
De Voorzitter.
   –Ik verklaar de vergadering van het Europees Parlement, die op 7 juli 2005 is onderbroken, te zijn hervat. 
De Voorzitter.
   –Staat u mij toe een verklaring af te leggen met betrekking tot de gebeurtenissen die wij deze zomer hebben meegemaakt.
Zoals u zich zult herinneren, werden wij tijdens onze laatste vergadering voor de vakantie op 7 juli opgeschrikt door de terroristische aanslagen in Londen die, zoals wij toen al vreesden, veel slachtoffers hebben geëist. De terroristische dreiging in Europa duurt voort en vormt een probleem dat wij gezien de gebeurtenissen van juli en de gebeurtenissen die daarop volgden bijzondere aandacht moeten schenken.
Deze zomer werd echter ook gekenmerkt door andere trieste gebeurtenissen: het aanhoudende terrorisme in Irak, de vreselijke natuurrampen en ongelukken die zoveel families op de wereld leed hebben berokkend — met name hier in Europa en nu vooral ook in de Verenigde Staten.
U moet weten dat ik na elk van deze gebeurtenissen onmiddellijk blijk heb gegeven van onze solidariteit, en namens het Europees Parlement contact heb opgenomen met de landen die door deze drama's getroffen zijn. Bij ieder van deze gebeurtenissen hebben wij onze stem laten horen.
Ik geloof ook dat wij vandaag gezamenlijk het verdriet moeten delen van de nabestaanden van de slachtoffers van deze gebeurtenissen, van degenen die hun dierbaren zijn verloren in de dodelijke conflicten die onze planeet teisteren. De Verenigde Staten moeten apart vermeld worden, aangezien zich daar momenteel een tragedie van buitengewone proporties afspeelt die de hele wereld heeft geschokt. Het lijkt erop dat er zeer veel slachtoffers zullen zijn, duizenden mensen zijn ontheemd en er is enorme schade aangericht, zowel aan de economie als aan de sociale structuur.
In Irak eist het terrorisme dagelijks vele slachtoffers, in een constante stroom. Alleen een gerucht is al genoeg, zoals een paar weken geleden het geval was, toen er paniek uitbrak op een brug in Bagdad, wat de dood van meer dan duizend mensen tot gevolg had.
Tragische ongelukken met vliegtuigen en helikopters in de burgerluchtvaart hebben geleid tot de dood van meer dan vierhonderd personen in Indonesië, Griekenland, Venezuela, Peru en de Oostzee, en ook in Afghanistan, waar Europese soldaten om het leven zijn gekomen — Spanjaarden in dit geval, maar ze hadden uit ieder Europees land kunnen komen — bij een helikopterongeluk.
Ik denk dat het nu gepast is ons de woorden te herinneren die de president van Afghanistan, Kharzai, heeft gesproken toen hij hier in deze vergadering de belangrijke rol onderstreepte die de troepen uit de Europese landen vervullen in de verdediging van de mensenrechten en de handhaving van de vrede in zijn land.
Er is meer gebeurd: rampzalige overstromingen in Oostenrijk, Duitsland, Bulgarije, Roemenië en Zwitserland hebben het leven van tientallen mensen geëist en hebben honderdduizenden inwoners dakloos gemaakt. Zware economische schade als gevolg van buitensporige regenval in Midden-Europa en zware economische schade als gevolg van de vreselijke droogte die de andere helft van Europa teistert, een droogte die de bosbranden heeft aangewakkerd, die vooral in Portugal, Frankrijk en Spanje hebben gewoed en die het leven hebben gekost aan tientallen mensen, onder wie brandweerlieden en piloten van vliegtuigen die werden ingezet in de strijd tegen de vlammen.
De sporen van de milieuschade als gevolg van, in het ene geval, het overtollige water, en, in het andere geval, het tekort aan water zullen zeer moeilijk zijn uit te wissen en dienen ons eraan te herinneren dat het gewelddadige karakter van deze verschijnselen voortvloeit uit de onevenwichtigheden waaraan de Europese Unie bijzondere aandacht geeft en zal moeten blijven geven.
Dames en heren, bij de meeste van deze tragedies heeft de Europese Unie laten zien in staat te zijn in beweging te komen en om de slachtoffers snel te hulp te komen. Ons vermogen tot preventie en tot actie moet in dienst worden gesteld van onze houding van solidariteit. Ons Parlement zal vandaag, in het kader van de verklaringen van de Commissie die op de agenda prijken, de gelegenheid krijgen dit onderwerp te bespreken en wij zullen snel met wetgeving moeten komen ter versterking van de veiligheid van de luchtvaart.
Na kort te zijn ingegaan op de dramatische gebeurtenissen van deze zomer die nu op zijn einde loopt, zou ik u, nu wij hier zijn teruggekeerd, willen verzoeken een minuut stilte in acht te nemen om blijk te geven van onze solidariteit met alle slachtoffers en om ons diepe medeleven te betuigen met de nabestaanden.
De Voorzitter.
   –De definitieve ontwerpagenda voor de huidige vergaderperiode, die conform de artikelen 130 en 131 van het Reglement is goedgekeurd door de Conferentie van voorzitters op haar vergadering van 1 september jongstleden, is rondgedeeld. Voor maandag en dinsdag zijn geen verzoeken tot wijziging ingediend. Voor maandag en dinsdag zal de agenda er dus uitzien zoals bij u bekend is.
Naar aanleiding van een debat dat heeft plaatsgevonden in de Conferentie van voorzitters, heeft de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie verzocht om toevoeging aan de agenda van het verslag van de heer Brok over het voorstel voor een besluit van de Raad inzake de sluiting van het aanvullend protocol bij de Overeenkomst waarbij een associatie tot stand wordt gebracht tussen de Europese Economische Gemeenschap en Turkije naar aanleiding van de uitbreiding van de Europese Unie.
Het veelomvattende karakter van dit onderwerp in aanmerking genomen, denk ik dat het nodig is dat dit verzoek wordt toegelicht. Mevrouw Frassoni is bereid dit te doen. 
Monica Frassoni (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mijn fractie acht het noodzakelijk dit agendapunt te handhaven. Wij hebben het voorstel van de PPE-DE-Fractie om dit onderwerp op de agenda te plaatsen gesteund, maar die fractie is van mening veranderd. Dat heeft volgens ons niet te maken met Europese overwegingen maar met een zeer belangrijke gebeurtenis in een van de lidstaten.
Wij moeten niet bang zijn voor een debat over Turkije. Integendeel, een dergelijk debat is juist nodig. De kwestie van het protocol dienen wij gescheiden te houden van het meer algemene probleem, waar wij tijdens de tweede vergaderperiode van september over zullen debatteren. Op die manier kunnen wij ons specifiek concentreren op de kwestie Cyprus, waar Turkije zeker in bepaalde mate verantwoordelijk voor is. Wij mogen echter niet vergeten dat een ander deel van de verantwoordelijkheid bij de Republiek Cyprus ligt.
Volgens ons is dit dus een belangrijke zaak en het is eveneens belangrijk dat het Parlement hierover in alle vrijheid en autonomie tegenover de andere instellingen – de Raad of de Commissie – debatteert en tot een besluit komt. Wij mogen niet vergeten dat wij het toekomstig besluit van de Raad eigenlijk reeds kennen, daar de informele Raad al heeft vergaderd. 
Martin Schulz (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, wij hebben tijdens de Conferentie van voorzitters van afgelopen donderdag de gelegenheid gehad om nader op dit onderwerp in te gaan. Wij, de sociaal-democratische fractie in het Europees Parlement, vinden het niet zinvol om deze stemming nog deze week te houden; ik weet dat de meeste andere fracties er ook zo over denken. Er is een aantal redenen – onder andere de lopende discussie in de Raad Algemene Zaken over met name de openstaande kwesties met betrekking tot Cyprus – waarom het beter is om het complete pakket in de vergaderperiode september II te behandelen, wanneer ook het onderhandelingsmandaat van de Commissie voor 3 oktober zal worden besproken. Met het complete pakket doel ik op de goedkeuring van de associatieovereenkomst en alle daaraan gekoppelde aspecten verband houdende met het beleid ten opzichte van Turkije. Wij zijn dan ook van mening dat het verzoek van mevrouw Frassoni afgewezen dient te worden. 
Elmar Brok (PPE-DE ),
   Mijnheer de Voorzitter, als rapporteur zou ik u willen vragen om het volgende verzoek te steunen. Wij zouden het op prijs stellen als de Raad ons voordat wij een besluit nemen – en in ieder geval vóór 26 september – meedeelt op welke wijze dit protocol ten uitvoer wordt gelegd, gezien de aanvullende verklaring van Turkije met betrekking tot dit protocol.

–De Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten heeft verzocht om het debat over de situatie van politieke gevangenen in Syrië te vervangen door een debat over de mensenrechten in Wit-Rusland. 
João de Deus Pinheiro (PPE-DE ).
   – De kwestie is vrij eenvoudig: de Commissie buitenlandse zaken zal -waarschijnlijk de volgende week al – een verslag goedkeuren over de betrekkingen tussen de Europese Unie en Syrië. Daarom lijkt ons op dit moment een resolutie die losstaat van dat verslag niet het meest gepaste middel.
Aan de andere kant is een aantal leden van ons Parlement in augustus de toegang tot Wit-Rusland ontzegd. Tegelijkertijd zijn in dat land de aanvallen op de onafhankelijke pers, journalisten, leden van de oppositie en NGO’s op schrikbarende wijze toegenomen. Bovendien zijn er zowel verschillende leden van de oppositie en het verzet tegen de Wit-Russische regering als buitenlandse journalisten en leiders van de Unie van Polen in Wit-Rusland gearresteerd.
Om al deze redenen achten wij het belangrijk het debat over de betrekkingen met Syrië te vervangen door de bespreking van de toestand in Wit-Rusland. 
Pasqualina Napoletano (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik wend mij tot de collega’s van de Europese Volkspartij om hen te wijzen op het grote verschil tussen de stemming over een associatieovereenkomst en de stemming over een resolutie betreffende twee specifieke gevallen van schending van de mensenrechten in Syrië. Daarbij gaat het om twee parlementsleden, van wie er een al sinds lange tijd in hongerstaking is. Kortom, hier worden wij geconfronteerd met een ware noodsituatie.
Aan de andere kant vinden wij de toestand in Wit-Rusland allemaal zorgwekkend. Ik zou er echter aan willen herinneren dat het Parlement dit jaar al op 5 juli naar aanleiding van een verklaring van de Commissie over dit onderwerp heeft gedebatteerd en op 10 maart min of meer over dezelfde onderwerpen een resolutie heeft aangenomen. Het Parlement verwerft mijns inziens geen gezag door zijn resoluties te herhalen maar juist door te zorgen voor een van zijn resoluties.
Wat ten slotte de zaak van de twee parlementsleden en de NGO’s betreft, vragen wij onze Voorzitter een brief te schrijven. In verband met de toestand in Wit-Rusland vragen wij om een nieuw debat – mogelijk tijdens een van de komende vergaderperiodes – teneinde meer druk uit te oefenen op zowel de Raad als de Commissie. Daarom stemmen wij in met de handhaving van de toestand in Syrië onder de urgenties. 

Hans-Gert Poettering (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, de stemming heeft plaatsgevonden en de uitslag is duidelijk; die respecteren wij uiteraard ook. Staat u mij echter toe om nader in te gaan op de opmerking van mevrouw Napoletano. Wij zouden deze kwestie eigenlijk tijdens een van de komende zittingen moeten behandelen – ik heb zelf de vergaderperiode september II voorgesteld – omdat Wit-Rusland een belangrijk onderwerp blijft. Tijdens een bestuursvergadering van onze Fractie heeft een aantal gasten uit Wit-Rusland ons verteld dat de situatie aldaar zeer gevaarlijk is. Daarom zou ik onze collega’s nu al willen verzoeken ermee in te stemmen om het debat over deze kwestie in de vergaderperiode september II te houden. Dat is een welgemeend verzoek aan u allen. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, mijnheer Poettering. Ik ben er zeker van dat de voorzitters van de fracties terdege nota hebben genomen van uw verzoek en dat zij ermee rekening zullen houden bij de vaststelling van de agenda voor de volgende vergaderperiode.
De Voorzitter.
   –Wij gaan verder met het volgende onderdeel op de agenda, namelijk de opmerkingen van één minuut, dat wij zullen afwikkelen volgens de instructies die ik u schriftelijk heb meegedeeld en die er gaandeweg voor zullen zorgen dat wij dit onderdeel op meer ordentelijke wijze kunnen afhandelen. 
Zsolt László Becsey (PPE-DE ).
   – Na het nieuws van de poging tot een bomaanslag op de president van de Alliantie van Vojvodina-Hongaren, József Kasza, heb ik vorige week een bezoek ter plaatse afgelegd. Ik kon mij er persoonlijk van vergewissen dat de handgranaat inderdaad voor József Kasza bedoeld was. Ik kon in Subotica niet anders dan vaststellen dat in de noordelijke provincie van Servië-Montenegro, Vojvodina, precies op de grens van de Europese Unie, de reeks aanvallen op nationale minderheden nog niet ten einde is gekomen. De situatie is zelfs verslechterd. Bij gedocumenteerde gevallen van schendingen van rechten van minderheden en mensenrechten zoals deze, heeft het Europees Parlement de plicht om naar de feiten te kijken en niet te luisteren naar de van zelfrechtvaardiging doordesemde verklaringen van de betreffende Servische politici, die zelf bij deze incidenten betrokken zijn. Deze aanpak is bovendien vooral gerechtvaardigd omdat de EU momenteel voorbereidingen treft om in het najaar associatie-onderhandelingen te openen met dit land. 
Gebruik makend van zijn begrotingsbevoegdheid heeft het Europees Parlement ook een plicht om de communautaire steun die het biedt aan Servië-Montenegro te gebruiken als instrument om de betreffende minderheid te beschermen. Door geregelder toezicht uit te oefenen dient het Europees Parlement zich bovendien duidelijk uit te spreken over de wezenlijke aard van het land waarmee de Unie nauwere betrekkingen aangaat. Tot slot heeft het Europees Parlement ook de plicht niet te vergeten dat er in Vojvodina, naast József Kasza, nog 300 000 mensen wonen die tot de Hongaarse minderheid en andere minderheden behoren en beschermd moeten worden.
Csaba Sándor Tabajdi (PSE ).
   – Uit naam van de negen talen van de tien nieuwe lidstaten wil ik uiting geven aan mijn bezwaar, want opnieuw is er sprake van discriminatie tegen de nieuwe lidstaten. In juli van dit jaar heeft het Europees personeelsselectiebureau (EPSO) een vergelijkend onderzoek aangekondigd waarin voor de eerste keer kandidaten uit alle 25 lidstaten tegelijkertijd de tests zouden kunnen maken. Er moeten zevenhonderd nieuwe “public administrators”, zoals ze in EU-jargon heten, worden aangenomen, maar onder de taaleisen staan alleen de elf talen van de “oude” lidstaten vermeld. Dit betekent dat een Nederlandse kandidaat de test in het Nederlands kan doen, terwijl Hongaarse, Poolse,Tsjechische, Slowaakse, Sloveense, Estische, Letse, Litouwse en Maltese kandidaten de test niet in hun moedertaal aangeboden krijgen, maar gedwongen worden deze in een van de elf talen van de vijftien “oude” lidstaten te doen. Dit is duidelijke discriminatie die regelrecht indruist tegen de geest van de Europese Unie. Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u – en ik heb u mijn verzoek ook schriftelijk doen toekomen – om onverwijld actie tegen deze discriminatie te ondernemen.
Marios Matsakis (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, bij het neerstorten van een vliegtuig van een goedkope Cypriotische luchtvaartmaatschappij op 14 augustus zijn 121 mensen om het leven gekomen. In een klein land als Cyprus heeft dit verlies aan mensenlevens een verwoestend effect en ik wil u, mijnheer de Voorzitter, en al mijn collega’s bedanken voor de condoleances die u hebt overgebracht aan de nabestaanden van de slachtoffers.
Hoewel het onderzoek naar de exacte oorzaak van de crash nog loopt, lijkt uit uitgelekte officiële rapporten naar voren te komen dat de burgerluchtvaartautoriteit van Cyprus vanwege reeds lang bestaande organisatorische fouten en administratieve tekortkomingen niet in staat was zijn rol als bewaker van de luchtvaartveiligheid naar behoren te vervullen.
Hoewel de regering van Cyprus onmiddellijk heeft beloofd maatregelen te treffen ter verbetering van de situatie, is inmiddels duidelijk dat de Commissie al enige tijd op de hoogte was van deze situatie en hierover grotendeels heeft gezwegen. Zij koos namelijk voor een langzame en volstrekt ontoereikende aanpak voor het doorvoeren van veranderingen. De burgerluchtvaartautoriteiten in andere lidstaten kampen wellicht met gelijksoortige veiligheidsproblemen, en wellicht is het dringend noodzakelijk om ook daar maatregelen ter verbetering te treffen.
Ik hoop dat de Commissie later vanavond in haar verklaring in dit Parlement op overtuigende wijze duidelijk zal maken dat zij voornemens is met spoed haar toezicht op de burgerluchtvaartautoriteiten te intensiveren en de toepassing van volledige transparantie zal garanderen. 
Pál Schmitt (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik dank u voor het feit dat u de recente natuurrampen en andere catastrofes hebt herdacht. Ik zou het nu willen hebben over de overstromingen die Midden-Europa teisteren. Tienduizenden mensen zijn gedupeerd als gevolg van het buiten hun oevers treden van de rivieren en de enorme hoeveelheid regenval in Duitsland, Zwitserland, Oostenrijk, Slovenië, Roemenië, Bulgarije en Hongarije. De situatie is ongetwijfeld het ernstigst in Roemenië: na de overstromingen van het voorjaar heeft het ook nog rampzalige schade geleden in juli en augustus. De overstromingen, die 34 districten hebben getroffen en vele levens hebben geëist, hebben 575 nederzettingen, vele huizen, honderden kilometers autoweg, 83 scholen, 29 crèches, ziekenhuizen en kerken onder water gezet. De kosten van de schade als gevolg van de natuurrampen die Roemenië hebben getroffen belopen 1,5 miljard euro.
Namens de Hongaarse delegatie, hebben wij de morele plicht om ieder middel dat ons ter beschikking staat aan te wenden om de inwoners van de regio te steunen. Roemenië – het armste van alle getroffen landen – kan de enorme kosten van de wederopbouw niet uit eigen middelen opbrengen. Daarom moet het zo spoedig mogelijk hulp krijgen vanuit het Solidariteitsfonds van de Europese Unie om de mogelijkheid te krijgen bergingsoperaties uit te voeren. Ik verzoek u vriendelijk om uw steun in dezen.
Alyn Smith (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik verzoek u namens de Schotse stad Edinburgh dringend om, in overleg met het Bureau het betreurenswaardige besluit van dit Bureau te heroverwegen om de Paritaire Parlementaire Vergadering ACS-EU in Straatsburg te houden in plaats van in mijn woonplaats Edinburgh. Het is al erg genoeg dat wij zelf naar Straatsburg moeten afreizen, laat staan dat wij dit onschuldige derde partijen aandoen.
De G8-top heeft dit jaar in Edinburgh en Schotland plaatsgevonden. Het Verenigd Koninkrijk is op dit moment voorzitter van de Europese Unie, en Schotland wil graag dat deze vergadering in Edinburgh plaatsvindt. Het aanbod van Edinburgh was beter en goedkoper. De Schotse regering is bereid een bedrag van 100 000 Schotse pond beschikbaar te stellen om dit evenement doorgang te helpen vinden. Wij zijn eraan gewend honderdduizenden mensen per dag in Schotland te verwelkomen met onze warme Schotse gastvrijheid. We willen graag dat deze vergadering in Edinburgh wordt gehouden en we zijn van onze zijde bereid er alles aan te doen om dit te verwezenlijken. Ik hoop dat ook u en het Bureau van uw zijde het nodige kunnen doen, en de kwestie zullen heroverwegen. 
Pedro Guerreiro (GUE/NGL ).
   – De recente verklaringen van commissaris Peter Mandelson zijn zorgwekkend en onaanvaardbaar. Met zijn aankondiging dat hij voornemens is een invoervergunning te geven voor tientallen miljoenen stuks textiel – die nu vanwege de overschrijding van de in de overeenkomst met de Volksrepubliek China vastgestelde contingenten vastgehouden worden bij de douane – gedraagt hij zich als een verlengstuk van de belangen van de grote distributeurs en detailhandelaars in de Europese Unie. De commissaris had dezelfde inzet moeten tonen voor de verdediging van de Europese textielproductie door bijvoorbeeld de vrijwaringsclausules te activeren, toen maanden geleden de Europese textielmarkt overspoeld werd (en ook nu nog steeds overspoeld wordt) met ingevoerde producten.
De huidige situatie heeft duidelijk gemaakt wie er in de Europese Unie echt garen spinnen bij de liberalisering van de handel in textielproducten: de grote importeurs en distributeurs die hun winstmarges tot steeds buitensporiger hoogten opvoeren.
Er staat heel wat op het spel: het gaat om de verdediging van de textiel- en kledingindustrie in de Europese Unie teneinde de vernietiging van duizenden bedrijven en arbeidsplaatsen en de daaruit voortvloeiende zeer ernstige economische en sociale gevolgen te voorkomen. 
Georgios Karatzaferis (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, zojuist is gesproken over het protocol. Ik ben er echter niet zo zeker van dat iedereen precies weet wat er aan de hand is met Turkije en Cyprus: Turkije erkent Cyprus niet.
Dat is een regelrechte belediging voor ons allen hier. Wij erkennen Cyprus allemaal. Onze collega’s uit Cyprus staan op voet van gelijkheid met ons, en nu zegt Turkije: “Wij erkennen de Cyprioten niet”. Dit is bijgevolg een belediging voor ons hier, want wij erkennen Cyprus allemaal.
Daarom moet dit vraagstuk grondig worden onderzocht. Wij moeten dit land aan het verstand brengen dat het zich niet mag gedragen als de grote onruststoker in Europa, nog voordat het überhaupt lid is. Dat is onvoorstelbaar. Kunt u zich voorstellen dat wij uw land, Spanje, niet zouden erkennen, of dat wij Duitsland of Frankrijk niet zouden erkennen? Zouden wij daar een debat over houden? Er kan geen onderscheid worden gemaakt tussen kleine en grote landen. Hier staan al onze landen op voet van gelijkheid. Turkije mag niet zo’n brutale en provocerende toon aanslaan tegen de democratie.
Als Europa ergens op gebaseerd is, dan is het op de democratie en de eerbiediging van de andere volkeren. Daarom kunnen wij het barbaarse gedrag van Turkije hier niet toelaten. Turkije kan hier niet zo maar pardoes binnenkomen en de instellingen en waarden aanvechten die Europa juist zo hard nodig heeft. 
Koenraad Dillen (NI ).
   – Voorzitter, geachte collega's, op 3 oktober e.k. krijgt Europa de gelegenheid om een kapitale fout die het vorig jaar gemaakt heeft, weer recht te zetten door te beslissen om toch geen toetredingsonderhandelingen met Turkije op te starten. Inderdaad, in heel wat lidstaten klinken vandaag andere geluiden dan vorig jaar. Ik denk dan met name aan de Franse regering nu de fatale 3e oktober dichterbij komt. De arrogantie waarmee Ankara het voorbije jaar hooghartig geweigerd heeft om ook maar de geringste inspanning te leveren op het vlak van de mensenrechten – ik verwijs naar de erkenning van de Armeense genocide, de recente schandalige aanklacht tegen de Turkse schrijver Pamuk inzake de taalrechten voor de Koerdische minderheid, enz -, bewijzen hoe Turkije en zijn cultuur incompatibel blijven met onze Europese waarden.
Dan was er de komedie van het zogenaamde Ankara-protocol, waarbij de Turkse regering potsierlijk blijft weigeren om een andere EU-lidstaat, Cyprus, te erkennen.
Collega’s Dominique de Villepin en Angela Merkel en zovele anderen hebben overschot van gelijk. In dit geval hoort Turkije er niet bij. Ik hoop dan ook dit Parlement in die zin een signaal zal geven. 
Gyula Hegyi (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, naar aanleiding van mijn toespraak over de situatie van de etnische Hongaren in Letland, beschuldigde de heer Zīle uit Letland mij ervan dat ik dit Parlement voorlieg. Ik kom uit een andere politieke cultuur en zal mij niet in dergelijke bewoordingen uitlaten over een collega-afgevaardigde. Ik ben ervan overtuigd dat hij slechts een onschuldig slachtoffer is van een misverstand.
Na zijn bijdrage had ik de gelegenheid te spreken met de leiders van de Hongaarse minderheid in zijn land. Ik heb begrepen dat het voor in Letland woonachtige Hongaren welhaast onmogelijk is te slagen voor de zogeheten burgerschapsexamens, ondanks het feit dat deze mensen daar hun opleiding hebben genoten. Anderzijds hebben mensen met een andere etnische afstamming – Letten en sommige andere Baltische volken – vrij, of bijna vrij, toegang tot burgerschap. Daaraan refereerde ik en dat noemde ik oneerlijk beleid.
In algemene zin druist iedere vorm van etnische discriminatie in tegen de fundamentele democratische idealen van deze Unie, maar in het geval van de Hongaren zijn er zelfs geen historische argumenten voor een dergelijke vorm van discriminatie. 
Hannes Swoboda (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik sluit mij volledig aan bij de voorstellen om Roemenië in deze moeilijke tijd hulp te bieden bij het te boven komen van een ernstige natuurramp. Tegelijkertijd dient Roemenië zich immers op het lidmaatschap van de Europese Unie voor te bereiden. In dat verband vind ik het zeer zorgwekkend dat de Roemeense regering pogingen onderneemt om nog tijdens de huidige zittingsperiode middels een wetswijziging zowel de voorzitters van de twee kamers van het Parlement af te zetten als die van de verschillende regionale parlementen.
Naar mijn idee zou Roemenië zich met belangrijker zaken moeten bezighouden en ervoor moeten zorgen dat er consensus in het land tot stand wordt gebracht. Wellicht kunt u, mijnheer de Voorzitter, nadere informatie inwinnen bij uw Roemeense collega’s! Ik wil ook met name de vertegenwoordigers van de andere politieke partijen oproepen om hun invloed te gebruiken om ervoor te zorgen dat deze dingen op basis van consensus en zonder verstoringen van de openbare orde in Roemenië worden opgelost. De manier waarop de oppositiepartijen thans worden behandeld, is niet acceptabel. Zonder politieke consensus kan Roemenië zich niet goed op de Europese Unie en op het lidmaatschap van de EU voorbereiden. 
Carlos José Iturgaiz Angulo (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, ik wil uw aandacht vragen voor het geval Francisco Larrañaga. De heer Larrañaga is Spaans en Europees burger en is op de Filipijnen tot de doodstraf veroordeeld. Helaas heeft de Filipijnse justitie de doodstraf voor deze EU-burger enkele weken geleden opnieuw bekrachtigd en inmiddels is het aftellen begonnen. Het is ons bekend dat het proces tal van onregelmatigheden kende en dat de heer Larrañaga niet de vereiste minimumgaranties zijn geboden. Diverse getuigen hebben een ontlastende verklaring afgelegd, aangezien zij hem ergens anders hebben gezien op dezelfde dag en op hetzelfde tijdstip waarop de misdaad is begaan die hem ten laste wordt gelegd. Waar het nu evenwel om gaat, is dat de heer Larrañaga het leven wordt gered en dat alle instellingen hiertoe bijdragen.
Geachte afgevaardigden, er dreigt een burger van de Europese Unie te worden omgebracht en wij mogen niet onaangedaan blijven bij de schending van het meest elementaire mensenrecht van elke burger, namelijk het recht op leven. Ik verzoek u derhalve, mijnheer de Voorzitter, om u met spoed tot de Filipijnse regering en de president van de Filipijnen te richten met het verzoek dat laatstgenoemde Francisco Larrañaga gratie verleent, ter voorkoming van de terechtstelling van deze Spaanse en Europese burger. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, mijnheer Iturgaiz, dat u de aandacht heeft gevestigd op de situatie van deze burger. Wij zullen ons over deze zaak buigen en indien van toepassing gevolg geven aan uw aanbeveling. 
Charles Tannock (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, vorige week was het precies een jaar geleden dat het bloedbad in Beslan plaatsvond, waarbij 331 mensen om het leven kwamen, onder wie 186 kinderen. Het is verbijsterend dat de man die deze misdaad naar eigen zeggen heeft gepleegd, Shamil Basajev, op 25 augustus is benoemd tot vice-premier van de zogenaamde Tsjetsjeense regering in ballingschap. Deze man is een gezochte oorlogsmisdadiger en onderhoudt nauwe banden met islamistische terreurgroepen als Al-Qaeda. De zogenaamde minister van Buitenlandse Zaken, ene mijnheer Osman Ferzaouli, die als politiek vluchteling in Denemarken verblijft, zegt dat dit ervoor zal zorgen dat Basajev zich in de toekomst verantwoordelijker zal gedragen.
De minister van Cultuur, Achmed Zakajev, verblijft in mijn eigen stad, Londen, eveneens als vluchteling, en heeft in het verleden ontkend banden te onderhouden met de heer Basajev. Rusland zal de Europese Unie ongetwijfeld beschuldigen van het meten met twee maten, wanneer wij terecht eisen dat zij degenen die zich schuldig maken aan wreedheden in Tsjetsjenië straffen, terwijl wij in de EU onderdak verlenen aan personen die terroristische acties ondersteunen. De regeringen van Denemarken en het Verenigd Koninkrijk moeten de asielstatus van de heer Ferzaouli en de heer Zakajev intrekken. 
David Martin (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de regio Lower Clyde aan de westkust van Schotland heeft een indrukwekkende reputatie op het gebied van de bouw van schepen van wereldklasse. Deze bedrijfstak is de afgelopen dertig jaar echter ernstig in verval geraakt. Nu loopt ook de toekomst van Ferguson’s – een van de weinige overgebleven scheepswerven – gevaar.
Mijnheer de Voorzitter, zoals u weet moeten alle nieuwe orders voor schepen in de Europese Unie openbaar worden aanbesteed. Ferguson’s heeft onlangs bij een concurrerende aanbesteding verloren van een onderneming die Remontowa heet en gevestigd is in het Poolse Gdansk. Zij zijn van mening dat zij deze aanbesteding op oneerlijke gronden verloren hebben. De Commissie doet op dit moment onderzoek naar het verlenen van staatssteun aan de werf in kwestie.
Ik stel deze zaak vandaag aan de orde omdat er een aanbesteding loopt voor twee nieuwe schepen en het belangrijk is dat de volgende opdracht gegund wordt op basis van dezelfde voorwaarden voor iedereen.
Mijnheer de Voorzitter, ik vraag u samen met mij de Commissie met klem te verzoeken haar onderzoek zo spoedig mogelijk af te ronden, zodat we er zeker van kunnen zijn dat er bij deze aanbestedingsprocedure sprake is van gelijkwaardige partijen die trachten het contract binnen te slepen, zonder dat een van die bedrijven de concurrentie moet aangaan met één hand op de rug gebonden. 
Claude Moraes (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de aandacht van het Parlement vestigen op een belangrijk arbeidsconflict in mijn Londense kiesdistrict, waarvan vele duizenden vliegtuigpassagiers in heel Europa last hebben gehad, namelijk dat van de medewerkers van Gate Gourmet. Op 13 augustus zijn 670 van hen zomaar ontslagen, zonder enige afvloeiingspremie. Dit leidde tot een grote staking van het personeel van British Airways en veroorzaakte lange vertragingen voor veel passagiers.
Ik heb de werknemers tijdens het zomerreces ontmoet en wil graag de aandacht van het Parlement vestigen op de slechte staat van dienst op het gebied van de arbeidsverhoudingen die een aantal van deze bedrijven heeft, alsmede op de noodzaak van een minnelijke schikking. Het enige wat de werknemers willen is dat ze hun baan terugkrijgen, en als dat niet kan, dat ze een afvloeiingspremie krijgen.
De houding van dit bedrijf is bemoedigend, maar we moeten een duidelijk signaal afgeven dat we overal in de Europese Unie eerlijke en evenwichtige arbeidsverhoudingen en naleving van de wet nastreven, opdat dit soort overlast voor consumenten kan worden voorkomen en de werknemers verder kunnen met hun leven, en opdat mensen die meer dan dertig jaar in dienst zijn geweest van dergelijke bedrijven krijgen waarop zij recht hebben. 
Bairbre de Brún (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter,
Op 28 juli heeft de IRA het historische besluit genomen om een einde te maken aan de gewapende strijd. Sinn Féin is van mening dat er nu een mogelijkheid is om de doelstellingen van de Ierse Republikeinen te verwezenlijken via volledig vreedzame en democratische methoden. Ten gevolge van dit moedige initiatief verdwijnen alle bestaande hindernissen die echte politieke vooruitgang en een gezamenlijke toekomst in de weg stonden. Degenen die de IRA afschilderden als het enige obstakel voor vrede, hebben nu geen excuus meer.
Het is nu aan de Democratic Unionist Party om met mijn partij om de tafel te gaan zitten. Tot nu toe hebben zij dat geweigerd. Ook de Britse regering moet haar verantwoordelijkheid op zich nemen en de aspecten van het Goede Vrijdag-akkoord die zij tot nu heeft laten liggen, ten uitvoer leggen.
Ondertussen zijn de zomermaanden gekenmerkt door aanslagen op kwetsbare katholieke en nationalistische huizen. Stenen, benzinebommen, staafbommen en geweervuur waren alomtegenwoordig. De bewoners voelen zich kwetsbaar en machteloos en zijn boos over het lakse optreden van de Noord-Ierse politie en de relatieve stilte van de zijde van de Unionistische politieke vertegenwoordigers. Iedereen die een rol speelt in het Ierse vredesproces staat voor een gigantische opgave. 
Georgios Papastamkos (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, na de tragische vliegtuigongelukken die zich de laatste tijd in Europa en elders in de wereld hebben voorgedaan – en u hebt zojuist nog uw medeleven betuigd met de nabestaanden van de slachtoffers – is het hoog tijd dat opnieuw de grens wordt aangegeven tussen enerzijds de noodzaak van liberalisering en het voorkomen van concurrentieverstoring van de burgerluchtvaart in Europa en anderzijds het waarborgen van een hoog veiligheidsniveau. Veiligheid is namelijk het hoogste goed.
De Europese Unie is op zijn minst verplicht om een wetgevend initiatief te nemen tot versterking van het juridisch kader voor de harmonisatie van de technische en administratieve procedures in de burgerluchtvaart.
Deze oproep moeten wij ook richten tot het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart, waarbij ik denk aan de maatregelen die het Agentschap tot nu toe heeft genomen of van plan is te nemen.
Als wij “liberalisatie”, “markt” en “veiligheid van de luchtvaart” – drie legitieme zaken – naast elkaar zetten en met elkaar vergelijken, moeten wij voorrang geven aan veiligheid. Dat moet onze boodschap zijn na de tragische vliegtuigongelukken. 
James Hugh Allister (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, sinds onze vorige vergadering heeft een lidstaat van deze Unie, de Republiek Ierland, op schandalige wijze onderdak geboden aan drie veroordeelde internationale terroristen. De IRA-terroristen Monaghan, Connolly en McCauley zijn terecht veroordeel voor het trainen van guerrillastrijders van de FARC in Colombia. Zij waren op borgtocht vrijgelaten – naar verluidt mede op aandringen van de regering in Dublin – maar namen de benen en nu lopen zij openlijk rond in Dublin, dankzij een verachtelijke deal met de IRA en ondanks de arrestatiebevelen die Interpol voor de drie mannen heeft uitgevaardigd.
Tot op heden heeft Ierland niets gedaan om te voldoen aan zijn internationale verplichtingen, maar blijft het medeplichtig aan het beschermen van deze internationale terroristen. Op deze manier drijft het de spot met de verzekeringen die het ten overstaan van dit Parlement heeft gedaan toen het het voorzitterschap van de Raad bekleedde, namelijk dat het zich zou inzetten voor de strijd tegen het internationale terrorisme. Ik veroordeel deze dubbelhartigheid en deze hypocrisie, maar bovenal roep ik de Ierse regering op een einde te maken aan deze schandalige zaak en deze voortvluchtige terroristen onmiddellijk terug te sturen. 
Jörg Leichtfried (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik wil vandaag de gelegenheid benutten om het Parlement op een opmerkelijk Europees jongereninitiatief te wijzen. Meer dan vijftig deelnemers uit zes Europese landen hebben in het kader van een workshop op een instelling voor hoger beroepsonderwijs in mijn kiesdistrict het Europees Parlement nagebootst. Het doel hiervan was om de aantrekkingskracht van de Unie op de burgers te vergroten. Die simulatie heeft geleid tot een resolutie over de vorming van een Europese Unie die dichter bij de burgers staat, en ik zou graag een paar punten uit die resolutie willen aanstippen.
Het “Europees Jongerenparlement” roept de Commissie op om de Europese burgers uitgebreid voor te lichten over de lidstaten, het Europees beleid en de veelsoortige culturele achtergronden. Zij zijn voorstander van een lager tempo van het uitbreidingsproces. Zij stellen een intensievere samenwerking voor tussen de EU en de nationale omroeporganisaties met het oog op een betere voorlichting over de EU. Zij zijn van mening dat de burgers ook in hun dagelijks leven en hun dagelijkse omgeving toegang moeten hebben tot informatie over de EU. Tot slot vinden zij een allesomvattende samenwerking tussen de EU en nationale educatieve instellingen noodzakelijk met het oog op de kennisoverdracht inzake culturele, historische en politieke verbanden. 
James Nicholson (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in aansluiting op hetgeen de heer Allister zojuist heeft gezegd, wil ik de aandacht van het Parlement vestigen op het feit dat we in de zomer getuige zijn geweest van de terugkeer van de zogenaamde “Colombia Three” in Dublin en in de Republiek Ierland. Zoals u wellicht weet, mijnheer de Voorzitter, zijn de drie mannen in kwestie in Colombia veroordeeld voor het helpen van de terroristen van de FARC ter plaatse. In het belang van de bestrijding van het internationale terrorisme, dienen deze mannen te worden uitgeleverd aan Colombia, teneinde de straffen uit te zitten waartoe zij oorspronkelijk zijn veroordeeld. Zij mogen niet vrijuit gaan, zoals nu het geval is, in weerwil van de wensen van de internationale gemeenschap.
Men kan niet enerzijds lippendienst bewijzen aan de strijd tegen het terrorisme en anderzijds door de vingers zien wat er daadwerkelijk gebeurt in een lidstaat van de Europese Unie. Hiertegen moet actie worden ondernomen, en wel op een duidelijke, verantwoorde en effectieve manier. 
Proinsias De Rossa (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil zowel de heer Allister als de heer Nicholson, en ook mevrouw de Brún eraan herinneren dat de Republiek Ierland een rechtsstaat is en dat het recht in de Republiek Ierland zijn loop zal hebben met betrekking tot de zaak die zij aan de orde hebben gesteld. Mag ik mevrouw de Brún er verder aan herinneren dat zij niet het recht heeft de aanduiding “Óglaigh na hÉireann” te gebruiken om te verwijzen naar de IRA. “Óglaigh na hÉireann” is namelijk de naam van het Ierse leger en niet van een illegale Ierse organisatie die de IRA heet.
De reden dat ik hier vandaag het woord wilde voeren is om de deelnemers aan de Freedom Drive welkom te heten in het Europees Parlement. Mensen met een handicap wenden zich tot Europa voor hulp bij de verwezenlijking van hun volledige vrijheid en waardigheid als Europese burgers. We moeten naar hen luisteren en actie ondernemen. In het bijzonder de Commissie en de Raad moeten luisteren en tegemoetkomen aan hun terechte zorgen.
Omdat ik verderop in het debat daartoe niet in de gelegenheid zal zijn, wil ik hierbij mijn oprechte medeleven betuigen met iedereen in New Orleans en elders in de Verenigde Staten die familieleden, vrienden, en ook bezittingen heeft verloren ten gevolge van de ramp die veroorzaakt is door de orkaan Katrina. Hieruit moeten politieke lessen worden getrokken, maar dat is van later zorg. Eerst moet Europa alle hulp bieden die nodig is en waar de Verenigde Staten om verzoeken, teneinde de getroffenen bij te staan. 
Mairead McGuinness (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil de aandacht van het Parlement vestigen op een zeer praktische zaak die specifiek de Ierse veeboeren zorgen baart, maar raakt aan de kern van de recente hervormingen van het gemeenschappelijk landbouwbeleid.
Gedurende de zomermaanden hebben we in Ierland de rechtstreekse gevolgen gezien van de invoer van goedkoop Braziliaans rundvlees voor onze markt. Misschien herinnert u zich dat commissaris Fischler de boeren minder bureaucratie en betere marktprijzen heeft beloofd. Toch zien wij en boeren overal in Europa dat de prijs voor hun product wordt bepaald door de goedkoopste producent van buiten de Europese Unie.
We hebben kunnen zien wat er overal in Europa met de textielindustrie is gebeurd. Zullen we iets soortgelijks zien gebeuren met de landbouw en de voedingsmiddelenindustrie in de Europese Unie?
Met het oog op de voortzetting van de besprekingen binnen de Wereldhandelsorganisatie in november, verzoek ik de Commissie met klem ervoor te zorgen dat rundvlees wordt behandeld als een kwetsbaar product, en dat we onze eigen rundvleesproducenten niet ten gronde laten richten door goedkope invoer vanuit derde landen. Ik wil hieraan toevoegen dat de wet- en regelgeving die Europa oplegt aan zijn boeren bijzonder streng is, en veel moeilijker is na te leven dan de regels die gelden voor voedsel dat buiten de Unie is geproduceerd. Ook daarmee zal rekening moeten worden gehouden. 
Jan Tadeusz Masiel (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in de vakantie heb ik op de Belgische televisie gezien dat een aantal leden uit de socialistische fractie van het Europees Parlement kritiek had op het feit dat het Parlement de Wereldjongerendag in Keulen een miljoen euro geschonken heeft.
Ik zou mijn verontwaardiging willen uiten over deze oorlogsverklaring aan het christelijke verleden, heden en tevens de christelijke toekomst van Europa. Europa hoeft niet christelijk te zijn – een niet-confessioneel Europa kan ook – maar als we geen respect meer kunnen opbrengen voor deze historische godsdienst die Europa heeft gemaakt tot wat het is, bestaat het risico dat Europa op een goede dag islamitisch wordt. Dat mogen we niet laten gebeuren en het is nog niet te laat om hier iets tegen te doen. 
Urszula Krupa (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, voor de tweede keer in een half jaar zou ik hier willen protesteren tegen een belediging van de katholieken. Dit keer gaat het om de ontering van de afbeelding van de Heilige Maagd van Częstochowa op de tentoonstelling ter ere van het vijfentwintigjarig bestaan van Solidariteit in het Parlement in Brussel. Voor ons in Polen komt de Zwarte Madonna van Jasna Góra op de tweede plaats na God en volgens een dichter zouden “zelfs diegenen die nergens anders in geloven, in haar geloven”.
Ik zou willen verwijzen naar het Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de fundamentele vrijheden waarin staat dat iedereen recht heeft op vrijheid van godsdienst, wat tevens respect impliceert en garanties biedt op de eerbiediging van cultusobjecten. Het schenden van dit principe is niets anders dan een belediging van de katholieken, en van niet-gelovigen die respect betuigen aan de Heilige Maagd, de Koningin van Polen, en is tevens een schending van het Mensenrechtenverdrag.
Ik wil in herinnering brengen dat christelijke waarden een basiselement vormen van onze cultuur en dat zij het gemeenschappelijke culturele erfgoed uitmaken van de naties die ons continent bevolken. 
Bogdan Pęk (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou de eerste zitting na het zomerreces willen aangrijpen om in naam van alle tegenstanders van de Europese Grondwet het Parlement te begroeten en te zeggen dat er in Polen, ondanks de crisis in de Europese Unie, veel paddestoelen en andere bosproducten zijn dit jaar, dat het goed gaat met ons en dat het percentage tegenstanders van de Europese Grondwet sterk toeneemt.
Tegelijkertijd zou ik willen vragen dat de Europese Unie de waarden die ze verkondigde vóór de toetreding van de nieuwe lidstaten, namelijk gelijkheid, eerlijkheid en billijke afrekeningen wat hoger in het vaandel zou dragen. 
Libor Rouček (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, tijdens de zomermaanden is de Europese Grondwet in nog eens drie lidstaten geratificeerd, in Cyprus, Malta en Luxemburg. In Luxemburg gebeurde dat via een referendum. Ik juich deze gang van zaken van harte toe. In tegenstelling tot wat de tegenstanders, de eurosceptici, beweren, blijkt hieruit dat de Europese Grondwet wel degelijk leeft.
Ik zou die landen die de Europese Grondwet nog niet hebben geratificeerd, met inbegrip van mijn eigen land, de Tsjechische Republiek, willen vragen dit in de komende maanden alsnog te doen. Twee derde van de burgers in mijn land wenst zich uit te spreken over dit document; 49 procent van de Tsjechen is nog altijd verklaard voorstander van de Europese Grondwet. Het Europees Parlement moet het ratificatieproces ook aangrijpen om de dialoog met de burger te verstevigen. Het is een uitgelezen kans om het gesprek aan te gaan over de ratificatie van de Europese Grondwet en, uiteraard, de toekomst van de Europese Unie.
Nirj Deva (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat u de aandacht van het Parlement hebt gevestigd op de ramp in Louisiana en New Orleans. Sommige van de getroffenen zijn van Franse en Spaanse origine en zij zijn uiteraard Amerikaans staatsburger.
De Europese Commissie beschikt over de mogelijkheid zeer goede adviezen en ondersteuning te bieden via haar Bureau voor humanitaire hulp, ECHO. Overal ter wereld heeft ECHO bij soortgelijke crises een prominente adviserende rol vervuld – bij de tsunami in Indonesië en Sri Lanka, evenals in ander gevallen, zoals bij de overstromingen in Mozambique.
Ik heb deze zaak besproken met commissaris Michel en ik verzoek dit Parlement de Commissie te vragen een team van ECHO naar de Verenigde Staten te sturen om zowel de staatsoverheden als de federale overheid te adviseren op basis van onze ervaring met dergelijke zaken. Dit is onze kans om iets terug te doen voor het Amerikaanse volk. 
Ashley Mote (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, op 29 juli hebben de openbare aanklagers in Milaan die onderzoek doen naar de ineenstorting van het gigantische Italiaanse zuivelbedrijf Parmalat, aangekondigd aanklachten in te zullen dienen tegen dochterondernemingen van UBS, Deutsche Bank, Citigroup en Morgan Stanley. Binnen 48 uur overleden een voormalig directielid van de Citibank, ten gevolge van een val uit zijn appartement in New York, en een voormalige president van de Europese Centrale Bank, Wim Duisenberg, die dood werd aangetroffen in zijn eigen zwembad.
De heer Duisenberg werd in zijn strijd om het presidentschap van de ECB uiteraard gesteund door de Deutsche Bank. Gezien het merkwaardige toeval en de timing van deze ongewone en onverwachte sterfgevallen, mag dit Parlement hopen dat Europol en de inlichtingendiensten de omstandigheden rondom deze sterfgevallen nauwkeurig zullen onderzoeken. 
Bogusław Sonik (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, medio augustus hebben Wit-Russische grensbewakers een aantal Poolse afgevaardigden van dit Parlement de toegang tot hun land versperd. Ik zou de Voorzitter willen vragen om officieel protest aan te tekenen, aangezien de eerste reactie van de presidentiële woordvoerder luidde dat hij geen commentaar wenste te leveren, daar het hier om een privé-aangelegenheid van de Poolse afgevaardigden zou gaan. In mei zat ik bij het groepje van vier dat niet werd toegelaten tot Wit-Rusland, in dezelfde maand werd me ook de toegang tot Cuba geweigerd. Fidel Castro en de Wit-Russische dictator Loekasjenko hebben lak aan internationale normen. Hun hoofdsteden, Havana en Minsk, zijn verworden tot twee symbolen van mensenrechtenschendingen en het knevelen van de publieke opinie.
Ik ben naar Wit-Rusland gegaan omdat Loekasjenko met een nieuwe golf van onderdrukking was begonnen tegen burgers die zijn standpunten niet delen. De laatste onafhankelijke kranten is het zwijgen opgelegd, de toegang tot het internet is geblokkeerd, opposanten worden aangehouden, gearresteerd en veroordeeld. Dit laatste is ook gebeurd met het democratisch verkozen bestuur van de Vereniging van Polen in Wit-Rusland, de laatste NGO die nog niet onder de knoet zat van de dictatuur van Minsk.
Ik zou de Voorzitter willen vragen ervoor te ijveren dat de Europese Instellingen maatregelen nemen ter ondersteuning van de activisten die door Loekasjenko worden vervolgd. Medestanders van het regime van Loekasjenko zouden onder druk gezet moeten worden, onafhankelijke radiozenders en voor Wit-Rusland bedoelde uitzendingen vanuit de buurlanden moeten worden gesteund, aangezien deze voor de Wit-Russen de enige bron van onafhankelijke informatie vormen. 
Milan Gaľa (PPE-DE ).
   – In de wereld van vandaag zijn wij helaas getuige van diverse natuurrampen, zoals overstromingen of door rampzalige droogte veroorzaakte branden. 
Ik zeg hier misschien niets nieuws, maar ik heb het gevoel dat wij de zeer reële dreiging van de vogelgriepepidemie voortdurend onderschatten. Het hoofd van het griepprogramma van de WHO, Klaus Stöhr, heeft op een Duitse radiozender gezegd dat indien het virus muteert, het zich zeer snel zal verspreiden. Stöhr zegt dat er scenario’s bestaan waarbij het virus zich in drie tot zes maanden over de hele wereld zou kunnen verspreiden. 
Samen met vele hier aanwezige collega’s ben ik van mening dat de preventieve maatregelen die de afzonderlijke lidstaten en de Europese Unie als geheel hebben genomen onvoldoende zijn, hetgeen mogelijk het gevolg is van een gebrek aan fondsen of gebrek aan bereidheid om dergelijke fondsen vrij te maken. In mijn ogen moeten wij een systeem uitwerken dat het mogelijk maakt om veel sneller gelden vrij te maken voor preventieve maatregelen tegen de vogelgriep en voor de aanschaf van antivirale geneesmiddelen uit het Europees solidariteitsfonds
De Voorzitter.
   –Hiermee is het onderdeel beëindigd. 

De Voorzitter.
   Aan de orde is de verklaring van de Commissie over natuurrampen (branden en overstromingen). 
Stavros Dimas,
    Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, door de extreme weersomstandigheden van de afgelopen zomer zijn in veel Europese landen, maar ook in de Verenigde Staten, enorme verwoestingen aangericht. Ook hebben zich zware ongelukken voorgedaan met talloze dodelijke slachtoffers, waar ook de Voorzitter zojuist over sprak.
Ook ik wil namens het college van commissarissen uiting geven aan mijn medeleven en solidariteit betuigen met de slachtoffers van deze rampen en ongelukken.
De droogte op het Iberisch schiereiland was de ergste van de afgelopen zestig jaar en heeft, samen met de hoge temperaturen, ervoor gezorgd dat op grote schaal bosbranden uitbraken in Zuid-Europa. Afgezien van bosbranden hadden wij echter ook overstromingen in Midden- en Oost-Europa, en werd het zuidelijk deel van de Verenigde Staten getroffen door de orkaan Katrina.
Europa wordt telkens weer getroffen door overstromingen en bosbranden. Dit jaar waren de gevolgen groter dan ooit, maar het feit dat deze verschijnselen zich voordoen verbaast ons niet. Daarom is het noodzakelijk om op dergelijke rampen vooruit te lopen. De politieke leiders moeten maatregelen klaar hebben om, waar mogelijk, preventief op te treden, en zij moeten alle beschikbare middelen inzetten om dergelijke crises zo efficiënt mogelijk het hoofd te bieden.
Om een efficiënte en gecoördineerde respons van de Europese Unie op noodsituaties mogelijk te maken, is in 2001 het communautair mechanisme voor civiele bescherming in het leven geroepen. Met dit mechanisme kan de inzet van de in de lidstaten beschikbare hulpinstrumenten worden gecoördineerd. Ook biedt dit mechanisme ondersteuning bij paraatheidsoefeningen, bij de opstelling van rampenscenario’s en bij simulatie, waarmee eventuele leemtes en problemen in de systemen voor civiele bescherming van de lidstaten kunnen worden opgespoord. Bovendien kunnen daarmee de samenwerking en de interoperabiliteit van de nooddiensten van de lidstaten worden bevorderd.
Toen op verzoek van de regering het mechanisme in Portugal werd geactiveerd, slaagde de Europese Unie erin om in minder dan 24 uur brandblusboten en -helikopters uit Frankrijk, Italië, Duitsland en Nederland naar Portugal te sturen en de brandweerlieden daar te helpen. Dankzij deze versterking, en ook dankzij de verbetering van de weersomstandigheden, konden de branden toen binnen enkele dagen worden beteugeld.
Op die manier kon de situatie onder controle worden gebracht. Vanmiddag om 12 uur waren er nog maar vijf brandhaarden, terwijl er op 22 augustus meer dan vijftig waren.
Het mechanisme is ook gebruikt om hulp te verlenen aan Bulgarije en Roemenië, de twee landen die het sterkst getroffen zijn door de overstromingen. Talrijke lidstaten hebben hulp geboden door via het mechanisme voor civiele bescherming van de Europese Unie ploegen, pompen, ontsmettingsmiddelen en andere middelen te sturen.
Momenteel draagt de Europese Unie aanzienlijk bij tot en neemt zij deel aan de inspanningen die de Verenigde Staten ondernemen om het hoofd te bieden aan de enorme verwoestingen van de orkaan Katrina.
Gisteren – zondag – hebben wij een officieel verzoek om hulp ontvangen van de Verenigde Staten, en wij hebben onmiddellijk het mechanisme voor civiele bescherming geactiveerd om de hulp van de lidstaten aan de getroffen gebieden te coördineren.
Het Europees pakket met hulpmaatregelen bestaat uit bijdragen van de lidstaten. Deze variëren van materiële hulpmiddelen tot uitrusting en het sturen van deskundigen en specialisten. Er zijn reeds deskundigenteams en materiële hulpmiddelen in de Verenigde Staten aangekomen.
Het communautair mechanisme voor civiele bescherming is een onontbeerlijk instrument geworden voor de coördinatie van de Europese hulpverlening. De respons op de gebeurtenissen van deze zomer heeft, net als in het geval van de tsunami van eind vorig jaar, aangetoond dat het mechanisme naar tevredenheid werkt.
Het is evenwel voor verbetering vatbaar. Daarom heeft de Commissie in april 2005 een voorstel gedaan voor een pakket maatregelen ter versterking van de responsmogelijkheden van de Europese Unie op het gebied van civiele bescherming. Daaronder bevinden zich voorstellen voor de verbetering van het overbrengen van de hulp, maar ook voorstellen waarmee de Europese Unie de mogelijkheid krijgt om gespecialiseerde uitrusting te huren van derde landen, zoals bijvoorbeeld extra brandblusvliegtuigen. Dat is precies het soort maatregelen waarmee wij de Europese – en niet-Europese – burgers beter kunnen beschermen tegen toekomstige rampen.
Het pakket maatregelen ter versterking van de civiele maatregelen wordt momenteel onderzocht in de Raad. Ik ben ervan overtuigd dat het Europees Parlement steun zal geven aan onze voorstellen en ons solidair zal bijstaan in onze inspanningen.
De middelen van civiele bescherming kunnen enkel ingezet worden in de eerste, meest urgente fase van een noodsituatie. Om echter het hoofd te kunnen bieden aan de gevolgen van de verwoestingen en om deze te kunnen voorkomen zijn andere middelen nodig. Dat is het vraagstuk waar de heer Ouzký zojuist over sprak. De Commissie beschikt over dergelijke middelen en ik zal er enkele noemen.
Met de programma’s voor de ontwikkeling van de landbouw wordt steun gegeven aan een grote reeks bosbouwactiviteiten. Daarbinnen zijn ook kredieten beschikbaar voor de preventie van bosbranden en het herstel van beschadigde bossen. De verordening “Forest Focus” is het meest recente middel dat ons ter beschikking werd gesteld om toezicht uit te oefenen op de maatregelen ter voorkoming van bosbranden en op de toepassing daarvan. Het financieel kader voor “Forest Focus” in de periode 2003-2006 bedraagt 65 miljoen euro. Daaronder vallen ook de 9 miljoen euro voor brandpreventie.
Wat overstromingen betreft, heeft de Commissie een voorstel gedaan voor de uitwerking en toepassing van een gecoördineerd actieplan van de Europese Unie voor het beheer van het overstromingsgevaar. In het kader van de toepassing van de conclusies van de Raad van december 2004 heeft de Commissie de daarvoor noodzakelijke beleidsinitiatieven ontplooid.
Met het Solidariteitsfonds van de Europese Unie kunnen door zware rampen getroffen landen worden geholpen bij hun wederopbouwinspanningen. Roemenië en Bulgarije hebben de Commissie reeds gevraagd het Solidariteitsfonds te activeren. Mijn voor regionaal beleid, uitbreiding en landbouw bevoegde collega’s bestuderen deze verzoeken momenteel.
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, staat u mij toe tot slot nog uiting te geven aan mijn stellige overtuiging dat het Europees Parlement steun zal geven aan onze voorstellen en deze gelegenheid zal aangrijpen om de aangegane solidariteitsverplichtingen om te zetten in verdere acties. Dat is onze plicht jegens al degenen die door de recente rampen zijn getroffen. 
Gerardo Galeote Quecedo,
   – Mijnheer de Voorzitter, zoals de milieucommissaris heeft opgemerkt, is de Europese Unie deze zomer getroffen door rampen die werden veroorzaakt door water en vuur. Waar sommige regio’s ernstig worden bedreigd door voortschrijdende woestijnvorming, heerst in andere regio’s overstromingsgevaar. Dat tekent de Europese verscheidenheid en de behoefte om open te staan voor andere realiteiten.
De branden hebben in diverse zuidelijke lidstaten van Europa tientallen mensenlevens geëist, complete bevolkingsgroepen tot evacuatie genoopt en buitengewoon grote schade toegebracht aan het milieu. Toegegeven, het is dit jaar droger dan gewoonlijk, maar wij mogen beslist niet bij de pakken neerzitten. Het is juist onze verantwoordelijkheid om na te gaan wat de achterliggende oorzaken van de ieder jaar weer terugkerende rampen zijn, en wat we verkeerd doen of gewoon wat we op dit moment doen. De Fractie van de Europese Volkspartij stelt daarom voor om een tijdelijke parlementaire commissie in te stellen die zich gaat buigen over concrete maatregelen die we in Europees verband zouden kunnen nemen als aanvulling op hetgeen de lidstaten al doen.
Het vuur stopt niet bij de landsgrenzen, en daarom zouden we over een Europees protocol voor brandbestrijding moeten beschikken. Het minste wat we zouden moeten doen, is een specifiek Europees agentschap in het leven roepen, evenals, waarom niet, gespecialiseerde grensoverschrijdende korpsen. Mijnheer de commissaris, soms is vier en twintig uur te lang. Zonder de rol van het Europees Solidariteitsfonds tekort te willen doen, denk ik dat we verkeerd bezig zijn is als we na elke brand weer op zoek gaan naar fondsen. Er is meer nodig. Om een voorbeeld te geven: de Europese Commissie heeft, met instemming van de Raad, de steun aan de boeren voor het aanleggen, onderhouden en bewaken van brandgangen afgeschaft, iets wat wellicht zou kunnen worden heroverwogen.
Mijnheer de Voorzitter, dit zijn enkele van de voorstellen die wij zouden kunnen evalueren in de door mijn fractie voorgestelde, tijdelijke parlementaire commissie. 
Paulo Casaca,
   – Mijnheer de Voorzitter, ten eerste zou ik mij aan willen sluiten bij de woorden van de Voorzitter van het Parlement aan het begin van deze vergadering en mede namens de hele socialistische fractie mijn solidariteit willen betuigen met de slachtoffers van al deze rampen.
Op de tweede plaats zou ik mijn dank willen betuigen aan de collega’s – afkomstig uit alle windstreken en fracties – die in het bijzonder jegens ons, Portugese socialisten, hun solidariteit hebben betuigd met de slachtoffers van de droogte en de branden, die ook op dit moment nog het westelijk deel van het Iberisch schiereiland en met name Portugal teisteren.
Ik zou erop willen wijzen dat de schaal van de ramp die de Portugese bossen treft nergens in de wereld zijn gelijke kent, ook niet in het Amazonewoud. De ontbossing van de afgelopen decennia heeft werkelijk desastreuze afmetingen aangenomen en wij mogen de omvang van deze ramp dan ook niet negeren.
Wij dienen rekening te houden met de ernst van het probleem en het hele palet aan maatregelen te bezien dat genomen dient te worden om het hoofd te bieden aan deze situatie. Wij moeten het functioneren van het Solidariteitsfonds analyseren en nagaan waarom dit fonds tot nu toe bijvoorbeeld niet de helpende hand heeft kunnen bieden bij het bestrijden van de branden en geen financiële steun heeft kunnen geven voor het ter beschikking stellen van blusvliegtuigen. Collega Galeote Quecedo heeft er al heel terecht op gewezen dat wij de landbouw niet mogen vergeten, daar deze ramp immers deel uitmaakt van een grootschalige droogte. Wij moeten ons ook bezinnen op het bosbouwbeleid en bossen aanleggen die meer in overeenstemming zijn met het klimaat in het westelijk deel van het Iberisch schiereiland.
Vittorio Prodi,
   . – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ook ik zou mijn solidariteit willen betuigen met de slachtoffers. Solidariteit is op zich echter niet voldoende en daarom dienen wij ons er jegens de slachtoffers plechtig toe te verbinden om ons met overtuiging en vastberadenheid in te spannen teneinde dergelijke gebeurtenissen te voorkomen.
Maar laten wij ons eerst afvragen waarom dergelijke rampen plaatsgrijpen. De opwarming van de aarde speelt mijns inziens zeker een rol. Zoals de commissaris al heeft gezegd zijn daardoor de extreme klimatologische verschijnselen – zoals langere droogteperiodes -verergerd. Ik wil de commissaris trouwens dankzeggen voor zijn aanwezigheid. Ook zou ik willen wijzen op de toegenomen intensiteit van de regenval in vergelijking met het verleden.
Ik herinner eraan dat een stijging van de luchttemperatuur met twee graden – van 20 naar 22 graden Celsius – de waterdamp in de atmosfeer met 12 procent doet toenemen. Als gevolg daarvan neemt ook de hoeveelheid energie in de atmosfeer toe, waar wij met de orkaan Katrina helaas nog eens een bevestiging van hebben gekregen. Wij moeten onze krachten verenigen en via het organiseren van onze civiele bescherming hulp bieden. Dat is nu echt een taak voor de Europese Unie en niet alleen meer voor de lidstaten.
Wij moeten de rampenbestrijdingscapaciteit versterken en in het licht van de verscherping van de extreme gebeurtenissen bovenal een globaal preventieplan opstellen, waarvan het onderhoud van de waterwegen deel uitmaakt. Als wij de situatie in de praktijk gaan bekijken, dienen wij daar alle noodzakelijke maatregelen te treffen. Het onderhoud van de waterwegen dient de benutting van waterkracht mogelijk te maken. Daarnaast moeten ook herbebossing en het gebruik van biomassa voor energiedoeleinden onder die maatregelen vallen. Kortom, het gaat om interventies met een systeemkarakter.
Dat is het thema waar ik de aandacht op wilde vestigen, maar ik heb nog geen analyse gehoord van het belang van dit onderwerp. Wij moeten ervoor zorgen dat dit plan zichzelf volledig betaalt en een krachtig hulpmiddel voor de hele Unie vormt. De realisatie van die werken dient de veiligheid van onze waterwegen en bodem te vergroten, de brandveiligheid te verbeteren en ons de mogelijkheid te bieden de natuurlijke energie beter te benutten. Het er gaat dus om een systeem te creëren en ik vraag de Unie dat te realiseren ter ondersteuning van wat de lidstaten al doen. 
Claude Turmes,
   Mijnheer de Voorzitter, ook ik betuig namens de Verts/ALE-Fractie mijn respect aan de doden, gewonden en andere directe of indirecte slachtoffers van deze ramp. Wij spreken in dergelijke gevallen weliswaar over natuurrampen, maar vaak is op zijn minst een deel van die rampen ook te wijten aan menselijk falen. Naar mijn idee blijkt met name uit de beelden die wij de laatste dagen vanuit de Verenigde Staten hebben ontvangen dat wij, politici, een grote verantwoordelijkheid hebben om alles te doen wat menselijkerwijs mogelijk is om dergelijke rampen te voorkomen of in ieder geval de gevolgen ervan te beperken.
Ik heb twee of drie concrete vragen aan u, mijnheer Dimas. De eerste gaat over de bescherming tegen overstromingen. Met name uit Oostenrijk hebben ons klachten bereikt over een gebrekkige grensoverschrijdende samenwerking, bijvoorbeeld in het Donau-gebied. Zou u wellicht nog een keer wat dieper kunnen ingaan op de instrumenten die de EU op dit gebied tot haar beschikking heeft?
Dan de bosbranden in Portugal. Dit is nu al het tweede jaar dat er van zo’n extreme situatie sprake was. Zijn de eerste resultaten al bekend van de maatregelen die vorig jaar in de verschillende gebieden in gang zijn gezet? Hebben die maatregelen dit jaar effect gehad? In verband met het beschikbaar stellen van extra financiële steun moeten wij natuurlijk wel weten welke maatregelen effect sorteren en welke niet.
Ik wil echter met name nader inhaken op een van de denkbeelden van de heer Prodi. Het heeft mij verbaasd, mijnheer Dimas, dat u in uw betoog geen offensievere houding heeft aangenomen. De klimatologen voorspellen extreme droogte in Zuid-Europa. Zij voorspellen ook overstromingen en extreme weersomstandigheden in Midden-Europa. En u zegt zelf ook dat de kracht en de gevolgen van orkanen en tyfoons als gevolg van de klimaatveranderingen nog groter zullen worden. Dat wordt tevens bevestigd door talloze publicaties van klimatologen.
Ik zou u dan ook willen vragen, mijnheer Dimas, of de vele mooie beloften over klimaatbescherming nu eindelijk niet ook eens een keer door meer daden gevolgd moeten worden. Hoe staat het met het tweede Europese programma voor klimaatveranderingen? En op welke wijze wilt u de klimaatonderhandelingen in Montreal in de herfst en winter nieuwe impulsen geven?
Indien wij maatregelen met het oog op klimaatbescherming nemen en wij deze op intelligente wijze uitvoeren, zullen die maatregelen ook onze afhankelijkheid van aardolie verminderen en een bijdrage leveren aan een betere luchtkwaliteit in onze steden. Wellicht zou de Commissie eens wat meer aandacht moeten besteden aan de wijze waarop een dergelijke win-win-situatie tot stand gebracht zou kunnen worden. 
Pedro Guerreiro,
   – Wij zijn blij dat dit debat op de agenda is geplaatst, zoals wij begin augustus hadden voorgesteld.
Tot nu toe zijn er in deze periode van extreme en ernstige droogte zo’n 200 000 hectare bos in Portugal en meer dan 120 000 hectare in Spanje in vlammen opgegaan. Daarbij zijn tientallen mensen om het leven gekomen – met name brandweerlieden – en huizen, boerderijen en fabrieken verwoest. Er is een geweldige aanslag gepleegd op het ecosysteem van beschermde gebieden. De kosten op emotioneel vlak zijn geweldig hoog en niets of niemand zal de mensen daarvoor schadeloos stellen. Daarom willen wij ons innig medeleven en onze solidariteit betuigen met de nabestaanden van de slachtoffers en met de inwoners van de getroffen gebieden. Ook willen wij hulde betuigen voor de offers die gebracht zijn door de brandweerlieden en de burgers die in het geweer zijn gekomen om de branden te bestrijden.
Gezien de ernst van de situatie dient de Commissie met spoed de samenwerking met de nationale autoriteiten te versterken bij de hulpverlening aan de getroffenen, het minimaliseren van de gevolgen van de branden en overstromingen en alle nationale initiatieven om met overheidssteun het productiepotentieel van de getroffen regio’s te herstellen. Er dienen arbeidsplaatsen gecreëerd te worden en de sociale kosten van het verlies van werkgelegenheid en inkomstenbronnen dienen gecompenseerd te worden. Dat kan ten eerste gebeuren via het activeren van het Solidariteitsfonds voor de getroffen landen en gebieden. Zo nodig dient trouwens de werking van het fonds met spoed gewijzigd te worden. Ten tweede dienen de communautaire administratieve procedures vergemakkelijkt te worden, met name de procedures voor de herprogrammering van de structuurfondsen en het Cohesiefonds, en de regelgeving voor de verwerking van desbetreffende dossiers moet worden versoepeld. Ten derde dient er steun te komen voor de herbebossing van de getroffen gebieden, waarbij de bioklimatologische en ecologische kenmerken van die gebieden gerespecteerd dienen te worden. Ten vierde dient er steun te komen voor maatregelen voor de preventie van bosbranden, zoals brandgangen, bospaden, toegangspunten, brandkranen en programma’s voor de inrichting van de bossen. Ten vijfde dienen bepaalde directe steunbedragen van het GLB voor de boeren vervroegd uitbetaald te worden, rekening houdend met de branden en de droogte in de landbouwsector. Ten zesde dient artikel 87, lid 2 van het Verdrag snel te worden toegepast om gepaste financiële steun te kunnen geven aan alle getroffen sectoren. Tot slot dient er met spoed een efficiënt systeem op communautaire schaal te komen, om de boeren – met name de kleine en middelgrote bedrijven – te beschermen tegen de gevaren en de crises ten gevolge van rampen zoals de huidige droogte, branden en overstromingen. Daarbij kunnen wij bijvoorbeeld denken aan een collectieve – met communautaire middelen gefinancierde – landbouwverzekering, teneinde bij natuurrampen van deze omvang de boeren een minimuminkomen te garanderen. 
Hans-Peter Martin (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik ben zelf afkomstig uit een van de getroffen gebieden, namelijk Voralberg. De gebeurtenissen in Portugal en in het zuiden van de Verenigde Staten raken mij echter net zo diep. Als toegewijde Europeanen zouden wij veel verder vooruit moeten kijken en zouden wij ook verder moeten gaan dan hetgeen door onze collega’s al terecht naar voren is gebracht.
Wij zouden eigenlijk al tot 2050 vooruit moeten kijken. De klimaatverandering vindt nu al plaats. Dat wordt niet alleen gezegd door het hoofd van het milieuprogramma van de VN, Klaus Töpfer, maar dat blijkt ook uit resultaten van wetenschappelijk onderzoek. Moeten wij nu eigenlijk niet snel ook eens een masterplan opstellen, zoals het plan dat de NASA met het oog op komende klimaatveranderingen al in de jaren tachtig van de vorige eeuw heeft ontwikkeld? In zo’n masterplan dient heel gedetailleerd beschreven te worden met welke mogelijke ontwikkelingen wij rekening moeten houden, waarbij er geen sprake mag zijn van heilige huisjes die overeind gehouden moeten worden. Dat betekent dus ook dat overwogen moet kunnen worden om bepaalde gebieden die nu bewoond zijn, te ontruimen. Europa kan het zich niet veroorloven om al deze gebieden, die nu nog beschermd worden, elk jaar of elke drie jaar weer opnieuw op te bouwen. Het is hoog tijd dat wij verder vooruitkijken. 
João de Deus Pinheiro (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou mij zowel willen aansluiten bij het betoog van de Voorzitter van ons Parlement als bij de woorden van mijn collega’s Gerardo Galeote, Paulo Casaca en Pedro Guerreiro, die een duidelijk algemeen beeld hebben geschetst van de situatie – een schets waar ik het in grote lijnen mee eens ben.
Daarom maak ik van de gelegenheid gebruik, mijnheer de commissaris, om mij rechtstreeks tot u te wenden. Naast humanitaire en technische aspecten hebben wij hier te maken met een politiek probleem: in hoeverre zijn de Europese instellingen, en met name de Commissie, in staat om op ondubbelzinnige wijze een voorbeeld te geven van wat Europese samenwerking vermag en wat Europese solidariteit betekent voor de talloze getroffenen?
Ik ken natuurlijk Portugal het beste en ik kan u verzekeren dat er op dit moment geen betere reclame is voor Europa dan een snelle en doeltreffende reactie op de noden van de slachtoffers, die in heel mijn land zeer talrijk zijn. Een technisch goede en volmaakte reactie over een jaar is slechter dan een onmiddellijk antwoord waar een bepaald politiek signaal vanuit gaat.
Dat is mijn boodschap en hopelijk slaagt de Commissie erin het voorstel te realiseren. Tevens hoop ik dat de tijdelijke commissie van het Europees Parlement er de nodige druk voor uitoefent en steun voor biedt.
Rosa Miguélez Ramos (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in de voorbije zomer hebben zich inderdaad, zoals door anderen reeds is gezegd, natuurrampen van tweeërlei aard voorgedaan: alles verzengende bosbranden en overstromingen met verstrekkende gevolgen. Naast grote materiële schade moesten we door heel Europa ook het verlies van mensenlevens betreuren: in de lidstaten, in sommige kandidaat-lidstaten en in directe buurlanden, zoals Zwitserland.
De resolutie van de sociaal-democratische fractie is in de eerste plaats bedoeld als eerbetoon aan de slachtoffers van het natuurgeweld en als teken van solidariteit met de nabestaanden. In onze resolutie zeggen wij dat deze rampen niet incidenteel gebeuren, maar zich jaar na jaar herhalen, en dat dit wijst op structurele oorzaken. Deze oorzaken houden niet alleen verband met de klimaatverandering maar ook met de landbouw en het agrarisch gebruik.
De sociaal-democratische fractie roept in haar resolutie Europa op tot solidariteit, via onmiddellijke financiële steun, door de Commissie te verzoeken middelen uit het Solidariteitsfonds ter beschikking te stellen, maar daarnaast ook via maatregelen op middellange en lange termijn. Wij denken daarbij aan het in het leven roepen van een Europees orgaan voor civiele bescherming of een Europese waarnemingspost voor droogte, of aan het opstellen van een initiatiefverslag. Dat zou naar ons oordeel meer effect sorteren dan een tijdelijke commissie en het zou een bekrachtiging zijn van de door het Parlement te nemen verantwoordelijkheid om de Commissie en andere Europese instellingen aan te sporen tot het treffen van maatregelen, maar ook om zelf actie te nemen als wetgevend orgaan. Dat laatste zou plaatsvinden via de diverse parlementaire commissies, wier gezamenlijke werk, zoals gezegd, zou uitmonden in een initiatiefverslag over de bosbranden en natuurrampen die ons werelddeel ’s zomers keer op keer teisteren.
Het spreekt vanzelf, geachte afgevaardigden, dat de Europese waarnemingspost voor droogte als doel zou hebben meer inzicht te krijgen in de gevolgen van droogte in Europa, om een en ander zoveel mogelijk te beheersen en terug te dringen. 
Françoise Grossetête (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, Europa onder water, Europa in brand, dit kan geen toeval meer zijn, want de geschiedenis herhaalt zich. En elk jaar opnieuw is dit hier weer onderwerp van gesprek.
Deze rampen worden ten onrechte natuurrampen genoemd. Want zoals wij weten ontstaan bosbranden vrijwel altijd door toedoen van de mens, ofwel door crimineel gedrag, ofwel door nalatigheid, ofwel door politieke keuzes waardoor hele gebieden verwaarloosd zijn. Om deze rampen het hoofd te bieden, moeten wij de handen ineenslaan en de solidariteit vooropstellen. Wij hebben behoefte aan een echt Europese organisatie voor de bescherming van de burgerbevolking die menselijke en materiële middelen samenbrengt, zodat we echt kunnen spreken van Europese hulp. Mijnheer de commissaris, u heeft voorstellen in deze richting gedaan. Gelet op de omvang van de ramp in Portugal stond ik versteld van het gebrek aan middelen ter plaatse. Het lijkt dan ook geboden om exact in kaart te brengen wat elk land aan middelen en menskracht op de been kan brengen, en het is aan de Commissie om het initiatief hiertoe te nemen. Wij zullen haar op dit terrein steunen.
Wij moeten ook herstellen, en daarvoor de structuurfondsen of het Cohesiefonds benutten. Die fondsen moeten echter ook worden benut voor preventie. In dit verband moeten er voorlichtingscampagnes worden opgezet of waar nodig worden versterkt, waarin wordt opgeroepen tot waakzaamheid en waarin de brandstichters wordt voorgehouden welke ellende zij hebben veroorzaakt. Laten wij op het gebied van het bosbouw- en landbouwbeleid onze fouten erkennen, laten wij ons opnieuw buigen over de besluitvorming die heeft geleid tot het braakliggen van land en het oprukken van wilde vegetatie, waar onze brandweerlieden en hulpverleners onmogelijk efficiënt kunnen opereren. Wij moeten ook bezien welke vegetatiesoorten juist kunnen bijdragen tot de brandbestrijding.
De overstromingen die Midden-Europa en het Alpengebied hebben getroffen, zijn evenmin een speling van het lot. Vaak zijn ze het gevolg van de klimaatverandering en menselijke activiteiten. Wij beschikken over de instrumenten en de regelgeving om hier wat aan te doen. Wij moeten de lidstaten absoluut oproepen hun deel van de overeenkomst na te komen en de nationale uitvoeringsmaatregelen onverwijld te implementeren. Ook de Commissie moet ons voorstellen doen voor 2012. Het zijn immers vóór alles mensenlevens, de levens van onze brandweerlieden en hulpverleners, die op het spel staan, waarbij we het dan nog niet eens hebben over de milieuramp en de noodzaak om de natuurlijke omgeving te herstellen. Het is denkend aan alle directe en indirecte slachtoffers dat we in actie moeten komen. In mijn eigen district, in de Alpen, hebben we overstromingen gehad, in de Provence en op Corsica bosbranden. Daarom moet de Europese solidariteit werken als een overlevingsstrategie.
Herbert Bösch (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, wij hebben vandaag onze solidariteit betuigd met de slachtoffers van deze natuurrampen. Het is echter minstens net zo belangrijk om ervoor te zorgen dat er, ook wanneer de tv-camera’s weer verdwenen zijn, binnen de Europese Unie sprake blijft van solidariteit met de slachtoffers. Wanneer mensen voor de derde keer in zes jaar weer een nieuw bestaan moeten opbouwen, zoals dat deels in mijn regio het geval is, is het niet verwonderlijk dat de vertwijfeling bij die mensen overheerst. Als het niet mogelijk is om van Europese zijde de benodigde financiële steun te bieden, dan is onze definitie van het Solidariteitsfonds naar mijn idee te beperkt. Kijk bijvoorbeeld alleen al naar mijn eigen regio, waar sprake is van grote schade omdat eenderde deel van de landbouwinkomsten letterlijk is weggespoeld.
Beschikt de EU naast een herformulering van de criteria voor het Solidariteitsfonds nog over andere mogelijkheden? Ik denk dat de Unie met name ook de lidstaten op hun eigen verplichtingen kan wijzen. Dat is al eerder gezegd: Er is nu al sprake van een klimaatverandering. Bedacht moet worden – en dat zeg ik mede als Oostenrijker – dat ook mijn eigen land nog veel werk moet verzetten wat het verwezenlijken van de doelstellingen van Kyoto betreft. Maar u kunt toch niet slechts passief toekijken, mijnheer de commissaris, en als er een brand uitbreekt, zeggen dat gekeken moet worden op welke wijze wij zoveel mogelijk vliegtuigen kunnen regelen? Wij moeten juist voorzorgsmaatregelen nemen!
Ook bij grensoverschrijdende activiteiten – dat hebben wij nu ook weer gezien bij de overstromingen waarbij diverse lidstaten door hetzelfde onweer werden getroffen – en bij de Interreg-programma’s en onderzoeksprojecten dient prioriteit te worden gegeven aan die grensoverschrijdende en preventieve maatregelen. Op dat gebied vindt er binnenkort overleg plaats en naar mijn idee moeten wij het roer omgooien. Wij hebben nu de mogelijkheid om zowel bij het komende kaderprogramma voor onderzoek als bij de trans-Europese netwerken adequate maatregelen te treffen voor de middellange termijn. 
Markus Ferber (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, allereerst zou ik alle hulpverleners willen bedanken die met een grote mate van zelfopoffering hulp hebben geboden bij de diverse rampen waaraan wij vandaag helaas aandacht moeten besteden. Zij hebben ertoe bijgedragen dat de schade zoveel mogelijk beperkt is gebleven doordat zij, op plaatsen waar hulp nodig was, ook snel hulp hebben geboden.
Ik kan mij bij veel van de sprekers alleen maar aansluiten. Wij moeten ons uiteraard op mogelijke rampen voorbereiden; rampen waarmee wij, naar het lijkt, met steeds kortere tussenpozen geconfronteerd worden. Ik wil met nadruk onderstrepen, mijnheer Dimas, dat de programma’s die de Commissie heeft gepresenteerd, in de praktijk ook tot voorzorgsmaatregelen hebben geleid. Ik kan dat bevestigen voor het gebied waaruit ik afkomstig ben en dat zeer ernstig door de overstromingsramp is getroffen. Wij hebben een reeks veiligheidsmaatregelen tegen die overstromingen genomen, waardoor de schade duidelijk minder is dan in het verleden, terwijl de hoeveelheid water juist groter was dan bij de laatste overstroming. Dat betekent dat de hulp effect heeft; hulp die ook wordt gebruikt om adequate beschermingsfaciliteiten te creëren. Het is zeer betreurenswaardig dat de overstroming zich – ook in mijn eigen kiesdistrict – midden tijdens de bouwwerkzaamheden voordeed, waardoor een aantal in aanbouw zijnde faciliteiten eveneens beschadigd zijn zodat het water een andere koers heeft gevolgd dan na het voltooien van de bouwactiviteiten het geval zou zijn geweest.
Ik zou een beroep op de Commissie willen doen om het instrument van het Solidariteitsfonds op een zo groot mogelijke schaal in te zetten. Voor 2005 zijn daarvoor nog middelen beschikbaar. Ik hoop dat de getroffen lidstaten snel in staat zullen zijn om de geleden schade aan Brussel te rapporteren zodat de Commissie ook tijdig middelen ter beschikking kan stellen om de openbare voorzieningen snel weer op te bouwen – dat vormt in mijn eigen land het grootste probleem – en om een bijdrage te leveren aan de uitvoering van beschermingsmaatregelen. Dan zijn wij op de juiste weg en hebben wij ook de juiste consequenties getrokken.
Fausto Correia (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, de grootste Portugese dichter heeft in een dichtregel de liefde ooit omschreven als “vuur dat onzichtbaar brandt”.
Ik zal het vandaag hebben over andere vuren. Die branden zichtbaar en wekken weerzin op, omdat zij leed verspreiden, onze machteloosheid bevestigen, paniek en angst veroorzaken, dodelijke slachtoffers maken, rijkdommen vernietigen en het vertrouwen in het heden en de hoop in de toekomst ondermijnen. Weerzin vanwege de enorme aszee en de rookkoepel die Portugal nog steeds teistert, met name in het midden en het noorden van het land.
De ramp van de bosbranden kent tot nu toe al waarlijk schrikbarende cijfers: meer dan 240 000 hectare bos zijn in vlammen opgegaan! Gisteren nog was autosnelweg 1 – die Lissabon met Porto verbindt – urenlang voor het verkeer gesloten vanwege een brand in de omgeving van Fátima. Op hetzelfde moment teisterden vlammenzeeën de districten Aveiro, Bragança, Guarda, Leiria, Santarém en Viseu.
Mijn district, Coimbra, is het zwaarst getroffen. De vlammen hebben daar alleen al in de gemeente Pampilhosa da Serra 32 km² bos verteerd en is er slechts 8 km² bos overgebleven. De gemeente is gedecimeerd en vrijwel van de kaart verdwenen.
In Coimbra zijn de vlammen overgeslagen naar de andere oever van de Mondego en ver de bebouwde kom binnengerukt. Het vuur heeft alles wat op zijn weg kwam met de grond gelijk gemaakt en in 3 uur hebben de vlammen er 20 km afgelegd. Het Nationale Bos van Vale de Canas is voor bijna 80 procent verwoest. Andere gemeentes in dat district zijn op meedogenloze wijze getroffen: onder meer Miranda do Corvo – waar ik voorzitter van de gemeenteraad ben – Penela, Poiares, Penacova en Soure.
In bepaalde Portugese regio’s is er sprake van een ware ramp. Een groot gedeelte van de bevolking is er getroffen en de economische stabiliteit verkeert er in gevaar (het bos is echt belangrijk voor de plaatselijke en regionale economie). In die regio’s is sprake van de buitengewone omstandigheden, waardoor zij volgens commissaris Danuta Hübner in aanmerking komen voor de activering van het Solidariteitsfonds van de EU.
Hetzelfde beeld hebben wij deze zomer in Spanje, Frankrijk en Griekenland gezien. Ook die landen zijn ten prooi gevallen aan rampen met vernietigende effecten. Rampenbestrijding dient dan ook een prioriteit van de Europese Unie te zijn.
Terug naar Portugal. Bij de bosbranden komt de droogte, die nu al 100 procent van het Portugese contimentale grondgebied treft. Meer dan 80 procent van het Portugese territorium is getroffen door extreme droogte en ongeveer 20 procent door ernstige droogte. Dat is echt te veel van het goede!
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, het Europa waar wij aan werken is ook en vooral een ruimte van solidariteit. Die solidariteit dient te worden geactiveerd, hoewel de strenge letter van de wet niet volledig recht kan doen aan de harde werkelijkheid waar wij het hoofd aan moeten bieden. Regelgeving kan immers niet alle aspecten van het menselijk bestaan omvatten.
Laten wij een einde maken aan ellende, leed, onmacht, paniek, angst, dood en vernietiging van rijkdommen. Laten wij het vaandel van het vertrouwen in het heden en van de hoop in de toekomst hoog houden.
Het is noodzakelijk met spoed maatregelen te treffen om alle mogelijke schade ten gevolge van de branden en droogte in Portugal zo klein mogelijk te houden. De burgers van Portugal verwachten vol vertrouwen een gebaar van steun van de andere Europese burgers, dat de communautaire instellingen dienen te concretiseren. Alleen op die manier zullen wij meer en een beter Europa krijgen. Alleen zo wordt Europa realiteit. 
José Ribeiro e Castro (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, beste collega’s, ik heb sinds eind juli het verschrikkelijke drama van de bosbranden in heel het land op de voet gevolgd. Die branden zorgen voor algehele verwoesting, zaaien paniek en doden. In Portugal zijn er al 18 dodelijke slachtoffers gevallen. Onder die doden zou ik Pedro Figueiredo willen herdenken, een toegewijde brandweerman uit Oliveira de Azeméis, op wie de volgende maand niet meer kan worden gestemd bij de plaatselijke verkiezingen. Met zijn grote inzet voor de samenleving en de plaatselijke gemeenschap had hij zich voor die verkiezingen kandidaat gesteld.
De dreiging van grote branden is nog niet ten einde en duurt nog voort. Gisterenavond nog, toen ik onderweg was van het binnenland van Portugal naar hier, kwam ik langs de grote brand bij Sardoal, die op dit moment nog steeds woedt. Het was dit jaar al bekend dat het zo zou gaan, en niet alleen vanwege de ervaring van de voorgaande jaren en de weersvoorspellingen. Nee, het was ook bekend dat onze bossen door de droogte nog kwetsbaarder waren geworden. Die droogte is een andere plaag, die Portugal en het Portugese platteland al maandenlang teistert.
In april is tijdens het debat en in de resolutie over dit onderwerp – waarvan ik een van indieners was – al duidelijk gewezen op de risico’s van een dergelijke ontwikkeling. Daarom was het ook zo verbazingwekkend dat men aanvankelijk verwonderd leek bij het geven van een antwoord op de ontstane situatie en dat op nationaal vlak de nodige aarzelingen bestonden. Ook het besluit van de Raad van ministers van de EU in juni om de subsidies voor brandgangen te beëindigen was verbazingwekkend. Op zich was dat al een volstrekt verkeerd besluit en in een jaar als dit bijzonder absurd. Het chronisch probleem van de bosbranden creëert een diepgeworteld gevoel van scepsis, ondraaglijkheid, verlatenheid en minachting van het Portugese platteland. De bossen behoren tot onze belangrijkste nationale rijkdommen. Hun bijzondere kwetsbaarheid kent vele oorzaken, die allemaal aangepakt dienen te worden.
Daarom heb ik als partijvoorzitter een nationale agenda ter bescherming van ons bos voorgesteld. Ook wens ik samen met anderen met volharding te werken aan de realisering van dat plan, tot wij een stadium bereiken waarin wij ons veilig voelen. Maar het is ook van belang te kijken naar de implicaties op Europees vlak en de redenen waarom de Europese betrokkenheid bij deze taken vergroot dient te worden. De grote kwetsbaarheid van het Portugese bos heeft onder meer te maken met de ontvolking van het platteland, de ingrijpende en plotselinge wijziging van de demografische samenstelling van de plattelandsbevolking en het abrupt beëindigen van de landbouwactiviteiten en traditionele gewoontes in grote delen van het land. Wij moeten inzien dat dit de andere kant is van de GLB-medaille. Het GLB is nooit bedacht voor mediterrane omstandigheden en daarom dient er in toenemende mate een beroep te worden gedaan op de Europese solidariteit bij de wederopbouw en herinrichting van onze bossen. De door ons ingediende resolutie wijst de weg die wij dienen in te slaan.
Wij moeten ook een tijdelijke onderzoekscommissie in ons Parlement instellen om meer kennis te vergaren over de werkelijke omstandigheden. Ik wil de voorzitter van de Commissie dankzeggen voor zijn schriftelijk antwoord op mijn brief, waarmee hij verzekert dat de Commissie mijn land en degenen die het zwaarst getroffen zijn, zal blijven helpen. Ik betreur de afwezigheid van de Raad, want in verband met een drama van dergelijke grote proporties in onze Unie is dat een zeer slecht signaal.
Ioannis Gklavakis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, natuurrampen veroorzaken weliswaar een hoop leed en ellende, maar zij geven de Europese Unie tevens de mogelijkheid om solidariteit te betuigen en haar menselijk gezicht te laten zien. Zij geven ons de mogelijkheid om aan te tonen dat wij bereid zijn om elkaar in moeilijkheden bij te staan.
Ik wil alle voorgaande sprekers gelukwensen, vooral omdat zij eensgezindheid tot uiting hebben gebracht. Ook wij zijn in gedachten bij de slachtoffers. Wij steunen allen de Portugezen die strijden tegen de bosbranden en de mensen in Midden-Europa die strijden tegen de overstromingen. Ik zou echter op het volgende willen wijzen.
Branden en overstromingen kwamen in het verleden voor en zullen zich ook in de toekomst voordoen. De meerderheid van de wetenschappelijke gemeenschap is er echter stellig van overtuigd dat de heftigheid van deze extreme weersverschijnselen de laatste tijd is toegenomen tengevolge van de milieuverwoesting, van de door onszelf veroorzaakte klimaatverandering.
Laten wij deze gelegenheid aangrijpen om de alarmbel te luiden en iedereen gevoelig te maken voor het vraagstuk van de milieubescherming. Wij weten dat de Europese Unie hieraan, terecht, grote betekenis hecht. Het is echter noodzakelijk dat ook andere grote industriemachten, zoals de Verenigde Staten van Amerika, India en China, gaan inzien dat als wij het milieu niet beschermen, het milieu ons zal verpletteren.
Ook wilde ik erop wijzen dat in de toekomst bij herbebossing, zowel vóór als na een brand, sterker rekening dient te worden gehouden met hetgeen de bosbouwdeskundigen zeggen, en dat er minder bomen moeten worden geplant die sterk brandbaar zijn.
Tot slot wil ik, evenals de vorige spreker, er nog op wijzen dat de afgelopen jaren, de afgelopen decennia, de bergdorpen geleidelijk aan zijn leeggelopen. Als een bos in de steek wordt gelaten door de mensen, is dat hetzelfde als wanneer een leger in de steek wordt gelaten door de wacht, of als een grens in de steek wordt gelaten door de grenswachters. Wij moeten ons landbouwbeleid herzien om te voorkomen dat de berggebieden ontvolkt raken en de mensen de bergdorpen verlaten. 
László Surján (PPE-DE ).
   – Ik heb dit debat op de voet en met genoegen gevolgd. Het onderwerp zelf verschaft mij geen genoegen, maar de houding die de commissie en mijn collega-afgevaardigden in deze ernstige zaak aan den dag hebben gelegd doet dat wel. Dat ik dit debat heb gevolgd, is niet alleen omdat de regio die ik vertegenwoordig – het dorp Mád bijvoorbeeld, een belangrijke regio voor de productie van Tokaj-wijn – een van de gebieden is die ernstige schade hebben geleden, en ook niet alleen omdat de schade in Roemenië, een buurland van mijn vaderland, een verwoestende omvang heeft bereikt. Het is omdat ik vind dat wij hier in de Europese Unie iets meer moeten doen dan wij tot dusverre hebben gedaan.
Wat betreft de omvang van de schade in Roemenië, wil ik melding maken van een dorp dat is overstroomd door een twee meter hoge golf tijdens een twintig minuten durende wolkbreuk. Ik denk niet dat dit enige verdere uitleg behoeft. In dergelijke gevallen zijn er onmiddellijk reddingsoperaties geboden. Als er op Europees niveau een eenheid voor civiele bescherming zou bestaan, die kan worden ingezet voor reddingswerkzaamheden, dan zouden zelfs eurosceptische burgers van de Unie zich realiseren dat het werk dat wij hier samen ondernemen wel degelijk de moeite waard is. Reddingsoperaties worden gevolgd door wederopbouw, en hiervoor is geld nodig. Wij beschikken over fondsen voor dit doel, maar ik ben het eens met de vorige sprekers, die zeggen dat wij de regels met betrekking tot het gebruik van deze fondsen waarschijnlijk zullen moeten herzien. Het is onaanvaardbaar dat het meer dan een jaar zou duren voordat de hulp de begunstigde heeft bereikt. Het is ook onaanvaardbaar wanneer dit bijna een jaar duurt, zoals nu het geval is in Slowakije.
Tot slot hebben veel sprekers de vraag omtrent preventie genoemd. Ik denk dat de EU-fondsen in de eerste plaats voor dit doel moeten worden gebruikt, aangezien ze op die manier het doeltreffendst zijn. Ik ben het bijvoorbeeld met de vorige spreker eens, die er bijzonder belang aan hechtte om de situatie in de bosbouw vanuit dit perspectief te bekijken. Hierover moet echter worden besloten op basis van een grondige analyse in plaats van een slim idee van de leden van dit Parlement. Om deze reden steun ik het voorstel van mijn fractie om een ad-hoccomité op te zetten om deze zaak aan te pakken.
Richard Seeber (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil alle slachtoffers mijn medeleven betuigen en wil ook met name de vrijwillige hulpverleners bedanken. Wij hebben verschrikkelijke branden in Zuid-Europa gezien, verschrikkelijke overstromingen in de Verenigde Staten, in China en vooral ook in het Europese Alpengebied. Voralberg, Tirol, Zwitserland en veel delen van Beieren zijn zwaar getroffen. In het gebied waaruit ik afkomstig ben, Tirol, was de schade bijzonder groot.
Staat u mij toe om enkele getallen te noemen. De schade aan het openbare wegennet, de drinkwatervoorziening, de commerciële infrastructuur en het communicatienetwerk bedraagt honderden miljoenen euro. In totaal zijn meer dan duizend huizen getroffen en veel mensen zijn door de schade die bedrijven en economische eenheden hebben geleden de basis van hun bestaan kwijtgeraakt. Wij zijn ons er allemaal van bewust dat we nu snel moeten handelen en met name ook een grondig onderzoek naar de oorzaken uit dienen te voeren.
Commissaris Dimas heeft al een aantal maatregelen de revue laten passeren. Die vormen ongetwijfeld een eerste stap, maar er zullen nog meer maatregelen moeten volgen, met name omdat er sprake is van tekortkomingen in de grensoverschrijdende samenwerking. Ook dient het Solidariteitsfonds van de EU een passende bijdrage te leveren. Daarnaast dienen de regels zodanig aangepast te worden dat er adequaat gereageerd kan worden op dergelijke grootschalige regionale rampen.
Allereerst moet echter een grondige analyse worden uitgevoerd. Daarbij moet bedacht worden dat de schade als gevolg van deze natuurrampen in de afgelopen jaren steeds groter is geworden en dat de frequentie van die rampen sterk is toegenomen. Die grotere schade hangt ongetwijfeld samen met het feit dat wij de beperkte ruimten, met name ook in de berggebieden, intensiever gebruiken en dat ook risicogebieden bewoond worden. Dat betekent dat nauwkeurig getoetst dient te worden welke gebieden als woongebied in aanmerking komen. De grotere frequentie van natuurrampen houdt absoluut verband met de opwarming van ons klimaat. Ook op dit punt dient in het kader van Europese subsidieprogramma’s meer onderzoek verricht te worden, vooral naar de mogelijkheden die er zijn om dergelijke rampen te voorkomen.
Het is van belang dat de conclusies die wij trekken tot concrete maatregelen leiden. Om zulke vreselijke gebeurtenissen in de toekomst te kunnen verhinderen, zullen echter ook de lidstaten en de regio’s hun steentje bij moeten dragen. 
Janusz Wojciechowski (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de trieste beelden van de rampen die een aantal landen van de Europese Unie hebben getroffen, liggen nog vers in het geheugen. Ik heb zelf de bosbranden in Portugal en Spanje “life” van nabij meegemaakt en heb gezien wat welke verwoestingen ze hebben aangericht.
We mogen de landen die op zulke schaal door het noodlot getroffen zijn, niet in de kou laten staan en mijn steun aan de ontwerpresolutie spreekt dan ook vanzelf. Ik zou hier echter wat langer bij willen stilstaan. Europa wordt namelijk steeds vaker getroffen door rampen; het Zuiden wordt geteisterd door bosbranden, in Midden-Europa zijn er dan weer overstromingen waar ook mijn land, Polen, al vaak het slachtoffer van is geweest. De ergste waren acht jaar geleden. En dan zijn er nog orkanen, zoals onlangs in Slowakije, of zelfs aardbevingen.
We moeten hier beter op voorbereid zijn. Ten eerste zouden dit soort rampen vermeden moeten worden en ten tweede zouden we elkaar moeten bijstaan om de gevolgen ervan op te vangen.
Ik vind, en dit is meteen ook mijn voorstel, dat we binnen afzienbare tijd, in de komende maanden, in alle rust en zonder concrete aanleiding, een algemeen debat zouden moeten houden over het rampenpreventiesysteem, over de hulpverlening en over mogelijke gezamenlijke maatregelen om het systeem te verbeteren. De Europese Commissie zou ruime voorstellen moeten doen zodat we niet steeds weer achter de feiten aanhollen en alleen als er iets gebeurd is, een brand, overstroming of ramp, deze discussie hebben. 

Oldřich Vlasák (PSE ).
   – Geachte Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de afgelopen jaren zijn wij in Europa getuige geweest van talloze natuurrampen. Ikzelf was burgemeester van Hradec Králové toen de Tsjechische Republiek werd getroffen door overstromingen die een deel van onze steden onder water zetten en vele mensen dakloos maakten. Overstromingen maken dikwijls slachtoffers en richten overal in Midden-Europa enorme schade aan, zoals in Oostenrijk, Duitsland, Hongarije en Roemenië. Het zuiden van Europa wordt op zijn beurt geteisterd door ondraaglijke hitte en om zich heen grijpende branden. Zoals wij net gehoord hebben, wordt op dit moment zowel in Spanje als in Portugal gestreden tegen het vuur. Ik heb deze zomer, als waarnemer bij de regionale verkiezingen in de Algarve in Portugal, de ravage die door brand ontstaat met eigen ogen kunnen aanschouwen. En u herinnert zich vast nog wel hoe in januari dit jaar hevige stormen een spoor van vernielingen achterlieten in de Baltische staten en Zweden. 
Dames en heren, wij spreken momenteel over de toekomst van de Europese Unie. De beste manier waarop de Europese instellingen de burgers in de lidstaten met hart en ziel aan zich kunnen binden, is door te hameren op het belang van preventie en door de hulpverlening daadwerkelijk te mobiliseren. Ik herinner mij de verheugde reacties van de burgers in mijn land op de concrete, financiële steun van de Europese Unie na de overstromingen. 
Morgen behandelen wij een ontwerpresolutie waarin een soortgelijke, concrete bijdrage wordt voorgesteld. Het betreft het vrijmaken van zo’n 60 miljoen euro uit het solidariteitsfonds voor het herstel van de in november jongstleden door sneeuwstormen zwaar getroffen gebieden in Slowakije. Al in januari heb ik in Brussel uitvoerig gesproken met vertegenwoordigers van de Slowaakse lokale overheden over eventuele Europese steun voor de hoogst gelegen gebieden in Slowakije. Als voorzitter van de Tsjechische Bond voor steden en regio’s en als lid van het Europees Parlement wilde ik de Slowaakse bestuurders op de hoogte brengen van de wijze waarop de Europese instellingen functioneren en de mogelijkheden die dat biedt. In diezelfde periode heeft Slowakije de Europese Unie om financiële hulp gevraagd voor het herstel van de door de storm aangerichte schade. Er zijn sindsdien meer dan zeven maanden verstreken en nog altijd hebben de getroffen gebieden geen Europees geld gezien. Geen van ons zal trots zijn op deze trage afwikkeling. Wij hopen dan ook dat er zo snel mogelijk een adequaat besluit wordt genomen zodat de hulp toch nog binnen een jaar na deze natuurramp op de Tataren aankomt. Laten wij toch vooral onze verantwoordelijkheid nemen en concrete maatregelen ondersteunen.
Véronique Mathieu (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats mijn steun betuigen aan de slachtoffers van de bosbranden die een aantal regio’s in Zuid-Europa deze zomer hebben geteisterd. Jammer genoeg is het probleem van de bosbranden geen nieuw fenomeen. Het vraagstuk van de preventie van deze branden en van het herstel van de schade is al meer dan dertien jaar onderwerp van een communautair beleidskader, en het is ook al jaren zo dat de dramatische gevolgen van deze branden in deze vergaderzaal worden betreurd tijdens de eerste vergaderperiode na het zomerreces; het wordt hoog tijd dat we daar iets aan gaan doen.
De Europese Unie moet in de allereerste plaats de grensoverschrijdende samenwerking versterken. Het komt nogal eens voor dat de lidstaten materieel gebruiken dat niet te combineren valt met dat van andere lidstaten. Het is ook dringend nodig dat er voorstellen worden gedaan voor communautaire actieprogramma’s voor de bescherming van de burgerbevolking die die naam werkelijk verdienen. Meer in het algemeen, en zonder in de plaats van de lidstaten te treden, moet de Europese Unie het bos de plaats toekennen die het verdient, zowel op politiek als institutioneel niveau.
Het voorstel van de Commissie over de strategie inzake bossen, dat we op dit moment behandelen, lijkt me een beetje aan de bescheiden kant. De oppervlakte van de Europese Unie bestaat voor 40 procent uit bos. Het bos is een belangrijke economische factor, en het vervult belangrijke functies op recreatief en ecologisch gebied, waar ik hier verder niet op in ga. Het verdient beter dan een plek op de tweede rang tussen milieu en landbouw. Daarom, en met het oog op een nog grotere doeltreffendheid, zou er serieus nagedacht moeten worden over de oprichting van een agentschap voor bossen, en misschien ook wel – dromen mag tenslotte – over een speciaal directoraat-generaal voor bossen. 
Albert Jan Maat (PPE-DE ).
   – Voorzitter, ik wil ook mijn Europese solidariteit betuigen aan al die gebieden die getroffen zijn door natuurrampen. Maar ik wil het in het bijzonder hebben over twee terreinen van het Europees beleid, het plattelandsbeleid en het bosbouwbeleid, en de Commissaris uitnodigen om te kijken of we deze beleidsmaatregelen beter kunnen gebruiken voor die regio’s die langdurig getroffen worden door droogte of andere klimaatrampen.
Ik wijs vooral op Zuid-Europa, Zuid-Spanje, maar in het bijzonder ook Zuid-Portugal in verband met de kurkeiken. De situatie daar toont dat er een reële bedreiging is door droogte. Niet door menselijk handelen maar wel bedreiging door langdurige droogte, met alle gevolgen van dien: droogtestress bij bomen, ook bij kurkeiken. Daar moeten we kijken wat we kunnen doen om ook die regeringen de mogelijkheid te bieden óf het plattelandsbeleid óf het bosbouwbeleid te gebruiken met name om stressziekten bij deze bomen goed te kunnen bestrijden. Op dit moment gebeurt het te weinig en ik ben ervan overtuigd dat, als er daar niet snel maatregelen worden getroffen, dat ook klimaatverandering in dat gebied tot gevolg zal hebben.
Hetzelfde geldt met betrekking tot het bosbouwbeleid. Ik ben rapporteur voor het bosbouwbeleid in de Commissie begrotingscontrole en het zou wenselijk zijn in de toekomst dat beleid meer te benutten voor het behoud van traditionele teelten en van boomsoorten die in een bepaalde regio horen. Soms zijn deze niet eens economisch zo belangrijk maar ze zijn wel degelijk belangrijk om de aard van en het klimaat in het gebied te behouden. Op die terreinen zouden we veel kunnen doen door het plattelandsbeleid en het bosbouwbeleid in te zetten om die problemen aan te pakken.
Laatste punt. Het Zuiden wordt getroffen door droogte. In mijn eigen land zijn in februari vele fruittelers getroffen door vorstschade. Het zou wenselijk zijn dat u ook in contact zou treden met uw collega voor landbouw om te zien in hoeverre het geld voor het plattelandsbeleid kan worden ingezet voor het vergoeden van extreme schade in een bepaald jaar.
Met andere woorden: vindingrijkheid met de bestaande fondsen levert soms meer op dan alleen vragen om nieuw geld. 
Stavros Dimas,
   . Mijnheer de Voorzitter, gedurende de afgelopen honderd jaar is de temperatuur van de aarde met 0,6 ºC gestegen en in Europa hebben we zelfs een stijging van 0,9 ºC gezien. Daarom hebben diverse afgevaardigden – onder andere de heer Maat, de heer Prodi en de heer Turmes – de recente verschijnselen en rampen in verband gebracht met klimaatverandering. In de afgelopen maanden heeft een tragische reeks natuurrampen de capaciteiten van de Europese Unie op het gebied van civiele bescherming zeer zwaar op de proef gesteld. Via het mechanisme voor civiele bescherming van de Commissie heeft de Europese Unie veldhospitalen, opsporings- en reddingsteams en forensisch deskundigen uitgezonden om te helpen bij de aanpak van de nasleep van de tsunami in Azië. Er zijn pompen en medicamenten naar de door overstromingen getroffen delen van Roemenië en Bulgarije gestuurd. Ter bestrijding van de bosbranden zijn er blusvliegtuigen en gespecialiseerde helikopters naar Portugal overgebracht. Vandaag zijn de eerste zendingen hulpgoederen van de Europese Unie aangekomen in de Verenigde Staten, na de verwoesting die daar is aangericht door de orkaan Katrina.
In deze periode is gebleken dat het systeem van de Europese Unie werkt, en goed werkt. Door de middelen van de lidstaten op het gebied van civiele bescherming te bundelen, zijn wij in staat geweest om gezamenlijk op te treden, wat een doeltreffender reactie oplevert dan elke lidstaat afzonderlijk kan opbrengen.
Een goed gecoördineerde reactie is altijd doeltreffender. Vanuit de begrijpelijke wens om hun solidariteit te betuigen met de slachtoffers van natuurrampen, bieden veel landen spontaan hulp aan. Zonder goede coördinatie bestaat echter het risico dat de hulp elkaar overlapt of dat de gestuurde hulp niet tegemoet komt aan de daadwerkelijke behoeften in het getroffen gebied.
Het Waarnemings- en Informatiecentrum van de Commissie zorgt ervoor dat de middelen direct worden gekoppeld aan de behoeften. In Roemenië en Bulgarije was de crisis op 24 augustus voorbij, toen wij de boodschap ontvingen dat er geen verdere internationale hulp meer nodig was. De situatie kan echter snel weer verslechteren, en de Commissie blijft de algemene situatie met betrekking tot de overstromingen in Midden- en Oost-Europa in de gaten houden.
Roemenië kreeg onmiddellijk hulp aangeboden door Oostenrijk, België, Tsjechië, Duitsland, Spanje, Finland, Frankrijk, Griekenland, Hongarije, Luxemburg, Malta, Italië, Portugal, Zweden, Slovenië, Slowakije en het Verenigd Koninkrijk – bijna alle lidstaten. Deze hulp bestond in interventieteams, gespecialiseerd materiaal en financiële ondersteuning. Hulp in de vorm van gespecialiseerd materiaal werd ook onmiddellijk aangeboden aan Bulgarije door Oostenrijk, België, Tsjechië, Duitsland, Griekenland, Malta, Zweden en Slowakije.
Portugal kreeg hulp aangeboden van Frankrijk, twee blusvliegtuigen van Italië, één blusvliegtuig van Duitsland, evenals drie Puma-helikopters en vier andere helikopters. Spanje heeft één blusvliegtuig aangeboden, plus bilaterale hulp. Nederland heeft twee helikopters geleverd, Slowakije één. Noorwegen heeft ook hulp aangeboden, maar die was niet nodig en dus is verder niet op dat aanbod ingegaan. Op dit moment woeden er nog maar vijf branden in Portugal. De Nederlandse helikopters zullen morgen terugkeren naar Nederland en de Duitse helikopters worden vandaag nog ingezet, maar zullen ook morgen terugkeren.
Ik wil graag ingaan op hetgeen mevrouw Grossetête heeft gezegd over brandstichting. In Portugal is 98 procent van de branden veroorzaakt door mensen. Twintig procent is het gevolg van brandstichting en de rest van nalatigheid. Er zijn veel mensen gearresteerd.
Met betrekking tot de Verenigde Staten komt de mobilisatie van de Europese Unie net op gang. Na het verzoek van de regering van de Verenigde Staten van gisteren, is de eerste hulp van de Europese Unie binnen 24 uur aangekomen op de plek van bestemming vanuit Italië en Duitsland. Het is belangrijk op te merken dat, hoewel de regels van ons mechanisme inzake civiele bescherming niet toestaan dat het wordt geactiveerd totdat er een formeel verzoek is ontvangen, deskundigen van de Commissie vorige week al contact hadden opgenomen met hun Amerikaanse collega’s om de terreinen te onderzoeken waarop de Europese Unie de meeste hulp kan bieden. Wij hebben het verzoek gisterochtend ontvangen.
Het is nog te vroeg om ons een definitief beeld te vormen, maar het is duidelijk dat er mogelijk duizenden mensen zijn omgekomen. Volgens de Verenigde Naties zal het schadebedrag waarschijnlijk oplopen tot een veelvoud van dat van de tsunami van afgelopen december. Hoewel het verzoek om hulp dus pas gisteren is ontvangen, hebben een groot aantal staten al hulp aangeboden, waaronder medische teams, waterzuiveringsapparatuur en krachtige pompen. Ik weet dat andere lidstaten bezig zijn met de voorbereiding van aanvullende hulp. Een deel van de hulp is reeds ter plaatse, terwijl de Verenigde Staten de rest nog in overweging hebben of op dit moment wordt verzonden.
De reactie van het mechanisme inzake civiele bescherming op de natuurrampen van dit jaar is een duidelijk voorbeeld van de toegevoegde waarde van de Europese Unie. Het is belangrijk dat alle lidstaten hun hulp aan de Verenigde Staten laten verlopen via dat mechanisme, om overlappende inspanningen te voorkomen. We zullen het Britse voorzitterschap als contactpunt gebruiken. Dat werkt tot nu toe zeer goed.
De heer Pinheiro en andere afgevaardigden hebben de vraag gesteld of het mechanisme doeltreffender zou kunnen werken. Het mechanisme heeft tot nu toe uitstekend gefunctioneerd en de hulp van de lidstaten is onmiddellijk gecoördineerd. Uiteraard is er ruimte voor verbeteringen. Daarom heeft de Commissie in april van dit jaar voorstellen gedaan waardoor er in feite een Europese civiele beschermingsmacht ontstaat, min of meer langs de lijnen die door de heer Prodi en andere afgevaardigden zijn gesuggereerd.
Na het horen van de opmerkingen hier vandaag, ben ik ervan overtuigd dat het Parlement deze voorstellen zal steunen.
Tot slot wil ik namens het volledige college van commissarissen mijn medeleven betuigen met de slachtoffers van de orkaan Katrina, voor wie het lijden nog altijd niet voorbij is. Wij staan klaar om alle nodige hulp te bieden. 
De Voorzitter.
   – Het debat over dit onderdeel is gesloten.
De stemming vindt donderdag om 12.00 uur plaats. 
De Voorzitter.
   – Aan de orde is de aanbeveling voor tweede lezing van Jonas Sjöstedt betreffende het gemeenschappelijk standpunt aangenomen door de Raad met het oog op de aanneming van de richtlijn van het Europees Parlement en de Raad betreffende het beheer van afval van winningsindustrieën en houdende wijziging van Richtlijn 2004/35/EG (16075/1/2004 C6-0128/2005 2003/0107(COD)). 
Jonas Sjöstedt (GUE/NGL ),
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, we kennen allen de ernstige achtergrond van de voorgestelde richtlijn betreffende het afval van winningsindustrieën. Het is nog maar een paar jaar geleden dat we enorme ongelukken meemaakten met instortende opvangbekkens in Spanje en Roemenië. In het geval van Roemenië leidde het ongeluk ertoe dat belangrijke rivierenstelsels werden vergiftigd met cyanide. Deze ongevallen laten zien welke enorme milieugevaren ontstaan en welke internationale gevolgen het heeft als mijnafval niet op de juiste manier behandeld wordt. Hierbij komt nog een aantal kleinere ongevallen, plus een permanente milieuvergiftiging overal in onze natuur, door afval dat in het verleden niet goed is behandeld zodat onder andere zware metalen in de watersystemen terechtkomen.
Op dit moment heeft de Europese Unie geen effectieve regels voor de aanpak van deze milieuproblemen. De regels voor afval zijn niet aangepast aan dit soort afval. Met de voorgestelde richtlijn kan daar iets aan worden gedaan. De in Roemenië toegepaste cyanide-methode wordt in de voorgestelde richtlijn verboden. We zullen harde eisen stellen aan de veiligheid en de draagkracht van opvangbekkens. We zullen van mijnondernemingen eisen dat ze de zaak serieus aanpakken, dat ze de natuur herstellen en dat ze ook in economisch opzicht kunnen garanderen dat de natuur na de mijnexploitatie zal worden hersteld.
Veel amendementen die het Parlement in eerste lezing heeft aangenomen, zijn door de Raad overgenomen in het gemeenschappelijk standpunt, en dat is natuurlijk uitstekend. Andere belangrijke voorstellen zijn echter verworpen. Het is dan ook belangrijk dat we de amendementen van de Milieucommissie aannemen, die er nu op neerkomen dat we proberen de in eerste lezing aangenomen voorstellen opnieuw op te nemen.
Ik wil een paar voorbeelden van dergelijke amendementen geven. Wij willen niet alleen dat het oude mijnafval wordt geïnventariseerd, maar ook dat er iets aan gedaan wordt, en dat brengt in het voorstel van het Parlement verplichtingen met zich mee. Wij vinden dat de richtlijn ook moet gelden voor de milieuproblemen in de door winning van mineralen ontstane ruimtes. In het gemeenschappelijk standpunt van de Raad worden grote groepen afval uitgezonderd van wezenlijke delen van de richtlijn, bijvoorbeeld de financiële waarborg. Om dit te voorkomen moeten we amendement 13 aannemen. Het is belangrijk om te bedenken dat ook afval dat in chemisch opzicht niet gevaarlijk is, zeer ernstige milieuproblemen kan veroorzaken. Dat geldt ook voor inert afval.
Verder stellen we aanscherpingen voor op het punt van uitzonderingen. Er mogen geen langdurige uitzonderingen worden toegestaan, waarbij afval kan worden gestort zonder dat er een echte afvalvoorziening wordt gebouwd. Het huidige standpunt van de Raad bevat van dat soort langdurige uitzonderingsperioden.
Dit zijn een paar voorbeelden van amendementen waarbij wij in het Parlement een richtlijn willen die aanzienlijk verder gaat en aanzienlijk doelmatiger en progressiever is dan wat in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad staat. Als we tegen deze amendementen stemmen, betekent dat dat we de milieuambities naar beneden bijstellen.
Een strenge en constructieve richtlijn op dit gebied zal niet alleen gunstig zijn voor het milieu, maar ook voor de beste, modernste en meest milieubewuste mijnondernemingen. Ze zal een verbetering van de branche bespoedigen. Tegelijkertijd zal ze nadelig zijn voor degenen die hun milieuverantwoordelijkheid niet op zich nemen, en dat is een goede zaak. De richtlijn zal bevorderlijk zijn voor milieutechniek en onderzoek. Ze kan er tevens toe leiden dat de EU wereldleider wordt qua milieutechniek op mijngebied. Ook dat is positief en kan betekenen dat wij andere regio’s in de wereld kunnen helpen.
De voorstellen die de Milieucommissie in mijn verslag heeft gepresenteerd, bieden ons de mogelijkheid om in de toekomst ernstige ongevallen zoals in Spanje en Roemenië te voorkomen. We kunnen ervoor zorgen dat wij niet nog meer van dat soort ongevallen hoeven mee te maken. We kunnen de lozing van gif in onze watersystemen verminderen. Bovendien kunnen we milieumisdrijven consequent aanpakken en de toestand van ons water verbeteren. Laten we gebruik maken van die mogelijkheden.
Last but not least wil ik mijn collega’s bedanken voor de goede samenwerking. Een aantal collega’s van verschillende fracties heeft amendementen ingediend die een verbetering van dit verslag betekenden. Ook wil ik de schaduwrapporteurs en de Commissie bedanken voor de tot nu toe zeer constructieve samenwerking. 
Stavros Dimas,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wilde eerst het Europees Parlement, de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, en met name de rapporteur, de heer Sjöstedt, van harte bedanken voor de enorme moeite die hij zich heeft getroost voor de opstelling van het onderhavig verslag in tweede lezing.
De gevolgen van de zware, door winningsafval veroorzaakte ongelukken die zich hebben voorgedaan in Aznalcóllar in Spanje in 1998, en in Baire Mare in Roemenië in 2000, doen zich nog steeds gevoelen. Daarom was het de bedoeling van de ontwerprichtlijn van de Commissie om voorschriften vast te stellen op het niveau van de Europese Unie, teneinde de gevolgen die het opslaan van afval in slibtanks of op stortplaatsen kan hebben voor het milieu en de menselijke gezondheid, zoveel mogelijk te beperken, zowel onder normale bedrijfsomstandigheden als in geval van ongelukken.
Samen met de gewijzigde Seveso 2-richtlijn betreffende de beheersing van de gevaren van zware ongevallen en met een document over de best beschikbare technologie zorgt de voorgestelde richtlijn voor een juist beheer van winningsafval op heel het grondgebied van de Europese Unie.
Tijdens de eerste lezing heeft de Commissie 46 van de 74 amendementen van het Europees Parlement geheel, gedeeltelijk of in beginsel aanvaard, aangezien deze een verduidelijking of verbetering betekenden van de tekst en tegelijkertijd strookten met de structuur en de aanpak van het oorspronkelijk voorstel van de Commissie. In het gemeenschappelijk standpunt zijn 41 amendementen letterlijk of inhoudelijk overgenomen.
In de Raad is het voorstel behandeld tijdens het Iers en Nederlands voorzitterschap. Al spoedig werd duidelijk dat volgens een grote meerderheid van de lidstaten het toepassingsgebied van het Commissievoorstel te ambitieus was en, gemeten aan de mogelijke risico’s, onevenredig hoge kosten met zich mee zou brengen.
De Commissie is van mening dat veel van de in het gemeenschappelijk standpunt opgenomen veranderingen een verbetering betekenen van haar oorspronkelijk voorstel. In het bijzonder werden de bepalingen inzake inert afval uitgebreid en de vergunningsprocedures in concretere vorm gegoten. Ook zijn er meer verwijzingen opgenomen naar communautaire normen, met name naar de in de waterkaderrichtlijn vastgestelde normen. Ook werden de vereisten inzake langdurige stabiliteit van de afvalinstallaties aangescherpt en werden strengere grenswaarden vastgesteld voor cyanideverbindingen. Verder is het nu noodzakelijk een inventaris op te maken van alle gesloten en verlaten locaties.
Tegelijkertijd heeft de Raad – die zich veel gelegen laat liggen aan het proportionaliteitsbeginsel – de lidstaten de mogelijkheid gegeven om niet-gevaarlijk, niet-inert afval vrij te stellen van bepaalde voorschriften uit de richtlijn, met name wanneer het gaat om de verplichting inzake de financiële zekerheid.
Ofschoon de Commissie de voorkeur geeft aan haar oorspronkelijk voorstel, waarmee dergelijke vrijstellingen niet mogelijk zouden zijn, heeft zij besloten steun te geven aan het gemeenschappelijk standpunt, rekening houdend met het volgende.
Ten eerste is er geen algemene vrijstelling toegestaan van de fundamentele bepalingen van de richtlijn, en besluiten de bevoegde autoriteiten van de lidstaten per geval. Ten tweede mag er geen enkele vrijstelling worden toegestaan van de belangrijkste milieuvrijwaringsclausules die in de richtlijn zijn opgenomen en die betrekking hebben op veilige planning, exploitatie, stopzetting van de exploitatie en nazorg voor de afvalinstallaties.
Ik wilde er echter op wijzen dat de Commissie bereid is om elke andere compromismogelijkheid te onderzoeken. Ik hoop dat wij de procedure voor dit voorstel zo spoedig mogelijk kunnen afsluiten. Wij hebben de nieuwe richtlijn nodig, omdat deze ons in staat stelt te zorgen voor een in milieuopzicht correct beheer van mijnafval, zowel onder normale bedrijfsomstandigheden als in geval van ernstige ongevallen. 
Christa Klaß,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, in het onderhavige gemeenschappelijke standpunt komen veel van de amendementen tot uiting die in de eerste lezing door het Europees Parlement zijn aangenomen. De definitie van afval is duidelijker geformuleerd. De financiële waarborgen en de inventaris van gesloten afvalvoorzieningen zijn nu ook beter omschreven en dat geldt ook voor de regels die daarop van toepassing zijn. Ik sluit mij ook volledig aan bij hetgeen de heer Sjöstedt zojuist in zijn betoog heeft gezegd. Er is op basis van een goede samenwerking op dit gebied goed werk geleverd. Op één punt is de PPE-DE-Fractie echter een andere mening toegedaan, namelijk op het punt van weging van afvalstoffen. Er dient rekening gehouden te worden met het feit dat winningsafvalstoffen een ander risicopotentieel hebben. In het gemeenschappelijk standpunt gebeurt dat ook. Het is een goede zaak dat de lidstaten een onderscheid kunnen maken tussen gevaarlijke en niet gevaarlijke afvalstoffen. Zij kunnen de eisen die aan ongevaarlijke, niet-inerte afvalstoffen gesteld worden, verlagen of intrekken mits dergelijke stoffen niet tot de categorie A behoren, dat wil zeggen de categorie met zeer nauwkeurig gedefinieerde gevaarlijke afvalstoffen. De bandbreedte van afvalstoffen uit de mijnbouw varieert namelijk van niet-gevaarlijke stoffen als speelzand, zout en teelgrond tot het zeer giftige cyanide afkomstig uit de ertsmijnbouw.
Wij mogen op dit gebied niet alles over een kam scheren. Een te grote belasting van de kleine en middelgrote ondernemingen die in de steen- en grondsector opereren, is niet te verantwoorden, met name als het om ongevaarlijke, niet-inerte afvalstoffen gaat. U heeft er zelf ook al op gewezen, mijnheer de commissaris: steen-, zand- of grindgroeven mogen niet op één lijn gesteld worden met stortplaatsen voor afvalstoffen. Dergelijke groeven voorzien alleen maar in de vraag naar bouwmaterialen.
Ik verzoek u om het amendement met betrekking tot artikel 3 aan te nemen. Door dit amendement valt het verbranden van kalk ook onder de werkingssfeer van de richtlijn. Er is namelijk een afzetmarkt voor afvalstoffen die bij het verbranden van kalk ontstaan, zoals kalkstof. Dergelijke afvalstoffen zijn niet gevaarlijk en zouden daarom ook niet onder de stortplaatsrichtlijn moeten vallen. Hierdoor worden onnodige kosten voor het storten van afval voorkomen. Wij moeten te allen tijde ons doel voor ogen houden en dat is de bescherming van mens en milieu met zo min mogelijk bureaucratie en kosten. Dat willen wij hiermee bereiken. 
Jutta D. Haug,
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, ik wil mijn drie minuten gebruiken om iets fundamenteels aan de orde te stellen. Ik wil hier niet ingaan op de talloze details die voor veel collega’s onbegrijpelijk zullen zijn, maar die voor degenen die aan de betreffende discussies hebben deelgenomen uiteraard wel inzichtelijk zijn; ik ben ervan overtuigd dat andere collega’s daar nog nader op in zullen gaan.
Deze richtlijn betreffende het beheer van afval uit de winningsindustrieën leidt tot een stuk wetgeving waarvoor veel Europese burgers en media weinig belangstelling zullen hebben – dat geldt in ieder geval voor mijn eigen land. Dat heeft degenen die er wel belangstelling voor hebben, er echter niet van weerhouden om een flinke lobbycampagne bij ons te voeren. Dit geldt zowel voor de vakbonden, de winningssector en de bijbehorende brancheverenigingen enerzijds als voor de milieuorganisaties en consumentenbonden anderzijds. Zij hebben vaak tegengestelde belangen en dat heeft onze besluitvorming er niet gemakkelijker op gemaakt.
Desondanks ben ik van mening dat de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid de plenaire vergadering een evenwichtig stuk wetgeving ter besluitvorming voorlegt, met name omdat het een aanvullende richtlijn betreft. In de kaderrichtlijn inzake afval en in de stortplaatsrichtlijn worden de winningsindustrieën grotendeels buiten beschouwing gelaten, omdat de betreffende voorschriften inderdaad niet helemaal van toepassing zijn op afvalstoffen van deze industrieën. Veel van deze afvalstoffen leveren namelijk absoluut geen milieuprobleem op. Desalniettemin dient de rechtszekerheid gewaarborgd te worden. Dat geldt niet alleen voor de mensen en het milieu, maar ook voor de bedrijven die in deze sector opereren, voor de bedrijven die minerale grondstoffen zoals olie, kolen, metaal, klei, grind of zand winnen.
De sociaal-democraten in het Europees Parlement hebben altijd twee dingen voor ogen gehouden: ten eerste de bescherming van mens en milieu en de duurzaamheid van onze economie, en ten tweede het creëren van het juiste kader en adequate voorwaarden voor bedrijven om te kunnen functioneren en om arbeidsplaatsen voor mensen te scheppen wier veiligheid wij – zie punt 1 – willen waarborgen. Deze twee principes zijn in het onderhavige voorstel voor een besluit absoluut terug te vinden. Onze rapporteur heeft duidelijk een goede kijk op de zaak – hartelijk dank daarvoor.
Chris Davies,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik juich het initiatief van de Commissie toe om te eisen dat de optimale werkmethoden van bepaalde lidstaten worden toegepast in alle lidstaten. Het is zonder meer een feit dat een indrukwekkend aantal amendementen van het Parlement reeds is goedgekeurd en ik denk dat felicitaties voor de rapporteur op hun plaats zijn.
Ik betreur het dat de Raad een aantal achterdeurtjes heeft aangebracht. Mijn voorkeur gaat duidelijk uit naar de ambitieuzere voorstellen van de Commissie. We zullen zien hoe de stemming verloopt. Zelfs als een aantal van de meer controversiële amendementen die voor ons liggen worden aanvaard, ben ik echter van mening dat de Raad en de industrie moeten begrijpen dat de vertegenwoordiging van het Parlement in het bemiddelingscomité zich positief en pragmatisch zal opstellen. Niemand heeft er immers belang bij te eisen dat er stappen worden gezet die het doelmatig en rendabel functioneren van deze bedrijfstak belemmeren.
We moeten tegemoetkomen aan een aantal zorgen dat is geuit, bijvoorbeeld de behoefte aan een gepaste overgangsperiode om te waarborgen dat er problemen worden voorkomen die verband houden met het voortijdig sluiten van mijnen om uit te komen onder de uit de richtlijn voortvloeiende verplichtingen. De Raad dient echter te beseffen dat het Parlement moet aandringen op het zetten van redelijke stappen om te waarborgen dat de natuurlijke omgeving naar behoren wordt beschermd tegen de belangen van commerciële partijen, die anders geneigd zijn alleen te denken in termen van winst op de korte termijn. Zoals de rapporteur en de Commissie hebben betoogd, dienen de zonden die in het verleden zijn begaan in de toekomst vermeden te worden. 
Marie Anne Isler Béguin,
    – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, de Fractie van de Groenen geeft eveneens haar volledige steun aan het verslag van de heer Sjöstedt en feliciteert hem met zijn werk.
Het is waar dat de Europese burgers eisen dat hun veiligheid in gezondheidsopzicht en de bescherming van het milieu tot de prioriteiten van de Unie moeten blijven behoren, in een periode waarin politiek Europa zoekende is. Deze ontwerprichtlijn gaat in deze richting, en het zal tevens juridische duidelijkheid verschaffen.
De rechtvaardiging voor deze richtlijn is gelegen in de omvang van de afvalstroom die wordt voortgebracht door de winningsindustrieën, die zoals bekend jaarlijks bijna eenderde van de hoeveelheid afval in de Unie produceren, waaronder giftig en zelfs zeer giftig afval. Als dit verkeerd wordt verwerkt en verkeerd wordt opgeslagen, kan het een ernstige bedreiging vormen voor het milieu en de menselijke veiligheid. We weten allemaal nog wat de gevolgen waren van de rampen in Baia Mare en Baia Borsa.
Deze richtlijn zou ook de nieuwe toetredende landen de middelen moeten bezorgen waarmee ze de schadelijke gevolgen van afval als gevolg van winningen uit het verleden teniet kunnen doen. Overigens bezitten de industriëlen in kwestie mijnen over de hele wereld, en om nieuwe rampen te voorkomen moet de Europese Unie het voorbeeld geven door regels voor de betreffende bedrijven in te voeren die garant staan voor de veiligheid van de werknemers en een betere bescherming van het milieu.
Met uw permissie zou ik drie voorbeelden willen geven. Het eerste betreft de exploitatie van de uraniummijnen in Niger door Europese bedrijven. Ik weet waar ik het over heb, het zijn Franse bedrijven. De kwestie van het besmette afval is diverse keren aan de orde gesteld, bijvoorbeeld tijdens het Ierse voorzitterschap, maar tot op de dag van vandaag is er nog geen reactie op gekomen. Het tweede voorbeeld betreft het uiterst controversiële project van de opening van een goudmijn in Rosia Montana in Roemenië, waarbij onder meer een bezinkbekken voor zeer giftig winningsafval zal worden aangelegd met een dijk – u hoort het goed – van dertig meter hoog. Het derde voorbeeld tot slot betreft de vernietiging van het koraalrif in Nieuw-Caledonië door het afval dat ontstaat als gevolg van de winning van nikkel, waarvoor wij verantwoordelijk zijn. Dit laatste voorbeeld, mijnheer de commissaris, toont aan dat rechtstreekse lozingen op binnenwateren, kustwateren en open zee verboden moeten worden, tenzij, maar dat spreekt voor zich, deze lozingen in overeenstemming zijn met de Kaderrichtlijnen Water en Afval.
Om al deze redenen steunen wij het werk dat onze rapporteur heeft verricht, en zouden wij graag zien dat u deze amendementen ondersteunt. 
Bairbre de Brún,
Mijnheer de Voorzitter, hoewel de mijnbouw in Ierland tegenwoordig minder wijdverbreid is dan deze sector ooit was, hebben diverse mijnbouwbedrijven een erfenis achtergelaten die ons land en ons water blijft vervuilen, doordat gepaste controles ontbreken. Een voorbeeld hiervan is de situatie rond de Tynagh-mijnen in de provincie Galway in het westen van Ierland, die sinds de sluiting in 1981 een gevaar voor het milieu vormen.
In de gehele Europese Unie produceert de mijnbouw honderden miljoenen tonnen afval en veel mijnen worden achtergelaten onder omstandigheden die ernstige gevaren opleveren. Het is dan ook belangrijk om niet alleen iets te doen aan het afval dat wordt geproduceerd na de goedkeuring van een dergelijke richtlijn, maar ook het historische afval dat afkomstig is uit mijnen die inmiddels zijn stilgelegd of die niet op gepaste wijze zijn gesloten. Verder moeten we ook het voorstel van de Raad terugdraaien om aan bepaalde bestaande installaties een levenslange vrijstelling te verlenen van een aantal van de belangrijkste bepalingen.
De voorstellen van de rapporteur zijn evenwichtig, zoals een van mijn collega’s reeds heeft gezegd; verantwoordelijke bedrijven in de mijnbouwsector zouden deze voorstellen moeten toejuichen, net zoals de mensen wier levens en bestaansmiddelen schade hebben ondervonden van onverantwoordelijke mijnbouw. Ik beveel dit uitstekende verslag van de heer Sjöstedt bij u aan en bedank hem voor zijn werk. 
Kathy Sinnott,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik juich dit verslag toe en moedig de rapporteur aan om te blijven strijden voor een zo sterk mogelijke richtlijn.
In Ierland, en hetzelfde geldt voor vele andere landen, kunnen we niet beginnen met de aanpak van het probleem van de verslechterende volksgezondheid of het schoonmaken van ons milieu, zonder iets te doen aan de problemen in verband met oude mijnen en het afval dat is achtergebleven toen deze mijnen werden gesloten en de mijnbouwbedrijven verdwenen.
In Silvermines, in de provincie Tipperary, wordt de omgeving ontsierd door een bijna zestig hectare groot en twaalf meter hoog plateau van fijn rood giftig mijnbouwresidu. Bij droog weer wordt het stof via de wind over een aantal provincies verspreid. In residubekkens worden kwik, arsenicum, cadmium, antimonium en vele andere giftige mineralen opgevangen, die vervolgens via nabijgelegen beken rechtstreeks in de rivier de Shannon worden geloosd, slechts enkele meters verwijderd van de plek waar het leidingwater voor Limerick City wordt gewonnen. Dieren en, belangrijker nog, mensen in de omgeving lijden aan een ongelooflijke reeks – een tragische reeks – ziekten van het soort waaruit blijkt dat er sprake is van een aanval van het milieu op het immuunsysteem. Dat is een zonde uit het verleden; het bedrijf in kwestie is inmiddels vertrokken en de rotzooi moet worden opgeruimd.
Een volgend probleem is dat een van de grootste industriële bedrijven in het westen van Ierland een bedrijf is dat mijnbouwafval verscheept naar Ierland. Het is gevestigd op een eiland en heeft zijn eigen haven. Het voert bauxiet aan voor de productie van aluminium. Het beweert dat dit veilig is en legt grote rode residubekkens aan. Dat bedrijf wil dit jaar, volgend jaar en het jaar daarna uitbreiden. Het sterftecijfer onder dieren in het gebied was zo alarmerend hoog dat dit een aantal jaar geleden aanleiding was tot een onderzoek. Hierbij werden ongekend hoge sterftecijfers onder dieren geconstateerd. Het was niet ongewoon dat boeren – en dit zijn geen grote boerenbedrijven – per bedrijf 150 dieren zagen sterven in het gebied rond de industrie. Ook het sterftecijfer onder mensen ten gevolge van kanker was alarmerend, evenals het aantal kinderen met een leerprobleem. We hebben behoefte aan zeer krachtige …
James Hugh Allister (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het gebruiken van een standaardaanpak voor alle problemen is een vloek van de EU-wetgeving, en als de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid haar zin krijgt, zullen we met deze richtlijn nog weer eens een klassiek voorbeeld zien van deze gang van zaken.
Hoewel niet alle winningsindustrieën dezelfde gevolgen hebben voor het milieu en de veiligheid, zal deze wetgeving, als de Commissie milieubeheer in haar opzet slaagt, al deze industrieën onnodig dezelfde beperkingen opleggen. Wetgeving die voorziet in een behoefte is één ding, maar wetgeving die niet is afgestemd op een dergelijke behoefte is zonder uitzondering beperkend en schadelijk voor het concurrentievermogen. Zo is het in dit geval ook. De rapporteur probeert immers alle mijnen – ongeacht hun grootte, product en complexiteit – te laten voldoen aan alle artikelen van de richtlijn.
Er is geen gegronde reden om een ondiepe zandgroeve te onderwerpen aan dezelfde wettelijke verplichtingen als een grote, diepe mijn die gevaarlijk afval produceert. De vereisten voor niet-gevaarlijk of inert afval moeten proportioneel blijven en niet, zoals door de Commissie milieubeheer wordt voorgesteld, grotendeels onderworpen te worden aan dezelfde strenge eisen die gelden voor gevaarlijke afvalvoorzieningen van categorie A. De kaderrichtlijn inzake afval en de richtlijn inzake stortplaatsen bevatten adequate bepalingen voor groeven waar niet-gevaarlijke afval wordt geproduceerd. Er is geen overtuigende of dwingende reden om deze belangrijke economische productiesector op te zadelen met een nog hogere lastendruk. 
Péter Olajos (PPE-DE ).
   – Ik wil eerst de rapporteur bedanken voor het feit dat hij in de tweede lezing is blijven strijden voor strengere regelgeving waarin rekening wordt gehouden met menselijk kapitaal en milieukapitaal en de bijbehorende belangen. Wij hebben dringend behoefte aan deze richtlijn, die betrekking heeft op mijnafval dat cyanide en zware metalen bevat, en op ander afval dat een bedreiging voor het milieu oplevert, bijvoorbeeld als gevolg van het fysieke volume ervan.
Laten wij hierbij denken aan die ramp, door sommigen simpelweg de “cyanide-tsunami” genoemd, die in 2000 plaatsvond in de Roemeense plaats Baia Mare (Nagybánya), of aan het verontreinigingsincident dat in 1998 in Spanje plaatsvond. In beide gevallen zijn er grote hoeveelheden gevaarlijke stoffen in rivieren gelekt, wat enorme schade aan het natuurlijk milieu tot gevolg had, ook in de buurlanden.
De wetgeving die nu voorligt, heeft een paar zeer goede eigenschappen. De vergunningsprocedures worden aangescherpt en er wordt meer nadruk gelegd op preventie; exploitanten worden verplicht gesteld om een uitvoerig afvalverwerkingsplan op te stellen en informatie over mijnafval wordt toegankelijker gemaakt; de terreinen waarvoor de financiële waarborgen met betrekking tot dergelijke activiteiten zullen gelden, worden uitgebreid; en mijnbouwondernemingen worden verplicht te zorgen voor en toe te zien op de volledige rehabilitatie van gebieden waar zij hun activiteiten hebben gestaakt.
Voor mij persoonlijk is het belangrijkste en meest geavanceerde aspect van de richtlijn – met het oog op de op handen zijnde toetreding van Roemenië en Bulgarije, en op de grootschalige mijnbouwprojecten die momenteel in voorbereiding of in uitvoering zijn en die een gevaar opleveren voor het milieu en voor de buurlanden – dat deze ook door nieuwe toetredende lidstaten vanaf de dag van inwerkingtreding moet worden gerespecteerd. Om deze reden roep ik mijn medeafgevaardigden op om voor deze rigoureuze amendementen, gericht op het verwezenlijken van milieubeschermingsdoelen, te stemmen, en zo een belangrijke stap te zetten in de richting van de bescherming van ons milieu en het voorkomen van catastrofes.
Gyula Hegyi (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, vijf jaar geleden heeft er zich een afschuwelijk ongeluk voorgedaan in een goudmijn in Baia Mare, in Roemenië, dat leidde tot de vervuiling van de rivier de Tisza met cyanide. Vóór dit ongeluk was de term “milieubeleid” niet meer dan een vreemd woord voor veel van de gewone mensen die aan de beide oevers van de rivier wonen – voor de plaatselijke boeren, herders en vissers. Na 30 januari 2000 begrepen zij de betekenis van het woord “milieubeleid” echter maar al te goed: het voorkomen van dit soort vervuiling, waarbij 100 000 m3 gevaarlijk slib in de Tisza terechtkwam en de flora en fauna vernietigde.
Ik spreek niet graag in termen van geld als we het hebben over de waarde van de natuur, maar het Centrum voor Milieukunde heeft geschat dat alleen al in Hongarije de gederfde inkomsten van de commerciële visserij en het toerisme rond de 18 miljoen euro bedroegen, nog afgezien van het verlies aan natuurlijk erfgoed en de schade aan het milieu.
Daarom juich ik dit verslag toe. De heer Sjöstedt heeft uitstekend werk verricht: hij heeft niet alleen een goed verslag geschreven, maar is ook naar Baia Mare in Roemenië gegaan, waar hij een bezoek heeft gebracht aan de plaats van de vervuiling. Hij heeft de mensen ontmoet die daar wonen, werken en lijden, en hij heeft zijn ervaringen ter plaatse in dit verslag verwerkt.
Deze wetgeving moet streng zijn en goed worden geïntegreerd in ander communautair beleid. Ik heb drie amendementen ingediend die worden ondersteund door de rapporteur en de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid, en ik hoop dat zij ook op de steun van deze plenaire vergadering kunnen rekenen. Mijn bedoeling was de vereisten in de richtlijn toe te lichten door verwijzingen op te nemen naar de kaderrichtlijn water en de grondwaterrichtlijn, teneinde te voorkomen dat winningsafval dat gevaar oplevert voor het milieu in waterlichamen wordt geloosd en, , om afvalpreventie te bevorderen als de belangrijkste vorm van afvalbeheer.
Ik hoop dat deze wetgeving ons 100 procent garantie zal bieden tegen mijnen die cyanide of andere vervuilende stoffen produceren, zowel in de lidstaten als in de kandidaat-lidstaten. 
Mojca Drčar Murko (ALDE ).
   – Deze richtlijn is voornamelijk gericht op mijnen waarvan de sluiting in de toekomst een aanvang zal nemen en op verlaten mijnen die gesloten zijn zonder dat de juiste, toepasselijke procedures in acht zijn genomen.
Ik wil uw aandacht vestigen op een specifiek probleem dat van groot belang is voor een aantal landen. Dit is het vraagstuk van de mijnen die reeds gesloten zijn en die daarom geen mijnafval meer produceren, terwijl er rehabilitatiewerkzaamheden worden uitgevoerd overeenkomstig de geldige Europese vergunningen. Vanwege de lange tijdsduur die vereist is om de mijnen te sluiten, zal deze rehabilitatie nog steeds aan de gang zijn op het moment dat de richtlijn in werking treedt. Om duplicering van procedures en een stijging van de kosten van rehabilitatie als gevolg van een mogelijke eis voor nieuwe vergunningen te voorkomen, zou het verstandig zijn om gedurende een overgangsperiode en op voorwaarde van transparantie bijzondere bepalingen voor dergelijke gevallen vast te leggen.
Dit is gebeurd in de derde alinea van artikel 24 van het gemeenschappelijk standpunt van de Raad. Het doel van deze richtlijn, namelijk garanderen dat er vanaf het moment van inwerkingtreding geen verdere schade meer optreedt in het proces van sluiting van mijnen, zou niet in gevaar worden gebracht indien in mijnen waar het rehabilitatieproces bijna voltooid is, dit proces ongehinderd kan worden afgerond. Ik steun dit onderdeel van het gemeenschappelijk standpunt. 
Urszula Krupa (IND/DEM ).
   Mijnheer de Voorzitter, de richtlijn betreffende het beheer van afval van winningsindustrieën heeft weliswaar tot doel de schadelijke gevolgen van afval voor het milieu en de volksgezondheid te vermijden of te minimaliseren, maar het aspect milieubescherming dient nog verder uitgediept te worden. Soms is ook de logica in de tekst ver te zoeken en afgezien daarvan zal de bureaucratische rompslomp alleen maar toenemen.
De winningsindustrie is in Polen niet alleen een historisch gegeven, maar speelt nog steeds een rol in de nationale economie. Daarom heeft Polen er in de toetredingsonderhandelingen op aangedrongen bepaalde eisen aangaande het stellen van financiële zekerheden door de exploitanten van afvalzuiveringsinstallaties, te versoepelen. Zelfs in potentieel zeer gevaarlijke industrietakken worden deze regels niet nageleefd.
Nadat de ontwerprichtlijn was voorgelegd aan het Parlement, is de Commissie milieubeheer, volksgezondheid en voedselveiligheid teruggekomen op reeds eerder gemaakte afspraken en heeft ze een aantal amendementen goedgekeurd die zeer nadelig zijn voor de Poolse winningsindustrie. De aanscherping van de regels ondermijnt de concurrentiepositie van de sector en zou wel eens de genadeslag kunnen betekenen voor de bruinkoolindustrie met alle gevolgen van dien voor de continuïteit van de energievoorziening in Polen.
De ontwerprichtlijn legt een te zware verantwoordelijkheid op de schouders van de industrie. Daarnaast wordt gevaarlijk en inert afval op één hoop gegooid. Dit zal beslist tot hogere werkingskosten leiden en de staat zal flinke sommen gelds moeten uittrekken voor de inventarisatie en aanpassing van installaties. Daarom is het belangrijk om wat indicaties te krijgen over de financiering van deze voorstellen. 
Leopold Józef Rutowicz (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het correct verwerken van afval afkomstig uit de winningsindustrie is van grote betekenis voor het milieu, met name in mijnstreken waar vaak al honderden jaren lang verschillende delfstoffen ontgonnen worden. Vaak ging het hier om nietsontziende roofbouw op de grondstoffen en het milieu, en afvalverwerking was daarbij niet bepaald een prioriteit.
De ontwerprichtlijn die nu ter discussie staat, en vooral ook het grote aantal amendementen, geeft een willekeurige voorstelling van zaken en houdt geen rekening met de situatie waarin veel regio’s met een dichte concentratie van mijnen, verkeren. De voorgestelde inventarisatie van bestaand afval en afval dat veroorzaakt wordt door nog lopende activiteiten, kan alleen leiden tot de vaststelling van de technologische noden en behoeften voor de verwerking ervan. Gezien de krappe begrotingssituatie is het ook niet realistisch om veel geld van de Unie te verwachten voor de tenuitvoerlegging van de richtlijn. In principe zal de toepassing van de richtlijn met de bijbehorende saneringsmaatregelen ten laste komen van de regionale en nationale begrotingen. De huidige eigenaren van installaties zullen ook meer kosten moeten maken, hoewel zij part noch deel aan de huidige situatie hebben, en er zal meer geld moeten worden uitgetrokken voor garanties en dergelijke. Het resultaat zal zijn dat de bedrijven die het nu al moeilijk hebben het hoofd boven water te houden, failliet zullen gaan, met achterlating van hun afval.
Ik stel voor om in onze amendementen geen open deuren open te trappen. Verder mogen ook amendementen die onrealistische termijnen opleggen of leiden tot ongerechtvaardigde kostenstijgingen – en zo zijn er heel wat – geen plaatsje in de ontwerprichtlijn krijgen. Hetzelfde geldt voor de amendementen die de bewegingsvrijheid van de lidstaten om de vereisten aan te passen aan de regionale en nationale situatie, aan banden leggen. 
Richard Seeber (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dit richtlijnproject was zinvol en noodzakelijk en is ook door de industrie positief ontvangen. Wij hebben gestreefd naar een uniforme, adequate, evenredige en waterdichte regeling voor de Europese economie. Thans ligt er een acceptabel compromisverslag op tafel. Onze doelstelling was het voorkomen van ongevallen en van de mogelijke schade die voor het milieu en de volksgezondheid kan ontstaan door de behandeling en opslag van afvalstoffen van winningsindustrieën. Daartoe hebben wij minimumeisen vastgelegd voor het verbeteren van het beheer van dat afval.
De hoeveelheid afvalstoffen uit de winningsindustrieën bedraagt jaarlijks ongeveer 400 miljoen ton. Dat is 29 procent van de totale afvalhoeveelheid in de Gemeenschap. Uiteraard zijn er risico’s aan dat afvalbeheer verbonden. Wij zijn allemaal op de hoogte van de ongevallen in Baia Mare, in Aberfan enzovoort.
Door een zinvolle regeling van het afvalbeheer vanuit milieuperspectief wordt niet alleen de hoeveelheid afval gereduceerd, maar krijgen bedrijven ook een impuls om te investeren in onderzoek naar milieukwesties die verband houden met winningsactiviteiten. Daardoor verwerven zij extra kennis die hun positie op de wereldmarkt kan versterken. Daar zijn vele voorbeelden van te vinden. Ik noem er een uit Oostenrijk: een van onze bedrijven heeft ervoor gezorgd dat circa 100 000 ton aan minerale bouwstoffen niet langer op de stortplaatsen terechtkomt. Desondanks zijn er ook nog zwakke plekken, zoals de onduidelijkheid over de werkingssfeer van de richtlijn. Een amendement van mij om hierin verbetering te brengen, heeft het helaas niet gehaald.
Ik zou er nog op willen wijzen dat er verhoudingsgewijze redelijke bepalingen geformuleerd dienen te worden voor niet-gevaarlijke of inerte afvalstoffen. Ik vind dan ook dat de amendementen 11, 13 en 47 verworpen dienen te worden. Daarnaast dienen wij alternatieve regelingen te treffen voor niet-gevaarlijke en inerte afvalstoffen, en de betreffende begrippen dienen ook afzonderlijk behandeld te worden. Bovendien moet het mogelijk zijn om niet-gevaarlijke of inerte afvalstoffen tijdelijk op stortplaatsen op te slaan. 
James Nicholson (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het doet mij bijzonder veel genoegen vanavond in de gelegenheid te zijn een bijdrage te leveren aan het debat. Ik maak mij zeer ernstig zorgen over deze kwestie, omdat Europa wederom poogt een ontwerprichtlijn te introduceren en ten uitvoer te leggen waarin wordt geprobeerd alle problemen op te lossen met een standaardaanpak. Ik denk niet dat dit werkt en op dat punt heb ik hiermee dan ook een probleem. We moeten niet zo dictatoriaal zijn met onze richtlijnen.
Zoals iemand tijdens dit debat al heeft gezegd, zijn niet alle mijnen in de winningsindustrie hetzelfde. Ik twijfel er niet aan dat sommige zeer grote industriële bedrijven deze richtlijn makkelijk aankunnen en de kwestie zonder veel omhaal zullen afhandelen, maar de kleine ondernemers die proberen kleine industrieën te ontwikkelen en van de grond te krijgen, zullen waarschijnlijk zeer zwaar worden getroffen. Ik heb daartegen geen bezwaar als we het hebben over gevaarlijk afval, want dat zal altijd moeten worden beheerd, maar de banen zullen juist verloren gaan bij de kleinere bedrijven. Die zullen namelijk het onderspit delven.
Verder ben ik van mening dat we geen richtlijnen moeten introduceren die niet in elke lidstaat op dezelfde wijze ten uitvoer worden gelegd. Ik spreek uit persoonlijke ervaring. Ik kom uit Noord-Ierland, dat deel uitmaakt van het Verenigd Koninkrijk, en net over de grens, in de Republiek Ierland, wordt de richtlijn inzake de verwijdering van afgewerkte olie anders geïnterpreteerd. In groeven die nog geen tien kilometer uit elkaar liggen, de een in Dundalk en de ander in Newry, wordt een Europese richtlijn door twee lidstaten op verschillende wijzen ten uitvoer gelegd. Afgewerkte olie wordt in het Verenigd Koninkrijk als gevaarlijk beschouwd, terwijl dit in de Republiek Ierland niet het geval is. Dit dwingt de eigenaars van groeven ertoe te verhuizen van Noord-Ierland naar de Republiek Ierland omdat zij anders de concurrentie niet kunnen volhouden.
Ik ben van mening dat we geen Europese richtlijnen moeten opstellen die op verschillende manieren kunnen worden geïnterpreteerd. Ik denk dat dit met deze richtlijn wel weer zal gebeuren, en de eigenaars van groeven zijn daar niet blij mee. 
Stavros Dimas,
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil alle sprekers bedanken voor hun zeer opbouwende opmerkingen en kort antwoorden op het, zojuist genoemde, vraagstuk van het afval dat ontstaat bij verwerking van bauxiet tot aluminium. Dit afval valt onder de richtlijn, en daarmee worden de gevolgen voor met name het water zo gering mogelijk gehouden.
Wat de laatste opmerking van de heer Nicholson betreft – die wat anders zei dan de vorige sprekers – over oude, gesloten afvalinstallaties kan ik u zeggen dat de Commissie en de Raad, met zijn gemeenschappelijk standpunt, hebben ingestemd met het opmaken van een inventaris. De sanering kan echter beter worden overgelaten aan de lidstaten, waarbij de Kaderrichtlijn Water hoe dan ook van kracht blijft.
Wat verder de mogelijkheden betreft om vrijstellingen te verlenen voor niet-inert afval, wijs ik erop dat deze vrijstellingen niet zijn toegestaan als het gaat om de belangrijkste milieuvereisten. Deze laatste blijven hoe dan ook van kracht.
Wij hebben de nieuwe richtlijn nodig, omdat deze een in milieuopzicht correct beheer van winningsafval mogelijk maakt, zowel onder normale bedrijfsomstandigheden van afvalinstallaties als in geval van zware ongelukken. Ik hoop dat wij de procedure voor dit voorstel zo spoedig mogelijk kunnen afsluiten en ervoor kunnen zorgen dat – zoals de heer Davies al zei – de menselijke gezondheid en het milieu daadwerkelijk en overeenkomstig de vereisten van de verschillende belanghebbenden worden beschermd.
Dan nu de amendementen. De amendementen met betrekking tot het toepassingsgebied van de richtlijn zijn zeer belangrijk. De amendementen 2 en 13 betreffen de schrapping van toegestane vrijstellingen voor niet-gevaarlijk, niet-inert afval.
De Commissie kan deze amendementen om de reeds tijdens mijn eerste redevoering genoemde redenen niet aanvaarden. Om dezelfde redenen kan de Commissie evenmin instemmen met amendement 11, waarmee de reikwijdte van de op inert afval van toepassing zijnde bepalingen wordt vergroot, en met amendement 15, waarin schrapping wordt voorgesteld van verschillende toegestane termijnen voordat een opslagplaats als “afvalinstallatie” wordt gekarakteriseerd.
De tekst van het gemeenschappelijk standpunt weerspiegelt reeds de relevante amendementen uit eerste lezing en staat tevens in voor de noodzakelijke proportionaliteit. Daarom kunnen wij evenmin steun geven aan amendement 47, waarmee een wijziging wordt voorgesteld van de criteria voor indeling van installaties in categorie A.
Dan de financiële zekerheden. Wij kunnen amendement 37 niet aanvaarden, omdat daarin staat dat de relevante nationale procedures door de Commissie goedgekeurd moeten worden. Dit betekent alleen maar meer bureaucratie en heeft geen enkele toegevoegde waarde.
De amendementen 7, 38 en 39 kunnen evenmin worden aanvaard, aangezien in de oorspronkelijke tekst al een praktische manier wordt aangegeven voor de berekening van het vereiste geldbedrag.
Er zijn amendementen waarin specifiek gesproken wordt over de waterbescherming. Volgens de Commissie is dit thema afdoende geregeld in de relevante bepalingen van de richtlijn – die een aanvulling zijn op de algemene bepalingen van de waterkaderrichtlijn – evenals in andere communautaire wetsteksten, die hoe dan ook van toepassing zijn.
Ik kan echter wel steun geven aan de amendementen 29, 30, 32 en 33, waarin de van toepassing zijnde verplichtingen worden verduidelijkt en rechtstreeks wordt verwezen naar de communautaire waterwetgeving.
Anderzijds kunnen wij niet instemmen met amendement 36, waarin wordt voorgesteld de uitgegraven ruimtes aan regelgeving te onderwerpen, teneinde watervervuiling te voorkomen. Ik heb begrip voor de zorgen van het Parlement, maar ben van mening dat dit vraagstuk voldoende wordt gedekt door de Kaderrichtlijn Water.
Hetzelfde geldt voor amendement 42, waarmee verplichtingen worden vastgesteld die moeten worden nageleefd tijdens de aan bestaande afvalinstallaties toegekende overgangsperiode. Daarbij gaat het vooral om de verplichting de Kaderrichtlijn Water na te leven. Om de reeds eerder genoemde redenen ben ik van mening dat dit niet noodzakelijk is.
Een andere reden tot zorg voor het Parlement is de aanzienlijke last uit het verleden, die wordt gevormd door de verontreinigende, gesloten en verlaten afvalinstallaties. Ofschoon in het gemeenschappelijk standpunt nu staat dat dergelijke gesloten ruimtes moeten worden geregistreerd, heb ik de indruk dat – zoals ik zojuist al zei – aan de in amendement 40 en het aanverwante amendement 41 genoemde, extra vereisten efficiënter kan worden voldaan op het niveau van de lidstaten.
Een aantal van de andere door het Parlement voorgestelde amendementen kunnen wij overnemen: amendement 10, dat kan bijdragen aan de integratie van de milieudimensie in de andere beleidsvormen; de amendementen 17, 18 en 21, waarmee de inhoud van de plannen voor afvalbeheer nader wordt omgeschreven, en amendement 27 waarin uitdrukkelijk gewag wordt gemaakt van beschermde gebieden. De Commissie kan deze amendementen aanvaarden omdat daarmee dezelfde doelstellingen worden nagestreefd als met haar voorstel.
Tot slot kan ik tot mijn genoegen verklaren dat de Commissie acht amendementen geheel kan overnemen en zes amendementen in beginsel of gedeeltelijk. Ik zal het secretariaat van het Parlement de volledige lijst met de standpunten van de Commissie ten aanzien van de amendementen geven(1)

De Voorzitter.
   Hiermee is het debat over dit onderdeel beëindigd.
De stemming vindt dinsdag om 12.00 uur plaats.
De Commissie kan de volgende amendementen volledig aanvaarden: 14, 17, 18, 21, 29, 30, 32 en 33.
De volgende amendementen zijn gedeeltelijk of in beginsel aanvaardbaar: 4, 10, 12, 23, 27 en 39.
De Commissie kan de volgende amendementen niet aanvaarden: 1, 2, 3, 5, 6, 7, 8, 9, 11, 13, 15, 16, 19, 20, 22, 24, 25, 26, 28, 31, 34, 35, 36, 37, 38, 40, 41, 42, 43, 44, 45, 46, 47, 48, 49 en 50. 
De Voorzitter.
    Aan de orde is een verklaring van de Commissie over de dialoog met de kerken en niet-confessionele organisaties. 
Jacques Barrot,
    – Mevrouw de Voorzitter, geachte leden van het Parlement, ik ga u het ontwerp van de verklaring voorlezen over de dialoog tussen de Commissie en de levensbeschouwelijke en geloofsgemeenschappen.
De formulering van verklaring 11 die aan het Verdrag van Amsterdam is gehecht, luidt als volgt: “De Europese Unie eerbiedigt en doet geen afbreuk aan de status die kerken en religieuze verenigingen en gemeenschappen volgens het nationale recht in de lidstaten hebben.”. Ook wordt gewezen op het belang van de eerbiediging van de status van levensbeschouwelijke en niet-confessionele organisaties. Voortbordurend op een reeds lang bestaande traditie van informele gesprekken voert de Commissie op deze grondslag een dialoog met alle kerken, religieuze gemeenschappen, levensbeschouwelijke en niet-confessionele organisaties, neutrale en humanistische, die dat willen. Deze dialoog, die voornamelijk neerkomt op het uitwisselen van informatie en standpunten, wordt van beide kanten gewaardeerd.
De Commissie vindt zo’n dialoog niet meer dan normaal in haar betrekkingen met de spelers in het maatschappelijk middenveld van de lidstaten. Zij merkt op dat er in de ontwerp-Grondwet bepalingen zijn opgenomen waarin de betrekkingen tussen de Unie, de kerken en andere religieuze en levensbeschouwelijke organisaties nader worden omschreven. Aangezien deze bepalingen echter geen geldend recht zijn, wil de Commissie de gevestigde praktijk voortzetten, die verder zal worden ontwikkeld naast het verdiepen van alle betrekkingen met de civiele samenleving. De Commissie benadrukt dat deze dialoog, die betrekking heeft op religies, de kerken, levensbeschouwelijke gemeenschappen en het maatschappelijk middenveld, wordt gevoerd met inachtneming van het beginsel van de gelijke behandeling van alle gesprekspartners. Dat betekent dat de Commissie regelmatig bijeenkomsten organiseert met de aangewezen gesprekspartners, welke bijeenkomsten openstaan voor alle partijen.
Ten aanzien van de bezorgdheid die onlangs in een aantal vragen werd geuit door sommige afgevaardigden, die graag wilden weten waarom een bepaalde humanistische organisatie niet was uitgenodigd voor het overleg met de voorzitter van de Commissie dat voorafgaand aan de reguliere bijeenkomsten plaatsvindt, verklaart de Commissie dat het van de specifieke gespreksonderwerpen afhangt wie er voor dergelijk overleg wordt uitgenodigd. Het beginsel van de gelijke behandeling betekent niet dat alle gesprekspartners structureel moeten deelnemen aan alle bijeenkomsten. Het staat de Commissie en haar voorzitter immers vrij om, waar zij dat nodig achten, dieper op bepaalde onderwerpen in te gaan met specifieke gesprekspartners.
Aldus, mevrouw de Voorzitter, heeft de voorzitter van de Commissie in het voorjaar specifiek overleg gevoerd met religieuze organisaties, en is het zeker zijn bedoeling om dit najaar specifiek overleg te voeren met humanistische organisaties. 
Alojz Peterle,
   . Ik verwelkom het duidelijke antwoord van de commissaris namens de Commissie. Ik ben er vooral mee ingenomen dat de Europese Commissie Verklaring 11 van het Verdrag van Amsterdam als stimulans voor de dialoog met kerken en niet-confessionele organisaties ziet en zich niet beperkt tot een bekrompen, puur juridische opvatting van de verklaring. Ik denk natuurlijk niet dat het in dit Parlement nodig is om uit te leggen dat dialoog iets anders is dan het proces van gemeenschappelijke besluitvorming. Ik ben ook ingenomen met artikel 52 van de tot nu toe niet-geratificeerde Europese Grondwet, waarin expliciet melding wordt gemaakt van een dialoog die de Unie als vanzelfsprekend op open en transparante wijze moet blijven voeren.
Tijdens het werk in de Conventie heb ik ook reeds opgeroepen tot een open, insluitende en openbare dialoog, in de overtuiging dat een dergelijke dialoog zowel noodzakelijk als belangrijk is omdat hiermee, bij het zich bezinnen op een gezamenlijke Europese toekomst, ook wordt bijgedragen aan een nauwere band met burgers met religieuze of andere overtuigingen.
Ik wil in ieder geval dat deze dialoog zou bijdragen aan een verantwoorde en ongehinderde ontwikkeling van nieuwe banden en nieuwe voorstellen met betrekking tot onze toekomst, en dat wij ons verre houden van de verleidelijke ideologische onverdraagzaamheid waarvan wij meerdere malen getuige zijn geweest in de Europese geschiedenis en waarvoor wij ook vandaag de dag nog niet geheel ongevoelig zijn.
In de geest van de verklaring en het vooralsnog niet geratificeerde Grondwettelijk Verdrag verwacht ik dat de Commissie volgens transparante spelregels en transparante procedures te werk gaat, en dat zij een brede aanpak zal blijven hanteren in haar opvatting van de insluiting van deelnemers in de dialoog. Ik ben mij ervan bewust dat het grote aantal oude en nieuwe religieuze en niet-confessionele organisaties de keuze voor de Commissie er niet eenvoudiger op maakt, en zo'n keuze zou wellicht onmogelijk zijn indien er niet enigszins rekening werd gehouden met het aantal aanhangers van elke organisatie. Het lijkt mij ook redelijk dat, met het oog op het onderwerp van de discussie, de Commissie flexibel te werk gaat in haar keuze van deelnemers aan de dialoog.
Ik zou hieraan willen toevoegen dat de Fractie van de Europese Volkspartij (Christen-democraten) en Europese Democraten zich al lange tijd bewust is van het belang van dit soort dialogen en deze al sinds een aantal jaren organiseert. Wij geloven ook dat deze dialoog gezien de nieuwe uitdagingen op Europees en mondiaal niveau steeds belangrijker wordt. Ik denk hier in het bijzonder aan een dialoog met de islam, waarin men bijzonder alert is op de religieuze dimensie van degenen met wie de dialoog wordt gevoerd.
Proinsias De Rossa,
   . – Mijnheer de Voorzitter, ik moet zeggen dat de verklaring van de Commissie mij teleurstelt. Het is ondemocratisch om de dialoog van de Unie te beperken tot een select aantal religieuze organisaties en de seculiere organisaties buiten te sluiten, zoals deze nieuwe Commissie tot nu toe heeft gedaan. We moeten van de Commissie de garantie krijgen dat de dialoog die zij aangaat evenwichtig en transparant zal zijn. Ik merk op dat de Commissie niet heeft aangegeven welke onderwerpen er in het voorjaar met de religieuze organisaties in kwestie zijn besproken, en ons evenmin verteld heeft wat zij voornemens is in de herfst met de humanistische organisaties te bespreken.
We moeten van de Commissie de garantie krijgen dat er een einde wordt gemaakt aan de geheimzinnigheid en het maken van afspraken met invloedrijke organisaties achter gesloten deuren. De agenda’s en notulen moeten worden gepubliceerd. We kunnen niet aanvaarden dat er geheime dialogen worden gevoerd met machtige religieuze organisaties, waarvan een aantal niet beschikt over interne democratische processen of de gelijkheid van al zijn aanhangers erkent.
Dit is een cruciale periode in de geschiedenis van Europa. Het is een tijd van wereldwijde verwarring, waarin ondemocratische groepen uit naam van religie terreur gebruiken voor politieke doeleinden. Dialoog is derhalve zeer belangrijk, maar deze dialoog moet wel transparant zijn. We moeten weten waarover de Commissie spreekt en met wie zij spreekt.
Verder moet duidelijk worden gemaakt dat de Europese democratie gegrondvest is op het beginsel dat deze Unie en de parlementen en de uitvoerende machten in alle lidstaten onafhankelijk functioneren van alle religieuze dogma’s. Die onafhankelijkheid is namelijk de beste verdediging van de Europese democratie, alsook van de aanhangers van alle religieuze overtuigingen. Het heeft eeuwen geduurd voordat dit beginsel werd aanvaard en als we een gevaarlijke achteruitgang in Europa willen voorkomen, mag het niet worden opgegeven. 
Graham Watson,
   . – Mevrouw de Voorzitter, ik juich de verklaring van de commissaris toe. De Liberalen en Democraten hebben zich verzet tegen de opname van een verwijzing naar het christelijk erfgoed in de preambule van de Grondwet omdat de Unie ook een joods, islamitisch en seculier erfgoed heeft. Wij verzetten ons echter niet tegen artikel 52, waarin de verplichting is vervat voor de Unie om een dialoog te onderhouden met religieuze organisaties. De beroemde uitspraak van Cavour “een vrije kerk in een vrije staat” dient als basis te dienen voor de wederzijdse betrekkingen.
Toch kan niet alleen aan de andere kant van de Atlantische Oceaan een teruggang worden geconstateerd: uit de voorgestelde concordaten met de Heilige Stoel in bepaalde lidstaten blijkt dat de scheiding van kerk en staat in Europa versterkt dient te worden. De betrekkingen tussen de kerk en de staat moeten gebaseerd zijn op wederzijds respect. Een van de problemen van de seculiere staat is dat dit respect soms heeft plaatsgemaakt voor onverschilligheid jegens religieuze organisaties en in een enkel geval zelfs voor minachting. Geloof is een integraal onderdeel van de menselijke natuur. Voor veel burgers maakt religie deel uit van hun zelfontplooiing, en bestuurders op zowel EU- als nationaal niveau moeten individueel geloof waarderen en respecteren, alsmede de uitdrukking van dit geloof in de vorm van religieuze gemeenschappen. 
Jean Lambert,
   . – Mevrouw de Voorzitter, de Commissie heeft ons hier slechts een uiterst summiere samenvatting gegeven, terwijl de commissaris veel gedetailleerder had kunnen ingaan op hetgeen er is besproken. Ik sluit mij daarnaast aan bij de opmerkingen die vorige sprekers hebben gemaakt over de scheiding van kerk en staat en zou willen dat een dergelijke scheiding in mijn eigen lidstaat zou gelden.
Een aantal van ons heeft uit bezorgdheid kwesties aan de orde gesteld, bijvoorbeeld met betrekking tot geld dat wordt gegeven aan bepaalde religieuze organisaties voor hun activiteiten, zonder dat er enige duidelijkheid bestaat over de criteria waarop een dergelijk besluit wordt genomen en of die criteria ook zullen gelden voor andere organisaties, al dan niet gebaseerd op religieuze grondslag.
Er rijzen tevens vragen over de wijze waarop organisaties aan de Commissie te kennen kunnen geven dat zij interesse hebben in deelname aan dergelijke dialogen en wat precies de door de Commissie vastgestelde criteria zijn voor de deelname van bepaalde organisaties. We moeten zien te voorkomen dat bepaalde geloven kwesties naar zich toetrekken, en ervoor zorgen dat er een zeer brede dialoog ontstaat over een hele reeks vraagstukken.
Velen van ons willen ook graag weten wie de agenda opstelt voor dergelijk overleg. Er is sprake van een groot aantal moeilijke politieke agenda’s: bijvoorbeeld de wijze waarop we de millenniumdoelstellingen en gendergelijkheid gaan realiseren. Het zou derhalve nuttig zijn om te weten hoe de agenda’s worden vastgesteld en wie er op welke basis voor de dialoog wordt uitgenodigd. Ik sluit mij aan bij hetgeen mijn collega de heer De Rossa heeft gezegd over de noodzaak van openbaarheid om deze zorgen weg te nemen. 
Bastiaan Belder,
   . Mevrouw de Voorzitter, in dit debat worden drie principiële zaken over het hoofd gezien. Allereerst zijn kerken publiekrechtelijk van aard, ze staan niet op één lijn met particuliere verenigingen. Daarom zijn kerkdiensten openbaar en voor iedereen toegankelijk. In de historie van het Westerse constitutionele recht vormt de verhouding tussen staat en kerk een van de brandpunten. Essentieel is dat een goed openbaar bestuur niet kan zonder een deugdelijke publieke moraal. Met procedures alleen red je het niet. Wie deze grondnotie verwerpt, legt de bijl aan de wortel van onze democratische samenlevingen.
Ten tweede, bij een uitnodigingsbeleid doet de Commissie er verstandig aan onderscheid te maken tussen godsdienst en ideologie. Godsdienst is transcendent van aard, terwijl ideologie een immanent karakter heeft. Zij is godsdienst zonder God, een quasi-godsdienst, die gemotiveerd en gedomineerd wordt door menselijke begeerten. Ideologie laat mensen niet vrij en leidt tot allerlei vormen van slavernij.
Ik roep de Commissie en mijn liberale en socialistische collega’s op om ongelijksoortige zaken niet gelijk te schakelen. De geschiedenis laat zien dat dit uitloopt op maatschappelijke rampspoed.
Ten slotte, het vigerende recht is verklaring nr. 11 bij het Verdrag van Amsterdam. De Commissaris haalt het zojuist aan. Misschien bent u het alweer vergeten, collega’s, maar sinds de referenda in Frankrijk en Nederland is het grondwettelijke verdrag echt . 
Ryszard Czarnecki (NI ).
   – Mevrouw de Voorzitter, Marx zei dat godsdienst opium voor het volk was. Het heeft echter weinig zin om 150 jaar na dato nog dergelijke onzin uit te kramen. Kerken, en dus ook katholieke kerken, zijn een deel van Europa. Zij zijn niet slechts een historisch gegeven, maar hebben ook een plaats in het Europa van vandaag, want ze maken de burgers van onze landen tot wat ze zijn. Een ruimere dialoog en meer interkerkelijke samenwerking is voor de maatschappij, voor de volkeren, zeker een goede zaak.
Ik stel vast dat de katholieke kerk en ook andere kerken in mijn land, in Polen, veel goeds hebben gedaan. In mijn stad, Wrocław, vlak bij mijn huis, bevinden zich vier gebedshuizen: een katholieke kerk, een protestantse kerk, een orthodoxe kerk en een joodse synagoge. Deze vier geloofsovertuigingen bestaan naast elkaar en werken samen met het stadsbestuur van Wrocław. Dit is een goed voorbeeld van hoe je met elkaar kunt samenwerken.
Recentelijk hebben ook de kerken in Amerika, in New Orleans, aangetoond dat zij tot meer in staat zijn dan de onbekwame overheid. 
Michael Cashman (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik erop wijzen dat georganiseerde religies pas ongeveer 2 000 jaar bestaan, en we het risico lopen hun een verheven status toe te kennen die zij niet verdienen. Uiteraard moet er sprake zijn van een dialoog, maar deze moet worden gevoerd op dezelfde basis als die geldt voor elke andere non-gouvernementele organisatie. We moeten de scheiding tussen religie en politiek absoluut waarborgen.
Religies hebben veel bereikt voor burgers maar tegelijkertijd hebben zij vooruitgang in de weg gestaan. In mijn eigen land heeft de georganiseerde religie zich met hand en tand verzet tegen het verlenen van rechten aan vrouwen en homoseksuelen. De voorlaatste spreker nam het woord slavernij in de mond. Toen wij een einde probeerden te maken aan de slavernij in de Verenigde Staten, probeerden juist de religieuze organisaties daar de afschaffing ervan te verhinderen.
Daarom moet er ook een dialoog worden gevoerd: een dialoog waarbij wij hun vertellen wat wij – de instellingen – voornemens zijn te doen en waarbij wij luisteren naar hun argumenten voor aanpassing of wijziging. We moeten echter de moed hebben om met ons optreden vooruit te lopen op de publieke opinie en op die elementen binnen religies die iedere vorm van vooruitgang willen tegenhouden.
Wanneer dergelijke bijeenkomsten plaatsvinden, moeten de notulen, aanbevelingen en presentielijsten openbaar worden gemaakt. Als dit niet gebeurt, wil ik de afgevaardigden wijzen op Verordening (EG) nr. 1049/2001, waarin de toegang van het publiek wordt gewaarborgd tot documenten die berusten bij, ontvangen zijn door of opgesteld zijn door de instellingen en de organen die door hen zijn opgezet. 
Sophia in ’t Veld (ALDE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik ben bang dat de verklaring van de heer Barrot mij in het geheel niet heeft gerustgesteld. Godsdienstvrijheid is uiteraard een grondrecht in de Europese Unie, maar de scheiding van kerk en staat is een van de grondbeginselen die onze moderne samenleving schraagt. In uw eigen land, mijnheer Barrot, is het wereldse karakter een van de fundamentele beginselen van de Republiek. Ik wil u er tevens aan herinneren dat dit beginsel sterk wordt benadrukt in het debat over de islam dat momenteel plaatsvindt in de meeste lidstaten. We moeten niet met twee maten meten en dus ook voor onszelf dezelfde maatstaf hanteren.
Religieuze en non-confessionele organisaties hebben een belangrijke stem binnen de maatschappij en het is dan ook gepast dat de EU een dialoog voert met deze organisaties. Een dergelijke dialoog dient echter te voldoen aan de normale criteria op het gebied van transparantie die gelden voor alle activiteiten van de EU-instellingen. Eerlijk gezegd, zijn bijeenkomsten achter gesloten deuren met organisaties die persoonlijk door Commissievoorzitter Barroso zijn uitgekozen, allesbehalve transparant en evenwichtig.
De dialoog met de kerken moet transparant zijn, zoals diverse collega’s hebben betoogd. De agenda en de notulen dienen op internet te worden gepubliceerd. De bijeenkomsten moeten in het openbaar plaatsvinden, er moet een lijst van deelnemers worden vastgesteld en die lijst moet evenwichtig zijn met betrekking tot de deelnemende organisaties.
De dialoog moet worden georganiseerd op dezelfde grondslag als de dialoog met de rest van het maatschappelijk middenveld, en ik zou er de voorkeur aan geven als deze dialoog een integraal onderdeel vormde van die dialoog. Kan de Europese Commissie garanderen dat zij zich aan deze beginselen zal houden? Als zij dat niet kan, kan zij ons dan vertellen welke criteria er worden gehanteerd voor deze dialoog en kan zij deze ons schriftelijk doen toekomen?
Tot slot heeft Commissievoorzitter Barroso in een antwoord op een parlementaire vraag ingestemd met het organiseren van de dialoog in de geest van de EU-Grondwet, ook al is deze nog niet in werking getreden. Ondanks deze belofte, en in tegenstelling tot zijn voorganger de heer Prodi, heeft hij een aantal bijeenkomsten belegd zonder daarvoor de humanisten uit te nodigen. U verwees hier zelf naar, mijnheer Barrot, en u lijkt dit geen probleem te vinden. Ik vind dit echter wel degelijk een probleem. Naar verluidt heeft de heer Barrot diverse ontmoetingen gehad met vertegenwoordigers van de katholieke kerk en met name van het Vaticaan, waarmee hij een voorkeursstatus toekent aan één bepaalde religie. Ik ben bang dat uw uitleg mij niet tevredenstelt. 
Véronique De Keyser (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik ben geschokt door de lichtvaardigheid van de Commissie in haar dialoog met de kerken en de niet-confessionele organisaties. In de eerste plaats klopt het dat de Commissie zegt dat zij regelmatig vergeten is het Europees Humanistisch Verbond voor deze dialoog uit te nodigen, terwijl zij zich wel de mogelijkheid heeft voorbehouden om in de plaats van dit verbond de Scientology Church uit te nodigen, die in verschillende Europese landen als sekte te boek staat. Welke criteria liggen aan deze dialoog ten grondslag? Worden sektes voortaan toegelaten? Wat zijn de onderwerpen van gesprek? Ik wil volledige duidelijkheid in dit verband. En naast de dialoog speelt nu ook de financiering. Ik wil even terugkomen op de Wereldjongerendagen. Want daar kan ik mijn ogen niet geloven. Dit is echt het laatste wonder van Johannes Paulus II. Ziedaar dat een “nee” van het Parlement bij de stemming over de financiering van de Wereldjongerendagen een gedaanteverwisseling ondergaat en een “ja” wordt, na een dubieuze juridische kunstgreep van de Commissie. Dit is nog een sterker staaltje dan dat van de bruiloft van Kana. Maar met wie wordt er eigenlijk de draak gestoken? Eerst wordt mij verteld: “Maakt u zich niet druk, de paus betaalt zijn eigen reis”. Vervolgens, nog geruststellender: “Europa betaalt niet de hosties, maar alleen de melk van de deelnemers”. We zijn dus ook al de melkkoe van het Vaticaan geworden. Maar nu serieus, mevrouw de Voorzitter. Met alle respect voor de jongeren die naar Keulen zijn gekomen op zoek naar hoop en spiritualiteit wil ik de Commissie eraan herinneren dat de religie geen monopolie heeft op deze zoektocht. De niet-kerkelijken stellen zichzelf exact dezelfde vragen: het zijn de vragen van onze beschaving. Daarom stel ik voor om in de begroting voor 2006 middelen te reserveren voor de financiering van een aantal bijeenkomsten met als thema: “Secularisme en humanisme binnen een netwerk van Europese steden”. 
Marco Pannella (ALDE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, precies honderd jaar geleden zei de voorzitter van de Franse Raad, Emile Combes, het volgende ten overstaan van de Nationale Vergadering: “Na de Kerk bezet te hebben, wil het Vaticaan nu ook de staten bezetten”. Dit is honderd jaar geleden!
Vandaag de dag is de staat Vaticaanstad de religieuze, maar in werkelijkheid staatkundige “organisatie” die u bevoorrecht bij uw dialogen. Let wel, het is precies die staat die door middel van zijn twee laatste vertegenwoordigers, de huidige en zijn voorganger, onophoudelijk beledigingen uit aan het adres van democratische parlementen en de democratie zelf, door te beweren dat zij die wetten maken, zoals de seculiere samenleving doet ter bescherming van de fundamentele rechten van het leven, dat diegenen, u, wij, de erfgenamen van het nazisme zijn. Het stilzwijgen waarmee u deze gesprekspartners ontvangt, is schandelijk. Ik zeg het frank en vrij: als dat Europa is, is het nog steeds het Europa van het Vaticaan, en niet het Europa van degenen die geloven in vrijheid en religie. 
Jacques Barrot,
    – Mevrouw de Voorzitter, ik heb aandachtig geluisterd naar de verschillende bijdragen.
Allereerst zou ik even willen aanstippen dat er op de website van de Commissie een persmededeling is gepubliceerd over deze bijeenkomst in het voorjaar. Ik wil hieraan toevoegen dat de Commissie, overeenkomstig Verordening (EG) nr. 1049/2001 inzake de toegang tot documenten, kan reageren op elk verzoek betreffende de deelnemerslijst. Dit als eerste, praktische opmerking. U heeft gelijk, de dialoog moet transparant zijn en alles moet inderdaad helder zijn voor iedereen die mogelijk vragen heeft.
Het Parlement dringt sterk aan op de noodzaak van de dialoog, uiteraard op voorwaarde dat die dialoog evenwichtig en transparant is. Ik denk dat ik gerust kan stellen dat dat ook de bedoeling is van de voorzitter van de Commissie. Er is geen enkele reden te bedenken waarom die dialoog de ene of de andere gemeenschap zou moeten bevoordelen en daarmee onevenwichtig zou zijn. Ik kan u bevestigen dat er dit najaar een specifieke bijeenkomst zal plaatsvinden met niet-confessionele vertegenwoordigers van het maatschappelijk middenveld, met name vertegenwoordigers van de humanistische beweging. De wil om tot een evenwicht te komen is er dus.
Zelf ben ik volledig overtuigd, niet zozeer door bepaalde woorden van de heer Combes, als wel door een politicus van wie ik veel heb gelezen en voor wie ik veel waardering heb, Aristide Briand. Die heeft ons een wet betreffende de scheiding van kerk en staat nagelaten, die hij naar mijn mening uiterst respectvol heeft doorgevoerd. Ik geloof dat het in de hedendaagse samenleving nodig is dat zowel nationale als Europese gezagsdragers hun oor te luisteren kunnen leggen bij een samenleving waarin overtuigingen tot uiting komen die weliswaar verschillend zijn, maar wel respectvol ten opzichte van elkaar. Dit brengt mij er tevens toe te zeggen dat sektarisme uiteraard met de nodige vastberadenheid moet worden bestreden.
Dit wilde ik gewoon even zeggen, waarbij ik de wens uitspreek dat deze dialoog kan worden verdiept onder alle voorwaarden die u legitiem acht. 
Michael Cashman (PSE ).
    Mevrouw de Voorzitter, wat de commissaris heeft gezegd in verband met Verordening (EG) nr. 1049/2001 is onjuist, en ik spreek als de rapporteur voor die verordening. Er kan niet alleen worden verzocht om openbaarmaking van de presentielijst, maar ook om die van notulen, agenda’s, genomen besluiten en ander materiaal dat is verzameld of besproken. De toegang tot documenten kan alleen worden geweigerd uit hoofde van artikel 4 – uitzonderingen – en artikel 9 – gevoelige documenten. Ik wil het Parlement ervan verzekeren dat het Parlement en de leden van het publiek niet alleen verzoeken kunnen indienen om toegang tot de presentielijst. 
Jacques Barrot,
    – Ik sta achter wat zojuist is gezegd. De Commissie wil op dit terrein geen verstoppertje spelen. Elke dialoog, die per definitie een uitwisseling is, moet openbaar worden gemaakt voor degenen die daar behoefte aan hebben. Dat is ook volledig in de geest van onze Europese instellingen. 
De Voorzitter.
   Hiermee is het debat over dit onderdeel beëindigd. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is een verklaring van de Commissie over de veiligheid van de luchtvaart. 
Jacques Barrot,
    – Mevrouw de Voorzitter, geachte leden van het Parlement, in augustus hebben zes grote ongevallen de commerciële luchtvaart over de gehele wereld in rouw gedompeld. Bij alle ongelukken zijn ook Europese slachtoffers gevallen. Gelet op deze tragische gebeurtenissen wil ik namens de gehele Commissie mijn condoleances overbrengen aan de familieleden van de slachtoffers en hun ons diepe medeleven betuigen.
De Commissie heeft onmiddellijk op de ongevallen gereageerd door het intensiveren van de contacten met de burgerluchtvaartautoriteiten van de betrokken lidstaten om alle relevante informatie te verzamelen. De Commissie heeft een team van experts naar Cyprus gestuurd om ter plekke de stand van zaken met betrekking tot de luchtvaart en de specifieke problemen en behoeften te inventariseren. De Commissie heeft meegewerkt aan het opstellen van een actieprogramma door de directeuren-generaal van de Europese burgerluchtvaart, die op 27 augustus jongstleden in Roemenië bijeen waren. Maar afgezien van deze reacties moeten we op het vlak van de veiligheid van de luchtvaart doortastend blijven optreden om het vertrouwen van de passagiers te herstellen en gelijke tred te houden met de snelle groei van het luchtverkeer.
Er zijn maatregelen op communautair niveau nodig. Een eerste voorstel op vervoersgebied had overigens al de verhoging van de veiligheid van de luchtvaart als voornaamste doel. Als hoedster van de verdragen zal de Commissie toezien op de strikte naleving van de bestaande communautaire wetgeving door alle lidstaten. In dit kader zal zij het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart inschakelen om inspecties uit te voeren bij de bevoegde nationale autoriteiten. Deze moeten alle vereiste controles uitvoeren en de daarvoor benodigde middelen vrijmaken.
Ik wil hier op deze plaats benadrukken hoe belangrijk het opstellen en versterken van wetgevingsinitiatieven is. Wij moeten de transparantie ten behoeve van de passagiers verbeteren en daarom een communautaire zwarte lijst opstellen, waar alle maatschappijen waarvoor een vliegverbod geldt, op vermeld moeten worden. Met een dergelijke maatregel snijdt het mes aan twee kanten: het publiek wordt geïnformeerd, en voorkomen wordt dat elke lidstaat zijn eigen lijn hierin volgt. De verbodsbepalingen moeten immers voor het gehele grondgebied van de Gemeenschap gelden en getroffen worden op basis van gemeenschappelijke criteria. Hiertoe moet de Commissie in staat zijn verbodsbepalingen die op nationaal niveau zijn getroffen, snel uit te breiden naar het gehele grondgebied van de Unie. Alle burgers van de Unie moeten dezelfde garanties hebben.
Het in februari bij het Europees Parlement ingediende voorstel voor een verordening inzake de identiteit van de luchtvervoerder biedt de mogelijkheid om zo’n regeling snel in te voeren, en ik zou op deze plaats mevrouw De Veyrac, de rapporteur voor de Commissie vervoer en toerisme, willen bedanken voor de initiatieven die zij heeft genomen ter aanvulling van de tekst die de Commissie heeft voorgesteld en waarover de Raad van ministers een principeakkoord heeft bereikt. Dankzij het werk van uw vervoerscommissie – ik maak van de gelegenheid gebruik om ook de commissievoorzitter, de heer Costa, te bedanken – krijgen wij in principe een veel completere regeling.
Ten tweede moeten de mechanismen voor de controle van vliegtuigen uit derde landen snel versterkt worden. De inspecties aan de grond moeten uitgebreider en gerichter worden. Hiertoe zal de Commissie zeer binnenkort met voorstellen komen om het beheer van de controle van de veiligheid van buitenlandse vliegtuigen over te dragen aan het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart, ik heb het over het programma SAFA, en om een systeem van vroegtijdige waarschuwing (early warning system) op te zetten tussen de lidstaten, het EASA en de Commissie.
Ten derde moet de Gemeenschap de beschikking krijgen over een coherent en uniform geheel van regels met betrekking tot alle veiligheidskwesties, en de rol van ons Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart moet worden versterkt met het oog op het opstellen en uitvoeren van deze regels. In dit verband zal ik dit najaar nog met een voorstel voor een nieuwe verordening komen om het takenpakket van het agentschap uit te breiden naar luchtvaartactiviteiten, diploma’s van piloten en vliegtuigen van derde landen. Op die manier zal het agentschap doeltreffend kunnen optreden om het toezicht op Europese én niet-Europese luchtvaartmaatschappijen te waarborgen.
En tot slot wil ik ten vierde, mevrouw de Voorzitter, benadrukken dat de versterking van de Europese regelgeving betreffende de veiligheid in de luchtvaart vergezeld moet gaan van stappen bij derde landen en bij de ICAO, de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie. De geldende veiligheidsnormen moeten ook tot norm worden verheven buiten de Unie. De Europese Unie is bereid haar technische bijstand aan ontwikkelingslanden voort te zetten en een belangrijke rol te spelen binnen de ICAO. Vanochtend nog heb ik een minister van een Latijns-Amerikaanse regering ontvangen, aan wie ik heb verteld dat wij ter beschikking van de desbetreffende landen staan om hen te helpen bij de versterking van de technische samenwerking op dit terrein. Overigens, zeg ik tot dit Parlement, zou ik graag zien dat de Europese Unie als zodanig een plek kan krijgen binnen de ICAO om gewoon een nóg bepalender rol te kunnen spelen bij het verhogen van de veiligheidsniveaus.
Samenvattend, geachte leden van het Parlement, kan ik zeggen dat de Europese Unie, nog voordat de ernstige ongevallen van deze zomer zich voordeden, door middel van het ontwerp voor de verordening inzake de informatieverstrekking aan passagiers al een voorschot had genomen op de noodzaak om passagiers de mogelijkheid te bieden zich van de identiteit van de vervoerder op de hoogte te stellen. Ik hoop dat de gehele tekst, die is verrijkt door het werk van uw commissie, snel door het Parlement zal kunnen worden aangenomen en door de lidstaten zal worden goedgekeurd. Op die manier zullen we nog vóór het einde van dit jaar de beschikking krijgen over een echte zwarte lijst, die berust op criteria die tussen alle lidstaten zijn geharmoniseerd. Daarmee kunnen we een beslissende stap zetten ter verbetering van de veiligheid van de luchtvaart. 
Christine De Veyrac,
    – Door de tragische gebeurtenissen van deze zomer, en hetgeen vanochtend nog is gebeurd, hebben wij – zoals u heeft gezegd mijnheer de commissaris – echt de verantwoordelijkheid om met spoed nieuwe maatregelen aan te nemen om de veiligheid van luchtpassagiers te verhogen en de informatieverstrekking aan deze passagiers te verbeteren. Anders dan de recente ongevallen suggereren, is de luchtvaart in de loop der jaren niet onveiliger geworden en blijft het vliegtuig verreweg het veiligste vervoermiddel ter wereld; want laten we realistisch zijn, een nulrisico bestaat niet.
De sterke toename van het luchtverkeer zou kunnen leiden tot een verhoging van het aantal vliegongelukken en doden, waarbij sommige deskundigen zelfs denken aan een gemiddelde van één ongeluk per week tussen nu en 2020; dit is onacceptabel. We moeten snel en doeltreffend in actie komen, en het is de plicht van het Parlement en de Europese Unie om de veiligheid van de Europese burgers zo goed mogelijk te beschermen. Daarom moeten wij, net als de Verenigde Staten, de bestaande tekortkomingen verhelpen en een Europees systeem invoeren dat, ter aanvulling van de Internationale Burgerluchtvaartorganisatie (ICAO), verder gaat bij de verhoging van de veiligheid van de luchtvaart.
In het ontwerpverslag dat ik afgelopen dinsdag heb ingediend bij de Commissie vervoer en toerisme, vraag ik met name om het opstellen van een zwarte lijst op basis van objectieve veiligheidscriteria, die voor het gehele grondgebied van de Unie zou moeten gaan gelden. De meest bevredigende oplossing voor de gebruiker is het publiceren van slechts één communautaire zwarte lijst, waarvoor de gegevens worden aangeleverd door de lidstaten, maar die betrekking heeft op het gehele luchtruim van de Unie zonder vermelding van de lidstaat die aan de basis van de maatregel staat. Wil deze lijst met verboden maatschappijen voor het gehele grondgebied van de Unie gelden – u heeft hierover gesproken mijnheer de commissaris – dan moeten de criteria voor die lijst op communautair niveau worden opgesteld.
Deze op objectieve veiligheidsoverwegingen berustende gemeenschappelijke criteria zouden moeten worden vastgesteld door de Commissie, hierin bijgestaan door een groep deskundigen uit de lidstaten. Elke maatschappij op de zwarte lijst krijgt een vliegverbod voor de gehele Unie, aangezien het ondenkbaar is een maatschappij in gebreke te verklaren en die tegelijkertijd wél passagiers te laten vervoeren. Aan alle Europese burgers moet hetzelfde veiligheidsniveau worden gegarandeerd, ongeacht de luchthaven van vertrek in de Unie. Het voorgestelde instrument versterkt de afstemming tussen de burgerluchtvaartautoriteiten van de lidstaten, waarbij het initiatief tot het treffen van veiligheidsmaatregelen aan die autoriteiten wordt gelaten.
Het andere deel van dit verslag voorziet in de verplichting om passagiers te informeren wie de feitelijke luchtvervoerder is, en biedt hun bepaalde rechten in een aantal nauwkeurig omschreven gevallen. Het is overigens wenselijk om het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart (EASA) snel een aansturende rol toe te kennen bij de controle op de naleving van internationale en communautaire normen op dit gebied, door het agentschap te belasten met het afgeven van veiligheidsverklaringen voor maatschappijen uit derde landen. Daarom moet de Europese Commissie voorstellen de bevoegdheden van het agentschap uit te breiden, en ik ben blij dat ik Jacques Barrot heb horen zeggen dat dit voorstel in de loop van dit najaar zal worden ingediend. Het EASA zou tevens de mogelijkheid moeten hebben om de verschillende nationale burgerluchtvaartautoriteiten te controleren, audits uit te voeren en zelfs een Europese databank te beheren, waarin de bevindingen van alle vliegtuigcontroles die door de lidstaten zijn uitgevoerd, opgenomen zouden moeten worden.
Tot slot ben ik blij dat de stemming over dit verslag in de plenaire vergadering, die aanvankelijk pas in januari zou plaatsvinden, naar voren is gehaald en naar november is verplaatst, zodat de verordening, mits naar ik hoop in eerste lezing overeenstemming wordt bereikt, tijdens de bijeenkomst van de Raad Vervoer van 5 december kan worden aangenomen, dat wil zeggen dit jaar nog. 
Jörg Leichtfried,
   Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mevrouw de rapporteur, geachte collega’s, de Europese Unie heeft op het gebied van de veiligheid van de luchtvaart ongetwijfeld het een en ander bereikt, maar nog lang niet genoeg. Alleen al in de maand augustus hebben zich vijf ongelukken met vliegtuigen voorgedaan, en september is nog maar nauwelijks begonnen of er is alweer sprake van een volgend ongeluk. Hiermee wordt niet alleen opnieuw aangetoond dat de discussie over het voorstel voor een verordening van de Commissie over de voorlichting aan vliegtuigpassagiers bijzonder actueel is, maar dat er ook dringend extra voorschriften noodzakelijk zijn voor meer veiligheid in de luchtvaartsector.
Om die veiligheid te vergroten, is de rapporteur in haar verslag over het aan de orde zijnde voorstel voor een verordening veel verder gegaan dan het voorstel van de Commissie. Ik wil haar dan ook van harte met dit ontwerpverslag feliciteren. Ik ben met name verheugd over het voorstel voor één uniforme lijst op basis van gemeenschappelijke en geharmoniseerde objectieve criteria met de mogelijkheid om een vliegverbod op te leggen voor luchtvaartondernemingen die op die lijst staan. De luchtvaartondernemingen die de Europese veiligheidsnormen niet in acht nemen en die zich in veel gevallen meer met het maken van winst dan met de luchtvaart bezighouden, dienen geregistreerd, aan de kaak gesteld en bestraft te worden.
Op dit punt kan met instemming worden gekeken naar de recente initiatieven van Frankrijk en België om lijsten met luchtvaartmaatschappijen te publiceren die noch in het Franse noch in het Belgische luchtruim mogen vliegen. Hierdoor wordt echter ook wederom het belang van geharmoniseerde criteria en een uniforme lijst aangetoond. De Franse en de Belgische lijst bevatten bijvoorbeeld in geen enkel geval dezelfde luchtvaartmaatschappij. Gezien het feit dat Europese burgers ook buiten de EU reizen, acht ik het absoluut noodzakelijk dat er een mogelijkheid wordt gecreëerd om deze lijst wereldwijd tot alle luchtvaartmaatschappijen uit te breiden. Als dat niet gebeurt, is het informatiegehalte van een dergelijke lijst voor de Europese burgers te gering. Daarnaast moeten de passagiers duidelijkheid krijgen welke maatschappij de vlucht uitvoert. Bovendien moeten zij beter en eenvoudiger toegang kunnen krijgen tot informatie over veiligheidsgebreken. Daarbij spreekt het voor zich dat er slechts één aanspreekpunt beschikbaar c.q. verantwoordelijk mag zijn voor het afhandelen van vragen van passagiers.
Een verordening zonder consequenties zou geen effect sorteren. Passagiers dienen dan ook de mogelijkheid te hebben om consequenties aan het gedrag van luchtvaartmaatschappijen te verbinden. Tot die logische consequenties behoren het recht om te annuleren, een restitutie van de prijs van de tickets en schadevergoedingen. Het moet echter ook mogelijk zijn om naast een vliegverbod andere sancties op te leggen aan luchtvaartmaatschappijen, zoals administratieve straffen indien zij hun informatieverplichtingen niet nakomen. Ik ben blij dat wij op dit punt ook op de steun van de Commissie kunnen rekenen en dat name onderkend wordt dat deze verordening zo snel mogelijk omgezet moet worden. 
Paolo Costa,
   . Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mijnheer de commissaris, ik wil slechts twee elementen toevoegen aan het betoog van collega De Veyrac. Zij heeft op briljante wijze haar verslag in de commissie gepresenteerd en hopelijk zullen wij het zo snel mogelijk aannemen.
Voor de maand augustus waren wij waarschijnlijk allemaal tevreden over de veiligheid van de luchtvaart in de wereld en over de voortrekkersrol van de Europese Unie op dit vlak. Onze regelgeving was immers strenger dan de ICAO op internationaal niveau voorschrijft, de kwesties in verband met normalisatie en inspectie van vliegtuigen waren bijna volledig toevertrouwd aan het Europees Agentschap en wij hadden het vooruitzicht om op kortere of langere termijn ons op Europees niveau ook bezig te kunnen gaan houden met de organisaties van het luchtvervoer en de bemanning van vliegtuigen.
De vliegtuigongelukken tijdens de vorige maand hebben ons er echter toe genoopt sneller en met meer ambitie te handelen. Het gaat hier om een dringend verzoek, waar wij ons niet aan kunnen onttrekken. Het aantal slachtoffers stijgt immers voortdurend en aan de noodlottige maand augustus is nog geen einde gekomen gezien het ernstige vliegtuigongeluk vandaag in Indonesië.
In het licht van het voorgaande dienen wij te erkennen dat de veiligheid van de luchtvaart een absolute – maar niet de enige – prioriteit vormt. Dat doel moeten wij nastreven zonder ons te veel zorgen te maken over de nationale bevoegdheden, die trouwens geen enkele zin meer hebben. De van bescheidenheid getuigende traagheid waarmee wij de doelstellingen en procedures definiëren dienen wij achter ons te laten, want ook dat heeft geen zin.
Wij zitten in een fase waarin het luchtvervoer snel groeit, waarop het beschikbare aanbod reageert door elk mogelijk vliegtuig in te zetten. De risico’s worden dan ook steeds duidelijker, en daarom moet er snel veel worden gedaan. Ik zou bij dit debat over de toekomst willen zeggen dat veiligheid zonneklaar een communautaire bevoegdheid is. Wij dienen die weg in te slaan, zodat de lidstaten begrijpen dat hoe sneller zij op dit vlak bevoegdheden overdragen aan de Unie, des te beter iedereen af is en des te doeltreffender de maatregelen kunnen zijn.
Wat moeten wij op dit moment doen? Wij kunnen het concrete voorstel van de Commissie uitvoeren om de passagiers aanvullende informatie te geven over de namen van de daadwerkelijk gebruikte vliegtuigen.
Kortom, als wij er met dit verslag in slagen gelijke criteria voor de inspectie van vliegtuigen en dezelfde veiligheidscriteria voor iedereen te garanderen, en één voor de hele Europese Unie geldende zwarte lijst te maken van maatschappijen die niet aan de criteria voldoen – met objectieve en transparante regels voor het opvoeren en schrappen van maatschappijen –, dan zullen wij een hulpmiddel voor de consument omgevormd hebben tot een veiligheidsinstrument. Wij weten dat dit niet volstaat: tegelijkertijd moet de Commissie de globale strategie toelichten die zij van plan is te volgen. Ik ben ervan overtuigd dat het Parlement – en hopelijk ook de Raad – bereid is de Commissie te volgen, zodat wij zo spoedig mogelijk de zekerheid hebben aan de verwachtingen van de Europese burgers te beantwoorden. 
Eva Lichtenberger,
   Mevrouw de Voorzitter, geachte collega’s, in het kielzog van de verschrikkelijke vliegtuigongelukken in met name de afgelopen maand zijn wij geconfronteerd met angstaanjagende verhalen over bijvoorbeeld de controles van vliegtuigen c.q. het gebrek daaraan en over controles die door niet gekwalificeerd personeel zijn uitgevoerd. Hierdoor is bij de Europese passagiers en burgers een groot wantrouwen gewekt wat de kwaliteit van de luchtvaartmaatschappijen betreft. Dit wantrouwen, dat deels gerechtvaardigd is, dient weggenomen te worden en dat kan alleen via consequente, duidelijke en snelle maatregelen.
Ik ben erg blij dat commissaris Barrot al meegedeeld heeft dat er in de toekomst toezicht op die controles zal worden gehouden en dat er gemeenschappelijke criteria voor een zwarte lijst ontwikkeld zullen worden. Dat vind ik bijzonder cruciaal. Ik hoor echter nu al geluiden dat sommige lidstaten niet bereid zijn om die gemeenschappelijke Europese criteria te accepteren, waarbij als argument wordt aangevoerd dat die criteria zoals gewoonlijk minder strikt zijn dan de diverse nationale criteria. Op die manier wordt er weer een handvat gevonden om tegen de Europese Unie en haar beleid te ageren. Dit moeten wij met duidelijke, strenge en begrijpelijke criteria voorkomen. Dat is een van de belangrijkste opgaven. Wij moeten de hoogst mogelijke veiligheidsnormen vaststellen. Dat is onze plicht ten opzichte van de passagiers, die op ons rekenen en die ook op ons moeten kunnen rekenen.
Het is voor mij een vanzelfsprekende zaak dat hierbij ook derde landen betrokken moeten worden. Ik weet ook tot welke problemen dat zal leiden. Wij mogen de huidige ontwikkelingen in de luchtvaart echter niet accepteren, niet alleen vanwege de directe veiligheid, maar ook om te voorkomen dat luchtvaartmaatschappijen onder een vreemde vlag gaan vliegen, zoals dat voor een deel helaas in de scheepvaart is gebeurd. Om geloofwaardigheid te creëren, dienen wij alles in het werk te stellen om ook de luchtvaartmaatschappijen uit derde landen bij dit proces te betrekken.
Voor de consumenten is de markt onoverzichtelijk geworden. Op basis van gemeenschappelijke, duidelijke lijsten moeten wij die markt weer overzichtelijk maken. Wij dienen de consumenten ook de beschikking te geven over een informatie-instrument met daaraan gekoppelde consequenties en annuleringsrechten. Alleen op die manier zullen de luchtvaartmaatschappijen direct en snel de nodige maatregelen nemen. Voor ons staat de geloofwaardigheid van de Unie centraal. De veiligheid van luchtruim en passagiers dient dan ook absolute voorrang te krijgen. 
Kyriacos Triantaphyllides,
    Wat een tragische ironie, mevrouw de Voorzitter, geachte collega’s: vandaag spreken wij over de veiligheid in de luchtvaart en gisteren heeft weer een tragisch ongeluk plaatsgevonden in Indonesië, waarbij ten minste 140 mensen om het leven zijn gekomen.
Naar aanleiding van dit ongeluk, maar ook naar aanleiding van het ernstige ongeluk dat op 14 augustus in Griekenland plaatsvond, toen een vliegtuig van een particuliere maatschappij neerstortte en 121 medemensen vroegtijdig hun leven verloren, zou ik graag willen dat wij eens nadachten over het beeld dat de luchtvaartsector ons de laatste tijd biedt.
Sedert begin 2005 zijn er 6 ongelukken in de wereld gebeurd. Daarbij kwamen meer dan 625 mensen om het leven. Alleen al de laatste maand zijn meer dan 500 mensen omgekomen bij vier ongelukken.
Enkele jaren geleden zei de toenmalige commissaris voor vervoer evenwel dat de luchtvaartsector gestabiliseerd moest worden, en zij stelde voor het aantal nationale luchtvaartmaatschappijen in Europa te verminderen. Daar wringt helaas ook de schoen in deze sector. Het voortdurend aandringen van de Europese Commissie op liberalisatie van de luchtvaartsector heeft juist geleid tot deregulering en ongebreidelde concurrentie, met alle gevolgen van dien voor de veiligheid van de burger.
Omdat met de ongecontroleerde entree van het particulier kapitaal op de markt nieuwe omstandigheden zijn ontstaan en omdat het dienstverleningsniveau pijlsnel is gezakt, is het veiligheidsniveau sterk achteruit gegaan. Veiligheid is namelijk duur voor de maatschappijen.
Wat wij bijgevolg moeten doen – en waarvoor wij ook een bevoegdheid hebben – is de richtlijn inzake het luchtverkeer en de relevante verordeningen wijzigen, en wel dusdanig dat er niet op veiligheid wordt beknibbeld, ten gunste van de winst van de maatschappijen. 
Georgios Karatzaferis,
   Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik was een half uur nadat het vliegtuig verongelukte, ter plekke aanwezig in Grammatiko. Als journalist en politicus ben ik daar naar toe gesneld. Het was een afschuwelijke aanblik. Je kunt je nauwelijks voorstellen wat wij daar moesten aanschouwen: totaal verminkte en verbrande kinderen; hele gezinnen omgekomen: uit één gezin vonden niet minder dan vijf mensen de dood.
Ik zal doorgeven dat u uw medeleven hebt betuigd. Volstaat uw medeleven echter? De gezinnen – waarvan er enkele heel positief staan tegenover de Europese Unie – zullen ons vragen wat de Europese Unie heeft gedaan om dit ongeluk te voorkomen. Welke controle oefent u uit? Waarom hebt u hetgeen u nu zegt te willen doen met zwarte lijsten, niet vorig jaar, twee jaar geleden of zes maanden geleden gedaan?
Moeten er eerst in het hart van Europa 121 doden vallen voordat wij in het geweer komen? Weet u dan niet dat er in Europa nepmaatschappijen bestaan? Weet u niet onder welke omstandigheden de chartervluchten plaatsvinden? Weet u niet dat het FIR van Athene niet door Turkije en zijn gevechtsvliegtuigen wordt geëerbiedigd en dat u, als u die kant uitvliegt, op elk moment gevaar loopt? Is u dit alles niet bekend?
Desalniettemin sluit u de staatsmaatschappijen. De mensen hebben vertrouwen in Alitalia, in Lufthansa, in de grote maatschappijen. Nu gaat u Olympic Airlines sluiten omdat volgens u zeggen die maatschappij door de Griekse overheid wordt gesubsidieerd en er geen concurrentie is met die nepmaatschappijen.
Wij hebben echter duizend eilanden daar in het zuiden, waarvan er velen luchthavens hebben. Hoe moet men daar dan komen in de winter? Met welk vliegtuig? U geeft geen geld voor het vliegtuig dat daar naar toe gaat, naar die mensen, die geen enkele verbinding hebben met de hoofdstad. Wij geven daar geld aan. En juist omdat wij Olympic Airlines helpen, sluit u die maatschappij, zodat wij aangewezen zijn op dergelijke derderangs maatschappijen, ook indien dat nog meer doden betekent.
Dat is de redeneertrant die in de Europese Unie overheerst.
Daar willen wij antwoorden op. Wij willen antwoorden met betrekking tot de veiligheid van de vliegtuigen. U zei deskundigen te zullen sturen. Hebt u een veiligheidsdeskundige gestuurd? Er is geen enkele deskundige op de plek van het ongeluk aangekomen. U zei dat ze naar Cyprus waren gegaan. Daar is niemand aangekomen, en degenen die er wel aankwamen, de mensen die u had gestuurd en die onder uw toezicht stonden, zeiden ons dat ze zelfs geen Pipers en Cessna’s kenden.
Wat zijn dat dan voor deskundigen? Laten wij hier met de waarheid voor de dag komen. Wij zitten hier om de Europese burgers te beschermen tegen onheil, en niet om een herdenkingsplechtigheid te houden. Dit is een misdaad tegen de volkeren. 
Ioannis Kasoulides (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik neem het woord als lid van het Europees Parlement en als vertegenwoordiger van Cyprus, het land dat recentelijk getroffen werd door een vliegtuigramp. De publieke opinie op Cyprus is diep geschokt door het feit dat 121 mensen, waaronder talrijke kinderen, het leven hebben verloren en hele gezinnen zijn omgekomen.
De publieke opinie op Cyprus – en ik denk in heel Europa – eist dat als een onderzoek wordt ingesteld naar de oorzaak van een ongeluk, dit niet te beperkt wordt gehouden: alle verantwoordelijken moeten worden opgespoord en op het matje worden geroepen, op een volledig transparante manier en zonder enig uitstel of tijdverlies.
Ik wil de Europese Commissie, mijnheer de commissaris, ertoe aanmoedigen om zonder enige terughoudendheid gebreken, tekortkomingen en misdadige nalatigheden aan de kaak te stellen, en zonder enige aarzeling de noodzakelijke aanwijzingen te geven voor het rechtzetten van alle wantoestanden. Ik ben blij met uw aanwezigheid hier vandaag, die blijk geeft van uw gevoeligheid, en met de door u aangekondigde maatregelen.
In de Europese Unie hebben wij de mogelijkheid om hogere normen uit te vaardigen, de controleprocedures aan te scherpen en sterker preventief op te treden. Wij zijn weliswaar niet tegen liberalisatie van het luchtverkeer, maar zijn wel van mening dat deze liberalisatie aanvullende controle vereist, niet alleen door de nationale burgerluchtvaart, maar ook door de Commissie, die op haar beurt de burgerluchtvaart van de lidstaten moet controleren. 
Willi Piecyck (PSE ).
   Mevrouw de Voorzitter, het klopt dat augustus een zwarte maand voor de burgerluchtvaart is geweest en het is een goede zaak dat wij ons nu weer opnieuw over de veiligheid in de luchtvaart buigen. Europa begint immers niet bij nul. Dat wil ik even zeggen tegen mijn collega die de discussie blijkbaar niet gevolgd heeft. De commissaris heeft dat al uiteengezet. De verordening waarover wij thans debatteren, is – dat mag niet vergeten worden – al vóór die ongevallen door de Commissie overlegd. Blijkbaar is voor sommige mensen het feit dat er een betoog gehouden kan worden, belangrijker dan het onderwerp zelf.
Onze werkzaamheden dienen erop gericht te zijn om voor de burgers van de Unie, en met name de vliegtuigpassagiers, de hoogst mogelijke veiligheid te garanderen. Andersom geredeneerd betekent dit dat luchtvaartmaatschappijen die het met de veiligheid niet al te nauw nemen, niets te zoeken hebben in het Europese luchtruim. Daarom is het van belang dat wij het debat over de onderhavige verordening betreffende luchtvaartondernemingen zo snel en zo serieus mogelijk afronden. De rapporteur heeft dit al nader toegelicht. Er liggen uitstekende voorstellen op tafel, en als wij allemaal de handen in elkaar slaan, kunnen wij deze kwestie inderdaad zeer snel – in de eerste lezing – afronden. Wij hebben het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart opgericht. Dit Agentschap dient een hoog veiligheidsniveau te garanderen, maar het dient daartoe ook zeggenschap te hebben over vliegtuigen uit derde landen. Uiteraard hebben wij ook een lijst met zwarte schapen nodig, de zogeheten zwarte lijst. Wij hebben echter geen 25 lijsten nodig, maar slechts één lijst, waarvoor uniforme criteria gehanteerd worden.
Een van die criteria kan ik al noemen. Afgelopen week deed zich het volgende incident voor: een piloot van de luchtvaartmaatschappij FlyAir keerde met een defect toestel terug naar het vliegveld Orly bij Parijs. In plaats dat de piloot daarvoor lof kreeg toegezwaaid, heeft de luchtvaartmaatschappij hem ontslagen. In zoverre hebben wij al één kandidaat voor de zwarte lijst en ik hoop dat de Commissie op dit punt actie onderneemt.
Mijnheer de commissaris, u zou moeten overwegen of de prijsvechters – ook met het oog op de veiligheid – wellicht niet wat strenger aangepakt moeten worden dan in het verleden is gebeurd. Voor de rest zijn wij samen op de goede weg. 
Dirk Sterckx (ALDE ).
   – Voorzitter, mijnheer de Commissaris, u heeft alvast onze steun voor die Europese lijst, voor Europese criteria, zodat u snel kan optreden als er iets fout loopt. Maar laten we eens kijken naar de regels die we hebben: de richtlijn over controle op vliegtuigen uit derde landen is pas één jaar oud, is van vorig jaar, moet nog van kracht worden. Het agentschap is maar drie jaar oud. En de voorstellen die u nu doet, hadden eigenlijk toen moeten geregeld zijn. De Commissie heeft toen al heel veel punten in haar voorstellen opgenomen. Men heeft die niet gewild en "men", dat zijn meestal de lidstaten geweest. Van ons zal u dus geen last hebben als u vraagt dat het agentschap een grotere rol krijgt en dat de Unie, met name de Commissie, een grote rol krijgt.
Het is op dit moment niet politiek correct om te zeggen dat lidstaten hun nationale aanpak ondergeschikt moeten maken aan coördinatie en controle van de Europese Commissie en van het Europese luchtvaartagentschap. Maar in het belang van de burgers moeten we dat altijd opnieuw zeggen. Ik denk dat u in het Europees Parlement geen last zal hebben met dat standpunt, maar ik hoop dat de lidstaten dit keer toeschietelijker zullen zijn. Ik hoop dat de voorstellen die collega De Veyrac noemt voor het einde van dit jaar ook in de Raad goedgekeurd worden en dat we niet opnieuw zeven jaar moeten wachten, zoals met de SAFA-richtlijn, die in 1997 is ingediend en pas in 2004 is goedgekeurd. Dat kunnen we dit keer zeker niet hebben! Het is dringend dat we voor het einde van dit jaar die zwarte lijst en alle criteria hebben. 
Roberto Musacchio (GUE/NGL ).
   – Mevrouw de Voorzitter, geachte collega’s, veiligheid vormt een integraal bestanddeel van het recht op mobiliteit dat wij dienen te garanderen. Daarom hebben wij altijd het ultraliberale beleid van de afgelopen jaren bestreden waardoor het openbaar vervoer steeds meer gereduceerd is tot een goed.
Wij dienen met strakke hand te wijzen op de volgens ons negatieve en zorgwekkende effecten van dat beleid voor de veiligheid en het recht op mobiliteit. Het inslaan van een andere weg betekent dat de rechten centraal staan bij de strategie en niet alleen de winst. Er zijn regels, controles en investeringen nodig.
De rol van de werknemers in het vervoer is van fundamenteel belang en kan cruciaal blijken voor de garantie dat er adequate normen worden nageleefd. Goede verhoudingen met de vakbonden zijn niet alleen onmisbaar voor het respecteren van de werknemersrechten maar ook een garantie voor alle burgers.
In dat verband wil ik de plenaire vergadering een ernstig feit melden: de meest representatieve Italiaanse vakbond van cabinepersoneel wordt gediscrimineerd, omdat de directie van Alitalia deze bond het recht ontzegt mee aan de onderhandelingstafel te zitten. Dat is des te ernstiger, omdat volgens ons Alitalia juist een strategisch belangrijke positie inneemt die wij willen versterken.
Er is een basisregel die wij dienen te verdedigen: alleen “goede” banen produceren “goed” en veilig vervoer. 
Etelka Barsi-Pataky (PPE-DE ).
   –De gebeurtenissen hebben de wetgevers overrompeld. De burgers van Europa verwachten terecht van ons dat wij snel en flexibel op de recente gebeurtenissen reageren. Dit is dan ook de reden dat ik het voorstel voor een lijst op communautair niveau steun, teneinde de aandacht van de Europese burger te vestigen op luchtvaartmaatschappijen die niet voldoen aan de veiligheidseisen. Ik steun het voorstel om op communautair niveau een lijst op te stellen op basis van gemeenschappelijke criteria. Ik dring erop aan om voor deze wetgeving een versnelde procedure te volgen en haar zo spoedig mogelijk op te stellen.
Er zijn al veel redenen genoemd en daaraan zou ik er nog een willen toevoegen. Er zijn recentelijk diverse onofficiële lijsten gepubliceerd, op de pagina van een belangrijk Frans dagblad, bijvoorbeeld, en op internet. Dit zou gevolgen kunnen hebben die moeilijk te voorspellen zijn. Dergelijke lijsten ondermijnen het vertrouwen van passagiers; zij kunnen verkeerd worden opgevat en geven onjuiste informatie. Het geval wil dat de namen van een aantal gecontroleerde luchtverkeersleidingsinstanties en luchtvaartmaatschappijen die de juiste veiligheidsnormen wel degelijk waarborgen, ook in de door het dagblad gepubliceerde lijst zijn opgenomen. Dit is onaanvaardbaar. Daarom dring ik erop aan dat deze wetgeving onmiddellijk na de aanneming in werking zal treden, en dat er voorstellen worden gepresenteerd voor de overgangsperiode met betrekking tot de lijsten die landen officieel op nationaal niveau willen publiceren. Ik verwelkom het initiatief van de Commissie om de bevoegdheden van het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart uit te breiden en het feit dat zij het wetgevingsproces wil versnellen.
Marta Vincenzi (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, ik heb met genoegen geluisterd naar uw voorstellen voor een Europese zwarte lijst, waar ook ik voorstander van ben. Ik ben het tevens eens met het debat in de Commissie vervoer en toerisme over het voorstel van collega De Veyrac.
Ik acht het van fundamenteel belang normen voor de controle te definiëren, waar wij met alle macht aan dienen te werken. Ik wil geen opmerkingen van andere collega’s herhalen, maar ik wens er wel aan toe te voegen, mijnheer de commissaris, dat die maatregelen hopelijk deel uit zullen maken van een omvangrijker strategisch plan, zodat Europa ook op het vlak van de veiligheid van de luchtvaart een rol speelt op het wereldtoneel.
Als wij de frequentie van ongelukken in de verschillende regio’s van de wereld bekijken, is het geen toevallige vaststelling dat Noord-Amerika, Europa, Japan en Australië het beste presteren – hoewel ook daar nog veel te doen valt – terwijl Afrika, Latijns-Amerika en het Caraïbisch gebied het slechtst presteren. Dat heeft natuurlijk te maken met de luchtvaartmaatschappijen, maar ook en vooral met de luchthavens. De prestaties van de luchtvaartmaatschappijen zijn immers afhankelijk van de manier waarop het management en de desbetreffende luchtvaartautoriteiten zich opstellen tegenover de veiligheid. Anders gezegd, een maatschappij uit de Perzische Golf of Azië met een relatief rijk potentieel aan klanten geeft meer geld uit voor de veiligheid van haar vliegtuigen.
Gezien deze stand van zaken moet Europa ervoor zorgen zijn eigen luchtvaartmaatschappijen te kunnen beschermen tegen een steeds meedogenlozer wordende concurrentie. Europa dient de concurrentie aan te gaan door het veiligheidsniveau te verhogen en niet door het te verlagen. 
Marie-Noëlle Lienemann (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, geachte collega’s, mijnheer de commissaris, toen besloten werd tot de liberalisering van het luchtvervoer, waren er velen die voorzagen wat vandaag de dag helaas uitkomt: de veiligheidssituatie verslechtert en er verschijnen risicovolle maatschappijen op het toneel – een soort equivalent van het systeem van de onder goedkope vlag varende zeeschepen.
Het stellen van regels is hoe dan ook dringend geboden, en het is helaas niet de eerste keer dat ons Parlement dit eist. De lidstaten hebben zich echter vaak doof gehouden. Ik wil vier eisen naar voren halen. De eerste: verbodsbepalingen voor risicovolle vliegtuigen en maatschappijen, en zelfs het invoeren van vergunningen vooraf om op het grondgebied van de Europese Unie te mogen opstijgen en landen. Tweede eis: meer en betere controles. De derde: de verplichting tot het verstrekken van informatie en het bieden van transparantie aan de gebruikers. De vierde tot slot, waarvan ik graag zou zien dat die door de Commissie wordt overgenomen, is een betere bescherming van werknemers die zich verzetten tegen risicovolle praktijken van hun maatschappij, met het recht van opzegging.
Er waren heel wat drama’s voor nodig voordat de lidstaten zover waren dat ze zwarte lijsten gingen publiceren. Volgens mij is iedereen hier het erover eens dat die lijsten Europees moeten zijn, en dat, iedere keer als een lidstaat besluit tot het verbieden van een luchtvaartmaatschappij, de andere lidstaten automatisch hetzelfde verbod moeten kunnen opleggen. Ik denk echter dat we nog verder moeten gaan, en dat we als principe een systeem van positieve vergunningen moeten invoeren op basis waarvan de Europese Unie, vooral via het Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart, kan vaststellen of de maatschappij en de gebruikte vliegtuigen al dan niet voldoen aan onze veiligheidsregels. Ik dring hierop aan omdat ontduiking meerdere malen mogelijk is door verandering van naam en statuten, zelfs wanneer er zwarte lijsten worden opgesteld.
Verder wil ik benadrukken dat de lidstaten gemobiliseerd moeten worden, want het zijn vaak het Parlement en de Commissie die samen geprobeerd hebben de situatie te verbeteren. Mogen de bestuurders in onze verschillende landen lering trekken uit de onaanvaardbare en vreselijke drama’s waarvan wij getuige zijn geweest. 
Inés Ayala Sender (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats mijn oprechte medeleven betuigen met de nabestaanden van de slachtoffers, met name de bij de vliegramp van 23 augustus in Peru omgekomen Eva María Gonzalo Torrellas. Deze nog jonge vrouw was afkomstig uit de regio waar ikzelf ook vandaan kom, ze werkte in Londen en had Peru als vakantiebestemming gekozen.
Ik ben ook diep bedroefd over het feit dat de ongelukken van dit jaar de uitstekende resultaten van 2003 en 2004 in één keer hebben tenietgedaan. Weliswaar wordt hiermee niet weerlegd dat de luchtvaartsector tot de meest veilige behoort, maar wel dringen zich vragen waarop met spoed een antwoord moet komen, zoals de vraag hoe we via een rechtskader kunnen zorgen voor regulering en beperking van de mondialisering om te voorkomen dat deze gepaard gaat met toenemende onveiligheid en onzekerheid, halve waarheden en handelsoorlogen en concurrentiestrijd bij een groot gebrek aan transparantie.
Het is daarom dringend zaak dat we datgene veilig stellen wat veel van onze burgers ervaren als een verheugende verworvenheid: de popularisering en democratisering van de mogelijkheid tot het maken van verre reizen om familie en vrienden te bezoeken, om te werken of om verrijkende ervaringen op te doen door andere plaatsen en culturen te leren kennen. Om dat te bereiken moeten we snel en adequaat te werk gaan. Ik ben daarom blij met de voorgestelde verbeteringen van de Verordening betreffende informatie voor passagiers. Verder spreken wij ons opnieuw uit voor de vaststelling van gemeenschappelijke criteria voor het opstellen van een zwarte lijst voor Europa die honderd procent transparant en eenvormig moet zijn en die kan dienen om de voorstellen tot verbetering in de ICAO te perfectioneren. In het geval van de heeft dat, op een ander vlak, heel goed gewerkt en zelfs ook in verband met verbeteringen binnen de ICAO. Vandaar dat wij het zo voorstellen, en wij hopen dat de Commissie dit ook bereikt voor de luchtveiligheid.
Er zijn evenwel enkele belangrijke vragen te beantwoorden. Wanneer de normen eenmaal zijn vastgesteld, zullen ze namelijk moeten worden toegepast, en dan rijzen de volgende vragen met betrekking tot de luchtvaartmaatschappijen. Wat gebeurt er met de opleiding van de bemanning? Die is namelijk van het allergrootste belang als we willen voorkomen dat zich bij ongevallen als dat in Toronto slachtoffers voordoen. Wat gebeurt er met het vertrouwen en de garanties die moeten worden geboden aan de piloten, de belangrijkste veiligheidsdeskundigen? Die worden namelijk vaak bestraft door hun maatschappij. Wat gebeurt er met de technische revisies en inspecties die in menig geval niet eens in onze lidstaten worden uitgevoerd maar in derde landen, zelfs in het geval van gerenommeerde maatschappijen?
Dat zijn stuk voor stuk kwesties waarover duidelijkheid moet komen, want alleen dan kan ons werk worden opgevat als eerbetoon aan de slachtoffers en kan dit soort ongelukken worden voorkomen. 
Stavros Lambrinidis (PSE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, wij weten nog niet precies wat de oorzaken waren van de tragische vliegtuigrampen van de afgelopen maanden, maar niets wijst erop dat deze het gevolg waren van terreurdaden of aanslagen, ofschoon de afgelopen maanden onze aandacht bijna uitsluitend gericht was op de preventie daarvan. Veeleer lijken deze ongelukken veroorzaakt te zijn door een dodelijke combinatie van menselijk falen en mechanische gebreken.
Daarom vraag ik de Europese Commissie dringend om haar onafhankelijk onderzoek uit te breiden en alle luchtvaartmaatschappijen in Europa te controleren op twee aanvullende vraagstukken.
Ten eerste het zeer serieuze vraagstuk van de werktijden van het – vliegend en niet vliegend – personeel van de luchtvaartmaatschappijen. Die werktijden zijn de afgelopen jaren aanzienlijk geïntensiveerd, hetgeen ongetwijfeld een weerslag heeft gehad op de veiligheid in de luchtvaart.
Ten tweede de relatie die de afgelopen jaren is ontstaan tussen vliegtijden en onderhoudstijden van de vliegtuigen van alle maatschappijen. Ik vermoed dat deze relatie de veiligheid allesbehalve ten goede komt.
Mijnheer de commissaris, mensen gaan vóór winst. Helaas is Europa in vele sectoren geneigd dit te vergeten, in naam van een teugelloze concurrentie, en daarom is het hoog tijd dat Europa dit opnieuw ter harte neemt, zeer zeker wanneer er mensenlevens op het spel staan. Laten wij de put niet dempen als het kalf al verdronken is.
Jacques Barrot,
    – Mevrouw de Voorzitter, staat u mij allereerst toe dat ik mijn genoegen uitspreek over de kwaliteit van dit debat en de betrokkenheid van het Parlement, waardoor wij sneller vooruitgang zullen boeken bij de verbetering van de veiligheid van de luchtvaart.
Wij hebben ons overigens proactief opgesteld, want in februari heb ik de Commissie al voorgesteld om haar goedkeuring te hechten aan het ontwerp van de verordening betreffende de rechten van de gebruikers, dat voor de lidstaten de verplichting inhield om alle in hun bezit zijnde informatie over dubieuze maatschappijen te verstrekken. Deze eerste aanzet werd in april gevolgd door een principeakkoord van de lidstaten. Deze zomer is echter gebleken dat we verder moeten gaan dan waar de lidstaten mee akkoord zijn gegaan. Ik heb zelf de lidstaten opgeroepen om bij te dragen tot het opstellen van gemeenschappelijke criteria, en ik had hen nog niet volledig weten te overtuigen. Ik wil uw Commissie vervoer en toerisme bedanken, en in het bijzonder mevrouw De Veyrac voor haar excellente werk. Wij hebben nu uitzicht op gestandaardiseerde controlenormen, wij kunnen er nu voor zorgen dat een verbod in één lidstaat wordt uitgebreid tot een verbod in de gehele Unie, en eventueel kunnen wij zelfs, als Commissie, een maatschappij die in gebreke blijft, aan de zwarte lijst toevoegen. Mevrouw De Veyrac heeft ook de databank genoemd, die veel belangrijker zal worden op Europees niveau en een veel doeltreffender optreden mogelijk zal maken.
De voorzitter van de Commissie vervoer en toerisme, de heer Costa, die ik eveneens bedank, heeft erop aangedrongen dat de Commissie haar globale strategie toelicht. Ik sta ter beschikking van zijn commissie om alle elementen van deze strategie uiteen te zetten: de vliegtuigen uit derde landen, de verordening die u gaat aannemen, de SAFA-richtlijn die vóór april 2006 in nationaal recht moet zijn omgezet en, tot slot, de nieuwe ontwerpverordening, die ik eind september bij de Commissie zal indienen teneinde het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart meer bevoegdheden te geven. Deze strategie moet zo helder mogelijk omschreven worden, en ik zal me hier ook voor inzetten. Met een globale strategie in handen zullen we immers de benodigde resultaten bereiken en, ik zeg het duidelijk, druk kunnen uitoefenen op alle maatschappijen om ervoor te zorgen dat ook zij de werkelijke bereidheid tonen een inspanning te leveren om de veiligheid te verhogen.
Met name de heer Piecyk is uitgebreid ingegaan op het feit dat wij het over liberalisering hebben gehad. Laten we echter niet vergeten dat de toegenomen concurrentie zich heeft vertaald in een zekere tariefsverlaging, waardoor vliegen ook bereikbaar is geworden voor de jongere generaties en mensen met een lager inkomen. Dankzij de concurrentie is de luchtvaart democratischer geworden. Maar in deze sector kan uiteraard alleen maar concurrentie bestaan als hier uiterst strenge en heldere regels voor gelden. Ik bedank het Parlement voor de helpende hand die het ons heeft gereikt om deze regels doeltreffend en veel preciezer te maken.
De heer Sterckx heeft ook de derde landen ter sprake gebracht. Waarom hebben wij zo lang gewacht? Inderdaad hielden de lidstaten heel vaak vast aan hun nationale bevoegdheden en hadden ze moeite met een zekere overdracht van bevoegdheden naar het communautaire echelon. De boodschap is nu overgekomen, en het Parlement en de Commissie moeten de lidstaten er nu uiteindelijk van zien te overtuigen dat een Europese bevoegdheid onontbeerlijk is, niet om nationale bevoegdheden bij de lidstaten weg te halen, maar om te controleren of die nationale bevoegdheden worden uitgeoefend, met de benodigde middelen en de vereiste doortastendheid. Op die manier zullen we erin slagen een veilig Europees luchtruim te creëren.
Sommigen van u hebben ook de personeelskwestie ter sprake gebracht. Het nieuwe voorstel voor een verordening dat ik ga indienen, zal ook bepalingen omvatten op basis waarvan het Europees Agentschap voor de veiligheid van de luchtvaart zich kan bezighouden met bemanningen, piloten, opleidingen en vluchtschema’s, zodat het bemanningsleden op enigerlei wijze de opleiding en het gezag kan aanreiken die nodig zijn om de hand te houden aan vluchtschema’s en te voorkomen dat dingen van hen worden gevraagd die zich slecht of niet verdragen met de veiligheid.
Mijne dames en heren, dit is het project dat we nu snel tot een goed einde moeten brengen zoals velen al hebben benadrukt, omdat we ten overstaan van de Europese burgers niet langer blijk kunnen geven van een gebrek aan daadkracht op dit terrein, dat ons werkelijk tot schuldige zou maken. Ik dank alle leden van het Parlement die aan dit debat wilden deelnemen, hartelijk, en ik zie daarin al de voorbode van een goed stuk wetgeving, dat snel aangenomen zou moeten worden zodat we aan het eind van het jaar aan de slag kunnen. 
De Voorzitter.
   Hiermee is het debat over dit onderdeel beëindigd. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het verslag (A6-0212/2005) van Etelka Barsi-Pataky, namens de Commissie industrie, onderzoek en energie, inzake de tenuitvoerlegging van de stationeringsfase en de exploitatiefase van het Europees programma voor radionavigatie per satelliet (COM(2004)0477 – C6-0087/0156(COD)). 
Jacques Barrot,
    – Mevrouw de Voorzitter, geachte leden van het Parlement, op 14 juli 2004 heeft de Commissie een voorstel aangenomen voor een verordening inzake de tenuitvoerlegging van de stationeringsfase en de exploitatiefase van het Europees programma voor radionavigatie per satelliet. U zult zo dadelijk over dit voorstel gaan debatteren. Ik wil het Europees Parlement bedanken voor de steun die het vanaf het begin aan het Galileo-programma heeft gegeven. Ik bedank mevrouw Barsi-Pataky in het bijzonder, voor haar zeer goede verslag en voor haar van veel inzicht getuigende steun voor het Galileo-programma.
Wij willen op Europees niveau een eerste mondiaal systeem voor radionavigatie per satelliet voor civiele doeleinden invoeren, een project dat past in de groeistrategie van de Europese Unie, die in 2000 door de Europese Raad van Lissabon werd vastgesteld. Het gaat hier om het eerste grote, echt Europese industriële en ruimteproject. Het betreft technologie die volop in ontwikkeling is, met toepassingen die een grote bloei doormaken. Bovendien zal de Europese Unie, dankzij de capaciteit die in het kader van dit programma wordt ontwikkeld, voortaan als eerste kunnen profiteren van hetgeen zich, na de ICT-revolutie, aandient als de nieuwe grote technologische revolutie.
De ontwikkelingsfase van het programma verloopt normaal. De eerste testsatelliet moet in december 2005 worden gelanceerd, gevolgd door de bouw en de lancering van de eerste vier satellieten die tot de constellatie van het Galileo-systeem behoren. De huidige ontwikkelingsfase zal worden gevolgd door de stationeringsfase, die op haar beurt weer zal worden gevolgd door de exploitatiefase. Het systeem zal tussen 2008 en 2010 geleidelijk in gebruik worden genomen.
Het institutionele kader voor de stationeringsfase en de exploitatiefase verschilt aanzienlijk van dat van de ontwikkelingsfase. Tijdens deze twee fasen zal het opzetten en vervolgens beheren van het systeem immers worden toevertrouwd aan een particuliere concessiehouder, die onder toezicht van de toezichtautoriteit komt te staan, een communautair agentschap dat is ingesteld bij de verordening van de Raad van 12 juli 2004 en dat als concessieverlenende autoriteit zal fungeren. De concessie-constructie bleek de meest geschikte oplossing om het welslagen van het programma te garanderen, in het kader van een publiek-privaat partnerschap.
Het voorliggende voorstel beoogt de financiering van het communautaire deel van het Galileo-programma te waarborgen tijdens de stationeringsfase en de exploitatiefase. Het voorstel voorziet in een financiële bijdrage van de Europese Gemeenschap van één miljard euro voor de periode van de nieuwe financiële vooruitzichten 2007-2013. Dit bedrag zal ter beschikking worden gesteld van de toezichtautoriteit, die de middelen zal benutten overeenkomstig het bepaalde in de verordening van de Raad van 12 juli 2004. Verder verschaft het voorstel het programma een grondslag in de vorm van een specifiek rechtsinstrument, hetgeen aansluit bij het toekomstige Europese ruimteprogramma en het beste tegemoetkomt aan de wens om een goed financieel beheer te voeren.
Er moet een specifieke begrotingslijn worden gecreëerd voor de stationeringsfase en de exploitatiefase van het programma, en wel om drie redenen. Ten eerste heeft het programma een duidelijke mate van rijpheid bereikt. Het heeft een omvang aangenomen die het door de Commissie gevoerde sectoriële beleid duidelijk te boven gaat. Ten tweede brengt die omvang ook verplichtingen mee op het vlak van transparantie, begrotingsdiscipline en nauwgezette controle. Ten derde moeten het institutionele kader en het begrotingskader helder en coherent zijn voor de concessiehouder van het systeem, aan wie de Gemeenschap vergelijkbare eisen zal stellen op het gebied van transparantie en coherentie.
Ik wil benadrukken dat er een tijdslimiet verbonden is aan de financiering van het Galileo-programma uit de Gemeenschapsbegroting. Op termijn zullen de commerciële inkomsten uit de exploitatie kostendekkend moeten zijn. Ik wijs erop dat verschillende derde landen – China, Israël, India, Oekraïne – aan het programma willen gaan deelnemen. Ik voeg hieraan toe dat de Commissie erop zal toezien dat de toekomstige concessieovereenkomst voorziet in de terugbetaling van de communautaire bijdragen als de door de concessiehouder gegenereerde inkomsten op termijn een bepaalde drempel overschrijden.
Tot slot komt het voorliggende verordeningsvoorstel tegemoet aan de eisen inzake de goede tenuitvoerlegging van de stationeringsfase en de exploitatiefase van het programma, aan de wens om een goed financieel beheer te voeren en aan de behoefte aan een groot Europees project dat in een vergevorderd stadium van rijpheid verkeert.
Mevrouw de Voorzitter, geachte leden van het Parlement, dit was wat ik u wilde zeggen. Ik hoop van harte dat het Parlement ons alle steun zal geven die nodig is voor dit grote project, en mevrouw Barsi-Pataky daar dus in zal volgen. Het zal de Europese Unie ongetwijfeld talrijke technologische successen brengen, en voor talrijke nieuwe banen zorgen dankzij de talrijke toepassingen. 
Etelka Barsi-Pataky (PPE-DE ),
   . – Het Europees Parlement heeft de ontwikkeling van het satellietradionavigatiesysteem Galileo vanaf het begin op de voet gevolgd, en via zijn betrokkenheid bij het wetgevingsproces heeft het Parlement deel genomen aan het tot stand komen van en vorm geven aan dit systeem. Op basis van het Galileo-programma zal er een communautaire infrastructuur worden gecreëerd die als project het keurmerk “made in Europe” werkelijk waardig zal zijn. Deze nieuwe infrastructuur op wereldschaal zal in zoverre verschillen van haar voorgangers (de GPS- en GLONASS-systemen) dat zij is ontworpen voor civiele en commerciële (en niet voor militaire) doeleinden, en als gevolg hiervan een gezamenlijk project is geworden van alle 25 lidstaten.
De wetgeving die hier voorligt, betreft de financiering van de inzet en de initiële operationele fase in de periode 2007-2013. Wij hadden deze verordening natuurlijk pas op de agenda van de plenaire vergadering kunnen zetten nadat er overeenkomst was bereikt over de financiële vooruitzichten. Ik zal u de redenen geven waarom wij dit niet hebben gedaan. Galileo is een PPS-project waarbij sprake is van zowel communautaire als particuliere financiering, en van een concessiehouder. De onderhandelingen over het concessiecontract zijn begonnen, en daarom vond ik dat het Parlement alle besluiten moest nemen waarvan het wil dat er rekening mee wordt gehouden in de onderhandelingen.
1. Het is belangrijk dat het Parlement in zijn advies verklaart dat het de opneming van een bijdrage van 1 miljard euro als specifieke begrotingslijn in de financiële vooruitzichten steunt.
2. De Gemeenschap zal geen financiële steun bieden voor het project, maar zal de concessiehouder tevens de mogelijkheid bieden de inkomsten van de vergunningen en andere bijbehorende rechten te behouden, hoewel de Gemeenschap het eigendom van deze vergunningen en rechten behoudt.
3. Het Parlement adviseert de integratie van het Egnos-programma, waarmee de compatibiliteit met het Amerikaanse GPS-systeem wordt gewaarborgd en dat een voorloper is van het Galileo-programma (ongeveer zoals de invoering van marketing).
4. Het Parlement verwacht dat de concessieovereenkomst bepalingen bevat die verband houden met de deling van winst of inkomsten (vanaf het moment dat het project winst of inkomsten begint te genereren uiteraard).
5. Aangezien dit een PPS-project is, is het Parlement bereid financiële garanties op zich te nemen en de verplichtingen te delen (uiteraard alleen indien het kennis heeft van de concessieovereenkomst en de gelegenheid krijgt te overleggen).
6. In het belang van het succes van het programma verwacht het Parlement van de uitvoerders van het Galileo-programma dat zij zich aan de gestelde termijnen houden. Het Parlement zal in zijn jaarlijkse begrotingsdebatten op dit punt voortdurend controle en toezicht uitoefenen.
7. Het Parlement steunt de opneming van onderzoek inzake GNSS-satellietnavigatie in het zevende kaderprogramma voor onderzoek en technologische ontwikkeling, en adviseert tegelijkertijd om de ontwikkeling van gebruikerstoepassingen van Galileo op te nemen in het kaderprogramma voor concurrentievermogen en innovatie, in het bijzonder door de betrokkenheid van kleine en middelgrote ondernemingen.
8. Het Parlement juicht de PPS-vorm van implementatie uitdrukkelijk toe. Gezien het feit dat dit het eerste communautaire PPS-project is, adviseert het Parlement echter dat het de status van waarnemer in de raad van bestuur van de toezichtautoriteit verkrijgt. Dit zal op eenmalige basis gebeuren en geen implementatietaken behelzen. Deze aanbeveling is ook door het vorig Parlement gedaan, maar ik wil de overige afgevaardigden erop wijzen dat de Europese Commissie er niet mee instemt. Het verslag is ook besproken door de Begrotingscommissie en de Commissie vervoer en toerisme. Hun adviezen zijn een integraal onderdeel van het verslag. Ik wil erop wijzen dat ik morgen een mondeling amendement zal indienen op basis van het voorlopig akkoord dat is bereikt met de Begrotingscommissie, en de schaduwrapporteurs zijn hiervan reeds op de hoogte. Het amendement is technisch van aard en heeft betrekking op de schrapping van de verwijzing naar 2004 als basisjaar.
Ik wil mijn erkentelijkheid uitspreken voor deze uitstekende gelegenheid tot bemiddeling van en samenwerking met de Europese Commissie. Om af te sluiten wil ik het Parlement mededelen dat de Commissie industrie, onderzoek en energie het verslag bij meerdere gelegenheden heeft besproken en het met eenparigheid van stemmen heeft goedgekeurd op haar vergadering van juni.
Den Dover (PPE-DE ),
   . – Mevrouw de Voorzitter, ik ben vele jaren lid geweest van de Begrotingscommissie als woordvoerder van de Britse Conservatieven. Ik ben onlangs verhuisd naar de Commissie industrie, onderzoek en energie en verder ben ik ook vele jaren lid geweest van de Commissie vervoer en toerisme. Hoewel ik mijn excuses moet maken omdat de heer Lewandowski niet kan deelnemen aan het debat, wil ik vanavond onze volledige steun uitspreken voor dit project.
De eerste jaren hadden we zo onze bedenkingen. We dachten dat er geen Europees alternatief nodig was voor het Amerikaanse systeem. De Britten en de Conservatieve Partij zijn echter overtuigd. Ik prijs de rapporteur en de constructieve houding van de commissaris in verband met dit onderwerp, dat bijzonder belangrijk is vanwege de toegevoegde waarde die Europa eraan geeft. We zijn er tot op heden in geslaagd aanzienlijke vooruitgang te boeken en we moeten ervoor zorgen dat alle 25 landen samenwerken om in de toekomst succesvol te blijven.
Ik heb verder bewondering voor de wijze waarop het afleggen van verantwoording voorop staat in de voorgestelde verordening. Het Parlement en de Raad dienen er in elk stadium volledig van overtuigd te zijn dat de juiste stappen worden gezet en dat het afleggen van verantwoording en het waarborgen van transparantie aan de orde van de dag zijn.
Ik juich met name de betrokkenheid van de kleine en middelgrote ondernemingen toe, omdat zij dit zien als een enorme kans voor hen om hun kennis van technologie op commercieel gebied te vergroten en ondersteuning te bieden aan de zeer grote autoriteit die het algeheel toezicht zal verzorgen. Ik kan mij tevens vinden in de methode die is gehanteerd voor de benoeming van de toezichthouders; deze was destijds enigszins controversieel, maar de resultaten waren succesvol.
Ik wens het project veel succes. Ik hoop dat we ervoor zullen zorgen dat het afleggen van verantwoording altijd voorop staat en dat zeer nauwkeurig de hand wordt gehouden aan de financiële garanties die moeten worden gegeven door de Raad of het Parlement. 
Nikolas Vakalis,
   Mevrouw de Voorzitter, ook ik juich op mijn beurt het voorstel van de Commissie en het verslag van mevrouw Pataky toe. Ik ben trouwens optimistisch en denk dat wij nu afstevenen op de twee volgende fasen in het Galileo-programma en dat dit unieke Europees project dan heel zijn operationele dynamiek kan ontplooien.
Toch wil ik, met uw welnemen, ook een punt van kritiek uiten. In de statuten van de gemeenschappelijke onderneming Galileo – die zal bestaan tot mei 2006 – was voorzien in de mogelijkheid om particuliere bedrijven te laten deelnemen aan het kapitaal van de onderneming: grote bedrijven met 5 miljoen euro en de kleine en middelgrote bedrijven met 250.000 euro.
De reden daarvoor was natuurlijk dat men het oorspronkelijke politieke akkoord tussen de twee bestuursleden, de Europese Gemeenschap en het Europees Ruimteagentschap, de vorm van een onderneming wilde geven, in de veronderstelling dat aldus particulier kapitaal zou worden aangetrokken. Helaas heeft geen enkele onderneming bijgedragen aan het kapitaal van Galileo, en men had ook niet anders mogen verwachten, aangezien er geen enkele stimulans was voor een dergelijke deelneming.
Kennelijk is er een probleem als wij bij de samenwerking van de openbare en de particuliere sector moeten overgaan van woorden op daden. Mevrouw de Voorzitter, ik vraag het Parlement na te denken over dit zwakke punt en de Commissie daarop te controleren. 
Norbert Glante,
   Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, mijn bijzondere dank geldt natuurlijk mevrouw Barsi-Pataky voor de uitstekende samenwerking. Ik ken dit onderwerp nu al enkele jaren en heb mij er vaak mee beziggehouden. Mevrouw Barsi-Pataky heeft zich de materie verbazingwekkend snel eigen gemaakt en zij heeft op een zeer open en transparante wijze met de schaduwrapporteur samengewerkt. Dat heeft ook geleid tot een zeer eensgezinde stemmingsuitslag in de Commissie industrie, onderzoek en energie: er was geen enkele tegenstem. Uit dit eensgezinde resultaat blijkt ook dat het Europees Parlement nog steeds achter dit project staat, ook al bestaan er hier en daar nog enkele twijfels.
Het uitbesteden van een project of het kopen van een apparaat of een systeem is één kant van de medaille, maar het zelf ontwikkelen van systemen en het verfijnen van de technologie is ook van groot belang. Naar mijn idee is dat dan ook het belangrijkste aspect van dit project.
Het civiele project in de Europese Unie dient zoals gezegd op basis van een publiek-privaat partnerschap uitgevoerd te worden en kan, althans volgens de deskundigen, voor 150 000 arbeidsplaatsen zorgen. Bij wijze van uitzondering geloof ik deze voorspelling een keer: die prognose kan absoluut werkelijkheid worden als wij erin slagen het project relatief snel in de praktijk te brengen en toepassingen te genereren. De betreffende oplossing moeten wij dan vervolgens zelf in Europa gaan produceren en niet importeren. Als wij daarin slagen, zijn die prognoses realistisch.
Europa moet in staat zijn om dit project uit te voeren met de 3,5 miljard die hiervoor is uitgetrokken. Dat geld bestaat voor een derde uit publieke en voor twee derde uit private middelen. Ik ben optimistisch dat wij dat kapitaal ook bijeen kunnen brengen als de projecten en de concessiecontracten er eenmaal zijn. Daarbij is het natuurlijk van belang dat wij de publieke middelen beschikbaar stellen. Op dat punt bestaat er volgens mij nog één grote valkuil omdat de Raad tot nu toe geen overeenstemming over de financiële vooruitzichten heeft kunnen bereiken, en die één miljard voor het onderhavige project maken uiteraard deel uit van die financiële vooruitzichten.
Wij hebben ons eigen huiswerk zelf inmiddels al gedaan, maar als de Raad er voor het eind van dit jaar niet in slaagt om deze middelen beschikbaar te stellen en de financiering te garanderen, kan het concessiecontract niet ondertekend worden en wordt er ook geen satelliet gelanceerd. Als dit uiterlijk in december nog niet is gebeurd, zijn wij de frequenties kwijt.
Bij dit Galileo-project hebben wij al vaker op een tweesprong gestaan; helaas werd de vertraging in de ontwikkeling van het project steeds door de Raad veroorzaakt. Ik hoop dat wij er dit keer in zullen slagen om dat te voorkomen. Mijn Fractie staat volledig achter dit voorstel en zal er dan ook haar steun aan geven. Ik ken de mondelinge wijzigingen van mevrouw Barsi-Pataky; op basis van de onderhandelingen die hierover zijn gevoerd, kunnen wij naar mijn idee met die wijzigingen akkoord gaan. Ik hoop van ganser harte dat de Raad niet zo bekrompen is als het overhemd dat ik aan heb, waarvoor mijn excuses, maar ik heb mij nog niet kunnen verkleden. Ik zal ervoor zorgen dat ik er morgen weer wat netter uitzie. 
Jorgo Chatzimarkakis,
   Mevrouw de Voorzitter, geachte commissaris, het staat als een paal boven water dat dit Galileo-project niet alleen een buitengewoon grote strategische betekenis heeft, maar dat een publiek-privaat partnerschap van deze omvang voor de EU ook een uniek project is. Namens mijn fractie wil ik de rapporteur graag voor haar werkzaamheden bedanken. Op één bepaald punt zou ik de rapporteur in het bijzonder willen steunen, en dat betreft het punt waarin zij voor het Europees Parlement als begrotingsinstelling een zetel in de raad van bestuur verlangt. Om onze budgettaire rol goed te kunnen vervullen, dienen wij volledig op de hoogte te zijn van alle financiële aspecten rondom het Galileo-project.
Dit heeft een zeer praktische achtergrond. Een aantal derde landen heeft zich namelijk voor een klein gedeelte ingekocht. Ik doel daarmee in het bijzonder op China, dat zich op 30 oktober 2003 in ons project heeft ingekocht. China was voornemens om in dit project van 3,5 miljard in totaal twintig miljoen te investeren. Daarvan is vijf miljoen toegezegd, maar slechts twee miljoen betaald. Voor deze 0,06 procent van het totaalbedrag, dat is slecht een duizendste van de projectsom, heeft China de volledige beschikking en toegang tot alle knowhow van het Galileo-project.
Ik heb zelf informatie ingewonnen in Oberpfaffenhofen en heb moeten constateren dat onze knowhow en onze intellectuele eigendomsrechten niet beschermd zijn. Ik verzoek u dan ook, mijnheer de commissaris, om alles in het werk te stellen om te voorkomen dat onze technologie zomaar aan anderen cadeau wordt gedaan. Wij willen weliswaar derde landen bij dit project betrekken en markten veroveren, maar wij moeten er ook voor zorgen dat wij ons intellectuele eigendom beschermen. Ik wil de aandacht met name op één bepaald amendement vestigen en dat is amendement 22 van Fiona Hall. In dat amendement wordt om een heel duidelijke winstdelingsregeling gevraagd, zodat de Europese Unie, wanneer de commerciële exploitatiefase is aangebroken, haar bijdrage ook weer terugbetaald krijgt.
Gezien het grote belang ervan had dit debat meer publiek verdiend. Daar kunnen wij helaas geen verandering in brengen. Beste rapporteur, ik wens u alle succes bij de stemming over uw verslag. 
Vladimir Remek,
   . – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het Galileo programma is niet alleen zeer ambitieus van opzet, maar stelt ook buitengewoon hoge eisen op wetenschappelijke en technische vlak en dat maakt het uiterst kostbaar. Het programma wekt bijgevolg niet alleen belangstelling op maar ook discussies en tegengestelde reacties. Enerzijds heerst de opvatting dat dit project de concurrentiepositie van Europa verbetert ten opzichte van de rest van de wereld, met inbegrip van de Verenigde Staten. Wij lopen in bijna alle opzichten, zowel op technisch als op wetenschappelijk gebied, achter op de Verenigde Staten terwijl Galileo zijn oorspronkelijk als militair systeem opgezette, Amerikaanse tegenhanger, het GPS-systeem, wel overtreft. Op het moment dat de Europese Unie in het kader van het debat over de toekomst van de Europese grondwet naar de gunsten van de burger dingt, komt een project als Galileo als geroepen. Naast alle andere voordelen creëert het ook duizenden broodnodige arbeidsplaatsen. 
Anderzijds kan ik begrip opbrengen voor diegenen die wijzen op het gevaar van een peperduur programma dat zichzelf wellicht niet terugbetaalt. Niet alleen in mijn fractie trekken mensen aan de bel, en hun vrees is absoluut gegrond. U hoeft maar te kijken naar de dagelijkse praktijk in een aantal lidstaten om te zien hoe nadelig een dergelijk uitgavenpatroon kan uitpakken. Het is niet meer dan normaal dat het Europees Parlement alle controlemogelijkheden en -instrumenten aanwendt en de transparantie en doelmatigheid van de uitgaven in de gaten houdt. 
Men vraagt zich ook af of het redelijk is om de financiering van het Galileo programma ongemoeid te laten op een moment dat er in de Europese Unie gesproken wordt over begrotingsbrede bezuinigingen. De test- en ontwikkelingsfase van Galileo is net succesvol afgerond en de uitvoeringsfase staat voor de deur. Als wij nu gehoor geven aan diegenen die tegen elke prijs en zonder onderscheid het mes in de begroting willen zetten, dan is dat als de lancering van een drietrapsraket die in twee trappen een object de ruimte moet inbrengen. Aan het einde van de reis sta je dan met lege handen. 
Nog een laatste opmerking. Ik ben zeer verheugd dat de verantwoordelijke instanties in de Tsjechische Republiek de toekomst van Galileo ook vooral zien in het brede scala aan mogelijke burgerlijke toepassingen. Buitengewoon positief vind ik ook dat de Tsjechische instanties de bouw van het systeem niet alleen steunen maar zich ook actief inlaten met de uitvoering ervan. 
Nils Lundgren,
   Mevrouw de Voorzitter, evenals de overige instellingen van de EU staat het Parlement steeds klaar om terreinen te betreden waar de EU zich niet mee bezig moet houden. De EU ontneemt de burgers van Europa op het ene na het andere gebied hun nationale zelfbeschikkingsrecht. De diverse debatten van vanavond zijn onthullend – niemand in dit Parlement lijkt zich af te vragen of datgene waarover wij discussiëren een taak voor de EU is.
De politieke legitimiteit van de EU wordt daarmee steeds kleiner. Dat blijkt uit opiniepeilingen, maar zelden uit democratische verkiezingen. De gevestigde partijstructuren bieden de burgers geen gelegenheid om hun verzet tegen de machtsverschuiving in Europa te laten blijken. Daarom komt het verzet van de bevolking in het democratische proces alleen tot uiting bij referenda. Dat hebben we gezien in Denemarken, Ierland en Zweden en zeer onlangs nog in Frankrijk en Nederland.
Ik heb een politiek mandaat van mijn kiezers om tegen deze machtsconcentratie van de EU in te gaan, maar niet op gebieden. Er zijn gevallen waarin ik en mijn geestverwanten gemeenschappelijke inspanningen op EU-niveau toejuichen. Het Galileo-project is zo’n gebied. Hier gaat het om het creëren van een Europese infrastructuur op een zeer belangrijk en geavanceerd technologisch gebied. De afzonderlijke landen kunnen deze taak niet aan. Met Galileo maken wij Europa onafhankelijk van een Amerikaans systeem, dat in tijden van onrust om militaire redenen eenzijdig door de Verenigde Staten kan worden gestoord en afgesloten. Ik verwelkom daarom het Galileo-project en beveel het Parlement aan om steun te verlenen aan het voorstel inzake de tenuitvoerlegging van de stationeringsfase en de exploitatiefase. De EU bevindt zich deze keer nu eens op het juiste spoor.
Lydia Schenardi (NI ).
   – Mevrouw de Voorzitter, wij praten over de ontwikkelingsfase van dit opmerkelijke programma en over de stationeringsfase, waarin alle infrastructuur in de ruimte en aan de grond tot stand moet komen, maar in onze ogen blijven twee punten vaag.
Door middel van het Galileo-programma is Europa, geheel in de lijn van de strategie van Lissabon, bezig met het tot stand brengen van de eerste wereldwijde infrastructuur voor de plaatsbepaling per satelliet. Hierdoor zal Europa in economisch en strategisch opzicht onafhankelijk worden van het Amerikaanse GPS-systeem. Toch lijkt er geen sprake te zijn van volledige autonomie, aangezien er een lacune is voor wat betreft de politieke autonomie. Want ook al is er dan gedacht aan het beveiligen van persoonsgegevens en het vertrouwelijk maken van informatie, dit project, dat overigens wel de nationale soevereiniteit en de strikte toepassing van het subsidiariteitsbeginsel eerbiedigt, is er puur voor civiele doeleinden. Voor defensietoepassingen blijft Europa dus aangewezen op het Amerikaanse militaire systeem, en er is niets dat de continuïteit van deze dienst, bijvoorbeeld in geval van een crisis zoals de Golfoorlog, zonder meer garandeert.
Bovendien lijkt het erop dat de risico’s die samenhangen met de overdracht van technologie via de samenwerking met niet-Europese landen, niet zijn ingecalculeerd. In het geval van China, financieel partner van het Galileo-programma, kunnen we immers niet voorbijgaan aan het politieke systeem en de potentieel gevaarlijke militaire belangen, omdat we hier te maken hebben met een terrein waarop ruimtetechnologie ook gebruikt wordt voor raketten. Hetzelfde geldt voor de handelspraktijken, die zo nu en dan laakbaar zijn, of in elk geval moeilijk verenigbaar met de Europese belangen.
Wij vragen de Commissie derhalve om een voorstel in te dienen dat de onafhankelijkheid en manoeuvreerruimte van dit programma waarborgt om Europa écht onafhankelijk te maken en de risico’s van de overdracht van technologie in potentieel gevaarlijke gevallen te beperken, zo niet uit te sluiten. 
Erna Hennicot-Schoepges (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, ik wil in de eerste plaats onze rapporteur, mevrouw Barsi-Pataky, feliciteren met het feit dat zij haar verslag in recordtijd heeft afgerond. Als we kijken naar de tijd die de Raad van ministers nodig heeft gehad om tot een besluit te komen – bijna tien jaar – mag het Europees Parlement zich erop laten voorstaan dat het het belang van het Galileo-project op de juiste waarde heeft geschat.
De Europese samenwerking op het gebied van radionavigatie per satelliet is een innovatief project van de toekomst gezien het publiek-private partnerschap, dat naar men zegt 150 000 nieuwe banen zou kunnen opleveren in de sector van de nieuwe technologieën. Een project voor de toekomst dus, dat zal kunnen aantonen dat de Europese landen in staat zijn de ontwikkeling van nieuwe takken van industrie te stimuleren, banen te scheppen en de kwaliteit van leven van hun burgers te verbeteren.
De bepalingen inzake het beheer van het project werpen een belangrijke vraag op, en het is wenselijk dat het Parlement in dit verband wordt geïnformeerd over de eerste resultaten en het functioneren van het beheer. Mijnheer de commissaris, er zijn mensen die betwijfelen of de methode van beheer waarvoor gekozen is, wel geschikt is. Gelet op de traagheid van de kant van de Raad van ministers van Vervoer, stel ik de Commissie voor om nu al projecten op te starten waarbij satellietnavigatie kan worden toegepast, in de vorm van het uitstippelen van alternatieve routes voor de knooppunten van onze autosnelwegen om de mobiliteit van de burgers te vergemakkelijken en dit nieuwe instrument te benutten zodra we erover beschikken.
Het belang van dit project voor het onderzoek en de observatie van de aarde moet voor ons een prikkel zijn om het ten volle te benutten en ruimteonderzoeksprojecten te stimuleren, al was het maar binnen het raamwerk van het zevende kaderprogramma of bij het EASA. Met een status van waarnemer in de raad van bestuur zou het Parlement zich beter kunnen informeren en zou het de activiteiten op dit gebied kunnen coördineren.
Tot slot een laatste vraag mijnheer de commissaris: beschikken wij over de personele middelen die nodig zijn voor het uitvoeren van dit project? Kunnen we er zeker van zijn dat de 150 000 banen ingevuld zullen worden door gekwalificeerd personeel; wat zullen overigens de toekomstige behoeften zijn? Hoe moeten jongeren zich voorbereiden om kans te maken op deze banen? 
Erik Meijer (GUE/NGL ).
   – Voorzitter, tegenwoordig kunnen we op een scherm zien waar we ons bevinden en vaststellen in welke richting we moeten gaan om een voorgenomen bestemming te bereiken. Dat is een nuttige uitvinding, die hopelijk wordt gebruikt voor ons welzijn in plaats van voor oorlogen. Als zo’n systeem nog niet bestond, zou het een goed idee zijn om op Europees niveau te onderzoeken of zoiets technisch mogelijk is en in productie kan worden genomen. Dan zou een goede reden bestaan om dit project niet over te laten aan toevallige uitvinders en aan ondernemers die er geld mee hopen te verdienen, maar een gezamenlijke inspanning te doen en daarvoor gemeenschapsgeld te gebruiken. Daarvoor is het nu inmiddels te laat. Europa kan niet meer de eerste zijn. Zo’n systeem bestaat al en heeft van buitenaf ook de Europese markt veroverd. De Galileo plannen voegen niet veel meer toe dan een concurrentieslag met bestaande systemen. Inzet van gemeenschapsgeld betekent nu vooral subsidie voor bedrijven in de elektronica en de luchtvaartindustrie. Dat gaat de Europese Unie en haar lidstaten steeds meer geld kosten ten koste van nuttiger taken. Een deel van mijn fractie heeft dit project daarom nooit ondersteund. 
Christine De Veyrac (PPE-DE ).
   – Mevrouw de Voorzitter, ik wil in de eerste plaats mevrouw Barsi-Pataky bedanken voor haar verslag, en met name voor haar voorstel om voor het Galileo-programma een ambitieuze bijdrage uit de communautaire begroting ter beschikking te stellen, in het verlengde van hetgeen door commissaris Jacques Barrot is bepleit. Een bedrag van één miljard euro voor de periode 2007-2013 lijkt me ook gerechtvaardigd om drie belangrijke redenen. In de eerste plaats de aard van het project: het gaat met dit programma om niets meer of minder dan het veroveren van de onafhankelijkheid van Europa in de ruimte, terwijl tegelijkertijd een heel scala van nieuwe diensten beschikbaar komt voor zowel zakelijke als particuliere toepassingen. In de tweede plaats zet de Unie met Galileo volledig in op de financiering van investeringen in de toekomst. In de derde plaats is deze aanhoudende begrotingsverplichting gerechtvaardigd vanwege het verwachte rendement op de investeringen: volgens diverse ramingen zal dit rendement met een verwachte kosten-batenverhouding van 4,6 uitzonderlijk hoog zijn.
Om deze redenen moet de Unie zich ambitieus op dit programma storten, en ik hoop dat de Raad en met name het Britse voorzitterschap, dat enkele maanden terug veel heeft gesproken over het belang van investeringen in de toekomst, hierin meegaan. Omdat het al heel laat is, ga ik verder niet in op de niettemin reële en serieuze troeven die de stad Toulouse in handen heeft om de vestigingsplaats voor de Galileo-concessie te worden. 
Jacques Barrot,
    – Mevrouw de Voorzitter, ik zal het kort houden, hoewel het project het verdient om er uitvoeriger op in te gaan.
Ik wil het Parlement bedanken voor zijn ondersteuning van dit grote programma. Het is waar dat de financiële vooruitzichten in de beschouwingen meegenomen moeten worden, maar hoe het ook zij, ik denk dat er prioriteit moet worden toegekend aan dit miljard voor het Galileo-programma. Zoals mevrouw De Veyrac zojuist al zei, maakt het Galileo-programma de Europese Unie immers echt onafhankelijk en maakt het talrijke toepassingen mogelijk. Het is duidelijk dat die toepassingen ook binnen het bereik van het grote publiek moeten komen, en talloze nieuwe mogelijkheden zullen bieden aan onze kleine en middelgrote ondernemingen. Nog duidelijker is het dat er aandacht moet worden besteed aan de opleiding van personeel, willen we die nieuwe mogelijkheden die het programma biedt, ten volle benutten. Ik begrijp heel goed dat het Parlement nauw bij dit programma betrokken wil worden.
Ter afronding zou ik mevrouw Barsi-Pataky willen bedanken voor haar verslag waarover u zich gaat uitspreken. Het is volledig en van uitstekende kwaliteit. Ik bedank ook uw Commissie vervoer en toerisme en de Commissie industrie, onderzoek en energie voor de steun die zij hebben verleend aan het voorstel van de Europese Commissie.
Ik kan er heel goed inkomen dat het Parlement per se medeverantwoordelijkheid wil dragen voor de uitvoering van dit project, dat zal worden ontwikkeld in het kader van een publiek-privaat partnerschap waarin een volwaardige plaats zal worden ingeruimd voor het bedrijfsleven. Zojuist werd gezegd dat er geen particuliere bedrijven bij de ontwikkelingsfase betrokken waren. Dat is juist, maar in de stationeringsfase en de exploitatiefase zal het project in de vorm van samenwerkingsverbanden worden gedragen door Europese bedrijven. En dat is het zeer interessante eraan. De toezichtautoriteit zal er uiteraard op toezien dat de doelstellingen van de Europese Unie worden bereikt.
Het verslag van mevrouw Barsi-Pataky gaat in de richting die werd gewenst door de Commissie, die akkoord kan gaan met alle door de rapporteur voorgestelde amendementen, met uitzondering van de amendementen 13 en 25. Ik zal niet ingaan op alle genoemde punten. De meeste amendementen houden een aanzienlijke verbetering van de tekst in en leveren een positieve bijdrage aan het programma. In de amendementen 9, 10, 20 en 21 wordt gesteld dat de begrotingsautoriteit haar goedkeuring moet geven indien de financiële garanties of de aansprakelijkheidsverplichtingen die uit het programma voortvloeien, de beoogde begrotingstoewijzing overschrijden. Ik ga hiermee akkoord. Ik herinner u er ook aan dat de Commissie heeft toegezegd in de toekomstige concessieovereenkomst op te nemen dat de communautaire bijdragen worden terugbetaald als de door de concessiehouder gegenereerde inkomsten een bepaalde drempel overschrijden. Zij gaat derhalve akkoord met de amendementen 11 en 21, die voorzien in een winstdelingsregeling, waarbij de kanttekening wordt geplaatst dat de terugbetaling van de communautaire bijdrage niet automatisch het volledige bedrag betreft, maar afhangt van de hoogte van de winst van de concessiehouder.
Voorts wil ik benadrukken dat het bedrag van één miljard euro voortvloeit uit een nauwkeurige raming van de kosten van het programma en uit de wens om een sterke financiële betrokkenheid van de particuliere sector te bewerkstelligen. De Commissie kan er echter mee akkoord gaan dat dit bedrag voorlopig de status indicatief krijgt door middel van amendement 19, zolang het overleg over de nieuwe financiële vooruitzichten nog gaande is.
De Commissie kan daarentegen niet akkoord gaan met de amendementen 13 en 25, op grond waarvan het Parlement de status van waarnemer zou krijgen in de raad van bestuur van de toezichtautoriteit. Het is moeilijk voorstelbaar dat het Parlement, de belangrijkste begrotingscontrole-instantie van de Unie, tegelijkertijd deze controle kan uitoefenen en, ook al is het slechts als waarnemer, zitting kan hebben in de raad van bestuur van een orgaan dat het geacht wordt te controleren. Ik voeg hieraan toe dat hier geen precedent van bestaat binnen de andere communautaire agentschappen. De deskundigen die door het Parlement zijn aangewezen binnen sommige van deze agentschappen, zijn slechts ad-hocdeskundigen die zijn aangewezen vanwege hun kwaliteiten, en niet het Parlement als zodanig, als instelling, vertegenwoordigen. Ik denk dat het Parlement zijn controlebevoegdheid moet behouden en niet op enigerlei wijze gebonden mag zijn door de aanwezigheid, ook al is dat als waarnemer, in de raad van bestuur. Ik kan u verzekeren dat de Commissie bereid is het Europees Parlement van alle nodige informatie te voorzien, inclusief die met betrekking tot een kwestie die door sommigen is aangeroerd, de bescherming van onze octrooien en van de meest gevoelige technologieën.
Daarom wil ik dat we ons duidelijk aan onze wederzijdse verantwoordelijkheden houden en dat het Parlement zijn controleverantwoordelijkheid volledig op zich neemt. Ik denk dat het daarom beter is de amendementen 13 en 25 niet over te nemen, waarvan ik de geest goed heb begrepen, maar die niet lijken aan te sluiten bij de geest van onze instellingen zelf.
Tot slot: ik ben blij met het werk van het Parlement. Ik ben ervan overtuigd dat het laatste punt, dat voortvloeit uit een algemene interinstitutionele benadering, op geen enkele manier afbreuk zal doen aan de rol van het Parlement en een snel en positief verloop van de medebeslissingsprocedure niet in de weg zal staan.
Ik dank u Mevrouw de Voorzitter, en u, geachte leden van het Parlement, dat u op deze manier aan de basis staat van dit grote project, waarvan wij mogen hopen dat het de jonge generatie een zeer positief en zeer dynamisch beeld van Europa zal geven. Ik dank u en ik hoop dat het Parlement zich met een zeer ruime meerderheid achter dit grote project zal opstellen. 
De Voorzitter.
   Hiermee is het debat over dit onderdeel beëindigd.
De stemming vindt dinsdag om 12.00 uur plaats.
Patrick Louis (IND/DEM ),
    – Ik ben verheugd over het feit dat onze commissie unaniem “ja” heeft gezegd tegen dit project. Voor ons is het project een , en wel om de volgende redenen:
- technologische redenen: het project is innovatief en biedt betere waarborgen voor de beschikbaarheid van de diensten dan het Amerikaanse GPS.
- economische redenen: met dit project blijft de bedrijvigheid in de sector op een relevant peil. Het zorgt voor veel directe en indirecte werkgelegenheid.
- strategische redenen: Galileo zorgt voor een grotere zelfstandigheid van de defensiesystemen.
- politieke redenen: dit project houdt de Unie op koers bij het vervullen van haar ambities.
De Unie beperkt zich tot het scheppen van de voorwaarden voor het ontplooien van nieuwe, noodzakelijke activiteiten. Het amendement waarin van de concessiehouder wordt verlangd dat de investeringen worden terugbetaald, getuigt hiervan.
De autonomie van de naties wordt versterkt. Het programma van eisen gaat in die richting en biedt alle landen toegang tot een technologie die te duur is voor elk land apart.
De samenwerking staat open voor niet-EU-landen.
Tot slot laat dit project zien dat voor echte samenwerking geen Grondwet nodig is. Het is een goed project. Laten we hopen dat de besluitvorming over de begrotingstechnische aspecten ervan snel afgerond zal zijn. 

