Mechanizm średniookresowego wsparcia finansowego dla bilansów płatniczych państw członkowskich - Mechanizm średniookresowego wsparcia finansowego dla bilansów płatniczych państw członkowskich (debata) 
Przewodnicząca
Następnym punktem posiedzenia jest debata łączna nad:
sprawozdaniem w sprawie instrumentu średnioterminowej pomocy finansowej dla bilansów płatniczych państw członkowskich sporządzonym przez Pervenche Berès w imieniu Komisji Gospodarczej i Monetarnej - C6-0134/2009 - oraz
oświadczeniami Rady i Komisji dotyczącymi instrumentu średnioterminowej pomocy finansowej dla bilansów płatniczych państw członkowskich.
Pervenche Berès
Pani przewodnicząca! Rada Europejska podjęła decyzję o podwojeniu kwoty przeznaczonej na instrument pomocy finansowej dla bilansów płatniczych krajów spoza strefy euro, a w dniu 8 kwietnia Komisja wprowadziła konkretne przepisy, które miały na celu urzeczywistnienie tej propozycji.
Tutaj, w Parlamencie Europejskim, pragniemy wywiązać się z naszych obowiązków i umożliwić Radzie Ecofin pilne podjęcie działań, ponieważ dla nas w tej propozycji przejawia się solidarność z krajami nienależącymi do strefy euro, a ta ma ona decydujące znaczenie dla opanowania źródła obecnego kryzysu.
Już w listopadzie ubiegłego roku podwoiliśmy kwotę przewidzianą na omawiany instrument pomocy finansowej dla bilansów płatniczych, ponieważ wzrosła ona z 12 do 25 miliardów euro, a dzisiaj biorąc pod uwagę nie tylko realia, powagę kryzysu, w którym się znajdujemy i który ma szczególny wpływ na kraje poza strefą euro, ale także mając niewątpliwie na względzie harmonogram prac Parlamentu Europejskiego proponujemy ponownie podwojenie tej kwoty do wysokości 50 miliardów euro, wiedząc, że podjęta przez nas decyzja listopadowa już umożliwiła udzielenie pomocy dla Węgier, Łotwy, a wczoraj - dla Rumunii.
Uważamy, że jest to konieczne i odbyliśmy własną wewnętrzną debatę - nie będę tego przed państwem ukrywać - by się zorientować, czy ocena krajów spoza strefy euro powinna być wyłącznie dokonywana na zasadzie analizy indywidualnych przypadków, czy też w rzeczywistości mamy właściwie do czynienia z sytuacją o charakterze bardziej globalnym, w której znalazły się kraje spoza strefy euro.
Dlatego właśnie w naszej rezolucji proponujemy rozważenie kwestii warunków rozszerzenia i potwierdzenie, na ile przynależność do strefy euro może stanowić czynnik ochronny.
Nalegamy też w sposób bardzo zdecydowany, aby Parlament Europejski był informowany o istotnych elementach analizy dotyczącej sytuacji kryzysowych z którymi wymienione kraje się borykają. Wynika to stąd, że w przypadku, gdy Komisja udziela pożyczek krajom spoza strefy euro, Parlament Europejski musi otrzymywać informacje na temat postępowania banków prywatnych jak też postępowania podmiotów, które doprowadziły do kryzysu, przy czym musi być zapewniony odpowiedni poziom przejrzystości i jakości tych informacji.
Uważamy wreszcie, że Komisja powinna wykorzystać i wdrożyć wszelkie możliwe mechanizmy przyczyniające się do opanowania obecnego kryzysu. W szczególności chodzi tutaj o art. 100 Traktatu, który także pozwoliłby wdrożyć specjalne mechanizmy w odniesieniu do krajów strefy euro. Uważamy, że ze względu na powagę kryzysu konieczne jest zbadanie opisanych możliwości.
Są jeszcze dwa ostatnie elementy. Po pierwsze, według nas uwarunkowania dotyczące udzielania pożyczek to kwestia wymagająca omówienia; zdajemy sobie z tego sprawę. Mówiąc ogólnie, Komisja prowadzi te działania we współpracy z MFW. Z kolei my chcemy powołania grupy roboczej, która przyjrzałaby się, w jaki sposób opracowuje się te protokoły oraz w jaki sposób uwzględniają one rzeczywistą sytuację danego kraju, ale też ogólną strategię Unii Europejskiej, zwłaszcza w przypadku takich kwestii, jak rozstrzygnięcia w sprawie inwestycji, wspieranie siły nabywczej oraz uwarunkowania w kontekście strategii ekologicznego wzrostu i zrównoważonego rozwoju.
Wreszcie, znajdujemy w tym mechanizmie element świadczący o zdolności kredytowej, jaką na rynkach międzynarodowych posiadają Unia Europejska i Komisja; dlatego uważamy, że mamy należyte podstawy, aby na nich oprzeć debatę - którą również prowadzimy - na temat zaciągania pożyczek przez Europę oraz na temat wydolności Unii Europejskiej w zakresie finansowania przyszłych strategii i inwestycji przy pomocy tego rodzaju kredytowania.
Reasumując, Komisja wdrożyła nowy mechanizm, który ma sprawić, że dzięki spłatom budżet Unii Europejskiej będzie mógł sprostać tym wymaganiom. Popieramy wprowadzenie omawianej poprawki do rozporządzenia i mamy nadzieję, że Parlament poprze w pełni tę interesującą propozycję.
Charlie McCreevy
komisarz. - Uczestniczę w obecnej debacie w imieniu mojego kolegi, pana komisarza Almunii.
Wniosek, jaki dzisiaj mamy przed sobą, dotyczy jednej z podstawowych wartości Unii, a mianowicie solidarności. W kontekście międzynarodowego kryzysu finansowego Komisja proponuje jeszcze większą solidarność z państwami członkowskimi, które dotychczas nie mają parasola ochronnego w postaci euro. Instrument, który ma zapewnić wsparcie dla bilansów płatniczych państw członkowskich, jest z definicji przewidziany na sytuacje wyjątkowe i w przeszłości był wykorzystywany zaledwie kilka razy. Żyjemy jednak w czasach wyjątkowych.
Jak wiadomo, w zeszłym roku Komisja zaproponowała zwiększenie pułapu niewypłaconych pożyczek, które Wspólnota może zapewnić w celu wsparcia bilansów płatniczych państw członkowskich. Pułap ten podwyższono z 12 miliardów euro do 25 miliardów euro, przy czym zasadnicza część tej kwoty została już rozdysponowana na konkretne cele. W listopadzie Rada ECOFIN, na wniosek zainteresowanych krajów, postanowiła udzielić pomocy dla bilansu płatniczego Węgier w kwocie 6,5 miliarda euro. W dniu 20 stycznia Rada postanowiła przyznać Łotwie do 3,1 miliarda euro, a decyzja o przyznaniu Rumunii kwoty 5 miliardów euro jest przygotowywana.
Tym samym środki przeznaczone na pomoc finansową na podstawie omawianego rozporządzenia wynoszą już łącznie około 15 miliardów euro. Poza tym nie ma widoków na szybkie zakończenie kryzysu finansowego czy na globalne oddłużenie, a utrzymujące się napięcia finansowe w innych państwach członkowskich mogą powodować potrzebę dalszej pomocy finansowej.
Dlatego w dniach 19-20 marca Rada Europejska z zadowoleniem przyjęła zapowiedź pana przewodniczącego Barrosa, że Komisja ma zamiar złożyć wniosek w sprawie podwyższenia pułapu wspólnotowej pomocy dla bilansów płatniczych do wysokości 50 miliardów euro. Podwojenie kwoty maksymalnej będzie stanowić ważny sygnał dla rynków finansowych, gdyż oznacza zdecydowaną wolę udzielania przez Unię Europejska pomocy państwom członkowskim doświadczającym napięć finansowych. Podwyższenie całkowitego dopuszczalnego limitu linii kredytowej do poziomu 50 miliardów euro będzie stanowić istotne zabezpieczenie, które umożliwi zaspokojenie ewentualnych potrzeb w zakresie wsparcia finansowego w przyszłości.
Równie zdecydowane przejawy solidarności wśród państw członkowskich powinny także pomóc w opanowaniu obaw inwestorów finansowych, które są związane z dalszym pogarszaniem się sytuacji na rynkach finansowych w państwach członkowskich. Ograniczenie oddziaływania bodźców do wycofywania kapitału zmniejszyłoby prawdopodobieństwo wystąpienie problemów z bilansami płatniczymi w zainteresowanych krajach.
W tym kontekście chciałbym przekazać państwu wyrazy wdzięczności i szacunku za znakomitą atmosferę współpracy w Parlamencie Europejskim, a w szczególności w Komisji Gospodarczej i Monetarnej. Komisja Europejska przyjęła omawiany wniosek w dniu 8 kwietnia, tuż przed Świętami Wielkanocnymi, a już dwa tygodnie później na posiedzieniu plenarmym ma się tutaj niebawem odbyć głosowanie nad rezolucją legislacyjną i projektem rezolucji.
Dzięki waszej szybkiej i efektywnej pracy Rada ECOFIN będzie mogła w dniu 5 maja przyjąć zmienione rozporządzenie. Tym samym Unia Europejska będzie dobrze przygotowana, aby szybko reagować w sytuacji, gdy w przyszłości powstanie potrzeba udzielenia pomocy dla bilansu płatniczego. Dla państw członkowskich jest to silny sygnał, że Unia Europejska chce i jest gotowa pomagać i że do niej w pierwszej kolejności należy się zwracać w razie problemów związanych z bilansem płatniczym.
Oczywiście nie wyklucza to występowania przez państwa członkowskie o pomoc do innych organizacji międzynarodowych, np. do MFW, z którym Komisja ściśle współpracowała nad najnowszymi pakietami pomocy finansowej.
Kończąc chciałbym powiedzieć, że zgadzam się ze stwierdzeniem zawartym w projekcie rezolucji Parlamentu, że aktualna sytuacja międzynarodowa dowodzi znaczenia euro i że wszystkie państwa członkowskie pozostające poza strefą euro należy zachęcać, aby spełniły kryteria z Maastricht w celu wejścia to tej strefy.
Przewodnicząca
Rada zapowiedziała, że nie wygłosi oświadczenia. Dlatego w dalszej części debaty wysłuchamy wystąpień w imieniu grup politycznych.
Zsolt László Becsey
Chciałbym rozpocząć od podziękowania sprawozdawczyni za tak szybkie sporządzenie omawianego sprawozdania, a jeżeli pani poseł Berès mnie teraz słucha - także za okazane wyczulenie na tę kwestię, co ze wszech miar jest rzeczą pozytywną. Nie rozwiązuje to jednak problemu, jaki mam ze zrozumieniem konieczności zajmowania się tą sprawą w sposób znamionujący paniczny lęk, bez uwzględniania opinii przeciętnego posła do PE. Koniec końców 25 miliardów euro dotychczas dostępnych mogłoby z łatwością pokryć koszty pilnej pomocy dla Rumunii.
W krótkim okresie czasu temat ten jest podejmowany po raz drugi. W swoim wystąpieniu w listopadzie rzeczywiście stwierdziłem, że podwyższony pułap jest niewystarczający, i miałem rację. Przyczyna leżała nie tylko w tym, że nowe państwa członkowskie wysunęły nowe roszczenia, ale także w tym, że - jak nadal sądzę, podtrzymując pogląd wówczas wyrażony - jest to problem polityczny. Naprawdę to hańba, że to nie UE rozwiązuje problem środków dla państw członkowskich spoza strefy euro związanych z bilansem płatniczym, lecz że zajmujemy się tym wspólnie z MFW, gdzieś między kredytami dla Turcji i Pakistanu. To hańba dla państw członkowskich.
Dotychczas sądziliśmy, że po przystąpieniu będziemy służyć jednemu bogowi, lecz teraz musimy służyć kilku bogom. Z drugiej strony, powinniśmy też dokładnie zbadać - o co już w listopadzie wnioskowaliśmy do Komisji, niestety bez jakiegokolwiek skutku - co do tej sytuacji doprowadziło. Wówczas okazałoby się, że główną przyczyną była nieodpowiedzialna polityka gospodarcza prowadzona przez rządy poszkodowanych państw członkowskich - tak jak jest to w przypadku Węgier - do czego przyczyniła się również Komisja, ze względu na wspólną odpowiedzialność za politykę gospodarczą lub może raczej za jej brak. Lecz stałoby się również jasne, że solidarność uznawana za jedną z podstawowych wartości UE poniosła fiasko wówczas, gdy przyszło do działań o charakterze prewencyjnym. W istocie rzeczy za problemami płatniczymi państw członkowskich oraz dewaluacją walut stoi problem braku płynności w euro. Częściowo wynika to z ostrożności firm macierzystych wobec sieci jednostek zależnych na szczeblu lokalnym, a częściowo z tego, iż nie otrzymały one żadnej konkretnej, praktycznej pomocy ze strony strefy euro, głównie z Banku Centralnego, w przeciwieństwie do innych państw członkowskich w strefie euro, których płynność jest maksymalnie "napompowana”. Natomiast inny czynnik, który utrudnia zachowanie konkurencyjnej neutralności, polega na tym, że z powodu słabości swoich walut kraje pozostające poza strefą euro nie mogą w okresie kryzysu korzystać również z bodźców budżetowych oferowanych przez resztę krajów.
Cieszę się, że w naszym sprawozdaniu podniesiono kwestię zaangażowania Parlamentu Europejskiego. Uwaga moich kolegów posłów mogłaby głównie być zwrócona na konkretne warunki dotyczące pomocy częściowej uzgodnione z krajami spoza strefy euro, które znalazły się w tragicznym położeniu. Jak mogło dojść do tego, że zgodnie z umową podpisaną z rządem węgierskim, zupełnie lekceważąc podstawowy problem europejskich tendencji demograficznych, zapisano radykalną obniżkę zasiłków wychowawczych? Uważam za szczególnie wstrętne, że w dodatkowej umowie podpisanej w marcu bieżącego roku Węgry zostały zmuszone do zmniejszenia krajowych kwot wyrównawczych dotyczących dopłat bezpośrednich dla rolników. W końcu nie jest to kwestia socjalna, lecz zapis w traktacie akcesyjnym w celu złagodzenia skutków niekorzystnej z punktu widzenia konkurencyjności sytuacji, jaka istnieje w naszym kraju. W jaki sposób tak niemoralne postępowanie mogło przyjść państwu do głowy, a razem z państwem i temu tchórzliwemu rządowi węgierskiemu? Czy mają państwo pojęcie, jak bardzo to szkodzi rolnikom węgierskim i wizerunkowi UE? Oczywiście będziemy głosować za wnioskiem, ponieważ jest to krok naprzód, lecz oznacza jedynie solidarność cząstkową. Naszą powinnością jest osiągnięcie pełnej solidarności.
Elisa Ferreira
Pani przewodnicząca! Kryzys ujawnił nie tylko - obok innych aspektów - ogromne różnice między krajami w strefie euro, co być może było najważniejszym wnioskiem wynikającym ze sprawozdania mailto:EMU@10" , ale w szczególności wyjątkową bezbronność tych krajów, które będąc członkami Unii Europejskiej, nie należą do strefy euro.
Dlatego właśnie absolutnie niezbędne jest zwiększanie zasobów UE dostępnych na cele pomocy związanej z kryzysami bilansów płatniczych. Również dlatego właśnie z zadowoleniem przyjmujemy podwyższenie pułapu pomocy finansowej z 12 miliardów euro do 25 miliardów euro, a obecnie do 50 miliardów euro.
Ważniejsze jest jednak uporanie się z przyczynami leżącymi u źródła problemów, a nie tylko z najbardziej oczywistymi ich przejawami.
Poszerzona Europa oraz strefa euro muszą teraz ponownie dokonać wykładni zasady solidarności europejskiej oraz celów spójności i rzeczywistej konwergencji. W tym zakresie musimy nie tylko zdawać sobie sprawę z europejskich możliwości polityki międzysektorowej w poszczególnych obszarach, ale także w nowy sposób przyjrzeć się nowym instrumentom finansowania, takim jak euroobligacje.
Wsparcie finansowe dla bilansów płatniczych ma istotne znaczenie, natomiast w żaden sposób nie jest wystarczające jako gwarancja trwałości projektu europejskiego i jednolitej waluty europejskiej.
Guntars Krasts
(LV) Dziękuję, pani przewodnicząca! Zwiększenie przez Unię Europejską instrumentu średnioterminowej pomocy dla bilansów płatniczych do kwoty 50 miliardów euro to reakcja, która w aktualnej sytuacji jest konieczna. To ważny sygnał dla państw członkowskich Unii Europejskiej, które nie znajdują się w strefie euro, a zwłaszcza dla tych państw członkowskich, które stosunkowo niedawno stały się członkami Unii Europejskiej. Wpływ światowego kryzysu finansowego na sytuację finansową i gospodarczą w wymienionych krajach jest zróżnicowany, lecz we wszystkich z nich znacząco spadło lokalne i międzynarodowe zaufanie do systemów finansowych tych krajów. Dlatego wzmocnienie mechanizmu pomocy wspólnotowej to manifestacja wzajemnej solidarności państw członkowskich; odegra ono na rynkach finansowych rolę stabilizującą i posłuży do zmniejszenia ryzyka niestabilności gospodarki Unii Europejskiej jako całości. Wzmocnienie mechanizmu pomocy średnioterminowej ułatwi także państwom członkowskim uzyskanie potrzebnego im finansowania od międzynarodowych instytucji finansowych. Popieram wniosek stosownej komisji, aby zalecić Komisji Europejskiej przekazanie Parlamentowi Europejskiemu informacji na temat protokołów ustaleń z państwami członkowskimi, stanowiących potwierdzenie otrzymania pomocy, jak również uznaję konieczność przeprowadzenia po upływie dwóch lat kontroli w zakresie warunków stanowiących podstawę udzielonej pomocy. Dziękuję.
Alain Lipietz
Panie przewodniczący panie komisarzu! Już drugi raz musimy podwyższyć kwotę gwarancji ze strony Unii Europejskiej w celu przezwyciężenia problemów jej członków nienależących do strefy euro. To drugi raz: w grudniu już tę kwotę podwyższyliśmy.
Pan komisarz McCreevy pogratulował nam szybkości działania. Już w grudniu działaliśmy szybko i pragniemy powiedzieć panu komisarzowi McCreevy'emu, jak to przed chwilą zaznaczyła pani Pervenche Berès, że winda...
Tak, panie komisarzu McCreevy, słucham? Proszę? Panie komisarzu...
...Pragniemy przestrzegania zasady wzajemności, przez co rozumiem taką sytuację, że gdy Parlament Europejski zwraca się do państwa z prośbą o przygotowanie projektu rozporządzenia dotyczącego funduszy hedgingowych, natychmiast nam odpowiadacie i w tych samych ramach czasowych, jakie my honorujemy, gdy państwo kierujecie do nas prośbę o zwiększenie pomocy dla ochrony bilansów płatniczych.
Rzeczywiście mamy kryzys; może nie musimy obradować codziennie, natomiast przynajmniej nie pozwólcie, abyśmy musieli czekać sześć miesięcy od momentu zgłoszenia przez Parlament Europejski wniosku o przedłożenie projektu dyrektywy w sprawie funduszy hedgingowych a spełnieniem tego żądania przez Komisję!
A więc oczywiście, jeżeli chodzi o omawianą pomoc, w pełni jesteśmy zgodni co do potrzeby zwiększenia omawianej linii kredytowej i jestem lekko zdziwiony uwagami pana posła Becseya. W grudniu przeprowadziliśmy dokładnie taką samą dyskusję. Pan komisarz Almunia wyjaśnił panu posłowi Becseyowi, że to sam rząd węgierski zażądał pomocy od MFW, a nie od Unii Europejskiej i że to właśnie Unia Europejska powiedziała: "Ależ my też możemy wam pomóc”.
Jest zupełnie jasne, że Unia Europejska ma obowiązek okazywania solidarności wobec krajów spoza strefy euro, natomiast brak jest także powodów dla których należałoby odrzucać pomoc MFW wspieranego przez każde z naszych krajów, łącznie z Węgrami i Rumunią.
Stąd w sprawozdaniu pani Pervenche Berès - za poparciem którego będziemy w każdym razie głosowali - zawarte są dwie rzeczy budzące nasz niepokój. Po pierwsze, na czym polega sens wskazywania w punkcie 4, że musimy się zobowiązać tylko do solidarności między krajami, a następnie podkreślania w punkcie 11, że w żadnej sytuacji zobowiązania danego kraju nie są dla nas wiążące? To prawda, że zobowiązania określonego kraju nie są dla nas wiążące, lecz nie ma potrzeby wskazywania na to, jeżeli mówimy, że będziemy okazywać wzajemną solidarność.
Problem drugi dotyczy utrzymywania, że nie istnieje podstawa prawna umożliwiająca zwiększenie zakresu tej solidarności, podczas gdy obowiązek Komisji polega dokładnie na tym, by taką podstawę zagwarantować. Mamy kryzys i najwyższy czas, byśmy dysponowali jakąś podstawą prawną.
Werner Langen
(DE) Panie przewodniczący! Pragnę rozpocząć swoje wystąpienie od złożenia na ręce pani posłanki Berès podziękowań za tempo, w jakim przygotowała projekt sprawozdania. Jak wiemy, procedura składa się z dwóch etapów. Pierwszy to konsultacje; opinia na temat rozporządzenia Rady. Nie jest to procedura współdecyzji. Na tym etapie nasza komisja jednomyślnie uznała, że zwiększenie kwoty z 12 do 25 i do 50 miliardów euro jest prawidłowym działaniem, jakie należy podjąć. Trzy państwa członkowskie już skorzystały z tych środków finansowych: Węgry - których sytuację omówił przed chwilą pan poseł Becsey, uwzględniając aspekt odpowiedzialności krajowej, oraz Łotwa i Rumunia. Omawiane europejskie środki finansowe umożliwiają nam zapewnienie skutecznej pomocy i tym samym aktywnie wsparcie państw, które napotykają trudności płatnicze.
Nie powinniśmy jednak zapominać, że w tym samym czasie instytucje międzynarodowe postanowiły zwiększyć o 1,1 biliona dolarów finansowanie ze środków takich międzynarodowych instytucji finansowych, jak Międzynarodowy Fundusz Walutowy (MFW), Bank Światowy i banki rozwoju. Oznacza to, że mamy podwójny instrument. Europa przyczyniła się do zwiększenia tego finansowania, niemniej jednak ponosi również odpowiedzialność w tym względzie. Na tym tle projekt rezolucji, nad którym wczoraj wieczorem w Komisji Gospodarczej i Monetarnej głosowaliśmy w oparciu o kompromisowe propozycje, może posłużyć do przyjęcia wniosków Parlamentu, wymogów i żądań Komisji i właściwej Rady zgłaszanych w tym zakresie w odniesieniu do przyszłego prawodawstwa.
W związku z tym istnieje kwestia prawna dotycząca euroobligacji i art. 100, który jest wiążący jedynie w strefie euro. Jeżeli uważamy, że obecnie w traktatach nie ma podstawy prawnej dla euroobligacji, nasze rozumowanie jest prawidłowe. Z drugiej jednak strony Komisja musi najpierw otrzymać zadanie zbadania warunków wymaganych w celu urzeczywistnienia proponowanych środków. Uważam, że jest to właściwy sposób postępowania.
Dlatego nasza grupa poprze omawiany wniosek jako całość - zarówno wniosek w sprawie rozporządzenia, jak i projekt rezolucji. Mamy nadzieję, że nie jest to równoznaczne z podejmowaniem przez Europę pewnego rodzaju dodatkowego obowiązku w zakresie finansowania, który rozsadziłby każdy budżet. Dlatego limit w wysokości 50 miliardów euro jest obecnie w pełni uzasadniony. W razie pojawienia się nowych wyzwań, nie będziemy mogli na to przymykać oczu.
Dariusz Rosati
(PL) Panie przewodniczący! Chciałbym wyrazić zdecydowane poparcie dla propozycji Komisji, aby podwoić kwotę dopuszczalnej pomocy finansowej dla nowych państw członkowskich niebędących w strefie euro. Chcę pogratulować Komisji szybkiej reakcji, a także podziękować naszej sprawozdawczyni, pani Pervenche Berès.
Obecny kryzys pokazał ponad wszelką wątpliwość, że nowe państwa członkowskie nienależące do strefy euro mogą być bardzo podatne na wahania na rynkach finansowych i to często nie z własnej winy. Wspomniano tutaj, że pomoc Unii Europejskiej powinna wywodzić się z zasady solidarności. Zgadzam się z tym w zupełności, ale chcę dodać, że to jest również wymóg wynikający z tego, że to nie w nowych państwach członkowskich powstał kryzys i to nie one ponoszą odpowiedzialność za zawirowania na rynkach finansowych, a zatem pomoc dla nich jest w pełni uzasadniona.
Jednocześnie chcę dodać, że, niezależnie od doceniania i poparcia tej propozycji, najskuteczniejszą metodą, aby wyeliminować na przyszłość podobne zagrożenia jest pozwolenie tym państwom jak najszybciej wejść do strefy euro. To będzie i mniej kosztowne i zapewni większą stabilność Unii Europejskiej.
Edit Herczog
(HU) Panie przewodniczący, panie komisarzu, pani poseł Berès! Nie jesteśmy w stanie przewidzieć czasu trwania i rozmiarów tego kryzysu, natomiast stale go monitorujemy. Nawet jeżeli nie potrafimy poradzić sobie z kryzysem ex ante, musimy starać się ograniczyć do minimum czas reakcji i osiągnąć maksymalny poziom przejrzystości, demokracji i efektywności. Jeżeli chodzi o element czasu, zajmujemy się kryzysem w sposób, w jaki czynił to grecki bóg Kronos: czas poświęcony radzeniu sobie z kryzysem pochłania własne dzieci. Staniemy się ofiarami kryzysu, o ile nie będziemy w stanie podejmować szybkich, skutecznych działań. System instytucji europejskich musi podjąć się roli Rei, żony Kronosa, co oznacza, że musimy uzyskać przewagę nad Kronosem, innymi słowy musimy maksymalnie wykorzystać czas w celu opanowania kryzysu. Chciałabym podziękować Parlamentowi Europejskiemu, Komisji Europejskiej i Radzie Europejskiej za wspólną decyzję popierającą stymulowanie solidarności i zwiększanie efektywności. Ze względu jednak na to, że pan poseł Becsey przywołał wewnętrzne kwestie polityczne, chciałabym, jeżeli wolno, zwrócić również uwagę na fakt, iż podczas opanowywania kryzysu obowiązkiem posłów do PE jest współpraca z krajowymi parlamentami. Nie jest nam potrzebny podział na partię rządzącą i na opozycję, lecz wsparcie ze strony wszystkich partii uczestniczących w zarządzaniu kryzysem. Dotyczy to mojego kraju, Węgier, a także każdego innego kraju.
Theodor Dumitru Stolojan
(RO) Chciałbym podziękować Komisji Europejskiej, Radzie i Parlamentowi Europejskiemu za skuteczność, z jaką opracowali omawiany instrument. Wiele państw członkowskich nienależących do strefy euro, w tym Rumunia, skorzysta z tego środka wyrównawczego uzupełniającego fundusz interwencyjny na potrzeby bilansów płatniczych. Bez tego środka sytuacja wytworzona przez kryzys finansowy i gospodarczy byłaby znacznie trudniejsza w państwach członkowskich spoza strefy euro. Mając na uwadze także to, że ponownie okazało się, iż państwa członkowskie mające euro, lepiej sobie radzą z kryzysem, proponowałbym, aby w protokołach ustaleń, które zostaną podpisane między Komisją a państwami członkowskimi w celu umożliwienia tym państwom wykorzystania omawianych środków finansowych, przypomniano, iż państwa członkowskie - zwłaszcza nowe - mają obowiązek podejmowania wszelkich działań na rzecz przystąpienia do strefy euro.
Andrzej Wielowieyski
(FR) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Gorąco popieram sprawozdanie pani poseł Berès i stwierdzam, że fakt, iż mamy już G20 zamiast G8, stanowi poważny krok naprzód.
Uważam, iż postawy prezentowane w Londynie, zwłaszcza przez Europejczyków, są rozsądne, natomiast nie możemy na tym poprzestać. Nie jest to tylko kwestia uzyskania możliwości lepszego monitorowania rynków i funduszy hedgingowych, czy też wspierania naszych bilansów płatniczych i gospodarki przy pomocy zastrzyków pieniędzy liczonych w miliardach dolarów.
Międzynarodowy system finansowy nie funkcjonuje w sposób właściwy, ponieważ nie wiemy dokładnie, ile w poszczególnych krajach kosztują towary i usługi. Dlatego musimy pójść dalej i rozważyć koncepcję wprowadzenia waluty międzynarodowej lub przynajmniej stworzenia wspólnego systemu politycznego skupiającego kilka głównych walut.
Chiny, Rosja, wiele krajów rozwijających się, lecz także nowi członkowie Unii - wszyscy potrzebujemy stabilności i podstawowych reguł.
Panie komisarzu! Zależy to jednak również od nas - od Unii.
Margarita Starkevičiūt
- (LT) Chciałabym zwrócić uwagę na nieprzyjemny fakt kryjący się pod pięknie brzmiącymi słowami. W rzeczywistości Europa jest obecnie podzielona na dwie części: strefę euro i strefę bez euro. Godzinę temu omawialiśmy kontrolę rynków finansowych; to oczywiste, że jej celem jest zagwarantowanie przepływu kapitału i prowadzenia działalności przez grupy finansowe w sposób jednolity na obszarze całej Europy. Oznacza to, że zarządzanie makroekonomiczne pozostawiono w gestii poszczególnych krajów, a jeżeli występują tam problemy - kraje te powinny rozwiązać je we własnym zakresie. Nie jest to ten rodzaj podejścia, które pomoże nam w umocnieniu wspólnego rynku. Potrzebujemy wspólnego zarządzania makroekonomicznego, a to zostanie osiągnięte wówczas, gdy poprzemy propozycję Grupy de Larosière'a. Potrzebujemy jednak tego makroekonomicznego zarządzania w skali europejskiej, a nie tylko w strefie euro i potrzebujemy go teraz. Sądzę, że jeden z wniosków Parlamentu Europejskiego na posiedzenie ECOFIN powinien dotyczyć przeprowadzenia dyskusji na temat zarządzania makroekonomicznego nie tylko w odniesieniu do strefy euro, lecz na szczeblu Unii Europejskiej.
Charlie McCreevy
komisarz. - Panie przewodniczący! Pan poseł Becsey podniósł kwestię uwarunkowań dotyczących udzielania pożyczek. Niech mi wolno będzie powiedzieć tylko to, że warunki są przedmiotem rozmów z rządami i ze wszystkimi państwami członkowskimi, a zatem nie są narzucane jednostronnie.
Kilka mówców postawiło pytanie o podstawę prawną wprowadzenia tego szczególnego przepisu. Wykorzystanie art. 100 jako podstawy nowego instrumentu odnoszącego się do pomocy UE dla bilansów płatniczych było przez Komisję brane pod uwagę. Jednakże z uwagi na pilny charakter tej sprawy oraz na konieczność zagwarantowania ciągłości, uzasadnione było wykorzystanie aktualnych instrumentów prawnych i ograniczenie do minimum zakresu zmian w rozporządzeniu (WE) nr 332/2002 ustanawiającego średnioterminowej pomocy finansowej dla państw członkowskich spoza strefy euro, tj. do podwyższenia kwoty maksymalnej w sposób uzgodniony przez Radę Europejską oraz do kilku koniecznych usprawnień technicznych, które okazują się niezbędne w świetle doświadczeń uzyskanych przy wdrażaniu instrumentu pomocy dla bilansów płatniczych w okresie od jesieni roku ubiegłego. Kilku mówców odniosło się do tego konkretnego punktu.
Niech mi wolno będzie raz jeszcze podziękować Parlamentowi Europejskiemu za efektywny sposób zajęcia się tym szczególnym dokumentem.
Pervenche Berès
Panie przewodniczący! To prawda, że chcielibyśmy czasami, aby Komisja wykazywała to samo poczucie odpowiedzialności i skuteczności, co Parlament Europejski.
Chciałabym powiedzieć panu posłowi Becseyowi, że moim zdaniem rezolucja, nad którą mamy w tej Izbie głosować, wyraźnie akcentuje kwestie wiążące się z przynależnością do strefy euro, jak również znaczenie ożywienia idei solidarności w Unii Europejskiej i właśnie z tego względu zdecydowanie popieramy tę propozycję.
Panie komisarzu! Jeżeli chodzi o art. 100, problem nie polega na tym, czy ma być tutaj zastosowany, lecz byśmy wiedzieli, czy my w Unii Europejskiej zapewniamy sobie wreszcie wszystkie instrumenty umożliwiające sprostanie realiom obecnego kryzysu i potencjalnemu rozwojowi tej sytuacji w przyszłości.
Uważamy, że Komisja musi wdrożyć prawodawstwo wtórne w sposób pozwalający na zastosowanie art. 100 do rozwiązywania aktualnych problemów w strefie euro, w przypadku której wykorzystanie kwoty 50 miliardów euro, stanowiącej przedmiot naszego głosowania w dniu dzisiejszym, nie byłoby możliwe.
Na tym polega istota stanowiska Parlamentu Europejskiego i liczę na to, że Komisja przyjmie to przesłanie, bez względu na to, czy w negocjacjach z zainteresowanymi państwami członkowskimi przełoży się to na uzgodnienia, w sprawie kompletnego zestawu instrumentów wymaganych do zaradzenia kryzysowi czy też warunków związanych z opracowaniem protokołów i uwarunkowania omawianych pożyczek.
Przewodniczący
Otrzymałem projekt rezolucji zgodnie z art. 103 ust. 2 Regulaminu.
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się w piątek 24 kwietnia.
(Posiedzenie zostało zawieszone o godz. 11.20 i wznowione o godz. 12.00 w południe)
