Situatie in Oekraïne (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is de verklaring van de hoge vertegenwoordiger van de Unie voor buitenlandse zaken en veiligheidsbeleid en vice-voorzitter van de Commissie over de situatie in Oekraïne.
Štefan Füle
lid van de Commissie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, de hoge vertegenwoordiger en vicevoorzitter van de Commissie, Cathy Ashton, vroeg mij de volgende opmerkingen te maken.
Dank voor deze zeer tijdige uitnodiging om met u te spreken over Oekraïne, dat een belangrijke partner voor de Europese Unie is.
Zoals u weet, vond zondag de tweede ronde van de presidentsverkiezingen in Oekraïne plaats. Dit was een belangrijke gebeurtenis, niet alleen voor het land zelf, maar ook voor de grotere regio als geheel. Het is belangrijk, omdat een democratisch Oekraïne als belangrijk voorbeeld voor zijn buren zal dienen.
We zijn blij met de positieve beoordeling door de internationale verkiezingswaarnemingsmissie onder leiding van OVSE/ODIHR, dat de verkiezingen voldeden aan de internationale normen en dat het proces van verkiezingen in Oekraïne, dat sinds 2004 toch al als positief kan worden bestempeld, er verder op vooruit is gegaan.
De hoge vertegenwoordiger gaf in haar verklaring op maandag uiting aan dit gevoelen. Daarbij werd ook de bevolking van Oekraïne gefeliciteerd met haar onverminderde betrokkenheid bij het democratisch proces. De hoge opkomst op beide verkiezingsdagen was bijzonder bemoedigend.
Het is duidelijk dat de democratie in Oekraïne doorgaat met het consolidatieproces. De bevolking van het land gaat stemmen, maakt haar keus in vrijheid en verwacht te worden gehoord. Dit is een belangrijk succes. Het belangrijkste is dat dit de gehechtheid van Oekraïne aan Europese waarden toont.
Verkiezingen kennen winnaars en verliezers. Het is het electoraat dat beslist. Terwijl we hier vandaag in Straatsburg bijeenkomen, zijn de officiële verkiezingsuitslagen nog niet door de centrale verkiezingscommissie goedgekeurd.
Voorlopige verkiezingsuitslagen laten een zeer klein verschil tussen de twee kandidaten zien. We hebben al gehoord dat de uitslagen mogelijk voor de rechter worden aangevochten. Sommige gedingen zijn al voor een lokaal gerecht aangespannen.
Het is logisch en legitiem dat alle mogelijke problemen worden onderzocht. Tegelijkertijd is het van zeer groot belang dat het verkiezingsproces als geheel soepel verloopt en daarmee zowel de veerkracht en de diepgang van Oekraïnes democratische volwassenheid toont als de eigen gemeenschappelijke betrokkenheid van de kandidaten bij de ontwikkeling van het land.
Iedere verkiezing is een demonstratie van de wil van het volk. Het is ook een gelegenheid voor een nieuwe start. Het is nu essentieel voor Oekraïne om door te gaan. Het succes van het verkiezingsproces in Oekraïne is, gezien het geografisch en strategisch belang van het land, een zaak voor de EU en voor Europa als geheel.
In de afgelopen jaren zagen we een politieke instabiliteit die gekenmerkt werd door wedijver tussen de president en de premier, en die werd verergerd door een gebrek aan duidelijkheid in de grondwet. Oekraïne heeft telkens goede verkiezingen gehouden en beschikt over een krachtig maatschappelijk middenveld en vrije media. Betreurenswaardig is echter dat het algehele hervormingsproces, dat voor Oekraïne essentieel is, aanzienlijk is vertraagd. Er had in de afgelopen jaren veel meer moeten gebeuren.
Het beleid voorafgaand aan de verkiezingen stond ook de uitvoering van het standby arrangement van het IMF in de weg, omdat Oekraïne niet aan de vereiste voorwaarden voldeed. De zwakte van het constitutionele kader in Oekraïne heeft ook hieraan bijgedragen.
Ik ben ervan overtuigd dat ik namens ons allen spreek als ik zeg dat we uitzien naar het nieuwe leiderschap in Oekraïne, dat een nieuwe impuls geeft aan zijn hervormingsinspanningen. Als eerste prioriteit, om de gevolgen van de mondiale financiële crisis aan te pakken en toekomstige economische stabiliteit te bewerkstelligen, moet Oekraïne onverwijld weer op het juiste spoor van het IMF-programma komen. Dit is ook een eerste vereiste voor de uitbetaling van eventuele macrofinanciële hulp van de EU.
In de komende weken en maanden zullen we getuige zijn van de vorming van een nieuwe regering in Kiev. De boodschap van de EU aan het leiderschap van Oekraïne is consistent en helder: het is nu tijd om in actie te komen. We verwachten concrete stappen voorwaarts te zien. Hervorming is essentieel voor Oekraïnes eigen welvaart en veiligheid op de lange termijn. Het is in het eigen belang van Oekraïne en niet alleen om de internationale gemeenschap te behagen. Deze boodschap is ook al overgebracht op de Top EU-Oekraïne van 4 december 2009.
Er is op veel fronten actie nodig. Op economisch vlak moet Oekraïne dringend actie ondernemen om de corruptie aan te pakken en het zakelijk- en investeringsklimaat te verbeteren. Dit omvat inspanningen om de onafhankelijkheid van de rechterlijke macht te versterken, om de economie open te stellen en eerlijke en transparante concurrentie te bewerkstelligen, bijvoorbeeld door vaststelling van een wet openbare aanbestedingen die aansluit bij internationale normen en het aquis van de Europese Unie.
Tegelijkertijd moeten belangrijke sectorale hervormingen op gebieden als energie, de gassector in het bijzonder, vervoer en milieu worden doorgevoerd. We hebben Oekraïne ook voortdurend aangemoedigd terug te keren naar constitutionele hervormingen om stabiliteit te brengen en functionerende basisregels voor het politieke leven op te stellen. Een grondwet moet de tand des tijds weerstaan, en haar hervorming moet niet afhangen van politieke overwegingen voor de korte termijn. Het is aan Oekraïne om zijn eigen model te kiezen. Maar het moet zorgen voor een effectief controlesysteem dat de politieke verlamming voorkomt die Oekraïne in het verleden heeft ervaren. De hulp en het advies van de Commissie van Venetië zullen belangrijk zijn om te bewerkstelligen dat dit geschiedt op een wijze die overeenkomt met de Europese normen, met gebruik van de beste ervaring die beschikbaar is.
Oekraïne dient niet alleen verder te gaan met de eerste hervormingsprioriteiten, maar ook met de omvangrijke taak van aanpassing van de wetgeving aan de normen van de Europese Unie. Dit is een randvoorwaarde om ervoor te zorgen dat Oekraïne kan profiteren van alle emolumenten van de nieuwe en ambitieuze associatieovereenkomst EU-Oekraïne waarover we op dit moment met Oekraïne onderhandelen, met inbegrip van een vergaand en alomvattend vrijhandelsgebied.
Het is onze taak Oekraïne te stimuleren om voorwaarts te gaan en Kievs eigen leiderschap te steunen in een proces van verstrekkende hervormingen en modernisering. We hebben veel instrumenten om dat te doen. Via het Europees nabuurschapsbeleid hebben we de middelen om de eigen hervormingsinspanningen van Oekraïne te steunen. Tot op heden kost de lopende en geplande technische en financiële samenwerking met Oekraïne om en nabij de 435 miljoen euro, de eventuele macrofinanciële hulp uitgezonderd. Het Oostelijk Partnerschap heeft aanvullende instrumenten verschaft. Het algemeen programma voor institutionele opbouw zoals bedoeld in het Oostelijk Partnerschap is zo'n instrument, aangezien het specifiek is gericht op instellingen binnen de Oekraïense overheid die versterking behoeven om de hervormingsagenda tot een goed einde te brengen.
Meer in het algemeen hebben we in onderhandelingen met Oekraïne over een nieuwe associatieovereenkomst EU-Oekraïne onze doelen duidelijk geformuleerd: politieke associatie en economische integratie tussen de Europese Unie en Oekraïne. Dit is een zeer belangrijke onderneming, met inbegrip van de vestiging van een vergaand en alomvattend vrijhandelsgebied dat een uitgebreide harmonisatie van regelgeving met het Europese acquis met zich meebrengt.
Maar ons aanbod aan Oekraïne is geen eenrichtingsverkeer. Het tempo waarmee Oekraïne en de EU in de toekomst dichter bij elkaar komen, hangt af van de kwaliteit en grondigheid van de eigen hervormingsinspanningen van Oekraïne. We verheugen ons op samenwerking met het nieuwe leiderschap van Oekraïne om onze gemeenschappelijke doelen te bereiken.
We hielden vandaag via onze kabinetten contact met de hoge vertegenwoordiger en mijn collega in de Commissie, en ik zal de drie volgende boodschappen samenvatten: ten eerste zijn we het samen eens dat deze verkiezingen getuigen van de veerkracht van de democratie in Oekraïne; ten tweede zetten we ons in voor uitbreiding van de betrekkingen met Oekraïne en steunen het land bij het uitvoeren van zijn hervormingsagenda; en, ten derde, verheugen we ons op het begin van een constructieve samenwerking met de gekozen president zodra de officiële resultaten bekendgemaakt zijn.
Elmar Brok
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, we zijn enigszins teleurgesteld. Ik was een van degenen in de "tentenstad" tijdens de oranje revolutie in Kiev. Als ik zie wat er de afgelopen vijf jaar is gebeurd, zou ik tegen president Joesjtsjenko willen zeggen dat hij zijn land geen stabiliteit heeft gebracht, geen parlementaire mogelijkheden heeft gecreëerd en het wetgevingsproces tot stilstand heeft gebracht. Hij is onmiskenbaar verantwoordelijk voor het mislukken van de oranje revolutie. Ik hoop dat deze verkiezingen het land stabiliteit brengen. Maar ondanks het feit dat de verkiezingen kennelijk in overeenstemming met de internationale normen zijn verlopen, betwijfel ik of dat ook een stabiele democratie is die in zichzelf gelooft. Als je drie dagen voor de tweede verkiezingsronde, middenin de verkiezingen, de wetgeving om welke reden dan ook wijzigt, maak je immers duidelijk dat je het proces niet hebt begrepen. Integendeel, het geeft aanleiding om met grote bezorgdheid naar Oekraïne te kijken. Ik denk dat we ons heel intensief moeten bezighouden met het vraagstuk van de ontwikkeling van de democratie en de rechtsstaat in Oekraïne, in combinatie met het onderwerp stabiliteit, dat er niet mee in strijd is maar eruit voortvloeit.
Mijnheer Füle, u hebt een speciale bevoegdheid met betrekking tot het nabuurschapsbeleid, maar nabuurschapsbeleid betekent niet dat we op de oude voet verdergaan. Het betekent dat we de beschikbare instrumenten inzetten, niet alleen in de bilaterale betrekkingen met een land als Oekraïne of met andere landen in de regio, maar ook in een multilaterale benadering van die landen, opdat ze meer naar elkaar toegroeien en stabieler worden. We moeten hun perspectieven bieden. Dit betekent niet dat we dag in dag uit over de uitbreiding van de Europese Unie moeten praten, maar dat we hun hier en nu visumfaciliteiten, eventueel een vrijhandelszone en misschien zelfs eenzelfde status als Noorwegen in een Europese economische ruimte in het vooruitzicht moeten stellen. Dat doet niemand kwaad, is tegenover niemand vijandig en leidt tegelijkertijd tot een Europees perspectief en stabiliteit voor landen als deze. Ik hoop dat de nieuwe regering aantoont dat zij het waard is mee te werken aan een dergelijk project.
Kristian Vigenin
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, een van de nadelen van uw verantwoordelijkheid voor zowel de uitbreiding als het nabuurschapsbeleid is dat u meer tijd in deze Kamer zult doorbrengen. Nu ter zake.
Gezegd moet worden dat internationale waarnemers de verkiezingen in Oekraïne zeer gunstig hebben beoordeeld, los van het feit dat de wetgeving omtrent diezelfde verkiezingen wankel was. Opgemerkt kan worden dat het doorvoeren van veranderingen op het laatste moment de verkiezingsuitslag niet heeft beïnvloed. We kunnen zelfs zeggen dat de democratie in Oekraïne de grootste winnaar was, want als de zittende president opnieuw kandidaat is en slechts 5 procent van de stemmen krijgt, lijkt mij dit een zeer duidelijk teken van een functionerende democratie.
Een van de regels van de democratie is dat je de uitslag van de verkiezingen accepteert zoals deze is. Ook erken je de overwinning van je rivaal wanneer de verkiezingen gunstig zijn beoordeeld. Dit is waarom onze boodschap aan de verliezende kandidaat duidelijk moet zijn: Oekraïne heeft politieke stabiliteit nodig en moet de gelegenheid worden geboden om lang uitgestelde hervormingen door te voeren. Afgezien van deze boodschappen moeten wij in dit Parlement een duidelijke verklaring afgeven dat wij Oekraïne zullen helpen de weg vooruit te vinden met ons beleid, het nabuurschapsbeleid, en het Oostelijk Partnerschap.
Siiri Oviir
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, dames en heren, de recente presidentsverkiezingen in Oekraïne markeerden het einde van de periode van de afgelopen jaren waarin de kleur oranje een politieke boodschap uitdroeg. De recente presidentsverkiezingen kunnen worden gezien als een volgende stap in de consolidatie van de democratie.
Men zegt dat een revolutie haar eigen kinderen opeet. Dat is waar, maar Oekraïne blijft ook na deze verkiezingen een staat. Het heeft nog steeds zijn meerpartijenstelsel en dat is vooral te danken aan de Oranjerevolutie. Ook kan de aanwezigheid van vrijheid van meningsuiting en een vrije pers worden toegeschreven aan de gebeurtenissen van vijf jaar geleden, toen de weg naar vrijheid en respect voor de mensenrechten werd ingeslagen. En dit alles is zeer belangrijk.
Wij moeten dus erkennen dat Oekraïne zich ontwikkelt in de richting van een democratie en een rechtsstaat, wat de economische integratie en de betrekkingen met de Europese Unie bevordert. Ik denk dat Oekraïne, ondanks de officiële resultaten van de verkiezingen, deze koers zal blijven volgen: het zal de integratie met de Europese Unie blijven steunen, het landsbestuur doeltreffender maken, het politieke systeem evenwichtiger maken en de constitutionele hervorming voortzetten.
Interne politieke stabiliteit in Oekraïne en zijn focus op interne hervormingen zijn een voorwaarde voor verdere verbetering van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Oekraïne. Een absolute voorwaarde voor meer bilaterale en multilaterale samenwerking is dat de Oekraïense regering vasthoudt aan haar doelstellingen. Wij moeten doorgaan met de onderhandelingen over de associatieovereenkomst tussen Oekraïne en de Europese Unie. De afgelopen tijd is het tempo afgenomen en dit moeten wij weer opvoeren.
Wij moeten ook concretere inhoud geven aan de samenwerking op het gebied van energie en milieu. De toetreding van Oekraïne tot de Wereldhandelsorganisatie is een belangrijke stap en een belangrijke voorwaarde voor het creëren van een echte vrijhandelszone voor ons en Oekraïne. Er zijn natuurlijk ook tekortkomingen, corruptie is hier al genoemd, en belangengroepen en vriendjespolitiek hebben er vaste voet aan de grond gekregen. Wij hopen dat Oekraïne deze tekortkomingen aanpakt...
(Spreekster wordt door de Voorzitter onderbroken)
Rebecca Harms
Mevrouw de Voorzitter, ik wil me in de eerste plaats aansluiten bij wat collega Brok heeft gezegd. Het was voor de held van 2004, Viktor Joesjtsjenko, zeker een teleurstellend resultaat om in de eerste verkiezingsronde zo te worden afgestraft. Ik denk dat de heer Joesjtsjenko in zijn eentje de rekening heeft betaald voor de tekortkomingen van alle leiders van de Oekraïense partijen en blokken.
Een belangrijke kwestie waarover we ons nu moeten buigen, is dat de bevolking van Oekraïne vindt dat geen van de Oekraïense partijleiders echt in staat is om het land te besturen in het belang en voor het welzijn van alle burgers. Als de aanwezigheid van verkiezingswaarnemers één ding duidelijk heeft gemaakt - naast het feit dat de verkiezingen ordelijk zijn verlopen, want dat staat vast -, is het wel dat uit veel gesprekken is gebleken dat de mensen in het gunstigste geval het beste van twee kwaden hebben gekozen. Geen van de burgers die ik heb ontmoet, had hoge verwachtingen van deze verkiezingen. Dat is verontrustend voor zo'n prille democratie, die zich al meer dan enig ander land in Oost-Europa heeft losgemaakt van het voormalige Sovjetsysteem.
Mijnheer Füle, ik hoop dat het feit dat u vandaag aanwezig bent en Cathy Ashton afwezig is niet betekent dat Oekraïne nu weer op de tweede plaats komt en ondersneeuwt onder alle prioriteiten van het buitenlands en veiligheidsbeleid. Het moet een heel hoge prioriteit zijn; in de afgelopen vijf jaar was het dat immers niet.
Tegenover de interne tekortkomingen in Oekraïne staan de tekortkomingen in de Europese strategie. We mogen daar niet langer lichtvaardig mee omgaan. De oriëntatie van Oekraïne op het Westen verdient onze onvoorwaardelijke steun, want we hebben veel te verliezen. Gas is een thema dat steeds veel stof doet opwaaien. Ik hoef alleen maar Sewastopol te noemen. Daar krijgen we te maken met een groot conflict. We mogen de dingen niet weer gewoon op hun beloop laten. U hebt hier een grote verantwoordelijkheid op uw schouders genomen.
Andreas Mölzer
(DE) Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, het is natuurlijk het goed recht van Julia Timosjenko om in beroep te gaan tegen de uitslag van de presidentsverkiezingen. Gezien de machinaties in 2004 kan je dat haar ook niet kwalijk nemen, zij het dat internationale waarnemers ditmaal het resultaat hebben bevestigd. Ze kan dus wel opkomen voor haar vermeende rechten, maar in politiek opzicht is dat geen verstandige zet. Een conflict als dit zal de politieke en economische onzekerheid in het land immers laten voortduren.
De krappe verkiezingsoverwinning maakt duidelijk dat het land in twee kampen is verdeeld. Realistisch gezien zal de heer Janoekovitsj er - als hij dit al zou willen - beslist niet in slagen het autoritaire regime dat jaren geleden ten val is gebracht in ere te herstellen, ook al is de oligarchische structuur door de presidentsverkiezingen onmiskenbaar steviger in het politieke en economische systeem verankerd.
Door de krappe overwinning zullen beide kampen water bij de wijn moeten doen. In het belang van de mensen moet de culturele en maatschappelijke scheiding tussen het oosten en het westen van het land worden overwonnen. Veel zal ervan afhangen of de heer Janoekovitsj een premier wordt waarmee de inwoners van oostelijk en westelijk Oekraïne kunnen leven, en veel zal ervan afhangen of mevrouw Timosjenko de democratische volwassenheid heeft om haar nederlaag te erkennen en oppositie te gaan voeren.
Paweł Robert Kowal
Mevrouw de Voorzitter, commissaris, vijf jaar geleden heeft ook dit Huis in zekere zin een Oranje Revolutie doorgemaakt. Een aantal weken geleden is echter, ook in de toespraak van Caroline Ashton, de vraag opgeworpen of de Oekraïners wel klaar waren voor de Oranje Revolutie en of zij die wel helemaal in praktijk hadden gebracht. Met mevrouw Harms betreur ik het dat mevrouw Ashton vandaag niet aanwezig is. Maar er is een antwoord op de vraag: een verkiezingsopkomst van 70 procent is bijzonder zeldzaam in Europa en ook in onze landen een grote uitzondering. In die zin heeft de heer Brok ongelijk wanneer hij zegt dat de Oranje Revolutie heeft verloren. Zij heeft gezegevierd, want zij draaide om regels waarvan iedereen kon profiteren. Ook in Polen zijn we bekend met situaties waarin de begunstigde van de democratische regels iemand is die voorheen tegen de democratie was. Maar dat is een goede zaak: zo hoort het te zijn.
Nu is het tijd voor ons antwoord: hebben we na de Oranje Revolutie alles gedaan wat we hadden moeten doen? Hebben we die vraag beantwoord? Hebben we, afgezien van alle instrumenten waarover de commissaris heeft gesproken - en het is goed dat we die in het leven hebben geroepen - geantwoord dat de deur voor Oekraïne openstaat? Kunnen in een postcommunistisch land verstrekkende hervormingen worden uitgevoerd zonder die belofte? Kunnen we mensen vragen offers te brengen als we ze erbij vertellen dat ze altijd buiten zullen moeten blijven wachten? Kunnen we niet beter tegen hen zeggen: er is plaats voor jullie in Europa, niet vandaag of morgen, maar er is plaats?
Als we dat zeggen ligt daar een grote kans voor de nieuwe commissaris, Stefan Füle. Mevrouw Ashton is er vandaag niet. Commissaris, trek de stoute schoenen aan en zeg als eerste dat er plaats is. Niet vandaag of morgen, maar er zal plaats zijn. Dat zal een grote steun in de rug zijn voor de Oekraïners. Dit is misschien het laatste moment waarop het gezegd kan worden en daarom moeten alle Oekraïners er zeker van zijn dat integratie en samenwerking met Europa en ook wettelijke veranderingen voor hen persoonlijk voor het grijpen liggen.
Dit moet niet slechts worden gezegd tegen de elite, tegen het bedrijfsleven of tegen studenten. Het moet zo worden gezegd dat iedereen begrijpt dat het nog altijd de moeite waard is offers te brengen na de jaren van het communisme, dat het nog altijd de moeite waard is iets te doen. Het is ook een belangrijke mogelijkheid voor u, commissaris Füle. Als u dit duidelijk uitspreekt verwerft u zich een plaats in de geschiedenisboeken. U helpt daarmee niet alleen Oekraïne maar heel Midden-Europa, omdat welvaart en veiligheid in Oekraïne kansen opleveren voor heel Midden-Europa. Iedereen moet het gevoel hebben dat hij een kans heeft. Daarom moeten we, los van de associatieovereenkomst die ook heel belangrijk is, de visumplicht voor Oekraïners versoepelen en in de toekomst opheffen. We moeten heel duidelijk zeggen: de deur naar Europa staat voor Oekraïne open. Iemand zal dat eindelijk, na vijf jaar, moeten zeggen.
Lena Kolarska-Bobińska
(EN) Mevrouw de Voorzitter, de recente verkiezingen in Oekraïne hebben laten zien dat het land een functionerende democratie is.
De nieuwe president zal regeren ten overstaan van een krachtige oppositie en vrije media. Het is te hopen dat de oppositie constructief zal zijn en dat de normen van governance in het land zullen verbeteren.
De verkiezingscampagne bevestigde dat de politieke elite van Oekraïne met het integratieproces met de Europese Unie wil doorgaan en goede betrekkingen met de Russische buren wil onderhouden. De Europese Unie moet reageren met duidelijke en positieve signalen op beide trends. Tegelijkertijd moet Oekraïne vaart zetten achter zijn hervormingen.
Als zo'n voortgang wordt geboekt, moet de EU overwegen een belofte voor het lidmaatschap van Oekraïne uit te werken. In de tussentijd moeten we stimuleren en veel meer doen aan integratie vanaf de laagste niveaus.
Uitwisselingen, jeugd- en schoolbezoeken, studiebeurzen, het aangaan van jumelages tussen steden en regio's, en zakelijke contracten vormen de beste manier voor de verspreiding van de boodschap dat hervorming de enige weg is naar een betere toekomst.
Het belangrijkste op dit moment is dat de EU een weg vindt om het stelsel van inreisvisa te liberaliseren. We moeten ervoor zorgen dat de grootst mogelijk stroom mensen onze grenzen met Oekraïne overgaat.
Een van mijn kiezers schreef mij onlangs: help duizend mensen uit Oost-Oekraïne naar de EU te reizen en bij terugkomst zullen honderdduizend mensen over hun positieve indrukken horen.
Dit is de manier om de hervormingen te ondersteunen die we graag zien gebeuren bij deze waardevolle democratische buren van ons.
Marek Siwiec
(PL) Mevrouw de Voorzitter, er is in elk geval één land uit de voormalige Sovjet-Unie waar de uitslag van de verkiezingen niet van tevoren bekend is. Dat land is Oekraïne en we moeten daar blij om zijn, want ook wij hebben daarin een rol gespeeld. Na de verkiezingen in Oekraïne gaat er iets veranderen. Er komt een nieuwe president en die nieuwe president dient een vriendelijk onthaal te krijgen in de Europese Unie en het Europees Parlement. Dit omdat de Europese neigingen van Oekraïne geen voorbijgaand belang zijn, maar een serieuze uitdaging en de ambitie van miljoenen Oekraïners. De Europese Unie moet een nieuwe openheid ten opzichte van Oekraïne tonen. We mogen ons niet laten leiden door persoonlijke ambitie. Ik heb begrepen dat er in de Europese Volkspartij enige treurnis is omdat de verkiezingen niet zijn gewonnen door de vrouw van wie men had gewild dat zij ze zou winnen. Maar laten we de nieuwe president van Oekraïne niet in de armen van Moskou drijven. Oekraïne wordt een partner waarvan veel wordt verwacht. Oekraïne wordt een partner die veel te doen krijgt. Oekraïne wordt een partner die met goede wil tegemoet moet worden getreden. Daarom is nogmaals een nieuwe Europese impuls nodig, want Oekraïne maakt deel uit van Europa en we moeten dit beleid uitvoeren in ons eigen belang.
Traian Ungureanu
(RO) Ik hoop dat de autoriteiten van Oekraïne zich zullen inspannen om extern de samenwerking met de Europese Unie te intensiveren en intern de Europese normen te halen. Het Oostelijk Partnerschap en het initiatief Euronest bieden hiervoor een geschikt kader.
Ongeacht de politieke kleur van de nieuwe regering is de vraag niet of Oekraïne oosters moet blijven of westers moet worden. De vraag is of Oekraïne intern de democratie kan versterken. Dat betekent democratische normen instellen en de mensenrechten beschermen. Een gevoelig thema is bijvoorbeeld de situatie van de Roemeenssprekende minderheid in Oekraïne en hun recht op onderwijs in hun moedertaal.
Op het gebied van buitenlands beleid moet Oekraïne worden aangemoedigd samen te werken met de Europese Unie door het ontwikkelen van goed burenrelaties met EU-lidstaten. Het is echter net zo belangrijk om Oekraïne te betrekken bij de Europese processen voor samenwerking in het Zwarte Zeegebied. Tot slot kan het versterken van de betrekkingen met de pro-Europese regering van de Republiek Moldavië een directe gunstige stap zijn op weg naar een goed nabuurschapsbeleid.
Mário David
(PT) Vijf jaar na de Oranje revolutie lijken de Oekraïners deze periode te beschouwen als een gemiste kans. Dat is niet alleen de schuld van hun politieke elite. Het is waar dat zij ook in beslag werden genomen door machts- en invloedsconflicten. Vele hervormingen zijn nooit uitgevoerd, en vele zijn nooit verder gekomen dan de tekentafel.
In een democratie is het ondenkbaar dat de kieswet tussen twee ronden van een verkiezing wordt gewijzigd. Dit is geen aanbeveling voor degenen die de wijziging hebben voorgesteld, die vóór hebben gestemd of die er vorm aan hebben gegeven. Het suggereert dat er eerloze en ongewenste bedoelingen achter scholen. Aan het gebrek aan onafhankelijkheid van de rechterlijke macht dient veel te worden veranderd, aangezien zij bloot staat aan te veel invloeden, niet alleen van politieke machten, maar ook van economische actoren. Zonder een vrij en onafhankelijk rechtssysteem kan er geen recht worden gedaan, zijn mensenrechten niet gewaarborgd en is er geen sprake van buitenlandse investeringen en vooruitgang.
De schuld voor al deze ontgoocheling kan echter ook voor de deur van dit Parlement worden gelegd, en van veel lidstaten in het bijzonder. Ik zou willen dat wij ons slechts enkele seconden verplaatsten in een burger van een Europees land dat door de grillen van de geschiedenis nog steeds geen lid is van de Europese Unie. Wat zouden wij verwachten van de EU? Solidariteit. Maar veel ministeries van Buitenlandse Zaken hadden als enige zorg Moskou niet lastig te vallen of van streek te brengen en hebben de voortdurende interne strijd in Kiev gebruikt en misbruikt om niet ondubbelzinnig te hoeven zeggen dat Oekraïne een onafhankelijk en soeverein land is.
Maar als de meerderheid van zijn bevolking er zich in vrijheid voor uitspreekt en het aan de vastgestelde criteria voldoet, kan Oekraïne een lidmaatschap van de Europese Unie nastreven.
Laima Liucija Andrikien
(LT) Het is teleurstellend, maar we moeten helaas inzien dat de zes jaar durende romantische periode in de politiek van Oekraïne voorbij is. De uitslag van de presidentsverkiezingen aldaar is geen toeval en ook geen 'verkeerde' keuze van de burgers van Oekraïne. Deze uitslag geeft daarentegen de dieper liggende politieke problemen weer, evenals het feit dat de hoopvolle verwachtingen van de Oranje Revolutie niet zijn waargemaakt.
Commissaris, u heeft opgemerkt dat wij energieke en doelgerichte maatregelen van de nieuwe president en de nieuwe regering van Oekraïne verwachten. Dit land heeft serieuze structurele hervormingen nodig.
We moeten echter iets tegen de Europese Unie zeggen. Als we in deze situatie invloed willen blijven uitoefenen in de landen van de voormalige Sovjet-Unie en de situatie ten aanzien van democratie en mensenrechten in deze regio willen consolideren, dan moeten we meer dan ooit actief met Oekraïne samenwerken. De Europese Unie moet Oekraïne een andere blik op Europa bieden. Daartoe moeten we allereerst zogenaamde 'zachte' maatregelen met een langetermijneffect nemen, zoals bevordering van economische integratie, een meer actieve totstandbrenging van intermenselijke contacten en een politieke dialoog met Oekraïense overheidsinstellingen.
Kinga Gál
(HU) In het debat over de huidige situatie van Oekraïne verzoek ik de Commissie om via haar betrekkingen en het netwerk van contacten met Oekraïne een consequente en duidelijke stellingname te vragen en zelf aan de dag te leggen met betrekking tot de rechten van nationale minderheden, naast alle andere terreinen, want wat we hier vandaag hebben gehoord over alle terreinen waar Oekraïne er de laatste tijd op achteruit is gegaan, geldt in nog grotere mate voor personen die tot een minderheid behoren, voor het onderwijs in minderheidstalen en het gebruik van die talen. Van onze zijde is er echter duidelijkheid en consequentheid nodig omdat de Europese Unie wel degelijk de mogelijkheid heeft Oekraïne, dat onder het nabuurschapsbeleid valt, te beïnvloeden op alle vlakken, zo ook de wetgeving met betrekking tot nationale minderheden. We hebben gezien dat een consequent standpunt en optreden effect heeft, en we hopen dat dit ertoe kan bijdragen dat deze problemen op de juiste wijze worden verholpen. Ik stel voor dat elk toekomstig akkoord met Oekraïne concreet in moet gaan op deze kwesties, zo ook op het recht op onderwijs in de moedertaal, aangezien dit een van de elementaire voorwaarden is voor het voortbestaan van minderheidsgemeenschappen.
Vilija Blinkevičiūt
(LT) Oekraïne maakt op dit moment niet alleen een economische maar in zekere zin ook een politieke crisis door. Wellicht zullen deze presidentsverkiezingen eraan bijdragen dat het land uit de politieke impasse komt, en tot meer stabiliteit leiden. Oekraïne is er nog niet uit welk samenlevingsmodel het wil kiezen. Moet het land samenwerken met het oosten of voor integratie in Europa kiezen? Het is geen eenvoudige keuze, zeker gezien het feit dat de ideologische verdeeldheid binnen de politiek ook is overgeslagen naar de samenleving. De deur naar Europa moet open blijven staan voor Oekraïne en transparante verkiezingen zijn een belangrijke stap naar versterking van de beginselen van een democratische staat. De burgers van Oekraïne hebben hun wens geuit om de leider van hun land te kiezen. Oekraïne is een Europees land dat het recht moet hebben om besluiten ten aanzien van Europa te nemen. Daarom moet de Europese Unie intensief met Oekraïne samenwerken, de democratie in dit land versterken en integratie in de Europese Unie bespoedigen.
Ivo Vajgl
(SL) Commissaris, uw verslag over Oekraïne vandaag was erg duidelijk. Oekraïne heeft een Europees perspectief en wij hebben de instrumenten om daarvan een geloofwaardige optie te maken.
Het waren spannende verkiezingen, maar ze zijn democratisch verlopen en dat is voor ons eigenlijk het nieuws van de dag. De gelijk opgaande verkiezingsstrijd heeft in feite aangetoond hoe ingewikkeld dat land is. Het is multi-etnisch, multiconfessioneel en heeft een bewogen geschiedenis achter de rug, waarmee we rekening moeten houden. Ik denk dat wij, zowel het Europees Parlement als Europa in zijn geheel, op alle mogelijke manieren een productieve interne dialoog moeten stimuleren, die van binnenuit de Oekraïense staat en maatschappij kan verstevigen.
Het is verkeerd om bij te dragen tot het plakken van etiketten op, en verspreiden van vooroordelen over dit land. Volgens mij hebben we dat tot nu toe niet gedaan en ik hoop dat we dat ook in de toekomst niet zullen doen.
Charles Tannock
(EN) Mevrouw de Voorzitter, zondag had ik het voorrecht in Kiev aanwezig te zijn als waarnemer namens de ECR-Fractie. Alles wat ik zag, was vreedzaam, transparant en, in veel opzichten merkwaardig veel beter geregeld dan in mijn eigen land, het Verenigd Koninkrijk, met doorzichtige stembussen en het vereiste van een identiteitskaart om te kunnen stemmen.
Maar ik was natuurlijk teleurgesteld door het resultaat omdat president Janoekovitsj geen democraat Westerse stijl is. Hij zal nu officieel alle NAVO-aspiraties laten vallen en alleen lippendienst bewijzen aan het EU-lidmaatschap voor zijn land, waartegen zijn goede vriend en buur Rusland nu ook formeel gekant is. In plaats daarvan zal hij zich tevredenstellen met een vrijhandelsovereenkomst en liberalisering van het visastelsel. Mevrouw Timosjenko grijpt zich naar mijn mening vast aan een strohalm door haar nipte nederlaag voor de rechter te betwisten en ik betwijfel zeer of ze hierin zal slagen.
Mijn enige echte zorg is nu datgene wat ik op de avond zelf heb kunnen beluisteren: hernieuwde afscheidingstendenzen om West-Oekraïne - dat gekant is tegen Jakoenovitsj en aanhangers van Timosjenko - af te splitsen en bij Polen te voegen of een nieuwe westerse staat te vormen. Dit zal waarschijnlijk niet gebeuren, maar zo ja, dan moet het vreedzaam verlopen en via consensus. In de Europese Unie moeten we de nalatenschap van de Oranjerevolutie en onze gemeenschappelijke democratische waarden met Oekraïne steunen.
Franz Obermayr
(DE) Mevrouw de Voorzitter, de strijd is gestreden. De heer Janoekovitsj zal ten minste de volgende ambtstermijn president van Oekraïne zijn. Het is bemoedigend dat dit het resultaat is van eerlijk verlopen verkiezingen. Dit geeft ook aan dat de kiezer geen uitgesproken keuze heeft willen maken tussen de uiteenlopende standpunten, zoals aan de ene kant de toetreding tot de NAVO en aan de andere kant de oriëntatie op Moskou. De heer Janoekovitsj doet er verstandig aan door te gaan met het democratische proces en niet uitsluitend de aandacht op het oosten te richten. Hij moet de levensomstandigheden van de mensen in het land merkbaar verbeteren, anders staat de uitkomst van de volgende verkiezingen bij voorbaat al vast.
De EU moet dit stabilisatieproces intensief begeleiden en ondersteunen. Uiterlijk bij het Europees kampioenschap voetbal in 2012 zal duidelijk worden of zich een gemeenschappelijk Oekraïens bewustzijn heeft ontwikkeld of dat het land verder zal blijven zuchten onder zijn taalkundige en geografische tweedeling.
De Voorzitter
Ik bied degenen die het woord niet hebben kunnen voeren, opnieuw mijn verontschuldigingen aan. Dit onderwerp zal ongetwijfeld nogmaals aan de orde komen.
Štefan Füle
lid van de Commissie. - (EN) Mevrouw de Voorzitter, ik bedank u nogmaals voor de gelegenheid om u vandaag toe te spreken. Ik ben van mening dat dit een nuttige uitwisseling van standpunten is geweest, en ik zal over enkele concrete suggesties en opmerkingen nadenken.
Zoals ik al in het begin zei, is Oekraïne van belang. Het land blijft een partner van strategisch belang voor de Europese Unie en een leider in de regio. De betrekkingen tussen de EU en Oekraïne zijn in de afgelopen jaren aanzienlijk uitgebreid. Ik ben ervan overtuigd dat deze dynamiek in de toekomst moet doorgaan.
Het tempo en de reikwijdte van de toenadering van Oekraïne tot de Europese Unie zal afhangen van de uitvoering van de hervorming. Dat stimuleert mij om nog dapperder te zijn. De EU staat klaar om Oekraïne bij deze taak te steunen en heeft een groot aantal instrumenten tot haar beschikking. We moeten niettemin naar het nieuwe leiderschap kijken en bezien of het de politieke wil toont voor hervorming in het belang van Oekraïnes toekomstige stabiliteit en welvaart.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt tijdens de tweede vergaderperiode van februari plaats.
Schriftelijke verklaringen (artikel 149)
Elena Băsescu  
Oekraïne is vooral belangrijk voor de Europese Unie als het gaat om betrokkenheid bij het Oostelijk Partnerschap en de Synergie voor het Zwarte Zeegebied en voor de energiezekerheid van de EU.
Ik zal in mijn bijdrage van vandaag spreken over een aspect dat nog niet zo vaak genoemd is, maar dat bijzonder belangrijk voor mij is als we het hebben over Oekraïne. In dat land wonen meer dan een half miljoen etnische Roemenen. De autoriteiten in Kiev hebben tot nu toe weinig belangstelling getoond voor het waarborgen van hun grondrechten. We hebben echter voor het eerst gezien dat tijdens de verkiezingscampagne in dit buurland van Roemenië een nieuw concept van bestuur is bepleit. Een van de kandidaten beloofde de Roemenen in dit land dat hij zich zou inzetten voor de erkenning van het Roemeens als regionale taal in gebieden waar Roemenen in de meerderheid zijn.
Oekraïne heeft op dit moment te maken met twee kampen die elk hun eigen waarden aanhangen. Sommige burgers willen meer toenadering zoeken tot de Europese Unie en ze willen dat onze waarden, zoals vrijheid en vrede, worden gegarandeerd. Een andere groep burgers kijkt met wantrouwen naar de Europese integratie. Oekraïne heeft steun en solidariteit van de EU nodig om door te gaan met de hervormingen die al in gang zijn gezet om deze scheiding tussen Oost en West weg te nemen.
András Gyürk  
schriftelijk. - (HU) Na de presidentsverkiezingen begint er een nieuw hoofdstuk in de betrekkingen tussen de EU en Oekraïne. Een van de belangrijkste terreinen van samenwerking zal ook in de toekomst energievoorziening zijn. Dit is geen toeval, aangezien de Europese Unie, die in een steeds afhankelijkere situatie verkeert, een aanzienlijk deel van haar energie-import afwikkelt via haar oosterbuur. Voor het veilig stellen van de energie-import vind ik het gerechtvaardigd dat de Europese Unie Oekraïne met alle mogelijke middelen helpt om zijn energienet te onderhouden en te moderniseren, vooral het cruciale gasleidingstelsel. In overeenstemming met de conclusies van de EU-top in juni vind ik aan de andere kant dat er een elementaire voorwaarde is verbonden aan de financiële subsidies: Oekraïne moet een begin maken met de hervorming van deze sector en zijn gasindustrie transparanter maken. Het ondoorzichtige systeem van bemiddelingsbedrijven levert niet alleen een nadeel op voor de Oekraïense burgers, maar schaadt ook de voorzieningszekerheid voor de EU-lidstaten. Daarnaast verdienen ook de inspanningen steun die de uitbreiding van de opslagcapaciteiten als doel hebben. De vorming van reserves is namelijk een van de hoofdgaranties voor een onbelemmerde Europese gasdoorvoer in de koude winterperiode.
Het Europees Parlement geeft naar verwachting in de lente zijn zegen aan de nieuwe EU-verordening inzake de gasvoorziening. Hierin zal worden bepaald dat de lidstaten in overleg met elkaar actieplannen moeten aannemen voor eventuele onderbrekingen in de gasleveranties. Ik denk dat de lidstaten de actieplannen niet alleen op elkaar moeten afstemmen, maar ook Oekraïne moeten betrekken in het consultatieproces. Het tegengaan van haperingen in de import is namelijk ook in de toekomst onvoorstelbaar zonder intensief overleg met de leiders in Kiev.
Cătălin Sorin Ivan  
De verkiezing van Viktor Janoekovitsj als president betekent dat Oekraïne een nieuwe fase ingaat die het land dichter bij de EU zal brengen. Als lid van de parlementaire samenwerkingscommissie EU-Oekraïne en als Europees burger ben ik van mening dat de Europese Unie het evenwicht kan en moet verschuiven ten gunste van de Europese en democratische weg in dit oostelijke buurland. De verkiezingswaarnemingsmissie van het Europees Parlement was ingenomen met het feit dat de verkiezingen wettig en zonder incidenten zijn verlopen, waardoor de legitimiteit van de nieuwe president gegarandeerd is. Dit vormt een sterk contrast met de verkiezingen in 2004-2005. De verandering van de politieke kleur mag niet van invloed zijn op onze benadering van Oekraïne, die even consistent moet blijven en nog effectiever moet worden. Het is bekend dat president Janoekovitsj niet van plan is de banden met Rusland te verzwakken, maar dat betekent niet dat hij zich afkeert van de EU. Om het risico dat dat gebeurt, hoe klein het ook is, te vermijden, moeten we proactief handelen in onze betrekkingen met Oekraïne, het enige land dat stabiliteit in de regio kan garanderen. We moeten openheid tonen door middel van een dialoog en laten zien dat ons er veel aan gelegen is om Oekraïne de noodzakelijke aanmoediging te geven voor een pro-Europese ontwikkeling. Ik heb er vertrouwen in dat Oekraïne in staat zal zijn de hervormingen te hervatten en te laten zien dat het een betrouwbare partner voor de EU is.
Tunne Kelam  
schriftelijk. - (EN) Oekraïne blijft cruciaal voor de stabiliteit en democratische ontwikkeling van Europa. Hoewel de Oranjerevolutie waaraan het Europees Parlement zo effectief heeft bijgedragen, de meeste verwachtingen niet heeft waar kunnen maken, is het te hopen dat de nalatenschap van Joesjtsjenko's presidentschap - vrije en eerlijke verkiezingen, mensen die hun vrees hebben overwonnen als ze hun mening geven en voornamelijk onafhankelijke media - blijvend zal zijn. Het is waar dat een groot land als Oekraïne, dat lange tijd van zijn onafhankelijkheid was beroofd en onder een echte genocide - de Holodomor - had geleden, enige tijd nodig heeft om zijn Europese identiteit en toekomstige strategische doelen beter te definiëren. Maar we kunnen ons niet onttrekken aan de verantwoordelijkheid van het EU-beleid ten opzichte van Oekraïne sinds 2004. De EU was niet enthousiast om Oekraïne het vooruitzicht op het EU-lidmaatschap te bieden. De steun van de EU aan Oekraïne bleek uiterst dubbelzinnig en niet overtuigend voor de Oekraïners, terwijl het land vaak is beheerst door de angst om Rusland te ergeren. We moeten ons realiseren dat de voornaamste sleutel tot een echt democratisch Rusland dat zich als een goede buur opstelt, een onafhankelijk en in Europa geïntegreerd Oekraïne is. Dit blijft de verantwoordelijkheid van de EU. Nu moeten we een maximaal gebruik maken van het Oostelijk Partnerschap.
Krzysztof Lisek  
Mevrouw de Voorzitter, ik heb kennisgenomen van de informatie over de verkiezing van Viktor Janoekovitsj tot president van Oekraïne. Hoewel Oekraïne zich in een heel ernstige situatie bevindt, zijn er sinds de vorige verkiezingen verbeteringen ten goede zichtbaar wat betreft de eerbiediging van de wet. Ik hoop dat het juridische geschil over de verkiezingsuitslag snel wordt beslecht en dat beide partijen zich erop zullen concentreren om Oekraïne uit de economische crisis te helpen en de positie van het land in de wereld te versterken, en met name om de ontwikkeling van nauwere betrekkingen tussen Oekraïne en de Europese Unie te bevorderen. Gezien de belofte van de nieuwgekozen president om de democratisering te versterken en te zorgen voor internationale stabiliteit, en gezien het feit dat hij grote nadruk legt op de Oekraïense toetreding tot de Europese Unie, ben ik ervan overtuigd dat de huidige goede samenwerking tussen Oekraïne en de Europese Unie niet alleen voortgezet maar ook uitgebreid moet worden. Vertegenwoordigers van alle EU-landen hopen dat Oekraïne eindelijk een periode van politieke stabiliteit en consensus over het economisch beleid ingaat.
Ik denk dat de nieuwe Oekraïense leider zich tot de Europese Unie zal wenden om Oekraïne sneller uit de diepe crisis te helpen die heeft geleid tot een verschrikkelijke economische neergang en een begrotingstekort van 12 procent. Europa moet nadenken over de mogelijkheid van een speciaal voorstel om Oekraïne op te nemen in de Europese structuren.
Marian-Jean Marinescu  
Ik hoop dat de nieuwe president rekening zal houden met de pro-Europese voorkeur die is uitgesproken door de meerderheid van de Oekraïners.
Er wordt onderhandeld over de associatieovereenkomst en ik denk dat het voor beide partijen gunstig is om deze zo snel mogelijk te sluiten. De verkiezingsbeloften moeten worden nagekomen. Een daarvan is respect voor de rechten van minderheden en afschaffing van het beleid van denationalisering en assimilatie van etnische minderheden.
Roemenië kan als voorbeeld dienen voor Oekraïne als het gaat om het toepassen van de Europese normen op de situatie van minderheden. In dat opzicht zou het parlementslid dat de Oekraïense gemeenschap in Roemenië vertegenwoordigt in het Roemeense parlement een goede adviseur zijn en ik beveel hem aan bij de toekomstige president van Oekraïne.
Iosif Matula  
Oekraïne is een Europese staat die alle culturele waarden van Europa deelt. Oekraïne moet op eerlijke en effectieve wijze een politiek programma uitvoeren dat de rechten van nationale minderheden als Russen, Tataren, Roemenen, Polen, Hongaren, Grieken en anderen waarborgt. Het moet het Europees Handvest voor regionale talen of talen van minderheden ten uitvoer leggen, dat deze talen de status van regionale taal garandeert. Ik vind dat de EU de tenuitvoerlegging van dergelijke maatregelen moet steunen en moet benadrukken dat geen enkele minderheid over het hoofd mag worden gezien.
Er is bijvoorbeeld een Roemeenssprekende minderheid in Oekraïne die meer dan 410 000 personen telt. Het is een traditionele nationale gemeenschap met diepe historische wortels, die in harmonie leeft met de meeste andere minderheden, in het bijzonder in de regio Chernivtsi (Noord-Bukovina, Noord-Bessarabië en de regio Hertsa), de regio Odessa (districten in Zuid-Bessarabië) en in de Transkarpatische regio (historische regio Maramureş). Ik ben van mening dat de EU de autoriteiten van Oekraïne moet aanmoedigen secties te ontwikkelen die onderwijs aanbieden in het Roemeens in de bestaande beroepsopleidingen en middelbare scholen in de hierboven genoemde steden en regio's. Daarnaast moet de EU samenwerken met Kiev om ervoor te zorgen dat de staatsuniversiteit van Chernivtsi secties instelt die onderwijs aanbieden in het Roemeens in alle bestaande afdelingen en specialisatierichtingen.
Cristian Dan Preda  
Ik ben blij dat de Oekraïense verkiezingen afgelopen zondag zo goed zijn verlopen. De uitslag van de verkiezingen moet door alle betrokken partijen worden erkend, want een democratie kan niet worden gebouwd op permanent wantrouwen en geruzie. Ik vind het jammer dat Julia Timosjenko de verkiezingen heeft verloren. Wat ik echter helemaal jammer vind, zijn de talloze uitspraken die zij heeft gedaan tijdens het laatste gedeelte van de campagne, waarin ze de uitspraak van het Internationaal Hof van Justitie met betrekking tot het continentaal plat van de Zwarte Zee aanvocht. Ik hoop dat de Oekraïense regering, of die nu wordt geleid door mevrouw Timosjenko of door iemand anders, zal accepteren dat een dergelijke uitspraak onherroepelijk is.
Csaba Sógor  
schriftelijk. - (HU) Viktor Janoekovitsj heeft de volgende maatregelen beloofd aan de Hongaarse minderheid in Oekraïne als hij wint: onmiddellijke intrekking van de beperkende maatregelen voor het Hongaarse onderwijssysteem, Hongaarse scholieren en eindexamenkandidaten; vrij gebruik van minderheidstalen in het onderwijs, in de rechtspraak, bij de overheid, in de media, enzovoorts; vrij gebruik van nationale symbolen, ongehinderd contact met het moederland; de vertegenwoordigers van de gemeenschap betrekken bij het lokale, regionale en nationale bestuur. De resultaten van de presidentsverkiezing in de regio's waar een groter aantal Hongaren woont en het nipte eindresultaat tonen aan dat de stemmen van de Hongaarse gemeenschap in grote mate hebben bijgedragen aan de overwinning van Janoekovitsj. We hebben kunnen zien dat in het heetst van de verkiezingsstrijd ook Julia Timosjenko heeft beloofd de discriminerende maatregelen voor het onderwijs in de moedertaal in te zullen trekken, maar dit klonk ongeloofwaardig uit de mond van een politicus die al vijf jaar de post van premier bekleedt en al die tijd geen enkele interesse heeft getoond in de problemen van de minderheden. De Hongaarse en Roetheense minderheden in Oekraïne hebben dus nu hun hoop gevestigd op Janoekovitsj en ze verwachten van hem dat hij de regionale status van de minderheden erkent en de betrekkingen tussen de meerderheid en de minderheden op een nieuwe leest schoeit. Als de nieuwe president van Oekraïne zijn beloftes echter niet nakomt, bijvoorbeeld in ruil voor de steun van de Oekraïense nationalisten, verliest hij niet alleen de steun van de minderheidsgemeenschappen, maar kan ook de totstandbrenging van het zo vaak verkondigde Europese Oekraïne jaren worden vertraagd.
Csaba Sándor Tabajdi  
schriftelijk. - (HU) De Europese Unie moet een actievere rol spelen in Oekraïne, we moeten breken met de praktijk die typerend is voor de afgelopen jaren, waarin de Europese Unie zich op onzekere en halfslachtige wijze heeft beziggehouden met een van de grootste staten van Europa. Oekraïne is een zeer belangrijke partner in het Oostelijk Nabuurschapsbeleid van de Europese Unie en de belangrijkste tussenschakel in onze betrekkingen met Rusland. Met de verkiezing van Viktor Janoekovitsj heeft Oekraïne een sterke, kalme leider gekregen die zowel open is ten opzichte van Europa als Rusland. De belangrijkste taak van de nieuwe president zal zijn om de politieke tegenstellingen te overbruggen die het land ernstig verdelen, zodat er een stabiele regering kan worden gevormd en de alomvattende sociale en economische hervormingen kunnen worden doorgevoerd die al lang hadden moeten plaatsvinden. Voor de Europese Unie is het nu het belangrijkst haar aanwezigheid in Oekraïne duidelijker te laten gelden dan tot nu het geval was, en nieuwe fundamenten te leggen voor samenwerking. Daarvoor biedt het Oostelijk Partnerschap een uitstekend kader en de Europese dienst voor extern optreden die krachtens het Verdrag van Lissabon wordt opgezet, levert de juiste instrumenten. Ik wil graag benadrukken dat Hongarije met Oekraïne als grootste buurland bijzonder groot belang heeft bij het creëren en handhaven van politieke en economische stabiliteit in Oekraïne. Tevens is het in ons belang dat de betrekkingen tussen Oekraïne en Rusland worden geconsolideerd. Verder hebben we er groot vertrouwen in dat Oekraïne een eind maakt aan het antiminderhedenbeleid dat de rechten van de minderheden in de Sub-Karpaten, waaronder die van de Hongaren, heeft ingeperkt.
