Communautaire actie ten behoeve van grensoverschrijdende gezondheidszorg (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het debat over de mondelinge vraag van Karl-Heinz Florenz, namens de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, aan de Commissie: Communautaire actie ten behoeve van grensoverschrijdende gezondheidszorg B6-0013/2007).
John Bowis 
plaatsvervangend auteur. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom dit debat en de voortgang die naar aanleiding van de uitspraken van het Europees Hof van Justitie geboekt gaat worden. Ik weet dat de Commissie dit op het oog heeft.
Toen ik in januari in Potsdam was voor de eerste conferentie over gezondheidszorg van het Duitse voorzitterschap, was ik heel blij met de aanmoediging van de Duitse regering en de vastberadenheid die ze toonde om vooruitgang te boeken op het gebied van de mobiliteit van patiënten. We hopen dat de Commissie de zaak nu op de rails zet en ten behoeve van onze burgers tot resultaten weet te komen.
In Potsdam citeerde ik Jean Giraudoux. We zitten namelijk met een probleem en dit citaat symboliseerde dat naar mijn mening. Hij zei:
(FR) Nooit heeft een dichter de natuur zo vrij geïnterpreteerd als een jurist de feiten.
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik had het niet mooier kunnen zeggen. Het is namelijk een feit, met mijn excuses aan de juristen die misschien naar ons luisteren, dat de juristen het in Europa voor het zeggen hebben als het gaat om de mobiliteit van de patiënten. Waarom? Omdat de Europese politici de kwestie hebben laten liggen.
Misschien heeft u er niets tegen dat niet-gekozen juristen het nationale en Europese gezondheidsbeleid bepalen, en dan hoeft u ook niets te doen. U hoeft alleen maar te wachten, de rekeningen komen vanzelf. Wanneer u echter - zoals ik - van mening bent dat dit een taak voor de volksvertegenwoordigers is, dan moeten we aan de slag, en ervoor zorgen dat de patiënten meteen rechtszekerheid en houvast krijgen.
We hoeven echter niet in paniek te raken. Het gaat niet om enorme aantallen. De meeste burgers geven de voorkeur aan een lokale aanpak, en ook de taal kan een reden zijn om het maar niet al te ver te zoeken. De meesten van ons hebben alleen maar belangstelling voor grensoverschrijdende gezondheidszorg wanneer er lange wachtlijsten zijn. We geven er de voorkeur aan om de plaatselijke voorzieningen te verbeteren en de mobiliteit van patiënten overbodig te maken. Op die manier zou het arrest van het Hof eigenlijk al een goed resultaat kunnen opleveren. We willen echter weten hoe het nieuwe systeem in de praktijk zou werken wanneer we het nodig zouden hebben.
We hebben het niet over een pan-Europese gezondheidszorg. We hebben het over nieuwe rechten voor de patiënt om de langzame en gebrekkige plaatselijke en nationale diensten links te laten liggen. Zonder duidelijke regels, zonder systemen, zonder houvast krijgen we echter grote problemen wanneer de patiënten en hun medisch adviseurs zich een weg proberen te banen door een ingewikkeld systeem. Dan hebben degenen die de begrotingen voor de gezondheidszorg beheren geen idee waar ze aan toe zijn, omdat ze worden geconfronteerd met een volledig onvoorspelbare vraag naar gezondheidszorg.
Daarom moeten we als patiënten, als artsen, als managers antwoord krijgen op een aantal elementaire vragen. De patiënt vraagt: kom ik hiervoor in aanmerking? Wat is een onredelijke wachttijd? Zijn er verschillen per aandoening en per individu, ook in functie van de leeftijd? Hoe kan ik een aanvraag indienen wanneer ik behandeld moet worden? Hoe kan ik er achter komen wat er mogelijk is, hoe kan mijn huisarts dat doen? Naar welk land kan ik gaan, naar welk ziekenhuis, naar welke specialist? Hoe zit het met de nazorg? Kan ik bijbetalen, als de kosten hoger liggen dan in mijn eigen land? Wie beslist of de behandeling voldoet aan de nieuwe criteria? Ik moet dat allemaal weten voor ik ga, en er niet pas achteraf achter komen. En hoe kan ik in beroep gaan wanneer ik het niet eens ben met een besluit? Moet ik misschien iedere keer naar de rechter? Wie heeft er toegang tot de beoordeling van de artsen? Hoe worden de patiëntengegevens uitgewisseld? Wie betaalt mijn reiskosten, en de kosten van een begeleider, als de patiënt een kind is? Hoe ziet de klachtenprocedure eruit, als er iets misgaat? Wat voor gevolgen heeft dit voor de terugbetaling? Waar zal het internationale scheidingsvlak tussen de verschillende stelsels betrekking op hebben, Beveridge/Bismarck, eurozone/of niet-eurozone? Hebben we een centrale clearinginstantie nodig voor claims en betalingen, nationaal of op het Europese niveau? En tot slot: is ben ik ook verzekerd voor mijn psychische aandoeningen?
Bepaalde zaken kunnen we alleen maar regelen met Europese wetgeving, andere alleen maar met nationale wetgeving, maar vooral moeten we de patiënt en de arts vertellen waar ze aan toe zijn. We moeten de proef op de som nemen en leren van de ervaringen, bijvoorbeeld met centra van uitmuntendheid. We moeten snel regels vastleggen voor het medisch personeel en voor de patiënten, in het belang van de veiligheid, en we moeten het E121 systeem goed regelen voor mensen die in het buitenland met pensioen gaan.
De burgers hebben gereageerd, ze hebben hun zaken aan de rechters voorgelegd. Ook het Europees Hof van Justitie heeft gereageerd en bevestigd wat de rechten van de burgers zijn. Nu moet de politiek aan de slag, we moeten een systeem uitwerken waar de burgers blij mee zijn, dankzij Europa.
Markos Kyprianou
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik weet niet of ik kan stellen dat we veel bereikt hebben sinds we deze kwestie voor het eerst bespraken, maar ik kan wel zeggen dat we op het goede spoor zitten. U zult zich herinneren dat onze eerste discussie over deze kwestie zich nog vóór de definitieve uitkomst van de dienstenrichtlijn afspeelde. Het Parlement verzocht toen om een voorstel over gezondheidszorg en gezondheidsdiensten en ik beloofde dat ik daarvoor zou zorgen zodra de dienstenrichtlijn geregeld was. Afgelopen september heb ik dan ook dit voorstel ingediend.
Veel kwesties zijn al aan de orde geweest en ik zal proberen niet in herhaling te treden. We hebben in de eerste plaats geprobeerd het bijzondere karakter van gezondheid, gezondheidszorg en gezondheidsdiensten in de Europese Unie niet uit het oog te verliezen en hebben ons niet alleen gericht op de sociale doelstellingen maar ook op de voordelen van de interne markt. Het Hof van Justitie heeft in haar uitspraak weliswaar de parameters en de rechten uiteengezet, maar ik ben van mening dat we deze rechten niet als een probleem moeten zien maar als een kans. Ik ben geneigd om het met dat deel van de ontwerpresolutie eens te zijn.
We hebben de feiten, zoals beschreven door het Europees Hof van Justitie, voor ons liggen. Het is nu zaak om ervoor te zorgen dat de patiënten, de lidstaten, de zorgstelsels en de zorgaanbieders er baat bij hebben. Dat geldt niet alleen voor de patiëntenmobiliteit, maar ook voor alle andere aspecten van grensoverschrijdende gezondheidszorg.
Ik ben het ermee eens dat het uiteindelijke doel moet zijn dat een Europese burger de beste gezondheidszorg ontvangt waar hij of zij woont. We moeten onze doelstelling van gelijkheid van de gezondheidszorg in de Europese Unie zien te realiseren. We weten echter dat dit een doelstelling voor de lange termijn is en ook dat deze doelstelling, afhankelijk van de financiële en - bovenal - de wetenschappelijke aspecten, niet onder alle omstandigheden mogelijk, haalbaar of zelfs ook maar wenselijk is. Soms zullen we toch gebruik moeten maken van de mogelijkheden die grensoverschrijdende gezondheidszorg ons bieden.
Zoals ik al zei: we hebben het initiatief in september 2006 gelanceerd. De opzet was een brede raadpleging, die op 31 januari 2007 is geëindigd. In de mededeling hebben we alle problemen en kwesties, die gecompliceerd van aard zijn, beschreven en geanalyseerd. We moeten de zaak stap voor stap benaderen. We hebben een pakket nodig om alle aspecten van grensoverschrijdende gezondheidszorg uit te zoeken en aan te pakken, maar dat betekent niet dat we pas met een voorstel kunnen komen als we alles hebben opgelost: dat kunnen we in fasen doen.
We zijn nu bezig met het analyseren van de bijdragen. We hebben er meer dan 270 ontvangen: van de lidstaten, van de regionale en lokale overheden, van nationale en regionale patiëntenorganisaties in Europa, zorgaanbieders, gezondheidswerkers, socialezekerheidsinstellingen, zorgverzekeringen, universiteiten en ziekenhuizen en zelfs van individuele burgers. Ik wil niet vooruitlopen op de resultaten van de diepteanalyse, maar uit de eerste beoordeling blijkt al wel de noodzaak van communautaire actie ten aanzien van alle kwesties die in het raadplegingsdocument zijn opgenomen, zoals rechtszekerheid en ondersteuning bij de samenwerking tussen zorgsystemen. Hoewel er veel verschillende opvattingen bestaan over de details van specifieke aspecten, is het algehele beeld bovendien duidelijk: een zekere vorm van communautaire actie op het gebied van gezondheidsdiensten lijkt een toegevoegde waarde op te leveren voor patiënten, gezondheidswerkers en zorgsystemen.
De Commissie is bezig met de analyse van een samenvatting van het verslag over alle bijdragen die al op onze website staan. Dit voorjaar zullen we een samenvatting van de bijdragen publiceren om een idee te geven van de ingezonden standpunten en ideeën.
De standpunten en de bijdrage van het Europees Parlement zijn echter van groot belang voor ons en zullen een bepalende factor zijn.
Toekomstige voorstellen inzake gezondheidsdiensten in het kader van dit initiatief zullen worden afgestemd op de lopende werkzaamheden op het gebied van diensten van algemeen belang en uiteraard ook op de huidige modernisering van de verordeningen inzake de coördinatie van de socialezekerheidsstelsels. Er moet sprake zijn van samenhang en coördinatie tussen al deze initiatieven.
Op basis van de raadpleging en de uitkomst daarvan zal de Commissie later in 2007 met praktische voorstellen komen. We streven ernaar om een oplossing te vinden die werkelijk toegevoegde waarde biedt en niet tot meer bureaucratie leidt, waarbij het subsidiariteitsbeginsel wordt gerespecteerd.
Françoise Grossetête
Mijnheer de Voorzitter, commissaris, wij herinneren ons alle discussies die we binnen dit Parlement hebben gehad, tijdens het debat over de dienstenrichtlijn, om de gezondheidsdiensten niet op te nemen. Wij waren van mening dat gezondheid niet zomaar een dienst is en dat het absoluut cruciaal is er op een andere manier over te praten, en vooral om gezondheidsdiensten niet enkel te beschouwen als een interne markt.
Via haar beleid bevordert de Europese Unie de mobiliteit van personen, en dat heeft onvermijdelijk gevolgen voor de gezondheidszorg. Het heeft vanzelfsprekend gevolgen voor de zorgaanbieder, die eisen stelt aan de juridische veiligheid, en voor de patiënt uiteraard, die kwalitatief hoogwaardige zorg wenst. Dientengevolge zijn er een aantal problemen, waarop mijn collega, de heer Bowis, reeds heeft gewezen: taalproblemen, het probleem van de toezicht op de zorg, het probleem van de verantwoordelijkheid van zorgaanbieders, en het probleem van de kwaliteit van de zorg. Ik vind het belangrijk te zeggen dat de mobiliteit van patiënten in geen geval mag leiden tot dumping van zorgsystemen, of de veiligheid van de medische zorg mag aantasten. Dat is absoluut cruciaal.
De mobiliteit van patiënten en zorgaanbieders mag evenmin leiden tot twee categorieën patiënten: zij die toegang hebben tot andere typen medische zorg in het buitenland en zij die dat niet hebben. Het zou dan ook interessant zijn om op Europees niveau geharmoniseerde zorgindicatoren te ontwikkelen. Hetzelfde geldt voor het uitvoeren van grondigere studies, om lokale zorgbehoeften beter te begrijpen en erachter te komen welke burgers zich waarschijnlijk in een andere lidstaat zullen laten behandelen, zodat we de meest geschikte wetgevende oplossing kunnen bieden. Hiertoe hebben we een systeem nodig om gegevens te verzamelen en informatie uit te wisselen tussen nationale instanties.
Tot slot is het zaak uiterst alert te zijn op de huidige uitwassen wat zelfdiagnose en zelfmedicatie via Internet betreft, die geen grenzen kent. Het is hoog tijd dat we ons gaan bezighouden met patiënteninformatie en een echt Europees label ontwikkelen, zodat patiënten op Internet terecht kunnen voor praktische en betrouwbare informatie. Commissaris, ik verzeker u van onze volledige steun, daar wij alle vertrouwen hebben in het voorstel dat u binnenkort aan ons zult voorleggen.
Linda McAvan
namens de PSE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, u weet van onze discussie in de commissie dat deze kwestie voor mijzelf en voor de PSE-Fractie van bijzonder groot belang is. We zien gezondheidsdiensten als een van de pijlers van het Europese sociale model en de onderliggende waarden van dat model - universaliteit, toegang tot goede zorg, solidariteit en billijkheid, die ervoor moeten zorgen dat diensten worden geleverd naar behoefte en niet naar draagkracht - zijn van fundamenteel belang voor ons en voor dat model. We vinden dat elk initiatief over grensoverschrijdende gezondheidszorg op deze beginselen gebaseerd moet zijn. Het moet gaan over gezondheidszorg voor iedereen en niet over marktkansen voor enkele aanbieders. Ik geloof dat diverse collega's uit andere fracties dit ook al hebben gezegd.
Mijnheer Bowis sprak over de rechtszekerheid die op tal van terreinen nodig is. Het zijn dit soort onderwerpen waarover mensen mij schrijven en vragen stellen. Ze hebben gehoord over hun rechten, maar ze weten niet goed hoe ze die kunnen doen gelden. Daarom willen wij een duidelijk kader voor patiëntenmobiliteit en voor het verkeer van gezondheidswerkers, niet alleen omdat de burgers daar rechten aan kunnen ontlenen, maar zodat ze ook weten dat die gezondheidswerkers goed opgeleid zijn, dat ze geschikt zijn voor de uitoefening van hun vak en dat de lidstaten onderling informatie uitwisselen.
Tot slot, commissaris, zei u te erkennen dat gezondheidszorg een speciaal karakter heeft. De ministers van Volksgezondheid hebben vorig jaar juni een reeks waarden en beginselen afgesproken en ik zou graag willen weten of u daar ook rekening mee houdt als u later dit jaar uw voorstellen opstelt.
Antonyia Parvanova
namens de ALDE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, wij steunen de raadplegingsronde van de Commissie en de resolutie van het Europees Parlement waarin de belangrijkste prioriteiten voor de volkgezondheid in het toekomstige communautaire kader worden geschetst, maar we zouden breder moeten denken en plannen: het uiteindelijke doel van toekomstige wetgeving moet betere gezondheidszorg voor de Europese burgers zijn, en niet alleen als ze de grens overschrijden, want dan is het misschien al te laat.
Behalve voor de resolutie vraag ik om uw steun voor het volgende: er moeten basisnormen voor de gezondheidszorg worden afgesproken om de veiligheid van de patiënten en de kwaliteit van de gezondheidszorg te garanderen. De invoering van een gemeenschappelijke classificatie van gezondheidsdiensten, los van de bevoegdheden van de lidstaten op het gebied van de organisatie, leidt tot transparantie, zowel voor de patiënten als voor de financiële instellingen, en de "one-stop shop”-benadering die in de administratie van de gezondheidszorg ingevoerd gaat worden, maakt het mogelijk voor patiënten om te kiezen en klachten in te dienen.
De laatste kwestie die ik wil benadrukken, is van cruciaal belang voor het volledig functioneren van een nieuw wetgevingskader voor de rechten van patiënten: er moet een gemeenschappelijk handvest van patiëntenrechten worden opgenomen in het toekomstige communautaire kader. Patiënten moeten hun rechten in de Europese Unie kunnen uitoefenen ongeacht de eigendom van medische faciliteiten, nationale socialezekerheidsstelsels en organisatorisch beheer van de nationale zorgstelsels en ongeacht of medische behandeling in eigen land of in een andere lidstaat wordt aangeboden. Dit alles is nodig om te kunnen komen tot een nieuw Europees regelgevingskader voor de gezondheidszorg dat bijdraagt tot een betere toegang tot de beste gezondheidszorg en de veiligheid en de rechten van alle ziekenfonds- en particuliere patiënten in Europa, met bijzondere aandacht voor etnische minderheden - zoals de Romagemeenschap - en vluchtelingen, migranten en daklozen.
Kartika Tamara Liotard
namens de GUE/NGL-Fractie. - Commissaris, het is op zich goed dat er wordt nagedacht over grensoverschrijdende patiëntenmobiliteit. Patiëntenmobiliteit is echter iets totaal anders dan mobiliteit van commerciële gezondheidsdiensten. Te vaak worden beide zaken door elkaar gehaald.
De discussie over patiëntenmobiliteit mag in geen geval leiden tot de ondermijning van de nationale gezondheidsstelsels of tot het afschuiven van verantwoordelijkheden door de lidstaten om te zorgen voor kwalitatief en kwantitatief goede gezondheidszorg in de lidstaten. Evenmin mag het leiden tot liberalisering van de gezondheidsmarkt of mag het patiënten dwingen om buiten hun eigen land voor zorg te móeten gaan.
Patiëntenmobiliteit is een recht van de patiënt en mag zeker niet het excuus worden voor het alsnog toepassen van de dienstenrichtlijn op de gezondheidsdiensten. Dit Parlement heeft zich zeer duidelijk daartegen uitgesproken en maakt zichzelf ongeloofwaardig als het nu een ander standpunt in zou nemen.
Urszula Krupa
namens de IND/DEM-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, aangezien ik maar één minuut spreektijd heb gekregen in het debat over de grensoverschrijdende gezondheidszorg kan ik alleen maar zeggen dat er buiten de duidelijke voordelen voor een bepaalde groep patiënten die zich kunnen laten verzorgen in de lidstaat van hun keuze, helaas ook nefaste consequenties zijn voor sommige zorgstelsels en ook voor veel patiënten uit de arme lidstaten van de Gemeenschap die verstoken blijven van medische zorgdiensten, omdat hun artsen geëmigreerd zijn of omdat ze er het geld niet voor hebben.
Voor de oude en rijke lidstaten ligt de prioriteit bij de groei, het concurrentievermogen en de verzekering van het voortbestaan van de eigen zorgstelsels die als "Europees" betiteld worden, zonder dat er wordt stilgestaan bij de kosten waar andere, veel armere landen mee opgezadeld worden. Je moet wel stekeblind zijn wil je niet zien dat vooral de rijken steeds rijker en veiliger leven, terwijl de armen steeds armer worden. Dit alles wordt voorts beschreven in termen als duurzame ontwikkeling, gelijke rechten en kansen en het subsidiariteitsbeginsel. Dit laatste principe heeft betreurenswaardige gevolgen voor de Europese burgers - de rijken en sterken hebben het almaar beter, ten koste van de armen en zwakkeren.
Irena Belohorská
(SK) Het spijt me dat ik moet zeggen dat ik de mededeling van de Commissie over gezondheidsdiensten als onbevredigend beschouw. De Commissie is er niet in geslaagd om met adequate en specifieke voorstellen te komen voor de coördinatie van de gezondheidszorg, aangezien het aanbieden van deze diensten een taak is van de nationale autoriteiten. Bovendien wordt in de mededeling onomwonden de notie verdedigd dat gezondheidsdiensten gereguleerd moeten worden door het beginsel van het vrije verkeer van goederen.
In dit verband wil ik beklemtonen dat patiënten geen goederen zijn en dat mensen die in de gezondheidszorg werken niet gelijkgesteld kunnen worden aan andere dienstverleners. Het Europees Parlement heeft dit beginsel nog niet zo lang geleden onderschreven, toen het de gezondheidszorg uitsloot van de dienstenrichtlijn. Ondanks het feit dat grensoverschrijdende gezondheidszorg niet meer dan 1 procent van de totale gezondheidszorg uitmaakt, concentreert de mededeling van de Commissie zich op patiëntenmobiliteit, vergoeding van de kosten, enzovoorts. We moeten ons echter realiseren dat patiënten geen kleine handelaren zijn en dat patiënten zich niet in het buitenland laten behandelen omdat ze geld willen besparen, maar omdat die behandeling in hun eigen land niet beschikbaar is. Daarom is het onaanvaardbaar dat artikel 95, dat het vrije verkeer van goederen regelt, de enige rechtsgrondslag van de toekomstige richtlijn wordt.
De Commissie moet zich richten op andere dringende problemen in de Europese Unie. Bijvoorbeeld op de vraag waarom het sterftecijfer bij karteldarmkanker in Slowakije 40 procent hoger ligt dan in Zweden, of op de vraag hoe de EU kan bijdragen aan een betere kwaliteit van de gezondheidszorg, bijvoorbeeld door de structuurfondsen op een effectievere manier te gebruiken voor gezondheidsdoeleinden.
Konden patiënten hun krachten maar bundelen met het personeel in de gezondheidszorg, om net zo effectief als de boeren dat doen veranderingen af te dwingen. Misschien dat dan het geld niet alleen ten goede zou komen aan boeren en vee, maar ook aan mensen - met andere woorden aan patiënten.
De Commissie vraagt ook onze aandacht voor de ontvangende landen. In verband hiermee wil ik wijzen op de landen ven herkomst. In Oost-Europa beginnen we zogeheten witte plekken te zien, gebieden waar de gezondheidszorg te kampen heeft met een gebrek aan personeel.
Charlotte Cederschiöld
- (SV) Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wil ik de Milieucommissie bedanken, omdat die deze uitstekende vraag aan de Commissie heeft gesteld, waardoor de gelegenheid wordt geboden de reactie van de Commissie op belangrijke kwesties te horen. Tevens biedt het ons van de Commissie interne markt gelegenheid om zaken die wij belangrijk vinden aan de orde te stellen. Gezondheidszorg is een bevoegdheid van de lidstaten, en het subsidiariteitsbeginsel is van toepassing. Dat is echter niet hetzelfde als dat burgers geen recht hebben op gezondheids- en ziekenzorg in andere lidstaten. We kunnen niet volhouden dat wij het recht van patiënten op veilige en hoogwaardige zorg verdedigen als we ze niet tevens de gelegenheid bieden om zorg te zoeken in een andere lidstaat wanneer dat om de een of andere reden nodig is. We moeten ons uiterste best doen om deze rechten te bewaren, ondanks de verschillende dimensies waarmee allen hier zo goed bekend zijn - problemen, maar ook positieve dimensies, speciaal op het gebied van voorlichting.
Het is ook duidelijk - of het zou in ieder geval duidelijk moeten zijn - dat de jurisdictie van het Hof van Justitie niet mag worden verzwakt door secundaire wetgeving. Er is zoiets als een gevestigde praktijk, en het Verdrag geeft elke burger die dat wil het recht om diensten aan te bieden in een andere lidstaat - uiteraard in overeenstemming met de wetten van de afzonderlijke landen. Naar mijn mening moet de Commissie alle wetgeving intrekken waarmee de lidstaten en de regeringen het bestaande primaire recht van patiënten of leveranciers van diensten proberen in te perken. Het is van belang dat het voorstel waarmee de Commissie komt een stap vooruit betekent en geen stap achteruit, en wij hebben wat dat betreft onze vurige hoop op commissaris Kyprianou gesteld.
Bernadette Vergnaud
(FR) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, geachte collega's, gezondheidsdiensten, die niet zijn opgenomen in de dienstenrichtlijn, vormen een cruciale pijler van het Europese sociale model. Ze dragen bij aan de sociale, territoriale en economische cohesie, dienen een algemeen belang en passen ook nog eens in de strategie van Lissabon.
De raadpleging van de Commissie mag zich niet beperken tot het vrije verkeer van gezondheidsdiensten, of alleen gericht zijn op het tot stand brengen van een interne markt voor deze diensten, hetgeen zou leiden tot een systeem met twee snelheden waarvan alleen welgestelde en goed geïnformeerde patiënten zouden profiteren.
De raadpleging moet aangegrepen worden om duidelijk te bepalen wat de rol en de toegevoegde waarde van de Unie is, om hoogwaardige zorg te garanderen en toch ruimte te laten voor de specifieke eigenschappen en bevoegdheden van de lidstaten.
De mobiliteit van patiënten en zorgaanbieders moet gegarandeerd worden, met inachtneming van de volgende waarden en grondbeginselen: universaliteit, solidariteit, kwaliteit, veiligheid en duurzaamheid.
Om de juridische bescherming van patiënten, zorgaanbieders en ziektekostenverzekeraars te verbeteren en zo het vertrouwen te herstellen van alle Europese burgers in alle lidstaten, is het van het allergrootste belang een Europees wetgevend kader tot stand te brengen, en in het bijzonder een richtlijn inzake gezondheidsdiensten.
Thomas Ulmer
(DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, gezondheid is grenzeloos - dat mogen we in ieder geval hopen! In de gezondheidszorg zou de dienstverlening ook grenzeloos moeten zijn, dat wil zeggen: voor iedere burger van de Unie overal beschikbaar, en op hoog niveau. We staan aan het begin van een discussie, en niet aan het einde ervan. Daarom is het zinvol en gewenst dat we onze verschillende standpunten hier naar voren brengen. Gezondheid is geen product, en de interne markt is slechts de plaats waar deze dienstverlening plaatsvindt.
Voor deze diensten hebben we speciale regels nodig, we moeten heel goed nadenken over de garanties die de aanbieders voor de kwaliteit bieden, hoe het zit met de veiligheid van de patiënt, van de geneesmiddelen, van de medische producten, met de aansprakelijkheid wanneer er iets misloopt, of er een fout wordt gemaakt, en we moeten nadenken over de centers of excellence. De patiënt, die we willen beschermen, verdient onze speciale aandacht, omdat hij de zwakste partij is als het misloopt. Sterker nog, hij is vaak overgeleverd aan de genade van anderen.
We zijn in principe voor de mobiliteit van patiënten en aanbieders. De reimbursement, die een essentiële factor is van het grensoverschrijdend verkeer van gezondheidsdiensten, valt echter onder de subsidiariteit, en dat wil ik nu al in alle duidelijkheid zeggen, al zitten we in een heel vroege fase van de procedure.
De verschillende systemen in de 27 lidstaten hebben allemaal hun nadelen, en daarom zie ik op dit moment geen kans voor een Europese ziektekostenverzekering. Dat lijkt me ook niet zinvol. Ook in dit geval vindt de reimbursement niet plaats op een open markt, maar in dirigistische systemen.
In mijn land hebben we een buitengewoon ingewikkeld systeem voor de betaling aan de patiënten, en wanneer we dit systeem invoeren zou meteen worden gezegd dat onze eigen burgers worden gediscrimineerd, omdat de kosten bij ons niet volledig worden terugbetaald, maar slechts tot een maximaal bedrag.
Ik ben nog steeds van mening dat het zinvol is om dit dossier te laten behandelen door de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, en niet door de Commissie interne markt en consumentenbescherming.
Markos Kyprianou
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik dank de Parlementsleden voor dit zeer interessante debat, dat zeer zinvol is en, samen met de uitkomst van de bijdragen van de andere belanghebbenden, van de raadplegingen en van de lidstaten, als richtsnoer kan dienen bij onze volgende stappen op weg naar een voorstel.
Ik zal op enkele kwesties ingaan. Ten eerste zullen we de gezondheidsdoelstellingen en de sociale waarden die de ministers van Volksgezondheid afgelopen juni hebben aangenomen, zeker in overweging nemen als we ons voorstel opstellen.
Tegelijkertijd zullen we ook kijken naar de belangrijke kwestie van de patiëntenrechten, die onderdeel uitmaakt van onze raadpleging over communautaire maatregelen. Het staat buiten kijf dat we ons over deze kwesties zullen buigen. Welke instrumenten we daarbij hanteren, zullen we uiteraard bepalen na een grondige analyse van de raadpleging en op basis van de ontvangen reacties.
Ik kan bevestigen dat we een stap voorwaarts willen doen en de patiëntenrechten zoals die door het Hof van Justitie zijn erkend, niet willen beperken of ondermijnen, maar juist willen verbeteren en tot een succes willen maken, concreter willen maken, en dat we ervoor willen zorgen dat ze op alle Europese burgers van gelijke toepassing zijn. Informatie is hierbij een belangrijke factor.
Zoals we al hebben aangegeven, zullen we rekening houden met het subsidiariteitsbeginsel. Ik wijs u er meteen op dat we geen harmonisering van de zorgstelsels voorstellen - dat is niet de bedoeling - maar tegelijkertijd moet ik u herinneren aan de uitspraak van het Europees Hof van Justitie over de zaak-Watts, waarin wordt gesteld dat er situaties bestaan waarbij lidstaten, op grond van andere bepalingen van het Verdrag, hun nationale zorgstelsel zullen moeten wijzigen en aanpassen.
Tot slot denk ik dat er sprake is van een misverstand. De mededeling bevat geen voorstellen, omdat het nu eenmaal een raadplegingsdocument is. We hebben de standpunten van het Parlement, de lidstaten en de belanghebbenden niet willen ontkrachten, dus ligt er met opzet nog geen voorstel in dit stadium. Het is slechts een beschrijving van de problemen. Vrij verkeer en patiëntenmobiliteit zijn geen zaken die de Europese Commissie invoert - ik meen dat we daar in het verleden ook al eens over gesproken hebben - maar zijn door het Europees Hof van Justitie erkend, of we dat nu leuk vinden of niet. Ik hoop van wel! Het Hof heeft bepaald dat de regels van de interne markt ook van toepassing zijn op de gezondheidszorg, ook als die door de overheid wordt gefinancierd.
Het gaat hier dus niet om een initiatief van de Commissie dat is bedoeld om een nieuw concept in te voeren. Het gaat erom hoe we dit concept, deze realiteit, als Commissie, samen met het Parlement en de lidstaten, tot een succes kunnen maken waarvan de burgers kunnen profiteren zonder dat dit ten koste gaat van de levensvatbaarheid en het functioneren van de nationale zorgstelsels.
Dit is een grote uitdaging voor ons maar ik denk dat het ons tevens een grote kans biedt. We kunnen het tot een succes maken waar de burgers voordeel van hebben.
De Voorzitter
Tot besluit van het debat heb ik een ontwerpresolutie ontvangen overeenkomstig artikel 108, lid 5 van het Reglement.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats.
