10. rocznica uchwalenia rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa (debata) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku dziennego są oświadczenia Rady i Komisji Europejskiej dotyczące 10. rocznicy uchwalenia rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa.
Witam na sali obrad przedstawiciela Rady i przedstawiciela Komisji.
Olivier Chastel
Panie Przewodniczący, Panie i Panowie! Mam zaszczyt w ramach dzisiejszej debaty wypowiadać się w imieniu baronessy Ashton, wiceprzewodniczącej Komisji i wysokiej przedstawiciel Unii do spraw zagranicznych i polityki bezpieczeństwa.
Panie Przewodniczący! Pozwolę sobie na początek podziękować Parlamentowi Europejskiemu za nieustające zainteresowanie kwestią kobiet, pokoju i bezpieczeństwa, a także zauważyć, że - choć niewątpliwie zdają sobie państwo z tego sprawę - Parlament był pierwszą instytucją, która zaledwie miesiąc od przyjęcia rezolucji nr 1325 wezwała do jej wdrożenia, poprzez własną rezolucję.
Teraz, dziesięć lat później, możemy wywnioskować, że dokonał się postęp w tym zakresie. Obecnie dysponujemy znacząco wzmocnionymi ramami międzynarodowymi, szczególnie dzięki przyjęciu w roku 2009 rezolucji nr 1888 i 1889. Ważnym krokiem było nominowanie pierwszego specjalnego przedstawiciela ONZ ds. przemocy wobec kobiet w czasie konfliktów zbrojnych.
Ponadto obecnie na całym świecie istnieje ponad 20 planów krajowych. Sytuacja jednak nie ulega zmianie, a w rzeczywistości ochrona kobiet w czasie konfliktów oraz ich udział w procesie utrzymywania pokoju i naprawy są wciąż niewspółmierne do złożonych obietnic oraz do potrzeb w terenie. Przemoc, a szczególnie przemoc seksualna, wobec kobiet i dziewcząt w czasie konfliktów zbrojnych wciąż przynosi wiele ofiar i na dodatek zbyt często uchodzi zupełnie bezkarnie.
Unia Europejska jest silnie zaangażowana w proces wdrażania postanowień rezolucji nr 1325 oraz kolejnych rezolucji dotyczących tych kwestii. Obecna polityka UE dotycząca kobiet, pokoju i bezpieczeństwa jest bardzo rozsądna i obejmuje wszystkie aspekty stosunków zewnętrznych Unii, począwszy od zarządzania kryzysowego, aż po pomoc humanitarną i współpracę na rzecz rozwoju. Chciałbym wspomnieć przy tej okazji o kilku konkretnych osiągnięciach: jedno z działań wymaga wymianą dobrych praktyk.
W tym celu w spotkaniach grupy zadaniowej często uczestniczą eksperci z instytucji UE i z państw członkowskich. Takie postępowanie doprowadziło do zwiększenia liczby programów na szczeblu krajowym. Obecnie dziesięć państw członkowskich dysponuje już krajowymi planami działania, a dwa kolejne pracują nad projektami swoich planów. Unia Europejska opracowała zestaw programów mających na celu dbanie o potrzeby kobiet i dziewcząt w czasie konfliktów zbrojnych oraz po ich zakończeniu, takich jak finansowanie opieki medycznej dla ofiar przemocy seksualnej.
Omawiany program, poprzez przyznanie łącznie kwoty ponad 300 milionów euro, pozwolił w okresie krótszym niż dwa lata na sfinansowanie projektów w 67 krajach. Unia Europejska zaczęła stosować system służący do sprawdzenia stopnia uwzględnienia aspektu płci w programach współpracy na rzecz rozwoju. We wszystkich 13 unijnych misjach w ramach wspólnej polityki bezpieczeństwa i obrony (WPBiO) działają doradcy ds. problematyki płci oraz punkty kontaktowe ds. równości płci; punkty kontaktowe ds. równości płci funkcjonują również w ponad 80 delegaturach UE.
Obecnie dobiegają końca prace nad sprawozdaniem, w którym przedstawimy wnioski dotyczące uwzględnienia we wspólnej polityce bezpieczeństwa i obrony kwestii związanych z równością płci oraz przestrzeganiem praw człowieka. Ponadto Unia Europejska ściśle współpracuje ze społeczeństwem obywatelskim w celu wsparcia udziału kobiet w działaniach na rzecz pokoju i bezpieczeństwa.
W roku 2011 planujemy uruchomienie konkretnych projektów mających na celu wsparcie organizacji kobiecych na obszarach dotkniętych kryzysem i przeznaczenie na te projekty budżetu w wysokości około 2 milionów euro. Liczne delegatury UE zorganizowały Dni Otwarte w celu uczczenia 10. rocznicy przyjęcia rezolucji nr 1325 i spotkania się z lokalnymi ugrupowaniami kobiecymi, na przykład w Kosowie, Bośni i Hercegowinie oraz w Iraku.
Unia Europejska oraz Unia Afrykańska zorganizowały w połowie października w Addis Abebie seminarium dla przedstawicieli społeczeństwa obywatelskiego, mające na celu przygotowanie zaleceń dotyczących wspólnych działań Unii Europejskiej i Unii Afrykańskiej.
Ponadto w odniesieniu do odnowionych i wymiernych zobowiązań planujemy do końca roku opracować standardowe elementy szkolenia w zakresie równości płci, praw człowieka i praw dziecka, które zostaną wykorzystane podczas szkolenia personelu misji w ramach WPBiO; planujemy także opracować przed rokiem 2013 strategie lokalne pozwalające na wdrożenie postanowień rezolucji nr 1325 dotyczących współpracy na rzecz rozwoju w co najmniej 60 % krajów dotkniętych, teraz lub w niedalekiej przeszłości, konfliktami zbrojnymi; i wreszcie planujemy przedstawianie, przy wykorzystaniu 17 wskaźników przyjętych w lutym 2010 roku, regularnych sprawozdań z procesu realizacji zobowiązań dotyczących kobiet, pokoju i bezpieczeństwa. Prace nad pierwszym sprawozdaniem właśnie dobiegają końca.
Unia Europejska wzięła w dniu 26 października udział w debacie Rady Bezpieczeństwa przeprowadzonej z okazji 10. rocznicy przyjęcia rezolucji nr 1325. Prezydencja belgijska uprzednio zorganizowała trzy spotkania w Brukseli, Nowym Jorku i Genewie: spotkanie ministerialne, spotkanie wysokiego szczebla i spotkanie ekspertów, w celu zwiększenia świadomości i przygotowania zaleceń.
W ten sposób Unia Europejska zdecydowanie wezwała do wzmożonej międzynarodowej kontroli przestrzegania postanowień rezolucji nr 1325, w szczególności poprzez podkreślenie wszystkich wskaźników opracowanych przez Sekretarza Generalnego. W związku z tym obecnie Unia Europejska wzywa do szybkiego i sprawnego wdrożenia wspomnianych wskaźników.
Joaquín Almunia
Panie Przewodniczący! Bardzo dziękuję belgijskiemu urzędującemu przewodniczącemu Rady za wypowiedź na ten temat. Komisja w pełni popiera słowa przedstawiciela Rady, a ja chciałbym dodać jeszcze trzy konkretne uwagi.
Po pierwsze, chciałbym powiedzieć, że całkowicie zgadzam się ze słowami urzędującego przewodniczącego Rady: nastąpił wyraźny postęp, przejawiający się opracowaniem na całym świecie ponad 20 krajowych planów działania oraz nominowaniem pierwszego specjalnego przedstawiciela ONZ ds. przemocy wobec kobiet w czasie konfliktów zbrojnych.
Po drugie, chciałbym Państwu powiedzieć, że zdaniem Komisji należy dołożyć wzmożonych starań w zakresie zapobiegania przemocy wobec kobiet i dziewcząt w okresie konfliktów zbrojnych, a szczególnie przemocy seksualnej i przemocy ze względu na płeć, które wciąż występują i niszczą życie wielu osobom.
Po trzecie, Unia Europejska musi stanowić wzór i stosować postanowienia rezolucji nr 1325 oraz rezolucji dotyczących jej wdrożenia.
Musimy nadal zwracać uwagę na potrzeby kobiet i dzieci z obszarów objętych konfliktami zbrojnymi oraz z obszarów pokonfliktowych, poprzez realizację programów finansujących na przykład świadczenie usług medycznych dla ofiar przemocy seksualnej i przemocy ze względu na płeć, poprzez współpracę z przedstawicielami społeczeństwa obywatelskiego w celu wsparcia udziału kobiet w działaniach na rzecz pokoju i bezpieczeństwa oraz oczywiście poprzez ścisłą współpracę z ONZ w zakresie opracowania wskaźników, które przygotował Sekretariat Generalny.
Unia Europejska musi podjąć również inne kroki; na przykład baronessa Ashton, wiceprzewodnicząca Komisji i wysoka przedstawiciel, po raz pierwszy nominowała na stanowisko specjalnego przedstawiciela UE w Sudanie kobietę: dame Rosalind Marsden.
Edit Bauer
Panie Przewodniczący! Przyjęcie dziesięć lat temu przez Radę Bezpieczeństwa ONZ rezolucji nr 1325 niewątpliwie stanowiło dla społeczności międzynarodowej historyczny krok podjęty w następstwie tragicznych doświadczeń wynikających z wojen jugosłowiańskich. Wojny zbierają największe żniwo wśród niewinnych cywilów, a w czasie konfliktu zbrojnego to kobiety stanowią najliczniejszą grupę cywilów. Z naszych doświadczeń wynika, że konfliktom zbrojnym towarzyszą gwałty na kobietach i nieprzypadkowo w konwencji genewskiej również zauważono, że konflikty zbrojne często są równoznaczne z ludobójstwem.
Stygmatyzacja i skutki przemocy rujnują życie ofiar nawet po zakończeniu konfliktów zbrojnych, ponieważ przemoc fizyczna i psychiczna pozostawia ślad na całe życie, o ile ofiara w ogóle zdoła dojść do siebie. W związku z tym żądanie, aby działania zapobiegające przemocy wobec kobiet stały się nierozerwalną częścią polityki bezpieczeństwa publicznego i obrony, a także żądanie, aby zastosować środki służące powstrzymaniu przejawów przemocy wobec ludności cywilnej, wcale nie są wygórowane. Niewątpliwie nie można nie wesprzeć w stosowny sposób wysiłków podejmowanych w tym zakresie przez ONZ, ponieważ choćby dziś na terenach objętych wojną ofiarą gwałtów padają tysiące kobiet, które są następnie wypędzane przez własne rodziny, co czyni z nich podwójne ofiary.
Niedawno we wschodniej części Kongo w ciągu pięciu dni zgwałcono ponad 8 tysięcy kobiet. Jest jeszcze kwestia obozów dla uchodźców, jak na przykład obóz Ashraf, gdzie po dziś dzień kobiety nie są bezpieczne. Uzasadniona jest również prośba o zwiększenie liczby kobiet w siłach pokojowych, ponieważ w tych wyjątkowych okolicznościach obecność kobiet ma niebywałe znaczenie. Naszym zdaniem kobiety powinny odgrywać aktywniejszą rolę w procesie pokojowym. Nie możemy pozwolić, aby były jedynie biernymi uczestnikami lub ofiarami tego procesu. Z zadowoleniem stwierdzam, że Komisja podjęła zdecydowane kroki w tym względzie.
Maria Eleni Koppa
Panie Przewodniczący! Mija właśnie 10 lat od przyjęcia przez Radę Bezpieczeństwa ONZ rezolucji nr 1325 w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa. Jest to ważna rocznica, bardziej aktualna niż kiedykolwiek, ponieważ kobiety, jak i dzieci, wciąż są największymi ofiarami wojny.
Tysiące gwałtów popełnianych w strefach wojennych pokazują, że gwałt i przemoc seksualna są regularnie wykorzystywane jako narzędzie służące do upokorzenia i pognębienia przeciwnika. W licznych przypadkach żołnierze, pod przywództwem swoich przełożonych, regularnie dopuszczają się gwałtów, które wywierają jeszcze większy wpływ na stronę przeciwną, jeśli są popełniane publicznie. Ofiary takiego postępowania, głównie kobiety, są piętnowane, odrzucane przez własne społeczności, a nawet zabijane, w celu przywrócenia utraconego honoru.
W tej walce musimy połączyć siły. Należy położyć kres tym działaniom przynoszącym hańbę ludzkości, tym zbrodniom wojennym. Jednocześnie musimy wzmocnić kontrole we wszystkich regionach, w tym także sprawowaną przez oddziały niebieskich beretów, ponieważ spoczywa na nas olbrzymia odpowiedzialność zarówno bezpośrednia, jak i pośrednia. Na każdą osobę zaangażowaną w takie praktyki należy nałożyć surowe sankcje. Potrzebne są szkolenia, kontrole, dyscyplina i wyraźny przekaz. I wreszcie musimy pokazać społeczności międzynarodowej, że tę sprawę traktujemy poważnie.
Kobiety mogą i muszą mieć równy udział w procesie wspierania pokoju i bezpieczeństwa, o czym stanowi rezolucja nr 1325. Nasz główny cel musi polegać na umocnieniu pozycji kobiet, przy umożliwieniu im szukania pomocy w trybunałach międzynarodowych oraz przy utworzeniu programów na rzecz ich reintegracji gospodarczej, społecznej i mentalnej. Ich emancypacja i ochrona stanowią warunek konieczny w działaniach mających położyć kres stosowaniu przemocy seksualnej jako instrumentu wojny.
Barbara Lochbihler
Panie Przewodniczący! Dokładnie 10 lat temu, w następstwie wezwania do równouprawnienia płci w okresie konfliktów zbrojnych i w sytuacjach kryzysowych, kwestia praw kobiet jako podstawowy element praw człowieka stała się po raz pierwszy tematem dyskusji w Radzie Bezpieczeństwa ONZ. Był to kamień milowy na drodze do wprowadzenia na mocy prawa międzynarodowego obowiązkowego wymogu udziału kobiet we władzy na szczeblu decyzyjnym w ramach procesów pokojowych oraz w ramach polityki bezpieczeństwa.
Ówczesny Sekretarz Generalny, Kofi Annan, w roku 2005 wezwał do bezzwłocznego opracowania krajowych planów działania na rzecz wdrożenia rezolucji nr 1325. Usłyszeliśmy już, że dotychczas uczyniło to zaledwie 20 państw, w tym państwa europejskie, takie jak Szwecja i Wielka Brytania, ale także kraje afrykańskie, na przykład Liberia i Wybrzeże Kości Słoniowej. Uważam, że tego rodzaju plany działania powinny przyjąć wszystkie państwa członkowskie UE. Dotyczy to również państw takich jak Niemcy, skąd pochodzę, które jak dotąd odmawiają opracowania planu działania.
Perspektywa równości płci zdecydowanie nabrała znaczenia na szczeblu międzynarodowym. Nominowano nowego specjalnego przedstawiciela ONZ ds. przemocy seksualnej oraz powołano Jednostkę ONZ ds. Równości Płci. Musimy jednakże mieć świadomość, że środki te znajdują się dopiero na wczesnym etapie rozwoju. Chodzi tu o zapewnienie wsparcia kobietom i dziewczętom, które padły ofiarą przemocy seksualnej. Musimy wzmocnić rezolucje oraz funkcjonujące już programy pomocowe. Chodzi jednak również o wsparcie na rzecz wykrycia sprawców tych zbrodni i postawienia ich przed sądem, co zawsze musi być połączone z reformą lokalnych systemów wymiaru sprawiedliwości.
Bardzo pozytywny wydźwięk ma wypowiedź pana Chastela w imieniu baronessy Ashton, dotycząca przeznaczenia kwoty 2 milionów euro na wsparcie przedmiotowej rezolucji. Chciałabym bardzo wyraźnie zaznaczyć, jak ważne jest angażowanie lokalnych organizacji pozarządowych zajmujących się prawami kobiet, aby pieniądze trafiały naprawdę tam, gdzie są potrzebne.
Eva-Britt Svensson
Panie Przewodniczący! To kobiety i dzieci są ofiarami wojen i konfliktów zbrojnych. Przemoc, gwałty, tortury i przestępstwa seksualne stanowią instrument stosowany wobec kobiet i dzieci w takich sytuacjach. Kobiety zostały wreszcie uznane za ofiary, i w rzeczy samej są ofiarami. Uznanie ich za ofiary wynika między innymi z nominowania pani Margot Wallström na stanowisko specjalnego przedstawiciela ONZ.
Kobiety jednakże są nie tylko ofiarami; są również ważnymi podmiotami uczestniczącymi w pracy na rzecz pokoju i bezpieczeństwa w ramach zapobiegania sytuacjom konfliktowym. Ich udział w pracy nad przywróceniem pokoju i demokracji w następstwie wojen i konfliktów zbrojnych jest zasadniczy. Odgrywają aktywną rolę w odbudowie państw. I choć mija dziesięć lat od przyjęcia rezolucji ONZ, kobiety wciąż są uznawane wyłącznie za ofiary przemocy. Ignoruje się ich udział w związku z ważnymi działaniami naprawczymi w zakresie przywracania pokoju i demokracji. Mimo że wiemy jak ważną rolę odgrywają kobiety w tych działalności, wciąż to mężczyźni mają wpływ na decyzje. Nadszedł czas, abyśmy dostrzegli możliwości kobiet, w tym także w odniesieniu do pracy na rzecz pokoju i bezpieczeństwa. Unia Europejska musi żądać uwzględnienia perspektywy równości płci podczas zapewniania wsparcia oraz dotacji na działania naprawcze.
Jaroslav Paška
Pani Przewodnicząca! Rezolucja Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa jest jednym z ostatnich poważnych dokumentów, w którym wszystkie narody świata zadeklarowały szacunek i poważanie dla płci pięknej.
Każde postanowienie tej rezolucji ma własne głębokie znaczenie i stanowi odpowiedź na problemy, które życie często stawia przed nami w kontekście relacji między mężczyznami a kobietami, gdy kobiety i dzieci często stają się ofiarami stosowania siły, niepohamowanej przemocy oraz niesprawiedliwości w sytuacjach kryzysowych. Rozwinięte cywilizacyjnie państwa podpisują się pod zobowiązaniami wynikającymi z rezolucji Rady Bezpieczeństwa ONZ nr 1325 i poprzez zastosowanie różnorodnych środków starają się stworzyć jak najszersze pole do wdrożenia postanowień rezolucji w instytucjach krajowych i międzynarodowych, zaangażowanych w rozwiązywanie konfliktów i organizację procesów pokojowych.
Wciąż jednak występują poważne problemy dotyczące poszanowania praw człowieka w odniesieniu do kobiet i dzieci w licznych państwach rozwijającego się świata, szczególnie w Afryce Środkowej i w niektórych regionach Azji. Działania podejmowane przez barbarzyńskie reżimy wojskowe są oparte na odmiennym od uznawanego przez świat cywilizowany systemie wartości, a godność ludzka cywilów, kobiet i dzieci nie ma dla hord morderców żadnego znaczenia.
Moim zdaniem powinniśmy jak najszybciej przyjrzeć się temu obszarowi i skoncentrować na nim większą uwagę. W związku z tym należy również w ramach polityki UE przyjąć środki pozwalające wywierać większy i silniejszy nacisk na reżimy, które nie szanują podstawowych praw człowieka, przysługujących ich obywatelom i mieszkańcom.
Krisztina Morvai
(HU) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Uważam, że wszyscy znamy odpowiedź na pytanie o to, która duża grupa społeczna jest zasadniczo wykluczona z procesu podejmowania decyzji, lub bierze w nim jedynie minimalny udział, chociaż jednocześnie w dużym stopniu musi ponosić konsekwencje decyzji politycznych, gospodarczych i finansowych. Panie i Panowie! Tak, mam na myśli kobiety i to nie tylko w związku z konfliktami zbrojnymi, co stanowi temat dzisiejszego posiedzenia, ale również w związku z gospodarką, ponieważ w końcu to kobiety muszą zadbać o to, by jedzenie znalazło się na stole, i to kobiety, wraz z dziećmi, szczególnie boleśnie odczuwają skutki biedy. Dla mnie podstawowym przesłaniem przedmiotowej deklaracji ONZ jest stwierdzenie, że kobietom należy zapewnić znacznie większe możliwości w zakresie podejmowania decyzji, tak aby mogły z ofiar stać się kowalami swojego losu.
W jaki sposób konflikty zbrojne wpływają na sytuację kobiet? Weźmy na przykład sytuację w Gazie. To kobiety, nawet teraz, pielęgnują rannych i opiekują się ofiarami brutalnego postępowania Państwa Izrael, to kobiety pielęgnują i otaczają opieką dzieci, które w wyniku konfliktu stały się niepełnosprawne i to kobiety w znacznym stopniu odczuwają skutki bombardowań i zniszczonej infrastruktury, na przykład dróg i szkół. Powinniśmy o tym pamiętać, gdy rozpatrujemy męczarnie, przez jakie przechodzą kobiety w okresie konfliktów zbrojnych.
Philippe Juvin
(FR) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Stosowanie przemocy wobec kobiet stanowi przemyślaną taktykę na obszarach objętych konfliktami. Gwałty stanowią powszechną, regularną i zorganizowaną praktykę. Są instrumentem wojny. Musimy oczywiście potępić tę przemoc.
Pomijając jednak kwestię potępienia, musimy wyjść poza puste deklaracje, w przeciwnym razie przemienią się one w zwykłą mantrę. Musimy znaleźć sposoby działania. I dlatego, Panie i Panowie, proszę o rozważenie trzech kierunków działania.
Pierwszy kierunek działania: uważam, że powinniśmy być przekonani o konieczności wspierania przez Unię Europejską lokalnych organizacji kobiecych działających na wszystkich obszarach konfliktowych, w których UE interweniuje. Poszanowanie podstawowych zasad wolności i sprawiedliwości wzrośnie, jeśli tylko będzie oparte na kobietach. Poszanowanie godności ludzkiej oraz wartości, takie jak równość i braterstwo - a są to wartości wyznawane przez UE - będą propagowane wszędzie tam, gdzie kobiety otrzymają należne im prawa.
Drugi kierunek działania: moim zdaniem Europa w procesie przyznawania pomocy na rzecz odbudowy państw powinna zastanowić się nad nałożeniem na władze rządowe oraz lokalne organy na miejscu - dla których przeznaczona jest pomoc - wymogu wprowadzenia kwot, które zapewnią udział kobiet we władzy na szczeblu decyzyjnym. Mam tu na myśli na przykład Autonomię Palestyńską, której pomagamy i która prawie w całości jest finansowana z naszych środków. Jeśli zażądamy od Autonomii Palestyńskiej wprowadzenia kwot, pozwalających kobietom na obejmowanie odpowiedzialnych pod względem politycznym stanowisk, poprawi się sytuacja na Bliskim Wschodzie.
I na koniec trzeci kierunek działania: uważam, że przy każdej interwencji, obejmującej użycie środków cywilnych, policyjnych lub wojskowych, musimy dążyć do zapewnienia kobietom w ramach naszych oddziałów i misji operacyjnych znaczącej i stosownej roli. Pozwoli to nam na zwiększenie efektywności i, jak wynika z licznych sprawozdań, prawdopodobnie sprawi, że społeczeństwa tych obszarów łatwiej zaakceptują naszą obecność.
Marc Tarabella
(FR) Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Właśnie mija 10 lat od pierwszego w historii przyjęcia przez Radę Bezpieczeństwa ONZ rezolucji podkreślającej szczególną sytuację kobiet w regionach objętych wojnami i ich rolę w rozwiązywaniu konfliktów. Tymczasem dziś, 10 lat od przyjęcia rezolucji, tysiące kobiet w krajach targanych wojnami, jak na przykład Kongo, wciąż padają ofiarą gwałtów. Należę do osób zdecydowanie krytykujących bezkarność, jaką przez wiele lat cieszą się sprawcy tych bestialstw.
Co więcej, popełnia się te barbarzyńskie czyny pomimo tego, że czasami, a nawet dość często, siły zbrojne ONZ są obecne na miejscu. Uważam, że dotkliwie odczuwamy brak ambicji politycznej i stosownych funduszy. Szczególnie zaś pragnę podkreślić konieczność szkolenia personelu organizacji europejskich i międzynarodowych działającego na miejscu oraz zwiększenia świadomości cierpiących społeczności.
Musimy wszystkim uzmysłowić, że uwzględnienie kwestii równości płci przyczyni się do poprawy sytuacji we wszystkich obszarach. Musimy położyć kres bezkarności, jaką zbyt często cieszą się sprawcy przemocy wobec kobiet i musimy opracować w tym względzie właściwą procedurę składania skarg. Musimy także zwiększyć zasoby finansowe dostępne w ramach instytucji europejskich na rzecz prac nad kwestiami równości płci i praw człowieka, szczególnie w celu wdrożenia mechanizmów działania i oszacowania postępu poczynionego przez Unię Europejską.
Zauważam, że poczyniono pewne wysiłki, jak powiedział pan przewodniczący Chastel, szczególnie poprzez wymianę najlepszych praktyk oraz udział w grupie zadaniowej. Ponadto obecnie 10 państw członkowskich ma opracowane krajowe plany działania. Mam nadzieję, ze pozostałe 17 państw członkowskich opracuje wkrótce własne plany.
I na koniec chciałbym zauważyć, że wiążę duże nadzieje z przyszłą Służbą Działań Zewnętrznych. Mam nadzieję, że kobiety i mężczyźni będą mieli w niej równy udział, szczególnie w pracach w terenie. Nie wolno nam zapominać o ważnej roli, jaką kobiety odgrywają w rozwiązywaniu konfliktów ani o konieczności nawiązania komunikacji opartej na zaufaniu pomiędzy siłami instytucji międzynarodowych a lokalnymi społecznościami.
Ilda Figueiredo
(PT) Pani Przewodnicząca! W czasach tak krytycznych, jak obecne, gdy wciąż trwają wojny w Iraku i Afganistanie, gdy podsycane są poważne konflikty, jak te na palestyńskich terytoriach okupowanych przez Izrael, czy na Saharze Zachodniej okupowanej przez Maroko, gdy rosną nierówności, gdy za sprawą neoliberalnej polityki pogłębia się ubóstwo i powstają wciąż nowe zagrożenia, jak to miało miejsce w bieżącym tygodniu w Lizbonie podczas szczytu NATO, na którym przyjęto nową koncepcję strategiczną, sprawą najwyższej wagi jest podkreślenie wpływu wojen i konfliktów zbrojnych na kobiety i dzieci. W odpowiedzi na bieżącą sytuację w ubiegłą sobotę zorganizowano na ulicach Lizbony pokojową demonstrację w ramach kampanii "Tak dla pokoju, nie dla NATO”, zrzeszającej ponad 100 organizacji. Dziesiątki tysięcy obywateli, mężczyzn i kobiet, przemaszerowało przez miasto wzywając do pokoju i sprawiedliwości społecznej, które mają kluczowe znaczenie dla bezpieczeństwa, a także domagając się rozwiązania NATO, rozbrojenia jądrowego i poszanowania praw człowieka w obronie pokoju.
Mężczyźni i kobiety, podczas zaplanowanego na jutro w Portugalii strajku generalnego, ponownie zaprotestują przeciwko antyspołecznym strategiom politycznym. Mają one wpływ na wszystkich, ale szczególnie dyskryminują kobiety. Demonstranci będą żądać nowych strategii politycznych, opartych na poszanowaniu godności pracowników, które wspierają rozwój i postęp społeczny, będące nieodzownym warunkiem utrzymania pokoju.
Eduard Kukan
(SK) Pani Przewodnicząca! Ja także pragnę podkreślić historyczne znaczenie rezolucji Rady Bezpieczeństwa nr 1325 w sprawie pokoju i bezpieczeństwa. W tej rezolucji ONZ po raz pierwszy podkreśliła znaczenie ochrony kobiet i ich pełnego zaangażowania w proces zaprowadzania i utrzymywania pokoju oraz w zapobieganie konfliktom zbrojnym.
Należy zauważyć, że przez ostatnie 10 lat włożono ogromny wysiłek w dążenie do tego celu. Przemoc wobec kobiet wciąż jednak jest nieodłączną częścią konfliktów zbrojnych. Ponadto odnotowano niepokojący wzrost liczby przypadków częstego i regularnego stosowania przemocy wobec kobiet zarówno w okresie konfliktów zbrojnych, jak i po ich zakończeniu.
Nie podam dokładnych danych liczbowych, ale niewątpliwie należy wspomnieć o przerażających wydarzeniach, jakie miały miejsce w Demokratycznej Republice Konga, Darfurze, Rwandzie, Liberii, Sierra Leone i Bośni. Osobiście spotykałem się z kobietami, które doświadczyły przemocy podczas wojny w byłej Jugosławii. Ich opowieści są zatrważające. Były gwałcone, torturowane i upokarzane. Wiele z nich nawet po ustaniu konfliktów zbrojnych było skazanych na ostracyzm.
Zatem nawet zakończenie konfliktu zbrojnego nie gwarantuje zaprzestania przemocy wobec kobiet. Powinniśmy zawsze o tym pamiętać.
Główny cel zawarty w rezolucji nr 1325 polega na ochronie kobiet i umożliwieniu im udziału w zapewnieniu pokoju i bezpieczeństwa. Niestety w wielu przypadkach wciąż jeszcze się to nie udało. Mocno wierzę, że istnieje prawdziwa szansa na zmianę sytuacji. Do zapewnienia dogodnych warunków potrzebna jest jednakże wola polityczna wszystkich stron. W tym zadaniu dostrzegam możliwość wniesienia pozytywnego wkładu przez wysoką przedstawiciel, baronessę Ashton oraz Europejską Służbę Działań Zewnętrznych, co może znacząco wzmocnić rolę UE w procesie wdrażania tej ważnej rezolucji.
Sabine Lösing
(DE) Pani Przewodnicząca! Kobiety i dzieci wciąż stanowią grupę w nieproporcjonalnie dużym stopniu doświadczaną wojnami i ich skutkami. Kwestii praw kobiet nie wolno jednakże nadużywać w celu uzasadnienia interwencji wojskowych. Sytuacja w Republice Konga pokazuje, że środki wojskowe nie pomagają w ochronie, zabezpieczeniu ani ustanawianiu praw kobiet. Niestety rzeczywistość wygląda zupełnie inaczej. Obecnie sytuacja kobiet w Afganistanie jest w wyniku wojny gorsza niż kiedykolwiek. Spełnienie obietnicy zawartej w rezolucji nr 1325 jest możliwe jedynie poprzez unikanie konfliktów zbrojnych i podejmowanie podczas wojny i sytuacji konfliktowych wyłącznie środków cywilnych. W związku z tym moim zdaniem nie do przyjęcia jest wypaczenie treści przedmiotowej rezolucji w celu zwiększenia liczby kobiet biorących udział w działaniach wojennych. Wzywam UE do zaprzestania dla zasady udzielania wsparcia, w tym na sprzęt i szkolenia, reżimom i siłom wojskowym, które w konfliktach zbrojnych wykorzystują dzieci-żołnierzy, łamią prawa człowieka lub regularnie dopuszczają się aktów przemocy seksualnej.
Edite Estrela
(PT) Pani Przewodnicząca! Wspomniano już o rezolucjach Rady Bezpieczeństwa i planach wsparcia rozwoju, ze wskazaniem na poczynione już postępy, ale w rzeczywistości kobiety nadal są głównymi ofiarami konfliktów zbrojnych. Są ofiarami, ale nie osobami podejmującymi decyzje. Kobiety powinny uczestniczyć w całym procesie zapobiegania konfliktom zbrojnym i w procesie ich rozwiązywania. Gdyby więcej kobiet zajmowało wysokie stanowiska polityczne, w tym także w zakresie podejmowania decyzji gospodarczych, na świecie niewątpliwie panowałby większy pokój i bezpieczeństwo, a my wszyscy czerpalibyśmy korzyści z większego rozwoju i lepszych warunków życia. Dlatego też potrzebujemy większej liczby kobiet zaangażowanych w podejmowanie decyzji na wszystkich szczeblach. Kobiety, jak już tu powiedziano, powinny uczestniczyć w całym procesie i być aktywnymi podmiotami; proces ten nie powinien być realizowany wyłącznie przez mężczyzn.
Antonyia Parvanova
Pani Przewodnicząca! W dyskusjach na temat sytuacji kobiet w strefach objętych konfliktami zbrojnymi musimy zauważyć, że pomimo wzmożonych wysiłków i pozytywnych oznak, takich jak nominowanie byłej komisarz, pani Margot Wallström, na stanowisko Specjalnej Przedstawiciel ONZ ds. Przemocy Seksualnej w czasie konfliktów zbrojnych, czy też niedawne utworzenie jednostki ONZ ds. kobiet (UN Women), wciąż potrzebne są dalsze działania, większa świadomość i praktyczne przedsięwzięcia polityczne w tym zakresie.
Chcę wyraźnie podkreślić, że partnerstwa zawierane przez parlamentarzystów, UE i rządy państw członkowskich ONZ, instytucje oraz społeczeństwo obywatelskie są kluczowe przy budowaniu wsparcia na rzecz celów i założeń przyjętych w programie działania Międzynarodowej Konferencji na temat Ludności i Rozwoju w odniesieniu do milenijnych celów rozwoju.
W kontekście równouprawnienia płci musimy przyjąć wspólne zobowiązanie do realizacji tego planu, zapewnienia większego udziału kobiet w celu zapobiegania wojnom, przywracania pokoju i rozwiązywania problemów zaistniałych po konfliktach, przy uwzględnieniu tego, że kobiety mogą odegrać istotną rolę w utrzymywaniu pokoju, jeśli otrzymają właściwe wsparcie i będą naprawdę dopuszczone do działania.
Na zakończenie chciałabym zauważyć, że UE ma do odegrania zasadniczą rolę w realizacji tych celów, co pozwoli opracować sprawiedliwe i trwałe rozwiązanie. Nasze nadrzędne zadanie, a także rola polityczna, polega na wspólnej pracy nad poprawieniem sytuacji kobiet w strefach objętych konfliktami zbrojnymi poprzez zapobieganie wojnom oraz utrzymywanie międzynarodowego pokoju i bezpieczeństwa.
Diane Dodds
Pani Przewodnicząca! Chciałabym wyrazić poparcie dla rezolucji nr 1325. Pragnę zwrócić uwagę Parlamentu na sytuację w Irlandii Północnej, gdzie funkcjonuje bardzo aktywny sektor organizacji kobiecych, który był siłą napędową pozytywnych wydarzeń w kraju.
Zanim zostałam posłem do PE, reprezentowałam Belfast Zachodni w Zgromadzeniu Narodowym Irlandii Północnej oraz region Belfast Shankill w samorządzie lokalnym. Przez ponad 30 lat obszary te były wyniszczane aktami przemocy dokonywanymi przez kampanię terrorystyczną prowadzoną przez irlandzkich Republikanów oraz wewnątrzspołecznościowymi aktami przemocy.
W tym trudnym okresie ugrupowania takie jak Women's Centre stanowiły jednolitą siłę, która zwiększała możliwości społeczności lokalnej i tworzyła powiązania z innymi ugrupowaniami kobiecymi w innych społecznościach. Są to zwykłe kobiety, które udowodniły, że są przywódcami i wspaniałymi wzorami do naśladowania dla innych państw i społeczności, które doświadczają terroryzmu i przemocy.
Obecnie grupy, takie jak Women's Centre w Shankill, Foyle Women's Network i Training for Women, nie tylko torują drogę w stosunkach między społecznościami w Irlandii Północnej, ale także poprzez edukację i szkolenia stwarzają kobietom możliwości na rynku pracy. Koleżanki i Koledzy! Tak wygląda droga naprzód.
Norica Nicolai
(RO) Pani Przewodnicząca! Mam nadzieję, że dzisiejsza debata okaże się nie tylko okazją do uczczenia rocznicy przyjęcia rezolucji nr 1325, ale również nowym początkiem i nowym podejściem do sytuacji, która praktycznie jest identyczna, jak w chwili przyjęcia rezolucji nr 1325.
Moim zdaniem same deklaracje, zwłaszcza deklaracje przedstawiające odmienny od rzeczywistego wizerunek, to za mało. Uważam, że potrzebne jest działanie i choć obowiązuje nas konwencja, konwencja genewska, potępiająca stosowanie przemocy w okresie konfliktów zbrojnych, to zadaniem Unii Europejskiej, w ramach bieżącej polityki bezpieczeństwa, jest utworzenie wstępnego kodeksu postępowania, który będzie stosowany zarówno w działaniach w czasie trwania konfliktów zbrojnych, jak i po ich ustaniu. Wierzę, że taki kodeks postępowania, jako krok w kierunku rozwiązania tego problemu, zapewniłby Unii Europejskiej wartość dodaną.
Pozostałe aspekty zaangażowania należy niewątpliwie wesprzeć stałą pomocą finansową opartą na strategii na rzecz naszych projektów rozwojowych.
Anna Záborská
(SK) Pani Przewodnicząca! Obchodzimy 10. rocznicę przyjęcia przez ONZ rezolucji nr 1325 i niemal codziennie otrzymujemy informacje na temat kolejnych rezolucji i deklaracji mających na celu pomoc kobietom. Mam jednak wątpliwości, czy w wystarczającym stopniu kontrolujemy realizację zawartych w nich postanowień.
Rośnie liczba przygotowanych dokumentów, ale sytuacja kobiet poprawia się bardzo powoli. Naszym obowiązkiem jest praca nad przestrzeganiem i ochroną praw wszystkich kobiet, tak aby mogły być w pełni zintegrowane ze społeczeństwem, niezależnie od ich sytuacji, pochodzenia i statusu społecznego.
Ich rola zaczyna się w kontekście rodziny, nie tylko dlatego, że są niezastąpione przy wychowywaniu dzieci w poszanowaniu dla godności ludzkiej, ale także dlatego, że są kobiety, które dostrzegają zagrożenia dla swoich rodzin i angażują się w zapobieganie konfliktom zbrojnym i w ich rozwiązywanie. Dopóki jednak kobiety nie czują się bezpiecznie we własnych rodzinach i krajach, nie może być mowy o pokoju. I to nie tylko w krajach, w których nie toczy się wojna.
Olivier Chastel
Pani Przewodnicząca, Panie i Panowie! Niewątpliwie w odniesieniu do licznych punktów zgadzam się ze stanowiskiem Parlamentu. Jakże miałbym nie zgodzić się szczególnie z wezwaniami pana posła Juvina i pana posła Tarabelli, aby utworzenie Europejskiej Służby Działań Zewnętrznych stwarzało ogromną szansę wzmocnienia unijnej polityki w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa? W procesie budowania tej służby należy dostrzec nieustanne wyzwanie związane z zapewnieniem większego udziału kobiet na każdym szczeblu, w tym w działach kadr, a szczególnie na najwyższym szczeblu.
Baronessa Ashton zdecydowanie nad tym pracuje. Podjęła określone kroki w tym kierunku, na przykład nominując po raz pierwszy na specjalnego przedstawiciela UE w Sudanie kobietę, panią Rosalind Marsden. We wrześniu nominowała 29 osób na stanowiska wysokiego szczebla, w tym siedem kobiet na stanowisko szefa delegatury, co stanowi zwiększenie liczby kobiet na tym szczeblu o 50 %.
Podczas gdy UE dokłada wszelkich starań, aby zwiększyć swoje możliwości w odniesieniu do udziału kobiet we władzy, do utrzymania pokoju i bezpieczeństwa, naszym zdaniem ważne jest również podjęcie kroków w celu zwiększenia świadomości w obrębie innych organizacji i państw. Wiąże się to ściśle z konkretnymi działaniami szkoleniowymi. Wielu spośród państwa również poruszyło tę kwestię. W ramach europejskiego instrumentu na rzecz wspierania demokracji i praw człowieka na świecie Unia wspiera Organizację Narodów Zjednoczonych w procesie wdrażania rezolucji w sprawie kobiet, pokoju i bezpieczeństwa w krajach oraz regionach szczególnie poszkodowanych, takich jak: Pakistan, Afganistan, Gruzja, Armenia, Azerbejdżan i Kotlina Fergańska, która leży na terenie Uzbekistanu, Kirgistanu i Tadżykistanu.
I na koniec dodam, że Unia Europejska wciąż wierzy w znaczenie większego przekazywania obowiązków w większym zakresie na szczeblu międzynarodowym. Unia uważa, że Rada Bezpieczeństwa powinna stworzyć grupę roboczą mającą zbadać postępy w procesie wdrażania rezolucji nr 1325 oraz opracować zalecenia dla Rady w celu sprostania wyzwaniom i naprawienia występujących błędów, a także przyspieszenia procesu wdrożenia rezolucji.
W związku z tym Unia wezwała Radę Bezpieczeństwa do zdwojenia wysiłków w walce z bezkarnością. Na każdą stronę konfliktu zbrojnego odpowiedzialną za poważne naruszanie praw kobiet należy nałożyć ukierunkowane i stopniowe środki karne.
Jestem przekonany, że Parlament Europejski będzie nadal wspierał wysiłki podejmowane przez Unię oraz państwa członkowskie w tym obszarze.
Przewodnicząca
Otrzymałam od różnych grup politycznych sześć projektów rezolucji dotyczących tego tematu.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w czwartek, 25 listopada, o godz. 12:00.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Corina Creţu
Wszystkie podjęte stanowcze kroki - rezolucje i krajowe oraz międzynarodowe plany na rzecz zwiększenia ochrony kobiet w strefach objętych konfliktami zbrojnymi - nie zdołały doprowadzić do likwidacji tej barbarzyńskiej broni, po którą często sięgają strony prowadzące współcześnie działania wojenne: a mianowicie przemocy seksualnej. Bezkarność sprawców przynosi wręcz przeciwny skutek, zapewniając warunki sprzyjające rozpowszechnianiu praktyk, które są drastycznie sprzeczne z wyznawanymi przez nas wartościami. Wielokrotnie, wraz z innymi posłami, przemawiałam przeciwko masowym gwałtom popełnianym w Kongo, Liberii i innych strefach objętych konfliktami zbrojnymi, zwłaszcza w Afryce. Tysiące kobiet będących ofiarami użycia siły i przemocy seksualnej są często również skazane na noszenie w przyszłości piętna i ciężaru przerażających chorób, jak na przykład HIV.
Międzynarodowy Dzień Eliminacji Przemocy wobec Kobiet, który obchodzimy 25 listopada, musi przypominać nam, że kobiety są ofiarami przemocy w rodzinie, która ma miejsce niepokojąco często, gwałtów małżeńskich, molestowania seksualnego i handlu żywym towarem. Przemoc ze względu na płeć, czy to popełniana w domu, czy w strefach konfliktów zbrojnych, stanowi jedno z najpoważniejszych naruszeń praw człowieka i powinna być odpowiednio zwalczana i karana.
Lena Kolarska-Bobińska
Na przestrzeni lat tradycyjna rola misji pokojowych zmieniła się. To już nie tylko monitorowanie umów zawieszenia broni czy pilnowanie przestrzegania granic pomiędzy państwami. Obecnie misje zaangażowane są w szereg "miękkich” działań - szeroko pojętą promocję praw człowieka i demokracji, wsparcie przy organizacji wyborów czy przywracanie rządów prawa. Przy okazji dziesiątej rocznicy przyjęcia Rezolucji 1325 warto zwrócić uwagę na szczególną rolę kobiet w tych procesach. W wielu przypadkach mają one dużo większe predyspozycje do wykonywania zadań misji pokojowych. Mam tu na myśli między innymi pracę z ofiarami przemocy seksualnej czy też na tle dyskryminacji płciowej. Kobiety pracują w więzieniach dla kobiet, pomagają w ponownej integracji do życia w społeczeństwie, czy też prowadzą liczne szkolenia. Wiele mówimy o zwiększeniu udziału kobiet w polityce czy też w biznesie. W żadnej z tych dziedzin nie udało się jeszcze doprowadzić do pełnego wyrównania szans. Dlatego też należy do tych tematów wracać, uważnie przyglądać się wprowadzaniu w życie przyjętych zapisów, tak aby w piętnastą czy dwudziestą rocznicę przyjęcia rezolucji nr 1325 móc uznać, że wszystkie jej zapisy zostały implementowane.
