan spreken. Dat is echter niet het enige: hij kan eveneens opleidingsprogramma’s volgen die een soepele maatschappelijke herintegratie bevorderen en veel gemakkelijker contacten onderhouden met zijn familie en vrienden. De steun van de familie zal voor hem belangrijk zijn.
Ons hoofddoel was de procedures te vereenvoudigen, zodat de overbrenging van gevonniste personen soepeler en met minder bureaucratische rompslomp kan geschieden. Zo hebben wij kunnen bereiken dat de criteria voor overbrenging zijn verduidelijkt, dat het beginsel en het specialiteitsbeginsel zijn versterkt en dat er ook meer ondersteuning is gekomen voor de rechten van de slachtoffers, die over de hele procedure, met inbegrip van het bevel tot overbrenging van de gevonniste persoon, moeten worden geïnformeerd
Ik ben het met de commissaris eens als hij zegt dat de slachtoffers alleen moeten worden geïnformeerd als zij daartoe een verzoek hebben ingediend, maar om dat te weten te komen moeten de slachtoffers eerst en vooral worden geïnformeerd over het feit dat een dergelijke procedure gaande is.
Het voorstel van de lidstaten betreft slechts 32 ernstige strafbare feiten en is gegrondvest op het omzetten van de sancties in een andere straf die verenigbaar is met het recht van de tenuitvoerleggingsstaat. Deze standpunten zijn unaniem goedgekeurd in de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken en zorgen ervoor dat het voorstel van Oostenrijk, Finland en Zweden eenvoudiger en flexibeler wordt; daarin stond namelijk dat de lidstaten de doortocht van een gevonniste persoon moeten toestaan na ontvangst van een hele reeks documenten.
Wij hebben eveneens de termijnen die waren vastgesteld voor de verschillende stadia van de procedure gewijzigd om ze realistischer te maken en er tegelijkertijd voor te zorgen dat de gevonniste persoon een belangrijk deel van zijn straf ondergaat in de tenuitvoerleggingsstaat, zodat het proces van maatschappelijke herintegratie vollediger en efficiënter is.
Ook hebben wij een regeling gevonden voor de kwestie van amnestie en gratie; die kunnen worden verleend na overleg tussen de beslissingsstaat en de tenuitvoerleggingsstaat. Mijns inziens is dit voorstel een nieuwe belangrijke stap in de richting van convergentie van het strafrecht van de lidstaten van de Europese Unie. Dat is een ambitieus doel, maar wel een doel dat wij voor ogen moeten houden. Op enig moment moeten wij namelijk zien te komen tot één Europees strafrecht.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik mijn dank betuigen aan de schaduwrapporteurs van alle fracties, maar ook aan de auteurs van de amendementen voor hun uitstekende samenwerking. Ik geloof dat de Commissie burgerlijke vrijheden met dit voorstel een grote stap heeft gezet in de richting van eenmaking van het strafrecht. 
Charlotte Cederschiöld,
   Mijnheer de Voorzitter, mijn land van herkomst, Zweden, is een van de landen die het initiatief tot dit voorstel hebben genomen. Mijn partij heeft hier tijdens de verkiezingsstrijd zeer veel nadruk op gelegd. We zijn dan ook heel blij en dankbaar dat het nu zover gekomen is. Ik wil speciaal mijn hartelijke dank betuigen aan de rapporteur, de heer Varvitsiotis, voor zijn goede werk.
In Zweden worden heel wat misdrijven begaan door personen van de overkant van de Oostzee. Ons lijkt het heel redelijk dat veel van deze misdadigers hun straf in hun land van herkomst kunnen uitzitten. Verder kan men vaststellen dat het soms misschien afschrikwekkender is om dat beginsel toe te passen. We hebben in ons land ontdekt dat onze gevangenissen een zeer sterke internationale “aantrekkingskracht” schijnen te hebben. Ik vind het redelijk dat misdadigers kunnen worden overgebracht naar de landen waarmee ze de nauwste band hebben en dat ze hun straf daar uitzitten. De rapporteur heeft dit heel goed uitgewerkt en heeft ook de belangrijke sociale kant aan de orde gesteld, dat wil zeggen de familie en de sociale contacten, wat een sterk en belangrijk argument is.
Aangezien we nu het hele strafrechtelijke en politiële terrein ontwikkelen, moeten we er natuurlijk voor zorgen dat we veroordeelde personen op een eenvoudige en minder bureaucratische manier kunnen overbrengen. We hebben gewoon een soepel mechanisme nodig voor de uitvoering, en het kaderbesluit draagt daar zeker toe bij. In het onderhavige kaderbesluit wordt ook vastgesteld dat de veroordeelden het recht hebben om hun mening te geven, wat natuurlijk belangrijk is, terwijl tegelijkertijd de criteria voor de overbrenging bijzonder solide zijn.
Ter afsluiting wil ik erop wijzen hoe absurd ik het vind dat de Raad hier vanavond niet aanwezig is. Het negeren van het debat in het Parlement, dat de belangen van de burgers vertegenwoordigt, als we discussiëren over zulke belangrijke kwesties, die zelfs op een initiatief van de Raad zelf gebaseerd zijn, vind ik een institutionele belediging, speciaal wanneer we discussiëren over vraagstukken rond gegevensbescherming, die in heel Europa zo actueel zijn. Ik betreur het zeer dat het voorzitterschap niet aanwezig is. 
Andrzej Jan Szejna,
   Mijnheer de Voorzitter, in ons streven alle vormen van criminaliteit in de Europese Unie te bestrijden moeten we wederzijds vertrouwen tussen de nationale gerechtelijke instanties bevorderen en de wederzijdse erkenning van vonnissen in strafzaken versterken.
Dit initiatief van enkele lidstaten is gericht op de bespoediging van de procedure voor de overbrenging van personen die in een lidstaat zijn veroordeeld naar een andere lidstaat van de Europese Unie waarmee die personen een band hebben. De persoon in kwestie is bijvoorbeeld ingezetene van dat land, of heeft een verblijfsvergunning van onbeperkte duur in dat land. Het is ook mogelijk dat personen met een land verbonden zijn doordat daar gevangenisstraffen of andere veiligheidsmaatregelen aan hen zijn opgelegd. Bovendien is het besluit om een gevonniste persoon naar een ander land over te brengen afhankelijk van de vraag in hoeverre het aannemelijk is dat daar de omstandigheden voor sociale rehabilitatie beter zijn. Dit aspect wil ik benadrukken.
We moeten natuurlijk wel oog hebben voor de verschillen in de straffen die in de lidstaten worden uitgesproken. We moeten garanderen dat bij het bepalen van de strafmaat in een lidstaat rekening wordt gehouden met het rechtsstelsel dat het vonnis zal uitvoeren. Het slachtoffer of de benadeelde partij in kwestie moet op de hoogte worden gebracht van de overbrenging van de gevonniste persoon naar een andere lidstaat. Dat was het standpunt van de Raad in het kaderbesluit betreffende de status van het slachtoffer in de strafprocedure. Slachtoffers moeten een gelijke behandeling krijgen, en hun waardigheid en recht om deel te nemen aan het proces moeten worden gegarandeerd, en bij een eventuele schadevergoedingsclaim moet rekening worden gehouden met hun positie.
We moeten al het mogelijke doen om te zorgen voor een efficiënte overdrachtsprocedure voor gevonniste personen door alle onnodige bureaucratie weg te nemen en een duidelijk gedefinieerd, bindend wettelijk kader te creëren. 
Bill Newton Dunn,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de rapporteur graag gelukwensen met de wijze waarop hij de samenwerking heeft georganiseerd. Dat heeft onze commissie in staat gesteld tot deze conclusies te komen.
Mijnheer de commissaris, ik wil u graag een verhaaltje voorleggen. Stelt u zich twee gevangenen voor. Ze zijn allebei onderdaan van dezelfde lidstaat, en ze zitten allebei in een gevangenis in een andere lidstaat. Ze hebben hetzelfde delict gepleegd, en ze hebben allebei dezelfde straf opgelegd gekregen. Na een aantal jaar komen ze in aanmerking voor overbrenging naar de lidstaat waar ze vandaan komen. De ene gevangene heeft zich voorbeeldig gedragen – hij heeft berouw en is een ander mens geworden. De tweede gevangene heeft zich heel slecht gedragen – hij is niet veranderd en zal begeleiding nodig hebben.
Dan komt nu het probleem waar ik uw aandacht op wil vestigen, en dat is dat de informatie over deze twee gevangenen niet samen met de gevangenen zelf over de grenzen kan worden gebracht, aangezien volgens de huidige wetgeving op het gebied van bescherming van persoonsgebonden gegevens een dergelijke grensoverschrijdende overdracht van gegevens niet is toegestaan. Het komt er dus op neer dat de ontvangende lidstaat niet weet welke van de twee gevangenen nog steeds een gevaar vertegenwoordigt en welke zonder problemen in de maatschappij kan worden heropgenomen.
Mijnheer de commissaris, kunt u er alstublieft voor zorgen dat de gegevens met de gevangenen kunnen meereizen tegen de tijd dat dit plan voor het overbrengen van gevangenen concrete uitvoering krijgt? 
Carlos Coelho (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Frattini, dames en heren, we zouden de kwaliteit en de doeltreffendheid van de rechtspleging graag verbeteren. Dit is een heel gevoelig onderwerp – de rechtspraktijk varieert immer sterk per lidstaat. Daarom is het van belang dat we het wederzijds vertrouwen versterken, en wel door rechterlijke uitspraken wederzijds te erkennen. Vertrouwen in de kwaliteit en de doeltreffendheid van het rechtssysteem van de andere partners in de Unie zal bijdragen tot de geleidelijke ontwikkeling van een Europese juridische cultuur.
Dit kaderbesluit is een volgende stap in die richting en zal zo ook bijdragen tot het consolideren van het principe van wederzijdse erkenning van strafrechterlijke vonnissen houdende vrijheidsstraffen of vrijheidsbenemende maatregelen. Als je het overbrengen van gevonniste personen naar de lidstaat waarvan ze onderdaan zijn – of naar een lidstaat waarmee de betrokkene op de een of andere wijze een band heeft – sneller kunt later verlopen, zal dat de kansen op maatschappelijke rehabilitatie van de gevonniste vergroten.
Ik wil de heer Varvitsiotis graag bedanken voor zijn verslag en de uiterst nuttige voorstellen die hij ons heeft voorgelegd. Ik steun die voorstellen van ganser harte; ze zijn de unanieme steun van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken beslist waard. Zoals mevrouw Cederschiöld heeft aangegeven, moet de gevonniste persoon adequate garanties krijgen. Voordat er een uitvoeringsbevel kan worden gegeven, moet de gevonniste gehoord worden. Ook het specialiteitsbeginsel moet worden gewaarborgd om ervoor te zorgen dat de gevonniste persoon, buiten de sanctie die hij ondergaat, niet wordt berecht voor enig ander strafbaar feit.
De slachtoffers van het misdrijf moeten eveneens in kennis worden gesteld van het bestaan van de aanvraag tot erkenning en overdracht van de tenuitvoerlegging van het vonnis, alsook van het resultaat van de procedure en het bevel tot overbrenging. Ik het er ook mee eens dat de straf onder geen beding in een geldboete mag worden omgezet en dat de in de beslissingsstaat opgelegde sanctie niet mag worden verzwaard. 
John Attard-Montalto (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, krachtens het Verdrag van de Raad van Europa van 21 maart 1983 betreffende de overbrenging van veroordeelden, dat door alle lidstaten is geratificeerd, kunnen gevonniste personen voor het ondergaan van het resterend deel van hun straf alleen worden overgebracht naar de lidstaat waarvan zij onderdaan zijn, op voorwaarde dat zij zelf en de betrokken staten daarmee instemmen.
Dit initiatief wijkt daarvan af. Het gaat hier om een snel mechanisme voor de erkenning en tenuitvoerlegging van door een lidstaat opgelegde vonnissen houdende vrijheidsstraffen of vrijheidsbenemende maatregelen in een andere lidstaat. Volgens deze tekst moet de betrokken persoon afkomstig zijn uit die andere lidstaat, daar rechtmatig verblijven of er een nauwe band mee onderhouden.
Er moet nog het een en ander worden opgehelderd en de criteria moeten duidelijker worden geformuleerd. In de tekst is namelijk niet altijd duidelijk welk begrip achter de criteria nationaliteit, rechtmatige verblijfplaats en nauwe banden schuil gaat. Het concept “nauwe banden” moet hoe dan ook verder worden uitgewerkt.
Tot slot wil ik graag verwijzen naar een geval waarin het overbrengen van een gevonnist persoon om humanitaire redenen – verband houdende met de familie van de gevonniste – kan worden aanbevolen. Mij is onlangs gevraagd om te beoordelen of Abdelbaset Ali Mohmed al-Megrahi, die op dit moment in Schotland gevangen zit vanwege betrokkenheid bij het Lockerbie-drama, zijn straf in Malta zou kunnen uitzitten. Dat zou alleen kunnen als er andere criteria zouden worden aangehouden dan die welke in dit verslag zijn opgenomen, en het begrip “nauwe banden” heel ruim zou worden geïnterpreteerd. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0124/2006) van Frieda Brepoels, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving (COM(2005)0399 - C6-0256/2005 - 2005/0166(COD)). 
Franco Frattini,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik denk dat het belangrijk is om vanavond een debat te houden over het Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving in Lissabon. Dit succesvolle Europees agentschap heeft laten zien dat het met name nuttig is bij de implementatie van onze Europese strategie ter preventie en bestrijding van drugs.
Ik wil slechts enkele cijfers noemen over het drugsgebruik in Europa, cijfers die ik echt schokkend vind. Deze gegevens zijn afkomstig van het Waarnemingscentrum in Lissabon zelf. Maandelijks gebruiken 1,5 miljoen Europese burgers cocaïne, 9,5 miljoen mensen gebruiken cannabis en 3 miljoen burgers gebruiken deze laatste drug op regelmatige basis, dat wil zeggen dagelijks. Daarbij neemt het gebruik van combinaties van drugs, vaak samen met alcohol, sterk toe. Ten slotte is ook het gebruik van ecstasy toegenomen, een middel dat helaas steeds vaker in Europa wordt geproduceerd. Er zijn meer dan een miljoen Europeanen die regelmatig ecstasy gebruiken.
Ik ben blij dat dit voorstel gebaseerd is op artikel 152 van het Verdrag, waarin het Parlement een belangrijke rol krijgt toebedeeld op dit gebied. Ik wil in het bijzonder de rapporteur, mevrouw Brepoels, bedanken voor haar verslag, dat naar mijn idee belangrijk en evenwichtig is. Ook bedank ik haar voor de pogingen om tijdens de eerste lezing in het kader van de medebeslissingsprocedure tot een akkoord te komen over het voorstel van de Commissie.
Ik denk dat de compromisamendementen die de rapporteur heeft aangedragen, aangenomen zullen worden, waardoor we het verslag succesvol af kunnen ronden. Ik kan op voorhand zeggen dat ik het met een groot deel van de amendementen eens ben, op enkele uitzonderingen na, die ik graag kort wil bespreken.
Ik heb mijn twijfels over de amendementen 8, 15, 18 en 32 tot en met 39. Ik maak slechts een korte opmerking over amendement 15, waarmee beoogd wordt het Europees Parlement in de gelegenheid te stellen een advies uit te brengen over het driejarig werkprogramma van het Waarnemingscentrum. Het Interinstitutioneel Akkoord kent het Parlement een wetgevende en geen uitvoerende rol toe. Daarom denk ik dat het uitbrengen van een advies over of het goedkeuren van het werkprogramma van een uitvoerend centrum zou betekenen dat we afwijken van de rol van het Parlement als politiek controleur.
Amendement 18 betreft een onderwerp dat valt onder de horizontale bevoegdheid van de Commissie, namelijk de oprichtingsverordening van zo’n achttien Europese agentschappen. Dit amendement kan niet worden aangenomen, niet omdat inhoudelijke redenen zich daartegen verzetten, maar omdat er op dit moment gezocht wordt naar een politiek akkoord over het horizontale voorstel.
Ten slotte roepen de amendementen 32 tot en met 39 bij mij twijfels op, omdat ze geen verband lijken te houden met het compromis dat is bereikt tussen de drie instellingen; in deze amendementen krijgt het centrum in Lissabon namelijk een concrete evaluatierol toebedeeld die naar mijn idee zeker niet overeenkomt met de huidige rol van het centrum in Lissabon. Het voornaamste doel van dit centrum is het ter beschikking stellen van instrumenten om evaluatie en controle door de lidstaten en de Commissie beter mogelijk te maken. Daarom lijkt het mij niet raadzaam om het centrum een autonome evaluatierol toe te kennen. Afgezien van deze bezwaren sta ik achter het verslag en achter de amendementen van de rapporteur. 
Frieda Brepoels (PPE-DE ),
   Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, het voorstel dat wij hier vandaag bespreken kent inderdaad al een hele geschiedenis, want de juridische discussie gaat terug tot eind 2003 toen de Commissie een eerste voorstel indiende. Het Parlement heeft toen een advies uitgebracht in april 2004, maar daarna is er na besprekingen in de Raad beslist om de rechtsgrond te wijzigen waardoor de medebeslissingsprocedure van toepassing werd.
In dit Commissievoorstel worden een aantal zaken geregeld. Hierin wordt eigenlijk de codificatie van drie eerdere wijzigingen geregeld, maar ook de uitbreiding van de rol van het Centrum en de aanpassing aan de nieuwe Europese realiteit na de uitbreiding met de tien nieuwe landen. Zo zal het Centrum zich voortaan meer gaan richten op nieuwe trends op het vlak van drugsgebruik, zoals de combinatie van legale en illegale psychoactieve stoffen. Tevens beoogt het voorstel een aantal wijzigingen aan te brengen teneinde de werking van de organen van het Centrum aan te passen aan de dagelijkse praktijk en, zoals ik al zei, aan de uitbreiding van de Europese Unie.
Wij zijn ervan overtuigd dat de voorgestelde wijzigingen stuk voor stuk veranderingen zijn die de efficiëntie van het Centrum ten goede zullen komen. Zo ondersteunen wij inderdaad de vraag naar meer objectieve en vergelijkbare gegevens, de verankering van het uitvoerend bureau in het reglement van het Centrum, de regelmatige evaluatie van de werkzaamheden van het Centrum en ook het Reitox-netwerk van nationale knooppunten. Tenslotte vinden we de zesjaarlijkse externe evaluaties heel belangrijk.
Tijdens de behandeling in onze Commissie burgerlijke vrijheden werden hieraan nog een aantal belangrijke punten toegevoegd. Aangezien de voornaamste taak van het Centrum ligt in het verzamelen en verspreiden van informatie inzake drugs en drugsgebruik, meent het Parlement dat de uitwisseling van informatie over de beste praktijken in de aanpak van het drugsprobleem een meerwaarde zou kunnen betekenen voor het beleid van de lidstaten.
Ten aanzien van de samenstelling van het uitvoerend comité lijkt het aangewezen om naast de voorzitter en de vice-voorzitter nog twee leden van de raad van bestuur die de lidstaten vertegenwoordigen, en twee vertegenwoordigers van de Commissie af te vaardigen. Beslissingen dienen natuurlijk in dat geval bij consensus te worden genomen. Tevens lijkt het ons wenselijk dat naast de directeur van het Centrum ook de voorzitter van het Centrum door het Parlement kan worden gehoord. Ook zijn we van oordeel dat een verregaande samenwerking van de nationale knooppunten met de organisaties die actief zijn op dit terrein, een snelle en adequate opvolging van de Europese drugssituatie mogelijk maken en de lidstaten in staat stellen adequater te reageren op nieuwe evoluties en fenomenen inzake drugs en drugsgebruik.
De voornaamste discussiepunten met de Raad in dit dossier betroffen de samenstelling van het wetenschappelijk comité en de procedure tot aanstelling van de directeur. Het wetenschappelijk comité heeft inderdaad tot taak advies uit te brengen over wetenschappelijke vraagstukken betreffende de activiteiten van het Centrum. Het Parlement is van oordeel dat de samenstelling van dit comité dient te worden beperkt tot maximaal vijftien leden, die geselecteerd worden op basis van hun expertise via een open procedure, en dus niet één vertegenwoordiger van elke lidstaat, zoals tot dusverre was.
Aangezien momenteel, zoals de commissaris al zei, een voor alle agentschappen geldend voorstel hangende is over de procedure tot aanstelling en verlenging van het mandaat van de directeur, werd besloten terug te keren naar de bepalingen van de oprichtingsverordening en de uitkomst van deze onderhandelingen af te wachten.
Sinds de start van de behandeling van dit dossier is het inderdaad steeds ons streefdoel geweest om te komen tot een akkoord tussen de drie instellingen, dus ook met de Raad en de Commissie, in eerste lezing. Ik ben heel blij dat we na heel wat gesprekken hierin geslaagd zijn. Het voorgestelde compromis neemt immers bijna alle voorstellen van het Parlement over en we zijn er dan ook van overtuigd dat eigenlijk niets nog het sluiten van een akkoord of het goedkeuren ervan morgen in de weg staat.
Ik dank uitdrukkelijk het Oostenrijkse voorzitterschap, maar ook de Commissie en zeker ook mijn schaduwrapporteurs van alle fracties voor de heel constructieve samenwerking. 
Jiří Maštálka (GUE/NGL ),
   Geachte collega’s, allereerst zou ik graag de rapporteur willen bedanken voor en complimenteren met het nu voorliggende verslag. We zullen het er allemaal wel over eens zijn dat het thema drugs en drugsverslaving niet alleen in de Europese Unie maar in de hele wereld een heikel thema is, dat grote sociale en economische gevolgen heeft voor de maatschappij. Juist om die reden is het buitengewoon noodzakelijk en gewenst dat er tussen alle betrokken segmenten van de samenleving zo nauw mogelijk wordt samengewerkt. Hoewel dit een doel is dat duidelijk door ons allen onderschreven en gedeeld wordt, is het vaak buitengewoon moeilijk om het eens te worden over de methodes om dit doel te bereiken.
Ik ben ingenomen met de positieve wijzigingen die in het ingediende verslag worden voorgesteld. In de eerste plaats waardeer ik de door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid goedgekeurde wijzigingsvoorstellen en wel voornamelijk de wijzigingsvoorstellen die betrekking hebben op nauwere samenwerking tussen lidstaten. Een voorbeeld van bevordering van die nauwere samenwerking is de taak die het centrum toevertrouwd zou krijgen informatie te verschaffen over "beste praktijken" en de uitwisseling van die informatie tussen lidstaten te vergemakkelijken en te ondersteunen.
Het is gevoeglijk bekend dat drugs geen grenzen kennen, en dat geldt des te meer voor de grenzen van de Europese Unie, of het nu om de buiten- of de binnengrenzen gaat. Ik betreur dat het voorstel voor intensieve samenwerking met niet-lidstaten in Europa bij de bestrijding van de smokkel van en handel in drugs niet in de eindversie van het verslag is opgenomen, terwijl juist uit die vele niet-lidstaten de grootste hoeveelheden drugs binnenstromen.
Aan de andere kant ben ik ingenomen met de opname van een voorstel over de uitwisseling van gegevens tussen het Europese centrum, de VN en de WHO. Het is een effectieve manier om overlapping in gegevensvergaring te vermijden en de gegevensverwerking te vereenvoudigen. Ook ben ik ingenomen met de invoering van actieve samenwerking met Europol, hetgeen buitengewoon effectief zal zijn voor de strijd tegen met drugs samenhangende criminaliteit.
Ook van buitengewoon belang is het voorstel het centrum te verplichten de lidstaten informatie te verstrekken over ontwikkelingen en nieuwe trends in het drugsgebruik, waardoor de lidstaten beter voorbereid zullen zijn en dus ook sneller in staat zullen zijn om op te treden.
De samenwerking van het centrum met het Europees Parlement en de vergrote invloed van het Parlement bij onder meer het opstellen van het werkprogramma van het centrum, de benoeming van de directeur of de beoordeling van de activiteiten van het centrum, vormen mijns inziens weer een verdere stap op de weg naar democratisering van de Europese instellingen en een nauwer toezicht op de werkzaamheden van het Europees centrum in de toekomst. Ik vind het verslag zoals dat door de rapporteur is ingediend buitengewoon evenwichtig, en wil dan ook aanbevelen het aan te nemen. 
Hubert Pirker,
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de vice-voorzitter, dit verslag ondersteunt in de eerste plaats de aanpassing van dit Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving aan de uitgebreide Unie, iets dat eenvoudigweg technisch noodzakelijk is, maar het is mijns inziens veel belangrijker wat de rapporteur in het andere deel van het verslag heeft gedaan, waarin ingegaan wordt op de vraag hoe de werkzaamheden van het Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving efficiënter kunnen worden georganiseerd.
Naar mijn mening is het niet voldoende als het Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving slechts gegevens kan verzamelen en deze vervolgens ieder jaar in een geïllustreerd document publiceert. Er zijn nog veel meer mogelijkheden en dit verslag en de voorstellen van de rapporteur gaan daarin een stuk verder.
Het is noodzakelijk dat de gegevens eindelijk met elkaar vergeleken kunnen worden; ze moeten intensiever worden geanalyseerd, waarbij de verschillende vormen van drugsbeleid moeten worden geëvalueerd, zodat er een aanbeveling aan de lidstaten kan worden gegeven ten aanzien van de vraag welke strategieën succesvol zijn en welke niet. Er moet een versterkte samenwerking met andere organisaties zoals de Wereldgezondheidsorganisatie en de VN komen, zodat overlappingen en dubbele werkzaamheden simpelweg worden voorkomen, en er is eveneens samenwerking met Europol noodzakelijk, zodat drugsdelicten kunnen worden gekoppeld aan misdrijven die daarmee in verband staan.
Dit verslag biedt ons de mogelijkheid de bevoegdheden van het Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving in ieder geval enigszins uit te breiden, hetgeen wenselijk is om dit Waarnemingscentrum meer gewicht te geven en ervoor te zorgen dat het de lidstaten daadwerkelijk hulp kan bieden in de strijd tegen drugs. 
Edith Mastenbroek,
   – Mijnheer de Voorzitter, het werk van het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving is voor mij een van de beste voorbeelden van het vermogen van de EU om een gemeenschappelijk doel te dienen op een terrein waar we een gemeenschappelijk belang hebben en zo meerwaarde te bieden. Drugs en drugsverslaving hebben immers een verwoestende invloed op de maatschappij. Ze zetten aan tot misdaad en veroorzaken maatschappelijke problemen, instabiliteit en gezondheidsrisico’s.
Het beleid ten aanzien van deze problematiek verschilt sterk per lidstaat. Ik geloof dat het in het belang van onze burgers is – en dan zeker van onze jonge burgers – dat we ons als Europeanen volwassen genoeg tonen om van elkaar te leren. We moeten ons afvragen welk beleid het meest doeltreffend is en ons daarbij niet door enig ideologisch vooroordeel laten hinderen.
We hadden ons in de discussie over het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving kunnen buigen over – bijvoorbeeld – de volgende vragen: is het een idee om de zwaarst verslaafde groep heroïnegebruikers onder medisch toezicht heroïne te verstrekken? Helpt dat? Is cannabis werkelijk gevaarlijk voor de volksgezondheid? Hebben we dat ooit echt onderzocht?
Ik kom uit een lidstaat die op deze punten voor een ietwat afwijkend beleid heeft gekozen. Ik ben zelf zeker voorstander van een zeer gedegen onderzoek. Ik ben er ook voor om dat afwijkende beleid meteen te staken als mocht blijken dat het niet doeltreffend is.
We hebben daar helaas niet over gediscussieerd. We hebben het over andere dingen gehad. Over de invloed die de lidstaten moeten hebben binnen het wetenschappelijk comité; over de vraag hoe de voorzitter van de raad van bestuur moet worden gekozen; over wie er in die raad van bestuur moet komen te zitten en of het Europees Parlement enige zeggenschap moet hebben over het uitvoerend comité – een instantie die we niet mogen verwarren met de raad van bestuur, want dat is wat heel anders.
Ik wil de rapporteur graag bedanken. Ze is erin geslaagd dit institutionele debat te voeren zonder daarbij de doelstelling van het centrum – benchmarking van het beleid van de lidstaten – uit het oog te verliezen; het verslag gaat daar wel degelijk over. Ik wil het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving gelukwensen met al het werk dat het tot nu toe heeft verricht, en ik wens het centrum alle goeds voor de toekomst. 
Sophia in ‘t Veld,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik kan het kort houden: wat gezegd moest worden is bijna allemaal wel gezegd. Ook ik wil de rapporteur graag bedanken, en ik zou mijn bewondering willen uitspreken voor al het werk dat ze verricht heeft met betrekking tot dit onderwerp. Dat is niet eenvoudig geweest, en wel om de redenen die mijn collega, mevrouw Mastenbroek, zojuist heeft uiteengezet. Dit onderwerp ligt heel gevoelig – ideologie en nationale tradities spelen steeds een belangrijke rol.
De rapporteur heeft zich tot doel gesteld overeenstemming te bereiken met andere instellingen. Wij steunen haar ten volle in dat streven, en alle fracties hebben dat van begin af aan gedaan. Het is echter niet gemakkelijk geweest – de tekst zoals die voor ons ligt is dan ook een compromis. Laten we dat aanvaarden. Veel mensen van mijn fractie waren graag veel verder gegaan, en dat geldt ook voor veel mensen van de fractie van mevrouw Mastenbroek. We hebben echter allemaal een beetje moeten toegeven om tot dit compromis te komen.
De onafhankelijkheid van het Waarnemingscentrum is een van de dingen die we met dit compromis hebben bereikt, en dat was voor ons heel belangrijk. Zoals we allemaal weten is er sterke druk uitgeoefend om het wetenschappelijk comité onder nationaal toezicht te plaatsen. We zijn erin geslaagd om dat te verhinderen, en dat is een resultaat dat alle steun verdient.
Ik heb tot het laatst toe getwijfeld, maar ik kan mevrouw Brepoels nu verzekeren dat ze onze steun heeft. Om dit compromis in stand te houden zullen we echter de steun van alle fracties nodig hebben. Daarom wil ik van de socialistische fractie graag weten of ze het compromis blijft steunen. Het is immer van fundamenteel belang dat we dit weten vóór we gaan stemmen. U kunt in ieder geval op onze steun rekenen. 
Urszula Krupa,
   Mijnheer de Voorzitter, ik heb slechts een minuut spreektijd en dus wil ik alleen aandacht vragen voor de conclusies van het verslag van het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving. Het is erg jammer dat deze conclusies niet zijn uitgevoerd.
De waarden waardoor individuele personen zich laten leiden en hun gedrag worden beïnvloed door hetgeen die personen beschouwen als de norm in hun omgeving. De tweede conclusie is dat een monitoringbeleid meer invloed heeft op sociale normen dan campagnes in de media of lespakketten in het onderwijs. Met name de houding van jongeren en hun gedrag jegens drugsgebruik worden in hoge mate beïnvloed wanneer zij denken dat het normaal en sociaal aanvaardbaar is te experimenteren met drugs.
Het is spijtig dat zulke conclusies pas werden getrokken nadat miljoenen verslaafd zijn geraakt en duizenden jonge mensen zijn gestorven als gevolg van fataal experimenteel liberaliseringbeleid en het verdelen van drugs in twee categorieën, respectievelijk de zogenaamd onschadelijke softdrugs en harddrugs. Dit beleid bestaat nog altijd. Softdrugs veilig noemen vind ik een gevaarlijke vorm van manipulatie. Dit werkt drugsgebruik en de verspreiding van drugsverslaving in de hand. 
Carlos Coelho (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het drugsgebruik neemt toe, en dat geldt vooral voor het gebruik van cocaïne. Ook het aantal jonge mensen in Europa dat met drugs experimenteert neemt toe. Daaruit blijkt dat er bij de bestrijding van het drugsgebruik nog veel moet worden gedaan.
Het Europees Waarnemingscentrum voor drugs en drugsverslaving speelt al lange tijd een belangrijke rol bij het verzamelen en verspreiden van informatie over drugs en het gebruik van drugs. Bovendien moedigt het centrum organisaties in de lidstaten aan om met elkaar in contact te treden en uit te wisselen. Zoals de heer Pirker heeft aangegeven, zullen er echter gemeenschappelijke criteria moeten worden opgesteld. Daarnaast zullen er modellen moeten worden ontwikkeld voor het vergaren van gegevens. Dat is immers de enige manier om ervoor te zorgen dat de gegevens over drugs objectief, betrouwbaar en – vooral – vergelijkbaar zijn. In sommige lidstaten zijn gegevens niet beschikbaar of nauwelijks vergelijkbaar. Dat is een obstakel voor de monitoring van de drugssituatie in Europa, en we zullen daar snel een oplossing voor moeten vinden.
Ik wil mevrouw Brepoels graag bedanken voor haar verslag en het uitstekende resultaat dat ze heeft bereikt. We nemen dit voorstel voor een herziening van de verordening aan na drie jaar onderhandeling. Het ging er in de eerste plaats om de aanvankelijk overeengekomen rechtsgrond aan te passen, als gevolg waarvan het Parlement nu medewetgever is geworden.
Ik ben heel tevreden dat het Waarnemingscentrum nu een belangrijker rol toebedeeld krijgt. Het zal zich nu ook bezig houden met nieuwe trends op het gebied van polydrugsgebruik, met inbegrip van het gecombineerde gebruik van legale en illegale psychoactieve stoffen. Positief is ook het idee om een aantal wijzigingen aan te brengen teneinde de werking van de organen van het centrum aan te passen aan de uitbreiding.
Tot slot wil ik graag wijzen op het feit dat overal drugs worden gebruikt. Dat betekent dat we een Europese analyse in een bredere context moeten plaatsen. Belangrijk is ook dat we de samenwerking met landen buiten de EU verbeteren, vooral omdat veel drugs die in de EU gebruikt worden afkomstig zijn uit deze landen. 
Antonio Tajani (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijnheer Frattini, ik ben zeer te spreken over uw betoog, omdat u daarin nauwkeurig aangaf hoe ernstig het drugsprobleem binnen de Europese Unie is.
Ik ben het eens met hetgeen de heer Coelho en de heer Pirker hebben gezegd, omdat de bestrijding van drugsgebruik en drugshandel een steeds grotere prioriteit moet krijgen binnen de Unie. Het is zelfs onmogelijk om deze crisis, die zich uitbreidt en wereldwijde gevolgen heeft, aan te pakken zonder de medewerking van alle supranationale instellingen en zonder constant op de hoogte te worden gehouden van de situatie, die voortdurend wijzigt.
Ik ben het daarom eens met het voorstel van de rapporteur om de activiteiten van het Europees Waarnemingscentrum uit te breiden om zo de uitwisseling van informatie over de maatregelen die door de verschillende lidstaten zijn aangenomen nog effectiever te maken en een nauwere samenwerking met Europol tot stand te brengen.
Het gebruik van drugs en drugsgerelateerde stoffen die tot afhankelijkheid leiden varieert in de loop der tijd. Zo vormde heroïne voorheen het grootste gevaar, maar tegenwoordig baart cocaïne grotere zorgen door de manier waarop deze drug zich verspreidt onder jongeren, samen met de dodelijke combinaties met alcohol die in discotheken genuttigd worden. Willen we meer resultaat boeken op het gebied van preventie en bestrijding van drugsproblemen, dan moeten we inzicht hebben in wat er verandert, en dat is een criterium dat we moeten toepassen op het moment dat we de monitoringfunctie van het centrum beoordelen.
We hebben bij het opstellen van onze antidrugsmaatregelen echter de taak om niet toe te geven aan de vrijblijvendheid die tot op heden alleen maar tot meer afhankelijkheid heeft geleid. Zo was het bijvoorbeeld onacceptabel dat een vertegenwoordiger van de Italiaanse regering zei dat hij voorstander was van de mogelijkheid tot gecontroleerd drugsgebruik door middel van de zogenaamde ‘injectieruimtes’. Jongeren hebben met dat soort beslissingen nog nooit hun vrijheid teruggekregen. In dat opzicht ben ik het volkomen eens met Don Gelmini, een vooraanstaand priester die zich op internationaal niveau inzet voor de rehabilitatie van drugsverslaafden; hij heeft gezegd dat het bestrijden van drugs met drugs een grote misstap is. Dat is net zoiets als de deuren van psychiatrische inrichtingen opengooien om zo de geesteszieken te helpen. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.30 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0189/2006) van Tatjana Ždanoka, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, over non-discriminatie en gelijke kansen voor iedereen - Een raamstrategie (2005/2191(INI)). 
Tatjana Ždanoka (Verts/ALE ),
   – Mijnheer de Voorzitter, dit verslag over een raamstrategie voor non-discriminatie en gelijke kansen voor iedereen, dat in de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken met een overweldigende meerderheid is goedgekeurd, is een synthese van de bijdragen van alle betrokkenen, waaronder de vertegenwoordigers van alle grote fracties.
Ik ben de schaduwrapporteurs en alle overige collega’s zeer dankbaar voor hun opbouwende suggesties. We hebben voor deze raamwerkstrategie een aantal voorstellen geformuleerd die erop gericht zijn iedereen een kans te geven om daadwerkelijk en op een gelijkwaardige wijze deel te nemen aan het Europese economische, sociale en politieke leven. Ik hoop dat die voorstellen een doorslaggevende bijdrage zullen leveren aan het overwinnen van de negatieve tendensen die de kansen op de duurzame ontwikkeling van Europa in de 21e eeuw ondergraven.
Onbekendheid met de multiculturele en multi-etnische aard van de moderne maatschappij leidt tot gevaarlijke sociale spanningen. We moeten de etnische, sociale en linguïstische diversiteit van de Europese maatschappij niet alleen als een uitdaging zien binnen de context van duurzame ontwikkeling, maar ook als een bron met een creatief potentieel die voor de dynamische stabiliteit van het moderne Europa een belangrijke rol kan spelen.
Wat zijn de belangrijkste elementen in deze raamstrategie? Om te beginnen is het zo dat het begrip discriminatie op een aantal verschillende wijzen kan worden geïnterpreteerd, afhankelijk van de vraag of je een individueel dan wel een collectief standpunt inneemt. Voor het garanderen van de rechten van burgers als individuen zul je andere acties moeten ondernemen dan voor het verzekeren van de rechten van groepen individuen. Wij dringen daarom aan op het vaststellen van specifieke maatregelen om discriminatie te voorkomen of te compenseren voor elke achterstelling die samenhangt met een van de gronden voor discriminatie zoals die in artikel 13 van het Verdrag zijn opgesomd. Dergelijke maatregelen zouden uiteindelijk moeten worden toegepast op alle gebieden waar sprake is van ernstige ongelijkheid, of het nu gaat om onderwijs, gezondheidszorg, huisvesting, toegang tot goederen en diensten, enzovoorts.
Ten tweede geloof ik dat bij het opsporen van indirecte vormen van discriminatie gebruik moet worden gemaakt van betrouwbare statistieken over specifieke groepen met zeer bepaalde karakteristieken. De bescherming van persoonsgegevens en het onderzoeken van discriminatie met statistische middelen zijn heel goed verenigbaar, als zulk onderzoek tenminste gericht is op het verkrijgen van een beter inzicht in de over- dan wel ondervertegenwoordiging van specifieke groepen in bepaalde sectoren of op bepaalde maatschappelijke niveaus. Statistische middelen helpen ons ook om de ontwikkeling op dit gebied te volgen, zodat we op basis daarvan actie kunnen ondernemen en daarbij de meest doeltreffende methode kunnen selecteren.
We dringen er verder op aan dat er aanvullende wetgeving wordt uitgevaardigd. We betreuren het ten zeerste dat de Commissie ondanks herhaalde verzoeken van de zijde van het Europees Parlement nog steeds niet bereid is nieuwe wetgevingsinitiatieven op basis van artikel 13 te nemen. Daarom dringen we erop aan dat er nog voor het einde van het eerste halfjaar van 2007 een nieuw wetgevend instrument wordt gepresenteerd waarin alle in artikel 13 bedoelde vormen van discriminatie zijn opgenomen en dat hetzelfde bereik heeft als Richtlijn 2000/43/EG.
We roepen de Commissie ook op om spoedig actie te ondernemen tegen al die lidstaten die hebben nagelaten Gemeenschapswetgeving op het gebied van discriminatie om te zetten in nationaal recht. Tegen de nieuwe lidstaten die de antidiscriminatierichtlijnen nog niet in hun nationale wetgeving hebben overgenomen moet een procedure wegens schending van het Gemeenschapsrecht worden ingezet, precies zoals dat met de oude lidstaten gebeurt.
We vragen de lidstaten ook om zonder voorbehoud of beperkende verklaringen verplichtingen uit hoofde van mensenrechtenverdragen op het gebied non-discriminatie en bescherming van minderheden aan te gaan en deze verplichtingen ook naar eer en geweten na te komen.
We geloven dat traditionele nationale minderheden snel bescherming behoren te krijgen via diverse vormen van autonomie of zelfbestuur die de dubbele normen uit de wereld moeten helpen, zoals veroorzaakt door de criteria van Kopenhagen enerzijds, en de afwezigheid van regels in de lidstaten anderzijds.
Het kaderbeleid van de Europese Unie voor de bestrijding van discriminatie moet volgens mij tot de meest geavanceerde strategieën behoren die er in deze wereld op dit gebied bestaan. 
Vladimír Špidla,
   Mijnheer de voorzitter, mevrouw Ždanoka, geachte afgevaardigden, ik wil het Europees Parlement en met name de rapporteur, mevrouw Ždanoka, bedanken voor het uitstekende verslag.
Het biedt ons de gelegenheid om hier met elkaar te discussiëren over een thema dat mij zeer na aan het hart ligt, en wel de strijd tegen discriminatie en de bevordering van gelijke kansen en verscheidenheid. Het recht van individuen op gelijkheid voor de wet en op bescherming tegen discriminatie, is een fundamenteel recht dat een is voor een goed functionerende democratie. Eenieder zal beseffen dat dit recht leidt tot grotere economische en sociale cohesie in onze landen en dus ook tot een grotere welvaart.
Het doel van de Gemeenschap is aan de ene kant ervoor te zorgen dat de rechten op dit vlak uniform worden toegepast, en aan de andere kant effectief beleid tegen discriminatie en ter ondersteuning van gelijkheid te stimuleren, daar waar de wettelijke voorschriften onvoldoende worden toegepast. Zoals u zelf al heeft benadrukt, bestaat er een hele reeks structurele obstakels die een rechtvaardigere samenleving in de weg staan. Het doel van ons initiatief is daarom ook opvattingen en gedrag te veranderen. Het doet mij deugd dat uw verslag in hoge mate de door de Commissie voorgestane benadering onderschrijft. Ik heb gezien dat u wijst op aandachtsgebieden waar meer vooruitgang vereist is, en dat het verslag interessante voorstellen bevat voor manieren waarop deze vooruitgang kan worden bereikt.
In uw verslag wordt allereerst de nadruk gelegd op het belang van gegevensvergaring. Om ervoor te zorgen dat we discriminatie als fenomeen beter begrijpen en om effectieve maatregelen te kunnen nemen, en vooral om toe te zien op de naleving ervan, is een zekere mate van vooruitgang noodzakelijk. De Commissie zet zich hiervoor hard in, en ziet er tegelijkertijd op toe dat de regelgeving met betrekking tot de bescherming van persoonsgegevens wordt nageleefd. Zoals de Commissie in haar kaderstrategie al heeft aangekondigd, zal zij tegen het einde van het jaar 2006 een handboek over de mate van discriminatie uitbrengen. Eveneens heeft zij de uitwerking van een conceptueel kader op stapel staan waarmee de vooruitgang die op het vlak van de strijd tegen discriminatie wordt geboekt gemeten kan worden en waarmee ook statistische gegevens die op communautair en binnenlands niveau beschikbaar zijn kunnen worden beoordeeld. In algemene zin kan worden gesteld dat niets in de rechtsgrondslag van de Gemeenschap de vergaring van relevante gegevens in de weg staat.
In uw verslag wordt eveneens gewezen op de noodzaak de positieve maatregelen in de strijd tegen discriminatie te versterken. De Commissie stelt uw opmerkingen zeer op prijs en heeft reeds een groep door haar bijeengebrachte juridische deskundigen verzocht om een verslag op te stellen over de positieve maatregelen die op dit moment in de lidstaten van kracht zijn. Terecht wordt in het verslag gewezen op de ernst van meervoudige discriminatie. Dit onderwerp verdient meer aandacht, daar het aantal mensen dat eraan blootgesteld wordt, veel te vaak wordt onderschat. Om die reden heb ik gevraagd om de uitwerking van een studie, om de oorzaken en gevolgen van meervoudige discriminatie beter te begrijpen.
Verder verwacht ik dat het aanstaande Europese jaar van gelijke kansen voor iedereen ons antidiscriminatiebeleid een flinke impuls zal geven. Ik hoop dat er tegen het einde van 2007 meer Europese burgers zullen zijn die begrijpen hoe verscheidenheid kan leiden tot sociale en economische voordelen, en dat zij zich meer bewust zullen zijn van de hun toekomende rechten.
Tot slot wordt in uw verslag opgeroepen tot de indiening van een voorstel voor een nieuw juridisch instrument waarin alle redenen voor discriminatie zijn neergelegd, zoals reeds genoemd in de vorig jaar juni goedgekeurde kaderstrategie. De Commissie heeft een diepgravend onderzoek ingesteld naar de wenselijkheid en haalbaarheid van nieuwe maatregelen ter aanvulling van het huidige wettelijk kader. Tot het moment dat de uitkomsten van dit onderzoek bekend worden, zal de Commissie al haar inspanningen richten op het toezicht op de tenuitvoerlegging van de huidige richtlijnen door de lidstaten, in het belang van een zo groot mogelijke rechtvaardigheid. Hiertoe zal de Commissie uiteraard alle nodige juridische stappen ondernemen, indien dit noodzakelijk mocht zijn.
Dames en heren, ik zie met belangstelling uw discussie tegemoet. 
Rihards Pīks,
   – Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de onderwerpen die mevrouw Ždanoka in haar verslag aansnijdt zijn belangrijk en de keuze ervan is prijzenswaardig, maar als we kijken naar de inhoud hebben we een aantal vragen en bezwaren. Ten eerste wil ik vragen waarom het verslag de schijnwerpers maar op twee groepen in de samenleving richt, namelijk Roma-migranten en niet-staatsburgers, als groepen die achtergesteld zouden worden en extra aandacht verdienen. Vluchtelingen, asielzoekers en burgers van derde landen, die in steeds groteren getale in Europa arriveren, worden niet a priori genoemd als groepen die achtergesteld worden, en ook wordt hun integratie niet als punt van zorg aangemerkt. Ten tweede kan ik het niet eens zijn met het voorstel in punt 11 van het verslag om Roma en niet-staatsburgers op alle niveaus mee te laten doen aan verkiezingen, zonder dat eerst gewaarborgd is dat deze inwoners geïntegreerd zijn in de samenleving. Dit idee gaat tegen de historische ervaring van Europa en tegen de Europese waarden in. Ik wil nog een andere vraag stellen: waren die moslimjongeren die in de herfst van vorig jaar in Parijs auto’s verbrandden en winkels plunderden geen Franse burgers? De meerderheid was dat wel, maar kunnen we met de hand op ons hart beweren dat ze geïntegreerd zijn in de samenleving en de waarden van die samenleving delen? Om die reden denk ik dat het verslag van mevrouw Ždanoka de nadruk legt op de verkeerde aspecten en daarom in de verkeerde richting gaat en tendentieus is. 
Claude Moraes,
   – Mijnheer de Voorzitter, mevrouw Ždanoka heeft een verslag opgesteld dat opgebouwd is rond één heel belangrijke vaststelling, en die luidt dat doeltreffende actie tegen discriminatie niet eenvoudig is, maar dat het toch enorm belangrijk is dat regeringen, overheden en multinationale ondernemingen daadwerkelijk iets tegen dit verschijnsel ondernemen. Dat is niet de eenvoudigste optie, zoals de voorgaande spreker heeft uitgelegd – het kan immers tot controverses leiden. Maar het is wel belangrijk dat het gebeurt.
Als we het Jaar van de gelijke kansen 2007 concrete inhoud willen geven, zullen we – zoals de commissaris zelf heeft aangegeven – ook echt vorderingen moeten maken. Ik weet dat de commissaris en zijn staf daar hard aan werken. Ook het verslag van mevrouw Ždanoka is een stap voorwaarts.
Ze heeft het over interventie en positieve actie. Positieve actie is een van die concepten die het meest aanleiding tot misverstanden heeft gegeven. Positieve actie betekent niet noodzakelijkerwijs dat je mensen een kunstmatige voorsprong geeft. Het betekent eerst en vooral dat je de obstakels die tot discriminatie aanzetten wegneemt. Het is jammer dat in de Europese Unie nog steeds zo controversieel is en op zoveel weerstand stuit. In het Verenigd Koninkrijk en in multinationale ondernemingen die in de Verenigde Staten en Europa actief zijn is van het personeel heel gewoon, en datzelfde geldt voor monitoring op basis van handicaps of leeftijd. Waarom? Omdat deze procedure ons in staat stelt te begrijpen waarom mensen promotie maken dan wel hun baan behouden, en of er daarbij sprake is van indirecte discriminatie. Het concept indirecte discriminatie wordt vaak verkeerd geïnterpreteerd. Het is echter heel belangrijk dat dit concept in verslagen als dit verslag van mevrouw Ždanoka naar voren wordt gebracht, eenvoudigweg omdat het werkt.
Als je kijkt naar de instellingen die hier vandaag vertegenwoordigd zijn – de Commissie, het Parlement en de Raad, allemaal instellingen waar geen wordt toegepast – , dan zie je wat er gebeurt. Er werken bij deze instellingen maar weinig niet-blanke mensen, en dat geldt ook voor het Parlement. Mijn aanwezigheid zorgt ervoor dat het percentage vandaag iets hoger ligt, maar dat is vooral omdat de zaal leeg is.
In artikel 13 is een belangrijk concept opgenomen. Ik weet dat de commissaris graag verder zou gaan met artikel 13. In het verslag-Ždanoka wordt echter gesteld – en dit is heel belangrijk – dat we behoefte hebben aan alomvattende wetgeving. We moeten ervoor zorgen dat de richtlijn inzake rassengelijkheid en de werkgelegenheidsrichtlijn daadwerkelijk geïmplementeerd worden, zodat ze concreet iets gaan betekenen. Precies hetzelfde geldt voor het kaderbesluit over racistische vergrijpen. Hiervoor is de Raad verantwoordelijk.
Tot slot wil ik graag opmerken – en daarmee geef ik een antwoord op hetgeen de voorgaande spreker over punt 11 heeft gezegd – dat daadwerkelijk participatie van minderheden in het openbare en politieke leven een voorwaarde is voor geslaagde integratie. Er zijn slechts twee categorieën genoemd, maar er zijn in veel landen veel meer categorieën mensen die beter zouden kunnen participeren. We kunnen niet om dit onderwerp heen. We moeten er aandacht aan besteden en proberen op dit gebied vooruit te komen.
Ik geloof al met al dat dit verslag een bijdrage levert aan wat volgens mij een veelomvattend Jaar van gelijke kansen voor iedereen moet worden. Wij steunen de commissaris bij de ingrijpende acties die hij in 2007 – hopelijk – zal ondernemen. Ik wil verder mevrouw Ždanoka bedanken voor haar uitstekende verslag. De socialistische fractie zal het ten volle steunen. 
Sophia in ‘t Veld,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben heel blij dat we vanavond over het uitstekende verslag van mevrouw Ždanoka discussiëren. Ik wil u er echter wel op wijzen dat we morgen een debat zullen voeren over een resolutie inzake het toenemend racistisch en homofoob geweld in Europa. Tussen het verslag-Ždanoka en de resolutie van morgen worden we ons er dus pijnlijk bewust van dat er nog veel moet worden gedaan. Daarom wil ik de commissaris graag een voorstel doen. We hebben veel gesproken over maatregelen om discriminatie tegen te gaan, en het verslag-Ždanoka bevat in dat opzicht een groot aantal concrete voorstellen.
Bij het voorbereiden van deze interventie moest ik terugdenken aan maart 2000. Toen hebben de Europese leiders een heel ambitieuze strategie geformuleerd om Europa de sterkste duurzame kenniseconomie ter wereld te maken. Ze waren heel ambitieus. Mogelijk hebben ze de lat iets te hoog gelegd, maar ambitie is op zich iets positiefs. Waarom kunnen we niet net zo ambitieus zijn als het gaat om de bestrijding van discriminatie en het bevorderen van de grondrechten en gelijke kansen in Europa? Het gaat hier tenslotte om waarden die we allen delen. Hier volstaat het niet om eerst één maatregel te nemen en dan een andere. We hebben op dit gebied behoefte aan een alomvattende en – vooral – ambitieuze strategie. We moeten een stappenplan ontwerpen en ervoor zorgen dat de grondrechten en gelijke kansen tot de kern van het Europees beleid gaan behoren.
Ik herinner u eraan dat dit Parlement ongeveer anderhalf jaar geleden zijn fiat heeft gegeven aan de Commissie van voorzitter Barroso, omdat hij ons beloofde dat de grondrechten en de bestrijding van discriminatie topprioriteit zouden krijgen – het zou de hoeksteen van het beleid van de Europese Commissie worden.
Ik weet dat de commissaris daar zelf grote waarde aan hecht, maar ik moet toch zeggen dat de prestaties van de Europese Unie de afgelopen jaren niet bijzonder indrukwekkend zijn geweest. Ik weet ook dat de lidstaten zelf het grootste obstakel vormen. Het tempo waarin ze bijvoorbeeld veiligheidsmaatregelen aannemen – ik noem hier PRN-gegevens of de normen voor het bewaren van gegevens – is beslist opmerkelijk. Dat soort beslissingen kunnen ze binnen drie of vier maanden nemen. Gaat het echter om een kaderbesluit tegen racisme en vreemdelingenhaat, dan zijn ze het na vijf jaar nog niet eens. Dat is beslist een schande.
Ik roep de Commissie op om een bondgenootschap met het Europees Parlement aan te gaan en op basis van de in het verslag-Ždanoka opgenomen voorstellen een stappenplan voor de grondrechten en gelijke rechten op te stellen. We hebben dringend concrete maatregelen nodig. Bewustwordingscampagnes zijn allemaal heel goed, maar mensen die gediscrimineerd worden moeten over een juridisch instrument beschikken, zodat ze naar de rechter kunnen stappen. We hebben dit kaderbesluit hard nodig. We hebben een mechanisme nodig om de grondrechtensituatie in de lidstaten te volgen.
Wij geloven dat al deze maatregelen voldoen aan de criteria voor beter wetgeven. Ook dat aspect is in het verslag van mevrouw Ždanoka verwerkt. Beter wetgeven betekent meer dan alleen maar het integreren van wetgevingsvoorstellen in het beleid voor de interne markt. Het gaat ook om het presenteren van voorstellen die voor de burger een meerwaarde inhouden. Het Parlement heeft daar steeds op aangedrongen. Het Handvest voor de grondrechten moet juridisch bindend worden, anders blijft het van elke concrete betekenis gespeend.
Wat het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen betreft: het is geweldig dat we lippendienst bewijzen aan gelijke kansen, maar laten we eerlijk wezen, de voor dat jaar toegezegde middelen zijn een lachertje. Als dat een aanwijzing is voor het belang dat de lidstaten aan gelijke kansen hechten, hebben we nog een lange weg voor ons. Ik reken erop dat de Commissie met het Parlement zal blijven samenwerken. 
Jean Lambert,
   – Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil de rapporteur graag bedanken voor haar uitstekende verslag. Ik wil u er evenwel graag op wijzen dat dat verslag een voortbrengsel van de commissie is, en niet het product van slechts één individu. De vragen die zijn gesteld zouden volgens mij dus aan de commissie als geheel moeten worden voorgelegd. De leden van de commissie hebben zelf bepaald aan welke groepen ze extra aandacht wilden geven, en ze hadden ook tal van andere amendementen kunnen inbrengen als ze dat hadden gewild.
We beschikken reeds over wetgeving voor het merendeel van de bevolkingsgroepen binnen de Europese Unie. Nu blijkt echter – en andere sprekers hebben dat vanavond al heel fraai verwoord – dat we die wetgeving niet gebruiken. Ik ben daarom van mening dat deze alomvattende benadering op basis van het idee van non-discriminatie en een gelijke behandeling voor iedereen heel belangrijk is. Zoals reeds gezegd gaat het hier om grondrechten, de waardigheid van het individu, de eerbied waarmee elk individu behandeld behoort te worden en het recht van individuen om aan het maatschappelijk leven deel te nemen. Men lijkt het er in ieder geval over eens te zijn dat individuen absoluut aan het maatschappelijk leven moeten deelnemen. Dan zullen ze echter wel over de instrumenten moeten beschikken om dat te doen: ze moeten mogen meedoen. Mijn fractie vindt dat dit ook geldt voor participatie in politieke zin – iedereen moet dat recht hebben.
Zoals anderen al hebben gezegd is dit maatschappelijk gezien van belang. Sociale samenhang is een van de doelstellingen van de strategie van Lissabon; het cohesiebegrip is zelfs opgenomen in de Verdragen. Cohesie is inderdaad heel belangrijk: de maatschappij heeft elk talent en alle vaardigheden die de burgers kunnen bijdragen nodig. Ik verwijs niet vaak naar het zakenleven, maar die sector zal u vertellen dat het in een gediversifieerde maatschappij en een steeds sterker gemondialiseerde wereld voor de zaken heel gunstig is om over een rijk geschakeerde werknemerspool te beschikken waarin elk type talent is vertegenwoordigd.
De rapporteur stelt heel duidelijk dat de we de goede praktijken die er zijn moeten toepassen en verspreiden. De Europese Unie heeft veel – zij het niet zoveel als sommigen wel zouden willen – geïnvesteerd in het Equal-programma. Van dat programma hebben we veel geleerd, zeker vanuit het perspectief van de asielzoeker, als het gaat om de wijze waarop we mensen op werk kunnen voorbereiden, taalverwerving en een hele reeks andere dingen die met integratie te maken hebben. We moeten ervoor zorgen dat werkwijzen die tot goede resultaten leiden overal ingang vinden. Veel NGO’s zijn maar wat graag bereid hun ervaringen te delen, maar ze moeten dan wel over een netwerk en de nodige steun kunnen beschikken. Dat zou een van de verworvenheden van het Jaar van de gelijke kansen voor iedereen kunnen zijn. Misschien zijn de lidstaten bereid daar nog meer in te investeren.
Zoals bekend hebben nog steeds veel te veel mensen discriminatie te verduren. Daarom is het van belang dat de op artikel 13 geïnspireerde richtlijnen volledig ten uitvoer worden gelegd. Van belang is ook dat er nationale agentschappen voor de bestrijding van discriminatie worden opgezet. Die verrichten heel nuttig werk. Ik noem hier bij wijze van voorbeeld het Ierse Human Rights Agency.
We hebben ook gegevens nodig. Het is niet discriminerend om gegevens te verzamelen teneinde vast te stellen of ons beleid werkt. We kunnen beter werken op basis van degelijke statistische gegevens en informatie dan op basis van onze eigen aannames en vooroordelen. 
Eva-Britt Svensson,
   Mijnheer de Voorzitter, commissaris Špidla, in het Parlement praten we vaak – en terecht – over non-discriminatie en gelijke kansen voor iedereen. Ik juich zowel dat debat als dit verslag toe. Ik kan alleen maar hopen dat de lidstaten concrete maatregelen nemen en dat het Europese jaar van gelijke kansen voor iedereen succes zal hebben, zodat we een samenleving tot stand brengen die werkelijk voor iedereen is, ongeacht handicap, geslacht, etnische achtergrond, seksuele geaardheid, enzovoort. Op dit gebied moeten we samenwerken met vrijwilligersorganisaties en gebruik maken van de kennis die zij in huis hebben.
Dat diverse vormen van discriminatie hier in het Parlement vaak worden bediscussieerd, komt volgens mij doordat dit vraagstuk zeer belangrijk en zeer complex is, maar misschien laat het vooral zien hoe ontzettend veel er nog te doen is. Er is echter nog iets wat mij opvalt, namelijk dat het nooit de gediscrimineerde groepen zelf zijn die hun standpunten naar voren kunnen brengen. Ik vraag me daarom af hoeveel leden van dit Parlement of van de nationale parlementen bijvoorbeeld gehandicapt zijn, tot een minderheidsgroep behoren of een andere etnische achtergrond hebben. De meesten van ons behoren tot het normgevende deel van de bevolking van de lidstaten. Zolang het er zo uitziet in politieke vergaderingen, het bedrijfsleven, het onderwijs en in sociaal-economisch opzicht, vind ik dat er speciale maatregelen moeten worden genomen.
Naar mijn indruk vindt discriminatie nog steeds plaats, ondanks alle gepraat over verandering. Om wat aan die situatie te doen, moeten we positieve discriminatie kunnen toepassen. Vandaag de dag hanteren wij feitelijk de tegenovergestelde aanpak, die je negatieve discriminatie zou kunnen noemen, wat betekent dat gehandicapten, minderheidsgroepen en vrouwen bekwamer, beter, enzovoort moeten zijn om met de normgevende groepen te kunnen concurreren. Dat gebeurt beslist niet op gelijke voorwaarden. Dat is strijdig met de democratie, die inhoudt dat iedereen gelijke kansen moet hebben. Daarom pleit ik ook voor de instelling van quota om deze toestand te veranderen.
Ģirts Valdis Kristovskis,
   – Commissaris, collega’s, een paar opmerkingen over onnauwkeurigheden in het verslag. De rapporteur vraagt om maatregelen ten behoeve van niet-staatsburgers die in hun rechten geschaad zouden worden. Er is een paragraaf waarin wordt opgeroepen tot instelling en uitbreiding van het stemrecht op alle niveaus, alleen voor Roma en niet-staatsburgers. Ik onderschrijf de opvatting dat de Roma in veel gebieden van Europa achtergesteld worden, maar er bestaat geen enkele reden om niet-staatsburgers een speciale behandeling te geven.
Het is ook onduidelijk waarom de rapporteur zich alleen over de sociale en politieke rechten van deze twee groepen zorgen maakt. Het is verrassend dat de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken de inherente vooringenomenheid van dit verslag niet heeft herkend. Zelfs de discriminerende inslag van het verslag is niet opgemerkt, want er wordt geen melding gemaakt van migranten, waar ze ook vandaan komen, van burgers uit derde landen of van religieuze minderheden.
Dan kom ik nu op de werkelijke situatie van niet-staatsburgers. Het jaarlijkse statistisch rapport van het secretariaat van de Hoge Vertegenwoordiger voor de vluchtelingen van de VN, dat een paar dagen geleden is uitgekomen, op 9 juni, merkt op dat, vergeleken met andere groepen, niet-staatsburgers in Letland en Estland een geprivilegieerde categorie mensen vormen die dezelfde rechten en bescherming genieten als gewone staatsburgers. Bovendien wordt er speciaal op gewezen dat de bepalingen van het Verdrag van 1954 betreffende de status van staatlozen niet van toepassing zijn op Letse niet-staatsburgers. Dit staat in contrast met de foute bewering in overweging K van het verslag dat niet-staatsburgers achtergesteld worden en in hun rechten worden geschaad. Ik zou willen vragen: in welke rechten worden ze dan geschaad? Wordt deze groep het recht op onderwijs, huisvesting en toegang tot goederen en diensten onthouden? Niet-staatsburgers in Letland hebben al deze rechten. Deze groep heeft niet alleen al deze rechten, maar heeft ook de kans om het Letse staatsburgerschap in Letland en het Estse staatsburgerschap in Estland te verkrijgen, met waarborging van hun politieke en sociale rechten. Dat niet-staatsburgers die in die landen wonen het staatsburgerschap niet bezitten, is dus de vrije wil en de keuze van deze mensen. Het zou vreemd zijn, absurd zelfs, als het Europees Parlement bij de stemming over het verslag-Ždanoka de ongerechtvaardigde overdrijvingen van de rapporteur zou accepteren, aangezien die niet de werkelijke situatie weerspiegelen. Ik vraag de geachte afgevaardigden om de genoemde omstandigheden nauwgezet te beoordelen en de delen van het verslag die vooringenomen zijn of zelfs een verkeerde voorstelling van zaken geven te amenderen. 
Leopold Józef Rutowicz (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de kaderstrategie tegen discriminatie en voor gelijke kansen voor iedereen beslaat verschillende actieterreinen.
Gezien de sociale gevolgen lijkt de strategie vooral bedoeld voor jongeren. Wanneer jongeren geen toegang tot onderwijs hebben of stuiten op problemen omdat ze het schoolprogramma niet aankunnen of geen beroep kunnen kiezen, worden hun kansen van meet af aan beperkt. Dit geldt met name voor benadeelde groepen, etnische groepen en nationale minderheden. Voor die groepen zijn de acties van lokale overheden, sociale organisaties en de staat buitengewoon belangrijk.
Ik kan een voorbeeld geven van de aanpak van dergelijke problemen in Nieuw Zeeland. Maori-kinderen presteerden op school beduidend slechter dan andere kinderen. De overheid onderzocht de achterliggende redenen van dit probleem en probeerde te achterhalen of de leraren en scholen in gebreke bleven of dat de kinderen zelf niet voldoende talent hadden. Een onderzoeksteam moest de antwoorden op deze vragen vinden. Het resultaat was dat de kinderen wel voldoende talent hadden, maar dat hun mentaliteit en tradities een andere onderwijsaanpak vereisten. Vervolgens werd het nodige veranderd om hun toch gelijke kansen te geven in de maatschappij.
In de Europese Unie moeten we het nodige doen om de juiste leeromstandigheden te creëren voor Roma-kinderen. We moeten speciale aandacht hebben voor jongeren uit achterstandsmilieus, omdat het voor hen extra moeilijk is te leren, werk te vinden en zich te ontworstelen aan hun omgeving. Onderwijs en voorbereiding op de arbeidsmarkt en een volwassen leven voor gehandicapte kinderen zijn ook erg moeilijk, omdat hun situatie in hoge mate afhankelijk is van de financiële mogelijkheden van hun ouders, de maatschappij waarin ze opgroeien en de arbeidsmarkt. Dit probleem is ernstig en vereist specifieke aandacht van de regering, de lokale overheden en sociale organisaties, en vooral de armste gebieden van de EU hebben steun nodig. Het is bijzonder moeilijk kansen te bieden aan kinderen die niet alleen gehandicapt zijn, maar ook nog eens uit een achterstandsmilieu komen of behoren tot een etnische minderheid. Binnen het kader van de maatregelen die bedoeld zijn om deze groep te helpen, moeten we voor deze kinderen speciale mogelijkheden voorzien.
Ik wil de rapporteur, mevrouw Ždanoka, hartelijk bedanken voor dit verslag, dat hard nodig is. 
Edit Bauer (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de strijd tegen discriminatie moet op een dagelijkse basis worden gevoerd; dat is duidelijk, en dat blijkt niet alleen uit het verslag van mevrouw Ždanoka, maar ook uit ons debat hier in dit Huis.
Ik wil een van de punten die in het verslag aan de orde komen met name noemen: de bescherming van de rechten van nationale minderheden. De situatie van nationale en etnische minderheden in zowel de nieuwe als de oude lidstaten is zelden probleemloos, en vaak hebben zij te maken met directe en ook indirecte discriminatie. Het is duidelijk dat het verbieden van discriminatie niet voldoende is om dit probleem op te lossen. Wil je gelijke kansen scheppen, dan moet je ook positieve maatregelen nemen, met name om indirecte discriminatie te bestrijden. Ik ben ervan overtuigd dat de Commissie die lidstaten waar het wettelijke kader niet toestaat dat deze situatie veranderd wordt, zo nodig kan aanmoedigen. Ook zijn er nieuwe juridische instrumenten nodig, zoals mevrouw Ždanoka heeft aangegeven, om een eind te maken aan het onaanvaardbare beleid van dubbele standaarden, want terwijl de Kopenhagen-criteria met betrekking tot eerbiediging van de rechten van minderheden van toepassing zijn op de kandidaat-lidstaten, hebben de lidstaten zelf hier geen wetgeving voor. Ik denk dat deze situatie echt onhoudbaar is. 
Csaba Sándor Tabajdi (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil mevrouw Ždanoka, de rapporteur, feliciteren. Dit is een heel belangrijk verslag.
We moeten bepaalde belangrijke begrippen verhelderen, want er bestaan nog steeds te veel tegenstellingen tussen de twee EU-richtlijnen. Er bestaan nog veel meer tegenstellingen als het gaat om de relatie tussen discriminatiebestrijding en gelijke behandeling, omdat we weten dat die twee begrippen verschillende dingen betekenen. Mijn collega Claude Moraes heeft vandaag al gewezen op de noodzaak van positieve actie. Maar we hebben het concept van positieve discriminatie nog niet verhelderd, dat wil zeggen de relatie en de connectie tussen gelijke behandeling en voorkeursbehandeling, want als we gelijke standaarden toepassen op ongelijke groepen zal dat alleen maar leiden tot nog meer ongelijkheid. Daarom hebben we positieve acties, positieve discriminatie en voorkeursbehandeling nodig, zodat we tegenwicht kunnen bieden aan ongelijke kansen in samenlevingen. Een ander uitermate belangrijk punt is dat discriminatie nooit individuele mensen treft. Degenen die gediscrimineerd worden, worden dat niet vanwege hun persoonlijkheid, maar omdat ze oud zijn, omdat ze vrouw zijn, omdat ze gehandicapt zijn of omdat ze tot een seksuele minderheid of tot een traditionele of nieuwe nationale minderheid behoren. Voor doeltreffende bescherming is daarom meer vereist dan alleen de bescherming van individuen: we moeten groepen in hun geheel beschermen.
Een van de grootste verdiensten van dit verslag is de aandacht die geschonken wordt aan bescherming van traditionele, historische minderheden, die recht hebben op politieke participatie, autonomie en zelfbestuur. De Europese Unie heeft op dit moment geen systeem voor de bescherming van minderheden, hoewel één op de zeven Europese burgers tot een traditionele minderheid behoort. En tot slot, met betrekking tot het debat: de Roma en de niet-staatsburgers moeten extra beschermd worden, als minderheden binnen een minderheid, en het is een schande dat er in verschillende lidstaten enkele honderdduizenden mensen niet in het bezit zijn van het staatsburgerschap. Aan deze situatie moet een eind komen, en commissaris Špidla verdient onze dank voor het feit dat hij vooruitgang wil boeken bij het bestrijden van discriminatie. 
Kinga Gál (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de aandacht vestigen op een essentieel probleem, dat waarschijnlijk een belangrijk punt van zorg is geweest voor de rapporteur, wier keuze voor bepaalde onderwerpen en concepten, met de nadruk die ze verdienen, zeer geslaagd is. Eén zo’n onderwerp is positieve discriminatie, en met betrekking tot de traditionele minderheden gaat het om onderwerpen als autonomie, zelfbestuur en politieke aanwezigheid.
Ik wil echter de aandacht vestigen op een uiterst belangrijk fenomeen: helaas kunnen we op grond van het huidige beleid, waarbij discriminatie verboden is, geen oplossingen vinden voor alle minderheden in alle verschillende leefsituaties. Als we echt naar oplossingen gaan zoeken en niet alleen maatregelen voor de bühne nemen, is het heel belangrijk dat we serieus naar de specifieke zorgen van elke afzonderlijke minderheid kijken. Ik wil beklemtonen dat we verschil moeten maken tussen traditionele en nieuwe minderheden, seksuele minderheden en andere minderheden. Als we deze begrippen en de problemen van de Gemeenschap - die allemaal op zichzelf groot genoeg zijn en serieuze maatregelen op het niveau van de Gemeenschap verdienen - niet op een duidelijkere manier definiëren, dragen we niet bij aan het vinden van een oplossing, maar aan begripsverwarring en een misleidende onderwerpkeuze. 
Justas Vincas Paleckis (PSE ).
   – Het verslag roept op tot volledige uitroeiing, op zo kort mogelijke termijn, van discriminatie op grond van nationaliteit of herkomst, van beperkingen voor minderheden of niet-staatsburgers en van ongelijkheid op het gebied van scholing, gezondheidszorg en levensstandaard in de Europese Unie. De Commissie zou actie moeten ondernemen tegen staten die er niet in slagen de antidiscriminatiewetgeving van de EU te implementeren.
De positieve verandering die Europa gaat bewerkstelligen zal met veel minder problemen gepaard gaan als mensen die geen staatsburger van de EU zijn integreren in de Europese samenleving. Het gaat dan om heel verschillende soorten mensen, zoals emigranten uit islamitische landen in Frankrijk en andere oude lidstaten of de Russisch sprekende minderheden in Letland en Estland.
Litouwen heeft dat probleem niet, maar we zijn gevoeliger voor de situatie van onze buren dan voor andere. De demografische situatie in de twee genoemde landen is uniek; zij is ontstaan onder zeer bijzondere omstandigheden, die zich in geen enkele andere lidstaat, oud of nieuw, hebben voorgedaan. Daarom moet progressie bij het opnemen van niet-staatsburgers in lokale gemeenschappen hand in hand gaan met een duidelijke acceptatie bij die niet-staatsburgers van het feit dat ze in Letland of Estland leven en dat ze burgers van de Europese Unie worden en niet van zomaar een unie. Terwijl ze hun eigen, kenmerkende cultuur kunnen behouden, wat Europa rijker maakt, moeten ze tegelijkertijd hun staat respecteren, de taal vaardig worden en kennis hebben van de geschiedenis en de tradities van het land waarin ze leven. 
Het is de plicht van politici om hier de juiste voorwaarden voor te scheppen. De almaar toenemende participatie van niet-staatsburgers in verkiezingen is alleen logisch als ze constructief en steeds actiever deelnemen aan het sociale en politieke leven van hun land. 
Het verslag dat we behandelen moedigt de staten aan om instellingen op te richten voor de bestrijding van discriminatie. De statistische gegevens die de Commissie en de instellingen van de nationale regeringen bijeen zullen brengen, zullen in hoge mate bijdragen aan het vaststellen van de schade die wordt veroorzaakt door discriminatie. 
Patrick Gaubert (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, mijn fractie houdt er andere standpunten op na dan de rapporteur, maar ik wil mevrouw Ždanoka toch graag bedanken voor haar werk en haar bijdrage aan dit onderwerp, een onderwerp dat ook ons ter harte gaat.
De rapporteur geeft aan dat ze verder wil gaan met deze strijd die we elke dag weer samen voeren – de strijd tegen discriminatie. Politieke wil is hier inderdaad van doorslaggevende betekenis. Daarom wil ik van deze gelegenheid gebruik maken om de Raad er opnieuw aan te herinneren dat dit dralen – ik heb het over het blokkeren van het kaderbesluit inzake racisme en xenofobie – onaanvaardbaar is.
Mijn fractie is niet helemaal tevreden over dit verslag. Sommige punten zijn te langdradig geformuleerd en niet geheel duidelijk. Bovendien is het zo dat bepaalde definities tot misverstanden aanleiding kunnen geven. Om te beginnen paragraaf 11. De rapporteur stelt voor om Roma-migranten en niet-staatsburgers het recht te geven om aan alle verkiezingen deel te nemen. Mijn fractie kan dat voorstel niet aanvaarden; het gaat veel te ver. Als migranten of niet-staatsburgers willen deelnemen aan de samenleving waarin ze leven, kunnen ze simpelweg om het volledige burgerschap van dat land verzoeken. Belangrijk is dan wel dat dit land ze daarbij helpt.
Ten tweede paragraaf 30. Natuurlijk is het heel belangrijk dat we alle vormen van discriminatie op gelijke wijze behandelen. De bestrijding van homofobie in onze maatschappijen is dus van het allerhoogste belang. Daarom kunnen we ons helemaal vinden in het eerste deel van dit punt. We zullen echter niet voor het tweede deel stemmen. Daarin wordt opgeroepen tot wederzijdse erkenning van huwelijken tussen personen van hetzelfde geslacht. Op dit punt dienen we de wetten en regels van de afzonderlijke lidstaten te volgen.
Dames en heren, de boodschap die het Parlement moet afgeven is duidelijk. We moeten elk individu respecteren, en tolerantie, gelijke kansen en diversiteit bevorderen, maar dan wel met het volste respect voor het subsidiariteitsbeginsel. 
Lidia Joanna Geringer de Oedenberg (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het verslag dat we deze avond behandelen heeft aanzienlijke implicaties voor de burgers van de Europese Unie. Het betreft namelijk de bestrijding van alle vormen van discriminatie, een fenomeen dat nog altijd wijdverbreid is, zelfs nu in de 21e eeuw, en in alle economisch hoogontwikkelde landen.
De sociale en economische gevolgen van discriminatie tegen burgers zijn zeer ernstig. Daarom moet de bestrijding van discriminatie in de eerste plaats uitgaan van het onderwijs in de breedste zin van het woord en op zo vroeg mogelijke leeftijd, en van goede informatiecampagnes waarbij we beste praktijken toepassen. Het besluit van de Commissie om 2007 uit te roepen tot het Jaar van gelijke kansen voor iedereen is een stap in de goede richting om discriminatie tegen te gaan. Laten we hopen dat dit zal leiden tot meer bescherming van individuele rechten en een beter bewustzijn van de verschillende vormen van discriminatie. De middelen die zijn uitgetrokken voor dit Jaar van de gelijke kansen zijn echter niet toereikend om de beoogde resultaten te behalen. Deze acties moeten daarom in de volgende jaren worden voortgezet.
De lidstaten moeten streven naar gelijke sociale en politieke rechten voor iedereen die in de Europese Unie woont. "Anders zijn" mag niet beschouwd worden als "slechter zijn" en alle burgers van de Europese Unie moeten hetzelfde recht hebben op een waardig leven en gelijke kansen op de arbeidsmarkt. Daarom steun ik het verslag van mevrouw Ždanoka volmondig en ik wil haar gelukwensen met een gedegen verslag. 
Vladimír Špidla,
   Dames en heren afgevaardigden, hartelijk dank voor de zojuist door u gevoerde discussie. Er komt duidelijk uit naar voren dat het Europees Parlement zijn steun wenst te verlenen aan een hele reeks maatregelen op het gebied van gelijke kansen, de strijd tegen discriminatie en de strijd voor gelijke rechten.
U heeft vanuit verschillende oogpunten over verschillende aspecten gesproken over deze continu door de EU gevoerde strijd die, zoals ik al in mijn inleidende toespraak zei, een van de fundamenten is waarop onze Unie is gebouwd.
Ik zou graag slechts kort op een paar punten commentaar willen geven. Als het gaat om de kwestie van positieve maatregelen denk ik dat het vanuit geen enkel oogpunt juist is te spreken over positieve discriminatie, want het gaat ons echt om maatregelen die nadelen opheffen en niet om maatregelen die iemand onevenredig veel bevoordelen. Binnen het kader van de Europese regelgeving zijn zulke positieve maatregelen mogelijk, en daarom hebben we besloten om met behulp van de werkgroep voorbeelden van positieve maatregelen in de lidstaten te verzamelen en te beoordelen, wat denk ik heel nuttig zal zijn.
Verder werd er door u gesproken over gegevensvergaring, een belangrijke kwestie. Ook hierover heb ik reeds iets in mijn inleidende toespraak gezegd, maar ik hoop dat u me toestaat dat ik nogmaals zeg dat de Europese wetgeving dit soort gegevensverzameling niet in de weg staat. Uiteraard is de bescherming van gegevens op individueel niveau belangrijk, maar indien wij volgens de regels en correct verwerkte anonieme gegevens wensen te gebruiken, dan is dit mogelijk. Het gaat hier dus om de formulering van de desbetreffende methodologieën. Ik heb reeds melding gemaakt van verslagen met behulp waarvan wij meetmethodes willen opstellen voor het bepalen van gelijke kansen, ofwel het beoordelen van de mate van gelijke kansen. Daarvoor zijn uiteraard statistische gegevens nodig, en ik denk dat het dus gaat om het bepalen van de juiste methodologieën. Zoals ik al gezegd heb, bestaan er vanuit het oogpunt van Europees recht geen structurele obstakels.
Een belangrijk punt waarop u positief gereageerd heeft, betreft het jaar 2007. Ik denk echt dat het een goede gelegenheid is om vanuit velerlei perspectief een oordeel te vellen over gelijke kansen, om onze inspanningen goed zichtbaar te maken en om een sterke impuls te geven aan de verdere ontwikkeling van dit vraagstuk in de periode erna.
Wat betreft wetgeving: op dit moment zijn er twee basisrichtlijnen van kracht, die een belangrijke vooruitgang inhouden. Ik moet helaas opmerken dat gebleken is dat er in vele gevallen geen sprake is van een precieze en betrouwbare implementatie door de lidstaten, al is het duidelijk dat de lidstaten hard hun best doen deze richtlijnen in te voeren. De Europese Commissie zal zich inzetten voor de toepassing van alle juridische middelen die zij tot haar beschikking heeft, want het is zoals ik al zei van het allergrootste belang dat deze maatregelen inderdaad zodanig worden toegepast dat zij daadwerkelijk iets opleveren.
De kwestie van nieuwe juridische instrumenten staat uiteraard nog open. Zoals ik al eerder aangaf, kijken wij daar op dit moment naar, want mijns inziens geldt het volstrekt ondubbelzinnige principe dat indien wetgeving nodig is, deze ook ingevoerd dient te worden. Aan de andere kant moet te allen tijde zorgvuldig worden gekeken of met de huidige geldende instrumenten niet hetzelfde resultaat bereikt kan worden. Wij kijken op dit moment zeer zorgvuldig naar de kwestie van mogelijke nieuwe wetgeving en in 2007 kunnen we waarschijnlijk de eerste resultaten verwachten.
Dames en heren, graag zou ik u nogmaals willen bedanken voor het debat en het verslag. Natuurlijk ken ik de uitslag van de behandeling van het verslag en de stemming erover door het Parlement nog niet, maar het debat van zojuist was in elk geval zeer eenduidig en verrijkend, en het geeft de Commissie een goede leidraad voor haar verdere werkzaamheden op dit gebied. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt woensdag om 12.30 uur plaats.
Lívia Járóka (PPE-DE ).
   – Dames en heren, het verslag van mevrouw Ždanoka bevat, naast andere zaken, verschillende punten over de Roma die belangrijk zijn voor het waarborgen van gelijke kansen. Ik wil het hebben over een onderwerp dat van groot belang is voor de Roma-gemeenschap: de verzameling van statistische gegevens.
Vanwege allerlei historische en wettelijke aspecten is het in Hongarije zeer onplezierig om over het verzamelen van etnische gegevens over de Roma te spreken. In mijn ogen kan het gebruik van statistische methoden bij het onderzoek naar discriminatie informatie opleveren die heel nuttig kan zijn voor de Roma-gemeenschap, en uiteraard ook voor andere etnische en minderheidsgroepen. Deze gegevens zijn al beschikbaar, zij het indirect - in Hongarije kunnen we bijvoorbeeld de gebieden waar de Roma leven afbakenen door te kijken naar cijfers over lage scholing en statistische gegevens over onderontwikkelde gebieden - en ze kunnen bijvoorbeeld dienen om aan te geven hoe het staat met de effectiviteit van werk-, huisvestings- en scholingsprogramma’s voor de Roma. Op deze manier kunnen statistische gegevens als bewijs gebruikt worden bij de evaluatie van de effectiviteit van initiatieven. Ook kunnen ze een zeer goed instrument vormen in de strijd tegen indirecte discriminatie, omdat ze een waarheidsgetrouw beeld kunnen schetsen van, om een voorbeeld te noemen, de mate waarin een lidstaat de antidiscriminatierichtlijnen heeft toegepast nadat die zijn omgezet in het eigen rechtssysteem.
We moeten onze ogen niet sluiten voor de mogelijkheden die monitoring biedt, vooral omdat de vele beschikbare programma’s van de laatste tien jaar, die bedoeld waren om de kwaliteit van het leven van de Roma te verbeteren, nauwelijks iets veranderd hebben aan hun situatie. Dat is ook te wijten aan het feit dat we geen empirische methode hebben om vast te stellen of een initiatief goed of slecht uitpakt. 
Magda Kósáné Kovács (PSE ).
   – Met dit uitstekende verslag is de rapporteur erin geslaagd een alomvattend en gedetailleerd beeld van de problemen met betrekking tot discriminatie te schetsen, waarbij pijnlijke onderwerpen en voorstellen voor verdere actie niet uit de weg gegaan zijn.
Een van de belangrijkste instrumenten in de strijd tegen discriminatie is , omdat scholing mensen in een achterstandssituatie de kans biedt om daaraan te ontsnappen; aan de andere kant kan zelfs hulp die met de allerbeste bedoelingen wordt gegeven door de meerderheidssamenleving destructieve gevolgen hebben als hij niet gepaard gaat met acceptatie, aanpassing en respect. zijn voortgekomen uit gelijke behandeling. Positieve maatregelen die een evenwichtige vertegenwoordiging op alle terreinen van de samenleving mogelijk maken zijn van zeer groot belang voor diegenen die te maken hebben met een optelsom van achterstandsfactoren. Ik ben blij dat de rapporteur de nadruk legt op de noodzaak van voor mensen die zich meer dan gemiddeld in achterstandsituaties bevinden, zoals de Roma, omdat de toenemende uitsluiting van de Roma en hun segregatie in scholen typisch problemen van de nieuwe lidstaten zijn.
We verwelkomen het feit dat in de verordening betreffende het Europees Sociaal Fonds ruimte is gemaakt voor een bredere maatschappelijke inzet van het ESF, waaronder de financiering van programma’s die de tolerantie en de maatschappelijke aanvaarding van minderheden moeten bevorderen. Positieve wetgeving en de ontwikkeling van programma’s zijn echter maar één kant van de medaille. Er moet meer controle komen op de vaststelling van Europese wetgeving, om te waarborgen dat de lidstaten deze naar behoren implementeren; anderzijds zou zo’n controle de mogelijkheid scheppen om de effectiviteit te beoordelen en te kijken of er iets veranderd moet worden. Het Europees Agentschap voor grondrechten kan hierbij een speciale rol spelen, maar helaas is de oprichting van het agentschap voor onbepaalde tijd uitgesteld, vanwege de onenigheid in de Raad. 
Katalin Lévai (PSE ).
   – Het verslag vestigt de aandacht op het belang van de fundamentele Europese waarden en op het feit dat ze moeten worden opgenomen in de nationale wetten van alle lidstaten en vervolgens ook moeten worden gehandhaafd.
Ik denk dat er bredere bekendheid moet worden gegeven dan tot nu toe het geval is geweest aan het feit dat 2007 het Europees Jaar van gelijke kansen voor iedereen wordt. Alle Europese burgers zouden moeten weten dat iedere persoon in Europa het recht heeft om niet gediscrimineerd te worden en recht heeft op gelijke kansen.
Dat betekent dat burgers geïnformeerd moeten worden over de relevante wetgeving en over de mogelijkheden voor het krijgen van wettelijke genoegdoening. De interculturele dialoog is al nodig in 2007, omdat deze een instrument kan zijn in de strijd tegen discriminatie, en ook een instrument voor sociale integratie en voor het versterken van de Europese identiteit. Omdat discriminatie voor een belangrijk deel wordt veroorzaakt door een gebrek aan kennis, moeten we het probleem al in de eerste fase aanpakken: het moet worden aangepakt op de scholen, om te waarborgen dat kinderen al op vroege leeftijd bewust worden gemaakt van het belang van tolerantie en diversiteit, en om te zorgen dat tolerantie en diversiteit waarden worden. Angst voor elkaar en de daaruit voortkomende agressie mogen geen kenmerkende eigenschap van de betrekkingen tussen twee culturen worden. Ik ben het eens met de rapporteur op het punt van de noodzaak van aanvullende wetgeving, en ik vraag de Commissie om haar verplichtingen als hoedster van de Verdragen actief na te komen, zoals het wordt geformuleerd in paragraaf 26 van het verslag, en om zo snel mogelijk alomvattende wetgeving te ontwikkelen op het terrein van discriminatiebestrijding. Tegelijkertijd wil ik erop aandringen dat er praktische stappen gezet worden en ik stel voor dat, binnen een systeem van open coördinatie, ook het Parlement lidstaten rekenschap kan laten afleggen over concrete programma’s voor 2007-2008 en over de resultaten daarvan.
Ik wil ook, apart, wijzen op het belang van de media en de mogelijkheden die de media te bieden hebben in de strijd tegen discriminatie, want ons doel is een zo breed mogelijk publiek te bereiken en ervoor te zorgen dat ons beleid op dit gebied betrouwbaar is. 

