Naleving van het arrest van het Hof van Justitie van de EG over de zaak "Turco" (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende mondelinge vragen:
de mondelinge vraag van Marco Cappato en Michael Cashman, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, Anneli Jäätteenmäki en Costas Botopoulos, namens de Commissie constitutionele zaken, aan de Raad, over de naleving van het arrest van het Europees Hof van Justitie over de "Turco”-zaak - B6-0470/2008), en
de mondelinge vraag van Marco Cappato en Michael Cashman, namens de Commissie burgerlijke vrijheden, justitie en binnenlandse zaken, Anneli Jäätteenmäki en Costas Botopoulos, namens de Commissie constitutionele zaken, aan de Commissie, over de naleving van het arrest van het Europees Hof van Justitie over de "Turco”-zaak - B6-0471/2008).
Marco Cappato
auteur. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, geachte commissaris, onze collega van de vorige zittingsperiode, Maurizio Turco, nu radicaal lid van het Italiaans parlement, heeft een verzoek ingediend - een verzoek zoals een gewone burger dat kan indienen - om toegang te krijgen tot documenten van de Raad waarin de naam van de nationale delegaties die tijdens het debat bepaalde standpunten hadden ingenomen, was gecensureerd. De Raad heeft geweigerd het verzoek in te willigen, en heeft ook de toegang tot een juridisch advies geweigerd.
Toen een beroep werd ingediend bij het Gerecht van eerste aanleg, dat de Raad intussen had gedwongen de naam van de nationale delegaties toegankelijk te maken, werd de Raad in het gelijk en Turco in het ongelijk gesteld, om een uitspraak van het Hof over de zaak te voorkomen. Een beroep dat is ingediend bij het Hof van Justitie heeft de situatie echter omgekeerd.
Het Hof heeft gewoon verklaard dat de toegang tot documenten, met name wetgevende documenten, verplicht moet zijn, omdat de toegang tot documenten bij de democratie hoort en dat eventuele uitzonderingen zeer streng moeten worden beperkt, aangezien er duidelijk sprake is van algemeen belang. Het openbaar en juridisch debat over de documenten vergroot de legitimiteit van de instellingen en het vertrouwen van het publiek daarin.
De vraag die wij vandaag stellen is in het kort: hoe gaat de Commissie en hoe gaan de Europese instellingen gevolg geven aan dit arrest? Met andere woorden, gaan ze deze gelegenheid aangrijpen om de procedures voor de onmiddellijke openbaarmaking van documenten grondig te herzien?
Ik ben er me heel goed van bewust dat het gewoon om een burger gaat, om een verzoek zoals elke andere burger dat had kunnen indienen, en niet om een hervorming naar aanleiding van een institutioneel debat. Maar ik denk dat juist hier de sterkte van het initiatief van Maurizio Turco ligt, aangezien het laat zien dat een enkele zaak veel meer kan betekenen dan dat initiatieven van de instellingen ons bieden.
We moeten de maximale mogelijkheden hebben om deze documenten openbaar te maken. We moeten weten dat bijvoorbeeld juist vandaag in een persbericht van de Europese Commissie is medegedeeld dat de Commissie de Italiaanse regering nog niet om inlichtingen heeft verzocht over een kwestie die dezelfde Maurizio Turco heeft aangekaart, over discriminatie in godsdienstonderwijs in ons land.
Kijk, hoe komt het dat dit verzoek niet is gedaan? Het is een concreet voorbeeld van mechanismen waarbij de werking van de Europese instellingen voor de burger ondoorgrondelijk worden. Laten we dus deze gelegenheid aangrijpen om een radicale en diepgaande hervorming door te voeren in de toegang tot en de openbaarmaking van documenten.
Anneli Jäätteenmäki
Mijnheer de Voorzitter, het wetgevingsproces in democratische landen is open en openbaar. De burgers kunnen te weten komen hoe hun parlementsleden hebben gestemd en wat de achtergrond van een besluit is. Dat is helaas niet het geval in de Europese Unie. Wij kunnen ons er niet op beroemen dat de Europese Unie democratisch en open is en dat onze burgers toegang hebben tot de documenten die aan wetgeving ten grondslag liggen. Wij hebben de Commissie daarom gevraagd wat zij nu als eerste van plan is te doen om ten gevolge van dit besluit van het Hof van Justitie de regels en praktijken te wijzigen, zodat openheid, transparantie en democratie worden gerealiseerd, en wat de Raad van plan is te doen om openheid en democratie te realiseren en na een besluit het nationale standpunt zichtbaar te maken. Als dat standpunt niet open en openbaar is, hebben de burgers geen enkele mogelijkheid te controleren wat degenen doen die hen vertegenwoordigen. Het is de hoogste tijd snel actie te ondernemen, zodat de Europese Unie eindelijk kan zeggen, en er trots op kan zijn, dat wij over democratie en een open en transparante wetgeving beschikken.
(Applaus)
Jean-Pierre Jouyet
fungerend voorzitter van de Raad. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, mevrouw de vicevoorzitter, dames en heren afgevaardigden, ik weet hoezeer met name u, mijnheer, belang hecht aan transparantie, iets wat het voorzitterschap met u deelt. Het is heel belangrijk dat onze medeburgers inzicht kunnen krijgen in hoe de Europese besluiten die hen raken tot stand komen - dit gaat op voor de Europese wetgeving - en het is zonneklaar dat wij op dit vlak vooruitgang moeten boeken.
Uw vraag komt gelegen, omdat die een goede aanleiding vormt om de balans op te maken rond dit lastige onderwerp, de toegang van het publiek tot juridische adviezen. Dit is het specifieke onderwerp van het arrest, maar het is het transparantiebeleid in zijn algemeenheid dat tegen de achtergrond van het arrest aan een kritische beoordeling moet worden onderworpen.
Het arrest-Turco is belangrijk, daar dit de eerste keer was dat het Hof van Justitie zich heeft uitgesproken over de bijzondere gevallen, zoals u gezegd hebt, van de juridische adviezen en de voorwaarden waaronder die voor het publiek toegankelijk moeten zijn. In zijn arrest wijst het Hof op het belang van transparantie en openheid van het wetgevingsproces om een betere participatie van de burgers in het besluitvormingsproces mogelijk te maken. Voorts concludeert het Hof dat Verordening (EG) nr. 1049/2007, die het kader vormt voor de toegang van het publiek tot documenten, in beginsel een verplichting vastlegt tot openbaarmaking van de adviezen van de juridische dienst van de instelling inzake een wetgevingsproces.
Als antwoord op uw vraag, mijnheer Cappato, kan ik zeggen dat de Raad de nodige maatregelen heeft getroffen om uitvoering te geven aan dit arrest van het Hof, al begin juli 2008 om precies te zijn. De Raad heeft het arrest uitgevoerd en het document waarom de heer Turco verzocht, openbaar gemaakt. Vervolgens heeft de Raad op basis van dit in het arrest neergelegde beginsel besloten zijn procedures aan te passen aan de inhoud van het arrest van het Hof.
Er zijn inderdaad uitzonderingen - die overigens door het Hof zelf zijn omschreven in het kader van dit arrest - voor wat betreft adviezen die een bijzonder gevoelig karakter hebben of juist een bijzonder ruime strekking. Hoe dan ook moeten eventuele weigeringen van de Raad, zoals ook u weet, uitvoerig worden gemotiveerd.
De Raad heeft een aantal specifieke verzoeken ontvangen over adviezen van de Juridische dienst van de Raad en daarbij de beginselen van het Hof toegepast. U weet eveneens dat de openbaarmaking van interne juridische adviezen van een instelling een negatieve uitwerking kan hebben op het legitieme belang van de instellingen om objectieve en onafhankelijke adviezen te vragen en te krijgen. We moeten de juiste balans hierin vinden. Daarom hechtte de wetgever eraan om uitdrukkelijk het vertrouwelijke karakter van juridische adviezen te beschermen, een eis die naar onze mening blijft staan.
Afgezien van deze antwoorden die zeer technisch zijn - ik weet het en verontschuldig me daar overigens voor - maar ook een officieel karakter dragen, omdat ik ze geef namens het voorzitterschap, grijp ik de gelegenheid aan om een balans op te maken van het transparantiebeleid. Hierbij moeten diverse aspecten worden onderscheiden. Wat de rechtstreekse toegang tot werkdocumenten betreft - het onderwerp van uw vraag - kan ik u bevestigen dat de Raad de bepalingen van artikel 12 van Verordening (EG) nr. 1049/2001 onverkort toepast, evenals bijlage II van het intern reglement van de Raad, die het bijhouden van een openbaar register verplicht stelt en de voorwaarden en nadere bepalingen voor de rechtstreekse toegang van het publiek tot Raadsdocumenten omschrijft.
Ik wil u niet vervelen met een overmaat aan technische details of cijfers, maar het is een feit dat deze cijfers verhelderend zijn, omdat het register van de terbeschikkingstelling aan het publiek verwijzingen naar meer dan één miljoen sinds 1999 opgestelde documenten bevat. Ik hoor u al zeggen: "Kwaliteit is belangrijker dan kwantiteit"...
Verder lijkt mij vooral de leesbaarheid en het in de media zetten van de besluiten van de instellingen belangrijk. Daar wordt met name door mevrouw Wallström hard aan gewerkt in het kader van de wetgevingsprocedure, en het interinstitutioneel akkoord over "beter wetgeven" omvat algemene verplichtingen op transparantiegebied. Er zijn in verband met de uitvoering van dit akkoord al maatregelen getroffen. Alle beraadslagingen van de Raad in het kader van de medebeslissingsprocedure zijn openbaar voor het publiek en de Raad houdt regelmatig openbare debatten over belangrijke kwesties die de belangen van de Unie en haar burgers raken.
Om de beraadslagingen toegankelijker te maken voor het publiek is er ook een website van de Raad met toegankelijke rubrieken waar de beraadslagingen via streaming video kunnen worden gevolgd, wat, dat zult u met me eens zijn, toch iets belangrijks en opwindends is!
De voorzitterschappen van de Raad moeten ook hun aandeel leveren. Naar het voorbeeld van de websites van de vorige voorzitterschappen heeft het Franse voorzitterschap veel geïnvesteerd in zijn meertalige site ue2008.fr, die onder meer "Web tv" met diverse kanalen biedt, vergelijkbaar met wat het Europees Parlement, naar volle tevredenheid, heeft gelanceerd.
Derde en laatste punt: we moeten kunnen voldoen aan de verzoeken om informatie van het publiek. Daarvoor is ook een voorlichtingsdienst voor het publiek opgezet - volgens mij het belangrijkste punt van allemaal - omdat de praktische informatie die wij het publiek moeten geven zonder enige twijfel het punt is waarop we het slechtst zijn toegerust. De burgers maken zich dan ook terecht zorgen en vinden het te ondoorzichtig allemaal. Daarom hebben wij ofwel te weinig middelen, ofwel informatiesites die te veel langs elkaar heen werken en het publiek onvoldoende mogelijkheden bieden om van alle wetgeving op de hoogte te blijven. Voor dit laatste moet de Raad zich extra inspannen.
Dit wilde ik u zeggen. Transparantie is absoluut essentieel. Wij hebben met de Commissie en het Europees Parlement ook op communicatievlak een belangrijk akkoord bereikt ter versterking van deze transparantie, en ik denk dat het interinstitutioneel overleg dat wij met mevrouw Wallström en de ondervoorzitter van het Europees Parlement hebben gevoerd, voldoende aanleiding geeft om de toekomst met meer vertrouwen tegemoet te zien.
Het is een gezamenlijke taak, waar we nu invulling aan moeten geven. U kunt ervan op aan dat wij echt de politieke wil hebben om vorderingen te maken met die transparantie, in het informatie- en communicatiebeleid en vooral op het vlak van de praktische informatie die ter zake van het wetgevingsproces aan de burger moet worden gegeven. Wij moeten daarvoor intensiever gebruik maken van de nieuwe informatietechnologieën. Ik weet dat die zorg wordt gedeeld door het Parlement, de Commissie en de Raad.
Margot Wallström
vicevoorzitter van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik dank de geachte afgevaardigden voor hun vragen.
Natuurlijk is het arrest van het Hof van Justitie in de zaak "Turco”, zoals we al hebben gehoord, een zeer belangrijke uitspraak. De Commissie is het volledig eens met het Hof wanneer het wijst op het grote belang van een open wetgevingsproces. Het spreekt voor zich dat we deze uitspraak zullen naleven en er in ons dagelijks werk volledig rekening mee zullen houden.
Ik wil de vijf specifieke vragen die mij zijn gesteld zo duidelijk mogelijk beantwoorden, maar zal het kort moeten houden. De eerste vraag heeft betrekking op beter wetgeven, de interinstitutionele samenwerking en Verordening (EG) nr. 1049/2001. Dit arrest heeft betrekking op de toegang van het publiek tot overheidsdocumenten, wat geen rechtstreekse relatie heeft met de interinstitutionele samenwerking. Daarvoor hebben we het kader voor verbeterde interinstitutionele samenwerking, dat volgens mij erg goed werkt. Het Parlement en de Commissie hebben een goede staat van dienst als het gaat om hun samenwerking in het wetgevingsproces om aan de doelstelling van beter wetgeven te voldoen.
Wat betreft uw tweede vraag, over toegankelijke informatie over lopende openbare raadplegingen, wil ik om te beginnen wijzen op de databank PreLex, zoals we die in ons jargon noemen. Deze databank is bedoeld om voorbereidende wetgevingsdocumenten gemakkelijker toegankelijk te maken door een enkel toegangspunt te verschaffen. In de praktijk gaat het om een webportaal met koppelingen naar belangrijke voorbereidende wetgevingsdocumenten. Deze databank wordt beheerd door het Bureau voor officiële publicaties en bestaat uit door de Commissie aangeleverde documenten. Maar belangrijker is dat deze databank op host Europa rechtstreeks voor het publiek toegankelijk is.
Ook voor de openbare raadplegingen die door de Commissie zijn gelanceerd, is er op host Europa een enkel toegangspunt: "Uw stem in Europa”. Deze website biedt toegang tot raadplegingen en verschaft algemene informatie over de verschillende raadplegingsprocedures van de Commissie. De website bevat ook uitvoerige informatie over lopende openbare raadplegingen en alle daarmee verband houdende discussiedocumenten en vragenlijsten. Daarnaast wordt informatie gegeven over de follow-up van raadplegingen, zoals de publicatie van discussieverslagen en bijdragen.
Wat uw derde vraag betreft, over het project TRANS-JAI, kan ik u geruststellen dat het webportaal voor dit project in maart 2010 onder de naam "public go live” volledig voor het publiek toegankelijk zal zijn, dankzij speciale servers.
Dit brengt me bij uw vierde vraag, over het beginsel van transparantie en het beginsel van goed bestuur. Uiteraard hangen deze beginselen nauw met elkaar samen. We streven er voortdurend naar het publiek zoveel mogelijk informatie te verstrekken, zeker wanneer het gaat over de rechten van burgers en het functioneren van de instellingen, wat, zoals we allemaal weten, niet altijd even begrijpelijk is. De website van de Commissie bevat informatie over haar organisatie en procedures, en een gemakkelijk toegankelijke "Wie is wie” over het personeel van de Commissie en de verschillende directoraten-generaal.
Uw laatste vraag, nummer vijf, spitst zich toe op het openbaar register van documenten en de ontwerpaanbeveling van de Europese ombudsman naar aanleiding van de klacht van 'Statewatch'. Sinds 3 juni 2002 is er een openbaar register van documenten, zoals bepaald in Verordening (EG) nr. 1049/2001. Daarnaast heeft de Commissie ook een speciaal register voor comitologieprocedures en een register over de deskundigengroepen opgezet. We doen ons uiterste beste onze interne IT-systemen te moderniseren, maar zoals u weet kosten dit soort zaken tijd. Maar een ding is duidelijk: dit werk houdt nooit op. We houden steeds rekening met de behoefte die er bestaat aan een uitgebreider openbaar register.
Om terug te komen op de ontwerpaanbeveling van de Ombudsman in deze zaak, de Commissie heeft hem daar natuurlijk uitvoerig haar mening over gegeven. De Commissie erkende dat ze haar openbare registers in het belang van een grotere transparantie verder moest uitbreiden. Op één punt was de Commissie het echter oneens met de Ombudsman. Hij concludeerde dat de Commissie - en ik citeer - "in het register verwijzingen moet opnemen naar alle in artikel 3, onder a), bedoelde documenten”. Hoewel de Commissie zich kan vinden in de doelstelling en ambities die aan deze conclusie ten grondslag liggen, is dit in de praktijk onmogelijk te verwezenlijken. Het is simpelweg onmogelijk om de brede en onduidelijke omschrijving van "documenten” in artikel 3, onder a), van Verordening (EG) nr. 1049/2001 te verzoenen met het idee van een enkel, veelomvattend openbaar register. In plaats daarvan moeten we werken met koppelingen of verschillende toegangspunten creëren.
Ik zou natuurlijk nog melding kunnen maken van het feit dat ik het register van mijn eigen briefwisselingen via het internet rechtstreeks toegankelijk heb gemaakt, en nog andere voorbeelden kunnen noemen van wat proactief, buiten de formele wetgeving, gedaan kan worden, zoals het verbeteren van registers, het vergroten van gebruiksvriendelijkheid en toegankelijkheid, en het actief verspreiden en sneller publiceren van documenten, maar dat ligt allemaal buiten het onderwerp van discussie van vandaag. We zullen zeker nog de gelegenheid krijgen om ook over deze belangrijke kwesties uitgebreid van gedachten te wisselen.
Charlotte Cederschiöld
namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, eerste vereiste voor de geloofwaardigheid en legitimiteit van de EU is het bestaan van een reeks werkvoorschriften met betrekking tot transparantie en gegevensbescherming.
Transparantie in het besluitvormingsproces is vooral nodig wanneer het democratisch gehalte van Europa in twijfel wordt getrokken. De lidstaten hebben uiteenlopende ervaringen. Meer uitwisseling van ervaringen kan niet alleen leiden tot een beter bestuur in de EU, maar ook in de lidstaten. We zijn ver gekomen sinds in 2001 de transparantiewetgeving werd vastgesteld.
De meeste lidstaten hebben al een vorm van wetgeving waarin de vrijheid van informatie is geregeld. Zweden en Finland hebben die al sinds 1776. Andere landen, zoals Ierland, sinds een paar jaar. Er is tijd nodig om tot een gemeenschappelijke handelwijze en een gemeenschappelijk standpunt te komen. Je kunt niet de formule van één land op de hele EU toepassen. Daar zijn de culturen van de verschillende lidstaten te divers voor. Een vertegenwoordigende democratie kan niet zonder open bestuur. Het hele proces wordt verder nog beïnvloed door het feit dat onze samenleving door de digitale revolutie in een informatiemaatschappij verandert.
Een belangrijk punt dat in Verordening (EG) nr. 1049/2001 beter moet worden uitgewerkt, is de balans tussen vertrouwelijkheid en transparantie. We hebben een open besluitvormingsproces nodig dat tegemoetkomt aan het overheersende belang van het publiek zonder het recht van instellingen en personen op geheimhouding te schenden. De juridische interpretatie van complexe zaken - bijvoorbeeld mededingingszaken - kan niet aan boulevardbladen worden overgelaten.
Het arrest in de zaak "Turco” kan bijdragen aan beter wetgeven. Welke praktische consequenties trekken de Commissie en de Raad uit deze zaak?
Michael Cashman
namens de PSE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, als de oorspronkelijke rapporteur voor Verordening (EG) nr. 1049/2001 vind ik dit een zeer interessant debat. Omdat ik weet dat de deelnemers aan dit debat volledig overtuigd zijn van de noodzaak van openheid en transparantie, vind ik het vreemd dat op het verwijt dat onvoldoende is gedaan, wordt gereageerd met "we hebben meer tijd nodig”. Dit is onaanvaardbaar.
Slechts 30 procent van de bevolking heeft vertrouwen in de Europese Unie. Waarom zo weinig? Omdat de mensen zich absoluut niet betrokken voelen bij wat er in hun naam gebeurt. En dat terwijl we toch een positief verhaal hebben te vertellen. Waarom moet de instelling via de instanties van het Europees Hof worden gedwongen om te doen wat juist is?
Het geven van uitleg alleen is niet genoeg. Commissaris Wallström, ik weet dat u net zo geïrriteerd en moe bent van deze argumenten als ik, maar het volstaat niet om maar te zeggen dat we meer tijd nodig hebben. We moeten onze burgers niet alleen uitleggen waarom we doen wat we doen, maar ze ook laten zien hoe we het doen en op basis van welk juridisch advies. Want als we dat niet doen, zal het gebrek aan betrokkenheid van burgers bij het Europese project blijven bestaan.
Vanavond is hier beweerd dat dat voor sommige zaken onmogelijk is, bijvoorbeeld wegens de vermeend onduidelijke omschrijving van "documenten”. Het begrip "documenten” is helemaal niet onduidelijk omschreven. Dat begrip is juist heel goed omschreven. Het betekent alle documenten die de drie instellingen en de door hen opgerichte agentschappen in hun bezit hebben, hebben ontvangen of hebben geproduceerd. En het begrip "documenten” zelf is duidelijk gedefinieerd. Laten we dus de moed hebben een openbaar register in te stellen. Niet de doolhof die we op dit moment hebben, waarbij je vanuit het ene register geen toegang hebt tot alle andere registers en links.
Nu is het zo dat burgers in een doolhof van informatie terechtkomen. Laten we de deur van de drie instellingen openzetten en ons openlijk blootstellen aan de controle van het publiek. Ik zeg u dat als we nu niet doen wat we behoren te doen, de burger tijdens de verkiezingen van juni zal oordelen ten gunste van die extreme partijen die noch voor de EU noch voor haar instellingen zijn. Er is weinig tijd meer. Kom nu in actie! Het kan nog steeds.
Eva-Britt Svensson
Mijnheer de Voorzitter, het Hof van Justitie speelt een centrale rol in het EU-systeem en het Hof heeft de macht politieke besluiten te duiden. Wanneer Europese wetgeving moet worden geïnterpreteerd, geldt het besluit van het Hof van Justitie, ongeacht het doel van de wetgever of de intenties achter de wetgeving. Wij hebben dit gezien in de arresten over de zaken Laval, Rüffert en andere. In deze gevallen pakte het besluit van het Hof negatief uit voor werknemers.
In de zaak Turco is het besluit van het Hof echter positief. Daar ben ik blij mee, maar mijn basiskritiek, dat het Hof van Justitie het EU-beleid bepaalt en dat het Hof bij eventuele geschillen altijd het laatste woord heeft, blijft overeind.
In de zaak Turco verwelkom ik het feit dat het Hof erkent dat de controle van de burgers op het wetgevingsproces absolute prioriteit heeft. Dit is een stap in de goede richting, maar ik moet helaas constateren dat er nog heel veel stappen moeten worden gezet voordat de Europese Unie haar gesloten manier van werken, waarbij alleen degenen die er middenin zitten de weg vooruit kunnen zien, achter zich zal hebben gelaten. Het gaat hier uiteindelijk om democratie, deelname en transparantie.
Het is belangrijk dat er bij de huidige herziening van de zogeheten openbaarheidsverordening rekening wordt gehouden met de zaak Turco.
Costas Botopoulos
(EL) Mijnheer de Voorzitter, de uitspraak in de zaak "Turco” betekent een belangrijke vooruitgang voor het recht en de democratie. De uitspraak leert ons dat het concept van openbaar belang zoals is vastgesteld in Verordening (EG) nr. 1049/2001 inzake de toegang van het publiek tot documenten, zo moet worden uitgelegd dat het recht op meer kennis van de feiten die tot besluitvorming hebben geleid belangrijker is dan en prevaleert boven beschermde interne besluitvormingsprocedures.
Met andere woorden is het volgens de zaak "Turco” niet alleen belangrijk dat burgers weten - burgers hebben het recht om te weten - hoe of waarom een besluit wordt genomen, maar ook dat ze wijd en zijd bekend zijn met de documenten waarop een besluit is gegrond.
Na onze mondelinge vraag van vandaag willen we verder de diensten van de Commissie en de Raad verzoeken om rekening te houden met dit besluit en om, zoals fungerend voorzitter Jouyet al zei, Verordening (EG) nr. 1049/2001 uit te leggen in het licht van deze nieuwe jurisprudentie.
Er kunnen echter ook problemen ontstaan met betrekking tot wat men geheime documenten noemt, vooral met betrekking tot de adviezen van de Juridische dienst. Dit weet ik maar al te goed, want ik ben zelf ook jurist! Dat er problemen zouden kunnen ontstaan mag echter nooit een reden zijn om deze documenten niet openbaar te maken. We zouden in plaats hiervan denk ik een radicale omslag in de transparantiecultuur moeten verlangen. Transparantie betekent evenwicht en respect voor de procedure, maar geen angst voor kennis.
Ik sluit af met nog een laatste opmerking: we moeten hier verschil maken tussen wat er in de praktijk gebeurt binnen de Raad en wat er bij ons in het Parlement gebeurt. Er is binnen het Parlement haast volledige toegang tot debatten en documenten. Ik ben van mening dat het Turco-arrest een kans biedt om de Raad op hetzelfde niveau te brengen.
Mairead McGuinness
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil ingaan op de terechte opmerking van Michael Cashman over het "gebrek aan betrokkenheid” van burgers. Zeker in het debat over het Verdrag van Lissabon was er sprake van een enorm gebrek aan betrokkenheid. Maar laten we ons op dit punt ook niet te veel zelfverwijten maken, want de lidstaten zijn er heel goed in om Europa te schuld te geven van zaken die moeilijk vallen, zelfs wanneer ze er zelf mee hebben ingestemd. Het is tijd dat we allemaal volwassen worden - de gekozen politici, regeringen, oppositie en ook iedereen in het Parlement - en de waarheid vertellen.
Ik ben wat mismoedig geraakt door het lezen van een tijdschrift deze week waarin een niet gekozen, niet verantwoordingsplichtig lid van een welvarende elite afgeeft op de niet gekozen elite in Brussel. Waar haalt hij het lef vandaan! Als we niet doen wat Michael Cashman zegt en hem en mensen van zijn slag niet rechtstreeks aanspreken op hun uitlatingen, worden de Europese verkiezingen van juni een ramp voor de bevolking van Europa. Het wordt tijd dat degenen onder ons die dat denken, dat ook hardop zeggen.
Anneli Jäätteenmäki
Mijnheer de Voorzitter, dit besluit van het Hof is belangrijk en eenduidig. Hieruit blijkt duidelijk dat het wetgevingsproces in de Europese Unie onder democratische controle van de burgers moet staan en dat de bescherming van de instellingen in de besluitvormingsprocedure op de tweede plaats komt. Dat is duidelijke taal.
Tegen deze achtergrond ben ik wel enigszins teleurgesteld over de antwoorden. In het antwoord van de Raad werd menigmaal benadrukt dat transparantie en openheid belangrijk zijn, maar ik hoorde niet veel meer. Wat is er gedaan? De Commissie heeft ondertussen meer tijd gevraagd.
Het is naar mijn mening heel interessant om te zien welke houding de EU-instellingen aannemen ten opzichte van het besluit van het Hof. Wat als onze burgers een zelfde houding ten opzichte van het besluit van het Hof zouden aannemen als de Commissie en de Raad en zich dus niets van dit besluit zouden aantrekken? Dat zou niet kunnen.
Marco Cappato
auteur. - (IT) Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, het voorzitterschap van de Raad spreekt van een miljoen gepubliceerde documenten. Als het gaat om de toegang tot documenten is kwantiteit ook kwaliteit, maar kwaliteit is niet het enige waar het om draait. Als we goed kijken zien we dat er een probleem is met de soort documenten: documenten over vergaderingen of documenten die bij het besluitvormingsproces horen.
Dat is hetgene waar het aan ontbreekt. Ik noem een voorbeeld: documenten van Coreper I, die zo moeilijk te vinden zijn, of documenten over het extern beleid, die als diplomatieke documenten worden behandeld en daarom niet in de registers worden opgenomen. Al deze documenten zijn van essentieel belang om het besluitvormingsproces te leren kennen.
Ik heb slechts één voorbeeld gegeven in de luttele seconden die ik tot mijn beschikking had. Ik denk dat dit, gezien de antwoorden die wij hebben gekregen, als een kans moet worden gezien, en niet als een risico voor de werking van de Europese instellingen.
Jean-Pierre Jouyet
fungerend voorzitter van de Raad. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, dames en heren, uit ons debat komt duidelijk naar voren dat wij de transparantie en communicatie echt moeten versterken, omdat er, zoals u hebt benadrukt, bij onze medeburgers nogal wat onbegrip bestaat over de manier waarop Europa werkt.
Betere transparantie en betere communicatie gaan hand in hand. Het is, zoals ik al zei, vanuit die gedachte dat wij met mevrouw Wallström en de heer Vidal-Quadras een politiek akkoord hebben gesloten om beter te communiceren in het veld. Mijnheer Cappato en mevrouw Jääteenmäki hebben gelijk als ze zeggen dat ook wij transparanter moeten zijn en uit moeten leggen hoe wij werken. Daarom gaat de Raad zich in het bijzonder inzetten op het vlak van de nieuwe technologie.
Zelfs als ik de argumenten lees die mij zijn voorgelegd, ben ik het met de heer Cappato eens dat de transparantie op zich niet beter wordt als er miljoenen documenten worden verstrekt. Het gaat erom de gevraagde documenten en kwaliteitsdocumenten te verschaffen. De door u genoemde documenten van Coreper I bijvoorbeeld zijn beschikbaar en worden ook online beschikbaar gemaakt. Dat is niet in alle gevallen op tijd gebeurd bij gebrek aan technologische middelen. Inmiddels beschikken we over deze technologieën en we gaan het probleem dat u noemt, verhelpen.
Eerlijk gezegd moet er ook een evenwicht worden gevonden voor wat betreft rechtsgrondslag, echte transparantie en beraadslagingen, en er zijn een aantal beraadslagingen, diplomatieke kwesties, die inderdaad tamelijk moeilijk liggen en waarbij vrijuit kunnen spreken en beslissen gegarandeerd moet worden. Misschien kom ik wat al te behoudend op u over, maar ik denk dat we ook voor dat evenwicht moeten zorgen.
Onder het Franse voorzitterschap hebben we een begin gemaakt met de herziening van Verordening (EG) nr. 1049/2001, en we moeten daar haast mee maken. De heer Cashman heeft wat dat betreft helemaal gelijk en we maken tempo met zijn hulp, in overleg met hem en hopen snel vooruitgang te kunnen boeken tot aan het eind van het voorzitterschap.
Zoals ik al zei moeten we erop bedacht blijven dat we, zoals de heer Cappato benadrukte, kwaliteit boven kwantiteit stellen, omdat te veel informatie alleen maar afleidt van de inhoud. Vervolgens staat de burger voor het probleem dat hij de informatie moet schiften. Dat probleem bestaat ook op Europees niveau en we moeten de burger kunnen helpen om dit in alle vrijheid te doen.
Waar komt dat op neer? Zoals ik al aangaf in mijn presentatie, op het zetten van de nodige stappen zodat de burger perfect wordt ingelicht over praktische informatie, over zijn rechten, over het uitvloeisel van besluiten, over hoe die tot stand komen, over de rechtsgrondslag, en vanuit dat gezichtspunt is het inderdaad zo dat wij moeten nadenken over de middelen die de Raad ter beschikking staan.
Ik denk dat u bij de Commissie in dezelfde situatie zit wanneer u bijvoorbeeld moet toelichten wat de rechtsgrondslag is van besluiten die met name betrekking hebben op kleine en middelgrote ondernemingen, en u in de lidstaten of de instellingen maar één of twee mensen hebt die die vragen kunnen beantwoorden, terwijl die ook nog eens met vakantie zijn. Wel, dan zijn er dus burgers óf kleine en middelgrote ondernemingen die twee of drie maanden op antwoord moeten wachten. Dat lijkt me eigenlijk net zo'n ernstige zaak als de toegang tot officiële documenten.
Tot slot moet er een politieke betekenis aan onze debatten worden gegeven. Juist nu, nu de voorbereidingen voor de Europese verkiezingen in gang zijn, weet ik dat het Europees Parlement daar volop mee bezig is, en u kunt op het Franse voorzitterschap rekenen voor de verdere uitvoering van deze transparantietaak, deze toelichtingstaak, deze verplichting tot concreet handelen, omdat het, als wij het niet doen, en daarin ben ik het met de heer Cashman eens, de extremisten zijn die winst zullen boeken bij de komende Europese verkiezingen, en dat is nou net wat we niet willen.
Margot Wallström
Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik zeggen dat het Turco-arrest natuurlijk ook door de Commissie zal worden gerespecteerd en nageleefd. In het arrest van het Hof wordt gezegd dat de Raad in dit geval ongelijk had en dat hij zijn procedures moet bijstellen. Ik ben er zeker van dat de Raad dit arrest zal naleven.
Dat is het uitgangspunt voor dit debat. Er is echter enige verwarring ontstaan door het debat dat we over Verordening (EG) nr.1049/2001 hebben gevoerd. Het Turco-arrest is één zaak, en Verordening (EG) nr.1049/2001 is iets anders. Zoals u weet, hebben we een voorstel gedaan en zijn we bezig met de behandeling van deze verordening en werken we aan het uiteindelijke ontwerp ervan.
Ik denk dat er ook enige onduidelijkheid bestaat over wat ik heb gezegd. Ik heb niet om meer tijd gevraagd. Ik heb uitgelegd dat we ons voortdurend bezig moeten houden met de modernisering van onze IT-instrumenten en dat dit niet van de ene op de andere dag kan gebeuren. We beschikken al over een register dat wordt aangevuld met een aantal zaken, zoals comitologie en alle deskundigengroepen. Desondanks - en ik heb geprobeerd een heel eerlijk antwoord te geven op een van de vijf vragen - ben ik er niet van overtuigd dat we het beste één register kunnen hebben. Dat is net zoiets als wanneer je één telefoonboek voor heel Europa zou hebben, in plaats van verschillende nationale telefoonboeken.
Bent u er zeker van dat we beter één enorm telefoonboek voor heel Europa kunnen hebben, in plaats van verschillende toegangspunten? De definitie waar u vandaag in uw specifieke vraag naar hebt gevraagd, is namelijk de definitie die in een bepaalde paragraaf staat, die ook een audiovisuele vorm omvat. Dit is een zeer ruime definitie. Weet u zeker dat burgers erbij gebaat zijn als er voor dit alles één enorm toegangspunt bestaat?
Laten we daarover praten, maar ik ben er niet zeker van dat er één eenvoudige oplossing bestaat. Dus in dat opzicht zijn we het niet met elkaar eens. We moeten het voortdurend blijven hebben over vernieuwing van onze instrumenten op dit gebied, omdat de ontwikkelingen zo snel gaan. Maar als het gaat om openheid en transparantie en toegang tot documenten lijken we dezelfde doelen na te streven. Dat is het uitgangspunt, daar zullen we voor blijven vechten en we zullen uiteraard het Turco-arrest naleven.
Wat de door mij genoemde streefdatum van 2010 betreft, kan ik zeggen dat deze betrekking heeft op een zeer specifiek project en dat ik alleen hiervoor een datum heb gegeven. In het algemeen is het echter niet nodig en zou het niet nodig moeten zijn dat we meer tijd vragen. Dit moet onze dagelijkse praktijk zijn: het verschaffen van meer openheid, meer transparantie, om burgers van dienst te zijn omdat ze kennis nodig hebben en dit behoort een onderdeel te zijn van de algemene cultuur en houding van alle instellingen.
Mijnheer Cashman, net als uw collega's in het Parlement heb ik veel waardering voor uw goede toespraak, omdat hierin het uitgangspunt voor wat we nu nodig hebben is vervat: openheid en het creëren van toegang. Ik denk dat mensen zich mede door onze openlijke beraadslagingen een gefundeerd oordeel zullen kunnen vormen over wat er gaande is en daarom kunnen begrijpen waarom wij zoveel belangrijke zaken op onze agenda hebben staan.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
