Oostelijk Partnerschap (debat) 
De Voorzitter
Dames en heren, het eerste agendapunt van vandaag is de verklaring van de Commissie over het Oostelijk Partnerschap.
Benita Ferrero-Waldner
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, ik ben zeer verheugd over deze gelegenheid voor een tijdig debat over het Oostelijk Partnerschap. Het partnerschap is een vlaggenschip van het buitenlandbeleid van de Europese Unie. De strategie die eraan ten grondslag ligt is helder: meer veiligheid, meer stabiliteit en meer welvaart voor onze oostelijke buren.
Het conflict in Georgië en de gascrisis in Oekraïne zijn slechts twee voorbeelden van de periodieke crises en de instabiliteit waar deze regio mee te kampen heeft. De Europese Unie en haar burgers hebben hiervan de directe gevolgen ondervonden. Aan deze twee crises kunnen we nu de financiële crisis toevoegen, die onze oostelijke buurlanden bijzonder hard treft. Iedere crisis vraagt om een eigen benadering maar we moeten ook voor een actieplan voor de midden- en lange termijn zorgen om te voorkomen dat nieuwe problemen de kop opsteken. Al onze oosterburen willen - los van deze urgente kwesties - de banden met de Europese Unie versterken, zij het ieder op hun eigen wijze. Ook hebben ze intensievere hulp nodig om hun democratische instellingen, hun positie als staat en de rechtstaat te consolideren.
De Europese Unie kan en moet deze handschoen oppakken en het Oostelijk Partnerschap is ons politieke antwoord, om het zo maar eens te zeggen. Wanneer wij onze steun aan de hervormingen uitbreiden en onze oosterburen hulp bieden zodat zij kunnen voldoen aan de criteria van het acquis communautaire dan zal de stabiliteit toenemen.
Op 3 december 2008 heeft de Commissie op mijn initiatief een ambitieuze mededeling over het Oostelijk Partnerschap op tafel gelegd. Hierin worden eerdere ideeën van onze Tsjechische, Poolse en Zweedse vrienden verder uitgewerkt, evenals vele voorstellen van het Europees Parlement - waaronder ruime vrijhandelsovereenkomsten, een grotere mobiliteit van de bevolking en het uitbreiden van steun. Verder hebben wij voorgesteld om als onderdeel van het Oostelijk Partnerschap onze politieke betrekkingen te verbeteren door met iedere partner een associatieovereenkomst te sluiten - onder voorwaarde dat de partners aan de relevante politieke hervormingscriteria voldoen.
We hebben maatregelen voorgesteld die de samenwerking op het gebied van energiezekerheid bevorderen en waarmee we - heel belangrijk - de steun voor economische en sociale ontwikkeling kunnen uitbreiden zodat we de elementen aan kunnen pakken die het nationale evenwicht verstoren en zo vaak tot destabilisatie leiden. We hebben ook de aanbeveling gedaan om voor het Oostelijk Partnerschap een multilateraal kader op te richten waar wordt samengewerkt binnen vier thematische platforms: ten eerste, democratie en stabiel bestuur; ten tweede, economische integratie en convergentie met het EU-beleid; ten derde, energiezekerheid en, ten vierde, interpersoonlijke contacten.
We hebben voorgesteld om de parlementaire samenwerking "Euronest” een integrerend onderdeel van het Oostelijk Partnerschap te maken en in het kader van dat partnerschap een trojka op te richten die bestaat uit het Europees Parlement, de Organisatie voor Veiligheid en Samenwerking in Europa (OVSE) en de Raad van Europa.
De Commissie heeft voor de komende vier jaar om 350 miljoen euro aanvullende middelen gevraagd zodat al deze voorstellen uitgevoerd kunnen worden en de steun voor interne hervormingen kan worden uitgebreid. Dit bedrag heeft betrekking op slechts 3,1 procent van het totale budget van het Europees Nabuurschaps- en Partnerschapsinstrument (ENPI) en is bijvoorbeeld veel lager dan de aanvullende middelen die alleen al tussen 2007 en 2009 aan de bezette Palestijnse gebieden zijn toegewezen. Met andere woorden: dit is geen extreem hoog bedrag, maar een noodzakelijke investering in onze veiligheid op de lange termijn.
Ik weet dat een aantal van u zelfs nog meer voor onze oostelijke partners zou willen doen. U hebt gezegd dat de voorstellen van de Commissie niet ver genoeg gaan of niet snel genoeg komen, met name wanneer het gaat om de mobiliteit van de bevolking. Maar anderen zeggen weer het tegenovergestelde. We daarom moeten het juiste evenwicht zien te vinden tussen ambitie en realisme en we moeten vlug handelen.
Ik doet mij genoegen dat we gezamenlijk onze oostelijke partners langzamerhand wat nauwer bij de Europese Unie willen betrekken en tevens de elementen willen aanpakken die de interne stabiliteit van die landen in gevaar brengen. Het Oostelijk Partnerschap speelt hierin een cruciale rol.
Ik hoop dat van ons debat vandaag een krachtige boodschap uitgaat naar de 27 lidstaten en dat deze boodschap meegenomen wordt in de aanloop naar de Europese Raad van volgende week en bij de voorbereidingen van de Top over het Oostelijk Partnerschap van 7 mei 2009.
Het Oostelijk Partnerschap raakt aan de kern van de uitdagingen waar wij vandaag de dag voor worden gesteld en is van rechtstreeks strategisch belang voor de Europese Unie: een nieuwe veiligheidscrisis bij onze oostelijke buren heeft niet alleen gevolg voor henzelf maar voor de hele Europese Unie en al haar burgers. Ik ben daarom zeer dankbaar voor de steun van dit Parlement en ik kijk ernaar uit om met u samen te werken aan uw bijdragen en in de implementatiefase.
Charles Tannock
namens de PPE-DE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur voor de oostelijke dimensie van het Europees nabuurschapsbeleid ben ik ingenomen met het voornemen van de Commissie om middels het nieuwe Oostelijk Partnerschap de betrekkingen met zes landen aan de oostgrens te verbeteren. Het is van belang om te benadrukken dat het Oostelijk Partnerschap op zichzelf niet uitsluit dat een aantal van deze landen op een dag volwaardig lid van de Europese Unie kan worden. Zoals u bijvoorbeeld wel weet, ben ik er al geruime tijd voorstander van dat Oekraïne lid van de Europese Unie wordt. Ik blijf ervan overtuigd dat het opnemen van Oekraïne absoluut van strategisch belang is voor de Europese Unie.
Tevens juich ik de oprichting toe van het nieuwe parlementaire orgaan "Euronest”, dat als forum kan dienen voor leden van het Europees Parlement en de nationale parlementen. Middels de weg van de dialoog kunnen zij hun democratische mandaten versterken. Het is zo bijvoorbeeld mogelijk dat Armenië en Azerbeidzjan om de tafel gaan zitten om de kwestie-Nagorno-Karabach te bespreken. Tevens kan men door deze nieuwe associatieovereenkomsten onderhandelen over vrijhandelsovereenkomsten en versoepeling van de visumprocedures. Ik hoop echter niet dat het Oostelijk Partnerschap zal leiden tot verdere verwijdering tussen de landen die binnen het partnerschap vallen en de landen die verder oostwaarts liggen en erbuiten vallen. We moeten niet vergeten dat Centraal-Aziatische landen als Turkmenistan, Kazachstan en Oezbekistan de blik op het westen richten en de Europese Unie om hulp en betrokkenheid vragen. We moeten er daarom op bedacht zijn dat we niet onze verantwoordelijkheid jegens Centraal-Azië uit het oog verliezen, enkel omdat we de betrekkingen met landen die direct aan het oosten van de Europese Unie grenzen willen verbeteren.
Met betrekking tot Belarus heb ik in het verleden stevige kritiek uitgeoefend op het dictatorschap van Loekasjenko geweest. Ik ben echter verheugd dat de betrekkingen nu ontdooien. Ik pleit al geruime tijd voor een 'wortel-en-stok'-benadering. De inspanningen van president Loekasjenko ten behoeve van democratische hervormingen en openheid moeten erkenning krijgen en worden beloond met nauwere banden met de Europese Unie.
Deelname van de heer Loekasjenko aan de top in mei, in Praag, waar het nieuwe Oostelijk Partnerschap wordt gelanceerd, is naar mijn mening waarschijnlijk een brug te ver. Waarschijnlijk zou dit te vroeg komen omdat de heer Loekasjenko nog steeds moet laten zien dat hij zich onlosmakelijk verbonden voelt met de gemeenschappelijke waarden van de Europese Unie en de democratie.
Hannes Swoboda
namens de PSE-Fractie. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, ik wil de commissaris bedanken voor haar betoog, en voor wat ze in dit verband allemaal doet.
Ik ben net als u van mening dat we in onze buurlanden worden geconfronteerd met grote uitdagingen in verband met de stabiliteit, de democratische ontwikkeling en nu natuurlijk ook de economische ontwikkeling. Daarom is dit een bijzonder goed moment om duidelijk te maken dat we ons hierbij betrokken voelen, en dat we bereid zijn om nauw samen te werken met onze oosterburen.
We hoeven niet onder stoelen of banken te steken dat het in ons belang is dat de Europese Unie zich ook in onze oostelijke nabuurschap doet gelden. We moeten onze invloed uitbreiden, niet met geweld, met dreigingen of met chantage, maar door juist deze landen aan te bieden om ze te ondersteunen op hun weg naar stabiliteit en democratische ontwikkelingen. Ik hoop dat ze daar allemaal ook werkelijk naar streven, met name wanneer ze met grote economische problemen te kampen hebben, zoals Oekraïne op dit moment.
Ten dele dragen ze geen schuld aan die economische problemen, maar ten dele natuurlijk ook wel een beetje. We moeten ons er echter ook van bewust zijn dat we sommige feiten kritisch moeten beoordelen. Juist omdat we iets aanbieden moeten we tegelijkertijd kritiek uiten wanneer dat gerechtvaardigd is, we moeten eisen dat de landen de nodige maatregelen nemen om er ook zelf toe bij te dragen dat er dingen veranderen. Ik denk daarbij met name aan Oekraïne, maar daar kom ik later nog even op terug.
Het is van het grootste belang dat we dit Oostelijk Partnerschap niet als instrument tegen Rusland beschouwen, maar als een steun in de rug van de landen die buren zijn van zowel de Europese Unie als van Rusland. Rusland moet namelijk juist voor dit beleid onze partner zijn, en ik hoop dat dit zal lukken.
Ik ben heel blij dat president Obama, vicepresident Biden en minister Clinton van Buitenlandse Zaken in de Verenigde Staten van Amerika nu een ander beleid voeren. Bij alle kritiek op de binnenlandse ontwikkelingen in Rusland moeten we toch de reset-knop indrukken die Biden in München heeft genoemd. Dat is een aanbod aan Rusland om de relatie op een nieuwe grondslag te plaatsen.
In dat verband moet ik zeggen dat mijn fractie niet zo blij is met het resultaat van de stemming in de Commissie buitenlandse zaken over het verslag van de heer Onyszkiewicz, omdat het niet ingaat op wat Amerika nu aanbiedt. We bieden minder dan Amerika, en dat is een slechte zaak! We moeten samenwerken met Amerika, waarbij we de kwestie van de mensenrechten natuurlijk altijd op de voorgrond moeten plaatsen. Dat zal nodig zijn, en ik hoop dat we alsnog een gezamenlijke resolutie over Rusland kunnen goedkeuren, want dat lijkt me heel belangrijk.
Ik heb al eerder gezegd dat het Oostelijk Partnerschap dat we aanbieden niet betekent dat we instemmen met alle ontwikkelingen in onze buurlanden. Wanneer ik bijvoorbeeld de situatie in Oekraïne bekijk zeggen we zeker niet: wat jullie ook doen, waarover jullie ook ruzie maken, al doen jullie niets aan jullie problemen, op de steun van de Europese Unie kunnen jullie rekenen. De politieke leiders in Oekraïne moeten de problemen eindelijk samen aanpakken. De gascrisis houdt namelijk ook verband met een conflict tussen de politieke krachten in Oekraïne, en dat is voor ons volkomen onaanvaardbaar. Ik wil niemand hier de schuld geven, dat moet iedereen zelf beoordelen, maar het is van het grootste belang dat we Oekraïne dit duidelijk maken. Dat geldt evenzeer voor Georgië en voor alle andere landen. De Europese Unie doet een aanbod en ik hoop dat onze oosterburen dit aanbod aannemen, het serieus nemen en echt werk maken van stabiliteit en democratie.
István Szent-Iványi
namens de ALDE-Fractie. - (HU) Het Oostelijk Partnerschap, een logische en zeer belangrijke nieuwe prioriteit die voortvloeit uit de uitbreiding naar het oosten, is misschien wel het meest ambitieuze initiatief op het gebied van buitenlands beleid van een herenigd Europa. Het is een goede stap, maar dit partnerschap zal slechts zin hebben en een succes worden wanneer het op basis van echte politieke wil ten uitvoer wordt gelegd. Het is daarom niet voldoende om alleen maar een nieuw etiketje op ons huidige nabuurschapsbeleid te plakken; we moeten een beleid voeren dat veel verder gaat dan het huidige beleid en hogere ambities formuleren.
De eerste stap is ongetwijfeld om de huidige samenwerkingsovereenkomsten om te zetten in associatieovereenkomsten. Dit proces omvat ook het opzetten van een permanente institutionele organisatie, maar dat is niet het belangrijkste. Bijeenkomsten van staatshoofden of regeringsleiders en ministeriële bijeenkomsten zijn natuurlijk van wezenlijk belang, maar deze slagen alleen als er werkelijke vooruitgang wordt geboekt op het gebied van de twee fundamentele pijlers. Het doel is een vrijhandelszone in te stellen met vrijhandelsakkoorden en geleidelijk aan de visumplicht af te schaffen. We weten dat dit nu allemaal nog toekomstmuziek is. De landen in kwestie zijn er nog niet klaar voor, en het Oostelijk Partnerschap moet deze landen helpen om zo snel mogelijk aan de voorwaarden daarvoor te voldoen, aangezien dit in ons aller belang is. De gascrisis van de afgelopen maanden heeft aangetoond hoe kwetsbaar Europa is op het gebied van energie. Daarom is samenwerking op het gebied van energie een bijzonder belangrijk onderdeel van de overeenkomsten, waarbij doorvoerlanden voor gas zoals Wit-Rusland en Oekraïne of exportlanden zoals Azerbeidzjan een rol kunnen spelen. Daarom achten wij dit van uitermate groot belang.
Ik wil graag benadrukken dat deze samenwerking ook bepaalde waarden moet uitdrukken. Het Oostelijk Partnerschap zal een succes worden wanneer de waarden van de democratie, de rechtsstaat, de mensenrechten en de rechten van minderheden voortdurend voorop staan, waarbij de partners de helpende hand wordt geboden om vooruitgang te boeken, maar waarbij zij ook op deze terreinen worden aangesproken. Ook Wit-Rusland moet tot het Oostelijk Partnerschap kunnen toetreden, maar niet eerder dan dat het land aan de voorwaarden daartoe heeft voldaan. Het moet duidelijk worden gemaakt dat afstand nemen van Rusland niet automatisch betekent dat zij dichter bij Europa komen te staan. Zij hebben nog heel veel werk te verzetten om mensenrechten en democratie te garanderen voordat de weg naar samenwerking ook voor hen wordt opengesteld. Het Oostelijk Partnerschap heeft duidelijke budgettaire gevolgen: voor de komende paar jaar is 350 miljoen euro uitgetrokken - en zelfs dit zal waarschijnlijk niet genoeg zijn. Het is aan het Parlement om de nodige financiële ruggensteun te verschaffen, en dus moeten we erkennen dat voor de partners binnen het Oostelijk Partnerschap de Europese aspiraties de meest cruciale motivatie vormen. Dank u wel.
Konrad Szymański
namens de UEN-Fractie. - (PL) Mijnheer de Voorzitter, de aankondiging van het Oostelijk Partnerschap heeft nieuwe hoop gewekt bij de buurlanden van Europa. Als we deze hoop nu weer tenietdoen, zullen we onze invloed in het oosten in alle opzichten beperken. Onze buurlanden zullen in de Russische invloedssfeer worden geduwd, die wordt gekenmerkt door destabilisering en autoritaire regimes. Ik wil tot voorzichtigheid manen voor wat betreft Belarus. De belofte van dit land om democratie in te voeren is vooralsnog nergens op gegrond. Ondertussen deporteren de Belarussische autoriteiten katholieke priesters die verbonden zijn aan de televisiezender BelSat en wordt hun geweigerd zich in Minsk te registreren. Jongeren die de oppositie steunen, worden in het leger ingelijfd. Pogingen om de crisis als excuus te gebruiken om financiering van het Oostelijk Partnerschap te weigeren en het ondertekenen van overeenkomsten voor vrijhandel of visumvrijstelling uit te stellen zijn een recept voor mislukking voor de Europese Unie in dit deel van de wereld. Als dat gebeurt, mogen we niet gaan morren over het beleid van Moskou. Wij beschikken heden ten dage over de nodige instrumenten. Als het Oostelijk Partnerschap enkel neerkomt op een nieuwe verpakking met dezelfde aloude inhoud, moeten we niet verbaasd zijn als we tekortschieten in het oosten.
Jacek Saryusz-Wolski
(EN) Mijnheer de Voorzitter, allereerst wil ik mijn instemming betuigen met het initiatief van de Commissie, dat bijzonder goed is voorbereid. Ten tweede gaat dit niet over het beleid van de Europese Unie ten aanzien van het oosten, maar over een nieuwe formule. De vraag die hier gesteld moet worden is: wat is de toegevoegde waarde? Je zou kunnen zeggen dat we, los van wat we tot op heden gedaan hebben en of dit nu succesvol was of niet, nu niet zomaar vrienden om ons heen verzamelen maar vrienden die ook weer onderling vriendschappen hebben. Daar ligt de sleutel voor stabiliteit en veiligheid in de Europese Unie. Ik zie in dit multilaterale verband de toegevoegde waarde van ons nieuwe project. Ik hoop dat het in maart door de Europese Raad wordt goedgekeurd. Ondanks dat de Tsjechische minister niet aanwezig is, weten we dat het Tsjechische voorzitterschap dit project prioriteit geeft.
Aan dit project liggen associatieovereenkomsten ten grondslag en die zouden gelijksoortig moeten zijn, maar ook moeten verschillen - afhankelijk van de mogelijkheden en prestaties van alle zes de partijen die bij dit multilaterale kader betrokken zijn. Energiezekerheid is zoals gezegd een centrale kwestie. Het is voor ons en voor de zes landen van vitaal belang met elkaar verbonden te zijn door de verzekerde toegang tot energie.
Tijdens het debat werd de vraag gesteld of we hier derde landen bij moeten betrekken. Ik denk dat we er goed aan doen om Turkije en Rusland bij ieder relevant dossier te betrekken. Belarus zou uiteraard moeten worden uitgenodigd, maar onder heel duidelijke voorwaarden, met als minimumvereiste de eerbiediging van fundamentele waarden.
Wij zijn zeer verheugd dat de commissaris heeft bevestigd dat de parlementaire vergadering van het Oostelijke Nabuurschap "Euronest”, opgericht door het Parlement, een integrerend onderdeel van het project zal vormen.
Wat de financiële middelen betreft: die moeten in de volgende financiële vooruitzichten naar behoren aan de orde komen. Voor nu hoop ik dat de hier begrote 600 miljoen euro voldoende zijn. Ik heb één belangrijke opmerking waarmee ik mogelijke strijdpunten vast weg zou willen wegnemen. Dit project zou geen schade moeten berokkenen aan of ten koste moeten gaan van de zuidelijke buurlanden. Het beleid in het kader van de zuidelijke en de oostelijke nabuurschap zou in dit verband zowel wederzijds versterkend moeten werken als parallellen moeten vertonen.
Kristian Vigenin
(BG) Mijnheer de Voorzitter, commissaris, wij kunnen niet anders dan een positieve beoordeling geven van het voorstel van de Commissie. De timing ervan is misschien ook wel heel ideaal, omdat alle Europese landen in de huidige crisissituatie solidariteit behoeven. Gisteren en eergisteren nog hebben wij tamelijk uitgebreid gesproken over solidariteit tussen de nieuwe en oude lidstaten. Dit is tot op zekere hoogte een kunstmatige discussie, maar wel een die feitelijk bij veel mensen door het hoofd speelt. Op dit moment zijn het echter de oosterburen van de Europese Unie die een bijzondere blijk van solidariteit nodig hebben, omdat zij in praktische zin niet die ondersteuningsmechanismen hebben die hun buren onmiddellijk ten westen van hen wel hebben. Een dergelijk initiatief zal daarom een belangrijke verzekering voor hen zijn dat de Europese Unie nog steeds aan hen denkt en bereid is te investeren in het opbouwen van betrekkingen met hen.
Tegelijkertijd kunnen wij zeggen dat dit een goed initiatief is, maar wij zullen van nu af aan moeten zien hoe dit initiatief zich zal ontwikkelen, omdat we een aantal keren hebben gezien dat goede initiatieven in de loop der tijd doodbloedden. Anderzijds is het zo dat enkele van deze landen waarop dit initiatief is gericht het lidmaatschap van de Europese Unie als hun voornaamste doel hebben. In deze zin is het zeer belangrijk dat dit concept van een Oostelijk Partnerschap noch door ons, noch door onze oosterburen wordt opgevat als een poging om toekomstig lidmaatschap voorgoed te vervangen door een dergelijk initiatief. Met dit in gedachten zou ik graag willen dat u ons op basis van uw contacten vertelt, commissaris, hoe dit initiatief door onze oostelijke partners wordt ontvangen. Officieel zullen ze het uiteraard steunen, maar in het bijzonder vanuit het oogpunt van een mogelijk toekomstig lidmaatschap vraag ik mij af of zij deze twijfels hebben.
Verder meen ik dat er één element ontbreekt aan dit initiatief, hetgeen ook door mijn collega-Parlementsleden werd benadrukt, namelijk de rol van Rusland. Wij zijn ons er uiteraard van bewust hoe gevoelig deze kwestie ligt, gegeven het feit dat de landen waarover we praten niet alleen buren van de Europese Unie, maar ook van Rusland zijn. Het is ook zeer belangrijk dat wij betrekkingen met Rusland opbouwen waarbij rekening wordt gehouden met deze landen, zodat er geen rivaliteit tussen de Europese Unie en Rusland ontstaat, geen botsing tussen de twee voornaamste invloedssferen in deze landen, met politieke instabiliteit tot gevolg. Tot op zekere hoogte is dit nu precies wat we op dit moment zien gebeuren. Enkele van deze landen zijn letterlijk verdeeld en het ene deel van hun burgers heeft verwachtingen ten aanzien van Rusland en het andere deel heeft verwachtingen ten aanzien van de Europese Unie. Ik geloof dat wij actiever moeten zijn en deze landen veel meer te bieden hebben.
Ik zou tot slot willen zeggen dat ik voorstander ben van de versoepeling van de visumverplichtingen, hetgeen een zeer belangrijke stap is, maar ik wil als onderdeel van dit initiatief meer maatregelen zien die gekoppeld zijn aan onderwijs en uitwisselingsprogramma's, wat allemaal te maken heeft met het uitbreiden van contacten tussen de burgers van deze landen en de Europese Unie, evenals uiteraard, het vergroten van de kennis in deze landen over de Europese Unie. Dank u.
Laima Liucija Andrikien
(LT) Het Oostelijk Partnerschapsbeleid is een bijzonder belangrijk beleid, net zoals het Euronest-project, dat in de nabije toekomst moet worden ingevoerd. Ik ben er dan ook van overtuigd dat we de extra 350 miljoen euro moeten vinden die nodig is om het Oostelijk Partnerschapsbeleid in de komende vier jaren uit te voeren. Wat Wit-Rusland betreft: drie weken geleden heeft een delegatie van de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten van het Europees Parlement een bezoek gebracht aan Minsk. Onze delegatie arriveerde een dag na het bezoek van de Hoge Vertegenwoordiger Javier Solana aan Wit-Rusland. Aan de ene kant was zijn bezoek een duidelijk signaal aan Minsk dat de Europese Unie bereid is om een nieuwe fase van pragmatische betrekkingen aan te gaan. Aan de andere kant lijkt het alsof veel van de eerdere eisen van de Europese Unie zijn vergeten, of dat er op zijn minst niet meer over wordt gesproken. Voor de meerderheid van de mensen in Wit-Rusland hebben welluidende frasen over een constructieve dialoog en het bespreken van fundamentele problemen niet duidelijk kunnen aantonen wat voor beleid de Europese Unie in de toekomst nastreeft. Gedane zaken nemen geen keer. Het bezoek heeft plaatsgevonden en er is geen woord gezegd over democratische waarden. Ik ben blij dat de PPE-DE-delegatie de dag na de heer Solana in Minsk was en wij hebben met name de mensenrechtensituatie en de vereisten voor de vrijheid van de pers benadrukt. Tot slot zou ik hieraan willen toevoegen dat een uitnodiging aan de heer Loekasjenko om deel te nemen aan de Voorjaarstop in Praag onbegrijpelijk zou zijn, en moeilijk te rechtvaardigen. Ten tweede moet de Wit-Russische regering democratische hervormingen doorvoeren, en blijven doorvoeren. Er mag geen carte blanche zijn voor het Loekasjenko-regime.
Adrian Severin
(EN) Mijnheer de Voorzitter, het Oostelijk Partnerschap is een project dat zes landen omvat. Een ervan, Belarus, is een dramatisch voorbeeld van zelfisolatie, waarop wij in het verleden hebben gereageerd met een beleid dat gekenmerkt werd door het 'te weinig, te laat'-syndroom, zowel qua sancties als qua stimulansen. Belarus heeft weinig gemeen met bijvoorbeeld Georgië. Samenwerking tussen de heer Loekasjenko en de heer Saakasjvili lijkt een combinatie van politieke fictie en politieke horror.
De andere vijf landen liggen aan de Zwarte Zee, in het gebied waar we de zogeheten Zwarte Zeesynergie - en dus nog geen strategie - hebben. Zou het Oostelijk Partnerschap een Zwarte Zeestrategie kunnen vervangen? Een regionale strategie aldaar zonder Turkije en Rusland is nauwelijks voorstelbaar, maar toch worden deze landen niet bij het proces betrokken. Wat al deze landen gemeen hebben, is dat zij allemaal deel uitmaakten van de Sovjet-Unie en net zo goed buurlanden zijn van Rusland als van de Europese Unie. Het betreft hier, met andere woorden, een gemeenschappelijk nabuurschapsgebied. Rusland beschouwt dit als zijn exclusieve belangensfeer. Dat kunnen we weliswaar zeker niet accepteren, maar het Oostelijk Partnerschap lijkt wel een middel te zijn om het Russische nabuurschapsbeleid te reciproceren. Hierdoor wordt dit nabuurschapsgebied het toneel van strijdige belangen en rivaliteit.
De echte uitdaging bestaat erin de EU en Rusland een gemeenschappelijk beleid voor hun gezamenlijke nabuurschapsgebied te laten ontwikkelen. Anders zullen we daar geen veiligheid en stabiliteit creëren, maar het tegenovergestelde. Voor de rest: op onze agenda staan al democratie en goed bestuur, economische integratie en convergentie, energiezekerheid en menselijke contacten. Op al deze punten is Oekraïne veel verder dan de andere landen en ik neem aan dat dit land het niet erg op prijs stelt dat ons aanbod nu met deze landen moet worden gedeeld.
Het echte probleem was niet een gebrek aan kwalificaties, maar het feit dat er onvoldoende mee werd gedaan. Door de daad bij het woord te voegen - mevrouw de commissaris, u hebt natuurlijk volkomen gelijk dat we voor goed beleid ook een budget nodig hebben - en niet naïef de confrontatie aan te gaan, maar enig visionair realisme tentoon te spreiden, zouden we van het Oostelijk Partnerschap wellicht echt een aanwinst kunnen maken.
Tunne Kelam
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik verwelkom het project van het Oostelijk Partnerschap, dat de democratie en hervormingen in onze oostelijke buurlanden hopelijk zal bevorderen. Dit is echter niet slechts een regionaal initiatief, maar moet worden beschouwd als een volledig Europees project. Het is dan ook van cruciaal belang dat alle lidstaten zich ertoe verbinden hieraan een maximale bijdrage te leveren.
Met zo'n inzet had het traumatische conflict in Georgië van afgelopen augustus waarschijnlijk kunnen worden voorkomen. Het is derhalve de hoogste tijd dat alle staten in de regio begrijpen dat dergelijke projecten niet kunnen worden beschouwd als een gevecht in oude stijl om invloedssferen en ik ben het met de commissaris eens dat de doelstelling een grotere stabiliteit en veiligheid in ons nabuurschapsgebied is.
Het Oostelijk Partnerschap brengt met zich mee dat de betrekkingen van de EU met zes van haar buurlanden moeten worden herzien. Het kan worden vergeleken met de totstandbrenging van vier gemeenschappelijke ruimten tussen de EU en Rusland, maar met wederkerigheid en voorwaardelijkheid als belangrijkste elementen van deze betrekkingen. Dit Partnerschap betekent bilaterale verbintenissen om zowel de economische betrekkingen volgens de beginselen van de vrije markt als het recht te ondersteunen en de reikwijdte ervan zal afhangen van de door elke partner op deze gebieden geboekte vooruitgang.
Ik noem nog één beginsel, namelijk dat het Oostelijk Partnerschap niet beperkt zou moeten blijven tot samenwerking tussen regeringen. Het moet ook de burgermaatschappij omvatten en vooral een impuls geven aan uitwisselingen aan de basis tussen burgers, ngo's en lokale overheden.
De oppositieleiders van Belarus die deze week hier waren, maakten zich overigens zorgen over de opening van de EU voor Belarus omdat hierin niet de burgermaatschappij werd begrepen en in het geval van een autoritair land als Belarus denk ik dat een partnerschap duidelijk gebaseerd moet zijn op concrete stappen om vooruitgang te boeken op het gebied van de mensenrechten.
Marian-Jean Marinescu
(RO) Het Oostelijk Partnerschap is van bijzonder belang. Er moet dan ook zo snel mogelijk een reeks instrumenten ten uitvoer worden gelegd zodat dit initiatief sneller kan worden uitgevoerd.
Ik juich het samenwerkingsplatform toe dat door dit nieuwe kader voor partnerschap wordt bevorderd. De betrekkingen met onze buurlanden moeten namelijk opnieuw worden ingevuld, niet alleen om tot effectievere samenwerking te komen, maar ook om de grote problemen waarmee we op dit moment te maken hebben te kunnen oplossen, zoals de economische crisis en de energiezekerheid. Deze problemen kunnen niet alleen intern worden aangepakt.
Met het partnerschap worden projecten gestimuleerd die voor de EU van het grootste gewicht zijn. Het biedt een geïnstitutionaliseerd kader waarin zowel de betrekkingen met de buurlanden als intraregionale samenwerking tussen de buurlanden naar een hoger niveau worden getild. Er zijn prioritaire projecten die doorslaggevend zijn voor de aanpak van de energiecrisis, namelijk in het gebied rond de Zwarte Zee en projecten waarvoor bronnen worden gebruikt uit het gebied rond de Kaspische Zee. Deze projecten kunnen alleen worden uitgevoerd tegen de achtergrond van een veilige omgeving en nauwe betrekkingen met de relevante regionale actoren op basis van gezamenlijke afspraken waarbij alle betrokken partijen baat hebben.
Christopher Beazley
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik zou willen inhaken op de toespraak van mevrouw Andrikienover het recente bezoek aan Minsk van een delegatie van dit Parlement.
Commissaris, in uw antwoord kunt u misschien bevestigen niet het standpunt te delen van de heer Loekasjenko en zijn collega's dat er geen voorwaarden verbonden moeten worden aan de betrekkingen. Uiteraard hebben wij in Minsk ook de democratische oppositieleiders ontmoet en met de pers gesproken. Het is weliswaar duidelijk dat de heer Loekasjenko goede betrekkingen met ons wil; het is echter niet zijn goede ziel die hem dit ingeeft, maar het feit dat hij bijzonder grote economische problemen heeft en aan de macht wil blijven. Hij heeft de politie opgedragen om vreedzame demonstraties te beëindigen en vrijgelaten politieke gevangenen worden nu opnieuw gearresteerd.
Commissaris, u had het in uw toespraak - die ik heb bijgewoond - over contact van mens tot mens. Wat zeggen wij hier in de EU tegen de mensen, tegen de studenten in Belarus? Steunen wij hen of steunen we de dictatuur waar zij voorlopig mee te maken hebben?
Ioan Mircea Paşcu
(EN) Mijnheer de Voorzitter, ik wil het in mijn toespraak hebben over de relatie tussen het Oostelijk Partnerschap en de Zwarte Zeesynergie.
Het grootste obstakel is volgens mij deze synergie de juiste plaats te geven in dit steeds complexere geheel van EU-initiatieven met betrekking tot het oosten. De wezenlijke kwesties in het Zwarte Zeegebied, zoals energie en vastzittende conflicten, worden bijgevolg aangepakt via: het EU-nabuurschapsbeleid, waarvoor geld is gereserveerd; het toekomstige Oostelijk Partnerschap, dat het geloof van de betrokken landen in de veiligheid moet vergroten en de energievoorziening aan de EU na de Georgische oorlog moet verzekeren; de strategische betrekkingen van de EU met Rusland en Oekraïne of de toetredingsonderhandelingen met Turkije.
Wat kan de Zwarte Zeesynergie dan nog bewerkstelligen? Niet veel, zou ik zo zeggen, behalve seminars en studies over manieren om de huidige Europese initiatieven uit te breiden tot dit gebied en niet-politieke aangelegenheden. Derhalve moet ook de inhoud van dit als "synergie" bekendstaande kader worden verbeterd, wil het geloofwaardig blijven.
Czesław Adam Siekierski
(PL) Mijnheer de Voorzitter, het Oostelijk Partnerschap is een ingewikkelde reeks voorstellen waarmee we onze oostelijke buren op de weg richting democratie kunnen steunen. Elk van deze landen staat voor een keuze. Ze kunnen ofwel het Russische model ofwel het Europese model volgen. De Europese Gemeenschap heeft hun zeker meer te bieden. Het Europese partnerschap is geen poging om controle uit te oefenen over dit gebied of om onze invloedssfeer te verbreden. Integendeel, het is een overeenkomst waar beide parijen van zullen profiteren. We geven partnerlanden een nieuwe kans en een stimulans voor hun economische en sociale ontwikkeling. De gemeenschap zal de energiezekerheid en de politieke veiligheid voor zichzelf verbeteren.
We moeten proberen de visumbeperkingen te versoepelen. Als we het voor de burgers van landen van het Oostelijk Partnerschap makkelijker maken de EU binnen te komen, zullen zij ontdekken hoe groot de voordelen van samenwerking met de EU kunnen zijn. Meer contacten tussen burgers, vooral jongeren, zullen er ook toe bijdragen dat de partnerlanden en de EU nader tot elkaar komen. We moeten jonge mensen de mogelijkheid geven te leren en te werken, en we moeten culturele en studie-uitwisselingen bevorderen. Jongeren met kennis en een goede opleiding zijn de toekomst van ons continent.
Margarita Starkevičiūt
(LT) Tijdens mijn bezoek aan de Oekraïne is het mij opgevallen dat er weinig aandacht wordt besteed aan de ontwikkeling van het juridisch kader bij onze oostelijke buren. De invoering van het acquis van de Europese Gemeenschap heeft Litouwen geholpen om zijn economie en rechtsstelsel te hervormen en om lid te worden van de Europese Unie. Ik hoop dat er in het Oostelijk Partnerschapsprogramma veel meer aandacht wordt geschonken aan de ontwikkeling van het juridisch kader in onze buurlanden. Niet alleen helpt dit om de institutionele stabiliteit te waarborgen, maar het helpt ook bij het invoeren van economische hervormingen. Aan de andere kant kunnen we door de ontwikkeling van het juridisch kader de samenwerking tussen de Europese Unie en haar oostelijke buren stimuleren, omdat dit een stabiele omgeving waarborgt voor kapitaalinvesteringen en voor de toepassing van menselijke kennis.
Charles Tannock
(EN) Mijnheer de Voorzitter, daar twee van mijn collega's afwezig zijn, grijp ik deze gelegenheid aan om nog iets meer te zeggen over dit onderwerp, dat van zo'n essentieel belang is voor de onmiddellijke externe prioriteiten van de Europese Unie in de komende jaren.
Ik feliciteer de Commissie met haar initiatief om van de energiezekerheid een van de hoofddoelstellingen voor de dialoog en de politieke agenda te maken. Een extern beleid op het gebied van energiezekerheid is van cruciaal belang. We hoeven maar te denken aan het recente gekibbel tussen Oekraïne en Rusland en de gevolgen die dit had voor consumenten in ver van het geruzie verwijderde landen als Bulgarije en Slowakije.
We mogen niet vergeten dat enkele van de zes landen in kwestie - zoals Belarus, Oekraïne en Georgië - belangrijke doorvoerlanden zijn. Ook zijn er producenten, zoals Azerbeidzjan en de Kaspische gas- en olievelden. Er zijn mogelijkheden voor een Trans-Kaspische verbinding met Centraal-Azië, waar ik - zoals u weet, commissaris - zeer veel waarde aan hecht en ik ben altijd een voorstander geweest van verdere toenadering tot Kazachstan. Het is belangrijk dat de stabiliteit in de Kaspische regio bewaard blijft en dat we via diversificatie waken voor een te grote afhankelijkheid van de levering van gas uit Rusland en in het bijzonder Gazprom, dat vaak wordt gebruikt als een soort verlengstuk van het Russische ministerie van Buitenlandse Zaken.
Ook moet ik enigszins tot mijn spijt zeggen dat het Oostelijk Partnerschap weliswaar een heel goede zaak is voor de landen van de zuidelijke Kaukasus - hoewel het maar de vraag is of zij ook op regionaal niveau meer kunnen integreren in plaats van alleen bilaterale betrekkingen te onderhouden met Brussel - maar dat het landen als Oekraïne weinig nieuws biedt. Deze landen hebben al toegang tot de onderhandelingen over vrijhandelsovereenkomsten, waarbij de onderwerpen visumversoepeling en deelname aan het gemeenschappelijk buitenlands en veiligheidsbeleid en het Europees veiligheids- en defensiebeleid worden besproken. Dus helaas weinig nieuws voor Oekraïne, maar prima voor de andere landen.
Marie Anne Isler Béguin
(FR) Mijnheer de Voorzitter, mevrouw de commissaris, ik wil u er graag aan herinneren dat we er niet in geslaagd te zijn de nu bevroren conflicten in de oostelijke regio's op te lossen. We zijn er al evenmin in geslaagd een oorlog tussen Rusland en Georgië te voorkomen.
Ik geloof dat dit Oostelijk Partnerschap een goede zaak is. Om te beginnen is het van belang deze regio's te stabiliseren en te verhinderen dat het een kwestie van invloedssfeer wordt. Behalve met ons heb je hier namelijk ook te maken met de Verenigde Staten, Rusland en Turkije. Ik geloof verder dat we ons moeten afvragen of het geen goed idee is om een bufferzone in te richten. Daarmee bedoel ik staten met een neutrale status. Op die wijze kunnen we verhinderen dat er het soort wrijving ontstaat dat we zien nu Georgië en de Oekraïne lid van de NAVO willen worden. We weten maar al te goed wat voor reacties die ambitie bij Rusland oproept.
Met dit Oosters Partnerschap beogen we stabiliteit en energiezekerheid te garanderen. Het is heel belangrijk dat we die zekerheid garanderen - zoals één van onze collega's heeft gezegd reist de energie uit de Kaspische Zee via de Kaukasus. Het is dus van belang dat die regio stabiel is.
Ik geloof verder dat onze medeburgers deze regio's moeten leren kennen. De Commissie zou er dus goed aan doen in een aantal projecten te investeren. Het probleem begon zich namelijk duidelijk af te tekenen op het moment dat de nieuwe landen toetraden. Daarom moeten we projecten ontwikkelen om deze regio's te leren kennen en te verzekeren dat ze een Europees perspectief aanhouden.
Jacek Saryusz-Wolski
(EN) Mijnheer de Voorzitter, de catch the eye-procedure is een goede gelegenheid voor polemiek. Ik ben het niet eens met de heer Severin. Hij zou een droit de regard in invloedszones voor Rusland accepteren. Als we stabiliteit willen aan onze oostgrenzen, moet daar sprake zijn van meer democratie en markteconomie. Rusland is minder democratisch en minder een markteconomie dan die buurlanden en dus zal geen enkel gezamenlijk beleid ons dichter bij dat doel brengen.
Symmetrie met Rusland in dit beleid zal ons niet meer vooruitgang in de regio brengen. Wij zijn niet uitgenodigd door Rusland toen het Gemenebest van Onafhankelijke Staten werd opgericht en een mix van ons beleid en dat van Rusland zou volstrekt contraproductief werken.
Benita Ferrero-Waldner
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, dit is een heel interessant debat en ik bedank de leden hartelijk voor hun over het algemeen grote steun voor dit Oostelijk Partnerschap.
Laat ik beginnen met te zeggen dat dit Partnerschap is gebaseerd op waarden. Het ondersteunt zowel politieke als economische hervormingen. Er zullen middelen voor nodig zijn - en ik bedank mevrouw Andrikienvoor haar duidelijke steun op dit punt - en ook, zoals velen van u hebben gezegd, een politieke wil.
Het is van cruciaal belang dat er niet alleen samenwerking is tussen de regeringen, maar ook met de bevolking, wat duidelijk het geval is, en dan is er nog het parlementaire aspect. Het is dan ook uiterst belangrijk dat u ook het nieuwe Euronest en alle andere middelen gebruikt om onze ideeën echt ingang te doen vinden. Dit ten eerste.
Er valt heel wat te zeggen over dit Oostelijk Partnerschap. De eerste vraag die opkomt, is hoe groot de meerwaarde ervan is ten opzichte van ons bestaande nabuurschapsbeleid. Het antwoord hierop is: behoorlijk groot! De betrekkingen verdiepen zich: de associatieovereenkomsten zijn al erg breed en diepgaand. Er zouden normaal gesproken ook vrijhandelsovereenkomsten moeten zijn, maar deze kunnen niet moeiteloos aan iedereen worden aangeboden, omdat hiervoor veel structurele veranderingen in de betrokken landen zijn vereist. Dat is bijzonder belangrijk.
Er is een ontwikkeling gaande naar meer politieke samenwerking en mobiliteit in een veilig kader, waar velen van u over hebben gesproken. Visumversoepeling is weliswaar erg belangrijk, maar andere landen moeten meer doen op het gebied van grensbeheer, beveiliging van documenten, enzovoorts. Er is sprake van een handreiking, van een beter aanbod.
Dan is er nog de multilaterale component aangezien het nabuurschapsbeleid, zoals ik altijd heb gezegd en zoals de heer Swoboda terecht opmerkte, samen met het Oostelijk Partnerschap in beginsel een bilateraal aanbod is, dat echter ook een multilaterale component heeft die landen in staat stelt met elkaar samen te werken - hetgeen, zoals in het geval van het zuiden, altijd gecompliceerder is.
Dit is een aanbod en hiermee proberen wij de landen dichter bij ons te brengen. We beschikken niet over dezelfde instrumenten als in het geval van kandidaat-lidstaten, die alleen lid kunnen worden van de 'club' als zij aan bepaalde voorwaarden voldoen. We moeten het derhalve hebben van initiatieven, aansporingen en momentum. Dit zal enige tijd kosten omdat het ook een kwestie is van maatschappelijke verandering, maar het is erg belangrijk dat wij er zijn om een aanbod te doen en daar ook mee instemmen.
Ook ik vind dat we dit niet als een bedreiging voor Rusland moeten beschouwen. Tegelijkertijd betreft het hier een kleine groep van zes oostelijke partners, samen met de Europese Unie, en op een ad-hocbasis, per geval kunnen we misschien hier of daar Rusland of Turkije erbij betrekken.
De Zwarte Zeesynergie is echter een bijzonder belangrijk projectinitiatief dat openstaat voor alle partners, inclusief Rusland en Turkije. Het is een nieuw beleid en moet een kans krijgen. We kunnen niet in slechts een jaar een strategie uitvoeren. We moeten geduld hebben met dit uiterst belangrijke beleid, dat we voortdurend moeten proberen te ontwikkelen.
Tegen de heer Szent-Iványi wil ik zeggen dat wij de oostelijke partners steunen in hun pogingen om aan onze voorwaarden te voldoen. Dat is van cruciaal belang. Wij hebben derhalve een mechanisme voor hun capaciteitsopbouw en institutionele opbouw, omdat de instellingen soms zwak blijken te zijn.
Wat Oekraïne betreft: wij werken aan het juridische kader, maar in ieder democratisch land is, wanneer het nationale parlement wetgeving eenmaal heeft aangenomen, de uitvoering in handen van de regering. Wij proberen dus met de Oostelijke Partnerschappen steun te verlenen en druk uit te oefenen, maar de landen zelf moeten ook hun werk doen. Zoals de heer Swoboda zei, is het uitermate belangrijk dat we zo nodig ook kritisch zijn en er moet in een land sprake zijn van echt leiderschap. Op dit moment zijn we daar niet altijd zeker van en willen wij dat het desbetreffende land vorderingen maakt.
Ik ben de heer Saryusz-Wolski erg dankbaar voor zijn steun. Het is zeker waar dat differentiatie hier ook een sleutelrol speelt, aangezien de diverse landen erg verschillend zijn: Oekraïne loopt in beginsel voorop, daarna komen Moldavië en Georgië en als laatste een land als Belarus, waar de situatie uiterst delicaat is.
Ik ben mij aan het voorbereiden op een bezoek aan Belarus, waar wij een delicaat evenwicht tot stand moeten brengen omdat we - vooral aan de bevolking - iets willen bieden. De Commissie heeft de studenten in Vilnius vanaf het allereerste begin gesteund en ik zou willen dat de diverse lidstaten meer steun verleenden omdat de lidstaten die hier altijd de mond van vol hebben, ook iets zouden moeten doen. Daar ben ik altijd een voorstander van geweest.
Wij zeggen echter ook dat de heer Loekasjenko zijn hervormingen moet voortzetten. Het is belangrijk zodanig te communiceren dat deze boodschap duidelijk is. Maandag is er een vergadering van de Raad Algemene Zaken en Externe Betrekkingen tijdens welke de kwestie Belarus zeker zal worden besproken. Het resultaat zal hoogstwaarschijnlijk niet veel verschillen van de huidige aanpak omdat wij enerzijds nog niet tevreden zijn, maar we anderzijds getuige zijn geweest van enkele positieve ontwikkelingen.
Mijn antwoord aan de heer Vigenin luidt dat dit niet het lidmaatschap vervangt. Er kan geen sprake zijn van een lidmaatschap omdat noch deze landen, noch de Europese Unie daar klaar voor zijn. Daarom moeten we met een ander ontwerp komen. Met dit beleid geven wij zoveel als we kunnen, op voorwaarde dat de landen dit willen aannemen. Het probleem is, nogmaals, dat het veel gemakkelijker is om iets te geven als er tegelijkertijd voorwaarden aan worden verbonden of als er wordt gezegd: 'probeer dit te doen, probeer dat te doen en dan geven wij u kansen'. In dit geval is er niet het onmiddellijke doel van een specifiek resultaat, maar wel een algemeen resultaat van meer stabiliteit, veiligheid en kansen.
Wat de veiligheidskwesties betreft, heeft mevrouw Isler Béguin weliswaar volstrekt gelijk dat we moeten werken aan een grotere veiligheid, maar er spelen ook veel andere zaken. Wij werken erg hard en vastberaden aan Azerbeidzjan, aan de kwestie Nagorno Karabach, aan Moldavië, Trans-Nistrië en Georgië. Het is een principekwestie. Wij erkennen niet de onafhankelijkheid van Abchazië en Zuid-Ossetië, maar moeten tegelijkertijd wel met Rusland werken en kunnen niet om dit land heen. Ik ben het op dit punt met de heer Swoboda eens dat we realistisch moeten zijn, maar dat we ons ferme standpunt ook duidelijk moeten uitdragen.
Dit zijn de belangrijkste kwesties, ten aanzien waarvan u allen erg waardevolle opmerkingen hebt gemaakt. In een multilateraal kader is de betrokkenheid van het maatschappelijk middenveld, in al zijn verschillende vormen, een prima zaak en het is tevens een uitstekende gelegenheid voor hen en voor ons om te werken aan energiezekerheid. Energiezekerheid is op dit moment een van de belangrijke onderwerpen waarbij echt sprake is van een win-winsituatie: zowel wij als zij hebben er groot belang bij. Daar moeten we op inspelen.
De Voorzitter
Hiermee is dit onderdeel beëindigd.

José Ribeiro e Castro
(PT) Ik zou graag van het Bureau vernemen of de ontwerpaanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad behandeld zal worden, aangezien de vertegenwoordiger van de Raad afwezig is. Heeft hij laten weten of hij al dan niet zal arriveren in de loop van het debat?
De Voorzitter
Mijnheer Ribeiro, ik heb niets van de Raad gehoord. Ik hoop dat alles goed is, maar ik heb niets gehoord.

Schriftelijke verklaringen (artikel 142)
Urszula Gacek  
schriftelijk. - (EN) In deze tijden van economische crisis kan men de vraag stellen: zou Europa niet beter voor zichzelf zorgen in plaats van bijstand te verlenen aan de oostelijke buurlanden?
Ik vind dat Europa hen resoluut moet blijven steunen.
Ten eerste vormt de economische instabiliteit in de oostelijke buurlanden, en met name in Oekraïne, dat met enorme problemen kampt, een bedreiging voor de veiligheid in Europa. Een gestabiliseerde Oekraïense economie, die steeds verder geïntegreerd wordt met die van de EU, vormt daarentegen een enorme potentiële markt voor de EU-lidstaten.
Ten tweede is de opname van onze oostelijke buren in de Europese familie een project voor de lange termijn. Het EU-lidmaatschap is voor deze landen immers nog steeds geen realistische optie voor de korte termijn. De huidige crisis zal hopelijk over één tot anderhalf jaar achter ons liggen. Het Oostelijk Partnerschap is daarentegen een project voor vele jaren.
Ten derde mogen wij ook het volgende niet vergeten: de leiders van sommige oostelijke buurlanden, zoals de president van Wit-Rusland en, in mindere mate, de ruziënde leiders van Oekraïne, mogen ons er dan wel van weerhouden deze banden aan te halen, toch mogen wij niet vergeten dat onze oostelijke buren meer zijn dan hun huidige leiders, en dat zij - nu zij geconfronteerd worden met interne politieke problemen - onze steun, ons voorbeeld en onze aanmoediging nodig hebben.
Mieczysław Edmund Janowski  
Wij moeten ons verheugen dat de Europese Unie nieuwe kansen creëert voor wat betreft de betrekkingen met onze oosterburen. In december 2008 heeft de Europese Commissie een door Polen en Zweden ingediend voorstel aangenomen om de samenwerking van de Europese Unie met zes van haar oostelijke buurlanden te versterken. Een hoopgevende stap. Ik hoop dat dit plan niet op de spreekwoordelijke tekentafel blijft liggen en dat het wordt uitgevoerd in het kader van onze betrekkingen met de Oekraïne, Moldavië, Georgië, Armenië, Azerbeidzjan en Belarus. Het Oostelijk Partnerschap zet in op een nauwere politieke samenwerking, met inbegrip van nieuwe soorten associatieovereenkomsten, vergaande integratie in de economie van de EU, eenvoudiger reizen in de EU voor burgers van de landen die onder dit partnerschap vallen (mits aan de veiligheidseisen wordt voldaan), overeenkomsten met het oog op verbetering van de energiezekerheid, waar alle betrokken partijen van zullen profiteren, en een grotere financiële steun.
We moeten ons realiseren dat het Oostelijk Partnerschap inzet verlangt van zowel de Europese Unie als de partnerlanden. Deze inzet kan tastbare politieke en economische voordelen met zich meebrengen en zal het wederzijds vertrouwen tussen de partners versterken en zodoende voor allen stabiliteit en veiligheid creëren. We kunnen bijzonder hoge verwachtingen hebben van het voorgestelde hoofdkader van het partnerschap, met name de oprichting van vier politieke platformen: democratie, goed bestuur en stabiliteit; economische integratie en convergentie met het EU-beleid; en energiezekerheid en interpersoonlijk contact. Er bestaat natuurlijk nog veel twijfel, bijvoorbeeld omtrent de ware bedoelingen van de Belarussische regering en de betrekkingen met Rusland.
