Rolnictwo jako sektor strategiczny w kontekście bezpieczeństwa żywnościowego (krótka prezentacja) 
Przewodniczący
Kolejnym punktem porządku obrad jest sprawozdanie sporządzone przez panią Sârbu w imieniu Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi, w sprawie uznania rolnictwa za sektor strategiczny w kontekście bezpieczeństwa żywnościowego.
Daciana Octavia Sârbu
Panie Przewodniczący! Czuję się zaszczycona, mogąc Państwu przedstawić moje sprawozdanie, które dotyczy strategicznego znaczenia rolnictwa w zapewnieniu bezpieczeństwa żywnościowego Unii Europejskiej. Rolnictwo to temat zaniedbany w dyskusjach na temat strategii i przyszłości Unii Europejskiej. Przedmiotowe sprawozdanie dowiedzie, że Europa nie zapewniła sobie bezpieczeństwa żywnościowego, że grozi nam utrata rolników i zanik całych obszarów wiejskich, a nowe problemy, takie jak zmiana klimatu, mogą destabilizować i tak malejące zapasy żywności nie tylko w Europie, ale na całym świecie.
Mając na uwadze, że produkcja żywności musi wzrosnąć do 2050 roku o co najmniej 70 %, aby sprostać rosnącemu zapotrzebowaniu populacji światowej na żywność, temat bezpieczeństwa żywnościowego musi stanowić podstawowy punkt debat toczących się na szczeblu światowym i europejskim. Unia Europejska musi energicznie reagować na te wyzwania, a przedmiotowe sprawozdanie to z naszej strony próba zaproponowania określonych kierunków działań na dzień dzisiejszy.
Przede wszystkim potrzebujemy silnej wspólnej polityki rolnej, ukierunkowanej na zapewnienie bezpieczeństwa żywnościowego możliwie jak największej liczbie obywateli UE oraz na pomoc w zapewnieniu bezpieczeństwa żywnościowego na całym świecie, w związku z ograniczonymi zasobami i skutkami zmiany klimatu. Nie możemy mówić o bezpieczeństwie żywnościowym, jeżeli nie rozwiążemy dwóch zasadniczych problemów, a mianowicie problemu zmienności rynku i cenowej oraz malejących światowych zapasów żywności.
Jeśli chodzi o zmienność cenową, zaapelowałam do Komisji, aby w ramach nowej WPR zwiększyła rolę instrumentów interwencji na rynku i przyjęła spójniejsze środki mające ograniczyć spekulacje na rynkach rolnych. Światowe zapasy żywności są w dzisiejszych czasach ograniczone bardziej niż kiedykolwiek w przeszłości. Według szacunków można nimi pokryć światowe zapotrzebowanie na żywność zaledwie przez półtora miesiąca. Pomyślałam zatem, że zbawienne byłoby utworzenie światowego systemu zapasów żywności, obejmującego zarazem awaryjne rezerwy żywności w celu ograniczenia głodu, jak i rezerwy przeznaczone do regulowania cen na rynkach rolnych, a zapasami tymi powinien zarządzać wspólny organ pod egidą Organizacji Narodów Zjednoczonych lub FAO. Uważam, że Unia Europejska musi zapoczątkować takie działania i dlatego zwróciłam się do Komisji, aby zajęła się tą sprawą.
Inna ważna sprawa poruszona w przedmiotowym sprawozdaniu to sytuacja młodych rolników. Zastanawiając się nad przyszłością europejskiego rolnictwa, musimy poświęcić więcej uwagi młodym rolnikom. Zaledwie 7 % rolników w Europie nie przekroczyło 35 roku życia. Zwróciłam się zatem do Komisji o zapewnienie środków mających ich zachęcić do gospodarki rolnej.
Z drugiej strony uwydatniłam konieczność zachowania różnorodności europejskiego rolnictwa. Wspomniałam, że tradycyjne lokalne praktyki rolne, gospodarstwa rodzinne, gospodarstwa prowadzone na małą skalę i rolnictwo ekologiczne mogą wnieść cenny wkład w bezpieczeństwo żywnościowe. Zaapelowałam również o opracowanie na szczeblu UE programów mających wspierać wymienione formy działalności rolniczej. Nie możemy jednak zapominać o ubóstwie i głodzie, które występują w Unii Europejskiej, i że ostatniej zimy miliony Europejczyków prosiło UE o pomoc żywnościową. W związku z tym, w czasach obecnego kryzysu gospodarczego utrzymanie programu pomocy żywnościowej UE dla osób najbardziej potrzebujących to sprawa najwyższej wagi.
Na koniec chciałabym podziękować kontrsprawozdawcom i moim pozostałym kolegom z Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi za dobrą współpracę i wkład w sporządzenie tego sprawozdania, jak również Sekretariatowi Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi. Mam nadzieję, że jutro przyjmiemy wspólnie sprawozdanie, które spełnia oczekiwania obywateli europejskich.
Mairead McGuinness
Panie Przewodniczący! Chciałabym podziękować naszej sprawozdawczyni - pani Sârbu za wspaniałą pracę, jaką wykonała nad tym sprawozdaniem oraz za jej współpracę z kontrsprawozdawcami. To kontynuacja mojej pracy w poprzedniej kadencji, poświęconej roli wspólnej polityki rolnej i bezpieczeństwu żywnościowemu na świecie.
Ubolewam, że debatujemy nad tym sprawozdaniem tuż przed północą. Być może na minutę przed północą Europa i świat uświadomią sobie niebezpieczeństwo, w obliczu którego stoimy, jeśli chodzi o produkcję żywności.
Przedmiotowe sprawozdanie ogromnie cieszy na tle naszej ogólnej debaty nad tym problemem oraz w kontekście naszej debaty w sprawie reformy wspólnej polityki rolnej.
Mam pewne obawy, ale odzwierciedlono je w ostatecznej wersji tekstu. Stwierdzenie, że jedna forma systemu produkcji jest lepsza od innej, że lepsza jest produkcja ekologiczna, drobna, lokalna, nie jest dobrym argumentem. Wszystkie systemy produkcji muszą przyczyniać się do naszego bezpieczeństwa żywnościowego. Musimy zająć się zmiennością na rynku oraz spekulacjami i nie sądzę, abyśmy mieli już odpowiedzi na wszystkie pytania.
Jedynym podstawowym problemem w rolnictwie są niskie dochody rolników. Młodzi rolnicy nie będą pracować za darmo i jeżeli chcemy zapewnić bezpieczeństwo dostaw żywności, musimy rozwiązać problem niskich dochodów.
Miroslav Mikolášik
(SK) Panie Przewodniczący! Z uwagi na nieustanny wzrost liczby ludności musimy przyjąć bardziej zdecydowane podejście do problemu bezpieczeństwa żywnościowego oraz dostępu do odpowiedniej, zdrowej i pożywnej diety.
W celu zapewnienia bezpieczeństwa żywnościowego koniecznie trzeba zwiększyć przejrzystość i jasność faktycznego łańcucha żywnościowego, abyśmy mogli zapewnić uczciwy zwrot nakładów rolnikom, zyski oraz kontrolę cen i rentowność sektora rolnictwa.
Moim zdaniem niezwykłe znaczenie ma tu stanowcza polityka na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, która może pozwolić nam zachować europejską wieś i stymulować konkurencyjność rolnictwa, wspierać innowacje, a tym samym i zatrudnienie.
Rolnictwo jest ogromnie ważne, zwłaszcza na obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania, w związku z czym trzeba koniecznie przyjąć środki stymulacyjne w celu wspierania rolnictwa na obszarach wiejskich, pozyskania do sektora rolnictwa liczniejszej grupy młodych ludzi oraz w celu zmniejszenia różnic między poszczególnymi regionami i zapewnienia zrównoważonego rozwoju.
Luís Paulo Alves
(PT) Panie Przewodniczący! Chciałbym złożyć najszczersze gratulacje mojej koleżance - pani Sârbu, która wykonała wspaniałą pracę nad przedmiotowym sprawozdaniem. Zdecydowanie zalecam, aby Komisja rozważyła przede wszystkim te aspekty, w których złożoność problemów w rolnictwie - znacznie wykraczających poza wąskie granice samego rolnictwa - wymaga uwzględnienia innych obszarów, takich jak konkurencja na rynku wewnętrznym i regulacje finansowe, jak też zasługuje na szerszą uwagę nie tylko na szczeblu UE, ale też na szczeblu G-20 czy Światowej Organizacji Handlu (WTO).
Zasadnicze decydujące problemy rolnictwa, rolników i zaopatrzenie obywateli Europy i reszty świata w wystarczającą ilość dobrej jakościowo żywności można w rzeczywistości rozwiązać jedynie wówczas, gdy rozważy się je ze wszystkich stron. Ambitne cele wspólnej polityki rolnej można zrealizować jedynie w drodze reform, które będą wykraczały poza wąskie granice rolnictwa, jak też uwzględniając dane cele w działaniach, które trzeba podjąć w innych obszarach polityki i na forum innych organizacji światowych.
Wszystkie te aspekty wyraźnie wyjaśniono w omawianym sprawozdaniu i za to chylę czoło przed sprawozdawczynią.
Janusz Wojciechowski
(PL) Panie Przewodniczący! Też przyłączam się do gratulacji dla pani Sârbu za znakomite sprawozdanie, które uważam za jedno z najważniejszych w tej kadencji.
Ludzi na świecie jest coraz więcej, ziemi pod uprawę coraz mniej. Żywność staje się produktem strategicznym w coraz większym stopniu. O ile ropę naftową można zastąpić energią słoneczną czy atomową, o tyle żywności pochodzącej z ziemi nie da się zastąpić niczym. W Unii Europejskiej zachowujemy się niekiedy tak, jakbyśmy ciągle borykali się z problemem nadprodukcji żywności. Cała polityka rolna Unii Europejskiej w ostatnich latach nastawiona była na to jak ograniczać produkcję rolną, jak ją zmniejszać. Dzisiaj na horyzoncie są już czasy, kiedy żywności będzie brakować. Bardzo dobrze, że z Parlamentu, dzięki sprawozdaniu pani Sârbu, wychodzi ten sygnał, że sytuacja się zmieniła i polityka rolna Unii Europejskiej też musi się zmienić. Musimy szanować rolnictwo - gwarancję naszego bezpieczeństwa żywnościowego.
Peter Jahr
(DE) Panie Przewodniczący! Sprawa ma charakter polityczny, gdyż dotyczy codziennego życia: nie doceniamy w pełni tego, co mamy. Nasuwa się wniosek, że Unia Europejska ma nadmiar żywności i nie brakuje w niej towarów do kupienia. Jeżeli uwzględnimy wywóz paszy, to wskaźnik samowystarczalności w Unii Europejskiej wyniesie 88 %. Oznacza to, że musimy podjąć też wysiłki, aby utrzymać ten wskaźnik samowystarczalności w kategoriach produktów rolnych i artykułów żywnościowych.
Jestem zatem bardzo wdzięczny sprawozdawczyni - pani poseł Sârbu za to, że ponownie pokazała ten problem w świetle dziennym. W Unii Europejskiej potrzebujemy również wspólnej polityki rolnej, dzięki której zaopatrzymy naszych obywateli w dostateczną ilość żywności. W związku z rosnącą liczbą ludności na świecie, skutkami zmiany klimatu i rosnącymi cenami energii, europejscy rolnicy w oczywisty sposób nie będą w stanie uporać się w przyszłości z tym problemem samodzielnie. W tym celu potrzebujemy również strategicznej koordynacji w wymiarze ogólnoświatowym.
Csaba Sándor Tabajdi
(HU) Panie Przewodniczący! Bezpieczeństwo dostaw żywności w Europie będzie jednym z najpoważniejszych problemów polityki bezpieczeństwa w nadchodzących dziesięcioleciach. Takie założenie stanowi podstawową zaletę sprawozdania pani Sârbu, która uwydatnia fakt, że za dziesięć czy dwadzieścia lat żywność i świeża woda będą produktami strategicznymi, tak samo jak ropa i gaz ziemny w obecnych czasach. Sprawozdanie sporządzono w szczególnie dobrym okresie z uwagi na toczące się obecnie dyskusje nad przyszłością wspólnej polityki rolnej, plany budżetowe na okres po 2014 roku oraz z uwagi na wielu zagorzałych zwolenników ograniczenia budżetu wspólnej polityki rolnej. To bardzo ważne, aby wspólna polityka rolna była w przyszłości poparta odpowiednimi środkami i aby się tak stało, ministrowie finansów i decydenci muszą być przekonani, że gospodarka rolna w Unii Europejskiej to nie tylko produkcja żywności, ale również dobra publiczne, w tym publiczne dobra środowiskowe, których nie bylibyśmy w stanie zagwarantować czy wytworzyć bez rolnictwa.
Krisztina Morvai
(HU) Panie Przewodniczący! Nawiązując do bezpieczeństwa żywnościowego, martwi mnie, że kraje UE traktuje się w sprawozdaniu jak jeden niepodzielny agregat. Sytuacja w nowych państwach członkowskich całkowicie się różni od sytuacji w starszych państwach członkowskich. Proszę pozwolić, że przykładowo zadam pytanie dotyczące Węgier: jak to możliwe, że rozmawiamy o głodzie wśród dzieci w kraju, który posiada wyjątkowe zasoby rolne? W samym środku Unii Europejskiej są dzieci i dorośli, którzy cierpią głód. Kolejne pytanie: jakim sposobem w naszym rolnictwie wystąpiły takie zaburzenia, że na większości obszarów produkujemy surowce rolne na skalę przemysłową, głównie w sposób kolonialny, jeżeli mogę się tak wyrazić, wyłącznie po to, by je przetwarzać zagranicą, gdzie generowane są zyski, a następnie sprowadzać na Węgry, by je sprzedać po wysokich cenach. Coś tu jest nie tak.
Seán Kelly
(GA) Panie Przewodniczący! Tak jak moi przedmówcy, ja również chcę pogratulować sprawozdawczyni - pani poseł Sârbu rzetelnej pracy nad tym tematem.
W ciągu czterech minut pani poseł Sârbu poruszyła całą masę zagadnień. Nie zamierzam się rozwodzić nad wszystkimi sprawami, o których wspominała, ale chciałbym przywołać dwie kwestie. Pierwsza dotyczy konieczności zapewnienia WPR, która będzie oparta na rzetelnych podstawach. Mam nadzieję, że nasz Parlament odegra kluczową rolę w zapewnieniu, aby WPR w żaden sposób nie okrojono ani nie pomniejszono jej znaczenia. Druga sprawa dotyczy naszej powinności, jaką jest zachęcenie młodych ludzi, aby wybierali rolnictwo na swoje źródło utrzymania.
Ponadto uprawiamy politykę stymulującą uprawy energetyczne na dobrych użytkach rolnych. Czy nie powinniśmy zrewidować tej polityki w związku z faktem, że borykamy się z niedoborem żywności na świecie, a liczba ludności zwiększa się co roku o 80 milionów? Czy okradamy Piotra, żeby zapłacić Pawłowi, czy może okradamy Pawła i Piotra, żeby skończyć na niczym? O to właśnie chciałbym zapytać.
Csanád Szegedi
(HU) Panie Przewodniczący, Szanowni Państwo! Z przedmiotowego sprawozdania wyraźnie wynika, że obecna sytuacja w rolnictwie nie może się utrzymywać. Nie możemy przewozić produktów rolnych z jednego końca świata na drugi, a raczej nie mogą tego czynić duże przedsiębiorstwa. Oczywiście możemy kontynuować nasze działania, pozbawione jakiejkolwiek logiki. Do Europy, w tym na Węgry, sprowadza się jabłka, paprykę, pomidory i produkty mięsne, ale nie z Hiszpanii czy Niderlandów, a z Chin i Brazylii. Niewątpliwie moglibyśmy nadal podążać w tym kierunku, lecz produkty trzeba ładować na takie środki transportu jak statki, na których pozostają całe tygodnie czy nawet miesiące podróży. Produkty te muszą zachować świeżość, zatem konserwuje się je przy pomocy różnych środków, które w razie spożycia w dużych ilościach są toksyczne. Ludzie kupują te produkty w dużych sieciach handlowych, po czym zastanawiają się, skąd się biorą te wszystkie choroby, nowotwory i raki. To oczywiste, że choroby takie to skutek barwników żywności i sztucznych dodatków. Muszę dodać, że zamiast wspierać międzynarodowe korporacje, powinniśmy zapewnić wsparcie drobnym producentom rolnym, którzy mogą okazać się deską ratunku w pogłębiającym się kryzysie żywnościowym.
João Ferreira
(PT) Panie Przewodniczący! Uznanie rolnictwa za sektor strategiczny w kontekście bezpieczeństwa żywnościowego, o jakim mowa w przedmiotowym sprawozdaniu, jest nieodłącznie związane z uznaniem i propagowaniem koncepcji suwerenności żywnościowej. Im większa zależność żywnościowa i brak bezpieczeństwa żywnościowego kraju, tym trudniej zapewnić ludności takiego kraju wystarczające dostawy żywności zarówno w kategoriach ilościowych, jak i jakościowych.
Suwerenność żywnościowa to najlepsze ubezpieczenie od zmienności cenowej produktów żywnościowych, czyli problemu, który w tak dramatyczny sposób na nowo występuje na porządku dziennym. Zmienność ta to zasadniczo wynik spekulacji finansowych, jakim poddawane są produkty żywnościowe, obszaru, któremu spekulanci, fundusze inwestycyjne, fundusze hedgingowe, emerytalne i duże instytucje bankowe poświęcają tak dużo uwagi, że inne bańki spekulacyjne wyschły lub po prostu popękały.
Jedynym sposobem na pozbycie się tych spekulacji jest pozbycie się instrumentów, dzięki którym mają one miejsce, czyli niektórych produktów finansowych, takich jak instrumenty pochodne będące przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym.
To smutne, ale środkom przyjętym w tym obszarze przez Unię Europejską daleko do przerwania tej fali spekulacji i jej nieludzkich konsekwencji - co potwierdził ostatni raport specjalnego sprawozdawcy Organizacji Narodów Zjednoczonych w sprawie prawa do pożywienia.
Lívia Járóka
Panie Przewodniczący! Rozmawiamy o najbiedniejszych spośród biednych - europejskich Romach - i wraz z węgierską prezydencją zajmujemy się strategią w odniesieniu do europejskich Romów.
Wśród zagadnień międzysektorowych dotyczących najbiedniejszych spośród biednych bardzo rzadko porusza się sprawę rolnictwa, ponieważ ci najbiedniejsi spośród biednych w Europie nie posiadają żadnych gruntów. Rozprawiamy zatem nie tylko o bezpieczeństwie żywnościowym, ale w ogóle o jakimś jedzeniu na stole. Jak już nadmienił jeden z moich kolegów, to sprawa o zasadniczym znaczeniu w dzisiejszej UE. Moim zdaniem sektor rolnictwa - i Komisja pracuje nad tymi dokumentami - trzeba dostosować do wszystkich projektów rozwoju mikroregionów w UE mających na celu walkę z ubóstwem i zapewnienie pożywienia na stołach przyszłych pokoleń.
Kristalina Georgieva
komisarz - Panie Przewodniczący! Komisję bardzo cieszy to sprawozdanie, które sporządzono w samą porę, ponieważ ceny żywności gwałtownie rosną w wyniku zmiennych warunków pogodowych i klęsk żywiołowych oraz wzrostu cen energii.
Chcę zatem podziękować sprawozdawczyni - pani poseł Sârbu oraz posłom z Komisji Rolnictwa i Rozwoju Wsi za podjęte wysiłki.
Bezpieczeństwo żywnościowe to podstawa nie tylko dla blisko miliarda obywateli na całym świecie cierpiących głód, ale też bardzo ważna sprawa dla słabszych grup społecznych w Europie. Dla nich wspólna polityka rolna to bardzo ważna kwestia. Za sprawą krytykowanej czasami WPR obywatelom UE zdołano zapewnić żywność po rozsądnych cenach oraz bezpieczeństwo żywnościowe w Europie. Trzeba utrzymać tę sytuację. W komunikacie w sprawie wspólnej polityki rolnej do 2020 roku przyjętym przez Komisję 18 listopada bezpieczeństwu żywnościowemu przypisuje się znaczenie podstawowe.
W przedstawionym nam sprawozdaniu pani Sârbu uwydatnia sprawę nadmiernej zmienności cenowej, która jest ściśle powiązana z bezpieczeństwem żywnościowym z uwagi na wpływ, jaki wywiera zarówno na rolników, jak i konsumentów.
Komisja w pełni zgadza się z koniecznością rozwiązania problemu nadmiernej zmienności cenowej. Aby rozwiązać problemy na rynku, musimy wszyscy dążyć do lepszych regulacji, nadzoru i przejrzystości, a to wymaga nie tylko lepszej regulacji system finansowego, ale również znacznie większej przejrzystości na rynku.
W sprawozdaniu zaleca się utworzenie światowego systemu zapasów żywności. To nie jest łatwe zadanie. Mamy doświadczenia z branżowymi radami towarowymi. Nie okazały się one dobrym rozwiązaniem i dlatego przedmiotowa kwestia bez wątpienia wymaga bardziej szczegółowej debaty. Wymaga także analizy naszych dotychczasowych doświadczeń, przykładowo związanych z instrumentem żywnościowym 1 miliard euro, przyjętym przez Komisję w 2008 roku, jak również z pracami, które Komisja prowadzi w ścisłej współpracy z FAO i Światowym Programem Żywnościowym w celu wstępnego określenia pozycji zapasów "buforowych”, aby stłumić gwałtowny wzrost cen żywności.
Wszystkie te wysiłki można zintensyfikować, jeżeli G-20 bliżej się przyjrzy sprawie zapasów żywności i mogą Państwo mieć pewność, że Komisja będzie aktywnie uczestniczyła w obradach, które mają się toczyć w nadchodzących tygodniach.
W sprawozdaniu wzywa się do czegoś, co dzisiejszego wieczoru znalazło oddźwięk w wielu Państwa wypowiedziach, a mianowicie do sformułowania silnej polityki rolnej i polityki na rzecz rozwoju obszarów wiejskich, mogącej zapewnić wszystkim bezpieczeństwo żywnościowe, popartej badaniami i innowacjami, które pomogą stawić czoło naszym obecnym i przyszłym wyzwaniom, polegającym na wydajniejszej produkcji przy okrojonych zasobach.
Komisja w pełni się z tym zgadza. Nie ma instrumentu do realizacji tych celów, który byłby odpowiedniejszy od silnej wspólnej polityki rolnej, mogącej zapewnić rolnictwu konkurencyjność w obszarze gospodarki i środowiska oraz, jak wielu z Państwa stwierdziło, mogącej zwerbować młodych ludzi do sektora rolnictwa w Europie.
Przewodniczący
Zamykam debatę.
Głosowanie odbędzie się we wtorek, 18 stycznia 2011 r.
Oświadczenia pisemne (art. 149 Regulaminu)
Sergio Berlato
Bezpieczeństwo żywnościowe to priorytet w polityce zarówno na szczeblu europejskim, jak i światowym. Globalizacja łańcucha żywnościowego skutkuje stale nowymi problemami, a niekiedy też zagrożeniem dla zdrowia i interesów konsumentów.
Jednym z podstawowych problemów, które Unia Europejska będzie musiała rozwiązać, jest opracowanie reform w obszarze rolnictwa i żywności w celu zaspokojenia potrzeb ludności na całym świecie. Według najnowszych danych liczbowych, liczba ludności na świecie równomiernie rośnie i do 2050 roku może wzrosnąć o około 40 %, skutkując tym samym większym popytem na żywność, który może wynieść dwukrotność obecnego zapotrzebowania.
Aby zmierzyć się z rosnącym światowym popytem na produkty rolne i artykuły żywnościowe, państwa członkowskie i Unia będą musiały zapewnić bezpieczeństwo dostaw żywności. Realizacja tego celu będzie wymagała od UE zagwarantowania bezpieczeństwa produktów żywnościowych z uwzględnieniem ich cech szczególnych i jednocześnie zapewnienia prawidłowego funkcjonowania rynku wewnętrznego.
Na koniec chciałbym prosić Komisję, aby przyjrzała się wszystkim możliwym środkom, które mogą zapewnić poprawę w obszarze szkolenia młodych ludzi w pracy oraz tworzenia miejsc pracy dla absolwentów w dziedzinie bezpieczeństwa żywnościowego, ukierunkowanych przede wszystkim na wzrost zatrudnienia w sektorze rolnym.
Zuzana Brzobohatá
Całkiem słusznie podkreśla się znaczenie bezpieczeństwa żywnościowego dla mieszkańców UE, gdyż jest to podstawowe prawo człowieka. UE musi zatem dążyć do tego, aby wszyscy obywatele UE mieli fizyczny i finansowy dostęp do zdrowych i pożywnych artykułów żywnościowych, które umożliwią im aktywny i zdrowy tryb życia. Musimy dokładnie monitorować zgodność z najwyższymi standardami produkcji żywności i rolnej, bezpieczeństwo i jakość artykułów żywnościowych oraz ich zrównoważenie środowiskowe. W tej sytuacji jednak koniecznie należy uwydatnić konieczność zapewnienia zbliżonej jakości i standardów bezpieczeństwa w odniesieniu do artykułów żywnościowych przywożonych z państw trzecich, co pozwoli chronić konkurencyjność europejskich rolników. Chciałabym również poprzeć środki, które będą motywowały rolników do zwiększenia efektywności energetycznej, gdyż koszty energii to podstawowy czynnik warunkujący rentowność gospodarki rolnej. Najważniejszym aspektem całego sprawozdania jest w mojej opinii stanowczy apel do Komisji, aby w interesie społeczeństwa oraz we współpracy z państwami członkowskimi zapewniła społeczeństwu dostęp do informacji na temat wyników kontroli bezpieczeństwa żywnościowego, zwłaszcza w drodze szybkiego przekazywania tych informacji między państwami członkowskimi. Po prostu nie możemy sobie pozwolić na kolejny błąd, jak sprzedaż mięsa zawierającego ślady dioksyn, mająca aktualnie miejsce w Niemczech, o której to sytuacji państwa członkowskie poinformowano niewystarczająco i późno.
Nessa Childers
na piśmie - Z uwagi na fakt, że zaczynamy się zastanawiać nad ostatecznym kształtem WPR po roku 2013, coraz większego znaczenia nabierają kwestie bezpieczeństwa żywnościowego, niedoborów żywności i zrównoważenia. Potwierdzą to niemalże wszyscy na tej sali i wszyscy, którzy będą zaangażowani w formułowanie prawa. Rozkwit na rynkach biopaliw kilka lat temu w połączeniu z globalnym kryzysem żywnościowym w 2009 roku pokazał nam, że żywność zaczyna być towarem deficytowym. W tej sytuacji musimy zawężyć nasze horyzonty: na pierwszym miejscu należy postawić zrównoważony rozwój w obszarze żywności oraz potrzeby tych, którzy nie mają do niej automatycznego dostępu; praktyki i innowacje w obszarze gospodarki rolnej należy bardziej ukierunkować na żywność i odpowiednie uprawy; oraz, z uwagi na formułowanie nowej WPR, musimy ją bardziej ukierunkować na Europę bezemisyjną, zapewniając aby potęgowała obecnych problemów z emisjami.
Robert Dušek
Bezpieczeństwo dostaw żywności uważamy za jedno z podstawowych praw człowieka. W dzisiejszym świecie 900 milionów ludzi bezustannie cierpi głód z powodu ubóstwa. Przewiduje się, że do 2050 roku liczba ludności na świecie przekroczy 9 miliardów, w związku z czym będzie zachodziła konieczność zwiększenia światowej produkcji żywności o 70 %. Rolnictwo musi z jednej strony zwiększyć wydajność, natomiast z drugiej strony musi uporać się z wysokimi kosztami energii, nieustannie zmniejszającą się powierzchnią obszarów nieskażonych oraz ze skutkami zmiany klimatu. Musimy rozwiązać problem braku stabilności i wahań cen, powodowanych spekulacjami na rynkach surowców i malejącymi zapasami żywności. Przyszłe bezpieczeństwo dostaw podstawowych artykułów żywnościowych wymaga silnej wspólnej polityki rolnej (WPR). Za sprawą WPR trzeba zwiększyć bezpieczeństwo żywnościowe, stymulując wydajność oraz wspierając ekologiczną produkcję żywności i tradycyjne rolnictwo, drobnych producentów rolnych, ekologiczne gospodarstwa rolne oraz lokalną i regionalną dystrybucję artykułów żywnościowych. Wymienione modele gospodarki rolnej przyczyniają się do bezpieczeństwa żywnościowego, gdyż stosują metody i procedury, które całe pokolenia sprawdzały się w poszczególnych regionach UE. Rolnictwo to najbardziej strategiczny obszar polityki UE, którego powodzenie pomoże zapewnić przeżycie ludności Europy w czasach kryzysu żywnościowego. Aby za sprawą WPR można było walczyć ze skutkami zmiany klimatu, utrzymać ceny żywności na możliwym do przyjęcia poziomie i zwiększyć dostawy zdrowej żywności, koniecznie trzeba utrzymać budżet na WPR, przynajmniej na obecnym poziomie.
Sandra Kalniete
na piśmie - (LV) Europejskie rolnictwo to jeden z najważniejszych pod względem strategicznym sektorów Unii, gdyż zapewnia dostawy żywności dla ponad 500 milionów obywateli. Zatem aby europejska polityka rolna mogła wywiązać się z przypisanego jej najważniejszego zadania, jakim jest zaopatrzenie ludności Europy w zdrową i dobrej jakości żywność po rozsądnych cenach, zapewniając jednocześnie odpowiednie dochody rolnikom, europejskiemu rolnictwu trzeba zapewnić konkurencyjną pozycję na rynku światowym oraz zagwarantować uczciwą konkurencję na europejskim rynku wewnętrznym. W drodze reformy WPR musimy zapewnić zatem równe szanse wszystkim rolnikom w Europie. Państwa członkowskie UE nie doświadczyły problemów z bezpieczeństwem żywnościowym. Istnieje jednak takie ryzyko na przyszłość, musimy zatem odpowiednio zareagować zanim się ono urzeczywistni. Musimy uwzględnić fakt, że rolnicy już teraz muszą pracować, osiągając minimalne dochody lub nawet wykazując straty, a to negatywnie wpływa na ich zdolność do utrzymania produkcji. Faktem jest również negatywny wpływ klęsk żywiołowych na ceny żywności w sklepach i tym samym dostępność żywności dla obywateli. Musimy uznać strategiczne znaczenie rolnictwa w Unii Europejskiej i uczynić wszystko, co w naszej mocy, aby ludność Europy nie doświadczała w przyszłości niedoborów żywności wskutek błędów polityków i rządów Unii Europejskiej, którzy nie zapobiegną w porę ryzyku i nie zmienią biegu wydarzeń. Uznanie rolnictwa za sektor strategiczny w kontekście bezpieczeństwa żywnościowego to ważny krok, pozwalający uniknąć problemów z bezpieczeństwem żywnościowym w przyszłości.
Elisabeth Köstinger
W przedmiotowym sprawozdaniu z inicjatywy własnej uznano fakt, że rolnictwo jest sektorem strategicznym w kontekście bezpieczeństwa żywnościowego na świecie. Wystarczy spojrzeć w przyszłość, żeby przekonać się o pilnej konieczności podjęcia działań. Według ekspertów światowy popyt na żywność podwoi się do 2050 roku. Rolnictwo musi być w stanie zaspokoić ogromne zapotrzebowanie coraz liczniejszej populacji na bezpieczną i odpowiednią żywność. Jednocześnie trzeba rozwiązać problem przeszkód wynikających z ograniczenia zasobów naturalnych, wysokich cen energii oraz zmiany klimatu. Poparłam przedmiotowe sprawozdanie, które wyraźnie dowodzi, że bezpieczeństwo żywnościowe to również podstawowy powód do obaw w Unii Europejskiej, wymagający skoordynowania poszczególnych obszarów polityki. Poprawę można zapewnić wyłącznie w drodze połączenia polityki rolnej, rozwoju, handlowej, finansowej i energetycznej. Za podstawowe cele wspólnej polityki rolnej należy zatem obrać zapewnienie dochodów rolnikom i odpowiednich dostaw dobrej jakości artykułów żywnościowych. Ogromne wahania cen na rynku to wynik nieurodzaju, spekulacji i koncentracji w handlu, które to czynniki cechuje znaczna niepewność. Interwencje i gromadzenie zapasów to mechanizmy kryzysowe, które powstrzymają nadużycia i spekulacje na rynku. Ważne jest, aby te mechanizmy interwencji na rynku odgrywały podstawową rolę w przyszłej wspólnej polityce rolnej. Inny ważny aspekt to zalecenie dotyczące stworzenia światowego systemu zapasów żywności i awaryjnych rezerw żywności.
Elżbieta Katarzyna Łukacijewska
Europa potrzebuje Wspólnej Polityki Rolnej, która zapewni rozwój, a nie stagnację europejskiego rolnictwa. Polityka rolna musi odpowiadać na wyzwania europejskie i globalne, zwłaszcza gdy weźmiemy pod uwagę fakt, że według Światowej Organizacji ds. Wyżywienia i Rolnictwa produkcja żywności musi wzrosnąć co najmniej o 70 %, aby zaspokoić populację światową, która do 2050 roku ma przekroczyć 9 miliardów. Widać zatem, że Wspólna Polityka Rolna powinna zwiększać bezpieczeństwo żywnościowe poprzez zwiększenie wydajności przy jednoczesnym promowaniu zrównoważonej środowiskowo polityki żywności. Chciałabym zwrócić uwagę, że uregulowania w tym zakresie powinny być przejrzyste. Cenię sobie inicjatywy, które zalecają promocję różnorodności rolnictwa, uwzględnienie rolnictwa tradycyjnego i ekologicznego. Dodatkowo ważnym aspektem jest zagwarantowanie młodym rolnikom dostępu do ziemi i kredytów, aby realizować cele WPR takie jak innowacyjność, modernizacja, wzmocnienie konkurencyjności, a przede wszystkim nowoczesne rolnictwo.
Véronique Mathieu
Powiązanie europejskiej wspólnej polityki rolnej (WPR) z bezpieczeństwem żywnościowym na świecie to ważna sprawa, którą trzeba uwzględnić w procesie formułowania WPR na okres po 2013 roku. Priorytety WPR trzeba rozpatrywać nie tylko z perspektywy aspiracji naszego obecnego społeczeństwa, ale również z perspektywy ograniczeń, z jakimi będziemy musieli się zmierzyć na całym świecie w przyszłości. Według Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa warunkiem zaspokojenia rosnących potrzeb ludności na świecie jest zwiększenie produkcji żywności co najmniej o 70 %. Europa musi uwzględnić bezpieczeństwo żywnościowe na świecie, zwiększając swoją produkcję w celu ograniczenia przywozu. Ponadto popieram propozycję dokonania przeglądu naszego prawodawstwa finansowego w celu zwalczania zmienności cenowej, wynikającej głównie ze spekulacji. Aby przegląd taki okazał się jednak skuteczny, trzeba go dokonać jednocześnie na szczeblu międzynarodowym. Bardzo się cieszę, że jednym z priorytetów francuskiej prezydencji G20 w tym obszarze jest walka z wahaniami cen żywności i surowców.
Iosif Matula
Wzrost światowego zapotrzebowania na żywność, wynikający z rosnącej liczby ludności na naszej planecie, w oczywisty sposób wpływa na naturalne zasoby żywności, wymagając tym samym przyjęcia nowych regulacji i środków ostrożności w obszarze bezpieczeństwa żywnościowego. Priorytetowym zadaniem UE jest zapewnienie państwom członkowskim prawa do bezpieczeństwa żywnościowego oraz wspieranie krajów rozwijających się w dążeniach do osiągnięcia dostatecznego poziomu bezpieczeństwa żywnościowego. Moim zdaniem bardzo ważne jest propagowanie produkcji i sprzedaży produktów żywnościowych wytwarzanych zgodnie z tradycjami lokalnymi. Wytwarzanie produktów żywnościowych na szczeblu regionalnym skutkuje licznymi korzyściami: niższymi kosztami transportu i mniejszym ryzykiem zepsucia się żywności. Jest wiele regionów o znacznym potencjale rolnym, którego się nie wykorzystuje z uwagi na nierównowagę społeczną czy gospodarczą, starzejącą się ludność obszarów wiejskich czy uprzemysłowienie. W rzeczywistości nie wykorzystuje się efektywnie całych dużych obszarów krajobrazu rolniczego. Podstawową rolę w zapewnieniu bezpieczeństwa żywnościowego mogą odegrać władze regionalne, wspierając rolniczy potencjał regionów, które go posiadają. UE jest jednym ze światowych liderów w dziedzinie badań naukowych i innowacji, również w sektorze rolnictwa. Równomierny wzrost ludności na obszarach miejskich skutkuje nowym wyzwaniem: na ile ważne jest stworzenie rolnictwa miejskiego w celu zagwarantowania bezpieczeństwa żywnościowego z zastosowaniem różnych modeli, jak na przykład uprawy wertykalne?
Tiziano Motti
Popieram podejście proponowane w rezolucji, którą przyjęto dzisiaj na tej sali: bezpieczeństwo żywnościowe to podstawowe prawo człowieka, które można zapewnić, dając wszystkim obywatelom trwały fizyczny i ekonomiczny dostęp do odpowiednich, bezpiecznych i wartościowych pod względem odżywczym artykułów żywnościowych. W dzisiejszych czasach w Unii Europejskiej około 80 milionów obywateli nadal żyje poniżej granicy ubóstwa, natomiast wielu z nich korzysta z pomocy udzielanej w ramach programów żywnościowych. Właściwy sposób odżywiania to nieodłączny warunek naszego zdrowia, natomiast społeczność naukowa nadal wyraża zbyt wiele wątpliwości co do organizmów modyfikowanych genetycznie. Sprzeciwiam się zatem wyrażonej w przedmiotowym tekście otwartości na organizmy modyfikowane genetycznie, zwłaszcza w części dotyczącej rozszerzenia procesu zatwierdzania modyfikowanej genetycznie żywności przywożonej z państw trzecich do Unii Europejskiej. Ze względu na spójność nie sądzę, abyśmy mogli zabronić naszym rolnikom stosowania techniki, którą dopuszczamy w przypadku produkcji artykułów sprowadzanych. Popieram jednak środki mające zachęcić młodych rolników, którzy w chwili obecnej stanowią zaledwie 7 % wszystkich rolników, w tym dopłaty na rozpoczęcie działalności, dopłaty do oprocentowania kredytów oraz inne bodźce wdrożone przez państwa członkowskie w ramach budżetów na rozwój obszarów wiejskich, pod warunkiem, że europejska produkcja rolna nadal będzie zapewniała równie wysoki poziom jakości i bezpieczeństwa jak w chwili obecnej.
Rareş-Lucian Niculescu
Popieram sprawozdanie w sprawie uznania rolnictwa za sektor strategiczny w kontekście bezpieczeństwa żywnościowego. Chciałbym jednak wyrazić rozczarowanie faktem, że Parlament przeznaczył tak niewiele czasu na debatę nad daną kwestią. Temat jest szczególnie ważny w danym momencie, kiedy zdaliśmy sobie sprawę, jak kryzys żywnościowy może naruszyć stabilność w poszczególnych państwach. Wzrost cen żywności był jedną z przyczyn powstania w Tunezji. Spowodował też poważne napięcia w Algierii, Indiach i Bangladeszu. Coraz większe uprawy roślin przeznaczonych na biopaliwa, spekulacje finansowe, producenci szybko zmieniający profil na uprawy przynoszące większe zyski i w końcu zmiana nawyków żywieniowych obywateli w wielu państwach to też nowe tematy, które są ściśle związane z przedmiotem dzisiejszego sprawozdania.
Na koniec chciałbym wygłosić jedną uwagę. W indeksie opracowanym przez japoński bank, wskazującym podatność na wzrost cen żywności, cztery spośród czterdziestu najpodatniejszych krajów to państwa członkowskie Unii Europejskiej, jedno to państwo mające wkrótce przystąpić do UE, natomiast trzy to kraje będące bezpośrednimi sąsiadami UE. To bardzo interesujący indeks, który musi nas skłonić do przemyśleń.
Pavel Poc
Jeżeli traktujemy rolnictwo jak obszar strategiczny, to zasadniczym warunkiem wstępnym zapewnienia bezpieczeństwa dostaw jest samowystarczalność Unii Europejskiej, przynajmniej w zakresie produkcji podstawowych artykułów żywnościowych i pasz. Uzależnienie UE od przywozu produktów rolnych powoduje wzrost cen żywności i podważa pozycję bezpośrednich producentów z UE w łańcuchu sprzedaży. Według Organizacji Narodów Zjednoczonych ds. Wyżywienia i Rolnictwa (FAO) zapotrzebowanie na żywność i pasze może wzrosnąć do 2050 roku o 70 %. Konieczne będzie w związku z tym wykorzystanie wszystkich dostępnych form rolnictwa i zapewnienie dostatecznego wsparcia na rzecz finansowych inwestycji w badania naukowe w danym obszarze. Większego wsparcia i zainteresowania ze strony społeczeństwa wymaga również efektywne wykorzystanie odmian upraw tradycyjnych, które są charakterystyczne dla określonych regionów. Łatwa do zrozumienia dla konsumentów jest przykładowo ocena oddziaływania na środowisko produkcji żywności i transportu artykułów żywnościowych. Obecny poziom marnotrawstwa sięgający 50 % ogólnego łańcucha produkcji oraz nieproporcjonalny rozwój transportu towarowego to czynniki, które nie sprzyjają zapewnieniu bezpieczeństwa dostaw żywności. Nie możemy stwarzać pozorów, że zapewniamy bezpieczeństwo żywnościowe i chronimy środowisko, godząc się jednocześnie z uzależnieniem od produktów wytwarzanych na innym kontynencie i przewożonych tysiące kilometrów. Takie praktyki skutkują ogromnym śladem ekologicznym, obligując jednocześnie rozwijające się kraje do przywozu niemalże wszystkich niezbędnych artykułów żywnościowych, uzależniając je, rujnując ich gospodarki, zubażając ich mieszkańców oraz niszcząc środowisko w tych krajach.
