Wykaz państw trzecich, których obywatele muszą posiadać wizy przy przekraczaniu granic zewnętrznych państw członkowskich, oraz państw, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu (debata) 
Przewodnicząca
Kolejnym punktem porządku obrad jest sprawozdanie przygotowane przez panią poseł Tanję Fajon w imieniu Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych w sprawie wniosku dotyczącego rozporządzenia Rady zmieniającego rozporządzenie Rady (WE) nr 539/2001 wymieniające państwa trzecie, których obywatele muszą posiadać wizy podczas przekraczania granic zewnętrznych państw członkowskich, oraz te, których obywatele są zwolnieni z tego wymogu - C7-0112/2009 -.
Tanja Fajon
Pani przewodnicząca, panie i panowie, panie komisarzu Barrot, szanowni państwo obecni na tej sali! Parlament Europejski zdecydowanie popiera zniesienie systemu wizowego dla wszystkich państw Bałkanów Zachodnich. Jest to też podstawowy zamysł, którym kierowaliśmy się przy sporządzaniu sprawozdania. Pragnę wyrazić moje szczególne uznanie sprawozdawcom pomocniczym i posłom do Parlamentu, gdyż bez ich pomocy nie byłabym w stanie osiągnąć takiego rezultatu. Podobnie chcę podziękować Radzie i Komisji za wspólne wysiłki, które pomogą zbudować mocny fundament przyszłej współpracy w tej dziedzinie, szczególnie po ratyfikacji traktatu lizbońskiego, która umożliwi Parlamentowi przyjmowanie niezbędnych środków w ramach procedury współdecyzji.
Obywatele Bałkanów Zachodnich zdecydowanie zbyt długo pozostają w izolacji z powodu systemu wizowego. Dziś przysługuje im mniej praw dotyczących swobodnego podróżowania, niż w czasach byłej Jugosławii. Wiedza, którą młodzi obywatele państw na Bałkanach Zachodnich posiadają na temat Europy czy Ameryki, pochodzi dziś wyłącznie z telewizji i internetu. Jako że pochodzę ze Słowenii, dobrze pamiętam, że to właśnie słoweńska prezydencja zainicjowała proces liberalizacji systemu wizowego z początkiem roku 2008, pięć lat po podpisaniu Agendy z Salonik, która gwarantuje ludności Bałkanów Zachodnich jednoznacznie europejską perspektywę.
Z zadowoleniem przyjmuję wniosek Komisji dotyczący zniesienia obowiązku wizowego dla Macedonii, Serbii i Czarnogóry, z jeszcze większą przyjemnością przyjmuję inicjatywę Słowenii, która zyskała zdecydowane poparcie państw członkowskich i która zezwala obywatelom wspomnianych krajów na swobodne podróżowanie do państw obszaru Schengen już od 19 grudnia. Termin 1 stycznia 2010 r. przysporzyłby logistycznych trudności, ponieważ przerwa świąteczna związana z Bożym Narodzeniem i Nowym Rokiem stanowi czas, w którym wielu obywateli omawianych krajów chce odwiedzić swych krewnych mieszkających w państwach członkowskich.
Likwidacja wiz wniesie znaczący wkład w proces współpracy regionalnej oraz przezwyciężania podziałów etnicznych, i pomoże budować mosty kulturalne, społeczne, gospodarcze i polityczne.
Panie i panowie! Zniesienie wiz dla trzech krajów, które wymieniłam, stanowi bardzo pozytywny krok we właściwym kierunku. Pragnę jednak podkreślić, że pozostałe kraje, które pominięto w ramowej koncepcji zniesienia wiz, powinny móc dołączyć do tego grona możliwie jak najszybciej, lub raczej gdy tylko będą do tego gotowe. Mam tu na myśli oczywiście Bośnię i Hercegowinę oraz Albanię. Nie możemy dopuścić, aby poczuły się jeszcze bardziej odizolowane w sytuacji, w której sąsiednie państwa korzystają już z możliwości nieograniczonych podróży do Unii Europejskiej.
Oczywiście kraje te muszą zostać odpowiednio przygotowane do zniesienia wiz i nie zamierzam w tym miejscu sugerować, że powinniśmy złagodzić nasze wymagania. Chcemy natomiast wysłać czytelny sygnał do obywateli Bośni i Hercegowiny oraz Albanii: czekamy na was, musicie jedynie nakłonić wasze rządy do wypełnienia zobowiązań przypadających na nie w ramach tej transakcji. My zaś zrobimy wszystko, co w naszej mocy, aby uniknąć opóźnień w procesie decyzyjnym po stronie Unii Europejskiej. Mogę spokojnie powiedzieć, że takie podejście spotkało się z szerokim poparciem ze strony obu komisji, to jest Komisji Spraw Zagranicznych oraz Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, która jest moją komisją macierzystą.
Chcę też dodać, że po jutrzejszym głosowaniu zamierzam poprosić o udzielenie mi głosu, abym mogła przedstawić specjalne oświadczenie polityczne będące wspólnym oświadczeniem Parlamentu i Rady, w którym obie instytucje zdecydowanie popierają zniesienie obowiązku wizowanego dla wszystkich krajów Bałkanów Zachodnich. W przedmiotowym oświadczeniu, nad którym będziemy jutro osobno głosować, powitamy z zadowoleniem datę 19 grudnia jako datę zniesienia wymogu posiadania wiz przez obywateli Macedonii, Serbii i Czarnogóry, oraz wezwiemy Komisję Europejską, aby możliwie jak najszybciej przygotowała wniosek dotyczący zniesienia obowiązku wizowego dla Bośni i Hercegowiny oraz Albanii, gdy tylko wymienione kraje spełnią odnośnie kryteria. My ze swej strony podejmujemy się rozpatrzyć ten wniosek w drodze przyśpieszonej procedury. Chciałabym, abyśmy ustalili konkretną datę zniesienia obowiązku wizowego dla Bośni i Hercegowiny oraz Albanii, choć mam świadomość niełatwego charakteru czekających nas procedur. Mam nadzieję, że lato 2010 roku okaże się realistycznym terminem zniesienia obowiązku posiadania wiz dla obu tych krajów.
Na koniec dodam, że nie powinniśmy też zapominać o Kosowie, jeżeli nie chcemy, aby ten kraj stał się białą plamą na mapie...
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon).
Niech mi będzie wolno zakończyć: Unia Europejska ponosi polityczną odpowiedzialność za dokończenie procesu liberalizacji systemu wizowego i dlatego jutro oczekuję od Parlamentu szerokiego poparcia w tej sprawie.
Anna Maria Corazza Bildt
Pani przewodnicząca! Należy ubolewać, że szwedzka prezydencja nie mogła tu być dziś reprezentowana w osobie pani minister, czego z pewnością by pragnęła.
Rozumiem, że prezydencja Rady nie została zaproszona i że poinformowano ją, że nie ma takiej potrzeby. Chciałabym przypomnieć Izbie, że szwedzka prezydencja od samego początku stymulowała i wspierała proces liberalizacji systemu wizowego dla Bałkanów Zachodnich.
Powinniśmy mieć możliwość - i wiem, że moja koleżanka Tanja Fajon, sprawozdawczyni, jest tego samego zdania - złożenia podziękowań prezydencji Rady, ponieważ zawdzięczamy jej wspólną deklarację Parlamentu i Rady, opracowaną przy wsparciu Komisji, która stanowi unikatowe osiągnięcie w historii tej instytucji.
Oczekiwałabym wyjaśnienia, choć niekoniecznie w tym miejscu i teraz, dlaczego prezydencja Rady nie mogła uczestniczyć w obradach, i prosiłabym o wpisanie do protokołu, że pani minister nie mogła tu przybyć, ponieważ nie wysłano zaproszenia.
Przewodnicząca
Otrzymałam informację, że prezydencja Rady została zaproszona, lecz wystąpiły problemy z terminem i dlatego nie jest reprezentowana. Obiecuję jednak, że zajmę się tą sprawą.
Jacques Barrot
Pani przewodnicząca! Chciałbym odnieść się do pytania postanowionego przez panią Corazzę Bildt i powiedzieć, że szwedzka prezydencja istotnie odegrała bardzo aktywną rolę w tym procesie, który - jak zręcznie wyjaśniła nam pani poseł Fajon - pozwala nam umożliwić wielu obywatelom zainteresowanych państw członkowskich, w tym zwłaszcza ludziom młodym, większe zaangażowanie i interakcję z tą częścią Europy, której w większości nie znają.
To prawda, że ten wniosek stanowi historyczny etap w rozwoju europejskiej polityki w dziedzinie wiz krótkoterminowych w kontekście naszych relacji z państwami Bałkanów Zachodnich. Co więcej, Komisję cieszy fakt przyjęcia tego wniosku prawodawczego zarówno przez Parlament Europejski, jak i przez Radę. Wszyscy mamy świadomość wielkiego politycznego oddziaływania i delikatnego charakteru kwestii, która dotyka wszystkich obywateli zainteresowanych krajów.
Rozumiem stanowisko Parlamentu. Chcę w związku z tym potwierdzić zdecydowane zaangażowanie Komisji w proces ścisłego monitorowania rozwoju sytuacji w zakresie spełnienia przez zainteresowane kraje wszystkich kryteriów określonych w planie. Była Jugosłowiańska Republika Macedonii została już pozytywnie oceniona, dlatego dialog z tym krajem został zakończony. W październiku Serbia i Czarnogóra gościły u siebie misje prowadzone przez Komisję we współpracy z ekspertami z państw członkowskich, i misje te potwierdziły, że wszystkie kryteria zawarte w odnośnych planach zostały prawidłowo spełnione.
Zamierzamy użyć tej samej metody w stosunku do Albanii oraz Bośni i Hercegowiny. Pomimo znacznego postępu, jaki osiągnięto w ciągu kilku ostatnich miesięcy, Bośnia i Albania nie były w stanie dokończyć niezbędnych reform, które stanowią wymóg określony w planach i które uzasadniałyby zwolnienie ich z obowiązku wizowego. Niemniej jak powiedziała pani poseł Fajon, fakt, że ich sąsiedzi mogą już teraz skorzystać z opcji, jaką jest zwolnienie z wymogu posiadania wiz, stanowi dla tych krajów niewątpliwą zachętę, i mogę państwa zapewnić, że osobiście uczynię wszystko, co w mojej mocy, aby Albania oraz Bośnia i Hercegowina mogły uzyskać zwolnienie z obowiązku wizowego tak szybko, jak tylko jest będzie możliwe, zgodnie z państwa życzeniem.
Zachęcam Parlament, który z chwilą wejścia w życie traktatu lizbońskiego stanie się współustawodawcą w dziedzinie wiz, do poparcia strukturalnej metody dialogu w sprawie liberalizacji wiz, którą to metodę stosuje Komisja, ponieważ każde inne podejście powodowałoby dezorientację, nie zmieniając tak naprawdę systemu wizowego. Obudziłoby płonne nadzieje i mogłoby spowolnić wysiłki podejmowane przez wspomniane kraje w celu wdrożenia reform, których wymóg określono w planach.
Na obecnym etapie uwzględniliśmy Albanię i Bośnię w załączniku I do rozporządzenia, potwierdzając jednocześnie zobowiązanie Unii Europejskiej do pomocy obu tym krajom w ich dążeniu do spełnienia kryteriów zapisanych w ich planie, aby mogły zostać zwolnione z wymogu posiadania wiz zgodnie z obowiązującymi procedurami.
W tej sytuacji - i tu zwracam się do pani poseł Fajon - Komisja popiera tekst wspólnej deklaracji politycznej, który potwierdza zdecydowane zobowiązanie Unii do jak najszybszego wdrożenia drugiego etapu liberalizacji systemu wizowego dla obywateli Albanii i Bośni.
Pani przewodnicząca! Sądzę, że o to nam chodziło. Uważam, że jest to bardzo ważne posunięcie, które pokaże państwom bałkańskim, z jaką uwagą Europa podchodzi do ich życzeń i oczekiwań.
Sarah Ludford
sprawozdawczyni komisji opiniodawczej Komisji Spraw Zagranicznych. - Pani przewodnicząca! Zobowiązanie, za którym opowiedziano się w sprawozdaniu pani poseł Fajon i które zyskało poparcie Rady i Parlamentu w postaci proponowanej deklaracji, jest zobowiązaniem dalekowzrocznym. Jego celem jest umożliwienie wszystkim mieszkańcom Bałkanów Zachodnich podróżowania bez konieczności posiadania wiz. Nie jest to jedynie hojny i altruistyczny gest. Jest to zarazem trzeźwe i przenikliwe posunięcie, ponieważ wiąże się z promowaniem i rozwijaniem szeroko pojętego bezpieczeństwa. Ludzie, którzy są wolni i mogą swobodnie podróżować, chętniej skłaniają się ku pokojowym rozwiązaniom i rzadziej ulegają introwersyjnemu nacjonalizmowi, który jest zagrożeniem dla bezpieczeństwa.
Kogo nie ogarnia wzruszenie na widok obrazów wyświetlanych na ekranach poza murami tej Izby, kogo nie poruszają uroczystości uświetniające w tym tygodniu 20. rocznicę upadku muru berlińskiego? Choć barier, o których rozmawiamy, nie sposób porównywać do muru berlińskiego, to jednak stanowią przeszkodę dla swobodnej komunikacji i szerszych horyzontów, które sprzyjają porozumieniu i tolerancji. Nasze nalegania na przyjęcie otwartej i integrującej postawy powinny też obejmować osiągnięcie uczciwego i sprawiedliwego rezultatu przed upływem 15. rocznicy porozumienia z Dayton.
Chciałabym złożyć gratulacje i podziękować sprawozdawczyni, pani poseł Fajon, za ciężką pracę oraz sposób, w jaki uwzględniła wszystkie niuanse w zawiłościach swoich rozważań na przestrzeni ostatnich dwóch miesięcy
Dziękuję także Radzie, w tym zwłaszcza szwedzkiej prezydencji, za pomoc, jakiej nam udzieliły w dążeniach do porozumienia w sprawie deklaracji, która potwierdza ostateczny cel, jakim jest jak najszybsza liberalizacja systemu wizowego dla wszystkich obywateli Bałkanów Zachodnich - i mamy nadzieję, że nastąpi ona w trakcie roku 2010, ponieważ brak rozsądnej jednolitości terminów wprowadzenia pełnej swobody podróżowania rodzi podziały i poczucie niestabilności.
W sprawozdaniu pani poseł Fajon zobowiązaliśmy się też do podjęcia prac zmierzających do opracowania planu ułatwień wizowych i liberalizacji systemu wizowego dla Kosowa, podobnego do planów przyjętych dla pozostałych państw Bałkanów Zachodnich.
Pragnę też wyrazić nadzieję, że rząd Wielkiej Brytanii - która nie została uwzględniona w bieżącej decyzji unijnej strefy Schengen z tej prostej przyczyny, że nie jest jej członkiem - także wkrótce podąży tą drogą. Zawsze doświadczam pewnej schizofrenii, kiedy jako brytyjska poseł do PE pracuję nad tymi sprawami w kontekście projektów strefy Schengen, lecz byłoby niewątpliwie lepiej zarówno dla Unii Europejskiej, jak i dla regionu Bałkanów Zachodnich, gdyby Wielka Brytania możliwie szybko dołączyła do orszaku.
Na zakończenie chcę raz jeszcze podziękować sprawozdawczyni, pani poseł Fajon.
Anna Maria Corazza Bildt
w imieniu grupy PPE. Pani przewodnicząca! Grupa PPE jest zdecydowana działać na rzecz przyśpieszenia liberalizacji systemu wizowego dla wszystkich państw Bałkanów Zachodnich przed upływem lipca 2010 roku. Przyjmujemy z zadowoleniem i popieramy wniosek dotyczący wprowadzenia liberalizacji systemu wizowego dla Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Mecedonii, Czarnogóry i Serbii przed nadejściem tegorocznych świąt Bożego Narodzenia.
Rozumiemy wołanie mieszkańców Bośni i Hercegowiny oraz Albanii - wołanie młodego pokolenia, które zostało zamknięte, wyalienowane i czuje się więzione. Mówimy do nich: "Jesteśmy po waszej stronie; jesteśmy gotowi, gdy tylko wy będziecie gotowi”. Doprawdy szkoda, że wolny rozruch działań po stronie władz Albanii oraz Bośni i Hercegowiny spowodował, że kraje te pozostały w tyle. Odpowiedzialność za wszelkie opóźnienia leży po stronie władz. Usilnie namawiamy je, aby możliwie jak najszybciej spełniły obowiązujące kryteria. Wiemy, że Komisja wspomaga ten proces.
Niestety muszę ze smutkiem dodać, że grupa PPE potrzebowała aż trzech miesięcy negocjacji, aby przekonać lewicę polityczną zasiadającą w tej Izbie do działania zgodnie z postanowieniami traktatów. Czy jest to aż tak skomplikowane? Lewica wreszcie zrozumiała, że Unia Europejska nie stoi ponad prawem.
Z całym szacunkiem dla moich szanownych kolegów, muszę niestety ujawnić mało konstruktywne podejście do sprawy. Tu nie ma dróg na skróty. Tu nie ma miejsca na czary-mary. Nie jesteśmy tu po to, aby zbierać punkty. Jesteśmy tu po to, aby uzyskać określone rezultaty dla obywateli Bałkanów. Niech mi będzie wolno wyraźnie powiedzieć: wszelki prowizoryczny status o mieszanym, przejściowym charakterze nie przyśpieszy samego procesu i nie zapewni nacisku ani na Komisję, ani na Radę. I z pewnością nie wyśle zdecydowanego politycznego przekazu.
Kończąc powiem, że byłam świadkiem oblężenia Sarajewa i trwającego półtora roku ostrzału. Dlatego zwracam się do moich tamtejszych przyjaciół z zapewnieniem o moim zaangażowaniu.
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon).
Claude Moraes
w imieniu grupy S&D. - Pani przewodnicząca! Do roku 2008 i do czasu słoweńskiej prezydencji postęp w zakresie tego, co pan komisarz słusznie nazwał historycznym krokiem w kierunku liberalizacji systemu wizowego dla Bałkanów Zachodnich, nie był wystarczający.
Jak trafnie zauważyła pani poseł Ludford, istnieją głębokie praktyczne względy, które tłumaczą, dlaczego posunięcie to jest dla nas ważne i dlaczego nie jest to jedynie środek o charakterze następczym. Dlatego w imieniu grupy Socjalistów i Demokratów chcę podziękować sprawozdawczyni, pani poseł Fajon, za skrupulatną i żmudną pracę, jakiej się podjęła, aby pchnąć Unię Europejską w kierunku ostatecznego celu, jakim jest zniesienie systemu wizowego dla wszystkich państw Bałkanów Zachodnich. Udało się tego dokonać przy współudziale kontrsprawozdawców oraz Komisji i Rady, i jest to godne pochwały. Choć oczywiste jest, że wiele osób postrzega liberalizację systemu wizowego jako rozwiązanie niosące znaczące korzyści dla obu stron, to sytuacja wymaga, aby cała Izba w drodze głosowania przyjęła plan i określiła sposób, w jaki można będzie zapewnić przeprowadzenie podstawowych reform we wszystkich tych państwach, aby można było z przekonaniem wprowadzić przyzwoitą liberalizację systemu wizowego.
Celem, przed jakim stanęła nasza sprawozdawczyni, było dokonanie przełomu w sprawie liberalizacji wiz oraz przekonanie do tego całej Izby. Uczyniła to w formie deklaracji, którą wynegocjowała z Radą. W deklaracji tej przewiduje się liberalizację systemu wizowego dla Macedonii, Serbii i Czarnogóry, przyśpieszenie systemu liberalizacji dla Albanii oraz Bośni i Hercegowiny, jak również przemyślany i wyważony kompromis w sprawie Kosowa.
Uwzględniając wszystkie te powody, moja grupa popiera przedmiotowe sprawozdanie, mając nadzieję, że zyska ono szerokie poparcie w tej Izbie.
Ulrike Lunacek
Pani przewodnicząca! Na początek chciałabym przyłączyć się do wypowiedzi mojego przedmówcy, kierując szczere podziękowania pod adresem obu pań sprawozdawczyń, pani poseł Fajon i pani poseł Ludford, w imieniu Komisji Spraw Zagranicznych oraz Komisji Wolności Obywatelskich, Sprawiedliwości i Spraw Wewnętrznych, i dziękując zarazem kontrsprawozdawcom.
Udało nam się przedstawić wniosek wzywający Komisję i Radę do opracowania ogólnego pakietu rozwiązań dla wszystkich mieszkańców Bałkanów Zachodnich, bez pomijania któregokolwiek z państw. Mam wielką nadzieję - i zwracam się w tym względzie do komisarza Barrot - że uda się państwu przekonać Radę, że cel, jakim jest liberalizacja systemu wizowego, powinien także uwzględniać Kosowo, że dialog ten zostanie teraz zapoczątkowany i że uda się również uzyskać liberalizację systemu wizowego dla Bośni i Albanii najpóźniej do połowy przyszłego roku. Choć wolałabym, aby to nastąpiło jeszcze wcześniej.
Chcę bardzo wyraźnie powiedzieć jedno. Oczywiście jest to kwestia wdrożenia, lecz słyszałam, że w Serbii jeszcze nie wszystko zostało wdrożone. Chciałabym wiedzieć, jak państwo to oceniają. To ważne, aby wszystko zostało wdrożone. Dziękuję wszystkim, którzy wnieśli swój wkład, i mam nadzieję, że wszyscy ludzie...
(Przewodnicząca wyłączyła mikrofon).
Doris Pack
(DE) Pani przewodnicząca, panie i panowie! Dwadzieścia lat temu moi rodacy ze wschodnich Niemczech zyskali swobodę podróżowania. Kilka lat później Slobodan Milošević samowolnie naraził na szwank, po czym pozbawił Serbów, a następnie pozostałe państwa tego regionu swobody podróżowania. Jakże często, poczynając od 2000 roku, wyrażaliśmy w tej Izbie, w formie deklaracji i w toku debat publicznych, pragnienie przywrócenia krajom południowo-wschodniej Europy swobody podróżowania, podróżowania bez konieczności posiadania wiz. Wiemy, że UE nie może osiągnąć tego w pojedynkę, ponieważ konieczna jest do tego zgoda rządów poszczególnych krajów. Musimy przezwyciężyć obawy nurtujące nasze społeczeństwo. Przestępcy są wszędzie - oni nie potrzebują wiz! Przekraczają granice bez posiadania wizy. Zatem nie jest to co, co nas powinno niepokoić.
Rzecz dotyczy młodego pokolenia, które korzystając z ruchu bezwizowego będzie się mogło wreszcie udać, dokąd tylko zechce. Toteż z wielkim zadowoleniem przyjmujemy fakt, że obywatele Macedonii, Czarnogóry i Serbii będą znów mogli swobodnie podróżować. To wspaniale! Pozostaje wprawdzie kropla żalu, że nie dołączą do nich jeszcze Albania, Bośnia i Hercegowina oraz Kosowo, lecz oczekujemy, że w grudniu Komisja doceni ogromny postęp po stronie Albanii, oraz dostrzeże także pewną poprawę sytuacji po stronie Bośni i Hercegowiny. Niestety są w Bośni i Hercegowinie politycy, których mniej obchodzą interesy własnych obywateli, ponieważ wystarcza im pewność, że oni sami mogą podróżować bez wiz. Dlatego uważam, że powinniśmy zadbać, aby stało się to możliwe już następnego lata. Mam nadzieję, że pan komisarz Barrot nam w tym pomoże. Nie wolno nam jednak zapominać o Kosowie, które nie może pozostać ostatnią białą plamą. Naszym obowiązkiem jest pomoc Kosowu w spełnieniu kryteriów. Ten kraj sam temu nie podoła. Ruch bezwizowy jest aktem głęboko humanitarnym. Cieszę się, że wszyscy mogliśmy się do tego przyczynić. Dziękuję panu za tę możliwość, panie komisarzu Barrot!
Kinga Göncz
(HU) Europa i Unia Europejska dały początek projektowi na rzecz pokoju i przeżywają obecnie najdłuższy okres pokoju w historii. Z tej perspektywy uświadamiamy sobie, jak potężnym narzędziem może być integracja. Teraz musimy się nią posłużyć, aby rozwiązać problem Bałkanów Zachodnich.
Bałkany Zachodnie przeżyły niedawno traumatyczny okres wojny, który spowodował cierpienia ogromnej liczby ludzi. Chcąc przezwyciężyć te wydarzenia, należy dokonać postępu w procesie europejskiej integracji. Ruch bezwizowy jest ważnym krokiem wiodącym w tym kierunku. Jak już wspomniało kilka osób, ruch ten da młodym ludziom możliwość nawiązywania bezpośrednich kontaktów i czerpania doświadczeń z pierwszej ręki, a także stworzy warunki dla umocnienia demokratycznych sił. Nie chodzi zresztą jedynie o wysłanie sygnału zaufania i ruch bezwizowy. Europa może też skorzystać na zbliżeniu Bałkanów Zachodnich do Unii Europejskiej z punktu widzenia polityki bezpieczeństwa i polityki gospodarczej. Ważne jednak jest, abyśmy nie tworzyli nowych podziałów w regionie, lecz jak najszybciej zapewnili udział wszystkich państw w systemie ruchu bezwizowego.
Emine Bozkurt
(NL) Parlament Europejski będzie jutro głosował nad zniesieniem wymogu wiz krótkoterminowych dla państw bałkańskich. Nie wszystkie kraje, dla których przygotowano plany, będą uprawnione do zniesienia wiz z dniem 1 stycznia.
To bardzo niefortunne, że Komisja w swym wniosku dopuszcza w jednym z krajów, Bośni i Hercegowinie, podział ludności na dwie kategorie: osoby mogące korzystać z ruchu bezwizowego do Europy na podstawie paszportu chorwackiego lub serbskiego, oraz bośniackich muzułmanów, którzy takich paszportów nie posiadają. W obliczu niedawnej historii tego kraju jest to doprawdy żenujące rozróżnienie.
Od Parlamentu zależy, czy wyśle jutro sygnał do Bośni i Hercegowiny oraz Albanii. Kryteria to kryteria, i aby zakwalifikować się do zniesienia wiz, należy spełnić określone wymagania. Gdy tylko te kryteria zostaną spełnione, należy umożliwić zniesienie wiz tak szybko, jak to możliwe.
Wiemy, jak wiele uczyniono, by te kryteria mogły być spełnione, i apelujemy do Komisji, aby pomogła Bośni i Hercegowinie oraz Albanii jak najszybciej wypełnić wszystkie wymagania.
Zoran Thaler
(SL) Dla obywateli Bałkanów Zachodnich zniesienie wymogu posiadania wiz przy podróżach do Unii Europejskiej ma nie tylko wymiar techniczny, ale także niezwykłą polityczną wagę i znaczenie. Dziś słusznie uczciliśmy w Parlamencie 20. rocznicę upadku muru berlińskiego i rozwiniętego socjalizmu. Natomiast Skopje, Podgorica i Belgrad będą wreszcie mogły świętować, w okresie świąt Bożego Narodzenia i przerwy okołonoworocznej, upadek muru wizowego, który przez blisko 12 lat oddzielał ich od nas i Unii Europejskiej.
Przez prawie 20 lat większość ludności byłej Jugosławii nie miała możliwości swobodnego podróżowania po Europie, a było to coś, do czego ci ludzie byli wcześniej przyzwyczajeni będąc obywatelami nieistniejącej obecnie socjalistycznej federacji. Zaczynamy dostrzegać przykre konsekwencje takiej izolacji, która trwała przez całe jedno pokolenie, toteż najwyższy czas, abyśmy ją zakończyli.
Bośniacy i Hercegowińcy, Albańczycy i mieszkańcy Kosowa powinni jednak dołączyć do Macedończyków, Czarnogórców i Serbów możliwie jak najwcześniej w 2010 roku. Już samo to pozwoli nowym pokoleniom mieszkańców tych krajów zobaczyć i doświadczyć zewnętrznego świata, nawiązać kontakty z pozostałymi Europejczykami, wnieść u siebie swój wkład w rozwój europejskich wartości oraz wyposażyć swe narody na drogę ku pełnoprawnemu członkostwu w naszej wspólnej europejskiej historii - Unii Europejskiej.
Jako sprawozdawca zajmujący się Macedonią otrzymałem w ostatnich dniach mnóstwo telefonów od obywateli poszczególnych państw bałkańskich. Pragnę ich zapewnić, głośno i wyraźnie, że ruch bezwizowy do UE nie jest rozwiązaniem mającym zastąpić ich akcesję do UE. Swobodne podróżowanie tych obywateli po krajach UE należy rozumieć jako krok ku pełnoprawnemu członkostwu w Unii Europejskiej.
Kinga Gál
(HU) Przyjmuję przedmiotowe sprawozdanie z zadowoleniem i gratuluję sprawozdawcom i kontrsprawozdawcom. Chcę też powiedzieć, że w moim rozumieniu zagwarantowanie krajom Bałkanów Zachodnich - w tę 20. rocznicę upadku muru berlińskiego - możliwości przekraczania granicy staje się elementem serii wydarzeń, które zapoczątkowano przed 20 laty, stanowiąc poniekąd zniesienie kolejnego muru.
Dlatego należy przyjąć ten wniosek z zadowoleniem. Nie wolno nam jednak zapomnieć, że kwestia umożliwienia ruchu bezwizowego stanowi jedynie po części zadanie techniczne, gdyż jest zarazem sprawą na wskroś polityczną. Dlatego jest to takie ważne. Popieram także przyjęcie wspólnej deklaracji, ponieważ będzie ono stanowiło sygnał, że instytucje europejskie właściwie rozumieją ciążącą na nich odpowiedzialność. Odpowiedzialność ta oznacza konieczność podjęcia działań. Oznacza przede wszystkim podjęcie działań przez te państwa, które nie były w stanie spełnić warunków ruchu bezwizowego w celu jak najszybszego spełnienia wspomnianych wymagań, nie mówiąc o działaniach ze strony Komisji Europejskiej, bez której pomocy proces ten przeciągałby się w nieskończoność.
Axel Voss
(DE) Pani przewodnicząca! Uważam, że jeżeli chodzi o kraje Bałkanów Zachodnich, to jesteśmy na właściwej drodze. Posunęliśmy naprzód sprawę ułatwień wizowych, co nam pomoże budować stabilność, przy czym jest to także oznaka naszego uznania dla wysiłków, które zostały podjęte. Uważam też, że byłoby dobrze, gdybyśmy utrzymali jasny zestaw reguł, i gdyby wymagania, które z tych reguł wynikają, były przestrzegane. W tym względzie pragnę szczególnie podziękować pani poseł Corazzie Bildt za podejmowane przez nią starania.
Każde inne rozwiązanie byłoby, w moim odczuciu, czysto brukselską decyzją, w której zrezygnowano by z czytelnego systemu i nie potraktowano by uczciwie ludności państw bałkańskich, w takim samym stopniu, w jakim nie okazuje się uczciwości naszym własnym obywatelom. Sygnałów politycznych nie należy umieszczać w stopce, ani też w załączniku do europejskiej dyrektywy bądź zarządzenia; trzeba je prawidłowo i dobitnie formułować.
Elżbieta Katarzyna Łukacijewska
(PL) Pani przewodnicząca! Cieszę się, że obywatele zachodnich krajów bałkańskich będą mieli możliwość swobodnego przemieszczania się po terytorium Unii Europejskiej. Ułatwi to kontakty międzyludzkie, rozszerzy możliwości biznesowe i stworzy mieszkańcom tego regionu warunki do lepszego poznania Unii Europejskiej.
Nie możemy jednak pozwolić, aby nasi wschodni sąsiedzi byli izolowani, nie możemy pozbawić ich szansy, jaką dajemy innym krajom europejskim. Dla nich również musimy ustalić jasne kryteria i plan działania dla większej liberalizacji ruchu wizowego. Musimy mieć na uwadze, że koszt wizy jest poważnym wydatkiem dla mieszkańców tych krajów, a procedury są długotrwałe, co ogranicza możliwości rozwijania różnorodnych form współpracy.
Powinniśmy też pamiętać, że w 2012 roku odbędą się mistrzostwa Europy w piłce nożnej, a ich gospodarzami będą Polska i Ukraina, więc możliwość swobodnego przemieszczania się będzie szczególnie ważna.
Cristian Dan Preda
(RO) Ja także pragnę podkreślić znaczenie swobody przemieszczania się, która stanowi fundamentalne prawo, i utwierdzam się w przekonaniu, że wielu obywateli państw położonych na Bałkanach Zachodnich będzie korzystać z tego prawa. Z oczywistych względów przyjmuję tę otwartą postawę z zadowoleniem.
Muszę jednak z ubolewaniem stwierdzić, że przedmiotowe sprawozdanie nie zawiera ani jednego odniesienia do państwa, które jest objęte partnerstwem wschodnim. Uważam, że sprawozdanie powinno zawierać znak jedności z Mołdawią, przynajmniej w wymiarze symbolicznym. Mówimy o Mołdawii - państwie, które dokonało znaczącego postępu na froncie politycznym. Sądzę, że najmocniejszy mur przebiega obecnie w Europie wzdłuż wschodniej granicy, między Rumunią i Mołdawią. Uważam, że ten fakt powinien budzić nasze ubolewanie.
Jacques Barrot
Pani przewodnicząca! Kieruję moje podziękowania do wszystkich mówców, którzy w znacznej mierze poparli proces likwidacji wiz dla trzech wiodących państw bałkańskich. Stwierdzono wyraźnie, że swoboda przemieszania się była z oczywistych względów bardzo pożądana. Jak powiedział pan poseł Moraes, jest to rozwiązanie korzystne dla obu stron - i dla krajów bałkańskich, i dla Europy.
Pani przewodnicząca! Dziękując wszystkim mówcom, a zwłaszcza sprawozdawczyni, pani poseł Fajon, chcę jedynie powiedzieć, że choć część decyzji podejmowano w głównej mierze pod kątem Byłej Jugosłowiańskiej Republiki Macedonii, Czarnogóry i Serbii, to jednak oferujemy nieustanne wsparcie Albanii, którą miałem okazję osobiście odwiedzić, a także Bośni i Hercegowinie, właśnie dlatego, aby pomagać im w realizacji postępu - i zamierzamy te działania kontynuować.
Uważam, że szybkie przyjęcie przedmiotowej rezolucji będzie dobrym wskaźnikiem sposobu, który pozwoli nam już niedługo zająć się pozostałymi państwami, a w szczególności Albanią oraz Bośnią i Hercegowiną, nie zapominając oczywiście o Kosowie.
Tanja Fajon
sprawozdawczyni. - Panie przewodniczący! Dziękuję jeszcze raz wszystkim tym osobom, które poprzez swój wkład w dyskusję dowiodły, że Unia Europejska zdecydowanie popiera liberalizację systemu wizowego dla wszystkich państw Bałkanów Zachodnich.
Żałuję, że szwedzka pani minister nie była tu dziś obecna, gdyż nasza współpraca bardzo dobrze się układała. Przyjmuję z zadowoleniem zobowiązanie Komisji do uczynienia wszystkiego, co tylko może przyśpieszyć proces adresowany do Bośni i Hercegowiny, oraz Albanii, i mam nadzieję, że oba te kraje wprowadzą systemy bezwizowe, gdy tylko spełnią wyznaczone kryteria - to znaczy tak szybko, jak tylko to będzie możliwe, być może już latem przyszłego roku.
Chcę powiedzieć, że włączyłam w to wszystkich, i mam pełną świadomość tego, co nakazują traktaty. Lecz stanowimy Izbę polityczną i staramy się realizować poważną politykę najlepiej, jak umiemy.
Po raz kolejny z zadowoleniem przyjmuję zniesienie wiz dla Macedonii, Serbii i Czarnogóry w dniu 19 grudnia, i mam szczerą nadzieję, że Bośnia i Hercegowina oraz Albania dołączą do tej grupy państw tak szybko, jak tylko będzie to możliwe. Rozmawiamy o losie młodego pokolenia. Dokończenie procesu liberalizacji systemu wizowego jest naszym politycznym obowiązkiem, i musimy także znaleźć rozwiązanie dla wszystkich mieszkańców Kosowa.
Dziękuję państwu bardzo za współpracę.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się jutro o godz. 11.00.
Oświadczenia pisemne (art. 149 regulaminu)
Kinga Gál
na piśmie. - (HU) Panie przewodniczący, panie komisarzu! Niech mi będzie wolno rozpocząć od gratulacji pod adresem sprawozdawczyni i kontrsprawozdawcy w związku z opracowaniem rozsądnego projektu kompromisu w przedmiotowej sprawie. Wprowadzenie ruchu bezwizowego jest jedynie po części zadaniem technicznym. Jest to też bez wątpienia sprawa natury politycznej. Podstawę ruchu bezwizowego stanowi wzajemne zaufanie i zobowiązania. Dlatego opowiadam się za przyjęciem wspólnej deklaracji, która stanowi uzupełnienie przedmiotowego sprawozdania, ponieważ będzie to sygnał, że instytucje europejskie właściwie rozumieją ciążącą na nich odpowiedzialność.
Odpowiedzialność oznacza też oczywiście działania. Oznacza przede wszystkim podjęcie działań przez państwa, które nie były w stanie spełnić warunków wprowadzenia ruchu bezwizowego. Państwa te muszą uczynić wszystko, co jest w ich mocy, aby te warunki zostały jak najszybciej spełnione. Odpowiedzialność oznacza także podjęcie działań przez Komisję Europejską, gdyż bez jej skutecznej pomocy proces ten mógłby się przedłużać, co nie może być w naszym interesie. To dotyczy także Bośni i Hercegowiny, Albanii i Kosowa.
Jako poseł do PE reprezentująca Węgry, chcę raz jeszcze wspomnieć, że dzięki przyznaniu Serbii statusu ruchu bezwizowego powstanie bardziej bezpośrednia więź łącząca Węgrów mieszkających w serbskiej Wojwodinie z ich ojczystym krajem, nie mówiąc już o samej Europie. Obywatele, którzy mieszkają po obu stronach tych granic, mówią tym samym językiem i pielęgnują bliskie więzy rodzinne i kulturowe, nie znajdują dość słów, aby wyrazić, jak ważne jest dla nich przekraczanie granic bez jakichkolwiek barier czy wiz. Dziś obchodzimy 20. rocznicę upadku muru berlińskiego i przecięcia zasieków z drutu kolczastego. Umożliwienie przekraczania granic w przypadku państw Bałkanów Zachodnich staje się kolejnym elementem serii wydarzeń zapoczątkowanych 20 lat temu, stanowiąc upadek kolejnego muru.
