
De Voorzitter.
   Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement, die op donderdag 17 november 2005 werd onderbroken, te zijn hervat. 
De Voorzitter.
   – Voordat we verdergaan met de agendapunten zou ik twee verklaringen willen afleggen over actuele kwesties die de aandacht vragen van dit Parlement.
De eerste kwestie betreft de ontvoeringen in Irak, die nog steeds aan de orde van de dag zijn en waarvan de afgelopen dagen vijf westerse burgers het slachtoffer zijn geworden, waarmee het aantal buitenlanders dat in Irak wordt vastgehouden of als vermist wordt beschouwd, nu op veertig is komen te liggen. Onder de Irakezen is dat aantal natuurlijk veel hoger: er zijn al honderd Irakezen ontvoerd.
Onder de laatste slachtoffers van de ontvoeringen bevinden zich twee van onze medeburgers: de Duitse Susanne Osthoff, een befaamde archeologe die al sinds tien jaar deel uitmaakt van de Irakese samenleving - en wier aanwezigheid dus door niemand in verband kan worden gebracht met militaire operaties - en die sinds het begin van de oorlog alles in het werk heeft gesteld om de Irakese bevolking te helpen. Toch is zij ontvoerd.
Dan is er nog de Brit Norman Kember, lid van een Canadese niet-gouvernementele organisatie, die met nog drie andere humanitaire hulpverleners ontvoerd is - twee Canadezen en een Amerikaan. In hun respectieve landen, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk, wordt heel intensief actie gevoerd voor hun vrijlating, en ik vind dat wij als Europees Parlement die acties op alle mogelijke manieren moeten ondersteunen en dat we moeten deelnemen aan die campagne, waarbij we allereerst moeten onderstrepen dat zulke barbaarse praktijken nooit door wat dan ook te rechtvaardigen zijn.
De volgende verklaring heeft betrekking op een veel globaler probleem, dat namelijk niet twee of veertig mensen maar miljoenen mensen betreft: morgen, 1 december, is het Wereldaidsdag. Ik denk dat het Europees Parlement alles in het werk moet stellen en gebruik moet maken van zijn politieke invloed om dit probleem aan te pakken. Er wordt wel van alles ondernomen, maar het is onvoldoende. We moeten ons er bewust van zijn en de Europese burgers er bewust van maken dat de pandemie nog steeds in rampzalig tempo om zich heen grijpt, ondanks de wereldwijde inspanningen.
In het jaar 2001 bedroeg het aantal mensen dat met aids besmet was naar schatting 35 miljoen. Vier jaar later, nu, is dat aantal al gestegen tot 41 miljoen. De helft daarvan zijn vrouwen en 2,5 miljoen zijn kinderen van onder de vijftien.
In de loop van dit jaar zijn naar schatting nog eens 5 miljoen mensen met aids besmet. De omvang van de pandemie neemt dus toe in een tempo dat gelijk is aan 10 procent van het geaccumuleerd totaal. Dat is gewoon een exponentiële groei.
Tijdens dit jaar zullen 3 miljoen mensen aan aids zijn gestorven, waaronder een half miljoen kinderen.
Behalve het probleem van de globale omvang is er nog het probleem van de ongelijkheid die aids weerspiegelt.
Wij, de geïndustrialiseerde landen, hebben de middelen om hulp te verlenen, om de ziekte te voorkomen en om onderzoek te doen naar meer en betere vaccins, maar het grootste deel van de wereld heeft die mogelijkheid niet, noch de middelen om zich, met name in Afrika, te beschermen tegen de verspreiding van de epidemie en die een halt toe te roepen.
Afrika bezuiden de Sahara betaalt een heel hoge prijs. 26 miljoen mensen zijn daar besmet. 10 procent van de wereldbevolking telt 60 procent van de dragers van het virus, en van hen heeft maar 7 procent toegang tot medische verzorging. Dit zijn ontzaglijke, dramatische en wrede getallen, die aangeven in welke mate deze ziekte het gevolg is van de ongelijkheid in de wereld.
De epidemie verspreidt zich parallel met ondervoeding en de voedselcrisis. Als de juiste voeding ontbreekt, kan niets de uitbreiding van aids voorkomen noch de zieken genezen die dragers van de ziekte zijn.
Daarom moeten wij meer hulp geven bij het voorkomen van aids, bij de informatie over, het inzicht in en de genezing van aids. Want nu komt aids gewoon neer op uitsluiting: uitsluiting vanwege de irrationele angst om de ziekte op te lopen; uitsluiting vanwege de veroordeling van een bepaald gedrag uit naam van religieuze principes; en uitsluiting door de afwijzing van en het isolement in het gezin en de werkplek. En ook dit alles moet in het dagelijks leven bestreden worden.
Namens het Europees Parlement wil ik dan ook de miljoenen vrijwilligers bedanken die zich in de hele wereld inzetten voor de bestrijding van deze plaag.
Morgen zal dit Parlement actie ondernemen in de vorm van een voorlichtingscampagne en een vergadering van zijn Commissie ontwikkelingssamenwerking, waarin we zullen debatteren met mensen die drager zijn van het virus en met veldwerkers.
Ik vind dat wij ons allen bewust moeten zijn van de omvang dit drama en van de politieke inspanningen die vereist zijn om het aan te pakken.
De Voorzitter.
   – Ik wijs u erop dat het Parlement op maandag 14 november in Straatsburg de agenda heeft aangenomen voor deze vergaderperiode in Brussel.
Overeenkomstig ons Reglement zou de agenda dus zijn aangenomen en niet kunnen worden gewijzigd, tenzij er een reeks artikelen wordt toegepast – 134 en 167 tot 171 – of de Voorzitter dit voorstelt.
Tot nog toe is het gebruikelijk geweest dat het Parlement alleen de wijzigingsvoorstellen onderschrijft die kunnen rekenen op de steun van een grote meerderheid van de fracties. De Voorzitter wil niet dat er op zijn initiatief beslissingen kunnen worden genomen die niet overeenstemmen met het oordeel van een meerderheid van dit Huis.
Op grond hiervan stel ik u een reeks wijzigingen voor van de agenda van vandaag die zijn opgenomen in een corrigendum dat is rondgedeeld; zodoende hoef ik niet een lange lijst wijzigingen voor te lezen. Ik hoef hier alleen maar een wijziging aan toe te voegen die niet in het corrigendum staat.
Het gaat om een verzoek van 37 afgevaardigden om terugverwijzing naar de commissie, op grond van artikel 168 van het Reglement, van het verslag van de heer Mitchell over het Financieringsinstrument voor ontwikkelingssamenwerking en economische samenwerking.
Dit verzoek zal morgen om 11.00 uur ter stemming worden voorgelegd. 
Martin Schulz (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik beroep me op artikel 134 van het Reglement. Mocht dat artikel niet van toepassing zijn, dan beroep ik me op artikel 167 van het Reglement of desnoods op artikel 171.
Ik verzoek om inschrijving van een verklaring van de Commissie over het besluit van de Slowaakse regering om de politie op een aantal terreinen weer onder de militaire rechtspraak te plaatsen. Ik verzoek de Commissie te onderzoeken of dit besluit van de Slowaakse regering verenigbaar is met Titel VI van het EU-Verdrag, dat alle burgers van de Europese Unie uitdrukkelijk toestaat om vakbonden op te richten en volledig gebruik te maken van hun rechten als vakbondslid.
Door het besluit van de Slowaakse regering is het voor politiemensen in dat land voor een groot deel niet mogelijk deze rechten uit te oefenen. Wie als politiefunctionaris in Slowakije van zijn vakbondsrechten gebruik maakt en bijvoorbeeld deelneemt aan een demonstratie voor betere arbeidstijden of een beter salaris, kan aan militaire rechtspraak worden onderworpen. Daarmee wordt naar onze mening een belangrijk grondrecht van EU-burgers door de regering van een lidstaat van de Europese Unie geschonden. Dat is onaanvaardbaar. Wij vragen de Commissie over deze kwestie in het Parlement een verklaring af te leggen.
Peter Mandelson,
   Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft nota genomen van het verzoek. Vice-voorzitter Frattini is echter morgen niet in staat om op deze kwestie te reageren, omdat hij dan een vergadering van de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken dient bij te wonen. De Commissie is echter bereid om de mondelinge vraag tijdens een volgende vergaderperiode te beantwoorden, indien het Parlement besluit om deze vraag dan op de agenda te zetten. 
Martin Schulz (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben u zeer erkentelijk voor het feit dat u mij nogmaals het woord geeft. Het Parlement is er immers niet om te horen hoe de Commissie onze ideeën beoordeelt. Het ging ons in de eerste plaats om een kwestie betreffende het Reglement. Ik beroep me op artikel 134, dat voorziet in de mogelijkheid een onderwerp aan de agenda toe te voegen. Ik verzoek u een verklaring van de Commissie over de eerder genoemde kwestie op de agenda in te schrijven. 
Monika Beňová (PSE ).
   – Ik wil er bij mijn medeafgevaardigden op aandringen deze motie te steunen, omdat hiermee de Slowaakse regering en het Slowaakse ministerie van Binnenlandse Zaken hopelijk worden aangemoedigd om het standpunt dat de minister heeft ingenomen met betrekking tot de fundamentele waarden en rechten van de Europese Unie te heroverwegen.
De Slowaakse regering heeft de voorzitter van de politiebond teruggezet in functie en heeft eenzijdig verklaard dat zij deze bond niet langer erkent als onderhandelingspartner. Ook heeft de regering gedreigd met disciplinaire maatregelen tegen politieagenten die deelnemen aan protestacties, in welke vorm dan ook, die gericht zijn op betere leef- en werkomstandigheden.
Dames en heren, Voorzitter Borrell, de Republiek Slowakije heeft zich in 2004 mede aangesloten bij de Europese Unie omdat zij de Europese Unie ziet als een hoedster van fundamentele rechten en waarden. Ik dring er daarom bij u op aan dat wij als leden van het Europees Parlement ons respect tonen voor het bindende karakter van deze rechten en plichten. 
Peter Šťastný (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben er absoluut op tegen dat de kwestie betreffende de Slowaakse politie op de agenda van dit Parlement wordt gezet, aangezien het hier duidelijk om de rechtsstaat en de democratie in een land gaat.
Het betreft een geval waarin een werknemer - die toevallig de leider van de politievakbond was - de regels heeft overtreden. Zijn meerdere - in casu de minister van Binnenlandse Zaken - heeft daarom sancties toegepast die in overeenstemming zijn met de Slowaakse wet en met de ministeriële rechten en verplichtingen om handelend op te treden teneinde een destabilisatie van het land te voorkomen.
Ik ben zeer trots op de dingen die Slowakije in de afgelopen zeven jaar onder minister-president Mikuláš Dzurinda heeft bereikt, zoals een sterke democratie, meer transparantie en de tenuitvoerlegging van hervormingen, die ertoe geleid heeft dat wij nu uitgegroeid zijn tot een Europese economische tijger.
Er is uiteraard nog ruimte voor verbetering, maar er is gewoonweg geen probleem op het gebied waar het hier om draait. Ik zou mijn geachte collega’s dan ook vriendelijk willen verzoeken om tegen een wijziging van de agenda van dit Parlement te stemmen. Laten wij onze aandacht en energie op dringender zaken richten, zaken ten aanzien waarvan onze werkzaamheden ook meer effect zullen sorteren.
Hannes Swoboda (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, waarschijnlijk wilde de heer Watson dit ook zeggen, maar misschien kunnen we terugkomen op het voorstel van de commissaris om het onderwerp te agenderen voor de komende vergaderperiode in december. Dat zou een compromis kunnen zijn. 
De Voorzitter.
   Er is een bepaald voorstel gedaan. Er was één spreker voor en er was er één tegen. Ik moet het voorstel in stemming brengen. Ik kan nu niet een bemiddelingsprocedure beginnen.
Jean-Marie Cavada (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik voer het woord uit hoofde van artikel 134.
Volgens de agenda wordt het debat over de mondelinge vraag betreffende strafrechtelijke sancties op het gebied van het milieu niet met de indiening van een ontwerpresolutie afgesloten. Nu het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen erkent dat de Gemeenschapswetgevers nieuwe verantwoordelijkheden hebben, die de Commissie en de Raad uiterst serieus beginnen te nemen, is het verbazingwekkend dat ons Parlement niets te zeggen zou hebben of zijn standpunt opschort. In dit opzicht - en wij krijgen hierover duidelijke signalen van de fracties - zou het echt wenselijk en noodzakelijk zijn, mijnheer de Voorzitter, de agenda uit te breiden met de indiening van een dergelijke ontwerpresolutie, zodat de werkzaamheden binnen de parlementaire commissies met betrekking tot de lopende dossiers hierop kunnen worden afgestemd en er daarnaast vanaf januari een dialoog met de Raad op gang kan komen. Ik wil de fracties daarom graag voorstellen - als zij hiermee akkoord gaan - om de stemming hierover op de agenda voor de vergadering van januari in te schrijven. Op die manier zouden wij het standpunt van de Commissie en de Raad in aanmerking kunnen nemen, aangezien zij deze kwestie op 14 januari zullen behandelen. 
De Voorzitter.
   Mijnheer Cavada, u verzoekt om een wijziging van de agenda voor januari, terwijl we nu de agenda voor de volgende vergadering van december vaststellen. Ik neem kennis van dit verzoek en zal het aan de fracties overbrengen; die zullen zich erover buigen als de agenda voor januari wordt vastgesteld.
Alvorens met de afwikkeling van de agenda te beginnen, deel ik u mede dat de opmerkingen van één minuut over kwesties van politiek belang aan de orde zullen komen na de gecombineerde behandeling inzake sport. 
De Voorzitter.
   Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de zesde ministerconferentie van de Wereldhandelsorganisatie, die van 13 tot en met 18 december 2005 in Hongkong wordt gehouden. 
Ian Pearson,
   – Mijnheer de Voorzitter, het doet mij bijzonder veel genoegen om hier vandaag samen met commissaris Mandelson aanwezig te mogen zijn. Staat u mij toe om eerst een aantal algemene opmerkingen te maken over de voorbereidingen voor de ministersconferentie van de Wereldhandelsorganisatie (WTO) die volgende maand in Hongkong wordt gehouden. Daarna zal ik het woord aan de heer Mandelson geven. Hij zal namens de Europese Unie leiding geven aan de onderhandelingen in Hongkong.
De afgevaardigden van het Europees Parlement zijn zich ervan bewust dat er voor het wereldhandelsstelsel een cruciale periode is aangebroken. De ontwikkelingsagenda van Doha, waarmee wij in 2001 in Qatar zijn begonnen, kent een ambitieuze agenda. De doelstellingen die het mondiale handelsstelsel zichzelf heeft opgelegd, zijn eveneens ambitieus, en dat is terecht. Er zijn maar weinig andere kwesties die zo belangrijk zijn als het bewerkstelligen van consensus over de liberalisering van de handel met het oog op het bevorderen van de ontwikkeling in de armste en meest kwetsbare landen ter wereld; een consensus die overigens ook het bedrijfsleven in de Europese Unie ten goede zal komen.
Ik wil de afgevaardigden van het Europees Parlement graag opmerkzaam maken op een aantal belangrijke zaken die op het spel staan. Dankzij de laatste handelsronde is het mondiale bbp met meer dan 400 miljard euro gegroeid. Uit schattingen blijkt dat de inkomsten wereldwijd met meer dan 500 miljard euro toenemen indien de handelsbelemmeringen via de ontwikkelingsagenda van Doha met een derde verminderd worden. De mondiale economie heeft het afgelopen jaar een grote impuls gekregen. Dankzij een reële exportgroei van 9 procent is die mondiale economie met 4 procent gegroeid. Indien de handelsbelemmeringen via de ontwikkelingsagenda van Doha op succesvolle wijze worden aangepakt, zal dat ook voor de komende jaren een grote stimulans voor de economische groei betekenen.
Bij de handelsbesprekingen draait het niet simpelweg om een andere verdeling van de handelstaart voor de verschillende landen, maar is het de bedoeling dat alle deelnemers aan het wereldhandelssysteem van een grotere taart kunnen eten. De ontwikkelingsagenda van Doha biedt reële mogelijkheden om de handelsvoorwaarden in de hele wereld te verbeteren en om in de praktijk te laten zien dat 149 landen in het algemeen belang tot samenwerking in staat zijn. Door een succesvolle ontwikkelingsagenda van Doha wordt de status van de WTO als multilaterale instelling onderstreept en wordt tevens het belang van een multilateraal handelsstelsel benadrukt. Daar zouden alle aangesloten landen van moeten kunnen profiteren. Een succesvolle afronding van die ontwikkelingsagenda is absoluut cruciaal om te demonstreren dat de wereld in staat is om de multilaterale uitdagingen waar zij mee wordt geconfronteerd, aan te gaan en op te lossen. Wij mogen echter ook niet uit het oog verliezen dat Doha een ontwikkelingsronde is die ons de mogelijkheid biedt om een aantal fundamentele onrechtvaardigheden waarop de wereldhandel gebaseerd is, uit de weg te ruimen.
Dat is een belangrijk uitgangspunt. Het is dan ook van belang dat wij in Hongkong op basis van de voorstellen van commissaris Mandelson overeenstemming bereiken over een interim-pakket van maatregelen voor ontwikkelingslanden. De EU zou met name graag zien dat de WTO-leden (i) instemmen met een sterke speciale en differentiële behandeling voor ontwikkelingslanden op basis waarvan deze landen over de benodigde flexibiliteit beschikken om hun eigen ontwikkelingskeuzen te maken; (ii) overeenstemming bereiken over een pakket maatregelen voor ontwikkelingslanden met het oog op de tenuitvoerlegging van de Uruguay-ronde; (iii) overeenstemming bereiken om alle minst ontwikkelde landen (MOL’s) volledige toegang tot de markten van alle ontwikkelde landen te verschaffen, zoals de EU inmiddels al heeft aangeboden; (iv) consensus bereiken over het afschaffen van alle uitvoersubsidies; (v) afspreken dat de minst ontwikkelde landen tijdens deze onderhandelingen niet gedwongen worden hun markten open te stellen; en (vi) overeenstemming bereiken over een gerichte en effectieve actie voor producten die voor arme landen van speciaal belang zijn, waarbij ernaar gestreefd dient te worden uitholling van de handelspreferenties te voorkomen en de regels voor de uitvoer vanuit de MOL’s te vereenvoudigen.
Staat u mij toe om kort nader in te gaan op een aantal specifieke zaken die op het spel staan. Commissaris Mandelson zal hier uiteraard uitgebreider op ingaan, dus wil ik alleen maar zeggen dat wij in Hongkong op landbouwgebied de mogelijkheid hebben om marktverstoringen aan te pakken die nadelig zijn voor de armste landen. Ontwikkelingslanden profiteren van de eliminatie van handelsverstorende uitvoerpraktijken en van het afbouwen van binnenlandse subsidies die de concurrentiepositie van de productie in deze arme landen ondermijnen. In combinatie met lagere invoerheffingen zullen alle ontwikkelingslanden zo een betere toegang krijgen tot de markt, zodat ze aan de EU, de VS en aan elkaar landbouwproducten kunnen verkopen. Hierdoor zullen deze landen ook beter in staat zijn om de nog steeds zeer grote armoede te bestrijden, met name in de plattelandsgebieden.
Wij weten allemaal dat de basisgedachte van meer invoer van landbouwproducten in de EU in een aantal lidstaten tot ongerustheid zal leiden, met name in de grotere opkomende economieën, en ik onderschat die ongerustheid ook absoluut niet. In Europa besteden wij 40 procent van onze begroting aan landbouw om steun te geven aan circa 5 procent van onze beroepsbevolking en aan slechts 2 procent van het bbp van de EU. Japan subsidieert zijn rijst met ongeveer vijfmaal de marktwaarde ervan. De katoenindustrie in de Verenigde Staten ontvangt 4 miljard dollar per jaar aan subsidies; dat is meer dan het totale inkomen van de vier West-Afrikaanse landen die het meest van katoen afhankelijk zijn. Ondertussen is meer dan de helft van de beroepsbevolking in veel landen bezuiden de Sahara in de landbouw werkzaam en zorgt deze sector voor meer dan de helft van het bbp.
Wij moeten ernaar streven om in de ontwikkelde landen alle subsidies af te schaffen die de handel verstoren. De effecten die het landbouwbeleid van de ontwikkelde wereld op de armere landen heeft, zijn onhoudbaar en daar dient verandering in te komen. De EU heeft een toonaangevende rol gespeeld bij het aanbrengen van die veranderingen. Wij zijn zelf al ingrijpende veranderingen overeengekomen met betrekking tot ons gemeenschappelijk landbouwbeleid, maar de reikwijdte hiervan wordt niet altijd volledig door onze WTO-partners onderkend. Wij hebben in dat verband ook onverwijld positieve maatregelen genomen, waarbij ik verwijs naar de voorstellen die de Commissie in het kader van de onderhandelingen heeft gedaan. Nu is het tijd dat anderen reageren op de voorstellen die wij op tafel hebben gelegd.
Indien de NAMA-onderhandelingen, de onderhandelingen over markttoegang voor niet-landbouwproducten, succesvol worden afgerond, zouden de mondiale inkomsten in de komende tien jaar met meer dan 40 miljard euro kunnen toenemen. Dat is een grote prijs die wij kunnen winnen. Als wij alle handelsbelemmeringen met de helft terugdringen, kunnen wij de jaarlijkse inkomsten van ontwikkelingslanden met meer dan 110 miljard euro verhogen - dat is drie keer de omvang van alle begrotingen voor ontwikkelingshulp samen. Uiteraard zouden de NAMA-onderhandelingen ertoe bij kunnen dragen dat de Zuid-Zuidhandel bevorderd wordt, waardoor ook onze eigen economieën meer handel met partners overal ter wereld kunnen drijven. Europese exporteurs worden namelijk nog steeds geconfronteerd met aanzienlijke invoerbeperkingen op andere markten. Alleen al dankzij de NAMA zou de EU er 20 miljard euro per jaar op vooruit kunnen gaan. Het is dus duidelijk waar de potentiële winst op landbouwgebied en via de NAMA-onderhandelingen geboekt kan worden. Het is echter wel van belang dat er tijdens de onderhandelingen net zoveel aandacht wordt besteed aan de mogelijke voordelen op lange termijn van een liberalisering van diensten en van de handelsbevordering, omdat dit tot een grotere reële markttoegang leidt. Dit aspect is namens de EU ook sterk benadrukt door de Commissie en commissaris Mandelson, aangezien de diensten weliswaar voor 70 procent van de mondiale output zorgen, maar slechts 20 procent van de wereldhandel uitmaken. Op dit moment hanteren zowel de ontwikkelde als de ontwikkelingslanden beperkingen voor diensten. Als wij vooruitgang kunnen boeken bij de liberalisering van diensten, zou dat kunnen leiden tot een verdubbeling van de opbrengsten uit de liberalisering van de handel in goederen. Wij zijn het er allemaal over eens dat wij een effectieve manier moeten vinden om op het gebied van de diensten vooruitgang te boeken. Ik ben echter van mening dat wij geen voorwaarden aan ontwikkelingslanden moeten stellen inzake liberalisering van hun dienstensector.
Ik wil ook graag even kort ingaan op de gevaren die een gebrek aan daadkracht op dit gebied met zich meebrengt. Ik ben ervan overtuigd dat de EU zich bewust is van het feit dat er partijen zijn die vinden dat wij de verkeerde weg inslaan. In een voortdurend veranderend mondiaal economisch landschap is het wellicht onvermijdelijk dat wij zowel vanuit de ontwikkelde wereld als vanuit de ontwikkelingslanden de roep om een meer protectionistische aanpak horen. Het is duidelijk dat wij aan die oproep geen gehoor moeten geven. Van dat protectionisme profiteren namelijk uitsluitend enkele kleine, geïsoleerde groepen in de samenleving; vaak zijn dat de groepen die het hardst roepen. Protectionisme belemmert de groei, verstikt concurrentie en innovatie en is in veel gevallen gewoonweg onrechtvaardig.
Desalniettemin zou het ook verkeerd zijn om de oprechte bezorgdheid te negeren die ten grondslag ligt aan die protectionistische geluiden. Die bezorgdheid heeft vaak te maken met de gevolgen van liberalisering voor bepaalde gemeenschappen die in hoge mate afhankelijk zijn van specifieke industrieën. Die bezorgdheid ontstaat als mensen het gevoel krijgen dat er tijdens de onderhandelingen over het mondiale handelsstelsel geen aandacht aan het menselijk element wordt besteed. Hoewel liberalisering van de handel wereldwijd voordelen oplevert, moeten wij onderkennen dat ze ook tot lokale en ingrijpende veranderingen kan leiden. In de voorstellen van de Commissie wordt met dit aspect rekening gehouden. Tegelijkertijd is dit ook de reden om ons tot het uiterste in te spannen om te zorgen dat de arme landen de steun krijgen die ze nodig hebben om zich aan te passen aan en profijt te trekken van nieuwe handelsmogelijkheden. Samen met de andere ontwikkelde landen dienen wij voort te bouwen op de toezegging die Commissievoorzitter Barroso eerder dit jaar heeft gedaan om de handelssteun met 1 miljard euro per jaar te verhogen en andere handelsgerelateerde steun te intensiveren, inclusief investeringen in de infrastructuur als onderdeel van de steeds groter wordende begrotingen voor ontwikkelingshulp. De EU is wereldwijd verreweg de grootste donor van handelsgerelateerde steun. Wij verkeren dan ook in een uitstekende positie om anderen te stimuleren zich aan te sluiten bij dit belangrijke en effectieve initiatief.
Ik sluit af met de opmerking dat Hongkong ons een mogelijkheid biedt om aanzienlijke vooruitgang te boeken bij het vergroten van de mondiale handelsstromen. Daarnaast hebben wij nu ook de mogelijkheid om ervoor te zorgen dat het mondiale handelsstelsel rechtvaardiger wordt en dat de vruchten die wij van de handel plukken op grotere schaal worden verdeeld. Wij mogen niet uit het oog verliezen dat het noodzakelijk is om het evenwicht tussen die twee aspecten te waarborgen. Dat is dan ook iets waar de Raad naar zal blijven streven, overigens in goede samenwerking met de Commissie en met de heer Mandelson, die de onderhandelingen namens de EU in overleg met het Europees Parlement zal leiden.
Peter Mandelson,
   – Mijnheer de Voorzitter, dit is een belangrijk debat. Er hangt veel van de Doha-ronde af, niet alleen voor ons in Europa en voor de ontwikkelingslanden, maar ook voor de mondiale economie in haar geheel. Over iets meer dan een week begint in Hongkong de ministersconferentie van de WTO. Ik weet dat een aantal afgevaardigden de conferentie bij zal wonen en daarom is het essentieel dat ik u formeel verslag doe van de stand van zaken, waarna wij kunnen discussiëren over de vooruitzichten voor deze onderhandelingsronde.
Wij zijn nog lang niet waar wij hadden willen zijn. Net als Pascal Lamy had ik gehoopt dat wij in Hongkong tweederde deel van de werkzaamheden van deze ronde zouden kunnen voltooien, met name door op de belangrijkste onderhandelingsgebieden afspraken te maken over alle modaliteiten. De reden dat wij daar niet in zijn geslaagd is simpel. Nadat er in juli 2004 overeenstemming was bereikt over de kaderovereenkomst, zijn de besprekingen gewoon op een laag pitje gezet. Een aantal onderhandelaars heeft een tijd lang zelfgenoegzaam achterover geleund en die houding hebben wij pas in juli van dit jaar kunnen ombuigen. De Verenigde Staten hebben uiteindelijk in oktober alsnog een aanbod op landbouwgebied gedaan, maar dat was vele maanden later dan wij hadden gehoopt. De EU heeft nog in diezelfde maand gereageerd met een eigen voorstel voor toegang tot de landbouwmarkt. Andere partijen blijven de onderhandelingen echter nog steeds torpederen. Wij blijven nu al weer veel te lang bij één onderwerp en één belangenafweging - die van de grootschalige landbouwexporteurs - hangen, terwijl wij eigenlijk zouden moeten streven naar vooruitgang met betrekking tot de gehele Doha-agenda.
Het lijkt in de mode te zijn om de Europese Unie de schuld te geven van de vertraging die zich in deze onderhandelingsronde voordoet door te zeggen dat wij ons op landbouwgebied terughoudend opstellen, maar in werkelijkheid is het tegenovergestelde het geval. Wij hebben de ontwikkelingen op landbouwgebied in deze ronde juist gestimuleerd, niet één keer, maar drie keer in de afgelopen achttien maanden. De waarheid is dat andere partijen zich terughoudend opstellen, niet omdat wij te weinig gedaan hebben of te weinig bieden, maar omdat zij te veel vragen. Wij zitten in een ontwikkelingsronde en niet in een ronde voor landbouwexporteurs. Die twee dingen mogen niet door elkaar worden gehaald.
Tegen de achtergrond van deze vertraging hebben de WTO-leden op advies van Pascal Lamy besloten om niet met al te hoge verwachtingen - en dus ook niet met een al te groot risico op mislukkingen - naar Hongkong af te reizen, maar om de ambities voor de bijeenkomst naar beneden bij te stellen. Na lang aarzelen was ik de laatste die hiermee akkoord ging, maar daarbij heb ik wel duidelijk gemaakt dat dit niet betekent dat wij ook onze ambities voor de Doha-ronde als geheel naar beneden bijstellen. Wij moeten blijven streven naar een positieve invulling van de totale onderhandelingsagenda, waarbij wij volgend jaar op concrete resultaten op ontwikkelingsgebied moeten kunnen wijzen.
Eén ding moet duidelijk zijn: de Doha-ronde is te belangrijk om te mislukken. Die ronde gaat niet alleen over handel, maar ook over het in stand houden van de geloofwaardigheid van de multilaterale samenwerking. Wij moeten niet alleen laten zien dat multilaterale instellingen in staat zijn om voor mondiale oplossingen voor mondiale problemen te zorgen, maar wij moeten ook aantonen dat de handel gebruikt kan worden om de ontwikkeling te bevorderen.
De beste manier om ontwikkeling te bevorderen, is het creëren van nieuwe handelsmogelijkheden voor ontwikkelingslanden, waarbij zij de hulp en steun krijgen die zij nodig hebben om deze kansen ook te grijpen. Dit is zelfs nog meer van toepassing op industriële goederen en diensten dan op de handel in agrarische producten, en dit geldt met name voor de onderlinge handel tussen ontwikkelingslanden. Het beste handelsperspectief voor een ontwikkelingsland bieden de andere ontwikkelingslanden. De grootste obstakels voor deze handel zijn de invoerheffingen op industriële goederen die door ontwikkelingslanden onderling worden gehanteerd. Ik betreur het dat wij op dit punt in Hongkong geen wezenlijke vooruitgang zullen boeken. Daarom hebben wij een op maat gemaakt ontwikkelingspakket voor de armste landen nodig, niet als substituut voor wat wij later eventueel zouden kunnen verwezenlijken, maar als voorschot daarop.
Staat u mij toe om nader in te gaan op de belangrijkste elementen van het voorstel voor ontwikkeling dat ik voor het eerst in Zürich tijdens de "mini-ministeriële bijeenkomst" naar voren heb gebracht en waarop ik sinds die tijd ben blijven hameren. Ten eerste dienen alle WTO-leden zich vast te leggen op een accijns- en quotumvrije toegang voor alle producten uit de minst ontwikkelde landen (MOL’s); ten tweede dienen wij een pakket met speciale, op differentiële behandeling gerichte maatregelen op te stellen ter versterking van de flexibele aanpak voor de MOL’s die deel uitmaken van de WTO; ten derde dienen wij in de WTO-overeenkomsten betreffende de intellectuele eigendom voorwaarden te verankeren voor een betere toegang tot goedkope geneesmiddelen tegen pandemieën; en ten vierde moeten wij een uitgebreid "steun-voor-handel"-pakket ontwikkelen aan de hand van de afspraken die zijn gemaakt tijdens de G8-Top in Gleneagles. De Commissie heeft het goede voorbeeld gegeven door de toezegging van 1 miljard euro per jaar die voorzitter Barroso tijdens de G8 heeft gedaan. Ik hoop dat de WTO-partners deze ideeën in Hongkong zullen steunen.
Dan zou ik nu graag nader in willen gaan op andere aspecten van de onderhandelingen. Op 28 oktober heeft de EU een veelomvattend aanbod gedaan, inclusief voorstellen met betrekking tot markttoegang. Hierdoor wordt de opening gecreëerd die hard nodig is om de hele onderhandelingsronde weer op de rails te krijgen. Dit was een noodzakelijke en juiste stap, aangezien hierdoor de eerste echte onderhandelingen op politiek niveau over industriële goederen en diensten, antidumpingregels en ontwikkeling mogelijk werden. De onderhandelingsronde dient namelijk een hernieuwd evenwicht vinden.
Ik betreur het in hoge mate dat onze onderhandelingspartners deze mogelijkheid niet aangegrepen hebben om vooruitgang te boeken. Zij hebben voor de gemakkelijkste uitweg gekozen door ons aanbod af te wijzen en te bekritiseren - vaak in buitensporige bewoordingen - in plaats van in onderling overleg en gezamenlijk naar een oplossing toe te werken.
Staat u mij toe om voor alle duidelijkheid ons landbouwaanbod even nader toe te lichten. Dat aanbod gaat veel verder dan dat van de Uruguay-ronde, maar moet wel als één geheel worden gezien. Er moet niet alleen worden gekeken naar de voorgestelde verlagingen van invoerheffingen, maar ook naar de grote inspanningen die wij leveren bij het verminderen van de binnenlandse steun door de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid (GLB), en naar ons aanbod om alle uitvoersubsidies af te schaffen.
Wij zullen subsidies die de handel verstoren, met 70 procent verminderen. Dankzij de hervorming van het GLB van 2003 geldt reeds voor 90 procent van de directe betalingen aan landbouwers dat er geen verstorend effect meer van uit zal gaan op de handel. Op basis van ons voorstel zal onze gemiddelde landbouwheffing van 23 tot 12 procent worden teruggebracht. Dat is overigens precies hetzelfde percentage als het tarief dat op dit moment in de Verenigde Staten wordt gehanteerd. In zijn geheel bezien, is dit het meest substantiële aanbod dat de Europese Unie ooit tijdens een onderhandelingsronde heeft gedaan. Elk element van dat aanbod - en dus niet alleen de verlaging van de heffingen - zal tot een aanzienlijke verbetering van de markttoegang leiden, zoals ook is vastgelegd in de kaderovereenkomst uit 2004. Hierdoor worden significante mogelijkheden voor agrarische exporteurs gecreëerd zonder dat dit ten koste gaat van de preferentiële toegang voor arme ontwikkelingslanden en zonder dat dit buitensporige negatieve gevolgen voor onze eigen Europese landbouwsector heeft.
Wij moeten een goed evenwicht zien te vinden en naar mijn idee kan dat evenwicht op basis van ons aanbod tot stand worden gebracht. Daarbij is het onze verantwoordelijkheid om ook rekening te houden met de gevolgen van de hervorming voor de Europese landbouwgemeenschappen. Wel moet bedacht worden dat dit een onderhandelingsronde voor ontwikkelingslanden is, met name voor de arme en behoeftige landen, en dat deze ronde dus niet alleen bedoeld is voor competitieve landbouwproducenten. Naar mijn idee zouden deze producenten er ook niet op uit mogen zijn om hun eigen concurrentievoordeel op de wereldmarkten te maximaliseren ten koste van andere ontwikkelingslanden in de WTO.
Wij hebben de afgelopen week met betrekking tot suiker kunnen constateren hoe gevoelig het probleem van de uitholling van het preferentiestelsel voor behoeftige ACS-landen ligt. Het zou een goede zaak zijn als iedereen, niet alleen in Europa, maar ook in alle andere WTO-lidstaten, zich hier volledig rekenschap van zou geven. Als wij dit feit negeren, loopt iedereen gevaar: zowel degenen wier bron van inkomsten wordt bedreigd als degenen die er uiteindelijk verantwoordelijk voor zijn dat de gevolgen van een uitholling van het preferentiestelsel genegeerd worden.
Ons aanbod is dan ook substantieel, meetbaar en geloofwaardig. Dit aanbod heeft ook een realistische impuls aan de landbouwonderhandelingen gegeven. Indien aan de eisen van de VS betreffende verlagingen van de invoerheffingen uitvoering gegeven zou worden - en dat geldt ook, zij het in mindere mate, voor de voorstellen van de G20 -, zou dat ongetwijfeld positieve gevolgen voor deze landen hebben, maar tegelijkertijd ook een vernietigend effect hebben op onze eigen landbouwers en op de arme landen van Afrika, het Caribisch gebied en de Stille Oceaan. Als wij op deze eisen in zouden gaan, zouden veel agrarische handelsactiviteiten in laatstgenoemde landen eenvoudigweg verdwijnen.
Daarom moeten wij een duidelijk signaal afgeven. Ik ben niet van plan om nog een nieuw aanbod op landbouwgebied te doen. Daar is geen enkele goede reden voor en daardoor zouden de onderhandelingen nog meer in onbalans raken. Het is nu tijd voor anderen om een gelijkwaardig aanbod te doen. Regeringen en burgers in Europa moeten ervan overtuigd zijn dat structurele veranderingen en mogelijk banenverlies in de landbouw gecompenseerd zullen worden door nieuwe banen en nieuwe mogelijkheden in andere sectoren. Daarom zijn onze onderhandelingsdoelstellingen inzake markttoegang voor niet-landbouwproducten en inzake industriële goederen en diensten zo belangrijk. Zij zijn cruciaal voor economische groei en werkgelegenheid in Europa en vormen een essentieel onderdeel van de agenda van Lissabon.
Ik zal alles in het werk stellen om deze doelstellingen te verwezenlijken. Wat de landbouw betreft, zal ik daarnaast blijven aandringen op een consensus over en uitbreiding van een register van geografische aanduidingen. Dat is de wijze waarop multilaterale onderhandelingen functioneren. Iedereen moet voordeel trekken uit het onderhandelingsproces. Dat betekent dat anderen zich nu serieus moeten gaan richten op het creëren van nieuwe markttoegang voor goederen en diensten. Een dergelijke markttoegang is belangrijk voor Europa en voor de wereldeconomie, en, vooral, cruciaal voor ontwikkeling. Dat betekent dat de industriële heffingen die op dit moment feitelijk worden gehanteerd, verlaagd moeten worden. Het is niet voldoende om de plafonds te verlagen die twaalf jaar geleden tijdens de Uruguay-ronde zijn afgesproken. Dat is uiteindelijk het effect dat onze voorstellen op landbouwgebied zullen hebben, omdat, anders dan in veel ontwikkelingslanden, onze maximale en feitelijk toegepaste heffingen doorgaans gelijk zijn.
Dat betekent niet dat wij afstappen van onze toezegging dat ontwikkelde landen een grotere bijdrage dienen te leveren dan ontwikkelingslanden. Daar houden wij uiteraard aan vast. Wij verwachten geen offers van de minst ontwikkelde en andere zwakke en kwetsbare landen. Wij verwachten ook niet dat andere ontwikkelingslanden hun markten tot op hetzelfde niveau zullen openstellen als de ontwikkelde landen. Zij moeten echter wel een eigen bijdrage leveren. Dat is het uitgangspunt van deze onderhandelingsronde.
Wij moeten ook vooruitgang boeken bij de handel in diensten. De huidige aanpak van de onderhandelingen op basis van "loven en bieden" heeft geen bevredigend resultaat opgeleverd. Wij moeten een platform creëren voor daadwerkelijke multilaterale onderhandelingen, een platform dat er tot op heden nog niet is. Wij moeten op dit vlak resultaten boeken, omdat het belang van de diensten in de moderne wereldeconomie steeds groter wordt. Deze kwestie is zowel voor ons als voor de ontwikkelingslanden van belang. Het is duidelijk dat deze landen op dienstengebied de vrijheid moeten hebben om de nationale beleidsdoelstellingen te verwezenlijken, waarbij hun recht om nationale wet- en regelgeving uit te vaardigen volledig gewaarborgd dient te blijven.
Wij hebben behoefte aan een gelijke behandeling van buitenlandse dienstverleners in sommige sectoren, niet aan deregulering van markten of aan privatisering van bestaande exploitanten. Ook op dit punt worden zwakke en kwetsbare landen in ons voorstel ontzien en wordt voor andere ontwikkelingslanden een flexibele aanpak voorgesteld.
Samenvattend kan ik u meedelen dat ik mijn uiterste best zal doen om Hongkong tot een succes te maken, om de vooruitgang die wij geboekt hebben, veilig te stellen en om een zodanig platform te creëren dat deze taak in 2006 afgerond kan worden. Het is namelijk van het allergrootste belang dat wij aan de bijeenkomst geen bittere nasmaak overhouden. Ik zal de voorstellen van Europa toelichten en verdedigen. Ik zal de Europese belangen behartigen en blijven streven naar verwezenlijking van de volledige Doha-ronde door waar en wanneer mogelijk een consensus met onze onderhandelingspartners te bewerkstelligen.
Ik hoop dat dit ook de insteek van onze onderhandelingspartners is. Zij moeten zich niet langer achter ongefundeerde kritiek op de Europese Unie verschuilen, en evenmin achter eisen die overduidelijk onrealistisch en op tactische overwegingen gebaseerd zijn. Het is nu tijd dat zij samen met ons over alle onderwerpen serieuze onderhandelingen gaan voeren. Als zij alleen maar blijven doorgaan met steeds meer van Europa te vragen zonder zelf een bijdrage te leveren, zijn zij - en niet wij - verantwoordelijk als deze onderhandelingsronde op niets uitloopt. Als dat gebeurt, staan zij met volledig lege handen.
Daarom moeten wij samenwerken om een resultaat te bewerkstelligen dat een enorme impuls aan de wereldeconomie zal geven, dat politiek vertrouwen zal genereren en dat hulp biedt aan de arme mensen in de wereld. Met die gedachte zijn wij aan deze ronde begonnen en met die gedachte willen wij deze ronde ook afsluiten. Dat kan nog steeds en de noodzaak daarvoor is ook nog net zo urgent als bij het begin van de onderhandelingsronde. Wij moeten nu de rijen sluiten en de doelstellingen verwezenlijken die wij voor onszelf zoveel jaren geleden, met de ondertekening van de Verklaring van Doha, vastgesteld hebben.
Georgios Papastamkos,
   – Mijnheer de Voorzitter, niemand kan ontkennen dat een succesvolle voltooiing van de huidige ronde enorme voordelen kan opleveren voor zowel de ontwikkelde als de ontwikkelingslanden, voordelen op economisch, sociaal en milieugebied, maar vooral ook op het gebied van ontwikkeling. Juist vanwege die voordelen moeten wij nadrukkelijk blijven vasthouden aan de bijzondere aspiraties die wij hebben ten aanzien van de ontwikkelingsagenda van Doha. Als er al minder ambitieuze, realistische doelstellingen moeten worden vastgesteld, dan mogen die alleen gelden voor de conferentie van Hongkong, en niet voor de Doha-ronde in haar geheel.
Met de tijdens de ministeriële bijeenkomst aan te nemen verklaring zal ervoor moeten worden gezorgd, enerzijds, dat de vooruitgang die in verschillende sectoren reeds is geboekt, wordt geconsolideerd, en, anderzijds, dat duidelijke doelstellingen worden vastgesteld voor het verdere verloop van de onderhandelingen. Daarmee moeten eveneens concrete, tastbare resultaten op handels- en ontwikkelingsgebied worden verzekerd. De landbouwsector wordt - grotendeels terecht - de speerpunt van de lopende onderhandelingen genoemd. Het democratisch gelegitimeerd standpunt van de Unie wordt gevormd door het resultaat van de laatste hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Zoals u terecht zei, mijnheer de commissaris, heeft de Europese Unie op verschillende punten een substantieel en geloofwaardig aanbod gedaan in het kader van de lopende onderhandelingen. Wij verwachten nu dat onze partners overeenkomstige concessies doen en blijk geven van de flexibiliteit die nodig is om de vereiste, evenwichtige vooruitgang bij de verschillende onderdelen van de agenda van Doha te boeken.
Het verzekeren van een evenwichtig en ambitieus resultaat in alle fundamentele sectoren van het ontwikkelingsprogramma van Doha is, terecht, de kern van de onderhandelingsstrategie van de Unie. Hierbij doel ik met name op de dienstensector, industriële producten, handelsbevordering en bescherming van de industriële en intellectuele eigendom.
Als grootste handelsmogendheid in de wereld en als een hoofdrolspeler in de mondiale handelsdiplomatie is het de taak van de Unie om aan te tonen dat zij is opgewassen tegen de uitdaging waarvoor de ontwikkelingsronde van Doha ons stelt. Zij moet een substantiële rol spelen in de aanloop naar Hongkong, maar ook daarna.
Dat is ook onze opdracht. Dat is de opdracht die de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten tijdig, zeven maanden geleden, tot uiting heeft gebracht in haar standpuntendocument, en die ook wordt weergegeven in de ontwerpresolutie die wij vandaag bespreken. Ik wens u, commissaris Mandelson, veel sterkte en veel succes.

Harlem Désir,
   . – Mijnheer de Voorzitter, fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, wij staan aan de vooravond van een WTO-conferentie waarvan verwacht werd dat deze daadwerkelijk vorderingen zou opleveren in de tenuitvoerlegging van de in 2001 aangenomen Doha-ontwikkelingsagenda, die het mogelijk moest maken de handelsregels te richten op bevordering van ontwikkeling.
Zoals u zojuist hebt gezegd, mijnheer de commissaris, is het inmiddels helaas duidelijk geworden dat de conferentie in Hongkong op de belangrijkste onderdelen van de onderhandelingen niet tot de gewenste resultaten zal leiden. De vooruitgang die geboekt is na de op 1 augustus 2004 door de WTO gesloten kaderovereenkomst is onvoldoende geweest, en was soms zelfs nauwelijks waarneembaar. Er is veel kostbare tijd verloren gegaan en de ambitie voor de bijeenkomst in Hongkong is nu naar beneden bijgesteld, waarbij de echte besluiten tot een volgende conferentie in 2006 zijn uitgesteld.
Namens de Sociaal-democratische Fractie in het Europees Parlement wil ik meteen duidelijk stellen dat dit er in geen geval toe mag leiden dat de ontwikkelingsdoelstellingen van de Doha-ronde zelf naar beneden worden bijgesteld. Als de ontwikkelde landen zouden terugkomen op hun beloften met betrekking tot de uitvoering van de Doha-agenda, zouden de mogelijke voordelen voor de ontwikkelingslanden substantieel verminderd worden.
Zoals u weet, mijnheer de commissaris, heeft de Wereldbank een onderzoek uitgevoerd waaruit het volgende blijkt: als het scenario dat voortvloeit uit de huidige voorstellen van de Verenigde Staten en de Europese Unie inderdaad werkelijkheid wordt, dan zouden het wederom - net als in voorgaande ronden - voornamelijk de grote handelsmogendheden, de ontwikkelde landen, zijn die van de Doha-ronde profiteren, terwijl de winst voor de ontwikkelingslanden minder dan 0,2 eurocent per inwoner per dag zou bedragen; hierdoor zou het aantal arme mensen in de wereld met amper één procent afnemen.
Daarnaast denk ik dat als er wordt aangedrongen op wederkerigheid - waarbij er van de ontwikkelingslanden toezeggingen worden verlangd in ruil voor de inspanningen van de ontwikkelde landen, met name wat de openstelling van hun markten betreft - dit tot een impasse in de onderhandelingen zou kunnen leiden. In dit opzicht moeten we niet vergeten wat er in Cancún is gebeurd. Wij zijn ervan overtuigd dat als de onderhandelingen binnen de Doha-ontwikkelingsronde slagen, en als wordt vastgehouden aan het prioritaire doel de balans in het voordeel van de ontwikkelingslanden te doen doorslaan in plaats van aan wederkerigheid, dit uiteindelijk voor alle partijen tastbare voordelen zal opleveren, ook voor de Europese Unie, die zal profiteren van een hernieuwde, wereldwijde economische groei en van de ontwikkeling van nieuwe markten voor Europese producten. Daarom is het van essentieel belang dat de Doha-ronde een succes wordt.
Om dit te bereiken moeten de regels en overeenkomsten waarover in Hongkong onderhandeld wordt, gericht zijn op een rechtvaardigere verdeling van de voordelen van de globalisering. In deze regels en overeenkomsten moet meer rekening worden gehouden met de verschillende niveaus van ontwikkeling, en moet de ontwikkelingslanden een betere markttoegang worden geboden, zonder dat ze gedwongen worden hun eigen markten tot elke prijs open te stellen - en in dit opzicht steun ik de visie van de Raad, die mijns inziens enigszins afwijkt van de visie van de Commissie. De regels en overeenkomsten mogen de meest gevoelige economische sectoren, de opkomende industrieën, niet verzwakken, maar moeten juist een bijdrage leveren aan economische diversificatie, en daarnaast moet ontwikkelingslanden het recht worden toegekend om zelf het tempo te bepalen voor hun marktopenstelling en hun nationale ontwikkelingsstrategieën.
Mijnheer de commissaris, wij roepen de verschillende actoren, met inbegrip van de Europese Unie, op om flexibeler te zijn. Volgens mij hebt u op het gebied van de landbouw nog speelruimte. Onze fractie heeft bijvoorbeeld een amendement ingediend met het verzoek om, aan de hand van een tijdschema, afspraken te maken voor afschaffing van de exportsubsidies tussen nu en 2010. Wij willen niet dat er op het gebied van de industriële heffingen een formule als de "Zwitserse formule" wordt toegepast, die u vandaag verdedigt en waarbij het beginsel "minder dan volledige wederkerigheid" niet wordt geëerbiedigd. Wij moeten aanvaarden dat er op industrieel gebied een zeker beschermingsniveau voor de ontwikkelingslanden wordt gehandhaafd.
Wat de diensten betreft, dringen wij erop aan dat bij de eisen van de Europese Unie inzake markttoegang voor dienstverleners het recht van alle WTO-leden, in het bijzonder van de ontwikkelingslanden, intact wordt gelaten om hun diensten, en met name hun openbare diensten, te reguleren. Wij willen dat gezondheidszorg, onderwijs en audiovisuele diensten nadrukkelijk buiten de onderhandelingen worden gehouden. Daarnaast willen wij niet dat openbare diensten als water en energie in het kader van de GATS-onderhandelingen worden ontmanteld of verzwakt. Tot slot hebt u gemerkt dat de ontwikkelingslanden bijzonder terughoudend zijn over uw voorstel inzake ; het zou dan ook verstandiger zijn om dit in te trekken.
Wat het pakket "ontwikkelingshulp" betreft, steunen wij u. Er moet een permanente oplossing komen voor de toegang tot geneesmiddelen, inclusief een herziening van de Overeenkomst inzake TRIPs zelf. De regels voor een speciale en differentiële behandeling dienen te worden versterkt. Tot slot is er echt behoefte aan een financiële voorziening om de technische bijstand en de versterking van de capaciteiten van de arme landen te bevorderen.
Mijn laatste punt: onze fractie is van mening dat gevoelige kwesties als sociale en milieuvraagstukken niet buiten de WTO-besprekingen kunnen worden gehouden. Dat is ook de voorwaarde om steun van de publieke opinie te krijgen voor het multilaterale systeem, dat alleen toekomst heeft als het wordt hervormd. 
Johan Van Hecke,
   . Voorzitter, collega's, de vooruitzichten zijn somber en dat is eigenlijk nog een understatement. Want zoals commissaris Mandelson heeft gezegd: het is duidelijk dat we onze ambities moeten bijstellen. Het is duidelijk dat Hong Kong niet zal leiden tot de langverwachte doorbraak in het multilaterale handelsoverleg, tenzij er alsnog een mirakel zou gebeuren. Hopelijk moet de betekenis van Hong Kong niet worden gewijzigd van "geurige haven" naar "verzande modderpoel".
Het grootste struikelblok is en blijft zonder meer het landbouwdossier. Europa wil geen toegevingen doen als ook andere grote landen niet met meer concessies over de brug komen. En dus zitten we in een complete patsituatie. Nog erger lijkt het gesteld met de GATS-onderhandelingen, waar men helemaal nergens staat.
Ik geloof dat de commissaris gelijk heeft als hij stelt dat een Doha-ronde zonder substantiële en positieve benadering van de dienstensector onaanvaardbaar is voor Europa. Moeten we dan de hand in eigen boezem steken? Ik meen van niet. Europa is ver gegaan, zelfs zeer ver gegaan in het multilaterale handelsoverleg. We kennen nu reeds de grootste open economie ter wereld. Het Europese schema voor algemene preferenties is het meest genereuze preferentiële systeem. En "everything but arms" is uniek inzake uitvoer naar Europa door de minst ontwikkelde landen.
Maar op dit ogenblik staat het principe zelf van het multilaterale handelsoverleg op het spel. Bij een nieuw debacle in Hong Kong is het risico groot dat de Wereldhandelsorganisatie compleet wordt uitgehold, omdat handelsblokken zullen gaan zoeken en alternatieven zullen aangrijpen zoals bilaterale en regionale handelsakkoorden om hun markttoegang te vergroten. Dit scenario wordt best vermeden. Enerzijds omdat de armste landen hiervan de dupe dreigen te worden, maar anderzijds ook omdat het belang van de Wereldhandelsorganisatie, dat de voorbije 50 jaar toch heeft bijgedragen tot meer economische groei, meer ontwikkeling en meer jobs, niet kan en mag worden onderschat. Ook al is die organisatie dringend toe aan hervorming in de richting van meer transparantie, meer efficiëntie en vooral meer democratische controle.
Commissaris, met de resolutie die voorligt, waarover wij morgen zullen stemmen, willen wij uw onderhandelingsmandaat, uw onderhandelingspositie versterken. Dat er een relatief grote eensgezindheid is in Europa maakt uw hopelijk een klein beetje minder . Wat er ook van zij, vanuit Europa moeten we de bezieler blijven van het multilaterale handelsoverleg. Uw belangrijkste opdracht bestaat er nu in ervoor te zorgen dat er ook nog leven is na Hong Kong. Bescheiden, maar met veel overtuiging zullen wij u daar proberen in te steunen. 
Caroline Lucas,
   – Mijnheer de Voorzitter, het lijkt alsof er sprake is van een steeds bredere kloof tussen de retoriek van de EU over deze WTO-ronde - in vrijwel elke zin duikt het woord "ontwikkeling" op - en de realiteit die ons leert dat de meerderheid van de ontwikkelingslanden nog steeds genegeerd wordt. Deze kloof strekt zich ook uit tot de tegenstelling tussen wat de Raad zegt en wat de Commissie doet.
Alan Johnson, de minister van Handel en Industrie van het Verenigd Koninkrijk en vertegenwoordiger van het Britse voorzitterschap, zei nog maar een paar weken geleden dat de ontwikkelingslanden niet gedwongen moeten worden om hun markten open te stellen. Hij verklaarde dat "wij een gedwongen liberalisering af moeten wijzen", maar desalniettemin stuurt de Commissie aan op een steeds agressiever wordende onderhandelingsagenda die diametraal tegenover de opmerking van Alan Johnson staat. Met betrekking tot markttoegang voor niet-agrarische producten verlangt de Commissie een zodanig vergaande liberalisering dat het voortbestaan van de lokale productie in een aantal ontwikkelingslanden wordt bedreigd. Wat de diensten betreft, is de Commissie volledig afgestapt van haar eerdere beloften dat onderhandelingen over de diensten op vrijwillige basis zouden plaatsvinden. Nu wordt plotseling ook een verplichte minimale openstelling van de markt geëist.
Het is het toppunt van ironie, commissaris Mandelson, dat ik vandaag in de krant moet lezen dat u gezegd heeft dat één stem tot nu toe nog niet in deze onderhandelingen is gehoord en dat is de stem van de armen, terwijl de Europese Unie zichzelf juist schuldig maakt aan het negeren van precies die stem. Ik doel daarmee bijvoorbeeld op de stemmen van Afrikaanse en andere ACS-landen, die allemaal hebben laten horen dat zij geen nieuwe -formule voor de dienstensector willen. Wij lopen nu weer het gevaar dat wij dezelfde fouten als in Cancún gaan maken. De EU luistert niet naar de ontwikkelingslanden en houdt met een buitengewone arrogantie vast aan haar eigen economische agenda.
De drie grote fracties hebben een ontwerpresolutie ingediend en ik wil graag toelichten waarom de Verts/ALE-Fractie deze niet kan steunen. Zo is er is geen datum vastgesteld voor het beëindigen van de uitvoersubsidies. Voorwaarde voor het beëindigen van die uitvoersubsidies is nu zelfs dat andere geïndustrialiseerde landen ook soortgelijke maatregelen nemen. Met betrekking tot de diensten wordt in de ontwerpresolutie een voorkeur uitgesproken voor een ambitieus akkoord. Het probleem is echter dat de nieuwe -formule niet wordt verworpen en dat primaire voorzieningen zoals water niet nadrukkelijk van dat akkoord worden uitgesloten.
Wat de NAMA betreft, wordt verzocht om de onderhandelingen in hoog tempo te bespoedigen op basis van een extreme formule die door de meeste ontwikkelingslanden al van de hand is gewezen. Merkwaardig genoeg wordt ook voorgesteld de WTO-leden ertoe te verplichten hun non-tarifaire belemmeringen op te heffen, aangezien deze blijkbaar een obstakel vormen voor de toegang tot de markt. Tot deze zogeheten non-tarifaire belemmeringen behoren echter ook zwaar bevochten, democratisch overeengekomen nationale wetten die het milieu, de sociale normen en de volksgezondheid beschermen en die dus niet simpelweg als belemmeringen voor de handel mogen worden gekwalificeerd.
Het allerbelangrijkste is echter het schrijnende feit dat de arme mensen in deze wereld vier jaar na het begin van de ontwikkelingsagenda van Doha nog steeds met lege handen staan. Wij hebben een drastische en fundamentele hervorming van het handelsbeleid nodig, zodat er alsnog sprake is van een echte ontwikkelingsronde die haar benaming ook eer aandoet. 
Francis Wurtz,
   . – Mijnheer de Voorzitter, er is geen enkele reden om de moed te verliezen, ook al begint de heer Mandelson zo langzamerhand te geloven dat - ik citeer - wat wij ook bieden, het niet genoeg zal zijn voor sterk concurrerende en agressieve producenten en exporteurs als Brazilië, Australië, Nieuw-Zeeland en de Verenigde Staten.
Daarom is het voor de 25 lidstaten nog niet te laat om het mandaat van hun onderhandelaar serieus te herzien, een mandaat dat grotendeels uit 1999 dateert, dat wil zeggen uit een periode voorafgaand aan de dubbele mislukking van Seattle en Cancún. Mijn fractie legt u dan ook graag tien voorstellen voor met betrekking tot nieuwe, onderling nauw samenhangende prioriteiten, die ik de tien geboden wil noemen van een alternatieve visie op de ambitie van Europa op het internationale toneel.
Ten eerste wil ik, aangezien het morgen Wereldaidsdag is, de noodzaak noemen om een definitieve oplossing te vinden voor het probleem van de toegang tot geneesmiddelen in landen zonder productiecapaciteit op farmaceutisch gebied. De blokkades die in naam van de intellectuele en industriële eigendom in stand worden gehouden, zijn in dit opzicht misdadig en onaanvaardbaar.
Ten tweede wil ik de officiële prioriteit van de Doha-ronde noemen die in de praktijk volledig aan de kant is geschoven, namelijk ontwikkeling. Geleidelijk aan heeft Europa alle verworvenheden van Lomé - de steunregelingen Stabex en Sysmin, de regeling voor bananen, het suikerprotocol - op het altaar van de WTO geofferd omwille van de ondertekening van vrijhandelsovereenkomsten, met als bonus de introductie van visa voor onderdanen van landen die wij voorheen onze geprivilegieerde partners noemden. Wij vinden dat er in dit opzicht voor een totaal andere aanpak moet worden gekozen, zodat tragedies als in Lampedusa, Ceuta, Melilla of elders voorgoed tot het verleden behoren.
Ten derde wil ik de landbouw noemen. Wij willen opkomen voor de echte, kleinschalige Europese landbouw, voor het recht op gegarandeerde lonende prijzen, het principe van soevereiniteit op voedselgebied en eerbiediging van het multifunctionele - dat wil zeggen sociale, milieugerichte en territoriale - karakter van de landbouw. Wat wij moeten bestrijden is de obsessie om steeds meer te produceren, evenals de dumpingpraktijken waardoor de zwakke economieën uit het Zuiden onstabiel en afhankelijker worden, en de ongebreidelde liberalisering die de multinationals toegang geeft tot land, zaaigoed en water, en tot de markt van goederen en diensten.
Gezien de tijd die mij is toegekend moet ik onze overige prioriteiten in telegramstijl vermelden.
Vier: de WTO moet de octrooiering van levend materiaal verbieden en de biologische hulpbronnen en technologische kennis van lokale gemeenschappen beschermen tegen biopiraterij.
Vijf: gezondheidszorg, onderwijs, cultuur, audiovisuele diensten, water en alle openbare diensten dienen uitdrukkelijk uitgesloten te worden van welke handelsovereenkomst dan ook. Wij zijn tegen de GATS en voor het aanwijzen van die buiten het bereik van de markt blijven.
Zes: de culturele uitzondering: geen enkele WTO-regeling mag een land ervan weerhouden om datgene te beschermen wat het als zijn cultureel erfgoed beschouwt.
Zeven: werkgelegenheid en opleiding in alle regio’s ter wereld moeten op zichzelf staande doelstellingen worden waar economische overeenkomsten op afgestemd moeten zijn; dit is het tegenovergestelde van een liberalisering die complete onderdelen van industrie- en dienstensectoren ontwricht.
Acht: de sociale en milieunormen. Er moet een einde komen aan de obsessie met terugdringing van kosten; in plaats daarvan moeten er bindende minimumnormen worden opgesteld, die voortdurend naar boven moeten worden bijgesteld. Hierbij dienen de landen met de grootste problemen compensatiesteun te ontvangen.
Negen: het is dringend noodzakelijk de WTO een meer democratische vorm te geven, ervoor te zorgen dat ieder WTO-lid op basis van gelijkwaardigheid aan de onderhandelingen kan deelnemen, de transparantie van de debatten te waarborgen en gekozen volksvertegenwoordigers bij het besluitvormingsproces te betrekken.
Tien, tot slot: de WTO dient te worden geïntegreerd in het systeem van de Verenigde Naties en er moet een hiërarchie van internationale rechtsregels worden ingesteld, waarbij prioriteit moet worden gegeven aan de fundamentele rechten en in het bijzonder aan de internationale verdragen inzake de regels voor de internationale handel.
Mijnheer de Voorzitter, als de Unie zich door een dergelijke aanpak kan laten leiden, dan denk ik dat haar existentiële crisis binnenkort niet meer dan een slechte herinnering zal zijn. 
Kathy Sinnott,
   – Mijnheer de Voorzitter, aan de orde is de komende ministersconferentie in Hongkong en wij krijgen te horen dat wij daar niet te veel van moeten verwachten; met andere woorden, de plannen hebben op dit moment enige vertraging opgelopen. Dat mag dan wel voor Hongkong gelden, maar niet voor Ierland, waar de suikerindustrie, die in het levensonderhoud van 3 500 gezinnen voorzag, net van de kaart is geveegd. Sommige mensen beweren dan dat dit slechts een onbeduidend voorval is waar wij ons niet druk over moeten maken. Maar hoe zit het met een grotere sector, de Ierse rundvleessector, die de mondiaal opererende -bedrijven straks eveneens geen strobreed meer in de weg mag leggen? Maar goed, dat heeft in het plan blijkbaar geen onmiddellijke prioriteit.
Over welk plan heb ik het eigenlijk en wie kan naarmate de tijd en het proces vorderen de meeste eigen doelstellingen verwezenlijken? In het kader van de ontwikkelingsronde van Doha dient het plan in essentie op rechtvaardigheid en het beëindigen van armoede gericht te zijn. Het lijkt er echter meer op dat via deze plannen bepaalde dingen ontmanteld worden om ruimte te maken voor de grotere spelers. Op die manier worden de kleinere producenten die inefficiënt, democratisch en moeilijk controleerbaar zijn, buitenspel gezet. Die kleinere producenten hebben sowieso al lastige opvattingen over de manier van werken en leven. Daarnaast zijn deze plannen bedoeld om aan elke regio en elk land een bepaalde specialisatie toe te wijzen, waarna er vervolgens binnen die specialisatie efficiënt gewerkt moet worden zonder dat anderen lastig gevallen worden. De plannen gaan in feite over het verminderen van het aantal concurrenten, met als doel de grote bedrijven de vrijheid te geven om optimaal te profiteren.
Dat brengt ons bij de vraag waaruit het optimale profijt van die grote bedrijven bestaat. Zij profiteren optimaal als zij zoveel mogelijk geld voor hun investeerders verdienen - daar zijn het immers commerciële bedrijven voor. Alle andere activiteiten zijn ondergeschikt aan dat beginsel. Het maakt daarbij niet uit of het bedrijf in de medische dienstverlening zit of voedingsmiddelen of auto’s produceert. Hoe minder concurrenten, hoe meer geld; hoe minder regelgeving, hoe meer geld; hoe meer klanten, hoe meer geld. Dat is de richting waarin de plannen zich lijken te ontwikkelen.
In het geval van Ierland komt dit neer op het wegvagen van de suikerindustrie, waardoor de weg vrij is voor de grote -bedrijven uit andere landen. Dat betekent dat bedrijven faciliteiten zoals verbrandingsovens gaan installeren, omdat Ierland als een land is aangemerkt waarin dat goed mogelijk is. In andere landen leiden deze ontwikkelingen juist weer tot een grotere suikerindustrie. Uiteindelijk zullen het echter waarschijnlijk de bedrijven en niet de mensen zijn die hiervan profiteren. Veel van die bedrijven zullen uiteindelijk zelfs in buitenlandse handen zijn.
In de tussentijd worden de kleine, inefficiënte sectoren overal ter wereld langzaam maar zeker ten grave gedragen. Zij zullen zichzelf moeten zien te redden, omdat regeringen na het privatiseren van hun nationale hulpmiddelen geen geld zullen hebben om aan de eisen te voldoen die grote ondernemingen stellen. 
Seán Ó Neachtain,
   – Mijnheer de Voorzitter, wij zijn het er allemaal over eens dat een sterk, eerlijk en gereguleerd internationaal handelsstelsel onder auspiciën van de Wereldhandelsorganisatie ook in het belang is van de Europese Unie. Hierdoor ontstaat namelijk een diversificatie van onze productie- en dienstensector en wordt de economische groei bevorderd, en daarvan zullen zowel het Europese bedrijfsleven als de consumenten profiteren.
De Doha-ronde kan echter niet beperkt blijven tot de concessies die de EU op landbouwgebied wil doen. Andere partners in de WTO moeten ook bereid zijn om van deze ronde een succes te maken, niet alleen op landbouwgebied, maar ook wat de onderhandelingen over industriële dienstverlening en handelsbevordering betreft. Uiteindelijk moeten de onderhandelingen over markttoegang voor niet-landbouwproducten leiden tot een verlaging van de invoerheffingen voor alle producten.
De gemiddelde heffingstarieven in de EU bedragen op dit moment minder dan 4 procent, terwijl sommige industriële tarieven in Azië en Zuid-Amerika tot wel 30 procent kunnen oplopen. De Doha-ronde moet er dan ook toe leiden dat de gemiddelde industriële tarieven buiten de EU tot minder dan 10 procent verlaagd worden.
Wat betreft de hervorming van het communautaire landbouwstelsel heeft commissaris Mandelson resultaat geboekt bij de invulling van het onderhandelingsmandaat dat hij van de Europese regeringen heeft gekregen. Hij heeft al een gemiddelde verlaging van 46 procent voor alle invoerheffingen aangeboden, hoewel er in het kader van de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid in 1999 en 2003 duidelijk was afgesproken dat een verlaging van 36 procent het uitgangspunt zou vormen.
Ik heb het echter niet over de grootschalige landbouwexport, commissaris Mandelson, maar over kleine landbouwers in het noorden en westen van Ierland. Deze landbouwers staat weldra hetzelfde lot te wachten als hun collega’s in de suikerindustrie, waarvan de handel helemaal is weggevaagd. Is dat rechtvaardig? Is dat een rechtvaardig stelsel? De indruk die gegeven wordt dat de ontwikkelingslanden hiervan zullen profiteren, is verkeerd. De grote rundvleesbaronnen van Zuid-Amerika en elders in de wereld zijn namelijk degenen die hier in de praktijk de vruchten van zullen plukken. 
James Hugh Allister (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het doet mij deugd dat wij in dit Parlement de kennismaking kunnen vernieuwen met de heer Pearson, die nog enige tijd Noord-Ierland in zijn portefeuille heeft gehad. Hetzelfde geldt overigens ook voor commissaris Mandelson.
Een van de primaire taken van de EU is het waarborgen van de voedselvoorziening voor haar burgers. Ondanks de haast om een WTO-akkoord te sluiten, vertrouw ik erop dat deze primaire verplichting niet op het spel gezet of verkwanseld wordt. Afgelopen zomer hebben wij in ieder geval in het Verenigd Koninkrijk kunnen constateren welk vernietigend effect de invoer van goedkoop rundvlees uit Zuid-Amerika op onze binnenlandse rundvleessector heeft gehad. Door de pijlsnel dalende prijzen is nu het voortbestaan van veel producenten in gevaar. Daarbij dient bedacht te worden dat in dit geval nog steeds de huidige invoerheffingen van kracht zijn. Als die heffingen verder verlaagd worden tot het voorgestelde niveau, zal de lokale productie instorten, zullen Britse kuddes verdwijnen en worden wij voor de aanvoer van rood vlees grotendeels afhankelijk van Zuid-Amerika.
Wat gebeurt er echter straks als er een pandemie uitbreekt? Wat gebeurt er bijvoorbeeld als het mond- en klauwzeervirus dat Brazilië nu teistert, zich over het hele continent verspreidt? Hoe kunnen wij de mensen van Europa dan van voedsel voorzien? Zij zullen ons niet echt dankbaar zijn voor een WTO-akkoord dat weliswaar de voorpagina’s van de kranten haalt en de eigen ego’s streelt, maar dat het einde betekent van een gegarandeerde aanvoer van betrouwbare voedingsmiddelen die in eigen land zijn geproduceerd. 
Zbigniew Zaleski (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het proces van liberalisering van de wereldhandel nadert de cruciale fase. Dit Parlement wordt daarbij meer als publiek dan als een van de acteurs behandeld, hoewel het welzijn van onze burgers en dat van arme mensen elders ter wereld ons na aan het hart gaat.
Leidraad bij dit proces is weliswaar het streven de minst ontwikkelde landen in de wereld te helpen, maar het is tevens onze verantwoordelijkheid om ons rekenschap te geven van de situatie in en de ontwikkeling van armere en zwakkere nieuwe lidstaten van de EU. In dit verband is de suikerkwestie een voorbeeld van een onrechtvaardig handelsakkoord, omdat de Franse en Duitse producenten hierdoor meer exportvrijheid krijgen dan de Poolse landbouwers. Die laatste groep is daar uiteraard niet gelukkig mee.
In de huidige sociaal-economische omstandigheden zouden vooral de sterke bedrijven en marktleiders van een volledige liberalisering profiteren en niet de zwakkere marktspelers. Daarom dienen er afgewogen besluiten genomen te worden over het openstellen van de markt, waarbij een onderscheid moet worden gemaakt tussen de minst ontwikkelde landen, de ontwikkelingslanden en opkomende economieën, en de ontwikkelde landen.
Mijn andere opmerking heeft betrekking op eventuele nieuwe WTO-leden. De WTO dient de criteria die voor het lidmaatschap worden toegepast, zorgvuldig te onderzoeken. Als dat niet gebeurt, loopt de internationale handel het risico om opgeschrikt te worden door allerlei voorvallen zoals de huidige Russische invoerbelemmeringen voor landbouwproducten uit Polen.
De opvatting dat een vrije markt een toverstokje is waarmee uiteindelijk overal in de wereld een gelijkwaardige levensstandaard gecreëerd kan worden, dient getemperd te worden door te wijzen op de specifieke economische en sociale omstandigheden en politieke belemmeringen die in veel landen bestaan. Ik ben er voorstander van dat mensen - en ik benadruk het woord "mensen" - en niet handels- en productieconcerns rijker worden door een vrije markt. 
Erika Mann (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik wil slechts op enkele punten ingaan, maar voordat ik dat doe wil ik u eerst gelukwensen met het feit dat u ons een solide onderhandelingspakket hebt voorgelegd.
U hebt er beiden terecht op gewezen hoe belangrijk het is dat ook onze handelspartners een stap zetten, en wel in verschillende mate. Commissaris, u wees erop dat de Verenigde Staten erg laat waren met hun aanbod op het gebied van de landbouw. We weten echter ook dat de opkomende economieën een signaal zullen moeten afgeven, zowel op het gebied van de diensten als op het gebied van de liberalisering van de handel in industriële goederen. Alleen dan kan er sprake zijn van een redelijk pakket waarmee ook wij van onze kant kunnen instemmen. Wanneer men sommige afgevaardigden in het Parlement hoort, lijkt het wel alsof we zelf helemaal geen belangen hebben, en alsof het er alleen om gaat de belangen van andere landen te behartigen.
Het is belangrijk dat wij de boodschap die van deze ontwikkelingsronde uitgaat, serieus nemen en daarmee ook serieus omgaan. Het gaat inderdaad om een Doha-ontwikkelingsronde. Deze keer moeten de ontwikkelingslanden – met name de armste landen – op de voorgrond staan. We mogen nooit vergeten hoeveel de Europese Unie al doet en hoezeer zij zich inspant voor eerlijkere verhoudingen.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, u zei het al: we moeten ons realiseren dat er wat de globalisering betreft een ander landschap is ontstaan. We hebben inmiddels te maken met zelfverzekerde opkomende economieën, landen die in economisch, maatschappelijk en politiek opzicht mondiale spelers geworden zijn en die op grond daarvan een eigen rol opeisen. Ik hoop echter dat die landen dan ook bereid zijn in deze ronde de verantwoordelijkheid op zich te nemen die bij die rol hoort. Wanneer we er niet in slagen een positief resultaat te behalen of op zijn minst een positief signaal voor verdere onderhandelingen af te geven, zullen er meer bilaterale overeenkomsten nodig zijn. Dat zal leiden tot een algehele terugslag op het gebied van multilaterale onderhandelingen, iets wat we – naar ik hoop – niet willen.
Ik wil een paar belangrijke punten noemen. Ten eerste hoop ik dat we weer net zo te werk gaan als bij de vorige onderhandelingsronden en gesprekken zullen voeren met de Commissie, met de beide verantwoordelijke commissarissen, met name met commissaris Mandelson, en natuurlijk ook met de Raad. Het zou aardig zijn als u daarover straks nog iets zou willen zeggen. U voert de onderhandelingen immers binnen een zeer strak keurslijf dat u door het mandaat is opgelegd. Mocht het tot een conflict komen en mocht het nodig zijn dat u in de onderhandelingen de grenzen van uw mandaat moet overschrijden, dan zou het goed zijn, commissaris, om niet alleen met de Raad te overleggen, maar ook met de ter plekke aanwezige delegatie van het Parlement. U bent daartoe weliswaar niet verplicht, maar het zou goed zijn om deze zaken met de delegatieleden te bespreken.
Ten tweede: zoals altijd zal het Europees Parlement in samenwerking met de Interparlementaire Unie een aparte conferentie organiseren met alle aanwezige parlementariërs uit de verschillende WTO-lidstaten. Ook in dat kader zouden we graag overleg met u willen voeren.
Ten derde: we zeggen iedere keer nadrukkelijk dat we in de slotverklaring, die mede door u wordt opgesteld, graag een opmerking zouden zien die de relevantie van de parlementen in het kader van deze onderhandelingen onderstreept. Ik bedoel niet de relevantie van het Europees Parlement - dat is aan ons -, maar de relevantie van de gezamenlijke WTO-parlementen. Ik zou het fijn vinden wanneer het u deze keer zou lukken – met steun van de Raad – een dergelijke verwijzing in de slotverklaring van de WTO-top op te nemen. 
Sajjad Karim (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, over twaalf dagen komen onze leiders in Hongkong bij elkaar om over de ontwikkelingsagenda van Doha te discussiëren. Dit biedt een unieke kans om de millenniumontwikkelingsdoelstellingen ook daadwerkelijk uiterlijk in 2015 te realiseren. Als er geen akkoord komt, is dat veel meer dan een gemiste kans. Dan komen namelijk niet alleen de gelijkheid en welvaart in de ontwikkelde wereld onder druk te staan, maar ook de werkgelegenheid, groei en veiligheid in Europa en de toekomst van het multilaterale handelsstelsel zelf.
Via de campagne "Make Poverty History" hebben miljoenen mensen hun stem laten horen. Zij zijn boos - en terecht - over de onrechtvaardige handelsregels, die nadelig zijn voor degenen die in armoede leven, en zij verlangen er vurig naar dat daar verandering in komt. Grootmoedige gebaren van de leiders van de G8 met het oog op de vrije handel dienen thans in een flexibele onderhandelingsstrategie vertaald te worden om tot een positief en compleet pakket van steun-, handels- en schuldverlichtingsmaatregelen te komen.
Wij zijn wederom getuige van de historische strijd tussen de vrije handel en het protectionisme. Initiatieven als een accijns- en quotumvrije toegang voor MOL’s, een speciale en differentiële behandeling en handelssteun kunnen door de meer geavanceerde ontwikkelingslanden niet in hun landbouwloopgraven worden tegengehouden, met name gezien het zeer genereuze aanbod van de EU dat thans op tafel ligt.
Het aanbod is niet perfect. In een ideale wereld zou dat aanbod nog verder moeten gaan op basis van het beginsel van "minder dan volledige wederkerigheid" bij alle NAMA-onderhandelingen of via lagere subsidies voor gevoelige producten. Dat kan nog steeds, maar op dit moment hebben wij behoefte aan compromissen en aan leiderschap - wij moeten op zoek gaan naar compromissen die de meer geavanceerde ontwikkelingslanden wel moeten accepteren als zij enig voordeel uit de huidige onderhandelingsronde willen halen.
Indien Hongkong een mislukking wordt, zullen de Verenigde Staten en Japan de handelsverstorende binnenlandse steun met 5 miljard dollar verhogen, terwijl dat in Europa met 25 miljard dollar zal gebeuren. Daarom heeft Pascal Lamy afgelopen week, in het kader van een forum van Afrikaanse ministers, benadrukt wat er op het spel staat en aangegeven dat wij eruit moeten zien te komen met wat er nu op tafel ligt, ook al is dat nog niet toereikend.
Als we niet uitkijken, lopen deze besprekingen op niets uit, en daarom dient de wereld zich af te vragen tegen hoeveel mislukkingen de WTO nog bestand is voordat zij ineenstort. Hoeveel frustraties kunnen wij nog aan voordat er een nieuw regionalisme ontstaat en de arme landen weer met lege handen achterblijven? Wij hebben te horen gekregen dat wij in Hongkong eigenlijk alleen maar op een zachte landing mogen hopen. Eind 2006 loopt het Amerikaanse mandaat echter af en daarmee is ook de kans verkeken om de armoede uit te bannen. Onze aangepaste doelstelling voor Hongkong moet dan ook niet een zachte landing zijn, maar veeleer een springplank of, in de woorden van commissaris Mandelson, een platform op basis waarvan begin volgend jaar resultaten kunnen worden geboekt. U kunt daarbij op onze steun rekenen, commissaris. 
Friedrich-Wilhelm Graefe zu Baringdorf (Vers/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zowel in de verklaring van de fungerend voorzitter van de Raad als in die van de commissaris herkennen we duidelijk de oude Britse koloniale logica waarop het Britse imperium ooit was gegrondvest: een duidelijke werkverdeling, waarbij handelsgoederen uit de industrielanden komen, voedingsmiddelen goedkoop uit de koloniën worden geïmporteerd en landbouwgronden aan de schapen worden overgelaten.
Mijnheer Mandelson, deze traditionele houding behoort tot het verleden. U overtuigt ons tegenwoordig dan wel niet meer met militaire middelen, maar in plaats daarvan komt u met de ideologie en het instrument van de liberalisering. Dat zal echter niet werken, omdat de landen van de derde wereld zich intussen verzetten en duidelijk maken wat hun eigen belangen zijn. Tegen de intellectuele eigendom, die wij hun in de vorm van diensten duur willen verkopen, brengen zij hun culturele, sociale en ecologische eigendom en het recht op toereikende voeding in stelling.
Wanneer we het over landbouw hebben, moeten we ons realiseren dat de Europese Unie de grootste importeur van levensmiddelen en diervoeders is. Wanneer we agrarische producten uit landen van de derde wereld importeren, moeten we hun daarvoor een prijs betalen die op ons niveau ligt, zodat deze landen hun economie kunnen ontwikkelen. Het zou zinvol zijn om de invoerrechten in een fonds te storten en uit dat fonds wereldwijd projecten te financieren voor de ontwikkeling van de plattelandseconomie, zodat het bedrijfsleven ook daar voet aan de grond krijgt.
Dat is een bijdrage die wij zouden kunnen leveren. Als we echter menen dat we deze landen voor prijzen onder de armoedegrens kunnen leegkopen, commissaris Mandelson, dan verergeren we de honger. Handel vult geen magen. Rijk worden alleen degenen die ervan profiteren en dat zijn hoofdzakelijk multinationale ondernemingen die niet in de landen van de derde wereld zijn gevestigd. 
Helmuth Markov (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, de WTO had met de een "ontwikkelingsronde" aangekondigd. Kijkt men echter achter de façade van mooie formuleringen, dan blijkt de huidige WTO-onderhandelingsronde helaas weer niets anders te zijn dan een ronde waarin het om markttoegang gaat. Dat blijkt vooral uit de grote druk die de industrielanden uitoefenen om af te dwingen dat de markt voor niet-agrarische producten en diensten wordt opengesteld. Ze stellen dat als voorwaarde voor het boeken van vooruitgang in de onderhandelingen over de landbouwsector. In ruil daarvoor doen zij de ontwikkelingslanden slechts de vage en niet-bindende toezegging dat de exportsubsidies zullen worden geschrapt. Dat is, zacht uitgedrukt, oneerlijk. Landbouwexportsubsidies moeten onmiddellijk worden afgeschaft, en wel zonder tegenprestatie.
Bij onze eigen landbouwsubsidies moet een onderscheid worden gemaakt tussen legitieme steun en steun die uitsluitend ten goede komt aan de op de export gerichte agribusiness. Dat betekent dat ook het gemeenschappelijk landbouwbeleid aan deze vergelijkingstest moet worden onderworpen.
We hebben een nieuwe internationale hiërarchie van normen nodig die zorgt voor een evenwichtige verhouding tussen handelsbelangen aan de ene kant en sociale mensenrechten en normen voor milieu- en consumentenbescherming aan de andere kant. We hoeven maar te denken aan verplaatsingen van bedrijven, aan dumping op het gebied van arbeidsomstandigheden en sociaal beleid of aan de milieurampen van de afgelopen maanden om ons te realiseren hoe urgent een dergelijke benadering is. Dat betekent dan ook dat ieder land zelf mag en moet beslissen wanneer, in welke omvang en in welk tempo het zijn markt openstelt. De diensten van algemeen belang moeten voor verdere liberalisering worden gespaard. Essentiële sectoren als watervoorziening, gezondheidszorg en onderwijs moeten van internationale handelsovereenkomsten worden uitgesloten.
De TRIPs-overeenkomst moet worden herzien. Jaarlijks sterven er miljoenen mensen, omdat deze overeenkomst hun de toegang tot de noodzakelijke geneesmiddelen belet en in plaats daarvan de farmaceutische concerns helpt hun winsten te maximaliseren. Een belangrijk punt voor ons is de toepassing van het voorzorgsbeginsel op de import van voedingsmiddelen. Wanneer landen en hun burgers zich uitspreken tegen de productie en invoer van genetisch gemodificeerde organismen of hormoonvlees, dient de WTO dat te accepteren: geen enkele handelsmaatregel, van welke aard ook, mag hen in deze soevereine beslissing belemmeren.
Ook voor het beleid inzake grondstoffen is een nieuwe benadering nodig. In plaats van bestaande mechanismen voor marktregulering gewoon af te schaffen, zoals met suiker en bananen gebeurde, en daarmee de prijzen ver naar beneden te drukken, zou de Commissie nieuwe publieke initiatieven moeten voorstellen, waardoor de prijzen voor grondstoffen zich zouden kunnen stabiliseren.
Er wordt steeds weer gezegd dat dit niet in overeenstemming zou zijn met de WTO-regels. Dan moeten die regels gewoon worden veranderd en dat kan ook, als de politieke wil er is. Ik vind dat men daarin veel meer energie moet steken. De tijd is er rijp voor. 
Nigel Farage (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik maak mij hiermee niet populair in dit Parlement, maar wellicht dat wij ook een paar vriendelijke woorden over de Verenigde Staten van Amerika moeten zeggen. Dat land heeft per slot van rekening een geweldig aanbod gedaan; het heeft een aanbod op tafel gelegd; het heeft gezegd dat het bereid is om flink in de landbouwsubsidies te snijden; het heeft gezegd dat het bereid is om de invoerheffingen op landbouwproducten aanzienlijk te verlagen en het heeft Europa uitgedaagd om daar een soortgelijk aanbod tegenover te stellen. Ik denk dat er een grote verandering zit aan te komen in Washington en dat de argumenten voor de vrije handel zullen gaan winnen, maar gaan wij het spel zelf ook meespelen? Nee dus, want de heer Mandelson heeft al duidelijk aangegeven dat wij het spel niet gaan meespelen. Zoals Pascal Lamy al heeft opgemerkt, is het voorstel van de VS vijf keer zo ambitieus als de reactie van de EU. Ik weet alleen niet of dit een gevolg is van het standpunt van de EU zelf of van de onredelijke Franse invloed op het handelsbeleid.
Dit alles heeft mij wel stof tot nadenken gegeven, omdat er vorige week ook een Gemenebestconferentie heeft plaatsgevonden. Eenderde deel van de wereldbevolking was op die conferentie vertegenwoordigd en zij vroegen de heer Blair om een eerlijk handelsakkoord. De heer Blair moest daarop echter antwoorden dat hij niets kon doen, omdat de Britten geen eigen stem hebben - de heer Mandelson regelt namelijk alles in Brussel en hij spreekt voor alle 25 lidstaten.
Ik ben er vast van overtuigd dat als er tijdens de WTO-bijeenkomst van volgende maand een onafhankelijke Britse stem zou zijn - en ik heb het nu over de op twee na grootste handelsnatie ter wereld -, die stem het zou opnemen voor de derde wereld. Ik hoop dat de heer Blair de kroon op het werk van het Britse voorzitterschap zet door Engeland terug te trekken uit het gemeenschappelijk handelsbeleid en door volgende maand bij de WTO zijn eigen standpunt kenbaar te maken.
Roberta Angelilli (UEN ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, in Hongkong moet de Commissie blijk geven van moed, om te beginnen bij de grote problemen met China.
China heeft over de Europese markt een lawine van producten uitgestort die ogenschijnlijk goedkoop zijn, maar in feite met enorme kosten gepaard gaan. Producten uit China - van kleding tot levensmiddelen en technische apparatuur - worden vervaardigd zonder dat de mensenrechten worden geëerbiedigd, tegen bespottelijk lage lonen, zonder dat rekening wordt gehouden met het milieu, zonder veiligheidsgaranties voor de consumenten, en dikwijls met gebruikmaking van kinderarbeid. Heel vaak gaat het ook om namaakproducten. Daarmee wordt een enorme markt gecreëerd die criminele organisaties financiert en bovendien Europese bedrijven rechtstreeks schade berokkent en hun lange traditie van professionaliteit ondermijnt.
Onze bedrijven willen geen voorrechten en maken ook geen aanspraak op een speciale positie. Zij willen in staat zijn om de internationale concurrentie met gelijke wapens het hoofd te bieden, met wederzijdse eerbiediging van de regels. De oneerlijke concurrentie van China maakt onze bedrijven kapot en brengt miljoenen arbeidsplaatsen in gevaar.
Daarom vragen wij de Europese Commissie om moed te tonen en zich in te zetten voor de verdediging van de productie en de arbeid in Europa. Met het oog op de WTO-ronde van Hongkong vragen wij de Commissie aan te dringen op de introductie van een sociale en milieuclausule, teneinde de oneerlijke concurrentie van China tegen te gaan. Ik denk daarbij met name aan een antidumpingclausule betreffende sociale rechten en het milieu, waarmee de werknemers en het milieu worden beschermd en het verkeer van goederen ondergeschikt wordt gemaakt aan de bescherming van rechten.
Er kunnen geen akkoorden worden gesloten met mensen die het milieu uitbuiten en vernietigen en die weigeren de eerbiediging van de mensenrechten te garanderen. Europa moet zich inzetten voor de bevordering van de sociale dimensie van de mondialisering, maar ook strijden voor de bescherming van de Europese bedrijven. 
Jan Tadeusz Masiel (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, commissaris, de wereld maakt momenteel een onomkeerbaar mondialiseringsproces door waarbij talloze aspecten van het leven zijn betrokken. Ofschoon wij dit proces vrezen, koesteren wij er ook hoge verwachtingen van. Ik ben ervan overtuigd dat de Wereldhandelsorganisatie zal voorzien in een effectief mechanisme voor de broodnodige taak van beheersing van de mondialisering.
Ik wens commissaris Mandelson veel succes toe in Hongkong, maar geen succes ten koste van alles, zoals hij zelf zei. Als de landbouwsector in de EU, die in de nieuwe lidstaten het meest kwetsbaar is, moet worden opgeofferd, dan moeten het in ieder geval de ontwikkelingslanden zijn die daar de vruchten van plukken. Rijke landen zouden geen profijt mogen trekken van de opoffering van de Poolse landbouw en de Poolse suiker. 
Daniel Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte collega’s, als lid van de delegatie van dit Parlement die in Hongkong de komende conferentie van de Wereldhandelsorganisatie zal bijwonen, sta ik volkomen achter de gezamenlijke resolutie die hier wordt ingediend en die we morgen zullen aannemen.
Sinds de oprichting, in het jaar 1979, van een parlementaire Commissie buitenlandse handel, heeft dit Parlement de onderhandelingen in de Wereldhandelsorganisatie op de voet gevolgd, en sinds het jaar 1988 hebben we hier afvaardigingen naartoe gestuurd, vooral nu we ook nog een speciale Commissie internationale handel hebben. Het Europees Parlement versterkt zo de rol van de Europese Unie in de context van de globalisering, terwijl het ook de activiteiten van de Wereldhandelsorganisatie doorzichtiger probeert te maken.
Na de mislukkingen van Seattle en Cancún staat nu de rol van de Wereldhandelsorganisatie op het spel. Zoals commissaris Mandelson ons al gezegd heeft, wordt Hongkong wel moeilijk maar niet onmogelijk, en daarom moet het proces worden benaderd met een combinatie van realisme en ambitie. Zoals hier al gezegd is, kunnen we ons niet nog een mislukking veroorloven.
Deze Ronde, die een prioritaire doelstelling is van het gemeenschappelijk handelsbeleid, biedt de beste garanties voor een evenwichtige uitbreiding van de handel, een uitbreiding die leidt tot groei maar tegelijkertijd ook tot duurzame ontwikkeling in een multilaterale context.
Zoals bekend, onderhandelen landen door in sommige sectoren concessies te doen die dan weer gecompenseerd worden met voordelen in andere sectoren. Daarom moeten we allemaal echt een flinke inspanning leveren om met evenwichtige voorstellen te komen. De Europese Commissie heeft een pakket voorstellen voor de landbouw op tafel gelegd dat de Unie voor een grote uitdaging stelt, en dat geldt waarschijnlijk nog meer voor sommige lidstaten. Toch zullen deze onderhandelingen niet met succes kunnen worden afgesloten als er geen vooruitgang wordt geboekt op het gebied van de openstelling van de markten voor industrieproducten en de dienstenhandel. De dienstensector, de snelst groeiende sector in de wereldeconomie, is voor de Unie van fundamenteel belang, vanwege zijn specifieke aard en vanwege de weerslag die diensten hebben op andere economische sectoren.
Wat de NAMA betreft, zitten de onderhandelingen in het slop, en zij zijn steeds ondergeschikt aan de resultaten op andere gebieden. Commissaris, in dit verband zou ik willen wijzen op het belang van een speciale behandeling van visserijproducten, die moeten worden onderscheiden van de overige niet-agrarische producten. Gezien de specifieke eigenschappen van visserijproducten, die bepalend voor deze producten zijn, dat wil zeggen gezien het feit dat zij een natuurlijke hulpbron vormen die niet onuitputtelijk is, zouden zij eenzelfde behandeling moeten krijgen als die welke zij bij de Uruguay-ronde kregen, namelijk die voor gevoelige producten.
Om af te sluiten, commissaris, wens ik u veel succes toe met uw beleid voor het welzijn van allen. 
Glenys Kinnock (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de fungerend voorzitter en de commissaris ervan op de hoogte brengen dat ik met veel belangstelling een alinea heb gelezen van de conclusies die vorige week door de Raad Algemene Zaken zijn aangenomen. In die alinea staat dat er zeer veel aandacht uitgaat naar de behoeften van ontwikkelingslanden, met name de MOL’s, en dat de Raad een ambitieus ontwikkelingsprogramma in Hongkong ondersteunt. Vrijwel gelijktijdig werd er echter ook besloten om drastische veranderingen in de suikerregeling aan te brengen, een regeling die al vele jaren in de Europese Unie wordt toegepast. Deze drastische veranderingen zullen enorme gevolgen hebben voor met name de achttien landen die partij zijn bij het suikerprotocol, maar ook voor de MOL’s. Tevens zijn er de afgelopen week besluiten genomen die tot gevolg zullen hebben dat duizenden mensen beroofd worden van hun middelen van bestaan in landen die afhankelijk zijn van de bananenhandel - onze traditionele leveranciers.
Hoe kunnen er bepaalde dingen in de Raad gezegd worden terwijl er tegelijkertijd heel andere dingen gedaan worden? De Landbouwraad heeft besloten om 80 miljard euro steun aan de Europese suikerboeren te geven. Dan is de 40 miljard euro die voor de ACS-landen bestemd is toch maar een schamel bedrag. En wij moeten nog maar afwachten of dat bedrag er komt, want op dit moment is er alleen nog maar sprake van virtueel geld. Die ACS-landen zullen in feite meer verliezen aan raffinagesteun dan het bedrag dat wij nu bereid zijn aan hen te geven om hen bij het overgangsproces te steunen.
Tijdens de bijeenkomst van de Raad heeft commissaris Fischer Boel gezegd dat zij van mening is dat haar positie door deze hervorming sterker zal worden. Dat kan ik moeilijk geloven. Vanochtend heb ik samen met commissaris Mandelson een G90-bijeenkomst bezocht, waar wij geluisterd hebben naar de klachten van met name de ACS-landen. Indien commissaris Fischer Boel van mening is dat haar positie om met ontwikkelingslanden te onderhandelen sterker is geworden na het besluit dat de afgelopen week over de suikerregeling is genomen, dan vraag ik mij af op welke planeet zij woont.
Wat wij vanochtend tijdens die G90-bijeenkomst geconstateerd hebben - en commissaris Mandelson kan dit bevestigen - is dat er een enorme woede heerst en dat men zelfs het gevoel heeft dat er sprake is van verraad. Ik weet dat de commissaris niet verantwoordelijk is voor de verdeling van de steun die deze landen nodig hebben, maar er zal toch absoluut iets moeten gebeuren om het vertrouwen van die landen terug te winnen in de korte tijd die ons nog rest tussen nu en Hongkong. 

Danutė Budreikaitė (ALDE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, dames en heren. Op de agenda van de zesde ministeriële conferentie van de WTO staan diverse belangrijke onderwerpen, maar laat ik beginnen met het onderwerp handelsbevordering. In deze fase van de onderhandelingen is het nodig dat de WTO-regels verbeterd worden op de gebieden vrijheid van doorvoer, import- en exporttarieven en -formaliteiten en de publicatie en administratie van handelsregels. Handelsbevordering maakt het mogelijk dat douaneprocedures worden toegepast die voor iedereen even strikt zijn, en dat alle leden van de WTO geraadpleegd en geïnformeerd worden voordat handelsregels worden ingevoerd. Handelsbevordering is daarom gunstig voor alle handelsnaties.
Het tweede aspect omvat andere kwesties die niet voor bespreking of een feitelijk besluit op de agenda van deze conferentie geplaatst zijn. Debat over deze onderwerpen is echter noodzakelijk; dat geldt onder meer voor herziening van de WTO-regels door opneming daarin van sociale, ecologische en arbeidsnormen. Natuurlijk is een aantal WTO-landen met lage arbeids- en milieunormen niet bereid om over deze onderwerpen in debat te gaan, omdat dat het risico met zich meebrengt dat ze hun concurrentievoordeel kwijtraken ten opzichte van landen die strengere normen hanteren. Misschien hadden deze onderwerpen al eerder op de agenda gezet moeten worden; het is echter noodzakelijk om dat nu te doen, aangezien sinds dit jaar, met de agressieve penetratie van China in de mondiale textielmarkt en andere markten, landen met strenge arbeids- en milieunormen de concurrentieslag beginnen te verliezen.
Het onderwerp gelijke handelsvoorwaarden voor alle landen zou onderdeel moeten zijn van iedere bespreking over handelsliberalisering. Deze besprekingen zijn van essentieel belang, aangezien we handelskwesties niet langer los van productie, veiligheid op het werk en milieuproblematiek kunnen behandelen. Naar alle waarschijnlijkheid moeten we de wijze van besluitvorming in de WTO opnieuw onder de loep nemen om te voorkomen dat de specifieke belangen van bepaalde landen te veel gediend worden en om open besprekingen en besluitvormingsprocessen te garanderen. 
Margrete Auken (Verts/ALE ).
   −Mevrouw de Voorzitter, er zijn twee aspecten van de resolutie van de vier fracties die ik in het bijzonder toejuich. Ten eerste de bekrachtiging van de multilaterale aanpak, die te verkiezen is boven de bilaterale met quota en dergelijke, waarbij de ontwikkelingslanden altijd de verkiezende partij zijn, en ten tweede de verplichtingen van de EU jegens de ontwikkelingslanden. Dat zijn de twee centrale uitgangspunten.
Daarnaast wil ik de heer Désir bedanken voor zijn goede amendementen. Vooral het voorstel inzake een snelle gefaseerde afschaffing van de landbouwsteun in de geïndustrialiseerde landen is een goede zaak. Wij moeten in de EU accepteren dat de ontwikkelingslanden nog steeds steun nodig hebben voor hun productie, maar dat wij onze eigen productiesteun op termijn moeten afschaffen. De landbouw is anderzijds het zwakke punt in deze resolutie. Er worden geen lagere douanerechten in de EU geëist, en er is geen steun voor het laatste aanbod van de heer Mandelson.
Tot slot: het is van cruciaal belang dat de geïndustrialiseerde landen accepteren dat ze voor een WTO-overeenkomst een hogere prijs moeten betalen dan de ontwikkelingslanden. En tot die ontwikkelingslanden moet men uiteraard ook China en Brazilië rekenen. In deze landen woont de helft van de arme mensen op aarde, en het gaat niet aan om te zeggen dat ze niet tot de arme landen van de wereld behoren. 
Jonas Sjöstedt (GUE/NGL ).
   −Mevrouw de Voorzitter, de belangrijkste bijdrage die de EU kan leveren met het oog op de bijeenkomst in Hongkong is te beloven dat zij haar landbouwsubsidies zal afschaffen. Dat zou miljoenen mensen in de armste landen van de wereld de kans geven om zich te ontwikkelen en in hun levensonderhoud te voorzien. Op het eerste gezicht ziet het aanbod van de EU inzake het landbouwbeleid er heel goed uit, maar als men de details bestudeert, blijkt dat dit aanbod van de EU voor een groot deel uit lucht bestaat.
De grootste vergissing die de EU vóór en tijdens de onderhandelingen in Hongkong kan maken, is de landbouwhervormingen koppelen aan de eis dat de ontwikkelingslanden hun dienstensectoren openstellen. Dat is het soort afpersing dat de hele Hongkong-ronde kan doen instorten. De eisen van de ontwikkelingslanden om vitale delen van hun dienstensector te beschermen tegen blootstelling aan concurrentie, zijn naar mijn mening volstrekt legitiem, gezien het ontwikkelingsniveau van deze sectoren.
Bastiaan Belder (IND/DEM ). –
   Voorzitter, in Hong Kong staat veel op het spel. Allereerst voor de WTO zelf. Een volgende mislukking zal een flinke verzwakking betekenen voor de multilaterale organisatie van de wereldhandel met als resultante florerende bilaterale akkoorden.
Ook de ontwikkelingslanden zullen tot de verliezers behoren. De Doha-ronde zou immers een ontwikkelingsronde zijn met het oog op armoede en achterstand in de derde wereld. Een fiasco in Hong Kong zal uiteindelijk niet resulteren in de broodnodige markttoegang voor de armste ontwikkelingslanden en de kleine boeren in deze landen.
De EU heeft eveneens geen belang bij een mislukte ministeriële conferentie. Europa wil immers een goede regeling op het gebied van markttoegang voor zijn industrie en diensten.
Ik roep commissaris Mandelson op zich maximaal in te zetten om een compromis binnen handbereik te brengen. Hiervoor zullen echter ook de andere grote blokken, zoals de Verenigde Staten en Brazilië, moeten bewegen. Alle onderhandelaars moeten de politieke wil tonen in Hong Kong vooruitgang te boeken. Een mislukte handelsronde kent immers alleen maar verliezers. 
Peter Baco (NI ).
   – Ik steun zonder enige terughoudendheid de inspanningen van de Raad en de Commissie ter bevordering van de liberalisering van de wereldhandel. Dat is een essentiële vereiste voor toenemende economische efficiëntie en concurrentie, alsmede voor de algemene economische groei waarover zo vaak gesproken wordt. Ondernemers moeten vrij kunnen concurreren op de wereldmarkt en niet gehinderd worden door bureaucratische obstakels. We moeten niet bang zijn om resoluut handelsbarrières af te breken, zelfs als onze concurrenten daardoor een grotere voorsprong in administratieve zin zouden krijgen dan voorheen.
Dames en heren, boeren in de hele EU maken zich zorgen over het ontbreken van precieze evaluaties, over de gevolgen van productovereenkomsten en over de aanwijzingen dat de Commissie bereid is de landbouw op te offeren in ruil voor andere producten. Ik wil daarom van deze gelegenheid gebruik maken om nogmaals te benadrukken hoe belangrijk het is dat we de specifieke aard van landbouwproducten erkennen, voornamelijk in het belang van de consumenten van voedsel, die uiteindelijk meer voordeel hebben van een stabiele voedselmarkt dan de boeren. 
Christofer Fjellner (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, veel mensen zijn pessimistisch over de vraag wat de bijeenkomst in Hongkong eigenlijk kan opleveren, maar ik ben optimistisch gestemd. We moeten er namelijk in slagen om ambitieuze overeenkomsten te sluiten op diverse gebieden waarover we onderhandelen. Iets anders kunnen Europa en de wereld zich niet veroorloven. Willen wij hierin slagen, dan wordt echter van alle betrokkenen veel meer geëist. Als we zoals vandaag elkaar de schuld in de schoenen schuiven, leidt dat namelijk nergens toe, zoals we hebben gezien.
Het is vooral van belang dat de handel in landbouwproducten aanzienlijk wordt geliberaliseerd. Veel leden van dit Parlement binden gewoonlijk de strijd aan met deze liberaliseringen, maar daar doen ze verkeerd aan. Zowel de consumenten als de landbouwers in Europa hebben recht op toegang tot een wereldwijde markt, en de door de liberaliseringen teweeggebrachte innovatiedruk hebben we nodig om ons concurrentievermogen te kunnen versterken.
De onderhandelingen over de landbouw zijn bovendien – of misschien vooral – een morele kwestie. Ze zijn namelijk de voorwaarde voor de ontwikkeling van veel arme landen. Daarom is het betreurenswaardig dat juist de landbouwonderhandelingen een hinderpaal zijn voor vorderingen in de onderhandelingen over zowel industriële producten als de voor Europa zo belangrijke dienstenhandel. Allen die beweren dat commissaris Mandelson reeds te ver gegaan is en die vinden dat we de landbouw niet nog verder kunnen liberaliseren, moeten inzien dat hun beleid een hoge prijs heeft, dat het Europa – de grootste handelspartner ter wereld – duur zal komen te staan als er geen nieuwe spelers op de markt komen. We moeten niet vergeten dat niet de landbouw maar de dienstensector op dit moment voor 70 procent van de groei in Europa zorgt. Het is nogal paradoxaal dat het land dat in de onderhandelingen over zowel de landbouw als de dienstensector weigert meer toe te geven, op dit moment nu juist het land is met de grootste spelers in de dienstensector ter wereld. Die spelers zouden de behoefte aan succes in Hongkong als eersten moeten inzien.
De politici en de NGO’s, zoals Attac, die op dit moment proberen om de onderhandelingen tegen te werken, doen dat ten koste van de armen. Als er minder handelsliberaliseringen en meer quota en tarieven komen, of als men de ontwikkelingslanden zich achter hoge beschermingsmuren laat verschuilen, is dat in het voordeel van degenen die reeds geprivilegieerd zijn, maar het volk – de consumenten in de arme landen – heeft behoefte aan investeringen. We moeten ze hetzelfde recht op lage invoerrechten en prijzen geven als de consumenten hier in Europa hebben. Als het ons lukt om het eens te worden over ingrijpende handelsliberaliseringen, dan zullen de consumenten in Europa dat merken in hun portemonnee. Slagen we daar niet in, dan wordt het een strijd op leven en dood.
Stéphane Le Foll (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, nu dit debat ten einde loopt, zou ik nog even een opmerking willen maken die hoofdzakelijk aan de commissaris is gericht, en daar een conclusie uit trekken. Na de hervorming van de WTO-regeling voor suiker merken wij - in tegenstelling tot wat vaak beweerd wordt - dat het de minst ontwikkelde landen zijn die ons momenteel vragen om niet alleen verder te gaan op de weg van tariefverlagingen en preferentiële toegang tot de markten, maar om ook te proberen betrekkingen aan te gaan die hen daadwerkelijk in staat stellen zich te ontwikkelen.
Dat is de belangrijkste opmerking die ik wilde maken. Het is een enigszins paradoxale opmerking, in die zin dat wij enerzijds beschermend kunnen optreden - met name wat de landbouw betreft - en anderzijds een groot aantal van de minst ontwikkelde landen in staat kunnen stellen zich te ontwikkelen. De conclusie die ik uit deze opmerking trek, mijnheer de commissaris, is deze: bij de wereldwijde onderhandelingen en bij het streven naar een algeheel evenwicht om te voorkomen dat wordt teruggegrepen op een bilaterale logica waarbij de sterkste wint, moeten wij twee belangrijke dingen in gedachten houden, die dezelfde prioriteit moeten krijgen. Ten eerste, onderhandelingen over markttoegang en tarieven, en ten tweede, bescherming en het idee dat preferentiële overeenkomsten tegenwoordig net zo nuttig voor ontwikkeling zijn als puur commercieel denken. Dat is de boodschap die ik u vanmiddag wilde geven. 
Carl Schlyter (Verts/ALE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, de EU voert al vele jaren een onrechtvaardig handelsbeleid. Het is de hoogste tijd om te luisteren naar de behoeften van de ontwikkelingslanden en een eind te maken aan het egoïstische handelsbeleid. Als we zouden luisteren, zouden we ze horen eisen dat de exportsubsidies onmiddellijk worden stopgezet. We zouden ze horen zeggen dat onze landbouwhervormingen zo weinig inhouden dat onze dwingende eisen inzake een open dienstenhandel naar hun mening onterecht zijn.
Wat de commissaris aanduidt als "enkele sectoren", zijn in feite 93 van 163 sectoren waarvoor openstelling van de markt wordt geëist. Wat is dat voor "benchmarking"? Met welke "bench" zal men deze landen in het moeras van armoede duwen? Ik begrijp niet eens hoe het woord "benchmarking" hier gebruikt wordt. Geef ze het recht om zelf te beslissen. Het is hoog tijd dat wij ophouden met tegenmaatregelen te eisen, en dat we in plaats daarvan beginnen te geven. Daarom doe ik een beroep op u, mijnheer Mandelson, om in Hongkong uw beste kerstgevoelens bij uzelf op te roepen en vreugde te beleven aan het geven, in plaats van een tegengift te eisen.
Giuseppe Castiglione (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, geachte collega’s, mijnheer de commissaris, ook wij hopen dat de onderhandelingen in Hongkong een groot succes worden. Wij zijn ons terdege bewust van het belang dat de Doha-ronde heeft voor zowel de ontwikkelingslanden als de Europese Unie.
De commissaris was evenwel heel categorisch toen hij sprak over de landbouw en zei dat er geen ander aanbod meer zal komen, aangezien de verandering in de landbouw ook kansen in andere sectoren met zich meebrengt.
Toen de Europese Gemeenschap evenwel de Fischler-hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid goedkeurde, werd onze landbouwers uitgelegd dat de hervorming noodzakelijk was om de onderhandelingen van de Doha-ronde in te kunnen gaan met een op het internationale toneel geloofwaardig en verdedigbaar standpunt. De inspanningen die met die hervorming van onze landbouwers werden gevergd en de gevolgen die deze teweeg heeft gebracht, hebben zich nog niet gestabiliseerd. Desalniettemin ziet de Commissie er geen been in - terwijl ze onze partners eigenlijk duidelijk zou moeten maken hoeveel de boeren al hebben moeten doorstaan - om nu al met een nieuw voorstel te komen waarmee het GLB opnieuw ter discussie wordt gesteld en van onze landbouwers nieuwe, destabiliserende offers worden gevraagd, die voor hen een onhoudbare variabele inhouden. Om een grotere markttoegang te garanderen stelt de Commissie voor de tarieven te verlagen. Daardoor worden onze producenten echter blootgesteld aan de onhoudbare concurrentie van geïmporteerde producten.
Het is evident dat de Commissie de impact van een dergelijke liberalisatie op de communautaire landbouw niet volledig heeft beoordeeld. Voor een aantal producten zal de hervorming een aanzienlijke vermindering van het prijsniveau en een sterke inkrimping van de export met zich meebrengen. Met andere woorden, men offert het GLB op om meer concessies op het gebied van diensten en onderzoek te verkrijgen.
Wat de geografische aanduidingen betreft, wilde de Commissie aan de onderhandelingen de voorwaarde verbinden dat de internationale partners deze aanduidingen zouden erkennen. De commissaris heeft gisteren zelf in de Commissie landbouw van het EP herhaald dat hij de onderhandelingen niet als afgesloten beschouwt zolang deze eis niet is ingewilligd. Kennelijk zijn onze gesprekspartners echter niet bereid om deze eis in te willigen. Daarom vragen wij de Commissie om een vastberaden standpunt in te nemen en ervoor te zorgen dat er een internationaal register van geografische aanduidingen komt, zodat onze kwaliteitstradities kunnen worden beschermd.
Tot slot is het volgens mij noodzakelijk een even sterk signaal af te geven met betrekking tot de exportrestituties. Wij kunnen geen enkele toezegging inzake vermindering van onze exportsteun doen zolang de landen die hun eigen export blijven ondersteunen, al is het met verschillende mechanismen, geen soortgelijke toezegging doen. 
Javier Moreno Sánchez (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, commissaris, geachte collega’s, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, toen president Ricardo Lagos het onlangs in dit Huis over globalisering had, zei hij dat het multilaterale uiteindelijk lokale politiek wordt.
De resultaten die worden bereikt in Hongkong zullen uiteindelijk op lokaal niveau effect hebben en het dagelijks leven van de burgers rechtstreeks beïnvloeden, zowel in de Unie als in de rest van de wereld. De burgers weten dit, en sinds Seattle komen velen van hen dan ook in actie. Er is veel hoop en er zijn grote verwachtingen, waarop wij, als politiek verantwoordelijken, moeten reageren.
Hongkong is niet het eindpunt van de Ronde, maar het mag ook geen punt van stagnatie zijn. De Wereldhandelsorganisatie zou omvallen, zoals een fiets omvalt als je stopt met trappen, en als de fiets valt, val je als fietser zelf ook. Als we falen, zijn we allemaal verliezers, en het bilateralisme, het darwinisme, het protectionisme en discriminatie zullen de winnaars zijn.
Op de ambities van de Ronde mag niet worden afgedongen, ook al lijkt het met het oog op Hongkong noodzakelijk om de ambities wat omlaag te schroeven. De Ronde moet ontwikkeling centraal blijven stellen, maar het is ook belangrijk, commissaris, dat de belangen van onze eigen burgers worden behartigd. Daarom ondersteunen wij vanuit dit Huis nog steeds de doelstelling van de Unie en de strategie die de Commissie voert.
Wij vragen u om te volharden in uw inspanningen om een evenwichtig akkoord tot stand te brengen op de verschillende gebieden waarover onderhandeld wordt, namelijk ontwikkeling, landbouw, NAMA en diensten.
De tijd dringt: de Ronde zou in 2006 moeten worden afgesloten om ervoor te zorgen dat een en ander zo snel mogelijk door de van het Amerikaanse Congres kan worden geloodst. Het mag niet zo zijn dat de fiets van de WTO zich in 2007 tegen een muur te pletter rijdt wanneer het onderhandelingsmandaat afloopt dat het Congres aan de regering-Bush heeft verleend.
Kop op, commissaris: de andere onderhandelaars zullen vroeg of laat een zet moeten doen. Trapt u vooral door, ga tot het einde door met onderhandelen. 
Béla Glattfelder (PPE-DE ).
   – Verschillende sprekers hebben al gerefereerd aan de enorme betekenis van landbouwonderwerpen voor de Doha-ronde. Het kan niet zo zijn dat de Europese Unie haar landbouw opoffert ten behoeve van de WTO-onderhandelingen, en daarbij heeft de Europese Unie al veel gedaan voor de ontwikkelingslanden - zo gaat 85 procent van de voedselexport van Afrika naar de Europese Unie. Daar moeten we echter ook aan toevoegen dat de Europese Unie in de onderhandelingen over de landbouw voor een actieve benadering moet kiezen, want de Unie kan zichzelf niet beperken tot een defensieve opstelling. We moeten proberen te bereiken dat regels betreffende het welzijn van dieren, de bescherming van het milieu en de bescherming van de geografische herkomst van producten worden ingebouwd in het handelssysteem voor landbouwproducten van de WTO, omdat dit in het belang is van zowel Europese boeren als Europese consumenten. De heer Peter Mandelson heeft geen gemakkelijke taak bij het leiden van de onderhandelingen, want hij moet proberen te bereiken dat het resultaat van de onderhandelingen positief is voor alle 25 lidstaten en dat de verschillende voordelen voor de verschillende lidstaten met elkaar in evenwicht zijn. De Doha-ronde is een ontwikkelingsronde en het zou onacceptabel zijn als het resultaat alleen ten goede zou komen aan de lidstaten met de meest ontwikkelde industrie, terwijl de minder ontwikkelde, armere landen die voornamelijk van landbouwactiviteiten afhankelijk zijn eronder te lijden zouden hebben. Dat zou betekenen dat de rijken rijker worden en de armen armer. Dat zou met name nu onaanvaardbaar zijn, nu het Britse voorzitterschap een voorstel heeft ingediend om de cohesiefondsen met 10 procent te reduceren. 
Paul Rübig (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, dames en heren, de komende dagen en weken nemen we een van de belangrijkste beslissingen voor Europa.
Ik ben minister Pearson en met name commissaris Mandelson zeer dankbaar voor het feit dat zij zich realiseren dat het bereiken van overeenstemming in de WTO-ronde in eerste instantie veel werk betekent. Het vraagt een nauwkeurige en goede voorbereiding, het betekent dat men een strategie moet uitstippelen en het betekent ten slotte dat men met een resultaat moet thuiskomen dat alle betrokkenen tevredenstelt. Het zal erg moeilijk zijn, maar het is mogelijk om op een win-winsituatie uit te komen. Het worst-case scenario voor alle deelnemers zou zijn dat we uit Hongkong terugkomen met de mededeling dat we niets hebben bereikt en dat alles bij het oude blijft. Als alles bij het oude blijft, kunnen we ervan uitgaan dat niets meer zal zijn zoals het was en dat het risico bestaat dat we een nieuwe handelsoorlog ontketenen.
We hebben dat bij het staalconflict gezien, toen plotseling de telefoons in het Europees Parlement roodgloeiend stonden. Bedrijven en vakbonden belden ons op om te zeggen dat ze honderden of zelfs duizenden mensen moesten ontslaan, omdat een verhoging van de invoerrechten met 100 procent exporteren onmogelijk maakte. Uiteindelijk is een derde van onze werkgelegenheid afhankelijk van de export. Daarbij gaat het vooral om kleine en middelgrote bedrijven. Twee derde van de beroepsbevolking is werkzaam in het midden- en kleinbedrijf. Zij brengen 80 procent van onze belastingen op.
Ik verzoek de commissaris en ook de Raad ervoor te zorgen dat de Singapore-criteria, die voor de ontwikkeling van familiebedrijven en voor het midden- en kleinbedrijf zo belangrijk zijn, op internationaal niveau opnieuw serieus worden besproken en dat ook wordt nagegaan met welke strategie we in de onderhandelingen vooruitgang kunnen boeken. Het gaat heel simpel om een evenwichtige openstelling van de markt. Dat is voor ons allemaal van groot belang, als we willen dat onze export ook in de toekomst een steun is voor de strategie van Lissabon. 
Albert Jan Maat (PPE-DE ). –
   Voorzitter, ik verbaas me in dit debat over de geluiden met name aan de linkerzijde van de zaal. Ik hoor dan zeggen dat het landbouwbeleid verder geliberaliseerd moet worden en dat Europa nog veel meer moet weggeven. Maar tegelijkertijd zijn dat ook de partijen geweest, met name als ik kijk naar de Groene Fractie en ook voor een deel naar de Socialistische Fractie die, toen het ging over eisen voor dierenwelzijn, milieu en een aantal andere eisen voor de Europese landbouw, vooraan stonden om extra eisen op te leggen. Alles heeft zijn prijs en het heeft niets met faire handel te maken; als je dát doet, een hoge Europese standaard op het terrein van voedselveiligheid, milieu en dierenbescherming en vervolgens zegt "we zetten de grenzen maar open", en "dat noemen wij vrijhandel" onder heel verschillende condities, dan heeft dat niets met eerlijke vrijhandel te maken.
Men moet goed beseffen in dit Parlement dat op dit moment al 80% van de voedselexport uit Afrika naar de Europese Unie gaat. Hoezo Europa doet niets voor de ontwikkelingslanden? Hoezo? Hetzelfde met betrekking tot het Britse voorzitterschap? Het zal niet zo zijn in deze onderhandelingen dat de Britse agenda, opnieuw hervorming in de Europese landbouw, de agenda wordt voor de onderhandelingen in Hong Kong. In 2003 hebben we een ingrijpend hervormingsprogramma gekregen voor de Europese landbouw. Daar moet het bij blijven.
We hebben meer gedaan dan welk handelsblok ook ter wereld en ik verwacht ook van een Britse onderhandelaar, van de heer Mandelson, dat hij staat voor het Europese vasteland en óók staat voor die hervormingen, voor die besluiten die genomen zijn en geen stap verder. En dat hij ervoor zorgt dat de wereldhandel, ook op het terrein van de landbouw, op een eerlijke manier gaat, op een faire manier onder faire condities. Dat mogen we verwachten van een onderhandelaar. Het is dan ook beter om geen akkoord te hebben dan een slecht akkoord. 
Ian Pearson,
   – Mevrouw de Voorzitter, dit was een buitengewoon interessant en informatief debat met zoals gewoonlijk zeer uiteenlopende standpunten. Ik ben verheugd dat de afgevaardigden van het Europees Parlement zo betrokken zijn bij deze belangrijke kwesties. Ik zie er absoluut naar uit om hier uitgebreider over te debatteren met de delegatie die naar Hongkong gaat.
De belangrijkste conclusie die ik uit dit debat trek, is dat we moeten vasthouden aan onze ambities voor de onderhandelingsronde als geheel. Wij dienen dan ook het pakket maatregelen voor ontwikkelingslanden te steunen zoals dit door commissaris Mandelson is geschetst. Dit pakket moet gezien worden als een voorschot, niet als een definitief akkoord, want er volgen nog meer maatregelen.
Wij moeten de voordelen van de handel voor de zich ontwikkelende wereld trouwens niet onderschatten. Daarvoor hoeven wij alleen maar de situatie van Zuid-Korea in de jaren vijftig van de vorige eeuw te vergelijken met de huidige florerende situatie waarin dat land dankzij de handel terecht is gekomen, terwijl het inkomstenniveau van Zuid-Korea in die jaren vijftig nog op het gemiddelde van het Afrikaanse continent lag. Kijk ook eens naar China, dat er de afgelopen twintig jaar in geslaagd is om eenderde deel van de één miljard arme burgers aan de armoede te onttrekken dankzij de handel. Dergelijke resultaten zijn buitengewoon indrukwekkend. Het moet daarom onze doelstelling zijn om de deur naar de economieën van de ontwikkelde wereld wijd open te zetten voor de minst ontwikkelde landen. Daar is het communautaire pakket maatregelen ook op gericht.
Wij moeten echter ook de voordelen niet onderschatten die een ambitieuze handelsronde voor de EU heeft. Indien wij erin slagen om in deze handelsronde een evenwichtig resultaat te bereiken, zullen de voordelen op het gebied van de diensten en de NAMA ook ten goede komen aan de economie van de EU en aan de wereldeconomie als geheel; commissaris Mandelson heeft daar eerder ook al op gewezen.
Er is nog een aantal netelige kwesties in deze handelsronde. Suiker, bananen en katoen zijn in dat verband al genoemd: deze kwesties vergen allemaal interne discussies en zullen dan ook in de onderhandelingen betrokken worden. Als Brits voorzitterschap zullen wij de Commissie bij deze handelsronde en bij haar onderhandelingstactiek ten volle ondersteunen. Commissaris Mandelson heeft een serieus voorstel gedaan dat ook serieus door de andere landen in overweging genomen dient te worden. Het is nu tijd dat wij positieve signalen krijgen over de NAMA en over de diensten, ook bijvoorbeeld van de kant van Brazilië, India en andere landen.
Geachte afgevaardigden, wij zijn ons ervan bewust dat, mocht er een definitief akkoord komen, iedereen dat akkoord thuis voor het eigen electoraat zal moeten verantwoorden.
Ik heb daarnaast de vraag gekregen welke speciale regelingen er in Hongkong zijn getroffen voor de delegatie van het Europees Parlement. Het Britse voorzitterschap is voornemens om vlak voor het begin en hopelijk ook vlak voor het eind van de conferentie een bijeenkomst met leden van die delegatie te organiseren. De Commissie zal de afgevaardigden middels dagelijkse briefings van de voortgang op de hoogte houden. Wij zijn ook van plan om samen met de Commissie een receptie voor de afgevaardigden te organiseren waar zij ministers van de EU kunnen ontmoeten.
Ik dank u nogmaals voor uw aandacht vandaag en voor de steun bij de voorbereidingen voor Hongkong. 
Peter Mandelson,
   – Mevrouw de Voorzitter, de opmerking waar ik helemaal achter sta, is afkomstig van de geachte afgevaardigde die zei dat het geen gemakkelijke opgave voor de commissaris is om de belangen, de standpunten en het beleid van 25 lidstaten te verenigen en om deze 25 standpunten vervolgens in te passen binnen de standpunten van de 149 WTO-leden - minus uiteraard onze 25 lidstaten.
Er is één ding waar ik in ieder geval absoluut zeker van ben met betrekking tot mijn aanpak van Hongkong en van de onderhandelingsronde als geheel: het is mijn plicht om de dingen te doen die een positieve uitwerking op lange termijn hebben en niet de dingen die op korte termijn schouderklopjes zullen opleveren. Gedurende de tijd dat ik deze functie nu vervul, heb ik gemerkt dat het erg eenvoudig is om op effectbejag te spelen. Het is erg eenvoudig om slogans te debiteren, om te zeggen wat de mensen graag willen horen, zodat ze je steunen en luidkeels bejubelen. Maar als ik het heb over de dingen die op de lange termijn een positieve uitwerking hebben, in plaats van de dingen die mij op korte termijn lofprijzingen opleveren, moet ik mij vragen stellen als: Wat is goed voor de mondiale economie in het algemeen? Wat is goed voor het multilateralisme en voor multilaterale processen en instellingen? Wat is niet alleen goed voor ons in Europa, maar ook voor de ontwikkelingslanden? Ik ben er door die vragen wel achter gekomen dat de ontwikkeling in ontwikkelingslanden velerlei vormen, soorten en maten kent.
Er bestaat ook een aanzienlijke publieke belangstelling voor deze handelsronde. Ik ben Bob Geldof dankbaar dat hij mijn e-mailadres bekend heeft gemaakt. Tot nu toe heb ik bijna 100 000 berichten ontvangen van burgers die mij in Hongkong alle succes wensen. Ik ben er zeker van dat Bob Geldof mijn adres met de beste bedoelingen bekend heeft gemaakt. Ik weet ook dat degenen die hier vanmiddag het woord hebben gevoerd namens het publiek spreken en de publieke opinie verwoorden. Ik verwelkom en waardeer de gezamenlijke ontwerpresolutie van het Parlement over de Doha-ronde in hoge mate. Ik beschouw deze als een krachtig signaal van steun voor de Commissie en voor mijn aanpak van deze ronde. Ik heb de richtsnoeren en wijsheid van het Europees Parlement altijd op prijs gesteld en dat zal in Hongkong en daarna niet anders zijn.
Het spijt mij dat mijn landgenoot, de heer Farage, alweer vertrokken is - maar goed, hij heeft een zeer drukke agenda met veel afspraken. In zijn afkeer van alle dingen die Europees zijn, heeft hij zich helaas enigszins laten meeslepen bij zijn toelichting op en lof voor het Amerikaanse landbouwaanbod. Op het eerste gezicht lijkt het aanbod voor toegang tot de Amerikaanse markt inderdaad ambitieus. Dat aanbod is echter ook tactisch en zeer onrealistisch en ik vermoed dat de Amerikanen dat ook weten. Wat de binnenlandse steun betreft, is het Amerikaanse aanbod - waarvan ik toentertijd een groot voorstander was, zoals ik dat ook nu nog steeds ben - lang niet zo ambitieus als aanvankelijk leek. Er is geen sprake van echte bezuinigingen op de feitelijke uitgavenniveaus. Weliswaar wordt het van die uitgaven verlaagd, maar dat is uiteraard niet hetzelfde. Wanneer gekeken wordt naar het belangrijkste programma voor binnenlandse steun, de uitgaven om cyclische bewegingen te compenseren, blijkt dat er op dit gebied met de voorstellen van de Verenigde Staten niets verandert.
Wat de mededinging op exportgebied betreft, zijn de Verenigde Staten zeer ambitieus, dat wil zeggen: zeer ambitieus als het om ónze exportsubsidies gaat, maar niet echt ambitieus als het om de eigen exportkredieten en de eigen steun voor voedingsmiddelen gaat. Ik ben er echter van overtuigd dat het slechts een kwestie van tijd is voordat het voorstel van de VS wordt verbeterd en ik zie uit naar de betreffende onderhandelingen.
Het is echter wel belangrijk dat wij op landbouwgebied tijdens deze onderhandelingsronde tot overeenstemming komen. Tijdens de Uruguay-ronde is de bescherming van de landbouw vrijwel ongemoeid gelaten. Daarom was het onvermijdelijk dat de landbouw een van de centrale thema’s van de Doha-ronde zou worden. Wij mogen echter niet vergeten dat de grootste voordelen qua welvaart voor alle ontwikkelingslanden via een liberalisering van de industriële goederen, niet van de landbouwproducten, tot stand worden gebracht. Die industriële goederen maken 75 procent van de handel van ontwikkelingslanden uit en hierover worden veruit de meeste invoerheffingen betaald. Daarom mag dit geen ronde worden waarbij alle aandacht naar de landbouw uitgaat, maar moet er sprake zijn van een evenwichtige verdeling.
De heer Désir had gelijk met zijn opmerking over de liberalisering van de landbouw. Uiteraard zal een aantal ontwikkelingslanden profijt trekken van die liberalisering. Het zullen de zeer concurrerende landbouwexporteurs in bepaalde landen zijn, zoals in Brazilië en Argentinië, die hiervan het meest profiteren. De grootste winnaars in de meeste scenario’s voor de liberalisering van de landbouw bevinden zich echter niet in de ontwikkelingslanden, maar in de ontwikkelde wereld, waaronder ook de grote exporteurs op landbouwgebied in Australië en Nieuw-Zeeland. Dat heb ik niet zelf bedacht, maar dit staat in een recente publicatie van de Wereldbank.
Staat u mij toe om nog twee slotopmerkingen te maken over markttoegang van niet-landbouwproducten. Wat NAMA betreft, kan ik de geachte afgevaardigden verzekeren dat wij van de ontwikkelingslanden absoluut niet zullen verlangen dat zij hetzelfde doen en geven als wat wij voor hen willen doen. In dat verband is het beginsel van "minder dan volledige wederkerigheid" van belang, hetgeen betekent dat de inspanningsverplichtingen op de bestaande mogelijkheden in de verschillende landen gebaseerd moeten zijn, en aan dat beginsel zullen wij zeker vast blijven houden.
Voor de dienstensector zal de EU geen dwingende liberalisering van de handel aan ontwikkelingslanden opleggen. Die landen mogen zelf kiezen voor welke sectoren die liberalisering geldt. Er is geen enkele druk om de markt voor sectoren als onderwijs, gezondheid of watervoorziening open te stellen, hoewel ik denk dat veel landen wat de watervoorziening betreft van een dergelijke openstelling zouden profiteren. Het is gewoon niet waar dat wij van de ene op de andere dag liberalisering verplicht willen stellen; de ontwikkelingslanden kunnen hun eigen overgangsperioden vaststellen. Wij zullen overigens ook geen liberalisering van de audiovisuele diensten voorstellen.
Tot slot de suikerkwestie. Ik denk dat mevrouw Kinnock een correcte beschrijving van de woede bij de ACS-landen heeft gegeven. Er ligt inderdaad een voorstel voor een virtuele 40 miljoen euro op tafel. Men heeft mij vanochtend verteld dat de ACS-landen hiermee akkoord waren gegaan, maar dat klopt dus niet. Er is ongetwijfeld sprake van een aanzienlijke onbalans tussen het aanbod dat in het kader van het actieprogramma voor suiker aan de ACS-landen is gedaan en het aanbod aan onze binnenlandse suikerproducenten. Voordat wij hier een definitief besluit over nemen, moeten wij ons afvragen wat de gevolgen van ons aanbod zullen zijn. Het moge duidelijk zijn dat wij bij het toewijzen van begrotingsgelden in de richting van de Raad en het Parlement kijken, aangezien de meningen over deze kwestie zowel in de Raad als in het Parlement nog steeds uiteenlopen.
Afsluitend kan ik zeggen dat wij met het oog op de transparantie ten opzichte van het Europees Parlement in Hongkong nauw contact zullen onderhouden met de aldaar aanwezige afgevaardigden van het Parlement. Zij zullen ook in de gelegenheid zijn om deel te nemen aan de interparlementaire conferentie die in Hongkong wordt gehouden. Ik verheug mij op de dagelijkse contacten met de afgevaardigden en hoop dat wij op deze wijze het gewenste doel kunnen bereiken. 
De Voorzitter.
   Er zijn zes ontwerpresoluties ingediend overeenkomstig artikel 103, lid 2, van het Reglement, tot besluit van het debat.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
Pedro Guerreiro (GUE/NGL ).
   – De heer Mandelson zal de Raad en de Commissie vertegenwoordigen bij de besprekingen die in het kader van de Doha-ronde in de Wereldhandelsorganisatie zullen worden gevoerd. Het is nog steeds zijn bedoeling de internationale handel te liberaliseren, ook al zijn de verwachtingen met betrekking tot de resultaten van de top in Hongkong ietwat afgenomen.
De ambities waarvan de heer Mandelson getuigt – en zoals ze ook in zijn onderhandelingsmandaat zijn opgenomen – zijn precies dezelfde als die van de grote werkgevers. Die hebben hun verlangens voor de zoveelste maal tot uitdrukking gebracht in een op 21 november uitgebrachte verklaring, waarin wordt aangedrongen op een drastischer liberalisering van de landbouw en een ruimere openstelling van de markten voor diensten en industriële producten. In diezelfde verklaring worden garanties gegeven dat de besprekingen nog voor het einde van 2006 kunnen worden afgesloten. Dit soort liberalisering heeft alleen maar geleid tot meer ongelijkheid, een gegeven dat door het meest recente verslag van het Ontwikkelingsprogramma van de Verenigde Naties bevestigd wordt.
Men beoogt zo de internationale handel te beheersen, en wel binnen het kader van kapitalistische concurrentie. De grote economische en financiële concerns zouden dan het beheer kunnen voeren van de economie van een land – van de landbouw van dit land, van de industriële productie, van de diensten en van de natuurlijke hulpbronnen.
De werkelijkheid die via deze kapitalistische overname wordt gecreëerd is een verschrikkelijke tragedie. We hebben juist behoefte aan een nieuwe internationale orde gebaseerd op samenwerking, solidariteit, ontwikkeling en respect voor de soevereiniteit van alle landen, met inbegrip van het recht om zelf te bepalen hoe de eigen hulpbronnen moeten worden beheerd en hoe in de behoeften van de bevolking dient te worden voorzien. 
Alyn Smith (Verts/ALE ).
   – De EU zou tijdens de onderhandelingen in Hongkong een factor van grote betekenis kunnen zijn om iets goeds voor de wereld te bewerkstelligen, maar wij spreken helaas nog lang niet met een en dezelfde stem. Afgelopen zomer, toen honderdduizenden betogers door de straten van Edinburgh marcheerden aan de vooravond van de G8-Top in Schotland, hebben wij kunnen constateren dat de mensen in Europa daden verwachten en niet nog meer mooie woorden. Hoewel de EU op dit gebied een zeer grote rol van betekenis had kunnen spelen, begint het er meer en meer op te lijken dat wij blijven volharden in ons schizofrene beleid dat in de ogen van de ontwikkelingslanden alleen maar afbreuk doet aan het imago van de EU. 
De Voorzitter.
   Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de mensenrechten in Cambodja, Laos en Vietnam. 
Ian Pearson,
   – Mevrouw de Voorzitter, wellicht is het toeval dat ik niet alleen de Engelse minister van Handel en Industrie ben, maar ook de minister van Buitenlandse Zaken met de mensenrechten in mijn portefeuille. Het is voor mij een groot genoegen om hier in het Europees Parlement aanwezig te zijn en als vertegenwoordiger van het Britse voorzitterschap en namens de Raad een speech te mogen houden over dit belangrijke onderwerp.
Ik ben verheugd over de grote belangstelling die het Europees Parlement voor dit onderwerp aan de dag legt. Dat is niet alleen gebleken tijdens de openbare hoorzitting die hier op 12 september is gehouden, maar dit komt ook tot uiting in de diverse ontwerpresoluties die u over deze kwestie heeft aangenomen.
Uit mijn eigen ervaringen als Brits minister weet ik dat er grote parlementaire en publieke bezorgdheid bestaat over de mensenrechten in Cambodja, Laos en Vietnam. Dit jaar hebben mijn collega’s en ik alleen al over de mensenrechtensituatie in Vietnam meer dan honderd brieven van Britse parlementsleden ontvangen. Over de kwestie van de mensenrechten wordt ook op periodieke basis in het Britse parlement gedebatteerd.
Het is onze taak om op die bezorgdheid te reageren. De mensenrechten moeten een belangrijke plaats innemen in de betrekkingen die de Europese Unie met deze landen onderhoudt. Daarnaast is het sowieso onze plicht om waar mogelijk een bijdrage te leveren aan het verbeteren van de omstandigheden waaronder de mensen in deze landen leven.
Wij moeten met deze landen een open dialoog over de mensenrechten aangaan en eerlijk en duidelijk aangeven waar de situatie niet aan de internationale normen voldoet. Wij moeten echter ook verbeteringen onderkennen wanneer die zich in de situatie voordoen. Als wij met deze landen zo’n open dialoog willen voeren, dient deze gebaseerd te zijn op een nauwkeurig beeld van de huidige situatie. Het zal onze zaak geen goed doen als wij de dialoog op onjuiste informatie baseren.
Dat betekent ook dat wij alles in het werk moeten stellen om met deze landen samen te werken om tastbare verbeteringen op het gebied van de mensenrechten te bewerkstelligen. Dat wil zeggen dat wij de gewone mensen praktische steun moeten bieden om waar mogelijk de gevolgen van armoede, corruptie en werkloosheid te verlichten.
Ik weet dat sommige afgevaardigden er stellig van overtuigd zijn dat de mensenrechtensituatie in deze landen zo slecht is dat de Raad strafmaatregelen zou moeten nemen in de vorm van algemene sancties of een vermindering of volledige opschorting van de communautaire steun. Ik kan daarop meteen zeggen dat wij weliswaar de sterke emoties onderkennen die bij dit onderwerp spelen, maar dat er in de Raad geen steun te vinden is voor zulke drastische maatregelen. Wij lopen dan immers het risico dat wij juist die mensen schade berokkenen die wij proberen te helpen - de armste en meest kwetsbare mensen. Wij geloven dat een kritische dialoog met de regeringen van deze landen de beste aanpak is en dat een dergelijke aanpak enig effect kan hebben en inmiddels ook gehad heeft.
Staat u mij toe om met Cambodja te beginnen. De tragische geschiedenis van Cambodja vereist speciale maatregelen om de bescherming van de mensenrechten te waarborgen en om te zorgen dat wij nooit meer op zo’n verschrikkelijke schaal de uitroeiing van Cambodjanen en de verwoesting van vele levens hoeven mee te maken als tijdens het bewind van de Rode Khmer. Ik ben verheugd dat ik kan meedelen dat een aantal lidstaten van de EU evenals de Europese Commissie een financiële bijdrage en praktische steun hebben geleverd voor de oprichting van een Rode Khmer-tribunaal. Wij hopen dat de werkzaamheden van dit tribunaal spoedig in gang kunnen worden gezet.
De Raad deelt de bezorgdheid van de afgevaardigden over de huidige politieke en mensenrechtensituatie in Cambodja en houdt deze situatie dan ook nauwlettend in de gaten. Onze belangrijkste punten van zorg zijn de rechtsstaat, de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht, mensensmokkel, geweld tegen politieke en burgeractivisten, straffeloosheid en corruptie. Wij willen echte democratische ontwikkelingen in Cambodja zien. Dat betekent dat de regering, de politieke partijen en de maatschappelijke organisaties samen moeten werken om een klimaat te creëren dat bevorderlijk is voor legitieme politieke activiteiten.
Eerlijk gezegd is daar op dit moment in Cambodja nog geen sprake van. De Raad is bezorgd over de recente ontwikkelingen ten nadele van de democratische oppositie. Ik ga ervan uit dat u die bezorgdheid deelt, gezien uw ontwerpresolutie over Cambodja in maart en de briefing die Sam Rainsy, de Cambodjaanse oppositieleider, hier tijdens de openbare hoorzitting op 12 september heeft gegeven. De heer Rainsy heeft daarnaast ook een aantal landen van de EU bezocht, waaronder mijn eigen land. De Raad heeft onlangs al een aantal keren zijn bezorgdheid over deze kwestie overgebracht, bijvoorbeeld op 15 februari - in verband met het opschorten van de parlementaire onschendbaarheid van drie oppositieleden - en op 19 augustus - naar aanleiding van de gevangenisstraffen voor leden van de partij van Sam Rainsy. Wij maken ons met name zorgen over de situatie van Cheam Channy, een van de gevangenen. De trojka van de EU heeft zijn bezorgdheid over deze zaak laatstelijk nog, op 11 november, rechtstreeks aan de regering van Cambodja kenbaar gemaakt in het kader van een demarche inzake de vrijheid van meningsuiting.
Wij doen een dringende oproep aan de politieke leiders van Cambodja om te zorgen dat alle politieke partijen zonder beperkingen en intimidaties kunnen functioneren. Daarnaast moeten NGO’s en maatschappelijke organisaties de mogelijkheid krijgen om volledig deel te nemen aan de democratische ontwikkeling in Cambodja.
Wat Laos betreft, maakt de Raad zich eveneens op een aantal punten zorgen over de mensenrechtensituatie. Ook hier delen wij de bezorgdheid van de afgevaardigden, met name met betrekking tot de vrijheid van godsdienst, de vrijheid van meningsuiting en de situatie van de Hmong-minderheid. Wij weten dat een aantal mensen uit die Hmong-minderheid hun afgelegen gebieden heeft verlaten om opnieuw deel uit te gaan maken van de samenleving in Laos. Het is goed nieuws dat uit verslagen blijkt dat deze mensen op humane wijze worden behandeld. Wij roepen de regering van Laos op om dit beleid voort te zetten, om de veiligheid van deze mensen te waarborgen en te zorgen dat zij niet geïntimideerd worden, en om hun de noodzakelijke humanitaire hulp te blijven verlenen.
De Raad heeft slechts beperkte contacten met de autoriteiten in Laos. Ik kan de geachte afgevaardigden echter de verzekering geven dat elke gelegenheid wordt aangegrepen om onze bezorgdheid over de mensenrechten en -kwesties kenbaar te maken. Die bezorgdheid is bijvoorbeeld nog op 10 november aan de minister van Buitenlandse Zaken van Laos overgebracht door de hoofden van de missies van de EU. Er zijn recentelijk ook positieve signalen geweest, zoals ontwikkelingen op het vlak van de vrijheid van godsdienst en de oprichting van een afdeling voor mensenrechten bij het ministerie van Buitenlandse Zaken in Laos.
De betrekkingen van de Raad met Vietnam zijn wat intensiever en ook in dat land stellen wij alles in het werk om te zorgen dat in onze relatie afdoende prioriteit aan de mensenrechten wordt gegeven. Zo houden wij bijvoorbeeld periodieke dialogen over de mensenrechten met de regering van Vietnam, waarbij alle belangrijke onderwerpen aan de orde komen, zoals de vrijheid van godsdienst, de vrijheid van meningsuiting, de doodstraf en de situatie in de centrale hooglanden.
De volgende bijeenkomst vindt op 12 december plaats, maar wij maken ook van andere gelegenheden gebruik om onze bezorgdheid over de mensenrechten kenbaar te maken. De hoofden van de missies van de EU-trojka hebben dat bijvoorbeeld vorige week nog gedaan in het kader van hun bezoek aan de centrale hooglanden. Dergelijke bezoeken zijn zeer belangrijk: hierdoor zijn de hoofden van de missies in staat om persoonlijk de situatie van de etnische minderheden in ogenschouw te nemen, ook de situatie van degenen die besloten hebben om vanuit Cambodja naar de centrale hooglanden terug te keren. Daarom zal de Raad blijven aandringen op een vrije toegang voor diplomaten en internationale organisaties. Wij zijn verheugd over de intensievere samenwerking van Vietnam met het Hoge Commissariaat voor de vluchtelingen van de VN (UNHCR), óók in het kader van de tripartiete overeenkomst met Cambodja. Wij zijn eveneens verheugd over de signalen dat de Montagnard-vluchtelingen die uit Cambodja terugkeren, goed behandeld zijn.Wij zullen deze kwestie nauwlettend blijven volgen. Ook zullen wij ons via de activiteiten in het kader van de ontwikkelingshulp sterk maken om de leefomstandigheden van etnische minderheden te verbeteren.
Wij gebruiken onze contacten met de Vietnamese autoriteiten ook om individuele zaken aan te kaarten. De EU houdt een lijst bij van gevangenen en arrestanten die onze speciale aandacht vereisen en grijpt elke gelegenheid aan om de kwestie van de detentie en behandeling van de mensen op die lijst aan de orde te stellen. Ik ben blij dat ik melding kan maken van enige tastbare vooruitgang op dit gebied. De Raad is verheugd over de vrijlating in 2005 van tot nu toe twaalf personen op die lijst. Dat is positief nieuws en wij hopen dat die tendens wordt voortgezet. Wij zijn ook verheugd over het feit dat Vietnam erin heeft toegestemd dat de EU twee personen die op de lijst staan een bezoek brengt, zodat wij hun situatie kunnen beoordelen; het gaat om Thich Quang Do en Thang Van Truong. Er staan echter nog steeds 22 personen op de lijst en wij zullen op hun spoedige vrijlating blijven aandringen.
De Raad betreurt wel dat er van de personen op de lijst van de EU die gevangen zitten omdat ze hun recht op vrije meningsuiting hebben uitgeoefend, tot nu toe geen mensen zijn vrijgelaten. Hoewel er sprake is van een aantal bemoedigende signalen, wordt de vrijheid van meningsuiting in de praktijk in Vietnam nog steeds niet geëerbiedigd. Dat recht is een van de fundamentele mensenrechten en een cruciaal element van . Daarom zal de Raad er bij Vietnam op blijven aandringen om die vrijheid van meningsuiting te waarborgen.
Wij onderkennen ook dat veel Vietnamese burgers het zwaar te verduren hebben vanwege hun religieuze overtuiging. Met name leden van niet-erkende religieuze groeperingen en van huiskerken worden lastiggevallen. De vrijheid van godsdienst mag nimmer onderworpen zijn aan vergunningen of aan toestemming van de staat: vrijheid van godsdienst moet een individuele gewetenskwestie zijn.
Ook op dit vlak is er sinds kort enige aanleiding voor een voorzichtig optimisme. Wij zijn verheugd over het decreet inzake geloof en religie van 2004 en over de richtlijnen inzake het protestantisme die dit jaar door de minister-president zijn vastgesteld. Wij beschouwen dit als enkele bescheiden stapjes in de goede richting. Wij zouden nu graag zien dat het tempo van de tenuitvoerlegging van deze wetgeving wordt versneld en dat de registratie van niet-erkende religieuze groeperingen wordt versoepeld, zodat zij zich mogen registreren. Bovendien moet Vietnam alle intimidatie van overheidswege van niet-erkende religieuze groeperingen beëindigen.
Ik eindig met de constatering dat de Raad de bezorgdheid van de geachte afgevaardigden deelt over de mensenrechtensituatie in Cambodja, Laos en Vietnam. De mensenrechten spelen een belangrijke rol in de betrekkingen die de EU met deze landen onderhoudt. Wij zullen deze kwesties rechtstreeks bij de betreffende regeringen aan de orde blijven stellen en zullen er met klem op blijven aandringen dat zij aan de internationale normen op het gebied van de mensenrechten voldoen. 
Ján Figel’,
   – Mevrouw de Voorzitter, ik wil beginnen met u de verzekering te geven dat de Commissie bij alle activiteiten in Cambodja, Laos en Vietnam de beginselen van mensenrechten, democratie en centraal stelt. De Commissie heeft al herhaaldelijk verklaard dat zij net als het Parlement van mening is dat er in deze landen zeker kwesties op het gebied van de mensenrechten spelen die zorgen baren.
In de eerste plaats is de vrijheid van meningsuiting, van vergadering en van vereniging in Laos nog steeds beperkt en zijn lokale maatschappelijke organisaties verboden. De omstandigheden in gevangenissen zijn zeer bar en een klein aantal personen die om gewetensbezwaren gevangen worden gehouden is nog steeds niet vrijgelaten, waaronder de laatste vier leiders van de beweging van 26 oktober 1999. Aan de andere kant is de situatie in de afgelopen twee jaar - met name in 2005 - verbeterd. De willekeurige arrestaties van Laotiaanse burgers lijken in aantal af te nemen en sinds medio 2004 zijn er geen gevallen meer gemeld van vervolging om religieuze redenen.
Dan de situatie van de monniken in Laos. De Commissie wil er nogmaals op wijzen dat er in Laos geen sprake is van een minderheidsprobleem met betrekking tot de monniken. Er leven ongeveer 350 000 monniken in Laos en zij zijn in alle geledingen van de maatschappij vertegenwoordigd, ook in de Nationale Vergadering en in de regering. Er zijn echter ook bepaalde rebellerende groepen van tussen de 1 000 en 3 000 mensen die voornamelijk uit monniken bestaan en die zich afzetten tegen de Laotiaanse regering.
Wat deze groepen betreft, is de situatie de afgelopen maanden aanzienlijk verbeterd als gevolg van rechtstreekse onderhandelingen tussen het Laotiaanse leger en de rebellerende groepen. Sinds maart 2004 hebben meer dan 1 300 mensen - voornamelijk vrouwen, kinderen en bejaarden - de jungle verlaten om weer in de samenleving te integreren. Volgens betrouwbare, lokale inlichtingen hebben zich geen moorden, mishandelingen of vervolgingen voorgedaan.
In Vietnam vormen de beperkingen voor de zes erkende religieuze organisaties en het gebrek aan godsdienstvrijheid voor niet-erkende organisaties een groot probleem. De situatie is met name problematisch voor de protestantse etnische minderheid in de centrale en noordelijke hooglanden en voor de niet-erkende boeddhistische Hoa Hoa- en Cao Dai-organisaties.
Dankzij de nieuwe wetgeving die in de afgelopen twee jaar is aangenomen op het gebied van de godsdienstvrijheid, zijn de scherpste kanten verwijderd van de instrumenten die de staat gebruikt om controle op religieuze organisaties uit te oefenen. Ook kunnen groeperingen die tot nu toe niet erkend zijn, zich officieel laten registreren. Die nieuwe wetgeving verbiedt ook expliciet dat mensen gedwongen worden om afstand te doen van hun geloof. Dit gezegd hebbende, zullen wij wel nog moeten afwachten hoe de nieuwe wetgeving in de praktijk in Vietnam wordt toegepast.
De situatie in Cambodja op het gebied van de mensenrechten en de democratie is veel zorgwekkender. Recente gebeurtenissen als het opheffen van de parlementaire onschendbaarheid van drie leden van de oppositiepartij van Sam Rainsy - de Sam Rainsy Party - en de veroordeling van twee leden van die partij roepen absoluut twijfels op omtrent de bereidheid van de twee partijen die deel uitmaken van de coalitieregering om daadwerkelijk een pluralistisch democratisch systeem te creëren. Deze ontwikkelingen roepen ook twijfels op in verband met de competentie en onafhankelijkheid van de Cambodjaanse rechterlijke macht. Zij leiden ook tot een verdere verzwakking van de oppositie en tot een vertraging in het democratiseringsproces in dat land.
De geachte afgevaardigden weten waarschijnlijk dat de EU een zeer duidelijke verklaring over dit onderwerp heeft afgegeven. Ik kan u de verzekering geven dat de bezorgdheid van de EU door de lokale vertegenwoordigers van het voorzitterschap van de Europese Unie persoonlijk onder de aandacht van de minister-president is gebracht. De ontwikkelingen zijn zeer ernstig en verdienen onze onverdeelde aandacht. De Commissie zal de situatie dan ook samen met de vertegenwoordigers van de lidstaten van de Europese Unie nauwlettend blijven volgen, en zij is voorbereid om nadere actie te ondernemen indien de situatie verder zou verslechteren.
Op algemeen niveau brengt de Commissie de bezorgdheid over de mensenrechten regelmatig en consequent onder de aandacht van Cambodja, Laos en Vietnam. Dit gebeurt bijvoorbeeld middels ad-hocdemarches van de trojka van de EU en in bijeenkomsten van deskundigen en politici, met inbegrip van de gezamenlijke comités die zijn opgericht uit hoofde van de overeenkomsten die de Europese Gemeenschap met deze landen heeft gesloten.
In het kader van de samenwerkingsovereenkomsten zijn in Vietnam en Laos speciale werkgroepen opgericht voor samenwerking op het gebied van versterking van de institutionele capaciteit, administratieve hervormingen, en mensenrechten. Deze werkgroepen vormen een aanvulling op en versterking van de dialoog over de mensenrechten, doordat ervaringen worden uitgewisseld en overleg wordt gevoerd over het langetermijnbeleid op gebieden die van wederzijds belang zijn. Daarnaast brengen de werkgroepen onderwerpen in kaart die geschikt zijn voor samenwerkingsprojecten en samenwerkingprogramma’s.
De Commissie is van mening dat de lopende dialoog en de huidige samenwerking op een aantal niveaus en in uiteenlopende fora nuttig zijn gebleken bij het opbouwen van onderling vertrouwen. Ook is het op deze wijze mogelijk gebleken om de aandacht van de drie landen op gevoelige mensenrechtenkwesties te vestigen. Tevens is de Commissie zo in staat om de bezorgdheid van de EU in een open en constructieve sfeer rechtstreeks onder de aandacht van de autoriteiten te brengen, waarbij er voortdurend druk op hen wordt uitgeoefend om op het gebied van de mensenrechten transparanter te zijn en meer verantwoordelijkheid te nemen.
De Commissie is ervan overtuigd dat de aandacht voor problemen met de mensenrechten via een dialoog en op basis van samenwerking ook in de toekomst tot een verbetering van de mensenrechtensituatie in deze landen zal leiden. 
Charles Tannock,
   – Mevrouw de Voorzitter, deze landen uit voormalig Indochina hebben alledrie zwaar onder oorlogen geleden en zijn nu helaas het slachtoffer van politieke onderdrukking. Pas in de afgelopen jaren zijn zij begonnen met integreren in de mondiale economische gemeenschap. In Vietnam worden burgers echter nog steeds vervolgd vanwege hun religieuze overtuigingen en uitingen. Hoewel de grondwet van Vietnam in theorie in de vrijheid van godsdienst voorziet, interpreteren de rechters in dat land de wet zelden op een wijze die de godsdienstvrijheid van personen eerbiedigt. En terwijl de communistische regering om steun van de EU "schreeuwt" om de armoede te kunnen bestrijden, heeft de Vietnamese ambassade in Canberra naar verluidt bijna 1 miljoen Australische dollar uitgegeven om een periode van zestig jaar communistische tirannie te vieren.
Onlangs heeft het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken besloten om Vietnam op de lijst te laten staan van "landen die nauwlettend in de gaten moeten worden gehouden", aangezien Vietnam afgelopen zomer een campagne tegen religieuze gemeenschappen is begonnen. De politie en het leger hebben tien huizen van katholieken in de provincie Quang Ngai verwoest. Bovendien onderdrukken lokale functionarissen met name de Montagnards, het Vietnamese bergvolk. Mensen in de centrale hooglanden, Hmong-katholieken en doopsgezinden hebben het zwaar te verduren in dit land. Vietnam legt ook nog steeds beperkingen op aan de media en houdt streng toezicht op het gebruik van internet.
Cambodja heeft zwaar te lijden gehad van de lukrake bombardementen tijdens de oorlog en de onbeschrijfelijke, moorddadige wreedheden van de Rode Khmer. Dit land zucht nu weer onder het steeds autoritairder wordende regime van minister-president Hun Sen. Deze heeft mensen laten arresteren en wegens smaad aangeklaagd omdat zij hem ervan beschuldigden dat hij tijdens recente grensonderhandelingen grondgebied aan Vietnam had verkocht. Zijn bedoeling is uiteraard op die manier de politieke oppositie in Cambodja monddood te maken. Ik roep Thailand op om Cambodjanen die op zijn grondgebied een toevluchtsoord zoeken, niet uit te zetten.
In Laos zitten leden van de democratische studentenbeweging al sinds 1999 in de gevangenis. Er is sprake van volledige controle van de geschreven pers en van radio en tv en er worden pogingen ondernomen om het internetgebruik te verbieden. Ook zijn er problemen als gevolg van mensensmokkel en gedwongen prostitutie. Het Hmong-volk moeten constant vrezen dat het door Laotiaanse soldaten aangevallen wordt. Ik heet overigens de koninklijke familie van Laos, die vandaag op de officiële tribune heeft plaatsgenomen, van harte welkom. 
María Elena Valenciano Martínez-Orozco,
   – Mevrouw de Voorzitter, de vertegenwoordiger van het fungerend voorzitterschap van de Raad zei dat een strenge aanpak geboden is bij onze beoordeling. Het probleem is dat de beoordeling voor degenen die vervolgd worden, voor degenen die in de gevangenis zitten en met name voor de familieleden van de ter dood veroordeelden nooit hetzelfde is als voor degenen die zoals wij technisch gezien in staat zijn om dit werk te doen.
De Commissie heeft zich er inderdaad toe verplicht om haar werk voor volledige eerbiediging van de mensenrechten in deze drie landen voort te zetten. Dat is ook hard nodig, commissaris.
De situatie verschilt er van land tot land, maar voor elk van de drie landen geldt dat op het gebied van de vrijheden en burgerrechten niet de vooruitgang is geboekt die wij graag hadden gezien.
In Cambodja is er, ondanks een zekere vooruitgang op een aantal gebieden, nog volstrekt geen sprake van politieke vrijheden, en nog slechter is het gesteld met de rechten van vrouwen en kinderen, die het slachtoffer zijn van sexhandel, sextoerisme en van een van de meest ellendige vormen van slavernij waarin vrouwen en meisjes terecht kunnen komen.
Zoals de Raad en de Commissie heel juist hebben opgemerkt, worden in Laos nog steeds personen om gewetensbezwaren gevangen gehouden, en ook wordt de hele Hmong-bevolking nog steeds vervolgd in de bossen, waar ze leeft onder volstrekt onmenselijke omstandigheden.
Wat Vietnam betreft - en ook dat is al eerder gezegd - baart de situatie met betrekking tot de godsdienstvrijheid ons grote zorgen. Afgaande op de informatie die we hebben ontvangen van mensenrechtenorganisaties, lijkt het erop dat de onderdrukking op dit vlak in sommige gevallen alleen maar is toegenomen.
Ten slotte moet gezegd dat dit Parlement een stem kan verlenen aan plaatsen waar de mensenrechten geschonden worden. De Subcommissie mensenrechten van dit Parlement heeft er hard aan gewerkt om de aandacht te vestigen op de situatie in deze drie landen, en ik vind het bijzonder belangrijk dat eventuele vooruitgang of achteruitgang aan dit Parlement gemeld wordt.
Zoals altijd hoopt de rest van de wereld, de wereld die lijdt, dat wij in actie komen. 
Jules Maaten,
   . Voorzitter, op 3 februari 2005 werd in Cambodja de parlementaire immuniteit van Sam Rainsy en twee van de leden van zijn partij, Chea Poch en Cheam Channy opgeheven. Sam Rainsy leeft sindsdien in ballingschap in Frankrijk en ook Chea Poch is het land ontvlucht. Cheam Channy werd dezelfde dag nog gearresteerd door de militaire politie. Maar niet alleen politici, maar ook journalisten, vakbondsleiders en andere leden van het maatschappelijk middenveld zijn recentelijk gearresteerd en het getuigt van een verslechtering van de situatie op het gebied van de burgerlijke en politieke vrijheden in dat land.
Ik roep de Commissie en de Raad op om de situatie rond de leden van de partij van Sam Rainsy aan te blijven kaarten bij de Cambodjaanse autoriteiten. Een land waarin een oppositiepartij op deze manier wordt belemmerd in haar werk dient te worden aangesproken op zijn verantwoordelijkheden.
Maar ik wil er ook bij de Commissie en de Raad op aandringen om een onafhankelijk onderzoek naar de implementatie van het Akkoord van Parijs in te stellen. Volgend jaar is het 15 jaar geleden dat het Akkoord van Parijs een einde maakte aan een politiek conflict in Cambodja. Het voorzag o.a. in een grondwet waarin basisbeginselen zoals mensenrechten en fundamentele vrijheden zijn opgenomen. Ook vroeg het akkoord om effectieve maatregelen die uitsluiten dat het beleid en de praktijken van het verleden ooit terugkeren in het land.
Voorzitter, in Vietnam zijn er positieve berichten over de economische vooruitgang in dat land en we moeten dat verwelkomen. Het is ook positief dat Vietnam in november 2004 de ruimte heeft geboden voor een EU-seminar over de doodstraf. Maar toch werden in 2004 nog tenminste 82 mensen geëxecuteerd en 115 ter dood veroordeeld en de werkelijke getallen liggen waarschijnlijk hoger, omdat Vietnam numerieke gegevens rond de doodstraf beschouwt als staatsgeheim. In 2005 werden tot nu toe 24 daadwerkelijke executies gemeld, terwijl 78 mensen ter dood werden veroordeeld. Ik wil hier ook nog eens noemen de vervolging van de waar mijn fractiegenoot Marco Pannella zich bij betrokken voelt. Ik roep de Commissie en de Raad op bij de Vietnamese autoriteiten te pleiten voor een totale afschaffing van de doodstraf, maar in ieder geval in aanloop daar naar toe moet de Europese Unie pleiten voor het niet langer uitvoeren van executies en voor het terugdringen van het aantal misdrijven waarvoor de doodstraf kan worden opgelegd.
In Laos is, hoewel daar de laatste 11 jaar geen executies zijn gerapporteerd, de doodstraf nog steeds van kracht en er zijn in 2005 tenminste 7 mensen, waaronder een vrouw, ter dood veroordeeld.
In het algemeen, voorzitter, wil ik de Raad vragen om de mensenrechten ook in het bredere kader van de relaties tussen Europa en de ASEAN-landen te betrekken. We hebben met de ASEAN-landen natuurlijk veel meer relaties dan alleen met betrekking tot de mensenrechten. Er zijn economische relaties, er zijn politieke relaties, we bestrijden tezamen terreur, drugshandel, er zijn wetenschappelijke uitwisselingen, allerlei andere zaken. Wat mij betreft moet er meer samen met de ASEAN gedaan worden en niet minder. Het is voor ons een draaipunt in onze relaties met Azië, ook met de opkomst van landen als China en India. Maar mensenrechten moeten daarvan een onverbrekelijk deel uitmaken. Ik ben blij dat ook de Commissie en de Raad dat zo hebben onderstreept en we moeten daar absoluut mee doorgaan. En wat mij betreft dus alle steun voor dat beleid van mijn fractie. 
Raül Romeva i Rueda,
   – Mevrouw de Voorzitter, een paar weken geleden hebben we kunnen luisteren naar verschillende getuigenissen van mensen die uit Cambodja, Laos en Vietnam kwamen. Die getuigenissen waren werkelijk verontrustend, vooral wat betreft schendingen van de fundamentele rechten.
Zoals hier is gezegd, zijn wat Cambodja betreft niet alleen de aanslagen op de democratische pluraliteit zorgwekkend - ik doel op de vervolging en willekeurige gevangenneming van verschillende leiders -, maar maken wij ons ook grote zorgen over de uiterst verontrustende situatie - mijn collega Elena Valenciano heeft er al op gewezen - waarin de meisjes en vrouwen in dat land verkeren.
In Laos wordt de humanitaire situatie steeds ernstiger en niet alleen de Hmong-bevolking heeft hieronder te lijden, maar ook veel andere etnische en nationale gemeenschappen. Bovendien ontzeggen de lokale overheden humanitaire organisaties de toegang tot hun gebied.
In Vietnam zitten nog veel mensen gevangen omdat zij op vreedzame wijze, of door middel van internetactivisme, het recht op vrije meningsuiting hebben verdedigd, of zelfs enkel omdat zij lid zijn van bepaalde gemeenschappen.
Het lijkt mij dan ook redelijk, wenselijk en noodzakelijk dat we de Commissie en de Raad nogmaals verzoeken om de ontwikkeling van deze situaties op de voet te volgen en de werkgroepen voor de mensenrechten die al bestaan in Laos en Vietnam, te stimuleren. Ik ben blij van de Commissie te horen dat die groepen actief zijn, maar wij dringen erop aan dat zij niet alleen actief zijn, maar ook rekenschap afleggen van wat zij doen. Een van de instellingen waaraan zij rekenschap moeten afleggen, is dit Huis. Dit is een verzoek dat wij al vaak hebben gedaan en dat we ook doen in het kader van het debat over een ander verslag: het verslag-Agnoletto over de clausule inzake mensenrechten en democratie.
Om al deze redenen is het - nogmaals - niet alleen van belang dat men zich inzet voor het aan het licht brengen van dergelijke misstanden en voor het onderzoek naar en het toezicht op het in die landen gevoerde beleid, maar ook - en dat is in mijn ogen het belangrijkste - dat men rekenschap aflegt van de manier waarop men dat doet.
Er moet dus rekenschap worden afgelegd aan de Europese organisaties, maar ook aan de betreffende bevolking. Al te vaak is het zo dat alleen wij in de buitenwereld weten wat er gebeurt en hoe de problemen moeten worden opgelost; soms is het ook noodzakelijk dat de mensen in het land zelf toegang hebben tot die informatie. 
Ryszard Czarnecki (NI ).
    –  Mevrouw de Voorzitter, Vietnam, Laos en Cambodja hebben enorme economische vorderingen gemaakt gedurende de afgelopen tien jaar. Wij zijn daar heel blij mee, maar het is een schande dat deze hervormingen tot nu toe niet vergezeld zijn gegaan van parallelle politieke hervormingen en hervormingen op het gebied van de burgervrijheden, zoals in de ontwerpresolutie staat. Grotere economische vrijheid is goed nieuws, maar een ernstig gebrek aan vrijheid van meninguiting en aan politieke en godsdienstvrijheid is precies het tegendeel van goed nieuws.
Zeer verontrustend is vooral de godsdienstvervolging waarvan boeddhisten en christenen in Vietnam het slachtoffer zijn. Boeddhisten en christelijke leiders worden in heropvoedingskampen vastgehouden. Alleen deze maand al zijn er 84 monniken gearresteerd. De monniken maken deel uit van de Verenigde Boeddhistische Kerk, die nu al 24 jaar lang verboden is en waarvan de bezittingen in beslag zijn genomen. De katholieke priester Pham Minh Tri zit al jarenlang in de gevangenis.
Een jaar geleden is een nieuwe wet betreffende geloof en godsdienst uitgevaardigd. Daarmee werd evenwel geen echte godsdienstvrijheid gegarandeerd, aangezien de verwoeste scholen en universiteiten niet aan de boeddhistische gemeenschap teruggegeven zijn. En dat is nog maar één voorbeeld. Wij zijn ons ook bewust van het feit dat er in Laos en Cambodja "gewetensgevangenen" zijn, als ik dat zo mag noemen.
Samenvattend: grotere economische vrijheid in dit gebied is een bewonderenswaardige en prijzenswaardige ontwikkeling. Dat geldt echter niet voor de voortdurende schending van de mensenrechten, en onder mensenrechten versta ik ook het recht vrij de eigen godsdienst te belijden. De wederzijdse betrekkingen tussen de Europese Unie en Vietnam, Laos en Cambodja moeten niet alleen gegrondvest zijn op grotere economische vrijheid, maar ook op mensenrechten, zoals ook vorige sprekers reeds zeiden. Daaronder moet ook de vrijheid vallen om de eigen godsdienst te belijden. 
Simon Coveney (PPE-DE ).
   - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik ben blij met dit debat. Zoals eerder al door een aantal sprekers is vermeld, heeft de Subcommissie mensenrechten van dit Parlement op 12 september 2005 een hoorzitting gehouden over Cambodja, Laos en Vietnam. Dankzij de diverse verklaringen uit elk land was deze hoorzitting voor degenen die niet goed op de hoogte waren, een openbaring met betrekking tot de huidige situatie op het gebied van schendingen van de mensenrechten, vrijheidsbeperkingen en politieke en religieuze onderdrukking. De voorliggende ontwerpresolutie bouwt voort op eerdere ontwerpresoluties en op de in sterke bewoordingen geformuleerde paragrafen in het jaarverslag van het Parlement van vorig jaar over de mensenrechten. In de ontwerpresolutie worden de autoriteiten van de drie landen opgeroepen om op specifieke gebieden voor verbeteringen te zorgen.
Wat Cambodja betreft, worden de autoriteiten opgeroepen om politieke en institutionele hervormingen in gang te zetten, om politieke gevangenen vrij te laten, om corruptie, ontbossing en de daarmee samenhangende ontheemding van mensen te bestrijden en om maatregelen te nemen om het sekstoerisme tegen te gaan.
Wat Laos betreft, worden de autoriteiten opgeroepen om politieke gevangenen en personen die om gewetensbezwaren gevangen worden gehouden vrij te laten, om een meerpartijensysteem te ontwikkelen waarin rekening wordt gehouden met alle standpunten en meningen, om religieuze minderheden en hun rechten te respecteren en om de agentschappen van de VN onbeperkte toegang te verlenen tot alle delen van het land.
Wat Vietnam betreft, worden de autoriteiten opgeroepen om een meerpartijensysteem toe te staan en te bevorderen waarin uiteenlopende standpunten mogelijk zijn, om alle vormen van onderdrukking van religieuze minderheden, zoals de Verenigde Boeddhistische Kerk, te beëindigen en om Vietnamese politieke gevangenen en personen die om gewetensbezwaren gevangen worden gehouden vrij te laten. Tegelijkertijd onderkennen wij dat er op dit gebied enige vooruitgang is geboekt. Op basis van de overeenkomst tussen Cambodja, Vietnam en de UNHCR doen wij ook een oproep om voor een veilige repatriëring te zorgen.
Dit zijn geen onredelijke verzoeken. Zij zijn in overeenstemming met het waardenstelsel van de EU voor het bevorderen van de mensenrechten en de democratie. De EU onderhoudt formele betrekkingen met deze drie landen op basis van samenwerkingsovereenkomsten uit 1997 met Cambodja en met Laos en een samenwerkingsovereenkomst uit 1995 met Vietnam. In alle overeenkomsten zijn clausules over de mensenrechten opgenomen. Die clausules zijn er niet voor niets en er moeten dan ook consequenties aan verbonden worden als zij regelmatig worden geschonden. 

Glyn Ford (PSE ).
   - (EN) Mevrouw de Voorzitter, dit debat stelt mij voor een dilemma: het is namelijk een beetje een allegaartje, omdat de situatie in de drie landen zeer verschillend is.
Ik was hoofd van de waarnemingsmissie van de EU tijdens de laatste verkiezingen in Cambodja en het lijdt geen twijfel dat dit land een gebrekkige democratie kent. De Cambodjaanse Volkspartij heeft de verkiezingen weliswaar duidelijk gewonnen, maar de wijze waarop Sam Rainsey en andere leden van zijn partij worden behandeld, is absoluut onaanvaardbaar. De Raad en de Commissie moeten deze boodschap nadrukkelijk blijven overbrengen.
Vietnam is een leninistische markteconomie met een sterke hervormingsgezinde beweging en dat leidt tot geleidelijke verbeteringen. Desalniettemin moeten wij het land ter verantwoording blijven roepen voor de beperkingen op de vrijheid van meningsuiting en voor de discriminatie van de Verenigde Boeddhistische Kerk van Vietnam. De behandeling van de autochtone minderheden, met name in de centrale hooglanden en in het noorden, is volgens alle internationale normen onaanvaardbaar, zelfs tegen de achtergrond van de negatieve rol die deze minderheden gespeeld hebben tijdens de vrijheidsstrijd in Vietnam enkele decennia geleden.
Naar mijn idee vormt Laos het grootste probleem Dat land wordt geregeerd door een autoritair en in wezen niet hervormingsgezind regime dat beperkingen oplegt aan de vrijheid van meningsuiting, aan de persvrijheid en aan de vrijheid van vereniging en van godsdienst, en dat de politieke oppositie volledig heeft verdreven. Ik kan mij nog herinneren dat Olivier Dupuis, een voormalig lid van het Europees Parlement, in Laos gearresteerd werd en in hongerstaking ging omdat het onmogelijk bleek om in dat land materiaal te verspreiden. Straks zal mijn collega, mevrouw Morgan, nader ingaan op de situatie van het Lao-Hmong-volk, die buitengewoon zorgwekkend is.
Wij roepen de Commissie en de Raad op deze landen onder druk te zetten om te bereiken dat ze de mensenrechtenproblemen oplossen. Het gaat weliswaar om uiteenlopende problemen, maar ze zijn er in alle drie de landen wel degelijk. 
James Hugh Allister (NI ).
   - (EN) Mevrouw de Voorzitter, is het wel zinvol om over de mensenrechten in deze landen te debatteren als de EU niet bereid is om actie te ondernemen op grond van de clausule in de bilaterale overeenkomsten met Cambodja, Laos en Vietnam waarin is bepaald dat de eerbiediging van de mensenrechten een voorwaarde is voor voortzetting van de communautaire steun? Die clausule wordt elke dag weer geschonden, maar wij geven nog steeds massa’s steun alsof alles in orde is. Alles is echter allesbehalve in orde. Ik heb alleen maar tijd om de schendingen van de vrijheid van godsdienst aan de orde te stellen. In Vietnam worden christenen op grote schaal vervolgd. De situatie is met name uiterst triest voor de protestants-christelijke minderheidskerken in de centrale hooglanden en in het noorden van Vietnam. Dominee Quang en zijn volgelingen worden meedogenloos opgejaagd door de communistische autoriteiten. Toen de president van het Vietnamese comité voor de mensenrechten in december dit Parlement toesprak, omschreef hij Vietnam als een gevangenis voor zijn volk en als een land dat geregeerd wordt door een rode maffia die door de Europese belastingbetalers gefinancierd wordt. Wellicht dat hij onze vrijgevigheid enigszins heeft overdreven, maar dat neemt niet weg dat het een scherpe aanklacht was tegen de houding van de EU ten opzichte van dergelijke landen. 
Antonio Tajani (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, geachte collega’s, de situatie van de mensenrechten in Cambodja, Laos en Vietnam is uiterst zorgwekkend.
Met het debat van vandaag willen wij steun geven aan een sterk en doortastend optreden van alle betrokkenen - Parlement, Commissie en Raad - ter verdediging van de fundamentele mensenrechten: het recht op leven en de bevordering van de vrijheid.
Sinds het einde van de gewapende strijd - dertig jaar geleden kwam er een einde aan de oorlog in Vietnam - en sinds de val van bloeddorstige communistische regimes - zoals dat van Pol Pot - of gewelddadige staatsgrepen - zoals die in Laos - heeft de internationale gemeenschap actief samengewerkt om het voormalige Indochina in internationale fora te steunen op de weg naar ontwikkeling en democratie.
Welke balans kunnen wij echter dertig jaar na die, voor een deel van de mensheid zo verschrikkelijke en tragische gebeurtenissen opmaken? Ongetwijfeld is er veel bereikt, maar het is niet genoeg. Talloze fundamentele mensenrechten worden niet geëerbiedigd, zoals het recht op leven en de vrijheid van vergadering, meningsuiting en gedachte, om maar niet te spreken van het recht van godsdienstige belijdenis en van de aan christenen, katholieken en de Verenigde Boeddhistische Kerk van Vietnam opgelegde beperkingen.
Wat moeten wij zeggen van het afschuwelijke en schandelijke sekstoerisme dat ongebreideld woedt en waarvoor jonge meisjes, kinderen haast nog, als slachtvlees op het trottoir worden gegooid? Die schande moet worden stopgezet en tegengehouden.
Wij moeten erkennen dat er enkele stappen vooruit zijn gezet met betrekking tot het recht de eigen godsdienst te belijden. Enkele dagen geleden hebben in Vietnam tientallen priesterwijdingen plaatsgevonden. Er moet evenwel veel meer worden gedaan om de strijd voor de verdediging van de democratie en de mensenrechten te winnen.
Over drie jaar vieren wij de zestigste verjaardag van de Universele Verklaring van de rechten van de mens. Ik hoop dat wij voordien, dankzij een grotere inzet van de ons ter beschikking staande instrumenten, om te beginnen de financiële instrumenten, kunnen komen tot een echt beleid inzake de verdediging van de mensenrechten en fundamentele vrijheden.
Mijnheer de Voorzitter, om dat doel te bereiken is het mijns inziens van fundamenteel belang dat het Europees Parlement wordt betrokken bij de werkgroepen EU-Laos en EU-Vietnam van de Raad en de Commissie als het gaat om zaken als overheidshervormingen, behoorlijk bestuur en mensenrechten. 
Eluned Morgan (PSE ).
   - (EN) Mevrouw de Voorzitter, staat u mij toe om nader in te gaan op de situatie in Laos. Tijdens de afgelopen Europese verkiezingen heb ik een documentaire gezien over de benarde toestand van het Hmong-volk. Ik heb mij toen voorgenomen om de eerste gelegenheid die zich in dit Parlement zou voordoen, te baat te nemen om de situatie van deze mensen aan de orde te stellen. Ik ben blij dat die gelegenheid zich vandaag voordoet.
Het Hmong-volk is een etnische groepering die al vele jaren wordt vervolgd vanwege de steun die ze tijdens de Vietnam-oorlog aan de VS heeft gegeven. Toen de communistische partij in 1975 de macht overnam, zijn duizenden Hmong om het leven gebracht vanwege die steun aan de VS. Velen zijn het land ontvlucht, maar er zijn ook veel Hmong de bergjungles in gevlucht, waar ze nu, een aantal decennia later, nog steeds verblijven.
In de betreffende documentaire was te zien hoe een heel dorp - jonge kinderen en oude vrouwen en mannen - in huilen uitbarstte toen de cameraploeg arriveerde, omdat zij dachten dat hun benarde situatie nu eindelijk aan de wereld getoond zou worden. De Hmong in Laos zijn met helikopters en door grondtroepen aangevallen. Zij leiden een zeer primitief bestaan en brengen soms dagen zonder voedsel door, ondanks het feit dat zij omringd zijn met eetbare bessen: zij sterven namelijk liever van de honger dan dat zij de Laotiaanse autoriteiten ook maar de geringste aanwijzing geven over hun verblijfplaats.
Dat is een angst waarmee met name vrouwen en kinderen in de 21e eeuw niet zouden hoeven te leven. Ik roep de Commissie en de Raad dan ook op om zeer goed na te denken over de vraag welke steun er aan Laos gegeven dient te worden - als er al steun gegeven moet worden - indien er geen substantiële verbeteringen optreden, met name met betrekking tot de rechten van de Hmong. 
Ursula Stenzel (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, dertig jaar na het einde van de Vietnamoorlog, waarin ook Cambodja en Laos werden meegesleept, laat de mensenrechtensituatie in deze drie landen van Zuidoost-Azië nog altijd veel te wensen over.
We vallen weliswaar in herhaling, maar dat is niet erg, omdat men deze problemen niet vaak genoeg aan de orde kan stellen. In Laos is een eenheidspartij aan de macht die iedere oppositie onmogelijk maakt. Het land verkeert internationaal in een isolement, er bestaat geen vrijheid van meningsuiting of vrijheid van godsdienst en dan hebben we het nog niet eens over de opiumproductie, de illegale houthandel en het misbruik van minderjarigen.
In Cambodja worden de rechten van vrouwen en kinderen veronachtzaamd, en de oppositie en haar aanhangers worden er onderdrukt. De rechterlijke instanties zijn niet onafhankelijk, de immuniteit van parlementariërs wordt opgeheven en journalisten worden gevangengezet.
Ondanks economische vooruitgang en een zekere bereidheid om mensenrechtenkwesties serieus te nemen, worden ook in Vietnam de vrijheid van meningsuiting en de persvrijheid ernstig beknot. Ook vervolging op grond van godsdienst, of het nu om boeddhisten of om rooms-katholieke priesters gaat, is helaas nog steeds realiteit.
Zolang mensen om hun overtuiging gevangenzitten, moet deze problematiek niet alleen in een resolutie van het Europees Parlement aan de orde worden gesteld, maar dienen ook de Raad en de Commissie initiatieven te nemen die gericht zijn op de bevordering van goed bestuur, institutionele opbouw en bestuurlijke hervormingen.
De bijstand van de EU moet aan deze politieke voorwaarden worden gekoppeld. In die zin is de gezamenlijke ontwerpresolutie niet alleen een vrome wens, maar een appèl aan alle instellingen van de Europese Unie. 
Eija-Riitta Korhola (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, de onderhavige resolutie kan in het Parlement op brede steun rekenen en dat is precies zoals het hoort. Wij hebben als Europese politici de mogelijkheid en de plicht ons nog meer in te zetten voor een menswaardig bestaan en de fundamentele rechten van de mens.
Zoals gezegd, is deze resolutie een goede indicatie van de manier waarop wij zaken die in commissies zijn behandeld naar plenair niveau kunnen tillen. De Subcommissie mensenrechten kreeg te horen dat er grote zorgen bestaan over niet-eerbiediging van de mensenrechten in Laos, Cambodja en Vietnam.
Wat Cambodja betreft, heeft men het land waarschijnlijk steeds de tijd willen geven terug te keren naar een normale situatie en te herstellen van de periode van de Rode Khmer, maar de grens wordt nu snel bereikt. Als zelfs de onderdrukten de onderdrukking voortzetten, moet de rest van de wereld zich met de mensenrechten gaan bemoeien. Dit betekent onvermijdelijk dat wij moeten overwegen voorwaarden te gaan stellen om regeringen onder druk te zetten. Berichten over bijvoorbeeld arrestaties van oppositieleiders en journalisten wijzen er niet direct op dat het de goede kant opgaat.
De internationale gemeenschap moet zeer specifieke aandacht besteden aan de positie van vrouwen. Bevordering van de rechten van groepen die vaak worden gediscrimineerd, zoals vrouwen, kinderen en bovenal meisjes, minderheden, inheemse volken en gehandicapten is een prioriteit en het is dan ook goed dat hier in de resolutie aandacht aan wordt besteed.
Over de situatie in Laos hebben wij niet eens nauwkeurige gegevens, want er worden geen buitenlandse mensenrechtenorganisaties in het land toegelaten. Wij weten echter wel dat je bepaald niet kunt spreken van eerbiediging van de grondrechten in dit land.
Nu het Parlement brede politieke steun aan de resolutie geeft en tegelijkertijd op het bestaan van eerdere resoluties wijst, is het duidelijk dat wij de ontwikkelingen in deze landen nauwkeurig zullen gaan volgen, en als de situatie niet beter wordt, zullen wij hier zeker op terugkomen. 
Patrick Gaubert (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, geachte collega’s, zoals mijn collega’s in hun betogen hebben onderstreept, zijn Cambodja, Laos en Vietnam drie landen waar de mensenrechten voortdurend en op flagrante wijze worden geschonden, terwijl de internationale gemeenschap lijdzaam toeziet. Hoewel deze landen de economische hervormingen doorvoeren die noodzakelijk zijn voor hun ontwikkeling, vergeten zij de rechten en fundamentele vrijheden van hun burgers, en met name die van de etnische en religieuze minderheden.
Ik zou in het bijzonder uw aandacht willen vestigen op de situatie van de Hmong-bevolking in Laos. Deze mensen worden al dertig jaar voortdurend door het volksleger vervolgd, omdat hun ouders of grootouders in de Vietnamoorlog aan de zijde van de Verenigde Staten vochten. Bijna twintigduizend mensen van deze bevolkingsgroep zouden onder erbarmelijke omstandigheden in de jungle leven, omstandigheden die volledig in strijd zijn met de mensenrechtenbeginselen die wij voorstaan. Zij leven van bladeren en wortels en verkeren in een dermate onveilige situatie dat ze hun dorpen regelmatig moeten verplaatsen. Hun kinderen krijgen geen onderwijs en lijden aan ondervoeding. Enkele honderden van hen hebben zich overgegeven aan de autoriteiten, maar zij werden gearresteerd of zijn verdwenen. De centrale regering ontkent de feiten. De internationale gemeenschap heeft hun verhaal pas onlangs dankzij de media vernomen.
Het wordt tijd dat wij onze ogen openen en, vooral, dat wij deze op onderdrukking, en zelfs op uitroeiing, gerichte campagne die in alle straffeloosheid wordt gevoerd, ten strengste veroordelen. Wij moeten de Laotiaanse regering oproepen om internationale en niet-gouvernementele organisaties vrije toegang tot de betreffende gebieden te verlenen; dat is de enige manier waarop deze mensen het voedsel en de zorg kunnen krijgen die zij nodig hebben. En wij moeten er bij de regering vooral op aandringen dat deze bevolkingsgroep in de Laotiaanse samenleving wordt opgenomen, mét de rechten en fundamentele vrijheden die hun tot op heden zijn ontzegd. We weten dat de Laotiaanse economie afhankelijk is van de steun van buitenlandse donoren, en voor een groot deel komt die de steun van de Europese Unie; dit verschaft de internationale gemeenschap en de Europese Unie de middelen om de autoriteiten van dit land onder druk te zetten. Wij hopen, mevrouw de Voorzitter, dat de Commissie en de Raad zich deze oproepen zullen aantrekken en de bevolking van Zuidoost-Azië te hulp zullen komen. 
Ian Pearson,
   . – Mevrouw de Voorzitter, ik heb met veel belangstelling naar de standpunten van de geachte afgevaardigden in dit debat geluisterd en het doet mij deugd dat deze mensenrechtenkwesties sterke emoties losmaken. De regeringen van Cambodja, Laos en Vietnam hoeven zich geen illusies te maken dat de Raad de mensenrechten niet serieus neemt. Deze regeringen beseffen terdege hoezeer de Raad, de lidstaten van de EU en het Europees Parlement aan de eerbiediging van de mensenrechten hechten.
In juli heb ik een bezoek aan Cambodja en Laos gebracht en heb ik ook het regionale ASEAN-forum bijgewoond. Ik heb daarnaast een project in Cambodja bezocht waarin jonge kwetsbare mensen van de straat werden gered; ik heb toen grote waardering gekregen voor de geweldige inspanningen die de projectmedewerkers zich getroosten. Ik heb ook een project gezien dat gesteund wordt door de Britse regering. In dat project worden politiemensen in Cambodja opgeleid om het kindersekstoerisme stevig aan te pakken.
Ik weet dat veel andere lidstaten soortgelijke projecten financieren waarmee in andere landen goed werk verricht wordt. Naar mijn idee moeten wij regeringen van landen waar de mensenrechten worden geschonden absoluut open en eerlijk tegemoet treden, maar wij moeten ook onze waardering laten blijken als er vooruitgang wordt geboekt.
Zo wordt vandaag in de media gemeld dat er gisteren in Vietnam tijdens een mis zestig rooms-katholieke mannen tot priester zijn gewijd. Dat is een welkome ontwikkeling, maar wij mogen niet vergeten dat er in dat land nog steeds sprake is van schendingen van de mensenrechten en dat geldt ook voor Cambodja en Laos. Wij hebben vandaag een aantal welsprekende betogen gehoord waarin die schendingen werden toegelicht en opgesomd.
Ik hoop dat de geachte afgevaardigden die hier aanwezig zijn elke gelegenheid te baat blijven nemen om deze landen te bezoeken, zodat zij de situatie ter plekke in ogenschouw kunnen nemen en hun bezorgdheid direct onder de aandacht van de regeringen van de betreffende landen kunnen brengen.
Tijdens mijn bezoek aan Cambodja heb ik uiteraard de kwestie van Sam Rainsy en zijn partij rechtstreeks besproken met minister-president Hun Sen. Tijdens het regionale ASEAN-forum hebben Javier Solana en ik de mensenrechtenkwesties eveneens aan de orde gesteld.
De Raad zal zijn bezorgdheid ook in de toekomst aan deze regeringen overbrengen. Dat betekent dat wij open en eerlijk zullen zijn tegenover de regeringen die niet aan de internationale normen voldoen. Wij moeten onze bezorgdheid echter wel op betrouwbare informatie baseren: de feiten moeten absoluut kloppen. Daarnaast moeten wij verbeteringen onderkennen wanneer deze optreden en dienen wij dergelijke vooruitgang te bevorderen. 
Ján Figel’,
   – Ik wil u graag bedanken voor het debat, en in het bijzonder voor de grote politieke aandacht voor deze kwesties en voor de betrokkenheid die individuele afgevaardigden en het Europees Parlement hebben getoond door duidelijk te maken hoezeer zij gehecht zijn aan de waarden en beginselen die ten grondslag liggen aan de Europese samenleving, en aan elke vrije beschaving die garant wil staan voor vooruitgang, menselijke waardigheid en alle basisbehoeften van het leven. Ik ben ervan overtuigd dat we met deze aanpak niet alleen aan de goede kant van de lijn staan, maar ook aan de winnende kant, de kant van geleidelijke verandering.
Het is duidelijk dat een heel andere situatie kenmerkend is voor de drie landen die in detail zijn besproken. We moeten echter niet vergeten dat deze situatie het product is van een tragische geschiedenis. De ontwikkelingen van de afgelopen tientallen jaren laten duidelijk zien dat de situatie substantieel is verbeterd, hoewel zij nog allerminst bevredigend is. Tegen deze achtergrond zal de Europese Commissie, samen met het voorzitterschap en de Raad, doorgaan met het voeren van een constructieve dialoog en politieke druk blijven uitoefenen ten behoeve van democratisering in deze drie Zuidoost-Aziatische landen.
Ik wil graag antwoorden op de vraag over het verschaffen van informatie en het overleggen van verslagen. De Commissie is bereid om de details van de besprekingen van de gezamenlijke werkgroepen van de EU met deze landen beschikbaar te maken, en ik ben ervan overtuigd dat het opstellen en/of aannemen van de clausule over mensenrechten en democratie in onze samenwerkingsovereenkomsten er eveneens in belangrijke mate toe zal bijdragen dat deze beginselen en waarden in de internationale betrekkingen worden geëerbiedigd.
Ik wil een voorbeeld geven dat belangrijk is vanuit het perspectief van de directe communicatie tussen mensen. Twee weken geleden had ik de gelegenheid om de opening bij te wonen van de tweede bijeenkomst van universiteitsrectoren uit de EU en de ASEAN-landen in Leuven, in de buurt van Brussel. Het was een werkelijk inspirerende gebeurtenis, waarbij onder andere een discussie plaatsvond over de vraag hoe we de voorwaarden kunnen scheppen voor verbetering van niet alleen de dialoog, maar ook de omgeving waarin vrijheid en democratie kunnen gedijen in deze landen. Het is mijn sterke overtuiging dat we middels het voortzetten van dergelijke betrekkingen, bijvoorbeeld door studenten uit deze landen uit te nodigen om deel te nemen aan programma’s en projecten als Erasmus Mundus, kunnen bijdragen aan het verbeteren van de omstandigheden in Vietnam, Laos en Cambodja. 
De Voorzitter.
   Er zijn zes ontwerpresoluties ingediend overeenkomstig artikel 103, lid 2, van het Reglement, tot besluit van het debat.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
- mondelinge vraag (O-0084/2005) van Nikolaos Sifunakis, namens de Commissie cultuur en onderwijs, aan de Raad over het onderwerp Olympische wapenstilstand (B6-0335/2005),
- mondelinge vraag (O-0078/2005) van Maria Martens, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, aan de Raad over het onderwerp ontwikkeling en sport (B6-0340/2005), en
- mondelinge vraag (O-0079/2005) van Maria Martens, namens de Commissie ontwikkelingssamenwerking, aan de Commissie over het onderwerp ontwikkeling en sport (B6-0341/2005). 
Nikolaos Sifunakis (PSE ),
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, namens de Commissie cultuur en onderwijs van het Europees Parlement, die ook bevoegd is voor jeugd en sport, wil ik uiting geven aan mijn voldoening over het feit dat vandaag in de voltallige vergadering een debat wordt gehouden over de ontwerpresolutie van de Commissie cultuur over de Olympische wapenstilstand, in de aanloop naar de Olympische en Paralympische Winterspelen in Turijn aanstaande februari.
Net als tijdens de vorige Olympische en Paralympische Spelen van Athene willen het Europees Parlement en met name zijn Commissie cultuur en onderwijs steun betuigen aan de idee van de Olympische wapenstilstand. Wij vragen de Raad dan ook om concrete maatregelen te nemen voor de inachtneming van deze wapenstilstand tijdens de wedstrijden in Turijn.
Wij weten allen dat de idee van de Olympische wapenstilstand is ontstaan tijdens de Olympische Spelen van het oude Griekenland. In de Oudheid zetten de stadstaten die aan de wedstrijden deelnamen, al hun vijandelijkheden stop vanaf de zevende dag voor het begin van de wedstrijden tot de zevende dag na het einde daarvan, teneinde atleten, kunstenaars en toeschouwers de mogelijkheid te geven onbevreesd naar Olympia te reizen, aan de wedstrijden deel te nemen en veilig naar huis terug te keren.
De Olympische wapenstilstand heeft twaalf eeuwen lang stand kunnen houden: vanaf de negende eeuw voor Christus, toen de Olympische wapenstilstand werd ingevoerd en geïnstitutionaliseerd met de ondertekening van het vredesverdrag tussen de koningen van Sparta, Elis en Pisa, tot 393 na Christus, toen de Olympische Spelen werden afgeschaft. Al die tijd is deze wapenstilstand in ere gehouden en heeft hij bijgedragen aan de eerbiediging van de Olympische Spelen als instelling.
Nu, op de drempel van de 21e eeuw, wordt de idee van de Olympische wapenstilstand nieuw leven ingeblazen. Dit concept kan een brug vormen tussen de traditie uit de Oudheid en de moderne wereld. Afgezien van de nobele idealen die met de Olympische Spelen worden nagestreefd, is het heel belangrijk dat wij dit grote sport- en cultuurevenement extra dynamiek geven, opdat het kan bijdragen aan de totstandkoming van de wereldvrede. Op die manier zullen wij niet alleen de idee van de Olympische Spelen, waarvan de Olympische wapenstilstand een vast onderdeel is, nieuw leven inblazen, maar kunnen wij eveneens de Olympische Spelen zelf een nieuwe impuls en nieuw perspectief geven.
Dan wil ik nu kort herinneren aan de stappen die de laatste jaren zijn gezet om in de hele wereld de idee van de Olympische wapenstilstand post te doen vatten.
In 1992 riep het Internationaal Olympisch Comité de internationale gemeenschap op om gedurende de Olympische Spelen van dat jaar alle vijandelijkheden stop te zetten.
In 1994, tijdens de Olympische Spelen van Lillehammer, werden de wapenen neergelegd in Sarajevo, en vier jaar later, in februari 1998, tijdens de Spelen van Nagano, werd dankzij de interventie van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, Kofi Annan, het conflict in de Golf afgewend.
De Algemene Vergadering van de Verenigde Naties heeft sinds 1993 een reeks resoluties aangenomen waarin de landen worden opgeroepen de Olympische wapenstilstand te eerbiedigen. Deze resoluties zijn door alle VN-lidstaten aanvaard, hetgeen zelden voorkomt bij de Verenigde Naties en aantoont dat de idee van de Olympische wapenstilstand een doelstelling is die door de hele wereldgemeenschap onderschreven wordt.
In juli 2000 werd op voorstel van de Griekse regering - in de persoon van de toenmalige minister van Buitenlandse Zaken, de heer Papandreou, die tevens de inspirator van het geheel was - de Olympische wapenstilstand institutioneel verankerd en werden een Internationaal Olympisch Wapenstilstandscentrum en een Stichting Internationale Olympische Wapenstilstand opgericht door het Internationaal Olympisch Comité en de Griekse regering. Het doel was een discussieforum te bieden voor de oplossing van conflicten en de totstandbrenging van een vredescultuur via de sport, het Olympisch ideaal en de mobilisatie van met name de jeugd. Ik wil erop wijzen dat onze collega Stavros Lambrinidis de eerste directeur was van het Internationaal Olympisch Wapenstilstandscentrum, en ook coördinator van deze inspanningen.
Geachte collega’s, de idee van de Olympische wapenstilstand wortelt in de diepe overtuiging dat sport en sportidealen een bijdrage kunnen leveren tot de totstandkoming van een vreedzame en betere wereld. De Olympische wapenstilstand is het langstlopende vredesverdrag in de geschiedenis van de mensheid en een uiterst waardevol instrument voor de diplomatie, omdat daarmee een gelegenheid van vitaal belang wordt geboden voor vreedzame crisisoplossing door middel van dialoog en opvoeding. De verwezenlijking hiervan zal een kleine revolutie teweegbrengen in de wereld van vandaag. Ik ben er derhalve van overtuigd dat ook wij met onze woorden en daden moeten bijdragen aan de verwezenlijking van dit doel. 
Maria Martens (PPE-DE ),
   . Voorzitter, 2005 is het Internationale Jaar van de Verenigde Naties voor sport en lichamelijke opvoeding. Het jaar is ook bedoeld als stimulans om voorwaarden te scheppen voor meer en betere sportprojecten in ontwikkelingslanden. Landen en ook NGO's, sportorganisaties en bedrijven worden aangemoedigd om meer te doen in het kader van ontwikkelingssamenwerking en sport. De VN zijn ervan overtuigd dat sport een belangrijke bijdrage kan leveren aan het realiseren van de millenniumontwikkelingsdoelstellingen.
Voorzitter, het is voor het eerst dat dit thema op onze agenda staat. Ontwikkelingssamenwerking en sport, en dat is mooi. Sport brengt mensen bijeen van verschillende rassen, standen, opleidingsniveaus en culturen. Sport kan een positieve bijdrage leveren aan belangrijke zaken als sociale cohesie, teamgeest, gezondheid, interculturele dialoog, enz.
Het is ook een ideaal middel om zwakkere groepen in de samenleving te bereiken, zoals gehandicapten en kinderen. Voor getraumatiseerde kinderen, bijvoorbeeld kindsoldaten, blijkt dit een geweldig middel voor de verwerking van trauma's en reïntegratie. Dat is waarom sport een vitale rol kan spelen met betrekking tot ontwikkeling. Het is goed voor individuele personen die aan gezonde activiteiten doen alsook voor gemeenschappen, omdat het kan bijdragen aan betere verhoudingen tussen verschillende groeperingen.
Grote organisaties, zoals bijvoorbeeld UNICEF of Olympische comités in verschillende landen, maar ook regeringen van landen, zoals bijvoorbeeld die van Noorwegen, Canada, het Verenigd Koninkrijk en Nederland, internationale sportkoepels, zoals de FIFA, hebben projecten op dit terrein.
In Nederland is niet alleen de regering actief, maar ook NGO's, zoals de NKS, werken al jaren in ontwikkelingslanden met sportprojecten. Deze projecten blijken zeer succesvol en kosten relatief weinig. Het zijn -projecten. Bijvoorbeeld op het gebied van onderwijs en gezondheidszorg en ook als het gaat om de preventie van HIV/aids zijn er interessante voorbeelden te noemen.
Speciale aandacht, als het gaat om ontwikkeling en sport, verdient de positie van vrouwen. Vaak worden vrouwen op allerlei wijze in de sportbeoefening belemmerd, bijvoorbeeld vanwege kledingvoorschriften of omdat ze niet meer zomaar van huis mogen.
Voorzitter, het beoefenen van sport zou toch een recht moeten zijn voor iedereen. Ik ben daarom blij met het mondelinge amendement dat op dit punt in voorbereiding is om juist hier nog eens een accent te leggen.
Voorzitter, de vraag aan de Commissie en de Raad is erop gericht het bewustzijn in Europa te vergroten over de kansen die sport kan bieden op het terrein van ontwikkelingssamenwerking. Graag hoor ik van de Commissie over de ervaringen die de Commissie zelf heeft met programma's op dit terrein, of de Commissie een bijdrage kan en wil leveren om de kennis over de mogelijkheden te vergroten en lidstaten te interesseren projecten in dezen, bijvoorbeeld van sportorganisatie-NGO's in hun land te stimuleren. Misschien kan de Commissie zelfs overwegen om een bepaald budget hiervoor vrij te maken.
In ieder geval hoop ik van harte dat vanuit dit Jaar van de Verenigde Naties voor ontwikkelingssamenwerking en sport ook de kansen worden aangegrepen om meer te doen op dit punt met betrekking tot ontwikkelingssamenwerking. 
Ian Pearson,
   . – Mevrouw de Voorzitter, in antwoord op de vraag van de heer Sifunakis bevestigt de Raad zijn voortdurende inzet voor de bevordering van de idealen van vrede en onderling begrip tussen de volkeren door sport. De staatshoofden en regeringsleiders hebben tijdens de Europese Raad van 12 december 2003 in Brussel het idee van een Olympische wapenstilstand gesteund, en hebben de resolutie van de Verenigde Naties hierover verwelkomd.
Daarnaast heeft de trojka van de ministers van Onderwijs en Sport aan het begin van het Europees jaar van opvoeding door sport op 29 januari 2004 het belang benadrukt van de Olympische wapenstilstand en zijn boodschap van vrede, verdraagzaamheid en vriendschap, zijn unieke plaats in het leven van burgers en zijn positieve rol in de bevordering van vriendschap en het afbreken van sociale en culturele obstakels.
In antwoord op de vraag van mevrouw Martens zou de Raad de geachte afgevaardigde er eerst op willen wijzen dat activiteiten die uitsluitend verband houden met sport, niet binnen de werkingssfeer van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap vallen, en dat de Gemeenschap geen specifieke competentie op het gebied van sport heeft. De Raad is evenwel van mening dat maatregelen en evenementen die verband houden met sport, een goed hulpmiddel kunnen zijn om onderwijs, gezondheid en sociale samenhang te bevorderen, discriminatie te bestrijden en een op integratie gerichte maatschappij te waarborgen.
De Raad merkt ook op dat de Europese Raad van december 2000 in Nice de opvoedkundige waarden van sport heeft erkend. Deze erkenning was een bevestiging van eerdere verklaringen, in het bijzonder van de verklaring gehecht aan het Verdrag van Amsterdam die het sociale belang van sport benadrukte, alsook de rol van sport in het creëren van een identiteit en het samenbrengen van mensen, en de resolutie van de Raad van 17 december 1999, waarin werd aangegeven dat sportactiviteiten een opvoedkundige waarde hebben die het maatschappelijk middenveld kan helpen versterken. Op 5 mei 2003 heeft de Raad vervolgens een resolutie aangenomen over de sociale waarde van sport voor jongeren.
De Raad gelooft vast in de waardevolle rol die sport in de ontwikkelingslanden kan spelen bij de bevordering van onderwijs, gezondheid en maatschappelijke samenhang. De Raad steunt daarom de aanwijzing van 2005 door de VN als internationaal jaar van sport en lichamelijke opvoeding, en hij verwelkomt de inspanningen om het gebruik van sport als middel tot ontwikkeling te bevorderen.
Armoedebestrijding en duurzame ontwikkeling zijn de overkoepelende doelstellingen van zowel de verklaring betreffende het ontwikkelingsbeleid van de EG van 2000 als de gewijzigde Europese consensus over ontwikkeling, als overeengekomen door de ministers van Ontwikkeling tijdens de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen van 22 november 2005.
Alhoewel onderwijs en gezondheid in 2000 niet voorkwamen in de verklaring betreffende het ontwikkelingsbeleid, wordt in de gewijzigde Europese consensus over het ontwikkelingsbeleid menselijke ontwikkeling wel aangemerkt als een gebied voor communautaire actie. We erkennen de waarde van sport voor de bevordering van een gezonde levensstijl en het voorkomen van veel ziekten die met de levensstijl samenhangen. We steunen de inspanningen van landen die sport gebruiken als ingang naar communautaire voorlichting over betere gezondheid en de preventie van HIV.
In het bijzonder voorziet de ACS-EU-partnerschapsovereenkomst van Cotonou in beleid, maatregelen en acties voor samenwerking en zelfstandigheid die tot doel hebben instellingen die hun basis in de gemeenschap hebben, te helpen kinderen de kans te geven hun lichamelijke mogelijkheden te ontwikkelen.
Sport en lichamelijke opvoeding moeten hoofdzakelijk worden beschouwd in de context van de tweede millenniumdoelstelling voor ontwikkeling, dat wil zeggen de doelstelling universeel primair onderwijs te bereiken voor 2015, en in de context van de derde millenniumdoelstelling voor ontwikkeling om uiterlijk in 2015 op alle onderwijsniveaus de ongelijkheid tussen de seksen te elimineren.
Voor de tweede millenniumdoelstelling voor ontwikkeling is basisonderwijs, met name primair onderwijs, voor de EU de eerste prioriteit op het gebied van onderwijs voor ontwikkeling. De EU zet zich krachtig in om voor 2015 universeel primair onderwijs en gelijkheid van de seksen in het onderwijs te verwezenlijken. Zij doet dit op drie niveaus. Op de eerste plaats steunt de EU, samen met andere donoren op dit gebied (Unesco en de Wereldbank) en Unicef, via internationale instellingen actief het initiatief 'Education for All' en het 'Fast-Track Initiative' van de VN. Op de tweede plaats blijkt de inzet van de EU uit interventies op nationaal niveau, die in toenemende mate zijn gekoppeld aan nationale onderwijsprogramma's en worden gebaseerd op een financierings- en beleidsdialoog met de nationale autoriteiten. Op de derde plaats wordt aan NGO's steun gegeven voor projecten die gericht zijn op basisonderwijs. De EU steunt ook informeel onderwijs aan jongeren in het kader van het programma Jeugd.
Ook waar het gaat om de derde millenniumdoelstelling voor ontwikkeling, is de EU zeer actief in internationale fora, zoals het Verdrag inzake de uitbanning van alle vormen van discriminatie van vrouwen en de Internationale Conferentie over bevolking en ontwikkeling. Een van de hoofdprioriteiten van het beleid voor de bevordering van gelijkheid tussen de seksen is het toegankelijk maken van onderwijs, met inbegrip van lichamelijke opvoeding, voor meisjes en vrouwen. Veel lidstaten van de EU steunen onderwijsprogramma's voor meisjes, zoals de versnelde onderwijsstrategie voor meisjes van Unicef.
In dit verband verwelkomt en steunt de Raad van harte de resolutie die door de Algemene Vergadering van de VN in september 2005 in haar 60e zitting is aangenomen. In deze resolutie wordt de rol van zowel formeel als informeel onderwijs benadrukt in het uitroeien van de armoede en de verwezenlijking van andere millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling.
De Raad bevestigt opnieuw zijn toezegging de inspanningen van de ontwikkelingslanden te steunen om te bewerkstelligen dat alle kinderen toegang hebben tot volledig gratis, verplicht primair onderwijs van goede kwaliteit, om ongelijkheid en onbalans tussen de seksen uit te bannen en om de inspanningen te versterken om het onderwijs aan meisjes te verbeteren. Tot slot verklaart de Raad zich te zullen inzetten voor de bevordering van onderwijs voor vrede en menselijke ontwikkeling. 
Christopher Beazley (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, ik sta op voor een beroep op het Reglement, betreffende een artikel dat de leden van dit Huis de mogelijkheid biedt om de fungerend voorzitter te vragen of hij een interruptie wil toestaan. Volgens mij was het artikel in kwestie artikel 46, maar dat zou veranderd kunnen zijn.
De minister heeft een lange, interessante toespraak gehouden, maar hij heeft geen antwoord gegeven op de vraag over een Olympische wapenstilstand. Hij zei dat dit niet binnen de competentie van het EU-Verdrag viel, maar we hebben Britse leden van de Olympische Raad. Misschien kan hij tegenover dit Huis bevestigen dat hij graag bereid is met zijn collega's te spreken, met inbegrip van prinses Anne, om aan te voeren dat we de resolutie van dit Huis serieus nemen, en dat we aandringen op datgene waar we om vragen, namelijk zestien dagen vrede. 
De Voorzitter.
   Mijnheer Beazley, u hebt het Reglement verkeerd geïnterpreteerd. Aangezien u niet op de sprekerslijst staat, maar toch het woord hebt gevoerd voor een beroep op het Reglement, stel ik voor dat de heer Pearson aan het eind van het debat ingaat op uw vraag. 
Ján Figeľ,
   . – Mevrouw de Voorzitter, ik heb door tijdgebrek zowel een gemakkelijkere als een moeilijkere taak. Minister Pearson heeft veel redenen genoemd waarom sport, onderwijs en sociale ontwikkeling zo belangrijk zijn in ons beleid, niet alleen in de Unie, maar ook tegenover derde landen en met betrekking tot onze ontwikkelingsdoelen, in het bijzonder de millenniumdoelstellingen.
Ik ben het volledig eens met mevrouw Martens. Sport en lichamelijke opvoeding kunnen bijdragen tot de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling. We verwelkomen het werk dat de Verenigde Naties op dit gebied hebben verricht, in het bijzonder de opzet van een speciaal internationaal platform voor sport en ontwikkeling. We verwelkomen ook de uitroeping van 2005 tot internationaal jaar van sport en lichamelijke opvoeding. De Commissie is betrokken bij deze activiteiten en zal dat ook in de toekomst zijn. We zullen nu met name deelnemen aan de afsluitende conferentie van dit initiatief, die zich juist zal concentreren op het punt van sport en ontwikkeling.
Zoals u eerder al hebt gezegd, is dit jaar voorafgegaan door het Europees jaar van opvoeding door sport in 2004. Dat was een zeer belangrijk jaar voor ons samenwerkingsgebied. Ik zal voor het einde van dit jaar officieel verslag uitbrengen aan het Parlement over deze activiteiten en over de daaruit voortgekomen aanbevelingen en conclusies. Ik denk dan ook dat er nog meer tijd en ruimte zal zijn om de resultaten van dit initiatief te bespreken.
Natuurlijk werken we op basis van het Verdrag van Nice en de daaraan gehechte verklaring. Deze verklaring beperkt de mogelijkheden voor de Commissie, maar in nauwe samenwerking met de lidstaten is er veel gedaan en staat er nog veel op de voortschrijdende agenda van onze ministers van Sport.
Desondanks kan de steun van de Europese Unie voor projecten op het gebied van sport en ontwikkeling, wanneer het aankomt op de financiering van dergelijke initiatieven, alleen in banen worden geleid via de bestaande programma's op het gebied van de ontwikkelingssamenwerking. Dit is nu al het geval. Er zijn projecten medegefinancierd die sport als middel tot ontwikkeling gebruiken, bijvoorbeeld projecten op het gebied van informeel onderwijs of sociale integratie, of projecten bedoeld om vrouwen uit achtergestelde gemeenschappen aan te moedigen deel te nemen aan sport.
Ik wil tegenover de geachte afgevaardigden, en vooral tegenover de heer Sifunakis, onze onvoorwaardelijke steun voor de Olympische wapenstilstand bevestigen. Bij diverse gelegenheden is gebleken dat sport resultaten kan bereiken waar andere middelen falen. De gezamenlijke intocht van de Noord- en Zuid-Koreaanse delegaties onder de vlag van het Koreaanse schiereiland tijdens de openingsceremonie van de Spelen in Sydney was hier een uitstekend en zeer sterk voorbeeld van.
In dit verband verwelkom ik het initiatief van het Europees Parlement met het oog op de Olympische Winterspelen van 2006 in Turijn, die al zeer dichtbij komen. Dit initiatief is een vervolg op een vergelijkbaar initiatief ter gelegenheid van de Olympische Zomerspelen van 2004 in Athene. De Europese Unie moet inderdaad het voortouw nemen en haar steun geven aan initiatieven die vrede over de hele wereld bevorderen. Ik wil desondanks benadrukken dat het de lidstaten zijn die uiteindelijk een besluit moeten nemen. Ik wil u echter verzekeren dat ik binnen mijn portefeuille mijn best zal doen om de Olympische wapenstilstand te bevorderen.
Tot slot wil ik nog zeggen dat er in het Parlement en in de Commissie cultuur en onderwijs een sterke en groeiende betrokkenheid is bij het gebied van de sport. Ik feliciteer u daarmee, want het is belangrijk voor de totale ontwikkeling, niet alleen van de sport, maar ook van onze Europese gezindheid. 
Manolis Mavrommatis,
   – Mevrouw de Voorzitter, sport is een mensenrecht: dat is de leus waarmee de Verenigde Naties de sport promoten als middel om conflicten te voorkomen, armoede te verminderen en algemene ontwikkeling te bevorderen.
Nu het einde nadert van 2005, het internationaal jaar van sport en lichamelijke opvoeding, zou het goed zijn een balans op te maken en na te gaan wat wij op Europees en internationaal niveau hebben bereikt. De Commissie ontwikkelingssamenwerking heeft besloten deze balans op te stellen vanuit de optiek van de bijdrage die de sport levert aan de bevordering van onderwijs, gezondheid, ontwikkeling en vrede.
In dit kader hebben op donderdag 3 november jongstleden 190 van de 191 VN-lidstaten in het hoofdkantoor van de Verenigde Naties, in aanwezigheid van de heer Kofi Annan, hun handtekening gezet onder het document inzake de wapenstilstand, die van kracht zal zijn tijdens de Olympische en Paralympische Winterspelen van Turijn in februari 2006.
De bescherming van de democratie en de vrijheid, de waarborging van de vrede onder de volkeren, de bescherming van de menselijke waardigheid en de bescherming van de sportbeoefenende jeugd zijn zaken waarvoor wij allen verantwoordelijk zijn. De Olympische Spelen zijn een grote kans voor de Europese Unie om op haar beurt bij te dragen aan de verwezenlijking van deze idealen, en alle volkeren van de wereld op te roepen tot eerbiediging van de wapenstilstand gedurende de Winterspelen van Turijn.
Daarnaast kan op ontwikkelingsgebied met de ondersteuning van programma’s voor bijscholing van sportleraren en sportjournalisten een positief effect teweeg worden gebracht als het gaat om de bestrijding van racisme en vreemdelingenhaat, en om het verzekeren van gelijke kansen voor mannen en vrouwen.
Bekende atleten als Pele, Ronaldo, Zidane en vele anderen gebruiken als goodwill-ambassadeurs van de Verenigde Naties hun naam om te wijzen op het belang van de strijd tegen racisme en armoede. De sport kan ook economische voordelen opleveren, aangezien een land dat investeert in een goede lichaamsconditie van zijn burgers, en om te beginnen van zijn schoolgaande jeugd, op lange termijn een vermindering van de gezondheidskosten kan verwachten. Uit een verslag van de Verenigde Naties blijkt namelijk dat 40 procent van de ziekten in de wereld verband houdt met een gebrek aan lichaamsbeweging en een slechte lichaamsconditie.
Tot slot zijn de twintigste Olympische Winterspelen van Turijn een geweldige kans voor de hele mensheid om de wapenstilstand te eerbiedigen en tegelijkertijd, in naam van de sport, gezondheid en ontwikkeling in het kader van sportieve wedijver te beschermen. Bovendien zal de Europese Unie als de grootste winnaar tevoorschijn komen met haar inspanningen tot consolidatie van vrede en vooruitgang in de wereld.
Veel succes, Turijn, met de wapenstilstand en ontwikkeling! 
Margrietus van den Berg,
   . Voorzitter, sport is de oorzaak van oorlog: denk aan Honduras. Sport - tegelijkertijd - verbroedert ook: denk aan Noord- en Zuid-Korea in één Olympisch team. Sport helpt samenlevingen hun wonden te helen: denk aan uit hutu's en tutsi's samengestelde voetbalteams in Rwanda. Sport kan een sportieve manier zijn om rivaliteit tussen volkeren te uiten zonder grof te worden of zich gewelddadig te uiten: denk maar aan Nederland en Duitsland. Sport is echter ook een harde business, en kinderen worden uit ontwikkelingslanden gehaald en uitgeprobeerd op het veld als kindslaven in de grote Europese clubs en als ze niet voldoen, vinden we ze verdwaasd achtergelaten zonder visum of geld in de Belgische bossen.
2005 is het Jaar van de Sport en daarom bepleit ik dat de Raad en de Commissie namens de Europese Unie het VN-Jaar van Sport en Ontwikkeling aangrijpen om veel hardere duidelijke afspraken te maken om het ronselen en misbruiken van zeer jonge voetballers te verbieden. Dat kan alleen met langdurige opleiding en visumverplichting voor de club die de verantwoordelijkheid op zich neemt en tegelijk de kinderen niet later als hun bezit gebruikt maar tot faire beloning komt.
Eenzelfde actie kan de Commissie doen tegen het racisme op de Europese velden. Ook hier is een Europees met Europese afspraken tussen Europese clubs nabij. U kent ongetwijfeld, commissaris, de en al het goede werk dat ze doen en de steun die u daaraan geeft.
Waar ik niet voor ben, zo net nu we de kaders hebben gezet voor het Europees ontwikkelingsbeleid met prioriteiten voor de millenniumdoelstellingen en goed bestuur en, daar heeft net de Raad helder over gesproken, weer een nieuwe - in dit geval een VN-kerstbal in de hulpboom te hangen. De verkeerde reflex op het verkeerde niveau.
Prima nu spel en sport in het onderwijs te verbinden met ontwikkelingslanden. Prima dat een aantal lidstaten die sportkar actief trekken. Respect voor subsidiariteit, maar laat de EU zich daarentegen concentreren, via de commissaris voor sport, op enkele afspraken met Europese sportclubs, zoals de UEFA, voor een verbod op jonge voetbalslaafjes en hard optreden tegen racisme op de Europese velden. Zo'n coherent beleid is beter dan versnippering van het ontwikkelingsbeleid. 
Hannu Takkula,
   – Mevrouw de Voorzitter, ik verwelkom van harte dit voorstel voor een Olympische wapenstilstand, dat op initiatief van de Commissie cultuur en onderwijs en haar voorzitter, de heer Sifunakis, is ingediend.
Het is waar dat de Olympische Spelen een lange traditie kennen die teruggaat tot het oude Griekenland, zoals de heer Sifunakis zo goed in zijn toespraak beschreef. Een onderdeel van die traditie is ook dat gedurende de zestien dagen van de Olympische Spelen wordt geprobeerd alle vijandelijkheden te staken en alle volken tot elkaar te brengen. Volken hebben ook aangetoond, en ik hoop dat ze dat in de toekomst zullen blijven doen, dat zij vredig naast elkaar kunnen leven. Sport is hiervoor een uitstekend middel.
Wij mogen niet vergeten dat wij tijdens de Olympische Spelen helaas niet altijd de vrede hebben kunnen bewaren. Europa kent de zwarte dag in september 1972, toen Palestijnse terroristen toesloegen in het Olympisch dorp in München. In totaal vonden toen zestien mensen de dood, vooral Israëliërs. Laat dit voor ons een waarschuwing zijn dat iets dergelijks zich nooit meer mag voordoen in de internationale sport en tijdens sportevenementen. Sport, waarvan het doel toch is mensen samen te brengen om in de geest van eerlijk spel te strijden, moet volken juist verenigen. Dit kan de bron van rijkdom en groei zijn waarvoor wij ons ook in de toekomst zullen inzetten.
Gezegd moet worden dat sport een uitstekend middel is om een betere wereld te creëren. Als wij het over een Olympische wapenstilstand hebben, lijkt het woord wapenstilstand een soort tijdelijke vrede in te houden. Laat ons doel een blijvende vrede tussen volken en landen zijn, en laat sport een belangrijk middel zijn om deze vrede te bereiken. 
Georgios Karatzaferis,
   – Mevrouw de Voorzitter, een groot Europees intellectueel uit de vorige eeuw zei dat de wereld drie dingen van Griekenland heeft geërfd: de Olympische Spelen, de filosofie met Socrates, Plato en Aristoteles, en het toneel met Aeschylus, Euripides, Aristophanes en alle andere grote Grieken.
Voor mij zijn de Olympische Spelen hiervan het belangrijkste. Griekenland is met de Olympische Spelen begonnen in 776 voor Christus, en wij weten allen hoe het georganiseerde leven in Europa er toen uitzag. Griekenland legde toen een wapenstilstand op en zei: "Er worden geen Olympische Spelen gehouden als er oorlog is".
In de zesde eeuw ging Alexander I, koning van Macedonië, in eigen persoon naar het oude Olympia om daar aan de wedstrijden deel te nemen. Hem werden twee dingen gevraagd: ten eerste wilden de scheidsrechters vaststellen of hij wel Griek was, en dat was vlug gedaan; ten tweede vroegen zij hem om enkele schermutselingen aan de noordkant van zijn land stop te zetten, en aan die voorwaarde werd voldaan.
Aan de Olympische Spelen kwam in 393 om zuiver politieke redenen een einde, en wij weten allen wat die redenen waren. De Olympische Spelen werden in 1896 in ere hersteld, en wij hebben toen kunnen zien hoe de oorlog werd gestopt. Zij hebben niet plaatsgevonden in 1940 en 1944 wegens de oorlog met de nazi’s. In 1972 hadden wij de tragische gebeurtenissen in München. Nog twee keer werd een smet geworpen op de Olympische Spelen - in Los Angeles en Moskou - omdat de teams van de twee grote landen daaraan om politieke redenen niet deelnamen.
Wij moeten daarom de Olympische wapenstilstand beschermen. Dat voorstel stamt uit een zeer ver verleden. Laten wij het IOC vragen ervoor te zorgen dat bepaalde Olympische sportwedstrijden gehouden worden op de plek waar de Olympische Spelen vandaan komen, in het oude Olympia. Men zou de marathon daar kunnen houden, langs de klassieke route, die voor het eerst gelopen werd door Philippides. Pas dan zullen wij de Olympische Spelen opnieuw zin kunnen geven. De Olympische wapenstilstand moet deel gaan uitmaken van ons leven; wij moeten de grootmachten ervan overtuigen dat ze geen oorlog mogen voeren tegen de kleine landen. 
Eoin Ryan,
   . – Mevrouw de Voorzitter, 2005 is door de Verenigde Naties uitgeroepen tot internationaal jaar van sport en lichamelijke opvoeding. Een van de doelen van het internationaal jaar is de juiste voorwaarden te scheppen voor meer sportgeoriënteerde ontwikkelingsprogramma's en projecten. Sport overstijgt alle grenzen. Etnische, religieuze, sociale en nationale verschillen spelen in de sport geen rol. Sport kan een belangrijke rol spelen in het stimuleren van ontwikkeling, en sportprojecten kunnen bijdragen tot de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling, vooral onder thema's zoals gezondheid, onderwijs, , milieu, vrede en mensenrechten.
De gesel van aids berooft veel ontwikkelingslanden echter van hun beste jonge mensen. Ik vraag u morgen, 1 december, te denken aan Wereldaidsdag. Er zijn 38 miljoen volwassenen en 2,3 miljoen kinderen die met het HIV-virus zijn besmet. In 2005 zijn ongeveer 4,9 miljoen mensen met het virus geïnfecteerd geraakt. Ongeveer de helft van de mensen die met het HIV-virus worden besmet, raken besmet voor hun 25e levensjaar en sterven aan aids voordat ze 35 zijn. Deze mensen zouden op het hoogtepunt van hun sportcarrière staan als ze niet ziek waren of waren overleden.
Afrika is zelf een van de centra van de beste voetballers in de wereld. Op dit moment is Afrika het continent dat het zwaarst wordt getroffen door aids. Ik wil de mensen vragen zich te blijven inzetten voor de verwezenlijking van de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling. 
Pál Schmitt (PPE-DE ).
   – Het vierde beginsel van het Olympisch Handvest, de belangrijkste bijdrage van de internationale sport, stelt ondubbelzinnig dat sport een fundamenteel en onvervreemdbaar mensenrecht is. Dienovereenkomstig is in enkele Europese grondwetten - zoals de Griekse, Portugese of Zwitserse - het recht op lichamelijke opvoeding en sportbeoefening rechtstreeks vastgelegd. Als het recht op sportbeoefening is vastgelegd in de grondwet, dan heeft de staat onmiskenbaar een verantwoordelijkheid met betrekking tot sport, alsmede een verplichting inzake participatie in en ondersteuning van lichamelijke opvoeding en sportbeoefening. De ontwerpgrondwet van de Europese Unie bevat eveneens directe regelgeving met betrekking tot sport, waarmee het belang van sport expliciet wordt uitgesproken en de betekenis van sport voor de Europese samenlevingen wordt erkend. Echter, nu het ratificatieproces is afgeremd en tot stilstand is gekomen, zou het opnemen van sport in de Europese Grondwet - waarmee de toekomst van de Europese sport zou worden bepaald - in gevaar kunnen komen. Europa is het centrum van de internationale sport. Op geen enkel ander continent is de deelname aan sport zo groot. Uit enquêtes onder de bevolking blijkt dat 70 procent van de Europese burgers op enigerlei wijze dagelijks in contact komt met sport. Er is geen familie in Europa met niet ten minste één familielid dat ermee te maken heeft. Sport heeft een geweldig potentieel om culturen, naties en etnische groepen bij elkaar te brengen en te integreren, zoals we kunnen zien bij vreedzame wedstrijden op wereldschaal, de Olympische Spelen en wereldkampioenschappen. Dit komt tot uitdrukking in het feit dat de VN en de Europese Unie het afgelopen jaar en dit jaar in het teken hebben gesteld van sport en opvoeding door middel van sport. Het is jammer dat ondanks dit alles binnen de Europese Unie het belang van sport niet overal wordt erkend. Sport wordt zelden genoemd in begrotingsdebatten als een individuele begrotingslijn of -titel, als het onderwerp al genoemd wordt. Er wordt geen passende financiële steun gegeven om de Europese Unie in staat te stellen de sport de behandeling te geven die deze sector verdient. Ik ben van mening dat het een vergissing is om alleen naar de commerciële aspecten van sport te kijken. De maatschappelijke rol van sport is veel en veel groter dan de commerciële dimensie ervan. 
Glyn Ford (PSE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, ik verwelkom de beweging voor een Olympische wapenstilstand en de Stichting Internationale Olympische Wapenstilstand, en ik ben van mening dat de Europese Unie bij het werk daarvan betrokken zou moeten zijn. Ik sta achter deze resolutie. De Olympische Spelen en andere mondiale sportevenementen zouden een tijd moeten zijn waarin alle vijandschap tussen sportmannen en -vrouwen wordt opgeschort. Alle deelnemers moeten vrij zijn om deel te nemen. Het bezoek van het Noord-Koreaanse voetbalteam aan Middlesborough tijdens de wereldkampioenschappen van 1966 en hun recente terugkeer zijn grafisch in beeld gebracht in de documentaire .
Ik heb echter toch een waarschuwing: de onfrisse regimes in de wereld mogen dit niet gebruiken als excuus om EU-sancties, verstandig of niet, te ontduiken. Als Robert Mugabe een metamorfose ondergaat tot coach van het Zimbabwaanse bobsleeteam, mag hij geen toestemming krijgen om naar Turijn te reizen. Als Khin Nyunt muteert tot hoofd van de Birmese windsurfploeg om in 2012 mijn eigen kiesdistrict in Weymouth te bezoeken, mag hij geen visum krijgen. Ik zou een uitzondering willen maken als een van beiden zou meedoen aan de competitie, want niets ondermijnt de dictators in de wereld zo effectief als het gelach van de wereld.
Ik verwelkom ook de toenemende rol van de VN-taskforce voor sport voor ontwikkeling. Djibril Diallo, het hoofd van deze taskforce, is op 10 en 11 januari in Brussel. Hij zal een ontmoeting hebben met commissaris Figeľ en de coördinatoren van de Commissie cultuur en onderwijs. Hij zal ook een vergadering van de interfractiewerkgroep sport toespreken. Ik hoop dat we daarop kunnen voortbouwen en dat leden van dit Parlement zullen participeren. 
Jas Gawronski (PPE-DE ).
   - Mevrouw de Voorzitter, geachte collega’s, als Italiaan en als afgevaardigde uit Piemonte heb ik de laatste tijd deelgenomen aan talloze ontmoetingen en evenementen in het kader van de aanstaande Olympische Winterspelen van Turijn. Op de derde verdieping van ons gebouw vindt op dit moment een presentatie van de Olympische wapenstilstand plaats.
Er is veel gezegd over de economische en toeristische voordelen van de Olympische Spelen voor de stad Turijn, maar men heeft minder - en in ieder geval onvoldoende - gesproken over de sociale dimensie, over de rol die de sport kan vervullen bij de bevordering van ontwikkeling, gezondheid, onderwijs en vrede, zaken waarop wij in deze zaal gewezen hebben.
Sport is een middel om mensen op te voeden en om goedkope maar effectvolle projecten uit te voeren, projecten die krachtig moeten worden gesteund en bevorderd. Wij moeten echter wel waakzaam zijn en ervoor zorgen dat de sport niet wordt gebruikt voor propagandadoeleinden - ik heb het bijvoorbeeld over Cuba en meer in het algemeen over totalitaire regimes - of als instrument voor het verspreiden van haat en racisme. Daarbij denk ik aan de betreurenswaardige voorvallen die zich recentelijk hebben voorgedaan in enkele Italiaanse voetbalstadia of aan atleten die doping gebruiken en aldus verraad plegen aan de fundamentele waarden van sport en competitie. 
Maria Badia I Cutchet (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, zoals hier al is gezegd, stamt de traditie van de Olympische wapenstilstand uit het oude Griekenland van de negende eeuw voor Christus. In de periode van de wapenstilstand konden sportlieden, kunstenaars en hun gezinnen zich, evenals bedevaartgangers, veilig verplaatsen om deel te nemen aan de Spelen en daarna gezond en wel naar huis terug te keren.
In onze tijd is de verspreiding van gewapende conflicten een realiteit. Het Olympisch Comité heeft terecht besloten om dit concept uit de Oudheid weer in te voeren om de belangen van sportlieden en van de sport in het algemeen te beschermen, en zodoende de totstandkoming van een voor dialoog, verzoening en vrede door middel van sport te bevorderen.
Als Catalaanse moet ik u zeggen dat ik er bijzonder trots op ben dat het de toenmalige burgemeester van Barcelona, Pascuall Maragall, was die naar aanleiding van de Olympische Spelen in Barcelona de Verenigde Naties in 1992 opriep om de traditie van de Olympische wapenstilstand in ere te herstellen en een staakt-het-vuren overeen te komen in de voormalige Federale Republiek Joegoslavië. Dit kon niet verhinderen dat de oorlog in de Balkanlanden doorging, maar er werd wel bereikt dat de sportlieden uit deze landen konden deelnemen aan die Spelen.
We moeten de internationale gemeenschap erop wijzen hoe belangrijk het is dat deze wapenstilstand geëerbiedigd wordt, en we moeten een beroep doen op het geweten van de regeringen en op hun betrokkenheid bij de vrede; we moeten de jeugd mobiliseren om de Olympische idealen te ondersteunen, en de Spelen moeten worden aangegrepen om de contacten te bevorderen tussen gemeenschappen die met elkaar in conflict zijn.
Om kort te gaan, ik ondersteun de onderhavige resolutie, in de hoop dat de twintigste Olympische Winterspelen een stimulans zullen zijn voor de eerbiediging en de voortzetting van de Olympische wapenstilstand, die bevorderlijk is voor de vrede, de sport en menselijke en culturele contacten op wereldniveau. 
Ivo Belet (PPE-DE ). –
   Voorzitter, sport is inderdaad veel meer dan zomaar een spelletje. Het is inderdaad een gedroomd instrument waarmee je in het onderwijs en op sociaal vlak heel belangrijke zaken kan realiseren. Argumenten die in de ontwerpresolutie staan, gelden uiteraard net zo goed voor de sport hier in Europa. Sport bevordert gemeenschappelijke waarden en mag daarom in geen enkel geval worden behandeld als een puur economische sector.
Ik weet, en u weet met ons, dat er heel veel geld omgaat in de sport en dat voetbalclubs vaak machtige bedrijven zijn die als zodanig ook worden gerund. En dat mag toch geen argument zijn om blind te blijven voor de enorme maatschappelijke rol van sportorganisaties.
Heel wat grote en kleine clubs in de Europese voetbalcompetitie zijn actief op sociaal vlak, op het vlak van community-projecten. Zij betrekken jongeren uit sociaal zwakkere gezinnen, vaak van allochtone komaf of jongeren met leerproblemen, bij de club en ze vermijden zo dat de jongeren wegglijden en verloren raken voor de maatschappij. Die functie van de sport moeten we koesteren en ook aanmoedigen. Projecten waarbij lokale overheden en voetbalclubs nauw samenwerken voor meer sociale cohesie, zoals dat heet, verdienen ondersteuning.
En uitgerekend terwijl we hier debatteren, wordt elders hier vlakbij in het Parlement een hoorzitting gehouden over voetbal als instrument tegen racisme. Zo ziet u maar. Ik hoop van harte, commissaris en mijnheer de voorzitter van de Raad, u de komende maanden en jaren mee aan onze zijde te vinden bij de ontwikkeling van het Europese sportbeleid met of zonder grondwet. Een sportbeleid dat in de eerste plaats aandacht heeft voor deze onmiskenbare sociale rol van de sport in de Europese Unie en buiten de Europese Unie. 

Pier Antonio Panzeri (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, het concept van een Olympische wapenstilstand, ofwel "ekecheiria", dat wil zeggen "de handen omhoog steken" - de Griekse taal is nog steeds zeer actueel en buitengewoon geschikt om uiting te geven aan politieke handelingen - is net zo oud als de Olympische Spelen zelf. Om de Spelen te kunnen houden, moesten garanties worden gegeven voor de onschendbaarheid van Olympia en de veiligheid van degenen die naar Olympia gingen om de Spelen bij te wonen of daaraan deel te nemen.
Mijns inziens is de Olympische wapenstilstand meer dan een eenvoudige oproep tot het inlassen van een pauze in conflicten. Het is ongetwijfeld meer: het is een buitengewone gelegenheid om de sport te gebruiken als boodschap voor het opbouwen van een echte en duurzame vrede op wereldschaal en het bevorderen van sociale waarden.
Ook voor de twintigste Olympische en Paralympische Winterspelen, die van 10 tot 26 februari 2006 in Turijn zullen worden gehouden, is door het organisatiecomité van de Spelen en de stad Turijn - in samenwerking met de provincie Turijn, de regio Piemonte en het Italiaans Olympisch Comité - een uitgebreid programma opgesteld met initiatieven ter ondersteuning en bevordering van de Olympische wapenstilstand. Daarin is een groot aantal evenementen op nationaal en internationaal niveau opgenomen waarin thema’s als vrede, rechtvaardigheid en solidariteit aan bod komen. Wij zijn van mening dat ook het Europees Parlement krachtige steun moet geven aan dit initiatief om nogmaals de geest van vrede en wederzijds respect te onderstrepen. 
Vito Bonsignore (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, de stad Turijn heeft ter gelegenheid van de Olympische Spelen het initiatief genomen tot een internationale samenwerking tussen steden, met als doel de Olympische wapenstilstand te ondersteunen en bevorderen.
In het oude Griekenland betekende de Olympische wapenstilstand dat de vijandelijkheden een tijdje werden gestaakt: de hele indertijd bekende wereld kwam tot stilstand.
Ter gelegenheid van de komende Olympische Spelen heeft Turijn een boodschap van hoop en vrede de wereld in gestuurd en werpt Turijn zich op als een gewijde en veilige stad door ook in moderne tijden steun te geven aan de Olympische wapenstilstand. Turijn probeert namelijk de steden een rol te laten vervullen in het vredesproces tussen landen. Om de woorden van een groot Italiaan, Giorgio La Pira, aan te halen: "De steden verenigen om de landen te verenigen".
Het eerste initiatief uit het moderne tijdperk dateert van 1992, toen de atleten van het voormalig Joegoslavië, na een oproep van het Internationaal Olympisch Comité, mochten deelnemen aan de Spelen van Barcelona. Op 3 november 2005 nam de Algemene Vergadering van de Verenigde Naties de resolutie aan over de Olympische wapenstilstand voor Turijn 2006. Deze resolutie was ingediend door Italië en werd ondertekend door 190 landen.
Vandaag kunnen we zien wat de werkelijke waarde is van de Olympische Spelen. De wapenstilstand is een oproep tot vrede, een oproep zonder enige politieke kleur, een oproep die dus ook nooit, door niemand gemanipuleerd kan worden...
Gyula Hegyi (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik bedank de heer Sifunakis en de heer Berlinguer voor dit schitterende initiatief. Het zou echt mooi zijn als er tijdens de volgende Olympische Spelen over de hele wereld vrede zou zijn, of ten minste een staakt-het-vuren. Dit initiatief kan misschien een naïeve aanpak lijken, zoals enkele critici hebben gezegd. Soms moeten we echter laten zien dat onze Vergadering meer is dan alleen maar een wetgevingsfabriek. We zijn ook een moreel forum dat de Europese waarden en de boodschap van vrede verspreidt. Ook als maar een paar landen in de wereld ons initiatief volgen, redden we al veel levens.
De sportmensen uit landen met onlusten zullen weten dat hun geliefden thuis veilig zijn, wat hen zal inspireren om sneller en hoger te gaan en sterker te zijn, zoals baron de Coubertin zei.
Als we het over naïviteit hebben: de val van de Berlijnse muur leek decennia lang een naïeve droom, maar deze droom werd uiteindelijk werkelijkheid. Misschien wordt ook de Olympische wapenstilstand voor ons en de komende generaties werkelijkheid. 
Stavros Lambrinidis (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, je kunt niet èn spelen èn oorlog voeren. Je kunt niet èn een aantal van je jongeren naar een sportveld sturen om daar in vrede met elkaar te wedijveren èn een aantal andere jongeren naar een slagveld sturen om daar gedood te worden. Dat is de eenvoudige boodschap die uitgaat van de Olympische wapenstilstand. De Olympische wapenstilstand is geen toverstaf waarmee alle oorlogen worden opgelost, maar wel een .
Zes jaar geleden besloten Griekenland en het Internationaal Olympisch Comité om, ter gelegenheid van de Olympische Spelen van Athene, opnieuw de Olympische wapenstilstand te promoten. Dit romantische idee heeft nu voet aan de grond gekregen. De Verenigde Naties hebben hier unaniem hun goedkeuring aan gehecht. Geen enkele resolutie in de geschiedenis van de Verenigde Naties heeft ooit unanieme steun gekregen. Leiders uit de hele wereld hebben deze ondertekend. In 1994 werden tienduizend Bosnische kinderen ingeënt omdat er een dag wapenstilstand was. Was dat een romantische stap? Zeker niet voor de kinderen. In 2004 liepen Noord- en Zuid-Korea onder één vlag het stadion van Athene binnen. Romantisch? Alleen dankzij de Olympische Spelen was dat mogelijk.
Mijnheer de Voorzitter, konden ook wij Europeanen, levend in een Europese Unie die ontstaan is uit een oorlog, maar een dergelijke symbolische boodschap afgeven. Konden al onze sportlieden tijdens de Olympische Spelen maar met de eigen vlag in de ene hand en de Europese vlag in de andere hand het stadion binnenlopen. Er is geen enkele reden waarom dit niet zou kunnen. Dat kan, en wij moeten daarop aandringen. 
De Voorzitter.
   Heel goed, ik heb u wat meer tijd gegeven omdat u een Griek bent. 
Ján Figeľ,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik onderschrijf volledig veel belangrijke positieve boodschappen in de twee ontwerpresoluties waarover u morgen zult stemmen. Als ik lid van dit Parlement was, zou ik ook zo stemmen. Ik ben er zeker van dat sport veel waarden of voordelen kan brengen voor onze andere beleidsterreinen binnen en buiten de Unie. 
Ian Pearson,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik ben een schaamteloze liefhebber van sport. Ik geloof dat sport het vermogen heeft om levens te transformeren. Sport kan mensen levenskansen geven waarvan ze misschien nooit hadden gedacht dat ze die ooit in hun leven zouden krijgen. Sport kan de levensstijl van mensen, hun gezondheid en welzijn verbeteren, sport kan de geest verheffen, en sport kan ook gewoon heel leuk zijn. Ik heb bijna dertig jaar lang rugby gespeeld en ik weet dus hoe leuk het kan zijn om actief aan sport te doen. Ik wil hiermee slechts duidelijk maken dat het voorzitterschap het initiatief voor een Olympische wapenstilstand van harte steunt. We zien het als een zeer belangrijk en veelbetekenend initiatief. Alle landen van de VN hebben tijdens hun algemene vergadering op 3 november een resolutie aangenomen over de Olympische wapenstilstand, dus deze wapenstilstand wordt door alle EU-lidstaten gesteund.
We zijn het natuurlijk met de heer Takkula eens dat ons doel voor de lange termijn blijvende vrede moet zijn, in plaats van alleen maar vrede tijdens de Olympische Spelen. Vrede tijdens de Spelen van Turijn zou echter een stap vooruit zijn. Als die vrede een vervolg kan krijgen tijdens de Zomerspelen van 2008 in Peking en die van 2012 in Londen, zou niemand daar verheugder over zijn dan ikzelf, de Raad en, daar ben ik zeker van, iedereen die hier vandaag naar dit debat luistert.
Ik ben het ook eens met de heer Van den Berg dat het heel belangrijk is het racisme in het voetbal aan te pakken. Dit was zelfs een van de zaken die de ministers van Sport hebben besproken toen ze in september tijdens een vergadering in Liverpool in het Verenigd Koninkrijk hebben gekeken naar een manier om diversiteit en gelijke kansen te bevorderen. Als onderdeel van die discussie heeft de UEFA de ministers het een en ander verteld over het werk dat de UEFA verricht om het racisme in het voetbal aan te pakken.
De ontwerpresoluties over dit onderwerp die hier morgen in stemming zullen worden gebracht, zijn heel belangrijk. Namens de Raad kan ik zeggen dat we zeker blij zijn met de verzoeken; we moedigen het initiatief voor een Olympische wapenstilstand aan en we steunen de ontwerpresoluties die voor u liggen. 
De Voorzitter.
   Er zijn twee ontwerpresoluties(1) ingediend overeenkomstig artikel 103, lid 2/108, lid 5, van het Reglement, tot besluit van het debat.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
Hélène Goudin (IND/DEM ).
   – Deze resolutie betreft een politiek terrein dat niet tot de competentie van de EU zou moeten behoren. In de resolutie wordt gesteld dat sportorganisaties een sociale betekenis hebben en dat ze van belang zijn voor het scheppen van tolerantie, samenwerking, teamgeest en solidariteit. Dat kan zeker zo zijn, maar waarom moet de EU zich daarmee bezighouden?
Er zijn geen redenen waarom de EU een begrotingspost moet instellen voor op sport gebaseerde ontwikkelingsprogramma’s en projecten. Er zijn ook geen redenen waarom de EU programma’s zou moeten instellen om kennis en ervaring van sportleraren op het gebied van ontwikkeling en sport te vergroten. Dat zijn nationale of zelfs puur regionale aangelegenheden.
In de resolutie wordt bepleit dat sportjournalisten met communautaire middelen worden opgeleid, zodat ze kunnen leren om clichés, discriminerende formuleringen en racistische uitdrukkingen te vermijden. Bestrijding van racisme en discriminatie is belangrijk, maar het is niet nodig om maatregelen op EU-niveau te nemen voor dit soort programma’s. Dit zijn kwesties waarover elk land zelfstandig moet beslissen en waarin de EU überhaupt geen stem dient te hebben. De EU moet zich bezighouden met echt grensoverschrijdende kwesties die niet reeds op bevredigende wijze worden geregeld door bestaande internationale organisaties. 
De Voorzitter.
   Aan de orde zijn de opmerkingen van één minuut over kwesties van politiek belang. 
Laima Liucija Andrikienė (PPE-DE ).
   – De zevenentwintigste en achtentwintigste oktober markeerden het begin van de hernieuwde onderhandelingen over de regio Trans-Dnjestrië, die nu worden gevoerd op basis van het "vijf plus twee"-beginsel: naast Rusland, Oekraïne, de OVSE, Moldavië en de regio Trans-Dnjestrië, de vijf partijen die in eerste instantie aan de onderhandelingen deelnamen, zijn nu ook de VS en de Europese Unie aanwezig, allebei als waarnemer.
Moldavië heeft meer dan eens verklaard dat het in Europa wil integreren, maar het meest acute obstakel waar het land tegen aanloopt, is de kwestie-Trans-Dnjestrië. Toegegeven, men kan niet aan het begin van nieuwe onderhandelingen onmiddellijk belangrijke resultaten verwachten. Ik wil er echter op wijzen dat de grootste zorg het feit betreft dat de VS en de Europese Unie een document hebben ondertekend waarin de twee delen van Moldavië als gelijke partijen in het conflict worden behandeld, met Rusland als bemiddelaar.
Ik ben ervan overtuigd dat de EU er niet in geslaagd is een weloverwogen standpunt in te nemen in deze zaak. Haar standpunt is niet correct, omdat er in de kwestie-Trans-Dnjestrië sprake is van een conflict tussen Rusland en Moldavië, en dat betekent dat Rusland niet kan worden beschouwd als bemiddelaar. 
Hannes Swoboda (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil u, respectievelijk de Voorzitter van het Parlement, vragen de volgende kwestie ter harte te nemen. Er zijn grote problemen in de delegatie van het Parlement in de Gemengde Parlementaire Commissie EU-Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië oftewel Macedonië. De voorzitter, de heer Papastamkos, wiens kwaliteiten ik hier niet ter discussie wil stellen, heeft herhaaldelijk voor problemen gezorgd, met name tijdens de vergadering van 29 november.
Hij heeft de ambassadeur van deze bevriende natie niet alleen bekritiseerd en onderbroken, maar hem in de vergadering zelfs toegeschreeuwd. Het is uitgesloten dat wij een ambassadeur kunnen voorschrijven hoe hij zijn eigen land aanduidt. Hij duidt zijn land aan als Macedonië, zoals overigens ook veel leden van dit Parlement doen. Dat moet ook de voorzitter van deze delegatie accepteren.
De leden van mijn fractie kunnen de samenwerking met de huidige voorzitter onmogelijk voortzetten, tenzij hij zijn gedrag verandert en laat zien dat hij de parlementaire spelregels van respect en wellevendheid in acht neemt. Ik verzoek u, mijnheer de Voorzitter, daarvoor zorg te dragen. Anders zien we ons genoodzaakt de vertegenwoordigers van de Europese Volkspartij te vragen voor een andere voorzitter te zorgen. Ik verzoek u dringend erop toe te zien dat wij de diplomatie en de gebruiken van het Parlement hooghouden en een bevriend land met het nodige respect bejegenen. 
Marian Harkin (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil deze korte toespraak gebruiken om te vragen om onmiddellijke reactivering van de veerbotenrichtlijn, die men heeft laten verlopen nadat de Raad van ministers geen overeenstemming had weten te bereiken over de tenuitvoerlegging van de richtlijn. Ik geloof dat Ierland een van de landen was die tegen de richtlijn waren nadat deze in 1999 door het Parlement was goedgekeurd, omdat de richtlijn de exploitatie van veerbootdiensten naar afgelegen regio's mogelijk onrendabel zou maken. De kortzichtige en beperkte economische kijk van de Ierse regering, die geen rekening hield met de rechten van werknemers, maar alleen oog had voor maximalisering van de winst, heeft geleid tot de situatie dat 543 werknemers van Irish Ferries dreigen te worden ontslagen en te worden vervangen door werknemers die minder dan 50 procent van het Ierse minimumloon verdienen. Hun enige alternatief is bij Irish Ferries te blijven werken voor nog maar ongeveer 50 procent van hun huidige salaris.
Dit is volstrekt onaanvaardbaar. Als de veerbotenrichtlijn in werking zou zijn getreden, zou de richtlijn deze situatie hebben voorkomen. Als het de bedoeling is dat Europese burgers achter de EU staan, moeten ze de verzekering krijgen dat de EU voor hen en hun gezinnen opkomt. Reactivering van de veerbotenrichtlijn, waardoor alle werknemers op veerboten dezelfde arbeidsvoorwaarden zouden krijgen, ongeacht hun nationaliteit, zou een stap in de goede richting zijn. 
David Hammerstein Mintz (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, helaas is er geen Olympische wapenstilstand in het dal van Susa, een dal in de buurt van Turijn, om precies te zijn. Ik ben daar de afgelopen dagen geweest als lid van een officiële delegatie van dit Parlement, en ik heb met ontzetting moeten vaststellen dat alle fundamentele mensenrechten van de meer dan honderdduizend inwoners van een gebied in Italië zijn opgeschort. Onze delegatie had tot taak de klachten te onderzoeken van duizenden burgers over een project dat door de Europese Unie gefinancierd wordt, maar wij hebben ons werk niet in vrijheid kunnen verrichten.
Mijn vraag aan de Commissie is of zij bereid is om een project waarvoor Europa veel geld beschikbaar heeft gesteld uit te voeren als de lokale bevolking daar massaal tegen is en als er sprake is van een militaire bezettingsmacht die tegenover een volkomen vreedzame bevolking staat, iets wat in Europa niet zou mogen gebeuren.
Mijn vraag aan de Commissie is of zij op enigerlei wijze nota zal nemen van de aanbevelingen van deze delegatie van de Commissie verzoekschriften.
We hebben hier te maken met een werkelijk ongelofelijke situatie die de Italiaanse regering van de heer Berlusconi gecreëerd heeft. 
Roberto Musacchio (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ook ik wil het woord voeren over dit onderwerp, aangezien het Val di Susa in het Italiaanse Piemonte door het leger bezet is om de inwoners van die gemeenschap te dwingen de bouw van een 54 kilometer lange spoorwegtunnel te aanvaarden, ofschoon zij er allemaal tegen zijn. Dit blijkt ook uit het verslag van de delegatie van de Commissie verzoekschriften van het Europees Parlement, die net terug is van een bezoek aan het Val di Susa. De inwoners zijn terecht bezorgd over het milieu en de gezondheid, aangezien er asbest vrij zal komen. Zij hebben voorstellen gedaan voor serieuze, steekhoudende en goed gedocumenteerde alternatieven. Er wordt echter niet naar hen geluisterd. Integendeel, er wordt geweld gebruikt, zoals ook blijkt uit de mishandeling waarvan collega Agnoletto het slachtoffer was.
De delegatie van het Parlement heeft die situatie als een belediging voor de bevolking bestempeld en verklaard dat een onafhankelijk oordeel noodzakelijk is om na te gaan of de Europese wetgeving eventueel is overtreden. Een dergelijke overtreding zou absoluut niet door de beugel kunnen, aangezien men pretendeert dat dit een communautair project is.
Ik ben van mening dat het Europees Parlement de voorstellen van de delegatie van de Commissie verzoekschriften moet overnemen. Het is niet meer dan rechtvaardig dat ook in het Val di Susa een Olympische wapenstilstand in acht genomen wordt. 
Bernard Piotr Wojciechowski (NI ).
    -  Mijnheer de Voorzitter, wat de afgelopen weken in Frankrijk is gebeurd, is nooit eerder voorgekomen. Sommigen noemden het een revolutie, anderen een burgeroorlog. Toch blijft het Europees Parlement zwijgen en doet het alsof er niets aan de hand is. Gezegd werd dat in bepaalde buurten de rellen veroorzaakt werden door werkloosheid, maar het is de vraag of een dergelijke gecoördineerde uitbraak daardoor kon worden veroorzaakt. Slechts 100 van de 2 000 personen die gearresteerd zijn waren buitenlanders; de meeste arrestanten waren immigranten met een Frans paspoort.
Ik wil zeker niet zeggen dat het hoofdprobleem gevormd wordt door de mensen van niet-Europese afkomst. Het is bepaald niet vreemd dat iemand deel wil blijven uitmaken van de beschaving van zijn of haar voorouders, en alles wijst erop dat Europa niet meer zoveel aantrekkingskracht uitoefent. Wij zijn namelijk zelf het probleem, en dit probleem houdt verband met demografische vraagstukken. De overheersende tendens is te doen alsof wij het einde van de geschiedenis hebben bereikt. Wij doen, met andere woorden, alsof de wereld vreedzaam is en bestuurd kan worden door middel van een steeds groter aantal richtlijnen. Wij vergeten echter dat de politieke en economische situatie niet alleen bepaald wordt door stukjes papier.
Wij mogen onszelf niet voor de gek houden en denken dat de huidige gebeurtenissen enkel het resultaat zijn van economische achteruitgang. Wat wij zien, is een grove versimpeling; wat wij zien, zijn de gevolgen van het feit dat landen besloten hebben de eigen gelederen uit te dunnen. Als wij, Europeanen, zo doorgaan, zullen wij spoedig een minderheid zijn op ons eigen continent. 
James Hugh Allister (NI ).
   - Mijnheer de Voorzitter, in recente dagen heeft mijn landje Noord-Ierland het meest buitengewone sporttalent verloren dat het ooit heeft gehad. Ik doel natuurlijk op de dood van George Best. Los van zijn veelbeschreven levensstijl buiten het veld, was hij in het veld een voetballer van wereldformaat. Zijn duizelingwekkende, opwindende vaardigheden maakten van hem een klasse apart. Hij was daardoor over de hele wereld geliefd en werd overal bewonderd. Het is dus passend dat het overlijden van zo'n indrukwekkende sportman in dit internationale Parlement aandacht krijgt. Ik wil daarom deze gelegenheid aangrijpen, en ik ben er zeker van dat ik dat namens ons allemaal doe, om zijn bijdrage aan de sport te huldigen, en om zijn zoon, zijn hoogbejaarde vader, zijn broer en zusters te condoleren.
De Voorzitter.
   Ik ben er zeker van dat het gehele Huis instemt met uw betoog en met het applaus dat zojuist weerklonk ter ere van George Best. 
Tunne Kelam (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, we hebben onlangs nieuwe informatie ontvangen over de belangrijkste personen in het beruchte Russische Yukos-proces tegen de heer Khodorkovsky en de heer Lebedev. Onze collega de heer Horáček heeft afgelopen mei in Moskou hun proces bijgewoond en is tot de conclusie gekomen dat dit proces niet is gevoerd volgens regels die tot een eerlijk vonnis konden leiden. De heer Khodorkovsky en de heer Lebedev zijn nu beiden duizenden kilometers van huis gestuurd om hun straf uit te zitten. Gisteren moest de heer Lebedev zijn 49e verjaardag doorbrengen in een gevangenis die boven de Poolcirkel is gelegen, afgesneden van zijn kinderen en kleinkinderen, onder omstandigheden die schadelijk zijn voor zijn huidige gezondheidstoestand.
Vorige week hebben meer dan dertig leden van het Europees Parlement een brief ondertekend waarin de hoop wordt uitgesproken dat de heer Khodorkovsky en de heer Lebedev beiden een nieuw en eerlijk proces zullen krijgen, en dat de omstandigheden van hun detentie zullen worden genormaliseerd. Ik vraag zowel de Commissie als de Raad de Russische autoriteiten te overtuigen van de noodzaak van een nieuw en eerlijk proces voor de beide heren. Rusland moet nog bewijzen dat het onze Europese waarden deelt. 
De Voorzitter.
   Ik wil de collega's erop wijzen dat deze opmerkingen van één minuut gericht zijn aan de Voorzitter en niet aan de Commissie of de Raad. U kunt de Voorzitter van het Parlement dus verzoeken hun een schrijven terzake te doen toekomen. 
David Martin (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, Schotland neemt volledig deel in het Britse voorzitterschap van de Raad van ministers. De zeven Schotse leden van het Europees Parlement, die behoren tot vier verschillende fracties, hebben als blijk van erkenning daarvan hier in het Parlement samen een "Best of Scotland Week" georganiseerd. In deze week zijn films uit Schotland vertoond, met wereldberoemde acteurs als Ewan McGregor, en zijn lezingen gegeven door mensen als Alexander McCall Smith, de wereldberoemde auteur van de serie . In de foyer is daarnaast een tentoonstelling te zien van het werk van John Bellany, de grootste levende kunstenaar van Schotland. Maar wat zou een Schots feest zijn zonder goed eten en drinken? Vanavond houden we daarom in het restaurant een receptie ter gelegenheid van St. Andrew's Day, de nationale feestdag van Schotland. Voor het eerst in tien jaar tijd zal in het Europees Parlement weer Schots rundvlees worden geserveerd.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil via u dit hele Huis bedanken voor zijn deelname aan deze "Best of Scotland Week". We hebben fantastische steun gekregen van leden van dit Parlement, en ik hoop dat de leden het leuk hebben gevonden te zien hoe goed Schotland is, en wat een fantastische producten we de rest van de wereld te bieden hebben.
De Voorzitter.
   Mijnheer Martin, ik ben ook een Schot en ik kan dus volledig instemmen met uw woorden. De wat wankele tred van sommige leden van dit Parlement is volgens mij een eerbetoon aan de whisky die u hebt geschonken. Ik vind het alleen jammer dat u me niet hebt gevraagd om nog eens de Ode to Joy te spelen op de doedelzak. Misschien krijg ik een andere keer die gelegenheid. 
Derek Roland Clark (IND/DEM ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp dat de Commissie zal verlangen dat de Britse handelsvloot de Europese vlag gaat voeren in plaats van de Britse koopvaardijvlag, die in heel Groot-Brittannië liefkozend de "Red Duster" wordt genoemd en een symbool is van de identiteit van Groot-Brittannië. Nu weten we wat de herhaalde verklaring dat het lidmaatschap van de EU geen verlies van de nationale identiteit betekent, werkelijk waard is!
Ik heb de voorzitter van de Britse koopvaardijvereniging, de Merchant Navy Association, zelf kapitein van de koopvaardijvloot, al geadviseerd dat deze eis moet worden genegeerd, indien hij wordt gesteld, en dat de Europese vlag overboord moet worden gegooid. Wat dan? Een poging om Britse koopvaardijschepen te enteren? Ik denk het niet.
Waarom kiezen we geen gemakkelijk doelwit, een doelwit dat niet beweegt? Op enkele minuten hiervandaan wapperde vandaag onder aan de Jubelberg fier een grote Belgische vlag, en terecht. Waarom halen we die niet naar beneden en vervangen we hem niet door de Europese vlag om te zien hoe het Belgische volk daarop reageert? 
Erna Hennicot-Schoepges (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, onze Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid heeft op 14 juni een bespreking gehad met de administratie van het Parlement om de balans in ecologisch opzicht op te maken en om te bekijken hoe wij zuiniger te werk zouden kunnen gaan. Ik heb deze gelegenheid aangegrepen om te vragen naar de bezettingsgraad van de gebouwen van het Parlement. Ik heb gevraagd of het Parlement, de Commissie en de Raad hun behoefte aan accommodatie met elkaar bespreken. Ik heb gevraagd of er standaardafmetingen bestaan voor kantoren, vergaderzalen, tolkcabines en andere ruimtes, met het oog op toekomstige bouwwerkzaamheden. Mijnheer de Voorzitter, tot nu toe heb ik geen antwoord ontvangen. Ik hoop dat u erop wilt toezien dat ik alsnog antwoord krijg. 
De Voorzitter.
   Dank u wel, ik ben er zeker van dat we hiervoor kunnen zorgen. 
Gyula Hegyi (PSE ).
   – Ik wil aandacht vragen voor de staat waarin een prachtige Hongaarse rivier, de Rába, zich bevindt. Sinds 2003 wordt het Oostenrijkse deel van de rivier vervuild door drie lederfabrieken die naftaleensulfonaat gebruiken voor het looien, dat ze aan het eind van het looiproces in de Rába lozen. Hier gaat het levende water van schuimen en het stinkt behoorlijk, waardoor het een negatief effect heeft op het waterleven en toeristen en sportbeoefenaars weghoudt van de rivier. Het probleem heeft zelfs aan Oostenrijkse zijde al tot klachten van de bevolking geleid. In Hongarije wordt het voortdurend genoemd in de pers, en de vervuiling is vooral schadelijk voor de bevolking die leeft aan de bovenloop van de Rába, een gebied van wilde schoonheid dat veel watersporttoeristen en pleziervissers aantrekt. Aangezien dit een grensoverschrijdend probleem is, vraag ik mijn geachte Oostenrijkse collega’s om hulp bij het versnellen van het proces en bij de bescherming van onze gezamenlijke parel, de rivier de Rába, in onze grensstreek, in de geest van de traditionele vriendschap tussen de twee landen. 
Sylwester Chruszcz (IND/DEM ).
    - Mijnheer de Voorzitter, ik ben woedend over het feit dat men opnieuw de Poolse vlaggen heeft gestolen die op de plaatsen van de leden in het halfrond van Straatsburg stonden.
Aangezien het niet de eerste keer is dat dergelijke dingen gebeuren, moet ik hier ten zeerste tegen protesteren. Ik zou ook duidelijk willen maken dat dit ons enkel sterkt in de gedachte dat wij, Poolse leden, terecht onze trouw aan het thuisland benadrukken. Wij geloven niet dat dergelijke voorvallen in het huidige klimaat zouden moeten plaatsvinden. Ik kan de medeafgevaardigden en de Voorzitter van het Parlement verzekeren dat de vlaggen weer terug zullen komen, en dat zij zullen blijven staan zolang er leden van de Liga van Poolse families in het Europees Parlement zitten. 
Eluned Morgan (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil iets zeggen over het immorele gedrag van het bedrijf Irish Ferries. Ik weet dat mijn collega de heer De Rossa ook nog iets over deze zaak zal zeggen.
Deze week heeft dat bedrijf 550 Ierse en Welshe zeelieden ontslagen en Letten aangenomen tegen een veel lager loon, minder dan de helft van het minimumloon. De reden is dat Irish Ferries nu onder een nieuwe, goedkope vlag vaart, de vlag van Cyprus, wat betekent dat het bedrijf de wetten inzake het minimumloon van Ierland kan omzeilen. Dit is niet alleen slecht voor de Ierse werknemers, maar ook slecht voor de Letse werknemers, want zij worden uitgebuit. Ik hoop dat deze situatie niet laat zien hoe de zaken er onder de dienstenrichtlijn uit gaan zien. De aanpak waarvoor Irish Ferries heeft gekozen, is beslist Victoriaans. Het bedrijf heeft veiligheidsbeambten aan boord van de schepen gesmokkeld om het personeel te dwingen deze verandering te accepteren. Er zijn hier klaarblijkelijk ernstige veiligheidsproblemen. We moeten de bemanningsrichtlijn van 1998 duidelijk opnieuw bekijken.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u vragen te bewerkstelligen dat de Raad dit onderwerp op de agenda zet voor de Raad Vervoer van maandag. Mijn collega de heer De Rossa zou dit ook heel graag zien. 
Marios Matsakis (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, tijdens de vergadering van de Gemengde Parlementaire Commissie EU-Turkije vorige week hier in het Parlement heeft de Turkse hoofdonderhandelaar voor de toetreding, de heer Ali Babacan, het Parlement ervan beschuldigd dat het in zijn wandelgangen aanhangers van terrorisme heeft. Ik vind deze beschuldiging onaanvaardbaar en beledigend. Zij ondermijnt het besluit van ons Parlement om terrorisme te bestrijden. Ik roep de Voorzitter van dit Huis daarom op om de zaak aan te kaarten bij de Turkse regering en de heer Babacan te vragen deze beledigende bewering in te trekken.
Nu ik het toch over terroristen heb, wil ik bij mijn collega-afgevaardigden in het Parlement onder de aandacht brengen dat het Turkse bezettingsleger in Cyprus de bevolking van Cyprus nog steeds terroriseert. Deze keer, en voor de tweede keer in de afgelopen twee maanden, heeft het zijn militaire aanwezigheid in de bufferzone uitgebreid, ditmaal in de stad Nicosia rond de Ledrastraat. Mijnheer de Voorzitter, ik vraag u om de Turkse regering te schrijven en haar te vragen zo spoedig mogelijk een einde te maken aan de tweedeling van Cyprus. 
Bogusław Sonik (PPE-DE ).
    - Mijnheer de Voorzitter, het recht van NGO’s om hun activiteiten in vrijheid te verrichten, is een garantie voor de eerbiediging van de burgervrijheden en voor de naleving van de democratische beginselen door de politieke stelsels. Helaas hebben zich de laatste tijd verontrustende ontwikkelingen voorgedaan in de Russische Federatie, en daar is ook internationaal verzet tegen gerezen. 
De Russische Doema heeft vorige week in eerste lezing een wet aangenomen waarmee beperkingen worden opgelegd aan NGO’s. Deze wet zal het voor Russische NGO’s nog moeilijker of zelfs onmogelijk maken om financiële middelen uit het buitenland te ontvangen. De nieuwe beperkingen zullen van toepassing zijn op niet minder dan 450 000 organisaties in Rusland. Een van de argumenten die de voorstanders van de wet gebruikten, was dat deze organisaties een instrument zijn waarmee derde landen buitenlandse politiek in Rusland kunnen bedrijven. Dit is een absurde aantijging, die in feite een negatie van het concept democratie inhoudt. 
Wij worden geconfronteerd met onbegrijpelijke praktijken, praktijen die de Europese traditie geheel vreemd zijn. Europa moet afstappen van het idee dat de veranderingen in Rusland het land dichter bij de democratie brengen. Veeleer raakt Rusland steeds verder van de democratische normen verwijderd, en wij mogen niet werkeloos toezien hoe de grondrechten worden genegeerd in een land dat het voorrecht geniet een geprivilegieerd partnerschap met de Europese Unie te onderhouden.
Andrzej Tomasz Zapałowski (IND/DEM ).
    -  Mijnheer de Voorzitter, in de achttien maanden die verstreken zijn sedert de toetreding van de Oost-Europese landen tot de Europese Unie hebben wij gezien hoe bepaalde oude lidstaten en Rusland steeds weer maatregelen nemen die de economie van de nieuwe lidstaten in het hart treffen, in plaats van de nieuwe lidstaten steun te geven bij het wegwerken van de ontwikkelingsachterstand die ze hebben ten opzichte van de oude lidstaten.
Ik geef u enkele voorbeelden van de laatste maanden. Rusland en Duitsland - een EU-lidstaat - hebben een overeenkomst gesloten over de aanleg van een gaspijpleiding over de bodem van de Oostzee, ofschoon daarmee de economische belangen van Polen en de Baltische landen worden geschaad. Rusland weigert de import van Pools vlees toe te staan en de EU heeft tot nu toe op geen enkele wijze echte steun gegeven bij de aanpak van dit probleem. De op handen zijnde hervorming van de suikermarkt zal de nieuwe lidstaten het hardst treffen en zelfs nog meer mensen werkloos maken. En er zijn enorme bezuinigingen voorgesteld op de EU-begroting voor de ontwikkeling van de arme regio’s in de nieuwe lidstaten.
Daarom wil ik iedereen waarschuwen. Als de nieuwe lidstaten geen subjectieve rechten krijgen, zullen de mensen in deze landen spoedig openlijk in verzet komen tegen de EU. 
Proinsias De Rossa (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik wil graag commentaar geven op wat enkele eerdere sprekers hier hebben gezegd. De collega's die zich zorgen maken over vlaggen, zouden moeten bedenken dat er geen hongerig kind meer in de wereld zou zijn als je vlaggen zou kunnen eten. We hebben wat mij betreft te veel vlaggen.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil u vragen de Commissie op de hoogte te stellen van het feit dat het bedrijf Irish Ferries van plan is om al zijn personeel te ontslaan en te vervangen door goedkopere arbeidskrachten, door een kunstgreep toe te passen en onder Cypriotische vlag te gaan varen om de Ierse, Britse en Franse arbeidswetgeving te omzeilen. Vorig weekend heeft het bedrijf veiligheidsbeambten op zijn schepen geplaatst, als intimidatietactiek die tot doel heeft de personeelswisseling af te dwingen.
Het bedrijf heeft, in strijd met de regels van de Internationale Maritieme Organisatie, geweigerd vertegenwoordigers van de vakbonden toestemming te geven om de bemanning aan boord te bezoeken. Deze kwestie heeft ernstige gevolgen voor elke zeevarende natie in de EU, en heeft ertoe geleid dat de onderhandelingen tussen de sociale partners in Ierland zijn geannuleerd. Onder werknemers leeft echt angst voor een neerwaartse spiraal in Europa. Ze hebben met schrik kennis genomen van de aanval van commissaris McCreevy op het Zweedse sociale model, ze zijn diep bezorgd over het land-van-oorsprongbeginsel in de dienstenrichtlijn, en nu zien ze een winstgevend bedrijf de lonen verlagen naar 3,60 euro per uur: de helft van het wettelijk minimumloon in Ierland.
In deze crisis moet de Europese Commissie onmiddellijk in actie komen en de ontwerprichtlijn betreffende de bemanning van veerboten, die in 1999 in zijn eerste fase door dit Parlement is goedgekeurd en die sindsdien door de Raad wordt tegengehouden, opnieuw aan het Parlement en de Raad voorleggen. Zij moet dit komende dinsdag doen tijdens de vergadering van de Raad Vervoer. Dit is echt een belangrijke kwestie, en we zullen een verdieping van de crisis in Europa zien als de Commissie deze kwestie niet met voorrang aanpakt. 
Gerard Batten (IND/DEM ).
   - Mijnheer de Voorzitter, het is altijd een genoegen u als Voorzitter te zien, want we weten dan dat de vergadering soepel zal verlopen. Dat is meer dan kan worden gezegd van de zes maanden Brits voorzitterschap van de Raad, die weldra voorbij zullen zijn. En wat een smadelijk einde zal het zijn.
De heer Blair begon met een ambitieuze agenda voor de hervorming van het gemeenschappelijk landbouwbeleid en het terugdringen van de overregulering. Maar wat heeft hij nu precies bereikt? Niets! Het gemeenschappelijk landbouwbeleid is nog altijd niet hervormd, en het aantal regels, verordeningen en richtlijnen is toegenomen, in plaats van afgenomen.
Dat wil niet zeggen dat het Britse voorzitterschap niet van betekenis zal zijn. De heer Blair staat onder enorme druk om de Britse korting van drie miljard Britse ponden per jaar op te geven om te voorkomen dat de gesprekken over de EU-begroting voor de periode van 2007 tot 2013 mislukken. In de traditie van de Britse regeringen sinds 1972 zal de heer Blair vrijwel zeker het Britse nationale belang, in dit geval de begrotingskorting, opgeven, terwijl hij ongetwijfeld een manier zal vinden om dit als een diplomatieke overwinning te verkopen. 
De Voorzitter.
   Ik zou allerminst verbaasd zijn! 
Csaba Sándor Tabajdi (PSE ).
   – Er is recentelijk grote verwarring in de Hongaarse publieke opinie ontstaan vanwege het feit dat de nieuwe lidstaten de Europese Commissie en de kritiek die de Commissie levert nog steeds serieus nemen. We weten allemaal dat een procedure wegens buitensporige tekorten is gestart tegen elf staten, waaronder Duitsland, Italië, Frankrijk, Portugal en Griekenland, die zich allemaal niet gehouden hebben aan de criteria voor begrotingstekorten. Tegelijkertijd kiest de heer Almunia, commissaris voor economische en monetaire zaken, ervoor alleen Hongarije te eren met zijn voortdurende kritiek. Het zou heel goed zijn als de Commissie zou kunnen stoppen met deze discriminatie. Tot dusver is geprobeerd het arme Portugal te straffen, en nu is de heer Almunia het arme Hongarije aan het bekritiseren. Waarom heeft hij geen kritiek op de grote lidstaten? Wij vragen de Voorzitter van het Parlement om ervoor te zorgen dat alle landen gelijk behandeld worden, om een einde te maken aan de discriminatie en om in dit verband stappen te ondernemen tegen de Commissie. 
Milan Gal’a (PPE-DE ).
   – Mijn collega’s van de PPE-DE-Fractie en ik hebben symbolisch de politieke gevangene Antonio Díaz Sánchez geadopteerd, die tot twintig jaar cel is veroordeeld door het totalitaire Cubaanse regime.
Kortgeleden heb ik een brief ontvangen van mevrouw Gisela Sánchez, de vrouw van Antonio Sánchez. Zij is een van de leden van de beweging "Vrouwen in het wit", waaraan tijdens de decemberzitting in Straatsburg de Sacharovprijs zal worden uitgereikt. In de brief schrijft mevrouw Sánchez over ernstige gezondheidsproblemen van haar man, aan wie nog steeds de toegang tot de noodzakelijke medische hulp geweigerd wordt.
Wij moeten proberen het totalitaire regime in Cuba zover te krijgen dat het onmiddellijk stappen onderneemt om voor alle politieke gevangenen de omstandigheden waarin ze gevangen worden gehouden te verbeteren wanneer deze niet aan de minimumeisen van de VN voor de behandeling van gevangenen voldoen. De Europese Commissie moet doorgaan met het beleid van constructieve betrokkenheid door middel van een politieke dialoog met de Cubaanse autoriteiten, waarbij tegelijkertijd de contacten met Cubaanse dissidenten en leden van het maatschappelijk middenveld verstevigd dienen te worden. 
Georgios Karatzaferis (IND/DEM ).
   - Mijnheer de Voorzitter, wij zijn hier met 25 landen. Volgend jaar zijn het er 27 en op niet al te lange termijn zelfs 30. Hoe zullen wij met elkaar kunnen communiceren als wij de instellingen niet respecteren: het Europees Parlement, de resoluties van de VN, de resoluties van de Veiligheidsraad en de besluiten van de Europese Unie. Als wij de instellingen zelf niet respecteren, kunnen wij er zeker van zijn dat onze bezoekers dat ook niet zullen doen.
De Europese Unie, de VN en het Parlement hebben Macedonië erkend onder de naam FYROM. Daarom kan men hier geen persoonlijke politiek bedrijven. Dan maakt men de zaak niet gemakkelijker, maar alleen moeilijker. Over dit vraagstuk wordt momenteel onderhandeld.
Als eenieder, ongeacht zijn motieven, zijn eigen politiek bedrijft, gaan wij niet de richting uit van een juist resultaat. Laten wij de instellingen beschermen. Als wij de instellingen zelf niet respecteren, zal geen enkele Europese burger dat doen. Als wij resultaten willen boeken, en redelijk en echt democratisch te werk willen gaan, moeten wij dus, mijnheer de Voorzitter, respect tonen voor de instellingen, en daarom verzoek ik u om het desbetreffende richtsnoer aan de Europese afgevaardigden te doen toekomen, opdat ook zij de instellingen eerbiedigen. 
Ryszard Czarnecki (NI ).
    –  Mijnheer de Voorzitter, ik wil iets zeggen over discriminatie van Poolse werknemers die legaal in België werken - ik herhaal: die legaal in België werken. Ik spreek niet over mensen die op de zwarte markt werken, maar over mensen die officieel mogen werken en die arbeidscontracten hadden met bekende bedrijven in Vlaanderen. Alle contracten zijn onder druk van de vakbonden beëindigd.
Daaruit blijkt dat er verandering nodig is van zowel de wet als de mentaliteit van de mensen in onze Europese Unie, in onze - ik wou bijna zeggen - gemeenschappelijke Europese Unie. Toegang tot de arbeids- en dienstenmarkt is niet het enige element dat verandering behoeft. Ik herhaal, de mentaliteit van de mensen moet ook veranderen. De idee van een gemeenschappelijke Europese Unie en een gemeenschappelijk Europa is nog niet voor iedereen realiteit geworden. Ik hoop dat het concept van Europese solidariteit meer kan worden dan enkel een inhoudsloze platitude die te pas en te onpas wordt gebruikt om de realiteit anders voor te stellen dan ze is. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is de gecombineerde behandeling van:
- het verslag (A6-0327/2005) van Neil Parish, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende communautaire maatregelen ter bestrijding van aviaire influenza (COM(2005)0171 - C6-0195/2005 - 2005/0062(CNS)), en
- het verslag (A6-0326/2005) van Ilda Figueiredo, namens de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, over het voorstel voor een beschikking van de Raad tot wijziging van Beschikking 90/424/EEG van de Raad betreffende bepaalde uitgaven op veterinair gebied (COM(2005)0171 - C6-0196/2005 - 2005/0063(CNS)). 
Markos Kyprianou,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik bedank de twee rapporteurs, de heer Parish en mevrouw Figueiredo, voor het uitstekende werk dat zij hebben verricht, en voor de zeer korte tijd waarin zij dat hebben gedaan. Dit strekt alle instellingen tot eer, en ik heb er alle vertrouwen in dat deze richtlijn voor het einde van het jaar zal worden vastgesteld. De zorgen van de Europese burgers over de vogelgriep en het feit dat we de eerste uitbraken in Europa hebben gehad, maken het des te belangrijker dat deze nieuwe, gewijzigde en effectievere wetgeving zo snel mogelijk wordt aangenomen.
We weten allemaal dat de vogelgriep een dierziekte is, en we hebben enkele weken geleden de kans gehad om in dit Huis te debatteren over het gevaar van een pandemie. We moeten alle mogelijke maatregelen nemen om te bewerkstelligen dat het een dierziekte blijft. Het is heel belangrijk dat we deze dreiging bij de bron aanpakken, dat wil zeggen, bij de vogels, en dat is ook het doel van deze nieuwe, gewijzigde versie van de richtlijn.
Deze richtlijn is ook van groot belang voor de internationale samenwerking. Zoals ik het Parlement in het verleden heb laten weten, heb ik een bezoek gebracht aan Zuidoost-Azië. Ik ben eigenlijk net teruggekeerd. De boodschap is daar heel bemoedigend, want er is politieke wil en er is een strategie om deze dreiging aan te pakken. Er is echter ook behoefte aan internationale steun en samenwerking. We zullen die steun geven, maar we zullen ook participeren. De Commissie is met drie internationale organisaties (het OIE, de FAO en de WHO) en de Wereldbank gastheer van de conferentie in Peking die tot doel heeft de internationale bijstand te coördineren.
We moeten allemaal onderscheid maken tussen de vogelgriep, die een dierziekte is, en het mogelijke gevaar van een pandemie. Dat zijn twee verschillende zaken. Ik weet dat mensen ze verwarren. Ze verwarren vogelgriep zelfs met de jaarlijks terugkerende griep, die een ander soort griep is. Het is echter van groot belang dat mensen onderscheid tussen de twee maken. Dat betekent evenwel niet dat men niet alle noodzakelijke voorzorgsmaatregelen en stappen zou moeten nemen om ook het gevaar voor de volksgezondheid aan te pakken.
De vogelgriep is een bestaande situatie, een bestaand gevaar. We hebben in Europa gevallen gehad, zij het gelukkig niet in de Europese Unie, maar deze gevallen zijn door de betrokken landen zeer effectief en efficiënt aangepakt. Ik wil deze gelegenheid aangrijpen om Roemenië, Turkije en Kroatië te bedanken voor hun zeer nauwe samenwerking met ons.
Zoals u weet, is gebleken dat de vermoede gevallen in Griekenland vals alarm waren, dus het doet mij genoegen te kunnen zeggen dat we op dit moment nog geen uitbraak onder pluimvee in de Europese Unie zelf hebben gehad. Desondanks hebben de lidstaten zeer strenge en effectieve preventieve maatregelen getroffen, die voortdurend worden bijgesteld en opnieuw worden bekeken om te waarborgen dat ze zijn afgestemd op de actuele behoeften en omstandigheden.
Deze gewijzigde richtlijn heeft tot doel uitbraken beter te voorkomen en te bestrijden, en de gezondheidsrisico's, kosten en verliezen te beperken. De richtlijn bestrijkt de laagpathogene versie, alsook de pathogene N2-stam, maar introduceert ook effectieve uitroeiingsmaatregelen, zoals vaccinatie. Daarbij wordt rekening gehouden met het wetenschappelijke bewijs en de ervaringen van de afgelopen jaren in Europa (ik kan bijvoorbeeld het geval van Nederland twee jaar geleden noemen) en elders in de wereld, en natuurlijk met de noodzaak om een massale slachting en vernietiging van dieren te voorkomen.
In het Commissievoorstel wordt erkend dat het vogelgriepvirus grotendeels onvoorspelbaar is, en dat we daarom de juiste proportionele maatregelen moeten kunnen nemen om met deze reële situatie om te gaan, afhankelijk van de manier waarop die situatie zich ontwikkelt. We houden ook rekening met het dierenwelzijn en met ethische aspecten, vooral met betrekking tot een massale slachting van dieren. U weet waarschijnlijk dat dit bij het publiek tot begrijpelijke reacties heeft geleid tijdens eerdere diergezondheidscrises. Dat is de reden waarom we de lidstaten via dit nieuwe voorstel de mogelijkheid geven om af te zien van een uitroeiingsbeleid in geval van een uitbraak van laagpathogene vogelgriep onder pluimvee. Om die reden bedraagt de medefinanciering bij uitbraken van ziekten die worden veroorzaakt door een laagpathogeen virus slechts 30 procent. Deze bepaling is bedoeld om de lidstaten, wanneer mogelijk, te ontmoedigen voor uitroeiing te kiezen.
Zoals ik al heb gezegd, is vogelgriep een punt van zorg voor de volksgezondheid. We nemen daarom alle noodzakelijke maatregelen. De meest effectieve manier om dit te doen is, zoals ik heb gezegd, dit virus bij de bron aan te pakken. We nemen weliswaar deze maatregelen en we aanvaarden - en reageren op - de inbreng van het Europees Parlement op het punt van verbetering van de voorbereidingen op een pandemie, maar we vinden het niet gepast om in de tekst van deze richtlijn amendementen op te nemen die buiten de werkingssfeer van de richtlijn vallen, dat wil zeggen, amendementen die betrekking hebben op de volksgezondheid en menselijke gezondheid. Deze richtlijn gaat over de gezondheid van dieren.
Ik laat u tevens weten dat de Commissie twee dagen geleden twee plannen met betrekking tot de volksgezondheid heeft aangenomen, een plan voor de algemene voorbereiding op een pandemie, en een ander plan voor de voorbereiding op een grieppandemie. We hebben vorige week ook de gezamenlijke simulatieoefening Common Ground gehouden, om onze plannen en die van de lidstaten te testen. Wanneer we een effectieve diergezondheidsstrategie introduceren, zal dat direct de pluimvee-industrie beschermen en de sector ten goede komen, maar indirect ook de menselijke gezondheid en volksgezondheid beschermen.
Ik kom nu op de amendementen. Ik zal later een lijst rondsturen van de amendementen die we aanvaarden, en de amendementen die we verwerpen. Er staan in het verslag enkele amendementen die we met plezier zullen aanvaarden, terwijl andere amendementen de moeite waard zijn om in beginsel serieus te worden overwogen, maar dan wel in een andere context, zoals de amendementen over de financiële aspecten, onderzoek en steun aan derde landen.
In het bijzonder wat betreft onderzoek, werken we samen met mijn collega de heer Potočnik aan een voorstel voor onderzoek naar dit virus, waarover we weinig weten. Ik zal proberen dit proces te versnellen. Ik hoop dat het Parlement ons hierin zal steunen. Het is belangrijk dat we zo snel mogelijk de resultaten van dit onderzoek krijgen, zodat we onze reactie kunnen plannen. Ik hoor graag wat de leden van het Parlement hiervan vinden. 
Neil Parish (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, het doet mij genoegen dat de Raad voorrang heeft gegeven aan deze zaak. Ik bedank de commissaris en zijn personeel voor hun samenwerking en hulp. Ik wil ook de Raad bedanken voor zijn samenwerking en hulp. Ik benadruk, net als de commissaris, dat dit voorstel over de gezondheid van dieren gaat. Het doel van het voorstel van de Commissie is de beheersing van laagpathogene vogelgriep te verbeteren, teneinde een uitbraak van het hoogpathogene type te voorkomen.
Wanneer er eenmaal een mutatie naar het hoogpathogene type heeft plaatsgevonden, is het virus uiterst moeilijk te beheersen. Het is nu duidelijk noodzakelijk de huidige wetgeving aan te passen aan de nieuwe ontwikkelingen en aan onze recente ervaringen in Europa en daarbuiten. Ik steun de poging van de Commissie daartoe. Het is heel belangrijk dat we deze wetgeving in orde maken, om het pluimvee van de EU te beschermen en te waarborgen dat de wetgeving in verhouding is met het bestaande risico. We moeten goed voorbereid zijn en niet in dezelfde valkuilen trappen als bij de uitbraak van mond- en klauwzeer, toen veel lidstaten geen goed rampenplan hadden.
Het voorstel van de Commissie beoogt in alle lidstaten verplicht toezicht voor laagpathogene vogelgriep in te voeren. Het voorstel beschrijft nauwkeurig de maatregelen die moeten worden genomen in geval van een uitbraak of een vermoede uitbraak, het maakt nieuwe en flexibelere bepalingen op het gebied van vaccinatie mogelijk, en dat verwelkom ik, en het introduceert een flexibelere bepaling voor andere als huisdier gehouden vogels dan pluimvee, wat nuttig is voor dierentuinen en bedreigde diersoorten. Het voorstel bevat ook nieuwe bepalingen om samenwerking tussen de veterinaire autoriteiten en de volksgezondheidsautoriteiten te waarborgen.
Mijn verslag over het voorstel van de Commissie heeft, naar mijn mening, enkele belangrijke nieuwe aspecten toegevoegd die door de Commissie mogelijk niet zijn overwogen. Ik heb de Commissie opgeroepen te helpen bij de ontwikkeling van een kostenefficiënt, oraal, meerstammig vaccin. Het Parlement heeft erin toegestemd daarvoor geld op de begroting te reserveren, en ik verwelkom dat. Als er een oraal vaccin kan worden gemaakt, is dat veel beter voor het welzijn van het pluimvee. Ik zou graag zien dat er een studie wordt verricht naar het effect van trekvogels op de verspreiding van de ziekte. Ik wil verzekeren dat een eventuele uitbraak of vermoede uitbraak beperkt blijft, met name door de bewegingen van pluimvee en andere vogels te beperken. De lidstaten moeten alle pluimveehouders volledig op de hoogte houden van de rampenplannen, wat, nogmaals, niet is gebeurd bij de uitbraak van mond- en klauwzeer. We moeten de populaties op de trekroutes van wilde vogels in de gaten houden.
Ik heb het voorstel aangepast en de ziektebeheersingsmaatregelen strenger gemaakt, met name in gevallen waarin vogelgriep slechts wordt vermoed, en met betrekking tot het verkeer van consumptie- en broedeieren. Ik heb ook gevraagd om bij de toepassing van bepaalde maatregelen een zekere flexibiliteit te betrachten op basis van een risicobeoordeling, teneinde onnodige gevolgen voor de pluimvee-industrie te voorkomen. Ik heb met succes amendementen ingebracht die het mogelijk moeten maken dat inrichtingen zoals dierentuinen en wildparken open blijven, mits er geen gevaar voor de ziektebeheersing is.
Tot slot steun ik van harte het voorstel van de Commissie inzake het toezicht voor laagpathogene vogelgriep en het doden van deze vogels. Ondanks het feit dat wetenschappelijk is aangetoond dat mensen veilig vlees kunnen eten van kuikens die met laagpathogene vogelgriep zijn geïnfecteerd, zal het in de praktijk echter vrijwel onmogelijk zijn om zulk vlees in de handel te brengen. We moeten het volle vertouwen van de Europese consumenten in pluimveevlees en -producten behouden. Ik vrees dat het schadelijk zal zijn voor het consumentenvertrouwen in pluimveevlees en in pluimveeproducten in het algemeen als vlees dat mogelijk is besmet met laagpathogene vogelgriep, in de voedselketen terecht zou komen.
Ik heb de amendementen tot uitsluiting van met LPAI geïnfecteerd vlees uit de voedselketen opnieuw ingediend, omdat ik van mening ben dat dit vlees op dit punt moet worden vernietigd. Ik dring er bij de commissaris op aan hier zorgvuldig naar te kijken, en te bekijken of we de maatregelen die tot doel hebben met laagpathogene vogelgriep geïnfecteerd vlees uit het circuit te halen en te laten vernietigen, niet kunnen goedkeuren. Ik wil dit Huis duidelijk zeggen dat ik het hier heb over vlees dat is geïnfecteerd met laagpathogene vogelgriep, niet over vlees van gevaccineerde dieren, voor het geval er onduidelijkheid op dit punt mocht bestaan.
Tot slot wil ik een beroep doen op alle leden van dit Huis om deze amendementen te steunen en te helpen deze regelgeving er zo snel mogelijk door te krijgen, zodat we een goed rampenplan kunnen opstellen voor het onfortuinlijke geval dat Europa wordt getroffen door een uitbraak van vogelgriep. 
Ilda Figueiredo (GUE/NGL ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de recente gevallen van vogelgriep in Aziatische landen en een aantal Europese landen – en het feit dat er in Italië en Nederland miljoenen stuks pluimvee zijn afgemaakt – vormen het bewijs dat er efficiëntere preventieve maatregelen dienen te worden genomen. Belangrijk is ook dat er stappen worden ondernomen om de lidstaten bij te staan als de ziekte daar uitbreekt. Dan kunnen we ervoor zorgen dat de ziektegevallen snel kunnen worden geïsoleerd, zodat het virus zich niet verspreidt.
Als je bedenkt welke gevolgen een epidemie teweeg kan brengen, begrijp je dat het van cruciaal belang is dat er hier in de EU en in derde landen – inzonderheid Aziatische landen – snel en doeltreffend preventieve actie kan worden ondernomen, zonder evenwel paniek te veroorzaken. Aviaire influenza is een ziekte die overal voorkomt; de meeste als huisdier gehouden vogels zijn er vatbaar voor. De verspreiding van de ziekte hangt samen met de wijze waarop deze vogels en wilde vogels zich met elkaar verhouden, de plaats waar pluimveehouderijen gelegen zijn, de routes die trekvogels volgen en de tijd van het jaar.
We weten nu dat oplettendheid en preventie van het allerhoogste belang zijn, zelfs als het gaat om een laagpathogeen virus. Dergelijke virussen kunnen immers muteren en na betrekkelijk korte tijd binnen een pluimveepopulatie gecirculeerd te hebben veranderen in een hoogpathogeen virus. Mensen worden slechts zelden geïnfecteerd, maar de afgelopen jaren hebben bepaalde vogelgriepachtige virussen zich toch bij mensen gemanifesteerd. In Azië zijn tientallen mensen daaraan overleden.
Om de hiervoor uiteengezette redenen dringt de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling erop aan dat het voorstel van de Commissie op vijf cruciale punten strenger wordt geformuleerd. We hebben daarbij rekening gehouden met de adviezen van de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid en de Begrotingscommissie. Ik bedank bij dezen de rapporteurs voor deze commissies, de heer Sturdy en de heer Mulder.
Er zal om te beginnen meer nadruk moeten worden gelegd op preventie en toezicht. Er zal dus allereerst moeten worden vastgesteld wat in elk land de risicogebieden zijn. Op die wijze kunnen we de gevolgen van een eventuele vogelgriepepidemie voor de volksgezondheid onder controle houden. Ten tweede zal de Gemeenschap meer steun moeten geven voor onderzoek naar een oraal vaccin voor het bestrijden van de verschillende virusstammen. De Gemeenschap zal het gebruik van deze vaccins moeten aanmoedigen als dat nodig mocht blijken te zijn. De kosten voor deze vaccins zullen in hun geheel door de Gemeenschap moeten worden gedragen. Ten derde zullen de lidstaten assistentie moeten ontvangen voor het ontwikkelen van een systeem voor het toezicht op de ziekte, waaronder begrepen laboratoriumdiagnoses en onderzoek. Ik denk daarbij vooral aan het onderzoek naar geschikte vaccins. Ten vierde zullen er maatregelen moeten worden genomen op het gebied van samenwerking met en technische bijstand aan derde landen, met name in Azië, om actie inzake preventie en screening mogelijk te maken in de landen waar aviaire influenza is ontstaan. Ten vijfde zal er steun moeten worden verleend aan pluimveehouders als deze ten gevolge van het slachten van vogels en het vernietigen van eieren inkomsten mislopen. Ze zullen ook compensatie moeten ontvangen voor het desinfecteren van vogelverblijven en gereedschappen en het vernietigen van besmet voeder. De EU dient de kosten die de lidstaten voor dit doel zullen moeten maken voor een deel te vergoeden.
De Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling meent dat de steun 50 procent van de door de lidstaten gemaakte kosten dient te bedragen, zowel voor hoogpathogene als voor laagpathogene aviaire influenza. Als er actie moet worden ondernomen en er dieren moeten worden afgemaakt, zullen de kosten in beide gevallen immers dezelfde zijn.
Ik geloof echter dat het hier gerechtvaardigd is om de Gemeenschapssteun op te trekken tot 60 procent. Dat is ook mijn voorstel. Als een lidstaat na alle nodige preventieve maatregelen te hebben genomen toch in een dergelijke situatie komt te verkeren, verdient deze lidstaat solidariteit van de zijde van de Gemeenschap. En die solidariteit kan ertoe bijdragen dat de ziekte zich niet verder verspreidt.
Ik heb nog een voorstel gedaan waarvoor ik om uw steun verzoek, dames en heren. Ik geloof namelijk dat de sociale gerechtigheid ermee gediend is als pluimveehouders wier bedrijf door deze ziekte is getroffen niet alleen communautaire steun ontvangen als compensatie voor de gemaakte kosten en de gederfde inkomsten. Ze dienen ook 50 procent inkomenssteun te krijgen totdat ze hun bedrijf weer op gang hebben geholpen. Deze maatregel moet uiteraard zodanig worden geformuleerd dat de marktwerking niet ondermijnd wordt.
Tot slot wil ik graag mijn dank uitspreken voor alle hulp die ik bij het opstellen van dit verslag heb ontvangen. Ik vertrouw erop dat de Commissie en de Raad rekening zullen houden met de voorstellen van het Parlement. Als ze dat doen, kunnen we al het nodige ondernemen om deze ziekte te voorkomen en eventuele uitbraken te bestrijden, en er aldus voor zorgen dat de ziekte zich niet verspreidt of de volksgezondheid schade toebrengt. 
Jan Mulder (ALDE ),
   . Voorzitter, als er één land in de Europese Unie is geweest dat weet wat vogelpest is, dan denk ik dat dat Nederland is. Ik ben bemoedigd door de uitspraken van de commissaris. Ik denk dat ze er veel uit geleerd hebben. Ik wil de twee rapporteurs graag bedanken, de heer Parish en mevrouw Figueiredo, voor het vele werk dat ze gedaan hebben.
De Begrotingscommissie bemoeit zich uiteraard vooral met de financiële aspecten, maar dat heeft de Begrotingscommissie er niet van weerhouden om zich vooral uit te spreken voor de eerste optie die mogelijk zou zijn in het geval van de moeilijke situatie om weer als eerste punt te gaan vaccineren. Wat dat betreft heeft de Begrotingscommissie dit jaar voor de begroting 2006 twee amendementen voor studies ingediend: het ontwikkelen van betere vaccins en betere testmethodes en een onderzoek naar de rol van trekvogels in de verspreiding van vogelpest. Wij hopen dat de Commissie zo snel mogelijk zal beginnen aan deze studies en niet aan het eind van het jaar.
Wat de begroting betreft, is een van de grote problemen dat in de toekomst de landbouwbegroting krap zal zijn. Er zal zeker - en we zullen het niet hopen, maar het valt te verwachten - wel weer eens een keer een uitbraak van een besmettelijke ziekte komen, of het nu vogelpest is of mond- en klauwzeer, of wat voor ziekte ook. In dat geval zal er een beroep moeten worden gedaan op de Europese begroting. De vraag is of het geld er is. Het geld is er misschien wel niet. Daarom vinden wij het dringend noodzakelijk dat de Commissie voortgaat met de studie naar de mogelijkheid van een Europees diergezondheidsfonds.
Het tweede punt voor de Begrotingscommissie: op het ogenblik komt de helft van de vergoedingen uit de Europese begroting, de andere helft komt uit de lidstaten. De manier waarop die andere 50% wordt opgebracht, verschilt van land tot land. In het ene land betalen de boeren, in het andere niet. Wij vinden dat een ongelijke concurrentiepositie en de Commissie moet ook dat bestuderen. 
Robert Sturdy (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik bedank de rapporteur voor wat hij heeft gezegd, en ik ben het met hem eens. Ik wil deze gelegenheid ook aangrijpen om de commissaris te feliciteren met zijn openheid naar dit Parlement (dat is een goede eigenschap, die de afgevaardigden zeer waarderen), alsook met zijn voortvarend optreden en met het feit dat hij niet in paniek is geraakt. Dit is in het hele proces een groot voordeel.
Bij verschillende gelegenheden heeft de commissaris leden van het Parlement gevraagd hem te helpen de boodschap te verspreiden. Zo is het mij opgevallen dat hij, toen hij de vorige keer het Parlement bezocht, leden van het Europees Parlement heeft gevraagd te proberen in hun lidstaat de boodschap te verspreiden, teneinde het bewustzijn te vergroten van wat er gaande is. We doen dit allemaal met genoegen. Natuurlijk hebben we volledige informatie nodig om de boodschap te kunnen blijven verspreiden. De Raad Gezondheid komt op 9 december 2005 bijeen en ik hoop dat deze de situatie duidelijker zal maken.
We moeten ook weten hoe de algemene situatie in de lidstaten is. Ik vraag dit omdat ik heb begrepen dat 21 lidstaten al volledig voorbereid zijn en in staat van paraatheid zijn. Zou de commissaris ons kunnen vertellen welke vier lidstaten nog niet zo ver zijn?
Dit is geen partijpolitieke kwestie. We willen dat de Commissie en de regeringen een goed figuur slaan: we willen niet worden beschuldigd van domme, onverantwoorde maatregelen. Dit is een prachtige kans. We hebben gezien wat er is gebeurd in Frankrijk en Nederland, en dat de mensen de Europese Unie, het Parlement en de Commissie niet vertrouwen. Als we dit goed doen (en ik denk dat de Commissie het goed doet, maar we hebben meer informatie nodig), dragen we een mooi steentje bij aan het promoten van de Europese Unie.
Dit draait om transparantie, en om de noodzaak ervoor te zorgen dat iedereen het begrijpt. Momenteel lijken er enkele halve waarheden te circuleren. Ik hoor bijvoorbeeld veel over de Europese vogeltrek, dat wil zeggen, over de vogels die naar de Europese Unie trekken. Onlangs heb ik een van deze plekken in het Verenigd Koninkrijk bezocht. Alle trekvogels in het Verenigd Koninkrijk komen in feite uit het noorden, niet uit een gebied waar vogelgriep voorkomt. Het zijn dit soort zaken die de mensen, volgens mij, niet helemaal goed begrijpen.
De commissaris noemde de ziekte, en ik wil hem graag nog een vraag stellen. Vogelgriep is, naar mijn beste weten, een infectie van het darmkanaal, niet van de luchtwegen. Volgens mij is dat zo, en ik hoor graag wat de commissaris hierover heeft te zeggen.
Klopt het dat er al een kind is overleden, naar verluidt in het Verre Oosten, door het eten van geïnfecteerd vlees? Wat gaan we doen aan dit risico?
Om terug te komen op trekvogels: ik denk dat jagers een mooie kans hebben om zich in deze situatie nuttig te maken door ons van de stand van zaken op de hoogte te houden. We moeten erkennen dat de manier waarop we in de Europese Unie voedsel verkopen, een probleem is. De supermarkten dwingen de prijzen namelijk omlaag en verhogen daardoor de kans op verspreiding van een gevaarlijk virus. We hebben de situatie gehad dat mond- en klauwzeer de Europese Unie binnenkwam. We weten niet hoe de ziekte binnen is gekomen, maar het personeel van de Commissie kon de zaak heel goed regelen. Vesiculaire varkensziekte is de Europese Unie binnengekomen, net als de ziekte van Newcastle (pseudo-vogelpest). Waar zijn die vandaan gekomen, en waarom zijn ze de Europese Unie binnengekomen? Hoe komen deze ziekten binnen? Het is belangrijk dat we, wanneer we voedsel van elders in de wereld invoeren, begrijpen dat er altijd een risico is dat een ziekte in de Europese Unie wordt binnengebracht. We moeten dat heel nauwkeurig in ogenschouw nemen. 
De Voorzitter.
   Ik wil alle sprekers bedanken die tot dusver het woord hebben gevoerd tijdens dit debat. De vergadering wordt thans onderbroken voor ons diner met kip.

De Voorzitter.
   Aan de orde is de voortzetting van de gecombineerde behandeling van de verslagen van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling. 
Albert Jan Maat,
   . Voorzitter, ik zal mij in ieder geval aan de tijd houden. Ik had graag de beide rapporteurs willen bedanken, maar ik constateer dat ze er niet zijn. Dat geeft ook aan dat de werkwijze in het Parlement nog wel wat verbetering behoeft. Als we een debat voeren, laten we het dan ik zijn geheel voeren en niet onderbreken. Maar helaas het is niet anders.
Het verslag van collega Figueiredo en met name de kosten en de preventie voor de bestrijding van dierziekten, dat de Landbouwcommissie heeft goedgekeurd, kan de PPE-DE-Fractie in grote lijnen ondersteunen. We moeten een betere preventie hebben, meer controle, maar wat nog veel belangrijker is - veel effectiever - het vaccin als bestrijdingsmiddel en als voorkomingsmiddel inzetten.
Voor de rest is het essentieel dat we met betrekking tot de cofinanciering "gelijke monniken, gelijke kappen" hanteren in Europa. Ik ben voor een lijn met 50% Commissie/50% lidstaten, maar van de 50% van de lidstaten moet langzamerhand duidelijk worden door wie deze worden betaald, door de lidstaat, of zoals in sommige andere lidstaten door de boeren, het is duidelijk dat die verschillen eigenlijk niet te accepteren zijn.
Ik ben blij met het verslag-Parish op een aantal punten. Ik ben blij dat het amendement is overgenomen van ons en van mijn collega Berman wat aangeeft dat bij een behoorlijke dreiging van vogelgriep het vaccin preventief kan worden gebruikt zonder dat dat gevolgen heeft voor de marktpositie. Ik wijs er nadrukkelijk op, ook richting de commissaris, zónder dat dat gevolgen heeft voor de marktpositie. Mijn fractie is daar ook bijzonder blij mee, want essentieel is dat we middelen bij de bestrijding van dierziekten effectiever gaan inzetten. Eigenlijk is het zo dat het non-vaccinatiebeleid zijn langste tijd heeft gehad in een wereld waar de markten opener worden, waar de mensen reizen is het niet meer van deze tijd om vaccinatie niet effectief te kunnen gebruiken en zeker niet dat gebruik van vaccinatie leidt tot beperkingen op de markt van de producten. Het is essentieel dat we die weg in Europa in gaan slaan. Dat is het enige antwoord om wereldwijd besmettelijke dierziekten zoveel mogelijk en zo goed mogelijk te bestrijden.
Ik zie inmiddels dat mijn collega Figueiredo er wel is, nogmaals dank ik haar voor de inbreng in haar verslag en collega Parish zal ik persoonlijk bedanken. 
Bogdan Golik,
   – Mijnheer de Voorzitter, het debat van vandaag over aviaire influenza, het huidige werktempo en het door het Parlement en de Commissie aangenomen document zijn uitstekende voorbeelden van goede samenwerking tussen de twee instellingen.
Influenza is geen probleem waarvoor alleen individuele lidstaten of Europa als geheel zich gesteld zien, maar een probleem dat de hele wereld aangaat. Azië was het vertrekpunt van bijna elke influenza-epidemie. Daar circuleert al jarenlang een dozijn virusstammen die op elk moment kunnen muteren en een bedreiging kunnen gaan vormen voor Europa.
Samenwerking tussen organisaties als de WHO, de FAO, de Wereldbank en de belangrijkste pluimveeproducenten in de VS, Brazilië en de Europese Unie is van essentieel belang om deze infectiehaarden uit te roeien.
Wij hebben tot het eind van het jaar de tijd om in Europa een stappenplan en een actieplan op te stellen voor de preventie van aviaire influenza.
Wat moeten wij gedurende deze enkele wintermaanden doen? Ten eerste moeten wij ervoor zorgen dat er op de begroting 2006 en de toekomstige begrotingen voldoende middelen zijn opgenomen voor preventie. Er moet meer geld worden uitgegeven voor veterinaire maatregelen en voor de aankoop van vaccins voor de hele Europese pluimveestapel. Ook moeten er voldoende voorraden worden aangelegd van antivirale geneesmiddelen, zoals tamiflu.
Er moet een enkele blauwdruk worden gemaakt voor de Europese veterinaire diensten en de voor volksgezondheid verantwoordelijke autoriteiten. Wij moeten een strategie uitwerken voor het organiseren en financieren van de productie van antivirale middelen. Er moet één pakket richtsnoeren worden gepubliceerd voor het diagnostiseren van aviaire influenza en voor diagnosetests in laboratoria. Ook moet opdracht worden gegeven tot een wetenschappelijke studie van de epidemiologische risico’s die aviaire influenza met zich meebrengt voor de mens. En wij moeten faciliteiten bieden voor de inrichting en financiering van een aantal nieuwe referentielaboratoria in andere lidstaten.
Kortom, volgens mij kunnen wij toekomstige epidemieën en paniek voorkomen als wij een op deze lijnen gebaseerd stappenplan uitvoeren, en als het Parlement het verslag morgen aanneemt. 
Marios Matsakis,
   . – Mijnheer de Voorzitter, vogelgriep is duidelijk een belangrijke dodelijke bedreiging voor vogels en mensen. Miljoenen vogels zijn de laatste tijd gestorven door infectie met het verantwoordelijke virus, en veel aandoeningen bij mensen worden direct toegeschreven aan het zeer sterk pathogene vogelgriepvirus HPAI.
Vogelgriep is echter geen nieuwe ziekte. Men denkt zelfs dat de ziekte al bestond op het moment dat virussen werden ontdekt. Het virus is zeer waarschijnlijk even oud als het gewone griepvirus, dat wil zeggen, waarschijnlijk vele duizenden jaren oud.
Het gevaar voor mensen is evenmin nieuw. Studies met moleculair-biologische technieken wijzen uit dat de grieppandemie die aan het einde van de Eerste Wereldoorlog uitbrak, in feite werd veroorzaakt door een vogelgriepvirus. Die pandemie heeft ongeveer vijftig miljoen mensen het leven gekost.
Het is interessant dat de grieppandemie van 1918, net als de meeste grieppandemieën, maar ongeveer een jaar duurde en geleidelijk verdween in de daaropvolgende periode. Dit gebeurde zonder het gebruik van antivirale middelen of vaccins en zonder dat er radicale maatregelen werden getroffen in de pluimveehouderij, maar dankzij het meest effectieve verdedigingsmiddel tegen ziekte, namelijk natuurlijke weerstand. Dit zou ons er misschien toe moeten brengen ons zorgvuldig af te vragen hoe drastisch onze voorzorgsmaatregelen moeten zijn. Ik ben het daarom zowel met de commissaris als met de rapporteur eens dat een evenwichtige aanpak de meest redelijke is.
Ik ben van mening dat de eventuele maatregelen die we treffen, in overeenstemming moeten zijn met de verdedigingsmechanismen van de natuur, en daar niet tegenin mogen gaan. Ik ben daarom van mening dat nauwgezette wetenschappelijke monitoring van de epidemiologie en moleculaire biologie van het vogelgriepvirus essentieel is. Ik vind dat het massaal doden van pluimvee in met LPAI besmette bedrijven niet strikt noodzakelijk is, want laten we niet vergeten dat we al meer dan tweehonderd jaar met scrapie geïnfecteerd schapen- en geitenvlees eten en dat er nog nooit iemand aan een scrapie-infectie is overleden. Ik ben ook van mening dat vaccinatie van populaties kostbaar en omslachtig is, en dat het effect ervan twijfelachtig is. We kunnen ons in plaats daarvan beter richten op onderzoek naar en de bevordering van het kweken van vogels die van nature resistent zijn. Daarnaast zou bijstand aan de ontwikkelingslanden moeten worden verleend om de primitieve omstandigheden in bedrijven en de veiligheid van voedsel afkomstig van pluimvee te verbeteren, wat heel belangrijk is. Tot slot is het onverstandig om in paniek voorraden aan te leggen van antivirale middelen van twijfelachtige effectiviteit, zonder goed toezicht op hun soms dodelijke bijwerkingen. Daardoor worden schaarse middelen aan de gezondheidszorgstelsels onttrokken, en het leidt er alleen maar toe dat de farmaceutische bedrijven zich verder verrijken. 
Friedrich-Wilhelm Graefe zu Baringdorf,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, u hebt een goed voorstel op tafel gelegd. Zoals u in uw toespraak hebt gezegd, gaat het om een dierziekte. Het feit dat deze in verband wordt gebracht met mogelijke menselijke besmetting, mag geen reden zijn om overhaaste beslissingen te nemen. We kunnen er beter op toezien dat er coördinatie plaatsvindt tussen de veterinaire en humane sector. Het gaat echter in eerste instantie om een dierziekte. Daarom vind ik de rust die u aan de dag legt heel verstandig, omdat we ons anders wellicht laten meeslepen door de waan van de dag.
Positief aan het voorstel is dat het antwoord geeft op de vraag: vaccineren of niet vaccineren? U weet – en ik weet het des te beter, omdat ik al langer in het Parlement zit – dat er jarenlang discussie is geweest over de vraag: moet er standaard worden ingeënt of moet er een profylactische inenting komen zodra zich een specifieke ziekte voordoet? Wij waren in het Parlement altijd voor het laatste, dus voor hetgeen u nu voorstelt. Er werd echter altijd een relatie gelegd met deze principiële vraag. Dat deze zaken nu van elkaar worden losgekoppeld, is de verdienste van uw voorstel.
Daarom steunen wij dit voorstel. Verder moeten we in deze discussie termen als "verdelgen" of "vernietigen" vermijden. Het gaat hier om dieren of om voedselproducten. Het zijn immers dieren die tot voedselproducten worden verwerkt. De beelden die we de afgelopen jaren hebben gezien – van BSE en ruimingen bij mond- en klauwzeer tot vogelpest en varkenspest – waren slecht voor het culturele imago van Europa in de wereld.
Daarom denk ik dat we op de goede weg zijn. Wat ik u graag op het hart wil drukken is dat we samen met de Commissie van gedachten moeten wisselen over het probleem van de vatbaarheid. Er moet een onderscheid worden gemaakt tussen nieuwe rassen, bedoeld voor technische toepassingen en de intensieve veehouderij, en rassen die regionaal zijn aangepast, dus wild dat voor een deel het virus bij zich draagt zonder ziekteverschijnselen te vertonen. De co-existentie van deze twee moet worden georganiseerd zonder daarbij te vervallen in de schijndiscussie over de vraag of we de natuur nu moeten afschaffen en ons voortaan uitsluitend moeten beperken tot de kunstmatige en technische veehouderij. Er moet een gedachtewisseling plaatsvinden die niet alleen op Europa is gericht, maar waarbij ook Azië betrokken wordt.
We moeten daar technische bijstand verlenen en we moeten wereldwijd voorzorgsmaatregelen treffen, zodat de dieren gezond blijven. Daarmee beschermen we de mensen tegen de eventuele variatie en mutatie van virussen die een gevaar voor ons kunnen vormen. 
Diamanto Manolakou,
   –Mijnheer de Voorzitter, de nieuwe richtlijn is noodzakelijk om maatregelen te kunnen treffen ter bescherming van de volksgezondheid en de pluimveestapel tegen vogelgriep, maar ook om mutatie van een laagpathogeen virus in een hoogpathogeen virus te voorkomen en het risico op besmetting van mensen te minimaliseren.
De in de richtlijn opgenomen maatregelen zijn juist. In het voorstel zijn evenwel tegelijkertijd afwijkingen opgenomen, en daar moeten wij mee oppassen. Die kunnen namelijk de strengheid van de maatregelen afzwakken. Grote, met een laagpathogeen virus besmette pluimveebedrijven kunnen van deze afwijkingen gebruik maken om zieke dieren en producten van zieke dieren op de markt te brengen, in plaats van ze te vernietigen. Op die manier wordt de ziekte overgebracht naar importlanden.
Als bepaalde landen gebruik willen maken van die afwijkingen, mogen deze alleen toegestaan worden voor het grondgebied van die landen en moeten die landen zelf de verantwoordelijkheid daarvoor dragen. De andere lidstaten moeten daarentegen de mogelijkheid hebben om de handel in producten die onder een afwijking vallen, op hun grondgebied te verbieden. Men kan namelijk wel zeggen dat het gaat om een laagpathogene griep en dat het ingeënte pluimvee een te verwaarlozen risico met zich meebrengt voor de volksgezondheid, maar een laagpathogeen virus kan op elk moment muteren in een hoogpathogeen virus en van ongevaarlijk plotseling gevaarlijk worden. 
Brian Crowley,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik wil me bij mijn collega's aansluiten en niet alleen de rapporteur bedanken voor zijn werk, maar ook de commissaris bedanken voor de actie die hij tot nu toe heeft ondernomen met betrekking tot deze vermeende dreiging. Ik zeg hier "vermeende" dreiging, omdat enkele koppen in de media de afgelopen zes tot zeven maanden hebben gesuggereerd dat het einde van de wereld nabij is en er geen ontsnappen mogelijk is aan de gevaren en de risico's die de verspreiding van vogelgriep met zich meebrengt.
Wanneer we echter nader kijken naar de wetenschappelijke en empirische gegevens die over vogelgriep beschikbaar zijn, zien we enkele tendensen. Op de eerste plaats lijken de gevolgen van de vogelgriep voor wilde vogels minder groot en schadelijk te zijn dan voor populaties die als huisdier of voor commerciële doeleinden worden gehouden. Op de tweede plaats hebben de enige gevallen van overdracht van vogelgriep op mensen zich voorgedaan bij mensen die in nauw contact stonden met populaties die voor commerciële doeleinden werden gehouden. Op de derde plaats, en dat is het belangrijkst, is er nog steeds geen geval bekend van overdracht van mens op mens.
Zo belangrijk als het voor ons mag zijn om verstandig te zijn, goed voorbereid te zijn en ons bewust te zijn van alle eventuele gevaren en risico's die zich kunnen voordoen, zo verkeerd is het als we paniek zaaien over een onmiddellijke dreiging en de gevaren die deze dreiging met zich meebrengt. Laten we dit in de juiste context plaatsen: in de Europese Unie zal het aantal mensen dat overlijdt aan de gevolgen van een stam van het tuberculosevirus die resistent is tegen geneesmiddelen, groter zijn dan het aantal mensen dat zal worden getroffen door de vogelgriep. Op wereldschaal sterven elke dag meer mensen, vooral kinderen, aan de gevolgen van malaria dan er tot nu toe zijn overleden door de vogelgriep. We moeten naar deze cijfers kijken en ze in het juiste verband plaatsen, en het is belangrijk dat onze reactie beredeneerd is en in verhouding staat tot de risico's en de gevaren die werkelijk bestaan.
Het is prachtig dat de wetenschappelijke commissies voor de volksgezondheid en diergezondheid regelmatig bijeenkomen om elkaar bij te praten en informatie uit te wisselen over de uitbraken die zich dicht bij de grenzen van de Europese Unie voordoen. In aanvulling op de samenwerking met de Wereldgezondheidsorganisatie kunnen we ook voorbereidende plannen maken voor het aanpakken van eventuele uitbraken.
Zoals we hebben gezien bij de uitbraken van mond- en klauwzeer, de ziekte van Newcastle (pseudo-vogelpest) en andere dierziekten, is een beleid dat is gericht op het doden van dieren, de enige zekere manier om de ziekte uit te roeien. Hoe verschrikkelijk dit ook mag lijken in een wereld waarin vele miljoenen mensen sterven door gebrek aan voedsel, op de langere termijn lijkt het een betere en meer proportionele reactie. Dat komt omdat er weliswaar is gesproken over vaccins en voorbereidingen voor vaccins, maar we niet weten welk vaccin zal werken. We weten niet wat het exacte effect van een vaccin op het menselijk lichaam zal zijn, wanneer we verspreiding van de vogelgriep proberen te voorkomen. We zullen dat pas weten wanneer we onze wetenschappelijke deskundigen toestaan te handelen en we deze zaak aan mensen toevertrouwen die weten waar ze het over hebben.
Ik weet dat enkele van mijn collega's hier twijfels of zorgen hebben over de geloofwaardigheid en oprechtheid van enkele van de mensen die betrokken zijn bij de farmaceutische industrie. Bij elke stap in de ontwikkeling van de menselijke gezondheid zijn deze mensen echter met oplossingen en antwoorden gekomen wanneer er behoefte, of een noodzaak, was om te reageren op een risico voor de volksgezondheid. We zouden moeten luisteren naar wat zij te zeggen hebben.
Tot slot zijn het advies en de leiding die de commissaris in deze zaak heeft gegeven, en het heldere denken en de koele logica waarvan blijk is gegeven, een voorbeeld voor andere commissarissen. Zij zouden er goed aan doen dit voorbeeld te volgen wanneer ze te maken hebben met andere kwesties van openbaar belang. 
Irena Belohorská (NI ).
   – Ik verwelkom het debat over dit verslag in het Europees Parlement. Het doel van het verslag is de preventie met betrekking tot een pandemie van de vogelgriep te versterken, de gezondheidsrisico’s te beperken en mogelijk verlies van mensenlevens te voorkomen. Tot vandaag bedraagt het aantal mensen dat gestorven is aan de vogelgriep 68; het gaat hier om personen op wie de infectie aantoonbaar via contact met vogels overgedragen is. Echter, de hele mensheid komt in gevaar als het virus muteert en van mens op mens overgedragen kan worden.
Hier worden samenwerking en coördinatie tussen de landen van vitaal belang. We weten dat de ziekte niet aan grenzen gebonden is, en dat is buitengewoon zorgwekkend in het geval van deze dodelijke ziekte, aangezien mensen daartegen geen antistoffen hebben. Samenwerking is echter niet alleen nodig op internationaal niveau, maar ook in de afzonderlijke landen zelf, tussen verschillende sectoren. Al deze sectoren, of dat nu de landbouw is, de gezondheidszorg, het onderwijs of defensie, moeten hun respectieve taken vervullen in het geval van een pandemie.
Ik moet echter beklemtonen hoe belangrijk het gedrag van de bevolking is. Tijdens de eerste fase van de uitbraak beschikken mensen over het algemeen niet over adequate informatie. Het is in deze fase dat mensen, in plaats van zich rationeel te gedragen, in paniek raken en dat er chaos ontstaat. En in dergelijke situaties zijn dat de ergste vijanden. Het gedrag van mensen is het meest effectief wanneer zij over informatie beschikken en in het verleden negatieve ervaringen opgedaan hebben - en dat hebben ze in het geval van een pandemie. De Spaanse grieppandemie van 1917, waaraan 40 miljoen mensen stierven, zou een voldoende waarschuwing moeten zijn.
In een recent debat hier in het Europees Parlement legde commissaris Kyprianou een misleidende verklaring af toen hij zei dat hij 25 nationale actieplannen op zijn bureau had liggen. Het is niet belangrijk voor ons of u 25 programma’s op uw bureau heeft liggen. Wat belangrijk is, is dat u één gemeenschappelijk en goed plan heeft om de pandemie te bestrijden. Het recente onderzoek naar het worst case scenario van de Europese 25+2 heeft laten zien dat er juist op het terrein van de communicatie tussen afzonderlijke nationale programma’s tekortkomingen zijn.
Aan de ene kant bagatelliseren veel politici het gevaar door te zeggen dat het hier gaat om een van de trucjes die de farmaceutische industrie nu eenmaal uithaalt, maar aan de andere kant bereiken de bevolking berichten dat de autoriteiten al geschikte locaties voor massagraven aan het zoeken zijn. Wij allen die werkzaam zijn in de gezondheidszorg zijn ons bewust van het tekort aan financiële middelen in de gezondheidszorg van ieder land. Dat is de reden waarom veel landen het aantal operaties beperken en wachtlijsten creëren. Ik beng bang dat deze in financieel opzicht fragiele systemen niet over voldoende middelen beschikken om een pandemie op te vangen. Ik denk daarom dat de bevolking geïnformeerd moet worden, zodat ze bereid zal zijn een bepaald deel van de kosten op zich te nemen. 
Péter Olajos (PPE-DE ).
   – Ik ben het volkomen eens met de geachte afgevaardigden die voor mij gesproken hebben, in de zin dat we, hoewel we nog niet van een pandemie kunnen spreken, de dreiging serieus moeten nemen. De dreiging die uitgaat van hysterische reacties op een tot dusver niet-bestaand virus is echter minstens even groot. Volgens schattingen van deskundigen is de consumptie van gevogelte in Hongarije met ten minste 40 procent gedaald, waardoor de hele sector mogelijkerwijs failliet gaat. Dit is gebeurd ondanks het feit dat Hongaarse wetenschappers het vaccin tegen het huidige H5N1-virus hadden aangemaakt en met succes hadden getest. Willen we hysterie en paniek voorkomen, dan bestaat onze belangrijkste opdracht erin preventieve maatregelen te nemen die effectief zijn op het niveau van de lidstaten; alomvattende, op een behoedzaam optreden gerichte plannen te ontwerpen; en op vastberaden, weloverwogen en gecoördineerde wijze te handelen in het geval van een epidemie. De Europese Unie moet, als ze een verantwoordelijke houding tegenover de Europese burgers wil innemen, een hoge mate van solidariteit tentoonspreiden. Door de productiecapaciteit voor het maken van het vaccin te coördineren en de criteria voor distributie te consolideren kunnen we ervoor zorgen dat de burgers in landen die geen productiecapaciteit hebben gelijke kansen krijgen om aan het vaccin te komen. Laten we niet vergeten dat van de tien nieuwe lidstaten Hongarije het enige land is dat over een productiefaciliteit voor het maken van het vaccin beschikt. Daarom is het belangrijk dat alle hulp wordt gegeven aan het land waar de eerste uitbraak van de epidemie plaatsvindt, zelfs als dat land niet in de Europese Unie ligt, en dat acties niet gehinderd worden door kortzichtige nationale prioriteiten. Er bestaat een spreekwoord in mijn land dat luidt: geen vriend zo groot als een vriend in nood. Ik hoop dat we erin zullen slagen de nood te voorkomen, maar als dat niet lukt, is het mijn wens dat het concept van "vriendschap en samenwerking tussen de naties", een van de fundamentele idealen van de Europese Unie, levensvatbaar blijkt te zijn als het er echt op aankomt. Ik wil beide rapporteurs bedanken voor het feit dat zij dit belangrijke onderwerp, dat niet alleen de burgers van Europa aangaat, aan de orde hebben gesteld. 
Phillip Whitehead (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijn fractie in de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid staat achter de benadering van onze rapporteur voor advies, de heer Sturdy. We sluiten ons vooral aan bij zijn lovende woorden over de algemeen rapporteur, de heer Parish, en over de commissaris en we waarderen het feit dat hij gedurende het hele proces de nadruk heeft gelegd op waakzaamheid en niet op hysterie of zelfingenomenheid. We zijn hem daar erkentelijk voor.
De zes vragen die de commissaris naar de ministers van Gezondheid van de EU heeft gestuurd, zijn mijns inziens juist, maar de vraag blijft of hij de juiste antwoorden van hen krijgt over de manier waarop we onze voorraden antivirale middelen kunnen mobiliseren zolang er geen vaccin is ontwikkeld.
Ik moet de heer Matsakis, voor wie ik veel waardering heb, trouwens zeggen dat ik zijn betrekkelijke tevredenheid over de uitkomst van de gebeurtenissen in 1918 niet deel. In 1918 vormde de dood een brandmuur die een einde aan het virus maakte omdat er geen slachtoffers meer waren. Zover mogen we het niet nog eens laten komen en daarom juich ik de maatregelen toe die de commissaris heeft genomen.
Ik heb nog net tijd voor één vraag: als laagpathogene aviaire influenzavirussen ook besmettelijk zijn en kunnen muteren, hoe kunnen we er dan zeker van zijn dat de invoer van besmette wilde vogels en pluimvee echt onder controle is? In mijn eigen land zijn meermalen besmette wilde vogels ingevoerd, en nu ook besmet pluimvee. De afgelopen dagen zijn in het Verenigd Koninkrijk grote voorraden illegaal geïmporteerd Chinees kippenvlees onderschept. We weten dat epidemieën zich verplaatsen via illegale kanalen en bedrog - ik heb het over epidemieën, niet over pandemieën. Epidemieën beginnen zo. Dat ging ook zo met mond- en klauwzeer. Dat willen we niet nog eens meemaken, dus ik hoop dat de commissaris in zijn samenvatting precies kan aangeven welke preventieve controlemaatregelen er zullen worden genomen. 
Michl Ebner (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, voorzichtigheid is de juiste benadering. Paniekzaaierij en hysterische reacties zoals we hier meermalen hebben gehoord, passen eigenlijk niet bij het rationele politieke handwerk en dragen ook niet bij aan preventie. Het aanwijzen van één schuldige of één verantwoordelijke is even verkeerd als wilde vogels voor de verspreiding van deze ziekte verantwoordelijk te stellen. Wetenschappelijk onderzoek wijst anders uit. Vergeleken met andere ontwikkelingen en ergere ziekten ging het tot nu toe meer om een mediahype dan om een medisch probleem. Toch zijn passende maatregelen geboden. De verstandige en evenwichtige reactie van de Commissie kan niet vaak genoeg worden geprezen.
We moeten de verdere ontwikkelingen wel degelijk nauwlettend blijven volgen. Ik hoop dat alle betrokkenen daaraan zullen meedoen. Het is absoluut noodzakelijk dat de mensen die daar wonen en werken, bij de monitoring worden betrokken, bijvoorbeeld jagers, die over de nodige kennis beschikken en als eersten met wilde vogels in aanraking komen.
Daarom hoop ik dat het verslag-Parish – de heer Parish heeft goed werk verricht – morgen wordt aangenomen. Ik wil de Commissie nogmaals uitdrukkelijk complimenteren met haar bedachtzame opstelling. 
Thijs Berman (PSE ). –
   Voorzitter, voor het bestrijden van vogelgriep moet de EU natuurlijk vaccinatie uit de taboesfeer halen. Maar ook moet de EU zich veel meer gaan richten op de bron in Zuidoost-Azië. Een aantal lidstaten heeft daar goede bilaterale projecten opgezet en de FAO heeft hierbij de coördinerende rol. De Commissie moet daarbij aansluiten door initiatieven van de EU-lidstaten in landen in Zuidoost-Azië financieel te ondersteunen en de coördinatie aan de FAO over te laten. Dat is het meest efficiënt.
Vele duizenden mensen in Vietnam, Thailand, Indonesië en andere landen zijn in aanraking geweest met het virus en natuurlijk hebben vele van hen antistoffen ontwikkeld. Maar daar zijn geen gegevens over bekend. De Commissie kan dit onderzoek mede financieren en zou dat ook moeten doen.
Maar ook binnen de EU kan meer gebeuren. Het monitoren van watervogels gebeurt nog veel te weinig en toch is dat essentieel, want het laag pathogene virus is veel wijder verspreid dan wordt gedacht. Dat is niet nieuw of ongewoon, maar accurate monitoring is onmisbaar. Samengevat: ondersteun bilaterale initiatieven van lidstaten in Zuidoost-Azië, financier onderzoek, ondersteun de coördinatie van de FAO en organiseer meer monitoring op Europese schaal.
En tot slot, mijnheer de voorzitter, het Europees Parlement moet een tijdelijke commissie aviaire influenza instellen, zoals dat ook bij BSE is gebeurd. 
Karsten Friedrich Hoppenstedt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, we hadden op 25 oktober al de gelegenheid om plenair over dit onderwerp te debatteren. We voerden toen een zeer zakelijke discussie en u, commissaris, kondigde toen aan wat u allemaal wilde doen en u hebt dat ook gedaan; u hebt de mogelijkheid aangegrepen om met andere organisaties te spreken en u hebt in Europa crisisoefeningen gehouden, waarvan de uitkomsten waarschijnlijk binnenkort aan ons worden gepresenteerd.
In de discussie gaat het natuurlijk – het is al gezegd – om de gezondheid van pluimvee en de noodzaak om die gezondheid te beschermen. Ik was kortgeleden in China. China heeft, zoals bekend, een pluimveebestand van 20 miljard stuks. De Chinezen zijn vreselijk bang voor de verspreiding van de vogelgriep en ze doen er ook het een en ander tegen. Het is echter de vraag of de Europeanen landen als China, Indonesië en Vietnam in het verleden wel goed genoeg hebben geadviseerd – en of ze dat nu ook doen – zodat die landen bij een eventuele epidemie van aviaire influenza effectief kunnen optreden.
De Chinezen hebben inmiddels geprobeerd vaccins tegen de vogelgriep te ontwikkelen en ze zijn ook iets aan het ontwikkelen voor de mens. Ik vind het heel goed dat zij van het oude non-vaccinatiebeleid afstappen en nu in bepaalde regio’s of rondom crisisgebieden een systematisch vaccinatiebeleid voeren. Als dierenarts ben ik er in Nedersaksen en elders al heel vaak bijgehaald als er een dierziekte uitbrak. Ik weet dat een vaccinatiebeleid met markervaccins – let wel: markervaccins, als dat mogelijk is – de juiste methode is. Ik denk dat die methode ook in overeenstemming is met datgene waartoe dierenbeschermers oproepen.
Een laatste punt en dat was ook mijn laatste opmerking op 25 oktober: er breekt in ieder geval een pandemie uit. Op de vraag wanneer dat gebeurt, kan de wetenschap geen antwoord geven. We moeten er natuurlijk alles aan doen om ervoor te zorgen dat er geen paniek uitbreekt en alle maatregelen nemen die voorkomen dat het virus overspringt, muteert en de mens besmet. 
Markos Kyprianou,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik dank de leden van het Parlement voor hun vriendelijke woorden en hun steun. Gezien de uitdagingen waarvoor we ons gesteld zien, is de steun van het Parlement een enorme stimulans en hulp geweest.
Ik wil graag op een paar kwesties ingaan. Ten eerste onderzoek. Er wordt reeds onderzoek uitgevoerd en gefinancierd. Er moet echter nog veel gebeuren en daarom zal mijn collega, de heer Potočnik, binnenkort vragen om voorstellen voor verder onderzoek naar het vaccin. Daar zijn we momenteel mee bezig en ik ben het met de afgevaardigden eens dat we een beter vaccin moeten ontwikkelen, dat effectiever en eenvoudiger in het gebruik is en dat de ziekte en de besmetting niet verbergt.
Ook moeten we nog veel te weten zien te komen over de rol die trekvogels en andere wilde vogels spelen bij de verspreiding van de ziekte. We moeten ervan uitgaan dat de ziekte door trekvogels wordt verspreid. Anders dan we in het verleden dachten, blijkt dat namelijk zo te zijn. Maar de ziekte komt in Zuidoost-Azië ook voor bij andere vogelsoorten, zoals mussen en duiven. Er valt dus nog veel te leren.
Voor toezicht maken we gebruik van jagers en we hebben ook andere groepen gevraagd ons hierbij te steunen. Daarnaast moeten we zoveel mogelijk te weten zien te komen over het virus zelf. Daarom financieren we niet alleen de toezichtprogramma’s en het onderzoek naar wilde vogels en trekvogels, maar zullen we ook het onderzoek steunen naar het virus en het gedrag van het virus. Het is een verraderlijk virus dat voortdurend muteert. Gelukkig is het nog niet in een menselijke variant gemuteerd, maar het gedraagt zich telkens anders bij verschillende vogels in verschillende gebieden. Het is dus van groot belang dat we zo snel mogelijk zoveel mogelijk informatie vergaren.
Wat vaccinatie betreft, klopt het dat de nieuwe wetgeving in een andere benadering voorziet. We ontmoedigen vaccinatie niet. Vaccinatie mag, mits bepaalde voorzorgsmaatregelen worden getroffen. Deze voorzorgsmaatregelen zijn nodig om fouten met ernstige gevolgen te voorkomen. Zonder deze voorzorgsmaatregelen zou het vaccin in het ergste geval de besmetting kunnen verbergen, waardoor de ziekte zich kan verspreiden ondanks het feit dat de vogels zijn ingeënt.
We hebben in het verleden een project in Italië gesteund. Daar hebben we belangrijke ervaringen mee opgedaan, met name met een systeem dat het mogelijk maakt ingeënte vogels te onderscheiden van besmette vogels.
Deze wetgeving biedt flexibiliteit. Er wordt rekening gehouden met de huidige beperkingen van de inenting. Het dossier moet goed worden toegepast en gevolgd. Dat is zeer belangrijk. Desalniettemin steunen we onderzoek op dit gebied om een effectiever en gebruiksvriendelijker vaccin te kunnen ontwikkelen.
Wat de plannen betreft: ik zal niet te veel zeggen over de menselijke gezondheid, want daar hebben we een paar weken geleden uitvoerig over gesproken. Maar ik kan bevestigen dat alle lidstaten nationale plannen hebben. Nog maar twee dagen geleden hebben we een communautair plan voor de aanpak van een grieppandemie alsook een meer generiek plan aangenomen. Tegelijkertijd heeft deze oefening aangetoond dat er interoperabiliteit bestaat tussen de plannen. We hebben geen 25 of 27 afzonderlijke plannen. Er is sprake van synergie en coördinatie.
Er is natuurlijk altijd ruimte voor verbetering. Daarom hebben we de oefening gehouden: om de zwakke punten bloot te leggen. De systemen werkten en dat is goed. De uitwisseling van informatie en de communicatie werkten ook. Bovendien werkte het snellewaarschuwings- en reactiesysteem van de Gemeenschap uitstekend.
Wat vaccins en antivirale middelen betreft, zijn er inderdaad knelpunten. Niet alle lidstaten zijn in dezelfde mate voorbereid. De industrie is op dit moment niet in staat de hoeveelheden te leveren die de lidstaten en de rest van de wereld nodig hebben. Daarom heb ik besprekingen gehad met de industrie, waarvan ik op 9 december verslag zal uitbrengen aan de Raad. Dan zullen we bekijken hoe we de productiecapaciteit kunnen vergroten.
Dan ga ik nu naar de kwestie inzake de laagpathogene vorm. Zoals gezegd, weet ik dat sommigen - ik zie de heer Parish glimlachen - voorstander zijn van een uitroeiingsbeleid voor de laagpathogene vorm. De Commissie kiest een andere benadering. Voor de goede orde: de wetgeving moedigt dit beleid niet aan, maar verbiedt het ook niet. Als de lidstaten vinden dat het voor een specifiek gebied, voor hun eigen regio, het juiste beleid is, staat het ze vrij het toe te passen. Wij hebben echter het advies van de EFSA en de ethische aspecten inzake het massaal slachten van dieren in aanmerking genomen en dat heeft ons tot die conclusie geleid.
Tot slot wil ik nog zeggen dat we rekening houden met dierenwelzijnkwesties en aspecten in verband met het fokken van zoogdieren en het kweken van vogels. Dit ziet u terug in onze strategie voor dierenwelzijn die binnenkort - hopelijk tegen het eind van het jaar of begin volgend jaar - wordt aangenomen. Ik moet er echter op wijzen dat de ziekte zich heeft verspreid naar boerderijen in Zuidoost-Azië waar dieren op natuurlijke wijze worden gefokt. Dat heeft ze niet tegen het virus beschermd.
Tot slot wijs ik erop dat het virus onvoorspelbaar van aard is en zich vreemd gedraagt. Daarom moet de grootst mogelijke nadruk worden gelegd op onderzoek, om zoveel mogelijk informatie te verzamelen.
Ik dank de afgevaardigden voor dit boeiende debat. 
De Voorzitter.
   De gecombineerde behandeling is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats.
Alessandro Battilocchio (NI ).
   - Voor de Europese consumenten en bedrijven is het zeer belangrijk dat er een gemeenschappelijke strategie voor de aanpak van een eventuele crisis wordt opgesteld. Hoe beter de EU in staat is een noodtoestand het hoofd te bieden, hoe sterker de burgers het gevoel zullen hebben dat onze bemoeienis met hun dagelijks leven niet slechts van bureaucratische aard is, maar tastbare en efficiënte resultaten oplevert. Daarom is het noodzakelijk te zorgen voor een zo hoog mogelijke cofinanciering, dat wil zeggen 50 procent voor de vernietiging van besmette dieren en ten minste 50 procent voor andere uitgaven in de veterinaire sector.
De betrokken sector in Italië wordt gekenmerkt door een productie van hoge kwaliteit, die 80 000 mensen werk verschaft. Italië is een land dat niet alleen heeft deelgenomen aan de ontwikkeling van het nieuwe vaccin tegen het H7N1-virus, maar dat zich ook beter aan het uitrusten is om het risico van een epidemie het hoofd te kunnen bieden. Ons ministerie heeft reeds een alomvattend plan voor noodvaccinatie opgesteld, de veterinaire diensten versterkt en een etiketteringssysteem ingevoerd waarmee informatie geboden wordt over de herkomst van het product. Die maatregelen maken het mogelijk om de consumenten te beschermen en tegelijkertijd de consumptie weer op peil te brengen, en moeten derhalve ook op Europees niveau op de juiste waarde worden geschat. De Commissie kan geen maatregelen treffen tegen een land dat zijn burgers beschermt. De gezondheid mag in geen geval ondergeschikt worden gemaakt aan de wetten van de markt. 


Amendementen nrs.: 31, 45, 49, 51, 53, 55, 58, 60, 62, 63, 65, 66, 71, 72, 84, 88, 89, 90, 110, 111, 112, 113, 114, 115, 118
Amendementen nrs.: 7, 10, 11, 17, 22, 26, 34, 35, 36, 37, 38, 39, 40, 41, 42, 43, 47, 59, 69, 74, 94, 99, 105, mondeling amendement op overweging 11 ter (nieuw)
Amendementen nrs.: 1, 2, 3, 4, 5, 6, 8, 9, 12, 13, 14, 15, 16, 18, 19, 20, 21, 23, 24, 25, 27, 28, 29, 30, 32, 33, 44, 46, 48, 50, 52, 54, 56, 57, 61, 64, 67, 68, 70, 73, 75, 76, 77, 78, 79, 80, 81, 82, 83, 85, 86, 87, 91, 92, 93, 95, 96, 97, 98, 100, 101, 102, 103, 104, 106, 107, 108, 109, 116, 117, 119, 120, 121, 122, 123, 124, 125
Amendementen nrs.: 2, 4, lid 1, 4, lid 2
Amendementen nrs.: 1, 3, 4, lid 3, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, 12, 13
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0242/2005) van Johan Van Hecke, namens de Commissie internationale handel, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de verlening van dwanglicenties voor octrooien inzake de vervaardiging van farmaceutische producten voor uitvoer naar landen met volksgezondheidsproblemen (COM(2004)0737 - C6-0168/2004 - 2004/0258(COD)). 
Charlie McCreevy,
   . - Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen dank ik de heer Van Hecke, de rapporteur, voor het vele werk dat hij in dit dossier heeft gestopt. Ik dank ook de schaduwrapporteurs en de leden van alle betrokken commissies. Ook zij hebben een belangrijke bijdrage geleverd aan het werk van het Parlement inzake dit dossier.
Het voorstel van de Commissie is erop gericht het besluit van 30 augustus 2003 van de Algemene Raad van de WTO op Europees niveau ten uitvoer te leggen. Dit besluit maakt het mogelijk geoctrooieerde medicijnen te vervaardigen voor export naar in nood verkerende landen. Dit besluit behelst een opschorting van de normale octrooiregels, met name de regels in de TRIPs-overeenkomst van de WTO. Dit moet gezien worden in de bredere context van bestaande nationale en internationale kaders voor octrooibescherming.
De besprekingen in de WTO die tot het besluit van 30 augustus hebben geleid, waren lang en ingewikkeld. Het besluit zelf is de neerslag van een breekbaar evenwicht tussen de noodzaak om nu medicijnen beschikbaar te stellen aan landen met volksgezondheidsproblemen en de noodzaak om in de toekomst de ontwikkeling van nieuwe medicijnen te stimuleren door te investeren in onderzoek en innovatie onder bescherming van het octrooistelsel. We hebben getracht dit evenwicht in het voorstel van de Commissie weer te geven.
Zoals velen van u weten, is het besluit zelf een tijdelijke maatregel. Het besluit blijft van kracht tot de TRIPs-overeenkomst definitief is geamendeerd. De onderhandelingen over een wijziging zijn nog niet afgerond, hoewel er reeds verschillende einddata zijn overschreden. De kwestie betreffende de verlening van dwanglicenties blijft dus op de agenda van de WTO staan. Dat is voor ons echter geen reden voor uitstel: door onze verordening zo snel mogelijk te laten ingaan, stellen we in nood verkerende landen en Europese producenten van farmaceutische producten in staat om gebruik te maken van de mechanismen die wij invoeren. Alledrie de instellingen, het Parlement, de Raad en de Commissie, hebben zich uitgesproken vóór een tijdige overeenkomst over de verordening en met dat doel zijn intensieve informele besprekingen gevoerd. Deze besprekingen waren niet altijd gemakkelijk, maar ze zijn in een geest van goede samenwerking gevoerd en ik moet de heer Van Hecke wederom feliciteren met de resultaten die aantonen hoe goed de samenwerking tussen de instellingen kan zijn.
Ik ben heel blij dat deze besprekingen een compromispakket hebben opgeleverd. Ik kan u wel vertellen dat de Commissie zo’n pakket amendementen kan steunen, mits het in zijn geheel en zonder toevoegingen of weglatingen door de stemming komt.
Waar is het voorstel van de Commissie op gericht? Het bevat een mechanisme dat is afgestemd op het WTO-besluit, zodat bedrijven in de EU een licentie kunnen aanvragen om zonder de toestemming van de octrooihouder farmaceutische producten te vervaardigen voor uitvoer naar in nood verkerende landen met volksgezondheidsproblemen. We hebben geprobeerd een instrument op te stellen dat het mogelijk maakt de dwanglicentieprocedure van het WTO-besluit in te passen in de bestaande octrooiwetgeving van de lidstaten en de dwanglicentieprocedures die krachtens die wetgeving gelden.
Een instrument op EU-niveau bedoeld om het WTO-besluit ten uitvoer te leggen, heeft een grote symbolische waarde, omdat de rest van de wereld dan kan zien dat de EU zich gebonden acht aan het besluit. Tegelijkertijd moeten we ons houden aan het subsidiariteits- en proportionaliteitsbeginsel om zo te voorkomen dat we bepaalde details regelen die beter kunnen worden geregeld in de nationale wetgeving of door de bevoegde autoriteit die de licentieaanvraag verwerkt.
Het werk van het Parlement heeft een nuttige verduidelijking opgeleverd, met name de uitleg omtrent de betrokkenheid van niet-gouvernementele en internationale organisaties. We hebben ons altijd voorgesteld dat dergelijke organisaties in potentie bij aanschafprocedures betrokken zijn en in staat zijn om namens een invoerend land met de toestemming van dat land verzoeken te doen. Het ligt natuurlijk niet voor de hand dat zulke organisaties zelf farmaceutische producten gaan vervaardigen, maar als ze dat wel zouden doen, zouden ze op grond van de verordening net als iedere andere producent gewoon een licentie kunnen aanvragen.
Een andere nuttige verduidelijking is de verbetering van de tekst waar het gaat om de mogelijkheid gebruik te maken van de wetenschappelijke adviesprocedure van de EU of vergelijkbare nationale procedures om de veiligheid en de werkzaamheid van medicijnen bestemd voor uitvoer vast te stellen. Dat is niet in het WTO-besluit geregeld. Dat ligt buiten het raamwerk van het besluit, maar om invoerende landen te helpen, vonden we het een noodzakelijke aanvulling op het licentiemechanisme.
Ik wil het nu hebben over de algemene reikwijdte van de verordening. Het WTO-besluit voorziet in de uitvoer van medicijnen naar minst ontwikkelde landen of ontwikkelingslanden met onvoldoende productiecapaciteit die WTO-lid zijn. Er geldt geen specifieke beperking voor de farmaceutische producten die onder het besluit vallen, hoewel wel wordt aangegeven dat ze bedoeld moeten zijn om volksgezondheidsproblemen op te lossen. Daar is het besluit immers op gericht. Oorspronkelijk was de Commissie van mening dat we de reikwijdte van het besluit wat betreft de landen die voor uitgevoerde medicijnen in aanmerking komen, trouw moesten volgen. Dat standpunt was gebaseerd op onze beoordeling van het WTO-besluit, dat WTO-leden specifiek als begunstigde landen beschouwt. Ik ben blij te kunnen zeggen dat we op grond van humanitaire argumenten inmiddels tot het inzicht zijn gekomen dat alle minst ontwikkelde landen en bepaalde ontwikkelingslanden met lage lonen voor de regelingen in aanmerking moeten kunnen komen, of ze nu WTO-lid zijn of niet. Om ervoor te zorgen dat de juiste medicijnen bij de juiste patiënten terechtkomen, dienen niet-WTO-leden evenwel aan dezelfde eisen te voldoen als WTO-leden. Dat betekent dat ze moeten melden welke medicijnen nodig zijn en moeten voorkomen dat handelsstromen worden omgeleid, als ze op grond van het EU-mechanisme producten willen ontvangen.
Een andere belangrijke kwestie is de vergoeding voor octrooihouders. Ik denk dat we het er allemaal over eens zijn dat octrooihouders een vergoeding dienen te krijgen voor de zonder hun toestemming verleende licenties. Dat is een normaal rechtsbeginsel. In het belang van een zekere transparantie voor de industrie die investeert in de vervaardiging van medicijnen en als onderdeel van een algeheel compromispakket, steunen we de voorgestelde formule voor het berekenen van de vergoeding, die enige speelruimte biedt om gevallen afzonderlijk te bekijken.
Tot slot herhaal ik dat de Commissie nog steeds groot voorstander is van tijdige aanneming van deze verordening, zonder de algemene doelstelling uit het oog te verliezen om een werkbaar, transparant stelsel in te voeren waarvan bedrijven gebruik kunnen maken voor de uitvoer van medicijnen naar in nood verkerende landen. Ik doe een beroep op het Parlement om het ingediende compromispakket te steunen. 
Johan Van Hecke (ALDE ),
   . Voorzitter, waarde collega's, zoals de commissaris heeft gezegd, behelst mijn verslag de uitvoering van een besluit dat op 30 augustus 2003 werd genomen door de Algemene Raad van de Wereldhandelsorganisatie. Dit besluit geeft de WTO-leden in toepassing van artikel 6 van de Doha-verklaring over TRIPs de mogelijkheid om dwanglicenties te verlenen voor de productie en de verkoop van geoctrooieerde farmaceutische producten naar landen met een acuut volksgezondheidsprobleem die zelf onvoldoende of geen productiecapaciteit hebben. Het is zowat het enige akkoord dat destijds in Cancún onder de WTO-leden werd bereikt. De bedoeling van mijn verslag is dat deze WTO-beslissing middels een Europese verordening in alle EU-lidstaten op een gelijke en eenvormige manier wordt toegepast. Binnen onze Commissie internationale handel was er een grote meerderheid vóór om het oorspronkelijke voorstel van de Commissie grondig bij te sturen. Die consensus bracht ons in een bijzonder sterke onderhandelingspositie tijdens de informele trialoog die meteen werd opgestart.
Vooral het Britse voorzitterschap, en in die zin neem ik ze hun afwezigheid vanavond niet kwalijk, drong mee aan op een akkoord in eerste lezing met de ministeriële conferentie van de WTO in Hong Kong in het vooruitzicht. Vrijwel alle voorstellen van de Commissie internationale handel werden uiteindelijk aanvaard. Dit dankzij de uitstekende samenwerking met de schaduwrapporteurs van de andere politieke partijen die de standpunten van het Parlement met veel dossierkennis en overtuigingskracht hebben verdedigd, waarvoor ik ze heel erg dankbaar ben.
De belangrijkste verbetering aan het Commissievoorstel is zonder meer de uitbreiding van het toepassingsgebied naar niet-WTO-leden. Alle ontwikkelingslanden zullen nu, indien nodig, gebruik kunnen maken van het systeem. Bovendien zullen NGO's en internationale organisaties, zoals de VN, het recht hebben om zelf aanvragen in te dienen voor de invoer van medicijnen. Vaak zijn het immers deze organisaties die in ontwikkelingslanden de distributie van geneesmiddelen verzorgen.
Verder wordt een versnelde en vereenvoudigde procedure ingevoerd voor de aanvraag van bijkomende hoeveelheden en ik dank collega Arif die terzake een heel belangrijke rol heeft gespeeld. Een aanvraag die mogelijk is als blijkt dat de aanvankelijk in de dwanglicentie toegekende hoeveelheid medicijnen niet volstaat om de nood te lenigen.
Een andere belangrijke wijziging is het schrappen van de verplichting om voorafgaandelijk onderhandelingen te voeren met de patenthouder als er sprake is van een belangrijke noodtoestand of andere situaties van niet-commercieel of publiek gebruik. Wat deze voorafgaandelijke onderhandelingen betreft, heeft de Commissie internationale handel erop aangedrongen om de periode beter te specifiëren in maximaal 30 dagen. Dit werd uiteindelijk door de Raad aanvaard net zoals het concreet invullen van de notie passende vergoeding die aan de rechthebbende moet worden betaald. Deze houdt nu eenvoudigweg 4% in van de totale waarde van het betrokken product als het gaat om een noodtoestand. In andere gevallen wordt de economische waarde in rekening genomen, maar blijft 4% wel de maatstaf.
De wijzigingen die het compromis inhoudt ten aanzien van het aanvankelijke Commissievoorstel werden in amendementen gegoten die ik samen met de schaduwrapporteurs van de andere fracties heb ingediend. Ik hoop dat die worden goedgekeurd en het met de Raad en de Commissie bereikte akkoord kan worden bekrachtigd. Het zal het ons alvast mogelijk maken om in Hong Kong mee te delen dat Europa deze belangrijke WTO-beslissing heeft vertaald in een uniforme regeling voor de gehele Unie. Dit kan onze geloofwaardigheid ten aanzien van de vele noodlijdenden in de ontwikkelingslanden en in regio's getroffen door natuurrampen alleen maar ten goede komen. Het is in die geest dat ik er bij de collega's op wil aandringen om de amendementen goed te keuren en als dusdanig het bereikte akkoord te bekrachtigen. 
Kader Arif,
   . – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, zoals zojuist al is vermeld, gaat ons debat vandaag over de ontwerpverordening die tot doel heeft een mechanisme in te stellen voor landen die niet in staat zijn de geneesmiddelen te produceren die van essentieel belang zijn voor de volksgezondheid van hun burgers. Het feit dat wij deze kwestie aan de vooravond van Wereldaidsdag behandelen, zou ons moeten aanmoedigen een krachtige en duidelijke boodschap af te geven aan deze landen die op zo’n dramatische wijze getroffen zijn. Onlangs wees UNAIDS ons nog eens op de trieste realiteit dat er nooit eerder zoveel mensen ter wereld drager van het HIV-virus zijn geweest. Het aantal besmette mensen is dit jaar gestegen tot boven de veertig miljoen, waarbij Afrika bezuiden de Sahara nog steeds het zwaarst getroffen is met wereldwijd gezien twee derde van de zieken en drie kwart van de geïnfecteerde vrouwen.
Van meet af aan was het duidelijk dat het Parlement één prioriteit had, namelijk een snelle tenuitvoerlegging van de voorliggende ontwerpverordening, opdat de behoeftige landen zo snel mogelijk kunnen profiteren van de flexibiliteit die het WTO-besluit van 30 augustus 2003 biedt. Dit is een eerste stap, waarbij de Europese Unie handelt in overeenstemming met de geest van de Verklaring van Doha inzake de TRIPs-overeenkomst en de volksgezondheid.
Ik wil mijn collega, de heer Van Hecke, graag hartelijk bedanken voor het werk dat hij heeft verricht en waarbij hij goed heeft geluisterd naar en samengewerkt met de schaduwrapporteurs. Vandaag presenteert hij ons een compromis waarin rekening is gehouden met de standpunten van de leden van het Parlement: dat is een houding die blijk geeft van verantwoordelijkheid. In de definitieve tekst zijn verschillende van onze eisen opgenomen, in het bijzonder de uitbreiding van de toepassingssfeer van de ontwerpverordening tot de minst ontwikkelde landen en bepaalde ontwikkelingslanden die geen lid zijn van de WTO. Gezien de essentiële rol die NGO’s en sommige internationale organisaties spelen in het verlenen van gezondheidsdiensten en behandelingen, ben ik blij dat zij toestemming krijgen om rechtstreeks met de octrooihouders te onderhandelen met het oog op de aankoop en distributie van generieke geneesmiddelen. Daarnaast verheugt het mij dat mijn voorstel voor een vereenvoudigde procedure voor extra hoeveelheden is overgenomen.
Er zijn veel positieve punten. Toch zijn er ook enkele punten die ik betreur, met name wat betreft de passende vergoeding die aan de octrooihouders moet worden betaald. Ik had liever gezien dat het door de rapporteur voorgestelde maximum van 4 procent in alle situaties bindend zou zijn, en niet alleen in noodgevallen. Wij hebben het niettemin voor elkaar gekregen dat de humanitaire en niet-commerciële redenen die aan de verlening van de dwanglicentie ten grondslag liggen, in aanmerking moeten worden genomen bij de vaststelling van deze vergoeding.
Verder hoop ik dat deze verordening snel zal worden geëvalueerd, zodat de bruikbaarheid ervan kan worden beoordeeld. Aangezien het mechanisme dat via deze ontwerpverordening in praktijk moet worden gebracht erg ingewikkeld is, zal ik er nauwlettend op blijven toezien dat deze oplossing permanent in de WTO-voorschriften inzake de intellectuele eigendom wordt opgenomen. Alleen aan de hand van een dergelijke evaluatie kunnen wij namelijk adequate conclusies trekken om ons antwoord op de volksgezondheidsproblemen waarmee de landen in het Zuiden te kampen hebben, op een doeltreffende wijze aan te passen en te herzien.
De uitdaging om toegang tot geneesmiddelen te bewerkstelligen vereist veeleer een totaalaanpak en de ontwerpverordening die wij vandaag behandelen vormt hierin slechts een fase. Europa moet zich er binnen de WTO toe verbinden dat ervoor wordt gezorgd dat alle voordelen van de Doha-overeenkomst op het gebied van de volksgezondheid daadwerkelijk in praktijk worden gebracht. Dit betekent dat er met name voor moet worden gezorgd dat bilaterale en regionale overeenkomsten geen extra voorwaarden inzake de intellectuele eigendom bevatten die de verworvenheden van de Verklaring van Doha teniet zouden doen.
Mocht de toepassing van deze verklaring in de praktijk te wensen overlaten, dan moet de Unie bovendien ook naar nieuwe wegen zoeken om de toegang tot geneesmiddelen voor ontwikkelingslanden te vergemakkelijken. Zelfs nu worden we namelijk al geconfronteerd met de behoefte aan tweedelijnsbehandelingen waarvoor nog geen generieke geneesmiddelen beschikbaar zijn en die onbetaalbaar zijn, zodat wij opnieuw in actie moeten komen.
De strijd tegen aids en - dat wil ik graag benadrukken - tegen veel andere ziekten die in de allereerste plaats de armste bevolking treffen, is nog lang niet gewonnen. De komende WTO-conferentie in Hongkong is voor ons de perfecte gelegenheid om de kwestie van de toegang tot geneesmiddelen weer centraal te stellen bij de discussies. Als wij vandaag deze ontwerpverordening aannemen, dan hebben wij een eerste concrete oplossing voor talloze zieken die in afwachting zijn van een behandeling. Laten wij echter niet vergeten om vanaf morgen naar blijvende oplossingen te gaan zoeken die in verhouding staan tot de uitdaging waarvoor wij ons gesteld zien. 
Thomas Ulmer (PPE-DE ),
   . – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het onderwerp dat wij nu bespreken, lijkt op het eerste gezicht simpel en logisch, maar leidt bij nadere beschouwing tot aanzienlijke problemen en kan de octrooibescherming zelfs ondermijnen of buiten werking stellen. Ik voer hier vandaag het woord voor mijn collega, mevrouw Weisgerber, die om persoonlijke redenen verhinderd is.
Het Parlement gaat verder dan het voorstel van de Commissie en wil de verlening van dwanglicenties niet alleen uitbreiden ten gunste van de arme WTO-lidstaten, maar ook ten gunste van meer dan veertig andere landen die behoefte hebben aan hulp. Door alle fracties heen is er overeenstemming over het feit dat de kring van landen die voor de regeling in aanmerking komen, moet worden uitgebreid. Het is een politiek signaal waarmee we aangeven dat we ook landen willen helpen die niet bij de WTO zijn aangesloten. Toch zijn er de nodige bedenkingen.
Ondanks het feit dat we ons erg hebben ingespannen voor een eerlijk compromis - dat hopelijk ook standhoudt - tussen de aanspraken van de arme landen in deze wereld en de gerechtvaardigde octrooibelangen van de licentiehouders, blijft er een grote mate van onzekerheid bestaan. Wie kan er tenslotte controle uitoefenen op het opnieuw etiketteren of verpakken van farmaceutische producten en wie kan verhinderen dat die opnieuw in de Europese Unie worden geïmporteerd? Zijn dat de EU-lidstaten op nationaal niveau, is dat de Commissie, zijn het de ontvangende landen, is het de industrie of de handel? Verlenen we nu niet een licentie die ons later flink in de problemen zal brengen? Ik heb mijn bedenkingen als ik kijk naar de huidige situatie, waarin nu al veel winst wordt gemaakt met grensoverschrijdende illegale handel in medicijnen via alle mogelijke distributiekanalen – van internet tot en met de klassieke verkoop aan de toonbank.
Ik zal de vrijheid nemen regelmatig bij de Raad en de Commissie na te vragen hoe de cijfers eruitzien en hoeveel dwanglicenties er zijn aangevraagd. Ik reken op betrouwbaar feitenmateriaal. Ik begrijp dat het Britse voorzitterschap er alles aan gelegen is op dit terrein succes te boeken.
De Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten stemt in met het voorstel betreffende geoctrooieerde farmaceutische producten voor ontwikkelingslanden. 
Maria Martens,
   . Voorzitter, dagelijks sterven mensen in ontwikkelingslanden, waarvan er vele gered hadden kunnen worden met medicijnen. Medicijnen die bij ons gewoon verkrijgbaar zijn maar te duur voor hen.
Het ontwikkelen van medicijnen kost geld. De gemiddelde kosten om een medicijn op de markt te brengen liggen tussen 600 en 900 miljoen euro. Terecht worden bedrijven daarvoor gecompenseerd via patentrechten. Het maakt medicijnen echter wel duur. De richtlijn die wij nu bespreken is bedoeld om ervoor te zorgen dat ook mensen in de armste landen de nodige medicijnen kunnen krijgen, namelijk dat arme landen in bijzondere gevallen en onder bepaalde voorwaarden medicijnen tegen voor hen betaalbare prijzen kunnen produceren. En dat is goed.
We moeten echter voorkomen dat het voor industrieën oninteressant wordt om medicijnen te ontwikkelen. Daarom moeten we er maximaal voor zorgen dat er geen misbruik van de regeling kan worden gemaakt, bijvoorbeeld via terugimportering naar de EU. De regeling is gericht op gezondheidsbevordering en niet op handel. En daarom vinden wij dat precies omschreven moet zijn wat de aanleiding is voor de aanvraag van de dwanglicentie, welk patent het betreft, dat het betreffende medicijn een andere vorm, kleur en verpakking moet hebben, waar mogelijk, en dat een boekhouding bijgehouden moet worden over de omvang van de productie.
De regeling TRIPs inzake patenten bestaat al langer. Er is, voorzover wij weten, nog nooit gebruik van gemaakt. Toch is het belangrijk. Ze kan patenthouders aansporen snel en op goede voorwaarden tot oplossingen te komen voor noodsituaties in ontwikkelingslanden. Met deze regeling zijn de medicijnproblemen in ontwikkelingslanden natuurlijk nog niet geheel voorbij. Ook wegen, gekoeld transportmogelijkheid, voldoende medisch personeel, enz. is nodig. Het is echter wel een belangrijke aanvulling op de hulp in speciale bijzondere noodgevallen.
Voorzitter, met dit compromis zou het WTO-besluit bij TRIPs in de EU omgezet zijn in regelgeving. Zo vlak van tevoren, voor de WTO-top in Hong Kong, kan daar een positief signaal van uitgaan, dat de EU goed kan gebruiken. Daarom complimenteer ik rapporteur Van Hecke graag met het resultaat van de onderhandelingen met Raad en Commissie. Ik ben blij dat er een compromis ligt en ik hoop dat het morgen door het Parlement aanvaard zal worden. 
Marios Matsakis,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer de rapporteur, de heer Van Hecke, met de enorme hoeveelheid werk die hij heeft verzet in verband met dit verslag. Het was een zwaar en ingewikkeld onderwerp. In de medebeslissingsprocedure die voor dit voorstel voor een verordening is gevolgd, zijn intensieve onderhandelingen gevoerd die hebben geresulteerd in een compromistekst waarin de meeste belangrijke punten zijn opgenomen.
Naar mijn mening zijn de volgende punten in de compromistekst van bijzonder belang. Ten eerste, de noodzaak van technologieoverdracht en technische bijstand aan landen die onvoldoende nationale productiecapaciteit hebben. Deze bijstand kan bijdragen aan de noodzakelijke verbetering van de gezondheidszorg voor de lange termijn in onderontwikkelde landen. Ten tweede, de uitbreiding van de verordening tot niet-WTO-leden: deze landen hebben evenveel bijstand op grond van deze verordening nodig als WTO-lidstaten. Ten aanzien van volksgezondheidsproblemen en het voorkomen en behandelen van ziekten mag geen onderscheid worden gemaakt tussen WTO-leden en niet-WTO-leden. Ten derde, de uitbreiding van aanvragers tot NGO’s en internationale organisaties zoals de Verenigde Naties: het is bekend dat veel NGO’s en internationale organisaties een belangrijke rol spelen bij het verlenen van essentiële gezondheidsdiensten in ontwikkelingslanden. Ze staan bekend om hun snelle optreden bij ziekte- en armoedebestrijding en het voorkomen van menselijk lijden, vooral in rampgebieden, en in de meeste gevallen is de hulp die ze bieden, zinvoller en beter gecoördineerd dan die van nationale overheden. Het is dus alleen maar logisch dat een verzoek van een NGO die handelt met toestemming van een invoerend land, voor deze regelingen in aanmerking komt.
Tot slot nog dit: hoewel deze verordening wereldwijd ongetwijfeld miljoenen mensenlevens zal helpen redden, heb ik het gevoel dat ze een beetje te laat komt. We moeten bedenken dat de TRIPs-overeenkomst in 1994 is aangenomen, de historische Verklaring van Doha over TRIPs en de volksgezondheid in 2001 en het besluit van de Algemene Raad van de WTO in 2003, en deze verordening zal waarschijnlijk in 2006 van kracht worden. Ik vrees dat deze vertraging tot veel verwarring, besluiteloosheid en onnodig menselijk lijden in ontwikkelingslanden heeft geleid. 
Carl Schlyter,
   . – Mijnheer de Voorzitter, het gaat hier om mensenrechten – het recht om te overleven – versus immateriële rechten – het recht om betaald te krijgen voor iets wat men heeft vervaardigd. Het is natuurlijk duidelijk dat het recht op leven belangrijker is dan alle andere rechten. Dit is een eerste stap om het recht op leven te verdedigen. Het Commissievoorstel is te zwak, en naar mijn mening heeft het Parlement het verbeterd, vooral wat betreft de mogelijkheid dat NGO’s de richtlijn gebruiken. Andere verbeteringen zijn de – terechte – kritiek op de behoefte aan vergoeding en op de definitie daarvan, en de uitbreiding tot landen die geen lid zijn van de WTO – het leven van de burgers van deze landen is evenveel waard als dat van de burgers van de WTO-landen.
Wat een adequate vergoeding betreft: als je geen geldt hebt, kun je ook geen adequate vergoeding bieden. Dan komt er geen vergoeding, dat moet heel duidelijk zijn. Overigens hoop ik dat deze maatregelen zo snel mogelijk worden geïmplementeerd, want ik geloof niet dat deze wetgeving toereikend is. De enige manier waarop we dat te weten kunnen komen, is ervoor zorgen dat we de wetgeving er nu snel door krijgen, zodat we die kunnen testen. 
Helmuth Markov,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, de heer Van Hecke heeft de door de Commissie voorgestelde verordening met zijn amendement aanmerkelijk verbeterd ten gunste van de ontwikkelingslanden. Daarvoor verdient hij uiteraard onze dank.
Toch heeft mijn fractie een probleem met de verordening. Het is de bedoeling van de verordening om het besluit van de Algemene Raad van de WTO van 30 augustus 2003 over te nemen en om te zetten. Men kan echter nu al voorzien dat het door het besluit ingevoerde systeem voor de wijze waarop met geoctrooieerde farmaceutische producten moet worden omgegaan, in de praktijk niet zal werken. Gerenommeerde internationale organisaties als "Artsen zonder Grenzen" en "Act Up", die ervaring hebben met het bestrijden van ziekten, bevestigen dit en de praktijk in landen als Canada toont dit aan. Het systeem voor dwanglicenties is omslachtig, te omslachtig om ontwikkelingshulp en effectieve steun in de strijd tegen aidsepidemieën te kunnen verlenen.
Ook als het besluit van 30 augustus de impact van de TRIPs-overeenkomst op de volksgezondheid verkleint, staat naar onze mening het fundamentele recht op gezondheid nog steeds niet voorop. Daarom is het voor mijn fractie moeilijk om voor het voorstel te stemmen, ook al is het verbeterd. 
Godelieve Quisthoudt-Rowohl (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, laat ik eerlijk zijn: "", om een groot schrijver te citeren. Aan de ene kant sterven jaarlijks zes miljoen mensen aan aids, tuberculose en malaria – ze komen uit de armste landen van de wereld – en is er een gebrek aan effectieve en betaalbare geneesmiddelen. Daarom besloot de WTO al in november 2001 dat lidstaten de grensoverschrijdende octrooibescherming van geneesmiddelen in noodsituaties – let wel: in noodsituaties – buiten werking kunnen stellen. Daarom kunnen producenten van geneesmiddelen in het land zelf of andere producenten van generieke geneesmiddelen onder bepaalde voorwaarden een dwanglicentie aanvragen die hun het recht geeft geoctrooieerde farmaceutische producten goedkoper na te maken.
Dat is aan de ene kant positief. Er zit echter ook een andere kant aan: de farmaceutische researchindustrie investeert veel geld in de ontwikkeling van effectieve en innovatieve preparaten. Onderzoek en ontwikkeling leveren werk op. Dat werk moet en kan door octrooibescherming worden gefinancierd. Daarom vind ik dat het principe van octrooibescherming voor farmaceutische producten niet mag worden uitgehold. Farmaceutisch onderzoek moet lonend blijven, omdat het ontwikkelen van nieuwe geneesmiddelen het algemeen belang dient. Het verlenen van dwanglicenties is dus alleen zinvol in uitzonderingsgevallen.
We moeten ook misbruik voorkomen. Daarom moet aan de octrooihouder een zeker recht op informatie worden toegestaan, zodat hij zelf kan controleren of de licentievoorwaarden in acht worden genomen en ook de aandacht kan vestigen op overtredingen.
We moeten ook weten welke hoeveelheden moeten worden geleverd en aan welke landen wordt geleverd. We moeten echt voorkomen dat goedkope namaakproducten voor een deel weer via herinvoer in Europa terechtkomen. Daartegen moeten we barrières opwerpen, bijvoorbeeld door middel van een speciale markering, verpakking, kleur of vormgeving.
Het voorstel waarover we morgen stemmen, is voor mij over het geheel genomen bevredigend. Niemand van ons is er laaiend enthousiast over; daarom is het waarschijnlijk een goed compromis. 
Hans-Peter Mayer (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, het voorstel voor deze verordening moet het mogelijk maken dwanglicenties te verlenen voor octrooien inzake de vervaardiging van farmaceutische producten die bestemd zijn voor landen met volksgezondheidsproblemen.
Het is jammer dat in deze discussie sommige afgevaardigden – met name in de gelederen van de verantwoordelijke commissie – steeds weer proberen de farmaceutische researchindustrie – en met haar de octrooibescherming – het algemene, maar misplaatste verwijt te maken onverschillig te staan tegenover het lot van mensen in armere regio’s.
Octrooien vormen geen belemmering voor humanitaire maatregelen. Integendeel! Octrooien stellen innovatieve ondernemingen in staat grote financiële risico’s aan te gaan en miljarden in onderzoek en ontwikkeling te investeren. Alleen dankzij dergelijke investeringen kunnen geneesmiddelen worden ontwikkeld die bijvoorbeeld gelijke tred kunnen houden met de voortdurende mutaties bij bepaalde ziekteverwekkers. Niet alleen wij in Europa, maar de mensen in alle landen van de wereld profiteren daarvan. Zonder octrooien zouden er nooit geneesmiddelen en vaccins tegen dodelijke ziekten zijn ontwikkeld. Deze geneesmiddelen en vaccins zijn tegenwoordig voor alle mensen beschikbaar, uiteraard ook voor de mensen in ontwikkelingslanden. Dwanglicenties lossen niets op als het gaat om het bestrijden van ziekten in ontwikkelingslanden. Met effectievere controles en een betere prioriteitstelling zouden we miljarden kunnen besparen op het geld voor ontwikkelingshulp en humanitaire hulp, dat nu vaak verkeerd wordt besteed. Daarmee zouden voldoende geneesmiddelen kunnen worden gekocht.
Als we serieus werk willen maken van de strategie van Lissabon, dus onderzoek en ontwikkeling willen stimuleren, hebben we een effectieve octrooibescherming nodig die niet naar believen mag worden uitgehold of opgeheven. Dwanglicenties zijn volgens de TRIPs-overeenkomst misschien wel mogelijk, maar ze hoeven er niet te komen, want er zijn alternatieven. 
Giuseppe Gargani (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, het voorstel van de Commissie om producenten van generieke geneesmiddelen toestemming te geven tot het vervaardigen en in de handel brengen van onder octrooi vallende geneesmiddelen die bestemd zijn voor de export naar landen die niet geheel in hun eigen behoeften kunnen voorzien, verdient onze instemming, omdat dit een positieve stap is.
De verordening biedt de mogelijkheid om licenties te verlenen - licenties die voor export verplicht zijn - en bepaalt dat de voorwaarden voor verlening van deze licenties identiek moeten zijn in alle lidstaten van de Europese Unie.
Ik ben van mening dat concurrentieverstoring voor bedrijven in de interne markt dient te worden voorkomen. Dat beginsel is heilig, en daarom moeten er uniforme regels worden toegepast om te voorkomen dat geneesmiddelen die op basis van een dwanglicentie en tegen een lagere prijs zijn vervaardigd, opnieuw ingevoerd worden op het grondgebied van de Europese Unie. Als de Europese Unie zo te werk gaat, werpt zij zich op als een van de internationale actoren die zich het meest inzetten voor toegang van de burgers van achtergebleven landen tot goedkopere medicijnen.
Ofschoon ik grote waardering heb voor het voorstel, moet ik erop wijzen dat met de in het onderhavige document opgenomen maatregelen de bescherming van de rechten betreffende de intellectuele eigendom wordt aangetast. Daarom zou het niet meer dan redelijk zijn om octrooihouders de mogelijkheid te bieden te interveniëren in de procedure die gevolgd moet worden voor de verlening van dwanglicenties voor de vervaardiging en verkoop van producten die bestemd zijn voor de export naar WTO-landen. Die mogelijkheid van interventie zou gerealiseerd kunnen worden door octrooihouders in het kader van een contradictoire procedure een stem te geven in het geheel, via het recht opmerkingen bij de bevoegde nationale autoriteiten in te dienen met als doel ervoor te zorgen dat een besluit genomen wordt waarmee de aantasting van intellectuele-eigendomsrechten tot een minimum beperkt blijft. Met name in het geval van een licentie voor verhandeling krijgen houders daarmee de mogelijkheid de markt van de Europese Unie te betreden onder omstandigheden waarvoor zij anders niet in aanmerking zouden komen. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0179/2005) van Andrew Duff, namens de Commissie constitutionele zaken, over de richtsnoeren voor de goedkeuring van de Europese Commissie (2005/2024(INI)). 
Andrew Duff (ALDE ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, de turbulente gang van zaken rond de goedkeuring van de Commissie-Barroso lijkt lang geleden. Een en ander heeft waarschijnlijk zijn weerslag gehad op de nieuwe kaderovereenkomst tussen de Commissie en het Parlement. Ik denk hierbij met name aan het gegeven dat als het Parlement zijn vertrouwen in een lid van de Commissie opzegt, de Commissievoorzitter die commissaris nu zal ontslaan of het Parlement zal komen uitleggen waarom hij daarvan afziet.
Maar het Parlement zal zich net zo goed als de Commissie moeten bezinnen over de uitkomst van de goedkeuringsprocedure. Het Parlement moet dit doen vanuit zijn eigen invalshoek. Dit verslag, dat door een ruime meerderheid van de commissie is aangenomen, is het product van deze herziening. De sleutel tot ons besluit is een goedkeuringsprocedure die transparant, eerlijk en consistent is, een procedure waarin de kandidaat-commissarissen relevante informatie geven over de professionele capaciteiten waarover ze beschikken om de functie waarvoor zij zijn voorgedragen, te kunnen vervullen.
Het verslag bevat onze criteria voor de beoordeling van kandidaten, waaronder betrokkenheid bij Europa en evenwicht tussen de geslachten in de Commissie. Het verslag codificeert de procedure voor het goedkeuringsproces, de opzet van de hoorzittingen, de vragen, de kwesties ten aanzien van de transparantie en het besluitvormingsproces van iedere commissie. Om meer helderheid en samenhang te verkrijgen wordt voorgesteld een gezamenlijke vergadering van de Conferentie van commissievoorzitters en de Conferentie van voorzitters te belasten met de taak om de hoorzittingen gesloten te verklaren. Wij eisen het recht op om dezelfde procedure te volgen als er tijdens het mandaat van vijf jaar een tussentijdse vacature in de Commissie ontstaat. Tot slot verzoeken we om de volgende verkiezingen voor het Parlement niet in juni maar in mei 2009 te houden, zodat we meer ruimte hebben om het goedkeuringsproces goed voor te bereiden.
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Frattini, het Parlement en de Commissie hebben beide veel geleerd van de ervaringen van 2004. De democratische controleerbaarheid van de Unie is erdoor versterkt. Ik beveel het verslag aan aan het Parlement. 
Franco Frattini,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, allereerst wil ik de heer Duff bedanken voor zijn verslag. Daarmee wordt gestreefd naar een transparante en coherente procedure voor de hoorzittingen van het Parlement met de voorgedragen commissaris, een doel dat ruime instemming verdient.
De hoorzittingen zijn een politieke procedure van het Parlement die het mogelijk maakt de democratische legitimiteit van de Commissie ten overstaan van dit Parlement te versterken. Het is dus wel duidelijk dat men twee keer moet nadenken voordat men deze procedure verandert.
U weet allen dat in mei jongstleden door de Voorzitter van het Europees Parlement en de voorzitter van de Europese Commissie een uiterst belangrijk document werd ondertekend: het kaderakkoord betreffende de betrekkingen tussen het Parlement en de Commissie.
Dat kaderakkoord vormt, samen met de Verdragen, een essentiële referentie. In paragraaf 7 is een specifieke bepaling opgenomen voor de investituur van de nieuwe Commissie. Daarin zijn drie duidelijke beginselen vermeld, die tijdens de hoorzittingen moeten worden toegepast: transparantie en openheid, billijkheid en coherentie. Deze in gezamenlijk overleg vastgestelde beginselen, die in mei jongstleden door het Parlement en de Commissie zijn onderschreven, moeten gedurende de hele procedure worden toegepast.
Dit vooropgesteld wil ik de aandacht van de rapporteur en alle geachte afgevaardigden vestigen op twee punten.
Het eerste punt betreft de raadpleging van de voorgedragen voorzitter van de Commissie in het kader van de hoorzittingsprocedure. In het kaderakkoord staat uitdrukkelijk dat het Parlement het kaderakkoord vaststelt en tijdig, voor aanvang van de procedure voor goedkeuring van de nieuwe Commissie, contact opneemt met de voorgedragen voorzitter van de Commissie. In dit akkoord staat eveneens dat het Parlement rekening houdt met de opmerkingen van de voorgedragen voorzitter, zoals ook vermeld staat in het Reglement van het Parlement. Overweging E van het verslag van de heer Duff moet dan ook als volgt worden geïnterpreteerd: de voorzitter van de Commissie moet tijdig worden geraadpleegd, en dus moet hem de mogelijkheid worden geboden om gehoord te worden, en met de door hem gemaakte opmerkingen moet naar behoren rekening worden gehouden. Daarom ben ik van mening dat de door de rapporteur voorgestelde formule goed is.
Het tweede punt betreft de vervanging van een lid van het college. Persoonlijk ben ik voor het beginsel dat ook in het kaderakkoord tussen het Parlement en de Commissie vermeld staat, namelijk dat bij vervanging van een lid van de Commissie gedurende het mandaat van het college de bevoegde parlementaire commissie het recht en de plicht heeft om het nieuwe lid van de Commissie te ontmoeten en te horen. Dat is absoluut een belangrijk beginsel.
Ik wil evenwel op het volgende wijzen: in het verslag wordt wel de term "kandidaat-commissaris" gebruikt, maar in het huidige Verdrag betreffende de Europese Unie wordt een nieuw lid van het college, als hij of zij een ander lid vervangt, nadrukkelijk geen "kandidaat-commissaris" genoemd, maar vanaf het moment van zijn of haar benoeming eerder aangeduid als "volwaardig commissaris". Het moge evenwel duidelijk zijn dat - ook in het geval van een volwaardig commissaris - de persoon in kwestie vóór de ambtsaanvaarding gezien en gehoord moet worden door de bevoegde parlementaire commissie.
Dit zijn de opmerkingen die ik tot de rapporteur wilde richten. Ze bevestigen de uiterst positieve opstelling van de Commissie en van mij persoonlijk ten aanzien van de in de tekst verwoorde standpunten. 
Maria da Assunção Esteves,
   – Mijnheer de Voorzitter, commissaris, het verslag-Duff is het beginpunt voor het ritueel dat het Parlement voor de goedkeuring van de Commissie volgt. Het Reglement biedt op dit punt immers weinig houvast.
Dit ritueel moet een weerslag zijn van het belang dat we aan deze politieke daad – het goedkeuren van de Commissie – hechten. De legitimiteit van de Commissie wordt immers vergroot als we strengere richtsnoeren aanhouden. Daar komt bij dat het Parlement steeds nauwer betrokken wordt bij de samenstelling van de Commissie. Onze rol in deze is tegenwoordig dus niet langer uitsluitend symbolisch. Tot slot is het zo dat deze procedure een nieuw evenwicht tot stand brengt tussen de politieke instellingen van Europa. Het gaat hier om mechanismen voor toezicht en de verdeling van bevoegdheden die eigen zijn aan elk constitutioneel stelsel.
Het Parlement heeft nu een normatief kader voor de procedure ter goedkeuring van de Commissie. Zo kunnen de in de commissies van het Parlement gehouden hoorzittingen met kandidaat-commissarissen eerlijker verlopen. Ook de uiteindelijke beoordeling, die nu door de Conferentie van voorzitters en de Conferentie van commissievoorzitters zal worden uitgevoerd, zal in het vervolg consistenter zijn. We moeten ervoor zorgen dat democratische procedures niet alleen maar een formele of symbolische betekenis hebben. Deze procedures moeten namelijk garanderen dat de waarden en verlangens van de burgers in het functioneren van de instellingen doorklinken, opdat de Gemeenschap een geïnformeerd besluit kan nemen.
Het Europese politieke proces is steeds ambitieuzer geworden, en daarmee ook veeleisender. We moeten op dit proces dan ook voortdurend toezicht uitoefenen. En dat moet leiden tot sterke instellingen en een leiderschap dat in staat is de koers voor de toekomst te bepalen. De instellingen moeten transparanter zijn en met meer legitimiteit functioneren – anders is Europa niet meer herkenbaar. We moeten voldoen aan de eisen op het gebied van integriteit en verantwoordelijkheid, net als iedereen. En dat geldt in nog sterkere mate voor politieke leiders: zij zijn immers verantwoordelijk voor deze wereld. 
Richard Corbett,
   . – Mijnheer de Voorzitter, een van de bijzondere kenmerken van de Europese Unie is dat haar centrale bestuur niet slechts bestaat uit anonieme bureaucraten, maar dat zij onder leiding staat van een politieke uitvoerende macht. De commissarissen zijn politici die hum ambt te danken hebben aan het vertrouwen van het Europees Parlement. Zodra zij dat vertrouwen verliezen, raken zij ook hun functie kwijt, omdat wij hen met een motie van afkeuring kunnen wegsturen. Dit is een cruciaal aspect in de politieke controleerbaarheid van het systeem. Het betekent dat ons centrale bestuur – al is het maar klein – ter verantwoording kan worden geroepen. Dat is van groot belang.
De hoorzittingen vormen een uiterst zichtbaar onderdeel van het benoemingsproces van de Commissie, wat het beginsel van controleerbaarheid onderstreept. Het is iets betrekkelijk nieuws, dat oorspronkelijk niet was opgenomen in de Verdragen. De regeling die inhoudt dat wij ons vertrouwen in de Commissie als geheel kunnen uitspreken en dat haar zittingsperiode samenvalt met die van het Parlement, is ingevoerd met de Verdragen van Maastricht en uitgebreid met het Verdrag van Amsterdam. De hoorzittingen worden niet eens genoemd in de Verdragen. Dit is iets wat we zelf hebben opgebouwd. Het wordt nu als onderdeel van onze procedure aanvaard en het wordt omarmd door alle democraten.
Dit verslag is in wezen een bevestiging van de praktijk die wij hebben opgebouwd, maar het introduceert drie kleine innovaties. Ten eerste wordt in het verslag de vragenlijst beperkt die de commissies vooraf aan de commissarissen sturen. Deze werden steeds omvangrijker en dienen eerlijk gezegd geen bijzonder doel, gezien het feit dat ze op nogal bureaucratische wijze worden beantwoord.
Ten tweede wordt in het verslag voorgesteld om een gezamenlijke vergadering van de Conferentie van commissievoorzitters en de Conferentie van voorzitters te laten plaatsvinden om een algemene evaluatie te verrichten voorafgaand aan het plenaire debat en de hoorzittingen voor gesloten te verklaren. Ze kunnen de hoorzittingen uiteraard nog steeds weer voor geopend verklaren en om een hoorzitting met deze of gene kandidaat-commissaris verzoeken. Dat levert extra flexibiliteit op.
Vervroeging van de Europese verkiezingen van juni naar mei om meer tijd voor deze procedure te winnen, is de derde vernieuwing. Dat is iets waarom wij als Europees Parlement in ieder geval zouden moeten verzoeken, omdat het gezien de uitbreiding van de Unie naar het noorden wat vreemd is om in juni verkiezingen te houden; dan hebben de noordelijke landen namelijk grote vakantie. Mei is hoe dan ook een betere tijd voor Europese verkiezingen.
De procedure heeft goed gewerkt. Uit het verloop van de vorige keer bleek dat een en ander goed werkte zonder dat we vroegen om het recht om individuele commissarissen af te keuren. Uit het verloop van de vorige keer bleek dat er manieren zijn om vragen over een individuele commissaris beantwoord te krijgen door de voorzitter van de Commissie, zonder dat de collegialiteit binnen de Commissie wordt aangetast. Dat werkt. Als dat niet het geval was geweest, had de heer Frattini vandaag niet deelgenomen aan dit debat, en het doet mij genoegen hem te mogen verwelkomen.
Ik ben ook blij met zijn opmerkingen. Deze waren enigszins rancuneus op sommige punten, al betwistte hij niet dat dit verslag volledig strookt met het Interinstitutioneel Akkoord. In die geest is het geschreven en zal het morgen zeker worden goedgekeurd door dit Parlement. Mijn dank gaat uit naar de rapporteur en naar al degenen die hem hebben geholpen. 
Sylvia-Yvonne Kaufmann,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik wil met name de rapporteur bedanken voor het grondige werk dat hij heeft verricht en ook meedelen dat mijn fractie met het verslag instemt. Het Parlement houdt sinds 1994 hoorzittingen met kandidaten voor de Commissie. Hoe belangrijk het is om kandidaten voor het ambt van commissaris aan een grondig onderzoek te onderwerpen, werd voor het publiek in ieder geval duidelijk in 2004. Bovendien kon men toen zien dat het Europees Parlement bepaald geen applausmachine van de uitvoerende macht is.
Met dit verslag beschikt het Parlement in het vervolg over een belangrijk instrumentarium. Het legt nauwkeuriger vast wat de rechten van het Parlement zijn bij de verkiezing van de Commissie. Ik wil met name wijzen op het feit dat we zullen beschikken over duidelijke criteria voor de beoordeling van kandidaten, namelijk onafhankelijkheid die boven iedere twijfel verheven is, vakkennis en met name volledige openbaarmaking van informatie met betrekking tot financiële belangen.
Wanneer het Parlement voortaan volgens deze richtsnoeren te werk gaat, zal dat zeker een positieve invloed hebben op de geloofwaardigheid van beide instellingen tegenover het publiek. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is mondelinge vraag (O-0085/2005/rev.2) van Martine Roure en Maria Berger, namens de PSE-Fractie, Kathalijne Maria Buitenweg, namens de Verts/ALE-Fractie, en Diana Wallis en Sarah Ludford, namens de ALDE-Fractie, aan de Commissie, over de oplegging van strafrechtelijke sancties in geval van schending van het Gemeenschapsrecht (B6-0336/2005). 
Martine Roure (PSE ),
   . - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in het arrest van het Hof van Justitie van 13 september 2005 wordt erkend dat de Gemeenschap de exclusieve bevoegdheid heeft om strafrechtelijke sancties op te leggen wanneer deze noodzakelijk zijn om de doeltreffendheid van het Gemeenschapsrecht te verzekeren. Dankzij dit arrest kan de Unie opnieuw bevestigen dat de bescherming van haar burgers een van haar grondbeginselen is. Daarnaast biedt het arrest ons de mogelijkheid een eind te maken aan een steeds terugkerend conflict tussen de Europese instellingen, doordat de verdeling van de bevoegdheden tussen de eerste en de derde pijler erin wordt verduidelijkt.
De aan het Hof van Justitie voorgelegde zaak betrof een richtlijn inzake de bescherming van het milieu die strafrechtelijke sancties omvatte; dit was in het verslag-Di Lello van de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken behandeld. Wij stemmen in met de analyse van de Europese Commissie. De gevolgen van dit arrest reiken veel verder dan de bescherming van het milieu en zullen hun weerslag hebben op alle communautaire beleidsmaatregelen en op de fundamentele vrijheden die door het Verdrag zijn erkend. Aan ernstige inbreuken op de grondrechten van de burgers moeten doeltreffende, evenredige en afschrikkende strafrechtelijke sancties worden verbonden. Dat is wat wij bijvoorbeeld willen voor de richtlijn betreffende de bewaring van gegevens, omdat deze een grote invloed op het privé-leven van de Europese burgers zal hebben. Een van de belangrijkste gevolgen is dan ook dat de medebeslissingsprocedure zal worden toegepast op gebieden waar voorheen de eenstemmigheidsregel gold en het Europees Parlement een louter adviserende stem had. Dankzij het arrest krijgt het Europees Parlement een beslissende rol, en deze versterking van de democratische controle is een vooruitgang voor de democratie in haar geheel.
De Commissie heeft verschillende kaderbesluiten aangewezen die op verkeerde rechtsgronden zijn aangenomen. Het vaststellen van dergelijke sancties zou gericht moeten zijn op communautaire bepalingen die verband houden met de bescherming van de grondrechten. Daarom wil ik afsluiten met een specifieke vraag aan de commissaris: is de Commissie van plan het kaderbesluit over racisme en vreemdelingenhaat eveneens aan dergelijk heronderzoek te onderwerpen? 
Kathalijne Maria Buitenweg (Verts/ALE ),
   . Voorzitter, het is een heuglijke avond. Ik ben namelijk heel erg gelukkig met hetgeen commissaris Frattini heeft gedaan. Ik ben het namelijk ook erg eens met het stuk wat de Commissie heeft geproduceerd en ik wil de Commissie daar ook voor danken. In dat stuk wat de gevolgen beschrijft van het arrest van 13 december 2005.
Met mevrouw Roure en de Commissie inderdaad deel ik de mening dat het hierbij dus niet alleen gaat om milieuzaken, maar dat het gevolgen heeft op veel meer terreinen. De Commissie heeft een lijst geproduceerd met besluiten die aangepast moeten worden - daar wil ik zo meteen nog iets even over zeggen -, maar er is ook een belangrijk besluit onderweg. Ook daar hebben we al vaker over gepraat, dat is bijvoorbeeld het besluit over de over de dataopslag. De Commissie weet dat het Parlement er heel veel waarde aan hecht dat de enorme hoeveelheid gegevens die dan waarschijnlijk verzameld zullen gaan worden maar voor een beperkt doel gebruikt zullen gaan worden. En klopt het nu als ik uit het arrest concludeer dat we wettelijk wel een boete kunnen opleggen, als er misbruik gemaakt zal gaan worden van de gegevens? En natuurlijk is dat een kwestie van politieke wil dat we tot zo'n besluit moeten komen, maar is het juridisch mogelijk en zou dan juridisch die boete gelden, niet alleen voor de providers maar ook voor de overheid.
Voorzitter het andere punt gaat dus over het omzetten van die lijst, zodat het dan ook juridisch allemaal deugt. Ik deel daar wel de mening van de Commissie dat we niet bij alles opnieuw een medebeslissingsprocedure moeten gaan opstarten, dat we dat enigszins pragmatisch moeten gaan aanpassen, maar ik hou nog wel een voorbehoud, want soms zijn er toch wel nog zaken zoals bijvoorbeeld het faciliteren van de dat ik weet dat mijn fractie daar heel erg veel moeite mee had. Er zijn namelijk mensen die anderen helpen om op grondgebied van de Unie te komen, omdat zij denken dat die echt politiek asiel nodig hebben. Ik vind dat er een onderscheid gemaakt moet worden tussen mensen die voor geldelijk gewin anderen helpen en anderen die dat echt uit ideële motieven doen. Ik houd nog een voorbehoud of we echt alles zo maar makkelijk zullen gaan aanpassen, maar ik deel wel de mening dat we waarschijnlijk niet over de bulk van de voorstellen helemaal opnieuw een medebeslissingsprocedure moeten gaan beginnen.
Voorzitter, ik maak gebruik van het feit dat ik nog niet afgehamerd word om ook nog een klein eigen vraagje toe te voegen: bij artikel 13 - dat is het oude bestaande antidiscriminatierichtlijnen, daarbij wordt het wel aan de lidstaten mogelijk gemaakt om zelf ook boetes op te leggen als zij dat proportioneel en effectief vinden. Is het nu niet mogelijk om daar op een gegeven moment een voorstel voor te doen, om dat ook Europawijd te doen, om duidelijk te maken dat wij dat echt zo belangrijk vinden voor de burgerrechten, dat wij eigenlijk vinden vanuit Europa dat op het moment dat gediscrimineerd wordt, daar ook een financiële sanctie op komt te staan. 
Franco Frattini,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik dank mevrouw Roure en mevrouw Buitenweg voor het feit dat zij deze kwestie aan de orde hebben gesteld. Deze kwestie is van cruciaal belang als het gaat om de reikwijdte van de wettelijke bevoegdheden van Europa op strafrechtelijk gebied.
Ik ben het eens met de benadering van beide spreeksters en kan u verzekeren dat de Commissie zal ijveren voor een volledige toepassing van dit belangrijke besluit van het Hof van Justitie en het kernbeginsel ten uitvoer zal leggen, dat inhoudt dat de communautaire wetgever via de medebeslissingsprocedure - en uitsluitend langs die weg - kan voorzien in strafrechtelijke sancties als die noodzakelijk zijn om de doeltreffendheid van de communautaire wetgeving te waarborgen.
Op die manier wordt een zeer breed, belangrijk terrein betreden, zowel wat betreft de volledige betrokkenheid van het Parlement als ten aanzien van de mogelijkheid verder te gaan dan de intergouvernementele benadering, die tot nu toe de boventoon voerde.
Bij het opstellen van voorstellen voor de invoering van strafrechtelijke sancties moet de Commissie zich natuurlijk houden aan twee belangrijke beginselen.
Ten eerste de noodzaak van strafwetgeving: een strafrechtelijke sanctie kan alleen worden ingevoerd als zij noodzakelijk is. Dit is een universeel rechtsbeginsel.
Ten tweede de noodzaak van coherentie tussen de diverse bepalingen, omdat, nogmaals, tegenstrijdigheden in strafrechtelijke bepalingen moeten worden vermeden. Door dergelijke tegenstrijdigheden, oftewel bij gebrek aan coherentie, zou in theorie ernstige rechtsonzekerheid kunnen ontstaan.
Wij hebben enkele sectoren vastgesteld waarin het besluit van het Hof concreet kan worden toegepast. U zult waarschijnlijk wel weten dat wij hebben besloten om tegen het kaderbesluit inzake verontreiniging vanaf schepen beroep aan te tekenen bij het Hof van Justitie. Dat hebben wij enkele dagen geleden gedaan, omdat de termijnen voor het beroep nog niet waren verstreken. Wij vonden het opportuun om een onmiddellijke demonstratie te geven door het kaderbesluit inzake verontreiniging vanaf schepen aan te vechten voor het Hof van Justitie, aangezien dit volgens ons een van de onderwerpen is waarvoor geen kaderbesluit maar een richtlijn met strafrechtelijke sancties moet worden uitgevaardigd.
Wij hebben eveneens een methode voorgesteld om deze uit te breiden tot andere gebieden. Wanneer bijvoorbeeld reeds een kaderbesluit is vastgesteld, zou men zonder de inhoud van de tekst te wijzigen via een akkoord tussen Parlement, Raad en Commissie de correcte rechtsgrondslag kunnen goedkeuren en tegelijkertijd een inhoudelijke discussie kunnen vermijden. Met een dergelijke oplossing zou men de zaak aanzienlijk kunnen versnellen.
Dan nog een laatste antwoord op twee vragen in verband met racisme en non-discriminatie. Ik ben natuurlijk voor de aanneming van wetgeving waarmee tenminste het aanzetten tot rassenhaat, en dus tot het begaan van racistische daden, strafbaar wordt gesteld. Een strafrechtelijke sanctie is in dat geval zeker noodzakelijk, ook al is er, zoals u weet, helaas zelfs over het kaderbesluit geen akkoord bereikt. Ik heb beloofd begin 2006 een nieuw initiatief te zullen voorstellen inzake racisme en vreemdelingenhaat om de blokkade die in de Raad is ontstaan te doorbreken. Artikel 13 van het Verdrag kan als alternatief worden gebruikt om strafrechtelijke sancties in te voeren in gevallen van discriminatie op grond van ras of nationaliteit. Het instrument bestaat al - meest voor de hand liggend is artikel 13 - en dat zal zeer zeker onderwerp zijn van een richtlijn, en het is dus een bij uitstek communautaire aangelegenheid. In dit soort gevallen kan de Commissie ook voorstellen voor strafrechtelijke sancties goedkeuren. 
Carlos Coelho,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen mevrouw Roure en mevrouw Buitenweg bedanken. Zoals u weet, was de PPE-DE-Fractie er geen voorstander van om dit debat nu – vanavond – te laten plaatsvinden. Wij hadden het verstandiger gevonden als de betrokken parlementaire commissies eerst een diepgaande analyse hadden uitgevoerd van de mededeling van de Commissie over dit arrest. Over de gevolgde procedure zijn we het dus niet geheel eens. Over de rest bestaat evenwel vrij algemene overeenstemming.
Ik wil de heer Frattini graag gelukwensen met zijn antwoorden aan het Parlement over het arrest van het Hof. Dat arrest komt tegemoet aan ons verlangen om de communautaire wetgeving en de eerste pijler te versterken. En dat geldt ook voor al de beslissingen die we op dit gebied onder de eerste – en dus niet de derde – pijler kunnen nemen.
Het lijkt er dus op dat het Hof van Justitie erkent dat het strafrecht en het strafrechtelijk systeem niet onder de bevoegdheden van de Gemeenschap vallen, maar dat zulks niet hoeft te betekenen dat de communautaire wetgever geen maatregelen kan nemen met betrekking tot strafrechtelijke sancties in de lidstaten, mits zulke maatregelen consistent zijn en noodzakelijk om de doeltreffendheid van de communautaire wetgeving te verzekeren. Dat is een heel nuttig precedent. Ik ga ervan uit dat de Commissie van dat precedent gebruik zal maken. Ik kan u verzekeren, mijnheer Frattini, dat het Parlement er ook gebruik van zal maken.
Mevrouw Roure heeft gesproken over de gevolgen die dit besluit zal hebben – niet alleen op het gebied van het milieu, maar ook op andere terreinen, waaronder begrepen een terrein dat wij van cruciaal belang vinden. Ik heb het over de grondrechten en de noodzaak strafrechtelijke sancties op te leggen om te garanderen dat deze rechten kunnen worden afgedwongen. Eén van de gevolgen waar u naar verwezen heeft, mijnheer de commissaris, heeft betrekking op het feit dat sommige kaderbesluiten op ondeugdelijke rechtsgronden zijn aangenomen. Het arrest noemt zeven kaderbesluiten, als ik mij niet vergis. Deze situatie moet worden rechtgezet, en wel door via de medebeslissingsprocedure snel een aantal communautaire instrumenten aan te nemen om deze kaderbesluiten te vervangen.
Ik wil u daarom vragen, mijnheer de commissaris, of u ons kunt vertellen wanneer de Commissie van plan is de daarvoor benodigde initiatieven te nemen. Dan kunnen we via de medebeslissingsprocedure snel het juridisch kader herzien dat door dit arrest buiten werking is gesteld. 
Maria Berger,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, sinds we onze mondelinge vraag stelden, is er het een en ander gebeurd. De Commissie juridische zaken heeft een hoorzitting met uw vertegenwoordigers georganiseerd en inmiddels hebben we ook de mededeling van de Commissie ontvangen, waarmee we het in hoofdzaak eens zijn. Dat geldt ook voor het arrest van het Hof van Justitie.
Ik vind het goed dat de Commissie heel duidelijk stelt dat het arrest van het Hof van Justitie niet alleen van toepassing is op de zaak die aanleiding was voor het arrest – het ging om een milieukwestie – maar betrekking heeft op alle beleidsterreinen, waaronder met name de vier vrijheden van het Verdrag. Er waren immers ook voorstellen om de werkingssfeer te beperken tot de doelstellingen van artikel 2. Ik heb in de Commissie juridische zaken al gezegd dat ik het daarmee niet eens ben en ik ben dan ook blij met de positie die de Commissie heeft ingenomen.
Het probleem dat we samen nog moeten oplossen is, hoe we ervoor zorgen dat eventueel ook andere besluiten van de derde pijler naar de eerste pijler worden overgebracht. U hebt in principe aangegeven welke twee opties ons ter beschikking staan. De eerste is dat we geen substantiële wijzigingen aanbrengen, maar alleen de rechtsgrondslag veranderen en door middel van een interinstitutioneel akkoord voorkomen dat we alles weer ter discussie moeten stellen. De tweede optie is dat we de normale medebeslissingsprocedure volgen, waarbij de Commissie de mogelijkheid moet hebben substantiële inhoudelijke wijzigingen aan te brengen. Even afgezien van het vervolg van de discussie gaat mijn voorkeur vooralsnog uit naar deze laatste optie. Ik denk dat die beter bij de huidige situatie past. We hebben tien nieuwe lidstaten, die er stellig belang bij hebben nu hun bijdrage aan de besluitvorming te leveren. Vóór hun toetreding hadden zij die mogelijkheid immers niet. Tenzij men mij ervan kan overtuigen dat er een betere oplossing is, ben ik er voor dat we deze aangelegenheid volgens de normale wetgevingsprocedure behandelen. 
Patrick Louis,
   . - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, zoals de Raad en de lidstaten voor het Hof hebben aangevoerd, leidt een teleologische lezing van de Verdragen er eens te meer toe dat de letter van deze Verdragen verdrongen, om niet te zeggen geschonden, wordt. Dit geldt met name voor de artikelen 135 en 280 van het EG-Verdrag en 29 en volgende van het EU-Verdrag, waarin de strafrechtelijke bevoegdheid duidelijk aan de lidstaten wordt voorbehouden.
Zo zijn het Hof en de Commissie dus, zonder verdrag, zonder mandaat en tegen de wens van de lidstaten en de Raad, overeengekomen om door middel van deze op jurisprudentie gebaseerde communautarisering van het strafrecht de pijlers met hun bijbehorende bevoegdheden binnen de Unie samen te voegen. Dat was een van de doelstellingen van het Verdrag tot vaststelling van een Grondwet voor Europa, dat verworpen is - als ik onze collega’s die dit nog steeds niet willen aannemen hier nog even aan mag herinneren - en dat overeenkomstig het internationale recht nietig is geworden. De Commissie heeft er duidelijk geen gras over laten groeien en heeft zich in het hierdoor ontstane gat gestort. Op 23 november jongstleden heeft zij een eerste lijst van negen nieuwe strafrechtelijke bevoegdheden aan het strafrecht inzake het milieu toegevoegd, bevoegdheden die de lidstaten eenzijdig werden ontnomen. Dit voortdurend afhandig maken van nationale bevoegdheden is ook terug te zien in het toekomstig Europees Burgerlijk Wetboek, waaraan de groep-Von Bar, zonder enige wettelijke basis en met vijf miljoen euro subsidie van de Europese belastingbetalers, nog altijd werkt.
Gaan de supranationale instellingen soms van een of ander mysterieus, oppermachtig principe uit, dat bepaalt dat de naties er niet toe doen of slechts een obstakel zijn dat moet worden overwonnen, om wraak te kunnen nemen voor de referenda van 29 mei en 1 juni? Dit juridische machtsvertoon misvormt het model van Europa waarmee onze landen hebben ingestemd. We worden geconfronteerd met datgene wat de voorzitter van de Franse Constitutionele Raad, Pierre Mazeaud, begin dit jaar al vreesde, namelijk een ernstig wilsgebrek. Daarom wil ik tegen degenen in deze vergaderzaal die het niet nodig vinden op dit machtsvertoon te reageren, op een rustige, maar plechtige wijze zeggen dat zij hiermee een handeling verrichten tegen hun regering, tegen hun parlement, tegen hun grondwet, tegen de Europese Verdragen zelf en tegen de naties, en dat zij zo de weg vrijmaken voor nieuwe opstanden - en niet alleen op het gebied van verkiezingen - tegen een Europa dat hun beslist niet langer toebehoort. 
Giuseppe Gargani (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, naar mijn mening - en ik geloof dat mijn mening overeenkomt met die van verreweg de meeste afgevaardigden - is het arrest van het Hof van Justitie in de zaak C-0176 een succes voor het Europees Parlement, niet alleen omdat het Hof de suggesties heeft overgenomen die het Parlement in september 2003 heeft geformuleerd in een verslag van de Commissie juridische zaken - waarvan ik de eer heb voorzitter te zijn -, maar ook omdat het Hof de Raad heeft gedwongen de artikelen 24, 29 en 47 te eerbiedigen, waarin duidelijk staat dat het EG-Verdrag voorrang heeft boven het EU-Verdrag.
Bij strafrechtelijke sancties kan de Raad in het vervolg dus geen gebruik meer maken van Titel VI. Hij kan niet meer op unilaterale wijze besluiten nemen zonder het Parlement als medewetgever bij de zaak te betrekken. Dat is mijns inziens een enorme stap vooruit, en een belangrijk resultaat dat de hele Europese Unie tot eer strekt.
Het is evident dat als het Parlement niet had gehandeld, een grondbeginsel van de democratie, het , zou zijn omzeild in plaats van bevestigd.
Het Hof van Justitie erkent weliswaar dat de Gemeenschap geen strafrechtelijke sancties kan vaststellen - hetgeen evident is - of tot een harmonisatie van het strafrecht kan overgaan, maar stelt wel dat zij - indien strafrechtelijke sancties noodzakelijk zijn om de doelstellingen van het Verdrag op een bepaald gebied of het doel van het Verdrag te bereiken - de lidstaten kan dwingen in dergelijke sancties te voorzien en deze toe te passen. Dit betekent dat als de Gemeenschap de bevoegdheid heeft om bepaald gedrag te reguleren teneinde een bepaald doel te bereiken, zij ook de bevoegdheid heeft om te besluiten dat dat gedrag op nationaal niveau bestraft moet worden met administratieve of strafrechtelijke sancties.
Derhalve wordt van de Europese instellingen verwacht dat zij het arrest van het Hof van Justitie uitvoeren, en de Europese Commissie - ik richt mij nu tot de commissaris - heeft enkele indicaties gegeven van hetgeen zij zal ondernemen.
Ik ben van mening dat het eenvoudig overhevelen van bepalingen uit een kaderbesluit naar een communautaire richtlijn niet aanvaardbaar is, als dit zou betekenen dat de prerogatieven van het Europees Parlement niet volledig worden geëerbiedigd. Het Parlement moet een inhoudelijke rol krijgen als het volgens de rechtsgrondslag medewetgever is.
Wat de lopende wetgevingsvoorstellen betreft, krijgt commissaris Frattini bijval van mijn kant als de Commissie besluit deze in te trekken of te vervangen door nieuwe voorstellen die in overeenstemming zijn met de jurisprudentie van het Hof.
De Commissie juridische zaken zal erop blijven toezien dat het Gemeenschapsrecht en de prerogatieven van het Parlement geëerbiedigd worden. Wij zullen duidelijke richtsnoeren vastleggen in een initiatiefverslag, waarvoor wij geruime tijd geleden al toestemming hebben gevraagd en met de opstelling waarvan de Commissie juridische zaken zich zelf zal belasten. 
Gerard Batten (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, op 13 september 2005 beschikte het zogeheten Europees Hof van Justitie dat de Europese Commissie het recht heeft om strafrechtelijke sancties op te leggen aan de burgers van de lidstaten. Voor het eerst sinds koning Hendrik VIII een einde maakte aan de rechtsbevoegdheid van de paus met betrekking tot kerkelijke zaken in Engeland krijgt nu een andere macht dan het Brits parlement het recht om wetten op te stellen en strafrechtelijke sancties vast te stellen in geval van overtredingen. Het Europees Hof van Justitie is geen echt gerechtshof, het is een motor van de politiek integratie van de Europese Unie. Dit specifieke arrest gold uitsluitend de milieuwetgeving, maar het biedt de Commissie alle ruimte om het ook op andere terreinen toe te passen.
De Commissie heeft het arrest van het Hof genadeloos uitgebuit door een lijst te publiceren van negen nieuwe bevoegdheidsterreinen, waardoor zij het recht krijgt nieuwe wetten op te stellen en strafrechtelijke sancties op te leggen. Zij heeft tevens haar voornemen kenbaar gemaakt om ook over andere strafbare feiten te oordelen. Toen deze zaak voor het eerst naar het Hof ging, waren elf van de vijftien lidstaten tegen. Het Hof legde hun oordeel naast zich neer. Een jurist van de Commissie heeft verklaard dat de Commissie de Britse regering – en het Brits parlement – kan verplichten om haar burgers straffen op te leggen voor iets wat in Groot-Brittannië niet als een strafbaar feit wordt beschouwd. Als een Britse regering zou weigeren deze regels ten uitvoer te leggen, dan zou zij voor het Europees Hof van Justitie kunnen worden gedaagd, dat haar tot tenuitvoerlegging zou verplichten. Het Hof zou in dat geval rechter en jury zijn in een zaak die dit rechtscollege zelf betreft. En daarmee zou het afgelopen zijn met de scheiding der machten die de Engelse vrijheden eeuwenlang heeft gewaarborgd!
Het besluit van het zogeheten Europees Hof van Justitie is niets minder dan een gerechtelijke staatsgreep. Het Hof heeft de lidstaten een deel van hun macht ontnomen en dit aan de Commissie overgedragen. 
Timothy Kirkhope (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dat was een boeiende bijdrage van de heer Batten. Als jurist en voormalig minister van Justitie van het Verenigd Koninkrijk heb ik enkele vragen aan de heer Frattini. Ik zal heel zakelijk blijven, want ik vind dit een heel interessant debat.
De bevoegdheden van het Europees Hof van Justitie vormen zonder meer een vraagstuk van groot belang. Zij interesseren mij, want als wij terreinen ontwikkelen waarop het Hof bevoegdheden bezit, dan dienen we het te beschouwen in zijn verhouding tot de rechtscolleges in de Europese lidstaten en eveneens tot de bevoegdheden die zij op bepaalde terreinen bezitten.
Dit is de eerste kans die wij hebben om te debatteren over deze belangrijke uitspraak en ik accepteer dat de Commissie als hoedster van de Verdragen verplicht is om een zorgvuldig oordeel te geven over de mogelijke gevolgen van het arrest. Ik geloof zonder meer in de bevoegdheden en prerogatieven van de lidstaten met betrekking tot het algemeen strafrecht. Deze visie wordt vast en zeker gedeeld door de meeste lidstaten. Het gaat ook om de omgang met jurisprudentie door het Europees Hof van Justitie, en we kunnen wel zeggen dat wij in het algemeen geen voorstanders zijn van door rechters gemaakte wetgeving; dit kan in sommige gevallen antidemocratisch uitpakken. Dit mag geen excuus zijn voor de Commissie of het Parlement om op grond hiervan bevoegdheden uit te breiden die botsen met de rechten van de lidstaten.
Het is van belang dat de bevoegdheden van het Europees Hof van Justitie goed worden afgebakend, temeer daar wij weten dat het Hof op velerlei terrein een duidelijke bevoegdheid bezit. Het is belangrijk dat ons duidelijk wordt medegedeeld hoe deze bevoegdheden zich verhouden tot de bevoegdheden van de rechterlijke instanties van de lidstaten.
Het werk van het Europees Hof van Justitie heeft mij altijd geboeid. Pas geleden was ik in New York toen de heer Roberts op de pijnbank werd gelegd voor zijn benoeming tot opperrechter. Interessant was dat hij zijn voornamelijk baseerde op de Amerikaanse grondwet, op zijn interpretatie daarvan en zijn besluitvorming op grond daarvan. Een ogenschijnlijk beperkt uitgangspunt, dat zich echter uitstrekt tot alle mogelijke terreinen. Ik was diep onder de indruk van de manier waarop de nieuwe opperrechter omging met deze bevoegdheden en zijn relatie tot de grondwet van de Verenigde Staten.
Daarom denk ik dat het tijd is om te horen wat de ambities en belangen van het Europees Hof van Justitie zijn, hoe het zijn toekomstige rol ziet en hoe het dat die wil vervullen met een minimum aan ongerief voor en frictie met de rechtscolleges in de lidstaten. Ik ben uiterst benieuwd wat de heer Frattini over dit specifieke punt te zeggen heeft. 
Franco Frattini,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, uit de opmerkingen die zijn gemaakt, leid ik af dat dit onderwerp niet uitputtend behandeld kan worden in de korte tijd die voor dit debat van vanavond is uitgetrokken. Dit onderwerp is van groot belang voor de afbakening van de wettelijke bevoegdheden van Europa, en ook over de laatste opmerkingen, over de relatie tussen het Hof van Justitie en de nationale rechtscolleges, moet diep worden nagedacht, hetgeen ik zeker ook zal doen.
U weet dat het strafrecht van toepassing is op onwettig gedrag van individuele personen, en als een bepaalde materie onder communautaire bevoegdheid valt, lijkt het mij eerlijk gezegd moeilijk voorstelbaar dat het Parlement - de bij uitstek democratische instelling - niet betrokken zou worden bij de opstelling van strafwetgeving. Als het Parlement zou worden uitgesloten, zouden slechts twee communautaire instellingen - Raad en Commissie - betrokken zijn bij de besluitvorming over zaken die onder communautaire bevoegdheid vallen. Dit is ook een fundamentele rechtvaardiging van het arrest van het Hof van Justitie, en een beginsel dat wij vanzelfsprekend verder moeten uitdiepen.
Hoe kan men een verkeerde rechtsgrondslag veranderen in een juiste rechtsgrondslag? Er zijn drie instrumenten die daarvoor in aanmerking komen.
Enkele afgevaardigden - waaronder de heer Gargani - zeiden het al: als de inhoud van een maatregel moet worden veranderd, moet men de maatregel - bijvoorbeeld een kaderbesluit - intrekken en vervangen door een voorstel voor een nieuwe richtlijn, met een nieuwe rechtsgrondslag en een nieuwe inhoud. Daarbij moet dan de medebeslissingsprocedure worden toegepast.
Het kan echter ook zijn - en ik weet niet of dergelijke gevallen zich reeds hebben voorgedaan - dat een kaderbesluit een niet toepasselijke rechtsgrondslag heeft, terwijl de inhoud daarvan wel voor iedereen aanvaardbaar is. In dat geval, en als het Parlement en de Raad het er met elkaar over eens zijn dat enkel de rechtsgrondslag dient te worden gewijzigd, maar niet de inhoud, is er volgens mij een tweede instrument: geen intrekking en vervanging van het voorstel door een nieuw initiatief, maar een interinstitutioneel akkoord tussen Parlement en Raad waarmee in korte tijd en met inzet van weinig middelen overeenstemming kan worden bereikt over de wijziging van enkel en alleen de rechtsgrondslag, met handhaving van de inhoud. Dit is een hypothese waarover wij graag het oordeel van de Commissie juridische zaken van het Parlement willen horen.
Er is echter ook nog een derde weg, een weg die wij enkele dagen geleden nog hebben gevolgd en waarover wij binnenkort een besluit van het Hof verwachten: het aantekenen van beroep bij het Hof van Justitie tegen een kaderbesluit met een verkeerde rechtsgrondslag.
Tot slot wil ik, mijnheer de Voorzitter, er nog op wijzen dat de Commissie haar bevoegdheden alleen daar zal uitoefenen waar dat nodig blijkt te zijn.
Nogmaals, het strafrecht is een gewichtig instrument van het rechtsstelsel. Zoals wij van de grondleggers van het recht hebben geleerd, is het strafrecht het ultieme middel om individuele personen die een delict hebben begaan te straffen, en het mag dan ook alleen worden toegepast als dat absoluut noodzakelijk is. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0314/2005) van Rodi Kratsa-Tsagaropoulou, namens de Commissie vervoer en toerisme, over de toepassing van de communautaire mededingingsregels op het zeevervoer (2005/2033(INI)). 
Charlie McCreevy,
   – Mijnheer de Voorzitter, de Commissie heeft verordening (EEG) nr. 4056/86 van de Raad inzake de toepassing van de communautaire mededingingsregels op de lijnvaart voor de afgelopen drie jaar herzien. Na uitvoerig overleg met vervoerders, vervoersgebruikers, lidstaten en derde landen zijn wij tot het standpunt gekomen dat het onder de huidige marktomstandigheden niet langer gerechtvaardigd is dat lijnvaartmaatschappijen de prijzen vaststellen en de vervoerscapaciteit regelen. De huidige vrijstelling is uniek. Geen enkele andere economische sector – zelfs sectoren die rechtstreeks met de lijnvaart concurreren – geniet de voordelen van zo’n royale vrijstelling.
Collectieve prijsvaststelling en capaciteitsregulering zijn per definitie essentiële beperkingen voor de mededinging. Doel van dit soort beperkingen is de prijzen op kunstmatige wijze hoog te houden. Deelnemers aan zo’n kartel hebben er misschien profijt van, maar de klanten zijn er beslist niet bij gebaat, noch de economie in het algemeen. Het bestaan van het huidige systeem valt alleen te verklaren vanuit historisch perspectief.
Het vaststellen van de prijzen door de lijnvaartconferences leidt in feite tot hogere prijzen voor de exporteurs. De communautaire lijnvaartmaatschappijen doen echter goede zaken: vier van de vijf topvervoerders in de wereld zijn gevestigd in de Europese Unie. Toch vestigen onze exporteurs steeds maar weer onze aandacht op de noodzaak om een einde te maken aan de mogelijkheid tot het maken van prijsafspraken.
Als regelgevers hebben wij de plicht ervoor te zorgen dat de regels zijn toegesneden op de marktomstandigheden. De vrijstelling van mededingingsregels voor lijnvaartconferences is een overblijfsel uit het verleden. De afgelopen twintig jaar hebben zich op de lijnvaartmarkt aanzienlijke veranderingen voorgedaan, met een toename van het aantal collectieve regelingen tussen lijnvaartmaatschappijen in de vorm van consortia en wereldwijde allianties die geen prijsafspraken bevatten. Hieruit blijkt dat de conferences niet per se noodzakelijk zijn om ook in de toekomst een gezonde zeescheepvaart te garanderen. 
De sector is van belang voor de gezondheid van de economie in het algemeen. In financiële termen gesproken zijn de lijndiensten in het containervervoer goed voor zo’n 40 procent van de buitenlandse handel over zee van de EU-25. Tegenwoordig mogen de conferences voor alle grotere lijnvaartroutes prijsafspraken maken, en deze prijzen gelden algemeen als standaard voor de prijzen voor alle scheepvaartroutes van en naar de Europese Unie.
Naast het feit dat het tarief van de conferences als standaardtarief beschouwd wordt, is er het feit dat de vervoerskosten voor gemiddeld 30 procent uit kosten en toeslagen bestaan die gezamenlijk zijn vastgesteld door lijnvaartmaatschappijen die bij conferences zijn aangesloten, en diezelfde kostenniveaus worden vaak gehanteerd door vervoerders die niet bij een conference zijn aangesloten. Dit houdt in dat er bij 18 procent van de invoer in de EU-25 en 21 procent van de uitvoer sprake is van prijsafspraken die vervoerders samen kunnen maken in het kader van de groepsvrijstelling voor lijnvaartconferences. Deze percentages tonen aan hoe belangrijk het is om de concurrentie meer de vrije hand te geven in de lijnvaartsector, wat in overeenstemming is met de Lissabonagenda en met het doel om Europa tot de meest concurrerende economie te maken.
Ik ben blij met het werk dat het Parlement verricht heeft naar aanleiding van het Witboek van de Commissie van oktober 2004. Waar ik vooral blij om ben, is dat het Parlement erkend heeft dat de regels voor deze sector in overeenstemming moeten zijn met artikel 81.
Ik ben mij bewust van de ongerustheid die in sommige kringen is ontstaan over de gevolgen van de afschaffing van de groepsvrijstelling voor conferences. Wat betekent de afschaffing van de conferences? Het betekent dat we vertrouwen op de marktmechanismen om de prijzen en capaciteit vast te stellen, net zoals in alle overige sectoren van de economie.
We hebben uitvoerig onderzoek gedaan naar de economische impact: in opdracht van de Commissie zijn er drie los van elkaar staande studies uitgevoerd. De resultaten tonen aan dat als lijnvaartmaatschappijen niet langer als kartel mogen opereren, de vervoerskosten waarschijnlijk zullen dalen, wat in het voordeel is van de exporteurs in de hele EU en positieve gevolgen heeft voor de ontwikkelingslanden. De kwaliteit van de diensten en de innovatiemogelijkheden zullen waarschijnlijk verbeteren.
In een meer concurrerende omgeving zouden de vervoerders in de EU zelf meer concurrerend kunnen worden en beter kunnen groeien. Ook de kleinere vervoerders zullen kunnen groeien als zij een innovatieve weg inslaan. Er zijn geen gevolgen voorzien voor de werkgelegenheid of voor de investeringen in nieuwe vaartuigen. Zowel vervoerders als verladers hebben erkend dat de meest recente studie door Global Insight van hoog niveau was, en dat de conclusies daarvan op grondig onderzoek berustten.
We hebben de solide steun van de European Shippers Council, die meer dan 100 000 Europese exporteurs vertegenwoordigt, van de allerkleinste tot multinationals. We hebben de steun van de UNICE. De lijnvaartsector zelf is meer verdeeld, wat ook te verwachten viel, omdat deze branche van concurrentie gevrijwaard was en de voordelen van een wettig kartel genoot. Desondanks ziet een groot deel van de sector nu wel in dat de toekomst gebaseerd moet zijn op mededinging en dat de dagen van de speciale regelingen geteld zijn.
In elk geval moeten we als regelgevers de dingen in breder perspectief zien. Waar het ons om gaat, is het concurrentievermogen van de communautaire industrie. De lijnvaartmaatschappijen en hun klanten, de exporteurs, vallen hier ook onder. Als je kijkt naar het merendeel van de lijnvaartmaatschappijen, dan zie je dat prijsafspraken een steeds minder belangrijke rol spelen in hun zakelijke strategie nu zij op zoek zijn naar efficiëntere methoden om ervoor te zorgen dat ze kunnen overleven in een veranderende en uitdagende wereld.
Verder zou ik het Parlement willen verzekeren dat de Commissie de internationale impact van elke vorm van regelgeving inzake de scheepvaartindustrie nauwlettend in de gaten houdt. We weten dat de lijnvaartconferences in andere rechtsgebieden getolereerd worden, en we hebben bilaterale contacten gelegd om ervoor te zorgen dat onze partners weten op welke punten onze wetgeving eventueel gewijzigd wordt.
Hoewel de Commissie stellig overtuigd is van de voordelen van afschaffing van het stelsel van conferences, is zij ook overtuigd van de noodzaak om de sector voldoende tijd te gunnen om zich aan te passen aan een volledig concurrerende markt. Ik ben van plan het college van leden van de Commissie een voorstel voor te leggen om verordening (EEG) nr. 4056/86 van de Raad in te trekken, en onder meer een substantiële overgangsperiode in te stellen voordat het stelsel van conferences wordt afgeschaft.
Ten slotte moet gezegd dat de Commissie zich verbonden heeft tot realisering van betere regelgeving en uitvoering van de Lissabonagenda. Ik denk dat afschaffing van het stelsel van conferences zal leiden tot een eenvoudiger, meer kostenbeperkende en eerlijker toepassing van de mededingingsregels voor de scheepvaartsector. Er zullen nieuwe kansen ontstaan. Ik heb er alle vertrouwen in dat zowel de lijnvaartsector als zijn klanten hiervan profijt zullen hebben. 
Rodi Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe om allereerst de collega’s van de Commissie vervoer en toerisme van harte te bedanken. Met hun opmerkingen en amendementen hebben zij het verslag en de ontwerpresolutie over de herziening van de mededingingsregels in het zeevervoer verrijkt. Ik wilde eveneens de Europese Commissie bedanken voor haar bereidheid tot samenwerking gedurende de hele procedure.
Ik ben bijzonder verheugd over het initiatief tot opstelling van het Witboek. Daarmee krijgen wij de gelegenheid om de huidige situatie te evalueren en de echte uitdagingen te bestuderen waarvoor de Europese scheepvaart zich gesteld ziet met betrekking tot het concurrentievermogen van de Europese Unie en de doelstellingen van Lissabon. Daarom wordt, dames en heren, in het onderhavige verslag rekening gehouden met de voorstellen in het Witboek en met de aanbevelingen die daarin worden gedaan met betrekking tot het vervoer en de tendensen op internationaal vlak.
Het meest omstreden punt, het punt waar de collega’s de meeste aandacht aan hebben besteed, betrof lijnvaartdiensten tussen havens van verschillende lidstaten of tussen de Europese Unie en derde landen, en met name het conferencesysteem. Ik zal hier niet nader op ingaan, aangezien de commissaris reeds het kader van de conferenties heeft geschetst.
De conferences hebben in al deze jaren gezorgd voor efficiënte diensten en stabiele prijzen op de markt. Op die manier hebben zij bijgedragen aan de ontwikkeling van de Europese en internationale handel en aan een gezonde zeescheepvaart, zoals de commissaris dat noemde. Ook hebben zij alle scheepvaartmaatschappijen, ongeacht hun omvang, de gelegenheid gegeven tot participatie, hetgeen vooral voor ons hier heel belangrijk is.
Nu moet inderdaad het systeem aan de nieuwe omstandigheden worden aangepast, via herziening van Verordening (EEG) nr. 4056/86. Met die herziening moet gezorgd worden voor flexibiliteit, prijsconcurrentie en stabiele en kwalitatief goede dienstverlening, en voor echte mededinging, oftewel voor bescherming tegen de overheersing van oligopolieën. Er doet zich een duidelijk tendens voor tot fuseren, waardoor kolossale maatschappijen ontstaan die de handel en de industrie hun voorwaarden kunnen opleggen. De drie grootste Europese maatschappijen hebben samen 35 procent van de wereldvloot in handen. Daarnaast zijn er nieuwe scheepvaartmogendheden ten tonele verschenen, zoals China, Zuid-Korea en Taiwan. Geen enkele van de door de Europese Commissie voorgelegde studies heeft ons er geheel van overtuigd dat onze vrees ongegrond is. Evenmin zijn wij ervan overtuigd dat afschaffing van de verordening grote voordelen oplevert voor de industrie en de handel.
Ik stel derhalve voor de Europese Commissie te vragen geen afschaffing van de verordening voor te stellen, maar de dialoog met de betrokkenen, vervoerders en verladers, voort te zetten. Wij willen de Commissie vragen een voorstel te doen voor herziening van het bestaande systeem, en wel in die zin dat de conferences niet langer de mogelijkheid hebben om de vrachtprijzen rechtstreeks vast te stellen, terwijl er wel indicatieve prijzen kunnen worden vastgesteld, een en ander op grond van de jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Gemeenschappen. Verder dienen de aanvullende vracht- en verzendkosten op transparante wijze en na overleg met de verladers te worden berekend.
Wij stellen eveneens voor om, los van de oplossing die zal worden gekozen, een overgangsperiode in te lassen, opdat alle betrokkenen de gelegenheid krijgen om zich aan te passen.
Tot slot wil ik de Europese Commissie vragen om bij de uitwerking van haar voorstel rekening te houden met de juridische en operationele stelsels die van toepassing zijn in andere landen, zoals de Verenigde Staten, Australië, Canada en Japan. Een afwijkend Europees stelsel zou destabiliserende tendensen kunnen doen ontstaan op wereldvlak en kunnen leiden tot protectionistische maatregelen. 
Georg Jarzembowski,
   . – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, u hebt een fantastische toespraak gehouden, maar ik betwijfel of u met alle betrokkenen uit de relevante bedrijfstakken hebt gesproken. Wat u hebt betoogd, geldt misschien voor ondernemingen als Maersk, dat bedrijfje dat zojuist P[amp]O heeft opgekocht. Het gaat mij en mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou echter primair om de middelgrote en kleine scheepvaartmaatschappijen, die zich in een totaal andere situatie bevinden dan het door Maersk opgekochte P[amp]O of welke andere grote onderneming dan ook.
Wij denken dat Verordening (EEG) nr. 4056/86 niet zomaar kan worden geschrapt. Natuurlijk moet de verordening worden aangepast, commissaris. Dat is volstrekt duidelijk en dat is ons allemaal bekend. Aanpassing is nodig. Het belangrijkste doel daarvan moet zijn dat kleine en middelgrote ondernemingen overeenkomsten kunnen sluiten die een technisch karakter hebben en dat ze informatie kunnen uitwisselen waardoor ze kunnen zien hoe ze zich het best op de wereldmarkt kunnen handhaven. Daaraan bent u voorbijgegaan, commissaris.
Er zijn goede voorstellen ingediend door een organisatie met de naam "European Liner Affairs Association". Deze voorstellen beperken de vrijstelling aanzienlijk, maar ze bevatten een duidelijke regeling ter bescherming van de kleine en middelgrote bedrijven. Ik wijs slechts op het voorstel discussiefora in te stellen waaraan niet alleen scheepvaartondernemingen, maar ook verladers en andere partijen uit de sector deelnemen. We willen geen prijsafspraken, we willen geen kwaadwillige kartels en u mag nooit insinueren dat mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou dat wel zou willen! Wat wij willen, zijn technische overeenkomsten waardoor kleine en middelgrote bedrijven in het haaienbassin van grote concerns en allianties kunnen overleven. Met dergelijke discussiefora bestaat er een kans dat wij de kleine en middelgrote scheepvaartindustrie in stand kunnen houden.
We moeten ons realiseren dat de wereldmarkt weliswaar wordt gedomineerd door onze grote ondernemingen, maar dat we ook alle reden hebben een offensief van de Koreaanse en Chinese scheepvaartmaatschappijen te vrezen. Daarom moeten we iets doen voor de Europese scheepvaart, commissaris! 
Robert Navarro,
   . - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw de rapporteur, geachte collega’s, morgen zal het Parlement over de inhoud van het Witboek stemmen. De Commissie zal komende woensdag haar wetgevingsvoorstel presenteren. Is dat al klaar? Wij kunnen alleen maar hopen dat onze debatten niettemin hun weerklank vinden bij de Commissie. Het zou jammer zijn als dat niet zo was, want het verslag dat ons vandaag - helaas op dit late tijdstip - wordt gepresenteerd, is kwalitatief gezien hoogstaand. Ik wil mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou dan ook graag bedanken voor de kwaliteit van haar verslag en voor haar hoffelijkheid.
Geen van de aanwezige Parlementsleden betwist dat er een gezonde concurrentie moet komen in het zeevervoer, waar de meeste actoren particuliere partijen zijn. Moeten wij daarom echter op een totale deregulering aansturen? Daarmee zouden wij voorbijgaan aan de veranderingen die zich de afgelopen jaren hebben voorgedaan en zouden wij de voordelen van het huidige systeem ontkennen. Als gevolg van de besluiten van het Hof van Justitie en de Europese Commissie zijn de lijnvaartconferences in feite geen kartels meer. Zij spelen een nuttige rol, doordat zij voor stabiliteit en kwaliteit van de dienstverlening zorgen en de veiligheid van het zeevervoer vergroten door de vloot regelmatig te vernieuwen. Daarnaast garanderen zij de diversiteit van de marktpartijen.
Dit gezegd hebbende, kan het huidige systeem evenwel nog verbeterd worden. De uitwisseling van informatie zou kunnen worden gestroomlijnd. Daarnaast is er behoefte aan duidelijke regels voor het berekenen van overbelasting. Het lijkt ons daarentegen gevaarlijk om Verordening (EEG) nr. 4056/86 in te trekken zonder hiervoor een tekst in de plaats te stellen, al is het maar voorlopig. Door het huidige systeem zonder meer af te schaffen, zou de bedrijfsconcentratie in de sector toenemen. Vermindering van het aantal actoren zou een negatief effect kunnen hebben op de dienstverlening aan bepaalde havens en op de prijzen. Onder herziening verstaan wij "verbetering" en niet "intrekking". Dat is de boodschap die het Parlement met dit verslag aan de Europese Commissie en de Raad zou moeten afgeven. Wij hopen dat deze boodschap gehoord zal worden. 
Jeanine Hennis-Plasschaert,
   . Voorzitter, de rapporteur is erin geslaagd in de Commissie vervoer een meerderheid voor haar verslag te vinden. Hoewel een meerderheid, was het toch opmerkelijk hoeveel collega's zich daar hebben onthouden van stemming (20 voor, 7 tegen en maar liefst 19 onthoudingen). Het behoeft geen verdere uitleg dat ik hierover desalniettemin zeer teleurgesteld was.
Ik ben het dan ook oneens met de vorige sprekers. In artikel 81 van het Verdrag staat dat marktverstorende samenwerkingsverbanden niet overeenkomstig het Gemeenschapsrecht zijn. Lid 3 van hetzelfde artikel formuleert echter een aantal uitzonderingen waaraan moet worden voldaan om die samenwerkingsverbanden wél toe te staan. Op basis hiervan geldt voor de lijnvaart een onder Verordening 4056/1986. De Commissie heeft onderzoek laten doen naar de vraag in hoeverre deze anno 2005 nog is toegestaan. Wordt nog wel voldaan aan de voorwaarden van artikel 81, lid 3? De Commissie is tot de conclusie gekomen dat dit niet zo is en wil de regels aldus herzien. De ALDE-Fractie steunt de Commissie hierin (zie hiervoor o.a. amendement 10).
De rapporteur signaleert in paragraaf 9 dat slechts gedeeltelijk aan de vier cumulatieve voorwaarden van artikel 81, lid 3 wordt voldaan. Tegelijkertijd zet de rapporteur in op het handhaven van een samenwerkingsverband. Dit roept op zijn zachtst gezegd nogal wat vraagtekens op. Immers, als er slechts gedeeltelijk aan wordt voldaan, dan kunnen we heel helder stellen dat er dus níet aan wordt voldaan. De vier voorwaarden zijn toch echt cumulatief.
Mijn collega's van de PPE-DE en de PSE maakten zich zorgen over de consequenties van een eventuele herziening voor de scheepvaartmaatschappijen uit de MKB-sector. Welke bedrijven zouden dat dan moeten zijn? Pino Nedlloyd, Hapag Lloyd, APL, MYK, enz.? Dit soort bedrijven rangschikken onder het MKB gaat mijns inziens toch wat ver.
De Commissie heeft hieraan desalniettemin gehoor gegeven en een studie laten uitvoeren om onder meer de impact op de zogenoemde kleinere ondernemingen duidelijk te maken. Welnu, die studie is inmiddels gepubliceerd en wat is de conclusie? De herroeping van de verordening heeft lagere transportprijzen tot gevolg, betere service en de kleinere scheepvaartmaatschappijen ondervinden geen nadelige gevolgen. Logisch, want de MKB-sector bevindt zich toch vooral aan de kant van de verbruikers, de verladers. Echter, getuige amendement 17, zijn zowel de PPE-DE als de PSE kennelijk nog altijd niet overtuigd.
Ik zou mijn collega's willen oproepen om nog eens grondig naar de tekst van paragraaf 1 te kijken. Volgens de voorliggende tekst is het doel van de herziening het behoud en de uitbreiding van de Europese lijnvaartsector in het raamwerk van de Lissabonstrategie. Collega's, dit lijkt me een misvatting. Het doel van deze herziening, alsmede het doel van de Lissabonstrategie, is om een concurrerend klimaat te scheppen waarin de sector zo efficiënt en doelmatig mogelijk opereert. Het doel is nooit geweest om een sector te beschermen op basis van oneigenlijke argumenten.
Tenslotte zou ik mijn collega's nogmaals willen vragen om goed te kijken naar mijn amendementen die ik samen met de Groenen heb ingediend (1 t/m 14). Wellicht tegen beter weten in, maar toch. In dezen verdient de Commissie toch echt meer steun dan zij nu krijgt. En tenslotte wil ik zeggen, in tegenstelling tot de rapporteur, mevrouw Kratsa, dat ik de conclusies van commissaris McCreevy van harte onderschrijf. 
Margrete Auken,
   . – Mijnheer de Voorzitter, de Verts/ALE-Fractie steunt een consequenter gebruik van de concurrentieregels van de EU. Kenmerkend voor de zeetransportsector is dat een paar grote bedrijven het grote geld verdienen, precies doordat op dit gebied prijsafspraken bestaan. Er is geen vrije concurrentie. Dat is een eigenaardigheid binnen het EU-systeem, en het is jammer voor het zeevervoer, dat een goed alternatief zou kunnen worden voor lucht- en wegvervoer, als er redelijker prijzen waren.
Als er überhaupt aan prijsregulering moet worden gedaan, moet dat zijn om het milieu of de werknemers te beschermen. Van dergelijke prijsreguleringen is hier geen sprake. In deze sector vinden we een paar van de rijkste personen van de EU, onder wie Griekse en Deense reders. Zij lopen heen met de winst, bij gebrek aan concurrentie en door veel te hoge prijzen. Dat is duidelijk, en we zien ook om wie het gaat. De Verts/ALE-Fractie steunt de Commissie of liever gezegd dat deel van de Commissie dat hier aanwezig is, tegen het DG Vervoer, en we hopen zeer dat de belangrijkste amendementen erdoor komen. Als de amendementen 3 en 12 worden aangenomen, kan de Verts/ALE-Fractie het verslag steunen. Zo niet, dan steunen we het nadrukkelijk niet. 
Georgios Toussas,
   Mijnheer de Voorzitter, de scheepvaartconferences zijn ontstaan als samenwerkingsverbanden van scheepvaartmaatschappijen die lijndiensten verzorgen. Hun doel was de controle te verwerven over de meest winstgevende sector van het zeevervoer.
Nu vragen deze monopolistische concerns zelf om wijziging van Verordening (EEG) nr. 4056/86, en de Europese Commissie is bereid om in die richting te gaan. Zij gebruikt ook hetzelfde argument, namelijk dat deze wijzigingen noodzakelijk zijn om de gebruikers goedkopere diensten aan te kunnen bieden. Het leven zelf heeft echter aangetoond dat degenen die van deze procedure de vruchten hebben geplukt, de grote monopolistische scheepvaartconcerns zijn en dat de werknemers het gelag hebben moeten betalen.
Tegenwoordig staan de zaken er anders voor. Maatschappijen fuseren of worden overgenomen, de een na de ander. Er ontstaan kolossale maatschappijen die hun voorwaarden opleggen. Dat betekent dat er monopoliesituaties ontstaan. De concentratie van het kapitaal in deze sector is zo ver gevorderd dat er nog maar heel weinig maatschappijen zijn - ze zijn op de vingers van één hand te tellen - die de lijnvaart controleren. Typische voorbeelden zijn een scheepvaartmaatschappij met Europese eigenaars die 550 schepen beheert en een andere, Aziatische maatschappij die 112 schepen in de vaart heeft. Over concurrentie spreken in een dergelijke situatie is pure hypocrisie.
Wat cabotage betreft, is Verordening (EEG) nr. 4056/86 weliswaar vervangen door Verordening (EEG) nr. 3577/92, maar wij zijn het er niet mee eens dat de binnenlandse vaart wordt onderworpen aan de mededingingsregels, aangezien wij in ons land, met zijn talloze eilanden, uit eigen ervaring weten hoe pijnlijk de gevolgen daarvan kunnen zijn, zowel voor de werknemers in de scheepvaart als voor de bewoners van de eilanden. 
Sylwester Chruszcz,
   Mijnheer de Voorzitter, het werk dat het Parlement heeft verricht met het verslag van mevrouw Kratsa-Tsagaropoulou over de toepassing van de EU-mededingingsregels op het zeevervoer en de stemming die daarover morgen in de voltallige vergadering zal plaatsvinden, moeten een katalysator zijn voor de werkzaamheden die verricht worden voor de verordeningen ter bevordering van een gezonde en eerlijke concurrentie in de zeevaartsector. Deze sector was namelijk op grond van een Raadsverordening uitgesloten van een aantal bepalingen van het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap. De sector was met name uitgesloten van artikel 81, waarin een verbod is opgenomen op mededingingbeperkende overeenkomsten, en van artikel 82, dat een verbod op misbruik van een machtspositie behelst.
Ik wil er evenwel op wijzen dat ons werk en onze beraadslagingen over dit verslag, waarin vooral aandacht wordt besteed aan Verordening (EEG) nr. 4056/86, raakvlakken hebben met vraagstukken die zijn onderzocht in een apart juridisch advies van november 2005, waartoe de Commissie opdracht had gegeven. Daarom zou het volgens mij redelijk zijn eerst de conclusies van deze nieuwe analyse in detail te onderzoeken alvorens besluiten te nemen.
Wij moeten uiterst voorzichtig zijn bij het zetten van de volgende stappen en voorbarige of overhaaste besluiten voorkomen. Een dergelijke voorzichtige benadering is des te noodzakelijker gezien het risico dat de door ons aangebrachte veranderingen indruisen tegen de normen van de EU-partners, met andere woorden tegen de normen van de VS, Australië, Japan en Canada. Dat zou de stabiliteit van onze economische betrekkingen kunnen bedreigen.
Daarom wil ik de aandacht van de afgevaardigden ook vestigen op een ander belangrijk punt, namelijk het feit dat elke wijziging die wij in deze sector doorvoeren een averechtse uitwerking zou kunnen hebben op met name de kleine en middelgrote lijnvaartmaatschappijen. 
Marta Vincenzi (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, ik schaar mij achter de collega’s die van mening zijn dat Verordening (EEG) nr. 4056/86 herzien, maar niet afgeschaft moet worden, in de hoop dat een dergelijke herziening gericht zal zijn op waarborging van efficiënte dienstverlening, goede timing, duidelijke termijnen en met de beheerskosten strokende vrachtprijzen.
Zoals reeds werd gezegd, heeft de vrijstelling voor conferences in het verleden inderdaad gezorgd voor evenwicht in de scheepvaartsector, maar anderzijds is het ook waar dat de conferences terrein verliezen, zoals duidelijk blijkt uit de gegevens betreffende individuele lijndiensten - de wet van 1994 - en uit het verschijnen van grote onafhankelijke en efficiënt werkende maatschappijen.
Tegenwoordig dalen de vrachtprijzen als de vraag afneemt en stijgen ze als het aanbod gering is. Het is alom bekend dat het met de conferenceovereenkomsten kennelijk niet mogelijk is geweest gecoördineerde verhogingen op te leggen voor scheepstransporten waarbij sprake was van een verminderde vraag.
Het voorstel om de mogelijkheid tot het van tevoren vaststellen van vrachtprijzen - het belangrijkste effect van het optreden van de conferences - af te schaffen, is verstandig en moet derhalve worden overgenomen. Wel moet een oogje in het zeil worden gehouden om ervoor te zorgen dat dit uiteindelijk niet leidt tot een vermindering van het aantal aanleghavens, of tot een keuze van aanleghavens die uitsluitend is gebaseerd op de belangen van de reders. Ook mag een en ander niet leiden tot een artificiële daling van de vrachtprijzen. Dat zien we namelijk al gebeuren bij handelspraktijken die inmiddels standaard geworden zijn: wij weten dat Chinese exporteurs in Europa aankomen met negatieve prijsnoteringen, en dat het verschil goedgemaakt wordt via de betaling van buitensporige cessierechten bij de overdracht, welke rechten daarna aan dezelfde Chinese exporteur worden vergoed.
Daarom moet men hieraan grote aandacht schenken en alle aspecten in de gaten houden die verband houden met kunstmatige liberaliseringspraktijken - want daar kan het op uitdraaien - als ons aller doel is een concurrerende Europese koopvaardij tot stand te brengen, overeenkomstig de in Lissabon uitgezette lijnen. 
Charlie McCreevy,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik heb het debat met belangstelling gevolgd. Het is duidelijk dat de invoering van concurrentie in de lijnvaartsector een aanzienlijke verandering behelst. Zo’n verandering is niet alleen positief voor de verladers, de consumenten van lijnvaartdiensten, maar ook voor de lijnvaartindustrie zelf.
Ik zal mij inzetten voor het vinden van een evenwichtige oplossing, een oplossing die de belangen van verladers én vervoerders dient. We kunnen die naar mijn idee het best bereiken door Verordening (EEG) nr. 4056/86 van de Raad in te trekken. Daardoor zullen de prijzen omlaaggaan, en de vervoerders zullen er geen negatieve gevolgen van ondervinden.
Het is belangrijk dat de besprekingen met de lijnvaartsector worden voortgezet, om ervoor te zorgen dat de weinige positieve aspecten van het stelsel van conferences bewaard blijven. Een van die aspecten is de uitwisseling van informatie tussen vervoerders, die hen echter niet in de gelegenheid mag stellen geheime afspraken te maken. Ik denk dat we op die basis een rechtvaardig en redelijk perspectief kunnen bieden dat in het voordeel is van de lijnvaartvervoerders en van de communautaire economie in het algemeen, een perspectief ook waar alle marktdeelnemers achter kunnen staan. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0305/2005) van Patrizia Toia, namens de Commissie industrie, onderzoek en energie, over de Europese elektronische-communicatieregelgeving en -markten in 2004 (2005/2052(INI)). 
Patrizia Toia (ALDE ),
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, het debat dat wij vanavond gaan voeren, moet gezien worden in de context van de komende herziening van het wetgevingskader.
Daarom is het noodzakelijk ons af te vragen of die wetgeving goed heeft gewerkt, of en hoe zij is toegepast, of zij heeft bijgedragen aan de totstandkoming van een echte open, op concurrentie gebaseerde, transparante markt voor alle operatoren, en of zij tegelijkertijd de noodzakelijke investeringen bevorderd heeft.
Nu de wetgeving moet worden geactualiseerd, is het noodzakelijk ook na te denken over de lijn die wij hierbij gaan volgen. Wij moeten ons dus afvragen of wij de bedrijven in grotere mate carte blanche moeten geven - zoals enkelen willen, met name voor de nieuwe markten - of dat wij veeleer de gereguleerde diensten moeten handhaven. Dat zijn de vragen waar wij bij de herziening van de wetgeving een antwoord op moeten proberen te geven.
Nu de behandeling in de commissie achter de rug is, wil ik enkele fundamentele punten naar voren brengen.
Ten eerste is deze sector een drijvende kracht in de ontwikkeling van de Europese economie, niet alleen in verband met Lissabon, maar ook omdat telecommunicatie een hoeksteen is voor een op kennis, innovatie en onderzoek gebaseerde economie. De telecommunicatietechnologie jaagt innovatie in het hele productieproces aan en drijft de arbeidsproductiviteit op.
Daarom moeten wij inzetten op deze strategische sector, die veel investeringen vergt - voor de ontwikkeling ervan zijn namelijk infrastructuur, onderzoek en voortdurende innovatie nodig. In deze sector moeten wij een markt tot stand brengen die open is voor nieuwe bedrijven en de consumenten veel keuzemogelijkheden biedt, en waarin het beginsel van toegang tot netwerken een fundamentele factor is.
Tegelijkertijd moeten wij echter zien te voorkomen dat bedrijven die reeds in sterke mate aanwezig zijn op de markt, worden benadeeld, en moeten wij de confrontatie met de reuzen van de niet-Europese markten aangaan.
Deze markt wordt gekenmerkt door continue technologische ontwikkelingen. Ik heb het met name over breedband, derdegeneratietelefoons, het samengaan van stem, beeld en gegevens, en de nieuwe markt. Deze innovaties moeten steun krijgen en worden bevorderd.
Dit gezegd zijnde vraag ik mij af hoe het is gesteld met de toepassing in de praktijk.
Uit het verslag van de Commissie blijkt dat de situatie sterk uiteenloopt van land tot land, en dat is een zwak punt in een markt die op Europees niveau werkelijk geïntegreerd is.
De richtlijnen worden overal in zeer beperkte mate toegepast, en waar zij toegepast worden, is niet altijd voorzien in de noodzakelijke instanties, de nationale regelgevende instanties, die hierbij evenwel van essentieel belang zijn. Daarom moeten wij wel beseffen dat er nog heel wat gedaan moet worden voor de tenuitvoerlegging van de bestaande wetgeving voordat we overgaan tot het wijzigen daarvan.
Dit is een belangrijk punt, mijnheer de Voorzitter, omdat het onmogelijk is deze wetgeving uit te voeren als het systeem als geheel niet functioneert. Deze wetgeving vereist namelijk flexibiliteit en vaak ook -maatregelen om machtsposities op de markt te voorkomen. Het is echter moeilijk om met -wetgeving op te treden als niet eerst alle actoren die op institutioneel niveau een transparante markt moeten garanderen, hun aandeel hebben geleverd.
In ons verslag doen wij verschillende voorstellen voor de periode na de behandeling in het Parlement. Ten eerste is het noodzakelijk - en ik richt mij nadrukkelijk tot de Commissie - om een debat op touw te zetten over de totale institutionele aanpak: de rol van de Commissie moet worden versterkt; de rol van de Europese regelgevers moet worden verduidelijkt en precies worden vastgesteld; en de lidstaten moet worden verzocht te zorgen voor echt onafhankelijke en gezaghebbende instanties, instanties die in staat zijn slagvaardig en op absoluut transparante wijze te werken. Dat is een essentieel punt, en daarbij moet ook het Parlement worden betrokken. Daarom stel ik de Commissie het volgende voor: waarom zouden we, nu we de wetgeving toch gaan herzien, niet de instelling van een Europese regelgevende instantie overwegen?
Het is echter niet alleen noodzakelijk de institutionele instanties en hun bevoegdheden en taken nauwkeuriger te definiëren. Ook moet de betrokkenheid van het Parlement worden verzekerd. Wij vragen de Commissie om - ook ten behoeve van zichzelf - op gezette tijden een verslag op te stellen met een zo duidelijk mogelijke analyse van alle factureringsparameters van de bedrijven en van contractuele garanties en prijsontwikkelingen, teneinde het Parlement te informeren en een grotere inbreng van het Parlement te waarborgen.
Wij willen een grotere openstelling, opdat meer operatoren op de markt aanwezig kunnen zijn. Wij verheugen ons over het feit dat de ongebundelde toegang tot het aansluitnet is gestegen, maar wij zijn ook van mening dat meer gedaan moet worden om een verdere openstelling en marktdeelname van nieuwe operatoren mogelijk te maken. Wij hebben gezien dat de investeringen van de gevestigde operatoren komen, maar er wordt ook geïnvesteerd door nieuwe operatoren.
Tot slot de centrale positie van de gebruiker en de consument. Roaming is een essentieel vraagstuk. Wij hebben waardering voor hetgeen de Commissie en de Europese Groep van regelgevende instanties doen, maar wij willen graag meer en dat staat in ons document. Daarin richten wij ons juist wat betreft roaming tot de Commissie. Tot slot zal men om de digitale kloof te kunnen overbruggen ook maatregelen moeten treffen om het aantal gebruikers te verhogen, bijvoorbeeld onder de ouderen in Europa en onder de mensen met een handicap. Ik sluit af met een woord van waardering voor de vrijwillige gedragscodes ter bescherming van de gebruikers...
Viviane Reding,
   – Mijnheer de Voorzitter, staat u mij allereerst toe om het Europees Parlement en mevrouw Toia in het bijzonder hartelijk te bedanken voor dit uitstekende verslag. Het is buitengewoon bemoedigend om te zien dat het Parlement het eens is met de politieke prioriteiten en aandachtspunten van de Commissie met betrekking tot de implementatie van een regelgevingskader voor de elektronische communicatie. Die steun is belangrijk, met name wanneer we beslissingen moeten nemen die moeilijk of onaangenaam zijn voor de lidstaten. U weet dat de elektronische-communicatiesector als stuwende kracht een belangrijke rol speelt in een op kennis gebaseerde samenleving en economie. In ons regelgevingskader, dat sinds 2003 van kracht is, zijn de voorwaarden vastgelegd voor de mededinging, investeringen, groei en banen in deze sector, terwijl hierin ook de voornaamste consumentenrechten zijn gewaarborgd.
Ons doel was en zal blijven om een enkele markt te zijn met keus, kwaliteit en lage prijzen voor alle Europese bedrijven en consumenten. De rapporteur heeft gelijk, we nemen de verantwoording op ons om ervoor te zorgen dat de lidstaten het kader op de juiste wijze implementeren. Want het is een feit dat zij dat niet altijd doen. Wij zijn voortdurend in dialoog met de Europese Groep van regelgevende instanties (ERG) en de nationale regelgevingsinstanties (NRI’s) over het monitoren van deze markt. Wanneer een lidstaat zich niet aan de regels houdt of die verkeerd implementeert, starten wij een inbreukprocedure tegen de betrokken lidstaat. Hoewel sommige doelstellingen niet volledig bereikt zijn, kan ik u verzekeren dat er sinds vorig jaar vorderingen gemaakt zijn, en dat dit beslist tot uitdrukking zal komen in het elfde implementatieverslag dat wij nu aan het opstellen zijn.
Ik zou nu willen ingaan op de speciale verzoeken van het Europees Parlement. De Commissie deelt uw standpunten inzake het belang van een adequate toewijzing van de radiofrequenties en de vereiste soepelheid op dat terrein. Verder delen wij de bezorgdheid van het Parlement ten aanzien van de gegevensregistratie, en daarom heeft de Commissie een evenwichtig medebeslissingsvoorstel gedaan voor de eerste pijler. Overige prioriteiten zijn de toegang tot breedband en de manieren om de digitale kloof te verkleinen, en die zullen in het i-2010-actieplan ook prioriteit blijven.
Zoals u wellicht bekend is, heeft de Commissie veel aandacht geschonken aan de kwestie van de roamingkosten. Met het oog op transparantie voor de consument hebben we een website opgezet met informatie over de roamingkosten in de lidstaten. Ik kan u vertellen dat vele Europeanen deze website sindsdien bezocht hebben, en dat de kosten een dalende lijn vertonen.
Ik neem nota van de bezorgdheid in het verslag over de rol van de ERG. De ERG is een adviesorgaan en een nuttig forum voor nationale regelgevers voor het uitwisselen van gezichtspunten en ervaringen.
Verder neem ik nota van het verzoek aan de Commissie om regelmatig onderzoek te doen naar de transparantie van de facturering, contractuele garanties en markt- en prijstrends. Deze informatie is al beschikbaar en speciaal onderzoek hiernaar is overbodig, maar ik kan u verzekeren dat als er problemen aan het licht komen, die zullen worden opgenomen in de jaarlijkse implementatieverslagen.
Ik zou het Parlement willen verzekeren dat de Commissie ervoor zal blijven waken dat maatregelen inzake nationale markten de voltooiing van de markt voor elektronische communicatie in gevaar brengen. We zullen blijven toezien op de activiteiten van de lidstaten met betrekking tot het regelgevingskader, en we zullen een jaarlijks implementatieverslag overleggen, dat in februari 2006 door de Commissie zal worden aangenomen.
Dan nog een paar woorden over de toekomst. De rapporteur wijst op de noodzaak om een institutioneel debat te openen. Dat debat is al gestart, en het zal doorgaan tot de eerste helft van 2006. In de zomer zal de Commissie een mededeling publiceren met de conclusies van het debat, en eind 2006 zal zij met concrete voorstellen komen. Het Europees Parlement zal natuurlijk volledig bij dit proces worden betrokken. 
Piia-Noora Kauppi (PPE-DE ),
   –Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik mevrouw Toia bedanken voor haar verslag. Elektronische communicatie speelt een sleutelrol in de ontwikkeling van de Europese kenniseconomie, doordat er een stimulans voor innovatie van uitgaat en doordat ze meerwaarde inhoudt voor de consument. Wanneer het communautaire regelgevingskader voor elektronische communicatie volledig geïmplementeerd is, zullen innovatieve diensten met concurrerende prijzen zich, dankzij dit kader, met gelijke kansen voor iedereen kunnen ontwikkelen op de interne markt.
Ik zou de Commissie willen steunen bij het toezicht op en de uitvoering van het proces voor de implementatie van het communautaire regelgevingskader in de lidstaten. De instelling van het communautaire regelgevingskader voor elektronische communicatie is tegenwoordig een succesverhaal op de internationale markt, en gebleken is dat de ontwikkelingen op dit terrein voor de consument bijzonder gunstig hebben uitgepakt. Dit blijkt uit een daling van de prijzen en een toename van het aantal diensten op het gebied van de elektronische communicatie.
Met het regelgevingskader zijn we echter ook op problemen gestuit als gevolg van de trage implementatie van de regelgeving in een groot aantal lidstaten. Deze problemen worden weerspiegeld in de vele lopende inbreukprocedures die de Commissie is gestart tegen lidstaten die delen van het kader nog niet hebben omgezet. Aan de andere kant hebben sommige nationale regelgevingsinstanties van de lidstaten wellicht te veel gedaan, want het is niet de bedoeling dat doeltreffende ondernemers en doeltreffende markten worden afgestraft. In sommige lidstaten heeft overmatige regelgeving tot keiharde concurrentie geleid, waardoor geen enkele ondernemer nog enig inkomen genereert. Regelgeving zou de consument ten goede moeten komen, niet alleen de concurrent.
De Commissie moet haar doeltreffende toezicht op de implementatie van het hele kader voor elektronische communicatie voortzetten, en dit proces moet binnen de kortst mogelijke termijn worden afgerond. Wanneer de implementatie volledig voltooid is, is het verder van groot belang dat de controletaak wordt verlegd van de nationale regelgevingsinstanties naar de mededingingsautoriteiten. In dat verband zouden we meer vertrouwen moeten hebben in de wetmatigheden van de concurrrentie.
Ik dring er bij de Commissie op aan de buitensporig hoge roamingkosten te verlagen – zoals die welke de commissaris al genoemd heeft – en de transparantie van de internationale prijzen op de website voor de consument te verbeteren. Ik heb gehoord dat de website eens per halfjaar wordt bijgewerkt, en dat is niet regelmatig genoeg.
Ten slotte wil ik erop wijzen dat een goed werkend systeem voor de overdraagbaarheid van mobiele nummers van vitaal belang is voor een gezonde concurrentie, en er zouden geen kosten verbonden moeten zijn – of het moeten erg lage kosten zijn – aan het overdragen van een nummer in iedere lidstaat. De periode voor de invoering van de nummerportabiliteit moet worden ingekort in de lidstaten waarin dit nog een ernstig probleem is. 
Lorenzo Cesa,
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, het tiende verslag over de regulering van de elektronische-communicatiemarkten is een zeer belangrijk document voor de sector, omdat daarin een objectieve en diepgaande analyse wordt gegeven van de marktsituatie, zowel wat betreft de technologische en economische ontwikkelingen als ten aanzien van maatregelen ter bevordering van concurrentie.
Ik wil mijn oprechte waardering uitspreken voor het uitstekende werk van mevrouw Toia. Ik ben het met haar eens dat de ICT-sector enorm belangrijk is, zowel voor de communautaire economie als voor de economie van de lidstaten. Deze sector levert immers een belangrijke bijdrage aan de groei van de werkgelegenheid en aan de ontwikkeling van nieuwe technologieën voor betere en snellere communicatie.
Er is Europese wetgeving nodig waarmee de relatie producent/gebruiker wordt gereguleerd, ervoor wordt gezorgd dat de digitale technologie binnen eenieders bereik komt te liggen, de regeringen worden aangezet tot meer investeringen in infrastructuur, maar vooral ook steun wordt gegeven aan een vrije en eerlijke concurrentie en aldus aan een betere dienstverlening tegen steeds gunstiger prijzen.
In het verslag worden vijf thematische gebieden behandeld.
Ten eerste, de verbetering van de internationale roamingdiensten, met goedkopere dienstverlening en transparantere facturering en contractformulering.
Ten tweede, de vaststelling van een duidelijk kader voor de regulering van de institutionele betrekkingen tussen de Europese Commissie en de Europese Groep van regelgevende instanties, een grotere responsabilisering en een betere werking van de nationale instanties - met alle voordelen van dien voor de concurrentiekracht - en stimulering van investeringen in vooral nieuwe, opkomende markten.
Ten derde, de versterking van het aanbod, opdat breedbandverbindingen binnen eenieders bereik komen te liggen, zonder territoriale beperkingen en binnen zo kort mogelijke tijd.
Ten vierde, de bescherming van de gezondheid van de gebruiker, zoals naar voren gebracht door de rapporteur van de PPE-DE-Fractie, die volledige steun geeft aan de rapporteur, mevrouw Toia, en hoopt dat het Europees Parlement de aanbevelingen in haar verslag zal aannemen.
Tot slot wil ik mevrouw Reding van harte gelukwensen met het werk dat zij doet en in de toekomst zal blijven doen voor het verslag over onderzoek, waaraan de PPE-DE-Fractie haar volledige steun geeft. 
Catherine Trautmann,
   . - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil mevrouw Toia graag feliciteren met de kwaliteit van haar verslag en haar bedanken voor het feit dat zij met de schaduwrapporteurs heeft samengewerkt en de door ons voorgestelde amendementen heeft overgenomen.
Er zijn enkele essentiële punten die ik aan de orde wil stellen. De totstandkoming van een interne markt op het gebied van telecommunicatie die het gehele Europese grondgebied beslaat, dient te worden aangemoedigd. Een dergelijke eenheidsmarkt is noodzakelijk om de digitale kloof te verkleinen, hetgeen een prioritaire doelstelling van de Europese Unie is. Bij deze overgang naar een nieuw kader voor de regelgeving inzake en de levering van elektronische communicatie dient evenwel rekening te worden gehouden met de burgers en consumenten, door de transparantie en veiligheid te verschaffen die noodzakelijk zijn voor een goed gebruik van de telecommunicatiediensten. Dit betekent dat er sprake moet zijn van transparantie op het gebied van de veiligheid en de volksgezondheid, met name wat stralingsmetingen betreft. Er moet tevens sprake zijn van een correct gereguleerde markt, omdat dit de enige manier is om voor consumenten de voorwaarden voor behoorlijke diensten en prijzen te garanderen. Dit geldt in het bijzonder voor internationale roaming.
Het is absoluut noodzakelijk dat wij een actieplan opstellen, met inbegrip van een tijdschema, om de consumenten continuïteit in de dienstverlening te kunnen bieden, hetgeen betekent dat wij hen zo voordelig en zo spoedig mogelijk willen laten profiteren van internationale roaming in geheel Europa. Op 7 december zal het unieke internetadres ".eu" voor ondernemingen worden gelanceerd. Zoals de Commissie concrete vorm geeft aan dit langverwachte besluit, zo zal zij zich ook moeten inzetten voor de invoering van één toegangsnummer met een eenheidstarief voor de Europese Unie in haar geheel.
Dat moet een prioriteit zijn binnen het actieplan waarvan ik de betekenis en het belang zojuist heb onderstreept, en waarmee een krachtigere telecommunicatieruimte wordt gecreëerd die is afgestemd op de vrijheid van verkeer en van communicatie van de burgers. 
András Gyürk (PPE-DE ).
   – "De wereld is beter met jou erbij!" - zo luidt de slogan van een van de grote Europese aanbieders van mobieletelefoniediensten in Hongarije. Maar is de wereld echt beter geworden in 2004, in de periode die dit verslag bestrijkt, en zal hij in de toekomst beter worden als gevolg van de ontwikkeling van de elektronische communicatiemiddelen? Hoe dan ook, we kunnen stellen dat de informatie- en communicatiesector een enorme stimulans vormt voor de ontwikkeling van de Europese economie en bijdraagt aan het scheppen van banen. Ook is duidelijk dat de snelle ontwikkeling van nieuwe technologieën - in de eerste plaats van de breedbandtelefonie - de integratie in de informatiemaatschappij vergemakkelijkt van sociale groepen die met traditionele middelen onbereikbaar waren. Dat zijn daarom onbetwistbare voordelen. Maar we moeten ook de vraag stellen: tegen welke prijs? Het antwoord is lang niet zo positief als de hierboven genoemde effecten. Gecompliceerde prijsmodellen, vreemde tariefconstructies, praktijken die niet verenigbaar zijn met het beginsel van de interne markt - prijzen die alle kanten op vliegen vormen slechts één voorbeeld. Dat is de prijs die we op dit moment betalen voor de genoemde voordelen, voor de betere wereld. Ik zeg niet dat deze prijs onbetaalbaar is, want ieder van ons, Europese consumenten, betaalt hem elke maand weer. Een van de belangrijkste doelen van ons Parlement is echter de huidige situatie te veranderen, wat ook onze plicht is met het oog op de bescherming van consumenten. In de eerste plaats hebben we transparantie nodig, en ondubbelzinnige en duidelijke informatie voor consumenten. We hebben echte concurrentie nodig en volledige toepassing van het beginsel van de ene gemeenschappelijke markt. En hebben we lagere prijzen nodig die de werkelijke waarde van diensten weerspiegelen. Alleen wanneer deze doelen bereikt zijn, zal consumentenbescherming het belang krijgen dat ze verdient naast economische overwegingen, en als dit gebeurt is dit verslag de moeite van het opstellen waard geweest. 
Reino Paasilinna (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, dames en heren. Het is een feit dat de huidige elektronische-communicatieregelgeving niet echt functioneert. Dat zeg ik als rapporteur van het vorige verslag inzake de kaderrichtlijn van het Parlement. Het gevolg is dat de interne markt voor elektronische communicatie zich niet ontwikkelt, dat de noodzakelijke concurrentie zich niet overal ontwikkelt en dat de consument niet beschikt over de benodigde keuze aan diensten, ten aanzien waarvan hevig moet worden geconcurreerd. Diensten zijn dus niet goedkoop genoeg. Hiervan bestaan veel voorbeelden. Dit brengt ook de verschillende lidstaten in verschillende posities: bij hevige concurrentie gaat er namelijk geld naar reclame. Als er geen concurrentie is, kan het geld gebruikt worden voor productontwikkeling en kan men meer ontwikkelen dan degene die hevig moet concurreren. Ondernemingen in de verschillende lidstaten bevinden zich dus in ongelijke posities.
Een andere fundamentele reden hiervoor is dat de lidstaten deze regelgeving niet toepassen en dat is beslist een probleem. De positie van de regelgevende instanties verschilt enorm per land en hun posities moeten meer op elkaar gaan lijken. Hoe denken wij in een dergelijke situatie de doelstelling van Lissabon te kunnen bereiken? Wij moeten ons samen met de Commissie inzetten om de lidstaten ervan te overtuigen dat het in hun belang is deze regelgeving toe te passen.
De nieuwe regelgeving moet neutraal zijn met betrekking tot technologie. Ze kan beter een kaderwetgeving zijn dan gedetailleerde regelgeving en moet een concurrerende omgeving en een veilige dienstverlening voor consumenten waarborgen. Natuurlijk moeten de roamingkosten nog worden verlaagd.
Wij delen de zorgen van de Commissie en kunnen daarom waarschijnlijk samen vooruitgang boeken. 
Viviane Reding,
   . - Mijnheer de Voorzitter, ik wil nog even kort opmerken dat ik instem met het merendeel van de analyses die de geachte Parlementsleden hebben gemaakt. Het klopt dat het regelgevingskader op zeer ongelijke wijze wordt toegepast. Ook de concurrentie verloopt volgens nationale systemen die onderling sterk uiteenlopen en vaak ontoereikend zijn. Dat is de reden waarom de Commissie de lidstaten in geval van niet-toepassing van de regels voor het Hof van Justitie moet dagen.
Zoals u weet worden er momenteel verschillende zaken door het Hof van Justitie onderzocht; u weet ook dat ik voortdurend in contact sta met de nationale regelgevers, die elkaar binnen de Europese Groep van regelgevende instanties ontmoeten. Deze gedachtewisseling is van groot belang, omdat het in zekere zin een uitwisseling van goede praktijken is en ze daarnaast de mogelijkheid biedt onderling druk op elkaar uit te oefenen. Bovendien staan de regelgevers mij bij als het om de prijzen van roaming gaat, die bijzonder hoog zijn. Ik wil hier duidelijk stellen dat de Commissie niet in staat is zelf prijzen voor te schrijven. Zij kan echter wel haar invloed aanwenden om de prijzen naar beneden te laten bijstellen. Dat is wat wij hebben gedaan met de introductie van een internetsite voor het vergelijken van prijzen in onze lidstaten en sinds deze site bestaat, wordt hij dagelijks door duizenden consumenten bezocht. Daarnaast hebben wij sinds het bestaan van deze site gemerkt dat tal van prijzen in veel landen gedaald zijn. Zoals beloofd zal er binnen zes maanden een nieuw onderzoek naar de prijzen plaatsvinden om te zien hoe deze zich ontwikkelen en hoe het in dit opzicht met de besprekingen met de nationale regelgevers staat.
Ik heb de geachte Parlementsleden verteld dat er een aanvang is gemaakt met de besprekingen over het huidige regelgevingskader en de mogelijke hervorming daarvan. Deze besprekingen zullen nog een aantal maanden in beslag nemen. Het uiterst belangrijke verslag dat ons vandaag is voorgelegd, is een eerste bijdrage van het Parlement. Ik kijk uit naar andere debatten, naar andere voorstellen van het Parlement, evenals van de belangrijkste betrokken partijen. Vanaf komend voorjaar zal ik een overzicht maken op basis van deze analyses, suggesties en voorstellen. Daarna kunnen wij dan verder discussiëren over een eventuele hervorming van het regelgevingskader, teneinde dit af te stemmen op de ontwikkeling van de technologieën en op de omstandigheden in de lidstaten, die onderling sterk uiteen kunnen lopen. 
De Voorzitter.
   Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 11.00 uur plaats. 

