
De Voorzitter.
   Aan de orde is het debat over de verklaringen van de Raad en de Commissie met betrekking tot de gijzeling en het bloedbad te Beslan en de strijd tegen het terrorisme.
Bot,
   . Mijnheer de Voorzitter, afgelopen zaterdag hebben we herdacht dat het drie jaar geleden is dat de wereld plotseling veranderde. Tijdens deze presentatie wil ik eerst terugblikken en de basis voor ons beleid toelichten, vervolgens wil ik de huidige stand van zaken in de strijd tegen het terrorisme bespreken en daarna zal ik ingaan op het werkprogramma van het Nederlandse voorzitterschap. Ik zal afsluiten met een aantal opmerkingen over de samenwerking met Rusland.
Na 11 september 2001 is het duidelijk geworden dat het risico van een terroristische aanslag groter is dan we wilden geloven. We kunnen deze dreiging niet negeren. We hebben de verschrikkelijke aanslagen allemaal op televisie gezien. Wij waren getuigen van deze aanslagen en het is onze gezamenlijke verantwoordelijkheid om ervoor te zorgen dat zoiets niet nog eens gebeurt. Wat we later hebben gezien, zowel buiten de Europese Unie - in Jakarta, Beslan, Irak, Afghanistan en het Midden-Oosten - als binnen onze Unie, met de aanslag zes maanden geleden in Madrid, vraagt om actie, nu en in de toekomst. Elke aanslag roept nieuwe vragen op die beantwoord moeten worden en stelt ons voor nieuwe uitdagingen die we gezamenlijk aan moeten gaan, met concrete maatregelen. We moeten onze burgers beter beschermen. We moeten in nauwe samenwerking met anderen onze beleidsinstrumenten blijven bijstellen. Er zijn geen kant-en-klare oplossingen voor terrorisme. In de langdurige strijd tegen het terrorisme komen twee sleutelbegrippen naar voren: bescherming en samenwerking, en bescherming door samenwerking.
Wat bescherming betreft, heeft de Europese Unie de afgelopen drie jaar veel gedaan. We hebben onze wetgeving verbeterd en ons scala van beleidsinstrumenten verruimd. Ter bescherming van onze grenzen, onze luchtvaart, enzovoort hebben we nieuwe maatregelen opgesteld en ingevoerd. We hebben veiligheid nu op de eerste plaats gezet, ook in internationaal verband.
Als het gaat om samenwerking hebben we van de terroristische aanslagen geleerd dat interne en externe veiligheid niet los van elkaar kunnen worden gezien; het zijn twee kanten van dezelfde munt. De twee hoofdredenen hiervoor zijn, ten eerste, dat terrorisme niet aan de grens stopt en, ten tweede, dat terrorisme een mondiale dreiging is. Terroristen kunnen overal ter wereld toeslaan, en dat is ook gebeurd. Alleen door internationale samenwerking kunnen we dus werkelijk bescherming bieden. Met het oog op ons streven voldoende mogelijkheden voor nauwe samenwerking te creëren, moeten we nauwkeurig onderzoeken of onze benadering overeenkomt met die van onze partnerlanden. Maatregelen op nationaal niveau en maatregelen in internationaal verband moeten nauw aan elkaar gekoppeld worden om ze beide te versterken.
Terrorisme is niet alleen een aanval op onze politieke en economische vrijheid, maar ook op onze normen en waarden: vrijheid, democratie, verdraagzaamheid en de rechtsstaat. Waarden die we moeten beschermen. Het is ook niet enkel een aanval op de westerse waarden; het is een aanval op de universele waarden waarop de Verenigde Naties gegrondvest zijn. We kunnen het terrorisme alleen verslaan door de strijd ermee aan te binden. We moeten sterk en slagvaardig zijn om het gevecht met dit meerkoppige monster in ons voordeel te kunnen beslechten. Voor sommigen lijkt het misschien zo dat alle middelen in deze strijd geoorloofd zijn, maar daar moeten we voorzichtig mee zijn. Wij moeten in onze gezamenlijke strijd juist vasthouden aan de normen en waarden die het terrorisme wil vernietigen.
Terrorisme tast in hoge mate onze veiligheid aan, de basis van ons bestaan. Langs verschillende lijnen is er een nieuwe benadering van veiligheid ontwikkeld, met meer aandacht voor concrete acties tegen terroristen en voor het voorkomen van nieuwe aanslagen. De VN speelt hierin een centrale rol. Middels resolutie 1373 van de Veiligheidsraad heeft de VN landen gedwongen om hun beleid ten aanzien van terrorisme aan te passen, niet alleen in woorden maar ook in daden. Het gaat hier dus niet alleen om het aanscherpen van bestaande wetgeving en het creëren van nieuwe wetgeving, maar ook om de implementatie ervan. In de resolutie zijn onder andere maatregelen opgenomen om de financiering van het terrorisme aan te pakken en inspanningen te stimuleren om terrorisme te voorkomen en terroristen te vervolgen. De agenda voor terreurbestrijding die in resolutie 1373 van de VN-Veiligheidsraad is opgenomen kan dan ook beschouwd worden als het belangrijkste mondiale ijkpunt voor actie - actie die door alle VN-leden moet worden ondernomen.
Binnen de Europese Unie hebben de Europese Raad en de Raad Algemene Zaken sinds "11 september" hard gewerkt aan het ontwerpen, implementeren en bijschaven van een uitgebreid EU-actieplan. Ook andere formaties van de Raad waren hierbij betrokken, zoals de Raad Justitie en Binnenlandse Zaken, de Raad Vervoer en de Raad Ecofin. Het plan voorziet onder andere in een Europees arrestatiebevel, gezamenlijke onderzoeksteams, Eurojust en wetgeving om de financiering van terrorisme tegen te gaan.
We zijn ook actief geweest op het gebied van het buitenlands beleid. Het kernvraagstuk van de veiligheid staat centraal in de Europese veiligheidsstrategie, die moet bijdragen aan de totstandbrenging van een krachtiger multilateraal systeem. De bedoeling is een antwoord te bieden op diverse bedreigingen, zoals die van het terrorisme, via krachtige, meer coherente interne en externe maatregelen, waarvoor meer capaciteit ingezet wordt en waarbij nauw met onze partners wordt samengewerkt.
We hebben tevens besloten om in nieuwe samenwerkingsovereenkomsten met derde landen een clausule over terrorisme op te nemen, te vergelijken met de mensenrechtenclausule. Op deze wijze zullen we derde landen kunnen aanspreken als ze zich niet volledig aan hun internationale verplichtingen in de strijd tegen het terrorisme houden. Daar valt ook de uitvoering van resolutie 1373 onder. Door een benadering van belonen en straffen te hanteren - waarbij de beloning die we geven onze steun is - kunnen we de politieke en economische macht van de Europese Unie inzetten in de strijd tegen het terrorisme.
Ik kom nu op het programma van het voorzitterschap. Het werkprogramma van het Nederlandse voorzitterschap op het gebied van terrorismebestrijding is uitgebreid en veelomvattend. Enerzijds is het sterk gericht op de implementatie van EU-maatregelen en -wetgeving, anderzijds bevat het ook nieuwe initiatieven op tal van gebieden. Een belangrijk instrument in dit verband is het EU-actieplan inzake terrorismebestrijding, dat is aangenomen door de Europese Raad na de verschrikkelijke aanslagen in Madrid van afgelopen maart. Het voorzitterschap werkt nauw samen met de EU-coördinator voor terrorismebestrijding, Gijs de Vries, om dit actieplan te implementeren en aan te vullen.
De belangrijkste punten ten aanzien waarvan wij als voorzitterschap substantiële vorderingen willen maken zijn justitie en binnenlandse zaken, het verbeteren van de samenwerking tussen de inlichtingendiensten, het voorkomen van de financiering van terrorisme en het versterken van het buitenlands beleid en de terrorismebestrijding van de Unie.
Op het gebied van justitie en binnenlandse zaken zullen we ons concentreren op de invoering van maatregelen als het Europees arrestatiebevel. Ook moeten we de wijze waarop onze inlichtingendiensten samenwerken verbeteren. Onze prioriteit ligt bij het verzamelen van betrouwbare informatie over plannen die terroristen maken en over de voorbereidingen die ze treffen. In het EU-actieplan wordt al een aantal stappen die wij in dit verband willen zetten globaal uiteengezet, en de heer De Vries wordt ten volle betrokken bij dit proces. Verder werken we aan de verbetering van het EU-Situatiecentrum, dat een rol gaat spelen bij het verzamelen van onderzoeksgegevens over terrorisme in Europa. Wij moeten ook de rol die Europol nu speelt versterken en ervoor zorgen dat deze instantie haar taken ten volle kan vervullen. Tot slot zullen de EU-ministers van Justitie en Binnenlandse Zaken op korte termijn met hun Amerikaanse collega's rond de tafel gaan zitten om te bespreken hoe de transatlantische samenwerking in de strijd tegen het terrorisme geïntensiveerd kan worden.
Het voorkomen van de financiering van terroristische activiteiten staat hoog op onze agenda. De EU loopt voorop in de strijd tegen het terrorisme, maar we kunnen zeker niet achteroverleunen. Terrorisme kan niet zonder geld, en dus moeten we onze financiële stelsels verbeteren om te voorkomen dat terroristen er misbruik van maken. De derde richtlijn inzake het witwassen van geld is in dit opzicht een stap in de goede richting. We moeten tevens ons beleid zodanig aanscherpen dat we het kapitaal van terroristen kunnen bevriezen. Daarom streven wij ernaar het clearinginstituut van de Europese Unie effectiever te maken en te zorgen voor een betere implementatie van de regelgeving terzake. Tot slot zullen we naar manieren zoeken om te voorkomen dat geldkoeriers de regelgeving inzake banktransacties omzeilen door hun geld in contanten de grens over te nemen.
Ten aanzien van het buitenlands beleid willen we ervoor zorgen dat de mogelijkheden binnen de Unie om samen te werken met andere landen in de strijd tegen het terrorisme optimaal worden benut. Zoals ik al zei, is terrorisme een verschijnsel dat geen internationale grenzen kent. Wij zijn er ten volle van overtuigd dat we moeten samenwerken met derde landen om de ratificatie en implementatie van de VN-verdragen inzake terrorismebestrijding te bevorderen. We moeten een politieke dialoog aangaan met en technische steun bieden aan landen die bereid zijn tot samenwerking. De EU is al actief in Indonesië, de Filippijnen en Pakistan met de invoering van specifieke programma's. De EU voert ook in andere landen programma's uit, die er in meer algemene zin op gericht zijn het gerechtelijk apparaat ter plaatse te versterken. We zijn van mening dat de EU meer moet doen en daarom zijn we in gesprek met een aantal sleutellanden om na te gaan hoe we de samenwerking kunnen intensiveren.
Daarmee kom ik op het terrorisme in Rusland. Rusland is ernstig bezorgd over de dreiging van terrorisme, en terecht. Die is voor Rusland niet zomaar een zorg, maar een serieus probleem. Er hebben drie grote aanvallen plaatsgevonden in nauwelijks meer dan een week tijd. Wij moeten ons medeleven betuigen, en dat hebben we ook gedaan. Het is duidelijk dat de Europese Unie te allen tijde elke vorm van terrorisme systematisch heeft veroordeeld. De Russen verdienen alle steun die wij hun kunnen bieden. Daarom staan wij Rusland bij in zijn pogingen om het terrorisme te bestrijden. In onze contacten met Rusland spreken we al op regelmatige basis over terrorismebestrijding. Wij zijn bereid om de samenwerking op technisch vlak uit te breiden en de ervaring die wij in de EU op het gebied van terrorismebestrijding hebben opgedaan met Rusland te delen. We zullen in het kader van de reguliere dialoog met Rusland bespreken hoe wij in deze kwestie verder moeten gaan. We zijn bereid om strategieën en methodes op het gebied van terreurbestrijding te bespreken, zodat we van elkaar kunnen leren.
Deze samenwerking is onderdeel van onze algehele strategie inzake de versterking van de betrekkingen tussen de Europese Unie en Rusland. Ze vormt een van de elementen van onze doelstelling om tijdens de komende top op 11 november concrete resultaten te boeken met betrekking tot de vier gemeenschappelijke ruimten. Op het gebied van externe veiligheid hebben we vooruitgang geboekt, maar de interactie op dat gebied zou gepaard moeten gaan met de opbouw van samenwerking in de gemeenschappelijke ruimte van de interne veiligheid.
De terroristische aanslagen hebben ertoe geleid dat Moskou Tsjetsjenië wederom beschouwt als een kwestie waarbij het in de eerste plaats gaat om het bestrijden van terrorisme. Dat geeft aanleiding tot bezorgdheid. Wij houden vast aan ons standpunt dat in de strijd tegen het terrorisme het respect voor de mensenrechten gegarandeerd moet zijn. De Europese Unie heeft een duidelijk standpunt over de situatie in Tsjetsjenië. Ook in de toekomst zullen wij ten aanzien van Rusland niet van dit standpunt afwijken.
Wat betreft de terroristische aanslag in Beslan zal ik kort zijn. We hebben deze aanslag volledig en zonder enig voorbehoud veroordeeld. We hebben onze condoleances overgebracht aan de nabestaanden van de slachtoffers, de Russische regering en het Russische volk. Daarom, mijnheer de Voorzitter, hebben wij ten volle uw initiatief gesteund voor een minuut stilte op scholen in heel Europa, gistermiddag om twaalf uur, ter nagedachtenis van de slachtoffers van deze terroristische aanval. Zo hebben onze kinderen de kans gekregen om hun verdriet over de slachtoffers en hun angsten ten aanzien van het terrorisme aan de wereld te laten zien. Het is nu aan ons politici om deze zorgen om te zetten in verdere concrete actie en onze strijd tegen het terrorisme een impuls te geven zonder daarbij onze basiswaarden te verloochenen.
Patten,
   . Mijnheer de Voorzitter, laat ik beginnen waar de Nederlandse minister van Buitenlandse Zaken is geëindigd. Iedereen die ook maar een greintje menselijkheid bezit, kan alleen maar grote afschuw en diep verdriet voelen bij de tragische gebeurtenissen van twee weken geleden op de school in Beslan in Noord-Ossetië. Ik wil hier namens de Commissie nogmaals onze deelneming betuigen aan de bevolking van Beslan. Ik veroordeel zonder enige aarzeling en onvoorwaardelijk iedere vorm van terrorisme, waar ook ter wereld. Aanslagen op burgers zijn te allen tijde verachtelijk, maar wanneer er bewust kinderen als doel worden gekozen, betekent dit dat er in barbaarsheid nieuwe grenzen worden overschreden.
Zoals het voorzitterschap al opmerkte stond deze gebeurtenis tragisch genoeg niet op zichzelf. Rusland is de laatste maanden verschillende malen het slachtoffer geweest van terroristische aanslagen, met uiteenlopende doelen, variërend van de Russische metro tot binnenlandse passagiersvluchten. Deze reeks aanslagen baart ons grote zorgen. Uiteraard heeft de Commissie aangegeven dat zij bereid is tot een intensievere samenwerking met de Russische autoriteiten in de strijd tegen de zeer reële terroristische dreiging waarmee zij geconfronteerd worden. We werken bijvoorbeeld al samen met Rusland in de strijd tegen de financiering van het terrorisme; daartoe helpen we het land te komen tot een betere aanpak van witwaspraktijken.
Ons streven is deze inspanningen voort te zetten in de vorm van een dialoog, in het kader van ons veelgeprezen strategisch partnerschap met Rusland. Een dialoog brengt onvermijdelijk vragen met zich mee. Om echt steun te kunnen bieden is inzicht nodig en dat kan alleen worden verkregen als er duidelijkheid komt. Het is nog steeds niet helemaal duidelijk wat er in Beslan is gebeurd, althans niet voor een buitenstaander. Wie waren de mensen die hierbij betrokken waren? Hoe hebben de gijzelnemers dit verschrikkelijke plan kunnen bedenken en kunnen uitvoeren? Wat was de aanleiding voor de bestorming van de school? Waarom waren er zoveel slachtoffers?
Hoe het ook zij, de connectie met Tsjetsjenië is duidelijk. De gebeurtenissen in Beslan volgden na een periode vanaf dit voorjaar waarin het aantal aanslagen van rebellen in zowel Tsjetsjenië als Ingoesjetië sterk is toegenomen. Het huidige conflict, dat al vijf jaar duurt, is een vicieuze cirkel; de Russische gevechtstroepen en de rebellen maken zich over en weer schuldig aan grove schendingen van de mensenrechten en aanvallen op burgerdoelen. Vele burgers zijn simpelweg verdwenen. Het conflict heeft een zeer ernstige humanitaire crisis veroorzaakt en de economie volledig ontwricht.
We moeten het er echter allemaal over eens zijn dat dit niet het moment is om Rusland de les te lezen over Tsjetsjenië. Dit is een moment van rouw, een moment om te bekomen van de schok. Maar als het om Tsjetsjenië gaat, hebben we een ander standpunt dan Rusland en dat zal zo blijven. Tijdens onze ontmoetingen met de Russen hebben wij ons standpunt duidelijk gemaakt en erover gesproken, en dat zullen we blijven doen. Zo doen partners dat.
De Commissie laat zich bij de samenwerking met Rusland op het gebied van terrorisme door twee principes leiden. Ten eerste is het zeer belangrijk, zo niet het allerbelangrijkste, om samen te werken bij het voorkomen van terrorisme, waarmee ik bedoel dat de wortels van het terrorisme moeten worden aangepakt. Ten tweede gaan mensenrechten boven alles; deze moeten altijd en overal worden gerespecteerd, en ik ben het op dit punt volledig eens met wat de minister van Buitenlandse Zaken zojuist heeft gezegd. De strijd tegen het terrorisme mag niet worden aangegrepen als rechtvaardiging of excuus voor het schenden van mensenrechten. We staan juist sterker in die strijd wanneer we respect tonen voor de mensenrechten van alle burgers.
Onlangs hoorde ik een opvallende uitspraak van de president van het Hooggerechtshof in Israël. Hij deed een uitspraak over de veiligheidsbarrière. Wat hij zei deed me denken aan een fundamentele verwantschap die tussen Israël en ons bestaat, hoezeer we het beleid van de huidige regering ook bekritiseren. Hij stelde dat democratieën gedwongen zijn te vechten met een arm op de rug. En dat is waar. Maar wat ook waar is, is dat je je eigen morele gezag ondermijnt als je hetzelfde doet als wat terroristen doen; bovendien zorg je er zo alleen maar voor dat nog meer burgers actief of passief steun verlenen aan terroristen.
Wanneer de discussie over Tsjetsjenië wordt hervat, moeten we onze steun voor een politieke oplossing voor het conflict dan ook blijven benadrukken, en dat moet dan een oplossing zijn waarbij de territoriale integriteit van Rusland volledig wordt gerespecteerd. Wij moeten hierin echter consequent en verstandig zijn om te voorkomen dat ons standpunt er bij elke wisseling van het voorzitterschap anders uitziet, en ook moeten we voor ogen houden dat het hier meer in het algemeen gaat om het gecompliceerde vraagstuk van etnische conflicten in de Kaukasus.
Ik merk in dit verband ook nog op dat we op dit punt dringend met onze Russische partners tot een gelijkluidende visie moeten komen. Territoriale integriteit en stabiliteit zijn van groot belang in alle buurlanden van Rusland, zowel in de zuidelijke als in de noordelijke Kaukasus. Indien beide partijen dit zouden erkennen, zou dit stellig een positieve invloed hebben op de veiligheid van onze gemeenschappelijke nabuurschap.
Op onze beurt moeten wij ons ervan bewust zijn dat geen weldenkend mens in Rusland terug zou kunnen of willen keren naar de status quo inzake Tsjetsjenië van de jaren vlak voor 1999. De situatie van toen en de gevolgen daarvan staan iedereen daar nog helder voor de geest. Ook wij moeten niet vergeten hoe weerzinwekkend het was, een gemeenschap die gangsterpraktijken over de landsgrenzen bracht.
De Commissie steunt dan ook alle pogingen tot wederopbouw van adequate openbare gezondheidszorg, onderwijs en bestuurlijke structuren, maar wij koesteren geen illusies. Dit is het begin van een zeer lang proces, en dat zal alleen maar langer duren zolang gelden voor wederopbouw door corrupte ambtenaren worden weggesluisd, verkiezingen worden gemanipuleerd, mensenrechten niet worden beschermd en er van een dialoog geen sprake is.
Rusland staat voor de uitdaging ervoor te zorgen dat er een landsbestuur in Tsjetsjenië komt waarin de bevolking van Tsjetsjenië vertrouwen heeft. Komt dat er niet, dan kan er van een echte, duurzame verzoening geen sprake zijn, en dat is toch datgene waarnaar de meerderheid van de bevolking verlangt. Wij kunnen hier op bescheiden wijze aan bijdragen door steun te verlenen bij alles wat gedaan wordt om Tsjetsjenië weer op te bouwen en het land van een bestuurlijke structuur te voorzien. Ik herhaal dat de Commissie bereid is om middelen ter beschikking te stellen voor wederopbouw en herstel in de noordelijke Kaukasus zodra de veiligheidssituatie dat toelaat en een missie naar Moskou en de noordelijke Kaukasus gezonden kan worden om de behoeften in kaart te brengen. Maar uiteindelijk is dit alleen mogelijk - en dat geldt voor elke duurzame oplossing voor de tragedie in Tsjetsjenië - als Moskou bereid is de weg in te slaan van een toekomstgericht, menselijk en daadkrachtig beleid. Ik hoop dat dit snel wordt gerealiseerd en dat de regering van de Russische Federatie niet tot de conclusie komt dat het vergroten van de macht van het Kremlin het enige antwoord op terrorisme is. Gezien het verleden belooft dat namelijk weinig goeds.
Pinheiro, João de Deus (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, een betoog afsteken is altijd eenvoudiger als we kunnen aangeven dat we het eens zijn met de voorgaande sprekers, in dit geval het voorzitterschap en de Commissie. Over het terrorisme is bijna alles reeds gezegd, na 11 september en 11 maart, en nu naar aanleiding van het drama in Beslan. Het gaat nu niet meer om gewoon terrorisme; we hebben thans te maken met een nieuw verschijnsel dat ik hyperterrorisme zou willen noemen. Nu worden niet alleen burgers, maar zelfs kinderen gebruikt als – volstrekt onaanvaardbaar – dwangmiddel om bepaalde doelstellingen te bereiken. In zulke omstandigheden, mijnheer de Voorzitter, beste collega’s, is de boodschap die we moeten uitdragen heel eenvoudig. We moeten van de instellingen en de regeringen verlangen dat ze zich standvastig opstellen: we mogen onder geen beding aanvaarden dat om het even welke instelling of staat met betrekking tot dit soort terroristische acties een neutrale houding aanneemt. Niet alleen regeringen moeten samenwerken; we moeten erop aandringen dat alle instellingen en regeringen samenwerken bij de bestrijding van het terrorisme en het hyperterrorisme. We moeten zoals gezegd aandringen op standvastigheid, maar niet toelaten dat dit ten koste gaat van datgene wat ons sterk maakt en altijd ons doel moet zijn – democratie, rechtsstaat en mensenrechten. Op dat gebied kunnen we geen enkele concessie doen. We willen niet dat er waar dan ook politiestaten worden ingesteld, ook niet in die landen welke de beste argumenten hebben om zulks te rechtvaardigen, omdat we dan ons morele overwicht zouden kwijtraken. Daar is hier terecht op gewezen. We moeten dus niet alleen aandringen op standvastigheid, maar ook op een intensievere samenwerking. Wij geloven dat de samenwerking beter kan. Om te beginnen op het vlak van , maar ook als het gaat om de geldstromen die het terrorisme voeden. Wie het terrorisme financiert en hoe dit geld internationaal circuleert – dat zijn vragen waar we veel meer aandacht aan moeten besteden dan we tot nu toe hebben gedaan. De Europese instellingen zijn zich van dit probleem bewust. Het werk dat deze Commissie – en dan in het bijzonder commissaris Vitorino – heeft verricht, is lovenswaardig, maar we zullen op die wijze nog verder moeten gaan. Ik wil graag afsluiten, mijnheer de Voorzitter, met onze stelling dat het terrorisme altijd een aanslag is tegen de democratie, de vrijheid en de rechtsstaat – precies die zaken die de hoeksteen van onze Europese Unie vormen. En dat is één van de belangrijkste redenen om het terrorisme met z’n allen te bestrijden. 
Schulz (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, dit is een moment om te rouwen, niet om Rusland de les te lezen. Bij deze woorden, die commissaris Patten zojuist gebruikte, wil ik mij uitdrukkelijk aansluiten. Van degenen die vandaag aan deze discussie deelnemen, zal niemand zich van de beelden kunnen losmaken. Wij kunnen ons allemaal wel indenken wat het betekent wanneer er in een stad geen enkele familie is die niet een slachtoffer te betreuren heeft. De meeste families die getroffen zijn, hebben kinderen verloren. Stelt u zich eens voor: er bestaat een stad waar iedere familie wel een kind verloren heeft: een kleinkind, een neefje, een nichtje of de eigen kinderen. Met dat trauma zal Beslan nog lang moeten leven. Dat geldt echter niet alleen voor Beslan: ook wij zullen nog lang met dit trauma leven. De wereld van de media, die wij zo goed kennen, is vluchtig en oppervlakkig. Vandaag zijn het alweer andere beelden die actueel zijn.
Daarom wil ik een zin van collega Cohn-Bendit in herinnering roepen, een in mijn ogen zeer wijze uitspraak. Hij zei: “Binnen het terrorisme is men de Rubicon overgestoken”. Inderdaad, zo is het. Voor het eerst zijn we geconfronteerd met een vorm van terrorisme die door twee elementen werd gekenmerkt. Eigenlijk is het een ongeschreven wet, een vanzelfsprekend beginsel van humaniteit, om kinderen voor dergelijke acties te vrijwaren. Voorzover ik me kan herinneren was het tot nu toe niet alleen in oorlogssituaties, maar ook bij terroristische acties zo dat kinderen niet werden aangevallen. Voor het eerst is er een vorm geïntroduceerd waarbij gezegd wordt: “Dat kan ons allemaal niet schelen; wij gijzelen een hele school, het maakt niet uit wat er met de kinderen gebeurt, dat interesseert ons niet.” Het doel heiligt dus ook de opoffering van kinderen. Inderdaad, men is de Rubicon overgetrokken en daartegen moeten wij ons teweerstellen. Daarom wil ik in dit debat de aandacht vestigen op het volgende: we kennen allemaal het denkpatroon van dit soort terroristen. Daarbij moeten we ons realiseren dat er twee zijn. Er is heel duidelijk een tussen Tsjetsjenië en het moslimfundamentalistische terrorisme en er is de strategische overweging, het conflict vanuit een hoofdzakelijk door moslims bewoonde regio, Tsjetsjenië en Ingoesjetië, uit te breiden naar Noord-Ossetië, waar een andere godsdienst wordt aangehangen. Men beoogde dus ook, het conflict tweemaal zo groot te maken. Het middel dat men inzette, de gijzeling van kinderen, had echter een effect dat in onze media onderbelicht bleef. Voor het eerst sinds lange tijd ging men namelijk in geen enkel islamitisch land, in geen enkel Arabisch land de straat op om zijn steun aan deze terreurdaad te betuigen. In de hele islamitische wereld was er geen enkele krant die deze daad niet veroordeelde. Zelfs de meest radicale islamitische leiders hebben deze vorm van terrorisme scherp veroordeeld en verworpen. Dit aspect biedt zeker een kans om de vastgelopen dialoog weer nieuw leven in te blazen. Als er een kleinste gemene deler te ontwaren valt – en ik denk dat dit zo is – dan is het wel de gemeenschappelijke veroordeling van dit soort terreur. Die kleinste gemene deler is ook een kans die we moeten aangrijpen om de dialoog weer op te pakken. In onze fractie hebben we dan ook gezegd dat de consequentie hiervan moet zijn dat we moeten vermijden alleen over een botsing van culturen te spreken. We moeten iedere kans voor een culturele dialoog aangrijpen, waar die zich ook voordoet, zelfs wanneer - zoals nu - in moreel opzicht het dieptepunt bereikt is.
Bij alle wijze woorden die hier zijn gezegd: ik vind ook dat de regeringen van onze Unie zich in ieder geval in dit Parlement, juist in dit Parlement, de volgende vraag moeten stellen. Het Europees Parlement heeft in grote eensgezindheid zijn steun gegeven aan die lidstaten die vonden dat preventieve oorlogen niet tot de instrumenten van de internationale politiek behoren, dat ze geen middel zijn om conflicten op te lossen. We zullen zo dadelijk over Irak debatteren en over het sneven van de benadering die ervan uitgaat dat internationale crises en conflicten door preventieve aanvallen kunnen worden bedwongen. Volgens dezelfde logica moeten we dan echter ook zeggen dat uitholling van het democratische systeem, afschaffing van de rechtsstaat en herinvoering van autoritaire structuren evenmin instrumenten kunnen zijn om dergelijke crises te bestrijden.
We kunnen Rusland niet voorschrijven wat het moet doen, maar wie de doodstraf weer wil invoeren, plaatst zich buiten het platform van waaruit wij opereren – een platform overigens, dat wij delen met onze collega’s in de Raad van Europa. Eerlijker kunnen we het niet zeggen. Wanneer we dat niet tegen vrienden kunnen zeggen, dan is het naar mijn idee hoe dan ook te laat. Omdat we echter vrienden in Rusland hebben en Rusland onze belangrijkste Europese partner is, moet dit duidelijk worden verkondigd. Preventief oorlog voeren helpt net zo weinig als het opnieuw invoeren van autoritaire structuren.
Koch-Mehrin (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij zijn geschokt door de afschuwelijke daad van terreur in Beslan, een actie die we verachten en onvoorwaardelijk veroordelen. De wreedheid jegens kinderen, ouders en leraren is onvoorstelbaar; deze terroristen zijn geen vrijheidsstrijders, maar cynische moordenaars.
Zoals alle Europeanen hebben wij als Europese afgevaardigden het recht te vragen: hoe heeft deze tragedie kunnen gebeuren? Was ze onvermijdelijk? Wie heeft het zaad gezaaid voor dit terrorisme dat zo verschrikkelijk veel onschuldigen doodt – in Beslan en een jaar geleden in een Moskous theater? Wie zitten er eigenlijk achter het neerstorten van de vliegtuigen in Rusland? Zulke vragen doen helemaal niets af aan onze solidariteit met de slachtoffers of aan onze ontsteltenis over het gijzeldrama.
In de oorlog tegen het terrorisme bestaan geen eenvoudige oplossingen, want deze oorlog overtreft veruit alle soorten oorlogen die ons bekend zijn en is ook veel complexer dan de zogenaamde Koude Oorlog. Er is geen afgebakend slagveld, er is geen eenvoudig te identificeren vijand en daarom zijn eenvoudige antwoorden als militaire interventies ook zo inefficiënt.
Laat duidelijk zijn dat terroristen zonder pardon moeten worden vervolgd. Dat stelt niemand ter discussie. Het is echter niet voldoende alleen symptomen te bestrijden. We moeten de oorzaken van deze oorlog aanpakken. De Russische regering moet lering trekken uit de catastrofe van Beslan. Alleen zo kan in Tsjetsjenië de vicieuze cirkel van geweld worden doorbroken. Krijgsvertoon verspert de weg naar een vreedzame en democratische oplossing van het conflict. Zolang er in Grozny geen uitzicht op een normaal leven is, zolang blijft er een perverse drijfveer voor meer terrorisme bestaan. President Poetin doet zich wel voor als een man met een taaie volharding, maar hij kiest niet voor de taaie weg van een politieke oplossing. Zijn regering lijkt niet te geloven in de mogelijkheid van een politieke oplossing voor Tsjetsjenië. Zo blijft de leugen van een niet te winnen oorlog voortbestaan.
President Poetin kondigde deze week wijzigingen in de Russische grondwet aan. Daardoor worden democratische bestanddelen op effectieve wijze uit Ruslands politieke systeem verwijderd. Het gaat hier niet werkelijk om een oorlog tegen het terrorisme, het is de oorlog van Poetin - een oorlog tegen de politieke pluriformiteit die Rusland zo hard nodig heeft. Zijn sterkere regering maakt het land niet veiliger.
Wij zijn als liberalen en democraten overtuigd van ons recht en onze plicht, als Europese volksvertegenwoordigers over Tsjetsjenië te praten, over democratie en de beginselen van de rechtsstaat. Het is niet voldoende, Tsjetsjenië in kleine lettertjes in de kantlijn te vermelden. Daarom betreuren we en bekritiseren we het feit dat de fracties van de sociaal-democraten en de conservatieve christen-democraten een resolutie van het Europees Parlement over deze belangrijke kwestie hebben geblokkeerd. We mogen gemanipuleerde verkiezingen en voortdurende schendingen van de mensenrechten niet voor lief nemen. We kunnen niet toestaan dat het beginsel van een preventieve oorlog tegen het terrorisme steeds meer aanhang krijgt, om het even in welk deel van deze wereld. Dat is een doodlopende weg. Wij geloven in de universaliteit van de mensenrechten en in de rechtsstaat.
De Europese Unie streeft naar een echt partnerschap met Rusland, maar dat vraagt van Rusland wel de bereidheid zijn beleid inzake Tsjetsjenië te heroverwegen en de moed een nieuwe weg in te slaan.
Cohn-Bendit (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij zijn het er allen over eens dat deze aanslag in Beslan iets monsterachtigs is, en dat de daders zich als monsters hebben betoond, door kinderen in gijzeling te nemen en aan moeders de keuze voor te leggen welke kinderen zouden moeten sterven en welke zouden moeten overleven.
Vanaf dat punt kunnen we twee kanten uit: we kunnen zeggen dat de monsters bevochten moeten worden – een voor de hand liggende, doch ietwat simplistische gemeenplaats – of we kunnen ons afvragen hoe die mensen tot monsters zijn geworden. De Tsjetsjenen die deze actie hebben gepleegd zijn niet als monsters geboren, ze zijn monsters geworden. Wie heeft deze mensen tot monsters gemaakt? Dat is een legitieme vraag en in Tsjetsjenië wordt al jaren door een koloniale machthebber een koloniale oorlog gevoerd die elke dag weer meer monsters oplevert. Als we willen praten over de manier waarop we dit barbaarse terrorisme kunnen stoppen dan moeten we allereerst kijken hoe we deze barbaarse koloniale oorlog kunnen stoppen. De geschiedenis heeft ons geleerd wat een koloniale oorlog is. De aanslagen van de Algerijnen tegen de Fransen waren barbaars. In koloniale oorlogen is altijd sprake van barbarij. Het probleem is een middel te vinden om daar een einde aan te maken. Het is dan ook niet voldoende om te zeggen: “We steken meer geld in de oorlog tegen het terrorisme”; we moeten zeggen “Wat gaan wij, als Europeanen, voor politiek gewicht in de schaal leggen om de barbarij te stoppen?”.
In dat verband is voor ons een rol weggelegd van politieke bemiddelaar tussen de Russische regering, die niet in staat is tot het vinden van een politieke oplossing, en de Tsjetsjenen, die niet in staat zijn het terrorisme achter zich te laten. Daarom vragen wij om een veroordeling van Poetin. Wat heeft de hervorming van het kiesstelsel in de regio’s immers te maken met het terrorisme of met de strijd daartegen? Helemaal niets. Die hervorming is echter wel degelijk in verband te brengen met de macht van een tsaar met een pseudo-democratisch mandaat. Het Rusland van vandaag – het moet maar eens gezegd worden – is hard op weg de democratie achter zich te laten.
Verder, als we het hebben over een politieke oplossing voor Tsjetsjenië, moeten we weten met wie er onderhandeld kan worden. Een politieke oplossing zal immers niet eenzijdig van Rusland kunnen komen. Daar zijn ook onderhandelingspartners van Tsjetsjeense zijde voor nodig. Als de terroristen en de Tsjetsjenen die politieke oplossingen aandragen, allemaal over één kam worden geschoren, als we hen allemaal als terroristen beschouwen, dan komt er nooit een politieke oplossing, want dan is er nooit iemand om mee te onderhandelen. Er moet met Zakajev onderhandeld worden, zijn voorstellen moeten worden besproken, hij moet worden erkend. Dat is wat de Europese Unie moet doen: hem erkennen en hem ertoe bewegen het terrorisme achter zich te laten, het terrorisme af te zweren. Hij dient te worden beschouwd als een medepoliticus, als een vijand die nodig is om mee te onderhandelen. Onderhandelen doe je immers altijd met vijanden, nooit met vrienden. Met vrienden organiseer je, als je daar zin in hebt, surpriseparty’s, maar geen politieke onderhandelingen.
Om die reden, mijnheer de Voorzitter, stelt de fractie van de Groenen voor de Sacharovprijs uit te reiken aan Natalja Estemirova. Als dochter van een Russische vader en een Tsjetsjeense moeder strijdt zij in Grozny voor de erkenning van de mensenrechten: symbolischer kan haast niet! Ze werkt voor Memorial, de mensenrechtenorganisatie die ooit door Andrej Sacharov is opgericht. Zij is een vrouw die campagne voert in de geest van Andrej Sacharov en zij doet dat samen met zijn vrienden. Ik hoop dat het Parlement de kracht kan opbrengen om te zeggen: er is een alternatief voor terrorisme in het conflict in Tsjetsjenië en Natalja Estemirova zou in de huidige rampzalige situatie een symbool kunnen worden voor de politieke actie van dit Parlement.
Wurtz (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, gisteren hebben wij gezamenlijk, bij monde van de Voorzitter van het Parlement, onze diepe verontwaardiging uitgesproken die de afschuwelijke gijzelneming in Beslan bij ons gewekt heeft.
Onze veroordeling van deze terroristische daad was radicaal en unaniem. Rest ons nu nog ons net zo duidelijk uit te spreken over de oorzaken van dergelijke weerzinwekkende geweldsexplosies, over de resultaten van de beruchte oorlog tegen het terrorisme, die begonnen is om de terreur in te dammen, en over de verantwoordelijkheden van de Unie met betrekking tot deze hoogst belangrijke kwestie.
Soortgelijke vragen kunnen overigens gesteld worden met betrekking tot de Kaukasus, Irak en het Midden-Oosten. De heren Bush, Poetin en Sharon houden vast aan dezelfde strategie, met rampzalige gevolgen.
De oorzaken van het terrorisme zijn natuurlijk gelegen in de permanente staat van oorlog, de bombardementen, de verwoestingen, de vernederingen, om niet te spreken van de gruwelen die gepleegd worden door de bezettingstroepen. De oorlog tegen het terrorisme ontaardt in een oorlog tegen de bevolking. Als je deze in een voortdurend inferno laat leven, ja dan kweek je monsters.
Het verloop van deze zogenaamde oorlog tegen het terrorisme is dan ook in alle genoemde gevallen eender. Vladimir Poetin heeft aan de macht weten te komen door zijn belofte de orde te herstellen; vijf jaar later staat de Kaukasus in brand en vloeit het bloed tot in Moskou. Ariel Sharon beloofde zijn volk veiligheid en vrede; sindsdien leeft de Israëlische bevolking in een klimaat van angst, verdeeldheid en confrontaties, terwijl de afgegrendelde en uitgeputte Gazastrook hard op weg is een nieuwe tijdbom te worden. George Bush geloofde dat het goede het kwade zou overwinnen en dacht de democratie te verbreiden in heel het Midden-Oosten; inmiddels is Irak in chaos gedompeld terwijl de trieste lijst van onschuldige slachtoffers elke dag langer wordt.
Wat is derhalve de verantwoordelijkheid van de Unie, zowel op basis van haar waarden als, uiteraard, vanuit haar belangen? Het is allereerst haar verantwoordelijkheid om niet zwijgend aan de zijlijn te blijven staan maar haar stem te laten horen, en vooral ook om de noodklok te durven luiden, want de wereld valt onder onze ogen uiteen. Europa moet niet in zijn schulp kruipen zodra de baas van het Kremlin zijn wenkbrauwen fronst. Het verwijt van ongewenste inmenging geldt vandaag net zo min voor Tsjetsjenië als gisteren voor Kosovo. De Unie moet bovendien een einde maken aan de onaanvaardbare onschendbaarheid die de regering-Sharon de facto geniet, daar deze openlijk de VN, het Internationaal Gerechtshof en het internationaal recht in het algemeen trotseert. En de Unie moet nu eindelijk eens de onrechtvaardige, onrechtmatige en steeds gevaarlijkere oorlog in Irak veroordelen en plechtig oproepen tot een terugtrekking van de bezettingstroepen, en zij moet voor de toekomst het middel van oorlogvoering om de problemen in de wereld op te lossen principieel afwijzen.
Ter overweging geef ik u deze uitspraak van Kofi Annan: “De geschiedenis is een onverbiddelijk rechter, zij zal het ons niet vergeven als we deze gelegenheid voorbij laten gaan”.
Muscardini (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, de laatste tragische gebeurtenissen tonen ons op niet mis te verstane wijze aan dat de beschaafde wereld geconfronteerd is met een onbetwistbare realiteit: de terreurdaden van deze jaren zijn geen op zichzelf staande gebeurtenissen waartussen wreedheid en oorlog de enige onderlinge band zijn. Dit is oorlog, zij het dan een onconventionele oorlog. Dit is een nieuwe oorlog, want nooit eerder zijn de krachten van het kwaad op zulk een breed front actief geworden en nooit eerder was de beschaafde wereld geconfronteerd met zoveel gruweldaden en met zoveel onverschilligheid ten aanzien van de beschavingswaarden en -beginselen. Nooit eerder waren - conventionele conflicten daar gelaten - kinderen het mikpunt van zoveel geweld en hardnekkigheid.
Het is hoog tijd dat wij ons herstellen van de verbijsterende klap die de beschaafde wereld heeft ondergaan. Ons werd geleerd de menselijke waardigheid en de burgerrechten te eerbiedigen, en daarom is het voor ons onbegrijpelijk dat mannen en vrouwen tot zulke wrede daden als die van de laatste tijd in staat zijn.
Ons werd een wereldomspannende oorlog verkondigd, een oorlog met niet-conventionele middelen. Laten wij echter de talrijke voortekenen niet vergeten, van de aanslagen in Dar es Salaam en Nairobi tot de escalatie van het Taliban-regime. Een van de laatste waarschuwingen kwam van commandant Massoed en was gericht tot dit Parlement en de internationale gemeenschap. Op 9 september 2001 werd hij vermoord, enkele maanden na zijn bezoek aan Straatsburg en twee dagen voor de aanslagen op de , waarmee het terrorisme heel de beschaafde wereld officieel de oorlog verklaarde.
Wij moeten wel beseffen in welke realiteit wij leven. Er zijn geen ambassadeurs meer die ons de staat van oorlog afkondigen, maar bommen die onze gebieden verwoesten, er zijn moordenaars en verkrachters van kinderen, en er zijn mensen die in onze steden terroristen ronselen. Europa moet luisteren naar alle stemmen die zich verheffen om de vrijheid van de onderdrukte volkeren te verdedigen, maar moet ook onomwonden verklaren dat het terrorisme onvoorwaardelijk en vastberaden bestreden en veroordeeld moet worden, en dat al degenen die het terrorisme in meer of minder bedekte termen rechtvaardigen, dulden of steunen moeten worden afgezonderd en belet schade aan te richten.
Nu wij in een geest van solidariteit, maar met veel moeilijkheden, de strijd hebben aangebonden tegen dit nieuwe terrorisme dat ons de oorlog heeft verklaard, is het moeilijk te begrijpen dat er dicht bij ons in de buurt landen zijn - landen die wij eerbiedigen en liefhebben - die zich zo gedragen als Frankrijk. Frankrijk heeft een terrorist laten ontsnappen die in Italië was veroordeeld wegens vier moorden gedurende de tragische jaren van ons terrorisme. Ook onze nationale en Europese wetgevingen moeten worden aangepast aan de kritieke situatie waarin wij ons bevinden. 
Claeys (NI ).
    Voorzitter, Abdel Rahman al-Rashed, de directeur van de televisiezender Al-Arabiya, schreef op 5 september jongstleden een opmerkelijke vrije tribune in de Britse Sunday Telegraph. De gijzelnemers van de kinderen in Beslan, zo schrijft al-Rashed, waren moslims, net zoals de gijzelnemers in Irak, de geweldenaars in het Soedanese Darfur, Bin Laden en de zelfmoordterroristen die bussen, auto's, scholen, huizen en andere gebouwen overal in de wereld opblazen. Wij kunnen onze naam niet zuiveren, vervolgt hij, tenzij wij het beschamende feit erkennen dat het terrorisme een islamitische onderneming is geworden, een bijna exclusief monopolie geïmplementeerd door islamitische mannen en vrouwen (einde citaat). Moedige moslims zoals al-Rashed moeten daarbij worden geholpen. We moeten ons vooral bewust worden van het feit dat er een wereldwijde oorlog aan de gang is tegen Europa en het westen in het algemeen. Het gaat om een oorlog van het moslimfundamentalisme tegen onze Europese democratische waarden en manier van leven. En ik ben er jammer genoeg niet van overtuigd dat de Europese Unie in de voorhoede staat van de strijd tegen het terrorisme, zoals Minister Bot daarnet heeft gezegd. Er moet veel meer dan nu het geval is, worden samengewerkt met de Verenigde Staten, de NAVO en landen als Rusland. De lidstaten moeten beter samenwerken in de uitwisseling van informatie en moeten hun wetgeving beter aanpassen met het oog op de bestrijding van het internationaal terrorisme, zoniet gaat het van kwaad naar erger. 
Mayor Oreja (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de gebeurtenissen in Beslan bevestigen in wezen dat het islamitische terrorisme het belangrijkste probleem is en zal blijven voor de vreedzame samenleving van de Europeanen. Het is niet enkel een opkomend probleem; wij moeten ons realiseren dat het steeds verder in omvang zal toenemen.
Het grootste risico dat wij als Europeanen met dit fenomeen lopen, is dat de Europese burgers zullen concluderen dat onze reactie in feite neerkomt op een gebrek aan daadkracht, verlamming, nietsdoen. Dat is het grootste risico, de grootste moeilijkheid: dat wij niet weten hoe wij, uitgaande van onze eigen principes, overtuigingen en waarden, het hoofd kunnen bieden aan dit verschrikkelijke gevaar.
Mijn persoonlijke overtuiging is dat je je bij de bestrijding van het terroristische kwaad in de eerste plaats bewust moet worden van de ernst van het probleem. Wetgevende en operationele maatregelen zijn natuurlijk belangrijk, maar het belangrijkste is toch de bewustwording.
Die bewustwording heeft een dubbele dimensie: in de eerste plaats moeten wij de strijd tegen het terrorisme als onze belangrijkste prioriteit durven aanmerken. Daarom moeten wij in alle documenten en alle openbare verklaringen van de Unie steeds maar weer herhalen dat het terrorisme het grootse probleem vormt.
Ik durf vandaag te beweren dat de grootste omissie van het antiterrorismebeleid van de Europese Unie niet het gebrek aan maatregelen en initiatieven is, maar het feit dat wij het terrorisme niet voldoende aanmerken als het grootste probleem dat wij als Europeanen hebben.
Het tweede doel van de bewustwording is de overtuiging dat wij dit fenomeen kunnen verslaan. Wij kunnen niet beginnen aan de strijd tegen het terrorisme als wij niet de morele kracht en overtuiging hebben dat wij het terrorisme kunnen verslaan. Het terrorisme gaat vooral over angst, het brengt angst voort. En wij moeten allereerst proberen om de faalangst die wij voelen als wij een dergelijk probleem het hoofd proberen te bieden te overwinnen om vervolgens de terroristische organisatie te kunnen overwinnen.
Geachte afgevaardigden, de overwinning op het terrorisme is een zaak van de lange adem. Er bestaan geen sluiproutes, er bestaan geen toverformules. Maar wij moeten er allemaal van meet af aan van overtuigd zijn dat de strijd tegen het terrorisme niets te maken heeft met links of rechts. Het is in wezen een morele plicht.
Ik denk daarom dat wij in dit Parlement meer tijd en meer zittingen moeten wijden aan het terrorisme. Ik denk dat wij vaker moeten herhalen dat het terrorisme het grootste probleem vormt voor ons als Europeanen. En wij moeten een debat tussen de regeringen aanmoedigen om in bepaalde omstandigheden, als er rond de verkiezingen aanslagen worden gepleegd, te weten welke verdedigingsinstrumenten deze regeringen hebben, bijvoorbeeld al of niet uitstel van de verkiezingen, om te voorkomen dat de terroristen hun doel bereiken.
Dames en heren, al met al denk ik dat wij een zeer belangrijke morele plicht hebben.
Wiersma (PSE ).
   – Voorzitter, honderden kinderen en moeders zijn het slachtoffer geworden van de verschrikkelijke terroristische aanval op een school in Beslan. De eerste schooldag van honderden kinderen, die een feestdag had moeten zijn, ontwikkelde zich tot een afschuwelijk drama. Samen met miljoenen schoolkinderen in heel Europa hebben we gisteren één minuut stilte in acht genomen om de slachtoffers te gedenken en wij danken de Voorzitter van ons Parlement voor dit gebaar van solidariteit. Tegelijk was het ook een uitdrukking van machteloosheid, de machteloosheid die iedereen voelt tegenover deze wrede aanslag op hen die zich niet kunnen verdedigen, kinderen en hun moeders.
Voorzitter, vandaag willen we vooral ons medeleven met de mensen in een verre uithoek van Europa tonen. Maar het debat over de toenemende dreiging van een niets en niemand ontziend terrorisme moet wel gevoerd worden, vandaag en in de maanden die komen. Begrijpen en ingrijpen zullen daarbij de sleutelwoorden moeten zijn. We moeten proberen het onbegrijpelijke te begrijpen. We moeten bereid zijn de oorzaken van het terrorisme op het spoor te komen, de ogen te openen voor de uitzichtloosheid en de frustraties van mensen en conflicten die oneindig lijken voort te duren zonder dat een oplossing in zicht komt. Daarmee bedoel ik heel duidelijk niet dat het bestaan van deze conflicten een rechtvaardiging vormt voor het barbaarse geweld tegen onschuldige mensen, maar wel dat we een gemeenschappelijke inspanning moeten leveren om deze bronnen voor de ontwikkeling van geweld weg te nemen. Tegelijk moeten we ook bereid zijn in te grijpen, de internationale samenwerking in de strijd tegen het internationale terrorisme verder op te voeren.
De Europese Unie moet daarom aan de Russische bevolking en aan president Poetin alle hulp bieden om te proberen rampen van een dergelijke omvang in de toekomst te voorkomen. Daarbij ligt natuurlijk ook de vraag op tafel hoe het allemaal kon gebeuren. Het is goed dat de Doema een onderzoek doet naar de afloop en de afwikkeling van de ramp in Beslan. De kwestie Tsjetsjenië kan natuurlijk ook niet worden genegeerd. De hulp waarover ik zojuist sprak, betreft natuurlijk ook de samenwerking op het terrein van de inlichtingendiensten, het trainen van gespecialiseerde eenheden en het leren van elkaars ervaringen. Het internationaal terrorisme kan niet zonder internationale samenwerking worden aangepakt en de Europese Unie moet daarbij een belangrijke rol spelen.
Mijn fractie heeft weinig begrip voor diegenen die denken dat ze de strijd tegen het internationaal terrorisme alleen kunnen voeren en daarbij menen dat die strijd ook alleen maar op hun manier gevoerd kan en mag worden. Ik zou het Parlement willen vragen om nog voor het einde van dit jaar samen met de Raad en de Commissie een diepgaand verder debat te voeren over de Europese bijdrage tot de bestrijding van het terrorisme. Waar staan we, wat is onze analyse van de dreiging? Minister Bot heeft deze ochtend al een belangrijke voorzet voor deze discussie gegeven in zijn uiteenzetting over wat de Europese Unie en het voorzitterschap aan het doen zijn. Zoeken naar de oorzaken en de bestrijding staan daarbij voorop, maar vanuit onze Europese traditie moeten we ook oog blijven hebben voor het veiligstellen van het democratisch kader en de bescherming van de fundamentele mensenrechten op dit punt. 
Flautre (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik zou mij willen richten tot de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Bot, om hem te vragen wat er de afgelopen week met hem gebeurd is. Een week geleden heeft u een heel eenvoudige vraag gesteld aan de Russische autoriteiten, namelijk hoe deze tragedie heeft kunnen plaatsvinden. U had gelijk dat u die heel eenvoudige vraag stelde. Vandaag heeft u echter ongelijk door haar te willen laten rusten. Waarom? Het is immers dezelfde vraag die al die rouwende gezinnen in Beslan zich stellen. Wat is er aan de hand? Wat is er gebeurd? En hoe kunt u blind zijn voor het feit dat de Russische overheid bij deze tragedie al het berekenende cynisme aan den dag heeft gelegd dat we inmiddels van haar gewend zijn – in de vorm van manipulatie, desinformatie, sabotage – en dat het de beste journalisten, deskundigen inzake de kwestie Tsjetsjenië, onmogelijk werd gemaakt om zich ter plaatse te begeven? Hoe kunt u aan deze feiten voorbijgaan? Hoe kunt u ervan afzien om vragen te stellen aan de Russische autoriteiten? Hoe wilt u, mijnheer de Raadsvoorzitter, in de strijd tegen het internationaal terrorisme samenwerken met een machthebber die in eerste instantie elk verband met het conflict in Tsjetsjenië van de hand wijst en in tweede instantie de gematigde, onafhankelijke president van Tsjetsjenië veroordeelt en een prijs op zijn hoofd zet. Voorts roept deze zelfde machthebber op tot een internationale strijd tegen de wereldwijde verschrikking van het terrorisme, om uiteindelijk alle staten te verzoeken zich niet te mengen in zijn binnenlandse aangelegenheden. Wat is dat voor wispelturige en manipulatieve machthebber met wie u wilt samenwerken om de democratie, de rechtsstaat en ons waardenstelsel te redden? Denkt u daar eens over na, mijnheer Bot! 
Vaidere (UEN ).
   Dames en heren, de gebeurtenissen van september in Beslan hebben de wereld door hun onmenselijkheid en bruutheid diep geschokt. Er zijn geen woorden die het gevoel beschrijven dat de moord op kinderen oproept. Voor deze terroristische actie kan geen enkele rechtvaardiging bestaan.
Tegelijk wil ik echter benadrukken dat deze gebeurtenis vraagt om politieke maatregelen van de overheid om herhaling in de toekomst te voorkomen, om de oorzaken van het terrorisme weg te nemen. Dat is niet eenvoudig. Het is veel eenvoudiger om onverantwoorde uitspraken te doen over preventieve aanvallen of om alleen maar te trachten de autoritaire macht te versterken. De Russische president zou moeten proberen de onderlinge vijandschap tussen de verschillende volkeren in Rusland te sussen. Deze vijandschap is gekweekt ten tijde van de tsaren, voortgezet onder het stalinisme en nog altijd niet verdwenen. Onlangs hebben burgerwachten in Moskou een voormalig astronaut in elkaar geslagen, alleen omdat deze een achternaam had die Tsjetsjeens klonk. Het is van het grootste belang dat president Poetin zich om iedere burger van zijn land bekommert – dus niet alleen om de Russen, maar ook om de andere bevolkingsgroepen – en dat hij zijn enorme macht aanwendt om vrede en harmonie te stichten.
Allister (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, namens de bevolking van Noord-Ierland, die al meer dan een generatie geconfronteerd wordt met de wreedheden van het terrorisme, wil ik mijn oprechte medeleven betuigen aan de ouders en de inwoners van Beslan. Er zijn geen woorden voor de verschrikkelijke terreur waaraan zij zijn blootgesteld.
Terrorisme is te allen tijde verkeerd. Er bestaat geen rechtvaardiging voor en er is bij dit vraagstuk geen plaats voor nuances. Of het nu gaat om de IRA die een bom plaatst in een overvol hotel buiten Belfast waardoor twaalf onschuldige mensen levend verbranden, Al-Qaeda dat een aanval uitvoert op de Twin Towers in New York of Tsjetsjeense extremisten in Beslan die onschuldige kinderen afslachten, de strategie die terroristen hanteren is altijd dezelfde: zorgen voor zoveel mogelijk impact door zoveel mogelijk slachtoffers te maken, in de hoop op politiek vlak zoveel mogelijk concessies af te dwingen.
Men zou van onze ervaring in Noord-Ierland moeten leren dat er niets eervols, verlichts of lovenswaardigs is aan een vrijwillige keuze voor het terrorisme of het verdedigen ervan. Terrorisme is het ultieme kwaad, in al zijn verschijningsvormen. Wij allen in Europa en de rest van de wereld behoren zonder enige aarzeling de strijd aan te binden met het terrorisme en de verachtelijke personen die zich daarmee inlaten. 
Eurlings (PPE-DE ).
   – Voorzitter, het beeld van voor een explosie vluchtende kinderen die in de rug worden doodgeschoten, dit beeld is te weerzinwekkend om in woorden uit te drukken. En bovenal voelen wij op dit moment medeleven met de slachtoffers, nabestaanden en de hele Russische samenleving. Hoezeer we ook van mening kunnen verschillen over een conflict als dat in Tsjetsjenië, er kan en mag nooit enige rechtvaardiging worden gevonden voor dit soort gruweldaden. Wij zijn het als politici aan onze burgers verplicht het uiterste te doen om herhaling te voorkomen. Steeds vaker blijkt dat terreur geen grenzen kent en iedere open samenleving bedreigt. In de aanpak van deze terreur zullen we dan ook meer dan ooit moeten samenwerken, als Europese Unie, met landen als de Verenigde Staten en Rusland, maar ook binnen de Unie zelf hebben we op het vlak van samenwerking nog een wereld te winnen. Onder aanvoering van veiligheidscoördinator de Vries tijdens dit en het vorig voorzitterschap worden vele plannen ontwikkeld, maar het is even belangrijk toe te zien hoe het staat met de tenuitvoerlegging van plannen die al zijn aangenomen. In de extra JBZ-Raad naar aanleiding van de aanslagen in New York van september 2001 werd afgesproken dat binnen de Unie voortaan alle relevante inlichtingen over terreurdreigingen zouden worden uitgewisseld. Enkele dagen voor de aanslagen in Madrid bleek dat deze uitwisseling nog erg ondermaats is. Wij kunnen ons dit niet meer veroorloven. Zijn mooie woorden intussen omgezet in daden? En de noodzaak van een gelijkvormige tenuitvoerlegging, Voorzitter, geldt ook met betrekking tot terroristische organisaties die op de Europese lijst zijn geplaatst. Binnen onze Unie zonder binnengrenzen zijn deze organisaties in sommige landen immers verboden, maar in vele andere landen niet. De discussie over een effectieve en gelijkvormige tenuitvoerlegging van de plannen moet op een hoger niveau worden gevoerd en het zou goed zijn als coördinator De Vries in het vervolg zijn voortgangsverslagen ook rechtstreeks aan dit huis zou doen toekomen. Alleen als ambitieuze woorden in concrete daden worden omgezet, tonen we immers echt begrip voor en medeleven met de slachtoffers van New York, Madrid en Beslan. 
Paasilinna (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, wij moeten ons diepe medeleven betuigen met de slachtoffers en nabestaanden in Beslan. Wij moeten deze mensen, de hele Russische samenleving alsmede Beslan en omgeving helpen. Er is niets wreder en redelozer dan het planmatig vermoorden van weerloze moeders en kinderen. Bij dit soort terrorisme kunnen wij niet neutraal blijven. Het bedreigt de rechtsstaat, de democratie, de burgerrechten, onze fundamenten. De hele wereld heeft begrepen dat men nu te ver is gegaan.
Vorig jaar was een delegatie van het Parlement onder mijn leiding in Tsjetsjenië. Het Parlement onderstreepte toen, dat het conflict in Tsjetsjenië niet met militaire middelen kan worden opgelost. De regering van Rusland heeft aangegeven daarnaar te zullen handelen.
Het terrorisme kan men niet bestrijden op manieren die de democratie, mensenrechten en gelijkheid beperken. Het terrorisme heeft een sociaal-politieke achtergrond en de bestrijding ervan zou dus ook van sociaal-politieke aard moeten zijn. Er komt geen oplossing door het gebruik van wapens of het verder centraliseren van de macht. In Europa ziet men in dat het Russische Tsjetsjenië-beleid is mislukt. Het is daarentegen moeilijk in te zien hoe een verdere concentratie van de macht in het Kremlin ons zou helpen dit beleid te begrijpen.
Tot nu toe hebben wij Poetins beleid van stabiliteit en democratie gesteund en hopelijk hebben de tragische gebeurtenissen niet tot gevolg dat wij dit gaan heroverwegen en ons Rusland-beleid gaan wijzigen, want Rusland is nu zelf ook het slachtoffer. Hopelijk vinden wij met de Russische leiding manieren waarmee Rusland uitvoering kan geven aan de woorden die zij zelf publiekelijk heeft uitgesproken en die wij met heel ons hart kunnen steunen. Dit is een zaak die ons allen aangaat. 
Staes (Verts/ALE ).
   – Voorzitter, totale afschuw, een volledige veroordeling van de waanzinnige feiten in Beslan, dat is wat ons allen verbindt. Maar, beste collega's, laat ons alstublieft de feiten in Beslan en de feiten in Tsjetsjenïe niet verengen tot een simplistische analyse van de strijd tegen het internationale terrorisme. Er is veel meer aan de hand. In Tsjetsjenïe woedt een vuile oorlog. Lees er de verslagen van Amnesty International op na, lees er het verslag van onze ad-hoc commissie op na waarvan ik ook deel uitmaakte en waarnaar de heer Paasilinna verwees, kijk naar wat er in Tsjetsjenïe gebeurt. Een militaire oplossing is niet mogelijk. Er moet gekomen worden tot een dialoog. Een dialoog, beste collega's, met alle partijen, alle partijen binnen Tsjetsjenïe, niet alleen met de clan rond mijnheer Kadirov, maar met alle clans in Tsjetsjenïe. Een dialoog ook met de rebellen. Mevrouw Thatcher heeft ooit gezegd dat ze nooit met terroristen wou praten en toch was het onder invloed van onze collega John Hume dat de Britse en Ierse regeringen gingen samenzitten met de IRA en met de moordbendes van de protestanten. Dit was de oplossing voor de vrede in Ierland, dit is ook de oplossing voor de vrede in Tsjetsjenïe. Gaan praten met alle partijen, en daarin moet Europa een rol spelen, een belangrijke rol, net zoals Amerika dat deed in Noord-Ierland. Wij moeten de partijen proberen te verenigen en ze tot samenwerking proberen te brengen. Dat is wat de Tsjetsjenen ons vragen, want de Tsjetsjenen willen in wezen vrede. 
Czarnecki, Ryszard (NI ).
    Mijnheer de Voorzitter, geconfronteerd met de tragedie van de kinderen en volwassenen in Ossetië stokken de woorden mij in de keel, maar toch moeten wij spreken! Wij moeten ons uitspreken en vervolgens handelen, opdat wij in de toekomst niet opnieuw moeten wenen. Er bestaat niet zoiets als goed en slecht terrorisme – elke vorm van terrorisme is slecht. Er bestaat geen terrorisme in Gods naam, want elk terrorisme komt van Satan. Niettemin is de film over Tsjetsjenië die wij nu al jaren te zien krijgen, geen zwart-wit-film waarin de sheriff de goede is en de bandieten de slechten zijn. In deze film heeft de sheriff vroeger ook mensen in de rug geschoten. In Tsjetsjenië is er sprake van tweevoudig terrorisme. Enerzijds het terrorisme waarover hier in deze zaal wordt gesproken, anderzijds het staatsterrorisme, waarover hier niet wordt gesproken. Het zou goed zijn als de Europese Unie hierover zou spreken. En laat dat de stem van de gehele Unie zijn en dat Rusland dat beseft. Vooralsnog willen de Russen namelijk liever met bepaalde lidstaten van de Unie spreken, zoals met Duitsland of Frankrijk, waarvan de recente Top in Sotsji getuigt. Mijnheer de Voorzitter, als wij gezamenlijk handelen, kunnen wij Rusland gemakkelijker beïnvloeden en voor de mensenrechten strijden. Ook in Tsjetsjenië, maar daar niet alleen.
Landsbergis (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, in Noord-Ossetië heeft zich een uitermate pijnlijke tragedie voltrokken, waarbij wreedheid enerzijds werd beantwoord met een gebrek aan verantwoordelijkheid anderzijds. Deze gebeurtenis doet denken aan de tragedie in het theater in Moskou en roept vele andere gedachten op. Wanneer de Russische autoriteiten thans verklaren dat zij het terrorisme overal zullen bestrijden, dan kan dat worden gezien als een nieuw en positief geluid dat wellicht de weg kan effenen voor gecombineerde inspanningen in Irak en Afghanistan en voor maatregelen om terroristische acties in Qatar en elders te voorkomen. Wanneer de Russische autoriteiten de dubbele moraal veroordelen, doet dit de hoop rijzen dat ook Russische terroristen vervolgd zullen worden, zoals de personen die in de nacht van 31 juli 1991 in koelen bloede zeven Litouwse grenswachten hebben gedood. De identiteit van deze misdadigers is bekend; het zijn leden van een eenheid van de terroristische 'Zwarte Baretten'. Zij wonen in Rusland en worden beschermd en gesteund door de Russische autoriteiten, die weigeren samen te werken met Vilnius in haar streven naar gerechtigheid. Hoewel zij de mond vol hebben van de oorlog tegen het terrorisme, hebben de Russische leiders meer dan eens blijk gegeven van een dubbele moraal en hypocrisie. De Europese Unie zou ze kunnen aansporen hun gedrag te veranderen. Ik zal u een fragment uit de verklaring van het schaduwkabinet tijdens het begin van de crisis in Beslan citeren: 'Wij veroordelen deze terroristische actie absoluut en steunen de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties in zijn poging de vrijlating van de gijzelaars te bevorderen. Tegelijkertijd betreuren wij ten zeerste het feit dat de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties nooit blijk heeft gegeven van haar afkeuring en medeleven inzake de dood van 42.000 Tsjetsjeense kinderen die in Tsjetsjenië het leven hebben gelaten als gevolg van de bevelen van de Russische autoriteiten'. Op dat moment verkeerden de kinderen van Beslan in nood, maar ze waren nog in leven. De 42.000 andere kinderen waren niet meer in leven en leden niet meer. Voor hen was die anachronistische koloniale oorlog allang voorbij. Maar wanneer zal hij helemaal voorbij zijn? Wie denkt in termen van 'eerst de overwinning, dan pas vrede', zit ernaast. Dat is een doodlopende weg. Het is tijd voor een andere manier van denken: vréde is de overwinning. Vrede, waarmee duizenden levens gered zouden zijn en kinderen niet meer hoeven te sterven als gevolg van de domheid en wreedheid van volwassenen, kan nooit oneervol zijn. Generaal de Gaulle heeft Frankrijk immers ook niet te schande gezet toen hij een einde maakte aan de Algerijnse oorlog. Ik dank u voor uw aandacht.
Swoboda (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, woorden schieten tekort om de woede, de rouw en de schaamte over de terreurdaad in Beslan te beschrijven. De escalatie van de terreur, zowel in aard als omvang, vervult ons allen met angst en grote bezorgdheid.
Wat mij en velen van ons echter eveneens met angst en zorg vervult, is dit: er loopt een rode draad van het beleid van Bush met betrekking tot de preventieve oorlog in Irak, via de hardnekkigheid waarmee ook Sharon gelooft dat geweld slechts met geweld kan worden beantwoord, naar de maatregelen van Poetin: ook die neigen er immers naar, geweld met geweld, met autoritair optreden, met autoritaire structuren te beantwoorden. Ik ben alle sprekers, de minister van Buitenlandse Zaken en de commissaris heel dankbaar, dat ze de andere weg hebben gewezen, die ik de Europese weg zou willen noemen. Die weg bestaat er niet uit, voor het terrorisme te buigen en voor het terrorisme te zwichten, maar houdt in dat ook de oorzaken van het terrorisme worden bestreden. Europa moet zijn partners, ook zijn Russische partner, heel duidelijk op deze weg wijzen. We moeten het terrorisme bestrijden, maar we moeten ook de oorzaken van het terrorisme wegnemen. 
Ždanoka (Verts/ALE ).
    Mijnheer de Voorzitter, gistermiddag hebben we gezamenlijk de slachtoffers van Beslan herdacht met een minuut stilte. Uit de bijdragen van vandaag blijkt dat de evaluatie van wat er gebeurd is vanuit diverse concepten wordt benaderd. Ik zal in het kort mijn eigen mening toelichten.
Als wij de stelling 'het doel heiligt de middelen' verwerpen, dan mogen wij een situatie die door gewelddadige middelen is teweeggebracht niet aangrijpen om de doelstellingen die wij hoog in het vaandel dragen aan de orde te stellen. Doen wij dit wel dan zullen de terroristen concluderen dat hun daden vruchten afwerpen. Het recht van een volk op zelfbeschikking, dat zoveel mogelijk moet worden geëerbiedigd, mag niet in verband met terroristische acties ter sprake worden gebracht.
Daarnaast zou het aanbeveling verdienen wanneer de Europese Unie in plaats van een dubbele moraal een eenduidige norm zou hanteren ten opzichte van de gebeurtenissen in Irak, Rusland, Turkije, Indonesië en andere landen. Soennitisch terrorisme, Tsjetsjeens terrorisme en Koerdisch terrorisme staan niet op zichzelf. Het gaat in alle gevallen om gewelddadig optreden dat is gebaseerd op precies dezelfde beginselen en dat ongeacht de daders, ongeacht de oorsprong en ongeacht het grondgebied waar het plaatsvindt, dient te worden veroordeeld.
Van Orden (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, na een wrede terroristische actie wordt de schuld maar al te vaak in de eerste plaats bij de betrokken overheid gelegd. We hebben het vanochtend ook weer gehoord. Na de tragedie in Beslan is de Russische overheid van meerdere kanten voor het drama verantwoordelijk gehouden, hetzij vanwege haar eigen optreden in Tsjetsjenië, hetzij vanwege het feit dat ze zich volstrekt incapabel heeft getoond om met een situatie van terreur om te gaan. Laten we ons echter niet laten afleiden van de kern van de zaak, en die is dat de enigen die echt verantwoordelijk zijn voor de gruwelijkheden die zich hebben afgespeeld in Beslan, de daders zijn, de terroristen zelf. Geen enkele politieke zaak, of het nu de afscheiding of de autonomie van Tsjetsjenië is, geen enkel ondervonden onrecht, zelfs niet de wreedheden die de Russische veiligheidstroepen op hun geweten hebben - niets rechtvaardigt de brute massaslachting van kinderen en hun moeders. Triest genoeg zal de aanval op Beslan niet de laatste zijn.
Wat moet er gebeuren? Het is niet alleen uit humanitaire overwegingen dat wij ons betrokken voelen bij de veiligheid en stabiliteit van Rusland en van de steeds belangrijker wordende zuidelijke regio's van dat land. Eigenbelang speelt ook een rol. We zijn er allemaal bij gebaat dat de Kaukasus veilig en stabiel wordt en dat er een einde komt aan de spiraal van terreur waarbij de interne georganiseerde criminaliteit en geperverteerde vormen van nationalisme worden gevoed door islamitisch extremisme. Dat is een gevaarlijke combinatie die ons allemaal bedreigt. De Russische autoriteiten moeten niet te trots zijn om hulp te vragen, want op meerdere niveaus hebben ze hulp nodig.
Specifieke deskundigheid op het gebied van terrorismebestrijding heeft de EU als zodanig echter niet in huis. Ik wijs zeker niet alle activiteiten van de EU in dit verband van de hand. Er moet een nauwere samenwerking komen tussen onze politie- en inlichtingendiensten, en door gezamenlijke inspanningen zullen we moeten proberen een eind te maken aan de geldstromen waarmee het terrorisme wordt gefinancierd. Er gaat echter te veel aandacht uit naar versterking van de handelingsmogelijkheden van de EU en naar uitbreiding van haar bevoegdheden naar nieuwe gebieden. Ik ben bijvoorbeeld bepaald niet zo enthousiast als de heer Bot over het Europese arrestatiebevel.
De specifieke deskundigheid op dit gebied vinden we in landen als het Verenigd Koninkrijk en Spanje. Rusland zou hier absoluut een beroep op moeten doen. Uit het onvermogen van de Russische overheid om met de situatie in Beslan om te gaan, blijkt dat Rusland kampt met tal van zorgwekkende problemen die maar blijven voortduren en diep geworteld lijken te zijn in de Russische staat. Als de EU al iets te bieden heeft, dan moet dat een onvoorwaardelijke veroordeling van het terrorisme zijn, samen met humanitaire hulp en steun voor wederopbouw. Rusland moet kunnen zien wie zijn ware vrienden zijn. 
Roure (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, opnieuw heeft de wereld machteloos moeten toezien bij een van de meest tragische gijzelnemingen in de geschiedenis. De aanslag in Beslan confronteert ons met de absolute verschrikking, met de ontkenning van menselijkheid, met het tijdperk van barbaarsheid. En we kunnen niet anders dan vervuld zijn van afschuw voor degenen die ouders voor de ogen van hun kinderen ter dood brengen, voor degenen die kinderen voor de ramen zetten om zichzelf te beschermen. De plek op zich is vol symboliek: een school, een plek die staat voor kennis, kennis die in staat stelt om te vechten tegen obscurantisme, domheid en wreedheid. De barbaren hebben dat wat ons menselijk maakt, vernietigd. Hoe kun je een kind water, voedsel en slaap onthouden en menselijk blijven?
Maar op Europees niveau moeten wij onszelf absoluut wapenen. De ambitieuze doelstellingen die op de Top van Tampere zijn vastgesteld voor een Europese aanpak van het terrorisme zijn niet verwezenlijkt. Zeker, er is op meerdere punten vooruitgang geboekt, met name in de totstandkoming van een internationaal arrestatiebevel – zoals u al benadrukte. Maar het gebrek aan politieke wilskracht van de lidstaten om te verzekeren dat de Europese besluiten ook daadwerkelijk effectief kunnen zijn, heeft het proces vertraagd. We moeten ons wapenen om de gesel van deze nieuwe eeuw het hoofd te kunnen bieden. Afgezien daarvan, wat te zeggen van wreedheden van staatswege? We mogen niet aanvaarden dat geweld met geweld wordt beantwoord.
Laschet (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, mevrouw Flautre, u zei zo-even dat de eerste vraag die moet worden gesteld is, hoe het met het Russische informatiebeleid staat, of er sprake is van manipulatie, waarom journalisten weg werden gehouden van de plaats waar de gijzeling zich afspeelde, en zo meer. Dat moet ik uitdrukkelijk tegenspreken. Dat is juist niet de vraag die als eerste moet worden gesteld. Het eerste is het tonen van medeleven met de slachtoffers en daarom was het een fout van het Nederlandse voorzitterschap, eerst opheldering over de informatievoorziening en andere kwesties te vragen in plaats van allereerst blijk te geven van zijn ontsteltenis over een terreurdaad van deze omvang. Op dit punt wil ik u zeer beslist tegenspreken.
Ten tweede: wanneer men analyseert wat daar aan de hand is, dan is er denk ik alle aanleiding om kritiek uit te oefenen op het beleid dat Poetin de afgelopen jaren ten aanzien van Tsjetsjenië heeft gevoerd. Het soort organisatie dat achter deze aanslag zit, heeft echter helemaal niets meer met Tsjetsjenië te maken. Het zijn niet de gewone Tsjetsjenen …
het zijn niet de gewone Tsjetsjenen die zomaar een school opblazen en kinderen doden, want wie dat zegt, loochent het morele karakter van de Tsjetsjenen. Het zijn Osseten, het zijn Ingoesjeten, het zijn internationale terroristen die deze daden begaan, beste collega Cohn-Bendit. Men moet dit dan ook heel duidelijk scheiden van wat er in Tsjetsjenië aan de hand is. Voor het beleid inzake Tsjetsjenië zijn andere oplossingen nodig. We kunnen die bandieten en criminelen die daar met elkaar samenspannen en overal in de wereld hun vertakkingen hebben met moslimfundamentalisten, echter niet gelijkstellen met het Tsjetsjeense volk. Daarom hebben we behoefte aan genuanceerde reacties, niet aan een bondskanselier Schröder of een Chirac die deze schijnverkiezingen goedpraten. We moeten …
we moeten, beste collega Cohn-Bendit, we moeten op een dergelijk netwerk van internationaal terrorisme ook duidelijke antwoorden hebben, want dit terrorisme bedreigt de hele vrije wereld. Het bedreigt ons en het bedreigt ook de Verenigde Staten. 
Howitt (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is de moeite waard onszelf eraan te herinneren dat we het woord “terrorist” gebruiken om iemand te omschrijven die erop uit is terreur te zaaien. En degenen die verantwoordelijk zijn voor de belegering van Beslan voldoen absoluut aan de definitie van dat woord: alles in Beslan was terreur, afschuw en ontzetting. Het terrorisme maakt alleen slachtoffers onder onschuldige mensen: mensen in een forensentrein, theater, kantoorgebouw of nachtclub. Kinderen in een school zijn echter de meest onschuldige slachtoffers van allemaal. Op televisie hebben we allemaal de zevenjarige Aida Sidakova zien terugkeren uit, naar we dachten, de dood. Kinderen die overleven staan symbool voor de hoop waaraan de menselijke geest zoveel behoefte heeft wanneer we geconfronteerd worden met zulke barbaarse daden.
Of het nu in het Kremlin of hier in de Europese Unie is, Beslan mag niet voor politieke doeleinden worden gebruikt. Er moet gerechtigheid komen, daar ben ik het mee eens. Er mag echter geen sprake zijn van beschuldigingen over en weer, vergeldingsmaatregelen of wraakacties. En als het gaat om respect voor de mensenrechten mag er geen water bij de wijn worden gedaan, daar zijn we het binnen alle instellingen in Europa over eens, zoals blijkt uit dit debat.
Vorige week bracht ik mijn eigen dochter naar school voor haar eerste schooldag. Het was een zenuwslopende ervaring voor ons allebei. Wat moeten die kinderen geleden hebben. Laten wij als ouders, als medemensen, rouwen om de doden en hun nabestaanden maximale solidariteit betonen: hun lijden is ons lijden. 
Díaz De Mera García Consuegra (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, “Onze principes hebben ons ertoe gebracht om vastberaden en zonder concessies weerstand te bieden aan het terrorisme, want terreur betekent de totale ontkenning van de persoonlijke vrijheden, aangezien terreur een aanval is op de basis van de democratische samenleving. Wij moeten ons verweren tegen degenen die uiteindelijk uit zijn op onze vernietiging.” Ik heb deze woorden overgenomen van een terreurslachtoffer die ze vorige week uitsprak in Berlijn ten overstaan van een groep ontvankelijke en betrokken toehoorders.
Mijnheer de Voorzitter, ik wil om te beginnen mijn solidariteit betuigen met de slachtoffers van Beslan. Ik ben vervuld van medelijden en deel in hun smart. Er bestaat geen enkele rechtvaardiging voor terreur, er is geen enkele zaak die terreur rechtvaardigt. Het doden, het vermoorden van kinderen, het vermoorden van vaders en moeders van kinderen, het vermoorden van docenten van kinderen, is de meest extreme uitwas van menselijke kwaadaardigheid. De slachtoffers werden 52 uur lang gemarteld en vervolgens vermoord. Dat zijn de onweerlegbare feiten.
Sjamil Basajev, die deze aanslag heeft gepland en laten uitvoeren, is geen leider die strijdt voor de onafhankelijkheid van Tsjetsjenië. Hij is een kindermoordenaar, een onmenselijke terrorist die de Russische bodem heeft bezaaid met onschuldige slachtoffers. Dat is de waarheid en onweerlegbaar het fatale gevolg van nietsontziend terrorisme. Daarom spreek ik mijn totale en nadrukkelijke veroordeling uit over deze gebeurtenis, waarbij de grenzen van de menselijkheid tot in het uiterste zijn overschreden.
Dit betekent een groot dieptepunt in de terreurspiraal. Ik wil graag mijn steun betuigen aan de Russische autoriteiten opdat ze de schuldigen van deze afschuwelijke aanslag snel kunnen oppakken en berechten. En ik verzeker u allen dat ik geen emotionele theoreticus ben. Ik heb Tsjetsjenië en Ingoesjetië bezocht; ik heb de Tsjetsjeense vluchtelingenkampen bezocht; ik heb tweemaal met Kalamanov gesproken; ik ken de complexiteit van het politieke probleem en heb weet van de schendingen van de mensenrechten door de betrokken partijen; ik weet ook wat Politkovskaja heeft gezegd.
Ik heb in mijn eigen land van heel dichtbij kennisgemaakt met terreur, op nog geen vijf centimeter afstand. En ik verzeker u vanuit democratische overtuiging dat geen enkele voorsprong mag worden gegeven aan deze wreedaards. Zij maken gebruik van onze twijfels en eigenen zich de argumenten uit onze debatten toe die hun goed uitkomen. Ik vraag u om democratische inzet om het probleem goed in kaart te kunnen brengen en het vastberaden en onvoorwaardelijk te bestrijden. Ik vraag u om het debat over Europol weer op te pakken, om resolutie 1333 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties te herzien en het Europees agentschap voor het beheer van de buitengrenzen in te voeren. 
Bot,
   . Voorzitter, leden van het Parlement, de eerste spreker heeft gezegd dat het eenvoudig is om het woord te nemen als men het eens is met voorafgaande sprekers. Ik kan dat van harte beamen nadat ik geluisterd heb naar hetgeen u hier vandaag gezegd hebt en ik dank u ook voor de steun die daar veelal bij is uitgesproken voor het programma zoals ik dat heb ontvouwd. Ik was ook getroffen door het beeld dat Commissaris Patten opriep van, dat als wij het gevecht tegen het terrorisme aangaan, we in zekere zin een hand achter op de rug gebonden hebben. Maar ik zou ook willen zeggen, dat betekent dus 2 dingen, dat we de hand die we over hebben, moeten versterken, maar dat we tezelfdertijd ook een mond hebben om de dialoog te intensifiëren. Ik denk dan met name en dat correspondeert dan ook met wat ik u aanvankelijk gezegd heb, dat het om 2 elementen gaat. Aan de ene kant dat wij ons moeten beschermen in het gevecht tegen het terrorisme maar aan de andere kant dat het heel belangrijk is dat we samenwerken. Ik geloof dat we die 2 elementen goed voor ogen moeten houden.
Ik heb u geschetst op welke wijze wij onze samenwerking willen versterken. Allereerst de samenwerking binnen de Europese Unie, want ik geloof als we daartoe in staat zijn, als we het duidelijk maken - zoals ik heb getracht u het duidelijk te maken - dat we door een versterking van het poolen van informatie, door het aanpassen van onze wetgevingen, door het bestrijden van financiering van het terrorisme, dat als we op die manier kunnen aantonen dat wij tussen de vijfentwintig dat op een betere manier kunnen organiseren, dan denk ik dat we ook een precedent kunnen vormen op die manier, dat we kunnen uitdragen in onze contacten met de rest van de wereld. Het is meerdere malen gezegd hier, het is een wereldwijd gevecht maar een wereldwijd gevecht heeft ook een wereldwijd antwoord nodig. Het is ook in dat kader dat de Europese Unie actief is. Ik heb u een aantal maatregelen genoemd. Ik heb u gezegd dat wij bezig zijn met het verstevigen, versterken, intensiveren van onze contacten met landen in de derde wereld.
Mag ik bijvoorbeeld wijzen op de komende ASEM-top waar wij met de Aziatische wereld ook dit onderdeel aan de orde zullen stellen. Hoe kunnen wij gezamenlijk het terrorisme te lijf gaan? Wat zijn de instrumenten die ons ten dienste staan? Hoe kunnen we beter onze informatie als het ware samenbrengen? Nu ook in Azië aanslagen hebben plaatsgevonden, merk ik ook bij de reizen die ik recentelijk heb ondernomen, hoezeer dit leeft in de Aziatische wereld, dat men ook daar in toenemende mate bereid is om mee te werken in de geest zoals wij dat graag wensen. Er is ook gezegd dat het van belang is dat we nauwer samenwerken met de Verenigde Staten, met Rusland. Ik heb u getracht uiteen te zetten in mijn inleidende woorden op welke wijze wij daaraan gestalte trachten te geven. Daar zijn wij voortdurend mee bezig, zowel met de Verenigde Staten als met Rusland, en ik zou hier nog eens een misverstand recht willen zetten dat onder andere nog eens benadrukt is door mevrouw Flautre, toen zij zei dat ik iets terugnam wat ik eerder gezegd had. Ik geloof niet dat dat het geval is. Ik heb mij heel duidelijk uitgedrukt in de contacten met Rusland en ik heb gezegd en ik lees het nu even in het Engels: . Het is van belang dat er de dialoog is maar dat we tegelijkertijd duidelijk maken wat onze waarden zijn.
Want opnieuw herneem ik het beeld van de hand die achter op de rug gebonden is. Ik geloof dat we daarom sterker moeten benadrukken wat onze waarden zijn, waarom we het terrorisme bestrijden. Dat is om onze eigen democratie, ons eigen geloof in mensenrechten, in het respect voor minderheden en dan doel ik ook op Tsjetsjenië, dat we dat hoog kunnen houden en dat moeten we gezamenlijk doen, daar hebben we een ieders steun voor nodig. Ik kan u alleen nogmaals zeggen dat ik u dank voor de steun die vandaag is uitgesproken. Ik kan u ook zeggen dat het voorzitterschap zich in de komende maanden actief zal inzetten om het programma dat ik ontvouwd heb en dat volgens mij nogal uitvoerig was en dat vele terreinen bestrijkt, met kracht te zullen voortzetten maar dat we daarbij wel de hulp van iedereen nodig hebben. Ik was blij vandaag te horen dat dat het geval is. Zoals gebruikelijk zal het voorzitterschap aan het einde van deze termijn, aan het einde van zijn voorzitterschap, verslag uitbrengen over alles wat er gebeurd is en wat we gedaan hebben. Hiermee beantwoord ik ook de vraag die door de heer Wiersma is gesteld. 
De Voorzitter.
   Dank u hartelijk, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad.
Het debat is gesloten.
Gollnisch (NI ),
   . – Het is afschuwelijk hoe op een christelijke school in Ossetië honderden kinderen in koelen bloede de dood zijn ingejaagd. Het valt echter te vrezen dat dergelijke wreedheden vaker zullen voorkomen, en niet alleen in Rusland. De aanslag van 11 maart in Spanje heeft ons het bloedige bewijs geleverd dat geen enkele van onze naties veilig is voor het moslimterrorisme.
Temeer daar dit wordt aangemoedigd door sommige commentatoren die de verantwoordelijkheid voor dit bloedbad leggen bij de Russische regering en het beleid dat zij voert in de Kaukasus: “Als Rusland de integriteit van zijn grondgebied niet verdedigde, zouden de terroristen het met rust laten”. Dat is de kern van de redenering van deze sofisten, die altijd wel verzachtende omstandigheden vinden voor de moordenaars en schuld bij de slachtoffers.
Het gaat al net zo met de onverlaten die hun wijk in brand zetten als de politie de onbeschaamdheid heeft zich daar te vertonen om te waken over de veiligheid van de fatsoenlijke mensen.
Als wij vandaag deze verschrikkingen een halt willen toeroepen, moeten we eerst de schuldige aanwijzen, en dat is het islamisme, dat in navolging van het communisme een totalitaire orde wil opleggen door middel van terreur. Tegenover die vijand moeten onze naties hun verschillen en tegenstellingen opzij zetten en de gelederen sluiten om de waarden te verdedigen die zij gemeen hebben, namelijk de waarden van de westerse beschaving. 
Pafilis (GUE/NGL ),
    Wij betuigen ons diepe medeleven met de nabestaanden van de slachtoffers van Beslan.
Tegelijkertijd moeten wij echter uiting geven aan onze grote ongerustheid over de ontwikkelingen in dit gebied, die verband houden met de plannen van de VS en de EU en met het feit dat de Russische regering de strategie van de VS en de EU voor de interne en externe veiligheid en met name het dogma van de preventieve oorlog lijkt te kopiëren.
Het is overduidelijk dat de recente tragedie in Beslan en de duistere vooruitzichten het zoveelste gevolg zijn van de ineenstorting van de USSR en de omverwerping van het socialisme.
De imperialistische machten, die verwikkeld zijn in een bittere concurrentiestrijd en verantwoordelijk zijn voor de acute risico’s van destabilisatie van het gebied en de uitbreiding van de conflicten, hebben hun oog laten vallen op de Kaukasus, het gebied waar de aardoliewegen doorheen lopen.
De Amerikaanse en Europese imperialisten zeggen ongerust te zijn maar zij zijn uiterst hypocriet. Met de “politieke oplossing” die zij voorstellen en met de zogenaamde internationalisatie van het probleem willen zij het gebied veranderen in een soort protectoraat, à la Kosovo. Dat is hun enige doel.
Alleen met de strijd van de Russische volkeren kan een eind worden gemaakt aan de huidige situatie en kunnen de voorwaarden worden gecreëerd voor een billijke en vreedzame oplossing van de problemen. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het debat over de verklaringen van de Raad en de Commissie over de situatie in Irak.
Bot,
   . Voorzitter, Irak is een thema waarbij wij Europeanen ons al geruime tijd zeer betrokken voelen, een thema bovendien dat ons verdeeld heeft. Hoewel de ontwikkelingen in Irak ons reden tot zorg geven is het van het grootste belang dat de Europese Unie de komende tijd de Iraakse bevolking steunt en dat wij de Iraakse bevolking niet in de steek laten, maar dat we juist doorgaan met dat bieden van steun. Het aanhoudende geweld baart ons zorgen, maar de afgelopen maanden hebben ook ruimte geschapen voor een coherente en eendrachtige ondersteuning door de EU van Irak. Op de vraag welke steun de EU eventueel zou kunnen bieden kom ik zo dadelijk te spreken. Maar eerst een korte terugblik als u die mij gunt.
Vooral de maand juni was een belangrijke maand voor de toekomst op langere termijn van Irak en het Iraakse volk. Eerst nam de VN-Veiligheidsraad op 8 juni resolutie 1546 aan en op 28 juni werd de tijdelijke bezetting van Irak beëindigd en de soevereiniteit hersteld. Het aantreden van de interim-regering Allawi markeerde een belangrijk keerpunt in de historie van Irak.
De nieuwe resolutie herstelde ook de eendracht in de internationale gemeenschap en maakte bovendien een hernieuwde rol van de VN in Irak mogelijk. Zeker met het oog op de organisatie van verkiezingen in januari 2005 vormt dit een belangrijk gegeven.
Even zo belangrijk is dat de ontwikkelingen van juni het mogelijk maakten dat de verschillen van inzicht die tot dan toe tot op bepaalde onderdelen van het Irak-beleid binnen de EU hadden bestaan, overbrugd konden worden. Dit werd duidelijk in de conclusies van de eerste algemene Raad van ministers van Buitenlandse zaken onder Nederlands voorzitterschap in juli. Deze Raad bekrachtigde de van Hoge Vertegenwoordiger Solana en Commissaris Patten, alsmede de Mededeling van de Commissie inzake Irak . Deze documenten bieden een helder kader voor de betrokkenheid van de Europese Unie in zijn algemeenheid en ook in een aantal details.
Daarnaast bevatten deze conclusies, zoals ik zei, een aantal zeer concrete actiepunten. Zo werd onder meer afgesproken dat de EU actief met de VN zal samenwerken in Irak, een dialoog met de Iraakse autoriteiten zal starten om te bezien waar de EU Irak verder kan ondersteunen. Om dit verder te onderzoeken is inmiddels een verkenningsmissie in Irak geweest. Op hun bevindingen kom ik zo dadelijk terug.
Duidelijk is in ieder geval dat de EU betrokkenheid dient ter ondersteuning van de wederopbouw van Irak en van het interne Iraakse politieke proces. In dat verband mag de Nationale Conferentie niet ongenoemd blijven. Ondanks de grote moeilijkheden bij de voorbereiding ervan, moet deze bijeenkomst een succes genoemd worden. Alle lagen van de Iraakse samenleving waren vertegenwoordigd, inclusief vele vrouwen. En uiteindelijk bleek het mogelijk overeenstemming te bereiken over de afgevaardigden die zitting zullen nemen in de Nationale Raad. De vorming van deze Raad is een belangrijke stap op weg naar de verkiezingen.
Helaas is er naast al dit goede nieuws ook veel slecht nieuws. De ontvoeringen en de moorden op buitenlandse burgers, waaronder ook EU-ingezetenen, zijn daar voor ons een vreselijk voorbeeld van. Ons medeleven gaat uit naar de slachtoffers en hun familieleden. Maar laten wij niet vergeten dat ook zeer vele Irakezen het slachtoffer van geweld worden, veelal juist die Irakezen die verantwoordelijkheid hebben genomen voor de wederopbouw van hun land. Daarnaast zijn de voortdurende aanslagen op oliepijpleidingen een ernstige bedreiging voor het weer op gang komen van de Iraakse economie.
Niet alleen de samenleving en de Iraakse economie, ook het politieke proces in Irak wordt door het aanhoudende geweld bedreigd. De situatie in Fallujah is zeer zorgwekkend en de afgelopen maanden bleek in Najaf en in Bagdad dat ook in de Shi-itische delen van Irak het geweld onder de oppervlakte borrelt en plotseling uit kan barsten. In dat verband verwelkomen wij de recente overeenkomst die in Najaf kon worden gesloten. Mede dankzij de moedige inspanningen van Ayatollah Al Sistani is er zicht op herstel van orde en veiligheid in Najaf onder leiding van de Iraqi Interim Government. Laten wij hopen dat dit een stap is in de richting van betere verhoudingen in Irak en verbeterde veiligheidsomstandigheden. Duidelijk is immers dat het sektarische geweld niet in het belang van de gewone Irakees is, die de opbouw van zijn land als gevolg van de terreur onnodige vertraging ziet oplopen.
Vanzelfsprekend is de veiligheidssituatie bepalend voor de mate waarin de EU effectief kan helpen bij de wederopbouw van Irak. En het is duidelijk dat die situatie momenteel niet goed is. Desalniettemin heeft het Nederlands voorzitterschap de conclusies van de juli-Raad Algemene zaken opgepakt en daardoor is reeds sprake van een grotere betrokkenheid van de EU bij het politieke proces in Irak. 
Zo heb ikzelf in augustus Irak bezocht om de steun van de Europese Unie voor de economische, sociale en politieke reconstructie van Irak te onderstrepen. Daartoe voerde ik gesprekken met de president, de premier en de minister van Buitenlandse Zaken. Voorts had ik een gesprek met vertegenwoordigers van de Verenigde Naties in Irak.
Alle Iraakse gesprekspartners onderstreepten het belang dat zij hechten aan een duidelijke en zichtbare EU-rol in Irak. In dat verband bepleitten zij de opening van een Commissie-kantoor in Bagdad. Ik heb voorts namens de EU onze bezorgdheid uitgesproken over de herinvoering van de doodstraf in Irak.
De heer Allawi, die recentelijk de buurlanden van Irak had bezocht, onderstreepte het belang van stabiliteit in Irak voor de regio als geheel. Daarop heb ik aangegeven dat de EU op het punt van regionale veiligheid en stabiliteit graag behulpzaam wil zijn. Ik heb hem ook gezegd dat een uitnodiging aan de EU om aan de eerstvolgende buurlandenconferentie deel te nemen zeer gewaardeerd zal worden. De EU spreekt ook nu reeds de buurlanden van Irak regelmatig op hun verantwoordelijkheid aan.
De VN-vertegenwoordigers gaven tijdens mijn bezoek aan dat steun van de EU voor hun activiteiten van vitaal belang is, zeker waar het gaat om het verkiezingsproces.
Voorts heb ik in Irak de EU Verkenningsmissie geïntroduceerd. Deze verkenningsmissie is inmiddels teruggekeerd. Afgevaardigden van het voorzitterschap, de Commissie en het Raadssecretariaat onderzochten de mogelijkheden voor concrete betrokkenheid van de Europese Unie in het kader van het civiele crisismanagement op de volgende punten: politie, rechtsstaat, openbaar bestuur en verkiezingen. De missie had niet alleen gesprekken met de Iraakse autoriteiten, maar ook met vertegenwoordigers van de Verenigde Naties, de Verenigde Staten, de NAVO, de Multinational Force en de Kiescommissie. Conclusie van de missie was dat de volgende activiteiten overwogen zouden kunnen worden – ik vat die terreinen met uw permissie even bondig samen:
Op de eerste plaats, politietraining.
Op de tweede plaats, op het terrein van de Rule of Law en mensenrechten: training van rechters en aanklagers; technische assistentie voor een op te richten Iraaks Speciaal Tribunaal; forensische expertise en assistentie bij het opgraven van slachtoffers in massagraven; assistentie bij het opzetten van een nationaal centrum voor mensenrechten en democratie; onderwijs op juridisch gebied.
Op de derde plaats, civiele administratie; capaciteitsopbouw in diverse ministeries en in het gevangeniswezen.
Op de vierde plaats, verkiezingen: verkiezingsassistentie en waarneming.
Op de vijfde plaats, ontwikkeling van wapenexportcontrolewetgeving, demobilisatieprogramma’s voor milities en steun aan de eigendomscommissie.
Al met al zijn er genoeg terreinen waarop de EU actief kan worden. Daarbij is van belang dat de activiteiten die de EU onderneemt beantwoorden aan echte Irakese behoeften, toegevoegde waarde hebben en complementair zijn aan een mogelijk reeds bestaande activiteiten. Daarnaast dient de synergie tussen de EU-instrumenten en -activiteiten goed bewaakt te worden. Voorts zullen zowel de politieke, budgettaire en technische aspecten meegewogen moeten worden, willen de activiteiten goed gepland zijn en moet de EU dus ook goed weten dat zij echt kan leveren.
Het is nu van belang dat er een naar Irak gaat die de mogelijkheden voor actie van de Europese Unie meer concreet in beeld gaat brengen. In overleg met de Commissie en het Voorzitterschap zal het Raadssecretariaat een dergelijke missie beginnen te plannen.
Ik wil ook nog even ingaan op het belang van de aanwezigheid van de VN in Irak, dat –zoals ik al aangaf- zeker met het oog op de verkiezingen groot is. Wil de VN goed kunnen functioneren dan is het van levensbelang dat er voldoende bescherming is. Resolutie 1546 voorziet daarin. De secretaris-generaal van de Verenigde Naties heeft de regeringen van de EU verzocht om een financiële bijdrage aan de tweede beschermingsring, de zogenaamde . Gebleken is dat de lidstaten een EU-bijdrage hieraan belangrijk vinden. Het voorzitterschap werkt er momenteel hard aan om ervoor te zorgen dat deze bijdrage van de Europese Unie er ook komt. Daartoe wordt de lidstaten om een bijdrage verzocht en wordt ook onderzocht in hoeverre een bijdrage uit de begroting van het GBVB tot de mogelijkheden behoort.
Tot slot kan ik melden dat ik premier Allawi heb uitgenodigd op 5 november de Europese Raad bij te wonen. Ik streef ernaar dat we tegen die tijd in staat zullen zijn Irak een concreet aanbod van steun bij de wederopbouw van het land te doen.
Patten,
   .  Het is nu precies vijf jaar geleden dat ik voor dit Parlement verscheen voor mijn hoorzitting als commissaris. Sindsdien heb ik het genoegen mogen smaken deel te nemen aan werkelijk talloze debatten; mij is verteld dat ik er meer heb bijgewoond dan enige andere commissaris: zodanig is het belang dat het Parlement stelt in buitenlandse betrekkingen. Ik zou het Parlement en de parlementsleden willen bedanken voor de wellevendheid die ik hier steevast heb ondervonden. Ik kwam hier graag. Het is mijns inziens van belang om te proberen een democratische basis te leggen voor buitenlands beleid. Dit terrein van overheidsbeleid mag niet aan de deskundigen van de diplomatie worden overgelaten, daar hun reputatie toch op zijn best wat onevenwichtig is.
Hoe dan ook, nu ik mijns weegs ga zou ik graag mijn waardering willen laten blijken voor de rol van het Parlement in de ontwikkeling, niet met grote sprongen maar – misschien noodzakelijkerwijs – met horten en stoten, van Europa’s gemeenschappelijke beleid voor buitenlandse betrekkingen.
De ergste crisis die ons de afgelopen vijf jaar heeft overvallen is natuurlijk de ruzie over Irak geweest. Ik wil geen oude koeien uit de sloot halen. Als we al bewijs nodig hadden dat je geen gemeenschappelijk beleid kunt hebben als de grotere lidstaten diep verdeeld zijn, dan is dat hiermee geleverd. Ander bewijs spreekt ook luid en duidelijk voor zich. Zoals iemand ooit zei: “dingen gebeuren”. Is de wereld vandaag veiliger dan voordat het barbaarse regime van Saddam werd omvergeworpen? Is het wereldwijde terrorisme op zijn retour? Zijn er stappen gezet richting het bouwen van bruggen tussen de Islam en het Westen? Geniet de enige supermacht in de wereld breder respect? Zijn de burgers van onze democratieën zodanig behandeld dat zij zich aangemoedigd voelen hun regeringen het voordeel van de twijfel te gunnen als hun de volgende keer verteld wordt dat preëmptief geweld gebruikt moet worden om een naderende dreiging het hoofd te bieden? Ik stel die vragen alleen maar. De geachte afgevaardigden zullen hun eigen antwoorden hebben.
Maar zo liggen de kaarten nu: Saddam is weg, op een groot deel van het bevrijde grondgebied woedt geweld, er is een nieuw regime, met een interim-regering die voorbereidingen treft voor democratische verkiezingen. Wat voor kritiek we ook hadden, we zijn nu allemaal tot over onze oren betrokken bij deze onderneming. Als het slecht gaat met Irak dan lijden wij daar allemaal onder. Daarom moeten we samenwerken om het democratische project intact te laten.
Wat worden wij als Unie geacht te doen, afgezien van de bijdrage van de individuele lidstaten? We hebben toezeggingen gedaan en werken hard aan de inzet van 200 miljoen euro nog dit jaar. Ik hoop van harte dat we tot overeenstemming zullen komen voor nog eens 200 miljoen euro voor volgend jaar. We ontwikkelen een goede staat van dienst met deze steunverlening; we hebben het afgelopen jaar immers al meer dan 200 miljoen euro betaald aan de trustfondsen van de Verenigde Naties en de Wereldbank. We werken goed samen met de Verenigde Naties en de Wereldbank om te verzekeren dat onze middelen snel en goed worden besteed. We hebben onze bijstand dit jaar gericht op drie gebieden: elementaire overheidsdiensten – gezondheidszorg, onderwijs, water en sanitaire voorzieningen; de verlichting van armoede en de ontwikkeling van bestaansmiddelen; alsmede governance en het maatschappelijk middenveld.
Ik zou echter niet willen doen alsof alles koek en ei is. Hoe zou dat ook kunnen? Het is duidelijk dat het onzekere veiligheidsklimaat – dat onder andere blijkt uit de verschrikkelijke reeks ontvoeringen, de laatste keer van hulpverleners die opkomen voor het welzijn van de Irakezen, en ook uit de verschrikkelijke gruweldaad gisteren in Bagdad – de snelheid van uitbetaling beperkt, evenals het feit dat we met een interim-regering te maken hebben die haar weg in het openbaar bestuur nog moet vinden. Zo is het leven – in Irak tenminste – en we zullen ons uiterste best blijven doen, binnen de beperkingen van de situatie ter plaatse. Ik kan echter wel zeggen dat ik er stellig van overtuigd ben dat ons besluit om de multilaterale weg van de trustfondsen te kiezen absoluut goed was. Een vergelijking tussen hoe onze betalingen verlopen met die van andere bilaterale donoren, met inbegrip van de allergrootste donor, bevestigt dit alleen maar.
Toen wij het Parlement voorstelden 200 miljoen euro toe te wijzen aan de wederopbouw van Irak, waarmee het bedrag dat we in 2003-2004 zullen besteden boven de 300 miljoen euro uitkomt, waren sommige afgevaardigden van mening dat wij zuinig waren. Zij vonden dat wij meer zouden moeten doen; zij stelden voor om ten minste 500 miljoen uit te trekken, hoewel zij zich op de vlakte hielden als het erom ging waar dat extra geld vandaan zou moeten komen.
Vanmorgen heb ik met belangstelling een bericht uit Washington van de BBC gelezen: “De Amerikaanse regering wil miljarden aan wederopbouwgelden voor Irak ombuigen en deze in plaats daarvan besteden aan veiligheid en kortetermijnbehoeften. Volgens Amerikaanse functionarissen is deze nieuwe strategie voortgekomen uit maanden van overleg”. Het bericht vervolgt: “De koerswijziging wordt door critici ook wel geïnterpreteerd als bewijs dat grote langetermijnplannen om de economie te hervormen eenvoudig niet realistisch waren. Zij uiten bovendien de beschuldiging dat de intensiteit en de omvang van het gewelddadige verzet ernstig onderschat werd”. Ik denk dat ons oordeel over de hoeveelheid geld die redelijkerwijs in Irak kon worden gestoken juist was, en ik denk dat het Parlement er verstandig aan heeft gedaan dat oordeel te steunen.
De komende maanden zullen wij verder gaan met het implementeren van de voorstellen die wij hebben uiteengezet in onze mededeling van 9 juni, die op brede steun heeft kunnen rekenen. Wij zullen ons in het bijzonder richten op ondersteuning van het verkiezingsproces, een uiterst belangrijk punt. Zodra de onafhankelijke verkiezingscommissie van de Verenigde Naties heeft vastgesteld waar precies hun behoeften liggen, staan wij klaar om bij te springen, en dat zal ik de president van Irak vertellen tijdens mijn ontmoeting met hem later vandaag. Ik wil er echter duidelijk over zijn dat we onder de huidige omstandigheden niet kunnen en niet zullen voorstellen een conventionele waarnemersmissie naar de verkiezingen te sturen; dat zou eenvoudigweg onmogelijk zijn, zoals de geachte afgevaardigden in dit Parlement die zelf hebben deelgenomen aan waarnemingsmissies wel zullen weten. We zullen echter manieren zoeken om zeker te stellen dat wij onze volledige bijdrage leveren aan het ondersteunen van vrije en eerlijke verkiezingen in Irak.
Op de lange termijn zullen we moeten nadenken over hoe de Commissie het best ter plaatse kan worden vertegenwoordigd. De instelling van een delegatie zal natuurlijk moeilijk, duur en mogelijk gevaarlijk zijn. Maar we zijn bereid die weg te overwegen, als duidelijk is dat dat zou bijdragen aan de effectiviteit van onze hulp aan de Irakese bevolking. Laat ik er maar geen doekjes om winden: we zullen werken aan een betere toekomst in Irak, ondanks de verbittering door eerdere ruzies.
Er is echter een ander algemeen punt dat ik, naar aanleiding van deze overwegingen over Irak, zou willen aanroeren. Ik hoop dat het Parlement zo genereus zal zijn mij toe te staan hierover uit te weiden nu ik welhaast zeker voor de laatste maal het woord voer in deze moeder aller parlementen. Toen sommigen van ons, nog maar twee jaar geleden, met bezorgdheid signaleerden dat de Verenigde Staten de multilaterale lijn, waar hun buitenlands en veiligheidsbeleid sinds de Tweede Wereldoorlog door werd gekenmerkt, loslieten, kwam dat ons op veel kritiek te staan. Ons werd verzekerd dat Amerika nog altijd wenste samen te werken met bondgenoten, mits deze Washington’s opvatting over hoe met een gevaarlijke wereld moet worden omgegaan deelden en eventuele bedenkingen zo veel mogelijk voor zich hielden.
Sommige bondgenoten togen samen met Amerika naar Bagdad, een waagstuk dat – zoals is opgemerkt – nog niet de eenvoudige en gunstige resultaten hebben opgeleverd die uitdrukkelijk werden voorspeld en beloofd. De bevrijding sloeg snel om in een fel bevochten bezetting – of wat gezien werd als een bezetting – met een eindeloze opeenvolging van wreedheden als gevolg. Het bleek niet te lukken de democratie als een oosters tapijt uit te rollen over de ondankbare woestijnen van het Midden-Oosten. Bovenal leverde een overwinning in Bagdad geen vrede in Jeruzalem en Palestina op. Dus, deels omdat het Amerikaanse neoconservatieve unilateralisme duidelijk gefaald had in het vestigen van een rijk van vrede, vrijheid en democratie, werd ons later verteld dat de stemming in Washington weer was omgeslagen ten faveure van bondgenoten en het multilateralisme. Zelfs de Verenigde Naties zouden toch ergens goed voor zijn. het Amerikaanse ministerie van Buitenlandse Zaken!
Is alles dan nu vergeven en vergeten? Zuchten van verlichting alom? Kunnen we nu eerherstel tegemoet zien voor de ouderwetse gedachte dat men bondgenoten met zachte hand moet leiden en niet moet commanderen, en dat multilaterale instellingen hun eigen belangrijk nut hebben, zelfs voor de enige supermacht in de wereld; dat er, met alle respect voorMachiavelliveel voor te zeggen is om te worden bemind in plaats van alleen te worden gevreesd?
De retoriek van de huidige verkiezingscampagne in de VS doet onvermijdelijk een aantal vragen rijzen. Ik ben niet van plan partij te kiezen. Amerika kiest zijn president en zijn congres, en de rest van de wereld kijkt toe. Wij in Europa zullen zo goed mogelijk met de winnaar, wie dat ook zal zijn, moeten samenwerken. Wij kiezen geen partij in het proces, wat voor mening we er privé ook op na mogen houden. Bovendien ben ik niet zo naïef dat ik campagneretoriek verwar met platonische dialoog. Ik ben per slot van rekening zelf ook partijleider geweest. Maar campagneretoriek is wel een afspiegeling ergens van, en deze afspiegeling is tamelijk verontrustend.
Als je makkelijk wilt scoren op bepaalde gebieden in Amerika dan lijkt het erop dat je alleen maar de vloer hoeft aan te vegen met de Verenigde Naties, de Fransen, of het hele idee dat bondgenoten het recht hebben er een eigen mening op na te houden. Ons wordt voorgehouden dat multilateralisten het Amerikaanse buitenlands en veiligheidsbeleid willen uitbesteden aan een bende knoflook kauwende, kaas etende slappelingen. Voor de meningen van de mensheid, waarvan de van de Verenigde Staten nochtans meenden dat hun land er aandacht en respect voor moest hebben, dien je je neus op te halen, behalve – neem ik aan – als die keurig in het straatje van het American Enterprise Institute en Fox TV passen.
Wat moeten wij daarvan denken? Ten eerste hebben de Verenigde Staten bovenal zelf belang bij een multilaterale koers, een punt dat eerdere regeringen nooit in twijfel zouden hebben getrokken en dat de meeste politieke leiders van de afgelopen zestig jaar zouden onderschrijven. Ten tweede is het nationale belang van de supermacht er zeker mee gediend wanneer zij druk uitoefent op haar traditionele bondgenoten zonder hun evenwel het consultatierecht te betwisten. Zij dient te peilen wat zij te zeggen hebben en hoe zij hun woorden over samenwerking denken om te zetten in daadwerkelijk effectief multilateralisme. Hoe, om een voor de hand liggen punt te noemen, denken wij – om maar een clichébeeld te gebruiken – de moerassen droog te leggen die broeinesten zijn van het terrorisme, en tegelijkertijd ook sommige krokodillen af te schieten? Bovendien, hoe en wanneer zullen wij in Europa het gebruik van geweld ondersteunen ten behoeve van de handhaving van het internationaal recht? Dat is een vraag die wij in Europa over het algemeen ontwijken.
Indien de politieke cultuur van het zogenaamde Amerikaans exceptionalisme geen ruimte biedt aan het idee van samenwerking en overleg met buitenlanders, indien overzeese impopulariteit als een teken van prestige wordt opgevat, iets om trots op te zijn, dan zullen maar al te veel Europeanen de spiegelbeeldige vergissing maken door te denken dat afgeven op Amerika hetzelfde is als het hebben van een Europees buitenlands en veiligheidsbeleid. Waar ik het meest bang voor ben is dat we aan weerszijden van de oceaan het slechtste in onze traditionele bondgenoten naar boven zullen brengen. De wereld verdient beter dan testosteron van de ene kant en hooghartigheid van de andere. En ook de Amerikaanse en Europese burgers verdienen beter. Zij zien zich per slot van rekening geconfronteerd met dezelfde gevaren en dezelfde uitdagingen. Ik wil een Europa dat een superpartner is en geen super-afkraker, de superpartner van een gerespecteerde wereldmacht. Elke andere weg leidt enkel tot meer gevaar en meer geruzie in de toekomst.
Salafranca Sánchez-Neyra (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, naast de stabilisering, het herstel, de wederopbouw en de democratisering van Irak, taken die naar ik begrijp niet alleen onder de verantwoordelijkheid van de Verenigde Staten moeten vallen maar onder de verantwoordelijkheid van de gehele internationale democratische gemeenschap, bestaat er naar ik begrijp op dit moment een zaak die directe prioriteit verdient – en die de fungerend voorzitter van de Raad niet expliciet heeft genoemd – namelijk de vrijlating van de ontvoerde Franse journalisten, de heren Malbrunot en Chesnot, alsmede hun Syrische chauffeur en de twee Italiaanse ontwikkelingswerksters, de dames Torreta en Pari.
Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, het baart ons zorgen dat u gezegd heeft dat de Raad deze feiten beschouwt als een triest bericht en dat u gisteren in de Commissie buitenlandse zaken heeft gezegd dat de Raad heeft besloten dat het het beste is om niets te doen, hetgeen naar mijn mening een bewijs is van de onmacht van de Europese Unie. Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, het baart ons tevens zorgen dat de Raad van ministers in eerste instantie heeft besloten niet het flexibiliteitsinstrument in te zetten voor de financiering van de hulp aan Irak, hetgeen indruist tegen het voorstel van de Commissie en van dit Parlement. Ik hoop dat het hier om een tactische stellingname gaat die bij tweede lezing zal worden gecorrigeerd.
Maar afgezien van de mijnheer de Voorzitter, was het gisteren weer een zwarte dag voor Bagdad, met tientallen doden. Ik denk dat het vorige debat van deze ochtend heel erg duidelijk heeft gemaakt dat wij ten overstaan van het terrorisme ons niet onverschillig mogen en kunnen opstellen, want het terrorisme raakt ons allemaal even sterk en het antwoord van iedereen moet dan ook even sterk zijn. Daarom moeten wij sterk verenigd zijn ten overstaan van het terrorisme.
Het beste antwoord van dit Parlement op het terrorisme is dat wij verenigd zijn bij de resolutie die het Parlement morgen over Irak gaat aannemen. Ik denk dat wij – afgezien van de voorstellen die de Commissie heeft ontwikkeld om de vrede, het begrip, de verzoening en de eendracht te versterken in Irak met het oog op de verkiezingen die in januari worden gehouden – de beste bijdrage leveren door verenigd te zijn.
Mijnheer de Voorzitter, ik was als coördinator van mijn fractie aanwezig bij de hoorzitting van de heer Patten wegens zijn benoeming tot commissaris, en ik wilde tot slot namens mijn fractie graag onze erkentelijkheid en dank betuigen aan de heer Patten voor zijn permanente beschikbaarheid en voor zijn immer positieve en constructieve houding in dit Parlement.

D’Alema (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, wij spreken hier over de vooruitzichten van Irak en hebben de beelden voor ogen die ons uit dat land bereiken. Dat zijn oorlogsbeelden, beelden van een oorlog die oneindig lijkt te duren en weinig reden tot optimisme geeft.
Tevens verkeren wij in spanning vanwege de gijzelingen, vanwege deze verschrikkelijke vorm van geweld en chantage. De internationale gemeenschap moet eendrachtig zijn en proberen het leven te redden van de gegijzelde journalisten en vrijwilligers, maar ook van de Iraakse burgers en de burgers uit andere landen. Daarom moeten wij een oproep doen aan de Arabische en islamitische wereld, opdat het terrorisme wordt afgezonderd en het draagvlak voor dergelijke vormen van geweld steeds kleiner wordt. Tegelijkertijd moeten wij mijns inziens echter een oproep doen aan de interim-regering van Irak en aan de troepen van de internationale coalitiemacht, opdat de inspanningen voor de vrijlating van de gegijzelden niet worden gedwarsboomd en de militaire operaties en de bombardementen worden opgeschort. Deze maken namelijk enorm veel slachtoffers onder de burgerbevolking in de Iraakse steden en zijn zeker geen bijdrage aan de totstandkoming van een goed onderhandelingsklimaat waarmee het leven van de gevangenen zou kunnen worden gered.
De tragische situatie van de gegijzelden mag ons echter niet beletten om, zoals ook de vertegenwoordigers van de Raad en de Commissie hebben gedaan, aandacht te schenken aan de realiteit en de vooruitzichten voor Irak. Het lijdt geen twijfel dat als men een eind wil maken aan deze dramatische crisis, men moet zorgen voor een politieke ommezwaai in Irak en meer in het algemeen in de strijd tegen het terrorisme. Dit is ook uit het debat van vanmorgen gebleken. De oorlog en de militaire bezetting van Irak zijn een tragische fout gebleken. De terreur is niet ingedamd. Integendeel, deze is groter en gevaarlijker geworden. Heel de islamitische wereld is nu vervuld van haat jegens het Westen. De wereld loopt het risico gestort te worden in een conflict tussen beschavingen, en dat zou pas een echte voedingsbodem zijn voor fundamentalisme.
Van Irak tot Tsjetsjenië en Palestina is gebleken dat de logica die ten grondslag ligt aan oorlog, gewelddadige repressie en ontkenning van de mensenrechten en de rechten van de volkeren, het terrorisme enkel voedt. Daarom moeten wij het nu over een andere boeg gooien. Dit betekent niet dat wij moeten afzien van inzet van geweld, maar wij moeten wel de politiek en het volkenrecht opnieuw het primaat geven. Wij verwijten de Amerikaanse conservatieven niet dat zij het terrorisme hebben bestreden, maar veeleer dat zij dit op een verkeerde manier hebben gedaan en daardoor de wereld nog onveiliger hebben gemaakt.
Wij moeten terug naar het multilateralisme. Wij moeten wel beseffen dat als men vrede wil stichten in Irak er duidelijke en moedige keuzes moeten worden gedaan. Het is onwaarschijnlijk dat met de aanwezigheid van de Amerikaanse troepen in dat land een bijdrage wordt geleverd aan de vrede. Veeleer is duidelijk dat door de aanwezigheid van degenen die tot de oorlog besloten en deze voerden, terrorisme eerder wordt aangetrokken in plaats van dat er rust wordt gecreëerd. Men zou moeten overwegen of op het moment van de verkiezingen de troepen niet terug kunnen worden getrokken en worden vervangen door troepen onder het beschermheerschap van de VN, afkomstig uit landen die niet bij het conflict betrokken waren. Hoe het ook zij, men moet terug naar de politiek, naar het multilateralisme en het volkenrecht. Dat is het gevoel dat overheerst in Europa en dit Parlement. Wij hebben sterke instellingen nodig, instellingen die dit gevoel kunnen omzetten niet alleen in oproepen maar ook in een coherent politiek optreden.
Ik wil tot slot commissaris Patten van harte bedanken voor zijn werk en zijn woorden van vanmorgen. Hij heeft niet alleen een prachtige speech afgestoken maar ook de onder de Europeanen overheersende gevoelens vertolkt.
Watson (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, namens mijn fractie wil ik commissaris Patten bedanken voor de bereidheid die hij de afgelopen vijf jaar heeft getoond om, met een stropdas om waarin een zweempje blauw viel waar te nemen, in debat te treden met dit Parlement. Het verheugt mij dat hij de politieke vrijheid geniet die mijn partij hem heeft helpen vinden en wij wensen hem veel succes bij zijn toekomstige activiteiten.
Velen in dit Parlement en daarbuiten zijn nog steeds gefocust op de vraag hoe afgerekend moet worden met degenen die verantwoordelijk zijn voor de oorlog in Irak. Hoe die afrekening er ook uit komt te zien, de liberalen en democraten benadrukken dat we niet mogen toestaan dat zij Europa belemmert zo snel mogelijk zijn verantwoordelijkheid te nemen voor dat gehavende land. Wanneer het huis van je vriend in brand staat, dan ga je niet ruziën over de vraag wie de lucifer heeft laten vallen. Nu het juk van de dictatuur is weggerukt, is Irak opengebarsten als een dam die doorbreekt. Als we de watervloed niet onder controle krijgen, bestaat het risico dat deze de regio overspoelt en Iran, Syrië, Saudi-Arabië en Turkije meesleurt. Daarmee zal de hoop op democratie in het Midden-Oosten vervliegen.
Het beëindigen van de moordpartijen is een eerste vereiste waar al het andere in Irak van afhangt. Het vacuüm dat in Irak is ontstaan door de val van Saddam Hoessein is in Falluja, Talafar en Bagdad razendsnel opgevuld door geweld en de onaanvaardbare terreur van gijzelingen. De strijdkrachten van de coalitie en de Iraakse regering, die worstelt om het hoofd boven water te houden, hebben geweld echter te vaak beantwoord met stompzinnig geweld. Bewapende helikopters en hardhandige militaire manoeuvres in overvolle straten in steden kunnen de wrok en de chaos, die een voedingsbodem zijn van militante bewegingen, alleen maar versterken.
Irak heeft internationale hulp nodig: een diepgaande en brede inzet, waarbij mislukking onacceptabel is. Met resolutie 1546 van de VN-Veiligheidsraad als leidraad moet de internationale gemeenschap alle mogelijke bijstand verlenen aan de interim-regering, en daarna aan haar soevereine opvolger. Ik begroet de toezeggingen die onze diplomatieke deskundige, de heer Bot, hier vandaag gedaan heeft, met instemming.
De liberalen en democraten huldigen de opvatting dat de Europese Unie Irak met haar ervaring kan bijstaan op uiteenlopende terreinen: van het herstellen van de verwoeste infrastructuur van het land tot het adviseren omtrent het opstellen van een nieuwe grondwet. Om die reden hebben wij ons achter de oproep van de Commissie geschaard nog eens 200 miljoen euro aan humanitaire hulp beschikbaar te stellen. Maar Irak heeft behoefte aan meer dan geld. Indien het lukt de geweldsspiraal te doorbreken, kan Europa helpen bij het opleiden van politiemensen, rechters en leraren. Europa kan helpen bij de wederopbouw van het maatschappelijk middenveld in Irak door niet-gouvernementele organisaties, vakbonden en politieke partijen te steunen. De Europese Unie kan een sleutelrol spelen in het ondersteunen en beveiligen van de nationale verkiezingen voor de overgangsregering van Irak die volgend jaar januari gehouden zullen worden. In een land waar vrijwel iedere burger afhankelijk is van overheidssteun, kunnen wij helpen de rijst en het tarwemeel bij elkaar te krijgen die Irak voor de hongerdood zullen behoeden, en de zeep die bescherming biedt tegen de gevolgen van de verwoeste openbare sanitaire voorzieningen.
Wij vinden dat Europa Irak moet helpen zich af te keren van autoritaire praktijken. Het nieuwe Irak moet gebouwd worden op stabiele, democratische instellingen. Irak stelt ons voor een uitdaging. Alleen een stabiele, democratische regering biedt de kans op een nieuw Midden-Oosten, en het is mogelijk dat we ons daarvoor een generatie lang zullen moeten inspannen.
Beer (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, commissaris Patten, ik wil u heel hartelijk danken voor de duidelijke woorden waarmee u uw toespraak eindigde. U hebt duidelijk gemaakt dat het debat van vandaag niet alleen over Irak gaat, maar over een veel bredere politieke aanpak. Het is duidelijk geworden dat het Europa er primair om moet gaan, een vreedzame oplossing voor Irak te vinden – niet alleen voor Irak, maar voor de hele regio. We moeten een coherent beleid ontwikkelen voor Irak, Iran, Syrië en natuurlijk voor Israël en Palestina. In het proces om tot die moeilijke oplossing te komen, moeten we dit debat ook gebruiken voor verheldering en analyse, ook als we nog niet voor honderd procent de antwoorden weten.
Wat Irak aangaat, zijn we in de afgelopen maanden getuige geweest van een absolute ontsporing van het geweld: preventieve aanvallen van de bondgenoten, Guantánamo Bay, de Abu Ghraib-gevangenis met al die vreselijke pogingen om martelingen te rechtvaardigen, verschrikkelijke terroristische aanslagen, de executie van onschuldige gijzelaars en gijzelaars die tot op de dag van vandaag worden vastgehouden. Ik noem in dit verband ook een ander bericht dat mij vandaag schokte: een geheime dienst meldde dat Syrië chemische wapens op Soedanezen zou hebben getest. Al deze gebeurtenissen zijn niet alleen voorbeelden van ontspoord geweld, het zijn gebeurtenissen die wij vanuit onze diepste overtuiging veroordelen, die wij bestrijden. Die veroordeling hebben we ook in de Europese grondwet vastgelegd.
Wat is ons standpunt vandaag? Na de wrede aanslag van gisteren waarbij vele – minstens zestig – doden vielen, biedt een blik in de kranten ons waarschijnlijk een spiegel van de verdeeldheid en radeloosheid in de politiek. De zegt: “Weg uit Irak”, : “Verenigde Staten moeten de oorlog afmaken”, : “Irak valt onder de ogen van de bezetters uiteen” en “Bush heeft aangekondigd het geld dat voor veiligheid is uitgetrokken nu uit te geven in plaats van de watervoorziening voor de bevolking te garanderen”.
Waar ligt onze verantwoordelijkheid en welke richting kunnen we inslaan? Ik denk dat we ondanks alle meningsverschillen gemeenschappelijk moeten proberen vast te stellen, wat onze politieke verantwoordelijkheid is. We moeten geloofwaardig worden. Dat is nodig, want alleen door geloofwaardigheid zullen we de steun van de bevolking krijgen en de positie van de Verenigde Naties versterken. Daarbij hoort dat we veroordelen wat veroordeeld moet worden en dat we er alles aan doen om ervoor te zorgen dat de vrije verkiezingen zo snel mogelijk met alle democratische middelen worden voorbereid, opdat het Iraakse volk zijn soevereiniteit terugkrijgt. 
Agnoletto (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mijns inziens wil iedereen dat alles in het werk wordt gesteld om het leven van alle gegijzelden - Fransen, Italianen en Irakezen - te redden. Dat is duidelijk het hoofddoel. Alle levens hebben dezelfde waarde, en om deze te redden volstaan algemene woorden en verklaringen niet. Is er iemand in Europa die de gegijzelden niet vrij wil zien?
Ik vraag mij echter af of hoe men onbewogen kan aandringen - hetgeen op zich terecht is - op de eerbiediging van de mensenrechten en het sparen van het leven van de gegijzelden als de legers van de landen die hier in dit halfrond vertegenwoordigd zijn gewoon doorgaan met het bombarderen en het doden van burgers. Wij scharen ons achter de oproep van de NGO’s en vragen om opschorting van de bombardementen. Terrorisme en oorlog zijn spiegelbeelden en voeden elkaar. Zij zijn de echte vijand van pacifisme en solidariteit op basis waarvan men in Irak werkt aan de opbouw van een nieuwe samenleving. Wij weten niet wie er verantwoordelijk is voor deze gijzelingen, maar wij weten wel dat er groepen zijn met verschillende belangen die liever willen dat de NGO’s Irak verlaten om te voorkomen dat zij getuige zijn van de alom verbreide schendingen van rechten.
De Raad heeft met geen woord de oorlog, de preventieve oorlog, veroordeeld, waardoor eeuwenlange tradities van mensenrechten met voeten werden getreden. Wij vragen om de onmiddellijke terugtrekking van de troepen en kondigen alvast aan dat als onze amendementen tegen de oorlog en voor de terugtrekking van de troepen niet worden aangenomen, wij tegen de ontwerpresolutie zullen stemmen die morgen wordt ingediend. Wij blijven ons achter de grote bewegingen scharen, achter de publieke opinie die tegen de oorlog maar ook onvoorwaardelijk tegen het terrorisme is.
Belder (IND/DEM ).
    Voorzitter, constructieve Iraakse stemmen verdienen ons gehoor. Dat gold tijdens de dagen van het schrikbewind van Saddam Hoessein, dat geldt evenzeer nu de toekomst van het tweestromenland direct in het geding is. Momenteel roepen deze diepbezorgde Iraakse stemmen de lidstaten van de Europese Unie op om vooral constructief zichtbaar te zijn in hun land en de regio. Concreet vragen zij om een duidelijke, krachtige stellingname van alle EU-leden tegen de aanhoudende betrokkenheid van de buurlanden van Irak in het voortwoekerende terrorisme op Iraaks grondgebied. Zo niet krijgt de EU mettertijd met de tijd zelf wel de rekening gepresenteerd. Verder zetten deze Iraakse stemmen in op een regionaal en lokaal begin van 's lands urgente wederopbouw. In het noorden en zuiden van Irak dienen de kansen zich daartoe aan. De lidstaten van de Europese Unie mogen die niet laten liggen. Bij welslagen van deze lokale en regionale reconstructie, kan de bevolking in de terroristische brandhaarden zelf waarnemen waar zij het meeste baat bij heeft.
Dat brengt mij tenslotte bij de toekomstige staatkundige structuur van Irak. Een federale oplossing voor het behoud van de territoriale integriteit van het land stuit op grote terughoudendheid bij buurlanden. Alweer een uitstekende mogelijkheid om Europees engagement in de nationale en regionale stabiliteit te tonen. Naar ik hoop en verwacht zal dit engagement zich onder Nederlands voorzitterschap ook op transatlantisch niveau vertalen, want zo dragen wij mede zorg voor de toekomst van het tweestromenland. 
Angelilli (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, wij erkennen weliswaar dat Europa bezield is door goede intenties, maar betreuren dat het zozeer te kort schiet bij de aanpak van de tragische gebeurtenissen in de internationale crisis, bij de aanpak van het terrorisme en de situatie in Irak. Mijnheer de Commissaris, als er teveel Amerika is in de internationale betrekkingen, is dat te wijten aan de feitelijke onmacht van Europa.
Hadden wij als Europeanen maar vast die grondwet, met de goedkeuring waarvan wij zolang hebben gewacht! Hadden wij maar vast een Europese minister van Buitenlandse Zaken! Die had nu in Irak kunnen zijn om zijn rol op echt gezaghebbende manier te vervullen en te onderhandelen over de vrijlating van de Franse en Italiaanse gegijzelden. Ik wil hier herinneren aan de twee Italiaanse vrouwen, Simona Pari en Simona Torretta.
Dit terrorisme kijkt niet op een mensenleven, doodt en verkracht onschuldige kinderen, ontvoert vredeswerkers of burgers en chanteert Europese regeringen en volkeren. Wij moeten dit absoluut en onvoorwaardelijk veroordelen. Dit terrorisme werkt destabiliserend en heeft misschien zelfs tot doel de verkiezingen in Irak te vertragen of te verijdelen, hetgeen absoluut onaanvaardbaar zou zijn.
Mijns inziens moeten wij als Europees Parlement vanuit Straatsburg onze stem laten horen aan al degenen die in Irak zijn, aan de militairen van de vredesmissie, aan de NGO’s die met zoveel bewonderenswaardige volharding hebben besloten te blijven om de burgerbevolking te helpen, aan de nabestaanden van de slachtoffers en - met uw permissie - nu vooral ook aan de families van de gegijzelden. Laten wij uiting geven aan onze solidariteit en onze betrokkenheid. 
Czarnecki, Ryszard (NI ).
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, evenals de overgrote meerderheid van de Polen was en blijf ik tegenstander van de oorlog in Irak. Evenals iedereen in deze zaal was ik tegenstander van Saddam Hoessein. Ik kan derhalve met recht zeggen: laat Irak Europa niet langer verdelen, laat de Unie een minimumconsensus uitwerken en die gezamenlijk voorleggen.
Hierbij gaat het niet om een kunstmatig akkoord of de fictie van eenheid. Het gaat erom dat de Europese naties en regeringen, zowel diegenen die de interventie in Irak steunden, als diegenen die ertegen waren, overeenstemming bereiken over een concreet doel. Dit doel, wellicht weinig spectaculair en geen oplossing voor alle problemen, maar wel zeer concreet, zijn lokale verkiezingen, en wel zo spoedig mogelijk, te beginnen in bijvoorbeeld Najaf en Karbala. Het huis van de democratie moet vanaf de fundering worden opgebouwd, niet vanaf het dak. De fundering zijn lokale verkiezingen en de instelling van regionale besturen die over autoriteit, niet enkel over geweren beschikken. Het dak van dit bouwwerk vormen vervolgens landelijke verkiezingen. Deze volgorde is van fundamenteel belang. Daarbij moeten wij beseffen dat lokale verkiezingen een noodzakelijk geneesmiddel vormen, maar wel zekere bijwerkingen hebben. Zij kunnen namelijk leiden tot de opdeling van Irak in invloedssferen, en wel een soennitische, een sjiietische en een Koerdische. Maar dat is beter dan een permanente oorlog van allen tegen iedereen.
Tot slot moet de missie van de Europese Unie in Bagdad worden gevestigd en niet in Amman. Wij mogen Bagdad niet aan de Amerikanen overlaten. Vluchten voor onze verantwoordelijkheid is de Europese Unie onwaardig.
Brok (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, dames en heren, zonder stabiliteit in de regio treedt er geen herstel van de samenleving op, is er geen veilig investeringsklimaat en zal er daardoor ook geen werkelijk vreedzame ontwikkeling mogelijk zijn. We weten allemaal dat dit alleen zal lukken wanneer de Iraakse regering in de ogen van de eigen bevolking autoriteit en legitimiteit heeft en wanneer die autoriteit niet alleen maar verleend is door Amerikaans unilateralisme. Daarom spelen de verkiezingen een belangrijke rol, daarom spelen de Verenigde Naties een rol en daarom schrok ik zo van de opmerking die Kofi Annan gisteren maakte toen hij zei: “Wij kunnen als Verenigde Naties pas weer volledig meedoen, er weer naartoe gaan als het veilig is.” Dat is als een vicieuze cirkel: als de Verenigde Naties er niet naartoe gaan, zal het niet veilig worden, maar als ze er niet naartoe gaan omdat het er niet veilig is, geeft dat uitdrukking aan de totale hulpeloosheid van de internationale gemeenschap ten aanzien van dit vraagstuk. We moeten daarom duidelijk maken dat terreur op geen enkele wijze kan worden gerechtvaardigd en dat we terreurdaden, die nu door minderheden in Irak worden gepleegd, te allen tijde zullen veroordelen. Ik vind dat we de meerderheid van de bevolking moeten steunen.
Tegelijkertijd moeten we hierover een dialoog aangaan om te voorkomen dat de koppen van het terrorisme er volgens het hydraprincipe worden afgeslagen, waarbij er voor iedere afgehakte kop meer nieuwe koppen in de plaats komen. We mogen geen nieuwe voedingsbodem voor terrorisme creëren. Ik vind dat we als Europese Unie daarom alles moeten doen wat binnen ons vermogen ligt. Ik denk aan politieke herstructurering, aan bijstand, aan de zaken waaraan de 200 miljoen euro besteed moeten worden, de organisatie van hulp, de totstandbrenging van een dialoog en de opbouw van structuren op basis waarvan duurzame ontwikkeling tot stand kan komen. Het gaat hier niet alleen om Irak, maar om de stabiliteit van de regio als geheel. Die zal bepalen of een al dan niet voorkomen zal kunnen worden. We zijn daar door menige vergissing al heel dichtbij gekomen.
Staat u mij een laatste opmerking toe: ik wil commissaris Patten hartelijk danken voor de samenwerking van de afgelopen jaren; misschien is daar ook nog een andere gelegenheid voor. Ook vandaag heeft hij weer duidelijk gemaakt dat het Westen politieke successen kan behalen, wanneer onze politiek gekoppeld is aan morele integriteit. Ik heb het gevoel dat we onze morele integriteit door Guantánamo Bay en door veel meer, door martelingen en alles wat daar gebeurt, aan het verliezen zijn. Als het ons niet lukt onze morele integriteit te bewaren, zullen we niet de geloofwaardigheid hebben die nodig is om aan dit proces op verstandige en vreedzame wijze uitvoering te geven.
Moscovici (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, net als u allen heb ik de voorzitter van de Raad horen spreken over het goede en het slechte nieuws. Naar mijn mening legde hij daarbij iets te veel nadruk op het goede nieuws en niet voldoende op het slechte. Ik ben commissaris Patten erkentelijk voor het feit dat hij ons – met de scherpzinnigheid en de vrijmoedigheid die we van hem gewend zijn – heeft gemaand de wat simplistische tegenstellingen tussen “atlanticisme” en anti-Amerikanisme, en tussen unilateralisme en multilateralisme te overbruggen. Dat is inderdaad wat we moeten doen.
Vandaag de dag, bijkans twee jaar na het begin van deze crisis, kunnen we echter niet anders dan van een echec spreken, omdat geen enkele van de gestelde doelen zijn bereikt – en dan heb ik het nog niet eens over de massavernietigingswapens. Het is overduidelijk dat van stabiliteit in de regio geen sprake is, dat het democratisch domino-effect uitblijft, dat Irak niet veilig is en dat de strijd tegen het terrorisme geen stap verder is gekomen. Integendeel, ik denk zelfs dat het militair optreden in Irak is uitgedraaid op een verdere toename van het terrorisme in al zijn verschijningsvormen. Dat alles moet worden veroordeeld en stemt tot nadenken. We moeten ons zeker niet verheugen over dit echec, integendeel: we moeten handelen, lering trekken en proberen resultaten te boeken voor de toekomst. Iets dat vandaag echter al om onze inzet vraagt en prioriteit moet krijgen in dit Parlement is het vraagstuk van de gijzelingen in Irak, gijzelingen van Italianen, van Fransen, kortom van Europeanen, maar ook van diegenen die hen vergezellen, of dat nu Irakezen of Syriërs zijn. We moeten in actie komen om deze gijzelaars vrij te krijgen, want vrijheid is een groot goed en het betreft geen mensen die om het even welk beroep uitoefenen die worden aangevallen. Het gaat om journalisten, humanitaire hulpverleners en medewerkers van non-gouvernementele organisaties, kortom mensen die risico’s nemen. In het belang van al diegenen vind ik, met de heer Salafranca, dat het Parlement vandaag de gelederen moet sluiten en zich eensgezind moet tonen voor de vrijlating van deze gijzelaars.
Het is niet zo dat we het daar bij kunnen laten wat Irak betreft; er zijn nog andere vragen die we zullen moeten stellen om de politieke koers te kunnen inslaan die de heer D’Alema schetste. Ik zal mij beperken tot enkele daarvan. Zo zouden wij moeten vragen om een wijziging in de statuur van de internationale troepenmacht. Ik ben van mening dat het nu echt tijd is deze onder de vlag te brengen van de Verenigde Naties. Wij allen moeten ons gezamenlijk inzetten voor het democratiseringsproces. Zoals bekend zijn er begin 2005 verkiezingen gepland, maar op dit moment kan daar niet voor ingestaan worden. Het is van cruciaal belang dat de verkiezingen vrij en eerlijk kunnen verlopen. Bovendien denk ik dat het nu tijd is om op te roepen tot een internationale conferentie ter ondersteuning van de politieke transitie en de herstructurering van Irak.
Tot slot – en dat is het laatste wat ik in dit stadium wil zeggen – denk ik dat we meer dan nu, en meer misschien ook dan de Raad, moeten hameren op de eerbiediging van de mensenrechten door alle aanwezige partijen. Want inderdaad – de heer Patten zei het al en de heer D’Alema eveneens – we worden geconfronteerd met oorlogsbeelden die niet te rechtvaardigen zijn en die een absoluut uitzichtloze confrontatie te zien geven. Dus, beste collega’s, we moeten terug naar Irak. We zullen moeten nadenken over wat er vandaag, na de oorlog, gebeurt. Maar nogmaals, de eerste prioriteit is dat het Parlement in actie komt voor de vrijlating van de gijzelaars. Ik roep dan ook iedereen, van alle fracties, op in te stemmen met een resolutie van die strekking, als teken van onze eensgezindheid.
Neyts-Uyttebroeck, Annemie (ALDE ).
   – Voorzitter, de voorliggende gezamenlijke ontwerpresolutie is tegelijkertijd volkomen onschadelijk en absoluut vanzelfsprekend. Een cynicus zou dan ook kunnen oordelen dat we evengoed helemaal geen resolutie hoeven te hebben. Als pragmatica en ervaren politica ben ik van oordeel dat deze ontwerpresolutie overduidelijk aantoont dat ons Europees Parlement en zijn fracties dezelfde moeilijkheden ondervinden als de Commissie en de Raad om met de situatie in Irak in het reine te komen. Ikzelf was, net zoals de regering van mijn land, een hevige tegenstander geweest van de inval in Irak. En ook ik heb in eerdere hoedanigheden gepoogd de Verenigde Staten ervan te overtuigen dat een inval in Irak één ding is, maar de instelling van de democratie aldaar iets volledig anders. Ook ik heb gezegd dat binnenvallen in een land voor hen gemakkelijk is, maar een land opnieuw verlaten veel moeilijker en gevaarlijker is. Ook ik ben van oordeel dat de wereld vandaag veel gevaarlijker is dan voordat de oorlog in Irak begon. Maar dan rijst de vraag: wat doen wij als Europees Parlement, wat doen de Europese Raad, de Europese Ministerraad, de Europese Commissie ten aanzien van deze veel gevaarlijker geworden wereld? Wat doen wij, Europese instellingen, ten aanzien van de alsmaar gevaarlijker wordende situatie in Irak? Wassen wij onze handen in onschuld, omdat we deze situatie niet hebben gewild? Hopen wij of, als we gelovig zijn, bidden wij dat alles misschien op miraculeuze wijze in orde komt? Of zoeken wij onze toevlucht in het uitzichtloos perspectief van de beschavingsoorlog die sommigen aan beide zijden van de Atlantische Oceaan al zolang voorspellen - het lijkt soms alsof ze die oorlog zouden willen. Wij staan met ons allen voor de heel moeilijke taak om dit allemaal achter ons te laten en eensgezindheid te bereiken over de toekomst van Irak, van het Midden-Oosten, van de hele wereld. Vanzelfsprekend moeten alle gegijzelden, van welke nationaliteit en hoedanigheid ook, onmiddellijk worden vrijgelaten en vanzelfsprekend moeten wij ons daar allemaal voor inspannen. 

 Tot besluit zou ik nog enkele woorden willen richten tot commissaris Patten. Twee weken geleden had ik de gelegenheid hem te vertellen hoezeer het mij een eer en een voorrecht was met hem samen te werken. Ik zou hem willen vragen om, wanneer hij de ondergaande zon tegemoet rijdt, niet “” te zingen, maar zijn kans te grijpen en nu en dan een pittige tango in te zetten!
Guidoni (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, de recente dramatische kwestie van de gegijzelden - van alle gegijzelden: Italianen, Fransen en Irakezen, op wier onvoorwaardelijke vrijlating wij nogmaals aandringen - toont aan hoe ernstig de situatie in Irak is geworden. De militaire leiding van de geallieerden geeft zonder meer toe dat een deel van het Iraaks grondgebied zich aan hun controle onttrekt.
Nu blijkt zonder meer dat de militaire aanpak geen enkele oplossing kan bieden voor het probleem van het terrorisme en evenmin een waarborg kan zijn voor de overgang van Irak naar democratie. Om de fundamenten te leggen voor een nieuwe democratische orde volstaat het niet een voorlopige regering, of interim-regering zoals deze wordt genoemd, in te stellen. Dit is in feite een marionettenregering van de VS, en daarom wordt zij niet erkend door de lokale bevolking. Er is slechts één manier om de situatie in Irak te stabiliseren en dat is door onmiddellijke terugtrekking van de troepen.
Er is geen sprake van al dan niet toegeven aan de chantage van de terroristische groepen. Veeleer moeten concrete signalen worden gegeven en duidelijk worden gemaakt dat de strategie is veranderd, dat de terugtrekking van de bezettingstroepen een voorwaarde is voor de zending van een VN-macht bestaande uit troepen van niet bij de oorlog betrokken landen. Op tragische wijze is aangetoond hoe verkeerd de Bush-doctrine van de preventieve oorlog is en hoe weinig deze uithaalt als het erom gaat het terrorisme in te dammen. Het terrorisme heeft zich veeleer uitgebreid in de conflictgebieden.
Een op de exclusieve politieke en economische suprematie van een enkel land gegrondveste wereldvisie is onhoudbaar. Europa kan en moet een eigen voorstel doen voor het buitenlands beleid. Europa kan en moet een steeds grotere rol vervullen bij de oplossing van crisissituaties, zoals die in Irak. Er moet weer ruimte worden vrijgemaakt voor de diplomatie en de politiek. Er is behoefte aan een grotere aanwezigheid van de internationale organisaties die kunnen instaan voor vrije verkiezingen, voor verkiezingen die zijn gevrijwaard van politieke of economische druk door bezettingstroepen.
Coûteaux (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren afgevaardigden van de lidstaten, natuurlijk heeft de invasie van Irak door de Angelsaksische coalitie niets uitgehaald. Integendeel: de levensomstandigheden van de Irakezen zijn er juist op achteruit gegaan en bovendien is het moslimfundamentalisme in de hele Arabische wereld aangewakkerd doordat het een nieuwe basis en een nieuwe legitimering heeft gekregen.
Natuurlijk is dat nu juist wat de Amerikanen met hun imperialistische strategie beoogden. Zij sturen aan op een immense botsing der beschavingen waarbij de ontwikkelde landen zich trouw rond Washington scharen. En natuurlijk heeft de zogenaamde Europese “Unie” – “Unie” tussen aanhalingstekens wel te verstaan – er het zwijgen toegedaan nadat vorig jaar, zoals u zich herinnert, geen enkele van haar zes armzalige ontwerpresoluties ook maar in de buurt kwam van een meerderheid. Zij heeft zich ongelooflijk passief opgesteld tegenover een oorlog en strategie bedoeld om een botsing der beschavingen te bewerkstelligen, een botsing waarvan zijzelf nochtans het eerste slachtoffer is.
Te midden van het koor van kruiperige atlantici heeft alleen Frankrijk, terzijde zijde gestaan door Duitsland, zij het schoorvoetend, en een helaas verzwakt Rusland, eens te meer de Europese gedachte gered. Zó duidelijk heeft Frankrijk dat gedaan, dat het in de wereld steeds meer gezien wordt als een baken van verzet tegen het imperium. Sterker nog, zelfs de Amerikaanse oppositie ziet Frankrijk als symbool voor de vrijheid van de volkeren, die wis en waarachtig de voor elke waarlijke democratie is.
We hebben thans de keus tussen twee groepen van verzet: het moslimverzet dat de Amerikanen zeker van plan zijn achter te laten wanneer zij zich hoe dan ook op een dag – net als uit Vietnam – uit de voeten zullen moeten maken, en het nationale verzet dat niet op godsdienstige gronden opereert. Wat Europa aangaat: natuurlijk zal het Europa van de overtuigde pro-europeanen niet kunnen kiezen, ook al is de overwinning van het nationale verzet op het moslimfundamentalisme een voorwaarde voor de helaas even onwaarschijnlijke als noodzakelijke mediterrane samenwerking. 
Romagnoli (NI ). -
   Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, het is hoog tijd dat een eind wordt gemaakt aan al die schijnheiligheid. Wat wij in Irak meemaken, is de vestiging van de geopolitieke belangen van de VS. De geschiedenis van de tijd na de Tweede Wereldoorlog is doorspekt met allerlei militaire en preventieve interventies van de grootmachten. Het onderworpen Europa heeft zich nooit willen of kunnen verzetten tegen de agressiviteit van de overwinnaars van Yalta. Net zo inefficiënt was de rol van de VN. Haar resoluties lagen zwaar op de maag van de grootmachten en zijn systematisch genegeerd of omzeild. De interim-president Ghazi Yawer heeft zijn bezoek aan het Europees Parlement afgezegd.
Men moet zich afvragen wie deze president wilde, of heeft gekozen. Zeggen dat hij een vertegenwoordiger is van het Iraakse volk is een belediging voor ons verstand en voor het van verstand van de mensen die wij vertegenwoordigen. Er moet een uitweg worden gevonden uit het conflict in Irak. De bezetting moet elk alibi worden afgenomen. Zij is absoluut niet in staat om het Iraakse volk veiligheid, vrede en rechtvaardigheid te garanderen. Integendeel, zij veroorzaakt alleen rouw en schande, kost een hoop openbaar geld, schaadt de belangen en wekt steeds meer wrok. Daardoor ontstaan gevaren voor de veiligheid, de vrede en de welvaart van de volkeren in Europa. Juist dat zou, mijnheer Bot, het doel moeten zijn van de Raad, de Commissie, de regeringen en de instellingen van de Europese Unie. 
Tannock (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de situatie in Irak blijft precair: gisteren kwamen bij een zelfmoordaanslag door een fanaticus 47 onschuldige Irakezen om het leven – voornamelijk werkloze mannen die probeerden een baan te vinden als politieagent en die bereid waren het recht en de orde in hun land te helpen herstellen en de vrije verkiezingen van januari aanstaande mogelijk te maken.
Of men het nu eens is met de rechtvaardiging die voor de oorlog wordt aangevoerd of niet, iedereen moet nu meevoelen met het Iraakse volk, dat al zo lang lijdt en dat hunkert naar stabiliteit in het land. Iedereen hier moet zijn veroordeling uitspreken over de voortzetting van de lukrake aanvallen tegen de nieuwe soevereine regering van dr. Allawi en de multinationale vredestroepen, alsook over de barbaarse ontvoeringen en het vermoorden van gijzelaars, alleen maar omdat zij niet-moslim zijn of meewerken aan de wederopbouw van het land, zoals de Italiaanse hulpverleensters.
Het is, achteraf gezien, duidelijk dat de omvang van het verzet is onderschat, maar de situatie zou alleen maar erger worden als we alle coalitietroepen terug zouden trekken. Ingaan op het verzoek van de heer D’Alema zou mijns inziens gelijkstaan aan zwichten voor terrorisme.
Syrië en Iran hebben ook niet bepaald geholpen door moslimextremistische strijders toe te staan vanuit hun territorium Irak binnen te dringen. Het stemt mij verheugd dat commissaris Patten 300 miljoen euro beschikbaar stelt in 2003-2004 ten behoeve van de wederopbouw van Irak. Wij zullen allen, ongeacht onze politieke kleur, de zo kenmerkende welsprekendheid van de commissaris ten zeerste missen. Ik doe een beroep op de lidstaten die tegenstander zijn van de oorlog – zoals Frankrijk en Duitsland – zich hier nu overheen te zetten en de nieuwe NAVO-initiatieven voor het versterken van de veiligheid in Irak te steunen. Wij hebben er tenslotte allemaal belang bij dat het internationaal terrorisme bestreden wordt. Met de ontvoering van twee Franse journalisten hebben islamitische terroristen ervan blijk gegeven de Franse neutraliteit niet te respecteren; in plaats daarvan verweten zij Frankrijk dat het zijn begrijpelijke, zozeer gekoesterde seculiere staatsinrichting beschermde door het dragen van hoofddoekjes op scholen te verbieden.
Ik bid nu dat alle gijzelaars worden vrijgelaten. Om dat te bereiken, mag geen enkel middel onbeproefd gelaten worden. 
De Keyser (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is de ongerustheid over het lot van de gijzelaars die ons vandaag, door alle partijen heen, bindt, en ik vraag u: wat kan de Europese Unie uitrichten om haar onderdanen te beschermen? De Franse journalisten en de twee Italiaanse medewerksters die in gijzeling zijn genomen zijn geen van allen schuldig in deze oorlog, en ze dreigen hun inzet voor een vrij Irak met hun leven te moeten bekopen.
Maar afgezien van deze slachtoffers moeten we niet vergeten dat het hele Iraakse volk gegijzeld wordt en dat elk bloedpad meer verwarring sticht.
Het aantal verwarrende situaties is niet te tellen en ik zal er slechts twee uitlichten. Het komt voor dat we in deze kluwen van geweld niet meer kunnen onderscheiden wie het slachtoffer is en wie de beul, dat we de verzetsstrijder verwarren met de terrorist, het jammerlijke lot van de gevallen soldaten met dat van de burgerslachtoffers van een vorm van geweld dat we eufemistisch aanduiden als “buitensporig”. Natuurlijk zijn het gewetenloze misdadigers die gijzelaars vermoorden. Maar de ellende en het geweld waar Irak door getroffen wordt, hebben andere oorzaken. Zo is er geen enkel excuus voor de blinde beschieting van de Bradley-tank van afgelopen zondag, zodra de gewonde soldaten in veiligheid waren gebracht. Daarbij zijn kinderen, burgers en een Palestijnse journalist gedood. Ooit zal het internationaal recht moeten zegevieren.
De tweede verwarrende situatie is dat de islam vele gezichten heeft, ook al krijgen we vaak de donkerste kant ervan te zien. De onverwachte ontknoping van het beleg van Najaf en de moedige inzet van de Franse moslims voor het bevrijden van de gijzelaars laten zien dat de gematigde islam kan bijdragen aan het bereiken van vrede. Dat zullen wij in andere verbanden in ons achterhoofd moeten houden.
Wij leven in de hoop, en misschien in de illusie, dat er in 2005 vrije verkiezingen zullen plaatsvinden en dat er een regering gevormd zal kunnen worden met een mandaat van een heel volk. We verzoeken de Commissie en de Raad om alles in het werk te stellen voor de verwezenlijking van deze hoop. De oorlog in Irak is – zoals de heer D’Alema al zei – een tragische vergissing geweest, en we kunnen de geschiedenis niet terugdraaien. Maar, mijnheer Tannock, op een gegeven moment moet men vergissingen wel onder ogen kunnen zien, wil men ze kunnen herstellen. 
Nicholson of Winterbourne (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, de burgeroorlog in Irak heeft er onvermijdelijk toe geleid dat de media de afgelopen maanden zich vrijwel uitsluitend gericht hebben op het thema “veiligheid”. Buiten de schijnwerpers wordt echter al gewerkt aan een andere agenda, en het is daar dat de Europese Unie een rol moet spelen. Dit is een absolute prioriteit: het bouwen aan een vreedzame samenleving.
Capaciteitsopbouw, de strijd tegen corruptie, het versterken van de strijd tegen de georganiseerde criminaliteit en het introduceren van mensenrechten en de rechtsstaat – dit zijn vertrouwde woorden voor ons. We gebruiken ze iedere dag van de week als wapens in de dialoog met postcommunistische landen, om deze om te vormen tot lidstaten van de Europese Unie, of met Europese buurlanden in bredere zin, om deze weg te leiden van totalitarisme en tirannie in de richting van democratie.
Irak bevindt zich op dit moment in precies die situatie. De Irakezen zijn net als wij: zij hebben hetzelfde verlangen naar vrijheid en een stabiele samenleving. Achter de sluier, achter de traditionele kledij van de verschillende stammen, achter de culturele verschillen tussen het Oosten en het Westen, hopen Irak en de Irakezen vurig op de wezenlijke vrijheden en de rechtsstaat die wij Europeanen en Amerikanen ook hebben. Zij hebben hun blik op ons gevestigd in de hoop dat wij hen helpen die vrijheden en de fundamentele vrijheid die mensenrechten bieden, in te stellen. De Europese Unie moet zich er nu op richten die agenda uit te voeren, samen met Irak. Het is mogelijk. Het gebeurt nu, weg van de geweren, bommen en raketten, en het is daar dat we ons moeten inzetten.
Ik herinner u eraan dat Irakezen onder Saddam Hoessein dergelijke vrijheden niet hadden, en geen beroep konden doen op mensenrechten. Dat is de reden waarom zelfs nu, vandaag, ondanks de bommen en raketten, ondanks de veiligheidsproblemen, de meerderheid van de Irakezen de voorkeur geeft aan de situatie zoals die nu is boven het vorige regime. Wij moeten Irak helpen een vreedzame samenleving op te bouwen. 
Pflüger (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, de oorlog in Irak duurt voort, dagelijks worden steden door geallieerde troepen gebombardeerd. Daarbij worden ook nog steeds burgers gedood. Het dagelijks leven in Irak speelt zich ondubbelzinnig af in een land dat in oorlog is. Gevechten, aanslagen, gijzelingen: het is een vicieuze cirkel van geweld. De huidige catastrofe is hoofdzakelijk aangericht door de aanvalsoorlog tegen Irak en die catastrofe wordt dagelijks groter.
De heer Bot zei – als de vertaling juist was – : “De bezetting van Irak werd beëindigd”. Dat is toch klinkklare onzin. Wij verlangen dat de bezetting daadwerkelijk wordt beëindigd, hetgeen betekent dat de bezettingstroepen worden teruggetrokken.
Wat doet de NAVO, wat doet de Europese Unie? De NAVO raakt steeds verder bij Irak betrokken. Komen er, nadat de NAVO Iraakse veiligheidstroepen heeft opgeleid, ook NAVO-troepen in Irak? De EU wil zich kennelijk niet afzijdig houden. In strijd met het volkerenrecht wil de EU Irak een systeem van vrije markteconomie opleggen. Steeds meer particuliere veiligheidsdiensten uit EU-lidstaten nemen deel aan de oorlog. Intussen wordt er ook gedacht aan een EU-eenheid onder VN-mandaat. Dat mag niet gebeuren, daar moeten we ‘nee’ tegen zeggen. We mogen niet toestaan dat de EU aan de oorlog in Irak deelneemt of de bezetting steunt.
Giertych (IND/DEM ).
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij debatteren hier over een verklaring van de Europese Unie over Irak. De gedachte van een dergelijke verklaring stoelt op de algemene overtuiging dat er zoiets bestaat als een buitenlands beleid van de Europese Unie. Er bestaat geen Europese publieke opinie. Er kan derhalve ook geen sprake zijn van een buitenlands beleid van de Europese Unie. De kwestie Irak is hiervan het beste voorbeeld.
Iedere lidstaat heeft zijn eigen buitenlands beleid en zijn eigen mening over Irak. Ook binnen iedere lidstaat lopen de meningen over het buitenlands beleid uiteen, maar onze landen hebben allemaal een regering die door de kiezers is gemachtigd om een buitenlands beleid te voeren. De Europese Unie heeft een dergelijke machtiging van de kiezers niet gekregen.
Vanwaar dan nu de gedachte van een verklaring over Irak? Men probeert de overtuiging op te dringen dat wij, het Europees Parlement, een mandaat zouden hebben om een buitenlands beleid te voeren. Welnu, dit is niet waar! Een dergelijk mandaat bezitten wij niet. Ten aanzien van Irak en de vele andere conflicten in de wereld kan de Europese Unie humanitaire hulp verlenen. Voorts kan zij haar diensten aanbieden als bemiddelaar of onderhandelaar, op voorwaarde dat alle betrokken partijen bemiddeling van de Europese Unie wensen. Er kan evenwel geen sprake zijn van politieke voorstellen, want wij zijn niet gerechtigd om een buitenlands beleid te voeren.
Ibrisagic (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, in het debat over Irak ging het nu toe vaak over het langzame tempo waarin de normalisering van het land verloopt, en van diverse kanten is er veel kritiek gekomen over de ontwikkelingen in Irak. Er zijn vragen gesteld van het type “Gaat het nu echt beter?” en er heerst twijfel of de militaire aanwezigheid werkelijk tot vrede leidt. Aan degenen die zich dit afvragen, wil ik een vraag stellen. Heeft u ooit midden in een oorlogshaard gestaan en echt gewenst dat iemand van buiten – de Verenigde Staten, de EU of de NAVO – zou interveniëren in uw land? Ik wel, en ik heb ook een zeer beslist antwoord op die vraag: ja, militaire aanwezigheid kan tot vrede leiden. 
In het Europees Parlement vertegenwoordig ik Zweden, maar ik ben geboren en getogen in de Balkan, een deel van Europa dat veel oorlogen en veel lijden heeft gekend. Ik heb de oorlog in Bosnië meegemaakt en ik weet dat het heel gemakkelijk is om een oorlog te beginnen en dat het heel moeilijk is om hem weer te stoppen. Het is nog moeilijker en het kost nog meer tijd om het land weer op te bouwen, en nog veel langer om mensen zover te krijgen dat ze weer vertrouwen in elkaar beginnen te krijgen. 
Ik heb het gevoel dat degenen die op dit moment de gang van zaken in Irak bekritiseren, nooit ook maar in de buurt van een oorlog geweest zijn. Dat doet mij ook denken aan het spreekwoord “Wie verzadigd is, begrijpt de hongerende niet”. Het is zo makkelijk om hindernissen en problemen te zien, en wat er beter en sneller gedaan kan worden, maar het is een feit dat veel van de huidige problemen in Irak een oude erfenis zijn van de dictatuur van Saddam Hoessein. Het is ook een feit dat het huidige Irak zonder Saddam een beter Irak is. We moeten meehelpen om het Irak van morgen tot een nog beter Irak te maken. 
Wat de Balkan betreft, heeft de buitenwereld ingezien en aanvaard dat het veel tijd kost om een land weer op te bouwen, zowel in letterlijke als in figuurlijke zin, maar er is zeer weinig begrip voor het feit dat de ontwikkeling in de richting van vrede en democratie in Irak tijd gaat kosten. Nu moeten wij als EU achter onze opvattingen over vrijheid gaan staan en gezamenlijk en actief onze steun geven aan de krachten die een nieuw Irak willen opbouwen, een soeverein en democratisch land, dat een plaats in de internationale gemeenschap inneemt. 
Siwiec (PSE ).
    Mijnheer de Voorzitter, in tegenstelling tot de naïeve, en in sommige gevallen cynische geluiden die wij hier hebben gehoord, heeft de Commissie bij monde van haar vertegenwoordigers een rationele beoordeling van de toestand in Irak gegeven. Inderdaad worden in Irak een staat en zijn instellingen opgebouwd. Inderdaad vindt er een escalatie plaats van geweld als politiek pressiemiddel zowel binnen Irak als tegenover de landen die hebben besloten om militair en politiek aan de opbouw van dat land deel te nemen.
Wij bevinden ons thans op een keerpunt. Ofwel komt Irak met de steun van de internationale gemeenschap als overwinnaar uit deze confrontatie tevoorschijn, ofwel volgt er een ernstige destabilisering. De mogelijkheid bestaat om deze confrontatie te winnen, maar dat vereist vastberadenheid en een realistische beoordeling van de situatie. Ik wil mijn waardering uitspreken voor de soldaten en burgers die met gevaar voor eigen leven in Irak de belangen van de bevolking dienen en hun levens beschermen. Ik wil hieraan toevoegen dat zij deze risico’s in de eerste plaats trotseren voor de Irakezen.
Malmström (ALDE ).
    Dank u, mijnheer de Voorzitter. Commissaris Patten, het is niet de eerste keer dat wij in dit Parlement over Irak spreken, en dat is ook heel vanzelfsprekend, omdat de gebeurtenissen in Irak het internationale nieuws domineren. De berichten zijn alarmerend: er is sprake van verschrikkelijk geweld, terreur jegens vrouwen, kinderen en burgers – natuurlijk vooral Irakezen, maar ook buitenlanders, hulpverleners, zakenlieden en militair personeel. De gijzelingen zijn meer dan afschuwelijk, en het is goed dat wij het in dit Parlement in elk geval voor honderd procent eens zijn met de eis dat de gegijzelden moeten worden vrijgelaten en dat het geweld moet ophouden. 
De Liberale Fractie distantieert zich natuurlijk van elk soort geweld en roept de Iraakse autoriteiten op om ervoor te zorgen dat de verantwoordelijken voor de rechter worden gebracht. In dit verband wijzen we er ook op dat we de herinvoering van de doodstraf betreuren. 
We zijn zeer verdeeld over de kwestie-Irak, net als vele andere landen in vele andere delen van de wereld, en daarom zijn we het slechts eens geworden over een sterk verwaterde resolutie. Ik hoop echter dat we het verleden achter ons kunnen laten en vooruit kunnen kijken. De hele wereld heeft de verplichting om steun te geven aan het Iraakse volk en aan de ontwikkeling in de richting van een democratisch en soeverein Irak, dat een eigen plaats in de internationale gemeenschap kan innemen. Wij als EU kunnen op allerlei manieren steun verlenen, in samenwerking met de VN en internationale organen. Er ligt een taak voor ons in verband met steun voor de verkiezingen, de economie, de opbouw van een maatschappelijk middenveld en de opstelling van een democratische grondwet. 
In de toekomst moet een door de VN geleide multinationale troepenmacht de verantwoordelijkheid dragen voor de veiligheid in Irak, en daarbij kunnen de EU en de buurlanden een belangrijke rol spelen. Natuurlijk ligt de uiteindelijke verantwoordelijkheid bij het Iraakse volk, maar we hebben allen de verantwoordelijkheid om dit proces te laten slagen, ten behoeve van Irak maar ook ten behoeve van de stabiliteit in de hele regio.
Speroni (IND/DEM ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik betwijfel ten zeerste of het Europees Parlement in staat is invloed uit te oefenen op de situatie in Irak. Wat nu gebeurt toont hoe dan ook aan dat de Europese Unie gespleten is en er van een buitenlands beleid geen sprake is: twaalf landen zijn aanwezig, twaalf zijn afwezig en één heeft zich teruggetrokken. Afgezien daarvan ontbreekt een gemeenschappelijk Europees gevoel. Als er mensen gedood of ontvoerd worden, vraagt niemand zich af of daarbij Europeanen zijn betrokken. Nee, de Italianen vragen zich af of er Italianen bij zijn, de Spanjaarden of er Spanjaarden bij zijn, de Grieken of er Grieken bij zijn, de Fransen of er Fransen bij zijn, enzovoort. Deze vaststelling is van groot belang voor degenen die absoluut willen dat Europa een rol speelt: deze deling maakt het Europa onmogelijk een rol te spelen.
Wat tot slot de institutionele situatie betreft, moet mijns inziens wat de minderheden in Irak betreft het beginsel van zelfbeschikking van de volkeren volledig worden toegepast. Geen enkele buitenlandse mogendheid en niemand van het oude of nieuwe regime mag beslissen over de autonomie of onafhankelijkheid van de Koerden en van de andere volkeren in Irak. 
De Voorzitter.
   –Het debat wordt nu onderbroken voor de stemming en zal onmiddellijk daarna worden voortgezet.

De Voorzitter.
   Wij gaan nu over tot de stemming (1).
Hiermee is de stemming beëindigd.
Queiró (PPE-DE ),
    – Ik heb gestemd vóór het instellen van een Tijdelijke Commissie beleidsuitdagingen en begrotingsmiddelen in de uitgebreide Unie 2007-2013, omdat ik geloof dat het van wezensbelang is dat we dit proces nauwlettend volgen. We moeten een inventaris opmaken van de verschillende gezichtspunten aangaande de begrotingslijnen die het Parlement binnen de parlementaire commissies zal gaan beoordelen en die gezichtspunten vervolgens coördineren.
De politieke prioriteiten van het Europees Parlement bij deze onderhandelingen dienen aan te sluiten bij de structuur van de nieuwe Financiële Vooruitzichten. Ik geloof dat het van fundamenteel belang is dat het uiteindelijke standpunt van het Parlement opgenomen wordt in het gemeenschappelijk standpunt van de Raad, opdat de onderhandelingen van start kunnen gaan in een sfeer waarin overeenstemming bestaat over de wijze waarop het Europese project zich in de nabije toekomst dient te ontwikkelen.
Ik ben van mening dat dit proces een interne samenhang moet vertonen en wel zodanig dat alle bijdragen van de instellingen aan bod komen. We moeten al het mogelijke ondernemen om de onderhandelingen te laten slagen, maar het is bovenal van belang dat we meer doen om de doelstellingen van de strategie van Lissabon te verwezenlijken en een energiek sociaal en economisch cohesiebeleid ontwikkelen dat ons in staat zal stellen de convergentie van de welvaartsniveaus van de verschillende lidstaten voort te zetten. 
Ribeiro (GUE/NGL ),
    – Wij hebben gestemd vóór het instellen van een Tijdelijke Commissie beleidsuitdagingen en begrotingsmiddelen in de uitgebreide Unie 2007-2013. We willen echter wel dat over twee kwesties duidelijkheid bestaat.
Allereerst dat het werk van deze commissie niet als vervanging kan dienen van het werk dat in overeenstemming met de voorschriften van het Reglement tegelijkertijd in de overige parlementaire commissies zal worden verricht. De Tijdelijke Commissie mag het werk van die commissies niet naar het tweede plan schuiven of het aan haar eigen werk ondergeschikt maken. Ze moet meerwaarde bieden door nauw samen te werken met de verschillende parlementaire commissies en daarmee een discussie te voeren. Ze mag geen motief zijn voor blokkering of verwatering. Voor ons staat het buiten kijf dat het advies over de regels voor de diverse voorgestelde fondsen (zeker indien deze betrekking hebben op cohesie, sociale kwesties of de productieve economie) moet worden uitgewerkt door de bevoegde parlementaire commissies.
Ten tweede is het van belang dat de verschillende fracties en nationaliteiten naar behoren vertegenwoordigd zijn. We vinden het daarom een goede zaak dat de omvang van voornoemde commissie wordt uitgebreid tot 50 leden, mits deze wijziging de garantie inhoudt dat de commissie representatief is. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
    – Ik heb ervoor gestemd om binnen dit Parlement een Tijdelijke Commissie beleidsuitdagingen en begrotingsmiddelen in de uitgebreide Unie op te zetten.
Ik ben van mening dat de fractievoorzitters en de Conferentie van voorzitters gelijk hebben als ze overwegen dat het belang van dit historisch moment en de praktische implicaties daarvan voor een Europa van meer dan 450 miljoen burgers het opzetten van een dergelijke commissie rechtvaardigen. Op deze wijze kunnen we een inventaris opmaken van de gezichtspunten van de betrokken parlementaire commissies en die gezichtspunten vervolgens beoordelen en op elkaar afstemmen, om aldus bij te dragen tot een preciezere definitie van de politieke prioriteiten van het Parlement, welke tot uitdrukking zullen moeten komen in de toekomstige Financiële Vooruitzichten.
Eén en ander mag niet leiden tot het ondergraven van standpunten die het Europees Parlement reeds heeft ingenomen en waarin we ons verzetten tegen het terugbrengen van de middelen van de Unie en het opgeven of afzwakken van de doelstellingen van het cohesiebeleid. Het gaat er volgens mij niet om een nieuw uitgangspunt vast te leggen. Integendeel: deze Tijdelijke Commissie zal in ieder geval het voorstel van de Europese Commissie over de Financiële Vooruitzichten moeten overnemen en nieuwe, ambitieuzere doelen moeten vastleggen met betrekking tot de begrotingsmiddelen van de EU. De doelstellingen van het cohesiebeleid zullen versneld uitgevoerd moeten worden. Daarin bestaat op dit moment, tegen de achtergrond van de uitbreiding en het nieuwe Constitutionele Verdrag, de uitdaging. 

Goudin, Lundgren en Wohlin (IND/DEM ),
   Wij vinden dat het beleid rond de visserijovereenkomsten van de Europese Unie moet worden heroverwogen. Overbevissing van de viswateren brengt de mensen nog meer armoede en berooft het mariene milieu van een vitale schakel in de voedselketen. Het zou beter zijn als de landen waarmee de Unie visserijovereenkomsten sluit assistentie krijgen, zodat ze zelf hun eigen visserij kunnen ontwikkelen.
We zijn het niet eens met amendement 7 van de ALDE/ADLE-Fractie, dat inhoudt dat de Commissie een onafhankelijke inkomstenbron krijgt. Als de Unie een visserijovereenkomst met een derde land sluit, moet volgens ons het totale bedrag van de financiële compensatie aan dat derde land worden gefinancierd door die EU-lidstaten van wie de vissersvaartuigen profiteren van de mogelijkheden van de desbetreffende overeenkomst. Die lidstaten moeten dan later voor zichzelf bepalen of zij op hun beurt deze uitgave moeten financieren door heffingen op te leggen aan hun respectieve vissersvaartuigen.
Queiró (PPE-DE ),
    – Ik heb gestemd vóór het Verslag van de heer Morillon over het voorstel voor een Verordening tot sluiting van een protocol tot vaststelling, voor de periode van 3 december 2003 tot en met 2 december 2007, voor de vangstmogelijkheden en de financiële tegenprestatie, als bedoeld in de Overeenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap en de Regering van Mauritius inzake de visserij in de wateren van Mauritius, aangezien ik het van wezensbelang acht dat de bescherming van de belangen van de Europese Unie op het gebied van de visserij gecoördineerd wordt met het beheer van de maritieme hulpbronnen en de ontwikkeling van de gemeenschappen die van deze activiteit afhankelijk zijn. De EU moet een correcte beoordeling uitvoeren van de duurzaamheid van de visserijakkoorden die de Europese Unie met derde landen afsluit, omdat specifieke maatregelen steeds belangrijker worden bij de juiste tenuitvoerlegging van de communautaire acties voor de ontwikkeling van plaatselijke gemeenschappen, vooral als het gaat om kustgemeenschappen die afhankelijk zijn van traditionele visserij. Ook de bezitters van tonijnschepen in de Gemeenschap zullen worden beschermd, en wel door de invoering van maatregelen die zullen leiden tot een betere controle op de visserijactiviteiten om zo illegale visserij tegen te gaan. Deze maatregelen zullen ertoe bijdragen dat er in de Indische Oceaan op een verantwoordelijke wijze gevist wordt. 
Ribeiro (GUE/NGL ),
    – Het is heel belangrijk dat we garanderen dat de communautaire vloten, inzonderheid de Portugese, kunnen blijven vissen in de exclusieve economische zones van derde landen, en niet alleen om economische redenen of om banen te behouden, maar ook met het oog op het voortbestaan van talloze regio’s in de EU, en dan vooral ultraperifere regio’s.
Een groot deel van de Portugese vloot voor de diepzeevisserij is verdwenen, niet alleen omdat de mogelijkheden afnemen, terwijl de prijzen voor de vergunningen omhoog gaan, maar ook omdat het gemeenschappelijk visserijbeleid – waarvan de Portugese regering een “voorbeeldige leerling” is – premies stelt op het uit de vaart nemen van schepen en in de toekomst geen subsidies meer zal uitkeren voor de vernieuwing van de vloot. Daarom geloven wij ook dat de wijzigingen die erop gericht zijn de reders voor de visserijakkoorden te laten betalen niet op hun plaats zijn.
Deze commerciële overeenkomsten kunnen ook bijdragen tot een duurzaam beheer van de visreserves en de ontwikkeling van de plaatselijke vissersgemeenschappen. Op basis van dit Visserijprotocol, dat tot 2 december 2007 van kracht zal zijn, zullen de zeven Portugese drijvende beugen hun activiteiten kunnen voortzetten. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
    – Het gaat hier opnieuw om het afsluiten van een visserijovereenkomst tussen de Europese Unie en landen in de Indische Oceaan, in het onderhavige geval Mauritius. We bouwen daarmee de reeks akkoorden die we sinds 1989 op dit gebied hebben gesloten verder uit, één en ander met de nodige wijzigingen.
Uit financieel oogpunt is dit een vrij bescheiden overeenkomst die bovendien uitsluitend betrekking heeft op tonijn. Het feit dat het hier om een sterk migrerende vissoort gaat, heeft echter tot gevolg dat dit akkoord voor de communautaire reders een groot belang vertegenwoordigt. Dit akkoord is ook in economisch opzicht gerechtvaardigd, aangezien de waarde van de vangsten veel hoger ligt dan de kosten die dit protocol voor de Unie met zich zal meebrengen.
Deze overeenkomst zal ook nog een aantal – volgens mij even belangrijke – bijkomende voordelen opleveren, zoals het scheppen van banen op vissersschepen, in havens, visafslagen, de verwerkende industrie, scheepswerven en dienstverlenende bedrijven, zowel in de Europese Unie als op Mauritius zelf.
Mede gelet op het feit dat zeven van de negentig communautaire schepen die rond Mauritius zullen vissen Portugees zijn, heb ik voor dit verslag gestemd, omdat ik van mening ben dat de door de rapporteur voorgestelde wijzigingen een verbetering inhouden van dit voorstel voor een verordening. 
Titford (IND/DEM ),
   .Met deze visserijakkoorden laat de Europese Unie zich van haar slechtste kant zien: hebzuchtig, uitbuitend en zich gedragend als een koloniale macht.
De afgelopen vijf jaar heb ik campagne gevoerd tegen deze ontstellende ontering van het milieu en heb ik gepoogd de aandacht te vestigen op de menselijke prijs die betaald wordt door de inheemse zwarte Afrikaanse gemeenschappen. In 2003 en begin 2004 waren meer dan honderd leden van het Parlement eindelijk begonnen te luisteren. Nu moet ik constateren dat de oppositie gedaald is tot zeventig of tachtig leden. De reden daarvoor, zo wordt mij verteld, is dat de overeenkomsten hervormd zijn.
Maar ik ben uiterst argwanend wanneer het woord “hervorming” gebruikt wordt in een EU-context. Dat is namelijk steevast een loze term. In het geval van Afrika wil het zeggen dat bepaalde onderdelen van de overeenkomst misschien wat minder ongunstig zijn. Het hele uitgangspunt is echter verkeerd en daarom zal de Britse Independence Party zich blijven verzetten tegen deze overeenkomsten, totdat dat tragische continent zijn visgronden terugkrijgt. 

Queiró (PPE-DE ),
    – Ik heb gestemd vóór het Verslag van de heer Morillon over het voorstel voor een Verordening betreffende de sluiting van een protocol tot vaststelling, voor de periode van 1 januari 2004 tot en met 31 december 2006, voor de vangstmogelijkheden voor de tonijnvisserij en de financiële tegenprestatie, als bedoeld in de Overeenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap en de Democratische Republiek Madagaskar inzake de visserij voor de kust van Madagaskar, omdat ik een voorstander ben van een verantwoorde en duurzame visserij. In voornoemd protocol worden de definities vastgelegd van de vangstmogelijkheden voor de communautaire vloot. Het protocol maakt het verder mogelijk om samen te werken op basis van de wettelijke en reglementaire voorschriften van het nationale visserijbeleid van Madagaskar. De totale kosten voor dit protocol zijn gelijk aan die voor het voorgaande protocol. Het is ook voor de economie van Madagaskar van cruciaal belang, aangezien het een belangrijke bron van deviezen vormt en daarbij banen schept, zowel voor de plaatselijke zeelui als voor de verwerkende industrie en degenen die met het toezicht belast zijn. 
Ribeiro (GUE/NGL ),
    – Dit achtste protocol bij de visserijovereenkomst met de Democratische Republiek Madagaskar zal tot einde 2006 gelden en heeft uitsluitend betrekking op de vangstmogelijkheden voor de communautaire tonijnvloot (waaronder 6 drijvende beugen uit Portugal). Het sluit aan bij de overige op tonijn betrekking hebbende overeenkomsten die de Europese Unie met landen uit de Indische Oceaan gesloten heeft. Met de grote lijnen zijn wij het eens.
Er is echter één onderwerp dat bij ons ernstige twijfels oproept, en dat is het zogenaamde exclusiviteitsbeding. Dat houdt in dat schepen die onder de vlag van een lidstaat varen uitsluitend via dit protocol een vergunning kunnen krijgen, en dat komt in de praktijk neer op een verbod op het afsluiten van andere, bilaterale overeenkomsten. Wij vinden dat dit beding buitensporig is en een inmenging in het interne beleid van de lidstaten inhoudt, zeker in die gevallen waarin er sprake is van traditionele en historische betrekkingen die niet door deze overeenkomst worden gewaarborgd. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
    – Deze overeenkomst heeft uitsluitend op tonijn betrekking en sluit aan op de overeenkomsten die de Europese Unie eerder met landen uit de Indische Oceaan gesloten heeft. Op basis van deze overeenkomst kan de Europese vloot in de wateren rond Madagaskar blijven opereren.
Ik geloof dat bij het visserijbeleid van de Europese Unie steeds op transparantie moet worden aangedrongen, en dat geldt zeker voor overeenkomsten van deze aard, die niet uitsluitend op Europese belangen gericht zijn. De ontwikkeling van de economie van Madagaskar, respect voor het milieu en de duurzaamheid van de visserij in de territoriale wateren van Madagaskar zijn drie elementen die binnen het kader van dit protocol niet vergeten mogen worden.
Ik ben het met de rapporteur eens als hij zegt dat de regering van Madagaskar maatregelen moet treffen om de controle op de visserij doeltreffender te laten verlopen, omdat men anders het risico loopt dat de visstand schade wordt toegebracht. Ik ben het ook eens met de stelling van de rapporteur dat de langs de kusten levende bevolking van deze overeenkomst werkelijk profijt moet ondervinden.
Om al deze redenen heb ik voor gestemd. 

Queiró (PPE-DE ),
    – Ik heb gestemd vóór het Verslag over het voorstel voor een Verordening betreffende de sluiting van de overeenkomst in de vorm van een briefwisseling inzake de verlenging, voor de periode van 1 juli 2004 tot en met 30 juni 2005, van het protocol tot vaststelling van de vangstmogelijkheden en de financiële tegenprestatie, als bedoeld in de Overeenkomst tussen de Europese Economische Gemeenschap en de Republiek Kaapverdië inzake de visserij voor de kust van Kaapverdië, aangezien deze overeenkomst zowel de Gemeenschap als Kaapverdië tot voordeel zal strekken.
Wij zien deze verlenging als een poging om een aantal aspecten van de bestaande overeenkomst te verbeteren. De autoriteiten van dit land, waar het Portugees de officiële taal is, hebben tot nu toe immers geen betrouwbare analyse uitgevoerd van de visstand en de gevolgen die de specifieke acties voor de ontwikkeling van de Kaapverdische visserijsector zullen hebben. In het belang van Kaapverdië en de vissersgemeenschappen van dit land moet daar nodig iets aan worden gedaan. 
Ribeiro (GUE/NGL ),
    – Dit Verslag verdient onze goedkeuring, aangezien het een groot sociaal-economisch belang vertegenwoordigt – voor de Republiek Kaapverdië, maar ook voor de lidstaten op welker vloten het verslag betrekking heeft (117 schepen uit Spanje, Portugal en Frankrijk). Ze zullen vooral op tonijn gaan vissen, maar daarnaast ook op een aantal soorten diepzeevis.
De verlenging van de bestaande visserijovereenkomst met nog een jaar (tot 30 juni 2005) zal de reders van de communautaire vloten – ik noem hier met name de twee tot de Portugese vloot behorende vaartuigen voor de tonijnvisserij met de hengel en de tien tot dezelfde vloot behorende drijvende beugen – in staat stellen hun visserijactiviteiten in de Exclusieve Economische Zone van Kaapverdië voort te zetten. De Portugese vloot mag bovendien met vaste beuglijn tot 630 brutoregisterton (BRT) vangen. Al met al zijn de vangstmogelijkheden zeer gering als je de historische en traditionele banden tussen Portugal en Kaapverdië in aanmerking neemt. Het is de weerslag van een gemeenschappelijk visserijbeleid dat ertoe heeft bijgedragen dat de vloten voor diepzeevisserij geleidelijk aan zijn afgebouwd, zoals dat het geval is geweest met de Portugese vloot. 
Ribeiro e Castro (PPE-DE ),
    – Het gaat hier om de verlenging (van 1 juli 2004 tot 30 juni 2005) van de visserijovereenkomst tussen de EU en de Republiek Kaapverdië. Deze overeenkomst heeft vooral betrekking op tonijn en is bedoeld om de communautaire reders in de gelegenheid te stellen hun visserijactiviteiten in de Exclusieve Economische Zone van Kaapverdië voort te zetten.
De Commissie vindt dat de bestaande overeenkomst met het oog op de voortzetting van de betrekkingen met Kaapverdië en de afsluiting van een nieuwe overeenkomst voor de volgende jaren aan een grondige beoordeling dient te worden onderworpen. Net als de rapporteur vind ook ik dat de Commissie hier verstandig aan doet.
Gelet op de voordelen voor de communautaire reders, het feit dat de waarde van de vangsten de kosten van de overeenkomst verre overstijgen, het feit dat zowel de EU als Kaapverdië bij dit akkoord baat zullen ondervinden, alsmede het gegeven dat de vangsten kunnen worden gebruikt om de communautaire markt te voorzien, moet ik het wel eens zijn met het sluiten van deze overeenkomst, hetwelk door de wijzigingen van de rapporteur beslist verbeterd is.
Ik heb voor gestemd. 


Klich (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het is zo duidelijk als wat dat de toestand in Irak geleidelijk verslechtert. De gebieden waar opstandelingen actief zijn, breiden zich uit en het aantal terroristische aanslagen neemt toe. Afgelopen zondag vonden 600 van dergelijke aanslagen plaats. De positie van de overgangsregering wordt steeds zwakker en het politieke proces zoals omschreven in resolutie 1546 van de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties dreigt vast te lopen. Op 31 januari 2005 zouden verkiezingen moeten plaatsvinden. Mochten die niet plaatsvinden, dan zal de grondwet niet worden aangenomen en zal de permanente regering begin 2006 niet worden benoemd.
Dit betekent dat wij ons op een tweesprong bevinden. Ofwel slaat Irak de weg in van het in resolutie 1546 vastgestelde tijdspad, ofwel loopt de gehele wederopbouw van het land vast. In dit verband rijst de vraag, wat te doen?
In de eerste plaats mogen wij niet, zoals de socialisten willen, de militaire coalitie verzwakken en de troepen terugtrekken, maar moeten wij het contingent juist versterken. De huidige troepenmacht van ongeveer 200 000 soldaten is namelijk beslist te weinig om de toestand in Irak te stabiliseren.
Ten tweede moeten wij geleidelijk de rol van de Verenigde Naties in Irak versterken en de taakstelling uitbreiden tot meer dan uitsluitend de vroedvrouw van het democratisch proces.
Ten derde is het zoals wij, de leden van de Europese Volkspartij, in onze ontwerpresolutie over Irak stellen, voor de Europese Unie van groot belang om de transformatie van Irak op verschillende gebieden uiterst actief te steunen, in de erkenning dat Irak de gezamenlijke verantwoordelijkheid is van alle Europeanen en van de gehele Europese Unie.
Wij moeten het optreden van de tijdelijke regering en vervolgens van de permanente Irakese autoriteiten politiek steunen. Daarnaast moeten wij deskundigheid leveren, bijvoorbeeld voor de vorming van politiekorpsen. Tot slot moeten wij op grotere schaal dan dit jaar humanitaire en financiële hulp bieden.
Het democratische Irak mag niet de gijzelaar worden van de ruzies van vorig jaar in Europa. Minister Bot heeft gezegd dat Irak ons verdeelt, maar Irak mag geen splijtzwam worden. Wij moeten een dikke streep trekken onder de ruzies van vorig jaar. De toekomst van Irak vereist de volledige inzet van ons allemaal en van de gehele Europese Unie, net zoals het geval was en is bij de wederopbouw van de Balkan. 
Gruber (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, er waren in Europa sterk uiteenlopende meningen over de oorlog in Irak. De zich voor onze ogen voltrekkende ramp in Irak toont helaas aan dat de vrees van velen onder ons gerechtvaardigd was. Nu moet de chaos en het geweld zo snel mogelijk een halt worden toegeroepen, alhoewel het natuurlijk heel moeilijk is te spreken over vrede en democratie als er elke dag weer sprake is van ontvoeringen, moorden, guerrilla-acties, hinderlagen van terroristen en luchtbombardementen. Europa moet optreden en dit Parlement moet een actievere rol spelen. Het Parlement zelf moet een actievere rol spelen bij onderzoek en sturing in een zo belangrijke kwestie op het gebied van ons buitenlands beleid.
Daarom moet het voorzitterschap van de Raad mijns inziens ervoor ijveren dat zo snel mogelijk een internationale conferentie over Irak wordt belegd en een multilateraal beheer van de crisis wordt ingesteld. Daarbij moeten de VN, de grote wereldmachten en alle landen uit het gebied - Iran, Saudi-Arabië, Turkije en Syrië - betrokken zijn. Om dit vredespad te versterken is het noodzakelijk dat Europa krachtig en eendrachtig optreedt. Het moet een lijn van dialoog met de islamitische wereld volgen en tegelijkertijd vastberaden het terrorisme en elk soort van geweld bestrijden.
Ik dank commissaris Patten voor zijn glasheldere en zeer efficiënte betoog. 
Chiesa (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik heb grote waardering voor de woorden van commissaris Patten, maar moet toch ook uiting geven aan mijn grote teleurstelling en ongerustheid over het feit dat met de ingediende gezamenlijke ontwerpresolutie over Irak een grote stap achteruit wordt gezet ten opzichte van de veroordeling die het Europees Parlement begin 2003 uitsprak over de preventieve oorlog door de Verenigde Staten.
Nu zijn wij geconfronteerd met een politieke en militaire bezettingsramp, maar toch zijn wij niet in staat om aan te dringen op de terugtrekking van de buitenlandse bezettingstroepen, en proberen wij te ontkomen aan de noodzaak de verantwoordelijken aan te wijzen voor de huidige situatie.
Ik zie geen spoor van politiek realisme. Wat ik wel zie, is dat er een massale volksopstand is uitgebroken tegen de bezetters en tegen een regering die het land niet vertegenwoordigt. De aanwezigheid van terroristen kan dit feit niet verhullen. Integendeel, zoals ook collega D’Alema al zei, wordt door de aanwezigheid van de buitenlandse troepen terrorisme eerder aangetrokken en veroorzaakt.
Als Europa geen standpunt inneemt, zal het misschien over enkele maanden niet alleen geconfronteerd zijn met een nog grotere ramp, maar daar ook medeverantwoordelijk voor zijn. Onder dergelijke omstandigheden zullen de voor januari 2005 geplande verkiezingen, als ze al plaatsvinden, vrij noch eerlijk zijn. Als wij het terrorisme veroordelen maar tegelijkertijd verzwijgen wie dit alles heeft veroorzaakt, steken wij de kop in het zand.
Mijns inziens moeten wij de publieke opinie in de Arabische en mohammedaanse wereld maar ook Europa, dat voor een groot deel tegen de oorlog is, een ander signaal geven en eerst en vooral aandringen op een onmiddellijke opschorting van de bombardementen. Anders zullen wij allen tezamen een grote kans missen om bij te dragen aan rechtvaardigheid en vrede en de internationale situatie positief te beïnvloeden. 
Vatanen (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik wil commissaris Patten bedanken voor het werk dat hij verricht heeft. Ik wens hem het allerbeste – rij voorzichtig, commissaris! 

Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk dat Irak en de wereld beter af zijn zonder Saddam dan met Saddam. In deze lastige situatie hebben beschuldigingen geen zin en moeten wij naar voren kijken. De mensheid moet een antwoord vinden op de vraag wat wij met tirannen doen die hun eigen mensen of die van een ander land vermoorden. Menselijk leed is altijd hetzelfde, of het nu in het eigen of in een ander land is.
Er kwam geen hulp van de Volkenbond toen Stalin Finland aanviel. Wat is vandaag de dag de rol van de Verenigde Naties? Voor het bewaren van de orde in de wereld is een hervormde VN nodig. Wij hebben een VN nodig met een Veiligheidsraad waarin ook de Europese Unie zitting neemt. Voordat de Europese Unie dit kan doen, hebben wij een gemeenschappelijk Europees buitenlands beleid nodig. Irak heeft de Europese Unie verdeeld en ondanks dat wij er in theorie toe in staat zijn, kan de Europese Unie nu geen rol spelen in Irak of bij het stabiliseren van de wereldvrede, omdat wij ons te gemakkelijk hebben laten verdelen.
Het is belangrijk dat wij Irak in deze moeilijke situatie in alle opzichten steunen. Wij moeten met alle middelen tegen het terrorisme strijden, ook tegen de oorzaken ervan, omdat wij anders de bommen in onze eigen achtertuin zullen vinden. Wij moeten Irak met alle mogelijke middelen helpen bij het ontwikkelen van de democratie, van een burgerlijk bestuur. Het is nu niet de tijd de koppen in het zand te steken.
Ik ben teleurgesteld in het feit dat het verbod op de doodstraf niet in de resolutie wordt genoemd. In de grondwet van Irak moet beslist het verbod op de doodstraf worden genoemd, want de bescherming van het leven is de fundamentele waarde waar alles mee begint. Tot slot, dit is de gelegenheid de internationale gemeenschap en de Europese Unie te laten zien dat wij leiderschap kunnen tonen, dat wij controle kunnen uitoefenen over het geheel. Of stellen wij ons tevreden met politiek bedrijven bij de waan van de dag?
Beglitis (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ten eerste wil ik uiting geven aan mijn solidariteit en medeleven met de Europese burgers - de twee Franse journalisten en de twee Italiaanse vrouwen, leden van een humanitaire organisatie - die gegijzeld zijn in Irak. Hun nog steeds voortdurende gijzeling is een grote klap voor de Europese Unie en voor onze bijdrage aan de wederopbouw van Irak. Wij moeten onze samenwerking versterken en gezamenlijk aandringen op hun onmiddellijke vrijlating.
Irak zakt steeds verder weg in geweld, instabiliteit en gebrek aan de meest elementaire veiligheid. Het politieke proces dat moet leiden tot vrije verkiezingen overeenkomstig resolutie 15/46 van de VN-Veiligheidsraad, wordt dagelijks ondermijnd. Het vertrek van de internationale en Europese humanitaire organisaties zal een nederlaag zijn voor de internationale gemeenschap maar vooral voor de Europese Unie.
Mijnheer de Voorzitter, afgelopen juni hebben wij allen onze voldoening geuit over de unaniem aangenomen resolutie 15/46 van de Veiligheidsraad over het begin van het politieke proces dat moet leiden tot vrije verkiezingen en een nieuwe democratische grondwet. Ondanks het feit dat de bezettingsmacht door de Veiligheidsraad is gelegaliseerd als een multinationale macht, duurt de bezetting voort. Deze bezetting is een feit: zij is de bron en hoofdoorzaak van het nog steeds voortdurend conflict. Wie gelooft nu echt dat onder dergelijke omstandigheden het in resolutie 15/46 aangegeven tijdschema geëerbiedigd zal worden? Wie gelooft dat het politieke proces normaal zal kunnen verlopen? Wie gelooft dat de VN een leidinggevende rol kan spelen in Irak? De Europese Unie moet haar eigen, zelfstandige rol spelen en een eigen analyse maken van de veiligheidssituatie. Ook moet zij een eigen analyse maken van de rol, de samenstelling en de vooruitzichten van de multinationale macht.
De mededeling van de Commissie van juni 2004 is belangrijk. Belangrijk is eveneens de rol die commissaris Patten speelt. Ik vrees echter dat dit alles niet hard gemaakt kan worden. De Europese Commissie en de Raad moeten onmiddellijk een evaluatieverslag opstellen over de veiligheidssituatie in Irak. Ook moet een internationaal initiatief worden genomen voor de bijeenroeping van een internationale conferentie. 
Mauro (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, tijdens het debat heb ik geleerde en gedetailleerde betogen gehoord over de geopolitiek, en daar ben ik het ook in grote mate mee eens. Helaas is echter het meest in het oog springend feit dat Europa en met name de Raad, ondanks de verklaringen omtrent een gemeenschappelijk Europees gevoel, niets zullen doen voor de vier Europese burgers die op dit moment gegijzeld zijn door de terroristen.
Europa en met name de Raad zullen niets doen om ervoor te zorgen dat deze vier burgers niet meer worden beschouwd als enkel Italianen of Fransen, als journalisten die tot taak hebben en het als hun plicht beschouwen om getuigenis af te leggen van de waarheid, of als internationale werkers die tot taak hebben en het als hun plicht beschouwen om het gemeenschappelijk goed op te bouwen, maar dat zij worden beschouwd als kinderen van Europa.
Ondanks deze nogal bittere vaststelling is er geen sprake van berusting. Ik zal met klem blijven aandringen op de onmiddellijke vrijlating van alle gegijzelden, op het stopzetten van hun beproevingen, en op steun aan elke poging om het gewenste resultaat te bereiken.
Italië heeft zich met zijn mensen, vrijwilligers en solidariteit altijd ingezet voor het welzijn van de bevolking van de gebieden waarin het actief was, ook met de operaties voor vredeshandhaving en crisisbeheersing. Evenals vele anderen zijn de twee Italiaanse vrijwilligsters daar om te helpen, om de zwakken te beschermen en goed te doen. Daarom willen wij dat zij worden vrijgelaten, samen met de andere gegijzelden.
Wij vragen bovendien om teruggave van het stoffelijk overschot van Enzo Baldoni, en in dat opzicht vragen wij ook om medeleven met zijn familie. Wij kunnen niet toestaan dat het ideaal dat deze twee jonge vrouwen belichamen, wordt gefnuikt, want er bestaat een reële mogelijkheid de Irakezen te doordringen van het belang van het gemeenschappelijk goed en broederschap. Deze twee vrouwen en deze twee journalisten zijn ware vertegenwoordigers van Europa. 
Gröner (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, één aspect van ons debat zit me dwars. De Raad en de Commissie hebben met geen woord gerept over de meerderheid van de bevolking van Irak, namelijk de vrouwen. Geen woord over het feit dat zij buiten de overgangsregering of het democratiseringsproces worden gehouden. Ja, wij willen vrije verkiezingen, maar geldt dat niet ook voor de vrouwelijke meerderheid in Irak?
De Commissie rechten van de vrouw en gelijke kansen heeft een hoorzitting gehouden met Iraakse vrouwen, en daar werd de hoop geuit dat wij hulp van buitenaf bieden, dat wij net zoals in Afghanistan de vinger op de zere plek leggen, dat vrouwen deel gaan uitmaken van het democratiseringsproces. Wij sociaal-democraten willen daarom dat deze hulp voor de wederopbouw wordt gekoppeld aan de eis om vrouwen hier volledig bij te betrekken. Ondanks alle terreur mag de hoop niet sterven – en via de vrouwen en kinderen blijft die leven – de hoop dat zij weer aan de slag kunnen als politievrouw, als politicus, als arts of als hoogleraar, zoals zij dat onder Saddam konden, al was hij nog zo’n dictator.
En daarom ben ik van mening dat wij niet alleen de onmiddellijke vrijlating van de gijzelaars moeten eisen, maar ook dat de vrouwen van Irak moeten worden bevrijd. 
Queiró (PPE-DE ).
   – De instabiliteit en de terreur waar Irak op dit moment mee te kampen heeft en het feit dat de soevereiniteit in dit land door het instellen van een voorlopige regering onlangs hersteld is, geven wel aan dat het scheppen van een veilig, stabiel en democratisch Irak een heel complexe aangelegenheid is. In de turbulente en onveilige tijden die we nu doormaken is de Europese Unie evenwel verplicht zich met dit proces bezig te houden.
Bij de samenwerking tussen Europa en Irak ligt het accent op de stabilisering, reconstructie en democratisering van het land. We dienen nu meer dan ooit te beseffen dat de grens tussen interne en externe veiligheid heel vaag is, en dat deze toestand oproept tot nieuwe benaderingswijzen bij de samenwerking. We moeten daarbij afstand doen van elke vorm van unilateralisme. Zo’n aanpak is thans volstrekt onaanvaardbaar – dat debat is, zoals hier reeds is opgemerkt, al eerder gevoerd.
Tegenwoordig kan alles het mikpunt zijn. Onze bondgenootschappen moeten daarom eensgezind en krachtig optreden om de verschrikkelijke en nietsontziende terreur waarvoor wij ons thans gesteld zien, het hoofd te bieden. Europa dient daarom een voorbeeld van standvastigheid te zijn bij het veroordelen van terroristische aanslagen tegen burgers, de politie, soldaten van de multinationale troepenmacht en gegijzelde burgers. Het Parlement moet al zijn invloed en politieke gewicht aanwenden om de gijzelaars onmiddellijk vrij te krijgen. Al deze gruwelijke misdrijven zijn tot nu toe onbestraft gebleven.
We moeten de voorlopige regering steunen in haar opzet de voorbereidingen voor vrije en democratische verkiezingen in januari 2005 ondanks alle moeilijkheden voort te zetten. Op dit moment lijkt zelfs de tijd in het nadeel te werken van alle Irakezen die de weg van de democratie wensen te bewandelen en de op hun grondgebied opererende terroristische netwerken willen ontmantelen. Wij zijn er echter van overtuigd dat de Europese Unie en haar lidstaten het Irakese volk steun willen bieden bij de wederopbouw van hun land – een vrij, veilig en vereend Irak, een land waar binnen de landsgrenzen vrede heerst, en een land dat samenwerkingsverbanden wil aangaan met zijn buurlanden en de rest van de wereld.
Ons Parlement, mijnheer de Voorzitter, mag geen aarzelende houding aannemen ten opzichte van de complexiteit van ons tijdsgewricht. Dit tijdsgewricht verlangt onverzettelijkheid van onze maatschappijen en standvastigheid en trouw binnen het kader van onze bondgenootschappen. Van belang is vooral dat onze acties geïntegreerd worden in de gezamenlijke strijd voor de vrede, veiligheid en welvaart waar Irak en de Irakezen beslist recht op hebben. Tenslotte heeft niemand er belang bij, mijnheer de Voorzitter, dat deze onderneming mislukt. 
Maat (PPE-DE ).
   – Voorzitter, mijn opmerkingen zijn vooral ingegeven vanuit mijn rol als lid van de Commissie begrotingscontrole en van de Commissie mensenrechten. Ik besef dat de rol van de EU in Irak vooralsnog bescheiden is, maar niettemin medebepalend kan zijn voor de kwaliteit van de democratie in de toekomst. Mijn vragen zijn concreet en ik moet op voorhand zeggen dat ik het voorstel van de fungerend voorzitter van de Raad verwelkom om misschien dit najaar nog een naar Irak te sturen. Mijn eerste vraag betreft de besteding van de EU-gelden in Irak zelf. Uit praktische overwegingen is, lijkt mij, gekozen om deze gelden vooral via de bestaande traditionele structuren te besteden, en op die manier een zo groot mogelijk effect te sorteren. Het lijkt er echter op dat minderheden, en hierbij doel ik met name op de Assyrische minderheid, die 10 procent van de bevolking uitmaakt en voornamelijk uit christenen bestaat, daardoor toch buiten de boot dreigen te vallen. Dat zou schrijnend zijn, omdat zij namelijk ook de gevolgen van het arabiseringsprogramma van Saddam hebben ondervonden en ook nu nog lijden onder repressie in het Koerdisch gebied. Kunnen de Commissie en ook de Raad iets meer zeggen over de besteding van de gelden en met name ook over de besteding van de gelden ten behoeve van deze minderheid en andere kleine minderheden?
Mijn tweede punt betreft de ontwerpgrondwet. Daarin worden het Arabisch en het Koerdisch erkend als officiële talen. Dat geldt niet voor het Assyrisch, ondanks het feit dat ruim 10 procent van de bevolking deze taal spreekt. Welke rol kan de Europese Unie op dit punt spelen met betrekking tot de waarborging van de posities van minderheden en ook van minderheidstalen in het nieuwe Irak en de Iraakse samenleving? 
Bot,
   . Voorzitter, geachte leden van het Europees Parlement, allereerst kan ik u zeggen dat ik met veel belangstelling en ook met waardering heb geluisterd naar de vele bijdragen vandaag over dit gevoelige onderwerp. Ik zou willen zeggen dat na alles wat is gebeurd, we er goed aan doen om vooruit te kijken en elkaar niet teveel verwijten moeten maken. Ik denk dat we dat ook moeten doen, omdat het ons uiteindelijke doel is het Iraakse volk niet in de steek te laten. Daarom moeten we ons voortdurend afvragen wat onze doelen zijn.
Op de eerste plaats, denk ik, moet ervoor worden gezorgd dat het politieke proces wordt voltooid, zoals ook duidelijk is uiteengezet in resolutie 1546. Ik denk ook dat de Europese Unie vastbesloten is om daartoe een constructieve en doeltreffende bijdrage te leveren. Ik denk daarbij aan de bijdrage die we kunnen leveren tot het verkiezingsproces, zodat dat goed verloopt en alle Iraki's daaraan ook kunnen deelnemen. Dat we bijdragen tot het installeren van een wettige regering, dat we ervoor zorgen dat, als die wettige regering is geïnstalleerd, ze ook door een goede en doeltreffende administratie wordt ondersteund. Kortom, ik denk dat wij ernaar moeten streven dat de waarden die wijzelf zo belangrijk achten, ook ingang vinden in dit geteisterde land. Ik denk aan de democratie waaraan het dit land zo lang heeft ontbroken. Ik denk aan de mensenrechten en het respect daarvoor, en ik kan u zeggen dat dit ook vrouwen betreft, waarop terecht is gewezen. Ik denk aan het respect voor minderheden, ook de Assyrische minderheid, eveneens een probleem in dit land waaraan zorgvuldig aandacht zal moeten worden besteed. Ik denk aan het vestigen van een rechtsstaat en de wijze waarop wij, de Europese Unie, met onze grote ervaring, met de bijdrage die wij kunnen leveren aan het herstel van een echte, onafhankelijke, juridische instantie met rechters die echt recht spreken, met alles wat daaromheen zit en wat van belang is, deze mensen kunnen trainen en onderricht kunnen geven. Er is ook gewezen op het belang van de buurlanden, dat ondersteun ik graag. Ik heb al in mijn eerste interventie gezegd dat ik tijdens mijn bezoek aan Irak, tijdens de gesprekken met de premier, de ministers, erop heb gewezen dat de Europese Unie een uitnodiging om deel te nemen aan de komende conferentie van buurlanden met plezier zal aannemen. Het is namelijk ook hier verschillende malen opgemerkt: stabiliteit in Irak betekent ook stabiliteit in de regio. Vrede en democratie in Irak zullen ook een uitstraling hebben naar de buurlanden. Ik geloof dat wij er alles aan moeten doen om, op de eerste plaats, ervoor te zorgen dat vrede en democratie in Irak zelf worden gevestigd. Wij moeten dus als Europese Unie, nadat wij de meningsverschillen die er bestonden hebben kunnen overbruggen, nu ook in staat zijn om onze aanwezigheid duidelijk zichtbaar te maken in Irak. Ik weet hoezeer dat door de huidige regering wordt gewaardeerd en gewenst. Ik vind dus dat wij onze verantwoordelijkheden niet kunnen ontlopen en dat wij de duidelijke marsroute die we hebben uitgestippeld, nu ook moeten volgen. Het Nederlands voorzitterschap zal zich daarvoor inzetten. Ik heb duidelijk uiteengezet wat die doelen zijn. Ik heb ook uiteengezet dat wij een verkenningsmissie hebben gestuurd, dat wij nu een follow-up-missie zullen sturen en dat wij aan de hand daarvan in een zeer nabije toekomst nader zullen bepalen, hoe we daaraan concreet gestalte kunnen geven. Dat is het doel, mijnheer de Voorzitter, en ik hoop u dan ook over de resultaten daarvan aan het einde van ons voorzitterschap te kunnen berichten. 
De Voorzitter.
   –Het debat is gesloten.
Tot besluit van het debat zijn zes ontwerpresoluties ingediend over de situatie in Irak, overeenkomstig artikel 103, lid 2 van het Reglement.(1)
De stemming vindt morgen, donderdag, plaats.
Ribeiro (GUE/NGL ).
   – Door ervaring en eerdere mislukkingen wijs geworden, zou het een chirurgische ingreep zijn. Binnen een aantal dagen zouden de massavernietigingswapens opgespoord en vernietigd zijn, de dictator zou verdreven worden en er zou een nieuwe democratie worden gevestigd.
De dagen verstreken en werden weken en maanden – en we kunnen nu in jaren beginnen te rekenen. De wapens bleken niet te bestaan (zoals bekend). Nu wordt een land tegen de wil van de bevolking van dat land bezet, dat volk verzet zich en de oorlog wordt in steeds dramatischer vormen voortgezet, terwijl het aantal slachtoffers toeneemt, aan de ene kant met tientallen (waarvan naam en gezicht bekend zijn), aan de andere kant bij duizenden (anoniem en zonder vermelding in de statistieken). En een aantal politieke standpunten lijkt nu in gijzeling te worden gehouden door gijzelneming.
Intussen zetten de Verenigde Staten meer militaire bases op in dit deel van het Midden-Oosten, terwijl in Palestina het geweld tegen de Palestijnen steeds ernstiger vormen aanneemt en de olieprijs stijgt – daaruit blijkt wel hoe inconsistent een op deze energiebron gebaseerde gemondialiseerde economie is, zeker als die ondergeschikt wordt gemaakt aan financiën en speculatie.
In de landen van de Europese Unie bestond aanvankelijk verdeeldheid, maar men is nu vrij eensgezind als het gaat om de verdeling van de uit bezetting en wederopbouw te behalen winsten. Er zijn er echter ook die dit kolossale bedrog aan de kaak stellen en het is van groot belang dat dit gebeurt, aangezien de burgers nu de beschikking hebben over informatie die er voorheen niet was, of slechts in onvolledige vorm.
Wij spannen ons in om dit soort standpunten …

De Voorzitter.
   De notulen van gisteren zijn rondgedeeld.
Zijn er opmerkingen? 
Tannock (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik vraag het woord namens de heer Pannella van de Italiaanse radicalen – hij is op dit moment in Italië – om een motie van orde in te dienen die betrekking heeft op het vergaderrooster. Mij is meegedeeld dat het Voorzitterschap de heer Pannella het recht heeft ontzegd een amendement op het vergaderrooster in te dienen, op dezelfde wijze als twee jaar geleden bij mij het geval was, omdat de twaalf vergaderingen in Straatsburg erdoor in het gedrang kwamen, ofschoon het volgens de letter van de Verdragen toegestaan was. In het volledige verslag van de vergadering wordt geen melding gemaakt van uw verklaring dat “geen amendementen zijn ingediend”. Eigenlijk is het natuurlijk zo dat er geen amendementen mochten worden ingediend. Kunt u ervoor zorgen dat in het volledige verslag, dat nu ter verificatie op band wordt vastgelegd, een nauwkeurige weergave wordt opgenomen van wat u daadwerkelijk gezegd hebt? 
De Voorzitter.
   Dank u mijnheer Tannock. Uw opmerking zal in de notulen worden opgenomen. Deze zullen zodanig worden gewijzigd dat zij precies weergeven wat er gezegd is.
De Voorzitter.
   Aan de orde is het debat over de verklaringen van de Raad en de Commissie over het pact inzake stabiliteit en groei. 
Zalm,
   . – Mijnheer de Voorzitter, we hebben een interessante bijeenkomst gehad in Scheveningen. De besprekingen vonden plaats aan de hand van drie documenten. Ten eerste, een mededeling van de Commissie over het Stabiliteits- en Groeipact; ten tweede een uitspraak van het Hof over de procedure bij buitensporige tekorten met betrekking tot Duitsland en Frankrijk; en ten derde, een verklaring van de Europese Raad betreffende het Stabiliteits- en Groeipact. De ministers waren het erover eens dat de Commissiemededeling een goede gespreksbasis vormde.
De discussie bestond uit twee gedeelten. Allereerst hadden we een lange gedachtewisseling in de groep van de twaalf eurolanden. Vervolgens bespraken we de conclusies in de groep van 25, omdat de overige dertien landen zo snel mogelijk lid van de EMU hopen te worden. Onze eerste conclusie was – in tegenstelling tot de interpretatie van sommige kranten – dat het de ministers er niet om te doen is het Pact af te zwakken, maar dat zij het juist krachtiger en duidelijker willen maken en ervoor willen zorgen dat het beter wordt uitgevoerd. De discussies konden natuurlijk niet in één dag worden afgerond, en dus hebben wij onze medewerkers enige politieke richtsnoeren gegeven waarmee zij het vraagstuk in de toekomst nader kunnen uitwerken, in samenwerking met de Commissie.
Het eerste dat wij opmerkten was dat het Stabiliteits- en Groeipact, in tegenstelling tot wat soms gedacht wordt, zijn nut bewezen heeft in het binnen de perken houden van begrotingstekorten. Als je bijvoorbeeld de begrotingstekorten van de lidstaten tijdens de huidige groeivertraging vergelijkt met die tijdens eerdere vertragingen, of met wat er elders in de wereld gebeurt, is te zien dat het Pact ertoe heeft bijgedragen dat de begrotingstekorten lager zijn dan anders het geval zou zijn geweest. Als we daarnaast ook nog de rentevoeten en de inflatie in aanmerking nemen, kunnen we tevreden zijn over de effecten van het gecombineerde monetair en begrotingsbeleid.
Het tweede punt waarover overeenstemming bestond, is dat we niet gaan sleutelen aan de criteria van 3 procent of 60 procent – die zijn opgenomen in het Verdrag, ze zijn van het grootste belang en dienen niet gewijzigd te worden. We vonden ook dat een op regels gebaseerd systeem nog steeds de beste garantie biedt dat op een voor alle lidstaten gelijke wijze erop wordt toegezien dat zij hun beloften nakomen. We waren het erover eens dat het Verdrag in geen enkel opzicht gewijzigd diende te worden en dat wijzigingen in verordeningen tot een minimum beperkt dienden te blijven – als er überhaupt al wijzigingen nodig zijn, maar dat weten wij nog niet zeker.
Wanneer we het Stabiliteits- en Groeipact versterken en verduidelijken, moeten we gepaste aandacht besteden aan de versterking van de onderliggende economische principes en de tenuitvoerlegging ervan. Wil het kader geloofwaardig zijn, dan moeten de regels zowel transparant als simpel gehouden worden. Onzes inziens moeten de volgende elementen worden geanalyseerd. In de eerste plaats moet het preventieve aspect van het Pact versterkt worden. Het fiscaal beleid moet meer symmetrisch benaderd worden door begrotingsdiscipline te betrachten gedurende goede tijden, om aldus geleidelijk begrotingsoverschotten te creëren wanneer de opleving inzet. In de tweede plaats zullen we elkaar aansporen en steunen in een vroeg stadium van begrotingsafwijkingen, in plaats van te wachten tot een land de 3%-regel overtreedt. In de derde plaats hebben we transparante begrotingscijfers en groeiveronderstellingen nodig om begrotingsafwijkingen tijdig te signaleren en corrigeren.
Het tweede gespreksonderwerp was schuld en de beheersbaarheid van de schuldenlast. Hier moeten we ons meer op richten. Ten eerste moet meer aandacht besteed worden aan het feit dat een schuldquote voldoende moet afnemen als deze boven zijn referentiewaarde uitstijgt en dat hij die referentiewaarde in een toereikend tempo moet benaderen. Ten tweede moet rekening gehouden worden met de kosten van de vergrijzing wanneer beoordeeld wordt of de overheidsfinanciën van een lidstaat een duurzaam niveau hebben bereikt. Ten derde zijn we overeengekomen dat we het vraagstuk van de beheersbaarheid van de schuldenlast nader zullen bekijken. Een van de zorgen die in het bijzonder ter sprake kwamen, betrof de mogelijke statistische implicaties van pensioenhervormingen. Dit heeft betrekking op slechts een paar landen, maar het is wel iets dat nader onderzoek verdient.
Een derde belangrijk aspect is het volgende. Wanneer een procedure bij buitensporige tekorten is ingeleid tegen een land en wij moeten beoordelen of dat land de aanbevelingen opvolgt, dan moeten we duidelijk onderscheid maken tussen de getroffen maatregelen enerzijds en incorrecte economische prognoses anderzijds. Tot nu toe deden we aanbevelingen aangaande de vereiste inspanningen en hoopten dat ze resultaat zouden hebben, maar dat resultaat was in dezelfde geest als de geschreven prognose. Wanneer we in de toekomst beoordelen of een land de aanbevelingen al dan niet heeft opgevolgd, dienen we dan ook onderscheid te maken tussen verkeerd beleid en verkeerde prognoses.
Tot besluit: in het kader van het Stabiliteits- en Groeipact moeten in het begrotingsbeleid de juiste prioriteiten worden gesteld voor structurele hervormingen, innovatie en concurrentievermogen, ter ondersteuning van de doelstelling van Lissabon om economische groei te bevorderen en werkgelegenheid te creëren. Wij hebben het Economisch en Financieel Comité en de Commissie gevraagd deze beginselen nader uit te werken zodat wij er op ministerieel niveau verder over kunnen discussiëren. We waren het er ook over eens dat het het beste zou zijn deze discussie te voeren parallel aan de besprekingen over Frankrijk en Duitsland en de procedure bij buitensporige tekorten die tegen hen in gang is gezet.
Almunia,
   Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, geachte fungerend voorzitter van de Raad, ik wilu om te beginnen bedanken voor uw uitnodiging om te debatteren over het stabiliteits- en groeipact. Zoals u weet heeft de Commissie op 3 september jongstleden haar goedkeuring gehecht aan een Mededeling inzake de versterking van het economisch bestuur en de verduidelijking van de tenuitvoerlegging van het stabiliteits- en groeipact.
Het lijkt mij van groot belang dat er niet alleen in de Raad wordt gedebatteerd over het kader voor het economisch bestuur en met name de stand van zaken en de toekomstperspectieven van het stabiliteits- en groeipact, zoals wij afgelopen weekend hebben gedaan en de komende weken en maanden opnieuw zullen doen, maar dat er ook in dit Parlement en de nationale parlementen over deze kwesties wordt gesproken.
Zoals de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Zalm, al heeft gezegd, hebben wij dit weekeinde in Den Haag zowel in de Eurogroep van twaalf als in de uitgebreide Eurogroep – de informele Ecofin van 25 – een eerste debat gevoerd over dit onderwerp. De Raad heeft besloten dat de Mededeling van de Commissie een goede basis vormt voor discussie en wij vertrouwen er nu op dat het werk dat de vertegenwoordigers van de lidstaten in de komende maanden op een meer technisch niveau zullen verrichten in het Economisch en Financieel Comité en in de Commissie, ons in staat zal stellen om op de Ecofin van november een veel hogere graad van inhoudelijke overeenstemming te bereiken dan wij nu al hebben kunnen bereiken op veel punten ten aanzien van meer algemene beginselen of ideeën, waaronder de ideeën die zijn terug te vinden in de Mededeling van de Commissie.
Zoals de heer Zalm ook al heeft gezegd, bekrachtigt de in juni goedgekeurde ontwerpgrondwet reeds hetgeen al is opgenomen in het Verdrag en daar willen wij niets aan veranderen. Dat zijn de basisbeginselen, de basisreferentiewaarden betreffende de ontwikkeling van het overheidstekort en de staatsschuld en de te volgen procedure bij een buitensporig tekort, zoals is vastgelegd in het huidige artikel 104 van het Verdrag.
Wij hoeven dan ook niet te debatteren over datgene waar geen discussie over bestaat aangezien het valt onder het huidige Verdrag en later zal vallen onder de toekomstige Grondwet. Wij moeten het echter wel hebben over voorstellen om de tenuitvoerlegging van het kader waarin het huidige Verdrag voorziet, waartoe onder andere het genoemde stabiliteits- en groeipact behoort, te verbeteren, te versterken en te verduidelijken en daarbij tevens de nalevingsgraad te verbeteren.
Het uitgangspunt van dit kader wordt gevormd door het nationale economische beleid van de diverse landen dat echter wordt gecoördineerd door het begrotingsbeleid, waarbij de drieprocentsgrens voor het begrotingstekort dient te worden gerespecteerd alsmede het criterium dat de schuld niet meer dan 60 procent van het Bruto Binnenlands Product mag bedragen.
Hiervan uitgaande hebben de ideeën van de Commissie die zijn opgenomen in de Mededeling zowel betrekking op de coördinatie van het economisch beleid als op de coördinatie van het begrotingsbeleid of het toezicht op het begrotingsbeleid.
Wat het economisch beleid betreft, achten wij het noodzakelijk om onze acties ten aanzien van de structurele hervormingen beter te coördineren en tevens onze inspanningen om de Agenda van Lissabon in de praktijk te brengen te vergroten. Europa moet zijn groeipotentieel vergroten en meer arbeidsplaatsen scheppen en wij kunnen ons niet uitsluitend op een enkel instrument baseren – het stabiliteits- en groeipact – om ons economische beleid te coördineren.
Wij moeten daarom op een efficiëntere manier gebruikmaken van de globale richtsnoeren voor het economisch beleid, een instrument dat uit de aard der zaak flexibeler is dan het stabiliteits- en groeipact. Tegelijkertijd moeten wij de tenuitvoerlegging van het stabiliteits- en groeipact verbeteren door de preventieve maatregelen of aspecten van het pact vaker en beter toe te passen door het wederzijdse toezicht (groepsdruk) te vergroten, met name tijdens een gunstige conjunctuur in de economische cyclus.
Wat de coördinatie van het begrotingsbeleid betreft, zijn de voorstellen van de Commissie gericht op versterking en aanpassing van het stabiliteits- en groeipact, gebaseerd op vier hoofdpunten. In de eerste plaats de noodzaak om meer nadruk te leggen op het schuldenniveau en op de duurzaamheid van de overheidsfinanciën gedurende het proces van toezicht en bewaking van de ontwikkeling van de overheidsfinanciën in elk van de lidstaten. In principe moet de inachtneming van de maximale grens van 3 procent van het tekort een adequate reductie garanderen van het schuldniveau en tevens de garantie bieden voor de duurzaamheid van de overheidsfinanciën van elk land. In de praktijk heeft de schuld zich echter in veel landen niet volgens verwachting ontwikkeld vanwege de toepassing van buitengewone maatregelen of omdat er verborgen schulden aan het licht zijn getreden. Daarom moeten wij in aanvulling op het nauwgezette toezicht op de ontwikkeling van het overheidstekort meer aandacht besteden aan de ontwikkeling van de schuld.
Het moet duidelijk zijn dat het duurzaamheidprobleem niet enkel landen betreft die al hoge schuldniveaus boven de referentiewaarde van 60 procent hebben, maar ook andere lidstaten waarin het schuldenpercentage ten opzichte van het BBP toeneemt of landen die op dit moment niet met een toename te maken hebben maar die weten dat ze in de toekomst voor zeer belangrijke en zeer moeilijke uitdagingen komen te staan, zoals de problemen die voortkomen uit de demografische ontwikkelingen en de vergrijzing van de bevolking.
In de tweede plaats is de Commissie zich bewust van de noodzaak om meer rekening te houden met de verschillende nationale omstandigheden bij het toezicht op de ontwikkeling van de begroting van de verschillende landen, met name bij de vaststelling van de middellangetermijndoelstellingen. In een Unie van 25 landen moet geen à la carte pact worden ontwikkeld – zoals sommigen hebben gezegd –, en het is niet de bedoeling van de Commissie om dat te doen. Wel moet er economische logica worden gebruikt die geen uniforme doelstelling op de middellange termijn aanbeveelt voor de ontwikkeling van de overheidsfinanciën in alle afzonderlijke landen van de uitgebreide Unie.
Tegelijkertijd moeten de landenspecifieke middellangetermijndoelstellingen wel garanderen dat de 3-procentsnorm van het BBP wordt gehaald. Op die manier wordt een gelijke behandeling voor alle lidstaten gegarandeerd, onafhankelijk van hun verschillende situaties met betrekking tot de duurzaamheid van hun overheidsfinanciën.
In de derde plaats moet volgens de Commissie tijdens het debat ook worden gesproken over de noodzaak om snel maatregelen te nemen en het gebruik van preventieve maatregelen uit het stabiliteits- en groeipact te versterken. Wij weten allemaal dat niet alle lidstaten aan het eind van de jaren negentig en het begin van dit decennium hebben geprofiteerd van de gunstige economische conjunctuur om hun overheidsfinanciën voldoende te consolideren, wat als gevolg heeft dat zij in economisch moeilijke tijden moeite hebben om binnen de 3-procentsgrens te blijven.
Al deze ideeën – deze eerste drie ideeëngroepen zoals de fungerend voorzitter van de Raad, de heer Zalm, zei – werden bijna onmiddellijk positief ontvangen door de Raad. Wat het corrigerende deel van het pact betreft, was er meer discussie en zal er ongetwijfeld in de toekomst nog meer discussie volgen.
Net als bij de preventieve maatregelen moeten wij bij het correctieve deel van het pact, bij de procedure bij buitensporige tekorten, ook rekening houden met de landenspecifieke omstandigheden en het punt waarop de economie van ieder land zich bevindt in de economische cyclus. Hoe kunnen wij daar rekening mee houden? Daar zijn twee mogelijke procedures voor. In de eerste plaats kan de huidige definitie van buitengewone omstandigheden in het stabiliteits- en groeipact worden verbeterd, waardoor het mogelijk wordt om geen procedure wegens een buitensporig tekort te starten tegen een land, ook al heeft het een tekort van meer dan 3 procent, indien de groei in dat land langere tijd onder het potentiële niveau is gebleven.
Om een onderscheid te maken tussen de periodes van cyclische lage activiteit en structurele lage activiteit en om een verzwakking van het toezichtskader te voorkomen, moet in ieder geval strak de hand worden gehouden aan de twee andere voorwaarden uit de huidige clausule inzake buitengewone omstandigheden, namelijk dat het tekort tijdelijk moet zijn en dat de afwijking van de 3 procent niet te groot mag zijn.
Ten tweede kan de noodzaak of de mogelijkheid worden overwogen om aanpassingen aan te brengen in het correctieve pad van het begrotingstekort, de snelheid waarmee een land dat zich boven de 3-procentsgrens bevindt zijn overheidstekort weer onder deze referentiewaarde moet brengen. De verschillen tussen de cyclische omstandigheden in de verschillende landen die zich in deze situatie bevinden rechtvaardigen deze aanpak.
In ieder geval wordt in de Mededeling van de Commissie vastgehouden aan het principe dat een buitensporig tekort snel dient te worden gecorrigeerd. Zoals de heer Zalm al zei, moet daarbij ook rekening worden gehouden met de invloed van andere economische factoren op de begrotingsresultaten die zich voordoen buiten de gevraagde inspanningen die het betreffende land levert om.
Er bestaat in ieder geval een samenhang tussen deze twee elementen opgenomen in de clausule inzake buitengewone omstandigheden. Er bestaat om het in het Engels te zeggen een . Het is niet mogelijk om te kiezen voor het ongecontroleerd oprekken van de speelruimte op beide terreinen tegelijkertijd. Indien er meer nadruk wordt gelegd op herziening van de voorwaarden voor opname van een land in een procedure bij een buitensporig tekort, is meer strengheid geboden op het aanpassingspad. Indien wordt vastgehouden aan de huidige onbuigzaamheid bij het in gang zetten van de procedure bij een buitensporig tekort, dan kan de mogelijkheid worden overwogen om nog aanpassingen in te voeren in de termijnen als de procedure al gestart is om ervoor te zorgen dat de situatie in het land weer conform het Verdrag wordt.
Ik ben ervan overtuigd dat deze verbeteringen de basis zullen vormen voor de versterking van het kader voor het economische bestuur van de Economische en Monetaire Unie, dat deze ideeën en het debat dat wij sinds vorig weekend voeren het pact niet verzwakken, maar het versterken, aangezien de zwakte van een pact, de zwakte van een fiscaal kader, niet alleen afhangt van de theoretische helderheid van de regels die wij allen of in theorie steunen, maar ook van de toepasbaarheid van die regels, want zoals werd vastgesteld in een recente uitspraak van het Europese Hof van Justitie, zijn de beslissingen de taak van de lidstaten verenigd in de Raad. De Commissie behoudt zich het recht voor om voorstellen te doen, maar het is de Raad, het zijn de lidstaten die de regels moeten toepassen die ze zichzelf hebben opgelegd door het Verdrag en de overige reglementen goed te keuren.
Van de lidstaten kan niet worden verlangd dat zij regels goedkeuren waarin zij zelf niet geloven. En als op basis van de ervaring het gevoel ontstaat dat sommige regels moeten worden aangepast, dan is het beter om die aan te passen dan ze niet na te leven, ze te laten zoals ze zijn en ze vervolgens niet na te komen, wat helaas een aantal malen is gebeurd met het stabiliteits- en groeipact.
Poettering (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, collega’s, we staan voor een moeilijk en voor de toekomst van Europa belangrijk debat. Het gaat om de geloofwaardigheid van de Europese Unie, van haar instellingen en van de regeringen van de lidstaten. Onze ervaringen met de gemeenschappelijke munt zijn tot nu toe goed; hij is stabiel en naast de dollar de meest cruciale, de belangrijkste munt ter wereld. Maar de kracht van een munt hangt niet alleen af van de onafhankelijkheid van de centrale bank en de prijsstabiliteit, maar vooral ook van het financiële beleid en begrotingsbeleid van de regering. Een ongezond begrotingsbeleid kan zich juist dan binnen een monetaire unie tot een groter gevaar ontwikkelen en tot een last voor de gehele gemeenschap, allen dus die eraan deelnemen, wanneer met name enkele van de grotere landen de noodzakelijke maatregelen niet uitvoeren.
Om dit te voorkomen zijn er het mechanisme van Maastricht, het stabiliteitspact en de verordeningen over dit onderwerp. En deze zijn in het verleden met voeten getreden. In economisch goede tijden zijn de begrotingstekorten nu eenmaal niet verkleind. Dat je in economisch moeilijke tijden flexibeler moet zijn en uiteraard ook flexibeler met het beleid omgaat, dat dit gewaarborgd wordt – daar zijn wij vóór. We zien echter het grote gevaar opdoemen dat vervolgens in economisch betere tijden de schulden niet worden teruggebracht. Onze grote angst is dat dit zich voordoet. We omarmen nadrukkelijk het besluit van het Europese Hof van Justitie ten aanzien van de betreffende procedures. We omarmen het besluit van afgelopen weekeinde, mijnheer de voorzitter van de Raad, om de Commissie een nieuwe opdracht te geven. Ik omarm ook nadrukkelijk uw woorden: “We blijven binnen de norm van 3 procent overheidstekort, we willen de 60 procent niet overschrijden”.
We zien echter toch dat de totale schuldenlast in enkele lidstaten al ruim boven de 60 procent ligt, en daarom ben ik van mening dat er geen wijziging van de interpretatie van het Verdrag en het stabiliteitspact mag komen, omdat dat een verdere verhoging van de schuldenlast alleen maar in de hand werkt.
De Raad kan op de door hem ingeslagen weg – zo vinden wij – zowel de continuïteit van de huidige begrotingsprocedure waarborgen als een aantal lidstaten stimuleren om de door het Verdrag voorgeschreven en voor de toekomst van Europa noodzakelijke begrotingsdiscipline weer te gaan hanteren. Ik wil de Commissie aanmoedigen om binnen het door de Raad gestelde kader met een nieuw voorstel te komen, en ik verzoek de Commissie om er daadwerkelijk voor te zorgen dat niet de indruk ontstaat dat wij door nieuwe interpretaties, wellicht zelfs door wetswijzigingen, een nieuw beleid ten aanzien van overheidstekorten in Europa gaan voeren waarvoor wij vervolgens met z’n allen zwaar moeten boeten.
Want hoe kunnen er investeringen worden gedaan als uiteindelijk de rente stijgt, wij de schulden moeten saneren en vervolgens voor investeringen in de economie het nodige geld ontbreekt. Daarom adviseer ik om binnen het kader van het Verdrag te blijven, gebruik te maken van de flexibiliteit die het Verdrag biedt, zowel in goede als in slechte tijden, om zo de stabiliteit van de Europese munt ook in de toekomst te waarborgen.
Schulz (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, wij hebben met vreugde vernomen dat er dit weekeinde in de Raad kennelijk beweging in het debat is gekomen. Als ik mij tot u richt, mijnheer Zalm, dan is het omdat u zich een krachtig pleitbezorger heeft betuigd van de tot nu toe geldende interpretatie van het stabiliteitspact. Soms – en neemt u me niet kwalijk dat ik dit wat scherp formuleer – had ik de indruk dat u en enkele van uw collega’s er een welhaast manicheïsche interpretatie van het stabiliteitspact op na hielden.
Het is “of/of”. Er is nu beweging in de discussie gekomen omdat duidelijk wordt dat je, als je de Lissabon-strategie wilt redden, als je haar wilt verdedigen en bevorderen, als je de doelstellingen van de Lissabon-strategie werkelijk wilt verwezenlijken, dat je dan één ding in het oog moet houden: alle instrumenten – en daartoe behoren ook het stabiliteits- en groeipact – dienen te worden ingezet om ook de doelstellingen van het proces van Lissabon te verwezenlijken. Een onbevooroordeeld onderzoek naar de kwestie of alle maatregelen in het kader van het stabiliteits- en groeipact en alle interpretaties van dit pact werkelijk hebben bijgedragen aan de verwezenlijking van deze doelstelling, dan wel of er wellicht bepaalde modificaties of heroverwegingen van de interpretatie noodzakelijk zijn, dat is een stap in de juiste richting. En die stap is naar mijn mening dit weekeinde gezet.
Niemand – en dat is een heel belangrijk punt dat commissaris Almunia hier heeft geopperd – wil de drie procent loslaten en niemand zou de 60 procent moeten loslaten. Maar waar het om draait is: als wij dit richtsnoer aanhouden – dat we niet zónder kunnen is ook onze gelederen duidelijk – dan is het standpunt dat de commissaris hier heeft uiteengezet, namelijk dat ieder land binnen de grenzen van zijn specifieke mogelijkheden in staat dient te worden gesteld om zijn problemen op te lossen, dat er geen sprake kan zijn van een uniform, opgelegd doel omdat de uitgangspunten op grond waarvan doelstellingen in het geval van problemen opnieuw kunnen worden verwezenlijkt per land verschillen, ook een stap in de juiste richting. Want degenen die dit pact willen redden, worden op deze wijze in staat gesteld dat te doen. Wie het pact alleen zwart-wit ziet – en deze tendens is de afgelopen jaren in enkele landen gebleken – wie zegt dat het niet anders mag zijn dan wij het ons veertien jaar geleden voorstelden, die ziet de dynamische ontwikkelingen op sociaal en economisch terrein over het hoofd. De verwijzing naar de demografische ontwikkeling door commissaris Almunia toont aan dat wij ontwikkelingen dienen te respecteren en in onze overwegingen dienen mee te nemen, ontwikkelingen die wij aan het begin van het debat over het stabiliteitspact nog helemaal niet kenden. Dat betekent dat wij het pact dienen te modificeren, te moderniseren en aan te passen aan de actuele omstandigheden om ervoor te zorgen en te waarborgen dat het dienst kan doen als een duurzaam fundament van een stabiele munt. U hebt moed getoond, mijnheer Almunia, en als Sociaal-democratische Fractie zeggen wij u: wij zullen u op deze weg een steuntje in de rug geven.
Klinz (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, in de loop van de geschiedenis zijn er verschillende pogingen gedaan om een eenheidsmunt in te voeren in landen die niet in een politieke unie waren verbonden. Al deze pogingen zijn vroeg of laat mislukt. Dit lot wilde men de euro besparen. Het stabiliteits- en groeipact werd gesloten om de leden van de eurozone te verplichten criteria na te komen op grond waarvan de stabiliteit van de munt moet worden gewaarborgd. Bij overtreding van deze regels diende een effectief sanctiemechanisme de zondaars vlug naar het pad der deugd terug te voeren om de geloofwaardigheid van de euro op de financiële markten en bij de burgers te vestigen.
De werkelijkheid ziet er anders uit. Duitsland en Frankrijk kunnen dit jaar voor de derde achtereenvolgende maal niet aan de norm voor het overheidstekort van 3 procent voldoen. Niettemin is het sanctiemechanisme tot nog toe niet in werking getreden. Het pact dreigt als papieren tijger te worden ontmaskerd, het vertrouwen in de euro is geschaad. Tegen deze achtergrond juicht de Liberale Fractie toe dat commissaris Almunia snel en vastberaden voorstellen heeft ontwikkeld om het pact te redden.
We vinden het positief dat de 3%-norm voor het overheidstekort in principe gehandhaafd blijft. We vinden het juist dat de totale schuldenlast van een land beter zal worden bewaakt. We accepteren dat er voortaan met de demografische ontwikkeling in de lidstaten en de voornamelijk negatieve budgettaire gevolgen daarvan rekening wordt gehouden. We juichen toe dat de lidstaten in goede tijden overschotten dienen te realiseren om reserves op te bouwen voor slechte tijden, iets wat eigenlijk een open deur is.
Ondanks deze positieve beoordeling van afzonderlijke elementen van het Commissievoorstel staan we er over het geheel genomen kritisch tegenover. Gechargeerd zouden we kunnen zeggen: omdat de werkelijkheid niet overeenkomt met de regels worden de regels aan de werkelijkheid aangepast. Duitsland en Frankrijk hebben in ieder geval voorlopig het politieke pleit in hun voordeel beslecht. Zolang de overtreders zelf meebepalen of er sprake is van een overtreding blijft het de vraag of het sanctiemechanisme ooit in werking zal treden. De moeilijkheden van een land als Duitsland zijn niet alleen te wijten aan het stabiliteits- en groeipact, maar zijn van structurele aard en zelf veroorzaakt. In goede jaren werden geen reserves opgebouwd, noodzakelijke hervormingen niet resoluut genoeg ter hand genomen en werden de overheidsfinanciën niet geconsolideerd. Alleen een eenvoudig, aantrekkelijk belastingsysteem, deregulering van de arbeidsmarkt, vernieuwing van sociale zekerheid en onderwijs helpen het concurrentievermogen te vergroten en duurzame groei te genereren.
Onze kritiek op de voorstellen van de Commissie geldt vooral het feit dat bij de beoordeling of een land al dan niet aan de eisen van het pact voldoet criteria zullen worden gehanteerd die veel ruimte voor interpretatie bieden, zoals de rol die ongunstige economische omstandigheden, de uitzonderingspositie van langdurig economisch zwakke gebieden en voor het betreffende land specifieke factoren spelen bij de correctie van buitensporige tekorten. We geloven niet erg in het positieve effect van groepsdruk op het gedrag van de lidstaten, integendeel: het gevaar van politiek handjeklap onder het motto van “als jij mij vandaag helpt, dan help ik jou morgen” zal alleen maar toenemen. Daarom dienen de beoordelingscriteria ondubbelzinnig en eenvoudig te zijn.
We omarmen het voornemen van de commissaris om het begrotingsbeleid van de lidstaten transparanter en minder vrijblijvend te maken, niet in de laatste plaats door regelmatige rapportage aan het Europees Parlement en de bijbehorende debatten die veel publiciteit genereren. Afgelopen weekeinde is Jean-Claude Juncker voor de komende twee jaar tot voorzitter van de eurogroep gekozen. We hopen dat hij erin slaagt bij de lidstaten de identificatie met het stabiliteits- en groeipact en het gevoel van verantwoordelijkheid daarvoor te versterken. De euro is een uniek succesverhaal; in het belang van Europa en de burgers is het zaak dat de euro ook stabiel blijft. 
Lipietz (Verts/ALE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, de Fractie De Groenen/Vrije Europese Alliantie feliciteert de Commissie van harte met haar hervormingsplannen voor het Stabiliteitspact en is verheugd dat de Raad hier welwillend tegenover lijkt te staan.
Sinds de Raden van Dublin en Amsterdam zijn de Groenen van oordeel geweest dat het Pact bij recessie niet toepasbaar zou zijn, en niet zou worden toegepast. Dat is ook gebleken. De Raad heeft de grote landen die de drempel van 3 procent overschreden niet bestraft. Zij vertegenwoordigen vandaag de dag 80 procent van het Europees binnenlands product en het staat vast dat zonder dat beleid de stagnatie van 2003 in Europa zou zijn omgeslagen in een recessie.
Tegelijkertijd zorgden de Verenigde Staten, China, Japan en zelfs het Verenigd Koninkrijk voor de opleving van de wereldeconomie door het voeren van een begrotings- en monetair beleid dat in Europa niet zou zijn toegestaan.
Ja, het pact dat voorzitter Prodi twee jaar geleden “dom” noemde, moest worden herzien. De Commissie heeft drie van de vier door ons geformuleerde aanbevelingen overgenomen, te weten: alleen manen tot herstel van het begrotingsevenwicht in tijden van groei; in tijden van zwakke groei tekorten binnen redelijke grenzen tolereren; monetaire en begrotingsregels articuleren binnen de van de democratisch tot stand gekomen grote richtsnoeren van het economisch beleid.
Wij hebben voorgesteld om investeringen die verband houden met de doelstellingen van Göteborg en Kyoto – kosten voor energiebesparing, grote openbaarvervoersnetwerken, duurzame energie – aftrekbaar te maken bij het berekenen van de tekorten. Dit is niet in overweging genomen en natuurlijk betreuren wij dat.
Overigens verzetten wij ons tegen de gedachte dat voorziene toekomstige uitgaven, zoals de pensioenen, nu al worden gelijkgesteld aan schulden. Of anders moeten we ook bedenken dat, naast de vergrijzing, de ontregeling van het klimaat de grootste schuld is waar we de toekomstige generaties mee opzadelen.
Desalniettemin, wanneer de Raad de voorstellen van de Commissie nu al overneemt, wordt het bewijs geleverd dat de regel van unanimiteit voor 25 landen Europa niet verhindert noodzakelijke en verstandige hervormingsbesluiten te nemen. Onze medeburgers hebben vandaag de dag behoefte aan een dergelijk bewijs en wij bedanken u daarvoor. 
Wagenknecht (GUE/NGL ).
   – Beste collega’s, het stabiliteitspact heeft niet geleid tot stabiliteit en groei in Europa, integendeel. In de meeste Europese landen zijn de groeicijfers nu lager dan in vroeger jaren. Wat wel is toegenomen zijn armoede, werkloosheid, het aantal goedkope arbeidsplaatsen en het aantal faillissementen onder middenstanders.
Wilt u de Europeanen echt wijsmaken dat dit stabiliteit is? Niemand wil inflatie, maar een prijsstabiliteit die ten koste gaat van werkgelegenheid en levenskwaliteit, van een dergelijke stabiliteit profiteert alleen de Europese geldadel, en de grote meerderheid van de Europeanen draait ervoor op.
De voorstellen die de Commissie over de hervorming van het stabiliteitspact heeft gepresenteerd geven echter geen blijk van een omslag in het denken, maar zijn slechts cosmetische correcties om een verouderd concept weer een beetje op de been te krijgen.
Degenen die de Commissievoorstellen bekritiseren als versoepeling van het pact hebben klaarblijkelijk domweg niet begrepen dat het stabiliteitspact in zijn oorspronkelijke versie absoluut niet meer te redden is. Tenslotte zijn inmiddels zes Europese landen erin geslaagd zo sterk te bezuinigen dat ze in een crisis verzeild zijn geraakt, dusdanig dat zij vanwege diezelfde crisis, en niet vanwege een expansief uitgavenbeleid, niet meer in staat zijn om aan de zogeheten stabiliteitsnormen te voldoen.
Wie het pact overeind wil houden om sociale afbraak en privatiseringsbeleid te sanctioneren, die moet het flexibeler toepassen. Precies daarom wijzen wij als Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links de Commissievoorstellen evenzeer van de hand als de geest en de letter van het pact zelf. Wie werkelijk stabiliteit en groei in Europa wil, dient de neoliberale dogma’s te begraven.
Begrotingsconsolidering is geen doel op zichzelf. Publieke investeringen waarborgen een goede toekomst en werkgelegenheid. Een bloeiende interne markt staat of valt met massale koopkracht die zonder stijgende lonen en sociale uitgaven niet kan worden gerealiseerd.
Over tekorten gesproken: als de Europese concerns door een EU-brede harmonisatie van de vennootschapsbelasting op het hoogste plan eindelijk weer flink over de brug moeten komen en als Europa zich via een nieuwe grondwet zou verplichten tot ontwapening in plaats van bewapening, dan zou dat goed helpen tegen uitdijende staatsschulden en alle nietsontziende bezuinigingsprogramma’s die de problemen enkel verergeren.
Een Europees stabiliteitspact dat die naam echt waard is, een pact dat de Europese landen niet verplicht om aan willekeurige normen betreffende de overheidstekorten te voldoen, maar om armoede en werkloosheid te verminderen, een pact dat sancties oplegt aan die landen die deze doelstellingen niet verwezenlijken, een dergelijk stabiliteitspact zouden wij onverkort steunen. Maar levensverlengende maatregelen voor een instrument waarmee het Europese sociale model om zeep wordt geholpen, stuiten bij ons zonder meer op verzet. 
Whittaker (IND/DEM ).
   – Mijnheer de Voorzitter, het is duidelijk dat de regeringen van de grotere eurolanden niet van zins zijn hun handen te binden door te beloven dat ze zich zullen houden aan de 3%-grens voor begrotingstekorten. Men zou ook niet anders verwachten. Het is met het Stabiliteitspact niet anders dan met het gemeenschappelijk visserijbeleid: ieder land heeft er belang bij dat andere landen zich aan de regels houden, maar dat het zelf geen beperkingen krijgt opgelegd.
Het visserijbeleid functioneert niet zo goed, evenmin als het Stabiliteitspact, maar nu krijgen we – om maar te blijven doen alsof – een meer flexibel Pact waarin rekening wordt gehouden met economische-groeicijfers en de specifieke omstandigheden van een land. Het klinkt goed, maar in de praktijk zijn al deze criteria afhankelijk van een beoordeling, zoals de heer Almunia zojuist heeft uitgelegd. Uiteindelijk zal het er alleen maar op neerkomen dat een land dat moeite heeft zich aan de regels van het Pact te houden, dat niet hoeft te doen. Een flexibele regel is geen regel.
De oorzaak van het probleem is gelegen in het feit dat er geen geloofwaardige middelen zijn waarmee naleving kan worden afgedwongen; dat is altijd al zo geweest. Het was altijd al bespottelijk te veronderstellen dat een regering die moeite heeft met het betalen van haar rekeningen gestraft zou kunnen worden door haar een boete op te leggen; toch is een solide fiscaal beleid van essentieel belang voor de euro, zoals de Europese Centrale Bank benadrukt.
Er zijn voorbeelden te over van wat er gebeurt met vaste wisselkoersen als regeringen hun begrotingen niet op orde houden. Een EMU is slechts een verfijnde vorm van een wisselkoers. Argentinië is het meest recente voorbeeld van een dergelijke ineenstorting. Het probleem zou uiteraard kunnen worden opgelost door een veel sterkere greep op de nationale begrotingen, maar dat lijkt op dit moment niet echt haalbaar. Wij in het Verenigd Koninkrijk zouden in elk geval niet willen dat Brussel onze schatkist beheert.
Ik wil graag besluiten met een positieve opmerking. Ik kan alleen maar zeggen hoe dankbaar ik ben dat het Verenigd Koninkrijk zich niet heeft aangesloten bij de eurozone ...
... en naarmate de zwakke plekken van het Stabiliteitspact meer aan het licht komen, wordt het steeds onwaarschijnlijker dat wij dat ooit alsnog zullen doen.

Aylward (UEN ).
   Mijnheer de Voorzitter, we leven in een Europese Unie met een interne markt en vrij verkeer van goederen, personen, diensten en kapitaal. We hebben ook gezien dat de interne markt een succes is wat betreft het scheppen van netto werkgelegenheid. Dankzij het succes van de economische en monetaire unie is het uitgesloten dat gretige speculanten omwille van persoonlijk gewin valuta’s tegen elkaar kunnen uitspelen en daarmee Europese landen en hun burgers ernstige schade toebrengen.
De euro is een sterke munt voor het bedrijfsleven en hij is succesvol, maar we moeten de regels voor economische coördinatie analyseren. Bepaalde landen schenden het Stabiliteits- en Groeipact en komen daarmee weg. De economische geloofwaardigheid is hier in het geding. Of we houden ons allemaal aan de regels, of niet. Het kan niet zo zijn dat er bepaalde regels gelden voor grote landen en andere regels voor kleinere landen. Dat heeft niet alleen te maken met de geloofwaardigheid van onze economische regels, maar het leidt ook tot een breder probleem, namelijk dat op die manier een ondubbelzinnige boodschap aan de burgers van Europa over het positieve werk van de Europese Unie zelf niet over het voetlicht komt.
De Commissie berispte bijvoorbeeld enkele jaren geleden de Ierse regering over het economisch bestuur van ons land, in een tijd dat onze economie met 10 procent per jaar groeide. Ik ben voorstander van economische coördinatie, maar gelijke monniken, gelijke kappen. Ik sta achter een herziening van de regels van het Stabiliteits- en Groeipact. Landen met een lage schuldenlast moeten kunnen investeren in essentiële infrastructuurprojecten die van nationaal belang zijn. Dit is een zaak van groot gewicht en de regeringen van de EU-landen moeten de wegen die ons open staan zorgvuldig bestuderen. Iedere eventuele wijziging in deze regels moet rechtvaardig en onpartijdig zijn ten opzichte van alle deelnemers.
We hebben in Europa problemen met het functioneren van het Stabiliteits- en Groeipact, maar we moeten ons daar doelgericht en vastbesloten doorheen slaan. 
Bobošíková (NI ).
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik ben er fel op tegen dat het Stabiliteitspact door bepaalde landen niet wordt nageleefd en dat de Europese Commissie een mogelijke versoepeling van het pact bespreekbaar maakt. Ik ben van mening dat mildere begrotingsregels gelijkstaan aan hogere schulden en ik geloof ook dat versoepeling en niet-naleving van de regels gelijkstaan aan een verlies van geloofwaardigheid van de Europese Unie als geheel. De enige boodschap die we hiermee afgeven is dat niet degenen die succes hebben, winst maken en banen creëren tot voorbeeld worden verheven in de Europese Unie, maar juist degenen die op krediet leven en het zoeken van oplossingen voor de economische problemen van hun land op de lange baan schuiven.
Laten we ons niet verbergen voor het feit dat een aantal lidstaten in Europa momenteel worstelen met economische neergang, hoge werkloosheid en groeiende schulden. Daarom geloof ik dat elk vertoon van inschikkelijkheid van de kant van de Europese Unie misplaatst zou zijn. Mijns inziens moet de Commissie in plaats daarvan meer druk uitoefenen om de bloei van de afzonderlijke landen te bevorderen, en tevens oproepen tot matiging van de begroting, het terugbrengen van het schuldpeil en het creëren van nieuwe werkgelegenheid in deze landen. Maar bovenal moet zij erop toezien dat de regels die de Europese Unie voor zichzelf heeft vastgelegd, worden nageleefd.
Ik zou erop willen wijzen dat het niet dit Parlement is, noch de 'spin doctors' van de individuele politici of regeringen die een oordeel zullen vellen over de economische maatregelen van de Commissie, maar dat de wereldmarkt dit zal doen. En die markt staat erom bekend zeer zware straffen uit te delen aan schuldenaren en zij die niet betrouwbaar zijn. Als de regels worden versoepeld, denk ik dat er een massale uittocht van ondernemingen zal plaatsvinden vanuit de Europese Unie naar Azië en Oekraïne, of anders gewoon naar landen waar de belasting lager, de arbeid goedkoper en – toegegeven - het sociale stelsel minder duur is.
Economische voorspoed, hogere werkgelegenheid, en een grotere concurrentiekracht van de Europese Unie ten opzichte van de wereldeconomie kunnen geen van alle bereikt worden als het Stabiliteits- en Groeipact wordt versoepeld. Tenzij de Europese Commissie dit inziet en ervoor zorgt dat er geen uitgaven worden gedaan die niet zijn gebaseerd op economische resultaten, zal het Stabiliteits- en Groeipact veranderen in een Instabiliteits- en Knoeipact. Ik dank u voor uw aandacht. 
Thyssen (PPE-DE ).
   – Voorzitter, ik ben zeker niet de enige die een wat eigenaardig gevoel krijgt bij het lezen van de mededelingen en het luisteren naar de verklaringen van daarnet. Er wordt gezegd dat het de bedoeling is het pact te versterken, terwijl vrijwel alle commentatoren spreken van een verzwakking of van een laksere houding. Het zou niet de bedoeling zijn te raken aan de 3%-norm uit het Verdrag, terwijl ik onderhuids aanvoel dat het precies deze begrotingsnorm is waarmee men worstelt. Verder zou de handhaving van het pact versterkt moeten worden, maar lees ik veel over meer effect van de zogenaamde , die zeker ten aanzien van de grote landen niet heeft gewerkt, en lees ik niet veel over meer macht voor de Commissie of over een andere besluitvorming in de Raad, wat pas echt tot een betere handhaving zou leiden. Het voordeel van de mededeling is echter wel dat ze er is en dat er nu een open debat komt, en we hebben genoeg aanleiding daarvoor. In de EVP-fractie hebben wij hieraan al een uitvoerige discussie gewijd, en willen we met een open geest meespreken, maar ons uitgangspunt blijft wel hetzelfde als voorheen. Wij hebben dan ook nooit gezegd dat het stabiliteits- en groeipact stupide is. Wij vonden en vinden integendeel dat het een waardevol instrument is. Dat gezocht wordt naar meer afstemming met andere economische beleidsinstrumenten, naar verfijningen, naar operationalisering van de schuldratio, naar economisch realisme, dat is allemaal bespreekbaar. Wat voor ons echter niet kan, is dat het stabiliteits- en groeipact zou worden aangepast om een paar regeringen te plezieren. Het pact moet een factor zijn die aanzet tot discipline, het moet een stok achter de deur zijn om het rechte pad te houden. Dit betekent dat het pact gericht moet zijn op de uitdagingen op lange termijn van onze sociale markteconomie, en niet mag worden afgeleid door kortetermijnsirenes. 
Désir (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de voorzitter van de Raad, zoals mevrouw Schulz daarstraks al zei, staat mijn fractie volledig achter het door commissaris Almunia gepresenteerde voorstel. Daarin wordt het taboe van de onaantastbaarheid van het Pact in zijn oorspronkelijke vorm doorbroken en wordt geopperd om, met een pragmatische instelling, lering te trekken uit de eerste vijf jaar dat de EMU van kracht is geweest, om zo aan een nieuw hoofdstuk te beginnen in de geschiedenis van de gemeenschappelijke munt, waarin stabiliteit daadwerkelijk kan samengaan met het geven van prioriteit aan groei en werkgelegenheid.
Het huidige kader is onvoldoende gebleken als instrument voor groei, niet alleen ten opzichte van de prestaties van de andere grote monetaire zones in de wereld, maar ook ten opzichte van de prestaties van de landen van de Unie die buiten de eurozone zijn gebleven. Het is bovendien kwetsbaar gebleken als het gaat om de geloofwaardigheid, niet alleen gezien het aantal landen dat de regels heeft overtreden en hun omvang, maar ook vanwege de onzekerheid die is gewekt door het besluit van november 2003 en die het Hof in zijn uitspraak van juli jongstleden niet volledig heeft weggenomen.
Wij steunen dus uw voorstellen, met name waar beter rekening wordt gehouden met de verhouding tussen schuld, tekort, economische cycli en bijzondere omstandigheden in de betreffende landen, om zo de gedachte achter ons te laten. Ook steunen wij de verschuiving van het accent van het simpelweg toepassen van sanctiemechanismen naar preventie, tijdig alarm slaan, en anticipatie.
Mijn fractie zou echter nog twee andere punten willen benadrukken – mijn collega’s zullen die voor hun rekening nemen –, want onzes inziens zijn er aanvullende maatregelen nodig. De hervorming van het Pact moet in de eerste plaats gericht zijn op groei en werkgelegenheid. Meer groei en werkgelegenheid zal ten goede komen aan de stabiliteit, of, om preciezer te zijn, het zal helpen de stabiliteit van de eurozone van een stevig voetstuk te voorzien. Hiervoor moeten de hervorming van het Pact, de strategie van Lissabon en de coördinatie van de economische beleidslijnen van de lidstaten op elkaar aansluiten. Volgens ons moet dan ook in de eerste plaats worden ingegaan op de vraag hoe we investeringen in de groei kunnen aanmoedigen en we op gedifferentieerde wijze die overheidsinvesteringen kunnen verdisconteren die bijdragen aan de verwezenlijking van de doelstellingen van de strategie van Lissabon, te weten investeringen op het gebied van onderzoek, innovatie, infrastructuur, de grote trans-Europese netwerken en, niet te vergeten, het levenslang leren.
In de tweede plaats maken we ons zorgen over het langetermijnkarakter van de schuld, terwijl we er tegelijkertijd graag zorg voor willen dragen dat het rekening houden met de vergrijzing niet tot een voorwendsel wordt om de lidstaten te bewegen tot privatisering van hun sociale stelsels, en dan in het bijzonder van hun pensioenstelsels. In dat opzicht zouden we graag zien dat duidelijkheid wordt verschaft en dat dit argument straks niet wordt gebruikt om uiteindelijk te proberen de sociale bescherming en zekerheid die de burgers van Europa genieten uit te kleden. 
Starkevičiūtė (ALDE ).
   –Hoewel ik mij schaar achter het hier verkondigde standpunt dat de belangrijkste bepalingen van het Stabiliteits- en Groeipact geen herziening behoeven en dat de middelen waarmee deze ten uitvoer worden gelegd duidelijk dienen te worden gedefinieerd, wil ik er toch op wijzen dat de stabiliteit van het pact op de lange termijn afhankelijk is van economische flexibiliteit, waarbij ook rekening moet worden gehouden met de bereidheid tot verandering van de gewone burger. Nu is de indruk ontstaan dat het voornaamste criterium van dit pact de omvang van het fiscaal tekort is, dat het enige doel ervan het garanderen van de stabiliteit van de euro is, en dat een en ander alleen kan worden gerealiseerd aan de hand van structurele hervormingen. Het doel van economische besluiten zou echter moeten zijn de welvaart van burgers te laten toenemen en ze de mogelijkheid te geven zich optimaal te ontplooien. Helaas houden structurele hervormingen in een echte economie in dat de uitgaven voor sociale regelingen, die het grootste aandeel vormen in de structuur van overheidsfinanciën, worden teruggebracht. De ervaring met hervormingen in Litouwen heeft ons geleerd dat als er geen gunstige voorwaarden worden geschapen voor de overdracht van kapitaal en arbeid van minder efficiënte naar meer productieve activiteiten, met andere woorden, als er geen nieuwe kansen op de vrije markt voor bevolking en ondernemers worden gecreëerd, de sociale uitgaven voor structurele hervormingen zeer hoog zullen zijn, en de resultaten als gevolg van de grote tegenstand niet zullen voldoen aan de verwachtingen. Daarom moet de belangrijkste prioriteit van het pact erin bestaan de economische dynamiek, de creativiteit en het ontstaan van nieuwe kwaliteitswerkgelegenheid te bevorderen, zodat zelfs mijn sceptische collega's uit Groot-Brittannië niet meer zullen twijfelen aan de verwezenlijking van werkelijke financiële en economische stabiliteit. 
Lagendijk (Verts/ALE ).
    Voorzitter, toen Voorzitter Prodi twee jaar geleden zei dat het stabiliteitspact te weinig flexibel was, was hoon zijn deel. U, minister Zalm, stond vooraan in de rij critici, want iedereen die iets wilde veranderen aan het stabiliteitspact was een . U schiep er, zoals vaker, zichtbaar genoegen in om alle critici op een hoop te gooien, want het waren allemaal prutsers. Mag ik u nu iets vragen: is het niet zo dat waar u nu mee kunt leven, dat wat u daarnet heeft voorgelezen, toch wel heel veel lijkt op wat diezelfde critici van het stabiliteitspact twee jaar geleden zeiden? Twee voorbeelden: mijn fractie heeft er altijd voor gepleit meer aandacht te besteden aan de staatsschuld en wat minder aan het jaarlijks begrotingstekort. Wij hebben altijd gezegd dat er situaties denkbaar zijn waarbij een lidstaat niet gestraft wordt voor een overschrijding van de 3 procent, bijvoorbeeld als er tijdens een langere periode een lage groei is. Nu lijkt er eindelijk in de Raad en de Commissie bereidheid te zijn om het stabiliteitspact flexibeler te interpreteren, en ik juich dat toe. Maar minister Zalm, wees nou ook zo eerlijk en flexibel, zegt u nou niet: "We verhelderen en we verbeteren en we verduidelijken het statuut". Nee, waarom zegt u nu niet: "Wij nemen de constructieve kritiek van onze groene en linkse collega's eindelijk serieus en daarom moderniseren we het pact."? Minister Zalm, iedereen moet wel eens zijn ongelijk toegeven, dit is uw moment. 
Toussas (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ondanks het feit dat een aantal landen nu openlijk de criteria van het Stabiliteitspact overtreedt en op die manier de economische kortetermijnbelangen van de monopolies dient, blijft de Europese Unie aandringen op handhaving van het Pact. Zij onderstreept zelfs de noodzaak van een nog strengere toepassing hiervan, opdat de druk in de richting van nieuwe, volksvijandige maatregelen kan worden opgevoerd.
In combinatie met de criteria van 3 procent voor het begrotingstekort en 60 procent voor de overheidsschuld zorgen de voorgestelde wijzigingen ervoor dat het reactionair karakter van het Stabiliteitspact nog meer wordt aangescherpt. Het doel is een snellere toepassing van de volksvijandige strategie van Lissabon. Om begrotingsoverschotten te verwezenlijken wordt gewerkt aan een gecoördineerde verhoging van de belastingdruk op de werknemers. De controle op de nationale begrotingen wordt opgevoerd om het mededingingsvermogen van de Europese monopolistische ondernemingen te versterken, via belastingvermindering en de toekenning van nieuwe voorrechten aan het kapitaal. De klemtoon ligt in het bijzonder op de overheidsschuld. Op die manier wordt druk uitgeoefend in de richting van de onmiddellijke hervorming van de pensioenstelsels, de verdere commercialisering van de zorg, de vermindering van de sociale uitgaven en de versnelde bevordering van de kapitalistische herstructureringen, teneinde goedkopere arbeidskrachten en winstverhoging voor het grootkapitaal te verkrijgen.
De voorgestelde herziening bevestigt dat er maar één weg is om het Stabiliteitspact en meer in het algemeen het volksvijandig beleid van de Europese Unie tegen te gaan: de werknemers moeten weigeren zich hierbij neer te leggen en moeten hun strijd opvoeren. 
Lundgren (IND/DEM ).
   Mijnheer de Voorzitter, in moderne economieën fungeert de begrotingsbalans als een automatische stabilisator van de reële economie. Stabiliteit in de reële economie en daarmee in de werkgelegenheid vooronderstelt daarom instabiliteit in de begrotingsbalans. Het Stabiliteitspact was dan ook op een principieel foute gedachte gebaseerd. Door het accent op stabiliteit van de publieke financiën te leggen heeft het tot instabiliteit in de werkgelegenheid geleid.
Het hervormingsplan van de Commissie is daarom een stap in de goede richting, maar het geeft ook reden tot zorg. Deze stap wordt genomen omdat het grote en machtige landen niet is gelukt om aan de eisen uit het Stabiliteitspact te voldoen. Intellectuele argumenten en de politieke wil om de werkgelegenheid te stabiliseren waren ontoereikend. Het belooft niet veel goeds voor de verdere samenwerking in de EU dat macht belangrijker is dan intellectuele argumenten. Daarom was het een terechte en belangrijke eis dat ook grote landen zich aan geldende regels houden, zelfs als die regels minder geschikt lijken.
De problemen worden nu minder voor landen met hoge structurele begrotingstekorten, zoals Frankrijk en Duitsland, maar ze nemen toe voor landen met een hoge overheidsschuld, zoals Italië, Griekenland en België.
Karas (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, het stabiliteits- en groeipact is een succes. Twaalf landen maken deel uit van de eurozone; het pact stelt de regels voor het lidmaatschap hiervan, het vormt het fundament van het publieke debat over de samenhang van begrotingsdiscipline, inflatie, prijsstabiliteit, groei en werkgelegenheid, het fundament van het debat over de structurele problemen in Europa, het fundament van het debat over de rol van de Commissie in relatie tot het economisch beleid van de lidstaten.
Het pact mag niet worden misbruikt als smoes voor eigen falen en nalatigheid. Het pact is de opdracht aan lidstaten en Commissie hoe te handelen. Het Europese Hof van Justitie heeft de Commissie versterkt en daarmee ook het pact. De nieuwe Grondwet heeft het pact en de Europese Centrale Bank versterkt door de prijsstabiliteit als doelstelling in de Grondwet op te nemen.
Wij weigeren mee te werken aan een verandering van de spelregels. Wie onder flexibiliteit versoepeling verstaat, verandert de spelregels. Wie, zoals minister Eichel, de Bundesbank een muilkorf wil omdoen, die heeft geen oog voor de rol van een onafhankelijke centrale bank en voor het belang van transparantie voor het vertrouwen, de betrouwbaarheid en de geloofwaardigheid. Ik steun het standpunt van de Raad en de uitspraken van ECB-voorzitter Trichet. We hebben heldere regels nodig die voor iedereen gelden en dienen deze succesvol toe te passen. We hebben geen probleem met het pact, maar het schort aan de uitvoering ervan.
Daarom stem ik ook in met een debat over hoe wij de totale schuldenlast meer op de voorgrond kunnen plaatsen, over hoe we criteria voor het noodzakelijke behalen van begrotingsoverschotten in conjunctureel goede tijden vastleggen, over hoe we de gevolgen van de demografische ontwikkeling incalculeren en een openbaar debat voeren over het verschil tussen structurele schulden en investeringsschulden.
Er dient ook een debat te komen over de bevoegdheden van de Commissie bij de tenuitvoerlegging van het pact. Wie schulden maakt omwille van de schulden verkwanselt zijn toekomst. We willen dat de burgers van Europa vertrouwen hebben in de regels die wij onszelf opleggen. We willen dat de burgers ervan op aan kunnen dat iedereen in Europa voor de wet gelijk is en rechtvaardig wordt behandeld. 
van den Burg (PSE ).
    Voorzitter, ik sluit mij aan bij de felicitaties voor de heer Almunia. Hij heeft een moedige poging gedaan om het vastgelopen groei- en stabiliteitspact weer nieuw leven in te blazen. Ik wil ook Gerrit Zalm als voorzitter van de ECOFIN-raad complimenteren en bedanken voor het feit dat hij inderdaad niet blijft vastzitten in de oude koeien en ik zou ze ook niet uit de sloot willen halen, zoals mijn collega Lagendijk. Wat ik wel hoop, is dat hij dat niet alleen op opportunistische en tactische gronden doet, maar dat hij er nu ook inhoudelijk van overtuigd is dat het economisch gezien ook van belang is het groei-element van het pact meer te benadrukken. Ik wil ook nog even aangeven dat mijn fractie het erg op prijs stelt dat u aangegeven hebt met onze economische commissie het debat verder te willen voeren. Ik denk dat het belangrijk is dat wij daar in het Europees Parlement ook bij betrokken zijn.
Wat de inhoud betreft: mijn fractie is positief over de richting van het Commissiedocument, dat zal duidelijk zijn. Wij hebben er steeds voor gepleit een beter evenwicht tussen de doelstellingen voor groei en stabiliteit te vinden. We willen af van de spagaat van enerzijds de ambitieuze doelstellingen van Lissabon en anderzijds de voor een langere recessieperiode te krap bemeten begrotingsnormen om in hernieuwde economische groei te kunnen investeren. Het is toch absurd dat bijvoorbeeld in Portugal de uitgaven voor onderzoek en ontwikkeling en onderwijs worden ingekrompen in plaats van opgevoerd en dat Griekenland wordt gestraft - een ander voorbeeld voor de budgetoverschrijdingen - in verband met die prachtige Olympische Spelen waar we allemaal zo van genoten hebben. Ook in mijn eigen land zie ik bijvoorbeeld de discussie met de lagere overheden over de manier waarop zij uit de reserves investeringen kunnen financieren. Ook daar geldt : ze hebben het geld in die reserves om investeringen te kunnen doen. Dat zou positief kunnen zijn voor de groei, maar omwille van het niet overschrijden van het begrotingstekort van 3%, zouden ze een investeringstop opgelegd krijgen en dat is toch absurd in deze periode. Mijn fractie is dus voorstander van een preciezer geformuleerd groeipact. Ik wil u alvast een tweetal elementen voorleggen.
Ten eerste ben ik benieuwd naar uw opvattingen over de . Zoals u weet, wordt juist in het Verenigd Koninkrijk, dat niet deelneemt aan de euro, een heel sterk pleidooi gehouden om onderscheid te maken tussen de lopende begrotingsuitgaven en investeringsuitgaven. Uw bezwaar was altijd dat die grenzen niet helder kunnen worden getrokken. Mijn pleidooi zou er niet in bestaan dit ook aan de vindingrijkheid van de nationale ministers van financiën individueel over te laten, maar juist te kijken of we niet aan de doelstellingen van Lissabon en aan de brede economische richtsnoeren en hopelijk straks ook aan het advies van de van Wim Kok, gezamenlijke normen kunnen ontlenen. Ik bepleit dat we dan die vele mooie verbintenissen van Lissabon en de daaropvolgende topconferenties kunnen omzetten in echte investerings- en groeiplannen.
Het tweede element is dat ik voorstel om dat in meerjarenplannen te doen, die bij die deadline van 2010 of bij volgende jaren aansluiten. Wat vindt u van het idee om die groei en groei-investeringen over meerdere jaren af te schrijven, zodat ze niet op jaarbasis voor die 3%-norm meetellen?
Ik zou graag van u horen of u bereid bent dat soort discussies verder te voeren in de Raad Ecofin en ik hoop dat we daarmee het pact echt weer stevig op de beide benen kunnen zetten die het nodig heeft, te weten stabiliteit en groei. 
Letta, Enrico (ALDE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, mijnheer de commissaris, mijnheer de minister, een van de laatste initiatieven van de Commissie-Prodi was het voorstel tot hervorming van het Stabiliteits- en Groeipact. Dit voorstel was een van de belangrijkste daden in deze onzekere tijd voor de economie van de Unie.
Dankzij de besluiten van deze jaren kon stabiliteit worden gegarandeerd en de inflatie onder controle worden gehouden, maar de groei was laag en er was een gebrek aan bindende regels voor de uitvoering van de doelstellingen van Lissabon. De groei in Europa moet kwalitatief van een hoog niveau zijn en opnieuw opklimmen tot ten minste 3 procent. De hervorming van het Pact kan een van de instrumenten zijn om de vertraging te overwinnen. Het voorstel van de Commissie, dat hier door Commissaris Almunia is ingediend, is een goed uitgangspunt, maar voor verbetering vatbaar. De lidstaten moeten ervoor zorgen dat er in het debat grondige discussies plaatsvinden, zoals indertijd met Maastricht het geval was.
Het debat moet om drie hoofdpunten draaien. Ten eerste moet het toekomstig Pact in het teken komen te staan van Lissabon, hetgeen betekent dat meer gewicht moet worden toegekend aan alle criteria die te maken hebben met structurele hervormingen, innovatie en investeringen in onderzoek en ontwikkeling. De voorstellen betreffende de moeten opnieuw boven water worden gehaald, zij het met de beperking dat de investeringen die worden uitgezonderd van de berekening van de 3 procent op communautair niveau worden vastgesteld en beheerd en niet uitmonden in een door de belangen van de verschillende landen bepaalde markt, zoals collega Klinz zojuist zei. Ten tweede is het voor de schuld noodzakelijk de tendens en niet het bedrag als beslissend criterium te nemen. Ten derde moet verduidelijkt worden welke geloofwaardigheid moet worden gegarandeerd voor het Pact, dat in een zware crisis werd gestort door het besluit van de Ecofin van november jongstleden en door hetgeen in de eindtekst van de Grondwet is komen te staan over de evenwichtige verdeling van de bevoegdheden over de Ecofin en de Commissie. Daardoor worden immers de nationale regeringen voorgetrokken, en wel meer dan met de Conventietekst het geval was.
Tot slot herinner ik er nog aan dat als het probleem van de geloofwaardigheid van het Pact niet wordt opgelost, en als de landen niet afspreken het Pact te eerbiedigen, heel het inhoudelijke debat van zuiver academische aard dreigt te worden. 
Papadimoulis (GUE/NGL ).
   - Mijnheer de Voorzitter, met de veranderingen die de Europese Commissie wil aanbrengen aan het Stabiliteitspact wordt niet getornd aan de neoliberale filosofie die daaraan ten grondslag ligt. Daarmee wordt - laten wij eerlijk zijn - voldaan aan de behoeften van de Duitse en Franse regering en worden met name landen als Griekenland de dupe. Griekenland heeft een overheidsschuld dat sowieso al hoog is maar nog hoger zal worden door de peperdure Olympische Spelen en de hoge defensie-uitgaven. Deze veranderingen van het Pact geven geen antwoord op enkele cruciale problemen, zoals de lage groei, de hoge werkloosheid en de grote sociale en regionale verschillen. Dat zijn de problemen waarmee de ontwikkeling van de Europese Unie de afgelopen jaren te kampen had. 
De kritiek van de Confederale Fractie Europees Unitair Links/Noords Groen Links gaat de tegenovergestelde kant uit van die van de Europese bankiers die de absolute neoliberale orthodoxie tot uiting brengen. Wij willen een radicale hervorming van het Stabiliteitspact. Wij willen een Europees pact voor werkgelegenheid, ontwikkeling en sociale samenhang, een pact dat sociale criteria met meetbare en controleerbare indicatoren invoert en voorziet in zelfs straffen en sancties voor de landen die deze overtreden, zoals de landen met een hoge werkloosheid. 
Blokland (IND/DEM ).
   – Voorzitter, het is bijna twee jaar geleden dat Voorzitter Prodi het stabiliteits- en groeipact bestempelde als dom. In die twee jaar heeft de discussie voortgewoed en geleid tot de voorstellen van de Commissie die tijdens de afgelopen ECOFIN-Raad in Scheveningen werden besproken.
De voorstellen van de Europese Commissie bieden naar mijn mening een basis om de discussie over het stabiliteits- en groeipact verder vorm te geven en daarbij blijft de uitvoering van het pact gebaat bij heldere en duidelijke besluitvorming. Sanctionering op een eenduidige wijze blijft vereist. De discussie die nu wordt gevoerd, mag ook de uitvoering van het pact en het vertrouwen in de euro niet schaden.
In het debat is destijds ingebracht dat meer rekening moet worden gehouden met de conjuncturele schommelingen. Zo kan in krappe tijden het gespaarde overschot uit goede jaren worden aangewend. Van minister Zalm hoorde ik graag of deze suggestie is overgenomen en of daar mogelijk de sleutel ligt tot een aanvaardbaar nieuw pact.
Ik wil ook vragen of de Raad wat meer duidelijkheid kan geven over de taken en verantwoordelijkheden van de volgende voorzitter van ECOFIN, de heer Juncker. 
Radwan (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, mijnheer de commissaris, zo’n twee tot drie jaar geleden was uw voorganger, landgenoot en partijgenoot de heer Solbes, hier aanwezig. Bij die gelegenheid reageerde hij op de opmerkingen van de heer Prodi die vandaag al meerdere malen zijn geciteerd: Het pact is flexibel genoeg en hoeft niet te worden aangepast. Daarom rijst thans de vraag waarom het pact nu twee jaar later - met een nieuw gezicht, maar uit dezelfde partijpolitieke familie - wel plotseling zou moeten worden veranderd.
Ik neem het u niet kwalijk dat u een ultieme reddingsactie voor het pact onderneemt; tenminste dat is mijn interpretatie. Wij hebben immers reeds meegemaakt dat de ministers van Financiën weliswaar Europees recht creëren, maar daar vervolgens zelf openlijk en in hoge mate van afwijken; dat geldt met name voor de Duitse en Franse minister. Ik kan mij nog herinneren dat minister van Financiën Zalm bij ons in de parlementaire commissie onder andere heeft geëist dat iedereen gelijk wordt behandeld. Dat onderstreep ik: Iedereen moet gelijk worden behandeld en de wet is voor iedereen gelijk. Ik ben dan ook verheugd dat u niet van plan bent om het Verdrag aan te passen en dat u aan de 3 procent en aan de 60 procent vast blijft houden.
U heeft het over flexibiliteit. Er zijn zeker ook economische redenen aan te voeren voor flexibiliteit. Ik wil u echter heel duidelijk zeggen dat deze redenen wel geconcretiseerd dienen te worden. Op dit moment lijkt die flexibiliteit op een soort vrijbrief op basis waarvan iedereen die wat nationale uitzonderingen kan aantonen, daar een beroep op kan doen en dan vervolgens de gewenste instemming van de Commissie ontvangt. Op dit punt is het noodzakelijk dat u in de Commissie verbeteringen doorvoert en voor de benodigde concretisering zorgdraagt.
Ik vind het jammer dat juist vanuit de Commissie zelf het probleem van het pact niet aan de orde wordt gesteld. U zou in dit proces ook meer steun moeten krijgen. Als er ooit betere tijden aanbreken en u de regeringen vertelt dat zij moeten sparen, geloof ik niet echt dat zij dan ook daadwerkelijk gaan sparen - dat wil zeggen hun schulden verminderen - alleen omdat de Commissie dat zegt; als de situatie aan de inkomstenkant is verbeterd, willen zij namelijk hun verkiezingsbeloften inlossen. Daarom moet op dit vlak de rol van de Commissie ten opzichte van de Raad worden versterkt. U kunt daarbij op de steun van de EVP-Fractie in dit Parlement rekenen en ik hoop ook, op zijn minst voor een deel, op de steun van de ministers van Financiën.
Tot slot nog een laatste opmerking: Het mag niet gebeuren dat het eventuele falen van de Lissabon-strategie, waarop door de nationale regeringen is aangedrongen, nu al op het stabiliteits- en groeipact wordt afgewenteld. Dat is legendevorming en dat mag in geen geval gebeuren.
Berès (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, ik wil u van harte gelukwensen. Degenen die het Stabiliteitspact niet als een fetisj beschouwen, hebben lang op dit moment gewacht. Een taboe is gesneuveld. Er mag gepraat worden over het Stabiliteitspact en zelfs over een hervorming ervan. Mijnheer de commissaris, ik wil u werkelijk van harte feliciteren, aangezien de ministers van Economische en Financiële Zaken uw mededeling als een goede basis voor de werkzaamheden hebben bestempeld. Welnu, dat lijkt me een hele stap vooruit. De situatie in Frankrijk en Duitsland heeft u waarschijnlijk een handje geholpen, alsmede het arrest van het Hof van Justitie, maar de stap is hoe dan ook gezet, dus laten we er ons voordeel mee doen en de ruimte die ons wordt geboden gebruiken.
We moeten deze gelegenheid allereerst aangrijpen om orde op zaken te stellen. In dat opzicht kan ik niet meegaan in het oordeel van de heer Radwan. De vraag is niet of de strategie van Lissabon mislukt is, en of het Pact gered moet worden. De vraag is hoe we het Pact kunnen gebruiken om de strategie van Lissabon tot een succes te maken. En wat dat betreft dunkt me dat we meer kunnen en moeten doen om de uitgaven nog beter bij te houden. Ik denk daarbij aan de uitgaven die bijdragen aan een tenuitvoerlegging van de gehele strategie van Lissabon. Ik geloof namelijk niet in de regel dat het concurrentievermogen de alfa en de omega van de strategie van Lissabon zou zijn. De strategie van Lissabon zal pas een succes worden als ze stoelt op een strategie die gericht is op volledige werkgelegenheid en duurzame ontwikkeling op basis van onderzoek en kennis.
Mijnheer de commissaris, ik zal het nu hebben over een aspect in uw mededeling waar volgens mij te weinig aandacht aan is besteed en dat nader moet worden uitgewerkt, namelijk de aansluiting tussen de coördinatie en het Stabiliteitspact. U weet beter dan ik dat deze coördinatie tot nu toe een zuiver academische exercitie is. Het element dat ervoor zou kunnen zorgen dat een en ander uitgroeit tot een basisregel en een instrument waarmee de kwaliteit van het beleid kan worden vastgesteld, functioneert namelijk niet. Het resultaat is dat we nu met een Stabiliteitspact zitten waarmee we niet meer kunnen dan, zoals bij een balans, achteraf vaststellen wat er gebeurd is, zonder dat het ons in staat stelt de dynamiek of de gezamenlijke keuze te bepalen.
Ik wil afsluiten met wat in de eerste plaats dit Parlement aangaat, namelijk het democratische debat over uw voorstellen, over de tenuitvoerlegging van de coördinatie en het Stabiliteitspact. Op dat terrein moet nog veel gebeuren. Weliswaar noemt u het Europees Parlement ergens in uw mededeling, maar het lijkt erop dat dat slechts voor de vorm is en dat uiteindelijk de debatten hoofdzakelijk zijn weggelegd voor dat ene zeer selecte, zeer gesloten gezelschap, te weten de Eurogroep, vertegenwoordigd door de Raad Ecofin. Die barrière moet geslecht worden. Het debat moet uit de achterkamertjes worden gehaald, want anders worden de economische beleidslijnen, waarover samenlevingen per slot van rekening collectief moeten beslissen ten behoeve van hun mensen, onttrokken aan de publieke arena. Als dit Parlement, en in het bijzonder de commissie die ik voorzit, hieraan kan bijdragen, denk ik dat we samen prima werk zullen leveren. Ik wens u veel succes!
Riis-Jørgensen (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik kan de Commissaris niet gelukwensen, maar ik heb drie vragen.
Waarom heeft u zo’n haast, mijnheer de commissaris, met het maken van nieuwe regels? Waarom volgt u uw voorganger de heer Solbes niet, die het zoals bekend heel goed vond gaan met het Stabiliteitspact? Ik vind dat we moeten wachten tot de nieuwe Commissie haar werkzaamheden start. Het is de taak van de Commissie om deze regels te administreren en beheren. En dan hebben we ook de heer Zalm terug op zijn stoel als vertegenwoordiger van Nederland, zodat we zijn normaal gesproken harde standpunt in dezen kunnen vernemen, een houding die ik zoals bekend bewonder. Dus laten we nog even wachten.
Waarom benut men de tijd niet om te discussiëren over de rol van de Commissie in het Stabiliteitspact, over de vraag in hoeverre men een waarschuwing kan geven zonder dat de ministers van financiën dat hoeven goed te keuren, en over de vraag hoe landen die het Stabiliteitspact overtreden überhaupt stemrecht in de Raad kunnen hebben?
Ook wil ik de voorzitter van de Europese Sociaal-Democraten, die helaas zijn plaats verlaten heeft, graag vragen waarom men de heer Schröder niet eens aanpakt en hem vertelt dat hij zich aan de regels moet houden. Een flexibel Stabiliteitspact zal hem echt niet helpen.
Het probleem van de heer Schröder is dat hij zich niet aan het Stabiliteitspact houdt, en flexibele regels zullen hem niet helpen, dus ziet u hem nu zover te krijgen dat hij zich aan de regels houdt. Wat Duitsland nodig heeft, dat zijn grote structurele hervormingen. 
Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Mijnheer de Voorzitter, eindelijk is de Commissie bereid te erkennen dat de verschillen in de economische en sociale toestand van de lidstaten de zin van de nominale criteria bij de toepassing van het Stabiliteitspact ondergraven.
Ze erkent – zij het erg laat – dat de kritiek die wij van begin af aan hebben geleverd gerechtvaardigd was. Wij hadden vooral kritiek op de 3%-grens voor het overheidstekort, en we wezen daarbij op de sociaal-economische gevolgen. We betreuren het wel dat deze voorstellen pas gedaan zijn nadat Frankrijk en Duitsland jaren achtereen in gebreke zijn gebleven de bepalingen na te leven en dat ze eigenlijk alleen dienen om deze landen via een cosmetische politieke operatie dekking te verlenen.
We weten dat de toepassing van het Stabiliteitspact gediend heeft als rechtvaardiging voor het korten op openbare investeringen, vooral op sociale gebieden die onder de verantwoordelijkheid van de staat vallen, als gevolg van welk beleid privatiseringen een enorme vlucht hebben genomen. Het is bekend dat een afnemende economische groei, economische stagnatie of – in sommige gevallen, zoals Portugal – recessie leiden tot meer werkloosheid en sociale uitsluiting. Daarom zeggen wij dat het Stabiliteitspact zo snel mogelijk buiten werking moet worden gesteld en dat er een algemene herziening moet worden uitgevoerd van de economische en monetaire richtsnoeren voor de EU. Om economische en sociale ontwikkeling te garanderen moet er een pact worden gesloten dat werkelijk bijdraagt tot meer werkgelegenheid en sociale vooruitgang, een pact dat prioriteit geeft aan economische en sociale cohesie, werkgelegenheid en sociale insluiting. 
Evans, Jonathan (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben mij er terdege van bewust dat ik een land vertegenwoordig dat geen lid is van de Europese Monetaire Unie en dat ik een partij vertegenwoordig die tegen een toekomstig lidmaatschap van de euro is. Ik ga mij daarvoor niet verontschuldigen omdat ik van mening ben dat het beter is voor de Britse economie om buiten de eurozone te blijven; ons groeipercentage dat significant hoger is dan het gemiddelde in euroland is hiervan een bewijs. Echter, zoals de leider van mijn partij, de heer Howard, onlangs opmerkte in een rede in Berlijn: wij vinden wel dat verschillende combinaties van lidstaten hun krachten op verschillende gebieden naar eigen goeddunken moeten kunnen bundelen. Daarom wensen wij onze collega’s in de eurozone het beste.
Ik ben een groot voorstander van het principe dat regeringen overmatige begrotingstekorten zouden moeten vermijden, helemaal wanneer een economie sterk groeit en de werkloosheid laag is. Het zou voor ons eenvoudig geweest moeten zijn om onze uitgaven binnen de grenzen te houden die de leden van de Europese Unie zich hebben gesteld, want wij worden allen – en niet alleen de eurolanden – geacht ons aan deze regels te houden. Toen het begrotingstekort van Groot-Brittannië het plafond van 3 procent doorbrak, werd dit echter niet door de Commissie bestraft omdat het niet tot de eurozone hoort.
De volken van andere Europese staten hebben minder geluk: de Nederlanders en de Portugezen hebben in tijden van recessie hun overheidsuitgaven drastisch moeten beperken om aan het Pact te voldoen. Maar in plaats van dat ze daarvoor werden geprezen, kregen ze een klap in het gezicht van de regeringen van Frankrijk en Duitsland die hun overwicht gebruikten om de regels bij te stellen en de boetes te ontlopen die, wanneer ze waren opgelegd, hen hadden kunnen aanzetten tot de teamgeest waartoe ze ons soms oproepen. De schade die hierdoor is veroorzaakt valt niet licht te overschatten. De euro is een ambitieus project. Dit soort projecten vergt altijd een flinke injectie van politiek kapitaal. Voor een sterke valuta is geloofwaardig leiderschap vereist, en daar schort het nu aan. Vanaf het moment dat de euro is ingevoerd zijn degenen die de regels zelf hebben geschreven het minst bereid zich eraan te houden.
Met de nieuwe richtsnoeren die vorige week zijn aangekondigd wordt lippendienst bewezen aan de behoefte aan heldere, effectieve regels. In feite wordt hiermee gezwicht voor politieke macht. Velen hebben geopperd dat het eventuele succes van de euro er uiteindelijk aan zal worden afgemeten of Groot-Brittannië en Denemarken al of niet besluiten mee te doen. Ik ga niet in een glazen bol turen, maar ik moet zeggen dat het meest recente optreden van de bewakers van deze munt degenen onder ons die zo hun bedenkingen hebben om toe te treden geenszins heeft aangemoedigd. 
Goebbels (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, als je je lot zo met elkaar verbonden hebt als wij in Europa kan dat alleen goed gaan als iedereen zich vrijwillig aan een aantal regels onderwerpt.
Dat was de kern van de boodschap van het Hof van Justitie in het geschil over het Stabiliteitspact. In zijn arrest heeft het Hof bevestigd dat de staten een eigen beoordelingsrecht hebben en dat ze geenszins verplicht zijn de Commissie te volgen; het Hof heeft overigens het initiatiefmonopolie van de Commissie bevestigd, hetgeen haar goed van pas komt. Onlangs heeft zij een initiatief genomen voor aanpassing van de bestaande regels. Deze politieke daad van de Commissie Prodi is toe te juichen en we moeten commissaris Almunia daarvoor bedanken.
De socialisten zijn voorvechters van een beleid gericht op stabiliteit en inflatiebestrijding, maar stabiliteit zonder groei gaat ten koste van toekomstige uitgaven en leidt tot een soberheidsbeleid waar de meest kwetsbaren onder onze medeburgers als eersten onder te lijden hebben. Ook al hebben de twee pijlers van het Pact, de befaamde percentages van 3 procent en 60 procent, geen harde wetenschappelijke basis, aan deze doelstellingen moet niet worden getornd. De individuele omstandigheden van de vijfentwintig lidstaten zijn echter zeer verschillend. Het spreekt voor zich dat een staat met een schuld die rond de 60 procent van zijn bbp ligt meer speelruimte heeft dan een staat die gebukt gaat onder een overheidsschuld van meer dan 100 procent van zijn bbp.
De socialisten willen de staten een zekere flexibiliteitsmarge laten bij conjuncturele tegenwind, zodat ze een structureel stimuleringsbeleid kunnen voeren, maar dan moeten ze wel – en op dat punt sluit ik me aan bij de heer Radwan – in tijden van sterke groei een strengere begrotingsdiscipline in acht nemen.
Bovendien zouden de overheidsuitgaven op hun kwaliteit moeten worden beoordeeld. Er moet onderscheid worden gemaakt tussen consumptie-uitgaven en uitgaven die investeringen zijn voor de toekomst. Lenen zou dan alleen nog mogen voor rendabele investeringen. Dit vergt een betere economische op Unieniveau en een verdergaande coördinatie van het economisch beleid. Hoewel het instellen van een vast voorzitterschap van de Eurogroep in de persoon van Jean-Claude Juncker toe te juichen is, blijft het toch een feit dat een voorzitter voorzit en niet beslist. Om het Stabiliteitspact tevens tot een groeipact te maken moeten er dwingende regels worden opgelegd op het terrein van de nationale begrotingspraktijk.
De ECB heeft afwijzend gereageerd op de voorstellen van de Commissie. Ik ben de heer Zalm erkentelijk voor zijn tamelijk onderkoelde reactie op de voorstellen van de Centrale Bank. De onafhankelijkheid van de ECB is en blijft stevig verankerd in het Verdrag: het monetair beleid valt onder de alleenverantwoordelijkheid van de Centrale Bank. De zeggenschap inzake het economisch beleid daarentegen ligt exclusief bij de lidstaten. De politieke macht dient het Europese economisch beleid te coördineren, niet tegen de ECB in, maar wel onafhankelijk van een kijk op de wereld die beperkt is tot enkel monetaire overwegingen. 
Maaten (ALDE ).
   – Voorzitter, de uitspraak van het Hof van 13 juli jongstleden was een positieve ontwikkeling in de strijd om het stabiliteits- en groeipact. Er kwam een duidelijk signaal van een onafhankelijke instantie die de Europese Commissie in het gelijk stelde wat betreft haar aanpak van de lidstaten die structureel de 3 procent-norm overschrijden.
Maar nu presenteert diezelfde Commissie, hoewel met een nieuwe Commissaris, een voorstel voor de hervorming van het stabiliteits- en groeipact dat door zijn vaagheid vooral welkom zal zijn in de rekenkamers van de overspelige leden van de Raad.
De Commissie staat een intelligentere toepassing van het pact voor ogen, maar ik vraag me af wat welke definitie van intelligentie de Commissie in die context hanteert, want sinds wanneer is het belonen van overtredingen intelligent? Laten we het niet ingewikkelder maken dan het is. In de eenvoud van het pact ligt ook haar kracht. Twee grote lidstaten willen nu in moeilijke tijden ten koste van het pact een oplossing voor hun economische situatie en nemen maar al te graag een voorschot op de toekomst.
Maar hoe kunnen we erop vertrouwen dat er in een nieuwe systematiek wel een garantie is dat die lidstaten, Frankrijk en Duitsland, zich aan de afspraken zullen blijven houden en vooral, zoals collega Klinz al eerder opmerkte, dat ze de nodige economische hervormingen zullen doorvoeren? Een herziening van het pact kan natuurlijk nuttig zijn, dat ben ik het ook van harte met de voorzitter van ECOFIN eens. Maar waar ik in het verleden beslist voorstander was van een veel sterkere rol van de Europese Commissie bij het handhaven van het pact, moet de nieuwe Commissaris mij er nog maar van overtuigen dat het pact bij hem in goede handen is. En ik vind het maar goed dat de Raad zich onder het Nederlands voorzitterschap althans verantwoordelijk heeft getoond. 
Toubon (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de minister, mijnheer de commissaris, dames en heren, de Franse afvaardiging in onze fractie beschouwt het Stabiliteits- en Groeipact als een van de pijlers van de economie en de Europese munt. Wij willen dat het werkelijk kan worden toegepast om zo de overheidsuitgaven in de hand te houden, buitensporige tekorten te bestrijden en een gezond beheer te waarborgen van de overheidsfinanciën van de lidstaten. Juist om die reden steunen wij de voorstellen van de Commissie en zijn wij verheugd over de positieve reactie van de Raad van ministers.
De Commissie wil lering trekken uit de verworven ervaring. Zij stelt dan ook voor om de regels van het Pact volledig en op verstandige wijze toepasbaar te maken, zonder de twee hoofdcriteria daarvan, het percentage voor het tekort en het percentage voor de schuld, te wijzigen – niet meer maar ook niet minder. De mededeling van 3 september gaat terug op principes die wij onderschrijven, namelijk dat de Commissie vroegtijdige waarschuwingen mag geven, dat de nadruk komt te liggen op de hoogte van de schuld, dat in tijden van hoogconjunctuur begrotingsoverschotten worden aangewend om speelruimte te creëren waarmee een verslapping van de bedrijvigheid het hoofd kan worden geboden – de strategie van de eekhoorn dus –, dat rekening gehouden wordt met buitengewone omstandigheden, een begrip dat de Raad van ministers heel duidelijk zal moeten omschrijven, en tot slot dat de grote doelstellingen van het economisch beleid wordt gelijkgeschakeld met de besluiten van nationale parlementen. Op die manier wordt in dit voorstel een groter gewicht gegeven aan economische ontwikkelingen en worden de risico’s die een dogmatische opstelling met zich meebrengt voor de bedrijvigheid en de werkgelegenheid vermeden. Bijvoorbeeld, als Frankrijk dit jaar een belangrijke bijdrage kan leveren aan de groei in Europa, dan komt dat duidelijk doordat het Pact niet als botte bijl is toegepast.
Voorts verwelkomen wij de aanstelling van een vaste voorzitter van de Eurogroep in de persoon van Jean-Claude Juncker. Dat gaat allemaal de goede kant op. Het begrotingsbeleid zal in de toekomst een grotere bijdrage leveren aan de groei en zal zo een wezenlijke bijdrage leveren aan de verwezenlijking van de doelstellingen van Lissabon die het toekomstbeeld bepalen voor de concurrentiekracht en de welvaart van de Europese Unie. 
Barón Crespo (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik voer het woord om mijn steun uit te spreken voor de mededeling van de Commissie over de versteviging van de economische en verheldering van de uitvoering van het Pact voor stabiliteit en groei.
De economische is opnieuw een belangrijke kwestie, want de huidige ontwikkelingen vinden hun oorsprong in het Verdrag van Maastricht, waarin het lot werd bepaald van de Economische en Monetaire Unie: de Monetaire Unie werd daadwerkelijk geconcipieerd en uitgevoerd, maar de Economische Unie bleef een stuk achter. Het stabiliteitspact, nu al zo’n tien jaar oud, werd onder meer ingegeven door een zeker wantrouwen jegens een aantal landen die niet aan de norm leken te kunnen voldoen.
Uit het creatievermogen van de Europese Unie blijkt dat de landen die toen als twijfelachtig werden gezien, nu het best uit de bus komen, en de landen die deze deugdzame regels voorschreven vreemd genoeg degene zijn die het meest hebben gezondigd. Met het oog op de Europese integratie geeft dat in elk geval hoop.
Sindsdien hebben we de euro ingevoerd, de strategie van Lissabon bepaald, en een grondwet gemaakt – waarbij zij opgemerkt dat alle regeringsvertegenwoordigers naar de werkgroep van de Conventie zijn gekomen om te protesteren tegen de ontwikkeling van de economische .
Het stabiliteits- en groeipact moet dan ook worden herzien en gemoderniseerd omdat het in vele opzichten niet functioneert – met name wat betreft de groei – en omdat we naar het Gerechtshof hebben moeten stappen om ervoor te zorgen dat sommige landen dit pact ten uitvoer leggen.
Zowel de actie van de Commissie – waar wij volkomen achter staan – als de positieve reactie van de Raad zijn volgens mij dus redelijk, want zoals de Europese Centrale Bank zich bezig dient te houden met monetaire zaken, zo dient de Raad zich te bekommeren om het functioneren van de economie. 
Hoppenstedt (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, het versterken van de en het creëren van meer duidelijkheid over de omzetting van het stabiliteits- en groeipact is van groot belang. Dat is alleen al van belang omdat hierdoor de basisgedachte van het pact een centralere rol in de discussie gaat spelen en het stabiliteitsbeginsel van de Monetaire Unie wordt verstevigd. Daarnaast is het ook van belang om het vertrouwen dat de burgers ons in 1997 bij – ook in dit Parlement – een gevoerde discussie over de invoering van de euro hebben gegeven, niet te ondermijnen. Het stabiliteits- en groeipact is een richtsnoer voor rechtvaardigheid en duurzaamheid. Daarom moet het in stand worden gehouden en moet het pact, wat zijn opzet en toepassing betreft, in de geest van het verdrag van Maastricht en van de grondwet voor Europa worden beschermd en versterkt.
In het stabiliteitspact komt het eenvoudige, maar voor het economische beleid fundamentele besef tot uiting dat de schulden van vandaag uiteindelijk altijd de belastingen van morgen zijn en dus op de schouders van de komende generaties terechtkomen. Daarom wordt in het pact terecht verlangd dat er een einde aan de nationale schuldenlasten komt en dat er op basis van het conjunctuurverloop sprake moet zijn van evenwichtige begrotingen. Uit hoofde van de voorschriften van het pact kunnen en mogen tekorten bij een economische opleving overigens tijdelijk op de koop toe worden genomen, dat is al eerder gezegd; alleen moeten deze nieuwe schulden in de volgende opleving dan wel weer worden weggewerkt.
In de mededeling van de Europese Commissie wordt tegen deze achtergrond terecht de kwestie van het draagvlak op de lange termijn aan de orde gesteld. In dat verband dient er een betere afstemming plaats te vinden tussen de grondbeginselen van het economische beleid en het stabiliteits- en groeipact. Een kritische houding dient echter te worden aangenomen ten opzichte van de kwestie die in de mededeling wordt aangesneden over het grotere belang dat in de aanbevelingen van de Europese Commissie moet worden gehecht aan de conjunctuurontwikkeling. De mededeling van de Europese Commissie bevat in totaal vijf kernvoorstellen, maar vanwege tijdgebrek kan ik slechts op één voorstel nader ingaan, namelijk de betere coördinatie en uitvoering van het begrotingsbeleid. Een betere afstemming tussen de grondbeginselen van het economische beleid en het stabiliteits- en groeipact is een goede zaak. Op die manier kan de Europese Commissie de systematische mededinging in de Europese Unie nieuwe impulsen geven en een belangrijke bijdrage leveren om meer vooruitgang te boeken bij het verwezenlijken van de doelstellingen die in Lissabon zijn overeengekomen.
In zoverre verdienen voorstellen die nu weer opnieuw ter tafel liggen om meer transparantie en verantwoordingsplicht in het begrotingsbeleid van de lidstaten te bewerkstelligen onze volle ondersteuning. Het is met name in het belang van de deelnemers aan de Monetaire Unie om de geloofwaardigheid van het stabiliteits- en groeipact met transparante informatie te ondersteunen. 
Bullmann (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, geachte dames en heren, het financiële beleid in de Europese Unie dient er met name op gericht te zijn om de economie een stevige basis te verschaffen. Dat beleid moet wel stabiel en berekenbaar zijn, maar het mag in ieder geval nooit ideologisch worden!
Het verbaast mij hogelijk dat er in dit Parlement wordt beweerd dat het vertrouwen in de euro is aangetast. Op basis van welk economisch gegeven kunt u beweren dat het vertrouwen in de euro is aangetast? Het tegendeel is het geval. De bedrijven waar ik mee praat, maken zich eerder zorgen over de sterke euro ten opzichte van de Amerikaanse dollar. Zij zijn eerder bezorgd over de trage economische groei die wij doormaken. De mensen met wie ik praat, zijn bezorgd over de hoge werkloosheid in de Europese Unie.
Ik ben ervan overtuigd dat commissaris Almunia in zijn antwoord nader zal ingaan op het vertrouwen in en de internationale opvattingen over de euro. In ieder geval zijn wij in staat om de discussie hier voort te zetten. Ik heb met grote belangstelling kunnen vaststellen, mijnheer Poettering, hoe groot de bandbreedte van de discussie binnen uw fractie is. Het is een spannende discussie en dat geldt blijkbaar ook binnen de EVP-Fractie.
Ons aanbod is als volgt: Laten wij verstandig zijn, laten wij niet ideologisch zijn en laten wij de Commissie steunen om op basis van adequate voorstellen het pact effectiever te maken, zodat wij een stabiliteitsprocedure kunnen omvormen tot een pact voor stabiliteit en groei. Het is de hoogste tijd dat wij daar een begin mee maken. 
Brunetta (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, commissaris Almunia, elke dag weer zeggen wij in onze debatten dat Europa meer economische groei, een concretere, op materialen gebaseerde infrastructuur en meer hervormingen nodig heeft om concurrerend te kunnen zijn in de wereldeconomie. Elke dag weer zeggen wij dat de Agenda van Lissabon ten uitvoer moet worden gelegd, maar iedereen ziet wat de resultaten zijn.
Zoals het Stabiliteits- en Groeipact nu is gestructureerd, is het niet in staat oplossingen te bieden, noch voor de groei, noch voor het gebrek aan infrastructuren, noch voor de noodzakelijke hervormingen. Dit Pact is enkel een slecht surrogaat voor het ontbrekend economisch beleid en groeibeleid. De sterke landen wilden dit Pact omdat zij geen vertrouwen hadden in de zwakke landen, maar uiteindelijk bleken de sterke landen de eerste te zijn die het Pact niet eerbiedigden.
Er klopt dus iets niet, en daar moeten wij in aller eerlijkheid nota van nemen. Zoals bekend kunnen de drie strategische doeleinden - groei, infrastructuren en hervormingen - voor de worden samengevat met een formule die in de economische theorie de wordt genoemd. Deze regel zegt dat investeringen die vele generaties lang moeten meegaan, mogen worden gefinancierd ook in geval van tekorten, maar dat tegelijkertijd de financiering van de lopende uitgaven geen begrotingstekort mag doen ontstaan.
Tot nu toe hebben de Europese bureaucratieën en regeringen “nee” gezegd tegen de invoering van de omdat zij bang waren voor opportunistisch gedrag van de landen. Deze vrees is niet ongegrond, maar op vrees bouwt men geen Europa op. Om bij de toepassing van de nationaal opportunisme te vermijden moeten er duidelijke Europese doelstellingen en duidelijke Europese regels worden vastgesteld en worden gezorgd voor net zo duidelijke financieringen met controle op de congruentie en controle op de bereikte resultaten. Daarbij mag geen enkele ruimte worden opengelaten voor boekhoudtrucjes of dwingelandij, waar ook de zogenaamde strikte landen in het recente verleden maar al te vaak mee hebben geëxperimenteerd. Waarom probeert men de niet uit? Als met de hervorming van het Pact de niet wordt opgenomen, krijgt de ECB gelijk. Die zegt namelijk dat men dan beter helemaal niets kan doen en het Pact gewoon moet laten voor wat het is: een onverstandig Pact dat door de sterkste landen gemakkelijk omzeild kan worden, een Pact maar ook een nutteloos en zelfs schadelijk Pact, aangezien men geen heil hoeft te verwachten van de kleine interpretatieve correcties waarop van verschillende kanten wordt aangedrongen en die de soepelheid van het deficit op middellange termijn en de duurzaamheid van de schuld betreffen.
Commissaris Almunia, ik wens u veel succes bij uw werk en vraag u dringend de nodige moed op te brengen op dit zo moeilijke moment voor de opbouw van ons Europa. Luistert u niet naar de te talrijke, vermomde en door eigenbelang gedreven sirenen die niet alleen de geloofwaardigheid van het Pact maar tegelijkertijd misschien ook de geloofwaardigheid van heel Europa schipbreuk zullen doen lijden. 
Bersani (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, ik wil de collega’s van de Europese Volkspartij – uitgezonderd de heer Brunetta, die er geheel eigen ideeën op na houdt ten aanzien van deze kwestie – zeggen dat het Pact niet wordt gewijzigd omdat het minder strikt moet worden. Dat zou een fout zijn. Het Pact moet worden gewijzigd omdat het met zichzelf in strijd is. De mechanismen van het Pact zijn met elkaar in evenwicht als de economie nominaal met ongeveer 5 procent groeit. De potentiële groei in Europa ligt daar voortdurend beneden en daarom is het Pact onhoudbaar. Als men het zo laat, zal de schuld navenant oplopen.
De Commissie heeft goede voorstellen gedaan. Zij kunnen evenwel worden verrijkt en versterkt, met het oog op Lissabon en op de versterking van de Europese integratie, dat wil zeggen met het oog op de noodzaak te vermijden dat de nationale beleidsvormen te ver uit elkaar drijven. Als men bijvoorbeeld nauwkeurige mechanismen zou vinden om het Pact op volledige en automatische wijze cyclisch te maken, om Europese investeringsprogramma’s te ondersteunen of om van tevoren vastgestelde flexibiliteitsmarges toe te kennen aan de landen die de hervormingen van Lissabon op structurele wijze aanpakken, zou men de striktheid niet aantasten maar er veeleer voor zorgen dat die striktheid geëerbiedigd en op de groei en de integratie gericht wordt.
Tot slot is het terecht meer aandacht te schenken aan de schuld, niet aan de omvang van de schuld maar aan de dynamiek van de schuld. De wiskunde zegt namelijk dat bij gelijke groei en gelijke tekortvermindering de omvang van de hoogste schuld het snelst terugloopt en daarom is het terecht en ook voordelig om, in plaats van de fouten uit het verleden, het luie gedrag te straffen dat ertoe leidde dat die fouten niet werden gecorrigeerd. 
De Voorzitter.
   – De fungerend voorzitter van de Raad heeft laten weten dat hij genoodzaakt is ons debat te verlaten.
Wij zullen daarom als volgt verder gaan: ik geef het woord aan minister Zalm van de Raad; hij zal verslag doen van de impressies en de inhoudelijke punten die hij heeft vergaard in het debat; vervolgens zullen wij het debat voortzetten en zal het worden afgesloten met een toespraak van commissaris Almunia. 
Zalm,
   .  Ik ben erg dankbaar dat ik de gelegenheid heb gekregen een aantal woorden tot u te richten. Ik wil mij verontschuldigen voor het feit dat ik eerder vandaag even weg was, maar het probleem is dat ik niet alleen fungerend voorzitter van de Raad ben en minister van Financiën van Nederland, maar daarnaast de minister-president vervang die momenteel in het ziekenhuis ligt. Ik heb het nogal druk.
Uit al uw verklaringen komt duidelijk naar voren dat de meningen in het Parlement wijd uiteen lopen. Dat verbaast mij niets. Wellicht kunnen wij hier tot enige overeenstemming komen. Als fungerend voorzitter van de Raad moet ik erg voorzichtig zijn in het uitspreken van mijn mening, daar ik nog geen gelegenheid heb gehad om te verifiëren of al mijn 24 collega’s het eens zijn met mijn antwoorden op sommige opmerkingen. Laat ik er een paar thema’s uitpikken.
Allereerst de vraag, zoals gesteld door meerdere sprekers, waarom wij problemen hebben met het Pact. De belangrijkste fout is dat wij in het verleden niet voldoende van de jaren van voorspoed hebben geprofiteerd voor consolidering van de financiën.Ik geloof dat de heren Poettering en Klinz iets in die trant hebben gezegd. Mijn Franse en Duitse collega’s stelden ook vast dat, indien zij een begrotingsoverschot of -evenwicht hadden gehad voordat de neergang begon, ze de grens van 3 procent niet hadden doorbroken en al deze problemen zich niet hadden voorgedaan.
Dat is denk ik een belangrijk punt waarover we het eens zijn. Degenen die het Pact nu hekelen om zijn strengheid zijn waarschijnlijk niet dezelfden die in betere tijden voor strengere begrotingsconsolidatie pleitten. Misschien bevielen die betere tijden hun dermate goed dat ze het idee hadden dat de regeringen toen nog wel wat meer konden uitgeven. Dat is in elk geval mijn ervaring.
We moeten echter één lijn trekken gedurende de hele economische cyclus. Als we ons stevig inspannen voor consolidatie wanneer het voor de wind gaat dan kunnen we de teugels laten vieren als het economisch tegen zit. Stabilisering over de gehele cyclus, dat is een van de lessen die we hebben geleerd.
Ik hoop, en u vast en zeker ook, dat we nu aan het begin staan van het opwaartse deel van de cyclus. Als we die periode goed gebruiken zal de onvermijdelijke neergang ons niet opnieuw in de problemen brengen waar we eerder op zijn gestuit. Wat dat aangaat hoeven we niets aan de tekst van het Pact te veranderen.
Zoals door sommige sprekers is opgemerkt, is het Stabiliteits- en Groeipact geen oplossing voor alles. We hebben ook het Lissabon-proces nog. Ik geloof niet dat er frictie heeft bestaan tussen het Stabiliteits- en Groeipact en het Lissabon-proces. De heer Schulz had het daarover, maar persoonlijk ben ik van mening dat lage tekorten – het feit dat de tekorten niet groot genoeg zouden zijn geweest – niet het echte probleem zijn als het gaat om het gebrek aan groei in Europa. We moeten kijken welke hervormingen nodig zijn en we moeten ook de juiste prioriteiten stellen in onze begrotingen, zodat we ook echt het geld uitgeven binnen een duidelijk begrotingskader en aan de doelen die van belang zijn voor het Lissabon-proces.
Ik moet erop wijzen dat als we minder strikt zouden zijn op tekorten, de rentebetalingen langzamerhand andere bestedingen – bijvoorbeeld aan onderzoek en ontwikkeling en aan onderwijs, waar wij allemaal achter staan – zouden verdringen. Op de middellange en lange termijn zijn hogere tekorten zeker geen oplossingen voor enige doelstelling van Lissabon. Ze kunnen de doelstellingen van Lissabon zelfs tegenwerken.
Een aantal van u is ietwat bang voor een ad-hocbenadering, bang dat we niet alle landen gelijk zouden behandelen op basis van duidelijke criteria. Wij hebben daar in de Raad over gesproken en we hebben gesteld dat we voor de toekomst een op regels gebaseerd systeem nodig hebben.
Er waren ook een paar vragen over de zogenaamde gulden regel. De gulden regel is een pro-cyclisch systeem, dat in de negentiende eeuw in vele landen werd toegepast. Ik denk niet dat het goed zou zijn voor de economie van vandaag.
Andere vragen betroffen de rol van de heer Juncker. Hij zal de voorzitter zijn van de Eurogroep. Het hebben van een voorzitter met een langdurig mandaat heeft zo zijn voordelen, daar deze het gezicht van de Eurogroep zal zijn naar de buitenwereld toe, bijvoorbeeld voor de G7. Wanneer men elk halfjaar een andere minister van Financiën namens de Eurogroep ziet optreden dan maakt dat niet echt een sterke indruk. Een dergelijke voorzitter kan ook over een langere periode dan dat halfjaar organiseren en plannen.
Ik hoop dat we in de komende weken en maanden verder kunnen werken aan dit onderwerp. Zoals ik al zei, vormen de voorstellen van de Commissie een goede basis voor verdere gesprekken. Ze zullen waarschijnlijk niet van kaft tot kaft worden overgenomen maar ik denk ook niet dat de Commissie dat had verwacht. We hebben al een zekere basis voor overeenstemming in het document dat ik u vandaag heb voorgelegd. Ik hoop dat we volledige overeenstemming zullen bereiken over een operationeel Pact dat ook werkelijk ten uitvoer wordt gebracht. 
García-Margallo y Marfil (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, commissaris Almunia heeft een magistrale interpretatie gegeven van Shakespeare. Naar het voorbeeld van de lijkrede van Marcus Antonius houdt hij een lofzang op budgettaire bezuinigingen, maar verklaart tegelijkertijd dat hij de nodige explosieven heeft aangebracht die de pijlers onder de begroting wegblazen.
De commissaris pleit voor eenvoudige regels, maar zegt tegelijkertijd dat we rekening zullen moeten houden met de nationale omstandigheden van elk land. Dat komt er dus op neer dat we vijfentwintig verschillende regelgevingen krijgen.
Wat we voorheen zeiden over het stabiliteitspact, is nu nog steeds waar. Het is absoluut waar dat we aan het bezuinigingspact moeten vasthouden als we de prijsstabiliteit willen handhaven, en dat budgettaire bezuinigingen ons in staat zullen stellen om middelen vrij te maken voor onderwijs, onderzoek en ontwikkeling, voor het verwezenlijken van het proces van Lissabon. We moeten echter vooral vasthouden aan het bezuinigingspact om te kunnen voldoen aan de impliciete, niet-begrote verplichtingen die voortvloeien uit de veroudering van de bevolking.
Wat wij voorheen zeiden, is nu nog steeds waar. Als we vandaag andere dingen zeggen, dan is dat omdat we het stabiliteitspact dood hebben verklaard. Het stabiliteitspact was goed; niet goed was dat we het niet hebben nageleefd.
In de tweede plaats is het een feit, mijnheer de commissaris, dat degenen die altijd tegen het stabiliteitspact waren, uw maatregelen nu hebben toegejuicht, terwijl wij, die altijd voor het stabiliteitspact waren, ons nu niet meer kunnen vinden in de flexibiliteit, de ongelijkheid en het facultatieve karakter van de Commissievoorstellen.
In de derde plaats, mijnheer de commissaris, is het enthousiasme van de regeringen niet gespeend van eigenbelang. Het stabiliteitspact is geen instrument ten dienste van de regeringen, maar een instrument dat het regeringsbeleid aan banden moet leggen, zodat de regeringen het beleid van de Centrale Bank niet ontkrachten en de prijsstabiliteit kan worden gehandhaafd.
Als het pact niet de regeringen maar de burgers dient – en wat dit betreft deel ik het standpunt van de voorzitster van de commissie – dan krijgt u de steun van mijn fractie, om de bevoegdheden van de Commissie te versterken ten koste van die van de Raad, en om de bevoegdheden van het Parlement te versterken, als orgaan dat de burgers vertegenwoordigt. U krijgt onze steun om die begrotingsstabiliteit te beschermen, zodat de burgers lagere prijzen tegemoet kunnen zien, en lagere rentetarieven voor het betalen van hun hypotheek, en zodat we onze gepensioneerden de zekerheid kunnen geven dat we in de toekomst over de nodige middelen beschikken om aan hun behoeften te voldoen, de zekerheid ook dat we met het betalen van rente en het aflossen van schulden geen geld over de balk hebben gegooid.
In die discussie zal de Fractie van de Europese Volkspartij de commissaris ondersteunen. Maar als het de bedoeling is om het stabiliteitspact aan regels te binden die een facultatief karakter hebben, die uitgaan van ongelijkheid en uiteindelijk onrechtvaardig zijn, dan zal de commissaris ons, op grond van het beginsel “, niet aan zijn zijde vinden. 
Becsey (PPE-DE ).
   – Het is in het belang van Hongarije, en vermoedelijk in het belang van alle recentelijk toegetreden lidstaten, dat de euro sterk blijft en aantrekkelijk wordt voor onze bevolking, aangezien ook wij zullen toetreden tot de eurozone en de euro ook voor ons van groot nut zal zijn.
Gezien het belang van het prestige van de euro vind ik ook dat er strenge kaderregels voor de lidstaten moeten bestaan en daarom ben ik het niet eens met de afzwakking, of in het uiterste geval, de afschaffing van het Stabiliteitspact. Ik ga er ook mee akkoord dat de Commissie toen zij de ervaringen van de afgelopen jaren beoordeelde, op het vlak van de uitvoering meer ruimte voor flexibiliteit voorzag, welke de bereidheid om strengere kadervoorwaarden te hanteren echter zou moeten versterken. Voorts ben ik het eens met de werkwijze van de Commissie om bij de herziening van het Pact met diverse aspecten rekening te houden, zoals een houdbare staatsschuld, langdurige trage groei, en de harmonisering en coördinatie van het economisch en begrotingsbeleid. Men moet er echter ten behoeve van de harmonie van het stelsel van voorwaarden voor zorgen dat er sprake is van gelijke behandeling. Dat zie ik als een zeer belangrijk criterium.
Persoonlijk denk ik dat het zeer ingewikkeld zou zijn om een per land specifiek voorwaardenstelsel te formuleren. In plaats daarvan dient men zich te concentreren op de individuele eigenschappen van de economische situatie om deze te integreren in het systeem als geheel. Los van kenmerken zoals een buitensporige schuldenlast, kunnen er andere aspecten zijn waarmee rekening moet worden gehouden, zoals de uitzonderlijke openheid en kwetsbaarheid van kleine landen, maar bovenal het beginsel van cohesie, dat een van de belangrijkste doelstellingen van de Unie is, en dat onder meer inhoudt dat minder ontwikkelde landen en regio's worden geholpen hun achterstand in te halen.
Dit is in het bijzonder van toepassing op tien van de vijfentwintig lidstaten – de recentelijk toegetreden landen – waar men, buiten het creëren van de voorwaarden voor groei, bij de beoordeling van de naleving van de criteria rekening moet houden met bepaalde hervormingen in de overheidsuitgaven, zoals de hervorming van het pensioenstelsel, alsmede met de noodzaak van een maximum voor grotere investeringen en incidenteel hoger uitvallende inflatiecijfers. Maar gezien de omstandigheden gaat het hier natuurlijk om normale economische verschijnselen. 
Samaras (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, ik geef toe dat het Stabiliteitspact nuttig was. Nu moet dit echter worden gewijzigd omdat het nooit correct, noch billijk is toegepast. De Commissie is jegens bepaalde landen zo streng als maar kon geweest, terwijl de Raad jegens andere landen zo toegeeflijk als maar kon is geweest.
Ik ben het ermee eens dat wij rekening moeten houden met niet alleen het reële maar ook het structurele tekort, door de kortlopende cyclische schommelingen in het BBP te veronachtzamen. Als wij dat eerder hadden gedaan zou Duitsland geen enkel probleem hebben gehad, noch in 2002 noch in 2003, en zelfs dit jaar niet. Frankrijk zou daarentegen een probleem hebben gehad in 2002 en 2003 maar niet dit jaar. Op die manier was men een bron van wrijving misgelopen.
Ik ben het er tevens mee eens dat wij de schuld niet mogen verwaarlozen. Dit betekent evenwel dat wij het primair structureel tekort moeten gebruiken, en dus de uitgaven voor rente en schuldaflossing moeten aftrekken. Ik ben het er ook mee eens dat wordt onderzocht in hoeverre een land geconfronteerd was met buitensporige uitgaven, waarvoor het land niet uitsluitend verantwoordelijk kan worden gesteld. Ik denk bijvoorbeeld aan Griekenland en de buitengewone uitgaven wegens de Olympische Spelen.
Tot slot wil ik, mijnheer de Voorzitter, graag een pact dat in de eurozone stabiliteit bewerkstelligt en geen ongelijke behandeling van de leden, een pact met een langademige strategie in plaats van krampachtige reacties, een pact dat ons helpt de doelstellingen van Lissabon te verwezenlijken zonder de economieën in de vicieuze cirkel van de recessie te storten.
Om dat alles mogelijk te maken, moeten wij, mijnheer de Voorzitter, het Stabiliteitspact, en de verordening zelf in alle duidelijkheid wijzigen, en niet enkel aandringen op een betere toepassing in de toekomst. 
Hökmark (PPE-DE ).
   Mijnheer de Voorzitter, om te beginnen zou ik graag één ding willen zeggen: laten we kijken naar wat echt belangrijk is in de Europese economie, namelijk dat we op dit moment een lage inflatie en lage rentes in de hele Europese economie hebben. Het kost niet veel moeite om terug te kijken naar de situatie in de jaren zeventig. Toen hadden we te maken met een hoge inflatie, hoge werkloosheid en regeringen die hun begrotingstekorten steeds verder lieten oplopen. Dankzij het Stabiliteitspact beschikken we over een gemeenschappelijke code en een gemeenschappelijk criterium waarmee deze ontwikkeling is tegengegaan.
Het paradoxale is dat wij dit debat vandaag deels voeren doordat het Stabiliteitspact gewerkt heeft zoals de bedoeling was. Het heeft de landen die hun tekorten vergroten onder politieke druk gezet en is daarom van belang voor ons allen, ongeacht of we tot de eurozone behoren, ongeacht of we deel uitmaken van de monetaire unie.
Het fundamentele probleem van de Europese Unie dat het imago van het Stabiliteitspact aantast, is het feit dat te veel landen een economie hebben die niet flexibel is, een economie waarin men niet weet om te gaan met tekorten als het slechter gaat. In dat verband wijs ik erop dat er een direct verband is tussen het Stabiliteitspact en het proces van Lissabon. We moeten namelijk zorgen voor flexibiliteit die in de nationale economieën van de lidstaten wordt ontwikkeld en die tot dynamiek en groei of tot een flexibeler interpretatie van de regels leidt. Maar we lossen de problemen van Europa niet op door andere regels in te voeren.
Daarom wil ik de Commissie dringend verzoeken om ervoor te zorgen dat de criteria hoe dan ook objectief en duidelijk zijn. De oplossing zit hem niet in de verandering, maar in de hervorming van de Europese economie.
Roithová (PPE-DE ).
    Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, staat u mij toe mijn bezorgdheid als lid van het Europees Parlement uit een nieuwe lidstaat met u te delen. Met name vóór onze toetreding zagen wij het Stabiliteitspact als een krachtig en duidelijk symbool van Europa’s stabiliteit, en dat kwam niet door de naam maar door de inhoud. Het Pact was de symbolische hoeder van een gezonde economie en van betrouwbare regels en rechtvaardigheid, zonder uitzondering en voor iedereen.
Ik zeg ‘was’, want tegenwoordig is dit niet meer het geval. Het is een symbool dat zijn oude kracht terug moet krijgen. Begrotingsdiscipline brengt vandaag de dag aanzienlijke politieke risico's met zich mee voor die regeringen die zich reeds hebben toegelegd op de hervorming van hun overheidsfinanciën; desalniettemin is het een kwestie die van cruciaal belang is voor de stabiliteit van de gehele Europese Unie. Flexibele interpretaties en relativering van het Pact betekenen een steek in de rug voor die moedige regeringen. Burgers en ondernemingen verwachten geen flexibele interpretaties van de regels; wat zij wel verwachten is een flexibel EU-handelsbeleid.
Ik zou de aandacht van de Commissie willen vestigen op de oneerlijke handelspraktijken van derde landen, die een bedreiging vormen voor de interne markt van de EU. Een en ander heeft als gevolg dat het van groot belang is dat de Commissie gaat overleggen met de WTO over invoerquota, met name in verband met producten die zijn ingevoerd uit China, dat geen acht slaat op de sociale en milieuregels die op onze markt gelden. Er staan drie miljoen banen in de textielsector op het spel en in het bijzonder de werkgelegenheid van vrouwen wordt bedreigd. Dit alles heeft tot gevolg dat de stabiliteit van de werkgelegenheid met ingang van januari volgend jaar ernstig bedreigd wordt. Een flexibel handelsbeleid en betrouwbare regels zijn van cruciaal belang voor de stabiliteit.
Ik ben ingenomen met de inspanningen van de Commissie om de regels transparanter te maken; ik vertrouw erop dat zij onderhandelingen met de WTO zal aangaan, en ik zal duimen voor een succesvol resultaat. 
Lulling (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik acht het essentieel om in dit debat helder voor te stellen wat de uitdagingen zijn en om onderscheid te maken tussen wat noodzakelijk en realistisch is.
Onze uitgangspositie is zeer betreurenswaardig: het feit dat een groeiend aantal lidstaten zich niet aan het Pact houdt, is uiteraard een ernstige inbreuk op behoorlijk begrotingsgedrag. Ik ben niet onkundig van de effecten van de economische conjunctuur, maar ik moet vaststellen dat de staten die de moed hebben gehad hun bestedingsdrang in te tomen cijfers laten zien die volledig stroken met de wetgevingsbepalingen. Helaas heeft het goede gedrag van de ene groep te lijden onder het in gebreke blijven van de andere.
Maar laten we niet vervallen in een dweperige of dogmatische houding ten aanzien van het Pact. De aanstaande ex-voorzitter van de Commissie heeft overigens al eens in uiterst ondiplomatieke bewoordingen laten weten hoe hij erover dacht. Ik vind de lijnen die de Commissie uitzet interessant, omdat ze zouden kunnen voeren tot een minder eendimensionale beoordeling van de overheidsfinanciën van de lidstaten. Maar daar beginnen ook de problemen: want hoe valt een beoordeling van de complexe en unieke omstandigheden van elke staat afzonderlijk te verenigen met het handhaven van duidelijke, begrijpelijke regels die op alle staten van toepassing zijn? Ik wens degenen die zich van die taak moeten kwijten – onder wie mijn landgenoot, de toekomstige voorzitter van de Raad en de toekomstige “mister euro”, befaamd om zijn vaardigheid de meest ingewikkelde problemen te ontwarren – veel sterkte!
Mijn laatste opmerking: de huidige crisis is zeer symptomatisch voor het functioneren van de Unie. Niemand zal ontkennen dat de Unie een rechtsgemeenschap vormt, maar het is duidelijk dat de macht om staten te kunnen dwingen op een gegeven moment ophoudt. Kortom, we staan hier voor een wreed dilemma: liever dan toe te kijken bij de doodsstrijd van het Stabiliteits- en Groeipact, zou ik de reanimatie ervan willen meemaken, want als we het Pact een natuurlijke dood laten sterven, zou dat tevens ongekende gevolgen hebben voor de euro en ik blijf toch gehecht aan de waarde van het geld in mijn portemonnee. 
Krasts (UEN ).
   – Voorstellen tot hervorming van het Stabiliteits- en Groeipact zouden de moeite van het overwegen waard zijn, hoewel de voorgestelde wijzigingen van het Pact zeer zorgvuldig geëvalueerd zouden moeten worden. In de huidige situatie moet herziening van het Pact in mijn ogen echter niet overwogen worden, aangezien bepaalde lidstaten de geldende criteria pertinent niet naleven en steeds meer lidstaten dit mogelijk in de toekomst ook niet zullen doen. Het systeem van strafmaatregelen is daarnaast zo ondoeltreffend dat het de handhaving van fiscale en begrotingsdiscipline nauwelijks bevordert.
De voorgestelde hervormingen geven de krachten op de markt een gevaarlijke boodschap inzake het onvermogen om de situatie zelfs op de lange termijn te beheersen. Daarom kan ik de voorgestelde hervormingen niet steunen, in het bijzonder die met betrekking tot het verankeren van het peil van het begrotingstekort en de verschillende termijnen die aan lidstaten worden toegewezen om hun te hoge tekorten weg te werken.
Fiscaal en begrotingsbeleid zijn bijzonder gevoelige terreinen van politieke verantwoordelijkheid. Als er op deze terreinen uitzonderingen worden toegestaan zal het einde zoek zijn. Bijzonder veelzeggend is het voorstel inzake langdurige perioden van zwakke economische groei, dat politici die niet in staat of niet bereid zijn om structurele hervormingen te ondernemen in de praktijk onbeperkt uitstel zou verschaffen. Versoepeling van de regels zal politici niet motiveren om impopulaire maatregelen te nemen.
Ook van bijzonder belang is het voorstel voor per lidstaat specifieke aanpassingstrajecten voor het wegwerken van buitensporige begrotingstekorten. Dergelijke specifieke aanpassingstrajecten voor de verschillende landen konden wel eens niet alleen specifiek, maar wezenlijk anders blijken te zijn, aangezien de transparantie bij dergelijke zaken moeilijk te waarborgen is. Dit zou het vertrouwen in het Pact als geheel kunnen schaden. 

Almunia,
    Mijnheer de Voorzitter, in de eerste plaats wil ik alle afgevaardigden bedanken voor hun bijdragen aan dit debat, waarin sommigen hun steun hebben betuigd, anderen hun kritische steun, en waarin weer anderen gewoon kritiek hebben gegeven.
Al die bijdragen lijken me buitengewoon zinvol voor de toekomstige uitvoering van mijn taken als commissaris die, voor zover het zijn beleidsterrein betreft, is belast met het aanpassen en verbeteren van het stabiliteits- en groeipact, en met de economische in het algemeen Die bijdragen zijn ook zinvol omdat we zo, via het Parlement, de argumenten en doelstellingen inzake een zo belangrijke materie als de economie van de communautaire lidstaten en die van de Europese Unie als geheel, kunnen overdragen op het grote publiek.
Zoals ik in mijn eerste betoog al zei en zoals ook in een aantal andere betogen gezegd is, maar ik wil het hier in dit laatste betoog nog eens herhalen, is het niet zo dat er getornd wordt aan het Verdrag, noch aan wat er in het Verdrag wordt gezegd over overheidsfinanciën en begrotingsstabiliteit. We blijven vasthouden aan de 3%-norm van het BNP voor de begrotingstekorten van de lidstaten van de Economische en Monetaire Unie, net als aan de limiet van zestig procent, afgezet tegen het BNP, van de overheidsschuld. De landen die zich niet aan die normen houden, zijn door de afspraken gebonden om dat wel te doen.
Die normen blijven van kracht, niet om willekeurige redenen, maar omdat de Economische en Monetaire Unie wel moet vasthouden aan de doelstelling van de begrotingsstabiliteit, als voorwaarde voor een doeltreffende uitvoering van ons vitale politieke besluit om de Economische en Monetaire Unie op te richten en vooral om de Europese munt in te voeren. Het blijft noodzakelijk om middels regelgeving vast te houden aan deze doelstelling van de begrotingsstabiliteit en aan die referentiewaarden - zoals tijdens deze beraadslaging veelvuldig is opgemerkt.
We moeten daarbij echter niet uit het oog verliezen dat het de ultieme doelstelling van de Economische en Monetaire Unie is, het doel van de begrotingsstabiliteit van de economische beleidsvormen, om meer groei te garanderen, en meer welvaart te genereren voor een aantal van onze burgers. Sommigen onder u hebben er op gewezen dat een discussie over de herziening van het pact zelfs de stabiliteit van ons geld, de euro, zou kunnen aantasten. Dat lijkt mij niet het geval, als die discussie tenminste wordt gevoerd binnen de door onszelf aangegeven grenzen, zoals de Raad het afgelopen weekend heeft gedaan en het Parlement hier vandaag.
Wat wel aan de orde wordt gesteld is het feit dat we in de eurozone, en in de Europese Unie als geheel, een lagere groei hebben dan andere gebieden in de wereld. Onze beslissingen in het kader van de Economische en Monetaire Unie hebben dan wel een grotere stabiliteit gebracht, maar daar staat tegenover dat onze groei lager is. We kunnen onze groei niet versterken met het instrument van het stabiliteits- en groeipact zoals het nu is, het moet worden heroverwogen, herzien, aangepast, en zijn economische rationaliteit moet worden verhoogd. Daarbij dienen we rekening te houden met het heterogene karakter van de Europese Unie, die nu als gevolg van de uitbreiding vijfentwintig lidstaten telt. Verder moeten we rekening houden met de in het Verdrag genoemde noodzaak om de gezondheid van de overheidsfinanciën op de lange termijn veilig te stellen; het is niet voldoende om in elk begrotingsjaar te streven naar een evenwichtige begroting door middel van een waakzame opstelling ten opzichte van het financieringstekort. Ten slotte is het een feit dat het stabiliteits- en groeipact in de loop der jaren aan geloofwaardigheid heeft ingeboet, omdat de van kracht zijnde regelingen niet altijd zijn doorgevoerd en toegepast door de instelling die daarvoor in laatste instantie verantwoordelijk is, te weten de Raad.
Daarom moeten we het pact versterken, het kader van onze budgettaire waakzaamheid en onze instrumenten voor de economische Hoe moeten we dat aanpakken? Soepeler of juist met straffere hand? Op beide manieren.
In sommige opzichten moeten we ons soepeler opstellen, want de ervaring heeft geleerd dat de manoeuvreerruimte die overblijft als we onze eigen regels op een redelijke manier interpreteren, te beperkt is om rekening te houden met een aantal bijzonder sterke argumenten die voortvloeien uit de economische rationaliteit, uit de concrete situatie waarin de economie van een land op een bepaald moment verkeert. In andere opzichten is meer striktheid geboden, bijvoorbeeld inzake de follow-up van financieringstekorten, of inzake de toepassingsmechanismen van het pact, zowel in zijn preventieve als in zijn corrigerende gedeelte, in geval van buitensporige tekorten. We moeten rekening houden met de economische cyclus, we moeten de gelijke behandeling van alle landen waarborgen – een taak waartoe de Commissie zich in het bijzonder geroepen voelt – en een betere naleving van het pact garanderen. Zoals hier vanmiddag in vele betogen gezegd is, is het zaak het pact als instrument beter af te stemmen op de overige instrumenten van de economische van de Agenda van Lissabon voor de doelstellingen van economische groei, om de Europese Unie met behulp van de Economische en Monetaire Unie tot de meest concurrerende zone ter wereld te maken, die tegelijkertijd de grootste sociale cohesie heeft en het meest duurzaam is vanuit milieuoogpunt.
Moeten we hierover in discussie gaan? De Commissie vindt beslist van wel. En moet die discussie binnen een bepaalde tijdslimiet worden gevoerd? Natuurlijk moet dat, en zo staat het ook in de mededeling van de Commissie. Moeten we de grootst mogelijke consensus zien te bereiken in onze dialoog en samenwerking met de Raad? Dat lijkt me een absolute vereiste waar we niet omheen kunnen.
Zoals de heer Zalm, de fungerend voorzitter van de Raad, al zei, moet die discussie ertoe leiden – en ik vertrouw er op dat zij dat ook zal doen – dat de overeenstemming en de consensus tussen de lidstaten, binnen de Raad, en tussen de Raad en de Commissie in november, in de tweede analyse van de aanpassing en verbetering van het stabiliteits- en groeipact door Ecofin, nog groter zullen zijn dan de al aanzienlijke mate van overeenstemming die het afgelopen weekend te zien heeft gegeven.
De regelgeving zal hier en daar moeten worden gewijzigd, maar liefst zo min mogelijk. In elk geval dient het zwaartepunt van die discussie niet te liggen bij de vraag of een artikel, regel of alinea van een verordening al dan niet moet worden gewijzigd. Het zwaartepunt dient te liggen bij de vraag of er overeenstemming is bereikt over de reden waarom wijziging van die verordening nodig is gebleken, of de wijziging op goede gronden berust, en of die reden klopt met onze doelstellingen voor begrotingsstabiliteit met het oog op de instandhouding van een kader van fiscale en economische waarmee de stabiliteit en de groei van de Economische en Monetaire Unie worden veiliggesteld.
Ten slotte, mijnheer de Voorzitter, wil ik nog iets zeggen over een punt dat in een groot aantal betogen van Franse en Duitse afgevaardigden aan de orde is gesteld. In zijn uitspraak van 13 juli heeft het Hof van Justitie de Commissie grotendeels in het gelijk gesteld. De Raad is in november jongstleden zijn boekje te buiten gegaan. Nu is het zaak dat we het Verdrag toepassen conform de interpretatie van het Hof van Justitie. Daar hij niet anders kan, dient de Raad het initiatiefrecht van de Commissie te respecteren. De Commissie is de hoedster van de Verdragen, en daarom moet zij er op toezien dat de regels van de Verdragen worden nageleefd en dat de Verdragen door middel van het vigerende stabiliteits- en groeipact worden uitgewerkt. Wij hebben ons daaraan gebonden, en we zullen actie ondernemen aan de hand van de uitspraak van het Hof van Justitie.
Hoe wij actie zullen ondernemen? We houden de ontwikkeling van de overheidsfinanciën van een groot aantal lidstaten scherp in de gaten, met name die van Frankrijk en van Duitsland over het begrotingsjaar 2004, en hetzelfde doen we met de begrotingen die door deze twee regeringen worden opgesteld en die zij de komende maanden, voor het eind van het jaar, aan hun parlement zullen voorleggen.
Eind oktober zal de Commissie, met de kennis die zij dan heeft over de inhoud van het begrotingsbeleid dat deze twee regeringen dan formeel zullen hebben aangekondigd, en in afwachting van de definitieve beslissing van hun parlementen, haar raming en economische vooruitzichten publiceren. Hierin zullen we aangeven hoe de begrotingstekorten van Frankrijk en Duitsland zich in 2004 waarschijnlijk zullen ontwikkelen – we zouden nu al een accurate raming kunnen geven, maar ik wacht liever tot oktober – en wat onze raming voor 2005 is.
Op grond van deze economische vooruitzichten, en met behulp van de gedetailleerde informatie waarover we de beschikking krijgen in de weken na de publicatie van die budgettaire voorspellingen inzake de concrete inhoud van het begrotingsbeleid dat elk van deze twee regeringen voor het jaar 2005 heeft uitgestippeld, zal de Commissie, met gebruikmaking van haar initiatiefrecht en op de meest verantwoordelijke wijze, de Raad haar voorstellen voorleggen. De Raad zal, uiteraard in een sfeer van samenwerking, tot de vereiste beslissingen moeten komen, maar daarbij – en dat is het minste wat hij doen kan – zal hij zich strikt dienen te houden aan de beginselen en de normen die zijn vastgelegd in de Verdragen en in de vigerende verordeningen op het gebied van de begrotingsstabiliteit. 
De Voorzitter.
   Hartelijk dank, mijnheer de commissaris.
Het debat is gesloten.
Wortmann-Kool (PPE-DE ).
   – Voorzitter, het voorstel van de Commissie brengt ons van de regen in de drup: wel flexibilisering, maar zonder duidelijke criteria. Mijns inziens moet de kern van het pact overeind blijven, d.w.z. maximaal 3 procent van BNP begrotingstekort en 60 procent van BNP staatsschuld. Indien flexibilisering, dan moet dit gebeuren op basis van objectieve en algemeen geldende criteria. Op dit punt schiet het voorstel te kort.
De Europese Commissie moet krachtiger middelen in handen krijgen om de lidstaten aan de afspraken van het pact te binden. Op dit moment heeft de Raad een te grote vinger in de pap; dit leidt tot politisering van het stabiliteitspact. Het sanctiemechanisme in het huidige stabiliteitspact is niet glashard en neutraal gebleken: grote lidstaten konden op basis van hun machtspositie de regels ongestraft schenden.
In het huidige pact is niet afdoende vastgelegd dat er in tijden van economische voorspoed gewerkt moet worden aan de opbouw van een surplus. Dit is echter van wezenlijk belang voor een succesvol stabiliteitspact. De opbouw van een dergelijke buffer is bijvoorbeeld met het oog op de vergrijzing onontbeerlijk.
Het is dan ook te verwelkomen dat de Commissie het belang hiervan in het herziene pact onderstreept. Tegelijkertijd biedt het pact met de 3%-limiet lidstaten in principe genoeg ruimte om hun economie te stimuleren in tijden van economische neergang. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het debat over de volgende mondelinge vragen
- aan de Raad:
B6-0008/2004 van de heer Leinen, aan de Raad, namens de Commissie constitutionele zaken, over de ratificatieprocedures voor het Verdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa;
- aan de Commissie:
B6-0009/2004 van de heer Leinen, namens de Commissie constitutionele zaken, aan de Commissie, over de communicatiestrategie inzake het Verdrag tot vaststelling van een grondwet voor Europa. 
Leinen (PSE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, mijnheer de commissaris, geachte collega’s, met de Conventie en de regeringsconferentie heeft de Europese grondwet de twee eerste etappen met succes afgelegd. In de komende drie jaar worden wij met de derde etappe geconfronteerd: de ratificatie in de 25 lidstaten van de Europese Unie. Deze derde fase zou wel eens de meest ingewikkelde en meest moeizame horde voor dit historische, constitutionele project kunnen zijn. Wij moeten ervoor zorgen dat de werkzaamheden niet ophouden na de feestelijke ondertekening op 29 oktober op het Capitool in Rome. Integendeel: Het werk gaat door en wij moeten dit project allemaal nog met dezelfde energie, hetzelfde elan en dezelfde discipline zien af te ronden.
De Commissie constitutionele zaken en ikzelf onderkennen het gevaar dat de Europese geest die in de Conventie springlevend was - en die in de regeringsconferentie al wat aan kracht had ingeboet, maar desalniettemin aanwezig was - in de nationale debatten en de binnenlandse controverses van de komende twee jaar gaat verdwijnen. Er kan nu al geconstateerd worden dat de publieke opinie op basis van een bepaalde mate van populisme en ook opportunisme tegen de Europese grondwet wordt opgezet. Het is zorgwekkend dat deze bacil inmiddels ook een van de oprichters van de Europese gedachte heeft bereikt, zoals wij uit de debatten van de afgelopen week in Frankrijk kunnen constateren. Het geeft te denken dat er populistische en opportunistische argumenten tegen de grondwet worden gebruikt, terwijl die argumenten niet veel met dit project van doen hebben.
Wij mogen niet toestaan dat dit historische project door binnenlandse machtsspelletjes of een binnenlandse machtsstrijd verwatert of zelfs vernietigd wordt. Daartegen dient iedereen zich te verzetten die de afgelopen jaren en decennia voor die grondwet heeft gestreden.
Het Parlement, de Commissie en de Raad hebben op actieve wijze aan de Conventie en de regeringsconferentie deelgenomen. Ik ben van mening dat deze drie Europese instellingen ook in deze ratificatiefase een bijzondere verantwoordelijkheid hebben. Wij moeten namelijk de advocaten zijn die het bereikte compromis verdedigen. Het mag dus niet gebeuren dat afzonderlijke artikelen uit het totale compromis worden losgeweekt en dat dit vervolgens als excuus wordt gebruikt om de complete grondwet te verwerpen. Dat mag niet gebeuren; er is een afgewogen compromis tot stand gebracht en wij moeten het bos blijven zien en niet alleen naar de afzonderlijke bomen kijken, om maar eens wat beeldspraak te gebruiken.
Het is met name de taak van de Europese instellingen om de 450 miljoen mensen in de Europese Unie uitleg en informatie te verschaffen over de essentiële doelstellingen en inhoud van deze grondwet. Daarom willen wij van de Commissie en de Raad weten of er een effectieve communicatiestrategie voorhanden is en of er adequate activiteiten zijn voorbereid om de bevolking in Europa over dit project te informeren. Het Parlement vraagt de Raad daarnaast of er een strategie is om de ratificatieprocedure in de 25 lidstaten te coördineren. Wij zijn ons er terdege van bewust dat de ratificatie in elk land op basis van het geldende nationale recht dient plaats te vinden; daarnaast is het ook duidelijk dat sommige landen meer tijd nodig zullen hebben dan andere. Het zou echter volledig verkeerd zijn als er geen poging tot coördinatie wordt ondernomen. Een dergelijk coördinatieproces is immers al toegepast bij de ratificatie door de tien toetredingslanden van het toetredingsverdrag en, zoals geconstateerd kan worden, met succes.
De Commissie, de Raad en het Parlement mogen nu de handen niet in de schoot leggen en zich met een rol als toeschouwer tevreden stellen. Ik heb al eerder gezegd dat het tegendeel het geval moet zijn: Wij moeten ons de komende twee jaar weer laten leiden door hetzelfde elan en dezelfde ambitie om de laatste obstakels uit de weg te ruimen om dit project tot een goed einde te brengen. De grondwet van 2004 mag niet hetzelfde lot zijn beschoren als de ontwerpen van 1984 en 1994; die zijn in de archieven beland en dus altijd slechts papier gebleven, nooit werkelijkheid geworden. Deze grondwet van 2004 dient wel werkelijkheid te worden, omdat alleen op deze manier ook daadwerkelijk de stappen kunnen worden gezet op weg naar meer democratie, meer transparantie en meer efficiëntie in de Europese Unie en dus tevens voor de Europese bevolking. Dat is ons doel en daar moeten wij ons voor inzetten. 
Nicolaï,
    Dank u zeer, Voorzitter, ik zal proberen kort te zijn. Ik heb ook nog een gelegenheid later, in een reactie op andere opmerkingen hierover, maar het is wel een vreselijk belangrijk onderwerp. Ik wil eerst en vooral zeggen dat de woorden van de heer Leinen mij uit het hart zijn gegrepen, vooral wanneer hij wijst op het enorme belang om, na de stappen die we nu hebben gezet en op 29 oktober zetten als wij het Verdrag ondertekenen, met hetzelfde elan door te gaan, omdat we er nog niet zijn. Daarin heeft de heer Leinen absoluut gelijk en er moet ook een hele belangrijke volgende stap worden gezet in verband met de ratificatie en de referenda die in een aantal landen zullen worden gehouden.
Ik ben het ook volledig met hem eens dat dit een gedeelde verantwoordelijkheid is van uw Parlement, Voorzitter, van de Commissie en van de Raad. Ook dat hebben we tot nu toe als drie instellingen weten waar te maken en dat zullen we inderdaad ook moeten blijven doen in het vervolgtraject.
Ik ben blij, Voorzitter, dat hijzelf er al op wijst dat er natuurlijk een nationale verantwoordelijkheid is als het gaat om de wetgeving, de uitvoering, de organisatie van de ratificatie en ook van de mogelijke referenda, en dat dit niet onder de bevoegdheid van Brussel valt. Wel zullen wij ervoor zorgen, dat hebben wij ook besproken, dat er in ieder geval informatie over deze ratificatieprocedures wordt ingezameld. Het secretariaat van de Raad zal deze informatie verzamelen en een opstellen, zodat ook de nieuwe informatie met betrekking tot de planning en organisatie van de ratificatie en mogelijke referenda daarin steeds kan worden verwerkt.
Wij zullen ons als Raad hier permanent over blijven buigen. Binnen de Europese Raad zal hierover worden gesproken. Ik kan u zeggen dat wij ook hebben afgesproken dat bij de ministers Europese Zaken, die in ieder geval bij elke Raad Algemene Zaken standaard bijeenkomen voor een informele lunch, dit ook standaard op de agenda zal staan, zodat wij de komende maanden vanuit deze positie steeds de vinger aan de pols kunnen blijven houden.
De Europese Raad heeft aandacht gevraagd voor het probleem, in bredere zin dan alleen de ratificatie en de betrokkenheid van de burger, van de algemene betrokkenheid van de burger, mede naar aanleiding van de lage opkomst bij de laatste Europese Parlementsverkiezingen. Wij als voorzitterschap, en in het bijzonder de ministers Europese Zaken, zullen er voor zorgen dat wij met concrete voorstellen kunnen komen, die in de Europese Raad van 5 november aan de orde zullen komen. Wij zullen ons hierover op 5 oktober in Amsterdam buigen, zoals gezegd zowel over communicatie in een meer algemene zin als ook concreet over de beste manieren om rekening te kunnen houden met de ratificatieprocedures in de verschillende lidstaten en met de afstemming die daarvoor wenselijk is. Dat betekent in ieder geval informatie uitwisselen, leren van elkaars ervaringen in deze procedure. Waar afstemming in de tijd mogelijk is, moet dat gebeuren, maar nogmaals, dat is een verantwoordelijkheid van nationale lidstaten. Er zal ook voor worden gezorgd, en dat zal wel centraal gebeuren, dat alle burgers van Europa kunnen beschikken over een tekst van het Verdrag. Ook op dit punt zal er evenwel ruimte moeten zijn voor een nationale invulling van alle mogelijke campagnes en activiteiten aangaande voorlichting. Ik denk dat het signaal dat de nieuwe Commissie heeft gegeven, ook door de benoeming van de eerste vice-voorzitter die in het bijzonder verantwoordelijk is voor communicatie, een belangrijke stap is, en verdere aandacht wordt ook van die kant besteed aan communicatie. En ik kan misschien afronden, Voorzitter, met de opmerking dat de heer Leinen ook wees op zorgen die hier en daar misschien op nationaal niveau toenemen, zoals hij dat noemde, met betrekking tot de publieke opinie. Ook dat maakt het juist zo belangrijk dat nationale overheden de juiste manier kunnen kiezen en voldoende ruimte houden om hun eigen invulling te geven aan die hele ratificatieprocedure en de mogelijke referenda. Weest u ervan verzekerd dat wij als voorzitterschap, als Raad, ons zeer verantwoordelijk voelen en er alles aan zullen doen om ervoor te zorgen dat dit tot een goed einde komt. 
Barrot,
   .  Dank u wel mijnheer de Voorzitter, en ik zou tevens de heer Leinen willen bedanken voor zijn initiatief voor deze gedachtewisseling over een zeer belangrijk onderwerp. Wij zijn er namelijk van overtuigd dat de Europese Grondwet ons zal helpen bij het verwezenlijken van het Europa waar wij naar streven: een Europa dat democratisch, transparanter en doelmatiger is, en in dienst staat van de Europeanen.
Om dit institutionele project te doen slagen moeten we echter wel de instemming en de participatie van de burgers vergaren, en om die reden acht de Commissie het essentieel dat het grondwettelijk verdrag uitvoerig aan de burgers wordt voorgelegd en uitgelegd. Welnu, ik sta hier in plaats van mijn collega Vitorino, die mij verzocht heeft hem te excuseren, maar ik benadruk dat ik, samen met de heer Vitorino, de laatste debatten in de Raad over de ontwerp-Grondwet heb gevolgd, als vervanger van mijn collega de heer Barnier.
Ik zal het dus kort houden, mijnheer de Voorzitter, om aan uw wens tegemoet te komen, maar ik zal tegelijkertijd proberen zo precies mogelijk te antwoorden. Allereerst zou ik – na de heer Leinen, die voorbij loopt, te hebben begroet – de heer Nicolaï toch willen wijzen op de aanzienlijke verantwoordelijkheid die toevalt aan de nationale regeringen van de ondertekenende staten inzake het Verdrag. Ik denk dat de regeringen van elk land afzonderlijk het best zelf de meest geschikte aanpak kunnen ontwikkelen, afhankelijk van bepaalde gevoelige punten en de eigen politieke en sociale achtergrond.
Dit neemt niet weg dat bij de Commissie natuurlijk de wil bestaat deze inspanning volledig te ondersteunen, en daarom hebben de heer Prodi, de Voorzitter van het Parlement en de voorzitter van het Comité van de regio’s, bijgestaan door de heren Vidal-Quadras en Vitorino, in juli een oproep gedaan aan alle Europese, nationale, regionale, en lokale afgevaardigden om bij te dragen aan dit debat. En daarom hebben we de campagne gestart getiteld “Duizend debatten voor Europa”. Die doelstelling zouden we willen bereiken en zelfs meer dan dat. Mag ik bij dezen een ieder van u oproepen deze debatten te stimuleren en er aan bij te dragen? Deze oproep is natuurlijk evenzeer gericht aan de leden van de Commissie.
Verder zou ik ook verslag willen doen van wat gedaan is in het kader van de PRINCE-acties, oftewel in het kader van de voorlichtingsprogramma’s voor de Europese burger. Ook daar heeft de Commissie haar uiterste best gedaan om, in samenwerking met het Parlement, bij te dragen aan het toegankelijk maken van informatie waarmee de aangenomen tekst alsmede het proces waarlangs deze tot stand is gekomen, uiteen te zetten en uit te leggen.
Met de kredieten voor 2004 zijn we begonnen met het bijwerken van publieksbrochures en meertalige handleidingen over de Grondwet. Deze brochures en handleidingen zullen verschijnen in oplagen van meer dan tien miljoen exemplaren. Op die manier zullen we mijns inziens een tot nu toe ongekende hoeveelheid informatie ter beschikking stellen.
Ook hebben we een video uitgebracht die vanaf 29 oktober zal worden verspreid en hebben we informatieborden gemaakt die zijn bestemd voor al onze informatiecentra en netwerken, alsmede voor de nationale en regionale overheidsdiensten die ze zullen gebruiken.
Verder heeft de Commissie hard gewerkt aan het organiseren van seminars voor journalisten: we hopen daarmee ten minste vijfhonderd journalisten te bereiken. Deze zullen naar Brussel komen, zich verdiepen in de Grondwet en discussiëren met panels van parlementsleden uit de Conventie en vertegenwoordigers van maatschappelijke organisaties.
En tot slot zullen het Europees Parlement en de Commissie, evenals de Raad, kunnen besluiten tot een nieuwe editie van het initiatief “Lente in Europa”, dat destijds talrijke jongeren heeft bereikt; scholen worden opgeroepen om voorlichtingsbijeenkomsten te organiseren.
Mijnheer Leinen, er wordt dus een hele serie instrumenten aangewend. Staat u mij evenwel toe te zeggen dat de Commissie geen voorstander is van het lanceren van een algemene, alomvattende, pan-Europese campagne over de Grondwet. Daarmee zouden we namelijk het risico lopen dat deze contraproductief werkt, omdat een dergelijk initiatief zou kunnen worden opgevat als een supranationale propagandacampagne. Nogmaals, we moeten niet vergeten dat de ratificatie van een Verdrag een constitutioneel proces is en dat dus voor elke lidstaat apart gekeken moet worden of en hoe de Commissie kan bijdragen met Europese overheidsmiddelen. Dat alles vereist een op maat gesneden benadering, vanwaar de noodzaak van een dergelijke dialoog tussen onze drie instellingen: Parlement, Raad en Commissie.
Overigens zou ik de heer Nicolaï en het Nederlands voorzitterschap graag willen bedanken voor de organisatie van een informele bijeenkomst van betrokken ministers op 5 oktober aanstaande om te onderzoeken hoe deze grote voorlichtingscampagne kan worden georganiseerd. Mijnheer Leinen, ik ben er net als u van overtuigd dat door middel van feitelijke en objectieve informatieverschaffing veel misverstanden kunnen worden weggenomen en daarom moeten we na die bijeenkomst van 5 oktober aanstaande bedenken wat in elk van onze lidstaten kan worden gedaan. Daar zal het van afhangen in hoeverre de Commissie de ontplooide initiatieven zal ondersteunen.
Ik heb mij zeker ook rekenschap gegeven van uw intentie – die ik deel – om op deze informele bijenkomst de tijdschema’s nader uit te werken en te bekijken wie het meest geschikt is elke nationale situatie aan te pakken. Natuurlijk zal dan ook bekeken kunnen worden hoe de begrotingsinvesteringen die voor deze acties bestemd zijn het best gebruikt kunnen worden.
Tot zover mijn antwoord namens de Commissie. Als vervolg op deze bijeenkomst die wordt georganiseerd door het Nederlands voorzitterschap willen wij een voorlichtingsprogramma en een voorlichtingsplan opstellen, juist om tot een concrete georganiseerde aanpak te komen en om realistische actieprogramma’s op te stellen die zijn toegesneden op de behoeften van onze landen. Maar, mijnheer de Voorzitter, staat u mij toe namens de Commissie het Parlement te bedanken voor het feit dat het nu al, door dit debat te organiseren, heeft aangedrongen op het belang van deze voorlichting. Nogmaals, wij willen graag dat zij objectief is, maar wij willen vooral dat zij zo volledig mogelijk is en zo toegankelijk mogelijk voor zo een zo groot mogelijk publiek. 
Méndez de Vigo (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik vind het positief dat u deze plenaire vergadering voorzit, want dat betekent iets heel belangrijks, namelijk dat de Voorzitter van het Europees Parlement zijn woord gestand doet, en dat de ratificatie van het constitutioneel verdrag voor Europa de politieke prioriteit van dit Parlement is.
Daarom vind ik ook dat deze mondelinge vraag van de Commissie constitutionele zaken bijzonder gelegen komt, en zoals Jo Leinen zeer juist geformuleerd heeft, lijkt ons werk voor de goedkeuring van het constitutioneel verdrag voor Europa er op te zitten. De kwestie van de ratificatie lijkt nu verder een zaak van de nationale overheden, van de nationale volksvertegenwoordigingen, van de bevolking. Volgens mij is dat echter niet zo, volgens mij is dat ons aller zaak en dus ook van de communautaire instellingen.
Ik was heel blij te horen, mijnheer Nicolaï, dat de ministers zich over deze kwestie zullen buigen. U heeft het verdrag ondertekend, en daarom dient u er, net als wij, belang aan te hechten dat het zo snel mogelijk geratificeerd wordt.
Het betoog van commissaris Barrot vind ik echter verontrustend, want hij zei dat de Commissie het schadelijk acht een voorlichtingscampagne op Europees niveau te voeren, een paar foldertjes en een video daargelaten. Hoezo schadelijk? Wat vindt de Commissie zelf van het constitutioneel verdrag voor Europa? Als zij dat een vooruitgang vindt, een stap vooruit voor de burgers van Europa, dan moet zij dat zeggen, zoals dit Parlement ook zal doen. Wij zijn nu bezig met een verslag dat op 15 december wordt aangenomen. Als dat verslag positief is over het constitutioneel verdrag, dan kan dit Parlement niet neutraal blijven, dan zullen we campagne moeten voeren om het constitutioneel verdrag te ondersteunen.
Daarom vind ik, mijnheer Barrot, dat de Commissie zich dient te bezinnen over haar inbreng in deze kwestie. Het lijkt mij bijzonder belangrijk dat zij in een politiek signaal aangeeft waar wij staan, want de Europese Grondwet is van grote betekenis voor de toekomst van Europa, en daarom moeten we allemaal – de instellingen van de Unie en de lidstaten – de rijen sluiten om ook deze slag te winnen. 
Corbett (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, 25 lidstaten staan op het punt hun handtekening te zetten en vervolgens hun ratificatieprocedures op te starten. Dit zijn nationale procedures die stof zijn voor nationaal, intern debat. Betekent dat dat leden van andere landen geen legitiem belang hebben om aan die nationale debatten deel te nemen?
Ik zeg het met de nodige omzichtigheid: het is wel degelijk legitiem om in elke lidstaat de aandacht te vestigen op het feit dat het nationale besluit over ratificatie ook implicaties heeft voor alle anderen in Europa. Het wil heel wat zeggen dat de 25 verkozen regeringen van onze lidstaten allen tot de conclusie zijn gekomen dat deze nieuwe Grondwet de beste manier is voor de Europese Unie om verder te gaan. Het zal ook heel wat zeggen als ons Parlement deze Grondwet in december met een overweldigende meerderheid steunt.
Het is goed om de mensen hierop te wijzen. Het is goed om te proberen het debat op die manier te europeaniseren. Sommigen hebben geopperd de nationale referenda allemaal op dezelfde dag te houden. We weten dat dat zo goed als onmogelijk is, maar sommige lidstaten willen hun referenda coördineren binnen een bepaald tijdsbestek. Dat is hun zaak. Het zou het debat een meer Europees karakter geven. Maar het belangrijkste wat we kunnen doen is ons voorlichtingswerk coördineren.
Ik verwelkom het feit dat de Raad bijeenkomt om het daarover te hebben. Het is alleen al nodig om tegenstellingen te vermijden, waarbij de Commissie dit zegt, de Raad dat, en het Parlement nog weer iets anders. We moeten ons erop richten de feiten over te brengen, want de feiten spreken voor zichzelf. In dit debat gaat het om mythe tegenover realiteit. We hoeven alleen maar feitelijke informatie te verschaffen; dan ben ik ervan overtuigd dat we de strijd van de ratificatie zullen winnen. 
Duff (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, tot op zekere hoogte heb ik het gevoel dat de prachtige kameel van de Grondwet het oog van de naald nu is genaderd. Natuurlijk kan hij erdoor worden geperst, maar slechts dan wanneer alle leden van de Europese Raad onder ogen zien dat ze een gezamenlijke en een individuele verantwoordelijkheid hebben om campagne te voeren voor de ratificatie ervan. Voor meerdere nationale leiders betekent dit dat zij voor het eerst gedwongen zijn campagne te voeren over Europese zaken. Het lijkt me buitengewoon belangrijk dat we de grote lijn coördineren en het verhaal goed vertellen.
Ten tweede moet de Europese Raad vermijden dat het een gedrang wordt om als hekkensluiter in de rij te komen – . Er moet een groepsgewijze benadering van de ratificatie komen, met de enthousiastere, meer integratiegezinde landen voorop, in plaats van een nerveuze wachtrij. De publieke opinie zal zich afvragen waarom onze nationale leiders bang zijn voor hun eigen schaduw als het om Europa gaat en waarom ze het pleidooi voor de Grondwet niet goed op een positieve, overtuigende wijze durven voeren waarbij de Europese dimensie wordt omarmd. Dit is een kans voor onze leiders om een werkelijke Europese gemeenschap op te bouwen.
Tegen de Commissie zou ik willen zeggen dat pr allemaal goed en wel is, maar dat de vraag zich opdringt waarom de Commissie het op dit gevoelige moment nodig heeft gevonden het budget te halveren. Wat we echt nodig hebben is een politieke Commissie, een Commissie die campagne voert en die de Europese Raad aanvult bij het tonen van echt leiderschap naar de Europese burgers toe. 
Voggenhuber (Verts/ALE ).
   Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de voorzitter van de Raad, commissaris Barrot, ik ben zeer verbaasd over uw standpunt. Als de Europese instellingen, inclusief dit Parlement, de komende maanden in de discussie over de Europese grondwet niet als advocaat voor die grondwet optreden - zeg maar als hoeder van de grote consensus in de Europese Conventie en van de gedachte achter de Europese eenwording - wie zou dat dan wel moeten doen? De Europese instellingen wekken echter een vreemde indruk. Het doet mij denken aan een kind dat tijdens het spelen zijn bal verliest die vervolgens over straat rolt en wordt overreden door een auto, waarna dat kind toch hardnekkig blijft rondkijken of die bal niet ergens aan de andere kant van de straat onbeschadigd weer opduikt.
Neen, wij moeten voorkomen dat deze grondwet een speelbal wordt van puur nationale en nationalistische debatten. De grondwet mag ook geen speelbal van binnenlandse rancune en afwegingen worden. Ik had ook verwacht dat de Commissie dat zou voorkomen.
Wat doet de Commissie dan? De nieuwe Commissie kent niet eens meer een hiervoor en ook geen verantwoordelijke commissaris. Tot nu toe waren dat er altijd twee, maar in de beslissende fase van de discussie over de Europese grondwet is er geen verantwoordelijke commissaris meer. Wat doet de Commissie dan? Zij hakt de begroting voor communicatie en voorlichting over de Europese grondwet in vier stukken. Als de Commissie de verantwoordelijkheid voor de grondwet uit handen wil geven en als zij uitsluitend de motor achter de Europese integratie en de Verdragen wil zijn, maar niet als advocaat van de ontwikkeling van de Europese integratie wil optreden, moet zij op de ingeslagen weg voortgaan.
Neen. U dient een zeer belangrijk en historisch besluit te nemen. Wilt u samen met dit Parlement en met de Raad voorkomen dat de grondwet een speelbal van nationalisme, van renationalisering van Europa en van chauvinisme wordt? Kijk eens naar uw eigen land, waar leden van de Conventie zich inmiddels opwerpen als tegenstander van de grondwet. Heeft u niet begrepen dat er veel moed voor nodig is om deze gemeenschappelijke taak voor een gemeenschappelijke toekomst gemeenschappelijk te verdedigen?
Kaufmann (GUE/NGL ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik ben erg blij dat er in steeds meer lidstaten referenda over de grondwet worden gehouden. Ik hoop dat de regering in mijn eigen land ook zo snel mogelijk de weg vrijmaakt voor een dergelijk referendum. In dit verband dient echter wel alles in het werk te worden gesteld dat er ook daadwerkelijk over Europa en over de feitelijke tekst van de grondwet wordt gediscussieerd. Mijn collega’s, de heer Leinen en de heer Voggenhuber, hebben helemaal gelijk. Wij moeten het gevaar onderkennen dat de grondwet tot speelbal van binnenlandse of partijpolitieke intriges wordt.
Een belangrijk probleem bij de uiteenlopende publieke discussies die inmiddels in gang zijn gezet, is ongetwijfeld het geringe kennisniveau met betrekking tot de concrete inhoud van de grondwet. Dat blijkt ook uit het feit dat er soms behoorlijk wat onzin wordt verkondigd. Daarom dient er meer ondernomen te worden om een gerichte voorlichting te bevorderen; deze opmerking is overigens voor de Commissie bedoeld. Wellicht dat er ook niet alleen feiten gepubliceerd dienen te worden, maar ook een keer de problematiek van het debat zelf, de pro’s en contra’s van de afzonderlijke argumenten, het belastingbeleid enzovoort. Er zouden veel voorbeelden aangehaald kunnen worden van de discussies die zich in dit verband al hebben afgespeeld.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, zou ik mij tot de heer Nicolaï willen richten. Ik heb met belangstelling kennis genomen van het feit dat er in de Raad wordt nagedacht over de coördinatie van het tijdschema van het ratificatieproces. Wat dacht u ervan om mei volgend jaar als termijn te hanteren? Daar zou een grote symbolische uitstraling van uitgaan, omdat het de zestigste verjaardag van het einde van de tweede wereldoorlog is. Het gaat hierbij om het geven van een signaal voor vrede, stabiliteit en meer integratie op ons continent. Dat zou toch een goed uitgangspunt moeten zijn. 
Wierzejski (IND/DEM ).
    Mijnheer de Voorzitter, mijn partij, de Liga van Poolse Gezinnen en mijn fractie, Onafhankelijkheid/Democratie, waren altijd en zullen altijd tegen de opstelling van een Grondwet voor heel Europa gekant zijn. Een voor de toekomst van onze naties zo belangrijke zaak vereist een breed en eerlijk maatschappelijk debat, alsmede referenda in alle 25 lidstaten, zonder uitzondering. Evenwel moeten de middelen op de begroting voor de voorlichting over de Grondwet rechtvaardig worden verdeeld tussen de voor- en tegenstanders van het Verdrag.
Daarentegen moet de suggestie van de Commissie constitutionele zaken om de ratificatieprocedure in alle lidstaten door te voeren tussen 5 en 8 mei, en deze daarmee te koppelen aan het einde van de Tweede Wereldoorlog, worden beschouwd als een duistere historische grap. Europa was sterk toen het niet door enig land werd gedomineerd en de samenwerking tussen vrije naties niet werd gehinderd door bureaucratie en supranationale structuren.
Ons standpunt is helder. Wij zullen altijd tegen de opbouw van een federalistisch Europa gekant blijven waarvan de Grondwet boven het recht van soevereine naties prevaleert. 
Crowley (UEN ).
   – Op een moment als dit is het altijd erg moeilijk om de balans te vinden tussen het zoeken van steun voor een Grondwet en het zoeken naar een eerlijker debat, maar die twee zaken sluiten elkaar niet uit. In feite zou een diepgaander, breder debat van alle kanten moeten worden verwelkomd, omdat het ons in staat stelt bepaalde misverstanden uit de weg te ruimen met betrekking tot de vraag om welke aspecten van het Verdrag het eigenlijk gaat, wanneer we er in onze landen over stemmen of er in onze nationale parlementen over debatteren.
Het is ook niet meer dan terecht dat wij als Europees Parlement, als de direct verkozen vertegenwoordigers van het Europese volk, geacht worden een voortrekkersrol te spelen met betrekking tot de manier waarop de discussies en het debat in de lidstaten worden gevoerd. We moeten niet vergeten dat het in de allereerste plaats onze belangrijkste rol is als leden van het Europees Parlement om als publieke vertegenwoordigers van het volk op te treden. We zijn hier niet om vast te houden aan één ideologisch standpunt, maar om op een in onze ogen eerlijke, oprechte en waarachtige wijze kond te doen van wat er in de tekst van het Verdrag besloten ligt.
Daarom kan ik meegaan in wat de Commissie constitutionele zaken voorstelt, namelijk om zeker te stellen dat een dergelijk debat kan plaatsvinden; om zeker te stellen dat sommige leugens die in het verleden verteld werden over wat er in het Verdrag stond, worden ontkracht; en om zeker te stellen dat er gelegenheid is de terechte bedenkingen die mensen hebben ten aanzien van Europa in een openbaar debat te uiten.
Ik zou alle leden willen oproepen deze resolutie te steunen. 
Mölzer (NI ).
   Mijnheer de Voorzitter, enkele dagen geleden is er in de Commissie constitutionele zaken gesproken over het toekennen van grote bedragen uit de begrotingen van de EU aan instellingen die de burgers van de lidstaten van de EU meer inzicht willen geven in het constitutionele Verdrag. Daarbij kan men zich niet aan de indruk onttrekken dat hierbij geen objectieve discussie over het ontwerp voor die grondwet wordt beoogd, maar veeleer een zeer eenzijdige, zeg maar propagandistische discussie.
Het kennisniveau van de burgers van de diverse lidstaten over de inhoud van het constitutionele Verdrag is relatief laag. Dat betekent dat een al te eenzijdige campagne voor die grondwet wederom een negatieve indruk bij de burgers van de EU zal achterlaten. De burgers zullen het gevoel krijgen dat zij weer voor een voldongen feit worden geplaatst. Daardoor zou de Europa-scepsis, die onlangs door de geringe opkomst bij de Europese verkiezing nogmaals is bevestigd, verder toenemen. Wij zullen dus de moed dienen te tonen om een controversiële discussie over het constitutionele Verdrag mogelijk te maken. Wij zullen dan ook de zwakke punten en tekortkomingen van deze grondwet moeten toegeven. Als wij dat niet doen, zullen de burgers deze grondwet van Europa niet accepteren. Landelijke referenda in een nationaal kader in combinatie met de bijbehorende discussies hebben absoluut niet met chauvinisme of nationalisme van doen, maar maken gewoonweg onderdeel uit van de democratie. 
Lamassoure (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, binnen de Conventie hoor ik tot degenen die net als u het voortouw nemen in de strijd om te bereiken dat de toekomstige Grondwet overal aan de goedkeuring van het volk word onderworpen, en indien mogelijk op dezelfde dag. Ik ben blij te kunnen vaststellen dat de keuze voor een referendum steeds meer ingang vindt. Het referendum is echter niet alleen de meest democratische procedure, maar ook de procedure die het grootste risico met zich meebrengt dat de aandacht wordt afgeleid van waar het eigenlijk om gaat. In alle betrokken landen bestaat het risico dat het Europees referendum zal veranderen in een nationaal plebisciet.
En aangezien het gevaar en het doel overal gelijk zijn, hebben onze regeringen er allemaal belang bij tot een gezamenlijke ratificatiestrategie te komen. Die strategie zou mijns inziens ten minste drie elementen moeten omvatten: ten eerste een gezamenlijke presentatie van de vraag die aan de burgers wordt voorgelegd en de bijbehorende motivering; ten tweede een tijdschema, waarbij het de beste oplossing zou zijn – zoals sommige collega’s al gezegd hebben – om de referenda in alle betrokken landen op een en dezelfde dag te houden; ten derde – en dat punt wil ik benadrukken – moet het probleem van de uiterste grenzen van de Europese Unie nodig worden behandeld.
Op dit moment heeft noch ons Parlement, noch de Raad, noch de Commissie de moed gehad om dat debat aan te zwengelen. Welnu, we kunnen de verwezenlijking van een politiek Europa onmogelijk aan de burgers voorleggen zonder te preciseren wat wij onder “Europa” verstaan en zonder de grenzen vast te leggen, of ten minste de criteria om deze grenzen te stellen. In meerdere landen, ook in het mijne, zou het lidmaatschap van een politieke Unie zonder grenzen, waarvan de toekomstige samenstelling helemaal is overgeleverd aan de goede wil van de regeringen van morgen, op massale afwijzing stuiten. De Raad zal zich dat moeten realiseren bij het doen van een uitspraak inzake Turkije. 
Carnero González (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik ben ook blij dat u hier in ons midden bent ofschoon het me natuurlijk niet verbaast, want dit Parlement wordt gelukkig geleid door iemand die zich als lid van de Conventie onvermoeibaar heeft ingezet voor de grondwet die wij thans willen laten ratificeren door de bevolkingen van Europa.
Een grondwetgevend proces is pas afgesloten wanneer degene bij wie de soevereiniteit ligt, in dit geval het volk – de burgers van Europa – zijn laatste woord heeft gezegd over de tekst, in dit geval de constitutionele tekst, die ter overweging aan hem is voorgelegd.
Er doet zich echter een verontrustend verschijnsel voor: de enigen die duidelijk van zich laten horen, zijn degenen die tegen de Europese grondwet zijn, die twijfels hebben, en die om redenen van partijdige of opportunistische aard proberen om een slaatje te slaan uit deze procedure.
De regeringen die hebben deelgenomen aan de Conventie, en wij als afgevaardigden, wij zeggen alleen maar dat die grondwet goed is, en dat we hem daarom moeten ondersteunen. Welnu, wat ons te doen staat, is die grondwet toe te lichten, zijn positieve punten te belichten, en te zeggen dat we zonder die grondwet veroordeeld zouden zijn tot de verlammende situatie die voortvloeit uit het Verdrag van Nice. Daarbij is het zaak Europese termen te hanteren.
Mijnheer de Voorzitter, het debat over de grondwet moet een meer Europees karakter krijgen, en hetzelfde geldt voor het proces van ratificatie van de grondwet, die, zoals zijn naam zegt, een Europese grondwet is. Dat kan op twee manieren gebeuren. Allereerst door de ratificatie van de grondwet in de lidstaten te coördineren. Ook al zijn we met ons vijfentwintigen, we zijn toch één enkele Unie, en daarom moeten de referenda binnen enkele dagen van elkaar gehouden worden, misschien wel rond de Dag van Europa.
In de tweede plaats mogen de instellingen zich in dit debat niet neutraal opstellen. Het Parlement, de Raad en de Commissie moeten in overleg een strategie uitstippelen om voorlichting te geven, een discussie op gang te brengen en de publieke opinie te overtuigen, ten einde onze voornaamste vijand te overwinnen, namelijk stemonthouding.
Als een meerderheid van de bevolking zich betrokken voelt, heeft de grondwet kans van slagen. 
Cornillet (ALDE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, wetende dat een ‘nee’ van één enkel land de aanneming van het grondwettelijk verdrag voor de hele Unie kan doen stranden, kunnen we niet langer overwegen de ratificatieprocedures nationaal af te wikkelen. We weten overigens heel goed dat bij de ratificatie van verdragen, en in het bijzonder bij referenda, binnenlandse politiek de aandacht afleidt van de kern van de zaak. In Frankrijk is daarvan onlangs nog een betreurenswaardig voorbeeld gegeven.
Daarom moet het debat zoveel mogelijk worden gedenationaliseerd en moeten de staatshoofden worden bewogen tot het bundelen van hun krachten met het oog op de achtereenvolgende ratificaties. Om een positieve kettingreactie van aannemingen te bewerkstelligen zouden we met name moeten vermijden dat de meest weerspannige landen zich als eerste uitspreken.
Wat dat betreft zou het voorstel om alle landen van de Unie in dezelfde periode, te weten tussen 5 en 8 mei 2005, te laten stemmen mogelijkheden scheppen om een bepaalde symboliek in dienst te stellen van de ratificatie. De symboliek van de eenheid van plaats: een Europese Unie die zich in haar geheel tegelijkertijd uitspreekt, in tegenstelling tot 25 landen die een voor een stemmen; de symboliek van de eenheid van tijd: de gehele Unie stemt zo goed als tegelijkertijd, tussen donderdag 5 en zondag 8 mei, waarbij rekening wordt gehouden met de nationale tradities met betrekking tot het houden van verkiezingen door de week of juist op zondag; en ten slotte de symboliek van 8 mei 2005, de zestigste verjaardag van de beëindiging van het laatste conflict waarin wij elkander bevochten.
Die zestig jaar vrede, dankzij de Europese Unie, is het fundament waarop we het Europa van morgen kunnen bouwen. Dat is de strekking van dit voorstel. 

Joan i Mari (Verts/ALE ).
   Mijnheer de Voorzitter, ik zal gevolg geven aan het voorstel van Voorzitter Borrell om als Catalaan hier in de plenaire vergadering niet in mijn eigen taal te spreken. Ik zal in plaats daarvan gebruik maken van een taal die zeer nauw verbonden is met de stad Straatsburg en met de Elzas. Als taalwetenschapper ben ik pertinent tegen de eis van Spanje om het Catalaans en het Valenciaans in de talenregeling van de Unie op te nemen alsof het hier om twee heel verschillende talen zou gaan. De Catalaanse taal wordt van noord tot zuid (van Salses in Roussillon tot aan Guardamar ten zuiden van de provincie Valencia) en van oost tot west (van Fraga in de autonome gemeenschap Aragon tot aan Alguer op Sardinië) gesproken. Een onderscheid maken tussen Catalaans en Valenciaans betekent het bevorderen van het taalkundige afscheidingsdenken, een veel gebruikte strategie om culturen te vernietigen. De Romeinen zeiden het vroeger al: In een van de officiële talen van de EU zou dat vertaald kunnen worden als: verdeel en heers!
Europa wordt steeds meer een effectievere eenheid. Wat is dan het nut om twee talen te versplinteren die over grenzen en andere opdelingen heen in de praktijk worden gesproken? Een Europa waarin niet alle volken een stem hebben, is een onvoltooid Europa. Wij hebben de grote mogelijkheid om een waarlijk Europees federalisme te creëren. 
Sinnott (IND/DEM ).
    Mijnheer de Voorzitter, ik houd van het woord “democratie” omdat daarin het woord “volk” voor het woord “macht” wordt gesteld – bestuur door het volk, van het volk en voor het volk. Ik heb het woord “democratie” menigmaal horen vallen in het Parlement en in de Commissie constitutionele zaken waarin ik zitting heb.
Het woord blijft echter een lege huls als de werkelijkheid er niet mee overeenkomt. Ik kan weinig tekenen van democratie ontwaren in de strategieën die worden uitgedacht om een positief resultaat met betrekking tot de Grondwet te waarborgen. In de commissie wordt ons verteld dat het onze taak is “het Verdrag te verkopen”, dat we het debat in het land waar we vandaan komen moeten beperken, dat referenda zodanig moeten worden gepland dat de ‘ja’-stem zo groot mogelijk uitvalt. Ons wordt gezegd dat we de Raad moeten bewegen met middelen over de brug te komen om de pro-Grondwetcampagnes te steunen.
In de commissie werden ontwerpvragen voorgesteld waarin de Raad werd verzocht met een duidelijke strategie te komen om een positieve uitkomst van de ratificatieprocedure zeker te stellen. Ik heb opgeroepen de vraag te wijzigen en de Raad te verzoeken een eerlijke en vrije ratificatieprocedure zeker te stellen. Ik betreur het dat dat “eerlijke en vrije” het niet heeft gehaald.
Ik richt mij tot de Raad, de Commissie en het Parlement: als wij werkelijk in democratie geloven – in het bijzonder in hetgeen u, mijnheer de Voorzitter, het belangrijkste proces hebt genoemd sinds de oprichting van de Unie – dan smeek ik u al het mogelijke in het werk te stellen om een eerlijk en vrij proces te waarborgen, om zeker te stellen dat de middelen worden gebruikt om mensen werkelijk voor te lichten, in het bijzonder door exemplaren van de Grondwet te verspreiden onder het gehele electoraat, en om te verzekeren dat alle partijen van het debat ruimschoots aan bod komen. Als we ons in dit proces op de democratie richten – en niet alleen met woorden maar ook met daden – dan hebben we straks ook echt een resultaat dat voor iedere ware democraat aanvaardbaar is. 
Méndez de Vigo (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, met een beroep op het reglement zou ik graag in de notulen opgetekend zien, dat ik de tolken wil gelukwensen met hun vertaling naar het Spaans van het betoog van de heer Joan i Marí. Het was echt een uitmuntende vertaling. 
De Voorzitter.
   Hartelijk dank. Ik denk dat de tolken u erg dankbaar zullen zijn, en ik ook, omdat ik een volgende keer wanneer een Spanjaard Duits spreekt dit makkelijker kan herkennen. 
Angelilli (UEN ).
   - Mijnheer de Voorzitter, geachte collega’s, alhoewel ik nu van het eigenlijke onderwerp afwijk, wil ik toch deze gelegenheid aangrijpen om mijn droefheid te uiten over het feit dat men in de preambule van de Grondwet geen verwijzing heeft opgenomen naar de christelijke wortels van Europa.
Dit gezegd hebbende, ben ik het er mee eens dat het noodzakelijk is zoveel mogelijk informatie te verschaffen over de ontwerp-Grondwet en een gecoördineerd tijdschema op te stellen voor de ratificatie van de Grondwet. Ik hoop dat alle Europese burgers het recht en de gelegenheid zullen hebben om deel te nemen aan deze constituerende fase via een volksstemming in elke lidstaat. Wij moeten niet bang zijn voor participatie en democratie. Alleen het nieuwe Europa van de volkeren, de rechten en de Grondwet zal een sterk en gezaghebbend Europa kunnen zijn. 
Allister (NI ).
   – Ook ik ben lid van de Commissie constitutionele zaken over de Grondwet. Ik ben tegen de Grondwet omdat ik durf vast te houden aan de overtuiging dat een nationale soevereiniteit die echt wat om het lijft heeft, zoveel mogelijk moet worden bevorderd
Zou ik, tegen die achtergrond, de Raad en de Commissie mogen vragen te bevestigen dat de eerste prioriteit van ieder referendum zou moeten zijn dat het vrij en eerlijk verloopt? Is het in dat opzicht niet noodzakelijk om twee dingen te waarborgen, namelijk ten eerste dat de argumenten tegen de Grondwet niet worden bedolven onder een stortvloed van eenzijdige propaganda vanuit de Europese instellingen, en ten tweede dat het democratische volksraadplegingsproces niet wordt verstoord door onevenredige fondsenverstrekking door externe bronnen?
Zouden de Raad en de Commissie kunnen bevestigen dat zij resoluut weerstand zullen bieden aan de verleiding om in Europa met veel geld een propagandaoffensief voor de Grondwet te lanceren? Het gaat hier om nationale referenda en dat moeten we zo houden. 
Stubb (PPE-DE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, ik zal in mijn interventie zowel Fins als Zweeds spreken. Ik breng drie punten naar voren. Ten eerste sta ik zeer positief tegenover het Constitutioneel Verdrag. Het is een aanzienlijke verbetering ten opzichte van het Verdrag van Nice, het Verdrag van Amsterdam en alle eerdere verdragen. Het maakt de Europese Unie democratischer, transparanter en doeltreffender.
Ten tweede is het aannemen van het Verdrag de verantwoordelijkheid van alle Europese instellingen. Het is de verantwoordelijkheid van de Commissie, van de Raad en van het Europees Parlement. Als het Verdrag in een land wordt verworpen, dan wordt het in de hele Unie verworpen, wat niet in ons belang is. 

Het laatste en derde deel op zijn Fins-Zweeds. Ik vind dat we allemaal keihard moeten werken om dit nieuwe verdrag erdoor te krijgen. Zoals de heren Méndez de Vigo, Leinen, Duff, Voggenhuber en Corbett terecht hebben opgemerkt, is het in 2005 onze taak als leden van het Europees Parlement ervoor te zorgen dat dit verdrag het haalt. Dat is in ons eigen belang.
Lambrinidis (PSE ).
   - Mijnheer de Voorzitter, een goed begin is het halve werk maar niet het hele werk. Het begin van de Grondwet werd gemaakt door de Intergouvernementele Conferentie toen deze haar instemming betuigde, en door de Conventie toen deze haar werkzaamheden afsloot in juni 2003 onder Grieks voorzitterschap. Dit is een succes waar wij allen bijzonder trots op mogen zijn. Nu komt echter de tweede helft van het karwei: de aanneming van de Grondwet. Het zou mijns inziens een tragische fout en ook enigszins schizofreen zijn - vergeeft u mij deze uitdrukking - als wij dachten onderuit te kunnen zakken en de zorg voor de rest geheel te kunnen overlaten aan de nationale regeringen. Stel dat de Grondwet door iedereen wordt geratificeerd, maar de ratificatie in elk land te danken is aan een dialoog over interne of onbeduidende, interne politieke aangelegenheden. Wel, dan zal de aanneming van de Grondwet een Pyrrusoverwinning zijn voor Europa.
Natuurlijk moet het leeuwendeel van de informatie verzorgd worden door de lidstaten, de nationale parlementen en de burgers, maar mijns inziens zijn er drie fundamentele onderwerpen die wij moeten coördineren:
Ten eerste mogen wij als Europese instellingen geen tegenstrijdige dingen zeggen of doen. Wij moeten coördineren, opdat “de linkerhand weet wat de rechterhand doet”.
Ten tweede moeten wij toch op zijn minst bijdragen aan het inlichten van de burger. Wij moeten in eenvoudige en duidelijke taal uitleggen wat de verschillen zijn tussen het Verdrag van Nice en deze nieuwe Grondwet. Degenen die het niet met deze Grondwet eens zijn moeten zichzelf en de andere burgers maar eens uitleggen waarom en hoe het huidige Verdrag een betere optie is dan onze Grondwet. Uiteindelijk zal alles namelijk gewoon doorgaan, maar dan wel met het Verdrag van Nice.
Ten derde - en dit is zeer belangrijk - moet de informatieverstrekking ook na de referenda worden voortgezet. De Grondwet is een levend iets. Met de aanneming daarvan is de kous niet af. Integendeel, de toepassing ervan is het begin. De Grondwet geeft onze burgers rechten, rechten op participatie en samenwerking, en daardoor dwingen zij ons tot wetgeven. De burgers moeten evenwel hun rechten kennen om ze geheel te kunnen uitoefenen. Daar ligt onze plicht, als wij tenminste willen dat onze Grondwet een grondwet is waarmee niet alleen de democratie en de transparantie worden bevorderd maar ook de kracht van de burger in het Europa dat wij samen opbouwen.
Schlyter (Verts/ALE ).
    Ten minste tien landen zullen een referendum houden over de grondwet. Dat is verstandig, omdat een grondwet de macht van de politici regelt. Die macht kan alleen door het volk worden gegeven en niet van het volk worden afgenomen. Ik hoop dat mijn land het elfde land wordt dat in de democratie gelooft en het volk door middel van een referendum een besluit laat nemen.
De instellingen van de EU moeten het volk en de democratie steunen door neutraal te zijn in hun communicatie en door zakelijk te wijzen op de wijzigingen ten opzichte van eerdere verdragen. Het is niet de rol van de instellingen om per referendum een ‘ja’ te regelen, maar om de mensen de informatieve basis voor een besluit te verschaffen. Anders schendt de EU haar eigen democratische idealen. Het verheugt mij dat de Commissie geen campagnes zal financieren, maar mocht dat toch gebeuren, dan moeten de voor- en tegenstanders evenveel middelen krijgen.
Czarnecki, Ryszard (NI ).
    Mijnheer de Voorzitter, als lid van de Commissie constitutionele zaken betreur ik dat het huidige debat wordt gekenmerkt door militair taalgebruik. Zo wordt er gesproken over de "strijd voor de Grondwet" en zouden wij de "slag om de Grondwet" moeten winnen. Maar waar een oorlog is, zijn ook vijanden. In Europa, binnen de Europese Unie bestaat reeds te veel verdeeldheid om nu met dit militaire taalgebruik, dat aan de Koude Oorlog herinnert, nieuwe verdeeldheid te zaaien.
Voorts heb ik een vraag aan mijnheer Barrot en mijnheer Nicolaï: denkt u dat het mijns inziens onrealistische idee haalbaar is om op een en dezelfde dag grondwettelijke referenda in heel Europa te houden? Dat staat immers gelijk aan propaganda en naties met geweld het geluk opdringen. Mijnheer de Voorzitter, mocht het toch op een en dezelfde dag moeten plaatsvinden, dan stel ik 30 februari als datum voor. 
Esteves (PPE-DE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, ik wil heel beknopt aangeven dat we allemaal tot de Europese Unie zijn toegetreden omdat we dezelfde constitutionele waarden delen. Er is niets werkelijk nieuw aan deze Grondwet, behalve een sterkere politieke en juridische integratie van de lidstaten, maar deze geeft toch de aanzet voor een nieuw politiek tijdperk, omdat ermee duidelijk wordt gemaakt dat Europa meer is dan alleen maar een economische ruimte of een markt. Het is een ruimte van waarden, een constitutioneel vaderland, waarin de menselijke waardigheid het richtsnoer vormt.
Europa is een gedeeld project en eist daarom de inzet van allen. Deze Grondwet komt niet tot stand op de klassieke wijze waarop de oude Grondwetten tot stand zijn gekomen – de mobilisatie van de Europese instellingen, staten en burgers komt eraan te pas. De Europese instellingen die de droom mogelijk hebben gemaakt mogen nu geen angst creëren. Ze moeten hun bijdrage leveren aan deze gemeenschappelijke taak en de burgers eerlijk en objectief uitleggen wat de bestaansreden voor deze Grondwet is. Deze Grondwet is namelijk niet meer en niet minder dan een bijdrage tot de convergentie van de grondwetten van de verschillende lidstaten. Daarom verlangen we dat de instellingen zich rechtstreeks tot de burgers richten. De staten zullen dus afstand moeten doen van hun exclusieve rol bij de bemiddeling. De instellingen ondernemen de nodige stappen voor het uitvoeren van een transversale actie om dit proces dat tot de instelling van een grondwet moet voeren af te sluiten. We moeten een eind maken aan de verwarrende verdeeldheid bij de discussie over Europa en die discussie niet langer als instrument voor eigen doeleinden gebruiken. We gaan nu een nieuw politiek tijdvak binnen. De Europese instellingen zullen hun pioniersrol moeten aanvaarden. 
Sousa Pinto (PSE ).
   – Mijnheer de Voorzitter, mijnheer de commissaris, mijnheer de fungerend voorzitter, ik wil graag beginnen met de opmerking dat ik het jammer vind dat we tijdens dit debat al een korte proeve hebben moet aanhoren van de populistische en nationalistische retoriek over de nationale talen en de daarmee samenhangende parochiale mentaliteit.
Ook een constitutioneel debat verschaft een gelegenheid voor het uitdragen van deze mentaliteit – de manier van denken van mensen die onmachtig zijn te bevatten waar het in dit debat eigenlijk om gaat. Ik wil de commissaris er graag op wijzen dat het volgens ons wel vreemd zou zijn als de Commissie, die bij het opstellen van de tekst van de Grondwet een doorslaggevende rol heeft gespeeld, nu niet bereid zou blijken te zijn haar verantwoordelijkheden te aanvaarden voor het ontwikkelen van een gemeenschappelijke strategie voor het goedkeuren van die tekst. Een door de Commissie en de Raad samen ontwikkelde strategie moet aan zwaardere eisen voldoen – ze moet meer zijn dan alleen maar een informatiecampagne voor het verspreiden van objectieve informatie. Zulke campagnes zijn heel belangrijk, maar een gemeenschappelijke strategie gaat verder en stelt hogere eisen.
Als we kijken naar de karakteristieken van het Europees project – en dan zeker als we kijken naar de voorwaarden voor goedkeuring van de Grondwettekst, zoals iemand terecht reeds heeft opgemerkt – , dan zien we dat bij elke nationale procedure tot goedkeuring van de tekst en in elk land de belangen van andere lidstaten en die van alle lidstaten en alle Europese burgers tezamen meespelen. Omdat de communautaire instellingen, de Commissie, de Raad en het Parlement, supranationaal zijn – en dat geldt in het bijzonder voor de Commissie en het Parlement – zijn deze instellingen de enige entiteiten die in dit proces kunnen interveniëren zonder dat men ze ervan kan beschuldigen dat ze zich mengen in de interne democratische processen van de lidstaten.
Supranationale instellingen kunnen niet beschuldigd worden van inmenging in interne aangelegenheden van de lidstaten, en dat is de reden waarom zij extra verantwoordelijkheden hebben bij de pogingen om deze Grondwet goedgekeurd te krijgen. 
Simonot (NI ).
   – Mijnheer de Voorzitter, dames en heren, in de Conventie en de IGC is de strijd voor het laten opnemen van de christelijke wortels van Europa in de preambule van de Europese Grondwet een voortdurende bron van tweedracht geweest tussen enerzijds de meest rechtlijnige ijveraars voor de scheiding tussen Kerk en Staat, met de heren Michel en Chirac voorop, en anderzijds een aantal landen als Polen, Italië en Portugal, gesteund door niemand minder dan paus Johannes-Paulus II. Uiteindelijk hebben de lobbies van atheïsten en vrijmetselaars aan het langste eind getrokken, waardoor het verleden van Europa en zijn luisterrijke christelijke beschaving worden geloochend. Zonder twijfel is dat om de weg te bereiden voor toetreding van Turkije tot de Europese Unie.
Denkt u echter eens goed na, dames en heren, over het verschrikkelijke oordeel dat een groot bisschop van Poitiers, kardinaal Pie, uitsprak ten aanzien van keizer Napoleon III: “Als de heerschappij van Jezus Christus ten einde is, zal ook de heerschappij van regeringen eindigen”. En drie jaar later was daar de Slag bij Sedan! Een Europa zonder geheugen, dat zijn verleden ontrouw is en dat beroofd is van zijn christelijke ziel, dat is een Europa zonder toekomst, rijp voor “de ergste onderworpenheid”. 
Nicolaï,
   . Voorzitter, uw voorganger was zo vriendelijk erop te wijzen dat de Raad het recht heeft om langer te spreken. Ik beschouw het niet als een recht maar enigszins als een plicht om op een aantal van de zo belangrijke opmerkingen ook enige reactie te kunnen geven. Ik kan u niet garanderen dat het in vijf minuten lukt, ik kan u er zelfs aan herinneren dat ik nog wat minuten over heb, mijnheer de Voorzitter. Voorzitter, ik voeg mij naar uw orde, dat is duidelijk. Ik denk dat door een aantal van uw leden hele wezenlijke opmerkingen zijn gemaakt over wiens verantwoordelijkheid het in welke mate is om deze ratificatieprocessen tot een goed einde te brengen. De heer Corbett, minister Vigo, de heer Stubb en vele anderen hebben gezegd dat er natuurlijk een gezamenlijke verantwoordelijkheid is voor het slagen van het proces na 29 oktober, na de ondertekening voor het ratificeren. 
De Voorzitter.
   Ik heb de Raad verzocht dit tijdsbestek in acht te nemen, aangezien er hierna nog een debat is in aanwezigheid van de Raad en het Bureau op de hoogte is gebracht van uw beperkte tijd, mijnheer Nicolaï. We zijn er echter zeker van dat het Parlement gebaat is bij elke minuut waarmee u deze tijd mocht overschrijden alsmede bij de tijd die u besteedt aan het geven van antwoorden in het Vragenuur dat hierna komt. 
Nicolaï,
   . Voorzitter, ik voeg mij naar uw orde, dat is duidelijk. Ik denk dat door een aantal van uw leden heel wezenlijke opmerkingen gemaakt zijn over wiens verantwoordelijkheid het in welke mate is om deze ratificatieprocessen tot een goed einde te brengen. De heer Corbett, Mendez de Vigo, Stubb en vele anderen hebben gezegd dat er natuurlijk een gezamenlijke verantwoordelijkheid is voor het slagen van het proces na 29 oktober, na de ondertekening voor het ratificeren. Al was het maar omdat we allemaal van elkaar afhankelijk zijn. We zijn allemaal afhankelijk van het slagen van alle 25 ratificatieprocessen om dit verdrag in werking te laten treden. Waar wij kunnen - en dat zeg ik nadrukkelijk namens de Raad, dat zullen wij in de Raad ook doen - waar wij kunnen moeten wij elkaar daarin steunen en sterken en leren van elkaar. Wat jammer zou zijn, de heer Voggenhuber maakte daar kritische opmerkingen over, als wij juist de schuld naar elkaar en de verantwoordelijkheid naar elkaar zouden schuiven, omdat ik het juist ook belangrijk en waardevol vind, wat velen hier gezegd hebben, dat de 3 instellingen hier een verantwoordelijkheid in hebben. Mijn overtuiging is dat de Commissie tot nu toe een zeer actieve en een zeer constructieve, positieve rol gespeeld heeft waar het gaat om het communicating Europe en de informatie aan de burgers over het verdrag en dat het juist verkeerd zou zijn om de bal daar te leggen, omdat ik denk dat ook de lidstaten en de parlementariërs hier een hele grote verantwoordelijkheid hebben.
Een punt wat velen van u, Voorzitter, hebben genoemd, is het punt van de coördinatie in de tijd van de verschillende referenda. Er zijn vele mooie woorden aan gewijd hoe goed het zou zijn om op een symbolisch moment daar in een kortere tijd deze referenda te laten plaatsvinden. Ik hoop dat u het ermee eens bent dat we dat mooi kunnen vinden, maar dat u daar niet over gaat, omdat dit nu bij uitstek constitutionele wetgevingsaangelegenheden zijn die nationale aangelegenheden blijven. Ik neem ook niet aan dat het Europees Parlement, kijkend naar subsidiariteit en welke overheidslaag waarover zou moeten gaan, daaraan zou willen tornen. Wat wel heel belangrijk is, dat nationaal gekeken wordt wanneer en hoe er afgestemd kan worden en dat is precies wat wij ook vanuit de Raad en het Raadssecretariaat doen. Laten zien wat nationale planningen zijn zodat er door overheden nationaal, door parlementen nationaal rekening kan gehouden worden met hun planning om te kijken of er zaken in elkaars buurt te organiseren zouden zijn. Dit heeft niets te maken, zeg ik naar aanleiding van een aantal opmerkingen, met of je meer of minder gelooft in een Europese benadering van deze zaak. Het heeft te maken met de constitutionele wetgevingsaangelegenheden en het heeft ook te maken met juist de gevoeligheden die velen van u hebben genoemd dat referenda een nationale speelbal kunnen worden. Door vele leden is dat aan de orde gesteld. Juist daarom is de Raad ervan overtuigd dat het goed is om nationale parlementen en nationale overheden enige ruimte te geven om een verstandig moment te kiezen voor een dergelijk referendum. Dat kan met allerlei zaken te maken hebben, met andere verkiezingen die in dat desbetreffende land spelen, met andere zaken die in dat desbetreffend land spelen. Ik denk dat de zaak van de ratificatie door 25 landen ermee gediend is om goed naar elkaar te kijken, maar dat tegelijkertijd wel deze nationale verantwoordelijkheden overeind moeten worden gehouden.
Over referenda gesproken, Voorzitter, naar aanleiding van de opmerkingen van mevrouw Kaufmann en de heer Schlyter wijs ik erop dat er op dit moment 9 lidstaten hebben besloten een referendum te houden, 11 lidstaten hebben besloten om dat niet te doen en in 5 landen een referendum nog onderwerp van discussie is.
Zeer wezenlijk is hoe gaan wij, hoe gaan de verschillende instellingen, hoe gaan de verschillende regeringen deze ratificatieprocedures in, hoe gaan wij de discussie aan met de publieke opinie, hoe gaan wij de referenda aan in de landen waar referenda worden gehouden. Ik denk dat nadrukkelijk om te beginnen de heer Méndez de Vigo zei, we moeten vóór zijn en ik beschouwde dat ook als een oproep aan de lidstaten, de regeringen. Wij als regeringen, wij als Raad tekenen dat verdrag, staan voor dat verdrag, zijn voor dat verdrag. Wij zijn niet neutraal ten aanzien van dat verdrag. Wij vinden het belangrijk dat dit verdrag wordt aangenomen en geratificeerd. En het is belangrijk want iedereen die naar dit verdrag kijkt, ziet dat hoe je het ook wendt of keert, Europa wordt veel democratischer met het nieuwe verdrag. Kijk alleen nog maar naar de enorme uitbreiding van de verantwoordelijkheid van het Europees Parlement, eindelijk een volwaardig Europees Parlement. Kijk alleen al naar de slagvaardigheid die zienderogen zal toenemen met het nieuwe verdrag, weer besluitvorming bij meerderheid. Kijk naar de transparantie, de duidelijkheid die zal toenemen bij dit verdrag. Zelfs, Voorzitter, en dat vind ik ook een heel belangrijk punt als ik luister naar al uw opmerkingen, zelfs de eurosceptici zijn naar mijn overtuiging gediend bij dit verdrag. Waarom ? Omdat juist die subsidiariteit, die vragen, wie maakt wat uit, hier heel precies en goed geregeld wordt, zodat niet alleen Europa democratischer wordt op Europees niveau maar ook democratischer wordt op nationaal niveau, omdat ook nationaal parlementen de vinger op kunnen steken en kunnen betogen dat iets wat beter nationaal geregeld zou kunnen worden niet een zaak van Europa is.
Ik denk dat er geen tegenstelling is - een aantal van u noemde dat - tussen het probleem van, moeten wij alle aandacht richten op pro of moeten wij ook ruimte geven aan anti of hoe gaan wij om - zoals de vraag gesteld werd met het geven van feitelijke informatie ten opzichte van voorinformatie. Ik denk dat onder andere de heer Crowley gelijk heeft dat het elkaar absoluut niet uitsluit. Feitelijke informatie en dat zeg ik ook in de richting van de Commissie, die dat eerder had te kennen gegeven, terecht. Feitelijke informatie is een manier om de mythes, de leugens zoals het hier genoemd werd te bevechten. Wij kunnen laten zien met feitelijke informatie waarom dit verdrag voor iedereen in Europa een vooruitgang is.
Tot slot, Voorzitter, zou ik een opmerking willen maken over de bijeenkomst die op 5 oktober in Amsterdam gehouden wordt met de ministers Europese Zaken, speciaal gericht op communicating Europe en ook op ratificatie en referenda, voor zover aan de orde. Ik ben zeer verheugd met de woorden die de heer Barrot daarover uitsprak. Het is ook zeer verheugend dat de heer Vitorino aanwezig zal zijn op die bijeenkomst en het is heel goed zoals hij aangaf dat wat we daar bespreken consequenties moet hebben voor de verdere plannen van de Commissie en vervolgens uiteraard ook voor de besluitvorming in de Europese Raad op 5 november. Ik ben ook zeer verheugd, Voorzitter, dat uw Europese Parlementsvoorzitter, de heer Borrell-Fontelles al heeft toegezegd bij deze bijeenkomst aanwezig te zijn, want dit kunnen wij zoals eerder gezegd niet zonder de 3 instellingen tot een goed einde brengen. Deze bijeenkomst moet een bijeenkomst zijn die gaat over communicating Europe, maar die zelf ook laat zien hoe je over Europa kan communiceren. Er zullen geen uitgeschreven statements voorgelezen mogen worden, de media zullen direct aanwezig zijn bij deze vergadering en ik hoop dat we kunnen laten zien dat Europa gebaat is bij debat en wat daarbij helpt, Voorzitter, is het feit dat uw vorige voorzitter, de heer Pat Cox, bereid is geweest om als moderator bij deze bijeenkomst op te treden. Het uitgangspunt zal zijn, bij deze bijeenkomst en ongetwijfeld ook bij de gehele verdere procedure als het gaat om ratificatie van dit verdrag, dat de burger hierbij gediend is en dat wij de burger serieus nemen. 
Barrot,
   .  Mijnheer de Voorzitter, ik wilde het kort houden, maar het is niet de bedoeling dat mijn bondigheid tot misverstanden leidt.
Ik zou tegen de eminente vorige spreker, de heer Méndez de Vigo, willen zeggen dat er natuurlijk van geen enkele dubbelzinnigheid sprake is. Ten eerste is de Commissie volledig betrokken bij deze ontwerp-Grondwet, en ik kan ervan getuigen dat eerst de heer Barnier en daarna de heer Vitorino, die ik op het laatst in de Raad terzijde heb gestaan, werkelijk alles in het werk hebben gesteld om tot deze Grondwet te komen. Daarmee zal een zeer belangrijke stap worden gezet in de richting van democratisering van onze Unie en van een reeks positieve ontwikkelingen waarvan de uitbreiding van de medebeslissing van het Parlement een belangrijk onderdeel is.
Het lijdt dus geen twijfel dat de Commissie zich inzet voor deze ontwerp-Grondwet, en er is geen sprake van dat de Commissie zou willen voorbijgaan aan de besprekingen die voor de deur staan en van de volksraadplegingen die zullen plaatsvinden in de lidstaten. Ik heb enkel geprobeerd uit te leggen dat de Commissie de voorbereiding op zich genomen had van documenten die mijns inziens niet alleen de verdienste hebben dat ze zeer objectief zijn maar ook dat ze een beeld geven van zowel de huidige situatie als van de situatie na de ratificatie van de ontwerp-Grondwet. In het debat over de ontwikkeling van de Unie wordt dat onderscheid namelijk lang niet altijd duidelijk gemaakt en dan is het niet altijd gemakkelijk om uit te maken wat over vandaag gaat en wat over morgen. Daarom hebben we instrumenten willen bieden die praktijkgericht, duidelijk en werkbaar zijn, hoewel deze ongetwijfeld nog voor verdere verbetering vatbaar zijn. Ik vond dat de inzet van de Commissie op dit vlak niet onvermeld mocht blijven.
Wat het probleem van de financiering aangaat, zou ik graag elke onduidelijkheid uit de wereld willen helpen. We hebben niet anderhalf miljoen op het voorontwerp van de begroting van 2005 gezet met als doel de acties te doen afnemen, maar omdat er op het moment dat we het voorontwerp van begroting opstelden nog te veel onzekerheid bestond over de uitkomst van dit dossier. We hebben overigens de intentie aan den dag gelegd om de zaken tijdens de begrotingsprocedure samen met u te herzien. Nu er meer duidelijkheid is, zijn wij bereid te werken met het kredietvolume dat het Parlement en de heer Nicolaï namens de Raad verwachten nodig te hebben voor dit karwei. Er gelden wat dat betreft geen beperkingen van de kant van de Commissie. Het is namelijk juist de bedoeling dat als de inspanningen eenmaal zijn toegezegd het benodigde geld ook wordt gebruikt. Laat op dat vlak dus geen misverstanden bestaan.
Laat evenmin misverstanden bestaan op de punten waarop ik heb gewezen. Wij denken niet dat de Commissie in haar eentje een hele voorlichtingscampagne kan uitdenken. Overigens – en ik wil de heer Leinen nogmaals bedanken – zou ik willen wijzen op onze overeenkomst over met name punt 6 van de ontwerpresolutie, waarin wordt gezegd dat de Raad, de Commissie en het Parlement een passende campagne moeten voorbereiden en een communicatiestrategie waarvoor een gezamenlijke inspanning nodig is van alle betrokken partijen. Ik heb benadrukt dat we doelmatig en in vertrouwen met de lidstaten moeten samenwerken en er kan dan ook geen sprake van zijn dat in sommige lidstaten campagnes gehouden worden die los staan van en niet in overeenstemming zijn met die van andere lidstaten. Het enige is, mijnheer de Voorzitter, dat er rekening gehouden moet worden – en de heer Nicolaï heeft dat zo-even uiteengezet – met een aantal nationale aspecten, om er zeker van te kunnen zijn dat onze voorlichtingscampagne zo doelmatig is als ze moet zijn. Onze zorg betreft dus de doelmatigheid en men interpretere dat vooral niet als een gebrek aan belangstelling van de Commissie voor de gezamenlijke inspanning met als doel de strijd van de goede voorlichting aan de burgers te winnen.
Een ieder dient dus zijn of haar deelverantwoordelijkheid te dragen. De Commissie, mijnheer de Voorzitter, zal de hare in elk geval ten volle aanvaarden. Als de heer Vitorino hier was, zou hij dat luidt en duidelijk zeggen. Zoals de minister daarstraks al zei, zal de heer Vitorino er in Amsterdam wel zijn, en we hopen dat de bijeenkomst van 5 oktober vruchtbaar zal zijn, niet alleen voor wat betreft het richten van onze gezamenlijke voorlichtingsactie – en ik herhaal dat die voorlichting objectief zal zijn – op alle Europese burgers, maar misschien ook als het gaat om het succesvol coördineren van een aantal raadplegingen, zoals velen van u terecht hebben bepleit. Het is namelijk in ons belang dat het groeiend geheel van Europese burgers zijn stem kan laten horen via gecoördineerde raadplegingen die in de verschillende lidstaten worden georganiseerd.
Tot slot, mijnheer de Voorzitter, wil ik de hoop uitspreken dat deze bijeenkomst in Amsterdam zoveel mogelijk duidelijkheid zal scheppen over hoe Parlement, Raad en Commissie zo doeltreffend mogelijk kunnen samenwerken om de strijd op het voorlichtingsfront te winnen, waarbij het naar mijn mening gaat om objectiviteit en waarachtigheid; ik heb namelijk vertrouwen in Europa en ik ben ervan overtuigd dat we door juiste informatie te verschaffen kunnen zorgen voor een zeer brede steun van de Europese burgers. 
De Voorzitter.
   – Hartelijk dank, mijnheer de commissaris. Dames en heren, het debat is gesloten. De stemming over de resolutie die met dit debat samenhangt zal op 14 oktober plaatsvinden. Wij gaan nu over tot de vragen aan de Raad. Ik geef het woord aan de heer Nicolaï, zodat hij om te beginnen kan antwoorden op de vragen van mevrouw Ludford over een eerlijk proces voor Europese burgers en Europese ingezetenen.
Figueiredo (GUE/NGL ).
   – Het debat over de vragen die het Parlement aan de Commissie stelt, toont aan dat het Parlement niet bereid is een frontale, open en verhelderende discussie aan te gaan, waarin de verschillende politieke standpunten en de daarbij behorende argumenten tegenover elkaar worden gezet. In plaats daarvan reageert het gealarmeerd en paniekerig op de aankondiging dat er nationale referenda kunnen worden gehouden.
Alleen zo kan men begrijpen dat het Parlement de Commissie vraagt welke actie ze binnen het kader van een communicatiestrategie overweegt om ervoor te zorgen dat de ratificatieprocedures van de Grondwet een positief resultaat opleveren.
Of dat het Parlement de Raad vragen stelt over de acties die deze overweegt te ondernemen voor het vastleggen van een gemeenschappelijke, door alle lidstaten gevolgde benadering, voor het opstellen van een gecoördineerd tijdsschema voor de ratificatie van de Europese Grondwet (indien mogelijk) en voor het uitwerken van een communicatiestrategie om ervoor te zorgen dat de ratificatieprocedures een positief resultaat opleveren.
Het EP verlangt dus dat er een “benadering”, een “tijdsschema” en een “strategie” worden ontwikkeld – met gebruikmaking van communautaire middelen, waaronder ook financiële – om er zo voor te zorgen dat er een “positief” resultaat wordt bereikt, dat wil zeggen – de goedkeuring van de “Europese Grondwet”. Dat is onaanvaardbaar!
Het is trouwens niet eens een origineel idee; de Europese werkgevers verzameld in UNICE hebben reeds dezelfde oproep gedaan. 
De Voorzitter.
   Aan de orde is het vragenuur (B6-0007/04).
Wij behandelen een reeks vragen aan de Raad. 
De Voorzitter.
Kan de Raad aangeven welke stappen hij heeft ondernomen om een eerlijk proces of repatriëring te bewerkstelligen voor Europese burgers en Europese ingezetenen die gevangenzitten in Guantanamo Bay, Bagram, Abu Ghraib, Diego Garcia en andere kampen die beheerd worden door de Amerikaanse autoriteiten, en wat hiermee is bereikt? 
Nicolaï,
    Voorzitter, zoals reeds in antwoord op een aantal vragen van het Europees Parlement is gezegd, herhaalt de Raad dat bescherming van de rechten en de belangen van onderdanen van de lidstaten die zich in het buitenland bevinden en onder het Verdrag van Wenen inzake consulaire betrekkingen vallen, de individuele verantwoordelijkheid van de betrokken lidstaat is. Lidstaten waarvan onderdanen in Guantanamo Bay of elders worden vastgehouden, nemen de naar eigen inzicht de nodige maatregelen om ervoor te zorgen dat de rechten van hun onderdanen in het kader van hun bilaterale betrekkingen met de Verenigde Staten, worden gerespecteerd. De Raad kan over deze maatregelen geen details geven. Vragen hierover, Voorzitter, dienen aan de betrokken lidstaten te worden gericht. Ik merk graag in het algemeen op, in antwoord op deze vraag, dat de EU zich altijd bezorgd heeft getoond over de situatie in Guantanamo Bay en meermaals en op meerdere niveaus in haar contacten met de Verenigde Staten heeft aangegeven dat de behandeling van de gevangenen dient te voldoen aan de normen van de Conventie van Genève en de rechten van de mens. In juli nog, Voorzitter, vond op ambtelijk niveau overleg plaats tussen de Europese Unie en de Verenigde Staten, waarbij de Verenigde Staten de oprichting van zogenaamde hebben toegelicht, naar aanleiding van de recente uitspraken van het Amerikaanse Hooggerechtshof. Vertegenwoordigers van de Europese Unie hebben de zorgen die aan de Europese kant blijven bestaan overgedragen, inclusief die aangaande het creëren van een nieuwe categorie gevangenen, de zogenaamde vijandige strijders. Tot slot, Voorzitter, het Nederlandse voorzitterschap zal in haar contacten met de Verenigde Staten aandacht blijven vragen voor de zorgen die bestaan op het punt van de status en behandeling van de gevangenen in Guantanamo Bay. 
Ludford (ALDE ).
   – Ik wil het voorzitterschap van de Raad bedanken voor dit antwoord, maar ik moet wel zeggen dat ik het opnieuw teleurstellend vind. De Europese Unie wordt geacht een mensenrechtenbeleid te hebben, uit hoofde van de artikelen 6 en 7 van het EU-Verdrag. We beschikken over een Handvest van de grondrechten en we werken aan een zone van vrijheid, veiligheid en rechtvaardigheid. We nemen mensenrechtenclausules op in akkoorden met derde landen. En bovendien heb ik de Voorzitter van de Raad vanmorgen horen zeggen dat we in de toekomst antiterrorismeclausules in die akkoorden zullen opnemen.
Maar als het om onze sterkste en belangrijkste internationale partner gaat, heeft de Europese Unie geen gemeenschappelijk standpunt kunnen bereiken, noch heeft zij – in mijn optiek – enige formele stappen ondernomen jegens de Verenigde Staten. Vandaag omschreef een advocaat van een paar van de overgebleven Britse gevangenen de houding van de Britse regering als laf. Hoe zou de minister de algehele houding van de Europese Unie beschrijven, zolang sommige van onze burgers en ingezetenen illegaal worden vastgehouden, mishandeld en zelfs gemarteld, en zij niet hetzij worden vrijgelaten, hetzij een eerlijk proces krijgen? Waarom laat de Europese Unie als zodanig geen formele protesten horen? 
Nicolaï,
   . Voorzitter, ik vrees dat ik namens de Raad de teleurstelling bij mevrouw Ludford niet kan wegnemen, ik hoop wel dat ik de bezorgdheid duidelijk heb geformuleerd en dat ik heb aangegeven dat wij, waar wij kunnen, onze verantwoordelijkheid nemen en de stappen nemen, zoals ik in mijn eerste termijn heb geformuleerd. 
De Voorzitter.
De Britse Sunday Times kwam onlangs met een schokkend bericht over kleine kinderen die in een tehuis in Raby nabij Praag in de Tsjechische Republiek in kooien zouden worden opgesloten. Blijkens het bericht zijn vijf geestelijk gehandicapte kinderen en een kleuter met hersenverlamming aldaar aangetroffen in hokken, die ze alleen 's ochtends even mogen verlaten om te worden gevoed en gewassen. In een ander tehuis zou een 14-jarig meisje zijn overleden nadat zij was getroffen door een uit haar kooi losgeraakte metalen balk.
Het gebruik van kooien is door Amnesty International en Human Rights Watch veroordeeld als een praktijk die strijdig is met het internationale recht en met het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind. Hiertegen is campagne gevoerd door prominente figuren zoals kinderboekenschrijfster J. K. Rowling, die dergelijke barbaarse vormen van behandeling als inhumaan hebben veroordeeld.
Kan de Raad mededelen welke stappen hij denkt te ondernemen om een halt toe te roepen aan dit soort praktijken? 
Nicolaï,
    Voorzitter, de Raad is er niet van op de hoogte dat zich in enigerlei lidstaat de praktijk van het kooien voordoet, zoals beschreven in deze vraag. Dit gezegd zijnde, brengt de Raad in herinnering dat hij zich volledig inzet voor de eerbiediging van de mensenrechten en de bestrijding van elke vorm van discriminatie op grond van met name leeftijd of een handicap. En tevens herinnert de Raad eraan dat alle lidstaten, ook Tsjechië, het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens hebben ondertekend met, zoals u weet, in artikel 3 bepalingen ter bestrijding van wrede of onmenselijke behandelingen, en dat ze ook het Verdrag inzake de rechten van het kind en het Verdrag tegen foltering hebben geratificeerd. Het Verdrag inzake de rechten van het kind bevat specifieke bepalingen over discriminatie op grond van een handicap - artikel 2 - en over het geestelijk of lichamelijk gehandicapte kind - artikel 23. Voorzitter, de Raad zal zich in ieder geval blijven inzetten voor de eerbiediging van de mensenrechten en de uitbanning van elke vorm van discriminatie. 
Stihler (PSE ).
    Ik ben enigszins verbaasd over het antwoord van de Raad, want ik denk dat we de kwestie van de kooibedden onder ogen moeten zien. Het is niet alleen wreed, onrechtvaardig en in strijd met de waardigheid, het wekt bij deze kinderen ook woede, agressie en depressiviteit. Het gebruik van kooibedden is strijdig met het internationaal recht en met het VN-Verdrag inzake de rechten van het kind, en het wordt veroordeeld door Amnesty International en Human Rights Watch.
Ik heb nog een aantal aanvullende vragen. Hoe gaat de Raad toezicht houden? Wat voor druk kan de Raad uitoefenen om een einde te maken aan dit schandelijke gebruik van kooibedden? Ze komen niet alleen voor in Tsjechië, maar ook in Slowakije, Slovenië en Hongarije. Welke steun kan aan de verschillende landen worden gegeven om ervoor te zorgen dat een verbod goed wordt gehandhaafd? En tot slot, wat stelt de Raad voor als het gaat om de toetredingsonderhandelingen met Roemenië, een land waar dit naar ik meen eveneens een probleem is? Ik zie uit naar uw antwoord, mijnheer Nicolaï en ik wil u met klem verzoeken deze kwestie heel serieus te nemen. 
Nicolaï,
   . Voorzitter, het zal mevrouw Stihler ook bekend zijn dat de mogelijkheden en bevoegdheden van de Raad natuurlijk beperkt zijn; gelukkig zijn er ook andere wegen, andere instanties die zich met dergelijke situaties kunnen bezighouden; binnen de beperkingen zijn wij natuurlijk als Raad altijd alert en als ons signalen ter ore komen, dan zijn de wegen, om ons hier als Raad nader over te buigen en ons mee bezig te houden ook mevrouw Stihler bekend. 
De Voorzitter.
Tot de door het Nederlandse voorzitterschap gepresenteerde prioriteiten op het gebied van de externe betrekkingen behoort niet de bevordering van de betrekkingen van de EU met de landen van de Balkan en de bevordering van de procedure voor de wederopbouw van de desbetreffende landen. In haar meest recente verslag (Derde verslag betreffende de procedure voor stabilisering en verbinding voor Zuid-Oost Europa) meldt de Commissie dat ze een extra bedrag van EUR 71 miljoen (een toename van plusminus 13%) van de begroting 2004 heeft toegekend aan de westelijke Balkan voor wederopbouwdoeleinden en dat ze nieuwe maatregelen introduceert voor bevordering van de regionale samenwerking.
Is de Raad van plan om binnen dit nieuwe kader concrete maatregelen te nemen voor het versterken van de wederopbouw en de regionale samenwerking van de landen van de westelijke Balkan met de lidstaten van de EU? Is de Raad tevreden over de tenuitvoerlegging van de beloftes die de desbetreffende landen hebben gedaan inzake het versterken van de regionale samenwerking en het bevorderen van een pakket concrete doelstellingen en initiatieven van de Top van Thessaloniki? Is de Raad van plan de Commissie om nieuwe voorstellen te vragen met betrekking tot de hierboven aangestipte vraagstukken?
Nicolaï,
   . Voorzitter, de westelijke Balkan blijft een van de prioriteiten van de Europese Unie. Mijn collega van Buitenlandse Zaken, minister Bot, heeft van 21 tot en met 23 juli de regio bezocht tijdens een van zijn eerste reizen in zijn hoedanigheid van Voorzitter van de Raad van Ministers en heeft toen beklemtoond dat de regio onder het Nederlands voorzitterschap een prioriteit voor de EU blijft en dat de toekomst van die landen binnen de Europese Unie ligt.
Dat het Nederlands voorzitterschap belang hecht aan de westelijke Balkan moge blijken uit de diverse andere ministeriële bijeenkomsten, onder meer de allereerste vergadering van de stabiliteitsassociatieraad met de FYROM en de voorbereidingen voor de eerste militaire EVDB-operatie ALTEA in Bosnië en Herzegovina.
In Thessaloniki, in juni 2003, heeft de Europese Unie andermaal haar sterke steun toegezegd aan de westelijke Balkan bij de inspanningen om de democratie en de stabiliteit te consolideren en de economische ontwikkeling en regionale samenwerking te bevorderen. De Europese Unie en de landen van de westelijke Balkan hebben reeds een agenda en een strategie gemeen, het u bekende stabilisatie- en associatieproces (SAP). Wat moet worden gedaan, Voorzitter, is duidelijk en blijkt uit de nieuwe instrumenten die bekend staan als de partnerschappen. Deze geven prioriteiten voor acties aan en bieden de landen van de westelijke Balkan een samenhangend kader voor een toenadering tot de EU. Verdere vooruitgang in het SAP zal afhangen van de vraag of beide partijen, de EU en de landen van de westelijke Balkan, vastbesloten zijn hun beloftes na te komen. Het tempo waarin de landen van de westelijke Balkan vorderingen op weg naar de EU zullen maken, zal afhangen van de resultaten van elk land bij de uitvoering van de hervormingen. Vooruitgang, Voorzitter, in afzonderlijke landen moet hand in hand gaan met versterkte regionale samenwerking en de Europese Unie zal blijven samenwerken met het stabiliteitspact voor Zuidoost-Europa, het SEECP, en andere betrokken actoren om de regionale samenwerking nog verder te verbeteren. 
Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE ).
   - Mijnheer de minister, ik dank u hartelijk voor uw antwoord. U hebt inderdaad bevestigd dat de Europese Unie en met name de Raad bepaalde verbintenissen zijn aangegaan met betrekking tot de stabilisatie van Zuidoost-Europa.
Zoals het Europees Parlement in zijn jaarverslag heeft gezegd en zoals ook duidelijk door de Top van Thessaloniki werd bevestigd, moeten wij een balans opstellen en een evaluatie maken van de mate waarin de landen in het betrokken gebied hun eigen verbintenissen ten uitvoer hebben gelegd.
Daar ging precies mijn vraag over. Ik heb zelf al een standpunt ingenomen en duidelijk gemaakt dat er afgezien van het bekend financieel kader en afgezien van hetgeen beschikbaar is via de begroting 2004 nog een andere hulpbron is. Bent u van mening dat de landen in Zuidoost-Europa hun verbintenissen nakomen? 
Nicolaï,
   . Ik denk dat het geachte parlementslid een belangrijke kwestie aan de orde gesteld heeft en ik was blij om daarop mijn toelichting te kunnen geven. Ik heb geen nadere toelichting te geven naar aanleiding van de opmerking dan ik reeds in mijn 1ste termijn heb gedaan. 
De Voorzitter.
De EU heeft zich verplicht om humanitaire hulp te bieden bij milieurampen waar ook ter wereld, met name in het kader van het ECHO-programma. Dergelijke catastrofes doen zich als gevolg van de decennialange verwaarlozing van het milieu steeds veelvuldiger voor en kunnen op den duur het hulpvermogen van de Unie te boven gaan.
De EU, de belangrijkste economische en handelsmacht in de wereld, heeft zich achter de besluiten en doeleinden van het Kyoto-protocol geschaard.
Waarom pakt de Raad de oorzaken van deze milieurampen in de wereld niet aan door ratificatie van het Protocol van Kyoto als voorwaarde te stellen voor alle onderhandelingen over en de sluiting van overeenkomsten tussen de EU en derde landen? 
Nicolaï,
   . Voorzitter, het EU-beleid ten aanzien van klimaatverandering is duidelijk terug te vinden in de externe betrekkingen van de EU. De Raad stelt regelmatig klimaatveranderingen en -kwesties aan de orde en bevestigt daarbij telkens weer het bijzondere belang van een spoedige inwerkingtreding van het protocol van Kyoto. Dit geldt met name voor een aantal vergaderingen in het kader van de politieke dialoog, mede op het hoogste niveau met partnerstaten zoals de Verenigde Staten en Rusland die zoals u weet door hun ratificatie de balans definitief zouden kunnen doen doorslaan naar de inwerkingtreding van het protocol van Kyoto.
Voorts, Voorzitter, zou ik eraan willen herinneren dat duurzame ontwikkeling, waarvan uiteraard klimaatbeleid een heel wezenlijk onderdeel is, een concept is dat een plaats vindt in alle sectoren van samenwerking met derde staten, bijvoorbeeld de overeenkomst van Cotonou met de ACS-landen. 
Isler Béguin (Verts/ALE ).
   – Ik vind het antwoord van de Raad buitengewoon teleurstellend; wij oefenen – zoals bekend – op dit moment druk uit op de Verenigde Staten en Rusland, terwijl we weten dat we over bepaalde instrumenten beschikken, waaronder juist het opnemen van ratificatie van het Kyoto-protocol als voorwaarde in de akkoorden met de lidstaten. Dus wat ik me afvraag en wat ik u wil vragen is het volgende: is de Unie bereid, en is de Raad bereid, om in het kader van de onderhandelingen met derde landen de ratificatie van het Kyoto-protocol als voorwaarde te stellen, wanneer met derde landen wordt onderhandeld over handelsakkoorden? U heeft daarop geen antwoord gegeven. Het is echter zo helder als glas: als we de uitstoot van broeikasgassen willen bestrijden is die ratificatie een van de eerste dingen die moeten gebeuren. Bovendien: dit instrument ís er en wij zijn op wereldniveau de koplopers; laten we dit instrument dan aangrijpen om te zorgen dat het Kyoto-protocol van kracht wordt. 
Ortuondo Larrea (ALDE ).
   – Als aanvulling op de vraag van onze collega, mevrouw Isler Béguin, zou ik de Raad willen vragen of hij werkelijk in staat is om het Protocol van Kyoto te beschermen door middel van onze betrekkingen met derde landen, als nog niet eens bekend is welk concreet standpunt de Raad inneemt ten aanzien van het Protocol van Kyoto.
In hoeverre zijn de beleidsvormen van de lidstaten voor de toepassing van het Protocol van Kyoto geharmoniseerd, en welk standpunt zullen de lidstaten op 28 september aanstaande innemen, als er in de Internationale Organisatie voor de Burgerluchtvaart een amendement wordt behandeld dat er juist op gericht is de verordening van de IOB betreffende de uitstoot door vliegtuigen op internationale vluchten, in tegenovergestelde zin te wijzigen? 
Nicolaï,
   . Voorzitter, ik wil graag antwoorden op de tweede aanvullende vraag. De macht van de Raad is inderdaad beperkt als het gaat om het afdwingen van waar de geachte afgevaardigden over spraken. Wat wij kunnen, doen wij wel en dat heb ik proberen aan te geven. Ik kan misschien in aanvulling daarop , Voorzitter, nog aangeven dat de betrokken Nederlandse bewindspersoon in het kader van het voorzitterschap van de Europese Unie dit najaar een internationale klimaattournee zal maken, tegen de achtergrond van de problematiek zoals door de beide parlementsleden hier aan de orde is gesteld. Hij is van plan, Voorzitter, om daarbij een bezoek te brengen aan de Verenigde Staten, China, India, Brazilië, Zuid-Afrika, Qatar en ook enkele EU-lidstaten. De inzet daarbij is de positieve krachten rond het internationale klimaatbeleid te mobiliseren en de beoogde uitkomst van de tournee is dat het klimaatprobleem door de bezochte landen wordt erkend en dat er bereidheid is te praten over een klimaatbeleid op lange termijn. 
De Voorzitter.
Tijdens de recente verkiezingscampagne voor het Europees Parlement is geen echt debat gevoerd over Europese aangelegenheden. Kan het Nederlandse Voorzitterschap laten weten welke initiatieven het wil steunen om de positieve rol te belichten die de Europese Unie in het leven van de burgers van de 25 EU-lidstaten speelt? 
Nicolaï,
   . Voorzitter, deze vraag heeft alles te maken met de discussie die wij zojuist hier ter plenaire vergadering hadden over de communicatie met de burger, over de lage opkomst bij de laatste verkiezingen voor het Europees Parlement en over het belang -waaraan ook de Europese Raad hecht en waarvoor hij zich in juli jongstleden ook heeft uitgesproken - grotere betrokkenheid van de burgers. De vraag wijst er ook op hoe belangrijk het is om dat te doen vanuit de burger en diens problemen, de problemen waar de burger zich mee geconfronteerd ziet. Dat is precies de benadering die wij ook zullen bespreken op de genoemde bijeenkomst van 5 oktober; wij zullen ons als betrokken ministers hierover buigen en rapporteren aan de Europese Raad van 5 november; een ander element daarbij is dat niet alleen de dagelijkse problemen maar ook de discussie daarover van cruciaal belang zijn om Europa dichter bij de mensen te brengen.
Ik denk, Voorzitter, dat in de discussie van daarnet dit onderwerp voldoende is besproken. Misschien een aanvullende procedurele opmerking. De betrokkenheid bij dit onderwerp is in het bijzonder ook een zaak van de vier na het Nederlands voorzitterschap komende voorzitterschappen, en wel om activiteiten niet alleen in het kader van het referendum maar breder in het kader van de communicatie met de burger te organiseren. 
Crowley (UEN ).
   – Ik wil de fungerend voorzitter bedanken voor zijn antwoord op deze vraag en tevens voor zijn eerdere opmerkingen.
Onder het Iers voorzitterschap heeft minister Roche binnen de Raad een werkgroep gevormd om te onderzoeken hoe we de burgers beter kunnen voorlichten over de voordelen van Europa. Er is behoefte aan betere communicatie en aan een beter begrip, niet alleen van wat Europa doet maar ook van de verantwoordelijkheid van de Europese burgers om ervoor te zorgen dat we het onderste uit de kan halen. De enige manier om dat te garanderen is door mensen directer te betrekken bij open fora bij de communicatie, enzovoorts.
Ik zou de fungerend voorzitter willen vragen te bevestigen dat hij voornemens is een dergelijk proces voort te zetten, teneinde de beste manier te vinden om zeker te stellen dat de mensen precies weten wat we wel en wat we niet doen op Europees niveau. 
Nicolaï,
   Voorzitter, ik zeg heel graag en opnieuw toe dat wij de fakkel die inderdaad is aangestoken door mijn voorganger Dick Roche, de minister van Europese Zaken tijdens het Ierse voorzitterschap, zoals ik al zei, gedurende ten minste de volgende vier voorzitterschappen zullen blijven dragen, en dat deze fakkel zal blijven branden. 
Kratsa-Tsagaropoulou (PPE-DE ).
   - Ik wil de fungerend voorzitter vragen of hij mij toestaat nader in te gaan op de kwestie van het profileren van de positieve rol van Europa in niet alleen het Europa van de vijfentwintig maar ook daarbuiten.
Wij mogen niet vergeten dat de Europese Unie met haar begroting en lidstaten de grootste donor ter wereld is op het gebied van ontwikkelingshulp en humanitaire hulp.
Uit de ervaringen die veel collega’s tijdens bezoeken aan de derde wereld hebben opgedaan blijkt echter dat dit niet zichtbaar is. De burgers van de derde wereld zien eerder de afzonderlijke lidstaten of de internationale organisaties, zoals de Wereldbank of de Verenigde Naties, en niet zozeer de Europese Unie.
Wij proberen nu meer politiek gewicht te verwerven en ons optreden in de wereld te versterken, en daarom moeten wij ook werken aan ons imago in de buitenwereld. 
Nicolaï,
    Voorzitter, de discussie over Communicating Europe heeft, zoals het geachte parlementslid zegt, alles te maken met het beeld van Europa, binnen en ook buiten Europa, en daarover ben ik het volledig met haar eens. Waar wij ons op concentreren, is de betrokkenheid van de burgers in Europa met de Europese Unie, maar daar hoort absoluut de discussie over de rol die de Europese Unie in de wereld speelt bij, want ook dat is iets wat burgers in toenemende mate verwachten van hun Europese Unie. 
De Voorzitter.
Het Nederlandse voorzitterschap heeft verklaard ernaar te streven de transatlantische betrekkingen, met inbegrip van economische samenwerking en handelsbetrekkingen, te versterken op basis van een positieve agenda. Kan de Raad nu een gedetailleerde verklaring geven over hetgeen hij voornemens is op te nemen op zijn positieve agenda en is hij voorts voornemens initiatieven te ontwikkelen buiten de sfeer van economische samenwerking en handelsbetrekkingen, bijvoorbeeld op het gebied van cultuur en ontwikkelingshulp?
Nicolaï,
   . Voorzitter, zoals het geachte parlementslid terecht opmerkte in zijn vraag, gaat de positieve agenda van de transatlantische relatie veel verder dan economische samenwerking en handelsbetrekkingen en omvat inderdaad een heel scala van onderwerpen. Het zijn gedeelde waarden, gemeenschappelijke belangen die de grondslag vormen van ons partnerschap met de Verenigde Staten. Zoals in de Europese veiligheidsstrategie wordt verklaard, is de transatlantische relatie uniek. De Europese Unie en de Verenigde Staten werken aan gezamenlijke strategieën ter bestrijding van opkomende dreigingen zoals terrorisme, de verspreiding van massavernietigingswapens, schurkenstaten en georganiseerde misdaad. Beide partijen werken nauw samen om de eerbiediging van de mensenrechten binnen de Verenigde Naties te bevorderen. Ze treden samen op om vrede, stabiliteit, democratie en ontwikkeling te bevorderen in regio's als de Balkan en de zuidelijke Kaukasus en in landen als Afghanistan. Ze willen beiden Irak zien uitgroeien tot een stabiel en democratisch land met zelfbestuur. Wat het vredesproces in het Midden-Oosten betreft, verbinden zij zich ertoe samen te werken aan een vreedzame oplossing in overeenstemming met de . Zij werken ook samen op het gebied van crisisbeheersing, zoals in het Soedanese Darfur.
Tijdens de recente EU-VS-top van 26 juni jongstleden is gebleken hoe sterk, diepgaand en significant de relatie tussen de Europese Unie en Verenigde Staten is. Deze top, voorzitter, was een uitstekende gelegenheid om een toekomstgerichte agenda op te stellen en daarbij werden, zoals u bekend is, zeven gemeenschappelijke verklaringen aangenomen over de voornaamste prioriteiten voor de samenwerking tussen de EU en de VS. De Raad is voornemens zich op een doeltreffende follow-up van deze verklaringen te concentreren. Wat de samenwerking tussen de EU en de VS op het gebied van ontwikkelingshulp betreft, krijgt de EU in haar hoedanigheid van donor tijdens trojkabijeenkomsten de gelegenheid om vraagstukken inzake steun aan te kaarten. Armoedebestrijding, de millenniumdoelstellingen voor ontwikkeling en de overeenkomsten over de financiering van ontwikkeling vormen het kader van het EU-ontwikkelingsbeleid. De EU, Voorzitter, staat open voor verdere besprekingen met de VS over deze onderwerpen. 
Rübig (PPE-DE ).
   Mijnheer de fungerend voorzitter van de Raad, de betrekkingen met de Verenigde Staten spelen ook bij veel internationale overeenkomsten een rol, zoals bij het Protocol van Kyoto, dat door de Verenigde Staten niet is geratificeerd.
Ziet u een mogelijkheid om onderhandelingen met de Verenigde Staten te voeren zodat er alsnog overeenstemming over het Protocol van Kyoto kan worden bereikt? Dat zou moeten gebeuren in het kader van het beginsel dat aan beide zijden van de Atlantische Oceaan naar een gemeenschappelijke wetgeving wordt gestreefd. 
Nicolaï,
   . Voorzitter, dit is natuurlijk ook het onderwerp van Kyoto, onderwerp van gesprek met de Verenigde Staten. Ik heb net bij de bespreking van het punt Kyoto en het belang van de ratificatie daarvan aangegeven hoe wij daar als Raad mee bezig zijn en in concreto ook aangegeven dat de betrokken bewindspersoon vanuit het Nederlandse huidige voorzitterschap van de Europese Unie gesprekken voert, onder andere met de Verenigde Staten. 
De Voorzitter.
   Aangezien de voor het vragenuur aan de Commissie gereserveerde tijd verstreken is, zullen de vragen nrs. 7 t/m 23 schriftelijk worden beantwoord.(1)
Het vragenuur is gesloten.
()(2) 

