Massale gruweldaden in Jos, Nigeria, in januari en maart (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de massale gruweldaden in Jos, Nigeria, in januari en maart.
Olli Rehn
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, wij hebben tot ons grote verdriet vernomen dat voormalig president Umaru Musa Yar'Adua afgelopen nacht is overleden. Hij heeft in belangrijke mate bijgedragen aan het politieke en democratische leven van Nigeria en wist door middel van zijn beleid bij te dragen aan de stabiliteit van met name de subregio West-Afrika.
Volgens de grondwet wordt de waarnemend president Jonathan automatisch de nieuwe president. We hebben vernomen dat hij binnenkort beëdigd wordt, wellicht vanavond al, door het Nigeriaanse hoofd van justitie. Vervolgens wordt op zijn beurt van hem verwacht dat hij een vicepresident uit het noorden van het land beëdigt, wat aanleiding geeft tot nieuwe speculaties over de politieke toestand in Nigeria.
De Europese Unie heeft zich een toegewijd partner van Nigeria getoond en heeft tijdens de afgelopen moeizame maanden van politieke onzekerheid onophoudelijk krachtige en opbouwende steun geboden. De gewelddadige conflicten in Jos en de omringende dorpen in januari en maart van dit jaar, waarbij volgens berichten honderden burgers zijn afgeslacht of ernstig gewond zijn geraakt, hebben een bijzonder verwoestend effect gehad. Duizenden mensen zijn dakloos geworden en verblijven momenteel in kampen.
Ik deel de zorgen van de geachte afgevaardigden over de massale gruweldaden in Jos volledig, en ik wil u verzekeren dat deze hebben geleid tot een resoluut antwoord van de EU.
Zodra het nieuws over de gebeurtenissen in januari en maart bekend werd heeft de Commissie contact opgenomen met het Internationale Rode Kruis in Nigeria en met andere lokale organisaties, die bevestigden dat tegemoet werd gekomen aan de humanitaire behoeften van de meeste slachtoffers en dat ziekenhuizen de toevoer van gewonden goed aankonden. De EU behoorde tot één van de eerste internationale partners van Nigeria die zijn visie op de gewelddadigheden openbaar maakte.
In januari legde Hoge Vertegenwoordiger annex vicevoorzitter Catherine Ashton samen met Hillary Clinton, David Miliband en Bernard Kouchner een gezamenlijke verklaring af waarin zij hun diepe spijt betuigden over het geweld en het tragische verlies van levens. Alle partijen werden gemaand zelfbeheersing te betrachten en naar vreedzame middelen te zoeken voor het oplossen van geschillen, en bij de Nigeriaanse federale regering is erop aangedrongen de geweldplegers te laten berechten. In februari en maart gaf de EU verdere verklaringen uit over Nigeria; de EU belegde een diplomatieke demarche met het Nigeriaanse ministerie van Buitenlandse Zaken om haar veroordeling van de meest recente uitbraken van geweld kenbaar te maken.
De EU heeft de federale regering van Nigeria verzocht een grondig onderzoek in te stellen naar de oorzaken van het meest recente geweld en de geweldplegers te laten berechten. Gedurende de afgelopen tien jaar hebben gewelddadige conflicten in Nigeria het leven gekost aan meer dan 14 000 mensen en zijn meer dan drie miljoen mensen vluchteling geworden in eigen land.
Het is niet mogelijk om de moslim- of christengemeenschap in de rol van agressor of slachtoffer in te delen, omdat beide groepen helaas historisch zowel het een als het ander zijn geweest. Het is echter duidelijk dat bij het conflict altijd extreem arme mensen betrokken zijn. Conflicten waarvan wordt gezegd dat deze voortkomen uit religieuze motieven, worden vaak aangewakkerd door andere oorzaken, waaronder conflicten tussen traditionele heersers, onenigheid tussen gemeenschappen over land en hulpbronnen, heimelijke politieke machtsstrijd en spanningen tussen de staat en de federale autoriteiten. Religieuze verschillen voeden en vergroten vaak de bestaande verschillen, wat tot grotere conflicten leidt.
De door de EU in Nigeria getroffen maatregelen vormen een combinatie van diplomatieke maatregelen en ontwikkelingssamenwerking die gericht is op de langere termijn. Krachtens het Europees Ontwikkelingsfonds (EOF) ondersteunen we ontwikkelingssamenwerking in Nigeria. De twee belangrijkste sectoren zijn vrede en veiligheid en bestuur en mensenrechten. We bevorderen tevens op actieve wijze de vrede en veiligheid door middel van een regelmatige politieke dialoog met Nigeria krachtens de Overeenkomst van Cotonou, en de EU gaat een regelmatige politieke dialoog met Nigeria aan over mensenrechten en democratische beginselen, waaronder etnische, religieuze en raciale discriminatie
Tot slot ben ik van mening dat het van wezenlijk belang is dat we het onderwerp van terugkerend intercommunaal geweld in Nigeria nauwlettend blijven volgen. Ik stel voor het als een prioriteit op de agenda te plaatsen van de volgende ministeriële bijeenkomst tussen de EU en Nigeria in het najaar van dit jaar, zodat het dan besproken kan worden.
Gay Mitchell
namens de PPE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil me graag aansluiten bij de commissaris en de Nigeriaanse bevolking mijn medeleven betuigen met de dood van president Umaru Yar'Adua.
De recente uitbraken van geweld in Nigeria staan symbool voor een breder probleem waar het land mee te kampen heeft. De incidenten die hebben plaatsgevonden in Jos, een stad met een gewelddadige geschiedenis, zijn uiterst alarmerend. De stad ligt in het grensgebied tussen het islamitische noorden en het christelijke zuiden, een gegeven dat ertoe heeft geleid dat velen geloven dat de incidenten enkel gebaseerd zijn op religieuze haatgevoelens.
In onze gezamenlijke motie voor een resolutie dringen we aan op breder onderzoek naar de onderliggende oorzaken van het conflict. Als Iers staatsburger weet ik dat mensen veel te lang over het conflict in Noord-Ierland hebben gesproken als zijnde een conflict tussen katholieken en protestanten, terwijl het in wezen veel complexer was en er veel ernstiger problemen, zoals problemen inzake de mensenrechten, aan de kern van het probleem lagen.
Simplistische gevolgtrekkingen, zoals dat deze wrede moorden simpelweg het gevolg zijn van op godsdienst gebaseerde haatgevoelens, moeten absoluut worden vermeden. Er zijn sociale, politieke en economische factoren in het spel, die bekeken moeten worden voordat we conclusies trekken. De etnische rivaliteit tussen de Hausa en de Berom moet ook worden erkend als een factor in het geweld. De moorden zijn wat betreft de werkwijze en de gevolgen vergelijkbaar met eerdere geweldsuitbarstingen in 2001, 2004 en 2008. Geweld is in het verleden al gebruikt als middel om geschillen op te lossen, en heeft nu opnieuw van de dialoog gewonnen.
Het is uiterst teleurstellend dat in een land als Nigeria, de op zeven na grootste olieproducent ter wereld, zo'n groot deel van de bevolking onder de armoedegrens leeft. Alleen als vrede en veiligheid, democratie en politieke stabiliteit gewaarborgd kunnen worden, kan Nigeria zich losmaken van de armoede en welvaart en sociale rechtvaardigheid creëren, die er dan weer voor zullen zorgen dat mensen zich afkeren van geweld als middel om conflicten te beslechten.
Ik verzoek de Commissie dringend om de dialoog met Nigeria krachtens de Overeenkomst van Cotonou voort te zetten, de onderliggende oorzaken van dit conflict te onderzoeken en alle nodige bijstand te verlenen om te garanderen dat deze wreedheden niet nogmaals plaatsvinden.
Thijs Berman
namens de S&D-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, onze S&D-Fractie sluit zich aan bij commissaris Rehn en betuigt tevens onze deelneming na de dood van de Nigeriaanse president, Umaru Yar'Adua.
Het geweld tussen de moslim- en de christelijke bevolking in het Nigeriaanse Jos in januari en maart van dit jaar toont aan hoe gespannen en explosief de situatie in deze regio is. Alhoewel de voor de hand liggende reden religieus van aard lijkt te zijn, moeten we ons ook richten op de onderliggende oorzaken, zoals mijn collega Gay Mitchell reeds terecht opmerkte. Zeer belangrijk is dat de regio gebukt gaat onder schaarse hulpbronnen en de oneerlijke toegang van verschillende groepen tot deze hulpbronnen. De strijd om vruchtbare landbouwgrond is ook een belangrijke onderliggende oorzaak voor de gewelddadige conflicten tussen christenen en moslimkolonisten. Inheemse boeren voelen zich bedreigd door kolonisten die op zoek zijn naar weiland voor hun vee.
We roepen derhalve op tot een uitgebreider onderzoek van de oorzaken van dit conflict. Als er niets wordt gedaan aan de armoede en discriminatie, zullen deze conflicten blijven voortduren. Dit betekent dat de gehele bevolking behoefte heeft aan gelijke kansen en gelijke toegang tot essentiële zaken zoals goed onderwijs of politieke macht. Een blijvende oplossing voor de lange termijn kan alleen worden gevonden indien rekening wordt gehouden met al deze factoren. We roepen op tot een eerlijke en transparante vervolging van de geweldplegers, maar we zijn geschokt te horen dat lokale bestuurders nu dreigen ter dood veroordeelde gevangenen terecht te stellen, enkel om de overvolle Nigeriaanse gevangenissen - waar mensen jarenlang moeten wachten tot ze ook maar een rechter te zien krijgen - te ontlasten. De landelijke Nigeriaanse bestuurders zouden veel beter de vele onderliggende problemen in het strafrechtsysteem kunnen aanpakken. Alleen dan kunnen de plegers van gewelddadige conflicten een eerlijk en transparant proces krijgen.
Charles Goerens
namens de ALDE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, we hebben nog maar net kennis genomen van het overlijden van Umaru Yar'Adua. Namens mijn fractie wil ook ik graag mijn deelneming betuigen vanwege het vroegtijdige heengaan van de president van Nigeria.
Zijn dood komt op het moment waarop de tegenstellingen tussen moslims en christenen een bijzonder gruwelijke wending nemen. De moord op tweehonderd christenen in de regio Jos vormt de directe aanleiding voor de voorliggende resolutie. We zouden lang en breed kunnen praten over de begane wreedheden om voor de zoveelste keer vast te stellen dat religieuze tegenstellingen er natuurlijk de oorzaak van zijn. Ook zouden we voor de zoveelste keer kunnen vaststellen dat armoede niet bevorderlijk is. Dat armoede het resultaat is van onder meer het onvermogen van de politieke autoriteiten om een einde te maken aan de corruptie. Ook zouden we voor de zoveelste keer de strijd om enkele zeldzame natuurlijke hulpbronnen kunnen noemen, met name de vruchtbare gronden die in die streek te vinden zijn, alsmede de klimaatverandering, die de factoren die ik zojuist heb genoemd, alleen nog maar versterkt.
Wat kan de Europese Unie in de gegeven omstandigheden doen?
Natuurlijk kan zij zich beroepen op artikel 8 van de Overeenkomst van Cotonou om de dialoog met de politieke autoriteiten van dit land te versterken. Dat zullen we dan ook doen.
Ook kunnen we de gruweldaden veroordelen. Dat zullen we in de voorliggende resolutie doen.
Uiteraard kunnen we het betreuren dat dit rijke land - het is het voornaamste olie-exporterende land van het Afrikaanse continent - er niet in slaagt zijn rijkdommen te investeren in de strijd tegen de armoede.
In feite kunnen we alles doen wat nodig is; we kunnen dat alles steeds opnieuw veroordelen. Ik denk dat er een sprankje hoop is en dat is dat Nigeria zichzelf aan het hoofd moet plaatsen van een beweging tot herstel van het land. De man die nu al de functie van waarnemend president vervult, Goodluck Jonathan, heeft alle kwaliteiten die nodig zijn om manmoedig te strijden tegen de problemen die ik hierboven heb genoemd.
Het is aan het land zelf om zich te herstellen en ik denk dat mensen van zijn kaliber zeldzaam zijn. We moeten die buitengewone figuur die waarnemend president van dit land is, veel geluk en wijsheid toewensen en hem onze steun geven.
Nicole Kiil-Nielsen
namens de Verts/ALE-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, ook de fractie van De Groenen/Vrije Europese Alliantie sluit zich aan bij de collega's die zojuist hun medeleven hebben betuigd.
We geven onze volledige steun aan de resolutie over de massale gruweldaden in Nigeria, die helaas slechts één aspect van de erbarmelijke mensenrechtensituatie in dat land zijn.
In de tijd die mij is toebedeeld, wil ik spreken over de Nigeriaanse gevangenissen, die vol gedetineerden zitten, wier rechten systematisch worden geschonden. Zoals blijkt uit een verslag van Amnesty International over 2008, is 65 procent van de gedetineerden in dit land nooit schuldig bevonden aan een strafbaar feit. Sommigen wachten al tien jaar op berechting.
De problemen zijn zo groot dat Nigeria geen andere keuze heeft dan ze te erkennen en te beloven het systeem te hervormen. Die hervorming laat nog steeds op zich wachten.
Dat ik me in mijn interventie vooral richt op de gevangenissen, komt doordat de directe actualiteit ons er nog maar eens aan herinnert hoe weinig waarde een mensenleven heeft in Nigeria, a fortiori in de gevangenissen aldaar.
De nationale economische raad van Nigeria heeft het voornemen bekendgemaakt om honderden terdoodveroordeelden te executeren om de overbevolkte gevangenissen te ontlasten. Doden om overbevolking in gevangenissen tegen te gaan. Choquerender kan het niet, vooral als we bedenken dat het zeker is dat veel van deze terdoodveroordeelden onschuldig zijn en dat de meesten geen recht hebben gehad op een eerlijk proces, en te meer daar de federale minister van Buitenlandse zaken van Nigeria in februari 2009 in de VN heeft verklaard dat in zijn land een feitelijk moratorium op de doodstraf gold.
Daarom zal ik tijdens de stemming een mondeling amendement voorstellen om deze recente stellingname van verschillende Nigeriaanse gouverneurs aan de kaak te stellen.
Peter van Dalen
namens de ECR-Fractie. - Voorzitter, ik betuig ook graag namens mijn fractie ons medeleven aan het Nigeriaanse volk bij het overlijden van de president.
Voorzitter, de gruweldaden, gepleegd in en rond Jos, zijn met geen pen te beschrijven en ze staan helaas niet op zichzelf. In de toekomst zal dit weer gebeuren, als er niets verandert. Nog vrijwel dagelijks zijn er geweldsuitbarstingen waarvan met name christenen het slachtoffer worden.
Voorzitter, Nigeria moet vier dingen doen. In de eerste plaats snel een onafhankelijk onderzoek instellen en kijken naar de rol van het leger, want dat is er kennelijk niet in geslaagd de burgers adequaat te beschermen. Ten tweede, de daders voor het gerecht brengen. Dit soort verschrikkelijke gebeurtenissen mogen niet getolereerd worden. Ten derde, de dialoog tussen de etnische en religieuze groepen stimuleren. Ten vierde, een oplossing zoeken voor de spanningen tussen de verschillende bevolkingsgroepen die aanspraak maken op dezelfde stukken land.
Voorzitter, Europa moet Nigeria bij deze maatregelen uiteraard bijstaan, maar ook het land onder druk zetten, want de spiraal van geweld moet echt gestopt worden.
Marie-Christine Vergiat
namens de GUE/NGL-Fractie. - (FR) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, vanzelfsprekend sluit ook ik me aan bij de betuigingen van deelneming aan het Nigeriaanse volk na de dood van zijn president.
De fractie van Europees Unitair Links/Noords Groen Links zal niet voor de gezamenlijke ontwerpresolutie stemmen, die ons vandaag wordt voorgesteld, en zij weigert ermee te worden geassocieerd.
Wij zijn namelijk van mening dat deze resolutie, in tegenstelling tot wat ik zojuist in sommige interventies heb gehoord, niet werkelijk is gericht op het aanpakken van de oorzaken van het steeds opnieuw oplaaiende geweld in dit land en er slechts ten dele op ingaat, ook al wijzen wij dat geweld af en vragen we met klem om vervolging en berechting van de daders.
Nigeria is een groot Afrikaans land, dat een eeuwenoude geschiedenis heeft en met zijn 140 miljoen inwoners verreweg het dichtstbevolkte land van het Afrikaanse continent is. Je zou zelfs kunnen zeggen dat het een rijk land zou moeten zijn sinds er olievelden zijn ontdekt. Wat betreft zijn bbp neemt het land in Afrika de tweede plaats in, na Zuid-Afrika en vóór Algerije. Toch leeft het overgrote deel van de bevolking onder de armoedegrens en is het het enige land ter wereld dat ondanks zijn grote olierijkdommen met een begrotingstekort kampt.
Toppunt van ironie is wel dat Nigeria vanwege onvoldoende raffinagecapaciteit bijna alle olieproducten die de economie nodig heeft, importeert. Daarbij dient te worden aangetekend dat de drie grootste raffinaderijen in het land buiten bedrijf zijn en, wat de zaak nog verergert, dat de productie van het zwarte goud de laatste jaren aanzienlijk is afgenomen vanwege de aanhoudende aanslagen op olie-installaties.
Waarom bevindt Nigeria zich in die situatie?
Omdat dit land een duidelijk voorbeeld is van de greep die sommige internationale ondernemingen, in dit geval oliemaatschappijen - en met name één daarvan, die 40 procent van het Nigeriaanse zwarte goud exploiteert - op de hulpbronnen van Afrika hebben, met medeweten van sommige van onze regeringen.
Deze ondernemingen maken en breken regeringen, al naar gelang hun eigen behoeften en ten koste van de behoeften van de bevolking van het land. De Nigerdelta, waarvan de flora en fauna tot de mooiste ter wereld behoren, is een ware vuilstortplaats geworden. Niet alleen vanwege de oliewinning, maar ook omdat elke maand vijfhonderd containers gevuld met giftig afval van allerlei aard de haven binnenkomen en op immens grote stortplaatsen in de open lucht worden achtergelaten.
Nigeria is een van de meest corrupte landen ter wereld. De geldschieters van de opeenvolgende junta's hebben meer dan 325 miljard van de 400 miljard dollar die het zwarte goud het land heeft opgebracht, in eigen zak gestoken. En waar zijn die dollars? Op bankrekeningen in Zwitserland, Groot-Brittannië en Frankrijk.
Ik voor mij vind deze situatie onaanvaardbaar en ik ben van mening dat de resolutie die wij aannemen, tekortschiet als het gaat om het tot uitdrukking brengen van de internationale solidariteit van de kant van de Europese Unie jegens Afrika.
Fiorello Provera
Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, we weten dat het vreedzaam samenleven van de verschillende religieuze gemeenschappen in Nigeria moeilijk ligt, met name de banden tussen christenen van verschillende gezindten en moslims. Zoals wordt benadrukt in de resolutie waarover we gaan stemmen, is er sprake van een zeer ernstige situatie: sinds het einde van het militaire bewind in 1999 zijn meer dan 14 000 mensen vermoord bij religieuze en etnische conflicten. Er wordt gesproken over vijfhonderd doden in de afgelopen drie maanden.
Nigeria is helaas niet het enige land waar zich conflicten en spanningen voordoen tussen religieuze gemeenschappen. Daarom is het wenselijk dat er een jaarverslag van het Europees Parlement wordt opgesteld over godsdienstvrijheid in de wereld, waarin op gestructureerde wijze een belangrijk probleem voor de stabiliteit in veel landen aan de orde wordt gesteld. Ik verwijs hierbij naar een verklaring van commissaris Rehn, over wie ik opnieuw mijn persoonlijke waardering wil uitspreken. Hij heeft gezegd dat Nigeria een zeer arm land is: dat is niet waar, Nigeria is een zeer rijk land dat echter wordt geleid door corrupte en incompetente bestuurders die de hulpbronnen van het land hebben geplunderd en zodoende miljoenen landgenoten in de armoede hebben gestort.
Dus daar ligt het echte probleem, en de sociale en economische vernieuwing van dat land, zoals van vele andere landen in Afrika, moet worden gerealiseerd door nieuwe politieke leiders die luisteren naar de behoeften van de burgers.
Hans-Peter Martin
(DE) Mijnheer de Voorzitter, na het aanstaande wereldkampioenschap voetbal in Zuid-Afrika zal Nigeria weer centraal staan in ons Afrikabeleid. Het is een groot, rijk land met enorme sociale ongelijkheden. Het bevindt zich uiteraard ook in tweestrijd tussen de Chinese en de Europese weg naar globalisering. Ik ben er vast van overtuigd dat wij de Europese weg moeten blijven volgen, dat we tegen het misbruik en de schending van mensenrechten moeten blijven vechten en dat we degenen die gevangen worden gehouden tot onze partners moeten maken in plaats van de corrupte leiders van bepaalde groepen en regeringskringen die op korte termijn voordelen opleveren. In dit geval moeten we de resolutie steunen evenals hetgeen mevrouw Vergiat heeft opgemerkt. Dit gaat ver genoeg maar het is belangrijk dat de EU opkomt voor de mensenrechten. We mogen niet toelaten wat China , dat zich niets aantrekt van de mensenrechten, in Nigeria probeert te doen.
Mario Mauro
(IT) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, geweld lost conflicten niet op, maar versterkt alleen maar de tragische gevolgen ervan. Geweld is verkeerd, immoreel, onrechtvaardig, onmenselijk, maar biedt bovenal geen oplossing. Het is het minst doeltreffende middel om een oplossing te bieden voor problemen waar een hele regio mee te kampen heeft, want als de oorzaak van de gewelduitbarstingen tussen de christelijke minderheid en de moslims niet alleen het religieus fundamentalisme is, maar het gebrek aan economische ontwikkeling waar wrok en spanningen tussen verschillende etnische groepen door ontstaan, dan moet de Europese Unie, samen met de Afrikaanse Unie en de hele internationale gemeenschap, duidelijk maken aan de federale regering van Nigeria (die verantwoordelijk is voor vele aspecten van deze situatie) dat het bevorderen van het vreedzaam samenleven van de verschillende etnische groepen en gemeenschappen in het land gunstig is voor iedereen en voor de hele bevolking.
Naast de tenuitvoerlegging van een geschikt onderzoekssysteem, zoals velen hebben gevraagd, en de veroordeling van degenen die verantwoordelijk zijn voor de afgrijselijke bloedvergieten in de afgelopen maanden - ik durf zelfs te zeggen de afgelopen jaren - moet elk mogelijk initiatief worden genomen om enerzijds de dialoog tussen etnische groepen en religieuze gemeenschappen te ondersteunen, en anderzijds de vorming van een nieuwe klasse van politieke leiders, zoals velen hebben gevraagd.
Met deze resolutie hopen we voor eens en altijd duidelijk te maken dat de oplossing van conflicten, met name in een land als Nigeria dat zo rijk is aan grondstoffen, met name olie, ligt in betere toegang tot hulpbronnen en een betere herverdeling van deze hulpbronnen, en ik ben van mening dat de overeenkomst tussen de Federale Republiek Nigeria en de Europese Commissie die op 12 december 2009 is ondertekend, een flinke duw in deze richting kan geven.
Veiligheid vormt vandaag de dag dus de kern van de talloze problemen in dit land, en de grootste bedreiging is niet het conflict zelf, maar de oorzaken die tot het conflict hebben geleid: dat is waar actie moet worden ondernomen om Nigeria in de richting van een echte economische en democratische ontwikkeling te leiden.
Corina Creţu
(RO) Ik wil mij graag aansluiten bij de condoleances aan het Nigeriaanse volk voor hun gisteravond overleden president.
Helaas ontstaat er hierdoor een nieuwe risicofactor bij de reeds bestaande spanningen: het verlies van een centrum van autoriteit in een land dat ernstig te lijden heeft onder geweld. Zoals u weet zijn begin dit jaar meer dan 300 moslims afgeslacht. Nog geen twee maanden later is in twee uur tijd eenzelfde aantal christenen vermoord. Op dit moment verhindert alleen de aanwezigheid van het leger in de straten de plannen van sommige christenen en moslims om wraak te nemen.
In mijn ogen is het voornaamste probleem op dit moment het bewaren van de openbare orde en het verhinderen van nieuwe gruweldaden. Daarom denk ik dat een internationale aanwezigheid nodig is. Daarnaast is er het probleem van de straffeloosheid, dat ook meer in het algemeen geldt voor de conflictgebieden in Afrika. Zodra er steeds meer massamisdadigers worden gearresteerd en veroordeeld zullen we een daling van geweld zien. De internationale gemeenschap moet zich opnieuw specifiek betrokken tonen. Gebleken is dat zij wel gevoelig is voor problemen op de Balkan en in het Midden-Oosten, maar de ogen sluit voor de ellende van Afrika.
Charles Tannock
(EN) Mijnheer de Voorzitter, als jongen herinner ik me nog levendig dat ik op televisie beelden zag van de afschuwelijke burgeroorlog in de Nigeriaanse regio Biafra. Veertig jaar later lijkt er jammer genoeg weinig veranderd te zijn. De weerzinwekkende beelden uit Jos, waar honderden onschuldige mensen in een vlaag van wreedheid met hakmessen gedood werden, herinneren ons eraan dat Nigeria een chronisch onstabiel land is.
Etnische, religieuze, culturele en economische spanningen en de strijd tussen met name christenen en moslims en stammen onderling lijken onlosmakelijk met Nigeria verbonden te zijn. De onzekerheid die nu heerst na het overlijden gisteren van de president - ik betuig mijn medeleven aan de Nigeriaanse bevolking -, zal onvermijdelijk leiden tot een machtsstrijd, wat de instabiele situatie in dat grote Afrikaanse land verder zal verergeren. Ik maak me derhalve zorgen of Nigeria als eenheidsstaat een lang leven beschoren is. Sommigen, waaronder de president Gaddafi van Libië, die wel vaker afwijkende standpunten inneemt, hebben het controversiële voorstel gedaan Nigeria in tweeën te verdelen. Het lijkt er in elk geval op dat Sudan, een ander land dat verdeeld is in een islamitisch noorden en een christelijk zuiden, klaar staat om zich volgend jaar in tweeën te splitsen. Die waarschijnlijke opdeling zal een precedent scheppen in die zin dat koloniale grenzen in Afrika niet langer onaantastbaar zijn, wat veel interessante vragen oproept over de toekomst van Afrika.
Joe Higgins
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het afschuwelijke bloedbad in januari en maart in Plateau State in Nigeria heeft honderden onschuldige slachtoffers geëist, met name zeer veel vrouwen en kinderen. Hoewel sektarische verdeeldheid en onenigheid tussen stammen bij dit bloedbad en andere afschuwelijke slachtpartijen een rol spelen, moeten we dieper kijken om de werkelijke oorzaken te vinden.
De koloniale inmenging in het verleden en de brute veroveringen in Afrika, waarbij vaak werd geprofiteerd van de verdeeldheid tussen gemeenschappen en stammen, hebben blijvend een stempel gedrukt op het continent. Bij een onderzoek van de nieuwsafdeling van de BBC is door analisten onlangs naar voren gebracht dat, ondanks dat er sprake is van geweld tussen moslims en christenen, de onderliggende oorzaken politiek en economisch zijn, verwijzend naar de bittere armoede van grote groepen van de Nigeriaanse bevolking en de onmiskenbare corruptie van de heersende elite.
Nigeria is een van de meest begiftigde landen ter wereld wat betreft natuurlijke hulpbronnen en bodemschatten, waaronder olie. Helaas komt het overgrote deel van deze rijkdom terecht bij de corrupte lokale elite en bij buitenlandse multinationals, waaronder Shell Oil, en blijft een enorm deel van de Nigeriaanse bevolking in troosteloze armoede leven. Ik sluit mij aan bij mijn collega's van de Democratic Socialist Movement in Nigeria, die eisen dat de rijkdom van Nigeria publiek eigendom wordt en onder democratisch toezicht van de meerderheid van de bevolking, dat wil zeggen de arbeiders en de armen, komt te staan. Op basis van deze rijkdom is het zeker mogelijk dat alle inwoners van Nigeria een fatsoenlijk leven kunnen opbouwen, en hiermee kan ook de verdeeldheid tussen gemeenschappen worden overwonnen. Het alternatief is inderdaad een splitsing van Nigeria, waarbij de bevolking nog meer barbaarse wreedheden zal moeten ondergaan.
Filip Kaczmarek
(PL) Mijnheer de Voorzitter, Nigeria is een bijzonder belangrijk land. Daarom zijn de gebeurtenissen van 7 maart in de buurt van de stad Jos nu onderwerp van debat.
Het is niet alleen een probleem dat er in centraal Nigeria christenen worden vermoord, want in januari van dit jaar waren het moslims die om het leven werden gebracht. Naast de religieuze verdeeldheid wordt de situatie in Nigeria verder gecompliceerd door diverse andere scheidslijnen. Zo is hier al eerder de economische, etnische en maatschappelijke verdeeldheid ter sprake gekomen. Er bestaan echter ook nog andere verschillen: historische - omdat in dit gedeelte van het land christenen worden beschouwd als lokale bevolking en moslims als buitenstaanders, ondanks het feit dat zij hier al twee tot drie generaties wonen - en zelfs politieke verschillen. Als regel ondersteunen christenen de regerende People's Democratic Party en de moslims de oppositiepartij All Nigeria People's Party. Er zijn dus velerlei verschillen en daarom mogen we deze gebeurtenissen niet behandelen als eenduidige gevallen van religieuze vervolging.
De grondwet van Nigeria garandeert vrijheid van godsdienst: vrijheid van geloofsbelijdenis, vrijheid van godsdienstuitoefening en vrijheid om van godsdienst te veranderen. U mag beweren dat het naïef is dat ik mij beroep op de Nigeriaanse grondwet, maar vergeet niet dat de waarden uit de oudste geschreven grondwet - de Amerikaanse - en de oudste geschreven grondwet uit Europa - de Poolse - nog steeds relevant en actueel zijn. Daarom doen wij een oproep aan de federale regering van Nigeria, de gouverneurs en de lokale machthebbers om dit probleem op te lossen, niet alleen in naam van onze waarden, maar in naam van de waarden en principes uit hun eigen grondwet. Ik denk dat het belangrijk is om te verwijzen naar hun eigen documenten.
Laima Liucija Andrikien
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil mijn diepe medeleven uiten over het geweld dat in het gebied rondom Jos is losgebarsten en heeft geleid tot de dood van honderden mensen. Dit is opnieuw een voorbeeld dat het belang aantoont van het verzoeningsproces dat in gang moet worden gezet om het vreedzaam naast elkaar bestaan van de noordelijke moslimbevolking en de zuidelijke christelijke bevolking mogelijk te maken.
Ik wil u laten weten dat de wreedheden grotendeels plaatsvinden wegens de ontberingen en de onderdrukking van de inwoners van de olierijke gebieden, die niet profiteren van de algemene ontwikkeling van het land. We manen de Nigeriaanse autoriteiten om een meer gelijkwaardige en democratische ontwikkeling van alle sociale groepen in het land te garanderen en ervoor te zorgen dat de basale mensenrechten worden beschermd en nageleefd. Tot slot gaan mijn gedachten vandaag vooral uit naar de Nigeriaanse bevolking in verband met de dood van hun president.
Cristian Dan Preda
(RO) Ik wil mij graag aansluiten bij degenen die het Nigeriaanse volk hebben gecondoleerd met het overlijden van president Umaru Yar'Adua.
Ik wil graag twee punten naar voren brengen. Ten eerste wil ik een punt overbrengen van een inwoner van Nigeria, die werd gevraagd wat de oorzaak van het kwaad in zijn land was. Hij was daar heel duidelijk over: "Als de plegers van wandaden worden aangeklaagd, verdwijnen ze naar de hoofdstad en zien we ze nooit meer terug. Met andere woorden: Er wordt nooit openbare rekenschap afgelegd voor de gepleegde misdaden.
Ten tweede wil ik benadrukken dat we ons bewust moeten zijn van de religieuze kant van het conflict. Verschillende sprekers tot nu toe lijken te zeggen dat er weliswaar een religieus aspect is, maar dat het uiteindelijk gaat om sociale en economische kwesties. Waarnemend president Jonathan Goodluck heeft dit aspect wel degelijk in aanmerking genomen en religieuze leiders uitgenodigd tot een dialoog. Wij moeten hem hierin steunen.
Andrzej Grzyb
(PL) Mijnheer de Voorzitter, de beelden die we nog niet zo lang geleden hebben gezien in de verschillende televisie-uitzendingen, waren schokkend. De beelden die er uitzagen als een trots vertoon van vermoorde mensen in de stad Jos en directe omgeving waren schokkend. Zoals collega Mario Mauro al heeft gezegd, er bestaat geen enkele rechtvaardiging voor geweld, geweld is in zichzelf slecht. Wij kunnen als Europese samenleving en als leden van het Europees parlement niet aan deze gebeurtenissen voorbijgaan en overgaan tot de orde van de dag. Daarom steun ik deze resolutie met volle overtuiging.
Ongeacht de oorzaken die de wortel zijn van het conflict en die beschouwd worden als de achtergrond van het geweld, willen we reageren om ervoor te zorgen dat de mensenrechten en burgerlijke vrijheden in Nigeria, een land dat ons na aan het hart ligt, worden gerespecteerd. Ik wil tevens van de gelegenheid gebruikmaken om het Nigeriaanse volk te condoleren met het overlijden van hun president.
Olli Rehn
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, dank u voor het zeer serieuze en verantwoordelijke debat vandaag. Velen van u hebben benadrukt hoe complex de maatschappelijke problemen in Nigeria zijn. Ik ben het met u eens, en de Commissie is zich van de complexiteit van deze problemen bewust. We zetten ons betrokken partnerschap met Nigeria voort, en ik kan het slechts met u eens zijn over het belang van de bestrijding van corruptie en straffeloosheid, want de corruptie is helaas diep geworteld en belemmert de maatschappelijke vooruitgang en het democratische proces in dit land, dat rijk is aan natuurlijke hulpbronnen, hetgeen de levens van gewone burgers schade berokkent.
We zetten ons in om Nigeria krachtige en constructieve steun te bieden met behulp van een breed scala aan instrumenten, van diplomatie tot ontwikkeling, en de Commissie blijft oplettend en betrokken om het geweld in Nigeria te beteugelen met de diplomatieke middelen die wij tot onze beschikking hebben.
Het volgende forum waar dit zeer belangrijke onderwerp op hoog niveau aan de orde kan worden gesteld is de ministeriële bijeenkomst in het najaar tussen de EU en Nigeria. We zullen deze kwestie tijdens die bijeenkomst zeker bespreken.
De Voorzitter
Tot besluit van het debat zijn er zeven ontwerpresoluties ingediend overeenkomstig artikel 110, lid 2.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt vandaag om 11.00 uur plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Mara Bizzotto  
Al te veel jaren bereiken ons vanuit dit gebied, dat rijk is aan zowel natuurlijke hulpbronnen als menselijke tragediën, nieuwsberichten over massamoorden en interetnische conflicten die om economische en sociale redenen losbarsten. Laat ik de woorden van een katholieke missionaris aanhalen die in Nigeria heeft gewoond en gewerkt: pater Piero Gheddo heeft onlangs gezegd dat nog maar twintig jaar geleden de betrekkingen tussen moslims en christenen in de centrale en noordelijke delen van Nigeria weliswaar moeilijk waren en gekenmerkt werden door vormen van discriminatie tegen christenen, maar dat er nooit massale geweldsuitbarstingen voorkwamen zoals we die de afgelopen tien jaar hebben gezien. De geestelijke heeft echter ook duidelijk gemaakt dat de verslechtering van de situatie in de afgelopen jaren ook te wijten is aan het feit dat "in Nigeria zich de invloed heeft verspreid van het moslimextremisme, zoals uitgedrukt door het gedachtegoed van Al Qaida, met name in twaalf staten in het noorden die de sjaria hebben aangenomen als staatswet”. Wij zijn het er derhalve mee eens dat de verschillende etnische groepen in Nigeria in hun verschillende geloofsovertuigingen het ideale excuus vinden om grootschalig geweld tegen elkaar te gebruiken. Maar laten we niet vergeten dat deze dichtbevolkte Afrikaanse staat, die al jaren te kampen heeft met een constante politieke instabiliteit, jarenlang een verbreiding van het moslimextremisme binnen haar grenzen heeft geduld, die we niet mogen negeren.
Jarosław Leszek Wałęsa  
schriftelijk. - (PL) Als het zelfbeschikkingsrecht, het recht om te handelen in overeenstemming met het eigen geweten, een centrale waarde in de Europese Unie moet zijn, dan dienen we onmiddellijk en ondubbelzinnig alle uitingen van intolerantie en haat die rechtstreeks leiden tot moord en bloedbaden op grond van ras, etnische achtergrond of religie, te veroordelen. Deze veroordeling mag echter niet beperkt blijven tot woorden alleen, ze moet vergezeld gaan van acties die vreedzame co-existentie in de toekomst garanderen.
Zbigniew Ziobro  
schriftelijk. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, de berichten over de onlusten die in januari en maart hebben plaatsgevonden in Jos in Nigeria, waarbij honderden christenen en moslims om het leven zijn gekomen, hebben mij diep geraakt. We moeten niet vergeten dat dit niet de eerste keer is dat dit soort gruweldaden in Jos plaatsvinden. Het geweld tussen aanhangers van beide godsdiensten is al sinds 2001 aan de gang. De spanning die zich van tijd tot tijd ontlaadt in openlijke gevechten, bestaat dus al een decennium en dat feit onderstreept de belangrijke rol die de overheid moet spelen als katalysator van de verzoeningsprocessen. De gecompliceerde achtergrond van het conflict toont ons hoe diep de verdeeldheid is waarmee we te maken hebben. Nigeriaanse christenen en Nigeriaanse moslims verschillen niet alleen qua godsdienst. Er is namelijk ook een historisch tegenstelling tussen beide groepen: in de regio waar de ongeregeldheden hebben plaatsgevonden, worden christenen beschouwd als lokale bevolking en moslims als vreemdelingen. Dit vertaalt zich naar steun van christenen en moslims voor verschillende politieke partijen en vormt zo min of meer een verlengstuk van het conflict. Maar de bron van het conflict is uiteindelijk toch de religieuze verdeeldheid en de incompetentie of het onvermogen van de autoriteiten om een vreedzame co-existentie tussen de twee groepen te bewerkstelligen. Komende herfst vindt het ministerieel forum EU-Nigeria plaats en ik vind dat dit probleem op de agenda van die bijeenkomst moet komen. Verder dient de Commissie alle diplomatieke instrumenten waarover zij beschikt, in te zetten om de situatie in Nigeria te verbeteren.
(De vergadering wordt in afwachting van de stemming enkele minuten onderbroken.)
