Goedkeuring van de notulen
De Voorzitter
De notulen van de vorige vergadering zijn rondgedeeld.
Geen bezwaren?

Schierhuber
Mevrouw de Voorzitter, ik vraag dat ik in de notulen onder het punt vijfde kaderprogramma als rapporteur voor advies van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling wordt vermeld.

De Voorzitter
Wij zullen daarvoor zorgen, mevrouw Schierhuber.

Apolinário
Mevrouw de Voorzitter, mijn naam staat niet in de lijst van leden die om 9.00 uur aan de stemmingen hebben deelgenomen. Ik heb het Bureau nochtans meegedeeld dat ik aanwezig was en dat ik voor de urgentieprocedure voor het voorstel over de gemeenschappelijke marktordening in de sector oliën en vetten heb willen stemmen. Ik zou dan ook graag hebben dat dit wordt rechtgezet.

De Voorzitter
Wij nemen nota hiervan en zullen dit rechtzetten.

Izquierdo Collado
Mevrouw de Voorzitter, in de notulen van gisteren staat dat ik tegen het amendement 4 van de heer Berend heb gestemd, terwijl ik tegen heb gestemd. Ik verzoek u dit te corrigeren.

De Voorzitter
Wij zullen dit corrigeren.

Puerta
Mevrouw de Voorzitter, ik wil dat wordt vermeld dat ik gisteren aanwezig was.

De Voorzitter
Ook dat wordt gecorrigeerd.
(De notulen worden goedgekeurd)

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, heeft het Bureau zich om de tuin laten leiden of is het wel degelijk op de hoogte van de tentoonstelling die voor zaal 100 over de Sudeten-Duitsers plaatsvindt?
Het is een revanchistische tentoonstelling die samenvalt met een campagne die momenteel door het Duitse uiterst rechtse kamp wordt gevoerd, meer bepaald in Beieren.
Ik vind het ongeoorloofd dat in dit Huis een tentoonstelling kan plaatsvinden waaruit nostalgie voor de grenzen van 1938 spreekt. Ik wens hier dan ook nadere uitleg over.

De Voorzitter
Mijnheer Wurtz, voor zover ik weet is er bij de voorbereiding van deze tentoonstelling de volgende fout gemaakt: degenen die de tentoonstelling hebben ingericht, hebben daarvoor oude brochures uit de jaren '80 in het Duits en het Frans gebruikt. Op dit punt hebt u gelijk, dat had niet mogen gebeuren. Toen dat werd vastgesteld, is het echter onmiddellijk rechtgezet. Ik was gisteren zelf bij de opening van de tentoonstelling aanwezig. Voormalig voorzitter Hänsch zei over deze tentoonstelling het volgende: bij het zien van deze tentoonstelling moeten wij in gedachten houden dat in een verenigd Europa ook Duitsers en Tsjechen weer vrienden worden. In deze geest geloof ik dat wij kunnen accepteren dat deze tentoonstelling in ons gebouw wordt gehouden.
Ik hoop dat deze verklaring voor u aanvaardbaar is en dat wij nu over kunnen gaan tot de orde van de dag.

Müller
Mevrouw de Voorzitter, ik was gisteren ook op de tentoonstelling, en ik wil naar voren brengen dat de heer Hänsch niet alleen gezegd heeft wat u zojuist heeft aangehaald, maar daaraan ook nog nadrukkelijk heeft toegevoegd - dat vind ik veel belangrijker - dat de discussie over de zaak van de Benes-decreten op generlei wijze als voorwaarde kan worden beschouwd voor de toetredingsonderhandelingen die nu met Tsjechië worden gevoerd. Dat schijnt mij politiek gezien het allerbelangrijkste.

Green
Mevrouw de Voorzitter, nu wij het toch over tentoonstellingen hebben, zou ik het College van quaestoren en het Bureau via u willen verzoeken eens te bekijken op welke manier dit Parlement, zowel hier als in Brussel, gebruikt wordt voor de meest absurde tentoonstellingen. Het zijn gewoon commerciële evenementen die ons meer op een bazaar doen lijken dan op een Parlement.
Mijn fractie wordt regelmatig gestoord, niet alleen door de tentoonstellingen die in de onmiddellijke buurt van zaal 100 georganiseerd worden, maar ook door de lawaaierige recepties die met die tentoonstellingen gepaard gaan. Gisteren waren er aan onze vergaderzaal trompetten en trombones te horen. Dit gebouw begint op een circus te lijken en daar moet een einde aan komen.

De Voorzitter
Wij hebben weliswaar strenge regels, maar toch moeten wij die opnieuw bekijken. Ik zal de kwestie voorleggen, zodat wij kunnen nagaan of nieuwe regels moeten worden opgesteld.

De Vries
Mevrouw de Voorzitter, over een andere zaak: ik moet uw hulp inroepen en via u de hulp van de heer GilRobles.
In mijn land is in de media grote opschudding ontstaan over een verkeerd bericht dat het Europees Parlement betreft. In de Nederlandse media circuleert het bericht als zou het Europees Parlement hebben voorgesteld dat de leden een salaris zouden moeten krijgen van tussen de 9.000 en 13.000 ecu. Gisteravond heeft de Nederlandse televisie een groot aantal Tweede Kamerleden gevraagd naar hun opvattingen hierover en die hebben allen gezegd dat het een grof schandaal is dat het Europees Parlement om zo'n salaris vraagt.
Mevrouw de Voorzitter, wij weten allen dat ons Parlement dat voorstel niet heeft gedaan en dat er zelfs helemaal geen voorstel op tafel ligt van enig orgaan. Ik maak mij grote zorgen over de negatieve berichtgeving in mijn land, die niet voortdurend gebaseerd is op voldoende geverifieerde gegevens.
Ik wil via u de Voorzitter vragen of hij een officieel dementi wil uitgeven in de richting van de Nederlandse media, zodat dit soort zeer negatieve en schadelijke berichtgeving in het vervolg achterwege blijft. Ik ben u dankbaar voor uw hulp.

De Voorzitter
Mijnheer De Vries, ik zal de kwestie voorleggen. Overigens hebt u zelf al gezegd dat niemand die voorstelt.

Martens
In aansluiting op wat de heer De Vries heeft gezegd, staat in een telex van het officiële Belgische persagentschap Belga: een vergoeding tussen 9.000 en 12.000 ecu, 366.000 tot 488.000 BEF per maand, behoort tot hetgeen mogelijk is. Zo staat in een brief van de voorzitter van de werkgroep aan de Voorzitter van het Parlement, José María Gil-Robles. De inhoud van de brief is uitgelekt nog voor de kwestie door het Bureau van het Parlement kon worden besproken. Ik doe een beroep op u, mevrouw de Voorzitter, dat het Bureau van het Parlement onverwijld dit bericht zou ontkennen en zou bevestigen dat terzake nog geen enkele beslissing is genomen en dat dit enkel in het verslag voorkomt van een werkgroep en dat het Bureau van het Parlement daarover geen enkel voorstel heeft gedaan.

De Voorzitter
Mijnheer Martens, het punt staat voor vanmiddag op de agenda van het Bureau. Ik zal de zaak daar voorleggen.

Anastassopoulos
Mevrouw de Voorzitter, u weet even goed als alle andere leden van het Bureau dat tot op dit moment geen enkel besluit is genomen en geen enkel voorstel is gedaan. Dit zijn dus alleen maar geruchten.

Maij-Weggen
Mevrouw de Voorzitter, ik wil in principe volledig aansluiten bij wat de heer De Vries en de heer Martens hebben gezegd. Maar ik wil u waarschuwen voor één punt. Tussen het uitlekken van dit niet correcte bericht en de reactie van het Bureau zitten drie dagen. Drie dagen lang worden op de Nederlandse televisie en in de Nederlandse media verkeerde berichten verspreid die niet meer terug te draaien zijn in het mediacircus van deze tijd. Dat is ons grote probleem. Naar mijn oordeel moet de Voorlichtingsdienst van het Parlement direct op dit soort zaken reageren en de zaak niet een week op zijn beloop laten, zodat wij worden achtervolgd met allerlei suggesties die niet op waarheid berusten.

Aelvoet
Mevrouw de Voorzitter, collega's, het is juist dat in geen enkel orgaan van het Europees Parlement enige beslissing is getroffen voor wat het statuut van Europese parlementsleden aangaat en voor wat een mogelijk salaris zou kunnen zijn. Het blijkt wel zo te zijn, en in dat opzicht is het bericht van Belga correct, dat er een begeleidende brief is waarin de cijfers van een mogelijk salaris tussen 9.000 en 12.000 ecu zijn genoemd. Dus die cijfers staan in een begeleidende brief, en blijkbaar is dat uitgelekt. Dus wat dat betreft, moeten we de puntjes op de i zetten, er is geen enkele beslissing. Er zijn wel voorstellen en er is een begeleidende brief die aanleiding kan geven tot dit soort interpretatie.

Green
Mevrouw de Voorzitter, dit soort berichten berokkent ons Parlement veel schade. De bedragen die mevrouw Aelvoet noemt, zijn zeer zeker geen voorstel voor een salaris en haar insinuatie dat iemand in dit Parlement die cijfers voorstelt is volledig misplaatst. Ik betreur het ten zeerste dat de heer David Martin, die de werkgroep voor het Bureau voorzat, niet hier is om de situatie nader toe te lichten. Mevrouw Aelvoet heeft zojuist een vooringenomen standpunt naar voren gebracht en juist dat soort dingen richt in de media overal in de Europese Unie zoveel schade aan.

De Voorzitter
Dank u zeer, mevrouw Green. Hier valt het volgende op te merken: mevrouw Aelvoet heeft gesteld dat er geen besluit van het Parlement is. Er is op dit ogenblik geen beslissing. We hebben wel een oud besluit van het Parlement om een statuut in het leven te roepen. Zoals u weet, is er ook de opdracht in het Verdrag van Amsterdam, dat evenwel nog niet volledig is goedgekeurd. Het Bureau heeft een werkgroep ingesteld, waaraan ook afgevaardigden uit verschillende commissies deelnemen. Deze werkgroep heeft een ontwerp ingediend, dat het Bureau vorige week is voorgelegd. Tot nu toe zijn er nog geen beslissingen genomen, en in het ontwerp staat ook niets van dien aard, tenminste niets van wat hier over de hoogte van de vergoedingen wordt beweerd. Er is echt geen aanleiding om de indruk te wekken dat dit wel het geval is.
In het Bureau en natuurlijk ook in de bevoegde parlementaire commissies en in de plenaire vergadering zullen wij rustig de tijd nemen om naar behoren een statuut voor te bereiden. Dat gaat niet eventjes tussen neus en lippen door, daar wordt behoorlijk over beraadslaagd. Ik geloof dat niemand in dit Huis niet van mening is dat bij een eenvormig kiesrecht, waarover wij ons tijdens de volgende vergaderweek in juli uitspreken, ook een eenvormig statuut hoort.
Geruchten die de ronde doen, en brieven waaruit dingen geciteerd worden die er helemaal niet in staan ...
... dat zijn dingen die helaas voorkomen. Ik zal de kwestie vanmiddag aan het Bureau voorleggen en zal erop aandringen dat een verklaring wordt afgelegd om de zaak te verduidelijken en misverstanden uit de weg te ruimen.

Vergaderrooster 1999
De Voorzitter
Met betrekking tot het vergaderrooster 1999 stel ik voor de stemming tot donderdag uit te stellen - zoals u weet, hebben wij dit gisteren al besproken - in afwachting van het advies van onze Juridische Dienst over de ontvankelijkheid van de amendementen ter vervroeging van de vergaderperiode van juli. Het punt is dat de zittingsperiode dan een week vroeger begint. Aangezien het om een constituerende vergadering gaat, moet eerst worden nagegaan of dat juridisch toelaatbaar is.
Zijn er bezwaren tegen dit voorstel?
(Het Parlement stemt in met het voorstel)

Vredesproces in het Midden-Oosten
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over het vredesproces in het Midden-Oosten, gevolgd door een debat.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ik dank u dat ik dit debat over het vredesproces in het Midden-Oosten mag openen.
De Europese Unie is nog steeds ernstig verontrust over de aanhoudende impasse in het vredesproces in het Midden-Oosten en over de daarmee gepaard gaande bedreiging voor de stabiliteit in het gebied. Dit komt duidelijk naar voren in de conclusies van de Top van Cardiff, waaraan gisteren de laatste hand werd gelegd. Alle partijen moeten moed en visie betonen in hun streven naar vrede en vasthouden aan de beginselen waartoe in Madrid en Oslo is besloten, met name aan het essentiële "land voor vrede" beginsel dat is vastgelegd in de resoluties 242 en 338 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties.
De Europese Unie houdt vast aan haar principiële standpunten betreffende het vredesproces, zoals zij deze in eerdere verklaringen uiteengezet heeft, in het bijzonder de oproep tot vrede in het Midden-Oosten, die in juni 1997 in Amsterdam is geformuleerd. Deze beginselen werden in december 1997 in Luxemburg nog eens bevestigd als zijnde de essentiële richtsnoeren voor een beleid van de Europese Unie dat gericht is op het bevorderen van de vooruitgang en het herstel van het vertrouwen tussen beide partijen.
De Europese Unie is zich grotere inspanningen gaan getroosten om de twee partijen te helpen deze impasse te doorbreken en is in het vredesproces een steeds grotere rol gaan spelen. De Britse premier heeft in mei als voorzitter van de Europese Raad deelgenomen aan de besprekingen tussen premier Netanyahu, president Arafat en mevrouw Albright in Londen. De Europese Unie heeft voor en tijdens het bezoek van de premier aan de regio, dat van 17 tot 21 april plaatshad, deelgenomen aan onderhandelingen over economische onderwerpen. De Britse minister van Buitenlandse Zaken heeft als voorzitter van 15 tot 18 maart eveneens een bezoek gebracht aan de regio. Voorts heeft de Europese Unie een gezamenlijke verklaring met de Palestijnen opgesteld over samenwerking op het gebied van veiligheid en legt zij een programma ten uitvoer om de Palestijnen te helpen bij terreurbestrijding. Onze speciale gezant, ambassadeur Moratinos, heeft in dit alles een sleutelrol gespeeld en blijft alles in het werk stellen om bruggen te slaan en het vredesproces in de goede richting te sturen.
De Europese Unie heeft haar samenwerking met de Verenigde Staten in het vredesproces versterkt. Zij staat volledig achter de inspanningen van de Verenigde Staten om instemming van de partijen te krijgen voor een aantal ideeën die, als ze worden goedgekeurd, de weg kunnen vrijmaken voor het weer vlot trekken van de besprekingen over de definitieve status. De Europese Unie heeft er haar voldoening over uitgesproken dat de Palestijnen deze voorstellen hebben goedgekeurd en heeft de Israëlische regering ertoe opgeroepen een duidelijk en positief antwoord te geven.
De grote inzet van de Unie voor het bevorderen van de vrede in de regio blijkt mede uit de omvang van de economische steun voor het vredesproces. Van 1993 tot 1997 hebben de Unie en haar lidstaten voor een bedrag van circa 1, 68 miljard ecu steun gegeven aan de Palestijnen en VN-organisaties voor hulp aan Palestijnse vluchtelingen. De ministers van Buitenlandse Zaken van de Unie zijn op de bijeenkomst van de Raad Algemene Zaken op 23 februari overeengekomen de steun van de Europese Gemeenschap aan de Palestijnen ook volgend jaar voort te zetten.
Het door de heer Tomlinson opgestelde verslag over een nieuwe verordening van de Raad om dit steunprogramma te verlengen, bewijst hoe belangrijk deze hulp ter ondersteuning van het vredesproces geweest is en ook zal blijven. Het verduidelijkt de rechtsgrondslag voor de diverse facetten van de steun en toont aan dat men ook rekening moet houden met wat er nodig is nadat de twee jaar waarvoor de steun verleend is, voorbij zijn.
Ook heeft de Unie er via haar formele dialoog met Israël hard aan gewerkt de Palestijnse economie te verbeteren, vooral door het vrije verkeer van goederen en personen te bevorderen. Het voorzitterschap en ambassadeur Moratinos hebben het initiatief genomen deze dialoog te intensiveren. Een kortgeleden uitgebrachte mededeling van de Commissie, waarin voor goederen die uitgevoerd worden naar de Europese Unie accumulatie van oorsprongregels wordt voorgesteld tussen Israël en zijn buurlanden, inclusief de Westelijke Jordaanoever en Gaza, zal voor alle partners economische voordelen met zich meebrengen.
Voorts is een tweede mededeling van de Commissie gepubliceerd betreffende de tenuitvoerlegging van het akkoord tussen de Europese Unie en Israël. In die mededeling komen complexe juridische, politieke en technische kwesties aan de orde, waaronder de status van producten uit Israëlische nederzettingen. In de komende weken zullen deze zaken met Israël worden besproken en door de Raad in behandeling worden genomen.
Terwijl wij ons er vooral op geconcentreerd hebben het Palestijns-Israëlische aspect van het vredesproces in goede banen te leiden, is de Europese Unie nog steeds verontrust over het gebrek aan vooruitgang voor wat Syrië en Libanon betreft. De partijen moeten blijven trachten daar iets aan te doen en er moet voldoende flexibiliteit zijn om de besprekingen te kunnen hervatten, wat in de periode die voor ons ligt ons belangrijkste doel zal zijn.

Marín
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, geachte afgevaardigden, ondanks de voortdurende inspanningen van de Verenigde Staten en de Europese Unie op alle niveaus verkeert het vredesproces in het Midden-Oosten al sinds bijna anderhalf jaar in een volledige impasse. Zoals de heer Henderson al opmerkte, heeft de Europese Unie onder het Britse voorzitterschap haar steun aan de Amerikaanse bemiddelingspogingen opgevoerd.
Hoewel er soms verschillende standpunten worden ingenomen met betrekking tot een aantal belangrijke aspecten van het vredesproces, zijn de Verenigde Staten en de Europese Unie het op een wezenlijk punt met elkaar eens: in deze tijden van crisis dienen de krachten gebundeld te worden om het vredesproces weer vlot te trekken. In dit verband was het bezoek dat de Britse premier Blair in april aan de regio heeft gebracht, alleen maar een bevestiging van de ernst van de crisis in het vredesproces. Een tastbaar resultaat van dit bezoek was de vergadering op 4 en 5 mei in Londen van Amerikanen, Palestijnen, Israëliërs en het voorzitterschap van de Europese Unie. Helaas is het deze vergadering niet gelukt de impasse ten aanzien van een aantal technische kwesties te doorbreken: de luchthaven en de haven van Gaza, het vrije verkeer tussen de Westelijke Jordaanoever en Gaza, alsook - om kort te gaan - de hele agenda van de joint dialogue waarvan dit Parlement heel goed op de hoogte is.
Zoals u weet, duurt de impasse nog voort. Na de vergadering in Londen is het zelfs zover gekomen dat president Clinton de tripartiete top in Washington moest afzeggen omdat Israël het Amerikaanse compromisvoorstel niet aanvaardde.
Wij zijn het in dit verband volledig eens met het door de heer Henderson verwoorde standpunt. Er kan geen werkelijke en geloofwaardige vooruitgang worden geboekt als niet alle vrijelijk door partijen gesloten akkoorden worden nageleefd en als de beginselen waarop het vredesproces is gebaseerd, in het bijzonder het "vrede voor land" -beginsel, niet worden gerespecteerd.
De laatste gewelddadige incidenten en de recente initiatieven van Israël, wederom op het gebied van de nederzettingen, laten zien hoe veranderlijk de situatie is en hoe dringend het is dat de partijen het Amerikaanse voorstel aanvaarden, dat echt een minimum is voor de terugtrekking van Israël van de Westelijke Jordaanoever.
Ondanks haar reserves heeft de Palestijnse Autoriteit in beginsel formeel met het Amerikaanse voorstel ingestemd. Naar de mening van de Commissie moet nu premier Netanyahu de nodige flexibiliteit tonen om het vredesproces zo spoedig mogelijk nieuw leven in te blazen en moet hij het voorstel van de Verenigde Staten aanvaarden, dat - ik zeg het nog maar eens - een minimum is, maar voor het moment het enige realistische voorstel voor het weer wat naderbij brengen van de vrede.
Tenslotte is het Europese standpunt over het vredesproces ongewijzigd gebleven. In de conclusies van de Europese Raad van Cardiff zult u, als de door de staatshoofden en regeringsleiders aangenomen resolutie in het Parlement wordt rondgedeeld, kunnen lezen dat de Unie opnieuw punt voor punt heeft bevestigd wat het sinds Venetië, Luxemburg en Amsterdam altijd al heeft bevestigd en wat uiteraard ook in de Europese Raad van Cardiff bevestiging heeft gekregen.

Swoboda
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik zou in tien punten het standpunt van mijn fractie uiteen willen zetten ten aanzien van dit moeilijke en gevoelige onderwerp. Ten eerste zijn wij geheel en al voorstander van het vredesproces van Oslo. Geen enkele weg kan daaraan voorbijgaan. Wij moeten daaraan de hand houden en - zoals de voorzitter van de Raad heeft opgemerkt - wij willen vooruitgang in de betrekkingen met Syrië en Libanon en vredesverdragen met die twee landen. Helaas kan ook hier de Israëlische regering de moed hebben verloren, juist toen zij begon met een vreedzamere houding in te nemen, vooral tegenover Libanon.
Ten tweede is de Europese Unie deelnemer aan het vredesproces. Wij laten ons niet opzij dringen, want onze politieke, morele en economische verplichtingen maken ons tot een onderdeel van het vredesproces. Wij willen deze verplichtingen aanvaarden en nakomen, niet in plaats van de VS, maar met de VS als onze onlosmakelijke partner in het vredesproces.
Ten derde wordt Europa vaak verweten dat het zich met zaken bemoeit die het niet aangaan. Nee, wij bemoeien ons niet met de zaken van een ander, wij bemoeien ons met onze eigen zaken! Nu de Israëlische regering het vredesproces heeft stopgezet, is de goede verstandhouding tussen Europa en de andere landen aan de Middellandse Zee verstoord. Terecht verzetten wij ons hiertegen, want het Barcelona-proces is van ontzettend groot belang voor het gehele Middellandse-Zeegebied, ook voor Europa, en mag niet worden doorkruist.
Ten vierde erkennen wij voluit het onbeperkte bestaansrecht van Israël en zijn recht op de grootst mogelijke bestaanszekerheid. Wij kunnen dus volstrekt geen begrip opbrengen voor terreur. Maar terreur dient bestreden te worden aan de politieke, economische en sociale wortel en bestaanszekerheid mag geen uitvlucht zijn om het vredesproces niet voort te zetten. Wij roepen daarentegen de Israëlische regering op om alles in het werk te stellen om niet met haar houding terroristische en radicale bewegingen in het Nabije Oosten zelfs nog in de hand te werken.
Ten vijfde dient de Europese Unie haar beleid van versterking van de economische infrastructuur in de Palestijnse gebieden voort te zetten. Het vliegveld is klaar; de Palestijnse autoriteiten hebben beloofd en toegestemd dat Israël betrokken wordt bij de veiligheidsbesprekingen. De haven kan gepland worden en er kan spoedig begonnen worden met de bouw ervan. Dat is absoluut noodzakelijk en de Europese verbintenis hiertoe is een gegeven feit.
Ten zesde moeten wij onze steun geven - vooral financieel maar ook politiek en moreel - aan al diegenen die in Palestina strijden voor de mensenrechten, die in Palestina strijden tegen financieel misbruik en corruptie, die zich ook inzetten voor het aanknopen van goede betrekkingen met de Israëlische bevolking. Die mensen moeten wij voluit steunen; dat is een verplichting die Europa op zich neemt en op zich nemen moet.
Ook moeten wij - en dat is het zevende punt - onze steun verlenen aan alle vredelievende krachten in Israël, aan allen die een brug willen slaan tussen de Palestijnse en de Israëlische bevolking, die de rechten van iedereen in Israël erkennen, ook van de Arabische bevolking, en zich inzetten voor godsdienstige verdraagzaamheid. Bij mijn laatste bezoek geraakte ik zeer onder de indruk van mensen die uit joods-godsdienstige overwegingen voor de vrede en tegen fanatisme strijden en zich verzetten tegen de religieuze onverdraagzaamheid in eigen land.
Ten achtste weten wij dat Jeruzalem een teer punt is. Wij hebben begrip voor de emotie van veel Israëli's, maar ook voor de gevoelens van de Arabische bevolking. Daarom keren wij ons tegen het soort maatregelen waarmee voor de onderhandelingen over Jeruzalem eenzijdig de eigendomssituatie gewijzigd wordt. Wij keren ons dus tegen alle radicale groeperingen en tegen de tolerantie waarmede het stadsbestuur van Jeruzalem of de Israëlische regering deze radicale groeperingen bejegent.
Ten negende zijn wij absoluut tegen sancties als pressiemiddel om de bilaterale betrekkingen tussen de EU en Israël te regelen. Wij zijn evenzeer absoluut tegenstander van het blokkeren van hetgeen verdragsmatig is overeengekomen en steunen de Commissie in haar bemoeienissen om daarvoor te zorgen.
Ten tiende erkennen wij het recht van de Palestijnen op hun eigen staat en hopen wij dat Israël meehelpt bij het vestigen van die staat, zodat deze niet tegen maar met Israël wordt gevormd. Dat brengt Simon Peres ook steeds naar voren: Israëls bestaan vereist het bestaan van een eigen Palestijnse staat waarmede vreedzaam wordt samengeleefd. Dat vreedzame samenleven moet en zal Europa bevorderen.

Oostlander
Mevrouw de Voorzitter, het Israëlisch-Palestijnse vraagstuk, de kwesties van het Midden-Oosten, zijn buitengewoon gecompliceerd en daarom nopen zij ons tot grote voorzichtigheid als wij daarover spreken. Zij zijn gecompliceerd vanwege de onderlinge verhoudingen tussen Israël en de Palestijnen; beide kunnen rechten claimen, rechten die elkaar soms in de weg zitten. Dan is er nog de geschiedenis van de bemiddeling door de Verenigde Staten, een proces dat op zichzelf ook al een buitengewoon grote voorzichtigheid vereist. Als wij er als partij bijkomen, zullen we ons best moeten doen om zeer wijs te spreken. Toch is het goed dat de Europese Unie zich hier ook mee bezig houdt, want - ik ben het geheel met de heer Swoboda eens - we hebben in dit gebied grote historische en ook actuele verantwoordelijkheden. Wij komen daar niet onderuit. Wij kunnen niet zeggen: laat de anderen zich daar maar mee bemoeien, Europa is neutraal. Vandaar dat het ook van belang is dat wij iemand hebben, de heer Moratinos, die daar met een mandaat bezig is om te kijken wat de Europese Unie zou kunnen bijdragen aan de oplossing van problemen daar. Dat vereist natuurlijk ook dat de Raad dan een duidelijk standpunt heeft want de verwarde besluitvorming in de Raad inzake het buitenlandse beleid, we weten het maar al te goed, leidt alleen maar tot meer ellende. Die besluitvorming van de Raad zal ook onder redelijke controle door de volksvertegenwoordiging moeten staan. Namens wie spreekt men eigenlijk? Spreekt men inderdaad namens de Europese burger of is dat onduidelijk?
Mevrouw de Voorzitter, wij zien al te vaak dat er individuele acties worden gevoerd door regeringen van lidstaten. Dat is de afgelopen periode zo geweest en het neigt ertoe ook in deze tijd zo te zijn. Natuurlijk is dat niet werkelijk behulpzaam bij de oplossing van vraagstukken. Men kan daar niet heengaan, de ene keer sprekend vanuit een Frans standpunt, de andere keer vanuit een Duits of een Nederlands of een Engels standpunt. Wij zullen dat moeten vervangen door een optreden namens Europa. Want zoals het nu is, kan iedere lidstaat er in zijn betrekkingen met Israël en de Palestijnen zijn eigen dubbele agenda op nahouden. Soms is het dan ook maar beter om je mond te houden, als je niet echt namens Europa kan spreken.
De gecompliceerdheid van de situatie is natuurlijk ook gegroeid door het feit dat de politiek van de beweging rond de heer Netanyahu zo een grote invloed heeft gekregen. Dat pakt ook voor Israël niet goed uit. Het versterkt het radicalisme aan alle kanten, zowel in Israël als bij de Palestijnen, en je zou soms zelf ook geneigd zijn om je te radicaal te uiten. Dan is het beter om wijzer te zijn. Maar het is een groot probleem dat de politieke toezeggingen die ooit door de vorige regering zijn gedaan niet worden nageleefd.
Mevrouw de Voorzitter, de Fractie van de Europese Volkspartij steunt dan ook de resolutie van harte. Het is goed dat het beleid van Israël terzake van de kolonisering gewijzigd wordt gezien de frustratie van de economische ontwikkeling en dat het wordt vervangen door vertrouwenwekkend gedrag dat ruimte geeft tot opbouw van de burgerlijke samenleving aan beide kanten en tot ontmoeting van mens tot mens ten einde de vrede in de regio te bevorderen.

Bertens
Mevrouw de Voorzitter, het vredesproces zit op een dood spoor en alle mogelijke druk is nodig om dat proces weer op gang te brengen. Tastbare resultaten zijn nodig om enige dynamiek terug te brengen in dat vredesproces. Verdere verarming en gebrek aan vooruitzichten van de Palestijnen zullen de kansen op veiligheid van de staat Israël niet vergroten. Daarom is het in het belang van premier Netanyahu nu eindelijk eens afspraken te maken over verdere terugtrekking uit de bezette gebieden. Amerikaanse plannen in die richting zouden de patstelling kunnen doorbreken en verdienen dan ook alle steun maar ook alle waarschuwing.
De dreiging van Israëlische vertegenwoordigers om de Europese rol in het vredesproces afhankelijk te maken van de oplossing van handelsgeschillen is onacceptabel. De nederzettingen behoren volgens internationaal recht immers niet toe aan de staat Israël. De Unie mag geen handelspreferenties geven aan producten uit die nederzettingen. Wij moeten geen bonus gaan zetten op wederrechtelijke uitbreiding van die nederzettingen.
Netanyahu en Arafat moeten terug in de dialoog. Er was zoveel gewonnen dat wij nu niet mogen weggooien. Bovendien valt of staat daarmee ons gehele Barcelona-proces richting Middellandse Zee. De Unie moet in complementariteit met de VS pleiten voor de opening van de Gaza-luchthaven, de accumulatie van oorsprongregels inzake regionale handel en bevordering van de maatschappelijke contacten tussen beide landen.
Ik hoop wel dat het Oostenrijkse voorzitterschap iets meer tact aan de dag zal leggen dan de Britse minister Robin Cook. Zonder een akkoord over terugtrekking uit de bezette gebieden zal nooit de basis worden gelegd voor de zogenaamde final status onderhandelingen, die mei volgend jaar moeten aanvangen. Ik wens Arafat en Netanyahu, Palestijnen en Israëli's wijsheid, politieke moed en visie toe.

Van Bladel
Voorzitter, ik heb afgelopen jaren driemaal het privilege gehad om de Palestijnen in de Palestijnse gebieden te kunnen bezoeken. Ik heb geconstateerd dat er enorme vooruitgang is geboekt: betere infrastructuur, het algemene aanzien van Gaza is veranderd en verbeterd. Op de Westbank is een bouwexplosie gaande en wij hebben ook gesproken onlangs met een Palestijnse ondernemer die is begonnen met de bouw van een grote loods om de industriële zone aan de grens met Gaza vorm te geven. Dus niet alles is negatief. Toch proef ik een onderhuidse spanning en ongenoegen bij de Palestijnen en terecht. Want het proces stagneert. Maar ik voel ook toenemende ontevredenheid bij de Palestijnen met betrekking tot de rechtsgang in de eigen gebieden. Daarom zou ik het beter hebben gevonden dat in onze resolutie niet zou gesproken worden onder punt 4 van een gezamenlijke EU-Palestijnse veiligheidscommissie, maar een gezamenlijke EU-Palestijnse juridische ondersteuning.
De ontmoeting met de Hamas-leiders was niet veelbelovend. Zij zijn niet bevestigend geweest over de existentie van Israël op de middellange termijn. Daar heb ik toch wel erg veel moeite mee. Ook in de Palestijnse charter is die paragraaf nog steeds niet er uitgehaald.
Wij hebben ook een bezoek gebracht aan de luchthaven. Ik vond het bemoedigend om te zien dat die luchthaven architectonisch past in de Arabische cultuur, maar de apparatuur ontbreekt. Men kan niet functioneren, daar wordt in onze resolutie op aangedrongen. Maar, in alle eerlijkheid, Israël heeft recht op veiligheid. De Palestijnen hebben recht op vooruitgang. Mijns inziens is het een heel pakket van de regio. Als Israël met Syrië en Libanon stappen vooruit komt dan kan het ook met de Palestijnen. Laten wij daar vooral op aandringen dat Libanon en Syrië vrede sluiten met Israël, dan kan de beweging komen met de Palestijnen. Ik hoop dat van de kant van de sociaal-democraten in Israël ook een positieve duit in het zakje wordt gedaan, want dat ontbreekt een beetje op dit moment. Dat vind ik jammer.

Wurtz
Mevrouw de Voorzitter, mocht elk lid van het Europees Parlement de kans hebben de Palestijnse gebieden te bezoeken en te horen en te zien wat onze delegatie er heeft gehoord en gezien, dan weet ik zeker dat iedereen zou inzien dat Europa het niet kan laten bij de schuchtere en afwachtende houding die het vandaag op politiek vlak aanneemt ten aanzien van het vredesproces in het Midden-Oosten.
Volgens mij moet één zaak duidelijk zijn: sinds Madrid en Oslo loopt de scheidingslijn niet langer tussen Israëli's en Palestijnen, en Arabieren in het algemeen, maar tussen degenen die het vredesproces steunen en zij die het kelderen. Laatstgenoemden vindt men bij beide volkeren. Het verschil is alleen dat, sinds de tragische dood van Yitzhak Rabin, zij thans in Israël aan de macht zijn. De vredeskrachten bij die twee volkeren, die onderling afhankelijk zullen blijven, hebben er dus alle belang bij, nu het nog kan, te verhinderen dat de heer Netanyahu en de ultra's op wie hij steunt, het vitale beginsel "land voor vrede" laten varen. Zij hebben er alle belang bij in te gaan tegen elke maatregel die het vertrouwensklimaat tenietdoet dat essentieel is voor een vreedzame samenleving en a fortiori voor een duurzame samenwerking. Ik denk aan de uitwijzingen, de vernieling van huizen, het sluiten van de gebieden en vooral aan de uitbreiding van de nederzettingen, ook in Oost-Jeruzalem. Als wij Europa ertoe oproepen zijn economische, wetenschappelijke en technische betrekkingen met de staat Israël te benutten - zoals het dit in het verleden reeds met succes heeft gedaan op initiatief van ons Parlement - om de hervatting van het vredesproces in de hand te werken, dan is dit niet om Israël te bestraffen maar om de Israëli's die vrede nastreven te helpen de heer Netanyahu te verzwakken. Die vastberaden houding van Europa zal de Verenigde Staten helemaal niet hinderen in hun rol van beschermheer van het vredesproces, maar integendeel gunstiger voorwaarden scheppen voor hun optreden.

Tamino
Mevrouw de Voorzitter, de delegatie van het Europees Parlement voor de betrekkingen met de Raad van het Palestijnse Zelfbestuur heeft onlangs weer een bezoek gebracht aan het betrokken gebied en is daar werkelijk op een dramatische situatie gestuit. We hebben geconstateerd dat het vredesproces behoorlijk is vastgelopen en als enige reactie op het verzoek van de akkoorden van Oslo om "land voor vrede" te geven, zijn er nieuwe gebieden gekoloniseerd. Naar wij vernomen hebben, heeft de Israëlische regering op 9 juni besloten over te gaan tot een nieuwe bezetting van de Olijfberg, midden in Jeruzalem-Oost. Dat is dus bepaald geen "land voor vrede" !
Het is duidelijk dat de Palestijnen in dramatische levensomstandigheden verkeren, vooral omdat er, met name in de Gazastrook, geen werk is. De situatie is momenteel als volgt: aan de ene kant tonen de Palestijnse autoriteiten zich bereid de akkoorden van Oslo te respecteren en aan de andere kant is de regering-Netanyahu kennelijk niet van plan gedane toezeggingen na te komen.
Tegen deze achtergrond is het noodzakelijk dat terstond gezorgd wordt voor communicatiesystemen tussen de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook, dat de afgebouwde luchthaven geopend wordt, dat er een begin wordt gemaakt met de werkzaamheden om een haven aan te leggen. Men moet begrijpen dat Arafat over een jaar niet anders kan dan de Palestijnse onafhankelijkheid, desnoods eenzijdig, uit te roepen, zoals gepland staat in de akkoorden van Oslo.
Het is dus duidelijk dat wij de Palestijnse Autoriteit op allerlei manieren terzijde moeten staan om haar functie te vervullen. Zij moet de kans krijgen om ook in economisch opzicht te blijven optreden. Vandaar dat het heel belangrijk is dat het verslagTomlinson aangenomen wordt. Gezien de impasse waarin de situatie verkeert, is het haast vanzelfsprekend dat groepjes extremisten aan deze en gene zijde de wind in de zeilen voelen en met militaire oplossingen aan komen dragen. Als wij zo'n rampenscenario willen voorkomen, is het zaak dat we zo snel mogelijk in actie treden om het vredesproces een nieuwe impuls te geven, waarbij geen enkele vorm van pressie en diplomatieke inspanning geschuwd mogen worden. Wij geven dus onze steun aan wat commissaris Marín en de Raad hebben verklaard, maar wij vragen om een nog doortastender actie.

Pradier
Mevrouw de Voorzitter, wij hebben reeds al te veel horen klagen over het lot van de bevolking in de door het Israëlische leger bezette gebieden. Laten wij eindelijk ophouden met dat meewarige en hypocriete gehuil. Waar het op aankomt is de naleving van het recht, van de wet en, in eerste instantie, van de VN-resoluties en de teksten die de betrokken partijen samen hebben ondertekend.
Er is een gedragscode aanvaard en een tijdschema opgesteld. De beslissingen, dat tijdschema en die gedragscode moeten worden nageleefd. De vredesakkoorden zijn vandaag misschien nog geen dode letter, maar toch worden ze ernstig bedreigd en is het vredesproces aan het zieltogen. Het getalm, de vertragingsmanoeuvres, de insinuaties van de Israëlische autoriteiten zijn daar niet vreemd aan.
Extremisten van allerlei slag kanten zich tegen het hervatten van ernstige onderhandelingen. Daartoe behoren in de eerste plaats de religieuze integristen, die de koran en de thora op een wel erg betwistbare manier interpreteren. De invloed van die extremisten op de Israëlische regering staat buiten kijf. De stoere verklaringen over een eeuwige hoofdstad, de luidruchtige intocht van gewapende kolonisten in de bezette gebieden, de intrekking van de verblijfsvergunningen in Jeruzalem, de betwisting van het verblijfsrecht van de Arabische inwoners van die stad, het blokkeren in Ashdool van de uitrusting die de opening van de luchthaven van Gaza mogelijk moet maken, dit zijn allemaal factoren die elke vooruitgang ernstig in het gedrang brengen.
Er moet evenwel ook rekening worden gehouden met de veiligheidsproblemen en met het terrorisme. In dat opzicht loopt natuurlijk iedereen risico's, zowel Israël, als helaas ook Palestina, misschien zelfs op korte termijn. Terrorisme kan hoe dan ook vanuit alle hoeken komen en Israël zelf heeft er zijn eerste minister door verloren. De strijd tegen het terrorisme is een absolute noodzaak. Wij moeten daarom de inspanningen van de Amerikaanse diplomatie steunen, waarzonder niets mogelijk is. Ze geeft al jaren blijk van vindingrijkheid en creativiteit. Wij hebben een belangrijke rol te spelen in het doen naleven van de gesloten akkoorden. In dat verband verdient het voorstel van de Commissie met betrekking tot producten afkomstig uit nederzettingen buiten Israël alle lof. Door producten, die duidelijk afkomstig zijn uit de Arabische gebieden, dezelfde voordelen te geven als die welke voor Israël gelden, stellen wij een gebaar dat de Israëlische economie zeker niet zal ondermijnen, maar dat in elk geval een duidelijke politieke boodschap verkondigt. Men hoeft alleen maar te kijken hoe de Israëlische pers en de Israëlische regeringskringen dat voorstel onthalen om te begrijpen dat de naleving van de akkoorden, in casu van artikel 38, wel degelijk wordt geëist. Dit kan een aanwijzing zijn voor hoe wij zelf in de toekomst te werk moeten gaan.

Van Dam
Mevrouw de Voorzitter, de invloed die de Europese Unie kan uitoefenen op het vredesproces in het Midden-Oosten is voornamelijk indirect en kan zowel een gunstige als een ongunstige zijn. Te vrezen valt dat vooral van een ongunstige invloed moet worden gesproken. Hoe kan de Unie vrede bevorderen als zij tegelijk het beleid van één partij afkeurt en allesbehalve diplomatiek handelt? Een sprekend voorbeeld is het initiatief van de Europese Commissie om producten uit de Joodse nederzettingen te onttrekken aan de geldende handelsvoordelen voor Israël. De Commissie velt de analyse dat de nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever niet tot Israël behoren. Ook wil de Commissie de invoer van goederen uit Israël aan een speciale controle onderwerpen, omdat dat land zou knoeien met certificaten van oorsprong en ook goederen uit Palestijns gebied als "Made in Israël" uitvoert.
Ik vraag de voorzitter van de Raad of deze achter de opstelling van de Europese Commissie staat. Is die niet zeer onverstandig gezien de lopende onderhandelingen? Als dit Parlement constateert dat Israël de vredesakkoorden niet nakomt, is dat zowel onvolledig als voorbarig. Ook aan Palestijnse zijde worden de Oslo-akkoorden overtreden en dus niet nagekomen. Daarnaast is het de vraag of er nu al kan worden geoordeeld over het al dan niet nakomen van de akkoorden, nu de termijn die daarin is gesteld nog niet is verstreken.
Het Oslo- en het interimakkoord vragen hergroepering in drie stappen volgens eenzijdige beslissingen van Israël. De regering van dat land heeft door een zekere hergroepering van haar troepen in elk geval formeel gehandeld overeenkomstig de akkoorden, waarin niets staat over de verhouding tussen de drie fases.
Belerende verklaringen brengen de vrede niet dichterbij. In plaats van een hoofdrol te willen spelen in het Midden-Oosten, zou de Europese Unie een voorbeeld kunnen nemen aan de Verenigde Staten, die slechts het vredesproces erkennen en trachten te steunen.

Muscardini
Mevrouw de Voorzitter, vrede is een recht waar je moeilijk afstand van kunt doen, maar in dit geval dreigt het gevaar dat vrede een smeekbede blijft als de regeringen, de publieke opinie, de internationale gemeenschap niet beginnen de handen uit de mouwen te steken. Wij moeten ons dan ook recht op de man afvragen of de Europese Unie wel alles heeft gedaan wat nodig was om het haperende vredesproces in het Midden-Oosten weer vlot te trekken. Wanneer een afspraak aan diggelen wordt geslagen, wanneer een overeenkomst in duigen valt, ligt de verantwoordelijkheid nooit alleen maar aan een kant. Er is altijd een aantal oorzaken aan te wijzen die een politiek kaatsspel in gang zetten waardoor standpunten gemakkelijk kunnen radicaliseren en alles op de helling wordt gezet wat goedwillende mensen doen die aan beide zijden trachten de situatie weer in balans te trekken om de draad van de dialoog weer op te vatten. Want dit is het kernpunt van de spanning tussen Israël en Palestina. Wat ook de directe oorzaak mag zijn waardoor het vredesproces is vastgelopen, het lijdt geen twijfel dat hervatting van een dialoog de spanning tot normale proporties kan terugbrengen. Zodra er weer een dialoog komt, wordt het ook mogelijk de situatie van beide partijen te evalueren met de blik gericht op de toekomst.
Een volk gedecimeerd door de holocaust kan niet generatieslang in een permanente staat van spanning leven. Vrede is het eerste belang voor zo een volk, een vitaal belang. Als men Israël dus helpt de vrede terug te vinden, dan vindt het Palestijnse volk daar ook baat bij en wordt de grondslag gelegd voor een leefbare toekomst voor de gehele regio, welke immers grote behoefte heeft aan economische en maatschappelijke bijstand. Heel wat inspanningen van de Europese Unie zijn op niets uitgelopen doordat er geen politieke unie is, doordat er geen gemeenschappelijke buitenlandse politiek bestaat. Men heeft het zojuist gehad over het geld dat voor de Palestijnen is uitgetrokken. Nou zouden wij toch wel heel graag willen weten waarom de televisie ons nog steeds beelden uitzendt van arme en wanhopige mensen. Waar is dat geld dan gebleven? En wat ik ook graag zou willen is dat, wanneer wij ons in dit Huis wijden aan beslommeringen die soms bureaucratisch zijn en onverschillig overkomen, wij dan soms voor ons netvlies de gezichtjes laten passeren van Israëlische kinderen die zingend de school uitlopen maar begeleid worden door gewapende personen, die hen immers moeten behoeden voor nieuwe bloedige aanslagen. Laten wij niet vergeten dat de Europese Unie een heel andere rol heeft dan alleen maar papieren invullen en een economische unie optrekken: zij heeft ook morele plichten en die moeten wij zien terug te vinden.

Colajanni
Mevrouw de Voorzitter, onze delegatie heeft heel wat bezoeken afgelegd in de afgelopen vier jaar maar onlangs hebben wij toch wel een slechtere situatie aangetroffen dan voorheen het geval was. Voor de eerste keer sedert de start van het Oslo-proces is algemeen te bespeuren dat de mensen de hoop beginnen op te geven. Dat is een heel bedenkelijke ontwikkeling en helaas noopt ons dit ertoe ook negatieve ontwikkelingen tot de mogelijkheden te gaan rekenen. Geen enkel probleem is opgelost, van de "veilige doorgang" tussen Gaza en de Westelijke Jordaanoever tot de blokkade van de nederzettingen, van de gevangenen die nog vastzitten tot het veto op de haven en de luchthaven van Gaza, welke laatste al klaar is en operationeel kan worden, tot de versterking van de Israëlische aanwezigheid in Jeruzalem-Oost, enzovoort.
Wat de tweede fase van de akkoorden van Oslo betreft: het voorstel van de Verenigde Staten voor een gedeeltelijke terugtrekking uit 13 procent van de gebieden, wat de Palestijnen hebben geaccepteerd ofschoon zij er eigenlijk niet akkoord mee gingen, heeft nog steeds geen Israëlisch antwoord gekregen. De tijd gaat voorbij en dit speelt alleen maar allerlei extremistische componenten van de Israëlische en Palestijnse samenleving in de kaart. Vooral Arafat zit in een lastig parket en wie dacht dat, als zijn positie maar verzwakt wordt, dan bepaalde dingen vooruitgeholpen worden, heeft zich gruwelijk verkeken. Wat moet er dus gedaan worden? Er is nog maar een krap tijdsbestek tussen een eenzijdige onafhankelijkheidsverklaring van Palestijnse zijde en het verstrijken van de akkoorden van Oslo. Iedereen die voor vrede ijvert is dus wel genoopt een bepaald politiek draaiboek te volgen.
De Unie moet haar politieke aanwezigheid in het gebied opvoeren door middel van een reeks initiatieven. In de eerste plaats moet zij erop hameren dat de Verenigde Staten hun voorstel officieel maken om zodoende een Israëlische reactie los te weken. Wachten kan niet meer en dit is een tussenpassage waar men niet meer onderuit kan. Het zet helemaal geen zoden aan de dijk deze passage nu over te slaan en een vredesconferentie voor te stellen, zoals onlangs is geopperd. Een vredesconferentie moeten wij inderdaad wel voorstellen, maar pas nadat er antwoord is gekomen op het plan voor terugtrekking van de Verenigde Staten en mocht dit antwoord negatief uitvallen. Dit om geen gevaarlijk politiek vacuüm achter te laten. De vredesconferentie moet niet door een Europees land op touw gezet worden, maar door de Unie als zodanig, die daarbij dient op te treden als volwaardig initiatiefneemster naast de Verenigde Staten en andere partners. Maar nogmaals, daar is het nu nog te vroeg voor!
In de tweede plaats moet de Unie Palestina de nodige financiële bijstand leveren. Wij mogen die steun, die essentieel is voor het behoud van de Palestijnse autonomie, niet nu stopzetten. In de derde plaats is het zaak dat de Unie - ik doel op de Raad en het Parlement, maar laatstgenoemde doet dat al, met een gezamenlijke ontwerpresolutie waar wij vandaag over stemmen - ruggensteun geeft aan de twee initiatieven van de Commissie voor toepassing van de associatieovereenkomst met Israël en instelling van accumulatie van oorsprongregels voor producten uit die regio. Dit is geen technische kwestie, het is een voorstel gebaseerd op het internationaal recht en de associatie-overeenkomsten; ook in politiek opzicht is dit een belangrijke kwestie. In de vierde plaats moet de Unie het Euro-mediterrane beleid en het MEDA-programma nieuw leven inblazen.
In Palermo heeft de Euro-mediterrane Raad ingehaakt op de zin en geloofwaardigheid van het proces van Barcelona, dat in het slop was geraakt. Thans is er weer de wil om vooruit te komen, men heeft nieuwe regionale en interregionale ontwikkelingen uitgestippeld en besloten om een even hoog totaal financieringsbedrag als het vorige opzij te leggen. Over al deze zaken zal in april in Stuttgart besloten worden. Ook dit is een fundamentele bijdrage van de Unie om mee te helpen de hoop te behouden en de weg naar vrede te vinden.
Tenslotte moet ik nog gewag maken van een initiatief dat het Europees Parlement heeft gelanceerd. In Malta is samen met de parlementen van het Middellandse-Zeegebied besloten dat in de maand oktober in Brussel een forum van parlementen van het Middellandse-Zeegebied in het leven geroepen zal worden. Ook dat is volgens mij heel nuttig. Niet voor niets heeft de Euromediterrane Raad van Palermo zich hier positief over uitgesproken. Dit maakt deel uit van het werk van ons Parlement, dat ernaar streeft de people to people -relatie op verschillende niveaus te ontplooien. Wij hebben allerlei ontmoetingen en vormen van overleg tussen Israëlische volksvertegenwoordigers en de gekozen leden van de Palestijnse wetgevende raad bevorderd en zullen dat ook blijven doen. Wij proberen de burgemeesters van de Israëlische steden in contact te brengen met de burgemeesters van de Palestijnse steden om ook op dit niveau een vorm van samenwerking van de grond te krijgen. Ik geloof dat dit forum van mediterrane parlementen zeker vruchten zal afwerpen.
Dit is wat het Parlement allemaal kan doen. Ik geloof dat onze Vergadering er goed aan doet haar acties op te voeren.

Dimitrakopoulos
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, waarde collega's, bij het onderhavige vraagstuk gaat het niet zozeer om wat er is gebeurd en welke voorstellen er zijn gedaan. Uit het debat is duidelijk gebleken dat het hier gaat om de tenuitvoerlegging van de genomen besluiten en initiatieven. Iedereen hier schijnt daarvan doordrongen te zijn. De vraag is hoe wij ervoor kunnen zorgen dat de besluiten vruchten afwerpen. Mijns inziens is Europa's presentie in het Midden-Oosten de sleutel van heel de kwestie. Wij moeten deze anders aanpakken en ik wend mij wat dat betreft met name tot de Raad, die ik overigens bedank voor zijn enorme inzet.
Nu hebben wij een bemiddelaar, een bureau van de Commissie en verschillende regeringen. Dat is de eerste knoop die wij moeten doorhakken. Het zou veel efficiënter zijn, indien wij in plaats van bemiddelaars en allerlei uiteenlopende meningen, een enkel orgaan hadden waarin alle instellingen zijn vertegenwoordigd en waarvan de leiding in handen is van een in hoog aanzien staand persoon met een gedegen kennis van buitenlandse zaken en van de problemen in dit gebied. Met een soortgelijke instantie zouden wij meer zoden aan de dijk zetten.
De meeste financiële problemen zijn reeds op de een of andere wijze opgelost. De Commissie heeft uitstekend werk verricht, alhoewel er her en der wel enkele aanvullingen nodig zijn met name wat de besteding en het beheer van de financiële middelen betreft. Een belangrijk probleem moet echter nog worden opgelost: de voorwaarden voor een oplossing, voor vrede. Dit is een bij uitstek politiek en militair vraagstuk dat zich niet beperkt tot enkel de betrekkingen tussen Israël en Palestina, maar veel verder gaat, zeer zeker nu de politieke situatie sterk veranderd is. Ik bedoel hier met name de kernproeven mee, maar ook landen zoals Iran. Wij spreken immers alsmaar over Syrië en Libanon en terecht, maar er zijn ook andere landen, zoals Iran, die invloed uitoefenen of proberen uit te oefenen op de situatie.
Mijns inziens mogen wij nu absoluut geen tijd meer verliezen. Natuurlijk moeten wij voorstellen doen, natuurlijk moeten wij met ideeën en initiatieven komen, maar wij moeten beginnen met een aantal institutionele zaken. Wij hebben een nieuwe structuur nodig die de Europese Unie in staat stelt permanent in dit gebied present te zijn en die tegelijkertijd kan zorg dragen voor een gemeenschappelijk optreden met de Verenigde Staten. Ik zou zelfs nog verder willen gaan en zeggen dat er misschien ook andere mogendheden in de wereld zijn die er belang bij hebben dat eindelijk resultaten worden geboekt.

De Clercq
Mevrouw de Voorzitter, in het vredesproces in het Midden-Oosten is in de afgelopen zestien maanden nauwelijks of geen vooruitgang geboekt. Gelukkig, sinds vorige week lijkt er weer enige beweging te zijn in de onderhandelingen na de jongste Amerikaanse voorstellen. Een vaststelling: de Europese Unie is er de afgelopen tijd wederom niet in geslaagd een vooraanstaande of overtuigende rol te spelen in deze voor ons zo belangrijke kwestie. Het initiatief en de regie van de huidige besprekingen is geheel in handen van de Amerikanen. De magere politieke rol van de Europese Unie staat niet in verhouding tot onze grote financiële bijdrage, onze economische belangen en onze veiligheid terzake. Hier moet dringend meer evenwicht in worden gebracht.
Europa moet niet langer slechts een verstrekker zijn van fondsen, de grootste donateur ter wereld, maar moet meer dan ooit een politieke bijdrage leveren aan een oplossing voor duurzame vrede. Maar daarom moet de Unie vanzelfsprekend in staat zijn naar buiten toe met één stem te spreken en één Europese diplomatie te voeren.
Het Europees Parlement dan. Ik denk dat ons Parlement wel degelijk concreet kan meewerken aan de verbetering van het wederzijdse begrip en kennis tussen de Israëli's en de Palestijnen. Niet door dictaten, door resoluties, met een opgeheven vingertje, maar wel door de zogenaamde people to people -projecten te steunen en vooral door bij te dragen tot de dialoog tussen de burgers van beide kanten. Echte vrede ontstaat bij de burgers, bij de mensen die dagelijks naast elkaar en met elkaar leven, bij de kinderen, bij de studenten in het gebied zelf. Echte vrede ontstaat niet aan de top maar bij de basis van een land. Daar moeten we onderling respect en een vruchtbare grond kweken voor een hoopvolle en vreedzame toekomst. Daar ligt onze rol als Europees Parlement.

Caccavale
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte collega's, wij moeten ervoor zorgen dat dit Parlement er geen genoegen mee neemt voor notaris te spelen en dat het dus niet alleen maar kennis neemt van wat de situatie is.
Allereerst ben ik het er niet mee eens dat het vredesproces vastzit. Naar mijn gevoel is het vredesproces in het Midden-Oosten juist bezig gevaarlijke stappen achteruit te zetten. Het is niet waar dat het proces vastzit, want de situatie holt werkelijk achteruit. Er is onderhand aan beide zijden sprake van radicalisering van standpunten, zowel aan Israëlische als Palestijnse zijde, en hierdoor worden degenen die nog geloven dat de vrede het enige instrument is, het enige houvast om daadwerkelijk ontwikkeling te creëren en dus samenwerking tussen Israël en de Palestijnen, in ernstige verlegenheid gebracht. Gezegd moet worden dat Arafat de meeste risico's loopt. Een definitieve instorting van het vredesproces is onvermijdelijk een kolfje naar de hand van degenen die het religieuze extremisme aanhangen, de fundamentalisten, terwijl degenen die voor de vrede hebben gewerkt, in de eerste plaats Arafat zelf, in de val meegesleept dreigen te worden. Ik zie echter dat op het andere front Netanyahu eigenlijk met hetzelfde probleem opgescheept zit: zijn radicale extremisten van de religieuze partijen beletten iedere vooruitgang van het vredesproces. Maar dit is tegelijkertijd een alibi voor de Israëli's. Persoonlijk vind ik het onaanvaardbaar dat Israël nog geen antwoord heeft gegeven op het Amerikaanse voorstel, dat overigens al een compromis was, over een heel gedeeltelijke terugtrekking uit die fameuze 12 of 13 procent van de bezette gebieden.
Voorts is hier in dit Huis gezegd dat Europa verstek laat gaan. Ook daar heb ik zo mijn twijfels over. Europa was helaas wel aanwezig en heeft juist nog meer verwarring veroorzaakt. Het vredesproces in het Midden-Oosten weerspiegelt dan ook feilloos de machteloosheid en het onvermogen van Europa. Op een gegeven moment is Chirac naar het gebied getogen en heeft iets verklaard. Op een andere dag is Cook gegaan en heeft iets anders gezegd. Daarna is Kinkel naar het gebied afgereisd om weer met iets nieuws voor de dag te komen. Dit is een teken dat Europa niet alleen geen rol van betekenis vervult, maar op dit moment zelfs een negatieve rol speelt. Wij blijven vijftien politieke dwergen die in geen enkel politiek proces met één stem vermogen te spreken, in geen enkel proces van buitenlands beleid dat op dit moment in de wereld gaande is!

Mohamed Ali
Mijnheer de Voorzitter, wederom zijn wij in debat over de crisissituatie in het Nabije Oosten.
De Israëlische premier Netanyahu leeft opnieuw de akkoorden niet na die in vrijheid door zijn parlement zijn gesloten en goedgekeurd. Bovendien snijdt hij iedere onderhandelingspoging af, zoals we op de vergadering van 4 en 5 mei in Londen hebben gezien. Zelfs de poging van de Verenigde Staten om met een minimumvoorstel nieuwe onderhandelingen te starten is door Israël in de kiem gesmoord, zoals de heer Marín heeft opgemerkt.
Het is duidelijk dat Israël de akkoorden niet wil naleven. Israël trekt zich niet terug uit de gebieden, blijft gebieden bezetten en duizenden Palestijnen gevangen houden. Amerika is zijn rol van bemiddelaar kwijt en de Europese Unie moet druk op Israël uitoefenen door de overeenkomsten met deze staat aan bepaalde voorwaarden te onderwerpen.
De enige oplossing is naleving van de internationale akkoorden, waarbij de Europese Unie en haar bemiddelaar een hoofdrol moeten spelen.
Vanuit de Unie moeten wij de geldende akkoorden met Israël blokkeren en alle inspanningen stimuleren die erop gericht zijn de Palestijnse Autoriteit te helpen. De haven en de luchthaven van Gaza, alsook het terugkrijgen van de gebieden zijn eisen die niet kunnen worden teruggedraaid. Als de heer Netanyahu veiligheid wil, zal hij moeten inzien dat deze slechts via de akkoorden bereikt kan worden.

Gahrton
Mevrouw de Voorzitter, wij weten allemaal dat het de Israëli's volstrekt koud laat of wij met één stem of met vijftien of honderd stemmen spreken. Waar het om gaat, is of wij spreken of handelen. De Israëli's zeiden tot aan Camp David: "Wij willen alleen maar vrede" . Sindsdien hebben zij vrede met Egypte gekregen, met de PLO en met Jordanië. Ze hadden ook vrede met Syrië en Libanon kunnen hebben, als zij zich maar gehouden hadden aan hun uitspraak "Wij willen alleen maar vrede" . Maar wij weten allemaal dat zij 31 jaar lang nieuwe kolonies hebben gebouwd, dat ze kinderen die stenen gooien hebben gedood, dat ze op de VN-resoluties hebben gespuugd en zich niets aan overeengekomen verdragen gelegen hebben laten liggen. Zij verwezenlijken "Groot-Israël" volgens de al in 1920 door Netanyahu's leermeester Jabotinsky verkondigde leer. Dat weten wij allemaal. Wij weten dat praten en resoluties hen koud laten. Waarom zijn wij er dan niet toe bereid om woorden in daden om te zetten?
Er staat vandaag een interessant artikel in Libération , waarin precies deze vraag wordt gesteld. Waarom alleen in Kosovo optreden en interveniëren? Krijgen alleen Europese massamoorden de Europese Unie tot handelen in plaats van praten? Ik bedoel hiermee namelijk niet dat wij troepen naar Israël moeten sturen. Maar er wordt nu eenmaal vaak gezegd dat de EU weliswaar een economische grootmacht is maar een politieke dwerg. Laten wij er dan gebruik van maken dat de EU een economische grootmacht is en laten wij die economische macht gebruiken. Laten wij onze woorden in daden omzetten en serieuze economische sancties instellen. Ik ben ervan overtuigd dat dit invloed op Israël kan hebben. Als wij niets doen, ben ik er volstrekt zeker van dat er ook in de jaren '90 oorlog in het Midden-Oosten komt, net als in alle andere decennia. Hier zou de EU nu iets moeten doen door haar woorden in daden om te zetten, met vreedzame, niet gewelddadige, maar krachtige sancties tegen Israël, dat alle internationale wetgeving aan zijn laars lapt.

Antony
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, in het land van de goddelijke openbaring van de tien geboden en van het evangelie was er nog maar zelden vrede, en nog minder vaak respect voor de waardigheid en de rechten van alle gemeenschappen die er sinds eeuwen samen leven. Nu de twintigste eeuw op haar einde loopt, is ons aller wens dat er een echt vredesproces op gang komt en dat het tot een goede einde wordt gebracht.
Dat zal geen gemakkelijke zaak zijn. De voorwaarden zijn nochtans duidelijk. Israël moet eens en voor altijd recht hebben op vrede door veilige en gegarandeerde grenzen en de Palestijnen mogen eisen dat hun rechten, hun waardigheid en hun vrijheid worden gerespecteerd. Het is mensonterend dat men ze blijft samenpersen in townships waar een ontoelaatbare apartheid heerst en het is een illusie te geloven dat dit kan voortduren zonder dat het tot nieuwe gewelddadige acties leidt waarvan de omvang niet te voorzien is. De Palestijnen hebben dezelfde historische redenen als Israël om dit gebied als hun land te beschouwen, ze hebben recht op een vrije, onafhankelijke en soevereine staat.
Maar de vrede is ook niet mogelijk zonder Syrië en Libanon. Libanon had te lijden onder de aanwezigheid op zijn grondgebied van honderdduizenden Palestijnen die door Israël waren verdreven en die zich al snel als revolutionaire veroveraars van het gastland gingen gedragen in plaats van als opgevangen vluchtelingen.
Dat is de realiteit waarover onze beweging zich heeft bezonnen. Het Front national trekt niet ten strijde tegen immigratie om racistische redenen maar om te voorkomen dat Frankrijk morgen geconfronteerd wordt met onomkeerbare situaties zoals in Libanon, Bosnië en Kosovo.
Israël moet zich uiteraard uit Libanon terugtrekken, maar ook Syrië moet dat doen. Israël bezet inderdaad de zogenaamde veiligheidszone in het zuiden van het land, maar Syrië bezet al de rest en, erger nog, beschouwt de Libanese staat als een soort protectoraat waar politieke handigheid, militaire aanwezigheid en politieterreur hand in hand gaan. De recente uitspraken van Jacques Chirac in Libanon zijn te betreuren, want ze lijken alleen gericht tegen de aanwezigheid van Israël.
Het is onaanvaardbaar dat de bevelhebber van de Libanese strijdkrachten, Samir Geagea, sinds meer dan vier jaar in Beiroet opgesloten zit in een kelderverdieping van het ministerie van Defensie, omdat hij weigerde Libanon te verlaten of minister te worden van een nepstaat, en dit na echt stalinistische processen! Maar is er soms niet een soort van discrete en objectieve verstandhouding tussen het Syrië van Hafez el-Assad en Israël om in Libanon een oorlog te laten voortduren die beide regimes misschien nodig hebben om hun interne stabiliteit te verzekeren of om steeds meer internationale militaire hulp te vragen?
De joden hebben de macht, de islamieten het aantal. De christenen uit het Oosten echter blijven achter in een toestand van "dhimmi" zoals de grote Israëlische historica Bat Yeor beschreven heeft in haar merkwaardige werk "Les chrétiens d'Orient entre djihad et dhimmitude" . De Libanese christenen moeten hun land weer onafhankelijk zien worden, ze moeten hun vroegere rol opnieuw opnemen, ze moeten vrij zijn in het land waar, naar de woorden van Béchir Gémayel, de klokken ongehinderd moeten kunnen luiden, het land dat hun niet alleen het recht garandeert om hun volk te besturen maar ook de andere christengemeenschappen in het Nabije Oosten bijstand, solidariteit en zo nodig een veilig toevluchtsoord biedt.

Caudron
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, iedereen voelt het aan: vanochtend, toen wij voor de zoveelste keer over de toestand in het Midden-Oosten discussieerden in aanwezigheid van vier leden van de Knesset, die ik hierbij welkom heet, is gebleken dat wij op een keerpunt staan waar alles mogelijk is, het slechtste als het beste.
Ik ben van oudsher een vriend van Israël: ik was het zoals velen veertig jaar geleden, toen het in Europa de mode was, en ik ben het nog steeds, zelfs nu het niet meer staat. Ik was het toen Israël maar een handvol overlevenden telde die vastberaden waren te leven, ik ben het ook vandaag nog, nu Israël een machtige staat is geworden. Ik ben vrijzinnig en was dat reeds toen men in de kibboetsen Israël aan het opbouwen was in een sfeer van enthousiaste vrijzinnigheid. Ik blijf het nog steeds, ondanks wat ik hoor in de vaak agressieve debatten in de Israëlische maatschappij zelf.
Ik ben sinds vijf jaar voorzitter van de delegatie Europa-Israël. In die delegatie ijveren mijn collega's en ikzelf voor de vrede en voor de vriendschap tussen Israël en Europa. Wij waren op elk gebied actief: het economische, het sociale, het culturele, alsook in het vlak van het onderzoek en de technologie. Wij smeden banden en herstellen ze als er sleet op komt. Wij hebben Yitzhak Rabin gesteund, wij hebben over hem gerouwd en sedert de jongste verkiezingen werken wij met de nieuwe, democratisch verkozen machthebbers.
Geachte collega's, ik zeg u dit alles om, in naam van mijn vriendschap, van onze vriendschap ten aanzien van Israël, duidelijk te maken dat wij heel bang zijn als wij zien welke gevaren en welke interne en externe demonen Israël en de hele regio bedreigen. Daarom sta ik achter de ons voorgelegde gezamenlijke ontwerpresolutie.
Voor een keer is de tekst ervan kort, duidelijk en leesbaar. De boodschap is vastberaden zonder agressief te zijn. Toch had ik op bepaalde punten belangrijke verduidelijkingen gewild. In paragraaf 3 van de ontwerpresolutie wordt volgens mij te weinig nadruk gelegd op de grote verantwoordelijkheid van Syrië in het vlak van de veiligheid, zowel in als vanuit Libanon. Men spreekt ook niet van de landen in de regio die het terrorisme van de integristen financieren en ook de fundamentele rol van onze vertegenwoordiger, de heer Moratinos, komt te weinig uit de verf.
Wat het interimakkoord in paragraaf 9 betreft, is het vooreerst jammer dat de eigenlijke associatieovereenkomst nog niet goedgekeurd is, door de schuld trouwens van Frankrijk en België; er moet vooral worden bevestigd dat weliswaar kan worden gediscussieerd over de uitvoeringsregeling tijdens het debat over de oorsprong van de producten, maar dat dit geen verdoken middel mag zijn om de lopende onderhandelingen te beïnvloeden of om Israël te bestraffen.
Kortom, ik begrijp dat Israël veiligheid wil en de Palestijnen erkenning en steun hen daarin. Om de twee te verzoenen moet er een billijke vrede komen, waarbij de veiligheid en het samenleven van Israël en de Palestijnen via onderhandeling worden gegarandeerd. Met mijn betoog wil ik ook hulde brengen aan Yitzhak Rabin, de soldaat, de pionier, de bouwer van Israël en ook de initiatiefnemer en de eerste Israëlische ondertekenaar van de Oslo-akkoorden met de Palestijnen. Hem in herinnering houden, is zijn opdracht voortzetten.

Provan
Mijnheer de Voorzitter, het is op zijn plaats dat wij vanochtend deze kwestie in aanwezigheid van de Israëlische delegatie van de Knesset bespreken. Dat veel sprekers vanochtend de Israëlische regering vragen concessies te doen, zal wellicht nogal wat irritatie oproepen.
Ik ben het met de fungerend voorzitter eens dat hij om moed en visie gevraagd heeft. Dat is de juiste benadering die we op dit moment nodig hebben en niet de andere zaken die hij net zo goed had kunnen noemen, namelijk confrontatie en verwarring. We moeten in de huidige impasse en in de verstarring van de standpunten aan beide zijden een doorbraak zien te bewerkstelligen. Terecht zei de fungerend voorzitter dat men begrip diende te hebben voor het feit dat het voorzitterschap het initiatief had genomen de heren Netanyahu en Arafat samen naar Londen te roepen.
Maar dat was nodig - als we er geen doekjes om winden - door de dwaasheid van de fungerend voorzitter toen hij trachtte een bezoek te brengen aan Har Homa en daarmee in Israël en Palestina een zeer duidelijke verscherping van de standpunten en meningen veroorzaakte.
De ontwerpresolutie bevat een passage die ik ten volle steun en waarin het voorzitterschap van de Raad gevraagd wordt er bij de lidstaten op aan te dringen af te zien van individuele initiatieven en de daarvoor bestemde instrumenten van de Europese Unie te hanteren.
Uiteraard collega's - en ik geef mijn volledige steun aan hetgeen de heer Caccavale heeft gezegd - is het niet bevorderlijk als ministers in een dergelijke situatie met eigen oplossingen trachten te komen. Er is moed en visie nodig. Ik geloof ook dat de Europese Unie en de Verenigde Staten met nieuwe initiatieven moeten komen om te trachten een behoorlijke oplossing te vinden met de Syriërs, de Libanezen, de Israëli's en de Palestijnen. Laten wij daar dan ook de Egyptenaren en de Jordaniërs en hopelijk zelfs de Irakezen en de Iraniërs bij betrekken.

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, waarde collega's, dit is een steeds terugkerend onderwerp, waarbij het voor alle Europeanen gaat om een combinatie van culturele, emotionele en politieke elementen. Zoals zowel door de Raad als door de Commissie is opgemerkt, wil ik hier benadrukken dat onze betrokkenheid bij het vredesproces in het Midden-Oosten aanleiding is geweest tot de ontwikkeling van een gemeenschappelijk buitenlands beleid. Van Venetië tot Oslo via Madrid is er ondanks alles een - naar mijn idee - zeldzame eensgezindheid binnen de Unie. Ter gelegenheid van het Britse voorzitterschap zou ik nu graag lof willen toezwaaien voor de inspanning van premier Blair, alsook van minister van Buitenlandse Zaken Cook, die naar ik begrijp tijdens zijn bezoek aan Jeruzalem niet prettig is bejegend.
Het gaat er nu echter niet zozeer om ons over te geven aan allerlei historische overpeinzingen en verklaringen. De diagnose is vandaag van een uitgebreide toelichting voorzien. Het gaat erom hoe wij ertoe kunnen bijdragen dat er een eind komt aan de gevechten en aan de uitzichtloze situatie waarin het vredesproces verkeert. Ik denk dat wij naast het aandragen van min of meer briljante ideeën moeten bezien in hoeverre wij vanuit het Parlement positieve elementen kunnen inbrengen. Een enkel element is hier vanochtend niet genoemd en dat wil ik in aanwezigheid van de delegatieleden van de Knesset alsnog doen, namelijk dat de morele verantwoordelijkheid van Israël groter is vanwege het feit dat het zojuist de 50ste verjaardag van de stichting van de staat Israël heeft gevierd, een stevige democratie in het hart van het Midden-Oosten. Dit maakt dat Israël veel meer kracht en verantwoordelijkheid heeft.
Als Voorzitter van het Europees Parlement ben ik in de gelegenheid geweest onze visie in de Knesset toe te lichten op een moment dat er veel meer hoop was, namelijk op de dag dat het proces in Madrid begon. Ook ben ik een oude vriend van zowel joden als Arabieren; in mijn jeugd heb ik in een kibboets gewerkt. Ik vind dat wij die dialoog moeten voortzetten, zelfs met diegenen die wellicht hardere standpunten innemen. Denk maar aan het recente bezoek van de voorzitter van de Knesset, met wie wij een kritische dialoog hebben gevoerd. Wij moeten immers toegeven dat de positieve ervaringen op het gebied van de vrede, niet alleen die van de betreurde premier Rabin, maar ook die van premier Begin met de Camp David-akkoorden, laten zien dat de vrede dikwijls wordt gesloten met juist diegenen met wie men het niet eens is.
Ik ben van mening dat wij onze Israëlische vrienden moeten aanspreken en tegen hen moeten zeggen dat het Masada-syndroom en de stichting van een thuisland niet de oplossing voor de problemen in het Midden-Oosten zijn. Naast het bevorderen van deze kritische dialoog zou ik daar nog twee elementen aan willen toevoegen: steun aan het voorstel van de Commissie en een gezamenlijk optreden met de Verenigde Staten, rekening houdend met de leidende rol van onze bemiddelaar Moratinos.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, ik wil een paar dingen zeggen in verband met het debat van vanochtend. Uit dat debat is grote verontrusting naar voren gekomen over de situatie in het Midden-Oosten en over het feit dat men er in het recente verleden niet in is geslaagd verdere vooruitgang te boeken. We voelen ons allemaal verschrikkelijk gefrustreerd. Telkens denken we dat er een doorbraak komt en dan gebeurt er opeens weer iets waardoor de situatie er weer nauwelijks op vooruitgaat.
Ik ben het volledig eens met de opmerking van een van de sprekers in het debat dat we echt geen nieuwe voorstellen nodig hebben om de moeilijke problemen waarmee we kampen, aan te pakken. Juist de voorstellen die na het akkoord van Oslo gedaan zijn, moeten worden uitgevoerd. Het standpunt van de Raad is dat wij onze volledige steun geven aan de initiatieven van de Commissie om te trachten de partijen rond de onderhandelingstafel te krijgen, en waar mogelijk met gebruik van economische alsook van politieke maatregelen.
Wij zijn ervan overtuigd dat we voort moeten bouwen op Londen, waar de hoop bestond dat er vooruitgang zou komen, en dat we de situatie aan moeten pakken in de lijn van het Amerikaanse voorstel. Het is tijdens het debat duidelijk geworden dat dit standpunt door velen hier in dit Parlement wordt gedeeld. Dat is duidelijk de prioriteit in de periode die voor ons ligt. Ook zullen we onze speciale gezant, de heer Moratinos, vragen te doen wat hij kan om de diverse partijen ertoe te overreden in te gaan op het Amerikaanse aanbod en de voorstellen ten uitvoer te leggen. Dat standpunt is vervat in de conclusies waartoe gisteren in Cardiff werd besloten, en als ze nog niet zijn gecirculeerd zal dat spoedig alsnog gebeuren.

De Voorzitter
Ik heb zeven ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2, van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 11.30 uur plaats.

Financiële en technische samenwerking met de bezette gebieden
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0180/98) van de heer Tomlinson, namens de Begrotingscommissie, over het voorstel voor een verordening (EG) van de Raad tot wijziging van verordening nr. 1734/94 van de Raad van 11 juli 1994 betreffende de financiële en technische samenwerking met de bezette gebieden (COM(97)0552 - C4-0048/98-97/0316(SYN)).

Tomlinson
Mijnheer de Voorzitter, allereerst dank ik de fungerend voorzitter voor wat hij in het vorige debat over mijn verslag heeft gezegd. Hij heeft mijn bedoelingen alsmede die van de Begrotingscommissie, namens wie ik dit verslag voorleg, zeer duidelijk aangegeven.
Het vredesproces is belangrijk en dient te kunnen beschikken over behoorlijke middelen. In hoofdzaak gaat het bij ons daarom. In het Commissievoorstel voor een verordening van de Raad tot wijziging van de verordening van 11 juli 1994 van de Raad moeten twee kwesties behandeld worden: de kwestie van de rechtsgrondslag en de kwestie van de duur van de verordening.
Daarvoor moet de huidige Raadsverordening gewijzigd worden en op dat vlak zijn we het eens met de Commissie, hoewel wij vinden dat het huidige Commissievoorstel te bescheiden en derhalve in een aantal opzichten ontoereikend is. Het probleem is dat er geen rechtsgrondslag is, noch voor de variabele kosten van de Palestijnse Autoriteit, noch voor de activiteiten van de EIB. Dit is in elke situatie al een ernstige zaak, maar des te meer in het licht van de uitspraak van het Hof van Justitie vorige week. Het huidige Commissievoorstel, waarop mijn verslag gebaseerd is, heeft hier een oplossing voor, maar slechts voor de resterende periode van 1998. Het volgende jaar en ook daarna komen we met precies dezelfde problemen te zitten. De amendementen van het Parlement, zoals deze zijn opgesteld en unaniem zijn goedgekeurd door de Begrotingscommissie, proberen hiervoor een oplossing te vinden en bevatten ook andere voorstellen, in elk geval voor de jaren 1999 en 2000. De enige bedoeling is dan ook de Commissie te helpen een strategie op te zetten voor een langere termijn voor iets waarvan we allemaal vinden dat dit er absoluut moet komen, namelijk een adequate aanwending en financiering van de bijdrage van de Europese Unie aan het vredesproces.
De amendementen van de Commissie begrotingscontrole zijn duidelijk. Ik neem ze snel even door. De amendementen 1, 3 en 4 zijn voorgesteld ter vereenvoudiging van de overwegingen en om de duur van de verordening te vermelden. De amendementen 5 en 6 citeren het besluit van de Raad, dat in het jaar 2000 afloopt en amendement 5 verantwoordt het daaropvolgende amendement 6. Dit amendement stelt een wijziging voor in de in deze maatregel te gebruiken terminologie. Wij zijn het er allemaal over eens dat gezien de ontwikkelingen sedert 1994, de term Bezette Gebieden verouderd is. Westelijke Jordaanoever en Gazastrook lijken een meer gepaste benaming om in de verordening gebruikt te worden. We moeten er evenwel ook op letten dat de financiële en technische samenwerking via de Palestijnse Autoriteit gekanaliseerd kon worden op de Westelijke Jordaanoever en in de Gazastrook en het zou dus kunnen dat deze uitgebreidere benaming hier op zijn plaats is. De Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid heeft zich ook over dit aspect gebogen. Duidelijk is dat de woorden Bezette Gebieden nu verouderd zijn.
In de amendementen 2, 7 en 8 worden de amendementen die de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid al had voorgesteld en die de doelstellingen en modaliteiten van de actie verduidelijken - waarbij de bijdrage ervan aan de consolidatie van het vredesproces nog eens wordt onderstreept - volledig in de tekst van het verslag-Tomlinson opgenomen.
De amendementen 9 en 10 gaan over onderwerpen waarvan wij misschien vinden dat het standpunt van de Commissie iets anders is dan dat van het Parlement, omdat deze betrekking hebben op het vereiste niveau van informatie van de Commissie aan de begrotingsautoriteit en de comitologie; de details komen in de toelichting uitgebreid aan bod.
Amendement 11 en het ontwerpamendement op het ontwerpwetgevingsvoorstel vragen de Commissie om een nieuw, geconsolideerd wetgevingsvoorstel voor voortzetting van de steun aan het vredesproces na het jaar 2000. Met de amendementen willen we twee dingen bereiken: de verwarring wegnemen omtrent de rechtsgrondslag in het huidige voorstel en zorgen voor meer consequentie en doorzichtigheid in de toekomst.
Ik geloof dat al die amendementen bedoeld zijn om de Commissie te helpen bij wat zij namens de Europese Unie in de bezette gebieden tracht te doen. En ik zeg "ik denk" omdat de communicatie met de diensten van de Commissie, in tegenstelling tot die met de commissaris zelf, tijdens dit proces jammer genoeg zeer te wensen overlieten. Ik zou zelfs nog verder durven gaan en opmerken dat ze zich tegenover het Europees Parlement slecht hebben gedragen. Toen ik voor het Parlement tot rapporteur werd benoemd, heb ik gevraagd de vertegenwoordiger van de Commissie te mogen ontmoeten. In antwoord op mijn verzoek kwam hij me op 2 maart opzoeken en heb ik bij die gelegenheid een aantal specifieke vragen gesteld. Bij de besprekingen van de Begrotingscommissie op 17 maart, 21 april en 30 april heb ik alle vragen die ik de vertegenwoordiger van de Commissie had gesteld en waarop ik nog geen antwoord had ontvangen, nog eens gesteld. Ik had een bijzondere waardevolle en vruchtbare ontmoeting met commissaris Marín over andere zaken en op 5 mei deelde ik zijn kabinet mee dat ik nog steeds op antwoord wachtte op de vragen die ik op 2 maart had gesteld. Naar aanleiding daarvan hebben diverse personen contact met mij opgenomen: de eerste groep om te vragen wat de oorspronkelijke vragen waren, ondanks het feit dat zij in mijn ontwerpverslag stonden dat weken daarvoor naar de Begrotingscommissie was gegaan. Uiteindelijk kreeg ik antwoord op 8 juni, dat wil zeggen vorige week maandag.
Ik breng dit ter sprake, niet omdat ik iemand wil straffen, maar om te laten zien welke problemen er opduiken als het Parlement de Commissie tracht te helpen. We wilden bijvoorbeeld weten hoe de Commissie aan haar verplichtingen om verslag uit te brengen aan de begrotingsautoriteit had voldaan, en ik citeer deze twee zinnen uit een antwoord dat ik heb gekregen. "Ik weet dat de Commissie geen verslag heeft uitgebracht conform de formulering in artikel 6, lid 1, zegt de directeur-generaal, de heer Cioffi, waarna hij zich niet verontschuldigt maar opmerkt: "Ten gevolge van politieke verwikkelingen en het gevoelige karakter van de materie heeft de Commissie bovenstaande werkwijze beschouwd als zijnde de meest zinvolle" . Noch ikzelf, noch iemand anders in deze Vergadering is het daarmee eens. De vruchtbare dialoog die we zo graag hadden gehad is er niet gekomen, maar desondanks zijn we met amendementen gekomen die uw voorstel verbeteren en de Commissie, de Raad en de hele Europese Unie helpen te doen wat we allemaal willen doen - namelijk een zinvolle en constructieve financiële en politieke bijdrage leveren aan de oplossing van het vredesproces in het Midden-Oosten. Derhalve beveel ik alle twaalf amendementen aan de Vergadering aan.

Graziani
Mijnheer de Voorzitter, we kunnen moeilijk anders dan ons scharen achter de voorstellen van de Commissie voor wat betreft uitbreiding van de financiële samenwerking tot het Bestuur van de Palestijnse gebieden, die wij voorstellen voortaan te omschrijven als de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook.
We kunnen moeilijk anders, omdat het in de gegeven situatie voor de hand ligt dat een fors deel van de financiële bijstand naar de functionering van de administratieve machinerie gaat. Dat is de enige mogelijkheid in een situatie waar economische ontwikkelingen van de betrokken gebieden tegengehouden worden. Denkt u zich eens in: ook het voorstel voor een haven en een luchthaven komt niet van de grond, terwijl dit soort infrastructuur toch tot de meest elementaire en eenvoudige zaken behoort. In een dergelijke context is het gewoon onze plicht een rechtsgrond te geven aan een feitelijke situatie zoals die zich nu aandient, en wij kunnen dus niet anders dan het Bestuur financiële bijstand toekennen. Ditzelfde geldt ook voor het andere voorstel aangaande rentesubsidie op EIB-leningen.
De Commissie stelt overigens een paar wijzigingen in de verordening voor. Zij legt de klemtoon op het fundamentele belang van de financiële en technische samenwerking voor de ontwikkeling van het vredesproces en wijst tevens op het belang van de burgermaatschappij voor een democratische ontwikkeling van de regio. Een ander fundamenteel punt lijkt ons het verzoek dat tot de Commissie wordt gericht om het Parlement een jaarlijkse evaluatie toe te zenden over het effect van de samenwerking.
Nu ik deze punten heel summier maar precies aangeduid heb, wilde ik nog graag, mijnheer de Voorzitter, een paar overwegingen toevoegen aan dit debat zoals het tot nu toe is gevoerd. Met name wilde ik zeggen dat de Europese Unie absoluut niet doortastender kan optreden gezien de middelen die haar ter beschikking staan. De Europese Unie doet wat zij kan, zij levert financiële bijstand omdat zij gewoon niet meer kan doen, aangezien zij noch een economische noch een politieke leiding heeft. Ik zeg dit niet omdat ik wil ontkennen wat de commissarissen en de fungerende voorzitter van de Raad in deze richting doen, maar alleen om de nadruk te leggen op een politiek en institutioneel gegeven, namelijk dat de Europese Unie geen politieke leiding heeft op grond waarvan zij zou kunnen optreden. Hierbij zij overigens aangetekend dat zelfs de Verenigde Staten, die tot op heden zo belangrijk waren in het Midden-Oosten, niet meer produceren dan wat gestamel bij een vredesproces dat maar niet uit het slop wil komen.
Ik wil dan ook mijn relaas afronden, mijnheer de Voorzitter, met een trieste herinnering aan de politieke visie en het intelligente optreden van een voormalig eerste minister van Israël: Yitzhak Rabin.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, er is al zeer uitvoerig en duidelijk gezegd dat de voorstellen van de Commissie de goede kant uitgaan. De aanvullingen waarvoor vooral de heer Tomlinson hard heeft gewerkt, hebben deze tendens nog verbeterd met dienovereenkomstige wijzigingen. De heer Tomlinson heeft wat kritiek uitgeoefend, onder andere op de medewerkers en medewerksters van de Commissie. Ik zou als positieve aanvulling nu ook uitdrukkelijk mijn lof willen uitspreken voor twee vertegenwoordigers van de Commissie en hun staf, want die leveren uitstekend werk: de vertegenwoordigers van de Europese Commissie in Tel Aviv en Jeruzalem.
Tijdens twee bezoeken heb ik gemerkt dat daar met buitengewone inzet wordt gewerkt om Europa goed te vertegenwoordigen. Daarom is het verslag-Tomlinson nu zeer belangrijk, want hiermede dient de dienovereenkomstige financiële en andere ruggensteun te worden gegeven, zodat de Europese Commissie het geld dat wordt uitgegeven en de politieke en morele verplichtingen die zij is aangegaan, ook zo effectief mogelijk waar kan maken. Niet alleen daar maar ook elders hebben onze vertegenwoordigers te lijden onder het feit - daarover hebben wij ook al bij andere gelegenheden gesproken - dat veel beslissingen te moeizaam en te langzaam tot stand komen. Ik geef toe dat ook het Parlement daar soms toe bijdraagt, maar wij moeten sneller en onbureaucratischer kunnen besluiten, ook wat de financiële hulp betreft.
Een tweede punt is, mijnheer de commissaris, dat u altijd van mening bent geweest - en mijn fractie steunt u hier ten volle - dat wij ons niet uit het vredesproces en uit onze verplichtingen mogen laten verdringen. U hebt groot gelijk. We zouden het wellicht nog positiever kunnen stellen: wij zijn onderdeel van het vredesproces, en niemand kan dat veranderen. Wij zijn er onlosmakelijk mee verbonden via onze politieke, morele en financiële verplichtingen. We zouden misschien onze inspanningen en activiteiten meer zichtbaar moeten maken, ons meer moeten laten zien. Er wordt heel veel gedaan voor de economische opbouw, maar ook op het stuk van democratie en mensenrechten moeten wij onze inspanningen om een brug te slaan, om een infrastructuur op te bouwen, werkelijk meer zichtbaar maken - en ook hiervoor hebben de vertegenwoordigers van de Commissie voorstellen.
Indien wij ook maar een deel van het geld uitgeven om duidelijk te maken wat wij willen bereiken, dat wij als Europa verplichtingen voor de vrede hebben, zou dat niet alleen in het belang zijn van het groepsbewustzijn, maar ook voor de publieke opinie in Israël en Palestina. Dan zou onze hulp nog veel doeltreffender zijn. Mag ik u verzoeken, mijnheer de commissaris, door te gaan met uw beleid, maar daarbij te overwegen hoe wij ons beleid duidelijker uit kunnen dragen, juist in kritieke stadia, juist in landen waar de officiële propaganda ons werk kritischer bekijkt als de brede lagen van de bevolking zelf.

Banotti
Mijnheer de Voorzitter, ik denk dat ik nu over vijf minuten beschik daar de heer Elles hier jammer genoeg niet aanwezig kan zijn. Mijn opmerkingen sluiten aan bij hetgeen de heer Swoboda zojuist heeft gezegd.
Op paaszaterdag 1997, net op de dag voor de werklieden eindelijk vertrokken, had ik het genoegen een bezoek te brengen aan het Europees Ziekenhuis in Gaza, waaraan al sinds 1990 werd gebouwd. Als verpleegster moet ik zeggen dat ik uitermate onder de indruk was van dit ziekenhuis. Ik heb inderdaad nog nooit een beter uitgerust ziekenhuis gezien en dat in een land waar een enorme behoefte bestaat aan gezondheidszorg. Ik ben dit jaar op Goede Vrijdag nog eens teruggegaan. Tot op heden is er geen enkele patiënt in dat ziekenhuis opgenomen en werkt er geen enkele stagiair, verpleegkundige of medisch assistent. Het staat daar maar te staan, misschien wel als een symbool van onze steriele rol in het vredesproces van het Midden-Oosten.
De heer Swoboda heeft gevraagd onze rol in dat gebied bij de publieke opinie beter bekend te maken. Als het dit is wat de mensen getoond wordt, dan is dat toch wel heel erg. Ik herinner mij een situatie in Yes Minister , een Brits televisieprogramma waar velen van ons vaak van hebben genoten, waarin Sir Humphrey aankondigt dat, hoewel het ziekenhuis er is, men het zich niet kan permitteren patiënten op te nemen. Ik vrees dat in de Gazastrook precies hetzelfde gebeurt. Ik ben de commissaris dankbaar voor zijn uitvoerige antwoord op mijn vraag van 16 maart, waarin hij mij meedeelt hoeveel geld er aan dit ziekenhuis is gespendeerd, namelijk meer dan 50 miljoen ecu, zonder dat er ook maar een patiënt behandeld is.
De bouwfirma die er heeft gewerkt moet nog steeds een aanzienlijk bedrag krijgen. Aangezien het om een klein bedrijf uit NoordIerland gaat, zorgt de lange betalingstermijn daar ook voor problemen. De grote vraag is of onze bijdrage aan het vredesproces in het Midden-Oosten uit nog iets anders bestaat dan geldverspilling. We hebben daar uitstekende ambassadeurs, maar ze beschikken gewoon niet over de structuren om de nodige invloed uit te oefenen op de politieke situatie.
In de Gazastrook woont praktisch de grootste bevolkingsconcentratie ter wereld. Als die mensen medische verzorging nodig hebben, gaan ze naar groezelige ziekenhuisjes, waarvan ik er tijdens mijn verblijf heel wat heb bezocht. De heldhaftige artsen die daar onder extreem moeilijke omstandigheden hun werk moeten doen, proberen er zoveel mogelijk van te maken, terwijl een stukje verderop ons ziekenhuis er geheel verlaten bij ligt. De deuren zijn gesloten en ik meen dat het, alleen al aan veiligheid, zowat 100.000 VS-dollar per maand kost om het ziekenhuis in stand te houden. Zoals ik al zei, is er echter nog geen enkele patiënt behandeld en is het nu vijftien maanden geleden sinds de laatste werklieden vertrokken zijn. Ik weet dat er een aanbesteding voor een internationaal managementteam is, maar wij zitten op een zinkend schip. De gezondheidssituatie in de Gazastrook is zeer slecht. Met de kraamverzorging is het vreselijk gesteld. Ik heb ook een kraamkliniek bezocht. Toen ik daar was moesten ze tijdens ons bezoek aan het buitenste gedeelte van het ziekenhuis een kat uit een van de babybedjes halen.
Nu we hier het budget en onze bijdrage bespreken, moeten we ons ook even bezinnen. Ik hoop van harte dat de commissaris ons een adequaat antwoord zal geven op onze verontrusting over deze aangelegenheid. Veel sprekers hadden het vanochtend over hun bezorgdheid met betrekking tot de hopeloze situatie in het Midden-Oosten. Vrienden van zowel Israël als Palestina komen aangeslagen terug uit het gebied, wat ook met mij het geval was toen ik enkele maanden geleden terugkwam. Helaas stellen we daar zo goed als niets voor, want we hebben in dat gedeelte van de wereld geen structuren opgezet om onze bijdrage aan het gebied te optimaliseren.

Nordmann
Mijnheer de Voorzitter, ik onderschrijf zowel het verslag van de heer Tomlinson als het principe van steun van de Europese Unie aan het vredesproces. Toch wil ik enkele kritische kanttekeningen plaatsen bij de manier waarop die hulp gepercipieerd wordt.
Wat is de bedoeling ervan? Ze moet bijdragen tot het ontwikkelen van een vreedzame samenleving tussen joden en Arabieren in het Midden-Oosten. Men is voornoemde hulp noodgedwongen gaan toespitsen op het ontwikkelen van infrastructuur ten behoeve van de Palestijnse autoriteiten. Dit wordt spijtig genoeg geïnterpreteerd als een vorm van anticipatie op het vredesproces en van erkenning van een staat waarvan het bestaan nog steeds problematisch is en de grenzen op zijn zachtst gezegd nog moeten worden vastgelegd. Het gevolg hiervan is dat onder meer Israël die politieke anticipatie als een eenzijdige aanmoediging opvat. Dit is des te zorgwekkender daar er in Israël een partij voor de vrede en de samenleving tussen joden en Arabieren bestaat en men zich kan afvragen of er ook aan Palestijnse zijde zo'n partij bestaat.
Het is een uitstekende zaak dat Europa voor het Midden-Oosten als een verzoeningsmodel gold en blijft gelden. Dat model heeft gewerkt voor de Frans-Duitse verzoening omdat er in beide landen een partij van de vrede was. De steun van de Europese Unie zou meer moeten gaan naar de oprichting van vredespartijen in beide kampen.

Antony
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, wij hebben met veel belangstelling geluisterd naar de heer Tomlinson en in het algemeen steunen wij zijn verslag. Het lijkt mij inderdaad goed niet langer te spreken van bezette gebieden, maar waarom die term vervangen door Westelijke Jordaanoever en Gazastrook? Volgens mij heeft ons Europees Parlement juist tot taak vooruit te lopen op de vrede en het gebruik van de term "Palestina" kan daartoe bijdragen. Wij moeten het hebben over de hulp van de Europese Unie aan Palestina. Palestina moet worden opgebouwd en men mag de Palestijnen niet ontmoedigen. De Palestijnen hebben een grote vredespartij, zoals de thuislanden er een hadden ten tijde van de apartheid in Zuid-Afrika. Men bouwt echter niet aan de vrede door die thuislanden en de apartheid in stand te houden.
Wij moeten financieel, maar ook politiek bijdragen tot de opbouw van Palestina. Daarover zijn de landen van de Europese Unie het volgens mij eens. Ze zijn alle voorstander van de erkenning van de fundamentele rechten van een volk. De Verenigde Staten echter eigenen zich voor het ogenblik de westerse invloed integraal toe en wenden die steeds ten gunste van Israël aan. Wij mogen die partijdigheid niet langer dulden. Er moet een meer evenwichtige kijk op het probleem komen. Alleen zo kan men vrede stichten.

Cellai
Mijnheer de Voorzitter, de EG-verordening 1734/94 van de Raad bepaalt de modaliteiten van financiële en technische samenwerking tussen de Europese Unie en de bezette gebieden, met de bedoeling het ontwikkelingsproces van die gebieden aan te wakkeren en gunstige voorwaarden te scheppen voor een positieve afloop van het vredesproces, wat tot op heden helaas niet zo mocht zijn.
Als delegatie van Alleanza nationale zijn wij ervan overtuigd dat financiële en technische samenwerking met de Gazastrook en de Westoever een fundamentele bijdrage levert tot versterking van het vredesproces. Wij moeten echter toegeven dat tot op heden de financiële bijstand van de Unie in dit gebied niet het verwachte effect heeft gesorteerd, ondanks het belang van de financiële inspanning op zich. Daar zijn diverse oorzaken voor aan te wijzen: het voortslepen van het vredesproces, waardoor het niet gelukt is de voorwaarden voor stabiliteit te creëren die noodzakelijk zijn voor ontwikkeling, het feit dat de Israëlische autoriteiten soms de blokkade van de bezette gebieden aankondigen terwijl tegelijkertijd terroristische aanslagen worden gepleegd, het feit dat de Palestijnse Autoriteit in zekere zin bestuurlijk onvermogen toont, naast verdenkingen van illegale praktijken.
Het is dus zinvol wijzigingen op de ontwerpverordening in te dienen, teneinde meer duidelijkheid te scheppen in doelstellingen en actievormen. Daarbij moet erop gewezen worden hoe nodig het is dat het vredesproces geconsolideerd wordt en er moet een meer gedetailleerde definitie gegeven worden van de rechtsgrond voor deze financiële samenwerking. Tevens moet andermaal gewezen worden op de fundamentele rol van de financiële en technische samenwerking voor het vredesproces met het oog op de ontwikkeling van een burgermaatschappij. Tot nu toe is daar niets van terechtgekomen en dat blijft een hinderpaal voor de democratische ontplooiing van de regio.
Een laatste opmerking: wij zouden het zinvol achten als de Commissie het Parlement jaarlijks een schriftelijke evaluatie doet toekomen over het effect van de samenwerking.

Marín
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats zou ik mijn dank willen uitspreken voor het voortreffelijke en nauwgezette werk van de Begrotingscommissie, met name van rapporteur Tomlinson, alsook voor het waardevolle advies van de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid.
Gezien het belang dat door u wordt gehecht aan de toekomst van de Palestijnen en het vredesproces, vertrouw ik erop dat de Europese Unie een gemeenschappelijk standpunt zal kunnen innemen om de problemen in de regio aan te pakken.
Om in de toekomst constructief werk te kunnen verrichten en voor de geloofwaardigheid van de Unie is het inderdaad van essentieel belang dat wij een solidaire, gemeenschappelijke strategie ontwikkelen. Ik zou u dan ook in het kort willen herinneren aan de context waarin dit Commissievoorstel wordt gedaan.
Zoals u allen weet, is de huidige verordening over de steun aan de Palestijnen aangenomen naar aanleiding van de door Israël en de Palestijnen in september 1993 ondertekende beginselverklaring, die gevolgd werd door de internationale donorenconferentie in Washington.
Helaas hebben de verslechtering van het politieke klimaat in het Midden-Oosten en de opeenvolgende crises in het vredesproces ons hulpprogramma ernstig geschaad. In het bijzonder heeft de moeilijke politieke situatie tot ernstige begrotingsmoeilijkheden bij de Palestijnse Autoriteit en andere, lokale besturen in Palestina geleid.
Zo hebben de internationale donoren - waaronder ook de belangrijkste: de Europese Unie - zich gedwongen gezien een groot deel van het voor projecten bestemde geld voor de lopende uitgaven en voor begrotingssteun te gebruiken.
De Commissie heeft zich herhaaldelijk en steeds op verzoek van de Raad - dat hebben wij bij onze optredens in dit Parlement ook nooit ontkend - aan deze omstandigheden moeten aanpassen om vooral het voortbestaan van de Palestijnse Autoriteit en het vredesproces te garanderen.
Het is waar dat de Gemeenschap geen bijdrage kan leveren - of gewoonlijk geen bijdrage levert - aan de financiering van de lopende uitgaven van dit soort instellingen, reden waarom in de verordening van 1994 - de eerste die door de Commissie is voorgesteld - niet in dit soort begrotingssteun is voorzien. In dit verband kan ik u zeggen dat zelfs ik, hoewel ik zowel de vergadering in Washington als die in Caïro heb bijgewoond, op het moment dat de verordening voor het speciale programma voor Palestina werd ontworpen niet heb kunnen voorzien dat het vredesproces in de loop der tijd te maken zou krijgen met problemen zoals die er zijn geweest, of dat het met name ten tijde van de eerste grensblokkades nodig zou zijn een aantal lopende uitgaven van administratieve aard te doen die - ik zeg dit met nadruk - niet in het programma waren opgenomen.
Het onderhavige voorstel heeft, zo men wil, ten doel het mogelijk te maken dat lopende uitgaven uit de communautaire middelen worden gefinancierd. Dit komt mede voort uit het onbetwistbare feit dat de Rekenkamer inderdaad heeft geoordeeld dat bepaalde betalingen die in het vredesproces aan de Palestijnse Autoriteit zijn gedaan, geen voldoende rechtsgrondslag hebben en dat ze bovendien doelstellingen van administratieve aard en lopende uitgaven betreffen die niet in de verordening zijn opgenomen.
Dit is helemaal waar en wij kunnen het niet ontkennen, maar ik wijs er nogmaals op dat de politieke omstandigheden ons hebben genoodzaakt dit te doen.
Ten aanzien van het voorstel rentesubsidies voor EIB-leningen te kunnen verstrekken, geldt ook dat dit erop gericht is dat deze instelling haar politieke mandaat kan uitoefenen.
Deze twee wijzigingen vormen de substantiële veranderingen die de Commissie in de onderhavige verordening heeft aangebracht. Het doet mij genoegen te kunnen constateren dat wij het eens zijn met de wijzigingen die - ik herhaal - de essentie van dit voorstel vormen.
Ik wil het Parlement, de Begrotingscommissie en de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid echter op een belangrijk punt iets toelichten. De Commissie ziet zich vandaag voor de volgende paradoxale situatie geplaatst: de Commissie is het volledig eens met de doelstellingen van de door de heer Tomlinson en de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid ingediende amendementen, die de toekomst van de hulp aan de Palestijnen betreffen. We hebben echter alleen een probleem ten aanzien van de timing. Voor de Commissie is het geen enkel probleem deze amendementen, de geest en inhoud ervan, later aan te nemen. Ik zeg dit omdat de Commissie op het punt staat een nieuwe verordening voor te stellen - volgens de aanwijzingen van de Raad van februari, die wij moeten voorstellen voordat het Britse voorzitterschap afloopt, uiterlijk op de Raad van 29 juni aanstaande -, waarin globaal alle elementen aan de orde komen die zowel in termen van politieke als economische voorwaarden te maken hebben met een globale analyse van de toekomst van de Unie.
Ik hoop dan ook dat u begrip kunt opbrengen voor deze paradoxale situatie. Wij verzoeken zowel de heer Tomlinson als de Commissie buitenlandse zaken, veiligheids- en defensiebeleid het besluit over deze amendementen op te schorten totdat de Commissie de nieuwe verordening aan de Raad heeft voorgesteld.
Zodra dat is gebeurd, is er sprake van een gemeenschappelijke rechtsgrondslag, namelijk artikel 130 W, en van een heel pakket politieke voorwaarden, een oefening in globalisatie, alsook een toekomstvisie met betrekking tot deze verordening.
Ik spreek dan ook nogmaals de hoop uit dat u deze paradox begrijpt en ook wijs ik er nog eens op dat het ons geen enkele moeite kost de suggesties van het Parlement en de suggesties uit de amendementen over te nemen. Wij erkennen ook openlijk en zonder enige moeite dat het een uitstekend idee is een uitstel van twee jaar in te voeren om de financiële vooruitzichten af te ronden en deze met nog eens vijf jaar te verlengen. Wij vinden dat het hebben van een globale visie een uitstekend idee is. Maar voor het moment heeft de Commissie een probleem van institutionele aard: wij moeten de Raad een verordening voorstellen, want dat is in februari door de Raad besloten.
In de tweede plaats hebben we een ander probleem waar hopelijk begrip voor is. De amendementen van de heer Tomlinson hebben ook onze belangstelling, omdat het een handige manier is om te kunnen ontsnappen aan de lijdensweg die wij "comitologie" noemen. Ik moet evenwel nogmaals zeggen dat de Commissie na de Europese Raad van Cardiff een verzoek gaat indienen om te proberen de "comitologie" te veranderen, niet alleen die van de verordening over Palestina, maar die van het hele systeem zoals we dat nu op grond van het Verdrag van Maastricht hebben. Het is voor de Commissie daarom van groot belang dat we voor alle rechtsgrondslagen van de begroting een globale horizon aanhouden. Daarom hebben wij in de Commissie het initiatief genomen een plan voor globale herziening in te dienen. En dat van vandaag is een goed voorbeeld dat laat zien hoe de huidige "comitologie" een lijdensweg is, waar het Parlement, de Raad en de Commissie niet mee geholpen zijn.
Ik zou nu willen reageren op de problemen die onder andere door de heer Swoboda zijn genoemd over de deelname van de Europese Unie aan de bijeenkomst van internationale donoren. U weet dat wij ons ervoor inspannen dat de Europese Unie een hoofdrol speelt op de conferentie van donors. Dat is een punt dat ook in de nieuwe verordening wordt opgenomen, een kwestie waarover het Parlement en de Raad moeten beslissen. Daarom willen wij artikel 130 W als grondslag voor deze verordening, opdat deze een globale visie heeft. Dit is ook de reden van ons verzoek al deze kwesties eenvoudigweg uit te stellen tot oktober. En dan, in oktober, als wij het algemeen debat over deze nieuwe verordening voeren - ik hoop dat het Parlement en de Raad daarmee akkoord gaan, want voor mij is dit een essentieel punt, mijnheer Tomlinson -, met de amendementen van de heer Tomlinson en de nieuwe verordening van de Commissie, zal een heel eenvoudig raadsel worden beantwoord: zal de Raad de amendementen-Tomlinson aannemen? Zal de Raad mijn verordening goedkeuren? Dit is het politieke probleem, want ik vraag veel geld en de heer Tomlinson vraagt ook veel geld. Daarom verzoek ik u om in oktober deze globale visie te hebben. Wij vragen immers 1.600 miljoen ecu. Na wat er in Cardiff is gebeurd, moeten het Europees Parlement en de Commissie noodzakelijkerwijs controleren, met de amendementen-Tomlinson of met mijn nieuwe verordening, wat de Raad gaat zeggen. Wij zijn er dan ook voor tot oktober te wachten, nadat de Raad ons politieke marge heeft gegeven. Dit is onze opvatting.
Een paar andere kwesties. Mevrouw Banotti, de Europese Commissie heeft een enorme inspanning geleverd voor het ziekenhuis van Gaza. Echter, geef aan Caesar wat van Caesar is en geef aan de Commissie wat van de Commissie is. Met andere woorden, wij als Commissie werken met de UNRWA en ik kan u alleen maar iets vertellen over wat wij hebben betaald, wat voor werk wij hebben gedaan, wat wij in het ziekenhuis willen doen, de problemen die er zijn met betrekking tot de vraag of patiënten en vluchtelingen geholpen kunnen worden. Maar is de Commissie verantwoordelijk voor het feit dat het ziekenhuis van Gaza niet open is? Gaat u de luchthaven eens bezoeken. Het vliegveld is klaar. De verkeerstoren en alle elektronische installaties zijn er. Daar zijn 15 miljoen ecu mee gemoeid geweest. Ik wist dat het nergens toe diende. Ben ik verantwoordelijk voor het feit dat de luchthaven niet open is? U brengt mij in een onmogelijke situatie, want natuurlijk is het vliegveld dicht en natuurlijk heb ik vele miljoenen ecu betaald. Ben ik ervoor verantwoordelijk dat de Israëlische overheid geen toestemming voor de opening van de luchthaven wil geven? Gaat u met uw kritiek naar degenen die verantwoordelijk zijn. Mij wordt opgedragen: "Geef het geld uit" . Dat doe ik. Vervolgens doet zich het probleem voor dat men niet overgaat tot opening van de luchthaven, de haven, het ziekenhuis, televisie, radio ..., waarna u mij verzoekt u tactvol uit te leggen waarom dat niet kan. Mijn positie is onmogelijk, begrijpt u dat alstublieft. Ik ben niet degene die vergunningen afgeeft, dat doet de Israëlische overheid.
Enfin, ik betreur het oprecht. Mijn overtuigingskracht is vast en zeker nihil, maar gelooft u mij, deze situatie heeft ervoor gezorgd dat de Commissie en ik als commissaris al anderhalf jaar een echte lijdensweg doormaken, waarvoor wij ons niet verantwoordelijk voelen. Het is immers onmiskenbaar dat de Commissie naar aanleiding van dit soort problemen niet de beslissing kan nemen de betalingen te stoppen, want dat zou een bureaucratische oplossing zijn.
Omdat er geen rechtsgrondslag is, betaal ik niet. U zou tegen mij zeggen: "U bent een bureaucraat" . Omdat er geen rechtsgrondslag is maar wel politieke besluitvorming van de Raad, betaal ik. "U bent onverantwoord bezig, want u betaalt zonder rechtsgrondslag" . In de derde plaats, als het werk voltooid is - het ziekenhuis, de luchthaven, enzovoort - zegt de Israëlische overheid: "Dit wordt niet geopend" . Vragen in het Parlement: "Maar hoe kan het dat u hiervoor geld hebt uitgegeven?" .
Weest u alstublieft een beetje solidair met de Commissie. U moet solidair met ons zijn want, zo niet, dan zal uiteindelijk niemand de verantwoordelijkheid voor deze situatie op zich willen nemen.
Enfin, mijnheer de Voorzitter, dit is een uiterst gecompliceerde situatie. Dat weet de heer Henderson want die zit in de Raad, dat weet de heer Tomlinson, dat weet de heer Swoboda en dat weet mevrouw Banotti want die is er geweest. Ik zou niets liever willen dan dat het ziekenhuis normaal in gebruik was, maar hoe overtuig ik premier Netanyahu ervan dat er ook vluchtelingen moeten worden opgenomen? Zegt u mij hoe ik dat moet doen.
Mijnheer de Voorzitter, mijn conclusie is deze: de Commissie ontkent niet dat de amendementen van de heer Tomlinson goed en waardevol zijn - want dat zijn ze - en betwist ook de inbreng van het Europees Parlement niet. De Raad heeft de Commissie in februari gevraagd een nieuwe verordening te ontwerpen waarin alle beslissingen van de laatste drie jaren worden gebundeld. Enkele daarvan hebben geen rechtsgrondslag.
Het standpunt van de Commissie is dat de verordening op 29 juni aan de Raad wordt voorgesteld. Deze kan de politieke en financiële ruimte geven en, als deze er is, heb ik er geen enkele moeite mee de amendementen van de heer Tomlinson te aanvaarden als deze in oktober aan het Europees Parlement worden voorgelegd, dan onder het voorzitterschap van Oostenrijk.
Op dit moment kan ik dat evenwel om juridische en institutionele redenen niet doen en ik verzoek u om alstublieft zoveel mogelijk begrip voor de Commissie te hebben.

Verwelkoming
De Voorzitter
Het doet mij bijzonder veel genoegen hier een delegatie van de Israëlische Knesset onder leiding van de heer Zeev Boim, lid van de Knesset, te kunnen verwelkomen die op de officiële tribune heeft plaatsgenomen. Het bezoek vindt plaats naar aanleiding van de 23ste interparlementaire ontmoeting met de bevoegde delegatie van het Europees Parlement.
Ik koester de wens dat deze 23ste ontmoeting, die op een moeilijk moment in het vredesproces plaatsvindt, een nieuwe stap mag zijn in de toenadering tussen de landen en de volkeren die wij vertegenwoordigen met het oog op een vreedzame en vruchtbare samenleving rond de Middellandse Zee, die zoals in het verleden, een uitgelezen contactpunt vormt.
Ik wens de Israëlische delegatie vruchtbare gesprekken en een heel prettig verblijf in Straatsburg.
Ik wijs overigens ook op de aanwezigheid op de tribune van de vertegenwoordiger van de Palestijnse Autoriteit bij de Unie. Ik heet hem, alsook een delegatie van ambassadeurs van de Arabische landen van harte welkom.
(Applaus)
Financiële en technische samenwerking met de bezette gebieden   (voortzetting)
Tomlinson
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij met de opmerkingen van commissaris Marín. Het is zeer nuttig geweest dat de commissaris de standpunten van het Parlement zo heeft toegejuicht. In zijn opmerkingen zei hij dat wij begrip moesten hebben voor zijn paradoxale probleem. Welnu, dat heb ik. Maar ik hoop wel dat hij begrip heeft voor de paradox waarvoor hij het Parlement stelt. Wat de heer Marín blijkbaar zei, was dat hij akkoord gaat met de amendementen van de Begrotingscommissie. Voorts zei hij dat hij de doelstellingen van het verslag van de heer Tomlinson deelt. Hij zei: "We hebben er geen probleem mee" . Heeft hij geen probleem om de amendementen over te nemen of geen probleem met de strekking ervan? En dan die laatste noodlottige vier woorden: "op een later tijdstip" .
Het is net een kind dat met ongeduld op kerstmis wacht. Alle voorbereidingen heeft hij meegemaakt en dan duikt er plotseling iemand op die de zak met speelgoed van de kerstman steelt en zegt dat hij de zak volgend jaar kan krijgen. Het Parlement is niet echt in de stemming voor uitstel. De heer Marín heeft dus een paradoxaal probleem, maar hij plaatst Tomlinson zelf voor een paradox. Misschien kunnen we op een dag eens samenkomen om onze ervaringen in verband met paradoxen uit te wisselen.
Ik stel u ervan in kennis, commissaris Marín, dat ik de geest van hetgeen u heeft gezegd toejuich. Ik zal de woorden uit de Regenboog uitknippen en ervoor zorgen dat we ze als referentie voor de toekomst bewaren. Maar als we straks over dit verslag gaan stemmen, zal ik u toch heel expliciet aan het einde van de stemming vragen of u de amendementen kunt overnemen. En dan zullen we onze besluiten nemen op basis van hetgeen u op dat moment zegt.
Intussen dank ik u voor uw opmerkingen, maar het spreekt toch voor zich dat u er begrip voor zult moeten hebben dat het Parlement ook rekening moet houden met zijn eigen standpunt, net zo goed als het begrip moet hebben voor de standpunten van andere instellingen.

Marín
Mijnheer Tomlinson, ik wil u vast zeggen wat het standpunt van de Commissie is, zodat ik dat bij de stemming niet meer hoef te doen en ook uw collega's hier meteen van op de hoogte zijn.
Zoals ik u heb gezegd, is het voor de Commissie geen enkel probleem om, zodra wij de verordening aan de Raad hebben gepresenteerd, de geest en inhoud van uw amendementen goed te keuren. Op dit moment kunnen wij dat niet doen. Wij vragen het Parlement alleen maar om flexibiliteit en om nog drie à vier maanden te wachten. Aangezien de maand augustus vakantiemaand is, lijkt het mij geen ramp om voor het voeren van een algemeen debat onder het voorzitterschap van Oostenrijk te wachten tot september of oktober, want wij hebben veel problemen en wij voeren liever een algemeen debat in oktober.
Dit is onze opvatting.

De Voorzitter
Mijnheer de commissaris, ik dank u.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 11.30 uur plaats.
(De vergadering wordt om 11.25 uur onderbroken en om 11.30 uur hervat)

Stemming
Thomas
Mijnheer de Voorzitter, amendement 41 is anders dan de amendementen 42 en 43. Amendement 41, met als datum 2002, heeft in de commissie geen steun gekregen. Het jaar 2005 kreeg steun en daardoor kregen de producenten een langere periode om zich een nieuwe regeling eigen te maken. De datum die wij moeten steunen is 2005 en niet 2002.

De Voorzitter
Mijnheer Thomas, ik heb uw opmerking genoteerd en zal de vertaaldiensten van het Parlement opdracht geven de vertaling te controleren en te zorgen voor een getrouwe weergave.

De Voorzitter
Wenst u een aparte stemming over amendement 41?

Thomas
Ja, mijnheer de Voorzitter, ik wil graag dat er apart gestemd wordt over amendement 41 omdat het een ander amendement is.

Provan
Ik wil de rapporteur alleen ter verduidelijking vragen of het in de huidige omstandigheden niet eenvoudiger zou zijn het amendement gewoon in te trekken en de oorspronkelijke Commissietekst te handhaven.

Thomas
Ik heb daar geen enkel probleem mee.

De Voorzitter
Maar het is een amendement van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling.

Thomas
Ja, er is inderdaad iets misgelopen. Ik heb dat bij de diensten nagetrokken. De commissie heeft bij stemming besloten om het jaar 2005 te steunen en niet 2002. Dit amendement moet dan ook ingetrokken worden, als de voorzitter van de landbouwcommissie zich daar tenminste in kan vinden.

Aldo
Mijnheer de Voorzitter, er is inderdaad een probleem. Ik wijs er de rapporteur gewoon op dat, in de overwegingen, de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling 2005 in aanmerking heeft genomen. Amendement 41 werd echter ook door voornoemde commissie goedgekeurd. In de overweging hebben wij ons uitgesproken voor 2005 en in het dictum hebben wij 2002 vermeld. Ik denk dus dat er geen enkele reden is om het amendement met betrekking tot 2002 in te trekken. Er moet over worden gestemd.
(Het Parlement neemt de wetgevingsresolutie aan)

De Voorzitter
Aan de orde is de verkiezing van een ondervoorzitter van het Parlement.
Wij hebben de voordrachten van de leden Bloch von Blottnitz en Gerard Collins ontvangen.
Voor de verkiezing worden vier stemopnemers bij loting aangewezen.
(De leden Mohamed Ali, Parodi, Marinucci en Frischenschlager worden bij loting als stemopnemers aangewezen)

Martens
Mijnheer de Voorzitter, ik zou onze houding in deze stemming willen toelichten. Onze fractie is altijd voorstander geweest van een correcte toepassing van wat wij beschouwen als een fundamentele regel voor dit Parlement, namelijk de proportionele verdeling van de leden van het Bureau, voorzitter, ondervoorzitters en quaestoren.
In deze legislatuur bestond daarover een overeenstemming met de belangrijkste fracties, de socialistische fractie en de onze. Dat heeft goed gefunctioneerd bij het begin van de legislatuur. Bij de tweede stemming heeft dat niet goed gefunctioneerd wat de verkiezing van de quaestoren betreft. Wij beschouwen deze regel als een fundamentele regel voor ons Parlement. De positie van ons Parlement blijft uitermate fragiel. We hebben deze morgen nog gesproken over de aanvallen die bijna dagelijks op het Parlement worden uitgevoerd. Wij denken dus dat we deze regel moeten handhaven. Het is evident dat volgens de berekeningen van het systeem-d'Hondt de Fractie Unie voor Europa recht heeft op een ondervoorzitter. Vermits de heer Podestà lid is geworden van onze fractie hebben wij het aantal ondervoorzitters dat wij nodig hebben. Daarom hebben wij de kandidatuur van de heer Cunha ingetrokken uit diep respect voor wat wij beschouwen als een fundamentele regel in dit Parlement.
Ik zou hulde willen brengen aan de heer Cunha die deze daad heeft gesteld en ik heb begrepen dat de grote fracties van dit Parlement bereid zijn deze regel te respecteren, het systeem-d'Hondt te respecteren. Wij hebben daartoe de verzekering gekregen en in die omstandigheden hebben wij dus de kandidatuur van de heer Cunha ingetrokken met de bedoeling dat de Fractie Unie voor Europa, die recht heeft op een zetel van ondervoorzitter, die ook zou bekomen, ondanks het feit dat wij beschadigd werden in de voorgaande stemming wanneer het ging over de quaestoren.

Cunha
Mijnheer de Voorzitter, ik zou even de woorden van de heer Martens willen beamen. Ik van mijn kant, en ik spreek nu voor mij persoonlijk, heb geen enkel moment geaarzeld om mijn kandidatuur terug te trekken daar ik van mening ben dat wij de fundamentele regels moeten respecteren die steeds aan de werking van het Parlement ten grondslag hebben gelegen, ik bedoel hiermee de methode-d'Hondt.

Roth
Mijnheer de Voorzitter, ik wil erop wijzen dat het natuurlijk het recht van iedere afgevaardigde is om zich in dit Huis kandidaat te stellen voor de post van ondervoorzitter. Het is ook het democratisch recht van dit Huis dat fracties kandidaten kunnen voorstellen voor het ondervoorzitterschap. De heer Martens heeft terecht opgemerkt dat er weliswaar interne afspraken worden gemaakt - u zei: tussen de grote fracties, maar er zijn natuurlijk nog andere fracties in het Parlement - maar er worden wel eens afspraken gemaakt waar het Parlement zich niet achter schaart, zoals de verkiezing van heer Killilea als quaestor heeft aangetoond.
Toen heeft het Parlement in zijn grote wijsheid iets anders besloten dan wellicht de afspraak was. Daarom is het ons democratisch recht, het Parlement een kandidaat voor te stellen van de Fractie de Groenen in het Europees Parlement. Wij gaan daarbij uit van het standpunt dat het stellig zin heeft erover na te denken of het voor een orgaan als het Bureau van het Europees Parlement niet zinvol, juist en democratisch is dat alle fracties daar vertegenwoordigd zijn en niet, zoals nu het geval is, drie fracties helemaal niet vertegenwoordigd zijn. Drie fracties in dit Huis zijn helemaal niet in het Bureau vertegenwoordigd en de niet-ingeschrevenen evenmin.
Daarom kan deze voordracht, in tijden waar in het Bureau zeer belangrijke beraadslagingen worden gevoerd, wellicht een beetje meer democratie in het Parlement brengen.
(Applaus)
De Voorzitter
Aantal stemmen: 544.
Aantal verkregen stemmen:
mevrouw Bloch von Blottnitz: 141.
de heer Collins: 332.
Onthoudingen: 71.
De heer Collins wordt tot ondervoorzitter van het Parlement uitgeroepen. Ik feliciteer hem van harte met zijn verkiezing en dank de stemopnemers.

Verwelkoming
De Voorzitter
Namens het Parlement verwelkom ik de heer Karamanlis, die op de officiële tribune heeft plaatsgenomen. Hij is voorzitter van de belangrijkste oppositiepartij in Griekenland, de Nea Dimokratia. De heer Karamanlis brengt sedert gisteren een bezoek aan het Europees Parlement en voert hier besprekingen met de Voorzitter en de voorzitters van de fracties. Ik wens hem van harte een aangenaam verblijf in Straatsburg toe.

Stemming (voortzetting)
Van Velzen, W.G.
Mijnheer de Voorzitter, ik probeer vanwege de onduidelijkheden die zijn ontstaan in mijn eigen fractie door het wisselen van de stemming, aan hen helder te maken dat we eerst gingen stemmen over B en dat we daarna weer terugkomen op A.

De Voorzitter
Mijnheer Van Velzen, dat zullen wij met een elektronische stemming verifiëren. Dan is er ook geen verwarring.

Green
We hebben al gestemd over A en het is aangenomen. U kunt echt niet teruggaan en dat controleren nu de volgende stemming al heeft plaatsgehad. Dat is absoluut onaanvaardbaar.

De Voorzitter
Mevrouw Green, u hebt gelijk, met dien verstande dat wij inderdaad over punt A hebben gestemd en de meerderheid daar voor was. Men heeft mij echter gevraagd om een verificatie met een elektronische stemming. Omdat er verwarring was over de punten A en B, heb ik besloten beide stemmingen te herhalen. Ik heb altijd de mogelijkheid een stemming te herhalen voor een verificatie.

Green
Mijnheer de Voorzitter, u had die stemming al afgesloten en bent overgegaan naar B. Vervolgens heeft u over B laten stemmen. Dit is totaal onaanvaardbaar.

De Voorzitter
Inderdaad, mevrouw Green, maar men heeft mij verzocht A te controleren.

Green
Mijnheer de Voorzitter, dat is in strijd met alle regels in verband met stemmingen waarvan ik ooit heb gehoord. U kunt geen controle uitvoeren over een punt waarover al gestemd is, nadat u al over het volgende punt heeft laten stemmen. Dat is een handelwijze die absoluut niet door de beugel kan.
Zij hebben verkeerd gestemd en daar kunnen we nu niet op terugkomen.

Oomen-Ruijten
Mijnheer de Voorzitter, zoals altijd ageerde u heel snel. Wij hebben u meteen na overweging A een check gevraagd en op dat moment hebt u B aan de orde gesteld. Ik denk dat deze stemming heel rechtmatig is, wij hebben nu over A gestemd.

Quisthoudt-Rowohl
Mijnheer de Voorzitter, ook wanneer aan de andere kant van het Huis een relatieve meerderheid bestaat voor overweging A, hebben wij hier toch te maken met een gekwalificeerde meerderheid. Wij moeten gewoon controleren of de overige 314 stemmen volstaan, wanneer een grote fractie tegenstemt. Want daar draait het om.

Green
Mijnheer de Voorzitter, ik kan er mij in vinden dat, als een van de grote partijen in dit Parlement met een gekwalificeerde meerderheid tegen iets is, het dan verloren is. Maar u had de stemming al gesloten en bent verder gegaan. Het is onaanvaardbaar dat zij plotseling beseffen dat ze zich vergist hebben en u vragen daarop terug te komen. Dat kunnen wij niet accepteren. Als u daarmee begint zal de anarchie in dit Parlement hoogtij gaan vieren.

Provan
Mijnheer de Voorzitter, ik begrijp heel best dat sommige mensen zich hier druk over maken en voor het standpunt van mevrouw Green heb ik alle begrip. Er mag evenwel geen enkele twijfel over bestaan dat er duidelijke verzoeken zijn geweest om overweging A te controleren onmiddellijk nadat er gestemd was. Jammer genoeg zijn we snel overgegaan naar B, terwijl er nog steeds verzoeken geformuleerd werden voor een controle. Als ik zo eens om mij heen kijk, dan denk ik dat de verzoeken volkomen terecht waren. Ik doe een beroep op u, mijnheer de Voorzitter, om conform uw plicht overweging A te controleren. Dan kunnen we daarna nog eens over overweging B stemmen.

De Voorzitter
Op verzoek gaan wij de uitslag van de stemming over overweging B met een elektronische stemming verifiëren.

Rack
Mijnheer de Voorzitter, met alle respect wil ik erop wijzen dat de heer Provan heel duidelijk heeft uiteengezet hoe het met de stemming over overweging A werkelijk gegaan is. U hebt over overweging A laten stemmen en onmiddellijk daarop volgden de eerste interrupties "check" . Toch hebt u meteen overweging B in stemming gebracht. U hebt toen de naar mijn mening juiste beslissing genomen om in de vorm van een "check" over overweging A te laten stemmen. Vervolgens bent u op deze beslissing teruggekomen; ik denk vanwege luidkeels geargumenteer aan de overkant van de zaal. Ik vind dat niet correct. Ik heb daarom ook niet aan de rest van de stemming deelgenomen en vraag dat deze zaak nu eerst wordt opgehelderd.

De Voorzitter
Mijnheer Rack, het Reglement is hierover zeer duidelijk. Ik lees de tekst voor:
"Na de bekendmaking van de uitslag voor een stemming bij handopsteken kan worden verzocht dat deze door middel van een elektronische stemming wordt geverifieerd."
Ik heb laten stemmen over overweging A en de uitslag daarvan bekendgemaakt. Niemand heeft mij om verificatie gevraagd. Daarna bracht ik overweging B in stemming en toen riepen de heer Ferber en andere leden dat er verwarring was en zij daarom een elektronische stemming wilden. Ik heb elektronisch laten stemmen over overweging B en toen vroeg men mij hetzelfde voor overweging A. Als daar geen bezwaar tegen was geweest, zou ik op dat verzoek zijn ingegaan, ofschoon dit wel ter elfder ure kwam. Er was echter wel degelijk bezwaar en daarom kon ik de stemming over overweging A niet herhalen.
(Het Parlement neemt de resolutie aan) Aan de orde is nu de bijlage.
Na de stemming over de resolutie
Van Velzen, W.G.
Ja zeker, Mijnheer de Voorzitter, u moet even kijken naar de tekst. U heeft zojuist onder uw leiding laten stemmen over 1 C. In 1 C is het tweede punt, waarover gestemd was, de zin: "gezien de in de bijlage geformuleerde tekst" . Die tekst is vervallen. Het is dus natuurlijk ook heel belachelijk om nu te gaan stemmen over een bijlage die wij hebben weggehaald uit de wetgevingsresolutie. Dus we zijn klaar met de stemming.

De Voorzitter
Mijnheer Van Velzen, de diensten van het Bureau hebben mij zojuist duidelijk gemaakt dat wij niet hoeven te stemmen over een zinsnede als: "gezien de in de bijlage opgenomen tekst...." . Het is immers vanzelfsprekend dat ook de in de bijlage opgenomen tekst in ogenschouw wordt genomen. Dit is een pleonasme en daarom hoeft dit niet in stemming te worden gebracht.

Linkohr
Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur zou ik kort iets over deze waardige stemming willen zeggen. Natuurlijk hebben wij nu de bijzin geschrapt waarin stond dat de Commissie de bijlage in overweging diende te nemen. Tegelijkertijd hebben wij echter gestemd dat iets is besloten op grond van artikel 38 B van het Verdrag en van artikel 50 van het Reglement en die hebben juist betrekking op het initiatiefrecht van het Parlement en niet op een of andere verklaring.
Wanneer het Parlement dit nu niet besluit, dan maakt het zijn vorige besluiten, namelijk over de artikelen 38 B en 50, tot een lachertje. Dan kan de Commissie verder doen wat zij wil, welk besluit wij ook nemen. De Commissie kan best lezen, zelfs in elf talen. Ik sta er nu op dat ook overeenkomstig de procedure over deze bijlage wordt gestemd.

Herman
Mijnheer de Voorzitter, om het Parlement tijd te doen winnen en om rekening te houden met de wens van de rapporteur, de heer Linkohr, stel ik een stemming en bloc over de bijlage voor. Wij zullen dan meteen weten waar wij aan toe zijn, want voor die bijlage is eveneens een gekwalificeerde meerderheid vereist.

De Voorzitter
Mijnheer Herman, er zijn verzoeken om stemmingen in onderdelen. Hoe kan ik dan over de bijlage en bloc laten stemmen?

Robles Piquer
Mijnheer de Voorzitter, als u mij toestaat, zal ik proberen een beetje gezond verstand in de discussie in te brengen. Ik zeg dit vanwege het belang dat ik in hernieuwbare energiebronnen stel, iets waarvan de heer Linkohr en andere collega's op de hoogte zijn.
De reden waarom mijn fractie overweging A niet heeft willen goedkeuren is heel eenvoudig. In overweging A wordt ten onrechte gesproken over "het ontbreken van communautaire wetgeving over de netlevering van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen" . Dit is een vergissing, want de richtlijn van januari 1997 over de elektriciteitsmarkt, waarvoor dit Parlement en vooral de heer Desama - zoals ik gisteren op de vergadering ter voorbereiding van het debat heb gezegd - veel werk hebben verricht, bevat twee bepalingen over hernieuwbare energiebronnen, één in een overweging en één in een artikel.
Men zou derhalve hebben kunnen spreken van te weinig wetgeving, maar niet van een totaal ontbreken daarvan. Dat is de reden - die ik de heer Linkohr destijds heb medegedeeld - waarom wij die tekst niet kunnen aanvaarden.
Mijnheer de Voorzitter, wat er nu gaat gebeuren is heel eenvoudig. De meerderheid van onze fractie zal tegenstemmen, waardoor er geen gekwalificeerde meerderheid zal zijn en het geheel niet wordt aangenomen. Het zou de voorkeur verdienen dat de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie het opnieuw zou bestuderen, want wij zijn van mening dat er verbeteringen in die tekst kunnen worden aangebracht. Zo kan daarna een tekst aan deze vergadering worden voorgelegd die wel door iedereen kan worden goedgekeurd.
Dat is mijn voorstel.

De Voorzitter
Mijnheer Robles Piquer, als ik het wel heb, vraagt u om terugverwijzing naar de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie. U hebt inderdaad het recht daartoe. Wil er iemand tegen de terugverwijzing naar de commissie spreken?

Linkohr
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben tijd genoeg gehad om ons hiermee in de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie bezig te houden. Ook de andere zijde van het Huis heeft amendementen ingediend, die bijna allemaal zijn aangenomen. Tot voor kort had ik trouwens de indruk dat er voor dit verslag een brede consensus bestond, zoals wij in het verleden trouwens altijd een brede consensus hadden over duurzame energie. Het is mij dan ook onbegrijpelijk waarom de Europese Volkspartij is omgeslagen, maar ieder heeft daartoe het recht. Iedereen kan zich wel eens vergissen. Ik geloof echter niet dat wij verderkomen met de zaak terug te verwijzen naar de commissie. Zoiets hebben wij al eens eerder gehad, en wij werden er niets wijzer van. Ik verzoek u nu over deze zaak te stemmen, zodat wij weten waar wij aan toe zijn.

De Voorzitter
U bent dus tegen, mijnheer Linkohr. Wij hebben aldus een spreker voor en een spreker tegen gehoord.

Van Velzen, W.G.
Voorzitter, ik wil vóór pleiten, en ik wil met name vóór pleiten omdat we al heel lang in de Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie hebben geprobeerd om de hulpmodellen die in het verslag van de heer Linkohr staan en die zeer dirigistisch van aard zijn te veranderen. Dat is ons niet gelukt, ik denk dat het dus nuttig is om het terug te verwijzen.

Bloch von Blottnitz
Mijnheer de Voorzitter, twee parlementsleden hebben het woord gevoerd voor en dus kunnen minstens twee parlementsleden het woord nemen tegen. Overigens maak ik erop opmerkzaam dat wij nog nooit midden in een stemming zijn begonnen met terug te verwijzen. Een verzoek hiertoe had als het goed is van te voren moeten worden ingediend. Bovendien hebben wij hier in de energiecommissie lang en breed over gesproken en tot nu toe werd altijd publiekelijk - tenminste door het Parlement - gezegd: wij moeten beslist de weg naar hernieuwbare energiebronnen vinden, en daarvoor is dit de grondsteen. Wanneer u die nu weg wil halen, goed, maar dan hebt u tot nu toe op zijn zachtst uitgedrukt iets anders gezegd. Ik veroorloof mij niet te zeggen dat u gelogen hebt, maar in ieder geval kunnen wij niet op deze manier te werk gaan. Als u merkt dat u het verliest, verwijst u terug naar de commissie. Op die manier kunnen wij verder doen of wij op de kleuterschool zijn en komen wij nooit een stap vooruit. Mijnheer de Voorzitter, laat u nu alstublieft op de rij af stemmen, zoals dat anders ook gebruikelijk is.

De Voorzitter
Ik breng het verzoek om terugverwijzing naar de commissie in stemming.
(Het Parlement verwerpt het verzoek om terugverwijzing)

Collins, Kenneth
Mijnheer de Voorzitter, ik wil uw aandacht en die van het Parlement vestigen op het feit dat op de officiële tribune een interview plaatsvindt. Ik ben er helemaal niet van overtuigd dat het afnemen van televisie-interviews op de officiële tribune tijdens een stemming wel past. Kunt u misschien maatregelen treffen om dit te verhinderen?

De Voorzitter
Mijnheer Collins, daartoe zijn reeds instructies gegeven.

Lataillade
Mijnheer de Voorzitter, ik sta achter het voorstel van de heer Herman. Het blijkt dat de stemmingen telkens op dezelfde manier gebeuren en dat er geen meerderheid kan worden gevonden. Het voorstel van de heer Herman voor een stemming en bloc leek heel redelijk en had ons in staat gesteld veel sneller tot hetzelfde resultaat te komen.

De Voorzitter
Ik wilde het Parlement duidelijk maken dat een stemming en bloc pas mogelijk is als de fracties hun amendementen intrekken. Ik heb geen enkel bezwaar tegen een stemming en bloc, mits de fracties daarmee instemmen.

McNally
Mijnheer de Voorzitter, wij zijn het daar niet mee eens. Er zijn amendementen waarvoor we een hoofdelijke stemming hebben gevraagd. Wij willen dat het standpunt van onze tegenstanders door die hoofdelijke stemmingen openbaar gemaakt wordt en wij willen dat er een voor een over wordt gestemd.
(Applaus van links) - Na de stemming
Linkohr
Mijnheer de Voorzitter, wij staan nu voor het probleem dat wij verwijzen naar een bijlage die wij zojuist hebben verworpen. Hoe wij dat gaan aanpakken, weet ik ook niet. Ik laat het aan uw wijsheid over, of u daar nog een keer over wilt stemmen of niet. Het zou in ieder geval de eerste keer zijn in de geschiedenis van het Parlement.

Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, ik vrees dat u, door een fout in de lijst van de stemmingen trouwens, een procedurefout hebt gemaakt met betrekking tot deze stemming. De eindstemming kon uiteraard niet plaatsvinden voor de stemming over de bijlage. U hebt eerst, op verzoek van een fractie, apart laten stemmen over het tweede deel van paragraaf c), waarin gevraagd werd de bijlage in aanmerking te nemen. Vervolgens bent u tot de eindstemming overgegaan en dan hebt u de bijlage in stemming gebracht. En nog voor de stemming over de bijlage, maar na de eindstemming, ging u akkoord om een motie van orde in stemming te brengen waarin de terugverwijzing naar de commissie werd gevraagd. Nochtans is het krachtens artikel 129 heel duidelijk dat men na de eindstemming geen terugverwijzing naar een commissie meer kan vragen.
Ik denk dat de eindstemming die u daarnet hebt gehouden niet kon. Een eindstemming is niet mogelijk zolang er niet over de tekst is gestemd, dat wil zeggen over de tekst en de bijlage. Volgens mij moet u dus een eindstemming houden over de tekst en die eindstemming had daarstraks niet mogen plaatsvinden.

De Voorzitter
Mijnheer Fabre-Aubrespy, mijn excuses, maar ik ben het niet eens met uw interpretatie. Het eerste deel van de stemming was duidelijk gescheiden van de stemming over de bijlage. Dat gaf reeds aanleiding tot enige discussie en die zaak werd uitgeklaard. Wij konden twee stemmingen houden en dat is ook gebeurd: een stemming over het voorstel voor een resolutie en een aparte stemming over de bijlage. De eerste stemming is beëindigd en er blijft niets over van de bijlage. Ik zal de bijlage dan ook niet in stemming brengen. Wij zullen het hierbij laten. Vooraleer de stemronde te onderbreken zal ik de stemverklaringen aankondigen. Ik wens u smakelijk eten.

Ahlqvist, Andersson, Hulthén, Lööw, Theorin, Waidelich en Wibe
Volgens ons zijn quotastelsels voor bananen niet nodig, speciaal niet waar het gaat om invoer uit derde landen. Dit stelsel is onnodig.
Wij willen een vrije markt voor de handel in bananen. Voor het overige vinden wij het natuurlijk zeer positief dat de ACS-landen op verschillende manieren worden gesteund bij de ontwikkeling van hun handel in zelf geproduceerde goederen op de wereldmarkt.

Kirsten Jensen, Blak en Iversen
De Deense sociaal-democraten stemmen voor het verslag over een wijziging van de gemeenschappelijke ordening der markten in de sector bananen. Een wijziging van het stelsel was noodzakelijk, omdat de EU een zaak bij de WHO verloren had. Het voorstel van de Commissie is een goede poging om een evenwicht te vinden tussen de verschillende belangen. Wij moeten ons zowel aan de WHO-voorschriften als aan de Overeenkomst van Lomé houden en tezelfdertijd moeten wij ervoor zorgen dat de consumenten goede en goedkope bananen krijgen.
Een groot aantal amendementen van het Europees Parlement verstoren dit evenwicht. Daarom hebben wij tegen een verhoging van de douanetarieven gestemd, omdat die de prijs van de bananen de hoogte injaagt. Wij hebben eveneens tegen een verhoging van de douanetarieven voor niet-traditionele bananen gestemd, omdat het niet betamelijk zou zijn om douanerechten te heffen op bananen uit de armste landen ter wereld.
Wij hebben voor het verslag gestemd, omdat het een stelsel voor fair trade -bananen voorstelt. Steun voor omschakeling van de productie naar fair trade -bananen is een goede manier om kleine producenten te helpen, zodat ze de concurrentie met de dollarbananen aankunnen.
Het verslag stelt twee verschillende stelsels voor, een voor fair trade -bananen en een voor ecologische bananen. Er mag echter slechts een enkel stelsel zijn, dat zowel met sociale als met milieubelangen rekening houdt. Het is niet realistisch te geloven dat de producenten in de ACS-landen zonder pesticiden kunnen werken. Daarom moet er in overleg met de producenten en de consumenten een definitie voor fair trade -bananen worden vastgesteld. Het stelsel moet een omschakeling van de productie, steunverlening voor de consumentenvoorlichting, voorschriften voor de etikettering en een controlesysteem omvatten, zodat de consumenten helemaal zeker kunnen zijn dat ze krijgen waarvoor ze betalen.

Krarup, Bonde en Sandbæk
Vorige week is nog maar eens duidelijk geworden dat de Amerikaanse bananenfirma Chiquita zowel de rechten van de werknemers als de milieubelangen op de Latijns-Amerikaanse bananenplantages bewust in de wind slaat. De bananenproductie is voor vele landen zowel binnen als buiten de ACS-groep een belangrijke bron van buitenlandse deviezen en vele mensen zijn economisch afhankelijk van deze export. Het geval van Chiquita toont aan dat de bananenproductie er verantwoordelijk voor is dat arbeiders op de plantages in de derde wereld aan grote gezondheids- en sociale risico's worden blootgesteld.
Wij steunen de amendementen van de commissie en van andere leden van het Europees Parlement, die beogen dat in de gemeenschappelijke marktordening rekening wordt gehouden met de productie en invoer van de zogenaamde fair trade -bananen en dat deze tevens bevorderd worden. Het liefst zagen wij de invoering van een apart fair trade -quotastelsel, maar dat is strijdig met de huidige WHO-regels. Wanneer de volgende onderhandelingen in de WHO van start gaan, moet de EU klaar en duidelijk op de invoering van een quotastelsel aansturen. Tot dan moeten wij ervoor zorgen dat fair trade -organisaties de producten gemakkelijk kunnen invoeren.
De reden waarom wij ons van stemming over het verslag over de gemeenschappelijke marktordening hebben onthouden, is dat dit voorstel de traditionele ACS-bananenproducenten kritiekloos bevoordeelt. Er zijn landen buiten deze groep die even afhankelijk zijn van de bananenproductie en wij kunnen niet zeker zijn dat de arbeiders op de plantages in de ACS-landen beter behandeld worden dan die in Latijns-Amerika. Bovendien biedt het huidige voorstel de kleine bananenproducenten geen enkele garantie. De Wereldbank heeft berekend dat slechts ongeveer 12 % van de meerprijs die de Europese consumenten voor bananen betalen, bij de producenten terechtkomt - de rest gaat naar de importeurs. Dit voorstel biedt geen enkele zekerheid dat hier in de toekomst verandering in komt.

Lindqvist
De invoer van bananen in de EU gaat gepaard met stapels regelingen, invoertarieven, quota's en strafheffingen. De EU moet vooroplopen en zelf het goede voorbeeld geven door het aantal regelingen te verminderen, de WHO-voorschriften te volgen en meer te streven naar vrijhandel.

Miranda
Het hier behandelde voorstel, dat aansluit op een in het kader van de Wereldhandelsorganisatie genomen beslissing, heeft een speciaal symbolisch karakter en speelt een doorslaggevende rol daar het, in de veronderstelling dat het wordt goedgekeurd zoals het door de Commissie is geformuleerd, ongetwijfeld verregaande negatieve veranderingen teweeg zal brengen in de huidige situatie op het vlak van de gemeenschappelijke marktordening voor bananen.
Dit voorstel van de Commissie heeft symboolwaarde, omdat het neerkomt op de onaanvaardbare goedkeuring van de alomtegenwoordigheid van de gemeenschappelijke marktordening - en de belangen van de Verenigde Staten - hetgeen onvermijdelijk de traditionele preferentiële betrekkingen tussen de Europese Unie en de ACS-landen in het gedrang brengt. Momenteel blijft dit nog beperkt tot de bananensector, maar wie garandeert dat dit later ook niet op andere gebieden wordt toegepast?
Het voorstel zal verregaande negatieve veranderingen teweegbrengen omdat de aanzienlijke verhoging van het importcontingent van derde landen (met 353.000 ton) - hetgeen met name de landen van de dollarbananen ten goede komt - niet enkel een negatieve weerslag op de invoer van de ACS-landen zal hebben maar ook op de verhandeling van de communautaire producten, waaronder de bananen uit Madeira.
Wij beschouwen de door de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling ingediende amendementen dan ook als positief. Deze zijn er immers op gericht de belangen van de communautaire producenten veilig te stellen en de essentie van de met de ACS-landen afgesloten preferentiële akkoorden te behouden. Dat is wat de verlaging van het zogenaamde aanvullende contingent van 100.000 ton beoogt. De vaststelling van de Portugese quota op 57.500 ton, 7.500 ton meer dan de huidige hoeveelheid, ligt in dezelfde lijn.
Dat neemt niet weg dat we ondanks alles met een inhoudelijk probleem blijven zitten: een aantal mechanismen van de gemeenschappelijke marktordening zijn dringend aan herziening toe. Deze mogen de Europese Unie niet in hun greep houden. Dat wil ons amendement op het verslag-Thomas dan ook verhelpen.

Nicholson
Ik juich dit verslag toe omdat het de ACS-landen een zo groot mogelijke bijstand wil verlenen binnen de beperkingen van de uitspraak van de WHO. Natuurlijk betekent de beslissing van de WHO dat we die landen niet zo goed kunnen helpen als vroeger, maar dit verslag, dat aansluit bij de voorstellen van de Commissie, is de op een na beste optie.
De hervorming van de bananensector is een domein waar de moderne organisatie van de wereldhandel weinig rekening schijnt te houden met de banden die vanouds tussen landen bestaan. Met name met de landen uit het Caribisch gebied heeft het Verenigd Koninkrijk al lange tijd nauwe banden. Kennelijk heeft de WHO daar weinig oog voor en dat is jammer. Natuurlijk is het Verenigd Koninkrijk niet het enige land dat zijn verplichtingen tegenover de traditionele producenten onder ogen ziet.
Ik deel de bezorgdheid van de rapporteur over het feit dat de afschaffing van de vergunningen voor de afzonderlijke ACSleveranciers de positie zou kunnen ondermijnen van sommige landen op de EU-markt. Het is duidelijk dat er bijkomende steunmaatregelen nodig zijn om tot een evenwicht te komen.
Meer in het algemeen maakt de al lang bestaande controverse duidelijk dat de WHO een grotere flexibiliteit aan de dag moet leggen als er banen beschermd moeten worden in die landen waar het minder goed gaat.

Souchet
De GMO voor bananen is van groot belang omdat ze rechtstreeks betrekking heeft enerzijds op bepaalde Europese regio's (en meer bepaald op ultraperifere gebieden, zoals de Franse overzeese departementen) en anderzijds op talrijke derde landen waarmee wij reeds heel lang bevoorrechte banden hebben in het kader van de Overeenkomsten van Lomé.
Gelet op het geostrategische en economische belang zowel voor Europa als voor de ACS-landen, is er nood aan een GMO die duidelijk rekening houdt met de communautaire preferentie en met onze bevoorrechte relaties met de ACS-landen.
Onze fractie steunt het verslag-Thomas zoals het in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling is geamendeerd. Wij hebben evenwel acht amendementen ingediend die er alle toe strekken de ACS- en de communautaire productie te versterken en derhalve meer bananen op de markt te brengen waarvan de productiewijze aan bepaalde sociale, milieu- en sanitaire normen beantwoordt.
De ACS-overeenkomsten moeten integraal worden nageleefd. Bij de ondertekening van de GATT-akkoorden hebben wij gewezen op onze traditionele banden met die landen en men heeft ons toen geantwoord dat die specifieke belangen gevrijwaard zouden worden. Het resultaat van de WHO-ronde bewijst dat onze vrees terecht was. In feite erkent de WHO onze bevoorrechte overeenkomsten met de ACS-landen niet. Vraag is nu of en hoe de zware fout die de Commissie bij de onderhandelingen heeft gemaakt, kan worden rechtgezet, met name naar aanleiding van de komende "Clinton-ronde" .
Wat de communautaire productie betreft, moeten de desbetreffende quota's op een zodanig peil worden gehouden dat de productie in de ultraperifere gebieden gehandhaafd en zelfs opgedreven kan worden. Wij weten allen dat het om uiterst kwetsbare gebieden gaat met specifieke kosten omdat ze ver van de continentale Unie liggen. Daarom hebben wij een amendement ingediend om de afzet van de communautaire productie op de Europese markt te garanderen, om de douanerechten op te trekken voor bananen uit niet-traditionele ACS-landen en om het forfaitaire referentie-inkomen, dat sinds 1991 niet meer werd aangepast, met20 % te verhogen.
Er moeten in het kader van de GMO absoluut sociale, milieu- en sanitaire bepalingen worden ingevoerd. Wij hebben er reeds herhaaldelijk op gewezen dat de mondialisering van het handelsverkeer pas harmonieus kan verlopen als er voor iedereen billijke sociale, sanitaire en milieunormen gelden. Concreet willen wij dat elke lidstaat zich kan verzetten tegen de invoer van bananen uit derde landen die deze normen niet naleven.
Onze fractie steunt dus het verslag van de heer Thomas zoals het is geamendeerd in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling, en dit in het gezamenlijke belang van de Europese bananenproducenten en van de zogenaamde traditionele producenten van de ACS-landen. De Europese Unie heeft de Overeenkomsten van Lomé ondertekend en aldus internationale verplichtingen op zich genomen die niet minder rechtskracht hebben dan de verbintenissen in het kader van de Overeenkomsten van Marrakech. De Europese Unie en de lidstaten moeten dan ook zonder meer de verplichtingen van de Overeenkomst van Lomé naleven.

Titley
Zoals zoveel andere mensen in Groot-Brittannië die de landen van het Caribisch gebied willen helpen een behoorlijk inkomen te verdienen uit hun voornaamste exportgewassen, was ik zeer ontdaan toen de WHO bepaalde dat gunstige EU-handelsbepalingen voor deze eilanden in strijd waren met de internationale handelswetgeving. Ik ben dan ook blij dat de deskundigen van de Commissie snel voorstellen hebben geformuleerd die tegemoetkomen aan onze internationale verbintenissen, maar tegelijkertijd de Caribische telers in staat stellen hun bananen op de Europese markt te verkopen.
Ik begrijp dat deze veranderingen in het stelsel van importvergunningen de kosten van de EU-steun voor de bananen producerende landen zullen verhogen. Toch vind ik dat dit maar een lage prijs is vergeleken met het risico dat arme boeren in de verleiding zouden kunnen komen om in plaats van bananen drugs te gaan produceren, wat het probleem in onze landen alleen maar erger zou maken. Europa heeft in het verleden geprofiteerd van zijn vele kolonies in die landen. Het is dus niet meer dan normaal dat Europa de mensen in de armste delen van de wereld die een eerlijk inkomen willen verdienen, een helpende hand toesteekt.

Verwaerde
Van bij de aanvang van de EU toonde ons Parlement belangstelling voor de belangen van de traditionele bananenproducenten, zowel die van de Gemeenschap (20 % van de in de Unie verbruikte bananen komt uit Martinique, Guadeloupe, Madeira en de Canarische eilanden) als die van de ACS-landen.
Aan de instelling van de gemeenschappelijke marktordening (GMO), die in 1993 van kracht werd, gingen verschillende protocollen vooraf, onder meer het protocol nr. 5 bij de vierde Overeenkomst van Lomé. Die GMO is het resultaat van een moeizaam bereikt compromis om op de interne markt de afzet mogelijk te maken van bananen uit de Gemeenschap en uit de ACS-landen tegen billijke prijzen zowel voor de producenten als voor de consumenten, en dit zonder de invoer van bananen uit andere derde landen in het gedrang te brengen.
Ingevolge een klacht die door de Verenigde Staten, Guatemala, Honduras, Ecuador en Mexico op initiatief van de multinationale onderneming Chiquita werd ingediend, heeft de Wereldhandelsorganisatie de EU aangemaand vanaf 1 januari 1999 haar GMO voor de sector bananen te wijzigen.
Ik feliciteer onze collega, de heer Thomas, met zijn verslag, dat in de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling bijna eenparig is goedgekeurd. Hij heeft gezocht naar een compromis dat strookt met de GMO-regels. Hierbij werd het idee van een globale contingentering aanvaard. De door Lomé opgelegde ACS-preferenties worden gehandhaafd, de producenten van de Unie worden beschermd en er worden redelijke prijzen gegarandeerd voor de consumenten.
Toen de GMO voor bananen werd ingesteld, beloofde de Gemeenschap dat ze de Europese en de ACS-producenten nooit in een situatie zou plaatsen die minder gunstig is dan wat ze vroeger hadden gekend. De wijziging van de GMO moet op ditzelfde beginsel stoelen. Daarom steun ik het standpunt van de Commissie landbouw en plattelandsontwikkeling en heb ik de door haar voorgestelde amendementen goedgekeurd.
Verslag-Valdivielso de Cué (A4-0223/98)
Cushnahan
Ik meen dat het voorstel om de grenscontroles voor namaakproducten te verscherpen een positieve maatregel zal blijken. De bestaande verordening van 1994 betreffende de schorsing van douaneverrichtingen voor nagemaakte of door piraterij verkregen goederen wordt daardoor immers verscherpt.
Terwijl de oorspronkelijke verordening betrekking had op handelsmerken en designrechten, zou de uitbreiding van de douanebescherming tot patenten op uitvindingen, zoals in dit voorstel wordt aanbevolen, de zekerheid van de intellectuele eigendom aanzienlijk kunnen verhogen. Bovendien zal de uitbreiding tot nieuwe douanesituaties, zoals goederen in een vrije zone of goederen die reeds onder douanetoezicht staan, de bescherming voor patenten, handelsmerken en dergelijke verbeteren.
Ierland is een van de meest vooraanstaande landen van de Europese Unie inzake softwareontwikkeling. Het aanpakken van piraterij en namaakproducten, waaronder ook de schending van de intellectuele eigendomsrechten, is dan ook niet alleen in het belang van de Europese Unie, maar met name van Ierland, waar dit zal zorgen voor het behoud van banen in de softwarebranche.

Kirsten Jensen, Blak en Iversen
De Deense sociaal-democraten in het Europees Parlement hebben voor het verslag gestemd. Met de huidige communautaire regeling heeft de houder van een recht de mogelijkheid om de douane te verzoeken goederen te blokkeren waarvan vermoed wordt dat ze nagemaakte of illegale kopieën zijn van goederen die door een intellectueel eigendomsrecht beschermd zijn (fabrieks- of handelsmerk, model of tekening, auteursrecht of naburig recht).
Wij steunen deze voorstellen, die in de praktijk betekenen dat nagemaakte of door piraterij verkregen goederen tegengehouden of vernietigd kunnen worden.
Verslag-Aelvoet (A4-0194/98)
Deprez
Het stopzetten van de betrekkingen en het handelsverkeer met een bepaalde staat is altijd een belangrijke beslissing, die in geen geval lichtzinnig of zonder afdoende argumenten mag worden genomen, a fortiori wanneer het gaat om hulp aan een land en dus aan een bevolking.
Dat geldt ook voor de mogelijkheid die artikel 336 bis van de vierde Overeenkomst van Lomé biedt om de samenwerking geheel of gedeeltelijk te schorsen wanneer de mensenrechten ernstig worden geschonden.
Elke beslissing tot schorsing of hervatting van de samenwerking is een ernstige zaak, waarbij het Parlement ten volle moet worden betrokken. Het is volgens mij dan ook evident dat het Parlement er geen genoegen mee mag nemen dat het alleen maar wordt ingelicht. Evenals mijn collega's van de Commissie ontwikkelingssamenwerking meen ik dat het inderdaad niet wenselijk is dat de Raad alleen kan beslissen over een gehele of gedeeltelijke schorsing of hervatting van de samenwerking.
Als het Parlement zijn instemming niet mag betuigen, vind ik dat het minstens voor ieder geval moet worden geraadpleegd, zodat de publieke opinie kan worden gesensibiliseerd en het betrokken land geleidelijk onder druk kan worden gezet.
Ik steun dan ook volmondig het verzoek om de bemiddelingsprocedure met de Raad onmiddellijk te starten zodat de procedure voor de raadpleging van het Parlement zo snel mogelijk in onderlinge overeenstemming kan worden geregeld.
Aanbeveling-Berger (A4-0215/98)
Donnay
Het ons voorgelegde voorstel strekt ertoe de richtlijn over de toegang tot het beroep van wegvervoerder te wijzigen. Het is de bedoeling de geldende regels te verstrakken om de vervoerssector verder te harmoniseren.
Het voorstel tot wijziging van de richtlijn, dat slechts door enkele landen voluit wordt gesteund, strekt ertoe in de wetgevingen van de lidstaten een aantal discrepanties weg te werken die concurrentievervalsing en ongelijke toegang tot de markt van het wegvervoer met zich kunnen meebrengen.
Ik wil beklemtonen dat niet alleen de voorwaarden voor de toegang maar ook die voor de uitoefening van het beroep van wegvervoerder moeten worden geharmoniseerd.
In een aantal landen van de Unie waren er de laatste tijd grote stakingen van de vrachtwagenchauffeurs. Iedereen herinnert zich nog welke ongemakken die acties hebben veroorzaakt. Ee hebben echter ook de diepe malaise bij de wegvervoerders aan het licht gebracht en duidelijk gemaakt dat de werkomstandigheden van lidstaat tot lidstaat sterk verschillen.
Het lijkt mij dan ook nodig grondig te gaan nadenken over een harmonisering van de sociale zekerheid in de Unie. De vervoersbedrijven zouden dan op gelijke voet staan, terwijl hun eisen ten aanzien van het personeel van land tot land op dit ogenblik sterk verschillen.
Aanbeveling-Quisthoudt-Rowohl (A4-0226/98)
Caudron
Het voorstel van onze collega Quisthoudt-Rowohl is ernstig en gegrond. Immers, sedert maanden reeds zeggen alle instellingen van de Europese Unie aan al wie het horen wil dat er nood is aan een onderzoekspool die onze ambities kan waarmaken. Met wat men ons voorstelt, is men daar nog ver van af.
Elkeen beseft dat onderzoek en ontwikkeling van essentieel strategisch belang zijn voor onze concurrentiepositie in de wereld. Toch lijken velen niet bereid hun verantwoordelijkheid op zich te nemen en in de nodige financiële middelen te voorzien om te innoveren en ons aan te passen aan de uitdagingen van de mondialisering.
Ik geef slechts een voorbeeld om mijn betoog te illustreren, namelijk de scheepsbouw. De Europese Raad besliste de steun voor deze bedrijfstak na 2000 stop te zetten en stelde dat inspanningen moesten worden geleverd om concurrerender te worden door gebruik te maken van de nieuwe technologieën. Terzelfder tijd stelde de Commissie voor de acties "vervoer over land" en "mariene technologie" te fuseren en de desbetreffende kredieten terug te schroeven. Wat moeten wij hiervan denken?
Als Europees afgevaardigde kan ik mij niet tevreden stellen met de mooie betogen van sommige leiders die volledig in tegenspraak zijn met de genomen beslissingen.
Men zal zich niet eeuwig achter de communautaire technocratie kunnen verschuilen. Men zal niet nu eens wit kunnen zeggen in Parijs, Berlijn en Londen en dan weer zwart eisen in Brussel. Spijtig genoeg zetten sommige recente verklaringen niet aan tot optimisme.
In de komende maanden zullen velen onder ons de Europese gedachte moeten verdedigen, maar ook bepaalde waarheden in ere moeten herstellen, ook al dreigen ze daardoor sommigen te krenken. De komende jaren zijn van cruciaal belang. Politiek gezien staat er heel wat op het spel. Het Europees Parlement zal zijn rol van politiek en besluitvormingsorgaan voluit moeten spelen.

Wibe
Aangezien ik enigszins bekend ben met de wereld van de wetenschap, kan ik u zeggen dat de onderzoeksprogramma's van de EU helaas alleen maar tot allerlei onnodige omwegen voor de onderzoekers leiden.
Ik vind dat onderzoek gebaseerd moet zijn op vrijwillige internationale samenwerking en niet op gekunstelde samenwerkingsregels, bijvoorbeeld dat er onderzoekers uit drie landen bij betrokken moeten zijn en dergelijke. Ik vind dat onderzoeksprogramma's niet thuishoren in de EU-samenwerking. De internationale samenwerking van onderzoekers komt er zo ook wel - net als voorheen.

Wolf
Op deze plaats wil ik uiting geven aan mijn spijt en kritiek dat tot nu toe niet serieus is gedebatteerd over het onderzoeksbeleid van de Unie (en van de lidstaten, alsmede van het onderzoeksorgaan van EUREKA) als spil van een overgangsstrategie naar een nieuw groeimodel. Vermoedelijk kan dat gewoonweg niet zolang we op de gebruikelijke weg voort blijven gaan. Ik wil erop aandringen dat nu al voor het zesde kaderprogramma voor onderzoek een breed maatschappelijk debat wordt aangegaan, zowel op Europees niveau als op het niveau van de lidstaten, een debat over wat het onderzoeksbeleid bij kan dragen tot een overgangsstrategie naar een ecologisch duurzaam en sociaal coherent groeimodel in Europa en elders. Hierbij moet bijzonder grote betekenis worden toegekend aan de inbreng van kritische groepen en opvattingen.
Verslag-Linkohr (A4-0199/98)
Fabre-Aubrespy
Mijnheer de Voorzitter, sta mij toe er bij het begin van deze stemverklaring op te wijzen dat de stemmingen vandaag op zijn zachtst gezegd merkwaardig zijn verlopen. Ik vraag u de volgende opmerking aan het Bureau te willen overbrengen: wanneer de president van een of andere lidstaat bij ons op bezoek komt, onderbreekt men de vergadering niet zodat de afgevaardigden de zaal kunnen verlaten en de president moet spreken voor nog slechts een vierde van de leden die op het moment van de stemmingen aanwezig waren.
Wat het verslag van de heer Linkohr betreft, heb ik twee opmerkingen over de procedure. De Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie - en dus ook het Europees Parlement - heeft manifest een loopje genomen met de procedure. Er is al een richtlijn. Er wordt ons nu een initiatiefverslag over hetzelfde onderwerp voorgelegd en men stelt ons voor in dat verslag een bijlage op te nemen die bij nader onderzoek in feite een echt wetgevingsvoorstel van het Europees Parlement is. Die manier van doen lijkt ons uiteraard in strijd met de teksten die de werking van de Europese Unie regelen en ook in strijd met de gebruiken. Het Parlement heeft niet het recht zich als wetgever te gedragen.
Mijn tweede opmerking betreft het procedure-incident van daarstraks. Ik betreur dat ik toen niet heb gevraagd de zaak aan de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten voor te leggen. Ik kan evenwel met zekerheid stellen dat, als het verslag een bijlage bevat, de eindstemming niet mag plaatsvinden voor over die bijlage is gestemd. Het is volstrekt ongerijmd te denken dat na een eindstemming nog andere stemmingen kunnen plaatsvinden.
De eerste stemming ging erover of de Commissie de tekst van de bijlage in aanmerking moest nemen. Vervolgens moest natuurlijk over de bijlage worden gestemd aangezien ze integrerend deel uitmaakt van de ontwerpresolutie, en daarna moest de eindstemming plaatsvinden. Mijnheer de Voorzitter, ik denk vooral dat men de incidenten had kunnen voorkomen door de stemming beter voor te bereiden. Men zou inderdaad direct gezien hebben dat er geen volstrekte meerderheid was voor de bijlage en dat bijgevolg ook de vereiste gekwalificeerde meerderheid niet werd bereikt. De eindstemming over het gehele verslag zou dan wellicht ook negatief zijn geweest.
Door de leden van dit Parlement na de eindstemming over een bijlage te laten stemmen en door na die eindstemming een motie tot terugverwijzing naar de commissie in stemming te brengen, werd een procedurefout gemaakt. De Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten zou zich hierover nog eens moeten buigen om dergelijke fouten in de toekomst te vermijden. Maar wat de grond van de zaak betreft, herhaal ik dat het niet normaal is dat een procedure wordt gevolgd waarbij aan het Parlement de mogelijkheid wordt gegeven wetgevend op te treden, terwijl het die bevoegdheid niet heeft.

Lindqvist
Het verslag bevat goede voorstellen over vergroting van het aandeel van hernieuwbare energie door het gebruik van biomassa, zonne-energie, windenergie en aardwarmte. De communautaire bepalingen inzake netlevering kunnen eveneens tot deze ontwikkeling bijdragen. De uitvoering van het energiebeleid dient in hoofdzaak een nationale aangelegenheid te zijn en door iedere lidstaat zelf te worden bepaald, met toepassing van eigen nationale regels.

Pinel
Het verslag-Linkohr heeft een essentiële verdienste: het spreekt terecht over de bevordering van hernieuwbare energiebronnen. Het is evident dat de verkozenen en de regeringen, vooral in mijn land, moeten nadenken over de toekomst van onze naties in het vlak van de energiebevoorrading. Daarbij moet tegelijk rekening worden gehouden met milieubescherming, diversificatie van de productiemethoden, de behoeften van de consument, zowel particulieren als bedrijven, maar ook met de veiligheid van de bevoorrading en met een minder grote externe afhankelijkheid. De hernieuwbare energiebronnen, de huidige zowel als de toekomstige, spelen een belangrijke rol in het uitstippelen van het toekomstige energiebeleid.
Moeten wij daarom echter een ultradirigistische en juridisch bedenkelijke richtlijn aanvaarden (er zijn onder meer flagrante tegenspraken met het verslag-Rothe), een richtlijn die het subsidiariteitsbeginsel niet in acht neemt, die geen rekening houdt met de eigenheid en de energiebalans van de afzonderlijke lidstaten, en die vindt dat waterkrachtenergie als hernieuwbare energiebron pas beneden een bepaalde productiedrempel aandacht verdient? Het antwoord is neen en wij zullen ons dan ook onthouden.
De lidstaten moeten in onderling overleg, maar onafhankelijk van de communautaire structuren doelstellingen bepalen, zich tot de verwezenlijking ervan verbinden en op nationaal niveau de geschikte middelen vaststellen om ze te bereiken. Energie is een te ernstige en te strategische zaak om ze in handen te laten van de technocraten van de Commissie of van de ultrafederalisten van dit Parlement.

Seppänen, Sjöstedt en Svensson
In het verslag wordt voorgesteld dat de EU een nieuwe richtlijn opstelt over de netlevering van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen. Wij zijn daar tegenstander van. Wij vinden dat dit soort aangelegenheden veel beter op nationaal niveau kan worden geregeld. Wij willen evenmin dat de EU een gemeenschappelijk, gedetailleerd energiebeleid ontwikkelt. Voor dit standpunt spreken zowel democratische argumenten als het feit dat de nationale omstandigheden op dit gebied sterk uiteenlopen.
Wij hebben daarom gestemd tegen het verzoek om een nieuwe richtlijn en ons onthouden bij alle deelstemmingen over de uitwerking van de voorgestelde richtlijn.

Wibe
Net als Helmut Kohl en Jacques Chirac vind ook ik dat te veel besluiten die op nationaal niveau hadden kunnen worden genomen, nu op EU-niveau zijn gebracht. Ik vind net als de bovengenoemde twee personen dat het subsidiariteitsbeginsel werkelijk inhoud moet krijgen.
In dit verslag wordt geëist dat er communautaire wetgeving wordt uitgewerkt inzake de netlevering van elektriciteit uit hernieuwbare energiebronnen. Het doel van dit voorstel mag dan zeer goed zijn, maar als men eens verstandig kijkt naar de discussie waartoe het heeft geleid: over fondsen, speciale fondsen, investeerders, netwerkoperators, eigen producenten, onafhankelijke energieproducenten enzovoort, dan begrijpt men niet dat over dergelijke zaken op EU-niveau moet worden beslist.
Ik vind dat besluiten in verband met het energiebeleid op nationaal niveau moeten worden genomen. We winnen er niets bij als we het energiebeleid supranationaal maken. Ik stem dan ook tegen dit verslag.

De Voorzitter
Aangezien dit vraagstuk veel stof heeft doen opwaaien, wilde ik u duidelijk maken dat ik er zelf ook aan twijfelde of de resolutie en de bijlage apart in stemming moesten worden gebracht. Ik ben er niet geheel van overtuigd dat de gevolgde methode juist was. Nogmaals, ik heb zelf ook enige vraagtekens. Aangezien wij echter besloten hadden deze methode toe te passen, wilde ik er tenminste zorg voor dragen dat het ene gedeelte, de resolutie werd losgekoppeld van het andere gedeelte, de bijlage. De twee stemmingen leverden aldus geen enkel probleem op. Uiteindelijk is dan ook gebleken dat het eerste gedeelte, de resolutie, is aangenomen.
Ik moet verder nog opmerken dat wij bij deze stemmingen onder grote druk stonden. Het is de laatste tijd wel vaker op woensdag voorgekomen dat wij de stemmingen moesten onderbreken voor de toespraak van een staatshoofd. Dit vraagstuk is ook in het Bureau en in de Conferentie van voorzitters aan de orde geweest. Ik heb begrip voor uw bezwaren. Ook voor ons is het geen gemakkelijke taak de stemmingen te moeten onderbreken en daarna te moeten wachten tot alle collega's weer binnen zijn. Ik geloof echter niet dat dit het moment is om dit vraagstuk uit te pluizen. Ik zal de opmerking van de heer Fabre-Aubrespy aan de Voorzitter doorgeven.
Ten derde moet ik nog opmerken dat als de stemmingen snel gaan, men op zijn qui-vive moet zijn. Als bepaalde leden pas tien minuten na de stemming merken dat zij verkeerd hebben gestemd, krijgen wij problemen. Dat is vandaag duidelijk gebleken.
(De vergadering wordt om 13.45 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

Situatie in Kosovo
De Voorzitter
Aan de orde zijn de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in Kosovo.

Henderson
Toen ik onlangs tijdens een van onze vorige debatten in het Parlement over Kosovo sprak, kwam het nieuws dat president Milosevic de leider van de Albanezen in Kosovo, dr. Rugova, zou ontmoeten. Zoals de leden van dit Parlement zich ongetwijfeld herinneren, verwelkomde de internationale gemeenschap dit nieuws toen als een eerste belangrijke stap op weg naar een vreedzame oplossing van de crisis. We waren dan ook allemaal zeer ontdaan toen dit niet resulteerde in een vermindering van de gevechten in Kosovo. We waren integendeel getuige van een aanzienlijke verscherping van het geweld, met duidelijke bewijzen van willekeurige aanvallen op hele dorpen door de Servische veiligheidstroepen en het Joegoslavische leger, die grote verwoestingen hebben aangericht. Alles wijst op een nieuwe campagne van etnische zuiveringen. Dat Belgrado maar blijft beweren dat het alleen maar om legitieme anti-terroristische acties ging, is ongeloofwaardig. De gemelde aanvallen op onschuldige burgers en het systematisch platbranden van huizen zijn totaal onaanvaardbaar.
Zoals de Europese Raad op 15 juni duidelijk heeft gezegd, kan geen enkel land dat zijn eigen burgers militair onderdrukt, op een plaats in het moderne Europa rekenen. De stijgende stroom vluchtelingen naar het naburige Albanië en Montenegro spreekt voor zichzelf en bewijst hoezeer de regionale veiligheid door het voortdurende conflict bedreigd wordt.
Het is vooral belangrijk dat de Europese Unie nauw contact onderhoudt met de hulporganisaties die in Noord-Albanië werkzaam zijn. Ik ben blij met de garanties die de Commissie heeft gegeven dat haar humanitaire organisatie regelmatig contact heeft met het Hoog Commissariaat voor de Vluchtelingen van de Verenigde Naties. De humanitaire crisis zal een enorme druk betekenen voor Albanië, een land dat nog steeds vecht om het hoofd te bieden aan de ernstige economische en sociale problemen thuis, zoals we denk ik allemaal wel weten.
We moeten met de Albanese regering blijven samenwerken en ze aanmoedigen haar constructieve aanpak in verband met Kosovo te handhaven. We moeten ook bedenken op welke manier we onze steun kunnen verhogen, zowel om hen het hoofd te helpen bieden aan de acute crisis die de vluchtelingenstroom veroorzaakt als om hen te helpen met hun eigen grote problemen.
President Milosevic is persoonlijk verantwoordelijk voor het optreden van zijn veiligheidstroepen in Kosovo. Het moet hem volkomen duidelijk worden gemaakt dat de internationale gemeenschap zich niet zal laten vangen door geklets over vrede als de realiteit een nog grotere repressie is.
Er waren verwachtingen gerezen naar aanleiding van de dialoog die eerder deze week plaatsgevonden heeft in Moskou tussen president Jeltsin en president Milosevic. De inspanningen van president Jeltsin om tot een politieke regeling te komen, juichen wij toe. Bepaalde verbintenissen op het humanitaire vlak betekenen een stap voorwaarts, op voorwaarde dat ze ook inderdaad worden uitgevoerd. Maar sommige belangrijke aspecten van wat president Milosevic heeft voorgesteld, komen helemaal niet tegemoet aan de eisen van de Europese Unie, zoals die in de verklaring van Cardiff zijn geformuleerd.
Zo heeft hij er zich toe verbonden de veiligheidstroepen die zich aan repressie schuldig maken, terug te trekken. De Europese Unie zal nu verder met de Russen, de Amerikanen en anderen samenwerken om president Milosevic onder druk te blijven zetten om alles te doen wat van hem wordt verwacht. Dit werk wordt in New York voortgezet in de vorm van een ontwerpresolutie van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties. Zoals we in Bosnië hebben geleerd, kunnen we het ons niet permitteren te vertrouwen op het woord van Milosevic.
Ik hoop dat de dialoog die plaatsgevonden heeft in Moskou tot een andere, betere situatie zal leiden, in de zin dat er een einde komt aan de repressie. Ik kan president Milosevic meedelen dat, als dat niet het geval is en de dialoog niet resulteert in een belangrijke koerswijziging, het standpunt van de Europese Unie ongewijzigd zal blijven. We zullen zoveel mogelijk druk op president Milosevic blijven uitoefenen, en sluiten daarbij geen enkele maatregel uit om vrede en een oplossing voor de problemen in Kosovo tot stand te brengen.

Van den Broek
Voorzitter, ik denk dat de Europese Unie mag zeggen dat ze de situatie in Kosovo tot dusverre in ieder geval juist heeft ingeschat en niet zoals eerder het geval is geweest bij het drama in Bosnië de ontwikkelingen heeft afgewacht zonder de noodzakelijke voorbereidingen te treffen en op het ergste voorbereid te zijn. De beste manier om te trachten verder geweld en moordpartijen in Kosovo te voorkomen, is ondubbelzinnig duidelijk te maken aan president Milosevic dat de internationale gemeenschap bereid is in te grijpen om een dergelijke gang van zaken ongedaan te maken, respectievelijk de nodige bescherming te geven aan onschuldige burgers, mannen, vrouwen en kinderen, die in hun dorpen worden beschoten met artillerie of ander wapentuig.
Ik zeg dat niet zonder emotie, wetende hoeveel debatten hieraan zijn voorafgegaan, en wetende dat de Europese Unie, wat dat betreft, een rechte lijn heeft gekozen in nauw overleg met de andere leden van de contactgroep, en dat ook de Europese Top in Cardiff in feite de ingezette lijn in de afgelopen dagen heeft bevestigd. Nu hebben wij dan de eerste uitkomsten van het overleg tussen president Jeltsin en president Milosevic. Met minister Doug Henderson zeg ik: uiteraard wordt die dialoog verwelkomd, maar tegelijkertijd herhaal ik ook zijn woorden dat het woord van president Milosevic ook in het verleden is gebleken ons niet genoeg te zijn. Het gaat om de daden en, wat dat betreft, is het niet geruststellend dat aan een van de belangrijkste van de vier voorwaarden die door de internationale gemeenschap aan president Milosevic waren gesteld niet is voldaan, en dan spreek ik over het terugtrekken van de veiligheidstroepen uit het gebied. Dat betekent dat de bevolking daar evenals zoals wij dat in het verleden in de situatie van Sarajevo hebben gezien elke dag opnieuw in angst zal zitten dat zij opnieuw worden aangevallen. Dat betekent tegelijkertijd ook dat de internationale gemeenschap opnieuw wordt uitgedaagd om duidelijk te maken dat aan deze serieuze eis alsnog moet worden voldaan en dat men bereid moet blijven te tonen dat men wenst in te grijpen indien het excessieve geweld opnieuw losbarst.
Wat dat betreft, houden wij hier met elkaar niet het laatste debat over Kosovo. Het zal nog een van vele zijn, en voordat men kan zeggen dat de stabiliteit en de rust is weergekeerd in dat gebied zal nog de nodige tijd voorbijgaan.
Ik ben het ook eens met het Britse voorzitterschap, dat we natuurlijk ook onze invloed moeten aanwenden in de richting van dr. Rugova, maar met name ook in de richting van degenen die hem omringen om hem steun te geven om vol te kunnen houden in zijn gematigde lijn. Want ook bij de Albaniërs heeft natuurlijk een sterke radicalisering plaatsgevonden die het niet gemakkelijk maakt om een dialoog te voeren zonder extreme eisen. Het mag niet onduidelijk zijn dat ook wat de politieke stellingname van de internationale gemeenschap betreft, men daar duidelijk de grenzen heeft getrokken en gekozen heeft, om goede en wel gemotiveerde redenen, voor een oplossing binnen de grenzen van de Federatie Joegoslavië. Ook op dat punt moet de internationale gemeenschap consistent blijven.
De Europese Commissie heeft via haar humanitaire organisatie ECHO de nodige hulplijnen uitgezet, heeft onlangs 1, 5 miljoen ecu beschikbaar gesteld en is uiteraard bereid tot meer waar dat nodig is. Ook in dit opzicht is het buitengewoon belangrijk dat de toezegging van president Milosevic geverifieerd wordt, dat aan internationale hulporganisaties vrije toegang wordt verleend tot het gebied, hetgeen overigens volgens zijn toezeggingen aan president Jeltsin ook zou moeten gelden voor geaccrediteerde diplomaten van regeringen en andere internationale organisaties zoals de OVSE.
Het is van het grootst mogelijke belang, en daartoe is eigenlijk ook al door de Europese Raad in Cardiff besloten, dat het aantal waarnemers ter plaatse aanzienlijk wordt opgevoerd zodat wij ons constant een goed beeld kunnen blijven vormen van wat de ontwikkelingen ook op het terrein zijn. Tot dusverre heeft het ons daar vaak aan zorgvuldige informatie ontbroken bij gebrek aan toegangsmogelijkheden tot het gebied. U weet dat er sprake is van tienduizenden vluchtelingen, respectievelijk ontheemden, en dat, wat dat betreft, ook de toezegging van president Milosevic dat deze ongehinderd naar hun woon- en verblijfplaatsen kunnen terugkeren zorgvuldig zal moeten worden geverifieerd.
Ik sluit af met te zeggen dat er een sprankje van hoop is dat de dialoog kan worden voortgezet, dat serieuze onderhandelingen kunnen plaatsvinden, maar ik voeg daar direct aan toe dat wij er allen in ieder geval van verzekerd moeten zijn dat ook de allergrootste waakzaamheid geboden is om het proces niet weer terug te laten vallen in het bloedige geweld dat eerder het gebied heeft geteisterd.

Swoboda
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, in principe zijn mijn fractie en ik het eens met het nu gevolgde beleid, maar willen wij hierbij in een paar punten enige kritische kanttekeningen maken.
Ten eerste vind ik het absoluut juist dat u er geen twijfel over laat bestaan dat de Albanezen van Kosovo niet in de steek gelaten zullen worden, dat zij onze steun hebben en dat wij geen tweede, nieuw Bosnië toe zullen laten.
Ten tweede acht ik het ook juist dat wij kritisch, zelfs pessimistisch blijven ten aanzien van Milosevic en daarom moeten wij alle voorhanden zijnde alternatieven steunen, zowel in het betrokken land als in de buurlanden. Daarvan is weliswaar in Servië weinig sprake, maar wel in Montenegro en in de Republika Srpska - hoewel ook daar niet alleen maar engeltjes rondvliegen. Wij moeten echter alle alternatieven voor Milosevic steunen.
Ten derde moeten wij de buurlanden steunen die in deze crisissituatie standvastig blijven en niet in extremisme vervallen; dat geldt zowel voor Albanië als voor Macedonië. Ook moeten wij de Macedoniërs erop wijzen dat zij ondanks, ja juist vanwege deze crisis, beter moeten letten op de minderheidsrechten van de Albanese bevolking en hier verbeteringen aan moeten brengen. Wat zij tot nu toe gedaan hebben, is niet genoeg.
Ten vierde vind ik het juist dat wij NAVO-oefeningen houden. Ook als anti-militarist moet ik zeggen dat het soms nodig is met het zwaard te kletteren.
Ten vijfde vind ik het ook goed dat men zich voorbereidt op militair ingrijpen voor het geval Milosevic niet toegeeft. Daarom ben ik de mening toegedaan dat alles in het werk moet worden gesteld om in de VN voorbereidingen te treffen voor dit ingrijpen.
Ten zesde roep ik hier Rusland op - ik neem aan dat de Raad en de Commissie dat duidelijk zullen maken - zijn verantwoordelijkheid op zich te nemen. Als Rusland een grote of grotere rol wil spelen in het Europese veiligheidsbeleid - en ik zou het een goede zaak vinden als Rusland dat doet - dan heeft het nu de gelegenheid hiervan blijk te geven. Want juist als men bevriend is met Servië of met Milosevic als president van Joegoslavië, dient men deze vriendschap duidelijk te bewijzen door voor vrede te ijveren.
Mijn zevende en laatste punt: mijnheer de commissaris, u vindt dat de EU er alles doet wat ze kan. Dat kan wel zijn, maar - zoals wij al een paar keer hebben opgemerkt - het gaat om een crisis waarvan men zeker wist dat die zou komen, omdat Milosevic die nodig heeft.
Mijnheer de voorzitter van de Raad, wanneer ik zo naar het resultaat van de Top van Cardiff kijk en punt 47 lees, waar gesteld wordt dat vooruitgang is geboekt en op de top van Wenen verdere beslissingen zullen worden genomen, dan is mij dat eerlijk gezegd veel te zwak. Juist op het punt van de planningsgroep is het voor de voorbereiding van een actief buitenlands beleid volstrekt noodzakelijk snel vooruitgang te boeken.
Een tweede of derde Bosnië of een tweede Kosovo zullen wij alleen met een sterk buitenlands en veiligheidsbeleid kunnen voorkomen. Dat zijn mijn laatste woorden, mijnheer de Voorzitter. Ik ben een groot voorstander van de subsidiariteit, maar men doet er wel aan te overleggen op welk punt een sterkere EU nodig is. Een sterkere EU hebben wij zeker nodig op het stuk van het buitenlands en veiligheidsbeleid.

Pack
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, dit is een afschuwelijk déjà vu . Want wat onder grote mediabelangstelling in Moskou is bereikt, stelt weinig of niets voor. Wat president Jeltsin nu beloofd heeft, heeft hij de Amerikanen ook al beloofd. Daar werd hij toen zeer om geprezen en daarom werden zelfs de sancties opgeheven. Ik ben echt niet verbaasd dat het zo is afgelopen. Toentertijd stond ik ook niet te juichen, want ik wist heel goed dat Milosevic heus niet veranderd was. Misschien verander je op die leeftijd niet meer. Maar dan moeten wij daar wel rekening mee houden, want zoals hij zich in Bosnië gedragen heeft, gedraagt hij zich nu weer. Hij belooft te onderhandelen, maar zonder internationale bemiddeling, en tegelijkertijd - dat was in Bosnië ook al zo - gaat hij door met moorden en branden. Ook in Kosovo zijn er al concentratiekampen en massagraven.
Wij hebben het allemaal geweten, wij hebben het allemaal aan zien komen, en toch zijn wij niet in actie gekomen. "Wij" wil zeggen de Europese Unie. Helaas kan het Parlement niet zelf handelend optreden, wij kunnen alleen maar daartoe aansporen. Milosevic trekt zijn Joegoslavische leger en zijn politiemacht niet terug omdat hij beweert dat de Albanezen eerst hun terroristische aanslagen moeten staken, en verwisselt aldus oorzaak en gevolg. Per slot van rekening is hij zelf de schuld van de hele geschiedenis. Acht jaar lang hebben de Albanezen werkelijk lankmoedig een apartheidsregime verdragen. Wie is dan verbaasd dat na acht jaar apartheid de jonge mannen zeggen: "Dat laten wij ons niet meer aandoen. Wij laten onze vrouwen en kinderen niet vermoorden. Wij laten ons niet wegjagen." Daarom moeten wij veel meer politieke en militaire druk uitoefenen op Belgrado. En we hebben VN-troepen nodig tussen Servië en Kosovo, want daar komt de ellende vandaan.
Milosevic speelt met het Westen. Hij houdt ons voor het lapje. Dat weten wij, dat kunnen wij merken. Hij weet precies dat het Westen zich veel drukker maakt over de volkenrechtelijke aspecten van een eventuele NAVO-interventie als over een werkelijke beëindiging van de agressie. Het Handvest van de VN is in 1945 opgesteld, in een geheel andere tijd, en is thans op dit punt niet meer actueel. Wij moeten er nu toch echt voor zorgen dat etnische conflicten niet meer op die manier voor het oog van de wereldgemeenschap worden uitgevochten. Als wij al in Sarajevo zo waren opgetreden als de NAVO-deskundigen destijds wilden, dan was Sarajevo niet omsingeld gebleven; dan waren niet zoveel honderdduizenden mensen verdreven, dan waren er niet zoveel omgekomen, en wij stonden dan niet voor zo eindeloos veel kosten die wij nu allemaal op ons moeten nemen.
Het probleem is dat Milosevic weet wat hij wil en het ook gewoon doet. En wij laten met ons sollen. Dat is ons probleem. Hij heeft nu al een nieuw Dayton voor ogen, en omdat hij dit nieuwe Dayton voor ogen heeft, vinden nu de etnische zuiveringen in Noordwest-Kosovo plaats. Hij verjaagt de Albanezen die daar wonen omdat het zogenaamd de wieg van de Serviërs is en omdat daar veel bodemschatten voorhanden zijn. Wanneer hij de mensen allemaal verjaagd heeft, dan zal hij noodgedwongen eindelijk oor hebben voor de oplossing die wij hem dan zullen voorstellen. Wij moeten daarom nu optreden en mogen de mensen in Kosovo niet in de steek laten.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Commissie, mijnheer Van den Broek, geachte collega's, de commissaris heeft gezegd dat de woorden van Milosevic in het verleden niet toereikend waren. Wat een fraai eufemisme voor wat in Italië doorgaat voor een fabeltje. Milosevic kun je vergelijken met wat voor Italianen Pinocchio is, dus een leugenaar, een leugenaar die ook nog erkenning gekregen heeft, zoals in het verleden is gebeurd. Mijnheer de commissaris, kunnen we niet gewoon de dingen bij hun naam noemen?
Vanochtend heb ik met eigen oren Milosevic in het Engels horen zeggen dat de burgers geen haar gekrenkt is, dat de speciale troepen alleen maar tussenbeide zijn gekomen om terroristen op te pakken. Weer zo'n fraaie demonstratie dat Milosevic op Pinocchio lijkt: dit zijn aperte leugens, mijnheer de commissaris! Niet alleen wat u zojuist stelde is waar, dus dat de woorden van Milosevic niet voldoende waren, het is zelfs veel erger: de woorden van Milosevic zijn goed voor de prullenmand. U heeft ons ook gezegd dat er een voorwaarde is waaraan niet is voldaan. Aan welke voorwaarde is niet voldaan? Uitgerekend aan de belangrijkste, dat wil zeggen onmiddellijke terugtrekking van de speciale troepen. Het uiterst fragiele compromis dat Milosevic en Jeltsin tot stand hebben gebracht gaat voorbij aan het voornaamste punt: terugtrekking van de speciale troepen. De waarheid is dat Milosevic tijd wil rekken, en de internationale gemeenschap gedoogt dat, om maar niet te zeggen dat zij hem daarin bijvalt. In het verleden was dat ook al zo. Wij hebben hem behandeld als de beste onderhandelaar van Bosnië, de folteraar en dictator Milosevic. En nu vertellen wij hem dat het ook eigenlijk wel goed is dat hij de speciale troepen houdt, zodat hij door kan gaan met deportatie en etnische zuivering van Albanezen. Maar door dit alles blijft de arme Albanese gemeenschap de oude en nooit vergeten maarschalk Tito betreuren. Zegt dat niet genoeg?

Alavanos
Mijnheer de Voorzitter, er zaten interessante punten in de opmerkingen van de fungerend voorzitter van de Raad en van de commissaris. Mijns inziens moeten wij aandringen op twee principes. Ten eerste moeten wij bij de Serviërs aandringen op autonomie voor Kosovo en eerbiediging van de democratische rechten en hun duidelijk maken dat dit niet uitsluitend een nationale aangelegenheid is, maar wel degelijk ook te maken heeft met de grenzen van Joegoslavië. De Albanezen moeten wij duidelijk maken dat de Europese Unie, Rusland, de Verenigde Staten en de twee gemeenschappen de grenzen moeten respecteren.
Als wij ons houden aan deze twee principes kunnen wij als internationale gemeenschap als het ware het terrein afbakenen en van beide partijen verlangen dat zij zich daaraan houden. Ook ik ben van mening dat met de besprekingen in Rusland een goede boodschap de wereld is ingestuurd en dat men daarop kan voortborduren.
Ik wilde graag drie opmerkingen maken.
Ten eerste moeten wij oppassen als het om de Balkan gaat. Wij kunnen in de Balkan geen grenzen trekken op grond van de etnische afkomst van de gemeenschappen. Niet alleen is de etnische afkomst voor twijfels vatbaar, maar is de situatie daar als een lappendeken. Daardoor zouden wij dermate korte grenzen krijgen dat de Balkan eruit gaat zien als een vergiet. Wat kunnen wij trouwens in Kosovo doen? Gaan wij eerst grenzen trekken om Kosovo en daarna om de Servische minderheid in Kosovo? Wij moeten dus proberen te begrijpen hoe de Balkan in elkaar zit en rekening houden met de specifieke situatie van de Balkan in Europa.
Ten tweede hebben wij veel gehoord over Milosevic en ik ben het roerend eens met hetgeen werd gezegd. Laat men Milosevic, Tudzjman en Isetbegovic maar voor het internationale tribunaal dagen. Maar dan moet u mij eens zeggen welke politieke krachten in Servië een ander standpunt huldigen dan Milosevic. Zelfs Tzoeganovic van Montenegro ziet geen mogelijkheid voor een ander standpunt inzake Kosovo. Ik zeg dit om duidelijk te maken dat dit een probleem is waar heel het Servische volk bij betrokken is en dat wij dus rekening moeten houden met de zorgen en de problemen van de Serviërs.
Ten derde gaat met de maatregelen tegen Joegoslavië een groot risico gepaard. Ik richt mij nu tot commissaris Van den Broek. Een gedeelte van de vluchtelingen uit Krajina en andere streken zal zijn toevlucht nemen tot de Servische Republiek van Bosnië en dat zal leiden tot nieuwe, grote problemen.

Aelvoet
Mijnheer de Voorzitter, collega's, als er één ding is waarover iedereen praktisch in het Parlement het eens is, dan is het wel dat het optreden van het regime van Belgrado zodanig brutaal en repressief is dat er effectief internationaal moet worden opgetreden. Wij steunen daarom ten volle de internationale druk die op het regime uitgeoefend wordt, zowel voor wat betreft diplomatieke, politieke als economische initiatieven en zelfs als de internationale gemeenschap van oordeel is dat er situaties zijn, en dat is hier wel degelijk het geval, waarin ook een militair optreden moet overwogen worden, dan moet dit wel met de nodige zorgvuldigheid gebeuren.
In dat verband, collega's, heb ik twee serieuze problemen met onze gezamenlijke ontwerpresolutie. Het eerste probleem is dat er helemaal geen verwijzing in voorkomt naar het institutionele kader waarin een oplossing, een politieke oplossing, voor Kosovo moet gevonden worden. Met name, er wordt niet gezegd dat binnen de bestaande federale republiek van Joegoslavië een oplossing moet gevonden worden. De redeneringen die daarvoor zijn ontwikkeld in de richting van zelfbeschikkingsrecht van volkeren of in de richting van "we moeten alles aan de onderhandelingen overlaten" zijn gevaarlijk en absoluut niet overtuigend omdat het de indruk wekt naar beide zijden toe dat ongeveer alles mogelijk is en dat wat er ook gebeurt en welk soort oplossing er ook wordt nagestreefd, dat men altijd achter de Albanezen gaat staan. Dat de Albanezen recht hebben op internationale steun staat voor mij buiten kijf maar niet in om het even welke context.
Het tweede grote probleem dat ik heb is dat een mogelijk militair optreden niet afhankelijk wordt gemaakt van een beslissing van de Veiligheidsraad. Collega's, dat schept een gevaarlijk precedent. Als de VN-Veiligheidsraad zijn instemming niet geeft en landen treden autonoom op tegenover andere, dan is dat ten eerste een duidelijke schending van het manifest van de VN want daar kan dat niet, dan zit je eigenlijk indirect met een soort van oorlogsverklaring. Ten tweede moet je ook kijken naar wat je bereikt. Wat ons betreft, is het absoluut zo dat elke vorm van militair optreden niet is uitgesloten maar dat dit maar kan als een conditio sine qua non binnen het kader van de VN.
Tenslotte, het Russisch initiatief verwelkomen wij. Wij zijn wel bewust van het feit dat als de druk niet in stand gehouden wordt, dat dit gemakkelijk tot niets kan leiden en, wat dat betreft, zijn we echt geen naïevelingen.

Pradier
Mijnheer de Voorzitter, jaren reeds waren er tekenen van het naderende onheil en niemand had er oog voor. Kosovo zal ontbranden, zei men, maar de brand bleef uit en iedereen wachtte af. De Slovenen, Kroaten en Bosniërs hebben zich één na één van het hun opgelegde juk bevrijd. De federale republiek Joegoslavië is uiteengespat in een aantal ministaatjes waarvan de levensvatbaarheid problematisch blijft. Was de dictatuur van de Serviërs de oorzaak hiervan? Zeker niet, maar wel de dictatuur van een man, een puur product van het totalitarisme, die eerst zijn landgenoten en daarna de gefedereerde republieken een bestuursvorm oplegde die niet moest onderdoen voor de meest verwerpelijke regimes.
De doctrine van de superioriteit van een volksgroep, het ideologische gewicht van een kerk die de plaats van de eenheidspartij innam, de onverdraagzaamheid en de verachting ten aanzien van de buren, de liquidatie van de opponenten, die ontwapend en samengepakt in autocars naar hun executieplaats worden gevoerd, ziedaar de oorzaak van het uiteenvallen van een republiek die nochtans een van de eerste was om het Handvest van de Verenigde Naties te ondertekenen.
Moet men dan gelaten haar doodvonnis tekenen? Het zou in ieder geval op korte termijn niet realistisch zijn de wederopstanding ervan te verwachten. Moeten wij dan maar lijdzaam toezien en wachten tot de massagraven van Srebrenica met nog meer lijken worden gevuld? Wij weten natuurlijk allen dat op termijn een onafhankelijk Kosovo geen levensvatbare oplossing is, dat een lappendaken van staten die hun buren haten een catastrofe is, en ook dat raken aan de erkende internationale grenzen een dominoeffect kan teweegbrengen.
Wat dan wel? Geweld gebruiken? Maar om wat te doen? Alleen om een einde te maken aan de moordzucht van een dictator? Operaties zoals "determined falcon" waarbij de buurlanden met veel lawaai worden overvlogen? Misschien wel. Wij moeten in ieder geval sceptisch staan tegenover het sturen van VN-waarnemers, die massa's verslagen zullen opstellen waarvan iedereen weet hoe weinig efficiënt die zijn. Vandaag alleen maar waarnemers sturen zou van een lakse, laffe en schuldige houding getuigen.
Als, zoals velen hier menen, al die ellende een oorzaak heeft en als wij willen voorkomen dat het Servische volk, na de catastrofes in Kroatië en Bosnië, eens te meer een nederlaag moet lijden, dan moeten wij zorgen dat onze bedoelingen klaar en duidelijk zijn. Wij moeten een drievoudig doel nastreven: een dictator omverwerpen die zijn volk en de hele Balkan in een spiraal van geweld meesleurt, alle burgers van die landen hun waardigheid en politieke rol teruggeven en van Servië weer een echte democratie maken. Moeten wij daartoe een internationaal aanhoudingsbevel uitschrijven, Milosevic arresteren en hem voor het tribunaal in Den Haag brengen? Wellicht wel.

Wiersma
Mijnheer de Voorzitter, de situatie in Kosovo is onhaalbaar en onaanvaardbaar. De zogenaamde bereidheid van het regime in Belgrado om met de Albanezen in Kosovo te gaan praten, mag mooi klinken in Moskou, de harde werkelijkheid is er een van brute repressie en ethnic cleansing . Milosevic wil nog steeds zijn troepen niet terughalen uit Kosovo en onder het mom van het bestrijden van gewelddadige terroristen wordt de hele bevolking aangepakt met een vluchtelingenstroom als bewust gevolg. Het separatisme wordt daardoor overigens eerder versterkt dan verzwakt. Het regime in Belgrado lijkt ongevoelig voor de internationale druk. Sancties weerhouden het er niet van door te gaan met het geweld ondanks verbale retoriek over politieke oplossingen. Meer druk is nodig waarbij militaire actie niet mag worden uitgesloten wat ons betreft. De NAVO heeft deze week terecht reeds een eerste militaire waarschuwing gegeven. Wij steunen de voorbereidingen voor een eventuele verdere actie. De uitkomsten van het Moskou-overleg zijn vooralsnog geen reden daarvan af te zien, doel van die actie zou moeten zijn niet alleen de beëindiging van het geweld maar ook het totstandbrengen van echte onderhandelingen waarbij ook als voorafgaande voorwaarde, zoals gezegd, de speciale eenheden uit Kosovo teruggetrokken zouden moeten worden.
Ook vind ik dat internationale waarnemers tot het gebied moeten worden toegelaten om te kijken wat zich daar daadwerkelijk heeft afgespeeld maar ook om contacten te kunnen leggen met de mensen daar. De Europese Raad - en dat is denk ik een belangrijk punt bij ons beleid inzake Kosovo - heeft duidelijk gemaakt wat het doel van dergelijke onderhandelingen en gesprekken zou moeten zijn. Herstel van de autonomie van Kosovo of precies geformuleerd: een speciale status met een grote mate van autonomie. Een heldere boodschap, ook voor de separatisten. De onafhankelijkheid van Kosovo is niet aan de orde wat ons betreft. Dat zal nog een hele discussie geven in Kosovo zelf want ik heb de indruk dat veel mensen, Albanezen die in Kosovo wonen, door de gewelddadigheden veel dichter bij het punt van onafhankelijkheid zijn komen te staan dan een aantal maanden geleden.
Er is, en dat is een laatste punt dat ik aan de orde zou willen stellen, een belangrijk punt, de discussie over een mandaat van een eventuele militaire actie in NAVO-kader. Sommigen menen dat de VN daarvoor niet nodig zou zijn, anderen vinden dat een absolute voorwaarde. Mijn fractie wenst in ieder geval betrokkenheid van de VN. Een VN-legitimering van een eventuele militaire actie heeft onze voorkeur en deze zou daarom ook met spoed bevorderd moeten worden.

von Habsburg
Mijnheer de Voorzitter, tot nu toe mis ik iets in het debat: een onomwonden verklaring wat een bewonderenswaardig volk de Albanezen waren en zijn. Gedurende vele jaren - veel langer dan de periode waarover wij nu praten - hebben zij steeds weer met ongelooflijk geduld - ik zou haast zeggen een Gandhi waardig - de onderdrukker en zijn daden verdragen. Het is jarenlang zo gegaan. Wanneer sommigen nu kritiek uitoefenen dat jonge Albanezen het hoofd verloren hebben en tot militaire actie zijn overgegaan, dan hebben zij daar eigenlijk niet het recht toe. Niet als men bedenkt wat de Albanezen tot nu toe hebben opgebracht. Dat is een belangrijk punt.
Een tweede punt waarover veel te weinig wordt gesproken, is eveneens van grote betekenis. De werkelijke misdaden worden begaan door de zogenaamde vrijwilligerseenheden van Arkan en anderen die in het verleden in Kroatië en vervolgens in Bosnië gemoord hebben en nu allemaal in Kosovo zijn. Dat is een tweede factor waarop wij de nadruk moeten leggen. Het is niet voldoende dat men nu in Moskou zegt dat er eventueel een paar terug worden gestuurd. Bovendien heeft Jeltsin dat ook helemaal niet toegelaten. Toch moet eindelijk eens worden gezegd dat die sluipschutters, die Tsjetniks, weg moeten. Want die vormen een grote bron van ellende.
Wij praten hier over de toekomst van Kosovo. Ik wil hier opmerken dat wij democraten zijn en dus de bewoners van Kosovo eindelijk eens de gelegenheid moeten geven zelf hun toekomst te bepalen. Dat hebben zij tientallen jaren niet kunnen doen, en zij hebben, net als andere volkeren, het recht zelf uit te maken hoe zij willen leven. Wij moeten dit openlijk durven stellen; wij moeten eisen dat eindelijk energiek tussenbeide wordt gekomen. Want ik geloof dat het hier even erg kan worden als het in Bosnië was.

Caccavale
Mijnheer de Voorzitter, ik wil nogmaals protesteren. De Commissie, met name commissaris Van den Broek, pakt midden in een debat over een zo belangrijk onderwerp als Kosovo de biezen en laat de kwestie halverwege in de steek. Ik vind dit een gebaar van grove minachting voor dit Parlement.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, uiteraard heb ik er begrip voor dat het de parlementsleden niet bevalt dat de bevoegde commissaris niet tot het einde van het debat aanwezig kan zijn. Dat is begrijpelijk. Maar anderzijds vragen wij ook begrip voor het feit dat de reizen van de leden van de Commissie geregeld moeten worden op een tijdstip waarop het nog niet helemaal zeker is hoe de agenda van het Parlement eruit zal zien. Collega Van den Broek is de verplichting aangegaan een reis naar Slowakije te maken. Daarom is hij zojuist vertrokken. Voordat hij wegging, heeft hij het woord gevoerd en de mening van de Commissie uiteengezet.
Ik geef toe dat ik hier alleen ben om de Commissie te vertegenwoordigen, zonder dat ik van plan ben aan het debat deel te nemen. Maar ik wil u wel vragen er ook begrip voor te hebben dat de Commissie onder extra zware omstandigheden moet werken.

Van Bladel
Mijnheer de Voorzitter, ik wou ook mijn collega even vertellen dat de heer Van den Broek vanmiddag direct na de stemming al zijn treurigheid heeft uitgesproken dat het debat is opgeschoven omdat hij die afspraak in Bratislava had. Ik begrijp het punt van collega Caccavale maar we moeten toch ook begrip hebben voor de activiteiten die de commissaris moet verrichten. Niet dat ik hem hier per definitie wil verdedigen maar dit is gewoon een hele reële activiteit van de commissaris die hij niet kon afzeggen.

De Voorzitter
Waarde collega's, noch het Bureau noch het Parlement zijn verantwoordelijk voor de wijze waarop de Commissie de zaken aanpakt. Dit aspect valt onder de bevoegdheid van de Commissie. Laten we ons dan ook tot de vaststelling van dit feit beperken en het debat voortzetten.

Cars
Mijnheer de Voorzitter, er is een oorlog gaande in Kosovo. Die is onder andere het gevolg van de Servische nationaal-romantische voorstelling van Kosovo als een soort Servisch oergebied. Hoewel Kosovo voor meer dan 90 % wordt bewoond door Kosovo-Albanezen, beweert Servië om de genoemde reden dat zij de absolute heerschappij over dit gebied heeft. Daarom is het niet uitgesloten dat Milosevic ernaar streeft de inwoners van Kosovo op de vlucht te jagen. In dat streven mag hij echter niet slagen.
Om dat te verhinderen, moeten de EU en de NAVO Milosevic laten inzien dat verder Servisch machtsmisbruik niet zal worden getolereerd; in dit verband waardeer ik de besluitvaardigheid van de heer Henderson. Het zal echter niet gemakkelijk zijn. Milosevic heeft in het verleden al herhaalde malen laten zien dat hij de tegenspeler wil overtroeven, en dat hij pas gaat onderhandelen als hij in militair opzicht verloren heeft.
Na de ontmoeting met Jeltsin heeft Milosevic zich bereid verklaard te onderhandelen. Maar onderhandelingen hebben Milosevic er in het verleden niet van weerhouden zijn militaire inspanningen op te voeren.
Zelfs als een Russisch veto de Veiligheidsraad blokkeert, kunnen de EU en de NAVO troepen aan de grenzen met Kosovo stationeren. Maar wat wint men daarbij? Door goede vluchtelingenkampen werkt men destabilisatie tegen, maar riskeert men tegelijkertijd dat mensen worden aangespoord uit Kosovo te vertrekken. Degenen die vluchten, weten immers dat ze bescherming, voedsel en onderdak krijgen in de kampen waar ze terechtkomen.
Een andere taak zou kunnen zijn dat we trachten te verhinderen dat er wapens worden gesmokkeld naar het bevrijdingsleger van Kosovo. Dat zou Milosevic echter in de kaart spelen en net zoiets worden als het wapenembargo, die de Bosnische moslims lange tijd in een militair nadelige positie hield. Mijn conclusie is dan ook dat alleen grensbewaking niet erg waardevol is.
Misschien is de houding van Moskou in de Veiligheidsraad vooral bedoeld om voordelen voor Rusland te behalen in ruil voor Russische toestemming. Maar onder geen beding mogen de EU en de NAVO aanvaarden dat ze aan handen en voeten gebonden zijn. De gewelddadigheden in Kosovo moeten stoppen. Als het Milosevic lukt alle tegenstand en oppositie daar te verpletteren, worden alle onderhandelingen over de toekomstige status van Kosovo zinloos.
De burgers van Europa verwachten van de EU en de NAVO dat geen enkel land in Europa het recht krijgt de vrijheid in enig gebied van ons werelddeel geweld aan te doen.

Andrews
Mijnheer de Voorzitter, daar dit mijn laatste gelegenheid is wil ik eerst het Britse voorzitterschap gelukwensen. Het was een prima voorzitterschap. Proficiat!
Het feit dat het niet mogelijk was de mensen in de regio van Kosovo op een gestructureerde manier humanitaire hulp te verlenen, stelt ons in dit Parlement niet echt in een goed daglicht. Ik ben lid van de Commissie ontwikkelingssamenwerking en de Commissie had ons de verzekering gegeven dat de Europese Unie waarschuwingssystemen had opgezet om dit soort missies voor humanitaire hulp mogelijk te maken. Dit is duidelijk niet het geval geweest, wat moet worden beschouwd als een hopeloos falen van de zogenaamde humanitaire hulpprogramma's die de Europese Unie verondersteld wordt in dit soort gevallen ten uitvoer te leggen.
Vanuit een Iers standpunt zouden wij deel moeten nemen aan humanitaire missies in het gebied. We moeten niet wachten tot de Verenigde Naties in New York het licht op groen zetten. Dit is een Europees probleem dat zich aan de grenzen van gebieden van de Europese Unie voordoet. Als de integriteit van de Europese Unie intact moet blijven, dan moet het worden opgelost door de lidstaten van de Europese Unie.
Er kan geen sprake zijn van neutraliteit als we geconfronteerd worden met een brutale moorddadige dictator zoals Slobodan Milosevic. Hij moet gedwongen worden de akkoorden van Dayton na te leven en het internationaal recht zowel in de praktijk als in theorie toe te passen. We mogen niet passief en verdeeld aan de kant staan wachten terwijl de heer Milosevic de vijftien lidstaten voor de gek houdt, zoals hij in het verleden gedaan heeft.
Ierland moet bereid zijn binnen het kader van de Europese Unie een constructieve en positieve rol te spelen om een oplossing te helpen vinden voor de crisis in Kosovo en om ervoor te zorgen dat Milosevic er niet in slaagt zijn doelstellingen te bereiken en de etnische Albanezen in Kosovo uit te moorden. Dit Parlement is in Bosnië al getuige geweest van moord en verkrachting. Blijkbaar doen we in Kosovo hetzelfde en dat is een schande voor dit Parlement.

Sjöstedt
Mijnheer de Voorzitter, degenen die verantwoordelijk zijn voor het conflict in Kosovo, zijn uiteraard het Joegoslavische regime en Milosevic. Het is niet bepaald verwonderlijk dat mensen na vele jaren van zware onderdrukking ten slotte naar de wapens grijpen om voor hun culturele en democratische rechten op te komen.
Wat wij nu zien is een scenario dat net zo verontrustend is als indertijd in Bosnië: de burgerbevolking wordt verdreven, de mensen worden op bepaalde plaatsen in kampen bijeengedreven en er worden criminele gangsterbendes vrijgelaten, die de burgerbevolking terroriseren. Het Joegoslavische regime moet dan ook uiteraard zoveel mogelijk onder druk worden gezet.
Uiteindelijk kan niet worden uitgesloten dat men ook militaire middelen moet gebruiken, ook al is dat natuurlijk altijd de laatste uitweg. Wat ik in dat verband belangrijk vind, is dat er een helder en duidelijk VN-mandaat ligt. Tot militaire actie overgaan zonder een mandaat van de VN is volgens mij een zeer gevaarlijke ontwikkeling, en wel om twee redenen. De eerste is natuurlijk een zuiver principiële kwestie, namelijk dat het de vraag is of men daarmee niet ook anderen legitimatie verschaft voor eigenmachtig militair optreden in andere conflicten. De tweede reden is dat er werkelijk een groot gevaar bestaat dat dit conflict zich uitbreidt naar andere gebieden op de Balkan, naar aangrenzende landen. Het verspreidingsrisico is waarschijnlijk aanzienlijk groter als een partij ingrijpt zonder steun van de VN. Daarom moet men ondanks alle moeilijkheden nu proberen tot een helder en duidelijk VN-mandaat te komen. Dat is de hoofdtaak op dit moment.
Verder vind ik dat het te prefereren alternatief moet zijn dat de democratische rechten en de rechten van het Albanese volk worden hersteld in het kader van de Federale Republiek Joegoslavië, inclusief herstel van de autonomie van Kosovo.

Cohn-Bendit
Mijnheer de voorzitter, dames en heren, er is veel gezegd maar er zijn naar mijn idee een paar punten die een uitdaging vormen. Het feit dat het zelfbeschikkingsrecht van de volkeren in Kosovo gezien de gehele situatie in dat gebied niet zo gemakkelijk te realiseren is, heeft nog een bijkomend effect. Zolang Milosevic de macht in handen heeft, is het natuurlijk ontzettend moeilijk om tegen de Albanezen te zeggen: jullie moeten onder het juk van Milosevic blijven. Dat is het probleem. Dat betekent dat we, als we onszelf serieus nemen, alles moeten doen om van het probleem Milosevic af te komen. Zolang Milosevic heerst, zullen de Albanezen weg willen. Dat is niet meer dan normaal. Het probleem is dat wat wij willen, alleen gerealiseerd kan worden als Milosevic en het terrorisme van Milosevic er niet meer zijn. Dat is het eerste punt.
Punt twee: echt Doris, hoe goed je het ook bedoelt, het volkenrecht is bindend voor ons, anders kunnen we niets doen! Dat wil zeggen dat we alles in het werk moeten stellen om Rusland en China te laten zien dat ze niet kunnen zeggen: ach ja, wat in Kosovo gebeurt, is niet zo erg, dat hebben we in Tsjetsjenië ook gedaan! De Chinezen zeggen ook dat het niet zo erg is, omdat ze hetzelfde in Tibet doen! Wij moeten hun duidelijk zeggen: geen economische samenwerking, geen steun aan Rusland, als ze Milosevic steunen. Dat wil zeggen, we moeten zorgen dat er een VN-resolutie komt die een militair ingrijpen mogelijk maakt, en we mogen daarover geen twijfel laten ontstaan. We zullen dat doen via de VN, omdat we het niet zullen toestaan dat in Kosovo hetzelfde gebeurt als in Tsjetsjenië, Tibet en Bosnië. Dat kan nu eenmaal alleen via de VN. Maar we moeten onszelf de middelen verschaffen om de Russen en de Chinezen te kunnen laten zien: zo kan het niet langer!

Titley
Mijnheer de Voorzitter, we mogen niet vergeten dat wij het hier niet alleen over Kosovo hebben, want het is natuurlijk zo dat de heer Milosevic deze vijandelijkheden heeft aangegrepen om zijn grip op het thuisfront te versterken en om de Servische bevolking hun vrijheden te ontnemen. Onze benadering van Kosovo moet deel uitmaken van een consequente langetermijnstrategie in onze betrekkingen met het voormalige Joegoslavië. Als wij Milosevic zijn gang laten gaan in Kosovo, zal hij het ook dichter in de buurt van Belgrado willen doen. Zo ook zal Tudzjman hetzelfde in Kroatië doen. Het moet dus deel uitmaken van een strategie op langere termijn.
Voorts moeten wij wel beseffen dat, als er in Kosovo een militaire interventie komt, dit zal betekenen dat de NAVO een Europees land de oorlog verklaart. Als het ook maar enigszins mogelijk is, moet dat tot elke prijs vermeden worden. De gevolgen daarvan zijn in zo'n geval gewoon niet te overzien.
Dus ten eerste moet onze strategie erin bestaan de internationale gemeenschap op één lijn te houden en moeten we met één stem spreken. De ervaringen van 1914-1918 hebben aangetoond hoe dwaas het is de internationale opinie te willen verdelen en we willen ook zeker niet dat de NAVO indirect met Rusland in oorlog komt. Voorts moeten we ervoor zorgen dat alle landen eerlijk zijn in de manier waarop zij Kosovo benaderen. Het is niet voldoende militaire actie te eisen als je niet bereid bent zelf de nodige strijdkrachten te leveren. Immers moeten we bij elk militair optreden zorgen dat de lasten gelijk worden verdeeld. Er zijn landen met een zeer agressieve houding, maar die niet bereid zijn hun woorden in daden om te zetten.
Ten tweede mogen we de boodschap "autonomie maar geen onafhankelijkheid" niet uithollen. Andere praat is onverantwoord dwaas; het zal de situatie alleen maar verergeren en tot bloedvergieten leiden, in plaats van het te stoppen. Als onderdeel daarvan moeten we in Kosovo erkennen dat we de rechten van de Serviërs en van de Albanezen moeten garanderen. Immers, zolang in Kosovo angst heerst, kan er onmogelijk een oplossing worden gevonden.
We moeten niet alleen de terugtrekking van het KLA eisen, maar ook de terugtrekking van de veiligheidstroepen. Ze moeten zich allebei terugtrekken. Zowel tegenover het KLA als de veiligheidstroepen moet onze houding vastberaden zijn en ons optreden eveneens.
Ook moeten we Albanië en Montenegro beter steunen. Omdat hun regeringen dit hebben gesteund, moeten wij hun grenzen garanderen.
Onze eerste doelstelling - en ik steun de conclusies van de Top van Cardiff - moet bestaan in het doen stoppen van de vijandelijkheden, zodat internationale waarnemers in Kosovo de situatie zelf in ogenschouw kunnen gaan nemen. Er moet echter wel sprake zijn van een eerlijke aanpak, omdat het niets zal opleveren als we de Serviërs in Kosovo de toekomst even angstig tegemoet doen zien als de Albanezen.

Graziani
Mijnheer de Voorzitter, het zou gemakkelijk zijn als het Parlement zou kunnen rekenen op de wil van de voornaamste betrokken partijen om een oplossing voor het probleem te vinden. Helaas kunnen wij niet op de wil van die partijen rekenen en staan ons evenmin middelen ter beschikking om hun onze wil op te dringen. Dit moet een uitgangspunt voor ons zijn, het is gewoon een kwestie van eieren voor ons geld kiezen. Vandaar dat wij niet anders kunnen dan vertrouwen op onderhandelingen. Het is waar dat Milosevic weinig betrouwbaar is, het is waar dat hij niet akkoord is gegaan met terugtrekking van de veiligheidstroepen, maar als in praktijk gebracht kan worden wat is toegestaan, dan zou met de aanwezigheid van internationale waarnemers en het Rode Kruis en met de bestaande middelen waarschijnlijk gezorgd kunnen worden voor afkoeling van de situatie en zou er dus gezocht kunnen worden naar een oplossing.
Dit is in mijn visie de enige mogelijke houding, de enige redelijke kans die wij hebben: spes contra spem , zei iemand. Wij hebben op zijn minst de plicht dit doel via onderhandelingen na te streven. Er zijn geen andere wegen die de Europese Unie kan bewandelen, zij kan alleen maar qua militaire druk vertrouwen op de NAVO en qua druk van de internationale publieke opinie op de VN. Dit zijn twee steunpunten waar wij op moeten vertrouwen. Voorts moeten wij trachten pressie uit te oefenen op beide partijen om ervoor te zorgen dat er echte onderhandelingen komen die internationaal worden gegarandeerd.
Meer of iets anders kan Europa niet doen, omdat het geen politieke leiding heeft. Want waar is de Europese bemiddeling? Waar is het initiatief dat Europa heeft genomen, waar is Gonzales? Ik heb het helemaal niet gemunt op de persoon van González, ik vraag me alleen maar af waar Europa met González blijft. Europa is er gewoon niet, het bestaat niet! Vandaar dat wij moeten vertrouwen op de VN, op de internationale druk, op onderhandelingen, want wij staan nu eenmaal voor een deprimerend gegeven: wij hebben maar heel weinig middelen om enige invloed op de situatie uit te oefenen.

Van Bladel
Voorzitter, in nog geen drie maanden tijd zijn de sancties tegen Servië opgeheven en weer opnieuw ingesteld, een trieste zaak. Het UÇK bestempelt inmiddels de heer Rugova als de verrader van de nationale Albanese zaak en maakt misbruik van de verwarring. In Albanië overvalt de maffia wapenopslagplaatsen onder patronaat van de twijfelachtige Berisha en levert de wapens aan de UÇK. Het politieke deel van UÇK doet er alles aan om het imago van de gematigde Rugova te ondermijnen om zichzelf voor de onderhandelingstafel te kwalificeren en dan met een extreme eis onafhankelijkheid of wellicht een Groot-Albanië te komen. Zover mag het niet komen, want dan werken wij toe naar een Balkanoorlog.
Een aantal concrete vragen voor de Raad. Deelt de Raad de opvatting dat Servië pas bereid zal zijn tot onderhandelen als het zekerheid heeft omtrent zijn grenzen inclusief Kosovo en het verdwijnen van de UÇK? Kan de Raad bevestigen dat ook hij de verzwakking van het UÇK beoogt en de positie van Rugova wil versterken? De heer Van den Broek is daar bijzonder duidelijk over geweest. Meent de Raad dat de recente NAVO-acties aan dit doel al hebben bijgedragen? In maart heb ik op deze plaats de heer Henderson gevraagd militaire waarnemers te sturen naar de grens tussen Albanië en Kosovo. Hij heeft daar toen niet op geantwoord. Is de Raad nu bereid stevige waarnemers te stationeren in het gebied waar UÇK de wapens smokkelt en de conflicten uitlokt? Veel valt nog te zeggen over dit onderwerp, maar ik beperk mij tot deze vragen.

Ephremidis
Mijnheer de Voorzitter, als wij als waanzinnigen, met vliegende vaandels en slaande trom, optrekken tegen de Serviërs en ons blindstaren op de fouten van Milosevic - en hij heeft fouten gemaakt, criminele fouten zelfs - zullen wij de verschrikkelijke crisis in Kosovo nooit met de noodzakelijke koelbloedigheid en voorzichtigheid, waartoe commissaris Van den Broek maande, het hoofd kunnen bieden. Wij moeten duidelijk zien hoe de vork daar in de steel zit.
Er zijn krachten in Kosovo, buiten Kosovo, buiten Europa die bewust gedreigd hebben met militaire interventie, om de mensen de schrik op het lijf te jagen en hen te chanteren, en die zelfs militaire acties hebben gepland om Joegoslavië uiteen te rijten, wel wetend wat de gevolgen daarvan zouden zijn voor heel de Balkan. Zij willen poppenlandjes maken om het spel van hun belangen ongestoord te kunnen spelen. Voor iets dergelijks voelen de Europese volkeren, de volkeren in de Balkan echter bitter weinig. Zelfs de Albanezen in Kosovo willen iets dergelijks niet. Iedereen wil een vreedzame oplossing, hetgeen eerbiediging betekent van de grenzen zoals deze zijn ontstaan na de oorlogen en zoals ze door het Handvest van de Verenigde Naties en de akkoorden van Helsinki worden gegarandeerd. Iedereen wil een vreedzame oplossing met volledige eerbiediging van alle minderheidsrechten. Men wil autonomie, maar geen afscheiding, want dan zou het eind in Europa zoek zijn.
Tot slot moet ik zeggen dat een ding mij toch verbaast en niemand schijnt dat in de gaten te hebben: men legt voorwaarden op aan Servië, aan Milosevic, die Milosevic per definitie niet kan aanvaarden. Waar moet hij zijn leger uit terugtrekken? Uit Kosovo? Kosovo is echter een vast bestanddeel van de Federale Republiek Joegoslavië. Welk land, welke regering zou aanvaarden dat men ze verbiedt een leger te hebben in een van haar provincies? Deze voorwaarde voor het terugtrekken van de troepen is dan ook per definitie onmogelijk. Maar deze voorwaarde wordt wel bewust zo geformuleerd omdat men dan een voorwendsel heeft om militair in te grijpen. Wij zijn absoluut gekant tegen welke militaire interventie dan ook. Deze zou verschrikkelijke gevolgen hebben. Mijns inziens moet dit Parlement heel zijn gewicht in de schaal leggen voor een vreedzame oplossing. Daartoe bezit het de kracht en pas als het een vreedzame oplossing eist zal het zich van zijn taak kwijten....
(Spreker wordt door de Voorzitter onderbroken)

Barón Crespo
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, dit is het moment om twee duidelijke boodschappen over te brengen. De eerste is een boodschap aan de Raad, want voor het eerst in een week tijd is er afgelopen maandag een Raad van ministers geweest, die een gemeenschappelijk standpunt heeft ingenomen, een vergadering van de Contactgroep, een vergadering van de Raad van ministers van Defensie van de NAVO, alsook een vergadering van de Europese Raad. Wij hebben ons er - naar mijn mening terecht - altijd over beklaagd dat beslissingen niet tijdig werden genomen, maar nu kunnen wij dan toch zeggen dat er wel een goede afstemming tussen alle betrokkenen is en dat er een overtuigde wil is te zeggen: "Zover is het gekomen, maar verder dan dit mag het niet gaan" . Ik vind dat we hier blij mee moeten zijn, want het helpt ons bij een belangrijke zaak als het ontwikkelen van een gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid.
Hierop aansluitend volgt mijn tweede boodschap. Ik geloof dat deze vooral tot de heer Milosevic gericht moet worden. Er is hier gevraagd waar onze González was. Ik moet zeggen - niet ter verdediging van Felipe González, die mij van zijn belangstelling voor deze resolutie op de hoogte heeft gebracht - dat het probleem van de bemiddelaar van de Europese Unie en de OVSE is dat Milosevic hem niet wil zien. Waarom niet? Omdat González, toen hij vlak na de Joegoslavische nepverkiezingen in Belgrado was, Milosevic aan de kaak heeft gesteld, waarna deze zich moest terugtrekken.
Dit zijn de redenen waarom Milosevic niet akkoord gaat. Het zijn geen redenen om te kunnen zeggen dat wij er niet zijn.
Ik denk dat er een belangrijk verschil is, los van onze passie voor zelfkastijding. Ik ben van oordeel dat we heel duidelijk tegen Milosevic moeten zeggen dat er niets is dat een dictator, die de toenmalige communistische nomenclatuur in een nationalistische heeft veranderd, het recht geeft zijn eigen medeburgers te doden. Dat staat niet in het internationale recht en ook niet in het volkenrecht. Dan heb ik het nog niet over het feit dat die medeburgers al via allerlei andere mechanismen door hem worden uitgebuit. We moeten hem vertellen dat dit de laatste kans is en dat het niet de schuld van het Servische volk is, maar zijn eigen politieke verantwoordelijkheid.
Ik denk dat we de Raad en de Commissie moeten aanmoedigen om op de ingeslagen weg verder te gaan.

Sarlis
Mijnheer de Voorzitter, ook ik wil het Britse voorzitterschap van harte bedanken voor zijn zeer uitgebreide verklaring over de Top van Cardiff.
Mijns inziens moeten alle bij het conflict in Kosovo betrokken partijen en met name de Serviërs wel beseffen dat alle vijftien lidstaten unaniem achter het besluit van de top staan en dat zij de politieke wil hebben om de te Cardiff besloten maatregelen hard te maken. De leiders in Belgrado moeten weten dat zij een enorme verantwoordelijkheid jegens het zwaar beproefde Servische volk op hun schouders nemen en dat hun onzinnige beleid van gewapend geweld zware gevolgen zal hebben voor het Servische volk en het volk van Montenegro. Voor dat beleid is het politieke en militaire regime verantwoordelijk dat momenteel in Joegoslavië aan de macht is.
Wij hopen allen dat het gisteren in Moskou bereikte akkoord in praktijk zal worden gebracht. Europa en de NAVO zijn echter nu al vastbesloten dat te doen wat zij zullen moeten doen jegens de partijen die dit akkoord zouden willen ondermijnen. Na hetgeen in Bosnië is gebeurd is men door schade en schande wijs geworden.
Het volk van Kosovo zou ik willen wijzen op het belang van Europa's oproep tot zelfbeheersing en steun aan Rugova. Ook wil ik wijzen op het unaniem genomen besluit van Cardiff, waaruit blijkt dat de Europese Unie zich standvastig blijft verzetten tegen de idee van onafhankelijkheid en zich uitspreekt voor een speciaal statuut voor Kosovo met een ruime autonomie in het kader van de Federale Republiek Joegoslavië.
Tot slot moeten wij wel beseffen dat zowel Albanië als de FYROM echte steun nodig hebben. Ik heb het dan met name over de Voormalige Joegoslavische Republiek Macedonië. Joegoslavië doet momenteel toenaderingspogingen tot de FYROM en slaat munt uit de problemen die dit land heeft met de Albanese minderheid.

Spencer
Mijnheer de Voorzitter, ik ben het ermee eens dat het mandaat een probleem vormt. Maar als datgene wat in Kosovo gebeurt, net over de grens in Bosnië zou gebeuren, zouden we geen moment twijfelen om militaire actie te ondernemen. Er mag voor onszelf totaal geen onduidelijkheid over zijn dat datgene wat wij nu Joegoslavië noemen fictie is. Waar we het eigenlijk over hebben is Servië en een provincie die voor 92 % Albanees is, die door Servië onder dubieuze omstandigheden in beslag is genomen.
We moeten duidelijk zijn en een snelle oplossing vinden voor het probleem in verband met het mandaat. Anders zal het volk van Kosovo, elke maand dat we het hebben over ons morele recht om op te treden, een prijs betalen in bloed. Daarom draait het erom dit te beschouwen, zoals de heer Titley al zei, als een probleem van Servië en van het regime. Het enige wat gedurende de hele crisis in het voormalige Joegoslavië duidelijk is geweest, is dat Belgrado regelmatig de bereidheid van Europa om op te treden heeft gepolst en besloten heeft dat we altijd te laat optreden en dan nog zwakjes ook. Dit Parlement zou Belgrado zeer duidelijk moeten laten weten: "Denk nu maar niet dat wij niet in staat zijn ons lesje te leren; denk nu maar niet dat we niet weten wat het verschil is tussen een regime en het Servische volk en geloof nu maar niet dat wij uiteindelijk toch niet op zullen treden." Het zou nuttig zijn als dit Parlement nu of bij een latere gelegenheid de diplomatieke taal die de Commissie en de Raad nodig hebben, zou doorbreken met het oog op actie die kwalitatief gezien anders is. De internationale gemeenschap zal tussenbeide komen. Wat wij bedoelen is dat als dit blijft voortduren, Europa dan zal gaan vechten en daar zal Europa dan gelijk in hebben, ook al betekent dat de dood van onze eigen soldaten in het voormalige Joegoslavië. De heer Milosevic en de Serviërs zullen dat moeten begrijpen en als we het hen niet volkomen duidelijk maken, dan zal de prijs voor onze besluiteloosheid in Kosovo door onschuldige mensen met bloed betaald worden, net zoals dat is gebeurd in Bosnië-Herzegowina.

Oostlander
Mijnheer de Voorzitter, ik heb met grote belangstelling kennis genomen van de uitspraken van de Raad van Cardiff, met name de vier eisen daarin, en ik vind de volgorde daarvan zeer belangrijk. Ik zou minister Henderson willen vragen of hij aan die volgorde wil vasthouden want we zullen toch in de eerste plaats moeten zorgen dat de troepen van Servië zich terugtrekken naar Belgrado voordat we Rugova kunnen uitnodigen om de onderhandelingen te hervatten. Als we de reputatie van Rugova helemaal kapot willen maken, moeten we hem nu dwingen om zonder voorwaarden en ongeacht het feit dat de troepen daar nog zijn, in onderhandeling te treden. Dan maken we de reputatie van Rugova helemaal kapot. Ik denk dat we er ontzettend voor moeten uitkijken dat deze voorwaarden, zoals ze van de Raad komen en die terecht in deze volgorde zijn genoemd, ook gehandhaafd worden.
Mijnheer de Voorzitter, er is gesproken over een onderhoud met Jeltsin. De vraag is of dat tot meer Russische medewerking zal leiden. De minister gaf die indruk. Is het zo dat na het mislukken van een echte bijdrage van die kant in het gesprek met Milosevic de bereidheid van de zijde van Rusland groter zal zijn om in te stemmen met militaire actie indien nodig - dat lijkt mij een goede zaak; iets meer helderheid zou hier op zijn plaats zijn.
In elk geval hecht ook ik aan instemming van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties, maar niet over de ruggen van honderdduizenden slachtoffers. We kunnen zeggen dat het schitterend is dat we het Chinese veto altijd zullen respecteren, maar het gaat toch niet aan om daar enorm veel mensenlevens aan op te offeren. Dan worden wij werkelijk wat al te theoretisch. Ik ben trouwens bijzonder geïnteresseerd in wat er gedacht wordt door mensen die zeggen dat het bevrijdingsleger van de Kosovaren zich moet terugtrekken. Ik vind dat ongeveer de opmerking van de maand. Waarheen moeten die zich terugtrekken? Die komen niet uit Albanië - misschien komen ze wel uit West-Europa, maar voor een groot deel komen ze uit dat gebied zelf. Je kunt toch niet tot in gemoede volhouden dat dit op een lijn staat? Terugtrekking van dat bevrijdingsleger en de terugtrekking van die troepen?
Mijnheer de Voorzitter, ik zou de minister willen adviseren om zich zijn voorganger Douglas Hurd als afschrikwekkend voorbeeld voor te houden, zoals die het deed met zijn Realpolitik , hoop ik dat hij het niet zal doen. In dat verband, luister niet naar onze collega, de heer Titley, die op dat gebied eigenlijk de Douglas Hurd-prijs verdient.

Stenzel
Mijnheer de Voorzitter, de situatie in Kosovo is voor Europa een veiligheidsprobleem van de eerste orde. De tragedie is zich al aan het voltrekken. Dit gebeurt op dezelfde, ons allen welbekende manier waarop de Servische politieke machthebbers eerder in Kroatië en Bosnië-Herzegowina te werk zijn gegaan: doelgerichte verdrijving van de bevolking en massale vluchtelingenstromen, waardoor de crisis verplaatst wordt naar de landen die aan het betreffende gebied grenzen. De luchtmanoeuvres van de NAVO hebben tot nu toe alleen symbolische betekenis. Het vliegverbod voor de Joegoslavische luchtvaartmaatschappij JAT, dat door de Europese Raad is bekrachtigd, is niet meer dan een klein gebaar. Dat de Europese Raad in Cardiff een militaire optie - voorzichtig omschreven - heeft opengelaten, laat in werkelijkheid zien hoe tam de internationale gemeenschap op de crisis in Kosovo reageert.
Het crisismanagement roept onaangename herinneringen op aan de reactie jegens Irak en Saddam Hoessein. Door met militair ingrijpen te wachten op groen licht van de VN-Veiligheidsraad, heeft men Rusland de facto een instrument in handen gegeven om inmenging van de NAVO te voorkomen. Tegelijkertijd heeft de Servische leiding door de onderhandelingen tussen Jeltsin en Milosevic opnieuw tijd gewonnen. Het terugtrekken van de Servische veiligheidstroepen uit Kosovo werd afhankelijk gesteld van het gedrag van de Albanese ondergrondse organisatie UÇK. Het conflict binnen de Europese Unie over een militair ingrijpen van de NAVO met of zonder mandaat van de VN-Veiligheidsraad geeft Milosevic volop de ruimte om zijn verdrijvingspolitiek ongehinderd voort te zetten.
Het beroep op de internationale gemeenschap om de aanvallen op de burgerbevolking met alle mogelijke middelen een halt toe te roepen, dreigt onder deze omstandigheden zonder resultaat te blijven. Een moratorium van de gevechtsacties is een voorwaarde waaraan voldaan moet zijn, voordat Belgrado en vertegenwoordigers van de Kosovo-Albanezen met elkaar zullen gaan onderhandelen. De eisen van het Europees Parlement leggen niet genoeg gewicht in de schaal om compensatie te bieden voor het feit dat de EU-lidstaten onvoldoende bereid zijn een nieuwe tragedie op de Balkan te voorkomen.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ook ik pleit niet voor grenswijzigingen. Maar ik wil wel met nadruk naar voren brengen dat veel dingen die hier gezegd zijn, historisch en juridisch onjuist zijn. Want als datgene wat de heer Ephremidis heeft gezegd, zou kloppen, dan zou boven de Akropolis nog steeds de Turkse halve maan wapperen. We moeten ons er goed van bewust zijn dat zich in de loop van de geschiedenis voortdurend veranderingen hebben voorgedaan en ook volgens ons hedendaagse volkenrecht zijn peaceful changes zonder meer mogelijk. In 1878, precies 120 jaar geleden, sloten de Albanezen zich in Prizren in het huidige Kosovo aaneen in de Liga van Prizren om zich, toen het Turkse rijk ineenstortte, als oud Europees cultuurvolk opnieuw in de gemeenschap van de Europeanen te melden. Tijdens het Congres van Berlijn, waar het toenmalige Europa duidelijk faalde, werd gewoonweg aan hen voorbijgegaan. Hun zelfbeschikkingsrecht en hun bestaan werden genegeerd. Pas tijdens de Balkanoorlogen, toen ze als schaakstukken gebruikt konden worden, werden ze herontdekt.
Zo zijn de grenzen ontstaan waarover we vandaag debatteren en daarom heeft de heer Cohn-Bendit gelijk. Wij moeten ervoor zorgen dat er in Servië een ander regime komt en dat de heer Milosevic verdwijnt, want men zal het nooit voor elkaar krijgen dat een gezin waarvan een aantal leden zijn vermoord, met de moordenaar onder één dak blijft wonen. Dat is een volkomen absurde gedachte die alleen kan ontspruiten aan het brein van politici en bureaucraten. Ik wil dat hier heel duidelijk stellen. We moeten de realiteit onder ogen zien. Er wordt daar systematisch gemoord en verdreven, en dat al acht jaar lang. De situatie is nu ernstiger geworden, maar al acht jaar vindt hier een veldtocht plaats tegen de meerderheid van de bevolking van Kosovo.
Ook ik ben niet voor geweld, maar ik wil mevrouw van Bladel, die het er steeds maar over heeft dat allereerst de verzetsbeweging in Kosovo bestreden moet worden, eraan herinneren dat we de heer Rugova op zijn vreedzame weg jarenlang alleen hebben gelaten en dat we nu diegenen die proberen het vege lijf te redden, op hypocriete wijze verwijten maken.

De Voorzitter
Ik heb zes ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Posselt
Mijnheer de Voorzitter, ik wilde alleen even vragen: is het in de debatten met de Raad tegenwoordig gebruikelijk dat de Raad alleen aan het begin een voorbereide verklaring aflegt en weliswaar bij het debat aanwezig is, wat wij toejuichen, maar vervolgens de zaal zonder nadere verklaring verlaat zonder op dit debat in te gaan? Dat is toch volkomen zinloos!

De Voorzitter
Mijnheer Posselt, u weet net zo goed als ik dat het aan de Raad is om te beslissen al dan niet het woord te nemen aan het einde van het debat. Indien de Raad niets wenst toe te voegen, rest ons geen andere mogelijkheid dan dit vast te stellen.

In-vitrodiagnose
De Voorzitter
Aan de orde is de aanbeveling voor de tweede lezing (A4-0225/98), namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, betreffende het gemeenschappelijk standpunt, door de Raad vastgesteld met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende medische hulpmiddelen voor in-vitrodiagnostiek (C4-0178/98-95/0013(COD)) (rapporteur: de heer Pompidou).

Giansily
Mijnheer de Voorzitter, zoals u weet, heeft de Conferentie van voorzitters de agenda van vandaag gewijzigd. Het verslag van de heer Pompidou zou oorspronkelijk vanochtend worden behandeld.
De heer Pompidou had voor vanmiddag het voorzitterschap van een examencommissie aanvaard en kon de kandidaat natuurlijk niet in de kou laten staan. Daarom neem ik het woord in zijn plaats.
Onder medische hulpmiddelen voor in-vitrodiagnostiek verstaat men reagentia, instrumenten of systemen waarmee weefsels of stoffen afkomstig van het menselijk lichaam worden onderzocht met het oog op het stellen van een medische diagnose.
In tegenstelling tot geneesmiddelen worden de tests voor in-vitrodiagnostiek buiten het menselijk lichaam uitgevoerd op specimens die bij de patiënt worden genomen. Het betreft hier dus onmisbare instrumenten om aandoeningen te diagnosticeren, behandelingen te controleren en tegenwoordig zelfs, dankzij de recente ontwikkeling van genetische tests, om na te gaan of er aanleg is voor bepaalde erfelijke ziekten.
Die hulpmiddelen worden vooral door laboratoria voor medische analyse, artsen en pathologen gebruikt. Steeds meer van die hulpmiddelen worden tegenwoordig ook door de patiënten zelf gebruikt, bijvoorbeeld voor het controleren van het suikergehalte in het bloed van diabetici of als zwangerschapstest.
In dit verband kan elke foute diagnose ernstige gevolgen hebben voor de patiënt. U zult dit best begrijpen, aangezien het met name om het opsporen van aids en hepatitis gaat.
Het gemeenschappelijk standpunt stelt dus de essentiële eisen vast waaraan hulpmiddelen moeten voldoen om in de handel te mogen worden gebracht, alsook de procedures voor de conformiteitsbeoordeling die door de fabrikanten moeten worden gevolgd.
De Raad heeft de door het Parlement in eerste lezing ingediende amendementen grotendeels overgenomen. Zo kon in het gemeenschappelijk standpunt een evenwicht worden bereikt tussen twee doelstellingen, enerzijds het vrije verkeer van de producten en anderzijds de bescherming van de volksgezondheid. Het gemeenschappelijk standpunt maakt het inderdaad mogelijk de kwaliteit van de producten te controleren op basis van reactiebewakingsmaatregelen.
Toch zouden een aantal punten moeten worden verduidelijkt. Daarover handelen de zes amendementen, inzonderheid die met een heel algemene strekking. Amendement 2 wijst op de noodzaak de ontbrekende wetgeving vast te stellen inzake de hulpmiddelen vervaardigd van weefsels van menselijke oorsprong, die momenteel niet onder de toepassing van de richtlijn vallen. Amendement 3 wil elke concurrentievervalsing voorkomen ingevolge het feit dat bepaalde lidstaten een specifieke reglementering hebben voor zelftesten. Amendement 4 voorziet in de vertaling, in de taal van de eindgebruiker, van de informatie met betrekking tot die zelftesten. Ook buiten het laboratorium moet de patiënt immers de gebruiksaanwijzing goed begrijpen teneinde elke vergissing bij het uitvoeren van de test uit te sluiten. De amendementen 1 en 5 maken het mogelijk rekening te houden met de kwaliteit en de veiligheid van twee soorten nieuwe testen.
Amendement 5 heeft betrekking op de diagnosetest voor de bepaling van het risico van trisomie 21 in de eerste weken van de zwangerschap. Hierbij gaat het uitsluitend om de evaluatie van een risico, waarna bijkomend onderzoek nodig is dat niet kan worden uitgevoerd zonder de toestemming van de toekomstige ouders. Amendement 1 heeft betrekking op genetische tests, meer bepaald op het gebruik van microchips met een hoog DNA-gehalte. Met die tests kunnen heel snel en uiterst betrouwbaar erfelijke ziekten worden opgespoord, maar ook de erfelijke aanleg voor bepaalde aandoeningen.
In dat verband gaat onze rapporteur, de heer Pompidou, principieel akkoord met het amendement 6 van de Fractie De Groenen in het Europees Parlement. Dit amendement steunt op de bio-ethiek-conventie van de Raad van Europa en strekt ertoe elke vorm van discriminatie op grond van genetische tests te vermijden. Hij zal dan ook morgen bij de stemming een mondeling amendement indienen dat exact de bewoordingen van de conventie van de Raad van Europa overneemt.
Gelet op de vooruitgang inzake diagnosemethoden dient men voorzichtig te zijn wat de kwaliteit en de betrouwbaarheid van de testen betreft, maar moet men ook voorkomen dat ze worden gebruikt op een manier die de waardigheid van de persoon aantast. Daaraan komen het gemeenschappelijk standpunt en de amendementen van de rapporteur tegemoet.

Gebhardt
Mijnheer de Voorzitter, beste collega's, de Raad heeft in de oorspronkelijke tekst van de Europese Commissie op voorstel van het Europees Parlement een groot aantal belangrijke verbeteringen aangebracht. Dat is bijzonder verheugend, want het gaat om een buitengewoon belangrijke aangelegenheid.
Ik wil evenwel speciale aandacht vragen voor twee punten die ook voor mijn fractie buitengewoon belangrijk zijn en die wij weliswaar in de eerste lezing al hebben aangestipt, maar die in de tekst nog ontbreken.
Het eerste punt, mijnheer de commissaris, is een punt waarover we het met u telkens weer oneens zijn, namelijk etikettering in de ruimste zin van het woord. Het is noodzakelijk dat gebruiksaanwijzingen van producten voor eigen gebruik worden vertaald in de taal van de lidstaat waar het medische hulpmiddel in de handel wordt gebracht. Dat is absoluut noodzakelijk, want deze producten moeten precies volgens voorschrift gebruikt worden. Onjuiste diagnoses als gevolg van een onjuist gebruik moeten in ieder geval voorkomen worden. Daarom moet iedere mogelijke bron van vergissingen worden uitgesloten. Dat betekent natuurlijk ook dat men in zijn eigen taal moet kunnen lezen hoe een product gebruikt moet worden en wat de consequenties zijn als het product op de verkeerde manier gebruikt wordt.
Het tweede punt dat ik hier aan de orde wil stellen, is de kwestie die ook in aanwezigheid van de heer Pompidou als laatste punt ter tafel werd gebracht. De in-vitrodiagnostiek gebruikt heel speciaal materiaal, namelijk weefsels, cellen en stoffen van menselijke oorsprong. Het is natuurlijk nodig dat we met dit materiaal buitengewoon voorzichtig omgaan en dat we zeer speciale maatregelen treffen. Ik ben bijzonder verheugd dat deze mogelijkheid er is. Door het amendement van de Fractie De Groenen in het Europees Parlement wordt de bescherming tegen misbruik van persoonsgegevens en de bescherming tegen iedere vorm van discriminatie gewaarborgd die kan ontstaan uit de kennis die door deze diagnostische methoden en door deze onderzoeken kan worden verkregen, als het erom gaat essentiële genetische kenmerken en predisposities van deze personen op te sporen. Het is daarom echt buitengewoon belangrijk dat we deze verbetering op dit punt nog aanbrengen.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, waarde collega's, in de huidige fase van de Europese integratie hebben we het opnieuw en in het bijzonder nu, in verband met de Top in Cardiff, over veel meer subsidiariteit. Subsidiariteit betekent bijvoorbeeld dat economische randvoorwaarden voornamelijk geregeld dienen te worden door de individuele lidstaten. Dat brengt natuurlijk met zich mee dat er in dergelijke regelingen weliswaar geen eenheid wordt gebracht, maar dat de lidstaten elkaars regelingen wel moeten erkennen. Want anders zou onze belangrijkste doelstelling, de interne markt, niet functioneren. In dit opzicht is ook het principe van de volledige technische harmonisatie, dat ten grondslag lag aan de desbetreffende richtlijn uit 1985, achterhaald. Dat heeft ook de heer Donnelly van de Fractie van de Partij van de Europese Sociaaldemocraten in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid met veel nadruk naar voren gebracht.
Met betrekking tot de technische wetgeving wint daarentegen de zogenaamde new approach steeds meer terrein. Daarmee bedoelen we niets anders dan subsidiariteit. De gemeenschappelijke interne markt mag niet belemmerd maar vooral ook niet overgereguleerd worden. Als een bepaalde kwestie desondanks niet of slechts in onvoldoende mate op het niveau van de lidstaten geregeld kan worden, moeten we op Europees niveau gemeenschappelijk en in ieder geval in hoofdlijnen - en alleen in hoofdlijnen - uniform te werk gaan. De in-vitrodiagnostiek is zo een kwestie.
Met de onderhavige ontwerprichtlijn wordt een nieuwe stap gezet op weg naar de voltooiing van de interne markt, in het bijzonder ook voor medische hulpmiddelen. Wij bevinden ons daarbij in een spanningsveld. Enerzijds is het van belang dat de fabrikanten een vrije toegang gewaarborgd wordt tot de Europese interne markt, anderzijds moeten we ook denken aan de bescherming van de volksgezondheid, vooral met het oog op het gebruik van dit soort medische tests door de patiënt zelf. Dit laatste mag evenwel niet als excuus dienen voor handelsbelemmeringen en concurrentieverstorende maatregelen.
Gedurende de zeer lange onderhandelingstijd die nodig was om het gemeenschappelijk standpunt in de Raad te formuleren, hebben we bijvoorbeeld kunnen waarnemen dat bij enkele lidstaten de tendens toenam de in-vitrodiagnostiek volledig van de interne markt te weren. Dat is voor ons ook de belangrijkste reden waarom wij vinden dat deze richtlijn zo snel mogelijk aangenomen moet worden, zodat er ook voor deze medische hulpmiddelen een gemeenschappelijke markt tot stand wordt gebracht.
We weten dat de fabrikanten uitkijken naar het moment waarop ze vrije toegang tot de markt zullen krijgen. Daarom is het belangrijk dat de thans voorliggende amendementen ook door de Raad worden overgenomen, zodat de richtlijn misschien nog voor het zomerreces formeel aangenomen kan worden. De Raad is ons daarbij op vele punten tegemoetgekomen. Maar liefst 36 van de 50 amendementen uit de eerste lezing werden overgenomen. Toch willen wij benadrukken dat het standpunt dat aan de richtlijn ten grondslag ligt, zonder meer voor verdere verbetering vatbaar is. Daarom heb ik in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid enkele amendementen ingediend die erin voorzien dat het aandeel van de bureaucratische en voor ondernemingen dure producten wordt teruggebracht. Belangrijk is vooral dat statistische eisen niet als voorwaarde mogen gelden voor het op de markt brengen van de producten zelf. De toevoeging in artikel 10, lid 2, dient logischerwijze overigens ook te gelden voor het bepaalde in artikel 21, lid 2. In dit kader hebben we echter ook te maken met een principieel verschijnsel. De debatten over omstreden interne-marktrichtlijnen duren vaak buitengewoon lang. Wanneer de zaak dan voor het Parlement komt, moeten wij onze besluiten vaak heel snel nemen, als we de gemeenschappelijke markt voor de burgers mogelijk willen maken. Bij een toekomstige herziening van het Verdrag dient ook dit punt in aanmerking te worden genomen.

de Rose
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, in zijn aanbeveling voor de tweede lezing stelt de heer Pompidou voor ons hoofdzakelijk over zes amendementen uit te spreken. Ik wijs erop dat die amendementen op 3 juni jongstleden bijna eenparig zijn goedgekeurd door de leden van de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid.
De tekst, die hoofdzakelijk voorziet in specifieke regels voor in-vitrodiagnostiek, namelijk voor onderzoek, voor medische doeleinden, van weefsels of stoffen die afkomstig zijn van het menselijk lichaam, moet volgens mij op een ruime instemming kunnen rekenen. De richtlijn van de Commissie was erg technisch en het is dan ook de verdienste van de rapporteur dat hij enerzijds blijk geeft van gezond verstand - een zeldzame kwaliteit - en anderzijds de menselijke waardigheid wil beschermen in het uiterst belangrijke domein van de volksgezondheid.
De heer Pompidou heeft in eerste lezing een ruime consensus nagestreefd en bereikt. Nu wil hij het gemeenschappelijk standpunt enkel nog op een paar punten amenderen om de procedure te kunnen afronden zodat de richtlijn zo snel mogelijk ten uitvoer kan worden gelegd. Wij steunen hem daarin.
Wij steunen dus de zes amendementen van de rapporteur. Het lijkt ons immers noodzakelijk dat de bevoegde instanties officieel worden ingelicht wanneer nieuwe producten in de handel worden gebracht. Dat maakt het mogelijk de producten te controleren en namaak en vervalsing van producten of medicamenteuze procédés tegen te gaan. Zo kan men de gebruikers garanties bieden inzake kwaliteit en veiligheid. Wil men niet het risico lopen dat de zaken ontsporen, dan is het absoluut nodig snel regels op te stellen op het gebied van medische hulpmiddelen die worden aangemaakt op basis van stoffen van menselijke oorsprong.
Voor de hulpmiddelen die onder bijlage II vallen en de hulpmiddelen die bestemd zijn voor zelftesten, kunnen de lidstaten verzoeken om over de identificatiegegevens en de gebruiksaanwijzing te worden geïnformeerd. Dit mag geen voorafgaande voorwaarde zij voor het in de handel brengen en/of het in gebruik nemen. Dit zou immers dubbel werk meebrengen en een extra administratieve last betekenen ten opzichte van de beslissing inzake de overeenstemming met de richtlijn.
Het lijkt ons zinvol de lidstaten te laten beslissen over de vertaling van de bijsluiters, behalve in het geval van de zelftests. Het stellen van een diagnose is weliswaar het werk van de vakmensen, maar wij moeten toch nauwlettend toezien, gelet op de ontwikkelingen in het vlak van de zelfdiagnose. Daarom vragen wij dat elke gebruiker de bijsluiter in zijn moedertaal kan lezen, zodat hij goed begrijpt wat hij doet en weet dat elke fout catastrofale gevolgen kan hebben. Wij weten welk drama het is een kind ter wereld te brengen dat drager is van het trisomie 21-gen. Daarom moet de lijst van bijlage II worden aangevuld met de procédés om het risico op deze ziekte op te sporen.
Tot besluit wil ik zeggen dat de aanpak van de heer Pompidou, namelijk het zoeken naar een evenwicht tussen het vrije verkeer en de bescherming van de volksgezondheid, ons gegrond en geslaagd lijkt. Wij zullen hem dan ook onvoorwaardelijk steunen.

Amadeo
Mevrouw de Voorzitter, dit verslag heeft een behoorlijk moeilijk parcours achter zich, maar nu is dan eindelijk, mede dankzij de vastbeslotenheid van de rapporteur, de eindstreep bereikt. Het Europees Parlement had een reeks amendementen op het aanvankelijke voorstel ingediend, om te specificeren aan welke regels medische instrumenten voor invitrodiagnose, die voorheen uitgesloten waren, moeten worden onderworpen om toegang tot de markt te krijgen. Zo hebben wij in Italië problemen gehad met betrekking tot HIV, HBsAg en HCV, dat wil zeggen de markers van hepatitis en aids.
In het gemeenschappelijke standpunt heeft de Raad vrijwel al onze amendementen nagenoeg overgenomen. Wij mogen dan ook stellen dat we voor een deel tevreden zijn. Thans is het echter zaak dat de wetgevingsprocedure snel afgerond wordt, omdat de betreffende instrumentaria onontbeerlijk zijn voor diagnose van ziekten en predispositie voor bepaalde genetische noxae of voor de beoordeling van de gezondheidstoestand van de patiënt. Het gaat om heel belangrijke middelen om fouten in diagnoses te voorkomen en het programma van gezondheidsbescherming in de sector instrumenten voor in-vitrodiagnose concreet gestalte te geven.

Trakatellis
Mevrouw de Voorzitter, niemand twijfelt aan het belang van de medische hulpmiddelen voor de kwaliteit van de gezondheidszorg. Ik noem als voorbeeld de producten die wij gebruiken bij transfusiebloed, bij de bloedgroeptesten en bij de laboratoriumdiagnose van ziekten zoals aids en hepatitis. Ondanks het belang van deze producten bestaan er helaas, op enkele uitzonderingen na, in de lidstaten van de Europese Unie geen wetten terzake en wordt geen stelselmatige controle op deze hulpmiddelen verricht.
Het voorstel werd om de zojuist door mij genoemde redenen gunstig onthaald. In dit voorstel staan talrijke elementen die zullen bijdragen aan een kwalitatieve verbetering van de controle op hulpmiddelen voor in-vitrodiagnose. De richtlijn was echter ook behept met een aantal zwakke punten. Met de amendementen van de heer Pompidou, van mijzelf en andere collega's kon het gemeenschappelijk standpunt in eerste lezing aanzienlijk worden verbeterd. Nu zijn er alsnog enkele amendementen ingediend waardoor het voorstel nog beter zou worden.
Ten eerste hebben wij een aantal onduidelijke bepalingen in de richtlijn willen ophelderen. Ook wilden wij duidelijk maken wat de relatie is tussen deze richtlijn en andere aanverwante richtlijnen. Verder hebben wij aangegeven welke hulpmiddelen van menselijke oorsprong worden gebruikt in de in-vitrodiagnostiek. Ook hebben wij het aantal reagentia die thuishoren in de klasse van bijlage 2 verhoogd, daar de reagentia in deze bijlage aan diepgaande controle worden onderworpen. Verder is de klemtoon gelegd op de reagentia voor zelftesten. De mensen die deze reagentia gebruiken beschikken niet over vakkennis en daarom moeten de gebruiksaanwijzingen duidelijk in de moedertaal worden aangegeven. Tot slot wilden wij de veiligheidsvoorschriften voor de diagnose-hulpmiddelen verscherpen. Dit geldt zowel voor de verpakking als voor het gebruik zelf. Wij moeten immers de gebruiker behoeden voor mogelijke risico's in verband met bepaalde reagentia. Ik voorspel dat dit gebied in de toekomst zich aanzienlijk zal uitbreiden. Daarom is deze richtlijn goed voor zowel de industrie waar deze hulpmiddelen worden vervaardigd, alsook voor de mensen die deze hulpmiddelen in alle vertrouwen willen kunnen gebruiken.

Bangemann
Mevrouw de Voorzitter, we hadden de heer Pompidou heel graag persoonlijk bedankt, want onze samenwerking met hem was niet alleen buitengewoon prettig, maar, zoals blijkt uit het resultaat, ook buitengewoon productief. Om begrijpelijke redenen kan hij vandaag evenwel niet aanwezig zijn. Onder verwijzing naar het vorige debat zou ik de wens willen uiten dat het Parlement, dat er zelf voor heeft gezorgd dat de heer Pompidou zijn verslag niet persoonlijk kan toelichten, soms wat meer begrip toont voor commissarissen, die, al zijn ze buitenstaanders, ook last hebben van de onberekenbaarheid van het Parlement. Maar dat is niet meer dan een opmerking die ik, vol vertrouwen in hun wijsheid, richt aan hen die de agenda vaststellen.
We hebben hier een richtlijn voor ons - ik zeg dat tegen de heer Rübig om misverstanden te voorkomen - die het minimum vastlegt waaraan iedereen zich daadwerkelijk dient te houden. Dat is in de grond van de zaak niet het oude uitgangspunt van de harmonisatie, maar om zo te zeggen het nieuwe uitgangspunt, waarbij eerst door het Gemeenschapsrecht minimale voorwaarden worden vastgesteld en daarna mogelijkerwijs langs de weg van de wederzijdse erkenning andere dingen een rol kunnen spelen. Dat is echter ook absoluut noodzakelijk, want we kunnen natuurlijk niet met wederzijdse erkenning werken, als niet op zijn minst is vastgesteld wat er in de gehele Gemeenschap moet gelden.
Maar over het begrip subsidiariteit zullen we nog lang moeten praten. Het was voor de Commissie buitengewoon verheugend dat we tijdens het debat op de Europese Raad van Cardiff verschillende onderwerpen hebben kunnen aanwijzen waarvan wij vinden dat het resultaat anders had moeten zijn en dat het subsidiariteitsbeginsel toegepast had moeten worden. Zo dienen bijvoorbeeld de voorwaarden waaronder dieren in dierentuinen leven, volgens ons in tegenstelling tot wat Parlement en Raad van mening zijn, zonder meer nationaal geregeld te worden. Een Europese regeling is daar niet nodig. Maar over subsidiariteit kun je heel goed twisten.
De toekomstige richtlijn inzake in-vitrodiagnostiek zal in ieder geval de veiligheid en betrouwbaarheid van het gebruik van deze medische hulpmiddelen waarborgen en door de uniforme eisen ook de interne markt versterken. Wij juichen het toe dat we, nadat we al in de eerste lezing een groot aantal amendementen van het Parlement hebben overgenomen die tot een verbetering van de tekst hebben geleid, ook nu alle amendementen - enkele daarvan zullen waarschijnlijk nog mondeling verbeterd worden - kunnen aanvaarden. Deze amendementen bevatten preciseringen van en aanvullingen op de richtlijn waarmee we heel blij zijn.
We moeten bij toepassing van de richtlijn de snelle technologische veranderingen in het oog houden. In ieder geval worden er om te beginnen randvoorwaarden vastgesteld waarmee de industrie kan werken. Het is niet uitgesloten dat we nog op dit onderwerp moeten terugkomen. Daarom zal bij de uitvoering van de richtlijn de controle van de lidstaten op de markt een bijzonder belangrijke rol moeten spelen. We hopen dat de opzet van de Europese databank, waarvoor het idee eveneens afkomstig is van het Parlement, daartoe kan bijdragen. We zullen in ieder geval ons best doen deze databank in samenwerking met de lidstaten op te zetten voordat de richtlijn van kracht wordt.
Ik wil niet op alle amendementen ingaan, maar mij beperken tot amendement 2, dat er een bijzonder goed voorbeeld van is dat indien medische hulpmiddelen worden vervaardigd van stoffen van menselijke oorsprong, harmonisatie op het niveau van de Gemeenschap noodzakelijk is.
Evenals het Parlement hopen wij natuurlijk - en we zijn daar op grond van de berichten die we hebben, bijna zeker van - dat het ons lukt de Raad er zo snel mogelijk van te overtuigen dat deze laatste wijzigingen verantwoord zijn, zodat we de wetgevingsprocedure zo snel mogelijk kunnen afronden. Dat deze richtlijn wordt toegepast, is immers niet alleen belangrijk voor de interne markt, maar in de eerste plaats voor de bescherming van de volksgezondheid.

De Voorzitter
Hartelijk dank, commissaris Bangemann.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Bestrijding van belastingconcurrentie
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0228/98) van de heer Secchi, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de mededeling van de Commissie over "Een pakket om schadelijke belastingconcurrentie in de Europese Unie te bestrijden" (COM(97)0564 - C4-0333/98).

Secchi
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, ik heb de opdracht een ontwerpresolutie toe te lichten over het thema dat zojuist is aangekondigd, namelijk een pakket maatregelen om schadelijke belastingconcurrentie tegen te gaan. Dit pakket is met grote meerderheid door de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid van ons Parlement goedgekeurd. In dit bestek is het gelukt een goede basis te vinden voor een consensus over de basisbeginselen voor een nieuwe aanpak zoals voorgesteld door de Commissie. Dit komt doordat er al zo lang aan de weg wordt getimmerd en ook doordat wij het voordeel hadden doorlopend contact te kunnen onderhouden met commissaris Monti, waardoor wij betrokken werden bij de definitie van deze uiterst delicate materie. Een uiterst delicate materie, zei ik, omdat deze niet alleen aan de belangen van het bedrijfsleven komt, maar aan die van alle burgers. De kwestie gaat steeds meer een centrale positie innemen naarmate de effecten van de Economische en Monetaire Unie ten volle zichtbaar worden.
De collega's zullen zich wel herinneren dat ons Parlement pakweg een jaar geleden met overgrote meerderheid een eerste resolutie op dit vlak heeft aangenomen, waarin volmondig steun werd betuigd aan het idee een gedragscode uit te werken over diverse belastingthema's, met name over belastingheffing op de inkomsten van ondernemingen. Die gedragscode heeft toen het licht gezien en is in werking getreden, zoals ik zo dadelijk zal vertellen.
Sedert de nieuwe aanpak is gepresenteerd op de informele Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën van Verona twee jaar geleden, in april 1996, zijn de nodige stappen vooruit gezet. Ik geloof dat gerust gesteld kan worden dat het probleem onderhand goed gefocaliseerd is. Eveneens is er goed inzicht verworven in en algemene consensus gekweekt over de manieren waarop het probleem, hopelijk met succes, aangepakt kan worden. De Europese Raad van Cardiff, die zojuist is beëindigd, heeft deze algehele lijnen nog eens kracht bijgezet, in de hoop dat de werkzaamheden nu onverdroten voortgezet zullen worden.
Het pakket waar wij ons in het debat van vandaag en in de stemming van morgen over buigen en waar ook deze resolutie over gaat, is vorig jaar op papier gezet en op 1 december aan de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën voorgelegd, die er toen zijn goedkeuring aan heeft gehecht en het licht op groen heeft gezet voor tenuitvoerlegging ervan. Het is onze commissie gelukt - het Parlement helaas niet, door tijdgebrek - om een gunstig advies over dit pakket uit te brengen, met de nodige steun en aanmoediging. Vandaag zijn wij hier om de voornaamste inhoudelijke aspecten te belichten: in de eerste plaats de aanpak en de achtergrondfilosofie, en in de tweede plaats een van de drie elementen waaruit het pakket bestaat, namelijk een gedragscode voor belastingheffing op bedrijfsactiviteiten. Deze gedragscode is al operationeel en beschikt onderhand over alles wat nodig is om de eerste resultaten af te leveren. De tweede maatregel betreft het voorstel voor een richtlijn om dubbele belastingheffing op rente en royalty's tussen verbonden ondernemingen in verschillende lidstaten te voorkomen. Onze economische commissie is al bezig dit voorstel tegen het licht te houden. Tenslotte is er het derde element van het pakket waarover thans overleg wordt opgestart, namelijk het voorstel voor een richtlijn over belastingheffing op spaartegoeden, of liever gezegd: een gemeenschappelijke aanpak voor belastingheffing op financieel inkomen dat wordt uitbetaald aan fysieke personen die niet in een van de lidstaten woonachtig zijn.
Als men de kenmerken van die drie maatregelen beziet, wordt al duidelijk wat een van de fundamentele eigenschappen van die nieuwe aanpak zal zijn, namelijk dat men "zachte" modaliteiten wil kiezen die opgewassen zijn tegen elke specifieke situatie zonder dat men de pretentie mag koesteren via het instrument van de harmoniseringsrichtlijnen meteen een pasklare oplossing voor alle problemen in handen te hebben. In de tweede plaats gaat het om een gearticuleerde aanpak, waarbij door middel van de pakketaanpak diverse belangen gebundeld kunnen worden en de noodzakelijke consensus tot stand kan komen. Volgens mij kunnen wij niet anders dan het hiermee eens zijn. Dit is dan ook een van de redenen waarom ik me niet kan vinden in de amendementen die zijn ingediend, want, of ze brengen ideeën naar voren die al in het verslag staan, of ze hebben de tendens meer starheid in de voorgestelde aanpak te brengen. Volgens mij komt zoiets in deze fase niet gelegen.
Ik wilde me thans concentreren op een belangrijk aspect, namelijk dat men het volgende onderscheid goed voor ogen moet houden: één ding is schadelijke belastingconcurrentie, waartegen in communautair verband moet worden opgetreden om te voorkomen dat iedereen daar de dupe van wordt, een ander ding is positieve, voordelige belastingconcurrentie die gestimuleerd wordt door de concurrentie op de interne markt en de monetaire unie en die als het ware een reactie is op de internationale mededinging waar de Unie in de toenemende globalisering van de economie mee geconfronteerd wordt.
Dit verslag eindigt met een uiting van steun en aanmoediging aan het adres van de Commissie om voort te gaan op de ingeslagen weg en daarbij ook nog andere materies aan te snijden die om voor de hand liggende redenen nog niet zijn aangepakt, zoals de onderwerpen die onder punt 7 vermeld staan. Ik sluit af, mevrouw de Voorzitter, met de collega's erop te wijzen dat punt 28 helaas op papier is gezet voordat de ontwerprichtlijn over belastingheffing op spaartegoeden werd gepresenteerd. Dit voorstel is ons nu ter beschikking gesteld en de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid zal haar best doen om de zaken zo snel mogelijk vooruit te helpen.

Randzio-Plath
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het verslag van de rapporteur dient beschouwd te worden als een echte stap vooruit, zoals ook het document van de Commissie met de daarin voorgestelde maatregelen inderdaad eindelijk beweging heeft gebracht in de discussie over de belastingen op Europees niveau. En dat was ook nodig, omdat de interne markt gewoon niet voltooid is, als we geen einde maken aan de schadelijke belastingconcurrentie in de Europese Unie en niet komen tot verdere harmonisatie en coördinatie op het gebied van de belastingen.
Daarom moeten de lidstaten, nu de Economische en Monetaire Unie van start gaat, niet alleen hun economisch beleid nauwer op elkaar afstemmen, maar moeten zij ook hun beleid op het gebied van de belastingen echt gaan coördineren. Het pakket maatregelen is een stap in de goede richting, hetgeen collega Secchi in zijn belangrijke verslag ook onderstreept heeft.
Op geglobaliseerde markten wordt het internationale concurrentievermogen van een locatie hoe langer hoe meer bepaald door de infrastructuur en daardoor ook door de belastingstelsels en belastingtarieven. Vooral de belasting op ondernemingen wordt als concurrentiefactor steeds belangrijker. Er zijn lidstaten die door het voorkomen van belastingheffing en door vrijstellingsmaatregelen of door belastingverlagingen een klimaat scheppen dat het voor ondernemingen aantrekkelijk maakt zich daar te vestigen of kapitaal te investeren en deze ressources daarmee onttrekken aan andere EU-lidstaten.
In dit opzicht hebben we te maken met een belastingconcurrentie in de vorm van een belastingdumping die in strijd is met het doel van de Gemeenschap en alle staten van de Europese Unie schaadt. Er is sprake van conflicterende doelstellingen, want enerzijds willen de lidstaten hun soevereiniteit op het gebied van de belastingen behouden, maar anderzijds willen ze een stelsel van belastingen op ondernemingen en kapitaal dat de concurrentie niet verstoort, maar neutraal is. Dit probleem zal niet opgelost kunnen worden door een vrije concurrentie en de marktkrachten alleen. Het is een feit dat er in de Europese Unie geen eerlijke belastingconcurrentie heerst en dat de belasting op arbeid steeds meer en de belasting op inkomsten uit roerende goederen steeds minder bijdragen aan de belastinginkomsten van de lidstaten. Zoals ook de Commissie volkomen juist heeft uiteengezet, is de belasting die wordt opgebracht door de loonbelastingbetalers met ca. 10 % gestegen, terwijl de belasting op kapitaalfactoren en ondernemingen met ongeveer 20 % is gedaald. Deze verandering van de fiscale basis, die ook tot een belastingerosie kan leiden, maakt het voor de overheden natuurlijk veel moeilijker hun taken naar behoren uit te voeren.
De ontwikkeling is dramatisch, omdat geen enkel land zich op den duur aan een dergelijke concurrentie in de vorm van belastingverlaging kan onttrekken, en dat kan alleen de ondernemingen en niet de lidstaten ten goede komen. Wat dat betreft, is het volkomen terecht en een stap in de goede richting om er door middel van een gedragscode op het gebied van de belastingen naar te streven dat alle lidstaten hun belastingbeleid op elkaar afstemmen, zoals dat geëist wordt in het pakket van de Europese Commissie en in het verslag van de heer Secchi. De gedragscode is echter absoluut niet bindend. Wij moeten erop aandringen dat dit verandert.
Afstemming en coördinatie op het gebied van het belastingbeleid in tijden van Europese en internationale concurrentie betekenen niet dat de lidstaten aan fiscale soevereiniteit inboeten, maar dat zowel de soevereiniteit van de Europese Unie als die van de lidstaten groter wordt. Daarbij is het zinvol de begrippen winst en belastinggrondslag gezamenlijk te definiëren en ook een minimumbelasting in te voeren. In ieder geval moeten de belastingparadijzen in de Europese Unie onmiddellijk worden opgeheven, omdat met name internationale ondernemingen hun winsten daar momenteel heen kunnen brengen om belasting in het land waar ze gevestigd zijn, geheel of gedeeltelijk te ontduiken.
Ik ben van mening dat we in dit verband ook voor de gedragscode voor het belastingbeleid de principes van de vrije maar eerlijke concurrentie moeten hanteren. Het gaat niet aan dat er een algemeen verbod geldt voor directe subsidies, terwijl subsidies op fiscale regelingen in de Europese Unie onbeperkt verstrekt kunnen worden. Dat is niet langer acceptabel. Ik acht het noodzakelijk dat het pakket wordt aangevuld met andere, intensieve maatregelen voor uniforme regelingen, voor nieuw feitenmateriaal op belastinggebied, maar ook met een omvangrijk en snel in te voeren systeem voor informatie-uitwisseling tussen belastingdiensten en controlemogelijkheden voor de belastingdiensten onderling teneinde belastingontduiking in de Europese Unie moeilijker te maken.

Peijs
Mevrouw de Voorzitter, de Europese Unie heeft maar weinig te zeggen over de belastingen die lidstaten aan hun onderdanen opleggen. Alleen artikel 99 geeft een bevoegdheid, maar daar zitten wel drie begrenzingen aan. Het artikel geldt alleen voor de indirecte belastingen, de maatregelen moeten in dienst staan van het realiseren van een interne markt en het Europees Parlement wordt slechts geraadpleegd.
Natuurlijk begrijp ik de terughoudendheid van lidstaten op belastinggebied de touwtjes uit handen te geven. Belasting heffen is een zeer ernstige zaak. Burger of bedrijf moeten een deel van hun inkomsten afstaan. Belastingen kunnen prijsverhogend werken, waardoor bedrijven minder kunnen investeren en burgers minder uitgeven. Natuurlijk wordt belasting meestal aangewend voor het algemeen belang, om publieke goederen te financieren of om bijvoorbeeld de consumptie van bepaalde artikelen te ontmoedigen, bijvoorbeeld door accijnzen.
Mijn fractie is er voor om landen minder te laten concurreren op de hoogte van de belastingen, maar vooral te laten concurreren over wat er met het geld gerealiseerd wordt. Bedrijventerreinen, woonomgeving, infrastructuur, onderwijs, landen maken zelf de keuze wat zij daarmee doen. Alleen moet het niet zo zijn, mevrouw de Voorzitter, en mijnheer de commissaris, dat inefficiënte staten efficiënte staten de hoogte van hun belastingen dicteren.
Voor een deel kan mijn fractie dus begrip opbrengen voor de zeer beperkte vooruitgang op het gebied van belastingharmonisatie, of zoals het nu bescheidener genoemd wordt, belastingcoördinatie, en het voorkomen van onderling schadelijke belastingconcurrentie die belastingopbrengsten op den duur kunnen uithollen.
Toch ben ik ook teleurgesteld. Al jaren geleden schreef de Nederlandse oud-minister van Financiën Ruding zijn prioriteiten op voor de Europese belastingharmonisatie, voor BTW- en accijnsharmonisatie, maar beide zijn nog steeds op minimumtarieven na op geen stukken na geharmoniseerd. De belangen van de landen en tussen de landen en de belangen binnen de landen blijken te ver uiteen te liggen. De tijd is rijp om een stap vooruit te maken.
Op de Top van Cardiff zijn de globale richtsnoeren aangenomen om voor het succes van de gemeenschappelijke munt het economisch beleid van de lidstaten te coördineren. Door de richtsnoeren en de euro zullen de lidstaten zich sterk bewust worden van hun onderlinge afhankelijkheid en misschien dat dit de zaak in beweging kan zetten.
Het verslag van Carlo Secchi is een buitengewoon goed, samenhangend en gestructureerd verslag. De gekozen aanpak geeft de beste kansen op een stap vooruit. Simpelweg hard van de daken schreeuwen of te grote stappen willen maken heeft geen zin. Ik hoop dat deze combinatie van drie wegen, de gedragscode, de belasting op spaartegoeden van niet-ingezetenen die voor ons ligt en de belasting op rente en royalty's, ertoe kan leiden dat in de Raad makkelijker overeenstemming kan worden bereikt. Ik hoop wel dat de geniale vondst van een pakket er niet toe leidt dat lidstaten elkaar gijzelen, dat het ene niet van de grond komt omdat het hele pakket niet aangenomen kan worden.
Natuurlijk blijven er nog heel wat dossiers open liggen. Het dossier van de pensioenstelsels is het belangrijkste. De systemen verschillen zo sterk dat wij daar grote moeilijkheden uit kunnen verwachten voor de volgende eeuw. Mijnheer de commissaris, ik hoop dat wij, het Europees Parlement, de pogingen om dat te verbeteren kunnen steunen.

Gasòliba i Böhm
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, waarde collega's, de Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij steunt het verslag van de heer Secchi, die ons wederom een heel positieve bijdrage voorlegt op het gebied van onderzoek naar de belastingheffing in de Europese Unie. Wij feliciteren hem van harte met zijn werk. Ook zijn wij blij met de voorstellen van de Commissie, niet alleen vanwege het werk dat door haar is verricht, maar ook vanwege de vasthoudendheid waarmee zij het fiscale aspect weer in evenwicht tracht te brengen, wat absoluut noodzakelijk is voor de totstandkoming van de monetaire unie en de euro.
Wij hebben vorderingen gemaakt op commercieel en economisch terrein met de Europese interne markt; wij hebben heel veel vorderingen gemaakt op monetair terrein met de monetaire unie en de euro. Wij hebben geen vorderingen gemaakt op het terrein van belastingharmonisatie - wat wel had gemoeten - ten gevolge van een wezenlijke hindernis, namelijk het feit dat voor het bereiken van akkoorden op dit vlak eenparigheid van stemmen van de lidstaten is vereist.
De conclusies en akkoorden van het Luxemburgse voorzitterschap en de Commissievoorstellen gaan echter in de goede richting. Wij zijn van mening dat het goede voorstellen zijn waarmee oneerlijke belastingconcurrentie tussen de lidstaten kan worden uitgebannen en op grond waarvan andere goede voorstellen kunnen worden gedaan, bijvoorbeeld op het gebied van dubbele belastingheffing of op het gebied van belastingen op grensoverschrijdende betalingen.
Ik zou echter mijn betoog willen afsluiten met te benadrukken dat belastingharmonisatie nog een aantal heel belangrijke aspecten heeft die nu helaas niet zijn geregeld en die voor een gebrek aan evenwicht tussen deze drie terreinen zorgen: het economische, het monetaire en het fiscale.

Gallagher
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik de heer Secchi feliciteren met de presentatie van zijn verslag.
Door de jaren heen is er veel gesproken over de noodzaak het belastingbeleid in de diverse lidstaten beter te coördineren. We mogen ons niet laten vangen door de illusie van indrukwekkende belastingstelsels, die het concurrentievermogen van mijn land zouden kunnen ondermijnen en de met veel moeite gecreëerde banen het land uit kunnen jagen.
Ik wil direct al opmerken dat ik amendement 5 van de Groenen werkelijk ontstellend vind en ik wijs het dan ook onmiddellijk van de hand. Dit amendement wil dat er verdere actie genomen wordt ten behoeve van een in de gehele Unie geldend minimumtarief voor vennootschapsbelasting. Dat is gewoon een achterdeurtje om de bedrijfsbelastingen te verhogen. Het zou de hele stuwkracht uit de Ierse economie halen en een verkeerd signaal betekenen voor de investeerders.
Wat de gedragscode voor bedrijfsbelastingen betreft, wil ik benadrukken dat het doel ervan niet bestaat in het harmoniseren van de bedrijfsbelasting, maar in het vinden van een oplossing voor specifieke fiscale regelingen die men in het kader van de Gemeenschap als schadelijk ervaart. De harmonisatie van de bedrijfsbelasting komt op geen enkele agenda van de Europese Unie voor. Een dergelijke situatie is een aanfluiting voor het subsidiariteitsbeginsel.
Er zijn veel factoren die bepalend zijn voor de locatie van een bedrijf. Sommige stimulansen zijn niet zo doorzichtig. Grotere landen kunnen bijvoorbeeld investeringen aantrekken via belangrijke subsidies of openbare aanbestedingsmogelijkheden. Mijn land heeft een zeer transparant belastingstelsel. Andere landen hebben een hoge nominale belastingvoet en anderzijds bieden zij bedrijven een laag en efficiënt belastingtarief via speciale fiscale voordelen en ontheffingen, waarvan sommige niet zo doorzichtig zijn.
Als onderdeel van het pakket van de Commissie inzake belastingheffing is een richtlijn ingediend om de belastingheffing af te schaffen op rentes en royalty's tussen verbonden ondernemingen en verschillende lidstaten. Hiermee wordt een hindernis weggewerkt voor grensoverschrijdende zakelijke transacties. Dit is een doelstelling waarin wij ons kunnen vinden. Bepaalde aspecten van de richtlijn zouden echter problemen kunnen opwerpen en die moeten dan ook nader worden bekeken en direct worden weggewerkt.
Als afgevaardigde van Noordwest-Ierland, een perifere regio van de Unie, kan ik u zeggen dat wij moeilijk investeringen aantrekken. Om geografische redenen is dat begrijpelijk. Geen enkele partij in dit Parlement mag echter beweren dat positieve discriminatie nergens mag worden toegepast. Onder meer de Raad voor industriële ontwikkeling, de Udarás na Gaeltachta, bevoegd voor de ontwikkeling in de Gaeltachtregio's aan de Ierse westkust, probeert al sedert jaren investeringen aan te trekken. Met onze systemen mag niet worden geknoeid.

Moreau
Mevrouw de Voorzitter, het belastingbeleid kan een belangrijk instrument zijn om een op groei en werkgelegenheid gericht Europa op te bouwen en aldus de ontwikkeling van de menselijke capaciteiten te bevorderen. Kan de door de Commissie voorgestelde fiscale coördinatie als middel om schadelijke belastingconcurrentie te bestrijden dit waar te maken? Wij kennen reeds de fiscale dumping ingevolge het vrije kapitaalverkeer, het bestaan van belastingparadijzen. De kans is groot dat dit nog verergert met de invoering van de eenheidsmunt.
Het verslag-Secchi bekijkt het probleem van de fiscale coördinatie voornamelijk vanuit het oogpunt van een verbetering van het concurrentievermogen van de Europese financiële markten. Het gaat in feite om een neerwaartse harmonisatie. Sinds jaren gaan de inhoudingen op inkomsten uit kapitaal naar omlaag, terwijl het inkomen van de loontrekkenden zwaarder wordt belast, onder meer via de toename van de indirecte belastingen die, zoals men weet, zwaarder wegen op de bescheiden inkomens.
Wij, als afgevaardigden van de volkeren, zouden de dominantie van de financiële markten aan de kaak moeten stellen en een billijk en efficiënt belastingstelsel moeten voorstaan.
Vooreerst moet er opnieuw een evenwicht komen tussen de inhoudingen op lonen en die op kapitaal. Door speculatieve kapitaalbewegingen te belasten zou men meer vat krijgen op de financiële markten en zouden middelen vrijkomen om groei, opleiding en werkgelegenheid te bevorderen. Het Europees Parlement heeft zich trouwens reeds uitgesproken voor een dergelijke maatregel. Het zou er de lidstaten ook kunnen toe aanzetten de grote fortuinen zwaarder te belasten en met de opbrengst maatregelen te financieren om de uitsluiting te bestrijden. Ook de financiële lasten, meer bepaald voor de KMO's, moeten naar omlaag via een kredietbeleid ten gunste van productieve en banenscheppende investeringen, eerder dan door voortdurend in te grijpen in de sociale lasten, wat de beschermingssystemen in het gedrang brengt. Sociale dumping moet met fiscale maatregelen worden bestreden. Hetzelfde geldt voor bedrijfsverplaatsingen en belastingparadijzen, twee vormen van oneerlijke concurrentie waaraan een einde moet worden gemaakt.
Kortom, de enorme uitdagingen die met de informatica- en technologische revolutie gepaard gaan, kunnen enkel worden aangegaan met beleidsvormen die de menselijke ontwikkeling en niet het terugschroeven van de sociale uitgaven nastreven. Een billijker belastingbeleid kan daartoe bijdragen.

Hautala
Mevrouw de Voorzitter, ook onze fractie steunt in hoofdlijnen de ideeën van rapporteur Secchi. Hij heeft immers gedurende zeer lange tijd de harmonisatie van de belastingheffing gevolgd. Als Parlement hebben we natuurlijk reden om enigszins ongeduldig te zijn, omdat de lidstaten de belastingheffing nog steeds beschouwen als een soort diplomatieke activiteit die vergelijkbaar is met het buitenlands beleid. Een voorbeeld hiervan is dat de bijeenkomsten van de gerespecteerde werkgroep voor belastingheffing zeer geheim lijken te zijn en het is zeer moeilijk hier informatie over te krijgen, wat heden ten dage zeker niet meer de juiste houding is.
Het is volkomen duidelijk dat er met de euro een situatie ontstaat waarin de belastingverschillen tussen de lidstaten steeds zichtbaarder worden en de belastingconcurrentie toeneemt. Mijn fractie wil waarschuwen voor de gedachte dat belastingconcurrentie een zeer positieve zaak is. We zien dat ze in bepaalde sectoren een nuttig instrument kan zijn, maar dringen er toch duidelijk op aan dat bijvoorbeeld voor de bedrijfsbelasting in de Unie een minimumniveau wordt bepaald. Wat de gedachten van de spreker van de Fractie Unie voor Europa betreft, kan Ierland vast en zeker nog blijven concurreren met een iets lagere bedrijfsbelasting als het dat wil, maar we willen bovenal eerlijke en gelijke concurrentievoorwaarden creëren, omdat anders gebeurt wat mevrouw Randzio-Plath hier vandaag heeft gezegd: de lidstaten zullen hun belastinginkomsten verliezen. Hoe houden we dan het Europese model in stand?

Blokland
Mevrouw de Voorzitter, dit debat confronteert ons met het geheel eigen karakter van de Europese Unie als hecht samenwerkingsverband van zelfstandige lidstaten. De exclusieve soevereiniteit inzake belastingvraagstukken ligt bij de lidstaten, maar dit houdt niet in dat zij kunnen doen en laten wat zij willen. De soevereiniteit van nationale staten mag trouwens nooit absoluut worden gesteld. In onze tijd wordt zij uitgehold door de globalisering. De drang tot coördinatie of harmonisatie van belastingheffing op Europees vlak vindt hierin een belangrijke drijfveer. De Europese Commissie wil op deze wijze weglekkende nationale soevereiniteit compenseren door een gezamenlijke soevereiniteit te creëren van de lidstaten.
Binnen de kaders van de voorstellen van de Europese Commissie zal eerlijke belastingconcurrentie blijven bestaan. Daarom geen uniforme tarieven. Belastingheffing blijft een exclusieve bevoegdheid van de lidstaten. Waarom de Commissie het subsidiariteitsbeginsel aanhaalt in punt B van de ontwerpresolutie van de Raad is mij een raadsel. Het hoort hier volgens het Verdrag en de Edinburgh-verklaring van de Raad niet thuis. Heeft de Commissie dit over het hoofd gezien? Graag hoor ik daarover de reactie van commissaris Monti.
Hoge belastingtarieven lokken schadelijke concurrentie, het ontwijken en ontduiken van belastingen uit. Belastingconcurrentie is alleen al daarom geen verkeerde zaak. Vanwege een hoog opgelopen staatsschuld of een inefficiënt georganiseerd overheidsapparaat hebben sommige lidstaten zichzelf tot hoge belastingtarieven veroordeeld. Het kan natuurlijk niet zo zijn dat lidstaten die hun zaakjes netjes op orde hebben, moeten boeten voor de misstappen van anderen.
Belastingconcurrentie wordt schadelijk wanneer dit marktpartijen stimuleert tot verplaatsing van productie-activiteiten louter om een belastingdouceurtje op te strijken. Dit type concurrentie vindt niet alleen door lidstaten plaats, maar ook - en misschien wel juist - regionale en lokale overheden doen hieraan mee. Daarnaast neemt schadelijke concurrentie niet alleen de vorm aan van tariefreductie of vrijstelling. Het komt ook voor dat ondernemingen ontheffing verkrijgen van wettelijke bepalingen, dat er gedoogvergunningen verleend worden of dat milieu- en geluidsnormen soepel worden toegepast. Het is evident dat dit type concurrentie bepaalde bedrijven bevoordeelt en schadelijk is voor het algemeen belang. Dit aspect blijft in de ontwerpresolutie buiten beschouwing.
Een positief punt is het pleidooi om de belasting op arbeid te verminderen en deze te verschuiven naar milieubelastend verbruik van grond- en hulpstoffen. Het zou te wensen zijn dat de Europese lidstaten met elkaar erom gaan wedijveren wie het meest groene belastingstelsel heeft.

Angelilli
Mevrouw de Voorzitter, ik voeg me bij het koor van felicitaties dat de heer Secchi te beurt is gevallen. Zeker is dat de invoering van de ene munt ons hardhandig confronteert met het probleem dat er fiscale coördinatie over het gehele Europese grondgebied moet komen. Daarbij moet in de eerste plaats getracht worden schadelijke belastingconcurrentie te voorkomen en bovendien dient men borg te staan voor een belastingwezen waar de lasten eerlijk verdeeld worden en waar geen privileges mogen bestaan. Net zoals de euro zou de belastingharmonisatie een kostbaar middel moeten worden voor bevordering van economische groei en uitbreiding van de werkgelegenheid. Hoe dan ook, hier is sprake van een delicate kwestie waarvoor de juiste bevoegdheden vereist zijn en waar ook duidelijkheid qua wetgeving nodig is.
Vooral is het nodig dat de diverse nationale overheden de beschikking krijgen over instrumenten voor samenwerking en uitwisseling van informatie en ervaringen, zoals overigens ook met zoveel woorden in het FISCALIS-programma staat. Ik wil echter beklemtonen dat een echt Europees belastingbeleid niet kan volstaan met een passieve houding jegens schadelijke belastingconcurrentie. Onze bedrijven en burgers vragen dringend om vermindering van de hoge lasten die door te veel belastingen worden teweeggebracht, belastingen die de budgetten van gezinnen en bedrijven afknijpen, waardoor uiteindelijk het herstel van de Europese economie in het gedrang komt.
Ik sluit dus af met te zeggen dat de werkgroep die thans aanstalten maakt zich van zijn taak te kwijten, zou moeten zoeken naar instrumenten en strategieën om een serieus Europees beleid voor belastingmatiging op te zetten, want anders is er in onze ogen geen kans de ontwikkeling een nieuw elan te geven en komt er ook geen sociale rechtvaardigheid of economische democratie.

von Wogau
Mevrouw de Voorzitter, geachte collega's, de voltooiing van de Europese interne markt komt met de invoering van de Euro steeds dichterbij. Op enkele belangrijke terreinen staan we echter nog voor grote en zware opgaven. Het belastingbeleid is een van die terreinen. Meer beleidscoördinatie op het gebied van de belastingen op Europees niveau is dringend noodzakelijk om verstoring van de markt, dubbele belastingheffing en dergelijke te voorkomen en om de vier basisvrijheden van de gemeenschappelijke markt daadwerkelijk te waarborgen.
Ik heb het daarbij niet over een volledige harmonisatie. Integendeel, concurrentie tussen de nationale belastingstelsels blijft noodzakelijk. Bij deze concurrentie gaat het erom de burgers de diensten van de staat aan te bieden onder gunstige voorwaarden. Want doordat we de markten geopend en de vrijheid van vestiging gerealiseerd hebben, bestaat er een concurrentie tussen systemen en deze concurrentie tussen systemen zal ook met betrekking tot het belastingstelsel een essentiële factor zijn.
Maar tegelijkertijd spreekt mijn collega Carlo Secchi in zijn uitstekende verslag over een "profijtelijk" niveau van concurrentie, dat geaccepteerd moet worden om het concurrentievermogen veilig te stellen. Ik ondersteun dat uitdrukkelijk. Het pakket maatregelen van de Commissie wijst in de juiste richting. Ik wil commissaris Monti uitdrukkelijk feliciteren met de lange weg die hij de afgelopen jaren heeft afgelegd. Met de gedragscode voor de heffing van belasting op ondernemingen en met de andere onderdelen van het pakket die betrekking hebben op inkomsten uit spaargelden en op renten en royalty's tussen vennootschappen, zullen eerste en belangrijke stappen in het belastingbeleid worden ondernomen. Andere gebieden moeten volgen. Ik denk daarbij met name aan de BTW. De overgang naar het land-van-oorsprong-principe moet zo snel mogelijk plaatsvinden. Het huidige systeem, dat uitdrukkelijk een overgangssysteem wordt genoemd, vormt een belasting voor alle ondernemingen die grensoverschrijdend werkzaam zijn en in het bijzonder voor de kleine en middelgrote ondernemingen, omdat voor hen de werkgelegenheid van grote betekenis is.
Wij moeten ons ook nader verdiepen in de mogelijkheid van gehalveerde belastingtarieven voor arbeidsintensieve activiteiten. Op dit moment wordt arbeid in verhouding tot kapitaal, dat veel mobieler is, te sterk belast. Dat heeft natuurlijk gevolgen voor de arbeidsmarkt. Wel moet ook zorgvuldig worden nagegaan hoe dit terrein, waarvan de kern gevormd wordt door de ambachtelijke bedrijven, gedefinieerd en precies afgebakend kan worden. Het is onze taak de kloof tussen hoge belasting op arbeid enerzijds en lage belasting op consumptie, kapitaal en energie anderzijds weer te dichten. Ik wacht met interesse op voorstellen in die richting van de Commissie en hoop dat we op dit belangrijke terrein snel tot concrete maatregelen komen.

Lindqvist
Mevrouw de Voorzitter, er zijn vier zaken die ik in deze minuut naar voren wil brengen. Ten eerste: het belastingbeleid is in hoofdzaak een nationale aangelegenheid en moet dat ook blijven. Dat is nodig om te voorkomen dat we een superstaat of federatie in het leven roepen.
Ten tweede: waar men allereerst aan moet denken, en waar het grote publiek aan denkt, dat zijn natuurlijk de belastingparadijzen. Ik wil er met nadruk op wijzen dat wij daar iets aan moeten doen, willen wij in dezen überhaupt geloofwaardig overkomen. Zo'n belastingparadijs is immers alleen maar schadelijk voor de markt.
Ten derde: niet alle belastingconcurrentie is schadelijk. Ik wil benadrukken dat er gezonde concurrentie tussen ondernemingen en tussen landen moet bestaan. Dat is iets natuurlijks en het stimuleert juist het concurrentievermogen en de pluriformiteit.
Ten vierde is het ook vanzelfsprekend en belangrijk dat er verschillen in belastingstelsels en -niveaus bestaan om sociale redenen zoals milieu, gezondheid en consumentenbescherming, en het spreekt vanzelf dat deze verschillen niet moeten worden beschouwd als schadelijk voor de belastingconcurrentie.

Ribeiro
Mevrouw de Voorzitter, het grootste probleem van het door de Commissie voorgestelde pakket belastingmaatregelen betreft de bestrijding van de concurrentiedistorsies die uit de sterk uiteenlopende bestaande regelgevingen en situaties op fiscaal vlak kunnen voortvloeien.
Het verslag van collega Secchi ligt in dezelfde lijn. Anderzijds legt het aan het Parlement voorgelegde voorstel de nadruk op de weg die wij na de invoering van de eenheidsmunt moeten inslaan en waarvan enkel de talrijke voordelen en het algemeen nut worden aangehaald. De te volgen weg is die van de belastinghervorming op communautair niveau. Teneinde deze doelstelling te verwezenlijken wordt verzocht de snelheid op te drijven en gelijke tred te houden, ook wat betreft de gedragscode van de bedrijven op belastinggebied, een onderdeel van het maatregelenpakket dat reeds door de Raad is aangenomen.
Wij willen echter een aantal punten in herinnering brengen die men blijkbaar liever vergeet:
dat de specifieke nationale belastingstelsels het gevolg zijn van de specifieke nationale economische situaties die niet kunnen worden weggecijferd, ook al doet men nog zoveel moeite om dit aspect buiten beschouwing te laten; -dat een door supranationale instanties opgelegde belastingharmonisatie na de invoering van de euro, gebeurtenis die als voorwendsel en rechtvaardiging dienst doet, de nationale overheid eens te meer een instrument ontneemt dat een soeverein (en democratisch) bestuur garandeert, met name op het gebied van de spaargelden; -dat de concurrentieverschillen, in naam van de door de belastinghervorming beoogde normalisatie van de concurrentie, aanzienlijk kunnen toenemen ten nadele van degenen die zich nu reeds in een zwakkere concurrentiepositie bevinden.Zowel op communautair als op nationaal niveau streven wij naar een belastinghervorming, of beter gezegd, naar belastinghervormingen die erop gericht zijn rechtvaardigere belastingsystemen tot stand te brengen door de fiscale lasten die op de werknemers drukken te verlagen. Wij zijn daarentegen gekant tegen geharmoniseerde regelgevingen die tot nieuwe en verhoogde fiscale vrijstellingen ten behoeve van het vrije kapitaalverkeer leiden.

Wolf
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, door dit debat sluipt blijkbaar een spook, namelijk het spook van de subsidiariteit. Het draagt verschillende maskers: dat van de heer Chirac, dat van de heer Kohl en klaarblijkelijk sinds kort ook dat van de heer Gallagher. Daarbij gaat het er niet om een duidelijke definitie te geven van subsidiariteit als noodzakelijke dimensie van de Europese integratie, maar zich erop te beroepen de EU met het oog op de interne markt en de euro in het kader van de WHO te ontwikkelen als een dereguleringsgemeenschap, een dumping in te voeren waarbij iedereen verliest. Zoals bekend, is de enige uitweg uit het dilemma de gemeenschappelijke regulering waarop iedereen zich kan verlaten. We moeten een einde maken aan de belastingerosie. Daarom moeten we de nieuwe benadering die de heer Monti hier geïntroduceerd heeft, oppakken en ondersteunen en deze benadering, die hoe langer hoe meer is uitgehold, misschien ook haar oude contouren teruggeven.
Wij hebben enkele amendementen ingediend die in deze richting gaan. Ik vind dat we heel duidelijk moeten maken wat er met de gehele onderneming beoogd wordt. Het doel van de onderneming is inderdaad de interne markt te voltooien door reguleringsvoorwaarden te scheppen voor een eerlijke concurrentie, die als belastingconcurrentie hoogstens een concurrentie kan zijn op het gebied van kwaliteit, samenstelling en toepassing, maar geen concurrentie op het gebied van de belastinghoogte.
Verder dienen we de overbelasting van arbeid in loondienst ten gunste van ondernemingskapitaal en privé-vermogen enerzijds en van milieu en grondstoffenverbruik anderzijds geleidelijk op te heffen. Dat wil zeggen dat we ervoor moeten zorgen dat op kapitaal en ondernemingen weer belasting wordt geheven voor het belasten van het milieu en het verbruik van grondstoffen, zodat er inderdaad een belangrijke voorwaarde wordt geschapen voor de overgang naar een duurzaam ontwikkelingsmodel.

Buffetaut
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het verslag van onze collega Secchi bewijst duidelijk wat wij en ook anderen vreesden ten tijde van het Verdrag van Maastricht.
Wij vreesden toen dat na de overdracht van de monetaire soevereiniteit bijna onvermijdelijk de overdracht van de economische en fiscale soevereiniteit zou volgen. Wij zijn zover, wij zetten in ieder geval de eerste stap in die richting. Er wordt gesteld dat de belastingconcurrentie een schadelijk peil heeft bereikt. Het was interessant geweest, had men daarvan een aantal concrete voorbeelden gegeven. Een tweede stelling is dat de lidstaten meer en meer afstand doen van hun fiscale soevereiniteit en dat de beste manier om die fiscaliteit terug te winnen dan ook is ze volledig aan de Europese Unie over te dragen.
De echte vraag is of die belastingconcurrentie tussen de lidstaten van de Europese Unie al dan niet een goede zaak is voor de burgers van die lidstaten. In werkelijkheid kan die belastingconcurrentie heel gezond zijn zowel voor de consument als voor de burger.
Welke staten zullen als winnaar uit de bus komen in een open markt, in een markt met vrij verkeer van personen en kapitaal en met vrijheid van vestiging voor de ondernemingen? Dat zijn de staten met matige belastingen, met soepele regelgevingen en met rechtszekerheid. Die concurrentie hoeft dus niet noodzakelijk nadelig te zijn. Integendeel, ze kan de burgers zeer ten goede komen, omdat ze de wedijver tussen de staten in de hand werkt. Liever dan een geharmoniseerd fiscaal gedrocht in het leven te roepen, moet men de staten onderling laten concurreren.
Voorts is het plan voor een gedragscode, met name voor de bedrijfsbelasting, een uitstekend idee, dat in aanmerking moet worden genomen.

De Voorzitter
Het debat wordt nu onderbroken en na het vragenuur voortgezet.

Vragenuur (Raad)
De Voorzitter
Aan de orde is het vragenuur voor vragen aan de Raad (B4-0474/98).
Staat u mij toe de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Henderson, welkom te heten. Ik verzoek hem vraag nr. 1 van Alexandros Alavanos (H-0497/98) te beantwoorden:
Betreft: Vervolging van Assyriërs door Turkije
Op 14 mei 1997 vielen Turkse troepen Irak binnen om de Koerden aldaar te vervolgen. Daarbij stootten ze door tot het gebied waar overwegend Assyriërs wonen. Ze verwoestten 20 Assyrische dorpen, vermoordden tientallen mensen en verdreven de bevolking, waarvan een groot deel sindsdien een vluchtelingenbestaan leidt. De Assyriërs mogen hun cultuur en godsdienst (het christendom) niet vrijelijk beoefenen. Voor de meesten zit er niets anders op dan buiten Turkije in diverse Europese en Amerikaanse landen een onderkomen te zoeken.
Is de Raad op de hoogte van deze inval van Turkse troepen in door Assyriërs bevolkte gebieden in Irak? Wat zal hij ondernemen om ervoor te zorgen dat Turkije de fundamentele mensenrechten van de Assyrische gemeenschap eerbiedigt?

Henderson
Ik ben heel erg blij dat we vandaag de volledige 90 minuten hebben. Het zal wel iets met tijdschema's te maken hebben, maar het vragenuur werd de laatste tijd wel eens ingekort. Vandaag echter beschikken wij, in de geest van de wereldcup, over de volle 90 minuten.
In antwoord op vraag 1 kan ik u mededelen dat de Raad weet dat Turkse strijdkrachten in het voorjaar van 1997 Noord-Irak zijn binnengevallen. Op 19 mei heeft het voorzitterschap namens de Europese Unie een verklaring uitgebracht waarin met bezorgdheid op dat gebeuren werd gewezen en Turkije onder meer werd opgeroepen zich te beheersen, de mensenrechten te respecteren en de levens van onschuldige burgers niet in gevaar te brengen. Voorts werd het land opgeroepen zijn strijdkrachten zo spoedig mogelijk van Iraaks grondgebied terug te trekken.
De Raad is zeer verontrust over de benarde toestand waarin de Assyrische bevolking van Zuidoost-Turkije en Noord-Irak zich bevindt. Een adequate eerbiediging van de mensenrechten blijft een essentieel punt voor de ontwikkeling van de betrekkingen tussen Turkije en de Unie. Conform het standpunt van de Raad dat naar voren is gebracht tijdens de Associatieraad met Turkije op 29 april 1997, heeft de Europese Raad die op 12 en 13 december 1997 in Luxemburg bijeengekomen is, eraan herinnerd dat de versterking van de betrekkingen tussen Turkije en de Europese Unie ook afhangt van de mate waarin dat land politieke en economische hervormingen nastreeft, en van de mate waarin Turkije de normen en praktijken inzake de eerbiediging van de mensenrechten afstemt op degene die in de Europese Unie van kracht zijn; daartoe behoort ook de bescherming van minderheden.

Alavanos
Ik dank de fungerend voorzitter van de Raad voor zijn antwoord. Dat was geen slecht, maar wel een enigszins bureaucratisch antwoord. Hierin wordt immers in feite bevestigd wat wij al wisten. Het gaat hierbij echter om een minderheid met diepe culturele wortels die zelfs verder in het verleden teruggaan dan de Oud-Griekse beschaving. Dit is de minderheid van de Assyriërs. Er zijn nog maar weinigen Assyriërs die hun taal, godsdienst en tradities hebben bewaard en zelfs zij worden overal verdreven. Zij moeten vluchten en bevinden zich momenteel verspreid over heel Europa, in Zweden, Griekenland en andere landen. Ik wilde met name de Raad een vraag stellen in verband met de Assyrische minderheid in Turkije en Irak. Zal de Raad zijn belangstelling voor deze mensen kenbaar maken aan de regeringen van deze landen?

Henderson
Ik vrees dat ik niet veel toe te voegen heb aan hetgeen ik tegen de heer Alavanos al heb gezegd. Hij heeft de situatie van de bevolkingsgroepen waarover hij heeft gesproken, nader toegelicht. Ik heb al aangegeven welke maatregelen de Raad met betrekking tot deze zaken heeft genomen en kan daar niet veel meer aan toevoegen.

Sjöstedt
Het lot van het Assyrische volk is eigenlijk heel onbekend in vergelijking met dat van sommige andere volken. Wanneer er over de geschiedenis wordt gesproken, heeft men het vaak over de Armeniërs, terwijl ook de Assyriërs in de loop van de geschiedenis in Turkije aan zware vervolgingen zijn blootgesteld. Wat de huidige situatie betreft, worden de Koerden vaak genoemd, terwijl ook het Assyrische volk ongelooflijk zwaar te lijden heeft. Er is dan ook alle reden, bij contacten met het Turkse regime speciaal op deze bevolkingsgroep te wijzen.
Ik zou de Raad willen vragen of u ooit specifiek de aandacht heeft gevestigd op de Assyrische bevolkingsgroep. Heeft u ooit specifiek deze groep naar voren gebracht in uw discussies met Turkije over deze vraagstukken? Bestaan er plannen om deze groep onder de aandacht te brengen? Het gaat immers min of meer om de dreigende culturele uitroeiing van het Assyrische volk in Turkije.

Henderson
Nogmaals, ik kan hier niet veel aan toevoegen. Ik dank de heer Sjöstedt voor het feit dat hij de situatie waarin de Assyrische bevolking verkeert voor ons heeft geschetst, maar ik kan werkelijk niets toevoegen aan mijn oorspronkelijke antwoord.

De Voorzitter
Daar de vraagstelster afwezig is, vervalt vraag nr. 2.
Vraag nr. 3 van Felipe Camisón Asensio (H-0499/98):
Betreft: Maatregelen tegen fraude op het gebied van bijzondere belastingen
Welke maatregelen acht de Raad noodzakelijk ter bestrijding van fraude op het gebied van bijzondere belastingen, met name de belastingen in de sectoren tabak en alcohol?

Henderson
De Raad is op de hoogte van het feit dat fraude in de sectoren tabak en alcohol zorgwekkende proporties heeft aangenomen en dat dit resulteert in een aanzienlijk verlies aan inkomsten voor de lidstaten en voor de Gemeenschap. De Raad van ministers van Buitenlandse Zaken en Financiën heeft zich op zijn zitting van 19 mei gebogen over de vraag hoe dit soort fraude het beste bestreden kan worden en geconcludeerd dat, afhankelijk van een haalbaarheidsstudie door de Commissie, de doelstelling op lange termijn dient te bestaan in een geautomatiseerd controlesysteem. In afwachting daarvan moet er een efficiënt waarschuwingssysteem komen zodat de douane betere informatie heeft over welke goederen er circuleren.

Camisón Asensio
Mijnheer de voorzitter van de Raad, ons is verteld dat de Europese Commissie de Raad destijds heeft voorgesteld nieuwe maatregelen tegen fraude op het gebied van bijzondere belastingen te treffen, met name de belastingen in de sectoren tabak en alcohol, zoals de Raad heeft gezegd. Ook is ons destijds medegedeeld dat het niet gaat om op zichzelf staande gevallen - en vandaag wordt dat door de Raad bevestigd -, maar om netwerken van georganiseerde criminele activiteiten. Anderzijds is het ons bekend dat de nationale autoriteiten gerechtigd zijn controles op de vervoerde goederen uit te voeren, maar dat een efficiënte controle moeilijk is omdat zij geen bericht van verzending ontvangen.
Naar ons oordeel - dat overeenkomt met hetgeen zojuist door de Raad is gezegd - zou het opzetten van een informatiesysteem ideaal zijn. Maar zolang dat er nog niet is, kan er misschien een systeem van voorinformatie worden opgezet, gebaseerd op het uitwisselen van kennisgevingen door de regeringen onderling. Zou de Raad bereid zijn deze eerste stap te doen zolang we nog niet over zo'n informatiesysteem - dat natuurlijk de beste oplossing is - beschikken?

Henderson
Ik vrees ook hier te moeten opmerken dat ik niet veel toe te voegen heb aan mijn oorspronkelijke antwoord. De Raad erkent dat er een probleem is en dat er een verlies aan inkomsten is, wat in hoge mate het gevolg is van strafbare feiten in verband met belastingontduiking. In de hele Unie doet de douane alles waartoe zij praktisch in staat is. Zoals ik in mijn oorspronkelijke antwoord heb aangegeven, zal het, zolang we geen geautomatiseerd controlesysteem hebben, moeilijk zijn om alle misbruiken die momenteel plaatsvinden volledig de wereld uit te helpen. Naar wij hopen, zal een waarschuwingssysteem hulp bieden voor de korte termijn, maar als dat de oplossing zou zijn, zouden we geen geautomatiseerd systeem nodig hebben om het probleem op lange termijn aan te pakken. Volgens diegenen die een technische oplossing moeten vinden voor een beleidsdoelstelling waar we allemaal achter staan, bestaat daarvoor echt geen vervangmiddel.

Miller
Ik wil de fungerend voorzitter en de heer Camisón danken voor het feit dat zij het fraudeprobleem op het gebied van accijnzen onder ogen zien. Ik ben het ermee eens dat geautomatiseerde gegevens op korte termijn geen onmiddellijke doelstelling zijn maar op lange termijn natuurlijk wel. Het naar behoren functioneren van Europol moet deel uitmaken van die doelstelling, en dit zowel op korte als op lange termijn.
Ik wil de fungerend voorzitter vragen of de beste manier waarop dit probleem aangepakt kan worden er uiteindelijk niet in bestaat de verschillende accijnstarieven in de diverse lidstaten naast elkaar te leggen. Misschien moet dat wel de doelstelling op lange termijn zijn van de Raad.

Henderson
Ik wil de geachte afgevaardigde zeggen dat ik begrip heb voor de opmerking die hij maakt over de verschillen in accijnzen en dat deze voor criminelen een inspiratiebron zijn om dergelijke belastingen te ontduiken. Ik weet dat er in mijn eigen land gevallen bekend zijn waar bendes goederen naar ons land brengen die in een ander land gekocht zijn en waarvan zij beweren dat ze voor eigen gebruik bestemd zijn, maar die vaak verder worden verkocht. Dat is iets waar de douane een stokje voor tracht te steken.
De kwestie van gemeenschappelijke accijnzen is iets wat de lidstaten moeten onderzoeken. Het is de verantwoordelijkheid van elke lidstaat om te beslissen welke accijnzen zij op een bepaald soort producten wenst te heffen. Als het om het concurrentievermogen gaat, moet het misschien op een breder vlak beoordeeld worden, maar het regelen van accijnzen voor specifieke producten is iets wat momenteel tot de bevoegdheid van de lidstaten behoort en vooralsnog zie ik daar geen verandering in komen.

De Voorzitter
Vraag nr. 4 van Susan Waddington (H-0502/98):
Betreft: Werkgelegenheidsrichtsnoeren 1998 - inzetbaarheid van vrouwen op de arbeidsmarkt
De werkgelegenheidsrichtsnoeren die zijn overeengekomen op de bijzondere werkgelegenheidstop in Luxemburg afgelopen december en het huidige Voorzitterschap van de Raad leggen bijzondere nadruk op het bevorderen van de inzetbaarheid van vrouwen op de arbeidsmarkt. Welke concrete maatregelen worden door de lidstaten genomen om de participatie van vrouwen op de arbeidsmarkt te vergroten en de permanente educatie aan te moedigen, en om het tegelijk mogelijk te maken dat deze activiteiten met een gezinsleven kunnen worden gecombineerd?

Henderson
De maatregelen die door iedere lidstaat genomen worden, zijn uiteengezet in de nationale actieplannen voor de werkgelegenheid. Zoals de afgevaardigden wellicht weten, behelzen deze onder meer verbeterde kinderopvang, uitbreiding van het ouderschapsverlof, betere opleidingsmogelijkheden en doelgerichte hulp om alleenstaande ouders weer aan het werk te krijgen. De leden weten wellicht ook, en zeker als ze de conclusies van de Top van Cardiff hebben gelezen, dat de werkgelegenheid in Cardiff een belangrijk onderwerp van discussie was en men was het erover eens dat het mainstreamen van gelijke kansen in het werkgelegenheidsbeleid in de toekomst onze prioriteit dient te zijn.

Waddington
Ik dank de fungerend voorzitter voor dit beknopte en duidelijke antwoord. Ik heb begrepen dat in sommige nationale actieplannen die dit jaar zijn ingediend gelijke kansen een lagere prioriteit hebben gekregen dan de andere drie pijlers. Meent de fungerend voorzitter dat de inzetbaarheid van vrouwen en de werkgelegenheid van vrouwen naar aanleiding van de Top van Cardiff in de jaren die voor ons liggen een hogere prioriteit zullen krijgen?

Henderson
Ik dank de geachte afgevaardigde voor haar aanvullende vraag. Ik kan haar verzekeren dat in de besprekingen in Cardiff en in de conclusies die uit de besprekingen naar voren zijn gekomen, de aangelegenheid waaraan zij refereert, namelijk de inzetbaarheid van vrouwen, de hoogste prioriteit heeft gekregen. Er zijn duidelijk enkele hoge prioriteiten in verband met de werkloosheid en ik hoop dat de leden daar begrip voor hebben, gezien de hoge werkloosheidsniveaus waarvan in praktisch alle landen van de Europese Unie sprake is en gezien ook de noodzaak om dat probleem aan te pakken. Een van de mogelijkheden is de diverse lidstaten een bijzondere stimulans te geven en druk op ze uit te oefenen om maatregelen te treffen die de inzetbaarheid van vrouwen ten goede komen. Dat stelt vrouwen beter in staat banen te krijgen die voor die tijd om uiteenlopende redenen voor hen niet toegankelijk waren.
In het algemeen gesproken denk ik dat, als we echt werk willen maken van de werkgelegenheid - wat ook een steeds grotere prioriteit is geworden voor alle lidstaten van de Unie, zoals blijkt uit de conclusies in deel 1 van het verslag van Cardiff in verband met de economische hervormingen - het erkend dient te worden dat in de Gemeenschap momenteel veel jonge vrouwen werkloos zijn. Als je het probleem van de jeugdwerkloosheid wil aanpakken, houdt dat direct ook in dat het werkloosheidsprobleem onder jonge vrouwen aan de orde gesteld moet worden. Dat is in de conclusies een prioriteit en ik ben ervan overtuigd dat de lidstaten aan hun verplichtingen tegemoet zullen komen om de inzetbaarheid van vrouwen te verbeteren en daarmee voor meer gelijke kansen te zorgen.

Lindqvist
Ik ben ook betrokken bij deze vraagstukken. Wij zitten in dezelfde parlementaire commissie, mevrouw Waddington en ik. Ik zou een meer algemene vraag willen stellen in verband met de werkgelegenheid van vrouwen. De vraag luidt als volgt: staat u als vertegenwoordiger van de Raad over het geheel genomen positief tegenover de ontwikkeling op werkgelegenheidsgebied in de periode tussen de Top van Luxemburg en de huidige Top van Cardiff? Denkt u dat de besluiten die in Luxemburg zijn genomen, de algemene besluiten, en de nationale actieprogramma's tot nu toe voldoen aan onze gerechtvaardigde eisen tot verbetering?

Henderson
Belangrijk is volgens mij dat er een context komt voor het scheppen van banen. Behalve daar waar de staat rechtstreeks voor werkgelegenheid zorgt, kan de staat niet rechtstreeks banen creëren. Bedrijven genereren banen en mensen genereren banen. Wat de staat moet doen is het klimaat creëren - met uitzondering van de gebieden waar zij zelf voor werkgelegenheid zorgt - waar de inzetbaarheid binnen de Gemeenschap vergroot wordt. Ik geloof dat de belangrijkste maatregel bestaat in het verhogen van de onderwijsnormen voor de mensen binnen de Europese Unie en in het verbeteren van de opleidingen, zodat men beter het hoofd kan bieden aan de wereldwijde uitdagingen waarmee elk bedrijf dat wil exporteren naar landen buiten de Europese Unie, geconfronteerd wordt. De meeste bedrijven van de Europese Unie willen exporteren naar landen buiten de Europese Unie.
Het belang van de conclusies van Luxemburg en Cardiff bestaat er dan ook in voeding te geven aan de ontwikkeling van de juiste nationale beleidsmaatregelen, en eerst te beslissen waarover het beste besloten kan worden op Europees niveau en wat via de subsidiariteit het beste op nationaal of zelfs lager niveau kan gebeuren. Dat is op zichzelf al een zeer belangrijk besluit dat genomen moet worden.
Dan moeten de lidstaten worden verplicht actie te ondernemen - en dat is nu precies wat de conclusies van Cardiff doen - die aansluit bij de strekking van de voorstellen die in Luxemburg zijn geformuleerd, namelijk de verschillende problemen aanpakken in verband met de werkloosheid onder jongeren, onder mannen van middelbare leeftijd, in verband met de gelijke kansen voor mannen en vrouwen en met het stimuleren van het ondernemerschap. Dit zijn stuk voor stuk uitdagingen. Elke lidstaat van de Unie moet krachtens de conclusies van Cardiff over zes maanden terugkomen en laten zien wat het land aan die problemen heeft gedaan.
Als ze verstandig zijn, zullen zij de context van mijn inleidende opmerkingen begrijpen. Men moet namelijk begrijpen dat, met uitzondering van rechtstreekse werkgelegenheid waar de staat de mensen rechtstreeks werk verschaft, de staat niet kan verlangen dat de industrie of de dienstensector meer mensen in dienst neemt. Ze moeten zelf beslissen dat ze dat moeten doen omdat er vraag is naar hun producten of naar hun diensten en ze de mensen hebben die aan die vraag tegemoet kunnen komen. Daarom is de behoefte aan onderwijs en opleiding zo cruciaal, omdat op die manier toonaangevende producten kunnen voortkomen uit de economie van de Europese Unie die gestoeld is op hoogstaand onderwijs en goede opleidingen. Dat betekent dat er een definitiever werkscheppend effect zal zijn.
In die context moeten de conclusies van Cardiff worden gezien.

De Voorzitter
Vraag nr. 5 van Aline Pailler, vervangen door mevrouw Ainardi (H-0503/98/rev. 1):
Betreft: Toepassing van het Euromediterraan akkoord tussen de EU en Tunesië
De voorzitter van de Europese Unie heeft op 2 maart de inwerkingtreding van het Euromediterraan associatieakkoord met de Tunesische republiek toegejuicht. Artikel 2 van dit akkoord bepaalt dat de betrekkingen tussen beide partijen stoelen op de eerbiediging van de democratische beginselen en de rechten van de mens.
Hoewel de Tunesische regering deze clausule heeft ondertekend, worden de mensenrechten in Tunesië nog steeds geschonden: meester Nasraw, lid van de Orde van advocaten, is in staat van beschuldiging gesteld, meester Ksila, ondervoorzitter van de Liga voor de mensenrechten, is tot drie jaar effectieve gevangenisstraf veroordeeld, en tal van actieve leden van mensenrechtenorganisaties zijn het slachtoffer van pesterijen, politiecontrole, provocaties, enz.
Hoe denkt de Raad ertoe bij te dragen dat er op grond van artikel 2 van dit associatieakkoord een einde komt aan de schendingen van de rechten van de mens in Tunesië?

Henderson
Zoals de geachte afgevaardigde die de vraag gesteld heeft al opmerkte, juicht de Raad de inwerkingtreding van de Euro-mediterrane associatieovereenkomst toe. Tunesië was overigens het eerste mediterrane land dat die overeenkomst getekend heeft en daarbij een politieke dialoog op gang heeft gebracht die beide partijen in staat stelt een hele reeks politieke onderwerpen te bespreken, waaronder de mensenrechten.
De Raad hecht een groot politiek belang aan de bevordering van de eerbiediging van de mensenrechten in Tunesië en volgt de ontwikkeling van de situatie in dat land op de voet.
Het voorzitterschap zal nauw samenwerken met het toekomstige Oostenrijkse voorzitterschap voor de voorbereiding van de eerste bijeenkomst van de Associatieraad tussen de Europese Unie en Tunesië, die zal plaatsvinden onder het Oostenrijkse voorzitterschap. Bij deze gelegenheid zal de Raad het vraagstuk van de mensenrechten en de fundamentele vrijheden aan de orde stellen en de Tunesische gesprekspartners herinneren aan hun verantwoordelijkheid op het stuk van de mensenrechten en aan de afspraken in het kader van zowel het akkoord tussen de EG en Tunesië als het proces van Barcelona.

Ainardi
Mijnheer de Voorzitter, sinds de resolutie van 22 mei 1996 konden wij wat de mensenrechten in Tunesië betreft, inderdaad een verbetering vaststellen en wij denken hierbij aan de vrijlating van de heren Mouada en Chammari. Maar zoals mevrouw Pailler het onderstreept, is de situatie opnieuw verslechterd met de gevangenneming van de ondervoorzitter van de liga voor de mensenrechten, meester Ksila.
Ik zou dan ook willen weten welke middelen kunnen worden ingezet om de toepassing van artikel 2 van de associatieovereenkomst te garanderen, want het volstaat niet ernaar te verwijzen.

Henderson
Ik ben de geachte afgevaardigde dankbaar voor de vraag die zij gesteld heeft. Een van de belangrijkste zaken die op iedere associatieraad besproken worden, is het onderwerp van de mensenrechten en het feit dat daarbij de hoogste normen gehanteerd dienen te worden. In zekere zin is dat een essentieel onderdeel van de agenda van elke bijeenkomst, voordat andere zaken afgehandeld kunnen worden.
Maar het specifieke punt dat de geachte afgevaardigde aan de orde heeft gesteld werd al aangehaald door mijn collega, de heer Fatchett, die ook minister van Buitenlandse Zaken is in het Verenigd Koninkrijk, toen hij een bezoek bracht aan Tunesië. Ik denk dat dit in zijn hoedanigheid van voorzitter was - of misschien is het geweest bij de voorbereidingen voor het voorzitterschap. Juist dat punt heeft hij namens de Raad aan de orde gesteld.

von Habsburg
Is de fungerend voorzitter met mij van mening dat van alle Arabische landen Tunesië relatief gezien het meest democratische land is - en dat, aangezien het land gekneld zit tussen aan de ene kant Algerije en aan de andere kant Libië, en aangezien het in hoge mate bedreigd wordt door islamitisch extremisme en door andere extremistische bewegingen, we het een beetje vanuit een speciaal oogpunt moeten bekijken? Is de fungerend voorzitter het met mij eens dat het in dat verband een opmerkelijke taak heeft vervuld door de mensen toch een betrekkelijke vrijheid te geven en door te trachten het land te redden, zodat het misschien beter is Tunesië niet te veel van advies te dienen maar het in de juiste zin aan te moedigen en niet het gevoel te geven dat we kritiek leveren?

Henderson
Ik dank de heer von Habsburg voor zijn aanvullende vraag. Ik kan me goed vinden in zijn opmerkingen alsook in de opmerkingen die andere leden hier naar voren hebben gebracht. Maar ik zou er lelijk naast zitten als ik me zou gedragen als een soort jury en zou beoordelen welke landen, die onder de noemer Arabische landen zouden kunnen vallen - en ik vraag me af of het gemakkelijk zou zijn daar een definitie van te geven - het meest democratisch zijn. Wat de Raad wel zou moeten doen, en naar ik hoop het Parlement ook, is alle landen aanmoedigen de democratie uit te bouwen en de eerbiediging van de mensenrechten te garanderen. In al onze onderhandelingen met derden zou dat een hoge prioriteit moeten hebben en dat moet zo blijven. Waar we vaststellen dat er grote verbeteringen zijn opgetreden moeten we zeggen dat, deels ten gevolge van de besprekingen en de dialoog die we gevoerd hebben, er verbeteringen zijn opgetreden en dat dit in bepaalde landen voor vele mensen tot een beter leven heeft geleid.

De Voorzitter
Vraag nr. 6 van Mark Watts (H-0504/98):
Betreft: Niet-omzetting van EU-vervoersrichtlijnen door lidstaten
Het zal de Raad bekend zijn dat een aanzienlijk deel van de EU-richtlijnen niet door de lidstaten is omgezet in nationaal recht. Zo zijn bijvoorbeeld in de vervoerssector de meeste richtlijnen niet omgezet. Welke stappen denkt de Raad te nemen om de omzetting te versnellen en de interne markt in sectoren als het vervoer te voltooien?

Henderson
De Raad heeft zich ertoe verbonden alle nog niet omgezette richtlijnen in verband met de interne markt in alle sectoren einde dit jaar om te zetten. Elke lidstaat heeft aan de Commissie tijdschema's voorgelegd waarin uiteengezet wordt hoe dit moet gebeuren, waarbij de vooruitgang wordt bijgehouden door middel van het scorebord van de interne markt. Ten gevolge hiervan is het aantal te laat omgezette richtlijnen in het voorbije jaar gehalveerd.

Watts
Ik dank de fungerend voorzitter voor wat voor de Europese Unie duidelijk goed nieuws is. Dit goede nieuws is dat wij onder het Britse voorzitterschap, maar ook onder het vorige en ongetwijfeld eveneens onder het volgende voorzitterschap, daadwerkelijk vooruitgang maken op weg naar de voltooiing van de interne markt, omdat we ervoor zorgen dat alle lidstaten die zich verbonden hebben tot het naleven van de Europese wetgeving dat ook inderdaad doen.
Kan de fungerend voorzitter bevestigen dat, als lidstaten hun verbintenissen niet nakomen, hij die lidstaten die de wetten die ze vrijwillig hebben goedgekeurd niet naleven, tot de orde zal blijven roepen?
Ik dank de fungerend voorzitter voor de vooruitgang die we hebben gemaakt. Ik meen echter wel dat we de druk op de ketel moeten houden, zodat de andere helft van de niet omgezette wetgeving alsnog binnen een jaar wordt omgezet in Gemeenschapswetgeving, zoals alle lidstaten beloofd hebben. Ik weet zeker dat het voor ons allemaal bemoedigend is, maar we willen wel dat de druk op de ketel blijft.

Henderson
Ik dank de geachte afgevaardigde voor deze vraag en voor de gelegenheid die ik daarmee krijg om deze uitermate belangrijke kwestie aan te snijden. Ik kan hem verzekeren dat de Raad niet van plan is te gaan optreden als een soort verborgen camera die door Europa waart op zoek naar niet-nagekomen afspraken.
Op de vraag of landen die inbreuken plegen openlijk door de Raad tot de orde zullen worden geroepen, is het antwoord "neen" . Als de Commissie over die informatie beschikt en zij deze op het scorebord zet, dan is dat op zich al een sanctie. Dat is met opzet zo gedaan, zodat we kunnen proberen het proces te bespoedigen en een efficiëntere interne markt tot stand kunnen brengen.

De Voorzitter
Vraag nr. 7 van Freddy Blak (H-0508/98):
Betreft: De Raad als etalage voor lobbyisten
Het is uiterst verwerpelijk dat in mei in de hal van het Justus Lipsiusgebouw een luxe Jaguar geshowed werd onder het mom van algemene reclame voor het Britse voorzitterschap en de regio Coventry. Dit neemt niet weg dat in werkelijkheid commerciële reclame werd gemaakt voor een automerk.
De zaak wordt nog ernstiger door de Open Dag op 9 mei. Beseft het voorzitterschap welke signalen de herschepping van de Raad in een Oosterse bazaar uitzendt naar de publieke opinie? Deze hele toestand stelt de Europese Instellingen in een kwaad daglicht.
Ten slotte, welke andere lobbyisten hebben toestemming gekregen om de Raad te benutten als showroom en hoeveel kost het om de gebouwen van de Raad als zodanig te gebruiken? Mijnheer Henderson, ik nodig u uit de vraag van de heer Blak, waarin hij uiting geeft aan zijn verontrusting over deze Jaguar, te beantwoorden.

Henderson
Zoals de leden van dit Parlement toch wel zullen weten is het de gewoonte dat het Raadsvoorzitterschap een tentoonstelling inricht van culturele, sociale of historische aard in de conferentieruimte van het Justus Lipsiusgebouw. De tentoonstelling die door dit voorzitterschap werd opgezet ging gedurende een periode van twee weken gepaard met een tentoonstelling over de geschiedenis, de cultuur en het sociale profiel van Coventry. Dit moest samenvallen met het bezoek van het Comité van Permanente Vertegenwoordigers aan deze stad.
De Jaguar maakte deel uit van die tentoonstelling als symbool van de belangrijke rol die de automobielindustrie in Coventry heeft gespeeld. Er is geen reclame aan te pas gekomen en er werd geen informatie over de auto verstrekt, noch over de prijs ervan, noch waar de auto te koop is. De auto stond er alleen maar om de aandacht van de mensen te trekken en dat is uitstekend gelukt. Ik ben er zeker van dat alle geachte afgevaardigden mijn tevredenheid delen over het feit dat Jaguar erin geslaagd is de werkgelegenheid in Coventry aan te zwengelen. In veel opzichten ging de tentoonstelling daarover.
Het Raadsgebouw is er om door de Raad en zijn leden gebruikt te worden en geen enkele andere commerciële belangengroep heeft toegang tot het gebouw of tot de faciliteiten ervan.

Blak
U heeft zin voor humor, mijnheer Henderson. Als u vindt dat een auto sex-appeal heeft, dan bent u in elk geval geen goede partij om meisjes mee uit te nemen. Ik moet toegeven dat uw antwoord mij verrast heeft. Ik vind het verwerpelijk dat men 10.000 pond uitgeeft voor het wegnemen van een ruit om een auto in een gebouw binnen te krijgen en dan nog eens 10.000 pond om de auto er weer uit te krijgen. Ik vind dat onbetamelijk. Het is verspilling van het geld van de belastingbetaler. Misschien was het uw bedoeling reclame te maken voor Coventry, maar u weet toch ook dat Jaguar door de Amerikanen is overgenomen. Als we nu ook al voor Amerika reclame beginnen te maken, dan zijn we pas goed vertrokken. Mijnheer Henderson, we moeten opletten dat we niet in een situatie terechtkomen waarin we op een bepaald ogenblik eerst aan Jezus moeten vragen of we de synagoge mogen ontruimen. Ik vind dat er een eind moet komen aan dergelijk propagandavertoon. Het is verachtelijk en de mensen hebben er geen begrip voor.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Blak. Die laatste bijbelse woorden miste ik nog. Nu de interventie van de heer Blak is afgerond, mijnheer Henderson, nodig ik u uit te reageren, waarbij ik u erop wijs dat wij het Justus Lipsius-gebouw nog niet zullen verlaten, want de heer Ford wil u ook nog een tweede vraag stellen. Allereerst krijgt u het woord om op de heer Blak te reageren.

Henderson
Ik dank de heer Blak voor zijn vraag. Ik moet zeggen dat hij vast en zeker lateraler denkt dan ik. Ik dacht dat de tentoonstelling de aandacht van het publiek trok. Als de heer Blak vindt dat dit sex-appeal is, dan heeft hij een creatievere geest dan ik, waarvoor mijn compliment.
Ik vind het belangrijk om de hele Unie de levensstijl van onze bevolkingsgroepen binnen de Unie te laten zien. Iedere poging om aan de rest van de Europese Unie en daarbuiten te laten zien hoe het leven in Coventry in de Midlands eruit ziet, zonder daarbij melding te maken van Jaguar, zou een zeer foutief beeld geven van het belang van Jaguar voor die stad en zelfs voor de automobielindustrie in de Europese Unie. Ik meen dat de Jaguar een goed product is en dat het op zijn plaats is dat Coventry - niet de Raad - het gevoel heeft dat de auto een integrerend onderdeel is van hun gemeenschap, dat zij aan de rest van de wereld willen laten zien.
In het algemeen kan ik in verband met het lobbyen zeggen dat een aantal parlementen binnen de Europese Unie recentelijk striktere regels hebben opgesteld voor lobbyisten en lobbyen, hoe het moet gebeuren en in welke omstandigheden, hoe het geregeld dient te zijn en welke relatie lobbyisten, lobbybedrijven en lobbyorganisaties dienen te hebben met parlementsleden enzovoort, en misschien is het wel op zijn plaats dat het Europees Parlement deze zaak nader bekijkt. Dat is iets wat de Raad goed in het oog moet houden om te zien of de huidige gang van zaken aangepast moet worden.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Henderson. Zoals ik u al heb gezegd, blijven wij nog even in het Justus Lipsiusgebouw, dicht in de buurt van de luxe Jaguar in kwestie. Het is niet de taak van dit Parlement het eventuele sex-appeal van deze auto te meten. In ieder geval krijgt de heer Ford gedurende een minuut het woord om hier nog iets over te zeggen.

Ford
Ik waardeer de humor van de heer Blak, maar weet niet of de andere leden dat ook doen. We zijn beiden lid van de socialistische fractie. Nog maar een paar maanden geleden stonden er buiten de kamer van de socialistische fractie racewagens en voor zover ik me kan herinneren heeft de heer Blak toen niet geprotesteerd. Met racewagens is blijkbaar niets mis - ze zullen naar ik aanneem wel sexy zijn. Ik weet niet of ze bij het publiek aanslaan, maar het is duidelijk dat we eerst de balk uit onze eigen ogen moeten halen voordat we ons mogen gaan bezighouden met de splinter in het oog van de Raad. We moeten het hier in elk geval eens over hebben, daar er vanochtend ook al klachten waren over de tentoonstellingen die momenteel in het Parlement gehouden worden. Er zijn gemeenschappelijke normen nodig en misschien is het tijd dat het Parlement het voortouw neemt.
Er is een verslag geweest over de controle en registratie van lobbyisten. De efficiëntie ervan laat blijkbaar te wensen over en de Commissie Reglement, onderzoek geloofsbrieven en immuniteiten, waarvan ik lid ben, werkt aan de follow-up van dit verslag om te proberen de regels aan te scherpen. Misschien kunnen we het voortouw nemen en kan de Raad iets van ons leren. Ik hoop dat de heer Henderson zich daarin kan vinden.

De Voorzitter
Mijnheer Henderson, als voorzitter kan ik niet goed beoordelen of de heer Ford u een vraag heeft gesteld of een discussie is aangegaan met de heer Blak. Hoe het ook zij, als u hier iets over wilt zeggen, is het woord aan u.

Henderson
Als dezelfde vraag in het Britse parlement gesteld zou zijn, zou men zeker geprobeerd hebben deze als een echte vraag te beschouwen, of dat nu zo was of niet.
Ik ben het met de geachte afgevaardigde eens dat het lobbysysteem constant herzien dient te worden overeenkomstig de veranderende omstandigheden, en ik kan hem verzekeren dat hij daarbij op mijn steun kan rekenen.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Henderson. Als Voorzitter stel ik met voldoening vast dat het voorzitterschap van de Raad en het Parlement althans op dit moment eensgezind zijn. Laten wij eens kijken of men zo eensgezind blijft bij vraag nr. 8 van Jaime Valdivielso de Cué, vervangen door de heer Camisón Asensio (H-0512/98):
Betreft: Steun aan de scheepsbouw
Kan de Raad mededelen op basis van welke criteria de steun aan de scheepsbouwsector thans geleidelijk aan wordt afgebouwd? Wordt daarbij rekening gehouden met het belang van de scheepsbouw voor bepaalde Europese regio's, met name in Spanje?

Henderson
De nieuwe regels inzake steun aan de scheepsbouwsector, waarmee met brede steun van de lidstaten, Spanje inbegrepen, werd ingestemd, moeten het concurrentievermogen van de scheepsbouwindustrie van de Europese Unie verbeteren. Hoewel bedrijfssteun krachtens de nieuwe regeling wordt afgeschaft, worden de overige steunmodaliteiten eveneens herzien teneinde het concurrentievermogen van de industrie te bevorderen. Er zal nieuwe steun komen voor innovatie en er zal regionale steun worden gegeven. Voor herstructureringssteun zal een strikte limiet gaan gelden en er zullen strengere controlebepalingen worden uitgevaardigd.
Wij geloven dat dit een zeer positieve wending is voor de toekomst van de Europese scheepsbouw. De nieuwe steunregeling houdt zeer zeker rekening met de belangen van alle regio's in de Gemeenschap waar scheepsbouw bestaat. Spanje zal met name profiteren van de afspraak dat er regionale steun verstrekt zal worden.

Camisón Asensio
Allereerst wil ik de voorzitter van de Raad bedanken voor de informatie die hij naar aanleiding van deze vraag verstrekt. Daar wij bij het stellen van de vraag evenwel in het bijzonder informatie over de situatie in Spanje wilden hebben - ik weet niet wat voor gegevens hij daarover heeft -, zou ik het op prijs stellen als hij wat meer specifiek in zou kunnen gaan op de situatie van de scheepswerven in Baskenland.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Camisón Asensio. Ik nodig de heer Henderson uit te reageren. Ik ben ervan overtuigd dat hij, als hij nu niet over de gegevens beschikt, u deze zeer binnenkort zal doen toekomen. Mijnheer Henderson, u kunt reageren, maar ik heb de heer Camisón Asensio al gezegd dat, als u nu niet over de gegevens beschikt, ik ervan overtuigd ben dat u hem deze zeer binnenkort schriftelijk zult doen toekomen.

Henderson
Mijnheer de Voorzitter, dank u hartelijk voor het suggereren van het antwoord op deze vraag. Ik zou uw commentaar willen bevestigen. Wat men met de nieuwe regels wil bewerkstelligen is een grotere flexibiliteit om ieder land in staat te stellen de nodige herstructureringen uit te voeren ten behoeve van zijn industrie, en dat geldt uiteraard ook voor Spanje.
Als de geachte afgevaardigde specifieke punten in verband met de scheepsbouwindustrie wil aanhalen en refereert aan de scheepsbouw in Noord-Spanje, dan zal ik hem daar graag schriftelijk antwoord op geven.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Henderson. Mijnheer Henderson, na een samenwerking van zes maanden zal het u niet verbazen dat ik als Voorzitter, hoewel ik geen lid van de Labourpartij ben, het tot op zekere hoogte met uw antwoorden eens ben. Ook kan ik begrijpen hoe lastig het voor u moet zijn meteen een antwoord op een zo specifieke vraag te geven. Het kan dan ook moeilijk anders dan dat er een zekere eensgezindheid tussen ons bestaat, mijnheer Henderson. Wij hebben zes maanden samengewerkt en ik hoop dat wij dat in de toekomst ook weer zullen doen.
Ik stel dan ook voor dat we nu overgaan tot vraag nr. 9 van Nikolaos Papakyriazis (H-0514/98):
Betreft: Schending van een begraafplaats in Istanboel
Op woensdag 1 april 1998 werden 51 graven geschonden op het Grieks-orthodoxe kerkhof van de H. Eleftherios in Istanboel. Het betreft de ergste vernieling van een christelijk kerkhof in de laatste tien jaar. De laatste maanden zijn er steeds meer gevallen van provocerende agressie tegen de Grieks-orthodoxe aanwezigheid in Istanboel, zonder dat er een officiële reactie komt van de kant van de Turkse regering.
Wat zal, in het licht van de ontwikkelingen in de betrekkingen van de EU met Turkije en in het kader van de contacten en de gesprekken met de Turkse regering over de associatie-overeenkomst, de reactie van de Raad zijn op deze specifieke kwestie? Welke verklaringen, maatregelen en waarborgen zal hij, overwegende dat dergelijke verschijnselen volstrekt onbegrijpelijk en onaanvaardbaar zijn voor de Europese Unie, eisen van de Turkse regering voor de bescherming van de Grieks-orthodoxe bevolking in dit land en de eerbiediging van haar rechten?

Henderson
De Raad betreurt de ontwikkelingen in verband met de graven op het Grieks-Orthodoxe kerkhof van de H. Eleftherios in Istanboel en is er zich goed van bewust dat de Turkse regering er zich, krachtens het in juli 1923 getekende Verdrag van Lausanne, toe verbonden heeft volledige bescherming te garanderen van kerken, synagogen, begraafplaatsen en andere religieuze instellingen van niet-islamitische minderheden.
De Europese Raad van Luxemburg van 12 en 13 december 1997 heeft er in de lijn van het standpunt dat de Raad op 29 april 1997 op de Associatieraad met Turkije naar voren heeft gebracht, aan herinnerd dat het verstevigen van de banden tussen Turkije en de Europese Unie ook afhangt van de mate waarin dat land politieke en economische hervormingen nastreeft, en van de mate waarin Turkije de normen en praktijken inzake de eerbiediging van de mensenrechten afstemt op die welke in de Europese Unie gelden; daartoe behoort ook de bescherming van religieuze minderheden. De situatie van de democratie en de mensenrechten in Turkije blijft hoog op de agenda van de Raad staan. Het verslag van de Commissie aan de Raad in maart 1998 over de ontwikkelingen inzake de betrekkingen met Turkije sedert de inwerkingtreding van de douane-unie, concludeerde dat er, voor wat de eerbiediging van de mensenrechten en de democratische hervormingen in Turkije betreft, geen noemenswaardige vooruitgang was gemaakt.
Deze zaken worden regelmatig bij de Turkse autoriteiten aan de orde gesteld. Samenwerking op het gebied van de mensenrechten en humanitaire kwesties zijn een onderdeel van de door de Commissie op 4 maart 1998 uitgebrachte Europese strategie voor Turkije.

Papakyriazis
Ik wil de fungerend voorzitter van de Raad bedanken voor zijn duidelijk antwoord. Ik ben voldaan over zijn antwoord op het principiële gedeelte van mijn vraag waarin een zeer belangrijk politiek vraagstuk aan de orde wordt gesteld.
Mijn voldoening beperkt zich echter tot dit tweede onderdeel van zijn antwoord. In het eerste gedeelte deed de fungerend voorzitter een poging een antwoord te geven op mijn vraag betreffende het ernstige voorval in Istanboel. Hetgeen hij hierover zei, was echter geen antwoord.
Mijn vraag ging over een ernstig en onaanvaardbaar voorval in Istanboel. Ik vroeg welke uitleg daarover is gevraagd en wat de reactie van de Turkse regering daarop was. Welke maatregelen en welke garanties verlangt de Raad in zijn besprekingen met Turkije over de betrekkingen tussen Turkije en de Europese Unie?

Henderson
Grafschennis is in elke samenleving onaanvaardbaar en schandelijk en dat geldt net zozeer voor Turkije als voor ieder ander land. We hebben er bij de Turkse autoriteiten op aangedrongen alles in het werk te stellen om de daders voor het gerecht te brengen. Dit is iets dat continu in de gaten moet worden gehouden.

De Voorzitter
Vraag nr. 10 van Sören Wibe (H-0518/98):
Betreft: "Tax free" -verkoop en internationale overeenkomsten
De lidstaten van de EU hebben internationale overeenkomsten getekend die inhouden dat de verkoop van goederen in de internationale wateren en in het internationale luchtruim niet belast wordt. Als tussen twee landen wordt gereisd, heeft geen van beide landen het recht belasting te heffen.
Betekent het besluit dat binnen de EU vanaf 1999 een eind komt aan de "tax free" -verkoop geen inbreuk op deze overeenkomsten? Moet er niet met alle deelnemende landen opnieuw over deze overeenkomsten worden onderhandeld?

Henderson
De Raad heeft in 1991 besloten de belastingvrije verkoop binnen de Europese Unie vanaf juni 1999 stop te zetten. Ik weet niet of de Raad deze kwestie indertijd ook heeft besproken. De Commissie heeft nu evenwel een reeks voorstellen geformuleerd over een belastingstelsel voor de periode na de afschaffing van het belastingvrije stelsel en er worden op officieel niveau besprekingen gevoerd, waar de Commissie als voorzitter optreedt, om de praktische details van deze regeling uit te werken. De geachte afgevaardigde wil zijn vraag misschien tot de Commissie richten zodat deze weet dat zij zich bij genoemde besprekingen over deze internationale overeenkomsten moet buigen.

Wibe
Moet ik het antwoord zo begrijpen, meneer Henderson, dat de Raad niet weet of de lidstaten internationale verdragen hebben ondertekend waarop misschien inbreuk wordt gemaakt wanneer er een eind komt aan de belastingvrije verkoop?
Het is toch volstrekt redelijk dat de Raad informatie inwint. Ik weet dat er multilaterale onderhandelingen hebben plaatsgehad, waarop deze besluiten over de internationale wateren en het internationale luchtruim zijn gebaseerd. Deze onderhandelingen en de overeenkomsten die daar zijn gesloten moeten, naar men mag aannemen, een clausule bevatten waarin staat onder welke voorwaarden afzonderlijke staten deze overeenkomst mogen opzeggen.
Als de Raad dit niet weet, zou ik willen adviseren dat de Raad hierover informatie tracht in te winnen, omdat die van groot belang is.

Henderson
Ik heb de algemene strekking gezien van het Commissieverslag over deze aangelegenheid. Als de geachte afgevaardigde van mening is - en ik dank hem voor zijn vraag - dat deze voorstellen in strijd zijn met verplichtingen die de lidstaten reeds zijn aangegaan, dan zou ik hem dringend willen verzoeken zijn standpunten aan de Commissie voor te leggen en naar een reactie van de Commissie te vragen. Wanneer de Raad deze zaak nader gaat beschouwen, zal met al deze aspecten rekening worden gehouden.

Watts
Aangezien alleen de Raad de Commissie kan vragen op dit gebied actie te ondernemen, kan ik misschien toelichten waarom er een probleem bestaat. Is de fungerend voorzitter het met mij eens dat veerboten die vanuit de havens aan de oostkust van het Verenigd Koninkrijk naar het vasteland vertrekken en door internationale wateren varen op die schepen belastingvrije goederen mogen verkopen, ook al wordt op 1 juli 1999 de belastingvrije verkoop afgeschaft? Is dat niet zo en is dat niet de reden dat de opmerking van mijn collega, de heer Wibe, tot de Raad gericht dient te worden? Alleen de Raad kan de Commissie vragen actie te ondernemen om ervoor te zorgen dat het belastingstelsel dat na de afschaffing van de belastingvrije verkoop in werking treedt, duidelijk en doorzichtig is voor de consument en voor de instanties die toezien op de naleving van de regels.

Henderson
Ik weet dat de geachte afgevaardigde veel belangstelling heeft voor deze zaken, en dat zou ik zeker ook hebben als ik zijn kiesdistrict zou vertegenwoordigen. In mijn kiesdistrict bevindt zich ook een luchthaven, vandaar dat ik dit onderwerp thuis aandachtig volg.
De Commissievoorstellen stroken niet met de ideeën van de geachte afgevaardigde. In de voorstellen van de Commissie wordt er een duty-paid -stelsel ingesteld dat na 1999 van kracht wordt op de intra-communautaire handel. Als, zoals ik tegen de vorige geachte afgevaardigde zei, de overtuiging bestaat dat de Commissievoorstellen in strijd zijn met andere verplichtingen van de lidstaten, dan zou ik de geachte afgevaardigden dringend willen verzoeken hun standpunten of die van hun kiezers voor te leggen aan de Commissie, zodat de Commissie haar voorstel opnieuw kan bekijken. De Commissie moet dan besluiten of zij haar oorspronkelijk voorstel of een gewijzigd voorstel indient bij de Raad. We hebben het in deze fase in wezen over feitelijkheden en hieruit voortvloeiende, mogelijke juridische opvattingen. Ik denk dat we al die informatie op tafel moeten krijgen voor we overhaaste conclusies trekken.

De Voorzitter
Mijnheer Gallagher, wilt u een aanvullende vraag over ditzelfde onderwerp stellen? Ik verzoek u mij te excuseren voor het feit dat ik u niet heb gezien. Het woord is aan u.

Gallagher
Ik heb uw ambtenaren in de eerste fase gemeld dat ik een vervolgvraag had. De Commissie heeft beaamd dat de voorgestelde afschaffing van het taxfreestelsel in de Europese Unie negatieve economische gevolgen zal hebben, en toegezegd in een werkdocument voor de Raad van de ministers van Economische Zaken en Financiën aan te zullen geven over welke communautaire instrumenten de lidstaten beschikken om die gevolgen het hoofd te bieden. Mag ik in het licht hiervan de voorzitter van de Raad vragen of de Raad het ermee eens is dat met het geld van de belastingbetaler de afschaffing van een bedrijfstak wordt gefinancierd die momenteel geen steun behoeft, winstgevend is en voor werkgelegenheid zorgt in regio's overal in Europa? Mag ik de voorzitter van de Raad tevens vragen of dit onderwerp aan bod is gekomen op de vergadering van de staatshoofden en regeringsleiders in Cardiff? Is het standpunt dat buiten die vergadering geuit werd door enkele staatshoofden ook het standpunt van het voorzitterschap? Kan de voorzitter van de Raad tot slot aangeven hoeveel banen er volgens hem verloren gaan door de afschaffing van de taxfree?

Henderson
Zoals de geachte afgevaardigde zal begrijpen, was ik niet aanwezig op de vergadering van de staatshoofden en regeringsleiders in Cardiff, maar voor zover ik weet, is dit punt niet besproken. Er zijn zeker geen conclusies getrokken die tot een verandering in de situatie leiden. De zaak is uitputtend behandeld tijdens de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën in mei, en uit de vraag van de geachte afgevaardigde blijkt duidelijk dat hij op de hoogte is van de conclusies van die bijeenkomst.
Wat het algemene vraagstuk betreft, of overheidsgeld in bepaalde gevallen gebruikt mag worden voor de herstructurering van een bedrijfstak, luidt het antwoord dat dit in bepaalde omstandigheden gewettigd is indien de locatie in aanmerking komt voor steun uit de structuurfondsen of regionale steun binnen het land zelf. Dit zou ook gelden met betrekking tot verminderde inkomsten uit de taxfree. Als er een tegenvoorstel zou zijn dat goed genoeg was om gesubsidieerd te worden, zou dat ook in aanmerking komen. De wijziging van de verordening heeft als enig doel het concurrentievermogen te vergroten, wat iedereen tot voordeel zou strekken - zo niet onmiddellijk, dan toch op de langere termijn.

De Voorzitter
Hartelijk dank, mijnheer Henderson.
Mijnheer Gallagher, staat u mij toe u er met alle respect aan te herinneren dat, zoals wij ons Reglement toepassen, aanvullende vragen worden ingediend op het moment dat de hoofdvraag wordt aangekondigd, dat wil zeggen dat dit niet van tevoren kan geschieden, want dit zou natuurlijk kunnen betekenen dat sommige afgevaardigden bevoordeeld worden. Daarom worden volgens ons Reglement aanvullende vragen in chronologische volgorde in ontvangst genomen onmiddellijk na aankondiging van de hoofdvraag.
Vraag nr. 11 van Angela Billingham (H-0520/98):
Betreft: De kwestie-Els Pin Park, Moraira, Alicante
Meer dan 13 jaar geleden begingen twee Spanjaarden een ernstige overtreding toen zij 54 Europese burgers (nietSpanjaarden) bezittingen verkochten in Els Pin Park, hoewel ze wisten dat er een lening van 63 miljoen peseta rustte op het bezit als geheel.
De juridische autoriteiten in Spanje slaagden er pas 11 jaar later in (28 mei 1996) om de zaak voor de rechtbank te brengen. In datzelfde jaar werd één van de projectontwikkelaars schuldig verklaard, terwijl de andere niet veroordeeld werd. De eigenaren tekenden twee jaar geleden beroep aan tegen het feit dat één der projectontwikkelaars niet werd veroordeeld.
Zij hebben nog steeds geen bericht ontvangen over de definitieve datum van het beroep. Kan de Raad bij de Spaanse regering informeren waarom het zo lang heeft geduurd voordat de zaak voor de rechtbank kwam en voorts vragen om bericht wanneer de datum van beroep wordt vastgesteld? Mijnheer Henderson, ik nodig u uit de vraag van mevrouw Billingham te beantwoorden.

Henderson
Ik dank de geachte afgevaardigde voor haar vraag. Ik ben op de hoogte van de moeilijkheden die de bij het Els Pins Park-geschil betrokkenen hebben ondervonden inzake hun bezit, maar helaas kan de Raad zich niet mengen in strafzaken die bij een nationale rechtbank in behandeling zijn.

Billingham
Ik dank u voor uw antwoord, ook al is het weinig hoopgevend. Dit is echt een eindeloos drama. Het heeft de aandacht getrokken van afgevaardigden uit alle hoeken van dit Parlement. We hebben ook geprobeerd de Voorzitter van het Parlement erbij te betrekken. Maar ik kan u zeggen dat de zaken er inmiddels nog slechter voorstaan dat uit uw antwoord blijkt. Mijn vraag ging over het hoger beroep. We hebben nu gehoord dat dit beroep inmiddels is behandeld. Niemand was hiervan op de hoogte. Geen van de eisers was dus aanwezig. Niemand heeft enig idee hoe dit beroep zal aflopen. Eerlijk gezegd zijn de mensen totaal wanhopig. Er zijn al mensen die hun bezit zijn kwijtgeraakt. Anderen hangt dit boven het hoofd. Ik denk dat we in een totale impasse zitten. Ik heb de indruk dat er noch bij het Parlement, noch bij de Raad, de Commissie of welke organisatie dan ook waar deze mensen bij aankloppen, procedures bestaan waar ze iets aan hebben.
Dus ik streef naar meer erkenning van het probleem.

Henderson
Ik dank de geachte afgevaardigde voor haar aanvullende vraag. Ik zie in hoe ernstig de situatie voor de rechtstreeks betrokkenen is. Ik heb zelf kiezers gehad die in soortgelijke, moeilijke situaties terecht waren gekomen. Uiteindelijk hebben ze via de rechtbank hun gelijk moeten halen.
Ik erken de ernst van het probleem, maar aangezien deze zaken momenteel in behandeling zijn bij nationale strafrechtbanken, zou nader commentaar mijnerzijds ongepast zijn.

De Voorzitter
Vraag nr. 12 van Paul Rübig (H-0521/98):
Betreft: Kosten van de herziening van het douanerecht
Als voormalig lid van de parlementaire enquêtecommissie communautair douanefraude juich ik in principe elk initiatief toe om de procedure efficiënter en fraudebestendiger te maken. Daarbij pleit ik echter voor een verstandige en vooral uitvoerbare herziening van het EU-douanerecht op basis van de vereisten van een eenvoudiger regelgeving voor de interne markt (SLIM) en de economisch-effectevaluatie. Daarbij dient zo mogelijk met alle betrokkenen - douanediensten, handelspartners, expediteurs en banken en verzekeringen - te worden overlegd.
Kan de vertegenwoordiger van de Raad in dit verband meedelen wat de kosten van het nieuwe douanestelsel voor het Europese bedrijfsleven zijn? Mijnheer Henderson, ik nodig u uit de vraag van de heer Rübig te beantwoorden.

Henderson
De Raad hecht vanzelfsprekend veel belang aan fraudebestrijding en het terugdringen van douanefraude is een van de hoofddoelstellingen van de huidige hervormingen van het vervoerssysteem.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, bij de kwestie van het douanerecht en het transitoverkeer gaat het erom dat het huidige voorstel van de Commissie in de praktijk de facto onuitvoerbaar is. De EU zal worden uitgebreid. Wij willen met de betrokken landen handel drijven, maar het stelsel zoals dit nu is opgezet, wekt de suggestie dat alle goederen gevoelige goederen zoals sigaretten, vlees en alcohol zouden zijn. In feite is het zo dat de normale handelstransacties 99 % van het geheel uitmaken en dat de formele ideeën die op dit moment heersen, in de praktijk volkomen onuitvoerbaar zijn. Daarom: als het stelsel zoals dit nu door de Commissie is voorgelegd, van kracht wordt, is dat absoluut fataal voor de economische betrekkingen. Ik vind dat men voor stukgoed en voor goederen die bestemd zijn voor dagelijks gebruik, niet moet kiezen voor dezelfde strenge regelingen als voor de gevoelige sectoren.

Henderson
Ik kan hier alleen aan toevoegen dat hervormingen noodzakelijk zijn. Die hervormingen moeten op zorgvuldige en uitgebalanceerde wijze worden uitgewerkt. Eventuele kosten moeten worden gedragen. Te hopen valt dat het nieuwe systeem op de lange termijn besparingen oplevert doordat het misbruik voorkomt dat in het verleden overheidsgeld heeft gekost.

Tomlinson
Ik vond de vraag van de heer Rübig zeer boeiend, vooral ook omdat hij verwijst naar de enquêtecommissie, waar ik voorzitter van was. Ik wilde de voorzitter van de Raad vragen of hij kan instemmen met de hoofdconclusies van de Onderzoekscommissie, in het bijzonder met betrekking tot de rol van de automatisering bij de bestrijding van fraude die leidt tot minder inkomsten uit accijnzen voor de lidstaten en minder eigen middelen voor de Europese begroting. Is hij zich bewust van het feit dat het huidige vervoerssysteem zo poreus is dat het de lidstaten miljarden ecu's kost, en dat het hoog tijd is dat de lidstaten de politieke wil proberen op te brengen om dit probleem op te lossen?

Henderson
Ik dank de geachte afgevaardigde voor zijn aanvullende vraag. Het antwoord is dat de Raad op de hoogte is van het verslag dat werd opgesteld door de commissie van de geachte afgevaardigde. De Raad heeft de hoofdlijnen van het plan onderschreven en ziet in dat automatisering, zoals ik vanmiddag al op een eerdere vraag gezegd heb, een uiterst belangrijk onderdeel is van elke verandering die leidt tot een goede controle op het verkeer van goederen. Hopelijk plaatst dit elk misbruik buiten de wet, en resulteert het op langere termijn, zodra het stelsel functioneert, in meer inkomsten.

De Voorzitter
De vragen nrs. 13 en 14 van de heer Dupuis respectievelijk mevrouw Stenzel overeenkomstig artikel 41 van het Reglement vervallen omdat zij over de situatie in Kosovo gaan. Zoals u weet, staat het debat hierover op de agenda.
Vraag nr. 15 van Nikitas Kaklamanis (H-0524/98):
Betreft: Autonomie in Noord-Epirus
Autonomie is - volgens het Handvest van de Verenigde Naties - een van de onvervreemdbare politieke rechten van de volkeren. In de Europese Unie is autonomie een algemeen verspreide institutie: landen als Italië, Spanje en Finland hebben fundamentele rechten aan autonome gebieden binnen hun grenzen verleend. Noord-Epirus is het gedeelte van Albanië waarvoor (reeds op 17 mei 1914 met het "Protocol van Kerkyra" ) recht op autonomie is vastgelegd, met bepalingen ter bescherming van de taal en de godsdienst van zijn bewoners. Dit protocol is destijds ondertekend door de gevolmachtigden van landen die momenteel deel van de EU uitmaken (Italië, Groot-Brittannië, Duitsland, Oostenrijk en Frankrijk) alsmede door de speciale vertegenwoordiger van Albanië.
Kan de Raad aangeven welk standpunt hij inneemt in deze kwestie, die verband houdt met de bescherming van de mensenrechten in een land dat toenadering tot de EU wenst, maar al jaren weigert zijn aangegane verplichtingen na te komen? Mijnheer Henderson, het woord is aan u om de vraag van de heer Kaklamanis te beantwoorden.

Henderson
Het voorzitterschap is blij met de aanzienlijke vooruitgang die Albanië heeft geboekt op het vlak van de rechten van de Grieken in Zuid-Albanië. Het spoort Albanië aan tot verdere verbeteringen op dit gebied. Albanië heeft herhaaldelijk verklaard de rechten van de Griekse minderheid conform de internationale normen te willen eerbiedigen.

Kaklamanis
Mijnheer Henderson, het spijt mij erg, maar u hebt geen antwoord gegeven op mijn vraag. U hebt geantwoord op een andere vraag die echter niet van mij kwam. Ik was heel duidelijk. Maakt het Britse voorzitterschap een onderscheid tussen goede en slechte vormen van autonomie? Geeft hij bepaalde volkeren wel autonomie en andere niet? Uw land heeft het Protocol van Korfoe van 1914 ondertekend. Daarin is sprake van autonomie voor Noord-Epirus. Ik vraag mij dan ook af hoe het mogelijk is dat de Europese Unie enerzijds probeert met de wapenen autonomie te geven aan de Albanezen in Kosovo en anderzijds via uw voorzitterschap weigert iets toe te passen waar de handtekening onder staat van vijf landen van de Europese Unie en van Albanië. Ik verzoek u mij te antwoorden op deze concrete vraag. Ook wil ik graag van u weten of in de besprekingen in de Raad over de autonomie voor Kosovo de Griekse regering het vraagstuk van de autonomie van Noord-Epirus aan de orde heeft gesteld.

Henderson
Ik verwijs naar mijn vorige antwoord, dat Albanië op politiek niveau is aangespoord tot het erkennen van de rechten van de Grieken in Zuid-Albanië. De Albanese regering heeft verklaard de noodzakelijke internationale normen dienaangaande te willen respecteren. Voor zover ik weet, heeft de Griekse regering dit onderwerp niet expliciet aangekaart in de Raad.
In het algemeen kan men niet stellen dat een en dezelfde oplossing van toepassing is op alle situaties in elke regio of elk land ter wereld waar een dispuut bestaat over regionale decentralisatie, in welke vorm dan ook. Er moet echt gekeken worden naar de situatie in het land zelf. Zij die tot een vervolgde minderheid menen te behoren, kunnen in verschillende landen vanwege allerlei historische, politieke of economische redenen, voor andere oplossingen opteren, ook als ze op eenzelfde manier vervolgd werden. Dus moet er gekeken worden naar specifieke situaties. Maar door de band genomen zijn de steunbetuigingen van de Albanese regering voor meer zelfbestuur van het volk in Kosovo in overeenstemming met het standpunt van diezelfde regering dat er, binnen de eigen grenzen, speciale zorg moet worden besteed aan de Griekse minderheid in Zuid-Albanië.

De Voorzitter
Vraag nr. 16 van Hugh McMahon (H-0526/98):
Betreft: Wegnemen van handelsbelemmeringen
Kan de Raad het Parlement mededelen wat de condities zijn van de overeenkomst die de Raad interne markt op 18 mei heeft bereikt inzake wetgeving gericht op het wegnemen van handelsbelemmeringen?
Kan de Raad met name mededelen welke bevoegdheden aan de Commissie zijn verleend om van de lidstaten te eisen dat zij de "nodige proportionele maatregelen" nemen om dergelijke handelsbelemmeringen weg te nemen? Mijnheer Henderson, ik nodig u uit de vraag van de heer McMahon te beantwoorden.

Henderson
De Raad heeft unaniem een beginselakkoord gesloten over een verordening en een resolutie inzake het functioneren van de interne markt met betrekking tot het vrije verkeer van goederen tussen de lidstaten. Het Parlement zal opnieuw geraadpleegd worden over de tekst van de verordening aangezien deze aanzienlijk afwijkt van het oorspronkelijke Commissievoorstel. De verordening bepaalt dat de Commissie een lidstaat verzoekt actie te ondernemen binnen een door de Commissie vast te stellen termijn. De lidstaat heeft vervolgens vijf dagen om ofwel de geplande actie te beschrijven, ofwel redenen aan te voeren waarom hij vindt dat er geen belemmering is. De verordening voorziet ook in een informatiemechanisme dat alle lidstaten op de hoogte houdt van actuele of potentiële belemmeringen en stappen die daartegen worden ondernomen.

McMahon
Ik wil de voorzitter van de Raad bedanken voor zijn zeer volledige antwoord. Het verheugt me dat het Britse voorzitterschap de ijver aan banden heeft gelegd waarmee de Commissie buitensporige bevoegdheden naar zich toe wilde trekken die een inperking hadden kunnen betekenen van het stakingsrecht en van legitieme vakbondspraktijken. Meent de Raad ook niet dat we nu een verstandiger compromis hebben en dat er ongetwijfeld succesvolle voorstellen van dit Parlement zullen komen wanneer het zijn advies uitbrengt?

Henderson
Ik ken de heer McMahon al sedert vele jaren en zoals altijd ben ik het met hem eens. Ik neem zijn felicitaties voor het standpunt van de Raad in dezen graag in ontvangst. Ik kan hem verzekeren dat wij er bij de hervormingen zorg voor zullen dragen dat de maatregelen geen afbreuk doen aan het stakingsrecht of andere fundamentele rechten.

De Voorzitter
Daar de vraagsteller afwezig is, vervalt vraag nr. 17.
Vraag nr. 18 van Gary Titley (H-0537/98):
Betreft: Problemen van erfgenamen in de hele EU
Een van de inwoners van mijn kiesdistrict heeft geërfd van een verwant. Hem is medegedeeld dat hij, daar delen van de erfenis zich in Ierland en Groot-Brittannië bevinden, in beide landen processen zal moeten voeren en de kosten moet dragen van verklaringen onder ede en juridische machtigingen van executeurs testamentair. Welke voorstellen overweegt de Raad om ervoor te zorgen dat de juridische procedures inzake geboorte, huwelijk en overlijden worden geharmoniseerd, zodat de burgers van Europa voortaan van de wieg tot het graf voordelen kunnen ontlenen aan de Interne Markt? Mijnheer Henderson, ik nodig u uit de vraag van de heer Titley te beantwoorden.

Henderson
De Raad heeft geen plannen om de huidige procedures in de lidstaten van de Europese Unie te harmoniseren met betrekking tot de nalatenschap van bezit bij overlijden. Het nationaal erfrecht - zeker op het gebied van familiebezit - en de formaliteiten inzake het opstellen van een testament met de daarbij behorende administratieve procedures lopen zozeer uiteen in de verschillende lidstaten dat de technische problemen van een dergelijk project enorm zouden zijn. De geachte afgevaardigde heeft binnen deze context in meer algemene zin gesproken over de harmonisatie van juridische procedures voor geboorte, huwelijk en overlijden. Ik wil hem erop wijzen dat de Raad eind mei een conventie inzake jurisdictie en de erkenning en geldigheid van rechterlijke uitspraken in huwelijkszaken heeft goedgekeurd.
Een belangrijk voordeel van deze overeenkomst is dat een rechterlijk bevel op het vlak van echtscheidingen en soortgelijke gevallen, ook daar waar het kinderen betreft, erkend wordt in de hele Europese Unie, met een minimum aan procedurele vereisten. Een aanvullende regeling betreffende de bevoegdheden van echtscheidingsrechtbanken zou ertoe kunnen bijdragen dat de huidige verwarring tussen rechtbanken in de Europese Unie vermeden wordt.

Titley
Ik dank de voorzitter van de Raad voor zijn zeer volledige antwoord. Sinds ik deze vraag gesteld heb, realiseer ik me dat het probleem veel complexer is dan ik oorspronkelijk dacht. Een van de voordelen van de interne markt is dat mensen nu overal in de Europese Unie onroerend goed kunnen bezitten. Sommige mensen maken hier gebruik van door na hun pensionering te verhuizen naar landen als Spanje. Het gaat hier duidelijk om een oudere bevolkingsgroep. Er zijn dus ook sterfgevallen, en de familie merkt dan dat zij verstrikt raakt in een juridische nachtmerrie. Ik weet dat het onmogelijk is om juridische systemen te harmoniseren, maar, zoals de voorzitter van de Raad net zei, we hebben wel net een echtscheidingsconventie goedgekeurd. Als we echtscheidingen kunnen regelen, dan moet dat volgens mij ook lukken met sterfgevallen. Kan het principe van de conventionele echtscheiding, waarbij de juridische systemen van lidstaten wederzijds erkend worden, niet ook hier gelden? Ik ga ervan uit dat dit probleem alleen maar groter wordt. Als we een Europa van de burger gaan bouwen, dan moeten we de essentialia, geboorte, dood, huwelijk, geregeld hebben zodat de interne markt de burger van de wieg tot het graf verzorgt.

Henderson
Ik weet niet zeker of iedereen vindt dat we, als we echtscheidingen kunnen regelen, ook uit de sterfgevallen moeten komen. De echtscheidingsregeling is ingewikkeld genoeg. Ik denk dat de geachte afgevaardigde een belangrijk onderwerp aankaart. Europa wordt ook steeds mobieler en mensen trekken van het ene deel van Europa naar het andere. Dat betekent dat er ook steeds meer problemen zullen komen vanwege dat verkeer van mensen, vooral wanneer het om grote aantallen gaat, en de aantallen stijgen. Ik denk dat iedereen in het Verenigd Koninkrijk wel gepensioneerde vrienden heeft die naar Spanje of Ierland zijn verhuisd. En volgens mij is dat bij afgevaardigden uit andere lidstaten niet anders, dus de geachte afgevaardigde heeft een belangrijk punt ter sprake gebracht. Ik heb in mijn eerste antwoord het huidige standpunt van de Raad toegelicht maar het zou verstandig zijn als we hier allemaal over gaan nadenken. De geachte afgevaardigde weet vast dat er tijdens dit voorzitterschap op het gebied van justitie en binnenlandse zaken veel is gebeurd. Talloze veranderingen zijn uitgevoerd, en veel toekomstige veranderingen geïnitieerd. Diegenen die zich met dit vraagstuk bezighouden, moeten zich hier roeren, want praktische oplossingen zijn nodig.

De Voorzitter
Vraag nr. 19 van Marie-Paule Kestelijn-Sierens (H-0540/98):
Betreft: Europese subsidieregeling voor schoolmelk
Kan de Raad verklaren waarom krachtens artikel 2 van verordening 1842/83 van de Raad gesteriliseerde volle melk als enige soort volle melk uitgesloten wordt van de Europese subsidieregeling voor schoolmelk, niettegenstaande zij de enige volle melk is die in glazen flessen verkocht wordt? Vindt de Raad niet dat scholen die uit opvoedkundige en milieuoverwegingen kiezen voor het verstrekken van melk in glazen retourflessen door deze subsidieregeling ten onrechte benadeeld worden? Mijnheer Henderson, ik nodig u uit de vraag van mevrouw Kestelijn-Sierens te beantwoorden.

Henderson
Vanaf het begin van de invoering van het schoolmelkprogramma van de Europese Unie in 1977 kon er subsidie worden aangevraagd voor gesteriliseerde volle en magere melk. Toen het programma werd gestart, is bij de lijst van voor steun in aanmerking komende producten rekening gehouden met de marktsituatie, beschikbaarheid en het type product dat toen geleverd werd op scholen. Op verzoek van de lidstaten is die lijst in de loop der jaren gewijzigd, maar er is nooit een verzoek ingediend om gesteriliseerde, niet-gearomatiseerde melk toe te voegen. Daartoe zou of Raadsverordening 1842/83 gewijzigd moeten worden, of de gedetailleerde toepassingsregels van Commissieverordening 3392/93 waarin een uitzondering voor bepaalde warmtebehandelingen is opgenomen.
Het verbaast me dat in sommige lidstaten alleen gesteriliseerde volle melk in glazen flessen wordt geleverd. In het Verenigd Koninkrijk zijn gepasteuriseerde melk en UHT-melk verkrijgbaar in glazen flessen terwijl gesteriliseerde melk over het algemeen in kunststofflessen zit. Er is uiteraard geen verband tussen de verpakking en het wel of niet in aanmerking komen voor steun.

Kestelijn-Sierens
Ik dank de fungerend Raadsvoorzitter voor zijn antwoord, maar blijf met het probleem zitten dat een vierde tot de helft van de scholen in België melk aan hun kinderen ter beschikking stellen in glazen flessen. Het betreft gesteriliseerde volle melk die alleen in glazen flessen ter beschikking is. Voor een oplossing zou de richtlijn moeten worden aangepast aangezien gesteriliseerde melk wordt uitgesloten van deze richtlijn. Dat betekent dat scholen die milieubewust zijn geen subsidies krijgen omdat zij glazen flessen gebruiken. Ik zou dan ook willen aandringen op een aanpassing van de richtlijn ter zake.

Henderson
Ik ben er zo aan gewend vragen in het Britse Parlement met 'nee' te beantwoorden dat ik het soms tamelijk moeilijk vind om 'ja' te zeggen. Ik moet tegen de geachte afgevaardigde zeggen dat ze een relevant punt heeft aangestipt. Tot nu toe heeft geen enkele lidstaat gevraagd om uitbreiding van de lijst met gesteriliseerde melk. Ik heb begrepen dat gesteriliseerde melk 5 % van de vloeibare melkmarkt in de Europese Unie uitmaakt. Als de verordening gewijzigd moet worden, kan de Belgische regering misschien bij de Commissie aan de bel trekken. Als er een zekere logica in schuilt, zal men daar welwillend op reageren.

De Voorzitter
Vraag nr. 20 van Maj Theorin (H-0541/98):
Betreft: Betrekkingen tussen de EU en India
India heeft vijf kernproeven uitgevoerd en aldus gezorgd voor instabiliteit in de regio. Pakistan heeft van zijn kant eigen kernwapenproeven in het vooruitzicht gesteld. Het lijdt geen twijfel of het gevaar bestaat dat een nieuwe kernwapenwedloop op gang komt, niet alleen op regionaal niveau maar ook internationaal.
De EU is een belangrijke samenwerkingspartner van India. De EU beschikt over politieke, economische en diplomatieke middelen. De VS kondigen sancties tegen India aan. Maar er zijn ook andere middelen mogelijk. Samenwerkingsovereenkomsten kunnen worden opgeschort, ontwikkelingshulp kan worden stopgezet, iedere export van wapens of onderdelen van wapens kan worden verboden.
De EU heeft dan ook de mogelijkheid niet alleen kritiek te oefenen op India maar ook om te handelen. Welke maatregelen moet de EU naar de mening van de Raad nemen? Mijnheer Henderson, ik verzoek u de vraag van mevrouw Theorin te beantwoorden.

Henderson
De Europese Raad was verheugd over de conclusies van de bijeenkomst van de P5-ministers van Buitenlandse Zaken in Genève op 4 juni en de G8-ministers van Buitenlandse Zaken in Londen op 12 juni. De Raad ziet deze conclusies als een positieve bijdrage aan de poging India en Pakistan aan te sporen tot een constructieve benadering van hun geschillen. De Raad juichte ook de beslissing toe van enkele ministers van Buitenlandse Zaken op 12 juni om een task force in te stellen ter bevordering van de non-proliferatie in Zuid-Azië.
De Raad heeft er eerder al bij India en Pakistan op aangedrongen met spoed een dialoog aan te gaan over regionale stabiliteit en maatregelen te treffen die tot wederzijds vertrouwen leiden en zo de spanningen doen afnemen. De Raad heeft beide landen met klem verzocht het Verdrag inzake het algemene verbod op kernproeven te ondertekenen en te ratificeren, deel te nemen aan de onderhandelingen over een verdrag betreffende splijtstoffen, streng toe te zien op de uitvoer van goederen die met kernenergie te maken hebben en er zich toe te verbinden geen kernwapens te maken of op te stellen.
De lidstaten hebben al gepleit voor uitstel van toekenning van leningen aan India door de Wereldbank en andere financiële instellingen en zullen, in het licht van de economische en financiële omstandigheden, bij de betrokken instellingen opnieuw nagaan of het nog wenselijk is om via de internationale financiële instellingen leningen te verstrekken aan Pakistan. De Raad heeft de Commissie voorts gevraagd opnieuw te kijken of India en Pakistan voor SAP-preferenties in aanmerking moeten blijven komen.

Theorin
Dat was echt een uitstekende opsomming van allerlei voorstellen die men gerealiseerd wil zien, vooral een veroordeling van India en Pakistan. Er was echter één ding wat ik heel duidelijk miste, namelijk de bereidheid tot het nemen van maatregelen op het gebied van de export van wapens of wapenonderdelen naar India en Pakistan.
Na de VS draagt geen enkel land ter wereld qua militair onderzoek zo sterk bij aan de wapenwedloop als India. De nieuwe minister-president van India heeft een groei van 100 procent in vijf jaar voorgesteld. Er heerst in deze regio dus een zeer gevaarlijke situatie, zowel op het gebied van conventionele wapens als op het gebied van kernwapens. Dat is een ernstige situatie, die om een reactie en optreden van de buitenwereld vraagt. Maar uiteraard moeten de vijf permanente kernmogendheden hun verantwoordelijkheid beseffen en de maatregelen nemen die zij hebben toegezegd in artikel 6 van het non-proliferatieverdrag, dat wil zeggen serieus onderhandelen over een werkelijke nucleaire ontwapening. Anders zijn acties ongeloofwaardig!

Henderson
Zoals altijd dank ik de geachte afgevaardigde voor haar aanvullende vraag. Ik ben blij te horen dat het oorspronkelijk antwoord van de Raad in grote lijnen aan haar verwachtingen voldeed. Ze uitte wat kritiek over het ontbreken van een wapenembargo. Ik kan haar zeggen dat hierover bij de Raad geen consensus bestaat. Maar zelfs indien dat wel het geval was geweest, betwijfel (EN ik of dat doeltreffend zou zijn geweest, want Rusland is een belangrijke wapenleverancier van India.

Titley
Ik wil even zeggen hoezeer ik de afgelopen zes maanden genoten heb van de woensdagmiddagen met de heer Henderson. Ik verheug mij op het Oostenrijks voorzitterschap.
Is de voorzitter van de Raad het met me eens dat het in de huidige situatie des te noodzakelijker is dat het Westen de gevaarlijke, potentiële instabiliteit van deze regio serieus neemt, vooral met het oog op het aanhoudende conflict over Kasjmir tussen India en Pakistan en de doorlopende geschillen tussen India en China? We zouden daarom een nieuw, politiek initiatief moeten nemen om tot meer stabiliteit in de regio te komen.

Henderson
Ik moet de geachte afgevaardigde zeggen dat het uitermate prettig zaken doen is met iemand die zo snel tevreden is, en ik zal met veel plezier proberen hem bij andere gelegenheden evenzeer tegemoet te komen.
Ik ben het roerend met hem eens dat de recente gebeurtenissen in India en Pakistan aantonen dat het dringend noodzakelijk is dat de rest van de wereld, in een streven naar stabiliteit, de dialoog aangaat met beide landen en de buurlanden om te voorkomen dat wat een relatief klein probleem was, en wat flink uitgegroeid is, in de toekomst enorme afmetingen gaat aannemen. De geachte afgevaardigde brengt dit zeer terecht onder de aandacht van de Raad.
Mijnheer de Voorzitter, voor ik ga zitten wil ik nog even zeggen dat hiermee een eind is gekomen aan mijn zes maanden verslag uitbrengen aan het Parlement. Het was mij een genoegen dit onder uw aangename voorzitterschap te hebben mogen doen, een voorzitterschap dat ook hoffelijk en rechtvaardig was. Mijn verontschuldigingen voor het feit dat vliegtuigmaatschappijen zich een of twee keer niets gelegen hebben laten liggen aan uw of mijn dagindeling en dat we daardoor onze oorspronkelijke plannen hebben moeten aanpassen. Ik hoop dat we niets over het hoofd hebben gezien en dank u hartelijk voor uw voorzitterschap.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer Henderson.
Wij sluiten het vragenuur af. De vragen nrs. 21 to 44 zullen schriftelijk worden beantwoord.
Zoals de heer Henderson heeft gezegd, is de vergadering van vandaag de afsluiting van zes maanden samenwerking op het gebied van vragen aan de Raad. Ik wil de heer Henderson laten weten dat niet alleen de heer Titley verheugd is een aantal van deze middagen in uw gezelschap te hebben verkeerd. Ik heb de eer en het genoegen gehad elke woensdagmiddag met u te mogen doorbrengen. Ik wil u daarvoor hartelijk danken. Ook wil ik u van ganser harte het allerbeste voor de toekomst wensen. Ik hoop dat wij elkaar hier of elders nog zullen ontmoeten. In een van de laatste vragen is herhaaldelijk gezegd dat Spanje vaak een bestemming voor bejaarden is. Mijnheer Henderson, ook voor wie nog niet bejaard is, is Spanje een goede bestemming. Ik hoop dat wij elkaar ook daar kunnen ontmoeten.
Het vragenuur is gesloten.
(De vergadering wordt om 19.00 uur onderbroken en om 21.00 uur hervat)

Bestrijding van belastingconcurrentie (voortzetting)
De Voorzitter
Aan de orde is de voortzetting van het debat over het verslag (A4-0228/98) van de heer Secchi, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over de mededeling van de Commissie aan de Raad en het Europees Parlement over "Een pakket om schadelijke belastingconcurrentie in de Europese Unie te bestrijden" (COM(97)0564 - C4-0333/98)

Svensson
Mijnheer de Voorzitter, ik zou het Bureau graag willen wijzen op manco's in de tekst van het verslag dat wij op dit moment bespreken. De Duitse versie en de Zweedse versie bevatten 22 paragrafen. De Engelse tekst daarentegen bevat 35 paragrafen. Wij zijn er allen op gebrand te weten waar wij morgen over stemmen.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer Svensson. Wij hebben dit genoteerd en zullen rekening houden met wat u heeft gezegd. Dat beloof ik u.

Vanhecke
Mijnheer de Voorzitter, het is eigenlijk logisch dat na de Europese Monetaire Unie en kaderend in het project van een federaal Europa dat ons toch stukje bij beetje opgedrongen wordt, of wij willen of niet, vroeg of laat ook de gelijkschakeling van de belastingstelsels in de alle lidstaten moest aan bod komen. Ik vrees dan ook dat de bespreking van vandaag maar een eerste bedrijf is in een lang verhaal. Het wordt dan wel verpakt onder de titel "bestrijding van schadelijke belastingconcurrentie" , maar het komt uiteindelijk maar toch op hetzelfde neer: met mondjesmaat, maar zeer systematisch, worden bevoegdheden van de lidstaten naar een federaal niveau verplaatst.
Nu ben ik zeker geen tegenstander van verregaand Europees overleg en van verregaande Europese samenwerking, maar ik ben als Vlaming ook zeer goed geplaatst om kritisch te staan tegenover deze vorm van gelijkschakeling. De Vlamingen ervaren immers dat zij binnen de federale staat België niet de mogelijkheid hebben om bijvoorbeeld inzake sociale zekerheid of inzake belastingdruk op arbeid - nota bene op eigen kosten - de zeer noodzakelijke belastingverminderingen uit te voeren, omdat deze verminderingen stoten op het veto van de federale partner in Wallonië.
Men kan zich dus met recht en reden de vraag stellen of de hypothetische schadelijke belastingconcurrentie die men zegt te bestrijden - en die toch ook zijn voordelen heeft - of die uiteindelijk niet een kleiner euvel is dan de federale eenheidsworst die dreigt in de plaats te komen. Want ik herinner eraan dat de grote bedrijven en de grote kapitalen zonder de minste problemen naar buiten de Europese Unie kunnen trekken om belastingvoordelen te bekomen, wat de gewone burger uiteraard niet kan.
Tenslotte moet ik met een beetje een slecht karakter toch ook opmerken dat in de Europese instellingen zelf allerhande belastingvoordelen worden toegekend die voor de gewone burger van onze lidstaten eveneens niet bestaan. Wie wil harmoniseren en gelijkschakelen begint misschien best met zichzelf of laat het dossier rusten.

Metten
Mijnheer de Voorzitter, de komst van de euro heeft bij de lidstaten het inzicht doen rijzen dat enige belastingharmonisatie bij de directe belastingen nodig is. De gedragscode tegen schadelijke belastingconcurrentie van 1 december vorig jaar is het eerste teken aan de wand en hopelijk komt er ook nog een akkoord over belasting op rente voor niet-ingezetenen. De noodzaak voor zulke initiatieven is ons allen duidelijk. De belastingdruk verschuift al sinds 1980 van mobiele factoren als kapitaal naar de minst mobiele factor arbeid. Zonder een trendbreuk op dit terrein zal het Europa niet lukken de werkloosheid, die nu nog 11 % is, drastisch terug te dringen.
Het verslag-Secchi erkent de genoemde noodzaak van enige harmonisatie op het gebied van directe belastingen om een race naar de bodem te voorkomen. Zeer tegen de zin van mijn fractie is er echter in dit verslag een nieuw concept geïntroduceerd, namelijk profijtelijke of gezonde belastingconcurrentie. Dit lijkt mij een geheel verward concept dat veronderstelt dat er ook belastingconcurrentie bestaat die gunstige maatschappelijke effecten heeft. Het is weliswaar zo dat er altijd verschillen in belastingen zullen blijven bestaan en dat die verschillen altijd concurrerend zullen werken. In die zin is belastingconcurrentie onvermijdelijk. Maar het is moeilijk in te zien hoe die concurrentie heilzaam zou kunnen zijn voor anderen dan degenen die eraan onderworpen zijn. Het effect van die belastingverschillen is in ieder geval dat er een voortdurende druk is op de overheden om hun tarieven te verlagen. Naarmate de belastingbron mobieler is, is het moeilijker aan die druk te weerstaan. Het resultaat blijkt echter zelden een lager niveau van belastingen te zijn, maar eerder een verschuiving van de belastingdruk naar de minst mobiele bron, namelijk arbeid. Dat is precies wat wij de afgelopen jaren hebben gezien. Dat is een van de redenen voor de hoge werkloosheid in Europa.
Beste parlementariërs van rechts in dit Huis, toch beter eerst maar even nadenken voor u komt met zulke warrige begrippen als belastingconcurrentie.

Thyssen
Mijnheer de Voorzitter, de interne markt heeft zijn vijfde verjaardag achter de rug en zoals de rapporteur al gezegd heeft, de in aantocht zijnde euro zal hem meer transparant en efficiënt maken. Iedereen weet inmiddels dat de interne markt alleen behoorlijk kan werken als naast het elimineren van de klassieke hinderpalen voor het vrije verkeer ook een behoorlijk concurrentiebeleid gevoerd wordt. Op dit vlak heeft de Commissie een ruime bevoegdheid en tegen onrechtmatige overheidssteun en concurrentieverstorend gedrag door ondernemingen wordt krachtig opgetreden. Maar helaas beschikt de Commissie niet over hetzelfde instrumentarium als het erom gaat de schadelijke gevolgen van fiscale concurrentie weg te nemen. Zolang daar niets aan verandert, zullen de lidstaten elkaar blijven de loef afsteken met specifieke regels voor niet-ingezetenen en zal de fiscale shopping van ondernemingen en particulieren toenemen.
Bovendien wordt het risico van erosie van staatsinkomsten reëel, wat in tijden van budgettaire evenwichtsoefeningen absoluut niet raadzaam is. Tenslotte zal, alle werkgelegenheidsdiscours ten spijt, de trend van het voorbije decennium om mobiele factoren te ontlasten ten nadele van de mindere mobiele arbeidsfactor niet gekeerd kunnen worden. Het is daarom een goede zaak dat de Commissie dit pakket heeft ingediend en dat de Raad uiteindelijk ook tot het besluit gekomen is dat iets moet ondernomen worden. Cardiff heeft dit nog onderstreept.
Het is een voorzichtig begin. Van harmonisatie op elk van de drie geselecteerde prioritaire terreinen is nog geen sprake en dus beperkt men zich hier en daar tot coördinatie. De methode van het pakket helpt Europa en de lidstaten vooruit maar het pakje is, met slechts drie producten erin, wel erg minimaal. Ook de indirecte belastingen en de grensarbeid leiden ernstig onder het gebrek aan fiscale harmonisatie. Het door de Commissie voorgestelde pakket is voor ons politiek wel een goede zet maar dan alleen als het gaat om een eerste stap op voorwaarde dus dat er latere stappen volgen, ook wat de besluitvormingsprocedure betreft. Want het kan toch niet zijn dat de lidstaten de unanimiteitsregel handhaven en hun bevolking de indruk geven dat ze hun zeggenschap over fiscale zaken veilig stellen terwijl precies diezelfde unanimiteitsregel de lidstaten verhindert die harmonisatie te realiseren die nodig is om de schadelijke belastingconcurrentie en de erosie van de belastinginkomsten tegen te gaan. Met het bewaren van de unanimiteitsregel zagen de lidstaten zelf de reële poten af van de stoel van de formele zeggenschap waar ze zich zo graag aan vastklampen.
Mijnheer de Voorzitter, vooraleer af te ronden heb ik nog drie concrete vragen aan de commissaris. Een, er is een gedragswerkgroep opgericht die concrete zaken gestalte moet geven. Hoe zal daar de democratische controle lopen? Twee, heeft de Commissie de intentie een of meer van deze maatregelen aan te praten buiten de OESO? Drie en ten laatste, Mijnheer de Voorzitter, wanneer mogen kleinhandelaars in grensregio's verwachten dat de BTW-tarieven dichter bij elkaar komen liggen? Met felicitaties aan de rapporteur.

Kestelijn-Sierens
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, ik wil graag eerst de rapporteur feliciteren met zijn verslag. We zijn het eens met de voorstellen vervat in het pakket-Monti. De oneerlijke concurrentie op het vlak van de belastingen op ondernemingen moet worden weggewerkt. Gedaan dus binnen vijf jaar met allerlei fiscale constructies die lidstaten uitwerken om bedrijven van elkaar af te snoepen. Ook een regeling voor spaargelden is nodig. Er worden her en der reeds berekeningen gemaakt hoeveel het nieuwe regime voor de nationale kassen zullen opbrengen. We mogen ons echter geen illusies maken want spaargelden vinden hun weg ook buiten de Unie. De Raad merkt terecht op in zijn conclusies van 1 december vorig jaar dat we de concurrentiepositie van de Europese financiële markten moeten veilig stellen. In dat kader denk ik dat een roerende voorheffing van 20 procent en meer contraproductief zal zijn. Grote spaarders zullen ongetwijfeld hun geld buiten de Unie gaan beleggen.
Tot slot nog een vraag aan de commissaris. Ik weet dat de tekst van de richtlijn betreffende de belastingsregeling voor spaargelden klaarligt. Wanneer denkt hij dat deze richtlijn in voege zal treden want veel burgers zijn uiteraard geïnteresseerd in deze materie.

Svensson
Mijnheer de Voorzitter, positieve aspecten van dit verslag zijn de kritiek op de zogenaamde belastingparadijzen en de eisen inzake minimumniveaus en de informatieplicht van de banken. Daarentegen is het idee van een meer algemene belastingharmonisatie niet realistisch. Dat zou een diepe ingreep betekenen in de bevoegdheid van de nationale parlementen en in het recht van de burgers om via verkiezingen het belastingbeleid van hun land te bepalen. Bovendien kan het de financiële stabiliteit van de staat verstoren. De landen hebben dermate uiteenlopende belastingstelsels dat men tegelijkertijd gedwongen zou zijn alle soorten belastingen te harmoniseren. Dat is zowel politiek als praktisch onmogelijk; het is een onrealistisch idee, dat we moeten laten varen.

Formentini
Mijnheer de Voorzitter, ik sluit me aan bij de felicitaties van de andere collega's aan onze rapporteur. Ik wil de heer Secchi feliciteren met zijn verslag, want hij maakt weliswaar kritische kanttekeningen en heeft aanmerkingen op de Commissie, maar het voornaamste element van zijn verslag is toch de steun die de Commissie krijgt in haar moedige actie om in te grijpen in het belastingbeleid van de lidstaten.
Het lijdt geen twijfel dat de lidstaten zich vooral bij de inwerkingtreding van de Economische en Monetaire Unie beroofd zien van wat voor hen een zekere speelruimte was qua begrotings- en monetair beleid. Zij zullen dus fors tegenstribbelen en hun fiscale rechten niet uit handen willen geven. Deze actie van de Commissie heeft dan ook ruggensteun van het Parlement nodig en ik vertrouw erop dat ons Huis, democratisch als het is, deze steun inderdaad geeft.
Wij moeten niet vergeten dat bijna alle lidstaten, vooral de grotere, op hun eigen grondgebied fiscale eilanden hebben gevormd: ik wil niet zeggen fiscale paradijzen, maar eilanden toch zeker wel, omdat er een lichter belastingstelsel geldt. Dit werkt concurrentie in de hand, en dat vormt weer een beletsel voor een gezond en harmonieus beheer van het belastingwezen, terwijl dat juist nodig is om die economische vooruitgang en economische groei te verkrijgen waar wij allemaal naar uitkijken.
Wat ik verder nog wilde benadrukken, is dat de mogelijkheid gehandhaafd moet worden om de fiscale hefboom te hanteren, belastingverlichting dus, voor gebieden die expansie nodig hebben. De Gemeenschap kent hier uiterst belangrijke voorbeelden van. Het is belangrijk dat deze mogelijkheid aanblijft, ook omdat bijvoorbeeld door middel van belasting op arbeid gebieden die in moeilijkheden verkeren zich kunnen optrekken op het niveau van andere gebieden van de Gemeenschap.

Ettl
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de heer Secchi beschikt blijkens zijn verslag over veel inlevingsvermogen en dat is ook wel nodig bij zo'n precaire kwestie. Ik zou er echter op willen wijzen dat wij de ogen voor de economische realiteit van de Europese Unie niet mogen sluiten. Het is een feit dat de gemeenschappelijke munt, de euro, met al zijn positieve effecten, ook politiek een positief neveneffect heeft, namelijk dat hij meer beweging in de totale politiek van de Europese Unie teweegbrengt. Meer beweging betekent voor mij dat ook op het gebied van de belastingen iets meer activiteit zou mogen ontstaan.
Het mag niet alleen bij coördinatie blijven. We moeten tot harmonisatie komen en daarvoor zijn vele redenen. Zelf ben ik ervoor dat we afstappen van het beginsel van de unanimiteit. Er is een zekere coördinatie in Europa nodig, een betere coördinatie op het gebied van het belastingbeleid, juist omdat wij in de Europese Unie met zeer uiteenlopende belastingstelsels te maken hebben. Onze arbeid wordt te zwaar belast. In concerns kan men belastingtechnisch doen wat men wil. Het midden- en kleinbedrijf kan daaraan niet meedoen. In de praktijk worden alleen internationale belastingadviseurs beter van deze speelruimte.
Wat wij nodig hebben is een betere coördinatie om van bepaalde dubbele en meervoudige belastingheffingen af te komen. Het mag eenvoudig niet zo zijn dat wij in Europa, zoals het geval is in België, coördinatiecentra hebben die concerns of dochtermaatschappijen grote leningen verstrekken, dat rente buiten het betreffende land wordt uitgekeerd, ergens anders weer nauwelijks belastingen worden betaald en dat daardoor in werkelijkheid het hele belastingtraject wordt omzeild. Dat kan toch niet! Deze praktijken bestaan in heel Europa en daaraan moet een einde komen. Nu hebben wij de kans een betere harmonisatie in deze sector te bewerkstelligen.

García-Margallo y Marfil
Mijnheer de Voorzitter, ik onderschrijf de bedenkingen van de heer Secchi volkomen en zal die dan ook niet herhalen. In plaats daarvan wil ik enkele gedachten wijden aan het punt waarop wij ons als Europeanen bevinden nu de euro is ingevoerd.
Wij hebben in Europa afstand gedaan van de mogelijkheid om nog langer onze nationale munten te devalueren en zo, via de kortste weg, verloren gegaan concurrentievermogen te herwinnen. Tevens hebben wij afstand gedaan van het voeren van monetair beleid als een nationaal instrument voor het scheppen van werkgelegenheid in de klassieke zin van de Philipskrommen. En door het ondertekenen van het stabiliteitspact hebben wij ook het begrotingsbeleid opgegeven.
Dit is het moment waarop wij het nog onopgeloste probleem van de belastingharmonisatie moeten aanpakken. We zien hier twee tegenovergestelde benaderingswijzen dienaangaande: enerzijds een voorzichtige, schuchtere, langzame benadering - die van de Raad - en anderzijds de aanpak die de Commissie voorstaat.
Ik wil de commissaris verzekeren dat hij mijn persoonlijke steun geniet in zijn inspanningen om het verzet van de Raad te overwinnen. Verder wilde ik enige kanttekeningen plaatsen bij het pakket dat ons hier wordt voorgelegd.
Als het gaat over fiscale bevoegdheden, ben ik het volkomen eens met de stelling dat een gemeenschappelijke markt met een enkele munt onverenigbaar is met fiscale voorrechten die de mededinging verstoren. Het zou echter een goed idee zijn als de Commissie niet alleen inging op zaken als belastingaftrek, belastingontheffing of gesubsidieerde kredietverlening, maar ook op het netelige probleem van de overheidssteun.
Een veelbesproken onderwerp gedurende deze dagen voorafgaande aan de Top van Cardiff is het verlangen van enkele lidstaten om het subsidiariteitsprincipe op oneigenlijke wijze toe te passen, en wel zodanig dat de Commissie eventuele steun die is verleend uit openbare middelen niet zou kunnen controleren, nagaan of onderzoeken. Ik zie echter geen enkel verschil tussen steun die wordt verleend in de vorm van belastingontheffing en steun die wordt verleend in de vorm van overheidssubsidies.
In de tweede plaats wil ik opmerken dat ik het inzake belastingheffing op spaartegoeden eens ben met de opvatting van de Commissie dat het ontoelaatbaar is dat de factor arbeid in toenemende mate belast wordt, terwijl de belastingdruk op de factor kapitaal vermindert. Ik vind echter ook dat de maatregelen die daartegen worden genomen, en die wij hier op dit moment bekijken, ontoereikend zijn.
Ik ben van mening - en ik zal hier nu niet verder op ingaan omdat mij daarvoor de tijd ontbreekt - dat moet worden nagedacht over de vraag of het model van toegevoegde waarde die wordt berekend over de consumptie, een model dat wij hebben ingevoerd in andere omstandigheden dan die waarin wij nu verkeren, nog steeds geldig is.
Tot besluit, mijnheer de commissaris, wil ik nogmaals mijn steun uitspreken voor de inspanningen om het verzet van de Raad tegen het streven naar de harmonisatie die wij op dit moment nodig hebben in Europa te overwinnen.

Boogerd-Quaak
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het Monti-pakket is een goede aanzet tot verdere coördinatie en waar het hier om gaat is dat wij een evenwicht vinden tussen beleidscoördinatie en concurrentie. Het is mijn opvatting dat wij op een aantal beleidsterreinen niet tot op de bodem moeten willen concurreren, maar juist tot samenwerking moeten komen. In dat opzicht ben ik dus van oordeel dat de gedragscode ten aanzien van vennootschapsbelasting nog verder moet worden uitgewerkt. Zoals het er nu voorligt, geeft het allerlei mogelijkheden om te ontduiken en de hele kwestie van de BTW is in deze voorstellen vermeden. Dat is jammer. Ik zie het niet als de schuld van commissaris Monti, maar vooral als een zaak die de Raad nog steeds niet durft aan te pakken. Hetzelfde geldt voor indirecte belastingen, zoals de belasting op milieu en energie om daarmee te voorkomen dat de belasting op arbeid, het is hier al door vele collega's gezegd, almaar toeneemt. Juist het terugdringen van dubbele belasting op inkomen uit arbeid moet een grote prioriteit hebben. Ik reken dit niet toe aan commissaris Monti maar wel aan de Raad.

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, met de invoering van de monetaire unie ontstaat een tot nu toe onbekende doorzichtigheid en daardoor kunnen ook alle prijzen en kosten in de verschillende lidstaten met elkaar worden vergeleken. Hierdoor krijgen concurrentievervalsende verschillen op vele gebieden, zoals bijvoorbeeld bij milieuheffingen, maar natuurlijk vooral op het gebied van de algemene belastingen, een nieuwe en sterkere dimensie.
De thuismarkt moet met zijn volledige liberalisering en bewegingsvrijheid over eerlijke concurrentievoorwaarden beschikken, omdat dit anders tot verleggingen en verschuivingen kan leiden, die het economische en sociale evenwicht verstoren. Schadelijke belastingconcurrentie kan de economische voordelen van de interne markt in de betrokken staten tenietdoen en is in tegenspraak met de logica van de Economische en Monetaire Unie.
Eigenlijk zou het realiseren van de belastingharmonisatie, in de omvang waarin die nu met veel moeite wordt nagestreefd, een belangrijke voorwaarde hebben moeten zijn voor de invoering van de Economische en Monetaire Unie. In dat opzicht begroet ik het verslag van de heer Secchi, waarin hij ten aanzien van de mededeling van de Commissie een zeer duidelijk en zinvol standpunt inneemt. Ik vind het belangrijk om vast te stellen dat de coördinatie van de belastingen moet gebeuren in de richting van de ontlasting van de factor arbeid, waardoor die een belangrijk instrument kan zijn in het kader van de bestrijding van de werkloosheid in Europa. Het bereiken van een compromis tussen belastingmaatregelen en een betere vrijwillige coördinatie van het economisch beleid is een noodzaak waaraan geen staat zich kan onttrekken die wil dat de interne markt en de monetaire unie goed functioneren.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, ik wil graag op mijn beurt collega Secchi oprecht feliciteren met de wijze waarop hij zijn moeilijke taak, waarbij hij ook aan nationale en in sommige gevallen zelfs nationalistische voorrechten moest raken, tot een goed einde heeft gebracht.
In mijn verslag over het Europese industriële concurrentievermogen stelde ikzelf een belastingharmonisatie voor teneinde ordeloze concurrentie tussen de lidstaten tegen te gaan en het concurrentievermogen van de ondernemingen in gunstige zin te beïnvloeden. Ik verheug mij dan ook over de aanneming, door de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën, van een gedragscode voor de heffing van belastingen op ondernemingen. Op het ogenblik stellen we een reële vooruitgang vast die op dit terrein wezenlijke vooruitzichten biedt.
Bij bepaalde punten in het verslag-Secchi heb ik nochtans enige twijfels en vrees. De vooringenomenheid ten gunste van de correlatie tussen belastingverlaging en daling van de werkloosheid lijkt mij al te optimistisch. Als de oplossing zo eenvoudig was, dan zou Europa geen werkloosheid meer kennen. Ik ben ook geen voorstander van de laagste belastingheffing, zoals de rapporteur voorstelt, want dat is de aanzet tot schadelijke concurrentie tussen de lidstaten. Tenslotte wil ik erop wijzen dat fiscale heffingen over de samenleving in haar geheel moeten worden herverdeeld. Zonder een belastingbeleid dat krachtige overheidsinterventies mogelijk maakt zouden onderwijs, onderzoek, veiligheid en infrastructuur niet voor iedereen toegankelijk zijn.
Tenslotte ben ik er als Europees afgevaardigde en Fransman vast van overtuigd dat een harmonisatie van het belastingbeleid in de Unie noodzakelijk is. Niettemin moeten we voor ogen houden dat dit belastingbeleid een middel is om een politiek Europa op te bouwen en dat alleen dit politieke Europa een fiscaal Europa kan rechtvaardigen.

Matikainen-Kallström
Meneer de Voorzitter, ik dank de rapporteur voor zijn goede werk. Het verslag biedt ons een goede mogelijkheid te debatteren over de middelen die de Europese Unie tot wapens kiest in haar strijd tegen de schadelijke belastingconcurrentie tussen de lidstaten. De verschillen tussen de nationale belastingstelsels en de concurrentie hierdoor zijn er de oorzaak van dat de mogelijke gunstige invloed van de interne markt op groei en werkgelegenheid totaal niet wordt gerealiseerd.
Het niveau van de belasting op arbeid is in veel lidstaten het grootste obstakel voor het oplossen van het werkloosheidsprobleem. Hoe hoger de totale arbeidskosten, hoe hoger meestal ook de werkloosheid. Helaas heeft er op dit gebied geen harmonisatie plaatsgevonden. Wat op nationaal niveau hoogstens is gebeurd, is een lagere loonheffing voor buitenlandse directeuren alsmede het gebruik van optie- en andere stelsels, wat samen met de lage belasting op inkomen uit kapitaal leidt tot het kapitaalintensiever worden van de productie en een grotere werkloosheid.
De Unie heeft zeer terecht ingegrepen in de indirecte belastingen door onder andere te streven naar harmonisatie van de BTW. Daarentegen kunnen bijvoorbeeld de accijnzen op tabak, alcohol en auto's van land tot land zeer wezenlijk verschillen. Nu de Unie zich bezighoudt met het afschaffen van het zogeheten taxfreestelsel, vergeet ze dat hierdoor de werkloosheid alleen maar toeneemt en dat de niveauverschillen in indirecte belastingen gehandhaafd blijven.
Belastingparadijzen kunnen slechts gecreëerd worden door landen met een gezonde economie of waarvan de sociale zekerheid onvoldoende is. Zij kunnen concurreren met lage belastingen. Landen met een hoog belastingniveau die bovendien problemen hebben met het sluitend maken van hun begroting, passen daarentegen negatieve belastingconcurrentie toe, met andere woorden ze belasten hun eigen bevolking met hoge bijzondere belastingen. Het ingrijpen in dit probleem is minstens even belangrijk als het ingrijpen in schadelijke positieve belastingconcurrentie.

Wibe
Mijnheer de Voorzitter, ik vind dat dit verslag vele goede punten bevat. Ik wil echter drie punten noemen die er niet in staan, maar er naar mijn mening misschien wel in hadden moeten staan.
Het eerste punt betreft de werkgroep van de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën die zal worden opgericht voor de controle op de toepassing van deze gedragscode. De vergaderingen daarvan zijn, zoals bekend, geheim. Ik vind dat het Parlement op dit punt had moeten aangeven dat wij vinden dat de notulen van deze vergaderingen zo snel mogelijk openbaar moeten worden gemaakt.
Het tweede punt is terug te vinden in deel twee van het maatregelenpakket, namelijk de informatieplicht die men overweegt te gaan opleggen op de banken in de Unie. Zoals bekend is het tegenwoordig een zeer gebruikelijke manier van belastingontduiking dat men zijn kapitaal in een ander land onderbrengt en daarna aan de belastingdienst in het eigen land geen opgave doet van de inkomsten uit dit kapitaal. Deze zuiver criminele belastingfraude komt op dit moment op grote schaal in de Unie voor. Een heel eenvoudige manier om dit aan te pakken, mijnheer de Voorzitter, is de banken te verplichten het bestaan van deze inkomsten mee te delen aan de autoriteiten in het land van de kapitaalbezitter, zodat ze kunnen worden belast. Ik vind dat wij hier in het Parlement hadden moeten aangeven dat wij een dergelijke informatieplicht toejuichen.
Het derde punt betreft de maatregelen tegen belastingparadijzen. Het is duidelijk dat ik het net als de rapporteur toejuich dat wij trachten dit probleem in de Unie aan te pakken. Ik vind echter dat wij er misschien op hadden moeten wijzen dat voor een definitieve oplossing van dit vraagstuk een wereldwijde overeenkomst nodig is, omdat anders het risico bestaat dat de kapitaalbezitters hun kapitaal uit een van de belastingparadijzen van de Unie verplaatsen naar een belastingparadijs buiten de Unie.

Lulling
Mijnheer de Voorzitter, in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid heb ik niet voor het verslag-Secchi gestemd en ik zal dat in de plenaire vergadering evenmin doen. Dit is boerenbedrog. In werkelijkheid wordt ons aanbevolen, de vereiste van de gelijktijdigheid van de aanneming van communautaire richtlijnen inzake de heffing van belasting op ondernemingen en de heffing van belasting op inkomens van spaargelden niet na te leven.
We mogen geenszins vrede nemen met een gedragscode voor de heffing van belasting op ondernemingen en een richtlijn inzake de belasting op inkomens uit spaargelden eisen. De schadelijke belastingconcurrentie is immers veel groter op het vlak van de belasting op ondernemingen dan op dit van belasting op spaargelden. Voor wat dit laatste terrein betreft, werd mijn amendement betreffende het vrijwaren op wereldniveau van het concurrentievermogen van de Europese financiële markten, gelukkigerwijze in de commissie goedgekeurd. Tot grote vreugde en geruststelling van mijn collega, de heer Fayot, die niet meer aanwezig is, en die, jammer genoeg, niet aanwezig was in de Commissie om voor dit amendement te stemmen.
Het verslag-Secchi veroordeelt zelfs tot de prullenmand de gelijktijdigheid van de voortgang van de diverse elementen van het pakket op wetgevingsterrein, die door de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën op 1 december van vorig jaar werd goedgekeurd. Mijn amendement, stellende dat eerlijke belastingconcurrentie binnen de Europese Unie niet hoeft te verdwijnen, werd verworpen, net zoals dit, waarin werd benadrukt dat de uiteindelijke doelstelling van de harmonisatie, de afschaffing van bestaande distorsies die de eenheidsmarkt werkelijk ondermijnen, moet zijn. Zoals bijvoorbeeld, op het terrein van de indirecte belastingen, het hanteren van te hoge accijnstarieven op wijn in bepaalde lidstaten. Voor de heer Monti zal het wel duidelijk zijn dat men op dit terrein niets moet ondernemen om het nultarief af te schaffen.
In het verslag-Secchi wordt om de afschaffing van belastingparadijzen op de interne markt verzocht. Geen enkele lidstaat is een belastingparadijs, integendeel, maar meerdere gebieden, zoals het eiland Man, de Nederlandse Antillen - er zijn er te veel om op te noemen - die speciale banden onderhouden met sommige lidstaten, kunnen als dusdanig worden bestempeld. Binnen de interne markt moeten ze worden afgeschaft.
Bovendien is het oneerlijk, om niet te zeggen hypocriet, een uitermate sociaal belastingstelsel als dat van mijn land een belastingparadijs te noemen. Mijn land is een land waar redelijke BTW- en accijnstarieven worden toegepast, wat in het voordeel is van de aan lage inkomens, waar hoge inkomens zwaar worden belast, waar op het terrein van de belasting op spaargelden, nietingezetenen op dezelfde wijze als in de buurlanden worden behandeld en waar de inkomsten uit spaargelden, die eerlijke mensen verkrijgen op basis van inkomens waarop ze als belastingbetalers reeds werden belast, gelukkig niet in beslag worden genomen.
Het belasten van grensarbeid wordt bij de terreinen gerekend waar een belastingharmonisatie noodzakelijk zou zijn. Het is in dat verband voldoende voor de naleving te zorgen van het beginsel dat de sociale premies en de inkomstenbelasting beide worden betaald in het land waar de arbeid wordt verricht.
Mijnheer de Voorzitter, ik vrees dat bepaalde overdrijvingen in dit verslag nauwelijks bijdragen tot de afronding van de in de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën van 1 december bereikte overeenkomst. Die Raad heeft, onder Luxemburgs voorzitterschap, de verdienste gehad het proces van de directe belastingharmonisatie weer op gang te brengen, maar mag geen slachtoffer zijn van boerenbedrog.

Torres Couto
Mijnheer de Voorzitter, ik wil ook graag eerst onze collega rapporteur feliciteren en zou erop willen wijzen dat volgens mij een zekere graad van concurrentie tussen de nationale belastingsystemen inderdaad de efficiëntie in de hand kan werken en voordelen voor de consumenten kan inhouden. Anderzijds dient ook te worden onderstreept dat de huidige verschillen tussen de belastingstelsels ons kunnen beletten de voordelen van de interne markt inzake groei en werkgelegenheid ten volle te benutten.
Ik ben dan ook van mening dat de coördinatie van de beleidsterreinen die de correcte werking van de interne markt belemmeren dringend moet worden verstevigd. Met name op belastinggebied, zonder uit het oog te verliezen dat de coördinatie op fiscaal vlak een essentiële rol kan spelen bij de uitkristallisering van de richtsnoeren inzake werkgelegenheid, meer bepaald door de belastingdruk op arbeid terug te schroeven.
De op de arbeidsmarkt van toepassing zijnde belastingslogica moet volledig worden herzien, evenals de op andere productiefactoren van toepassing zijnde logica, voornamelijk de belastingen op de factor kapitaal. Zoals de rapporteur zeer terecht opmerkt, zijn de belastingen op arbeid tussen 1980 en 1995 met 20 % gestegen, terwijl de belastingen op de factor kapitaal met 10 % zijn gedaald. Wij zullen er pas in slagen op een doeltreffende manier werkgelegenheid te scheppen wanneer wij de politieke moed kunnen opbrengen om deze tendens om te keren.
Er moet dan ook onverwijld een maatregelenpakket worden aangenomen dat de goedkeuring van de lidstaten wegdraagt en dat bijvoorbeeld een gedragscode voor belastingen op bedrijven omvat, in de vorm van een reeks voorwaarden die de belastingdruk vermindert voor de werkgever die werkgelegenheid creëert, zodat de sociale lasten en niet de loonkosten omlaag worden gehaald.
Met het oog op een succesvolle bestrijding van de werkloosheid hebben wij er alle belang bij de nefaste gevolgen van de belastingconcurrentie in te dijken, met name de schade aangericht door een nadelige belastingconcurrentie, maar tegelijkertijd wijs ik op de noodzaak om het positieve aspect van de fiscale concurrentie tussen de lidstaten in stand te houden daar het een instrument betreft dat het concurrentievermogen van de Europese economie op het gebied van de aan de globalisering verbonden uitdagingen kan opdrijven.

Sindal
Mijnheer de Voorzitter, wij hebben hier vanmiddag en vanavond vele verstandige dingen gehoord, maar ik zou het liever vanuit een meer principieel standpunt bekijken. Ten eerste is het positief dat wij dit onderwerp behandelen en ik feliciteer de commissaris met het fraaie resultaat dat in Cardiff is bereikt. De Raad heeft de aanbevelingen in het door de Commissie voorgelegde document opgevolgd. De problemen die we hier behandelen, zijn mijns inziens fundamenteel. We moeten de grensoverschrijdende belastingvlucht behandelen, want daar zit het probleem. Vanmiddag hoorden we een goede interventie van collega Gallagher uit Ierland die het probleem van de bedrijfsbelasting grondig toelichtte. Ik heb er alle begrip voor dat men blij is ergens arbeidsplaatsen te kunnen scheppen, maar wat baat het als ze ergens anders verdwijnen? Op die manier creëert men geen nieuwe arbeidsplaatsen en boekt men geen vooruitgang voor de Unie.
Het tweede probleem waarover ik het wil hebben, betreft de milieubelasting en -heffingen. Dit is net als de bedrijfsbelasting een grensoverschrijdend probleem. Ook hier moeten alle lidstaten hetzelfde standpunt innemen.
Eerder op de dag hadden mevrouw Lulling en de heer Fayot het over investeringsopbrengst, rente enzovoort. Wat baat het dat we samen besluiten de renteopbrengsten overal in de Unie gelijk te belasten, wanneer we de rente niet kunnen vinden? Dat is immers het probleem: het gebrek aan openbaarheid en het bankgeheim.
Tenslotte is er nog het probleem van de accijnzen op geestrijke dranken, wijnen, auto's enzovoort, dat hier ook reeds werd genoemd. Ook dit probleem is grensoverschrijdend en moet dus ook worden aangepakt. Waar we ons volgens mij niet moeten mee bezighouden is de personenbelasting, omdat dit op dit ogenblik niet realistisch is en de totale belastingdruk eigenlijk overal vrij uniform is. In sommige landen liggen de indirecte belastingen vrij hoog, terwijl deze in een land zoals het mijne eerder laag liggen, maar waar alles in de directe belastingen wordt samengevoegd. In meer dan de helft van de lidstaten is de belastingdruk gelijk en wordt het belastinggeld aan welvaart en welvaartdiensten besteed.
Ik dring erop aan dat wij realistisch blijven en van een zekere graad van vrijwilligheid uitgaan voor de invoering van fiscale wijzigingen in de Unie.

Porto
Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik de heer Monti feliciteren met zijn verwezenlijkingen op het gebied van de belastingharmonisatie, een beleidsterrein dat met een extra moeilijkheid te kampen heeft daar op dit vlak nog steeds de unanimiteit van de Raad is vereist.
Vanuit ons politiek standpunt zou het interessant zijn geen harmonisatie tot stand te brengen en het oplossen van de problemen aan de markt over te laten. Wij moeten echter realistisch zijn in die zin dat de openstelling van de economieën en de geleidelijke harmonisatie van alle overige regelgevingen ongetwijfeld zullen uitmonden in een belastingconcurrentie die de nu al buitensporige belastingdruk op arbeid nog zal verhogen.
In dit opzicht - het is immers onmogelijk alle aspecten tegelijkertijd aan te pakken - dient speciale aandacht te worden besteed aan de invoering van de euro, gebeurtenis die de harmonisatie van de belasting op spaargelden en renten noodzakelijk maakt. Vanaf het moment dat de eenheidsmunt wordt ingevoerd, maakt het bijvoorbeeld niet meer uit in welk land je je geld deponeert, hetgeen natuurlijk in het voordeel van de landen met de laagste belastingheffing speelt. Naar alle waarschijnlijkheid zullen er derhalve heel wat overschrijvingen worden uitgevoerd.
In een wereld waar het aantal barrières almaar afneemt, beperkt het gevaar van oneerlijke belastingconcurrentie zich niet tot de Europese grenzen. De Europese Unie moet daarom een blok vormen door van derde landen te eisen dat zij op belastinggebied, net zoals op sociaal en milieugebied, een aantal basisregels in acht nemen. Het komt er derhalve op aan ook de schadelijke concurrentie van de landen buiten Europa aan banden te leggen.
Nog steeds in verband hiermee schaar ik mij ten volle achter het verzoek van de rapporteur, de heer Secchi, om de belastingparadijzen op de interne markt van de Europese Unie zo spoedig mogelijk op te heffen - zoals reeds is aangehaald - teneinde de uiterst schadelijke belastingconcurrentie tussen de lidstaten, die indruist tegen de interne markt en de geest van de Unie, uit de wereld te helpen.
Zoals ik reeds heb gezegd, betreft het paradijzen waar noch de meest achtergestelde regio's noch de meest hulpbehoevende producten iets aan hebben. De Europese burgers begrijpen dan ook helemaal niet waarom die belastingoasen moeten blijven bestaan. Ik althans kan mijn land van de noodzaak hiervan niet overtuigen.

Paasilinna
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, collega's, de verscheidenheid aan belastingstelsels en hun onderlinge concurrentie zorgen ervoor dat de economische groei onvoldoende wordt benut om de werkloosheid te verlagen. De belastingconcurrentie heeft bovendien een negatieve invloed op onder andere het energie- en milieubeleid. Verschillende bedrijfsbelastingstelsels zorgen ervoor dat grote ondernemingen uitwijken naar waar het voor hen het voordeligst is en dit vervalst de open concurrentie.
Het belangrijkste probleem is dat de belastingheffing steeds meer wordt gericht op de niet-mobiele factoren ofwel arbeid. Om een of andere reden wordt gedacht dat arbeidsintensieve bedrijven draagkrachtiger zijn dan geautomatiseerde bedrijven, want zij moeten onredelijk veel meer belasting betalen. Bij de ontwikkeling van belastingstelsels moet scheefgegroeide belastingheffing worden rechtgezet. De minimumeis is dat arbeidsintensieve bedrijven in ieder geval dezelfde positie innemen als geautomatiseerde bedrijven. De belasting moet dus verschoven worden van arbeid naar draagkracht. Nationale valutahandel en speculatie worden beschouwd als de meest winstgevende zakelijke activiteiten. Het is ondraaglijk dat deze buiten de belastingheffing vallen. Daarom moet de Unie uit naam van het werkgelegenheidsbeleid de mogelijkheden onderzoeken in de richting van de zogenaamde Tobin-belasting. Zo kan de loonbelasting aanzienlijk worden verlicht.
De negatieve belastingparadijzen moeten natuurlijk ook aan banden worden gelegd. Waarom accepteren we vandaag de dag in Europa nog zwarte gaten in de belastingheffing?

Torres Marques
Mijnheer de Voorzitter, ik feliciteer collega Secchi met zijn verslag over deze belangrijke kwestie. Traagheid, gebrek aan politieke wil en ondeskundigheid zijn de kenmerken van dit fundamentele dossier betreffende de belastingharmonisatie.
Technisch gezien is het een bijzonder complex probleem en daar komt dan nog bij dat het ook vanuit politiek oogpunt een zeer delicate kwestie is. Dat op dit terrein de unanimiteit van de Raad vereist is, heeft te maken met het feit dat de nationale parlementen op dit vlak het laatste woord willen hebben. En hoewel ik mij ervan bewust ben dat wij niet veel vooruitgang zullen boeken indien wij deze koers blijven aanhouden, mag men anderzijds ook niet vergeten dat de nationale parlementen hun bestaan in grote mate te danken hebben aan de noodzaak om belastingen te heffen. Het zal dan ook niet gemakkelijk zijn ze te doen instemmen met besluiten die van supranationale instellingen afkomstig zijn.
Men kan er evenwel niet onderuit dat de oprichting van de interne markt en de invoering van het vrije verkeer van personen en kapitaal meer dan voldoende hebben aangetoond dat het belastingbeleid de markt vervormt en dit in vele gevallen tot bijzonder onrechtvaardige, schadelijke en zelfs oneerlijke concurrentie leidt.
Het is bijgevolg zeer moeilijk om deze situatie in goede banen te leiden en dat verklaart dan weer de traagheid en het gebrek aan politieke wil waarnaar ik aan het begin van mijn betoog heb verwezen. Het probleem is echter dat deze patstelling de belasting op arbeid op een onaanvaardbare manier benadeelt en de andere productiefactoren daarentegen, met name het kapitaal, ontziet. Met de invoering van de euro zal de werking van de interne markt veel transparanter worden zodat er onvermijdelijk maatregelen zullen moeten worden getroffen om de verschillende belastingstelsels nader tot elkaar te brengen.
De heer Monti heeft in dit opzicht geprobeerd vorderingen te maken. Jammer genoeg heeft de Raad paal en perk gesteld aan zijn werkzaamheden door deze tot enkele directe belastingen te beperken. Enkel de ervaring en de resultaten van de door de Raad van ministers van Economische Zaken en Financiën aangestelde groep deskundigen zal ons kunnen vertellen in hoeverre er in deze kwestie sprake is van politieke wil. Precies daarom mag de werking van deze groep niet met geheimzinnigheid worden omhuld. De euro zal ons er onder andere toe verplichten de beleidsterreinen te harmoniseren, ook op belastinggebied.

Pomés Ruiz
Mijnheer de Voorzitter, ik wil commissaris Monti gelukwensen met zijn strijd voor belastingharmonisatie, waarmee schadelijke belemmeringen uit de weg worden geruimd, en ook wil ik mijn collega Secchi feliciteren met zijn voortreffelijke verslag, dat ons in staat zal stellen om de voordelen van de eenheidsmarkt en van de monetaire unie beter te benutten door het opheffen van de schadelijke verschillen in belastingwetgeving die momenteel bestaan. Deze verschillen leiden - met nadelige gevolgen voor de concurrentiekracht van het bedrijfsleven - tot het elders onderbrengen van spaartegoeden en investeringen, en hebben tevens hun weerslag op de belastingdruk op werknemers die hun heil niet elders kunnen zoeken.
Ik wil er echter de aandacht op vestigen dat de gedragscode uitdrukkelijk de mogelijkheid openlaat voor iedere lidstaat om er een eigen belastingwetgeving op na te houden, en bepaalt dat die overal in gelijke mate onderworpen dient te worden aan het huidige proces gericht op het wegwerken van schadelijke verschillen. Het wegwerken van deze verschillen kan en mag echter niet worden gebruikt om het subsidiariteitsbeginsel te beperken, noch de fiscale bevoegdheden waarover, in het geval van Spanje, Baskenland en Navarra op dit moment beschikken. De Spaanse grondwet bepaalt dat belastingwetten die zijn aangenomen door het parlement van Navarra slechts kunnen worden betwist voor het Spaanse Constitutionele Hof. Het respecteren van de bestaande competentieniveaus binnen de Europese Unie versterkt de geloofwaardigheid van het lopende proces ter versnelling van de belastingharmonisatie. Dit proces maakt geen onnodig onderscheid tussen fiscale regels in functie van de nationale of regionale overheidsorganen die deze regels hebben goedgekeurd, en kijkt alleen of de inhoud ervan geen schadelijke gevolgen heeft voor de Unie als geheel. De fiscale verschillen tussen landen of regio's zijn immers gunstig zijn voor de bevolking, in zoverre dat ze een afgeleide kunnen zijn van een verschillende hoogte van de overheidsuitgaven gedaan door de diverse bestuurslagen, van een goed of slecht beheer van die uitgaven, of van een doeltreffend gebruik van de openbare middelen.
Daarom zou ik zeggen: laten we doorgaan met de harmonisatie, laten we het subsidiariteitsbeginsel respecteren en laten we ook de oorzaken respecteren die ertoe kunnen leiden dat verschillende gebieden logische verschillen in belastingdruk laten zien.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, ik ben sterk getroffen door dit rijke debat, waarin heel wat technische onderwerpen zijn aangesneden, maar ook politieke kwesties die in het middelpunt van het reilen en zeilen van onze Europese Unie staan. Het komt me voor dat er over een paar kernthema's een ruime consensus bestaat die het hele politieke spectrum van dit Parlement bestrijkt.
Allereerst wil ik de heer Secchi heel hartelijk danken voor het uitstekende werk dat hij met dit verslag heeft geleverd. Zijn verslag wordt gekenmerkt door een realistische en evenwichtige toonzetting en door een heel accurate analyse van het pakket belastingmaatregelen en van kwesties die verband houden met schadelijke belastingconcurrentie. Ik vind dat wel gezegd mag worden, mijnheer de Voorzitter, dat ik bewondering heb voor de energie en werklust van de heer Secchi: hij is meteen al begonnen aan een vervolg op zijn verslag, in de vorm van een ontwerpverslag over het voorstel voor een richtlijn inzake rente en royalty's.
Zoals ik al zei, is me opgevallen dat er een paar punten zijn waar kennelijk een ruime overeenstemming over bestaat. Een daarvan geldt de kwestie kapitaal en arbeid. De heer Caudron heeft het bij het rechte eind: dit is niet zo een strakke band, maar er is in ieder geval sprake van een verband. Hoe geloofwaardig is een werkgelegenheidsbeleid in Europa dat niet tevens gebruik maakt van coördinatie van de fiscaliteit teneinde de tendens om steeds zwaardere lasten op arbeid te schuiven om te buigen? Als wij het hebben over kapitaal en arbeid zou het heel duidelijk moeten zijn dat het doel helemaal niet is de financiële markten schade te berokkenen. De financiële markten zijn ontzettend belangrijk voor het functioneren van de Europese economie, voor de mededinging, voor de werkgelegenheid. Om deze redenen is de Commissie - en dat zeg ik hedenavond opnieuw - tegen plannen om belasting in te voeren op financiële transacties, zoals overigens is voorgesteld door mevrouw Moreau en de heer Paasilinna. Wij denken dat het geen goed idee is de operaties op de financiële markt te ontmoedigen met belastingen op transacties, maar wel vinden wij het nodig dat er op een geïntegreerde financiële markt een gewoon systeem van belastingheffing op inkomen uit kapitaal wordt gecreëerd. Hier is niets traumatisch aan. Dit moet gewoon gebeuren, zij het, mevrouw Lulling en mevrouw Thyssen, dat het concurrentievermogen van de Europese financiële markten daar niet de dupe van mag worden. Daarom is er ons veel aan gelegen ons zegje te kunnen doen in internationale organisaties zoals de OESO en de G7, en om het principe van de gedragscode en van belasting op spaartegoeden uit te breiden tot de afhankelijke en geassocieerde gebieden.
Ieder land - zoals door de heer Fayot is gezegd en ik ben het helemaal met hem eens - is een fiscaal paradijs voor de andere landen geworden. Daarom hebben wij onze aandacht gericht op grensoverschrijdende fiscaliteit. Aan de andere kant willen wij ook voorkomen dat - zoals door verschillende leden is gezegd, onder andere mevrouw Peijs - niet-efficiënte landen de efficiënte landen dicteren hoe hoog hun belastingen moeten zijn. Vandaar die subtiele scheidingslijn in de strijd tegen schadelijke belastingconcurrentie, want we willen niet alles over een kam scheren en willekeurig elk verschijnsel van belastingconcurrentie, ook de eerlijke vormen, treffen.
Het doet me genoegen dat het Parlement de waarde van deze pakketaanpak, die zowel bedrijven als spaartegoeden aangaat, onderkent. Daarom moet ik ook zeggen dat, voor wat betreft de belastingheffing op bedrijven, wij zelfs al eerder in actie zijn gekomen. Mevrouw Lulling is hier al mee bezig, met iets dat geen richtlijn wordt maar een gedragscode, die thans begint te functioneren voor spaartegoeden: hopelijk zullen wij het over niet al te lange tijd tot een richtlijn brengen. Tussen haakjes, mevrouw Kestelijn-Sierens vraagt wanneer artikel 12 van de ontwerprichtlijn over spaartegoeden van kracht moet worden. Zij stelt dat de lidstaten niet later dan 31 december 1999 de omzettingswetten moeten aannemen en dat deze vanaf 1 januari 2001 in werking moeten treden.
De heer Secchi en verschillende andere sprekers suggereerden dat men verder zou moeten gaan dan het toepassingsbereik van het huidige pakket. Ik ben het volkomen eens met wat mevrouw Randzio-Plath, de heer von Wogau en anderen hebben gezegd: dit is nog maar het begin, maar ik heb er vertrouwen in dat dit pakket, hoe bescheiden ook, het klimaat van fiscaal overleg in Europa radicaal zal veranderen. Thans kan er over dit soort zaken gesproken worden met het vooruitzicht ook successen te boeken. Twee jaar geleden werd zoiets nog als volkomen onrealistisch beschouwd, zoals u goed weet. Het is zaak dat we verder gaan, van coördinatie naar een vergaande harmonisering, maar hier stuiten we op uiteenlopende standpunten. Dit is trouwens een van de weinige aspecten waarover verschillende standpunten worden gehuldigd, maar dat lijkt me de gewoonste zaak van de wereld, omdat er nu eenmaal verschillende politieke visies en levensbeschouwingen zijn. Sommigen beschouwen een verlies van nationaal gezag op belastinggebied als een pluspunt, anderen zijn daar juist bang voor. Wij hebben tot nu toe gewerkt voor een verbetering van coördinatie, waardoor iedereen de tot beschikking staande fiscale soevereiniteit beter kan uitoefenen.
Mevrouw Angelilli heeft opgemerkt dat er op communautair vlak opgetreden moet worden om de belastingdruk te verminderen. Ik ben ervan overtuigd dat dit een materie voor de afzonderlijke lidstaten is. Ik ben er tevens van overtuigd dat dit in het belang van hun economieën zou zijn en ik geloof dat men dankzij de coördinatie van de fiscaliteit, doordat er een paar loopholes worden afgesloten, een paar punten van belastingontduiking, de kans krijgt de gemiddelde totale tarieven te verminderen. De heer Formentini heeft gewezen op de noodzaak van een regionaal beleid: de gedragscode onderkent deze noodzaak en onderwerpt die overigens aan bepaalde toetsingsprocessen.
Nu heb ik nog een constatering, mijnheer de Voorzitter. Het speet me heel erg dat ik twee maanden geleden ronduit "nee" moest zeggen op een verzoek dat dit Parlement met grote meerderheid tot mij had gericht, namelijk om het besluit over de intracommunautaire duty free in een studie opnieuw ter discussie te stellen. Maar me dunkt, u geeft zo'n massale steun aan dit pakket tegen schadelijke belastingconcurrentie dat u zelf toch kennelijk goed doorheeft dat het een schril contrast zou zijn dit soort aanpak te steunen en tegelijkertijd te proberen plaatselijke fiscale paradijzen, zoals deze duty free verkooppunten zijn, in leven te houden.
Tenslotte is er door veel leden op gewezen dat de euro een aansporing in de richting van fiscale harmonisatie of coördinatie is. Nu moet ik u hier zeggen dat dit tot nu toe niet het geval was. Laten we eerlijk zijn: door de voorbereiding van de euro hebben de ministers van Financiën tot op heden niet genoeg energie kunnen wijden aan de coördinatie van de fiscaliteit, en dus zijn wij in een zekere zin tegen de stroom in geroeid. Ik geloof echter wel dat de opkomst van de euro dit proces voortaan in de hand zal werken.
Nog een opmerking op de valreep. Ik hoor tot degenen die graag willen dat de regel van unanimiteit op fiscaal gebied komt te vervallen, ook omdat dit eerlijk gezegd neerkomt op meer besluitvorming voor dit Parlement. Helaas zijn wij nog niet zo ver, maar wel moet ik iets beklemtonen: dankzij de nauwe samenwerking tussen dit Parlement, vooral de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, en de Commissie hebben wij ook ditmaal weer steun gekregen van het Parlement - zoals vanavond weer duidelijk is gebleken - en u heeft zo veel en zo transparant mogelijke informatie over de lopende werkzaamheden ontvangen. Wij zijn dus in feite bezig die condities te creëren die hopelijk vroeg of laat in institutionele vorm gegoten zullen worden.
Ik dank u voor uw steun, ik dank nogmaals de rapporteur, de heer Secchi, en hoop dat wij nog meer kansen krijgen om met elkaar van gedachten te wisselen over deze moeilijke, maar belangrijke thema's.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Fiscale behandeling van personenauto's die naar een anderelidstaat worden overgebracht
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0217/98) van de heer Watson, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een richtlijn van de Raad betreffende de fiscale behandeling van personenauto's die definitief naar een andere lidstaat worden overgebracht in verband met een verandering van verblijfplaats, of tijdelijk worden gebruikt in een andere lidstaat dan die waar zij zijn geregistreerd (COM(98)0030 - C4-0145/98-98/0025(CNS)).

Watson
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik u een compliment maken voor de kalme doeltreffendheid van uw voorzitterschap en de uitstekende stemming die u in deze avondvergadering hebt weten te brengen.
Er is geen enkele beleidskwestie die niet begint of eindigt met belastingen. Het verslag dat ik vanavond behandel betreft de fiscale behandeling van personenauto's die definitief naar een andere lidstaat worden overgebracht in verband met een verandering van verblijfplaats, of tijdelijk worden gebruikt in een andere lidstaat dan die waar zij zijn geregistreerd.
Dit voorstel voor een richtlijn heeft twee doelstellingen. Ten eerste, de aanpassing van de bepalingen van vorige richtlijnen betreffende belastingvrijstellingen bij invoer in een lidstaat van de Gemeenschap uit een andere lidstaat van persoonlijke goederen door particulieren. Ten tweede, de uitbreiding van de bepalingen van vorige richtlijnen om problemen die bij hun toepassing zijn gerezen aan te pakken en aan de vereisten van de interne markt en de verwachtingen met betrekking tot het vrije verkeer te voldoen.
We weten dat er belemmeringen zijn van het vrije verkeer van voertuigen die het eigendom zijn van particulieren, vaak in de vorm van dubbele belastingheffing. Het Parlement maakt zich hier zorgen over, aangezien een vrij verkeer van personen een criterium is voor het welslagen van de eenheidsmunt. Het vrije verkeer van personen wordt belemmerd door obstakels voor het vrije verkeer van voertuigen. Daarom juichen we de voorstellen van de Commissie toe. In het algemeen gelden voor belastingen op motorvoertuigen geen regels met het oog op de onderlinge aanpassing ervan op communautair niveau. Dit heeft tot verschillen tussen de lidstaten geleid op het gebied van de stelsels voor het heffen van belastingen op motorvoertuigen. Dit voorstel voor een richtlijn geeft de basisregels voor de heffing van belastingen op motorvoertuigen van personen die van de ene naar een andere lidstaat verhuizen.
Op grond van de regels van de interne markt is het verboden grensformaliteiten te gebruiken voor de inning van belastingen, maar dit heeft ertoe geleid dat sommige lidstaten hun accijnsrechten op motorrijtuigen hebben omgezet in registratiebelastingen of nieuwe belastingen hebben ingevoerd om de verlagingen van de BTW-tarieven te compenseren. Mijn verslag is erop gericht iedere vorm van dubbele belasting uit te sluiten. De voorgestelde maatregelen hebben betrekking op twee hoofdcategorieën. Ten eerste wordt voorgesteld dat bij verandering van woonplaats de lidstaten geen registratiebelastingen heffen op voertuigen die naar hun grondgebied worden overgebracht door personen die hun verblijfplaats van een andere lidstaat naar hun grondgebied verplaatsen.
Ten tweede heeft het voorstel, met betrekking tot verkeer van tijdelijke aard, het doel te zorgen voor het voortbestaan van het recht van een persoon om een voertuig tijdelijk te gebruiken in een andere lidstaat dan die waarin hij verblijft. Hierbij bestaat het recht om een voertuig te gebruiken gedurende een periode van ten hoogste zes maanden per tijdvak van twaalf maanden. Aanvullende elementen garanderen of bepalen een grotere vrijheid om huurauto's te gebruiken in andere lidstaten dan die waarin zij zijn geregistreerd en meer flexibiliteit tegenover pendelaars over de grens die voertuigen gebruiken die door hun werkgever ter beschikking zijn gesteld.
Het voorstel is ook gericht op vergroting van de bilaterale communicatie tussen de lidstaten bij geschillen over iemands vermeende verblijfplaats. Het is verbazingwekkend en misschien zelfs deprimerend dat er niet al sprake is van passende contacten tussen de bevoegde autoriteiten.
In het kader van de subsidiariteit beogen we een gemeenschappelijk geheel van voorschriften ter regeling van de niet-heffing van belastingen op motorrijtuigen in bepaalde gevallen, zodat het vrij verkeer van arbeid wordt vergemakkelijkt en dubbele belasting wordt voorkomen.
Ik stel drie amendementen voor op dit voorstel voor een richtlijn. Ze dienen louter om orde op zaken te stellen en doen niets af aan de strekking of het opzet van de voorstellen van de Commissie, maar beogen een versterking van de rechten van de burger. Het eerste amendement bepaalt dat er geen belastingen mogen geheven worden op voertuigen die worden gesloopt of vernietigd, bijvoorbeeld na een ongeval. Het tweede bepaalt dat, in gevallen waarin inbreuken op de regels worden vastgesteld, de burger het recht heeft het voertuig uit de lidstaat te verwijderen zonder belastingen te betalen. Het derde dient om het geheel van voorschriften in hechte overeenstemming te brengen met artikel 95 van het Verdrag.
Mijn belangrijkste boodschap vanavond aan dit Parlement is dat we lidstaten moeten beletten de voorschriften van de interne markt te omzeilen en de geest van de interne markt te misbruiken door nieuwe namen te plakken op oude belastingen. Deze voorschriften zullen het vrije verkeer van motorvoertuigen en personen in de eenheidsmarkt waarborgen, autoverhuurbedrijven helpen waarvan de grensoverschrijdende activiteiten werden bestraft en een beter beheer van hun wagenpark mogelijk maken en de consument begunstigen doordat hij minder belastingen moet betalen op huurauto's. De heer Sindal sprak in het laatste debat over het belang om grensoverschrijdende belastingen aan te pakken. Dit is een kleine stap in die richting.
Tot besluit: er zijn in dit leven maar twee zekerheden: belastingen en de dood. Magere Hein slaat maar één keer toe. Dit voorstel wil ervoor zorgen dat hetzelfde geldt voor de belastinginspecteur.

Caudron
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega's, op het eerste gezicht komt het verslag van collega Watson vrij technisch over. Dit wordt trouwens door het beperkt aantal sprekers bevestigd. Nochtans, als deze eerste indruk eenmaal verdwenen is, merkt men zeer vlug dat het hier om een wezenlijk punt van de Europese integratie gaat: het vrije verkeer van goederen en personen en de weerslag van bepaalde fiscale belemmeringen.
Hoewel er sinds 1 januari 1993 geen grensformaliteiten meer zijn, hebben verschillende lidstaten immers nieuwe belastingen ingevoerd, meer bepaald voor personenwagens. Deze nieuwe heffingen komen feitelijk neer op een dubbele belasting, die volledig tegen onze beginselen indruist. De voorstellen van het verslag van collega Watson schenken mij grote voldoening. Het was inderdaad van groot belang regels uit te vaardigen voor een kwestie die zo gevoelig ligt en alle middelen aan te wenden om de laatste belemmeringen van het vrije verkeer op te heffen. Ik wil de rapporteur hiermee hartelijk feliciteren. Ik voeg hieraan toe dat het absurd zou zijn, enerzijds, vanavond over de noodzaak van een belastingharmonisatie in de Unie te debatteren en, anderzijds, heffingen die strijdig zijn met een van de stuwende krachten en met de beginselen van de Europese integratie, te blijven aanvaarden.
Hoewel ik deze tekst toejuich, stel ik me toch nogmaals de vraag waarom we blijkbaar altijd sneller tot een akkoord komen wanneer het materiële goederen betreft dan wanneer het om personen en de belasting van personen gaat.
Inderdaad, mijnheer de Voorzitter, de laatste weken werden mij door werknemers talrijke gevallen van dubbele belasting voorgelegd. Die mensen hebben mij om hulp gevraagd om hen uit absurde en vaak moeilijke situaties te helpen. Morgen, op het ogenblik van de stemming over het verslag-Watson, zullen deze tientallen gevallen mij, ondanks de antwoorden die ik van de Commissie over deze dossiers heb gekregen, bitter stemmen, want er is zeker nog geen oplossing voor.
Beste collega's, dat Europa erop vooruitgaat stemt mij blij, maar ik kan het niet nalaten te denken dat de Europese integratie soms in omgekeerde richting gebeurt. Dankzij deze richtlijn en ons verslag zal het verkeer van goederen minder belemmeringen ondervinden, maar dat geldt niet voor het verkeer van personen. Het blijft immers moeilijk - ik wilde ook dit vanavond zeggen - vrij te gaan werken waar men arbeid vindt - wat ook niet eenvoudig is -, en dat ondanks alle richtlijnen en de ondertekende en geratificeerde verdragen. Dat is zeer jammer en uiterst bedroevend.

Thyssen
Mijnheer de Voorzitter, dit voorstel voor een richtlijn brengt het feitelijk verkeer van personen opnieuw een stap dichterbij en in die zin is het zeker en vast een schakel in de verdere uitbouw van de Europese Unie, maar ik ben het met collega Caudron eens dat er nog meer op dat vlak kan gebeuren. Hoewel er sinds januari 1993 geen grensformaliteiten meer zijn bij het overbrengen van personenwagens naar aanleiding van een verandering van verblijfplaats of bij tijdelijk gebruik in een andere lidstaat, hebben nogal wat lidstaten voldoende vindingrijkheid aan de dag gelegd om de weggevallen grensformaliteiten en de daarbij horende belastingen te vervangen door een of andere vorm van registratiebelasting. Die creativiteit van de lidstaten krijgt nu met dit voorstel een gepast antwoord. Aan de ene kant de mobiliteit van personen in de Europese Unie bevorderen terwijl men aan de andere kant de mobiele mensen verhindert samen met hun geliefde auto te verhuizen zonder er extra belasting op te betalen, dat kunnen wij niet langer verantwoorden. Het voorstel van de Commissie stelt dan ook terecht paal en perk aan deze praktijken die dikwijls neerkomen op een gewone dubbele belasting.
Mijn fractie, Voorzitter, kan haar volle instemming geven met het voorstel van richtlijn, zowel wat de uitgangspunten betreft als wat de aangebrachte oplossingen betreft. Wij zullen dan ook onze instemming geven aan het voorstel. Wij hebben zelf geen amendementen ingediend maar zullen wel de amendementen steunen die de rapporteur heeft ingediend en die we met zijn allen in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid hebben aangenomen. De amendementen van de rapporteur maken het voorstel op drie vlakken explicieter en brengen daardoor meer duidelijkheid en meer rechtszekerheid. Wie kan daar nu tegen zijn?
Mijnheer de Voorzitter, ik kan instemmen met het voorstel maar ik wou toch nog dit zeggen: ik hoop dat vanavond de Italianen, mijnheer de commissaris - ik weet niet of u een voetballiefhebber bent - maar ik hoop dat de Italianen in de match tegen Kameroen evenveel succes boeken als u vanavond hier in de match in het Parlement.

Monti
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, de opmerking van mevrouw Thyssen is bij mij niet in verkeerde aarde gevallen, maar ik meen te moeten constateren dat we hier te maken hebben met een geval van schadelijke concurrentie tussen een televisie-uitzending en een debat in het Huis, een debat over belangrijke thema's zoals uit de doeken wordt gedaan in het verslag van de heer Watson, die ik bij dezen wil feliciteren voor zijn geschrift en voor de conclusies die daarin getrokken zijn.
De heer Watson heeft het document van de Commissie een logisch en bezonnen voorstel genoemd. Het doet altijd genoegen dit soort adjectieven te horen. Dit document zou de burgers van de Unie in de gelegenheid moeten stellen vrijer te reizen. Het voorstel is volgens de Commissie een belangrijke stap vooruit naar een ene markt voor eigenaars en gebruikers van particuliere voertuigen. Als dit document wordt aangenomen, kan het een helpende hand bieden voor het oplossen van problemen waar mensen mee te kampen krijgen die hun residentie verplaatsen van de ene lidstaat naar de andere of die een voertuig dat geregistreerd staat in hun land van herkomst tijdelijk willen gebruiken in een andere lidstaat.
Wat de amendementen 1 en 2 betreft, qua inhoud sta ik er volkomen achter. De Commissie is zelfs dankbaar voor deze suggesties en zal iedere poging in het werk stellen om ervoor te zorgen dat deze amendementen worden aanvaard.
Wat betreft amendement 3, dat wordt ingegeven door artikel 11 van het voorstel, wil ik alleen maar preciseren dat artikel 95 van het Verdrag op zich al rechtstreeks van toepassing is op alle nationale wetgevingen, zonder dat nadere verduidelijkingen nodig zijn. De rechtstreekse doelmatigheid van artikel 95 van het Verdrag wordt kracht bijgezet door de rechtspraak van het Hof van Justitie, die haar sporen inmiddels verdiend heeft. Dus, het spijt me wel, maar dit is de reden waarom de Commissie het amendement niet kan aanvaarden. In de tweede plaats verandert artikel 11 van het voorstel inhoudelijk niet als er een verwijzing naar artikel 95 wordt ingelast. Vandaar dat ik ook mijn twijfels heb over het nut van dit amendement.
Nogmaals mijn complimenten aan de rapporteur en dank aan de Voorzitter die dit debat heeft geleid.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris. Het zal u plezier doen te vernemen dat Italië aan de leiding staat met 1-0. Onze diensten hebben dit zojuist meegedeeld en commissaris Bangemann bevestigt dit nu.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Mobiele en draadloze communicatie (UITS)
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag (A4-0221/98) van de heer Camisón Asensio, namens de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid, over het voorstel voor een beschikking van het Europees Parlement en de Raad betreffende de gecoördineerde invoering van mobiele en draadloze communicatie (UITS) in de Gemeenschap (COM(98)0058 - C4-0144/98-98/0051 (COD)).

Camisón Asensio
Mijnheer de Voorzitter, het Parlement heeft in zijn resolutie van 29 januari jongstleden over de derde generatie mobiele communicatie op niet mis te verstane wijze zijn volledige steun uitgesproken voor dit project, dat van bijzonder groot belang is. Het gaat immers om niets minder dan het zenuwstelsel van de global village van de 21ste eeuw.
Dit was een onmiskenbare politieke impuls en een uiting van engagement - dat hier hopelijk zal worden bevestigd - ten aanzien van het voorstel voor een beschikking waarover wij ons vandaag buigen. Ook onze 11 amendementen, die vrijwel unaniem zijn goedgekeurd in de commissie economische zaken, gaan in dezelfde richting. Anderzijds lijkt het logisch om het succes van GSM te gebruiken om de leidende rol van Europa op het gebied van geavanceerde technologie en op de internationale markten te verzekeren.
Met het oog op dit alles was een wederzijdse samenwerking wenselijk van de betrokken bedrijfstak en de overheid, in een oprechte poging om individuele voorkeuren terzijde te schuiven teneinde te komen tot een model van open technologieën en netwerken, en afstand te nemen van eigen ontwerpen waarmee men een overheersende positie probeert in te nemen in gesloten markten, die de wereldwijde concurrentie op lange termijn niet aankunnen.
Vanwege het gebrek aan tijd, wil ik slechts op de volgende aspecten de aandacht vestigen: ETSI heeft reeds aanzienlijke vooruitgang geboekt in het normalisatieproces, en er zijn al technologieën van concurrerende uitrustingen gecombineerd. Hoewel er zeker nog veel werk moet worden verzet, wordt toch verwacht dat de technologische vooruitgang in deze bedrijfstak zo snel zal verlopen dat de eerste commerciële diensten in het jaar 2002 beschikbaar kunnen zijn.
Het moment is dus aangebroken om het toekenningsproces van vergunningen te starten en daarmee de exploitanten en fabrikanten de rechtszekerheid te verschaffen die voor hen onmisbaar is om de forse investeringen die nodig zijn te kunnen doen. Dit voorstel voor een beschikking bevat de nodige richtsnoeren die in overeenstemming zijn met de vergunningenrichtlijn en in samenwerking met de CEPT tot stand komen.
Kort samengevat, mijnheer de commissaris, verwelkomen wij dit voorstel en zijn wij van mening dat het volstrekt legitiem is de toegang tot UITS-vergunningen niet voor te behouden aan de huidige GSM/DCS-exploitanten, die echter evenmin principieel mogen worden uitgesloten. In het voorstel wordt niet ingegaan op selectiecriteria voor de vergunningen of op prijzen voor het aan vergunningen onderworpen frequentiespectrum - dat is trouwens hoe dan ook niet de bedoeling van het voorstel - omdat de vrijheid van de lidstaten op dit gebied moet worden gerespecteerd.
Wij pleiten voor een toereikende dekking in dunner bevolkte gebieden, alsook voor een belangrijkere rol voor de Commissie in onderhandelingen op internationaal niveau, dit met eerbiediging van de rechten van de lidstaten met betrekking tot het beheer van het frequentiespectrum.
Wij hopen alleszins dat de Raad zich positief zal opstellen, waardoor dit voorstel snel zou kunnen worden aangenomen. Dat is van belang, omdat wij tenslotte zijn verwikkeld in een mondiale strijd - dat mogen we niet uit het oog verliezen - en dit een uiterst dringende aangelegenheid is.
Wat betreft de amendementen, wilde ik slechts twee kanttekeningen plaatsen: ten eerste bestaat er geen enkele serieuze wetenschappelijke studie die bevestigt dat het gebruik van mobiele telefoons gevaarlijk zou kunnen zijn voor de gezondheid, reden waarom het niet op zijn plaats zou zijn om daarover onnodige sociale onrust te zaaien; en ten tweede hebben we hier te maken - laten we dat niet vergeten - met een sector - de Europese telecommunicatiesector - die geheel is geliberaliseerd.
Ik zou willen afsluiten met een oproep. De volgende Wereldconferentie over radiocommunicatie wordt in de tweede helft van volgend jaar gehouden. Wereldwijd wedijveren talloze toepassingen op het terrein van de radiocommunicatie met elkaar voor het gebruik van radiofrequenties, die een schaars goed zijn, en deze toepassingen zijn van kapitaal belang voor de economie, de consument, en zelfs voor de persoonlijke veiligheid van mensen. Op deze conferentie zullen juridisch bindende besluiten worden genomen, die ook gevolgen kunnen hebben voor mobiele breedbanddiensten, ofwel de UITS sector.
Op deze wereldconferentie onderhandelen de lidstaten van de Europese Unie in hun eigen naam, na voorafgaande coördinatie met 28 andere Europese landen, waardoor er een duidelijke noodzaak bestaat om gemeenschappelijke Europese standpunten uit te werken. Het is daarom tijd om de Europese standpunten voor deze conferentie op één lijn te krijgen. Ik hoop, mijnheer de commissaris, dat deze omstandigheid niet uit het oog wordt verloren.

Malerba
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het voorstel van de Europese Commissie voor invoering van UITS in Europa betreft een uiterst belangrijke technologische ontwikkeling van draagbare telefonie, een van de hardst groeiende markten, een sector waarin Europa een concurrentievoordeel uit het vuur heeft weten te slepen door nog vóór de Verenigde Staten de algemene GSM standaard over te nemen. Over de nieuwe standaard voor UITS is echter een grotere wereldwijde convergentie ontstaan dan met GSM het geval was, en verwacht wordt dan ook dat de Amerikaanse exploitanten deze technologie snel zullen overnemen en dus al vanaf het begin een geduchte concurrentie zullen vormen.
Met de opkomst van deze standaard dreigt de Europese industrie dus het concurrentievoordeel dat zij met GSM had te verliezen. Overigens is het idee om invoering van UITS uit te stellen zonder meer schadelijk voor de Europese industrie, omdat deze dan achter zou komen te liggen in de mededingingsrace.
Wij zijn het dus volledig eens met het voorstel van de Commissie en met een snel tijdpad voor invoering van de nieuwe diensten, en als Commissie onderzoek, technologische ontwikkeling en energie pleiten wij voor investeringen in de ontwikkeling van terminals voor de nieuwe standaard.
Twee punten liggen mij bijzonder na aan het hart en die heb ik dan ook opgenomen in amendementen waar de rapporteur mee akkoord is gegaan. Het eerste punt is non-discriminatie tussen concurrerende exploitanten voor wat betreft toekenning van alle frequenties van de gamma 900, 1800 en 1900 mHz, om deze exploitanten in staat te stellen zowel GSM- als UITS-diensten aan te bieden, waarbij wordt gegarandeerd dat stadszones en plattelandsgebieden worden gedekt in een situatie van gelijke mededinging. Het tweede punt is dat de Commissie politieke steun moet krijgen, opdat zij een stimulerende rol gaat vervullen ten opzichte van de lidstaten bij de herallocatie en veiling van de nieuwe frequenties voor UITS-diensten.

Van Velzen, W.G.
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, collega's, mijn waardering gaat uit naar de heer Camisón Asensio en de Europese Commissie voor de constructieve wijze waarop zij dit onderwerp hebben benaderd. De Commissie, met name de commissaris is zeer voortvarend te werk gegaan en heeft de industrie op een lijn gekregen bij het vaststellen van een Europese standaard voor UITS. Hopelijk zal Europa hierdoor wereldwijd een voortrekkersrol kunnen vervullen op het terrein van de mobiele telefonie. De opmars van de mobiele telefoon is indrukwekkend. De UITS biedt Europa de kans het succes van GSM te herhalen. De UITS biedt vele multimediale aan toepassingen en betekent feitelijk het einde van de traditionele telefoon. De ontwikkeling van dit systeem kan bovendien een groot aantal banen opleveren. Het succes is echter alleen mogelijk wanneer er in een vroeg stadium duidelijkheid komt over de vergunningsregeling en over de beschikbaarheid van de frequenties. Daar wil ik nu twee opmerkingen over maken.
Mijnheer de Voorzitter, het is van groot belang dat grote zorgvuldigheid wordt betracht bij de keuze van het verdelingsmechanisme van de schaarse frequenties die zullen worden vrijgemaakt voor de UITS. Met het oog hierop heb ik de Commissie middels een schriftelijke vraag verzocht een onderzoek te starten naar het beste verdelingsmechanisme. Ik meen dat commissaris Bangemann reeds in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid zijn medewerking heeft toegezegd aan dit onderzoek. Ik zou de commissaris willen vragen of hij kan bevestigen dat hij inderdaad dat onderzoek nu gaat uitvoeren. Een aantal lidstaten, waaronder Nederland, maakt inmiddels aanstalten een veiling voor de UITS op te zetten. Graag zou ik van de commissaris willen weten wanneer het resultaat van een onderzoek tegemoet kan worden gezien omdat ik denk dat het belangrijk is dat de resultaten er zijn voordat de lidstaten hun positie gaan innemen bij het kiezen van een verdelingsmechanisme.
Mijnheer de Voorzitter, naast de keuze van het verdelingsmechanisme - en nu kom ik op het tweede punt - is het van groot belang, collega Malerba heeft het ook al gezegd, dat de lidstaten bij de verdeling van de UITS-frequenties de beginselen van transparantie en non-discriminatie strikt in acht nemen. Voorkomen dient te worden dat de operators die nu een UITS-vergunning krijgen de mogelijkheid wordt ontnomen om GSM en DCS-frequenties te gebruiken voor UITS-diensten. Zo'n verbod dient enkel het opdrijven van de marktwaarde van frequenties en druist regelrecht in tegen het beginsel van spectrum efficiency . Een amendement met deze strekking is met grote meerderheid aanvaard door de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid van het Parlement. Graag verneem ik van de commissaris welke maatregelen hij zal treffen tegen lidstaten die het beginsel van non-discriminatie niet toepassen en toch een dergelijk verbod opleggen.
Voorzitter, UITS zal in de toekomst voor Europa van groot belang zijn. Maar voor de burger is het alarmnummer 112, en het gebruik van het alarmnummer 112 in de Europese Unie had reeds lang moeten worden ingevoerd. Ik heb daar menigmaal op geattendeerd en op 22 oktober jongstleden heb ik schriftelijk een vraag hierover gesteld en die later in de plenaire vergadering herhaald. Ik zou het verwelkomen indien de commissaris helderheid verschaft over de volgende drie punten. In welke lidstaten is het alarmnummer 112 niet ingevoerd, dan al niet operationeel? Wat is de reden? Ten tweede, welke stappen en acties zal de commissaris nemen om ervoor te zorgen dat de lidstaten voldoen aan die verplichting? Ten derde, zou het niet nuttig zijn dat tenminste het personeel van de alarmcentrales kan communiceren in de drie talen die beheerst moeten worden voor de gebruikers van 112 in de betrokken lidstaat? Ik zou het op prijs stellen als de commissaris mij hierop een antwoord zou geven.

Thors
Mijnheer de Voorzitter, het GSM-systeem heeft Europese fabrikanten een leidende positie in de wereld gegeven en het voor de EU-landen mogelijk gemaakt een volledig dekkend mobiel net op te bouwen. Dat kent echter zijn beperkingen: het kan bijvoorbeeld de hogesnelheidsoverdracht van multimedia-gegevens niet aan die nodig is voor gebruik van Internet via mobiele telefonie. Deze constatering heeft geleid tot UITS.
Nu is het wel belangrijk dat zowel de EU als de lidstaten een actieve rol spelen in het stimuleren van de ontwikkeling van het nieuwe systeem, zodat het een even groot succes wordt voor Europa als GSM. Het zal weliswaar nog wel een paar jaar duren voordat de eerste nieuwe diensten op de markt komen, maar het is een volkomen juist standpunt van de Commissie dat wij nu het wettelijke kader moeten vaststellen, zodat de enorme investeringen die nodig zijn voor de ontwikkeling, en dat zijn grotere investeringen dan ooit, kunnen worden gedaan.
Wij weten dat het belangrijk is dat de lidstaten een gemeenschappelijke standaard afspreken en gemeenschappelijk kunnen optreden op de volgende vergadering die de International Telecommunications Union deze herfst zal houden en waar de besluiten zullen worden genomen. De Commissie heeft daar immers geen stemrecht. De Verenigde Staten komen misschien met vier standaarden, wat ertoe leidt dat de markt daar verdeeld raakt. Wij hebben een uniforme standaard nodig, willen wij kunnen beschikken over gelijke mogelijkheden in de hele Unie.
Er is uitvoerig gepraat over het verlenen van vergunningen. Ik hoop dat andere landen het goede voorbeeld volgen van GrootBrittannië, dat in dezen voorop loopt, en gauw gaan beginnen met het verstrekken van vergunningen, zodat wij uiterlijk in het jaar 2002 ons doel verwezenlijken en het nieuwe systeem in gebruik nemen volgens het tijdschema van de Commissie. De verlening van vergunningen is vandaag ook hier besproken. Ik vind het belangrijk dat de consortia die aanspraak willen maken op een vergunning goed worden doorgelicht, en dat er geen vergunning wordt verstrekt aan consortia die onvoldoende krediet en capaciteit hebben voor de uitvoering. In plaats daarvan zou men kunnen denken aan een royalty-systeem waarbij de betalingen gaandeweg kunnen geschieden.
Belangrijk is ook het open proces waarop hier de nadruk is gelegd. Wij hebben een standaard, later kunnen we de octrooien verdelen. Er is concurrentie nodig op het punt van de beste toepassingen. Op die manier krijgt de consument toegang tot nieuwe diensten en nieuwe producten.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, commissaris Bangemann, geachte collega's, hoe vaak hebben wij in verband met de telecommunicatie al over revolutionaire ontwikkelingen gesproken! Zoals zo vaak is deze constatering ook van toepassing op de verandering die we bij de draadloze en mobiele communicatie kunnen verwachten. UITS is niet alleen in staat gegevens tot 2 megabyte per seconde te verwerken en een spraakkwaliteit te bereiken die de ISDN-standaard evenaart, het schept ook een nieuwe markt voor mobiele multimediadiensten.
Maar daarbij moeten we rekening houden met de factoren die daadwerkelijk tot het succes bijdragen. Zo is het bijvoorbeeld belangrijk om te letten op een verstandige verdeling van de noodzakelijke frequentiespectra over de netexploitanten. Alle technische inspanningen die met UITS gemoeid zijn, zullen ook met enorme investeringskosten gepaard gaan, en toch willen we allemaal dat de prijzen voor de eindgebruikers aantrekkelijk zullen zijn. Daarom moet worden geprobeerd de kosten voor vergunningsrechten, heffingen en andere kosten zo laag mogelijk te houden. Anders zullen we in Europa geen bevredigende marktvoorwaarden kunnen scheppen en onszelf op middellange termijn met enorme concurrentienadelen opzadelen.
We moeten rekening houden met de concurrentiesituatie op de wereldmarkt. Japan zal reeds eind 1999 de eerste voorstadia van UITS in gebruik nemen. Als deze voorstadia zich tot de facto -standaards ontwikkelen, dan zouden de netexploitanten op de interne markt zich erop moeten oriënteren. Het is absoluut noodzakelijk dat wij dit gevaar keren door eigen activiteiten te ontplooien.
Maar aan de andere kant - en dat zegt collega Camisón Asensio in zijn verslag ook - kan Europa op dit gebied zowel in technisch als in strategisch opzicht de leiding nemen. Ons voordeel is hier juist de beproefde samenwerking bij de standaardisering, die ook voor andere gebieden van technische wetgeving - ik denk daarbij aan de busrichtlijn - een voorbeeld voor ons moeten zijn.

Bangemann
Mijnheer de Voorzitter, laat ik eerst de rapporteur bedanken. We hebben samen met hem in zeer korte tijd een zeer belangrijke maatregel - grotendeels gemeenschappelijk en op basis van dezelfde uitgangspunten - kunnen voorbereiden. Ik denk dat uit het debat vandaag ook is gebleken dat er op deze hoofdpunten geen verschillen zijn tussen de standpunten van het Parlement en van de Commissie.
Ik wil het Parlement eraan herinneren dat we ruim een half jaar geleden, toen we ons voor het laatst met UITS bezighielden, nog voor de situatie stonden dat er bij het ETSI nog geen beslissing was gevallen en dat de situatie - om het voorzichtig uit te drukken - zeer onoverzichtelijk was. Toch is het in relatief korte tijd gelukt deze nieuwe standaard voor de derde generatie mobiele communicatie tot stand te brengen met brede consensus onder alle betrokkenen. Dat is een zeer groot succes, dat niet hoog genoeg kan worden aangeslagen.
In een half jaar tijd hebben wij nu dit noodzakelijke juridische sluitstuk kunnen afronden en ik denk dat de uitwerking daarvan in de economie snel zichtbaar zal worden. Dat hangt natuurlijk niet meer af van de politiek, maar het is nu aan het bedrijfsleven om zijn kansen waar te nemen. Ik twijfel er niet aan dat de Europese industrie haar leidende positie kan waarmaken, die we intussen met GSM hebben bereikt en die niet alleen op de Europese markt, maar wereldwijd bestaat.
Daarover zijn we het eens. We hebben af en toe ook over detailkwesties gesproken. Daarop zal ik ingaan, maar niet zonder er nogmaals op te wijzen dat we niet alle amendementen kunnen overnemen. Dat komt ten dele doordat er amendementen zijn die bepaalde zaken herhalen of dingen aan de orde stellen, zoals bijvoorbeeld de bescherming van de gezondheid, die we elders al uitputtend hebben behandeld en bij de regelgeving over UITS niet nog eens hoeven te behandelen.
In ieder geval nemen we zeven amendementen onveranderd over: 1, 2, 3, 5, 8, 9 en 11, alsmede amendement 7 in hoofdlijnen en 6 gedeeltelijk. De overige zes amendementen kunnen we niet overnemen, maar dat zijn zoals gezegd eigenlijk details.
Dan kom ik nu tot deze detailkwesties, die door de heer Van Velzen nog eens aan de orde zijn gesteld. Het doet me altijd weer plezier deze vragen te beantwoorden. Daarom stelt hij ze waarschijnlijk ook meerdere malen. Ik heb ze al eens in de commissie en bij een andere gelegenheid behandeld. Maar ik wil er vandaag graag nogmaals op ingaan.
Met betrekking tot de veiling van frequenties heb ik recentelijk in de Commissie economische en monetaire zaken en industriebeleid al gezegd, dat dit slechts één methode is en natuurlijk hebben we, kunnen we en zullen we ervaringen opdoen. Daarvoor hoeven we geen onderzoek te laten doen en we zullen binnenkort in een mededeling aan het Parlement voorstellen doen over de wijze waarop de verschillende bestaande mogelijkheden kunnen worden benut om tot een verstandig frequentiebeleid te komen.
We zijn ons er ook volledig van bewust, mijnheer Malerba, dat we terdege rekening moeten houden met de radioconferenties. Dat is bij de laatste keer al veel beter gedaan dan bij de voorlaatste en ik weet zeker dat bij de conferentie van volgend jaar de afstemming tussen de lidstaten en de Commissie nog beter zal zijn en we terzake ook op waardevolle voorzieningen kunnen terugvallen.
Wat betreft amendement 7, dat betrekking heeft op artikel 3, lid 4 - de heer Van Velzen is daar nogmaals op teruggekomen - daar kunnen we het in hoofdlijnen mee eens zijn. Het staat op het lijstje dat ik zojuist heb gegeven. Toch willen we de woorden "in overeenstemming met het bestaande communautaire recht" toevoegen om de relatie te leggen met de bestaande wettelijke voorschriften, met name de vergunningsrichtlijn en de richtlijn betreffende de mededinging op het gebied van de mobiele telefonie.
Amendement 6, waarmee we het gedeeltelijk eens zijn, moet met de verwijzing naar het geldende communautaire recht op dezelfde wijze worden beoordeeld. We zijn echter van mening dat een uitdrukkelijke verwijzing naar de beginselen van transparantie en non-discriminatie niet noodzakelijk is, omdat deze een integraal onderdeel van het Gemeenschapsrecht vormen. Men kan dingen ook overdreven formuleren en daardoor wordt het er niet duidelijker op.
Ook de vraag over de noodnummers en de omzetting daarvan heb ik al eens behandeld, mijnheer Van Velzen. Met het oog op de tijd en het volgende debat wil ik dat punt met uw welnemen achterwege laten. Ik heb dat allemaal al eens voor u uiteengezet en ik hoop dat u zich ermee kunt verenigen, dat ik dat hier niet nog eens herhaal. Of wilt u, dat ik dat doe? Dat kan ik wel doen, daar heb ik geen probleem mee, maar dat vind ik toch wel een beetje tijdverspilling.
Daarmee ben ik dan ingegaan op de belangrijkste vragen die waren gesteld. Dan nog een enkel afsluitend woord over onze ontwerprichtlijn. Daar schiet mij nog te binnen, mijnheer Rübig, dat er geen risico bestaat dat wij of de bedrijven die in Europa actief zijn, zouden kunnen worden gedwongen zich aan de Japanse normen aan te passen. Het is juist andersom! Alle ons tot nu toe bekende Japanse normen en ook de reacties van de zijde van het Japanse Ministerie van Internationale Handel en Industrie en het Ministerie van Posterijen wijzen erop dat Japan de door ons of door het ETSI gekozen norm zal overnemen. Dat komt ten dele ook doordat we bij de uitwerking van deze normen op de medewerking van Japanse en Amerikaanse bedrijven konden rekenen, zodat het al in eerste aanleg veel meer is dan een Europese norm.
Daaraan kunt u zien dat we een goede kans maken het succes van GSM niet alleen te herhalen, maar zelfs te overtreffen. We zullen er in de verdere besprekingen, vooral met de Amerikaanse industrie en met de Amerikaanse overheid, op wijzen dat UITS niet een door de Commissie of het Parlement en de Raad voorgestelde dwingende norm is, maar zoals altijd, zoals bij ons goed gebruik is, door de industrie is uitgewerkt. Het is een norm waarbij eenieder zich kan, maar niet moet aansluiten. We hebben echter de vaste politieke wil in het belang van de consument en met het oog op een zo uniform mogelijke markt en daardoor ook betaalbare prijzen ervoor te zorgen, dat een dergelijke norm dan ook de ruime toepassing vindt die hij verdient. Dat betekent dat iedereen is uitgenodigd er gebruik van te maken, en de daarmee verbonden voordelen moeten overtuigend zijn. Dat is het goede beleid dat ons op dit gebied flink vooruit heeft geholpen, en ik bedank het Parlement voor zijn steun daarbij.

Rübig
Mijnheer de commissaris, kunt u garanderen, dat we volgend jaar met het verlenen van licenties kunnen beginnen?

Bangemann
Dat hangt natuurlijk allereerst af van de vraag of we aanvragen hebben. Dat is niet zeker. Als dat wel het geval is en als wij het nu voorliggende ontwerp hebben goedgekeurd, dan zijn er geen juridische belemmeringen meer.

De Voorzitter
Dank u, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.

Vervoer van kernafval
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over het vervoer van kernafval in de Europese Unie.

Oreja
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, op 30 april ontving de Commissie van de Franse autoriteiten inlichtingen waaruit blijkt dat in een aanzienlijk aantal gevallen bij containers voor het vervoer van splijtstoffen die naar de opwerkingsfabriek van La Hague werden gebracht een overschrijding van de grenswaarde met 4 becquerel/cm2 voor wat de niet-gefixeerde bèta-gammabesmetting betreft is vastgesteld.
Aangezien sommige van de betrokken containers uit Duitse kerncentrales kwamen, werden niet alleen door Frankrijk maar ook door Duitsland onmiddellijk grondiger onderzoeken ingesteld.
Teneinde de resultaten van deze nog lopende onderzoeken op de voet te volgen, is de Commissie met de Franse en Duitse bevoegde instanties in contact gebleven. Het is nu eenmaal zo dat de lidstaten als eerste verantwoordelijk zijn voor de toepassing van de communautaire richtlijnen en dat de Commissie, als hoedster van de Verdragen, pas zou optreden als een lidstaat zou nalaten de maatregelen te nemen die hij uit hoofde van deze verantwoordelijkheid verplicht is te nemen.
De eerste maatregel die de bevoegde instanties hebben genomen toen zij op de hoogte van de huidige situatie waren, was de afkondiging van een onmiddellijk verbod op het vervoer van bestraalde splijtstof uit kerncentrales, in afwachting van een volledig onderzoek van de situatie en van het nemen van passende bijkomende veiligheidsmaatregelen met het oog op een correcte toepassing van de Europese wetgeving op nationaal niveau.
Uit de nu beschikbare resultaten blijkt duidelijk dat noch het personeel, noch de bevolking werden blootgesteld aan bestraling die de communautaire grenswaarden overschrijdt. Tevens zou elke blootstelling tengevolge van de besmetting die van de containers afkomt de geldende grenswaarden slechts in minieme mate overschrijden.
Hieruit kan worden besloten dat de bevoegde instanties van de lidstaten, zodra de problemen gekend waren, op verantwoordelijke wijze zijn opgetreden om de situatie recht te zetten. Van haar kant houdt de Commissie contact met de betrokken lidstaten. Bovendien werd deze kwestie op 18 mei tijdens de vergadering van de Permanente Werkgroep veilig vervoer van radioactief materiaal besproken, en de lering die uit de analyse van de situatie getrokken werd aan de bevoegde instanties van de lidstaten meegedeeld.
De Commissie stelt in dit stadium geen enkele bijkomende dringende maatregel voor. De betrokken lidstaten bestuderen niettemin, zoals eerder gezegd, nog altijd maatregelen met het oog op de correcte toepassing van de wetgeving van de Europese Unie. Bovendien maakt de Commissie zich zorgen over de omstandigheden die tot de waargenomen situatie hebben geleid, ook al werden snel maatregelen getroffen om er iets aan te doen.
Als de Commissie eenmaal de volledige resultaten van de onderzoeken op nationaal niveau ter hand zijn gesteld, zal ze rustig een globaal onderzoek van de toestand zoals die zich niet alleen in Frankrijk en in Duitsland maar in al de betrokken lidstaten voordoet overwegen.

Lange
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, inderdaad is de laatste tijd in de openbaarheid gekomen dat niet alleen wij transpireren als wij hier werken, maar dat ook castorvaten transpireren. Door dit transpireren van de castorvaten lopen mensen wel degelijk gevaar. U heeft gezegd dat er geen sprake van gevaar is. Dat is niet geheel juist. Als de hot spots , waar het transpiratievocht zich concentreert, met menselijke lichaamsdelen in aanraking komt, bestaat er voor de betrokken personen wel degelijk een risico. Sommige werken daar immers en anderen staan in voor de bewaking van deze castorvaten. Die vaten zweten overigens niet doordat ze worden bewaakt. Er bestaat dus een reëel risico.
Het merkwaardige aan deze hele affaire is toch wel dat dit lekken van de castorvaten pas nu openbaar is geworden, maar dat degenen die met deze castorvaten werken, allang van het lekken op de hoogte waren en dat allang hadden gemeten. Nu vraag ik u, mijnheer de commissaris: uw naam is toch niet Haas? U heeft een permanente werkgroep. U bespreekt de transporten! Dat is een ingewijde groep, waarin veel informatie wordt uitgewisseld. Nu kan ik mij veel voorstellen, maar dat niets bekend werd van wat door de exploiterende bedrijven was gemeten, of van de extra voorzorgsmaatregelen van COGEMA, die erin bestaan dat de teruggekomen goederen vooraf worden schoongemaakt, dat is toch kras! Dat alles heeft de Commissie niet geweten? Nee, misschien moet ik u toch maar Haas noemen! Dit kan ik me allemaal niet voorstellen.
Daarom wil ik toch meer details weten: wat wist de Commissie op welk tijdstip? Als ik kijk naar uw nieuwe mededeling over de werkzaamheden van deze permanente werkgroep, dan staat daar vaag in dat er geen risico bestaat, want het zou slechts gaan om een gering aantal incidenten en ongelukken met beperkte gevolgen. Kunt u ons alstublieft zeggen wat voor ongelukken en incidenten dat met die castorvaten waren? Ik denk, dat hier de belangrijkste lacune in de veiligheid zit. Blijkbaar waren er personen die iets wisten, maar die deze kennis niet aan de openbaarheid hebben prijsgegeven.
Dan rijst natuurlijk ook zeer concreet de vraag: wanneer was deze kennis beschikbaar, wat hebben de politiek verantwoordelijken ermee gedaan? Hebben zij deze kennis bewust genegeerd en welke consequenties moeten zij daar nu uit trekken? Het kan toch niet zijn dat u doet alsof de Commissie in mei zoals de maagd Maria plotseling door de Heilige Geest werd bezocht?!
En wat meer in het bijzonder de industrie betreft: ik wil nu niet koste wat het kost Lenin citeren omdat er tegenwoordig bepaalde bestsellers op de markt zijn, maar het adagium "vertrouwen is goed, maar controle is beter" is in dit geval natuurlijk heel goed van toepassing, omdat het verdoezelen van veiligheidsproblemen en ongelukken juist bij de kernindustrie aan de orde van de dag is. Voor mij is de kernindustrie, die al jaren van het lekken van de castorvaten op de hoogte was, geen betrouwbare gesprekspartner meer. Ik verlang van de Commissie dat ze ervoor zorgt dat er bij grensoverschrijdend vervoer van radioactief afval controle, uniforme normen en een meldingsplicht worden ingevoerd.
Tenslotte is dit toch weer een voorbeeld van het feit dat er geen absoluut veilige definitieve opslag van kernafval bestaat. Het afval wordt heen en weer geschoven over de grenzen. Ik verlang van de Commissie dat ze optreedt in het belang van de burgers en niet de handlanger van de kernindustrie wordt, die probeert tegen de meerderheid van de bevolking in Europa energiebeleid te voeren! Dat berust op een lemen fundament, het is een reus op lemen voeten. Daarom kan ik absoluut niet begrijpen dat in uw mededeling, waaruit ik zojuist heb geciteerd, over dit belangrijke beleidsterrein wordt gezegd dat de kwestie van de veiligheid niet vanuit de invalshoek van de risico's en van de angst van de bevolking wordt besproken, maar slechts vanuit de invalshoek: hoe kunnen we het draagvlak vergroten? Nee, de Commissie moet de burgers dienen en niet een paar bedrijfstakken!

Chichester
Laten we vooral niet overdrijven en de zaken rustig bekijken. Ik juich de verklaring van de commissaris toe. We hebben hier te maken met een sector die valt onder een zeer strikte regelgeving. Er zijn weinig sectoren in Europa die zo strikt gereglementeerd zijn, en we mogen niet vergeten dat, in tegenstelling tot wat één van de vorige sprekers beweerde, het veiligheidsomhulsel van deze containers niet is gebroken. Het gaat om een geringe besmetting aan de oppervlakte, en ik dring erop aan dat we deze zaak niet opblazen. Als we op deze manier onrust zaaien, vergroten we alleen maar onnodig de angst van de bevolking. Het is waar dat een industrie die zo strikt gereglementeerd is de plicht heeft het publiek in te lichten en alle noodzakelijke stappen te ondernemen om de mensen op de hoogte te brengen van de situatie, evenals de autoriteiten, en haar gedrag moet, zoals de vrouw van Caesar, onbesproken zijn.
Voor zover ik weet hebben de verantwoordelijke openbare diensten in Duitsland en het vervoerbedrijf tekenen van berouw getoond. Nochtans hebben ze de regels inzake informatieplicht volgens mij niet geschonden, omdat de besmettingsgraad niet zo hoog was, en ik juich het toe dat de commissaris hierop gewezen heeft. Niettemin zou het beter zijn geweest als ze meer informatie hadden gegeven, want te veel informatie is beter dan te weinig, als het erom gaat het publieke vertrouwen in de nucleaire industrie te herstellen en te bevestigen.
Ik zou graag het voorbeeld willen aanhalen van de kerncentrale te Sellafield in het Verenigd Koninkrijk, waar de nucleaire sector al het mogelijke heeft gedaan om transparantie en doorzichtigheid na te streven en van de centrale te Sellafield zelfs een soort toeristische attractie heeft gemaakt. Dat lijkt me een hele prestatie en een stap in de goede richting.
De vraag waar het om gaat is: bestond er gevaar voor het publiek? Nee. Bestond er gevaar voor het betrokken personeel? Ik denk van niet. Kunnen we hier lessen uit trekken? Ja, er moet meer openheid komen. Dat is het positieve resultaat van dit voorval. Maar laten we vooral niet overdrijven en geen paniek zaaien. In andere sectoren gebeuren ongelukken die veel erger zijn en lang niet zoveel aandacht krijgen als alles wat met het woord nucleair te maken heeft. Ik betreur dit. Daarom juich ik deze verklaring toe en ik hoop dat we ervoor kunnen zorgen dat deze zaak niet wordt opgeblazen.

Eisma
Mijnheer de Voorzitter, ik vind het antwoord van commissaris Oreja zeer onbevredigend. Hij zegt: wij gaan op dit moment geen aanvullende maatregelen treffen, terwijl twee lidstaten, Frankrijk en Duitsland, een algeheel verbod op het vervoer van nucleair afval hebben afgekondigd. Dan zegt de Commissie: wij doen helemaal niets, terwijl er nog dertien andere lidstaten zijn waarvan sommige met gelijksoortige problemen geconfronteerd worden. Kijk eens wat we allemaal vragen in die gemeenschappelijke resolutie die voor u ligt. Ik ga het niet allemaal opnoemen wat wij vragen aan de Commissie om de situatie te verbeteren want dan ben ik door mijn spreektijd heen. Maar kijk eens naar paragraaf 4, 7, 8, 11 en ga maar door. Zaken die wij echt willen weten van de Commissie. Mogen wij daar misschien een antwoord op hebben? Vragen die wij stellen in een gemeenschappelijke resolutie, aan de Commissie om het probleem op te pakken.
Ik moet zeggen: het is een ernstig schandaal dat er zo weinig informatie is gegeven over dit transport en de gevaren ervan voor gezondheid. Ik zei al: twee lidstaten hebben het vervoer stopgezet, maar ook Nederland zou dat moeten doen. Want nou blijkt ineens dat de centrales in Borselen en Dodewaard, in mijn eigen land, hun afval naar La Hague en Sellafield vervoerden, met dezelfde risico's. De vaten waarin het nucleair afval wordt vervoerd blijken een veel te groot stralings- en besmettingsniveau te hebben. Dus ook het transport in mijn land, in Nederland, zou moeten worden stopgezet zolang er niet meer duidelijkheid bestaat. Maar dit is allemaal niet genoeg, Voorzitter, het is toch buitengewoon beangstigend dat zulke zaken zo lang zijn verzwegen. Het is daarom van groot belang dat er meer openheid en controle komt op nucleaire transporten. De Commissie moet daarover zo spoedig mogelijk een plan presenteren en dit aan onze commissie voorleggen. De zeebodem nabij Sellafield met kernafval en de duiven rondom de opwerkingsfabriek moeten volgens de Duitse wet worden aangemerkt als besmet met radioactief afval. Dan lijkt me die discussie meer dan noodzakelijk.

Fitzsimons
Mijnheer de Voorzitter, het is voor mij onmogelijk om over het vervoer van radioactief afval te spreken zonder de centrale van Sellafield, waar de heer Chichester al over sprak, te noemen. De dagelijkse lozingen van kernafval door de opwerkingsfabriek van Sellafield worden nu al op negen miljoen ton geraamd. De recente aanvraag van BNFL bij de Britse regering voor nog meer lozingen in het kustwater is de zoveelste onverkwikkelijke episode in het drama rond Sellafield en de kerninstallaties van Thorp.
De verklaringen die deze week in Dublin werden afgelegd door ene dr. Sue Lon, hoofd van de afdeling dagelijks beheer en technologie van BNFL, en die erop neerkomen dat het Verenigd Koninkrijk de best mogelijke papieren kan voorleggen op het gebied van veiligheid, vind ik eerlijk gezegd misselijk. Als BNFL inzake veiligheid zo'n onberispelijke staat van dienst heeft, hoe komt het dan dat in sommige delen van de oostkust kreeften besmettingswaarden vertonen die 247 maal hoger liggen dan in 1993. De door de heer Chichester genoemde deskundigen die zeggen dat de nucleaire sector zeer strikt geregeld is, wil ik eraan herinneren dat de Titanic het meest geregelde schip ter wereld was en toch gezonken is. Als Sellafield zinkt, dan zinken wij allemaal mee. Als de Britse nucleaire industrie zo'n modelsector is, hoe komt het dan dat zij de Europese Commissie niet toelaat haar werkzaamheden en installaties, die tenslotte vallen onder Euratom, onafhankelijk te beoordelen? De verklaringen van deze BNFL-manager grenzen aan het absurde.
In het licht van de sluiting van de kerninstallatie van Dounreay omwille van de risico's voor de volksgezondheid van de activiteiten daar, is het onaanvaardbaar dat nog steeds kernafval van de Sellafield-installatie gedumpt wordt in de Ierse Zee. Algemeen erkende statistische gegevens tonen over de hele lijn een duidelijke stijging aan van de concentraties van nucleair materiaal in het zeewier van de Ierse Zee. Deze vaststellingen werden gedaan door het Ierse Instituut voor stralingsbescherming in 1994, precies één jaar nadat de Britse regering een vergunning had verleend aan BNFL, waardoor we nu te maken hebben met een milieuramp.

Seppänen
Mijnheer de Voorzitter, ik heb gemerkt dat de vorige spreker heeft leren lezen, maar hij heeft niet geleerd te stoppen met lezen.
We hebben onlangs bewijzen gekregen van hoe Pakistan en India door middel van smokkel, bedrog, diefstal en omkoping materiaal ter beschikking hebben gekregen voor de vervaardiging van een atoombom. Ik beweer niet dat een kerncentrale een atoombom is, maar de kernenergielobby in Europa maakt gebruik van dezelfde geheimhouding en leugens in de berichtgeving als de nieuwe kernmogendheden bij het in bezit komen van hun bom. Ik hoop dat de Europese burgers op de exploitanten van kerncentrales kunnen vertrouwen om ervoor te zorgen dat de kerncentrales de burgers niet in gevaar brengen.
Het grote probleem is dat in kerncentrales afgewerkte nucleaire brandstoffen worden geproduceerd. Het is een eindproduct waarvoor geen opslagplaats is. Daarom wordt het heen en weer vervoerd en het is mogelijk dat alle afgewerkte splijtstof zich vandaag de dag, wat de definitieve opslag betreft, op de verkeerde plaats bevindt en dat alles nog eens heen en weer moet worden vervoerd. Van de Commissie moeten daarom snelle maatregelen worden geëist, zodat men zich langzamerhand op de definitieve opslag van kernafval kan voorbereiden.

Bloch von Blottnitz
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie zou er goed aan hebben gedaan, haar eigen documenten goed te lezen, bijvoorbeeld het document van 3 april 1996 COM/11. Daarin staat al letterlijk, dat er sprake is van besmetting van water vanaf de buitenkant van de verpakking, de zogenaamde "splijtstoftransportvaten" . Zij wist het dus al vanaf 1996 en nu denkt zij dat wij zo dom zijn te geloven dat ze het pas sinds april weet! En verder is er een werkdocument nr. 4 van het technisch comité 996/6/96, waarin reeds gedetailleerde voorstellen hiervoor worden gedaan, die zijn opgenomen in de safety series van het AIO, dat daarmee op zijn beurt nauw samenwerkt.
Als u ons hier nu vertelt dat de grenswaarden slechts in geringe mate zijn overschreden, moet ik u vragen: houdt u ons nu voor volkomen achterlijk? We hebben grenswaarden van 4 becquerel/cm2 , terwijl we intussen besmettingen hebben gemeten van 50.000 becquerel. U heeft namelijk alleen maar zolang gewacht, omdat u hoopte dat de industrie het probleem wel zou oplossen. Maar helaas is de besmetting steeds verder gestegen. Die is niet verminderd, maar ieder jaar toegenomen! Dat is het eerste punt.
Ten tweede staat nog helemaal niet vast, of de besmetting bij het laden in het waterbassin voorkomt. Want in het waterbassin zouden ook andere isotopen moeten voorkomen dan kobalt en cesium. Maar we hebben tot nu toe alleen kobalt en cesium gevonden. Hoe zit het dan met de andere isotopen? Het zou toch ook nog geheel andere oorzaken kunnen hebben. Die zijn op geen enkele wijze vastgesteld of onderzocht.
Verder wil ik alleen ter herinnering even iets voor u uit de EURATOM-richtlijn citeren, namelijk artikel 3 van richtlijn 92/3/EURATOM. Daar staat uitdrukkelijk: de voor het overbrengen noodzakelijke transportprocedures moeten in overeenstemming zijn met de communautaire en nationale bepalingen en voldoen aan de voor het vervoer van radioactieve stoffen geldende internationale overeenkomsten. Dan moet het omgekeerde dus ook gelden: als de betrokken overheid dat op nationaal niveau niet kan controleren - en daarvan was u al jaren op de hoogte - dan had u uw plicht tot het houden van toezicht moeten nakomen! U bent de hoedster van de wetten! Dit hele schandaal is trouwens toch alleen maar door een indiscretie naar buiten gekomen en niet omdat u er achteraan zat! Dat is eigenlijk het schandalige van de zaak. Om dat nu te sussen, en dan bovendien nog te zeggen, dat de bij het transport betrokken werknemers en het begeleidende personeel geen enkel risico liepen, dat is je reinste volksverlakkerij! Iedereen weet toch heel goed: als ik een dosismeter draag, dan kan die natuurlijk niets aangeven als het een alfastraler is! Maar als het bijvoorbeeld door de lucht van een transportvat naar beneden wordt geveegd en die arme politieagent die ernaast loopt of de werknemer van het transportbedrijf krijgt dat over zich heen, dan heeft hij natuurlijk ernstige stralingsschade. Alleen, daarna kan hij dat nooit bewijzen! Nu is mijn vraag aan u: welke conclusies trekt u daaruit? Zult u ons eindelijk de notulen van de permanente werkgroep ter beschikking stellen en de onderzoeken die door de jaren heen met Gemeenschapsgeld zijn bekostigd? Zullen we die onderzoeken eindelijk te zien krijgen? De betrouwbaarheid van de exploitanten zou toch verplicht moeten worden getoetst, want van die betrouwbaarheid hangt de vergunning af voor het in bedrijf hebben van de kerncentrales. Die betrouwbaarheid is helemaal niet meer vanzelfsprekend. U had de vergunningen allang moeten intrekken! Zo ligt de situatie eigenlijk! En al het andere, dat u ons wilt vertellen, klopt niet. Leest u uw eigen documenten maar!

Lukas
Mijnheer de Voorzitter, de kwestie van de veiligheid van de Europese burgers in verband met atoomtransporten is natuurlijk van groot belang. Maar dit onderwerp kan alleen worden beschouwd als een onderdeel van een veel meer omvattende, gecompliceerde en zeer ernstig te nemen problematiek. En zolang de kwestie van de tijdelijke en de definitieve opslag volledig onduidelijk is, moeten alle activiteiten ten behoeve van een inbedrijfstelling van nieuwe kerncentrales of het in bedrijf houden van verouderde installaties volledig worden verworpen. Naar onze mening moet de Europese Unie alles in het werk stellen om van het gebruik van kernenergie af te stappen en in plaats daarvan de bevordering van alternatieve energiebronnen veel krachtiger ter hand te nemen.
De Europese Unie heeft de mogelijkheid hier een voorbeeldrol te vervullen. De beveiliging van de transporten van kernafval is immers niets anders dan de bestrijding van een symptoom van een algeheel ongezonde ontwikkeling. Dat is belangrijk! Maar het is vooral van belang de kern van het probleem aan te pakken en alle verdere stimulering van kernenergie te staken.

Morris
Ik zou de heer Chichester willen meedelen dat de vrouw van Caesar nogal de beest heeft uitgehangen! Dounreay werd gesloten door toedoen van de nucleaire inspectie. In Sellafield is de toestand zo dat we ieder moment een nucleair orgasme van formaat mogen verwachten, want er is daar een schacht waarvan men denkt dat deze ieder moment kan ontploffen.
Hoe dan ook, ik denk dat het debat van vandaag op het juiste moment komt, gezien de gebeurtenissen in Duitsland, waar spoorwegarbeiders, politiemensen en zelfs milieuactivisten die protesteerden tegen nucleaire transporten bestraald zijn. De toestand in Duitsland was zo ernstig dat het hoofd van de Duitse politie gedreigd heeft klacht neer te leggen tegen het Duitse ministerie van Milieu en de directies van Duitse kerncentrales wegens ernstige lichamelijke verwondingen. De betrokken personen zijn blootgesteld aan stralingen die drieduizend maal hoger waren dan de toegelaten norm. De transportvaten waren onveilig en onvoldoende getest. Vorig jaar was een vierde van de transportvaten die per trein vervoerd werden van Duitsland naar Frankrijk onvoldoende schoongemaakt en volledig besmet. Dit is nu al zo'n dertien jaar aan de gang.
Zoiets is alleen mogelijk in een sector als de nucleaire sector, die beschermd wordt en gehuld is in een waas van geheimzinnigheid. Het is zo goed als onmogelijk het vervoer van radioactief afval te controleren of de verantwoordelijken ter verantwoording te roepen. De sector weet al sinds 1980 van de radioactieve besmetting van nucleaire transporten naar het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk. Men was ook op de hoogte van de onbetrouwbare en onveilige constructie van de transportvaten en ik heb mij laten vertellen dat de kleinere vaten, die gebruikt worden voor het vervoer naar Sellafield, nog nooit getest zijn op hun doeltreffendheid, geschiktheid en veiligheid.
Ik hoop dat de Commissie nota neemt van wat ik nu ga zeggen. Dit materiaal moet zo dicht mogelijk in de buurt van de productieinstallatie worden verwerkt en opgeslagen en niet ergens ver weg in Schotland of Engeland. Ik hoop ook dat de Commissie eindelijk de ernst van deze zaak inziet. Er komt nog een gelegenheid om daarvoor te zorgen, bij het debat over nucleaire transporten, als de Commissie besluit haar verslag voor te leggen aan de Commissie vervoer en toerisme.

Rübig
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de correcte toepassing van de wettelijke voorschriften - ook van de Europese en de internationale - moet worden veiliggesteld. Objectieve controle en doorzichtigheid moeten vanaf vandaag worden gegarandeerd en bij een misstand moeten direct wettelijke maatregelen worden genomen. Een spreker heeft het vandaag al over Lenin gehad. Ik geloof dat wij onze bijzondere aandacht ook op Oost-Europa moeten richten en we zouden moeten proberen ook daar de veiligheidsnormen zo snel mogelijk door te voeren. Vandaar mijn eis: wij moeten direct de grootst mogelijke gemeenschappelijke noemer voor veiligheidsnormen in Europa bepalen en het voorlichtingsbeleid aanzienlijk verbeteren.

Graenitz
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, toen ik naar uw verklaringen luisterde, herinnerde ik me hoe de voorzitter van de Commissie, de heer Santer, vorig jaar vanaf deze plaats vol enthousiasme riep: "Laten we onze Unie tot een gezondsheidsunie maken!" . Juist de bescherming van de gezondheid van de Europese bevolking is bij de transporten van kernafval verwaarloosd, want anders zou het niet mogelijk zijn geweest dat transportarbeiders, bewakingspersoneel en ook mensen die tegen deze transporten hebben geprotesteerd aan straling hebben blootgestaan. Daar komt nog bij dat het bij deze transporten slechts om voorlopige transporten en opslag gaat, omdat er nog geen definitieve opslagplaats voor atoomafval bestaat. Het onderzoek gaat nog steeds door, maar we vinden geen oplossing.
Het is noodzakelijk niet alleen uniforme veiligheidsregels te hebben, maar deze ook te handhaven, want geachte collega Chichester, toen Caesar zei, dat zijn vrouw boven iedere verdenking verheven zou moeten zijn, waren dat de woorden waarmee hij de scheiding inleidde, omdat zijn vrouw dingen die in zijn huis waren voorgevallen, voor hem geheim had gehouden. Dat is precies waar het om gaat! Het is onbestaanbaar dat zaken voor de mensen verborgen worden gehouden, dat de Commissie, de bedrijven en de lidstaten geen vrije toegang tot alle informatie hebben om deze aan de burgers door te kunnen geven.
Een aantal lidstaten heeft de optie om stroom te winnen uit kernenergie laten vallen. De transporten gaan ook door deze lidstaten, omdat het in Europa om geografische redenen vaak niet anders kan. Ik zie werkelijk geen reden, waarom mensen aan een risico moeten worden blootgesteld en ik vind, dat de middelen die we voor Euratom rijkelijk ter beschikking stellen, nu eindelijk moeten worden gebruikt om veiligheidsnormen vast te leggen, die vervolgens voor alle lidstaten en ook voor de kandidaat-landen gelden om de veiligheid in Europa te garanderen, want veiligheid is ondeelbaar en wij kunnen de schuld niet van de ene kant naar de andere schuiven.

Bowe
Mijnheer de Voorzitter, we zijn hier om te debatteren over de nucleaire industrie, maar het eerste antwoord van de Commissie vond ik eerlijk gezegd onvoldoende, niet serieus en zelfgenoegzaam. Bij dit soort incidenten mogen we toch echt veel meer verwachten van de Commissie.
Deze recente onthullingen over hoge stralingsniveaus in transportvaten en rollend materieel voor vervoer van kernafval zijn het zoveelste voorbeeld van hoe de nucleaire sector zijn eigen graf graaft. Zullen ze het ooit leren? Het wankele publieke vertrouwen in de technische bekwaamheid en het verantwoordelijkheidsbesef van de sector verdwijnt door dit soort incidenten als sneeuw voor de zon. Wanneer zal de nucleaire industrie eindelijk leren dat om in de toekomst te blijven bestaan en het vertrouwen en de steun van het publiek te behouden, het nodig is met de grootste toewijding en nauwgezetheid de meest strikte veiligheidsnormen toe te passen?
Volgens mijn persoonlijke mening moet een sector die op lange termijn wil kunnen gedijen in een stabiel economisch en wettelijk klimaat lessen kunnen trekken uit het verleden, zich open en transparant opstellen en alles doen voor de openbare veiligheid. Ik moet toegeven dat sommige resoluties een overdreven reactie zijn op de laatste gebeurtenissen, die technisch gezien denk ik niet zo ernstig waren als wat sommigen ervan maken. Dat neemt niet weg dat ik wel genoten heb van de toespraak van mevrouw Bloch von Blottnitz.
Er moeten enkele lessen worden getrokken uit het verleden. Deze lessen zijn terug te vinden in de resoluties die we vanavond bespreken. In de eerste plaats moet er dringend een openbaar onderzoek komen. Dat is absoluut noodzakelijk. Er moet onmiddellijk worden opgetreden tegen alle vastgestelde misbruiken en misstanden. Er moeten nieuwe normen komen op Europese basis inzake controle en risicobeoordeling van transporten en vervolgens ook een nieuw stelsel van uniforme operationele normen in heel Europa.
Tot besluit, de Commissie en de betrokken lidstaten hebben een verantwoordelijkheid om te garanderen dat na het onderzoek ook tegen alle schuldigen wordt opgetreden. Laten we hopen dat dit de druppel is die de emmer doet overlopen en de nucleaire sector, die tot op heden uiterst koppig en kortzichtig is geweest, op de knieën dwingt. Misschien komt deze sector dan eindelijk tot inzicht.

Oreja
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, sta mij toe vooraf te zeggen dat het een eer voor mij was hier vandaag aanwezig te zijn en u van het standpunt van de Commissie inzake de besmetting van containers voor het vervoer van bestraalde kernsplijtstof op de hoogte te brengen.
Mevrouw Bjerregaard, de terzake bevoegde commissaris, had hier eveneens willen zijn, maar, zoals u ongetwijfeld weet, nam ze vandaag deel aan een heel belangrijke Raad in Luxemburg, in ons jargon Jumboraad Milieu en Vervoer genoemd.
Ik zal nu een beknopt antwoord geven op een aantal punten, maar u mag erop rekenen dat ik haar uw vragen, morgenochtend reeds, zal overhandigen. Ik heb van alle vragen en de wijze waarop ze werden gesteld nota genomen. Mevrouw Bjerregaard zal ze hetzij schriftelijk, hetzij mondeling beantwoorden.
Ik wil u, om te beginnen, zeggen dat de Commissie volledig openstaat voor dit probleem en dat ze het volledig eens is met de verklaringen van sommigen onder u, met name die van de heer Bowe zojuist, maar ook van anderen, zoals bijvoorbeeld van de heer Chichester betreffende de noodzaak van het verschaffen van informatie aan de bevolking. Er werd naar de grote belangstelling van voorzitter Santer voor gezondheidsaspecten verwezen. De gezondheid is sinds het begin van zijn mandaat, drie en een half jaar geleden, inderdaad een van de voornaamste aandachtspunten van de Commissie. Hoe zouden we dan ongevoelig blijven voor een dergelijke kwestie?
Om de heer Lange en mevrouw Bloch von Blottnitz een gepast antwoord te geven, moet ik eerst zeggen dat men niet weet hoeveel keren de besmettingsgrenswaarden tijdens de blootstelling werden overschreden. De grenswaarden gelden voor een nietgefixeerde besmetting, dat wil zeggen, die bij het schoonmaken van de oppervlakte kan worden verwijderd, en personen die met deze oppervlakte in aanraking komen, kan besmetten. Men weet evenwel sinds enige tijd dat een besmetting die bij aanvang van het transport niet kan worden verwijderd, tijdens het vervoer door natuurlijke processen kan worden gewijzigd, zodat ze bij aankomst niet meer gefixeerd is. De containers voor het transport van splijtstoffen worden tijdens het transport derhalve bedekt om elke aanraking met personen en afspoeling door regen te voorkomen.
Bovendien, moet telkens als er zich tijdens het transport opnieuw een te grote niet-gefixeerde besmetting voordoet, zo snel mogelijk na vaststelling een ontsmetting volgen. Men mag zich nog aan dergelijke gevallen verwachten, zonder evenwel hun aantal te kunnen ramen. In dit geval, zou er echter sprake zijn van een communicatiestoornis tussen de exploitanten die de besmetting hebben vastgesteld en de bevoegde instanties. Deze laatsten waren zich niet ten volle bewust van de omvang van de besmetting, noch dat haar gevolgen de noodzaak aan strengere procedures konden inhouden. Met name op nationaal niveau zullen deze aspecten bijkomende maatregelen vergen.
Als gedeeltelijk antwoord op de vraag van de heer Lange zou ik tevens willen zeggen dat in een verslag dat in 1985 dor de Internationale Organisatie voor Atoomenergie werd opgesteld uitdrukkelijk wordt gezegd dat het mogelijk is dat een nietgefixeerde besmetting aan het oppervlak van containers voor het vervoer van splijtstof zich tijdens het transport opnieuw voordoet, zelfs wanneer deze besmetting vóór het transport werd verwijderd. Talrijke landen van de Europese Unie, evenals de Commissie, hebben aan dit verslag meegewerkt. De lidstaten zijn echter in eerste instantie verantwoordelijk voor de toepassing van de communautaire richtlijnen en de Commissie wist niet, vooraleer ze op 30 april 1998 door de Franse bevoegde instanties over de toestand in Frankrijk werd ingelicht, hoe groot de problemen van de door dit fenomeen veroorzaakte besmetting van transportvaten voor splijtstoffen konden zijn.
Als antwoord op een opmerking van de heer Eisma herhaal ik tenslotte dat in verschillende lidstaten nog altijd onderzoeken aan de gang zijn. Zodra ze zijn beëindigd, zal de Commissie snel overleg plegen aangaande de wenselijkheid van het instellen van een grondiger gemeenschappelijk onderzoek naar de situatie in de talrijke betrokken lidstaten.
Tegen de heer Fitzsimons zeg ik tenslotte dat ik met grote belangstelling naar zijn uiteenzetting heb geluisterd, net zoals naar die van de heer Seppänen en van anderen. Er zijn vragen die, als ik het goed begrepen heb, niet rechtstreeks verband houden met het vervoersprobleem. Ik zal ze niettemin, zoals de anderen, aan mevrouw Bjerregaard overmaken. Voor wat de heer Morris betreft, ik zeg alleen maar dat uit de beschikbare resultaten duidelijk blijkt dat noch het personeel, noch de bevolking werden blootgesteld aan straling die de communautaire grenswaarden overschrijdt en dat elke blootstelling ingevolge de besmetting die van de transportvaten kwam de geldende grenswaarden toch slechts in minieme mate zou overschrijden.
Tot zover, mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden, wat ik u vandaag kan zeggen. Ik wil, tenslotte, graag de nadruk leggen op het feit dat we volledig openstaan voor de aangeroerde problemen. Zoals ik reeds zei, ik zal uw vragen onmiddellijk aan mevrouw Bjerregaard overmaken, die ons vollediger kan antwoorden.

De Voorzitter
Ik zie dat vier leden het woord hebben gevraagd voor een korte vraag. Ik verzoek deze leden er rekening mee te houden dat de heer Oreja hier als vervanger voor een andere commissaris optreedt. Er komen nog andere gelegenheden waar ze hun vraag aan de bevoegde commissaris kunnen stellen.

Bloch von Blottnitz
Mijnheer de Voorzitter, ik wil slechts twee vragen stellen, en ik verzoek u die aan de terzake bevoegde commissaris door te geven.
Ten eerste, wanneer krijgen we de notulen van de permanente werkgroep? Ten tweede, wordt nu eindelijk eens een meldingsplicht voor de vervoerders en de transporten van de bedrijven ingevoerd? Die bestaat namelijk nog in geen enkele richtlijn. Ten derde wil ik u alleen zeggen dat juist bij de aankomst de besmetting zo hoog is, niet bij het vertrek.

Morris
Mijnheer de Voorzitter, vorig jaar april heeft de Commissie vervoer en toerisme een verslag betreffende het vervoer van nucleair materiaal per vliegtuig terug naar de Commissie gestuurd voor behandeling door de Raad. We wachten nog steeds op de terugkeer van dit verslag naar de commissie. Het is een urgente kwestie en daarom verzoek ik de Commissie te informeren naar het tijdstip waarop dit verslag zal worden voorgelegd aan de Commissie vervoer en toerisme.

Lange
Mijnheer de Voorzitter, wanneer krijgt het Parlement de mogelijkheid de notulen van de permanente werkgroep "nucleaire veiligheid" in te zien, als ze niet direct ter beschikking kunnen worden gesteld? Ik ben graag bereid maandagochtend naar de Commissie te komen en de notulen daar door te lezen.

Oreja
Natuurlijk, maar ik kan geen juiste antwoorden verschaffen en ik wens evenmin onduidelijk te zijn. Dat is hier mijn taak niet. Het zou geen enkele zin hebben.
Uit de achting die de afgevaardigden toekomt, wens ik hier geen algemeenheden te zeggen. U kunt er echter van op aan - en ik denk onder meer aan de heer Lange, die vroeg of hij maandag de notulen van de bijeenkomsten mocht inkijken - dat mevrouw Bjerregaard, morgenochtend om 9.00 uur ten laatste, van alle aangehaalde kwesties in verband met de notulen van de permanente werkgroep, de richtlijn, enzovoort op de hoogte zal zijn. En ik hoop dat u 24 uur later reeds, op welke wijze ook, van mevrouw Bjerregaard een antwoord zult krijgen.
Ik kan hier, wat mij betreft, niet verder op ingaan, juist uit achting voor het Parlement en de afgevaardigden.

De Voorzitter
Ik dank u, mijnheer de commissaris, omdat u ondanks de late uitnodiging naar het Parlement bent gekomen en antwoord hebt gegeven op vragen die niet tot uw gebied behoren. Wij willen u graag vragen de groeten over te brengen aan mevrouw Bjerregaard vanwege alle leden van dit Parlement. Namens de Voorzitter voeg ik eraan toe, dat het belangrijk is de debatten in het Parlement zo te organiseren dat de bevoegde commissaris aanwezig kan zijn. Dit stuk zelfkritiek aan het adres van het Bureau breng ik hier namens de Voorzitter naar voren. Nogmaals onze dank, mijnheer de commissaris, dat u bent willen komen.
Ik heb zes ontwerpresoluties overeenkomstig artikel 37, lid 2 van het Reglement ontvangen.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen om 12.00 uur plaats.
(De vergadering wordt om 23.30 uur gesloten)

