Werkzaamheden van de EBWO
De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0421/2002) van de heer Markov, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de activiteiten van de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBWO) (2002/2095(INI)).

Markov (GUE/NGL)
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de president van de EBWO, geachte collega's, om te beginnen wil ik de heer Lemierre en zijn collega's hartelijk welkom heten in het Europees Parlement en deze gelegenheid aangrijpen om de medewerkers en medewerksters van de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling zeer hartelijk te bedanken voor de buitengewoon goede samenwerking die wij gedurende het werk aan dit verslag hebben kunnen ontwikkelen. De EBWO heeft zich zeer welwillend en coöperatief opgesteld en zo kon het werken aan dit verslag voor mij persoonlijk uitgroeien tot een zeer interessante en leerzame ervaring. Ik heb talrijke gesprekken kunnen voeren met vertegenwoordigers van de Bank en met projectleiders uit verschillende landen waardoor ik mij een gedetailleerd beeld heb kunnen vormen van de activiteiten van de Bank, de problemen, de successen, maar ook de mislukkingen, waarvan er overigens maar heel weinig waren.
Onder de bestaande ontwikkelingsbanken neemt de EBWO een speciale positie in, omdat deze bank als enige de beschikking heeft gekregen over een politiek mandaat. Op grond daarvan is de Bank belast met de taak de overgang naar een open markteconomie te bevorderen en het particuliere initiatief en de ondernemingsgeest aan te moedigen in de Centraal- en Oost-Europese landen en in de landen van het GOS die de beginselen van een democratie met een meerpartijenstelsel, pluralisme en een markteconomie aanhangen en toepassen. Daarnaast berust een deel van het politieke mandaat van de EBWO op de verplichting bij al haar activiteiten milieupolitieke belangen in aanmerking te nemen en een duurzame ontwikkeling te bevorderen. Naar mijn idee zou een politieke richtsnoer ook wenselijk zijn voor de activiteiten van andere ontwikkelingsbanken. Na haar activiteiten te hebben getoetst, kunnen we vaststellen dat de EBWO bij de vervulling van haar huidige mandaat goed werk verricht.
Wat de projectfinanciering betreft heeft de EBWO ervoor gekozen zich bij voorkeur te richten op kleine en middelgrote projecten in plaats van op grote prestigeprojecten. Zij heeft een aanzienlijke risicobereidheid getoond door projecten te steunen die door handelsbanken als te riskant worden beschouwd, zonder daarbij terug te grijpen op de zekerheid van staatsgaranties. Een zwaartepunt van haar werk ligt in de consequente stimulering van kleine en middelgrote ondernemingen. In dit verband verdienen de microfinancieringsprojecten van de EBWO nadruk. Dat een hoge risicobereidheid niet ten koste van het bankmanagement hoeft te gaan blijkt uit het feit dat de EBWO door internationale ratingsbureaus de hoogste rating (AAA) heeft gekregen.
Als rapporteur zou ik de Bank ondanks de hoge ratings die haar werk gekregen heeft enkele adviezen aan de hand willen doen. Al zijn haar activiteiten in principe gericht op de bevordering van publieke en private projecten, ze hebben zonder twijfel een effect op de economie in haar geheel. Daarom dienen bij de analyse van haar optreden ook bepaalde economische factoren betrokken te worden die tot dusver niet in aanmerking zijn genomen. Ik denk hierbij met name aan de ontwikkeling van de werkgelegenheid en de loon- en inkomenssituatie, de productiviteit en de omzet van ondernemingen. Met die gegevens zou het mogelijk worden vergelijkingen te maken tussen regio's waarin de EBWO wel en regio's waarin de EBWO geen activiteiten heeft ontplooid. Ook zou het mogelijk zijn het effect van de EBWO-activiteiten op de gehele economische ontwikkeling te beoordelen.
In dit verband dient het eveneens een verklaard streven van de EBWO te zijn middels haar activiteiten synergie-effecten tot stand te brengen. Met behulp van een doeltreffend stimuleringsbeleid gericht op de ontwikkeling van complete waardetoevoegende productieketens in een regio kunnen regionale en sociaal-economische circuits ontstaan die de basis kunnen vormen van een duurzame economische ontwikkeling, hetgeen - zoals gezegd - deel uitmaakt van de in het mandaat gestipuleerde taken van de Bank.
Mijns inziens is een andere belangrijke doelstelling erin gelegen de Bank aan te sporen haar beleid af te stemmen op lokale omstandigheden. Elk van de landen waarin zij optreedt heeft in de loop van het overgangsproces verschillende besluiten genomen met betrekking tot zijn economische structuren, en dat geldt dan met name voor de scheiding tussen de publieke en private sector. De EBWO zou dan ook niet moeten trachten in alle landen hetzelfde schema te volgen. Het zou verkeerd zijn het politieke mandaat van de Bank zodanig te interpreteren dat zij de boodschapper wordt van het ultraliberalisme en dat zij louter privatisering en ongecontroleerde liberalisering tot de maatstaf van haar handelen maakt. Ik zeg niet dat dit het geval is, maar ik wil er wel op wijzen dat dit gevaar van meet af aan de kop ingedrukt moet worden.
Mijn verslag is voor het Europees Parlement een première, want voor de eerste maal is het optreden van de EBWO onderworpen aan een toetsing en een analyse door het Parlement. Ten opzichte van andere banken, zoals de Europese Investeringsbank, die al jaren door het Europees Parlement getoetst worden, is daarmee een lacune opgevuld. In de toekomst zal er in het Europees Parlement om de twee jaar een verslag over de EBWO worden ingediend. Ik denk dat met dit initiatiefverslag het fundament is gelegd onder een goede en duurzame samenwerking tussen de Bank en het Europees Parlement.

Solbes Mira
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de heer Markov feliciteren met zijn verslag over de activiteiten van de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling (EBWO).
Het verslag geeft naar onze mening de werkelijkheid van het mandaat en het optreden van de Bank exact weer door drie punten te noemen die uniek zijn voor de instelling. In de eerste plaats is dat het dubbele mandaat, dat zowel politiek als economisch is; de tenuitvoerlegging van een beleid dat voorwaarden stelt aan het al dan niet optreden van de Bank op zulke wezenlijke onderdelen als het milieu, waarnaar de heer Markov heeft verwezen; of de dubbele verplichting van additionaliteit en rentabiliteit van zijn financieringen, waardoor de Bank gehouden is risico's aan te gaan waarvoor particuliere marktdeelnemers zouden terugschrikken.
Het verslag laat ook duidelijk zien dat de EBWO zijn mandaat een pragmatische invulling tracht te geven. Zo heeft de Bank enkele potentiële contradicties kunnen oplossen door zijn politieke en economische mandaat aan te passen aan de specifieke economische, sociale en culturele ontwikkeling van elk land. Zij heeft er echter tegelijkertijd voor gezorgd binnen de prioriteitenstelling geleidelijk meer aandacht te schenken aan de bevordering van het midden- en kleinbedrijf of de plaatselijke financiële instellingen, evenals aan de steun van internationale strategische investeerders.
Dankzij die pragmatische benadering kan de Bank, gesteund door de aandeelhouders, de grenzen van zijn mandaat hier en daar aanpassen. Een voorbeeld daarvan is de betere afstemming van het algemene beleid op de hervorming van het reglementaire kader en de doelmatigheid van de toepassing daarvan door de plaatselijke overheden en rechterlijke instanties.
Het verslag van de heer Markov stelt terecht voor dit pragmatisme op enkele gebieden te versterken. Dat geldt met name waar wordt gewezen op de noodzaak meer aandacht te schenken aan de socio-politieke aspecten van de reorganisatie die wordt doorgevoerd in de productiesector, waar wordt gesproken over de actievere rol in de duurzame ontwikkeling van de energiesector en wanneer gesproken wordt over het versterken van de activiteiten van de Bank op gemeentelijk niveau.
Ik wil ook nog enkele woorden wijden aan de betrekkingen tussen de Unie en de Bank. Wat het institutionele aspect betreft, gaat het om een buitengewoon oorspronkelijke relatie, aangezien de EBWO de enige internationale instelling is waarvan de Europese Commissie aandeelhouder is. De relatie is des te oorspronkelijker omdat de Raad van Bestuur van de Bank zijn besluiten neemt bij meerderheid van stemmen van de lidstaten en de instellingen van de Unie.
Een ander belangrijk punt is de samenwerking tussen de Gemeenschap en de Bank. Die samenwerking is aanzienlijk uitgebreid en is mijns inziens inmiddels zeer hecht en gevarieerd. Als gevolg van de samenwerking, en met name door de actieve deelneming van de Bank in de strategie voor de periode vóór toetreding, is een hecht netwerk van werkrelaties ontstaan tussen de diensten van de Commissie en de Bank, en is de Gemeenschapsbegroting voor de ondersteuning of cofinanciering van projecten van de Bank aanzienlijk toegenomen. Die bijdrage bedroeg aan het begin van de jaren '90 naar schatting 40 miljoen euro en is de laatste jaren opgelopen tot gemiddeld ruim 300 miljoen euro.
De samenwerking met de Bank kan, wat het stellen van beleidsprioriteiten betreft, zonder meer bevredigend worden genoemd, aangezien wij met twee fundamentele, door de Bank bijgedragen elementen ons voordeel hebben kunnen doen op diverse onderdelen van het Europees beleid. In de eerste plaats is dat de grote bekwaamheid in aangelegenheden in de regio, die het gevolg is van het feit dat de Bank de situatie in elk van deze landen grondig kent. In de tweede plaats is de Bank gewoon voorwaarden te stellen aan de verleende steun, waardoor het veelvuldig is voorgekomen dat de interventies van de Bank bijdroegen aan de naleving van de Europese regelgeving, met name op milieugebied.
Ik wil besluiten met op te merken dat op basis van deze resultaten de relatie tussen de Unie en de Bank in alle landen voorbestemd lijkt verder te worden versterkt. Weliswaar moet de Bank zijn activiteiten vooral in Rusland, de andere landen van het GOS en de Balkanlanden nog verder ontwikkelen, maar alles wijst erop dat hetzelfde opgaat voor de kandidaat-landen na toetreding. In dat opzicht delen wij de in het verslag van de heer Markov geuite wens dat het opportuun zou zijn om naast de belangrijke, evidente partner die de Europese Investeringsbank is, actief samen te werken met de EBWO opdat wij ook na de uitbreiding kunnen profiteren van de ervaring van de Bank. Vanzelfsprekend bedoel ik daarmee een samenwerking binnen de grenzen en termijnen die worden gedicteerd door het vermogen van de Bank te beantwoorden aan de werkelijke in de regio waargenomen behoeften.

De Voorzitter.
Het doet mij bijzonder groot genoegen dat ik vandaag de president van de EBWO welkom mag heten. Zoals de rapporteur reeds opmerkte is dit vandaag de eerste ontmoeting en de eerste dialoog onder deze omstandigheden tussen de EBWO en het Parlement.

Lemierre
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst het Europees Parlement, de Economische en Monetaire Commissie en met name de heer Markov bedanken voor hun aandacht voor de EBWO. Zoals u reeds hebt gezegd is dit debat een première, een zeer belangrijke gebeurtenis voor de instelling die ik de eer heb te vertegenwoordigen.
Aangezien het verslag van de heer Markov en de opmerkingen van de heer Solbes Mira het Parlement al duidelijk hebben gemaakt waar het om gaat, zal ik mij beperken tot vier korte opmerkingen.
Mijn eerste opmerking betreft de Bank zelf. De EBWO is een nieuwe instelling met een frisse aanpak, ten eerste omdat zij pas is opgericht. Zij is een jonge instelling die successen heeft gekend maar ook mislukkingen, en die steeds weer probeert te leren. De EBWO is een instelling waarin de Europese landen en de Europese Unie een toonaangevende rol spelen onder de landen met betrekking tot het beheer van de Bank. Ook talrijke niet-Europese landen zijn bij de Bank betrokken: de Verenigde Staten, Canada, Japan, Australië, Nieuw-Zeeland, Mexico, Egypte, Israël, Turkije, enzovoort. Dit is een instelling waarin Europa dus een absoluut essentiële rol speelt en samenwerkt met talrijke partners. Welk cement houdt deze landen bijeen? Mijns inziens bestaat dit uit twee factoren.
Ten eerste de verbintenis het Oosten te helpen bij de overgang. Deze verbintenis geldt voor iedereen. Dat hebben wij kunnen vaststellen bij de uitwerking van onze strategie voor de komende jaren. Ook de niet-Europeanen hebben er zich toe verbonden in de toekomst het overgangsproces in heel het gebied, met inbegrip van Midden-Europa, te ondersteunen. De tweede factor wordt gevormd door de beginselen die ook de heer Markov al noemde: de gezamenlijke financiering met de particuliere sector, de bereidheid om risico's te nemen opdat via de stimulering van de particuliere sector - en zonder deze concurrentie aan te doen - de markteconomie kan worden bevorderd. Deze beginselen - additionaliteit, conditionaliteit en bevordering van de overgang - vormen de ware grondslag van de Bank. Ik moet echter nog een derde factor noemen waarop ook de heer Markov zojuist al heeft gewezen: de politieke factor. De EBWO heeft een politiek mandaat. Wij moeten aansturen op vorderingen in de richting van niet alleen de markteconomie maar ook de democratie. Dat is hetgeen wij voor ogen houden als wij na de besprekingen in de Raad van Bestuur, waarvan de conclusies openbaar worden gemaakt, de besluiten nemen. Zo hebben wij besloten om onze bijdrage in landen zoals Wit-Rusland of Turkmenistan te verminderen of zelfs helemaal stop te zetten.
Mijn tweede opmerking gaat over onze ervaringen en strategie, die ook de heer Markov reeds heeft beschreven. Het optreden van de Bank staat momenteel op een hoog niveau. Vorig jaar hebben wij investeringen gedaan voor een bedrag van 3,9 miljard euro, het hoogste niveau dat de Bank ooit bereikt heeft. Over een periode van een tiental jaren hebben wij in het Oosten investeringen gestimuleerd voor een bedrag van 70 à 80 miljard euro, hetgeen een zeer belangrijk deel is van de totale investeringsstroom naar dit gebied. Daarnaast leggen wij de strategie van de aandeelhouders van de Bank ten uitvoer, en deze strategie wijst naar het Oosten.
Wij handhaven echter ook een sterk engagement in Midden-Europa. U kent de situatie in Midden-Europa en ik heb daar uitgebreid over kunnen spreken met commissaris Solbes Mira. Wel, de investeringsbehoefte is erg groot. Met name kan de druk waaronder de begrotingen daar staan, slechts worden opgevangen met een aanzienlijk investeringsvolume. De EBWO hecht hier natuurlijk groot belang aan en daarom concentreert zij zich op enkele prioritaire taken, zoals de financiering van de KMO's, de financiering van middelgrote bedrijven, de industriële herstructurering en de regionale ontwikkeling. Natuurlijk beschouwen wij het ook als onze taak om de projecten van de Commissie en de Europese Unie ten uitvoer te leggen. Wij ontwikkelen momenteel onze activiteiten in het Zuidoosten - de Balkan, de Kaukasus, Oekraïne, Roemenië en Bulgarije - en vooral ook in Rusland.
Mijn tweede opmerking in verband met de strategie gaat over de ontwikkeling van het kleinbedrijf, van microbedrijven en KMO's, waar wij groot belang aan hechten.
Dit concept was tien jaar geleden nog onbekend in het Oosten, maar nu begint dit tot ontwikkeling te komen. Dankzij de steun van onze aandeelhouders en de Europese Unie, die een essentiële rol spelen, kunnen wij dit concept ten uitvoer leggen. Wij fungeren daar als een soort hefboom en streven naar samenwerking met de bankensector. Wij willen via onderricht van bankpersoneel in de ontwikkeling van deze technieken ervoor zorgen dat de banken meer expertise verwerven. Als ons dat op die manier echter niet lukt zetten wij onze eigen instanties op om deze ontwikkeling binnen de gestelde termijn te kunnen waarborgen.
Wij ontwikkelen eveneens onze betrekkingen met de westerse en Japanse ondernemingen, voornamelijk omdat het gaat om geld van de belastingbetalers en deze ondernemingen hebben via u geïnvesteerd in de EBWO. Het is niet meer dan normaal dat wij hen in ieder geval in kennis stellen van hetgeen wij met de Bank kunnen doen. Wij bevorderen momenteel met name ook contacten met grote en middelgrote bedrijven in Europa, daar wij van mening zijn dat deze bedrijven een zeer belangrijke rol kunnen spelen in de economische ontwikkeling van het Oosten.
Bovendien zien wij in onze samenwerking met de grote bedrijven erop toe dat ons optreden een structurerende werking heeft op de economie van het Oosten en met name op de sector van de onderaanbesteding, opdat via grote bedrijven kleine bedrijven tot ontwikkeling kunnen komen. Het beste voorbeeld dat ik u kan geven is dat van de automobielsector. Deze sector oefent een grote aantrekkingskracht uit op kleine bedrijven en daardoor kan zich onderaanbesteding op lokaal vlak ontwikkelen.
Mijn laatste opmerking: wij leggen momenteel sterk de klemtoon op onze activiteiten met lokale bedrijven. Dat is voor ons van essentieel belang. Er wordt natuurlijk vooruitgang geboekt in Midden-Europa, maar hetzelfde kan gezegd worden van Rusland en Centraal-Azië. Wij beginnen nu ook gemeentes te financieren. Een van onze projecten is de ontwikkeling van de financiering van gemeentes in de lokale munteenheid. Natuurlijk nemen wij daarmee tengevolge van de ontwikkeling van de financiële markten een monetair risico op ons, maar op die manier kunnen wij dit risico voor lokale overheden vermijden.
Mijn vierde opmerking gaat over de voorstellen en de opmerkingen van de rapporteur. Ik moet zeggen dat ik het daarmee eens ben. Wij zullen proberen daar rekening mee te houden en deze in praktijk te brengen. Ik heb slechts twee specifieke kanttekeningen. Wat de sociale dimensie betreft kan ik zeggen dat deze nadrukkelijk aanwezig is in de EBWO. De Bank is een instelling die tot doel heeft de markteconomie te bevorderen en voor ons is sociale samenhang van essentieel belang. Wij schenken ook grote aandacht aan werkgelegenheidsvraagstukken en meer in het bijzonder aan het tarievenbeleid. De verbetering van de levensomstandigheden van de bevolking, drinkwater, vervoer, gemeentediensten: dat valt allemaal onder het tarievenbeleid. U weet dat de landen van het Oosten geen tarievenbeleid kennen. De tenuitvoerlegging van een gezond en duurzaam tarievenbeleid is dus absoluut noodzakelijk en daarvoor moet natuurlijk een draagvlak bestaan onder de bevolking. Daarom wil ik de Europese Unie van harte bedanken voor haar bijdrage. Dankzij de communautaire middelen zijn wij in staat de aanvangskosten van projecten te verminderen en aldus een voor de bevolking aanvaardbaar tarievenbeleid te voeren met behoud van een goede diensten- en investeringskwaliteit.
Mijn tweede opmerking gaat over milieu. Het milieu is van cruciaal belang in het mandaat van de instelling en op dat terrein moet nog veel werk worden verricht. De oosterse landen hebben een zware erfenis uit het verleden. Ik wil in dit verband slechts één bijzonder aspect van onze activiteiten noemen: de ontmanteling van kerncentrales. Op dat gebied werken wij nauw met de Europese Unie samen. Wij beheren 1,5 miljard euro aan middelen voor nucleaire ontmanteling in zowel toetredingslanden als verderaf gelegen landen. Dit zijn voor ons zeer belangrijke activiteiten.
Mijn laatste opmerking gaat over de betrekkingen met de Europese Unie. De Europese Unie is onze grote partner, onze steun en toeverlaat in een relatie die vooral via u, mijnheer Solbes, loopt. De heer Solbes is onze gouverneur en hij houdt ons aandachtig maar ook met de noodzakelijke striktheid in de gaten. Onze samenwerking met de diensten van de Europese Unie en de lidstaten geschiedt op transparante wijze en onder uitstekende omstandigheden. Zoals u, mijnheer Solbes, al zei krijgen wij niet alleen de voor ons absoluut fundamentele, politieke steun maar ook financiële steun. En in dat opzicht wordt gewerkt aan uitbreiding.
Onze tweede partner is de EIB. De EIB is een belangrijke partner voor ons. Wij zijn blij met de verhoging van haar bijdragen aan met name de toetredingslanden. Deze verhoging was ook noodzakelijk. Ik werk nauw met de heer Maystadt samen met wie ik uitstekende betrekkingen onderhoud. U weet dat naast de Commissie en de Europese Unie ook de EIB aandeelhoudster is van de EBWO. Onze betrekkingen zijn dus zeer nauw en worden gekenmerkt door wederzijds vertrouwen. Wij willen absoluut geen dubbel werk verrichten, maar veeleer zorgen voor de noodzakelijke aanvulling. Ik zal hier niet over uitweiden maar enkel vermelden dat de kwaliteit van mijn betrekkingen met de heer Maystadt en de EIB de beste garantie is voor de Europese belastingbetaler dat de middelen die deze twee banken ter beschikking hebben, goed worden gebruikt.
Neemt u mij niet kwalijk dat ik wat lang van stof was. Ik vond het nuttig de gelegenheid van dit eerste debat in het Europees Parlement over de situatie van de EBWO aan te grijpen om enkele algemene opmerkingen te maken.

Purvis (PPE-DE).
Mijnheer de voorzitter, ook ik wil de heer Lemierre en zijn collega's welkom heten in het Parlement. Door zijn toespraak hebben wij het gevoel gekregen dat zij hun werk uitoefenen met een mengeling van idealisme en een flinke dosis pragmatisme.
Ook wil ik de heer Markov feliciteren met zijn verslag. Hij heeft de rol en de prestaties van de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling met veel zorg, op nauwgezette wijze en met een goede kennis van zaken beoordeeld. Met zijn weloverwogen opmerkingen heeft hij een positieve bijdrage geleverd aan de toekomst van de EBWO.
Onlangs las ik in de pers de kop 'De weinig bekende EBWO'. Dat zou na de oprichting niet vreemd in de oren hebben geklonken, maar thans zou de EBWO toch wat bekender moeten zijn. Wellicht kan deze vergadering in het Parlement daar een bijdrage aan leveren. Zoals al eerder is gezegd, is dit de eerste keer dat het Parlement een verslag heeft gemaakt over de Bank, hoewel haar kapitaal en stemrecht grotendeels bij de EU-lidstaten en de EU-instellingen berusten en hoewel zij een essentiële rol heeft gespeeld en blijft spelen bij de ondersteuning van een groot aantal toetredingskandidaten om hun economie en politieke instellingen te ontwikkelen tot het niveau waar de bevolking naar streeft teneinde een soepele toetreding tot de EU-familie te waarborgen.
Maar dat is nog niet alles. De EBWO levert ook een cruciale bijdrage aan de landen die zullen gaan grenzen aan de uitgebreide EU. Het is van eminent belang geweest dat de EBWO afgelopen november een nieuw beleid heeft aangekondigd inzake haar Russische activiteiten, op basis waarvan haar werkterrein zal worden uitgebreid naar de binnenlanden van Rusland, weg van Moskou en St. Petersburg, en dat haar in staat stelt de diversificatie van de Russische economie te ondersteunen, zodat deze niet langer te sterk afhankelijk zal zijn van natuurlijke hulpbronnen. De EBWO is de grootste buitenlandse investeerder in Rusland en Rusland is het grootste land in haar portefeuille.
Wat ook van belang is voor ons in de EU is het werk dat de Bank verricht in Joegoslavië, de voormalige Joegoslavische republieken en de Balkan. Het is van doorslaggevend belang voor de vrede en veiligheid van ons continent dat deze landen worden bijgestaan in hun pogingen om een economisch en politiek stabiel klimaat te verkrijgen op basis waarvan ook zij te zijner tijd een lidmaatschap van de EU kunnen verkrijgen.
De doelen van EBWO zijn uniek voor een dergelijke instelling, in die zin dat zij zich niet alleen richt op voorzieningen voor economische vooruitgang, maar ook op de heel specifieke taak de landen die haar cliënt zijn te helpen bij het ontwikkelen van een democratische cultuur en de benodigde democratische instellingen en procedures. Als wij de successen van de Bank willen evalueren en meten, moet wij daarom kijken in hoeverre de Bank haar doelen heeft behaald, zowel op economisch als op democratisch vlak. Het is in dit verband moeilijk om niet onder de indruk te zijn van de staat van dienst van de EBWO.
De Fractie van de Europese Volkspartij steunt het verslag van de heer Markov in zijn huidige vorm. Op twee amendementen na zullen we tegen alle ingediende amendementen stemmen, aangezien zij niets toevoegen aan het verslag. De uitzonderingen betreffen het onlangs gelanceerde beleid ter informering van het publiek, dat wij verwelkomen. Daarom zullen wij steun geven aan de amendementen 2 en 4, die een meer open en transparante aanpak verwelkomen en aanmoedigen.
Hopelijk zal het volgende verslag van het Parlement over de EBWO over het aanhoudende succes van een welbekende en alom gerespecteerde instelling gaan. Ik wens de EBWO, haar president, de heer Lemierre alsmede haar personeel en cliënten blijvend succes toe in 2003 en in de verdere toekomst. Hun succes is van essentieel belang voor ons allemaal.

Berès (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte collega's, mijnheer de president van de EBWO, het verheugt mij dat dit Parlement voor het eerst in uw aanwezigheid een verslag bespreekt over de EBWO. Onder uw leiding als president konden de activiteiten, de naam en de geloofwaardigheid van de EBWO duidelijk worden versterkt. Ik wil ook onze rapporteur bedanken. Hij heeft duidelijk gemaakt hoe serieus het Parlement de werkzaamheden van de EBWO onderzoekt. Wij hebben samen met de rapporteur twee amendementen ingediend en hopen dat deze door het Parlement zullen worden aangenomen, want dan zal het werk van zijn Economische en Monetaire Commissie kunnen worden vergemakkelijkt.
De werkzaamheden van de EBWO moeten verwelkomd worden door dit Parlement. Het is een relatief nieuwe instelling met een frisse aanpak en een voorbeeldige instelling. Die instelling getuigt van originaliteit als wij kijken naar de daaraan ten grondslag liggende beginselen: steun aan het overgangsproces, additionaliteit, beginselen van solide bankbeheer. Mijns inziens heeft de Bank een voorbeeldige staat van dienst waar wij voor talrijke andere sectoren inspiratie uit kunnen putten. Verder koppelt de Bank economische aan politieke criteria. Ook dat pleit in haar voordeel. U bent geen Europese bank en evenmin een aanhangsel van de Wereldbank, hetgeen u evenwel niet belet nauwe betrekkingen met ons te onderhouden. U bent eveneens in staat risico's te nemen, te evolueren in een onstabiel milieu en geld te verkrijgen voor onontbeerlijke projecten, ook in tijden van crisis, zoals u ten tijde van de crisis in Rusland heeft bewezen. Tot slot lukt het u om steevast steun te geven aan de KMO's, waar dit Parlement groot belang aan hecht.
Ik wil met name wijzen op twee punten uit het verslag van de heer Markov. Eerste punt: ofschoon de EBWO geen instelling is van de Europese Unie en zij met de Unie specifieke banden onderhoudt, is het volgens ons belangrijk dat zij als instrument kan worden gebruikt om de beginselen en de strategie, waartoe de Europese Unie in zowel Lissabon als Göteborg heeft besloten, naar buiten uit te dragen. Dit is belangrijk om de werkgelegenheid, het sociaal beleid, het milieu, de innovatie en de kenniseconomie te bevorderen en in dienst te stellen van de duurzame ontwikkeling. Mijn tweede opmerking betreft de amendementen die naar ik hoop door dit Parlement zullen worden aangenomen. Het doel daarvan is nog meer de klemtoon te leggen op het belang van het werkgelegenheidscriterium en ervoor te zorgen dat rekening wordt gehouden met de vakbonden bij de evaluatie van projecten, ofschoon dat, zoals ik weet, reeds het geval is. De EBWO moet niet alleen het economisch liberalisme maar ook de democratische en sociale waarden bevorderen. De EBWO is niet opgebouwd overeenkomstig het IMF-model.
Ik wil er met klem op wijzen dat u in het kader van de werkzaamheden van de EBWO een belangrijke bijdrage kunt leveren aan de strijd tegen corruptie en aan de bevordering van goede praktijken. U moet weigeren mee te doen aan projecten waarmee structuren en actoren worden gefinancierd die zich op twijfelachtige wijze hebben verrijkt. Zo heeft u bijvoorbeeld ook, zoals u zelf al zei, uw activiteiten in Wit-Rusland gestaakt, maar u weet dat zich ook elders dergelijke praktijken voordoen.
Tot slot wil ik aandringen op de toekomst van de EBWO want alhoewel tien landen waar u momenteel actief bent, vanaf 1 mei 2004 volledig lid zullen zijn van de EU, is hun overgangstijd nog lang niet voorbij en zullen zij alvorens volledig mee te kunnen doen in de Europese Unie nog grote behoefte hebben aan het werk van de EBWO en aan financiering van hun overgang.

Schmidt, Olle (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer Lemierre, om te beginnen wil ik de heer Markov gelukwensen met zijn goede verslag. De Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling heeft een belangrijke rol gespeeld bij de ontwikkelingen in het voormalige communistische Europa en zal dat blijven doen. Voor veel van deze landen is het mogelijk om toe te treden tot de Europese Unie. Het is voor hen zonder twijfel de beste garantie voor een betere sociale en economische toekomst. Dat neemt niet weg dat er nog steeds veel landen zijn die buiten de interne markt van de Europese Unie staan en zullen blijven staan. Om te voorkomen dat de kloof tussen landen en mensen groter wordt, zijn de investeringen van de EBWO nu harder nodig dan ooit.
Het is niet eenvoudig om de communistische planeconomieën, die de samenlevingen en de mensen hebben verarmd, te hervormen en het markteconomisch denken te introduceren. Het is bekend welke exorbitante bedragen reeds in de voormalige DDR gepompt zijn. Ik ben vooral blij met het feit dat het verslag-Markov de vrije concurrentie en de mogelijkheden van de markt benadrukt en bijvoorbeeld het grote belang van het kleinbedrijf onderstreept voor een welvarende samenleving.
Wij liberalen willen er graag op wijzen dat de EBWO haar investeringen in de nieuwe grenslanden van de Europese Unie, zoals Moldavië en Oekraïne, moet vergroten, iets wat de heer Purvis al ter sprake bracht. Dat geldt vanzelfsprekend ook voor Rusland, waar de ontwikkelingen ondanks alles de goede kant op gaan. Om economische, zuiver politieke en veiligheidsredenen is het voor ons in de Europese Unie zonder meer van groot belang dat de voormalige Sovjet-Unie en haar inwoners een solidere economische basis krijgen. Dat wordt naar voren gebracht in een gedegen artikel in de Financial Times van vandaag, waarin de heer Lemierre wordt geciteerd.
Ook hebben wij voorgesteld om extra aandacht te schenken aan projecten die de democratische ontwikkeling bevorderen. In het ondemocratische Wit-Rusland, het wellicht ergste overblijfsel van de Sovjettijd, moet de EBWO samenwerkingspartners zoeken onder de niet-gouvernementele organisaties. De mensenrechten moeten altijd nageleefd worden. Daarom is het een goede zaak dat de EBWO financiële middelen en investeringen bevriest als de mensenrechten in het geding zijn. De heer Purvis noemde in dit verband de Balkan en Servië. Ook daar zijn de investeringen van de EBWO bijzonder belangrijk omdat de democratie erg wankel is en gesteund moet worden.
Verder wil ik beklemtonen dat de EBWO op een professionele en efficiënte manier geleid moet worden. Om die reden moet haar organisatie voortdurend gecontroleerd worden en moet nodeloze en kostbare bureaucratie worden vermeden. Evenals de heer Purvis steunen wij van de liberale fractie amendement 2 en 4, maar ook onderdelen van amendement 5.
Tot slot wil ik erop wijzen dat in een aantal amendementen de ontwikkeling van kernenergie besproken wordt. Dit is naar mijn mening een schone energiebron die bijdraagt aan de afname van het broeikaseffect. Mits er veilig en goed mee omgesprongen wordt, vermindert zij het risico op klimaatverandering. Daarom vraag ik mij af wat de Fractie de Groenen erop tegen heeft.

Herzog (GUE/NGL).
Ik denk dat wij ons vandaag gelukkig kunnen prijzen met de visie van de oprichters van de EBWO, Jacques Attali (ook indien zijn beheer daarna in twijfel werd getrokken) en François Mitterand. Wij mogen echter ook verheugd zijn over het politiek akkoord dat werd bereikt tussen de Franse en de Duitse regering. Dat was van doorslaggevend belang om dit project te water te laten. Nu hebben wij een grote bank voor regionale ontwikkeling en daarom willen wij vandaag de heer Lemierre en het team van de bank van harte gelukwensen. Ik ben het volledig eens met het verslag van mijn vriend en collega Markov en zal mij derhalve beperken tot enkele vragen over de toekomst.
Moet ten eerste het aanvankelijk politiek doel niet opnieuw worden bekrachtigd? De GOS-landen hebben nog steeds behoefte aan hulp bij de overgang naar een markteconomie. In de toetredingslanden is de overgang al min of meer in kannen en kruiken. Deze landen moeten nu enkel nog een achterstand inhalen, zich verder ontwikkelen en zorgen voor samenhang om hun integratie meer diepgang te geven.
Ten tweede gedraagt de Bank zich niet als een normale handelsbank. Zij bevoorrecht de KMO's, helpt de lokale banken, neemt verantwoordelijkheden op zich op het gebied van de nucleaire veiligheid, en neemt risico's. Kortom zij dient het openbaar belang. Moet dit specifieke element niet worden versterkt nu de Unie werkt aan een op de interne markt geënt financieringssysteem? Doet zich daarbij niet het risico voor van tegenstrijdigheden? De Bank heeft een AAA-rating maar dat houdt verband met de begrotingssteun, waarvoor wij moeten instaan. Zijn er ook geen problemen tussen gefinancierde en verlieslijdende projecten wat de prijsaanpassing betreft? Hoe kan men tot slot de complementariteit ten opzichte van de overheidssteun en de EIB consolideren?
Heeft de EBWO ten derde geen bijzondere rol bij de bevordering van de sociale verantwoordelijkheid van ondernemingen en marktdeelnemers? Het beginsel van aanvullende financiering is prima en geeft haar een hefboom om partnerschappen tussen overheid en particuliere sector aan te moedigen.
Kan de EBWO ten vierde een reële bijdrage leveren aan de noodzaak van goed bestuur van overheidsinstellingen in de betrokken landen. Kan zij met name aansturen op de betrokkenheid van de georganiseerde samenleving en ervoor zorgen dat rekening wordt gehouden met de behoefte van de bevolkingen? Kan zij nu niet reeds een begin maken met de evaluatie van de ervaringen per land en per groep van landen, en ons haar overwegingen in verband met de toekomst voorleggen?

Schroedter (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, geachte president van de EBWO, waarde collega's, ik kan niet instemmen met de lovende woorden van de rapporteur en de voorgaande sprekers. Het is niet onze taak om lof toe te zwaaien aan de investeringssuccessen van banken, wij moeten controleren of de Bank, aan wie publieke middelen worden verstrekt, zich aan de politieke regels van de Europese Unie houdt, om precies te zijn, aan de regels op het gebied van transparantie, duurzame ontwikkeling en onschadelijkheid voor het milieu. Het is onze taak te eisen dat aan die regels de hand wordt gehouden.
Daarmee kom ik op mijn punten van kritiek. Punt 1: De steun aan de investering in de pijpleiding van BP voor oliewinning in de Kaspische Zee levert, zoals eenieder bekend, bepaald geen bijdrage aan de beëindiging van de oorlogstoestand en het brengen van vrede aldaar. Integendeel, er zijn al bijna meer dan tien jaar ruim een miljoen vluchtelingen. Dat valt de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling natuurlijk moeilijk kwalijk te nemen, hoewel zij wel pretenties heeft op politiek vlak. Feit is dat dit project geen vrede brengt, maar het conflict in die regio verder laat doorpruttelen. In de praktijk komt het erop neer dat de Europese Unie in hoge mate profiteert van de oliewinning terwijl de plaatselijke bevolking naar de verlangde vrede en welvaart kan fluiten. En hoe zit het eigenlijk met de aansprakelijkheid bij ongevallen? Ontwikkelingskansen voor de economie zijn er in die regio in ieder geval niet.
Voorts moet de transparantie verbeterd worden, en dan heb ik het met name over de transparantie voor de bevolking.
De Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling ondersteunt dubieuze atoomprojecten in Rovno en Chmelnitzki. Wij weten dat het Europees Parlement zich daartegen heeft uitgesproken, omdat het niet gelooft dat de reactoren veilig gemaakt kunnen worden. Wij weten ook dat ze alleen gebouwd worden voor de export van goedkope stroom naar West-Europa en niet om de problemen in Oekraïne op te lossen. Het Parlement heeft zich daarom uitgesproken tegen een investering. Ik verzoek de president van de EBWO daarom uit te leggen waarom de Ontwikkelingsbank twee miljard overmaakt aan EURATOM om deze projecten mogelijk te maken.

Della Vedova (NI).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de president van de EBWO, mijnheer de commissaris, de eerste tien jaar van het bestaan van de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling hadden licht- en schaduwzijden. Het verslag van de heer Markov schetst een zeer positief beeld. Daarin gaat het met name over de laatste jaren, hetgeen ook begrijpelijk is. In het verleden en ook het recente verleden waren er echter ook grote problemen - zie onder andere de crisis in Rusland - waardoor geen tevredenstellende resultaten konden worden bereikt. Soms was er zelfs sprake van totale mislukking zoals in het zojuist genoemde geval van de Russische crisis, waarbij naast talrijke andere internationale financiële instellingen ook de EBWO was betrokken. Dit is waarschijnlijk te wijten aan een van de belangrijkste tegenstrijdigheden die inherent zijn aan de werkzaamheden van de EBWO: zij moet namelijk de markteconomie bevorderen met een niet-marktinstrument, dat wil zeggen met door de overheid gegarandeerde leningen, hetgeen haar in staat stelt om, zoals ook in het verslag-Markov staat, risico's te nemen die anderen niet zouden kunnen nemen.
Dit brengt mij op een zeer delicaat punt van de werkzaamheden van de EBWO, waar, zoals ik weet, de topmensen in de instellingen zich volledig van bewust zijn: het risico dat door de financieringen van de EBWO het particulier risicokapitaal geen kans krijgt en dus de ontwikkeling van het endogeen kredietsysteem in veel landen wordt tegengehouden. Het evenwicht daartussen is moeilijk te vinden maar mijns inziens moet hier aandacht aan worden besteed. Wij moeten vermijden dat door het optreden van de EBWO de groei van de particuliere kredietsector wordt belemmerd.
Ter afsluiting nog twee opmerkingen. Ik geloof dat in de toekomst de aandacht steeds meer gericht moet worden op de aangrenzende landen en steeds minder op de landen die tot de Europese Unie zullen toetreden. Juist in die landen bestaat namelijk het risico dat het ontstaan van een particuliere markteconomie in de kiem wordt gesmoord. Tot slot richt ik mij tot de Europese Unie als grootste aandeelhoudster van de EBWO. Wij investeren bijvoorbeeld via de EBWO in Oekraïne. Dat is absoluut verdienstelijk maar wat wij met de ene hand geven nemen wij wel met de andere terug, namelijk via handelsbeperkingen, die een molensteen zijn om de nek van een land als Oekraïne. Het zou goed zijn indien beide handen eendrachtiger zouden samenwerken.

Karas (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de president van de EBWO, allereerst wil ik mijn oprechte dank uitspreken voor het werk dat u en uw medewerkers hebben verricht. U hebt ons vandaag een indrukwekkende balans voorgelegd en daar zijn wij verheugd over, temeer daar deze balans geen aanleiding geeft tot enige kritiek.
Ten tweede stem ik in met de prioriteiten die u heeft gesteld. Ondanks de specifieke rol die u vervult, acht ik het van groot belang dat, zoals u hebt gezegd, de Bank ook een instantie is voor de tenuitvoerlegging van de prioriteiten van de Commissie en voor de samenwerking met de Commissie en het Parlement. Wij moeten prioriteiten stellen, niet alleen omdat we niet alles tegelijk kunnen doen, maar ook omdat wij tegenover de lidstaten, de kandidaat-lidstaten en de ons omringende landen verplicht zijn onze politieke en economische verantwoordelijkheid in de wereld te nemen. De prioriteiten kunnen niet verschillend gekozen worden.
Ik acht het van belang dat u ons al bij de volgende gelegenheid een verslag voorlegt over de effecten van uw optreden in de overgangslanden. Als de EBWO naast een balans ook nog een prognose van de economische effecten van haar beleid ter tafel kan leggen, zal dat alleen maar bijdragen aan het beeld van een sterke bank.
Daarnaast hecht ik eraan dat u de steun aan kleine en middelgrote ondernemingen voortzet en opvoert. De bijzondere rol van de kleine en middelgrote ondernemingen bij het creëren en behouden van opleidings- en arbeidsplaatsen weten wij allen op waarde te schatten. Wij verwachten daarom dat de EBWO haar inspanningen op dit vlak intensiveert en vooral met een extra inspanning bijdraagt tot de versteviging van het eigen kapitaal van middelgrote en kleine ondernemingen, met name in Rusland, waar tegenwoordig slechts 10 procent van de werknemers in middelgrote en kleine ondernemingen werkzaam is.
Wij hechten er evenzeer aan dat u juist met het oog op een week waarin bijzonder veel gesproken is over het proces van Lissabon, bij de beoordeling van projecten en ondernemingen rekening houdt met de strategie van Lissabon en deze tot maatstaf maakt.
Voorts dienen wij natuurlijk extra aandacht te besteden aan de landen die nog in de 'wachtkamer' vertoeven. In 2004 is de uitbreiding van de Europese Unie nog geen gedane zaak. De Balkan - ex-Joegoslavië dus - is voor de Europese Unie een belangrijke kwestie. Hetzelfde geldt voor de creatie van een veiligheidsgordel, waar de economische ontwikkeling aan de grens van de Europese Unie onderdeel van uitmaakt.
Ik verzoek u daarom uw koers te vervolgen en daarbij de adviezen van het Parlement ter harte te nemen. Wij zullen u op uw weg ondersteunen.

Randzio-Plath (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de EBWO werkt met belastinggeld en daarom is transparantie in de activiteiten van deze instelling geboden. Al in de oprichtingsfase heeft het Europees Parlement getracht dit te bewerkstelligen. Wat de activiteiten van de EBWO betreft, moet ik zeggen dat zij niet alleen succesvolle perioden, maar ook buitengewoon moeilijke perioden heeft gekend. Ook in het Europees Parlement waren de meningen verdeeld of wij überhaupt nog een eigen bank zouden moeten hebben. Ik vind dat dit in de huidige discussie een rol moet spelen.
Mijnheer Lemierre, u heeft de Bank omschreven als een klassieke dienst van algemeen belang die zich evenwel bedient van interventie-instrumenten uit de particuliere sector. Een goede omschrijving, dat zeker, en wij zullen op die activiteiten moeten toezien om te kijken in hoeverre een en ander ook daadwerkelijk gerealiseerd wordt. Uw positie is bepaald niet te benijden, temeer daar de opbouw van de particuliere sector als uitvloeisel van een succesvol overgangsproces waarin u actief bent, staat of valt bij de aanwezigheid van een goed functionerende financiële sector. Aangezien die ontbreekt, is het financieringsklimaat voor de oprichting en exploitatie van ondernemingen allesbehalve ideaal. Ik verwelkom dan ook dat u 30 procent van de beschikbare middelen op deze sector heeft geconcentreerd. Ook zie ik in dat uw activiteiten ten faveure van de kleine en middelgrote ondernemingen van onmiskenbaar belang zijn voor een functionerende markteconomie en de democratische ontwikkeling.
Afgezien daarvan is het van belang stabiliteit te scheppen in deze landen. Hoe kunnen we economische groei via investeringen mogelijk maken? Dat is een vraag die ook ons in de Europese Unie onafgebroken bezighoudt. Ik vind het bijzonder belangrijk dat u risico's kunt aangaan die voor anderen een brug te ver zijn, en dat deze risicobereidheid niet ten koste gaat van een duurzaam, betrouwbaar optreden. Dat is wel gebleken uit de hoge waardering van de ratingsbureaus. Als enige multilaterale ontwikkelingsbank beschikt de EBWO over een politiek mandaat. U zult een bijdrage moeten leveren aan de sociale markteconomie, de democratie, pluralisme en de rechtsstaat. In die zin zult u nòg beter moeten letten op de naleving van de mensenrechten en de democratische beginselen. U zult nog kordater dan voorheen steun moeten weigeren aan landen en ondernemingen die zich bedienen van onfrisse praktijken en zich schuldig maken aan corruptie en wanbeheer. Dat zou u ook moeten doen als er onvoldoende werk wordt gemaakt van de doelstelling een milieubewuste, duurzame en sociale ontwikkeling te verwezenlijken.
De EBWO is momenteel nog actief in Midden- en Oost-Europa. Als de kandidaat-lidstaten uit die gebieden toetreden gaan er voor hen investeringsmogelijkheden open die voor andere landen buiten bereik blijven. Met het oog hierop zouden we ons kunnen bezinnen op een geografische heroriëntatie inzake de taakverdeling tussen de EBWO, EIB en de Wereldbank, ondanks hun helder omschreven functies. Succesvolle overgangsprocessen in de voormalige GOS-republieken zullen namelijk niet alleen ten goede komen aan de economische en politieke stabiliteit ter plaatse, ze zullen ook hun uitwerking niet missen op de Unie en op andere regio's in de wereld. In alle landen, ook in de kandidaat-lidstaten, zullen er ten behoeve van het overgangsproces extra inspanningen en financiële ondersteuning geleverd moeten worden. Het grootste gevaar van instabiliteit gaat daarbij echter vooral uit van de economisch minst ontwikkelde landen. Hier zie ik een nieuwe uitdaging voor de EBWO, mijnheer de president!

Blak (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, wanneer men het uitstekend verslag van de heer Markov leest, krijgt men de indruk dat de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling werkelijk een groot succes is. Zij heeft succesvol geïnvesteerd in de kandidaat-landen en in de voormalige Sovjetrepublieken, onder andere op het gebied van nucleaire veiligheid. Zoals de president al zei, heeft de bank in belangrijke mate bijgedragen aan een verbetering van de nucleaire veiligheid in deze landen. Dat was ook dringend nodig. Alle kerncentrales zijn immers ware tijdbommen. Denk maar aan de ramp in Tsjernobyl. De veiligheid is er zo slecht, dat het een schande is dat deze kerncentrales nog steeds werken. De EBWO is verantwoordelijk voor het fonds dat instaat voor de sluiting van de Ignalina-kerncentrale in Litouwen. Ik heb deze kerncentrale verschillende keren bezocht en de veiligheid is er zo ondermaats dat ik sinds mijn bezoek blij ben dat ik geen kinderen meer op de wereld hoef te zetten.
Op de Top van Kopenhagen heeft Litouwen beloofd Ignalina in 2009 te sluiten. De bank heeft hiermee werk voor de boeg. Zij heeft net een investeringspakket voorgesteld om een einde te kunnen maken aan de huidige opslagpraktijken voor kernafval. De huidige situatie is totaal onaanvaardbaar, het is een grote puinhoop die op lange termijn uiterst gevaarlijk is. Daarom doe ik een oproep voor een snelle goedkeuring van het pakket. In de toekomst moeten wij de controle op de middelen van de bank in het oog houden. Ik stel voor dat de president van de bank het een en ander op de website zet. De boekhouding van de bank wordt immers niet door een extern accountantsbureau gecontroleerd. Er is blijkbaar geen onafhankelijke instelling die de activiteiten van de bank controleert. De Rekenkamer heeft sinds jaren geen rapport hieromtrent opgemaakt. De bank zelf heeft een evaluatieafdeling, die uitstekende evaluaties maakt, maar een externe controle ontbreekt. Ik wil daarom graag van de Commissie horen wat zij doet om de middelen te controleren. Van de president van de bank wil ik graag vernemen of de bank bereid is haar deuren te openen voor externe controle.

Andria (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de president van de EBWO, waarde collega's, staat u mij toe allereerst de rapporteur van harte geluk te wensen met zijn zorgvuldige analyse van de werkzaamheden van de EBWO. Bij de keuze van de economische activiteiten moet men de lokale dimensie weten te combineren met de internationale dimensie en moet krediet worden verleend aan initiatieven die niet alleen in lokale aarde wortelen maar ook elders een afzetmarkt vinden. Het is ongetwijfeld de taak van de EBWO om dit aspect te bevorderen, met name in de industrieel gering ontwikkelde landen die het meest behoefte hebben aan steun en economisch herstel. Daarvoor moeten soms risico's worden aangegaan en in enkele gevallen zelfs onvoorspelbare verliezen worden geïncasseerd, maar dat mag nooit een beletsel zijn voor dergelijke initiatieven en geprogrammeerde investeringen. Veeleer moeten daaruit nieuwe ervaringen worden opgedaan met het oog op een zorgvuldiger kredietbeheer en een betere interpretatie van de risico's.
De bank krijgt bij het kredietbeheer echter ook te maken met ethische factoren. Als instelling wil zij investeren in alle landen die zich beroepen op de beginselen van de democratie en vastberaden de markteconomie bevorderen. De eerste keer vraagt de bank de klanten om goede projecten, tegen lopende marktprijzen. Zij eist bovendien dat er in het te financieren operationeel kader geen belangenconflicten zijn of overheersende posities, en dat in ieder geval de belangen van de samenleving worden gerespecteerd. In de overheidssector dringt de EBWO aan op zoveel mogelijk transparantie om mededinging en gelijke behandeling te garanderen aan de marktdeelnemers. Wij zijn het eens met het standpunt van de rapporteur, die de bank ertoe aanmoedigt lokale banken te steunen opdat deze zich op hun beurt kunnen wijden aan het beheer van kleine kredieten.
Staat u mij toe, mijnheer de Voorzitter, nu ook aan de alarmbel te trekken: het kredietsysteem van de kleine banken is aan het verdwijnen of schrompelt ineen. Dit is zeer zorgwekkend omdat geen enkele economische of financiële maatregel, hoe goed ook, in de plaats kan treden van de steun die kleine banken de KMO's altijd al hebben gegeven.
Wij moeten bij deze erop wijzen dat de verlening van kleine kredieten in veel lidstaten en met name in de toetredingslanden een sterk verwaarloosde sector is waardoor de financial exclusion van dag tot dag toeneemt. Daarmee bedoel ik de ernstige tekortkomingen in de financiële dienstverlening op het gebied van microkredieten in de economisch zwakste gebieden. Daar ontstaat een soort van op geografische criteria gefundeerde discriminatie, de zogenaamde red-lining. De EBWO heeft besloten op te treden van Albanië tot Oekraïne, van Kazachstan tot Moldavië: het is nu haar taak ervoor te zorgen dat deze gediscrimineerde economieën geholpen worden bij de volledige integratie in de internationale economie.

Santos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer Lemierre, de EBWO is sinds haar oprichting een duidelijk en onmiskenbaar symbool van de solidariteit die de democratische en ontwikkelde samenlevingen kenmerkt. De EBWO is opgericht naar aanleiding van de val van de Berlijnse Muur en streeft er vooral naar de economieën van de Oost-Europese landen die sindsdien blootstaan aan de internationale concurrentie te helpen de natuurlijke problemen die verband houden met hun lage ontwikkelingspeil te overwinnen.
Ook al is de EBWO formeel geen communautair orgaan, toch ligt haar optreden principieel in de lijn van het cohesie- en ontwikkelingsbeleid van de Europese Unie. Door de komende uitbreiding van de Unie met een aanzienlijk aantal Oost-Europese landen zal het belang van de financiële en technische steun die de bank de kandidaat-lidstaten in de pretoetredingsfase heeft verstrekt, toenemen en benadrukt worden. Maar er moet voor worden gewaakt dat de activiteiten van de EBWO en de taken die de Europese Investeringsbank dient te vervullen elkaar wederzijds teniet doen. Deze twee financiële instellingen dienen veeleer naar buiten te treden en samen te werken bij inachtneming van hun autonome positie en uiteenlopende achtergrond die, alhoewel zij op financieel gebied met elkaar verbonden zijn, een feit is. Maar deze samenwerking lijkt niet moeilijk, aangezien beide instellingen veel doelstellingen met elkaar gemeen hebben en ook de economische actoren waarvoor de steun bestemd is over gemeenschappelijke kenmerken beschikken.
Het verslag bevat een aantal uiterst positieve punten. Hiertoe behoren de aanbevelingen om de financiële en technische steun voor kleine en middelgrote ondernemingen te versterken, een deel van de financiële middelen bij voorkeur aan partnerschappen toe te kennen en de oproep aan de bank om haar personeel permanent op te leiden zodat dit zijn taken beter kan vervullen. Het Europees Parlement zou de conclusies van de heer Markov, die rapporteur was voor dit initiatiefverslag, derhalve principieel moeten steunen. Het stemt mij tot grote voldoening dat deze discussie plaatsvindt in aanwezigheid van de president van de EBWO, tot wie deze aanbevelingen uiteindelijk gericht zijn en van diens capaciteiten het welslagen van de bank en haar beleid in wezenlijke mate afhankelijk is.

Lemierre
Mijnheer de Voorzitter, ik zal het kort houden en slechts drie opmerkingen maken. Ten eerste wil ik de heer Blak antwoorden. Natuurlijk ben ik bereid te zorgen voor meer transparantie, maar ik moet hierbij wel aantekenen dat wij wel degelijk worden gecontroleerd door externe accountants en dat hun bevindingen openbaar worden gemaakt. Wij doen niet aan navelstaren: wij dringen aan op extern advies. Wij hebben commissarissen voor de controle op de rekeningen wier bevindingen openbaar worden gemaakt. Ook worden onze rekeningen jaarlijks gepubliceerd.
Anderzijds oefent ook de Raad van Bestuur van de bank nauwkeurig toezicht uit op de rekeningen en voert hij overleg met de externe accountants. Ik kan hier overigens nog aan toevoegen dat na verschillende besprekingen over bepaalde particuliere ondernemingen en over de rol van de commissaris voor de rekeningen, wij onze regels hebben aangescherpt en naar ik meen de beste praktijken op dit gebied hebben overgenomen. Daarbij hebben wij met name gezorgd voor een goede verdeling van de verantwoordelijkheden over de accountants en de raadgevers en het overleg verbeterd tussen het met de controle van de rekeningen belast speciaal comité van de Raad van Bestuur en de externe accountants.
Mijn tweede opmerking is gericht tot mevrouw Schroedter. Er zijn voorbeelden gegeven van twee projecten die met enorme moeilijkheden maar ook positieve aspecten gepaard gaan en ten aanzien waarvan de bank nog geen besluit heeft genomen. Deze voorbeelden tonen duidelijk aan wat de bank probeert te bewerkstelligen: meer transparantie en een grotere impact op de bevolking. Dan zal uiteindelijk een besluit moeten worden genomen, en dat is zaak van de Raad van Bestuur. Nogmaals, er zijn nog geen besluiten genomen en ik heb nota genomen van uw opmerkingen. Ik wil hierbij evenwel aantekenen dat dit een van de activiteiten is die de bank in het kader van projecten kan verrichten: zorgen voor meer nucleaire veiligheid, meer impact op de bevolking, meer transparantie en bestrijding van corruptie. Mijns inziens is dit een noodzakelijk streven. Dat is ook het prijskaartje dat hangt aan overheidsingrijpen en dat is het doel dat met overheidsingrijpen, als daartoe wordt besloten, moet worden bereikt.
Met mijn derde opmerking wil ik enkel duidelijk maken dat ik met grote belangstelling heb geluisterd naar de verschillende opmerkingen. Daaruit blijkt duidelijk wat de rijkdom en de kracht van het mandaat van de bank is, en wat daarbij op het spel staat. Enkelen onder u hebben gesproken over een historisch mandaat en over de actuele betekenis daarvan. Ik heb het gevoel dat dit mandaat volledig strookt met de huidige tijd. Het is opgewassen tegen de huidige situatie mits men het een levenskans geeft. Uw opmerkingen helpen ons deze levenskans te vergroten. Dat brengt mij bij een ander zeer belangrijk punt voor ons: de dialoog met de regeringen en de autoriteiten in het gebied.
Wij voeren in elk land van dit gebied een politieke dialoog op hoog niveau. Daarbij is een ding volgens mij van essentieel belang: de toepassing van de rechtsstaat, (gelukkig) niet zozeer in de zin van wetgeving maar van wetshandhaving. De verbetering van het gerechtelijk systeem en van de werking daarvan in elk land van de regio is van kapitaal belang. Dit is ook een goede gelegenheid om te wijzen op enkele overtuigingen waartoe de EBWO in de loop van tien jaar ervaringen is gekomen: markteconomie zonder democratie bestaat niet; markteconomie zonder sociale samenhang bestaat niet; sociale samenhang zonder een sterk maatschappelijk middenveld bestaat niet en een maatschappelijk middenveld zonder transparantie en corruptiebestrijding bestaat evenmin. Dat zijn boodschappen die wij regelmatig doorgeven in onze dialoog en op politiek vlak als wij de situatie in de verschillende landen beoordelen overeenkomstig artikel 1 van het mandaat van de bank.
Daarom wil ik de heer Markov en u allen ook namens de bank van harte bedanken voor uw opmerkingen. Zij zijn voor ons reden om ons mandaat met nog meer vastberadenheid ten uitvoer te leggen en de heer Markov en de Economische en Monetaire Commissie over twee jaar verslag uit te brengen over de manier waarop wij ons ontwikkeld hebben.
Schroedter (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, neemt u mij niet kwalijk dat ik me wat extra tijd toe-eigen, maar ik heb geen antwoord gekregen op mijn vraag. Heeft de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling nu wel of niet twee miljard overgemaakt aan EURATOM? Ik neem genoegen met 'ja' of 'nee'.

Lemierre
Nee.

De Voorzitter.
Het antwoord is nee.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt om 12.00 uur plaats.

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0448/2002) van de heer Hugues Martin, namens de Commissie visserij, over de aquacultuur in de Europese Unie: vandaag en in de toekomst (2002/2058(INI)).

Martin, Hugues (PPE-DE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, iedereen zal er begrip voor hebben dat ik aan het begin van dit debat uiting geef aan mijn droefheid en mijn diep medeleven en solidariteit betuig met de vissers en de viskwekers van de Atlantische kust met wie ik dagelijks in contact ben. Het jaar 2003 is in een slecht gesternte begonnen. Ik wil echter kort ingaan op het steeds groeiend belang van de sector van de aquacultuur. Tijdens de afgelopen tien jaar is de aquacultuur in niet alleen de Europese Unie maar ook de rest van de wereld sterk tot ontwikkeling gekomen en een sterk groeiende sector geworden van de mondiale voedselproductie.
In de Unie produceert de aquacultuur ongeveer 30 procent van de totale waarde van de visserijsector: ongeveer 3 miljard euro per jaar en 60.000 banen. Ofschoon deze sector talrijke voordelen biedt zal ik mij beperken tot de drie belangrijkste. Ten eerste levert de aquacultuur, zonder de visbestanden in het zeemilieu aan te tasten, een niet onaanzienlijke bijdrage aan de visaanvoer. Ten tweede is de aquacultuur een belangrijke bron van werkgelegenheid in bepaalde regio's, waar nauwelijks alternatieven bestaan, en tot slot kan zij - daar ben ik vast van overtuigd - een belangrijke bijdrage leveren aan de instandhouding van de natuurlijke hulpbronnen via het behoud van wilde vissoorten.
Het mij toevertrouwde verslag, dat ik tot mijn eer vandaag aan dit Parlement mag presenteren, is toegespitst op het volgens mij belangrijkste aspect van de aquacultuur: duurzame ontwikkeling. Vaak worden bepaalde activiteiten in de aquacultuur als sterk vervuilend beschouwd of als een oorzaak van de achteruitgang van de levensomstandigheden. Dit wordt echter steeds minder waar, daar de betrokkenen in deze sector de - soms drastische - Europese regelgeving steeds strikter naleven.
Veeleer wordt deze sector zelf helaas maar al te vaak hard en rechtstreeks getroffen door externe vervuiling, door nitraten in zoet water, het ontgassen van schepen, koolwaterstoffen, chemische producten, giftige algen in zeewater. De betrokkenen moeten derhalve vaak machteloos toezien bij de schade die wordt veroorzaakt door drama's als dat van de Prestige. Daarom heb ik mijn verslag toegespitst op duurzame ontwikkeling. Vier thema's spelen daarbij een centrale rol: milieu, sociale aspecten, economische aspecten en goed bestuur. Ik zal daarover niet uitweiden want iedereen weet waarover het gaat.
Ik wil enkel aandringen op een specifiek, fundamenteel aspect van de aquacultuur: onderzoek. Onderzoek moet ons in staat stellen de consument onbetwistbare kwaliteit te bieden, nieuwe producten op de markt te brengen en innoverende kweekmethoden te vinden, zoals bijvoorbeeld aquacultuur off shore en - waarom eigenlijk ook niet - het behoud en de ontwikkeling van wilde vissoorten met name met het oog op de repopulatie van de visbestanden, hetgeen in bepaalde gevallen kan zorgen voor instandhouding van de natuurlijke hulpbron. Is dit een utopie? Dat valt nog te bezien!
Ik zal niet verder ingaan op mijn verslag want dit is tot mijn vreugde met eenparigheid van stemmen in de Visserijcommissie goedgekeurd. Ik wil enkel van deze gelegenheid gebruik maken om nogmaals mijn medeleven te betuigen met de mensen van de aquacultuursector en de vissers die zo hard zijn getroffen door de schipbreuk van de Prestige. Deze ramp toont aan hoe kwetsbaar zij zijn. Zij hebben de vervuiling niet veroorzaakt maar zijn er wel de slachtoffers van. Door deze ramp werd eerst de Galicische kust vervuild maar wordt nu ook de Franse Atlantische kust getroffen, onder meer het bassin van Arcachon waar enorm veel schelpdieren worden gekweekt. De aquacultuur is echter een sector van hardwerkende mensen die zich hebben ingezet voor de kwaliteit van hun producten en nu al hun inspanningen en hun levenswerk verloren zien gaan. De schipbreuk van de Prestige heeft zowel in moreel als economisch opzicht een verwoestend effect gehad op een hele bedrijfstak en op alle vissers en hun gezinnen, en het einde is nog niet in zicht. De schelpdierkwekers zijn voor de zoveelste keer het slachtoffer van onveilige schepen en olievervuiling van onze kusten, en dat is onduldbaar.
Ik wil daarom de Commissie van harte gelukwensen, die indertijd een voorstel heeft gedaan voor de eerste onontbeerlijke maatregelen in de vorm van de Erika 1- en Erika 2-pakketten. Het vind het spijtig - en ik richt mij rechtstreeks tot het voorzitterschap - dat deze maatregelen door enkele landen op de lange baan werden geschoven en door andere landen zelfs volkomen werden genegeerd. Dit geschiedde onder druk van een klein aantal lidstaten die bepaalde economische voordelen niet willen verliezen en zich derhalve liever verzetten dan dat te doen wat zij moeten doen, namelijk zorgen voor de overleving van de planeet. Wat kunnen wij nu op korte termijn doen? De middelen om iets te ondernemen bestaan, namelijk in het kader van de FIOV-programma's. Er kunnen talrijke maatregelen worden genomen en ik heb ten aanzien daarvan reeds een antwoord gekregen van de commissaris.
Tot slot wil ik nog aandringen op het belang van de strijd tegen goedkope vlaggen en op de noodzaak van een Europese kustwacht. Het zal niet gemakkelijk zijn deze snel op te richten maar zij zou onder meer het voordeel hebben van efficiëntere controle en veiligere zeeën. Ik weet namelijk heel goed dat de Prestige niet het enige schip in zijn categorie is. Wij zijn ook geconfronteerd met de activiteiten van regelrechte zeebandieten die onze zeeën dagelijks vervuilen door het ontgassen van hun tanks, een veel te weinig bestrafte misdaad. 
Ik wil het Grieks voorzitterschap van harte uitnodigen dit punt als een prioriteit op de agenda van de veiligheid in de zeevaart te zetten en maatregelen te nemen tegen rampen. Dit verslag zal onder zeer droevige omstandigheden worden aangenomen. Toch houden wij onze blik resoluut op deze toekomstsector gericht. Nu moet de Commissie beginnen met de tenuitvoerlegging van hetgeen in dit verslag staat, met name wat onderzoek en innovatie betreft. De consumenten en heel de sector zullen daar wel bij varen.

Solbes Mira
Mijnheer de Voorzitter, de Commissie is gelukkig met dit verslag van het Parlement, omdat het een juiste opsomming geeft van de uitdagingen waarvoor onze aquacultuur zich momenteel geplaatst ziet en omdat het in overeenstemming is met de richtlijnen in de in september vorig jaar aangenomen mededeling van de Commissie over een strategie voor duurzame ontwikkeling van de Europese aquacultuur.
Allereerst wil de Commissie het Parlement danken voor de verleende steun aan een reeks nieuwe maatregelen die zij in haar strategie voorstelt. Ik doel hier met name op de aangenomen initiatieven voor herziening van de wetgeving op de voedselveiligheid en volksgezondheid, bescherming van het milieu en het welzijn van de dieren, de ontwikkeling van nieuwe kweekmethoden en soorten van hoge kwaliteit, de toename van de bestuurlijke begeleiding en de organisatie van de industrie en de algemene ontwikkeling van de aquacultuur.
Uit het verslag van het Parlement blijkt heel duidelijk het belang dat moet worden gehecht aan onderzoek - de heer Martin heeft daar zojuist naar verwezen, evenals het voorstel van de Commissie. Naar wij hopen zal het Parlement, als straks de nieuwe besluiten over de begrotingskredieten van de kaderprogramma's worden goedgekeurd, de toekenning van meer middelen voor onderzoek ten behoeve van de aquacultuur steunen.
Ten aanzien van de in de paragrafen 10 tot en met 14 van de resolutie geuite bezorgdheden over de mogelijke gevolgen van genetisch gemodificeerde vis en van polyploïde weekdieren kan ik het Parlement tot mijn genoegen laten weten dat de Commissie onlangs de selectieprocedure heeft afgerond voor een onderzoek naar genetische manipulatie binnen de aquacultuur waarin deze aspecten aan bod zullen komen.
De Commissie kan u toezeggen dat zij in toekomstige initiatieven terdege rekening zal houden met het economische belang van alle bedrijven die actief zijn in de aquacultuur, ook de allerkleinste, en met de noodzaak de traditionele kweekmethoden te beschermen, zoals in de resolutie wordt gevraagd.
Wij nemen nota van de suggestie die het Parlement onder paragraaf 7 doet om de verordening op het financieel instrument voor de oriëntatie van de visserij (FIOV) te wijzigen, en van het feit dat het Parlement benadrukt dat de sector nu en in de nabije toekomst overheidssteun nodig heeft.
De Commissie constateert dat sommige voorgestelde amendementen niet vallen binnen het kader van de strategie van de Commissie en nadere bestudering behoeven. De Commissie is, evenals vele lidstaten, van mening dat de aquacultuur een nieuwe bedrijvigheid is die autonoom en economisch levensvatbaar kan en moet zijn. Als wij maatregelen zouden invoeren om de exploitatiekosten te financieren zouden wij van deze zienswijze afwijken en binnen de Wereldhandelsorganisatie hevige kritiek over ons afroepen.
Wij nemen eveneens nota van het verzoek van het Parlement een onderzoek uit te voeren naar de haalbaarheid van het behoud van wilde visstammen, en het Wetenschappelijk Comité gezondheid en welzijn van dieren te verzoeken om een verslag over het welzijn van kweekvis. Ten aanzien van het laatste heeft de Commissie het comité al verzocht haar licht te laten schijnen over het doden en het vervoer van kweekvis.
Verder is de Commissie bezig met het goedkeuren van initiatieven, in het kader van de geldende wetgeving, om een oplossing te bieden voor de marktproblemen van bepaalde soorten, zoals momenteel het geval is met goudbaars en zeebrasem. De diensten van de Commissie zijn in december 2002 bijeengekomen met de lidstaten en vertegenwoordigers uit de sector, en in die vergadering zijn enkele maatregelen vastgelegd voor de komende maanden, zoals de tijdelijke opschorting van overheidssteun voor de uitbreiding van de productiecapaciteit, de uitvoering van een onderzoek naar de markt voor goudbaars en zeebrasem, en het voornemen een internationale verkoopcampagne op te zetten.
Onzes inziens zijn voor het verzoek gedaan in paragraaf 15 geen extra wetgevende initiatieven nodig. De problemen die worden opgeworpen door de ontwikkeling van fysische, chemische en biologische methoden om gevaarlijke gifstoffen in schaaldieren te meten, en door de erkenning van de vergunning voor het op de markt brengen van vaccinatiemiddelen in de lidstaten, waarnaar in sommige punten van de mededeling wordt verwezen, zijn goed bekend. Wij nemen nota van de verzoeken die het Parlement in dit verband doet.
De paragrafen 20 en 29 hebben met name betrekking op de lidstaten en het Parlement zelf, en de Commissie keurt deze punten goed.
De Commissie kan haar goedkeuring echter niet hechten aan het voorstel om een instrument in het leven te roepen om de sector te helpen het hoofd te bieden aan natuurrampen of rampen ontstaan door menselijk toedoen, zoals in paragraaf 28 wordt geopperd. De FIOV kan wegens inkomstenderving of andere oorzaken een financiële schadevergoeding toekennen, en bij een grote ramp - zoals in het geval van de Prestige - kunnen en moeten de Europese instellingen ad hoc te hulp schieten. De verordening die is bedoeld om de Spaanse visserij-, schaaldier- en aquacultuursector schadeloos te stellen voor de gevolgen van de uit de Prestige afkomstige stookolie, is op 20 december goedgekeurd, precies een maand nadat het schip was gezonken.
De Commissie is evenals het Parlement van mening dat de beroepsorganisaties een extra inspanning zouden moeten leveren om via een informatieprogramma hun imago te verbeteren. Wel is dit onzes inziens meer een taak voor de beroepsmensen zelf, eventueel met steun uit een reeds bestaande overheidsregeling, maar zonder de directe betrokkenheid van de Commissie waarom in paragraaf 35 wordt gevraagd.
Tenslotte heeft de Commissie nota genomen van de paragrafen 27 en 32 van de resolutie, aangaande het erkennen van producentenverenigingen en het garanderen van rechtvaardige normen voor de producten van Europese producenten en die van derde landen. Die aspecten zullen in de toekomst nader moeten worden bestudeerd.

McKenna (Verts/ALE)
Mijnheer de voorzitter, dit verslag bevat zowel pluspunten als minpunten. Het verslag is uitstekend op punten waar het zich richt op het gehele vraagstuk van de aquacultuur en duurzame ontwikkeling en in het bijzonder de invloed daarvan op de omgeving. Een ander positief aspect is dat het zich richt op de cruciale kwestie van het dierenwelzijn en de overbevolking in de viskwekerijen en dat het oproept tot de vaststelling van bepaalde bestandsconcentraties.
Elders in het verslag wordt echter kritiek geleverd op de eisen die de EU stelt ten aanzien van het milieu, de gezondheid en voedselveiligheid. Het lijkt erop dat zakelijke belangen vooropgesteld worden, wat een zeer gevaarlijk precedent schept, omdat eisen ten aanzien van het milieu, de gezondheid en voedselveiligheid vóór zakelijke belangen dienen te komen.
Ook wordt het voorzorgsbeginsel in twijfel getrokken, omdat dit beginsel voor problemen zou kunnen zorgen voor aquacultuurondernemingen. Er mag in de EU nooit aan het voorzorgsbeginsel worden getornd; het moet te allen tijde geëerbiedigd worden. Een op voorzorg gerichte aanpak kan bepaalde dingen ingewikkelder maken, maar is wel de manier waarop we de aquacultuur zouden moeten benaderen.
Het andere twijfelachtig aspect van het verslag is de argumentatie dat de Commissie de aquacultuur zou moeten propageren. Ik denk niet dat dat een goed idee is. Er zijn veel problemen verbonden aan de aquacultuur; het lijkt erop dat de mensen in deze bedrijfstak denken dat aquacultuur de oplossing is voor de problemen met betrekking tot de wilde visstammen, de zeevisserij en de vermindering van de visstand. Dat is echter niet het geval. De aquacultuur leidt tot vele problemen. Het vraagstuk van de genetisch gemodificeerde organismen is al aan de orde geweest. Het is uiterst gevaarlijk om genetisch gemodificeerde vis te introduceren in de aquacultuur. Dat moet voorkomen worden.
Ook moeten we ons bezig houden met het gebruik van industriële visserij voor aanvoer naar de aquacultuur. Het is overduidelijk dat als deze bedrijfstak zo blijft doorgroeien, hij binnenkort meer vis zal produceren dan de middelen die de industriële visserij kan aanleveren. Of we het nu leuk vinden of niet, dit is wat ons te wachten staat, plus het feit dat de aquacultuur een bedrijfstak is die een uiterst gevaarlijke invloed uitoefent op het milieu.
Tot slot het consumentenvertrouwen. Ik ben erg op mijn hoede voor de opvatting in het verslag dat de Commissie het consumentenvertrouwen in de aquacultuur zou moeten propageren. De producten van de aquacultuur spreken voor zichzelf. Het is de wilde visstand waar we naar zouden moeten kijken en waarmee wij ons bezig zouden moeten houden.

Varela Suanzes-Carpegna (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, men raakt steeds meer doordrongen van het belang van de aquacultuur voor de visserijsector in Europa en wereldwijd. Aquacultuur is een uiterst belangrijke aanvulling op de extractieve visserijsector, zij het dat het iedereen duidelijk is dat de aquacultuur zich voor nieuwe problemen gesteld ziet ten aanzien van omvang, markt, milieu, gezondheid enzovoort, problemen die vragen om bestudering en aanpak op Europees niveau.
Vandaar dat onze Commissie visserij terecht heeft besloten tot een initiatiefverslag over een dergelijk belangrijk en gevoelig onderwerp. De Commissie is eveneens gelukkig geweest in haar keuze van de heer Martin als rapporteur, aangezien hij met zijn werk, ijver en nauwkeurigheid een verslag tot stand heeft gebracht dat op brede steun kan rekenen binnen onze commissie en straks ook binnen de plenaire vergadering. Het verslag gaat uitputtend in op de problematiek van de omvangrijke, uiteenlopende sector van de aquacultuur in Europa, reden waarom ik de heer Martin publiekelijk wil feliciteren met zijn werk.
Vanaf nu beschikken wij in de Europese Unie, en uiteraard hier in het Parlement, over een uitmuntend referentieverslag voor de bespreking van de uitgebreide, complexe problematiek van de aquacultuur. Er kan met recht gesproken worden van een waterscheiding tussen de situatie van voor en de situatie van na dit verslag.
Zowel het verslag als de daaraan voorafgaande hoorzitting met de sector heeft veel licht geworpen op de specifieke problemen en geeft een helder beeld van de huidige situatie en de verwachtingen voor de toekomst. Daarnaast zullen we tevens moeten bewerkstelligen dat, zoals ook in het verslag zelf is aangegeven, de Erika's en de Prestiges een nachtmerrie zijn die definitief tot het verleden behoort, en dat in de toekomst prioriteit wordt gegeven aan het milieu en de mariene ecosystemen van de gevoelige maritieme en visserijgebieden in Europa. Daar worden vis- en schaaldiersoorten geproduceerd, wordt het ecosysteem in stand gehouden en wordt werk verschaft aan duizenden gezinnen. Bovedien zorgt deze sector voor een aanzienlijke indirecte werkgelegenheid; voor banen die nauw verbonden en sterk afhankelijk zijn van deze bedrijfstak.
Laten wij daarom de weg gaan die ons door het verslag van onze collega, de heer Martin, is aangegeven, want dan zal de aquacultuur in de Europese Unie de juiste ontwikkeling doormaken.

Miguélez Ramos (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil de heer Martin graag feliciteren met zijn initiatiefverslag, niet alleen omdat hij uitstekend werk heeft geleverd, maar ook omdat hij met dit verslag erin geslaagd is unanimiteit te bereiken binnen de Commissie visserij. Ook wil ik hem feliciteren met de kwaliteit van de hoorzitting die hij heeft georganiseerd. Ik wil hem met name bedanken voor de snelheid waarmee hij het verzoek om een ad hoc-instrument in het verslag heeft opgenomen voor natuurlijke en niet-natuurlijke milieurampen zoals de ramp die Galicië nu treft als gevolg van het ongeluk met de Prestige, waar vooral de aquacultuursector de dupe van is.
Geachte afgevaardigden, de aquacultuur is een opkomende sector in de Europese visserij en dat betekent dat wij te maken hebben met grote uitdagingen en onzekerheden. De sector heeft steun van de Gemeenschap nodig om de productie te verbeteren, te innoveren, het concurrentievermogen te verbeteren en om milieuvriendelijker te werken. Steun is ook nodig om de sector in staat te stellen zich te promoten bij de consumenten en ook om arbeidsplaatsen te creëren in gebieden waar daar het meeste behoefte aan bestaat.
Het is van groot belang dat de Gemeenschap werk maakt van de oorsprongbenamingen van kwalitatief hoogwaardige aquacultuurproducten uit bepaalde streken. In het FIOV-reglement zou daarom een aparte paragraaf moeten worden opgenomen aangaande de promotie van dat soort producten.
Tijdens een aantal bezoeken die de Commissie visserij heeft afgelegd aan bijvoorbeeld Schotland en Andalusië, hebben wij ter plaatse kennisgenomen van de problemen en de potentiële mogelijkheden van deze sector. Bijvoorbeeld de moeilijkheden waarmee de Schotse of Ierse zalmkwekers te kampen hebben, het savoir faire van de steurkwekers in Granada, of de proef met het kweken van goudbrasem en zeewolf die momenteel plaatsvindt in oude Romeinse zoutpannen in de provincie Cádiz. De kwekers hebben ons verteld over hun afzetproblemen en daarom denken wij dat de EU zich een aantal prioriteiten moet stellen waaronder het zoeken naar nieuwe kwaliteitssoorten, die kunnen worden toegevoegd aan de preferente soorten, en de ontwikkeling van gemeenschappelijk onderzoek, de uitwisseling van onderzoeksresultaten en kweekmethodes.
Mijn fractie wil graag een richtlijn ter regulering van de ecologische aquacultuur waarbij enkele belangrijke factoren voor dit soort kweekmethodes in aanmerking worden genomen zoals het gebruik van traditionele methodes, milieufactoren, temperaturen en de aanwezigheid van water. Er zouden speciale fondsen in het leven moeten worden geroepen om deze ecologische productie en de verspreiding en de marketing van de producten te ondersteunen.
Wij vragen de Commissie ook om er rekening mee te houden dat het kweken van sommige soorten, zoals van tarbot, niet te maken heeft met marktverzadiging aangezien het een nieuwe kweeksoort betreft die net in ontwikkeling is. Daarom vinden wij dat de Commissie de steun voor de aanleg van nieuwe kweekinstallaties voor die soorten in het reglement voor FIOV-gelden moet handhaven. De Commissie heeft steun verleend aan de ontwikkeling van nieuwe installaties voor de kweek van tarbot, maar wij denken dat dat niet voldoende is, gezien het feit dat de vraag sneller groeit dan de bedrijfstak zelf.
De aquacultuur is een visserijsector met grote mogelijkheden die alleen ordelijk kan groeien met steun van de Gemeenschap.

Vermeer (ELDR).
Allereerst wil ik de heer Martin feliciteren met het goede resultaat. De problemen en uitdagingen waarmee de aquacultuur te maken heeft, zijn in zijn verslag goed naar voren gekomen. Je kunt ook merken dat hij eigen onderzoek heeft gedaan en op de plek van de werkzaamheden is gaan kijken. Ik heb toch nog een paar opmerkingen. Een van de belangrijkste problemen van de aquacultuur is haar slechte imago ten gevolge van gebrek aan kennis. Dit gebrek aan kennis kunnen we alleen wegnemen als we zelf beschikken over heldere onderzoeksgegevens. Derhalve moet de Europese Unie ruimte bieden voor onderzoek. Duidelijkheid zal leiden tot een beter imago en daarmee kan de sector een groot probleem oplossen. De sector moet hieraan via communicatie aandacht besteden.
Ten aanzien van de financiën is de economische levensvatbaarheid van de sector een belangrijke zorg vanuit Europa. Als we die levensvatbaarheid op de lange termijn kansen willen bieden, mogen we de sector niet verslaafd maken aan subsidies. Zelfredzaamheid is beter. Mijn uitgangspunt is: de markt zijn gang laten gaan, opstarten en aanjagen en dan moet de sector zichzelf kunnen redden. Overigens willen wij wel verantwoord omgaan met de kaders, dus wij moeten zelf kaders en randvoorwaarden stellen. Die markt moet in goede banen worden geleid. Regelgeving moet eenvoudig, duidelijk en eerlijk zijn. Door het wegnemen van regeltjesbarrières wordt de markt constanter, transparanter en dus efficiënter. Hierdoor zijn er betere kansen voor producten tegen scherpe kostprijzen en daar zal de Europese consument ook voordeel bij hebben.
Bovendien is de consument gebaat bij voedselveiligheid en transparantie, die bijzonder belangrijk zijn. Voedselveiligheid moet altijd gegarandeerd kunnen worden. We moeten hier echter wel rationeel blijven en geen absurde eisen stellen. Als iets 100 procent goed is, hoeft het geen 150 procent goed te zijn. Laten we met beide benen op de grond blijven staan. Het stellen van overdreven eisen leidt ertoe dat kleine bedrijven de stekker eruit halen en het niet overleven. Dus ik pleit voor eenvoudige regelgeving. Helder en uitvoerbaar enerzijds, controleerbaar en handhaafbaar anderzijds. De liberalen zullen instemmen met het verslag. Ik vind dat de aquacultuur een positieve bijdrage levert aan het verduurzamen van de natuurlijke visbestanden.

Figueiredo (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, in het onderhavige verslag komt een positief standpunt ten opzichte van de aquacultuur tot uiting, dat wij onderschrijven. In het verslag word benadrukt dat de aquacultuur de visserij slechts aanvult, maar niet vervangt en dat ten aanzien van deze sector voor duurzame ontwikkeling en eerbiediging van het voorzorgsbeginsel moet worden gezorgd. Dit betekent met name dat milieuvraagstukken de volle aandacht dienen te krijgen en dat de productie van genetisch gemodificeerde vis wordt afgewezen.
Wij zijn net als de rapporteur van mening dat de steun uit hoofde van het FIOV moet worden gehandhaafd, dat de voornaamste belanghebbenden bij het beleid moeten worden betrokken, dat het onderzoek terzake moet worden versterkt en dat er een economisch instrument moet worden geschapen om de sector in crisissituaties, bijvoorbeeld natuurrampen, bij te staan. Desalniettemin attenderen wij op een aantal specifieke aspecten en voorzorgsmaatregelen die ten aanzien van deze activiteit niet uit het oog mogen worden verloren. De aquacultuur kan namelijk niet worden behandeld zoals om het even welke bedrijfstak, maar is vergelijkbaar met de landbouw en veeteelt. De aquacultuuractiviteiten houden immers rechtstreeks verband met de ontwikkeling van diersoorten en de natuurlijke context, met name de kuststrook, en een alternatieve benutting van de ruimte.
Anderzijds kunnen de mogelijkheden voor intensivering en verticalisering van de productie grote risico's voor de gezondheid van mens en dier met zich meebrengen. Er dient dan ook voor toezicht te worden gezorgd om te voorkomen dat er bij vissen een soort 'gekke koeienziekte? de kop opsteekt. Tegen deze achtergrond moeten meer middelen worden uitgetrokken voor onderzoek ten aanzien van de aquacultuur en het gebruik van productietechnieken en moeten hygiëne- en veiligheidsvoorschriften worden vastgesteld, waarbij het voorzorgsbeginsel evenals de vermindering van de gevolgen voor het milieu voorop moeten staan. Tevens dient specifieke steun beschikbaar te worden gesteld voor kleine en middelgrote ondernemingen.
Tot besluit zou ik willen meedelen dat mijn delegatie zowel het onderhavige verslag van de heer Martin over Europese aquacultuur, als het verslag van mevrouw Miguélez Ramos over visserij in internationale wateren, dat eveneens vandaag zal worden behandeld, steunt.

Bautista Ojeda (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, geachte commissaris, de ramp met de Prestige maakt duidelijk dat de aquacultuur, evenals elke andere industriële activiteit die in potentie vervuilend is, ook grote schade kan oplopen, zoals nu het geval is met de viskwekerijen in Galicië.
De aquacultuur is een bedrijfstak van de toekomst, die niet alleen producten van hoge kwaliteit op de markt kan blijven brengen, maar ook heel geschikt is om overbeviste visgronden te herbevolken. Het is een dimensie van de zee die nog niet grondig onderzocht is. Er moet meer steun worden gegeven aan onderzoek, aan de ontwikkeling van nieuwe producten die niet via genetische manipulatie zijn verkregen, en tegelijkertijd moet de directe samenwerking met de lokale en regionale overheden bij de stimulering van aquacultuur worden vergroot, vooral in die gebieden die het meest te lijden hebben onder de ingrijpende herstructureringen die voortvloeien uit het niet ondertekenen van visserijakkoorden en de hervorming van het visserijbeleid van de EU.
Ten slotte verzoek ik de Commissie om de traditionele bedrijfstakken niet te vergeten, zoals de aquacultuur in estuaria en de relatie ervan met veelal beschermde natuurgebieden.

Ó Neachtain (UEN).
Mijnheer de voorzitter, op een moment waarop het lijkt alsof de Commissie geneigd is om een gemeenschappelijk visserijbeleid in te voeren dat meer is afgestemd op de kortetermijnbelangen van sommige lidstaten dan op de vissers, is het bemoedigend om te zien dat zij uiteindelijk iets goed heeft gedaan.
In zijn algemeenheid ben ik het eens met de benadering die de Commissie heeft gekozen in haar mededeling over de toekomst van de aquacultuur. Laat me echter van begin af aan zeggen dat de aquacultuur volledig in het gemeenschappelijk visserijbeleid geïntegreerd moet worden. Zij moet andere vismethoden aanvullen. Onder geen enkel beding moet zij gezien worden als vervanging. Wereldwijd is de aquacultuur een van de snelst groeiende voedselsectoren. De Ierse aquacultuursector bijvoorbeeld neemt meer dan 30 procent van de visproductie voor zijn rekening, hetgeen de wereldwijde trend weergeeft. Het is zeer aannemelijk dat de aquacultuur een verdere groei van de zo benodigde banen en economische activiteit bevordert, vooral in kustgemeenschappen waar andere banen moeilijk te vinden zijn. In het licht van de wereldwijde vraag naar zeevruchten wordt de aquacultuur steeds belangrijker als leverancier voor de visverwerkende sector en biedt zij een aanzienlijke toegevoegde waarde en exportmogelijkheden. Het is absoluut noodzakelijk dat iedere verdere ontwikkeling in de sector op een duurzame basis plaatsvindt. In de hele EU moet de bedrijfstak zich richten op de beste praktijk in overeenstemming met strikte milieurichtlijnen en op het vooropstellen van een hoge standaard van kwaliteitsbewaking, zoals op het moment al het geval is in Ierland.
Verder moet de sector zich bedienen van de beste praktijk als het gaat om de voedselveiligheid. En wat dit betreft ben ik het niet eens met mijn Ierse collega, mevrouw McKenna. De aquacultuur is niet gevaarlijk. De aquacultuur is een op natuurlijke hulpbronnen gebaseerde bedrijfstak die alles behalve gevaarlijk is. Door het dumpen van buitenlandse vis, in het bijzonder zalm, door producenten van buiten de EU ondervonden EU-producenten in het verleden en ondervinden ze zelfs nu nog ernstige nadelen. In dit verband wil ik ten aanzien van de voorgenomen maatregelen de Commissie verzoeken zich nog eens te buigen over het onderdeel inzake overheidssteun voordat ze haar formele voorstellen naar voren brengt. Met betrekking tot eutrofiëring neem ik nota van de behoedzame lijn die de Commissie volgt inzake een landbouwrichtlijn voor waterverontreiniging. De aquacultuur en de landbouw zijn totaal verschillende sectoren, die afzonderlijk behandeld moeten worden. Ik stel dan ook dat we een specifieke richtlijn nodig hebben in verband met mogelijke waterverontreiniging in de aquacultuursector. Ik feliciteer u, mijnheer Martin, met een eersteklas rapport over dit belangrijke onderwerp en ik hoop dat de unanieme goedkeuring van de Commissie visserij vandaag gevolgd wordt door het Huis.

Butel (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil allereerst de heer Martin van harte gelukwensen met het uitstekende verslag dat hij heeft opgesteld in overleg met de mensen uit het vak. Nu een aanzienlijke stijging van de vraag naar vis wordt voorspeld en nu wij moeten zorgen voor een verstandig beheer van de visbestanden, kan de aquacultuur de facto een aanvullende rol spelen in de marktbevoorrading. Zoals de rapporteur al heeft gezegd vereist de ontwikkeling van de aquacultuur echter een aantal voorzorgsmaatregelen.
Met het oog op de opgedane ervaringen lijkt het ons noodzakelijk onderzoek te bevorderen. Men kan deze ontwikkeling namelijk niet baseren op kweekmethoden die hun beperkingen inmiddels hebben aangetoond. Daarom moeten voldoende middelen worden uitgetrokken voor onderzoek, opdat een antwoord kan worden gegeven op een aantal essentiële vragen. Ik denk hierbij met name aan het effect op het milieu, de vermindering van het gebruik van vismeel in voeder, de ontwikkeling van minder carnivore soorten, de bestrijding van ziekten, de genetische risico's die ontsnapte vissen opleveren voor de natuurlijke populaties en de ontwikkeling van nieuwe producten.
Ik steun de rapporteur als hij erop aandringt geen genetisch gemodificeerde vissen in de Europese Unie toe te laten. Verder is gekweekte vis anders dan gevangen vis. Daarom moet worden aangegeven om welke categorie het gaat zodat consumenten de kans krijgen vrij hun keuze te bepalen. De aquacultuur kan echter alleen worden uitgebreid als zij als een aanvulling wordt beschouwd op de traditionele visserij die - laten wij dat niet vergeten - actief bijdraagt aan de economische activiteiten van onze kustgebieden.

Souchet (NI).
Mijnheer de Voorzitter, dit is een gedegen, solide en goed doorwrocht verslag over een belangrijke sector, over een sector met enorme productietekorten - meer dan de helft van de door ons gegeten vis wordt ingevoerd - een sector waar traceerbaarheid het beste kan worden gewaarborgd aan de hand van binnenlandse productie en waar, vanwege de aan de natuurlijke hulpbronnen opgelegde beperkingen, dankzij de aquacultuur de noodzakelijke extra werkgelegenheid in onze kustgebieden kan worden gegarandeerd.
De rapporteur heeft gelijk als hij het ontbreken van de aquacultuur in het Groenboek aan de kaak stelt en wijst op de tekortkomingen in de mededeling van de Commissie van september 2002. Deze aquacultuursector wordt in eerste instantie gekenmerkt door omvangrijke en langdurige onderzoeksinspanningen. Deze inspanningen staan meestal in geen verhouding tot de financieringsmogelijkheden van de bedrijven, vaak jonge gezinsbedrijven die slechts over een gering kapitaal beschikken en blootgesteld zijn aan sterke concurrentie en instabiele prijzen. Het Franse bedrijf bijvoorbeeld dat de Europese productie van tarbot op gang heeft gebracht - en dat wordt gerund door Michel Adrien uit de Vendé - heeft gedurende tien jaar niet minder dan 2,5 miljoen Franse francs per jaar moeten investeren voordat het de reproductietechniek van tarbot in gevangenschap onder de knie had.
Moeten dergelijke zware en dure onderzoeksprogramma's - die gepaard gaan met aanzienlijke technische en commerciële onzekerheden en met problemen die op het vlak liggen van de fundamentele biologie - geheel en al worden gefinancierd door de bedrijven? Ik vind van niet. Integendeel, volgens mij moet dit soort onderzoek voor een groot deel in aanmerking komen voor overheidssubsidies, zoals die worden verstrekt voor de permanente renovatie van vissersboten. Het is duidelijk dat overheidssteun in een dergelijk geval niet gelijkgesteld kan worden met concurrentieverstoring.
Bij onderzoek denk ik met name aan het onderzoek naar nieuwe vaccins waarmee het hoofd kan worden geboden aan de met het gebruik van antibiotica verband houdende risico's. Dit is een essentieel vraagstuk voor de toekomst en de goede naam van de sector. Daarom moeten sterke, nationale en communautaire financiële prikkels worden gegeven. Ik steun ook het idee om de FIOV-regels - en ik zou zelfs willen zeggen: de EOGFL-regels - aan te passen, opdat financiële steun kan worden gegeven aan jonge mensen die een bedrijf op willen zetten, aan de overdracht van ondernemingen en de voorlichting van consumenten.
Ik deel de zorgen van de rapporteur in verband met het risico van genetisch gemodificeerde vissen. Het is zonder meer duidelijk dat er een totaal verbod moet komen op de productie en de import van dat soort vis. Tot slot moeten wij, mijnheer de Voorzitter, angstvallig een oogje in het zeil houden wat eventuele oneerlijke concurrentiepraktijken uit bepaalde derde landen betreft. Dumping moet absoluut verboden zijn op een opkomende en onstabiele markt. Als de import van aquacultuurproducten niet beantwoordt aan de voorschriften waaraan ook de producenten van de Europese Unie zijn onderworpen, moet deze resoluut worden verboden en moet de nodige controle worden uitgeoefend op een dergelijk verbod.

Langenhagen (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen wens ik alle aanwezigen een gelukkig nieuwjaar!
Ten tweede, mijnheer de commissaris, ben ik bijzonder ingenomen met uw opbouwende opmerkingen van zojuist over de verschillende studies, procedures en methoden. Er valt dus toch iets positiefs te melden over de visserijsector. De afgelopen 30 jaar wil het ons maar niet lukken de overbevissing echt aan banden te leggen. De vraag, de plaatselijke werkgelegenheidssituatie, de belangen van de sector, wetenschappelijke bewijzen en nationale belangen zijn onverzoenlijk gebleken. Daarom is van de geplande GVB-hervorming, de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid, niet méér overbleven dan een hervorminkje.
De visbestanden blijven slinken en daarom biedt een op duurzaamheid georiënteerde visteelt het enige verantwoorde toekomstperspectief dat ik momenteel voor me zie. Mijn dank gaat uit naar Hugues Martin. Zijn initiatiefverslag over de aquacultuur is een schoolvoorbeeld van de actieve aanpak die de leden van de Commissie visserij tonen als problemen opgelost moeten worden. De betreffende mededeling van de Commissie onderstreept hoe het Parlement belangrijke zaken kan aanpakken. Aquacultuur is zonder twijfel hèt alternatief voor uitzichtloze overbevissing. De sector heeft zich de laatste jaren buitengewoon goed ontwikkeld en heeft ook in de Europese Unie talrijke arbeidsplaatsen geschapen. De visteelt is uitgegroeid tot een belangrijke bedrijfstak voor de kustregio's waar nog heel wat groei in zit, en die groei moeten we eruit zien te halen.
Aquacultuur is echter geen wondermiddel. Het is de moeite waard om daar wat dieper op in te gaan. De visteelt brengt dezelfde problemen met zich mee als de intensieve veehouderij op het platteland. Afval, parasieten, chemicaliën, voeder, noem maar op. De jaarlijkse afvalberg van de Schotse zalmkwekerijen komt overeen met die van een grote stad, om maar een voorbeeld te noemen.
Ik ben uitermate ingenomen met de activiteiten en het succes van de aquacultuur. Ik pleit echter voor een verantwoorde, kwalitatief hoogwaardige en duurzame visteelt. De nadruk op kwantiteit tegen de laagste prijzen leidt alleen maar tot ecologisch en economisch foute ontwikkelingen. Daarbij is het zinvoller als men zich zou richten op kwaliteit en op diversiteit van vissoorten die elk hun eigen aandacht nodig hebben, wat natuurlijk wel een dure zaak kan worden. Niemand is gebaat bij een ontwikkeling in de zin van "wie snel hoog klimt, zal diep vallen", noch de kustregio's, noch de consumenten.

Kindermann (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, een belangrijk onderdeel van het gemeenschappelijk visserijbeleid is de mededeling van de Commissie over de aquacultuur van september 2002. Ik verwelkom dan ook het initiatief van de visserijcommissie om aan de hand van een initiatiefverslag de aquacultuur in de Europese Unie grondig te belichten. Deze productietak van de visserij is de laatste jaren gestaag gegroeid en het belang ervan is dan ook navenant toegenomen. De aquacultuur kan daarom beschouwd worden als een reëel alternatief voor de vangst van de wereldwijd slinkende voorraden van natuurlijke hulpbronnen in de vorm van zeedieren die voor menselijke consumptie bestemd zijn. Bovendien zorgt de aquacultuur voor positieve effecten op de arbeidsmarkt, ook buiten de kustregio's - daar wil ik graag de nadruk op leggen.
Veel arbeidsplaatsen zijn direct of indirect gebonden aan de aquacultuur. De sector biedt niet alleen werk in de primaire productie, maar ook op vele andere gebieden. Het onderzoek op het gebied van aquacultuur acht ik van speciaal belang. Hiervoor moeten in ieder geval meer financiële middelen uitgetrokken worden om nog betere aanbevelingen te kunnen doen. Er zijn nog heel wat onopgeloste problemen in de visteelt. Ik zal me beperken tot een paar voorbeelden: de toepassing van geneesmiddelen, minimalisering van effecten op het milieu, voedselveiligheid van het product, betere productie-inrichtingen die tevens voldoen aan hogere eisen aan het welzijn van dieren, en, niet in de laatste plaats, de bescherming van de in het wild levende zeedieren tegen genetisch gemodificeerde vissoorten.
Tot slot wil ik de rapporteur, de heer Martin, heel hartelijk bedanken dat hij dit problematische terrein zo grondig heeft onderzocht. De aquacultuur zal in de toekomst nog volop stof voor discussie bieden.

Busk (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, aquacultuur is op wereldniveau de snelst groeiende sector in de levensmiddelenindustrie. De Commissie verdient dus alle lof voor haar voorstel betreffende een strategie voor aquacultuur alsook de rapporteur, de heer Martin, voor zijn werk en zijn verslag. Het resultaat van de top in december en de daar besloten beperkingen van de vangstmogelijkheden in het toekomstig visserijbeleid nopen de Unie tot nieuwe visies en gemeenschappelijke strategieën voor de aquacultuur. Het sleutelwoord is duurzame aquacultuur, die zich concentreert op werkgelegenheid, de consumenten en het milieu. Het is heel belangrijk dat de Unie haar regio's waar de visserij sterk ontwikkeld is, behoedt voor ontslagen en er nieuwe arbeidsplaatsen creëert. De consumenten moeten gezonde en veilige visserijproducten van hoge kwaliteit krijgen en er moet voor een ecologisch evenwicht en een duurzaam milieu worden gezorgd.
De toegang tot zuiver water is een essentiële, maar ook een belemmerende factor bij het kweken in zoet water. Daarom is er meer onderzoek nodig over een toenemend gebruik van recyclering en hergebruik. Er moet meer toezicht komen op het gebruik van antibiotica en geneesmiddelen. Er moet een systeem komen en er moeten gegevens worden verzameld die gericht zijn op de bescherming van de gezondheid. Investeringen in schonere productie en technologie moeten gestimuleerd worden en mogen niet belemmerd worden door een gebrek aan kennis over de gevolgen voor het milieu en een frequente toepassing van het voorzorgsbeginsel, wat tot afwijkende, concurrentieverstorende productievoorwaarden in de lidstaten leidt. De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij kan het voorstel van de Commissie en van de rapporteur steunen.

Korakas (GUE/NGL).
Mijnheer de Voorzitter, de restrictieve maatregelen van het Groenboek over de visserij, het opleggen en slopen van schepen, de quota enzovoort, hebben ervoor gezorgd dat de middelgrote en met name de kleine vissersvaartuigen geen schijn van kans meer hebben. Ik kom uit een gebied in Griekenland waar de middelgrote visserij sterk is ontwikkeld en ik ken het probleem dus uit de eerste hand. Daar komt bij - en bovengenoemde situatie is daar niet vreemd aan - dat de ontwikkeling wordt bevorderd van de aquacultuur, waar het grootkapitaal zijn aanwezigheid steeds nadrukkelijker doet gevoelen. Ik ben niet tegen de mensen van de aquacultuur maar tegen de manier waarop deze wordt bevorderd, zonder enige controle, zonder eerbiediging van de meest elementaire gezondheids- en milieuvoorschriften. Helaas zal naarmate de aquacultuur steeds meer in handen komt van het grootkapitaal, diens bandeloosheid alleen maar groter worden.
In het onderhavig verslag staat dat deze sector steeds belangrijker wordt. Daarin worden de voorwaarden genoemd waaronder de aquacultuur zich verder kan ontwikkelen, zoals bijvoorbeeld de opsporing van voor aquacultuur geschikte gebieden, de eerbiediging van de beginselen van duurzame exploitatie, de productreclame, de waarborging van gelijke mededingingsvoorwaarden, de uitvaardiging van bepaalde gezondheidsmaatregelen, de bescherming tegen import van genetisch gemodificeerde vissen, de eerbiediging van het milieu, enzovoort. Daarin wordt echter niet gewezen op de kern van het probleem en de vraagstukken die in de toekomst onvermijdelijk door de snelle groei van bepaalde ondernemingen zullen rijzen, met alle ernstige gevolgen van dien voor de gezondheid en het milieu. De kapitalistische oriëntatie, de manier waarop de kapitalistische bedrijven zich ontwikkelen en het ongeremde winstbejag leiden ertoe dat de aquacultuur in handen komt van het particulier grootkapitaal, dat kweekmethoden toepast en voedermiddelen gebruikt die schadelijk zijn voor de volksgezondheid en het milieu en de visbestanden aantasten. Het verslag rept echter met geen woord over deze grote problemen en laat de kleine producenten, de consumenten en het milieu in de kou staan.
Tot slot doet de rapporteur een beroep op het Grieks voorzitterschap en dringt aan op maatregelen opdat rampen zoals die met de Prestige nooit meer voorkomen. Ik vrees dat deze oproep aan dovemansoren gericht is, daar de Griekse regering herhaaldelijk heeft laten zien dat zij met handen en voeten gebonden is aan het rederskapitaal.

Hudghton (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, wij juichen dit rapport en ook de mededeling van de Commissie toe, maar als wij een strategie willen bedenken om aquacultuur te bevorderen en goed te regelen, dan moet deze strategie wel goed doordacht zijn.
De aquacultuur heeft, net als de visserij, zo haar problemen gehad, van aanvaringen door schepen tot besmettelijke bloedarmoede bij de zalm (ISA). Van Schotland kunnen we misschien nog iets leren: daar hebben de viskwekers naar aanleiding van de problemen met ISA zelf het voortouw genomen door een ISA-code in te stellen. Dit is des te opmerkelijker gezien het feit dat ze geen geld van de EU kregen voor vergoeding en vaccinatie.
Uitvoerbare en doeltreffende programma's voor kwaliteitscontrole, zoals Scottish Quality Salmon, kunnen ook een rol spelen en dienen te worden aangemoedigd. Onze strategie voor aquacultuur moet uitgaan van de duurzaamheid, concurrentiekracht en economische levensvatbaarheid van deze sector en dient rekening te houden met ecologische en maatschappelijke aspecten. Ontsnappingen van vissen dienen te worden voorkomen en er moet een duurzame manier worden gevonden om gekweekte vissen te voeren. Alleen zo kan er een veilig product van hoge kwaliteit worden geleverd. Er moet krachtig 'nee' worden gezegd tegen genetisch gemodificeerde vis. Zo zal ik tenminste vanmiddag stemmen.

Queiró (UEN).
Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik de heer Martin willen feliciteren met zijn uitstekende initiatiefverslag, dat een nieuwe kijk biedt op de activiteiten in verband met het kweken van vis in kweekvijvers en de aquacultuur. Zoals algemeen bekend, heeft de Commissie in het kader van de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid het beleid inzake het beheer en de vernieuwing van de vissersvloot fundamenteel gewijzigd. Zo heeft zij met name voorgesteld de steun voor de vernieuwing van de vloot af te schaffen en de steun voor modernisering in te perken en staat zij een beleid voor het beheer van de vloten voor dat herstructurering van de vloot belemmert, zelfs ten aanzien van landen die, zoals Portugal, de doelstellingen niet alleen hebben bereikt, maar zelfs nog verder zijn gegaan. Door dit soort maatregelen is de omvang van de vissersvloot drastisch verkleind waardoor vanzelfsprekend ook de visserijactiviteit is afgebrokkeld. Dit beleid had en heeft ernstige gevolgen voor de bevolking aan de Portugese kust, die vele decennia lang van en met de zee heeft geleefd.
Omdat mijn gedachten uitgaan naar deze mensen evenals naar alle Europeanen die van de zee leven, neem ik thans in de plenaire vergadering het woord. Ik wil helpen oplossingen aan te dragen ter verzachting van de economische, sociale en culturele gevolgen van deze communautaire maatregelen, die zich zo veel gelegen laten liggen aan de vissen, maar die de visserij en degenen die van oudsher van deze activiteit afhankelijk zijn links laten liggen. Ik ben van mening dat de aquacultuur zich zou kunnen ontwikkelen tot een sector die de traditionele visserij aanvult, waarbij geprofiteerd kan worden van de ervaringen van degenen die zich van oudsher met de visserij bezighouden, terwijl deze personen tegelijkertijd in dezelfde bedrijfstak weer een volwaardig beroep kunnen uitoefenen.
Gezien het toenemende belang van deze sector zijn forse investeringen van de Unie vereist, niet alleen voor wetenschappelijk onderzoek, maar ook voor onderwijs en beroepsopleiding en de opbouw en modernisering van infrastructuur en installaties. Tevens dient de gezondheidsbescherming te worden bevorderd, met name met betrekking tot het gebruik van kwalitatief hoogstaand vismeel en visolie, dient de inzet van antibiotica aan banden te worden gelegd en mag genetisch gemodificeerde vis niet worden toegestaan.
Het is een feit dat op de aquacultuur ongeveer 150 communautaire regelingen van toepassing zijn. Maar een doelmatige wettelijke bescherming op dit gebied wordt niet gegarandeerd door het grote aantal voorschriften, maar door een betere kwaliteit van de besluiten en maatregelen die op communautair niveau worden vastgesteld. Deze betere kwaliteit kan worden bereikt door niet alleen de communautaire investeringen op de juiste wijze in te zetten en te sturen, maar ook door de wetgeving te vereenvoudigen. Hierdoor wordt de wetgeving coherenter en begrijpelijker voor degenen waarvoor zij bestemd is en kan zij dientengevolge ook doelmatiger worden verwezenlijkt.
In mijn ogen zijn dit een aantal essentiële elementen, wil men bereiken dat het slechte imago van deze sector waar het om bepaalde vissoorten gaat bij het publiek en in het bijzonder de consument verandert. Ik denk ook dat iedereen ermee instemt dat de verordening inzake het financieel instrument voor de oriëntatie van de visserij moet worden gewijzigd zodat uit hoofde van dit instrument ook steun kan worden verstrekt voor de oprichting van bedrijven door jongeren, kleine en middelgrote ondernemingen, bevordering van de kwaliteit van aquacultuurproducten, promotiecampagnes om het verbruik van deze producten te stimuleren, de ontwikkeling van milieuvriendelijke praktijken en ga zo maar door. Ik roep de Commissie er in de persoon van commissaris Solbes Mira toe op - ik betreur overigens dat commissaris Fischler hier vandaag niet aanwezig is - ervoor te zorgen dat dit vraagstuk niet in vergetelheid raakt en doeltreffende maatregelen te nemen om de aquacultuur met het oog op de toekomst nog sterker te bevorderen.

van Dam (EDD).
Voorzitter, commissaris, twintig jaar geleden werd aquacultuur aangeprezen als dé oplossing voor de teruglopende visvangsten. De droom was dat deze ook een aanzienlijk aandeel zou kunnen leveren in de eiwitbehoefte van mensen in de hongergebieden in deze wereld. Maar zoals dat gaat met vele dromen, kwam ook deze droom niet uit. De voedselconversie van gekweekte vis is laag. Voor de productie van 1 kilogram vis heb je niet vier kilo voer nodig zoals bij zoogdieren maar slechts 1,5 à 2 kilogram. Helaas moet dat voer voor een groot deel uit dierlijk eiwit bestaan. Eiwitten in visvoer zijn afkomstig van vismeel dat op zijn beurt afkomstig is van de visvangst van de industrievisserij. Die vangt met een soort nylonkous hele gebieden leeg. Ze vangt niet alleen volwassen vis maar ook ondermaatse vis en verwerkt onder andere het bloed van de kabeljauw. Het heeft dan ook weinig zin om te praten over kabeljauwherstelplannen als je niet eerst de industrievisserij aan banden legt. Dat kan door quota, maar ook door de afnemers van vismeel te dwingen op zoek te gaan naar alternatieve grondstoffen zoals plantaardige eiwitten of zoöplankton. Ik begrijp dat die alternatieve grondstoffen niet zomaar voorhanden zijn. Het is daarom van groot belang het onderzoek naar deze alternatieven een financiële impuls te geven en waar mogelijk te stimuleren. Daarmee is niet alleen de kabeljauwstand in de Noordzee gediend maar ook het hongerende deel van de wereldbevolking. Als de wetenschap deze alternatieve eiwitbronnen voor visvoer kan aanboren, komt de droom voor aquacultuur alsnog uit.

Martinez (NI).
Mijnheer de Voorzitter, het verslag van collega Martin betreft een in wetenschappelijk, economisch en sociaal opzicht boeiend en opwindend onderwerp dat ook nog zeer actueel is. De Prestige heeft een ramp veroorzaakt in Galicië - waarbij Spanje als grootste schaaldierproducent werd getroffen - en in Arcachon - waarbij Frankrijk als grootste oesterproducent werd getroffen. De ramp heeft aangetoond dat het inderdaad gaat om een zeer kwetsbare sector. Dit geldt zowel voor de aquacultuur op het vasteland - die de heer van Dam kennelijk is vergeten - als voor de aquacultuur op zee, dat wil zeggen de vis- en oesterkwekerij.
Deze activiteiten zijn rechtstreeks verbonden met het milieu. Je moet er wat van weten om het te begrijpen. Het evenwicht daartussen is uiterst subtiel. Het is niet eenvoudigweg een kwestie van water, stromingen, chemie of biologie. Weet u dat in gesloten milieus, zoals bijvoorbeeld de kustmeren, de Middellandse Zee, en het meer van Thau, het milieuevenwicht al kan worden verstoord door het verven van boten? Daarom doen eenvoudige visserslui altijd al, zonder er bij na te denken, aan duurzame ontwikkeling.
Dit is niet zomaar een bedrijfstak. De activiteiten die er worden verricht zijn toekomstgericht en state-of-the-art waarbij gewerkt wordt met edele vissoorten als zeebaars, goudbaars of tarbot. Men houdt zich bezig met baanbrekend wetenschappelijk werk waarbij onderzoek wordt gedaan naar GGO's, naar diploïde en triploïde oesters en naar vaccins. Natuurlijk zijn er grenzen en daar moet rekening mee worden gehouden. Vis wordt gebruikt om vis te voeden. De hoeveelheden vismeel zijn dus groter dan de hoeveelheden geproduceerde vis en men loopt het risico dat men op die manier gaat vissen voor de vismeelindustrie. Daarom is het noodzakelijk onderzoek te verrichten.
Gezondheidsproblemen: het gaat hierbij niet alleen om problemen met antibiotica of bacteriën, maar ook om mysterieuze, microscopische algen, zoals de dinophysis. Daarom is het noodzakelijk intensieve kweek te vermijden, de GGO's en met name de genetische gemodificeerde zalm onder controle te houden, en zeeboerderijen op te richten op volle zee, zoals Japan gedaan heeft. Men moet evenwel geen Bambi- of Walt Disney-verhalen ophangen of gaan zemelen over het welzijn van de vissen. Want dan mag men ook geen oesters meer openmaken omdat dat wreed is, en er geen citroen meer opdoen omdat dat pijn doet. Er moet voor gezorgd worden dat jongeren een bedrijf beginnen, en daarvoor zijn opleidingen nodig, investeringen in zuiveringsinstallaties, geavanceerd wetenschappelijk onderzoek, misschien wel nanobiologie, kwaliteitslabels (voor bijvoorbeeld de oesters van Arcachon, of van Bouzigues - die misschien zelfs nog beter zijn - en voor de oesters uit het meer van Thau).
Tot slot moeten wij misschien, mijnheer de Voorzitter, met tienduizend jaar vertraging in vergelijking met de landbouw, gaan nadenken over de mogelijkheid om de zee in cultuur te brengen.

Stevenson (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, ik wil mij allereerst aansluiten bij de lovende woorden van mijn collega's over het verslag van de heer Hugues Martin. Ook ik feliciteer hem oprecht met zijn uitstekende verslag over de aquacultuur. Dit verslag is, zoals al eerder gezegd, op eigen initiatief van de Commissie visserij tot stand gekomen en de heer Martin is er dankzij een enorme hoeveelheid werk en inzet in geslaagd een aantal aanbevelingen te doen die door zowel producenten als consumenten zullen worden gewaardeerd.
Het verslag van de heer Martin komt op een belangrijk moment voor de visserijsector. De aquacultuur maakt momenteel een exponentiële groei door vanwege de groeiende vraag naar vis in Europa en natuurlijk de uitputting van de visgronden voor de traditionele zeevisserij.
Aquacultuur op zee is een belangrijke leverancier van vis, schelpdieren en schaaldieren en in het bijzonder van gekweekte zalm, die steeds beter van kwaliteit wordt. Maar kweekplaatsen op het vasteland maken ook een plotselinge groei door, wat een flinke vooruitgang in de kweek van kabeljauw, heilbot, tarbot en een groot aantal andere belangrijke soorten mogelijk maakt. Afgelopen november bezocht de Commissie visserij een viskwekerij in Rio Frio bij Granada in Andalusië, waar steur werd gekweekt en zelfs kaviaar geproduceerd. Het is weliswaar een zeer gecompliceerd proces, maar gezien het feit dat kaviaar ongeveer een derde van de prijs van goud opbrengt, is het niet vreemd dat mensen graag bereid zijn tijd en geld in een dergelijke onderneming te steken.
We hebben dus een goed ontwikkelde en groeiende aquacultuurbranche in de EU die zorgt voor veel werkgelegenheid in dikwijls afgelegen landelijke gebieden met een kwetsbare economie. Het is een bedrijfstak die wellicht, zoals de heer Martin suggereert, werkgelegenheid kan bieden voor een deel van de zeevissers die door de huidige kabeljauwcrisis hun broodwinning kwijtraken.
Maar het is ook een bedrijfstak waar het, zoals de heer Ó Neachtain reeds zei, van levensbelang is dat de strengste normen op het gebied van milieu, welzijn, gezondheid en voedselveiligheid worden nageleefd. Alleen zo kan het vertrouwen van de consument worden gewonnen. Wat de heer Martin in zijn verslag heeft gedaan is lijnen uitzetten waarbinnen deze doelstellingen kunnen worden bereikt en ik ben het met deze benadering eens.
De aanbevelingen van de heer Martin om meer geld en energie te steken in onderzoek naar en ontwikkeling van de aquacultuursector zijn van fundamenteel belang en ik ben opgetogen dat de Commissie daar vanmorgen ook zo over dacht. Zoals de rapporteur zelf al zei tijdens de inleiding op dit debat, gaat het hier om een zeer veelbelovende sector die met het juiste beleid enorme voordelen kan opleveren voor de EU.

Lage (PSE)
Mijnheer de Voorzitter, geachte afgevaardigden, reeds aan het begin van onze tijdrekening, in de eerste eeuw voor en de eerste eeuw na Christus, hielden rijke Romeinen zich bezig met het kweken van bepaalde vissen en schaaldieren. Toen ging het echter meer om een dure mode dan om een economische activiteit. Kweekvijvers voor zeevis waren erg in trek vanwege hun schoonheid en het hiermee gepaard gaande prestige van de eigenaar. Rond de Middellandse Zee zijn overblijfselen van op zijn minst vijftig van dergelijke vijvers uit de Romeinse tijd gevonden.
Sinds die tijd, vooral in de negentiende eeuw, heeft een aantal landen zich gericht op het kweken van oesters in bassins, aangezien deze schelpdieren geheel terecht als gastronomische specialiteit met een verfijnde smaak werden beschouwd. Maar pas sinds de laatste decennia van de twintigste eeuw heeft de aquacultuur gezien de dreigende uitputting van de aan overbevissing blootstaande maritieme hulpbronnen een hoge vlucht genomen. Het aanbod van met behulp van aquacultuur gekweekte vis is de afgelopen veertig jaar verviervoudigd en beloopt thans ongeveer 100 miljoen ton. Tegelijkertijd blijft de mondiale vraag ten gevolge van de demografische ontwikkeling onverminderd stijgen.
Het lijdt geen twijfel dat de aquacultuur geen vervanging kan bieden voor visserij in de natuurlijke omgeving, maar zij kan een aanvullende en versterkende rol spelen, vooral waar het gaat om bepaalde zeer gewaardeerde en gewilde soorten die tegenwoordig deel uitmaken van ons dagelijks menu en die de visserij niet in toereikende hoeveelheden kan aanvoeren. De aquacultuur zal zich ongetwijfeld in de toekomst verder ontwikkelen. In wezen vindt thans op het gebied van de visproductie dezelfde ontwikkeling plaats als duizenden jaren op het gebied van de landbouw en veeteelt: in plaats van dierlijke en plantaardige producten simpelweg door de jacht of het verzamelen te verkrijgen, worden zij gekweekt en geproduceerd. Maar, mijnheer de Voorzitter, hieruit vloeien ook problemen van met name ecologische aard voort, zowel waar het gaat om de bescherming van de gezondheid van de mens als om het welzijn van de vissen. Al deze aspecten worden in het verslag van de heer Martin op uitputtende en weldoordachte wijze aan de orde gesteld. Dit verslag zou dan ook het richtsnoer voor de aquacultuur in de Europese Unie moeten gaan vormen.

Lisi (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijns inziens moeten wij de heer Martin dankbaar zijn. Hij heeft niet alleen uitstekend werk verricht, zoals alle sprekers hebben erkend, maar bovendien een baken gezet voor het vraagstuk van de aquacultuur. Zoals reeds werd gezegd, is er bij de aquacultuur sprake van een waterscheiding tussen de situatie van voor en de situatie van na dit verslag. Wij kunnen nu met recht zeggen dat deze sector de kinderschoenen is ontgroeid en volwassen aan het worden is, dat de aquacultuur is uitgegroeid tot een sector met specifieke kenmerken en bijzonderheden. De aquacultuur is geen aanhangsel meer van de visserij maar een sector die net als alle andere economisch belangrijke sectoren onze aandacht verdient.
Zoals de andere collega's reeds zeiden, moeten wij de cijfers laten spreken. Dit is een sector waarin steeds meer banen ontstaan, een sector die tegemoet kan komen aan een stijgende vraag, die de moeilijkheden in veel kustgebieden zonder alternatieven kan verzachten, een sector die ons in staat stelt het hoofd te bieden aan de aantasting van de visbestanden. In tegenstelling tot de hervorming van de visserij is dit trouwens ook een sector ten aanzien waarvan de Commissie en het Parlement het redelijk met elkaar eens zijn. Ik heb met genoegen naar commissaris Solbes geluisterd die waardering tot uiting bracht voor dit verslag. Wij hebben allen gehoord dat er overeenstemming bestaat ten aanzien van vraagstukken zoals de voedselveiligheid, het onderzoek, de milieucompatibiliteit van deze sector. Ik denk dat wij het met elkaar eens kunnen worden.
Met uw goedvinden wil ik tot slot enkel de Commissie vragen om meer aandacht te besteden aan hetgeen het Parlement hier aan de orde stelt. Het gaat om twee dingen: ten eerste de wijziging van de FIOV-verordening, van het financieel reglement, met name met het oog op de vestiging van jongeren en de omschakeling van de installaties, en ten tweede het natuurrampenfonds. Het heeft weinig zin te zeggen dat een sector waardevol en economisch nuttig is als men geen maatregelen treft om deze te ondersteunen.

Fava (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ook ik ben de rapporteur dankbaar. Dankzij zijn verslag hebben wij een aantal dingen kunnen vaststellen: ten eerste is de aquacultuur een belangrijke bron van aanvullend inkomen voor met name de vissers die wonen en werken in de randgebieden, en ten tweede biedt zij de mogelijkheid tot beperking van de visvangst en behoud van de natuurlijke visbestanden. Er zijn echter nog enkele problemen voor met name de kleinschalige en ambachtelijke visserij. Er moet steun worden gegeven aan de omschakeling naar aquacultuur, want deze omschakeling is duur. Er moeten financiële middelen beschikbaar worden gesteld voor de begininvesteringen, ter overbrugging van de eerste drie jaar die bijna nooit winstgevend zijn. Via het Financieel Instrument voor de Oriëntatie in de Visserij moeten specifieke maatregelen worden genomen voor leningen met rentesubsidie. Anders zullen alleen enkele bevoorrechte producenten aan aquacultuur kunnen doen. Het doel van de Commissie is 8.000 à 10.000 nieuwe banen te creëren, en dit is een grote uitdaging. Er zijn echter concrete maatregelen nodig om de economische rentabiliteit van de aquacultuur te kunnen bevorderen.
Een ander doel - een doel waaraan het Parlement grote aandacht schenkt - is dat van de voedselveiligheid, het milieueffect en de dierengezondheid. Daarom is een gedragscode nodig, met duidelijke regels en parameters. Vooral moet echter ervoor worden gezorgd dat de producten uit derde landen aan onze voorschriften inzake gezondheid, voedselveiligheid en dierenwelzijn worden onderworpen. Daarmee wordt niet alleen oneerlijke concurrentie vermeden maar vooral ook een bijdrage geleverd aan de kwaliteit van onze duurzame ontwikkeling.

Cunha (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer Solbes Mira - die reeds minister van Visserij was en dus, alhoewel hij thans niet voor deze sector verantwoordelijk is, niet onbekend is met deze materie -om te beginnen zou ik mij tot onze collega Martin willen wenden, die met het uitstekende verslag dat hij heeft voorgelegd, heeft aangetoond een excellent afgevaardigde te zijn. Gefeliciteerd, mijnheer Martin!
Het onderhavige verslag bevat een uitstekende analyse van de stand van de aquacultuur in de Europese Unie en biedt belangrijke richtsnoeren voor de toekomst. In dit verband zou ik de nadruk willen leggen op de noodzaak van de uitwerking van programma's voor geïntegreerd milieubeheer, voor zowel zee- als zoetwatergebieden. De recente rampen met de Erika en de Prestige hebben maar al te duidelijk aangetoond hoe belangrijk dergelijke milieuplannen zijn. Ten tweede dient de voedselveiligheid te worden verbeterd, niet alleen om gezondheidsredenen, maar ook om het vertrouwen van de consument te winnen. Voorts dient het onderzoek te worden geïntensiveerd en voor een adequate financiering van de sector te worden gezorgd, zowel met het oog op de opbouw van nieuwe als voor de modernisering van reeds bestaande installaties.
Het lijdt geen twijfel dat de aquacultuur een grote toekomst tegemoet gaat. Doordat de consument in Europa de afgelopen jaren door een aantal voedselcrises is opgeschrikt, koestert hij echter een zeker wantrouwen omtrent de aquacultuur. Er dient op te worden gewezen dat intensieve productie niet noodzakelijkerwijs gelijkstaat aan een gebrek aan hygiëne. De Europese Unie beschikt op dit gebied over een pakket aan voorschriften en technische normen dat uniek is in de wereld en waardoor een streng toezicht op de sanitaire omstandigheden gewaarborgd is. Deze regels dienen echter te worden versterkt en verbeterd zodat de burgers gewoon vertrouwen krijgen in uit de aquacultuur afkomstige vis.

Stihler (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, ik ben blij dat dit debat wordt gehouden. Het doet mij veel deugd dat zoveel collega's interesse voor aquacultuur hebben opgevat. Ik denk niet dat een visserijdebat ooit eerder door zowel afgevaardigden is bijgewoond.
Laten we het belang van deze jonge en groeiende sector vooral niet onderschatten. Alleen in Schotland voorziet de aquacultuur in 7000 banen, waarvan 75 procent in de hooglanden en op de eilanden. Vaak is de aquacultuur een levensader voor een aantal van onze meest afgelegen gemeenschappen.
Zalm vertegenwoordigt bijna 40 procent van de Schotse voedselexport en de zeezalmkweek is in financieel opzicht belangrijker voor de Schotse economie dan de vee- en schapenteelt tezamen. In het verslag wordt positief gesproken over de branche en de doelstellingen voor de toekomst. We moeten zien te zorgen dat de sector een permanente en stabiele bron van werkgelegenheid wordt, dat aan de vraag van de consument kan worden voldaan en dat de branche aan alle milieueisen voldoet. Duurzame ontwikkeling is hier het sleutelwoord. Het verslag benadrukt het belang van voedselveiligheid en hygiëne. In dit licht speelt het onderzoek naar middelen die een alternatief kunnen bieden voor het gebruik van antibiotica een grote rol.
We moeten het ook hebben over de problemen waarmee de branche te maken heeft. Het meest recente probleem is de oneerlijke concurrentie. De Commissie heeft zich al beziggehouden met de dumping van goedkope zalm uit Chili, Noorwegen en de Faeröer en in het directoraat-generaal Handel loopt momenteel een onderzoek naar deze kwestie. Omdat de openbaarmaking van de betreffende documenten op 20 december 2002 plaatsvond en de uiterste datum waarop hierop gereageerd kon worden 8 januari was, heeft de Europese groep van Zalmproducenten vanwege Kerst en Nieuwjaar aanvankelijk geen kans gezien om te reageren. Gelukkig heeft de Commissie de zalmproducenten inmiddels meer tijd gegeven voor hun reactie. Hun stem moet gehoord worden en ik hoop dat het Parlement en de Commissie visserij goed op de hoogte worden gehouden van de voortgang in dit onderzoek. Het geschatte dumpingspercentage van Chili bedraagt 29,7 procent en dat kan men toch echt geen eerlijke handel meer noemen. Wij moeten zorgen dat deze oneerlijke praktijken worden gestopt. Ik hoop dat het Parlement de aquacultuur zal steunen door dit verslag goed te keuren.

McCartin (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, dit is een niet erg omstreden onderwerp gebleken. Ik heb nog nooit zo'n harmonie en eensgezindheid in dit Parlement gezien. Na de martelgang die de toekenning van de visquota met zich meebracht, lijkt men zich in de Europese Unie beter bewust te zijn geworden van de schaarsheid van dit waardevolle goed. De visbestanden in de Europese Unie vertegenwoordigen ongeveer 40 procent van de behoefte van de consumenten in de Unie. Aquacultuur is daarom een ideale methode om beter aan de vraag te voldoen.
Hoewel het Parlement zich al vele jaren met dit onderwerp bezighoudt, is men zich nog onvoldoende bewust van de grote bijdrage die deze branche kan leveren aan afgelegen, onderontwikkelde en armere regio's. Aquacultuur kan in dergelijke regio's ook de kwijnende visverwerkende industrie draaiende houden: in een tijd waarin de visstanden te laag zijn om intensief op zee te vissen, kunnen kwekerijen de extra vis produceren die nodig is om de reeds aanwezige infrastructuur voor de visverwerkende industrie en de vishandel optimaal te blijven benutten.
Er is goed geluisterd naar de waarschuwingen van de adviseurs jaren geleden. De nodige voorzichtigheid is in acht genomen en toch hebben we tegelijkertijd de productie weten op te voeren. Dit mag gerust een prestatie van formaat worden genoemd. Momenteel voorziet gekweekte vis in zo'n 27 procent van onze behoefte en er is geen reden om niet verder te gaan.
Als we bedenken dat de nabijgelegen visgronden steeds verder achteruitgaan en we dit niet hebben kunnen tegenhouden, kunnen we toch moeilijk zeggen dat de oceanen nog genoeg mogelijkheden voor de visserij bieden. 80 procent van alle visbestanden die we kennen bevindt zich binnen de 200-mijlsgrens. Er zijn dus geen bestanden daar die klaar liggen om geëxploiteerd te worden. We weten ook niet veel van de overige 20 procent, maar wat we wel weten is dat we die maar één keer kunnen vangen. Weg is weg, zogezegd.
Viskwekerij biedt toekomstperspectieven voor de benadeelde regio's. Zij kan een aanvullende rol spelen bij de bestaande activiteiten in die gebieden en zij kan een bijdrage leveren aan een verbetering van de economie van de Europese Unie, wat in deze tijd van toenemende werkloosheid hard nodig is.

Pérez Álvarez (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, om te beginnen wil ik mij aansluiten bij de bijna unanieme felicitaties en loftuitingen aan het adres van de rapporteur, de heer Martin, vanwege de kwaliteit van zijn verslag. Hij analyseert de huidige stand van zaken en zet in op een bloeiende toekomst voor deze belangrijke bedrijfstak. Daarbij benadrukt hij de consolidatie van de aquacultuursector in de wereldvoedselproductie en de bijdrage die de aquacultuur kan leveren aan het herstel van het evenwicht tussen de im- en export van visproducten in de Europese Unie. Bovendien wijst hij erop dat hiermee direct en indirect nieuwe arbeidsplaatsen kunnen worden gecreëerd in gebieden waar vaak geen andere industrie aanwezig is, in regio's die in hoge mate afhankelijk zijn van de visserij, zoals het geval is in Galicië. Het gaat dan om banen in de aquacultuursector zelf, in de verwerking en in de dienstensector. Volgens de gegevens van de Europese Commissie van september jongstleden bedraagt het aantal arbeidsplaatsen momenteel 80.000.
Uiteraard zijn er niet enkel pluspunten, maar zijn er ook een aantal risico's aan verbonden, zoals milieuvervuiling en de overdracht van ziektes door kweekvissen aan vissen die in het wild leven. Daarom is het van belang dat er een gezonde omgeving wordt gecreëerd, door de technologie te bewaken en te verbeteren, wat uiteraard ook van belang is voor de verdere ontwikkeling van de aquacultuur zelf.
Het Parlement moet concretere onderzoeksmaatregelen eisen van de Commissie, zodat de aquacultuurbedrijven steun uit eigen land en van de Gemeenschap kunnen krijgen. Verder dienen de reglementen te worden aangepast om de steun aan de aanleg en aanpassing van installaties mogelijk te maken en cofinanciering te kunnen regelen voor de invoering van kweekmethodes die milieuvriendelijker zijn.
Geachte commissaris, er dient een sociale dialoog op gang te worden gebracht tussen de lidstaten gericht op de invoering van een gedragscode die prijsverlagingen, die een risico vormen voor deze sector, moet voorkomen. In juli vorig jaar werd tijdens het Foro Valentín Paz Andrade in La Coruña duidelijk dat de consumptie van aquacultuurproducten in 2010 verdubbeld zal zijn. Mijnheer de Voorzitter, Valentín Paz Andrade was een goede en gulle Galiciër, die hield van Galicië en van de zee en hij zou wenen van smart als hij zou zien hoe de zee van Galicië er dankzij de milieurampen momenteel aan toe is.

Wallis (ELDR).
Mijnheer de Voorzitter, toen we de compromisversie van deze tekst bespraken, waren alle fracties het erover eens dat de grote verandering in de noordelijke dimensie die de uitbreiding met zich meebrengt ook wijzigingen in het regionale beleid moet inhouden. Daarom willen wij graag een overkoepelend lid invoegen aan het begin van paragraaf 3 dat als volgt luidt: 'waarbij de algemene benadering wordt aangepast aan de nieuwe situatie die ontstaat wanneer partnerlanden lidstaten van de EU worden, met het oog op de bijzondere eisen die in dat geval worden gesteld aan de regionale ontwikkeling en grensoverschrijdende samenwerking.'
Myller (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de gedachte is goed, maar die staat al in de gezamenlijk aangenomen ontwerpresolutie. De genoemde toevoeging is hier dus niet op zijn plaats. Daarom steunen wij dit mondelinge amendement niet.

De Voorzitter.
Mevrouw Myller, u bent tegen, maar als minder dan 32 leden van het Parlement tegen zijn, wordt het amendement toch in stemming gebracht.
(Het Parlement neemt de resolutie aan)
Verslag (A5-0421/2002) van de heer Markov, namens de Economische en Monetaire Commissie, over de activiteiten van de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling ( EBWO ) (2002/2095(INI)) 
Over amendement 6:

Schroedter (Verts/ALE).
Mijnheer de Voorzitter, op amendement nummer 6 zou ik zou graag een mondeling amendement willen indienen die ik heb afgestemd met mijn collega's. In de tweede regel willen wij een toevoeging aanbrengen, die ertoe strekt dat het bij de dingen waarvan we niet willen dat de Bank ze financiert, alleen gaat om het onderdeel inzake de uitbreiding van de nucleaire sector. Wij willen de volgende woorden toevoegen: expressly excludes any expansion of the nuclear sector from ... .. Dat is het mondeling amendement.

Zimeray (PSE).
Wij hebben zojuist instemming betuigd met de associatieovereenkomst met Libanon. Nog geen jaar geleden heeft dit Parlement echter gevraagd om opschorting van de associatieovereenkomst met Israël. In naam van welke beginselen is hetgeen een jaar geleden voor Israël gold nu niet meer geldig voor Libanon?
Mijns inziens dient eraan herinnerd te worden dat dit land geen democratie is, geen rechtsstaat, dat de grondrechten en de beginselen die ons na aan het hart liggen daar elke dag weer geschonden worden, dat Libanon nog steeds terreurorganisaties herbergt, met name de Hezbollah, en een land is dat bezet en geannexeerd is door een ander land, Syrië. Wij reiken Libanon echter de hand.
Een evenwichtig Europees beleid is mijns inziens zeer zeker een open beleid in de richting van het Midden-Oosten, in de richting van alle landen in dit gebied, maar vooral ook een beleid dat gericht is op handhaving van de associatieovereenkomst met Israël. Deze overeenkomst wordt elke dag weer opnieuw ondermijnd door allerlei initiatieven, initiatieven die met name een wetenschappelijke boycot beogen. Dit zijn schandelijke initiatieven en moeten aan de kaak worden gesteld. Een goed Europees beleid jegens Libanon is mijns inziens een open beleid maar Europa's plaats is hoe dan ook aan de zijde van Israël.

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, enkele dagen geleden was ik nog in onze toekomstige lidstaat Cyprus, die halfweg tussen Athene en de grens van Irak met Koeweit ligt, en die zich tevens op een steenworp afstand van Libanon bevindt.
Hieruit blijkt hoe belangrijk Libanon voor de Europese Unie is. Als men bedenkt dat Beiroet ooit het culturele en economische hart was van het oostelijk Middellandse-Zeegebied, dan blijkt welk belang wij als Europeanen hebben bij een stabiel Libanon. Daarom ben ik buitengewoon verheugd dat dit akkoord tot stand is gekomen en ik ben van mening dat het een wezenlijke bijdrage zal leveren aan de stabilisering van een land dat voor Europa van grote betekenis is. Zijn culturele verscheidenheid en zijn langzaam terugkerende economische vitaliteit zijn belangrijk voor ons.
Steun aan het opbouwwerk van minister-president Hariri acht ik in het belang van de Europeanen, en wat de parlementaire vergadering Middellandse Zee-Europa betreft, ben ik van mening dat die opgezet moet worden in Beiroet om daarmee het signaal af te geven dat wij instemmen met en steun geven aan de inspanningen die men zich getroost om het hoofd te bieden aan de ongetwijfeld heersende uitdagingen inzake terrorisme en bezetting.

De Voorzitter.
Mijnheer Posselt, mijns inziens moeten wij niet vooruitlopen op de vraag waar de volgende parlementaire vergadering gehouden moet worden. Het is beter nog even te wachten alvorens ons vast te leggen op een bepaalde lijn of een bepaald besluit hierover.

Bordes, Cauquil en Laguiller (GUE/NGL)
De EBWO is opgericht na de val van de Berlijnse Muur en heeft tot doel de penetratie van westers kapitaal in de Midden- en Oost-Europese landen en de GOS-landen (ex-USSR) te financieren. De activiteiten van de Bank en het marktkader waarbinnen zij actief is, worden in de verste verte niet in twijfel getrokken door de rapporteur, alhoewel hij de wens uitspreekt dat de EBWO meer aandacht schenkt aan de werkgelegenheid en de gevolgen van haar activiteiten op de betrokken staatshuishoudingen en bevolkingen. Winstbejag - met name van de multinationals waar zoals de rapporteur vermeldt de aandacht van de EBWO op is toegespitst - en het welzijn van de bevolking zijn echter strijdig met elkaar.
In Rusland plaatst de EBWO kapitaal daar waar de particuliere banken en ondernemingen geen risico wensen te lopen. Het feit dat zij soms zware verliezen lijdt - doordat zij evenals talloze lokale en internationale speculanten gokt op de beurs die deze landen nog dieper in de afgrond heeft doen zinken - zou ons volkomen koud laten, ware het niet dat haar activiteiten uitlopen op een totale plundering van de rijkdom van de Oost-Europese bevolkingen.
Men kan een flinke laag make-up smeren op de echte rol van de EBWO, maar de Bank is en blijft een imperialistisch instrument om de Oost-Europese bevolkingen van heel hun hebben en houwen te ontdoen. Daarom hebben wij tegen dit verslag gestemd.

Caudron (GUE/NGL)
Ik wil mijn collega Markov van harte gelukwensen met zijn uitstekend verslag dat met eenparigheid van stemmen in de parlementaire commissie is goedgekeurd. De EBWO is niet verbonden met de Europese Unie en is evenmin een onder de Wereldbank ressorterende ontwikkelingsbank. Haar kapitaal is afkomstig uit meer dan zestig landen, landen die belangstelling koesteren voor de toekomst van Midden- en Oost-Europa na de val van de Berlijnse Muur. Gedurende de twaalf overgangsjaren heeft de EBWO talloze uitdagingen het hoofd moeten bieden. De president van de Bank, de heer Larosière, is naar de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links gekomen om rekenschap af te leggen van de activiteiten van de Bank.
Evenals de rapporteur ben ik van mening dat wij de Bank moeten steunen. Zelfs indien zij tot doel heeft de markteconomie in de voormalige communistische landen te ontwikkelen, worden de sociale vraagstukken, de milieuaspecten en de vraagstukken in verband met de openbare dienstverlening niet veronachtzaamd. De EBWO is niet zoals sommigen denken een ambassadeur van het ultraliberalisme. Volgens haar mandaat moet zij daar investeren waar andere banken vrezen zich op glad ijs te begeven. Het verheugt mij dat de EBWO haar activiteiten met name toespitst op de ontwikkeling van het midden- en kleinbedrijf dat zoals bekend een sleutelrol speelt in de werkgelegenheid.

Moraes (PSE)
Ik heb vóór het verslag van de heer Markov gestemd omdat ik het eens ben met de aanbeveling van een grotere rol voor de Europese Bank voor Wederopbouw en Ontwikkeling in de hulp aan kleine en middelgrote bedrijven in de voormalige communistische landen van Oost- en Midden-Europa. Dit soort activiteiten wordt vaak over het hoofd gezien maar is van cruciaal belang in de economische opbouw van deze landen omdat men in de betreffende sector met een grote achterstand kampt.
Ik sluit mij in het bijzonder aan bij de oproep in het verslag om hulp te geven aan NGO's die zich inzetten voor de democratie in Wit-Rusland, Oekraïne en Moldavië.

Queiró (UEN)
. (PT) Het onderhavige verslag herinnert ons aan het belangrijke doel van de EBWO. In het kader van de totstandbrenging van een markteconomie die de democratie in de landen die zich in een omschakelingsproces bevinden kan versterken, gaat zij risico's aan en verstrekt zij leningen zonder hiervoor stelselmatig staatsgaranties te vragen. Dit betekent dat de EBWO daar investeert waar andere banken dit niet durven. De EBWO richt zich vooral op steun voor kleine en middelgrote ondernemingen. In dit verband ontwikkelt zij programma's ter ondersteuning van plaatselijke banken, enerzijds, en bevordert zij de oprichting van banken die gespecialiseerd zijn in het verstrekken van leningen aan kleine en middelgrote ondernemingen evenals van microleningen, anderzijds.
Tot onze voldoening is de rapporteur over het algemeen tevreden met de activiteiten van de EBWO. In het verslag wordt echter wel gewaarschuwd tegen de dogma's van 'ultraliberalisme? en ongecontroleerde liberalisering, die uiteraard niet ten grondslag mogen liggen aan de activiteiten van deze instelling.
Tegen deze achtergrond heb ik besloten dit verslag te steunen.

Ribeiro e Castro (UEN)
. (PT) Ik heb vóór het onderhavige verslag gestemd en kan mij in het bijzonder vinden in de analyse van de gunstige invloed van de activiteiten van de EBWO op de economieën van de Midden- en Oost-Europese landen. Deze economieën zijn immers zwak en zijn niet bekend met de mechanismen, de gebruiken en de cultuur van markt en concurrentie. De ongeremde openstelling voor het kapitaal en de nadruk die van de zijde van de instellingen op het particuliere initiatief als dynamische bron van ontwikkeling is gelegd, hebben ook een aantal negatieve en zorgwekkende gevolgen gehad die moeten worden bestreden. Tot deze negatieve gevolgen behoren, zoals in het verslag wordt benadrukt, kleptocratie en verarming van de bevolking. Ik ben dan ook net als de rapporteur van mening dat het bedrijfsleven in deze landen moet worden ontwikkeld door de bevordering van de mechanismen voor de toekenning van industriële en commerciële kredieten aan kleine en middelgrote ondernemingen. Ook microleningen, waarnaar, zoals in het verslag wordt beklemtoond, een grote vraag bestaat en waarbij het terugbetalingspercentage hoog is, spelen een belangrijke rol. Principieel ben ik van mening dat terecht de nadruk wordt gelegd op de doelstellingen sociale samenhang, politieke stabiliteit, schepping van werkgelegenheid en echte verbetering van de levensomstandigheden van de bevolking. De EBWO is niet alleen een bank, maar heeft ook heel specifieke eigenschappen, aangezien zij doelstellingen dient te verwezenlijken die veel verder gaan dan gewoonweg geld te beheren of winst te maken. De EBWO moet doorgaan in deze geest van solidariteit en samenhang die een gemeenschappelijk kenmerk van de Europese Unie is.

Martin, David W. (PSE).
Mijnheer de Voorzitter, de heer Martin verdient lof voor zijn verslag over aquacultuur. Het verslag zou niet alleen kunnen zorgen voor een veilige, relatief goedkope bron van goed eiwithoudend voedsel, maar ook voor meer werkgelegenheid in de Europese Unie. De rapporteur geeft echter zelf al aan dat meer onderzoek dient te worden uitgevoerd om de door de visteelt veroorzaakte milieuproblemen tegen te gaan, met name het afvalprobleem - een viskwekerij van gemiddelde grootte kan evenveel afval produceren als een kleine stad. Ook moeten we een oplossing zoeken voor de aspecten van de visteelt die samenhangen met de voedselveiligheid, in het bijzonder het gebruik van antibiotica, en nader onderzoek verrichten naar de mogelijke schade aan wilde visstammen tengevolge van ontsnappingen van vis uit viskwekerijen.
Tot slot moeten wij het welzijn van de vissen in de viskwekerijen onder de loep nemen. Als die punten worden aangepakt, kan aquacultuur, zoals ik al zei, een prima bron van goed voedsel voor onze bevolking vormen en tevens werkgelegenheid creëren.

Cunha (PPE-DE)
. (PT) Hoe belangrijk de aquacultuur in Europa is, blijkt uit het feit dat deze sector jaarlijks 1,8 miljoen ton vis, schaal- en weekdieren produceert en aan 57.000 mensen werk biedt.
Teneinde de toekomst van de sector veilig te stellen dient, zoals door de rapporteur wordt gesteld, onder meer aandacht te worden besteed aan de volgende aspecten: opstellen en beheren van programma's voor geïntegreerd milieubeheer, zowel voor zeegebieden als voor binnenwateren, versterking van de voedselveiligheid om de dierengezondheid en het vertrouwen van de consument te waarborgen, versterking van het onderzoek om zowel in technisch als in ecologisch en sanitair opzicht nieuwe oplossingen te vinden en ten slotte adequate financiering van de sector met het oog op een herstructurering van bestaande of de opbouw van nieuwe installaties.
Aangezien de bestanden van veel in het wild levende vissoorten worden bedreigd, vormt de aquacultuur een alternatief ter aanvulling van de visserij. Deze sector gaat dan ook een grote toekomst tegemoet.
Er moet evenwel naar gestreefd worden het wantrouwen van de consument ten opzichte van aquacultuurproducten weg te nemen. Te dien einde dienen de maatregelen ter waarborging van de voedselveiligheid te worden versterkt en de productietechnologieën te worden gemoderniseerd. Tegen deze achtergrond steun ik het verslag-Martin.

Meijer (GUE/NGL)
Het kweken van zeevis leek in het verleden een onzinnige maatregel, bedacht door ondernemingen die nieuwe mogelijkheden zochten om een markt aan te boren waarmee ze grote winsten konden maken. Nu de wereldbevolking voorlopig sterk blijft toenemen en de zeeën in onrustbarend sterke mate worden leeggevist lijkt het kweken van zeevis waarschijnlijk toch onvermijdelijk. Niet om een markt aan te boren, maar als onmisbare bijdrage tot de voedselvoorziening. Vissersdorpen aan de kust, die hun oude inkomstenbron verliezen, zullen er waarschijnlijk graag aan meewerken. Die verandering is niet zonder risico's. Als die weg inderdaad wordt ingeslagen zijn waarborgen nodig om ongelukken en onaanvaardbare toestanden te vermijden. Zieke en misvormde vissen in overvolle kooien in de kustzones, dus een nieuwe vorm van bio-industrie, willen we niet. Genetisch gemodificeerde vissen in zulke kooien kunnen ontsnappen en het hele leven in zee onomkeerbaar veranderen, bijvoorbeeld door het uitroeien van wat er nog over is van de natuurlijke vissen. Toevoeging van tot nu toe niet gebruikte stoffen om de vissen sterk te laten groeien en daarmee de opbrengst te verhogen kan bijdragen tot verdere verontreiniging van de zee. Daarom is het goed dat nu meer aandacht wordt besteed aan informatie over de gevolgen, aan de bescherming van het zeemilieu en aan het door deze industrie bedreigde dierenwelzijn.

Sandbæk (EDD)
Wij onthouden ons van stemming voor het geheel van het verslag van de Commissie visserij, omdat wij van mening zijn dat het verslag, ondanks het feit dat het een verbetering is van het voorstel van de Commissie, in het algemeen pleit voor de verdere ontwikkeling van de aquacultuursector in de EU. Daar er met deze sector nog steeds te veel problemen zijn, waaronder verontreiniging, onthouden wij ons van stemming, hoewel wij de commissie erkentelijk zijn voor haar goede werk.

De Voorzitter.
Hiermee is de stemming beëindigd.
(De vergadering wordt om 12.45 uur onderbroken en om 15.00 uur hervat)

De Voorzitter.
Aan de orde is het verslag (A5-0446/2002) van de heer Miguélez Ramos, namens de Commissie visserij, over de visserij in internationale wateren in het kader van de externe dimensie van het gemeenschappelijk visserijbeleid (2002/2024(INI)).

Miguélez Ramos (PSE)
Mevrouw de Voorzitter, zoals u allen weet heeft het Parlement een jaar geleden op verzoek van de Fractie van de Europese Sociaal-Democraten besloten om dit initiatiefverslag op te stellen over de externe dimensie van het gemeenschappelijk visserijbeleid, dat wil zeggen over deelname van de Europese Gemeenschap aan regionale visserijorganisaties en internationale visserijovereenkomsten.
Tijdens deze procedure en nadat dit verslag in de commissie was aangenomen kwam de Europese Commissie met een mededeling betreffende de hervorming van het GVB. Daarom zal de Commissie visserij een tweede verslag moeten opstellen, dat naar verwachting dezelfde lijn zal volgen als de resolutie die wij hier vandaag aannemen.
De Commissie visserij wil via dit verslag de aandacht van het Parlement vestigen op de wenselijkheid van een betere coördinatie tussen de externe dimensie van het GVB en andere Europese beleidsterreinen zoals bijvoorbeeld het handelsbeleid, ontwikkelingssamenwerking en extern beleid.
Want als het directoraat-generaal onderhandelt over internationale visserijverdragen of besprekingen voert in multilaterale organisaties, is het gewicht van de grootste economische en commerciële macht ter wereld die het achter zich heeft staan nauwelijks merkbaar. Integendeel, wanneer de Europese Unie in de Wereldhandelsorganisatie onderhandelt over associatieverdragen, handelsverdragen of andere overeenkomsten, wordt er niet voldoende rekening gehouden met de verlangens van de vissers.
Feit is dat de visserij van de communautaire vloot in niet-communautaire wateren is gericht op bevoorrading van onze markt, die, zoals u weet, deficitair is voor wat betreft visserijproducten, en op handhaving van de visserij in de regio's die hiervan afhankelijk zijn en die van oudsher met achterstanden te kampen hebben en niet over economische alternatieven beschikken.
De communautaire steun voor deze activiteit is terug te voeren op de resolutie van de Raad van Ministers van 3 november 1976 en komt tevens tegemoet aan andere eisen die voortvloeien uit fundamentele pijlers van de EU.
Feit is dat de EU over een zeer concurrerende vloot beschikt van bijvoorbeeld beugvaartuigen, vaartuigen voor de tonijnvisserij en trawlers. Deze vloot vist buiten de communautaire wateren en wordt beschouwd als een van de meest moderne ter wereld, die bovendien een pioniersfunctie vervult bij het zoeken naar nieuwe visgronden en nieuwe soorten. Deze vloot beschikt over de technische kennis en de instrumenten voor verwerking en afzet die noodzakelijk zijn om een markt van 350 miljoen consumenten te bedienen.
In tegenstelling tot andere vloten waarmee zij op mondiale schaal concurreren, zijn de Europese vissers geen piraten noch maken zij zich schuldig aan illegale visserij, vernietigen zij de plaatselijke visserij-industrie of zijn zij verantwoordelijk voor sociale dumping. Zij staan onder nauw toezicht van de EU via de lidstaten en verschillende controlesystemen en moeten daarnaast voldoen aan de bepalingen van de visserijovereenkomsten, de nationale regelingen van de kuststaten en de regels van de verschillende RVO's.
Ongeveer 3000 vaartuigen vissen op volle zee of in de Exclusieve Economische Zones van andere staten: 2100 in het noorden en ongeveer 900 in het zuiden van de Gemeenschap, hetgeen ongeveer 41.000 banen vertegenwoordigt, waarvan 83 procent in het kader van akkoorden met zuidelijke landen. De vangsten belopen 2,7 miljoen ton per jaar, oftewel 40 procent van de totale vangst van de communautaire vloot, wat, het zal u verbazen, een geschatte waarde inhoudt van ongeveer ? 614 miljoen. Deze waarde wordt nog verhoogd door de verwerkingsindustrie en de economische activiteit in aanverwante sectoren, zoals scheepswerven of scheepsmotorenfabrieken.
De financiële lasten van de externe dimensie van het GVB, in het jaar 2000 ? 276 miljoen, vertegenwoordigt 28 procent van de totale visserijbegroting. Het rendement van de subsidies voor deze vloot staat dus buiten kijf: naar schatting krijgen wij voor elke geïnvesteerde euro gemeenschapsgeld in de visserij ? 3 terug.
Ofschoon de EU over voldoende economisch, juridisch, wetgevend en politiek potentieel beschikt om een leidende rol te vervullen bij het bepleiten van de beginselen van verantwoorde visserij buiten de Unie, worden de communautaire visserijbelangen onvoldoende beschermd. De schaarse middelen die door de Europese Commissie hiervoor worden uitgetrokken, het ontbreken van een politieke strategie, en het feit dat de externe dimensie van het GVB zich in de marge bevindt van het GBVB en de internationale handelsbetrekkingen van de EU, ligt hier wellicht ten grondslag aan. Feit is dat het Europees Parlement zich hier meermalen kritisch over heeft uitgelaten en er bij de Commissie, in het bijzonder het directoraat-generaal Visserij, op heeft aangedrongen het organigram te herstructureren om haar taken naar behoren te kunnen uitvoeren.
Geachte afgevaardigden, de zee is de vergeten helft van onze planeet. Tot op heden heeft echter niemand aangetoond dat een duurzaam beheer van de visserij op volle zee niet mogelijk is. Daarom is het absoluut noodzakelijk te komen tot een aanpak waarin het ecosysteem centraal staat, het wetenschappelijk onderzoek en de controle- en toezichtmaatregelen worden versterkt, de bijvangsten worden verminderd en de EU duidelijk wordt betrokken in de strijd tegen illegale visserij.
Tegelijkertijd moeten wij werken aan een juridisch kader voor beschermde zones en moeten wij een bredere visie ontwikkelen op de oorzaken van de vermindering van de visbestanden, die, daar blijf ik bij, niet alleen is terug te voeren op de visserij, doch tevens op de vervuiling door olietankers die, zoals de Prestige, zijn gezonken in onze rijkste kustgebieden met een enorme biodiversiteit, of door lozingen door andere schepen waardoor de zee ernstig vervuild raakt, alsmede ingrijpende mondiale klimaatveranderingen en het grootschalige gebruik van stoffen in de landbouw die uiteindelijk in zee terechtkomen, zoals kunstmest en pesticiden.
Ten slotte wil ik nog wijzen op het belang van de sociale aspecten bij dit soort visserij. Wij achten het noodzakelijk dat de arbeidsrechten van alle vissers worden gewaarborgd en dat de Europese Unie acties ontwikkelt, zoals opneming van een sociale clausule in internationale overeenkomsten en de bevordering van de dialoog tussen de sociaal-economische partners, om te bewerkstelligen dat ook de vissers zich in hun rechten beschermd weten en het Europese sociale model ook op hen van toepassing wordt.

Solbes Mira
Mevrouw de Voorzitter, de rapporteur, mevrouw Miguélez Ramos, heeft al gerefereerd aan de mededeling die de Commissie op 23 december jongstleden heeft aangenomen aangaande een geïntegreerd kader voor visserijverdragen met derde landen. Ik ben het met haar eens dat deze samenloop van omstandigheden tot gevolg heeft dat het Parlement zich opnieuw zal moeten buigen over de voorstellen van de Commissie.
In deze mededeling worden alle kwesties besproken aangaande de bilaterale dimensie van alle betrekkingen die de Commissie onderhoudt met derde landen in de visserijsector, met name met ontwikkelingslanden die kuststaat zijn. Wij denken dat het een goede basis vormt voor een discussie over dit thema.
Wij zijn ons bewust van het belang van dit hoofdstuk van het GVB, met name voor een aantal regio's van de Unie. Daarom stelt de Commissie voor dat de Raad beleidsoriëntaties opstelt die richting kunnen geven aan dit hoofdstuk van het gemeenschappelijk visserijbeleid waarbij rekening wordt gehouden met de wens van de Gemeenschap om in het belang van iedereen te komen tot de ontwikkeling van een verantwoorde visserij.
Zoals het verslag van de rapporteur terecht aangeeft kan de toekomst van de externe dimensie van het GVB niet tegemoet worden getreden zonder rekening te houden met de afspraken van de Gemeenschap op internationaal niveau. Enkele daarvan vallen binnen de reikwijdte van het GBVB en andere hebben betrekking op handelsverdragen. Ik zou in dit verband zelfs enkele overeenkomsten willen noemen op het gebied van duurzame ontwikkeling, met name overeenkomsten met ontwikkelingslanden. Verder blijven we werken aan een verbetering van het politiek en economisch bestuur op mondiaal niveau; inspanningen die niet over het hoofd gezien moeten worden.
Met het oog op de toekomst moet de actie van de Commissie worden gezien als een investering in een verantwoorde visserij en niet als een simpel compensatiemechanisme.
Ik heb nota genomen van uw opmerkingen over het gebrek aan mensen en middelen op multilateraal vlak; ik ben het echter niet eens met de analyse van de rapporteur aangaande de noodzaak om de stemprocedures binnen de regionale visserijorganisaties te wijzigen. De invloed van de Europese Unie in dit soort instellingen is stukken groter dan het aantal stemmen waarover zij beschikt, doet vermoeden.
Wij zijn echter wel voor de versterking van de controlemaatregelen door de RVO's om te voorkomen dat er op communautair grondgebied visserijproducten circuleren afkomstig van schepen die de internationale normen aan hun laars lappen.
Het nieuwe actieplan tegen de illegale, niet-gemelde en niet-gereglementeerde visserij, dat de Commissie onlangs heeft gepresenteerd, omvat een serie initiatieven, in het bijzonder de maatregelen 5 tot en met 10, gericht op de harmonisering van de controlesystemen in de RVO's met als doel de efficiëntie te vergroten met respect voor de multilaterale aanpak.
Voorts heb ik tot mijn genoegen gemerkt dat bovengenoemd actieplan zeer positief is ontvangen door het Parlement en dat het verslag van de heer Busk waarin dit initiatief wordt gesteund in november unaniem is aangenomen.
Wij hebben toegezegd dat alle internationale verdragen die de Gemeenschap heeft ondertekend zullen worden gerespecteerd. Dat geldt ook voor de ratificatie van het Verdrag van New York. Momenteel kan het verdrag al door 14 lidstaten worden geratificeerd en ik hoop daarom dat de ratificatie voor de zomer kan plaatsvinden.
Wat betreft het Middellandse-Zeegebied voorziet de mededeling in het initiatief om met het toekomstige Italiaanse voorzitterschap een internationale conferentie te beleggen die in principe in december 2003 in Venetië zal plaatsvinden. De verkorting van de termijnen voor omzetting in het Gemeenschapsrecht van binnen de RVO's gesloten akkoorden, baart ook de Commissie zorgen, en wij zijn er niet verantwoordelijk voor dat er op dit punt helaas geen voortgang is geboekt.
De sociale aspecten die ook deel uitmaken van de plannen die de Commissie wil doorvoeren, dienen bij toekomstige samenwerkingsverbanden een nieuwe dimensie te krijgen. Voorts wil de Commissie een actieplan in werking stellen om het wetenschappelijk onderzoek te bevorderen. Ondanks enige vertraging zouden deze plannen voor het einde van het jaar van kracht kunnen worden.
De Raad geeft tot 2004 de mogelijkheid voor financiële steunverlening aan de oprichting van gemengde vennootschappen via het financieringsinstrument voor de oriëntatie van de visserij, maar alleen als het visserijakkoorden betreft die de samenhang van onze initiatieven versterken.
U zult merken dat de Commissie in de mededeling over de associatieverdragen in de visserijsector de mogelijkheid om een beroep te doen op dit instrument om toekomstige associaties te stimuleren niet uitsluit. Integendeel, wij bevelen het gebruik van het FIOV en andere financiële instrumenten die gunstig zijn voor de ontwikkeling van de visserij juist aan.
Ik weet zeker dat de mededeling over de associatieverdragen in de visserijsector die door de Commissie is goedgekeurd de kans biedt om de externe dimensie van het GVB te stimuleren en te moderniseren en dat wij gezamenlijk in staat zullen zijn om de juiste dynamiek te creëren om de duurzaamheid van de diepzeevisserij, die in ons aller belang is, te waarborgen.
De Commissie is ervan overtuigd dat de vloot voor diepzeevisserij bij gebrek aan politieke initiatieven op gemeenschapsniveau geleidelijk zal inkrimpen, wat geenszins zal inhouden dat die schepen gesloopt worden maar veeleer dat ze onder een andere vlag zullen gaan varen. Ook bestaat de kans dat het aantal particuliere visserijverdragen zal verveelvoudigen.
Ik hoop dat het Europees Parlement achter deze analyse staat en wil voorkomen dat er een situatie ontstaat waarin de rol van de Europese politiek op het gebied van de verre visserij drastisch zou verminderen. Dat zou immers indruisen tegen onze wens om een beleid op te zetten gericht op de duurzame ontwikkeling van de visserij binnen een mondiaal perspectief.

Stevenson (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, ik wil eerst de commissaris bedanken en mevrouw Miguélez Ramos gelukwensen met haar uitstekende verslag. Mevrouw Miguélez Ramos is zoals uw weet eerste ondervoorzitter van de Commissie visserij en bovendien een van de meest toegewijde en hardst werkende leden van die commissie. We kunnen eigenlijk wel zeggen dat alle Spaanse leden van de Commissie visserij bijzonder toegewijd zijn en keihard werken. Dit is niet zo verwonderlijk wanneer we bedenken hoe belangrijk de visserij voor Spanje is. Het onderwerp van dit verslag is in het bijzonder van belang voor de Spaanse visserijvloot en het is dan ook zeer toepasselijk dat de taak om het op te stellen werd toegewezen aan mevrouw Miguélez Ramos.
Het dient vermeld te worden dat het voor de Spaanse vloot traditie is om op grote afstand van de thuishavens te vissen. Al meer dan duizend jaar gooien Spaanse vissers hun netten uit voor de kusten van Newfoundland en Labrador, eeuwen voordat Christoffel Columbus Amerika zogenaamd ontdekt heeft. Deze lange-afstandsvloot heeft nu een belangrijke aandeel in de algemene visserijstrategie van de Gemeenschap.
In het debat van vanmorgen merkten veel sprekers op hoe belangrijk de aquacultuur is geworden in ons streven om aan de consumentenvraag naar visproducten te voldoen, zeker nu de visbestanden in onze eigen Europese wateren aan het inzakken zijn. De deelname van de Europese vissers aan de visserij in internationale wateren is van even groot belang. De Gemeenschap kan voor slechts circa 60 procent in haar eigen behoefte aan vis voorzien en daar komt nog bij dat de vraag naar visproducten als gevolg van de BSE- en mond- en klauwzeercrises flink is toegenomen en de vraag naar rood vlees gestaag afneemt. Als we aan deze vraag willen voldoen en tevens zo veel mogelijk banen in de visserijsector willen behouden, is voor de visserij in internationale wateren een belangrijke rol weggelegd. Zoals mevrouw Miguélez Ramos in haar verslag op overtuigende wijze heeft aangetoond en ook in haar inleidend commentaar heeft vermeld, krijgt de Gemeenschap voor elke euro die in de visserij in internationale wateren wordt geïnvesteerd 3 euro terug.
We hebben het dus niet alleen over een goede methode om de werkgelegenheid in de sector te handhaven, maar ook over een goede, winstgevende activiteit voor de economie van de Gemeenschap. Ik wil hier ook nog melding maken van bepaalde akkoorden met landen van buiten de EU waarover nogal wat slechte publiciteit is geweest in het verleden. In een aantal gevallen kan deze publiciteit terecht zijn geweest. Dit is dan ook de reden dat mevrouw Miguélez Ramos in haar verslag pleit voor betere controle en meer politietoezicht op de internationale visserij en een strenger optreden tegen illegale visserijpraktijken. Als we ervoor kunnen zorgen dat de naleving van de betreffende akkoorden op adequate wijze door de politie wordt gecontroleerd en tevens bereid zijn een wezenlijke financiële bijdrage te leveren aan milieubeheer en ontwikkeling, zullen we beter in staat zijn om de terechte bezorgdheid van onze critici weg te nemen.
Ik beveel dit verslag aan bij het Parlement.

Lage (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, geachte afgevaardigden, in het verslag van mevrouw Miguélez Ramos wordt op intelligente en heldere wijze een alle aspecten bestrijkend beeld van de visserij van de Europese Unie in internationale wateren geschetst. De logische conclusie die hieruit wordt getrokken is dat het visserijbeleid van de Unie zich steeds sterker op dit gebied dient te concentreren, in tegenstelling tot hetgeen door de vele critici en sceptici wordt beweerd. Dit beleid dient te kunnen rekenen op de steun van de Europese diplomatie, vooral op het vlak van het handelsbeleid. De Europese Unie kan niet zonder de internationale visgronden en zonder de met derde landen gesloten overeenkomsten betreffende visserij in hun exclusieve economische zones. De sceptici en de critici van dit beleid lijken één ding, dat in het verslag duidelijk wordt aangetoond, niet te begrijpen, namelijk dat de communautaire vloot voor verre visserij aan 40.650 mensen werk biedt en jaarlijks 2,7 miljoen ton vis aanvoert.
De financiële belasting voor de begroting van de Europese Unie is desalniettemin vrij gering en beliep in 2001 slechts 276,1 miljoen euro. Mochten de communautaire schepen echter toch ophouden in internationale wateren te vissen, dan zouden anderen hun plaats innemen, maar zij zouden noch de ecologische, noch de sociale waarden eerbiedigen die voor de communautaire schepen gelden.
Het is echter van cruciaal belang dat de communautaire vloot bij de visserij in internationale wateren en de exclusieve economische zones van andere landen voldoet aan strenge ecologische en sociale criteria en voorwaarden. Dit geldt met name voor de instandhouding van de maritieme hulpbronnen. De Europese Unie dient waar het gaat om de naleving van de internationale overeenkomsten een voorbeeldfunctie te vervullen en moet de ontwikkeling van regelgeving op het vlak van de internationale visserij onverdroten voortzetten. Ten tweede dient de Unie zich in te zetten voor onderzoek en toezicht in de internationale wateren. Doen de Europese Unie of de internationale organisaties waarvan zij deel uitmaakt dit niet, dan zullen deze wateren voor altijd blootstaan aan illegale visserij en zullen zij dan wel geen 'no man's land?, maar wel ?no man's waters? blijven.

Attwooll (ELDR).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, over de hele wereld worden de visbestanden bedreigd. In Schotland weten we alles van de pijnlijke gevolgen voor de visserijsector die dergelijke crisissituaties teweegbrengen, maar we kunnen de problemen in de EU niet oplossen door ze naar elders te verschuiven. Wij moeten overal streven naar een verantwoordelijke en duurzame manier van visserij. De Fractie van de Europese Liberale en Democratische Partij wil mevrouw Miguélez Ramos hartelijk danken voor het vele werk dat zij aan het dossier heeft besteed. Wij stellen vooral prijs op de nadruk die wordt gelegd op het belang van een betere naleving van de internationale wetgeving en strenger optreden tegen illegale en niet-gemelde visserij.
In dit verband stemmen wij in met het idee dat de Commissie de middelen krijgt om een grotere rol te kunnen spelen bij organisaties voor de regionale visserij. Over twee kwesties hebben wij echter al vaker onze bezorgdheid geuit. Ten eerste is het van belang dat onze werkzaamheden in de visserij op internationaal niveau, en in het bijzonder op het gebied van akkoorden die rechtstreeks met derde landen worden gesloten, goed worden afgestemd op ons ontwikkelingsbeleid. Ten tweede vertegenwoordigen de kosten van het Gemeenschappelijk visserijbeleid momenteel al een derde van de totale begroting. Deze kosten zullen alleen maar toenemen als we ons daadwerkelijk intensiever willen bemoeien met organisaties voor regionale visserij en een betere naleving van de internationale wetgeving willen afdwingen.
Het is al gezegd dat elke euro uit het openbare fonds als investering het drievoudige opbrengt. In dat geval lijkt het niet meer dan redelijk dat de scheepseigenaren die profiteren van de akkoorden met derde landen ook een redelijk aandeel van de financiële lasten voor hun rekening nemen. De amendementen die de liberale fractie indient hebben betrekking op deze kwesties van ontwikkeling en financiering. Wij hopen dat het Parlement ze zal goedkeuren en dat de betreffende kwesties meer aandacht zullen krijgen in het komende debat naar aanleiding van de recente mededeling van de Commissie betreffende visserijakkoorden met derde landen.

McKenna (Verts/ALE).
Mevrouw de Voorzitter, op het gebied van visserij in internationale wateren dienen wij te kiezen voor een benadering waarin verantwoordelijkheid in plaats van winstbejag centraal staat. We kunnen onze problemen niet naar elders blijven verplaatsen.
Ik zou graag willen dat dit Parlement de amendementen van mevrouw Attwooll ondersteunt, omdat deze een zekere verbetering van het verslag betekenen. Mijn fractie zal de amendementen zeker goedkeuren. Het verslag zelf kunnen wij echter niet steunen, ook als de amendementen, zoals wij hopen, worden aangenomen. Wij kunnen niet akkoord gaan met het beleid en het geloof dat aan het verslag ten grondslag ligt, namelijk dat we ons capaciteitsoverschot kunnen exporteren en dat we een soort historisch recht zouden hebben om ontwikkelingslanden uit te buiten.
Het is een feit dat door de eeuwen heen veel lidstaten andere landen hebben gekoloniseerd en de zwakkere en armere landen in de wereld hebben uitgebuit. In de 21e eeuw moeten we ons echter realiseren dat de imperialistische aanpak verkeerd is. We moeten in plaats daarvan kijken naar de sociale en economische bijdrage die we leveren aan ontwikkelingslanden. Als we het hebben over visserijakkoorden laat die bijdrage nog veel te wensen over.
Dit is niet uitsluitend een Spaans probleem. Ik denk hierbij vol schaamte aan de vissersboot Atlantic Dawn uit Ierland, mijn land. Zoals zoveel enorme vissersboten - sterker nog, het is een van de grootste in zijn soort - vaart deze boot naar kusten van ontwikkelingslanden en vist daar de zee leeg, alsof men zomaar het recht heeft om de voedselbronnen van andere landen te exploiteren. Wat men ook zegt over de akkoorden van de Europese Unie, die worden ondanks alle tekortkomingen tenminste nog enigszins gecontroleerd. Maar bij particuliere overeenkomsten is er helemaal geen controle.
We moeten ons gaan bezinnen op onze positie ten opzichte van ontwikkelingslanden. Ik sta achter de woorden van mevrouw Attwooll. We kunnen niet het ene zeggen, en het andere doen.

Farage (EDD).
Mevrouw de Voorzitter, dit verslag wordt aan het Europees Parlement voorgelegd in een tijd van toenemende bezorgdheid over de gevolgen van bepaalde afspraken die de Europese Unie heeft gemaakt met landen in de derde wereld. Het Wereldnatuurfonds, geen kleine organisatie, heeft zeer fel geprotesteerd tegen deze afspraken. Zelfs in dit Parlement hebben gelukkig meer dan 100 leden tegen het akkoord met Senegal gestemd. Tot mijn verbazing ben ik het voor het eerst een keer eens met het ministerie van Buitenlandse Zaken van mijn eigen land. Zelfs daar hebben ze door dat deze akkoorden gewoon niet deugen.
De toon van het verslag is erg defensief. Er wordt in gezegd dat de vissers van de EU 'geen piraten' zijn. Maar de bewering dat men zich aan alle regels houdt, wordt stellig tegengesproken in het huidige verslag van de Rekenkamer. Het meest verontrustende van dit alles is dat de rapporteur en de commissaris lijken te redeneren dat als wij deze visrechten niet voor onszelf hadden opgeëist, een ander land het wel had gedaan, wat nog veel erger zou zijn geweest. Zelfs als dit onwaarschijnlijk infantiele argument op waarheid zou berusten, blijft het feit dat we voor onszelf niet kunnen goedpraten wat we bij een ander afkeuren. Laat mij u eraan herinneren wat er nu eigenlijk mis is met de betreffende akkoorden.
Deze akkoorden kunnen in minder ontwikkelde landen een ecologische ramp veroorzaken die, om in biologische termen te blijven spreken, te vergelijken is met het platbranden van het Serengetipark. Dit is puur imperialisme van de Europese Unie. De betreffende derdewereldlanden wordt zo elke mogelijkheid ontnomen om zichzelf en hun economie te ontwikkelen. Deze akkoorden zijn bovendien in moreel opzicht absoluut verwerpelijk, omdat ze jaarlijks direct en indirect de dood van honderden Afrikaanse vissers veroorzaken.
In dit verslag wordt ons gevraagd de ogen te sluiten, terwijl in werkelijkheid de ogen van steeds meer mensen worden geopend. Daarom moeten we dit verslag afkeuren. Ik vermoed dat het toch door de meerderheid zal worden goedgekeurd, maar denk eraan dat de mensen wakker worden en dit soort akkoorden niet lang meer zullen dulden.

Langenhagen (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, al bent u dan niet verantwoordelijk voor de visserij, toch hoop ik dat onze betrokkenheid die u vandaag in dit Huis heeft kunnen bespeuren, u duidelijk heeft gemaakt hoezeer onze ideeën steun verdienen, zowel in de Commissie visserij als in de Europese Commissie.
Vandaag is duidelijk gebleken dat wij geen vis uit de reageerbuis willen. Wij willen niet alleen maar vis afkomstig uit de visteelt of uit een genormeerde verpakking in de schappen van een supermarkt. Wij willen meer, ook al is de kennis over onze zeeën beperkt.
De vis op onze borden komt steeds vaker uit andere wateren dan die van de Europese Unie. Het binnenlandse aanbod blijft achter bij de Europese vraag en biedt op den duur onvoldoende perspectief. Voor de vangst van onze vis zijn wij dan ook aangewezen op andere visgronden, zowel op volle zee als in de kustwateren van derde landen. Mijn dank gaat uit naar mevrouw Miguélez Ramos, die als rapporteur deze thematiek in de vorm van een uitvoerig initiatiefverslag onder onze aandacht heeft gebracht en de grote problemen met naam en toenaam heeft genoemd.
De visserijakkoorden van de Europese Unie zijn een belangrijke factor voor het levensonderhoud en de werkgelegenheid, met name in de gebieden die van de visserij afhankelijk zijn. Het domweg verwerpen van een verslag, zoals zojuist werd geopperd, biedt geen oplossing. Ondanks alle tegenstellingen moeten wij serieus kijken hoe de zaken ervoor staan.
Wij mogen niet vergeten dat wij onze eigen wateren nagenoeg hebben leeggevist. Denkt u enkel eens aan de hervorming van het GVB. Het zou gewoonweg fataal zijn - zoals een van mijn voorgangers ook al opmerkte - om deze problemen simpelweg te exporteren.
Ik dring aan op een duurzame aanpak wat betreft de visserijakkoorden en op een uitgebalanceerde verdeling van de baten. Die aanpak moet natuurlijk economisch winstgevend zijn; zo reëel moeten we wel zijn. Die doelstelling is echter niet verenigbaar met duurzame overheidssteun. Het is absurd om de onverantwoordelijke exploitatie van visbestanden in andere wateren te rechtvaardigen met argumenten zoals vlootreducties en toelevering aan de EU-markt.
Want ons grote doel moet eruit bestaan dat we de duurzaamheid van onze bestaansmiddelen waarborgen, zowel in de Europese als in de buiten-Europese wateren. We zullen nu dan ook echt onze verantwoordelijkheid moeten nemen. We kunnen er niet op speculeren op korte termijn applaus te oogsten. Wat we wel moeten doen, is de problemen aanpakken die spelen op volle zee. Daar moet snel iets gedaan worden om de illegale visserij effectief te bestrijden. Controles alleen zijn niet genoeg! Wat wij nodig hebben zijn uniforme sancties op internationaal niveau. Dat kunnen we echter alleen bereiken vanuit een gemeenschappelijk en wereldwijd perspectief. De sancties mogen geen alibifunctie vervullen. Ik ben me ervan bewust dat de internationale molens - ook die van ons - langzaam malen. Maar we zullen het tempo opvoeren en vervolgens zorgen dat de vaart erin blijft.

Nogueira Román (Verts/ALE).
Mevrouw de Voorzitter, ik sta achter het verslag van mijn collega en landgenote mevrouw Miguélez Ramos. Ik ben het met haar eens wanneer zij stelt dat de visserij in internationale wateren van cruciaal belang is voor de Europese Unie, voor de visserijsector zelf, maar ook voor het internationaal beleid en de economische en sociale samenwerking met andere landen.
Maar het feitelijke beleid van de Europese Unie doet geen recht aan dit belang. Ook niet aan het belang van de visserij in de communautaire wateren. De mislukte herziening van het gemeenschappelijk visserijbeleid heeft de nadruk op deze trieste werkelijkheid gelegd. Mijn land, Galicië, is één van de grootste slachtoffers van deze gang van zaken: in de communautaire wateren hebben wij te lijden (...) onder bepaalde landen en vloten, in de internationale wateren hebben wij te lijden onder de minachting van Commissie en Raad voor het internationale visserijbeleid. De diensten van de Commissie lijden wederom onder een gebrek aan personeel, financiële middelen en materieel. Zelfs de visserij op het continentaal plat en de aquacultuur hebben, zoals altijd, met ernstige problemen te kampen tengevolge van rampen aan de Galicische kust, zoals onlangs de ondergang van de Prestige. Er dient alles in het werk te worden gesteld om zo snel mogelijk verandering in deze situatie te brengen.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt plaats na afsluiting van de middagdebatten.

De Voorzitter.
Aan de orde is de verklaring van de Commissie over de gevolgen van actieve sonar met lage frequentie voor het mariene milieu.

Solbes Mira
Mevrouw de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik u namens de Commissie bedanken voor de uitnodiging om hier een verklaring af te leggen over dit onderwerp.
De Commissie neemt graag deze gelegenheid te baat om opnieuw te onderstrepen welk belang de Gemeenschap hecht aan de instandhouding en de bescherming van de biodiversiteit in het mariene milieu.
Dit belang werd al door het Parlement en de Raad benadrukt in het zesde milieuactieprogramma van de Europese Gemeenschap dat onder andere beoogt om vanaf het jaar 2010 niet meer aan biodiversiteit in te boeten.
De bescherming en instandhouding van de wilde flora en fauna behoren ook tot de doelstellingen die zijn geformuleerd in de mededeling van de Europese Commissie getiteld 'Naar een strategie voor de bescherming en de instandhouding van het mariene milieu?.
Walvissen zijn kwetsbare leden van de mariene fauna die worden bedreigd door een aantal menselijke activiteiten, hoewel het vaak niet makkelijk is om een verband aan te tonen tussen die activiteiten en de toestand waarin de dieren zich bevinden. De Commissie is op de hoogte van het debat dat momenteel wordt gevoerd over de mogelijke gevolgen van het gebruik van actieve sonar met lage frequentie voor sommige walvissoorten. Het is mogelijk dat de walvissen in de war raken door het uitzenden van krachtige lage-frequentietonen, maar deze kwestie moet eerst nader worden onderzocht om vast te stellen hoe ernstig de situatie is en wat de gevolgen precies zijn. Het feit dat hier nog geen zekerheid over bestaat is overig geen vrijbrief om geen maatregelen te nemen om het probleem op te lossen.
De Commissie is van mening dat deze technologie, gezien de mogelijke negatieve gevolgen voor het mariene milieu, met uiterste behoedzaamheid gebruikt dient te worden, en dat de mogelijke negatieve gevolgen liefst al van tevoren in kaart dienen te worden gebracht.
Mag ik u eraan herinneren dat walvissen volgens richtlijn 92/43 beschermde diersoorten zijn. Deze Habitatrichtlijn verplicht de lidstaten de nodige maatregelen te nemen om te voorkomen dat deze dieren onnodig worden lastiggevallen.
Om die redenen en na wat er onlangs is gebeurd op de Canarische Eilanden, tijdens de vergadering van het habitatcomité op 20 november, heeft de Commissie hierover meer details gevraagd aan de regeringen van de landen waar dit soort voorvallen kan hebben plaatsgevonden. Wij zullen die lidstaten nu een herinnering sturen opdat ze ons verzoek niet vergeten. De Commissie zal alle informatie die op basis hiervan beschikbaar komt overbrengen aan het Parlement.
Bovendien gaat de Commissie onafhankelijke wetenschappelijke instellingen, zoals de Internationale Raad voor het onderzoek der zee, vragen om de huidige gebeurtenissen en andere beschikbare informatie te onderzoeken teneinde meer informatie te verkrijgen over de negatieve gevolgen die het gebruik van actieve sonar met lage frequentie kan hebben voor het mariene milieu. Op basis van gedegen wetenschappelijke informatie kunnen wij dan beslissen welke aanvullende maatregelen nodig zijn naast de reeds bestaande maatregelen.

Korhola (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, ik wil het Bureau bedanken voor het feit dat deze belangrijke zaak in behandeling is genomen en ik bedank tevens de commissaris.
Allereerst moet worden gezegd, dat het volledig gerechtvaardigd is het defensiesysteem zo te willen ontwikkelen, dat het moderne duikboten kan controleren die met traditionele passieve radars moeilijk waarneembaar zijn. Het is duidelijk dat voor radars onzichtbare duikboten slechts worden gebruikt door degenen die kwaadaardige bedoelingen hebben. Daarom moet men up-to-date zijn. Het gaat er echter om welke technologie wij kiezen en wat de ecologische prijs daarvan is.
Het door de NAVO-landen ontwikkelde radarsysteem dat met lage frequenties werkt, het LFAS, kan ertoe leiden dat walvissen de weg kwijtraken en op stranden aanspoelen en het kan bij de dieren dodelijk inwendig letsel veroorzaken. Het geluid van een radar met een hoog decibelgehalte en een lage frequentie kan in zee tot duizenden kilometers ver reiken.
Er zijn walvissen doodgegaan in gebieden waar de Verenigde Staten het systeem hebben getest. In maart 2000 spoelden op de Bahamas 17 walvissen aan waarvan er acht stierven toen op zee het radarsysteem van de Amerikaanse marinevloot werd getest. Toen de lichamen van de dode walvissen werden onderzocht, werden bloedingen in de hersenen en de oren geconstateerd die door een zeer sterk geluid waren veroorzaakt. De Amerikaanse vloot constateerde zelf in zijn verslag over de walvissterfte op de Bahamas, dat het LFAS de meest waarschijnlijke oorzaak van de walvissterfte was.
In september 2002 vond op de Canarische eilanden, dus in de Europese Unie, een van de grootste gevallen van walvissterfte in 20 jaar plaats, toen 15 walvissen van verschillende soorten aan interne bloedingen overleden. De NAVO voerde in dat gebied tegelijkertijd militaire oefeningen uit waaraan 58 oorlogsschepen en zes duikboten uit verschillende lidstaten van het verbond deelnamen.
Een LFAS-radar brengt een geluid voort van 1000 hertz lage frequentie en gemiddeld 250 decibel, waarmee het de zeebodem over een afstand van honderden kilometers bewerkt.
Hard geluid met een lage frequentie heeft velerlei effecten op het gedrag en de inwendige organen van walvissen. Lawaai kan fataal letsel aan de oren en bloedingen in de hersenen en longen tot gevolg hebben. Het systeem kan zelfs over grote afstanden het communicatiesysteem van walvissen in de war brengen door dezelfde lage frequenties te gebruiken als de walvissen zelf. Lawaai bemoeilijkt de oriëntatie van walvissen, het vormen van scholen, de paring en het verkrijgen van voedsel. Het verband tussen een radar en walvissensterfte is moeilijk aan te tonen, want het volgen van walvissen en het onderzoeken van veranderingen in hun gedrag op de lange termijn is zeer moeilijk.
De Amerikaanse vloot heeft een beoordeling van de milieueffecten van het systeem opgesteld, maar Amerikaanse milieuorganisaties met een goede reputatie vinden die onvolledig. De federale rechtbank verbood de vloot afgelopen november om het systeem te testen in de Amerikaanse wateren en beriep zich daarbij op de wet inzake de bescherming van zeezoogdieren. De vloot heeft echter toestemming van de nationale overheid om tot en met augustus van dit jaar het systeem gedurende 432 uur in andere zeegebieden te testen.
De vloot heeft er tot nu toe mee ingestemd zijn apparatuur ver van kustgebieden en gebieden die door zeezoogdieren worden gebruikt voor voortplanting en trekroutes te testen. Onderzoekers hebben echter geconstateerd dat het testen niet eens veilig is midden in de Grote Oceaan, want het is onmogelijk de routes van walvissen helemaal zeker te weten. Met het systeem kan zelfs 75 procent van de wereldzeeën worden bereikt.
Het is nog volledig onduidelijk welke invloed het systeem heeft in de Middellandse Zee en de Oostzee, waar het bereik van de radar zich van kust tot kust uitstrekt en dieren geen mogelijkheid hebben te ontsnappen aan het geluid. De Europese Unie heeft de duidelijke plicht actie te ondernemen en informatie over het systeem te eisen.
Met deze zaak is ook een duidelijk economisch belang gemoeid: vissers in de Europese Unie waren vorig jaar bezorgd over de effecten van het radarsysteem voor de visstanden in de wateren waarin zij vissen. Ook al zouden vissen minder gevoelig zijn voor de negatieve effecten van het systeem dan zeezoogdieren, is het duidelijk dat het lawaai van de radar vissen weg kan jagen en op die manier nadelig is voor vissers.
Mevrouw de Voorzitter, ik bedank de Commissie voor de mededeling. Op basis van het voorafgaande moet men proberen het gebruik van het radarsysteem voorlopig te verbieden en moeten de gevolgen van het systeem voor zeedieren snel worden onderzocht. Het zou het beste zijn als op basis van de vandaag gehoorde mededeling van de Commissie en elders verkregen informatie de Milieucommissie van het Europees Parlement deze zaak in behandeling neemt en een verslag hierover opstelt.

Lucas (Verts/ALE).
Deze kwestie is een bron van toenemende zorg voor het publiek en voor het Parlement en ik denk dat dat duidelijk wordt bewezen door het feit dat we voor onze mondelinge vraag over het onderwerp 60 handtekeningen wisten te verzamelen.
Zoals mijn collega mevrouw Korhola reeds zei, komt er steeds meer bewijs dat dit zeer krachtige type sonar een grote bedreiging vormt voor zeezoogdieren en vissen. Een erg verontrustend gegeven is dat deze technologie de dieren blootstelt aan een geluidsniveau dat 200 miljard maal hoger is dan het niveau waarvan we weten dat de dieren er hinder van ondervinden. Het is dan ook niet verwonderlijk dat we al getuige zijn van sterfte als gevolg van longbloedingen, gehoorverlies en de verstoring van voedings-, voortplantings- en communicatiepatronen.
Deze technologie houdt echter ook een schending in van het Verdrag van de Verenigde Naties inzake het recht van de zee, dat landen verplicht om elke maatregel te nemen die nodig is om vervuiling, ongeacht de oorzaak, te voorkomen, te verminderen en onder controle te houden. Het wordt dan ook tijd voor de NAVO en haar leden om hier iets aan te doen en aangezien meer dan de helft van de NAVO-leden tot de lidstaten van de Europese Unie behoort, is het de bijzondere plicht van de EU om in actie te komen. Op mijn schriftelijke vraag van 29 november 2002 antwoordde de Commissie simpelweg dat dit type technologie behoedzaam gebruikt dient te worden. Hiermee kan ik geen genoegen nemen. Het is namelijk zo dat dit type technologie gewoon niet behoedzaam gebruikt kán worden, want zelfs op een afstand van 150 kilometer van de bron kan het geluid bijvoorbeeld bij walvissen en dolfijnen een scheuring van het weefsel in de luchtzak achter de hersenen veroorzaken. Daarom willen wij dat het gebruik van actieve sonar met lage frequentie (LFAS) met onmiddellijke ingang door alle NAVO-marines wordt stopgezet. Tevens willen we dat er een uitvoerig en onafhankelijk onderzoek wordt ingesteld naar de gevolgen van het gebruik van deze technologie. We willen ook dat de Verenigde Staten en de NAVO-landen een studie maken van de mogelijke schadelijke effecten van LFAS en de bevindingen van deze studie vervolgens openbaar maken. Zij zijn hiertoe wettelijk verplicht krachtens artikel 206 van het Recht van de Zee.
Wij hadden ook gehoopt dat de Raad hier vanmiddag bereid zou zijn om een verklaring over LFAS af te leggen en het stelt mij teleur dat de Raad niet aanwezig is. De Commissie kan echter ook een duidelijke rol in deze kwestie spelen en daarom heb ik twee specifieke vragen voor haar: zou de Commissie akkoord gaan met een onderzoek naar de gevolgen van LFAS voor het mariene milieu, en kan de Commissie garanderen dat de kwestie in de transatlantische dialoog ter sprake zal worden gebracht?
Ik wacht uw reactie met grote belangstelling af.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.

De Voorzitter.
Aan de orde is het debat over de gevallen van schending van de mensenrechten, de democratie en de rechtsstaat (artikel 50 van het Reglement).

De Voorzitter.
Aan de orde is de gemeenschappelijke behandeling van de volgende zes ontwerpresoluties:
B5-0036/2002 van de leden Ford en Van den Berg, namens de PSE-Fractie, over de humanitaire situatie in de Democratische Volksrepubliek Korea;
B5-0039/2002 van de heer Tannock e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over de humanitaire situatie in Noord-Korea;
B5-0043/2002 van de heer Watson e.a., namens de ELDR-Fractie, over de hongersnood in Noord-Korea;
B5-0045/2002 van de heer Lagendijk e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over Noord-Korea;
B5-0048/2002 van de heer Belder, namens de EDD-Fractie, over de humanitaire crisis in Noord-Korea;
B5-0051/2002 van de heer Vinci, namens de GUE/NGL-Fractie, over de humanitaire situatie in de Democratische Volksrepubliek Korea.

Swoboda (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, mijne dames en heren, waarde collega's, vol verbijstering slaan wij de ontwikkelingen gade in Noord-Korea - een land dat geen democratie kent, een land dat zijn bevolking laat verhongeren, en een land dat tegelijkertijd meent er een kernwapenarsenaal op na te moeten houden. Het is voor ons uiterst lastig een middenweg te vinden tussen enerzijds het tot uiting brengen van onze diepe bezorgdheid over de situatie in Noord-Korea, en anderzijds de wens het conflict niet te laten escaleren. Voorkomen moet worden dat zich een vergelijkbare toestand voordoet als bij Irak, maar toch zullen wij zware druk moeten uitoefenen om het Noord-Koreaanse bewind ervan te doordringen dat het zich beter kan bekommeren om de eigen bevolking.
Het is niet de eerste maal dat wij over deze kwestie praten. We hebben dit land al eerder voorstellen gedaan op basis waarvan het kon toewerken naar een louter vreedzaam gebruik van kernenergie. De bedoeling was de weinige hulpbronnen die Noord-Korea bezit, in te zetten voor de ontwikkeling van het land. Daar is niets van terecht gekomen en dat heeft ons diep teleurgesteld.
Wij willen er nogmaals op hameren dat wij streven naar overleg en wij roepen Noord-Korea dan ook op de dialoog met ons aan te gaan. Wij zijn verheugd dat de Amerikanen in dit geval wèl bereid zijn te praten over een vreedzame oplossing en dat er thans overleg wordt gevoerd. Wij roepen de Commissie op ondanks de onaangename en onaanvaardbare politieke toestand in dit land de humanitaire hulp voort te zetten en de hongerende bevolking te hulp te schieten. In die context, mevrouw de Voorzitter, ben ik van mening dat wij de resolutie kunnen ondersteunen waarmee wij uitdrukking geven aan de hoop dat de Verenigde Staten en Europa zij aan zij zullen optreden om Noord-Korea ervan te overtuigen dat het land er beter aan doet de eigen bevolking te helpen in plaats van een bedreiging te vormen voor de wereldbevolking.

Tannock (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, terwijl de Noord-Koreaanse dictator Kim Jong-il van zijn glas speciaal ingevlogen Franse cognac nipt en geniet van de vers gebakken pizza van zijn twee Italiaanse koks, en terwijl hij zit te peinzen over wat hij de VN-afgezant gaat vertellen, sterven duizenden van zijn onderdrukte onderdanen letterlijk van de honger als gevolg van het rampzalige stalinistische economische beleid dat het land op de rand van de afgrond heeft gebracht.
Erger nog is dat veel mensen van zijn volk als politieke gevangenen aan het wegrotten zijn in heropvoedingskampen waar ze worden gemarteld en geslagen. Het land wil graag bekend staan onder de bespottelijke naam 'Democratische Volksrepubliek Korea', terwijl het volk nooit om zijn mening is gevraagd, want kameraad Kim heeft zijn macht als dictator geërfd van zijn vader zaliger.
Dit land, een wrede, geheimzinnige, communistische dictatuur, heeft herhaaldelijk internationale afspraken geschonden. Zo heeft de regering het verdrag van 1994 waarin zij toezegde haar programma voor verrijking van uranium voor militaire doeleinden stop te zetten, aan haar laars gelapt. Verder heeft Noord-Korea in het verleden alle denkbare fatsoensnormen overtreden. De regering heeft Japanse burgers laten ontvoeren, met het welhaast ongelooflijke excuus dat zij deze nodig had voor taallessen voor haar spionnen. Noord-Korea heeft zich schuldig gemaakt aan politieke moorden zoals de bomaanslag op het Zuid-Koreaanse kabinet een paar jaar geleden in Rangoon. Ook was dit land verantwoordelijk voor het opblazen van een Zuid-Koreaans passagiersvliegtuig.
Meer recentelijk, en dit is de reden waarom ik een ontwerpresolutie indien, zijn in Noord-Korea vele duizenden mensen de hongerdood gestorven. Dit was een rechtstreeks gevolg van het desastreuze economisch beleid van isolationisme en het feit dat de regering een leger van een miljoen soldaten op de been houdt dat een buitenproportioneel deel van het beschikbare voedsel en andere goederen krijgt toebedeeld, waarbij geen enkele rekening wordt gehouden met de ontberingen van de burgerbevolking. Noord-Korea blijft een wanstaltige schurkenstaat, en een hele gevaarlijke bovendien. Het land kan feitelijk elk moment verwoestend toeslaan in Zuid-Korea, waarmee het technisch gesproken nog altijd in staat van oorlog is.
Daarom moet de EU uitermate voorzichtig te werk gaan bij de hulpverlening en zich concentreren op humanitaire hulp voor de zwaar getroffen bevolking. En ook dan moeten de hulpverleners altijd blijven aandringen op controleprocedures om er zeker van te zijn dat het voedsel degenen bereikt voor wie het bedoeld is en niet bij het leger terechtkomt of, erger nog, weer wordt verkocht voor harde valuta voor de aanschaf van nog meer wapens of luxe producten voor de politieke en militaire elite.

van den Bos (ELDR).
Noord-Korea is het grootste humanitaire schandaal van deze tijd. Terwijl de "Grote Leider" zich in weelde baadt laat hij zijn bevolking letterlijk creperen. Meer dan twee miljoen mensen zouden in de afgelopen jaren zijn omgekomen van de honger en meer dan dertien miljoen lijden aan ondervoeding. Het communistische wanbestuur heeft ervoor gezorgd dat de ondervoede mensen in de kou zitten en verstoken zijn van een behoorlijke medische verzorging. In het arbeidersparadijs worden er ook nog zo'n 200.000 mensen om politieke redenen in heropvoedingskampen gevangen gehouden. China stuurt bovendien systematisch politieke vluchtelingen uit Noord-Korea terug, goed wetende welke onmenselijke straffen de terugkeerders te wachten staat.
Een adequate reactie van de wereldgemeenschap wordt ernstig bemoeilijkt door het nucleaire spel waarmee Kim Jong-il de wereld uitdaagt. Het is onduidelijk of er in redelijkheid met Kim te praten valt. Vergeleken bij de houding ten aanzien van Irak is de Amerikaanse opstelling een toonbeeld van voorzichtigheid. De Europese Unie moet met betrekking tot die nucleaire dreiging één lijn trekken met de Verenigde Staten voor zover die dan al een lijn hebben. Massavernietigingswapens in de handen van een onvoorspelbare dictator is een permanente bedreiging van de wereldvrede en dit kan dus niet worden getolereerd.
Daarnaast moeten we ons concentreren op humanitaire hulp om te voorkomen dat het menselijk lijden nog grotere proporties aanneemt. Het is goed dat de Commissie nog 9,5 miljoen EUR extra wil uitgeven voor vrouwen en kinderen boven de al eerder gespendeerde 50 miljoen. De vraag is of het genoeg is. Ik neem aan dat de Commissie bereid is meer te doen, mocht het noodzakelijk zijn. Graag wil ik daarvan een bevestiging van de Commissie hebben. Het zelfgekozen isolement van Noord-Korea heeft het land van kwaad naar erger gebracht. We moeten wegen zoeken om dit te doorbreken en een eind te maken aan het grootste humanitaire schandaal van deze tijd.

Evans, Jillian (Verts/ALE).
Mevrouw de Voorzitter, er heerst momenteel een ernstige humanitaire crisis in Noord-Korea. De barre winterse omstandigheden, het praktisch ontbreken van energiebronnen en het tekort aan voedsel zijn fnuikend voor de bevolking. De Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie juicht het besluit van de Commissie om Noord-Korea 9,5 miljoen euro aan voedselhulp te sturen dan ook toe.
Wij moeten onze benadering van het energieprobleem ter plaatse echter grondig herzien. De Organisatie voor energieontwikkeling op het Koreaanse schiereiland (KEDO) is niet in staat gebleken om aan de behoefte van het land op het gebied van energie en de bijbehorende infrastructuur te voldoen. Deze situatie mag niet langer voortduren en is door ons reeds veroordeeld. De Europese Unie moet overgaan tot een geheel nieuwe aanpak van de energiecrisis in Noord-Korea. Ik was erg gelukkig toen ik commissaris Patten hoorde verklaren dat er een alternatief energieprogramma voor Noord-Korea moet worden ontwikkeld. Wij delen het standpunt van de Commissie in deze kwestie en we kijken uit naar de totstandkoming van een geschikt programma.
Wij moeten onze samenwerkingspolitiek met Noord-Korea herzien en uitgaan van een beleid van armoedeverlichting om de gevolgen van de invoering van een markteconomie te compenseren. Tevens moeten wij ons inzetten voor democratische hervormingen, betere naleving van de mensenrechten en officiële diplomatieke erkenning van Noord-Korea door andere landen en de Europese Unie. Zo zou het voor Noord-Korea mogelijk worden toegang te krijgen tot fondsen van instellingen als het IMF en de Aziatische ontwikkelingsbank.
Het antwoord in deze kwestie ligt, zoals de heer Swoboda al eerder in dit debat opmerkte, in de voortzetting van de dialoog en de onderhandelingen en vooral in het streven naar een vreedzame oplossing van deze crisis.

Belder (EDD).
Mevrouw de Voorzitter, vanmiddag dalen we af in één van de laatste donkere kerkers uit de Koude Oorlog. Op de 38ste breedtegraad hangt een 'ijzeren gordijn' dat hermetischer sluit dan ooit de Berlijnse muur. Daarachter speelt na de "Grote Leider" Kim Il Sung nu de "Geliefde Leider" Kim Jong-il het naargeestige spel van de "Grote Leugen". In schier dynastieke opvolging offeren vader en zoon de bevolking van Noord-Korea al ruim een halve eeuw op aan hun megalomane zelfverheerlijking en persoonlijke dictatuur. Lang poogde Pyongyang deze vreselijke realiteit te ontkennen. Getuigenissen van wonderwel ontvluchte Noord-Koreanen werden als leugens afgedaan. Satellietbeelden leverden evenwel het onomstotelijke bewijs: er bestaan heuse slavenkampen voor politieke gevangenen!
Mevrouw de Voorzitter, heel laat zijn de ogen opengegaan voor het acute gevaar dat het Noord-Koreaanse regime evengoed internationaal vormt. Directe aanleiding daarvoor was pas de eenzijdige opzegging van het non-proliferatieverdrag door Pyongyang. De mogelijke ontwikkeling van Noord-Koreaans nucleair wapentuig alsmede de heimelijke verhandeling ervan, inclusief raketsystemen, maant de internationale gemeenschap nu tot een snelle reactie.
Daarom roep ik Raad en Commissie op zich sterk te maken voor een regionale diplomatieke aanpak van de Noord-Koreaanse crisis. En passant dient de internationale gemeenschap Pyongyangs dictaat - een nucleair afgedwongen niet-aanvalsverdrag met de VS - met kracht van de hand te wijzen uit mededogen met de Noord-Koreaanse burgers achter Kims 'ijzeren gordijn', die hun levens in nauwelijks voorstelbare omstandigheden moeten slijten, en ook omwille van de eigen veiligheid.

Gawronski (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, hier is gesproken over verschillende schendingen van de mensenrechten in Noord-Korea. Deze schendingen zijn een aanfluiting voor onze opvattingen over goede zeden en beschaving. Ik heb dat land drie keer bezocht en mijns inziens is één ding erger dan elke vorm van schending van de mensenrechten, namelijk het feit dat als nu in Noord-Korea vrije democratische verkiezingen zouden worden gehouden, zoals deze bij ons plaatsvinden, de huidige leider Kim Jong-il de winnaar zou zijn. Daaruit blijkt enerzijds dat de Noord-Koreaanse leiders het duivels vermogen bezitten om het land af te schermen tegen elke invloed van buitenaf - hetgeen in de huidige geglobaliseerde wereld niet zo gemakkelijk is - en anderzijds dat het volk volkomen vernederd en ontmoedigd is. Er is geweld, niet alleen lichamelijk geweld, het geweld van de honger en de concentratiekampen maar ook geestelijk geweld. De geest van de mensen is nergens meer vatbaar voor. Zij zijn niet meer in staat na te denken, net als in de voormalige Sovjetgoelags. De Noord-Koreanen zijn teruggebracht tot de staat van dier en volgen hun leider blindelings.
Dit barbaarse en tegelijkertijd groteske regime moet een halt worden toegeroepen. Ik ben een van degenen die van mening zijn dat met name het in de afgelopen dagen door de Verenigde Staten gevolgde beleid het juiste beleid is. Zij hebben hun eisen wat teruggeschroefd en een crisis met Noord-Korea vermeden. Zij hebben China meegekregen, een land van doorslaggevend belang voor de oplossing van de crisis in dit gebied. Tot mijn grote spijt moet ik zeggen dat wij als Europa politiek gezien niet veel in de melk te brokkelen hebben. Op humanitair vlak kunnen wij meer doen en moeten wij ook optreden. Wij moeten zeer zeker hulp sturen maar zoals reeds zo vaak is gezegd, moeten wij er wel voor zorgen dat deze hulp in de juiste handen terecht komt, in de handen van degenen die deze hulp echt nodig hebben. Ondanks de talrijke verklaringen en getuigenissen ben ik er namelijk absoluut niet van overtuigd dat die garantie gegeven is, alhoewel ik dolgraag zou willen dat die garantie er was en dat de Commissie ons die kon geven.

Solbes Mira
 Mevrouw de Voorzitter, mijn collega Patton heeft in dit plenum meerdere malen het woord gevoerd over Korea en wanneer Noord-Korea aan bod komt, spreekt hij meestal van 'een vreemd land'.
Een aantal onder u heeft gewezen op de tegenstrijdigheden die in Noord-Korea bestaan. Enerzijds heeft het land een enorm leger, het heeft een geheim programma voor uraniumverrijking, het is het eerste land dat het non-proliferatieverdrag heeft opgezegd, het vormt een bedreiging voor de buurlanden - en anderzijds heeft het land te kampen met ernstige interne problemen.
Het einde van de koude oorlog betekende dat de goedkope grondstoffen- en aardoliebronnen wegvielen en Noord-Korea is niet in staat de eigen noden te lenigen. Er bestaat een tekort aan geneesmiddelen, er is niet genoeg energie, enz.
Hoe kan de Europese Unie reageren op een dergelijke tegenstrijdige situatie? Het is duidelijk dat wij niet op de ingeslagen weg voort kunnen. Dat is de reden waarom de leden van de Organisatie voor energieontwikkeling op het Koreaanse schiereiland vorig jaar november besloten de levering van zware brandstoffen aan Noord-Korea stop te zetten. Tegelijkertijd is het mijns inziens noodzakelijk - en dat werd hier ook beaamd - om de dialoog gaande te houden opdat het verstand zegeviert. Aan de hand van gesprekken met de lidstaten van de Europese Unie gaan wij onze strategie uitstippelen en wij stellen met voldoening vast dat ook de Verenigde Staten zich over deze problemen buigen met als doel een dialoog tot stand te brengen met Noord-Korea.
Wij zijn bezorgd over de gebeurtenissen in de Democratische Volksrepubliek Korea maar dat betekent natuurlijk niet dat wij de zwakste, meest benadeelde sectoren van de Koreaanse bevolking moeten straffen. In dat geval zouden wij burgers straffen voor de fouten van hun regering. Iemand sprak hier over groteske regeringen die voorbij gaan aan de werkelijkheid.
Naar aanleiding van de discussie in de Raad, in november, werd besloten dat wij onze humanitaire hulp, met inbegrip van de voedselhulp, zouden blijven voortzetten. U hebt gepleit voor voortzetting van die hulp maar tegelijkertijd waarschuwde u dat er meer controle moest plaatsvinden. De Raad is het roerend met u eens. Op dit moment hechten wij dus groot belang aan een adequaat toezicht op het verstrekken van humanitaire hulp. Dit punt staat centraal bij de bilaterale besprekingen met de Democratische Volksrepubliek Korea en bij het overleg met het Wereldvoedselprogramma dat onze steun in dit land distribueert.
Misschien is het voor dit Parlement wel nuttig als ik u enkele gegevens voorleg. Zoals u weet, is in de Democratische Volksrepubliek Korea ECHO de belangrijkste buitenlandse donor van humanitaire steun, de voedselhulp niet meegerekend. Vanaf 1995 heeft ECHO meer dan 62 miljoen euro humanitaire steun gerealiseerd. De hulp wordt op onpartijdige wijze verstrekt. Via de NGO's van de Europese Unie, het Rode Kruis en de instellingen van de Verenigde Naties wordt aan de meest armlastigen hulp geboden.
In 2002 werd 11,5 miljoen euro uitgetrokken voor het herstel en de bescherming van de watertoevoer, putten, sanitair, de distributie van watercontainers, chloortabletten, toiletartikelen, medicijnen, enz.
Wat de voedselhulp betreft zijn wij momenteel een relatief bescheiden donor. In 2002 hebben wij, zoals sommigen al zeiden, 23.000 ton tarwe - 5 miljoen euro - bijgedragen aan het Wereldvoedselprogramma voor Noord-Korea.
Vorige week hebben wij een pakket noodhulp goedgekeurd ter waarde van 9,5 miljoen euro. Het betreft hier 39.000 ton graan, vooral bestemd voor kinderen, als reactie op de oproep van het Wereldvoedselprogramma dat in november vorig jaar aan de bel trok over de situatie in Noord-Korea. ECHO heeft daarbij slechts één voorwaarde gesteld - hier blijkt weer onze aandacht voor de controle - namelijk dat de Volksrepubliek Korea de verzoeken van het Wereldvoedselprogramma inwilligt: meer toezicht en controle ter plaatse. Wat dit laatste verzoek betreft zijn alleen de Commissie, Italië, Noorwegen en Zwitserland bereid gebleken deze weg in te slaan.

De Voorzitter.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt plaats na afsluiting van de middagdebatten.

De Voorzitter.
Aan de orde is de gecombineerde behandeling van de volgende vijf ontwerpresoluties:
B5-0038/2002 van mevrouw Sauquillo Pérez del Arco e.a., namens de PSE-Fractie, over de presidentsverkiezingen en de niet-eerbiediging van de mensenrechten in Equatoriaal Guinee;
B5-0040/2002 van de leden Ferrer en Posselt, namens de PPE-DE-Fractie, over Equatoriaal Guinee;
B5-0044/2002 van mevrouw Sanders-ten Holte e.a., namens de ELDR-Fractie, over de situatie van de mensenrechten in Equatoriaal Guinee;
B5-0046/2002 van de heer Rod e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de presidentsverkiezingen in Equatoriaal Guinee;
B5-0050/2002 van de leden Marset Campos en González Álvarez, namens de GUE/NGL-Fractie, over de presidentsverkiezingen en de niet-eerbiediging van de mensenrechten in Equatoriaal Guinee.

Sauquillo Pérez del Arco (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, de minachting voor de democratie die de autoriteiten van Equatoriaal Guinee al jarenlang ten toon spreiden, heeft een hoogtepunt bereikt in de verkiezingen van december.
De regering kreeg 97 procent van de uitgebrachte stemmen. Dit stemresultaat kwam tot stand zonder hertellingen, op basis van een twijfelachtig kiezersregister, met gevangen oppositieleiders die zich tijdens de campagne niet konden uiten, er was geen sprake van geheime stemming en de stemlokalen waren op de verkiezingsdag in handen van militairen.
Verkiezingen met zoveel rampspoed en excessen dat de oppositiepartijen zich terugtrokken. Verkiezingen die absoluut frauduleus en ongeldig zijn en waarvan de resultaten niet erkend mogen worden door de internationale gemeenschap, met voorop de Europese Unie.
Mevrouw de Voorzitter, gelet op het feit dat dit de vijfde resolutie is van het Europees Parlement over de mensenrechten in Equatoriaal Guinee en gelet op de verklaring van het voorzitterschap van de Unie inzake de verkiezingen in dit land verzoekt de socialistische fractie de Europese Unie alle zeilen bij te zetten om in Equatoriaal Guinee een vreedzame overgang naar een democratisch bestel te bewerkstelligen. Ook moeten wij streven naar de onmiddellijke vrijlating van de politieke gevangenen en naar naleving van de door president Obiang aangegane internationale verplichtingen.
Mevrouw de Voorzitter, wij hechten veel belang aan paragraaf 7 van de gemeenschappelijke ontwerpresolutie die luidt 'verzoekt de Commissie een verslag op te stellen over de gevolgen van het beleid van de in Equatoriaal Guinee opererende aardoliemaatschappijen voor democratie en mensenrechten.? Het betreft hier een land dat rijk is aan aardolie terwijl de inkomsten van deze grondstof ten goede komen aan president Obiang, zijn familieleden en zijn vrienden, en niet aan de bevolking van Equatoriaal Guinee. Een derde van de bevolking heeft een levensverwachting van 40 jaar en 57 procent heeft geen toegang tot drinkwater.
Vandaar, mevrouw de Voorzitter, dat wij misschien bij de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties moeten aandringen op een olie-embargo tegen dit land. Misschien zouden de 4 Europese landen die nu lid zijn van deze instantie, in gezamenlijk overleg de Veiligheidsraad ertoe kunnen bewegen de democratiseringsprocessen in een reeks landen te volgen en maatregelen te treffen ter bespoediging van de noodzakelijke veranderingen. Uiteindelijk is dit een van de prioriteiten van de Europese Unie.
Wij moeten zeggen 'genoeg geweest? tegen die landen waar slechts een minderheid de vruchten plukt van de natuurlijke rijkdommen terwijl de rest van de bevolking in armoede leeft.
Wij geloven dan ook, mevrouw de Voorzitter, dat deze resolutie een positieve bijdrage levert aan de verwezenlijking van de prioriteiten van dit Parlement en de Europese Unie.

Ojeda Sanz (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, mijnheer de commissaris, wij maken ons grote zorgen over de mensenrechtensituatie in Equatoriaal Guinee en het trage tempo waarin het democratiseringsproces in dit land plaatsvindt.
Uit het proces dat vorig jaar lente plaatsvond en waarbij 68 personen werden veroordeeld, bleek dat er, beoordeeld naar de internationale norm, in dit land geen rechtsbescherming bestaat, zoals dit Parlement in juni vorig jaar vaststelde. Dit vonnis maakte een einde aan een langzame maar positieve ontwikkeling. Dat is laakbaar maar tegelijkertijd mogen wij niet vergeten dat het dichtgooien van de communicatiekanalen met een land dat op het vlak van de mensenrechten een duidelijk deficit vertoont, niet altijd de meest geëigende weg is.
Wij achten het raadzaam vast te houden aan een kritische dialoog, om zo geleidelijk vooruitgang te boeken. Schendingen moeten met alle kracht worden veroordeeld maar tegelijkertijd moeten positieve ontwikkelingen, indien zij zich voordoen, worden toegejuicht. Ik noem als voorbeeld de vrijlating van 120 gevangenen naar aanleiding van de 34ste viering van de onafhankelijkheid van Guinee op 12 oktober. Natuurlijk is het pleit daarmee niet beslecht maar ook aan dit feit moeten wij aandacht besteden.
Het democratiseringsproces komt traag op gang. Hoewel de verkiezingscampagne zonder ernstige incidenten is verlopen, noopten onregelmatigheden op de dag van de verkiezingen zelf de vier oppositiekandidaten zich terug te trekken. Natuurlijk mogen wij niet vergeten dat leden van belangrijke partijen werden gevangengezet of in ballingschap leven, zoals bijvoorbeeld Severo Moto, voorzitter van de verboden Vooruitgangspartij, die in ballingschap leeft in Madrid.
Wij vertrouwen erop dat als de parlementsverkiezingen over een paar maanden plaatsvinden, er meer garanties en meer vrijheden worden geboden. Daarom zou de regering in Guinee in deze ontwerpresolutie gevraagd moeten worden ernst te maken met de democratisering door met werkelijk alle politieke partijen een serieuze dialoog aan te gaan. De regering moet zichzelf geloofwaardig maken. Tegelijkertijd zouden de oppositiekrachten zich moeten onthouden van uitspraken die aanzetten tot geweld, zoals geuit door de vier kandidaten die zich terugtrokken.
Wat laakbaar is, moet bekritiseerd worden maar waar vooruitgang wordt geboekt, is hulp op zijn plaats. Daarom kunnen wij niet instemmen met deze ontwerpresolutie die niets anders is dan een frontale aanval op de regering in Equatoriaal Guinee. Een dergelijke resolutie kan contraproductief werken. Daarmee is noch de bevolking van het land, noch het democratiseringsproces gebaat.

van den Bos (ELDR).
Machtsmisbruik ten koste van de bevolking is schering en inslag in Afrika. Als de president met 97 procent van de stemmen wordt herkozen dan deugen de verkiezingen niet. De zogenaamde stembusstrijd die Obiang aan de macht hield, was een farce. Het past geheel in het beeld van een regering die al jarenlang geen gehoor geeft aan internationale aanbevelingen om een democratisch bestel in te voeren. De missies van de Verenigde Naties en de EU waren niet welkom om de verkiezingen waar te nemen. De secretaris-generaal van de grootste oppositiepartij werd gevangen genomen. Tegen de oppositieleiders is in het voorjaar een oneerlijk proces gevoerd. Geen wonder dat alle andere kandidaten dan de zittende president zich hebben teruggetrokken voor de verkiezingen.
Equatoriaal Guinee is het zoveelste straatarme Afrikaanse land waar iemand zich vastklampt aan de macht, zichzelf verrijkt, mensenrechten schendt en de internationale gemeenschap aan zijn laars lapt. De Europese Unie moet zich in de politieke dialoog hard opstellen. Er kan geen sprake zijn van enige toezegging in het kader van het negende Europese Ontwikkelingsfonds als de situatie niet drastisch verbetert. Zelfs als deze plaatsvindt in het kader van democratisering of capaciteitsopbouw zal dit door het regime worden uitgelegd als legitimatie van zichzelf. Dit politieke misbruik kan niet worden getolereerd. De oppositieleiders en alle andere politieke gevangenen moeten onmiddellijk worden vrijgelaten. De verkiezingen moeten ongeldig worden verklaard en er dienen derhalve nieuwe te worden georganiseerd. Er moet een internationaal onderzoek komen naar de wijze waarop de oliemaatschappijen opereren en welke rol de president daarbij speelt.
Voorzitter, democratisering is een noodzakelijke voorwaarde voor effectieve armoedebestrijding. De armoede in Afrikaanse landen is niet alleen de schuld van mondialisering, gebrekkige markttoegang of onvoldoende hulp. Veel Afrikaanse landen maken er nog steeds zelf een potje van. Equatoriaal Guinee is zo'n land waar de ontwikkeling stagneert door machtsmisbruik. Arme bevolking.

Posselt (PPE-DE).
Mevrouw de Voorzitter, als Afrikaans land geeft Equatoriaal Guinee al decennia lang het slechte voorbeeld, en het staat daarin helaas niet alleen. Wij moeten heel goed beseffen dat ook wij wat dit betreft een grote verantwoordelijkheid dragen. Natuurlijk is er sprake van machtsmisbruik, corruptie en dictatoriale maatregelen tegen de prille stappen in de richting van een rechtsstaat. Dat staat buiten kijf en dat moeten wij fel veroordelen.
Maar ook wij zijn niet geheel vrij van smetten. Dit land, zoals zovele andere Afrikaanse landen, is verworden tot een speelbal in de internationale strijd om grondstoffen - en daarin laat helaas ook Europa zich niet onbetuigd. De grote rol die de oliemaatschappijen in dit land spelen, de diamantenhandel en misdadige praktijken zoals mensenhandel dragen verder bij aan de destabilisering van het land. Etnische conflicten en politieke geschillen, die veelal een etnische wortel hebben, worden op cynische wijze uitgebuit om de grondstoffenaanvoer veilig te stellen. Aan paragraaf 7 van de resolutie hecht ik dan ook buitengewoon veel belang, omdat hierin onze verantwoordelijkheid wordt erkend en er mogelijkheden in besloten liggen om invloed uit te oefenen. Een verslag over de rol van de oliemaatschappijen hebben wij inderdaad hard nodig.
Ik kan mij niet vinden in de eis een rigoureuze boycot in te stellen en alle financiële steun in te trekken. Dictators trekken zich daar doorgaans weinig van aan, terwijl de bevolking, die toch al zoveel geleden heeft, moet bloeden. Ik kan de woorden van mijn Spaanse collega's louter beamen. Ik ben van mening dat machtsmisbruik krachtig veroordeeld moet worden, maar dat neemt niet weg dat wij de dialoog moeten zoeken met president Obiang. Wij moeten zien te bereiken dat de oppositie weer opkrabbelt en dat politici in ballingschap weer terug kunnen. Ook moeten wij ervoor pleiten dat de voorgenomen conferentie over het rechtsstelsel van het land daadwerkelijk doorgang vindt. Als wij in dit land niet een eerste voorzichtige aanzet geven tot institution building - wat wij in Europese gebieden, zoals in Kosovo of Bosnië-Herzegovina, al geprobeerd hebben, hoewel daar sprake is van aanzienlijk eenvoudigere en solidere verhoudingen - dan zullen wij nooit wat bereiken!
Wij kunnen er niet van uitgaan dat er van de ene op de andere dag Europese maatstaven zullen heersen. Het gaat om een proces dat eigenlijk nog in de kinderschoenen staat en nog tientallen jaren zal duren. Daarom pleit ik nogmaals voor een dialoog met president Obiang, steun aan de genoemde conferentie over het rechtsstelsel, vrijlating van de oppositie, legalisering van oppositiepartijen en nieuwe verkiezingen onder internationaal toezicht. Het is van belang daarbij de juiste volgorde aan te houden; het zou noodlottig zijn de tweede stap te willen zetten terwijl de eerste nog gedaan moet worden. Ik pleit dan ook voor een behoedzaam optreden. Domweg alleen sancties instellen is geen oplossing. Wij moeten niet steeds de vinger naar de ander wijzen, maar ook eens de hand in eigen boezem steken. Daarmee bedoel ik dat wij moeten onderzoeken welke rol onze oliemaatschappijen spelen in dit, ongelukkig genoeg, zeer vuile spel.

Carnero González (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, mijn vriend en collega de heer Ojeda gebruikte het woord 'deficit? toen hij sprak over de democratie en de mensenrechten in Equatoriaal Guinee.
In bewoordingen die zeker in de smaak zullen vallen bij Commissaris Solbes, die verantwoordelijk is voor economisch en monetair beleid, stellen wij vast dat het deficit zodanig is dat er eenvoudigweg kan worden gesproken van een bankroet. Bovendien weigert deze failliete regering consequent om zich te houden aan de afspraken die gemaakt zijn met de internationale gemeenschap in het algemeen en de Europese Unie in het bijzonder, om te komen tot een rechtsstaat.
De afgelopen verkiezingen tonen overduidelijk aan dat de heer Obiang geen democratie wil, dat hij geen mensenrechten wil in zijn land. Het proces tegen de oppositie bracht dit nog dramatischer aan het licht. Het proces heeft niet alleen geresulteerd in politieke gevangenen, ook werden in de gevangenis van Black Beach mensen doodgemarteld. Het Europees Parlement heeft dit herhaaldelijk aan de kaak gesteld.
De Europese Unie draagt verantwoordelijkheid voor de democratie en de mensenrechten in Equatoriaal Guinee en voor een aantal lidstaten is die verantwoordelijkheid zelfs tweeledig. Twee van die lidstaten zijn momenteel lid van de Veiligheidsraad: Frankrijk en Spanje. Vandaar dat het mijns inziens onvermijdelijk is dat de Europese Unie - waarom niet op voorspraak van deze landen? - besluit tot een gemeenschappelijk optreden ten gunste van de democratie en de mensenrechten. Bovendien moet de Unie overleg voeren met een derde land dat uitermate geïnteresseerd is in Guinee, niet zozeer vanwege deze onderwerpen maar vanwege de olie. En daarmee bedoel ik de Verenigde Staten.
Daarom is het zo belangrijk om niet te schrappen in deze ontwerpresolutie. Wij kunnen de oliemaatschappijen niet zomaar hun gang laten gaan. Aardolie, de grote rijkdom van het land die aan de bevolking ontstolen wordt, is momenteel de clou van het verhaal; de macht van Obiang Nguema is erop gebaseerd. Vandaar dat de Europese Unie doortastend moet optreden; organiseer dit gemeenschappelijk optreden, spreek met de Verenigde Staten, maak afspraken met Washington en herinner de oliemaatschappijen aan hun verplichtingen, aan de plicht die zij hebben ten opzichte van de bevolking.
De Commissie moet nagaan wat er precies gebeurt met de aardolie uit Equatoriaal Guinee. Ik zou zelfs nog verder willen gaan, ik zou de Commissie willen vragen het kantoor in Malabo weer te openen. De Verenigde Staten gaan hun ambassade weer openen. Waarom? Om de olie. Laten wij ons kantoor weer openstellen. Waarom? Om de mensenrechten en de democratie.
Wij, Europese socialisten, steunen deze ontwerpresolutie in zijn geheel opdat mensen als Celestino Bacale, presidentskandidaat van de CPSD die tijdens de verkiezingscampagne duizenden mensen op de been kreeg, kunnen zeggen: de Europese Unie staat achter ons, net als voorzitter Cox toen hij zich destijds onomwonden en krachtig uitsprak voor de democratie en de mensenrechten in Guinee.

Solbes Mira
Mevrouw de Voorzitter, de Commissie deelt uw zorg met betrekking tot de mensenrechtensituatie in Equatoriaal Guinee. De situatie is het afgelopen jaar ernstig verslechterd en daarmee is een einde gekomen aan de voorzichtig positieve ontwikkeling die wij tot eind 2001 meenden waar te nemen. De bereidheid van het regime Obiang om te komen tot democratisering en naleving van de mensenrechten wordt hierdoor twijfelachtig.
Ook delen wij uw mening en uw twijfels inzake de vervroegde verkiezingen van 15 december waarbij men de grondwet aan zijn laars lapte en geen waarnemers toeliet. Deze verkiezingen kunnen zeker niet als democratisch worden aangemerkt.
Anderzijds zou het algemeen pardon, door president Obiang uitgesproken in oktober vorig jaar, moeten gelden voor alle politieke oppositievoerders die in de lente van 2002 werden gearresteerd en geen eerlijk proces kregen.
Wat de samenwerking met Equatoriaal Guinee betreft zijn de gelederen gesloten. Deze samenwerking wordt sterk bepaald door de democratiseringsproblemen en de situatie van de mensenrechten. Jarenlang is deze samenwerking stilgelegd en vijf jaar geleden ging een partiële samenwerking van start. Het indicatieve nationale programma van het achtste Europese Ontwikkelingsfonds vermeldt inderdaad als prioritair actiegebied de steun aan de democratie, de mensenrechten, het maatschappelijk middenveld en de rechtsstaat. Bovendien wordt het gebruik van Europese middelen voor andere doeleinden afhankelijk gemaakt van de inspanningen die de Guinese regering zich op dit gebied getroost. Ons project staat dus in het teken van de democratisering en de mensenrechten.
Wat paragraaf 7 van uw ontwerpresolutie betreft zou ik erop willen wijzen dat de Commissie de regering van Equatoriaal Guinee al in oktober vorig jaar heeft voorgesteld om op zo kort mogelijke termijn een gemeenschappelijk onderzoeksteam op te zetten. Dat team moet beoordelen waartoe de inspanningen op het vlak van de consolidatie van de rechtsstaat en de verbetering van de mensenrechtensituatie hebben geleid. Dit is ook opgenomen in het samenwerkingsprogramma. De conclusies die hierbij uit de bus zullen komen, zijn onontbeerlijk voor een eventuele voortzetting van de samenwerkingsactiviteiten met dit land en in het bijzonder voor de goedkeuring van het nieuwe indicatieve nationale programma van het negende EOF.
Tot slot wil de Commissie alles in het werk stellen om de internationale druk te vergroten - door alle instanties maar vooral ook door het Internationaal Monetair Fonds - opdat de aardoliebronnen transparant en doelmatig worden beheerd. Een verhoogde productie zou op deze manier automatisch leiden tot een verhoging van het levenspeil van de bevolking.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
De stemming vindt plaats na afsluiting van de middagdebatten.

De Voorzitter.
Aan de orde zijn de volgende vijf ontwerpresoluties:
B5-0037/2002 van de leden Paasilinna en Sakellariou, namens de PSE-Fractie, over het niet verlengen van het mandaat van de OVSE in Tsjetsjenië;
B5-0041/2002 van de heer Suominen e.a., namens de PPE-DE-Fractie, over het niet verlengen van het mandaat van de OVSE in Tsjetsjenië;
B5-0042/2002 van mevrouw Malmström, namens de ELDR-Fractie, over Tsjetsjenië;
B5-0047/2002 van de heer Staes e.a., namens de Verts/ALE-Fractie, over de situatie in Tsjetsjenië;
B5-0049/2002 van de leden Ainardi en Vinci, namens de GUE/NGL-Fractie, over de situatie in Tsjetsjenië.

Swoboda (PSE).
Mevrouw de Voorzitter, ondanks alle moeite Rusland tot een verantwoord beleid te bewegen is de situatie in Tsjetsjenië er niet beter op geworden. Wij hebben er bij herhaling op gewezen dat de strijd tegen het terrorisme een uiterst rechtvaardige, ja, zelfs noodzakelijke strijd is, maar in het geval van Tsjetsjenië - en in vergelijkbare situaties die verband houden met Irak en andere gebieden - hebben wij erop gehamerd dat bommen, wapens en militaire operaties niet het juiste middel zijn om het terreurprobleem op te lossen. Daarom moeten wij in niet mis te verstane bewoordingen onze teleurstelling uiten tegenover Rusland, dat een partner van de Europese Unie is en moet zijn, en zeggen dat het land onverantwoordelijke politiek bedrijft en niet alleen het terrorisme zelf, maar ook de oorzaken van het terrorisme moet bestrijden.
Wij zijn diep teleurgesteld dat mensen worden gedwongen in dit onveilige land terug te keren en dat daarbij zelfs geweld wordt gebruikt. Wij zijn van mening dat alles in het werk gesteld moeten worden om een vreedzame oplossing te bereiken. Daarin past de invoering van het referendum, dat onder eerlijke omstandigheden gehouden moet worden. De mensen zelf moeten hun stem kunnen laten horen. Ook vind ik dat het Poetin en Rusland zou sieren als er begonnen zou worden met de ontwikkeling en de daaropvolgende uitvoering van een op vrede gericht beleid in Tsjetsjenië.
Oostlander (PPE-DE).
De berichten uit Tsjetsjenië zijn voor ons allemaal nog steeds buitengewoon schokkend. De Russische troepen walsen over de bevolking heen in hun strijd tegen de opstandige troepen van de Tsjetsjeense Republiek. Er zijn mensen die daar in buitengewoon kommervolle omstandigheden leven, zowel binnen Tsjetsjenië als daarbuiten. Voorzover zij gevlucht zijn, worden zij dan ook nog weer gedwongen om terug te keren naar een gebied waar eigenlijk niet te leven is. De misdrijven door militairen worden onvoldoende vervolgd en met deze resolutie willen wij daartegen protesteren. Grozny is nog zeer onveilig hetgeen erop duidt dat die bestrijding van de zogenaamde rebellen in Tsjetsjenië bepaald nog niet ten einde is gekomen. Gebouwen worden daar opgeblazen en eventuele gesprekspartners van de delegatie van het Europees Parlement aldaar liggen eigenlijk allemaal in het ziekenhuis. In dat kader hebben de Russen niets beters weten te doen dan het bezoek van de delegatie van het Europees Parlement aan Tsjetsjenië uit te stellen. De officiële reden daarvoor is soms merkwaardig, maar langs diplomatieke lijn horen wij dus dat het ligt aan het feit dat de veiligheid daar absoluut niet gegarandeerd kan worden hetgeen natuurlijk door de Russische staat wordt ervaren als een schande, die het ook is.
De OVSE wordt in dat kader als een pottenkijker beschouwd waarvan het mandaat maar liever niet moet worden vernieuwd. Ook daartegen protesteren wij. Wij willen dat het mandaat van de OVSE beslist doorgaat, want de OVSE is absoluut noodzakelijk voor de hulpverlening en voor politieke initiatieven later bij de waarneming tijdens een eventueel referendum. Een andere pottenkijker, de heer Erkel, die in Dagestan, het aangrenzende gebied van Tsjetsjenië, de chef was van Artsen Zonder Grenzen is gekidnapt. We weten niet door wie. Er is geen losgeld gevraagd. Het is dus heel goed mogelijk dat deze man, zoals ook al eerder gebeurd is, door de autoriteiten zelf gevangen is genomen. Daarover zijn door mij vragen aan Commissie en Raad gesteld. Ook collega's uit diverse andere partijen hebben dat onderstreept en staan daar volkomen achter. Wij wensen dat de Commissie zich inspant om na te speuren wat er met de heer Erkel is gebeurd en om te kijken of hij niet vrijgelaten kan worden. Hoe dan ook, de Europese Unie moet doen wat politiek en communautair mogelijk is, en de resolutie legt daarvan getuigenis af. Een witte lijst voor Tsjetsjeense leiders, zoals in een amendement is voorgesteld, lijkt ons echter contraproductief. Het is restrictief en onze fractie heeft de indruk dat de Deense regering op dit punt een heel goed beleid heeft gevoerd. Die had een witte lijst niet nodig.

Ludford (ELDR).
Mevrouw de Voorzitter, in onze houding tegenover de Tsjetsjeense bevolking lopen wij het risico dezelfde onvergeeflijke fout te maken die in Europa tijdens de jodenvervolging is gemaakt: die van de nalatigheid. Nalatigheid maakt medeplichtig. Er zijn in Tsjetsjenië sinds 1999 80.000 mensen omgekomen. Honderdduizenden mensen zijn vluchteling geworden. Jazeker, wij stellen de Russische samenwerking in de strijd tegen het terrorisme op prijs, maar dat is nog geen reden onze ogen te sluiten voor de gruweldaden op humanitair gebied waaraan beide kampen in Tsjetsjenië zich schuldig maken. De enige mogelijke uitweg ligt in onderhandelingen voor een politieke oplossing, een referendum en verkiezingen. Om aan dit proces te kunnen bijdragen, moet de aanwezigheid van de OVSE in de regio gehandhaafd blijven, net zoals de Russen in Kosovo zijn gebleven.
De Russen hebben om de uitlevering van Achmed Zakajev, de gezant van de Tsjetsjeense president, gevraagd. De Deense regering heeft dit verzoek geweigerd vanwege gebrek aan bewijs voor zijn vermeende betrokkenheid bij criminele feiten. De Britse regering behandelt momenteel hetzelfde verzoek van de Russen. Volgens het principe van wederzijde erkenning van gerechtelijke besluiten in de EU, zou de Britse regering nu de Russen moeten laten weten dat zij het weloverwogen Deense besluit erkent en zodoende het verzoek tot uitlevering van Achmed Zakajev aan Rusland afwijst. Anders zou het beginsel van wederzijdse erkenning van nationale besluiten binnen de EU in de praktijk geen enkele betekenis hebben.

Staes (Verts/ALE).
Voorzitter, collega's, dit is geloof ik het derde of vierde debat over Tsjetsjenië in één jaar tijd. Het toont de vastberadenheid van ons Parlement om deze oorlog niet stil te zwijgen. Naar verluidt zijn onze Russische vrienden niet opgezet met dit soort debatten en ook niet opgezet met de resoluties die wij hier aannemen. Collega's, ik heb altijd geleerd dat je aan je vrienden de waarheid moet zeggen, dat je niets mag verzwijgen. Als vrienden voor elkaar beginnen te zwijgen, zijn ze fout bezig. Ik zou die boodschap willen meegeven aan onze Russische vrienden.
De toestand in Tsjetsjenië is slecht. Laat ons dat erkennen. We weten het allemaal en ook de Russen moeten dat durven te erkennen. Verschillende collega's hebben al daarop gewezen. Mensen verdwijnen, worden gemarteld en hulpverleners worden gekidnapt. Er is een heuse guerrillaoorlog aan de gang. Een vuile oorlog van Russische kant, maar ook van de kant van de Tsjetsjeense rebellen. De toestand in de vluchtelingkampen in Ingoesjetië is benard. Toch proberen de Russen nu die mensen te verplichten naar Tsjetsjenië terug te keren. We weten allemaal dat het in de winterperiode ongewenst en eigenlijk ook onmogelijk is. De OVSE wordt verwijderd uit Tsjetsjenië. De Russen willen daar blijkbaar geen pottenkijkers. Zoals de Russen ook eigenlijk verhinderen dat wij met een delegatie erheen gaan. Ze gebruiken daarvoor in een brief aan onze Voorzitter, mijns inziens, drogredenen. De waarheid is dat zij op dit ogenblik de toestand in Tsjetsjenië niet onder controle hebben en onze veiligheid niet kunnen garanderen.
We weten allemaal dat de Russische collega's heel ontevreden zijn met de resoluties die wij aannemen. Nochtans is de voorliggende resolutie zeer evenwichtig. Het is een resolutie die aantoont dat wij als Parlement een oplossing willen en dat wij hieraan echt een positieve bijdrage willen leveren. Ik roep de Russische collega's dan ook op om de dialoog met ons Parlement te hervatten om op een eerlijke en correcte wijze met ons om te gaan en ervoor te zorgen dat we eindelijk de beide partijen bij elkaar kunnen brengen met het oog op een politieke oplossing.

Markov (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, allereerst wil ik mijn medeleven betuigen aan de familieleden van de slachtoffers van de terreuraanslag in Grozny. Voor zulke mensonterende misdaden bestaat geen enkele rechtvaardiging, de daders moeten ter verantwoording geroepen worden.
Desalniettemin richt ik mij tot de getroffenen en de Russische regering met het verzoek om geweld niet met geweld te beantwoorden, maar om het pad in te slaan van een vreedzame oplossing. Deze aanslag op het civiele bestuur toont duidelijk aan dat de terroristen niet uit zijn op een beëindiging van het conflict, maar op een permanente destabilisering van de regio.
Ik verwelkom het streven in maart een referendum in Tsjetsjenië te houden; een hoopvol teken op weg naar democratie en zelfbeschikking. Het is in orde om de vluchtelingen in Ingoesjetië over te halen om terug te keren naar hun Tsjetsjeense geboortegrond, maar het is fundamenteel fout ze hiertoe te dwingen. Allereerst moeten de voorwaarden geschapen worden waaronder de mensen huiswaarts kunnen keren. Ze moeten zich veilig voelen en een dak boven hun hoofd hebben en ze hebben elektriciteit en voedsel nodig. Kinderen moeten naar school kunnen en er moet medische zorg zijn. De Europese Unie is bereid zich in te zetten voor het verschaffen van humanitaire hulp.
Het is dan ook des te onbegrijpelijker dat de Russische regering heeft besloten het mandaat van de OVSE niet te verlengen. Wat is er politiek in te brengen tegen toezicht op de naleving van de mensenrechten, tegen hulpverlening aan vluchtelingen, tegen steun bij het overwinnen van conflicten? Naar mijn mening niets! Tenzij men het wil opvatten als inmenging in de binnenlandse aangelegenheden van een land en niet als een aanbod om te helpen in een zeer precaire situatie. Het kan ook zijn dat de Russische regering denkt dat de aanvaarding van hulp een teken van zwakte is die men zich niet zou kunnen veroorloven in Moskou. Dat is in mijn ogen een ernstige inschattingsfout, al hoeft die niet onherstelbaar te zijn.
Als lid van de ad hoc-delegatie van het Europees Parlement inzake Tsjetsjenië ben ik teleurgesteld dat het bezoek van de gemeenschappelijke delegatie, waarover met de Doema zo'n goede afspraak was gemaakt, is uitgesteld. Niet alleen omdat we natuurlijk met eigen ogen de situatie hadden willen aanschouwen - hetgeen goed zou zijn geweest voor de bevordering van wederzijds begrip - maar ook omdat het hier gaat om een fundamentele politieke vraag, die nu dus negatief beantwoord is. Ons is verteld dat het bezoek is opgeschoven omdat Achmed Sakajev door een Europees land uit de gevangenis is vrijgelaten en een resolutie van het Parlement hiertoe is uitgevaardigd.
Ik heb er begrip voor dat de Doema een andere politieke mening aanhangt dan wij. Mijn fundamentele vraag is echter deze: Hoe denkt men de meest gecompliceerde problemen in Tsjetsjenië via onderhandelingen met geduchte tegenstanders op vreedzame wijze op te lossen als een afwijkende politieke mening van een bevriende instelling al zo wordt gefnuikt?
Mevrouw Ludford, iedere vergelijking met het nationaal-socialisme, met de vervolging van de Joden door de nationaal-socialisten in Duitsland en met andere situaties is volstrekt uit den boze. Die vergelijking is een bagatellisering van een rampzalige tijd waarin de verachting van de mensenrechten en de gevolgen van een verderfelijke staatsdoctrine hun weerga niet kennen in de geschiedenis van de mensheid. Ik verzoek u zich voortaan van dit soort vergelijkingen te onthouden!

Posselt (PPE-DE).
Mijnheer de Voorzitter, in Tsjetsjenië vindt voor de derde maal in de geschiedenis een systematische poging tot genocide plaats, die begaan wordt door de Russische koloniale macht om haar strategische en grondstofbelangen veilig te stellen. Rusland tracht zijn daden te camoufleren door ze op te voeren als strijd tegen het terrorisme, maar dat is niets anders dan een cynische verdraaiing van de werkelijkheid - ook al is terrorisme in Tsjetsjenië een feit. Daarom is het belangrijk dat onbelemmerd toegang wordt verkregen tot het oorlogsgebied en dat de feiten boven water komen.
We verkeren momenteel in een situatie waarin de Russische macht alles in het werk stelt om deze oorlog te verschuilen achter een muur van geheimzinnigheid. Om te beginnen wilde onze Commissie al niet naar Tsjetsjenië afreizen, hoezeer wij ook in onze veelvuldige gesprekken met commissaris Nielson getracht hebben hem over te halen een bezoek aan dat gebied te brengen. Het zou mij niet verbazen als er toen, achter de coulissen, al enige invloed is uitgeoefend. Vervolgens hebben wij te kennen gegeven dat het Parlement wel wilde gaan. Daarop heeft men onze parlementaire delegatie onder de meest ongeloofwaardige voorwendselen verboden naar het crisisgebied af te reizen. In de onderhavige resolutie wordt dat besluit mild bekritiseerd, maar het is natuurlijk ronduit schandalig. Want een partnerschap met Rusland zou toch moeten behelzen dat wij het recht en de mogelijkheid hebben - net zoals onze partner Rusland dat heeft op het grondgebied van de EU - in het door Rusland beheerste gebied te allen tijde ongehinderd en vrij ter plekke de situatie in ogenschouw te nemen in overeenstemming met alle internationale verdragen die Rusland heeft ondertekend, niet in de laatste plaats binnen de OVSE en de Raad van Europa.
De derde poging om een muur van zwijgen rond Tsjetsjenië op te trekken betekende het einde van de OVSE-missie en het afserveren van een internationale organisatie die een cruciale rol gespeeld heeft bij de onderhandelingen die uitliepen op een beëindiging van de tweede oorlog in Tsjetsjenië. Er is tot dusver één vertegenwoordiger, president Maschadov, die onder toezicht van de OVSE democratisch is gekozen, en hem mogen wij de dialoog niet weigeren. Uiteindelijk is er ook nog een Duitse delegatie het land uitgezet die onder leiding stond van de vooraanstaande Duitse ex-minister Blüm.
Mijnheer de Voorzitter, ik spreek er schande van! Ik vind dat wij onze diplomatieke houding moeten laten varen en moeten zeggen waar het op staat. Wij moeten de Russen duidelijk aan het verstand brengen dat het zo niet langer kan, wij willen weten hoe de situatie ervoor staat en wij willen dat er een einde komt aan deze oorlog!
Sylla (GUE/NGL).
Mevrouw de Voorzitter, waarde collega's, mijns inziens is de huidige situatie in Tsjetsjenië niet 'zeer gespannen?, zoals in de compromistekst staat, maar uiterst ernstig. Enerzijds hebben de Tsjetsjenen generaties lang niets dan oorlog en geweld gekend en kunnen zij op elk moment door de meest extremistische groeperingen meegesleept worden in ondoordachte terreurdaden, en anderzijds voert het Russisch leger een regelrechte koloniale oorlog die uitmondt in razzia's, aanslagen op de mensenrechten, moorden, ontvoeringen en vooral ook de schandalige vrijlating op 31 december 2002 van kolonel Youri Boudanov, die beschuldigd wordt van verkrachting van en moord op een achttienjarig Tsjetsjeens meisje. Juist daarom is het zulk een schandaal dat een humanitaire hulpverlener wordt vastgehouden.
Mijns inziens mag niet met twee maten worden gemeten. Als wij president Poetin ontvangen moeten wij iets doen voor de minister van Volksgezondheid die naar Bakou teruggekeerd is en geen visum meer heeft. Ook moeten wij iets doen voor Achmed Zakajev met wie ik gisteren gebeld heb en die nog steeds onder bewaking in Groot-Brittannië verblijft, of voor de minister van Buitenlandse Zaken die zonder visum in de Verenigde Staten zit. Deze mensen moeten een visum krijgen want voor vrede zijn er twee nodig.

Sandbæk (EDD).
Mijnheer de Voorzitter, helaas zijn wij medeplichtig aan de gruweldaden en volkerenmoorden in andere delen van de wereld, omdat de EU machten zoals Rusland, China, Iran of Israël nooit op de tenen durft te trappen. Het zou logisch moeten zijn dat de OESO verlenging krijgt voor zijn mandaat, dat internationale experts toegang krijgen tot Tsjetsjenië en dat de mensen die in Tsjetsjenië ernstige criminele feiten hebben gepleegd, gestraft worden. Als Deen wil ik de aandacht vestigen op deze twee amendementen en de leden verzoeken ze aan te nemen. De EU verroerde geen vin toen Rusland sancties tegen Denemarken uitvaardigde, omdat wij volledig terecht en als enige rechtvaardige mogelijkheid weigerden Sakajev als terrorist uit te leveren. Dit is een situatie die in de toekomst niet meer mag voorkomen voor Tsjetsjeense politici noch voor de lidstaten.

Dupuis (NI).
Mijnheer de Voorzitter, geachte collega's, laat ik kortweg stellen dat hetgeen waarover wij zo dadelijk gaan stemmen een verfoeilijke en verachtelijke tekst is. De heer Oostlander is momenteel niet aanwezig, maar ik wil toch de aandacht vestigen op de afgevaardigden die twee jaar lang hebben geprobeerd te voorkomen dat Milosevic in staat van beschuldiging werd gesteld. Diezelfde collega's voeren nu een soort van realpolitiek jegens de Russische Federatie en mijnheer Poetin en verdoezelen telkens wanneer dat maar mogelijk is de reële situatie in Tsjetsjenië, waar een regelrechte volkerenmoord wordt begaan.
Wij uiten onze teleurstelling over de vrijspraak van Boudanov, maar ik vind dat wij op zijn minst grote verontwaardiging zouden moeten tonen. Wij betreuren het dat wij geen bezoek kunnen afleggen aan Tsjetsjenië. Maar liefst vier maal is daar een stokje voor gestoken. De delegatie van het Europees Parlement had twee jaar geleden al naar Tsjetsjenië kunnen gaan.
Wij beginnen het spoor volkomen bijster te raken. Wij vergeten dat er in onze landen in de jaren 1940-1945 verzet was, verzet tegen de symbolen van de bezettingsmacht, tegen Vichy, tegen Quisling, en tegen de mensen die met de vijand heulden. Nu worden wij geconfronteerd met een aanval op het hoofdkwartier in Grozny. Ik schuw geweld en voor mij is een dergelijke actie onvoorstelbaar, maar het gaat wel degelijk om een verzetsdaad. Wij beschuldigen de Tsjetsjenen dat zij door middel van terreurdaden de samenwerking met Moskou saboteren, maar dat zijn geen terreurdaden. De aanslag was gericht op een groep mensen die voor de FSB werken. Die beschouwden de verzetstrijders als een strategisch doel. Wij zijn volkomen de kluts kwijt en gooien alles op één hoop met terrorisme.
Dat is bijzonder ernstig. Het is ook bijzonder ernstig dat enerzijds een politieke oplossing wordt voorgestaan en anderzijds steun wordt gegeven aan een door de bezetter georganiseerd referendum. Het is bijzonder ernstig dat wij voorstander zijn van politieke onderhandelingen maar tegelijkertijd op ons eigen grondgebied Tsjetsjeense afgevaardigden en ministers verbieden politici uit onze landen in het Europees Parlement, de Europese Commissie en de Europese Raad te ontmoeten, omdat dat zogenaamd onmogelijk is. Wij weten heel goed dat wij op grond van artikel 14, lid 3, zwarte lijsten konden opstellen van Joegoslaven of Wit-Russen en dat wij in staat zijn witte lijsten op te stellen van Tsjetsjenen. Als wij politieke taal willen spreken moeten wij dat doen tegenover politici. In deze context beginnen wij ons serieus medeplichtig te maken aan volkerenmoord. Het is hoog tijd dat dit Parlement wakker wordt, anders zullen wij opnieuw geconfronteerd worden met de onbeschrijflijke toestanden die wij hebben meegemaakt in Bosnië, Kroatië en Kosovo. De prijs die we hebben moeten betalen voor wat daar is gebeurd is wat mij betreft hoog genoeg geweest.

Solbes Mira
Mijnheer de Voorzitter, het Tsjetsjeense conflict is bij de laatste top van de Europese Unie met de Russische Federatie, uitvoerig aan bod gekomen.
Helaas blijft de vrede nog altijd uit en moeten wij onze aandacht andermaal vestigen op de tragische situatie waarin Tsjetsjenië zich bevindt. Het is algemeen bekend dat de veiligheidssituatie sinds de laatste top in Brussel alleen maar is verslechterd. Ik wil van de gelegenheid gebruik maken om de jongste terroristische aanslagen, waarbij meer dan honderd doden vielen en een nog groter aantal zwaargewonden, namens de Unie opnieuw scherp te veroordelen.
De Europese Unie spreekt zich onvoorwaardelijk uit tegen het terrorisme, onafhankelijk van de identiteit van de daders en hun motiveringen. Auto's die tot ontploffing worden gebracht, aanslagen op burgers, ontvoeringen en andere terroristische daden zijn op geen enkele wijze te rechtvaardigen, hoe begrijpelijk de inzet ook moge zijn.
Dit gaat zeker op voor Tsjetsjenië maar tegelijkertijd geldt onverminderd onze overtuiging dat de strijd tegen het terrorisme niet ten koste van de mensenrechten mag gaan.
Staat u mij toe het onderwerp van de mensenrechten als eerste te behandelen. Hoog aangeschreven non-gouvernementele mensenrechtenorganisaties houden vol dat de veiligheidstroepen van de Russische Federatie ernstige schendingen van de mensenrechten begaan. Ook binnen dit kader dient de Europese Unie moorden, martelingen, verdwijningen en andere schendingen van de mensenrechten met alle stelligheid te veroordelen.
Even ernstig is het feit dat het de bevoegde autoriteiten duidelijk aan de wil ontbreekt om dergelijke schendingen te vervolgen. De ontknoping van het proces tegen kolonel Boudanov wekt dienaangaande geen hoop, integendeel. Ook de gedwongen ontruiming van het Tsjetsjeense vluchtelingenkamp Akiyurt, net voor Kerstmis, is een zwarte bladzijde. De Europese Unie ziet dit als een schending van het internationale, humanitaire uitgangspunt dat de terugkeer van vluchtelingen naar de plaats van herkomst uitsluitend op vrijwillige basis, zonder de in bovenvermeld geval uitgeoefende druk, mag plaatsvinden.
De Europese Unie kwam onmiddellijk in het geweer om te voorkomen dat andere kampen een soortgelijk lot wachtte, een lot dat louter en alleen het lijden van de burgerbevolking tot gevolg heeft. De vluchtelingen zijn op de loop voor het oorlogsgeweld en het terrorisme, en zolang deze woeden, kunnen zij niet zonder gevaar terug naar huis. Bovendien hebben zij, om de draad van hun leven weer op te kunnen pakken, een minimum aan sociaal-economische infrastructuur nodig die momenteel niet voorhanden is. Ik kan u verzekeren dat de Europese Commissie de ontwikkelingen op de voet blijft volgen en indien noodzakelijk initiatieven zal ontplooien om mogelijke herhaling van dit soort gebeurtenissen te voorkomen.
ECHO bereidt overigens momenteel een waarnemingsdelegatie voor die eind deze maand naar Ingoesjetië vertrekt. De Europese Commissie kent het meerderheidsstandpunt van het Parlement in dezen en weet hoe u de zojuist door mij genoemde, wederzijds onderschreven doelstellingen wilt bewerkstelligen. De Commissie hoopt dan ook dat het wederom uitgestelde bezoek aan Tsjetsjenië van de delegatie voor de betrekkingen met de Doema, snel doorgang kan vinden opdat de stem van de Europese Unie in het Tsjetsjeense conflict meer weerklank vindt.
Een ander belangrijk onderwerp is de omvangrijke, humanitaire steun die door de Europese Unie wordt geboden. Ondanks herhaalde verzoeken van de Europese Unie weigeren de Russische autoriteiten hun medewerking. Dit betekent dat de non-gouvernementele organisaties er niet in slagen de hulpgoederen op de plaats van bestemming te distribueren. Onze medewerkers ter plaatse stuiten continu op administratieve hinderpalen die hen beletten hun taak efficiënt uit te voeren. En, ernstiger nog, de bureaucratische rompslomp brengt hun leven en veiligheid in gevaar.
Ik wil u eraan herinneren dat de heer Arjan Erkel, van Artsen Zonder Grenzen, maanden geleden werd ontvoerd. Wij hebben de Russische autoriteiten met klem verzocht - en wij zullen hier keer op keer op terugkomen - al het mogelijke te doen om zijn onmiddellijke vrijlating te bewerkstelligen.
Als u mij toestaat, zou ik nu willen ingaan op het hoofdthema van deze ontwerpresolutie.
Zoals u weet, liep op 31 december het mandaat af van het OVSE-team voor hulpverlening aan Tsjetsjenië. Aangezien er geen akkoord werd bereikt over de inhoud van het volgende mandaat ziet het team zich momenteel gedwongen om Tsjetsjenië te verlaten. De Russische Federatie staat op het standpunt dat het mandaat voor dit hulpteam elke vorm van politieke inmenging moet uitsluiten. Dit is onzinnig gelet op het bij uitstek politieke karakter van de OVSE als organisatie voor de veiligheid in Europa. De Commissie meent dat het voortbestaan van dit team niet alleen opportuun is maar ook in het belang van alle partijen en met name van Rusland. Datzelfde geldt voor het werk van de verschillende instanties van de Raad van Europa die eveneens steeds meer obstakels op hun weg vinden.
De activiteiten van deze internationale organisaties lijken des te noodzakelijker op een moment waarop de Russische Federatie vastberaden afstevent op een politieke normalisering in Tsjetsjenië. Alleen de aanwezigheid en de hulp van deze organisaties kan een dergelijk normaliseringsproces enige democratische legitimiteit verstrekken.
Op dit moment wordt er in Wenen intensief onderhandeld over het aanblijven van het OVSE-team voor hulpverlening aan Tsjetsjenië en vandaag wordt dit onderwerp door de politieke leiders van de Unie en Rusland besproken in Athene. Wij hopen dat dit diplomatieke verkeer uiteindelijk tot het gewenste eindresultaat zal leiden.

De Voorzitter.
Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
Wij gaan nu over tot de stemming.

De Voorzitter.
Aan de orde is de stemming over het laatste verslag op de agenda.

Moreira da Silva (PPE-DE)
. (PT) Ik ben van mening dat de rapporteur belangrijke sociale, economische en ecologische aspecten van onze visserijsector inzake het vissen in internationale wateren heeft aangekaart. Ik zou er echter op willen wijzen dat zowel de Commissie als het Europees Parlement in het kader van de herziening van het gemeenschappelijk visserijbeleid ook dringend aandacht dienen te besteden aan de naleving van de verplichtingen die zijn vastgelegd in het actieplan van de VN-top over duurzame ontwikkeling, die in 2002 te Johannesburg heeft plaatsgevonden. Hierin is met name bepaald dat de subsidiëring van illegale, niet-duurzame en ongereglementeerde visserij moet worden stopgezet en dat tot het jaar 2015 voor een herstel van de bestanden van bedreigde vissoorten moet worden gezorgd.

Piscarreta (PPE-DE)
. (PT) Het onderhavige verslag verdient onze volledige aandacht, aangezien hierin concrete oplossingen worden aangedragen voor de problemen van onze vissers. Door overeenkomsten met derde landen te sluiten krijgt de EU de beschikking over extra mogelijkheden voor de visserij. Door middel van dit instrument zorgt zij voor werkgelegenheid voor haar vissers, lost zij het probleem van de voorziening met visserijproducten op en voldoet zij aan haar sociaal-economische verplichtingen ten opzichte van de ontwikkelingslanden. Derhalve sluit ik mij aan bij het verslag, waarin gepleit wordt voor een sterkere deelname van de Unie aan regionale visserijorganisaties (RVO's), voor het sluiten van bilaterale overeenkomsten en voor de vernieuwing van reeds bestaande overeenkomsten. Het externe visserijbeleid dient op systematische en duurzame wijze te worden ontwikkeld. Ik roep de Commissie op een politieke strategie voor te leggen ter ontwikkeling van de internationale dimensie van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Deze tak van het gemeenschappelijk visserijbeleid mag in het kader van het extern beleid van de Unie (GBVB) en haar internationale handelsbeleid niet buiten beschouwing worden gelaten.
Tot besluit zou ik van deze gelegenheid gebruik willen maken om uiting te verlenen aan mijn teleurstelling over botsingen tussen Spaanse vissers en de Portugese maritieme autoriteiten die onlangs in de Algarve hebben plaatsgevonden. De Portugese maritieme politie had Spaanse vaartuigen opgespoord die in Portugese wateren illegaal op tweekleppige weekdieren aan het vissen waren. De achtervolging, waaraan ook een korvet van de Portugese krijgsmarine te pas moest komen, heeft geleid tot fysieke confrontaties waarbij een vertegenwoordiger van de Portugese autoriteiten gewond is geraakt. Hier komt nog bij dat de illegale Spaanse vissers gebruik maakten van de in de Europese Unie streng verboden zuigmethode. Alhoewel de Spaanse autoriteiten van dit incident op de hoogte zijn gesteld, heeft de Portugese regering nog geen antwoord ontvangen, hetgeen geen recht doet aan de overigens goede betrekkingen tussen beide landen.

Queiró (UEN)
. (PT) De activiteit van de communautaire visserijvloot in niet-communautaire wateren heeft enerzijds tot doel de voorziening van de Europese markt, die op het gebied van visserijproducten met een tekort kampt, veilig te stellen. Anderzijds wordt hiermee beoogd de visserij in de communautaire regio's die van deze sector afhankelijk zijn en die over het algemeen historisch gezien tot de benadeelde regio's behoren die over weinig economische alternatieven beschikken, in stand te houden.
Alhoewel het verslag van mevrouw Miguélez Ramos op initiatief van het Parlement is opgesteld, wordt gehoopt dat de Commissie hiermee in de mededeling over de internationale dimensie van het gemeenschappelijk visserijbeleid, die in het kader van de herziening van deze politiek naar verwachting in de loop van de komende weken zal worden voorgelegd, terdege rekening zal houden.
Wij hopen in het licht van dit verslag dat de mededeling van de Commissie de basis biedt voor een globale analyse van de problemen en behoeften van de communautaire vloot in de wateren van derde landen. In dit verband dient vooral aandacht te worden besteed aan twee aspecten: de vraag hoe een coherentere en bredere deelname van de Gemeenschap aan de organisaties die over de internationale wateren gaan tot stand kan worden gebracht zodat zij haar legitieme belangen beter kan behartigen, en de vraag hoe ervoor kan worden gezorgd dat in het buitenlands beleid van de Unie sterker de nadruk wordt gelegd op de internationale dimensie van het gemeenschappelijk visserijbeleid.
Het paard wordt natuurlijk achter de wagen gespannen wanneer men in het kader van de hervorming van het gemeenschappelijk visserijbeleid eerst besluit om bijvoorbeeld de structurele steun of de subsidies voor de sloop van vaartuigen af te schaffen voordat men overeenstemming heeft bereikt over de toekomstige houding van de Unie ten opzichte van de communautaire vloot. Derhalve steunen wij dit verslag ondanks de besluiten die de Raad in deze context reeds heeft genomen.

De Voorzitter.
Hiermee zijn we aan het einde gekomen van de agenda.

De Voorzitter.
Ik verklaar de zitting van het Europees Parlement te zijn onderbroken.
(De vergadering wordt om 17.05 gesloten)

Ribeiro e Castro (UEN)
. (PT) Zoals algemeen bekend, is de activiteit van de communautaire visserijvloot in niet-communautaire wateren van groot belang voor de voorziening van de Europese markt, die op het gebied van visserijproducten deficitair is. Tevens draagt deze ertoe bij de visserij in de communautaire regio's die van deze sector afhankelijk zijn en die over het algemeen historisch gezien tot de benadeelde regio's behoren die over weinig economische alternatieven beschikken, in stand te houden.
Door vóór dit verslag te stemmen wil ook ik de nadruk op het belang van deze activiteit leggen en mij aansluiten bij de analyse van de rapporteur en tal van de door haar gepresenteerde voorstellen. In de inleiding van de gedragscode voor verantwoorde visserij van de FAO (28e FAO-conferentie, 31 oktober 1995) is vastgelegd dat de visserij, met inbegrip van de aquacultuur, een vitale bron is van voedsel, werkgelegenheid, recreatie, handel en economische welvaart voor de bevolking van de hele wereld, zowel voor de huidige als voor de toekomstige generaties, en derhalve op verantwoorde wijze moet worden beoefend. Geheel terecht waarschuwt de rapporteur dat alle vormen van illegale visserij dringend moeten worden bestreden, roept zij ertoe op de betrekkingen met de mediterrane landen aan te halen en pleit zij voor de bevordering van de oprichting van joint ventures met derde landen.
De Commissie dient bovendien absoluut helderheid te verschaffen omtrent de vraag hoe zij denkt te waarborgen dat in het buitenlands beleid van de Unie sterker de nadruk wordt gelegd op de internationale dimensie van het gemeenschappelijk visserijbeleid. Tevens is het van het grootste belang dat doeltreffende steun voor de vernieuwing van de visserijvloot wordt gehandhaafd.

