Europese statistiek (debat) 
De Voorzitter
Aan de orde is het verslag van Andreas Schwab, namens de Commissie economische en monetaire zaken, over het voorstel voor een verordening van het Europees Parlement en de Raad betreffende de Europese statistiek - C6-0346/2007 -.
Andreas Schwab
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris. Ik vind het jammer dat commissaris McCreevy de zaal nu verlaat. Bij dit dossier had hij getuige kunnen zijn van de afsluiting van een zeer succesvolle en betrekkelijk lange procedure met het Europees Parlement. Dat is nu aan u voorbehouden, commissaris Almunia. Ik ben blij dat we vandaag een succesvolle, langdurige procedure in eerste lezing met grote overeenstemming kunnen afsluiten. Om te beginnen wil ik - en dat is anders dan bij het vorige dossier - de Sloveense en Franse voorzitterschappen danken voor de langdurige en soms moeizame onderhandelingen die ze hebben gevoerd om een compromis te bereiken.
Dit dossier gaat ook over het verminderen van de administratieve lasten op het terrein van de statistiek in de Europese Unie, en daarmee dus ook voor lokale ondernemingen. Daarom geloof ik dat we dit verslag in de context van vermindering van bureaucratie kunnen plaatsen. In Duitsland, bijvoorbeeld, is het aandeel van de kosten van officiële statistieken volgens berekeningen van het Deutsches Institut für Wirtschaftsforschung (Duits instituut voor economisch onderzoek) over de gehele economie gezien minder dan 10 procent van de totale kosten door bureaucratie. Dat is ongeveer 230 miljoen euro. Wanneer we hier als Europese Unie werkelijk wat aan kunnen doen, geloof ik dat we met het verminderen van de verplichtingen op het terrein van de statistiek een belangrijke stap in de richting van minder bureaucratie zetten. Ik dank u voor uw voorstel, commissaris Almunia.
Nu wil ik concreet ingaan op de nieuwe verordening betreffende de Europese statistiek. Deze verordening moet het wettelijk kader gaan vormen voor het opstellen van statistieken op Europees niveau en vormt een herziening van het bestaande wettelijk basiskader voor het opstellen van statistieken op Europees niveau. Ook wanneer de schaduwrapporteurs van de andere fracties vanavond niet aanwezig zijn, wil ik ze bij deze gelegenheid toch bedanken voor een goede samenwerking. De gesprekken waren niet gemakkelijk, maar zijn uiteindelijk toch succesvol gebleken.
Het voorstel maakt deel uit van een reeks regelingen die de Commissie in de lopende zittingsperiode op het terrein van het opstellen en verspreiden van statistieken heeft vastgesteld en die in de Commissie economische en monetaire zaken zijn behandeld. Dit voorstel voorziet in de volgende inhoudelijke wijzigingen: het Europees statistisch systeem (ESS) wordt anders gedefinieerd en de activiteiten van het ESS worden in het Gemeenschapsrecht verankerd; de taken van de nationale bureaus voor de statistiek worden in het ESS vastgelegd, onverminderd de volledige toepassing van het subsidiariteitsbeginsel in de lidstaten, zoals voorschreven; en in het Gemeenschapsrecht wordt naar de Praktijkcode Europese Statistieken verwezen. Hiermee wordt een antwoord gegeven op de moeilijke situatie die na de invoering van de euro in sommige EU-lidstaten rond het verzamelen van statistische gegevens is ontstaan. Tot slot voorziet het voorstel in de oprichting van twee gescheiden organen: een zogenoemde ESS-partnerschapsgroep en een ESS-comité, die samen het Comité statistisch programma zullen vervangen.
Het duidelijke resultaat van de stemming in de commissie en de succesvolle trialoog tonen aan dat hier sprake is van coherente wetgeving. Ik wil in de resterende minuten nogmaals aan de hand van twee belangrijke punten een beeld geven van dit wetgevingsproject. Ten eerste hebben we ervoor gezorgd dat Eurostat in de toekomst dankzij deze verordening onbeperkt en sneller toegang heeft tot alle statistische gegevens die nodig zijn voor onderzoek in verband met belangrijke economische criteria. Hiermee wordt de statistiek op Europees niveau een stuk transparanter en zal de concurrentie in de eurozone toenemen. Dat is goed nieuws, zeker tegen de achtergrond van de financiële crisis en de moeilijke discussies over het statistisch systeem.
Ten tweede geloof ik dat het zeer belangrijk is dat met dit verslag de wetenschappelijke onafhankelijkheid van de statistiek verder wordt vergroot. Dat is een positief teken voor degenen die op dit terrein werkzaam zijn. Tot slot ben ik dankbaar dat met alle lidstaten een compromis is bereikt. Hoewel de stoelen van de Raad vanavond leeg zijn, weet ik dat het voor velen niet gemakkelijk is geweest. Maar ik geloof dat alle betrokkenen nu tevreden kunnen zijn met dit voorstel voor een verordening. Ik dank u voor uw aandacht en voor de goede samenwerking.
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, statistieken spelen zonder enige twijfel een fundamentele rol in de huidige samenleving. De economische agenten, de instellingen, de verantwoordelijke politici, de markten en de burgers baseren zich in hoge mate op statistieken om zo goed mogelijk de vooruitgang op economisch, sociaal, ecologisch en cultureel gebied te beschrijven, evenals op andere gebieden.
Statistische gegevens dragen bij aan transparantie en openheid over politieke besluiten, en daarom zijn de officiële statistieken een gemeenschappelijke zaak en een essentieel element voor een goede werking van onze democratieën. Op Europese schaal, voor de Europese Unie, spelen statistieken een steeds belangrijkere rol bij de ontwikkeling, toepassing, controle en evaluatie van beleid waarover we hier in het Parlement en in de Raad besluiten nemen en waarvoor we vanuit de Commissie voorstellen indienen.
Het voorstel van de Commissie waarover we vandaag debatteren heeft ten doel om het fundamentele juridische kader van de productie van Europese statistieken te moderniseren. Ik wil het Parlement, en in het bijzonder de heer Schwab, als rapporteur, mevrouw Ferreira - die vandaag niet aanwezig is en wordt vertegenwoordigd door mevrouw Van den Burg - en mevrouw Starkevičiūtbedanken voor het doorwrochte verslag, dat zij op constructieve wijze hebben opgesteld, in samenwerking met Eurostat en met de Commissie, om het hier in het Parlement te bespreken.
De herziening vloeit voort uit veranderingen in de samenleving en de noodzaak om de rol van het Europees statistisch systeem (ESS) beter te definiëren. De vorige verordening die dit systeem reguleerde dateert uit 1997 en sindsdien is er veel veranderd, reden waarom deze herziening nodig is, een herziening die de bestaande samenwerking tussen de nationale statische bureaus van onze 27 lidstaten en Eurostat een nieuwe impuls zal geven en zonder twijfel de fundamenten zal leggen voor het aangaan van statistische uitdagingen in de toekomst.
Daarnaast is deze herziening de culminatie van een reeks maatregelen die de Commissie sinds 2005 heeft genomen, met steun van het Parlement en de Raad, om de governance van het Europees statistisch systeem te moderniseren. In dit proces zijn de Europese Adviescommissie voor statistische governance en het Europees Raadgevend Comité voor de statistiek opgericht, die een dezer dagen of weken zullen beginnen met hun werkzaamheden.
In dit verband, en zoals wordt voorgesteld in de nieuwe verordening, moeten de statistische autoriteiten, om het vertrouwen in de Europese statistieken te vergroten, onafhankelijk zijn en hun onpartijdigheid en een hoge kwaliteit van de opgestelde statistieken kunnen garanderen, evenals de naleving van de beginselen die zijn neergelegd in de Praktijkcode Europese statistieken, die de Commissie heeft goedgekeurd in haar aanbeveling over de onafhankelijkheid, integriteit en verantwoordingsplicht van de nationale en communautaire statistische instanties.
Het is mijns inziens passend om als een van de beginselen die aan het voorstel van de Commissie ten grondslag hebben gelegen en die in het verslag van de heer Schwab worden genoemd, ook de doelstelling van een beter regelgevingsklimaat te noemen, dat met name moet beantwoorden aan de behoefte aan een zo gering mogelijke responslast voor ondernemingen en dat meer in het algemeen moet bijdragen aan een vermindering van de administratieve lasten die het gevolg zijn van EU-wetgeving.
Ik sluit af, mijnheer de Voorzitter, door de rapporteur, de heer Schwab, en de hele Commissie economische en monetaire zaken nogmaals te bedanken voor hun uitstekende werk om de Unie uit te rusten met een meer solide en betrouwbaar statistisch systeem, dat zonder enige twijfel buitengewoon nuttig zal blijken te zijn in deze tijden van crisis, waarin de productie van statistieken en in het bijzonder van statistieken over de publieke rekeningen een nog belangrijkere rol zullen spelen dan nu al het geval is.
Ieke van den Burg
namens de PSE-Fractie. - (EN) Mijnheer de Voorzitter, er zijn momenten dat politici de statistieken graag zouden willen beïnvloeden, vooral nu. Als de statistieken over de economie zo slecht zijn als nu, dan zou je ze wel willen weghalen en dromen dat het allemaal anders is en dat de instelling van de consument niet aangetast wordt etc.
Ik ben het helemaal eens met wat iedereen over dit verslag zegt, namelijk dat goede, juiste en eerlijke statistieken een belangrijk hulpmiddel zijn voor de politiek en dat dat een belangrijke reden is om onafhankelijke statistische organen te hebben die die statistieken presenteren.
Ik wil ook graag de rapporteur en de Commissie feliciteren met de voorstellen inzake deze verordening. We hebben goed met de Raad samengewerkt aan compromissen over de inhoud van dit document. Het is belangrijk dat die onafhankelijke organen een duidelijk contactpunt in de lidstaten hebben voor communicatie met de Commissie en dat dit Europees statistisch systeem de Praktijkcode statistieken, die in detail door de deskundigen is uitgewerkt, aan de Europese wetgeving toevoegt. Ik vind dat we hier een goede prestatie neergezet hebben en hoop dat deze verordening echt zal werken en ons zal helpen de slechte statistieken te boven te komen, zodat we de naderende recessie echt onder ogen kunnen proberen te zien en duidelijker maatregelen kunnen nemen om die recessie te bestrijden.
Margarita Starkevičiūtė
namens de ALDE-Fractie. - (LT) We hebben hier een buitengewoon belangrijk document voor ons liggen dat ons helpen moet het Europees statistisch systeem te hervormen. Ik zou evenals mijn collega's graag even stil willen staan bij het feit dat de rapporteur van het Europees Parlement, de werkgroep inzake statistische hervormingen, alsook de deskundigen van de Raad, het voorzitterschap en de Commissie zeer gedegen te werk zijn gegaan bij het opstellen van dit document. Het is een voorbeeld van gezamenlijke arbeid bij uitstek. Misschien hebben we onder druk van allerlei problemen elkaar de afgelopen dagen soms met de vinger gewezen, maar het is wel duidelijk dat indien we eendrachtig samenwerken we tot zeer goede resultaten kunnen komen. De ALDE-Fractie steunt het onderhavige voorstel en hoopt dat hiermee onze regelgeving op het gebied van de statistiek vastgelegd worden.
Eerst en vooral dienen statistische gegevens betrouwbaar te zijn en afgeschermd te worden van de invloed van allerlei belangengroepen. Nog altijd rijzen er van tijd tot tijd de nodige twijfels hieromtrent, zeker als het gaat om de kwaliteit van de nationale financiële statistieken. Er zijn wat betreft statistieken over de financiële markten de nodige problemen met de vertrouwelijkheid en daar moet samen met de Europese Centrale Bank nog hard aan gewerkt worden.
De kwaliteit van de statistische gegevens is niet alleen afhankelijk van de kwaliteit van het door gespecialiseerde instellingen geleverde werk, maar ook van de toegepaste methodologieën, iets waarbij wij een actievere rol weggelegd zien voor academische instellingen, met name bij de totstandbrenging ervan.
De vergaring van statistische gegevens dient efficiënter georganiseerd te worden. Daarbij dient gebruikgemaakt te worden van gegevens uit reeds bestaande overheidsregisters, waar dan veralgemeende methoden op losgelaten dienen te worden, zodat het bedrijfsleven minder gebukt gaat onder de met statistische verslaglegging gepaard gaande administratieve last. Er ligt wat dit betreft nog veel onontgonnen terrein voor ons.
Vandaag de dag gaan de economische en sociale ontwikkelingen heel snel. Statistische gegevens dienen om die reden op een doeltreffendere manier te worden gepresenteerd, zodat ook de besluitvorming kan worden versneld. Ik hoop van harte dat de statistische hervormingen hier mede iets doen kunnen.
Het Europees statistisch programma wordt gefinancierd uit de EU-begroting. Ik hoop van ganser harte dat de in het kader hiervan gedane voorstellen zullen bijdragen tot een betere coördinatie van deze programma's en het communautair kapitaal aldus doeltreffender wordt ingezet.
Joaquín Almunia
lid van de Commissie. - (ES) Mijnheer de Voorzitter, ik wil alleen de rapporteur en de geachte afgevaardigden die zojuist hebben gesproken bedanken voor hun goede werk. Zoals mevrouw Starkevičiūtheeft gezegd, heeft onze samenwerking deze voor iedereen positieve resultaten opgeleverd, en ik hoop, zoals we dat allemaal hopen, dat we de burgers dankzij deze goede statistieken binnenkort goed nieuws over de situatie van de economie zullen kunnen meedelen.
Andreas Schwab
rapporteur. - (DE) Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, geachte afgevaardigden, hartelijk dank voor uw constructieve opmerkingen aan het einde van dit project en vooral ook voor de constructieve samenwerking. Ik wil nu niet in herhaling vallen. Daarom wil ik ingaan op twee kwesties waarover naar mijn mening in de follow-up van dit debat zou moeten worden nagedacht. Ten eerste hebben we ons hier feitelijk natuurlijk met artikel 285 van het EU-Verdrag beziggehouden, waarin sprake is van de wetenschappelijke onafhankelijkheid van bureaus voor de statistiek. In dit verslag hebben we nu ook heel sterk de professionele onafhankelijkheid benadrukt, omdat we hebben vastgesteld dat dat in het verleden problemen gaf. Mogelijk moet deze onafhankelijkheid op een gegeven moment ook in het primaire recht worden verankerd, zodat hierover blijvend duidelijkheid bestaat. Ik wil daar echter uitdrukkelijk aan toevoegen dat dat voor het Duitse recht niet kan betekenen dat men niet onderworpen kan worden aan in de wet voorgeschreven rechtmatigheids- en doelmatigheidscontroles.
Ten tweede hebben we in dit verslag - mevrouw Starkevičiūtheeft daar al op gewezen - zeer sterk de nadruk gelegd op het stellen van prioriteiten bij het verzamelen en vastleggen van statistische gegevens. Commissaris Almunia, ik hoop dat we door het stellen van prioriteiten op de middellange termijn ook de lasten die voor de middenstand uit informatieverplichtingen voortvloeien kunnen verminderen, omdat we dan veel doelgerichter naar gegevens kunnen vragen, dus alleen naar die gegevens die we werkelijk voor onze statistieken nodig hebben. In dit opzicht, hartelijk dank. Ik hoop dat we morgen snel tot stemming kunnen komen.
De Voorzitter
Het debat is gesloten.
De stemming vindt morgen plaats.
