Κοινωνική οικονομία (συνοπτική παρουσίαση) 
Πρόεδρος
" ημερήσια διάταξη προβλέπει τη σύντομη παρουσίαση της έκθεσης της κυρίας Toia, εκ μέρους της Επιτροπής Κοινωνικών Υποθέσεων και Απασχόλησης, για τη Κοινωνική Οικονομία.
Patrizia Toia
εισηγήτρια. - (IT) Κύριε Πρόεδρε, κυρίες και κύριοι, με χαρά και υπερηφάνεια διαπιστώνω ότι το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξετάζει την κοινωνική οικονομία της αγοράς και διατυπώνει πρακτικές προτάσεις για την παροχή πραγματικής υποστήριξης σε αυτό τον τομέα.
" έκθεσή μου έχει τρεις στόχους. Ο πρώτος είναι να επικεντρώσει την προσοχή και να ρίξει φως σε ένα τομέα που επηρεάζει σημαντικά πολλούς τομείς, συμπεριλαμβανομένης και της οικονομίας · το 10% των Ευρωπαϊκών επιχειρήσεων ανήκουν σε αυτό τον τομέα, καθώς και το 9% με 10% των θέσεων εργασίας. Είναι ένα τομέας που αποτελείται από διαφορετικούς φορείς - συνεταιρισμούς, ταμεία αλληλασφάλισης, ιδρύματα, κοινωνικές επιχειρήσεις και ενώσεις - οι οποίοι έχουν κοινές κάποιες συγκεκριμένες αξίες και συνεισφέρουν σημαντικά στο ΑΕΠ. Ελπίζουμε έτσι να υπάρξει μεγαλύτερη θεσμική αναγνώριση.
Ο δεύτερος στόχος είναι να ξεκαθαριστεί ότι δεν αποτελεί ένα περιθωριακό τομέα ή μια εξαίρεση · αλλά αντιθέτως ότι είναι καθιερωμένος στην οικονομία της αγοράς, με τους δικούς του κανόνες που η εσωτερική αγορά πρέπει να αναγνωρίσει και να σεβαστεί. Αποτελεί έναν εναλλακτικό τρόπο επιχειρηματικότητας, παραγωγής, κατανάλωσης και απασχόλησης, που έχει παρόλα αυτά κερδίσει το δικαίωμα να είναι μέρος της αγοράς. Είναι μια μέθοδος που χαρακτηρίζεται από έναν αριθμό ευδιάκριτων χαρακτηριστικών που δεν πρέπει απλά να εξομαλυνθούν και τα οποία αποτελούνται πρωταρχικά από την επιθυμία συνδυασμού και συμφιλίωσης παραγωγής και απασχόλησης με τις αξίες της αλληλεγγύης, της υπευθυνότητας και της ανθρώπινης αξιοπρέπειας σε όλους τους τομείς, συμπεριλαμβανομένης και της εργασίας.
Όπως ειπώθηκε κάποτε, κατά τη γνώμη μου πολύ σωστά, αυτές οι επιχειρήσεις λειτουργούν με κεφάλαιο και όχι για το κεφάλαιο. Αυτές είναι έννοιες που αποτελούν μέρος της ιδεολογικής κληρονομιάς της Ευρωπαϊκής Ένωσης - ας θυμηθούμε τον Delors - καθώς έχουμε πολλές φορές αναγνωρίσει ότι η κοινωνική οικονομία είναι το θεμέλιο του Ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου, αλλά δεν έχουμε κάνει πολλά για αυτό.
Τώρα είναι η ιδανική στιγμή να δούμε ξανά ποια είναι η συνάφεια αυτών των επιχειρήσεων, καθώς η σημερινή κρίση στη βιομηχανία απέδειξε ότι πολλοί παραδοσιακοί οικονομικοί φορείς είναι εύθραυστοι, αδύναμοι και ορισμένες φορές αδίστακτοι. Ο κόσμος της κοινωνικής οικονομίας είναι αντιθέτως περισσότερο συνδεδεμένος με τον κάθε τόπο, πιο κοντά στην πραγματική οικονομία και στους ανθρώπους και έτσι προστατευμένος από την κερδοσκοπία όπως αποδείχτηκε σε αυτή την περίπτωση. Είναι επίσης ένας τομέας με ένα μεγάλο εύρος φορέων που ασχολούνται με την κοινωνική πρόνοια και αποτελεί έναν αναγνωρισμένο κόμβο κοινωνικής χρησιμότητας. Έχει τη δυνατότητα πιστεύω, να βοηθήσει στη διατήρηση των κοινωνικών μας συστημάτων σε δύσκολες εποχές.
Ο τρίτος στόχος είναι να δούμε τι μπορούμε να κάνουμε πρακτικά για να υποστηρίξουμε αυτό τον τομέα. Θα περιγράψω πολύ σύντομα μια δυο προτάσεις. Καταρχάς, χρειαζόμαστε έναν ξεκάθαρο ορισμό για να καταλάβουμε επακριβώς το προφίλ και την εικόνα αυτών των ποικίλων οντοτήτων. Είναι επίσης πολύ σημαντικό να καταγραφεί η συμβολή αυτού του τομέα με ακρίβεια στις εθνικές στατιστικές στις διαφορετικές χώρες. Δεν ανήκει ούτε στην καπιταλιστική οικονομία ούτε στην οικονομία του δημόσιου τομέα και έτσι χρειάζεται το δικό του ορισμό. " Επιτροπή έχει κάνει βήματα προς αυτή την κατεύθυνση με το εγχειρίδιό της, αλλά αυτό χρειάζεται να εφαρμοστεί. Πιστεύω ότι ο ακαδημαϊκός κόσμος, οι ερευνητές και τα πανεπιστήμια μπορούν να βοηθήσουν σε αυτή την κατεύθυνση.
Τέλος, χρειάζονται ορισμένες νομοθετικές πρωτοβουλίες. Κάποια πράγματα έχουν ήδη γίνει, όπως το καταστατικό των συνεταιρισμών και το καταστατικό των ιδρυμάτων και βλέπω ότι η Επιτροπή ξανάνοιξε τη διαδικασία διαβούλευσης. Έτσι, χρειάζεται να καταλάβουμε τι είναι χρήσιμο και κατά πόσο αξίζει να συνεχίσουμε στον ίδιο δρόμο. Δεν επιθυμούμε να καθηλώσουμε έναν τομέα που βασίζεται για την ανάπτυξή του σε ιδέες, κίνητρα και έλλειψη γραφειοκρατικών διαδικασιών, αλλά όπου χρειάζονται Κοινοτικοί νόμοι, ή θα χρειαστούν στο μέλλον, καλό θα ήταν να τους δημιουργήσουμε.
Θα ήθελα να κάνω μια τελευταία έκκληση · να περιληφθεί αυτός ο τομέας στον κοινωνικό διάλογο. Που και σε ποιο επίπεδο πρέπει να γίνει η διαβούλευση και ο διάλογος με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή; Και τέλος, ποια είναι η άμεση υποστήριξη που πρέπει να παρέχουν τα Ευρωπαϊκά προγράμματα - πρέπει να υπάρχουν ad hoc προγράμματα για την κοινωνική οικονομία ή να δημιουργηθεί ένας χώρος μέσα στα υπάρχοντα προγράμματα για αυτούς τους φορείς; Βρίσκεται στην ευχέρεια της Επιτροπής να το εκτιμήσει αυτό.
Πριν τελειώσω, θα ήθελα να ευχαριστήσω τις εθνικές ενώσεις και τα Ευρωπαϊκά δίκτυα που με υποστήριξαν τόσο σε αυτό το έργο, τη διακομματική ομάδα του Κοινοβουλίου για την κοινωνική οικονομία, η οποία λειτουργεί πολύ καλά, τους σκιώδεις εισηγητές καθώς επίσης και τον κύριο Verheugen και τον κύριο Špidla, με τους οποίους είχαμε μια ειλικρινή και ενδελεχή ανταλλαγή απόψεων.
Διαβιβάζουμε αυτή την έκθεση, για την οποία συνέβαλλαν σε μεγάλο βαθμό οι κοινωνικοί φορείς και οι ενώσεις, στην Επιτροπή, με την ελπίδα ότι παρά το μικρό διάστημα που απομένει πριν τη λήξη της θητείας της, θα βρει το χρόνο, κύριε Επίτροπε - εσείς εκπροσωπείτε το σύνολο της Επιτροπής εδώ σήμερα - να προωθήσει ορισμένες πρωτοβουλίες και να δώσει ένα ξεκάθαρο μήνυμα, έτσι ώστε το επόμενο Κοινοβούλιο και η επόμενη Επιτροπή να μη χρειαστεί να αρχίσουν από την αρχή, αλλά να έχουν κάτι στο οποίο να βασιστούν.
Janez Potočnik
Μέλος της Επιτροπής. - Κύριε Πρόεδρε, η Επιτροπή χαιρετίζει την πρωτοβουλία του Κοινοβουλίου για τη διατύπωση γνωμοδότησης πρωτοβουλίας για την κοινωνική οικονομία. Ιδιαίτερα στο πλαίσιο της υπάρχουσας οικονομικής και δημοσιονομικής κρίσης, αυτός ο σημαντικός τομέας αξίζει να προωθηθεί περισσότερο.
Οι επιχειρήσεις κοινωνικής οικονομίας έχουν ένα μοναδικό τρόπο επιχειρηματικότητας, καθώς συνδυάζουν οικονομικές επιδόσεις αμοιβαία μεταξύ των μελών καθώς επίσης και την επίτευξη κοινωνικών και κοινωνιακών στόχων, ως εμπορικό κίνητρο. Έτσι, μπορούν πολύ εύκολα να συμβάλλουν στις Κοινοτικές πολιτικές και στόχους, ιδιαίτερα στον τομέα της απασχόλησης, της κοινωνικής συνοχής, της περιφερειακής και αγροτικής ανάπτυξης, της περιβαλλοντικής προστασίας, της προστασίας του καταναλωτή και της κοινωνικής ασφάλειας. Οι επιχειρήσεις κοινωνικής οικονομίας αποτελούν ένα αναπόσπαστο τμήμα της πολιτικής της Επιτροπής για τις επιχειρήσεις. Καθώς, στην πλειονότητά τους, αυτές είναι πολύ μικρές, μικρές ή μεσαίες επιχειρήσεις, επωφελούνται ήδη από το νόμο για τις μικρές επιχειρήσεις και από όλες τις δράσεις που απευθύνονται σε μικρές επιχειρήσεις.
Όσον αφορά την κοινωνική οικονομία, ο στόχος μας είναι η δημιουργία ενός νομικού και διοικητικού περιβάλλοντος, σε Ευρωπαϊκό επίπεδο και σε κάθε Κράτος Μέλος, μέσα στο οποίο επιχειρήσεις κοινωνικής οικονομίας οποιασδήποτε μορφής και μεγέθους θα μπορούν να αναπτυχθούν και να ανταποκριθούν στις προκλήσεις που τίθενται από την παγκοσμιοποίηση και την οικονομική κάμψη. Πιο συγκεκριμένα, η πολιτική της Επιτροπής στοχεύει στο να εξασφαλίσει ότι οι επιχειρήσεις κοινωνικής οικονομίας θα μπορούν να αναπτυχθούν και να ευημερήσουν δίπλα σε άλλες μορφές εταιριών. Για αυτό το σκοπό, η Επιτροπή δίνει ιδιαίτερη προσοχή στο να διασφαλίσει ότι όλες οι άλλες Κοινοτικές πολιτικές σε τομείς όπως ο ανταγωνισμός, η λογιστική, το εταιρικό δίκαιο, οι δημόσιες συμβάσεις, η υγεία, οι κοινωνικές υποθέσεις, η γεωργία, η αλιεία, οι τράπεζες, η ασφάλεια, οι συµπράξεις δηµοσίου και ιδιωτικού τοµέα και η περιφερειακή ανάπτυξη, λαμβάνουν υπόψη τις συγκεκριμένες ανάγκες, τους ιδιαίτερους στόχους, τις προσπάθειες και το ύφος αυτού του είδους της επιχείρησης.
Τελειώνοντας, οι υπηρεσίες της Επιτροπής ήδη εργάζονται σε ένα έγγραφο στο οποίο θα γίνει απολογισμός της προόδου από το 2004 για την προώθηση των συνεταιρισμών. Θα εκτιμηθεί επίσης η κατάσταση άλλων επιχειρήσεων κοινωνικής οικονομίας και θα προταθούν, εάν χρειαστεί, νέες δράσεις.
Πρόεδρος
" συζήτηση έληξε.
" ψηφοφορία θα διεξαχθεί την Πέμπτη, 19 Φεβρουαρίου 2009.
Γραπτές δηλώσεις (άρθρο 142 του Κανονισμού)
Iles Braghetto
γραπτώς. - (IT) Οι μη-επικερδείς δραστηριότητες και οι μη κερδοσκοπικές ενώσεις γνωρίζουν συνεχή ανάπτυξη στην Ευρώπη.
Σε αυτή την περίοδο οικονομικής και δημοσιονομικής κρίσης, η οποία έχει σοβαρές επιπτώσεις σε κοινωνικό επίπεδο, η ενδυνάμωση μιας οικονομίας που βασίζεται στην κοινωνική παροχή παρά στο κέρδος, είναι μια στρατηγική επιλογή που μας επιτρέπει να μετριάσουμε την επίδραση της κρίσης και να ακολουθήσουμε την ανάπτυξη της στρατηγικής της Λισαβόνας, πραγματοποιώντας έναν από τους πρωταρχικούς της στόχους, δηλαδή την ανάγκη κοινωνικής ευθύνης.
Κατά δεύτερον, η κοινωνική οικονομία έχει τη δύναμη να ξεκινήσει δράση σε τοπικό επίπεδο, όντας ένας αξιόπιστος εταίρος για τη δημόσια διοίκηση, η οποία χρειάζεται να σχεδιάσει μέτρα για την υποστήριξη των αδύναμων της κοινωνίας.
Πρέπει έτσι να χαιρετίσουμε την κίνηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για την αναγνώριση, τόσο μέσα από τη νομοθεσία όσο και από τη στατιστική, αυτών των οργανισμών που λειτουργούν και είναι βαθιά ριζωμένοι στον Ευρωπαϊκό ιστό λόγω της ικανότητάς τους να επιτυγχάνουν κοινωνικούς στόχους.
Αυτή είναι μια οπτική σε επίπεδο απλού πολίτη που απεικονίζει μια θεμελιώδη συμβολή στο Ευρωπαϊκό κοινωνικό μοντέλο.
Gabriela Creţu  
" κοινωνική οικονομία μπορεί να παίξει ένα ζωτικό ρόλο στην Ευρωπαϊκή οικονομία, δημιουργώντας ένα νέο τύπο οικονομίας που βασίζεται σε δημοκρατικές αξίες, μια οικονομία, της οποίας προτεραιότητα είναι ο άνθρωπος και που υποστηρίζει τη βιώσιμη ανάπτυξη.
Παρόλα αυτά, η κοινωνική οικονομία βρίσκεται μπροστά σε ένα τεράστιο εμπόδιο: την έλλειψη θεσμικής αναγνώρισης λόγω του ότι δεν αναγνωρίζεται ως οικονομικός τομέας ξεχωριστός από τους δύο κύριους: το δημόσιο και τον ιδιωτικό.
Καλούμε την Επιτροπή και τα Κράτη Μέλη να αναπτύξουν ένα νομικό πλαίσιο που θα αναγνωρίζει την κοινωνική οικονομία ως ένα τρίτο τομέα και θα εφαρμόζει κανονισμούς που θα ορίζουν σαφώς ποιες οντότητες θα μπορούν να λειτουργούν σε αυτό τον τομέα έτσι ώστε καμία άλλη μορφή οργανισμού να μη μπορεί να επωφεληθεί από τη χρηματοδότηση ή τις δημόσιες πολιτικές που απευθύνονται στην ενθάρρυνση των επιχειρήσεων της κοινωνικής οικονομίας.
Καλούμε επίσης την Επιτροπή και τα Κράτη Μέλη να προσφέρουν οικονομική υποστήριξη, εκπαίδευση και διαβούλευση καθώς επίσης και να απλοποιήσουν τις διαδικασίες δημιουργίας επιχειρήσεων στον κοινωνικό τομέα.
Με αυτό τον τρόπο, η κοινωνική οικονομία θα εκπληρώσει τον αποτελεσματικό της ρόλο στο γενικό πλαίσιο της Ευρωπαϊκής οικονομίας, βοηθώντας όχι μόνο στην καταπολέμηση της φτώχειας, αλλά διευκολύνοντας επίσης την πρόσβαση σε πηγές, δικαιώματα και υπηρεσίες, τις οποίες χρειάζονται οι πολίτες προκειμένου να μπορούν να συμμετέχουν στην κοινωνία.
Gábor Harangozó  
γραπτώς. - Καταρχάς, θα ήθελα να συγχαρώ την εισηγήτριά μας, κυρία Patrizia Toia, για την ποιότητα της έκθεσης που παρουσιάζει σήμερα. Όντως, είναι σημαντικό να υπάρξει μια σαφήνεια στον ορισμό της κοινωνικής οικονομίας και διασφάλιση του νομικού της καθεστώτος μέσω του εύρους των εθνικών εμπειριών. " κοινωνική οικονομία χρειάζεται όντως αναγνώριση - μέσω της καλύτερης γνώσης των δεδομένων σε ευρωπαϊκή κλίμακα - για την καλύτερη επίτευξη των στόχων της αλληλεγγύης, της απασχόλησης, της επιχειρηματικότητας, της ανάπτυξης, της ανταγωνιστικότητας, της κοινωνικής συνοχής και του κοινωνικού διαλόγου σε όλη την Ευρωπαϊκή Ένωση. " κοινωνική οικονομία γίνεται όλο και περισσότερο ένας σημαντικός φορέας σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο και σήμερα, περισσότερο από ποτέ - λόγω των σοβαρών επιπτώσεων της οικονομικής κρίσης - έχει να παίξει ένα σημαντικό ρόλο στην Ευρωπαϊκή κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη. " Ένωση χρειάζεται να επικεντρώσει τις προσπάθειές της για την υποστήριξη της κοινωνικής και οικονομικής δυναμικής για να ξεπεράσει τον απλό διαχωρισμό του δημόσιου και ιδιωτικού τομέα εάν θέλουμε πραγματικά να βρούμε νέες και καινοτόμες λύσεις για να παρέχουμε στους πολίτες μας σταθερές θέσεις απασχόλησης και ένα καλύτερο περιβάλλον με ποιοτικές υπηρεσίες γενικού ενδιαφέροντος σε μία αλληλέγγυα κοινωνία.
Magda Kósáné Kovács  
Προσπαθούμε πολλούς μήνες να κινητοποιήσουμε όλους τους θεσμούς και τους πόρους της ΕΕ για να μετριαστούν οι επιπτώσεις της αυξανόμενης κρίσης. Το θετικό σε αυτή την αρνητική κατάσταση είναι ότι η έκθεση της κυρίας Patrizia Toia είναι στην ημερήσια διάταξη της ολομέλειας, καθώς πρωτοβουλίες που επικεντρώνουν στην αλληλεγγύη, καθώς και στην κοινωνική και περιφερειακή συνοχή, είναι ιδιαίτερα σημαντικές αυτές τις μέρες. Αυτός είναι ο στόχος της κοινωνικής οικονομίας, καθώς αυτή αποτελεί ένα συνονθύλευμα οργανωτικών μορφών, των οποίων στόχος είναι η αλληλεγγύη και το κοινό οικονομικό συμφέρον, αντί του κέρδους. Τέτοιοι θεσμοί δεν μπορούν να αντικατασταθούν από οποιοδήποτε οργανισμό που είναι προσανατολισμένος στην αγορά. Παρέχουν δυνατότητα μείωσης των επιπτώσεων της οικονομικής στρωμάτωσης στα περιθωριοποιημένα μέλη της κοινωνίας, έντιμη εργασία, και μαζί με τις διάφορες μορφές που κυμαίνονται από αυτό-απασχόληση μέχρι κοινωνικούς συνεταιρισμούς, μπορούν να ξαναχρησιμοποιήσουν τους καρπούς των κόπων τους προς όφελος της κοινότητας.
Έχουμε μιλήσει και γράψει πολλά για την κοινωνική οικονομία, αλλά χωρίς μια Ευρωπαϊκή στατιστική βάση, δεν μπορεί να γίνει ορατό στην καθημερινή μας ζωή. Εάν αυτή η έννοια δεν είναι γνωστή στην κοινωνία, η αλληλεγγύη της δεν μπορεί να βοηθήσει. Οι οργανισμοί που παίρνουν μέρος, απ' την άλλη πλευρά, είναι πολύ μικροί για να γίνουν γνωστοί σε μακροοικονομικό επίπεδο.
" έκθεση της κυρίας Patrizia Toia μπορεί να βοηθήσει στην εξάλειψη της καχυποψίας, από νομοθέτες και μετόχους της αγοράς, ότι τα χρήματα και τα προϊόντα που παράγονται από την κοινωνική οικονομία είναι απλά από οργανισμούς που προσπαθούν να αποφύγουν τους κανόνες του ανταγωνισμού.
Άμεσα αυτή η έκθεση μπορεί να δώσει την ευκαιρία στην κοινωνική οικονομία να διαχειριστεί την κρίση αποτελεσματικά και με σχετικά μικρή προσπάθεια, να αποτρέψει την απώλεια θέσεων εργασίας και να διαφυλάξει τα μέσα διαβίωσης.
Silvia-Adriana Ţicău  
" κοινωνική οικονομία διασφαλίζει τη σταθερότητα των θέσεων εργασίας καθώς δεν υπόκειται σε μετεγκαταστάσεις. Πιστεύω ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα Κράτη Μέλη πρέπει να ενθαρρύνουν και να υποστηρίξουν μορφές εφαρμογής της κοινωνικής οικονομίας, π.χ. συνεταιρισμούς, ταμεία αλληλασφάλισης, ενώσεις και ιδρύματα, στη νομοθεσία και τις πολιτικές τους.
Είναι σημαντικό να βρεθούν μια σειρά μέτρων που θα έχουν ως σκοπό την ανάπτυξη μικροπιστώσεων και εξατομικευμένης ευρωπαϊκής χρηματοδότησης καθώς οι αξίες της κοινωνικής οικονομίας αντιστοιχούν στους Ευρωπαϊκούς στόχους της κοινωνικής ένταξης και συμβάλλουν στη δημιουργία ισορροπίας μεταξύ ζωής και εργασίας, ενώ βελτιώνουν την ισότητα των φύλων και την ποιότητα ζωής των γηραιότερων ή των ατόμων με ειδικές ανάγκες. Πιστεύω ότι πρέπει να ενισχυθεί ο ρόλος των γυναικών στην κοινωνική οικονομία, δεδομένης της συμμετοχής τους σε ενώσεις και εθελοντικές οργανώσεις.
Ζητώ από την Επιτροπή να ενσωματώσει την κοινωνική οικονομία στις άλλες πολιτικές και στρατηγικές για κοινωνική και οικονομική ανάπτυξη, ιδιαίτερα στο νόμο για τις μικρές επιχειρήσεις, καθώς οι δομές της κοινωνικής οικονομίας επικεντρώνονται κυρίως στις μικρές και τις μεσαίες επιχειρήσεις και τις υπηρεσίες γενικού ενδιαφέροντος. Υποστήριξη σε αυτές τις προσπάθειες θα μπορούσε να δοθεί μέσω της δημιουργίας ενός στατιστικού μητρώου επιχειρήσεων της κοινωνικής οικονομίας σε κάθε Κράτος Μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης και την εισαγωγή των δεδομένων στο Ευρωπαϊκό στατιστικό σύστημα EUROSTAT.
